cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castriño de Conxo
O castro
Pese a non ser tido obxecto de estudo, realizáronse diversas prospeccións arqueolóxicas que percibiron un recinto ovalado moi irregular. Nel atopáronse muíños de man e diversos anacos de cerámicas castrexas. Só un muro foi visible, de 5 metros de lonxitude por medio metro de altura.
Estado
Atópase en completo estado de abandono, polo que non é fácil a súa visita, xa que se atopa cuberto de vexetación e arboredo. Está dividido por un aramado que o divide quedando gran parte do sitio en propiedade privada. Por riba disto, en maio de 2019 sufriu unha salvaxe vandalización cando o rascaron remarcando con pedra os sucos do petróglifo.
Abelleira común
Etimoloxía
O nome Ophrys deriva da palabra grega ophrys, que quere dicir cella, referíndose á alta consideración que se ten cara a este xénero. Do latín apis, abella, e fero, que leva, que leva abella, referírese ó seu labelo, o cal toma a forma dunha abella para lograr a polinización. A Ophrys menciónase por vez primeira no libro Historia Natural de Plinio o Vello. Estas orquídeas denomínanse "orquídeas abella" porque o labelo das flores aseméllase ó abdome das abellas.
miniatura miniatura miniatura miniatura
Distribución
Ophrys apifera distribúese ó longo de Europa central e do sur, así como tamén no norte de África e Oriente Medio. Tamén pode atoparse nas catro provincias galegas pero sen ser corrente en ningunha delas.
Hábitat
Atópase en terreos húmidos e en herbais onde sobresae pola súa grande alzada de case 50 cm, tamén está presente en prados de transduna nos areais costeiros.
Descrición
Ophrys apifera ten un tubérculo subterráneo, globular e pequeno, que serve como unha reserva de alimento. Dese tubérculo sae o talo floral erecto sinxelo e sen ramificacións. Durante o verán esta orquídea está dormente e ó final do verán-outono desenvolve unha roseta de follas. Tamén empeza a desenvolverse un novo tubérculo, o cal madura á primavera seguinte. Na primavera seguinte o talo floral empeza a desenvolverse, e durante a floración as follas xa comezan a murchar.
A planta adoita medir 30 cm de altura, as follas son oblongo lanceoladas, arredondadas, sen indentacións, de cor verde azulado. Forman unha roseta. Desenvólvense no outono e poden sobrevivir ás xeadas do inverno.
As flores posúen un labelo de gran tamaño. O labelo ten unha cor marrón escuro con manchas marrón máis claro, liñas brancas e amarelo pálido. O labelo ten tres lóbulos cos laterais que están voltos cara a adiante cuns pelos finos e sedosos. O lóbulo maior é redondeado bombeado turxescente cunha base de pelos esbrancuxados, a miúdo teñen manchas violeta facendo un X ou un H. Os sépalos son do mesmo tamaño e consistencia, duns 7 mm de lonxitude e unha cor rosada homoxénea.
De dúas a dez flores desenvólvense no talo floral con follas basais. As flores son únicas, non só pola súa infrecuente beleza, gradación de cor e formas excepcionais, senón tamén polo enxeño co que atraen ós insectos. O seu labelo imita neste caso ó abdome dunha abella femia xa que esta planta está especializada en atraer a abellas macho para que polinicen a flor. Adoitan ser polinizadas por abellas do xénero Eucera na rexión do Mediterráneo, pero en rexións máis boreais ás veces son autopolinizadas.
Ligadura (cirurxía)
300px|miniatura|dereita|Ligadura dun vaso roto. Unha ligadura é o proceso cirúrxico da unión de vasos ou outras estruturas con fíos cirúrxicos.
Nos vasos, é un tipo de hemostasia definitiva, ou sexa, interrompe definitivamente o lume da estrutura oca, que pode ser un vaso sanguíneo, pero tamén se utiliza noutras estruturas, como a uretra ou as trompas uterinas, nas que o obxectivo non é necesariamente a interrupción do fluxo sanguíneo.
Outros tipos de hemostasia definitiva son a cauterización, a sutura, a obturación e o tamponamento. A ligadura é un procedemento utilizado no tratamento de hemorraxias agudas por ataque directo ao vaso.
O principio da ligadura atribúese a Galeno, sendo redescuberto máis de 1500 anos po Ambroise Paré e finalmente xeneralizouse en 1870–80, facéndose popular con Jules-Émile Péan.
Desde 1671 a ligadura designa a operación cirúrxica, pero por metonimia o termo designa tamén á mesma unión.
Euskal Herria Bai
Euskal Herria Bai é o nome dunha coalición coa que as forzas políticas de Iparralde Abertzaleen Batasuna, Eusko Alkartasuna e Batasuna concorreron ás eleccións lexislativas francesas de 2007 a iniciativa de Abertzaleen Batasuna.
Desta formación quedou fóra o Partido Nacionalista Vasco, xa que tralo atentado de Barajas sucedido en Madrid o 31 de decembro, decidiu non ir ás eleccións na mesma lista que Batasuna.
De todas xeitos os tres partidos da coalición manteñen as portas abertas ó PNV, segundo manifestaron na súa presentación.
As principais bases do seu programa político son:
Resultados electorais
En 2007 presentouse ás eleccións lexislativas francesas, conseguindo na primeira volta máis de 10.600 votos. Os seus mellores resultados foron na IV circunscrición (sur de Lapurdi) acadando o 9,09% dos votos. Así mesmo a coalición abertzale conseguiu ser a forza máis votada en seis localidades (Muskildi, Ozaze-Zühara, Bunuze, Gamarten, Izura-Azme, Lexantzü). Porén, non conseguiu pasar á segunda volta en ningunha das tres circunscricións vascas e deixou en mans dos seus votantes a quen votar na segunda volta.
Debido ós bos resultados a coalición traballa de cara ás municipais e cantonais onde si poderá ser unha forza de importancia.
