cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A guerra das galaxias (filme)
Rodaxe
Cando comezou a rodaxe no deserto tunisiano, o 22 de marzo de 1976, para as escenas correspondentes a Tatooine o equipo de produción enfrontouse a varios problemas. Entre estes destacan o atraso na programación da axenda de traballo debido a que se formou unha estraña tormenta, sumado ó mal funcionamento do attrezzo e a algunhas avarías electrónicas. Parte disto resulta descritible nun incidente no cal o actor Anthony Daniels, intérprete de C-3PO na película, resultou ferido despois de que unha das pezas que conformaban a perna esquerda do robot rompese e atravesase o plástico que cubría o seu pé.
Tras dúas semanas e media filmando en Tunisia o equipo trasladouse ós estudios Elstree, cerca de Londres, tras considerar que «sería un lugar mellor para filmar». Elstree foi elixido pola súa proximidade ó norte de África e pola disposición de mellores condicións técnicas. Non obstante volveron a xurdir outro tipo de problemas, entre os que se encontraba o pouco interese na cinta por parte do elenco principal. Debido a que moitos deles consideraban o proxecto como «un filme infantil», optaban por non tomar o traballo coa seriedade requirida, calificándoo de «xocoso». Tempo despois o actor Kenny Baker confesaría que, dende o seu punto de vista, a película estaba destinada a converterse nun fracaso. Para Harrison Ford (co personaxe de Han Solo) Star Wars era «un proxecto raro», posto que describía unha historia onde había unha princesa con moños no seu cabelo e «un xigante disfrazado de mono» (Chewbacca). Igualmente consideraba que os diálogos eran complexos, algo que logo lle comentaría a Lucas: «Talvez poidas escribir todas estas parvadas, George, pero estou seguro de que nin ti poderías pronuncialas ben». A rodaxe en Inglaterra durou catorce semanas e media.
Por outra parte, Lucas tivo desacordos co director de fotografía Gilbert Taylor, a quen o produtor Gary Kurtz definía como integrante «rigoroso» da «vella escola». Taylor consideraba que Lucas estaba absorbido polos detalles dunha produción complicada; «evitou tódalas reunións e o contacto comigo dende o primeiro día, así que lin o guión extralongo moitas veces e tomei as miñas propias decisións de como realizaría a fotografía». Ante as discordancias e coa experiencia na realización de cine independente, Lucas decidiu crear a maior parte das secuencias e elementos da película pola súa propia conta. As suxestións do cineasta foron rexeitadas por un ofendido Taylor, quen sentía que Lucas o humillaba ó darlle instrucións específicas sobre como facer as cousas. De igual xeito, en varias ocasións Lucas demostrou a súa frustración polo vestiario, as paraxes e algúns outros elementos, ós que non consideraba como parte da súa «visión orixinal» de A guerra das galaxias. Raramente conversaba cos actores, que sentían que el esperaba moito máis deles cando a súa dirección era «mínima» —as principais interaccións entre Lucas e o elenco consistían en termos como «máis rápido» e «máis intenso»—.
miniatura|esquerda|Escenas adicionais de Tatooine foron filmadas no [[Death Valley.]] Filmáronse escenas adicionais de Tatooine no Death Valley, en California.
miniatura|Ruínas [[Civilización maia|maias en Tikal, Guatemala, as cales foron utilizadas como a base rebelde no satélite Yavin IV en A guerra das galaxias.]] Larry Cuba, programador informático, creou os planos da Estrela da Morte que se amosan no filme; son as únicas imaxes xeradas por ordenador creadas para a versión orixinal da película. As escenas de Yavin IV foron filmadas nos templos maias de Tikal, en Guatemala.
Ladd ofreceulle a Lucas parte do único apoio que tiña da produtora, ante a decisión por escrutinio acordada polos membros da xunta directiva acerca do orzamento crecente e o complexo guión —inicialmente Fox aprobara 8 millóns USD para o proxecto, que non foron suficientes—. Tras dúas semanas máis de atraso, Ladd díxolle a Lucas que tería que finalizar a rodaxe ó cabo dunha semana máis ou cancelaríalle definitivamente o financiamento, e por conseguinte o proxecto. Desta forma o equipo realizador dividiuse en tres unidades, dirixidas por Lucas, Kurtz e o supervisor Robert Watts como estratexia para cumprir co ultimato de Fox.
Durante a seguinte semana o elenco tratou de animar a Lucas (intentando facelo rir, ou polo menos sorrir), xa que estaba deprimido a maior parte do tempo. A realización da película comezaba a facerse máis esixente, o cal lle ocasionou cadros de hipertensión arterial e cansazo. A recomendación dos médicos consistiu en reducir os seus niveis de estrés. No entanto a posprodución conduciuno a trazos similares, e inclusive maiores, de estrés, ocasionados pola presión dos estudios Fox. A isto engadiuse que o actor Mark Hamill resultou ferido durante un accidente de tráfico, magoándose no rostro e facendo practicamente nulas as posibilidades de volver a gravar nos días seguintes calquera escena que puidese requirilo.
Edición
miniatura|Debido a que a empresa de George Lucas, [[Industrial Light & Magic, buscaba brindarlle efectos especiais inéditos a Star Wars, o cineasta apoiou o equipo con regularidade ensinándolle no proceso a editar escenas dogfight (combates aéreos) de películas bélicas antigas, co que esperaba que mellorasen os seus coñecementos nesa área. ]] Orixinalmente Star Wars ía estrearse durante o Nadal de 1976 pero cos atrasos na filmación a data foi movida ó verán de 1977. Sumándose a proximidade do prazo sinalado no ultimato, Lucas atopouse cunha primeira edición «desastrosa» da cinta levada a cabo por John Jympson. Insatisfeito co labor e tras convencer o editor para poder realizar un novo corte final, substituíuno por Paul Hirsch e Richard Chew. Ademais pediulle á súa esposa de entón, Marcia, que lle axudase na edición —nese instante Marcia xa estaba involucrada no filme New York, New York (1977), de Martin Scorsese—. De acordo con Chew, a edición orixinal tiña unha «paz lamentable», suxerindo que o anterior editor fixera un labor simplista (segundo as súas propias declaracións, algunhas escenas foran unidas mediante «tomas mestras» que terminaban por converterse en close-ups). No sucesivo, Hirsh e Chew traballaron simultaneamente con dúas películas cada un.
