cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Airspeed Envoy
Uso militar
miniatura|249x249px|Oxfords do mando de adestramento da RAF O Envoy tamén foi operado miliitarmente, sendo adoptado por forzas aéreas de distintos países. O avión foi usado en cantidades considerables polas forzas aéreas de España, Xapón, Suráfrica, Finlandia, China e Reino Unido, xunto con outros países.
Sete Envoys foron pedidos para ser usados conxuntamente pola Forza Aérea de Suráfrica (SAAF) e South African Airways, sendo tres entregados como avións militares e os outros catro destinados á aeroliña, onde foron usados na ruta entre Xohanesburgo, Bloemfontein e Port Elizabeth, o 12 de outubro de 1936. Estes aparellos, coñecidos como "Convertible Envoy", podían ser convertidos en pouco tempo con soportes de bombas e unha metralladora nunha torreta dorsal Armstrong Whitworth operada manualmente. Así, cada un destes sete avións podía ser transformado por un equipo de catro persoas en catro horas dende a versión de transporte a un bombardeiro lixeiro ou avión de recoñecemento. Nesta configuración a tripulación estaba formada por catro persoas: piloto, navegante, operador de radio e artilleiro. Aínda que non foi un gran pedido, Airspeed beneficiouse substancialmente do traballo para desenvolver o Convertible Envoy cando posteriormente desenvolveu versións máis militarizadas do avión.
A Royal Air Force (RAF) mercou un feixe de Envoys para tarefas de comunicacións tanto domesticamente como no Raj Británico. En outubro de 1936 o Ministerio do Aire británico realizou un considerable pedido por 136 Envoys, equipados especialmente para o adestramento de tripulacións para cumprir coa Especificación T.23/36. Estes avións máis desenvolvidos recibiron unha nova designación de compañía, o AS.10, e entraron en servizo coa RAF como o Airspeed Oxford.
Durante a guerra civil española os republicanos conseguiron dez AS.6 Envoys, e os nacionais usaron dous, incluído un que desertou do bando republicano. Usáronse para o transporte, como avións de recoñecemento ou como bombardeiros lixeiros. Un dos Envoys dos nacionais esnafrouse contra unha montaña en xuño de 1937, matando ao xeneral Emilio Mola.
Na segunda guerra mundial a Luftwaffe alemá capturou varios Envoys e operou algúns deles como adestradores durante un tempo.
Xapón
En 1935 un par de Envoys I foron enviados a Xapón, un para ser avaliado por Japan Air Transport Co. (NKYKK - Nihon Koku Yuso KK) e o outro para o Servizo Aéreo da Armada Imperial Xaponesa como o Airspeed LXM. Tres meses despois realizouse outro pedido por catro aparellos máis.
Tras a compra dunha licenza, o avión comezou a producirse localmente na factoría de Mitsubishi en Nagoya co nome de Mitsubishi Hinazuru-type Passenger Transport. Inicialmente estaban impulsados por motores Gasuden Jimpu, pero posteriormente usaron Armstrong Siddeley Lynx ou Wolseley Aries Mk.III fabricados baixo licenza. Aínda que eran case idénticos aos seus equivalentes británicos, os avións construídos por Mitsubishi diferenciábanse en que estaban equipados con flaps de aterraxe, xunto con marcos de apoio adicionais ao redor das fiestras da cabina de pasaxeiros e unha cuberta para a cabina de mando. As probas de voo co avión impulsado por Jimpu acabaron nun accidente que matou ao observador das probas de voo, e o sinistro achacouse aos motores que producían un arrastre excesivo, o que provocou o cambio a motores británicos con licenza. Fabricáronse 11 avións en Nagoya antes de que rematase a produción, e todos eles realizaron servizos domésticos para NKYKK (que posteriormente se convertería en Greater Japan Airways).
Posguerra
Ao final da segunda guerra mundial había moi poucos Envoys en operación. Un dos Envoy III da RAF que sobreviviu ao conflito foi posteriormente eliminado como excedente e operado por Private Charter Ltd, co rexistro G-AHAC, para voos chárter de pasaxeiros. Este sería o derradeiro Envoy e foi retirado e desgüazado no aeroporto de Tollerton, en Nottingham, en 1950.
Accidentes e incidentes
O Envoy con motores Cheetah VH-UXY, pilotado polo australiano Charles Ulm, desapareceu en decembro de 1934 durante un intento de sobrevoar o Pacífico entre Oakland e Honolulu. O aparello fora construído especialmente cun gran tanque de combustible de longo alcance no medio da cabina.
O ás escocés Maxwell Findlay esnafrou fatalmente outro Envoy, modificado con tanques de combustible de longo alcance, no norte de Rodesia durante a Schlesinger African Air Race en outubro de 1936 de Portsmouth a Xohanesburgo. O equipo de Findlay ía usar un Viceroy mercado por £5500, pero cando un comprador español lle ofreceu £9500 (o prezo do avión máis o primeiro premio de £4000), cobrou o cheque e pediu un Envoy con motores Cheetah e tanques de combustible extras cun rendemento semellante ao do Viceroy. Pero en Abercorn, en África, non podían esperar a que baixase o vento para poder despegar costa abaixo. O avión engalou coa máxima carga costa arriba contra o vento pero non conseguiu superar as árbores que estaban despois da pista e esnafrouse.
O prototipo demostrador do Envoy vendeuse ao bando sublevado durante a guerra civil española por 6000 libras esterlinas en efectivo (seis billetes de 1000 libras do Banco de Inglaterra) en setembro de 1936, e usouse como transporte VIP. O 3 de xuño de 1937 bateu contra unha montaña na localidade burgalesa de Alcocero morrendo todos os seus ocupantes, entre os que estaba o xeneral Emilio Mola Vidal que voaba de Vitoria a Valladolid para supervisar as operacións militares durante a ofensiva republicana de Segovia.
