cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castro, Chile
Castro e arredores
Na vila de Nercón, a 5 kms ao sur de Castro, e incorporado ao radio urbano desde 2007, atópase a igrexa Nosa Señora de Gracia de Nercón, construída en 1886-90 cun pequeno xardín diante do edificio. Foi declarada Monumento Nacional o 27 de xullo de 1984 e Patrimonio da Humanidade en decembro de 2000.
Entre Nercón e Castro pódense visitar os estaleiros onde se constrúen lanchas de madeira, cerca da ponte do río Nercón hai unha animita moi coñecida na provincia.
No cerro Millantuy encóntrase un monumento á virxe María, ofrecendo unha boa vista do centro da cidade e o fiorde de Castro.
Península de Rilán
Ten forma semellante a un triángulo, coa súa base no lado sur. Está parcialmente separada do resto da Illa Grande polo fiorde de Castro e a Canle Dalcahue sepáraa da illa Quinchao. Ten unha superficie aproximada de 100 km² e a súa maior anchura, uns 18 km, áchase entre as puntas de Peuque e Aguantao. Na costa da península existen varios pequenos poboados como Curahue, Quilquico e Rilán, o máis grande dos tres. No lado que está máis próximo á cidade de Castro están as praias de Quento, Tongoy e Yutuy, que son usadas como balneario. A poboación adícase á agricultura e á gandaría ou desprázase a traballar a Castro e a outros lugares próximos durante o día.
Quehui
Canda Chelín forma o grupo Quehui. Ten forma de pinzas de cangrexo, cos dous embarcadoiros no medio das pinzas, nos sectores de Los Ángeles e San Miguel. Na illa distínguense outros dous sectores: Camahue e Peldehue. Debido á distancia de 2 quilómetros que separa Quehui da veciña illa de Lemuy (que está conectada á rede eléctrica rexional) e á escasa demanda na illa por causa da súa pequena poboación, poboación de 1200 habitantes máis ou menos, toda a electricidade provén dun motor xerador que opera entre as 21:00 e as 24:00 de cada día.
Chelín
Está entre Lemuy e Quehui, a unhas dúas horas de navegación desde a capital comunal.
Ten unha superficie duns 12 km2 e está habitada por unhas 800 persoas aproximadamente, que se dedican á agricultura, á salmonicultura e ao turismo. A illa divídese nos sectores de Huechochelín e Chelín Bajo, neste último atópase unha das 16 igrexas de Chiloé que foron declaradas Patrimonio da Humanidade.
Crese que o seu nome procede da lingua chono e que significa "cerro pequeno".
Localidades
miniatura|180px|Igrexa da Nosa Señora de Gracia de Nercón, Patrimonio da Humanidad. Localidades da comuna de Castro:
Clima
Castro posúe un clima de tipo oceánico, e unha media de temperaturas en torno aos 11 °C, as chuvias son da orde dos 1830 mm, incluso inferiores aos que se rexistran na cidade de Valdivia, polo efecto da Cordilleira da Costa, que deixa esta cidade a sotavento das precipitacións.
Historia
200px|miniatura|left|Igrexa Apóstolo Santiago, [[Patrimonio da Humanidade]] Os conquistadores españois tomaron posesión do arquipélago en 1567 e no sector chamado Quiquilhue polos huilliches decidiron fundar a capital, debido a que era un lugar fácil de defender e tiña abundante auga, ademais de pequenas cantidades de ouro arrastradas polo río. O fundador foi Martín Ruiz de Gamboa, quen bautizou o río co seu apelido e a futura cidade chamouna Santiago de Castro, polo apóstolo Santiago e o Vicerrei interino do Perú, Lope García de Castro. Conforme ao costume, realizouse un repartimento de terreos e indíxenas en encomendas e dividiuse a nova cidade nun plano de dameiro.
Incursións de corsarios e levantamento indíxena
miniatura|180px|Vista do fiorde de Castro. O corsario holandés Baltazar de Cordes logrou apoderarse de Castro en abril de 1600 coa axuda dalgúns indíxenas. Cordes era o capitán dunha das naves da expedición que Jacobo Mahú e Simón de Cordes, entre outros comerciantes de Rotterdam, que a emprenderan para comerciar con América, establecer colonias e socavar o poderío español.
Ao cruzar o Estreito de Magalláns, as tormentas separaron a frota e "La Fe", ao mando de Baltasar de Cordes refuxiouse no arquipélago de Chiloé. Os holandeses recibiron auxilio dos huilliches de Lacuy e pactaron con eles unha alianza para tomar Castro e acabar cos españois. Mediante o subterfuxio de facerse pasar por comerciantes pacíficos e contar que eles desexaban axudar a repeler un pronto ataque dos indíxenas co que finxiran estar de acordo, Cordes gañouse a confianza das autoridades de Castro e logrou que os poboadores da cidade se encerraran na igrexa. Unha vez chegados os huilliches, matou os seus xefes e tamén os varóns españois e construíu un forte improvisado.
Nese momento, tivo coñecemento da chegada de corsarios a Chiloé o coronel don Francisco del Campo, quen se aprestaba para iniciar os plans dunha repoboación de Valdivia, que fora atacada polo levantamento indíxena iniciado no desastre de Curalaba. Así, ante o temor de que estes estranxeiros puideran unirse aos indíxenas alzados, e prestarlles unha inmensa axuda; del Campo decidiu inmediatamente pórse en marcha cara ao sur.
Logo, cando este forte foi retomado polo continxente español, Cordes fuxiu por mar e estivo varias veces a punto de ser atrapado. Finalmente, apresárono as autoridades de El Callao.
Referente ao coronel don Francisco del Campo, este retornou a Osorno, cidade que nese momento se encontraba nunha situación calamitosa; produto do alzamento huilliche.
Chegada dos exiliados de Osorno
Vendo o coronel del Campo que unha maior resistencia dos españois en Osorno a nada bo conduciría, dada a falta de axuda exterior, resolveu, de acordo coa veciñanza, o traslado de toda a xente a Castro. Del campo morrería no momento no que se reunían embarcacións para cruzar a Castro, sendo o capitán Jerónimo de Peraza, substituto de del Campo, quen cumpriría o obxectivo que levou o seu xefe ao sur; e volver a Osorno.
