cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isaac Newton
Cálculo
miniatura|upright|[[Sir Isaac Newton ]] Díxose que o traballo de Newton "fixo avanzar claramente cada rama das matemáticas entón estudada". O seu traballo sobre o tema, normalmente referido como fluxións ou cálculo, visto nun manuscrito de outubro de 1666, publícase agora entre os artigos matemáticos de Newton. A súa obra De analysi per aequationes numero terminorum infinitas, enviada por Isaac Barrow a John Collins en xuño de 1669, foi identificada por Barrow nunha carta enviada a Collins ese mes de agosto como a obra "dun xenio e competencia extraordinaria nestas cousas". Newton foi elixido membro da Royal Society (FRS) en 1672.
Newton máis tarde involucrouse nunha disputa con Leibniz sobre a prioridade no desenvolvemento do cálculo (controversia do cálculo Leibniz-Newton). A maioría dos historiadores modernos cren que Newton e Leibniz desenvolveron o cálculo de forma independente, aínda que con notacións matemáticas moi diferentes. En ocasións suxeriuse que Newton non publicou case nada sobre iso ata 1693, e non deu un relato completo ata 1704, mentres que Leibniz comezou a publicar un relato completo dos seus métodos en 1684. A notación de Leibniz e o "Método diferencial", hoxe en día recoñecido como notacións máis convenientes, foron adoptadas polos matemáticos europeos continentais, e despois de 1820 máis ou menos, tamén por matemáticos británicos.
O seu traballo utiliza amplamente o cálculo en forma xeométrica baseado nos valores límite das proporcións de cantidades moi pequenas: nos propios Principia, Newton deu unha demostración disto baixo o nome de "o método das primeiras e últimas proporcións" e explicou por que puxo as súas exposicións desta forma, sinalando tamén que "por este medio realízase o mesmo que polo método dos indivisibles".
Por iso, o Principia nos tempos modernos é chamado "un libro denso coa teoría e aplicación do cálculo infinitesimal". e na época de Newton "case todo é deste cálculo." O seu uso de métodos que implican "unha ou máis ordes do infinitesimalmente pequeno" está presente no seu De motu corporum in gyrum de 1684 e nos seus traballos sobre o movemento "durante as dúas décadas anteriores a 1684". miniatura|upright|esquerda|Newton en 1702 por [[Godfrey Kneller]] Construíu o primeiro telescopio de reflexión en 1668, e foi quen primeiro observou o espectro visible que se pode obter pola descomposición da luz solar ao incidir sobre unha das faces dun prisma triangular transparente (ou outro medio de refracción ou de difracción), atravesándoo e proxectándose sobre un medio ou un anteparo branco. Optou, entón pola teoría corpuscular de propagación da luz, enunciándoa (1675) e contrariando a teoría ondulatoria de Huyges.
A súa principal obra foi a publicación Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (Principios matemáticos dunha filosofía da natureza - 1687), en tres volumes, un verdadeiro monumento científico, en que enunciou a lei da gravitación universal, xeneralizando e ampliando as constatacións de Johannes Kepler (Leis de Newton), e resumiu as súas descubertas, principalmente o cálculo. Tratando esencialmente sobre física, astronomía e mecánica (leis dos movementos, movementos de corpos en medios resistentes, vibracións isotérmicas, velocidade do son, densidade do ar, queda dos corpos na atmosfera, presión atmosférica etc), todo tratado con matemática pura, foi a súa consagración como maior científico da súa época.
Newton mostrouse reticente a publicar os seus cálculo porque tiña medo a polémica e as críticas. Newton mantivo unha estreita relación con Nicolas Fatio de Duillier. En 1691, Duillier comezou a escribir unha nova versión da Principia de Newton, e mantivo correspondencia con Leibniz. Cara 1693, a relación entre Duillier e Newton deteriorouse e o libro nunca se rematou.
A partir de 1699, outros membros da Royal Society acusaron a Leibniz de plaxio. A disputa estalou entón con toda forza en 1711 cando a Royal Society proclamou nun estudo que era Newton o verdadeiro descubridor e cualificou a Leibniz de fraude; máis tarde descubriuse que Newton escribiu as observacións finais do estudo sobre Leibniz. Así comezou a amarga polémica que estropeou a vida tanto de Newton como de Leibniz ata a morte deste último en 1716.
En 1696 foi nomeado Warden of the Mint e en 1701 Master of the Mint, na Royal Mint (Real Casa da Moeda do Reino Unido). Foi elixido socio estranxeiro da Académie des Sciences en 1699 e tornouse presidente da Royal Society en 1703. Publicou, en Cambridge, Arithmetica universalis (1707), unha especie de libro de texto sobre identidades matemáticas, análise e xeometría, posibelmente escrito moitos anos antes (talvez en 1673).
Escribiu (1669) e publicou (1711) De analysi per aecuationes numero terminorum infinitas, sobre series e cálculo. Escribiu (1671) e publicou (1742) Methodus fluxionum et serierun infinitorum, sobre fluxos. Especialista en gravitación universal, na mecánica as súas principais contribucións foron a descuberta das terceira e última lei de movemento, despois chamada de principio da acción e reacción, a lei da gravitación universal e a conceptualización precisa de masa, momento, inercia, forza e aceleración. coa demostración da lei da gravitación estaba creada a teoría da Mecánica Celeste, movendo a descrición do mundo do terreo cinemático para o dinámico.
Estudou aínda forzas de resistencia e de viscosidade nos fluídos en repouso e en movemento, establecendo principios e relacións, e estableceu o cálculo da contracción dos chorros en descargas por orificios. Publicou tamén conclusións sobre escoamento en canais, velocidade de ondas superficiais e deslocamento do son no ar. Tamén escribiu sobre química, alquimia, cronoloxía e teoloxía. Esta preocupación de Newton con cuestións filosóficas, relixiosas e teolóxicas e o seu envolvemento coa alquimia pode estar relacionado co feito que el pertenceu a unha Orde Rosacruz. Modestamente caracterizouse por nunca dar moita importancia á publicacións das súas descubertas.
