cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ava DuVernay
Cinema
En 2011 estreouse a primeira longametraxe de ficción de DuVernay, I Will Follow, un drama protagonizado por Salli Richardson-Whitfield. A tía de DuVernay, Denise Sexton, foi a inspiración para o filme, que lle custou a DuVernay 50 000 dólares e foi realizado en catorce días. Roger Ebert considerouno "un dos mellores filmes que vin sobre como chegar a un acordo coa morte dun ser querido". I Will Follow participou na selección oficial da AFI Fest, Pan-African Film Festival, Urbanworld e no Festival Internacional de Cinema de Chicago.
No verán de 2011, DuVernay comezou a produción da súa segunda longametraxe, Middle of Nowhere. O filme foi adquirido pola AFFRM e Participant Medía no Festival de Cinema Sundance de 2012, onde participou na competición e recibiu o Premio á Mellor Dirección para DuVernay, a primeira muller afroamericana que o recibiu. DuVernay tamén gañou o Independent Spirit John Cassavetes Award polo seu traballo no filme.
A ESPN encargou a DuVernay producir e dirixir Venus Vs., un documental sobre a loita de Venus Williams polo premio en diñeiro para súa serie de filmes Nine for IX, que se emitiu o 2 de xullo de 2013.
En 2015, DuVernay estaba en consideración para dirixir e posibelmente coescribir o filme da Marvel Studios, Black Panther. Segundo se conta, a disputa estaba entre ela e Ryan Coogler, con Coogler conseguindo finalmente o traballo.
DuVernay foi encargada polo Museo Nacional Smithsonian de Historia e Cultura Afroamericana para crear un filme para a abertura do museo. August 28: A Day In The Life Of A People conta a historia a través dos eventos que aconteceron na mesma data, 28 de agosto. O filme de 22 minutos inclúe a Lupita Nyong'o, Don Cheadle, Regina King, David Oyelowo, Angela Bassett, Michael Ealy, Gugu Mbatha-Raw, André Holland e Glynn Turnman. Céntrase nos eventos que envolveron o asasinato de Emmett Till, o discurso do Dr. Martin Luther King, "Teño un soño", o furacán Katrina e a noite en que o entón senador Barack Obama aceptou o nomeamento demócrata para a presidencia en 2008. esquerda|miniatura|282x282px|Ava DuVernay, [[David Oyelowo e Colman Domingo promovendo o filme Selma en 2015.]] DuVernay dirixiu Selma, un filme cun orzamento de 20 millóns de dólares producido pola Plan B Entertainment, sobre Martin Luther King, Lyndon B. Johnson e as protestas de Selma a Montgomery en marzo de 1965. O filme foi lanzado en 25 de decembro de 2014 con aclamación da crítica.
Houbo controversia significativa sobre Selma e a súa descrición das accións de Lyndon Johnson como retratado no filme. O ex-asesor de política interna de Johnson, Joseph A. Califano, Jr., criticou a DuVernay por ignorar e falsificar a historia, e particularmente por suxerir que Johnson apoiara reticentemente os esforzos de King e que enviara o FBI para investigalo.
O filme de DuVernay reescribiu a maioría do guión orixinal de Paul Webb, cunha maior énfase en King e as persoas de Selma como figuras centrais. En resposta ás críticas dos historiadores e dos medios que a acusaron de reescribir irresponsabelmente a historia para retratar a súa propia axenda, DuVernay sinalou que o filme non é "un documental, non son unha historiadora, son unha contadora de historias".
Selma foi candidata ao mellor filme e mellor canción orixinal nos Óscar, mais non á mellor dirección. A falta de diversidade nas candidaturas aos Óscar 2014 foi un tema forte na prensa. Selma gañou o premio á mellor canción (Glory). DuVernay declarou que non tiña expectativas en ser nomeada para que a omisión a incomodase, mais ficou magoada porque non fose candidato o actor David Oyelowo. En canto á cuestión da diversidade racial nos premios, afirmou que os obstáculos para as persoas de cor seren representadas nos Óscar son sistémicos.
En xullo de 2016, o Festival de Cinema de Nova York fixo o anuncio sorpresa de que 13th, documental dirixido por DuVernay, abriría o festival. Até o anuncio non se fixera ningunha mención do filme pola directora nin por Netflix, o distribuidor do filme.
Televisión
DuVernay dirixiu o episodio 3.8 de Scandal titulado "Vermont is for Lovers, Too".
En 2015, DuVernay foi a produtora executiva e dirixiu o piloto para a serie da CBS, For Justice, protagonizada por Anika Noni Rose.
Ese mesmo ano, anunciou que estaba a crear e producir unha serie dramática, Queen Sugar, ao lado de Oprah Winfrey. O drama foi axustado para ser emitido na Oprah Winfrey Network. En 2016, DuVernay anunciou que a actriz Rutina Wesley fora escollida para o papel principal. A serie estreouse en 2016 con aclamación da crítica.
Distribuidora
Aínda que a construción de sólidas bases de negocios para os filmes é unha prioridade, DuVernay resalta que a forza motriz da organización é o activismo.
En 2015 a empresa mudou o seu nome por ARRAY, prometendo un novo foco nas mulleres cineastas.
Outeiro do Gato, Vilaboa, Vilaboa
Outeiro do Gato é un lugar da parroquia de San Martiño de Vilaboa, no concello pontevedrés de Vilaboa, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2014 tiña 25 habitantes (14 homes e 11 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo Outeiro é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Cooperativa do Val
Cooperativa do Val (Sociedade Cooperativa Galega) é un grupo cooperativo en servizos para os socios e clientes con base no Val (Narón). Baseado en produción de produtos de horta.
Historia
O proxecto naceu na época final da ditadura franquista, da man dun grupo de sesenta persoas, que co tempo se converteron en cen medrando nun plan de cooperación colectivo, aberto ao progreso e ao desenvolvemento social e económico. Ese medrar en Narón estendeuse á comarca e co tempo a toda Galiza, onde vende os seus produtos e servizos.
