cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Voo 123 de Japan Airlines
Atraso na operación de rescate
miniatura|180px Controladores da Forza Aérea dos Estados Unidos na base aérea de Yokota, situada preto da traxectoria de voo do avión, estiveran monitorizando as chamadas de axuda. Mantiveron o contacto durante todo o percorrido cos oficiais de control de voo xaponeses e dispuxeron a súa pista para a aterraxe do aparello. Despois de perder o contacto no radar, un C-130 estadounidense da 345 TAS pediu permiso para buscar o avión perdido. A tripulación do C-130 foi a primeira en ver o lugar do impacto un 20 minutos despois de que ocorrese, mentres aínda era de día. A tripulaión comunicouse por radio coa base de Yokota para alertalos e dirixiu un helicóptero Huey da USAF dende a base ata o lugar do accidente. Os equipos de rescate preparáronse para baixar Marines co guindastre do helicóptero. A pesar de que os estadounidenses ofrecéronse para axudar na localización e recuperación do avión accidentado, as autoridades xaponesas rexeitaron o ofrecimento, anunciando que as Forzas de Autodefensa do Xapón poderían facer o traballo sen axuda externa.
Aínda que un helicóptero das Forzas de Autodefensa finalmente divisou os restos durante a noite, a pobre visibilidade e o difícil terreo montañoso impedíronlle aterrar no lugar. O piloto informou dende o aire que nona había sinais de superviventes. Baseándose nese informe, o persoal de terra das Forzas de Autodefensa non se dirixiron á zona a noite do accidente. En cambio, pasaron a noite en tendas improvisadas construíndo ramplas de aterraxe de helicópteros e realizando outros preparativos a 63 quilómetros dos restos. Os equipos de rescate non chegaron á zona doaccidente ata a meñá seguinte. O persoal médico atoparía posteriormente corpos con feridas que indicaban que o individuo sbrevivira ao impacto para morrer despois dun shock ou da exposición durante a noite ás condicións climatolóxicas da montaña. Un médico dixo "Se o descubrimento fose dez horas antes, poderíamos ter atopado máis superviventes".
A asistente de voo Yumi Ochiai, unha das catro superviventes dos 524 ocupantes do avión, contou dende a súa cama do hospital que recordaba as luces e o son do helicóptero pouco despois de que espertase entre os restos, que puido escoitar a outros superviventes berrar e xemer e que eses sons foron desaparecendo ao longo da noite.
Causa
A causa oficial segundo o informe publicado pola Comisión de Investigación de Accidentes de Aviación xaponesa é a seguinte:
Denellón, Nantón, Cabana de Bergantiños
Denellón é un lugar da parroquia de Nantón no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 15 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 9 homes e 6 mulleres.
Luxemburgo
Luxemburgo é un país desenvolvido cunha economía avanzada e un dos PIB (PPA) per cápita máis altos do mundo. A cidade de Luxemburgo foi declarada Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 1994 debido á excepcional conservación das vastas fortificacións e dos cascos históricos.
Luxemburgo é membro fundador da Unión Europea, OCDE, as Nacións Unidas, OTAN e Benelux. Formou parte do Consello de Seguridade das Nacións Unidas por primeira vez en 2013 e 2014. A partir de 2022, os cidadáns de Luxemburgo tiñan acceso sen visado ou visado á chegada a 189 países e territorios, o que o pasaporte luxemburgués ocupaba o cuarto lugar do mundo, empatado con Finlandia e Italia.
Historia
A historia rexistrada do Gran-Ducado do Luxemburgo comeza coa construción do Castelo do Luxemburgo na Idade Media. En torno desta fortaleza desenvolveuse gradualmente unha cidade, que se transformou no centro dunha pequena mais importante nación con gran valor estratéxico para Francia, Alemaña e os Países Baixos. Despois de séculos de conquistas e goberno por estados estranxeiros, o Luxemburgo acabou por se tornar nunha nación independente e neutral no século XIX.
Porén, o país foi repetidamente atacado por Alemaña no século XX, o que o levou a abandonar a súa política de neutralidade despois da segunda guerra mundial, cando se tornou nun membro fundador da OTAN, das Nacións Unidas e da Comunidade Económica Europea (máis tarde Unión Europea).
Aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan
O aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan (IATA: TPE, ICAO: RCTP) é un aeroporto internacional que serve á capital de Taiwán, Taipei, e á zona norte da illa. Situado a uns 40 km ao leste de Taipei, no distrito Dayuan, é o aeroporto máis grande de Taiwán. É un dos cinco do país con voos internacionais regulares, e é de lonxe o máis concorrido deles. Nel están os principais centros de conexión internacionis de China Airlines e EVA Air.
Luxemburgo
Subdivisións
Luxemburgo está subdividido en tres distritos, que están divididos en cantóns:
Xeografía
190px|dereita|Mapa de Luxemburgo miniatura|Ponte de Adolfo Luxemburgo é o sétimo menor país de Europa, atopándose no posto 167 a nivel mundial. O Gran Ducado ten un territorio de carácter montañoso e con extensas masas boscosas. O relevo presenta dúas rexións diferenciadas: no norte, chamado Oesling, esténdense os contrafortes meridionais do macizo montañoso das Ardenas, cunha altura máxima de 500 metros, e pola que discorren os afluentes do Mosela. Ao sur, o Gutland, constitúe unha extensa chaira, prolongación da conca parisiense. De leste para oeste, o país é atravesado polo Sauer (Sûre en francés), afluente do Mosela, que pola súa beira dereita recibe o Alzette e pola esquerda o Our e o Clerf, entre outros.
A paisaxe luxemburgués complétase co curso do Mosela, que discorre polo sector oriental, trazando a fronteira con Alemaña.
Aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan
O aeroporto abriu para operacións comerciais en 1979 e é un importante centro de conexión de pasaxeiros e punto de entrada a destinos asiáticos da rexión. O eroporto foi antigamente coñecido como Aeroporto Internacional Chiang Kai-shek ata que o nome foi cambiado o día 6 de setembro de 2006 para o actual.
O aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan é un dos dous aeroportos que serven a Taipei e ao norte de Taiwán; o outro, o aeroporto de Taipei Songshan, está situado dentro dos límites da cidade de Taipei e funcionou como aeroporto internacional da cidade ata 1979. No presente dende Songshan só hai principalmente voos chárter, moitos dos cales son cara e dende China, voos domésticos, e algúns voos internacionais cara distintos lugares da China, Seúl e Toquio.
En 2016 por Taiwán Taoyuan pasaron 38,6 millóns de pasaxeiros e 1 900 millóns de quilos de carga. O aeroporto é o 11º máis concorrido do mundo en termos de pasaxeiros internacionais, e o 6º en termos de tráfico de mercadorías en 2015.
Luxemburgo
Xeografía
O clima é continental, húmido, máis rigoroso nas rexións altas do norte, e máis moderado no sur. As precipitacións anuais son copiosas, os veráns frescos, mentres que os invernos son suaves.
A capital, Luxemburgo é a poboación máis grande do país. Outras cidades importantes son Esch-sur-Alzette, para o suroeste da capital e Echternach, ao leste, contra a fronteira con Alemaña.
Cultura
A situación lingüística de Luxemburgo é caracterizada pola práctica e o recoñecemento de tres idiomas oficiais: francés, alemán e luxemburgués. O plurilingüismo de Luxemburgo resulta da coexistencia de dous grupos étnicos, un románico e outro xermánico.
A lei do 26 de xullo de 1843 reforzou o bilingüismo, introducindo o ensino do francés nas escolas primarias.
O luxemburgués, un dialecto do alemán moi influído polo francés, nativo da rexión de Mosela, foi introducido na escola primaria en 1912.
Ata 1984, o uso oficial das linguas estaba baseado nos decretos de 1830, 1832 e 1834, os cales permitían elixir libremente entre o francés e o alemán. O francés foi o preferido para a administración. O luxemburgués aínda non tiña status oficial.
A revisión constitucional de 1984 deulles aos lexisladores a posibilidade de regular os idiomas mediante lei. O 24 de febreiro de 1984 unha lei fixo que o luxemburgués fose o idioma oficial: "O luxemburgués é a lingua nacional dos luxemburgueses" di o seu artigo 1. Ademais, esta lei recoñeceu os tres idiomas utilizados (o francés, o alemán e o luxemburgués) como linguas oficiais. O francés aínda permanece como o idioma da lexislación (segundo recolle o artigo 2 da citada norma), debido á aplicación do código civil napoleónico. O artigo terceiro establece como linguas administrativas e xudiciais ao francés, alemán e luxemburgués.
O luxemburgués é ensinado nas escolas, despois do francés e o alemán. É ensinado só unha hora e durante os primeiros anos da escola secundaria. Nas escolas secundarias tamén se ensina inglés e moitas veces un dos seguintes idiomas: latín, español ou italiano. A nivel universitario, o multilingüismo fai posible que os estudantes poidan continuar a súa educación superior en países nos que se fale alemán, francés ou inglés.
Alegría (flamenco)
miniatura|270x270px|Cádiz. As alegrías son un pau flamenco que forma parte do grupo das cantiñas, que son os castes de Cádiz por excelencia.
Estrutura
A copla ou estrofa das alegrías adoita ser de catro versos octosílabos ou ser a estrofa que recibe este mesmo nome: alegría. A súa melodía é de carácter festivo e incita ao baile. O seu ritmo está condicionado pola métrica do compás da soleá, pero diferénciase dela en que o seu tempo é moito máis rápido.
Orixe
Parece que a alegría deriva da xota navarro-aragonesa, que enraizou en Cádiz durante a ocupación francesa e a celebración das Cortes de Cádiz. Por iso as súas letras clásicas conteñen tantas referencias á Virxe do Pilar, o río Ebro e Navarra.
Un exemplo é Yo le di un duro al barquero, que cantaba La Niña de los Peines e que gravou Estrella Morente no seu disco Mi cante y un poema, co título Coquinas.
Crese que foi Enrique Butrón quen fixou o estilo flamenco actual das alegrías e Ignacio Espeleta quen introduciu o característico “tiriti, tran, tran...”. Algúns dos intérpretes máis coñecidos das alegrías son Enrique el Mellizo, Chato de la Isla, Pinini, Pericón de Cádiz, Aurelio Sellés, La Perla de Cádiz, Chano Lobato e El Folli.
Vestiario
As bailaoras levan un vestido longo até o nocello con voados na parte de abaixo, adornados con cintas ou encaixes. As mangas poden ser longas ou curtas, con pregues ou con voados. Locen as bailaoras fermosas mantillas con bordados de flores e longos flocos. Completan a súa vestimenta con flores, peites, pendentes de coral e zapatos de tacón. Tamén é común o uso do traxe de flamenca.
Conservación
En Cádiz celébrase anualmente o Concurso Nacional de Alegrías.
Dele Ajiboye
Oladele Muniru Ajiboye, nado en Osogbo o 7 de agosto de 1990, é un futbolista nixeriano, que xoga de porteiro no Pontevedra CF. No mundo do deporte é coñecido como Dele Ajiboye.
Traxectoria
Ajiboye comezou a súa carreira no Prime F.C.. En setembro de 2008 fichou polo Wikki Tourists F.C., cos que xogou 14 partidos. O 16 de setembro de 2009 chegou a Pontevedra. Na tempada 2010-2011, na que xogou co dorsal nº 13, viuse afectado pola crise económica do club granate.
Foi internacional nas categorías inferiores da selección de fútbol de Nixeria, gañando o campionato sub-17 da FIFA celebrado en Corea do Sur en 2007. O 15 de decembro de 2008 recibiu a convocatoria da selección sub-20 para o Campionato da Mocidade de África de 2009, celebrado en Ruanda, e participou no campionato do mundo sub-20 da FIFA celebrado en Exipto en 2009.
Aceite
Etimoloxía
A palabra aceite ven do árabe az-zait, o zume da oliva, e este do arameo zayta. É sinónimo de óleo, do latín oleum, pero este termo emprégase só para os sacramentos da Igrexa católica e na arte da pintura. Orixinalmente a palabra designaba o aceite de oliva, logo xeneralizouse para denominar a numerosos líquidos graxos de orixes diversas.
