cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Departamento de Flores
Áchase no suroeste do territorio, limitando polo norte co departamento de Río Negro, polo nordeste co de Durazno, polo leste co de Florida, polo sur co de San José, e polo oeste co de Soriano, tendo polo suroeste un lixeiro contacto con Colonia.
A denominación de Flores é en homenaxe o brigadier Venancio Flores, quen tivera unha destacada actuación militar e política nas décadas de 1840, 1850 e 1860 e que era natural do mesmo.
Piperales
Piperales é o nome botánico para unha orde de fanerógamas. Necesariamente inclúe a familia Piperaceae mais a súa circunscrición ten variado moito co tempo.
No sistema APG II, de 2003, esta orde fica no clado magnoliids e circunscrito coma segue:
Isto é unha expansión do sistema APG, de 1998, que tamén o situaba nos magnoliids mais con outra circunscrición:
O sistema Cronquist, de 1981, situaba a ordee na subclase Magnoliidae da clase Magnoliopsida = dicotiledónea e con esta circunscrición:
O sistema Engler, na súa actualización de 1964, colocaba a orde na subclase Archychlamydeae, da clase Dicotiledónea = dicotyledons e con esta circunscrición:
O sistema Wettstein, nunha última versión de 1935, asignou a orde a Monochlamideae na subclase Choripetalae da clase Dicotyledones, circunscrita a:
Curva isofónica
miniatura|Curvas isofónicas de Fletcher-Munson As curvas isofónicas son curvas de igual sonoridade. Estas curvas calculan a relación existente entre a frecuencia e a intensidade (en decibelios) de dous sons para que estes sexan percibidos como igual de fortes polo oído, co que todos os puntos sobre unha mesma curva isofónica teñen a mesma sonoridade.
Así, se 0 fon corresponden a unha sonoridade cunha intensidade de 0 dB cunha frecuencia de 1 kHz, tamén unha sonoridade de 0 fon podería corresponder a unha sonoridade cunha intensidade de 60 dB cunha frecuencia de 70 Hz.
As primeiras curvas de igual sonoridade foron establecidas por Fletcher e Munson en 1930, nas que se observa como, a medida que aumenta a intensidade sonora, as curvas fanse, cada vez, máis planas. Isto tradúcese en que a dependencia da frecuencia é menor a medida que aumenta o nivel de presión sonora, o que significa que se diminúe a intensidade sonora, os últimos sons perceptibles en desaparecer serían os agudos (altas frecuencias).
As curvas de Fletcher e Munson foron recalculadas, máis tarde, por Robinson e Dadson.
Nótese que tanto as curvas Fletcher e Munson e as curvas de Robinson e Dadson só son válidas para un campo sonoro directo, dado que non teñen en conta que non percibimos por igual os sons se proveñen de diferentes direccións (campo sonoro difuso).
Gentleman's Agreement
Gentleman's Agreement é un filme estadounidense dirixido por Elia Kazan que está baseado na novela de Laura Z. Hobson Gentleman's Agreement. Foi nomeado a oito Oscars e gañou tres: mellor filme, mellor actriz secundaria (Celeste Holm), e mellor director (Elia Kazan).
Monosemia
A monosemia é unha circunstancia semántica que se dá cando unha palabra ou expresión lingüística só ten un significado (ou contido ou acepción). A monosemia pura, igual que a sinonimia pura, dáse en casos extremadamente particulares, debido a que as propias características da significación e o uso das linguas fan uso da polisemia como mecanismo que permite a economía da linguaxe. Malia isto, unha estimación para o galego en base ó primeiro 20 % do Gran Diccionario Xerais da Lingua (2000) indica que hai unha media de algo menos de 1,8 acepcións/palabra.
Na terminoloxía, a monosemia é unha esixencia da propia aplicación do traballo terminolóxico, pois o uso do corpus terminolóxico non pode dar lugar a erros nin ambigüidades.
Corneda, Boimorto
San Pedro de Corneda é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Boimorto na comarca de Arzúa. Segundo o IGE en 2018 tiña 69 habitantes (34 homes e 35 mulleres) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 91 habitantes.
Eclesiasticamente pertence ao arciprestado de Sobrado.
miniatura|Corneda no [[Catastro de Ensenada (1752).]] miniatura|Corneda no [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1847). ]]
Demografía
No Censo de Pecheros de 1528, a parroquia ten 18 pecheros ―os que teñen que pagar un tributo― mentres no censo de 1591 aparece con 36 veciños, dos cales 32 son pecheros.
Diario da luz e a sombra
Diario da luz e a sombra é unha obra de ensaio de María Victoria Moreno escrita a xeito de diario, publicada en 2004 por Edicións Xerais de Galicia na colección Crónica.
Contido
miniatura|Edificio da antiga clínica La Merced, citado en Diario da luz e a sombra. O Diario está dedicado aos tres doutores que a trataron na doenza do cancro.
Segundo Montse Pena neste diario "hai espazo para as inquietudes da doente, para os seus soños reais e imaxinarios, para a abordaxe da enfermidade dende as cifras das idades de afectación e de curación, para as reaccións da familia e dos achegados, para o tratamento dos cambios físicos que supón e para o diálogo con outras voces".
E remata: E que vexamos tamén moitas cousas bonitas no camiño que aínda temos por diante....
Narración
O diario está posto en boca dun narrador protagonista, a propia autora. Ao longo dos quince capítulos do libro vanse mesturando as reflexións do momento da elaboración con anotacións (en cursiva) do diario escrito ao longo da loita contra o cancro.
Ruminantes
A dos ruminantes (Ruminantia) é unha suborde de mamíferos artiodáctilos que inclúe algúns animais moi coñecidos, como as vacas e touros, cabras, ovellas e cervos.
Diario da luz e a sombra
Espazo
O espazo principal é a cidade de Pontevedra e máis concretamente o Hospital de Montecelo onde recibe a quimioterapia e a clínica La Merced onde foi internada.
Ruminantes
Os ruminantes son herbívoros e dixiren os alimentos en dúas etapas: mastigando e tragando de maneira normal e despois regurxitando o alimento semidixerido para remastigar e volver tragar, para así poderen extraer ao máximo o seu valor nutritivo. O estómago dos ruminantes caracterízase por ter catro divisións.
