cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xoia
Unha cidade importante no mundo das xoias é a cidade de Jablonec, na rexión de Bohemia Setentrional da República Checa.
Xoias non metálicas
miniatura|250px|dereita|Colgantes de [[ámbar.]] As xoias non metálicas defínense como unha pedra preciosa mellorada. Mediante un procedemento de tallado de alta calidade e precisión, un xoieiro pode incrementar o valor da materia prima, neste caso a pedra preciosa. O seu valor mídese por varios parámetros dependendo da xema, por exemplo no diamante son os seguintes; peso, pureza, cor e talle.
Picea
Clasificación
A análise do ADN demostrou que as clasificacións tradicionais baseadas na morfoloxía da acícula e no estróbilo son artificiais. Un estudo recente encontrou que P. breweriana ten unha posición basal, seguida por P. sitchensis, e mais as outras especies dividíronse en tres clados, suxestionando que a Picea orixinouse en América do Norte.
Hai trinta e cinco especies nomeadas de piceas.
Abutilon
miniatura|dereita|Abutilon palmeri Abutilon é un gran xénero de plantas dicotiledóneas orixinarias de rexións tropicais e subtropicais húmidas da familia Malvaceae, agrupa a 576 especies diferentes, mais destas só 220 son aceptadas.
Especies seleccionadas
miniatura|200px| Abutilon Patricia.
Hemartros
Hemartros ou hemartrose é a presenza de sangue no interior do espazo articular. As articulacións máis afectas son a articulación do xeonllo e a do cadril.
Causas
Polo xeral a causa principal é un traumatismo que fai que sangue a articulación, mais tamén se poden presentar de xeito espontáneo ou após un pequeno traumatismo nun paciente con certa predisposición á hemorraxia, como por exemplo os doentes que están a ser tratados con anticoagulantes orais como acenocumarol (Sintrom ou Sinthrome®) ou warfarina. Tamén é posíbel que exista hemartrose en pacientes doentes de hemofilia.
Cando se trata dun hemartros do xeonllo pode estar asociado a unha artroplastia desta articulacion.
Tratamento
O tratamento médico de elección e a sinovectomía ou o recambio por medio dunha prótese.
Luxación
Unha luxación, descompoñedura, descompostura, desconxuntamento, desconxuntura ou esnogadura é o dislocamento súpeto e duradeiro, parcial ou total dun ou máis ósos dunha articulación.
Acontece cando unha forza actúa directa ou indirectamente sobre unha articulación, empurrando o óso cara a unha posición anormal. Non debe ser confundido cunha escordadura ou torcedura.
Rodrigue Beaubois
Rodrigue Beaubois, nado en Pointe-à-Pitre (Guadalupe) o 24 de febreiro de 1988, é un xogador profesional de baloncesto francés que actualmente xoga no Anadolu Efes da Basketbol Süper Ligi turca. Con 1,88 metros de altura, xoga nas posicións escolta e base.
Traxectoria
Beaubois foi descuberto polo xogador da NBA Mickael Pietrus nun campus de baloncesto celebrado en Guadalupe. De alí chegou ao Cholet Basket da liga francesa, onde se integrou no seu centro de formación, xogando primeiro unha tempada no seu equipo júnior, onde fixo 10,8 puntos e 2,3 asistencias por partido. Ao ano seguinte integrouse no equipo profesional, pero só xogou cinco partidos co mesmo na tempada. Ese mesmo ano foi por primeira vez convocado coa selección francesa sub-20.
Tras unha primeira tempada xa completamente integrado no primeiro equipo, a súa explosión foi ao ano seguinte, no que acabou con 10 puntos e 2,5 rebotes por partido, xogando o seu mellor encontro ante Roanne, no que conseguiu 31 puntos, 8 asistencias e 5 roubos de balón.
Foi elixido na vixésimo quinta posición do Draft da NBA de 2009 por Oklahoma City Thunder, mais foi inmediatamente traspasado a Dallas Mavericks xunto cunha futura segunda rolda do draft a cambio dos dereitos da elección 24, B. J. Mullens. En xullo de 2009 comprometeuse co equipo texano por dúas tempadas.
Aseconia
Aseconia, Asseconia ou Assegonia era unha mansión viaria romana pertencente a vía XIX que ía de Bracara Augusta (Braga) ata Asturica Augusta (Astorga).
Segundo o Itinerario de Antonino, Aseconia, estaría situada entre Iria (Iria Flavia), a 12 millas, e Brevis (Castrofeito), a 22 millas. Téndese a identificar os restos do poboado romano que existía sobre o territorio no que posteriormente se construíu a Catedral de Santiago de Compostela como Aseconia.
Lluís Borrassà
Lluís Borrassà (Xirona, ?- Barcelona, 1424/1426) foi un pintor catalán, introdutor e representante destacado do estilo gótico internacional.
Membro dunha familia xironina de pintores e artesáns, foi no obradoiro familiar onde se formou. O seu primeiro traballo documentado é a reparación dos vitrais da catedral de Xirona (1380). Mais a súa vida e obra desenvolveuse sobre todo en Barcelona, onde chegou arredor do ano 1385.
Estilo
Recolle a herdanza italianizante dos irmáns Serra, á que dota de maior expresividade e dramatismo. Considéraselle o introductor do estilo gótico internacional en Cataluña.
Pintou numerosos retablos, de corpos superpostos, cun cromatismo brillante.
Influíu en artistas posteriores, como Joan Mates ou Bernardo Martorell.
La Opinión (Tui)
La Opinión foi un periódico editado en Tui entre 1908 e 1910.
Historia e características
Apareceu o 6 de decembro de 1908, para combater ao cacique Venancio Lorenzo e ao seu periódico El Aloya. O seu propietario era Jesús Rivas Begarín e tivo como directores a Manuel Cela e Darío Álvarez Limeses. Editábase en Vigo, na imprenta La Nueva Prensa. Cesou a súa publicación en febreiro de 1910.
Ribas de Araúxo, Lobios, Lobios
Ribas de Araúxo é un lugar da parroquia de Lobios no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Tiña 24 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 13 eran homes e 11 mulleres.
