cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vlatko Čančar
Vlatko Čančar, nado o 10 de abril de 1997 en Koper, é un xogador profesional esloveno de baloncesto que xoga nos Denver Nuggets da National Basketball Association (NBA). Con 2,03 metros de estatura xoga na posición de ala.
A Vilavella, Ove, Ribadeo
A Vilavella é un lugar da parroquia de Ove, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Vlatko Čančar
Europa
O 16 de abril de 2015, Čančar asinou un contrato de cinco anos co KK Union Olimpija esloveno. Tras unha tempada no Olimpija, o 30 de xuño de 2016 asinou co KK Mega Basket serbio.
O 13 de xuño de 2018, Čančar asinou dous anos polo San Pablo Burgos da Liga ACB.
NBA
O 22 de xuño de 2017, Čančar foi seleccionado polos Denver Nuggets na 49ª posición do Draft da NBA de 2017.
O 1 de agosto de 2019, Čančar asinou un contrato de rookie cos Nuggets.
Tinker Tailor Soldier Spy (filme)
Sinopse
Situada na década de 1970, no contexto da Guerra Fría, o fracaso dunha misión especial en Hungría provoca unha remuda na cúpula dos servizos secretos británicos. Un dos defenestrados é o axente George Smiley (Oldman). Porén, cando xa se afixera á idea de se retirar, encárganlle unha misión especial. Sospéitase que hai un «axente encuberto» na cúpula do servizo e só alguén externo pode descubrir quen é. Coa axuda doutro axente desafiuzado e outro en actividade, Smiley irá recollendo información e encaixando as pezas para tentar descubrir o traidor.
Xardín, Ove, Ribadeo
Xardín é un lugar da parroquia de Ove, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
HAMLET
HAMLET (de Human Alpha-lactalbumin Made LEthal to Tumor cells, «α-lactoalbúmina humana convertida en letal para as células tumorais») é un complexo entre a alfa-lactoalbúmina e o ácido oleico que se demostrou eficaz en experimentos de cultivos celulares para inducir apoptose en células tumorais, pero non en células sas.
HAMLET é un posible axente quimioterapéutico con capacidade para matar células cancerosas. A alfa-lactoalbúmina é o principal compoñente proteico do leite humano.
Historia
Catharina Svanborg, inmunóloga da Universidade de Lund en Suecia, e o seu estudante de posgrao Anders Hakansson comezaron, a finais de 1992, a experimentar con leite humano, microbios, proteínas e células na investigación rutineira para a súa universidade. Durante o proceso, e por casualidade, observaron como as células cancerosas illadas diminuían en contacto co leite. Inmediatamente puxéronse a buscar e illar o mecanismo de autodestrución e o compoñente esóxeno que o provoca. Catharina formou entón un equipo de estudantes de tese, combinando e organizando o seu tempo para investigar o achado.
Nun estudo de 1995, Anders Håkansson descubriu que a alfa-lactoalbúmina multimérica (multimeric alpha-lactalbumin, MAL), un composto illado dunha fracción do leite humano chamada caseína, inducía o que parecía ser a apoptose no pulmón humano, células de carcinoma, bacterias do pneumococo e outros patóxenos, deixando sen afectar as células sans e diferenciadas. Era a cura perfecta nese caso. O vicepresidente da American Cancer Society, John Stevens, viaxou a Suecia concedeulles unha subvención para seguir investigando o cancro. Para explorar o composto como un tratamento para o cancro e enfermidades infecciosas crearon a compañía HAMLET Pharma.
O compoñente activo responsábel da actividade tumoricida atopouse no ano 2000 e descubriuse que era un complexo de alfa-lactoalbúmina e ácido oleico.
Composición
A alfa-lactoalbúmina humana endóxena está complexa cun ión calcio e serve como cofactor na síntese da lactosa, pero non ten propiedades tumoricidas. A alfa-lactoalbúmina debe estar parcialmente despregada para permitir a liberación do ión calcio e a súa substitución por unha molécula de ácido oleico. A conformación parcialmente pregada é esencial para a citotoxicidade de HAMLET, xa que os estudos de mutaxénese demostraron que a alfa-lacalbumina completamente despregada non conserva as propiedades funcionais de HAMLET. O ácido oleico é necesario para estabilizar esta molécula neste estado parcialmente despregado. Durante os últimos anos, traballo adicional caracterizou aínda máis a estrutura e función de HAMLET e as súas aplicacións clínicas están actualmente en investigación. Non obstante, para desenvolver terapias eficaces, hai que saber máis sobre o mecanismo de acción de HAMLET.
Mecanismo de acción
HAMLET realiza ataques independentes a moitos orgánulos celulares distintos, incluíndo mitocondrias, proteasomas e histonas, e interfire con procesos celulares como a macroautofaxia. Demostrouse que HAMLET únese á superficie celular e invade rapidamente as células, e as células tumorais absorben moita máis proteína que as células sans e diferenciadas. O mecanismo da súa entrada é pouco coñecido, pero estudos recentes indican que o ácido oleico do complexo HAMLET interactúa coa fosfatidilserina e a mucina o-glicosilada na membrana plasmática, ambas as cales se expresan en maior cantidade na membrana plasmática das células tumorais, posibelmente proporcionando a especificidade de HAMLET.
Outra diana de HAMLET é o proteasoma. Os proteasomas 26S actívanse en resposta a grandes cantidades de proteína HAMLET despregada no citoplasma, pero a degradación de HAMLET polo proteasoma é infrecuentemente lenta. Ademais, estudos in vitro demostraron que HAMLET é capaz de unirse á subunidade catalítica 20S do proteasoma e desactivar a súa actividade enzimática, un efecto que nunca antes se demostrou para ningunha proteína. Non obstante, a inhibición do proteasoma por si soa non parece ser responsable da morte celular inducida por HAMLET, xa que se demostrou que os inhibidores do proteasoma reducen a citotoxicidade de HAMLET.
