cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aldaolado
Natureza dos textos
A temática dos textos, a pesar de ser presentados dun xeito ameno, son na súa maioría serios. Poden atoparse narracións de historias e anécdotas divertidas antes do poema, ou a entoación dos mesmos cun afán máis chistoso. A pesar disto, os poemas son na súa maioría serios, de ton melancólico ou escuro. A risa está reducida ao exterior do poema.
Lucía e María fan os directos xuntas, mais non interveñen na escrita da outra. Cada unha ten o seu estilo e tipo de textos, uns máis narrativos, e outros máis subxectivos.
O programa de Aldaolado conta cun espectáculo dinámico, no que se persegue participación do público. Pretenden provocar a gargallada mediante xogos de “eu nunca”, creando poemas colectivos ou concursos. Esta interacción vai na liña de demostrar que de calquera cousa se pode facer poesía e que calquera pode facela. Dese xeito falan da lingua, da muller ou das súas propias experiencias nunha celebración da poesía, a alegría e a vida, tentando demostrar que un poema pode cambiar a realidade.
Natureza do espectáculo
dereita|miniatura|[[Día das Letras Galegas 2023.]] Teoricamente fan recitais, pero na práctica os seus espectáculos convértense nunha mestura entre recital, concerto e narración de contos e historias, centrándose nas aventuras e desventuras dos poetas. Os seus recitais unen lectura de poemas propios, humor e música en directo, dun xeito fresco e cunha importante dose de participación do público. Pretenden que o espectador se transforme nun autor dadaísta a través xogos. Mais tamén, a parte de recitar poemas, abondan os acompañamentos de música en directo, mesmo nalgunha ocasión versionando cancións orixinalmente en castelán. Deste xeito, achegan a poesía á xente dunha forma máis chamativa, pretendendo eliminar prexuízos sobre a idea da rixidez da poesía. Adoitan actuar en festivais, festas, centros escolares, teatros, bares e outros eventos.
Lingua
Recitan en galego, mais cando actúan fóra de Galicia só o empregan se non compromete a comprensión coa lingua do público, como co castelán ou o portugués. Cando saen fóra do territorio peninsular, como en Irlanda, adoitan traducir textos á lingua do país.
En canto á súa crítica acerca da situación do idioma galego, nos seus espectáculos denuncian que nas cidades apenas se emprega, mentres que nos arrabaldes —especialmente en centros de ensino pequenos— é moi alto o número de falantes. Por fin, animan a eliminar complexos como o autoodio por falar o galego.
Catedral de Valladolid
miniatura|250px|Catedral de Valladolid. A Catedral da Nosa Señora da Asunción de Valladolid é un templo católico localizado na cidade de Valladolid con categoría de catedral, sede da Arquidiocese de Valladolid. Concibida no século XVI e deseñada polo arquitecto Juan de Herrera, é un edificio de estilo herreriano con engadidos barrocos. Actualmente atópase construída nun 40-45%, debido á falta de recursos e ós gastos provocados pola difícil cimentación do templo, situado nunha zona cun gran desnivel de terreo.
Obtivo a categoría de catedral no ano 1595, logo de ser un templo colexial dependente da diocese de Palencia.
Está situada no centro da cidade, nunha zona lixeiramente elevada, preto da Igrexa de Santa María La Antigua e construída xunto á Colexiata de Santa María, anterior igrexa colexial de Valladolid, algúns de cuxos espazos foron destruídos para continuar coas novas obras.
Antecedentes e contexto histórico da orixe
miniatura|200px|Retrato do conde [[Pedro Ansúrez.]] No último cuarto do século XI, o rei Afonso VI encomendou ó conde Pedro Ansúrez a repoboación e administración desta zona que hoxe comprende a provincia de Valladolid. Os núcleos de poboación máis importantes, a beiras do río Pisuerga, eran Cabezón e Simancas, en cuxas terras xurisdicionais ían xurdindo as vilas agrícolas. Unha destas vilas, Valladolid, foi elixida polo conde Ansúrez como asentamento seu e da súa familia e como centro dende o cal organizaría e gobernaría toda a repoboación do contorno. Daquela, Valladolid era unha aldea rodeada por unha cerca de defensa, que contaba cun alcázar e dúas ermidas dedicadas a dous tradicionais: San Julián e San Pelayo. O conde Ansúrez elixiu a zona de extramuros para edificar o seu propio palacio. Desta forma iniciou unha expansión da vila cara o sueste. Ademais do palacio construíu unha igrexa ou capela privada, que sería a orixe da actual Igrexa de Santa María La Antigua, e unha Colexiata ou igrexa Maior que veu a substituír a ermida de San Pelayo e que deu un pulo á importancia relixiosa da vila. Esta igrexa Maior, edificada en estilo románico, chamouse Santa María a Maior e foi a orixe da catedral valisoletana.
Interferón
O interferón é unha proteína producida naturalmente polo sistema inmunitario da maioría dos animais como resposta a axentes externos, tales como virus, ou a células canceríxenas. O interferón pertence á clase das glicoproteínas e é unha citocina.
Tipos
Nos seres humanos hai tres tipos principais de interferón:
Principios
O interferón gamma participa na regulación das respostas inmune e inflamatoria. Nos humanos, só hai un tipo de interferón gamma. Prodúcese en células T activadas. O interferón gamma ten efectos antivirais e antitumorais, pero xeralmente febles. Con todo, potencia os efectos do interferón alpha e beta. Desafortunadamente, o interferón gamma necesita ser liberado no tumor en doses moi pequenas e non é, actualmente, moi útil no tratamento do cancro.
O interferón alfa ten 2 accións básicas:
Usos farmacolóxicos
A produción de interferón sérvese da tecnoloxía de recombinación de ADN, permitindo o cultivo masivo e purificación das emisións bacterianas.
Actualmente existen varios tipos de interferón que foron aprobados para o seu uso en humanos, e a terapia de interferón é usada, xunto con quimioterapia e radioterapia no tratamento do cancro. A inxección de interferón nos músculos, veas ou baixo a pel é comunmente ben tolerada. Os efectos secundarios máis frecuentes son síntomas catarrais: febre, malestar, cansazo, dor de cabeza, dor muscular e convulsións. Tamén se observan frecuentemente eritema, dor e dureza no punto da inxección. Raras veces, os pacientes experimentan caída do cabelo, e depresión. Todos os efectos coñecidos son reversibles e desaparecen aos poucos días de abandonar o tratamento.
