cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selección de fútbol da Arxentina
Historia
A albiceleste disputou cinco finais de Copa do Mundo. Na súa primeira final, en 1930, perderon por 4 a 2 contra. Os arxentinos non volverían a chegar a unha final até 1978 onde, esta vez si, conseguen o seu primeiro título ao vencer aos por 3 a 1. A curiosidade deste mundial foi o xeito de clasificarse á rolda eliminatoria final, Arxentina tiña que vencer por unha diferenza de catro goles para se clasificar, cando só metera dous até ese partido, e acabou vencendo por 6 a 0 con mérito para o pobre xogo que tivo nese partido, acabando ademais coa participación no mundial de. A selección arxentina tamén gañou en 1986, nunha campaña con vitorias sobre tradicionais seleccións como (oitavos de final),  (cuartos de final, no partido no que Maradona anotou a o seu coñecido gol coa man),  en semifinais e Alemaña Occidental (final). Volveu acadar a final catro anos despois, en 1990, cando perdeu por 1 a 0 de novo contra Alemaña Occidental. A continuación tivo que esperar 24 anos para volver disputar unha final dun Mundial, conseguíndoo no campionato celebrado en 2014 no Brasil, onde o conxunto liderado no campo por Lionel Messi, chegou ata o partido decisivo no Maracanã, caendo pola mínima ante Alemaña.
En canto a outras competicións internacionais, a Arxentina é, xunto coa selección do Uruguai, a selección que máis veces gañou a Copas América na historia, vencéndoa quince veces, alén dos campionatos Suramericanos "extras" en 1941, 1945 e 1946. En canto aos Xogos Olímpicos, no ano 2004, Arxentina gañou a súa primeira medalla dourada da súa historia: venceron tódolos partidos, tiveron o mellor ataque da competición e non recibiron nin un só un gol. Alén da medalla de ouro, aínda tiveron o máximo goleador do campionato, Carlos Tévez, con nove goles. Nos Xogos Olímpicos de Pequín 2008, a selección albiceleste volveu a conquistar a medalla de ouro de novo sen coñecer a derrota. En cuartos de final bateu aos (2 a 1), en semifinais gañou a un dos seus clásicos rivais,  (3 a 0) e na final derrotou a  por 1 a 0. A selección arxentina ten tamén dúas medallas de prata obtidas nos Xogos Olímpicos de 1928 e nos de 1996.
Uniforme
O uniforme oficial da selección axentina componse dunha camiseta de franxas brancas e celestes (de aí o alcume que recibe a selección: La Albiceleste), pantalón negro raias brancas e medias brancas con raias celestes. O uniforme oficial alternativo componse de camiseta e medias azul e pantalóns brancos.
Máis partidos disputados
Actualizado a 6 de xuño de 2022. miniatura|210px|[[Javier Zanetti, terceiro futbolista con máis partidos.]]
Adestradores
miniatura|dereita|[[Jorge Sampaoli, adestrador da selección arxentina entre 2017 e 2018.]]
Ó leste do Edén
Ó leste do Edén  (en East of Eden) é un filme estadounidense de 1955 dirixido por Elia Kazan, baseado vagamente na novela homónima de John Steinbeck de 1952. Está protagonizado por Julie Harris, James Dean e Raymond Massey.
O filme, xunto con Rebel Without a Cause e Xigante, foi declarado polo American Film Institute como un dos 400 filmes estadounidenses de todos os tempos. En 2016 o filme foi considerado "cultural, histórica e esteticamente significativo" pola Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América e seleccionado para a súa preservación no National Film Registry.
Foi emitido na TVG o 23 de agosto de 2002.
Argumento
En Salinas (California) vive un taciturno agricultor de leitugas, Adam Trask cos seud dous fillos, Cal e Aron. Cal é rebelde, problemático e falcatrueiro, mentres que Aron é tranquilo e traballador. Porén, a moza de Aron, Abra, e o vello shériff local, Sam, saben que Cal ten bo fondo. Entre os irmáns existe unha rivalidade pola atención e o afecto do pai. Un día, o destino leva a Cal a descubrir que a súa nai, Kate, que el e o seu irmán crían morta, realmente vive administrando un bordel en Monterrey.
