cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moeche
Festas
Festival Irmandiño de Moeche: este festival é a festa máis famosa e máis popular do concello. Dende o ano 1980 vénse conmemorando o terceiro sábado do mes de agosto, nas dependencias e arredores do castelo de Moeche, as Revoltas Irmandiñas que tiveron lugar en toda a comarca nos albores do século XV, dirixidas polo líder irmandiño Roi Xordo. Ao longo de todo o día e toda a noite do venres e sábado, organízanse concertos de música popular con grupos de sona no panorama musical galego, comidas campestres, sardiñadas e queimada para espantar as meigas. Finalmente, na medianoite do sábado, ten lugar o "Asalto ao Castelo" conmemorando cunha procesión Irmandiña ao castelo con fachos e espectáculo de artificios para lembrar o ataque irmandiño contra os Andrade.
Lugares de Moeche
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Moeche vexa: Lugares de Moeche.
Nicole Le Douarin
Nicole Le Douarin, nada en Lorient o 20 de agosto de 1930, é unha investigadora francesa en bioloxía e embrioloxía.
Traxectoria
Licenciada en ciencias naturais e doutorada no 1964, comezou a súa carreira como mestra entre 1954 e 1960. Investigadora no CNRS nos anos 1960-1965 e máis tarde catedrática até 1971, foi seguidamente profesora titular dunha cátedra na Universidade de Nantes.
Directora do Instituto de embrioloxía do CNRS e do Colexio de Francia (1975), foi ascendida a directora do Instituto (1976-1988) e logo profesora do Colexio de Francia. Recibiu a rara honra de ser elixida membro da National Academy of Sciences americana.
Hoxe en día é profesora de honra do Colexio de Francia e secretaria perpetua da Academia das Ciencias Francesa. Nicole Le Douarin ten recibido moitos premios e honras, como o premio da Academia das Ciencias en 1965 e a Medalla de Ouro do CNRS en 1986. Nomeada membro estranxeiro da Royal Society en 1989, dende o 2004 pertence ao «Conseil de surveillance de la Fondation pour l'innovation politique» e da Academia Pontificia das Ciencias.
Contribucións científicas
A área de investigación de Nicole Le Douarin é a embrioloxía e o desenvolvemento fetal. Contribuíu dun xeito importante á mellor comprensión da formación da crista neural, co desenvolvemento en 1969 dunha técnica orixinal de visualización da diferenciación e migración dos polos de paspallás. Esta aproximación permitiu avances cruciais no coñecemento dos sistemas nerviosos e inmunolóxicos e supúxolle un recoñecemento científico internacional.
Victoria Woodhull
Victoria Claflin Woodhull, máis tarde coñecida como Victoria Woodhull Martin, nada o 23 de setembro de 1838 e finada o 9 de xuño de 1927, foi unha líder do movemento polo sufraxio feminino nos Estados Unidos.
En 1872, Woodhull converteuse na primeira muller en presentar a súa candidatura para a presidencia dos Estados Unidos. Ademais do seu labor como activista a prol dos dereitos das mulleres e das reformas laborais, Woodhull apoiaba o amor libre, que para ela significaba ter liberdade para casar, divorciarse e ter fillos sen a interferencia do goberno.
Woodhull pasou dúas veces da pobreza á riqueza: a primeira vez, cultivou un grande éxito grazas ó seu traballo coa magnetoterapia, e a segunda vez, na década de 1870, logo de unirse ó movemento espiritualista, fixo unha fortuna como corredora de bolsa en Nova York. Aínda que a autoría de varios dos seus artigos está en disputa (algúns dos seus escritos e discursos foron colaboracións entre ela, os seus axudantes e o seu segundo esposo, o coronel James Blood), o seu rol como representante dos movementos sociais polo voto feminino e demais causas a prol dos sectores desfavorecidos foi moi poderoso. Xunto coa súa irmá Tennessee Claflin, foi a primeira muller que operou unha financeira en Wall Street, e ambas foron das primeiras mulleres que fundaron un xornal, Woodhull & Claflin's Weekly, que comezou a publicarse en 1870.
A principios da década de 1870, na súa etapa política máis activa, Woodhull adquiriu notoriedade como a primeira muller que presentou a súa candidatura para a presidencia dos Estados Unidos, como representante do partido Equal Rights, que avogaba polo sufraxio feminino e a igualdade de dereitos. Días antes das eleccións, foi acusada de obscenidade por publicar un artigo sobre o suposto romance adúltero entre o prominente ministro Henry Ward Beecher e Elizabeth Tilton e arrestada, o que sumou unha gran cobertura nos medios á súa candidatura. Non recibiu votos electorais e non se sabe con seguridade se obtivo algún voto popular.
As reformas e os ideais de Woodhull para a clase traballadora, en contraposición ó que ela vía como a elite corrupta e capitalista, eran moi controvertidos e extremistas na súa época. Varias xeracións despois, moitas destas reformas foron implementadas e algunhas das súas ideas e suxestións aínda están en debate.
Pragmática sanción
miniatura|Portada da Pragmática Sanción de 1776. Unha pragmática sanción é unha norma ou disposición legal de dereito público promulgada por un rei e que afecta a aspectos fundamentais do estado, na que se regulamentan cuestións como a sucesión ao trono ou outros. Adoitan seren identificadas polas datas na que se decretan.
No baixo imperio romano, era un edito ou lei emitida polo emperador sobre cuestións de dereito público referido a unha cidade, unha provincia ou unha igrexa. A denominación de pragmática explícase porque era publicada tras unha consulta e negociación sobre a cuestión ("pragma").
Durante a Idade Media, foi un tipo de prerrogativa lexislativa empregada pola Coroa para crear leis que partían da súa vontade e que non foron sancionadas polas respectivas asembleas lexislativas (Cortes, Estados Xerais etc).
Dereito catalán
Na lei catalá, dende o século XIII (1283), cando as constitucións pasaron a ser un dereito pactado do rei coas Cortes, as disposicións e ordenanzas do soberano que non eran acto e de carácter xeral recibiron a denominación de pragmática para diferencialas daquelas outras de interese particular recibían o nome de privilexio ou ordenación particular. Eran revogables polo propio monarca, mais nunca podían contradicir os Usatges (usos) nin o dereito pactado das constitucións de Cataluña nin os costumes probados de tipo inmemorial. Nalgúns territorios da xurisdición dos baróns non foron obrigatorias e podían ser substituídas por ordenanzas destes.