Óptica
miniatura|upright|Réplica do segundo [[telescopio reflector de Newton, que presentou á Royal Society en 1672 ]] En 1666, Newton observou que o espectro de cores que sae dun prisma na posición de desviación mínima é oblongo, mesmo cando o raio de luz que entra no prisma é circular, é dicir, o prisma refracta diferentes cores por diferentes ángulos. Isto levouno a concluír que a cor é unha propiedade intrínseca da luz, un punto que ata entón fora motivo de debate.
De 1670 a 1672, Newton deu conferencias sobre óptica. Durante este período investigou a refracción da luz, demostrando que a imaxe multicolor producida por un prisma, que el chamou espectro, podía recompoñerse en luz branca mediante unha lente. e un segundo prisma. Os estudos modernos revelaron que a análise e a resíntese da luz branca de Newton ten unha débeda coa alquimia corpuscular.
Demostrou que a luz coloreada non cambia as súas propiedades ao separar un feixe de cor e facelo brillar sobre varios obxectos, e que independentemente de que se reflicta, dispérsese ou se transmita, a luz segue sendo do mesma cor. Así, observou que a cor é o resultado da interacción dos obxectos coa luz xa coloreada e non dos obxectos que xeran a cor por si mesmos. Isto coñécese como teoría da cor de Newton. miniatura|upright|esquerda|Ilustración dun [[prisma dispersivo que separa a luz branca nas cores do espectro, descuberto por Newton]] A partir deste traballo, concluíu que a lente de calquera telescopio refractor sufriría a dispersión da luz en cores (aberración cromática). Como proba do concepto, construíu un telescopio usando espellos reflectores en lugar de lentes como obxectivo para evitar ese problema. A construción do deseño, o primeiro telescopio reflector funcional coñecido, hoxe en día coñecido como telescopio newtoniano, implicou a resolución do problema dun material adecuado para o espello e a técnica de conformación. Newton tallou os seus propios espellos a partir dunha composición personalizada de metal especular altamente reflector, utilizando os aneis de Newton para xulgar a óptica dos seus telescopios. A finais de 1668, puido fabricar este primeiro telescopio reflector. Tiña unhas oito polgadas de longo e ofrecía unha imaxe máis clara e nítida. En 1671, a Royal Society solicitoulle unha demostración do seu telescopio reflector. Este interese animouno a publicar as súas notas De colores, que posteriormente ampliou na obra Opticks. Cando Robert Hooke criticou algunhas das ideas de Newton, este sentiuse tan ofendido que se retirou do debate público. Newton e Hooke tiveron breves intercambios en 1679-80, cando Hooke, designado para xestionar a correspondencia da Royal Society, abriu unha correspondencia destinada a obter contribucións de Newton ás transaccións da Royal Society, que tivo o efecto de estimular a Newton para que elaborase unha proba de que a forma elíptica das órbitas planetarias resultaría dunha forza centrípeta inversamente proporcional ao cadrado do vector radio. Pero os dous homes mantivéronse a mal ata a morte de Hooke.
miniatura|upright|Facsímile dunha carta de 1682 de Isaac Newton ao doutor [[William Briggs (médico)|William Briggs, comentando a A New Theory of Vision de Briggs.]]
Newton argumentou que a luz está composta por partículas ou corpúsculos, que se refractan ao acelerarse nun medio máis denso. Achegouse ás ondas sonoras para explicar o patrón repetido de reflexión e transmisión por películas finas (Opticks Bk.II, Props. 12), pero aínda conservou a súa teoría dos "axustes" que dispoñía dos corpúsculos para ser reflectidos ou transmitidos (Props.13). Porén, os físicos posteriores favoreceron unha explicación puramente ondulatoria da luz para explicar os patróns da interferencia e o fenómeno xeral da difracción. A mecánica cuántica, os fotóns e a idea da dualidade onda-partícula só teñen un pequeno parecido coa comprensión de Newton da luz.
Na súa Hipótese da luz de 1675, Newton postulou a existencia do éter para transmitir forzas entre partículas. O contacto co filósofo Henry More dos platónicos de Cambridge reavivou o seu interese pola alquimia. Substituíu o éter por forzas ocultas baseadas nas ideas de atracción e repulsión entre partículas do Hermetismo. John Maynard Keynes, que adquiriu moitos dos escritos de Newton sobre alquimia, afirmou que "Newton non foi o primeiro da era da razón: foi o último dos magos". O interese de Newton pola alquimia non se pode illar das súas contribucións á ciencia. Isto ocorreu nunha época na que non había unha clara distinción entre a alquimia e a ciencia. Se non se apoiou na idea oculta da acción a distancia, a través do baleiro, podería non desenvolver a súa teoría da gravidade.
En 1704, Newton publicou Opticks onde foi o primeiro en mostrar un diagrama utilizando un prisma como expansor dos raios da luz, e tamén o uso de conxuntos de prismas múltiples así mesmo expoñía a súa teoría corpuscular da luz. Consideraba que a luz estaba formada por corpúsculos extremadamente sutís, que a materia ordinaria estaba formada por corpúsculos máis comúns e especulaba a través dunha especie de transmutación alquímica "Acaso os corpos comúns e a luz non son convertibles o un no outro, ... e non poden os corpos recibir gran parte da súa actividade das partículas de luz que entran na súa composición?". Newton tamén construíu unha forma primitiva dun xerador electrostático de fricción, usando un globo de vidro.
No seu libro Opticks, Newton foi o primeiro en mostrar un diagrama que utilizaba un prisma como expansor do feixe, así como o uso de conxuntos de prismas múltiples. Uns 278 anos despois da discusión de Newton, os expansores de feixe de prisma múltiple convertéronse en fundamentais para o desenvolvemento dos láseres sintonizables de ancho de liña estreita. Ademais, o uso destes expansores de feixes prismáticos deu lugar á teoría da dispersión de prismas múltiples.