O pai decide investir todo o seu capital no arriscado negocio de transportar a súa produción de leitugas a Nova York por ferrocarril, nun vagón refrixerado, mais o plan fracasa e queda na ruína económica. Nun intento de axudar o seu pai e gañar a súa atención, Cal decide investir nunha sementeira de feixóns pedindo axuda financeira á súa nai. Aproveitando a alza do prezo dos feixóns debido ao inicio da primeira guerra mundial, o seu negocio ten éxito. Cal ofrece os cartos gañados ao seu pai, que o rexeita debido a que o considera aproveitamento da guerra.
Detective Dee and the Mystery of the Phantom Flame
Detective Dee and the Mystery of the Phantom Flame (en 狄仁傑之通天帝國, jyutping: Dik⁶ Jan⁴ Git⁶ Zi¹ Tung¹ Tin¹ Dai³ Gwok³) é un filme de 2011 dirixido e producido por Tsui Hark. Conta a historia ficticia de Di Renjie (Andy Lau), un dos máis afamados oficiais da dinastía Tang, a quen e emperatriz Wu Zetian (Carina Lau) lle encarga resolver unha serie de inexplicables asasinatos cuxas vítimas son consumidas polas chamas.
A Graña, Montecubeiro, Castroverde
A Graña é un lugar da parroquia de Montecubeiro no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Trasno
miniatura|dereita|240px|Ilustración representando un trasno argallando nunha cociña, segundo unha intelixencia artificial. Un trasno ou trasgo (do latín "trans gradi" ou "transgredi", ir máis alá, cometer infraccións) é unha criatura imaxinaria, unha especie de demo invisíbel, propia da tradición popular galega e do norte de Portugal. Denomínase tamén diaño, entendido como ente distinto do demo e nunca tan maligno coma este.
Adoita ser de hábitos nocturnos e serve para explicar sucesos de causa aparente descoñecida, sobre todo sucesos accidentais que comportan un dano non grave. Así, o trasno argalla para facer que rompa a louza, que se perdan as chaves, que caia un valado, que se leen os novelos que estea fiando unha moza etc. Pero o trasno tamén pode andar detrás dunha persoa e seguila a todas partes. Ás veces toma forma animal (coma un cabalo, un can abandonado etc.).
O Campelo, Guilfrei, Becerreá
O Campelo é un lugar da parroquia de Guilfrei no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares.
Museo do Mar de Galicia
O Museo do Mar de Galicia é un centro cultural e científico dedicado ao mar, inaugurado en xuño do 2002 situado na Punta do Muíño, na parroquia viguesa de Alcabre. O padroado do museo está composto pola Consellería de Cultura da Xunta de Galicia, o Consorcio da Zona Franca de Vigo e o Concello de Vigo.
Arquitectura
Foi proxectado polo arquitecto galego César Portela e o italiano Aldo Rossi e levado a cabo por Portela á morte do último. A construción toma como base a estrutura da antiga fábrica de conservas de Alcabre, sendo ampliada a maiores no deseño.
Consta de tres edificios: Un edificio principal, outro secundario ao que se accede a través dunha pasarela, o acuario e un pequeno restaurante. Na contorna hai tamén un faro de estrutura metálica e unha rompente.
Na entrada, hai unha pequena baixada empedrada, franqueada por dúas fileiras de árbores e nun lateral desta hai un mural policromado feito con gres de Burela, concibido por Francisco de Sales Covelo e interpretado por Isaac Díaz Pardo na factoría do Grupo Sargadelos en Sargadelos en 2003.
O edificio consta de recoñecemento mundial, como unha grande obra arquitectónica, recibindo visitas de estudantes de arquitectura de diversos países.
O Museo
Os edificios conteñen a exposición permanente do museo, e ademais aloxan diversas exposicións temporais de temáticas moi variadas, na medida do posible relacionadas co mar.