Exemplos
Entre as sancións que gañaron máis notoriedade histórica existen:
Matrix Revolutions
Matrix Revolutions (en The Matrix Revolutions) é un filme dirixido por Andy Wachowski e Larry Wachowski que foi estreado no 2003. É a terceira e derradeira parte da saga Matrix. Estreouse en galego na TVG o 3 de outubro de 2008.
Sinopse
O exército de Zion combate para frear a invasión dos Sentinelas ó tempo que o exército das Máquinas penetra na súa fortaleza. A súa desesperada loita pode levar á conservación ou extinción da humanidade.
Neo (Keanu Reeves) e Trinity (Carrie-Anne Moss) viaxarán ata a Cidade das Máquinas, onde Neo atoparase cara a cara con Deux ex Machina, o máximo poder das Máquinas, coa intención de chegar a un acordo para a súa supervivencia.
Mitoloxía finlandesa
miniatura|300px| [[Ilmarinen, figura principal do panteón finés até a ascensión do seu irmán Ukko e desde entón deus dos artesáns, fabricando o Sampo. Akseli Gallen-Kallela: Fabricación do Sampo (Sammon tantoa, 1893). ]] A mitoloxía finlandesa é a que comprende as crenzas dos pobos fineses antes da súa cristianización. Posuía moitas características comúns co pobo veciño máis emparentado desde o punto de vista étnico e lingüístico, os estonianos, así como cos veciños non urálicos, é dicir, os pobos bálticos e escandinavos. Moitos destes mitos estaban tamén estreitamente relacionados con outros pobos urálicos, como os saamis.
A mitoloxía finesa sobreviviu en forma de tradicións orais de poemas cantados míticos e folclore até ben entrado o século XIX.
O deus pai Ukko (ancián en finés), era orixinalmente só un espírito da Natureza como todos os outros, mais a influencia progresiva das culturas circundantes derivou na ascensión deste ao ceo. O animal sacro, cuxo nome non se pronunciaba en voz alta, era o oso. O oso era visto como a encarnación dos antepasados, e era denominado con moitos eufemismos: mesikämmen (pata de mel), otso (fronte ampla), kontio (habitante da terra).
Estudo da mitoloxía finesa e historia relixiosa
miniatura|150px|Mikael Agricola, bispo, reformador protestante e misioneiro finés, quen redactou as primeiras testemuñas sobre a mitoloxía finesa.
A primeira mención das crenzas do pobo finés foi feita polo bispo e reformador luterano Mikael Agricola no prefacio da súa tradución ao finés dos salmos. Agricola suplantou unha lista de deidades supostas de Häme (en sueco Tavastia) e Karelia, doce deidades de cada rexión, coas súas supostas funcións brevemente expostas en forma de versos. Algúns comentaristas establecen que só once deidades foron listadas para Häme, non contando entre elas a mención de Piru, o Diabo. Grazas a estas listas, Agricola é considerado o pai da historia relixiosa de Finlandia e a súa mitoloxía. Eruditos e estudantes posteriores frecuentemente citarían as listas de Agricola como fontes históricas, só a finais do século XIX comenzaron os eruditos a avaliar criticamente os deuses da lista de Agricola e a información presentada sobre eles, determinándose con investigacións posteriores que a maioría das figuras presentadas por el non eran deuses, senón espíritos gardiáns locais, figuras da mitoloxía popular ou lendas explanatorias, heroes culturais, santos cristiáns baixo nomes alternativos, e nun caso, un festival da época da colleita.
A obra de Cristfried Ganander Mythologia Fennica, publicada en 1789, foi a primeira incursión erudita laica na mitoloxía finesa. No século XIX, as investigacións sobre o folclore finés intensificáronse. Eruditos como Elias Lönnrot, J.F. Cajan, M.A. Castrén e D.E.D Europaues, viaxaron arredor de Finlandia escribindo a poesía popular cantada. A partir deste material Lönnrot editou o Kalevala como tamén o Kanteletar. Esta poesía popular recollida no século XIX constaba preponderantemente as crenzas pagás finesas previas á cristianización, e permitiulle aos eruditos estudar a mitoloxía finesa con máis detalle.
Orixe e estrutura do mundo
220px|miniatura|Estrutura do mundo segundo a mitoloxía finesa.
[[Ficheiro:Suomimaailma.jpg|220px|miniatura|
]]
Críase que o mundo fora formado a partir da explosión dun ovo de Aythya (ave acuática). Respecto ao ceo críase que se trataba da cuberta superior do ovo e, alternativamente era visto como unha carpa, que estaba soportado por unha columna no Polo Norte, por debaixo da Estrela do Norte.
O movemento das estrelas era explicado como causa da rotación da bóveda celeste sobre a Estrela do Norte e sobre si mesma. Segundo a mitoloxía, un gran remuíño fora causado no Polo Norte debido á rotación da columna do ceo. Por medio deste remuíño, as almas podían ir á parte exterior do mundo á terra dos mortos, a Tuonela.
Críase que a terra era plana. Nos bordos da Terra estaba Luntukoto (o fogar dos paxaros), unha rexión cálida onde habitaban os paxaros durante o inverno. A Vía Láctea era chamada Linnunrata (a ruta dos paxaros), porque se cría que os paxaros viaxaban ao longo dela cara a Lintutoko e de volta.
Os paxaros posuían tamén outro significado, levaban a súa alma aos humanos no momento do nacemento, e recollíanlla no momento da morte. Nalgunhas áreas, crían que era necesario ter unha figura dun paxaro tallada en madeira para previr que a alma escapase durante o soño. Estas figuras recibían o nome de Sielulintut (paxaros da alma) e protexían a alma de perderse nos camiños dos soños.
Á súa vez, as aves acuáticas eran moi comúns nos contos, como tamén nas pinturas en pedras e cavernas, demostrando o importante significado que tiñan estas para os antigos fineses.