Diario da luz e a sombra
Tempo
O último capítulo está rematado en xullo de 2004 e os fragmentos do diario (sen data) falan dos últimos cinco anos de enfermidade e quimioterapia. A autora finou en novembro de 2005.
Ruminantes
Dadas estas características, a diferenza dos herbívoros non ruminantes, son capaces de aproveitar os carbohidratos estruturais presentes nas plantas (celulosa, hemicelulosa e pectina, as dúas primeiras constituíntes da fibra), tendo así unha fonte de enerxía adicional e baseando a súa alimentación no consumo de forraxe.
Non todos os animais que rumian forman parte da suborde dos Ruminantia: os camelos e as llamas e vicuñas (da familia dos camélidos) están entre as excepcións. Tampouco pertecen a esta suborde algúns dos grandes mamíferos que pastan e teñen adaptacións similares para sobrevivir con cantidades grandes de alimento de calidade inferior, como os canguros e os cabalos, que teñen un cego moi desenvolvido para dixerilo ben.
Características
Os ruminantes teñen un sistema dixestivo que lles permite extraer enerxía das fibras vexetais grazas ás transformacións sufridas no estómago, que consta de catro cavidades:
Retículo e rume
O retículo é unha zona de intercambio entre o rume e o terceiro estómago. Só se produce o paso ao seguinte estómago se as partículas que chegan ao retículo son de pequeno tamaño (<1–2 mm) ou son suficientemente densos (>1-2 g/ml).
Popularmente, o rume recibe os nomes de panza ou bandullo, e o retículo o de barrete.
Omaso
O omaso é o terceiro preestómago, con capacidade para uns 10 kg. É un órgano pequeno con alta capacidade de absorción. Nel recíclase a auga e algúns minerais coma o sodio e o fósforo, que son devoltos ao rume mediante a saliva. Inda que este órgano non é esencial, permite a transición entre o rume e o abomaso, ambos os dous con diferentes modos de dixestión.
A mucosa gástrica presenta unhas prolongacións laminares características cara ó interior do órgano, ás que se deben as denominacións populares de libro e cenfollas.
Abomaso
O abomaso é o verdadeiro estómago, de mucosa glandular, similar ao dos animais non ruminantes. O seu funcionamento baséase na secreción de ácidos e gran cantidade de enzimas dixestivos. Ao abomaso chegan partículas non fermentadas de alimentos, algúns produtos finais da fermentación microbiana xunto cos microbios producidos no rume. Popularmente recibe o nome de calleiro, pois del extráese o callo.
Clasificación
miniatura|280px|[[Cladograma mostrando a posición dos Ruminantiamorpha.]]
Linguas chamdo
As linguas chamdo forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse na prefectura de Chamdo no Tíbet, na República Popular da China.
Os Samordás, Galgao, Abadín
Os Samordás é un lugar da parroquia de Galgao no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Tiña 8 habitantes en 2015 (4 homes e 4 mulleres) segundo datos do IGE, os mesmos habitantes que en 2011 (4 homes e 4 mulleres).
O Montiño, Cea, Vilagarcía de Arousa
O Montiño é un lugar da parroquia de Cea no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 22 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 9 eran mulleres e 13 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 25 veciños, e 2005, cando eran 34.
Jude o escuro
Jude o escuro (en Jude the Obscure) é a última novela completa do autor inglés Thomas Hardy. Inicialmente apareceu en revistas e foi publicada por vez primeira en forma de libro no ano 1895.
Foi traducido ó galego por María Fe González e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.
Trama e características
Trátase dunha novela extensa na que o protagonista, Jude Fawley, é un mozo orfo de clase baixa que traballa como restaurador e eslumece por entrar na Universidade e devir un erudito. O outro personaxe principal é Sue Bridehead, a súa curmá. Entre eles existe un nexo íntimo que supón un dos elementos centrais da obra. Outros temas que trata son a cuestión de clase, a educación, a relixión e os seus dogmas ou o concepto de matrimonio.
Adaptacións a outros formatos
A novela foi adaptada ao cinema e á televisión. Así, existe o filme Jude the Obscure, de 1971, dirixido por Hugh David, cos actores Robert Powell e Fiona Walker. Tamén hai unha versión máis actual, Jude, de 1996, do realizador Michael Winterbottom, coa participación dos actores Christopher Eccleston e Kate Winslet.
Tromba de auga
miniatura|Trombas de auga preto das [[Bahamas.]] A tromba de auga (waterspout en inglés), é un embude contendo un intenso vórtice ou turbillón que ocorre sobre un corpo de auga, usualmente conectado a unha nube cumuliforme. As trombas de auga divídense en dous tipos: tornádicas e non tornádicas. Como o seu nome claramente indica, as primeiras son tornados, xa sexa formados sobre a auga ou formados en terra e que pasaron logo ao medio acuoso, mentres que as segundas, aínda que similares en aparencia, non son tornados.
Trombas tornádicas
As trombas tornádicas son tornados sobre a auga, cuxa formación depende da existencia do denominado mesociclón, un sistema de baixa presión na escala de 2 a 10 km, que se forma dentro dunha tormenta eléctrica moi severa, organizada e persistente denominada supercela. Este tipo de trombas son máis raras, por canto os tornados en xeral fórmanse nos continentes, onde a fonte de calor superficial e os contrastes de masas de aire son maiores. Os danos que produce un tornado son moi severos, por canto implican ventos de até 512 km/h (F5 na escala Fujita).
Trombas non tornádicas
As trombas non tornádicas (tamén se denominan fair weather waterspout en inglés), non están asociadas á tormenta do tipo supercelda e son moito máis comúns que as tornádicas.
En xeral fórmanse baixo a base de grandes cúmulos ou de cumulunimbus e a súa severidade de cando en cando excede o tipo F0 na escala de Fujita (menos de 116 km/h), aínda que representan de calquera xeito un risco serio para a navegación. A rotación orixínase desde as capas inferiores do chan e non depende da preexistencia dun mesociclón.
