cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toyotomi Hideyoshi
Mocidade
Moitas lendas relatan que Hideyoshi foi enviado a estudar a un templo cando era rapaz, mais que renunciou ao modo de vida do templo e fuxiu na procura de aventuras. Baixo o nome de 'Kinoshita Tokichiro', uniuse ao clan Imagawa como servente do gobernador local Matsushita Kahei. De aí viaxou ata as terras de Imagawa Yoshimoto, daimio da provincia de Suruga, e serviu aí durante un tempo, ata que fuxiu cunha suma de diñeiro que lle encargara o samurai Matsushita Yukitsuna.
Comezos no clan Oda
Preto de 1557 regresou a Owari e uniuse ao clan Oda como un humilde servente. Converteuse nun dos portadores de sandalias de Nobunaga, e estivo presente na batalla de Okehazama de 1560, na cal Nobunaga derrotou a Imagawa Yoshimoto e se converteu nun dos señores da guerra máis poderosos do período Sengoku. Tempo despois fóronlle encargadas tarefas máis importantes. En 1561, Hideyoshi casou cunha aristócrata chamada Nene; para ese entón a súa nai contraera segundas nupcias cun tal Chikuami, con quen tivo a Hashiba Hidenaga, o seu medio irmán. Hideyoshi tivo moito éxito como diplomático. En 1564 conseguiu, en boa medida por medio de subornos, que un grupo de samurai se separasen do clan Saitō, da provincia de Mino; entre eles estaba o grande estratego Takenaka Hanbei. A fácil vitoria de Oda Nobunaga sobre os Saitō en 1567 debeuse en gran parte aos seus estrataxemas.
A pesar das súas orixes humildes, Hideyoshi converteuse nun dos xenerais máis distinguidos de Oda Nobunaga, e finalmente tomou o nome 'Hashiba Hideyoshi' (羽柴 秀吉). Ese nome derivábase de dous caracteres, cada un tomado dos nomes de dous dos xenerais máis importantes de Nobunaga, Niwa Nagahide (丹羽 長秀) e Shibata Katsuie (柴田 勝家). Así mesmo, Hideyoshi era unha personaxe moi pintoresca, en especial como xeneral e despois como mandatario. Baixo de estatura e delgado, os seus trazos peculiares facíano parecido a un mono, razón pola cal Nobunaga, coñecido por ser groseiro, o chamaba Saru (mono) e a «rata calva». Sobre el dicíase que gozaba bastante do licor e das mulleres, e que cando era novo facía amigos con facilidade. Tiña un sentido innato para a manipulación e para ver as intencións dos outros homes, atributos que sen dúbida o axudaron no seu ascenso a través dos rangos do clan Oda.
En 1570 mandou as tropas de Nobunaga durante a batalla de Anegawa, na cal Oda Nobunaga se aliou con Tokugawa Ieyasu para asediar dúas fortalezas dos clans Asai e Asakura. Tres anos despois, tralo éxito das campañas contra os Asai e Asakura, Nobunaga nomeou a Hideyoshi daimio de tres distritos na parte norte da provincia de Ōmi. Inicialmente radicado na capital do clan Asai en Odani, Hideyoshi desprazouse a Kunitomo, e renomeou a cidade Nagahama en honor a Oda Nobunaga. De aí dirixiuse á cidade costeira de Imahama, onde comezou a traballar no castelo Imahama, e tomou control da próxima fábrica de armas de Kunimoto que fora establecida algúns anos atrás polos Asai e os Asakura. Baixo a administración de Hideyoshi a produción da fábrica incrementouse drasticamente.
Ascenso ao poder
Dende abril de 1582, o clan Oda achábase en guerra co clan Mōri. Nese contexto, baixo ordes de Nobunaga, Hideyoshi emprendeu o asedio ao castelo Takamatsu, considerado unha fortaleza impenetrable. O castelo estaba defendido por Shimizu Muneharu, un dedicado guerreiro que rexeitara varios intentos de suborno. Nese tempo Hideyoshi notara que o castelo xacía sobre unha chaira baixo o nivel do mar, e ordenou que se desviasen as augas do próximo río Ashimōrigawa cara ao castelo, anegándoo. right|170px|Oda Nobunaga|miniatura Se quería aproveitar a coxuntura e chegar a Kioto, Hideyoshi debía tomar o castelo o máis axiña posible, pois só así o clan Mōri estaría disposto a negociar. Foi entón que Hideyoshi decidiu comunicarse directamente con Shimizu Muneharu e lle prometeu que non danaría nin a súa familia nin os seus soldados se se rendía. Muneharu, quen coñecía as deplorables condicións en que se atopaban os seus soldados pola inundación do castelo, aceptou a proposta e cometeu seppuku. Hideyoshi entón apresurouse a establecer negociacións de paz cos Mori, e Terumoto acordou ceder as provincias ocupadas polo clan Oda: Hōki, Mimasaka e Bitchū.
Así, apenas dous días despois do asasinato de Nobunaga, Hideyoshi ingresou a Takamatsu e despois non tardou en realizar preparativos para avanzar cara á capital, Kioto. Pero primeiro se dirixiu á provincia de Settsu, á que chegou tras catro días de marcha forzada. Aí tomou a Mitsuhide desprevido e derrotouno na batalla de Yamazaki. Entón os xenerais de Nobunaga reuníronse para elixir un sucesor formal para dirixir o clan. Por unha banda, o xeneral en xefe do clan Oda, Shibata Katsuie, apoiou a Oda Nobutaka como posible sucesor do seu pai. En cambio, Hideyoshi decidiu levarlle a contraria apoiando o neto máis vello de Nobunaga, Oda Hidenobu.
