cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Psettodes
Características
A boca é ampla e está equipada con dentes pequenos pero moi numerosos. A aleta dorsal comeza na parte posterior, detrás dos ollos, ao contrario que en case todos os outros peixes planos. A liña lateral é completa e está presente incluso no lado cego.
Lis Franco
No fútbol sala
Coa desaparición do Karbo varias das súas xogadoras pasaron ao fútbol sala, e Lis entrou no novo equipo de fútbol sala do Colexio Liceo La Paz. Posteriormente pasou ao Meirás, co que xogou varios anos na Primeira división, e co que conquistou a Copa da Raíña e a Copa Ibérica en 1991.
Psettodes
Características
Alcanzan lonxitudes de 55 a 80 cm.
Lis Franco
Seleccións nacionais
Debutou coa selección galega absoluta con só 11 anos, nun partido contra Castela no Campo do Inferniño de Ferrol.
Psettodes
Características
O seu nome común en inglés, spiny turbots (rodaballos espiñentos) débese á presenza de espiñas nas aletas dorsal e anais, o que podería indicar unha relación evolutiva cos perciformes.
Lis Franco
Seleccións nacionais
En 1983 formou parte da primeira convocatoria oficial e da primeira aliñación da selección española que xogou o seu primeiro partido na Guarda contra Portugal, con vitoria portuguesa por 0-1. Puido ser a primeira goleadora oficial da selección no segundo partido deste, fronte a Suíza, pero errou un penalti e o encontro rematou con empate a cero. Non xogou máis partidos coa selección polo seu medo a voar.
Psettodes
Especies
As especies actualmente recoñecidas neste xénero son:
Lis Franco
Seleccións nacionais
A comezos dos anos 90 formou parte tamén da selección galega de fútbol sala.
Psettodes
Especies
Xénero Psettodes
Fantasia 2000
Fantasia 2000 é un filme musical e de animación americano producido por Walt Disney Feature Animation e realizado por Walt Disney Pictures. É o filme número trinta e oito da serie Walt Disney Animated Classics e a secuela do filme dos anos corenta Fantasia. Como o seu predecesor, o filme consiste na mestura de pezas animadas con pezas de música clásica. A banda sonora foi interpretada pola Chicago Symphony Orchestra dirixida por James Levine, coa excepción de The Sorcerer's Apprentice, a única peza que se repite en ámbolos dous filmes. Un grupo de coñecidas figuras do espectáculo introduce cada peza, como Steve Martin, Bette Midler, Penn & Teller, James Earl Jones, Quincy Jones e Angela Lansbury.
Créditos
Nota: tódalas pezas están interpretadas pola Chicago Symphony Orchestra, dirixida por James Levine, agás onde está indicado.
Symphony No. 5, First Movement: Allegro con Brio
Pines of Rome
Rhapsody in Blue
Piano Concerto No. 2, Allegro, Opus 102
Carnival of the Animals, Finale
O aprendiz de meigo
Pomp and Circumstance – Marches 1, 2, 3 and 4
Escenas en vivo
Búnker
miniatura|200x200px|Búnker da [[guerra civil española en Alto del León.]] miniatura|Búnkeres en [[Albania.]] Un búnker é unha construción feita de ferro e formigón, que se utiliza nas guerras para protexerse dos bombardeos, tanto da aviación como da artillaría.
Tipos
Os búnkeres teñen un uso militar, aínda que ás veces tamén civil ou mixto.
Trincheira
Este tipo de búnker é unha pequena estrutura de formigón con tellado, parcialmente enterrada na terra, que xeralmente é parte dun sistema de trincheiras. Tales búnkeres ofrecen mellor protección ós soldados que a trincheira aberta e ademais inclúe protección contra ataques aéreos (granadas, proxectís de morteiro). Ademais ofrecen protección perante o clima.
A parte frontal dun sistema de trincheiras xeralmente inclúe metralladoras ou morteiros e forma un campo de tiro dominante. Os búnkeres da parte traseira do sistema adoitan utilizarse como postos de mando, para almacenamento de materiais e como hospitais de campaña para atender os soldados feridos.
Fortín
esquerda|miniatura|200x200px|O interior dun fortín en [[Sydney|Sidney, Australia.]] Coñécense como "fortíns" os escavados en postos de garda, que dispoñen de espazos de formigón a través dos cales disparan as armas de fogo. En inglés, chámanse pillbox, nome que xurdiu debido á similitude da estrutura deste búnker coa das pequenas caixas para levar pílulas médicas.
Os fortíns están a miúdo camuflados para agochar a súa localización e aumentar ó máximo o elemento sorpresa. Poden ser parte dun sistema de trincheiras, interconectados formando unha liña de defensa con outros fortíns co obxectivo de que cubran o lume uns a outros (defensa en profundidade), ou poden ser postos a resgardo de estruturas estratéxicas como pontes e embarcadoiros.
Uwe Timm
miniatura|dereita|Uwe Timm. Uwe Timm, nado en Hamburgo o 30 de marzo de 1940, é un escritor alemán que destaca na literatura infanto-xuvenil. É licenciado en Filosofía. En 1995 recibiu o premio do Festival Bávaro de Cinema ao mellor filme xuvenil. En Galiza é coñecida pola tradución ao galego de Rennschwein Rudi Rüssel como O cocho de carreiras Rudi Fuciños.
Archena
miniatura|dereita|300px|O [[río Segura ao seu paso por Archena.]]
Archena é un municipio español situado no leste da rexión de Murcia. Ten 19 053 habitantes (INE 2018).
Xeografía
O río Segura, que percorre o territorio archenero ao longo de sete quilómetros, constitúe o seu eixo fundamental; a ambos os dous lados do mesmo sitúanse os socalcos cheos de froiteiras e agres.
O relevo de Archena é lixeiramente ondulado, con dous montículos, os máis altos do termo, na súa parte norte (Ope e serra da Serreta), a parte central é máis chaira.
O clima, cunha temperatura media de 18 °C, é o propio da España seca.
Demografía
Desde 1900, Archena seguiu unha evolución ascendente, que a levou a multiplicar por 3,55 a poboación de principios de século. Entre 1991 (11.876 hab.) e 2008 creceu un 54%.
A poboación de 19 053 habitantes concéntrase basicamente no casco urbano, coa importante excepción da pedanía de La Algaida.
