cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Camiño Francés
21ª etapa: El Burgo Ranero - Mansilla de las Mulas
Tras 13 km de andadura, coa única novidade do rego Valdeasneros e o lugar de Villamarco, un pouco apartado ó sur, alcánzase Reliegos, a Pallantia romana, e, 6 km despois, chégase a Mansilla de las Mulas (Manxilla, no Calixtino), localidade que aínda conserva boa parte das murallas que a protexían coas súas catro portas.
O peregrino que vén polo Camiño francés entra na vila a través da Porta do Castelo, ó sur, que foi a porta principal da muralla e da que só se conservan as paredes laterais. O que tomara a desviación por Calzadilla (a chamada alternativa da Vía Trajana) faino pola porta de Santa María, ó oeste, única que se conserva íntegra.
Mansilla goza de carta puebla desde 1181, da man de Fernando II (enterrado no Panteón Real da Catedral de Santiago de Compostela). Foi en tempos unha vila de certa importancia, con sete igrexas, dous conventos, tres hospitais de peregrinos e un mercado de gando. Hoxe, cerca do mosteiro de San Agustín, está a rúa de los Peregrinos.
22ª etapa: Mansilla de las Mulas - León
miniatura|Catedral de León. Mansilla de las Mulas - Villamoros de Mansilla - Puente Villarente - Arcahueja - Puente Castro - Léon
O Camiño deixa Mansilla cruzando o río Esla (Astura), o afluente máis caudaloso do río Douro e ata chegar a León seguirá a beiravía da nacional N-601. Ó pouco chega a Villamoros de Mansilla (ou Villamoros del Camino Francés) pero antes cómpre indicar que unha desviación ó norte leva ata o mosteiro de San Miguel de Escalada, templo mozárabe fundado o ano 913 sobre os restos doutro anterior visigótico.
Logo chega a Puente Villarente, onde cruza o río Porma a través dunha ponte xa citada no Calixtino e, pasada a ponte, un Hospital de peregrinos fundado no XVI.
Segue por Sanfelismo, a aldea de Arcahueja e Valdelafuente. No Alto del Portillo, desde o que xa se contempla León houbo un cruceiro moderno que substitúe outro medieval que hoxe está na praza de San Marcos. Éntrase en León por Puente Castro, o antigo Castro Iudeorum, campo dos xudeus, e hoxe un barrio de León. A ponte, do s. XIII pero moi modificada no XVIII, cruza o río Torío, que se unirá ó óutro lado da cidade co Bernesga.
León é unha das máis importantes cidades do Camiño de Santiago, na que destacan a Catedral (gótica, construída entre 1205 e 1305), a Basílica de Santo Isidoro (románica, iniciada en 1063 e ampliada posteriormente, cun interesante Panteón Real; Santo Isidoro tamén conta cunha Porta do Perdón, esculpida polo mestre Esteban, o autor da Fachada das Praterías da catedral compostelá) e o Hospital de San Marcos, antigo hospital de peregrinos e hoxe restaurado nun luxoso Parador de turismo. Picaud recomendaba ó peregino deterse a venerar a Santo Isidoro: "Despois hai que visitar en León o venerable corpo de Santo Isidoro, bispo, confesor e doutor, que estableceu unha piadosa regra para os cregos da súa igrexa, e que ilustrou ós españois coa súa doutrina e honrou a toda a Santa Igrexa coas súas brillantes obras" (López Pereira, px. 121).
En León remata a oitava etapa descrita no Calixtino.
23ª etapa: León - Villadangos del Páramo
Léon - Trobajo del Camino - La Virgen del Camino - Valverde de la Virgen - San Miguel del Camino - Villadangos del Páramo miniatura|esquerda|Estatuas dos apóstolos Santiago (co corpo cuberto de cunchas de vieira) e Xoán, na fachada da Basílica de La Virgen del Camino (León). O peregrino deixa León pola ponte medieval de San Marcos sobre o Órbigo e comeza un primeiro tramo desta etapa moi incómodo porque durante máis de 8 km se ve obrigado a atravesar un contorno totalmente urbanizado: a propia cidade e mais Trobajo del Camino (concello propio, hoxe xa unido a León), primeiro, e un polígono industrial, despois. Aínda así, neste tramo pasa por unha Calle de los Peregrinos, ó pé dunha ermida de Santiago, reconstruída en 1777 sobre outra anterior antiga e xunto ó fuste dun vello cruceiro que perdeu a cruz.
Ó final deste tramo chega a La Virgen del Camino, que debe o seu nome a unha lenda segundo a cal a Virxe se lle apareceu ó pastor Alvar Simón en 1505. Con tal motivo levantouse unha ermida e co tempo, sobre ela, a moderna Basílica de Santa María del Camino, construída por Francisco Coelho de Portugal e inaugurada en 1961. Destaca a monumental fachada de Josep Maria Subirachs, coas figuras en bronce dos doce apóstolos ó redor da Virxe. Hoxe, La Virgen del Camino é patroa da rexión leonesa.
A seguir, o Camiño pasa por Valverde de la Virgen (antes, Valverde del Camino), San Miguel del Camino (onde houbo hospital de peregrinos no século XII) e, finalmente, Villadangos del Páramo, cidade repoboada en tempos da Reconquista que se cruza pola rúa Real, antes Camino Real Francés. En Villadangos, a igrexa de Santiago recolle na súa porta dúas escenas da batalla de Clavijo.
Hai quen segue uns quilómetros máis para rematar a etapa en San Martín del Camino.
Existe unha variante a este itinerario histórico a partir de La Virgen del Camino, cara ao sur, que busca evitar facer o Camiño pola beiravía da estrada N-120. Esta variante pasa por Fresno del Camino, Oncina de la Valdoncina, Chozas de Abajo, Villar de Mazarife, La Milla del Páramo e Villavante, para confluír de novo no Camiño á altura de Puente de Órbigo, na seguinte etapa.
24ª etapa: Villadangos del Páramo - Astorga
miniatura|A ponte do Passo Honroso, en Puente de Órbigo. Villadangos del Páramo - San Martín del Camino - Puente de Órbigo - Hospital de Órbigo - Villares de Órbigo - Sanibáñez de Valdeiglesias - Astorga
A presente etapa segue un curso paralelo á autoestrada AP-71, de León a Astorga, e a Nacional N-120.
