cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ángel Sanz Briz
Hungría
Miles de xudeus amoreábanse nas legacións sueca, suíza, vaticana e española. A legación española aloxou os seus protexidos en once casas protexidas que estaban baixo a inmunidade diplomática e se considerasen territorio español. O 24 de outubro de 1944 o ministro de Asuntos Exteriores Lequerica escribira a Sanz Briz:
Porén, Lequerica escribira desde Vichy o 29 de setembro de 1943 un informe sobre o perigo xudeu:
Ante a inminente caída de Budapest en poder do Exército Vermello, o goberno español ordena abandonar a embaixada, que se traslada a Suíza o 30 de novembro de 1944. Giorgio Perlasca, un veterano italiano da Guerra Civil Española, cidadán español honorario, que estivera axudando a Sanz Briz nas súas tarefas de protección dos xudeus, continuou o seu labor utilizando documentos de identidade españois falsificados por el mesmo, nos que declara ser o cónsul español en Budapest.
O 1 de decembro de 1944 Perlasca fai a súa rolda polas casas protexidas e nunha delas ve que os crucifrechados sacaran todos os seus habitantes e os tiñan formados na rúa. Os crucifrechados foran informados desde a fronteira que Sanz Briz abandonara Hungría e que, por tanto, xa non había embaixada española, e que xa non había motivo para manter a protección dos xudeus españois. Perlasca di que é unha equivocación porque están fallando as liñas de comunicación. Di que Sanz Briz foi a España por un breve período de tempo para recibir instrucións persoais, pero que mentres tanto é Perlasca o que dirixe a embaixada.
Perlasca non era un descoñecido para as autoridades húngaras porque acompañaba a Sanz Briz a case todas as xestións coas institucións húngaras. Perlasca di:
Isto era completamente falso porque Perlasca nunca foi diplomático. Porén, Perlasca conseguiu que os xudeus "españois" seguiran a salvo até o 16 de xanetro de 1945 en que os soviéticos entraron en Budapest. A historiadora Mayte Ojeda descubriu unha carta nun arquivo de Washington na que Sanz Briz desde San Francisco se dirixe a Perlasca:
Carreira diplomática posterior
Sanz Briz continuou a súa carreira diplomática e foi destinado a San Francisco e Washington (Estados Unidos), Lima, Berna, Baiona, Guatemala, A Haia, Bruxelas e Pequín. O 9 de marzo de 1973 Ángel Sanz Briz, a súa secretaria, Aurora Aranaz e o catedrático de Filosofía Iñaki Preciado Idoeta, convertido en tradutor, abriron a embaixada de España en Pequín. Sanz Briz aos seus 63 anos era dos máis veteráns da escala e foi o primeiro embaixador de España na China. Presentouse voluntario para aquela praza por motivos persoais.
En 1976 foi destinado a Roma como embaixador de España ante a Santa Sé, onde faleceu o 11 de xuño de 1980.
Recoñecementos
Na residencia do embaixador de Israel en España en agosto de 1989 tivo lugar unha homenaxe a Sanz Briz presidido polo ministro de Asuntos Exteriores Francisco Fernández Ordóñez e o embaixador de Israel Shlomo Ben Ami. Fíxose entrega a Adela Quijano, viúva de Sanz Briz, da Medalla dos Xustos entre as Nacións concedida a título póstumo. Tamén se autorizou a plantación dunha árbore no Monte do Recordo de Xerusalén.
En 1991, o Museo do Holocausto Yad Vashem de Israel distinguiu a acción de Sanz Briz e recoñeceu aos seus herdeiros o título de Xusto entre as Nacións, inscribindo o seu nome no memorial do Holocausto.
En 1994 o goberno húngaro concedeulle a título póstumo a Cruz da Orde do Mérito da República Húngara e na Gran Sinagoga de Budapest (a segunda máis grande do mundo despois da de Nova York) actualmente hai unha placa que leva o seu nome.
Foi o primeiro diplomático español que apareceu nun selo postal de España.
Coñécese popularmente como o Schindler español e, aínda que o seu caso non sexa tan famoso, cómpre salientar que Sanz Briz salvou a moitos máis xudeus que Schindler.
Desde 2015 unha rúa de Budapest leva o seu nome, e erixiuse nesa cidade un monumento no seu honor.
Repercusión cinematográfica
En 2002 estreouse a película, coproducida por varios países europeos, El cónsul Perlasca onde Péter Kertész encarna o diplomático.
En 2011 o telefilme El ángel de Budapest foi estreado en Televisión Española. Nela o actor galego Francis Lorenzo dá vida ao diplomático. A película está baseada no libro de Diego Carcedo Un español frente al Holocausto.
Arte postal
A arte postal é un tipo de arte que se adoita asociar a Ray Jonson (1927-1995), artista norteamericano, multifacético e inquedo, que estivo sempre relacionado cos principais creadores da súa época, dende músicos como John Cage, a escritores como Wiliam Carlos Wiliams.
Características
A necesidade de traspasar calquera barreira no campo da creatividade, de retirar a súa produción do circuíto comercial e obvio, e de afondar cuestións propostas anteriormente polos dadaístas, surrealistas, expresionistas e por todos aqueles que fixeran ás vangardas históricas. Utilizando técnicas diversas, a arte postal, con data oficial de nacemento nos anos 50 (Correspóndanse Art School), e máis ca unha forma de arte e é máis que unha forma de comunicación. É unha maneira única de tentar responder a algunhas cuestións que atravesaron o século XX.
Ao subverter o papel reservado polo status quo a produción artística, arte postal pode ser considerada un dos poucos medios de troco de informacións artísticas e que escapou a lei da cultura de masas.
É, antes doutra cousa, un medio expresivo de revalorización da comunicación interpersoal, unha practica saudabelmente anárquica contra o todo poderoso sistema dos medios. Unha práctica que moitos artistas do inicio do século XX, como Kurt Schwitters, Tristán Tzara, Marcel Duchamp e Marinetti xa utilizaran sen un programa de intencións definido e que acaba por ser definida finalmente cando Johnson asóciase ó Fluxus, movemento xurdido nos anos 60, coñecido por prácticas subversivas nos mais diversos campos artísticos, dando continuidade ás propostas dadaístas da divulgación da “realidade do non arte”.