O interferón alpha foi usado no tratamento da hepatite C e da leucemia mieloide crónica.
O interferón beta é utilizado no tratamento e control da esclerose múltiple. Por un mecanismo aínda descoñecido, inhibe a produción das citocinas de Th1 e a activación de monocitos. Tamén ten un labor importante no shock séptico.
Murray
Murray é un personaxe ficticio que aparece na serie de videoxogos Sly Cooper.É un dos tres membros da banda de Cooper, formada por este, Sly Cooper (O protagonista) e Bentley (o cerebro da banda). Murray é un hipopótamo rosa.
Castelo de Fuentidueña
O castelo de Fuentidueña atópase no concello de Fuentidueña, na provincia de Segovia, comunidade autónoma de Castela e León, España. Só se conservan unhas ruínas deste, as cales amais de recibir o ámbito de protección, tamén recibiron a catalogación de Ben de Interese Cultural o 3 de xullo de 1995.
Descrición
O castelo de Fuentidueña constitúe un conxunto disperso de restos de edificacións, torres e muros, situados na parte alta dun amplo recinto amurallado, do cal forma parte, quedando perfectamente integrado, cunha función de alcázar, como último reduto, en caso de que fose tomada a poboación.
De planta pentagonal irregular, ocupa unha superficie aproximada de 5.000 m², nun terreo con moitos desniveis, con amplo foxo e barbacá.
Ryukyu Underground
Ryukyu Underground (琉球アンダーグラウンド) é un dúo de música electrónica, formado por Keith Gordon e Jon Taylor, cuxa música está fortemente inspirada na música tradicional de Okinawa.
O Carracedo de Abaixo, A Viña, Irixoa
O Carracedo de Abaixo é un lugar da parroquia da Viña no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres).
Marga Pazos
Margarita "Marga" Pazos Barcala, nada na Coruña é unha xornalista e presentadora de televisión galega. Nos Premios Mestre Mateo 2014 recibiu o galardón á mellor comunicadora de televisión.
Maiúscula
A maiúscula é a versión máis grande dunha letra en alfabetos como o latino, o grego, o glagolítico, o cirílico ou o armenio, en contraste coa letra normal, chamada minúscula. O uso correcto das maiúsculas varía en cada lingua. En galego, as palabras escríbense con maiúscula inicial nos seguintes casos:
En idiomas como o alemán, tódolos substantivos comezan por maiúscula.
A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, Ñ, O, P, Q, R, S, T, U, V, X, Z (J, K, W, Y)
a, b, c, d, e, f, g, h, i, l, m, n, ñ, o, p, q, r, s, t, u, v, x, z (j, k, w, y)
O Convento, Abadín, Abadín
O Convento é un lugar da parroquia de Abadín no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá.
26 de outubro
O 26 de outubro é o 299º día do ano do calendario gregoriano (300º nos anos bisestos). Quedan 66 días para finalizar o ano.
Acontecementos
miniatura|200px|Titan
Mortes
miniatura|100px|Carlo Collodi
Outros
Os 366 días do ano
Xacobeo Galicia
O Xacobeo Galicia foi un equipo de ciclismo galego que participou no Circuíto Continental Profesional. O seu código da UCI foi XAG, e desapareceu en setembro de 2010.
Juvé y Camps
Juvé y Camps é unha empresa familiar catalá de cava. En 1921 Joan Juvé Baqués, fillo de Joan Juvé Escaìola, fundou a primeira adega da familia.
Xacobeo Galicia
Historia
Creouse en 2007 coa denominación de Karpin Galicia (código da UCI KGZ) e foi no seu momento o primeiro equipo ciclista profesional galego. Estivo nas súas orixes patrocinado polo exfutbolista e empresario Valery Karpin, inmerso en promocións deportivas, xa que tamén apoiaba o equipo de voleibol da cidade de Vigo, o C.V. Vigo Valery Karpin.
Moreira (árbore)
As moreiras (Morus) é un xénero de entre 10 e 16 especies de árbores caducifolios nativos de rexións cálidas e temperadas de Asia, África e Norteamérica, sendo a maioría das especies as nativas de Asia. Común na xardinaría mediterránea pola resistencia á seca, en Galicia non son especies abundantes, aparecendo nalgúns xardíns urbanos. Polo que parece, introduciuse serodiamente, procedente de Al-Andalus, conforme os cristiáns avanzaban na reconquista.
Xacobeo Galicia
Historia
A primeira vitoria do equipo galego de ciclismo chegou en xullo de 2007, no Trofeo Joquim Agostinho - GP Torres Vedras da man de Eladio Jiménez. A primeira vitoria na clasificación xeral dunha volta por etapas foi na Volta a Turquía, da man de David García.
Moreira (árbore)
Hai un xénero estreitamente vencellado: Broussonetia (en especial Broussonetia papyrifera).
Xacobeo Galicia
Historia
miniatura|dereita|240px|Saída do equipo na contra o reloxo por equipos da Vuelta a España 2010.
Moreira (árbore)
De novas son de rápido crecemento, indo despois amodo, raramente excedendo os 15 m de altura. As follas arréglanse alternativamente, son simples, ás veces lobuladas (máis frecuentemente lobuladas en gomos novos que en árbores maduras), e serradas na marxe. O froito é múltiple, de 2–3 cm de longo. As amoras brancas comezan cunha cor verde abrancazada e pasan a brancas con bordos rosados cando estean maduras. As amoras negras comezan cunha cor encarnada e ben maduras son púrpuras escuras a negras, comestíbeis e doces, con bo sabor en varias especies.
Xacobeo Galicia
Historia
En agosto de 2008 mudou a súa denominación a Xacobeo Galicia, logo de que se retirase o principal patrocinador e fose substituído polo Xacobeo. Nese mesmo final de tempada, o mesmo David García conseguía a primeira vitoria do equipo nunha tirada da Vuelta a España ao impoñerse na décimo quinta, con chegada en Ponferrada.