Con posterioridade a Newton, introducíronse moitas modificacións. Young e Fresnel descartaron a teoría das partículas de Newton en favor da teoría das ondas de Huygens para demostrar que a cor é a manifestación visible da lonxitude de onda da luz. A ciencia tamén se deu conta aos poucos da diferenza entre a percepción da cor e a óptica matematizable. O poeta e científico alemán, Goethe, non puido sacudir os cimentos newtonianos, pero "Goethe atopou un buraco na armadura de Newton. Newton comprometeuse coa doutrina de que a refracción sen cor era imposible. Por tanto, pensaba que as lentes dos telescopios debían ser sempre imperfectas, xa que o acromatismo e a refracción eran incompatibles. Dollond demostrou que esta dedución era errónea". miniatura|upright|Gravado dun Retrato de Newton de [[John Vanderbank]]
As leis da dinámica
Un dos temas tratados en Principia foron as tres leis da dinámica ou leis de Newton, nas que explicaba o movemento dos corpos así como os seus efectos e causas. Estas leis son:
"Todo corpo permanecerá no seu estado de repouso ou movemento uniforme e rectilíneo a non ser que sexa obrigado por forzas externas a cambiar o seu estado".
Nesta, Newton afirma que un corpo sobre o que non actúan forzas externas (ou as que actúan se anulan entre si) permanecerá en repouso ou movéndose a velocidade constante.
Esta idea, que xa fora enunciada por Descartes w Galileo, supoñía romper coa física aristotélica, segundo a cal un corpo só se mantiña en movemento mentres actuara unha forza sobre el.
"O cambio de movemento é proporcional á forza motriz externa e ocorre segundo a liña recta ao largo da cal aquela forza se exerce".
Esta lei explica as condiciones necesarias para modificar o estado de movemento ou repouso dun corpo. Segundo Newton estas modificacións só teñen lugar se se produce unha interacción entre dous corpos, entrando ou non en contacto (por exemplo, a gravidade actúa sen que haxa contacto físico). Segundo a segunda lei, as interaccións producen variacións no momento lineal, a razón de
Sendo \vec F a forza, d{\vec p} o diferencial do momento lineal, {dt} o diferencial do tempo.
A segunda lei pode resumirse na fórmula
sendo \vec F a forza (medida en newtons) que hai que aplicar sobre un corpo de masa m para provocar unha aceleración \vec a.
"Con toda acción ocorre sempre unha reacción igual e contraria; as accións mutuas de dous corpos sempre son iguais e dirixidas en sentidos opostos".
Esta lei reflíctese constantemente na natureza: tense unha sensación de dor ao golpear unha mesa, posto que a mesa exerce unha forza sobre ti coa mesma intensidade; o impulso que consegue un nadador ao exercer unha forza sobre o bordo da piscina, sendo a forza que lle impulsa a reacción do bordo á forza que el está exercendo.
Amerigo Vespucci
Amerigo Vespucci, nado o 9 de marzo de 1451 en Florencia e finado o 22 de febreiro de 1512 en Sevilla, foi un navegante florentino que traballou ao servizo do reino de Portugal e da Coroa de Castela. Está considerado o primeiro europeo en comprender que as terras descubertas por Cristovo Colón conformaban un novo continente. Por esta razón, o cartógrafo Martin Waldseemüller no seu mapa de 1507 utilizou o nome de "América" na súa honra como designación para o Novo Mundo. O relato a miúdo fantasioso e contraditorio das súas viaxes situárono como unha das figuras máis controvertidas da era dos descubrimentos.
Roberto Merhi
Roberto Merhi Muntan, nado en Benicàssim (provincia de Castelló) o 22 de marzo de 1991, é un piloto español de carreiras de Fórmula Un de Manor Marussia F1 Team. Merhi tamén forma parte do revitalizado Mercedes-Benz Junior Team, xunto con Christian Vietoris e Robert Wickens. O logro máis notable de Merhi ata agora foi gañar o campionato de Fórmula 3 Euroseries de 2011, pilotando un Prema Powerteam.
Traxectoria
esquerda|miniatura| Merhi competindo na rolda de apertura da [[2009 Fórmula tempada 3 Euro Series|2009 Fórmula 3 Euro Series en Hockenheim.]]
O seu debut no karting produciuse en 1999, con oito anos de idade. Desde entón, a súa traxectoria no mundo do karting levoulle a conseguir vitorias relevantes, tanto a nivel español, como internacional, entre as que se contan Campionatos de España, as Winter Series ou o prestixioso Trofeo da Industria, celebrado en Italia. A estes, habería que engadir a 2ª posición lograba no Trofeo Andrea Margutti no ano 2005.
Fórmula Renault
En 2007, Merhi competiu principalmente na Fórmula Renault Italiana e na Fórmula Renault 2.0 Eurocop, terminando cuarto e 18º respectivamente. En 2008 competiu na Fórmula Renault 2.0 West European Cup, onde foi subcampión, e terminou cuarto na Eurocup. Tamén fixo cinco carreiras no Campionato Español de Fórmula Tres.
Fórmula Tres
Merhi disputou a tempada completa de Fórmula Tres en 2009, cando asinou por Manor Motorsport para facer a campaña de Fórmula 3 Euro Series, terminando sétimo, con catro podios. Fichou por Mücke Motorsport na tempada 2010., Mellorando a súa tempada de debut terminou quinto na clasificación, con catro podios, incluíndo a súa primeira vitoria en Hockenheim. 2011 viu outro cambio de equipo para Merhi, esta vez para unirse a Prema Powerteam. Posteriormente Merhi gañou o campionato, conseguindo acabar en 20 top-3, incluíndo 11 vitorias.
DTM
Merhi non anotou ningún punto en 2012 para Persson Motorsport. Na súa segunda tempada pasou a HWA Team. Logrou un sétimo lugar en Norisring e dúas 10ª posicións. Na última carreira da tempada rexistrou o seu mellor resultado quedando segundo, para finalizar a tempada en 15ª posición na táboa de clasificación.
Fórmula Renault 3.5 Series
miniatura| Merhi durante a carreira 1 da [[Fórmula Renault 3.5 Series tempada 2014 a Moscow Raceway]] Merhi trasladouse a Formula Renault Series 3,5 en 2014 con Zeta Corse.
Fórmula Un
Ata agora Merhi formou parte de dous equipos de Fórmula Un súa carreira, Caterham e Manor Marussia.
Caterham (2014)
Merhi fixo a súa primeira aparición nun coche de Fórmula Un co equipo Caterham durante a práctica no Gran Premio de Italia de 2014. Crese que estaba sendo avaliado para ocupar un posto na carreira en lugar de Kamui Kobayashi, pero aínda tiña que cualificar para ter unha Súper Licenza FIA.