A arte postal congrega grupos marxinais de operación artística, que buscan axita-las vías convencionais de correspondencia, transformando todo en arte e así, transformando por este medio a propia vida.
Bustavalle, Zorelle, Maceda
Bustavalle é un lugar da parroquia de Zorelle no concello ourensano de Maceda sito na comarca de Allariz - Maceda e á Ribeira Sacra. Tiña 38 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 21 mulleres. Tiña 34 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 17 eran homes e 17 eran mulleres. Está situada a un quilómetro da capital parroquial, na estrada de Maceda ó Alto do Couso.
Anna Castillo
Anna Castillo Ferré, nada en Barcelona o 9 de outubro de 1993, é unha actriz de cine, televisión e teatro catalá.
Premios e candidaturas
210px|miniatura|dereita|Castillo recibindo a Medalla do CEC á mellor actriz secundaria por [[Viaje al cuarto de una madre.]]
O 18 de marzo de 2017 Anna Castillo recibiu o Premio de San Pancracio de Honor do Festival Solidario de Cine Español de Cáceres.
Velle
O topónimo Velle pode referirse a unha parroquia e a dous lugares de Galicia:
Miguel Ángel Silvestre
Miguel Ángel Silvestre Rambla, nado en Castelló de la Plana o 6 de abril de 1982, é un actor español, coñecido polo seu papel de Rafael "El Duque", na serie de televisión Sin tetas no hay paraíso.
Rexión dos Sudetes
dereita|miniatura|200px|Vista desde o refuxio de Zygmuntówka, [[Góry Sowie]]
dereita|miniatura|200px|Bosque destruído en [[Wielka Sowa]]
SMN2
A proteína supervivencia de motoneurona 2, centromérica abreviada como SMN2 é unha proteína que nos humanos está codificada polo xene SMN2 do cromosoma 5.
Xene
O xene está situado no cromosoma 5 e ten unha variante telomérica chamada SMN1, e unha variante centromérica, que é o SMN2. Nótese que non están no centrómero e no telómero, senón na metade en dirección ao telómero e na metade en dirección ao centrómero dunha rexión con duplicacións invertidas de organización complexa do cromosoma 5, onde se atopan ditos xenes. As copias teloméricas (SMN1) e centroméricas (SMN2) deste xene son case idénticas (diferéncianse nun nucleótido no exón 7) e codifican a mesma proteína, pero mentres que as mutacións na variante telomérica están asociadas coa atrofia muscular espiñal, as da variante centromérica non. O exón 7 crese que é un amplificador de splicing do exón. Os nove exóns presentes neste xene, tanto na copia telomérica coma na centromérica designáronse historicamente como exón 1, 2a, 2b, e 3-8. Ambos os xenes poden estar implicados en conversións xénicas, o que fai que varíe o número de copias de cada xene.
Función
A proteína codificada polo xene encóntrase no núcleo e no citoplasma. No núcleo está asociado aos corpos subnucleares chamados GEMS, que están próximos aos corpos de Cajal, e conteñen snRNPs. Asóciase formando complexos con diversas proteínas como SIP1, GEMIN4, e a proteína hnRNP U e outras. Describíronse catro variantes de transcrición que dan lugar a distintas isoformas.
Carolo
Carolo pode referirse a:
Figueiroá
O topónimo galego Figueiroá pode referirse a:
Museo das Finanzas dos Estados Unidos
Historia
En 1987, John E. Herzog, naquel momento director executivo de Herzog Heine Geduld, Inc., tomou a iniciativa de fundar o museo en resposta á caída do mercado de valores ocorrida aquel ano e proporcionoulle a maior parte do impulso intelectual ao proxecto; posteriormente foi nomeado presidente e administrador emérito.
A constitución formal do museo produciuse en 1988, inicialmente coa denominación de Museo da Historia Financeira dos Estados Unidos (Museum of American Financial History), e en 2005 actualizou o seu nome a Museo das Finanzas dos Estados Unidos (Museum of American Finance). Ata decembro de 2006 estaba situado no número 26 de Broadway e o 11 de xaneiro de 2008 o museo abriu unha nova sede no número 48 de Wall Street, na antiga sede do Bank of New York. En 2018, as instalacións sufriron unha inundación e en 2020 continúase na procura dunha sede definitiva.
Educación financeira
miniatura|Sala Hamilton do Museo das Finanzas dos EEUU
En 2010, o museo inaugurou o seu Centro para a Educación Financeira, que ofrece programas de ensino para estudantes desde a idade de educación infantil ata cursos de posgrao. En 2011 creouse a Academia do Museo das Finanzas (Museum Finance Academy –MFA–), baseada nun programa de oito semanas como complemento da actividade escolar para estudantes de ensino secundario e tamén para persoas adultas. Entre 2011 e 2013, o museo asociouse coa organización non gobernamental Junior Achievement para ofrecer o programa infantil Finance Park.
Coleccións e exposicións
miniatura|Galería principal do Museo das Finanzas dos EEUU
Como parte da súa misión de documentar a historia financeira dos EEUU, o museo compila activamente documentos e obxectos relacionados cos mercados financeiros, co diñeiro e coa banca. A súa colección abrangue máis de 10.000 accións, bonos, gravados, fotografías, moedas, billetes de banco, cheques e libros.
miniatura|[[Lista de museos numismáticos|Galería numismática do Museo das Finanzas dos EEUU]]
As exposicións permanentes céntranse nos mercados financeiros, no diñeiro, na banca e no espírito empresarial, e na figura de Alexander Hamilton (1755-1804), un dos pais fundadores dos EEUU. Entre as exposicións temporais máis recentes pódense salientar Alexander Hamilton: Lineage and Legacy (abril a decembro de 2011); America In Circulation: A History of US Currency Featuring the Collection of Mark R. Shenkman (abril de 2015 - xaneiro de 2018); For the love of money: blacks on US currency (abril de 2017 - xaneiro de 2018) ou Pandemics and Epidemics: Financial and Economic Effects (primavera de 2020).
miniatura|Galería [[Tecnoloxía|tecnolóxica do Museo das Finanzas dos EEUU]]
A exposición Alexander Hamilton: Indispensable Founder and Visionary foi inaugurada en outubro de 2014 na sala Hamilton do museo polo exsecretario do Tesouro, Timothy Geithner. Os comisarios da exposición foron John Herzog, un dos fundadores do Museo das Finanzas dos EEUU, e Mariana Oller, presidenta da Alexander Hamilton Awareness Society.Con esta exposición conmemorouse o 225 aniversario do nomeamento de Alexander Hamilton como primeiro secretario do Tesouro.