O aceite máis antigo probablemente sexa o de sésamo, sábese que o usaban os exipcios. Os gregos usaron aceite de oliva e en Atenas a oliveira era considerado unha árbore sagrada e foi símbolo da vida da cidade. Na antigüidade o aceite servía para a alimentación, para a iluminación e para uso relixioso (os óleos para unxir).
Aceites comestibles
Existen diversos aceites animais coma os aceites de balea, de foca ou de fígado de bacallau que chegaron a consumirse pero actualmente na cociña só se utilizan aceites vexetais, extraídos de sementes, froitas ou raíces. En xeral os aceites vexetais achegan ácidos graxos insaturados e son ricos en vitamina E. O seu valor enerxético é de 900 kcal cada 100 g.
Clasificación dos aceites
Pódense distinguir dous tipos de aceite, os virxes e os refinados. Os primeiros son os extraídos mediante unha presión en frío, estes conservan o sabor da froita ou semente da que son extraídos. Os principais aceites virxes que se comercializan son os de oliva e xirasol (inda que a maioría destes último son refinados), algúns de sementes (como colza, soia, pebidas de uva) ou dalgúns froitos secos (noz, améndoa, abelá).
Os aceites refinados son aqueles que se someten a un proceso (refinado) que permite obter un aceite que responde a certos criterios: organolepticamente é dun sabor neutro, visualmente está limpo e cunha cor adecuada, e ademais é seguro alimentariamente e permite unha mellor conservación. Esta técnica úsase para modificar aceites que non son aptos para o consumo humano (aceite lampate, extraído do bagazo da oliva) ou para poder aumentar a produción de determinados produtos que, se fosen sometidos a unha simple presión en frío para obter un aceite virxe, non resultarían rendibles economicamente (sementes de xirasol).
Adóitanse utilizar mesturas de aceites virxes e refinados para achegar sabor e cor a estes últimos. O caso máis habitual é o do aceite de oliva. No caso do aceite de xirasol é estraño que se mesture.
Aceites combustibles
Os aceites combustibles son unha variedade de mesturas líquidas de cor amarelenta a parda clara provenientes do petróleo cru. Certas substancias químicas que se encontran neles poden evaporarse doadamente, en tanto que outras poden disolverse máis doadamente en auga.
Son producidos por diferentes procesos de refinación, dependendo dos usos a que se designan. Poden ser usados como combustibles para motores, lámpadas, quentadores, fornos e estufas, tamén como solventes.
Breixo mártir
Breixo mártir ou San Breixo de Lisboa é un santo do século III da Igrexa Católica cuxa festividade litúrxica se celebra o 1 de outubro. Foi especialmente venerado na Gallaecia e na Lusitania e máis tarde no Reino de Galicia e no Reino de Portugal. Nos territorios da actual Galicia e Portugal existen aínda un número considerable de parroquias e lugares baixo súa a advocación. O mosteiro de Santos-o-Novo de Lisboa garda as principais das súas reliquias
Aceite
Aceites combustibles
Algúns aceites combustibles comúns son o queroseno, o aceite diésel, os combustibles para avións a reacción, o aceite de cociña e o aceite para calefacción. Distínguense un dos outros pola composición de hidrocarburos, os puntos de ebulición, os aditivos químicos e os usos.
Breixo mártir
Fontes
Ademais da tradición nacional galaico-portuguesa, existen referencias á súa condición de mártir no Martyrologium de Usuardo que se remonta ao século IX. O seu martirio e os lendarios prodixios que o seguiron atópanse recollidos no Códice CV-23d depositado na Biblioteca de Évora.
Krai de Krasnodar
O krai de Krasnodar (en ruso Краснодарский край) é un suxeito federal de Rusia, un krai, localizado no Distrito Federal Sur. Posúe un territorio de tamaño modesto, 76.000 km², sendo o número 23 na lista de territorios rusos ordenados pola súa extensión. Este krai é o máis poboado do Distrito Federal Sur e o terceiro máis poboado de Rusia. o seu centro administrativo é a cidade de Krasnodar.
Xeografía
dereita|miniatura|[[Lago Abrau.]] dereita|miniatura|Prados alpinos no [[raión de Apsheronsk.]] dereita|miniatura|[[Bosque caducifolio no raión de Abinsk.]] dereita|miniatura|Solpor no [[mar Negro, Gelendzhik.]]
O krai de Krasnodar arrodea a parte occidental da Ciscaucasia e parte das ladeiras setentrionais do Gran Cáucaso. As súas fronteiras, no sentido do reloxo desde o oeste, son Ucraína—da cal está separada polo estreito de Kerch e o mar de Azov—óblast de Rostov de Rusia, krai de Stavropol e a República de Karacheyevo-Cherkesia e a República de Abkhazia, disidente do país de Xeorxia. O territorio deste krai, rodea a República de Adiguesia. A fronteira austral do krai de Krasnodar está formada polo que queda da costa do mar Negro de Rusia, co porto máis importante (Novorossiysk) e o balneario (Sochi) nesta parte do país.
Xeograficamente, a área está dividida en dúas partes polo río Kuban. A parte norte, designada moitas veces co nome Kuban, representa dous terzos da área do krai e está composta por chairas correspondentes á estepa póntica, e o terzo sur, historicamente coñecido como Circasia, é a extremidade occidental do sistema montañoso do Cáucaso (o pico máis alto é o Tsajvoa, 3345 m), dentro da ecorrexión do complexo forestal submediterráneo de Crimea.
O maior lago da rexión é o lago Abrau, na zona vinícola de Abrau-Djurso.
Clima
Os dous terzos norte do territorio teñen un clima continental con invernos relativamente fríos (no 2006 rexistráronse -33.7 graos en Krasnodar) e veráns calorosos. Á beira do mar Negro, ao norte de Tuapse, ten un clima mediterráneo, e polo sur, un clima subtropical húmido.