O tema da sucesión foi acaloradamente debatido nas «Conferencias de Kiyosu», onde o dominio do clan Oda foi dividido entre os máis importantes xenerais; Hideyoshi recibiu as provincias de Yamashiro, Tamba e Kawachi, mentres que Shibata retivo Echizen e agregou Ōmi ao seu feudo. Takigawa Kazumasu, opoñente de Hideyoshi en Kiyosu, recibiu Ise, a cal fortificou en caso de que ocorrese unha guerra. Non se chegou a un acordo. Quizais todo o asunto fose unha simple formalidade para Hideyoshi, co fin de establecer a súa lexitimidade como sucesor de facto de Nobunaga e imporse sobre os seus opositores. Esta posibilidade pode fundamentarse nunha carta que enviou durante este período a unha das súas consortes novas, que dicía o seguinte:
Cando se gañou o apoio de dous anciáns xenerais do clan, Niwa Nagahide e Ikeda Tsuneoki, Hideyoshi fortaleceu a posición de Hidenobu e ao mesmo tempo incrementou a súa influencia dentro do clan Oda. Axiña aumentou a tensión entre Shibata e Hideyoshi, dando lugar á batalla de Shizugatake, ao ano seguinte, na cal Hideyoshi derrotou a Shibata e se estableceu como sucesor de facto de Nobunaga, á fronte do clan Oda. En 1583, Hideyoshi comezou a construción do castelo Osaka. Non obstante, Hideyoshi aínda non se consolidara no poder dentro do clan. Outro fillo de Nobunaga, Oda Nobukatsu, aínda lle era hostil. Na primavera de 1584 Tokugawa Ieyasu e Nobukatsu aliáronse e comezaron a facer declaracións difamatorias contra Hideyoshi ao mesmo tempo que pedían o apoio dos outros clans. miniatura|250px|[[Castelo Osaka, reconstruído trala segunda guerra mundial]] Ieyasu tomou a iniciativa e invadiu a provincia de Owari, mais o 7 de maio de 1584 Hideyoshi respondeu tomando o mando dun exército, que se encamiñou cara a esa provincia. Antes de que os dous bandos se enfrontasen, o xeneral Ikeda Nobuteru suxeriu a Hideyoshi que, como a maioría das tropas de Ieyasu estaban despregadas en Owari, podían atacar a provincia de Mikawa, relativamente indefensa. Consecuentemente, Tokugawa non tería outra opción máis que retirarse para facer fronte á ameaza, e nese momento Hideyoshi podería facer suficiente presión como para conseguir un arranxo. Hideyoshi aprobou o plan e enviou a Nobuteru, que se fixo acompañar polos seus dous fillos máis vellos, a levalo a cabo. Desafortunadamente para a familia Ikeda, os moradores informaron a Ieyasu dos seus movementos, e este puido organizar o seu exército para sorprendelos pola retagarda, o 15 de maio preto de Nagakute. Durante a batalla de Nagakute, Nobuteru e o seu fillo Yukisuke morreron e o exército fuxiu. Entón en vez de enfrontarse ao poderoso Ieyasu, Hideyoshi decidiu atacar o seu aliado Nobukatsu, que tiña un exército que era moito máis vulnerable. Nobukatsu sufriu unha serie de derrotas, e para decembro estaba ansioso por conseguir unha solución diplomática á crise. Finalmente asinou a paz con Hideyoshi, e Tokugawa non tivo outra opción que asinar a paz en xaneiro. Así acabou o pretexto para a guerra entre os clans Tokugawa e Hashiba. Finalmente Tokugawa consentiu en converterse en vasalo de Hashiba Hideyoshi.
Unha vez rematadas as hostilidades con Tokugawa, Hideyoshi dispúxose a consolidar os dominios do clan Oda. Como territorios persoais tomou as provincias centrais e máis importantes, mentres que nos restantes territorios designou como gobernadores tanto os antigos dependentes do clan como os seus seguidores persoais. Existía un método decidido para a maioría das súas ratificacións e recompensas, as cales eran empregadas para manter intactos os seus novos dominios. A eficacia destas disposicións quedou demostrada polo feito de que as terras dentro das fronteiras establecidas en 1584 do dominio de Hideyoshi se mantiveron virtualmente libres de rebelións ata a súa morte. Máis alá desta esfera inmediata, as relacións fortalecéronse cos clans Mōri e Uesugi; ambas as familias esencialmente convertéronse en obedientes vasalos a pesar de que eran tratados como aliados.
En recoñecemento aos seus logros, a corte imperial outorgoulle o título de naidaijin en abril, o mesmo mes en que el atacou os monxes guerreiros dos complexos budistas Negoroji e Saiga da provincia de Kii e os someteu. o complexo Negoroji foi destruído, mentres que o complexo Saiga foi salvado unha vez que os monxes se renderon. Hideyoshi entón dispúxose a conquistar Shikoku. Chosokabe Motochika, para entón amo daquela illa, hai tempo en teoría se opuxera a Hideyoshi, aínda que o único que fixo foi derrotar a Sengoku Hidehisa, un guerreiro de Shikoku aliado con Hideyoshi. De todos os xeitos, Hideyoshi aínda podía considerar aquilo como pretexto, e demandou ao clan Chosokabe que entregase as provincias de Iyo e Awa. Motochika solicitou que só Awa fose entregada, un intento de negociación que incitou a Hideyoshi a ordenar unha invasión.
Na máis grande operación efectuada durante o período Sengoku, un total de 90 000 guerreiros desembarcou en Shikoku en xuño, entre forzas de Hideyoshi e o clan Mōri. Tras pouco máis dun mes de vaga resistencia, Motochika rendeuse. Apartándose claramente das políticas de Oda Nobunaga, Hideyoshi mostrou ao derrotado Chosokabe indulxencia. Motochika foi obrigado a entregar Iyo, Awa e Sanuki, mais foille permitido que conservase Tosa. O grupo de dependentes do clan Chosokabe tamén foi indultado, e agardábase que Motochika continuase como cabeza do seu clan. O acontecido cos Chosokabe contrastaba co que Nobunaga fixo cos clans Asai, Asakura e, especialmente, Takeda, os cales foron erradicados tras seren derrotados. Hideyoshi podía darse o luxo de ser xeneroso co clan Chosokabe, e máis tarde, o clan Shimazu, pois estaban na periferia da política xaponesa e tamén resultaron ser aliados útiles e agradecidos. En comparación, Hideyoshi xamais perdoaría a Shibata Katsuie, e a súa política cara á resistencia por parte das clases inferiores non era moi diferente á de Nobunaga. En todo caso, a conquista de Shikoku enviou unha poderosa mensaxe aos demais daimio: catro provincias foran sometidas nun mes e medio, e os Mōri, unha das familias máis poderosas do Xapón, acometeran a invasión ás ordes de Hideyoshi.