Este tipo de trombas mariñas teñen unha dinámica similar a outros fenómenos moi comúns, os diaños de area ou simplemente turbillóns de area ou de terra, a miúdo observables en praias e desertos, aínda que é máis intensa. Ambos os vórtices fanse visibles onde o vento levanta partículas do chan con relativa facilidade (xa sexa area, terra ou auga) e non poderían advertirse por exemplo nun bosque ou pradaría. O aire é máis húmido sobre a auga e pode condensarse ao haber un forte descenso da presión atmosférica, o cal o fai visible coa forma de "nube embude". Esta caída de presión é xustamente o que sucede no interior do turbillón.
Load
Load é o sexto álbum da banda estadounidense de thrash metal Metallica, publicado o día 4 de xuño de 1996 a través do selo Elektra Records. O disco vendeu 680.000 unidades na súa primeira semana (making it the biggest opening week for Metallica) and the biggest debut of 1996. Load estreouse (epasou catro semanas consecutivas) no número 1 da lista Billboard 200. Dende o seu lanzamento o disco vendeu ao redor dos cinco illóns de copias só nos Estados Unidos, sendo certificado cinco veces platino pola RIAA. Publicáronse catro sinxelos de Load: "Until It Sleeps", "Hero of the Day", "Mama Said" e "King Nothing".
Metro-Goldwyn-Mayer
miniatura|dereita|A [[MGM Tower, a antiga sede da empresa.]]
Metro-Goldwyn-Mayer Inc. (ou simplemente MGM) é unha gran compañía, involucrada principalmente na produción e distribución de películas de cine e programas de televisión. Os seus principais subsidiarios foron MGM Studios Inc., United Artists Corporation e Orion Pictures Corporation (adquirida en 1997). Nunha importante operación mercantil, a empresa foi vendida a un grupo de compañías encabezadas por Sony Pictures Entertainment que é tamén propietaria de Columbia Pictures. MGM ten a súa sede en Beverly Hills dende o 22 de agosto de 2011. Antes desta data, MGM tiña a súa sede na MGM Tower de Century City, Os Ánxeles.
O nome nace das tres compañías que formaron unha fusión corporativa para crear MGM Studios en 1924; Metro Picture Corporation (fundada en 1915), Goldwyn Pictures Corporation (fundada en 1923), e Louis B. Mayer Pictures (fundada en 1918). Louis B. Mayer converteuse no xefe do estudio e Irving Thalberg en xefe de produción. O seu lema é Ars Gratia Artis (arte pola arte mesma) e o seu emblema, creado en 1928, é un característico león.
A empresa declarouse en bancarrota e botou o peche o 30 de xuño de 2010, tras non poder pagar unha débeda duns 3.500 millóns de dólares, o que significaba a fin dunha traxectoria de case 90 anos de existencia, éxito e filmes como Foise co vento (1939), Singin' in the Rain, 2001: Unha odisea do espazo, The Wizard of Oz (1939) ou Ben-Hur (1959). A MGM informou o 14 de xullo do 2010 que obtivo unha nova prórroga para pagar parte da débeda de 3.700 millóns. O 11 de novembro do 2010, Metro-Goldwyn-Mayer declárase en quebra, presentando a declaración de insolvencia ante un Tribunal de Manhattan. Baixo a protección da Lei de Quebras estadounidense, MGM poderá liberarse das súas débedas, que ascendían a preto de 4.000 millóns de dólares por JP Morgan.
Rosario (cristianismo)
Caracterízase pola repetición da oración do avemaría, cunha cadencia que contribúe a crear un ambiente propicio á contemplación relixiosa.
Orixes
No século XV decaera a súa devoción, polo que novamente a imaxe apareceuse ao beato Alano de la Rupe, pediulle que a revivise, que recollese nun libro todos os milagres levados a cabo polo rosario e recordoulle as promesas que séculos atrás deu a Santo Domingo.
Máis alá desta piadosa lenda podemos dicir que foi San Domingos de Guzmán o creador e divulgador do rosario. Domingos de Guzmán foi o fundador da Orde dos Predicadores, máis coñecidos como dominicos. Esta orde centraba a súa actividade na predicación e na ensinanza, e foi das primeiras que fundou unha orde segrar.
A oración diaria dos relixiosos tiña o seu alicerce na Liturxia das horas, que consistía fundamentalmente no rezo do Salterio xunto con textos de grandes escritores cristiáns. Este rezo quedaba limitado a aqueles que tiveran formación suficiente e sabían ler.
Nun tempo en que o analfabetismo era norma e a capacidade lectora excepción, Domingos de Guzmán pensa unha devoción que recolla o espírito do salterio e o popularice para que poida chegar ao pobo cristián:
Aínda no século XIX, cando o viveirense Luis de Trelles funda a Adoración Nocturna Española dispón que os adoradores, cando non estean en quenda de adoración, recen o salterio ou o rosario para aqueles que non saiban ler.
Aínda que o rosario está asociado co catolicismo é común entre os anglicanos de tradición anglo-católica e máis tamén nunha minoría dos luteranos.
Os misterios
Comézase cunha introdución en forma de invocación e breve acto penitencial. Despois enúncianse os misterios correspondentes. Cada misterio vai seguido do rezo dun nosopai, 10 avemarías e remátase cun gloria. Entre o enunciado do misterio e a primeira oración pode, libremente, facerse unha breve monición ou comentario sobre o que se vai contemplar. Os misterios fan referencia a acontecementos bíblicos ou ao desenvolvemento teolóxico posterior. Divídense en tres grupos temáticos: de gozo, de dor e de gloria.
Misterios gozosos
Fan referencia aos chamados “Evanxeos da infancia” de Xesús, sobre todo seguindo a versión do Evanxeo de Lucas. Na distribución semanal tradicional rézanse os luns e xoves. Os misterios son:
Rézanse luns e sábados.
Misterios de dor
Referidos á Paixón e Morte de Xesús:
Rézanse martes e venres.
Misterio de gloria
Referidos á glorificación (de aí o seu nome) de Xesús e da Virxe. Os dous últimos son os únicos que non están recollidos no Novo Testamento: Rézanse mércores e domingos.
Achega de Xoán Paulo II. Os Misterios Luminosos
O papa Xoán Paulo II, que sempre se declarou gran devoto do rosario, na carta apostólica Rosarium Virginis Mariae, publicada o 16 de outubro de 2002, introduciu unha nova serie de misterios, os luminosos.