Namentres, Industrial Light & Magic coordinaba os seus esforzos para brindarlle efectos especiais inéditos á cinta. Ó final a empresa gastou a metade do seu orzamento en catro tomas que Lucas consideraba como inaceptables. Neses momentos xurdían rumores sobre unha presunta indisciplina de varios empregados de ILM, en consecuencia o cineasta viuse na obriga de intervir con regularidade para asegurarse que se cumprise co calendario previsto. Aínda con centos de tomas incompletas, ILM tivo que terminar o seu traballo dentro dun período relativo a seis meses, en lugar dun ano (que era o prazo estipulado nun inicio). Durante as súas intervencións Lucas procurou inspirar os seus empregados mediante a edición de escenas dogfight (combates aéreos de avións caza) de películas bélicas antigas para conseguir mellorar o ritmo das escenas.
Efectos de son
miniatura|180px|Nun principio, [[Orson Welles prestaría a súa voz a Darth Vader (interpretado fisicamente por David Prowse). Convencido de que a súa voz resultaría recoñecible con facilidade, o equipo escolleu o pouco coñecido James Earl Jones.]] Aínda co caos existente entre a produción e posprodución de Star Wars, o equipo realizador tomou importantes decisións sobre os efectos de son que serían introducidos na cinta. Como resultado, o deseñador de efectos de son Ben Burtt decidiu crear unha biblioteca de son, á que máis tarde Lucas definiría como «unha banda sonora orgánica». Mediante a modificación do bruído dun elefante, Burtt conseguiu crear o ruído dos cazas estelares; as explosións resultaron da gravación modificada dun cable de aceiro baixo tensión eléctrica que era sometido a golpes constantes, mentres que os característicos zunidos dos sabres de luz xurdiron ó mesturar os ruídos do seu televisor avariado cos emitidos por un vello proxector de 35 mm. Os disparos láser son produto dun martelo que golpea o cable dunha torre de antena de radio. Canto ós vehículos, tras mesturar gravacións do caza monomotor P-51 Mustang e o popular interceptor estadounidense Lockheed P-38 Lightning, o deseñador logrou compoñer as vibracións dunha moto jet. De maneira similar, para o antigravitacional landspeeder de Luke Skywalker, gravou os estrondos da autoestrada Harbor Freeway nos Ánxeles, California.
Para crear os gruñidos de Chewbacca, Burtt gravou e combinou ruídos provenientes de cans, osos, leóns, tigres e morsas, a partir dos cales conformou frases e oracións. En colaboración con Lucas, compuxo a voz robótica de R2-D2 tras pasar as súas voces a través dun sintetizador, en combinación con tubos de auga e asubíos. A respiración de Darth Vader foi lograda a partir da respiración de Burtt no interior dunha máscara de mergullo (provista dun tanque de osíxeno) á que lle foi implantada un micrófono. Como dato relevante, Lucas nunca intentou utilizar a voz de David Prowse (o intérprete fisicamente de Darth Vader foi descartado para prestar a súa voz debido ó seu recoñecible acento da rexión suroeste de Inglaterra). Nun principio quería que Orson Welles prestase a súa voz para o personaxe, pero axiña se convenceu de que a voz de Welles sería facilmente identificable, así que optou por escoller o pouco coñecido James Earl Jones. De igual xeito tampouco pretendía usar a voz de Anthony Daniels no caso de C-3PO. Ata trinta actores de voz participaron na audición mais finalmente decidiu utilizar a voz de Daniels confundíndoa coa audición do actor Stan Freberg.
A aprobación de Fox
Cando Lucas lle mostrou unha das primeiras edicións definitivas da película ós seus amigos, entre eles os directores Brian De Palma, John Milius e Steven Spielberg, as súas reaccións foron negativas. Spielberg, o único da audiencia en expresar a súa aprobación, cría que a falta de entusiasmo dos demais se debía á ausencia de efectos especiais nas principais secuencias. Máis tarde Lucas comentou que eles foran honestos con el, semellando atordados durante a proxección especial da súa longametraxe. En contraste coa maioría, Alan Ladd e 20th Century Fox quedaron fascinados; un dos executivos, Gareth Wigan, díxolle ó director «esta é a mellor película que vin en toda a miña vida», revelando que incluso chorara durante a exhibición. Lucas escoitou isto con sobresalto, concluíndo que resultara gratificante para el, posto que nunca lograra que algún dos executivos do estudio acreditara nel. Malia que os atrasos incrementaron o orzamento inicial (de 8 a 11 millóns de dólares), a película continúa sendo a menos custosa da serie.
Banda sonora
180px|miniatura|esquerda|[[John Williams, quen traballara previamente na banda sonora de Tiburón (1975), pola cal ganou un premio Óscar, foi o encargado de compoñer a banda sonora de Star Wars, mediante a introdución de varios leitmotiv nos temas principais.]]
Por recomendación do seu amigo Steven Spielberg Lucas decidiu contratar o compositor John Williams, quen traballara previamente na banda sonora de Tiburón, pola cal ganou un premio Óscar. Lucas sentía que a natureza cinematográfica de Star Wars debía representar visualmente mundos completamente novos e descoñecidos, e respecto ó musicado quería lograr que as audiencias se familiarizasen emocionalmente coa mesma. En marzo de 1977 Williams comezou a dirixir a Orquestra Sinfónica de Londres, buscando gravar a banda sonora da película en 20 días. Tras 8 sesións de gravación nos estudios Anvil de Inglaterra e baixo a orquestración de Herbert W. Spencer a banda foi lanzada de maneira simultánea á película co título Star Wars - Original Soundtrack en formato de longa duración, que incluía un póster ilustrado por John Berkey onde se describía a batalla final do asalto á Estrela da Morte. Cabe destacar que Williams optou por non seguir a orde cronolóxica da película, coa finalidade de prover unha variedade musical ó produto final, cun contido de 75 minutos de duración distribuídos en 16 pistas. Máis tarde, Polydor Records distribuíu a banda sonora en formato de disco compacto. En 1993 20th Century Fox lanzou unha caixa recompilación de 4 discos coas bandas sonoras da primeira triloxía de Star Wars.