Os inicios da Cooperativa do Val están na desaparecida cooperativa de Castro, situación que xera desconfianza entre os labregos o que aínda fai máis difícil os seus inicios. A consolidación da cooperativa vén do conflito do leite. Na maior parte das familias os ingresos pola venda do leite eran a base da súa economía, as ameazas de deixar de recollelo, a pelexa con Leyma para acadar un acordo xusto durou ata o ano 1993. Sector o leiteiro xa desaparecido da economía da zona, situación que xa se vía vir ante a imposibilidade de competir coa cota láctea e o pequeno tamaño das explotacións.
En 1975 créase a sección de crédito. Nos seus inicios con 600 000 pesetas e xa en 2012 supera os 18 millóns de euros. Sendo a sección que máis beneficios achega á cooperativa. O 75% dos cartos son depósitos dos veciños do Val.
No ano 1995 ponse en marcha a sección de horta, formada por máis de 40 familias que producen tomates, pementos (pemento do Couto), acelgas, leitugas, patacas e outros produtos da horta cunhas vendas dun millón de euros.
No ano 2000 prodúcese a integración coa Cooperativa de Serantes (Ferrol).
En 2002 creouse a Fundación Terra de Trasancos, debido a que a lei obriga ás cooperativas a reinvestir parte dos beneficios en servizos sociais. Dita Fundación ten como obxectivo de mellorar a calidade de vida da veciñanza, sobre todo a persoas maiores e nenos.
Seccións
miniatura|Fogar de Maiores, obra social.
Astrar
O topónimo galego Astrar pode referirse a:
O Castelo, O Barrio de Cascallá, Rubiá
O Castelo é un lugar da parroquia do Barrio de Cascallá, no concello ourensán de Rubiá. No ano 2008 tiña 28 habitantes, 14 deles era home e 14 eran mulleres, o que supón un aumento en relación ao ano 2007.
Pirámide de necesidades de Maslow
miniatura|dereita|1: necesidades fisiolóxicas. 2: necesidades de seguridade. 3: necesidades sociais. 4: necesidades de estima. 5: autorrealización. A pirámide de necesidades de Maslow é unha representación gráfica en forma de pirámide das necesidades humanas deseñada polo psicólogo estadounidense Abraham Maslow no seu traballo A Theory of Human Motivation (1943). Segundo a súa teoría as necesidades humanas deben ser atendidas desde a base da pirámide, onde residen as necesidades fisiolóxicas, para poder chegar á cima da pirámide, onde está a autorrealización.
Necesidades fisiolóxicas
No nivel inferior da pirámide residen as necesidades básicas como a inxesta de alimentos, auga e aire, pero tamén a necesidade de durmir, o movemento físico, a excreción e o sexo, entendido como reprodución non como un pracer. En resumo, a necesidade de manter e defender o organismo humano. Só cando esas necesidades están satisfeitos, as necesidades pasan ó nivel seguinte. Se hai fame ou sede, non se pensa en máis nada.
Necesidades de seguridade
O seguinte nivel inclúe as necesidades emocionais como seguridade, estabilidade, orde, protección. Só cando as necesidades de primeiro e segundo nivel son satisfactorias, hai interese por pasar ó nivel seguinte.
Necesidades sociais
Atópanse aquí as necesidades sociais da comunidade, o amor, a amizade. É tamén a importancia de sentirse aceptado polo contorno, familia, veciños e compañeiros de traballo, e mais tamén como un cidadán na súa comunidade.
Necesidades de estima
Neste nivel sitúanse as necesidades de estima, respecto propio, confianza, habilidades, recoñecemento, status e dignidade. Estas necesidades son importantes, pero só cando as necesidades dos tres niveis inferiores están satisfeitas.
Autorrealización
Ó nivel superior acceden só as persoas que cumpriran as necesidades dos catro niveis anteriores, a xente con traballo creativo, que procura retos e que teñen un desexo de desenvolver e empregar as súas habilidades.
Ilya Ilyich Mechnikov
miniatura|dereita|Ilya Ilyich Mechnikov Ilya Ilyich Mechnikov, ou en cirílico Илья Ильич Мечников, tamén coñecido como Elías Metchnikoff, nado en Khárkiv o 16 de maio de 1845 e finado en París o 16 de xullo de 1916, foi un microbiólogo ucraíno de orixe xudía, Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina en 1908.
Traxectoria
Durante o traxecto da súa vida deulle as costas á tradición xudía dos seus devanceiros; converteuse lentamente nun fervente ateo e revolucionario. A lectura do libro A orixe das especies de Charles Darwin produciulle un forte impacto no seu concepto científico da natureza. Logo chegou, grazas ao azar, á microbioloxía, onde descubriu procesos como a fagocitose axudado e patrocinado por Louis Pasteur en Francia.
En 1884 formulou a "teoría fagocitósica da inmunidade", que explicaría a capacidade do corpo humano para resistir e vencer as enfermidades infecciosas. Pero os seus estudos máis importantes están relacionados coa sífilis, estudos que permitirían posteriormente a Paul Ehrlich descubrir un tratamento eficaz contra ela. Foi o introdutor do emprego dos fermentos lácticos en terapéutica para modificar a fermentación pútrida no intestino e creu atopar nos microbios do leite acedo -o iogur- a solución ao problema do envellecemento.
En 1908 compartiu con Paul Ehrlich o Premio Nobel de Medicina polos seus traballos sobre a fagocitose e a inmunidade.
Bibliografía
Entre as obras que deixou escritas destacan Patoloxía comparada da inflamación (1893), A natureza do home (1903), A inmunidade nas enfermidades infecciosas (1905) e O alongamento da vida (1908).
Iowa City, Iowa
miniatura|right|300px|Localización de Iowa City no estado de Iowa.
Iowa City é unha cidade do estado estadounidense de Iowa, no condado de Johnson. Segundo o censo do 2000, tiña unha poboación de 62.220 habitantes.
Astrar, Santa Comba, Agolada
Astrar é un lugar da parroquia de Santa Comba, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 16 habitantes (9 homes e 7 mulleres), o que supón unha diminución de 5 habitantes con respecto ao ano 2000.
