cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Os Montes, Cortapezas, Portomarín
Os Montes é un lugar da parroquia de Cortapezas no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Gabinete Numismático de Viena
O Gabinete Numismático de Viena (en alemán: Münzkabinett Wien), formalmente Gabinete de Moedas do Museo de Historia da Arte de Viena (Münzkabinett des Kunsthistorischen Museums Wien), é unha institución pública vinculada ao Museo de Historia da Arte de Viena que alberga a colección numismática máis ampla de Austria. Trátase do quinto gabinete numismático máis grande do mundo, logo dos de Londres, París, Berlín e San Petersburgo.
O seu director é Klaus Vondrovec.
Historia
A orixe desta gran colección de moedas de Viena remóntase aos Habsburgo como emperadores do Sacro Imperio Romano Xermánico, sinaladamente ao afán coleccionista de Maximiliano I (1459-1519) e do seu neto Fernando I (1503-1564), e tamén do fillo deste, o arquiduque Fernando II (1529-1595), príncipe do Tirol. En 1547, baixo Fernando I, está datado o primeiro inventario da colección imperial, que daquela constaba de 1.567 moedas, case todas elas romanas.
O emperador Rodolfo II (1552-1612), importante mecenas na corte de Praga, ampliou a colección e promoveu a arte da medalla, e Carlos VI (1685-1740) foi o primeiro en nomear un "inspector de medallas e antigüidades", o erudito sueco Carl Gustav Heraeus, en 1712, a quen se lle encomendou a creación dun gabinete imperial que unificase diversas coleccións existentes en diferentes lugares.
miniatura| Valentin Jamerai Duval ([[1695-1775), organizador do gabinete numismático de Francisco I (1708-1765), portando unha bandexa de medallas. ]]
Pola súa banda, Francisco Estevo de Lorena (1708-1765) chamou a Viena outro erudito, Valentin Jamerai Duval (1695-1775) para organizar a colección e ampliala á moeda moderna doutras partes do mundo. En 1748, Francisco Estevo tomou a transcendente decisión de unificar o denominado Numophylacium Carolino-Austriacum e o Numophylacium imperatoris Francisci I nun único gabinete. O inventario xeral preparado co gallo desta fusión compúñase de 50.000 elementos, entre eles 21.000 moedas antigas.
Aínda baixo a supervisión xeral de Duval, en 1774 nomeouse a Joseph Hilarius Eckhel (1737-1798) como director da colección de moedas e antigüidades, quen abriu ao público a colección e, en certo modo, estableceu as bases científicas da numismática coa súa obra en oito volumes Doctrina numorum veterum ("Coñecemento das moedas antigas"), que clasificaba as moedas segundo criterios xeográficos e cronolóxicos.
Durante o século XIX, as achegas doutras disciplinas históricas transformaron aínda máis o campo da numismática, que dunha perspectiva unicamente descritiva pasou a amosar interese pola historia do diñeiro e da circulación monetaria, o que ampliou o abano de actividades do gabinete. En 1891 produciuse a unificación da colección no Kunsthistorisches Museum (inaugurado ese mesmo ano), que ata entón estaba dividida en varias sedes na contorna de Viena, e en 1900 o Gabinete de Moedas e Antigüidades separouse en dúas coleccións diferentes. Finalmente, en 1909 o Gabinete numismático de Viena quedou definitivamente albergado, con identidade propia, no segundo andar do edificio do museo.
Colección e exposición
miniatura| Expositores nunha sala do Gabinete Numismático de Viena.
A colección actual do Gabinete Numismático de Viena está composta por preto de 700.000 obxectos relacionados coa numismática, entre moedas, medallas, billetes, condecoracións, tarxetas de crédito etc. Xunto co Gabinete de Medallas de París, o Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico, o Münzkabinett de Berlín, a colección numismática do Hermitage, en San Petersburgo, e a colección da American Numismatic Society, en Nova York, o gabinete vienés sitúase entre os máis completos e importantes no seu ámbito.
A exposición permanente do gabinete componse de arredor de 2.000 obxectos, distribuídos en dúas salas. Na primeira delas ofrécese unha visión xeral do desenvolvemento da medalla desde as súas orixes na Italia de principios do século XV ata os nosos días, xunto con insignias e condecoracións. Na segunda sala faise un percorrido pola historia do diñeiro, desde as formas de pagamento premonetarias e as primeiras moedas xurdidas na costa de Lidia, na Asia Menor, no século VII a. de C., ata as moedas e os billetes actuais.
Hai unha terceira sala, que se reserva para as exposicións especiais e de carácter temporal.
Directores
Logo da xubilación en 1899 de Friedrich von Kenner na dirección da colección de medallas e moedas, esta dividiuse transitoriamente en 1905 en dous departamentos, un de "moeda antiga, bizantina e oriental" e outro de "moeda medieval e moderna". Estes foron os directores da institución a partir da súa configuración dentro do Kunsthistorisches Museums:
Departamento de moeda antiga, bizantina e oriental
Departamento de moeda medieval e moderna
Gabinete unificado
Os Formigos, As Achas, A Cañiza
Os Formigos é un lugar da parroquia das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 14 habitantes, dos cales 8 eran homes e 6 eran mulleres.
Zazar, Cortapezas, Portomarín
Zazar é un lugar da parroquia de Cortapezas no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Wikipedia en bugi
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
Esta edición contaba o 5 de marzo de 2015 con 14 096 artigos e 6 717 usuarios rexistrados, o que a situaba no posto 114 de todas as edicións de Wikipedia (daquela eran 287) segundo o número de artigos, e a 190 segundo o número de usuarios rexistrados.
Encoro do Pé da Viña
miniatura|Escala de salmóns do encoro do Pé da Viña no río Eo. O encoro de Pé da Viña foi construído no 1907, no río Eo, entre as comunidades de Asturias (concello de Santiso de Abres) e Galicia (concello de Trabada). Recibe o seu nome do lugar do Pé da Viña, da parroquia de Vilaformán, e alimenta a central hidroeléctrica de Pé da Viña.