Control Room
Rushing laméntase da tendencia de Al Jazeera e especula porque non amosa material de atrocidades militares iraquís, como poden ser soldados tomando familias como reféns. Abdallah Schleifer, un reporteiro norteamericano, conta que tal material non existe, e aínda que non ten dúbida de que as atrocidades existan, explica que os simples rumores pola CentCom non convencen aos escépticos árabes. Un punto crucial no documental é cando o Tenente Rushing se dá conta que Fox News emite coa mesma falta de obxectividade da que acusa a Al-Jazeera de perpetrar - a súa conclusión é que a parcialidade dos medios está institucionalizada polas dúas partes.
Mais o momento máis importante é cando o centro de Al Jazeera en Bagdad é atacada o 8 de abril de 2003, sendo a versión oficial que o ataque ía dirixido contra un grupo de insurxentes que operaban desde o edificio de Al Jazeera. Mais durante o ataque un xornalista desta cadea, que se encontraba no alto do edificio para informar da situación, morre, o mesmo día que os estadounidense tamén mataron a Xosé Couso e a un xornalista da Reuters, Taras Protsyuk.. Tamén no mesmo día, a televisión Abu Dhabi tamén foi atacada.
Despois deste ataque, a maioría das opinións revelan que este ataque se produciu para acalar os medios árabes para non contar os crimes de guerra perpetrados polos estadounidense; sendo a ataque a Al Jazeera totalmente deliberado, teoría que defende por exemplo Robert Fisk.
Atol
miniatura|dereita|320px|Atol Rose Un atol é unha illa madrepórica oceánica, polo xeral con forma de anel máis ou menos circular, ou tamén un conxunto de varias illas pequenas que forman parte dun arrecife de coral, cunha lagoa interior que comunica co mar. Os atois fórmanse cando un arrecife de coral crece ao redor dunha illa volcánica que posteriormente se afunde no océano.
Uso
A palabra atol provén do Dhivehi (unha lingua indoaria falada nas Maldivas) atholhu (Dhivehi:އަތޮޅު ). O primeiro rexistro escrito desta palabra é de 1625. Con todo, o termo foi popularizado por Charles Darwin (1842, p. 2), quen describiu atol como un subconxunto nunha clase especial de illas, cuxa característica distintiva é a presenza dun arrecife orgánico. As definicións máis modernas de atol son as de McNeil (1954, p. 396): "...un arrecife anular que contén unha lagoa na cal non hai promontorios mais ala de arrecifes e illotes formados de detritos do arrecife"; e Fairbridge (1950, p. 341): "... nun sentido exclusivamente morfolóxico, [como] ... un arrecife de forma anular que inclúe unha lagoa no centro".
Formación dun atol
miniatura|esquerda|320px|Animación que mostra o proceso dinámico de formación dun atol coralino. Os corais (representados en púrpura) crecen ao redor dunha illa oceánica, formando un arrecife anular. Cando as condicións son as adecuadas, o arrecife crece, e a illa interior afúndese. Eventualmente a illa desaparece debaixo do nivel da auga, deixando un anel de coral cunha lagoa no seu interior. Este proceso de formación dun atol pode demorarse uns 30 000 000 de anos.
Darwin publicou unha explicación da formación de atois de coral no Pacífico Sur (1842) baseada nas observacións feitas durante a súa viaxe de cinco anos a bordo do HMS Beagle, entre 1831 e 1836. A súa explicación, que segue sendo aceptada como basicamente correcta, implica a consideración de que varios tipos de illas tropicais -empezando polas illas volcánicas máis elevadas, continuando cos arrecifes de barreira e terminando cos atois- representan unha secuencia de subsidencia (afundimento) gradual do que comezou como un cono volcánico oceánico. Darwin razoou que un arrecife de coral desenvolvido ao redor dunha illa volcánica no océano tropical, crecerá cara arriba a medida que a illa se afunde, formando tarde ou cedo un grande arrecife coralino, como o representado, por exemplo, por Bora Bora. Isto ocorre porque a parte externa do banco se mantén por si mesma próxima ao nivel do mar polo seu crecemento biótico, mentres a parte interior do banco se atrasa no seu crecemento, dando lugar a unha lagoa, porque as condicións no interior son menos favorables para os corais e as algas calcáreas, responsables da maior parte de crecemento do arrecife. Durante ese proceso, a subsidencia leva ao vello volcán a atoparse por baixo do nivel do mar, pero non así aos bancos de coral, que non deixan de crecer mentres a illa se afunde, mantendo a máxima actividade biolóxica onde as condicións lle son óptimas, ao nivel da auga.
A guerra das galaxias (filme)
Banda sonora
Debido a que quería un son musical maxestoso para Star Wars a partir de leitmotivs que brindasen distinción ás composicións, Lucas xuntou as súas pezas orquestrais favoritas para conformar a banda sonora do seu filme, malia que despois Williams convenceríao de que un musicado orixinal tiña que ser único e máis unificado. Non obstante, só algunhas pezas finais do compositor foron influenciadas polas melodías favoritas de Lucas. O tema principal foi inspirado na composición de Kings Row (1942), creada por Erich Wolfgang Korngold, mentres que a pista Dune Sea of Tatooine foi trazada a partir da obra musical de Alessandro Cicognini para Ladrón de bicicletas (1948). O American Film Institute catalogou a banda sonora de Star Wars como «a mellor de tódolos tempos» na súa lista AFI's 100 Years of Film Scores.
