cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gottlob Frege
Loxicismo
Frege foi un defensor do loxicismo, a tese de que as matemáticas son reducibles á lóxica, no sentido de que as verdades da matemática son deducibles das verdades da lóxica. Con todo, a súa defensa do loxicismo era de alcance limitado, aplicándoa só á aritmética e á teoría de conxuntos, posto que Frege permaneceu en gran medida kantiano respecto da xeometría. A súa obra titulada Grundgesetze der Arithmetik ("Leis básicas da aritmética") foi un intento de levar a cabo o proxecto loxicista. En 1902, coas probas corrixidas do segundo volume xa na imprenta, recibiu unha carta de Bertrand Russell na que lle advertía sobre unha grave inconsistencia no seu sistema lóxico, coñecida máis adiante como o paradoxo de Russell.
Frege introduciu ás carreiras unha modificación nun dos seus axiomas, do que deixou constancia nun apéndice da obra. Este golpe á estrutura da súa obra practicamente puxo fin á súa actividade académica. Ante a case total indiferenza dos seus contemporáneos, tras a morte da súa esposa recluíuse na súa nova residencia de Bad Kleinen e permaneceu no anonimato ata que Bertrand Russell o deu a coñecer, xa que chegando aos mesmos resultados que Frege de maneira independente estaba na capacidade de entendelo e foi o primeiro pensador de importancia en apreciar o gran valor da súa obra. A pesar de que o descubrimento do paradoxo de Russell arruinou o proxecto loxicista de Frege, este continuou a traballar e chegou a publicar unha serie de importantes artigos, entre os cales destaca Der Gedanke: Eine logische Untersuchung ("O pensamento: unha investigación lóxica"), onde basicamente se examina o contido das proposicións, aquela parte obxectiva que é transmisible a todo falante nun enunciado declarativo. Na década de 1960 o filósofo de Oxford Michael Dummett publicou unha serie de importantes libros sobre a filosofía de Frege que reviviron o interese pola súa obra e reincorporárono ao debate filosófico.
Filosofía da linguaxe
A teoría do significado de Frege enfróntase á tradición psicoloxista que asigna contidos mentais ás palabras como os seus significados. Frege enfróntase a esta tradición no seu artigo Über Sinn und Bedeutung ("Sobre o sentido e a referencia"), e inaugura unha importante tradición na filosofía da linguaxe.
A tese segundo a cal as palabras son signos de ideas expúxoa por John Locke no seu An Essay Concerning Human Understanding ("Ensaio sobre o entendemento humano"). Locke, partindo da finalidade comunicativa da linguaxe, define as palabras como "signos de concepcións internas". Estas "concepcións internas", ideas, son entidades que están contidas na nosa mente; o ser humano mediante palabras comunica tales ideas. As ideas veñen da nosa experiencia sensible. Para Locke non existe unha relación directa entre a linguaxe e o mundo, senón que a linguaxe é unha ferramenta coa que comunicamos as nosas ideas.
Pola súa banda, en Über Sinn und Bedeutung, Frege comeza preguntándose polos enunciados de identidade, dos cales distingue dous tipos: e razoa deste xeito: os enunciados do tipo (1) son triviais, pero non ocorre igual cos enunciados do tipo (2). A relación de identidade que aparece nestes enunciados non pode ser entre signos de obxectos nin entre obxectos. Se a identidade é entre obxectos a información que nos proporciona (1) non é diferente da que nos proporciona (2). Se a relación se dá entre nomes de obxectos, entón non estamos a dicir nada extralingüístico. Así pois Frege soluciona esta cuestión distinguindo nas expresións a referencia e o sentido. A referencia é o obxecto mesmo que designamos cun signo e o sentido expresa o modo de darse o obxecto. É dicir, con (2) expresamos dous modos diferentes de referirnos a un mesmo obxecto.
Mentres que segundo a tese de que as palabras son signos de ideas as palabras significan ideas subxectivas que se atopan contidas na mente dos falantes, a teoría do significado presentada por Frege en Über Sinn und Bedeutung dinos que os signos significan os modos de darse os obxectos aos que nos referimos coas nosas palabras. O sentido é unha aproximación ao obxecto mesmo. Por exemplo, se profiro unha expresión como "Venus é Héspero", está a dicirse que o obxecto ao que se refire "Venus" é o mesmo obxecto ao que se refire "Héspero". Ambas as expresións son nomes para o mesmo obxecto. Agora ben, Venus é un nome internacionalmente coñecido, co que algúns falantes asociarán unhas propiedades, mentres que ao nome "Héspero" asignaranlle propiedades diferentes. Deste xeito alguén podería chegar a pensar que é falso.
Como segundo a tese de Locke as nosas palabras son signos de ideas que de feito están na nosa mente, Frege rompe con este psicologismo defendendo no seu lugar un realismo, máis obxectivo e preciso á hora de determinar os significados das nosas expresións. Para Frege as nosas palabras refírense a obxectos e ademais expresan modos de darse tales obxectos, é dicir, que teñen sentido. Agora ben, é o sentido dunha expresión unha representación subxectiva do falante? Non, pois di Frege: "Da referencia e do sentido do signo hai que distinguir a representación a el asociada". Deste xeito, a referencia dun signo é un obxecto, se o obxecto é sensible, a representación que teño non é máis que unha "imaxe interna" construída a partir do recordo das sensacións que tal obxecto me produciu, e nisto diferénciase a representación subxectiva da referencia.
Illa King, Australia
A Illa King é unha das illas que conforman o estado de Tasmania, en Australia. Localizada no extremo occidental do Estreito de Bass, atópase aproximadamente a metade de camiño entre Tasmania e Victoria. A illa debe o seu nome a Philip Gidley King, quen foi gobernador de Nova Gales do Sur na época en que Tasmania formaba parte do territorio de devandito estado.
Gottlob Frege
Filosofía da linguaxe
Pero, e o sentido? Tampouco. O sentido dun signo "pode ser propiedade común de moitos" mentres que "a representación é subxectiva". O sentido dunha expresión enténdese na medida en que se ten un certo coñecemento do referente.
