cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tomás Batuecas Marugán
Carreira académica e científica en Santiago de Compostela
Á súa chegada a Santiago, a Universidade non dispoñía de laboratorio, pero a Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas e o Ministerio de Instrución Pública concedéronlle unha subvención que lle permitiu instalar un laboratorio do que, a partir de 1935, comezaron a saír unha serie de traballos sobre densidades de sólidos, líquidos e gases. Despois da sublevación militar de 1936, o profesor Batuecas comprometeuse co novo réxime como vicerreitor e membro da xunta técnica do Servizo de Guerra Química. Segundo testemuñas delatou a Isidro Parga Pondal para a súa depuración.
Na Universidade compostelá foi indeleble a pegada do profesor Batuecas como docente universitario, investigador e mestre de discípulos que lle deron relevo e proxección internacional á Escola de Química Física compostelá: Francisco López Casado, J. I. Fernández Alonso, G. García Malde, C. Gutiérrez Losa, M. Carreira, C. Magdalena, E. García Rodeja, M. C. Meijón, María Concepción Varela, Xosé Manuel Pereira Cordido.
Casteligo
O topónimo galego Casteligo pode referirse a:
Tomás Batuecas Marugán
Obra científica
No seu inicio, a obra científica de Batuecas está vinculada á de Enrique Moles. Ambos os dous traballaron durante uns 15 anos na fronteira do coñecemento, no estudo do estado gasoso real e na determinación rigorosa de masas atómicas. Este traballo en equipo rematou coa chegada de Batuecas a Santiago e, sobre todo, coa guerra civil que desmouchou a vida académica e, posteriormente, a vida física de Henrique Moles. Ao longo da súa dilatada vida, o profesor Batuecas publicou 139 traballos científicos, deles uns 50 en revistas internacionais de primeira liña. O conxunto da súa investigación poderíase clasificar en tres grupos:
''1º. Determinación rigorosa de masas atómicas segundo o modelo das densidades lindes gasosas.'' Estes traballos, iniciados en Xenebra en 1916, continuounos en Madrid e desde 1932, en solitario, co equipo que soubo formar en Santiago. O conxunto destas investigacións intentaba estudar a validez do método das densidades lindes gasosas na determinación das masas moleculares dos gases reais, seguindo a hipótese de D. Berthelot: M = Lp. VO (1 - AO p.P) (1). Moitas foron as contribucións de Batuecas neste campo, pero a máis salientable probablemente sexa a súa contribución á adopción da nova escala de masas atómicas con base no núclido 12C = 12. Calculou, asemade, o valor Vo da expresión (1), deixándoo en: VO = (22 4130 + 0,0003) L/mol.
''2º. Determinación rigorosa de masas atómicas segundo o método picnoröntgenométrico aplicable a substancias puras cristalizadas''. Esta xeira de traballos iniciouna en 1924, cando era profesor auxiliar de Análise Química na Universidade de Madrid. Os primeiros estudos neste campo, en colaboración cos profesores Rancaño e Ibarz, consistiron na determinación da densidade dos carbonatos alcalinotérreos polo método picnométrico usual, comprobando as deficiencias do método, dado que non era posible eliminar por completo o aire disolto nin impedir a evaporación do líquido picnométrico. No seu laboratorio da Facultade compostelá, o profesor Batuecas inventou unha técnica picnométrica de precisión que obviaba os problemas citados e permitía efectuar pesadas en correctas condicións. Posteriormente, en 1950, completaría o seu método, que denominou “picno-röntgenométrico”. Utilizando calcita como referencia, Batuecas e o seu equipo determinaron as masas atómicas dos elementos Al, Mg, Si, Na, K, As e Pb. Posteriormente propoñería usar o diamante como referencia, obtendo valores excelentes para as masas atómicas de K, As e TI.
''3º. Outras variadas investigacións'', entre as que sinalaremos: picnometría de alta precisión aplicable a líquidos puros e disolucións; cálculo de volumes moleculares parciais de electrólitos fortes; determinación de constantes químicas verdadeiras de substancias metálicas e gases nobres; electroanálises sen eléctrodos de platino; estudos sobre combustibles vexetais e madeira da Guinea Española.
O profesor Tomás Batuecas formou parte do grupo de traballo que en Xenebra-Madrid-Santiago se dedicou á determinación, o máis precisa posible, das masas atómicas dos elementos e ao establecemento dunha escala de masas atómicas, chegando a establecela tomando como base o isótopo do carbono 12. Foi en 1961, na XVI Conferencia Internacional da I. U .P. A. C. celebrada en Montreal, onde Batuecas como presidente da Comisión Internacional de Pesos Atómicos, xogou un papel decisivo no establecemento da escala única de masas atómicas, que eliminou o emprego das diferentes escalas físicas e químicas das constantes físicas fundamentais.
Recoñecementos
Ademais doutras moitas distincións académicas e científicas, en febreiro de 1964, con motivo da súa xubilación, a Real Sociedad Española de Física e Química dedicoulle unha sesión extraordinaria ao Dr. Batuecas e publicou dous volumes dos seus anais, 300 páxinas de densa química con traballos de primeiras figuras nacionais e internacionais, entre eles os dos seus amigos, os premios Nobel Linus Pauling e Louis de Broglhie. A cidade de Santiago, na que viviu 40 anos, xusto a véspera do seu pasamento (21.10.1972), nomeouno fillo adoptivo e concedeulle a medalla de prata da cidade.
No ano 2019 é homenaxeado no Día da Ciencia en Galicia.
Ascontra
O topónimo galego Ascontra pode referirse a:
Adiós, Roberto
Adiós, Roberto é unha película arxentina de corte dramática de 1985 que trata o tema da homosexualidade, dirixida por Enrique Dawi con guión de Lito Espinosa.
Sinopse
Roberto sepárase da súa muller e necesita un lugar para pasar a noite. Ao mudarse á casa de Marcelo, el descoñece a súa homosexualidade e xuntos estreitan unha boa amizade. Unha noite, despois de saír de festa, Roberto, borracho, ten relacións sexuais con Marcelo. Deberá entón confrontar os seus sentimentos e a súa identidade sexual, e o probable ridículo ao que será sometido pola súa familia e amigos.