Moreira (árbore)
Especies
A taxonomía de Morus é complexa e disputada. Dunhas 150 especies publicadas, só 10 a 16 se citan como aceptadas, xa que diferentes fontes citan diferentes seleccións de nomes aceptados. A clasificación é tamén complicada por ampla hibridación, sendo os híbridos fértiles.
Xacobeo Galicia
Historia
En setembro de 2009 logrou a vitoria por equipos na Vuelta a España, ademais dunha etapa de Gustavo César Veloso, o 5º posto na xeral de Ezequiel Mosquera e a vitoria xeral do Maillot Solidario de Serafín Martínez Acevedo. En setembro de 2010, acadou o 2º posto na xeral da mesma proba con Ezequiel Mosquera.
Moreira (árbore)
Especies xeralmente aceptadas
As especies a seguir, todas do leste e sur de Asia, son adicionalmente aceptadas por un ou máis taxónomos; sinonimia noutras listaxes ou estudos indícase entre parénteses: 300px|thumb|Amoras inmaturas de [[moreira branca (Morus alba).]]
Xacobeo Galicia
Historia
Con todo, o equipo atravesou en 2010 grandes dificultades económicas pola perda dos patrocinadores e o cambio de goberno da Xunta: o secretario xeral para o deporte, José Ramón Lete, anunciou a retirada do patrocinio do Ano Xacobeo e as infrutuosas negociacións co grupo empresarial Aluminios Cortizo levaron á desaparición do equipo, que non puido achegar os avais requiridos pola UCI para o seu rexistro no circuíto continental. Co cal o Xacobeo Galicia malia a que tiña compromisos adquiridos para o 2011 correu a mesma sorte que a Selección galega de fútbol coa chegada do Partido Popular ao Goberno Galego.
Moreira (árbore)
Usos e cultivo
thumb|Amoras negras O froito chegado é comestíbel e moi usado en tortas e viños. As amoras da moreira negra, nativa do suroeste de Asia, e as da moreira vermella, do leste de América do Norte, teñen os sabores máis fortes. As amoras da moreira branca, do leste de Asia, moi naturalizadas en todas as rexións urbanas de América, teñen un sabor diferente, ás veces até eslamiado. A froita chegada ten cantidades significativas de resveratrol. Sábese que a amora inmatura e as partes verdes da planta teñen unha saponina tóxica e un chisco alucinóxena.
Xacobeo Galicia
Organigrama
O seu director deportivo é o ex-corredor Álvaro Pino que xa dirixira o Kelme-Costa Blanca e o Phonak, axudado por Xesús Blanco Villar e José Ángel Vidal. O seu preparador é Rodrigo Rodríguez.
Vitorias en 2007
UCI ProTour
Moreira (árbore)
Usos e cultivo
As amoras negras, vermellas e brancas son cosmopolitas e moi comúns na India, o Paquistán, Irán, ou Afganistán. A árbore e maila froita coñécense en idioma persa coma toot (amora) ou shahtoot (amora rei ou superior). Marmeladas e sorbetes de amora son comúns nestas rexións. A amora negra levouse á Gran Bretaña no século XVII coa esperanza de a usar no cultivo do verme da seda (Bombyx mori). Foi moi usada en medicina folclórica, especialmente para tratar a tiña.
Xacobeo Galicia
Vitorias en 2007
Circuíto Continental
Moreira (árbore)
Usos e cultivo
As follas da moreira, particularmente as da branca, son ecoloxicamente importantes pois son a única fonte de alimentación do verme da seda, cuxo casulo úsase para tirar a seda. Outras larvas de Lepidoptera tamén a usan como alimento: Hemithea aestivaria, Mimas tiliae ou Acronicta aceris.
Xacobeo Galicia
Vitorias en 2008
Grandes Voltas (e carreiras fora do ProTour)
UCI ProTour
Circuíto Continental
España Nueva (Madrid)
España Nueva, foi un xornal que se editou en Madrid entre 1906 e 1921.
Historia e características
Órgano de Unión Republicana. Dirixido por Rodrigo Soriano Barroetea-Aldamar. En 1911 logo de que a redacción se declarase en folga contra o xerente Arturo Soriano, unha parte dos seus redactores creou España Libre. Sostivo polémicas con El Radical pola inimizade persoal e política manifesta co seu director Alejandro Lerroux.
Moreira (árbore)
Antocianinas das amoras
Xueming Liu e coautores do Instituto de Investigación Sericultural, da Academia de Ciencias Agrícolas de Guangdong, na China, desenvolveron en 2004 un método barato e industrialmente posíbel de purificación de antocianinas das amoras, dando colorantes vermellos de alto valor colórico (por riba de 100). Atoparon que 31 cultivares chineses de amora testados rendiron un total de antocianinas de 147,68 mg a 2725,46 mg/L de zume de froita. A extracción e purificación foi feita usando etanol acidificado coma solvente efluente e unha resina macroporosa copolímera poliestirénica cruzada, como adsorbante. Os resultados indicaron que os azucres totais, ácidos totais, vitaminas permanecieron intactos no zume residual despois de remexer as antocianinas, e que o zume residual fora fermentado para producir zume, viño e xarope. O contido de antocianinas depende do clima e é meirande en zonas asolladas.
Véxase tamén
• Amoras
Scipione Ammirato
Scipione Ammirato (Lecce 1531 - Florencia 1601), historiador italiano.
Procedente dunha familia nobre napolitana de orixe florentina, o seu pai enviouno a estudar leis a Nápoles, pero el preferiu a literatura e fixo amizada con autores como Bernardino Rota e Angelo Di Costanzo. Residiu por un tempo en Venecia ata que pasou ao servizo do Papa Pío IV. En 1569 asentouse en Florencia, onde contou co apoio do duque Cósimo I para escribir a súa Istorie Florentine (1600)
Haka
miniatura|250px|A haka é un xénero tradicional de danza maorí. Esta imaxe data de c. 1845. A haka é unha danza tradicional e berro de guerra do pobo maorí de Nova Zelandia. É unha forma de danza que se representa en grupo, con movementos rexos, petando os pés contra o chan e con berros rítmicos de acompañamento.
A haka de guerra era orixinalmente interpretada polos guerreiros antes da batalla, proclamando a súa forza e poder co obxectivo de amedrentar os inimigos. Porén, a haka tamén se realiza por outras razóns: dar a benvida a convidados distinguidos, para recoñecer grandes logros, en funerais, e os grupos de kapa haka son moi comúns nas escolas.