Recursos naturais
O territorio do krai de Krasnodar posúe numerosos recursos naturais. Concéntranse sobre todo nas zonas de montaña e nas súas abas. Atopáronse depósitos de petróleo, gas natural, marga, calcarios, area, grava, ferro, apatita e halita. O krai de Krasnodar foi a primeira rexión de Rusia en explotar os seus xacementos de petróleo. A extracción comezou en 1864.
A madeira constitúe outro importante recurso para o krai. O bosque recobre unha superficie de 18 000 km² e ten unha grande importancia ambiental. O carballo e a faia ocupan respectivamente o 49% e o 19% da superficie forestal.
Zona horaria
right|75px O krai de Krasnodar localízase na Zona Horaria de Moscova (MSK/MSD). UTC +0300 (MSK)/+0400 (MSD).
Historia
Antes da revolución de Outubro de 1917, a maior parte do territorio do krai de Krasnodar moderno era parte da óblast de Kuban, creada en 1860 nos terreos dominados pola hoste de Cosacos do Mar Negro, o sector occidental da liña de defensa fortificada do Cáucaso. A óblast de Kuban era o territorio da hoste dos cosacos do Kuban. En 1900, a óblast contaba con cerca de dous millóns de habitantes. En 1913, a óblast de Kuban ocupaba a segunda posición en Rusia en canto á produción de gran e a primeira en canto á produción de pan. Tamén se fomentou a industria activamente en canto á elaboración de produtos agrícolas e a industria química, favorecidas pola construción do ferrocarril. Tras varias reformas administrativas, o krai de Krasnodar foi establecido o 13 de setembro de 1937.
Demografía
miniatura|[[Novorosiisk.]] miniatura|Vista de [[Sochi desde o mar Negro.]] miniatura|O [[río Kubán|Kubán, cerca de Ust-Labinsk.]] miniatura|Vista do litoral en [[Gelendzhik.]] miniatura|Praza da [[Revolución de Outubro, en Krasnodar.]] miniatura|[[Lago Kardyvach e val do Mzymta, na cordilleira de Kutejeku, ókrug urbano da cidade de Sochi.]] A poboación concéntrase na cunca do río Kuban, que tradicionalmente era terra dos cosacos. Os cosacos de Kuban hoxe en día son considerados como parte dunha etnia rusa, aínda que aínda son unha minoría importante cos seus dereitos nesta área. Outros grupos étnicos notables son os armenios (a maioría hamshenis cristiáns) que se estableceron alí desde o século XVIII.
Grupos étnicos
O censo ruso do ano 2002 declaraba a existencia de 33 grupos étnicos de máis de 2.000 integrantes cada un, facendo deste Suxeito Federal un dos máis multiculturais de Rusia. Os habitante identificáronse como membros de máis de 140 grupos étnicos, que inclúen os seguintes:
Divisións administrativas
miniatura|500px|O krai de Krasnodar e as súas subdivisións (os números do mapa corresponden cos indicados á esquerda na lista de divisións). O krai de Krasnodar está dividido en sete ókrugs urbanos e 37 raións:
Economía
Destacan na estrutura do PIB do krai o transporte (16.2 %, fronte ao 8.2% de toda Rusia) e a agricultura (16 % contra 7.8 % en Rusia). O peso específico da industria en comparación coas porcentaxes medias da Federación é da metade (16 % respecto ao 33 % na Federación Rusa e o 23 % no Distrito Federal Sur.
A industria está centrada na transformación das producións locais. O sector alimenticio ocupa o 42,8 % do volume xeral da produción industrial; por detrás del van a industria electroenerxética (13.4 %), a produción de combustible (10,5 %), a enxeñaría mecánica e a industria metalúrxica (9,4 %) e a industria dos materiais de construción (7,9 %). Os sectores químico e da madeira representan un 3—4 % da produción industrial.
Transporte
O krai de Krasnodar conta con cinco aeroportos, operados por Basel Aero (Базэл Аэро). Os de Krasnodar, Anapa e Sochi son aeroportos internacionais. Gelendzhik e Yeisk son para voos nacionais.
Polo krai de Krasnodar pasan a estrada federal M4 Moscova-Novorossisk (parte da ruta europea E115), a autoestrada M29 Cáucaso (parte da ruta europea E50), a autoestrada M25 Novorossisk-estreito de Kerch (parte da ruta europea E97), a autoestrada M27 Dzhubga-fronteira con Abckhazia (parte da ruta europea E97) e as estradas A146, A148 e P253. Hai proxectos para construír unha ponte entre a península de Crimea e o krai, entre Ucraína e Rusia.
Os ferrocarrís da rexión son propiedade de RZhD e están vinculados ao ferrocarril do Cáucaso Norte. As liñas que pasan polo krai diríxense cara ao krai de Stavropol, Abckazia e Ucraína (por Crimea, mediante un transbordador para trens).
As cidades portuarias no mar de Azov son Yeisk e Temriuk. No mar Negro atópanse Port Kavkaz, Taman, Anapa, Novorossisk, Gelendzhik, Tuapse e Sochi.
Lindsay Lohan
Lindsay Lohan, nada o 2 de xullo de 1986 en Nova York, é unha actriz, cantante pop e modelo estadounidense.
Traxectoria
miniatura|dereita|Lindsay Lohan en 2006 na presentación dunha colección de Calvin Klein. Lohan comezou a súa carreira profesional como modelo infantil aos tres anos, facendo tamén anuncios comerciais na televisión, fixo o seu primeiro papel cinematográfico aos once anos no filme de Disney The Parent Trap, aínda que se fixo coñecida entre 2003 e 2005 por protagonizar Freaky Friday, Mean Girls e Herbie: Fully Loaded, e despois apareceu nos filmes independentes de Robert Altman's A Prairie Home Companion e Emilio Estevez Bobby.
En 2007 interrompeu a súa carreira por conducir ebria e por posesión de droga, realizou tratamentos en centros de rehabilitación e finalmente volveu actuar, aparecendo na serie de televisión Ugly Betty en 2008 e no telefilme Labor Pains. No ano 2010 actuou no filme de Robert Rodriguez Machete.