A vocación de san Mateo
A vocación de san Mateo ou A chamada de san Mateo ou A conversión de san Mateo é un cadro pintado por Caravaggio en 1599-1600 e pertence ao ciclo da vida de san Mateo que se lle encargou en 1599 para decora-la capela Contarelli na igrexa romana de San Luís dos Franceses, onde aínda se conserva.
Historia
Na década anterior, o cardeal de orixe francesa Mathieu Cointrel (italianizado como Matteo Contarelli) dera instrucións específicas para decorar unha capela baseada en temas do seu patrón. Orixinalmente o traballo encargárase a Girolamo Muziano en 1565, mais nunca chegou a traballar nela. Posterioremente, o traballo pasou, no 1591, ao artista manierista Giuseppe Cesari (alcumado o Cabaleiro de Arpino) quen só chegou a completar a decoración dos frescos da bóveda, seguramente axudado por Caravaggio como pupilo, quen no 1593, xa traballaba no seu taller.
Porén, como este pintor estaba ocupado co mecenado papal de Clemente VII de quen era o pintor favorito e marchara a Roma, o cardeal Francesco Maria Bourbon Del Monte, mecenas de Caravaggio e prefecto da Fábrica de San Pedro (oficina do Vaticano para as propiedades da igrexa), interveu para que Caravaggio conseguise o que foi o seu primeiro gran encargo eclesiástico. O traballo consistiu na realización de tres lenzos para a capela Contarelli cunha mesma temática referida á figura de san Mateo. Os tres lenzos representaron un cambio decisivo no manierismo idealizador do que Arpino foi o último gran practicante. Así, a nova arte máis naturalista representada por Caravaggio e Annibale Carracci tiveron unha grande influencia na súa época.
Localización
Dentro da capela, a Vocación pende no lado oposto ao Martirio de san Mateo. Entre os dous cadros, no altar, atópase A inspiración de san Mateo (1602). Aínda que, comezou primeiro co Martirio, ante a inseguridade polo enorme reto e as dificultades que atopaba na súa realización (as radiografías testemuñan os cambios compositivos do artista) decidiu deixala e continuar coa Vocación que foi a primeira en ser rematada. Estas dúas pinturas laterais encargáronse dende xullo de 1599, e o pago final realizouse en xullo de 1600.
Esta obra, foi unha das primeiras pinturas relixiosas expostas ao público, na que se ofrecía unha representación realista. As dúas primeiras pinturas de Contarelli foron inmensamente populares e situaron a Caravaggio entre os principais pintores do novo movemento naturalista en Roma.
Descrición
O cadro representa a historia que se conta no Evanxeo segundo Mateo (Mateo 9,9-13) Xesús viu a un home chamado Leví, que era publicano, e que se atopaba sentado no despacho dos impostos e díxolle: "Sígueme" e Leví, que como consecuencia de atender a chamada de Cristo mudará o nome a Mateo, ergueuse e seguiuno.
Na parte da dereita da pintura, xorden dous personaxes con vestimentas bíblicas: Cristo, que pode ser recoñecido polo seu halo, co brazo a man dereita estendidos cara a Leví, e cun pé virado cara o exterior da estancia semella indicar que está a piques de se marchar; e Pedro, cuxa faciana apenas se ve. O corpo deste oculta en gran medida a Cristo e del tampouco se percibe máis cás súas costas e a man que acompaña o xesto de Cristo.
Na parte da esquerda, permanece arredor da mesa, 5 persoas iluminadas por unha raiola de luz. As dúas persoas da esquerda, non se decatan da chegada de Cristo e seguen a conta-los cartos. As dúas persoas na dereita da mesa, van vestidos de xeito semellante, son os matóns que acompañan ao recadador de impostos, Leví. O maior, reacciona pola chegada inesperada dos visitantes mentres o aprendiz, o máis novo, asústase e vírase cara a Leví. Este, está en medio do grupo e, reacciona con sorpresa á chamada de Cristo, xesticulando e sinalando a outro membro do grupo.
Identidade de san Mateo
Aínda que hoxe considérase que Leví (Mateo) é a figura barbada, hipótese respaldada porque nas outras dúas obras da serie aparece a mesma figura como Mateo, non sempre se aceptou esta identificación posto que o cardeal estipulara no contrato da obra, con claridade, que Mateo había ser pintado contando os cartos. Isto levou a que, en ocasións, se interpretara que o home barbudo está a sinalar ao rapaz novo coa cabeza caída contando os cartos. Segundo esta interpretación, o home barbudo preguntaria: "El? ", en resposta á chamada de Cristo, e a pintura representaría o momento inmediatamente anterior a que Mateo (o rapaz novo) erguese a cabeza para mirar a Cristo. Outros autores, describen a pintura como deliberadamente ambigua.
Análise
A obra executouse arredor de dous planos paralelos: o superior, ocupado só por unha fiestra, e o inferior, que representa o momento preciso en que Cristo está apuntando a Leví e chamándoo ao apostolado. O santo está sentado nunha mesa cun grupo de persoas, vestidas coma os contemporáneos de Caravaggio, como nunha escena de taberna. O feito de vestirse como no tempo do pintor e ser pinturas realistas, sen idealización ningunha, transmite a percepción do artista sobre a actualidade da escena, a súa participación íntima no evento representado, mentres que dun xeito totalmente antihistórico, Cristo e o o propio san Pedro son representados envoltos nunha túnica atemporal. miniatura|Detalle da faciana de Cristo Neste cadro, Cristo trae a verdadeira luz a este espazo escuro dos recadadores. Para acentuar a tensión dramática da imaxe e centrarse no grupo dos protagonistas, o autor, recorre á técnica de mergullar a escena nunha penumbra cortada por raios de luz branca, que iluminan os xestos, mans, ou parte da roupa, deixando o resto case invisible, nunha escena tenebrista.
A pintura reflicte así a colisión entre dous mundos: o poder ineludible da fe inmortal e a atmosfera mundana de Leví, que é escravo dos cartos e do mundo material, ignorando a Xesús. Hai outros espectadores arredor do home que se converterá en Mateo, que non se decatan da súa presenza ou que permanecen indiferentes. Non é casual que un dos compañeiros de Mateo portase lentes, case coma se se atopara cegado polos cartos.