Illa King, Australia
En 2005, a poboación da Illa King ascendía a 1.570 habitantes, cunha idade media de 43,1 anos.
Gottlob Frege
Filosofía da linguaxe
Até agora falouse da referencia coma se todas as nosas expresións se referisen a un obxecto. Con todo para Frege isto non é así. Hai expresións que parece que apuntan cara a un obxecto, o que fai que concibamos o seu sentido sen que tal referencia exista. É o caso de expresións como o "maior número natural" ou "o político máis inútil", pois para cada número natural sempre existe outro maior, e para cada político inútil sempre existe outro que o é máis. A pesar de todo, os significados desta clase de expresións tampouco son ideas privadas da mente dos falantes.
Frege rexeita de plano a tese de que as palabras son signos de ideas. Locke expón que as ideas son entidades que están contidas na mente dos falantes. A estas ideas só ten acceso o mesmo falante, e as palabras usámolas como signos destas ideas para comunicalas. Frege rompe con este psicoloxismo, segundo o cal os significados e os conceptos son entidades privadas, para abrirse a un novo paradigma de corte platónico: o realismo do significado, desde onde defende que as nosas palabras se refiren a obxectos do mundo, teñen referencia e tamén sentido. O sentido vén dado polo coñecemento que se ten da referencia, sen que de aquí se siga que é algo subxectivo; con respecto a isto di Frege que "a humanidade ten un tesouro común de pensamentos, que transmite dunha xeración a outra", é dicir, os sentidos, os significados das palabras pertencen a comunidades de falantes e non ás mentes dos individuos; o que é exclusivo dos falantes son as súas representacións subxectivas, das que as palabras non son signos.
Illa King, Australia
O asentamento máis importante é o de Currie, localizado na zona occidental da illa. Outra poboación de importancia é a de Grassy, que iniciamente desenvolveuse como un pobo mineiro grazas á existencia dunha mina ao descuberto na cal extraíase scheelite. Tralo peche da mina, a poboación foi abandonada, aínda que en anos recentes o lugar volveu ter actividade e a poboación incrementouse.
Gottlob Frege
Influencia
O traballo de Frege nos fundamentos da matemática influíu directamente en Principia Mathematica de Bertrand Russell e Alfred North Whitehead.
Illa King, Australia
A Illa King é recoñecida polos seus queixos, as súas lagostas, os seus bistés e polo seu porto, que é visitado por embarcacións que atravesan o Estreito de Bass. Doutra banda, a illa alberga un parque eólico pertencente á empresa Hydro Tasmania.
Historia
Crese que a Illa King foi avistada por primeira vez por europeos en 1800, pola tripulación do buque Martha. Ao ano seguinte foi visitada por tripulantes do bergatín Harbinger, nave ao cal deben o seu nome os arrecifes do noroeste da illa denominados Harbinger Rocks. A illa resultou ser abundante en focas e elefantes mariños, especies que comezaron a ser cazadas ata tal punto que case desaparecen por completo.
Gottlob Frege
Influencia
Frege foi tamén unha figura importante para a filosofía da linguaxe. A distinción entre sentido e referencia e entre concepto e obxecto débense a el.
Illa King, Australia
Historia
En 1802, o explorador francés Nicolas Baudin visitou as illas coa súa flotilla, como consecuencia do cal un buque foi enviado a Sydney para reclamar formalmente as illas para Gran Bretaña, e instalar un asentamento francés. Por mor disto, instaláronse asentamentos británicos en Port Phillip Bay, Port Dalrymple, Tasmania e no río Derwent.
Gottlob Frege
Influencia
En 1930, os teoremas de incompletude de Gödel socavaron parte do proxecto loxicista de Frege. Os teoremas mostran que para calquera sistema formal que teña o poder suficiente para expresar a aritmética, haberá proposicións verdadeiras no sistema que non poden ser demostradas, nin as súas negacións refutadas.
Illa King, Australia
Historia
Os cazadores de focas continuaron vistando a illa en forma intermitente ata mediados da década de 1820, tralo cal os únicos habitantes que quedaron foron algúns vellos cazadores e aborixes australianos que se dedicaban á caza de ualabís para aproveitar as súas peles. Os últimos habitantes deixaron a illa cara a 1854, tralo cal a mesma foi visitada ocasionalmente por cazadores e máis frecuentemente por náufragos dos numerosos afundimentos.
Gottlob Frege
Influencia
Gilles Deleuze articula a súa Logique du sens ("Lóxica do sentido") con base na proliferación infinita de entidades verbais ou paradoxo de Frege, segundo o cal "dada unha proposición sempre pode tomarse o seu sentido como o designado doutra proposición".
Illa King, Australia
Historia
O Submarino xaponés I-25 estivo fronte ás súas costas en misión de exploración.
Naufraxios
Localizada na zona media da entrada occidental do Estreito de Bass, a Illa King foi escenario de máis de 60 naufraxios, que deixaron un saldo que superou as 700 vítimas. Entre os afundimentos máis importantes cóntanse:
Translocador nuclear do receptor de aril hidrocarburos
O translocador nuclear do receptor de aril hidrocarburos (ARNT ou translocador nuclear do receptor de hidrocarburos aromáticos), é unha proteína que forma un complexo co receptor de aril hidrocarburos (AhR) unido a ligando, e é necesario para o funcionamento do receptor. En humanos está codificado no xene ARNT do cromosoma 1. Esta proteína foi tamén identificada como a subunidade beta dun factor de transcrición heterodímero chamado factor inducible por hipoxia 1 (HIF1). Unha alteración xenética neste xene ARNT consistente nunha translocación cromosómica t(1;12)(q21;p13), orixina a proteína de fusión TEL-ARNT, que está asociada coa leucemia mieloblástica aguda. Neste xene describíronse variantes de empalme alternativo que orixinan tres isoformas da proteína.