Rézanse xoves, desprazando os gozosos a luns e sábado e limitando os gloriosos a mércores e domingo.
Ladaíñas
Tralo quinto misterio rézase unha invocación á Trindade: tres avemarías ás que se lle modifica o comezo, para remarcar a relación da Virxe co misterio trinitario:
O rosario remata coas ladaíñas, breves fórmulas de loanza á Virxe: quen dirixe a oración enuncia as ladaíñas e é respondido por un "Roga por nós", Raíña dos Apóstolos... roga por nós/Torre de David... roga por nós.
Coherente co conxunto do rosario, as ladaíñas son 50, e fan un repaso de citas bíblicas e teolóxicas referidas á Virxe.
Texto:
Deus, Pai Celestial, Ten piedade de nós Deus Fillo, Redentor do Mundo -Ten piedade de nós Deus, Espírito Santo -Ten piedade de nós Santa Trindade, un só Deus -Ten piedade de nós
Santa María. Roga por nós Santa Nai de Deus. Roga por nós Santa Virxe das Virxes. Roga por nós Nai de Cristo. Roga por nós Nai da Divina Graza. Roga por nós Nai Purísima. Roga por nós Nai Castísima. Roga por nós Nai sen mancha. Roga por nós Nai Inmaculada. Roga por nós Nai amable. Roga por nós Nai admirable. Roga por nós Nai do bo consello. Roga por nós Nai do Creador. Roga por nós Nai do Salvador. Roga por nós Virxe prudentísima. Roga por nós Virxe venerada. Roga por nós Virxe laudable. Roga por nós Virxe poderosa. Roga por nós Virxe clemente. Roga por nós Virxe fiel. Roga por nós Espello de xustiza. Roga por nós Sé de sabedoría. Roga por nós Causa da nosa alegría. Roga por nós Vaso espiritual. Roga por nós Vaso honorable. Roga por nós Vaso insigne de devoción. Roga por nós. Rosa Mística. Roga por nós Torre de David. Roga por nós Torre de Marfil. Roga por nós Casa de ouro. Roga por nós Arca da Alianza. Roga por nós Porta do Ceo. Roga por nós Estrela da mañá. Roga por nós Saúde dos enfermos. Roga por nós Refuxio dos pecadores. Roga por nós Consolo dos Aflixidos. Roga por nós Auxilio dos cristiáns. Roga por nós Raíña dos Anxos. Roga por nós Raíña dos Patriarcas. Roga por nós Raíña dos Profetas. Roga por nós Raíña dos Apóstolos. Roga por nós Raíña dos Mártires. Roga por nós Raíña dos Confesores. Roga por nós Raíña das Virxes. Roga por nós Raíña de todos os santos Roga por nós Raíña concibida sen pecado orixinal. Roga por nós Raíña levada ao ceo. Roga por nós Raíña do Sacratísimo Rosario. Roga por nós Raíña da paz. Roga por nós
Año de Deus, que tiras o pecado do mundo, Perdóanos Señor Año de Deus, que tiras o pecado do mundo, Escóitanos Señor Año de Deus, que tiras o pecado do mundo, Ten piedade de nós Roga por nós, Santa Nai de Deus Para que sexamos dignos de alcanzar as promesas do noso Señor Xesucristo
Oremos, Señor, concede aos teus servos gozar sempre de completa saúde de alma e corpo, e pola intercesión la gloriosa sempre Virxe María, líbranos das tristezas desta vida e concédenos gozar das alegrías eternas. Por Cristo Noso Señor. Amén.
Nun Oracional Galego, que editou monseñor Araúxo, substituíronse as ladaíñas tradicionais por advocacións da Virxe propias de Galicia: Nosa Señora do Lodairo, Nosa Señora do Cristal, Nosa Señora da Franqueira, Nosa Señora dos Ollos Grandes...
É costume popular engadir ao final do rosario outras oracións a modo de remate: polas ánimas do Purgatorio, a Salve Regina...
José Montilla
José Montilla Aguilera, nado en Iznájar, provincia de Córdoba, o 15 de xaneiro de 1955, é un político catalán de orixe andaluza.
Traxectoria
Foi primeiro secretario do Partit dels Socialistes de Catalunya dende o 18 de xuño de 2000 ata o 17 de decembro de 2011, e membro da Comisión Executiva Federal e do Comité Federal do Partido Socialista Obrero Español dende o 23 de xullo de 2000. Dende o 18 de abril de 2004 até o 9 de setembro de 2006 foi ministro de Industria, Turismo e Comercio do Goberno de España presidido por José Luis Rodríguez Zapatero, substituíndoo no cargo Joan Clos, daquela alcalde de Barcelona. Foi presidente da Generalitat de Cataluña dende 2006 até 2010. Até 2019 foi senador autonómico por proposta do Parlamento de Cataluña.
Figura política e pensamento
José Montilla definiuse a si mesmo como «catalán, catalanista, español e europeísta». Porén, dende diversos sectores políticos e sociais tradicionalmente foi criticado polos seus planteamentos nacionalistas cataláns,  pero Montilla sempre rexeitou ter un perfil nacionalista.
Pasqual Maragall
Pasqual Maragall i Mira, nado en Barcelona o 13 de xaneiro de en 1941, é un político catalán e antigo presidente do Partit dels Socialistes de Catalunya que foi presidente da Generalitat de Cataluña dende decembro de 2003 até novembro de 2006. Antes fora alcalde de Barcelona de 1982 a 1997, etapa na cal tiveron lugar os Xogos Olímpicos de Barcelona 1992.
Formación e entrada en política
Neto do poeta catalán Joan Maragall, en 1965 licenciouse en Dereito e Ciencias Económicas pola Universidade de Barcelona, ingresando aquel mesmo ano como economista no departamento de urbanismo do Concello de Barcelona. En 1973 licenciouse en Economía Internacional e Economía Urbana pola New School for Social Research de Nova York e en 1978 doutorouse na Universidade Autónoma de Barcelona cunha tese sobre os prezos do chan urbano. Así mesmo, é doutor honoris causa pola Facultade de Arquitectura da Universidade de Reggio de Calabria e pola Universidade Johns Hopkins. O seu irmán Ernest Maragall, tamén ocupou postos de relevancia na política.