Como cantante Lohan realizou o seu primeiro álbum en 2004, Speak ao que lle seguiu A Little More Personal (Raw) en 2005, ademais de interpretar cancións que forman parte da banda sonora dalgunhas películas nas que actuou. No 2008 lanzou un sinxelo chamado Bossy que formaría parte do seu terceiro disco de estudio, Spirit In The Dark, un disco no que comezou a traballar no 2007, pero que aínda non foi publicado, a pesar de que a súa data de publicación estaba prevista para o ano 2009. Algunhas cancións deste disco foron filtradas e colgadas en Youtube ("Stuck", "I Wanna Be Bad", "Too Young to Die", "Can't Stop, Won't Stop", "Stay" e "Walka Not a Talka"), aínda que se descoñece se son demos ou a versión final delas, así como tamén se descoñece aínda a data na que este CD estará no mercado.
Aceite
Aceites minerais
Emprégase esta denominación para aceites obtidos por refinación do petróleo e cuxo uso é o de lubricantes.
O bosque animado (filme)
O bosque animado (en El bosque animado, sentirás su magia) é unha película de animación estreada en 2001. Baseada na novela O bosque animado de Wenceslao Fernández Flórez, foi a primeira película de animación 3D realizada en Europa. A novela xa fora adaptada ao cinema por José Luis Cuerda en 1987.
Características
Producida por Dygra Films e dirixida por Ángel de la Cruz e Manolo Gómez, realizouse en 3D tras un traballo de 4 anos no que participaron máis de 400 profesionais. Contou cun orzamento de 550 millóns de pesetas.
Galardóns e nomeamentos
A película gañou os premios ao mellor filme de animación e á mellor canción nos Premios Goya 2002. Ademais, conseguiu os seguintes galardóns: mellor longametraxe de animación no Chicago International Children´s Film Festival en 2002, Premio da Crític no Fantasporto en 2002, mellor Película no Carrousel International du Film de Rimousky en 2002 (Québec), mellor película segundo o xurado infantil do festival de ZLIN en 2002 (República Checa), sete premios Chano Piñeiro do audiovisual galego (mellor película, mellor dirección, mellor guión, mellor Banda Sonora Orixinal, mellor iluminación, mellor dirección artística e mellor dirección de produción), Premio Galicia de Comunicación da Xunta de Galicia en 2001, Premio AGAPI 2000 á mellor multimedia pola web do filme e Premio Rosa do Deserto no I Festival Internacional de Cine do Sáhara, Tinduf, Alxeria, 2003.
A cantante Luz Casal interpretou dúas das cancións da Banda Sonora da cinta.
Os actores de dobraxe en castelán que participaron na película foron: Mar Bordallo, Claudio Rodríguez, Juan Miguel Cuesta, Nacho Aldeguer, Héctor Cantolla, Javier Franquello, María Romero, María Teresa Neila, Lucía Esteban, Roberto Cuenca, Rafael Azcárraga, Pilar Martín, José Padilla, Miguel Zúñiga, Pablo Sevilla, Ricardo Escobar e Anabel Alborg entre outros.
Landelino Lavilla
Landelino Lavilla Alsina, nado en Lleida o 6 de agosto de 1934 e finado en Madrid o 13 de abril de 2020, foi un xurista e político catalán que chegou a ser ministro e presidente do Congreso dos Deputados de España.
Inicios e formación
Despois de botar a súa infancia e mocidade en Lleida, comezou a estudar dereito en Zaragoza e licenciouse finalmente na Universidade Central de Madrid. Alí entrou en contacto co cardeal Ángel Herrera Oria, fundador da Editorial Católica.
Ingresou no Corpo de Letrados do Tribunal de Contas en 1958, con só 24 anos, e no corpo de Letrados do Consello de Estado en 1959. Aos 27 anos foi nomeado secretario xeral de Banco Español de Crédito e posteriormente foi vicepresidente e logo presidente da Editorial Católica
Carreira política
Iniciou a carreira política no franquismo sendo nomeado subsecretario do Ministerio de Industria en 1974.
Durante a transición, foi membro da Unión de Centro Democrático e, en 1976, foi elixido ministro de Xustiza no primeiro goberno de Adolfo Suárez. En 1977 foi designado senador polo rei Xoán Carlos I, e integrouse no Grupo da UCD. Mantivo a carteira de Xustiza ata a convocatoria electoral de 1979, cando saíu elixido deputado pola circunscrición de Xaén. Coa constitución das Cortes, converteuse en presidente do Congreso dos Deputados, posto no que viviu momentos históricos como o golpe de estado do 23F e a elección de Leopoldo Calvo-Sotelo Bustelo como presidente en substitución de Suárez.
En 1982, foi elixido presidente de UCD, e encabezou a lista electoral da coalición centrista nas Eleccións Xerais de 1982 pola circunscrición de Madrid. Neses comicios a UCD sufriu unha severa derrota e disólvese como partido. Nese momento, Lavilla renunciou ao escano e pasou a formar parte do Consello de Estado.
En 1996 aspirou á presidencia do Consello Xeral do Poder Xudicial, pero o seu nomeamento non se consumou. En 2006 ingresou na Real Academia de Ciencias Morais e Políticas. Foi tamén membro da Real Academia de Xurisprudencia e Lexislación, da que foi reelixido Presidente en xaneiro de 2008.
Debe destacarse tamén a súa condición de Conselleiro Permanente do Consello de Estado.
Catherine Deneuve
Catherine Dorléac, coñecida como Catherine Deneuve, nada o 22 de outubro de 1943 en París é unha actriz francesa.
Traxectoria
É filla de Maurice Dorléac, actor de teatro e cine, e tamén director de dobraxe na Paramount. A súa avoa era apuntadora no teatro do Odéon e a súa nai actriz. A súa irmá era a actriz Françoise Dorléac.
Viviu co realizador Roger Vadim (con quen tivo un fillo, Christian Vadim, en 1963). Despois casou en 1965 co fotógrafo David Bailey, do que se separou en 1967. Máis tarde viviu co realizador François Truffaut, o actor Marcello Mastroianni (co que tivo unha rapariga, Chiara Mastroianni, en 1972), e, xa nos anos 80, co comunicador Pierre Lescure.