Os equipos deportivos de Nova Zelandia realizan a haka antes dos encontros internacionais e a haka fíxose moi coñecida a nivel mundial. Esta tradición comezou coa selección de fútbol de Nova Zelandia de 1888–89, e foi continuada pola selección de rugby de Nova Zelandia (os All Blacks) dende 1905.
María Maceiras
María Maceiras ou May Maceiras, nada en Miño en 1980, é unha xogadora profesional de póker galega.
Traxectoria deportiva
Logo de aprender a xogar ao póker co seu pai, Juan Antonio Maceiras Barros (alcalde de Miño), María Maceiras comezou a disputar encontros e torneos de póker presenciais e a través de Internet. Así, foi a primeira muller en gañar, o 26 de agosto de 2007, unha proba do campionato de España. Pertence ao equipo Everest Poker, e en abril de 2007 venceu o máis importante dos torneos de póker en liña onde só participan mulleres, o European Women’s Poker Tournament.
Vida persoal
Ademais de xogar ao póker, posúe unha axencia de publicidade en Mos, e vive en Vigo.
Harmattan
dereita|miniatura|Bruma de Harmattan rodeando a Mesquita Nacional de Abuia en [[Abuja, Nixeria.]] O harmattan é un vento alisio de África Occidental frío, seco e poeirento. Sopra ó sur do Sáhara cara ó golfo de Guinea entre o finais de novembro e metade de marzo (inverno). O nome está relacionado co termo haramata da lingua twi.
No seu tránsito sobre o deserto toma finas partículas de po (entre 0,5 e 10 micrómetros). Cando sopra intensamente, o Harmattan pode empuxar o po e a area até Norteamérica.
Efectos
Nalgúns países de África Occidental, a pesada cantidade de po no aire pode limitar severamente a visibilidade e bloquear o sol durante varios días, comparable a unha intensa néboa. O efecto causado polo po e a area levantados por estes ventos coñécese como neblina de Harmattan. A interacción do Harmattan cos ventos monzónicos pode causar tornados.
A Portela de Portomourisco, Portomourisco, Larouco
A Portela de Portomourisco é un lugar da parroquia de Portomourisco no concello ourensán de Larouco na comarca de Valdeorras. Segundo o INE e o IGE en 2015 tiña dezaoito habitantes (dez homes e oito mulleres).
Forma un único núcleo xunto co lugar da Portela de Portomourisco (Portomourisco, Petín).
Kobroor
A illa de Kobroor (en Pulau Kobroor) é unha illa do grupo das illas Aru, no mar de Arafura. Administrativamente pertence á provincia de Molucas, Indonesia. A súa superficie é de 1.723 km² e, por extensión, é a 225ª illa maior do mundo.
As outras illas principais do arquipélago son Tanahbesar (tamén chamada Wokam), Trangan, Kola e Maikoor. O estreito chamado Manoeambi River separa a illa de Kobroor, polo seu lado norte, da illa de Tanahbesar e o Workai River sepáraa, polo sur, de Maikoor e Koba.
Teresa Herrera
Teresa Margarita Herrera y Pedrosa, máis coñecida como Teresa Herrera, nada na Coruña o 10 de novembro de 1712 e finada na mesma cidade o 22 de outubro de 1791, foi a fundadora do primeiro hospital da súa cidade natal.
Traxectoria
Quedou orfa de pai aos catro anos, e ao quedar a nai viúva con dez fillos, Teresa marchou da casa «para gañar a vida honradamente coas súas habilidades», segundo consta en documento notarial, co fin de non ser unha carga para a súa nai. A maior parte dos seus irmáns morreron por doenzas. Antes de morrer, a súa nai derogou un testamento anterior e legoulle a Teresa todos os bens que herdara da súa irmá, María Pascuala Pedrosa, facéndolle xurar a Teresa que se faría cargo das súas dúas irmás, especialmente de María Josefa, que nacera fatua ad nativitatem (‘irracional de nacemento’), como se nomeaban por entón as persoas con discapacidade intelectual. Dedicada á devoción católica e á caridade, loitou por crear un hospital na Coruña. En 1789 doou unha gran parte dos seus bens para fundar o primeiro hospital da cidade, o Hospital da Caridade, que foi fundado o 27 de setembro de 1794, despois da súa morte.
Os seus restos descansan na igrexa de San Nicolao da Coruña.
Recoñecementos
miniatura|dereita|Hospital Teresa Herrera. Na cidade da Coruña levan o seu nome:
Uva de oso
Descrición
É un arbusto sempreverde que estende as súas pólas, deitadas polo chan ou pénsiles, de até 1 ou 2 m. de longo, de casca de cor avermellada, doada de desprender. Delas agroman franzas moi curtas, coas follas amoreadas nun extremo, de cor verde escura e lustrosas. Flores esbrancuxadas ou rosáceas, en forma de copa, agrupadas en acios, na terminación das franzas. O froito é carnoso, dunha cor vermella viva, cando está maduro, e coa carne de cor branca ou crema, comestíbel, mais de sabor insípido e pouco zumarento; a el, alude o nome grego Arctostaphylos (de Arctos: oso e stanpylos: acio de bagos), así como en latín, (uva-ursi: uva de oso). miniatura|Uvas de oso. Florea de marzo até xuño, segundo a altitude e os froitos madurecen no final do verán ou no outono.
Hábitat
Medra dende os 500-600 msnm de altitude até por riba dos 2.300 msnm onde pode convivir co piñeiro negro de montaña (Pinus uncinata); igualmente en terreos de silicio ca en calcarios. Ocupa a miúdo os clareiros e desmontes de aciñeirais, caxigueiras, piñeirais e mesmo carballeiras de cerquiños, preferindo as abas pedrentas e portos, algo húmidos, das montañas.
Distribución
En gran parte de Europa, Asia e América setentrional. Esténdese por gran parte do centro e metade oriental da Península Ibérica, desde os Pireneos e Cordilleira Cantábrica até a Cordilleira Penibética; escasea moito cara a occidente e falta tanto en Portugal como nas Illas Baleares. É raro en Galicia.