Pier Paolo Pasolini
Pier Paolo Pasolini, nado en Boloña o 5 de marzo de 1922 e finado en Lido di Ostia (Roma) o 2 de novembro de 1975, foi un escritor, poeta e director de cine italiano.
Traxectoria
Pasolini naceu en Boloña, cidade de tradición política esquerdista. Era fillo dun soldado que acadou a fama por salvar a vida de Benito Mussolini. Pasolini empezou a escribir poemas con sete anos, e publicou por primeira vez con 19, mentres se encontraba estudando na Universidade de Bologna.
Trompeta piccolo
A trompeta piccolo ou trompeta píccolo, tamén denominada trompeta barroca, porque foi creada a finais do século XIX para interpretar obras barrocas, é máis pequena que o resto de trompetas e soa unha oitava máis aguda, alcanzando con maior facilidade o rexistro sobreagudo. Normalmente está afinada en re, en la ou en si bemol, e raras veces está afinada en fa, sol ou dó. Non se debe confundir coa trompeta pocket.
O uso do instrumento é agora común en moitos xéneros musicais. Maurice André, Otto Sauter, Guy Touvron, Reinhold Friedrich, Adolf Scherbaum, Wynton Marsalis e Hakan Hardenberger son algúns intérpretes famosos da trompeta piccolo.
Deseño
O tubo da trompeta piccolo ten exactamente a metade de lonxitude que unha trompeta normal. Ten catro pistóns, aínda que existen modelos con tres pistóns. O cuarto pistón desempeña a función de transpositor e reduce en 5 semitóns a nota da trompeta. Isto amplía a gama de notas graves e proporciona dixitación alternativa e mellora a entoación dalgunhas notas.
Pier Paolo Pasolini
Traxectoria
Foi recrutado durante a segunda guerra mundial e capturado por alemáns, aínda que logrou escapar. Logo da guerra, uniuse ó Partido Comunista Italiano en Ferrara, sendo expulsado dous anos despois pola súa aberta homosexualidade. En 1957 publica os poemas de Le ceneri di Gramsci (As cinzas de Gramsci) e ó ano seguinte L'usignolo della Chiesa cattolica (O reiseñor da Igrexa católica). En 1960 saen á luz os ensaios Passione e ideología, e un ano máis tarde, outro libro de versos, La religione del mio tempo.
Trompeta piccolo
Deseño
A trompeta afinada en re recibe o nome de trompeta de Bach e foi construída en 1890 polo fabricante de instrumentos belga Victor Mahillon para interpretar partes das obras de Bach e Händel.
Pier Paolo Pasolini
Traxectoria
A súa obra poética, igual que a súa obra ensaística e xornalística, polemiza co marxismo oficial e o catolicismo, ós que chamaba "as dúas igrexas" e aos que reprochaba non entenderen a cultura das súas propias bases proletarias e campesiñas. Xulgaba, así mesmo, que o sistema cultural dominante, sobre todo a través da televisión, creaba un modelo unificador que destruía as culturas nacionais.
Trompeta piccolo
Deseño
A trompeta piccolo moderna permítelle aos intérpretes executar partes con dificultade para trompeta da música barroca, como o segundo Concerto de Brandeburgo ou a Misa en si menor. Adolf Scherbaum foi o primeiro en especializarse no repertorio de trompeta piccolo e descubrir novas obras barrocas, facendo transcricións orixinais. Maurice André elaborou máis tarde o repertorio moderno para trompeta piccolo, tocando o instrumento durante 50 anos.
A técnica de produción do son é basicamente a mesma que utilizan as trompetas comúns afinadas en Si ♭. A presión do aire e da lingua si difire, e algúns trompetistas utilizan unha boquilla máis pequena para a trompeta piccolo.
O solo de trompeta piccolo do tema de The Beatles "Penny Lane", que introduciu o instrumento na música pop, foi interpretado por David Mason. Paul McCartney non estaba satisfeito cos primeiros intentos da canción instrumental (un dos cales se publicou en Anthology 2) e decidiuse a utilizar o instrumento despois de ter oído o rendemento de Mason na radio da BBC do segundo Concerto de Brandeburgo e pediulle a George Martin usar a "tremendamente alta" trompeta. Finalmente, Mason gravou o solo de trompeta piccolo en A (la).
Pier Paolo Pasolini
Falecemento
Pasolini morreu a mans dun mozo marxinal, que o atropelou co seu propio coche, no balneario popular de Ostia. Era por entón un intelectual amplamente recoñecido e gozaba dunha posición económica acomodada.
Porén, durante as primeiras investigacións, as declaracións do presunto asasino acerca de que o matou debido a que o director lle propuxera ter relacións sexuais, non convenceron a toda Italia e sempre flotaron no ambiente as teorías de que certas persoas poderosas do goberno desexaban morto o director debido ás críticas que facía decotío a través das súas películas, libros e discursos políticos.
Recentemente, en abril de 2005, unhas novas declaracións do suposto asasino, quen asegurou que foron en realidade tres mozos os que lle quitaron a vida a Pasolini aquela fatídica noite, provocaron que un amplo sector da contorna política e cultural de Italia pedise a reapertura do caso para esclarecer o crime.
Liga LEB Ouro 2010-11
A tempada 2010-11 da LEB Ouro foi a 15ª edición da segunda competición nacional de liga de baloncesto en España coa denominación actual. O torneo estivo composto por 18 equipos, 3 deles galegos: o Obradoiro CAB, o CB Breogán e o C Ourense B.
Pier Paolo Pasolini
Falecemento
A noite antes de morrer deu unha entrevista, hoxe famosa, a Stampa Sera, na que lembra o perigo do fascismo: entrevista de Furio Colombo a Pier Paolo Pasolini.
No ano 2015 Abel Ferrara dirixiu o filme Pasolini, con Willem Dafoe no papel de Pier Paolo.
Liga LEB Ouro 2010-11
O obxectivo de moitos dos equipos era acadar o ascenso á Liga ACB 2011-12, rematando a tempada regular na primeira posición da táboa, ou ben rematando entre a 2ª e a 9ª praza e logo gañando as eliminatorias do play offs polo ascenso.