O receptor de aril hidrocarburos (AhR ou receptor de hidrocarburos aromáticos) está implicado na indución de varios encimas que participan no metabolismo xenobiótico. A forma citosólica non unida a ligando do receptor de aril hidrocarburos forma un complexo coa proteína de shock térmico 90. Ao unirse ao ligando, o cal pode ser unha dioxina ou un hidrocarburo aromático policíclico, prodúcese o traslado ou translocación da subunidade que se une ao ligando especificamente ao núcleo celular. A indución de encimas implicados no metabolismo xenobiótico ocorre por medio da unión do AhR unido a ligando a elemntos de resposta a xenobióticos situados nos promotores dos xenes que codifican estes encimas.
Interaccións
O translocador nuclear do receptor de aril hidrocarburos presenta interaccións con:
Ligazóns externas
Este artigo incorpora textos en dominiopúblico procedentes da National Library of Medicine de Estados Unidos.
Benny e Joon
Benny e Joon (en Benny & Joon) é un filme estadounidense dirixido por Jeremiah S. Chechik que foi estreado en 1993. Trata sobre dous individuos excéntricos, Sam (Johnny Depp) e Juniper "Joon" (Mary Stuart Masterson), que se namoran o un do outro. O filme é quizais mellor coñecido polos xestos cómicos de Depp (que foron feitos en homenaxe a Buster Keaton, Charlie Chaplin e Harold Lloyd) e por popularizar nos Estados Unidos a canción "I'm Gonna Be (500 Miles)" de The Proclaimers. Foi rodado integramente na localización de Spokane, Washington.
Sinopse
Trala morte dos seus pais, Joon, unha rapaza sensible e delicada, converteuse nunha persoa mentalmente desequilibrada, que vive baixo a estrita tutela e protección do seu irmán Benny (Aidan Quinn). Como consecuencia dunha disparatada poxa nunha partida de póquer, Benny ten que aceptar que Sam (Johnny Depp), un rapaz extravagante e solitario que ten un don especial para a pantomima (homenaxe ó cine mudo), vaia vivir con eles. Joon e Sam simpatizan enseguida e acaban namorándose.
Merops (xénero)
miniatura|[[Merops apiaster, o abellaruco común.]] Merops é un amplo xénero de aves da familia Meropidae, que comprende os abellarucos ou abelleiros. Os membros desta familia de aves do Vello Mundo caracterízanse pola súa plumaxe de rechamante colorido, corpos delgados e xeralmente plumas da cola centrais alongadas. Predominantemente comen insectos, especialmente abellas e avespas, que capturan no aire. En Galicia están presentes o Merops apiaster (abellaruco) e detectouse o errante menos común Merops persicus (ver Lista de aves de Galicia).
Construción
miniatura|dereita|300px|Casas en construción na Mariña Luguesa A construción é o proceso de armar calquera cousa, como casas, rañaceos, pontes, presas, camiños ou barcos. A construción abrangue diversas formas e combinacións de como facer ou crear múltiples tipos de estruturas. Así, a construción diríxese cara a un futuro onde a man de obra precisa de aparatos superiores e máis integrados, deixando xa que logo atrás a man de obra tradicional. Ademais, na construción actual deséñanse as edificacións e os aparatos a partir dunha diversidade de patróns estándar, o que diminúe o grao de erros e malas edificacións.
Merops (xénero)
Todas as aves comedoras de abellas están clasificadas no xénero Merops e na subfamilia Meropinae agás tres especies asiáticas da subfamilia Nyctyornithinae (xéneros Nyctyornis e Meropogon).
As especies incluídas no xénero Merops son :
Atol Mataiva
Mataiva é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Rangiroa. Está situado no extremo noroeste do arquipélago, a 18 km ao noroeste de Tikehau, e 80 km ao noroeste de Rangiroa.
O atol ten unha forma ovalada de 10 km de longo e 5,3 km de ancho. A lagoa é pouco profunda e moi rica en fosfatos. No centro da lagoa hai un monólito de basalto negro. A coroa de escollos ten nove canles entre o océano e a lagoa. O nome Mataiva significa «nove ollos», e moitas veces escríbese incorrectamente como Matahiva. A ambos os dous lados do paso principal está a vila de Pahua unida por unha ponte de 120 metros de longo. O clima é húmido e tropical, cunha temperatura entre 24 e 30 °C, e unha precipitación media anual de 2.500 mm.
Foi descuberto por Bellinghausen en 1820, que o chamou Lazareff. O atol era visitado esporadicamente desde os veciños Tikehau e Rangiroa para colleitar copra e tartarugas mariñas. Desde o 1945 está habitado permanentemente, cunha poboación de 227 habitantes no censo do 1996.
esquerda|300px|Vista da praia da lagoa interior de Mataiva.
Felisindo López
Traxectoria
Profesionalmente foi dono dunha empresa de publicidade e artes gráficas. En 2001 accedeu á directiva da Irmandade Galega de Caracas, e en 2003 converteuse no seu presidente. En 2006 foi nomeado presidente provisional da xestora do Partido Popular de España en Venezuela, cargo que ocupou ata que en 2010 foi elixido presidente do partido no país caribeño.
Foi o fundador (2009) e presidente da Fundación para la Ayuda a la Ciudadanía Española en Venezuela, que realiza funcións asistenciais na comunidade galega e canaria daquel país.
Roberta Bondar
Roberta Lynn Bondar é unha astronauta canadense retirada que participou na misión STS-42. Pasou un total de 8,05 días no espazo.
Traxectoria
Bondar naceu o 4 de decembro de 1945 en Sault Ste. Marie (Ontario). Gradouse en zooloxía e agricultura na Universidade de Guelph en 1968 e obtivo un máster en patoloxía experimental pola Universidade de Ontario Occidental en 1971. Ten un doutoramento en neurobioloxía pola Universidade de Toronto obtido en 1974.
Foi parte do primeiro grupo de seis astronautas canadenses seleccionados en decembro de 1983, comezando formalmente o seu adestramento en febreiro de 1984.