Atol
Formación dun atol
Como os atois son produto do crecemento de organismos mariños tropicais, estas illas só se atopan en augas cálidas nos trópicos. As illas volcánicas situadas máis aló das zonas onde a temperatura da auga é a adecuada para o crecemento dos organismos mariños que forman os corais, afúndense e son erosionadas na superficie. Unha illa que se sitúa onde a temperatura do océano é apenas suficientemente quente para o crecemento do filón ascendente para compensar o afundimento, dise que está no Punto de Darwin. As illas máis polares desenvólvense cara a montañas mariñas ou guyots; as illas máis ecuatoriais desenvólvense cara a atois (por exemplo o Atol Kure).
Illa San Andrés
A Illa de San Andrés forma parte do Arquipélago de San Andrés, Providencia e Santa Catalina pertence politicamente a Colombia desde o ano de 1803 cando España a anexionou política e administrativamente ao entón vicerreinado da Nova Granada por medio da Real Orde de San Lorenzo, de tal xeito que cando este territorio independizouse cara a 1819, as illas anexáronse de inmediato por vontade propia á actual Colombia.
A guerra das galaxias (filme)
Argumento
Ó chegar a Tatooine ambos os droides son capturados polos Jawas, unhas criaturas do deserto que se dedican a comercializar partes de droides e vehículos abandonados nas areas, e son vendidos máis tarde a Owen Lars e ó seu sobriño Luke Skywalker, un mozo con ganas de coñecer o espazo. Casualmente, cando Luke se encontra limpando a R2-D2, activa sen querer parte da mensaxe holográfica de Leia, o que lle fai sospeitar que os androides pertencen a un tal Obi-Wan Kenobi. Luke non coñece a ninguén con ese nome, mais cre que pode estar relacionado con Ben Kenobi, un vello ermitán da redonda. Pouco despois, o droide R2-D2 escapa pola noite da granxa dos Lars cara ó deserto na busca de Obi-Wan Kenobi. Cando se decatan da fuxida de R2-D2, Luke e C-3PO acoden na súa procura. Durante a súa travesía logran atopalo pero repentinamente son atacados polos «moradores das areas», sendo finalmente rescatados por un misterioso home encapuchado que escorrenta os moradores. Cando este se achega, quita a carapucha, só para revelar que é Ben Kenobi. Unha vez a salvo Obi-Wan dille a Luke que el é un cabaleiro Jedi, desvelándolle ademais que coñecera a seu pai, tamén Jedi, con quen loitou na guerra dos clons defendendo a República e que seu pai morrera nunha batalla. Ó ver a mensaxe holográfica onde a princesa Leia lle pide a súa axuda, Obi-Wan ofrécelle a Luke a posibilidade de acompañalo na súa viaxe a Alderaan para entregarlle o droide R2-D2 á Alianza rebelde, ensinarlle todo sobre a Forza e obséquialle o sabre de luz que fora de seu pai, Anakin Skywalker.
Illa San Andrés
Xeografía
Atópase localizada no mar Caribe, ao leste de Nicaragua, nordés de Costa Rica e 480 quilómetros ao noroeste da costa de Colombia. Ten 25 km². North End (Cidade de San Andres) é o principal núcleo urbano, onde se atopa a administración departamental, o comercio, os bancos, varios hoteis e o aeroporto. Na contigua baía de San Andrés, funciona o porto do Cove. A Loma é outro núcleo urbano, habitado pola poboación raizal, atópase no centro da illa caracterizado por unha cadea de outeiros (Flowers, Orange, Shingle e Lion's Hill). Ao sur da illa está San Luís, un poboado raizal, que agora tamén inclúe establecementos turísticos.
A guerra das galaxias (filme)
Argumento
Seguindo o rastro dos droides, as tropas imperiais chegan á granxa de Owen Lars e da súa esposa Beru, asasinando a quen alí encontran. Ó regresar á súa casa Luke descobre os cadáveres carbonizados de seus tíos e a súa casa destruída. Motivado por vingar a súa morte, e porque xa nada o retén alí, decide aceptar a proposta de Obi-Wan e axudarlle á princesa capturada, acompañalo na súa viaxe ó planeta Alderaan e aprender sobre a Forza. miniatura|upright=2|Mapa da galaxia onde se desenvolven os eventos de Star Wars.
Atol
Formación dun atol
Reginald Aldworth Daly ofreceu unha explicación algo diferente da formación dun atol: estes serían illas desgastadas pola erosión (ondas mariñas e correntes oceánicas) durante o último retiro do nivel do mar (ocorrido na era glacial) de aproximadamente 100 metros por baixo do nivel actual do mar, que se desenvolveron como illas coralinas (atois) (ou arrecifes coralinos sobre unha plataforma que rodea unha illa volcánica non completamente desgastada) cando o nivel do mar gradualmente se elevou ao derreterse os glaciares. O descubrimento da gran profundidade do remanente volcánico baixo moitos atois, favorece a explicación de Darwin, aínda que poida haber pouca dúbida que a flutuación do nivel do mar tivo unha influencia considerable sobre os atois e outros filóns.
A guerra das galaxias (filme)
Argumento
Sendo perseguidos polas tropas imperiais, Luke e Obi-Wan logran chegar ó porto espacial da cidade de Mos Eisley co obxectivo de encontrar un vehículo espacial ou unha nave de carga que os leve a Alderaan. Dentro dunha cantina encóntranse co contrabandista Han Solo e o seu compañeiro Chewbacca, que se ofrecen a levalos a bordo da nave, o Falcón Milenario —considerada por Han como «a nave máis veloz da galaxia»—.
Illa San Andrés
Xeografía
thumb|San Andrés.
A guerra das galaxias (filme)
Argumento
Por outra parte, Leia é interrogada e torturada por Darth Vader, pois este desexa saber onde se atopa instalada a base rebelde e en consecuencia os planos roubados. Pero a pesar da insistencia de Vader, Leia demostra ter unha forza considerable de control mental e non cede nos interrogatorios, polo que a leva ante o comandante da Estrela da Morte, o Grand Moff Tarkin, quen a ameaza con destruír o seu planeta de orixe, Alderaan, no caso de que non colabore co Imperio Galáctico. Debido a isto Leia finalmente cede e dille a Tarkin que a base rebelde se encontra en Dantooine. Malia todo Tarkin ordena disparar contra Alderaan, xa que segundo Tarkin, Dantooine se atopa demasiado lonxe como para comprobar as palabras dunha prisioneira pouco fiable e mais para probar a capacidade da arma que porta a Estrela da Morte: un raio de enerxía de plasma que pode destruír planetas enteiros. Proxectado dende a estación espacial prodúcese o disparo e o planeta Alderaan é destruído.
