cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Río Urubamba
O nome
O nome do río en quichua é Willkamayu, "río sagrado", nome que conserva nesa lingua ao longo de todo o seu percorrido,e que é oficial nese idioma. Urubamba é outro nome tamén de orixe quichua é significa "chaira das arañas".
Percorrido
Nace na Cordilleira dos Andes ao sueste de Cuzco, preto do límite coa Rexión de Puno ( onde é chamado Vilcanota ). Flúe en dirección noroeste durante 724 km, antes de se unir co Apurímac en Atalaya para formar o Ucayali, un dos máis importantes tributarios do Amazonas.
Afluentes
A conca do Urubamba é disimétrica. Os tributarios principais sono pola beira dereita, dos que cómpre sinalar:
O Alto e Baixo Urubamba
Adoita subdivirse o curso do Urubamba en dúas partes, o Baixo e Alto Urubamba, cuxo límite ven marcado por unha garganta de fama sinistra, o Pongo de Mainique. O val do Alto Urubamba está densamente poboado e é cultivado intensivamente por regadíos. Áchanse nesta zona vestixios abondo da civilización Inca, entre eles a sonada cidade do Machu Picchu. O val do Urubamba era sagrado para os Incas.
O Baixo Urubamba está menos habitado e desenvolto. Atópanse aquí varios pobos amerindios como os Machiguengas (ou Matsigenkas) e os asháninkas. A economía é forestal principalmente e encoóntranse tamén os xacementos gasísticos de Camisea. A localidade máis importante é Sepahua.
Hermenexildo Gotérrez
Hermenexildo Gotérrez foi un líder da nobreza galega do século IX, fillo de Goterre Aloitez e a súa muller Elvira.
Pertenceu á Curia Rexia de Afonso III e ostentou desde o ano 883 o máis alto cargo na mesma: mordomo real. Contaba con amplas posesións nas actuais Galiza e norte de Portugal. Foi conde de Tui, Porto e conquistador de Coímbra no ano 878.
Biografía
O conde Hermenexildo aparece por primeira vez documentado no ano 869 confirmando unha doazón de Afonso III. Na década de 870 figura xa como membro do Consello Real de Afonso III, e desde o ano 873 como conde de Tui e Portucale (Porto). No ano 878 actúa como xuíz ao lado do seu sogro, -o conde Gatón do Bierzo- na resolución de preitos derivados da organización do territorio berciano. A derradeira referencia ao conde prodúcese no ano 912, cando confirma unha doazón á igrexa compostelá do seu xenro o rei Ordoño II.
Conquista de Coímbra
No ano 878 conquista e repoboa a cidade de Coímbra, desde entón e até a súa recuperación por Almanzor no 997, pasará a ser a máis meridional do reino de Galiza chegando ata o río Mondego, nun momento en que a fronteira cristiá-musulmá, no centro da península, estaba aínda á altura de Burgos e no que Zamora non se pode dar como repoboada ata o ano 893.
Esta marcha cara ao sur da nobreza galega consolidou un espazo social galego-cristián ao sur do río Douro. Este espazo tan avanzado xeograficamente tivo que organizar a súa autodefensa mediante unha crecente autonomía, o condado de Coímbra, que xunto co Portucalense, serían o xermolo do futuro Reino de Portugal.
Dux de Galiza
Cara o ano 887, o Dux galego Witiza iniciou unha revolta contra o rei Afonso III, Hermenexildo aglutinou a nobreza galega leal ao monarca ovetense. Durante os sete anos que durou a rebelión, e que puxo en perigo a coroa do rei Afonso e a unidade do reino, fixo fronte aos ataques de Witiza e contribuíu decisivamente á súa derrota. Impedindo que o rebelde se fixera co espazo galaico. No ano 895, o seu exército capturou a Witiza, que foi levado á presenza do monarca. Como recompensa, o conde Hermenexildo recibiu o territorios do rebelde e o título de Dux.
Liñaxe e descendencia
Fillo de Goterre Aloitiz (810 - 875) e da súa esposa Dona Elvira, Hermenexildo casou cerca do ano 860 con Hermesinda Gatonez, curmá do rei Afonso III e filla do conde Gatón do Bierzo. Deste casamento tivo os seguintes fillos : Guterre Méndez, titular xunto ao seu irmán Arias de seis dos condados galegos; Arias Méndez, conde de Coímbra; Elvira Méndez , raíña consorte de Ordoño II; Aldonza Méndez ; e Henderquina Méndez.
Interestatal 85
A Interestatal 85 (abreviada I-85) é unha autoestrada interestatal situada no sueste dos Estados Unidos nos estados de Alabama, Xeorxia, Carolina do Sur, Carolina do Norte e Virxinia. A autoestrada inicia no Sur desde a Interestatal 65 en Montgomery (Alabama) e finaliza na I-95 en Petersburg, Virxinia. A autoestrada ten unha lonxitude de 1076,25 km (668.75 mi).
Manolo Posada
Manuel Posada Tapias, nado en Vigo o 2 de agosto de 1896, foi un futbolista galego máis coñecido como Manolo Posada, que xogaba na demarcación de dianteiro.
Traxectoria
Comezou xogando no Real Club Fortuna de Vigo, pero os seus estudos en Madrid permitíronlle alternar o equipo vigués co Real Madrid.
Trala fusión do Fortuna co Real Vigo Sporting Club e o nacemento do Celta de Vigo en 1923 o dianteiro do Real Madrid volveu a Vigo para enrolarse nas filas no novo club.
O seu primeiro encontro oficial co Celta foi o segundo do Campionato de Galicia, na tempada 1923-24, fronte ao Unión Sporting Club de Lavadores e no que marcou 3 dos 7 goles que marcou o Celta (7-0). O Celta proclamouse Campión de Galicia sen sufrir ningunha derrota.
Porén foi a última tempada do xogador no Celta, xa que abandonou o fútbol e pasou a formar parte da directiva do club.
Tamén formou parte da Selección de fútbol de Galicia en varias ocasións, como por exemplo o encontro internacional ante a Selección de Lisboa o 27 de maio de 1923.
Jenő Fuchs
Jenő Fuchs (en húngaro: Fuchs Jenő), nado en Budapest o 29 de outubro de 1882 e finado na mesma cidade o 14 de marzo de 1955), foi un tirador de esgrima húngaro, gañador de catro medallas olímpicas de ouro.