Finalmente, Francisco Hernández Ortiz Pizarro, despois de largos meses asediado nun pequeno fortín na destruída Osorno cos soldados e habitantes sobreviventes decidiu marchar cara a Chiloé apoiado por algúns indios yanaconas; e finalmente enviou as mulleres e nenos a Castro, quedando os soldados e indíxenas aliados en Calbuco e en Carelmapu.
Arquitectura
Na comuna existen catro igrexas que foron declaradas Patrimonio da Humanidade pola Unesco, a de Castro, a de Rilán, a de Nercón e a de Chelín. Outros templos da chamada escola chilota de arquitectura relixiosa en madeira son o de San Miguel na illa de Quehui e o que existía en Quilquico e foi demolido a causa da deterioración da súa estrutura e a imposibilidade de reparalo nese momento.
En dous sectores da cidade hai palafitas, casas construídas sobre estacas de madeira na ribeira, sobre o mar. Os que aínda se manteñen en pé, están actualmente nos sectores "Pedro Montt" e "Gamboa". Antano existían moitos outros no sector "Pedro Aguirre Cerda", pero resultaron destruídos a raíz do terremoto e maremoto de maio de 1960.
Hugo V de Borgoña
Hugo V de Borgoña, nado en 1294 e finado en Argilly en 1315, foi duque de Borgoña entre 1306 e 1315.
Orixes familiares
Fillo do duque Roberto II de Borgoña e Inés de Francia, por liña paterna era neto de Hugo IV de Borgoña e Iolanda de Dreux e por liña materna de Luís IX de Francia e Margarida de Provenza. Era irmán do tamén duque Odón IV de Borgoña.
Promesa
Prometeuse en 1302 con Catarina II de Valois-Courtenay, filla do duque Carlos I de Valois e da emperatriz Catarina I de Courtenay. Pero á morte de Catarina I, en 1307, Carlos de Valois nomeouna herdeira do título imperial da súa nai e rompeu a promesa con Hugo V.
Castro, Chile
Arquitectura
A cidade presenta dous museos importantes, o Museo Rexional de Castro, cunha colección de obxectos chilotes e o Museo de Arte Moderna Chiloé.
Hugo V de Borgoña
Promesa
Con esta ruptura, Hugo V de Borgoña esixiu unha indemnización. Aínda que inicialmente estivo prometido con Xoana de Francia, filla do rei Luís X de Francia, finalmente foi recompensado coas terras dos Courtenay así como co matrimonio da súa irmá Xoana de Borgoña co príncipe, e futuro rei, Filipe VI de Francia.
Sucedeuno o seu irmán Odon IV de Borgoña.
Karaoke
miniatura|375x375px|Unha máquina de karaoke en [[Estados Unidos de América|Estados Unidos.]] O karaoke (カラオケ) é unha forma de cantar con pistas de cancións seguindo a letra da mesma impresa sobre unha pantalla e tendo todo o acompañamento musical respectivo. Etimoloxicamente, provén da palabra xaponesa kara (空), que significa baleiro; e oke, abreviatura xaponesa da palabra ōkesutora (オーケストラ), orquestra. O que significa que a orquestra toca "en baleiro", sen cantante. Isto permite que calquera poida usalo como acompañamento para o seu canto.
Adore
Adore é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo The Smashing Pumpkins. Foi editado o 2 de xuño de 1998 a través do selo Virgin Records. Adore é o primeiro álbum de The Smashing Pumpkins que non conta co batería Jimmy Chamberlin.
Karaoke
Comezos
A historia do karaoke comeza no Xapón, onde foi popular a música para entretemento en reunións e comidas. A primeira máquina de karaoke introduciuna o cantante Daisuke Inoue, quen se deu conta do potencial do sistema ao ser consultado insistentemente polos asistentes aos seus concertos por gravacións, para poder cantar con axuda delas. El comezou alugando estas máquinas —que funcionaban con moedas— a diversos establecementos, e esta forma de entretemento comezou a popularizarse. As primeiras máquinas utilizaron cintas para as gravacións e máis adiante o sistema implantouse en CDs, Laserdiscs e posteriormente en DVDs.
Adore
Comercialmente quedou moi lonxe do éxito obtido polos dous discos anteriores da banda, Siamese Dream e Mellon Collie and the Infinite Sadness, vendendo unicamente 1,1 millóns de copias. Porén, recibiu boas críticas e incluso obtivo un nomeamento, á mellor actuación de música alternativa, nos premios Grammy de 1999.
Karaoke
Comezos
En Francia, a partir do século XIX, na tradición de canción popular nos cabarets chamada goguette, acompáñase ao acordeón ou ás veces ao piano a interpretación que fai algún asistente dunha peza coñecida, pero como esixencia suplementaria este modifica a letra da canción. A diferenza do karaoke xaponés, no cal o participante é soamente un intérprete, a goguette francesa posúe tamén unha dimensión de creación literaria e, frecuentemente, de parodia e crítica política.
Unha máquina de karaoke básica contén unha entrada de son, un modificador de ton e unha saída de son. Algunhas máquinas tamén dispoñen dun sistema de supresión de voz, para eliminar a voz do cantante orixinal da canción. Tamén adoitan dispor dunha pantalla de televisión en que se len os subtítulos da canción.
Pub de karaoke
miniatura|Clienta cantando nun pub de karaoke. É un lugar de lecer cuxa principal atracción é que a xente pode subir a cantar, mentres está a consumir bebidas cos seus amigos e ademais é escoitado polo resto dos asistentes. Adoitan contar cun amplo conxunto de cancións, o que facilita a elección do xénero para os distintos gustos das persoas que acoden. Ademais dispoñen de equipos de karaoke profesionais, grandes pantallas onde poder seguir as letras e poder cantar cun son de alta calidade.
Este tipo de actividade foi utilizada tamén por restaurantes e bares normais que a utilizan en ocasións especiais, como vodas, bautizos, banquetes e outros eventos. A diferenza cun “pub de karaoke” é que o pub non o utiliza en ocasións determinadas, xa que é a súa función do día a día.
Concursos
Esta actividade xerou concursos ao longo do planeta, onde a xente demostra o seu talento á hora de cantar. Ben poden ser organizados por medios locais (como os organizados no verán de 2006 por diferentes televisións rexionais españolas, como TV3, Aragón Televisión e TVG), como por mor de eventos de banda deseñada.