Hugo Weaving
Hugo Wallace Weaving, nado o 4 de abril de 1960, é un actor anglo-australiano de cine e de teatro. El é máis coñecido polo seu papel como Axente Smith na triloxía The Matrix, e de Elrond na triloxía O Señor dos Aneis.
Traxectoria
Gañou moita atención popular no papel de Elrond na adaptación de Peter Jackson dos libros d'O Señor dos Aneis de J. R. R. Tolkien estreadas entre 2001 e 2003.
Henrik Lund
miniatura|340x340px|Henrik Lund coa súa dona, Malene, 1911. Foto de Frederik Carl Peter Rüttel Henning Jakob Henrik Lund ou Intalêraq, nado en Nanortalik o 29 de setembro de 1875 e finado en Narssaq o 17 de xuño de 1948, foi un escritor, pintor e sacerdote groenlandés, coñecido como o autor da letra de "Nunarput utoqqarsuanngoravit", que se convertería no himno nacional de Groenlandia.
Traxectoria
Henrik naceu nunha aldea na costa suroeste de Groenlandia e medrou preto dunha comunidade de groenlandeses orientais recolocados. Lund era de descendencia inuit e europea, seu pai, Isak Lund, era catequista e poeta e foi a súa familia e a misión morava quen lle espertaron o gusto pola poesía e a música.
Meixigo, Cambre, Cambre
Meixigo é un lugar da parroquia de Cambre no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 241 habitantes (127 homes e 114 mulleres).
Henrik Lund
Traxectoria
Logo de estudar no seminario luterano en Godthaab ata 1897 e pasar un tempo en Dinamarca converteuse en 1899 en catequista en Angmagssalik, no leste de Groenlandia, en 1900 e alí estivo ata que en 1909 regresou ao oeste e catequizou en diferentes asentamentos. Ordenouse pastor o 9 de outubro de 1936 na Catedral da Nosa Señora de Copenhaguen en Dinamarca. Foi o pastor local de Narssaq.
Poesía e canción
Compuxo himnos en lingua groenlandesa, que se publicaron en 1909, 1930, 1937 e 1945. Publicou o seu primeiro poema "Upernalermat" no segundo volume de Erinarssûtit. Outros volumes inclúen máis da súa poesía, con algúns poemas de carácter secular. Os seus poemas pódense clasificar como épicos ou didáctico. Un poema, "Igdlugssaq Nápagaungmat" detalla o acontecemento aparentemente menor de construír unha casa en Angmagssalik, aínda que non presenta carácter heroico, esta acción vai ser útil e ha demostrar afección pola comunidade. En "Nunat Asingagingmata" canta á natureza.
Himno nacional
O poema patriótico "Nunarput Utoqqarsuanngoravit" escribiuno en 1912 e máis tarde púxolle música Jonathan Petersen (1891–1960), a canción adoptouse como himno nacional de Groenlandia en 1916.
In Blue Tour
Cancións da xira
Cancións para o concerto de apertura da xira A maiores: A maiores: Cancións para o Raleigh Show A maiores: Cancións de 2000 A maiores: Cancións de 2001 A maiores: Cancións para Asia A maiores:
Verónica Giuliani
Úrsula Giuliani, elevada aos altares en calidade de Santa pola Igrexa católica co nome de Verónica Giuliani, nada en Mercatello en 1660 e finada en Città dei Castello o 9 de xullo de 1727, foi unha mística italiana que pertenceu á Orde de Clarisas Capuchinas.
Lorenzo Vázquez Macedo
Lorenzo Vázquez Macedo, finado en Chantada en abril de 1926, foi un avogado, xornalista e político galego.
Traxectoria
Avogado en Chantada, foi nomeado fiscal de Chantada en 1903. Foi director de El Centinela. Foi nomeado socio da Asociación de escritores gallegos laureados en 1912. Foi alcalde de Chantada dende o 1 de xaneiro de 1914. Volveu ser alcalde de Chantada de 1920 a 1922. Foi xuíz municipal de Chantada.
Vida persoal
Casou con María Campo Fernández e foi pai de Carlota Vázquez Campo.
José Antonio Armada
José Antonio Armada Pérez, nado en Bande en marzo de 1975, é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade Complutense de Madrid.
Foi escollido alcalde do Concello de Bande polo Partido Popular de Galicia (PPdeG) nas eleccións municipais de 2007, ó encabezar por primeira vez a lista local do partido. Dende o ano 2007 revalidou a alcaldía novamente 3 veces, nas eleccións municipais de 2011, nas eleccións municipais de 2015 e nas eleccións municipais de 2019, e todas con maioría absoluta. .
En marzo de 2020 presentou a súa renuncia como alcalde para poder ir nas listas do Partido Popular de Galicia pola provincia de Ourense para as eleccións galegas de xullo dese ano.
Vida persoal
Estivo casado coa deputada popular Ana Belén Vázquez e non ten fillos.
Trofeo Teresa Herrera 1974
O Trofeo Teresa Herrera de 1974 foi a 29ª edición do torneo. Celebrouse na Coruña entre o 13 e o 15 de agosto de 1974. O campión foi o Peñarol, que derrotou na final por 3-2 ao Borussia Mönchengladbach.
O uruguaio Fernando Morena, de Peñarol, foi elixido mellor xogador do torneo. Pola súa banda, Jupp Heynckes recibiu o Trofeo Fundador Domecq como máximo goleador.
Os Muíños de Naia, Cambre, Cambre
Os Muíños de Naia é un lugar da parroquia de Cambre no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña.
Ascophyllum nodosum
Ascophyllum nodosum é unha ouca parda (Phaeophyceae) común de gran tamaño da familia Fucaceae, sendo a única especie do xénero Ascophyllum. É un argazo do Océano Atlántico, semellante aos Fucus, que adoita recibir o nome común de boche polas bochas dos seus talos. É común na beiramar da Europa atlántica (dende Svalbard até Portugal) incluíndo o leste de Groenlandia e a costa nordés de América do Norte. Moi común nas costas galegas.