Tuonela, a terra dos mortos
Tuonella era a terra dos mortos. Era un fogar ou cidade subterránea para todos os mortos. Era un sitio escuro e exánime, no que ninguén durmía nunca. Só un valente xamán podía viaxar a Tuonela en estado de transo para consultar a guía dos antepasados. Para viaxar a Tuonela, a alma debía cruzar o escuro río desta. Se tiña unha razón válida, entón un barco viría a recollelo. Moitas veces a alma do xamán debía convencer os gardas de Tuonela de que el realmente estaba morto.
Ukko, o deus do ceo e o trono
miniatura|100px|Debuxo simplificado dun tallado en pedra achado na rexión de [[Carelia o cal contería as representacións mesturadas dunha serpe e dun relampo.]]
Ukko (home ancián) era o deus do ceo, o tempo meteorolóxico e os cultivos. Tamén era o máis importante deus do panteón e as palabras finesas ukkonen (trono, literalmente "de Ukko") ou "ukonilma" (tempo de Ukko) derivan do seu nome. No Kalevala é tamén chamado Ylijumala (deus superior), dado que era o deus do ceo. Nos mitos, figura só manifestándose por efectos naturais cando é invocado.
As orixes de Ukko poderían datar de Perkūnas, deus da mitoloxía báltica, o do antigo deus do ceo finés Ilmarinen. Tamén Thor é asociado a Perkūnas. Cando Ukko tomou o posto de Ilmarinen de deus do ceo, o destino de Ilmarinen foi converterse en deus ferreiro, ou deus da pedra. No Kalevala, atribúeselle a Ilmarinen a forxa das estrelas da bóveda celeste e o máxico muíño da abundancia, o Sampo.
A arma de Ukko podía ser un martelo, unha machada ou unha espada, coa cal lanzaba raios. Críase que creara as tormentas eléctricas ao conducir co seu carro sobre as nubes ou ben ao manter relacións sexuais coa súa esposa Akka (en finés anciá). A arma orixinal de Ukko era posiblemente a machada de pedra gravada en barcos da cultura de machada de guerra. O martelo de Ukko, Ukkon vasara (o seu nome en finés significa o mesmo que en galego), significaba posiblemente o mesmo que a machada de pedra tallada nos barcos. Dado que as ferramentas de pedra foron abandonadas na Idade de Cobre nórdica as orixes das armas de pedra constitúen un misterio. Críase que estas eran as armas de Ukko, cabezas de pedras que producían alustros. Os xamáns recolleron e mantiveron estas armas posto que crían que posuían moitos poderes tanto para a curación como para o dano.
Animais
150px|right|miniatura|O alce é un motivo moi común nos [[petróglifos.]] 150px|right|miniatura|Cisne e ovos representados nun [[petróglifo de Carelia.]]
Leonor da Provenza
Leonor da Provenza, nada en Aix-en-Provence, cara o 1223 e finada en Amesbury, Wiltshire, o 24 de xuño de 1291, foi raíña consorte de Inglaterra polo seu matrimonio con Henrique III de Inglaterra, desde 1236 ata 1272. En 1253 foi a rexente de Inglaterra durante a ausencia do seu marido.
Traxectoria
Aínda que foi completamente devota ao seu marido e o defendeu incondicionalmente en contra do rebelde Simon de Montfort, 6º conde de Leicester, foi moi odiada polos londinienses. Isto debeuse a que trala súa chegada a Inglaterra, trouxo con ela a un gran número de familiares no seu séquito, coñecidos como os "savoianos". Este grupo gozou de grande influencia no goberno e na corte. Nunha ocasión, a barca na que ía a raíña foi atacada polos cidadáns, quen lle lanzaron pedras, barro, ovos e verduras.
Leonor tivo cinco fillos, entre os que se inclúe o rei Eduardo I de Inglaterra. Tamén é recordada pola súa intelixencia, habilidade para a poesía e as súas tendencias na moda.
Monte Lobeira
O Monte Lobeira é unha montaña situada en András (Vilanova de Arousa). Ten 289 metros de altura, e está situada preto do mar, cun miradoiro no cumio desde o cal se aprecia a ría de Arousa cara ao oeste. A panorámica permite ver A Illa de Arousa, unha gran superficie do interior da provincia de Pontevedra, cara ao leste; a cara sur da Serra do Barbanza, na comarca de Barbanza cara ao norte; e as montañas e cidades da comarca do Salnés até a Illa de Ons, cara o sur.
O miradoiro apouséntase no lugar onde se erguía o Castelo de Lobeira, que permaneceu en posesión de monarcas españois na época medieval. A orixe de Lobeira está marcada por diversos sucesos acontecidos ao longo da historia xa que os séculos XI e XII destacan polo protagonismo do Castelo de Lobeira, onde a raíña Urraca decidiu asentarse cando procuraba a seguridade necesaria para Galiza. Cando a raíña rematou a súa función de defensa nestas terras, deixou tamén de ser residencia de reis, e a partir dese momento o castelo foi abandonado.
Inda se pode observar algúns dos perpiaños que conformaban unha das torres da muralla, e conserva os alxibes onde se almacenaban víveres para as batallas; os restos da outra torre quedaron ocultos polas obras da localización da cruz, cuxa orixe é do ano 1896, para perpetuar a morte de tantas vítimas cobradas polo mar, acumuladas a través dos tempos.
Accédese ao pé do miradoiro por vías forestais, para continuar ascendendo a través de escaleiras. Desde o alto pódese apreciar a vista explicada antes e tamén a súa cruz, unha cruz que culmina o miradoiro.
Un pouco máis abaixo atópase o Faro da Lúa, un miradoiro de aceiro inoxidábel deseñado polo arousán Manolo Chazo, e que recibe ese nome por reflectir os raios do sol nas tres lúas situadas na súa parte máis alta.
Esta montaña sufriu, ao igual que outros montes galegos, a vaga de incendios forestais de 2006.
Bubalus
Bubalus é un xénero de mamíferos artiodáctilos pertencentes á familia dos bóvidos, subfamilia dos bovinos, coñecidos vulgarmente como búfalos.
Especies
Algúns zoólogos dividen os búfalos acuáticos (Bubalus bubalus) en tres especies:.