Considerada en todo o mundo como unha das máis grandes actrices francesas dos 40 últimos anos, goza dunha notoriedade internacional e dunha filmografía excepcional. Todos os máis grandes realizadores europeos recorreron ela, asociando definitivamente o seu nome á historia do cine do final do século XX.
En 1985 foi escollida como imaxe da Marianne, representación feminina da República francesa. Tamén foi nomeada Embaixadora de Boa Vontade da UNESCO.
Doeña, Nantón, Cabana de Bergantiños
Doeña é un lugar da parroquia de Nantón no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 8 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 4 homes e 4 mulleres.
Iain Banks
200px|dereita Iain Menzies Banks, nado o 16 de febreiro de 1954 en Dunfermline e finado o 9 de xuño de 2013 en North Queensferry, foi un escritor escocés de novelas de literatura xeral baixo o pseudónimo de Iain Banks e de ficción científica como Iain M. Banks.
Traxectoria
Seu pai foi un oficial no almirantado, e a súa nai foi nunha ocasión unha patinadora sobre xeo profesional. Sendo un neno a súa familia mudouse para a viliña de North Queensferry, na ribeira norte do estuario do Forth, onde se estableceu. Estudou o bacharelato en Greenock, no oeste do país, e posteriormente lingua inglesa, filosofía e psicoloxía na Universidade de Stirling.
Posteriormente mudouse a Londres, onde tivo distintos empregos que lle daban tempo de empezar a escribir. A súa primeira novela, The Wasp Factory, sobre os traumas dun mozo, rematouna con trinta anos e converteuse nun fulgurante éxito no mercado británico. A partir desta novela escribiu varias máis, de ficción contemporánea, mentres desenvolvía un alter ego, Iain M Banks, que á súa vez publicaba novelas de ciencia ficción. Moitos dos seus libros de ficción científica están baseados no universo de a Cultura (unha poderosa civilización de varias especies vivindo na nosa galaxia). A novela The State of the Art rexistra a chegada da Cultura ao planeta Terra.
Cando tivo éxito como novelista dedicouse profesionalmente á literatura, escribindo novelas en tres meses a ritmo intenso e descansando durante o resto do ano en North Queensferry.
Ideoloxía
Banks era socialista, pro-laico e independentista escocés. Rexeitou o galardón da Orde do Imperio Británico. A finais de 2004 Banks foi membro destacado dun grupo británico, composto por políticos e figuras dos medios, que fixo unha campaña para acusar ao primeiro ministro, Tony Blair, de prevaricación trala invasión de Iraq en 2003. En protesta por esta invasión, rompeu o seu pasaporte e enviouno ao 10 de Downing Street.
É membro de honra da National Secular Society, unha asociación británica que promove o laicismo.
Vida persoal
Casou en 1992 cunha compañeira de traballo e permaneceu casado durante 25 anos. Nas últimas semanas da súa vida casou por segundo vez coa tamén escritora Adele Hartley, coa que levaba anos compartindo a vida.
En abril de 2013 anunciou que tiña un cancro de vesícula biliar e que lle quedaban poucos meses de vida. Faleceu nese mes de xuño.
Tiña unha gran colección de coches deportivos e de luxo, que acabou por vender enteira.
Bibliografía
Ningunha das súas novelas foi traducida ao galego.
Como Iain M. Banks
En moitas das súas obras de ficción científica trata dunha gran organización pangaláctica chamada A Cultura, descrita con gran luxo de detalle:
Relatos de ficción científica
Banks escribe poucos relatos curtos, pero publicou un libro recompilatorio baixo o nome Iain M. Banks:
Non ficción
Banks é considerado en moitos círculos como o iniciador, coa súa serie da Cultura, da chamada nova space opera británica.
Philippe Lacoue-Labarthe
Philippe Lacoue-Labarthe, nado en Tours o 6 de marzo de 1940 e finado en París o 27 de xaneiro de 2007, foi un filósofo, crítico literario e tradutor francés.
Traxectoria
Lacoue-Labarthe escribiu extensamente sobre Martin Heidegger, Jacques Derrida, Jacques Lacan, o romanticismo alemán, Paul Celan e a deconstrución. Ademais, traduciu obras de Heidegger, Celan, Nietzsche, Walter Benjamin e Hölderlin ao francés.
Lacoue-Labarthe foi membro e presidente do Colexio Internacional de Filosofía (Collège international de philosophie).
Colaboración con Jean-Luc Nancy
Despois das sesións de seminarios conxuntos, Lacoue-Labarthe escribiu algúns libros e artigos en colaboración con Jean-Luc Nancy, quen fora o seu colega e amigo, máis que colaborador na Université Marc Bloch en Estrasburgo. Colaboracións que inclúen Le Titre de la lettre: une lecture de Lacan (1973), e L'Absolu littéraire: théorie de la littérature du romantisme allemand (1978). Pierangeli Di Vittorio refírese a ambos, e á súa influencia en filósofos de todo o mundo, como á "Escola de Estrasburgo".
En 1980, Lacoue-Labarthe e Nancy organizaron unha conferencia en Cerisy-la-Salle, centrada en torno ao ensaio de 1968 de Derrida: Les fins de l'homme. Posteriormente á conferencia, e a solicitude de Derrida, en novembro de 1980 fundaron o Centre de Recherches Philosophiques sur la Politique. O Centre operou durante catro anos, e pretendía buscar enfoques filosóficos, máis que empíricos, ás cuestións políticas. Durante este período, Lacoue-Labarthe e Nancy produciron algúns estudos importantes, tanto xuntos como por separado. Algúns destes textos aparecen en Les Fins de l'homme à partir du travail de Jacques Derrida: colloque de Cerisy, 23 juillet-2 août 1980 (1981), Rejouer le politique (1981), La retrait du politique (1983) e Le mythe nazi (1991).
Sobre Martin Heidegger
En 1986, Lacoue-Labarthe publicou un libro sobre Celan e Heidegger intitulado La poésie comme expérience (1986). Lacoue-Labarthe recibiu o seu doutoramento estatal (Doctorat d'état) en 1987, fronte a un xurado presidido por Gérard Granel, que incluía a Jacques Derrida, George Steiner e Jean-François Lyotard. A monografía entregada nesa ocasión foi La fiction du politique (1988): un estudo sobre a relación de Heidegger co Nacionalsocialismo. A obra precede así o interese que levantou posteriormente Victor Farías en torno á relación de Heidegger co nazismo.