Con todo, tamén hai concursos internacionais a escala mundial como o Karaoke World Championships.
Os Peteiros, Borrifáns, Oza-Cesuras
Os Peteiros é un lugar da parroquia de Borrifáns no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 24 habitantes (10 homes e 14 mulleres).
Karaoke
España
En España usouse en programas como Furor, El grand prix del verano, e faladoiros da tarde nas distintas cadeas. Ademais sempre existiron os concursos onde vai a xente a cantar, algúns como Lluvia de estrellas e Menudas estrellas onde participaron algúns dos artistas que despois pasaron ás listas dos máis escoitados.
A comezos na década de 2020 apareceron programas como Operación triunfo, Popstars, Gente de Primera, Factor X, onde a pesar de ser o mecanismo do concurso máis complexo cumpren coa definición de karaoke, persoas que cantan sobre unha base musical.
Así se conseguiu que esta actividade se vise máis favorecida e no verán de 2006 nas televisións rexionais saíron concursos deste tipo, como Canta comigo en Aragón Televisión ou Supermartes na TVG.
A finais de 2007 chegou á televisión Al pié de la letra, un programa de karaoke que utiliza o mesmo formato que o coñecido programa de televisión The Singing Bee estreado o 10 de xullo pola cadea estadounidense NBC. A mecánica do concurso ao utilizar só anacos de cancións é moito máis amena para o espectador.
Arxentina
Na Arxentina, o fenómeno foi popularizado por Susana Giménez dentro dunha sección do programa que leva o seu nome. Nela os participantes, sempre famosos, compiten tratando de interpretar pezas musicais. alt=Personas Cantando Karaoke|miniatura|Persoas Cantando Karaoke
Karaoke no ordenador
Inicialmente o karaoke só se podía gozar en salas especializadas con equipos profesionais de son como micrófonos ou monitores que mostraban a letra coloreándose ao tempo que avanza a canción, pero cos avances tecnolóxicos no ámbito dos ordenadores empezaron a aparecer novas solucións as cales facilitaron a entrada do karaoke a nivel doméstico. Hoxe en día cunha simple procura en internet xa podemos ver unha gran listaxe de software para karaoke onde podemos atopar diversas solucións tanto a nivel gratuíto como de pago, desde programas que unicamente reproducen os clásicos formatos de karaoke como .kar ou .midi até os máis avanzados programas capaces de reproducir formatos de maior calidade como .km3 ou o .cdg.
Arsenio Iglesias
Arsenio Iglesias Pardo, tamén coñecido como o Bruxo de Arteixo ou o Raposo de Arteixo, ou simplemente Arsenio, nado na Baiuca (Arteixo) o 24 de decembro de 1930 e finado na Coruña o 5 de maio de 2023, foi un futbolista e adestrador de fútbol galego que estivo unido durante boa parte da súa carreira ao Deportivo da Coruña, onde acadou importantes éxitos deportivos, converténdose nunha das figuras máis destacadas da historia do club.
Como futbolista xogaba de dianteiro, e tras pasar polo Bergantiños, o Fabril e o Xuvenil, debutou en Primeira División co Deportivo na tempada 1951/52. Xogou seis anos co club coruñés, disputando 146 partidos oficiais e marcando 33 goles. Na tempada 1957/58 xogou no Sevilla, co que debutou na Copa de Europa, e a continuación recalou no Granada, onde militou durante seis tempadas, tres delas na máxima categoría. Na primeira delas anotou nove goles na Copa do Xeneralísimo, axudando ao seu equipo a acadar unha histórica final contra o FC Barcelona, na que Arsenio fixo o único gol granadino. Na segunda metade da tempada 1963/64 fichou polo Oviedo, contribuíndo á súa salvación con dous goles na promoción de permanencia, e despois de xogar outro ano no club asturiano pechou a súa carreira no Albacete.
Comezou a súa traxectoria como adestrador en 1967 no Fabril, ao que dirixiu ata 1971 cando se sentou por primeira vez no banco do Deportivo para substituír ao cesado Roque Olsen. Conseguiu o ascenso a Primeira esa mesma tempada e permaneceu dúas máis como adestrador do club na máxima categoría. Entre 1973 e 1977 adestrou o Hércules, sendo artífice da época dourada do club alacantino. No seu primeiro ano logrou o ascenso dende Segunda división, e nos dous seguintes acadou a quinta e a sexta posición da Primeira división. Na tempada 1977/78 foi campión de Segunda co Zaragoza, e a continuación pasou polo Burgos, o Elche e o Almería, antes de regresar en 1982 ao Deportivo da Coruña. Deixou o equipo en 1985 e despois dun breve paso polo Compostela volveu ao Deportivo en 1988. En 1991 devolveu o Deportivo á Primeira división case dúas décadas despois e acto seguido deixou o fútbol. Con todo, o Deportivo recorreu a el ao ano seguinte, tras a destitución de Boronat, para salvar a difícil situación do equipo. Logrou a permanencia e ficou tres anos máis como adestrador branquiazul, dando inicio á era do chamado Súper Dépor. Obtivo un terceiro posto na liga e dous subcampionatos, o segundo deles despois de ocupar o liderado durante a meirande parte da tempada ata perdelo na derradeira xornada contra o Valencia, a do famoso penalti de Đukić. Na súa última tempada conquistou a Copa do Rei, o primeiro título oficial da historia do Deportivo, nunha final disputada contra o Valencia no Santiago Bernabéu en dous días, ao ser o partido suspendido pola intensa choiva. O seu último club foi o Real Madrid, ao que chegou mediada a tempada 1995/96 para substituír a Valdano.
En 2005 foi designado xunto a Fernando Vázquez, adestrador da selección galega, combinado que recuperaba a súa actividade despois de décadas de ausencia. Ambos os técnicos dirixiron o equipo galego nos catro encontros que este disputou ata 2008. A importancia de Arsenio no fútbol coruñés e no deporte galego en xeral, valéronlle numerosas homenaxes e recoñecementos, entre elas un monumento situado nas inmediacións do estadio de Riazor ou a Medalla Castelao que lle foi concedida no 2012.
