cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Embrace
Despois da separación de Embrace, MacKaye reuniuse co antigo batería de Minor Threat Jeff Nelson para formar Egg Hunt. Bald entrou na banda Ignition, e o batería Ivor Hanson xuntouse con Hampton novamente en 1992 en Manifesto.
Painita
Painita é un mineral raro: un borosilicato de aluminio e calcio. Foi descuberto en Birmania polo mineraloxista británico e tratante de xoias Arthur C.D. Pain nos anos 50. Cando se confirmou que se trataba dun tipo novo de mineral, bautizouse co seu nome.
Características
A composición química da painita inclúe calcio, zirconio, boro, aluminio e osíxeno (CaZrAl9O15(BO3)). O mineral tamén contén trazas de cromo e vanadio. A painita ten un ton entre vermello-alaranxado e marrón-avermellado semellante ao do topacio debido a trázalas de ferro.
A súa gravidade específica é 4.01; o seu índice de refracción é n o = 1.8159, n e = 1.7875; é insoluble en ácidos e os seus cristais con alongados, pseudo-ortorrómbicos; son normalmente hexagonais e, até 2004, só dous foran tallados. Ten un peso molecular de 586,42 gm.
Descubrimento
esquerda|miniatura|Cristal de painita estriado, euhedral (medidas: 0.9 x 0.8 x 0.7 cm.) A painita foi descrita en 1956 por G.F., Claringbull, M.H. Hey, e C.J. Payne;  e foi nomeada en honra de Arthur Charles Davy Pain (?–1971),  coleccionista inglés de minerais e  xemas, que notificou por primeira vez como interesante.
Durante moitos anos, só se coñecía a existencia de tres cristais de painita. Antes de 2005, atopáronse menos de 25 cristais en total; dende esa data, nunha nova localización en Mogok ao norte de Myanmar, conseguíronse moitas máis variedades.
Metalocalypse
Metalocalypse é unha serie animada estadounidense en Flash creada por Brendon Small e Tommy Blacha e emitida por Adult Swim, iniciada o 6 de agosto de 2006.
Sinopse
Metalocalypse segue as aventuras da banda de metal Dethklok, parte norteamericana e parte norte-escandinava. Aínda que o nome usualmente escríbese "Dethklok", case todos os logos da banda están escritos: "Dethkløk".
Gozan dun nivel de popularidade incrible na realidade, chamados "A duodécima economía máis grande da Terra". Son tan populares que os seus fans farán calquera cousa que digan as súas cancións, ata se significase a morte. Se Dethklok apoia unha marca, instantaneamente convértese na única fonte para ese produto, pois todos os competidores teñen que pechar por falta de vendas.
Os concertos da banda son notoriamente violentos, frecuentemente producindo danos nunha boa parte dos espectadores. Ata os seus intentos de participar en obras de caridade resultan en moitas mortes aínda que sen importar estes perigos, a xente ama tanto os concertos de Dethklok que, para poder entrar, asinan contratos que liberan á banda de calquera responsabilidade legal.
Os membros da banda viven xuntos nunha xigantesca mansión chamada Mordhaus nunha rexión non especificada, chamada Mordland. Os personaxes de Dethklok son xeralmente sociopáticos e ineptos en calquera cousa que non teña que ver coa música, excepto para negociar os seus contratos.
A pesar do inmenso éxito da banda, todos os membros teñen problemas de baixa autoestima que se mostran en varios niveis no programa. Tamén son ridículamente adiñeirados, e xa que logo poden escaparse de calquera responsabilidade.
Lanzamento de The Deathalbum
O 25 de setembro de 2007 foi lanzado o primeiro álbum de Dethklok, titulado The Dethalbum. O álbum consiste nunha combinación de cancións da serie como temas novamente creados.
Vendendo 33.741 copias na primeira semana do seu lanzamento, o álbum debutou no posto 21 en Billboard 200, convertendo The Dethalbum no álbum de death metal máis exitoso de tódolos tempos. Ademais, foi descargado 45.000 veces despois de subirse ao sitio de Internet AOL Music durante a semana na que se lanzou.
Auga de Valencia
300px|miniatura|dereita|Zume de laranxa, ingrediente da Auga de Valencia
A Auga de Valencia é un combinado a base de cava ou champaña, zume de laranxa, vodka e xenebra. Polo xeral sérvese en xerras de varias racións e bébese en copas anchas de cóctel. Foi elaborado, por primeira vez, no ano 1959 por Constante Gil no Café Madrid de Valencia.
Durante unha década a bebida foi coñecida só por un pequeno grupo de clientes e non foi até os anos 1970s cando comezou a coñecerse na noite valenciana. Desde entón, converteuse nunha bebida bastante popular.
Constante Gil deixou a cervexería no ano 2000 para se dedicar exclusivamente a pintar os seus "Faladoiros de Café" homenaxe ás súas vivencias entre Auga de Valencia e Rocafulls.
Azotobacter vinelandii
Azotobacter vinelandii é unha bacteria gramnegativa diazótrofa que pode fixar o nitróxeno cando crece aerobicamente. É un sistema manexable xeneticamente que se usa para a fixación do nitróxeno. Son bacterias doadas de cultivar.
A. vinelandii é un fixador de N2 de vida libre que produce moitas fitohormonas e vitaminas nos solos. Produce pigmentos de pioverdina fluorescentes.
O holoencima nitroxenase de A. vinelandii foi caracterizada por cristalografía de raios X tanto no estado unido a ADP tetrafluoroaluminato coma unido a  Mg-ATP. . O encima posúe un cluster dos cofactores molibdeno ferro-sulfuro (FeMoco) como sitios activos, cada un dos cales leva dúas estruturas pseudocúbicas de ferro-sulfuro.
Ploidía variable
A. vinelandii pode conter ata 80 copias do seu cromosoma por célula. Porén, isto só se observa en cultivos de crecemento rápido, mentres que nos cultivos feitos en medio sintético mínimo non é poliploide.
Thomas Reiter
Thomas Arthur Reiter, nado en Frankfurt o 23 de maio de 1958, é un astronauta alemán que formou parte das misións STS-116, STS-121 e Soiuz TM-22 e foi membro das expedicións 13 e 14 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Reiter graduouse en tecnoloxía aeroespacial pola Universidade de Neubiberg/Munich, onde ten tamén un doutoramento honorario. Foi seleccionado como astronauta pola ESA en 1992, participando nas misións STS-116, STS-121 e Soiuz TM-22 e sendo membro das expedicións 13 e 14 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 350,23 días no espazo.
