cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Josefa Barreiro González
Traxectoria
Gañou a vida dende pequena traballando de criada. Casou con José Tobío e alugaron unha casa no barrio da Torre. Grazas á súa tía Otilia tomou contacto co sindicato da CNT de Trabanca Badiña. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochou na súa casa a Urbano Tarrío Montero. O 17 de marzo de 1937 entrou na casa unha cuadrilla de falanxistas baixo o mando de Mouriño. Mataron alí mesmo a Urbano Tarrío e levaron a Josefa á sede de Falange onde foi torturada. Foi asasinada o 19 de marzo “como incursa en un delito de guerra”. Foi soterrada nunha fosa común do cemiterio municipal de Vilagarcía.
Vida persoal
Casou con José Tobío e foi pai de Julio e Valentín Tobío Barreiro.
O Castro, Borreiros, Gondomar
O Castro é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
O Froxón, Berbetouros, Palas de Rei
O Froxón é un lugar da parroquia de Berbetouros no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba deshabitado.
As Cabras Figas, A Laxe, O Valadouro
As Cabras Figas é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
O Pazo, A Laxe, O Valadouro
O Pazo é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Granda, A Laxe, O Valadouro
A Granda é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Cabaleiros, Borreiros, Gondomar
Cabaleiros é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Mansián, A Laxe, O Valadouro
Mansián é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Peiluz, Berbetouros, Palas de Rei
Peiluz é un lugar da parroquia de Berbetouros no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 5 habitantes, dos cales 3 eran homes e 2 eran mulleres.
O Cruceiro, Borreiros, Gondomar
O Cruceiro é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
A Pedreira, A Laxe, O Valadouro
A Pedreira é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Portela, A Laxe, O Valadouro
A Portela é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
O Cruceiro, Peitieiros, Gondomar
O Cruceiro é un lugar da parroquia de Peitieiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
A Rexedoira, A Laxe, O Valadouro
A Rexedoira é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Estrada, Borreiros, Gondomar
A Estrada é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
A Esparadela, Borreiros, Gondomar
A Esparadela é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Os patos tamén se namoran
Os patos tamén se namoran (en Lord Love a Duck) é un filme estadounidense de 1966 dirixido, coproducido e escrito por George Axelrod e protagonizado por Roddy McDowall e Tuesday Weld. Está baseado no libro homónimo de Al Hine publicado en 1961.
Estreouse en galego o 27 de maio de 1992 na TVG.
The Royal Treatment (filme)
The Royal Treatment é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Rick Jacobson e escrito por Holly Hester. Está protagonizado por Laura Marano no papel de Izzy, quen consegue unha oportunidade para traballar na voda do príncipe Thomas, interpretado por Mena Massoud.
Despois da súa estrea o 20 de xaneiro de 2022 en Netflix, The Royal Treatment converteuse no filme máis visto da semana no servizo de streaming e permaneceu no número 1 global de Netflix por dúas semanas. Porén, recibiu valoracións dispares por parte da crítica. A maioría do elenco é de Nova Zelandia, país onde se rodou o filme.
Penelas de Abaixo, Berbetouros, Palas de Rei
Penelas de Abaixo é un lugar da parroquia de Berbetouros no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 5 habitantes, dos cales 4 eran homes e 1 era muller.
A Ribadela, A Laxe, O Valadouro
A Ribadela é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Pedro Cuesta
Pedro Cuesta García, nado en Ribadeo o 23 de marzo de 1945 é un ex-piragüista galego. Disputou os Xogos Olímpicos de 1968 en Cidade de México.
Traxectoria
Participou nos Xogos Olímpicos de 1968 en Cidade de México, na proba de K4 1000 metros, formando equipo co lucense Ángel Villar "Chilares", o sevillano Gerardo López e Perurena, pero non conseguiron meterse nas semifinais.
Trala súa retirada da competición, foi adestrador, presidente do Club Náutico Adunado, presidente da Escola de Piragüismo de Lugo e construtor de piraguas.
Guntín, Borreiros, Gondomar
Guntín é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
O Lousado, Borreiros, Gondomar
O Lousado é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Antonio Varela Saavedra
Antonio Varela Saavedra, Tonecho, nado en Cambre en 1948, é un político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Foi candidato número 2 do PSdeG-PSOE de Cambre nas eleccións municipais de 1979 e foi elixido concelleiro. Pese a sela forza máis votada, os socialistas quedaron na oposición debido a un pacto entre a UCD e unha formación independente. Porén, o alcalde centrista Antonio Fernández Becerra dimiteu en novembro de 1982 e foi elixido alcalde no seu lugar. Nas municipais de 1983 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE e foi reelixido alcalde cunha ampla maioría absoluta, situación que se repiteu en 1987, 1991, 1995 e 1999. Durante o seu mandato destacou o considerable crecemento poboacional do municipio, pasando de apenas 10.000 habitantes a mediados dos anos 80 a máis de 20.000 xa a mediados dos 2000, grazas en gran medida á súa proximidade coa cidade da Coruña, en especial o núcleo do Temple. Foi deputado provincial entre 1983 e 1995. Nas municipais de 2003 perdeu a maioría absoluta por un estreito marxe, aínda que debido ao incremento de poboación logrou o maior número de votos da súa historia. Desta forma, pactou un goberno de coalición co BNG.
De cara ás municipais de 2007 presentouse novo á alcaldía, aínda que sufreu diversos problemas internos que derivaron en escisións. Desta forma, perdeu votos e concelleiros, alonxándose aínda máis da maioría absoluta, polo que gobernou en minoría como cabeza da lista máis votada. En xullo de 2009 alcanzou un pacto de goberno co BNG, polo que volveu gobernar en maioría ata xaneiro de 2010, cando unha edil socialista abandonou o goberno. Non se presentou á reelección nas municipais de 2011 e retirouse da primeira liña política.