Miguel Vaquer
Miguel Vaquer Salort, nado en Felanitx o 28 de agosto de 1923 e finado en Madrid o 1 de marzo de 2015, foi un rexistrador da propiedade e político español, que ocupou a gobernación civil da Coruña durante o franquismo.
Camiño Francés
24ª etapa: Villadangos del Páramo - Astorga
En Puente de Órbigo conflúe a variante que vimos na etapa anterior por Villar de Mazarife. A longa ponte que dá nome ó lugar, sobre o río Órbigo, foi construída no século XIII e nel tivo lugar a afamada loita do cabaleiro leonés Suero de Quiñones (1409-1456) en defensa do honor da súa dona Leonor de Tovar, que fixo célebre o Passo Honroso. O torneo do Passo Honroso tivo lugar no verán de 1434, entre o cabaleiro Suero de Quiñones xunto a un pequeno grupo de amigos, fronte a calquera cabaleiro que quixera cruzar a ponte. Tras vencer a tódolos que o intentaron durante un mes (coa excepción do día de Santiago, no que non houbo combates), estimados en máis de cen, Suero e os seus foron en peregrinación a Santiago, a quen ofreceron a cinta que o cabaleiro levaba no colo (e que hoxe ostenta no seu o busto relicario de Santiago o Menor, na capela das Reliquias da Catedral de Santiago) cunha argola de ouro como proba de amor á súa dama Dona Leonor de Tovar. A tradición recolle que neste torneo só houbo unha morte entre os contendentes.
Miguel Vaquer
Traxectoria
Formado no exército, aprobou oposicións a rexistrador da propiedade. En 1967 foi designado procurador en Cortes e foi nomeado gobernador civil da provincia de Palencia, cargo que ocupou ata 1972. Nese momento, en outubro, é trasladado como gobernador civil á Coruña, e permaneceu no cargo ata agosto de 1976. Durante o seu mandato como gobernador civil da Coruña tivo lugar o accidente de Montrove e o embarrancamento do Urquiola. Durante unha visita de Francisco Franco á Coruña, e no marco dun festival de baile, mandou interpretar o Himno galego.
Camiño Francés
24ª etapa: Villadangos del Páramo - Astorga
Tras pasar por San Justo de la Vega e atravesar os ríos Tuerto e Jerga, accede finalmente a Astorga (a Asturica Augusta dos romanos, Osturga no Calixtino). Nesta cidade conflúe a Vía da Prata, o itinerario que seguían os peregrinos do sur de España (Mérida e Sevilla) Santiago. En Astorga destaca o palacio arzobispal construído por Antoni Gaudí cara a en 1887 pero que non se rematou ata 1913 (en estilo neogótico e no que hoxe se localiza o Museo dos Camiños) e a catedral de Santa María, dos séculos XV-XVII e unha notable fachada plateresca. A carón da catedral estivo o Hospital de San Xoán, fundado no século XII, onde a tradición di que foi atendido San Francisco. Segundo Elías Valiñas, Astorga foi o lugar español, despois de Burgos, que máis hospitais levantou para os peregrinos: vintedous.
Pasada Astorga, o Camiño podía seguir dous itinerarios: a ruta de Foncebadón (que é a que segue este artigo) e a ruta do Manzanal, máis ó norte.
Fuel
miniatura|Mostra de fuel óleo. O fuel ou fuel óleo, segundo as grafías recomendadas polo Dicionario da RAG, tamén chamado fuelóleo e fuel-oil, é unha fracción do petróleo que se obtén como residuo na destilación fraccionada do cru. De aí obtense entre un 30 e un 50 % desta substancia.
Camiño Francés
25ª etapa: Astorga - Rabanal del Camino
miniatura|250px|A senda do peregrino segue paralela á estrada. Astorga - Valdeviejas - Murias de Rechivaldo - Santa Catalina de Somoza - El Ganso - Rabanal del Camino
Na presente etapa o peregrino comeza unha leve pero continua ascensión, desde Astorga (870 m) ata Rabanal (1.153 m).
Fuel
O fuel é o combustíbel máis pesado dos que se poden destilar a presión atmosférica. Está composto por moléculas con máis de 20 átomos de carbono, e a súa cor é negra ou parda moi escura.
O fuel óleo úsase como combustíbel para buques, centrais termoeléctricas, caldeiras e fornos.
Camiño Francés
25ª etapa: Astorga - Rabanal del Camino
O Camiño pasa por Valdeviejas (coa ermida do Ecce Homo, do XVIII, e antigo hospital de peregrinos), cruza a autovía A-6 (Autovía do Noroeste) e chega a Murias de Rechivaldo (coa igrexa de Santo Estevo, XVIII, e unha imaxe de San Roque como peregrino).
Fuel
Por outra parte, tamén se trata en procesos a menor presión para poder ser destilado e así obter as fraccións máis pesadas do petróleo, como os aceites lubricantes e o asfalto, entre outros.
Camiño Francés
25ª etapa: Astorga - Rabanal del Camino
Ó pouco de Murias, unha desviación cara ao norte leva ata Castrillo de los Polvazares, aldea fundada no século XVI que merece visitarse, xa que conserva case intacta as rúas empedradas e a arquitectura tradicional, razóns polas que foi declarada Conxunto Histórico-Artístico.
A localidade seguinte é Santa Catalina de Somoza, que se cruza pola rúa Real. Aquí tamén houbo un hospital de peregrinos, dedicado á Virgen de las Candelas, hoxe desaparecido. Segue por El Ganso, que tamén contou con hospital (1142) e un mosteiro, onde destaca a igrexa de Santiago coa capela do Cristo dos Peregrinos. A pouco deste lugar existiu o Carballo do Peregrino (ou de Fonso Pedredo), derrubado por un temporal en novembro de 2013. Pouco antes de Rabanal, o Camiño pasa ante a ermida do Cristo de la Vera Cruz.