Historia
miniatura|Central eléctrica do Pé da Viña. En maio de 2022, co encoro e central pertencendo a ENEL Green Power España, a Audiencia Nacional ordenou derribar as instalacións, despois de que o Ministerio para a Transición Ecolóxica o decidise en xuño de 2019. A decisión vén argumentada por quedar 'acreditados os motivos de protección medioambiental que aconsellan a demolición das instalacións e a súa adecuación paisaxística'. As instalacións están nun LIC dentro da Reserva da Biosfera río Eo, Ozcos e Terras de Burón, ó pé da Ruta da antiga vía do ferrocarril Vilaoudriz - Ribadeo.
Deva de Abaixo, As Achas, A Cañiza
Deva de Abaixo é un lugar da parroquia das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 3 habitantes, dos cales 2 eran homes e 1 era muller.
Reboredo, Cortapezas, Portomarín
Reboredo é un lugar da parroquia de Cortapezas no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Linguaxe visual
miniatura|Conversa, de [[Arnold Lakhovsky. As obras pictóricas son elementos da linguaxe visual nas que un autor combina códigos (compositivos, cromáticos etc.), mensaxes (que poden ir desde moi esquemáticas e simples a complexas, metafóricas ou alegóricas), a canle (o propio soporte, a pintura) e varios destinatarios. En ocasións as mensaxes visuais poden ter tamén compoñentes metalingüísticos.]] miniatura|[[Visualización dos datos|Comunicación visual de datos da utilización media relativa de IPv4.]] miniatura|Petróglifos de ovellas nun deserto en América Linguaxe visual, do occitano Lenguatge (conxunto de linguas) e este do latín Lingua, (órgano do sistema dixestivo na cavidade bucal que usamos tamén para modular sons, e que por metonimia designou a fala e os idiomas); e de Vista do latín Visus e Videre, da raíz indoeuropea *weir, vinculada a coñecer , é a linguaxe que se establece a través de imaxes.
A creación dunha imaxe para comunicar unha idea presupón o uso dunha linguaxe visual. Considérase que, así­ como as persoas poden "verbalizar" o seu pensamento, elas poden "visualizar" o mesmo.
Na análise da "linguaxe visual", os elementos da linguaxe son delineados a través dos elementos de arte e principios de deseño. Un diagrama, un mapa e unha pintura son exemplos de usos da linguaxe visual. As súas unidades estruturais acostuman incluír:
A teoría da arte e do deseño son usadas para construír composicións visuais. Considérase que os elementos dunha imaxe representan conceptos espaciais, no plano ou nas tres dimensións, en lugar da forma linear usada para as palabras. A fala e a comunicación visual son medios paralelos e xeralmente interdependentes polos que o ser humano intercambia información.
A linguaxe visual obxectiva, a publicidade ou linguaxe visual publicitaria (ou comercial) e a linguaxe visual artística son tres vertentes da linguaxe visual que dependen do propósito para as que se empreguen.
O obxectivo da linguaxe publicitaria é informar, convencer ou vender, porque a mensaxe visual proposta é facilmente comprensible e capturada rapidamente.
Para os obxectivos da linguaxe visual artística, ver os artigos principais Arte [ Arte#  Evolución histórica do concepto de arte  ] e Tekné.
A visualización dos datos e ilustración científica nas súas diversas vertentes son dous eidos da linguaxe visual obxectiva, porén a linguaxe visual tende en ocasións á variedade de interpretacións, de tal xeito que hai quen non considera propiamente unha linguaxe á comunicación visual, dado que as mensaxes poden non ser unívocas.
Os pictogramas son figuras esquemáticas desenvolvidas desde a antigüidade, xa desde as pinturas rupestres. Aínda que non é escritura, os primeiros signos escritos foron estilizacións e abstraccións desas figuras esquemáticas, coa dobre función de recursos representativo-descriptivos (tamén como función ritual ou relixiosa), e un recurso mnemotécnico-identificador auxiliador da memoria.​ Posteriormente, estes símbolos mnemotécnicos, pasaron tamén a transmitir ideas, os chamados ideogramas. A primeira escritura considerada como tal, a escritura cuneiforme, é unha evolución de ideogramas.
Os pictogramas aínda se usan como o principal medio aproximado á comunicación escrita nalgunhas culturas non alfabetizadas de África, América e Oceanía. Tamén se usan a miúdo como símbolos pictóricos de representación pola maioría das culturas contemporáneas. Na primeira metade do século XX Gerd Arntz desenvolveu o sistema Isotype para establecer unha comunicación gráfica internacional.
A comunicación visual como un proceso de elaboración
miniatura|600px|
Diogo Soares (explorador)
Diogo Soares (alcumado o Galego) foi un navegador e explorador portugués do século XVI que viaxou polo Extremo Oriente, referido notoriamente no relato Peregrinación de Fernão Mendes Pinto. Segundo este, Diogo Soares terminou os seus días lapidado en Pegu, Myanmar, onde era gobernador. Foi pai de Baltasar Soares, residente, á data do fenecimento de seu pai, como el, en Pegu.
Linguaxe visual
A comunicación visual como un proceso de elaboración
Co desenvolvemento de perspectivas gráficas como as cónicas, no Renacemento cobrou unha importancia decisiva a representación en plano. Hoxe estamos habituados a procesar unha gran multiplicidade de informacións visual en plano, a través de imaxes artísticas e publicitarias, cómic, pantallas de móbiles e ordenadores, e diversidade de espectáculos audiovisuais coma o cine.
Sobre o proceso de comunicación visual como acto reflexivo podemos falar de sintaxe das obras de arte, gramática da escultura, semiótica da arquitectura etc.