Descrición
Ascophyllum nodosum ten unhas longas frondes de cor verde oliva formada por fitas coriáceas fixadas ao substrato (normalmente as rochas) por unha especie de discos (gabiáns), dos que parte unha fronde arredondada os primeiros centímetros e chá despois, sen nervio central, que se ramifica dicotomicamente e coa marxe serrada. O talo, vaise, por espazos regulares, alargando para formar unhas saquetas aéreas elípticas con forma de ovo cheas de ar, que se producen anualmente. As pólas laterais, normalmente máis magras, portan corpos reprodutores, amarelos dourados os masculinos e amarelos oliva os femininos. As frondes poden acadar os 2 m de longo.
Variedades e formas
Téñense descrito diferentes variedades e formas desta especie.
Existen variedades desta especie que flotan libres coma Ascophyllum nodosum mackaii Cotón, que se atopa en lugares moi abeirados, coma nos lochs mariños (semellante ás rías) de Escocia e Irlanda.
Ecoloxía e hábitat
Ascophyllum nodosum atópase principalmente en locais abeirados e calmos, na beiramar intermareal, preferentemente fixado ás rochas. Acostuma ser unha especie dominante nestes locais litorais.
A especie atópase nun grande abano de espazos costeiros, dende esteiros abeirados (moitas veces na desembocadura dos ríos, e no fondo das rías) até costas medianamente expostas, a miúdo domina a zona intermareal. É raro atopar este argazo en costas moi abertas, e se se atopa, son só pequenas frondes rachadas.
É unha ouca que medra amodo, 0,5% por día; uns 40 Kg de peso húmido por metro cadrado e pode vivir uns 10-15 anos. Moitas veces ten a mesma distribución que as outras oucas con bochas chamadas tamén botellas Fucus vesiculosus e Fucus serratus. A súa distribución vén limitada pola salinidade, as ondas, a temperatura, o desecamento e o estrés en xeral. Lévalle uns 5 anos chegar á madureza fértil.
Os florotaninos do Ascophyllum nodosum actúan coma unha defensa química contra o caracol mariño herbívoro, Littorina littorea.
Distribución
Principalmente aparece nas costas de Europa dende: as Illas Faroe, Noruega, Irlanda, Gran Bretaña e Illa de Man, Países Baixos, Galicia, costa cantábrica e Norte de Portugal. En América do Norte aparece na Baía de Fundy, Nova Escocia, Illa de Baffin, estreito de Hudson, península do Labrador e Terra Nova. Accidentalmente apareceu na baía de San Francisco, California, onde foi erradicado por se considerar especia invasora.
Usos
Ascophyllum nodosum apáñase polo contido en ácido alxínico, coma fertilizante e para a manufactura de alimentos a base de algas para animais e humanos. Dende hai séculos empregouse xunto a outras oucas pardas coma as botellas coma fertilizantes e adubos convencionais e orgánicos para diferentes cultivos grazas á súa combinación de macronutrientes, (ex. N, P, K, Ca, Mg, S) e micronutrientes (ex. Mn, Cu, Fe, Zn etc.). Ademais contén citoquininas, auxinas-coma xiberelinas, betaínas, manitol, ácidos orgánicos, polisacáridos, aminoácidos e proteínas que son moi beneficiosas e amplamente empregadas na agricultura. En Galicia apañábase coma argazo en moitos lugares para fertilizar as leiras. Hoxe existen fertilizantes comerciais, a maioría líquidos que conteñen extractos desta ouca, moitos deles de uso foliar, que actúan coma bioestimulantes de distintos cultivos, tanto a nivel profesional coma en xardinaxe.
Irlanda, Escocia e Noruega son os principais fornecedores de alxinato do mundo.
O buche bravo (Ascophyllum nodosum) adóitase empaquetar para iscas de lagostas dende Nova Inglaterra a diferentes lugares.
Usos toxicolóxicos
Por mor das distintas idades que poden ter as diferentes partes da planta, o A. nodosum tense usado para controlar a cantidade de metais pesados nas augas. Informouse dun factor de bioconcentración para o zinc da orde 10/4.
Química
A. nodosum contén florotaninos coma o tetrafloretol C e tetrafucol A.
Provincia de Venecia
Venecia (en italiano Venezia, Venexia en veneciano) é unha provincia da rexión do Véneto, en Italia. A súa capital é a cidade de Venecia.
Ten unha área de 2.049 km2, e unha poboación total de 534.189 habitantes (2001). Hai 43 municipios na provincia.
Future World
"Future World" é o segundo single do grupo de J-Pop chamado Every Little Thing, lanzado ó mercado o 23 de outubro do ano 1996 baixo o selo avex trax e producido por Mitsuru Igarashi.
Donís
O topónimo galego Donís pode referirse a:
Osteosíntese
200px|miniaturadaimagem|Vista con [[raios X dunha osteosíntese como tratamento a unha fractura de clavícula.]] En cirurxía ortopédica, unha osteosíntese é a redución e fixación dunha fractura por medio de dispositivos especiais, polo xeral feitos de metal. Consiste nun procedemento cirúrxico ben aberto, ben por intervención percutánea, no que se pretende aproximar e fixar os diferentes fragmentos dunha fractura para que permanezan xuntos e así pode inmobilizala mentres a curación e reparación do óso ten lugar. Para levar a termo a osteosíntese empréganse diferentes dispositivos coma placas, cravos, parafusos, arames, agullas e pins, entre outros. Tradicionalmente estes implantes estaban feitos de aceiro, mais agora os materiais que se adoitan usar son o titanio e polímeros biasorbíbeis coma o PLLA (polímero de ácido poliláctico).
Mataró
Xeografía
250px|esquerda|miniatura|Les Cinc Sènies e a cidade ao fondo
Historia
A cidade de Mataró ten a súa orixe na época romana, dando constancia diso a Vila Torre Llauder de finais do século I aC. que quedaba nos arredores das murallas da antiga "Iluro", nome romano de Mataró. Atopáronse recentemente por todas as rúas do núcleo antigo restos de "Iluro" quedando á vista nalgunha céntrica praza cimentos de casas e mesmo zonas de rede de sumidoiros.
A aspiración continua de desfacerse da xurisdición feudal, no século XVI, fixo crear unha defensa permanente da vila para a seguridade dos seus habitantes. O ano 1480 o rei Fernando o Católico outorgou o privilexio de incorporarse definitivamente á Coroa, que representaba tamén a formación definitiva do municipio de Mataró. Durante o século XVI quedou terminada a muralla.
miniatura|250px|Vila romana dos Caputxins. No século XVI, Mataró era unha pequena vila medieval edificada ao redor da igrexa de Santa María e da Plaça Gran. O seu importante e progresivo crecemento económico e demográfico fixo necesario e á vez posible a construción dunha segunda muralla e a incorporación de novos espazos urbanos.