Crying Ladies
Crying Ladies é un filme filipino de 2003 dirixido por Mark Meily. Está protagonizado por Sharon Cuneta, Hilda Koronel e Angel Aquino. Foi escollido como candidato de Filipinas para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 77ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Lingua huli
A lingua huli é unha lingua trans-neoguineana falada polo pobo huli na rexión das Southern Highlands de Papúa Nova Guinea. Ten a característica de que o seu sistema de numeración é pentadecimal: ngui quere dicir 15, ngui ki quere dicir 15×2 = 30, e ngui ngui quere dicir 15×15 = 225.
Artrose
miniatura|right|300px|Imaxe [[Raios X|radiográfica dunha artrose de xeonllo. Pódese observar o desgaste articular.]] A artrose ou osteoartrose (na literatura anglosaxoa, osteoartrite), é a doenza articular e reumática máis prevalente, sobre todo en persoas de idade avanzada. É unha enfermidade de causa descoñecida e que se dá pola alteración mecánica das propiedades da cartilaxe e do óso subcondral, provocando o deterioramento e desgaste das articulacións. Preséntase de xeito prematuro en persoas con enfermidades xenéticas que afectan ao tecido conectivo, como a síndrome de Ehlers-Danlos e a síndrome de hiperlaxitude articular.
Epidemioloxía
right|miniatura|250px|Distribución mundial da artrose. miniatura|250px|Os [[nódulos de Bouchard e nódulos de Heberden son un dos síntomas da artrose de man.]]
Idiopática
A artrose idiopática é aquela da que non se coñece a súa causa. Son a maioría das artroses. Á súa vez, podemos clasificalas en localizadas ou xerais: Pode afectar ás mans, aos pés, ao xeonllo, ao cadril, á columna vertebral, e tamén a outras articulacións atípicas. Son as artroses que afectan a tres ou máis articulacións.
Secundarias a outras doenzas
Neste caso, existe unha doenza subxacente que, como consecuencia, provoca no organismo desgaste articular, dando lugar a unha artrose secundaria. Poden dar lugar a artrose as lesións postraumáticas, as alteracións conxénitas e do desenvolvemento, o depósito de cristais de calcio, a enfermidade de Paget ou a acromegalia.
Síntomas
O principal síntoma da artrose é a dor articular, localizada na parte do corpo onde se atope a articulación afectada. Trátase dunha dor de tipo mecánica que cede ao repouso e empeora ao facer exercicio físico. En artroses evolucionadas pode dar lugar a dor nocturna e dor en repouso. Cursa tamén cunha sensación de crepitación, coma se se escoitase estalar a articulación. Outro dos síntomas é a limitación do movemento, que pode chegar ao punto de non permitir realizar accións cotiás como subir os chanzos dunha escaleira ou agacharse ao chan. Nos dedos das mans poden aparecer pequenos nódulos, chamados nódulos de Heberden e Bouchard.
Anatomía Patolóxica
right|miniatura|250px|Imaxe anatomopatolóxica dunha artrite de [[xeonllo.]]
Tratamento
O tratamento da artrose é individualizado e depende da zona corporal afectada. Medidas hixiénicas e dietéticas poden ser útiles para mellorar o prognóstico. Así, o control do peso, a utilización de bastóns de descarga ou o exercicio físico e a fisioterapia poden axudar a reducir o desgaste articular. É importante tamén adoptar posturas adecuadas. Para tratar a dor adóitanse empregar analxésicos non esteroideos (AINES), paracetamol ou opiáceos menores, normalmente tramadol. Tamén é útil a aplicación de calor local e a parafina.
O tratamento con fármacos condroprotectores evitan a degradación do condroitín sulfato articular. Os máis empregados son o propio condroitín sulfato, o sulfato de glicosamina e a dicareína (un inhibidor da interleucina 1).
Outra estratexia terapéutica son as infiltracións de fármacos corticoides ou de ácido hialurónico. Nos casos máis graves, o tratamento de elección é a cirurxía. Os tratamentos cirúrxicos máis empregados son as osteotomías, as artroplastias e as artrodeses.
Primeira División do Uruguai
A Primeira División do Uruguai é o torneo mais importante do fútbol profesional no Uruguai, organizado pola Asociación Uruguaia de Fútbol. Aínda que o primeiro campionato ligueiro de fútbol neste país disputouse en 1900, até 1931 todos foron torneos de afeccionados. Foi a partir da edición de 1932 cando nace o profesionalismo no fútbol do Uruguai.
A primeira división do campionato uruguaio de fútbol está dominada tradicionalmente por dous equipos, o Club Atlético Peñarol e o Club Nacional de Football, ámbolos dous da cidade de Montevideo. Os dous clubs manteñen unha rivalidade acérrima. O Peñarol acadou 47 títulos nas súas 109 participacións, mentres que o Nacional acadou 45 títulos en 110 tempadas.
O actual campión é o Nacional, que acadou o campionato tras gañar o Torneo Apertura e a Táboa Anual, e vencendo nun encontro final ó Peñarol, de xeito que gañou o título da tempada 2014-15.
Formato
Dende a tempada 2005-06 o campionato xógase segundo o formato europeo, é dicir, comezando no segundo semestre do ano e rematando no primeiro semestre do ano seguinte. A pesar de que o campionato está dividido en dous torneos dende 1994 (Apertura e Clausura), 1 só dos 16 equipos participantes pode ser campión cada tempada. Cada torneo consta de 15 xornadas, xa que corresponde cunha volta completa segundo o sistema de liga europeo.
Para decidir o campión da tempada, despois dos 2 torneos lévanse a cabo a finais polo campionato, nas que se enfrontan como nunha semifinal os 2 campións dos 2 torneos, e logo o gañador fronte ó líder da táboa anual que resulta de sumar os puntos acadados nos torneos Apertura e Clausura. A "semifinal" é un único encontro, mentres que a final é a dobre encontro, con ida e volta.
Cando un equipo é o gañador dos 2 torneos, ese equipo é campión sen necesidade de xogar ningún encontro mais. No caso de que un equipo gañe un torneo, e outro equipo gañe o outro torneo e ademais sexa o líder da Táboa Anual, pódense dar 2 situacións: Equipo 2: Gañador Torneo 2 Se na semifinal gaña o Equipo 1, xa non se disputa a final, xa que sería un enfrontamento consigo mesmo. O Equipo 1 é o campión directamente. Equipo 2: Gañador Torneo 2 Se na semifinal gaña o Equipo 2, tense que disputar a final, na que se volven a enfrontar os dous equipos; o Equipo 2 como gañador da semifinal, e o Equipo 1 como líder da Táboa Anual.