Observacións
As follas úsanse como adstrinxente e antiséptico previamente enxugadas ao sol ou ao ar, en cocedura ou infusión.
É unha planta que se espalla facilmente, tapizando por completo o chan, chegando a cubrir grandes extensións; por iso é difícil controlala en cultivo. É unha das plantas melíferas. A planta en climas mediterráneos, como na maior parte de España, adoita ter as follas máis grosas e coriáceas ca as europeas polo que algúns autores considérana como unha variedade distinta; A. uva-ursi subsp. crassifolia.
Outra especie é A. alpinus (L.) Sprengel, con froitos negros, follas aserradas que muchan polo outono porén non caen até a primavera. Na Península Ibérica aparece só nos Pireneos centrais (2.000 m). miniatura|240x240px|Tapiz de Uva de oso. miniatura|Ilustración miniatura|Inflorescencia
Propiedades
Principios activos: Contén abundantes taninos gálicos (10%). Heterósidos hidroquinónicos: arbutósido (8-10%), metil arbutósido. Pigmentos flavónicos derivados do quercetol. Abundantes triterpenos pentacíclicos: ácido ursólico, uvaol. Alantoína. Segundo a R.F.E., a droga seca debe de conter polo menos un 8% de derivados hidroquinónicos, expresados como arbutina anhidra. Outras fontes: glicósidos (arbutina e metilarbutina), ericolina, ursina, taninos, ácido gálico, ácido cítrico, esencia de quercetina.
Indicacións: Os taninos son responsábeis do seu efecto adstrinxente (antidiarreico, hemostático por vasoconstrición local); os flavonoides, dunha lixeira acción como diurético. O arbutósido confírelle propiedades como antimicrobiano de tropismo específico sobre o tracto urinario (o arbutósido hidrolízase pola acción da flora bacteriana intestinal, liberando hidroquinona, que se elimina por vía renal). A alantoína xustifica as súas propiedades reepitelizantes. Litóntrico, antifloxístico. Indicado para infeccións das vías urinarias: cistite, pielonefrite, prostatite, uretrite, ureterite. Litiase. En uso tópico: feridas e ulceracións dérmicas, bocais ou corneais, blefarite, conxuntivite, parodontopatías, farinxite, dermatite, eritemas, prurito, vulvovaxinite.
Contraindicado coa gravidez. Gastrite, úlcera gastroduodenal: os taninos poden irritar a mucosa gástrica. Neste caso deberá rebaixarse a concentración e dosificación, eliminar o exceso de taninos con carbón activado, asociar a drogas con mucilaxes, como a altea, ou administrar en forma de maceración.Dose extraterapéuticas poden determinar un efecto oxitócico.
Úsanse as follas. Infusión uso interno: 10-30 g/l, 1 litro ao día. Decocción uso interno: 30 g/l, 1 litro ao día. Maceración uso interno: 20-30 g/litro. Macerar 24 horas, coar, quentar lixeiramente no momento de tomalo. Decocción uso externo: 30 g/l, 1 litro ao día.
Outros usos: O té caucasiano de Rusia (kutai) preparábase con follas novas, fervidas ou en infusión. O tafilete (pel de Rusia) obtense curtindo a pel coas follas. Tribos da zona canadense teñen tomado os froitos preparados de diversas formas.Os indios de Vancouver fumaban as follas como tabaco. O fume ten un cheiro doce e por iso usáronse as follas tamén como aromatizante do tabaco. Os indios norteamericanos usaron as follas con diferentes reactivos, para obter tinguiduras con tons pardas, ocres, cinsentas ou negras, que despois usaban en tinturas sacras.
Taxonomía
Arctostaphylos uva-ursi foi descrita por (L.) Spreng. e publicado en Systema Vegetabilium, editio decima sexta 2: 287. 1825. Arctostaphylos: nome xenérico que deriva das palabras gregas arktos = "oso", e staphule = "acio de uvas", en referencia ao nome común das especies coñecidas e talvez tamén en alusión aos oso s que se alimentan dos froitos de uva.
uva-ursi: epíteto latino que significa "uva de osos".
Terrence Ross
Terrence James Elijah Ross, nado en Portland (Oregón) o 5 de febreiro de 1991, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga nos Phoenix Suns da National Basketball Association (NBA).
Instituto
Ross xogou no Jefferson High School en Portland os seus dous primeiros anos de instituto. Coma sophomore, Ross gañou o premio Oregon 5A ó Xogador do Ano, tras liderar a Jefferson a gañar o primeiro de tres campionatos de estado consecutivos. Pasou o súa tempada coma júnior na Montrose Christian School en Rockville, Maryland. Ross volveu ó Jefferson High School no seu derradeiro ano, pero non xogou ó baloncesto.
Traxectoria universitaria
Na primeira tempada de Ross coma xogador universitario, acadou 8 puntos, 2,8 rebotes e 1 asistencias por partido. Foi incluído coma mención honorífica no equipo All-Freshman da Pac-10. Foi incluído tamén no mellor equipo de todo o torneo tras facer 15,3 puntos e 2,7 rebotes por partido no Torneo Pac-10.
Na súa tempada coma sophomore, fixo 16,4 puntos, 6,4 rebotes e 1,4 asistencias por partido. Grazas a esta actuación, Ross formou parte do primeiro Equipo All-Pac-12. Washington chegou ás semifinais do torneo nacional, pero perdeu contra os Minnesota Golden Gophers. Nese torneo, Ross acadou 25 puntos e 5,5 rebotes por partido. O 1 de abril de 2012, Ross decidiu declararse elixible para o Draft da NBA de 2012.
Traxectoria profesional
O 14 de febreiro de 2017, Ross foi traspasado xunto a unha elección da primeira rolda do Draft de 2017 ós Orlando Magic a cambio de Serge Ibaka.
Víctor Lis Quibén
Víctor Lis Quibén, nado en Buenos Aires en 1893 e finado en Pontevedra o 9 de xullo de 1963, foi un médico, político e escritor galego.
Traxectoria
Malia que Lis Quibén naceu en Buenos Aires, a súa familia era orixinaria de Cutián, San Xurxo de Sacos.