Exercicio da rexencia imperial
miniatura|esquerda|210px|[[Kamon|Blasón do clan Toyotomi]] Hideyoshi desexaba o título de shōgun para poder ser considerado o gobernante activo do Xapón. Non obstante, o emperador do Xapón non podía outorgar tal distinción a unha persoa de orixes humildes. Entón solicitou ao último sogún Muromachi, Ashikaga Yoshiaki, que o aceptase como fillo adoptivo, mais Yoshiaki refusou. Tras verse imposibilitado de converterse en shōgun, o 6 de agosto de 1585 adquiriu a máis prestixiosa posición de «Rexente Imperial» (Kanpaku), un feito notable, pois ata entón todos os rexentes foran membros do clan Fujiwara. Para agregar algo de lexitimidade ao seu novo posto, conseguir ser adoptado por Konoe Sakihisa, un nobre cortesano. Hideyoshi tratou os asuntos domésticos coa mesma velocidade e amplitude coa que lanzaba as súas guerras; estableceu un equipo de cinco administradores (bugyō) para administrar Kioto e publicou un edicto no que se convertían en ilegais os gremios (za) de comerciantes. Unha serie de agrimensuras a todas as terras circundantes comezaron case inmediatamente e contra 1597 realizáranse en todo o país.
Así mesmo, para ocultar as súas orixes humildes, dedicouse ao estudo da cerimonia do té xaponesa e da poesía. En novembro de 1585 Hideyoshi mostrou a súa agudeza cultural cunha gran cerimonia do té realizada no santuario de Kitano, un evento extravagante onde se mostraron os mellores artigos de cerámica e que proveu uns poucos afortunados a oportunidade de que o Kanpaku persoalmente les preparase o té, a tal punto que Hideyoshi serviu 803 persoas nun só día. Nunca se vira algo parecido en máis dun século, e Hideyoshi superou o shōgun Ashikaga Yoshimitsu en canto a extravagancia, quizais coa intención de facer permanecer o seu nome na posteridade. O 29 de setembro de 1586 Hashiba Hideyoshi adoptou o nome 'Toyotomi', que consistía en caracteres que significan ‘Ministro xeneroso’. Así mostraba a súa intención de gobernar o Xapón. right|210px|Taboleiro de [[go utilizado por Toyotomi Hideyoshi e Tokugawa Ieyasu|miniatura]] Pero aínda tiña que superar dous obstáculos para facer o seu soño realidade: por un lado, tiña que derrotar o clan Shimazu, que estaba a punto de conquistar a provincia de Bungo, podendo así controlar por completo a illa de Kyūshū; e por outro tamén debía derrotar o clan Hōjō, que gobernaba a vasta rexión de Kantō e tiña unha forte posición defensiva grazas ás murallas do Castelo Odawara e ás montañas de Hakone. Como se apoderara de Shikoku, Hideyoshi podía concentrarse en conquistar Kyūshū. O 12 de novembro de 1585 escribiu unha carta ao xefe do clan Shimazu, Yoshihisa, demandándolle que se retirase de Bungo. Yoshihisa á súa vez respondeu por medio dunha agresiva carta. En consecuencia, o 20 de febreiro de 1586 o exército de Hideyoshi desembarcou en Kyūshū, e o 6 de xuño derrotaron por completo o clan Shimazu. Aos poucos días desta batalla, Shimazu Yoshihisa presentouse ante Hideyoshi coa súa cabeza rapada e rendeuse. Hideyoshi aceptou a rendición e anunciou que permitiría ao seu clan reter as provincias de Satsuma, Ōsumi e o sur de Hyūga. Ordenouse a retirada de Yoshihisa e foi substituído polo seu irmán máis novo Yoshihiro como caudillo do clan.
Hideyoshi construíu un suntuoso palacio, o Jurakudai, en 1587 e expulsou de Kyūshū os misioneiros cristiáns para obter o apoio dos budistas, impedir que os estranxeiros interviñesen na política interna do Xapón ao brindar o seu apoio a quen eran críticos do seu goberno e evitar que a través do comercio cos estranxeiros os daimio tivesen a oportunidade de obter recursos para resistirse á autoridade central do seu goberno. O 9 de maio de 1588 foi anfitrión do emperador reinante, Go-Yōzei. Foi un evento elaborado que marcou o cumio da súa carreira: Hideyoshi, que no pasado foi un humilde portador de sandalias, fillo dun ashigaru, agora leía waka ao emperador e entretíñao cunha serie de abundantes festíns durante a súa visita de cinco días. Adicionalmente, fixo xenerosas contribucións ao tesouro imperial; é máis, podería afirmarse que Hideyoshi e a Corte imperial tiñan unha relación de dependencia mutua: Hideyoshi devolvía á corte o luxo e a pompa perdidos mentres que a corte, a súa vez, provía a Hideyoshi de lexitimidade.
En maio de 1590 Hideyoshi finalmente decidiu someter o clan Hōjō, atacándoo por tres frontes: as forzas de Tokugawa Ieyasu marcharon pola costa de Tōkaidō, os xenerais Sanada e Uesugi avanzaron cara á provincia de Kozuke e o xeneral Chosokabe, entre outros, desembarcaron en Izu. Os Hōjō optaron por encerrarse dentro das amplas defensas do castelo Odawara, estratexia que no pasado tivera éxito contra os invasores. O clan Hōjō confiaba en que o gran tamaño do exército despregado por Hideyoshi lle provocaría problemas, pois requiriría dun grande esforzo loxístico que facilmente podería fracasar. Non obstante, consciente disto, Hideyoshi delegou a loxística en expertos. Para manter a moral en alto levou ao campo de batalla actores, permitiu que se establecesen mercados para abastecer os seus soldados, e mesmo permitiu aos seus xenerais que mandasen traer ás súas esposas. Finalmente, con poucas provisións e sen visos de que terminase a guerra, o clan Hōjō rendeuse.
A vitoria de Hideyoshi durante o asedio de Odawara contra o clan Hōjō na rexión de Kantō terminou co último rastro de resistencia contra a súa autoridade, e significou o fin do período Sengoku. Pouco tempo despois, o daimio Date Masamune presentouse perante el para amosar submisión, e tras unha breve campaña someteu o norte do país. Contra xaneiro de 1591 todo o Xapón fora unificado. En setembro de 1591 Hideyoshi viviu un momento de incerteza trala morte do seu fillo único, e único herdeiro, Tsurumatsu. Cando o seu medio irmán Hidenaga morreu pouco tempo despois, Hideyoshi nomeou o seu sobriño Hidetsugu como o seu novo herdeiro, adoptándoo en xaneiro de 1592. O 11 de febreiro Hideyoshi renunciou como Kanpaku para adoptar o título polo cal foi máis coñecido, Taikō (rexente retirado); o seu sucesor como Kanpaku foi Hidetsugu. Durante ese período o Xapón logrou un importante desenvolvemento no comercio co estranxeiro, pois Hideyoshi intentou abrir novas rutas comerciais a través do leste e o sueste asiático. Mesmo se formaron pequenos barrios nipóns en Manila. En 1592 Hideyoshi atreveuse a enviar unha carta ao Gobernador Xeral de Filipinas Españolas en Manila esixíndolle tributo e submisión.