Outros barrios importantes fóra do casco urbano son El Hurtado, Las Arboledas, El Otro Lao e é destacable o curioso caso do barrio da Providencia (llamado polos archeneros "el fútbol"), que aínda que se atopa dentro do casco urbano de Archena, gran parte del pertence ao termo municipal de Villanueva del Río Segura, o que dá unha mostra significativa da pequena extensión co que conta Archena. A destacar tamén o polígono industrial llamado La Capellanía.
Fonte: INE Arquivo
Festas
A vila ten dúas asociacións folclóricas: O Verderol e o grupo Virxe da Saúde, quen velan a través de investigacións por recoller e dar a coñecer os costumes, cantos e bailes típicos da terra.
Coa análise dos libros de actas e de contas municipais, do primeiro patrón do que se ten coñecemento é San Xoán Bautista, o que é lóxico posto que o municipio estaba baixo a protección dos cabaleiros da Orde de San Xoán de Xerusalén. Nunha data incerta, San Xoán Bautista deixou de ser o patrón de Archena para ser substituído por San Roque, o avogado contra as epidemias. A primeira cita de San Roque como patrón desta vila data de 1761. Ademais, segundo consta nos libros de contas municipais, no século XVIII apareceu un novo patrón: San Marcos. Esta festa celebrábase o día da súa festividade, o 25 de abril, coincidindo co día da Batalla de Almansa (1707), na que as tropas do futuro rei Filipe V venceron ás forzas do candidato da Casa de Habsburgo, na guerra de sucesión á Coroa de España, polo que a festa mesturaba o civil co relixioso. Porén, na documentación conservada no arquivo municipal non hai ningunha referencia a estes feitos e o día de San Marcos celébrase como calquera outra festa, con misa e procesión.
No século XIX comezou unha certa diferenciación entre os festexos civís e relixiosos, aínda que todos os cívicos ían precedidos dun Che Deum de acción de grazas. Acontecementos como as vodas e os partos da Familia Real, a entrada da súa Santidade en Roma, ou algunha vitoria sobre as tropas carlistas nas recorrentes guerras civís, eran celebradas con maior ou menor fasto. Na segunda metade do século XIX, Archena cambiou novamente de patrón e as festas municipais pasaron a ser as de San Roque, como se indica nun libro de contas de 1869, onde se di: «para sufragar os gastos que ocasiona anualmente a función relixiosa que tributa este pobo ao seu patrón, o Sr. San Roque, cera e palmas para distribuír ao Concello e demais autoridades locais nos días de bendición de candeas e Domingo de Ramos».
Ata finais do século XIX San Roque seguiu sendo patrón da Vila de Archena, pero o seu culto como protector contra as epidemias foi decaendo paulatinamente, como noutros pobos do sur de Europa, a medida que se ían erradicando. Por iso en 1904 o Concello decidiu autorizar as festas cívicas do Corpus Christi polo seu arraigo en Archena e o seu carácter lúdico. Proba evidente da importancia alcanzada polas festas do Corpus, constitúea o permiso concedido polo Papa en 1910 para facer a procesión pola tarde, polo que esta vila podía gozar de dúas festas municipais. Tampouco hai constancia documental do momento exacto no que o Corpus Christi se converteu no patrón de Archena, debido á perda de información durante a Guerra Civil. Despois da guerra tense a seguridade de que o Corpus era o patrón, aínda que pronto tería que compartir este título coa Santísima Virxe da Saúde.
Por outra banda, o 1 de setembro celébranse as festas da Polvoreira, que ten a súa orixe na explosión producida o 1 de setembro de 1963 nunha polvoreira militar, distante apenas un quilómetro do centro urbano. O estouro percibiuse nun radio de vinte quilómetros e ocasionou danos materiais moi importantes debido á choiva de rocas que trouxo consigo a explosión. O pobo de Archena transformou este acontecemento luctuoso en festivo, celebrando anualmente a ausencia de vítimas ou desgrazas persoais.
Lingua pitjantjatjara
A lingua pitjantjatjara é unha lingua pama-nyungana pertencente á póla do deserto occidental falada tradicionalmente polo pobo pitjantjatjara de Australia central. É mutuamente intelixible con outras variedades do deserto occidental, particularmente coa lingua yankunytjatjara. Os nomes das dúas linguas están baseados nas súas respectivas palabras para 'vir e ir.'
Zafarraya
Historia
Estes conflitos foron recollidos pola prensa da época:
En 1833, coa ordenación provincial que realizou Javier de Burgos, pasou a formar parte da provincia de Granada.
No ano 1850 a raíña Isabel II accedeu a segregar a vila a efectos administrativos e de xulgados de Alhama de Granada, quedando así agregada a Loja. No ano 1871, chegouse ao primeiro acordo do deslinde do concello de Zafarraya co de Alhama de Granada.
Durante a década de 1870 Zafarraya foi o pobo máis emprendedor e crecente de toda a comarca, e menos de cen anos despois, converteuse no segundo máis importante despois da veciña Alhama, chegando a ter máis de 3000 habitantes a finais de século.
O día de Nadal de 1884, a vila de Zafarraya foi azoutada por un terremoto con epicentro entre Ventas de Zafarraya e Arenas del Rey. Houbo 25 mortos e 75 feridos, colapsando o 30 % dos edificios, entre eles a antiga Igrexa da cal se conservan os restos. A cidade reedificouse nun 80 % seguindo os planos urbanistas, convertendo a localidade nun espazo de rúas rectas e ordenadas.
Xeoloxía
esquerda|miniatura|Panel informativo sobre o Polje de Zafarraya O Polje de Zafarraya é unha formación xeolóxica cunha complexa morfoloxía interna. Pertence ao grupo de estruturas imbricadas formadas por escamas de modo que a depresión formada, inscríbese na escama de Zafarraya, que está imbricada entre a vertente sur das calcarias xurásicas do vasto domo anticlinal da Serra Gorda de Loja e a escama de calcarias xurásicas da Serra de Alhama. Este polje, está limitado ao leste por unha falla meridiana e está interceptado cara o sur por uns flyschs que se apoian na escama de Alhama. A natureza dos materiais kársticos, de idade xurásica, que na súa maior proporción constitúen a súa base, condicionan o funcionamento hidroxeolóxico do acuífero.