Traxectoria
Fillo dun impresor da editorial Pallas, estudou Dereito na Universidade de Budapest. Practicante de esgrima fóra dos circuítos habituais húngaros, nunca gañou un torneo importante no seu país. Presentouse ás probas preolímpicas e logrou unha praza, participando así, aos 25 anos, nos Xogos Olímpicos de 1908 celebrados en Londres, onde gañou a medalla de ouro nas probas de sabre individual e por equipos. Pese a non disputar competicións nos catro anos anteriories, revalidou as medallas nos Xogos Olímpicos de 1912 de Estocolmo, converténdose no primeiro campión olímpico en revalidar o seu título individual na modalidade de sabre.
Na segunda guerra mundial foi chamado ao servizo, pero como xudeu non podía entrar no exército polo que serviu nunha brigada de traballo. Atacados polos rusos Fuchs e o resto dos traballadores colleron as armas dos militares caídos para defenderse e fixeron retirarse aos rusos, pola heroica axuda ao seu batallón Fuchs recibiu, co resto dos seus compañeiros, a Cruz de Ferro de II Clase en Berlín e puideron volver aos seus fogares. Despois da derrota alemá en 1945 estivo en prisión polo acontecido durante a guerra.
Trainspotting
Trainspotting é un filme británico de comedia negra dirixido por Danny Boyle que foi estreado no Reino Unido o 23 de febreiro de 1996. Está baseado na novela homónima de Irvine Welsh. Está protagonizado por Ewan McGregor, Ewen Bremner, Jonny Lee Miller, Kevin McKidd, Robert Carlyle e Kelly Macdonald, no seu debut como actriz.
Adamo Adami
Adamo Adami, O.S.B. Silv., nado en Castelplanio en 1811 e finado en Castelplanio o 20 de xullo de 1889, foi un monxe católico latino, abade mitrado da Congregación Beneditina Silvestrina e participante no Concilio Vaticano Primeiro.
Trainspotting
O guión, escrito por John Hodge conta a historia dun grupo de adictos á heroína nunha área economicamente deprimida de Edimburgo e o seu paso pola vida. Alén da adicción ás drogas, o filme tamén explora a pobreza urbana e a desgraza da "culturalmente rica" Edimburgo.
Adamo Adami
Traxectoria
Naceu en 1811. En 1856 foi elixido abade xeral da súa congregación por un período de seis anos. Durante o seu goberno o mosteiro de San Bieito de Fabriano, sede central da congregación, foi suprimido no marco das leis de comiso dos bens eclesiásticos: o 16 de marzo de 1861 os monxes foron expulsados do mosteiro e o abade retirouse á súa casa paterna de Castelplanio.
Trainspotting
O filme foi clasificado no posto número 10 polo British Film Institute (BFI) na súa lista dos 100 mellores filmes británicos do século XX. No 2004, o filme foi escollido como o mellor filme escocés de tódolos tempos segundo unha enquisa xeneralizada ó público. Unha secuela, T2 Trainspotting, foi estreada en xaneiro de 2017.
Adamo Adami
Traxectoria
En 1862 a Congregación debía celebrar o seu capítulo xeral para elixir novo abade, mais por mor dos trastornos ocasionados pola supresión o capítulo foi aprazado anualmente até 1872. Neste período o abade Adami foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro. En 1872 a Congregación dos Bispos e Regulares permitiu o capítulo, que foi celebrado o 11 de xuño e no que foi elixido Vincenzo Corneli. Adami finou en Castelplanio o 20 de xullo de 1889.
Trainspotting
Sinopse
Mark Renton, un mozo escocés, e os seus amigos son adictos á heroína, o que significa que viven fóra da realidade, nun mundo aparte. Dentro do grupo hai un psicópata alcohólico e violento, un rapaz desesperado, un mullereiro cun coñecemento enciclopédico sobre Sean Connery e un entusiasta do deporte.
Mark Ruffalo
Mark Alan Ruffalo, nado o 22 de novembro de 1967 en Kenosha, Wisconsin, é un actor, director, produtor e guionista estadounidense. Conta con tres nomeamentos aos Globos de Ouro e 3 aos premios Oscar, un deles polo filme de 2015: Spotlight.
Premios e Nomeamentos principais
Además dos nomeamentos aos Globos de Ouro e aos Oscar, gañou os Premios do Sindicato de Actores en 2015 como mellor actor de miniserie ou telefilme por The Normal Heart e en 2016 como mellor actor secundario por Spotlight''. Por este último filme tamén gañou o Premio da Crítica Cinematográfica en 2016 como mellor actor secundario.
Vantaxe mecánica
miniatura|Esquema dunha polea móbil e unha polea fixa cunha vantaxe mecánica igual a 4. A carga izada é catro veces a forza aplicada. A vantaxe mecánica é unha magnitude adimensional que indica canto se amplifica a forza aplicada usando un mecanismo (xa sexa unha máquina simple, unha ferramenta ou un dispositivo mecánico máis complexo) para contrarrestar unha carga que actúe como resistencia.
A vantaxe mecánica pode distinguirse en dous tipos:
Rendemento e enerxía
De forma ideal un mecanismo transmitiría toda a enerxía aplicada para actuar contra a resistencia, sen engadir ou subtraer enerxía. Isto significa que non habería unha fonte adicional de enerxía (a diferenza dun servomecanismo), que o sistema non tería fricción e que o mecanismo estaría formado por sólidos ríxidos (ou cables que non se poden estirar) que non se desgastan. O rendemento dun sistema real exprésase en termos de eficiencia respecto ao sistema ideal, de maneira que existe fricción, deformación e desgaste.
Por analoxía, tendo en conta que a potencia representa a enerxía por unidade de tempo, a potencia de entrada sería igual que a potencia de saída nun sistema ideal. Da mesma maneira, nun sistema real, a potencia obtida na saída do sistema sería igual que a potencia aplicada multiplicada polo rendemento.