HAMLET tamén se dirixe ao núcleo, onde interacciona coas histonas para interferir cos procesos de transcrición. Os estudos demostraron que HAMLET localízase principalmente no núcleo dentro da hora seguinte a invadir unha célula tumoral. Demostrouse que Hamlet se une con alta afinidade a proteínas histonas individuais, que son específicas H2a, H2b, H3 e H4, así como unidades nucleosomais enteiras. Esta interacción bloquea irreversiblemente a transcrición e leva á activación de p53. Demostrouse que este proceso é similar á hiperacetilación das histonas e descubriuse que os inhibidores da histona desacetilase potenciaban os efectos de HAMLET.
As células HAMLET mostraron as características fisiolóxicas da macroautofaxia, un proceso no que os compoñentes celulares son secuestrados en vesículas unidas de membrana dobre que se fusionan cos lisosomas para a súa degradación. As células tamén mostraron niveis diminuídos de mTOR, un inhibidor coñecido da macroautofaxia. As células de HAMLET en condicións de inanición de aminoácidos (un iniciador da macroautofaxia) mostraron patróns de expresión similares de proteínas autofagocitóticas e responderon igualmente ben á adición de inhibidores da macroautofaxia.
Adxuvante antibiótico
Aínda que HAMLET por si só non é activo contra a maioría das bacterias, cando está presente xunto con antibióticos, HAMLET pode axudar. En concreto, HAMLET pode facer que as bacterias SARM sexan sensibles á meticilina, vancomicina, gentamicina e eritromicina.
Lei xeral dos gases
miniatura|Relacións entre as leis de [[Lei de Boyle|Boyle, Charles, Gay-Lussac, Avogadro, combinadas e dos gases ideais, coa constante de Boltzmann kB =
HAMLET
Tumores
Estase realizando investigacións para determinar se este podería ser un posible tratamento para o cancro. Os modelos animais de glioblastoma foron estudados con éxito tentativo. O primeiro ensaio humano da terapia foi sobre crecementos benignos da pel coñecidos como espullas e mostrou resultados positivos sen ningún efecto secundario.
Lei xeral dos gases
R/NA = n R/N (en cada lei, as propiedades rodeadas con un círculo son variables e as propiedades que non se rodean mantéñense constantes). ]] A lei xeral dos gases ou lei combinada dos gases é unha lei dos gases que combina as leis de Boyle, Charles e Gay-Lussac. Estas leis describen como a presión, o volume e a temperatura dun gas están relacionados entre si cando outras variables permanecen constantes:
Arelongo, Piñeira, Ribadeo
Arelongo é un lugar da parroquia de Piñeira, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
HAMLET
Tumores
Está a ser estudado en carcinomas de pulmón, garganta, ril, colon, vexiga, próstata e ovarios, así como en melanomas, glioblastomas e leucemias. Un estudo do cancro de vexiga nun rato descubriu que provocaba a eliminación de células cancerosas positivas por TUNEL na urina, sen efectos secundarios adversos sobre as células sas.
Lei xeral dos gases
Expresión matemática
A Lei Xeral dos Gases exprésase matematicamente como PV/T = K, onde P é a presión, V é o volume, T é a temperatura absoluta (en kelvins) e K é unha constante que depende da cantidade de gas considerado.
HAMLET
Audiovisuais
Segundo a BBC, Howard Cohen é un Físico-teórico americano con cancro de próstata diagnosticado en 1999 que decidiu iniciar unha dieta con inxesta de leite materno humano tras ler o traballo de Catharina Svanborg sobre HAMLET. Anders Håkansson mencionou que ao tratarse dun complexo proteico a maior parte é dixerido no estómago, e non se sabe qué cantidade do composto pode chegar a un tumor e ter actividade antineoplásica. Howard Cohen apareceu en diversos informativos estadounidenses e no ano 2020 participou no capítulo 3 do programa (Un)Well de Netflix sobre o leite humano. O programa aborda as diversas prácticas de consumo de leite humano en adultos, incluída a compra-venda non regulada por internet e o seu uso por culturistas para obter uns supostos beneficios non demostrados.
Lei xeral dos gases
Expresión matemática
Esta lei é esencial para comprender como se comportan os gases en diferentes situacións e ten aplicacións prácticas en diversas áreas, como no funcionamento de equipos de aire acondicionado, sistemas de refrixeración e incluso na formación de nubes.
A constante universal dos gases R é un valor importante, igual a 0,08205746 atm L / mol K, e úsase para relacionar o volume, a presión e a temperatura dun gas ideal.
HAMLET
Audiovisuais
A compañía HAMLET Pharma tamén realizou varios audiovisuais como This is HAMLET.
Pusioxímetro
miniatura| Pulsioxímetro de dedo. O oxímetro de pulso ou pulsioxímetro é un dispositivo médico que mide indirectamente a saturación de osíxeno no sangue de forma non invasiva e indolora. O dispositivo está unido a algunha rexión do corpo, xeralmente a punta do dedo índice, emite luz a través do corpo, que é detectada pola outra parte do dispositivo. A cantidade de luz que non foi absorbida polo sangue e os tecidos úsase para determinar a saturación de osíxeno do sangue. As vantaxes do dispositivo sobre os métodos que implican a recollida de sangue inclúen a facilidade de uso e a ausencia de dor mentres que as desvantaxes inclúen unha menor precisión. A precisión dos oxímetros de pulso adoita estar entre o 2% e o 4%. As medicións normais están entre o 95% e o 100%, por debaixo do 92% poden ser signos de hipoxia e por debaixo do 88% requiren atención clínica inmediata.
Lei xeral dos gases
Expresión matemática
A interdependencia destas variables móstrase na lei dos gases combinados, que establece claramente que:
Matematicamente pódese formular como:
onde:
Outra forma de expresarse é a seguinte:
onde a presión, o volume e a temperatura se miden en dous instantes diferentes 1 e 2 para o mesmo sistema.
Ademais da lei de Avogadro e do resultado da lei xeral dos gases, obtense a lei dos gases ideais.
Derivación das leis dos gases
A lei de Boyle establece que o produto presión-volume é constante:
A lei de Gay-Lussac di que a presión é proporcional á temperatura absoluta:
onde P é a presión, V o volume e T a temperatura absoluta dun gas ideal.