Eliminatorias polo ascenso
Trala tempada regular disputáronse as eliminatorias polo ascenso, na que competiron os equipos que remataron entre a 2ª e a 9ª posición da táboa.
O Blu:sens Monbus acadou a 2ª praza de ascenso á Liga ACB.
Río Güell
O Güell é un río da comarca catalá do Gironès, afluente do río Ter pola dereita.
Nace no concello de Aiguaviva da confluencia do Torrente de Can Garrofa e do Rego de Can Gibert. Pasa polo concello de Vilablareix, preto do núcleo do Perelló, para despois entrar na cidade de Xirona pola parte occidental, onde recibe as augas do río Masrocs pola esquerda. Antigamente desembocaba no Onyar ao nordés do Parque da Devesa pero actualmente desemboca directamente no río Ter, ao suroeste do mesmo parque.
Lei de memoria histórica de España
miniatura|Rótulo que indica o cambio de nome da [[Campo da Leña (A Coruña)|praza do xeneral Millán Astray na Coruña.]] A Lei de memoria histórica ou Lei pola que se recoñecen e amplían dereitos e establécense medidas en favor de quen padeceron persecución ou violencia durante a guerra civil e a ditadura, é unha lei española aprobada polo Congreso dos Deputados o 31 de outubro de 2007 partindo do texto do proxecto de lei previamente aprobado polo Consello de Ministros o día 28 de xullo de 2006, sendo Presidente do Goberno José Luis Rodríguez Zapatero.
Inclúe o recoñecemento de todas as vítimas da guerra civil e as vítimas da ditadura, pero non a apertura de fosas comúns, nas que aínda xacen os restos das vítimas das represalias dos sublevados na guerra civil, realizadas desde entidades privadas (como a Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica -ARMH- e o Foro pola Memoria) ou comunidades autónomas.
A Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica -ARMH, pioneira na exhumación científica de fosas comúns de asasinados pola ditadura franquista, criticou que no seu preámbulo o texto afirma que a memoria das vítimas do franquismo é persoal e familiar; negando dese modo no seu marco de formulacións que os delitos do franquismo son cometidos contra toda a sociedade e a humanidade e o deber do Estado de practicar políticas públicas que garantan ás vítimas dos delitos máis graves que existen o seu dereito á verdade, á xustiza e á reparación.
A insatisfacción co texto da lei é o que levou a catorce asociacións memorialistas a presentar unha denuncia por centos de desaparicións ante a Audiencia Nacional o 14 de decembro de 2006.
Antecedentes
En 1969 Francisco Franco ditou o Decreto-Lei 10/1969, polo que prescribían todos os delitos cometidos antes de 1 de abril de 1939, (é dicir, o final da guerra civil). Devandito Decreto-Lei foi ditado ós trinta anos de acabada a guerra civil.
Todas estas leis, decretos e disposicións foron mellorados e ampliados por algunhas comunidades autónomas.
O 28 de outubro de 2007, o Congreso dos Deputados aprobou a Lei pola que se recoñecen e amplían dereitos e establécense medidas a favor de quen padeceron persecución ou violencia durante a guerra civil e a ditadura, comunmente coñecida como "Lei para a memoria histórica". O día 10 de decembro, foi aprobada no Senado.
Desenvolvemento
O programa electoral do PSOE para as eleccións de 2004 non incluía ningunha mención á "memoria histórica". Soamente fala da creación dun Centro Estatal de Documentación e Investigación Histórica sobre a Guerra Civil e o Franquismo, dentro da área de cultura do programa:
Tampouco no seu discurso de investidura, o presidente José Luis Rodríguez Zapatero mencionou a memoria histórica ou outros proxectos relacionados.
O proceso que derivou na aprobación do mesmo iniciouse o 10 de setembro de 2004 coa aprobación dun Real Decreto de creación dunha comisión interministerial (a Comisión Interministerial para o Estudo da Situación das Vítimas da Guerra Civil), presidida pola vicepresidenta María Teresa Fernández de la Vega para o estudo da situación das vítimas da Guerra Civil e o franquismo, e buscase a súa "rehabilitación moral e xurídica". O traballo da comisión non produciu resultados durante o ano seguinte e os entón socios preferentes do goberno, Esquerra Republicana de Catalunya e Esquerda Unida, expresaron o seu descontento pola falta de resultados da comisión, presentando, o 18 de novembro de 2005, senllas proposicións de lei para a recuperación da memoria histórica.
O 22 de xuño de 2006 aprobouse no Congreso dos Deputados coa única oposición do Partido Popular que o ano 2006 fose declarado ano da memoria histórica. O 28 de xuño dese ano, o goberno presentou un proxecto de lei, co nome de Proxecto de lei pola que se recoñecen e amplían dereitos e establécense medidas en favor de quen padeceron persecución ou violencia durante a guerra civil e a ditadura que foi criticado tanto polo Partido Popular como por Esquerra Republicana de Catalunya e Esquerda Unida, que mesmo presentaron proxectos alternativos.
Durante o mes de outubro de 2007, culminaron as negociacións entre o PSOE, Esquerda Unida, o PNV e BNG para tramitar o proxecto de lei de forma que fose aprobado antes da finalización da lexislatura.
Disposicións
miniatura|300px|O Val dos Caídos.
Despois do longo proceso de xestación da lei, as súas disposicións foron as seguintes:
Só en Andalucía fixeron un inventario de 595 fosas na que se descoñecen o número total de cadáveres.
miniatura|Sede do Arquivo Xeral da Guerra Civil, que se integrará no Centro Documental da Memoria Histórica.
Críticas
O Partido Popular e diversos medios de comunicación de carácter conservador criticaron estas iniciativas alegando que abren vellas feridas. Outros medios chegan a afirmar que con estas accións, José Luis Rodríguez Zapatero pretende "gañar a guerra civil que se enterrou e superou coa Transición e pretende establecer a lexitimidade democrática en 1931, non en 1978" (Luís María Ansón, 4/10/2005).
Outro motivo de crítica contra esta lei é a alteración de material e monumentos históricos alegando que o principal motivo dos devanditos actos é a vinganza.