O primeiro edificio, contén a recepción, onde se tramitan as entradas, e un pequeno espazo de tenda para a venda de produtos relacionados co mar e recordos, as salas de exposicións temporais, e as primeiras salas da exposición permanente, que serían O Gabinete do naturalista, a Homenaxe o desastre do Prestige e Exploración do mundo submarino, xunto con algunhas pezas illadas, principalmente fotografías da zona mariñeira de Vigo e maquetas de diferentes embarcacións.
A través dunha pasarela acristalada que permite ver o castro de Alcabre e a Ría de Vigo, accédese ao segundo edificio. Nel hai unha gran sala con diversos bloques temáticos, incluíndo embarcacións tradicionais, industria conserveira e industria baleeira.
Fontes, Iñás, Oleiros
Fontes é un lugar da parroquia de Iñás no concello de Oleiros, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 163 habitantes (80 homes e 83 mulleres).
Museo do Mar de Galicia
O Museo
No edificio do Acuario hai unha pequena mostra da fauna que habita a Ría de Vigo, dende a costa ata as Illas Cíes, entre outras especies, varias pintarroxas, douradas, rubios, linguados...
Oferta cultural
O Museo, conta cunha extensa oferta cultural, que se basea principalmente en actividades ofertadas a colexios e familias.
Os visitantes poden participar nunha serie de talleres didácticos orientados cara a nenos e pais, así como visitas escolares e asociacións. Estes, poden comprender diferentes temáticas, que abarcan dende "O naturalista do s. XIX" ata a "Cultura Mariñeira de Galicia".
Á parte destes talleres, os visitantes poden asistir en datas sinaladas a eventos como a alimentación dos peixes do Acuario, ou a actividades realizadas exclusivamente para exposicións temporais, como pases guiados ou talleres especiais.
Á parte, o propio Museo participa nunha serie de actividades de investigación como A memoria do mar, o proxecto Neuston ou o Encontro de embarcacións tradicionais de Galicia.
Estas actividades poden solicitarse chamando o Museo de Martes a Venres. Tamén existe a opción de que os visitantes deixen o seu correo electrónico enchendo unha ficha en recepción, e todas estas ofertas e actividades seranlles remitidas.
Pousada
Unha pousada é un establecemento onde se hospeda xente que vai de camiño ou peregrinación. Pode referirse a:
Segundo o censo do ano 2000 o apelido Pousada tiña 1.578 ocorrencias en Galicia, especialmente no concello de Riós (1,37 % da poboación). Pode referirse a:
Xiamen
é unha cidade costeira da provincia de Fukien, localizada na illa de Xiamen, na illa de Gulangyu e unha parte da costa continental chinesa. A lingua local é o hokkien, aínda que o mandarín tamén se utiliza amplamente na cidade. Conta con 4,11 millóns de habitantes (2018). Amoy é o nome co que se coñece a cidade en Occidente.
Historia
No ano 282 o lugar converteuse no distrito de Tong'an (同安縣), unha subentidade da Prefectura de Jin'an (晉安郡). En 1387, o Imperio Ming usouna como base contra dos piratas. En 1541 Xiamen foi o primeiro porto comercial chinés utilizado polos europeos. No ano 1650 o pirata Koxinga estableceuse aquí, denominándoa Illa de Siming (思明洲), en 1680 os manchús déronlle o seu actual nome. Xiamen foi un dos cinco portos chineses abertos polo Tratado de Nanking (1842) e converteuse no primeiro exportador de té, como resultado o dialecto da cidade tivo unha grande influencia no léxico que as linguas europeas tomaron da China, como té ou ketchup. En 1980 converteuse nunha Zona Económica Especial.
No ano 2000, descubriuse na cidade o caso de corrupción na China, implicando a 200 funcionarios.
Lorient
Lorient (en An Oriant) é unha cidade portuaria de Francia, situada na rexión da Bretaña. Esténdese por unha área de 17,48 km², con 59.271 habitantes, segundo os censos de 1999, cunha densidade 3.391 hab/km².