Comezou a súa actividade en 1965 no gabinete técnico do Concello de Barcelona, en época franquista. A súa vida política iniciouse no Front Obrer de Catalunya, un dos núcleos que logo darían lugar ao Partit dels Socialistes de Catalunya, partido co cal sería elixido concelleiro por Barcelona nas primeiras eleccións municipais democráticas e onde ocuparía o cargo de tenente de alcalde da Reforma Administrativa e de Facenda.
Alcalde de Barcelona (1982-1997)
En 1982 sería elixido alcalde de Barcelona en substitución de Narcís Serra, cargo polo cal sería reelixido en 1983, 1987, 1991 e 1995. O seu cargo na alcaldía estivo marcado pola preparación e execución dos Xogos Olímpicos de 1992, en Barcelona. Outros feitos destacados dese período foron o seu cargo na Presidencia do Consello de Municipios e Rexións de Europa e a súa vicepresidencia e presidencia do Comité das Rexións da Unión Europea, entre 1996 e 1998. Foi tamén fundador de Eurociudades, grupo de seis grandes cidades da área do Mediterráneo Occidental e vicepresidente para Europa da Unión Internacional de Autoridades Locais e da Federación Mundial de Cidades Unidas.
En 1997 cedeu a alcaldía de Barcelona ao seu tenente de alcalde Joan Clos e trasladouse a Roma, onde exerceu de profesor durante un ano.
Candidato á presidencia
O 25 de xuño de 1998, desde o miradoiro da Torre de Comunicacións de Collserola, anunciou a súa candidatura á presidencia da Generalitat nos comicios do 17 de outubro de 1999, eleccións ás que concorreu como candidato dunha coalición integrada polo Partit dels Socialistes de Catalunya e Ciutadans pel Canvi, e que incluía tamén a Iniciativa per Catalunya nas circunscricións de Tarragona, Xirona e Lleida. A pesar de que foi o candidato máis votado, superando ao até entón invicto Jordi Pujol, obtivo menos escanos que o seu adversario debido á repartición dos mesmos por circunscricións. Devandita circunstancia permitiu a Pujol ser reelixido presidente da Generalitat de Cataluña co apoio do Partido Popular e a abstención de Esquerra Republicana de Catalunya.
Presidente da Generalitat (2003-2006)
miniatura|dereita|200px|Pasqual Maragall durante o acto de presentación da súa [[blog]] A candidatura encabezada por Pasqual Maragall volveu ser a máis votada nas eleccións do 16 de novembro de 2003, a pesar do cal Convergència i Unió volveu ser a candidatura con máis representantes no Parlamento de Cataluña. Con todo, por primeira vez desde 1980, as formacións de centroesquerda que apoiaron a candidatura de Josep Maria Vallès á presidencia do Parlamento en 1999, sumaron maioría.
Así, a firma do Pacto do Tinell xunto con Esquerra Republicana de Catalunya e da coalición ICV-EUiA permitíronlle ser investido presidente da Generalitat, cargo do que tomou posesión o 20 de decembro de 2003. O voto contrario de ERC ao novo Estatuto de autonomía de Cataluña, por consideralo insuficiente, supuxo o cesamento dos seus conselleiros no Goberno de Cataluña, que Maragall remodelou. O 21 de xuño de 2006, oito anos despois do anuncio da súa primeira candidatura e despois da vitoria do si cunha curta participación no referendo sobre o Estatut, anunciou, nunha declaración institucional, que non repetiría unha terceira vez como candidato do PSC á presidencia da Generalitat, sendo substituído polo até entón ministro de Industria e Primeiro Secretario do PSC, José Montilla.
Actualidade (dende 2007)
Despois da saída do Goberno, Maragall deixou a presidencia do PSC o 11 de xuño de 2007 para traballar no proxecto do Partido Demócrata Europeo, segundo afirmou en diversas ocasións. Pasqual Maragall declarou o 20 de outubro de 2007 que padecía un principio da enfermidade de Alzheimer dende había meses. O día 29 de marzo foi elixido "catalán do ano" (català de l'any). En abril de 2008 creouse a Fundación Pasqual Maragall para a Investigación sobre o Alzheimer, que promove a investigación científica para a prevención e o coidado da devandita doenza e doutras enfermidades neuro-dexenerativas relacionadas. En 2010 estréase unha película documental (Bicicleta, culler, poma) realizada por Carles Bosch por encargo do propio Maragall, na que se segue a Maragall e a súa familia durante dous anos, no seu día a día cotián e na súa loita contra o Alzheimer, gañadora do premio José María Forqué e o premio Gaudí á mellor película documental. , así como o Premio Goya 2011 na mesma categoría.
Ames Novo
Ames Novo é un movemento cidadán e político creado no concello de Ames que se presentou ás eleccións municipais de maio de 2015.
A candidata á alcaldía foi Pilar Candocia, anteriormente concelleira de Educación vencellada ao BNG. No movemento participan diversos partidos políticos, coma Anova, Compromiso por Galicia, Esquerda Unida, Equo e Espazo Ecosocialista Galego. A diferenza de noutras candidaturas cidadás Podemos non participa nesta lista, senón que promoveu outra candidatura: Contigo Pódese. Nas eleccións, Ames Novo foi a terceira forza máis votada con 2474 votos (17,94%) e 4 concelleiros.
Purple Mountains
Purple Mountains foi un proxecto musical estadounidense de indie rock formado polo músico e poeta David Berman. O proxecto estreouse en maio de 2019, unha década despois da disolución do seu anterior grupo, Silver Jews. O álbum Purple Mountains foi publicado en xullo de 2019. O disco gravouse principalmente en Chicago e foi producido por Jarvis Taveniere e Jeremy Earl da banda Woods.
O proxecto supostamente quedou disolto despois da morte de Berman o 7 de agosto de 2019.
Historia
Berman regresou á música no ano 2018, coproducindo o aclamado álbum de Yonatan Gat Universalists. O 12 de decembro de 2018 Bob Nastanovich, antigo membro de Pavement e Silver Jews, revelou no seu podcast Three Songs que David Berman editaría música nova en 2019 baixo o nome Purple Mountains, que tamén era o nome do blog de Berman.