Resultados por circunscrición:
PAW Patrol
PAW Patrol (Patrulla Canina na dobraxe en castelán) é unha serie canadense de animación creada por Keith Chapman e producida por Guru Studio. A estrea da serie foi o 12 de agosto de 2013 en Nickelodeon (nos Estados Unidos) e en TVOKids (no Canadá) o 27 de agosto de 2013. O show está producido por Spin Master Entertainment en asociación con TVOKids. O 14 de novembro de 2013, Nickelodeon anunciou que PAW Patrol fora renovada para unha segunda tempada que comezou a transmitirse o 13 de agosto de 2014. O 6 de xuño de 2015, Nickelodeon anunciou que PAW Patrol fora renovada para unha terceira tempada de 20 episodios que comezará a emitirse antes de finais de 2015.
O tema musical que soa ao comezo de cada episodio, na súa versión orixinal, está escrito por Michael Smidi Smith e Scott Krippayne e cantado por Scott Simons.
En Galicia emítese en canles estatais coa dobraxe en castelán.
Enredo
PAW Patrol é unha serie animada de acción e aventura protagonizada por un grupo de sete cadeliños: Chase, Marshall, Rocky, Zuma, Rubble, Skye e mais Everest (incorporada na tempada 2) que son dirixidos por un rapaz de 10 anos experto en tecnoloxía chamado Ryder. Cunha mestura única de habilidades para arranxar problemas, vehículos xeniais e unha chea de humor dos lindos cadelos, os cans da patrulla traballan conxuntamente en misións de rescate de alto risco para protexer á comunidade de Baía Aventura.
Os cadeliños teñen cadansúa personalidade única e achegan unha habilidade ao equipo. Son un exemplo da importancia do traballo en equipo e da boa cidadanía. Todos eles teñen mochilas especiais nas súas costas para axudar a manexar calquera cousa - dende rescatar gatiños a salvar un tren dun derrubamento de rochas. E non importa o grande que sexa a aventura, os PAW Patrol sempre teñen tempo para xogar e rir.
Branzá, Arzúa
Santa Locaia de Branzá é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Arzúa na comarca de Arzúa. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 140 habitantes (68 homes e 72 mulleres) distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 194 habitantes.
Adelaida (antroponimia)
Adelaida é un nome galego de muller que tamén admite as variantes Adelaira e Delaira. Procede do antigo alemán adal e held que significa de condición nobre. Levaban ese nome 793 residentes en Galicia en 2010.
A súa festa celébrase o 16 de decembro.
''Baila, Manoeliño,/ Manoel, baila,/ baila, Manoeliño,/ con Adelaira.
Adela é unha reducida de Adelaida/Adelaira, creada tamén sobre a raíz xermánica athala- ‘nobre’.
Noutras linguas
Adelaida é tamén o nome en castelán, catalán, húngaro, romanés, checo.
Marcus Allbäck
Marcus Christian Allbäck, nado o 5 de xullo de 1973 en Gotemburgo, é un exfutbolista e adestrador sueco.
Traxectoria
Allbäck empezou a súa carreira profesional no Örgryte IS logo pasou por dous equipos estranxeiros modestos, o danés Lyngby Boldklub e o A.S. Bari da liga italiana, para volver de novo ao seu primeiro club. En 2000 fichou polo SC Heerenveen da Eredivisie, e en 2002 comprometeuse co Aston Villa por 2 millóns de libras, así e todo non estivo no equipo titular na Premier League ao contar xa con Darius Vassell e Juan Pablo Ángel. Ao final do seu contrato, no verán de 2004, marchou ao Hansa Rostock.
No verán de 2005 Allbäck, de 32 anos, firmou co F.C. København, o 1 de novembro de 2006 marcou o seu primeiro gol na Liga de Campións da UEFA contra o Manchester United. O 1 de xullo de 2008 volveu ao Örgryte sueco, na súa terceira época no club. O 14 de decembro de 2009 tras baixar o Örgryte IS da máxima categoría, a Allsvenskan, Allbäck anunciou a súa retirada.
Feira Franca Medieval de Betanzos
Actualidade
A tradición foi recuperada en 1998, cando se celebrou a primeira edición da actual "Feira Franca Medieval", entre os días 10 e 12 de xullo. Desde entón, a segunda fin de semana dese mes a cidade retorna ó pasado: as rúas engalánanse con estandartes, instálanse decenas de postos para artesáns e organízanse actividades e actuacións ó aire libre, como por exemplo a queima das meigas (coa inquisición en todo o seu esplendor), xustas medievais con loita de guerreiros a cabalo, exhibicións de cetraría e de tiro con arco, ou representacións de feitos históricos ou lendarios. A afluencia de público e masiva, téndose superado en ocasións os 150.000 visitantes: a xente implícase activamente na Feira, e moitos deles vístense con roupas da época. Así, é doado atoparse polas rúas con nobres de alto rango, monxes beneditinos e ata leprosos marxinados.
Marcus Allbäck
Selección nacional
Allbäck xogou con Suecia na Eurocopa 2000, Mundial de Fútbol Corea/Xapón 2002, Eurocopa 2004, Mundial de Fútbol Alemaña 2006 e Eurocopa 2008, totalizando 74 encontros nos ue marcou 30 goles desde o seu debut o 27 de novembro de 1999 nun amigábel contra Suráfrica.
Feira Franca Medieval de Betanzos
Actualidade
Dende 2013, o evento está declarado Festa de Galicia de Interese Turístico.
Suratá
Suratá é un concello colombiano, situado no departamento de Santander. Atópase a 1.740 metros sobre o nivel do mar e a súa temperatura media anual é de 19 °C.
A distancia a Bucaramanga, a capital do departamento, é de 45 km. Está dividida en catro correxementos: El Filo, Turbay, Cachirí, e El Mohan. No seu territorio tivo lugar a batalla de Cachirí.
Correxemento de Turbay
Situado na parte norte do concello Suratá, está conformado por sete vereas que son Santa Rosa, Mesalla, El Centro, San Isidro, El Mineral, Las Abejas e Cartagena. Este correxemento ten dús vías de acceso que o comunican co concello de El Playón, Rionegro, e a outra vía comunícao con Suratá, Matanza, California, Veta, Tona, Charta; polas dúas vías pódese chegar á cidade de Bucaramanga. No correxemento prodúcese: arracacha, yuca, plátano, mora, curuba, panela e café, entre outros. Tamén se celebran as feiras na honra da Virxe de Guadalupe, nos días 12, 13, 14 e 15 de decembro.