Os pés descalzos de Xesús son dunha sinxeleza clásica, en contraste cos coleccionistas puídos; ir descalzo tamén pode simbolizar a santidade, coma se estivese nun terreo sagrado. Grazas aos raios X quedou demostrado que, na primeira versión da obra, non aparecía a figura de san Pedro que ao engadila máis tarde, quizais, simbolizaba a presenza da Igrexa a carón de Cristo e na súa compaña, e entre este e os espectadores.
Versións
Hai múltiples versións da mesma escena, a maior parte das coñecidas, posteriores á obra de Caravaggio. Hai varias obras que se inspiraron na pintura de Caravaggio como, por exemplo, a de igual denominación do pintor nado en Utrecht, Hendrick ter Brugghen quen realizou unha versión pouco tempo despois do italiano; ou o pintor francés Gustave Courbet quen a mediados do XIX, baseándose na Vocación, realiza L' après-dînée à Ornans: un tema moito máis trivial no que a composición mailo traballo das luces e a sombra se basean na obra de Caravaggio.
Vratsa
Vratsa (en Враца) é unha cidade situada no noroeste de Bulgaria, nunha zona de outeiros nos montes Balcáns. É a capital administrativa da provincia de Vratsa.
Xeografía
É unha das cidades máis "pintorescas" do país. Atópase nos outeiros situados ós pés de "Vrachanski Balkan" (montañas Vratsa), co río Leva cruzando a cidade. Vratsa atópase a aproximadamente 116 km da capital búlgara, Sofía.
A área rural do concello ofrece diversos atractivos, que lle outorga o encanto da zona oriental do noroeste búlgaro. Nos terreos de bosques do estado de Vratsa, localízanse numerosos parques naturais protexidos, así como monumentos históricos.
Antonio Molinos
Antonio Molinos Marcote, nado na Coruña o 12 de marzo de 1967, é un exfutbolista galego. Xogaba de centrocampista.
Traxectoria
Molinos incorporouse ás filas do Deportivo da Coruña en 1988, procedente do Bergantiños FC. Na súa primeira tempada como branquiazul non participou en ningún partido de liga, disputando tan só 8 nas dúas seguintes campañas. Na tempada 1990–91 conseguiu o ascenso á Primeira División.
Isabel Naveira
Isabel Naveira, nada na Coruña o 4 de outubro de 1975, é unha actriz galega.
Traxectoria
Comezou participando en curtametraxes producidas pola Escola de Imaxe e Son da Coruña. Fíxose popular pola súa participación en Mareas vivas e, máis recentemente, en Terra de Miranda, Valderrei e Matalobos (no papel da cabo Eva Seijas) e outras series da Televisión de Galicia, así como en varias longametraxes galegas entre as que destacan O lapis do carpinteiro ou O agasallo de Silvia.
Ademais, é licenciada en Filoloxía Hispánica pola Universidade da Coruña.
Club Deportivo Lugo
O Club Deportivo Lugo é un club de fútbol galego da cidade de Lugo, que durante a tempada 2023/24 xogará na Primeira División RFEF. O equipo foi fundado en 1953 trala desaparición dos dous principais equipos da cidade, a Ximnástica Lucense, que viña de competir na Segunda División, e o Club Deportivo Polvorín, desaparecido por motivos económicos. O club, baixo a presidencia de Emilio Núñez Torrón, comezou a súa andadura na Terceira División e militou na Segunda División durante a tempada 1992–93, perdendo a categoría ese mesmo ano.
Logrou retornar ao fútbol profesional o 25 de xuño de 2012, logo de vinte campañas en categorías inferiores. O ano anterior, durante a tempada 2010-11, o club conseguira o campionato de liga do grupo 1 da Segunda División B, o que lle permitira xogar a fase de ascenso. Con todo, non acadaría o seu obxectivo. Ao ano seguinte, porén, pese acadar tan só o terceiro posto do seu grupo conseguiría o ascenso logo de superar senllas eliminatorias ante o Eibar, o Atlético Baleares, campión do grupo 3, e o Cádiz, campión do grupo 4. O último encontro polo ascenso ante os gaditanos non foi senón resolto até chegar á rolda de penaltis. O club mantívose na categoría de prata durante as seguintes once tempadas, ata que acabou descendendo ao remate da 2022/23. O Lugo posúe un filial na Terceira División RFEF, o Polvorín Fútbol Club.
Orixes
En 1908 fundouse na capital lucense o Club Deportivo de Lugo, equipo que disputaría os seus encontros no vello campo do Polvorín, que daquela era usado como aeródromo durante as festas de San Froilán. Con todo, o equipo non tivo moito éxito e nunca chegou a participar en competicións federadas.
Posteriormente apareceron dous equipos que representaron á cidade en partidos de fútbol: o Lugo Spórting e a Sociedade Ximnástica Raio, os cales deron lugar ao primeiro club importante da cidade en 1943: a Ximnástica Lucense. Posteriormente aparecería outro club que sería semente, ao igual que a Ximnástica, do futuro Club Deportivo Lugo: o Club Deportivo Polvorín.
A Ximnástica Lucense
A tempada seguinte, despois do descenso á Terceira División, comezou cunha avultada derrota, perdendo por 9-1 nun amigable contra o Celta de Vigo. Este mesmo ano, debido aos axustes da FEF nas categorías, pese a descender da Segunda División tivo que xogar pola permanencia en Terceira, o que puido chegar a supoñer o descenso de dúas categorías nun só ano. Con todo conseguiu manterse, aínda que iso non evitou a desaparición do equipo ao ano seguinte, sendo presidente Rafael Sarandeses. O último partido da Sociedade xogouse en Badalona, onde os lucense perderon por 3-0, xogando ese encontro: Prego; Andreu, Tito, Mantido; Otero, Fiestas; Avelino, Antonio, Sáez, Fraga e Ezcurra. Con respecto ao campionato de Copa, a Ximnástica participou en catro ocasións, chegando até a cuarta rolda nas edicións de 1944, 1948 e 1949.
O Polvorín
En pleno apoxeo da Ximnástica Lucense, en 1946 era fundado o Club Deportivo Polvorín, o cal recibía o nome do campo de O Polvorín, situado no barrio de Montirón da cidade amurallada. Fundado como equipo para xuntar aos rapaces da cidade, xa pronto comezou a gañar diversos títulos a nivel local e provincial. O Polvorín, que vestía con camisola albivermella e pantalón negro (moi semellante ao uniforme do CD Lugo), xogaba no antigo estadio Anxo Carro (coñecido na época como Os Miñóns).