O 10 de maio de 2019 Berman editou a súa primeira música en máis dunha década, un sinxelo titulado "All My Happiness Is Gone", lanzado en vinilo por Drag City usando o alcume Purple Mountains. O sinxelo inclúe dúas remesturas da canción, "All My Happiness Is Wrong" de Noah Count e "All My Happiness Is Long" de Mark Nevers con gravacións recortadas de Dave Cloud. Tamén acreditaba a Berman, Jeremy Earl e Jarvis Taveniere de Woods, Aaron Neveu e a compositora Anna St. Louis. O sinxelo foi editado dixitalmente o 17 de maio de 2019 co anuncio dun álbum. O disco, Purple Mountains, acompañado por unha xira polos Estados Unidos, apareceu o día 12 de xullo. "Darkness and Cold" foi editado como segundo sinxelo do álbum o 11 de xuño de 2019. "Margaritas at the Mall" sería o terceiro e derradeiro sinxelo, apararecido o 28 de xuño.
Unha remestura de "All My Happiness Is Gone" feita polo grupo australiano de música electrónica The Avalanches, coa cal Berman colaborara no pasado, foi comisionada por el, pero un problema de licenzas impediu que se liberase a súa versión.
Berman suicidouse o día 7 de agosto de 2019.
Montes de Toledo
miniatura|dereita|300px|Relevo da Península Ibérica Os montes de Toledo son unha formación orográfica sita na Península Ibérica, que separan a conca do Texo da do Guadiana. Constitúen ademais o linde setentrional da Mancha. Algúns autores coidan que este cordal se prolonga en Portugal a través da serra de San Mamede.
Os montes de Toledo dan nome a unha comarca da provincia de Toledo e a outra da provincia de Cidade Real, que son confinantes.
Dimensións
Teñen unha lonxitude máxima de leste a oeste duns 350 km e un ancho medio duns 50 km máximo (o ancho máximo alcanza arredor de 100 km nas proximidades de Sonseca e Puertollano). A súa cimeira sitúase na serra de Guadalupe, onde se ergue a Villuerca Alta que chega a unha altura de 1.603 m.
Xeoloxía
Trátase dunha estrutura rexuvenecida pola oroxenia alpina, pero a diferenza do Sistema Central, non están formados por bloques levantados e afundidos, senón que son un relevo apalachense, posto a descuberto pola intensa erosión que afectou a zona logo da oroxenia. Son, pois, crestóns cuarcíticos dunha altura uniforme, de arredor dos 1.400 metros, que non foron afectados pola erosión glacial.
Hidrografía
Os montes de Toledo son un foco de dispersión hidrográfica menor, do que parten ríos como o río Algodor (95 km de longo e 1250 km² de conca) ou o Almonte ambos afluentes do Tahu pola esquerda e o río Amarguillo, tributario do Guadiana pola dereita.
Protección ambiental
Na área dos montes de Toledo inclúese a paraxe protexida do Parque Nacional de Cabañeros. Pero tamén existen algúns outros elementos paisaxísticos destacábeis nestes montes: os numerosos canchais.
Estación de Santa Cruz de Arrabaldo
Santa Cruz de Arrabaldo é un apeadoiro de Adif, situado no lugar de Santa Cruz ou A Estación, na parroquia de Arrabaldo, fóra do casco urbano da cidade de Ourense. Está situada na liña Monforte de Lemos-Vigo e actualmente non presta servizos de pasaxeiros.
Iberoamérica
miniatura|350px|Estados de Iberoamérica en azul. miniatura|250px|dereita|Cume Iberoamericano do 2007. Chámaselle Iberoamérica ós países de América que formaron parte dos imperios español e portugués. Está conformado por Brasil xunto con tódolos países de Hispanoamérica. Estes territorios comprenden case a totalidade do continente americano (de onde habería que exceptuar Canadá, EEUU, Belize, Suriname e a Güiana francesa) e inclúen tamén Cuba, a República Dominicana e Porto Rico.
Cume Iberoamericano
[[Ficheiro:Ibero-American Summit.png|miniatura|481px|right|Países que participan no Cume Iberoamericano.
Ademais de Porto Rico, outros países que foron posesións españolas ou portuguesas en África, Asia e Europa, como Angola, Guinea-Bisau, Mozambique, a República Árabe Saharauí Democrática e Timor Leste, solicitaron formar parte do cume.
La Billarda
La Billarda foi un semanario editado en Ourense entre 1920 e 1921.
Historia e características
Subtitulado Ex-semanario festivo, apareceu o 5 de setembro de 1920. Publicación sarírico-humorística, contiña artigos en prosa, versos e caricaturas de carácter festivo. Dirixido por Ceferino Valencia Nóvoa, entre os seus colaboradores literarios figuraron Xavier Prado Lameiro, Arturo Noguerol Buján, Sueiro e José Fernández Gallego. Das ilustracións encargábanse A. R. Veiras, Julio Prieto Nespereira e Pedro García del Villar. A maioría dos artigos estaban asinados con pseudónimos (Purita Bolcheviki, Calvelito Chico, Cadelo, Achecé, El Duende Rojo). Só apareceron en galego algúns poemas de Vicente Risco e un artigo de A. Losada. Desapareceu despois de varios números, volvendo reaparecer o 15 de febreiro de 1921. Cesou definitivamente en 1921.
Rubio
dereita|miniatura|Muller rubia, co pelo roxo e a pel clara pola carencia de pigmento marrón. O rubio/roibo ou roxo é unha cor de pelo un chisco alaranxada, entre castaño e amarelo, cun matiz vermello. Así mesmo, a pel dos individuos destas características capilares é a miúdo clara e ten unhas manchas tamén características, as pencas. Isto é debido a que carecen dun pigmento castaño, a eumelanina e á presenza maioritaria ou exclusiva de feomelanina, asociadas a unha distribución particular dos melanocitos e dos melanosomas na pel. Aproximadamente, entre un 1% e un 2% da poboación humana é rubia.
Os rubios na cultura popular galega
Galicia é unha das rexións do mundo onde abundan as persoas de pelo roxo ou rubio, aínda que en menor medida que en Escocia e Irlanda. Os refráns e ditos galegos sempre teñen unha actitude negativa cara estes individuos, considerándoos sinais de má sorte:
Ron Regé Jr.