Exemplo nunha panca
Un modelo para este principio pode ilustrarse coa lei da panca. Cando a forza de resistencia é o peso dunha carga, débese calcular o seu valor a partir da masa da carga e da aceleración da gravidade, resultando:
dereita|senmarco|300x300px dereita|senmarco|300x300px Sobre a barra ríxida que constitúe unha panca, actúan tres forzas:
Os brazos da panca son:
Pode entenderse como un equilibrio de pares ou momentos de forzas. O par de forzas exercido pola potencia respecto ao punto de apoio é oposto ao par exercido pola resistencia. Nótese o produto vectorial de cada forza polo seu brazo de panca. No caso de que a forza non fose perpendicular ao seu brazo da panca, multiplicaríase a proxección da forza sobre a recta perpendicular ao brazo de panca.
Os pares de forzas son:
onde \theta_p e \theta_r son os ángulos que forman a potencia e a resistencia cos seus respectivos brazos.
Condado de Fulton, Xeorxia
O condado de Fulton (en inglés, Fulton County) é un condado no estado estadounidense de Xeorxia. No censo de 2000 o condado tiña unha poboación de 816.006 habitantes. A sede de condado é Atlanta, a capital estatal desde 1868 e a principal cidade da área metropolitana de Atlanta. De acordo con estimados da Oficina do Censo, a poboación do condado en 2009 era de 1 033 756, converténdose no primeiro condado de Xeorxia en superar a marca dun millón.
Historia
O condado de Fulton foi creado a partir da metade occidental do condado de DeKalb en 1853. Crese que o condado foi nomeado en honor ao inventor Robert Fulton, quen deseñou o primeiro barco de vapor. Con todo, algúns investigadores creen que o condado puido ser nomeado na honra de Hamilton Fulton, un agrimensor do Western and Atlantic Railroad. Pola contra, o goberno municipal sostén que o condado foi nomeado en honor a Robert Fulton.
A principios de 1932, como unha medida de austeridade durante a Gran Depresión, os condados de Milton e Campbell foron anexados ao condado de Fulton. Isto deulle ao condado a súa forma alargada actual. O 9 de maio de 1932, o condado de Cobb cedeu a cidade de Roswell e outras terras ao oeste do Willeo Creek ao condado de Fulton para facilitar a conexión entre o centro do condado e as terras cedidas polo condado de Milton.
Goberno
O condado de Fulton é gobernado por unha xunta de comisionados de sete membros, os cales serven por un período de catro anos. O condado operaba baixo un sistema de administrador municipal, o cal asigna as operacións diarias do goberno municipal a unha persoa designada pola xunta. O presidente da xunta é elixido por todos os votantes do condado, mentres que os demais membros son elixidos en distritos separados.
Xeografía
Segundo a Oficina do Censo, o condado ten unha área total de 1.385 km² (535 sq mi), da cal 1.369 km² (529 sq mi) é terra e 15 km² (6 sq mi) (1,11%) é auga.
Demografía
No censo de 2000, houbo 816.006 persoas, 321.242 fogares e 185.677 familias residindo no condado. A densidade de poboación era de 1.544 persoas por milla cadrada (596/km²). No 2000 habían 348,632 unidades unifamiliares nunha densidade de 660 por milla cadrada (255/km²). A demografía do condado era de 48,1% brancos, 44,6% afroamericanos, 0,2% amerindios, 3,0% asiáticos, 0,04% insular do Pacífico, 2,60% de outras razas e 1,5% de dúas ou máis razas. 5,9% da poboación era de orixe hispano ou latino de calquera raza.
A renda media para un fogar do condado era de $49.321 e o ingreso medio para unha familia era de 58.143. $En 2000 os homes tiñan un ingreso medio de 43.495 $ fronte $32.122 para as mulleres. A renda per cápita para o condado era de 30.003 $e o 15,70% da poboación estaba baixo o limiar de pobreza nacional.
Copa Korać
miniatura|Copa Korać conquistada polo [[FC Barcelona (Baloncesto)|FC Barcelona.]] A Copa Korać é o nome que recibiu unha das competicións europeas de clubs de baloncesto organizadas pola Federación Internacional de Baloncesto (FIBA). O torneo concibiuse en 1971 e disputou os seus primeiros partidos o 4 de xaneiro de 1972. Foi bautizada como Korać en homenaxe ao baloncestista iugoslavo Radivoj Korać, un grande xogador do OKK Belgrado que finara en 1969 nun accidente de tráfico aos 30 anos. O trofeo foi ofrecido polo OKK e tódolos beneficios xerados pola competición foron destinados á fundación que se creou no seu nome.
Na súa primeira edición, celebrada na tempada 1971-72, foron convidados a participar só oito equipos: dous da liga española (Bàsquet Manresa e Picadero Jockey Club), dous franceses (Olympique d'Antibes Basket e Caen BC), dous iugoslavos (Lokomotiva Zagreb e OKK Belgrado), un belga (Standard BC) e un alemán (USC München). A final, disputada a dobre partido (ida e volta), foi gañada polo Lokomativa (actualmente Cibona) ante o OKK Belgrado.
Nas seguintes edicións ampliouse o número de participantes e o formato de competición foi variando ao longo dos anos, de xeito que puideran participar nunha competición europea os clubs mellor clasificados de cada país que non puidesen competir na Copa de Europa nin na Recopa.
A competición deixou de celebrarse ao remate da tempada 2001-02 a causa da crise do baloncesto europeo propiciada pola escisión entre a FIBA e a Unión de Ligas Europeas de Baloncesto (ULEB). Ese ano optouse por suprimir a competición ao tomar partido pola ULEB os principais clubs do continente.
Porén, a ULEB creou un ano despois unha nova competición, a Copa ULEB, que recolleu a testemuña da Copa Korać.
Larouco
Larouco é un concello da provincia de Ourense, pertence á comarca de Valdeorras. Segundo o IGE en 2018 tiña 455 habitantes (570 en 2003).
Xeografía
O concello ten 23,7 km², e está dividido en catro parroquias. Está situado nun macizo montañoso, entre os concellos da Rúa, Petín, O Bolo e Manzaneda (tamén da provincia de Ourense) e o concello lucense de Quiroga.
A vexetación está formada principalmente por soutos de castiñeiros.