O goberno de Rodríguez Zapatero alega que é necesario lembrar para non volver cometer os mesmos erros e di que a oposición non entende que esta lei poida non reavivar vellas rifas, senón cicatrizar as feridas dunha gran parte de españois que teñen que cargar co esquecemento e con aquela humillación.
En xullo de 2007 o líder da oposición, Mariano Rajoy, prometía derrogar esta proposta de lei que cualificou como "asunto incomprensible" se conseguía gañar as seguintes eleccións (2008). Con todo, durante a súa tramitación por parte da Comisión Constitucional do Congreso o seu partido votou favorablemente varios dos seus artigos.
Celsa Barja
Celsa Barja, nada no Pereiro (A Mezquita) o 29 de agosto de 1966, é unha escritora galega en castelán e en galego.
Circuíto de carreiras
thumbnail| Unha vista aérea do circuíto de carreiras de automobilismo de [[Killarney Race Track | Killarney en Cidade do Cabo, Suráfrica]] thumb | dereita | [[FIA especificación da primeira quenda]] thumb | dereita | Carreira de turismos no [[circuíto de Brands Hatch]] Un circuíto de carreiras (autódromo ou pista de carreiras) é unha instalación construída para disputar carreiras de vehículos, tamén pode contar con tribunas e boxes. Algúns circuítos de automobilismo chámanse óvalos.
Un "circuíto" é unha instalación ou edificio permanente. "Pista de carreiras" é un termo alternativo común para circuíto de carreiras, dada a configuración de circuíto da maioría das pistas de carreiras, permite que as carreiras se realicen durante varias voltas.
Un circuíto aberto, ao contrario que un circuíto, é unha pista non permanente para deportes, particularmente carreira por estrada, deportes acuáticos, automobilismo de velocidade, ou rally. Moitos deportes que normalmente se realizan en circuítos de carreiras tamén poden realizarse en circuítos temporais, como o Gran Premio de Mónaco na Fórmula Un.
Historia
Quedan algunhas evidencias de que desenvolvéronse circuítos en varias civilizacións antigas. As pistas de carreiras antigas máis desenvolvidas foron os hipódromos dos gregos antigos e os circos (circi) do Imperio romano. Estas dúas estruturas foron deseñadas para carreiras de cabalos e carros. O estadio do Circo Máximo da Antiga Roma podía acoller a 200.000 espectadores.
As instalacións de carreiras existiron durante a Idade Media e existen rexistros dun hipódromo público que se abriu en Newmarket en Londres en 1174. En 1780, o Conde de Derby creou unha pista de carreiras para cabalos na súa propiedade en Epsom, o Derby de Epsom segue celebrándose alí a día de hoxe. Os hipódromos nas Illas Británicas son pistas de céspede, aínda que o normal noutros países é que sexan de terra.
Xerardo Álvarez Gallego
Xerardo Álvarez Gallego, nado en Ourense o 29 de novembro de 1899 e finado en Miami o 4 de abril de 1986, foi un escritor e político galego.
Circuíto de carreiras
Historia
polgar | dereita | Motocicletas correndo nunha circuíto moi peraltado en 1911 Coa chegada do automóbil a finais do século XIX e principios do XX, os circuítos de carreiras deseñáronse para adaptarse á natureza das máquinas propulsadas. As primeiras pistas eran hipódromos modificados. As carreiras de automóbiles en tales instalacións comezaron en setembro de 1896, no parque Narragansett en Cranston, Rhode Island. O Indianapolis Motor Speedway abriuse en agosto de 1909.
Os circuítos modernos están deseñados para que a seguridade dos espectadores sexa primordial, tras incidentes con vítimas mortais entre os espectadores e [[comisarios de pista]. A miúdo implican zonas de escape, barreiras e valados altos.
Deportes
thumb | [[Autódromo José Carlos Pace circuíto que mostra valados de seguridade]] thumb | dereita | Carreiras de motos sobre xeo thumb | dereita | Vista dunha pista de carreiras desde un coche de carreiras en Wakefield Park, Australia Os circuítos úsanse para:
Xerardo Álvarez Gallego
Traxectoria
Exiliouse en Cuba, onde desempeñou o cargo de secretario da Presidencia. Co golpe de estado de Fulgencio Batista renunciou a este posto e dedicouse de cheo a escribir na prensa. En agosto de 1938 fundou Hermandad Gallega, organización política antifascista do Centro Galego, que presidiu ata 1941. Tamén en 1938 asumiu a dirección das revistas antifascistas Nosotros, Crónica de España e Voz de España. Foi vicepresidente do Congreso da emigración galega celebrado en Buenos Aires en xullo de 1956. Tentou volver do exilio desembarcando na Coruña, pero un día despois foi detido en Pontevedra e obrigado a abandonar o país. Despois de reiterados esforzos por establecerse definitivamente en Galicia, onde chegou a pasar uns meses, viuse forzado a un novo exilio e instalouse en Miami, onde permaneceu ata a súa morte.
As súas colaboracións xornalísticas están espalladas por numerosas publicacións, como as revistas cubanas Carteles e Bohemia, as dos centros galegos da Habana, Buenos Aires, México etc. Durante os meses de estancia en Galicia gañou o premio convocado pola Asociación da Prensa de Vigo por unha biografía crítica da obra de Luís Taboada. No terreo da crítica literaria destacan os seus artigos sobre Rosalía de Castro cos que obtivo os dous primeiros premios do concurso convocado polo Centro Galego da Habana con motivo do centenario de Rosalía, publicados en 1937 na revista Cultura Gallega.
Circuíto de carreiras
Tipos de circuítos
Os circuítos de carreiras pódense distinguir segundo a súa superficie, situación e forma. Un circuíto deseñado especificamente para competicións chámase "circuíto permanente" e, en particular, se está pavimentado chámase autódromo. Un circuíto composto por rúas públicas chámase circuíto urbano. Un circuíto situado en estradas públicas chámase "circuíto viario". Os urbanos, os viarios e os circuítos nos aeroportos chámanse colectivamente circuítos "semi-permanentes" ou "temporais".