Ronald J. Regé Jr., nado en Quincy (Massachusetts) o 5 de decembro de 1969, é un ilustrador e músico estadounidense.
Traxectoria
Regé comezou a publicar os seus propios minicómics mentres estudaba no Massachusetts College of Art. Desde entón publicou en Highwater Books, Fantagraphics Books, Buenaventura Press, McSweeney's e Drawn & Quarterly. A súa obra apareceu no New York Times, Vice Magazine, National Post do Canadá, e en anuncios para Nike, Sony, HP e Tylenol.
Toca a batería no grupo californiano Lavender Diamond.
Bendicide as bestas e os nenos
Bendicide as bestas e os nenos (en Bless the Beasts and Children) é un filme estadounidense de 1971 dirixido por Stanley Kramer. É unha adaptación da novela homónima escrita por Glendon Swarthout. Está protagonizado por Bill Mumye Barry Robins.
Estreouse en galego o 9 de agosto de 2001 a través da TVG.
Parque Nacional da Serra de Guadarrama
O parque nacional da serra de Guadarrama atópase nas provincias de Madrid e Segovia.
Orixe
O parque estableceuse para garantir a supervivencia de especies en perigo de extinción, ou ben de gran valor ambiental. Entre as primeiras nomear a cegoña negra ou a aguia imperial ibérica. Entre as segundas citar o bufo real, o corzo e diversas especies de aguias. De feito estímase que o 45% da fauna do territorio español e o 18% da europea, pódese atopar nestas montañas. Diferéncianse tres zonas: o parque con 34.084 hectáreas, onde non se permite ningún tipo de construción. O preparque onde a construción é controlada, e a zona de transición, onde a construción é permitida. Tamén se permiten as actividades humanas tradicionais, coma a gandería. Por outro lado establecéronse controis sobre as pistas de esquío de Navacerrada e Cotos.
Grolos
O topónimo galego Grolos pode referirse a:
Linguas dhimálicas
A linguas dhimálicas ou dhimal-toto forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse na India e en Bután.
Pranto matricial
Pranto matricial é un poemario de Valentín Paz-Andrade, escrito en 1954 e publicado en 1955 por Ediciones Galicia, do Centro Gallego de Buenos Aires.
Descrición
A obra ten seis poemas: "O que todo galego choraría", "Door da paisaxe", "A terra e os sinos", "Alá lonxe...", "Teu destino" e "Cando ti volvas..." e está adicada a Castelao, ao que Paz-Andrade chama Daniel, que morrera cinco anos antes en Buenos Aires.
Con versión castelán de María de Villarino, a cuberta está ilustrada por Luís Seoane, e no interior contén catro debuxos de Colmeiro, Maside, Souto e Manuel Torres.
Reedicións
Foi reeditado (2ª) en Vigo en 1968 e por Ediciós do Castro (3ª), Sada, en 1975, en edición pentalíngüe, co gallo do 25º cabodano de Castelao, cun limiar de Rafael Dieste e a tradución do poemario ao portugués (tradución de Guillerme de Almeida), éuscaro (tradución de Gabriel Aresti), catalán (tradución de Francesc Vallverdú) e castelán (de María de Villarino), ocupando 100 páxinas. ISBN 84-85134-04-4. Desta volta a portada vai a cargo de Xosé Díaz, e no interior contén un gravado dun retrato de Castelao por Carlos Maside, parecido ao debuxo da primeira edición, e catro ilustracións de Arturo Souto, unha delas xa incluída na primeira edición.
En 1986 editouse en éuscaro, traducido por Gabriel Aresti, co título Uma-oncitic negarra, pola editorial Susa de Donostia.
En 1992, formou parte de Pranto Matricial e outros poemas, volume de 92 páxinas da Biblioteca 114 da Editorial Compostela (El Correo Gallego). ISBN 978-84-8064-000-8.
En 2002, foi publicado conxuntamente con Fardel de Eisilado, de Luís Seoane, nun libro de 96 páxinas, editado por La Voz de Galicia na Biblioteca Galega 120. ISBN 978-84-9757-037-4.
Oñati
Oñati é un concello da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. O concello pertence á comarca de Debagoiena, cunha poboación de 11 428 habitantes segundo os datos do INE de 2021. Ten unha área 108,2 km², polo que a súa densidade de poboación é de 100 habitantes/km².
Oñati foi unha vila señorial que pasou a ser condado. Non se integrou na provincia de Guipúscoa até 1845. Nesta localidade fundouse a primeira universidade do País Vasco, a Universidade de Oñati, en 1543. É o concello máis extenso da provincia e o núcleo urbano áchase a unha altitude de 231 msnm, mentres que a altura máxima é de 1.368 metros no cumio do monte Artzanburu.
Escudo de armas
O escudo de armas da vila de Oñati reflicte as familias que tiveron relevancia histórica. Está dividido en tres cuarteis. Nos dous superiores represéntase: no da esquerda unha aguia como símbolo da familia dos Garibai, os Aguillos; no dereito represéntase un cervo en actitude de correr como símbolo da familia oñatiarra dos Murguia, os Cervunos; e o cuartel inferior está ocupado por un cervo ferido sobre un trigal e sobre el unha aguia con poutas e picándolle o corazón. Isto simboliza unha batalla medieval que perderon os oñatiarras, e na que foron exterminados os Murguia. Antigamente ostentaba a lenda ''Zara bay. — Zeren bay? — Gari bay.'' ("Date en prenda. — De que? — Do trigo.") Este escudo foi da familia de Garibay e foi adoptado pola vila en 1775 para substituír outro no que figuraba San Miguel.
Localización
A vila de Oñati atópase no suroeste da provincia de Guipúscoa, nos límites con Araba, na conca alta do río Deba e rodeada de montañas. Oñati limita ao norte con Bergara (12 km) e Antzuola, ao sur con Araba, ao leste con Legazpi (13 km) e ao oeste con Arrasate (10 km) e Aretxabaleta. Oñati está a 27 km de Éibar, a 73 km de Donostia, capital da provincia; a 52 km de Gasteiz, capital do País Vasco; e a 64 km de Bilbao, capital de Biscaia.