Combinando [2] ou [3] podemos obter unha nova ecuación con P, V e T.
Definindo o produto de K2 por K3 como K4 :
Multiplicando esta ecuación por [1]:
Definindo k5 como o produto de k1 e k4 e reordenando a ecuación:
Tomando a raíz cadrada:
Cambiando o nome da raíz cadrada de k5 como K dá a ecuación xeral do gas:
Constante de gas universal
O valor de K=nR a unha presión atmosférica e cero graos centígrados (273 K ) para un volume de 22,4 litros (volume molar) dun gas ideal é a constante universal dos gases R :
Aplicacións
A lei xeral dos gases pódese utilizar para explicar a mecánica dos procesos que se ven afectados pola presión, a temperatura e o volume. Por exemplo: equipos de aire acondicionado, sistemas de refrixeración e formación de nubes.
Robert Fripp
Robert Fripp, nado o 16 de maio de 1946, é un músico, compositor, produtor e autor inglés coñecido por ser guitarrista, fundador e o membro máis antigo da banda de rock progresivo King Crimson. Fripp traballou amplamente como músico de estudio e colaborador, tocando con David Bowie, Blondie, Brian Eno, Peter Gabriel, Daryl Hall, Midge Ure, Talking Heads, e David Sylvian. Tamén compuxo o son de inicio do sistema operativo Windows Vista en colaboración con Tucker Martine e Steve Ball. A súa discografía inclúe colaboracións en máis de 700 lanzamentos.
Barreiro, Piñeira, Ribadeo
Barreiro é un lugar da parroquia de Piñeira, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Ale
Ale é un concello sueco (s. kommun) do condado de Västra Götaland. O municipio cobre a meirande parte do anterior härad de Ale e recibe o seu nome deste. A súa capital é a área urbana de Nödinge-Nol. A casa do concello atópase en Alafors, nos casais máis ao norte de Nol, pero boa parte das oficinas do concello leváronas a Nödinge.
O municipio está incluído na área metropolitana de Gotemburgo (Storgöteborg).
A meirande parte da poboación vive nas seis comunidades parcialmente fusionadas de Surte, Bohus, Nödinge, Nol, Alafors e Älvängen.
Administración histórica
A área do municipio correspóndese ás antigas parroquias (socken) de Hålanda, Kilanda, Nödinge, Skepplanda e Starrkärr. Coa reforma municipal de 1862 formáronse nesas parroquias municipios rurais (landskommun) co nome correspondente.
Coa reforma municipal de 1952 formáronse tres grandes concellos: Skepplanda (a partir dos anteriores Hålanda e Skepplanda) e Starrkärr (a partir de Kilanda e Starrkärr), mentres que o municipio rural de Nödinge permanecía sen cambios.
O municipio leva o nome do härad de Ale, que ademais das parroquias de Ale incluía tamén as de Sankt Peder e Ale-Skövde do concello de Lilla Edet, e a de Östads no concello de Lerum.
Ale pertenceu ao condado de Älvsborg ata que este deapareceu para incorporarse ao de Västra Götaland o 1 de xaneiro de 1998.
Xeografía
O municipio está situado na parte occidental da rexión tradicional (landskap) de Gotia Occidental, e faille de estrema o río Göta polo oeste. Ale limita co concello de Gotemburgo no sur, cos de Lerum e Alingsås no leste, cos de Trollhättan e Lilla Edet no norte, e co concello de Kungälv ao oeste, na outra ribeira xa do río Göta. Unha pequena parte do concello de Ale, a situada máis ao sur, entre as vilas de Bohus e Surte, atopábase na rexión tradicional do condado de Bohus.
Poboamentos e relevo
A parte densamente poboada do concello, onde tamén se concentran as industrias, é a que se estende ao longo da ribeira do río Göta, no oeste e sur do concello. É a zona máis próxima a Gotemburgo. Tamén por esa zona pasan a estrada europea E45 e o camiño de ferro chamado liña Noruega-Vänern, que vai cara a Gotemburgo no sur, e cara a Oslo e o norte de Suecia na dirección contraria. No leste e o norte do concello hai áreas agrícolas, e están as aldeas de Starrkärr, Ryd, Kilanda e Hålanda.
O concello ten vastas e escasamente poboadas áreas naturais en Vättlefjäll, Alefjäll e Risveden. Risveden é unha ampla área (20 000 ha.) en mancomún de grande valor natural, histórico e cultural, que se estende por varios concellos. É a área forestal máis grande do oeste de Suecia, e en sentido amplo vai dende o val do Göta ata os lagos Mjörn e Anten no leste, que se atopan nos concellos de Lerum e Alingsås, respectivamente. Vättlefjäll e Alefjäll (de fjäll, que en sueco significa monte ou aba costenta), son áreas naturais que se estenden polo sur e leste do concello, en boa parte protexidas.
O relevo é chan. O punto máis alto de Ale atópase ao norte da lagoa Högsjön, na parte máis setentrional do concello (196 m sobre o nivel do mar).
Hidrografía
Ademais do río Göta, que como xa se mencionou define o concello de Ale polo leste, o concello de Ale está inzado de lagos e lagoas. Os maiores deles están entre dous ou máis concellos: o Vanderydsvattnet, compartido con Trollhättan e Lilla Edet, e o Tinnsjön, con Alingsås.
División administrativa
Como dixemos, ata o ano 2016 o concello estaba dividido nas parroquias de Nödinge, Skepplanda-Hålanda e Starrkärr-Kilanda. A partir dese ano Ale dividiuse de novo en cinco distritos, que se corresponden cos anteriores socknar: Hålanda, Kilanda, Nödinge, Skepplanda e Starrkärr.
Historia
miniatura|250x250px|right|Os restos do [[barco de Äskekärr, onde foron atopados, en 1933.]] Os restos atopados no concello proban que a zona foi habitada dende antigo tempo. Atopáronse machados de pedra, raspadores e puntas de frecha en restos de asentamentos, datados entre o 7000 e 5000 a.n.e.