Fuel
Clases
O fuel óleo clasifícase en seis clases, enumeradas do 1 ao 6, de acordo co seu punto de ebulición, a súa composición e o seu uso. O punto de ebulición varía entre 175 e 600 °C; a lonxitude da cadea de carbono, de 9 a 70 átomos; e a viscosidade aumenta co número de carbonos da molécula, por iso os máis pesados deben quentarse para que flúan. O prezo xeralmente decrece a medida que o número de átomos de carbono aumenta.
Camiño Francés
25ª etapa: Astorga - Rabanal del Camino
Finalmente, Rabanal del Camino, onde remataba tamén a novena etapa do Calixtino e que recolle como Raphanellus. Tamén contou con hospital e rúa Real, e a igrexa de Santa María, do século XII. En Rabanal hospedouse Filipe II cando peregrinou a Santiago, na chamada casa de las Cuatro Esquinas.
Outros peregrinos prefiren seguir cinco quilómetros máis para chegar a Foncebadón.
Fuel
Clases
Os fuel nº 1, fuel nº 2 e fuel nº 3 chámanse de diferentes formas: fuel destilado, fuel diésel, fuel lixeiro, gasóleo ou simplemente destilados.
Os fuel nº 5 e fuel nº 6 son coñecidos como fuel óleos residuais (RFO polas súas siglas en inglés) ou fuel óleos pesados.
Camiño Francés
26ª etapa: Rabanal del Camino - Molinaseca
miniatura|A Cruz de Ferro. Rabanal del Camino - Foncebadón - Manjarín - El Acebo - Riego de Ambrós - Molinaseca
O Camiño continúa acompañando a estrada LE-142. Tras un primeiro tramo no que segue a ascensión da etapa anterior, ata Manjarín (1430 m), vén logo un forte descenso que se manterá ata chegar a Molinaseca (580 m), o que castiga seriamente as pernas do peregrino.
Á entrada de Foncebadón (Fonssabaton) pasa por diante dunha simpe cruz de madeira. Hoxe o lugar está completamente abandonado aínda que tivo que ter a súa importancia, a xulgar polas mencións que aparecen na documentación medieval relacionada coa peregrinación; tamén se celebrou aquí un concilio no século X. Aquí houbo un albergue e un hospital para peregrinos fundado no século XI polo ermitán Guacelmo.
Dous quilómetros máis adiante está a Cruz de Ferro, sinxelo monumento ós peregrinos formado por unha pequena cruz de ferro sobre un alto tronco, onde a tradición manda deixar unha pedra na base. Así formouse un milladoiro que, pese á súa humildade, é un dos máis recoñecidos do Camiño. Xunto á cruz, a moderna ermida de Santiago Apóstolo (1982). Este é o punto máis alto do Camiño Francés por terras españolas, con 1.500 m de altitude e, en tempo dos romanos, linde entre a Maragatería e o Bierzo, no que os romanos chamaban montes de Mercurio.
A partir de Manjarín, tamén abandonado, o Camiño entra na comarca do Bierzo. Logo vén El Acebo, cuxos veciños foron eximidos do pago dos impostos por manter oitocentas estacas de madeira no camiño para guiar os peregrinos. Na igrexa hai unha imaxe románica de Santiago peregrino; o lugar tamén tivo o seu hospital.
Finalmente, Riego de Ambrós, con hospital no século XII, e Molinaseca, non sen antes pasar diante do Santuario de Nosa Señora de las Angustias, construída sobre unha ermida do XI e hoxe case en ruínas. O peregrino entra en Molinaseca a través dunha ponte románica, xa documentada no XII, sobre o río Meruelo. Hai unha rúa Real que dá a unha praza onde estivo o hospital e na que hoxe se ve un cruceiro de capela.
En función do estado de forzas, pódese pernoctar aquí ou seguir 8 km máis, ata Ponferrada.
27ª etapa: Molinaseca - Vilafranca do Bierzo
Pasa polo lugar de Campo, cunha fonte romana cuberta de bóveda e a igrexa parroquial de Nosa Señora da Encina (XVII). Cruza logo o río Boeza e chega, tras máis de 7 km de marcha, a Ponferrada, capital da comarca do Bierzo. Recibe o nome da ponte sobre o Sil, que foi de madeira ata ser reforzado en 1082 con placas de ferro (Pons Ferrata). O elemento máis característico da cidade é o castelo dos Templarios, sé dos cabaleiros desta orde desde o século XII ata que foi extinguida a primeiros do XIV.
León de Abaixo, Oíns, Arzúa
León de Abaixo é un lugar da parroquia de Oíns no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 12 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 7 eran homes e 5 eran mulleres.
As Cernadas, Oza, A Coruña
As Cernadas é un lugar da parroquia de Oza no concello coruñés da Coruña na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2014) ten 9 habitantes (6 homes e 3 mulleres), o que supón un aumento en cinco habitantes en relación ao ano anterior.
Warhammer Fantasy Battle
miniatura|250px|Taboleiro de Warhammer. Warhammer: The Game of Fantasy Battles (anteriomente coñecido como Warhammer Fantasy Battle, e abreviado como Warhammer, WFB ou WHFB) é un xogo de estratexia de guerra por quendas que se xoga con miniaturas e está ambientado nun mundo de fantasía épica. Foi creado por Games Workshop e é a orixe do universo de fantasía Warhammer, que ten xogos de rol, novelas, xogos de cartas coleccionables e merchandising.
Warhammer foi periodicamente actualizado dende a súa primeira aparición en 1983, con cambios no sistema de xogo e nos exércitos. A súa versión oficial actual, a oitava, foi lanzada o 10 de xullo de 2010.
Características
Warhammer está baseado noutros mundos fantásticos, e dá a suficiente liberdade de creación aos xogadores para poder seguir expandindo este xogo estratéxico, creando novas tropas, xerais e ata exércitos e reinos. Foi orixinalmente creado como un xogo de escaramuzas a finais da década de 1970, pero lentamente, e tras numerosas edicións, converteuse nun complexísimo xogo de grandes batallas. No ano 2006 publicáronse xa sete edicións do xogo, con 14 exércitos diferentes e varias campañas mundiais.
