cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hayk
Mitoloxía comparativa
O personaxe matado pola frecha de Haik é coñecido como Bel ou Nimrod. Hayk é tamén o nome da constelación de Orión na tradución armenia da Biblia hebrea. Der Movsessian cre que Haik foi unha "persoa histórica" que logo foi deificada e adorada como Deus Armenicus. Este punto de vista é apoiado por Matikian (mekhitarista de Viena), conecta a Haik con Hay, a autodenominación do pobo armenio, e apoia a súa aseveración nos nomes de Asiria (Assur), Atenas (Atenea) e Roma (Rómulo), cada unha nomeada en honra á súa deidade-heroe particular.
Sostén que Hayk era o deus principal dos armenios, tal como Indra é o da India védica. Igualmente, así como Hayk fuxiu de Babilonia por mor de Bel, a quen logo deu morte, Zeus escapou das montañas do Cáucaso, para regresar logo a Sicilia e disparar fatais frechas contra os seus adversarios titánicos.
A man de Santiña
A man de Santiña é unha obra teatral do autor galego Ramón Cabanillas, por encarga de Antón Villar Ponte, con manuscrito asinado o 7 de decembro de 1918, a súa estrea foi a primeira montaxe do Conservatorio Nacional de Arte Galega, e realizouse na Coruña o 22 de abril de 1919, a súa publicación foi en 1921. É unha comedia de tema amoroso que se desenvolve nun pazo, protagonizada por personaxes fidalgos.
Galería de imaxes de fontes de Santiago de Compostela
Galería de imaxes de fontes de Santiago de Compostela.
Lista de montes de España
Os sistemas montañosos de España son moi numerosos e ocupan case a metade do territorio nacional. Os Pireneos (no límite nordés do país) e os Sistemas Béticos (no sueste) son as cordilleiras máis elevadas e sitúanse fóra da Meseta Central. Rodeando esta, está a Cordilleira Cantábrica no norte, o Sistema Ibérico no leste, e Serra Morena no sur. Dentro da Meseta Central está o Sistema Central e os Montes de Toledo. Destaca tamén o relevo insular das Illas Canarias, que conforma un verdadeiro complexo montañoso de orixe volcánico que xorde desde os fondos oceánicos. Neste sentido habería que citar á illa de Tenerife, onde hai varios tresmiles.
A continuación ofrécese unha lista de montañas de España ordenadas por altura, segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.
Pauto do demo
Pauto do demo é unha obra dramática de Ánxel Fole publicada en 1958 pola Editorial Citania en Buenos Aires. Foi reeditada por Edicións Castrelos en 1970 e 1972 na colección O Moucho, e por Galaxia en 1996 na colección Árbore.
Dzhokhar Dudaev
Dzhokhar Musaevich Dudaev (en Джохар Мусаевич Дудаев) ou Dudin Musa-khant Dƶoxar (en Дудин Муса-кӏант Джохар), nado o 15 de febreiro de 1944 e finado o 21 de abril de 1996 foi un xeneral da Forza Aérea Soviética e político checheno, primeiro presidente da República Chechena de Ichkeria.
Pauto do demo
Características
A obra pódese clasificar como unha comedia. Está baseada na famosa Meiga de Torbeo, parroquia do concello de Ribas de Sil. É unha obra graciosa, enxeñosa e divertida. Nela o indiano Don Pancho, fala un castrapo moi curioso e di unhas cousas con moita graza que os seareiros da cantina escoitan con sorna.
A obra foi levada á escena en 1997 polo Teatro Galileo.
Prólogo do autor para a 2ª edición :
Fala da paisaxe de Quiroga, conta casos de homes de Quiroga e da lingua que alí se fala etc.
Pauto do demo
Conto escénico en tres cadros
A acción desenvólvese nunha aldea das ribeiras do Sil no tempo da vendima. miniatura|300px|Río Sil, onde se sitúa a acción da obra
Decoración: a cociña da tasca do Farón é unha “cociña económica” de ferro, non de lareira. A Lucrecia anda coas potas. Beben e fuman Don Pancho, Tiberio, o Farón, O Carrizo, Epifanio e un músico. É pola noitiña, “máis lusque que fusque”.
Don Pancho é un señorito dun cincuenta e cinco anos que viviu en América. Tiberio é un mozo novo con buratos na pucha. O Carrizo é un home pequecho duns corenta anos. O Farón e o Epifanio son homes xa patróns.
Na conversa o Tiberio quere emigrar, a Guinea, que está de moda. Fálase das Américas e de Guinea, dos moitos perigos que hai, todo esaxerado e con pouco coñecemento. Don Pancho fala en castelán.
Entra o rapaz Anduriño co recado para o señorito de que o foi buscar o señorito de Pacio Vello. Tamén conta que está para morrer a meiga de Torgán. Don Pancho quéixase do atrasada que está aquí a medicina comparada coas Américas. Chega a Subela contando máis do asunto da Meiga. Xa no leito de morte está a traspasar a súa ciencia (o espírito dun médico da Coruña, que é o que fai as curacións) por dez mil reais a unha filla do Rouco, fará o documento o escribán de Rendar. Algúns desconfían da honradez do escribán e se todo non será unha estafa para lle sacar os cartos ao Rouco. Cóntase de como curaba a Meiga, dun caso en que conseguiu que a doente vomitase dicíndolle que tomara leite dunha veciña parida.
Marchan parte deles e don Pancho paga todo o gasto. Aínda así critícano por falar de xeito tan diferente, iso é darse aires. Escóitanse as gargalladas do Ramiliño, que está tolo. Chega o Píndaro e conta que noutra cantina da Meiga está reunida a xente, que a Meiga entrou nos infernos e queren saber a quen viu. Deciden ir alá. O Ramiliño fala coa súa sombra, lembra cando se viu coa Heleniña e non quere que se meta a meiga.
Decoración: na casa da Meiga de Torgán.