Entrados os anos 1950 o Polvorín remata segundo no Grupo Norte da Primeira Categoría, na que xa xogara a finais da anterior década, chegando a quedar segundo en 1949. Na fase final consegue o ascenso á terceira división, tan só seis anos despois da súa fundación, tras vencer ao Fabril S.D. da Coruña. Grazas ás súas vitorias o club comezou a chamar a atención dos seareiros lucenses, contando o equipo cada vez con máis popularidade. Con Delio Rodríguez como prediente, o Polvorín mantívose na terceira categoría dúas tempadas máis, 1951-52 e 1952-53, ano no que remataron no sétimo posto. Con todo ese sería o último ano do Polvorín na categoría. Por mor dunha crise institucional e a dimisión do seu presidente, Emilio Núñez faise cargo do club.
Fundación
Trala desaparición da Ximnástica e a crise do Polvorín, ambas por motivos económicos, un grupo de seareiros locais, encabezados por Armando Rodríguez, fundarían o coñecido como Lugo Sociedade Cultural. Este club, fundando en lembranza do antigo Lugo Sport Club, tentaría ser o sucesor dos éxitos da Lucense. Porén, non tivo moito éxito a nivel deportivo. O club xogou no campo dos Miñóns, e vestiu con camisola branca, cruzada por unha franxa diagonal azul, e pantalón da mesma cor. Ante tal situación as directivas tanto da Ximnástica como do Polvorín, xuntáronse de urxencia para manter conversas e, mediante asemblea extraordinaria, acordar fusionarse entre si. Cómpre aclarar que o equipo resultante desta operación non foi nin unha excisión nin unha continuación, senón que é como club de novo rexistro e con estatuto propio: o Club Deportivo Lugo.
O acta fundacional do equipo foi levantada polo seu primeiro presidente (e antigo máximo dirixente do Polvorín) Emilio Núñez Torrón, quen tempo despois pasou a ser delegado da Federación Galega de Fútbol en Lugo. Por estes motivos, o campo de fútbol anexo ao Anxo Carro leva o seu nome. O primeiro adestrador do Lugo foi Manuel Martínez Suárez, coñecido popularmente como "Michines", quen xa fora xogador do Lugo Spórting, da Ximnástica Lucense e do Polvorín, sendo a persoa que máis anos estivo vinculado ao primeiro equipo futbolístico da cidade.
Loitando polo ascenso
miniatura|O Lugo fronte o [[SD Compostela|Compos en 2009.]] O equipo iniciaría a súa andaina na Terceira División, no posto que ocupara a tempada anterior o Polvorín. Nesa categoría permanecerían no restante da década de 1950, mesmo chegando a loitar en varias ocasións polos dous primeiros postos, os cales daban o dereito a promocionar cara a Segunda División, mais sen éxito.
Coa chegada da década de 1960 chegaría un novo aire á entidade e o Campo dos Miñóns troca a Estadio Anxo Carro. A nivel deportivo, na tempada 1960-61, o Lugo acada por primeira vez a segunda praza na liga, o que significaría que o club optaría ao ascenso. Na primeira rolda das eliminatorias o Lugo enfrontaríase o Cartagenera, perdendo o primeiro partido en Cartaxena por 6-0 (4 de xuño de 1961) e saíndo derrotado de novo, esta vez na casa, por 0-1 (11 de xuño de 1961).
Ao ano seguinte, durante a tempada 1961-62, o Lugo melloraría o resultado do ano anterior, quedando esta vez como campión liga. Porén, volvería a perder na promoción de ascenso, esta vez fronte ao Sevilla Atlético, empatando 1-1 en casa e perdendo, o 20 de maio de 1962, por 4-0 no Sánchez Pizjuán. Despois destas dúas campañas, o ascenso pasaría ser o principal obxectivo do club durante toda a década.
Na seguinte tempada, 1962-63, o Lugo repetiría subcampionato da man de Camilo Liz. De novo caería na primeira rolda da promoción, esta vez fronte ao Algeciras CF, perdendo 3-0 na cidade gaditana e 0-2 na casa. Até a tempada 1966-67 o Lugo non volvería conseguir loitar polo ascenso, con todo ese ano presentaríase unha nova oportunidade. Esta vez os lucenses si que conseguirían pasar da primeira rolda, eliminando ao Sestao Sport Club (actual Sestao River), 1-2 fóra e 1-1 en casa; logo eliminarían ao Ibiza, 1-2 fóra e 2-0 na casa, e xa na Final da competición perderían fronte ao Constancia tras empatar 1-1 na casa e perder por 2-0 en Inca. Na seguinte tempada, 1969-70, acabar na primeira praza outorgaba o ascenso directo de categoría, con todo o Lugo quedaría ás portas tras rematar en segunda posición tralo Langreo.
Cambios de categoría
miniatura|left|250px|O [[Estadio Anxo Carro|Anxo Carro foi inaugurado en 1974.]] Tras dezanove tempadas consecutivas, na tempada 1971-72 o club acaba na décimo sexta posición e debe xogar a promoción de permanencia. O rival sería o Club Deportivo Pegaso de Tres Cantos, no partido de ida os albivermellos conseguirían empatar 0-0, mais na volta perderían a categoría tras recibir un resultado de 3-0. Con todo, o paso do equipo pola Rexional sería breve: adestrados por Alfonso Pintos ao ano seguinte o club retornaría á terceira división.
Tralo ascenso o Lugo non se acomodaría nunha parte concreta da táboa, variando os seus resultados dende o quinto posto acadado na tempada 1974-75 até o décimo cuarto da 1976-77. Nesta nova etapa en Terceira construíuse o actual estadio Anxo Carro, que se inaugurou o 31 de agosto de 1974 cun torneo triangular no que participaron, a parte do Lugo, o Deportivo da Coruña e o Lemos. O Lugo venceu ó Lemos nos lanzamentos de penaltis e perdeu a final co Deportivo por 1-0.
Adestrados por Manolín, na tempada 1977-78, debido á creación da Segunda División B debilitaríase o grupo, e o Lugo conseguiría ser campión logrando ascender directamente á nova categoría. Con todo, o debut na nova división non foi moi bo, e tras un mal campionato finaliza en décimo oitavo lugar, descendendo de novo. Ao ano seguinte Manolín seguiría ao cargo do equipo, mais García Pena deixaría a presidencia, a cal pasou a ocupar Manuel Illán.