Durante a segunda guerra mundial foi unha importante base de U-Boot alemáns. Foi practicamente destruída durante o conflito e foi reconstruída con criterios de urbanismo moderno: Espazos amplos, vías anchas e zonas verdes, aínda que tamén respectando os modelos tradicionais bretóns de arquitectura.
Famosa polo Festival Intercéltico de Lorient, que acolle artistas das nacións celtas modernas. Ten lugar nos primeiros días de agosto e cada ano se dedica a homenaxear unha nación celta determinada.
O Gruñedo, Montecubeiro, Castroverde
O Gruñedo é un lugar da parroquia de Montecubeiro no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres).
Assam
Assam é un estado da India localizado ó leste do país.
Club
miniatura|Sede do club de [[iates de Nova York.]] Denomínase club a un grupo de persoas libremente asociadas, ou sociedade, que reúne a un número variábel de individuos que adoitan coincidir nos seus gustos e opinións artísticas, literarias, políticas, deportivos, ou simplemente nos seus desexos de relación social.
Os fins e actividades dos clubs son moi diversos e dependen do motivo polo que as persoas se asociasen: realización de actividades deportivas, intercambios de ideas, debates culturais, organización de actividades a favor de terceiros, actividades formativas e informativas en beneficio propio etc.
Karl Urban
Karl-Heinz Urban, nado o 7 de xuño de 1972 en Wellington é un actor neozelandés. É famosos polo seu papel de Éomer en The Lord of the Rings: The Two Towers e The Lord of the Rings: The Return of the King, Leonard McCoy no filme de 2009 Star Trek e Xulio César en Xena: Warrior Princess. Interpretou a Vaako en The Chronicles of Riddick, a Kirill en The Bourne Supremacy, e a Ghost en Pathfinder.
Jacques Cauvin
Jacques Cauvin, nado en 1930 e finado o 26 de decembro de 2001, foi un arqueólogo francés.
Traxectoria
Especializado na prehistoria do Oriente Próximo, é particularmente coñecido pola súa hipótese sobre a xénese da produción de alimentos acontecida nos albores do Neolítico, exposta na súa principal obra, Naissance des divinités, naissance de l'agriculture (1994; en tradución literal ao galego, Nacemento dos deuses, nacemento da agricultura). Nela, réstalle importancia aos factores económicos como causa principal das primeiras prácticas agrícolas e gandeiras, e fai fincapé en factores relixiosos e simbólicos. Para Cauvin, tivo lugar unha "revolución simbólica" que actuou como motor de cambio na transición das sociedades cazadoras-recolectoras a sociedades produtoras. Este cambio alterou o universo máxico-relixioso das comunidades humanas, substituíndo o simbolismo terrenal paleolítico, baseado nos animais, por un simbolismo divino, baseado nun elemento feminino principal, a Deusa-Nai, e un secundario masculino, o touro. Así, xenerouse por primeira vez, sempre seguindo a Cauvin, unha diferenciación entre o superior e divino e o inferior e humano. As evidencias arqueolóxicas nas que se fundamenta son as múltiples figuras femininas achadas nos xacementos do Neolítico Precerámico A de Oriente Próximo.
Morzán, Iñás, Oleiros
Morzán é un lugar da parroquia de Iñás no concello de Oleiros, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 58 habitantes (27 homes e 31 mulleres).
Betanzos Liberal
Historia e características
Subtitulado Órgano del Partido Democrático, apareceu o 25 de novembro de 1913 como continuación de Nueva Era para substituílo como portavoz do bando liberal-caciquil de Betanzos. Dirixido por Juan Ponte Blanco, tiña unha redacción totalmente distinta da do seu antecedente na que figuraban Fabián Vidal, José Bartolomé Vidal, José M. Neira, Adolfo Sánchez Díaz e José Fontenla Vázquez; ademais converteuse en órgano prietista, defensor dos intereses políticos do marqués de Alhucemas no distrito. A partir do 14 de marzo de 1914 pasou a denominarse Betanzos, cambio motivado por problemas político-administrativos.