Existe unha versión de Warhammer ambientada no futuro, chamada Warhammer 40.000. Así mesmo a compañía propietaria dos dereitos de explotación do xogo, Games Workshop, publica un xogo de rol, novelas, xogos de cartas coleccionables e variado merchandising ambientado no mesmo mundo de ficción. Tamén existen algúns xogos de ordenador baseados no mundo de Warhammer, como A Sombra da Rata Cornuda (1995) e a súa secuela Dark Omen (1998), ambos xogos de estratexia en tempo real. Tamén existe un xogo para ordenador de Warhammer 40.000 Dawn of War e as súas tres expansións: Dawn of War: Winter Assault, Dawn of War: Dark Crusade e Dawn of War: SoulStorm.
Material necesario
Para poder xogar necesítase o seguinte: Estas son as medidas adecuadas para partidas de 2000 puntos ou menos
Xeografía
O mundo de Warhammer é similar ao noso planeta e a maioría das súas masas de terra, culturas e etnias son análogas ás da Terra. Hai unha serie de correspondencias entre lugares no mundo Warhammer e o real:
Camiño Francés
27ª etapa: Molinaseca - Vilafranca do Bierzo
Vilafranca do Bierzo (Villa Francorum) foi froito dun dos asentamentos dos francos potenciados por Afonso VI e chegou a ser capital da provincia homónima en 1822. Aquí houbo cinco hospitais e atópase a igrexa de Santiago, dos séculos XII-XIII, na que destaca a Porta do Perdón. O papa Calisto III concedeu a indulxencia plenaria ós peregrinos enfermos ou tolleito que conseguían chegar ata esta Porta do Perdón, cos mesmos efectos que se tivesen chegado ó mesmo Santiago.
28ª etapa: Vilafranca do Bierzo - O Cebreiro
miniatura|Santuario de Santa María a Real do Cebreiro. Vilafranca do Bierzo - Pereje - Trabadelo - La Portela de Valcarce - Ambasmestas - Vega de Valcarce - Ruitelán - Las Herrerías - La Faba - Laguna de Castilla - O Cebreiro miniatura|esquerda|O Santo Graal, no Cebreiro. A última etapa do Camiño en terras leonesas é longa (28 km) e dura, cun brusco ascenso a partir de Las Herrerías, con 687 metros de altitude, ata O Cebreiro, con 1.296 m. Ademais segue en boa parte un carril peonil pegado á autovía A-6 e á nacional N-VI. En conxunto, segue o leito do río Valcarce e o val do mesmo nome.
Tras cruzar o río Burbia chega a Pereje e segue por Trabadelo e La Portela de Valcarce, que debe o nome ó portádego que alí se cobraba a quen cruzase o val, vixente ata o século XVIII. Logo vén Ambasmestas, quizais co significado de ambas augas, por ser neste punto onde conflúen os ríos Valcarce e Balboa.
En Vega de Valcarce destaca a igrexa da Magdalena (do século XVII e reformada no XX) e, no alto, as ruínas do castelo de Serracín, do XV, atribuído ós templarios. A seguir vén Ruitelán, cunha capela dedicada a San Froilán (833-905), patrón de Lugo, que foi un anacoreta lucense que se retirou a estes montes, para despois chegar a ser bispo de León.
O Camiño segue por La Faba (coa igrexa barroca do Santo André), Laguna de Castilla (última poboación na provincia de León) e entra na provincia de Lugo, para chegar á fin da etapa, no Cebreiro. Nesta localidade destaca o Santuario de Santa María a Real, igrexa prerrománica dos séculos IX-X e reconstruída en 1962, coas capelas de San Bieito, dedicada ós monxes fundadores, e do Santo Milagre, onde se expón o cáliz do Santo Graal que, segundo a fe católica, usou Xesucristo para servir o viño na Última Cea e logo Xosé de Arimatea para recoller o sangue de Cristo crucificado.
A lenda describe así o milagre: ó redor de 1300, un veciño da aldea próxima de Barxamaior ía sempre a misa, xa chovese, tronase ou nevase, e o sacerdote, home de pouca fe, ríase del por acudir nesas condicións para ver un simple anaco de pan e un vaso de viño, até que un día, ao recibir a eucaristía, o pan e o viño convertéronse en carne e sangue de verdade. A tradición conta que os dous sepulcros antropomorfos que hai no templo son os do sacerdote e o campesiño.
Ante o altar maior atópase o sepulcro do párroco Elías Valiña (1929-1989), principal impulsor do Camiño francés en Galicia.
O Camiño Francés en Galicia
miniatura|Monumento ó peregrino no Alto de San Roque, obra de José María Acuña.
29ª etapa: O Cebreiro - Triacastela
O Cebreiro - Liñares - Hospital - Padornelo - Fonfría - O Biduedo - Fillobal - Pasantes - Ramil - Triacastela
Liñares (Linar de Rege, no Calixtino) é a primeira localidade, coa igrexa de Santo Estevo, prerrománica pero reconstruída en 1963. Case un quilómetro despois pasa polo Alto de San Roque (1.270 m), onde se instalou un monumento ó peregrino, obra de José María Acuña.
Ó pouco, o Camiño pasa por Hospital, máis coñecido como Hospital da Condesa. Aquí houbo un hospital de peregrinos, un dos máis antigos da zona e o máis coñecido, creado pola condesa Egilona (ou Egilo), a dona do conde Gatón, no século IX. miniatura|Capela de San Pedro no [[O Biduedo, Lamas do Biduedo, Triacastela|Biduedo.]] A seguir pasa por Padornelo, coa igrexa de San Xoán (século XV), e, inmediatamente, polo Alto do Poio, con 1.335 m. A partir de agora comeza o descenso cara a Triacastela (662 m). Segue por Fonfría e O Biduedo, coa capela de San Pedro. Á esquerda xa pode verse a cidade de Triacastela.
Logo cruza as aldeas de Fillobal, Pasantes e Ramil, onde o camiño pasa ó pé dun castiñeiro centenario.
Finalmente, chega a Triacastela (Triacastella, no Calixtino), na que destaca a igrexa de Santiago, románica e reconstruída en 1790. Tamén remata aquí a 11ª etapa do itinerario do Calixtino.