Invasión a Corea
A pesar de que a súa saúde se deterioraba, Hideyoshi en verdade desexaba lograr algunha fazaña para engrandecer o seu legado, e en consecuencia adoptou o soño de Oda Nobunaga dunha conquista xaponesa da China, levando a cabo dúas desafortunadas invasións a Corea. Xa en 1586 Hideyoshi contou ao daimio Mōri Terumoto as súas intencións expansionistas. Dende 1587 Hideyoshi estivera en contacto cos coreanos para solicitarlles que permitisen as tropas xaponesas transitar a través do seu territorio cara á China. Os coreanos refusaron por completo negociar, e en abril e xullo de 1591 rexeitaron as demandas do Xapón. En agosto, Hideyoshi ordenou as preparacións para unha invasión a Corea.
O 23 de maio de 1592 as primeiras tropas xaponesas desembarcaron en chan coreano. Era un enorme exército de máis de 200 000 homes, composto por forzas de varios clans, entre os que destacaban os Mōri, Chosokabe, Shimazu, Nabeshima, Katō e Konishi; estaba dividido en dúas forzas de asalto principais, comandadas por Konishi Yukinaga e Katō Kiyomasa. Partiron de Kyūshū e fixeron un rápido avance a través da península coreana. Hideyoshi non foi parte da expedición, e quedou en Kyūshū. Durante a primeira campaña, as tropas xaponesas venceron. En xuño de 1592 os xaponeses xa ocuparan Seúl, e o rei coreano, Seonjo, escapara ao norte do territorio. Para finais de xullo, o xeneral xaponés Konishi Yukinaga tomou Pyongyang. Mentres tanto, o xeneral Katō Kiyomasa desprazouse ao norte a través da península. En só catro meses as tropas de Hideyoshi tiñan unha ruta a Manchuria e ocuparon gran parte de Corea.
Porén, tres factores combináronse para provocar o fracaso da expedición: a intervención da mariña coreana, que baixo o mando do Almirante Yi Sun Sin axiña contraatacou a frota naval xaponesa, cortando a liña de subministración dos xaponeses; as guerrillas coreanas e a chegada de tropas chinesas aos arredores de Pyongyang. Os chineses, enviados en 1593 polo emperador Wanli da dinastía Ming, superaron en número os xaponeses, e obrigaron as tropas do xeneral Yukinaga a retirarse de Pyongyang en febreiro para non ser incomunicados. Kiyomasa tamén tivo que retirarse, e en xullo a operación militar xaponesa se detivo. Hideyoshi entón considerou conveniente negociar, e fixo unha audaz oferta: faría un alto o fogo sempre e cando, entre outras cosas, unha filla do emperador Ming lle fose entregada como concubina. Os chineses non aceptaron ningunha das súas peticións, polo que as hostilidades se retomaron en 1597.
Decadencia e deceso
Tras varios anos de negociacións, o 19 de marzo de 1597 Hideyoshi ordenou a volta á guerra en Corea despois de que os chineses ignorasen as súas demandas. Para xuño de 1598 a campaña perdeu forza e o número de guerreiros reduciuse a aproximadamente 60 000, baixo os xenerais do clan Shimazu, Shimazu Yoshihiro e o seu fillo Tadatsune. A segunda invasión de Corea foi un rotundo fracaso, selada polo «Milagre de Myongyang» do 26 de outubro, no cal 16 navíos comandados por Yi Sun Sin derrotaron unha frota xaponesa de 133 navíos. Katō Kiyomasa e Asano Yukinaga foron illados na fortaleza de Ulsan e soportaron un longo e brutal asedio que durou ata 1598.
Durante a campaña de Corea, Hideyoshi executou o 5 de febreiro de 1597 a vinte e seis cristiáns no outeiro Nishizaka ás aforas do porto de Nagasaki. Nela morreron seis frades franciscanos españois e mexicanos, tres irmáns xesuítas xaponeses e dezaoito asistentes xaponeses dos frades. Entre os franciscanos atopábase Felipe de las Casas que foi canonizado en 1862 converténdose así no primeiro santo nativo de América Latina. As causas exactas do martirio son difíciles de determinar xa que Hideyoshi tolerara a presenza de misioneiros ata a data a pesar de promulgar en 1587 un edicto de expulsión dos clérigos cristián no Xapón. miniatura|[[26 mártires do Xapón|Vinte e seis mártires cristiáns de Nagasaki, século XVIII-XIX, Coro do templo da Recoleta, Cuzco (Perú)]] En setembro de 1598, en medio da segunda invasión a Corea, Toyotomi Hideyoshi faleceu. A nova da súa morte mantívose en segredo polo Consello dos Cinco Rexentes (cinco Tairō) para preservar a moral das tropas. Non foi ata finais de outubro cando enviaron un decreto aos comandantes xaponeses para retirarse. As expedicións militares, en vez de fortalecer a súa posición e prestixio, deixaron diminuído o tesouro do clan Toyotomi e os seus vasalos como responsables do fracaso, razón pola cal os clans que lle foron leais aos Toyotomi se debilitaron.
Trala morte de Hideyoshi, o «Consello dos Cinco Rexentes» debía gobernar o Xapón ata que o seu fillo, Hideyori, fose maior de idade. Non obstante, Tokugawa Ieyasu separouse do Consello. Finalmente, na batalla de Sekigahara, Ieyasu derrotou a Ishida Mitsunari, quen era leal a Hideyori, e foi declarado shogun. Tempo despois, durante o asedio de Osaka, o clan Toyotomi foi exterminado.
Sobre o seu nome
miniatura|100px|esquerda|Sinatura estilizada de Hideyoshi Debido á súa orixe humilde e ascenso á alta nobreza, Toyotomi Hideyoshi tivo varios nomes ao longo da súa vida. Aínda que xeralmente é coñecido como Toyotomi Hideyoshi en inglés, o último myōji (苗字, nome familiar) que Hideyoshi adoptou é Hashiba (羽柴). Toyotomi (豊臣) é, de feito, un uji ou sei (氏 ou 姓, nome de clan) creado e outorgado polo emperador e empregado correntemente co seu myōji. En canto á regra respecto ao uji, o seu nome correcto é Toyotomi non Hideyoshi, como no caso de Minamoto non Yoshitsune.