No ano 1933 atopáronse nun dique ao carón do río Göta en Äskekärr, ao norte da capital, os restos do barco viquingo máis antigo que se conserva en Suecia e un dos exemplares máis antigos de barcos só de vela dos países nórdicos. O barco de Äskekärr (Äskekärrskeppet), é de tipo knarr e o barco contruído con casco trincado (as táboas do forro do casco písanse unhas noutras) máis antigo de Suecia. O barco construíuse ao redor do ano 900 e utilizouse durante uns 100 anos. O barco de Äskekärr atópase no museo de Gotemburgo.
Áreas urbanas
Na demarcación urbana de 2020 do Instituto Nacional de Estadística de Suecia había cinco áreas urbanas no concello de Ale.
Sol Aparicio
Sol Aparicio Rodríguez, nado en Lourizán (Pontevedra) o 12 de decembro de 1899 e finado en Madrid o 9 de febreiro de 1982, foi un mecánico, militar e político galego.
Traxectoria
Fillo do maquinista do ferrocarril de vía estreita que unía Pontevedra con Marín. Traballou como cobrador da Compañía Ybarra e aprendiz nunha fundidora. Incorporouse como marino da Armada en Ferrol e ingresou no Corpo de Maquinistas da Armada. Fixo un curso para mecánicos de aviación e incorporouse ao aeródromo de Cuatro Vientos de Madrid. Trasladouse ás escuadrillas de Marrocos como técnico de aviación en 1921. Prisioneiro de Abd-el-Krim, sobreviviu e foi liberado en 1923. En 1927 gañou unha bolsa para perfeccionarse como mecánico de aeronáutica en París, onde viviu varios meses. Despois volveu ingresar como técnico na aviación militar. En 1930 foi nomeado sarxento xefe de mecánicos do aeródromo de Getafe. Ingresou no Partido Comunista de España en 1934.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 dirixiu o asalto ao cuartel de Artillaria de Getafe, onde se parapetearon os rebeldes, e foi ferido. Foi ascendido a tenente mecánico. En outubro de 1937 foi trasladado á escuadra de caza 11, no aeródromo de Caspe. Coa derrota da República cruzou a fronteira francesa. Foi internado nos campos de concentración de Le Boulou, Gours e Saint Cyprien. Recibiu un visado para Leningrado e embarcou no vapor soviético Maria Ullanova no porto de Le Havre. Traballou como técnico especializado na fábrica de metalurxia de Kramatorsk, na rexión do Donbas. Coa invasión alemá foron evacuados a Siberia. Foi guerrilleiro no Exército Vermello. Ao final da guerra instalouse en Moscova.
Trasladouse da Unión Soviética a México arribando ao porto de Veracruz o 13 de marzo de 1947. Instalouse en Monterrey. Permaneceu en México ata 1975, cando volveu a España. Foi membro da Asociación de Aviadores da República. Finou en Madrid o 9 de febreiro de 1982.
Vida persoal
Casou en 1930 con María Martín, con que tivo tres fillos.
As Cruces, Piñeira, Ribadeo
As Cruces é un lugar da parroquia de Piñeira, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Ale
Industria
A fábrica de vidro de Surte foi o máis importante desta pequena localidade dende a súa fundación en 1862 ata o seu peche en 1978. Nas súas instalacións atópase agora o museo Glasbruks, onde se amosa o rol xogaba a fábrica na localidade. O nome de Alexander Samuelson, que traballou na fábrica de Surte antes de emigrar aos Estados Unidos, aparece na patente de 1915 da famosa botella de Coca-Cola.
En Älvängen atopábase a fábrica de cordas da empresa P A Carlmarks, que se trasladou alí en 1917. Era a fábrica de cordas máis antiga e máis grande de Suecia. O museo Repslagar, instalado no que fora o seu edificio, ten unha corda de 270 metros de longo funcional.
Servizos e turismo
Ao redor de Ale hai moitos restos antigos, castros, petróglifos, granxas e igrexas antigas que atraen turistas ao municipio. Hai camiños e carreiros que percorren ou atravesan eses lugares. Un deles é o Pilgrimsleden (camiño do peregrino) que se estende dende Gamlestaden, o distrito de Gotemburgo, ata Lödöse e Skara, e que cruza o concello de sur a norte.
O Xardín Viquingo de Ale (Ale Vikingagård) é un asentamento agrícola reconstruído da era viquinga que se atopa na ribeira do río Göta, a uns metros de onde apareceron os restos do barco de Äskekärr.
A vella granxa de Prästalund (o souto do cura) en Starrkärr é un popular destino para celebrar o valborg, o día nacional e midsommar. Entre outras cousas, hai un alpendre de décimos, levantado no século XVIII para gardar os décimos que todos os granxeiros tiñan que pagar como imposto á igrexa, e que pagaban en especie. Porén, o edificio máis antigo é a residencia do coministro da igrexa de Hällebäckahult, construído probablemente ao redor de 1690.
Infraestruturas
As partes occidentais do concello están atravesadas pola E45 e pola liña de ferrocarril Norge/Vänerbanan. O tren de proximidade de Gotemburgo (Alependeln) para en Surte, Bohus, Nödinge, Nol e Älvängen. O tren rexional Västtågen ten paradas en Bohus e Älvängen.
Rúa da Oliva (Pontevedra)
A rúa da Oliva é unha rúa de Pontevedra situada no centro da cidade, na beira do centro histórico. É unha das principais rúas pontevedresas e das máis comerciais.
Ale
Infraestruturas
Ale ten transporte público ás cidades máis grandes e centros estratéxicos próximos, como Gotemburgo, Trollhättan, Uddevalla, Vänersborg, Kungälv, Stenungsund, Alingsås e Lerum, e tamén ao núcleos máis pequenos de Lilla Edet, Lödöse, Sjövik e Sollebrunn.
Rúa da Oliva (Pontevedra)
Orixe do nome
A rúa denomínase da Oliva pola presenza dunha oliveira no lugar nos orixes da rúa.
Ale
Educación e investigación
No concello hai 32 escolas de preescolar. 26 delas son comunais, dúas de cooperativas de pais, dúas están dirixidas pola Igrexa de Suecia, unha é unha escola Montessori e a última está en mans privadas. En Ale hai 12 escolas de primaria e unha escola de primaria especial pertencentes ao concello e unha escola de primaria privada.