Orografía
A morfoloxía do territorio de Larouco, situado entre os 500 e 700 m de altitude, aparece definida por vales e bocarribeiras coa presenza de pequenos retrincos de superficies de aplanamento. A este respecto, é necesario ter en conta que neste sector as vellas superficies de aplanamento formadas durante o Secundario e Terciario foron basculadas pola tectónica Neoxeno–Cuaternario e degradadas pola acción dos ríos Sil, Bibei e Xares. O resultado traduciuse nunha serie de vales profundamente encaixados e de pequenas superficies aplanadas, os primeiros predominantes nas parroquias de Larouco e Portomourisco, e as segundas nas de Seadur e Freixido, sobre todo na última. Así pois, pódese dicir que sobre materiais de lousa e xistos, encartados e metamorfizados polo Herciniano, e basculados pola tectónica Neóxeno – Cuaternario, actuaron os diferentes sistemas morfoxenéticos (subtropical, semiárido, glaciar, tépedo) ao longo do Terciario e Cuaternario, orixinando o relevo actual.
Edafoloxía
Os materiais xeolóxicos que se presentan no Concello son principalmente os gneises seguidos de areniscas, cuarcitas e filitas, así como rocas sedimentarias.
A tipoloxía de solo é moi pouco variada cun claro predominio de solos rexuvenecidos pola erosión.
Como contraposición a estes, temos os solos asociados á ribeira do Sil e ao val cara a Portomourisco. Os sedimentos cuaternarios depositados no fondo do val deron lugar a solos permeables e porosos, abundando o cambisol úmbrico bastante profundo. Este solo é sobre o que está asentado o núcleo urbano.
O granito aflora ao noroeste, con solo protorranker xerofítico, así como terra parda coluvial e pseudogley, sobre granito moi alterado. Ademais existen: leptosoles úmbricos, leptosoles líticos, cambisoles úmbricos, cambisoles glaicos, cambisoles úmbricos, protorranker xerofítico, lehm pardo, ránker e pseudogley.
Hidrografía
Os río e arroios non son importantes pola achega de auga ao municipio, senón polas súas fontes, situadas nas terras orientais. Así, o Bibei, que bordea o municipio polo sur, ou o Xares que o fai polo leste, traen as súas augas dos macizos de Trevinca, directamente e do de Manzaneda a través do Camba, Conso etc. Os arroios que nacen en terras de Larouco, eminentemente invernais, son intermitentes e en certo xeito pódense asimilar aos leitos de auga meseteños, levan auga mentres duran as choivas e secan na primavera ou comezos de verán. miniatura|Río Xaresminiatura|Vista panorámica miniatura|Adega Seadur
Clima
As características do relevo, fundamentalmente a cerrazón dos vales, sumadas á situación do municipio na Galicia sur oriental, explican, en gran medida, a peculiaridade do seu clima, claramente diferenciado da imaxe tradicional da Galicia húmida. En efecto, trátase dunha zona con evidentes influencias mediterráneas, cuxo clima, denominado oceánico – mediterráneo, caracterízase por unhas temperaturas medias da orde dos 15 ºC, oscilación térmica acusada, meses estivais cálidos (22 ºC en xullo e agosto) e invernos fríos (5 ºC en xaneiro e febreiro, xeadas frecuentes e escasas precipitacións (700 mm ao ano). Ademais, é unha zona rica en tormentas estivais, debido especialmente ao desenvolvemento de nubes de orixe vertical, á súa vez froito do forte quecemento do chan nos meses estivais. Pola contra, no inverno son frecuentes os investimentos térmicos, que orixinan a aparición de néboas no fondo dos vales.
Flora
En estreita relación co clima, as formacións vexetais de Larouco ofrecen un bo exemplo de mediterranización, coa presenza de érbedos (Arbutus unedo), xaras (Cistus ladanifer) e sobreiras, que destacan á beira da uz branca (Erica arborea) e uz vermella (Erica australis), ou dos soutos de castiñeiros. No abundante monte baixo coexisten tamén o romeu, o tomiño, etc, é dicir, unha vexetación moi diferente da habitual no chan galego.
Cultivos
Na zona predomina a vide, de aí a importancia da produción vitivinícola na economía familiar. Dentro das variedades comunes destacan o Xerez e a Garnacha, das variededes autóctonas predominan o Godello, o Mencía, o Merenzao, a Mozafresca ou o Rabo de ovella.
Tamén é de destacar as plantación de olivos, aínda que foi minguando a súa cantidade co paso do tempo.miniatura|Olivo Centenario Seadur
Fauna
En canto á fauna, a presenza de especies faunísticas está fortemente condicionada polo medio circundante, especialmente pola cobertura vexetal natural e a presenza humana. A fauna que se pode atopar na contorna do concello de Larouco é:
Ra verde (Pelophylax perezi), ra patilonga (Rana iberica), rela europea (Hyla arborea), salamántiga (Salamandra salamandra), sapo raxado (Discoglossus galganoi), sapo corredor (Bufo calamita), sapo parteiro (Alytes obstetricans), tritón común (Lissotriton boscai) e tritón verde (Triturus marmoratus).
Cobregón (Malpolon monspessulanus), cobra de escada (Rhinechis scalaris), cobra lagarteira meridional (Coronella girondica), cobra viperina (Natrix maura), lagarta rabuda norteafricana (Psammodromus algirus), lagarta galega (Podarcis bocagei), lagarta dos penedos (Podarcis hispanica), lagarto arnal (Lacerta lepida) e osga común (Tarentola mauretanica).
Reñosa (Chondrostoma arcasii), boga do Douro (Chondrostoma duriense), escalo (Squalius carolitertii) e troita común (Salmo trutta).
Coello (Oryctolagus cuniculus), lebre ibérica (Lepus granatensis), corzo (Capreolus capreolus), algaria (Genetta genetta), lobo (Canis lupus), barbastelo das fragas (Barbastella barbastellus), morcego grande de ferradura (Rhinolophus ferrumequinum), morcego pequeno de ferradura (Rhinolophus hipposideros), morcego de Natterer (Myotis nattereri), lontra (Lutra lutra), teixugo (Meles meles), toupa ibérica (Talpa occidentalis) e xabarín (Sus scrofa).
Historia
Consérvanse restos da cultura castrexa na parroquia de Seadur. O castro de Cabanelas está rodeado de murallas, cun foxo e un parapeto de grandes rochas graníticas; polo norte está defendido por un profundo precipicio cara ao río Sil, funcionando de miradoiro sobre os vales de Petín e A Rúa. alt=Restos O Castrillon|miniatura|Restos O Castrillon Os Codos de Larouco, situados entre os concellos de Trives, Manzaneda e Larouco, son os restos da vía XVIII do Itinerario de Antonino, nun trazado extremadamente sinuoso. A Via Nova, unía Braga con Astorga.