Diogo Soares (explorador)
Traxectoria
Tras estes éxitos, catro anos pasan, até que, tras unha mudanza de réxime, Mambogoá entende serlle a xustiza favorábel. Mambogoá vai así a un templo e pronuncia asombrosas palabras, as cales, @impressionar fortemente os ouvintes, levantan un ror de xente e nun ápice unha multitude de máis de 50 mil persoas coincide ao pé do paço real esixindo xustiza. Esta, feita a gusto do pobo, leva Diogo Soares ao terreiro e aí é el lapidado pola multitude, con tamaña violencia e balbúrdia que moitos dos lapidadores acaban eles propios rotos. Unha hora despois da execución, o cadáver de Diogo Soares é desenterrado da chea de pedras e súas carnes son esnaquizadas en gran tumulto e gritaría, para pronto os meniños arrastraren polas rúas seu corpo traído polas tripas tirando pola cabeza recibindo esmola das xentes.
Deste episodio, o cantante portugués Fausto Bordalo Dias compuxo a canción A novela de Diogo Soares, incluída no álbum Por este rio acima de 1982.
Linguaxe visual
Semioloxía gráfica
miniatura| A semioloxía gráfica é unha teoría do deseño da información presentada por Jacques Bertin no seu libro de 1967, Semiologie Graphique. Esta teoría considérase "un marco para a análise e representación de datos en papel. Baseada na experiencia práctica de Bertin como xeógrafo e cartógrafo, en vez da investigación empírica" Este traballo, segundo Edward Tufte (2003) "ofrece un estudo en profundidade de diferentes técnicas gráficas (forma, orientación, cor, textura, volume, tamaño) para localizar e sinalizar cuantitativamente, normalmente ao longo do espazo xeográfico ou ao longo do tempo. Existe tamén a análise de gráficos e táboas de clasificación de datos. O libro contén varias ilustracións producidas por Bertin e os seus colegas "
Punto
Sendo o elemento visual máis sinxelo e preciso, o punto é unha forma visual (unidimensional no límite, como concepto xeométrico) que tamén serve para definir outras formas bidimensionais ou tridimensionais que poden dar unha sensación de proximidade ou ilusión de cor ou ton. "Cando facemos unha marca, xa sexa con pintura, unha sustancia dura ou un pau, pensamos neste elemento visual cun punto de referencia, un indicador de espazo"
Bueno (2008) considera que cando observamos, no inmenso ceo, un punto de luz, chama a atención, entón diriximos os ollos fixamente e sempre xorde unha pregunta. Nun papel baleiro, temos a sensación de que sempre buscamos algo, coma se os nosos ollos estivesen buscando un lugar onde parar. Un pequeno punto xa nos leva a deixar pasar a imaxinación e viaxar. Isto sen dicir que é con el cando comeza todo, é dicir, cando tocamos o lapis sobre o papel, antes de calquera outro movemento, nun simple contacto, atopamos un punto. Traballamos con punto, podemos obter efectos de luz e sombra, volume ou profundidade.
Nas artes gráficas, o punto é a medida en que se fusiona todo o material tipográfico. En xeometría represéntase polo cruzamento de dúas liñas. Para usalo como elemento decorativo pódese considerar nun pequeno círculo ou círculo.
Se o ollo viaxa nunha páxina baleira e limitada, en canto se atopa un punto, unha vista fixa do mesmo. Usado só, o punto dános pouco efecto decorativo, pero repetido ou combinado con outras figuras, pode ofrecernos un motivo interesante para a decoración. Moitas impresións están decoradas só por puntos dispostos simétricamente ou libremente. O punto pódese organizar en aliñación horizontal, vertical, inclinada etc., así como en proporcións variables.
Tamén se pode combinar con figuras rectas, rotas, curvas ou xeométricas. O punto sucesivo segue formando unha liña. Como se dixo, todo comeza cun punto. Para que observemos o simbolismo dunha estrutura gráfica, é necesario comezar polo elemento máis sinxelo que compón a cuestión, o PUNTO. O punto é a unidade de comunicación visual máis sinxela e irredutiblemente mínima. Cando facemos unha marca, xa sexa con tinta, cunha substancia ríxida como un pau, pensamos neste elemento visual como un punto de referencia ou un indicador do espazo.
Calquera punto ten un gran poder de atracción visual sobre o ollo, tanto se existe de xeito natural como se o colocou o home en resposta a algún obxectivo. Como elemento conceptual, un punto indica a posición. Non ten nin lonxitude nin anchura. Pode representar o comezo e o final dunha liña e é onde se cruzan dúas liñas. É un "ser vivo". A unidade mínima de presenza. Estamos moi afeitos a usalo por escrito, como agora, pero ten outras posicións ademais desta.
O punto é a representación da partícula xeométrica mínima da materia e desde un punto de vista simbólico, considérase como un elemento de orixe.
Como elemento visual, o punto ten forma, cor, tamaño e textura. As súas principais características son: Tamaño - debe ser relativamente pequeno e Formato - debe ser razoablemente sinxelo.
Liña
"Liña" vén do latín linẽa, é un termo con múltiples significados. Pódese dicir que unha liña non é máis que unha cadea de puntos Matematicamente dous puntos xeneran unha recta, unha liña pode ser un conxunto de puntos que marquen unha direccionalidade ou unha curva. Os puntos teñen un gran poder de atracción visual no ollo. Na natureza, as formas redondeadas son máis comúns, xa que, no seu estado natural, a recta e o cadrado son verdadeiras rarezas e a liña é o elemento que divide ou percorre o campo visual.
miniatura|Pontevedra's line, obra de Richard Long na [[Illa das Esculturas|illa das esculturas]]
Forma
En "Sintaxe da linguaxe visual", Dondis (1997) informa que a liña describe unha forma, na linguaxe das artes visuais, a liña articula a complexidade da forma. Hai tres formas básicas: o cadrado, o círculo e o triángulo equilátero, cada un coas súas características específicas, e a cada un dáselle un gran número de significados, algúns por asociación, outros por conexión arbitraria e outros, incluso a través das nosas percepcións psicolóxicas e fisiolóxicas.