As coleccións non se viron danadas pola inundación que obrigou a pechar o museo en Wall Street en 2018.
Programas e eventos
Nas series de conferencias e nos simposios sobre historia financeira organizados polo museo participan oradores prominentes do ámbito financeiro. Entre eles pódense destacar figuras como John Bogle, Sallie Krawcheck, David Walker, Abby Joseph Cohen, Henry Kaufman, Niall Ferguson ou Neil Barofsky.
Outras das actividades periódicas habituais son as denominadas Lunch and Learn Series, consistentes en xantares nos que se fan presentacións, charlas, proxeccións de películas e outros actos.
Desde 2012, o Museum of American Finance mantén un convenio coa Alexander Hamilton Awareness Society para a celebración de varios eventos anuais, en xullo e en xaneiro, denominados CelebrateHAMILTON e Happy Birthday Hamilton!, para lembrar a a figura de Alexander Hamilton.
Premio Whitehead
A gala anual do museo rende homenaxe a unha persoa a título individual co Premio Whitehead ao "servizo público distinguido e ao liderado financeiro", que leva o nome do subsecretario de Estado e presidente de Goldman Sachs, John C. Whitehead. Entre os galardoados destacan Paul Volcker, Pete Peterson, William Donaldson, Felix Rohatyn e William Harrison, Jr.
Publicacións
O museo tamén publica trimestralmente a revista Financial History, distribuída por todo o territorio dos EEUU e outros 20 países. Nela publícanse artigos acerca de acontecementos e personaxes de relevancia histórica e sobre outros temas relacionados co mundo das finanzas.
Ademais, tamén publica libros e catálogos das exposicións temporais que organiza.
Alexandria Ocasio-Cortez
Alexandria Ocasio-Cortez, nada en Nova York o 13 de outubro de 1989,  é unha activista e política estadounidense.
Traxectoria
Nada nunha familia de raíces latinoamericanas, estudou cun préstamo e comezou traballando de camareira. Cun traballo sobre Caenorhabditis elegans, coa conclusión de que 'Os antioxidantes poderían axudar a previr enfermidades dexenerativas inducidas polo estrés oxidativo', gañou un premio na feira de ciencia máis importante a nivel mundial, a ISEF. A relevancia deste feito reside non tanto na súa preparación científica como en que se viu confrontada ós intereses das farmacéuticas en contra do que ela intuía. segundo escribiu en Twitter o 1 de decembro de 2018ː
"When I tried to find out why the compound wasn’t pursued more, one of the explanations given to me was that pharma lobbyists worked against it."
Comezou en política na campaña de Bernie Sanders. Nas eleccións lexislativas celebradas o 6 de novembro de 2018, con 29 anos, gañou o escano do distrito 14 de Nova York ao Congreso dos EEUU por unha amplísima maioría de voto, despois de vencer as primarias ó líder demócrata Joseph Crowley. Ocasio-Cortez é membro da organización Socialistas Democráticos de América e foi vinculada a gran variedade de plataformas políticas progresistas estadounidenses.
É a muller máis nova elixida no Congreso na historia dos Estados Unidos, superando á republicana Elise Stefanik, que foi elixida en 2014 á idade de 30 anos.
Basílica de Santa María a Real de Covadonga
miniatura|right|300px|Basílica de Santa María a Real de Covadonga A Basílica de Santa María la Real é un templo relixioso de culto católico situado en Covadonga, Principado de Asturias (España), declarado como Basílica o 11 de setembro de 1901.
O templo foi ideado por Roberto Frassinelli e levantado entre 1877 e 1901 polo arquitecto Federico Aparici Soriano, de estilo neorrománico, construído integramente en pedra calcaria rosa.
Historia
O pulo definitivo para a construción non chega ata un século despois e sería o rei Afonso XII o que se interesa na conclusión desta obra. O deseño clasicista de Ventura Rodríguez, de difícil e custosa construción, dará paso a un deseño neomedievalista. A idea orixinal deste novo proxecto foi do erudito alemán coñecido como o Alemán de Corao, Roberto Frassinelli, que era gran debuxante pero non era arquitecto e tivo que ceder o seu posto ao arquitecto Federico Aparici, titulado da Academia de San Fernando; aínda así o Alemán tivo tempo de dirixir as obras da cripta.
Basílica
miniatura|Altar da basílica A basílica presenta unha grande unidade estilística, dentro dos canons do estilo neorrománico no que foi concibida. O edificio aséntase sobre un gran socalco. Presenta tres naves, a central notablemente máis alta que as laterais, con transepto e cabeceira rematada por tres ábsidas graduadas; as naves cóbrense por bóvedas de aresta. A fachada principal chama a atención polas esveltas agullas que rematan as torres. O acceso fórmase por un pórtico adiantado á nave, con tres arcadas de medio punto. En todo o edificio destaca a tonalidade rosácea polo tipo de pedra calcaria que contrasta co verde da paisaxe.
No interior, destaca a imaxe da nosa Señora, que recibe culto no altar maior, obra do escultor Juan Samsó.
Mapa conceptual
dereita|300px|miniatura|Mapa conceptual. Un mapa conceptual é unha estratexia de aprendizaxe propia da teoría construtivista, que produce aprendizaxes significativas ao relacionar os conceptos de xeito ordenado. Caracterízase pola súa simplificación, xerarquización e impacto visual.