Toponimia
Larouco era unha divindade local da cultura castrexa.
O seu nome, segundo os profesores Rodríguez Colmenero e L.Fontes, é coñecido dende tempos remotos xa que "LARAVCUS o LARAVCOS era unha divinidade prerromana", divinidade que ao chegar os romanos ao Noroeste xa recibía culto, tendo os mesmos atributos que Xúpiter.
Segundo a teoría destes profesores "o topónimo LARAVCO é anterior á romanización". Máis tarde, coa invasión romana seguiron as crenzas nesta deidade, localizadas preferentemente na serra de Larouco situada ao suroeste da provincia de Ourense e ao norte da comarca lusa de Barroso.
Patrimonio arqueolóxico
Son abundantes as testemuñas da época prerromana. Dentro do termo municipal localizáronse os seguintes asentamentos castrexos:
Están localizados diferentes xacementos tipo "villae":
Patrimonio natural
Macizo Central:
Lugares de Larouco
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Larouco vexa: Lugares de Larouco.
Vilarchao
O topónimo Vilarchao pode referirse a varios lugares de Galicia:
Renedo de la Vega
Renedo de la Vega é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 214 habitantes (INE 2012).
Pierre, Dacota do Sur
Pierre a capital do estado de Dakota do Sur (Estados Unidos). Segundo o censo de 2005 tiña unha poboación de 14.052 habitantes.
Gamazada
Denominouse Gamazada á reacción popular xurdida en Navarra cando o ministro de Facenda do goberno de Sagasta, o liberal Germán Gamazo, pretendeu suprimir o réxime fiscal foral de Navarra que establecera mediante a Lei Paccionada de 1841.
Provocou que durante os anos 1893 e 1894 unha alta mobilización por parte do pobo navarro e as súas institucións, con manifestacións e recollida de firmas.
Como consecuencia disto, os navarros, o 4 de xuño de 1893, reuníronse en manifestación polas rúas de Pamplona, contra a medida que quería poñer en marcha Gamazo, manifestándose máis de 15.000 persoas, sen distinción de clases nin partidos políticos. Foi a maior manifestación que se coñecera en Navarra ata a data.
Reuníronse máis de 120.000 firmas na súa contra, cando Navarra contaba cuns 300.000 habitantes. Non se conseguiu a revogación da iniciativa do ministro, pero dado que o ministro dimitiu, por outras razóns, non se chegou a aplicar. A defensa foral fortaleceu a unión coas outras tres provincias de réxime foral (Biscaia, Álava e Guipúscoa), facendo causa común, reactivando o lema "laurak bat" (unión de catro ou catro nunha).
Houbo tamén un episodio de revolta armada, de dous días de duración, o 3 de xuño de 1894, liderado polo sarxento López Zabalegi con cinco compañeiros máis na zona de Obanos e Puente la Reina.
Segundo refire Echave Susaeta en "El Partido Carlista y los Fueros" a rexente María Cristina consultou ó xeneral Martínez Campos pola posibilidade de intervir, e esta foi a resposta do xeneral:
Monumento aos Foros de Navarra
350px|miniatura|Monumento aos Foros en Pamplona, realizado trala Gamazada. Para conmemorar este feito moitos pobos e cidades de Navarra puxeron ás rúas e prazas máis importantes o nome de "Foros".
En Pamplona e por subscrición popular ergueuse o Monumento aos Foros, como símbolo da liberdade navarra, situándoo en fronte do Palacio da Deputación Foral de Navarra. Deseñouno o arquitecto Manuel Martínez de Ubago, finalizando en 1903, non sendo nunca inaugurado.
A estatua, de 25 metros de altura, está dividida en tres corpos:
Germán Caamaño Solar
Germán Caamaño Solar, nado en Negreira en 1885 e finado en Santiago de Compostela en 1976, foi un médico, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Fillo de Manuel Caamaño García e Manuela Solar, estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Médico e inspector de Sanidade en Negreira e Santiago de Compostela. Dirixiu o balneario Acuña de Caldas de Reis e o dos Ánxeles (Brión). Foi profesor auxiliar de Fisioloxía na Universidade Compostelá no curso 1922-23.
Colaborou en La Federación de Negreira y Baña con temas de hipnotismo e educación infantil, en El Ideal Gallego e publicou tamén sobre temas de hidroloxía galega, en Galicia Clínica (1929). Escritor afeccionado a temas filosóficos, publicou o libro de ensaios Luz en tu sombra (1948) co pseudónimo Xherman Kmam.
Vida persoal
Era tío de José e Carlos Reino Caamaño. Casou na Coruña en 1921 con Emilia Suevos de la Cruz, filla do comerciante coruñés Félix Suevos Rodríguez.
Gran Premio de Australia de 1991
O Gran Premio de Australia de 1991 foi unha carreira de Fórmula 1 que se disputou o 3 de novembro de 1991 nun circuíto urbano na cidade de Adelaida. A carreira foi o 56º Gran Premio de Australia e o sétimo disputado no circuíto de Adelaida, que tamén o converteu no sétimo GP de Australia que formou parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un. Foi a décimo sexta e última carreira do Campionato Mundial de Fórmula Un de 1991. A chuvia torrencial provocou que a carreira detivésese despois de que se completasen 16 das 81 voltas programadas. A confusión causou que se declarasen os resultados oficiais desde o final da volta 14. Ten o récord de ser a carreira de Fórmula Un máis curta xamais celebrada.
Antecedentes
Ferrari finalizou o contrato de Alain Prost co equipo logo das súas críticas públicas cara a eles. O seu asento de carreira tomouno Gianni Morbidelli, o piloto de probas de Ferrari. Logo de ser despedido polo equipo Jordan dúas carreiras antes, Roberto Moreno regresou á Fórmula Un para ocupar o lugar de Morbidelli en Minardi. Benetton non renovou o contrato de Nelson Piquet co equipo, e Australia sería a súa última carreira na Fórmula Un. Bertrand Gachot regresou á Fórmula Un logo de completar a súa sentenza de cárcere en Gran Bretaña, en substitución de Éric Bernard en Larrousse, que resultara ferido na reunión previa da carreira no Xapón. O equipo Coloni inscribiuse para o seu derradeiro Gran Premio, o novo propietario Andrea Moda confirmara que o equipo renacería como Andrea Moda Formula na tempada seguinte.