Rúa da Oliva (Pontevedra)
Historia
Despois de ser designada capital provincial en 1833, a mediados do século XIX melloráronse as conexións xerais de Pontevedra con outras poboacións de Galicia e entre 1847 e 1851 trazouse a rúa da Oliva e a actual rúa Rosalía de Castro cuxa prolongación como estrada comunicaba a cidade con Marín a través de Mollavao.
O proxecto de 1854 xa recollía como tradicional o nome de rúa da Oliva. Os comerciantes empezaron a instalarse pronto na rúa e a Oliva converteuse en pouco tempo nunha rúa comercial. Uns anos despois da súa apertura na rúa Michelena en 1856 a coñecida Xoiería-Reloxería Suárez trasladouse en 1861 á esquina da rúa da Oliva coa praza da Peregrina.
O 25 de xullo de 1888 a rúa da Oliva converteuse na primeira de toda Galicia (xunto coa veciña rúa Michelena) en ter alumamento público, grazas á instalación de arcos voltaicos e lámpadas de incandescencia. Esta primeira rede eléctrica galega foi obra do marqués de Riestra, que construíu na praza da Verdura a primeira fábrica de electricidade de todo o noroeste peninsular e que adquirira en 1887 unha patente sobre un procedemento de axuste de dínamos.
Entre 1889 e 1890 a escritora Concepción Arenal viviu no primeiro piso do número 27 da rúa da Oliva, onde organizaba un faladoiro para intelectuais.
En 1895 a rúa denominouse Elduayen e o trazado era desde a praza da Peregrina ata Mollavao. En 1901 a rúa recuperou o seu tradicional nome da Oliva.
Nas primeiras décadas do século XX estaban situadas na rúa coñecidas imprentas, librerías e tendas de xoguetes: a librería Francisco Viñas no número 6, a librería e imprenta Julio Antúnez contigua á anterior ou o Bazar Melero no número 13.
En 1915 empezouse a construír na rúa da Oliva o novo edificio central de Correos na cidade, que se terminou en 1929.
En 1927 cando os reis Afonso XIII e Vitoria Uxía visitaron Pontevedra, a rúa da Oliva xa era unha arteria central da cidade.
Na década de 1940, a rúa converteuse no principal lugar de paseo da mocidade pontevedresa. Na década de 1950, a rúa experimentou un importante desenvolvemento comercial e presentou unha imaxe urbana diferenciada.
En 1961 inaugurouse o primeiro tramo das Galerías comerciais da Oliva e en 1965 inaugurouse un segundo tramo das Galerías que permitiu a conexión da rúa da Oliva coa rúa Xeneral Gutiérrez Mellado. Estas galerías comerciais fixéronse segundo o proxecto do arquitecto Enrique Barreiro para aglutinar a diversos comerciantes e modernizar e dinamizar o comercio e tiveron unha gran relevancia na época.
En 1981 a rúa da Oliva sufriu a súa reforma máis profunda e o 23 de decembro converteuse no seu primeiro tramo na primeira rúa peonil do centro da cidade.
En 2001 o tramo peonil da rúa reformouse de novo e en 2002 instalouse unha oliveira como a que deu nome á rúa diante do edificio central de Correos.
En 2018 coa inauguración dun supermercado Gadis de 1700 metros cadrados no número 27 da rúa onde vivira Concepción Arenal recuperouse a fachada tradicional do edificio.
Descrición
É unha rúa en pleno centro da cidade cun trazado de 175 metros en liña recta e predominantemente chaira. Ten unha anchura media de 8 metros.
É unha rúa céntrica no primeiro ensanche da cidade, peonil entre a praza da Peregrina na beira do centro histórico de Pontevedra e a rúa García Camba e cun carril de circulación e dúas beirarrúas desde a rúa García Camba ata a praza de San Xosé.
No seu trazado conflúen varias rúas, de norte a sur: Galerías da Oliva, García Camba e Marqués de Riestra. É unha das rúas principais do centro da cidade onde se atopan múltiples comercios.
Edificios destacados
Un dos extremos da rúa Oliva coincide coa praza de San Xosé e na esquina entre a praza e a rúa atópanse os restos do pazo barroco dos Gago de Mendoza e dos Montenegro que na actualidade consta de dous andares. Destacan na parte superior as súas ameas apuntadas adornadas no centro con estrelas de seis puntas inscritas nun círculo.
Na metade da rúa da Oliva situáse facendo esquina coa rúa García Camba o histórico edificio central de Correos na cidade, sede da xefatura provincial de Correos. O edificio pertence ao estilo modernista que imperaba nos primeiros anos do século XX. A entrada principal preséntase no canto a xeito de chafrán con arcos repousando en columnas clásicas e escaleiras de pedra que dan acceso a un ástrago de entrada elevado. Consta de decoración de figuras xeométricas de pedra na fachada especialmente no nivel do faio con lucarnas, e xanelas xeométricas en cada un dos niveis. Coroando o nivel superior por riba da entrada principal atópase o escudo en pedra da cidade. No interior o edificio está artellado ao redor dun atrio central de operacións sobre un vestíbulo público, salientando o uso de materiais como o vidro, a madeira e a escaiola, así como a bóveda acristalada en cores.
Na rúa hai varias casas de pedra de finais do século XIX como a do número 33, con planta baixa comercial e un ou dous andares para vivenda, o primeiro con balcóns e o segundo con galerías, esquema que se repetía no século XIX nas rúas do primeiro ensanche da cidade.
No número 30 da rúa da Oliva na esquina coa rúa Marqués de Riestra atópase un edificio racionalista do arquitecto Emilio Salgado Urtiaga.
Water for Elephants (filme)
Water for Elephants é un filme estadounidense de 2011 dirixido por Francis Lawrence e escrito por Richard LaGravenese. Está baseado na novela homónima de 2006 de Sara Gruen. Está protagonizado por Reese Witherspoon, Robert Pattinson e Christoph Waltz.
Estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 22 de abril de 2011. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica e recadou 117 millóns de dólares en todo o mundo sobre un orzamento de 38 millóns.