A cociña é moi similar á do primeiro cadro. A taberneira é a Nisclona, irmá do Crisanto. Nunha mesa están o Farón, o Carrizo, A Lucrecia, Epifanio, a Subela, o músico, o Píndaro, acabados de chegar. Noutras mesas arrieiros, xateiros e labregos. Figúrase que no andar de arriba están a Meiga, o Crisanto, dúas testemuñas, o Rouco e a súa filla Heleniña. Despois chega o escribán. Desde abaixo escóitanse moi ben as falas dos de arriba.
Hai moito barullo e xente na taberna. A taberneira serve entre insultos. Escóitase contar á Meiga como viu ao secretario de Larouco discutir co demo no inferno. O Farón segue crendo que a Meiga ten pauto co demo. Entra o escribán e a Meiga empeza o traspaso do espírito de don Nicolás á Heleniña entre dores e dicires. Escóitase o escribán ler o documento do traspaso polo que cobra mil reais. A Meiga pide queimada. Os de abaixo comentan os feitos e quéixanse do viño que é moi malo. Tamén que a Meiga tivo tratos co grande Godallo. Segue a lectura do documento por parte do escribán. Escóitanse golpes e ouvea un lobo. Todos collen medo. A Heleniña berra de que a leva o demo, os golpes continúan. Todos pensan que é o demo, mesmo a Meiga que chama por el. A xente foxe arrepiada dicindo que cheira a xofre.
(Moi breve)
A mesma decoración que o primeiro.
A cociña está baleira, entra Ramiliño, trae un bombo, uns cornos de godallo e un foco, fala coa súa sombra. Está todo contento porque a Heleniña xa non será meiga e conta como montou todo o barullo imitando o godallo e como todos o creron e fuxiron a fume de carozo. Volven a Lucrecia, o Epifanio, o Farón, a Subela... comentan os feitos, os medos e como escaparon. O Farón conclúe: Pauto do Demo! E estoura a gargallada do tolo.
Lingua biao
O biao é unha lingua kra-dai que se fala na provincia de Guangdong na República Popular da China.
Santa Susana
Santa Susana pode referirse a:
Sancroio, Vicinte, Outeiro de Rei
Sancroio é un lugar da parroquia de Vicinte no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Lobos de Isengarda
miniatura|dereita|220px|Interpretación dun lobo de Isengarda. Os Lobos de Isengarda son uns seres mitolóxicos que aparecen na obra de J. R. R. Tolkien. Descríbense coma hienas de gran tamaño empregadas polos orcos coma monturas.
A este tipo de animal atribúeselle un referente histórico real, La Bête du Gévaudan, ou a Besta do Gévaudan, besta que asoballou a rexión francesa do Gévaudan a finais do ano 1700, e que no seu tempo foi descrita coma un enorme animal de gran cabeza, flancos vermellos cunha raia negra no lombo, e un rabo peludo.
Este paralelismo entre os Lobos de Isengarda e a Besta do Gévaudan queda máis patente se cabe coa descrición que desta última se fai na película Pacto de Lobos.
Esport3
Esport3 é unha canle de televisión española propiedade de Televisió de Catalunya. A canle adícase exclusivamente ao deporte. Iniciou as súas emisións en probas o 18 de outubro de 2010 e as regulares o 5 de febreiro de 2011.
Historia
Comezou as súas emisións de forma regular o 5 de febreiro de 2011, ás 21:45h, cun pequeno acto de presentación no Camp Nou. A súa primeira emisión regular foi o partido de fútbol disputado entre o Fútbol Club Barcelona e o Club Atlético de Madrid, correspondente á 22ª xornada da Liga española de 1ª División.
Programación
A programación de Esport 3 ten retransmisións e acontecementos deportivos, sobre todo nas franxas horarias de máxima audiencia. A canle completa a súa programación apostando por programas que se centran no estilo de vida deportiva, potenciais valores emerxentes como o feito de estar en forma, a saúde ou o aire libre. Algúns programas que formaban parte de TV3 ou el 33 son emitidos nesta nova canle.
Septimio Severo
miniatura|225px|dereita|Busto de Septimio Severo en [[alabastro no Museo Capitolino de Roma.]]
Lucio Septimio Severo, nado en Leptis Magna (actual Al-Khums, Libia), na provincia de África, o 11 de abril do 145 e finado o 4 de febreiro de 211 en Eburacum (actual York), foi un Emperador romano que realizou o seu cursus honorum, durante os reinados de Marco Aurelio e Cómodo
Traxectoria
Fora nomeado cónsul e era gobernador de Panonia e Iliria, cando foi asasinado Pertinax. A entronización de Didio Xuliano creou un grande descontento no seo do exército nas provincias romanas. En Britania, foi nomeado emperador Clodio Albino e nas provincias orientais foi Pescenio Níxer o proclamado. Foi en Carnutum onde Septimio Severo, que engadiu o nome de Pertinax (Lucio Septimio Severo Pertinax) foi nomeado emperador. Como estaba máis achegado a Italia, dirixiu as súas lexións cara a Roma. Fíxose co control da frota ancorada en Rávena e, despois de rexeitar compartir o imperio con Didio Xuliano, chegou a Roma, sendo recoñecido polo Senado como o novo Emperador.
As súas primeiras medidas, foron o de darlle as honras debidas a Pertinax, nome que asociou ao seu para conseguir o apoio do pobo romano. A segunda grande medida foi a de ordenar a disolución das cohortes pretorianas, que foron trocadas por militares das súas lexións e que lle eran completamente fieis. Viaxou cara a Britania para se entrevistar con Clodio Albino e asocialo ao trono, entregándolle Britania, Galia e Hispania. A continuación levou o seu exército cara o Oriente, onde Pescenio Níxer non tomara medida ningunha para loitar, senón que fuxía das tropas de Septimio considerando o grande apoio que tiña entre os militares e reis de Oriente. Deste xeito, Septimio chegou a Bizancio esixindo a súa entrega, pero se negaron os seus gobernantes esperando a axuda de Pescenio Níxer e confiando nas súas inexpugnábeis defensas. Deixando asediada a cidade, Septimio continuou cara ao exército sublevado, ao que venceu en Isos, dando morte a Pescenio Níxer no mesmo campo de batalla. Virando sobre as súas costas, o sitio de Bizancio chegou ao seu terceiro ano, e a cidade rendeuse pola fame. Derrubou as murallas e fixo matar a todos os seus gobernantes. Comezaba o que seria un sinal de identidade de Septimio Severo: a crueldade coa que se desfacía dos seus inimigos.