APA
As siglas APA pódense referir a:
Gordon Allport
Gordon Willard Allport, nado en Montezuma (Indiana) o 11 de novembro de 1897 e finado en Cambridge (Massachusetts) o 9 de outubro de 1967, foi un psicólogo estadounidense. Allport foi un dos primeiros psicólogos que se centrou no estudo da personalidade, e adoita ser considerado como unha das figuras fundadoras da psicoloxía da personalidade. Contribuíu á formación das escalas de valores e rexeitou tanto a achega psicanalítica á personalidade, que coidaba que era habitualmente demasiado profundamente interprestativa, e a achega condutista, que coidaba que non proporcionaba interpretacións suficientemente fondas a partir dos seus datos. En vez destas achegas populares, desenvolveu unha teoría ecléctica baseada nos atributos. Enfatizou a unicidade de cada individuo, e a importancia do contexto presente, oposto á historia pasada, para entender a personalidade.
Allport tivo unha importancia profunda e duradeira no campo da psicoloxía, mesmo a pesar de que a súa obra é citada moito menos habitualmente que a doutras figuras célebres. Parte da súa influencia procede da súa facilidade para explorar e conceptualizar temas importantes e interesantes (rumores, prexuízos, relixión, atributos). Outra parte da súa influencia provén das impresións profundas e duradeiras que deixou nos seus estudantes durante a súa longa carreira como profesor, moitos deles tamén con importantes carreiras na psicoloxía. Entre o seu alumnado estiveron Jerome S. Bruner, Anthony Greenwald, Stanley Milgram, Leo Postman, Thomas Pettigrew e M. Brewster Smith. O seu irmánr Floyd Henry Allport, foi profesor de psicoloxía social e política na Maxwell School of Citizenship and Public Affairs da Universidade de Syracuse entre 1924 e 1956, e profesor visitante na Universidade de California, Berkeley. Un informe da Review of General Psychology publicado en 2002, situou a Allport como o 11.º psicólogo máis citado do século XX.
Lingua protoindoeuropea
O protoindoeuropeo (PIE) é o teórico devanceiro común da familia lingüística das linguas indoeuropeas. Os elementos que compoñen a lingua derivan da reconstrución lingüística a partir das linguas indoeuropeas documentadas. Non existen ningún rexistro directo da existencia do protoindoeuropeo.
Existen máis obras sobre a reconstrución do protoindoeuropeo que ningunha outra protolingua, e é a máis estudada de tódalas protolinguas da mesma época. A maioría das obras dos lingüistas durante o século XIX estiveron dedicadas á reconstrución do protoindoeuropeo ou as protolinguas que descenden del (como o protoxermánico e o protoindoiranio), e moitas das técnicas modernas de reconstrución lingüística (como o método comparativo) foron desenvolvidas como resultado.
Crese que o protoindoeuropeo foi falado como unha única lingua dende o ano -4500 até o -2500, durante finais do Neolítico e comezos da Idade de Bronce, aínda que as estimacións varían en máis de mil anos. Segundo a teoría prevalente, a hipótese Kurga, a patria orixinal dos protoindoeuropeos puido ser a estepa póntica do leste de Europa. A reconstrución lingüística do protoindoeuropeo achegou información sobre a cultura e a relixión patriarcal dos seus falantes.
La Llosa de Ranes
La Llosa de Ranes é un concello da comarca de Costera na Comunidade Valenciana. Ten 3.928 habitantes.
Instituto de Ciencias Fotónicas
O Instituto ten como obxectivo a investigcación, a docencia e o pulo do sector industrial no eido das ciencias da luz e de todas as disciplinas nas que a fotónica teña incidencia, como neste momento as nanotecnoloxías ópticas, as tecnoloxías da información, a biotecnoloxía, as ciencias da saúde e da vida, as tecnoloxías da información cuántica e os sistemas láser. Desenvolve investigación punteira nestes terreos e forma científicos e tecnólogos especializados nestes eidos científicos. O ICFO colabora con centros de investigación líderes, universidades, hospitais e unha chea de empresas privadas de ámbito local e arredor do mundo. Acolle vinte grupos de investigación que traballan en máis de cincuenta laboratorios. Conta, entre outros, cun laboratorio de fabricación nanofotónica, un laboratorio de microscopía e nanoscopía de luz de alta resolución, e un laboratorio de enxeñaría avanzada.
A investigación no ICFO está organizada en catro áreas: fotónica non lineal, fotónica cuántica, nanofotónica e biofotónica. Xa que logo, o ICFO desenvolve investigación en diferentes eidos das ciencias fotónicas, incluíndo a información cuántica, dispositivos nanofotónicos, detección remota, comunicacións ópticas, optoelectrónica, biofotónica e óptica biomédica.
Great Bernera
A Illa de Great Bernera (en gaélico escocés Bearnaraigh Mòr), a miúdo coñecida como Bernera é unha illa do arquipélago das Hébridas, na costa occidental de Escocia. Cunha superficie de pouco máis de 21 km2, é a trixésimo cuarta máis grande da illas escocesas.
Gran Bernera atópase en Loch Roag na costa noroeste da Lewis e está unida a ela por unha ponte construída en 1953. O principal asentamento da illa é Breaclete (Gaélico Irlandés:Breacleit).
A illa, baixo o nome de "Borva", foi o escenario de Unha princesa de Thule(1873) polo novelista escocés William Black. A novela é notable polas súas descricións das paisaxes locais.
Historia
miniatura|esquerda|Tursachan, o [[VIII Callanish monumento megalítico en Gran Bernera vistas á ponte de Lewis.]]
O nome da illa é de orixe nórdica como moitos outros nomes do distrito, o que implica un gran asentamento nórdico.
O nome máis común en Gran Bernera é MacDonald (MacDhòmhnaill ou Dòmhnallach), e estes dise que son descendentes dun vixilante da Macaulays of Uig, quen deu o seu á illa a cambio dos seus servizos.
Matrix
Matrix (en The Matrix) é un filme de ciencia ficción escrito e dirixido por Lana e Lilly Wachowski e protagonizado por Keanu Reeves, Laurence Fishburne, Carrie-Anne Moss e Hugo Weaving. Foi estreado nos Estados Unidos o 31 de marzo de 1999 e foi o primeiro da triloxía de Matrix e dunha serie de videoxogos, curtas animadas e bandas deseñadas. O filme gañou 4 Premios Oscar incluíndo a mellor montaxe, mellor son, mellor edición de son e mellores efectos visuais.