Manor (2015)
O 9 de marzo de 2015, o equipo Manor Marussia de F1 anunciou que Merhi pilotaría no Gran Premio de Australia de 2015, xunto ao británico Will Stevens.
Resultados completos na Fórmula 3 Euro Series
(key)
Resultados completos na GP3 Series
(key) (As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida)
Resultados completos na DTM
(key) (As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida)
95
Outros
90er
Roberto Merhi
Resultados completos na Formula Renault 3.5 Series
(key) (As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida)
Internet Archive
miniatura|Sede de Internet Archive, desde [[1996 até 2009, no Presidio de San Francisco, antigamente unha base militar.]] miniatura|Desde novembro de 2009, a nova sede Internet Archive na rúa 300 de Funston, San Francisco.
Internet Archive é un sitio web e unha organización sen ánimo de lucro destinada á preservación de historiais Web e recursos multimedia. Creada en 1996, atopábase desde esa data e até o 2009 no Presidio de San Francisco e actualmente áchase na rúa 300 de Funston, tamén en San Francisco. A colaboración que levou a cabo a amplitude desa páxina foi grazas a Alexa Internet e doutros colaboradores á parte da colaboración da Biblioteca do Congreso. Ten unha gran cantidade de ficheiros como son, vídeo e texto, algúns deles en dominio público, ou con licenzas Creative Commons ou calquera outra licenza que permita a distribución.
Entre as súas seccións tamén se atopa a colección chamada Moving Images que contén unha suma de aproximadamente 19.000 ficheiros (estimación de agosto de 2005), a maioría de vídeos. A colección máxima é a Colección de Prelinger chamada Prelinger Archives cun total de 1.977 ficheiros (agosto de 2005) que inclúe unha gran cantidade catalogada do "Cinema Efémero Publicitario", educativo, industrial (películas para promoción das devanditas empresas) e afeccionado. As películas van de entre os anos 1927 ata o 1987.
Noutra parte para volver atrás no tempo existe a Wayback Machine que ten 40 mil millóns de páxinas gravadas desde 1996 a partir dos inicios da actual Internet, pódense ver, entre outras, a primeira versión de IMDb e da páxina de vendas por Internet Amazon, así como tamén unha sección especial catalogando noticias na súa versión orixinal das devanditas datas.
As seccións de Internet Archive
Internet Archive contén as seguintes seccións: miniatura|Internet Archive (Bibliotheca Alexandrina). Exemplo de arquivos da Wayback Machine:
Eduardo Sánchez Miño
Traxectoria
miniatura|300px|Eduardo Sánchez Miño, Vicente Díaz González, [[Wenceslao Fernández Flórez, Joaquín Arias de Miranda e José Fitor Cabot (1909).]] Dirixiu o periódico tradicionalista La Coruña Católica (1898) e en 1911 dirixiu o periódico ferrolán La Voz del Pueblo. Traballou na compañía do director e empresario teatral Emilio Mario. En 1902 liderou un grupo de mozos que pretendía crear na Coruña unha escola teatral, pouco despois ese colectivo constituíu a Escola Rexional de Declamación na que Sánchez Miño participou como actor. Escribiu apropósitos e en 1913 constituíuse en Ferrol baixo a súa dirección a Escola Dramática Galega, que representou a súa obra ¡A roin feira...!, que non chegou a publicarse. Morreu na Coruña aos 49 anos.
Praia de l'Almadrava, Alacant
A praia de l'Almadrava é unha pequena praia rochosa e de area escura do nordés da cidade de Alacant, que presenta un alto grao de ocupación por causa das súas augas tranquilas.
Atópase entre a praia de l'Albufereta, ao sur, separada por un pequeno club náutico, e o Cabo de l'Horta, ao norte. Está nunha zona de grandes edificacións e accédese facilmente.
Aurélia de Sousa
Maria Aurélia Martins de Sousa (tamén Souza, antiga ortografía) nada en Valparaíso, Chile o 13 de xuño de 1866 e finada no Porto o 26 de maio de 1922, foi unha pintora portuguesa.
Traxectoria
Aos dezaseis anos, comezou a ter clases de deseño e pintura con António da Costa Lima e pintou o seu primeiro autorretrato. En 1893, entrou para a Academia de Belas-Artes do Porto, onde foi alumna de João Marques de Oliveira, quen influenciou amplamente a súa obra posterior. En 1898, Aurélia mudouse a París onde acudiu, na Academia Julian, os cursos de Jean-Paul Laurens e de Jean-Joseph Benjamin-Constant.
Realizou as primeiras exposicións e durante os tres anos seguintes viaxou e visitou os museos de Bruxelas, Antuerpen, Berlín, Roma, Florencia, Venecia, Madrid e Sevilla. Tendo regresado a Portugal en 1901, desenvolveu intensa actividade como ilustradora e participou regularmente na vida artística portuense, expondo na Sociedade de Belas-Artes do Porto, na Galería da Misericórdia e anualmente na Sociedade Nacional de Belas-Artes, en Lisboa.
Pasou a última fase da súa vida residindo na Quinta da China, onde faleceu en 1922 con cincuenta e cinco anos.
Obra
Nas palabras da biógrafa Raquel Henriques da Silva, a obra de Aurélia de Sousa "rexistra a silenciosa narrativa da casa: a presenza da vella mai, os afaceres das mulleres e dos nenos, os cantos escuros da cociña e do atelier, as tardes en que a luz se confunde coas roupas de verán, os camiños campestres ou as vistas do río. Practica unha pintura vigorosa, raramente volumétrica, detida na análise das sombras para nelas captar a luz".
Entre as súas principais obras, caracterizadas pola forza da expresión técnica e artística, encóntranse "Santo António", "Cabeza de italiano", "Cena familiar", "Muíño-Granxa", "Porcelanas antigas", "Cristo resucitando e a filla de Xairo", "Río Douro-Areiño" e o seu "Auto-retrato" (c. 1900), unha das obras-primas da pintura portuguesa de todos os tempos.
Parte da súa obra encóntrase hoxe no Museu Nacional de Soares dos Reis e na Casa-Museu Marta Ortigão Sampaio, ambos no Porto.