Concello de Boden
Boden é un municipio sueco (kommun) do condado de Norrbotten. A súa capital é Boden.
Os ríos Råneälven e Luleälven atravesan o concello. a zona ten unha rica fauna, especialmente no que se refire á cantidade de aves rexistradas.
O municipio de Boden é un dos concellos de Suecia máis orientados cara o sector servizos, sendo os principais empregadores os gobernos rexional e municipal e as Forzas Armadas. A poboación mantívose estable dende principios do século XXI con ao redor de 28 000 habitantes.
Dende os anos 70 o Partido Socialdemócrata ten sido opartido máis votado no concello e dende o ano 2010 formou parte de distintas coalición para gobernar o concello.
Pica nuttalli
Pica nuttalli é unha especie de ave paseriforme da familia dos córvidos, unha das sete comprendidas no xénero Pica, propia do oeste de California.
Descrición
A especie foi descrita en 1837 polo ornitólogo estadounidense John James Audubon, baixo o nome de Corvus nutalli.
Etimoloxías
Para a do xénero, ver Pica.
O epíteto específico, nuttalli foi unha homenaxe de Audubon ao naturalista inglés Thomas Nuttall.
Zendaya
Zendaya Maree Stoermer Coleman, nada o 1 de setembro de 1996 en Oakland, é unha actriz e cantante estadounidense. Gañadora de numerosos premios de elevado prestixio no cine, entre os que se atopan dous Premios Emmy, un Globo de Ouro e un Critics Choice Award.
Pica nuttalli
Sinónimo
Ademais e polo nome actualmentre válido, a especie comeceuse tamén polo sinónimo:
Zendaya
Vida privada
Dende o ano 2016, mantén unha relación co actor británico Tom Holland.
Pica nuttalli
Características
Á parte de ter o pico e unha raia de cor amarelo ao redor do ollo, é practicamente idéntica a Pica hudsonia, que se distribúe por gran parte do oeste de América do Norte.
Distribución
Habita no val Central de California e nos outeiros e montañas de matogueira meditarránea adxacentes.
Costumes
miniatura|230px|Bandada de Pica nuttalli no val Central miniatura|230px|Cun cervo de cola negra ([[Odocoileus hemionus)]] miniatura|230px|Varios espécimes nun dormitorio Pica nuttalli é unha especie gregaria e descansa en comunidade. Pode haber un grupo de dormitorios comunais nunha área xeral formada por un dormitorio central que contén moitas aves e varios periféricos con menos.
Sábese que as bandadas destas aves compórtanse como nun funeral polos seus mortos. Cando unha pega morre, un grupo delas congrégase ao redor da ave falecida onde gritan con chíos altos durante 10 ou 15 minutos.
Nutrición
Estas aves son omnívoras e aliméntanse no chan, comendo principalmente insectos, especialmente saltóns, pero tamén preas, landras e froitas no outono e no inverno. Son atraídos polos cadáveres de animais recentemente matados en granxas e ranchos. Recollen o lixo nos vertedoiros, e ás veces cazan roedores.
Reprodución
Para reproducirse Pica nuttalli prefire bosques de árbores altas ao longo dos ríos e preto de áreas abertas, aínda que nas proximidades dalgunhas cidades comezaron a aniñar en terreos baldíos e noutros lugares con maleza. Unha parella de aves constrúe un niño en forma de cúpula con paus e barro nunha rama alta. Os niños poden estar a 14 m sobre o chan e ás veces están construídos moi lonxe sobre ramas longas para evitar que os depredadores os alcancen. Aniñan en pequenas colonias, ou ocasionalmente sós. Mesmo cando aniñan preto doutras aves poden presentar certo comportamento territorial. Estas aves son residentes permanentes e non adoitan vagar lonxe da súa cría.
A copulación fóra da parella non é infrecuente entre esta pegas. Despois do apareamento, o macho mostrará celos, evitando que a femia se aparee con outros machos até que poña o primeiro ovo. A niñada contén de 5 a 7 ovos que son incubados pola femia durante 16 ou 18 días. Ambos os pais alimentan aos polos cunha dieta composta principalmente de insectos até que empluman aos 30 días.
Enfermidades
Esta ave é extremadamente susceptíbel ao virus do Nilo Occidental. Entre 2004 e 2006 estímase que o 50 % destas pegas morreron a causa do virus. Debido a que a ave tende a pousar cerca de corpos de auga, como ríos, a miúdo está exposta aos mosquitos.
Estado de conservación
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), considerando que entre 2003 e 2008 a especie sufriu unha rápida redución da poboación debido á mortalidade causada polo virus do Nilo Occidental e, aínda que os descensos diminuíron, aínda se están reproducindo a un ritmo suficiente para alcanzar o limiar para non ser catalogada como vulnerábel, polo que actualmente esta especie está cualificada como VU (vulnerábel).
Lei xeral de educación e financiamento da reforma educativa
A Lei 14/1970, de 4 de agosto, Xeral de Educación e Financiamento da Reforma Educativa foi a principal lei do sistema educativo do réxime franquista e estivo vixente, aínda que con importantes modificacións, até 1990, ano de aprobación da LOXSE. Tamén se coñece como Lei Xeral de Educación ou Lei de Villar Palasi. Ampliou a educación obrigatoria de 6 a 14 anos coa Educación Xeral Básica, que se organizaba en dúas etapas, de 6 a 11 anos e de 12 a 14 anos, coa posibilidade de estendela até os 16 anos. Tras esta fase obrigatoria, obtíñase o título de Graduado Escolar e podíase acceder ao Bacharelato Unificado Polivalente (BUP). Terminada a escolaridade obrigatoria, se non se obtiña o Graduado Escolar recibíase o Certificado de Escolaridade. Con este certificado, podía accederse á Formación Profesional (FP). O bacharelato, constituído por tres cursos, e o Curso de Orientación Universitaria (COU) daban acceso á universidade.