30ª etapa: Triacastela - Sarria
miniatura|esquerda|Fito quilométrico do Camiño á altura de Triacastela. Triacastela - A Balsa - San Xil - Montán - Fontearcuda - Furela - Pintín - Calvor - Aguiada - San Mamede - Sarria
Segundo a tradición, os peregrinos collían unha pedra calcaria ó deixar Triacastela para deixala na Castañeda (Arzúa), onde existiron fornos que a calcinaban para a súa transformación en cal, que se empregaría despois para facer a argamasa coa que se construía a Catedral de Santiago.
Despois de Triacastela vén A Balsa e San Xil, antes de chegar ó alto de Riocabo (900 m). Segue por Montán, Fontearcuda, Furela e Pintín, para achegarse a Calvor, localidade que bordea sen cruzar. En Calvor, asentada sobre un antigo castro, destaca a igrexa de Santo Estevo, construída sobre un mosteiro visigodo do século VIII.
Segue por Aguiada e San Mamede para chegar, finalmente, a Sarria. Aquí destaca a igrexa do Salvador, románica de transición (XIII) e, á saída, o convento da Magdalena, creado como hospital de peregrinos tamén no século XIII.
30ªb Etapa: Triacastela - Samos - Sarria
miniatura|250px|Mosteiro de Samos. Triacastela - San Cristovo do Real - Lusío - Vigo do Real - Renche - Freituxe - San Martiño do Real - Samos - Teiguín - Pascais - Perros - Aguiada - San Mamede - Sarria
A ruta alternativa por Samos é máis longa ca anterior pero achega ó peregrino ó monumental mosteiro de Samos. Aínda que non sexa unha ruta oficial (a Xunta non colocou aquí os indicadores que puntean o Camiño cada 500 metros, desde O Cebreiro ata Santiago), os topónimos co cualificativo Do Real indican a presenza histórica dos peregrinos.
O Camiño divídese nas dúas vías nada máis saír de Triacastela. A segunda variante segue o leito do río Sarria e pasa por pequenas aldeas, algunhas delas xa documentadas en 1175, como San Cristovo do Real, Renche ou San Martiño do Real, ata chegar a Samos.
O Mosteiro de Samos foi fundado por San Martiño no século VI e foi saqueado, incendiado e restaurado en varias ocasións (especialmente a reconstrución case total tralo incendio de 1558), o que explica a mestura de estilos arquitectónicos. Este convento bieito gozou de grande importancia durante a Idade Media, chegando a dominar duascentas vilas e cincocentos lugares.
Despois de Samos, pasado Teiguín o Camiño xira cara ao norte sen abandonar o leito do Sarria para terminar confluíndo coa vía histórica en Aguiada.
31ª etapa: Sarria - Paradela - Portomarín
miniatura|200px|Estatua de [[Fernando García Blanco en Portomarín.]] Sarria - As Paredes - Vilei - Barbadelo - Rente - Peruscallo - Cortiñas - Lavandeira - A Brea - Morgade - Ferreiros - Mirallos - A Pena - O Couto - As Rozas - Moimentos - Parrocha - Vilachá - Portomarín
Sarria é o punto elixido por moitos peregrinos como o máis próximo a Santiago que permite gañar a Compostela cumprindo a condición de percorrer a pé un mínimo de 100 km. Isto explica que o 20-25% dos peregrinos de tódalas orixes que chegan a Santiago comecen o Camiño nesta localidade, o dobre que os que o fan na segunda orixe, Saint Pied de Port.
Tras deixar Sarria e pasar onda o convento da Magdalena, o Camiño cruza o río Pequeno pola ponte medieval de Ponte Áspera e comeza unha lenta e continua ascensión. Pasa por Vilei (cunha igrexa románica dedicada a Santiago), Barbadelo (coa igrexa tamén dedicada a Santiago, cunha interesante iconografía na portada), Rente, Peruscallo, Cortiñas, Lavandeira, A Brea (o punto máis alto desta etapa, con 663 m) e Morgade.
A seguir entra no concello de Paradela, a través de Ferreiros, Mirallos (cuxa igrexa, de Santa María, foi trasladada pedra a pedra desde Ferreiros en 1790), A Pena, O Couto, As Rozas, Moimentos, Marcadoiro, Moutras, A Parrocha, Vilachá e San Pedro de Portomarín.
Por fin, tras cruzar a moderna ponte sobre o río Miño, o peregrino entra en Portomarín (Portumarini en 792, Pons Minea no Calixtino). O Portomarín histórico quedou anegado coa construción do encoro de Belesar en 1963, o que obrigou a trasladar o asentamento a outra zona máis alta, incluídos os elementos arquitectónicos máis significativos: a igrexa de San Nicolao (antes de San Xoán), románica do século XII e que pertenceu á Orde de San Xoán de Xerusalén; a de San Pedro e os pazos do Conde da Maza, dos Pimentales e de Berbeteros. Tamén houbo nesta localidade un hospital da Orde de San Xoán (1521), hoxe desaparecido.
32ª etapa: Portomarín - Monterroso - Palas de Rei
miniatura|Detalle das pinturas murais da [[Igrexa de San Salvador de Vilar de Donas.]] Portomarín - Gonzar - Castromaior - O Hospital - Vendas de Narón - A Previsa - Os Lameiros - Ligonde - Airexe - Portos - Lestedo - Os Valos - A Mamurria - A Brea - Abenostre - O Rosario - Palas de Rei miniatura|esquerda|Igrexa de San Tirso, en Palas. A etapa segue unha ascensión continua desde Portomarín (387 m) ata os 722 m da serra de Ligonde, que separa os concellos de Portomarín e Monterroso, para logo descender cara a Palas de Rei.
O Camiño cruza os lugares de Gonzar (coa igrexa de Santa María), Castromaior (cun castro moi próximo), O Hospital e Vendas de Narón. Entra no concello de Monterroso e cruza A Previsa, Os Lameiros (coa capela de San Marcos e un antigo cruceiro de 1670), Ligonde (onde pasa por diante dos restos dun hospital da Orde de Santiago e dun cemiterio de peregrinos, sinalizado cunha sinxela cruz) e Airexe (coa igrexa de Santiago, que conserva a portada románica). En Ligonde hospedáronse Carlos V (1520) e Filipe II (1554).