Segundo Gilbson (1951 apud Santaella, 2001), a forma pode referirse á superficie curva dunha femia humana ou aos contornos dun torniquete, un poliedro ou o estilo dun xogo de tenis masculino. O autor considera modo, figura, estrutura, patrón, orde, disposición, configuración, plano, esquema, esquema como termos similares sen significados distintos. Esta terminoloxía indefinida é unha fonte de confusión e escuridade para filósofos, artistas, críticos e escritores.
O autor delimita onde hai tres significados xerais para o termo forma:
Polo tanto, podemos, aínda que constitúe unha gran simplificación, definir "a forma como conservadora e o contido como revolucionario".
Cor
A cor é un elemento fundamental na linguaxe visual: inflúe no noso comportamento, transmite mensaxes e sensacións. Na nosa vida diaria, a cor está moi presente e a miúdo está ligada a significados simbólicos. Pódese atopar, por exemplo, nun cartel informativo para xornais, revistas etc., nunha bandeira, nun spot publicitario etc. As cores teñen efectos físicos que levan temopo a ser estudados, dos que se derivan terapias e pseudoterapias, e hai distintos aspectos psicolóxicos do cromatismo, algúns probados e outros atribuídos.
As cores e os tons exercen o seu poder nos ambientes que nos rodean, en arquitectura, decoración, deseño, belas artes, roupa etc. Non interfiren na ocupación dos espazos, senón que se expresan en sensacións, como sobriedade ou neutralidade, confort, incluído o térmico, o quente ou o frío. Ao longo das décadas do século pasado, observouse sorprendentemente o avance do espazo das imaxes sobre o espazo das palabras, un escenario no que as imaxes devoran ao seu propio fillo, a escritura. .
Textura
Segundo Dondis (1991). A textura é o elemento visual que a miúdo serve como substituto das calidades doutro sentido, o tacto. De feito, con todo, podemos apreciar e recoñecer a textura a través do tacto ou a visión, ou incluso a través dunha combinación de ambas. Dondis tamén afirma que é posible que unha textura non teña calidades táctiles, senón só ópticas, como no caso das liñas dunha páxina impresa, os patróns dun tecido particular ou as liñas superpostas dun esbozo. O autor tamén informa de que, onde hai unha textura real, conviven as calidades táctiles e ópticas, non como ton e cor, que se unen nun valor comparable e uniforme, senón dun xeito único e específico, que permite a man e o ollo. un sentimento individual, aínda que proxectamos un forte significado asociativo en ambos. A aparición da lixa e a sensación que provoca teñen o mesmo significado intelectual, pero non o mesmo valor. Son experiencias únicas, que poden ou non ser suxestivas mutuamente en determinadas circunstancias. O xuízo do ollo adoita confirmarse coa man a través da obxectividade do tacto.
Dinamismo e dimensión temporal
miniatura|Unha das vistas da Casa sobre a fervenza. Hai aspectos da linguaxe visual, tanto na corporal (cronémica, proxemia...) como na obxectual (secuenciación, percorridos...) que precisan dunha dimensión temporal para a súa comprensión. Algunhas obras de arte, como a Casa da fervenza ou Fallingwater de Frank Lloyd Wright exploran esa dimensión, e están concibidas para que non se poida ter unha percepción da totalidade obrigando a un percorrido pola mesma (outras obras arquitectónicas buscan o contrario, ser percibidas como un todo).
Varios movementos das vangardas tiñan como idea forza precisamente o dinamismo, e algunhas como o cubismo buscaban a dimensión que transcendese o espazo-tempo. Na segunda metade do século XX artistas como Alexander Calder e outros do movemento da arte cinética e do op-art incorporaron movemento ás esculturas.
A comunicación visual a través das imaxes secuenciadas do cine tamén exploran ese dinamismo, proxectando información visual estática que percibimos como movemento pola persistencia da visión e o efecto phi descrito por investigadores da Gestalt.
Proteína carrexadora de acilos
A proteína carrexadora de acilos (ACP polas súas siglas en inglés de acyl carrier protein), tamén chamada proteína portadora de acilos ou proteína transportadora de acilos, é un cofactor da maquinaria de biosíntese de ácidos graxos e de policétidos. En ambos os casos, a cadea en crecemento está unida á ACP por medio dun tioéster derivado do tiol distal do resto 4'-fosfopanteteína. É unha das proteinas máis abundantes nas células de Escherichia coli, presente tamén nos animais.
Biosíntese
Despois da expresión da apoproteína inactiva ou apo ACP, un residuo de 4'-fosfopanteteína únese a un residuo de serina da ACP. Este acoplamento está mediado pola proteína carrexadora de acilos sintase (ACPS), unha 4'-fosfopanteteinil transferase. A 4'-fosfopanteteína é un grupo prostético de varias ACPs, incluíndo as ACPs das ácido graxo sintases, as ACPs das policétido sintases, as proteínas carrexadoras de peptidilos (PCP), xunto coas proteínas carrexadoras de arilos (ArCP) das péptido non ribosómico sintetases (NRPS).
A ACP do complexo da ácido gaxo sintetase citosólica animal está situada no centro do sistema e a ela vanse unindo covalentemente os intermediarios da sintese dos ácidos graxos. É unha proteína de só uns 9.000 Da, comparada cos 400.000 Da de todo o complexo. O seu grupo prostético é a 4'-fosfopanteteína, que está unida covalentemente a unha serina da ACP e ten un grupo -SH, onde se unen os acilos. Os intemediarios acilo esterificanse coa ACP durante a construción da cadea hidrocarbonada do ácido graxo. Os grupos acilo van pasando dun sitio activo do complexo encimático ao seguinte. O primeiro grupo acilo que se une á panteteína da ACP é un malonilo (procedente do malonil-CoA), pero despois o complexo encimático vaille pasando sucesivos grupos acetilo (procedentes do acetil-CoA), que se unen ao malonilo agrandando a cadea ata que estea terminada despois de varios pasos e modificacións.