Educación preescolar
O seu artigo 14 define de forma específica a metodoloxía. Obsérvese a referencia rechamante a "se é o caso, lingua nativa" identificándoa cunha lingua diferente á lingua española, dando a entender que esta non pode ser nativa. Aínda así, ademais do enfoque metodolóxico avanzado para o ano 1970, supón un recoñecemento da necesidade da aprendizaxe da lingua materna for a que for esta:
Educación Xeral Básica
A Educación Xeral Básica (EXB) consistía en 8 cursos de escolarización obrigatoria, dividida inicialmente en dúas etapas (Primeira etapa de 1º a 5º curso e segunda etapa de 6º a 8º curso). Posteriormente, estruturouse en tres ciclos a partir de 1981:
As áreas do ciclo superior de EXB eran:
A partir de 1979, en moitos centros, ofreceuse a materia de Ética en lugar da formación relixiosa, aínda que o libro de escolaridade oficial mantivo unicamente a cualificación da segunda.
Unha vez finalizado o ensino obrigatorio, o alumnado que aprobaba recibía o título de Graduado Escolar e o alumnado que suspendía algunha área obtiña o Certificado de escolaridade. O título de Graduado Escolar daba acceso ao BUP ou á FP de primeiro grao, mentres que o Certificado de escolaridade só daba acceso ao segundo itinerario.
Bacharelato Unificado Polivalente
InstitutodaPonteOurense|miniatura|alt=vista do Instituto Eduardo Blanco Amor de Ourense con zona arbórea da dianteira|Instituto Eduardo Blanco Amor, [[Ourense]] O Bacharelato Unificado Polivalente (BUP) duraba tres anos, mais, para acceder á universidade, era preciso realizar o Curso de Orientación Universitaria (COU).
O plan de estudos de 1º BUP incluía:
O plan de estudos de 2º BUP incluía:
O plan de estudos de 3º BUP incluía:
Ademais, o alumnado debía escoller entre dúas opcións, ciencias e letras. En cada itinerario, ofertábanse catro materias e o estudante tiña que elixir tres. As materias que se ofertaban en cada rama eran:
O Curso de Orientación Universitaria (COU) foi variando na súa oferta. A partir de 1987, os estudantes puideron escoller entre dúas ramas de ciencias (Biosanitaria ou Técnica) e dúas de letras (Ciencias Sociais ou Humanidades).
Lingua propia de comunidades autónomas
A partir da aprobación dos estatutos de autonomía, tanto en EXB como en BUP, as comunidades autónomas bilingües introduciron a lingua propia en todos os cursos ben como materia optativa, ben con posibilidade de pedir a exención, e a literatura propia noutra materia a escoller entre as optativas de letras de 3º de BUP
No caso de Galiza, a Lei de normalización lingüística de 1983 estabeleceu no Artigo 14 que "A lingua galega é materia de estudo obrigatorio en todos os niveis educativos non universitarios" agregando deste xeito unha materia homóloga á de lingua española en todos os cursos do sistema non universitario.
Cadeas montañosas da costa do Pacífico
As cadeas montañosas da costa do Pacífico (en Pacific Coast Ranges ; oficialmente coñecidas como Pacific Mountain System nos Estados Unidos ) é un grupo de cordilleiras que se estenden ao longo da costa oeste de Norteamérica, dende Alasca ata o centro de México, tamén coñecida como cordilleira do Pacífico, especialmente no Canadá. Forman parte da cordilleira norteamericana (North American Cordillera, ás veces chamada Western Cordillera, e, no Canadá, Pacific Cordillera ou Canadian Cordillera), que inclúe as montañas Rochosas, as montañas de Columbia, as Interior Mountains, a Interior Plateau, a Serra Nevada e outras cordilleiras, ademais de varios altiplanos e concas.
Pica bottanensis
Pica bottanensis é unha especie de ave paseriforme da familia dos córvidos, unha das sete comprendidas no xénero Pica propia do Himalaia oriental e as montañas da meseta tibetana.
Soiuz TMA-5
Soiuz TMA-5 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 14 de outubro de 2004 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Lei xeral de educación e financiamento da reforma educativa
Educación especial
A lei creou o sector da Educación Especial dentro so sistema educativo coa finalidade de
Soiuz TMA-5
Características
Soiuz TMA-5 foi lanzada cos cosmonautas Leroy Chiao, Iuri Shargin e Salizhan Sharipov a bordo para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e levar a cabo tarefas de mantemento mentres a frota de transbordadores espaciais permanecía parada despois do accidente do transbordador espacial Columbia. A nave acoplouse ao módulo Pirs e durante a súa estancia a ISS recibiu a visita da misión Soiuz TMA-6 e dos cargueiros Progress M-50 e Progress M-51. A nave regresou o 24 de maio de 2005 con Chiao, Sharipov e Roberto Vittori.
Lei xeral de educación e financiamento da reforma educativa
Educación especial
Tamén prevía unha atención especial aos “escolares superdotados para o debido desenvolvemento das súas aptitudes en beneficio da sociedade e de si mesmos” (artigo 49).
A Ermida, Filgueira, Crecente
A Ermida é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
As Penas, Madelos, Friol
As Penas é un lugar da parroquia de Madelos no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
A Ermida, Filgueira, Crecente
Toponimia
O topónimo deriva do latín, que é unha igrexa pequena, polo xeral lonxe ou fóra dun núcleo de poboación, ou tamén pode facer referencia a un sitio ermo ou sen traballar.