Disney's The Kid
Disney's The Kid é un filme estadounidense dirixido por Jon Turteltaub que foi estreado no 2000. Protagonizado por Bruce Willis e Spencer Breslin.
Sinopse
Willis é un home moi ocupado con pouco tempo para os sentimentos que, tras unha experiencia sobrenatural, atópase cun cativo que resulta ser el mesmo de pequeno.
Tanzanita
A tanzanita é a variedade azul e púrpura do mineral zoisita (un hidróxido-silicato de calcio e aluminio) descuberto nos outeiros de Mererani na Rexión de Manyara ao norte de Tanzania en 1967, preto da cidade de Arusha e o Kilimanjaro. Úsase como xema. A tanzanita distínguese polo seu marcado tricroísmo, presentando cores azul zafiro, violeta e borgoña segundo a orientación do cristal. A tanzanita tamén cambia de aparencia segundo as condicións de iluminación. Os azuis fanse máis evidentes cando se expón a luz fluorescente e os tons violetas aprécianse mellor baixo luz incandescente. En bruto, a tanzanita é habitualmente dunha cor marrón avermellada. É necesario sometela a tratamento térmico a 600 °C nun forno xemolóxico para que aflore o ton azul violáceo. A tanzanita é unha xema escasa. Só se atopa nas ladeiras do monte Kilimanjaro. Foi a empresa Tiffany & Co. a que lle deu o nome inspirándose en Tanzania, o país onde foi descuberta. Debido á súa relativa baixa dureza, a tanzanita adóitase montar en colares e pendentes.
Xacementos
Coñécese un único xacemento de tanzanita no mundo. Alí o mineral áchase acompañado de lousa metamórfica, gneis e cuarcita. A súa exclusividade é a principal razón do elevado prezo que alcanza esta pedra, que tamén é denominada "o diamante índigo" pola súa rareza.
Historia comercial
Emmanuel Merishiek Mollel, un xastre e buscador de ouro masai de Arusha (Tanzania), atopou fragmentos de cristais xema dunha vívida cor azul e azul purpúrea preto de Mererani, a uns 40 km ao sueste de Arusha. Ao principio pensou que o mineral era olivina, pero axiña se decatou de que non o era, tomándoo entón por dumortierita, un mineral azul. Pouco despois, D'Souza mostroulle as pedras a John Saul, un consultor xeolóxico e almacenista de xemas con base en Nairobi que extraía entón augamariñas na zona achegada ao Monte Kenya. Saul, xunto cun doutor do MIT, quen logo descubriría os famosos depósitos de rubí da rexión de Tsavo, en Kenya, descartou as posibilidades de dumortierita e cordierita, e enviou os exemplares ao seu pai, Hyman Saul, vicepresidente de Saks Fifth Avenue en Nova York. Hyman Saul só tivo que cruzar a rúa e entregar as mostras ao Instituto Xemológico de América (Gemological Institute of America, GIA), que as identificou como unha variedade do mineral zoisita. Tamén houbo mineraloxistas na Universidade Harvard, o Museo Británico e a Universidade de Heidelberg que fixeron unha identifiación válida, pero a primeira persoa en identificar o material foi Ian McCloud, un xeólogo do goberno de Tanzania, fincado en Dodoma.
Foi chamado "zoisita azul" e comercializado como tanzanita por Tiffany & Co., que quixo sacar proveito da rareza da xema, que entón só se atopaba en Tanzania, e que pensou que "zoisita azul" (en inglés soa parecido a "suicidio azúl") non se vendería ben. Entre 1967 e 1972, extraéronse de Tanzania aproximadamente dous millóns de quilates de tanzanita antes de que as minas fosen nacionalizadas polo goberno.
A meirande tanzanita do mundo
A tanzanita tallada máis grande do mundo pesa 737,81 quilates. Un dos exemplares máis famosos (242 quilates) chámase "Raíña do Kilimanjaro". Está engastada nunha tiara, realzada por 803 granates tsavorita en talla brillante e 913 brillantes. A peza forma parte da colección privada de Michael Scott, o primeiro director executivo de Apple Inc.
En xuño de 2003, o goberno tanzano introduciu a prohibición de exportar tanzanita en bruto á India (como moitas outras pedras preciosas, a maior parte das tanzanitas tallábanse en Jaipur). A prohibición xustificouse como un intento de impulsar a industria local de procesado de pedras, para estimular a economía e recuperar beneficios. A prohibición graduouse por un período de 2 anos. Até entón, só as pedras de máis de 0,5 gramos se viron afectadas.
En abril de 2005, unha empresa chamada TanzaniteOne Ltd. anunciou publicamente que tomara o control dunha parte do depósito chamado "bloque C" (o depósito principal, dividido en 5 bloques). Os prezos do material en bruto fóronse incrementando gradualmente conforme a compañía se foi asentando no mercado. En agosto de 2005, a tanzanita máis grande até agora atopada, foi achada na mina do bloque C. O cristal pesou 16.839 quilates (3,4 kg) e mediu 22,1 × 7,87 × 7,11 cm.
Escola neogramática
miniatura|300px|A [[Universidade de Leipzig sobre o 1900]]
Os Neogramáticos (en alemán Junggrammatiker) foron un grupo de lingüistas alemáns da Universidade de Leipzig que, a finais do século XIX, deron un notábel impulso ao desenvolvemento da indoeuropeística ata chegar a definir unha primeira reconstrución do indoeuropeo, definida nos decenios seguintes como reconstrución "clásica" e definitivamente sintetizada na monumental Grundriß der vergleichenden Grammatik der indogermanischen Sprachen (1897-1916) de Karl Brugmann.
Ao movemento tamén se fai referencia coa expresión Escola neogramática e Escola de Leipzig
Expoñentes da escola
Á escola neogramática tamén se adoitan asociar os estudos de Otto Behaghel, Adolf Noreen e Karl Verner.
Festival Internacional do Mundo Celta 2010
A edición de 2010 do Festival Internacional do Mundo Celta transcorreu na vila de Ortigueira entre os días 8 e 11 de xullo.