Estado vexetativo
Chámase “estado vexetativo persistente” ou "estado comatoso persistente" a unha condición clínica en que a persoa non dá ningún signo evidente de consciencia de si ou do ambiente, e parece incapaz de interactuar cos demais ou de reaccionar a estímulos adecuados.
O diagnóstico correcto é difícil e normalmente require unha longa e atenta observación en centros especializados. Algunhas destas persoas, cunha atención apropiada e rehabilitación, son capaces de saír do estado vexetativo. Pero moitos outros permanecen nese estado, mesmo durante anos, sen soportes tecnolóxicos.
A Groba de Arriba, Larín, Arteixo
A Groba de Arriba é un lugar da parroquia de Larín no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Xunto coa Groba de Abaixo tiña 62 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 27 eran homes e 35 eran mulleres.
Mauricio Farto Parra
Traxectoria
Farto era bisneto de galegos e coñeceu a música tradicional galega a través dos soldados destinados na súa localidade natal. Os seus primeiros estudos musicais tiveron lugar na Coruña, onde ingresou na banda do Rexemento Zamora, dirixida por José Braña. Tras abandonar o exército empregouse na Audiencia Territorial, combinando esta actividade coa reparación de instrumentos musicais amais de labores de investigación e composición. miniatura|Tumba no [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña.]] A primeira formación que creou foi a rondalla Blanco y Negro. Posteriormente dirixiu a Coral El Eco e en 1916 fundou Cántigas da Terra, que dirixiu ata 1922. Ademais promoveu os coros Queixumes dos Pinos e Saudade. A maior parte das súas composicións inspiráronse na tradición popular galega, sobre a que investigou durante anos.
Foi académico correspondente da Real Academia Galega e numerario da Academia Galega de Belas Artes, mais faleceu antes de ler o discurso de ingreso nesta última.
Troita
A troita, Salmo trutta fario, é un peixe osteíctio de auga doce, unha forma de Salmo trutta, ou subespecie, segundo os autores.
Descrición
A subespecie foi descrita por primeira vez en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae.
Clasificación
As troitas do norte de Italia foron clasificadas como Salmo cenerinus. Pero recentes investigacións bioxeográficas e moleculares do ADN mitocondrial demostraron que este taxon non era válido xa que entraría na variabilidade da aínda non descrita troita mediterránea Salmo mediterraneus. Cómpre ter en conta que esta suposta especie é xeneticamente idéntica a Salmo cettii (troita sarda) do centro-sur da península italiana, polo que se pode supoñer que a súa coloración sexa un carácter fenotípico e non xeneticamente determinado.
Características
miniatura|230px|Troita no momento de ser capturada coa técnica da [[Pesca con mosca|mosca artificial.]]
A troita é unha especie morfoloxicamente moi semellante ao salmón, de corpo alongado, comprimido nos flancos, coa cabeza robusta, aguzada cara á boca, dotada de fortes dentes; diferénciase do seu parente, á parte do tamaño, pola constitución do corpo, que é máis forte, curto e alto.
Os maxilares superan o nivel da marxe posterior do ollo. As aletas pectorais e caudal son moi robustas, e as aletas pelvianas e anal pequenas, esta última oposta á adiposa, que está moi atrasada.
A lonxitude varía xeralmente nos cursos de auga nos que habita. Nos regatos e pequenos ríos de montaña non supera case os 30 cm e os 300 g de peso; nos ríos máis grandes dos vales, e nos lagos, onde a riqueza da ictiofauna é maior, algúns exemplares poden alcanzar pesos considerábeis, de entre os 5 e os 7 kg. Porén, en Galicia non adoitan acadar máis de 40 cm de lonxitude e 1 kg de peso.
A coloración é extremadamente variábel, para mimetizárense co contorno. Normalmente o dorso e os flancos son apardazados con manchas negras ou vermellas, aureoladas ou non de claro.
As troitas que viven nos lagos presentan un aspecto semellante ao do reo (Salmo trutta trutta).
Distribución, hábitat e bioloxía
miniatura|230px|Troita no [[río Moldava en Praga.]]
Encóntrase en case toda Europa, desde Noruega, Suecia, Finlandia e o norte de Rusia até España, o norte de Portugal, Francia, Suíza, Eslovenia, Croacia, Serbia e Romanía, e foi introducida no norte de Italia. Hoxe en día, e debido ás repoboacións, pode acharse case en calquera lugar.
Pero non só come insectos, senón tamén outros invertebrados, como pequenos crustáceos, e tamén pequenos peixes.
Reprodúcese nos meses invernais, entre novembro e febreiro, poñendo de 80 a 1.600 ovos.
Pesca
miniatura|230px|Troita acabada de pescar.
A troita é a especie de peixe máis abundante nos ríos de Galicia, aínda que parece ser menos común na provincia de Ourense debido ás numerosas alteracións dos leitos.
Dado que este peixe é un depredador, captúrase con larvas de insectos, con miñocas de terra e mariños (como o poliqueto Arenicola marina) e con peixes vivos ou mortos, de auga doce e auga salgada (que non deben exceder os 5 cm de longo para que se poidan enganchar no anzol máis facilmente.
Tamén se pesca coas técnicas da pesca con mosca e da pesca con culleriña.
A súa carne é moi apreciada.
Ademais, é unha peza moi apreciada tamén pola súa suspicacia, xa que require a máxima atención para a súa pesca.
Estado de conservación
Segundo a UICN o estado de conservación desta subespecie en estado silvestre é de LC (preocupación menor). Porén, moitas das súas pobacións lacustres declinaron considerabelmente debido á contaminación.