Lei xeral de educación e financiamento da reforma educativa
Modalidades de ensino
Uned_informatica|miniatura|dereita|alt=fachada dun edificio de 5 andares co nome da UNED arriba á esquerda|Escola Técnica Superior de Enxeñaría Informática da UNED, sede inicial da UNED en 1972 A LXE previu novas modalidades de ensino para "ofrecer oportunidades de proseguir estudos aos que non poidan asistir regularmente aos centros ordinarios ou seguir os calendarios e horarios regulares" (artigo 47). Para iso, falaba de "modalidades de ensino por correspondencia, radio e televisión e o estabelecemento de cursos nocturnos e en período non lectivo,  así como en Empresas que habiliten locais adecuados" (artigo 47). Ao abeiro deste artigo, creáronse diversos centros a distancia como o CENEBAD (Centro Nacional de Educación Básica a Distancia), o INBAD (Instituto Nacional de Bacharelato a Distancia) e a UNED (Universidade Nacional de Educación a Distancia).
Pica bottanensis
Descrición
A especie foi descrita en 1840 polo naturalista francés Adolphe Delessert. no seu traballo "Oiseaux nouveaux provenant du Bottan ou Boutan, au nord du Bengale" publicado en Rev. Zool. p. 100.
Lei xeral de educación e financiamento da reforma educativa
Profesorado
O profesorado de todos os niveis foi redefinido nesta lei estabelecendo as titulacións de acceso, os sistemas de formación, o perfeccionamento continuo e mesmo o dereito de asociación (artigos 102 e seguintes).
Creación dos Institutos de Ciencias da Educación
Tamén se definiu na lei o papel dos Institutos de Ciencias da Educación (ICE), como centros universitarios, na formación pedagóxica do profesorado (artigo 102):
Os ICE, entre eles o da Universidade de Santiago, foron creados co Decreto 1678/1969. Os ICE e os centros experimentais dependentes da universidade tiveron unha función de orientación e de especial responsabilidade na formación e o perfeccionamento do persoal docente e directivo dos centros de ensino.
Ademais de asignar a formación inicial do profesorado de educación preescolar e educación xeral básica ás escolas universitarias, tamén se estabeleceu a necesidades do Certificado de Aptitude Pedagóxica (CAP) para o exercicio como docentes de Bacharelato e FP a través dos ICE na Orden de 14 de xullo de 1971.
Pica bottanensis
Etimoloxías
Para a do xénero ver Pica.
Cadeas montañosas da costa do Pacífico
Porén, a expresión "cadeas montañosas da costa do Pacífico" só se aplica ao sistema occidental da cordilleira occidental, que comprende as montañas Saint Elias, as Coast Mountains, as Insular Mountains, as Olympic Mountains, a Cascade Range, a Oregon Coast Range, as California Coast Ranges, as Transverse Ranges, as Peninsular Ranges e a Serra Madre Occidental.
Condicións de fronteira de Robin
En matemáticas, a condición de límite de Robin, condición de contorno de Robin, condición de fronteira de Robin ou condición de límite de terceiro tipo, é un tipo de condición de contorno, que recibe o nome de Victor Gustave Robin (1855 – 1897). Cando se impón a unha ecuación diferencial ordinaria ou parcial, é unha especificación dunha combinación lineal dos valores dunha función e os valores da súa derivada no límite do dominio. Outros nomes equivalentes en uso son condición de tipo Fourier e condición de radiación.
Lei xeral de educación e financiamento da reforma educativa
Tipos de profesorado
Estabeleceu unha estrutura de profesorado do Estado en catro grupos (artigo 108):
Condicións de fronteira de Robin
Definición
As condicións de fronteira de Robin son unha combinación ponderada das condicións de fronteira de Dirichlet e das condicións de fronteira de Neumann. Isto contrasta coas condicións de fronteira mixtas, que son condicións de fronteira de diferentes tipos especificadas en diferentes subconxuntos da fronteira. As condicións de fronteira de Robin tamén se chaman condicións de fronteira de impedancia, debido á súa aplicación en problemas electromagnéticos, ou condicións de fronteira convectivas, debido á súa aplicación en problemas de transmisión de calor (Hahn, 2012).
Se Ω é o dominio no que se debe resolver a ecuación dada e ∂Ω denota o seu límite, a condición de límite de Robin é:
para algunhas constantes distintas de cero a e b e unha función dada g definida en ∂Ω. Aquí, u é a solución descoñecida definida en Ω e∂u⁄∂n denota a derivada normal no límite. De forma máis xeral, a e b poden ser funcións (dadas), en lugar de constantes.
Pica bottanensis
Etimoloxías
O epíteto específico, bottanensis procede do nome francés Bottan ou Boutan, Bután.
Condicións de fronteira de Robin
Definición
Observe o cambio de signo diante do termo que implica unha derivada: é porque a normal a [0,1] en 0 puntos na dirección negativa, mentres que en 1 apunta na dirección positiva.
Lei xeral de educación e financiamento da reforma educativa
Leis posteriores de educación
A LXE foi derrogada pola LOXSE en 1990, prolongando a escolarización obrigatoria até os 16 anos, facéndoa coincidir coa idade mínima de acceso ao mundo laboral. Os 6 primeiros anos da EXB pasaron a ser a Educación Primaria mentres o resto do sistema non universitario sufriu importantes transformacións coa Educación Infantil de 0 a 6 anos, a Educación Secundaria Obrigatoria de 12 a 16 anos, e un bacharelato de 2 anos.
As leis educativas posteriores á LXE foron:
Condicións de fronteira de Robin
Aplicacións
As condicións de límite ou fronteira de Robin úsanse habitualmente para resolver problemas de Sturm-Liouville que aparecen en moitos contextos da ciencia e tecnoloxía. As condicións de fronteira de Robin, que combinan aspectos das condicións de Dirichlet (onde se especifica o valor dunha variable) e Neumann (onde se especifica a derivada dunha variable, como o fluxo de calor ou a forza), poden aplicarse na enxeñaría e arquitectura. Por exemplo, unha estrutura de beiril (noutras linguas cantilever, estrutura em consola ou voladizo) pode ter un extremo firmemente fixo (a condición de Dirichlet), mentres que a estrutura tamén pode ter certa flexibilidade ou resistencia á rotación no mesmo extremo (a condición de Neumann).