Atol
Distribución e tamaño
miniatura|350px|dereita|Porción dun atol do [[Pacífico, mostrando dous illotes no anel ou arrecife coralino separadas por un profundo paso entre o océano e a lagoa]]
Antonio Fuentes Fajardo
Traxectoria
Comezou xogando no fútbol profesional no Racing de Santander, de onde o fichou o Celta a mediados da tempada 1939/40. Debutou o 31 de marzo de 1940 ante o RCD Espanyol en Balaídos. Fuentes foi o primeiro dunha serie de futbolistas canarios que xogaron no Celta e que marcaron unha época, como foron Del Pino, Roig, Victoriero ou Raimundo Díaz López.
Atol
Distribución e tamaño
A maior parte dos principais atois do mundo están no Océano Pacífico (con concentracións nas Illas Tuamotu, Illas Carolinas, Illas Marshall, Illas do Mar do Coral, e os grupos de illas de Quiribati e Tuvalu) e Océano Índico (os Atois das Maldivas, as Illas Laccadive, o Arquipélago Chagos e as Illas Externas das Seychelles). O Océano Atlántico non ten ningún gran grupo de atois, á parte de oito atois ao leste de Nicaragua que pertencen ao departamento colombiano de San Andrés e Providencia.
MidSTAR-1
Características
MidSTAR-1 é un satélite adicado á experimentación no espazo. Levou a bordo un experimento sobre membranas electroquímicas da NASA e un microdosímetro do Instituto Nacional de Investigación Biomédica no Espazo (NSBRI). Foi inxectado nunha órbita inicial de 512 km de apoxeo e 510 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 46,0 graos e un período orbital de 94,6 minutos.
Atol
Distribución e tamaño
Como nota, os corais que constrúen arrecifes poden prosperar só nas augas quentes tropicais e subtropicais de océanos e mares, e polo tanto os atois só son atopados nos trópicos e subtrópicos. O atol máis setentrional do mundo é o Atol Kure en 28°24' N, con outros atois das Illas Hawaianas do noroeste. Os atois máis meridionais do mundo están Elizabeth Reef en 29°58' S, e preto de Middleton o arrecife en 29°29' S, no Mar de Tasmania. O seguinte atol do sur é a Illa Ducie na Illas de Pitcairn, en 24°40' S. Bermudas ás veces é identificada como "o atol máis setentrional" nunha latitude de 32°24' N. Nestes arrecifes de coral a latitude non se desenvolvería sen as augas cálidas da corrente do Golfo. Con todo, Bermudas é chamado un pseudoatol, porque aínda que a súa forma xeral se parece á dun atol, ten un modo moi diferente de formación. Mentres non hai ningún atol directamente sobre o Ecuador, o atol máis próximo ao Ecuador é Aranuka, en Kiribati, co seu extremo sur a soamente de 12 km do Ecuador.
A guerra das galaxias (filme)
Argumento
Luke e Obi-Wan escapan do planeta Tatooine na nave de carga de Han Solo xusto cando un grupo de soldados de asalto imperiais trataban de capturalos, grazas á información comprada a mercadores e piratas para dar con eles sobre a presenza de dous droides na cidade. Han Solo sospeita que o Imperio os buscaba e decide aumentar o custo do transporte ós pasaxeiros se queren evadir as naves imperiais. Mentres seguen o seu camiño cara a Alderaan Obi-Wan promételle aumentar a recompensa se os mantén afastados do Imperio e deseguido, mentres lle aprende a Luke o uso do sabre de luz, nota unha alteración na Forza pola destrución do planeta coa arma da Estrela da Morte, sentindo que algo malo acontecera en Alderaan.
Antonio Fuentes Fajardo
Traxectoria
Antes do comezo da tempada 1944/45 disputouse un encontro de homenaxe a Fuentes entre o Celta e o Real Madrid en Balaídos, remataría con vitoria celeste por 3-2. Finalmente xogou o último encontro co Celta o 27 de xaneiro de 1946, fichando despois polo Sporting de Gijón con quen tamén chegaría a xogar en Primeira División. Retirouse no club asturiano e comezou a súa carreira como adestrador.
Como técnico dirixiu o Pontevedra CF e actuou como segundo adestrador do CD Tenerife.
A guerra das galaxias (filme)
Argumento
Cando Han Solo e os demais chegan ó sistema onde está Alderaan a bordo do Falcón descobren que o planeta desapareceu por completo e o único que encontran son os restos do planeta, asteroides e entullo flotando no espazo exterior e decátanse da presenza da Estrela da Morte nas proximidades, a cal consegue atraer o Falcón ata o seu interior grazas ó seu campo de tracción. Han Solo trata de librarse do campo de tracción pero Obi-Wan suxire que pense nalgunha outra alternativa. Unha vez que a nave aterra nun hangar de forma controlada na estación espacial os tripulantes ocúltanse nuns compartimentos utilizados para esconder o contrabando. Mentres buscan a maneira de desactivar o campo de tracción descobren que a princesa Leia está encerrada na estación cando o droide R2-D2 se conecta ó terminal da computadora do hangar da estación espacial, polo que Obi-Wan lle promete a Han Solo unha gran fortuna se rescatan a princesa Leia e escapan da estación espacial con ela. Deseguido deciden dividirse en dous grupos; Han Solo e Luke acoden ó rescate de Leia, mentres que Obi-Wan tratará de desactivar o campo de tracción segundo a información obtida polo droide R2-D2 no terminal da computadora. Namentres, un oficial do imperio informa a Tarkin e Darth Vader que un escuadrón imperial foi enviado a investigar a Dantooine para encontrar a base rebelde en dito planeta, pero a información obtida de Leia resultou ser falsa, xa que a base que descubriron en Dantooine estaba abandonada dende había moito tempo. Darth Vader decláralle a Tarkin que Leia non ía traizoar a rebelión a pesar de todo o que lle fixesen, Tarkin anoxado por tal engano ordena a execución de Leia.