11 de xullo
Proxecto Runas
Ligazóns externas
Recensión da presentación da edición de 2010 do Festival
Pereira de Arriba, Pereira, Chantada
Pereira de Arriba é un lugar na parroquia de Pereira, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 45 habitantes segundo datos do INE e do IGE deles 24 eran homes e 11 eran mulleres.
Artaxias I de Armenia
Incorporado o reino de Armenia polos seleúcidas despois do 212 a.C., Artaxias, que antes do 200 a.C. fora nomeado sparapet (estratego ou sátrapa) conquistouno contra a oposición de Orontes IV. Daquela había 120 señores locais (nakharars) no territorio.
Orixe e capital
O seu nome aparece, nas inscricións, como Mlk Rwndkn (ou Mlk Rwnd) que significaba "Rei Oróntida" polo que pretendía presentarse como continuador da antiga liñaxe dos Oróntidas. As inscricións en arameo descubertas en Syunik (Siunia) indican que era fillo de Zariadres da dinastía oróntida e, ás veces, é incluído dentro da mesma. Segundo Moisés de Khoren, casara cunha filla do rei dos alanos, Satenik, que lle deu seis fillos: Artavazdes I, Vruyr, Mazhan, Zariadrés, Tiran e Tigranes.
Cara ao 190 a.C. fundou unha nova capital á que lle deu o seu nome, Artaxata ("xoia de Artaxias"), á beira do Araxes. Tradicionalmente, a partir dos escritos de Plutarco e Estrabón destacouse a importancia de Aníbal na escolla do lugar e na dirección das obras, mais hoxe ponse en dúbida.
Reinado
Era xeneral (stratēgós) de Antíoco III o Grande e conquistou pola súa conta o reino de Armenia, da que se converteu en gobernador e vasalo do seleúcida. Aproveitando a derrota seléucida na Batalla de Magnesia de Sipilos no 191 a.C., Artaxias mailo seu segundo no mando Zariadres ou Zariadris de Sofene, seguramente un parente, rebeláronse e, coa axuda de Roma que lles ofreceu unha alianza, fundaron reinos independentes e autoproclamáronse reis: Artaxias creou, no 189 a. C., o Reino de Armenia (ou Grande Armenia) e Zariadres gobernou sobre a denominada Armenia Inferior (ou Armenia Minor) ou Sofena. Os dous novos reis aliáronse para conquistaren as rexións próximas poboadas por armenios. No caso de Artaxias, as conquistas a partir do val de Araxes fixéronse principalmente a costa do Reino de Iberia e do de Atropatene Media.
Despois do Tratado de Apamea no 188 a.C., o Senado romano recoñeceuno como rei e posteriormente conquistou territorios: ao leste e ao sueste foron conquistados Atropatene, Caspiene (seguramente Mughan), Fauene (posiblemente a rexión entre Djulfa e Khoï) e Barospeda (probablemente o Vaspurakan); ao norte Gogarene (Gugarq, ao norte do lago Sevan até Lori) e, segundo Estrabón, o Khorzene ou Khorzanene; ao noroeste, os países das tribos xeorxianas (pónticas) dos Calibis (Khalibis), Mosinecs (Mosynekhes) e outras como a Karenitida (Karin), o país de Erzerum e Derxene (Derdjan ou Terdjan).
Política exterior
Manifestou a súa independencia en relación a Roma dando asilo a Aníbal cando este, que se refuxiara na corte seleúcida logo da batalla de Zama, comezou a sentirse inseguro. No 165 a.C., Artaxias foi derrotado polo rei seleúcida Antíoco IV e tamén foi aprisionado, sendo liberado despois de recoñecer a soberanía seleúcida.
Pouco antes da súa morte, intentou repartirse Sofene con Capadocia (Ariarates V) a causa da morte de Zariadris, mais o rei da Capadocia rexeitou a alianza a cambio de recibir Tomisa do novo rei de Sofene. Tamén alentou a revolta do sátrapa Timarc en Media.
Morte
Reinou ata o 159 a.C. e, segundo Moisés de Khoren, as exequias de Artaxias foron acompañadas da morte voluntaria das súas esposas, concubinas e servos. Sucedeuno seu fillo Artavasdes I de Armenia.
A Casavella, O Ermo, Ortigueira
A Casavella é un lugar da parroquia do Ermo no concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).
THE REMIXES
THE REMIXES é o primeiro álbum de remixes do grupo de J-Pop chamado Every Little Thing, lanzado ó mercado o 17 de setembro do ano 1997 baixo o selo avex trax. O álbum alcanzaría a segunda posición nas listas de Oricon.
Fotije Sladojević
Fotije Sladojević, nado como Rade Sladojević en Dujakovci o 1 de febreiro de 1961, é un eclesiástico ortodoxo serbio, bispo de Dalmacia dende 1999.
Traxectoria
Naceu o 1 de febreiro de 1961 en Dujakovci, no concello de Banja Luka, na República Socialista de Bosnia e Hercegovina. Fixo os seus estudos básicos en Čurug, e a secundaria en Novi Sad. Posteriormente, en 1983, ingresou na Facultade de Teoloxía Ortodoxa da Universidade de Belgrado, graduándose en 1988. Posteriormente estudou un posgrao na Universidade de Erlangen-Nürnberg (Alemaña).
Logo da súa volta, en 1990 ingresou no mosteiro de Kovilj, situado na eparquía de Bačka. No mesmo ano foi ordenado arquidiácono e, en 1991, foi ordenado hieromonxe polo bispo Irinej Bulović. Entre 1992 e 1993 estivo no mosteiro de Bođani, e entre 1993 e 1998 foi profesor no Seminario de Santo Arsenio de Sremski Karlovci.
O 30 de maio de 1999 foi consagrado bispo de Dalmacia na catedral de Sremski Karlovci, e foi nomeado tamén administrador temporal da eparquía de Gornji Karlovac.
298
Outros
Historia ano a ano
Vilar, Mondariz
San Mamede de Vilar é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz na comarca do Condado. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 264 habitantes (151 mulleres e 113 homes), distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 437 habitantes.
Xentilicio
O seu xentilicio é vilarengo ou vilarexo.
Festival Internacional do Mundo Celta 2009
A edición do ano 2009 do Festival Internacional do Mundo Celta transcorreu na vila de Ortigueira entre os días 9 e 12 de xullo.