O acuífero kárstico do Polje de Zafarraya é unha depresión pechada que forma parte do extenso macizo carbonatado de Serra Gorda que é o de maior entidade hidroxeolóxica. Ocupa unha area ovalada duns 300 km² e está rodeado e selado nos seus bordos por materiais de baixa permeabilidade. O polje de Zafarraya, dunhas dimensións de 10 km de lonxitude por 3,5 km de anchura máxima, está comprendido nunha cunca hidrográfica pechada de 151 km² dos cales o 65 % o forman materiais kársticos carbonatados de Serra Gorda.
Ofrece un exemplo claro do papel da neotectónica; a estrutura de escamas é antiga, posto que un brazo de mar totoniense invadiu a depresión e as molasas depositadas, fosilizáronse arredor dos 1200 m elaborando na súa prolongación un aplanamento parcial nas calcarias xurásicas de Serra Gorda. Despois da retirada do mar, as molasas sufriron un importante desmontamento grazas ao encaixamento dunha rede hidrográfica que debía franquear a Serra de Alahama pola incisura do Boquete de Zafarraya, situado no municipio de Ventas de Zafarraya.
Ao mesmo tempo, as augas deberon filtrarse, exercendo unha corrosión química e unha abrasión mecánica, grazas ás areas que lle subministraron as molasas. O desenvolvemento do endokarst terminou por desviar no seu proveito todas as augas e claramente as do Arroio da Madre, que atravesa a depresión de leste a oeste e que súmese por este ponor e os adxacentes que son os que drenan a maior parte do seu leito.
Estes ponors son chamados do Porteño e do Cortijo Sabanillas. A área dos sumidoiros da parte occidental do polje coincide coa zona máis baixa de tres cuncas fluviais:
Política
dereita|miniatura|200px|Vista parcial de Zafarraya e da Igrexa da Inmaculada Concepción. Os resultados en Zafarraya das últimas eleccións municipais, celebradas en maio de 2019, foron:
José Gómez Veiga
José Gómez Veiga, coñecido como José Gómez Curros  e Pepe Curros, nado en Santiago de Compostela o 10 de agosto de 1864 e finado en Vigo o 12 de outubro de 1946, foi un músico e compositor galego.
Traxectoria
Fillo de José Gómez "Curros" e Ramona Veiga Mosquera. Iniciouse na música aos dez anos co maxisterio do seu pai e completou su a súa formación con Andres Gómez Cidre, Mariano Tafall e Hilario Courtier. Desempeñou o cargo de segundo violin no Teatro Principal e na Capela catedralicia. A partir de 1880 participou como xurado en certames e en 1884 obivo o primeiro premio nun certame de violin de Santiago de Compostela. Formou unha orquestra e varias agrupacións de cámara: dúo, cuarteto, quinteto e sexteto, co que gañou un premio nun concurso en Pontevedra (1889). Foi director da Tuna compostelá varios anos e fixo con ela viaxes por Galicia o resto de España e Portugal. Fundou sociedades de concertos para ofrecer actuaciós de forma periodica. En 1893 foi nomeado profesor de violin da escola de música da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago, da que foi director en 1912. Tamén foi profesor do Colexio de Sordomudos e de Cegos de Santiago de Compostela (1891-1944). Foi nomeado membro correspondente da Real Academia Galega de Belas Artes da Coruña en 1944.
Zafarraya
Monumentos
200px|miniatura|Interior da Ermida do Cristo das Tres Marías.
Ditongo
Un ditongo é un fenómeno fonolóxico que ten lugar cando dúas vogais contiguas forman parte dunha mesma sílaba. En galego hai dous tipos de ditongos, aqueles que están formados por dúas vogais fracas ("i" e "u") e os que están formados por unha vogal forte e unha fraca, sen importar a orde.
José Gómez Veiga
Compositor
Compuxo melodías galegas para canto e piano e pezas para estudiantina. Entre as súas obras máis coñecidas destacan a zarzuela De regreso de Pascuas con Jesús García e as cancións "Rompe o día” e “La Aurora del Combate”. As súas partituras foron interpretadas en cafés, teatros e igrexas de Compostela.
Vida persoal
Casou con Concepción Posada Román e foi pai de José Gómez Posada-Curros.
Ditongo
O ditongo é o fenómeno contrario ao hiato. En caso de seren tres as vogais inseridas nunha sílaba emprégase o termo tritongo.
Para marcar a presenza dun hiato (ausencia de ditongo) emprégase nunha sílaba tónica o acento ou a diérese.
Tipos de ditongos
Dependendo da secuencia das vogais na sílaba, podemos falar de dous tipos de ditongos:
Ditongos decrecentes
Formados por unha vogal forte ou de maior abertura ("a", "e", "o") e outra fraca ou pechada ("u" ou "i"). Neste caso os órganos articulatorios pasan dunha posición aberta e outra pechada.
Os ditongos decrecentes son, a diferenza dos crecentes, moi estables en galego. Poden aparecer en sílaba tónica ou átona: "ai" (caixa, embaixada), "ei" (queixa, queixada), "oi" (noite, aboiar), "au" (raudo, automóbil), "eu" (bateu), "ou" (mouro, ousar). De entre eles, "au" é o menos característico do galego e o menos frecuente en voces patrimoniais.
Nos ditongos dáse neutralización das vogais de abertura media da serie anterior nun arquifonema /E/, que normalmente se realiza como [e] pechado. As vogais de abertura media da serie posterior neutralízanse en /O/ que se realiza como [o] pechado.
O caso de "iu", e "ui" é problemático por poderen presentar realizacións diversas na fala. Consideramos habitual que conformen un ditongo decrecente sempre e cando actúe como vogal tónica a primeira: par-tiu (pero dialectal *par-tí-o), pui-den. En posición átona preséntasenos o problema de decidir cal das dúas vogais é o núcleo silábico. En puideron semella imposible caracterizar o núcleo silábico se non mantemos reminiscencias de puiden.
Ditongos crecentes
As vogais de abertura media son realizacións dun arquifonema que representa a ausencia de oposición medio-aberta / medio-pechada.