Tras dos Ríos, A Laxe, O Valadouro
Tras dos Ríos é un lugar da parroquia da Laxe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Penelas de Arriba, Berbetouros, Palas de Rei
Penelas de Arriba é un lugar da parroquia de Berbetouros no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 10 habitantes, dos cales 5 eran homes e 5 eran mulleres.
Barbeita, Moucide, O Valadouro
Barbeita é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Igrexas de Pontevedra
miniatura|300px|Igrexa de San Domingos. As igrexas de Pontevedra son uns monumentos da cidade, as máis importantes son:
Igrexa de San Domingos
As ruínas de San Domingos constitúen un dos seis edificios que forman o complexo do Museo Provincial de Pontevedra. Corresponde cos restos que permanecen en pé da igrexa gótica do que no seu día foi o convento de San Domingos.
Hoxe consérvase só a cabeceira porticada, con cinco capelas correspondentes ó brazo transversal do cruceiro, mentres que a entrada ó recinto faise polo extremo oposto do cruceiro. miniatura|175px|San Bartolomeu. A Sociedade Arqueolóxica de Pontevedra iniciou en 1889 as xestións para a súa recuperación e declaración como Monumento Nacional, e utilizou as ruínas como sede da institución. Co tempo, a Sociedade cedeu as instalacións ó Museo de Pontevedra, en 1938, e este converteu este espazo na súa Sección lapidar (arqueolóxica) e dedicouno á exposición permanente de sepulcros de persoeiros históricos pontevedreses, laudas gremiais e escudos heráldicos procedentes de enterramentos na propia igrexa e de casas nobres da cidade e da provincia.
Igrexa de San Bartolomeu
Construída entre 1696 e 1714, polos xesuítas seguindo trazas realizadas en Roma. Foi a igrexa do colexio que os xesuítas posuíron na cidade entre 1650 e 1767, ano da súa expulsión de España.
É de planta rectangular e cruz latina. A súa fachada está decorada con columnas, repisas, fiestras e símbolos heráldicos dos Andrade, Aranda e Guimarei. Posúe interesantes retablos onde se da cita pezas de gran calidade atribuídas a Pedro de Mena, Bieito Silveira e Gambino. Na igrexa podemos encontrar a figura da patroa de Pontevedra, A Virxe do O.
Igrexa de San Francisco
miniatura|esquerda|San Francisco.
A esta construción provocou envexa nos membros da orde dominicana, que remataran a súa igrexa dez anos antes, e que decidiron en 1380 iniciar a construción doutra igrexa máis grande que a franciscana. Este gran auxe da construción debeuse á gran cantidade de doazóns económicas de familias adiñeiradas. Despois da desamortización de Mendizábal o recinto quedou deshabitado e en 1930 o templo foi cedido por orde real.
A igrexa é de estilo gótico, e foi declarada monumento histórico-artístico en 1896. Ten planta de cruz, cunha única nave, tellado de madeira e cabeceiras con tres ábsidas poligonais, cubertas con bóvedas.
No interior, hai que destacar, a tumba de Paio Gómez Chariño e de dous matrimonios de familias nobres. Tamén é de destacar a imaxe do Nazareno (talla do século XIX) e as pinturas murais do lado esquerdo dos séculos XVI e XVIII. miniatura|Santa María a Maior.
Basílica de Santa María a Maior
Pontevedra non ten catedral, é por iso que a igrexa de Santa María é considerada a principal igrexa da cidade.
Localízase no casco antigo de Pontevedra e a súa construción foi promovida por arcebispos de Santiago de Compostela e apoiada por varias familias nobres da vila, varias entidades gremiais e distintas confrarías. Construíuse seguindo os planos de Juan de los Cuetos e Diego Gil entre outros, no século XVI.
Trátase dun edificio estilo gótico con influencias do estilo manuelino portugués; destacan as súas fachadas. Está orientada cara ao oeste e presenta unha escalinata para acceder a ela. A súa estrutura é en forma de retablo. A porta sitúase no corpo central e presenta un arco de medio punto, enmarcado polas estruturas de San Pedro e San Pablo.
Inaugurouse no ano 1559 e foi designada como patrimonio da humanidade o 6 de marzo de 1931. miniatura|175px|Peregrina.
Capela da Virxe Peregrina
Consiste nunha capela de planta en forma de vieira que esta situada ao pé do Camiño Portugués.
Empezouse a construír no 1778 e tratase dunha das edificacións mais simbólicas e relevantes da cidade de Pontevedra. Está dedicada a virxe que, segundo a tradición, guiaba a os peregrinos desde Baiona ata Santiago.
Aun que a patroa de Pontevedra é a Virxe do Ó, a festa mais grande é en honor á Virxe Peregrina, e celébrase o 2º domingo de agosto, sendo unha semana enteira de festas.
A Virxe sae en procesión vestida elegantemente na súa carroza tirada por nenos, e acompañando a Virxe (sentadas na carroza) nenas vestidas de peregrinas. miniatura|esquerda|Santa Clara.
Convento de Santa Clara
miniatura|San Roque.
Capela de San Roque
É unha capela neoclásica erixida na Moureira de Abaixo, preto do porto de Corvaceiras como protección contra os afectados da peste que puidesen chegar por mar. No seu interior destacan as imaxes de San Roque e San Sebastián. miniatura|175px|esquerda|Capela das Ánimas.
Capela das Ánimas
A Capela da Ánimas é un pequeno edificio relixioso néogótico construído en 1898, situado no casco antigo da cidade de Pontevedra, na rúa das Ánimas, moi preto da praza de Curros Enríquez, no soar do antigo hospital de San Xoán de Deus. Ten unha porta cun arco oxival, acompañada de dúas ventás con arcos apuntados a cada lado.
miniatura|San Xosé.