Ciudad Jardín e Bergantiños (1947-1950)
En 1946 marchou á Coruña para estudar na Escola do Traballo (hoxe IES Fernando Wirtz), e ao ano seguinte comezou a xogar no CD Ciudad Jardín, debutando cun triplete contra o Orzán (3-2). Militou só un ano no modesto club coruñés, pois fixouse nel Antonio Vázquez Mouzo, presidente do Bergantiños, que o levou para o equipo carballés, que militaba naquel entón na Serie A Rexional e que disputaba tamén o Campionato Galego de Afeccionados. Durante esta época compaxinaba os estudos e o fútbol co seu traballo na montaxe da liña eléctrica para os trolebuses da Coruña a Carballo.
Fabril e Xuvenil (1950-1951)
Despois de dúas tempadas no Bergantiños, e de xogar un partido coa Ximnástica Lucense na Copa Galicia fronte á Orensana, marcando un gol, fichou en 1950 polo Fabril, que xogaba tamén na Serie A, e que naquel entón aínda non era filial do Deportivo da Coruña, mais mantiña un convenio con este. Alí coincidiu con xogadores como Carlos Torres ou Fernando Pavón.
Deportivo da Coruña (1951-1957)
En 1951 fichou polo Deportivo da Coruña, e xogou algúns encontros co filial deste en Terceira, o Xuvenil, onde realizou destacadas actuacións, cun equipo no que xogaban entre outros Otero, Dieste ou Juananco. En outubro dese ano, despois dun partido contra o Polvorín no que anotou catro goles, o adestrador do Deportivo, Chacho, subiuno para o primeiro equipo, que tiña varias baixas na dianteira.
Debutou na Primeira División na xornada 8 da tempada 1951/52, nun encontro que enfrontou ao Deportivo contra o FC Barcelona no Camp de les Corts e que acabou 6-1 para os barceloneses. Seis días despois marcou o seu primeiro gol, contra o Español no estadio de Riazor, e xa non saíu da formación titular en toda a tempada. A pesar de chegar tarde ao equipo, acabou como máximo goleador deste, empatado con Oswaldo e Moll a sete goles, dous deles anotados nun mesmo partido contra o Real Madrid de Pahiño, e outro contra o FC Barcelona na segunda volta, onde conseguiu superar ao histórico gardameta Ramallets. A lenda conta que despois de anotar, Arsenio colleu a bóla e pediu desculpas ao porteiro catalán. Con todo, segundo o dianteiro, isto foi unha invención dos seus compañeiros.
Na seguinte tempada estivo varias xornadas de baixa por lesión, precisando dunha operación cirúrxica antes de comezar a competición. Reapareceu na xornada 5 no derbi co Celta de Vigo, pero non conseguiu máis dun gol en toda a tempada, na que o equipo acabou preto do descenso, tendo que xogar unha promoción de permanencia. Para dita promoción chegou ao banco o arxentino Helenio Herrera (o quinto adestrador da tempada), que tería unha grande influencia na carreira de Arsenio. O equipo acabou logrando a salvación nun agónico derbi co Celta. Durante esa tempada e a seguinte Arsenio alternou a titularidade coa suplencia, nun equipo con destacados xogadores do medio do campo para diante, entre eles Pahiño, Luis Suárez e algúns membros da antiga Orquestra Canaro. No verán de 1954 participou co equipo na xira suramericana, e marcou un gol fronte ao Peñarol no Estadio Centenario.
Comezou a campaña 1954/55 cumprindo unha sanción da tempada anterior, onde fora expulsado por unha liorta con Biosca nun encontro de Copa fronte ao FC Barcelona. Ao seu regreso fíxose cunha praza fixa na dianteira do equipo dirixido por Toba, sendo titular en todos os restantes encontros de liga, e marcou sete goles, contribuíndo a que o equipo acabase sétimo por segundo ano consecutivo. Na tempada seguinte disputou todos os partidos de liga, marcando outros sete goles, incluído o número 600 do Deportivo en Primeira. Ademais participou na primeira conquista para o equipo coruñés do Trofeo Teresa Herrera na súa décima edición, nun partido de 130 minutos contra o Athletic que a prensa da época definiu como un dos máis memorábeis da historia do fútbol coruñés.
A súa mellor cifra goleadora conseguiuna na 1956/57, na que marcou oito goles en 24 partidos. Con todo, o equipo rematou penúltimo e descendeu a Segunda despois de nove tempadas na elite.
Sevilla FC (1957-1958)
Para a tempada 1957/58, deixou o Deportivo despois de seis tempadas, e fichou polo subcampión de liga, o Sevilla FC, que pagou preto dun millón de pesetas ao club coruñés polo xogador arteixán, ademais das cesións de Liz e Arenas. Asinou co club andaluz xa antes de rematar a tempada anterior, sendo o adestrador sevillista aínda Helenio Herrera, pero ao chegar á cidade hispalense o arxentino xa non estaba no banco, o que foi unha gran decepción para Arsenio.
No Sevilla coincidiu con xogadores históricos do club como Juan Arza, Busto, Campanal II ou Valero. Debutou o 26 de setembro de 1957, nun partido da Copa de Europa contra o Benfica de Mário Coluna. Xogou tamén os oitavos de final contra o AFG danés, pero a súa participación co equipo adestrado esa tempada por Grech primeiro, e Villalonga despois, reduciuse a 11 encontros entre as tres competicións, e tres goles.
Granada CF (1958-1964)
Na tempada seguinte foi traspasado xunto a Ramoní ao Granada CF de Scopelli, nunha operación pola que Gilberto Navarro pasou a ser xogador do Sevilla, e na que entrou tamén Loren, cedido ao Granada. Disputou só 17 encontros de liga na súa primeira tempada, e non conseguiu ningún gol neles. O equipo acabou en postos de promoción de permanencia e Scopelli foi destituído xa antes do remate, sendo substituído por Jenő Kalmár. O húngaro mudou o xogo do equipo e Arsenio tivo unha destacada actuación na Copa do Xeneralísimo, marcando nove goles na competición e sendo determinante para que o equipo acadase unha histórica final, a primeira e única da historia do club. Marcou dous goles contra o Elche en dezaseisavos de final, outros dous contra o Cádiz en oitavos, tres contra o Plus Ultra en cuartos e outro nas semifinais contra o Valencia. Deste xeito, o equipo chegou ata a final, onde se mediu ao FC Barcelona de Helenio Herrera no Santiago Bernabéu. Arsenio marcou de cabeza tras un centro de Loren o único gol do Granada, insuficiente para contrarrestar os catro do equipo catalán, liderado no campo polo seu ex compañeiro Luis Suárez e por Sándor Kocsis. O húngaro acabou como máximo goleador da Copa (11 goles) e Arsenio segundo (9). Unha semana despois xogou a permanencia contra o Sabadell, facendo de cabeza o primeiro dos cinco goles cos que o seu equipo deixou practicamente sentenciada a eliminatoria.