A condición de límite de Robin é unha forma xeral da condición de contorno illante para ecuacións de convección-difusión. Aquí, os fluxos convectivos e difusos no límite suman cero:
A Ermida, Sendelle, Crecente
Toponimia
O topónimo deriva do latín, que é unha igrexa pequena, polo xeral lonxe ou fóra dun núcleo de poboación, ou tamén pode facer referencia a un sitio ermo ou sen traballar.
Condicións de fronteira de Robin
Aplicacións
onde D é a constante difusora, u é a velocidade convectiva no límite e c é a concentración. O segundo termo é o resultado da lei de difusión de Fick.
Pica bottanensis
Sinónimo
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén como a subespecie:
Cadeas montañosas da costa do Pacífico
Xeografía
O carácter das cordilleiras varía considerablemente, dende os glaciares con remate no mar nas cordilleiras de Alasca ata os baixos aínda que accidentados outeiros cubertos de matogueiras do sur de California, mais a costa enteira é constante en descender abruptamente ata o mar. Ao longo da Columbia Británica e da costa de Alasca, as montañas mestúranse co mar nun complexo labirinto de fiordes, con milleiros de illas.
Pica bottanensis
Notas taxonómicas
Anteriormente considerábase como unha subespecie da pega común (Pica pica), e algúns autores aínda o fan, pero na actualidade ambs as dúas considéranse especies separadas. Un estudo de filoxenia molecular publicado en 2018 descubriu que o seu parente mái próximo é Pica asirensis, do suroeste de Arabia.
Cadeas montañosas da costa do Pacífico
Xeografía
Existen bastantes chairas pequenas costeiras nas desembocaduras de ríos que furaron as montañas, particularmente no río Copper en Alasca, o río Fraser na Columbia Británica, o río Columbia entre Washington e Oregón, e os ríos Sacramento e San Joaquín en California, que crean a baía de San Francisco.
Pica bottanensis
Notas taxonómicas
Estudos de ADN mostran que Pica bottanensis está xeneticamente ben diferenciada, xunto coa recentemente distinguida especie irmá Pica asirensis, nun complexo de especies formado, entre outros, por Pica pica e as especies norteamericanas Pica hudsonia e Pica nuttalli.
Cadeas montañosas da costa do Pacífico
Xeografía
Nas inmediacións do norte da baía de San Francisco, é común en inverno para as masas inestables de aire frío do golfo de Alasca facer terra nunha das cordilleiras costeiras, o que resulta en fortes precipitaciones, tanto de chuvia como de neve, especialmente nas súas vertentes occidentais.
Pica bottanensis
Distribución
Pica bottanensis esténdese polo Himalaia oriental e as montañas do leste da meseta tibetana, chegando até o interior occidental da China (Qinghai e Xinjiang).
Atópase en vales de montaña abertos e cultivados entre os 2 000 e os 4 500 m de altitude.
Características
Pica bottanensis é unha pega de 46-50 cm de lonxitude. Como outras especies do xénero Pica , ten a cabeza, o pescozo, o peito e o lombo negros, as partes inferiores brancas e a cola é longa, en forma de cuña. As ás brillan en tonalidaes azul verdosas e avermellados. Diferénciase de Pica pica, da que até hai pouco tempo se consideraba unha subespecie, pola parte superior negra do corpo, a cola máis curta, o peteiro máis forte e a plumaxe menos brillante.
Lingua persa media
O persa medio, pelvi ou persa sasánido, que inclúe, entre outras linguas, o palavi e o parto, é o conxunto de linguas iranias faladas durante o período sasánida. Derivaba do persa antigo e chegou até nós en documentos en escritura palavi, aínda que tamén foi rexistrado en escritura maniquea polos maniqueos persas.
Na clasificación das linguas iranianas, o Período Medio inclúe as linguas comúns en Irán desde o século III a. C. (coa caída da dinastía aqueménida) até o século VII d. C. cando caeron os sasánidas.
Alfabeto pahlavi
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Taq-e_Bostan_-_Pahlavi_writing.jpg/220px-Taq-e_Bostan_-_Pahlavi_writing.jpg|miniatura| Alfabeto pahlavi Pahlavi ou Pehlevi tamén escrito Pehlvi ou Pelvi, termos derivados de pahlawīg (parto), é o tipo de alfabeto persa que se utilizou desde o século -II até o auxe do islam no século VII.
Os Martingos, Filgueira, Crecente
Os Martingos é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
A Vila Pequena, Madelos, Friol
A Vila Pequena é un lugar da parroquia de Madelos no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
A Vila Grande, Madelos, Friol
A Vila Grande é un lugar da parroquia de Madelos no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
Guillade, Filgueira, Crecente
Guillade é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
Saint-Barthélemy
Saint-Barthélemy é a forma francesa para referirse a San Bartolomeu. Como topónimo pode referirse a:
Os Picos, Miraz, Friol
Os Picos é un lugar da parroquia de Miraz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
O Outeiro, Filgueira, Crecente
O Outeiro é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Pelo radical
miniatura|Debuxo da punta dunha raíz, mostrando os pelos radicais
Un pelo radical, ou pelo absorbente (ás veces tamén pelo radicular) é un crecemento tubular dun tricoblasto ou pelo que se forma na epiderme da raíz das plantas, que equivale ao rizoide das plantas vasculares e ten funcións aborbentes de auga e sales. Son extensións laterais dunha soa célula da epiderme e raramente están ramificadas, e son grandes dabondo como para verse a simple vista, e con detalle con microscopio óptico. Encóntrase só na zona de maduración da raíz. Xusto antes e durante o desenvolvemento dos pelos radicais hai unha actividade elevada encimática de fosforilase. As plantas absorben auga e sales do chan por osmose e os pelos radicais están adaptados a facer esta absorción ao teren unha grande área superficial que acelera a osmose. Outra adaptación é que a célula do pelo radical ten un grande vacúolo permanente.