9 de xullo
Proxecto Runas
Ligazóns externas
Recensión da presentación do Festival arquivado dende o orixinal o 30 de xuño de 2013.
Bufo pequeno
O bufo pequeno (Asio otus) é unha especie de moucho que cría en Europa, Asia, e Norteamérica. A estación de cría vai de febreiro a xullo. É parcialmente migratorio: os que viven nas zonas máis o norte móvense cara ó sur no inverno. Adoita vivir en bosques ou fragas preto de campo aberto. Deixase ver con máis dificultades ca outras especies da súa familia. Forma parte da familia Strigidae, que comprende os bufos máis coñecidos.
Descrición
O corpo do bufo pequeno uns 36 cm. e a envergadura das súas ás é de 95 cm., o tamaño aproximado da avelaiona común (Strix aluco), aínda que é máis lixeiro, pesando de 220 a 280 gramos os machos e de 250 a 370 gramos as femias. Ten vistosas plumas na cabeza que recordan unhas orellas. O iris dos ollos do bufo pequeno é de cor amarela alaranxada brillante. A cara está dividida por unha liña de plumas elevadas. As ás son relativamente estreitas. A cor da plumaxe do bufo pequeno vai do castaño brillante á cor de terra amarelo ocre, con faixas e listas de cor castaño escuro. Os "antebrazos" son escuros e atravesados por bandas. En xeral nas femias predominan os tons escuros e os machos son algo máis claros. As cores e o debuxo xeral da ave son miméticos: un bufo pequeno e moi difícil de descubrir se está en pousado nunha pola.
Distribución xeográfica
A área de distribución da especie estendese dende as illas británicas por Eurasia, incluíndo China e Mongolia ata a illa de Sakhalín e o Xapón. a súa fronteira norte márcaa ó bosque caducifolio boreal. En África aparece nos bosques dos montes Atlas e nos bosques de montaña de Etiopía. Vive tamén nas Canarias e Azores. En América aparece o sur do Canadá e o norte e centro dos Estados Unidos,
Hábitat
O bufo pequeno precisa da presenza de campo aberto con plantas baixas. En Europa é unha ave de terras de cultivo, sobre todo de zonas verde, e zonas preto de pantanos. Ocasionalmente aparece en zonas alpinas, se a abundancia de presas o permite. Os bufos pequenos viven tamén en zonas de bosque só cando dispoñen de áreas despexadas para a caza. En cambio, sonlles moi axeitadas as beiras das zonas boscosas, que lles ofrecen abeiro de día e zonas de cría. Prefiren bosques de coníferas, nos que atopan niños vellos de corvo e pega que utilizan para criar. Se non dispoñen dese tipo de bosques poden utilizar soutos, pequenas agrupacións de árbores e mesmo sebes.Habita mesmo nos límites das cidades, sobre todo se dispón de superficies cultivadas próximas.
Conduta territorial
O bufo pequeno e territorial só preto da zona de cría, que marca con chíos e con voos de demostración, durante os que fai bater as ás por debaixo do corpo. Se o alimento e suficiente as zonas de cría poden estar moi achegadas unhas ás outras. No inverno os bufos pequenos poden compartir ocasionalmente as zonas de repouso, chegando a xuntarse ata 200 exemplares que nese caso manteñen unha mínima distancia. Neses casos escollen árbores que serven de lugar para durmir durante varios anos. Nalgúns casos comprobouse que unha árbore foi utilizada durante máis de 100 anos como lugar para pasa-lo inverno, e poden chegar a compartilo con outras especies de rapaces nocturnas. De feito o bufo pequeno non adoita ser agresivo con outras especies de estrixiformes.
Voz
Durante a época de cría os machos repiten separado por algúns segundos un berro apagado e monótono. A femia responde con outro berro monótono. O repertorio de sons conta tamén con asubíos e ruídos feitos co bico, que se usan principalmente para rexeitar ós intrusos. O repertorio de berros de alarma e moi variado.
As crías que xa deixaron o niño e aínda son alimentadas polos pais poden deixar oír un berro agudo durante horas pola noite, que ten sido usado para comprobar o estado das poboacións da especie.
Técnicas de caza e presas
Cazan ó luscofusco e pola noite. En casos de moita escaseza de alimento poden cazar polo día. Antes de comeza-la caza limpan a plumaxe con moito coidado. O bufo pequeno caza durante períodos de dúas ou tres horas, fai unha pausa e continua a cazar con intensidade outras dúas ou tres horas ata a chegada do amencer.
A súa presa principal son os roedores, xeralmente ratos. Cazan tamén paxaros pequenos, coma os gorrións.
Reprodución
thumb|Asio otus otus
Cortexo
Ó cumpriren o seu primeiro ano de vida os bufos pequenos son xa fértiles. Establecen parellas estacionais. As parellas fanse durante o inverno, no tempo en que os bufos dormen xuntos. E típico, porén, que os machos intenten atraer ó seu territorio ás femias cos seus berros a primeiros da primavera. Durante o cortexo o macho fai voos de demostración, amosando a parte inferior branca das plumas e facendo, ás veces, bater as ás por baixo do corpo. Ese batido das ás faino tamén a femia cando esta preto dunha área potencial de cría..A esta fase pertencen tamén berros de aproximación.
Coma noutras especies de bufos europeos o macho tenta atraer á femia con chamadas en voz baixa. O bufo pequeno diferenciase doutras especies polos movementos de ás, plumas e dos penachos da cabeza moi característicos cos que acompaña as chamadas.
Niño
Utilizan niños abandonados de aves rapaces e córvidos, nalgunha rara ocasión, situados no chan. As femias comezan a incubar des. que poñen o primeiro ovo e pon, cunha separación duns dous días, de catro a seis ovos. En caso dunha grande abundancia de alimento poden chegar a poñer excepcionalmente ata oito. Durante a incubación e os primeiros días despois da eclosión a femia deixa o niño so por períodos curtos. Os polos saen do ovo os 27 ou 28 días, e son intensamente alimentados pola mai coas presas fornecidas polo macho. Macho e femia defenden a niñada. A femia non volve a cazar ata que os polos poden saír do niño e poden pousarse nas polas próximas.