A Eirexa, Piñeira, Ribadeo
A Eirexa é un lugar da parroquia de Piñeira, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Hiperacusia
A crecente sensibilidade dos oídos causada pola hiperacusia adoita ser dolorosa para moitas persoas. Non só pode afectar negativamente a vida cotiá das persoas que o experimentan, senón que para algúns pode dificultar moito e mesmo non poder facer o seu traballo diario e asumir as súas responsabilidades.
O termo orixinouse do traballo de Henry B. Perlman en 1938 e non debe confundirse con fonofobia (aversión ou fobia a certos sons incluso cando estes son de intensidade moderada ou leve) e misofonía, estas dúas afeccións están incluídas dentro do ámbito psicolóxico, xa que os síntomas son desencadeados por algúns tipos de son e non pola súa intensidade, mentres que a hiperacusia é unha activación anormal das neuronas da vía auditiva e polo tanto ten unha orixe física e non psicolóxica, aínda que a hiperacusia e a fonofobia poden coexistir nunha mesma persoa. A dor causada polo son non sempre é sinónimo de hiperacusia, calquera persoa pode experimentar dor se a intensidade dun son supera un determinado limiar.
Sintomas
Hai moitos síntomas que experimentan aqueles con hiperacusia.
Ann Sheridan
Clara Lou "Ann" Sheridan, nada en Denton, Texas, o 21 de febreiro de 1915 e finada nos Ánxeles o 21 de xaneiro de 1967, foi unha actriz e cantante estadounidense.
Hiperacusia
Causas
Do mesmo xeito que outros problemas de audición, a hiperacusia pode ocorrer de forma repentina ou gradual ao longo do tempo e é un problema que pode afectar a persoas de todas as idades nun ou ambos os oídos. De novo, como outras formas de problemas auditivos, hai unha variedade de posibles causas que van desde a exposición ao ruído e outras enfermidades.
Ann Sheridan
Traxectoria
Clara Lou Sheridan naceu en Denton, Texas, en 1915, a máis nova dos cinco fillos (Kitty, Pauline, Mabel e George) de George W. Sheridan e Lula Stewart (de solteira Warren). Cando era estudante, a súa irmá Kitty enviou unha fotografía dela a Paramount Studios. Como consecuencia diso gañou un concurso de beleza, que como parte do premio incluía aparecer nun filme do estudio. Abandonou os estudos para facer carreira en Hollywood.
Hiperacusia
Causas
Aínda que estas son as principais causas da hiperacusia e poden considerarse como causas relacionadas coa maioría dos problemas auditivos, existen outras menos comúns, posibles, como o trastorno de estrés postraumático.
Tratamento
A hiperacusia non sempre se pode curar completamente, pero para a maioría dos pacientes os síntomas melloran co tempo e co tratamento. Os pacientes terán que aprender a usar protección auditiva contra sons moi altos, pero a non usalas en situacións cotiás. Protexer demasiado os oídos empeorará os síntomas en lugar de mellorar.
Ann Sheridan
Traxectoria
Debutou no cinema en 1934, aos dezanove anos, no filme Search For Beauty, e durante uns anos participou en diversos filmes da Paramount sen constar nos títulos de crédito. Como outros colegas contratados, Sheridan traballou coa profesora de teatro da Paramount Nina Mouise e representou obras no estudio como The Milky Way e The Pursuit of Happiness. Cando estaba en The Milky Way, Paramount decidiu cambiarlle o nome polo da súa personaxe no filme, Ann.
En 1935, Paramount renunciou a renovarlle o contrato. Sheridan rodou Fighting Youth (1935) para Universal e entón asinou un contrato con Warner Bros. en 1936.
Recibiu papeis importantes, así como reaccións positivas tanto da crítica como do público en filmes como Angels with Dirty Faces (1938), xunto a James Cagney e Humphrey Bogart; Dodge City (1939) con Errol Flynn e Olivia de Havilland; Torrid Zone con Cagney (1940); They Drive by Night con George Raft e Bogart (1940); The Man Who Came to Dinner (1942) con Bette Davis, e Kings Row (1942), onde compartiu a cabeceira do elenco con Ronald Reagan, Robert Cummings e Betty Field. Coñecida pola súa boa voz para o canto, Sheridan tamén participou en musicais como Thank Your Lucky Stars (1943) e Shine On, Harvest Moon (1944). Dúas das súas mellores interpretacións foron nos éxitos Nora Prentiss e The Unfaithful, ambos de 1947.
A pesar destes éxitos, a súa carreira comezou a declinar. O seu papel en I Was a Male War Bride (1949), dirixido por Howard Hawks e interpretado por Cary Grant, deulle outro grande éxito, mais na década de 1950 foille complicado atopar traballo e as súas aparicións na pantalla foron esporádicas.
Sheridan apareceu na serie de televisión Another World a mediados dos anos sesenta, e despois iniciou un papel na serie Pistols 'n' Petticoats. Enfermou durante a rodaxe da primeira temporada e faleceu por mor dun cancro de esófago con metástase no fígado. O 19.º episodio da serie, "Beware the Hangman", emitiuse como estaba previsto o mesmo día dos eu pasamento en 1967. Sheridan fora unha fumadora empedernida. O seu corpo foi incinerado e as súas cinzas depositáronse no crematorio Chapel of the Pines dos Ánxeles ata que se enterraron definitivamente no Hollywood Forever Cemetery en 2005.
Pola súa contribución á industria cinematográfica, Ann Sheridan ten unha estrela no Paseo de la Fama de Hollywood, no 7024 de Hollywood Boulevard.
The Elephant Whisperers
The Elephant Whisperers (en தி எலிபெண்ட் விசுபெரர்சு) é un filme indo-estadounidense de 2022 dirixido por Kartiki Gonsalves no seu debut como directora. O documental trata sobre o vínculo que se desenvolve entre unha parella e unha cría de elefante orfo, Raghu, que foi confiada ao seu coidado. Producido por Sikhya Entertainment, o filme estreouse internacionalmente o 9 de novembro de 2022 no Festival de Cinema Doc NYC, un festival de cinema de documentais nos Estados Unidos.