Introdución
Segundo David Ausubel a maior parte da aprendizaxe escolar é relativamente arbitraria e non substantiva, polo que o alumnado usa a repetición para adquirir os coñecementos escolares (declarativo, procedemental e actitudinal). A repetición é unha técnica de aprendizaxe útil no caso de materiais como as listas de datos sen conexión e as que se require recordar tal coma un número telefónico. Porén, ao non darlle significado á tarefa, o memorizado adoita esquecerse en pouco tempo, polo que convén recorrer a estratexias de aprendizaxe de acordo ao contido en particular, que produzan aprendizaxes significativas e non memorísticas.
A aprendizaxe significativa pon énfase na creación, evolución e relación entre os conceptos. Hai diferentes maneiras de camiñar cara á construción de aprendizaxes significativas, pero todas elas pasan por coñecer o que o alumnado xa sabe e a construción do novo coñecemento a partir dese punto.
Características
Considerando estas características, os mapas conceptuais fomentan a creatividade e facilitan a participación.
Usos
Joseph D. Novak e D. Bob Gowin afirman que unha vez que o alumno ten a habilidade na súa elaboración, o seu uso permitirá saber o que o alumno xa coñece antes de emprender unha aprendizaxe concreta. Isto permite coñecer as deficiencias e erros conceptuais, así como incorporar aos alumnos que fracasan na aprendizaxe pola negativa a realizar tarefas pouco significativas. Permite ademais construír significados máis ricos e estimular a aprendizaxe significativa, ao ser cada alumno consciente do que aprende. Pódese trazar unha ruta de aprendizaxe que permita saber por onde se vai e cara a onde se camiña.
Método de confección
Conxuntando as propostas de Novak e Gowin (1984), Ontoria, Pérez Cabaní , Horton e González , para a elaboración dun mapa conceptual é necesario:
Diferenzas respecto ao mapa mental
Un mapa mental consta dun concepto en torno ao que se debuxan entre 5 e 10 ideas principais referidas a el. A partir de cada unha das palabras derivadas, debúxanse á súa vez de 5 a 10 ideas principais referidas a cada unha desas palabras.
Gran parte da diferenza estriba na capacidade visual do mapa mental e as conexións que realiza. O mapa mental busca e esixe imaxes para a súa construción. As imaxes e debuxos teñen varias funcións, algunhas mnemotécnicas, outra para reducir as palabras mantendo un concepto ou idea complexa e tamén para buscar novas conexións. As imaxes conectan axiña con outras ideas afíns, polo que parte da potencia do mapa mental está na súa capacidade visual de xerar novas conexións e reter as ideas co hemisferio visual do cerebro.
Ligazóns externas
Software para realizar mapas conceptuais:
Eleccións xerais de España de 1910
As eleccións xerais de España de 1910 foron convocadas o 8 de maio, trala crise do goberno conservador de Antonio Maura por mor da Semana Tráxica de Barcelona en 1909, baixo sufraxio universal masculino. En total foron elixidos 404 deputados, e o partido máis votado foi o Partido Liberal, dirixido por José Canalejas. O Partido Conservador quedou moi debilitado, e en Navarra presentouse en coalición con carlistas e integristas. Tamén se presentou unha Conxunción Republicano-Socialista, dirixida polo escritor canario Benito Pérez Galdós, que reuniu na coalición diversos grupos republicanos, o Partido Socialista Obrero Español, o Partido Republicano Radical e o Partido Republicano Democrático Federal. A Unión Federal Nacionalista Republicana, unha vez rota a Solidariedade Catalá presentouse en solitario e por primeira vez rompeu a hexemonía da Lliga Regionalista en Cataluña.
Foi elixido Presidente do Congreso o liberal conde de Romanones, que foi substituído en 1912 por Segismundo Moret; á súa morte en 1913 accedeu á Presidencia Miguel Villanueva. O Presidente do Senado foi Eugenio Montero Ríos.
Helena Leonor
Helena Leonor, nada en Santarém o 26 de agosto de 1977, é unha fadista portuguesa.
Eleccións xerais de España de 1910
O xefe de goberno foi José Canalejas, que foi asasinado o 12 de novembro de 1912. Substituíuno entón o conde de Romanones que dimitiu o 27 de outubro de 1913 debido á división interna do partido de Manuel García Prieto, fundador do Partido Liberal Demócrata. Ao mesmo tempo, tamén houbo división no Partido Conservador cando Antonio Maura e Juan de la Cierva Peñafiel non aceptaron o liderado de Eduardo Dato. Máis tarde crebou tamén a Conxunción Republicano-Socialista, a pesar do relativo éxito obtido.
Helena Leonor
Traxectoria
Canta desde os 16 anos. Participou no Grande Prémio do Fado da RTP e na Grande Noite do Fado do Coliseo de Lisboa, na Expo 98. Actuou en Portugal, nos Estados Unidos, Alemaña, Grecia e España.
Gravou o seu primeiro disco, "Cantar dos ventos" en 1999.
Eleccións xerais de España de 1910
Deputados das provincias galegas
Os deputados que obtiveron un escano no Congreso polos distritos galegos nestas eleccións foron:
A Coruña
miniatura|200px|O galego [[José Canalejas foi nomeado Presidente do Consello de Ministros.]] miniatura|200px|[[Manuel García Prieto.]]
Pontevedra
miniatura|200px|[[Ángel Urzáiz foi deputado por Vigo.]]
Xurxo I de Gran Bretaña
Xurxo I de Gran Bretaña, nado en Osnabrück o 28 de maio de 1660 e finado o 11 de xuño de 1727, foi príncipe de Hannóver desde 23 de xaneiro de 1698 ata a súa morte, e rei de Gran Bretaña e Irlanda dende o 1 de agosto de 1714 ata a súa morte.
Traxectoria
Era tamén o Erzbannerträger (logo Arquitesoureiro) e Príncipe elector do Sacro Imperio Romano Xermánico. Xurxo I, o primeiro monarca da casa de Hannóver de Gran Bretaña e Irlanda, non falaba inglés de forma fluída, e no seu lugar, falou sempre o seu alemán nativo, o que supuxo a mofa dos seus súbditos británicos. Durante o seu reinado, o poder da monarquía diminuíu, desenvolveuse o moderno sistema de goberno por Oficina. Durante os últimos anos do seu reinado, o poder de feito estivo nas mans do seu Primeiro Ministro, Sir Robert Walpole.