Na tempada 1959/60 foi titular indiscutible, e marcou oito goles, pero a súa participación baixou na seguinte, xa sen Kalmár no banco, na que xogou só 17 encontros, marcando dous goles, contra o Real Madrid e o Barcelona. O equipo acabou último e descendeu á Segunda división. Na parte final da tempada foi cedido ao Albacete para reforzar o equipo na fase polo ascenso a Segunda, xunto ao tamén ex do Deportivo Dagoberto Moll. Na primeira eliminatoria enfrontáronse ao La Felguera, e Arsenio marcou tanto na ida, disputada no campo de La Barraca, como na volta no Carlos Belmonte, gañando o equipo manchego por un global de 3-1. Gañaron tamén a seguinte eliminatoria, contra o Badalona, logrando así o obxectivo de subir á categoría de prata.
Xa de volta en Granada, xogou dúas tempadas e media máis en Segunda, elevando os seus números co club ata os 130 encontros e 37 goles.
Real Oviedo (1964-1965)
En febreiro de 1964 foi traspasado ao Real Oviedo, que ocupaba as derradeiras prazas da Primeira división. Foi unha petición do novo adestrador, o galego Eduardo Toba, que pediu tamén os reforzos dos coruñeses Matito e Jaime Blanco. Debutou na xornada 20 fronte ao Pontevedra, e aínda que tardou uns partidos en atopar a forma, acabou por facer grandes actuacións. Marcou tres goles, un deles conseguido contra o histórico Iríbar en San Mamés, co que o Oviedo gañou pola mínima e saíu dos postos de descenso directo nos que levaba metido varias xornadas. O equipo acabou clasificado para xogar a fase pola permanencia, e conseguiu manterse na máxima categoría ao derrotar ao Hércules por un global de 4-2, con dous goles de Arsenio.
Na tempada 1964/65 foi fixo nas aliñacións do adestrador Quique e nas do seu substituto Diestro. A pesar dun bo inicio de tempada o equipo obtivo só unha vitoria entre a xornada 7 e a 23, caendo ata as últimas posicións e perdendo finalmente a categoría xunto ao Deportivo. Arsenio marcou catro goles, o último deles nun partido de Copa fronte ao Osasuna no Carlos Tartiere.
Albacete (1965-1966)
Na tempada 1965/66 regresou ao Albacete, de novo en Terceira, despois de que un grupo de socios do club costease a súa fichaxe. Ao remate da campaña colgou as botas, aos 35 anos de idade.
Deportivo da Coruña (1970-1973)
A tempada 1971/72 foi a do debut de Arsenio nos bancos da Primeira División. O Deportivo mantivo practicamente o mesmo bloque de xogadores que lograron o ascenso, coa incorporación de Zugazaga como único cambio destacado, e rematou na 14ª posición, conseguindo así a permanencia. Ao ano seguinte non puido manter a categoría, descendendo na última xornada ao perder contra o Atlético de Madrid, que gañou ese día a liga. miniatura|Placa da Avenida de Arsenio Iglesias en Arteixo
Hércules (1973-1977)
A boa xeira prolongouse durante o inicio da tempada 1975/76, e transcorridas dez xornadas o Hércules ocupaba a segunda praza da táboa. Despois de máis de media tempada entre as catro primeiras posicións, finalmente acabou sexto, con 36 puntos, os mesmos que na tempada anterior. Na cuarta e derradeira tempada de Arsenio no club alacantino, este rematou 13º e acadou os cuartos de final da Copa do Rei, onde foi eliminado na quenda de penaltis polo Betis, que logo sería o campión. Estes anos de triunfos profesionais foron acompañados no persoal dunha época de fonda tristura e saudade, ao ter que vivir afastado da súa familia, unha situación que comezou en Alacant pero que continuou o resto da súa carreira e pola que tivo que recibir tratamento médico.
Real Zaragoza (1977-1978)
Na tempada 1977/78 regresou á Segunda división para adestrar o Zaragoza. Foi un difícil ano para o técnico, duramente criticado pola afección polo xogo defensivo do equipo, a pesar de que este acabou proclamándose campión despois de permanecer invicto na Romareda, onde só cedeu dous empates en todo a campaña, e grazas en gran parte aos 22 goles de Pichi Alonso.
Burgos CF (1978-1979)
Na tempada seguinte fichou polo Burgos CF, que comezaba a súa quinta tempada na máxima categoría, a terceira consecutiva. Non tivo grandes problemas para manter a categoría, conseguindo a permanencia con varias xornadas de antelación. A falta de catro partidos ocupaba a oitava praza da táboa; con todo, tres derrotas consecutivas fixeron que baixase ata o 13º posto final. A pesar de que o club lle ofreceu a renovación, decidiu non aceptala.
Elche CF (1979-1980)
En novembro de 1979 chegou ao Elche, de 2ª, para substituír ao paraguaio Heriberto Herrera, que sufrira unha trombose. Colleu o equipo na metade da táboa e acabou na cuarta posición, a dous puntos dos postos de ascenso.
AD Almería (1980-1981)
Na 1980/81 fichou pola AD Almería, na que sería a segunda tempada do club na Primeira división, e onde sucedeu no banco ao triunfante Maguregui, que logrou o ascenso e acadou a novena posición ao ano seguinte. A súa etapa almeriense durou só ata a xornada 18, cando o equipo ocupaba a derradeira posición, sendo entón destituído por primeira e única vez na súa carreira.
2ª etapa no Deportivo (1982-1985)
En xuño de 1982, despois de varios meses viaxando polo mundo como observador da Federación Española, enviando informes de equipos rivais ao seleccionador José Santamaría, regresou ao Deportivo, que despois da súa marcha case unha década antes levaba anos vagando pola Segunda división, a Segunda B e a Terceira.