Igrexa de San Xosé de Campolongo
A igrexa de San José, do século XX, empezouse a construír en 1979 e terminouse en 1983. Foi inaugurada o 23 de outubro de 1983. Está construída sobre unha base de fermosos soportais, típicos na zona vella da cidade e chaman a atención as dúas torres que se elevan cara ao ceo, circulares. Localizada na praza da Constitución, cunha superficie de 2.665 m², supuxo un investimento de 40 millóns de pesetas, equivalente a 240.000 euros.
O Campón, Moucide, O Valadouro
O Campón é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Barreira, Moucide, O Valadouro
A Barreira é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Pequeno país
Pequeno país (en Petit Pays) é un filme franco-belga de 2020 escrito e dirixido por Éric Barbier. É unha adaptación da novela homónima de Gaël Faye.
Estreouse subtitulado en galego o 28 de maio de 2021 en NUMAX, co apoio da Secretaría Xeral de Política Lingüística e A Contracorriente. Foi traducido por Samuel Solleiro.
Chuka (filme)
Chuka é un filme estadounidense de 1967 dirixido por Gordon Douglas. Está protagonizado por Rod Taylor, quen tamén é produtor e colaborou no guión. Está baseado na novela de Richard Jessup, quen tamén escribiu o guión.
A Casanova, Moucide, O Valadouro
A Casanova é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Taberna, Berbetouros, Palas de Rei
A Taberna é un lugar da parroquia de Berbetouros no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.
Salgueiros, Berbetouros, Palas de Rei
Salgueiros é un lugar da parroquia de Berbetouros no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 11 habitantes, dos cales 6 eran homes e 5 eran mulleres.
Riba do Marco, Berbetouros, Palas de Rei
Riba do Marco é un lugar da parroquia de Berbetouros no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 16 habitantes, dos cales 8 eran homes e 8 eran mulleres.
A Granda, Moucide, O Valadouro
A Granda é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
O Pozo, Berbetouros, Palas de Rei
O Pozo é un lugar da parroquia de Berbetouros no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
O Monteiro, Borreiros, Gondomar
O Monteiro é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Frutos Xesús Martínez Saavedra
Frutos Xesús Martínez Saavedra, nado en Pontedeume, é un mestre e político galego.
Traxectoria
Mestre de EXB, foi director do colexio de Camariñas, chegando a exercer de alcalde de 1971 a 1974. Trasladouse a Arteixo en 1979, onde foi director do colexio de EXB desta localidade. Nas eleccións municipais de 1987 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE de Arteixo, sendo elixido alcalde como cabeza da lista máis votada. Posteriormente estableceu un pacto de goberno co BNG e o PSF, o cal acabaría abandonando o BNG e se sumaría un edil do CDS. En decembro de 1988 os dous edís que apoiaban ós socialistas tamén romperon o acordo, e en xaneiro de 1989 estableceuse un pacto cos edís de AP. Nas municipais de 1991 foi reelixido alcalde como cabeza da lista máis votada, establecendo logo un pacto de goberno co BNG, o cal terminou rompendo en outubro de 1992.
Nas municipais de 1995 empatou a 7 edís co PPdeG, o cal o superou en votos, pese a aumentalo seu nivel de respaldo e votos. Se ben tiña a opción de conservala alcaldía co apoio dos 3 edís do BNG, a negativa destes supuxo que a alcaldía pasase ó candidato popular Manuel Pose Miñones, en contra do criterio da dirección superior dos nacionalistas, que expulsou ós concelleiros, os cales acabaron integrándose no goberno e no PPdeG ao remate da lexislatura. Neste mandato foi deputado provincial. Foi de novo candidato socialista nas municipais de 1999, pero non logrou recuperala alcaldía ó logralo PPdeG maioría absoluta, retirándose da política á fin dese mandato.
Güín, Moucide, O Valadouro
Güín é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Ricardo Bértola
Ricardo Bértola foi un político e escritor galego.
Traxectoria
Participou en Pontevedra en actos obreiros dende 1916. Foi elixido presidente da sociedade deportiva España C. F. para 1917. Participou na velada organizada pola Juventud Socialista en agosto de 1918 para conmemorar o primeiro aniversario da folga xeral de agosto de 1917, xunto a Valeriano Barros Iglesias, Dionisio Quintillán Cardesín, Francisco Otero Juncal e José Gómez Osorio. Foi elixido presidente da Juventud Socialista de Pontevedra en 1918. Cesou no cargo ao marchar a Barcelona en 1920. En Barcelona traballou como empregado dos tranvías. Integrouse na Casa de Galicia de Barcelona, da que foi elixido secretario en 1930. En 1931 estreouse na Casa de Galicia a súa comedia Nobleza gallega.
Vida persoal
Casou con Peregrina Cabaleiro e foi pai de Pilar Bértola Cabaleiro.
Ann Blyth
Ann Marie Blyth, nada en Mount Kisco o 16 de agosto de 1928, é unha actriz e cantante estadounidense.
Traxectoria
Blyth naceu no estado de Nova York. Os seus pais, Harry e Nan Blyth, divorciáranse cando aínda era nova. Mudouse coa súa nai e a súa irmá a Nova York, onde comezaron a asistir a escolas católicas. A unha certa idade, Blyth asistiu á Escola Infantil Profesional de Manhattan e xa era artista de radio, actuando especialmente en dramas, ata que rematou a escola. Despois de coñecer un compañeiro na New York Children's Opera Company, fixo un importante debut en Broadway como a filla de Paul Lukas no clásico drama da segunda guerra mundial, Watch on the Rhine (1941) de Lillian Hellman. Estivo en cartel durante 378 funcións.