Great Bernera
Historia
Desde 1962, a illa é propiedade de Robin de la Lanne-Mirrlees, quen é recoñecido como señor de Bernera. El ten unha casa e unha granxa de peixes en Kirkibost.
Xeografía e xeoloxía
A illa ten aproximadamente 8 km de longo por 3 km de ancho. Existen numerosas estanques de auga doce como o lago Barabhat, Loch Breacleit e Loch Niosabhat. O punto máis alto alcanza 87 m..
Matrix
Estreouse en galego na TVG o 22 de marzo de 2008.
Great Bernera
Xeografía e xeoloxía
Gran Bernera acolle numerosas especies de aves mariñas, incluíndo gaivotas, aves zancudas e patos como o Goldeneye.
Matrix
Sinopse
miniatura|esquerda|200px Thomas A. Anderson (Keanu Reeves) de día é programador informático e polas noites un hacker que utiliza o alcume de Neo. Pasase a vida buscando a unha persoa, Morfeo, (Laurence Fishburne), e a resposta a unha pregunta: «Que é Matrix?»
O Portádego
O topónimo galego O Portádego refírese a un lugar de paso onde se pagaba unha peaxe. Pode referirse a:
Great Bernera
Economía e infraestruturas
left|thumb | 200px | O centro da comunidade en Breacleit
Matrix
Sinopse
Morfeo e os seus, ó decatarse de que os seus inimigos están buscando a Neo, deciden entrar en contacto con el. Outra hacker, Trinity (Carrie-Anne Moss), condúceo ata Morfeo e a resposta que busca. Pero para obtela debe renunciar á súa vida anterior e a todo o que coñeceu ata entón. Acepta e traga unha pílula vermella, en vez doutra azul que suporía quedar como estaba.
Great Bernera
Economía e infraestruturas
A poboación de Gran Bernera depende principalmente da pesca de lagostas, pequenas explotacións agrícolas e o turismo. Fértiles pastos, machair, permiten o pastoreo de ovellas e gando. Aínda hai algúns tecedores, pero esta xa non é das principais industrias. Breacleit é o fogar dun pequeno museo, da escola, dunha oficina de correos, igrexa, centro social con cafetería, gasolineira, estación de bombeiros e do doutor en cirurxía.
Matrix
Sinopse
Neo descobre que o mundo no que cría vivir non é máis ca unha simulación virtual á que se atopa conectado mediante un cable enchufado no seu cerebro. Os miles de millóns de persoas que viven conectadas ó seu arredor, están sendo cultivadas do mesmo modo para poder dar enerxía ás máquinas. Esta ilusión colectiva (ou simulación interactiva) é coñecida como Matrix.
Great Bernera
Economía e infraestruturas
As comunicacións melloraron moito durante o século 20. O primeiro teléfono foi instalado en Lewis en 1897 e pobos dos arredores foron conectados aos poucos. A ponte cara á illa de Lewis foi construído en 1953. Dise que é o primeiro de concreto pre-tensado en Europa. Foi construída logo de que os insulares ameazaron con dinamitar a montaña para crear unha calzada da súa propia creación.
Matrix
Sinopse
O grupo de rebeldes do mundo real que lidera Morfeo rescata a Neo da colleita de persoas onde se atopaba preso, e Morfeo explícalle en que consiste a realidade: atópanse presto do ano 2199 e a humanidade está escravizada polas máquinas, que tralo desenvolvemento da Intelixencia artificial (IA) se rebelaron contra a humanidade. Debido a que os seres humanos deterioraron o ceo (privando ás máquinas da enerxía solar que necesitaban), agora empregan á especie humana como fonte de enerxía (cultivándoos en grandes campos, onde son resgardados en cámaras). (Véxase The Second Renaissance de Animatrix para unha explicación máis detallada).
Great Bernera
Economía e infraestruturas
En 2003 os residentes da illa estaban considerando un estudo de viabilidade para mercar á illa en propiedade, un proceso que se completou con éxito polos insulares de Gigha e Eigg. Con todo, o señor é aparentemente popular a nivel local e dixo que está disposto a vender.
Matrix
Sinopse
Morfeo cóntalle tamén a Neo que cre que el é o elixido. Este elixido, segundo a profecía, será o encargado de liberar á humanidade da escravitude á que está sometida. Ademais, será capaz de cambiar Matrix á súa vontade e dar a vitoria ós humanos. Estes teñen a súa base en Sión (cidade subterránea bastión da resistencia humana).
O mundo virtual de Matrix convértese no campo de batalla onde Neo ten que combater contra os axentes de Matrix, que son uns programas en forma humana capaces de posuír a calquera habitante de Matrix que a resistencia non liberara, e en particular contra o temible axente Smith (Hugo Weaving). Estes intentan impedir que os rebeldes rescaten ás persoas que están conectadas, xa que están programados para capturar a calquera intruso que altere a realidade de Matrix. Neste mundo virtual, os seres humanos que son conscientes da verdadeira esencia do que lles rodea, son capaces de desafiar parcialmente as leis físicas e realizar fazañas asombrosas.
Scout X2
Scout X2 foi un foguete espacial dos Estados Unidos propulsado exclusivamente por propelente sólido. Estaba concibido como un lanzador de baixo custo e foi usado desde o complexo de Wallops Island e desde a Base Vandenberg da Forza Aérea en California. Só fixo dous lanzamentos.
O Ollo, O Castro, Begonte
O Ollo é un lugar da parroquia do Castro no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Palmeira, Palmeira, Ribeira
Palmeira é un lugar da parroquia de Palmeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 2.041 habitantes (974 homes e 1.067 mulleres).
Trinidad Jiménez
Trinidad Jiménez García-Herrera, nada en Málaga o 4 de xuño de 1962, é unha política española pertencente ó PSOE.
Biografía
miniatura|250px|Trinidad Jiménez (esquerda) e a Primeira Dama da [[Arxentina, Cristina Fernández de Kirchner.]] Nada en Málaga, chegou a Madrid debido ó traslado do seu pai. Licenciada en Dereito pola Universidade Autónoma de Madrid, moi cedo ingresou en Xuventudes Socialistas de España, onde comezou a súa carreira política.