Precualificación
A precualificación disputouse en condicións asolladas e secas o xoves pola tarde en lugar da mañá do venres para ampliar a carreira a catro días. Gabriele Tarquini non puido precualificar porque o seu tempo de pista foi limitado logo dunha falla na suspensión traseira esquerda na saída da curva 11, que fixo que o seu auto chocase contra a parede. Naoki Hattori terminou a tempada para Coloni con outro fracaso na precualificación, que lograran en todas as carreiras ás que asistiran na tempada de 1991. O mellor tempo de Hattori na sesión foi un 1:22.852, que foi 5.145 segundos máis lento que o home máis rápido da sesión Martin Brundle, nun 1:17.707. Hattori non tería outra oportunidade en Fórmula Un logo deste evento.
Cualificación
O sol continuou durante as sesións de cualificación restantes o venres e o sábado. Aguri Suzuki estrelouse fortemente na curva 1, o que contribuíu a que non se clasificase. O seu novo compañeiro de equipo, Bertrand Gachot, tampouco progresou na cualificación. Martin Brundle, que terminara nos puntos na última carreira e precualificado o venres, sorprendentemente loitou e non puido clasificar na súa última carreira con Brabham-Yamaha. Stefano Modena tamén se estrelou na cualificación, pero saíu ileso e puido tomar a saída da carreira o domingo, logo de establecer un tempo que foi suficiente para asegurarse un lugar na grella. McLaren logrou clasificar aos seus dous autos na primeira fila da grella con Senna na pole position. Nigel Mansell e Riccardo Patrese, nos dous Williams - Renault, ocuparon a segunda fila. Benetton ocupou a terceira fila con Nelson Piquet quecualificou diante de Michael Schumacher por única vez na tempada de 1991. Gianni Morbidelli clasificouse na 8ª posición, só un lugar detrás de Jean Alesi na súa primeira carreira para Ferrari. Na súa primeira carreira para Minardi - Ferrari, Roberto Moreno tamén logrou cualificar o 18º máis rápido.
Carracedo, Covas, Viveiro
Carracedo é un lugar da parroquia de Covas, no concello de Viveiro, na comarca da Mariña Occidental. Segundo o IGE, en 2015 estaba deshabitado.
Gran Premio de Australia de 1991
Carreira
O Minardi de [[Pierluigi Martini fixo acuaplaning na recta Brabham na volta 10, o que enviou o seu auto directamente contra o muro da dereita e rebotou alén da pista antes de deterse finalmente na trazada dos pilotos. Isto indicaba que a choiva comezaba a caer aínda máis forte, e era máis torrencial que antes.
Riccardo Patrese estaba loitando co seu auto porque un alerón dianteiro, doutro auto, quedárase pegado na dianteira da súa bandexa inferior. Isto foi descuberto por James Hunt no comentario da carreira da BBC, aínda que Murray Walker suxerira anteriormente que era a súa undertray (bandexa inferior) a que estaba solta. Posteriormente Mansell, como resultado do crecente aguaceiro, trompeou ao comezo da volta 16 na recta de Wakefield Road, antes da 3ª curva, "perdendo o control ao instante", segundo o propio Mansell. O torrencial aguaceiro tamén fixo que Michele Alboreto saíra da carreira na volta 15, así como Stefano Modena, na súa última carreira para Tyrrell-Honda, aínda que continuou. Nelson Piquet tamén trompeou na curva Stag de alta velocidade, pero foi capaz de recuperarse e continuou tamén.
Gerhard Berger foise ao final da volta 16 e acababa de recuperarse dun trompo anterior na curva Malthouse momentos antes. Murray Walker dixo que o tempo empeoraba e que a chuvia azoutaba a liña de saída e chegada. Xusto logo disto, Senna conducía cara á recta de inicio/fin e indicou aos comisarios da carreira, mentres pasaba, para había que deter a carreira. Momentos despois, con Senna na 17ª volta, a carreira finalmente detívose. Ao final da 16ª volta, a orde da carreira en realidade era Senna na 1ª posición seguido de Piquet, Morbidelli, de Cesaris, Zanardi e Modena. Con todo, os comisarios da carreira decidiron contar ata a volta 14 malia a decisión de 1991 de que as pausas temperás da carreira deberían contarse unha volta antes. Este incidente foi similar á controversia do Gran Premio do Brasil de 2003, onde os ordenadores que finalizaron a carreira concluíron o resultado unha volta demasiado pronto.
Houbo intentos de reiniciar a carreira por parte dos comisarios, que mostraron a súa determinación de facelo ordenando que se mostrara no taboleiro a advertencia de 10 minutos aos pilotos e equipos para indicar o reinicio da carreira. Pero logo das serias protestas de Senna e Riccardo Patrese que asaltaron aos comisarios de carreira para argumentar en contra do reinicio, a carreira finalmente deuse por concluida. Roland Bruynseraede finalmente axitou a bandeira vermella para indicar a detención a espectadores, pilotos e equipos. Como resultado, Senna declarouse gañador diante de Mansell e Berger.
Anatolia
miniatura|Mapa de [[Turquía contendo a península de Anatolia.]] Anatolia, tamén coñecida como Asia Menor, é unha península que se proxecta no sentido leste-oeste ao sur do mar Negro, en dirección ao mar Exeo. É unha rexión tradicionalmente limitada polo alto Éufrates ao leste e polos Montes Tauros ao sur, estando constituída gran parte da súa área por mesetas e montañas.
Anne Bonny
Anne Bonny, nada posiblemente en 1697 e finada posiblemente en abril de 1782, foi unha pirata irlandesa que operou no mar Caribe, unha das mulleres piratas máis famosas da historia. O pouco que se coñece da súa vida procede de A General History of the Pyrates, do capitán Charles Johnson.
Primeiros anos
A data de nacemento exacta de Bonny é descoñecida, pero foi arredor de 1700. Cóntase que naceu no Old Head de Kinsale, no condado de Cork, Irlanda. Era a filla dun serventa chamada Mary Brennan e do seu empregador, o avogado William Cormac. Os rexistros oficiais e as cartas da época que tratan da súa vida son escasas, e a maioría do coñecemento moderno procede de A General History of the Pyrates, do capitán Charles Johnson, colección de biografías de piratas, cunha primeira edición exacta e unha segunda moito máis adornada.