Museo do Precinema
thumb|O palacio Angeli en cuxo último andar se atopa o Museo do Precinema. O Museo do Precinema (en italiano Museo del Precinema) é un museo sobre a historia da precinematografía, situado en Prato della Valle, Padua, Italia. Foi creado en 1998 para acoller a colección Minici Zotti, en colaboración co concello de Padua.
Ann Blyth
Traxectoria
Continuou a súa carreira como actriz co filme The Merry Monahans (1944). Ao ano seguinte, foi prestada á Warner Bros. para facer o papel da filla de Joan Crawford, nun filme cunha trama que trataba sobre a turbulenta vida da moza, que era atormentada pola súa outra filla, Veda, no clásico Mildred Pierce (1945). Blyth tiña só dezaseis anos e foi candidata ao Óscar á mellor actriz secundaria. Despois da rodaxe, sufriu un accidente nunha zorra, fracturándose a columna vertebral, en Snow Valley. Logo dunha longa recuperación, a Universal utilizouna para un cameo cunha cadeira de rodas en Brute Force (1947).
Museo do Precinema
Sede do museo
A sede do museo atópase no último andar do Palacio Angeli, construído a finais do século XV. No século XVIII o palacio foi a residencia de Andrea Memmo, procurador de San Marco, quen foi o benefactor da cidade de Padua e responsábel da transformación dun enorme escampado no que hoxe en día se coñece como Prato della Valle, a maior praza monumental de Italia e segunda de Europa. A mediados do XVIII a través dos ventais deste palacio e coa axuda dunha cámara escura Giovanni Antonio Canal, máis coñecido como Canaletto, deseñou a panorámica que hoxe en día é a delicia de quen visita esta cidade.
Ann Blyth
Traxectoria
O seu primeiro papel protagonista foi no filme Sonny Tufts in Swell Guy (1946). En vez de continuar interpretando musicais, Ann volveu ao cinema con Killer McCoy (1947), nun papel perigosamente calculado en Another Part of the Forest (1948). Tamén realizou papeis de comedia, como o dunha sera en Mr. Peabody and the Mermaid (1948), con William Powell, e unha adolescente que se namora dunha estrela de Hollywood, Robert Montgomery, en Once More, My Darling (1949).
Megaletoscopio
miniatura|Descrición do megaletoscopio. O megaletoscopio é un mecanismo óptico xurdido a partir da evolución do aletoscopio (patentado en 1861), deseñados ambos aparellos polo fotógrafo suízo Carlo Ponti.​ Este aparello foi deseñado nos anos 1860.
En máis dunha ocasión confundiuse o megaletoscopio co estereoscopio, pero o deseño e o efecto deste segundo aparello son completamente distintos. Porén, o megaletoscopio garda certas similitudes co aletoscopio, pois ambos son capaces de ofrecer unha certa ilusión de relevo utilizando a cromoestereopsis.
Historia
En 1860, Carlo Ponti, óptico do rei Vittorio Emanuele II dei Savoia, creou un aparello denominado aletoscopio, para a visualización de tanto pinturas como fotografías. A idea principal deste mecanismo era a visualización de vistas opacas e transparentes de grandes dimensións para impresionar aos usuarios. As edicións máis especiais e mellor deseñadas deste aparello eran o que se coñecía como megaletoscopios.
Mecanismo
A función deste mecanismo consiste na observación de imaxes a través dunha gran lente que permite crear unha ilusión óptica de gran profundidade de campo e perspectiva nas imaxes visualizadas. As copias á albumina se retroiluminan cunha fonte de luz situada dentro da cámara (normalmente unha lanterna de aceite ou queroseno) ou alumadas pola luz do día a través dun sistema de portas abertas.
Unha serie de espellos dispostos no interior da máquina conduce a luz cara á parte frontal das imaxes. Os efectos obtidos en función da cantidade de luz que entra conséguense ao pintar a parte traseira da albumina fotográfica. Para crear a ilusión de alumamento, as imaxes teñen buracos en cada lado da «impresión». Estes son case invisíbeis dende a parte frontal, e hai certas seccións que foron recortadas para que o papel que se introducise na máquina puidese ser máis fino.
Nas primeiras probas con este mecanismo, preparouse unha serie de fotografías específicas para utilizar co megaletoscopio. Estas imaxes eran translúcidas e coloridas, a fin de crear uns efectos visuais máis dramáticos. Un destes efectos era alumar as imaxes a partir de luz escura para ofrecer a sensación de que a luz era nocturna. Cando a parte superior do aparello se abría e a luz chegaba directa á parte frontal da imaxe víase unha escena con «luz de día». Cando esta parte superior se pechaba e a luz viña de atrás, a escena convertíase en nocturna.
O Carballal de Abaixo, O Carballal, Palas de Rei
O Carballal de Abaixo é un lugar da parroquia do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 23 habitantes, dos cales 11 eran homes e 12 eran mulleres.
Ann Blyth
Traxectoria
Como estrela na década de 1950, Blyth apareceu en papeis en operetas, comedias e melodramas. Realizou papeis dramáticos como o dunha rapaza adoptada que busca a súa nai biolóxica en Our Very Own (1950) e unha condenada por asasinato en Thunder on the Hill (1951). Outros papeis destacados foron o da esposa de Mario Lanza en The Great Caruso (1951), o de Katie Did It (1951) ou a condesa rusa á que Gregory Peck facía as beiras en The World in His Arms (1952).
Vida persoal
Na edición de decembro de 1952 de Motion Picture and Television Magazine, Ann Blyth afirmou nunha entrevista que era republicana e que apoiara a Dwight D. Eisenhower como presidente o mes anterior nas eleccións presidenciais de 1952.