Apoiou claramente a candidatura de José Luis Rodríguez Zapatero á Secretaría Xeral do PSOE, dada a súa vinculación á corrente Nueva Vía dirixida polo propio Zapatero. Sendo este finalmente elixido,Trinidad entrou a formar parte da Comisión Executiva Federal do PSOE como secretaria de Relacións Internacionais.
Foi a candidata socialista á alcaldía de Madrid nas eleccións municipais de 2003, pero foi superada en votos por Alberto Ruiz-Gallardón (PP). Non obstante, conseguiu o maior número de concelleiros socialistas desde que o PSOE fora desaloxado da alcaldía.
O seu nome soou como futura ministra no gabinete de José Luis Rodríguez Zapatero cando este gañou as eleccións en 2004, aínda que seguiu sendo concelleira no concello de Madrid ata o 6 de setembro de 2006, data na que o Presidente a propuxo coma Secretaria de Estado para Iberoamérica.
En 2009 foi nomeada Ministra de Sanidade en substitución de Bernat Soria. En 2010 disputou con Tomás Gómez unhas eleccións primarias para converterse na candidata socialista á alcaldía de Madrid, pero saíu derrotada. Só uns días despois, José Luis Rodríguez Zapatero nomeouna Ministra de Asuntos Exteriores, cargo que ocupou ata as Xerais de 2011, onde os socialistas sufriron unha severa derrota.
Crista neural
Crista neural é o nome dado a un grupo de células embrionarias, derivadas do revestimento do tubo neural, que orixinan outros tipos de células adultas, como neuronas e células da glía, osteocitos, melanocitos e células do músculo liso.
É un compoñente da ectoderma e localízase entre o tubo neural e a epiderme do embrión.
American Psychological Association
miniatura|[[Granville Stanley Hall, primeiro presidente da APA (1892-1924).]]
A American Psychological Association (APA) é unha organización profesional de psicólogos dos EUA.
Historia
Fundouse en xullo de 1892 na Universidade de Clark e o seu primeiro presidente foi Granville Stanley Hall. Actualmente conta con 150.000 asociados e un orzamento anual de $70 000 000, o que a converte na maior asociación mundial de psicólogos. A súa sede central está en Washington e divídese en 53 divisións profesionais e 58 divisións territoriais nos Estados Unidos e o Canadá. As súas directrices en diversas materias son moi estimadas por tódolos psicólogos.
Illas Galápagos
Estímase que a formación da primeira illa tivo lugar hai máis de cinco millóns de anos, como resultado da actividade tectónica. As illas máis recentes, chamadas Isabela e Fernandina, están aínda en proceso de formación, rexistrándose a erupción volcánica máis recente no 2005.
As illas Galápagos son famosas polas súas numerosas especies endémicas e polos estudos de Charles Darwin, que o levaron a establecer a súa teoría da evolución pola selección natural.
Historia
As illas Galápagos foron descubertas por azar o 10 de marzo de 1535, cando o relixioso dominico Frei Tomas de Berlanga, entón bispo de Panamá, se dirixía ao Perú en cumprimento dun encargo do monarca español, Carlos V, para arbitrar nunha disputa entre Francisco Pizarro e os seus subordinados logo da conquista do imperio Inca. A causa dunha calma chicha e as fortes correntes mariñas, a nave do bispo foi arrastrada ata as Galápagos. Na crónica da súa aventura, dirixida o emperador Carlos V, Berlanga describía as inhóspitas condicións prevalecentes nas desérticas illas, así como as xigantescas tartarugas que as habitaban. Tamén describiu as iguanas mariñas, os lobos mariños e moitos tipos de aves, recalcando a infrecuente mansedume dos animais.
Paco Filgueiras
Francisco Fernández Filgueiras, coñecido como Paco Filgueiras, nado en Mugardos o 8 de xuño de 1920 e finado na Pedreira (Mugardos) o 2 de setembro de 1976, foi un político e sindicalista galego.
Palacio Euskalduna
250px|miniatura|Palacio Euskalduna
Illas Galápagos
Historia
Estímase que as illas formáronse hai seis millóns de anos, como resultado da actividade volcánica no fondo mariño. O arquipélago nunca foi habitado, aínda que o aventureiro Thor Heyerdahl en 1963 encontrou restos de cerámica de orixe suramericana, o cal suxeriría contactos previos. Esta teoría non parecería ter moita base. As Galápagos foron utilizadas por piratas ingleses como escondedoiro nas súas viaxes de pillaxe aos galeóns españois que levaban ouro e prata de América cara a España.
Paco Filgueiras
Traxectoria
Traballador da Bazán dende 1937, foi cofundador do Partido Comunista de Galicia e un dos creadores das Comisións Obreiras. En 1972 exiliouse en Francia. Retornou a Galicia o 20 de agosto de 1976. Finou na Pedreira (Mugardos) o 2 de setembro de 1976.
Illas Galápagos
Historia
Os primeiros mapas en incluíren as illas foron os preparados por Abraham Ortelius e Mercator ao redor de 1570. As illas estaban descritas como "Insulae dos Galopegos" (illas das Tartarugas).
Palacio Euskalduna
O Palacio Euskalduna de Congresos e da Música (en éuscaro: Euskalduna Jauregia), máis coñecido como Palacio Euskalduna, é un centro de convencións e de espectáculos situado na cidade de Bilbao, no País Vasco.
Foi inaugurado o 19 de febreiro de 1999. Os seus arquitectos son Federico Soriano e Dolores Palacios. Ten espazos para espectáculos escénicos e para a celebración de reunións e demais actos do mundo empresarial. É tamén sede da histórica Bilbao Orkestra Sinfonikoa. Ademais, dentro do edificio, na terceira planta atópase o famoso restaurante Etxanobe, dirixido por Fernando Canales, cociñeiro vasco que conta cunha estrela Michelin.
Illas Galápagos
Historia
A primeira misión científica que visitou as Galápagos foi a expedición Malaspina, unha expedición española dirixida por Alessandro Malaspina, que chegou en 1790. Porén, os rexistros da expedición nunca chegaron a ser publicados.