Historia da medicina
miniatura|Cranio datado no [[Neolítico, con grande orificio de trépano, descuberto en Nogent-les-Vierges (Seine-et-Oise, Francia). Conservado no Musée de l’Homme (París).]] A historia da medicina é a póla da historia dedicada ó estudo dos coñecementos e prácticas médicas ó longo do tempo.
Desde as súas orixes, o ser humano tratou de explicar a realidade e os acontecementos transcendentais que nela teñen lugar como a vida, a morte ou a doenza. As primeiras civilizacións e culturas humanas basearon a súa práctica médica en dous alicerces aparentemente opostos: un empirismo primitivo e de carácter pragmático (aplicado fundamentalmente ó uso de herbas ou remedios obtidos da natureza) e unha medicina máxico-relixiosa, que recorreu ós deuses para tentar comprender o inexplicable. Con Alcmeón de Crotona, no ano 500 a. C., deuse inicio a unha etapa baseada na tekhné (‘técnica’), definida pola convicción de que a doenza se orixinaba por unha serie de fenómenos naturais susceptibles de ser modificados ou revertidos. Ese foi o xerme da medicina moderno, aínda que ó longo dos seguintes dous milenios xurdirán outras moitas correntes (mecanicismo, vitalismo...) e incorporaranse modelos médicos procedentes doutras culturas cunha longa tradición médica, como a chinesa.
A finais do século XIX, os médicos franceses Auguste Bérard e Adolphe Marie Gubler resumían o papel da medicina até ese momento: «Curar poucas veces, aliviar a miúdo, consolar sempre».
A medicina do século XX, impulsada polo desenvolvemento científico e técnico, foise consolidando como unha disciplina máis resolutiva, aínda que sen deixar de ser o froito sinérxico das prácticas médicas experimentadas até ese momento: a medicina científica, baseada na evidencia, apóiase nun paradigma fundamentalmente bioloxicista, pero admite e propón un modelo de saúde-doenza determinado por factores biolóxicos, psicolóxicos e socioculturais. miniatura|400x400px|Lección de anatomía do Dr. Willem van der Meer, polo pintor [[Pobo neerlandés|neerlandés Michiel Jansz. van Mierevelt (1617).]]
Lexión Cóndor
A Lexión Cóndor foi un grupo de voluntarios da forza aérea da Alemaña nazi, a Luftwaffe, enviado para apoiar ás forzas nacionais durante a Guerra Civil española, o longo da súa tarefa contou con tres comandantes: Hugo Sperrle, Helmuth Volkmann e Wolfram von Richthofen.
miniatura|Tumba de soldados da lexión Cóndor no cemiterio da Almudena ([[Madrid).]]
A axuda consistiu tanto en apoio loxístico, transporte de tropas, subministracións etc., como en apoio en accións de ataque con avións de caza e bombardeiros (como o famoso bombardeo de Guernica ou os bombardeos de Xixón ), carros de combate e artillería; nos seus tres anos de vida pasaron pola Lexión Cóndor 18.000 homes, aínda que nunca se superaron os 5.600 nun mesmo período de tempo.
A intervención alemá na Guerra Civil permitiu mellorar a calidade dos seus aparellos e reparar os defectos da súa arma aérea, preparándoa para a ofensiva mundial que Hitler estaba planeando, así se explica a gran cantidade de reemprazos, para que puidesen conseguir experiencia de combate o maior número de efectivos posibles.
O número de baixas da Lexión Cóndor foi de 299 persoas.
Condecoracións
miniatura|A Panzertruppenabzeichen, insignia de carrista da Lexión Cóndor.
Datos de interese
miniatura|300px|Messerschmitt Bf 109C empregado pola Lexión Cóndor. Avións empregados
Hitler dixo cara o final da Guerra Civil: "Agora que a guerra remata, xa non lles queda nada por aprender aos nosos soldados".
Lili Boulanger
Marie-Juliette Olga "Lili" Boulanger (París, 21 de agosto de 1893 – Mézy sur Seine, 15 de marzal de 1918) é unha compositora francesa.
Traxectoria
Lili Boulanger demostrou dende moi cedo grandes habilidades musicais, propiciadas polo ambiente musical do fogar onde creceu. A súa avoa era a cantante Julliette Boulanger, e o seu pai, Ernest Boulanger (que gañou o premio Roma en 1835) foi cantautor e profesor de canto no Conservatorio de París, onde ensinou á nai de Lili, Raïssa Mischetsky. A súa irmá Nadia xa destacaba como estudante de composición no mesmo conservatorio cando Lili ingresou en 1912, tamén na especialidade de composición, co profesor Paul Vidal. Aínda que esta era a súa gran vocación, tamén tocou violín, violonchelo, arpa, piano e órgano.
Aos dous anos Lili sufriu unha pneumonía que fixo que o seu sistema inmunitario estivese danado definitivamente, sendo reiteradamente afectada por enfermidades gastrointestinais, o que condicionou completamente a súa vida e a súa produción musical.
Foi Gabriel Fauré, amigo da familia, quen ensinou as súas primeiras clases de piano a Lili. Tamén lle encantaba cantar, así que Fauré, fascinada polas habilidades musicais da moza, levou as súas cancións para lelas xuntas. Aos seis anos xa recibía clases de harmonía e a súa irmá Nadia introduciuna na arte de escapar. . Despois de que a súa irmá chegase dúas veces á final do prestixioso premio Roma coas cantatas Selma e Roussalka, Lili decidiu aparecer en 1912 e, ademais de ingresar no Conservatorio na clase de composición de Paul Vidal, recibiu clases de profesores. Georges Caussade para preparar. Despois de caer enfermo e ter que retirarse no primeiro intento, apareceu de novo en 1913, gañando e converténdose na primeira muller en conseguir este importante premio. Fíxoo coa cantata Faust et Hélène, composta para a ocasión e dedicada á súa irmá. A obra foi publicada publicamente o 16 de novembro do mesmo ano, con boa acollida por parte do público e da crítica.