Médico de profesión, actividade que exerceu en Pontevedra, militou politicamente na ideoloxía monárquica. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi membro do somatén. No 1930 foi nomeado rexedor do concello de Pontevedra. Nas eleccións municipais de abril de 1931, obtivo acta de concelleiro polo mesmo municipio, cargo do que foi suspendido en 1932 por implicación no intento de golpe de Estado do xeneral Sanjurjo. Nas eleccións de 1933 foi elixido deputado das Cortes pola provincia de Pontevedra como candidato da Unión Regional de Derechas, que agrupaba dirixentes dos agrarios e da CEDA. Nese mesmo ano, porén, contacta con José Antonio Primo de Rivera, quen o encarga da organización da Falange Española en Pontevedra, mais Lis Quibén abandonou de seguido as súas fileiras, ingresando en 1934 en Renovación Española. Nas eleccións xerais de 1936 foi elixido novamente deputado das Cortes, nas listas de Renovación Española.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 pasou a colaborar inmediatamente cos sublevados, e ocupou a xefatura dunha autodenominada Guardia Cívica, que se dedicou a incautar locais dos sindicatos obreiros e organizacións agrarias de Pontevedra. Participou tamén na detención do deputado Ignacio Seoane Fernández, nos sucesos de Salcedo (12 de decembro de 1936) e na operación na que resultou morto o "escapado" Manuel González Fresco, O Fresco (1937). Nese mesmo ano a Guardia Cívica foi disolta. En total, está considerado responsábel da morte de 20 persoas e da detención de 30 máis. Ascendido ao grao de capitán médico de complemento dentro do corpo de Sanidade Militar, Lis Quibén proseguiu o resto da guerra incorporado ao exército franquista. Terminada a contenda abandonou a política, dedicándose ao exercicio da profesión médica e á investigación etnográfica na que xa publicara algún traballo nos anos da Segunda República, paradoxalmente iniciada na Revista Nós.
Obra publicada
miniatura|140px|Víctor Lis Quibén, 1932. Ademais de diversos artigos en revistas como Nós, Revista de Dialectología y Tradiciones Populares, Douro Litoral, Antropología Médica etc, publicou as seguintes obras:
A obra principal de Lis Quibén, que en parte recolle materiais anteriores, publicados en revistas foi:
Andy Murray
Andrew Murray, nado o 15 de maio de 1987 en Dunblane, é un tenista profesional escocés. No seu palmarés salientan os ouros olímpicos acadados en Londres 2012, Río de Xaneiro 2016 e mailas vitorias no Aberto dos Estados Unidos de 2012 e no Torneo de Wimbledon de 2013 e 2016. Neste momento ocupa o posto número 3 na ATP.
Participacións en torneos do Grand Slam
1r, 2r, 3r, 4r - Caído en primeira, segunda, terceira ou cuarta rolda.
Cf, Sf - Caído en cuartos de final ou semifinais.
F - Finalista.
28 de outubro
O 28 de outubro é o 301º día do ano do calendario gregoriano (302º nos anos bisestos). Quedan 64 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Valle-Inclán
Outros
Os 366 días do ano
Paso a nivel
Protección ou supresión do paso a nivel
Nos pasos a nivel que presenten un AxT elevado (produto do número de circulación de automóbiles e o número de trens que cruzan o paso a nivel). Poderase protexer cun sistema automático con ou sen barreira. Se o AxT é moi elevado, o paso a nivel tipicamente será suprimido.
Sinalización
Tanto na estrada como na vía, o paso a nivel está sinalizado para advertir da súa presenza.
Pasos a nivel en Galicia
miniatura|Antigo paso a nivel en [[Teixeiro, Curtis, Curtis|Teixeiro.]] En Galicia, como no resto de España, estanse a suprimir a maior parte dos pasos a nivel existentes por parte do Ministerio de Fomento. En xuño de 2014 había en Galicia 176 pasos a nivel, dos que 108 tiñan en fase de obra, proxecto ou estudo a súa supresión.
Tarsometatarso
miniatura|dereita|250px|Esqueleto de [[pomba. O número 8 indica o tarsometatarsos esquerdo e dereito.]] O tarsometatarso é un óso que só se encontra na extremidade inferior das aves e de certos dinosauros non aviarios.
Está formado pola fusión de varios ósos que se encontran noutro tipo de animais, e é homólogo dos ósos tarsiano (nocello) e metatarsaiano (pé). A pesar disto, o tarsometatarso das aves a miúdo denomínase simplemente tarso ou metatarso. Articúlase co tibiotarso no extremo superior e coa primeira falanxe das dedas no inferior.
A fusión do tarsometatarso produciuse de varias maneiras e en distinta extensión ao longo da evolución das aves. En Neornithes (aves modernas) a fusión é máis completa no extremo distal (metatarsiano), aínda que está presente en toda a lonxitude do óso. Nos Enantiornithes, un grupo de aves do Mesozoico, a fusión era completa no extremo proximal (tarsiano), pero os metatarsos distais aínda estaban algo separados.
miniatura|esquerda|Molde do espécime tipo de [[Heterodontosaurus tucki. O tarsometatarso esquerdo é claramente visible.]] Aínda que as aves son os animais máis coñecidos con ósos fusionados, non eran o único grupo nin o primeiro en telos: nun caso salientable de evolución paralela, un tarsometatarso estaba poresente nos Heterodontosauridae, un grupo de dinosauros ornitisquios diminutos pouco relacionados coas aves. Os seus restos máis antigos datan do Triásico tardío hai máis de 200 millóns de anos, e preceden as primeiras aves con tarsometatarso en case 100 millóns de anos.
Arleira
A arleira ou berberiz (Berberis vulgaris) é unha especie de arbusto espiñento pertencente á familia das berberidáceas. miniatura|Vista da planta miniatura|Ilustración de Flora Batava miniatura|Inflorescencia miniatura|Froitos miniatura|Follas e espiños miniatura|Ilustración miniatura|Vista da planta
Descrición
É un arbusto denso armado de espiños triplos. Ten os talos leñosos que acadan até os 2 m de altura, son erectos e ramificados coa casca de cor cinsenta. As follas son ovais, alternas, con pecíolo curto duns tres centímetros de lonxitude. Presentan unha gradación desde follas até espiños, de forma que as de máis dun ano vanse transformando en espiños. As flores aparecen entre abril e xuño, son miñudas e amarelas, agrupadas en pequenos acios pénsiles. Os froitos son bagas de 1 cm de lonxitude de cor vermella brillante, acedas pero de sabor agradábel.