Sin City (filme)
Sin City é un filme estadounidense co-dirixido por Frank Miller, Robert Rodriguez e Quentin Tarantino que foi estreado no 2005. Está baseado nas historias de banda deseñada Sin City de Frank Miller.
Sinopse
En Sin City, cidade de policías corruptos e atractivas mulleres, uns buscan vinganza, outros, redención, ou ambas cousas á vez. Marv (Mickey Rourke) proponse vingar a morte do seu único amor. Dwight (Clive Owen) é un investigador privado con problemas que resolver. Hartigan (Bruce Willis), o único policía honrado da cidade, segue a pista dunha moza que está en mans do sádico fillo dun senador.
Martin Waldseemüller
miniatura|dereita|O mapa Universalis Cosmographia.
97
Outros
90er
Martin Waldseemüller
Martin Waldseemüller, nado contra 1470 en Wolfenweiler e finado en Saint-Dié-des-Vosges (Francia) en 1521 ou 1522 foi un xeógrafo e cartógrafo alemán.
Foi o primeiro canda a Mathias Ringmann en empregar o nome de América, en honra de Amerigo Vespucci, nun mapa publicado en 1507, Universalis Cosmographia, no que tamén por primeira vez se presentaba América separada de Asia.
Europa Oriental
miniatura|dereita|280px|Mapa da Europa Oriental estendida, incluíndo as repúblicas ex-soviéticas incorporadas á [[UE, tamén as bálticas.]]
As conferencias de Ialta (4 de febreiro - 11 de febreiro de 1945) e de Potsdam (17 de xullo - 2 de agosto de 1945), dividiron Europa en dúas grandes áreas políticas. Nos países da Europa Oriental impuxéronse no goberno os partidos comunistas coa axuda, ás veces, do Exército Vermello.
Estes países, afíns ideoloxicamente, organizáronse no:
Macrorexión da ONU
Tendo en conta a división do mundo feita pola ONU, Europa Oriental é unha das macrorexións da ONU en que se divide Europa. Esta clasificación inclúe 10 estados:
Balcáns
Tradicionalmente tamén son incluídos nesta clasificación os países balcánicos:
Estados desaparecidos
Na Europa Oriental tamén se incluían:
Repúblicas bálticas
As repúblicas bálticas non sempre son incluídas nesta clasificación. Ás veces inclúense na macrorexión xeográfica de Europa do Norte:
Valonia
Valonia, oficialmente a Rexión Valoa, é unha das tres rexións da Bélxica. A rexión representa ao 33% da poboación e ao 55% do territorio do país. A lingua maioritaria da rexión é o francés, aínda que existe unha pequena comunidade xermanófona no leste do país. Como as outras rexións, a rexión de Valonia posúe o seu propio goberno e parlamento tendo funcións propias limitadas e definidas pola constitución belga. A capital da rexión é a cidade de Namur.
Divisións administrativas
A rexión de Valonia atópase dividida en 5 provincias:
The Space Between (filme de 2016)
Sinopse
Marco, un chef de 35 anos, regresa ó seu fogar en Italia para coidar do seu pai doente. Namentres coñece a Olivia, unha aspirante a deseñadora australiana.
Pomerania
miniatura|División administrativa da Pomerania Pomerania (en polaco Pomorze) é unha rexión histórica de Centroeuropa, que actualmente forma parte dos estados de Alemaña e Polonia. En 2001 tiña 6.631.765 habitantes, nunha área de 67.865 km².
Historia
Nun inicio terra de pobos eslavos, foi colonizada pouco a pouco por invasores xermánicos, até rematar formando parte do reino de Prusia a mediados do século XVII. A súa historia vai moi ligada a unha minoría falante de caxubo, que conforma a rexión de Caxubia.
A parte oriental foi asignada a Polonia trala segunda guerra mundial, xunto con outros territorios con poboación mesturada entre polacos e alemáns. Actualmente, a Pomerania Occidental forma parte do estado federal alemán de Mecklemburgo-Antepomerania, e ten unha poboación de 595.888 habitantes segundo datos de 2001, nunha extensión de 8.701 km². A Pomerania polaca ten 59.164 km² e unha poboación de 6.025.877 habitantes.
A súa principal cidade e Gdansk ou Danzig, protagonista dunha resolución do Tratado de Versalles que a converteu en cidade libre antes de volver ser ocupada pola Alemaña nazi en 1939.
Javier Valle-Inclán Alsina
Javier Valle-Inclán Alsina, nado en Pontevedra o 7 de maio de 1959, é un militante anarcosindicalista e escritor galego.
Traxectoria
Afiliado á Confederación Nacional do Traballo desde 1976, formou parte do colectivo Rosalinda (sendo editor da revista Rosalida), e do colectivo libertario Ricardo Mella. Bibliotecario, logo de traballar en Madrid, Zaragoza e Santander, desde 1992 traballa na Universidade de Santiago de Compostela. É membro do colectivo Mar de Tinta, formado por traballadores das bibliotecas e arquivos de dita universidade. Foi membro da xunta da Fundación Anselmo Lorenzo.
Obra
Colaborou nas publicacións (Anarquista), Bicel, CNT e Ólisbos.
Danilo Fuzaro
Danilo Fuzaro Siqueira, nado o 10 de xaneiro de 1994 en Uberaba, Minas Xerais, é un xogador profesional de baloncesto internacional brasileiro, aínda que tamén posúe a nacionalidade italiana. Actualmente xoga para o TAU Castellò da Liga LEB Ouro. Cunha altura de 1,95 metros xoga na posición de escolta.