As Murallas de Mataró, construídas entre 1569 e 1600 foron proxecto do enxeñeiro real Jorge de Setara. Pódense ver tramos da muralla actualmente na rúa Muralla dels Genovesos (recentemente restaurada), na rúa Muralla d'en Titus e por encima do Camí Ral.
O proxecto de amurallar a vila prolongouse máis de trinta anos por mor da escaseza económica e as disputas sobre o trazado desta. No momento de levantar os muros, parte da cidade que correspondería ao Camiño Real (Camí Ral), quedou excluída do perímetro, coas consecuentes queixas de veciños e propietarios. A muralla, feita de pedras de medidas non moi grandes e pegadas con morteiro de dous partes de area e unha de cal, non era excesivamente sólida, feito que foi demostrado, cando algún dos veciños derrubou parte con relativa facilidade.
A muralla dispuña de 7 portais e accesos, o máis destacado era o de Barcelona (actual Riera con praza Santa Anna), do cal se reproducen os escudos do principado, de Mataró e de Barcelona. Os escudos orixinais actualmente figuran sobre a "cela" dedicada a San Sebastián. Do portal de Valldeix aínda se pode percibir a silueta da fachada da casa que fai esquina entre as rúas de la Coma e de Sant Francesc d'Assís. Os outros portais eran os de Argentona, Cabrera de Mar, Sant Josep, Sant Feliu, el Pou de la Sínia e la Penya d'en Roig ou Portalet.
A principios do século XVIII comezouse a explotar desde esta localidade o caladoiro da costa Occidental de Huelva culminando coa fundación de La Higuerita (actual Isla Cristina) por parte de mataroneses e outros cataláns (fundamentalmente).
O sector téxtil
A industrialización da cidade arrinca o ano 1839, cando se instala o primeiro motor a vapor para accionar unha fábrica de tecidos. Desde este momento o sector téxtil, de antiga tradición artesanal, sitúase no centro da actividade económica. Atrae investimentos de capitais foráneos e man de obra das zonas agrícolas catalás. A cidade abandona a etapa agraria para entrar de maneira decidida cara a finais do século XIX no mundo industrial. O sector téxtil foi até finais do século XX a columna vertebral dunha cidade que, por mor da competencia das producións orientais, está a converterse nun importante centro de servizos.
A agricultura
Como a maioría das poboacións da comarca, a viña era antigamente a base da agricultura local, pero a invasión da filoxera a finais do século XIX reduciu considerablemente a superficie dedicada á viticultura.
Grazas á repoboación das cepas con esgallos americanos, máis resistentes ás enfermidades, a viña aínda tivo bastante importancia até ben entrado o século XX. O ano 1945 a superficie era aínda algo superior á do regadío.
Paralelamente á regresión da viticultura foise incrementando o cultivo de regadío, sobre todo a partir do momento en que se utilizou a enerxía eléctrica para a extracción das augas subterráneas.
A plataforma cuaternaria que limita co mar, formada pola acumulación de areas e gravas procedentes da disgregación do granito, resulta moi propicia para o cultivo de regadío, tanto pola existencia de capas freáticas, como pola boa permeabilidade dos solos.
Pero non todo foi fácil: o labrador tivo que reconstruír moitas veces os camiños, explanarlos, nivelalos, buscar a auga a moita profundidade, canalizala debidamente e modificar a calidade dos terreos.
As zonas de horta máis fértiles atópanse na chamada Plana de Sant Simó e Cinc Sènies polo lado oriental, e o Pla d'en Boet, co Rengle e o Cami do Mig, até Argentona, polo lado de poñente.
Nesta última dirección é onde a acción urbanizadora enguliu máis parcelas dedicadas á horticultura. Hai tamén parcelas de horta sitas a maior altura, pero non teñen a importancia dos lugares chairos.
Até non fai moito, a colleita da pataca temperá era unha das principais. O seu cultivo arrincaba do fin do século pasado e consolidouse cara ao 1910 coa adopción da semente inglesa Royal Kidney, que era a que se adaptaba mellor a esta clase de produción hortícola en orde á exportación, e que fixo que en 1932 se declarase obrigatoria a denominación de orixe Mataró Potatoes para esta clase de tubérculo obtido na comarca e as zonas limítrofes. A leituga Trocadero e o chicharo tamén foron obxecto de exportación.
Cara a 1952 introduciuse en Mataró a produción dos caraveis que pouco despois pasarían a ocupar bastante extensión de terreo, pero máis ben como alternativa, xunto con outros cultivos.
A produción floral, pois, é exigua e continúase cos cultivos de horta tradicionais (coles, coliflor, brócoli, escarolas, pementos, xudías, cebolas e patacas), pero melloráronse as técnicas da agricultura intensiva (invernadoiros, lugares de sombra, rega por aspersión), co cal a horticultura mantén o seu peso económico dentro do municipio.
O ano 1986 había cultivadas 144 ha de secaño e 913 ha de regadío, cos seguintes cultivos: 27 ha de cereais, 14 de legumes, 203 de tubérculos, 90 de flores, 48 de forraxes, 50 de froitas, 545 de hortalizas, 3 de viña e 77 doutras.