A troita na gastronomía galega
Dicía o mestre Álvaro Cunqueiro que
Proseguindo:
Pola súa parte, o seu discípulo Jorge Víctor Sueiro cóntanos que
En canto á forma de preparalas, relata que unha noite en Mondoñedo, no curso dunha pantagruélica cea cun grupo de amigos,
Máis adiante inclúe dúas das recitas de troitas que lle facilitou "El Capellán":
Madeon
Hugo Pierre Leclercq, (máis coñecido polo seu nome artístico Madeon) nado o 30 de maio de 1994 en Nantes, é un DJ e produtor de electropop.
Biografía
Leclercq comezou a compoñer ós 11 anos de idade baixo o pseudónimo de “DJ Deamon”, cun estilo chamado Hands Up ou Hard trance. A partir do ano 2010, deixa de producir baixo ese nome para centrarse nun estilo propio máis vinculado ó nu-disco e empregando o anagrama do seu anterior nome Deamon, agora coñecido como Madeon.
Nikola Karabatić
Nikola Karabatić, nado en Niš (Serbia), o 11 de abril de 1984, é un xogador de balonmán francés de orixe croata polo seu pai e serbia pola súa nai. Ocupa o posto de lateral esquerdo ou de central tanto na selección de Francia como no seu club, Paris Saint-Germain Handball. É fillo dun ex-internacional iugoslavo. É considerado un dos mellores xogadores de balonmán de todos os tempos, foi elixido "Mellor xogador do Mundo" en 2007, 2014 e 2016.
Ten un irmán catro anos menor, tamén xogador de balonmán, chamado Luka Karabatić (1988).
Equipos
Nikola Karabatić xogou en diversos equipos:
Montcada
Xeografía
O relevo do termo municipal está formado por unha chaira cuaternaria sobre a que se elevan suavemente en pártelas norte e oeste do termo algunhas lombas terciarias, prolongación da Serra Calderona, e que alcanzan a súa máxima altura no Tos Pelat (92 m), cerro situado no límite entre os termos de Bétera, Valencia e Montcada. As lombas prolónganse até o mesmo centro urbano que xa empezou a ocupar a lomba de Santa Bárbara. O barranco de Carraixet penetra pola súa banda noroeste e atravesa transversalmente o termo para saír pola súa banda sueste, xunto a Alfara del Patriarca.
O termo municipal de Montcada limita coas localidades de Albalat dels Sorells, Alfara del Patriarca, Bétera, Foios, Museros, Nàquera e Valencia, todas elas da provincia de Valencia. Os núcleos de poboación do concello son a cidade de Montcada, Masies e Sant Isidre de Benaixeve. Pódese acceder a esta localidade a través da liña 1 de Metro Valencia.
Historia
O territorio do termo municipal de Montcada foi obxecto dunha intensa ocupación humana a partir dos primeiros tempos da romanización. Anteriormente son poucos os datos que se posúen. Tamén de tempos anteriores á romanización é o poboado ibérico de Tos Pelat, do que quedaban partes do seu recinto amurallado e víanse tramos das paredes das habitacións.
Coñécese a existencia de dúas grandes vilas rústicas de época romana, unha na partida do Pou ou do Pousaig e a outra na partida do Bordellet. Polas características dos materiais recolleitos, ambas as vilas deberon florecer durante o século II e comezos do século III da nosa era. A orixe da poboación é atribuído ao período ibérico ou romano, dados os materiais arqueolóxicos atopados no seu termo.
O Rei Xaime I no ano 1239 fixo concesión aos poboadores das terras de Valencia conquistadas de todas as augas e caldeiróns maiores, medianas e menores, pero literal, e expresamente reservouse a caldeirón que se denominaba Real, aquela que ía até Puçol, máis coñecida como "Caldeirón Real de Montcada", que rega a maior parte da beira esquerda do río Turia, dende Paterna até a propia Puçol.
Demografía
Montcada contaba cunha poboación de 21.651 habitantes en 2008.
Ideal Toy Company
Ideal Toy Company foi unha empresa de fabricación de xoguetes estadounidense.
Historia
Fundárona Morris e Rose Michtom en Nova York en 1907 co nome de Ideal Novelty and Toy Company, logo de inventaren o osiño de peluche en 1903. A empresa trocou o seu nome a Ideal Toy Company en 1938. Máis adiante, en 1982, a compañía foi vendida á CBS Toy Company.
Diastereoisómero
Os diastereoisómeros ou diastereómeros son unha clase de estereoisómeros que non son enantiómeros, é dicir, non son superpoñibles nin imaxes especulares. O diastereomerismo prodúcese cando dous ou máis estereoisómeros dun composto teñen configuracións diferentes nun ou máis dos estereocentros equivalentes, pero non en todos eles e non son imaxes especulares un do outro. Cando dous diastereoisómeros se diferencian entre si nun só estereocentro son epímeros. Cada estereocentro dá lugar a dúas configuracións diferentes e polo tanto fai aumentar o número de estereoisómeros nun factor de dous.
Os diastereoisómeros diferéncianse dos enantiómeros, xa que estes últimos son pares de estereoisómeros que difiren en todos os estereocentros e, por tanto, son imaxes especulares un do outro.
Os enantiómeros dun composto con máis dun estereocentro son tamén diastereoisómeros dos outros estereoisómeros de dito composto que non son as súas imaxes especulares. Os diastereoisómeros teñen diferentes propiedades físicas (a diferenza dos enantiómeros) e diferente reactividade.
A isomería cis-trans e a isomería conformacional son ​​tamén formas de diastereomerismo.
A diastereoselectividade é a preferencia pola formación dun ou máis diastereómeros sobre outros nunha reacción orgánica.
Eritro / treo
Dous prefixos comúns utilizados para distinguir os diastereoisómeros son  treo  e  eritro  (que corresponden aos prefixos sin e anti, respectivamente). Cando se debuxa na proxección de Fischer, o isómero eritro ten dous substituíntes idénticos no mesmo lado, e o isómero treo tenos en lados opostos. Cando se debuxa como unha cadea en zig-zag, o isómero eritro ten dous substituíntes idénticos en distintos lados do plano (isómero anti). Os nomes eritro e treo derivan das aldosas eritrosa e treosa.