Na súa primeira tempada nesta nova etapa, o club coruñés, no que xogaban futbolistas como Parrocho, Piña, Silvi, Ballesta, Vara ou Traba, ocupou os postos de ascenso a Primeira durante a maior parte do ano e chegou á derradeira xornada na terceira posición. Con todo, o ascenso frustrouse nun último partido contra o Rayo Vallecano en Riazor que acabou en derrota, nun dos días máis tristes da historia do club. Chegou tamén ata a final da Copa da Liga de Segunda, onde caeu contra o Atlético Madrileño de Joaquín Peiró.
Nas dúas seguinte campañas os resultados empeoraron e o Deportivo rematou na 9ª e na 13ª praza, moi lonxe do seu obxectivo. Ante as presións de certos sectores da contorna do club decidiu abandonar o seu posto.
Compostela (1987-1988)
Dende a súa marcha do Deportivo tivo ofertas de varios equipos que rexeitou pois non quería saír de novo de Galicia. En decembro de 1987 o presidente do Compostela, Manuel Carballal, recorreu a el para que se sentase no banco santiagués substituíndo ao cesado Manolo Petaca, proposta que aceptou. Alí dirixiu entre outros a Villalba, Luisito, Ochoa e Baleato, pero o seu paso por Compostela durou só dous meses e medio, ata que volveu recibir a chamada do Deportivo. miniatura|Busto de Arsenio Iglesias en fronte do estadio de Riazor.
3ª etapa no Deportivo (1988-1991)
Chegou ao Deportivo a finais de febreiro de 1988, despois de recibir a carta de liberade do Compostela. Faltaban 14 xornadas para o remate da tempada 1987/88 e o equipo coruñés ocupaba postos de descenso a Segunda B despois dunha desgraciada campaña que incluíu o paso de dous adestradores antes de Arsenio, Eusebio Ríos e Luis Rodríguez Vaz, e incluso a morte dun dos xogadores do equipo, Javier Sagarzazu. Baixo o mando de Arsenio o Deportivo salvouse no minuto 92 do derradeiro partido, grazas a un solitario gol de Vicente Celeiro contra o Racing de Santander.
Na tempada seguinte o equipo rematou décimo na liga, e deu a sorpresa na Copa do Rei, chegando por primeira vez na súa historia ás semifinais, despois de eliminar a Arenteiro, As Pontes, San Sebastián, Sabadell, Real Sociedad e Mallorca. Nas semifinais enfrontouse ao Valladolid de Vicente Cantatore. O Deportivo gañou na ida por 1-0 cun gol de Raudnei, mentres que na volta Albis empatou a eliminatoria no minuto 82, forzando unha prórroga na que o equipo de Valladolid saíu vitorioso cun tanto do lucense Manolo Peña. Na 1989/90 o Deportivo remata cuarto despois dunha irregular tempada, logrando unha das dúas prazas para a promoción de ascenso contra un rival de Primeira. Este foi o Tenerife, que esa mesma tempada eliminara ao Deportivo na primeira rolda da Copa do Rei. Os de Arsenio non pasaron do empate a cero no Heliodoro e caeron derrotados en Riazor cun gol de Eduardo Ramos, tendo que continuar un ano máis en Segunda.
Foi finalmente na campaña 1990/91 cando Arsenio conseguiu o ascenso para o Deportivo. Nunha tempada con numerosas e importantes incorporacións, como as de Albis, Joaquín Villa, os vascos Yosu, Albistegi, Uralde e Mujika, ou os iugoslavos Kanatlarovski, Stojadinović e Đukić, o Deportivo mantívose toda a tempada entre os cinco primeiros. Nun último encontro fronte ao Murcia, en Riazor, no que ardeu parte do estadio, o Deportivo certificou o segundo posto, a un só punto do Albacete de Benito Floro, regresando á Primeira división case dúas décadas despois, e, igual que a vez anterior, con Arsenio no banco. Ao remate do partido contra o Murcia, o adestrador arteixán anunciou a súa retirada dos bancos.
Súper Dépor (1992-1995)
Na temporada de retorno do Deportivo a Primeira, o club comezou con mal pé, e en abril de 1992 o presidente Augusto César Lendoiro destituíu a Marco Antonio Boronat tras ser goleado en Albacete, botando man unha vez máis da experiencia de Arsenio case un ano despois de que este anunciase a súa retirada. Volveu para salvar a categoría nas oito últimas xornadas, e conseguiu evitar o descenso directo pero non a promoción. O rival dos galegos naquela histórica promoción foi o Betis de Felipe Mesones. O Deportivo gañou na ida en Riazor cunha escasa marxe de 2-1, con goles de Albistegi e do búlgaro Kiriakov, mentres que o tenso partido de volta no Benito Villamarín acabou con empate a cero e cunha famosa e icónica aperta entre Arsenio e o capitán deportivista, Martín Lasarte. Ademais neses días o equipo disputou por segunda vez na súa historia unhas semifinais da Copa do Rei. Con todo, os de Arsenio non puideron centrarse na eliminatoria copeira, pois o seu principal obxectivo era a promoción de permanencia, e caeron por un global de 3-1 contra o Atlético de Madrid de Luis Aragonés.
Na seguinte tempada chegaron entre outros Voro, Donato e Alfredo. O debut de Arsenio e do Deportivo na Copa da UEFA produciuse contra o Aalborg danés, contra o que perderon na ida no Aalborg Stadion por 1-0 cun gol de Søren Thorst, pero ao que golearon na volta en Riazor por 5-0, cun triplete de Bebeto e dous goles de Claudio. A continuación eliminaron ao Aston Villa e caeron en oitavos contra o Eintracht Frankfurt. Tamén en oitavos quedaron fóra da Copa do Rei, onde os eliminou o Oviedo de Radomir Antić. As cousas foron moito mellor na liga, onde con 22 vitorias e só 18 goles encaixados, ocuparon a primeira praza entre a xornada 14 e a 37. Chegaron á derradeira xornada contra o Valencia cun punto de vantaxe sobre o FC Barcelona, segundo, mentres Arsenio pedía cautela ante a excesiva euforia na Coruña. No partido final o Deportivo non puido pasar do empate a cero co Valencia e Đukić fallou un famoso penalti no tempo de desconto, que podería terlle dado ao equipo galego o título de liga, que foi finalmente para Barcelona. A pesar da decepción o Deportivo de Arsenio conseguiu aquela tempada o segundo subcampionato da súa historia, 44 anos despois do primeiro.