En 1714 sucedeu á raíña Ana I de Gran Bretaña, morta sen descendentes. Os seus dereitos á coroa baseábanse no feito de que, pola súa nai Sofía de Hannóver, era bisneto de Xacobe Estuardo (1566-1625), rei de Escocia de 1567 a 1625, convertido en Xaime I de Inglaterra e Irlanda en 1603.
Parques Nacionais de Nova Zelandia
miniatura|dereita|220px|Mapa de Nova Zelandia cos parques nacionais marcados en verde. Os Parques Nacionais de Nova Zelandia son catorce e conforman unha rede de espazos protexidos de alto valor ecolóxico en Nova Zelandia. Están administrados polo Departamento de Conservación do país "para o beneficio, uso e goce dos visitantes" e son moi coñecidos como destino turístico. Ademais do seu interese de conservación ambiental, moitos dos parques tamén teñen atractivos históricos e culturais, sendo algúns deles Patrimonio da Humanidade.
ATC Código A08
ATC Código A08 é unha sección do Código ATC A (referido ao aparato dixestivo e o metabolismo), á súa vez sección do sistema de clasificación química anatómico-terapéutica.
O apartado A08A inclúe preparados antiobesidade, excluíndo produtos dietéticos.
Mikkel Hansen
Mikkel Hansen, nado en Elsinor o 22 de outubro de 1987, é un xogador de balonmán dinamarqués que xoga de lateral esquerdo no Paris Saint-Germain Handball e na selección dinamarquesa.
Foi elixido mellor xogador do ano pola IHF en tres ocasións (en 2011, 2015 e 2018).
Traxectoria
Hansen iniciouse na elite do balonmán no GOG Svendborg, no que estivo ata o final de tempada 2007/08, cando fichou polo FC Barcelona. Na súa primeira temporada arrasou: marcou 45 goles no Campionato de Europa e gañou a Copa de Rei e a Copa de España. Mais a temporada seguinte baixou moito o seu rendemento, polo que volveu a Dinamarca fichado polo AG Kopenhagen. Mais unha temporada máis tarde, despois de volver amosar un moi bo rendemento foi fichado polo PSG de Francia, onde xoga actualmente.
Cayetano Gil Taboada
Cayetano Gil Taboada, nado en Barcia (Lalín) o 7 de agosto do 1688 e finado en Santiago de Compostela o 12 de maio do 1751, foi bispo da diocese de Lugo entre 1736 e 1745 e arcebispo da arquidiocese de Santiago de Compostela dende 1745 ata o seu pasamento.
Traxectoria
Afillado de Felipe Antonio Gil Taboada, que o apoiou na súa carreira relixiosa. Estudou Filosofía en San Xerome e Xurisprudencia en Fonseca e Valladolid. Foi reitor do Colexio Maior de Fonseca en 1713, catro anos despois de doutorarse.
Vicenç Pagès
Vicenç Pagès Jordà, nado en Figueres, (Cataluña) o 14 de decembro de 1963 e finado en Torroella de Montgrí o 27 de agosto de 2022, foi un escritor e crítico literario en catalán. Tamén foi profesor de lingua e estética na Universidade Ramon Llull de Barcelona.
Psicoloxía clínica
A psicoloxía clínica ocúpase da atención a persoas que sofren algún tipo de sufrimento, ben sexa motivado polos trastornos mentais, ben por aqueles do desenvolvemento das potencialidades da persoa. Basea a intervención na importancia do coñecemento dos principios fundamentais que teñen valor para o ser humano, e ten por obxectivo o estudo da conduta humana co fin de contribuír de xeito excepcional á persoa na súa vida cotiá.
Considérase que esta área da psicoloxía xurdiu no ano 1896, cando Lightner Witmer deu inicio á primeira clínica psicolóxica na Universidade de Pensilvania. Na primeira metade do século XX, a psicoloxía clínica estivo enfocada na avaliación psicolóxica, con pouca atención polo tratamento. Este enfoque viuse invertido despois da década de 1940.
Mones
O topónimo galego Mones pode referirse a:
Mariano Rodríguez Dios
Mariano Rodríguez Dios nado en Rianxo e finado o 12 de novembro de 1932, foi un político galego pai de Castelao.
Traxectoria
miniatura|300px|[[Alfonso Daniel Rodríguez Castelao|Daniel, Joaquina Castelao, Mariano Rodríguez, e as nenas, Josefina e Teresa, en Buenos Aires, días antes de retornar a Galicia.]] Mariñeiro dedicado a facer velas para barcos. En 1886 emigrou a Arxentina, onde instalou con éxito un almacén de venda (pulpería) en Cruz Colorada (dentro do actual concello de Bernasconi). En 1900 regresou a Rianxo, aínda que volveu a Arxentina máis adiante, para regresar definitivamente en 1903 e, cos ingresos que acumulou, mellorou a situación económica da familia e dedicouse á política, liderando o Partido Conservador local enfrontado ao liberal dirixido por Manuel Viturro Posse. Foi alcalde de Rianxo en 1907 e novamente durante a ditadura de Primo de Rivera.
Vida persoal
Casou con Joaquina Castelao Genme e foi pai de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Josefina e Teresa.
Pobladura
O topónimo leonés Pobladura fai mención a lugares repoboados no Reino de León na Idade Media. Pode referirse a:
Gioconda Belli
Gioconda Belli, nada en Managua o 9 de decembro de 1948 é unha poeta, novelista e activista nicaraguana. A súa obra literaria caracterízase polo seu compromiso político e por rescatar e profundar no universo feminino, reivindicando o papel das mulleres na sociedade e na construción da cultura. En 1972, co seu primeiro libro Sobre la grama, revoluciona a poesía centroamericana ao abordar sen andrómenas o corpo e a sexualidade feminina. O seu activismo levoulle a militar na Fronte Sandinista de Liberación Nacional (FSLN), e a ocupar durante un tempo ( de 1979 a 1994) cargos de responsabilidade toda vez que os sandinistas derrocaron a Somoza.