Como parte do seu plan, Luke e Han fanse pasar por dous soldados que escoltan un «prisioneiro» (Chewbacca), capturado no Falcón Milenario e que é enviado ó bloque de celas, xusto onde se encontra encerrada a princesa Leia. Tras un enfrontamento coas tropas de asalto, conseguen rescatar a Leia. Mentres que por outro lado Obi-Wan consegue desactivar o campo de tracción, baixando os interruptores de forma manual para non ser descubertos, pero cando trata de chegar ó hangar da nave Obi-Wan atópase con Darth Vader, quen sentira a súa presenza na estación. Obi-Wan decide enfrontarse con el nun duelo con sabres de luz para ganar algo de tempo. Cando se decata de que o outro grupo conseguiu escapar con éxito coa princesa Leia e chegar ó hangar onde se encontra o Falcón Milenario, Obi Wan intensifica o combate para distraer os gardas que se encontran xusto na comporta de entrada do Falcón e permitir así que os seus amigos poidan embarcar e fuxir. Xusto cando Luke e os demais soben no Falcón Obi-Wan sorrí por última vez, ergue o seu sabre de luz e réndese, Darth Vader non desaproveita a ocasión e acaba coa súa vida, porén misteriosamente Obi-Wan desaparece deixando atrás a súa capa e o sabre de luz.
Atol
Distribución e tamaño
En termos de área total (a lagoa máis o arrecife), os atois máis grandes son algúns nas Maldivas, como o Atol Huvadhu, cunha área de 2.670 km²; a área de Thiladhunmathi e Miladhunmadulu (dous nomes, pero unha única estrutura de atol) é aínda máis grande, con 3.680 km². Outro atol destacable é o arrecife Lihou, no Mar do Coral, cunha lagoa de 2.500 km², 'e o L' formou o atol Ontong Java. Con todo, a estrutura de atol máis grande do mundo é o Gran Banco de Chagos, no Océano Índico, un atol na súa maior parte mergullado, a parte das Illas Chagos, cunha área de aproximadamente 13.000 km². Kwajalein, nas Illas Marshall, que ás veces é catalogado como o atol máis grande do mundo (o máis grande no Océano Pacífico), mide só 846 km². Atois grandes tamén se atopan no arquipélago Tuamotu, o máis grande é Rangiroa, cunha lagoa de 1.018 km².
A guerra das galaxias (filme)
Argumento
Luke e os seus compañeiros son descubertos e empezan a disparar contra os soldados que se atopan no hangar, no medio do intercambio de disparos Leia consegue atinar no mecanismo das comportas blindadas, polo que Darth Vader non pode interferir e conseguen entrar no Falcón Milenario, tras acender os motores o grupo logra escapar da Estrela da Morte. No perímetro de defensa da Estrela da Morte, en plena fuxida, son inmediatamente atacados por un grupo de cazas espaciais TIE do Imperio e tras un combate conseguen zafarse deles e entrar no hiperespazo, onde xa non poden ser interceptados.
Luke séntese triste pola desaparición do seu amigo Obi-Wan, no entanto Leia desconfía de que o Imperio os deixase escapar tan facilmente. En realidade as tropas colocaran un rastreador dentro do Falcón Milenario por orde de Darth Vader, quen tras percibir a Obi-Wan presentía que lograrían escapar. O rastreador permitiríalle seguir a nave e encontrar o sistema estelar onde se ocultaba a base rebelde. A base rebelde en Yavin IV estaba en perigo. Mentres tanto os técnicos rebeldes analizan os planos roubados e descobren un punto débil no deseño da estación espacial inimiga, un «branco», un punto débil de apenas dous metros de largo, consistente nunha trapela de ventilación que comunica directamente co sistema de reactores da estación especial. Unicamente un disparo certeiro cun torpedo de protóns realizado dende un caza de ataque podería alcanzar a apertura, xa que estaba blindado con escudos contra armas láser. Sabendo isto, Luke e un escuadrón da Alianza Rebelde deciden preparar o asalto sobre a Estrela da Morte.
Han Solo rexeita formar parte do contraataque, reclama o rescate da princesa Leia e pretende regresar á súa vida de pirata e ó contrabando de mercadorías e mais pagar as súas débedas. Namentres, a Estrela da Morte entra no sistema de Yavin preparada para destruír a base rebelde, pero para alcanzar o seu obxectivo a estación necesita rodear o planeta, perdendo trinta minutos para conseguilo. Alertados da presenza da Estrela da Morte no sistema, o grupo de naves da Alianza Rebelde decide iniciar o ataque decontado. Ante o inminente ataque Darth Vader ordena enviar as naves TIE para detelos. No medio da batalla, unha a unha, as naves TIE son abatidas polos rebeldes mais a Alianza tamén perde varios dos seus escuadróns conforme se intensifica a batalla.
Ó ver que as naves TIE fracasan en repeler os rebeldes, Darth Vader decide persoalmente formar parte do combate xunto a un grupo de pilotos imperiais. Os pilotos rebeldes logran entrar na zona onde está o branco pero, a pesar dos seus esforzos, ningunha logra acertar no branco por mor dos disparos das torres de defensa e por Darth Vader e mais a súa escolta, que os derruban antes de tempo. Mentres, no interior da estación, Tarkin é informado por un oficial de que existe risco no ataque, suxerindo prepararse para unha eventual evacuación da Estrela da Morte de inmediato, pero Tarkin rexeita abandonar a estación «no momento do seu triunfo» e recálcalle ó seu oficial que subestima as posibilidades da estación. Cando a Alianza Rebelde conta xa con poucos pilotos para o ataque o líder do escuadrón decide entrar en acción xunto con outros pilotos e trata de alcanzar o branco, non obstante non pode conseguilo, sendo derrubado por Darth Vader, ó igual que a escolta que o acompañaba. Ó ser os únicos que quedan e coa Estrela da Morte acercándose cada vez máis ó seu obxectivo, Luke e o seu grupo deciden intentalo, sendo tamén perseguidos por Darth Vader, que consegue abater a un dos pilotos da escolta de Luke e dana severamente a nave de Wedge Antilles, polo que decide deixalo todo en mans de Luke. Darth Vader ordénalle decontado á súa escolta que deixen ir a nave de Wedge e que concentren a súa atención en Luke.