Nesta planta pódese desenvolver a fase acídica do perigoso fungo Puccinia graminis (ferruxe negra), que provoca a doenza da ferruxe dos cereais.
Distribución e hábitat
É un arbusto moi común nos bosques e pastos semi-áridos en terreos calcarios de Europa central e meridional e Asia occidental. Tense tamén naturalizado nos Estados Unidos.
Propiedades
Contén alcaloides derivados da isoquinolina: berberina (3 %), oxicantina (1,5 %) tamén contén taninos e saponinas.
Gastronomía
En Europa, as bagas utilízanse tradicionalmente para facer marmelada. No suroeste de Asia, especialmente no Irán, onde se lles chama zereshk (زرشک), as bagas utilízanse para cociñar, así como para facer marmelada.
Xardinaxe
É moi utilizado en xardinaría como planta ornamental.
Ecoloxía
A planta serve de alimento ás larvas novas da avelaíña Auchmis detersa.
Crece en outeiros asollados, entre os arbustos, en luminosos bosques de folla caediza e coníferas. Agrádalle os solos fértiles e calcarios arxilosos.
Taxonomía
Berberis vulgaris foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 330–331. 1753. Berberis: nome xenérico que é a forma latinizada do nome árabe da froita.
Inazawa
Inazawa (稲沢市, いなざわし, Inazawa-shi) é un concello da prefectura de Aichi no Xapón. Está situado na parte Tōkai da rexión de Chūbu, e ó noroeste da prefectura, na zona da provincia histórica de Owari, no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 79,30 km² e a poboación de 137.004 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 1.730 h/km².
O concello de Inazawa limita cos concellos de Aisai, de Miwa, de Jimokuji, de Kiyosu, de Haruhi, de Ichinomiya (son da prefectura de Aichi); de Kaizu e de Hashima (son da prefectura de Gifu).
Xurxo VI do Reino Unido
Xurxo VI, coñecido como Príncipe Albert Frederick Arthur George de York, nado o 14 de decembro de 1895 e finado o 6 de febreiro de 1952, foi coroado como '''Xurxo VI de inglarerra. '''
Reinado
Foi o terceiro monarca británico do Palacio de Windsor, de 1936 até a súa morte, en 1952. Foi aínda o derradeiro Emperador da India, até a independencia da India en 1947.
Familia
Era fillo do rei Xurxo V do Reino Unido e da princesa María de Teck. Xurxo VI, ata entón Duque de York, subiu ao trono após a abdicación do seu irmán máis vello Eduardo VIII. Casou con Elizabeth Bowes-Lyon en 1923, con quen tivo dúas fillas: a Raíña Sabela II, que casou con Filipe, Duque de Edimburgo e a Princesa Margarida, que casou con Lord Snowdon e se divorciou máis tarde.
Cine, teatro, televisión e radio
Xurxo VI foi interpretado numerosas veces, entre elas no drama televisivo da BBC de 1979 Churchill and the Generals, no filme Gandhi de 1982, por Iain Glen no drama televisivo de 2009 Into the Storm, por Alex Jennings na obra de radio de 2009 A King's Speech, adaptada máis tarde como filme, interpretado por Colin Firth, gañador do Academy Award ao Mellor Actor en 2010 por The King's Speech. A película tamén gañou o Mellor Película nos 83º Premios da Academia. Charles Edwards interpretouno na adaptación escénica de The King's Speech en 2012 no West End. Foi representado tamén na película de 2012 Hyde Park on Hudson, nun cameo do Especial de Nadal de 2013 de Downton Abbey, por Rupert Everett na película de 2015 A Royal Night Out, por Jared Harris na serie de televisión de Netflix de 2016 The Crown, por James Purefoy no filme de 2017 Churchill, por Jonathan Cullen na serie de televisión da BBC de 2017 SS-GB e por Ben Mendelsohn na película de 2017 Darkest Hour.
Novelas
Xurxo VI é mencionado de xeito destacado na novela de Max Brooks de 2005 World War Z; é un personaxe importante na novela de Michael Dobbs de 2003 Winston's War, e na historia alternativa de Len DeightonSS-GB. Na novela de historia alternativa Patria de Robert Harris, Xurxo VI é deposto cando a Alemaña nazi conquista o Reino Unido e o Imperio Británico a principios da década de 1940. A maior parte da Familia Real vese obrigada a exiliarse no Canadá, e o irmán maior de Xurxo, Eduardo VIII, é restaurado no trono. Despois da morte de Xurxo en 1952, a súa filla maior Princesa Isabel é recoñecida polos gobernos do Canadá, Australia e os Estados Unidos como a lexítima monarca británica. Na novela de historia alternativa The Man Who Prevented WW2 de Roy Carter, Eduardo VIII é asasinado por Jerome Bannigan o 18 de xullo de 1936, o mesmo día do golpe de Estado fascista en España. Sospéitase que o primeiro ministro Sir Oswald Mosley, que chegou ao poder cando a Unión Británica de Fascistas (BUF) gañou unha vitoria contundente nas eleccións de 1935, é o responsable do seu asasinato. Despois da súa morte, o goberno da BUF aboliu a monarquía e coloca á familia real baixo arresto domiciliario no castelo de Balmoral até que son expatriados a Suíza en setembro de 1939. O irmán máis novo de Edward e presunto herdeiro, Alberte, duque de York (que se convertería en Xurxo VI se a monarquía non fose abolida.
Gran Ducado
Orixe e historia do termo
O título de gran duque (latín: Magnus Dux, alemán: Großherzog, castelán: Gran Duque, francés: Grand-Duc, italiano: Gran Duca, portugués: Grão-duque, lituano: Didysis Kunigaikštis, polaco: Wielki książę) está na nobreza por debaixo do rei, pero máis alto que un duque soberano ou un príncipe (non real).
O termo gran ducado é unha creación posterior ao século XVII, e provén probabelmente da Europa occidental, para designar as terras dun duque particularmente poderoso.