Entra no concello de Palas de Rei a través de Portos e Lestedo. Antes de chegar a esta última localidade, unha desviación ó norte leva ata Vilar de Donas, a uns 2,5 km, onde cómpre visitar a Igrexa de San Salvador, románica do século XII, con interesantes pinturas murais góticas e un baldaquino completo.
Despois veñen Os Valos, A Mamurria, A Brea, Abenostre e O Rosario, onde a tradición conta que os peregrinos, que albiscaban desde aquí o cumio do Pico Sacro, paraban a rezar un rosario.
Finalmente, Palas de Rei (Pallatium Regis no Calixtino), na que destaca a igrexa de San Tirso, coa portada románica. En Palas remataba a 12ª etapa descrita no Calixtino.
Montevixán, Carreira, Ribeira
Montevixán é un lugar da parroquia de Carreira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Camiño Francés
33ª etapa: Palas de Rei - Arzúa
En Palas de Rei érguese un monumento con dous peregrinos bailando, obra de Jesús A. Novo. Deixando Palas, o Camiño pasa polo Carballal, San Xiao do Camiño (cunha igrexa románica do s. XII), A Pallota, A Ponte Campaña (onde cruza o río Pambre), Casanova, Porto de Bois e A Campanilla. En Porto de Bois celebrouse en 1370 a batalla na que Fernán Ruiz de Castro, conde de Lemos e leal a Pedro I de Castela, O Cruel, foi derrotado polas tropas de Henrique de Trastámara.
Despois vén Santa María de Melide, cunha igrexa románica de finais do XII que conserva unhas interesantes pinturas na ábsida, e O Carballal. Tras cruzar o río Catasol pasa polo Raído e Parabispo.
O Camiño entra agora no concello de Arzúa e pasa pola Peroxa, Boente (coa igrexa de Santiago) e A Castañeda, onde estaba a fábrica de cal para as obras da catedral de Santiago que se alimentaba das pedras calcarias que traían os peregrinos desde Triacastela. Logo vén Ribadiso, onde se atravesa o río Iso e onde estivo o hospital de peregrinos de Santo Antón, para entrar finalmente en Arzúa. Aquí destaca o convento da Magdalena e a moderna igrexa de Santiago, na que este santo aparece representado como peregrino e como matamoros. Tamén foi a sede dun antigo hospital de peregrinos, no desaparecido mosteiro do Sancti Spiritus, que hoxe acolle o Museo da Terra de Melide.
En Arzúa conflúe o Camiño do Norte co francés.
34ª etapa: Arzúa - O Pino - Santiago de Compostela
miniatura|Monumento ó Peregrino no Monte do Gozo. Arzúa - As Barrosas - A Peroxa - A Calle de Ferreirós - A Boavista - A Rabiña - Santa Irene - O Pedrouzo - Santo Antón - O Amenal - San Paio - A Lavacolla - Santiago
Pasa primeiro polas Barrosas (coa capela de San Lázaro), para cruzar despois o río Brandeso. Segue por Pregontoño e A Peroxa.
Entra agora no concello do Pino, cruzando os lugares da Calle de Ferreiros, A Boavista, Oxén, A Rabiña, Santa Irene e, finalmente, O Pedrouzo.
Pasa ó carón da sede da TVG e o centro territorial de RTVE, en San Marcos, e chega ó Monte do Gozo (Mons Gaudii), así chamado pola alegría que sentían os peregrinos ó divisar, por fin, as torres da Catedral. A Xunta construíu aquí o maior albergue de peregrinos de todo o Camiño, con capacidade para 300 persoas que se amplía ata as 800 nos anos Anos Santos. Hai tamén un monumento ós peregrinos erixido en 1993. miniatura|Ante a Catedral de Santiago. A chegada dos peregrinos ó Monte do Gozo foi descrita así por Domenico Laffi no XVII:
Era tradición que o primeiro peregrino que ascendía ó outeiro e divisaba a Catedral, era nomeado rei do grupo.
Os últimos pasos do peregrino avanzan xa polo casco urbano de Santiago, en dirección á zona vella. Pasa por onde estivo a Porta do Camiño, unha das sete portas que existiron na muralla, e alcanza por fin a Catedral.
Tradicionalmente, os peregrinos que viñan polo Camiño francés, xunto ós que chegaran polos camiños Primitivo, do Norte e Inglés, entraban na Catedral a través da Porta Francíxena, hoxe Fachada da Acibechería:
Logo converteuse en habitual facelo pola fachada do Obradoiro, pero desde as obras de restauración acometidas na basílica desde o 2009, a entrada dos peregrinos faise pola porta de Praterías. En calquera caso, tras entrar na Catedral e visitar o Apóstolo e o seu sepulcro, aínda queda un último ritual: queimar as roupas vellas, sucias e rotas trala peregrinación, o que se viña facendo en tempos históricos ante a Cruz dos Farrapos, cruz de bronce situada sobre as cubertas da Catedral.
Rexión de Murcia (1833-1978)
A Constitución de 1978 trouxo a creación das comunidades autónomas e a provincia de Murcia constituír na nova Rexión de Murcia, pasando Albacete a Castela-A Mancha.
Rexión de León
miniatura|250px|Mapa mostrando, en azul, as provincias adscritas á rexión leonesa segundo a división de [[Javier de Burgos de 1833.]] A rexión de León ou rexión leonesa foi unha rexión histórica española definida tras a división territorial de España en 1833. Agrupaba as provincias de León, Salamanca e Zamora. Como o resto de rexións definidas en devandita división territorial, carecía de calquera tipo de competencias nin órganos comúns ás provincias que agrupaba, tendo un carácter clasificatorio, sen pretensións de operatividade administrativa.
En calquera dos períodos da historia moderna de España nos que existiu un intento de descentralización rexional (xa fose tras as constitucións de 1812, 1931 e 1978) estas tres provincias sempre formaron parte do mesmo territorio. Os Pactos autonómicos de 1981 do 31 de xullo de 1981, impón a unión das provincias leonesas cos restos de Castela a Vella, formando a comunidade autónoma de Castela e León. As forzas políticas do leonesismo reclaman desde entón o autogoberno para estas provincias leonesas, tal e como recoñécelles a Constitución española de 1978. thumb|right|200px|Bisbarras da Rexión de León.