Atol
Distribución e tamaño
Na maioría dos casos, a porción de terra dun atol é moi pequena en comparación coa área total. O atol coa superficie emerxida máis grande do mundo é Kiritimati (321.37 km² de terra; segundo outras fontes 575 km²), 160 km² de lagoa principal, 168 km² doutras lagoas (segundo outras fontes 319 km² de tamaño da lagoa total).
Galería de imaxes de arrecifes en Oceanía
(Os atois Cosmoledo e Astove forman parte do grupo Aldabra das illas Seychelles).
A guerra das galaxias (filme)
Argumento
A Estrela da Morte consegue rodear finalmente o planeta e prepárase para disparar o poderoso raio destrutor contra a base rebelde no satélite Yavin IV. Tras escoitar a voz de Obi-Wan, dicíndolle que use a Forza, Luke desconecta o seu ordenador e decide confiar nos seus instintos. Mentres tanto Darth Vader, que intenta detelo, descobre que a Forza é intensa en Luke. Xusto cando Darth Vader o ten na mira e preparado para destruílo, Han Solo aparece sorprendentemente no Falcón Milenario no último momento e salva a Luke de Darth Vader. Os seus escoltas despéxanlle o camiño a Luke para que non teña interferencia algunha e poida disparar sen problemas; Luke cun certeiro disparo logra finalmente alcanzar o branco e destrúe a Estrela da Morte. Por outro lado, Darth Vader xira fóra de control polo espazo, consegue sobrevivir e logra escapar. Nas escenas finais celébrase unha cerimonia na base rebelde do Templo Massassi, onde a princesa Leia concede a Luke e a Han as medallas ó valor pola súa intervención durante a batalla.
Alusións literarias e cinematográficas
miniatura|180px|A idea orixinal de George Lucas era comprar os dereitos dos [[Banda deseñada|cómics e da serie de filmes de Flash Gordon das décadas de 1930 e 1940.]] De acordo con George Lucas, Star Wars estivo inspirada por diversas obras tales como Beowulf e o Ciclo artúrico —sobre as que sentou as orixes do mito— así como por varias relixións (abrahámica, confucianismo, xintoísmo e taoísmo). Orixinalmente, quería partir dos seriais de Flash Gordon dos anos 1930. Non obstante, recorreu á película A fortaleza escondida de Akira Kurosawa e ó libro The Hero with a Thousand Faces de Joseph Campbell, tras non conseguir os dereitos de antedito cómic. Respecto ás semellanzas con estas e outros elementos multimedia, a película mostra trazos en común con Buck Rogers e Flash Gordon, os mesmos que poden identificarse co conflito existente entre os rebeldes e as tropas imperiais, os efectos de transición nas escenas e o texto que avanza pola pantalla para explicar os acontecementos ó inicio das películas. Así mesmo, un dos conceptos introducidos en Flash Gordon, a fusión entre a tecnoloxía do futuro e a maxia tradicional, fora desenvolvido por H. G. Wells —considerado como un dos fundadores da ciencia ficción— quen cría que a revolución industrial «destruíra» a idea de que as fantasías máxicas podían facerse realidade. Desta maneira, concluíu que para conseguir que todo mito poida desenvolverse como tal é necesario que resulte plausible, e Wells decidiu substituír os elementos da época industrial introducindo máquinas do tempo en lugar de alfombras máxicas, extraterrestres en vez de dragóns e científicos no canto de feiticeiros; así, Wells iniciou un novo xénero literario que denominou «fantasía científica».
miniatura|esquerda|200px|A guerra das galaxias fai alusión á obra de [[Frank Herbert Dune; á descrición do planeta Tatooine pódese asimilar á de Arrakis, un planeta conformado case por completo por un deserto de dunas. De acordo coa novela, Arrakis é o único lugar coñecido onde se produce unha droga-especia de lonxevidade denominada melange, mentres que o planeta Kessel, en A guerra das galaxias, é característico polas súas reservas de especias.]] Igualmente, A fortaleza escondida foi outra das súas principais inspiracións, algo que resulta perceptible nalgunhas expresións singulares; por exemplo, os dous campesiños tunantes do filme de Kurosawa equipáranse coas formas robóticas de C-3PO e R2-D2, mentres que a xerarquía da familia xaponesa en A fortaleza escondida é semellante estruturalmente ás forzas imperiais de Star Wars. Non obstante, non só esta película influíu en A guerra das galaxias, pois Yojimbo (1961), do mesmo director, serviu tamén de inspiración. As principais comparacións radican en que varios homes ameazan o heroe (fanfurriñando entre si sobre como son buscados polas autoridades), nas escenas finais (un brazo amputado por unha espada) e o ofrecemento ó rōnin Sanjurō (interpretado por Toshirō Mifune) de «vinte e cinco ryōs cando complete a misión», unha promesa moi parecida á que recibe Han Solo de «dous mil agora, e quince mil máis cando cheguemos a Alderaan». A afección de Lucas polas películas de Kurosawa puido influír na súa decisión de visitar o Xapón nos anos 1970, provocando á súa vez que algúns pensasen que o termo «jedi» proviña de «jidaigeki» (drama xaponés, que usualmente se refire a películas de samurais).