Os talleres mecánicos
Os talleres mecánicos especializados na construción de maquinas para xénero de punto, nos anos 60 foron moitos xunto a varias fundacións de ferro. A industria metalúrxica era un gran puntal da economía da cidade, despois do xénero de punto. Unhas 3000 persoas dedicábanse a desenvolver diferentes actividades: torneiros, fresadores, rectificadores, afinadores, delineantes, soldadores, montadores ou pintores. A calidade das máquinas que se construían en Mataró estaba recoñecida mundialmente, as empresas exportaban a países como Estados Unidos, Gran Bretaña, Francia, Xapón entre doutros. Os talleres dispuñan dunha oficina técnica que deseñaban novos modelos para que as máquinas contemplasen últimas tecnoloxías do momento para aseguraren a continuidade e o futuro da empresa. A Finais dos 70 as novas máquinas incorporan controis por circuítos electrónicos o que provocou que as industrias metalúrxicas e os seus produtos quedasen obsoletos. Ese cambio tecnolóxico provocou o peche de todos os talleres mecánicos, así como aquelas industrias auxiliares que traballaban para eles. Actualmente Mataró non dispón de ningún taller de maquinaria téxtil. O Museu Fundació Vilaseca conserva moitas desas máquinas, algunhas auténticas obras de arte nunha das coleccións de maquinaria téxtil máis importantes de Europa. Empresas de fabricación de maquinaria téxtil de Mataró eran : Albo, S.A. Abril, S.A. - Talleres Linares, S. a. Talleres Pruna, S.A. - Trabal, S.A. Talleres CYPP Subministracións Ind.Tex, S.L. Torres e Cia. Fundició Font Fundició Sant Crist Fundició Roure Talleres Ray Telcisa Talleres Tomas Talleres Merino - Talleres Acerman e outras non tan coñecidas.
O turismo
A pesar de ser a capital da Costa do Maresme (un dos puntais do turismo catalán), non conta cunha excelente rede hostaleira. Pero cabe destacar un amplo porto e diferentes visitas guiadas por exemplo a ruta do mar, a ruta modernista, a visita guiada ao conxunto barroco das dores e a visita á vila romana de torre Llauder.
Os principais hoteis, albergues e pensións da cidade son:
Política
Desde 1979 o seu concello está gobernado polo Partit dels Socialistes de Catalunya (PSC), polo cal foron alcalde Joan Majó (1979-1983), Manuel Mais (1983-2004) e Joan Antoni Baron (2004-?).
Actualmente forma goberno unha coalición de esquerdas formada por Iniciativa per Catalunya Verds - Esquerra Unida i Alternativa (ICV-EUiA), Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) e o PSC.
Na Cidade atópase tamén a sede o Consello Comarcal do Maresme Gobernado polo PSC.
Festividades
A semana Santa, tamén é un evento cultural de grande importancia, onde os cidadáns colaboran nas procesións. Entre as diferentes entidades que participan, cabe destacar aos Armats de Mataró, unha asociación que representa os soldados romanos que defenderon a Xesús. Foron recoñecidos por Xoán Paulo II en 1986 como Soldats de Pau (Soldados de Paz). Tense constancia da existencia dos armats desde principios do século XVIII. Nos seus desfiles desenvolven cruces, combates e formacións, facendo das procesións de Mataró, unha das máis prestixiosas da provincia. Por último, os Armats de Mataró foron recoñecidos recentemente como patrimonio da cidade.
Falar de procesións de Mataró tamén é facelo de combinación de elementos tradicionais típicos das procesións catalás cos estilos barrocos e platerescos doutras zonas do Sur da Península. Na actualidade en Mataró existen 9 confrarías, Irmandades e Armats, que traballan de forma coordinada baixo a Comisión de Semana Santa.
Outras Festas, Feiras e Festivais importantes son:
Museos e salas de exposicións
miniatura|Museo de Mataró.
Lugares de interese
miniatura|Monumento á Porteira Laietana, Mataró. miniatura|200px|A Beizón do tren, ([[século XIX), Francesc Pagès i Serratosa (Barcelona, 1852-1899).]]
Basílica de Santa María de Mataró. Do século XV aínda que con orixes paleocristiás, foi transformada en edificio barroco no século XVII. No seu interior consérvase un importante retablo barroco dedicado á Mare de Déu do Roser, así a Capella dels Dolors, onde se atopa o conxunto de pintura Barroca do século XVIII máis importante de Cataluña, obra de Antoni Viladomat.
As Murallas de Mataró. Obra construída entre 1569 e 1600, segundo proxecto do enxeñeiro real Jorge de Setara. Pódense ver tramos na Muralla dos Genoveses -recentemente restaurada-, na Muralla d'en Titus e sobre o Camiño Real, visible desde Can Xammar.
Casas Milá e Escolá. Edificios que manteñen a imaxe que probablemente tiñan as casas mataronesas do século XVI. Fachadas revogadas e enlucidas con cores naturais, portais enmarcados con pedra picada e xanelas ornamentadas de estilo gótico tardío.
Museo Arquivo de Santa María e casa Escolà. Cunha notable colección de iconografía barroca. Conservan na fachada elementos góticos tardíos do século XVI. Xunto coa casa contigua, conformaran unha masía de tres corpos, Can Seguín.
Casa Serra Arnau. Edificio do século XVI situado no Carreró, practicamente é o único exemplo de arquitectura civil desta época que queda en Mataró. É unha construción tipicamente renacentista. Ao redor do ano 1920 o Concello de Mataró adquiriu o inmoble, que reformou e modificou profundamente. Actualmente alberga o Museo de Mataró.
Cruz de Termo. Erixida en 1562, é unha reconstrución do orixinal, realizada no ano 1942. Os restos da antiga, destruída parcialmente en 1936, atópanse no Museo de Mataró. A Cruz de Termo atopábase extramuros.
Ermida de Sant Simó. Segunda metade do século XVI. Consta dunha soa nave cuberta con tellado.
Can Tria de Mata. Masía con torre do século XVI.
Torre de Can Palauet. A torre e a masía de Can Palauet están na veciñanza de Cerdanyola, desde onde dominan Argentona. A parte principal da masía componse de tres corpos irregulares, con planta baixa e piso, inicialmente separados da torre. O corpo principal ten un portal redondo de adobe e unha ventá do século XVI.
Ermida de Sant Martí de Mata. Documentada no século XI, pero moi transformada. Consta dunha soa nave sen ábsida, cuberta con bóveda cilíndrica circular. Antiga parroquia rural.
Ermida de Sant Miquel de Mata. Consagrada en 1448, é de estilo gótico tardío, dunha soa nave con tres tramos, cuberta de bóvedas góticas. A sancristía está formada por pequenos corpos adicionais.
Can Llorell. Hoxe é Can Fradera. Conserva na fachada xanelas góticas tardías do século XVI e o escudo de armas da familia Llorell, de estilo renacentista. O subsolo da casa, igual que o da praza, contén restos e mosaicos de época romana.