En 1793, James Collnet describiu a flora e fauna das illas e suxeriu que podían ser utilizadas como base para os baleeiros que operaban no océano Pacífico. Collnet tamén debuxou as primeiras cartas de navegación das Galápagos. Os baleeiros capturaron e sacrificaron miles de tartarugas do arquipélago para extraeren o seu aceite. As tartarugas podían sobrevivir por meses sen alimento nin bebida, polo que as transportaban nos barcos a maneira de despensa vivente que, ao seren sacrificadas, provían de proteína fresca aos mariños. A cacería destas tartarugas foi a causa da gran diminución, e nalgúns casos ata a destrución de certas razas deste quelonio. Xunto cos baleeiros chegaron os cazadores de focas peleteiras, o cal levou ás tartarugas a un punto preto da súa extinción.
Palacio Euskalduna
Sitúase xunto á ría de Bilbao, ocupando parte dos terreos sobre os que se levantaron os Estaleiros Euskalduna.
Illas Galápagos
Historia
Ecuador tomou as illas Galápagos o 12 de febreiro de 1832 e bautizounas como Arquipélago de Ecuador. Este nome sumouse a varios outros que se viñan utilizando, e que nalgúns casos aínda se empregan para referirse ao arquipélago. O primeiro gobernador das Galápagos, o xeneral José de Villamil, trouxo ao arquipélago a un grupo de convictos para poboar a illa Floreana e en outubro de 1832 algúns artesáns e granxeiros uníronselles.
José Valdizán e Manuel Julián Cobos fixeron outro intento de colonización, adicándose á explotación dun tipo de liques que se recolleitaban nas illas (Roccella portentosa) e que se usaban como colorante. Logo do asasinato de Valdizán por parte dos seus traballadores, Cobos levou do continente un grupo de máis de cen traballadores á illa San Cristóbal para desenvolver unha plantación de cana de azucre. Dirixiu a súa plantación con man de ferro, o cal levou ao seu asasinato en 1904. Dende 1897 Antonio Gil iniciou outra plantación na illa Isabela.
Durante todo un ano, a partir de setembro de 1904, unha expedición da Academia de Ciencias de California, ao mando de Rollo Beck, estivo nas illas recompilando material científico en áreas de xeoloxía, entomoloxía, ornitoloxía, botánica, zooloxía e herpetoloxía. Outra expedición da mesma Academia levouse a cabo en 1932 (Expedición Templeton Crocker) para coleccionar insectos, peixes, cunchas, fósiles, aves e plantas.
Durante a segunda guerra mundial Ecuador autorizou a Estados Unidos ao establecemento dunha base naval na illa Baltra e estacións de radar noutras localizacións estratéxicas co fin de monitorizar o Canal de Panamá. En 1946 estableceuse en Isabela unha colonia penal, que foi desmantelada en 1959.
No ano 2007 a UNESCO declarou as illas Galápagos como Patrimonio da Humanidade en risco medioambiental.
División política
A provincia de Galápagos divídese en tres cantóns:
Conservación
En 1986 o mar que cerca as illas foi declarado reserva mariña. A UNESCO incluíu a Galápagos na lista de Patrimonio da Humanidade en 1978, e en decembro de 2001 ampliouse esta declaración para a reserva mariña.
Entre as especies de singular importancia que habitan nas illas están:
Principais illas
O arquipélago coñécese por unha variedade de nomes. O nome oficial é Arquipélago de Colón. A primeira carta de navegación das illas, aínda que rústica, foi realizada polo corsario Ambrose Cowley en 1684, e na devandita carta bautizou as illas cos nomes dalgúns dos seus amigos piratas e dalgúns nobres ingleses que apoiaban a causa dos piratas. As principais illas do arquipélago (cos seus nomes en inglés) son:
San Cristóbal (Chatham)
Chamada así en honor a Cristovo mártir, e en inglés o seu nome débese ao conde Chatham, a capital da provincia Puerto Baquerizo Moreno, atópase ao sur da illa.
Santa Fe (Barrington)
Chamada así en honor as Capitulacións de Santa Fe, asinadas o 17 de abril de 1492, nas que se outorgou a Cristovo Colón os títulos de Almirante Maior do Mar Océano, Vicerrei e Gobernador Xeral das terras que descubrise, o dereito de terna nos nomeamentos de rexedores, o décimo (o 10%) de tódalas mercadorías que se negociasen nas Indias. O nome de Barrington é en honor do Almirante Samuel Barrington.
Reina del Carmen
O Barco Museo Boniteiro Reina del Carmen é un barco museo atracado no porto de Burela. Coa súa recuperación e reconversión en museo, o concello de Burela dotaba á vila dun atractivo turístico, ao mesmo tempo que recuperaba unha parte da historia máis recente da localidade e rendía unha merecida homenaxe á xente do mar.
Illas Galápagos
Santa Fe (Barrington)
Ten unha superficie de 24 km² e unha altitude máxima de 259 metros. Santa Fe ten unha fraga de cactos Opuntia que son os máis grandes do arquipélago, e de Palo Santo. Precipicios costeiros son o fogar de gaivotas de cola bifurcada, paxaros tropicais e petreis. A iguana terrestre de Santa Fe habita na illa en gran cantidade ao igual que a Microlophus albemarlensis. Ten unha pintoresca lagoa de cor turquesa e augas tranquilas onde se poden realizar snorkeling con lobos mariños.
Reina del Carmen
Descrición do barco
Con 25 metros de eslora, o casco do barco foi contruído de distintas madeiras como carballo ou eucalipto para as cadernas e quilla respectivamente.
Illas Galápagos
Genovesa (Tower)
O seu nome provén da cidade de Xénova (Italia) onde se di que foi o lugar de nacemento de Colón. Ten unha superficie de 14 km² e unha altitude máxima de 76 metros. Esta illa está constituída polos restos dun gran cráter somerxido. O seu sobrenome de "a illa dos paxaros" xustifícase pola presenza, na Baía Darwin, de fragatas, gaivotas de cola bifurcada, que son as únicas da súa especie que teñen hábitos de caza nocturnos. Tamén se poden observar piqueiros de patas vermellas, andoriñas, gaivotas de lava, paxaros tropicais, pombas, petreis e pimpíns de Darwin. O sitio denominado "El Barranco" constitúe unha magnífica chaira para a observación das aves, especialmente os piqueiros enmascarados e de patas vermellas. Tamén hai unha gran fraga de Palo Santo.