En galego existe unha resistencia á pronuncia dos ditongos crecentes e unha tendencia a desfacelos realizándoos como hiatos, é dicir, a vogal prenuclear pasa a ser nuclear da sílaba precedente e mesmo a facerse forte: cam-biar > cam-bi-ar > cam-be-ar.
Os ditongos crecentes que máis frecuentemente se manteñen son "ie" e "ue".
Río Tordera
260px|miniatura A Tordera é un río de Cataluña, España, que desemboca no Mar Mediterráneo logo de 55 km de percorrido.
GNU/Linux
GNU/Linux, abreviado ás veces como «Linux», é o termo co que se fai referencia aos sistemas operativos baseados en UNIX que utilizan o kernel Linux e sobre el o software do proxecto GNU e máis software.
Río Tordera
Curso
O Tordera nace na Font Bona, no Coll de Sant Marçal, no Parque Natural do Montseny. Logo de atravesar as comarcas do Vallès Oriental e La Selva, entra na do Maresme, para desembocar no Mar Mediterráneo, formando o delta do Tordera, que ocupa unha área de 8 km², entre as localidades de Blanes e Malgrat de Mar.
GNU/Linux
Coñecido polo seu uso predominante nos servidores, os sistemas GNU/Linux poden instalarse nunha ampla variedade de hardware: móbiles, computadores persoais, supercomputadoras etc.
Río Tordera
Conca
A conca do Tordera, cos seus afluentes, esténdese por unha superficie total de 894 km². As correntes subterráneas son bastante máis importantes que as superficiais (no verán non leva auga na parte baixa superficial), e dela extraen auga moitas poboacións próximas á súa beira.
GNU/Linux
Existen numerosos grupos de usuarios de GNU/Linux en case todos os países do mundo. Só en Galicia temos GLUG, GPUL, GALPon, GULO, Inestable, OUSLI, AULUSC e o Proxecto Trasno, adicado, entre outras, á localización de distribucións.
Río Tordera
Afluentes
De curto percorrido, cómpre destacar de entre eles:
Réxime hidrográfico
Posúe un réxime torrencial, típico de países mediterráneos.
GNU/Linux
Orixe
O proxecto GNU, iniciado por Richard Stallman no ano 1984, tiña por finalidade desenvolver un sistema operativo libre baseado en UNIX. A comezos dos 90, o proxecto GNU xa desenvolvera unha cantidade importante de software libre e para lograr o seu obxectivo de crear un sistema operativo completo. Só lle faltaba unha peza: o kernel.
Río Tordera
Historia
Indubidabelmente o río era xa coñecido na época romana como o testemuñan algúns historiadores, tales Plinio o Vello, Estrabón e Claudio Tolomeo, aínda que o nome que lle apoñen non coincide; o máis coñecido puido ser o de río Tarno (Flumen Tarnum). Durante a época medieval se denomina Tordaria ou Torderia.
Espazos protexidos
Dentro da conca aparecen os seguintes espazos protexidos:
GNU/Linux
Orixe
Dende os comezos do proxecto, traballárase nun núcleo para o sistema, ao que se lle chamou Hurd. Pero os progresos no seu desenvolvemento eran lentos, e aínda a día de hoxe este kernel non ten unha versión estable. No ano 1991, Linus Torvalds, un estudante da Universidade de Helsinqui, decidiu escribir o seu propio sistema operativo tipo UNIX. Baseouse para iso en MINIX, que era un sistema tipo UNIX que o mestre Andrew Tanenbaum desenvolvera para ensinarlles aos seus alumnos a filosofía de deseño dun sistema operativo. Linus fixo o seu propio kernel, ao que denominou Linux.
Richard Stallman convenceu a Linus de que liberase o kernel baixo a licenza GNU GPL e o convertese así en software libre. Isto deu lugar aos primeiros sistemas operativos libres, os sistemas GNU/Linux.
Traxectoria
Durante os dous anos seguintes, o sistema GNU/Linux foi reunindo todas as características necesarias como para substituír a UNIX, incluído o soporte para o protocolo TCP/IP e un sistema de fiestras (o X11). Á parte de numerosos programadores individuais, apareceron empresas que comezaron a contribuír e crear distribucións de GNU/Linux. Naceron grupos de usuarios de GNU/Linux locais, e a comezos de 1994 iniciouse a publicación da revista Linux Journal.
A publicación do navegador web Netscape (precesor do Mozilla Firefox) como software libre en 1997 supuxo un empurrón importante na popularización do sistema.
Na actualidade, GNU/Linux é o sistema elixido para a meirande parte dos servidores, e está abarcando máis e máis ámbitos de uso en detrimento doutros sistemas operativos comerciais.
Deseño
GNU/Linux é un sistema operativo modular baseado en UNIX. Os principios básicos do seu deseño proceden en esencia das bases establecidas para UNIX durante as décadas dos 1970 e 1980.
O sistema emprega un kernel monolítico, Linux, que se encarga de xestionar os procesos de control, a conectividade á rede, e o acceso aos periféricos e ao sistema de ficheiros. Os controladores de dispositivos están directamente integrados no kernel.
Por riba do kernel, empréganse o resto de software, coma o intérprete de ordes e mailo sistema de fiestras, o escritorio, o navegador web, o xestor de correo, o editor de texto etc.
Un sistema GNU/Linux pode controlarse a través de varios medios, coma o intérprete de ordes, o ambiente de escritorio ou mesmo a través dos controladores de dispositivos (como cando se introduce un CD na lectora de CDs e esta "avisa" ao sistema). O normal é que sempre haxa polo menos un intérprete de ordes nos sistemas GNU/Linux, e nos computadores de escritorio persoais os ambientes de escritorio son empregados con frecuencia (KDE, GNOME ou Xfce, entre outros).
Uso persoal e comercial
GNU/Linux é coñecido especialmente polo seu uso en servidores, mais pódese instalar nunha gran variedade de hardware, que vai dende a inclusión en dispositivos internos e móbiles ao seu amplo uso en supercomputadoras.
Nos seus principios, o uso de GNU/Linux estivo restrinxido aos programadores e profesionais técnicos. Pero a súa popularidade e os distintos perfís de usuario do sistema ampliáronse enormemente nos últimos anos. A día de hoxe, moitas empresas colaboran dunha ou doutra maneira no proceso de desenvolvemento de GNU/Linux xunto cos voluntarios, namentres que outras tantas máis financian o proceso. Entre esas empresas están Red Hat, Novell, IBM, Sun Microsystems, Nokia ou Dell.