Comezos na Segunda B
A comezos dos anos 1980 o club tentaría regresar de novo á Segunda B, con todo non foi posible pese ao empeño da directiva, chegando o desánimo aos seareiros. Na tempada 1980-81 o Lugo perde a súa primeira oportunidade de regreso, xa que aínda que conquista o título de Liga, perde na fase de ascenso fronte a Ponferradina (2-1 fóra e 1-1 no Anxo Carro). O desexado obxectivo non se conseguiría até case un lustro despois, durante a tempada 1985-86 sendo o seu adestrador Ramón Segura e o seu presidente Amador Real.
Ese ano o Lugo é de novo campión de Liga e na promoción de ascenso supera ao C.D. Leganés; 1-1 na localidade madrileña e 3-2 en casa, e ao Atlético Baleares; 2-0 en casa e 0-0 en Palma. No que resta da década, o club lucense experimenta unha notable mellora, e chega a ocupar o quinto posto nas tempadas 1988-89 e 1989-90.
Segunda División
Na tempada 1990-91 o equipo quedaría subcampión, e xogaría a promoción de ascenso á Segunda División. Nesta liguiña o Lugo tería que enfrontarse ao Mérida, ao Barcelona Atlético e ao Osasuna Promesas. O Lugo quedaría en último lugar. Ao ano seguinte os lucenses repetirían o segundo posto durante o campionato, gañando o dereito a disputar de novo a fase de ascenso. Esta vez os rivais serían o Extremadura o Sant Andreu e o Elche. Na última xornada o Lugo enfrontaríase ao Sant Andreu no Anxo Carro, precisando dunha vitoria para poder ascender, xa que o Sant Andreu ocupaba nesa última xornada o primeiro lugar cun punto mais que o Lugo. Tamén precisaba dunha derrota ou empate do Extremadura co Elche en Alacant, xa que os de Almendralexo ocupaban o terceiro co mesmo número de puntos. Finalmente o Lugo vencería por 2-1 con goles de Jorge e Alvite, polo que, xunto coa derrota do Extremadura, conseguiría o ascenso a categoría de prata. Ese ano o equipo estivo presidido por Xosé Núñez e adestrado por Xulio Díaz.
Na tempada 1992-93, con Xulio Díaz continuando como adestrador, o cadro de xogadores do Lugo sería o seguinte:
O Club Deportivo Lugo debutaría como tal na Segunda División e comezaría a competición na capital estremeña, onde se enfrontou ao Mérida no Estadio Romano. Con todo a estrea saldouse cunha derrota pola mínima (1-0). No seguinte partido, o primeiro no Anxo Carro, conseguirían os lucenses o seu primeiro punto tras empatar co Lleida sen goles (0-0), bo resultado tendo en conta que os ilerdenses serían ao final da tempada campións de liga. Tras outra derrota pola mínima, esta vez fronte ao Eibar (2-1), o Lugo conseguiría o seu segundo punto tras empatar co Betis na casa (0-0).
A seguinte xornada depararía outra derrota por tan só un gol de diferenza, perdendo por 3-2 fronte ao Racing de Santander no Sardinero. Así o 10 de outubro chegaría a primeira vitoria, tras gañar por 1-0 ao Atlético Marbella. Tras perder outra vez fóra, o Lugo volvería gañar no Anxo Carro, esta vez por dous goles de diferenza fronte o Sabadell, pasando a ocupar o posto 14 na clasificación. Con todo, dende ese encontro o Lugo non volvería gañar até a xornada 15, vencendo ao Bilbao Athletic por 1-0. Ao final da tempada o Lugo remataría no posto 18, descendendo de novo a Segunda B e con tan só sete partidos gañados:
Descenso
A estancia só durou un ano nunha complicada tempada que iniciou Xulio Díaz no banco e terminou Rodríguez Vaz. Esa situación provocou tamén a dimisión da directiva, proclamándose presidente a Luis Castro. Mais esta xestora durou só uns meses, sucedéndolle Salvador Fernández Somoza durante dúas tempadas e logo Eliseo Corral Veiga, elixido en 1996 mediante eleccións. Na tempada 1998-99 o CD Lugo chega á final da Copa Federación, que perde contra o Racing de Santander. Na liga o club readáptase sen achegarse ao ascenso, aínda que mantendo a categoría sen moitos problemas, mesmo conseguindo boas clasificacións nas campañas 1996-97 e 19997-98.
Con todo, ao comezo da década de 2000, os resultados non presaxian nada bo, na tempada 2000-01 o equipo está a piques de descender. O resultado melloraría ao ano seguinte, máis en 2003 non pode evitar o descenso á terceira división tras finalizar décimo oitavo. Ao ano seguinte o Lugo remataría no sexto posto, sen posibilidade de xogar a fase de ascenso, polo que a xunta presidida por Eliseo Corral Veiga presenta a súa dimisión na asemblea de socios do 3 de xuño de 2004. Nesa mesma asemblea, catro socios (Xaime Dapena, Delio López Dobao, Manuel Celso Matalobos e Pepe Garalva) formaron unha xunta xestora provisional que funcionou ata o 18 de xuño dese mesmo ano, no que se produciu o traspaso de poderes á nova xunta directiva, presidida por José Bouso.
Retorno e renovación
miniatura|[[Pablo Álvarez Núñez|Pablo Álvarez, xogador do Lugo en dúas etapas.]] Ao ano seguinte, na tempada 2004-05, son terceiros e agora si que se clasifican para promocionar, con todo pese a eliminar ao Ribadesella C.F. nas semifinais, gañando 3-0 en casa e 1-0 fóra, son eliminados na final polo Real Valladolid B, tras perder 4-1 na ida e empatar 0-0 no Anxo Carro. Na seguinte tempada, con Juan Hidalgo como adestrador, o equipo mellora a clasificación da anterior e é subcampión de liga. Na promoción volve a eliminar de novo ao Ribadesella; empatando 1-1 na ida e gañando 3-2 en casa, e na final consegue vencer á Gimnástica Segoviana; 3-1 en Lugo e 1-1 na cidade castelá.