Lili foi a primeira muller en gabar o Premio de Roma, co que gañou un contrato dun ano coa editorial Ricordi. Trasladouse a Villa Medici, un gran complexo arquitectónico na cidade de Roma onde se aloxaban os premiados. Co estoupido da primeira guerra mundial en 1914 tivo que volver a París. Sabendo que debido ao estado de saúde non podía ser enfermeira de guerra, decidiu fundar o Comité francoamericano do Conservatorio Nacional, unha organización encargada de dar apoio moral aos músicos que loitaban na Gran Guerra, para mantelos en contacto entre eles e para axudar ás súas familias. Tamén editou e criticou obras destes músicos. No comité participaron músicos como Charles Widor, Camille Saint-Saëns, Gabriel Fauré, Gustave Charpentier, Théodore Dubois, Émile Paladhile e Paul Vidal, que participaron como membros honorarios.
En 1916 regresou a Roma uns meses e tras un diagnóstico que lle deu saber que só lle quedaba dous anos para vivir, apresurouse a intentar rematar algunhas das súas composicións máis importantes, como os Salmos 24 e 129 e a ópera La princesse Maleine, que por desgraza non logra rematar. Non obstante, a súa actividade compositiva viuse interrompida pola deterioración da súa saúde, obrigándoa a regresar a París, onde pasou os últimos dous anos. Morreu aos 24 anos polo que agora se coñece como enfermidade de Crohn (unha enfermidade intestinal crónica) e foi enterrado no cemiterio de Montmatre, onde tamén se atopa Nadia.
Ao longo da súa vida recibiu o apoio incondicional da súa irmá, sen quen probablemente non podería ter conseguido tanto en tan pouco tempo de vida.6 Nadia fundou en 1939 o Lili Boulanger Memorial Fund, en Boston, co obxectivo de manter viva a memoria e o legado de Lili e apoio a músicos novos prometedores.
Obra
A súa irmá Nadia explica que debido á estreita relación entre Lili e o seu pai, a súa morte en 1900 é a orixe da necesidade de expresarse a través da escritura musical. Escribe a súa primeira obra, Lettre de mort, en 1906, posiblemente en memoria de seu pai. A súa curta esperanza de vida podería ser o motivo de que moitas das súas obras sexan relixiosas ou de inspiración bíblica. A guerra tamén inflúe na elección dos textos das súas obras, como se pode ver en La princesse Maleine, baseada na obra de Maeterlinck, ou Vieille prière bouddhique, cuxo texto é unha oración budista que reza pola paz e bondade. Faust et Hélène, a cantata que a levou a conquistar o Premio de Roma, basea o seu argumento e libreto nun fragmento da adaptación de Faust de Goethe do escritor francés Eugène Adenis. En moitas ocasións, as súas obras reflicten o seu estado de ánimo, marcado por moitos momentos de depresión, como o movemento Dans l’immense tristesse. Recibiu influencias de Fauré, Massenet e Debussy, especialmente en cuestións formais, pero ademais do estilo típicamente francés de principios de século tamén ten tendencias de vangarda, sendo un referente para compositores como Messiaen ou Honegger. A súa linguaxe destaca pola súa forza contrapuntal, a tendencia á modalidade (con fixación polo modo frixio) e unha madurez extraordinaria, por encima do normal nunha persoa da súa idade. A pesar dos seus curtos anos de vida, tivo tempo de probar e fuxir da tonalidade. No seu último traballo, Pie Jesu, explorar a politonalidade. Foi composta en 1918 e ditada á súa irmá Nadia, xa que a enfermidade de Lili estaba tan avanzada que non foi quen de transcribilo no propio papel. Está considerada unha das súas obras máis importantes, xunto cos Salmos 24, 129 e 130 e a Vieille prière bouddhique.
Os traballos e traballos que hoxe coñecemos sobre Lili mantivéronse e aguantáronse grazas á súa irmá Nadia, que foi a encargada de darlles a coñecer. Non obstante, moitos deles foron perdidos ou destruídos pola propia compositora, e outros só son os bosquexos.
Bibliografía
Sadie, Julie Anne e Samuel, Rhian (1995). The Norton/Grove Dictionary of Women Composers. W. W. Norton & Company.
Mutiny on the Bounty (filme de 1935)
Mutiny on the Bounty é un filme estadounidense dirixido por Frank Lloyd que foi estreado en 1935. Está protagonizado por Charles Laughton e Clark Gable, e está baseado na novela de Charles Nordhoff e James Norman Hall Mutiny on the Bounty.
O filme foi un dos grandes éxitos dese ano. Malia que a súa exactitude histórica foi moi cuestionada (xa que está baseado nunha novela), a crítica considera esta adaptación como a mellor obra cinematográfica inspirada polo motín.
Teodorico Luna Novicio
Teodorico Luna Novicio, nado en Baler, Filipinas, foi un líder revolucionario durante a revolución iniciada en Filipinas polo Katipunan en 1896.
Traxectoria
Teodorico instou á xente da vila a levantarse en armas contra a gornición a madrugada do 4 ao 5 de outubro. Antes do ataque, nomeou a Antero Amatorio como Capitán Administrativo, a Miguel de Infanta como cabeza do Barangay, a Norberto Valenzuela e Ricardo Novicio como capitáns e a Moisés Sisón como Tenente. O 7 de outubro chegou a Baler o Manila e o seu capitán, enviado para intercambiar noticias, atopouse co comandante da gornición, José Mota e o cura mortos, soldados mortos sen enterrar e uns poucos sobreviventes atrincheirados na igrexa.
O goberno de Manila, tras recibir as noticias, enviou un destacamento de 100 homes ao mando do Capitán Jesús Roldán Maizonada, que foi asediado durante tres meses polos rebeldes de Teodorico. O 23 de xaneiro de 1898, chegaron 400 homes máis, co xeneral Génova á fronte, pero ao asinarse o Pacto de Biak-na-Bato e recibir Teodorico ordes de renderse de Aguinaldo, o goberno decidiu substituílos ao pouco tempo por un destacamento de 50 homes do Batallón Expedicionario de Cazadores nº 2, comandados por Juan Alonso Zayas.