Os polos
miniatura|240px|Bufo pequeno dunhas catro semanas de idade Os recentemente saídos do ovo pesan 16 gramos. Ö nacer pode xa adiviñarse a forma das futuras "orellas" que caracterizan á especie. As primeiras penas son substituídas por unha plumaxe de cor castaña brillante e unha máscara facial negra. Os polos deixan o niño as tres semanas e agáchanse nas zonas menos visibles da árbore na que naceron. De noite indican a súa posición cun berro agudo e repetido.As 10 semanas están en condicións de cazar, aínda que son alimentados polo menos unha semana máis. Os xoves bufos poden desprazarse centos de quilómetros procurando un territorio propio. Bufos centroeuropeos poden viaxar ata Portugal e a distancia máxima recorrida foi nun caso de 2.140 quilómetros. En xeral, porén, os movementos lévanos de 50 a 100 km do punto de partida.
Migracións
O Asio otus é, en xeral, un emigrante parcial. Os que viven o nordeste de Europa viaxan cara o suroeste en inverno. Durante á época fría achéganse ós arredores das grandes cidades e áreas habitadas, onde é máis doado atopar alimento. Os exemplares que viven en lugares máis quentes non migran.
Inimigos
O bufo pequeno é unha das presas doutras aves de presa meirandes, entre elas especialmente o bufo. As vítimas máis habituais son femias que incuban. As martas adoitan capturar os polos que non poden aínda voar. O bufo pequeno tente evitar ós inimigos co seu mimetismo, e, no caso das femias que están criando, apertándose o máis posible contra o fondo do niño. A isto engaden unha serie de tácticas coma inchar as plumas finxindo ser de maior tamaño do real batendo co bico a un tempo. En caso de perigo inminente os polos agatuñan ás zonas máis altas das árbores e poden chegara saltar ó chan.
Valle del Retortillo
Valle del Retortillo é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 191 habitantes (INE 2012).
Bufo pequeno
Inimigos
No caso de que persoas ou animais cazadores se acheguen ó niño poden utilizar técnicas de distracción, como finxirse feridos para atraer a atención do posible cazador e afastalo da área de cría.
Esperanza de vida
Só a metade dos Bufos pequenos chegan a pasar do ano de idade. A idade máxima comprobada en condicións naturais son 28 anos.
Situación das poboacións
As poboacións desta especie dependen das de ratos. Un descenso nas taxas de reprodución destes roedores produce un sensible descenso do número de bufos pequenos na área afectada. As poboacións en Europa calcúlanse nunhas 200.000 parellas reprodutoras. Coma no caso doutras rapaces nocturnas o factor máis importante de conservación e manter a presenza de paisaxes naturais. Algúns investigadores suxiren a posibilidade de que a competencia da avelaiona común pode facer retroceder ós bufos pequenos. Estudos feitos nos Países Baixos parecerían demostralo, aínda que outros factores accesorios poderían explicar o descenso de poboación.
Grupo dos Cinco
thumb|Os Cinco. De arriba a abaixoo e de esquerda a dereita: [[Milii Balakirev, César Cuí, Modest Musorgskii, Nikolai Rimskii-Korsakov e Alexander Borodin.]] Os cinco, tamén coñecido como o gran puñado, O círulo de Balakirev, e A nova escola rusa, refírese a un grupo de prominentes compositores do século XIX activos en San Petersburgo, que se esforzaron en producir un tipo de música clásica especificamente rusa, en lugar de imitar á música europea máis antiga que se baseaba na formación de conservatorio de estilo europeo. O grupo reuniuse de 1856 a 1870 e estaba formado por Milii Balakirev (o líder) César Cui, Modest Mussorgsky, Nikolai Rimskii-Korsakov e Alexander Borodin. En certo sentido, Os Cinco foron unha rama do movemento nacionalismo romántico en Rusia, compartindo obxectivos artísticos similares coa Colonia de Abramtsevo e o renacemento de Rusia.
Nome
En maio de 1867, o crítico Vladímir Stásov escribiu un artigo, «O Concerto Eslavo do Sr. Balákirev», un concerto dado para a visita das delegacións eslavas para a «Exhibición Etnográfica de Rusia» en Moscova. Os catro compositores rusos, cuxas obras foron tocadas no concerto foron Mikhail Glinka, Aleksandr Dargomizhski, Milii Balakirev e Nikolai Rimskii-Korsakov. O artigo terminou coa seguinte cita:
A expresión «O Gran Puñado» foi feito de burla polos inimigos de Balákirev e Stásov: os círculos académicos do conservatorio, a Sociedade Musical Rusa e pola xente da prensa que os apoiaba. O grupo respondeu desafiantemente adoptando o nome.
Este grupo de compositores reunidos ao redor de Balákirev incluían a Cuí, Musorgskii, Rimskii-Korsakov e Borodín, os cinco que estaban asociados como «o grupo dos cinco» ou ás veces «o gran puñado»-. Gerald Abraham suscitou no Grove Dictionary of Music que eles nunca se chamaron a se mesmo, nin foron chamados en Rusia «Os Cinco», aínda que o seu equivalente en ruso «Пятёркa» («Piatiorka») pode atoparse para referirse a este grupo. Nas súas memorias, Rimskii-Korsakov refírese a miúdo ao grupo como «o círculo de Balakirev» e ocasionalmente usa «O Gran Puñado», ás veces cun ton despectivo. El tamén fixo a seguinte referencia a «Os Cinco»:
A palabra rusa «kuchka» (puñado) tamén deu orixe aos termos «kuchkismo» e «kuchkista», que poden ser aplicados aos fins artísticos ou as obras acordes á sensibilidades dos Cinco.
Gránulo de volutina
Os gránulos de volutina son unha forma de almacenamento intracitoplasmático de polifosfatos inorgánicos en complexo, presentes principalmente nalgunhas bacterias, cuxa produción se utiliza como criterio de identificación cando se trata de illar a bacteria Corynebacterium diphtheriae en medio de Löffler. Os gránulos de polifosfatos mostran un efecto metacromático, e teñen aspecto vermello cando se tinguen con azul de metileno.
Grupo dos Cinco
Nome
O nome de «Les Six» (Os Seis), outro grupo de compositores franceses, emuló aquilo de «Os Cinco».
Gránulo de volutina
Poden encontrarse tamén no citoplasma do lévedo Saccharomyces, un xénero de fungos ascomicetos.