Traxectoria
O seu pai, Humberto Belli, era empresario, e a súa nai, Gloria Pereira, foi fundadora do Teatro Experimental de Managua. Belli cursou a súa primaria no Colegio de la Asunción en Managua e a secundaria no Real Colegio de Santa Isabel en Madrid, España, en 1965. Tras obter un diploma en Publicidade e Xornalismo en Filadelfia, Estados Unidos, regresou a Managua.
Casou en 1967. A súa primeira filla, Maryam, naceu en 1969 e a segunda, Melissa, en 1973. Dun seu segundo matrimonio naceu Camilo en 1978. Casou por terceira vez en 1987, de cuxa unión nace Adriana en 1993. En 2008 alternaba o seu tempo entre os Estados Unidos e Nicaragua.
Durante a ditadura somocista, Gioconda Belli é perseguida. Exíliase en México e Costa Rica, ata que, co triunfo da Revolución Sandinista en 1979, volve a Nicaragua, onde desempeña diversos cargos no novo goberno ata a súa renuncia en 1994.
Compromiso político
Opúxose á ditadura do xeneral Anastasio Somoza Debayle. Desde 1970, ano en que comezou a escribir os seus poemas, pasou a integrar as filas da Fronte Sandinista de Liberación Nacional (FSLN) nese momento unha organización clandestina e perseguida cuxo obxecto era o derrocamento do réxime somocista.
Foi correo clandestino, transportou armas, viaxou por Europa e América Latina obtendo recursos e divulgando a loita sandinista. Chegou a ser membro da Comisión Político-Diplomática do FSLN.
Traxectoria literaria
A súa traxectoria literaria está atravesada pola dualidade entre a nación e o xénero sobre a que Belli se autorrepresenta na súa obra autobiografica El país bajo mi piel. Memorias de amor e guerraː
Etapa 1970 - 1979
Os seus poemas apareceron por primeira vez no semanario cultural La Prensa Literaria do diario La Prensa do seu país. A súa poesía, considerada revolucionaria na súa maneira de abordar o corpo e a sensualidade feminina, causou gran balbordo. O seu libro Sobre la grama valeulle, en 1972, o premio de poesía máis prestixioso do país neses anos, o Mariano Fiallos Gil da Universidade Nacional Autónoma de Nicaragua (UNAN). En 1978, xunto a Claribel Alegría, obtivo o prestixioso Premio Casa de las Américas no xénero poesía polo seu libro Linea de fuego, obra que escribiu mentres se atopaba vivindo no exilio en México por mor do seu activismo revolucionario e que reflicte o seu sentir sobre a situación política de Nicaragua. Nesa ocasión é convidada, tamén, a participar como xurado, motivo polo cal viaxa a Cuba para ser lectora dos libros nomeados xunto a Jullo Cortázar.
Etapa 1980 - 1990
Despois do triunfo da Revolución Nicaraguana o 19 de xullo de 1979 ocupou varios cargos dentro do goberno sandinista. En 1984 foi representante sandinista ante o Consello Nacional de Partidos Políticos e voceiro do FSLN na campaña electoral dese ano. Belli deixou todo cargo oficial en 1986 para dedicarse a escribir a súa primeira novela. Foi directiva da Unión de Escritores e foi unha das fundadoras do suplemento literario Ventana do diario Barricada.
Entre 1982 e 1987, publicou tres libros de poesía: Truenos y Arco Iris; Amor Insurrecto e De la costilla de Eva. Estes libros ou seleccións dos mesmos publicáronse en México, España, Alemaña, Bélxica, Inglaterra, Italia e Estados Unidos de América.
En 1987 publicou El taller de las mariposas, un conto para nenos e nenas que se editou tamén nos idiomas alemán, holandés e italiano. Con esta obra obtivo o Premio Luchs (Loita) do Semanario alemán Die Zeit en 1992.
En 1988 Belli publicou a súa primeira novela La mujer habitada, que foi moi aclamada pola crítica e alcanzou en Europa e América Latina grandes tiraxes e numerosas edicións. En Alemaña –onde a tiraxe chegou a un millón de exemplares e levou a máis de vinte edicións- a novela obtivo o Premio dos bibliotecarios, editores e libreiros de Alemaña á Novela Política do Ano (1989). Ese ano a autora recibiu tamén o Premio Anna Seghers. Desde a súa publicación a novela foi traducida a once idiomas e tivo grande éxito editorial en España e Italia. Nos Estados Unidos, Warner Books publicouna baixo o nome The Inhabited Woman.
Etapa 1990 en adiante
dereita|miniatura|187x187px|Gioconda Belli xunto ao escritor chileno Ramón Díaz Eterovic, en [[1989.]] miniatura|Gioconda Belli, Feira do libro de Leipzig 2016 En 1990 publicou a súa segunda novela, Sofía de los presagios; en 1996, Waslala, ámbalas dúas traducidas a varios idiomas. En xaneiro de 2001 apareceu, en Plaza Janés, o seu libro El país bajo mi piel, un testemuño dos seus anos no sandinismo que foi publicado, simultaneamente, en alemán, holandés e italiano. Publicouse nos Estados Unidos no outono do 2002 baixo o selo editorial Knopf e en Inglaterra, pola Editorial Bloomsbury de Londres. Hai unha edición en inglés de 2002 titulada The country under my skin: A Memory of Love and War.
En 2006 co seu poemario Fuego soy apartado y espada puesta lejos gañou o Premio Internacional de Poesía Ciudad de Melilla na súa XXVIII edición.
A cantante catalá Carme Canela gravou un disco con algúns dos seus poemas de madurez en clave de jazz que se editou na primavera de 2008 baixo o título Carme Canela canta Gioconda Belli. Sencillos Deseos
En febreiro do 2008 publicou a súa novela El infinito en la palma de la mano, que foi merecedora do Premio Biblioteca Breve de Novela 2008 da editorial española Seix Barral e o Premio Sor Juana Inés da Cruz da Feira Internacional do Libro de Guadalaxara, México.