O Sitio de Baler
Alonso embarcou en Manila rumbo a Baler a principios de 1898, onde chegou en febreiro, xunto ao tenente Saturnino Martín Cerezo e o recentemente nomeado gobernador civil e militar do distrito, o capitán de Infantaría Enrique de las Morenas y Fossi.
A pesar de que entre Baler e Manila apenas había 100 quilómetros, as comunicacións por terra eran practicamente inexistentes, sendo o barco o medio habitual para a recepción de mercadorías e noticias.
Teodorico, volveu ao pobo e en maio, tras renovar os recrutamentos na zona, os rebeldes, cortaron as comunicacións de Baler. Ao non poder enviar noticias por correo á Capitanía xeneral, o gobernador púxose en contacto con Teodorico Luna, do que non sospeitaba que seguía pertencendo aos rebeldes, para pedirlle que lle indicase unha persoa que puidese levar unha mensaxe ao Gobernador de San Isidro para que este, á súa vez, o remitise a Manila explicando a situación. Luna presentoulle a Ramilo, ao que lle entregou unha mensaxe cifrada. Ao pouco, volveu a Baler dicindo que foi capturado e a mensaxe interceptada, aínda que afirmou que os inimigos non foron capaces de lelo e el non revelou a procedencia, así que o romperon e non lle deixaron continuar o camiño.
O 30 de xuño, Teodorico tendeu cos seus homes unha emboscada a unha patrulla rutineira española ao mando de Cerezo resultando ferido o cabo Jesús García Quijano, comezando así o sitio.
Os españois, refuxiáronse na igrexa do pobo por ser o edificio máis sólido e defendible en caso de prolongarse a situación, que, finalmente, durou 337 días. O 18 de outubro, Alonso, morreu de beriberi, sendo substituído ao mando do destacamento até o final do sitio polo Tenente Martín Cerezo.
Teodora I
Teodora (en grego: Θεοδώρα), nada cara ao ano 500 e finada o 28 de xuño de 548, foi emperatriz bizantina.
Traxectoria
É santa na Igrexa ortodoxa, do mesmo xeito que o seu marido, e sendo o seu santo o 14 de novembro.
Sutura (medicina)
.
miniatura|180px|Unha sutura aplicada na [[pálpebra superior.]] Unha sutura, coñecida popularmente como puntos de sutura, é un tipo de ligadura usada por médicos e, especialmente, os cirurxiáns, para manter unida a pel, os músculos, os vasos sanguíneos e outros tecidos do corpo humano, despois de seren seccionados por un accidente ou despois dunha operación cirúrxica.
Os puntos deben ser fortes (de forma que non rompan), non tóxicos, hipoalerxénicos (para evitar reaccións adversas no organismo) e flexíbeis (para que se poida facer un nó).
Etan Thomas
Dedreck Etan Thomas, nado o 1 de abril de 1978 en Harlem, Nova York, é un xogador americano de baloncesto profesional.
Traxectoria profesional
O 23 de xuño de 2009, foi traspasado xunto a Oleksiy Pecherov, Darius Songaila e unha elección de primeira rolda do Draft aos Minnesota Timberwolves, a cambio de Randy Foye e Mike Miller.
O 27 de xullo de 2009, foi traspasado aos Oklahoma City Thunder xunto a dúas eleccións de segunda rolda do Draft, unha delas condicionada, a cambio de Chucky Atkins e Damien Wilkins.
O 2 de setembro de 2010, asinou polos Atlanta Hawks.
Inn
O topónimo alemán Inn pode referirse a:
Calendario gregoriano
miniatura|dereita|[[Gregorio XIII, papa|Gregorio XIII]] O calendario gregoriano é un calendario de orixe europea, actualmente empregado de xeito oficial en case todo o mundo. Recibe o seu nome por ser o seu promotor o papa Gregorio XIII, quen promulgou o seu uso uso por medio da bula Inter Gravissimas. A partir de 1582 substituíu gradualmente en distintos países ao calendario xuliano, utilizado desde que Xulio César o instaurara no ano 46 a. C. O calendario xuliano era, basicamente, o calendario exipcio, o primeiro calendario solar coñecido que estableceu a duración do ano en 365,25 días.
Había dúas razóns para establecer o calendario gregoriano. A primeira foi que o calendario xuliano asumía incorrectamente que a media do ano solar era exactamente de 365,25 días, unha sobreestimación de algo menos dun día por século. A reforma gregoriana acurtou o ano medio (do calendario) en 0,0075 días para deter a deriva do calendario con respecto aos equinoccios. A segunda viña dada polo feito de que, nos anos transcorridos desde o Primeiro Concilio de Nicea, o exceso de anos bisestos introducidos polo algoritmo xuliano causara un desfase tal que o equinoccio de primavera estaba ocorrendo antes da súa data nominal do 21 de marzo. Esta data é importante para as igrexas cristiáns porque nela referénciase o cálculo da Pascua. Para restablecer a asociación, a reforma adiantou a data dez días: ao xoves 4 de outubro de 1582 seguiuno o venres 15 de outubro do mesmo ano. Ademais, a reforma tamén alterou o ciclo lunar usado pola Igrexa para calcular a data da Pascua porque as lúas novas astronómicas estaban ocorrendo catro días antes das datas calculadas.
A reforma foi adoptada inicialmente nos países católicos de Europa e nas súas posesións de ultramar. Durante os tres séculos seguintes, os países protestantes e cristiáns ortodoxos fórono asumindo, aínda que o chamaban o Calendario mellorado para evitar referirse ao catolicismo, sendo Grecia o derradeiro país europeo en adoptalo (só para uso civil) en 1923. Durante o século XX, moitos países non occidentais tamén adoptaron o calendario, polo menos para uso civil.
O calendario espaza os anos bisestos para obter un ano medio de 365,2425, aproximando o ano solar de 365,2422 días. A regra para os anos bisestos é:
Está baseado na translación da Terra arredor do Sol de 365,2422 días de 24 horas de 60 minutos de 60 segundos métricos. O calendario gregoriano dá un tempo medio para o ano de 365,2425 días; para asegurar un número enteiro de días por ano, engadimos regularmente (97 anos bisestos cada 400 anos) un día bisesto, o 29 de febreiro.