O filme estreouse a través de Netflix o 8 de decembro de 2022. Gañou o Óscar á mellor curtametraxe documental na 95ª edición dos Óscar, converténdose no primeiro filme indio en gañar un premio da Academia nesa categoría.
miniatura|dereito|Raghu (un elefante macho mozo), a estrela do filme, no Parque Nacional de Mudumalai, en [[Tamil Nadu, na India.]]
Enzo Scifo
Vincenzo Daniele Scifo, máis coñecido como Enzo Scifo, nado o 19 de febreiro de 1966 en La Louvière, é un ex-futbolista e adestrador profesional belga. Xogou catro Copas do Mundo, sendo nomeado na de 1986 como mellor xogador promesa.
Club de Remo Náutico de Riveira
dereita|miniatura|Local social. O Clube de Remo Náutico de Riveira é un club de remo galego con sede en Aguiño (Ribeira). Fundouse o 14 de xuño do 2013 e a súa traiñeira feminina recibe o nome de Sálvora e a masculina Mar de Sagres.
Ata o ano 2022 competían na Liga Galega de Traiñeiras coa traiñeira feminina exclusivamente. No ano 2023 a traiñeira feminina non se inscribiu na LGT, pero si o fixo unha tripulación masculina na liga LGT-B a bordo da traiñeira Mar de Sagres.
Historia
Empezaron cobrando cota ás remeiras e remeiros para poder subsistir e mercar o material necesario para competir, arriscándose desta maneira á posible fuga de remeiros, mais non foi o caso e a gran maioría permaneceu no club. O terceiro ano traería as primeiras vitorias ó club. Destacan o Campionato Galego de Remoergómetro, a primeira Bandeira absoluta feminina no Campionato galego de bateis e o Subcampionato de España de bateis. O Subcampionato Galego feminino de trainerillas e o Subcampionato de España feminino de trainerillas.
No ano 2017 vese de novo na obriga de mudar a sede do club para o porto de Aguiño nun local cedido pola Confraría de pescadores. Ese ano tamén logran varias vitorias do equipo feminino. Campionato galego de bateis, Subcampionato Galego de trainerillas, Subcampionato de España de bateis e tamén o de trainerillas.
Nesa tempada 2017 o club fai a súa aparición na liga LGT-F de traiñeiras, participando conxuntamente co club Mecos do Grove, acadando o primeiro posto na liga dese ano, quedando campioas galegas e logrando unha terceira praza na súa primeira participación na Bandeira da Kontxa.
No ano 2018 o Club de Remo Náutico de Riveira, consolidouse como referente no remo feminino, quedando campioas galegas nas tres disciplinas, bateis, trainerillas e traiñeiras e subcampioas de España en bateis e trainerillas. Ese mesmo ano gañan todas as regatas da liga LGT-F facéndose co título de liga. Tamén participa nese mesmo ano por segunda vez na Bandeira da Kontxa (pero agora sen fusión de clubs), obtendo a terceira praza na final.
No 2019 gañan o Campionato de España de bateis e conseguen o Subcampionato de España e o galego en trainerillas. Nese ano 2019, por mor dunhas normas de última hora da LGT, sobre os requisitos de cota de canteiráns e remeiras propias, debido ó curto tempo de creación do club non se poden cumprir e imposibilita a inscrición na liga dese ano.
O club segue adestrando e logra o Subcampionato galego e o de España, o Subcampionato da Deputación da Coruña e a Bandeira Teresa Herrera. E consegue clasificarse para a final da Bandeira da Kontxa, conseguindo a 7ª posición final. Neste ano 2019 o Club chega a un acordo co Concello de Ribeira para a construción dun novo local como sede do club no porto de Aguiño.
Para a tempada 2023, a traiñeira feminina non se inscribe na liga LGT-F, pero si se inscribe a traiñeira masculina na liga LGT-B. No ano 2023 o Club de Remo Náutico de Riveira segue á espera do prometido local propio no Porto de Aguiño despois de que a Confraría de Pescadores anunciase o desaloxo do actual local por problemas de inseguridade
A mediados do 2023, catro anos despois do acordo co Concello de Ribeira, o Club recibe malas novas sobre a construción da nova sede ó quedar deserta a adxudicación.
Palmarés
- 1 Liga galega de traiñeiras feminina: 2018
Posto por tempada en liga LGT - Equipo masculino
(5) Aínda sen rematar a liga. Posición a 5 de agosto, a falla de 2 xornadas.
Ligazóns exernas
(1) https://www.diariodearousa.com/articulo/o-barbanza/cofradia-aguino-acuerda-desalojo-club-remo-nautico-ribeira-nave-cedio-4208284
Lupe Martínez
Guadalupe Martínez Junquera, coñecida como Lupe Martínez, nada na Coruña en 1979, é unha historiadora e escritora galega.
Traxectoria
Licenciada en Socioloxía, é funcionaria na administración autonómica. Membro da Cátedra de Memoria Histórica da Universidade da Coruña, colabora en Nós Diario e Murguía.
Píloro
O píloro ou parte pilórica, e a porción do estómago que conecta co duodeno. O píloro considérase dividido en dúas partes: antro pilórico (que se abre ao corpo do estómago) e canle pilórica (que se abre ao duodeno). A canle pilórica acaba no orificio pilórico, que marca a unión entre o estómago e o duodeno. O orificio está rodeado por un esfínter, unha banda muscular, chamada esfínter pilórico.
A palabra píloro vén do grego πυλωρός, pylorós, a través do latín pylorus. En grego a palabra significa 'porteiro', relacionado con 'porta, cancela' (pyle) e está lingüisticamente relacionada coa palabra pilono.
Estrutura
[[Ficheiro:Illu stomach.jpg|miniatura|Diagrama de cancer.gov: * 1. [[Corpo do estómago]] * 2. Fondo (fundus) * 3. Parede anterior * 4. Curvatura maior * 5. Curvatura menor * 6. Cardia * 9. Esfínter pilórico * 10. Antro pilórico * 11. Canle pilórica * 12. Incisura angular * 13. Canle gástrica * 14. Rugas. ]]
O píloro é a parte máis distal do estómago que conecta co duodeno. Está dividido en dúas partes: antro, que conecta co corpo do estómago, e canle pilórica, que conecta co duodeno.