Grupo dos Cinco
Formación
A formación do grupo empezou en 1856, co primeiro encontro de Balakirev e Cui. Musorgski uníuselles en 1857, Rimskii-Korsakov en 1861 e Borodin en 1862. Todos os compositores dos Cinco eran novos. Balakirev tiña 25, Cuí 27, Musorgski 23, Borodín 28 e Rimskii-Korsakov 18. Todos eles eran autodidactas afeccionados. Borodín combinou a composición coa carreira de Química. Rimskii-Korsakov era un oficial naval (escribiu a súa Primeira Sinfonía nunha viaxe de 3 anos ao redor do mundo). Músorgski estivera nas Gardas, despois no servizo civil antes de tomar a música. Ata o apoxeo da súa carreira na década de 1870 foi obrigado polo custa do seu hábito de beber a manter un traballo a tempo completo no Departamento Forestal do Estado.
En contraste á status de elite e as conexións co Conservatorio de compositores como Petr Ilich Chaikovskii, Os Cinco eran principalmente da aristocracia menor das provincias. A certo grado o seu «espírito de corpo» dependía do mito, que eles mesmos crearon, dun movemento que foi máis «auténticamente ruso», no sentido que era máis próximo ás raíces nacionais que á academia clásica.
Antes deles, Mikhail Glinka e Aleksandr Dargomizhski trataran de producir unha certa música distintiva de Rusia, escribindo operas de temas rusos, pero Os Cinco foron o primeiro intento consignado, con Stásov como o seu conselleiro artístico e Dargomyzhski como un estadista ao grupo, por así dicilo. O círculo empezou a distanciarse durante os 1870, sen dúbida, en parte debido ao feito de que Balakirev retirouse da vida musical a principios da década, por un período. Todos «Os Cinco» están enterrados no Cemiterio Tijvin de San Petersburgo.
Caixa Xeral de Aforros de Ferrol
miniatura|Edificio que albergou a sede da Caixa Xeral de Aforros, na Praza de España ([[Ferrol)]]
Historia
A entidade naceu ao abeiro do Círculo Católico de Obreiros de Ferrol. Esta asociación foi fundada en 1894 e respondía aos principios da Doutrina social da Igrexa: ademais de desenvolver actividades pastorais e pedagóxicas, creou nos seus anos iniciais unha cooperativa de consumo. Dende 1896 o Círculo Católico ferrolán estudou a posibilidade de crear unha caixa de aforros que permitise estimular e salvagardar o aforro. Finalmente, o 20 de setembro de 1902 a xunta directiva do Círculo Católico de Obreiros de Ferrol votou por unanimidade a creación da Caixa de Aforros do Círculo Católico, cuxo acto fundacional foi o 5 de outubro. A entidade gañou importancia nos seguintes anos ata supor a principal actividade da asociación que a promovera.
Con todo, en 1929, o Real Decreto-Lei número 2531 obrigou as caixas de aforro a desligarse da dependencia de calquera outra institución, polo que o consello de administración da Caixa de Aforros empredeu unha reforma estatutaria para independizarse do Círculo Católico de Obreiros de Ferrol. Así, en febreiro de 1930 foi aprobada a modificación dos estatutos da entidade, que adoptou o nome de Caixa Xeral de Aforros e Monte de Piedade de Ferrol. Aínda que estatutariamente se debían incorporar aos órganos reitores persoas próximas á Igrexa, tamén se abría a representantes municipais.
O crecemento da entidade continuou trala Guerra Civil; así, se en 1940 contaba con 1528 impoñentes, en 1950 a cifra ascendía a 6966. O desenvolvemento urbano da cidade departamental na década de 1960 favoreceu tamén a Caixa Xeral, que contaba en 1970 con 2 504 541 970,40 pesetas en saldo grazas ao aforro de máis de 67 500 impoñentes. En 1975, nos prolegómenos da súa fusión con outras caixas galegas, contaba cun saldo de 5 123 619 247,10 pesetas e máis de 116 000 clientes.
A mediados da década de 1970, as caixas da Coruña-Lugo, Ferrol e Santiago de Compostela exploraron a posibilidade de fusionárense para crear unha grande entidade galega. Unha primeira tentativa fracasou en 1976 pola oposición da compostelá. Finalmente, o 3 de abril de 1978 a Caixa Xeral de Aforros de Ferrol fusionouse coa Caixa de Aforros e Monte de Piedade da Coruña e Lugo para dar lugar a Caixa de Aforros de Galicia. O acto para a fundación da nova entidade contou coa presenza dos presidentes das dúas entidades, Manuel López Companioni pola Coruña-Lugo e Juan Cardona pola Caixa Xeral de Ferrol; e mais de Manuel Lucas, presidente da Caixa de Santiago e que actuaba como como presidente da Federación Galega de Caixas de Aforro. O derradeiro director xeral da Caixa de Aforros de Ferrol, José Luis Méndez (1977-1978) ocupará a dirección xeral de Caixa Galicia dende 1981 ata 2010.
Oficinas
No momento previo á fusión, a Caixa Xeral de Aforros de Ferrol contaba con oficinas en Cedeira, Cerdido, Valdoviño, Moeche, As Somozas, San Sadurniño, Narón, Xuvia, Neda, Fene, Maniños, Mugardos, Ares, A Capela, Pontedeume, Campolongo, Miño, ademais de Ferrol.
A primeira sede da institución estivo nas oficinas do Círculo Católico, se ben en 1930, coa súa transformación en entidade independente, se trasladou ao baixo do número 18 da rúa Méndez Núñez e, logo, ao 130 da rúa Real. Trala Guerra Civil, co proxecto de urbanización da praza de España, a Caixa encarga a construción dun edificio para as súas oficinas centrais. Ante a dificultade para abastecerse de materiais de construción pola situación da posguerra, recábase o apoio do propio Francisco Franco. Finalmente a entidade trasládase a súa nova sede en 1950.