A plaça Gran. É o corazón do Mataró vello. A planta actual da praza corresponde á ampliación realizada no ano 1773 da pequena praza medieval. Moitas casas da praza aínda teñen imaxe barroca, como Can Bosch ou casa da Font, século XVII, coas armas da cidade esculpidas na fachada. Nas rúas dos arredores cabe mencionar:
Can Ricart (s. XVIII). Na esquina das rúas de Beata María e de Santa María.
Can Puig i Cadafalch (s. XVIII). Sita na ruela no número 39 con esgrafiado orixinal na fachada.
Praza do Concello. Desde a rúa d'en Palau vese Can Palauet, antiga residencia da familia Palau, actualmente sede dos arquivos Municipal de Mataró e Comarcal do Maresme e que tamén acolle unha sala de exposicións temporais. Aínda que contén unha ventá gótica do século XV, a fachada está totalmente renovada. No interior, a ordenación da planta principal ­con decoración do século XIX- e unha parte das adegas son de época barroca.
Can Castany (s. XVIII). Rúa de Barcelona, núm. 51, que conserva as características celosías barrocas nas xanelas da fachada. O edificio da Peixaría é neoclásico.
Rúa de Barcelona. Casas e pazos conforman unha rúa plenamente barroca, aínda que o paso do tempo e a actividade comercial transformaron ou substituíron moitos dos seus elementos. Desta rúa mencionaremos concretamente a casa Esquerra, no número 46, do século XVII, onde viviu e tiña o taller o arquitecto e escultor mataronés Antoni Rise i Móra (1641-1703), autor do retablo do Roser de Santa María;
A casa da Xoiaría Caberei, núm. 40, a casa Colomer, núm. 26, e a casa Pineda, núm. 16, as tres do século XVIII.
Praza de Santa Ana. Da praza barroca formada no século XVIII soamente queda a igrexa do Colexio Escolapio de Santa Ana. A portada (1789) foi obrada polo irmán escolapio Josep Guàrdia, probablemente segundo traza do escultor Carles Moretó. A igrexa de Santa Ana (s. XVIII) ten planta de cruz latina, tres naves e cúpula sobre o cruceiro central. As columnas de orde composta distribúen o espazo interior. Está moi transformada.
Rise. Rúa principal do Mataró barroco, o é aínda do Mataró actual. Rise foi edificada de nova planta durante os séculos XVII e XVIII. Das casas e casaróns da época quedan unicamente as casas de Can Fité, na esquina de cálea d'en Pujol, e Can Palau, núm. 63, coa fachada reformada durante o século pasado, que conserva na entrada, planta baixa, unha capillita da Virxe (1683).
Rúa de Sant Josep. Nela atópase o conxunto de Sant Josep, antigo convento carmelitano, do cal cabe destacar a fachada, a igrexa e o claustro. Foi edificada a partir de 1588.
Cale d'en Moles. Na parte máis alta pódense ver algunhas de cáselas de cós máis antigas que se conservan, de planta baixa e piso, fachada con xanela e non con balcón, e interesante beirado.
Rúa de Sant Francesc d'Assís. Can Tunyí Falguera (s. XVII) atópase na esquina coa rúa de Cómaa. Xunto a Santa María, os edificios da Rectoría Vella, núm. 25 (s. XVII).
Rúa Nova é outra rúa característica do Mataró barroco. Destacaremos Cal Bisbe Mais, núm. 27. (s. XVII), Can Caberei, núm. 17, Can Gelenques, núm. 18, e o edificio do Fomento, que conserva dúas magníficas gárgolas da edificación primitiva.
Rúa de Argentona. Na esquina coa muralla do Tigre, Can Torner é un interesante casarón barroco, con cupulita sobre a escaleira e interesantes esgrafiados.
Convento das Capuchinas. Conxunto arquitectónico inaugurado no ano 1741 coa chegada das monxas Capuchinas. é un edificio exemplar do espírito barroco da Contrarreforma en Mataró: arquitectura sólida como un castelo e austera como un mosteiro.
Hospital de Sant Jaume e Santa Magdalena. Construído no século XVIII. A destacar o claustro da época.
Casa Vilallonga. Construída en 1846, do mestre de obras mataronés Jeroni Boada, por interese de Gaietà de Vilallonga.
A Pescadería. Un dos edificios característicos da cidade na época. Foi construído no ano 1841, sobre a muralla, polo arquitecto Miquel Garriga i Roca, para situar nel as paradas de venda de peixe.
Suor
miniatura|dereita|Neno suando A suor é o fluído producido polas glándulas sudoríparas da pel durante a sudación ou transpiración corporal de moitos mamíferos. Nos humanos podemos distinguir dous tipos de glándulas sudoríparas, que son: glándulas écrinas e apócrinas. As écrinas son as que están distribuídas máis xeneralizadamente polo corpo, mentres que as apócrinas están concentradas só en determinadas áreas (nos humanos en axilas, aréola e mamila do peito, ás do nariz, e rexión xenital externa e perianal).
Mataró
Lugares de interese
Can Ximenes. Construída polo mestre de obras Gregori Arch, en espazos que ocuparan anteriormente a muralla e o portal de Barcelona. Na esquina da rúa de Barcelona coa baixada de Santa Ana. O edificio, demolido por mor do seu estado ruinoso, foi reconstruído polo arquitecto Miquel Brullet i Monmany.
Suor
Nos humanos, suar é principalmente un medio de termorregulación que funciona porque a secreción das glándulas écrinas é moi rica en auga. A auga, ao ter unha elevada calor latente de vaporización, absorbe moita calor do corpo cando se evapora na superficie da pel, polo que refresca a temperatura corporal. As maiores taxas de suoración dun adulto adoitan ser de 2-4 litros por hora ou 10-14 litros por día (10-15 g/min•m²), pero é menor nos nenos antes da puberdade. Ademais, coa suor excrétanse sales e algunhas toxinas. Cando a temperatura ambiente é elevada, ou cando se quentaron os músculos da persoa debido ao exercicio, prodúcese máis suor. Os animais mamíferos con poucas glándulas sudoríparas, como os cans, realizan unha regulación da temperatura similar sacando a lingua e ampeando, o cal fai que se evapore a auga da saliva que humedece a superficie da cavidade oral e a farinxe. Os primates e cabalos teñen axilas que suan de modo similar aos humanos. Aínda que a capacidade de suar pode atoparse nunha ampla variedade dos mamíferos, son relativamente poucos (entre eles humanos e cabalos) os que producen grandes cantidades de suor para arrefriarse.