O uso de GNU/Linux nas computadoras persoais está a medrar con pulo nos últimos anos. No ano 2008 produciuse un aumento do 61% das instalacións de GNU/Linux aproximando o uso total en computadores de escritorio ao 2%. Porén, existen disputas acerca destas estatísticas. Namentres hai quen opina que a porcentaxe de uso é menor, hai unha certa tendencia a considerar que o uso real podería ser cuantitativamente maior.
Notas
GNU/Linux GNU/Linux גנו/לינוקס GNU Linux GNU/Linux GNU/Linux GNU/Linux GNU/Linux
Landeiras, Bealo, Boiro
Landeiras é un lugar da parroquia de Bealo no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Tiña 33 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 10 eran homes e 23 eran mulleres.
Hewlett-Packard
Hewlett-Packard, comunmente coñecida como HP é unha das compañías tecnolóxicas máis importantes do mundo. Fundada en 1939 ten a súa sede central en Palo Alto (California, EUA). Ten presenza nos campos da informática, impresión e imaxe dixital ademais de vender software e servizos.
Afonso V o Nobre
Afonso V o Nobre, Galleciensis Regis , Rex Gallitianus (rei de Galicia) tamén coñecido como Afonso V de León, nado no 994 ou 995 e finado en Viseu en 1028, foi rei da Galiza altomedieval entre os anos 999 e 1028 coa súa capital na cidade de León.
Biografía
miniatura|esquerda|Afonso V e a súa muller [[Elvira Méndez (finada en 1022)|Elvira no Corpus Pelagianum.|228x228px]] Herdou o trono no 999, tralo falecemento de Vermudo II, quedando baixo a tutela da súa nai, dona Elvira, e do aristócrata galego Mendo Gundisalviz. Casou en 1015 con Elvira Meendiz (filla de Mendo González e de Dona Toda) e en 1023 con Urraca Garcés de Pamplona (filla de García Sánchez de Navarra e de Ximena Fernández).
Ese mesmo ano acadou a maioría de idade, herdando un reino cheo de inestabilidade política. Tamén en 1017 morreron a súa nai, até entón rexente, e os tres nobres máis importantes do reino: o conde de Castela, o xefe dos Beni Gómez e Mendo Rodríguez, que foran fonte de problemas na rexencia anterior. Afonso V quixo dar un xiro á administración, creando un novo marco xurídico.
Reconstruíu a cidade de León, que fora danada polos ataques de Almanzor, e reuniu os nobres en Curia Plena para a elaboración e posterior aprobación do Foro de León. Este Foro é a sanción xurídica do feudalismo leonés. Buscaba pór fin ás desordes da etapa anterior e recuperar o poder real. Reciben o nome de Foro de León un conxunto de preceptos decretados nun concilium reunido na catedral de León en 1020. A estes 20 preceptos engadíronselle outros 28 que regulaban a vida local na cidade de León.
Faleceu no asedio da praza de Viseu, en Portugal. O seu fillo Vermudo III herdou a coroa no 1028. Tivo dúas fillas: Sancha (nacida de Dona Elvira) e Ximena (nacida de Dona Urraca).
Bibliografía
Devanceiros de Afonso V
Frans Snyders
miniatura|250px|dereita|[[Retrato de Frans Snyders e da súa dona Margaretha de Vos, por Anthonis van Dyck, Gemäldegalerie, Kassel]] Frans Snyders, nado en Antuerpen, bautizado o 11 de novembro de 1579 e finado na mesma cidade o 19 de agosto de 1657, foi un pintor flamengo do período barroco, especializado en naturezas mortas e escenas de cacería.
Ermide
O topónimo galego Ermide pode referirse a:
Frans Snyders
Vida e obra
esquerda|miniatura|250px|A Despensa, ca. 1620
Viaxe a Italia
No ano 1608 marchou a Roma, para o acostumado viaxe de formación en Italia, etapa que se coidaba obrigada para os pintores de orixe fiamenga que tivesen aspiracións de progreso. No ano seguinte, 1609, domiciliouse en Milán, onde estivo ao servizo do cardeal Federico Borromeo.
Madurez
Logo de regresar de Italia, en 1610, casou no ano seguinte con Margaretha de Vos, irmá dos pintores Cornelis e Paul de Vos. Entre os seus discípulos de Antuerpen o máis importante foi Jan Fyt, que traballaba no seu obradoiro desde 1629.
Foi o pintor principal do arquiduque Alberte de Austria, gobernador dos Países Baixos, para quen realizou moitas das súas obras principais. Unha destas foi presentada ao rei de España Filipe III quen, xunto co seu sucesor Filipe IV, encargou a Snyders diversos lenzos, agora conservados en Madrid. Traballou tamén para o arquiduque Leopoldo Guillerme de Austria.
Carácter da súa obra
Inicialmente Snyders dedicouse á pintura de natureza morta, especialmente flores, plantas e froitas, peles de animais, peixes, mais moi logo pasou a representacións de animais vivos, sobre todo salvaxes, e escenas de caza. Foi un dos primeiros pintores que se especializou na representacións de animais en lenzos.
A súa composición é rica e varia, o seu pincel vigoroso, mesmo enérxico e extremadamente expresivo. Snyders foi un grande admirador da obra de Pieter Paul Rubens, que o contactou con frecuencia para executase nas súas teas flores, froitas e animais. Inversamente, as figuras humanas de cadros de Snyders poden estar realizadas por Rubens (nalgún caso por Van Dyck). Do mesmo xeito colaborou con outros moitos artistas flamengos como Jacob Jordaens e Thomas Willeboirts Bosschaert.
Armeade, Artes, Carballo
Armeade é un casarío da parroquia de Artes no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 4 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE dos cales eran 2 homes e 2 mulleres.
Bazo
miniatura|dereita|Situación do bazo humano. miniatura|dereita|Bazo de cabalo visto nunha laparoscopia. miniatura|dereita|12. Bazo.