O uji Toyotomi foi simultaneamente outorgado a un grupo de aliados que Hideyoshi escollera, quen á súa vez adoptaron o novo uji "豊臣朝臣" (Toyotomi non asomi, “cortesán de Toyotomi”).
Legado cultural
miniatura|190px|Templo Toyokuni (Kioto), dedicado a Hideyoshi Toyotomi Hideyoshi cambiou en moitos aspectos a sociedade xaponesa. Durante o período Sengoku era común que os campesiños se convertesen en guerreiros, ou que os samurai se dedicasen á agricultura e gandería debido á constante incerteza causada pola carencia dun goberno centralizado e a precariedade da paz.
Tras chegar ao poder, Hideyoshi decretou que todos os campesiños fosen desarmados completamente. Esta medida solidificou o sistema de clases sociais para os seguintes 300 anos. Ademais, ordenou que todo o Xapón fose rexistrado, razón pola cal se efectuou un censo en todo o arquipélago. Unha vez que o censo rematou e todos os cidadáns foron rexistrados, esixiu que todos os xaponeses se quedasen nas súas provincias respectivas (han), a menos que obtivesen un permiso oficial para desprazarse fóra delas. Estoutra medida asegurou a orde nun período no cal os bandidos vagaban polo campo. É máis, ao rexistrar o campo, as terras e os recursos do Xapón podían ser empregados apropiadamente, e sentaron as bases dunha tributación sistemática.
En 1590 terminouse a construción do Castelo Osaka, o máis grande e formidable de todo o Xapón durante o goberno de Hideyoshi.
Porén os seus contribucións non só se limitaron ao político ou militar. Inspirado polo rechamante templo Kinkaku (Templo do pavillón de ouro) do noroeste de Kioto, construíu un fabuloso salón portátil para tomar té, coñecido como kigame non zashiki (cámara dourada), cuberto con follas de ouro e forrado por dentro con seda de cor vermella. Usando esta innovación móbil, podía practicar a cerimonia do té en calquera lugar, demostrando o seu poder sen igual e status á súa chegada.
En 1599, pouco despois da súa morte, os seus restos foron enterrados na cima do Monte Amidaga-mine preto do templo Hōkō-ji, de acordo co seu testamento. Na aba do monte, como patrón do Hōkō-ji, foi construído o templo dedicado a Hideyoshi. O emperador Goyōzei outorgou a primeira clase superior da divindade a Hideyoshi, e o nome de deidade, Hōkoku Daimyō-jin. En 1615 o shogunato Tokugawa aboliu o título de deidade Hōkoku Daimyō-jin e os feudos do templo foron confiscados. Non obstante en 1868 o emperador Meiji reverteu aquela decisión. En 1965 o templo foi trasladado ao seu lugar actual no recinto do castelo Osaka. Tan importantes foron as reformas que puxo en marcha Hideyoshi, que Tokugawa Ieyasu construíu o seu shogunato sobre elas, razón pola cal o legado cultural de Hideyoshi perdurou no Xapón por moito tempo.
Por outro lado, as súas invasións a Corea causaron moito sufrimento ao pobo coreano, pola forma en que os xaponeses trataron a poboación civil. Na actualidade Hideyoshi é considerado un desprezable vilán polos coreanos.
Ácido elaídico
O ácido elaídico ou ácido trans-9-octadecenoico é un ácido graxo insaturado trans, que é a principal graxa trans que se encontra nos aceites vexetais hidroxenados e aparece en pequenas cantidades no leite caprino e bovino (aproximadamente o 0,1% dos ácidos graxos que conteñen) e nalgunhas carnes. É un isómero xeométrico do ácido oleico, sendo este último a forma cis. O nome da reacción chamada elaidinización procede deste ácido ; dita reacción consiste en alterar a orientación da configuración en torno aos dobres enlaces de cis a trans, o que incrementa o punto de fusión e a duración das graxas.
O ácido elaídico incrementa a actividade da proteína transferente de colesteriléster (CETP), a cal á súa vez eleva a cantidade de colesterol VLDL e diminúe a do colesterol HDL, o que pode favorecer a aterosclerose.
Utilízase comercialmente na preparación de oleatos e locións, e como solvente farmacéutico.
Chapa de Mota
Chapa de Mota é un concello do norte do Estado de México, en México. Limita coas municipalidades de Jilotepec, Villa del Carbón, Timilpan e Morelos. A súa área é de 292.32 km², e a súa poboación era de 27,551 habitantes no ano 2010. A cabeceira municipal é Chapa de Mota.
FreeDOS
FreeDOS (anteriormente coñecido como Free-DOS e PD-DOS) é un sistema operativo para ordenadores compatibles IBM que se desenvolveu como unha alternativa libre a MS-DOS tras o anuncio de Microsoft de poñer fin ao seu soporte como un produto separado en 1994 e deixalo tan só como parte do seu sistema Windows. Distribúese baixo licenza GPL e inclúe algunhas características que non estaban presentes no MS-DOS como controlador Ultra-DMA, soporte para discos grandes (LBA) e o sistema de arquivos FAT32, o controlador DOSLFN para usar os nomes de arquivo longos de VFAT ou o soporte do hardware actual como pode ser o USB. A primeira versión alpha (0.05) lanzouse o 12 de xaneiro de 1998 e estivo dispoñible en diversas versións beta ata que o 3 de setembro de 2006 saíu a primeira versión estable (1.0) e en xaneiro de 2012 apareceu a versión 1.1. Componse de moitos programas diferentes e separados que actúan como paquetes.
Selo de California
dereita|250px O Gran Selo do Estado de California é o selo oficial do Estado de California, Estados Unidos.
Foi adoptado no transcurso da Convención Constitucional de California de 1849 e modificado en 1937. O selo representa a Atenea (Minerva na mitoloxía romana), deusa grega e romana da sabedoría, un oso pardo (animal oficial do estado) e varios acios de uvas representando a produción de viño do estado. Igualmente atopamos un feixe de cereais, representando á agricultura, e un mineiro, que representa a Febre do ouro de California; os barcos representan o poder económico do Estado. Igualmente, pódese identificar tras todo isto a baía de San Francisco ou o río Sacramento. Sobre todo iso, a palabra "Eureka", lema do estado, que en grego quere dicir Acheino.