Despois do ascenso, logo de dúas tempadas quedando entre os dez primeiros da categoría, a xunta directiva dirixida por José Bouso finaliza o seu mandato e abre un proceso electoral. Ante a falta de candidaturas, Bouso presentou a súa, acompañado dun equipo directivo renovado case por completo. Na tempada 2009 chegaría ao club o ex xogador e adestrador Quique Setién, con el o Lugo melloraría bastante os seus resultados. Ese ano, tras unha boa campaña na que se mantivo durante moitas xornadas nos postos de ascenso, unha mala racha deixaríao finalmente fóra dos catro primeiros postos.
Ascenso
miniatura|left|Autobús do Lugo durante os festexos polo ascenso. Na tempada 2011-12, con Quique Setién de novo como adestrador, o equipo ponse como obxectivo, tras estar tan preto a tempada anterior, o ascenso á Segunda División. A liga comezou de xeito esperanzador para o cadro albivermello cunha vitoria por 1 a 4 fronte o Celta de Vigo B no Municipal de Barreiro. Posteriormente o Lugo conseguiría permanecer invicto até a xornada 11, perdendo por 0-2 fronte ao Coruxo. Até a final da primeira volta o Lugo tan só volvería perder unha vez, sería contra o Real Madrid Castilla por 1 a 0, con gol dos casteláns no minuto 85 no Estadio Alfredo di Stéfano.
O sorteo para a primeira rolda da fase de ascenso decidiu que o Lugo se enfrontaría ao Eibar, un equipo cun destino semellante ao dos lucenses: campións do Grupo 2 a tempada pasada e terceiros nesta. No partido de ida, no Anxo Carro, a escuadra albivermella consegue derrotar aos vascos grazas a un gol no minuto 74 de Belencoso tras un erro da defensa guipuscoana. No partido de volta o Lugo conseguiría defender o resultado da ida en Ipurua, pasando cara á seguinte rolda.
Na seguinte eliminatoria o seguinte rival sería o Atlético Baleares, equipo campión do Grupo 3, que viña de perder na eliminatoria de campións fronte ao Mirandés. Os palmeses contaban no seu conxunto con ex xogadores con antiga soleira na primeira división como José Izquierdo, Javier Dorado, Jesús Perera ou Antoñito. No partido de ida no Anxo Carro o Lugo conseguía gañar por 3-1 logo de ir gañando por tres tantos até o minuto 87. No partido de volta os lucenses conseguiron un empate a cero goles, o que os levou a xogar, xa si, a eliminatoria definitiva. A mala nova foi a lesión do porteiro do Lugo, Diego Rivas, que sufriu unha laceración no ril durante o partido e tivo que ficar na illa máis tempo co resto dos seus compañeiros.
miniatura|O Lugo conseguiu o ascenso no [[Estadio Ramón de Carranza|Ramón de Carranza.]] Na eliminatoria final o Lugo enfrontaríase ao histórico Cádiz Club de Fútbol. O Lugo tras ir gañando (3-0), volveu recibir un gol nos últimos intres do encontro para rematar finalmente 3 a 1. O partido non estivo exento de polémica e durante a semana o Cádiz mesmo a chegou protestar pola legalidade dos tres goles do Lugo, feito que tivo eco en moitos medios de comunicación. Durante o partido foi expulsado o adestrador do Cádiz, así como tódolos seus asistentes.
No partido de volta, coa Tacita de Plata chea de espectadores, con máis de 300 chegados dende Galicia. O Cádiz sae xa dende o primeiro intre disposto a remontar a eliminatoria, conseguindo finalmente tralos 90 minutos regulamentarios igualar o resultado do partido de ida e levar o partido á prórroga. Con todo o Lugo dispuxo de varias ocasións cara ao final do encontro que lle puideron dar o ascenso antes de chegar ao tempo extra. Na prórroga o resultado non se movería, estando marcado polos continuos paróns por mor dos problemas físicos dos gaditanos. Finalmente o ascenso tívose que decidir nos penaltis, onde o Lugo conseguiu vencer por 2 a 3.
A aliñación do Lugo no partido definitivo contou con Miguel Escalona na portería, Aitor, Belfortti, Garrido e o capitán Manu na defensa, Pita, Rubén García (substituído por Luismi no 76), Quero e Monti (substituído por Iván Zarandona no 96) como centrocampistas e Isma (substituído por Berodia no 87) e Belencoso na dianteira.
Tras conseguir o ascenso o Lugo regresarían ao día seguinte á cidade, onde foron recibidos nun primeiro intre na praza de Augas Férreas. Posteriormente, xa no serán, o club sería recibido polas diferentes institucións da cidade, senda a primeira parada ás oito na praza de San Marcos, onde foron recibidos polas autoridades da Deputación. Alí despois dos descursos recibion unha placa e insignias conmemorativas. Posteriormente os xogadores trasladáronse cara á praza Maior nun autobús convertible coas cores do equipo, para ser recibidos na casa consistorial polo alcalde e os distintos concelleiros. Dende o balcón do Casa Consistorial os xogadores festexaron o triunfo ante miles de seareiros, 15.000 segundo Protección Civil. Posteriormente darían unha volta á Muralla no autobús, onde na zona da Mosqueira os agardaría unha bandeira xigante que cubría ao monumento. Outros actos incluíron á ofrenda na catedral de Santa María, á visita ao Pazo de Raxoi onde os recibiría o Presidente da Xunta e á sede central de Estrella Galicia, patrocinador principal do club a partir da seguinte tempada.
O cadro de xogadores do Club Deportivo Lugo que acadou o ascenso foi o seguinte: miniatura|250px|Recepción aos xogadores na [[Pazo de San Marcos|Praza de San Marcos.]]