Unha vez resolta a cuestión de Oriente, volveu a Roma e Clodio Albino xa estaba a facer movementos para unha nova guerra, xa que supoñía que Septimio non quedaría sen se mover para volver de novo á unidade do Imperio. O encontro das dúas forzas foi preto da actual Lión, e de novo Septimio Severo foi o vencedor, vitoria que outra vez o levaría a unha matanza entre os partidarios de Clodio e confiscacións dos seus bens.
miniatura|esquerda|225px|Cabeza de Septimio Severo conservada no Cologne, Römisch-Germanisches Museum.
O 2 de xuño do 197, Septimio entra de novo en Roma, e no seu primeiro discurso promete desenmascarar os senadores partidarios de Clodio Albino, rehabilitar a Cómodo do que se nomea irmán e dar garantías de continuidade á dinastía Severa, asociando ao trono aos seus fillos Xeta e Caracalla. Foron asasinados 41 senadores e os seus bens confiscados. A continuación deu festas ao pobo, aumentoulle a paga aos soldados, permitíndolles vivir coas súas mulleres nos campamentos e nomeou a C. Fulvio Plautiano prefecto dos pretorianos. Logo marchou de novo cara a Oriente para castigar aos partidarios de Pescenio Níxer e reconquistar as terras perdidas. Pacificou a xudeus e samaritanos, o rei de Armenia suplicou a amizade de Roma, conquistou Seléucida, Ctesifonte e Babilonia e firmou a paz cos partos. Con estas vitorias, conseguiu que o seu fillo Xeta fose nomeado César e Caracalla recoñecido como augustus.
Na súa viaxe de volta a Roma, Septimio visitou Siria e máis Exipto, pasando o inverno en Antioquía, reparando as vías de comunicación que unían esta provincia co Danubio. Celebra en Roma os dez anos de goberno. No 203-204 visita África. Embeleceu Leptis Magna, a súa cidade natal, con grandes obras públicas e edificios, mellorou a agricultura da zona e por vez primeira permitiu os africanos nas cohortes pretorianas. Volta a Roma no 204, prodúcese o asasinato de Plautiano no pazo imperial, ao parecer por Caracalla e en presenza do emperador, grande inimigo da dona de Emperador, Xulia Domna, que a partir de entón, comeza a súa influencia na política romana. Ata entón, dedicárase á filosofía, rodeándose especialmente de sofistas e o seu máis grande colaborador foi Emilio Papiniano, o derradeiro grande xurista do período clásico.
Despois da desvalorización do denario de prata, o Emperador, e para salvar as finanzas, concentrou nas súas mans a meirande parte dos ingresos. Todos os bens procedentes das confiscacións ingresábanse na caixa imperial, coñecida como ratio privata, os procedentes do ager publicus ían ao patrimonium. Para o desenvolvemento do comercio creou novos mercados (Pysos en Tracia) e ampliou os xa existentes. Prestou o maior interese en todo o que gardaba relación co exército. Permitiu que aos soldados se lles concedese a annus aureus con que a orde ecuestre quedou moi ampliada cos privilexios que iso comportaba. A paga dos soldados elevouse de 300 a 500 denarios anuais, a cobrar en metálico e non en especie como era o vello costume. Concedeu especiais prerrogativas aos centurións, creando unha caixa de auxilio e permitindo que os seus fillos accedesen ao Senado.
miniatura|225px|dereita|[[Aureus cuñado en 193 na honra da XIIII Gemina Martia Victrix, a lexión que o proclamou emperador.]] Equiparou as restantes provincias cos mesmos dereitos de Italia, creando algunha nova como Mesopotamia, a cidades que lle foran fieis durante a súa loita polo poder concedeulles a cidadanía romana. Levou ao Exipto a división municipal e sobre todo, o Senado perdeu a súa importancia política e a súa lexislación criminal referente aos seus propios membros. A lexislación, con máis de 400 leis publicadas tendeu a ser máis humanitaria e tendeu a mellorar as clases máis febles.
Tivo unha gran cultura grega e latina, interesándose pola filosofía e astroloxía. Era máis supersticioso que relixioso, pois coidaba e daba máis saña aos oráculos, soños e horóscopos, estando imbuído polo misticismo oriental, en parte influído pola súa dona, filla do sumo sacerdote de Baal en Siria. Nun primeiro intre amosouse tolerante cos cristiáns, elixindo un preceptor cristián para o seu fillo Caracalla, pero trocou despois da guerra pártica e incluso disgregando a Escola de Alexandría. A súa esposa rodeouse dun grupo de intelectuais, entre os que destacaba Filóstrato. Prestou especial atención ao embelecemento de Roma con novas construcións, como o Arco que leva o seu nome, erguido despois das súas campañas en Oriente. Restaurou o templo de Vesta, Vespasiano, o pórtico de Octavio, o Panteón, o teatro de Pompeio etc, comezando a construción das termas de Caracalla e do Trastevere, rematadas no 216.
No 208, acompañado da súa esposa e os seus fillos e o prefecto do pretorio Papiniano marchou cara a Britania para conquistar toda a illa. O tipo de guerra que facían os nativos, de guerrilla, non se prestaba á loita tradicional das armas romanas. Morre en Eburacum (York) o 4 de febreiro do ano 211, e existen dúbidas históricas se foi de morte natural ou envelenado polo seu fillo Caracalla, xa que foi aquí onde se destapou o odio mutuo entre os seus fillos e futuros emperadores, Xeta e Caracalla.
Ibn Sahib al-Salah
Abü Marwin 'Abd al-Malik b. Muhammad b. W a d b. Muhammad b. ibrihim al-Bai, coñecido como Ibn Sahib al-Salah, finado en 1203, foi un dos cronistas andalusís máis importantes dos almohades.