En 1953, Blyth casou co obstetra James McNulty, irmán do cantante Dennis Day, que os presentara. As damas de honra foron as actrices Joan Leslie, Jane Withers e Betty Lynn. A parella, ambos devotos católicos, recibiu unha felicitación especial do papa.
Despois do seu matrimonio, Blyth tomou un descanso na súa carreira para centrarse na crianza dos seus cinco fillos, Timothy Patrick (nado o 10 de xuño de 1954), Maureen Ann (nada o 14 de decembro de 1955), Kathleen Mary (nada o 23 de decembro de 1957), Terence Grady (nado o 9 de decembro de 1960) e Eileen Alana (nada o 10 de abril de 1963).
Museo do Precinema
A colección Minici Zotti
thumb|Interior do Museo do Precinema. A colección Minici Zotti é unha colección privada sobre a historia do precine pertencente á experta lanternista Laura Minici Zotti, a directora do museo. As súas representacións coa lanterna máxica son auténticos espectáculos inspirados naqueles de época vitoriana. Este antigo proxector é o tema principal da colección. Iñantes da invención do proxector cinematográfico, era usado para o entretemento e a educación do público.
A colección inclúe os cristais para a proxección coa lanterna máxica, orixinais pintados a man, e tantas outras antigas lanternas de diverso tipo e procedencia; a fantasmagórica lanterna máxica, a lanterna dobre de W. Tyler, a lanterna tripla en caoba (1880 aprox.) inventada por James Henry Steward, considerado o mellor fabricante de lanternas máxicas. A colección inclúe tamén outras antigas lanternas parellas, diversas lanternas dunha soa lente, a lanterna científica de P. Harris & Co, a lanterna americana " The Pettibone", e por último, a lanterna-cinema de Walter Gibbons.
Unha adquisición particularmente rara por parte do museo foi unha lanterna máxica datada a finais de 1700, proveniente da Vila medicea de Poggio a Caiano, unha residencia estival onde residían os Lorean, Grandes Duques da Toscana.
A lanterna máxica está completa coa súa caixa orixinal e os 108 cristais panorámicos orixinais que contan as historias da mitoloxía da Antiga Grecia e a historia de Roma.
Están tamén expostas no museo as miras ópticas para O Novo Mundo datadas no século XVIII; un megaletoscopio de 1864 ideado por Carlo Ponti, un fotógrafo suízo; unha sección adicada á estereoscopía e á técnica do anaglifo e antigas máquinas fotográficas, unha cámara escura; xogos ópticos como o zoetropio, o praxinoscopio, o taumátropo e o fenaquistoscopio que pertencen á historia da animación.
O Carballal de Arriba, O Carballal, Palas de Rei
O Carballal de Arriba é un lugar da parroquia do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.
A Oliveira, Borreiros, Gondomar
A Oliveira é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Lourido, Moucide, O Valadouro
Lourido é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Igrexa, Moucide, O Valadouro
A Igrexa é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
A Gaiola, O Carballal, Palas de Rei
A Gaiola é un lugar da parroquia do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.
Borislav Cvetković
Borislav Cvetković, nado en Karlovac o 30 de setembro de 1962, é un exfutbolista e exadestrador de fútbol serbio. Foi internacional coa selección iugoslava e medallista olímpico de bronce nos Ánxeles 1984.
Como futbolista
Formouse futbolisticamente no Karlovac, pasando logo ao Dinamo Zagreb, co que debutou en 1980 na Primeira División de Iugoslavia. Xogou durante seis tempadas no club croata, gañando unha liga e unha Copa de Iugoslavia e debutando en competicións europeas, ao disputar a Copa de Europa e a Recopa de Europa.
En 1986 fichou polo Estrela Vermella. Na súa primeira tempada chegou ata os cuartos de final da da Copa e Europa, onde foi eliminado polo Real Madrid, e con 7 goles, foi o máximo goleador da competición. Ao ano seguinte gañou unha nova liga iugoslava.
En 1988 deixou o seu país e fichou polo Ascoli, da Serie A. Xogou durante tres anos no club das Marcas, disputando un total de 59 partidos na máxima categoría e marcando 13 goles.
Con todo, a súa carreira viuse truncada en 1991, cando sufriu unha grave lesión que o mantivo inactivo durante todo un ano. Despois pasou a xogar na Serie D, primeiro no Maceratese e despois na Casertana, para rematar definitivamente a súa carreira en 1995 nas filas do Borac Čačak.
Selección de Iugoslavia
Foi internacional coa selección de Iugoslavia en 14 ocasións, marcando 2 goles. Disputou a Eurocopa de 1984 e participou nos Xogos Olímpicos de 1984, gañando a medalla de bronce. Ademais foi o máximo goleador do torneo olímpico, con 5 goles, empatado co seu compañeiro Stjepan Deverić e co francés Daniel Xuereb.
Adestrador
Despois de retirarse dedicouse ao labor de adestrador., Comezou dirixindo os xuvenís do Obilić, collendo as rendas do primeiro equipo na tempada 2003/04. Máis tarde foi brevemente segundo adestrador de Dragomir Okuka no banco da selección sub-21 de Serbia e Montenegro e entre 2005 e 2006 foi axudante de Walter Zenga no Estrela Vermella de Belgrado.
Vida persoal
Era irmán máis novo do tamén futbolista Zvjezdan Cvetković, co que coincidiu durante anos no Dinamo Zagreb.
Guestrar, O Carballal, Palas de Rei
Guestrar é un lugar da parroquia do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 7 habitantes, dos cales 3 eran homes e 4 eran mulleres.