Mataró
Lugares de interese
Can Rifà. En Rísea, núm. 37-39, construída en 1856 por interese de Joaquim Llovet.
Casa Consistorial. Caracterizado pola austeridade e harmonía formal exterior, o edificio do Concello é o resultado de numerosas ampliacións e reformas de varios séculos de historia. A fachada neoclásica é obra do arquitecto Miquel Garriga i Roca.
Suor
A suoración pode producirse polos cambios de temperatura, por causa de emocións (que fan que o sistema nervioso simpático estimule as glándulas sudoríparas), ou, en casos patolóxicos, a suoración excesiva ou a suor fría poden ser síntomas dunha enfermidade, xeralmente acompañados de febre, como pode ser a gripe, a leucemia linfática crónica e numerosas doenzas infecciosas.
Mataró
Lugares de interese
Colexio de Valldemia. Edificio de inspiración neoclásica proxectado por Jeroni Boada.
Suor
Composición da suor
A suor está formada principalmente por auga. Tamén contén en disolución sales minerais, lactato, e urea. A composición mineral varía co individuo, a súa aclimatación á calor, exercicio e suoración, a fonte específica de estrés (sauna etc.), a duración da suoración, e a composición de minerais do seu corpo. Unha indicación do contido mineral é: sodio 0,9 gramos/litro, potasio 0,2 g/L, calcio 0,015 g/L, magnesio 0,0013 g/L. Tamén se excretan na suor moitos outros elementos traza, dos cales unha indicación típica (aínda que poden variar en 50 veces) pode ser: cinc 0,4 miligramos/L, cobre 0,3–0,8 mg/L, ferro 1 mg/L, cromo 0,1 mg/L, níquel 0,05 mg/L, e chumbo 0,05 mg/L. Probablemente moitos outros minerais traza menos abundantes saen do corpo coa suor en concentracións menores. Algúns compostos exóxenos incorpóranse á suor como por exemplo un composto oloroso non identificado que ""ole a xarope de pradairo" de varias especies de cogomelos do xénero Lactarius. Coa suor poden mesturarse células descamadas da pel.
Mataró
Lugares de interese
Fábrica Martorell, Batlle i Cia. Na Habana, casa núm. 93 do Camiño Real. A fachada, con data de 1851, mantén aínda a maneira neoclásica nas plantas piso, a pesar de que están en mal estado de conservación.
Suor
Composición da suor
A secreción das glándulas sudoríparas apócrinas é algo diferente, xa que é un fluído que contén tamén proteínas, lípidos e esteroides. A diferenza das glándulas écrinas que presentan unha secreción continua, as apócrinas segregan en xorros periódicos.
Mataró
Lugares de interese
Fábrica de Can Colomer. Na rúa do Prat
Suor
Composición da suor
Nos humanos, a suor é hipoosmótica en relación co plasma sanguíneo (é dicir, menos salgada). A suor ten xeralmente pHs moderadamente ácidos ou neutros, entre 4,5 e 7,0.
Mataró
Lugares de interese
Fábrica Gordils i Dalmau. Ao final da rúa de Sant Agustí, núm. 66, atópase esta antiga fábrica, a primeira das fábricas a vapor da cidade (1838). A partir de 1839 converteuse en Filatures Viñas, SA. No seu recinto aínda pode verse a cheminea.
Eladio Mangana Nóvoa
Traxectoria
Foi alcalde de Baños de Molgas polo Partido Popular de Galicia (PPdeG) dende o ano 2003 até o 2015, sucedendo a José Carlos Sequeiros Pérez.
Mataró
Lugares de interese
Cases de cós na rúa de Montserrat. Na rúa de Montserrat consérvanse, sen transformacións, algunhas de cáselas de cós da época, núm. 32 a 40.
Cases de cós na rúa de Sant Josep Oriol. Na rúa de Sant Josep Oriol algunhas das primeiras cases de cós con escaleira, núm. 15-17-21, que xa tiñan dúas vivendas, unha en planta baixa e outra en planta piso, a diferenza da casa de cós tradicional, de dúas plantas pero tipo dúplex.
Cheminea de Ca l'Ymbern. Na rúa de Biada, dentro do recinto da antiga fábrica de Ca l'Ymbern, e conservada no medio da nova edificación. é de planta cadrada, a diferenza da maior parte de chemineas das fábricas a vapor mataronesas, que eran de sección circular.
Salón de Sesións ou Salón de Plenos do Concello. Artesoado decorado por Puig i Cadafalch, que incorpora escudos coas armas do Principado, da cidade, das artes e dos oficios.
Casa Fonrodona. En Rísea, 33-35. Este inmoble, xunto co veciño, foi construído por Jeroni Boada, principal representante en Mataró do Historicismo, no ano 1863.
Residencia de Sant Josep. Situada na rúa da Muralla de Sant Llorenç, a construción iniciouse no ano 1906 segundo o proxecto de Eduard Ferrés i Puig.
Ca l'Areas. En cálea d'Argentona, 62 bis e 64. Edificio de dous corpos, de planta baixa e piso. Foi construído a mediados do século XIX. Actualmente alberga a colección de arte do museo de Mataró, así como gran parte da obra dos irmáns Areas.
Casa Coll i Regàs. A obra máis representativa do Modernismo en Mataró atópase na rúa de Argentona. O arquitecto mataronés Josep Puig i Cadafalch recibiu o encargo no ano 1896 de Joaquim Coll i Regàs, empresario mataronés e amigo seu. A casa foi construída no ano 1897. Actualmente é a sede da Fundació Caixa Laietana.
A Prisión. Edificio situado no centro da cidade, atópase na esquina de Rísea coa rúa da Muralla da Prisión. A construción encargouse en 1851 ao arquitecto Elies Rogent e inaugurouse en 1863. De planta baixa e piso, ten un patio semicircular inscrito no segundo corpo que afecta a toda a altura do edificio. é un edificio urbano que presenta dúas fachadas aliñadas á rúa sen foso nin murallas.