O bazo é un órgano presente practicamente en todos os vertebrados con capacidades rexenerativas e con importantes funcións relacionadas cos glóbulos vermellos do sangue e o sistema inmunitario. Para referirse ao bazo utilízase o adxectivo esplénico, que deriva do grego σπλήν splēn. Nos humanos é un órgano castaño-púrpura localizado no cuadrante superior esquerdo do abdome, que forma parte do sistema linfático. Encárgase de eliminar os glóbulos vermellos vellos do sangue, serve como reserva de sangue para casos de fortes hemorraxias, e tamén é un centro de reciclaxe de ferro. Como parte do sistema de sistema fagocitario mononuclear, metaboliza a hemoglobina dos glóbulos vermellos senescentes. Os linfocitos que contén sintetizan anticorpos na súa polpa branca e elimina bacterias. Recentemente, viuse que contén na súa reserva de sangue case a metade dos monocitos do corpo na súa polpa vermella. Estes monocitos, cando viaxan aos tecidos danados (como o corazón), convértense en células dendríticas e macrófagos e promoven a curación dos tecidos. É un dos centros de actividade do sistema reticulo endotelial e pode considerarse análogo a un gran ganglio linfático, e a súa ausencia predispón a contraer certas infeccións.
Anatomía
No ser humano o bazo é o maior dos órganos linfáticos, é un órgano intraperitoneal situado habitualmente no hipocondrio esquerdo da cavidade abdominal, detrás do estómago e debaixo do diafragma, unido a el polo ligamento frenoesplénico. O bazo está revestido por unha cápsula fibroelástica e suxeito por bandas fibrosas unidas ao peritoneo (a membrana que reviste a cavidade abdominal). Relaciónase posteriormente coa 9ª, 10ª e 11ª costelas esquerdas. Apóiase sobre o ángulo esquerdo ou esplénico do colon unido a este polo ligamento esplenomesocólico e entra en contacto co estómago polo epíploon gastroesplénico, e co ril esquerdo. Na parte central inferior da superficie gástrica do órgano encóntrase o hilo, por onde entran e saen os vasos esplénicos.
Estrutura interna
Está dividido por trabéculas fibrosas que penetran desde o hilo polas que transcorren vasos sanguíneos, e a partir delas fórmase unha estrutura reticular por todo o órgano. A substancia principal do órgano é a polpa, que pode ser branca ou vermella. A polpa branca está organizada arredor das arterias, e a vermella enche os intersticios que hai entre os seos venosos.
Irrigación e innervación
Igual ca o timo, o bazo ten só vasos linfáticos eferentes. O bazo é parte do sistema linfático. Está irrigado por sangue procedente das arterias gástricas e esplénica. O sangue sae do órgano pola vea esplénica, que desemboca na porta.
Os centros xerminais do bazo reciben arteriolas chamadas vasos penicíleos (penicilli). Os nervios do bazo son vasomotores e proceden do nervio esplácnico maior, a través do plexo celíaco.
Desenvolvemento
O bazo é único en canto ao seu desenvolvemento no tracto gastrointestinal humano. A maioría das vísceras derivan do endoderma (coa excepción das glándulas suprarrenais, que derivan da crista neural), pero o bazo, polo contrario, deriva do mesénquima, concretamente do mesenterio dorsal. Porén, comparte a mesma irrigación sanguínea (o tronco celíaco) que os órganos do tracto gastrointestinal anterior.
Funcións inmunitarias
Intervén na inmunidade humoral e celular. Os antíxenos son filtrados desde o sangue circulante e transpórtanse aos centros xerminais do órgano, onde se sintetizan anticorpos IgM.
Destrución de glóbulos vermellos
No bazo prodúcese a eliminación dos glóbulos vermellos vellos, anómalos ou deteriorados. Cando se estirpa o órgano aparecen eritrocitos anormais no sangue, xa que non foron destruídos no órgano, pero esta función é retomada polo fígado e medula ósea. A porción de globina da hemoglobina é degradada liberando os seus aminoácidos constitutivos, e a porción hemo é metabolizada a bilirrubina, que é posteriormente enviada ao fígado para a súa eliminación. O órgano tamén ten un papel na transformación dos reticulocitos ata que forman discos bicóncavos.
Outras funcións
miniatura|dereita|Superficie visceral do bazo. miniatura|dereita|Sección do bazo mostrando as veas esplénicas e as súas tributarias.
Extirpación do bazo
Esplenectomía é o termo médico usado para referise á extirpación cirúrxica total ou parcial do bazo cando este se encontra danado por diversos motivos. Pode realizarse por medio de dúas técnicas cirúrxicas diferentes: por medio da extirpación aberta ou por medio de extirpación laparoscópica. Nos traumatismos é frecuente ter que extirpalo, porque é un órgano tan vascularizado, que un dano nel podería producir unha hemorraxia letal.
A súa extirpación cirúrxica causa:
Trastornos
Os trastornos que poden afectar ao bazo son principalmente a esplenomegalia (na que o bazo agranda por varias razóns, como o cancro, especificamente as leucemias sanguíneas), e a asplenia, na que o bazo está ausente ou non funciona normalmente.
O bazo noutros vertebrados
Nos peixes cartilaxinosos e nos actinopterixios o bazo consta principalmente de polpa vermella e é normalmente un órgano algo alongado que se encontra dentro da cuberta serosa do intestino. En moitos anfibios, especialmente nas ras, ten unha forma máis arredondada e ten xeralmente unha maior cantidade de polpa branca.
Nos réptiles, aves, e mamíferos, a polpa branca é sempre relativamente abondosa, e nos últimos dous grupos, o bazo é tipicamente arredondado, aínda que axusta a súa forma segundo como se dispoñan os órganos que o rodean. Na gran maioría dos vertebrados, o bazo segue a producir glóbulos vermellos durante toda a vida, e só nos mamíferos esta función se perde nos adultos. Moitos mamíferos posúen pequenas estruturas similares a bazos chamadas nodos hemais por todo o corpo, que se supón que teñen a mesma función ca do propio bazo. O bazo dos mamíferos acuáticos é nalgúns aspectos diferente ao dos mamíferos terrestres. En xeral, o bazo dos mamíferos acuáticos é de cor azulada. Nos cetáceos e manatís tende a ser bastante pequeno, pero nos pinnípedes (focas) que se mergullan a grandes profundidades pode ser bastante masivo, debido a que ten a función de almacenar glóbulos vermellos.