Formación
As células dos pelos radicais son crecementos do extremo das raíces. As células dos pelos radicais teñen un diámetro entre 15 e 17 micrómetros e de 80 a 1500 micrómetros de lonxitude. Atópanse só na zona de maduración e non na de elongación da raíz. Os pelos medran rapidamente, a partir dunha especie de papila na zona apical da célula epidérmica, ata polo menos 1μm/min, polo que son especialmente útiles para estudar a expansión da célula. A célula apical pode seguir alongándose despois da formación do pelo.
Nalgunhas plantas a epiderme radical presenta células formadoras de pelos e células que non os forman. En xeral, as células formadoras de pelos son máis curtas que as outras. As no formadoras de pelos poden ser inducidas a formalos por factores ambientais.
Importancia
Os pelos radicais proporcionan maior superficie para a absorción de auga e nutrientes. Están directamente implicados na formación de nódulos radiculares en plantas leguminosas. Os pelos rodean as bacterias e isto permite a formación dun filamento de infección nas células corticais en división para que se forme o nódulo.
Os pelos segregan tamén ácidos (H+ procedente do ácido málico), que se intercambia con outros minerais e axuda a solubilizalos en forma iónica, o que fai que sexan máis fáciles de absorber.
Supervivencia
Os pelos absorbentes xderalmente só viven uns días e despois morren e dedspréndense, e fórmanse outros novos, de modo que a superficie cuberta polos pelos permaneza máis ou menos igual. Cando os pelos son vellos, colapsan e as membranas das células epidérmicas suberifícanse e lignifícanse. Non obstante, nalgunhas especies os pelos son persistentes, adquiren membranas grosas e talvez perden a súa capacidade de absorción.
Cando se transplanta unha planta ou cambia de maceta isto pode orixinar a rotura dun número significativo de pelos, polo que ás veces a planta se pode murchar e morrer.
Adrián Morgade
Adrián Morgade Valcárcel, nado en Pontevedra o 23 de marzo de 1990, é un autor de banda deseñada e ilustrador galego.
Traxectoria
Estudou Ilustración na Escola Picasso da Coruña e tamén o grao de Deseño Gráfico na mesma escola.
Corveiros, Miraz, Friol
Corveiros é un lugar da parroquia de Miraz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
A Pousa, Rebordechán, Crecente
A Pousa é un lugar da parroquia de Rebordechán no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
O Pazo, Filgueira, Crecente
O Pazo é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
Lonicera japonica
Lonicera japonica é unha especie botánica pertencente á familia das Caprifoliáceas.
En Galicia está catalogada como especie exótica invasora. miniatura|Detalle das flores. miniatura|Follas. miniatura|Vista da planta.
Descrición
É unha planta rubideira apta para subir máis de 10 m de altura en árbores, con follas opostas, simples, ovais de 3–8 cm de lonxitude e 2–3 cm de ancho. As flores son dobre-lenguadas, abren brancas e pechan amarelas, e dulcemente fragantes. O froito é unha drupa globosa azul escura de 5–8 mm de diámetro contendo numerosas sementes.
Hábitat
É nativa do leste de Asia: Xapón, Corea, norte e leste de China, Taiwán; e é unha importante especie invasora en América do Norte.
Cultivo e usos
A súa flor é de alto valor medicinal na medicina tradicional chinesa, onde se denomina "rěndōngténg" (忍冬藤) ou "jīnyínhuā" (literalmente, ‘flor prata dourada’). Segundo esta medicina tradicional, ten propiedades antibacteriales e antiinflamatorias, e é usada (en combinación con Forsythia suspensa) para disipar calor, e remover toxinas, incluíndo carbunco, febre, gripe, úlceras. En Corea, é denominada geumeunhwa. As follas secas tamén se empregan na medicina tradicional chinesa.
Problemática
Lonicera japonica é unha invasiva exótica, ou maleza, na Arxentina, Brasil, México, Nova Zelandia, e moitos dos estados dos Estados Unidos, Hawai, as illas do Pacífico e as caribeñas. Está clasificada como unha maleza tóxica nalgúns Estados dos EE. UU., como Illinois e Virxinia. Causou graves danos a bosques do leste dos EE. UU, ao formar vastas colonias de pisos forestais que desprazan de feito todas as plantas nativas, e ao rubir a árbores e arbustos, debilitándoos e chegando a matalos. Sospéitase, en medios científicos e conservacionistas, que emiten sustancias alelopáticas ao chan, inhibindo o crecemento doutras plantas.
A pesar de todo, nos invernadoiros estadounidenses aínda se segue vendendo esta especie, con frecuencia como o cultivar 'Hall's Prolific'. É moi efectiva en cubrir rapidamente o chan, e ten flores olorosas, pero o dano que causa (en climas aptos) é superior ás súas calidades positivas. No leste dos EE. UU. hai outras invasivas exóticas, como Pueraria lobata e Rosa multiflora, que compiten coa Lonicera japonica facendo dano.
Pode ser controlada cortando ou queimando as plantas a nivel das raíces, e repetindo ás dúas semanas de intervalo para que se esgoten as súas reservas radiculares. Tamén se usou glifosato.
En España
En España cultívase profusamente, ás veces de modo reiterado e abusivo, para formar sebes e cubrir muros e valos en case todas as provincias. A miúdo asilvéstrase, naturalizándose en ambientes riparios, orlas forestais, matogueiras aclaradas e lugares alterados, sobre todo no norte de Cataluña e no País Vasco, e en menor medida no resto da península, as Baleares e as Canarias.