Comunicacións
A estrada principal, que percorre o territorio municipal e pasa polo núcleo urbano, é a GI-2630. Esta estrada vai dende o barrio bergarés de San Prudencio, onde se une á GI-627 que percorre o val do Deba, e á autoestrada AP-1 de Éibar a Vitoria, até a localidade de Zumárraga.
Do núcleo urbano parte a estrada GI-3591 que une este co santuario de Arantzazu e o barrio de Araotz, ao que se chega tomando a GI-3592. A estrada GI-3593 une o barrio de Urrexola e o val de Zañartu.
Cornales
Cornales é unha Orde de plantas eudicotiledóneas que se inclúe dentro do clado das astéridas.
Oñati
Comunicacións
Desde 1923 contou cun ferrocarril de vía estreita que unía a localidade á liña Bergara-Vitoria-Estella. En 1938 electrificouse e cerrou o 31 de decembro de 1967.
O barrio de Brinkola, a 10 km do núcleo urbano, conta cunha estación de RENFE na que dan servizo os trens de proximidades de Donostia.
O transporte aéreo centralízase nos aeroportos de Donostia (Guipúscoa), Gasteiz (Áraba) e Bilbao (Biscaia). Os portos de Bilbao e Pasaia completan a oferta de transporte marítimo.
Composición
Ademais do centro urbano, ten 13 barrios; Arantzazu, Araotz, Uribarri, Lezesarri, Urrexola, Murgia, Olabarrieta, Berezao, Garagaltza, Goribar, Zañartu, Torreauzo, Garibai, Santxolopetegi, Zubillaga e Larraña.
Hidrografía e orografía
A vila de Oñati está rodeada de diferentes serras cuxos cumios se encontran entre os máis altos do País Vasco, coma o Aizkorri (1.528 m), Aketegui (1.544 m), Aitxuri (1.551 m), Andarto (1.076 m) ou Elgea-Artia (1.117 m). O núcleo urbano aséntase nun val no que conflúen os ríos procedentes das serras que o rodean, formando o Oñati, que é afluente do Deba.
As montañas están formadas por rocha calcaria que deu lugar a unha gran zona cárstica con complexos subterráneos de grande extensión e profundidade. Abriuse a visitas turísticas a cova de Arrikrutz como mostra do fenómeno cárstico na zona.
Hidrografía
Dos montes que rodean Oñati baixan varios ríos que se xuntan no núcleo urbano. Por un lado o Ubao e o Olabarrieta, e por outro o Auntz-erreka. Estes ríos pasan polo curioso claustro da igrexa de San Miguel. Pouco despois xúntanse ao río Aránzazu, que percorre un quilómetro baixo terra, entra por Guesalza e sae pola cova San Elías xunto ao Araoz e ao Urkulu. O río así formado, o Oñati, desemboca no río Deba no barrio bergarra de San Prudencio.
Orografía
O amplo val que ocupa o núcleo urbano do concello de Oñati contrasta cos montes que o rodean, en especial cos que se sitúan ao sur, que teñen os cumes máis altos dos Montes Vascos.
Economía
A industria é a actividade económica máis importante do concello, seguida dos servizos. A agricultura ocupa ao 11% da poboación. Os servizos céntranse na atención das necesidades básicas e nun incipiente turismo de interior.
O sector primario ocupa ao 11% da poboación laboral. As terras do concello son boas terras de pastos, coma as campas de Urbía, que dan sustento a unha abundante gandaría composta de ovino e bovino. A agricultura tamén tivo un peso importante, así como a explotación forestal dos seus montes, ben para a obtención de madeira ou ben para a fabricación de carbón vexetal. As actividades gandeira e forestal mantéñense como actividades económicas relevantes.
O sector secundario é o motor económico do concello. Historicamente foron as actividades máis relevantes habendo antecedentes de varias ferrarías que aproveitaban a riqueza de combustible (carbón vexetal) e mais de forza hidráulica para obter ferro e transformalo posteriormente en diversos obxectos coma ferramentas, armas ou cravos. Esta actividade completábana artesáns de diferentes oficios coma cesteiros, tecedoras, muiñeiros etc.
A entrada da industria moderna propiciou a conversión dos pequenos talleres manuais en empresas industriais. A industria de Oñati é moi diversificada, dende fábricas de mixtos e chocolate até elementos metálicos de todo tipo. Dende Osinurdin en Zubillaga até o núcleo urbano creouse unha zona industrial duns catro quilómetros de lonxitude.
O sector servizos centrado en cubrir as necesidades básicas da poboación e nun turismo interior importante ten certa relevancia económica. Os servizos especializados chegan ás poboacións veciñas de Mondragón e Bergara, incluso ás capitais de provincia próximas, Vitoria e San Sebastián. O turismo está centrado en dous ámbitos diferente, por un lado a riqueza monumental na que está integrado o santuario de Arantzazu, e por outro o da riqueza natural, cuxo eixe principal é o Parque Natural de Aizkorri, coas lombas de Urbía como corazón central. O turismo rural tamén ten relevancia.
Empresas importantes
As seguintes empresas de Oñati superan os 50 traballadores, segundo o Catálogo Industrial Vasco:
Historia
Nas terras de Urbia hai numerosos monumentos megalíticos que testemuñan a presenza humana en terras do concello de Oñati dende tempos prehistóricas.
O nome da vila aparece por primeira vez en 1200 nas indulxencias concedidas polo bispo de Calahorra en 1200: Ecclesiam sancti michaeli de Onati. En castelán transformaríase en Oñate pola evolución fonética do -i final postónico en -e.
Oñati foi unha vila de señorío que pasou logo a condado. O condado estivo rexido pola familia Vela e posteriormente pola Guevara de Áraba. Os Condes de Oñati tiñan autoridade sobre o seu condado o que lles permitía cobrar impostos, nomear o alcalde e o abade da igrexa, exercer a xustiza e capitanear as tropas entre outros dereitos. Entre estes estaba o de puerco ezkurbeste que consistía na asignación para o Señor dun porco de cada piara que engordase nos montes do condado. A torre de Zumelzegui era a residencia do conde na vila e mostra do seu poder. No condado utilizábase o foro castelán para cuestións referentes aos fidalgos e o navarro para as referentes aos labregos e plebeos.