Outro composto treo é a treonina, un dos aminoácidos esenciais. O seu diastereoisómero  eritro  chámase  alo-treonina.
Estereocentros múltiples
Se unha molécula contén dous átomos de carbono asimétricos, hai ata catro configuracións posibles, e non todas poden ser imaxes especulares non superpostas. As posibilidades multiplícanse cando existe máis dun centro asimétrico nunha molécula. En xeral, o número de isómeros configuracionais dunha molécula pode determinarse calculando 2 n, onde  n é o número de centros quirais da molécula. Isto pode aplicarse sempre agás en casos nos que a molécula ten formas meso.
Exemplos
As familias de carbohidratos de 4, 5 e 6 carbonos conteñen moitos diastereoisómeros debido á gran cantidade de centros asimétricos nestas moléculas.
Aplicacións
Os enantiómeros, a diferenza dos diastereoisómeros, teñen propiedades químicas idénticas. Este coñecemento é aproveitado na síntese quiral para separar unha mestura de enantiómeros. Este é o principio da resolución quiral. Despois de preparar os diastereoisómeros, estes son separados por cromatografía ou recristalización. Débese ter en conta tamén o caso da estereoquímica de cetonizació de enois e enolatos.
Polo tanto, nas análises de resonancia magnética nuclear de dous diastereoisómeros, detéctanse dous picos distintos.
Características
Os diastereoisómeros difiren nas súas propiedades físicas e químicas, polo que poden separarse por medio de procedementos de destilación, cristalización ou cromatografía.
Dentro do grupo dos diastereómeros encóntranse os isómeros cis-trans (antes coñecidos como isómeros xeométricos), os confórmeros ou isómeros conformacionais e, nas moléculas con varios centros quirais, os isómeros que pertencen a distintas parellas de enantiómeros.
Se unha molécula ten varios centros quirais obteremos diastereómeros cambiando a configuración absoluta dun dos centros quirais e mantendo a do resto.
Portia (lúa)
Portia é un satélite interior de Urano. Foi descuberta a partir de imaxes tomadas pola Voyager 2 o 3 de xaneiro de 1986, e déuselle a designación temporal deS/1986 U 1. A lúa recibiría máis tarde o nome de Portia, a heroína da obra de William Shakespeare, O mercador de Venecia. Tamén foi designada Urano XII.
Portia é o segundo satélite interior máis grande de Urano despois de Puck. Portia orbita Urano dentro do radio das órbitas sincrónicas, polo cal está nun lento proceso de caída cara o planeta debido o efecto das mareas gravitatorias. A lúa podería algún día esnaquizarse e converterse nun anel planetario ou estrelarse contra Urano.
Portia lidera o grupo de satélites chamados Grupo Portia, o cal inclúe a Belinda, Bianca, Desdémona, Crésida, Xulieta, Cupido, Rosalinda e Perdita. Estes satélites teñen características orbitais e propiedades fotométricas semellantes. Por desgraza, a parte da súa órbita, o seu radio de 67,6 kms e ó seu albedo xeométrico de 0,08, pouco máis se sabe deste astro.
As imaxes da Voyager 2 amosan a Portia coma un obxecto alargado co seu eixo maior apuntado cara Urano. A taxa de relación entre os eixos de Portia é de 0,8 ± 0,1, o que lle outorga unha forma elipsoidal. A súa superficie é de cor gris. Observación feitas co Telescopio Hubble e con grandes telescopios terrestres deron con liñas de absorción de xeo de auga no espectro de Portia.
Hemofilia
A hemofilia é unha doenza xenética recesiva que impide a boa coagulación do sangue. Está relacionada co cromosoma X e existen tres tipos: a hemofilia A, cando hai un déficit do factor VIII de coagulación, a hemofilia B, cando hai un déficit do factor IX de coagulación, e a hemofilia C, que é o déficit do factor XI.
Antigüidade
Os estudos máis antigos datan dende o século II d.C., cando rabinos xudeus se deron de conta de que algúns rapaces varóns, cando se lles practicaba a circuncisión, sangraban moito. Os rabinos descubriron que estes problemas só ocorrían en certas familias, polo que fixeron novos regulamentos para axudar a estes rapaces que sangraban. O rabino Judah declarou que un neno que tivese irmáns máis vellos con problemas de sangrado non tiña que ser circuncidado e o rabino Simón Ben Gamaliel impediu que un neno fose circuncidado porque os fillos das tres irmás da nai se desangraran ata morrer.
Entre as referencias escritas posteriores merece destacar a descrición da enfermidade que fixo no século XI un médico árabe de Córdoba, chamado Abulcasis.
No século XII, outro rabino chamado Maimónides descubriu que, se os nenos tiñan hemofilia, eran as nais as que a transmitían. Daquela fíxose unha lei nova: se unha nai tiña fillos con este problema de sangrado, ningún dos seus novos descendentes varóns debería ser circuncidado.
A primeira referencia en Centro Europa dáse en Italia, no 1525, por Alessandro Benedetti.
Idade contemporánea
Un dos casos máis famosos de afectados pola hemofilia foi o do último tsarévich de Rusia: Aleksei Nikolaevich Romanov, herdado da súa nai, Alexandra Feodorovna Romanova, neta da raíña Vitoria do Reino Unido, transmisora tamén desta enfermidade. Tamén destacan os casos de hemofilia na realeza española nos fillos de Afonso XIII e a raíña Vitoria Uxía de Battenberg, neta tamén da raíña Vitoria do Reino Unido, e que afectaron profundamente a monarquía española.
Hemofilia A
A hemofilia A prodúcese cando hai déficit no factor VIII de coagulación. A incidencia na hemofilia A pódese dicir que é de 1 persoa por cada 5000 homes vivos. Desempeña un papel fundamental na vía intrínseca de activación da transformación de protrombina en trombina.
Hemofilia B
A hemofilia B prodúcese cando hai un déficit do factor IX de coagulación. A incidencia da Hemofilia B é de aproximadamente 1 caso por cada 100000 varóns, e supón preto do 20% dos casos totais de hemofilia.