Taxonomía
Lonicera japonica foi descrita por Carl Peter Thunberg e publicada en Bot. Mater. Gerb. Bot. Inst. Komarova Akad. Nauk S.S.S.R. 17: 450. 1955
O Curral da Fonte, Miraz, Friol
O Curral da Fonte é un lugar da parroquia de Miraz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
A Pousa, Filgueira, Crecente
A Pousa é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
As Quintas, Filgueira, Crecente
As Quintas é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
Lantana camara
Lantana camara é un arbusto do xénero Lantana. É nativa das rexións tropicais de América. Está incluída na lista 100 das especies exóticas invasoras máis daniñas do mundo da Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Utilízase como planta ornamental e para formar valos vivos. En Galicia está catalogada como especie exótica invasora. miniatura|Froitas inmaturas e maduras. miniatura|L. camara var. flava: flores soamente amarelas. miniatura|L. camara var. victoria: flores brancas, con limbo central amarelo. miniatura|L. camara var. sanguinea: flores de cor amarela azafrán, tornándose vermellas brillantes e coexistindo na mesma cima. miniatura|L. camara var. mutabilis: flores que abren esbrancuxadas e tornan ao amarelo e ao rosa liláceo, coexistindo na mesma cima. miniatura|[[Gomo|Gomos floríferos de L. camara var. sanguinea.]]
Descrición
É un arbusto perennifolio de follaxe caducifolia; de rápido crecemento, pode alcanzar até 2,5 m de altura. Porte erecto ou sub-erecto, ás veces rubideiro. Ramifícase abundantemente desde a base, con ramas cuadrangulares, hirsutas, ás veces con pequenos aguillóns.
As follas, de entre 2-12 por 2-6 cm, son simples, opostas, pecioladas, ovado a oblongas; base subcordada; acuminadas no ápice; de bordo dentado; ásperas e rugosas na face; de cor verde clara a amarelada.
Inflorescencias en capítulos planos con pequenas flores (4 cm) de corola tubulosa, zigomorfa, con ovario súpero bilocular de cor branca, amarela, laranxa, rosa ou malva; adoitan cambiar de tonalidade a medida que maduran.
O froito é unha drupa de 5 mm de diámetro carnosa, esférica, de cor verde, a púrpura ou negra azulada brillante ao madurar, con dúas sementes. Frutifica no verán e outono mentres continúa en flor. A floración esténdese dende a primavera até os primeiros fríos nas zonas tépedas.
Distribución
É nativa das rexións tropicais de América e naturalizouse amplamente por todas as rexións tropicais e subtropicais, estendéndose tamén por Australia, Suráfrica e sur de Europa.
É unha especie moi adaptable, que pode habitar unha ampla variedade de ecosistemas, unha vez que se introduciu nun hábitat propágase rapidamente; entre os 45° N e 45° S e máis de 1400 m s. n. m. de altitude.
Impacto ecolóxico
Considérase unha especie invasora en moitas zonas tropicais e cubriu grandes áreas da India, así como Australia e boa parte de África. Coloniza novas zonas cando as súas sementes son dispersadas polas aves. Unha vez que chega a unha zona propágase tan rapidamente que os esforzos por erradicala fracasaron completamente. É resistente ao lume, e medra rapidamente colonizando as zonas queimadas. Chega a ser unha praga agrícola. Converteuse nun grave obstáculo para a rexeneración natural de importantes especies nativas, incluída Shorea robusta no sueste de Asia, así como diferentes especies noutros 22 países. Nos invernadoiros, é moi propensa a atraer a mosca branca.
Aínda que se considera una praga en Australia, ofrece refuxio contra os depredadores ás especies nativas de marsupiais e un hábitat para os grupos vulnerables das abellas nativas, Exoneura, que aniñan no interior dos talos. As súas flores producen abundante néctar, característica moi atractiva para especies de colibrí e bolboretas.
En Suráfrica prohibiuse a súa plantación en xardíns, para evitar a súa propagación excesiva.
A inxestión da planta é nociva para os animais. As bagas son comestibles cando están maduras aínda que, do mesmo xeito que moitas outras froitas son levemente venenosas para os seres humanos e o gando cando aínda están verdes. Incluíuse na categoría de "especies invasoras tóxicas" en Florida, e constitúe unha ameaza en Texas e Hawai.
Nas illas Galápagos considérase unha especie invasora.
En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.
Naturalización
Esta especie naturalizouse en zonas tropicais e rexións cálidas de todo o mundo. No altiplano de Kenia medra en moitas áreas que reciben mesmo cantidades mínimas de precipitacións. Pódese atopar ao longo de carreiros, campos abandonados, e explotacións agrícolas. Tamén se naturalizou tanto en Estados Unidos como en México —fóra das zonas áridas, ten unha distribución ampla. Tanto pola vertente do Golfo de México como pola do Pacífico—, en particular nas chairas costeiras do Atlántico, dende Florida a Xeorxia, onde o clima é semellante ao do seu hábitat nativo, con alta humidade e calor.
As Quintas, Sendelle, Crecente
As Quintas é un lugar da parroquia de Sendelle no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
Lantana camara
Domesticación
Converteuse nunha especie popular en xardíns, pola súa natureza resistente. Non se ve afectada por pragas ou enfermidades, ten una baixa demanda de auga, e soporta a calor extrema. É unha especie favorita para as bolboretas, e utilízase nos xardíns de bolboretas nos Estados Unidos.
Taxonomía
Lantana camara foi descrita por Carl von Linné e publicada en Species Plantarum 2: 627. 1753.