Segundo a Federación Internacional de Automobilismo, un circuíto que ten ata catro curvas co mesmo sentido de xiro chámase oval. A maioría dos óvalos son executados no sentido contrario ás agullas do reloxo, mentres que a maioría das pistas que teñen curvas en ambos os dous lados ("pistas mixtas") corren no sentido horario. Certos circuítos son oito o teñen bucles internos; isto conséguese con pontes ou pasos a nivel.
Partes dun circuíto
Os elementos dun circuíto estándar son:
Tipos de curvas
Entre as partes que forman o propio trazado, ademais das rectas, hai diferentes tipos de curvas. Tendo infinitas posibilidades para deseñar unha curva, pódense clasificar en:
Configuracións
thumb | Pista de carreiras de cabalos (hipódromo), [[Happy Valley Racecourse en Hong Kong, mostrando as tribunas]]
Algúns circuítos ofrecen poucas infraestruturas permanentes ademais da pista; outros incorporan instalacións para espectadores como tribunas, hostalaría ou instalacións para os competidores, como pit lanes e garaxes, paddock e cortes. Varios circuítos están incorporados en complexos máis grandes, que incorporan campos de golf, museos, hoteis e centro de conferencias. Algúns circuítos son o suficientemente pequenos como para estar dentro dun edificio pechado, para deportes como motocross, ciclismo e atletismo.
Moitas pistas son de uso múltiple, permitindo diferentes tipos de deportes na mesma pista ou incorporando moitas pistas nun mesmo lugar. Normalmente as pistas de atletismo están incorporadas a estadios de uso xeral ou fútbol, visibles permanentemente ou cubertos por bancadas ou canchas para outros deportes.
Moitas pistas de cabalos e deportes de motor son configurables, permitindo diferentes rutas ou seccións. Algunhas instalacións conteñen pistas máis pequenas dentro doutras máis grandes, con túneles de acceso e pontes para os espectadores. Algúns circuítos incorporan un percorrido curto e outro máis longo que emprega parte do máis curto, normalmente a recta principal, como o circuíto de Brands Hatch. O lugar da carreira en estrada de Le Mans está centrado nun circuíto permanente máis pequeno (Circuíto de la Sarthe ou Circuíto de Bugatti) dentro do seu complexo.
esquerda | thumb | O circuíto de [[circuíto de ACI Vallelunga | ACI Vallelunga preto de Roma, Italia, un deseño típico serpenteante con zona de escapes]]
Superficies
thumb | dereita | Stadion Haunstetten, unha pista de area As superficies inclúen:
Automobilismo
Os circuítos de carreiras están deseñados principalmente para a competición de carreiras de estrada a través da velocidade, con liñas de saída e meta definidos, e ás veces incluso unha serie de puntos de cronometraxe definidos que dividen a pista en sectores de tempo. Algúns deportes só miden a resistencia ou o tempo que pode competir un competidor. As pistas de carreiras poden albergar deportes individuais ou de equipo. Os circuítos poden incluír arranque en marcha, ou arranques parados, con equipos asociados (tacos de saída, gaiolas, trampas de rodas, etc.) Invariablemente presentan un pit lane e normalmente equipos de sincronización.
Deseño de pista
Algunhas pistas de carreiras teñen unha forma oval e poden ter bancadas, o que permite unha visión case completa do espectador ou carreiras de alta velocidade (ciclismo, coches de stock). Unha famosa é Nardò, onde a miúdo teñen lugar as probas de fabricantes de vehículos de alta velocidade e o Indianapolis Motor Speedway. Algunhas pistas ovaladas son variacións sobre unha forma oval, por razóns prácticas ou para introducir dificultades variables como Talladega (un trioval). A maioría das pistas de carreira teñen circuítos sinuosos con moitas curvas, chicanas e cambios de rasante, para permitir un desafío de habilidade para os competidores, especialmente motocross e carreiras de coches de turismo, predominan na maior parte do mundo, pero especialmente en Europa. thumb | right | Fotografía do espazo do [[Nardò Ring en Italia, ten de longo e é perfectamente redondo - a imaxe foi tomada da  ISS nun ángulo facéndoa parecer elíptica.]]
Circuítos urbanos
Os circuítos máis sinuosos do automobilismo ás veces chámanse "circuítos por estrada", orixinándose no feito de que os primeiros circuítos de carreiras por estrada eran simplemente estradas públicas pechadas. Os verdadeiros circuítos por estrada aínda están en uso, por exemplo. o GP de Australia disputouse en  Adelaida e segue a disputarse en  Melbourne nas rúas da cidade. Os máis famosos son o GP de Mónaco, e o circuíto  Spa-Francorchamps en Bélxica. Algúns circuítos configúranse especificamente nunha longa recta, é dicir, drag racing. Algunhas carreiras celebraranse só sobre a parte recta dunha pista.
Aeródromos convertidos
Despois da segunda guerra mundial, moitos aeródromos de guerra, particularmente en Gran Bretaña, quedaron sen uso. Isto coincidiu co boom da posguerra do automobilismo, e moitos aeródromos convertéronse en pistas de carreiras, onde o trazado do circuíto normalmente combinaba partes das pistas e as pistas de rodaxe perimetrais. A famosa pista británica de Silverstone é un antigo campo de aviación de clase A, do mesmo xeito que  Castle Combe e  Goodwood. As longas pistas eran perfectas para carreiras de arranque como en Santa Pod Raceway. Este tipo de pistas tamén aparecen no popular programa automobilístico  Top Gear, que se filmaba no Dunsfold Aerodrome, en Surrey, Inglaterra.
Nilo
O río Nilo (النيل en árabe) é o maior río de África, que flúe en dirección norte a través de dez países —Burundi, Ruanda, Tanzania, Uganda, Kenya, República Democrática do Congo, o Sudán do Sur, o Sudán,  Exipto e Etiopía— ata  desaugar no extremo sueste do mar Mediterráneo, formando o gran delta do Nilo, sobre o que están situadas as cidades do Cairo e Alexandría. Ten unha lonxitude de 6853 km, o segundo río máis longo do mundo, tras o Amazonas.