Casa Parera. Reforma da fachada, proxectada con aspecto gótico por Puig i Cadafalch en 1894. é unha casa de cós con planta baixa e dous pisos con tellado dunha vertente. Destacan os elementos escultóricos realizados por Eusebi Arnau que integran a fachada: ménsulas de estilo neogótico, relevos mitolóxicos e escudos heráldicos na cornixa.
O Rengle. O proxecto de construción dun mercado cuberto na praza Maior xurdiu da man de Emili Cabañes en 1891. Ao ano seguinte, o entón arquitecto municipal de Mataró, Josep Puig i Cadafalch, reformou a cuberta do mesmo, incorporando un tellado de forma semicilíndrica, con revestimentos cerámicos, ladrillo visto e detalles ornamentais de ferro forxado.
Ca l'Artigas. Na rúa Barcelona, 19. Tenda de estilo modernista con elementos no interior como os andeis ou o mostrador, e nas exterior vidreiras emplomadas con motivos florais e elementos decorativos de madeira. Descoñecemos o seu construtor, pero o cerrajero mataronés Antoni March, formado nos estudos Ballarín de Barcelona, realizou encargos para a citada tenda.
Casa Borràs i Massó. Pequena fábrica téxtil que os señores Borràs e Massó tiñan na rúa de Sant Antoni, e que se estendía até a rúa de Balmes. Foi obxecto dalgunhas reformas a principios do século XX, pero ningunha resultou tan espectacular como a que no ano 1920 deulle un aspecto máis propio do neoclásico que do novecentismo.
Can Boada. Casa do arquitecto e mestre de obras Jeroni Boada, construída no terceiro cuarto do século XIX, actualmente na vía Europa. A obra é de planta cadrada con torrecillas de vixilancia de planta redonda en cada esquina, e está cuberta por un tellado con cúpulas, rematada a central por un miradoiro de inspiración medieval. Elementos arábicos e fantasiosos decoran as fachadas. Recentemente foi restaurada.
O Matadoiro. Conxunto proxectado por Melcior de Palau i Simon no ano 1909 e inaugurado en 1915, ano da súa morte. Situado na rúa Prat da Riba, no momento da construción formaba parte da área do Ensanche en proceso de construción. Trátase dunha obra arquitectónica aberta e ben equilibrada con elementos historicistas. Componse de tres naves de planta baixa unidas por uns alpendres metálicos, currais, portaría e depósito de auga, exemplo de arquitectura industrial modernista. As construcións componse de obra vista con ladrillos de barro, que a miúdo forman zanefas, combinados con baldosas esmaltadas. O matadoiro incorporou as novidades técnicas e sanitarias do momento. Funcionou como matadoiro até os anos oitenta e actualmente destinouse a dependencias municipais.
A Xesteira, Lendo, A Laracha
A Xesteira é un lugar da parroquia de Lendo no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 76 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 37 homes e 39 mulleres.
Black Sabbath
Formouse en Birmingham a finais dos anos 1960s co nome de Polka Tulk Blues Band (ben axiña quedou en só Polka Tulk), e máis tarde Earth. Ao primeiro unha banda de blues-rock, Earth moveuse nunha dirección máis escura cando Geezer Butler, un fan das novelas de maxia negra de Dennis Wheatley, escribiu unha canción cun tema ocultista chamada Black Sabbath (aparentemente inspirada no filme de Boris Karloff de 1963). Cando a banda viu que a confundían con outra banda local tamén chamada Earth, adoptaron o título da canción como o seu novo nome.
Black Sabbath comezou a tocar temas con letras máis escuras e cun estilo máis lento e ameazador ata converterse nunha das bandas clásicas do heavy metal.
Historia
Formada en Birmingham, Inglaterra, en 1968, a banda Black Sabbath foi a pioneira no lanzamento das bases do nacente Heavy Metal que asaltou ó Rock nos anos 70 e 80. A maneira violenta de tocar, e as súas letras sanguinarias, machistas, místicas e ante todo sinceras coa realidade do mundo tomáronse coma modelo para numerosos grupos futuros. En 1969 entraron no estudo para gravar o seu primeiro disco. O álbum Black Sabbath chegou ós Top Ten británicos, onde permaneceu por tres meses e conseguiu para a banda un grupo de fans fervorosos en ámbolos lados do Atlántico. Un gran salto para a banda ocorreu coa gravación de Paranoid, un álbum pioneiro de Hard Rock (fundamental para a creación do Heavy Metal posterior). Contando cós riffs cortantes de guitarra de Iommi, e as vocais sinistras de Ozzy e o ritmo de Butler e Ward, Paranoid alcanzou unha mellor posición nas paradas inglesas e chegou a unha similar en América onde permaneceu por máis dun ano, gañando disco de platino.
Master of Reality, o terceiro álbum de Black Sabbath, foi lanzado en agosto de 1971. Entre outras cancións estaban algunhas que se volveron marcas rexistradas da banda, coma Children of the Grave ou Sweet Leaf. Black Sabbath gravou un álbum chamado Vol. 4 no inicio de 1972 en Record Plant, nos Ánxeles. Soando poderosas cancións coma Supernaut e Under The Sun, o álbum revelaría un lado completamente descoñecido da banda, con temas melódicos, coidadosamente escritos e tocados coma Cornucopia e a instigante Laguna Sunrise, unha composición instrumental que tornaría un lugar especial dentro do repertorio da banda. Considerado un dos clásicos do Hard Rock, o álbum de 1973, Sabbath, Bloody Sabbath, gañouse o visto e prace da crítica. Temas coma Killing Yourself to Live, Looking For Today, títulos que introducen a un grupo de letras máis amplas e multifacéticas. Producido, composto e gravado pola banda, Sabbath Bloody Sabbath foi un punto alto na longa carreira da banda. Cando Sabotage, sexto disco de Black Sabbath, foi lanzado en 1975, estaba máis que comprobada a calidade da banda, e tamén era obvio o talento para compoñer dentro do simple estilo que marcou á banda (por algúns tildada de mediocre). En 1976 publican We Sold Our Soul For Rock and Roll, disco recompilatorio da primeira etapa da banda que para moitos foi irrepetible xa que logo introduciríanse de cheo no son máis puramente Heavy.