Un dos primeiros exemplos sería a utilización oficiosa da palabra grand-duc polos duques de Borgoña durante o século XV, cando reinaban sobre unha vasta rexión da actual Francia oriental, así como tamén sobre a maior parte dos actuais Países Baixos, Bélxica, e Luxemburgo.
A primeira monarquía que se denominou oficialmente Gran Ducado foi a Toscana dos Medici, baixo a soberanía dos emperadores do Sacro Imperio Romano Xermánico. Os Medici recibiron o título en 1569, e Toscana continuou sendo un gran ducado até 1860, cando foi anexionada polo Reino de Piemonte-Sardeña no curso da unificación italiana.
O termo foi cada vez máis utilizado, até o século XIX, cando Napoleón o usou para designar varios territorios que entregou aos seus aliados. Aínda que Napoleón perdeu en Waterloo o seu imperio e os seus territorios vasalos, como o Gran Ducado de Berg, borrados dos mapas europeos, os representantes do Congreso de Viena consentiron, no entanto, a gardar os títulos de duques e de príncipes, principalmente nos dos territorios que constituíran o Sacro Imperio Romano Xermánico. Así, no século XIX apareceu un novo grupo de monarquías tituladas gran ducado en Europa central, como o Gran Ducado de Hesse ou o Gran Ducado de Oldenburgo.
Paralelamente, a utilización do título honorífico de gran duque aumentou en Rusia en razón dos moitos nacementos nas varias ramas masculinas das dinastías reinantes. En Alemaña, a utilización do título estendeuse despois de 1815, pero a súa aplicación non foi universal. En efecto, en alemán (que ten palabras distintas para o príncipe real, Prinz, e para o príncipe soberano, Fürst), os grandes duques de Lituania e dos Estados rusos históricos, así como doutros príncipes europeos orientais e de dinastías rusas posteriores, foron designados co título Großfürst.
Grandes ducados europeos
Entre o período comprendido entre as guerras napoleónicas e a segunda guerra mundial houbo bastantes Grandes Ducados en Europa. Un considerábel número de Grandes Ducados creáronse na era napoleónica e, máis tarde, co Congreso de Viena e a fundación da Confederación xermánica.
Ana Pastor García
Ana Pastor García, nada en Madrid o 9 de decembro de 1977, é unha xornalista e presentadora de radio e televisión española.
Aínda que ten un labor prolongado como xornalista, deuse a coñecer ao público en xeral polo seu labor en Televisión Española como presentadora do programa Los desayunos de TVE entre 2009 e 2012.
Cadena SER
En 1999 Ana Pastor comezou a traballar para a Cadena SER. Alí formou parte do equipo de Iñaki Gabilondo e especializouse en información internacional. Foi enviada especial no desastre do tsunami do sueste asiático e os atentados do 7-X de Londres, e cubriu informacións en Paquistán, Afganistán, Níxer, Senegal, Guinea Ecuatorial, Gambia, Liberia e Serra Leoa.
Ademais, dirixiu e presentou o programa semanal de actualidade Punto de fuga, onde entrevistou a xente como Ellen Johnson-Sirleaf, presidenta de Liberia ou a expresidenta de Irlanda e premio Príncipe de Asturias Mary Robinson.
RTVE
En setembro de 2006 foi fichada para presentar o programa de TVE 59 segundos, no que os participantes teñen un minuto para expor a súa postura sobre a actualidade política.
miniatura|Entrevista a [[José Luis Rodríguez Zapatero en xaneiro de 2011.]] miniatura|Entrevista a [[Artur Mas en 2014.]] Desde setembro de 2009 presenta o espazo Los desayunos de TVE en substitución de Pepa Bueno. Este espazo conseguiu unha grande aceptación entre o público conseguindo ser líder da súa franxa horaria en outubro de 2010. Outras colaboracións inclúen a presentación de Informe semanal xunto con outros xornalistas da empresa e a participación no programa vespertino Asuntos Propios de RNE, presentado por Toni Garrido.
O 15 de marzo de 2011 realizou unha entrevista ao presidente iraniano Mahmoud Ahmadinejad, que orixinou un grande interese, e que estivo tamén acompañada de certa polémica xa que o veo que cubría á xornalista escorregou sobre os seus ombreiros sen que esta se decatase, polo que o seu pelo quedou ao descuberto durante o resto da entrevista. Pola devandita entrevista, o seu nome causou gran balbordo en internet e nas redes sociais, chegando ata a converterse en trending topic mundial en Twitter.
O 12 de agosto de 2011 o portavoz do Partido Popular Ramón Moreno arremete contra a xornalista, insinuando a posibilidade de despedila se o Partido Popular gañase as eleccións por realizar un traballo sesgado e non ser imparcial. A partir destas declaracións xérase unha gran polémica, xa que a xornalista foi galardoada con varios premios nacionais pola súa imparcialidade, como o "Premio Liberdade de Expresión 2011" entregado pola Asociación de Prensa Nacional, candidata ao VII Premio Couso de liberdade de prensa e Premio Triángulo 2011.
O 4 de agosto de 2012, fíxose público o seu cesamento da dirección do programa Los desayunos de TVE. Desde RTVE argumentaron que lle ofreceron outro programa que ela rexeitou; con todo, a xornalista desmentiu tal proposta e declarou que a botaron "por facer xornalismo", e que non lle ofreceron nada concreto.
CNN
En setembro de 2012, faise pública a súa fichaxe pola CNN para presentar un programa de entrevistas a personalidades da política, a cultura e o deporte a nivel nacional e internacional que serán emitidas polas canles de CNN Internacional e CNN en Español.
O Correo, Abadín, Abadín
O Correo é un lugar da parroquia de Abadín no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá.
The Prodigy
The Prodigy é unha banda inglesa de música dance electrónica formada por Liam Howlett in 1990 en Braintree, Essex. Xunto con Fatboy Slim, The Chemical Brothers e outros artistas, The Prodigy son considerados os pioneiros do xénero big beat, que acadou a popularidade nos anos 90 e 2000. O grupo leva vendidos uns 25 millóns de discos en todo o mundo, e gañou numerosos premios ao longo da súa carreira, incluídos dous Brit Awards, tres MTV Video Music Awards, dous Kerrang! Awards e cinco MTV Europe Music Awards, ademais de estar dúas veces nomeados a un Grammy.