Egobarros
miniatura|dereita|200px|Localización aproximada do pobo dos egobarros na provincia romana da [[Gallaecia.]] Os egobarros, tamén alcumados namarinos (en Egovarri Namarini), eran unha tribo celta de Gallaecia, un pobo galaico lucense. O seu territorio atopábase a carón do río Eo, ao oeste doutros pobos galaicos como os albións e os cibarcos, e estendíase por Foz ata Viveiro. Segundo J. L. Maya, estes tres pobos estaban constituídos por diversos castros vinculados ou confederados entre eles.
Lingua pochuteca
A lingua pochuteca é unha lingua morta do grupo nahua e da familia uto-azteca que se falou outrora na vila de San Pedro Pochutla, no estado de Oaxaca, en México. En 1917 foi documentada nunha monografía de Franz Boas, que consideraba a lingua case extinta. Na década de 1970 outro investigador atopou dous falantes arredor de Pochutla que aínda lembraban algunhas das palabras rexistradas por Boas. A comezos do século XX, os estudosos non estaban de acordo sobre a orixe da lingua na familia nahua. A maioría pensaba que o pochuteco era distinto do náhuatl, e isto foi probado en 1978, cando Campbell e Langacker deron novos argumentos a partir dos estudos de Boas. A súa conclusión foi rapidamente aceptada. As linguas nahuas compóñense, polo tanto, en pochuteco e o "azteca xeral", nas que se atopan as variedades do náhuatl e mailo pipil.
Egobarros
Etimoloxía
Do seu nome deriva o nome do río Eo, que en tempos romanos se alternaba entre "Ego" e "Egoba" segundo testemuñou Plinio ao falar dos habitantes da beira da ría.
Teresa Rabal
María Teresa Rabal Balaguer, nada en Barcelona o 5 de novembro de 1952, é unha actriz, cantante e presentadora de televisión española. Vendeu sete millóns de copias dos seus discos infantís.
Traxectoria
Teresa Rabal é filla dos actores Francisco Rabal e Asunción Balaguer e dende os seus primeiros anos viuse rodeada dun ambiente artístico que lle permitiu debutar no cinema con tan só nove anos da man de Luis Buñuel no filme Viridiana (1961).
En 1967 incorporouse á compañía de teatro de Carlos Larrañaga e María Luisa Merlo, e debutou no escenario coa obra Vidas privadas (1970), de Noël Coward, á que seguiron en anos sucesivos Strato Jet 991, dirixida por Fernando Fernán Gómez, Ninette y un señor de Murcia, de Miguel Mihura, La Celestina, de Fernando de Rojas ou La Malcasada de Lope de Vega.
En 1980 publicou o seu primeiro disco destinado ao público infantil e nos anos seguintes volcou a súa carreira profesional cara á infancia, estreando vinte e catro discos que fixeron famosas cancións como Veo Veo ou Me pongo de pie, compostas polo seu marido. Ese mesmo ano iniciou unha xira circese con El Circo de Teresa Rabal, co que se mantivo durante máis dunha década.
En 1990, trala chegada das televisións privadas, foi contratada por Antena 3 para substituír a Rita Irasema no programa infantil La Guardería, en que permanece ata 1993. Ese ano pasou a Telecinco, onde presentou durante unha temporada La casa de la guasa, xunto a Kike Supermix.
En 1995 creou os Premios Veo Veo, que pretendían fomentar as actividades culturais na infancia e dende ese ano ata 2010 celebráronse os festivais nacional, rexional e internacional Veo Veo, ademais de estar á fronte da Fundación Teresa Rabal, de axuda á infancia.
En decembro de 2009 decidiu pór en marcha de novo o circo, comezando en Murcia unha xira con El Nuevo Circo de Teresa Rabal con grande éxito durante varios anos.
Dinastía Pahlavi
A dinastía Pahlavi (en persa: سلسله پهلوی) é a derradeira dinastía real iraniana, gobernando durante case 54 anos entre 1925 e 1979. A dinastía foi fundada por Reza Shah, un soldado mazanderaní. A dinastía tomou o nome da lingua pahlavi que se falaba no Imperio sasánida preislámico para reforzar as súas credenciais nacionalistas.
Orixes
A dinastía foi fundada por Reza Shah. O seu pai era un mazanderaní comisionado no 7º Rexemento Savadkuh, e serviu no asedio de Herat en 1856. A súa nai era unha inmigrante musulmá xeorxiana de Xeorxia (daquela formaba parte do Imperio Ruso).
Historia
O réxime Pahlavi establecido por Reza Shah foi un réxime laico, nacionalista, militarista e anti-comunista. Aínda que el mesmo tiña orixe no Mazandarán, o seu goberno levou a cabo unha ampla política de persización tentando crear unha nación única, unida e en gran parte homoxénea, semellante á política de turquificación de Mustafa Kemal Atatürk en Turquía tras a caída do Imperio Otomán. Despois do Reza Shah, o seu fillo Mohammad Reza Shah tomou o seu lugar.
Na segunda guerra mundial
Despois da invasión nazi da Unión Soviética (operación Barbarossa) en xuño de 1941, Gran Bretaña e a URSS convertéronse en aliados. Viron no recentemente inaugurado ferrocarril Trans-Iraniano unha ruta atractiva para transportar subministracións desde o Golfo Pérsico até a Unión Soviética. En agosto de 1941, coa negativa de Reza Shah a expulsar cidadáns alemáns, a Gran Bretaña e a Unión Soviética invadiron Irán, arrestaron ao Sha e enviárono ao exilio, tomando o control das comunicacións e do ferrocarril de Irán.
En 1942 os Estados Unidos, un aliado de Gran Bretaña e da URSS durante a guerra, enviaron unha forza militar a Irán para axudar a manter e operar seccións do ferrocarril. Durante os próximos meses, as tres nacións tomaron o control dos recursos petrolíferos de Irán e aseguraron un corredor de subministración.
Chilares
Ángel Villar Varela, máis coñecido como Chilares, nado o 16 de setembro de 1946, é un piragüista galego. Participou nos Xogos Olímpicos de 1968 na Cidade de México.