Historia do calendario
miniatura|200px|Representación de [[Beda|Beda o Venerable no Liber chronicarum (1493). Beda xa avisou no século VIII que había un desfase de tres días no cálculo da data de Pascua.]]
Antecedentes
Nos comezos do cristianismo, no ano 325, o Primeiro Concilio de Nicea acordou que a Pascua se celebraría o domingo seguinte á primeira lúa chea despois do equinoccio de primavera, cuxa data, para os efectos de cálculo, se tomaba como o 21 de marzo. Isto significaba que o domingo de Pascua tería que caer entre o 22 de marzo e o 20 de abril. A asunción por parte do vixente calendario xuliano de que había exactamente 365,25 días nun ano introduciu unha diverxencia crecente entre a data canónica do equinoccio, o 21 de marzo, e o equinoccio real comprobado polas observacións astronómicas. Como consecuencia, o cálculo da data de Pascua era erróneo.
Os estudosos europeos foron conscientes deste desfase desde os comezos do período medieval. Beda, no século VIII, xa amosaba que o erro acumulado no seu tempo era de máis de tres días. Roger Bacon, arredor de 1200, estimábao en 7 ou 8 días, e Dante, en 1300, avisaba da necesidade da reforma do calendario. Un intento de facelo levouno a cabo o papa Sisto IV, que en 1475 convidou a Regiomontanus ao Vaticano con ese propósito. Porén, o proxecto foi interrompido coa morte deste ao pouco de chegar a Roma. O incremento do coñecemento astronómico e da precisión das observacións cara a finais do século XV fixeron a cuestión máis urxente. Numerosas publicacións nas décadas seguintes propuñan unha reforma do calendario, entre elas dous artigos enviados ao Vaticano pola Universidade de Salamanca en 1515 e 1578, mais o proxecto non foi iniciado ata a década de 1540 e só posto en marcha polo papa Gregorio XIII (r. 1572–1585). Nos tempos deste papa, a Pascua caía xa a primeiros de marzo e os astrónomos decatábanse que pouco a pouco, ao longo dos séculos, a Pascua iría achegándose ao Nadal.
Preparación
En 1545, o concilio de Trento autorizou o papa Paulo III a reformar o calendario, requirindo que a data do equinoccio vernal fose restaurada á establecida no concilio de Nicea de 325 e que o cambio no calendario se deseñase para evitar problemas futuros. Isto permitiría unha datación máis precisa e consistente da celebración de Pascua.
A Comisión do Calendario
miniatura|200px|O xesuíta alemán [[Christopher Clavius foi un dos membros máis destacados da Comisión do Calendario. Un dos cráteres máis grandes da Lúa leva o seu nome.]] Gregorio XIII, para poder levar adiante a reforma, constituíu a chamada Comisión do Calendario, un grupo formado por eclesiásticos e expertos na materia. En 1577 foi enviado un Compendium a expertos matemáticos, alleos á Comisión para a reforma, para que enviaran os seus comentarios. Algúns destes expertos, como Giambattista Benedetti e Giuseppe Moletti, crían que a Pascua debería computarse a partir dos movementos verdadeiros do Sol e da Lúa no canto de empregar unha táboa, mais estas recomendacións non se adoptaron. A reforma adoptada foi unha modificación da proposta realizada polo médico calabrés Aloysius Lilius (ou Luis Lilio).
A proposta de Lilio incluía reducir de 100 a 97 o número de anos bisestos que hai nun período de catro séculos, para o cal só se consideraría bisesto un dos catro anos múltiplos de cen que hai nese período de 400 anos. Tamén ideou un orixinal e práctico plan para axustar as epactas da Lúa cando se calcula a data anual da Pascua, salvando un vello obstáculo para a reforma do calendario. Lilio, principal autor da reforma do calendario, morreu en 1576 sen ver rematado o proceso.
O xesuíta alemán Cristovo Clavio foi o membro da Comisión que aceptou as propostas de Lilio. Clavio decatouse de que as táboas antigas non atinaban no cálculo do paso do Sol polo equinoccio de primavera, nin na duración do ano solar medio. Tycho Brahe tamén foi consciente destas discrepancias.
A regra dos anos bisestos de Lilio (97 anos bisestos en 400 anos) foi postulada por Petrus Pitatus de Verona en 1560. Decatouse de que esta regra era consistente cos valores dados para o ano solar medio por Afonso X (Táboas afonsinas), Copérnico (De revolutionibus) e Erasmus Reinhold (Prutenicae Tabulae). Estes valores eran de 365,24254606; 365,24255185 e 365.24254352 días respectivamente, coincidentes ata as dezmilésimas.
Foi o matemático español Pedro Chacón o membro da Comisión que redactou o Compendium no que se recollía o ditame de Lilio, apoiado por Clavio. A reforma aprobouse o 14 de setembro de 1580 e levouse á práctica en outubro de 1582.
O primeiro calendario gregoriano impreso
miniatura| Lunario Novo, Secondo la Nuova Riforma della Correttione del l'Anno Riformato da N.S. Gregorio XIII, impreso en [[Roma por Vincenzo Accolti en 1582, unha das primeiras edicións impresas do novo calendario.]] O 3 de abril de 1582, pouco máis dun mes despois de decretar a reforma mediante a bula Inter Gravissimas, o papa outorgou a Antonio Lilio, irmá do xa falecido Luis Lilio, os dereitos exclusivos da publicación do calendario durante un período de dez anos. Un dos primeiros calendarios, co título de Lunario Novo secondo la nuova riforma della correttione del l'anno, foi impreso en Roma por Vicenzo Accolti. Unha nota ao final da primeira páxina indica que ten autorización papal e de Lilio (Con licentia delli Superiori... et permissu Ant(onii) Lilij). Os dereitos de publicación foron revogados o 20 de setembro de 1582 porque Antonio Lilio non foi quen de satisfacer a crecente demanda de copias.
O axustamento gregoriano
A diferenza principal entre o calendario gregoriano e o seu precedente, o calendario xuliano, está na distribución dos anos bisestos.