El país de las mujeres (2010) fala dun país gobernado por mulleres. O libro foi titulado orixinalmente co nome de Crónicas de la Izquierda Erótica, baseado no Partido da Esquerda Erótica que, na novela, é o que fundan un grupo de mulleres na ficticia Faguas e co que chegan ao poder. O nome Partido da Izquierda Erótica utilizouno en Nicaragua nos anos 80 un grupo de mulleres entre as que estaba Belli. Chamábano o PÉ e foi bautizado así usando o termo acuñado no poemario da poeta guatemalteca Ana María Rodas: Poemas de la Izquierda, razón pola que tivo que cambiar o nome.
A súa novela El intenso calor de la luna, foi lanzada en agosto en Latinoamérica, e en setembro do 2014 en España.
Pedro de Portugal
Pedro de Portugal, duque de Coímbra (Lisboa 1392 - 1449) infante de Portugal e rexente (1439-1448). Desde o seu nacemento Pedro foi un dos fillos favoritos do rei Xoán I. O seu pai dotouno dunha educación excepcional. En 1415 viaxou á beira do seu pai e os seus irmáns na expedición portuguesa contra Ceuta, e foi nomeado cabaleiro ese ano. Foi entón cando o seu pai lle concedeu o ducado de Coímbra a el e o ducado de Viseu ó seu outro irmán, Henrique o navegante.
Cando o seu irmán Duarte I de Portugal morreu o 1438, o seu fillo Afonso V ascendeu ao trono, baixo a rexencia da súa nai Leonor de Aragón. Pero a rexencia estivo marcada polo conflito debido á súa impopularidade polo feito de ser muller e estranxeira. Así o 1439, Xoán de Portugal, duque de Aveiro, solicitou a xuntanza das Cortes que designaron Pedro rexente do reino, unha opción que satisfixo o pobo e a burguesía. Pero unha parte da nobreza, a que se atopaba ao redor de Afonso de Portugal, medio irmán de Pedro e conde de Barcelos, preferiu Leonor. Comezou unha guerra de influencias e poucos anos máis tarde Afonso logrou ter ó seu sobriño Afonso V de Portugal baixo o seu dominio político, converténdose no tío preferido do rei.
En 1443, nunha postura de reconciliación, Pedro nomeou ó seu medio irmán Afonso, primeiro duque de Braganza. No 1445 Afonso oféndese pola elección dunha filla de Pedro como dona de Afonso V. Indiferente ás intrigas Pedro continuou a súa rexencia, o país prospera e concédense as primeiras axudas para a exploración do océano Atlántico feita por Henrique o navegante.
O 9 de xuño de 1448 Afonso V accedeu a maioría de idade polo que Pedro renunciou a rexencia O rei Afonso V por influencia do seu tío Afonso anula tódalas leis e editos de Pedro. Por unha falsa acusación o rei amosa inimizade co seu tío e sogro, declarándoo rebelde ao reino. Na batalla de Alfarrobeira do 20 de maio de 1449, preto de Alverca, Pedro de Portugal resultou derrotado e morto.
Silverbullit
Silverbullit é unha banda sueca de rock alternativo baseada en Gotemburgo. Formouse en 1995 co nome de "Silverbullet", que foi cambiado despois dun conflito polos dereitos do mesmo. É coñecida co nome Citizen Bird nos Estados Unidos e ten xirado con ese nome e publicou o seu traballo Citizen Bird como álbum autoeditado nese país. Entre outros artistas, Silverbullit está influenciado por DAF, Depeche Mode, New Order e The Stooges, ademais de pola música de videoxogos.
Ría
Rías
En España son coñecidas as Rías Baixas e as Rías Altas en Galicia, aínda que tamén pódense atopar este tipo de desembocaduras en Asturias, Cantabria, País Vasco e Huelva. En Portugal están tanto a Ría de Aveiro como a Ría Formosa (Algarve).
Percorrendo a costa de sur a norte e de oeste a leste, atopamos nas costas galegas e cantábricas as seguintes rías:
Rías Altas
Segundo a o tempo de aparición xeolóxico das rías, as rías por riba de Cabo Fisterra pódense clasificar como rías Altas e Medias. O termo de rías Medias xorde para definir as rías que están entre Cabo Fisterra e Estaca de Bares e que apareceron posteriormente ás rías Baixas e antes que as cantábricas.
Inglaterra
A costa sur do país ten numerosas rías (rias): Os esteiros do Exe, Teign e Dart, o Esteiro de Kingsbridge, e Plymouth Sound en Devon, e os esteiros do río Fowey e do río Fal en Cornualla.
Benjamin Goodwin Chitwood
Traxectoria
Benjamin "Ben" Chitwood recibiu a o título de licenciado no Rice Institute en 1928 e un máster e o título de doutor na Universidade George Washington en 1929 e 1931, respectivamente.
Chitwood foi un pioneiro da nematoloxía. De 1928 a 1931 foi contratado como nematólogo junior, baixo a supervisión do doutor N. A. Cobb, no antigo USDA Bureau of Plant Industry (Oficina de Industria Vexetal do Departamento de Agricultura dos Estados Unidos. En 1931 trasladouse é Sección Zoolóxica da USDA, onde permaneceu como zoólogo até 1937. Logo volveu á Oficina de Industria Vexetal, na que se lle encomendou traballar en problemas dos nematodos das plantas ornamentais en Long Island até 1947, en que foi trasladao a Beltsville. De 1950 a 1952 foi profesor asociado de parasitoloxía na Universidade Católica. Despois de ocupar varios cargos menore, foi designado como o primeiro nematólogo xefe da Xunta de Plantas do Estado de Florida en febreiro de 1955. Estableceu e desenvolveu a Sección de Nematoloxía desta institución, permanecendo alí até 1958, cando renuncou para converterse en consultor no Laboratorio de Morfoloxía Comparada e Fisioloxía do Instituto de Investigación da Fundación Kaiser. Posteriormente ocupou diversos cargos até a súa xubilación en 1964.
Unha das maiores achegas de Chitwood ao estudo dos nematodos foi o seu libro An Introduction to Nematology (Unha introdución á nematoloxía), escrito coa colaboración da súa esposa e publicado en 1937. Volumes adicionais seguiron en 1938, 1940 e 1941. E numeroas reedicións efectuáronse en anos posteriores. Estes libros foron as primeiras ferramentas importantes para a ensinanza dos estudantes de nematoloxía de todo o mundo.