Galería de imaxes de camelias de Galicia
Camellia é un xénero de plantas da familia Theaceae.
Galicia na monarquía visigoda
Historia
No ano 585, Leovixildo, rei visigodo de Hispania e Septimania, consegue rematar coa independencia política que os reis suevos mantiveran en Galiza dende o ano 409, derrotando ó derradeiro rei suevo, Andeca. Deste xeito, o territorio da chamada entón Gallaecia, pasa a formar parte da órbita de poder de Toledo, dende onde os monarcas visigodos exercían o seu poder tras seren expulsados da Galia polos francos.
O período de goberno visigodo en Galiza non supuxo ningún cambio brusco en relación a épocas pasadas, de xeito que a excepción das dioceses sitas na Lusitania, as dioceses galegas seguiron a desenvolver a súa actividade con notable normalidade, manténdose activas as dioceses de Braga, Porto, Tui, Iria, Britonia, Lugo, Ourense, Astorga, Coímbra, Lamego, Viseu e Idanha. miniatura|200px|esquerda|Mapamundi do [[Anónimo de Rávena (c. 670). Galletia na parte inferior.]] A organización territorial herdada de séculos anteriores non muda, e mesmo as elites culturais, relixiosas así como aristocráticas aceptaron aos novos monarcas, que se ben tiñan a súa corte en Toledo, asumían o control político de tres antigos reinos; Hispania, Septimania e Gallaecia, de xeito que nos concilios relixiosos como o realizado en Toledo no ano 589 estaban presentes episcoporum totius Hispaniae, Galliae et Gallaetiae é dicir, "bispos de toda Hispania, Galia e Gallaecia", esta concepción tripartita atópase ao longo do goberno visigodo dende o ano 585, diferenciando mediante diversas fórmulas as tres entidades visigodas nos documentos como: fines Spanie, Gallie, Gallecie ou Spaniae et Galliae vel Gallitiae entre outras. Destaca neste contexto a figura de San Froitoso, bispo galaico de ascendencia visigoda, famoso polas numerosas fundacións levadas a cabo por el en todo o occidente peninsular, case sempre en lugares agochados nas montañas e mesmo illas, sobresaíndo a súa austeridade.
No ano 715 Abd al-Aziz ibn Musa toma por esposa á viúva de Rodrigo, chamada Exilona titulada reginam Spanie, confirmando a continuidade dinástica, transferida así lexitimamente ao gobernador musulmán. Con este feito os gobernantes musulmáns consideráronse politicamente continuadores do anterior estado e asumiron os atributos detidos antes polos reis visigodos de Toledo. Deste xeito, coa conquista de toda Spania polos musulmáns, alén das súas fronteiras, os emires cordobeses serían coñecidos co título de rex Spanie. A partir dese intre comeza unha nova concepción xeográfica, pois España vai ser o nome co que se designe ao territorio musulmán, e Galicia ao territorio cristián. Así o historiador Al-Maqqari deixa claro a extensión do dominio musulmán ao referirse a conquista de comezos do século VIII:
Carlo Actis Dato
Carlo Actis Dato, nado en Turin o 21 de marzo de 1952, é un saxofonista tenor e barítono, intérprete de clarinete baixo e compositor italiano.
Foi cofundador en 1974 da banda Art Studio, pioneiros do jazz de vanguarda en Italia. É líder do Actis Dato Quartet e do Atípico Trio. A prestixiosa publicación Down Beat considerouno no ano 2000 un dos mellores saxos barítono do mundo. Toca frecuentemente co músico ferrolán Baldo Martínez.
Giovanni de Riu
Giovanni de Riu, nado en Macomer o 10 de marzo de 1925 e finado en Stresa o 11 de decembro de 2008 foi un piloto de automobilismo italiano.
Traxectoria
Non conseguiu clasificarse para o Gran Premio de Italia de 1954, cun Maserati inscrito de forma privada.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
O Outeiro, Carreira, Ribeira
O Outeiro é un lugar da parroquia de Carreira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Complexo Ons-O Grove
O Complexo Ons - O Grove é un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) que inclúe as augas interiores e o litoral do suroeste da ría de Arousa, o arquipélago das illas Ons e as súas augas, e un treito do litoral norte da ría de Pontevedra.
Neste ZEC destaca a presenza das tartarugas mariñas común (Caretta caretta) e verde (Chelonia mydas), que son especies migratorias e en alto risco de extinción, e da planta vascular Rumex rupestris. Así mesmo, destaca polas colonias de aves como a píllara cincenta, o mazarico rabipinto, o cullereiro ou a gabita.
Xeografía
Este espazo natural atlántico está formado por varias áreas diferenciadas. Primeiro, comprende o sur da illa de Arousa e illotes achegados a esta, como a illa da Rúa, a illa Xidoiro, o illote Xidoiro Pedregoso e Xidoiro Areoso ou o illote Corveiro. Segundo, un continuo de litoral e as augas mariñas da enseada do Vao e a enseada e esteiro do río Umia, que son a zona suroriental da ría de Arousa entre Cambados e o Grove. Esta sección continúa en terra acollendo a todo o istmo da Lanzada, e continúa coa parte norte do litoral de Sanxenxo, ata a praia de Maior. Desde aí o espazo ábrese para acoller as illas Ons e as augas que as rodean. Finalmente, inclúe ao litoral do Grove dende a súa parte central, na praia Mexilloeira, ata a punta Avelleira, no oeste dese litoral.
As áreas diferenciadas deste espazo son a parte da illa de Arousa e as augas que van desde Cambados ao Grove; e as augas mariñas xa do exterior da ría de Pontevedra e o arquipélago das Ons.
Flora
miniatura|Cistanche phelypaea no Complexo Ons-O Grove. No espazo destacan as áreas en bo estado de conservación das extensións das fanerógamas mariñas Zostera noltii e Zostera marina. No sistema dunar da Lanzada destaca a Iberidetum procumbentis. Cómpre citar a presenza do fieito mariño Asplenium marinum, un endemismo, e o único espazo galego coa presenza do coutiño (Cistanche phelypaea).