Obra social
A Caixa Xeral de Aforros de Ferrol, como o resto de entidades desta natureza, destinaba boa parte dos seus beneficios a actividades benéficas e sociais. Durante os primeiros anos, a entidade revertía o seu lucro no Círculo Católico de Obreiros e nos seus asociados, mais a partir de 1930 fíxoo en iniciativas que redundasen no conxunto da cidade. A primeira grande obra foi a construción das vivendas unifamiliares da Sagrada Familia en Catabois, iniciadas en 1954, que foron adxudicadas a renda baixa, co que os inquilinos poderían facerse coa súa propiedade. Esta política continouse coa edificación doutros predios en Ferrol, pero tamén en Cedeira e Ares (1968). Ademais, a Caixa financiaba unha aula de cultura e facía donativos a institucións benéficas diversas. En 1975 o orzamento da obra social ascendía a 13 494 643,36 pesetas.
Courteney Cox
Courteney Bass Cox, tamén coñecida como Courteney Cox Arquette, nada en Birmingham (Alabama), o 15 de xuño de 1964, é unha actriz, produtora de cinema e ex modelo, coñecida polo seu papel de Monica Geller na serie de comedia Friends. Tamén foi protagonista na serie Dirt e na saga Scream, vixía quen chama, Tamén apareceu como estrela invitada na serie Scrubs.
Cruceiro da Santísima Trindade
O cruceiro da Santísima Trindade é un cruceiro do século XV situado na vila de Baiona.
Características
Atópase sobre unhas rochas, e é un dos poucos de Galicia que está cuberto por un baldaquino. Este é de estilo renacentista en forma de pirámide sostida sobre unhas columnas, rematadas en forma de pináculos cilíndricos con coroa cónica. O cruceiro é de estilo gótico coa imaxe de Xesús Cristo e, ós seus pés, a Virxe María, María Madalena e Santiago o Maior. miniatura|250px| SENLLEIRO EXEMPLAR CON BALDAQUIN UNICO DA SUA NATUREZA EN GALICIA CRUZ GOTICA CON FIGURAS BIBLICAS POLICROMADAS E BALDAQUIN RENACENTISTA DE ORIXE FRANCESA Atópase na calzada romana, posteriormente chamada Estrada Real. Foi realizado en granito, e conta cunha grande lousa de 1,12 m situada a 1 m de altura sobre o piso que servía de altar para celebrar misa en tempos de peste para os habitantes do Val Miñor e para as tripulacións dos navíos fondeados na baía de Baiona.
Corynebacterium glutamicum
Corynebacterium glutamicum (antes chamado Micrococcus glutamicus) é unha bacteria grampositiva con forma de bacilo que se utiliza industrialmente para a produción a grande escala de aminoácidos. Aínda que inicialmente foi identificado nun cribado que buscaba organismos que segregaban L-glutamato, os mutantes de C. glutamicum foron tamén identificados como produtores doutros aminoácidos.
Debido á importancia do seu uso industrial, foron secuenciados varios clons de C. glutamicum por grupos industriais e académicos. Ademais, obtivéronse datos de ARN pequeno por RNA-Seq en C. glutamicum ATCC 13032.
Brevibacterium flavum
A cepa Corynebacterium glutamicum ATCC 14067 foi previamene coñecida como Brevibacterium flavum.
A Armada, O Ermo, Ortigueira
A Armada é un lugar da parroquia do Ermo no concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (4 homes e 1 muller).
Azotobacter chroococcum
Características
A. chroococcum é unha bacteria microaerófila, que pode fixar o nitróxeno en condicións aerobias. Para facelo produce tres encimas (catalase, peroxidase e superóxido dismutase) cos que "neutraliza" as especies reactivas do oxíxeno. Tamén forma o pigmento hidrosoluble castaño escuro melanina en alto nivel durante a fixación do nitróxeno, que se cre protexe o sistema da nitroxenase do oxíxeno.
Usos
Fixéronse investigacións sobre as aplicacións potenciais de A. chroococcum para mellorar a produción agrícola. Polo menos un estudo mostrou un incremento significativo na produción das colleitas ligada á produción de "auxinas, citocininas e substanias de tipo GA" por A. chroococcum.
Antonio de los Ríos Rosas
Antonio Sánchez del Río y López de la Rosa, que cambiou os seus apelidos polo máis sonoro Antonio de los Ríos Rosas, nado en Ronda o 16 de marzo de 1812 e finado en Madrid o 3 de novembro de 1873, foi un orador, xurista e político español, presidente do Congreso dos Deputados durante as lexislaturas de 1863-1864, 1865-1866 e 1872.
Traxectoria
Ríos Rosas era licenciado en Dereito pola Universidade de Granada e accedeu por vez primeira ás Cortes Xerais como deputado pola provincia de Málaga en 1836. Contrario ás manobras do xeneral Espartero durante a Rexencia de María Cristina, opúxose ao mesmo a partir de 1840. Coa caída do xeneral e a maioría de idade de Isabel II, foi nomeado membro do Consello Real.
Ao longo dos anos evolucionou cara a posicións menos absolutistas e máis proclives cara a un moderantismo democrático, opoñéndose a Narváez na Década Moderada, aínda que tamén se opuxo firmemente ás modificacións constitucionais que se propuñan desde o Goberno do Bienio Progresista, máis próximo á vella doutrina da soberanía compartida entre a Coroa e as Cortes. Coa chegada de Leopoldo O'Donnell ao poder nos gobernos da Unión Liberal, encargóuselle a redacción da Acta Adicional para facer máis liberal a restaurada Constitución de 1845 e foi nomeado ministro de Gobernación o 14 de xullo de 1856 no primeiro goberno, aínda que cesou en outubro do mesmo ano. En 1852 ingresou na Real Academia de Xurisprudencia e Lexislación.
Soilán, Pereira, Chantada
Soilán é un lugar na parroquia de Pereira, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 23 habitantes segundo datos do INE e do IGE deles 11 eran homes e 12 eran mulleres.
Cancelo, O Ermo, Ortigueira
Cancelo é un lugar da parroquia do Ermo no concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Distribucións Arnoia
miniatura|right|A sede de Arnoia en [[Ponte Caldelas.]] Arnoia Distribución de Libros S.A., coñecida tamén como Distribucións Arnoia é un grupo empresarial galego dedicado á distribución de libros, tanto a nivel de estado como internacional. Creouse en 1987 como empresa independente, cunha organización comercial e loxística centralizada na provincia de Pontevedra.