Como xa se dixo, o ano solar medio, é dicir, o período de translación da Terra ó redor do Sol, dura 365,2422 días. Engadindo un día bisesto cada catro anos, o calendario xuliano atribuía ó ano unha duración media de 365,25 días. Isto inducía un desprazamento duns 8 días por milenio con respecto ó tempo real, facendo que por exemplo a festa de Pascua, determinada polo equinoccio de primavera, caese alá por febreiro.
Foi preciso entón suprimir os anos bisestos para os anos que son múltiplos de 100 sen ser múltiplos de 400. Así 1600 e 2000 son bisestos, pero non 1700, 1800 nin 1900.
Estrutura do calendario
O calendario gregoriao, é un calendario solar con doce meses de entre 28 e 31 días, igual que o calendario xuliano da Roma clásica, en que se basea. O ano en ambos os calendarios consiste en 365 días, cun día bisesto que se engade en febreiro nos anos bisestos. Os meses e a súa duración tamén é igual en ambos os calendarios. A única diferenza entre ambos é que cada catrocentos anos hai un día menos no mes bisesto. Un ano bisesto ten lugar habitualmente cada catro anos, e o día bisesto adoitaba inserirse dobrando o 24 de febreiro. Porén, na actualidade numéranse os días de febreiro secuencialmente e o día 29 considérase o día bisesto. Antes da revisión de 1969 do Calendario Romano Xeral, a igrexa católica atrasaba as festas despois do día 23 un día nos anos bisestos e as misas celebrábanse de acordo co calendario previo.
Subdivisións
O calendario gregoriano está dividido en doce meses de entre 28 e 31 días:
Ademais, cada período de sete días forma unha semana, herdanza dun calendario lunar. Os días da semana son: luns, martes, mércores, xoves, venres, sábado e domingo. A orde dos días é igual en todo o mundo, pero segundo a área cultural o primeiro día da semana pode ser o domingo (como en Reino Unido e nas súas antigas colonias, ou como no calendario litúrxico que usa a Igrexa), ou o luns (como en España).
Adopción dun novo calendario
miniatura|200px|Primeira páxina da bula [[Inter Gravissimas (1582).]] En 1582, o papa Gregorio XIII decidiu mediante a bula Inter gravissimas que o xoves 4 de outubro de 1582 sería inmediatamente seguido polo venres 15 de outubro para compensar o desfase acumulado dende o ano 45 d.C. Pola supresión de dez días, santa Tareixa de Ávila morreu na noite do 4 e foi enterrada ao día seguinte, o 15 de outubro de 1582.
Rubén Blades
Rubén Blades Bellido de Luna, nado en Cidade de Panamá, Panamá, o 16 de xullo de 1948, é un cantante, compositor, músico, actor, avogado e político panameño que desenvolveu a meirande parte da súa carreira nos Estados Unidos. Destaca sobre todas a súa faceta como intérprete do xénero musical coñecido como salsa.
Traxectoria
Dende o década de 1970 até a actualidade gravou máis de vinte álbums e participou como convidado en máis de 15 gravacións con artistas de diversos xéneros e tendencias. En recoñecemento ao seu labor recibiu seis premios Grammy. Por outra banda, participou como actor en diferentes producións tanto de Hollywood como de cinema independente. Viviu en Panamá durante as ditaduras militares tanto de Omar Torrijos (1968-1981) coma de Manuel Antonio Noriega (1981-1989). Nalgunhas das súas letras, como na de "Desapariciones", Blades aproveita para denunciar este tipo de réximes totalitarios. Xa en 1994 participou nas eleccións presidenciais do seu país, nas que acadou o terceiro lugar en número de votos, cunha porcentaxe ao redor do 20%, de entre máis dunha decena de candidatos. Actualmente participa no goberno do seu país como ministro de turismo.
Vida familiar
A súa avoa materna, Carmen Caramés, é de Ourense, emigrada a Cuba.
Calendario gregoriano
Adopción dun novo calendario
É necesario salientar que o paso ó calendario gregoriano non foi adoptado en toda Europa ó mesmo tempo. Foi imposto por Gregorio XIII nos estados onde era soberano pontífice. O 29 de setembro de 1582, Filipe II de España decretou o cambio do calendario xuliano ao gregoriano. Isto afectou a maioría da Europa católica, xa que Filipe reinaba sobre España e Portugal e gran parte de Italia. Nestes territorios, así como en Polonia-Lituania, gobernada por Anna Jagiellon, o novo calendario implantouse na data especificada na bula. Os imperios español e portugués seguírono de facto máis tarde por mor do atraso nas comunicacións. Outros, coma Francia, seguírono rapidamente.
Outros países foron moito máis lentos en adoptar esta reforma gregoriana, preferindo como di o astrónomo Johannes Kepler "estar en desacordo co Sol, antes que de acordo co papa". De feito, algúns protestantes temían que o novo calendario fixese parte dun complot para volver ao catolicismo. Por exemplo, o Reino Unido non adoptou o sistema católico explicitamente: o anexo á súa lei do calendario e 1750 estableceu o cálculo da data de Pascua do mesmo xeito que a regra de Gregorio, mais sen referirse realmente a el. O Reino Unido e o seu imperio (incluído o que despois foron os Estados Unidos) adoptaron o calendario en 1752. Os suecos seguíronos en 1753.
Cumprirá esperar á revolución de outubro de 1917 para que Rusia o adopte. Iso fixo que a revolución chamada de "outubro" tivese lugar a comezos de novembro, segundo o calendario gregoriano.
En Turquía foi no 1927, como parte do proceso occidentalizador de Atatürk.
Estas variacións de calendario supoñen un crebacabezas para os historiadores, xa que un documento inglés datado por exemplo o 10 de xaneiro de 1603 é de feito posterior a un documento francés ou español datado o 15 de xaneiro dese mesmo ano. Por exemplo, William Shakespeare e Miguel de Cervantes morreron na mesma "data" (23 de abril de 1616), pero non no mesmo "día".
Ademais, en cada país onde se adoptaba o novo calendario, protestábase, dicindo por exemplo que se tería que pagar un alugueiro mensual enteiro habendo só 21 días no mes laboral.
Con todo, segue quedando algún resto do antigo calendario xuliano, por exemplo, no calendario litúrxico ortodoxo. Deste xeito, os ortodoxos celebran o Nadal, nas datas nas que os católicos celebran os Reis.