Na tempada 1994/95 o equipo mantivo practicamente o mesmo bloque de futbolistas, con Julio Salinas e Villarroya como únicas fichaxes destacadas. Os bos resultados continuaron e o Deportivo volveu acadar o subcampionato de liga, esta vez por detrás do Real Madrid de Valdano. Tamén na Copa da UEFA repetiu a actuación do ano anterior, caendo de novo en oitavos, esta vez fronte ao Borussia Dortmund de Ottmar Hitzfeld, tras encaixar dous goles nos minutos finais da prórroga do partido de volta no Westfalenstadion. miniatura|Estadio Arsenio Iglesias na Coruña. Mais o grande éxito de Arsenio esa tempada chegou na Copa do Rei. O Deportivo iniciou a súa andadura na competición nos oitavos de final, vencendo ao Lleida de Mané por un global de 7 goles a 1, tres deles obra de Salinas. Nos cuartos de final o rival foi Athletic de Javier Irureta, ao que o Deportivo deixou practicamente sentenciado no partido de ida en Riazor, cun resultado de 3-0, mentres que na volta o partido acabou con empate a cero. Nas semifinais o club coruñés derrotou por 0-2 ao Sporting de Gijón no partido de ida no Molinón, que xunto co 0-1 da volta foi suficiente para meterse na primeira final de Copa historia do Deportivo e a segunda de Arsenio, despois da que disputara como futbolista do Granada en 1959. A final disputouse contra o Valencia no Estadio Santiago Bernabéu e comezou o 24 de xuño de 1995. O marcador sinalaba un empate a un (con tantos de Manjarín para o Deportivo e de Mijatović para o Valencia), cando no minuto 79 o partido tivo que ser suspendido por mor da intensa choiva que estaba a caer na capital española. Tres días despois xogáronse os 11 minutos restantes, nos que o equipo de Arsenio conseguiu o primeiro título de Copa para un equipo galego, grazas a un gol de Alfredo.
A pesar de todos estes éxitos e de que neste último ano o Deportivo se fixese campión de Copa, Arsenio saíu do club non sen certa polémica coa directiva presidida por Augusto César Lendoiro, sendo anunciado John Benjamin Toshack como o seu substituto meses antes do remate da tempada.
Real Madrid (1996)
miniatura|Homenaxe a Arsenio Iglesias, [[Lucas Pérez e Pablo Picasso na praia de Riazor co gallo do Lume Novo de 2023.]]
Mediada a temporada 1995/96, e ante a crise interna que estaba a experimentar o Real Madrid, daquela adestrado por Jorge Valdano, a directiva do club branco decidiu despedir ao técnico arxentino despois dunha derrota contra o Rayo na xornada 22 que deixou ao equipo no oitavo posto da táboa. O presidente Lorenzo Sanz chamou entón a Arsenio Iglesias para que se fixese cargo do equipo até final de temporada. Asinou contrato o 23 de xaneiro de 1996 e ocupouse do Real Madrid durante catro meses, debutando con vitoria por 1-2 contra o Real Oviedo no Carlos Tartiere, con dous goles de Raúl. En marzo dirixiu por primeira vez na Liga de Campións, nos cuartos de final contra a Juventus de Lippi. Gañou na ida no Bernabéu por 1-0, pero os italianos deixaron fóra ao equipo branco no partido de volta no Stadio delle Alpi con dous goles de Del Piero e Padovano.
Aínda que conseguiu dar algo de estabilidade ao conxunto, que tiña grandes problemas dentro do vestiario, non puido acadar a clasificación para competicións europeas ficando sexto, a tan só dous puntos do último clasificado para a UEFA, o Tenerife.
Deportivo de fútbol indoor (2008)
No 2008 organizouse a primeira edición da Liga española e da Copa de España de fútbol indoor. Con tal motivo formouse un equipo de veteranos do Deportivo da Coruña, no que se reencontraban ex xogadores do club como Fran, José Ramón, Djalminha ou Manjarín. Arsenio foi o encargado de adestrar ao equipo, que conseguiu ambos títulos tanto ese ano como en 2010, convertendo así ao Deportivo no primeiro gran dominador deste deporte en España.
Legado e recoñecementos
Mais alén da súa traxectoria deportiva, Arsenio recibiu a simpatía da sociedade galega polo seu xeito de ser e de enfrontarse á vida, humilde, sinxelo, e á vez espelido, e gañou popularidade polas súas declaracións á prensa, onde se deixaba ver dita humildade. Exemplos disto son o seu coñecido desagrado polo termo "Súper Dépor" ou o seu chamamento á cautela nos días previos ao desenlace da liga 1993/94, nun momento no que A Coruña case celebraba xa un titulo que nunca chegou, e onde Arsenio fixo famosa a frase "ollo á festa, que cha quitan dos fociños, pero inmediatamente".
En 1994 o concello de Arteixo púxolle o seu nome a unha rúa, chamada dende entón Avenida Arsenio Iglesias. Ao ano seguinte o concello da Coruña inaugurou un monumento na súa honra, situado no Paseo Marítimo á altura do estadio de Riazor, preto dos monumentos a Otero, Chacho e Acuña. Trátase dun busto de bronce realizado polo escultor Eduardo Rodríguez Osorio, que morreu uns meses antes da inauguración, sendo esta a súa última obra. miniatura|Necrolóxica. En 2012 foille concedida a Medalla Castelao e catro anos despois a insignia de Ouro e Brillantes do Deportivo da Coruña, a maior distinción que concede o club. En 2020 foi homenaxeado pola cidade da Coruña, sendo nomeado Fillo Adoptivo da cidade, e dándolle o seu nome a unha rúa e á Cidade Deportiva da Torre.
O grupo coruñés Os Diplomáticos de Monte-Alto dedicoulle a canción "Manda Tralla (oda a Arsenio)".
Vida persoal
Finou como consecuencia do párkinson o 5 de maio de 2023. A súa capela ardente instalouse no estadio de Riazor, a primeira vez que isto se facía. Foi soterrado no cemiterio novo de Arteixo.
Adestrador
Zaragoza
1156
Mortes
Historia ano a ano
Austur-Barðastrandarsýsla
Austur-Barðastrandarsýsla é un dos vinte e tres condados de Islandia. Atópase no noroeste de Islandia.