Traxectoria
Nado en Uberaba, Minas Xerais, Fuzaro comezou a xogar ao baloncesto coa súa familia en Uberaba por influencia do seu irmán máis vello. Tras moito xogar, os pais deciden en 2007 ir para Uberlândia para particpar unhas probas no equipo, entrando na categoría sub-13. Tras subir por diferentes categorías múdase a Italia, onde atuaría para o Ruvo di Puglia. En Italia, xogou partidos tanto en torneos de base como na Serie C2. Porén, debido a problemas como a falta de pagamento, motivaron ao escolta a retornar ao Brasil en 2012, cando asinou co Minas do Novo Basquete Brasil (NBB), máxima categoría do país. Na súa primeira temporada no NBB, participou en 17 partidos, facendo unha media de 7,5 minutos por encontro. Ao ano seguinte asumiu un papel maior na rotación do Minas, xogando case 20 minutos por partido, números que repite na seguinte temporda, onde recibe os premios de Destaque Jovem e Jogador Que Mais Evoluiu do NBB. Ao ano seguinte torneouse en xogador titular, conseguindo unha media de aproximadamente 11,1 puntos e 2,8 asistencias por partido. En 2017 aumenta máis a súa achega, chegando aos 13,1 puntos, 2,4 asistencias e 2,4 rebotes por encontro, cunha valoración media por partido de 11,1. De feito, chega a anotar 33 puntos ante o Paulistano o 17 de febreiro. O 9 de setembro de 2017 anúnciase o seu regreso a Europa, asinando polo Club Baloncesto Breogán de Lugo.
The Big Short
miniatura|Entre as técnicas non habituais do filme están varios cameos con personaxes coñecidos para expoñer o problema financeiro. Selena Gomez é unha das personaxes que aparecen, explicando nunha mesa de xogo de Las Vegas en que consiste un produto financeiro, o CDO sintético The Big Short é un filme estadounidense de 2015 do xénero de comedia dramática biográfica dirixida por Adam McKay e escrito por McKay e Charles Randolph, baseado no libro The Big Short: Inside the Doomsday Machine (2010) de Michael Lewis sobre a crise financeira de 2007-2008, que se desencadeou pola burbulla inmobiliaria dos Estados Unidos. Entre outros actuaron na produción Christian Bale, Steve Carell, Ryan Gosling, Brad Pitt, Melissa Leo e Marisa Tomei.
A película caracterízase polas súas técnicas pouco convencionais para explicar instrumentos financeiros complexos. Entre outros, dispón cameos con Margot Robbie, Anthony Bourdain, Selena Gomez e Richard Thaler que rompen a cuarta parede para explicar conceptos tales como hipotecas de alto risco e obrigacións garatizadas por débeda como unha metareferencia, outros actores diríxense ao público, en especial Gosling, que serve como narrador.
A primeira estrea foi nos Estados Unidos, en versión limitada, nalgúns cinemas escollidos o 11 de decembro de 2015. Paramount Pictures estrou o filme para o resto dos cinemas o 23 de decembro. O filme foi un éxito económico e de crítica, recadando 133.000.000 $ cun orzamento de 50.000.000. Logrou candidaturas a cinco premios da Academia: mellor filme, mellor director, mellor actor secundario, mellor montaxe e mellor guión adaptado, gañando este último.
Argumento
miniatura|Marisa Tomei, unha das protagonistas do filme, en 2012 O filme describe diversos actores clave na creación da permuta de incumprimento crediticio no mercado que buscaba apostar en contra da obriga colateralizada por débeda (CDO), e que rematou aproveitando a crise financeira global. A película componse de tres historias separadas que se executan simultaneamente, sen trama ningunha superposta, só conectadas pola colapso do mercado hipotecario. Michael Burry (Christian Bale) é o xestor dun fondo de alto risco, que decide investir moito do diñeiro en apostar a que o sistema imobiliario dos Estados Unidos vai quebrar nun breve prazo. Esa decisión xéralle complicacións cos investidores, ao non apostar contra do sistema ninguén antes e tirar proveito. Ao saber destes investimentos, o corredor Jared Vennett (Ryan Gosling) percibe a oportunidade e ofrécella aos seus clientes. Un deles é Mark Baum (Steve Carell), o dono dunha corredoría que enfronta problemas persoais dende o suicidio do seu irmán. Paralelamente, dous principiantes na Bolsa de Valores pensan que poden gañar moitos cartos ao apostar na crise inmobiliaria e, para tanto, piden axuda a un gurú de Wall Street, Ben Rickert (Brad Pitt), que vive recluso.
Elenco
miniatura|Un grupo de actores durante un descanso na rodaxe do filme en Nova York o 22 de maio de 2015
Desenvolvemento
En 2013, Paramount adquiriu os dereitos do libro de non ficción The Big Short: Inside the Doomsday Machine de Michael Lewis para desenvolvelo nun filme, que a produtora de Brad Pitt, Plan B Entertrainment ía producir. O 24 de marzo de 2014 contratouse a Adam McKay para escribir e dirixir a película, sobre a burbulla económica e hipotecaria. o guionista Charles Randolph, escribiu a historia e un dos primeiros cambios foi atopar o ton correcto para a película. Dous anos despois de Randolph escribir o seu proxecto, McKay, como director, reescribiu o guión. Foi de McKay a idea de incluír cameos de famosos no filme para explicar conceptos financeiros.
O elenco
O 13 de xaneiro de 2015, Variety anunciou que Brad Pitt, Christian Bale, e Ryan Gosling ían protagonizar o filme, con Pitt producindo a película canda Dede Gardner e Jeremy Kleiner. Plan B Entertrainment ía financialo, e Paramount xestionaría os dereitos de distribución. Pitt xa actuou na adaptación doutro libro de Lewis Moneyball, co que foi candidato aos Óscar. O 14 de xaneiro, anunciouse que Steve Carell tamén actuaría. O 21 de abril de 2015 Deadline deu a coñer a máis membros da repartición, Melissa Leo, Marisa Tomei, Tracy Letts, Hamish Linklater, John Magaro, Byron Mann, Rafe Spall, Jeremy Strong, e Finn Wittrock. Charles Randolph escribiu a versión inicial. Max Greenfield uniuse o elenco da película o 23 de abril de 2015. Karen Gillan chiou sobre a súa implicación na película o 8 de maio de 2015.
Estrea
O 22 de setembro de 2015 Paramount anunciou que o filme coñecería unha estrea limitada o 11 de decembro de 2015, mentres a exhibición xeral comezaría o 23 de decembro de 2015. O filme saíu en DVD e Blu-ray o 15 de marzo de 2016.
Recadación
The Big Short recadou 70.300.000$ nos Estados Unidos e o Canadá e outros 63.200.000 no resto do mundo, facendo un total de 133.400.000 fronte a un orzamento de produción de 50.000.000.