Precisión
O calendario gregoriano, ao saltar tres días bisestos cada 400 anos, mellora a aproximación feita polo calendario xuliano, dando un ano medio de 365,2425 días solares medios. Esta aproximación ten un erro de aproximadamente un día cada 3300 anos con respecto ao valor actual do ano solar medio. Con todo, debido á precesión dos equinoccios, que non é constante, e ao movemento do perihelio (que afecta á velocidade orbital da Terra) o erro con respecto ao equinoccio vernal astronómico é variábel; se se considera un intervalo medio aproximado entre equinoccios de primavera cunha duración de 365,24237 días en ciclos de 2000 anos, isto implica un erro próximo a 1 día cada 7700 anos. En calquera caso, o calendario gregoriano é substancialmente máis preciso có calendario xuliano (que cun ano medio de 365,25 días, incorre nun día de erro cada 128 anos).
No século XIX, John Herschel propuxo unha modificación ao calendario gregoriano con 969 días bisestos cada 4000 anos, en lugar dos 970 días bisestos que o calendario gregoriano insertaría no mesmo período. Isto reduciría o ano medio a 365,24225 días. A proposta de Herschel haría o ano 4000 (e os seus múltiplos) comúns en lugar de bisestos. Se ben esta modificación xa se propuxo varias veces, nunca se adoptou oficialmente.
En escalas de tempo de miles de anos, o calendario gregoriano atrasa respecto ás estacións astronómicas debido á ralentización da rotación da Terra, que fai cada día un pouco máis longo co paso do tempo, mentres que o ano mantén unha duración máis uniforme.
Erro estacional do calendario
800px|Diferenza entre o calendario gregoriano e as estacións astronómicas.
A imaxe mostra a diferenza entre o calendario gregoriano e as estacións astronómicas. O eixe vertical é a data en xuño e o eixe horizontal son os anos no calendario gregoriano.
Reformas do calendario gregoriano
Se o principio de axuste gregoriano non foi posto en causa, non sucede o mesmo coa súa estrutura interna.
Outras críticas atinxen á construción mesma do calendario:
No curso dos tres últimos séculos as proposicións de reforma multiplicáronse. As máis coñecidas son as propostas do calendario universal e do calendario fixo. A mediados do século XX, a Sociedade de Nacións (antecesora da ONU) fixo estudos para reformar o calendario. Pero foron abandonados pola presión de países como Estados Unidos, Reino Unido, Países Baixos ou Indonesia, oficialmente por razóns relixiosas.
Trivium (grupo musical)
Trivium é unha banda estadounidense de heavy metal procedente de Orlando, Florida e formada no ano 1999. O grupo está composto polo vocalista e guitarrista Matt Heafy, o guitarrista Corey Beaulieu, o baixista Paolo Gregoletto e o batería drummer Alex Bent. Heafy é o único membro da formación orixinal que permanece no grupo.
O seu álbum de estrea, Ember to Inferno, foi o seu único traballo publicado por Lifeforce Records. Despois de asinar un contrato con Roadrunner Records en 2004, a banda publicou oito álbums de estudio e máis de vinte sinxelos. O seu derradeiro traballo ata a data, What the Dead Men Say, foi editado o 24 de abril de 2020. A banda vendeu máis dun millón de discos en todo o mundo e foi nomeada a un premio Grammy no ano 2019 pola súa canción "Betrayer".
Burres, Arzúa
San Vicenzo de Burres é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Arzúa na comarca de Arzúa. Segundo o IGE en 2013 tiña 403 habitantes (206 homes e 197 mulleres) distribuídos en 19 entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 497 habitantes.
Trichoplax adhaerens
150px|miniatura|dereita|Trichoplax adhaerens.
Estrutura
É un animal mariño diminuto, que repta sobre o substrato cos seus cilios, e está composto de capas epiteliais ventrais e dorsais, contendo células mesenquimáticas frouxas. A reprodución é sexual, pero pode ser tamén asexual, por fisión e por xemación.
É o único representante do filo dos placozoos, xa que outra especie (Treptoplax reptans) foi descrita en 1896 e dende entón xamais foi rexistada, levantando dúbidas sobre a súa real existencia.
Johann Rudolf Glauber
Johann Rudolf Glauber, nado o 10 de marzo de 1604 en Karlstadt am Main (Franconia, Alemaña) e finado o 16 de marzo de 1670 en Amsterdam (Países Baixos), foi un químico, farmacéutico, farmacólogo e alquimista alemán, coñecido por descubrir algunhas propiedades medicinais dos minerais, así como polo desenvolvemento do sulfato sódico, entre outras cousas.
Vida
Fillo dun barbeiro, fixo estudos de farmacia, pero non puido entrar na universidade. Xa desde pequeno mostrara unha grande intelixencia e un grande interese pola natureza e a ciencia. Na súa cidade natal visita a miúdo a escola de grao para aprender latín, e pronto fai a súa aprendizaxe do oficio de farmacéutico. Non chega a ter unha educación universitaria, xa que como el mesmo di nos seus escritos:
Glauber prepárase desde moi temperá idade no que será no futuro o seu oficio como boticario e construtor de espellos. Viviu e traballou sucesivamente, durante os primeiros anos da súa carreira, en varias cidades de Europa: Viena (1625), Salzburgo, Gießen, Wertheim (1649 - 1651), Kitzingen (1651, Basilea, París, Frankfurt, Colonia e, finalmente, en Amsterdam, nos períodos de tempo que abarcan dese 1640 até 1644, e 1646 a 1649, fixando a súa residencia alí a partir de 1646.
O ano 1660 cae seriamente enfermo, seguramente pola continua exposición a metais pesados relacionados co seu traballo, como o mercurio, que utilizaba para os espellos e o arsénico e o antimonio, que usaba en medicinas. Non chega a recuperarse da súa doenza, que deixa a súa saúde moi débil para traballar e, desde 1666, permanece en cama. Cada vez peor, non pode manter nin sequera a farmacia e, por iso, no ano 1668 vende o laboratorio e parte da súa biblioteca para poder manter á familia.