Charles Barbara
Traxectoria
Debutou como autor en 1844 cun texto gastronómico aparecido na Gazette da jeunesse. Colaborou máis tarde coa revista de Arsène Houssaye, L'artist. En 1848 fundou na súa cidade natal, Orleans, o xornal Le Démocrate. Publica diversos contos e artigos en varias revistas antes de acadar o éxito coa súa primeira novela O asasinato da Pont-Rouge (L’Assassinat du Pont-Rouge, 1855). Máis tarde, publicará Ary Zang (1864) e cinco libros de relatos.
En 1866, por unha epidemia de cólera perde a súa muller, un dos fillos e a súa madrastra; Suicidouse no hospital Maison Dubois ao se tirar por unha xanela.
Adrienne Yabouza
Adrienne Yabouza, nada en Bimbo en 1965, é unha escritora da República Centroafricana, de orixe yakoma. Escribiu varias novelas e unha obra infantil-xuvenil, algúns dos cales foron escritos en colaboración co escritor francés Yves Pinguilly.
Traxectoria
Yabouza comezou a escribir con dez anos. De nova escapou da guerra civil da República Centroafricana e viaxou á República do Congo; desde alí viaxou a Francia, onde solicitou asilo político. Nunca recibiu educación superior. Regresou ao seu país e continuou a loitar contra a violencia política existente, mesmo tras do golpe de estado de 2013 durante a nova guerra civil da República Centroafricana.
Yabouza foi perruqueira durante varios anos en Bangui, e tivo outros traballos. Vive no barrio de Lakouanga. Escribe en lingua francesa, e fala tamén lingua Sango e lingua lingala ademais da lingua yakoma materna. A súa obra fala das dificultades da muller no seu país, e moitas das súas historias derivan de vivencias familiares ou que tiveron lugar no seu barrio, que escoitou no seu traballo ou en lugares onde as mulleres se senten cómodas para falaren entre elas. Ela ten comentado que "inventa verdades", que as vidas das súas heroínas non están particularmente baseadas na súa propia. Entre as súas influencias cita Mariama Bâ e Ousmane Sembène. As súas tres primeiras novelas foron referidas coma unha triloxía. Viúva, ten cinco fillos e fillas e é avoa; criou os seus fillos e fillas coma nai solteira.
Falanxe
Falanxe pode referirse a:
Cardeais creados por Bieito XVI
miniatura|[[Bieito XVI, papa|Bieito XVI e o cardeal Camillo Ruini.]]
O papa Bieito XVI creou 90 cardeais en cinco consistorios durante o seu pontificado, entre 2005 e 2013.
Parada, Parada, Lalín
Parada é un lugar da parroquia de Parada, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Warcraft Adventures: Lord of the Clans
O xogo estaba inspirado na novela cuxo nome era similar, Lord of the Clans.
Argumento
O xogador volve á terra de Azeroth como Thrall, un forte e mozo orco desposuído da súa herdanza e liñaxe tras ser feito prisioneiro polos humanos. Agora, baixo a tutela dun soldado humano, é tratado por este como un escravo. Thrall decide liberarse desa humillación rebelándose contra a tiranía do seu titor. Como castigo é encarcerado e condenado a morte. Nesa situación iníciase o xogo. A historia arrinca onde finalizaba Warcraft II Beyond the Dark Portal, pack de expansión aparecido para a secuela do éxito de Blizzard, e desenvolve algúns dos personaxes e localizacións aparecidas nos anteriores títulos.
Características técnicas
Os deseñadores de Warcraft 2 Adventures apostan por unha linguaxe tradicional con fondos en 2D debuxados a man e manteñen, ata nas cut scenes, ese estilo xa mencionado de debuxos animados, que acabou revelándose máis eficaz fronte a outras opcións máis realistas e sofisticadas. A animación, que non desmerece pola súa calidade á de calquera filme de Disney, consta de máis de 40.000 frames e é producida por un equipo formado por uns 50 artistas rusos con experiencia anterior en títulos educativos en Davidson Associates, unha filial de Blizzard. No referente ao son, o xogo goza da cooperación de talentos de Hollywood como Clancy Brown (Highlander, Starship Troopers e Cadea perpetua) que presta a súa voz ao personaxe principal, Thrall; Peter Cullen (Optimus Prime na popular serie animada Tranformers) e Tony Jay (O corcovado de Notre Dáme versión Disney).
Concilio ecuménico
miniatura|300px|Concilio de Trento Concilio ecuménico é unha reunión dos bispos de toda a Igrexa para decidir sobre asuntos doutrinais.
Os ortodoxos aceptan os primeiros sete, algúns teólogos ortodoxos tamén o 8º e o 9º, as igrexas ortodoxas orientais os tres primeiros, os católicos 21, algunhas confesións protestantes, como os luteranos ou os metodistas aceptan os primeiros sete con reservas, e os anglicanos tamén os primeiros sete, aínda que o 7º xera controversias no seu seo.
Ao longo de toda a historia, os concilios ecuménicos teñen xogado un papel moi importante na fixación da doutrina eclesiástica.
Crítica xornalística
A Crítica xornalística trátase dun artigo xornalístico asinado que utiliza a modalidade do discurso expositivo-argumentativo dentro do arquixénero didáctico para expresar un xuízo razoado de valor sobre calquera produción na terreo da arte, o deporte e a cultura. Por iso pode facer:
A crítica contén polo xeral unha parte expositiva que pode ser mesmo unha ficha inicial cos detalles obxectivos. A crítica literaria pode adoptar a forma máis breve ou a máis longa e pormenorizada da recensión, que con frecuencia escapa ao xénero xornalístico e atopa acomodo nas revistas especializadas. Ha de constar dunha breve introdución sobre a traxectoria do autor e un exame e xuízo valorativo sobre a obra.
Arcanxo
miniatura|dereita|Icona ortodoxa dos sete arcanxos ao redor de Cristo.
Un arcanxo é un dos nove coros da xerarquía nas relixións xudía, cristiá e islámica, sendo unha categoría de anxos. Os arcanxos son os penúltimos, antes dos propios anxos (tal e como indica o prefixo arc, que significa superior).
Características
Os arcanxos atenden as áreas dos esforzos humanos e son os líderes administrativos dos seres celestiais. Un arcanxo recibe, usualmente, unha tarefa de importancia para a humanidade.