Conta con máis de 6.000 clientes, repartidos pola Península Ibérica, Europa e América. Unha superficie de almacenamento de máis de 12.000 m² en Pontevedra (Ponte Caldelas), CASH&CARRY en Valencia e Oviedo, e oficina comercial en Lisboa. O número de empregados rolda as 180 persoas, e o seu fondo de distribución supera as 3.300 editoriais, 500.000 referencias e 160.000 títulos en stock.
Forcada
miniatura|300px|Forcada tradicional, de madeira Unha forcada é un apeiro agrícola formado por un mango longo rematado en entre tres e seis gallas garruchas e longas, amplamente separadas e cos extremos punzantes. Estas gallas adoitan ser redondas e finas, mais tamén poden ser planas, como as do raño ou a picaña. As forcadas tradicionais eran completamente de madeira, feitas aproveitando unha póla de árbore que se separase en tres a partir dun mesmo nó. Na actualidade, os dentes son metálicos e dispóñense en paralelo.
Esta ferramenta adoita usarse para levantar e transportar materiais a eito como palla, follas mortas, esterco etc.
Existen numerosos sinónimos para designar este apeiro: colmeira, forca, forcado, forcanza, forquita (cando é pequena, con dous gallos), furquito, galleta, galleto, gancha ou guita.
Galería de imaxes
<Gallery> Ficheiro:Mošćenice047.jpg|Forcados de Croacia Ficheiro:CompostBinTube_wb.jpg Ficheiro:I Festa da Malla 01.46.jpg|Uso do forcado para erguer un palleiro </Gallery>
Al Ashraf Abu al Nasr Barsbai
Al Ashraf Abu al Nasr Barsbai foi un Sultán da dinastía islámica dos mamelucos (1250-1517), que gobernou Exipto entre 1422 e 1438.
Transformers (filme)
Transformers é un filme de ciencia ficción, acción e aventura estadounidense de 2007, adaptación da franquía Transformers, dirixido por Michael Bay e producida por Steven Spielberg con guión de Roberto Orci e Alex Kurtzman. Está protagonizado por Shia LaBeouf, Megan Fox, Josh Duhamel, Tyrese Gibson, Jon Voight, Anthony Anderson e John Turturro, xunto con Peter Cullen e Hugo Weaving que dan voz a Optimus Prime e Megatron respectivamente.
Sinopse
Protagonizado por Shia LaBeouf como Sam Witwicky, un adolescente que se ve metido nunha guerra entre os heroicos Autobots e os malignos Decepticons, dúas faccións de robots alieníxenas que son capaces de transformarse en calquera máquina. Os Decepticons desexan o control de AllSpark, un obxecto que creou a súa raza robótica coa intención de usalo para dar vida a todas as máquinas da Terra.
Personaxes
miniatura|200px|Megan Fox e [[Rachael Taylor na estrea do filme en Sidney.]]
Produción
miniatura|Momento da rodaxe do filme. Os produtores Don Murphy e Tom DeSanto desenvolveron o proxecto en 2003. Hasbro, a propietaria dos xoguetes nos que se basea a franquía, organizou unha gran campaña promocional enorme con lanzamento coordinado de cómics, xoguetes e libros e publicidade indirecta con General Motors e eBay.
O filme, estreado o 28 de xuño de 2007 en Australia e o 3 de xullo nos Estados Unidos, constituíu un éxito de público, recadando máis de 700 millóns de dólares en todo o mundo, pero a crítica estivo dividida. O filme converteuse no primeiro dunha serie, o segundo foi Transformers: Revenge of the Fallen estreado o 24 de xuño de 2009.
Lisardo Gómez
Lisardo Gómez González, nado en Lugo o 8 de outubro de 1974, é un adestrador profesional de baloncesto galego. Tras ser xogador e adestrador do Estudiantes de Lugo, pasou a ser adestrador asistente de Rubén Domínguez do Club Baloncesto Breogán e, trala destitución do mesmo, pasou a facerse cargo do cadro de xogadores durante dous días até a chegada de Pepe Rodríguez. Trala marcha do último faise cargo como adestrador principal do club. O 16 de marzo de 2016, vese obrigado a deixar temporalmente o club debido a unha baixa indefinida por enfermidade, sendo substituído polo seu compañeiro Quique Fraga.
Mitsumasa Anno
Mitsumasa Anno (安野 光雅), nado en Tsuwano o 20 de marzo de 1926 e finado o 24 de decembro de 2020, foi un ilustrador e escritor de libros infantís xaponés, coñecido porlos seus libros de ilustracións con poucas ou ningunha palabra. Recibiu o premio Hans Christian Andersen en 1984 polas súas "duradeiras achegas á literatura infantil".
Traxectoria
Durante a segunda guerra mundial reclutárono no exército xaponés. Logo da guerra obtivo un título na Escola de formación de profesores Yamaguchi (predecesora da Universidade de Yamaguchi) en 1948. Ensinou matemáticas durante dez anos nunha escola primaria de Toquio antes de comezar a súa carreira como ilustrador de libros infantís.
Anno viviu no Xapón coa súa muller, Midori. Tiveron dous fillos, Masaichiro e Seiko. Morreu o 24 de decembro de 2020 dunha cirrose hepática.
Toutón, Mondariz
San Mateo de Toutón é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o INE en 2013 tiña 304 habitantes (166 mulleres e 138 homes) -179 menos que en 1999-, distribuídos en 5 entidades de poboación.
Patrimonio
miniatura|Detalle do cruceiro de fóra do adro de Toutón (Virxe das Angustias co Cristo morto no colo). A igrexa de San Mateo de Toutón data de 1711 (na inscrición da fachada figura a data 1713), está situada no barrio de Casco, onde tamén hai unha capela. De planta rectangular e tellado a dúas augas, a fábrica é de cantaría de granito con contrafortes nos muros laterais e corpo posterior diferenciado a xeito de ciborio rústico tipo torre, ameado e con desaugadoiros pétreos. A facha principal ten no lateral esquerdo a torre campanario de planta cadrada e dous corpos (o superior quizais posterior). Na fronte da fachada atópanse dúas pilastras laterais. A porta é alintelada e flanqueada por dúas pilastras caixadas con chapiteis xónicos que aturan un friso con detalles vexetais e por riba un frontón triangular partido, cunha fornela coa imaxe de San Ramón cunha cartela con inscrición. Enriba un ocelo. Na cumieira áchase a imaxe do patrón da parroquia: San Mateo. A sancristía áchase no muro sur.