O Freixo, As Achas, A Cañiza
O Freixo é un lugar da parroquia das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 32 habitantes, dos cales 15 eran homes e 17 eran mulleres.
Asplenium ruta-muraria
Asplenium ruta-muraria L. 1753 é un fento da familia Aspleniaceae.
Descrición
miniatura|Porte. Obsérvese o escaso [[Solo|chan que sustenta ao individuo.]] miniatura|Ilustración miniatura|Fronde. Trátase dunha planta rizomatosa da cal emerxen frondes en fascículos laxos. Ditas frondes, de 2 a 15 cm de lonxitude, posúen láminas pinnadas dunha a tres veces. As pínnulas, en forma de cuña, son enteiras ou denticuladas. O peciolo, castaño na súa base, é verdoso no resto da súa lonxitude. Os soros, baixo un indusio fimbriado, son lineares. 2n=144. A forma vital é de hemicriptófito.
Distribución e hábitat
Presente nas zonas tépedas do Hemisferio Norte. Común no norte da península ibérica, pode aparecer tamén no centro, sur e levante. Trátase dunha especie propia de fisuras de rochas calcarias e de pedregais en xeral, especialmente en zonas umbrías e húmidas, sempre a altitudes superiores a 800 m.
Usos
Principios activos: contén taninos, sales, mucílago, ácido gálico.
Indicacións: é pectoral, aperitivo, antitusivo. emenagogo, oftálmico, adstrinxente, hemostático suave. En forma de colirio deu moi bos resultados en oftalmias e numerosas enfermidades dos ollos.
O Alto do Valiño, Cortapezas, Portomarín
O Alto do Valiño é un lugar da parroquia de Cortapezas no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Asplenium ruta-muraria
Taxonomía
Número de cromosomas de Asplenium ruta-muraria (Fam. Aspleniaceae) e taxóns infraespecíficos: n=72
ruta-muraria: epíteto composto pola palabra grega: ruta, ρυτη = "herba amarga" e murus = "muro, parede",
As Grades, As Achas, A Cañiza
As Grades é un lugar da parroquia das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 24 habitantes, dos cales 13 eran homes e 11 eran mulleres.
Esox (xénero)
miniatura|260px|Esox americanus miniatura|260px|Esox cisalpinus miniatura|260px|Esox masquinongy miniatura|260px|Esox niger miniatura|260px|Esox reichertii miniatura|260px|Esox fósil
Esox é un xénero de peixes osteíctios da orde dos esociformes, que é o tipo da familia dos esócidos.
Descrición
O xénero foi descrito en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae.
Etimoloxía
O nome científico Esox é un termo do latín científico derivado do latín, e este do grego antigo isox, nome dun peixe, tirado dun nome céltico.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xéner coñeceuse tamén polos sinónimos:
Especies
Na actualidade, segundo o WoRMS, recoñécense no xénero as seguintes sete especies:
Características
Os lucios teñen a forma alongada, semellante a un torpedo, típica dos peixes depredadores, con cabezas acabadas en punta e dentes afiados. A súa cor adoita ser gris-verdosa, moteada ou con raias ao longo das súas costas, que lles subministran camuflaxe entre as herbas submarinas, e cada patrón de cada lucio é único. Poden medrar até unha lonxitude máxima rexistrada de 1,83 m, alcanzando un peso máximo rexistrado de 35 kg.
O seu fociño é parecido ao dun pato. A aleta caudal e bifurcada; os raios das aletas caudais oscilan entren 40 e 50, xeralmente con 17 raios ramificados; sen espiñas. O corpo está cuberto por numerosos pequenas escamas cicloides. A súa liña lateral é completa. Presentan polo menos 8 poros na canle infraorbitaria. A columna vertebral está formada por de 43 a 67 vértebras.
Os lucios son depredadores voraces, alimentándose dunha gran variedade de peixes e outros vertebrados.
O Gabián, As Achas, A Cañiza
O Gabián é un lugar da parroquia das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 34 habitantes, dos cales 17 eran homes e 17 eran mulleres.
As Guindeiras, As Achas, A Cañiza
As Guindeiras é un lugar da parroquia das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 46 habitantes, dos cales 25 eran homes e 21 eran mulleres.
Leucoaraiose
dereita|miniatura|Imaxe de resonancia magnética: leucoaraiose nun paciente de 90 anos, que presenta ademais unha atrofia cerebral. O termo leucoaraiose emprégase en medicina para describir un achado radiolóxico que consiste na perda difusa de densidade en varias rexións da substancia branca do cerebro, próximas aos ventrículos cerebrais e á cortiza cerebral profunda. Non é un diagnóstico, senón un achado radiolóxico, detéctase mediante imaxes obtidas por diferentes técnicas, como a resonancia magnética nuclear e a tomografía axial computarizada. miniatura|Imaxe de resonancia magnética ponderación T2 FLAIR: lesións de leucoaraiosis (frechas). A leucoaraiose pode aparecer en diferentes procesos, como a doenza de Alzhéimer, a demencia multiinfarto e a enfermidade de Binswanger, aínda que é frecuente que se observe en persoas de idade avanzada que non presentan ningún signo de enfermidade. Desta forma detéctase no 22% de suxeitos menores de 40 anos e nun 30-92% en maiores de 60 anos, por iso para moitos autores non sería máis que un proceso fisiolóxico asociado ao envellecemento.
Historia
O termo procede do grego leuko (branco) e araios (rarefacción). O neurólogo canadense Vladimir Hachinski acuñou o nome en 1987.
Síntomas
Dado que a leucoaraiose non é unha doenza, senón un termo de neuroimaxe descritivo e que se presenta tanto en persoas completamente normais como en distintas situacións clínicas e patolóxicas, entre elas a enfermidade de Alzhéimer e outras demencias, non existen síntomas específicos asociados a esta condición.