Traxectoria
A súa crónica do califato inaugurado por 'Abd al-Mu'min só se conservou parcialmente e leva o título da El-Mann bi-l-imüma a os al-mustaafina bi-un jacala-hum Allüh a'imma wu-saCala-hum al-würign wu-suhür al-imüm Mahdi al-muwahhidin, traducido como O don do imamato para os que non mereceron que os colocase Deus como homes púxoos como os seus herdeiros e a aparición da El-Mahdi dos almohades, de onde se deduciría que os almohades mesmos (lémbrese que Ibn Sahib al-Salah formaba parte dos luba, os «cadros» almohades) non estaban moi convencidos da súa propia lexitimidade relixiosa e política.
Javier Estévez Viana
Javier Estévez Viana, nado nas Neves cara 1903 e finado en Ponteareas o 14 de setembro de 1936, foi un comerciante e político galego.
Paranthropus robustus
esquerda|miniatura| Paranthropus robustus O Paranthropus robustus (tamén coñecido como Australopithecus robustus) é unha especie homínida que viviu entre hai 1'9 e 1 millón de anos no sur de África. Os primeiros restos da especie descubriunos en 1938 en Suráfrica Robert Broom, logo que un traballador dunha mina lle levase un fragmento de mandíbula que contiña un molar, de grandes dimensións, e que descubrira un rapaz da zona, que o conduciu a unha cova de Kromdraai, onde atopou máis restos, que el denominou Paranthropus robustus, aínda que no momento non triunfou e clasificouse como Australopithecus rubustus, pero actualmente boa parte dos especialistas opinan que son tan diferentes do resto dos Austrolopithecus que deben colocarse noutro xénero, polo que resucitaron o nome que lle dera Broom.
Javier Estévez Viana
Traxectoria
Sobriño de Alejandro Viana Esperón. Membro do Centro Republicano de Tui, pasou en 1933 a militar no Partido Republicano Radical Socialista. Militou despois en Izquierda Republicana e foi elixido vicesecretario da Juventud de Izquierda Republicana de Ponteareas en marzo de 1935. Comerciante en Ponteareas. Colaborou en Tribuna e Renovación e foi correspondente de El País en Ponteareas. Participou nos mitins da campaña para as eleccións de febreiro de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi membro do Comité de Defensa da República de Ponteareas. Tomada a vila polos facciosos, agochouse na casa duns correlixionarios preto do mosteiro de Canedo. Foi detido e ingresou no cárcere de Tui o 13 de agosto. Ás sete da tarde do 14 de setembro a Garda Civil e un grupo de falanxistas de Ponteareas levárono ao depósito municipal da vila. Foi torturado para que delatase o agocho dos republicanos fuxidos: malleiras, amputación dos órganos sexuais, perda das unllas e perforacións nos pulmóns con agullas. Levárono á praza da vila ameazándoo con matalo diante da casa da súa nai. Finalmente asasinárono no Cemiterio da Vila.
Paranthropus robustus
Os achados de Kromdraai consisten maioritariamente en restos de cranios, mandíbulas, dentes e máis algúns restos de ósos do brazo, os cadrís e os pés; mentres os achados de Swartkrans, tamén comenzados a escavar por Broom, son máis amplos incluíndo un cranio case completo e numerosos restos poscraniais.
Javier Estévez Viana
Vida persoal
Casou en Vigo con Isabel Sangermán Alfaro en novembro de 1929.
Paranthropus robustus
Características
O corpo do Paranthropus robustus era semellante ao Australopithecus africanus, pero moito máis robusto e grande, con premolares e molares moi grandes, aínda que os dentes dianteiros eran máis pequenos co que tiña máis humana. Tiña unha altura de 1'1 m as femias e 1'3 os machos, e o seu peso variaba entre os 40 e os 80 kg para os machos e 32–40 kg para as femias. Tiña un volume cranial de 530 cc, os seus brazos eran longos en relación ao corpo. Xunto os restos atopáronse ósos traballados nos extremos, o que indicarían que se utilizaban para escarvar, e algún tamén queimados, o que podería indicar a domesticación do lume, pero é difícil de saber.
Beiro de Arriba, Beiro, Carballeda de Avia
Beiro de Arriba é un lugar da parroquia da Beiro no concello ourensán de Carballeda de Avia na comarca do Ribeiro. Tiña 23 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 12 eran homes e 11 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 25 habitantes (13 homes e 12 mulleres).
Loureda, Boqueixón
San Pedro de Loureda é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 226 habitantes (122 homes e 104 mulleres) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 254 habitantes.
A Airexa, Freixo, A Fonsagrada
A Airexa é un lugar da parroquia de Freixo, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Lumpectomía
A lumpectomía é unha técnica cirúrxica para a eliminación dunha masa tumoral (benigna ou maligna) ou dun tumor localizado.
Lumpectomía mamaria
É un tipo de cirurxía conservadora, é dicir, onde non se elimina a totalidade da mama (mastectomía). Esta cirurxía consiste en resecar todo o tumor que se identifica xa sexa por apalpada ou por estudos de imaxe, como mamografía ou ecografía. En calquera dos casos, nesta cirurxía débese quitar 1 cm de tecido mamario san arredor do tumor, para evitar que exista unha reaparición do mesmo. Cando non se logra quitar 1 cm de tecido san, e na revisión histolóxica hai 3 mm de tecido san son suficientes para considerar unha boa marxe de resección.
A Pedreiriña, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños
A Pedreiriña é un lugar da parroquia de Malpica de Bergantiños no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 61 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 36 homes e 25 mulleres.
Un americano en París
Un americano en París (en An American in Paris) é un filme musical estadounidense inspirado na composición orquestral de 1928 An American in Paris de George Gershwin. Está protagonizado por Gene Kelly, Leslie Caron, Oscar Levant, Georges Guétary e Nina Foch. O filme está ambientado en París, e foi dirixido por Vincente Minnelli a partir dun guión de Alan Jay Lerner. A música é de George Gershwin, coas letras do seu irmán Ira e música adicional de Saul Chaplin, o director musical.