Hemofilia B de Leyden
Trátase dunha forma variante da hemofilia B, é menos común. Mostra unha característica extremadamente infrecuente de expresión dependente da idade. Os valores do factor IX son inferiores ao 1% durante a infancia co que a enfermidade é moi grave en nenos, despois da puberdade os valores elévanse ata ao redor do 50% do normal e o trastorno vólvese asintomático.
Hemofilia C
A hemofilia C prodúcese cando hai un déficit do factor XI de coagulación, e supón menos do 1% dos casos totais de hemofilia.
Etioloxía
En cada célula humana somática hai normalmente 46 cromosomas: a metade recíbense como herdanza da nai e a outra metade do pai. Os cromosomas conteñen as instrucións necesarias para ordenarlles ás células a fabricación das proteínas que o organismo require para o seu funcionamento. Estas instrucións atópanse contidas en pequenas unidades de información biolóxica que se chaman xenes, constituídos por ADN, e que son a estrutura básica da vida.
Os cromosomas humanos veñen en pares, polo cal temos dúas copias dos nosos xenes; se hai algún dano nalgún xene ou nun cromosoma, hai unha copia de reposto dese xene ou cromosoma que podería cumprir as funcións normalmente. Pero hai unha excepción, os cromosomas sexuais: X e Y.
O sexo feminino está determinado por dous cromosomas X (XX), e o sexo masculino ten un cromosoma X e mais un cromosoma Y (XY). O cromosoma X contén moitos xenes que son comúns a ambos os sexos, como os xenes para a produción do factor VIII e do factor IX, relacionados coa coagulación sanguínea.
Esta anomalía hereditaria pode chegar a manifestarse nas mulleres, pero nunha porcentaxe moi baixa: como as mulleres tamén poden ser portadoras do xene defectuoso, igualmente están expostas a sufrir as súas consecuencias, pero para manifestar a enfermidade necesitarían dúas copias defectuosas, cousa moi pouco probable.
Actualmente, en España, a incidencia de persoas nacidas con hemofilia é de 1 de cada 15.000.
Síntomas
A característica principal da Hemofilia A e B é a hemartrose e o sangrado prolongado espontáneo. As hemorraxias máis graves son as que se producen en articulacións, cerebro, ollos, lingua, garganta, riles, hemorraxias dixestivas, xenitais ou nasais.
A manifestación clínica máis frecuente nos doentes con hemofilia é a hemartrose, sangrado intraarticular que afecta especialmente ás articulacións dun só eixe como o xeonllo, o cóbado ou o nocello. Se se produce unha hemartrose en repetidas ocasións nunha articulación, orixínase unha deformidade e atrofia muscular chamada artropatía hemofílica.
Consonte os síntomas pódese clasificar en tres estadios: I, II e III; o estadio I comprende formigo nas articulacións e febre nesa parte do corpo, como causa da hemorraxia con traumatismo. No estadio II, o formigo pasa a percibirse xa como dor, aínda permanece a febre na parte afectada do corpo e vese acompaña por inflamación debida a acumulación de sangue na articulación. Como último estadio, no estadio III a articulación preséntase viscosa e inflamada debido ó debilitamento muscular, con rixidez matinal, dor crónica e movemento limitado pola obstrución da articulación.
Diagnóstico
A diagnose do tipo de hemofilia e o seu nivel de gravidade faise mediante a historia clínica e unha análise de sangue para a medición en laboratorio, a través de probas especiais de coagulación, dos graos dos diferentes factores. O obxectivo é establecer a severidade da enfermidade e decidir o tratamento máis axeitado a seguir polo doente.
Tratamento
Non existe na actualidade ningún tratamento curativo dispoñible e o único que se pode facer é corrixir a tendencia hemorráxica administrando por vía intravenosa o factor de coagulación que falta, o factor VIII ou o IX.
Como posibles tratamentos existen os caseiros que consiste no repouso corporal e sobre a zona afectada déixase xeo por dúas horas sobre o devandita parte do corpo e posteriormente elevase a articulación.
O tratamento substitutivo supuxo un avance importantísimo tanto para a calidade de vida como para a supervivencia dos doentes, aínda que a obtención de factores de coagulación a partir de plasma humano deu lugar, en moitas ocasións, á transmisión de virus, sobre todo o VIH (SIDA) nos anos 80, o cal significou un grave retroceso para os pacientes con hemofilia, ata que a mediados desa década se introduciron os primeiros métodos de inactivación viral nos concentrados liofilizados, transformándoos en produtos moito máis seguros.
Actualmente, os concentrados liofilizados de dobre inactivación viral constitúen derivados do plasma máis seguros e estase avaliando e introducindo constantemente tecnoloxía punta que permita detectar e inactivar novos virus e outros axentes infecciosos, como os prións, que poderían representar unha ameaza para todos aqueles que utilizan produtos derivados do plasma humano.
Señor Alcalde
Señor alcalde foi unha sitcom española emitida por Telecinco en 1998. Durou dúas tempadas: a primeira iniciada o 21 de xaneiro de 1998 e a segunda o 7 de xullo dese ano.
Hemofilia
Tratamento
Doutra banda, nos últimos anos, o desenvolvemento da enxeñería xenética fixo posible iniciar unha nova era no tratamento da enfermidade. Dende hai uns anos, trabállase no desenvolvemento de preparados puros dos factores de coagulación, sen necesidade de plasma humano. O factor VIII recombinante, pode producirse agora a partir de células cultivadas en laboratorio. A Federación Mundial de Hemofilia recomenda o uso dos novos produtos recombinantes, xa que garanten unha maior seguridade coa mesma eficacia que os produtos plasmáticos.
Señor Alcalde
Argumento
Pablo é viúvo, pai de tres fillo que acaba de ser escolleito alcalde do seu pobo, Encinar de la Torre, polo Partido Independiente de Encinar (PIE). O pobo vai escribindo as súas historias, cos concelleiros da oposición, entre os que está Virginia (muller divorciada e dous fillos, que vive coa súa nai Amparo) e Ramón.