Outra alusión literaria está relacionada coa obra Dune (ganadora do premio Nébula na categoría «Mellor novela de ciencia ficción») de Frank Herbert, e a descrición do planeta Arrakis, que estaría relacionado co planeta Tatooine. De acordo coa novela, Arrakis é o único lugar coñecido onde se produce unha droga-especia de lonxevidade denominada melange, mentres que Han Solo é un contrabandista de especias que foi visto nas minas de Kessel, características polas súas reservas de especias. Debido a que o concepto orixinal de Star Wars trataba sobre o transporte da especia, a natureza do material non era moi detallada. Nunha das súas conversas, Luke coméntalle a Obi-Wan que intúe que seu pai fora un navegante a bordo dun cargador de especias. Outras similitudes entrambas as creacións inclúen a princesa Leia e a princesa Alia, a Forza e «a Voz» (habilidade usada pola irmandade Bene Gesserit), e a granxa «de humidade» do tío Owen e a tía Beru (a cal se asemella ó resío de bágoas usadas polo pobo fremen como «fonte pequena pero fiable de agua»). Máis tarde, Herbert diría que «David Lynch, director da adaptación cinematográfica da súa novela homónima, tivera que pasar por varias complicacións debido a que Star Wars utilizou moitos conceptos da súa obra literaria». Tanto Herbert como Lynch encontraron ata «16 puntos de similitude», calculando que as probabilidades de que non fose coincidencia eran moi elevadas. miniatura|170px|O filme [[The Wizard of Oz (filme de 1939)|The Wizard of Oz (1939) serviría igualmente de inspiración para algunhas escenas de Star Wars, as cales poden considerarse como referencias á clásica adaptación de Victor Fleming. ]]
A escena do asalto á Estrela da Morte foi concibida despois de que Lucas analizara The Dam Busters (1954), de Michael Anderson, especificamente a secuencia onde o bombardeiro Lancaster da Forza Aérea Británica voa sobre uns pantanos para logo dirixir un par de bombas de rebote que tiñan como obxectivo as presas, como parte dun plan que tiña como finalidade paralizar a industria pesada da rexión do Ruhr. Incluso algúns diálogos repítense durante o clímax de A guerra das galaxias —Gilbert Taylor fora responsable dos efectos especiais de The Dam Busters—. Outra inspiración para a mesma escena sería o clímax da película 633 Squadron (1956), de Walter Grauman, na que Mosquitos da Forza Aérea Británica atacan unha central hidroeléctrica alemá mediante unha estratexia que consistía en deixar caer bombas especiais nun punto específico, mentres sobrevoan a baixa altura no medio dun fiorde, protexéndose de bombardeos procedentes de canóns antiaéreos e de disparos producidos por soldados alemáns. Ó final, vídeos de ambas as cintas foron incluídos na versión dogfight que Lucas usaría a modo de proba para editar as secuencias dos combates aéreos.
Algunhas outras identidades de A guerra das galaxias susténtanse en referencias de inferencia a outras películas clásicas do xénero, tales como 2001: Unha odisea do espazo (1968) de Stanley Kubrick —a escena na que unha nave espacial cobre a parte superior da pantalla, alude á secuencia inicial da astronave interplanetaria Discovery 1. Dita cinta influiría de moitas formas distintas na aparencia de Star Wars. Entre estas semellanzas encóntranse o uso de cápsulas EVA, corredores hexagonais e gráficos primitivos. Mención similar no referente ó porto de acoplamento da Estrela da Morte, que alude a un idéntico que se atopa na estación espacial orbitaria de 2001: Unha odisea do espazo. Existen tamén certas coincidencias con The Wizard of Oz (1939) de Victor Fleming. Por exemplo, os jawas son moi parecidos ós munchkin —ananos nativos de Munchkinland nos libros de Oz redactados por L. Frank Baum. Ademais, os personaxes principais disfrázanse como soldados das tropas inimigas, mentres que a secuencia onde Obi-Wan morre, deixando caer unicamente a súa túnica baleira no sitio, é practicamente igual a aquela onde a malvada bruxa do leste se derrete en Oz. Noutros ámbitos, e malia ser de cor dourada e presentar características masculinas, o androide C-3PO está inspirado no robot Maria de Metropolis (1927), dirixida por Fritz Lang. Os zunidos emitidos no filme nacerían a partir dos ruídos metálicos de Hickory, un dos protagonistas de The Wizard of Oz.
Promoción
miniatura|esquerda|Logotipo ideado por Dan Perri para Star Wars Mentres a película estaba en produción encargóuselle un logotipo a Dan Perri, un deseñador de títulos que traballara nos títulos de películas como O exorcista (1973) e Taxi Driver (1976). Perri ideou un logotipo de STAR WARS en escorzo que consistía en letras maiúsculas cheas de estrelas e nesgadas cara a un punto de fuga. O deseño deste logotipo concibiuse orixinalmente para seguir a mesma perspectiva que o texto que avanza na secuencia de apertura da película. Ó final, o logotipo de Perri non se usou para a secuencia que dá inicio á película, no entanto utilizouse amplamente na publicidade impresa previa ó lanzamento do filme e nas marquesiñas publicitarias dos cines.
miniatura|Logotipo orixinal de Suzy Rice para Star Wars O logotipo introducido finalmente na película orixinouse a partir dun folleto para promover o filme distribuído por Fox e destinado ós propietarios de cines en 1976. Este folleto foi deseñado por Suzy Rice, unha directora de arte da axencia publicitaria Seiniger Advertising dos Ánxeles. Nunha visita a ILM en Van Nuys, Lucas mandoulle crear a Rice un logotipo que intimidase o espectador e pediulle que o estilo do logotipo resultase «moi fascista». A resposta de Rice á súa petición foi utilizar para o deseño do logotipo un tipo de imprenta Helvética grosa modificada e co contorno perfilado. Tras recibir algunhas suxestións de Lucas, Rice decidiu entrelazar o S e o T de STAR e mailo R e o S de WARS. Lucas aprobou o cartel no medio da rodaxe das escenas da cantina de Mos Eisley. Gary Kurtz quedou impresionado co logotipo de Rice e escolleuno en lugar do deseño de Perri para a secuencia de apertura da película, despois de modificar a letra W, estreitando as puntas na parte inferior do deseño orixinal de Rice. Creouse, en conclusión, o deseño definitivo; un dos logotipos máis recoñecibles no mundo do cine, emporiso, a contribución de Rice non aparece nos créditos da película.