Lingua lakkia
O lakkia ou lakkja é unha lingua kra-dai que se fala na provincia de Guangxi na República Popular da China.
María Pérez Piñeiro
María Pérez Piñeiro, nada en Catoira o 11 de xuño de 1985, é unha deportista galega que competiu en piragüismo na modalidade de maratón. Gañou unha medalla de bronce no Campionato Mundial de Piragüismo en Maratón de 2011, e dúas medallas de bronce no Campionato Europeo de Piragüismo en Maratón nos anos 2007 e 2011.
Ademais gañou seis veces de forma consecutiva o Descenso Internacional do Sella en K2, de 2006 a 2011.
Traxectoria
Comezou no piragüismo no Club de Piragüismo As Torres de Catoira, competindo en probas de maratón. En 2005 debutou tanto no Campionato de Europa (na República Checa) como no Campionato do mundo (en Perth, Australia), finalizando 12ª de Europa e sétima do mundo en K1.
Ao ano seguinte pasou a competir en K2, formando parella coa vasca Naiara Gómez. Con ela gañou ese ano o Descenso Internacional do Sella, na categoría K2. Ademais quedaron ás portas das medallas no Campionato do Mundo celebrado en Francia, ao remataren en cuarta posición. En 2007 gañaron de novo o Descenso do Sella e lograron a medalla de bronce no Europeo de Trenčín, Eslovaquia, por detrás das embarcacións húngaras de Renáta Csay e Bereniké Faldum (ouro) e Zsófia Kollár e Judit Kollár (prata). No Mundial só puideron ser décimas.
En 2008 logrou o seu terceiro triunfo no Sella (quinto para Naiara Gómez) e quedou quinta no Mundial. Ao ano seguinte cambiou de parella ao deixar Naiara a competición por maternidade, e formou equipo coa palentina Mara Santos. Gañaron o Descenso do Sella e finalizaron sextas no Europeo celebrado en Polonia.
En 2010 volveu a formar parella con Naiara Gómez, coa que volveu gañar no Sella. Con todo, só puideron rematar na 12ª posición no Mundial celebrado en Banyoles. Repetiron vitoria no Descenso do Sella en 2011, ano no que lograron ademais o bronce no Campionato de Europa e o bronce no Campionato do Mundo celebrado en Singapur, quedando só a un segundo da prata.
Tras ese ano de éxitos viuse obrigada a emigrar a Inglaterra, onde traballou como mestra de castelán na pequena vila de Corsham e despois como camareira, e acabou por deixar o piragüismo. Volveu a Galicia en 2016 para traballar como cazadora de talentos da Federación Galega de Piragüismo.
Galardóns
En 2013 recibiu a Medalla Honorífica do Comité Olímpico Español.
O Arco, Freixo, A Fonsagrada
O Arco é un lugar da parroquia de Freixo, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Raxeira, Aguións, A Estrada
Raxeira é un lugar da parroquia de Aguións no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 37 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 18 eran homes e 19 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 38 habitantes (17 homes e 21 mulleres).
Conceição Lima
Maria da Conceição de Deus Lima, nada en Santana o 8 de decembro de 1961, é unha escritora de San Tomé e Príncipe, coñecida como Conceição Lima.
Traxectoria
Estudou xornalismo en Portugal, e licenciouse en Estudos Afro-Portugueses e Brasileiros no King's College de Londres. Traballou na radio, televisión e na prensa escrita en San Tomé e Príncipe. En 1993 fundou o semanario independente O País Hoje, que dirixiu até a súa desaparición. Reside e traballa como xornalista e produtora dos servizos de lingua portuguesa na BBC.
José María Maguregui
José María Maguregui, nado en Ugao-Miraballes (Biscaia) o 16 de xuño de 1934 e finado en Bilbao o 30 de decembro de 2013, foi un futbolista e adestrador de fútbol vasco. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección española.
Como futbolísta
A maior parte da súa carreira como deportista transcorreu no Athletic de Bilbao, onde formou parella no centro do campo con Mauri. Con este equipo gañaría unha Liga e tres Copas na década de 1950, marcando o gol do triunfo nunha das finais polo campionato "copero". Nesa década tamén foi sete veces internacional.
Como adestrador
Na súa faceta como técnico nos anos setenta e oitenta, Maguregui foi o máximo expoñente do fútbol conservador e de reborde de poderío físico na súa época.
Comezou adestrando un ano ao Miravalles C.D., pasando despois ao Sestao Sport. O seu bo papel no Sestao fixo que fichara polo Racing de Santander, en Segunda División, no ano 1972. Nos seus cinco anos neste equipo conseguiu dous ascensos a Primeira División deixando ao equipo asentado na máxima categoría.
No ano 1977 ficha polo Celta de Vigo trala dimisión do anterior adestrador, Toni Cuervo. Co equipo celeste consegue reconducir o mal inicio de tempada e o ascenso a Primeira División, pero problemas co contrato fan que non poida dirixir ao equipo nesa categoría.
De Vigo marchou ao AD Almería, co que conseguiu outro ascenso, o primeiro da historia do club almeriense, e para completar esa boa labor na primeira tempada na máxima categoría leva ao equipo á novena praza. Estes excepcionais dous anos fan que o fiche o RCD Espanyol, onde permanecería tres anos antes de volver a Santander para devolver ao Racing a Primeira División na tempada 1983-84. Nas diferentes etapas dirixiría ao Racing de Santander un total de nove tempadas, sendo o adestrador con máis encontros disputados do club.
Na tempada 1987-88 volve ao Celta, acabado de ascender a Primeira, pero non remataría o curso xa que ficharía polo Atlético de Madrid tras un moi bo inicio de tempada do club da cidade olívica.
Porén despois de adestrar ao Real Murcia volvería a Vigo a finais da tempada seguinte, a 1989-90, para tentar evitar o descenso, obxectivo que non lograría. Xa en Segunda División pronto sería destituído por Txetxu Rojo ante os malos resultados.