A Igrexa Católica recoñece só os arcanxos que teñen nome e aparecen na Biblia: Miguel, Gabriel e Rafael, cuxa festividade se celebra o 29 de setembro. Cada un deles ten atributos distintos, segundo o seu papel nos relatos bíblicos, tanto do Antigo, coma do Novo Testamento:
Na Biblia menciónase só un arcanxo: Miguel, posto que a Gabriel se lle chama anxo e Rafael aparece nun libro apócrifo. Un feito curioso é que a palabra arcanxo xamais se usa na Biblia en plural, o que nos leva a pensar que só existe un. En 1 Tesalonicenses 4:16 fálase sobre Xesús, do cal se di que ten voz de arcanxo, ademais, en varios textos faise referencia a Xesús e a Miguel como seres que realizan accións moi parecidas (Apocalipse 12:7-12; Apocalipse 19:11-16), o que pode levar a pensar que Miguel é o nome celestial e prehumano de Xesús.
Algúns cristiáns cren que Satanás era un arcanxo (e non un querubín) antes de caer do ceo.
O Alto da Pena, Prado, Lalín
O Alto da Pena é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Un Zoo la Nuit
Un Zoo la Nuit é un filme canadense de 1987 dirixido e escrito por Jean-Claude Lauzon. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1987. O filme foi escollido como candidato do Canadá para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 60ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Mercedes F1 W03
Controversia
O xoves antes do Gran Premio de Australia, o delegado técnico da FIA Charlie Whiting declarou que o sistema era legal. Con todo, pouco antes da última sesión de adestramentos na tarde do sábado, os representantes de Red Bull Racing e Lotus F1 achegaronse aos comisarios da carreira e pediu que a FIA revisase o veredicto inicial, afirmando que o sistema de alerón dianteiro era unha violación dos artigos 3.15 e 3.18, que rexen o uso do DRS e dos dispositivos aerodinámisos accionados polo piloto. O xoves antes do Gran Premio de Malaisia, a FIA rexeitou todas as demandas sobre a ilegalidade do sistema, e permitiu competir a Mercedes sen ter que modificar o coche. Tres semanas máis tarde, en China, Lotus F1 presentou unha protesta formal contra o sistema, citando o artigo 3.15 das normas técnicas, que establece que "calquera dispositivo que inflúe na aerodinámica do coche debe permanecer inmóbil en relación á parte suspendida do vehículo", como base para a súa impugnación. Máis tarde os comisarios rexeitaron por unanimidade a protesta. Afirmaron que "o único propósito da DRS como se indica no artigo 3.18.3, é mellorar os adiantamentos. O deseño do Mercedes é completamente coherente con este obxectivo" e ademais aclararon que "a protesta é rexeitada co argumento de que a FIA confirmou a afirmación que tiña do equipo Mercedes, de conformidade co artigo 2.4 e / ou 2.5 do Regulamento Técnico de F1, pediu aclaracións ao Departamento Técnico da FIA referente a esta materia e a FIA confirmou que o deseño de Mercedes fora considerado permisible ", antes do inicio da tempada. Lotus confirmou que non van recorrer a decisión.
Resultados completos na Fórmula Un
* Tempada en curso.
Agüimes
O municipio ten hoteis e casa de curto aloxamento para poder desenvolver o turismo rural, o que atrae varios centos de visitantes ao ano. Posúe tamén un polígono industrial (o de Arinaga) no que se aloxan máis de 700 empresas.
Historia
250px|miniatura|esquerda|Vista da vila de Agüimes O Agüimes actual foi fundado en 1491 sobre un importante asentamento aborixe logo de terminada a conquista castelá de Gran Canaria. Foi creado como vila baixo señorío episcopal por orde dos Reis Católicos, e outorgado á Igrexa como compensación pola colaboración desta durante a conquista. O territorio agüimense alberga diversos asentamentos prehispánicos de grande importancia: o propio centro histórico de Agüimes, Guayadeque e Temisas.
A súa riqueza hídrica, grazas aos cursos de auga provenientes da conca do barranco de Guayadeque, permitiu tras a conquista os primeiros cultivos de cana de azucre. Máis modernas son as explotacións de tomate e cogombro na zona de Arinaga destinadas á exportación.
Do mesmo xeito que no resto do sueste de Gran Canaria, parte da poboación de Agüimes optou no pasado pola emigración a Cuba, Porto Rico e outros países de América. Actualmente é unha zona de inmigración, beneficiada polo auxe do turismo no sur da illa e doutras actividades de servizos. Hai que sinalar ademais a puxanza da zona industrial de Arinaga, en torno ao porto homónimo.
A Casopa, Seixas, Cospeito
A Casopa é un lugar da parroquia de Seixas no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 5 habitantes (4 homes e 1 muller).
Joaquín Rodríguez Gayoso
Joaquín Rodríguez Gayoso, finado en Madrid en novembro de 1911, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Veciño de Viana do Bolo. Foi xuíz de primeira instancia de Vilamartín de Valdeorras. Na Restauración militou no Partido Conservador e foi elixido deputado a Cortes polo distrito de Valdeorras nas eleccións de 1876. Finou en Madrid en novembro de 1911.
Antonio Muñiz Álvarez
José Antonio Muñiz Álvarez, nado en Vilar (Negueira de Muñiz) o 18 de agosto de 1883 e finado en Lugo o 3 de xaneiro de 1956, foi un político galego.
Traxectoria
Logrou a constitución en concello de seis freguesías que pertencían á Fonsagrada (Río de Porto, Negueira, Ernes, Ouviaño, Barcela e Marentes), pasando a chamarse Concello Constitucional de Negueira. En 1929 por Real Orde, concedeuse o cambio de nome de Negueira polo de Negueira de Muñiz.
Na Segunda República continuou coa súa actividade como líder agrario, foi proclamado candidato da esquerda agraria independente para as eleccións de novembro de 1933 e despois estivo afiliado a Izquierda Republicana. Foi recadador de contribucións da Deputación Provincial. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 25 de xullo e encarcerado, foi condenado e as súas propiedades confiscadas. Saíu da prisión o 14 de xuño de 1942 e casou en xullo con Estrella Méndez Campa. Instalouse en Lugo, onde morreu anos despois.