A fonte máis afastada do lago Vitoria é o río Kagera, localizado ao oeste de Tanzania. Se se considera este como fonte do Nilo, o seu nacemento sería o curso de auga máis longo dos que desembocan no Mediterráneo, sendo o Nilo-Kagera o segundo río máis longo do mundo, cunha lonxitude de 6853 quilómetros. Durante séculos foi considerado o río máis longo do mundo; con todo, medicións dos anos 2007 e 2008 redefiniron o nacemento do Amazonas na conca do río Apurímac ao sur do Perú, designándoo como o río máis longo do mundo.
O Nilo está situado ao nordeste do continente africano e tomou a súa actual configuración o final da era terciaria. O Nilo ten dous tributarios claros ou fontes principais: o Nilo Branco e o Nilo Azul dos cales o primeiro é máis longo. O primeiro atravesa os Grandes Lagos de África, tendo a súa fonte máis distante en Ruanda (2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E), e flúe cara ao norte por Tanzania, o lago Vitoria, Uganda, o Sudán do Sur e o Sudán. O Nilo Azul, chamado Abay polos etíopes, nace ao noroeste de Etiopía en Gish Abay; ao pouco do seu nacemento abastece ao lago Tana e continúa fluíndo cara o sueste; uns 30 quilómetros despois forma as fervenzas do Nilo Azul e continúa o seu curso nesa dirección ata que toma a dirección noroeste, para entrar no Sudán polo sueste deste país. Os dous ríos xúntanse xusto ao norte da capital sudanesa de Khartún.
A parte do norte do río flúe case completamente polo deserto, entre Sudán e Exipto, unha zona cuxa civilización dependeu do río desde hai milenios. A maior parte da poboación de Exipto e todas as súas cidades —fóra das do delta do Nilo e os oasis— atópanse ao longo do val do  Nilo (ao norte de Asuán), e a maioría dos lugares de interese cultural e histórico áchanse ao longo das ribeiras do río. A desembocadura do río conforma o delta do Nilo, que desemboca no mar Mediterráneo.
Etimoloxía
En exipcio, os xeróglifos que o nomean son "itrw", que se transliteran como iteru. A palabra Nilo provén do grego Neilos (Νειλος), que significa "val do río".
O curso do Nilo
miniatura|O Nilo en [[Dendera, visto desde o satélite SPOT]] miniatura|esquerda|A [[Conca fluvial|cunca de drenaxe do Nilo ]] miniatura|O Nilo preto de [[Beni Suef]] Cunha lonxitude total de aproximadamente 6.650 km entre a rexión do lago Vitoria e o mar Mediterráneo, o Nilo é o río máis longo do continente africano. A conca fluvial do Nilo comprende 3 254 555 quilómetros cadrados, aproximadamente o 10 % da superficie de África. No entanto en comparación con outros ríos importantes, o Nilo leva pouca auga (por exemplo, tan so leva o 5% da do río Congo). A conca do Nilo é complexa, e debido a isto, a descarga en calquera punto ao longo do conduto principal depende de moitos factores, incluídos o clima, os desvíos, a evaporación e a evapotranspiración, e o fluxo de auga subterránea.
Arriba de Khartún, o Nilo tamén se coñece como Nilo Branco, un termo tamén utilizado nun sentido limitado para describir a sección entre o Lago Non e Khartún. En Khartún, o Nilo Azul únese o Nilo Branco. O Nilo Branco comeza na África Oriental ecuatorial, e o Nilo Azul comeza en Etiopía. Ambas as ramas están nos flancos occidentais da Greta da África Oriental.
Fontes do Nilo
Aínda que habitualmente se considera que as fontes do Nilo están no Lago Vitoria o certo é que o lago é alimentado por moitos outros ríos, algúns deles dunha lonxitude e caudal considerables. A principal fonte do Nilo, o curso de auga máis distante a o Mediterráneo, é o río Kagera, un dos afluentes da parte central da beira occidental do lago, que desauga preto da cidade tanzana de Bukoba. Dúas son as fontes máis afastadas do Kagera e, por tanto, do propio Nilo:
Nilo Branco
O termo Nilo Branco é usado tanto nun sentido xeral, referíndose ao río antes de Khartún, como nun sentido limitado: a sección entre o lago No e Khartún. Desde o lago Vitoria ata a confluencia co Nilo Azul en Khartún, é a rexión onde recibe todos os seus tributarios, excepto o Atbara, que é de corrente periódica e habitualmente denomínaselle Nilo Superior ata o lago Alberte, e a partir de aí ata Khartún, Alto Nilo.
O Nilo
Unha vez xuntos o Nilo Azul e o Nilo Branco, o único tributario importante é o río Atbara, que nace en Etiopía ao norte do Lago Tana e ten 800 km. Xúntase co Nilo a 300 Km ao norte de Khartún. Esta é outra característica infrecuente do Nilo, que o seu derradeiro tributario se lle une a medio camiño do mar. A partir deste punto, o caudal diminúe por causa da evaporación.
O Nilo no Sudán ten dúas peculiaridades: flúe sobre seis grupos de cataratas, desde a primeira en Asuán até a sexta en Sabaloka (xusto ao norte de Khartún) e inverte a súa dirección durante boa parte do seu traxecto, dirixíndose cara o suroeste antes de tomar dirección norte de novo. Isto chámase a "Gran Curva do Nilo".
Historia
miniatura|esquerda|A confluencia dos ríos [[río Kagera|Kagera Ruvubu preto das cataratas de Rusumo, no curso alto.]] O Nilo foi a fonte de vida dos antigos exipcios. As súas beiras foron ocupadas desde a Idade da Pedra. Unha mudanza climática ou talvez a desertificación por exceso de pastoreo, desecaron as terras pastorís de Exipto para formar o deserto do Sáhara, posibelmente hai 10.000 anos, e os seus habitantes emigrarían cara o río, onde desenvolveron unha sociedade agrícola e máis centralizada.