A Eirexe, Cortapezas, Portomarín
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Oscar Schmidt
Oscar Daniel Bezerra Schmidt, alcumado Mão Santa, nado o 16 de febreiro de 1958 en Natal, Río Grande do Norte, é un ex-xogador profesional internacional de baloncesto brasileiro. Membro do Salón da Fama, xogaba na pocisión de ala cunha altura de 2,05 m. Schmidt está consideradso como o maior anotador da historia do baloncesto con 49 737 puntos.
Rocío Seijas
Rocío Seijas Vázquez é unha política galega.
Traxectoria
Nas eleccións municipais de 2019 formou parte da candidatura de Independentes por Monterroso (IxM) encabezada por Antonio Gato Soengas e foi elixida concelleira e tenente alcalde. Ao pouco tempo foi destituída polo alcalde. Logo da renuncia á alcaldía e o abandonou do concello polo alcalde Antonio Gato en xullo de 2020, foi elixida alcaldesa de Monterroso o 29 de xullo grazas ao apoio dos edís do PPdeG. Nas municipais de 2023 encabezou a candidatura de IxM que obtivo dous edís, e foi elixida concelleira.
A Laxa, As Achas, A Cañiza
A Laxa é un lugar da parroquia das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Erasmushogeschool Brussel
miniatura|347x347px| Campus Dansaert Bloemenhof (centro de [[Bruxelas )]] miniatura|260x260px| Campus Jette miniatura|260x260px| Campus Kaai (Anderlecht) A Erasmushogeschool Brussel (EhB) é un Hogeschool (colexio universitario, universidade) da comunidade flamenga. Con preto de 5.500 estudantes, é unha das maiores facultades de lingua holandesa de Bruxelas. O colexio toma o seu nome do filósofo humanista Desiderio Erasmo de Rotterdam. En liña coas súas ideas, o pluralismo, a apertura e a tolerancia forman a filosofía básica da universidade de ciencias aplicadas.
É membro do Grupo Compostela de Universidades.
Historia
A Erasmushogeschool Brussel foi creada en 1995 a través dunha fusión dos colexios universitarios :
Desde 2003, formou unha asociación universitaria coa Vrije Universiteit Brussel (VUB), a Universitaire Associatie Brussel (UAB). Forma parte do Grupo Compostela de Universidades
Áreas de Interese
A Erasmushogeschool Brussel ofrece cursos de posgrao, licenciatura e máster, posgrao e cursos de formación continua nas seguintes áreas de interese:
Departamentos e Escolas de Artes
EhB ten 2 departamentos, 2 Escolas de Artes e unha Unidade funcional:
Círculos de estudantes
Os círculos de estudantes reúnense baixo o corpo estudantil paraugas BSK (Brussels Senioren Konvent).
Lipoamida
A lipoamida é unha amida drivada do ácido lipoico. É unha amida monocarboxílica e un ditiolano. Orixínase pola condensación formal do grupo carboxilo do ácido lipoico con amoníaco. É un metabolito que se encontra en bacterias, lévedos e animais, entre eles os humanos. O grupo carboxilo únese a unha lisina dunha proteína por medio dun enlace amida. A lipoamida é un coencima que transfire acetilos e hidróxenos no proceso de desacilación oxidación do piruvato, usado en farmacoloxia. É un cofactor esencial para encimas do ciclo do ácido cítrico, do catabolismo da glicina e de aminoácidos de cadea ramificada. É ilustrativa do papel bioquímico da lipoamida a conversión do piruvato en acetil lipoamida.
|center|450px
UNESP
A Universidade Estadual de Sao Paulo "Júlio de Mesquita Filho" (UNESP, Universidade Estadual Paulista en portugués), é unha universidade pública do estado de São Paulo no Brasil.
Nome
O padroado da universidade homenaxea o xornalista e político Júlio de Mesquita Filho, formado en Europa e no Brasil, onde estivo preso, e exiliado en Portugal, Francia e EEUU.
Vínculos internacionais
A Unesp forma parte do Grupo Compostela de Universidades.
Estrutura
A universidade consta de 24 campus e 34 institutos: miniatura| Mapa do estado de São Paulo cos concellos nos que están presentes os campus da UNESP (en vermello). miniatura| Facultade de Odontoloxía de Araçatuba
Aparicións de Fátima
miniatura|267x267px|Imaxe orixinal da [[Nosa Señora de Fátima.]] Aparicións de Fátima é a designación común que se dá a un ciclo de aparición mariana que ocorreu durante o ano de 1917 na localidade de Fátima, en Portugal. Este ciclo de fenómenos extraordinarios seguiu a outras aparicións da Virxe María, decorridas ao redor do ano de 1758, na mesma parroquia, no lugar onde se atopa o Santuario de Nosa Señora da Ortiga.
O 13 de maio de 1917, tres fillos, Lúcia dos Santos (10 anos), Francisco Marto (9 anos) e Jacinta Marto (7 anos), afirmou haber visto "...unha dama máis brillante que o Sol" sobre unha aciñeira dun metro ou máis de altura, cando estaban coidando un pequeno rabaño na Cova da Iria, preto da aldea de Aljustrel. Lucía viu, escoitou e falou coa aparición, Jacinta viu e escoitou e Francisco só a viu pero non a escoitou.
A aparición da Virxe María repetiuse durante os seguintes cinco meses e foi portadora dunha importante mensaxe para o mundo. A 13 de outubro de 1917, a aparición presentouse a eles como "a Señora do Rosario".
Estas aparicións foron precedidas e seguidas por outros fenómenos, acontecementos que foron relatados e anotados pola vidente Lúcia, primeiro en 1922 en forma sumaria (a petición do seu confesor no Asilo de Vilar, o padre Manuel Pereira Lopes) e despois con máis detalle a partir de 1935, en catro manuscritos coñecidos como Memorias I, II, III e IV, estes últimos transcritos con outras fontes neste artigo.