As especies da flora catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catalogo galego de especies ameazadas son:
Fauna
No complexo atópanse durante a fase da súa migración a tartaruga mariña común (Caretta caretta) e a mariña verde (Chelonia mydas). Destaca tamén que arredor das illas Ons estean presentes os arroaces (Tursiops truncatus) e as marsopas (Phocoena phocoena).
As especies de fauna catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catalogo galego de especies ameazadas son:
Lexislación
En 2004 o "Complexo Ons - O Grove" foi declarado como lugar de importancia comunitaria (LIC) pola comisión bioxeográfica atlántica da rede Natura 2000. . Ascendeu a zona especial de conservación (ZEC) en marzo de 2014.
Pero ademais, este espazo inclúe diferentes áreas recollidas por outras figuras de protección nacionais e internacionais. Ademais, e dentro da Rede Natura 2000, ten parte dentro das zonas de especial protección para as aves (ZEPAs) "Complexo Intermareal Umia - O Grove, A Lanzada, Punta  Carreirón e Lagoa  Bodeira" e "Illa de Ons". Así mesmo, o arquipélago das Ons é parte do "Parque Nacional Marítimo terrestre das Illas Atlánticas de Galícia".
Con isto, o ZEC "Complexo Ons - O Grove" forma parte total ou parcialmente de:
Parte ó Río, Carreira, Ribeira
Parte ó Río é un lugar da parroquia de Carreira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Jean-Jacques Favier
Traxectoria
Favier graduouse en enxeñería polo Instituto Politécnico Nacional de Grenoble en 1971, e obtivo un doutoramento en enxeñería pola Escola de Minería de París, así como outro en metalurxia e física pola Universidade de Grenoble en 1977. Voou na misión STS-78 como especialista de carga e pasou 16,91 días no espazo.
José Randolfe Vilariño
Xosé Randolfe Vilariño, nado en Quintá do Monte (Pradeda, Carballedo) o 25 de xaneiro de 1960, é un pintor galego.
Traxectoria
Segundo Ramón Rodríguez Porto
Xosé Randolfe Vilariño é gandeiro, foi concelleiro do PSOE en Carballedo e tamén Secretario Xeral de Unións Agrarias no Sur de Lugo.
Forma parte da galería de personaxes ilustres de Carballedo.
Cuenca del Guadarrama
250px|thumb|Situación da comarca na [[Comunidade de Madrid.]] A Cuenca del Guadarrama é unha das comarcas da Comunidade de Madrid segundo a Guía de Turismo Rural e Activo, editada pola Dirección Xeral de Turismo (Consellería de Cultura e Turismo) da Comunidade de Madrid. Está bañada polas augas do río Guadarrama e o seu concello máis poboado é Collado Villalba.
Paseando a Miss Daisy
Paseando a Miss Daisy (en Driving Miss Daisy) é un filme estadounidense de drama e comedia dirixido por Bruce Beresford que foi estreado en 1989. É unha adaptación da obra de Alfred Uhry Driving Miss Daisy. Está protagonizado por Morgan Freeman, que retoma o papel de Hoke Colburn (que xa interpretara na obra) e por Jessica Tandy que interpreta a Miss Daisy.
Estreouse en galego na TVG o 31 de agosto de 2001.
Castaño de Eirís, Oza, A Coruña
miniatura|Situación de Castaño de Eirís no "barrio-territorio" de Eirís. Castaño de Eirís é un lugar da parroquia de Oza no concello coruñés da Coruña na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2014) ten 44 habitantes (6 homes e 38 mulleres), o que supón un aumento en 34 habitantes en relación ao ano anterior.
Dassault Super Étendard
O Dassault-Breguet Super Étendard é un cazabombardeiro monopraza baseado en portaavións de orixe francesa. Está en servizo na Mariña Francesa e na Armada Arxentina. Tamén o empregou durante un corto período de tempo a Forza Aérea Iraquí.
Deseño
O comezo dos anos setenta, a Mariña Francesa necesitaba novos cazabombardeiros que operasen dende os seus portaavións. Para cumprir este requirimento, a empresa Dassault-Breguet presentou unha versión actualizada do seu avión de combate Étendard IV, daquela en servizo na Mariña. Equipado cun novo motor SNECMA Atar e un radar multimodo Agave e con ás remodeladas, compartía un 90% dos seus compoñentes co Étendard IV.
Historia
O emprego máis destacado destes avións foi na Guerra das Malvinas pola Arxentina. Este país mercou 14 avións en 1980 despois da negativa dos Estados Unidos de modernizar os A-4 Skyhawk que operaban dende o portaavións arxentino ARA Veinticinco de Mayo. Os Super Étendard incorporáronse á 2º Escuadrilla, chegando os cinco primeiros a finais de 1981, xunto con outros tantos mísiles antibuque AM-39 Exocet. Durante a Guerra das Malvinas, os recentemente chegados Super Étendard levaron a cabo numerosas misións (dende bases en terra pola incapacidade do portaavións, pendente de reformas), destacando o afundimento do destrutor HMS Sheffield e do buque de apoio MV Atlantic Conveyor cada un con dous mísiles Exocet. O último mísil foi lanzado contra o portaavións británico HMS Invincible. Despois da guerra chegaron os avións restantes que, unha vez foron completadas as modificación no Veinticinco de Mayo, operaron embarcados ata a retirada do portaavións en 1999. Actualmente, os avións da 2º Escuadrilla continúan operando dende terra, aínda que adestrándose para as operacións embarcadas dende portaavións doutros países.
Entre 1983 e 1985, Iraq operou cinco avións Super Étendard arrendados ata a chegada dos Dassault Mirage F1. Na guerra contra Irán foron empregados con éxito contra petroleiros iranianos no Golfo Pérsico usando mísiles Exocet.
Especificacións
dereita|300px
León de Arriba, Oíns, Arzúa
León de Arriba é un lugar da parroquia de Oíns no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 25 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 14 eran homes e 11 eran mulleres.
Provincia de Chubut
Situada na Patagonia, entre os paralelos 42 e 46 de latitude sur, limita polo norte coa provincia de Río Negro, polo leste co mar Arxentino, polo sur con Santa Cruz e polo oeste coa República de Chile.