A estrea foi en oito cines dos Ánxeles, Nova York, San Francisco e Chicago o 11 de decembro de 2015 e recadou 705.527$ (unha media de 88.191 por cine). A mellor posición dunha película de estrea en oito localidades, superando a anterior marca de Memorias dunha gueixa (85.313 por cine) A estrea en todo o país foi o 23 de decembro de 2015 e recadou 2.300.000$ no seu primeiro día e na primeira fin de semana recadou 10.500.000, a 6º mellor recadación.
Explorer 20
Explorer 20 (non confundir co satélite do mesmo nome que non chegou a alcanzar órbita por fallo do seu foguete lanzador, un Delta B), tamén coñecido como IE-A (acrónimo de Ionospheric Explorer A) e TOPSI, foi un satélite artificial da NASA lanzado o 25 de agosto de 1964 mediante un foguete Scout X4 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea.
The Big Short
Crítica
En Rotten Tomatoes, a película ten unha taxa de aprobación do 88% baseada en 281 críticas, cunha media de 7.8/10. En Metacritic, a súa puntuación é de 81 sobre 100, baseada en 45 críticas, indicando "recoñecemento universal". En CinemaScore o público consultado deulle ao filme unha nota media de "A–" nunha escala de A+ a F. IGN deulle unha puntuación de 8.6/10, enxalzando a súa "enérxica dirección" e facer "un complicado conto comprensible para o leigo, mesmo cando desencadea indignación nos logreiros que axudaron a causalo". The New York Times afirmou que ofrece a mellor explicación que deu filme á crise financeira global.
Explorer 20
Características
Explorer 20 foi lanzado coa misión de estudar a distribución de electróns, a densidade iónica e a temperatura da ionosfera terrestre, así como estimar o ruído a niveis entre 2 e 7 MHz ó longo da súa órbita. Como instrumentos levaba unha sonda ionosférica de seis frecuencias e unha sonda iónica.
O satélite tiña forma de cilindro curto rematado nos dous extremos por sendos conos truncados. A sonda iónica, situada no extremo dun mastro curto, saía do cono superior. As seis antenas (formadas por tres dipolos) da sonda ionosférica sobresaían do ecuador do satélite. Un dos pares de antenas medía 18,28 m de lonxitude por cada antena, mentres que as restantes catro medían 9,14 m. Explorer 20 estabilizábase mediante xiro, a 1,53 r.p.m., co eixo de xiro contido no plano orbital. Un ano despois a velocidade de xiro quedou reducida a 0,45 r.p.m.
Peter Finch
Frederick George Peter Ingle Finch, nado en Londres o 28 de setembro de 1916 e finado en Beverly Hills (California) o 14 de xaneiro de 1977 foi un actor australiano.
Traxectoria
Nado en Londres, viviu en distintos lugares ata que o marido da súa nai, o químico australiano George Finch, o enviou ao seu país en 1926. Comezou a súa carreira de actor no teatro en 1933, para logo pasar a participar en dramas radiados. Pouco despois interveu nos seus primeiros filmes.
En 1941 alistouse no exército e participou na segunda guerra mundial. Durante a guerra puido seguir actuando en películas de propaganda.
En 1948 marchou ao Reino Unido, traballando no teatro con Laurence Olivier e Vivien Leigh. Converteuse en estrela do cinema con Historia dunha monxa. Finou en 1977, tempo no que estaba a promocionar o filme Network. Pouco despois da súa morte anunciouse a súa candidatura ao Oscar ao mellor actor, sendo o primeiro intérprete que gañou o premio de forma póstuma.
Derry City F.C.
O Derry City Football Club é un club de fútbol da cidade de Derry (Irlanda do Norte) que actualmente, e a pesar de ser un equipo dunha cidade en territorio británico, compite na League of Ireland First Division, a división de prata do fútbol irlandés. O club foi fundado en 1928 e disputa os seus partidos como local no Brandywell Stadium da cidade de Derry, estadio con capacidade para 7.700 espectadores.
Equipamentos históricos
miniatura|centro|700px|Algúns dos modelos de equipamento empregados polo Derry City F.C. ao longo da súa historia.
Marcos Valcárcel
Marcos Valcárcel López, nado en Ourense o 3 de marzo de 1958 e finado na mesma cidade o 5 de decembro de 2010, foi un historiador, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Nado nunha familia de xoieiros da cidade de Ourense, licenciouse en historia pola Universidade de Santiago de Compostela, onde tamén se doutoraría. Especializouse en historia contemporánea de Galicia, e en particular no período que comprende os primeiros anos do século XX e a formación do galeguismo. Xornalista en Ourense, pertenceu a distintas asociacións culturais e reivindicativas na cidade, entre as que destaca o Clube Cultural Alexandre Bóveda, do que foi fundador e presidente. Laboralmente deu clase de historia en bacharelato en distintos centros de ensino da cidade ourensá.
Nos seus libros de historia dedicouse fundamentalmente a explorar o pasado do xornalismo en Ourense e nas biografías de escritores da cidade, como Ramón Otero Pedrayo, Carlos Casares ou Xaquín Lorenzo, pero tamén de Eladio Rodríguez González ou Xesús Ferro Couselo. Politicamente, foi militante de Unidade Galega.
En 2006 engadiu ao seu labor xornalístico o blog As uvas na solaina, do que foi promotor e un dos autores principais, a canda Afonso Vázquez-Monxardín ou Xosé Ramón Quintana. A finais de 2008 e coincidindo coa presentación dun libro sobre historia da súa cidade, recibiu unha homenaxe pública no Liceo da capital auriense onde acudiron máis de 300 persoas do tecido cultural ourensán e galego.
Vida persoal
Casado, tivo unha filla. Á súa morte, producida por esclerose lateral amiotrófica, foi incinerado e as súas cinzas esparexidas en Fisterra.
Deadpool
miniatura|Deadpool. Deadpool é unha personaxe de banda deseñada, co verdadeiro nome de Wade Winston Wilson, caracterizado coma un mercenario ou antiheroe que aparece en historietas publicadas por Marvel Comics, orixinalmente na serie X-Men pero tamén nos últimos anos noutras series Marvel. Creado polo debuxante Rob Liefeld e o guionista Fabian Nicieza, Deadpool apareceu por primeira vez en The New Mutants nº 98, en febreiro de 1991.