Xano (deus)
Na mitoloxía romana, Xano (en latín Ianus) é unha deidade que tiña dúas caras mirando para ambos lados do seu perfil. Pai de Fontus. Xano era o deus das portas, os comezos e os finais. Por iso se lle consagrou o primeiro mes do ano, xaneiro.
A súa representación habitual é bifronte, isto é, con dúas caras mirando en sentidos opostos. É o deus dos cambios e as transicións, dos momentos nos que se traspasa o pasado do futuro. A súa protección, esténdese cara aqueles que desexan variar a orde das cousas. Honrábase cada vez que se iniciaba un proxecto novo, nacía un cativo ou se contraía matrimonio.
O seu principal templo no Foro romano tiña portas que daban ao leste a ao oeste, para recibir luz da alba e do solpor, e entre elas situábase a súa estatua, con dúas caras, cada unha mirando en sentidos opostos. En todos os fogares se lle dirixía a pregaria matutina, e en toda tarefa doméstica procurábase a súa asistencia. Como deus dos comezos, invocábase publicamente o primo día de xaneiro (Ianuarius). Invócase tamén ao iniciar unha guerra, e mentres esta durase, as portas do seu templo ficaban sempre abertas, cando Roma estaba en paz, a portas fechábanse. Xano non ten equivalente na mitoloxía grega.
Ao igual que Prometeo, Xano é unha sorte de heroe cultural, xa que se lle atribúe, entre outras cousas, a invención do diñeiro, das leis e da agricultura.
As dúas caras reciben o nome de Xano Patulsio (patulsius) e Xano Clusivio (clusivius).
Sueste
miniatura|200px|Sueste (SE). Sueste é unha coordenada cartográfica situada entre o sur e o leste, a 45 grados de cada un deles. Por tanto, é un dos puntos colaterais da rosa dos ventos.
Cuadrantectomía
A cuadrantectomía, en cirurxía oncolóxica, é o termo médico para denominar a extirpación dun cuarto da mama.
A cuadrantectomía recoméndase nos casos nos que o tumor é de pequeno tamaño, o que ocorre dun 10 a un 20% dos casos. O tecido extirpado é o cativo abondo como para que non se aprecie unha diferenza significativa entre unha mama operada e a que non foi sometida a cirurxía.
Segundo demostrou o creador deste tipo de cirurxía, Umberto Veronesi, os índices de supervivencia entre as mulleres que foron intervidas con esta cirurxía que permite conservar a mama e as que foron sometidas a cirurxía máis agresiva ou á extirpación da totalidade da mama son semellantes.
Galería de imaxes da capela da Corticela
A capela da Corticela forma parte da catedral de Santiago de Compostela
David Mosquera
David Manuel Mosquera Lendoiro, coñecido como Petón, nado en Betanzos o 21 de agosto de 1978, é un deportista español que compite en piragüismo na modalidade de maratón. Gañou unha medalla no Campionato Mundial de Piragüismo en Maratón de 2011, e dúas medallas no Campionato Europeo de Piragüismo en Maratón nos anos 2014 e 2015.
Silvia Fernández de Gurmendi
Traxectoria
Estudou dereito na Universidade de Córdoba e a Universidade de Limoges, e obtivo posteriormente un doutoramento na Universidade de Buenos Aires. Ingresou no servizo exterior en 1989, entre 1994 e 2000 foi conselleira legal da delegación arxentina nas Nacións Unidas e en 2006 traballou como Directora Xeral de Dereitos Humanos no ministerio de Relacións Exteriores e Culto. Á súa vez, representou a Arxentina na Comisión Interamericana de Dereitos Humanos e a Corte Interamericana de Dereitos Humanos.
En novembro de 2009. foi elixida como xuíza na división de Cuestións-Preliminares da Corte Penal Internacional, destinada a xulgar o xenocidio e os crimes de agresión, de guerra e contra a humanidade. En marzo de 2015 foi elixida para presidir a corte até 2018. Previamente fora vicepresidenta da conferencia que decidiu a súa creación en 1998 e coordinara a División de Competencia, Complementariedade e Cooperación da fiscalía.
No ámbito académico traballou como profesora da Universidade de Buenos Aires, a Universidade de Palermo e actualmente faio na Universidade Americana.
Oural, Boqueixón
Santa María de Oural é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 435 habitantes (218 homes e 217 mulleres) distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 646 habitantes.
Invento
Un invento ou invención é un obxecto, técnica ou proceso que posúe características novedosas. Pode estar baseado nalgunha idea, colaboración ou innovación previa e o proceso da mesma require polo menos o coñecemento dun concepto ou un método existente que se poida modificar ou transformar nunha nova invención.
Con todo, algunhas invencións tamén representan unha creación innovadora sen antecedentes previos na ciencia ou a tecnoloxía que amplían os límites do coñecemento humano. En ocasións pódese conceder protección legal a unha invención por medio dunha patente.
O proceso inventivo
Ó longo da historia a humanidade inventou obxectos e métodos para realizar tarefas que satisfagan un determinado propósito dunha nova ou diverso xeito, en xeral co obxectivo de cumprir estes propósitos dunha forma máis rápida, máis eficiente, máis doada ou máis barata. Aínda que é evidente que a xente inventa, as circunstancias que facilitan ou optimizan o desenvolvemento de invencións están menos claras.
En termos xerais aínda que a inventiva responde en xeral a unha necesidade, non é descartable que dun ambiente rico en recursos xurdan novas experiencias que xeren invencións.
Hyacinthe Louis Rabino di Borgomale
Familia
Hyacinthe Louis era o fillo de F. Joseph Rabino di Borgomale, director xeral do Banco Imperial de Persia, procedente dunha familia orixinaria do Piemonte.
Invento
As ideas como punto de partida
A historia da invención está chea de tales casos, pois as invencións non xorden necesariamente na orde que sexa máis útil. Por exemplo, o deseño do paracaídas foi resolto moito antes da invención do voo autónomo. Outros inventos sinxelamente solucionan problemas para os cales non hai incentivo económico para os cales proporcionar unha solución.