En La Poésie comme expérience (1986), Lacoue-Labarthe argumentou que, aínda que a poesía de Celan estaba profundamente informada pola filosofía de Heidegger, Celan foi sempre consciente das vacilacións de Heidegger co Nazismo, o cal implicou sempre unha actitude circunspecta de parte de Celan cara Heidegger. Celan, porén, estivo disposto a coñecer persoalmente ao pensador da Selva Negra. Heidegger mesmo profesaba unha grande admiración pola poesía do poeta xudeu, aínda que nunca escribiu extensas consideracións filosóficas sobre a súa poesía, como si foi o caso con Hölderlin e Trakl.
En canto á discutida cuestión política, para Lacoue-Labarthe o erro de Heidegger non consistiu tanto na temperá adición ao nazismo, como no seu silencio respecto do holocausto e no que puido ter sido unha deconstrución do nazismo (se ben, Heidegger sempre afirmou que a súa crítica do nazismo tiña que ser buscada nos seus extensos textos sobre Nietzsche).
Con todo, Lacoue-Labarthe estima que o pensamento de Heidegger ofrece moitas alternativas para a confrontación frontal co nazismo, aínda que Heidegger non fose claro ao respecto.
Obra teatral
Lacoue-Labarthe tamén estivo envolto en producións teatrais. Traduciu a versión de Antígona de Hölderlin, e colaborou con Michel Deutsch para montar a obra no Teatro Nacional de Estrasburgo en 1978. Lacoue-Labarthe e Deutsch montaron tamén as Mulleres fenicias de Eurípides en 1980. A tradución de Lacoue-Labarthe de Edipo Rei de Hölderlin foi escenificada en Aviñón en 1998, con Charles Berling no papel principal.
Thor (deus)
El era grande aínda para ser un deus e extremadamente forte. Thor gustaba das disputas de poder e era o principal campión dos deuses contra os seus inimigos, os xigantes de xeo. A arma de Thor era un martelo de guerra máxico, chamado Mjolnir (que lanzaba raios de luz) cunha enorme cabeza e un mango curto e que nunca erraba o golpe e sempre retornaba ás súas mans. Tamén se servía dunhas luvas de ferro máxicas para suxeitar o mango do martelo branco e o cinto Megingjard que dobraba a súa forza, fóra da guerra axudaba os labregos co seu martelo e viaxaba nunha carroza tirada por carneiros. Tamén protexía os recentemente casados e daba fertilidade.
A súa esposa era Sif, a deusa da colleita, con quen tivo a filla Thrud; e da súa unión coa xiganta Jarnsaxa tivo os fillos Magni e Modi. Os antigos escritores (Saxo, Adam de Bremen, Aelfric, Snorri) identificaron a Thor coma o deus Greco-Romano Xúpiter porque ambos son fillos da Nai-Terra, comandante das choivas, dos raios e tronos, son protectores do mundo e da comunidade, cuxo símbolo era o carballo, representando ao tronco da familia. Os animais de ambos os deuses eran o carneiro, o bode e a aguia. Thor era sempre presentado co seu martelo e Xúpiter co seu cetro. Thor matou a serpente Jormungand e Xúpiter o dragón Tifon.
A Thor gustáballe a compañía de Loki, a pesar do seu talento de embusteiro para colocar a ambos en situacións difíciles. As historias das súas aventuras están entre as máis ricas da mitoloxía nórdica. No panteón nórdico, Thor era o destrutor do mal e o segundo maior expoñente dos deuses Aesir.
No Ragnarok, a tarefa de Thor era matar a cruel Jörmungandr ou Serpe Midgard (unha serpe que envolve a Terra), filla de Loki, mais el morrerá tamén no combate, debido ao veleno do seu inimigo.
Os anglo-saxóns deron o nome de Thor ao quinto día da semana, Thursday ou sexa "Thor's day" (o día de Thor), xoves en inglés).
miniatura|dereita|Óleo de Johann Heinrich Füssli.
As Fontiñas, Nantón, Cabana de Bergantiños
As Fontiñas é un lugar da parroquia de Nantón no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. No ano 2018 non tiña habitantes.
Acentuación (música)
A acentuación constitúe un dos elementos da expresión musical. Así como ocorre na linguaxe que certas frases, palabras ou sílabas deben dicirse ou escribirse dunha determinada maneira para expresar diferentes sentidos; na música determinadas notas na frase musical deben salientarse para lograr certos efectos, segundo se dispoña na peza musical.
Un acento en música é unha énfase ou relevo que se aplica nun determinado son, xa sexa baixo a forma de nota ou de acorde, xa sexa como resultado do seu contexto ou especificamente indicado por un signo de acento.
Descrición
A acentuación musical adóitase percibir auditivamente como unha sensación de apoio ou de descarga de enerxía. Contribúe á articulación e a prosodia da interpretación dunha frase musical. Esta acentuación ou acento indícase por medio de diversos signos e termos. En notación musical un acento é un signo que indica que unha nota debe ser interpretada con maior intensidade que as que hai ó seu redor. É dicir, que audiblemente debe destacarse de notas non acentuadas. Tamén pode denominarse acento á nota acentuada en si.
Tipos
Os acentos poden ser de diversos tipos en función do factor que determine a percepción do acento. Estes factores poden ser relativos ao ritmo, á altura, á intensidade ou á duración da música.
Acento métrico
O acento métrico é aquel inherente á organización rítmica da música e consiste no aumento da intensidade rítmica dun compás musical determinado. Xeralmente, aínda que non sempre, este acento posicional prodúcese a intervalos regulares na notación musical e na interpretación, dando lugar a unha métrica concreta. O acento recae sobre o primeiro tempo de cada compás. Á súa vez, dentro do compás hai subacentos que se sitúan no comezo de cada tempo. No caso do compás cuaternario un acento semiforte recae sobre o terceiro tempo, que debe executarse moderadamente acentuado.