Retorno á categoría de prata
miniatura|left|[[Diego Tonetto (centro) e o capitán Manu (dereita) ante o Córdoba.]] No verán de 2012 o Lugo decide reformar por completo o seu cadro de xogadores para afrontar o salto de categoría á Segunda División. Para iso marcharon trece dos "Heroes do Carranza" e chegaron quince novos xogadores. Coa continuidade de Quique Setién no banco e con pouco tempo para preparar a tempada debido a que a fase de ascenso terminara tarde, o Lugo xogaría o seu primeiro encontro no seu regreso á categoría ante o Hércules no Anxo Carro. O 18 de agosto formarían por parte do Lugo inicialmente Yoel, De Coz, Fran Pérez, Pavón, Manu, Pita, Seoane, Héctor Font, Pablo Álvarez, Tonetto e Quiroga. Os albivermellos conseguiron finalmente a vitoria por un gol a cero con gol de Manu de penalti. Na terceira xornada lesionaríase o dianteiro arxentino Mauro Quiroga tras unha entrada a destempo do central do Córdoba Gaspar, que fixo que se perdese o resto da tempada. O seu posto na dianteira ocupouno Óscar Díaz, quen xa xogara nos partidos anteriores como extremo, sendo co paso das xornadas a referencia ofensiva do equipo e converténdose nun dos goleadores da Liga. miniatura|300px|Xogo disputado entre o [[Deportivo da Coruña e o CD Lugo.]] Tras unhas primeiras xornadas nas que ao Lugo custáballe anotar goles, ao final da primeira volta o Lugo a 10 puntos de diferenza dos postos de descenso e a tan só dous da fase de ascenso á primeira división, polo que é considerado pola prensa como un dos equipos revelación da liga e como o "mataxigantes", debido aos bos resultados acadados ante os equipos máis históricos. No mercado de inverno o Lugo cambiaría algunhas caras trala marcha de Raúl Fuster, Fran Sol, Berodia e Galindo e a chegada de Iván Pérez, Airam, Tena e o internacional español Antonio Guayre. Tamén sería incorporado como futura aposta o dianteiro kosovar con pasaporte albanés Endrit Krasniqi. Co mercado de inverno chegaría outra nova, a necesidade de conversión do Lugo nunha Sociedade Anónima Deportiva para poder seguir a competir no fútbol profesional. Para iso terá que xuntar un capital social de 3 015 000 euros antes do 30 de xuño de 2013. Tras unha serie de bos resultados que achegaron ao equipo á permanencia, prodúcese unha nova baixa no equipo ao retirarse o 23 de abril o xogador canario Guayre do fútbol por mor dunhas graves molestias no seu nocello esquerdo. O 26 de maio, a falta de dúas xornadas para o final, o equipo consegue a permanencia matemática na categoría tras vencer ao Sabadell por 2-0 con goles de Óscar Díaz e Rubén Durán. O Lugo conseguiu manter a categoría sen estar durante ningunha xornada entre os postos de descenso. O día 21 de xuño o club anunciou que acadara o capital necesario para a conversión en S.A.D. con 2.974 accionistas e 3 021 520 euros, a asemblea constituínte celebrouse ao día seguinte no Pavillón Municipal.
Escudo e cores
miniatura|210px|left|Equipamentos [[Segunda división española 2013/14|2013-14.]] O logo do Club Deportivo Lugo ten forma de escudo francés antigo, nel figura a palabra "LUGO" en grande na parte superior, e por riba dela, en letra máis pequena "CLUB DEPORTIVO". No medio hai cinco franxas horizontais vermellas e catro brancas e, aos lados sobre un fondo azul celeste, figuran un cáliz á esquerda e unha bomba á dereita. O cáliz provén do antigo escudo da Ximnástica Lucense, que á súa vez proviña do propio escudo da cidade e do privilexio papal da catedral de Santa María. A bomba provén do antigo escudo do Club Deportivo Polvorín. Este escudo foi presentado o 28 de setembro de 2011. O antigo escudo era moi semellante ao do Athletic Club, cos mesmos elementos co actual.
Equipamento de Kappa 2019−20
A Encomenda, A Pobra de Trives
Santo Antonio da Encomenda é unha parroquia do concello da Pobra de Trives, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2015 tiña 103 habitantes (46 homes e 57 mulleres), 47 menos ca no 2000. Situada na vertente setentrional da Serra de Queixa a 835 m de altitude, está bordeada polo río San Lázaro e o río Cabalar e atravesada por regato da Retorta.
Patrimonio
A igrexa parroquial, do século XIX, está no barrio dos Casares.
Club Deportivo Lugo
Escudo e cores
Con respecto ao uniforme, o Lugo vestía tal como vestía o Polvorín, camiseta con franxas albivermellas e pantalón azul escuro, tamén semellante ao do Athletic Club. Nos útlimos anos, debido ao cambio de imaxe do club, o azul escuro trócase polo azul celeste da bandeira galega no pantalón, ademais de pasar formar parte da camisola nalgún dos seus detalles. Con todo, pódese dicir que dende a súa fundación o uniforme non sufriu moitas variacións. Con respecto ao equipamento suplente non hai un deseño fixo, variando habitualmente de cor, aínda que dende hai varias tempadas foise establecendo a cor negra como segundo equipamento. Na tempada 2012-13 o Lugo ía ser vestido pola compañía italiana Kappa, sendo o segundo equipamento negro con franxas delgadas brancas, e o terceiro completamente verde. Con todo, un incuprimento de contrato da compañía italiana no prezo das camisolas, leva ao equipo a poucos días de comezar a competición a cambiar o provedor de equipamento. Finalmente o Lugo volveu vestir roupa da compañía británica Umbro ao igual que as anteriores tempadas.
A partir da tempada seguinte o club comeza levar, por vez primeira, a súa propia marca de roupa: CDLU, creada pola empresa vilalbesa Enfíos Texgroup. Tras o éxito dos equipamentos 2013-14, nas que destaca o terceiro equipamento, negro con franxas diagonais celestes semellante no deseño ao da selección galega, o club confía no 2014-15 de novo na súa marca propia. O primeiro equipamento é o tradicional albivermello con detalles celestes, aínda que predominando máis o branco que o vermello, ao contrario que o ano anterior. O segundo equipamento é completamente branco con algúns detalles grises. O terceiro, cun deseño máis chamativo, é multicolor, con faixas horizontais de tons azuis e verdes. A sopresa con respecto aos equipamentos chegaría co primeiro partido da pretempada, onde os xogadores do club lucense saíron ao terreo de xogo con camisolas que simulaban un vaso de cervexa, como detalle de cara ao principal patrocinador do club, Estrella Galicia, mentres que o porteiro vestía unha camiseta negra na que destacaba un rabo de polbo. A camiseta pronto se fai famosa nas redes sociais a nivel internacional, chegando a aparecer nas edicións do Bild alemán, terceiro xornal con maior tirada do mundo; La Reppublica, principal xornal de Italia; Marca, principal xornal deportivo español; ou Sports Illustrated, revista deportiva estadounidense con máis de 23 millóns de lectores diarios. Tamén tivo gran repercursión noutros medios de comunicación como a radio e a televisión. O éxito das camisolas levou a que se agotaran no seu primeiro día á venda na tenda do club, chegando pedidos desde todas as partes do mundo, como por exemplo desde os Estados Unidos, o Xapón, Rusia ou Alemaña. Na temporada 2015-16, tras o cambio na directiva do club, o Lugo deixa de levar equipamento de marca propia para vestir roupa da firma danesa Hummel. Na 2019−20 o club volve mudar de provedor, regresando á compañía que ía vestir o club tras o ascenso a Segunda División: Kappa.