Eonilo
Estímase que o actual río Nilo é, polo menos, o quinto río que fluíu cara ao norte desde as terras altas etíopes. As imaxes de satélite usadas para identificar cursos de auga secos no deserto ao oeste do Nilo, móstrannos un canón, Eonilo, agora recheo polo fluxo superficial. Isto representa un antigo Nilo chamado Eonilo que fluíu durante o Mioceno (de 23 a 5,3 millóns de anos antes do presente). O Eonilo transportou sedimentos ata o Mediterráneo, e varios campos de gas foron descubertos dentro destes sedimentos. Durante o Mioceno tardío produciuse a crise salina do Messiniense, cando o mar Mediterráneo quedou illado e se evaporou, e o Nilo baixou o seu curso a un novo nivel que estaba centos de metros baixo o nivel do océano en Asuán e 2400 metros por baixo do Cairo. Este enorme canón que se formou está agora repleto de sedimentos.
Nilo integrado
Hai dúas teorías en relación á idade do Nilo integrado: A primeira é que a drenaxe integrada do Nilo é de idade nova, que a conca do Nilo rompeu nunha serie de concas separadas e só a conca de máis ao norte tivo un río seguindo o curso actual do Nilo en Exipto. Outra teoría proposta é que a drenaxe de Etiopía a través de ríos como o Nilo Azul ou o Atbarah/Takazze fluíu ao mar Mediterráneo a través do Nilo exipcio desde a era terciaria.
Salama, en 1987, suxeriu que durante o Terciario houbo unha serie de concas continentais separadas, cada conca ocupando un das principais gretas sudanesas: a greta Mellut, a greta do Nilo Branco, a greta do Nilo Azul, a greta do Atbara e a greta Sag El Naam. A conca da greta de Mellut é de case 12 quilómetros de profundidade na súa parte central e posiblemente aínda está activa. O sistema da greta do Nilo Branco, aínda que é máis baixo que o Bahr El Arab, é aproximadamente de 9 quilómetros de profundidade.
A exploración xeofísica do sistema da greta do Nilo Azul estimou a profundidade dos sedimentos aproximadamente entre os 5 e os 9 quilómetros. Estas concas non foron interconectadas ata despois de que cesase o seu afundimento e a acumulación de sedimentos fose suficiente para encher as concas a tal nivel que permitise a conexión. Ao encherse as depresións conectáronse o Nilo exipcio e o sudanés que captaba as augas etíopes e ecuatoriais durante as últimas etapas das actividades tectónicas. O río Atbara desbordouse e pechou a súa conca durante os períodos húmidos, fai entre 100 000 e 120 000 anos. O Nilo Azul conectouse ao Nilo principal fai entre 70 000 e 80 000 anos. A conexión do Nilo Vitoria produciuse aproximadamente fai 12 500 anos.
Papel na fundación da civilización exipcia
miniatura|Reconstrución da [[ecúmene baseada na descrición de Heródoto. século V a.C.]] O sustento xogou un papel crucial na fundación da civilización exipcia e o Nilo foi unha fonte inesgotable do mesmo. O Nilo, cando se desbordaba cada ano, facía que as súas ribeiras fosen sumamente fértiles. Foi grazas a iso que os exipcios foron capaces de cultivar trigo, cebada e liño, ademais o río achegaba abundantes peixes e papiro. Todo isto posibilitaba obter alimento suficiente para toda a poboación e outros importantes recursos, co que se evitaban en xeral posibles fames negras, moi frecuentes no Próximo Oriente debido á irregularidade das colleitas. Así mesmo, a auga do Nilo atraeu os búfalos de auga e, despois de que os persas o introducisen no século VII a.C., o camelo. Estes animais podían ser ser capturados, sacrificados a fin de consumir a súa carne, domesticados, usados para  arar e mesmo para viaxar no caso dos camelos. O Nilo era tamén unha vía eficiente e cómoda de transporte de mercadorías e persoas: utilizábase como vía fluvial para transporte comercial ou recreativo.
A estabilidade do Exipto antigo foi unha das mellor estruturadas da historia e dise que foi resultado inmediato da fertilidade do Nilo. O Nilo tamén proporcionaba liño para comerciar. Tamén se comerciaba co trigo, unha colleita crucial no Oriente Medio, onde as fames eran frecuentes. Este sistema de intercambio asegurou a relación diplomática de Exipto con outros países e contribuíu á súa estabilidade económica. Tamén fornecía recursos como alimentos e diñeiro que permitían recrutar un exército, fose para a defensa ou para a expansión imperial.
No sistema ideolóxico-relixioso exipcio, o faraón era o responsable das inundacións do Nilo e, en agradecemento pola auga e as colleitas, os labregos cultivaban o fértil solo e enviábanlle unha porción dos recursos obtidos o propio faraón, que se encargaba de usalos en ben da sociedade. A súa relevancia espiritual era tan grande que os exipcios crearon un deus dedicado á inundación anual do Nilo, o deus Hapi, que xunto ao faraón controlaba a crecida. O río tamén se consideraba como o camiño da vida á morte e o alén. O leste era o lugar do nacemento e a vida e o oeste o da morte, segundo o deus Ra, o sol, pasaba do nacemento á morte e a resurrección cada vez que cruzaba os ceos. Por esta razón, todas as tumbas se localizaban ao oeste do Nilo, porque os exipcios crían que, para entrar no alén, tiñan que ser enterrados no lado que simbolizaba a morte.
A procura das fontes do Nilo
miniatura|o Nilo na revista [[National Geographic (revista)|National Geographic, número 31 de 1917.]] miniatura|[[Fervenzas do Nilo Azul en Etiopía.]] miniatura|o Nilo visto desde o templo de [[Isis. A súa localización actual é a illa Agilkia.]] A pesar dos intentos dos antigos gregos e romanos (que non foron quen de penetrar o Sudd), a bacía superior do Nilo permaneceu inexplorada na súa maior parte. Varias expedicións fracasaron en determinar as fontes do río, producindo as representacións clásicas helenística e romana do río como un deus home co seu rostro e cabeza cubertos por teas. O historiador e xeógrafo grego do século II a. C. Agatarcides rexistra que, en tempos de Tolomeo II Filadelfo, unha expedición militar penetrara o suficiente no curso do Nilo Azul para determinar que as inundacións estivais se debían a tormentas estacionais nas Terras Altas etíopes, mais non se sabe de ningún europeo que chegase ao lago Tana na Antigüidade, para canto máis alén da antiga cidade de Meroe.