Está rexistrado que Bonny tiña o pelo rubio e estaba considerada un "bo partido" mais puido ter un temperamento fero; aos trece anos, supostamente apuñalou unha serventa cun coitelo. Casou cun mariñeiro pobre e pirata ocasional chamado James Bonny. James esperaba lograr a posesión da propiedade do seu sogro, mais Bonny foi desposuída polo seu pai. Este non aprobou a James Bonny como marido da súa filla, e botou a Anne fóra da súa casa.
Hai unha historia que conta que Bonny prendeu lume á plantación do seu pai como represalia, mais non existen probas que o confirmen. Porén, sábese que algún tempo entre 1714 e 1718, ela e James Bonny se mudaron a Nassau, na illa de New Providence, coñecida como un santuario para piratas ingleses chamada a República dos Piratas. Moitos habitantes recibiron o perdón real ou doutra forma evadiron a lei. Tamén se sabe que trala chegada do gobernador Woodes Rogers no verán de 1718, James Bonny se converteu en delator del. James Bonny informou o gobernador Rogers sobre os piratas da zona, que resultou no arresto de multitude destes piratas. A Anne desagradoulle o traballo que fixo o seu home polo gobernador.
Parella de Rackham
Mentres estaban nas Bahamas, Bonny comezou a relacionarse con piratas nas tabernas locais. Coñeceu a John "Calico Jack" Rackham, que se converteu no seu amante. Rackham ofreceu ao marido de Bonny, James Bonny, cartos a cambio dela para divorciarse, pero rexeitounos. Anna e Rackham fuxiron xuntos da illa e Bonny converteuse en membro da tripulación de Rackham. Ela disfrazábase como un varón no barco e só Rackham e finalmente Mary Read coñecían o seu verdadeiro sexo. Cando quedou claro que Anne estaba embarazada, Rackham deixouna na illa de Cuba onde tivo un fillo. Moitas outras teorías diferentes afirman que o neno foi deixado coa súa familia ou simplemente abandonado. Bonny volveu unirse a Rackham e continuou coa vida de pirata, divorciándose do seu home e casando con Rackham no mar. Bonny, Rackham e Mary Read roubaron o barco William, ancorado no porto de Nassau e levárono ao mar. Rackham e as dúas mulleres recrutaron unha nova tripulación. A súa tripulación pasou anos en Xamaica e nas áreas circundantes.
Bonny tomou parte no combate ao lado dos varóns e as informacións das súas fazañas preséntana como competente e efectiva na loita e respectada polos seus compañeiros da navío. O gobernador Rogers mencionouna nunha circular de procura de piratas ("Wanted Pirates") publicada no único xornal do continente, The Boston News-Letter. Aínda que Bonny foi recoñecida historicamente como pirata do Caribe, nunca capitaneou o seu propio barco.
Captura e prisión
En outubro de 1720, Rackham e a súa tripulación foron atacados polo barco do rei, un veleiro capitaneado por Jonathan Barnet encargado por Nicholas Lawes, gobernador de Xamaica. A maioría dos piratas de Rackham opuxeron pouca resistencia xa que moitos estaban demasiado bébedos para loitar. Rackham e os seus foron levados a Xamaica, onde foron apresados e sentenciados polo gobernador Lawes á forca. Segundo Johnson, as últimas palabras de Bonny a Rackham foron: "Loitaches como un home, non necesitabas ser colgado como un can".
Anatolia
Prehistoria
A Anatolia ten sido ocupada por un longo período da existencia humana, recibindo vagas migratorias do sur e posteriormente do leste aínda durante a prehistoria, como mostran os diversos sitios arqueolóxicos presentes na rexión.
Anne Bonny
Desaparición
En A General History of the Robberies and Murders of the most notorious Pyrates, publicada en 1724, o capitán Charles Johnson afirma: "ela continuaba no cárcere no tempo de repouso tralo parto e despois ocasionalmente foi indultada; mais o que foi dela despois non o podemos dicir; só isto sabemos, que non foi executada". Non obstante, non existe rexistro histórico da liberación de Bonny nin da súa execución. Isto levou á especulación de que o seu pai a rescatou, que volveu co seu marido ou mesmo que volveu á piratería baixo unha identidade nova.
Anatolia
Prehistoria
Logo despois do fin da Cuarta Glaciación, hai preto de 10000 anos, unha poboación humana de orixe descoñecida asentouse nun sitio permanente, próximo da actual Zatal Hüyük. Este vilarexo de casas rectangulares e amoreadas unhas sobre das outras (aparentemente non había ruas definidas, supónse que as persoas se movían por escadas sobre as propias casas) disputa con outros poucos sitios, como Xericó, o título de cidade máis antiga do mundo.
Anne Bonny
Desaparición
Un artigo de 2015 titulado Anne Bonny: Irish American Pirate afirmou que trala liberación de Bonny, volveu a Carolina do Sur, onde casou e creou unha familia. Algúns rumores din que Bonny morreu no cárcere, mentres que outros din que fuxiu e volveu á súa vida como pirata. Aínda que non hai rexistro oficial da morte de Bonny, algúns historiadores afirmaron que Bonny morreu arredor de abril de 1782 en Carolina do Sur.
Anatolia
Hititas
A pesar de haber asentamentos humanos permanentes, ningunha tribo da Anatolia formou unha civilización no sentido estrito do termo. Iso só acontecería a mediados do segundo milenio antes de Cristo, coa chegada dos hititas vindos probabelmente da Asia Central. Fundaron súa capital en Hattusa e controlaron un imperio que, na súa extensión máxima, englobaba toda a Anatolia, alén da Siria e oeste da Mesopotamia. Os hititas, no entanto, parece que non penetraron moito na costa oeste da Anatolia. A famosa Guerra de Troia, entre pobos non-hititas, localizouse na cidade costeira de Troia, posibelmente no século XIII a.C., sen a interferencia dos hititas. No século XII a.C., os hititas foron suplantados por inmigrantes, chamados polos exipcios de "pobos do mar" (entre os cales, probabelmente, estaban os frixios, que fundaron o seu propio reino no centro da península).