A Encomenda, A Pobra de Trives
Patrimonio
Fóra do núcleo de poboación hai varios soutos de castiñeiros na zona do Marzal, San Cosmede e nas beiras do río Cabalar, así como bosques de rebolos dende o Real até Veigas de Reis. Existe unha zona de bidueiros desde as Meas até o Alto do Castelo e Chao do Mouro. O Penedo Grande é unha rocha duns 20 m de altura con vistas a Pobra de Trives.
Club Deportivo Lugo
Estadio
miniatura|240px|dereita|O Anxo Carro á beira do Miño. O Anxo Carro está situado á beira do Río Miño. A parte do propio estadio, anexo hai outro campo de fútbol, o Emilio Núñez Torrón, e o Complexo Polideportivo O Palomar, no que hai un pavillón cuberto e pistas de tenis. Nos arredores tamén está o Pazo de Feiras e Congresos. O estadio recibe o nome de Anxo Carro Crespo, o cal construíra o antigo estadio, sendo ademais benfeitor do deporte en Lugo. Tamén foi presidente do Círculo das Artes en 1934.
A Encomenda, A Pobra de Trives
Patrimonio
Lindando coa parroquia de Sobrado, no cumio do monte do Castelo, atópanse os restos dun castelo medieval (segundo as xentes da zona destruído na Guerra da Independencia española). Seguindo a liña do mesmo cumio, na zona chamada a Cividá, atópanse os restos do asentamento castrexo de Poula das Ánimas.
Festas
Nesta parroquia celébranse a festa da Santa Ana (o primeiro domingo de setembro) e a festa patronal do Santo Antonio (o 17 de xaneiro).
Club Deportivo Lugo
Estadio
Foi inaugurado durante a segunda etapa do Lugo en terceira división, con capacidade para 7.000 espectadores. A data de apertura deste estadio, que substituía ao antigo Anxo Carro (ou campo dos Miñóns) situado na zona da Praza de Viana do Castelo, foi o 31 de agosto de 1974. Para a súa inauguración disputouse un torneo triangular no que participaron, xunto ao Lugo, o Club Lemos e o Deportivo. O CD Lugo venceu aos de Monforte na quenda de penaltis e perdeu a final cos herculinos por 1-0.
No ano 2001 o estadio foi remodelado e modernizado, xa que se atopaba nun estado de semi-ruína e desmellorado por sucesivas obras sen moita planificación. O proxecto de mellora foi deseñado polos arquitectos José Arias, Santiago Catalán e Eduardo Herráez, que levaron a cabo unha remodelación das tres bancadas existentes, engadindo cadeiras para tódolos seareiros da planta baixa e creando novas fachadas, entre outras reformas. Co novo aspecto o estadio gañaba en instalacións, superiores á media da categoría na que militaba o equipo no momento (Segunda B) mais perdía en capacidade, descendendo esta a 4.800 espectadores. O 3 de xaneiro de 2007 disputouse nel a final da Copa Xunta de Galicia 2006, que enfrontou ao CD Lugo co Celta de Vigo (2-3).
Himno
Antes da tempada 2014-15 o Club Deportivo Lugo non tiña ningún himno oficial. Porén, tiña tres cancións adicadas ao club, aínda que sen carácter oficial. As tres composición están completamente en lingua galega. A primeira delas foi escrita e composta en 1989 por Enrique Alvarellos, fundador da Editorial Alvarellos. Esta peza fala dos seareiros e socios do equipo, así como da muralla, facendo tamén referencia á Ximnástica Lucense e ao Polvorín, clubs predecesores do Lugo: A Ximnástica Lucense, e antes dela o Polvorín foron para o Deportivo o primeiro trampolín. Ala Lugo!
A segunda canción foi estreada o xoves 4 de xuño de 2009 no Círculo das Artes. Esta obra, composta polo friolés Ángel Castelo, músico da Banda Municipal de Música de Lugo, en palabras do autor, tenta recoller "o sentimento sobre a vida, sobre o que se vive nun campo de fútbol". Na letra noméanse a varios xogadores históricos que vestiron a camiseta albivermella ao longo dos anos como son Manu, Pardo, Losada, Germán, Arroyo, Cancela ou Tornero.
''Viva Lugo! Viva Lugo! Ala Lugo! Ala Lugo!'' Aí vai, aí vén, aí vén, aí vai! ''Aí vai, aí vén! O balonciño a ras do chan!''
A terceira canción adicada ao Lugo, é unha obra intepretada por Joel Hortas, adicada ao ascenso do club á Segunda División. A cuarta e última canción, composta por Luciano Gorgoso e Manuel Pajón, foi presentada o 16 de xaneiro de 2013. Esta obra tentou ser máis curta cos anteriores, coa intención de facela máis doada de memorizar. Comeza do seguinte xeito:
Orgullo galego, nobreza e tesón, vermello e branco, paixón e honor.
Finalmente, en 2014, o club decide convocar un concurso para elixir definitivamente un himno ofical para o equipo. Ao concurso, chamado "Canta claro!", presentáronse 26 composicións, tres das cales foron as elixidas por un xurado composto por membros da directiva do club e o director da Escola Municipal de Música. As composicións elixidas foron exhibidas o 28 de outubro no Pazo de Feiras e Congresos de Lugo ante socios e accionistas, os cales tiñan que decidir cal sería a gañadora. O vencedor foi finalmente Vitaliano de la Cruz Arnaiz, máis coñecido como "Vita", antigo gardameta do club, ademais de escritor e profesor, quen chegara a ser candidato ao premio Goya pola súa canción "Happy Chueca". O palentino levou un premio de 2000 € e un diploma acreditativo como gañador do concurso tras vencer con 46 dos 49 votos totais. A letra fala dos guerreiros que loitan defendendo as cores albivermellas:
A muralla protexía os seus guerreiros, prestos a loitar até o final.