Contexto histórico
dereita|miniatura|388x388px|Localización xeográfica de Fátima en Portugal Nos anos das aparicións, Portugal, país de maioría católica, pobre e inculto, atravesaba unha das maiores crises da súa historia. En 1908, o Rei D.Carlos I fora asasinado na rúa, xunto co seu fillo máis vello, por dous membros da Carbonaria. O 5 de outubro de 1910 proclamouse a república, a monarquía abolida e o sucesor D.Manuel II, obrigado a abandonar o país. A nova república, liberal e laica, entrou inmediatamente en conflito coa Igrexa. Entre as súas principais medidas destacan a expulsión da Compañía de Xesús e das ordes do clero regular, o peche de conventos, a prohibición do ensino relixioso nos colexios, a lei do divorcio e a separación de Igrexa e Estado. En maio de 1911, o Papa Pío X rexeitou enérgicamente as leis de secularización introducidas polo novo goberno.
A partir de maio de 1916, o país entra na primeira guerra mundial, enviando durante o ano das aparicións, en 1917, cerca de 55 mil homes para Francia, así como outras forzas para Angola e Mozambique, que fora invadida polos alemáns, coa expectativa de grandes perdas de vidas humanas e un grande esforzo material.
Pasaron varios anos de caos e inestabilidade, con gobernos sucesivos nun espazo de tempo limitado -nos dezaseis anos da súa duración, a I República tivo nove presidentes e corenta e cinco gobernos. Ata que, o 28 de maio de 1926, o xeneral Gomes da Costa instaura unha ditadura militar, precursora do Estado Novo — o cal permanecería ata o 25 de abril de 1974.
Era en Aljustrel onde vivían os pastores. O lugar estaba habitado por só unhas 25 familias. Lúcia era a máis nova dos sete fillos de María Rosa e António dos Santos. Preto vivían os pais de Jacinta e Francisco (primos primos de Lúcia), Manuel Marto e Olímpia de Jesús, que criaron en total nove fillos. As familias dedicáronse á agricultura e á gandería. Os nenos non asistían á escola (os tres eran analfabetos) e axudaban aos seus pais pastoreando ovellas. O analfabetismo alcanzaba entón o 67% da poboación portuguesa, pero era maior nas rexións rurais e entre as mulleres (75%).
En canto á familia dos pastores, só a nai de Lúcia, María Rosa, aprendera unhas letras. Por iso, os nenos aprenderon catequese e varias historias de aparicións da Nosa Señora, xunto coa Biblia e o libro "Misión Abreviada", da nai de Lucía.
Aparicións do Anxo
Antes das aparicións da Virxe María na Cova da Iría en 1917, Lúcia, Francisco e Jacinta tiveron o ano anterior tres visións dun Anxo. Estas visións permaneceron inéditas ata 1937, cando Lúcia as divulgou por primeira vez, no chamado texto Memoria II. A narración é máis completa e o texto definitivo das Oracións do Anxo publícase en Memoria IV, escrito en 1941. As aparicións do Anxo en 1916 foron precedidas doutras tres visións, de abril a outubro de 1915, nas que Lúcia e outras tres pastoras, Teresa Matias, a súa irmá María Rosa e María Justino viron, tamén no monte de Cabeço, e noutras lugares, suspendidos no aire sobre o souto do val "unha nube, por así dicir, máis branca que a neve, algo transparente, con forma humana. Era unha figura, como se fose unha estatua de neve, que os raios do sol tornaban algo transparente". A descrición é da propia irmá Lucía:
Primeira aparición
esquerda|miniatura|300x300px|[[Lúcia dos Santos|Lúcia (mediana, aos dez anos de idade) e seus dous primos: Francisco (nove anos) e Jacinta Marto (sete anos) suxeitando seus rosários (fotografía tomada no momento das aparicións).]] O relato da máis vella dos videntes, Lúcia, describiu os feitos do seguinte xeito:
Superdotación
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Gifted_class.jpg/220px-Gifted_class.jpg|dereita|miniatura| Os superdotados ou altamente cualificados teñen un mellor rendemento en clases especiais que lles permiten desenvolver as súas habilidades Superdotado é unha persoa que ten unha capacidade mental significativamente superior á media. Como un talento, a superdotación é a aptitude para realizar actividades intelectuais, artísticas ou deportivas que parecen innatas, xa que a persoa superdotada parece mostrar tales habilidades sen poder explicar como aprendeu. Porén, tales habilidades tamén se desenvolven mediante o esforzo persoal e é un erro pensar que as persoas superdotadas non precisan ser ensinadas, só precisan dunha educación diferenciada que satisfaga a súa demanda de coñecementos. As principais características dunha persoa superdotada son, segundo Joseph Renzulli: altas habilidades, creatividade e compromiso coa tarefa. Trátase da capacidade de participar profundamente en actividades relacionadas coa súa área de interese, xa sexa artística, académica ou deportiva.
Aparicións de Fátima
Segunda aparición
A segunda aparición tivo lugar no verán de 1916, sobre o pozo da casa dos pais de Lúcia, ao carón do que xogaban os nenos. Así narra Lúcia:
Superdotación
A alta capacidade ou superdotación pode ser xeral ou específica. Por exemplo, unha persoa intelectualmente dotada pode ter un talento impresionante para as matemáticas, pero non demostrar habilidades lingüísticas igual de fortes, ou viceversa. Cando se combina cun reto do currículo axeitado e a dilixencia necesaria para adquirir e executar moitas habilidades aprendidas, a alta capacidade adoita producir un éxito académico excepcional.