Por outra banda, calquera barreira á posta en práctica pode sinxelamente ser adxudicada a limitacións da enxeñaría ou a tecnoloxía que eventualmente se puideran superar a través de avances científicos. A historia está tamén chea de exemplos de ideas que tomaron un certo tempo para facerse realidade física, segundo o demostrado polas varias ideas atribuídas primeiro a Leonardo da Vinci e ás que agora vese a súa aplicación diaria en forma práctica.
Hyacinthe Louis Rabino di Borgomale
Familia
Casou con Paule Pagès des Huttes (ca 1880-1947), filla do coronel francés R. J. Pagès des Huttes.
A figura de H. L. Rabino
H. L. Rabino recibiu a súa educación de xeito privado e o seu pai inculcoulle desde neno o interese polos estudos persas e de camiño colleu mestría na arte da caligrafía persa, e tamén chegou a describir a colección de moedas propiedade do banco que o seu pai dirixía.
Entre 1903 e 1905 traballou na sucursal do Banco Imperial Persa e como cónsul interino en Kermanshah e combinou esta actividade con actividades consulares no Kurdistán persa. Nesa época estudou a organización administrativa da zona e a realidade social e administrativa das tribos seminómades, e publicou diversos informes sobre estes aspectos.
En 1906 ingresou no servizo consular británico e foi destinado a Rasht como vicecónsul (1906-1912), onde no seu tempo libre estudou a xeografía, a historia, as moedas, as inscricións e outros aspectos da cultura das provincias do Caspio. Os constantes desprazamentos deste labor inducírono a publicar diversos libros, artigos e informes coas súas impresións das viaxes e acerca da cultura e da sociedade da costa sur do Caspio. Entre 1912 e 1916 estivo destinado como vicecónsul en Mogador (Marrocos), e de 1915 a 1922 como cónsul de Casablanca. Posteriormente foi cónsul no Cairo (1922-1924), cónsul xeral en Esmirna (1924-1928), en Salónica (1928-1929), no Cairo (1929-1937) e no Norte de África (1943-1945). Como colofón á súa carreira diplomática, entre 1945 e 1947 foi conselleiro na embaixada británica en París, a cargo do departamento de reclamacións de guerra.
Publicacións
Esta é unha escolma das monografías máis salientables publicadas por H. L. Rabino:
O Barreiro, Freixo, A Fonsagrada
O Barreiro é un lugar da parroquia de Freixo, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 contaba cun habitante, unha muller.
Ceca de Lucus Augusti
miniatura|[[Anverso e reverso dun ás da caetra a nome de César Augusto]] Na ceca de Lucus Augusti, se cadra unha ceca móbil, cuñáronse as primeiras moedas que se bateron en Gallaecia, probablemente no ano 25 a. C., no marco das emisións provinciais romanas.
Historia
O exército romano chegara ata o noroeste da Península Ibérica no marco das guerras cántabras desde a Lusitania o mando do legado imperial Publio Cornelio quen primeiro tivera o seu campamento en Astorga e máis tarde trasladárao a Lucus Augusti, alí no 25 a.C (ou quizais 23 a.C.) mandou cuñar moeda para pagar á media lexión (cinco cohortes) que estaba baixo o seu mando.
As moedas carecen de indicación de ceca polo que houbo autores como Borrell ou Mersan que atribuíron as cuñaxes a outras cecas da Península Ibérica; con todo, esa é hoxe unha opinión minoritaria.
Lingua jiamao
O jiamao é unha lingua kra-dai que se fala na provincia de Hainan na República Popular da China.
Zuera
Zuera é un concello español situado na provincia de Zaragoza, en Aragón. Atópase a 25 km ao norte da cidade de Zaragoza, en dirección Huesca. En 2016 tiña 7978 habitantes.
Xeografía
A vila de Zuera está emprazada en ambas as marxes do río Gállego, a 25 km de Zaragoza e a 46 km de Huesca. Pertencente á comarca de Zaragoza, é o cuarto concello con máis habitantes da mesma, despois da capital, Utebo e Cuarte de Huerva. O termo municipal, de 333,17 km², é o quinto máis grande da provincia e a maior parte dos asentamentos urbanos localízanse na ribeira do Gállego, seguindo o eixo lonxitudinal que marcan a autovía Mudéxar, a estrada N-330 e a liña de ferrocarril. Presenta fortes variacións topográficas, desde os 746 msnm de La Lomaza ata os 279 msnm do centro urbano, xunto ao río.
Conforma xunto coas localidades de San Mateo de Gállego, Villanueva de Gállego, Gurrea de Gállego, La Paúl e El Temple a rexión coñecida como Bajo Gállego, aínda que esta zona non funciona como comarca administrativa.
Demografía
Tiña en 2016 unha poboación de 7.978 habitantes, agrupados nos núcleos de Zuera, El Portazgo, Las Galias, Barrio de la Estación, Ontinar de Salz e Las Lomas del Gállego.
Festas e celebracións
As festas maiores celébranse entre o 25 e o 30 de agosto na honra a San Licer, patrón de Zuera. En Pentecoste realízase a romaría á ermida da Virxe do Salz. Outras celebracións destacadas son o San Xurxo, o 23 de abril, e a Festa do Cristo, a segunda fin de semana de setembro.
Betagarri
Betagarri é un grupo musical de Vitoria (País Vasco) formado a finais de 1992.
En febreiro de 1997 gravaron o seu primeiro disco, Betagarri, publicado por Mil A Gritos Records.
Os compoñentes do grupo son:
Galería de imaxes da torre da Berenguela
A torre da Berenguela é unha das torres da catedral de Santiago de Compostela
Arquivo
Un arquivo é o conxunto de documentos producidos por unha persoa, unha empresa ou unha institución. A xestión de arquivos de dimensións poboacionais só foi posible co xurdimento dos estados modernos, inda que na Idade Media xa existían bibliotecas, bases de datos (rexistros parroquiais) e xestión de contabilidade (foros) en dependencias eclesiásticas.
Entre os máis coñecidos na Península Ibérica están:
Bustelo, Vicinte, Outeiro de Rei
Bustelo é un lugar da parroquia de Vicinte no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 9 habitantes (8 homes e 1 muller).