Chitwood tamén revisou a taxonomía de Meloidogyne incognita e, mentres traballaba na USDA en Nova York, identificou a especie Globodera rostochiensis en Long Island, á que chamou golden nematode (nematodo duorado).
Abreviatura
A abreviatura Chitwood enmprégase para recoñecer a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
José Varela Abades
José Varela Abades, finado en febreiro de 1930, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Fillo do médico Rafael Varela Lema. Militou no Partido Conservador local sendo partidario de Ramón Tojo Pérez. Foi tenente de alcalde e en 1902 foi alcalde de Rianxo, permanecendo no posto até 1907, para converterse en médico titular do concello.
Sausatatar
Sausatatar (Saukshatr = fillo do bo gobernante) foi rei de Mitanni sobre a metade do século –XV, suposto sucesor de Parsatatar. Saqueou Asur nalgún momento non ben identificado (talvez sobre -1440) e capturou as portas de prata e ouro do palacio real, que se levou a Washukanni (segundo explica un tratado posterior entre o hitita Suppiluliumas I e o rei Mattiwaza). Despois do saqueo, Asiria quedou baixo reis nativos, pero tivo que pagar imposto ata o tempo de Assuruballit I (sobre a metade do século –XIV). Con Exipto mantivéronse boas relacións.
O selo do rei mostra heroes e xenios alados combatendo contra leóns e outros animais e un sol con ás. O estilo de moitas figuras distribuídas por todo o espazo hábil é típico dos selos hurritas. Un selo posterior, atopado en Alalakh, mostra un estilo máis acadio.
Sucedeuno Artatama I.
Oxydoras niger
O Oxydoras niger é unha especie de peixe Doradidae orixinario da conca do Amazonas, Essequibo e São Francisco en Bolivia, o Brasil, Colombia, Ecuador, Güiana, o Perú e Venezuela. Esta especie medra até os 100 cm e pode pesar uns 13 kg. Esta especie é importante na pesca comercial local. Conta con espiñas laterais que poden danar potenciais depredadores. Aliméntase cribando area detectando alimentos cos receptores de sabor na parte superior e inferior da súa boca.
Teléfono móbil
miniatura|Teléfonos móbiles. Un teléfono móbil, ou simplemente móbil, é un dispositivo de comunicación electrónico con iguais capacidades básicas dun teléfono de liña telefónica convencional. Ademais, é portátil e non require cables condutores para a súa conexión á rede telefónica.
A maioría dos teléfonos móbiles actuais conectan coa rede usando unha tecnoloxía sen fíos da transmisión da onda de radio (coa excepción de teléfonos baseados nos satélites). Estes teléfonos móbiles comunícanse por medio dunha rede celular de estacións base, que á vez enlaza coa rede de teléfono convencional. Apareceu a mediados dos anos 80 (xeración 1G). Os teléfonos móbiles anteriores que funcionaban sen unha rede celular (a denominada xeración 0G), como o MTS, datan de 1946. O Motorola DynaTAC 8000X (1983) foi o primeiro teléfono móbil dispoñíbel comercialmente. Ata os últimos anos 80, a maioría dos teléfonos móbiles eran tan grandes que a miúdo foron instalados permanentemente en vehículos como teléfonos do coche. Co avance da miniaturización, a gran maioría de teléfonos móbiles son de man.
Na actualidade o país cun maior número de usuarios de teléfonos móbiles é a China con 593,3 millóns de usuarios.
Saúde
miniatura|300px|Porcentaxe de utilización de móbiles no planeta en 2006.
Actualmente non hai ningún estudo que presente probas concretas que indiquen que os móbiles posúen riscos para a saúde. Os aparellos móbiles, así como outros dispositivos electrónicos como radio, televisión, algúns controis remotos, redes sen fío de computadores etc, utilizan ondas electromagnéticas de radio frecuencia (RF) para comunicación. Esas ondas electromagnéticas están consideradas como radiacións non ionizantes, ou sexa, consideradas seguras nas potencias utilizadas nos dispositivos celulares cuxo funcionamento atende ás recomendacións da International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) provisionalmente adoptadas pola Organización Mundial da Saúde (OMS). Diversos estudos se realizaron para se determinar posíbeis riscos de longo prazo á saúde humana polo uso aparellos celulares: a Organización Mundial da Saúde divulgou resultados preliminares dun estudo que suxire que o uso de aparellos móbiles pode estar relacionado cunha predisposición maior a diversos tipos de cancros ; en contrapartida un estudo realizado con base nos datos collidos nos últimos 30 anos abranguendo practicamente todos os habitantes da Escandinavia descarta a ligazón de cánceres cerebrais co uso de móbiles. A parte da diverxencia entre os estudos sobre os riscos á saúde do uso de celulares, moitos especialistas e entidades de saúde oficiais teñen recomendado a utilización limitada destes dispositivos, así como o sistema de mans libres. Existe, con todo, un grande consenso sobre os riscos de accidentes provocados polo uso de celulares: o uso deses dispositivos ao guiar un coche ou mesmo camiñando aumentan significativamente o risco de accidentes a través da distracción provocada ao se conversar a través do móbil.
John Cunliffe
John Arthur Cunliffe, nado o 16 de xuño de 1933 en Colne (Lancashire) e finado o 20 de setembro de 2018, foi un autor de literatura infantil británico, creador dos personaxes do carteiro Pat e Rosie and Jim.
Traxectoria
John viviu en Kendal (Cumbria) durante seis anos, e foi das vilas e aldeas da zona de onde tirou a inspiración para o seu personaxe máis famoso, o carteiro Pat, e logo do éxito da serie, que el escribiu para a BBC e que se comezou a emitir en 1981, John converteuse nuha celebridade local e mesmo chegou a ter a súa propia sala no Museum of Lakeland Life de Kendal, malia iso desde que comezou a escribir en 1964 publicou máis de 200 libros para nenos. Traballou como bibliotecario durante trinta anos, incluíndo dous en Iugoslavia no Brittish Council e despois foi profesor ata 1988 cando pasou a se dedicar exclusivamente a escribir.