Antro
O antro pilórico é a porción inicial do píloro. Está preto da parte final do estómago, proximal ao esfinter pilórico, que separa o estómago do duodeno. Pode quedar temporalmente incomunicado de forma parcial ou total co resto do estómago durante a dixestión debido á contracción peristáltica do esfínter prepilórico; está ás veces delimitado por unha lixeira amosega que o separa da canle pilórica.
Canle
A canle pilórica é a canle que conduce á abertura entre o estómago e o duodeno. O grosor das súas paredes é duns 3 milímetros en bebés de menos de 30 días, e de ata 8 mm en adultos.
Esfínter
O esfínter (ou válvula) pilórico é un forte anel de músculo liso situado ao final da canle pilórica que deixa pasar a comida do estómago ao duodeno cando está relaxado. Controla o fluxo do contido gástrico ao duodeno. Recibe innervación do sistema nervioso simpático desde o ganglio celíaco.
Histoloxía
miniatura|Sección transversal microscópica do píloro.
O píloro tamén contén células parietais dispersas e células neuroendócrinas. Entre estas células de función endócrina están as células D, que liberan somatostatina, responsable de cortar a secreción de ácidos. (Hai unha segundo poboación sensible a hormonas preto do fondo ou fundus.) No píloro localízanse células musculares lisas de contracción involuntaria.
Función
O píloro é un compoñente do sistema gastrointestinal. Os alimentos procedentes do estómago, parcialmente dixeridos e transformados en quimo, pasan polo píloro ao duodeno. O píloro, por medio do esfínter pilórico, regula a entrada de comida no duodeno.
Importancia clínica
En condicións como o cancro de estómago, os tumores poden bloquear parcialmente a canle pilórica. Pode implantarse cirurxicamente un tubo especial para conectar o estómago co duodeno para así facilitar o paso da comida dun ao outro. A operación cirúrxica para colocar o tubo denomínase gastroduodenostomía.
Estenose
Fálase de estenose pilórica cando o píloro é estreito. Isto débese a unha hipertrofia conxénita do esfínter pilórico. O lume do píloro é máis estreito e pode pasar menos comida a través del. Este problema detéctase a miúdo nas primeiras semanas de vida. Cando está presente, o neonato pode vomitar despois de comer, pero despois de vomitar segue famento. A estenose pilórica pode tratarse coa inserción dun stent, ou polo corte cirúrxico do esfínter pilórico (piloromiotomía).
Gervasio González Rodríguez
Gervasio González Rodríguez, nado na Fraga (Soutordei, Ribas de Sil) en 1883 e finado en Fornelas (A Pobra do Brollón) o 7 de setembro de 1936, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Emigrou a Cuba e despois a Nova York. Cos aforros regresou a Ribas de Sil e construíu unha casa en Pumares. Veciño de San Clodio, estaba vinculado á UGT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e encarcerado no Depósito de Quiroga o 4 de setembro. O día 6 un grupo de falanxistas sacouno do Depósito e asasinouno ao día seguinte no quilómetro 50 da estrada de Nadelas a Campos de Vila en Fornelas. Foi soterado no cemiterio de Fornelas con Ildefonso Fernández. En agosto de 2008 a ARMH iniciou a busca dos seus restos no cemiterio de Fornelas, mais non puideron ser localizados.
A Eirexa, Vilaselán, Ribadeo
A Eirexa é un lugar da parroquia de Vilaselán, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Robert Caspary
miniatura|192px|
Johann Xaver Robert Caspary (29 de xaneiro de 1818 – 18 de setembro de 1887) foi un botánico alemán.
Caspary naceu en Königsberg. Estudou teoloxía e filosofía na Universidade de Königsberg e educouse en ciencias na Universidade de Bonn. Entre as súas influencias en Bonn estiveron o zoólogo Georg August Goldfuss, o astrónomo Friedrich Wilhelm August Argelander e o botánico Ludolph Christian Treviranus. Despois, pasou un tempo considerable en Inglaterra estudando as algas mariñas e de auga doce. Desde 1851 foi profesor na Universidade de Berlin, onde traballou xunto con Alexander Braun. En 1859 tornou a Königsberg como profesor de botánica e director do xardín botánico.
Especializouse no estudo das plantas acuáticas, incluíndo unha ampla investigación sistemática de toda a familia das Nymphaeaceae. e das Lauraceae. Fixo importantes contribucións no eido da morfoloxía e anatomía vexetais, e estivo especialmente interesado no estudo do crecemento das árbores e a estrutura do tecido vascular das plantas. O seu nome está asociado coa chamada na súa honra "banda de Caspary", que el describiu, definida como un engrosamento secundario de moitas células da endoderme que forma unha banda continua nas paredes celulares radiais e transversais. Un xénero, Casparya, da familia Begoniaceae, leva o seu nome.
Liz Irving
Liz Irving, nada en Brisbane o 7 de febreiro de 1965, é unha adestradora e ex-xogadora de squash australiana.
Traxectoria
En 1993 foi finalista no Campionato do Mundo fronte á súa compatriota Michelle Martin. Tamén foi tres veces finalista no Britisth Open, na final de 1988 perdeu diante da neozelandesa Susan Devoy e as finais de 1994 e 1995 foi contra Martin. Irving gañou, con Dan Jenson, o título de dobre mixto no primeiro Campionato Mundial de dobres de Squash en 1997.
Irving é adestradora de squash dende a súa retirada, aveciñada en Ámsterdam adestrou a grandes xogadoras internacionais como Nicol David ou Vanessa Atkinson.
Juan Touzón
Juan Touzón Jurjo, nado en Folgoso do Courel o 7 de maio de 1898 e finado en Madrid o 13 de agosto de 1972, foi un avogado galego. Foi presidente do Atlético de Madrid e da Real Federación Española de Fútbol, e chegou a dirixir un partido internacional como seleccionador de España.