As Quintas, Vilar, Crecente
As Quintas é un lugar da parroquia de Vilar no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
Consola
O termo consola ou consolas poden referirse a:
Soiuz TMA-7
Soiuz TMA-7 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 1 de outubro de 2005 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TMA-7 foi lanzada cos cosmonautas William S. McArthur, Gregory Olsen e Valeri Tokarev a bordo para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e levar a cabo tarefas de mantemento mentres a frota de transbordadores espaciais permanecía parada despois do accidente do transbordador espacial Columbia. A nave acoplouse ao módulo Pirs e durante a súa estancia a ISS recibiu a visita da misión Soiuz TMA-8 e do cargueiro Progress M-55. Regresou o 8 de abril de 2006 con McArthur, Tokarev e Marcos Pontes.
A Florida, Miraz, Friol
A Florida é un lugar da parroquia de Miraz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
O Outeiro Grande, Miraz, Friol
O Outeiro Grande é un lugar da parroquia de Miraz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Soiuz TMA-6
Soiuz TMA-6 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 15 de abril de 2005 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TMA-6 foi lanzada cos cosmonautas Sergei Krikalev, John L. Phillips e Roberto Vittori a bordo para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e levar a cabo tarefas de mantemento mentres a frota de transbordadores espaciais permanecía parada despois do accidente do transbordador espacial Columbia. A nave acoplouse ao módulo Pirs e durante a súa estancia a ISS recibiu a visita da misión Soiuz TMA-7 e dos cargueiros Progress M-53 e Progress M-54. Regresou o 11 de outubro de 2005 con Krikalev, Phillips e Gregory Olsen.
A Pontella, Miraz, Friol
A Pontella é un lugar da parroquia de Miraz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
A Raxeira, Filgueira, Crecente
A Raxeira é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
O Rego, Filgueira, Crecente
O Rego é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
Portoscarros, Miraz, Friol
Portoscarros é un lugar da parroquia de Miraz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
Vilaldar, Miraz, Friol
Vilaldar é un lugar da parroquia de Miraz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
High Score (serie de televisión)
High Score é unha serie documental de Netflix creada por France Costrel. A serie amosa historias e entrevistas cos desenvolvedores e creadores dos primeiros videoxogos. Estreouse o 19 de agosto de 2020.
Episodios
High Score contén entrevista e aborda a creación e o desenvolvemento dos videoxogos nas décadas de 1980 e 1990. Estas entrevistas contan con segmentos animados renderizados en estilo pixel art que imita o estilo dos videoxogos deste período. A secuencia de inicio da serie tamén está animado en estilo de arte pixel e inclúe numerosas referencias a videoxogos do pasado, cun tema musical da banda australiana Power Glove. A serie está narrada por Charles Martinet, quen é o actor de dobraxe de Mario en inglés.
Agnarr Geirröðsson
miniatura|Como se describe no [[Grímnismál, Agnarr, o fillo de Geirröd, ofrécelle a Odín unha bebida. Imaxe publicada en 1908 en Norse Stories Retold from the Eddas. Leva o título de: "Ninguén tivo un pensamento de mágoa, agás o pequeno Agnarr". ]] Agnarr Geirröðsson, na mitoloxía nórdica, era o fillo do rei Geirröd (no antigo nórdico Geirröðr). Aparece mencionado no poema "Grímnismál" da Edda poética, unha obra compilada por Snorri Sturluson, no século XIII, a partir de fontes tradicionais máis antigas.
María Elena Vázquez Abal
María Elena Vázquez Abal, nada en Pontevedra o 23 de febreiro de 1960, é unha matemática galega. Dende 2020 é a presidenta da Comisión de Mulleres e Matemáticas da Real Sociedade Matemática Española (RSME).
Agnarr Geirröðsson
Segundo "Grímnismál", o pequeno Agnarr axuda ao deus Odin, disfrazado de Grímnir, a escapar de Geirröd, que quería torturalo.
María Elena Vázquez Abal
Traxectoria
Elena Vázquez Abal licenciouse en Matemáticas pola Universidade de Santiago de Compostela, onde tamén realizou o seu doutoramento en Matemáticas. Cando cursaba os seus estudos, foi diagnosticada da esclerose múltiple o que non lle impediu continuar a súa carreira e fixo medrar unha actividade a prol da inclusión. De outubro de 1983 a setembro de 1987 impartiu clases na E.T.S.I. Industriais de Vigo e en outubro de 1987 incorporouse como docente á Facultade de Matemáticas da USC. Dende 1991 é Profesora Titular de Universidade na área de Xeometría e Topoloxía da USC. Tamén foi vicedecana da Facultade de Matemáticas, desde novembro de 2001 a decembro de 2005, e desde agosto de 2009 até xuño de 2013.
O Reguengo, Filgueira, Crecente
O Reguengo é un lugar da parroquia de Filgueira no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta.
María Elena Vázquez Abal
Traxectoria
A súa investigación céntrase na xeometría diferencial, en particular no estudo da xeometría dos fibrados tanxentes de orde superior, na análise da harmonicidade de aplicacións entre variedades (semi) riemannianas e no estudo da curvatura e a súa influencia na estrutura dunha variedade.
Ademais, desenvolve unha grande actividade divulgadora organizando ciclos de conferencias, concursos fotográficos e de vídeos, actividades para alumnado e profesorado de secundaria como: "A muller, innovadora na ciencia" (RSME, Premio CIENCIA EN ACCIÓN 2009), o proxecto educativo “O Arcano da Solaina” (2º Premio ENCIENDE 2013, COSCE), ou o videoxogo "MatHex (FisiHex, BioHex, QuimiHex…) xogo, estratexia e coñecementos".
Forma parte da Comisión de Mulleres e Matemáticas da Real Sociedade Española dende a súa creación, sendo a actual presidenta. Ademais de participar en actividades para fomentar as vocacións femininas na ciencia como Unha enxeñeira ou científica en cada cole. É unha das científicas da axenda feminista 2016 do Observatorio da Mariña pola Igualdade e do proxecto Donas do código.