Persas e Macedonios
Os persas pasaron entón a controlar a Anatolia ata a invasión de Alexandre o Grande, no século seguinte. Á partir da costa, e coa axuda da mariña fenicia, os persas realizaron diversas incursións no continente europeo, sendo definitivamente repelidos por Alexandre e mailos seus aliados gregos. O breve Imperio de Alexandre fragmentouse despois da súa morte, ficando a Anatolia baixo control do seu xeneral Seleuco. Eventualmente, sen bases políticas seguras, o Imperio Seléucida sucumbiu á anarquía, aínda que os gregos se tornasen o compoñente étnico e cultural dominante, con decenas de cidades prósperas na rexión central da península. A unidade política viría co Imperio Romano.
Roma e Bizancio
A Anatolia ficou baixo poder romano, e serviu de base para as continuas (e frecuentemente inconclusas) campañas contra o Imperio Parto. A extensión do Imperio Romano fixo con que a súa capital fose brevemente movida para a cidade grega de Bizancio, posteriormente coñecida como Constantinopla. O Imperio tamén viría a se dividir, co Imperio Romano do Oriente, ou Imperio Bizantino, co controle sobre a Anatolia.
Gran Premio de Australia de 1991
Post-carreira
A cerimonia do podio só tivo presentes a Ayrton Senna e Gerhard Berger porque Nigel Mansell foise ao hospital logo das lesións que sufriu no seu choque na volta 16. Cando foi entrevistado por Jackie Stewart na conferencia de prensa posterior á carreira, Senna declarou:
Anatolia
Roma e Bizancio
Durante a Idade Media, Bizancio mantivo a Anatolia segura contra invasións partas e sasánidas. Mais no final do primeiro milenio despois de Cristo, turcos vindos das estepes a noroeste da China iniciaron continuos ataques ás fronteiras de Bizancio, abalando seu control sobre a Anatolia. Aínda así, foi grazas ao controle de Constantinopla sobre a península que a Primeira Cruzada pode ser realizada por terra.
Turcos
Os turcos selxúcidas xa tiñan o dominio da Anatolia no século X, e o mantiveron mesmo despois das invasións mongólicas nos países ao seu redor e ao asedio de Tamerlán no século XIV. Nese período, unha tribo turca, os otománs, conquistaron certa independencia na rexión noroeste da Anatolia, rapidamente tomando as últimas cidades gregas restantes do Imperio Bizantino. O poderio otomán expandiríase tamén polo leste, conquistando a alianza das outras tribos selxúcidas e unificando os turcos baixo o Imperio Otomán. Este imperio coexistiría por algún tempo cun poder menor no nordeste da Anatolia, o Imperio de Trebisonda. A partir da Anatolia, os turcos chegaron á península de Gallípoli, e de aló iniciaron a conquista do que restara do Imperio Bizantino, e posteriormente dun vasto territorio no leste de Europa.
Gran Premio de Australia de 1991
Post-carreira
Nigel Mansell, logo de recibir axuda desde Williams-Renault comentou que "todo esta ben, agás de que foi unha completa broma, quero dicir que había restos por todas partes". Tamén fixo referencia ao feito que "había un camión na recta", así como catro automóbiles e, como resultado, a carreira debería haberse detido ás 10 voltas.
Con menos do setenta e cinco por cento da distancia de carreira completada, outorgáronse a metade dos puntos habituais do campionato mundial, a primeira vez que isto sucedía na Fórmula Un desde que o Gran Premio de Mónaco de 1984 que detívose xusto antes da metade da distancia. O resultado de Senna e Berger foi suficiente para que McLaren gañase o Campionato Mundial de Construtores de 1991 por 14 puntos sobre Williams. Este foi o sétimo campionato de construtores de McLaren, e o seu cuarto e último campionato gañado cos socios de Honda.
Anatolia
Turcos
A presenza turca musulmá en Anatolia e o control de Constantinopla desencoraxou o comercio das nacións cristás de Europa coa China e a India. Isto incentivou a tentativa de estabelecimento de rotas alternativas ao redor da África, e ata mesmo rutas descoñecidas cara o oeste, polo Océano Atlántico, para alcanzar aquelas nacións, fontes de especias, experiencias que culminarian co descubrimento de América en 1492.
Aínda que o seu territorio se teña expandido e retraído notabelmente ao longo dos séculos, os turcos otománs mantiveron un control permanente sobre Anatolia ata a súa disolución, ao final da primeira guerra mundial. As diversas provincias otomás declararanse independentes, entre elas Turquía, que pasou a ser a nación dominante da rexión.
Isidro Dubert
Isidro Dubert García, nado en Muros o 2 de novembro de 1961, é un historiador e catedrático de Historia Moderna na Universidade de Santiago de Compostela.
Traxectoria
Catedrático de Historia Moderna da Universidade de Santiago de Compostela dende 2010, é membro do consello de redacción de Annales de Démographie Historique. Fundador da revista especializada Obradoiro de Historia Moderna (1991-1992) da que actualmente (2018) é director. Profesor invitado na École des Hautes Études en Sciences Sociales de París no curso 2014-2015. Dende 2008 é membro do Conselho de Asesoramento Científico do Centro de Estudos da Populaçao, Economia e Sociedade da Universidade de Porto. Foi membro así mesmo da xunta directiva da Asociación de Demografía Histórica Española, (2008-2011), e vogal da Fundación Española de Historia Moderna (2011-2014). Na actualidade (2018) é director do departamento de Historia Moderna.
Realizou estancias de investigación na Universitá degli Studi dei Bologna (1989); na E.H.E.S.S. de París (1990, 1998, 2004); na University de Cambridge (2001) e no C.R.M. da Université de la Sorbonne-Paris IV (2008). Participou en numerosos congresos, coloquios e seminarios especializados nacionais e internacionais. Foi Investigador Principal en distintos proxectos de I+D+i conseguidos en réxime de concorrencia competitiva, como Servizo doméstico e mercados de traballo na Galicia do Antigo Réxime, séculos XVIII-XIX (2002-2004); Vellez e envellecemento na historia de Galicia (2005-2008); ou Mobilidade poboacional campo-cidade, mortalidade e estrutura demográfica urbana no noroeste peninsular(2010-2012).