Deadpool é un mercenario que usa alta tecnoloxía e que como Wolverine, é un produto de Weapon X, un programa paramilitar clandestino que realizou o goberno canadense. Orixinalmente un adversario dos New Mutants, despois coñecidos como X-Force, e aparecía primariamente neses títulos. Despois apareceu en dúas series limitadas, Sins of the Past e The Circle Chase e en 1997 apareceu a súa propia serie, inicialmente escrita por Joe Kelly e que se mantivo ata o número 69. En 2002 apareceu na secuela Agent X e en 2004 en Cable & Deadpool que chegou ós 50 números (febreiro de 2008). En setembro de 2008 volveu de novo como serie independente.
Personaxe irritable e falangueiro, leva o sobrenome de The Merc with a Mouth (literalmente o mercenario cunha boca que se pode traducir como mercenario lareta), e ten a autoconciencia de ser un personaxe de ficción. O actor Ryan Reynolds interpretou a Wade Wilson no filme de 2009 X-Men Origins: Wolverine.
98
Outros
90er
Aquis Querquennis
Aquis Querquennis, coñecido popularmente como A Cidá, é un complexo arqueolóxico constituído por un campamento romano e unha mansión-viaria, situado na parroquia dos Baños (Bande). O campamento estableceuse no lugar para a construción da Vía XVIII ou Vía Nova, calzada que comunicaba Bracara Augusta e Asturica Augusta. Estivo ocupado entre o último cuarto do século I d.C. e os anos 20 do século II d.C. A mansión-viaria era unha hospedaxe de viaxeiros na citada calzada, ocupada nos séculos II - III d. C.  No mes de setembro do ano  2018 foi declarado Ben de Interese Cultural.
Atravesa o lugar unha ruta de peregrinación a Santiago de Compostela, coñecida como Ruta da Raíña Santa, nome debido á peregrinación realizada por Isabel de Portugal, no século XIV e seguida nos séculos posteriores por numerosos camiñantes. Tal ruta coincide coa citada calzada romana Vía Nova no seu tramo inicial ata Bande e está a ser reivindicada como "camiño xacobeo" por diversas asociacións da comarca.
No lugar atópase o moderno Centro de Interpretación Aquae Querquennae-Vía Nova, que alberga un museo e varias salas explicativas do complexo arqueolóxico.
Historia do campamento
miniatura|Entrada principal ó recinto. miniatura|Zona dos hórrea e entrada lateral.
As primeiras prospeccións realizounas Florentino López Cuevillas na década de 1920, logo de visitar o recinto o 5 de xuño de 1921 canda Otero Pedrayo, Vicente Risco e o avogado de Bande Farruco Pena. En 1949 foi anegado polo encoro das Conchas, de Fenosa. Esta empresa autorizou as escavacións a partir de 1975, baixo a dirección de Antonio Rodríguez Colmenero durante case vinte anos, centrándose especialmente no cuadrante noroeste para quedar, posteriormente, baixo a man de Santiago Ferrer Sierra.
O campamento, que ocupaba unha extensión de 2,5 hectáreas estaba rodeado por unha muralla con forma rectangular e  esquinas arredondadas. Na mesma sobresaían torres defensivas cuadrangulares entre as portas e nas esquinas. A muralla foi levantada con perpiaños pequenos de granito, unidos a oso (encaixados sen cemento); tiña 3,20 m de anchura e unha altura próxima a 5 m. e estaba rematada por ameas semicilíndricas. O sistema defensivo posuía ademais un foxo exterior ten forma de V, con 5 metros de anchura e 3 metros aproximadamente de fondo. Contaba con catro portas monumentais, as cales están escavadas e consolidadas. As dúas Principalis, Sinistra e Dextra (portas principais no lado norte e sur) e a Decumana (no lado oeste) e a Praetoria (no lado leste). A Principalis Sinistra e a Praetoria contaba con dous ocos, un de entrada e outro de saída. A Decumana e a Principalis Dextra eran semellantes, mais cunha única abertura. O sistema defensivo complétase co intervallum de 11 metros de anchura, un espazo de seguridade sen construcións entre a muralla e a primeira liña de edificacións.
Escaváronse cinco barracóns para a tropa ou strigia, consistentes en aliñacións enfrontadas en torno a un patio central cunha cisterna para recoller a auga da choiva. As estancias ou contubernia eran de terra batida, estaban divididas en dúas partes: o espazo para durmir e as lareiras. En cada unha podían vivir oito soldados. Á entrada dos barracóns atópanse unhas bases circulares, que serían a parte de abaixo de fornos comunitarios. Hai ademais no campamento dous horrea ou graneiros rectangulares, que se elevarían sobre liñas de piares de pedra e estaban delimitados por muros grosos con contrafortes externos. Tamén se atopou un edificio de planta case cadrada, que sería o hospital ou valetudinarium, consistente en varias estancias cadradas arredor dun patio central (compluvium). É posíbel que este patio contase cun perístilo de columnas de madeira asentadas sobre un muro baixo de pedra. Tamén apareceu un canal que conduciría as augas do compluvium cara o exterior do edificio.
O edificio central, que sería o cuartel xeral ou principia, ten planta rectangular. Nel atópase un vestíbulo flanqueado por deambulatorios cubertos e abertos á fachada. A continuación hai dúas habitacións pequenas a ambos lados, que son os posibles armamentaria, onde gardarían as armas de uso non cotián. Logo se atopa un patio rectangular grande con perístilos en tres dos lados, coñecido como o foro. Despois hai unha basílica á que se accede por unha entrada central grande e dúas laterais máis estreitas. No fondo estaría a área sacro-administrativa, cun templo oficial ou aedes rodeado de cinco estancias, dúas polo norte e tres polo sur, que puideron ser o tabularium ou arquivo.
Tamén se escavaron as latrinas, un edificio rectangular pegado á muralla. Nelas atópase un canal de desaugadoiro, unha cloaca central e un espazo no cal se situarían uns bancos de madeira ou retretes, que non se conservan.