Conceptos de intelixencia, superdotación e altas habilidades ou capacidades
Pódese definir como a capacidade mental para razoar, planificar, resolver problemas, ideas abstractas, comprender ideas, linguaxes e aprender. Segundo a definición tomada, a intelixencia pode considerarse un dos aspectos da personalidade. O psicopedagogo israelí Reuven Feuerstein afirma que a intelixencia humana pode ser estimulada a calquera idade. Segundo a súa teoría da modificabilidade cognitiva estrutural, imesmo os individuos considerados non aptos poden ter a súa intelixencia "ampliada", adquirindo así a capacidade de aprender.
Na década de 1990, a psicóloga estadounidense Linda Gottfredson procurou reunir a un gran grupo de investigadores (131 científicos foron invitados e 52 asinaron o documento) para tentar chegar a unha definición actualizada para o concepto de intelixencia. A definición foi a seguinte:
" unha capacidade mental moi xeral que, entre outras cousas, implica a capacidade de razoar, planificar, resolver problemas, pensar abstractamente, comprender ideas complexas, aprender rápido e aprender da experiencia. Non é unha mera aprendizaxe literaria, unha habilidade estritamente académica ou un talento para saír ben nas probas. Pola contra, o concepto refírese a unha capacidade máis ampla e profunda para comprender o mundo que te rodea: "captar polo aire", "captar" o significado das cousas ou "percibir" unha cousa."
Identificación
A proba de coeficiente intelectual (intelligence quotient), foi feita para medir a intelixencia, pero non é precisa e non pode avaliar todas as áreas de alto rendemento que ten unha persoa, polo que non convén avaliar a superdotación só coa proba, que é unha medida consagrada. Pola proba WAIS, que é a máis utilizada, o individuo que presenta un coeficiente intelectual superior a 130, cunha desviación estándar de 15 puntos, considérase superdotado, que sería o 2% máis alto. Varias ideas sobre a definición están en desenvolvemento e formuláronse mellores formas de identificar a superdotación intelectual.
A principal motivación dos estudos é o recoñecemento precoz do potencial da persoa para proporcionar as condicións adecuadas para o seu desenvolvemento. Para iso, os educadores e orientadores poden, ademais da observación directa da conduta e do rendemento, facer uso de escalas características (método desenvolvido polos investigadores Renzulli, Smith, White, Callahan, Hartman e Westberg onde o profesor avalía a frecuencia coa que os aspectos relacionados co a aprendizaxe, a creatividade e a motivación rexístranse na vida cotiá do alumnado), cuestionarios, entrevistas ou conversas coa persoa, coa familia, co profesorado, etc.
Altas habilidades ou superdotación e Medicina
En medicina, os estudos da estrutura da mielina das neuronas e un funcionamento máis óptimo do cerebro considéranse importantes como causas da capacidade superior. A diferenza entre un individuo normal e un superdotado son as complexas conexións cerebrais e non o número de neuronas.
Altas habilidades ou superdotación e Socioloxía
En canto á Socioloxía, hai diferentes efectos. Durante a infancia e a adolescencia, nalgúns casos son acollidos por unha maior intelixencia e madurez por grupos máis avanzados, xeralmente en idade. Ás veces son rexeitados por motivos como a falta de intereses compartidos, envexa, celos, etc. Co tempo, adoitan establecer amizades concretas, normalmente con persoas con intereses maduros e concretos.
Altas capacidades ou superdotación e Psicoloxía
Ás veces, a alta capacidade non se recoñece na infancia e os nenos con alta capacidade ás veces son diagnosticados con trastorno afectivo bipolar, trastorno por déficit de atención e hiperactividade, trastorno de oposición e desafiante, depresión, ansiedade, trastorno obsesivo-compulsivo ou outros problemas.
Algunhas características da superdotación son:
Estratexias didácticas
A Organización Mundial da Saúde define unha persoa superdotada como "aquela que ten un cociente intelectual superior a 130" na escala de David Wechler. Así mesmo, estímase que o 2% da poboación pode considerarse superdotada. Non obstante, só se detectan o 0,01% deles. A OMS define as persoas con altas capacidades como aquelas cun cociente superior a 120 na mesma escala.
A lexislación en diversos estados ou países recollen a necesidade de que os alumnos superdotados intelectualmente ou con altas capacidades intelectuais reciban atención educativa específica por parte das administracións educativas.
Para satisfacer as necesidades educativas especiais dos superdotados, existen dous enfoques de ensino.
As clases de aceleración permiten que o alumno salte etapas da formación regulamentaria. Existen diferentes estratexias para acadar este obxectivo.
O Lazareto, As Achas, A Cañiza
O Lazareto é un lugar da parroquia das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Juan Pantoja de la Cruz
Juan Pantoja de la Cruz nado en Valladolid en 1553 e finado en Madrid o 26 de outubro de 1608, foi un pintor castelán renacentista, especializado no retrato cortesán cunha estética que aínda é a do manierismo renacentista, formado sobre os modelos de Antonio Moro e Alonso Sánchez Coello.
Vida e obra
miniatura| A Infanta Isabel Clara Eugenia, 1599 (Alte Pinakothek de [[Múnic).]] Moi novo trasladouse a Madrid, onde foi discípulo de Alonso Sánchez Coello, con quen colaborou nalgunhas obras. En 1587, Pantoja casou e independizouse como pintor ao ano seguinte, coincidindo coa morte do seu mestre (1588). A partir de entón foi o retratista máis importante da corte, aínda que non foi até 1596 cando obtivo o título de pintor da corte do rei Filipe II.
En 1598, cando Filipe III subiu ao trono, converteuse no retratista oficial da corte. Tamén foi retratista da nobreza, mantendo as mesmas convencións que se aprecia no retrato do Duque de Lerma (1602) na Fundación Medinaceli, ou no de Don Diego de Villamayor (1605) no Museo do Ermitage, aínda que no retrato de medio corpo dun Cabaleiro de Santiago (1601), Museo do Prado, hai unha maior percepción psicolóxica, quizais porque foi pintado con máis soltura, xunto cun estudo máis avanzado da luz (nesa liña desenvolveuse séculos máis tarde o naturalismo).