Os Piñeiros, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños
Os Piñeiros é un lugar da parroquia de Malpica de Bergantiños no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na Comarca de Bergantiños. Tiña 22 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 13 homes e 9 mulleres.
Pousada, Boqueixón
San Lourenzo de Pousada é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 223 habitantes (107 homes e 116 mulleres) distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 56 habitantes.
Petros Márkaris
Petros Márkaris, nado en Istambul o 1 de xaneiro de 1937, é un tradutor, dramaturgo, guionista e narrador grego, coñecido especialmente polas súas novelas policíacas protagonizadas polo comisario Costas Kharitos.
Traxectoria
Naceu en Turquía nunha familia cristiá, de pai armenio (comerciante) e nai grega (ama de casa). Estudou secundaria no colexio austríaco de San Xurxo de Istambul, e despois estudou Economía en Grecia, Turquía, Alemaña e Austria antes de se especializar na cultura alemá e adicarse á tradución de autores como Bertolt Brecht, Thomas Bernhard ou Arthur Schnitzler. Foi moi eloxiada a súa tradución de Fausto de Goethe.
Comezou a súa carreira literaria en 1965 como dramaturgo, coa peza Η ιστορία του Αλή Ρέτζο. Desde entón escribiu teatro, guións cinematográficos -coescribiu cinco filmes canda o director Theo Angelopoulos- e a súa famosa serie detectivesca do comisario Charitos, traducida a varios idiomas. Creou o detective Costas Kharitos, un desenganado policía ateniense, para facer unha representación crítica —que el cualifica de brechtiana—, da sociedade actual, logo de escribir durante varios anos os guións da serie televisiva Anatomía dun crime.
Pesqueira
Un caneiro ou pesqueira é unha construción tradicional, consistente nunha presa nun río para poder pescar.
Como topónimo, pode referirse a:
Carballoguidín, Freixo, A Fonsagrada
Carballoguidín é un lugar da parroquia de Freixo, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE en 2015 tiña 5 habitantes (4 homes e 1 muller).
Lingua hlai
O hlai ou li é unha lingua kra-dai que se fala na provincia de Hainan na República Popular da China.
Colaboración Cochrane
A Colaboración Cochrane é unha organización sen ánimo de lucro que reúne a un grupo de investigadores de ciencias da saúde de máis de 11.500 voluntarios en máis de 90 países que aplican un rigoroso e sistemático proceso de revisión das intervencións en saúde. Recentemente tamén se estudaron os resultados de estudos observacionais como as probas diagnósticas e cohortes. Os resultados destas revisións sistemáticas publícanse na Biblioteca Cochrane Cochrane Library.
Historia
O seu nome provén de Archie Cochrane (1909–1988), un epidemiólogo británico que apoiou a creación e a organización do Servizo de Saúde británico. El cría que as intervencións en saúde que demostraron a súa efectividade deben ser de balde e criticou que os médicos non sintetizasen en ben dos pacientes e dos sistemas de saúde, os resultados dos ensaios clínicos sobre diferentes temas do medicamento clínico e da saúde pública. A Colaboración Cochrane foi fundada en 1993 baixo o liderado de Iain Chalmers no Reino Unido e noutros lugares, para facilitar as revisións sistemáticas de ensaios controlados aleatorios en todos os eidos da atención da saúde.
Galería de imaxes das torres da catedral de Santiago de Compostela
Imaxes das torres da catedral de Santiago de Compostela
Ferrocarril
miniatura|Ferrocarril na [[Arxentina.]]
O ferrocarril, camiño de ferro ou ferrovía é o modo de transporte baseado na condución de vehículos por unha vía formada por dous carrís metálicos que se manteñen paralelos grazas a unha estrutura de travesas de madeira ou formigón que os fixan á plataforma pola que discorren. Orixinariamente os carrís foron de ferro, aínda que hai antecedentes de madeira, de aí o nome de ferrocarril, que atoparemos como ferro-carril nas antigas publicacións. A partir de 1870 os carrís foron construídos de aceiro. O termo inclúe tamén os trens e as instalacións anexas. A eficacia do ferrocarril como modo de transporte está sometido ó compromiso de equilibrar o suposto ideal en canto a seguridade e mínimo consumo enerxético –a vía perfectamente recta cun desnivel 0–, pero máximo custo de construción, e a capacidade de adaptar o trazado ás características orográficas e o relevo do terreo polo que tal vía discorre ó mínimo custo económico e ambiental posible.
No universo do ferrocarril hai que distinguir: a infraestrutura, a obra civil e o material rodante. A infraestrutura agrupa tódolos elementos de enxeñería precisos para o desenvolvemento do transporte: plataforma, vías, pontes, viadutos, túneles, tendido eléctrico ou catenaria, sistema de sinalización, sistemas de seguridade etcétera. A obra civil inclúe as construcións necesarias para relacionar o ferrocarril cos seus usuarios: estacións, almacéns, plataformas... Para rematar, o material rodante é o conxunto de elementos móbiles que permiten a existencia do transporte ferroviario e que especialmente coñecemos polo nome de tren. Clasifícase, en primeira instancia, en: material motor, que agrupa os elementos de tracción (locomotoras e tractores de manobras), e material remolcado que está formado polos vehículos adicados ó transporte de mercadorías, vagóns de pasaxeiros ou coches e doutros servizos como os postais que son denominados furgóns. Hai unha terceira categoría, dentro desta clasificación, que é a formada polo material autopropulsado: son unidades nas que a motorización e a tracción está instalada ó longo da composición, como acontece nos automotores e nas unidades eléctricas chamadas tranvías, ou conta con cabezas motrices en ámbolos dous extremos da composición formando unha unidade indivisible, como sucede nas modernas unidades eléctricas e algúns trens de alta velocidade.
Historia
O primeiro transporte de viaxeiros sobre "carrís de ferro" realizouse en 1801, con vagóns puxados por cabalos, entre as localidades inglesas de Wandsworth e Croydon. En 1803 Richard Trevithick construíu a primeira locomotora de vapor que se movía sobre carrís.