Os únicos vertebrados que carecen de bazo son as lampreas e os mixinos. Mesmo nestes animais hai unha capa difusa de tecido hematopoético dentro da parede intestinal, que ten unha estrutura simnilar á polpa vermella, e suponse que é unha estrutura homóloga ao bazo dos vertebrados.
O bazo na antigüidade
Entre os antigos gregos considerábase que había unha conexión entre o bazo (splen) e a melancolía (temperamento), que se debía a que un dos catro humores corporais que se cría que existían, a bile negra (atrabile), era, segundo eles, segregada polo bazo e producía melancolía. A diferenza disto, o Talmude (tratado Berachoth 61b) refírese ao bazo como órgano do riso. Esta asociación do bazo coa melancolía ou a irritabilidade continuou nalgúns países ata o século XIX.
Esmeriz
O topónimo Esmeriz pode referirse a:
Cerdido, Cerdido
San Martiño de Cerdido é unha parroquia do concello de Cerdido, na comarca do Ortegal. Segundo o padrón municipal de 2007 tiña 601 habitantes (303 homes e 298 mulleres), distribuídos en 33 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 679 habitantes.
Xeografía
Cerdido está situada na parte occidental do concello do seu nome. Os lindes desta extensa parroquia son: polo norte as parroquias de San Román de Montoxo e San Xiao de Montoxo do concello de Cedeira, separadas ámbalas dúas polo río das Mestas. Polo leste limita coa parroquia da Barqueira; polo sur limita con Abade e Vilaboa, parroquias dos concellos de Moeche e Valdoviño respectivamente. Finalmente polo noroeste, o río das Mestas sepáraa das parroquias cedeiresas de Esteiro e San Román de Montoxo.
Catro pequenos ríos atravesan esta parroquia de leste a oeste. Son o Rioforcado e o Pontellas na parte norte, e o Pombeiro e o Barbelas na sur, que se veñen a xuntar pouco antes de desembocar no Porto do Cabo.
A estrada de Espiñaredo a Porto do Cabo atravesa a parroquia polos lugares de Rioforcado, Díaz, Regueirolongo, Barcia, Vila da Igrexa e Pontellas.
Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Xuvia, pertencente á diocese de Mondoñedo-Ferrol.
Patrimonio
No lugar de Vila da Igrexa érguese a igrexa parroquial e a antiga escola de nenas, e no de Soocastro hai un escolar de indianos para nenos construído pola sociedade Hijos del Ayuntamiento de Cerdido de Cuba, que foi a sucesora doutra sociedade.
Xavier Lorenzo Tomé
Xavier Lorenzo Tomé, nado en Madrid en 1961, é un escritor galego.
Traxectoria
Profesor de ensino medio Lingua e Literatura galega no IES de Padrón e despois no IES de Brión.
Betsi Cadwaladr
Betsi Cadwaladr, nada en Llanycil o 24 de maio de 1789 e finada en Londres o 17 de xullo de 1860, foi unha enfermeira galesa, tamén coñecida como Beti Cadwaladr e como Betsi Davis. .
Traxectoria
Traballou como enfermeira na Guerra de Crimea xunto a Florence Nightingale, aínda que as súas diferenzas sociais foron obxecto de confrontación constante entre ambas e a súa formación autodidacta foi moi importante no estabelecemento das bases da enfermaría moderna.
Actualmente, o seu nome está asociado á Xunta de Saúde da Universidade Betsi Cadwaladr (en galés: Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr), a maior organización asistencial en Gales. En 2016 foi nomeada unha das "50 maiores galeses de todos os tempos", por diante doutros galeses como Tom Jones, o actor Anthony Hopkins, T.E. Lawrence e Ivor Novello.
Basílica de Nosa Señora da Candelaria
A Basílica e Real Santuario de Nosa Señora da Candelaria é o principal santuario dedicado á Virxe María das Illas Canarias (España). A basílica está situada no municipio de Candelaria, na costa sueste da illa de Tenerife. No templo atópase a imaxe da Virxe da Candelaria, patroa das Illas Canarias.
Historia
A lenda conta que a imaxe da Virxe foi atopada por dous pastores guanches en 1390, antes da conquista das Canarias. Despois da cristianización, a imaxe da Virxe foi movida polos propios Guanches para a cova de San Blas (situada detrás da basílica actual). O primeiro santuario importante para a virxe morena foi promovido polo bispo das Illas Canarias, Bartolomé García Jiménez en 1668 e rematado en 1672. Era un gran templo con tres naves e unha torre alta, que desapareceu como resultado dun incendio que tivo lugar o 15 de febreiro de 1789.
Pero a construción do templo actual foi adiada varias veces, por varias razóns: a crise económica de 1929, a proclamación da Segunda República e máis tarde pola guerra civil española e a segunda guerra mundial. Finalmente, 12 anos despois, en 1948, o bispo de Tenerife, Domingo Pérez Cáceres promoveu a construción dun gran templo comisionado as obras ó arquitecto José Enrique Marrero Regalado e promovendo a implicación da sociedade e das autoridades para completar este traballo. O novo santuario tería un estilo neo-canario mestura ecléctica de todos os estilos propios das Illas Canarias.
En 1949, a basílica foi iniciada, a xestión do proxecto xuntouse ao sentimento popular e doazóns de caridade serve para cubrir o custo de construción do santuario cobizado. Ademais de doazóns viñeron de todas as illas do arquipélago, a basílica levaría case unha década para rematar.
Finalmente, o 1 de febreiro de 1959 a basílica foi consagrada nunha cerimonia relixiosa para o nuncio apostólico en España, Monseñor Hildebrando Antoniutti e Bispo de Tenerife, Domingo Pérez Cáceres. Presentacións folclóricas de toda España participaron danza coa consagración do templo da patroa das Illas Canarias, a partir de: Galicia, Aragón, Andalucía e País Vasco, entre outros. Por suposto que tamén participaron os grupos de cada unha das sete Illas Canarias.
O 24 de xaneiro de 2011, a igrexa foi elevada á dignidade de Basílica Menor polo Papa Bieito XVI. O templo é actualmente o santuario maior e máis frecuentada das Illas Canarias, con 2,5 millóns de peregrinos e turistas anualmente. A Basílica de Candelaria é gardado pola Orde Dominicana e pode acomodar máis de 5 000 persoas.