Xeografía
O condado de Austur-Barðastrandarsýsla está situado no noroeste do país, na península máis grande da illa, na rexión de Vestfirðir. Limita cos condados de Strandasýsla ao leste, Vestur-Barðastrandarsýsla ao oeste e polos condados de Norður-Ísafjarðarsýsla e Vestur-Ísafjarðarsýsla. A súa superficie abrangue unha extensión de 1.074 quilómetros cadrados. A altitude media do condado é de 483 metros. Ao igual que os demais condados de Islandia emprega o fuso horario Atlantic/Reykjavik.
Demografía
Neste condado viven unicamente oitenta e dúas persoas para unha extensión de 1.074 quilómetros cadrados, polo que a súa dendidade de poboación e de 0,07 habitantes por quilómetro cadrado.
Municipios
Austur-Barðastrandarsýsla comprende un único municipio xurdido da unión doutros catro (entre parénteses):
Localidades
Austur-Barðastrandarsýsla comprende as seguintes localidades:
HMS Hood (51)
Construción
A construción do Hood iniciouse nos estaleiros John Brown & Company en Clydebank, Escocia, o día 1 de setembro de 1916. Despois da perda de tres cruceiros de batalla británicos na batalla de Xutlandia, engadíronse 5.000 toneladas extra de blindaxe e reforzos ao deseño do buque. O máis grave era que a protección da cuberta era defectuosa, repartida en tres dos pisos, estaba deseñada para que un proxectil que impactase detonase no piso de arriba, sendo a meirande parte da súa enerxía absorbida e o resto repartida polas dúas cubertas inferiores. O desenvolvemento de efectivos proxectis con mecanismo de retardo a finais da primeira guerra mundial fixo este esquema moito menos efectivo, xa que o proxectil intacto podería penetrar a través de varias capas de blindaxe débil e estoupar no interior do barco. Ademais, excedeu en moito o peso en comparación do deseño orixinal, o que o facía un buque pouco maniobrable e con moita tensión estrutural.
Foi botado o 22 de agosto de 1918 pola viúva do contraalmirante Sir Horace Hood, un tatara-tatara-neto do almirante Samuel Hood, polo que foi bautizado o barco. Sir Horace Hood morrera mentres comandaba o 3rd Battlecruiser Squadron no HMS Invincible, un dos tres cruceiros de batalla que estouparon na batalla de Xutlandia. Co fin de facer espazo no estaleiro John Brown para a construción de mercantes, o Hood navegou cara Rosyth para completar o seu acondicionamento o 9 de xaneiro de 1920. Despois das probas de mar, foi asignado o 15 de maio dese mesmo ano baixo o mando do capitán Wilfred Tompkinson. A súa construción custara 6 025 000£. Coas súas chamativas chemineas xemelgas e o seu perfil delgado, o Hood foi recoñecido como un dos buques de guerra máis bonitos construído. Tamén foi o maior barco de guerra a frote cando se asignou, e mantivo esta distinción durante os seuintes 20 anos. O seu tamaño e potente armamento de grande alcance valéronlle o alcume de "Mighty Hood" (poderoso Hood), converténdose así nun símbolo do Imperio Británico.
Historia
A construción do Hood comezou nos estaleiros John Brown & Company en Clydebank, Escocia, o 1 de setembro de 1916. Despois da perda de tres cruceiros de batalla británicos na batalla de Xutlandia, foron engadidas 5.000 toneladas de bliandaxe e reforzos extra ao deseño do Hood. Principalmente reforzouse a protección da cuberta, que foi distribuída en tres pisos, deseñada para que un impacto detonase no primeiro piso, sendo a meirande parte da enerxía absorbida ao penetrar o proxectil nas seguintes dúas cubertas. O desenvolvemento de efectivos proxectís con retardo de tempo a finais da primeira guerra mundial fixo este esquema moito menos efectivo, xa que o proxectil intacto podería penetrar capas de blindaxe débil e estoupar dentro do barco.
Foi botado o 22 de agosto de 1918 pola viúva do almirante Sir Horace Hood, un tataraneto do almirante Samuel Hood, por quen foi bautizado o barco.
O Hood participou nun feixe de exercicios entre a súa asignación en 1920 e o comezo da segunda guerra mundial en 1939; entre os que se inclúen exercicios de adestramento no mar Mediterráneo e unha viaxe ao redor do mundo co Special Service Squadron en 1923 e 1924. Co estoupido da segunda guerra italo-etíope uniuse á Frota do Mediterráneo, e cando empezou a guerra civil española foi asignado oficialmente a esta frota, ata que en 1939 tivo que regresar a Inglaterra para unha revisión. Nese momento da súa carreira, o Hood atopábase algo desfasado debido ao avances da artillería naval. Programouse sometelo a unha importante reconstrución en 1941 para corrixir estes defectos, pero o estoupido da segunda guerra mundial forzou que o barco permanecese en servizo sen estas melloras.
Cando se declarou a guerra con Alemaña en setembro de 1939, o Hood estaba operando nos arredores de Islandia, e pasou os seguintes meses entre esa illa e o mar de Noruega asaltando barcos mercantes alemáns e realizando bloqueos comerciais. Despois dunha breve revisión do seu motor, navegou como buque insignia da "Force H", e participou na destrución da frota francesa en Mers-el-Kebir. Revelado como buque insignia da "Force H", o Hood foi enviado a Scapa Flow e operou nesa zona como escolta de convois e posteriormente como defensa contra unha potencial frota alemá de invasión. En maio de 1941, ao lado do HMS Prince of Wales, foi enviado a interceptar ao acoirazado alemán Bismarck que estaba en ruta para atacar convois no Atlántico. O 24 de maio de 1941 o Hood foi alcanzado por varios proxectís alemáns no inicio da batalla do Estreito de Dinamarca e estoupou, afundíndose en poucos minutos; a perda tivo un profundo efecto nos británicos. O primeiro ministro Winston Churchill ordenou á Royal Navy "afundir o Bismarck", o que se conseguiu entre o 26 e o 27 de maio.
José Luis Bugallal Marchesi
José Luis Bugallal Marchesi, tamén chamado Marathon, nado na Coruña o 18 de setembro de 1899 e finado na mesma cidade o 26 de decembro de 1989, foi un xornalista e escritor galego.