Agalychnis callidryas
A Agalychnis callidryas é unha especie de anfibio anuro da familia de Hylidae, que habita dende o sur de México até o noroeste de Colombia. Salienta polos seus grandes ollos vermellos con pupila vertical. Como adultos chegan a ter cores brillantes sobre todo o seu corpo. Predomina o verde, pero usualmente presentan outras cores como azul ou amarelo. As patas dianteiras presentan un azul brillante, mentres que as traseiras son vermellas ou alaranxadas. A coloración desta ra é moi rechamante. O macho é máis pequeno que a femia: 56 mm e a femia 71 mm. Son de hábitos nocturnos e arborícolas. Aliméntase primordialmente de insectos. Entre os seus depredadores pódense nomear as aves, morcegos e serpes. A súa pel contén toxinas, pero non son tan poderosas.
Hábitat
esquerda|miniatura|Espécime amosando as súas cores rechamantes. Prefiren as terras baixas húmidas dos bosques chuviosos, en áreas achegadas a corpos de auga. Descubríronse incompatibilidades xenéticas entre individuos de diferentes rexións xeográficas dentro do mesmo país de orixe, polo que a pesar do seu gran parecido morfolóxico empézase a dubidar de que todas pertenzan á mesma especie.
As ras arborícolas depositan os ovos na vexetación que pendura enriba da auga. É un comportamento reprodutivo curioso e cando chega o momento da eclosión, a cuberta dos ovos vaise desfacendo e os cabezolos escorregan pola folla e caen á auga, onde levan unha vida como calquera larva de anuro.
Jib (cámara)
miniatura|240px|Cámara jib. En cinematografía, un jib é un dispositivo de guindastre cunha cámara no seu extremo e un contrapeso cos controis da cámara no outro. Opérase como un balancín, mais o punto de balance atópase preto do contrapeso, polo que a cámara que se atopa no extremo pode moverse nun arco extenso. Un jib permite á cámara moverse verticalmente, horizontalmente, ou nunha combinación dos dous. A jib móntase a miúdo sobre un trípode ou un soporte semellante.
Correlo, Naraío, San Sadurniño
Correlo é un lugar da parroquia de Naraío no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE en 2011 tiña oito habitantes (cinco homes e tres mulleres).
Nick Allder
Nick Allder, nado en Buckinghamshire o 10 de febreiro de 1943, é un especialista británico en efectos visuais. Conseguiu o Oscar ós mellores efectos visuais na 52ª edición dos premios por Alien, xunto con H. R. Giger, Carlo Rambaldi, Brian Johnson e Dennis Ayling. Tamén gañou o BAFTA ós mellores efectos visuais polo filme de ciencia ficción Le Cinquième Élément (1997). Allder tamén traballou para granders producións como O imperio contraataca (1980) ou Braveheart (1995).
Estadio Vicente Calderón
O Estadio Vicente Calderón é un recinto deportivo, propiedade do Atlético de Madrid, situado no distrito de Arganzuela da cidade de Madrid, á beira do río Manzanares.
Inaugurado o 2 de outubro de 1966, foi o estadio do Atlético durante 51 anos, ata a tempada 2016/17, trala que cambiou a súa sede ao Estadio Wanda Metropolitano. O último partido de competición oficial que disputou neste estadio foi o Atlético–Athletic (3–1), correspondente á 38ª xornada de Liga, o 21 de maio de 2017. Finalmente, albergou a final da Copa do Rei, disputada o 27 de maio do mesmo ano.
Historia
O 17 de marzo de 1961, Javier Barroso comprou os terreos para a construción dun novo estadio, en substitución do Estadio Metropolitano de Madrid, que empezou a ceder en capacidade. Así, no mesmo ano, iniciáronse as obras do novo recinto.
Para o financiamento do novo estadio o Atlético de Madrid tivo que realizar en 1958 unha emisión de débeda en forma de obrigacións hipotecarias que foron subscritas na súa gran maioría polos propios socios do club que, deste xeito, contribuíron cos seus aforros á construción do seu estadio.
O día 2 de outubro de 1966, inaugurouse oficialmente o Estadio Manzanares, con capacidade para 62.000 espectadores, nun partido contra o Valencia Club de Fútbol, que terminou en empate 1 a 1. Así se inaugurou o primeiro estadio de Europa que contaba con asentos para todo o aforamento. Co tempo foise reducindo a cantidade de público e polo tanto, tamén a cantidade de asentos, segundo foise remodelando o estadio.
O 16 de abril de 1967 disputouse o primeiro Derbi madrileño ante o Real Madrid, no reinaugurado estadio. O encontro finalizou cun empate 2-2.
Nunha Xunta Xeral do Atlético de Madrid, celebrada o 14 de xullo de 1971, acordouse o cambio de nome ao recinto deportivo, sendo elixido como novo nome Estadio Vicente Calderón, en honra ao entón presidente do club, Vicente Calderón. miniatura|Vista frontal do estadio.
Terminadas as obras de remodelación, o Estadio Vicente Calderón é reinaugurado o 23 de maio de 1972, ante a presenza do entón xefe de Estado, Francisco Franco; o Príncipe de Asturias, Juan Carlos I; e o Presidente das Cortes Xerais, Alejandro Rodríguez de Valcárcel. Con motivo da reinauguración, disputouse un partido, onde se enfrontaron as seleccións de España e Uruguai, encontro que concluíu cun triunfo español por 2-0. Os goles foron anotados por Óscar Valdez e José Eulogio Gárate. miniatura|Obras da autovía M-30, nas proximidades do estadio.
Nunha Xunta Xeral Extraordinaria do Atlético de Madrid, celebrada o 4 de xuño de 1980, aprobouse un orzamento de 451 000 000 ptas para a remodelación do recinto deportivo, con miras á Copa do Mundo de Fútbol de 1982. De devandita cantidade, 190 000 000 ptas corresponden a fondos do Atlético de Madrid, mentres que o resto corresponden a fondos subvencionados polo Comité Organizador da Copa Mundial da FIFA. Para a remodelación, as obras quedan a cargo do arquitecto Juan José Barroso.
O Estadio Vicente Calderón caracterízase ademais polo paso da autovía M-30 por baixo das bancadas no sentido que vai desde o Nó Sur a Ponte Segovia.
O Estadio Vicente Calderón foi escenario de multitude de eventos musicais, o máis multitudinario foi polo concerto polo 40 aniversario da cadea Los 40 Principales, o día 17 de xuño do 2006, no chamado Os nº 1 de 40 en concerto, que durou máis de sete horas e polo que pasaron máis de 40 artistas distintos. Tamén acolleu o concerto do grupo mexicano RBD.