Floreana (Charles ou Santa María)
Chamada así en honor a Juan José Flores, o primeiro presidente do Ecuador, durante cuxa administración o goberno ecuatoriano tomou posesión do arquipélago. Tamén se coñece como Santa María en honor a unha das carabelas de Colón. Ten unha superficie de 173 km² e unha altitude máxima de 640 metros. Foi unha das primeiras illas en ser habitada e que máis polémica causou na prensa internacional de comezos do século XX. Flamengos rosados e tartarugas mariñas aniñan nesta illa entre decembro e maio. Na baía de Correos, dende o século XX os baleeiros usaron unha cuba á maneira de oficina de correos para que as cartas puidesen ser recollidas e entregadas aos seus destinatarios, principalmente en Europa e nos Estados Unidos polos barcos que estivesen nunha viaxe de retorno. Na "Corona del Diablo", un cono volcánico somerxido, pódense observar interesantes formacións coralinas.
Reina del Carmen
Historia
Construído en 1967, sae por primeira vez do porto de Burela o 27 de xuño de 1968 para realizar a costeira do bonito do norte. Durante a súa longa vida, dedicouse á pesca de peixe espada, pescada ou bocareu. A súa última singradura realízaa desde o porto de Santander a Burela o 27 de setembro de 1998.
Illas Galápagos
Plaza Sur
Chamada así en honor a un presidente ecuatoriano, o Xeneral Leónidas Plaza. Ten unha superficie de 0,13 km² e unha altitude máxima de 23 metros. A flora de Plaza Sur inclúe cactos Opuntia e Sesuvium, que forman unha alfombra vermella sobre as formacións de lava. Iguanas (terrestres e mariñas, e mesmo algúns híbridos de ambas especies) abundan, ao igual que diversas variedades de paxaros que habitan as paredes rochosas do lado sur da illa, os paxaros tropicais e gaivotas de cola bifurcada.
Baltra (Seymour Sur)
Descoñécese a orixe do nome. Ten unha superficie de 27 km² e unha altitude máxima de 100 metros. O principal aeroporto do arquipélago está aquí e foi construído durante a segunda guerra mundial pola Mariña dos Estados Unidos para patrulla-lo Canal de Panamá. Nesta illa reintroducíronse iguanas terrestres logo de que esta especie nativa fose totalmente eliminada polos soldados dos Estados Unidos que estiveron acuartelados nesta illa. Ao longo da illa atópanse os vestixios dos cuarteis dos soldados. Algúns deles despois de retirárense volveron en calidade de turistas. Gran flora silvestre desértica hai na illa, maiormente poboada de cactos. Dende o aeroporto ao que chegan os avións dende o Ecuador continental saen buses gratis das aeroliñas cara á canle e ao peirao. Hai decenas de puntos para practicar surf, snorkeling e submarinismo co previo permiso da armada do Ecuador. Existe un segundo aeroporto fóra de servizo que data da segunda guerra mundial.
Baltra mírase de fronte ao sur con Santa Cruz, cunha separación duns 150 metros por unha canle de auga cristalina convivindo con lobos mariños, aves e moitas outras especies endémicas que acompañan o turista no percorrido en lanchas para cruzar a Santa Cruz onde lle agardan os buses que o levarán ata Puerto Ayora parte principal de Santa Cruz.
Santa Cruz (Indefatigable)
Chamada en honor a Cruz de Cristo, o seu nome en inglés é o dun barco inglés co antedito nome. Ten unha superficie de 986 km² e unha altitude máxima de 864 metros. En Santa Cruz está localizado o maior asentamento humano do arquipélago, no poboado de Puerto Ayora. A Estación Científica Charles Darwin e as oficinas centrais do Servizo do Parque Nacional están localizadas aquí. Na ECCD opera un centro de crianza de tartarugas onde estes quelonios son preparados para a súa reintrodución no seu hábitat natural. A "parte alta" de Santa Cruz ten unha exuberante vexetación e é famosa polos túneles de lava. Unha gran poboación de tartarugas habita nesta rexión. Caleta Tortuga Negra é unha área rodeada de mangleiral que utilizan como lugar de apareamento as tartarugas mariñas, raias e pequenas quenllas. Cerro Dragón, coñecido pola súa lagoa de flamengos e as súas iguanas terrestres, tamén se encontra nesta illa. Tortuga Bay unha das praias máis famosas polas súas cristalinas augas para facer snorkeling na parte de praia Mansa e en praia Brava excelentes ondas para practicar surf.
Seymour Norte
Leva o nome dun nobre inglés chamado Lord Hugh Seymour. Ten unha superficie de 1,9 km² e unha altitude máxima de 28 metros. Nesta illa existe unha gran poboación de piqueiros de patas azuis e gaivotas de cola bifurcada. Tamén hai numerosas fragatas.
Marchena (Bindloe)
Chamada así en honor de frei Antonio Marchena. Ten unha superficie de 130 km² e unha altitude máxima de 343 metros.
Pinzón (Duncan)
Chamada así en honor os irmáns Pinzón, capitáns das outras dúas carabelas de Colón, a Pinta e a Niña. Ten unha superficie de 18 km² e unha altitude máxima de 458 metros. Lobos mariños, tartarugas xigantes, iguanas mariñas e delfíns obsérvanse nesta illa.
Rábida (Jervis)
Leva o nome do convento de Rábida onde Colón deixou o seu fillo durante a súa viaxe do descubrimento de América. Ten unha superficie de 4,9 km² e unha altitude máxima de 367 metros. O alto contido de ferro da lava de Rábida ocasiona que a illa teña unha característica cor vermella. Ocasionalmente pódense observar flamengos nunha lagoa de auga salgada preto da praia, onde pelícanos e piqueiros constrúen os seus niños. Rexistráronse nove especies de pimpíns nesta illa.
Bartolomé
Chamada así en honor ao Tenente David Ewen Bartholomew da Mariña Británica. Ten unha superficie de 1,2 km² e unha altitude máxima de 114 metros. Aquí atópase o afamado Pináculo, que é a imaxe máis representativa do arquipélago. Aquí pódese observar o pingüín de Galápagos, así como lobos mariños. Tamén se observan formacións de lava e conos volcánicos recentes.