Blankets
Blankets é unha novela gráfica en branco e negro de 592 páxinas escrita e debuxada por Craig Thompson e publicada en 2003 por Top Shelf Productions. Unha memoria, o libro narra a infancia de Thompson no seo dunha familia cristiá evanxélica, o seu primeiro amor e os primeiros anos da súa madurez. Thompson dixo que a novela xurdiu dunha idea simple: describir o que se sente ó durmir cunha persoa por primeira vez.
Alianza Popular
miniatura|dereita Alianza Popular, coñecida tamén polas siglas AP, foi unha federación de pequenos partidos conservadores, liderados na súa maioría por exministros franquistas.
Blankets
Blankets recibiu unha atención considerábel tanto na prensa sobre cómics coma na prensa sobre o mainstream literario; foi moi ben recibida e gañou numerosos premios. A maioría dos críticos considérana un fito no desenvolvemento da novela gráfica estadounidense, non só na súa extensión senón tamén polo seu aspecto visual e técnico. The Bloomsbury Review describiuna como "un espléndido exemplo da arte do cómic: a mestura de palabras e debuxos para conseguir un efecto que non se pode conseguir de ningunha outra forma."
A novela foi publicada en inglés, francés, castelán, alemán, italiano, e holandés. A versión inglesa foi publicada tamén nunha versión limitada de tapa dura. Existe tamén unha banda sonora, gravada polo grupo Tracker.
Alianza Popular
Formación
A Federación de Alianza Popular foi inscrita no Rexistro de Asociacións Políticas o 23 de marzo de 1977.
Creada inicialmente como unha federación de sete asociacións políticas, constitúese como partido político en maio de 1977 para presentarse ás primeiras eleccións democráticas tras a ditadura.
Estas asociacións foron Reforma Democrática, de Manuel Fraga, ministro de Información e Turismo entre 1962 e 1969, así como vicepresidente do Goberno e ministro da Gobernación entre 1975 e 1976; Unión del Pueblo Español, liderada por Cruz Martínez Esteruelas, ministro de Planificación e Desenvolvemento entre 1973 e 1974 e ministro de Educación e Ciencia entre 1974 e 1976; Acción Democrática Española, de Federico Silva Muñoz, ministro de Obras Públicas entre 1965 e 1970; Democracia Social, liderada por Licinio de la Fuente, ministro de Traballo entre 1969 e 1975, así como vicepresidente do Goberno entre 1974 e 1975; Acción Regional, de Laureano López Rodó, ministro sen carteira entre 1965 e 1967, ministro de Planificación e Desenvolvemento entre 1967 e 1973 e ministro de Asuntos Exteriores entre 1973 e 1974. Unión Social Popular, liderada por Enrique Thomas de Carranza; e finalmente, Unión Nacional Española, de Gonzalo Fernández de la Mora, ministro de Obras Públicas entre 1970 e 1974. A súa cabeza máis visible foi Manuel Fraga.
Traxectoria
O seu primeiro secretario xeral e logo presidente en 1979 foi Manuel Fraga, exministro de Información e Turismo do goberno de Francisco Franco. Jorge Verstrynge Rojas foi elixido secretario xeral en decembro, e foi cesado en 1986 en favor de Alberto Ruiz-Gallardón, pasándose aquel ó PSOE. Durante as primeiras eleccións da Transición democrática AP representou o "franquismo sociolóxico", e obtivo moi discretos resultados electorais, tiña 25.000 militantes en 1977. En 1977 obtivo o 8,2% dos votos e 16 escanos, que se viron reducidos ó 6% e 10 deputados en 1979 ás que se presentou baixo o nome de Coalición Democrática (CD) xa sen os sectores máis abertamente franquistas.
Tralo afundimento da entón gobernante Unión de Centro Democrático, Alianza Popular formou xunto con algúns dos seus restos (Partido Demócrata Popular e Partido Liberal) a Coalición Popular, que se convertería en 1982 no primeiro partido da oposición, co 26% dos votos e 107 escanos.
Ribamontán al Mar
Ribamontán al Mar é un concello situado ó leste da Baía de Santander, na costa central de Cantabria (España), e a 32 quilómetros de Santander. Limita ó leste co concello de Bareyo e polo sur co de Ribamontán al Monte e coa foz do río Miera, que establece unha fronteira natural co concello de Marina de Cudeyo. Ten unha poboación de 4.496 habitantes e unha superficie de 36,94 km², o que fai unha densidade de 121,71 hab/km² (2012).
Administración
Francisco Asón (PRC) é o actual alcalde do concello. As seguintes táboas amosan os resultados das eleccións municipais celebradas no ano 2003 e 2007.
Neotragus
Neotragus é un xénero de mamíferos artiodáctilos da familia dos bóvidos, subfamilia dos antilopinos.
Alianza Popular
Entrada na UDI
En 1983 ingresou na Unión Democrática Internacional formada por partidos de centro dereita. Similares resultados aos de 1982 repetiríanse nas eleccións de 1986, baixando a 105 deputados.
Neotragus
O xénero comprende tres especies que forman parte do grupo chamado dos antílopes ananos.
Alianza Popular
OTAN e dimisión de Fraga
No referendo sobre a permanencia de España na OTAN celebrado en 1986 AP propugnou a abstención ou o voto en branco. En decembro de 1986, e tralo fracaso de Alianza Popular nas eleccións autonómicas do País Vasco celebradas en novembro de dito ano, Manuel Fraga presentou a súa dimisión como presidente de Alianza Popular.
Neotragus
Descrición
O xénero foi descrito en 1827 polo naturalista bitánico, nacido en Bélxica, Charles Hamilton Smith, In Griffith et al., ''Anim. Kingdom'', 5: 349.
Alianza Popular
Moción de censura e refundación
Tras un congreso extraordinario, en febreiro de 1987, a candidatura de Miguel Herrero y Rodríguez de Miñón é rexeitada en favor da do senador Antonio Hernández Mancha, quen tiña en contra o aparato central do partido. Hernández Mancha presentou unha moción de censura ao goberno de Felipe González e intentou unha unión co CDS mesmo á custa de cederlle o liderado a Adolfo Suárez que contou co rexeitamento de Fraga e que supuxo a destitución de Hernández Mancha. No ano 1989 nun proceso de refundación cambiou o seu nome ó de Partido Popular.