Traxectoria
Ao ano seguinte, con 22 anos, participou nos Xogos Olímpicos de 1968 en Cidade de México. Fíxoo na proba de K4 1000 metros, formando equipo co ribadense Pedro Cuesta, o sevillano Gerardo López e o madrileño José Perurena, pero non conseguiron meterse nas semifinais.
Tralos Xogos continuou gañando diferentes probas como o Descenso Internacional do Miño, que gañou por segunda vez en 1971, xunto a Pedro Cuesta, ou o Descenso Internacional do Sella, no que logrou a vitoria en 1985 xunto a Ramos Misioné. En 1992 gañou a 25ª edición do Descenso do Eume, un cuarto de século despois de gañar a edición inaugural, e no 2017 disputou tamén a 50ª edición, xunto a Tito Valledor. En 2019 proclamouse en Sevilla campión de España de veteranos.
O Seixo, Borreiros, Gondomar
O Seixo é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Lingua náhuatl de Temascaltepec
A lingua náhuatl de Temascaltepec, (en Temazcaltepec nahuatlahtolli) tamén coñecida como náhuatl de Almomoloa. é unha variedade da lingua náhuatl falada polo pobo náhuatl de Temascaltepec, unha localidade no oeste do estado de México, en México. É unha variedade en perigo de desaparecer que é falada por unhas 300 persoas. É un 50% intelixible cos seus parentes máis próximos.
O Telleiro, Borreiros, Gondomar
O Telleiro é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Kunpengopterus
Kunpengopterus é un xénero de pterosauro do Xurásico descuberto na Formación Tiaojishan do nordeste da China. O xénero conta con dúas especies, a especie tipo K. sinensis, e K. antipollicatus.
Kunpengopterus é coñecido a partir do holotipo IVPP V16047, un esqueleto case completo cun cranio e mandíbula inferior recuperados de rochas da formación Tiaojishan ou os Lechos Daohugou en Linglongta, condado de Jianchang, no oeste de Liaoning. A idade destas capas é debatida. Este fósil comprimido é dun individuo adulto. Ademais dos ósos, algunhas partes brandas foron tamén preservadas e os restos dun posible peixe regurxitado.
O Telleiro, Donas, Gondomar
O Telleiro é un lugar da parroquia de Donas, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
O Outeiro, Moucide, O Valadouro
O Outeiro é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Carlos Oquendo
Carlos Mario Oquendo Zabala, nado en Medellín o 16 de novembro de 1987, é un ciclista colombiano, piloto de BMX da Liga De Antioquia. Obtivo a medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de 2012 en BMX. Recoñecido coa Orde de Boyacá.
A Ponte, Moucide, O Valadouro
A Ponte é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Ponterroxán, O Carballal, Palas de Rei
A Ponterroxán é un lugar da parroquia do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 8 habitantes, dos cales 3 eran homes e 5 eran mulleres.
Bruzos, Carteire, Palas de Rei
Bruzos é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 21 habitantes, dos cales 15 eran homes e 6 eran mulleres.
A Valada, Borreiros, Gondomar
A Valada é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
A Rubial, Moucide, O Valadouro
A Rubial é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Carteire, Carteire, Palas de Rei
Carteire é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.
Viso de Calvos, Borreiros, Gondomar
Viso de Calvos é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
O Pé de Arosa, Moucide, O Valadouro
O Pé de Arosa é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Pena, Moucide, O Valadouro
A Pena é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Barrio, Carteire, Palas de Rei
Barrio é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 7 habitantes, dos cales 5 eran homes e 2 eran mulleres.
O Castelo, Chaín, Gondomar
O Castelo é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Carlos Ramírez Yepes
Carlos Alberto Ramírez Yepes, nado en Medellín o 12 de marzo de 1994, é un ciclista de BMX, medallista de bronce en BMX nos Xogos Olímpicos de Río de Xaneiro 2016, e conseguiu outra medalla de bronce en Toquio 2020.
Traxectoria
Carlos Ramírez Yepes comezou no ciclismo dende moi pequeno por iniciativa dos seus pais. Practicou varias disciplinas, como o baloncesto e a natación, até atopar o seu deporte: o BMX. Comezou a practicar este deporte na cidade de Medellín o mesmo día que cumpriu os 5 anos de idade.
No mundo do ciclismo é coñecido co alcume de "El Pequeño Mago".
A Alvariña, Recaré, O Valadouro
A Alvariña é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Carricova, Carteire, Palas de Rei
Carricova é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
Intelsat
miniatura|250px|O Intelsat-6 3 sendo liberado da bodega de carga do transbordador espacial. Intelsat é un provedor intergubernamental de servizos por satélite. Posúe unha das frotas de satélites de comunicacións máis grandes, cuns 50 satélites en propiedade. O primeiro satélite comercial de comunicacións, o Early Bird ou Intelsat 1, lanzado en 1965, pertencía a Intelsat. A empresa entrou en bancarrota en maio de 2020.
A Teixoeira, Moucide, O Valadouro
A Teixoeira é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Intelsat
Intelsat 1
Intelsat 1, coñecido inicialmente como Early Bird, foi o primeiro satélite de comunicacións comercial. Lanzado o 6 de abril de 1965 mediante un foguete Delta D a unha órbita xeosíncrona, tiña unha masa de 68 kg, forma cilíndrica, estaba recuberto de células solares para producir enerxía e estabilizábase mediante xiro. Foi construído por Hughes Aircraft Company co bus HS-303 e foi posto en servizo comercial o 28 de xuño, comunicando ambos lados do Atlántico. Tiña capacidade para 240 circuítos de telefonía ou un de televisión. Foi posto fóra de servizo en 1969 a pesar de que foi deseñado para unha vida útil de 18 meses.