Os acentos que non se corresponden co tempo forte do ritmo predominante, dise que están sincopados.
Acento tónico
Un acento tónico é unha énfase nunha nota que consiste en que o son sexa de maior altura en comparación co resto de notas. Este tipo de acento aplicouse na poesía e na prosa de linguas como o grego antigo, facendo énfase na sílaba acentuada elevando o ton de voz ao pronunciala. Por esta razón, en literatura este acento recibe denominacións como acento tónico, musical, de altura, cromático ou melódico.
Acento agóxico
Un acento agóxico é unha énfase nunha nota que se basea en que o son sexa de maior duración en comparación co resto de notas. Este tipo de acento ponse de relevo en pezas escritas en ritmos non uniformes ou ritmo libre. Hai catro clases de acento agóxicos:
Acento dinámico
Un acento dinámico é unha énfase nunha nota que se basea en que o son sexa de maior intensidade en comparación co resto de notas, polo xeral máis pronunciada no ataque do son. Son sons máis fortes que non coinciden necesariamente co acento métrico e que o compositor sitúa a conveniencia. Estes acentos represéntanse mediante diversos signos que se colocan na partitura por encima ou por baixo da nota (ver Figura 1).
centro|miniatura|400x400px|Figura 1. [[Staccato, staccatissimo, marcato, acento e tenuto.]]
O acento de intensidade substituíu ao acento prosódico a partir do século III na música bizantina e a partir do século IV na música da Antiga Roma.
En notación musical un acento indica que hai que aplicar unha dinámica forte a unha soa nota ou un signo de articulación. O acento horizontal é o máis común, o cuarto símbolo na ilustración anterior, que é o símbolo que a maioría dos músicos queren dicir cando din signo de acento. O acento vertical, en terceiro lugar no esquema, pode interpretarse máis forte ou máis débil que o acento horizontal. Os compositores nunca levaron a cabo un uso consistente deses signos. Na maioría das obras musicais este tipo de acento está destinado a ser executado con máis forza e polo xeral máis curto. O resto de signos adoitan acurtar a nota. miniatura|150x150px|Figura 2. Marcato. miniatura|150x150px|Figura 3. Acento.
Aínda cando estes símbolos están ausentes, os músicos experimentados introducirán o xesto axeitado de acordo co estilo da música.
Anti-acentos
A música para percusión en especial fai uso de signos como os anti-acentos que son anotados da seguinte forma:
centro|miniatura|300x300px|Figura 4. Anti-acentos.
Edward John Smith
Edward John Smith, nado en Hanley o 27 de xaneiro de 1850 e finado a bordo do RMS Titanic no océano Atlántico o 15 de abril de 1912, foi un oficial de reserva da Royal Navy e capitán de barco inglés. Estivo ao mando de transatlánticos como o RMS Olympic ou o RMS Titanic, do que foi o primeiro e único capitán.
Primeiros anos
miniatura|esquerda|150px|O SS Atlantic, xemelgo so SS Republic. Smith ingresou na White Star Line en marzo de 1880 como cuarto oficial do SS Celtic. Serviu a bordo dos navíos que cubrían a ruta Australia-Nova York, nos cales ascendeu pronto. No ano 1887, a White Star Line poñía nas mans de Smith o SS Republic. No ano 1888, Smith alistouse na reserva da Royal Navy licenciándose como tenente. Isto significaba que nos tempos de guerra, Smith podía ser chamado a servir na armada inglesa.
Capitán de grandes navíos
Edward Smith foi capitán do SS Majestic desde 1895 ata 1904. Cando comezou a segunda guerra dos boer en 1899, Smith transportou a bordo do Majestic tropas cara a Colonia do Cabo, realizando dúas viaxes a Suráfrica, ambas sen incidentes, e polos seus servizos, o rei Eduardo VII do Reino Unido outorgoulle a Medalla do Transporte en 1903.
Desde o ano 1910 comezou a asumir mandos honoríficos ao levar nas súas primeiras viaxes aos novos barcos da compañía.
Capitán do Olympic
miniatura|esquerda|150px|Smith xa abordo do Olympic. miniatura|dereita|O Olympic e o Titanic, marzo de 1912. Smith fíxose co mando do RMS Olympic para a súa viaxe inaugural o 21 de xuño de 1911. Antes da travesía, invitou ao rei Afonso XIII de España a visitar o barco, este desfrutou tanto da visita que enviou persoalmente unha carta de condolencias a Eleanor Smith tras a morte do seu marido no Titanic. A viaxe inaugural do Olympic viuse afectada por unha pequena colisión contra un remolcador no porto de Nova York.
Incidente do Hawke
miniatura|O [[RMS Olympic e o HMS Hawke tras a colisión.]] O primeiro accidente notable da carreira do capitán Edward Smith produciuse en setembro de 1911 entre o RMS Olympic e o HMS Hawke, ocasionando grandes danos en ambos os dous barcos. Este accidente obrigou que se atrasase a construción do RMS Titanic mentres se reparaba o Olympic. . A responsabilidade do accidente non prexudicou a imaxe de Smith e a fin das reparacións do Olympic este foi entregado ao capitán Herbert Haddock.
Capitán do Titanic
thumb|240x240px|O [[RMS Titanic|Titanic o día que levantou áncora de Southampton, o 10 de abril de 1912. ]] thumb|240x240px|Smith xunto ao xefe asistente Hugh McElroy, a bordo do Titanic, o 11 de abril de 1912. O 31 de marzo de 1912, Smith contemplou por primeira vez ao Titanic. O 1 de abril de 1912, Smith embarcou no Titanic para realizar as probas de mar, pero por malas condicións de tempo, pospúxose para o día seguinte, o 2 de abril; despois de extensas manobras no mar, foi oficialmente aprobado para o servizo de pasaxeiros. Rematadas as probas, parte cara a Southampton para abastecerse e recibir a nova tripulación. A saída estaba fixada para o 10 de abril de 1912.
A White Star Line realizara unha gran campaña propagandística para o Titanic e a venda de pasaxes superou as expectativas da compañía. Smith adicouse a preparar a saída e por políticas da compañía, a recibir ós pasaxeiros de primeira clase de maior connotación social.