Intelsat 2
Houbo catro satélites da serie Intelsat 2, os tres primeiros coñecidos inicialmente como Blue Bird, Lani Bird e Canary Bird respectivamente. Foron lanzados entre 1966 e 1967, os catro mediante foguetes Delta E1. Foron construídos usando o bus HS-303A e, con 162 kg, eran os satélites de comunicacións máis grandes lanzados ata o momento. Levaban unha antena de deseño avanzado que lles permitía estar en contacto con varias estacións terrestres simultaneamente. Tiñan forma cilíndrica e estabilizábanse mediante xiro
Intelsat 4
Da serie Intelsat 4 houbo outros oito membros, co sexto chegando a órbita por un problema do foguete lanzador, un Atlas SLV-3D. Os oito foron lanzados entre 1971 e 1975, e non en orde secuencial. Usaban o bus HS-312, tiñan unha masa de 1414 kg, forma cilíndrica, estabilización mediante xiro e células solares cubrindo a súa superficie, cunha capacidade para cursar 6000 chamadas de voz bidireccionais ou transmitir 12 canais de televisión en color de maneira simultánea.
Intelsat 4A
Os seis Intelsat 4A eran unha versión mellorada dos Intelsat 4. Tiñan unha masa de 1515 kg, usaban o bus HS-313, forma cilíndrica, estabilización mediante xiro e células solares cubrindo a súa superficie. Tiñan unha altura total de 7,01 m, un diámetro de 2,38 m e levaban 20 transpondendores en banda C a bordo, catro máis que os Intelsat 4. Todos foron lanzados mediante foguetes Atlas SLV-3D entre 1975 e 1978, co quinto non chegando a órbita por culpa dun fallo do foguete.
Intelsat 5
Os nove Intelsat da serie 5 foron os primeiros satélites Intelsat estabilizados nos tres eixos. Para a estabilización usaban volantes de inercia. Tiñan unha masa de 1928 kg e dous paneis solares que xeraban ata 1800 W de potencia. Levaban a bordo 21 transpondedores en banda C e 4 en banda Ku capaces de xestionar 12.000 chamadas e 2 canais de televisión. Foron lanzados entre 1980 e 1984, coa perda da novena unidade por un fallo do foguete lanzador. Con esta serie os satélites tamén empezaron a ser nomeados de maneira alternativa con tres cifras, a primeira sendo a serie e as seguintes o número de satélite dentro da serio, por exemplo Intelsat 501.
Intelsat 6
Houbo cinco satélites Intelsat 6, construídos co bus HS-389 e lanzados entre 1989 e 1991. Foron os satélite de comunicacións máis complexos e masivos do seu tempo, rondando as catro toneladas cada un. No seu deseño participaron, á parte da súa construtora, Hughes Aircraft Company, multitude de empresas internacionais, como British Aerospace, Spar Aerospace Ltd., COM DEV, Thomson Tubes Electroniques, Alcatel Espace, Alenia Spazio, NEC, MBB Dasa e AEG-Telefunken. Levaban a bordo 38 transpondendores en banda C e 10 en banda Ku. Tiñan forma cilíndrica, con 5,3 m de alto (coas antenas recollidas) e 3,6 m de diámetro, estabilizábanse mediante xiro e iban recubertos de células solares que proporcionaban ata 2600 W de potencia. Intelsat-6 3 non chegou á súa órbita definitiva por problemas co foguete lanzador, e en 1992 foi recollido polo transbordador espacial Endeavour para colocarlle un novo foguete propulsor e envialo á súa órbita definitiva.
Intelsat K
Intelsat K foi o primeiro satélite con unicamente transpondedores (16) en banda Ku de Intelsat. Foi orixinalmente construído para a empresa GE Americom co nome Satcom K4, pero foi adquirido por Intelsat en 1989 e a súa carga útil reacondicionada. Estaba baseado no bus AS-5000, estabilizábase nos tres eixos e tiña unha masa de 2836 kg, cunha potencia de 4800 W. Posteriormente foi cedido á empresa New Skies e renomeado NSS K. Foi lanzado o 10 de xuño de 1992 mediante un foguete Atlas IIAS.
Intelsat 7
Os Intelsat 7 volveron a ser satélites estabilizados nos tres eixos. Usaban o bus SSL-1300, de Space Systems Loral. Tiñan unha masa duns 3600 kg e levaban 26 transpondedores en banda C e 10 en banda Ku. Os seus paneis solares xeraban ata 3600 W de potencia e foron lanzados entre 1993 e 1996.
Lingua náhuatl do Istmo
A lingua náhuatl do Istmo (nome nativo: mela'tájto̲l) é unha variedade da lingua náhuatl falada por unhas 30.000 persoas do pobo náhuatl, os cales habitan no estado de Veracruz, en México. Segundo Ethnologue 16, a variedade de Cosoleacaque é intelixible nun 84% co Pajapan e nun 83% co de Mecayapan.
Intelsat
Intelsat 7A
Ao igual que os Intelsat 7, os 7A usaban o bus SSL-1300 pero producían unha maior potencia, ata 4800 W, e tiñan unha masa maior, uns 4180 kg cada unidade. Levaban a bordo catro transpondedores adicionais en banda Ku. Lanzáronse tres unidades entre 1995 e 1996, coa última fallando por un problema co seu foguete lanzador, un Longa Marcha 3B.
Óscar Muñoz Oviedo
Óscar Luis Muñoz Oviedo, nado en Ariguaní o 9 de maio de 1993, é un taekwondista colombiano que gañou unha medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de 2012 na categoría de 58 kg de peso. Esa foi a quinta medalla olímpica para Colombia nos Xogos de 2012, e a primeira medalla neste deporte.