Insua, Montecubeiro, Castroverde
Insua é un lugar da parroquia de Montecubeiro no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 0 habitantes.
Operación Aníbal
miniatura|dereita|Barcos no [[mar Báltico.]]
A operación Aníbal foi unha operación militar alemá para evacuar as tropas e os civís do leste de Prusia a metade de xaneiro de 1945 e non deixalos a mercé do Exército Vermello da Unión Soviética.
Historia
A principios de xaneiro de 1945, Karl Dönitz deuse de conta de que Alemaña pronto sería derrotada, e desexando salvar os seus submarinos, enviou unha mensaxe codificada o 23 de xaneiro cara a Gothenhafen para escapar cara ao oeste por medio da operación de nome código Aníbal. Dönitz desexaba evacuar tanta xente como for posíbel e levala até Alemaña, e polos a salvo do avance soviético.
Nun período de catro meses ao redor de 1100 naves alemás transportaron uns dous millóns de persoas a través do mar Báltico cara a Alemaña, converténdose nunha das evacuacións de refuxios máis grande da historia.
Perdas
No marco da Operación Aníbal ocorreu o afundimento do Wilhelm Gustloff no mes de xaneiro, produto do ataque do submarino soviético S-13, e que causou a morte de 9343 persoas, a gran maioría civís, na que dende entón é a traxedia marítima con maior número de vítimas mortais. En conxunto, os transatlánticos Wilhelm Gustloff, Goya e Steuben, xunto con outros 158 buques mercantes, perdéronse durante as 15 semanas que durou a Operación Aníbal (23 de xaneiro-8 de maio de 1945).
O Piñeiro, Iñás, Oleiros
O Piñeiro é un lugar da parroquia de Iñás no concello de Oleiros, na provincia da Coruña.
Guilfrei, Guilfrei, Becerreá
Guilfrei é un lugar da parroquia de Guilfrei no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 80 habitantes (42 homes e 38 mulleres).
André Marie Ampère
André Marie Ampère, nado en Lión en 1775 e finado en Marsella en 1836, foi un físico francés.
Traxectoria
Autor xa dende moi novo de traballos matemáticos, tamén se interesou polos grandes problemas da física e da química do seu tempo. En 1814 desenvolveu a hipótese (xa formulada independentemente por Avogadro) segundo a cal tódolos gases a igualdade de volume, presión e temperatura conteñen o mesmo número de moléculas. Tamén estudou as accións mutuas das correntes e os imáns, e puxo as bases da electrodinámica. En 1821 emitiu a hipótese de que as moléculas dun corpo se comportan coma correntes particulares que a imantación pode dirixir. Inventou o galvanómetro, o primeiro telégrafo eléctrico, e, xunto con Arago, o electroimán.
Comarca de Barbanza
A comarca do Barbanza, comarca da Barbanza , comarca de Barbanza ou simplemente A Barbanza, O Barbanza ou Barbanza, é unha das comarcas oficiais de Galicia. Localízase no suroeste da provincia da Coruña. Pertencen a ela os concellos de Boiro, A Pobra do Caramiñal, Rianxo e Ribeira. Ten unha superficie de 246,71 km² e no ano 2020 tiña 66.063 habitantes.
Galería de imaxes
miniatura|centro|600px|Panorámica dende A Curota
Caroline Corr
Caroline Georgina Corr, nada o 17 de marzo de 1973 en Dundalk, Condado de Louth, é unha cantante e instrumentista irlandesa. É principalmente coñecida por ter sido a batería do grupo The Corrs, que formaba xunto cos seus irmáns Andrea Corr, Sharon Corr e Jim Corr.
No 2005 foi galardoada, ó igual que os seus irmáns, co título de membro da Orde do Imperio Británico polas súas contribucións no eido da música e pola súa implicación en actividades filantrópicas. Dende a pausa tomada polo grupo no 2006, dedica o seu tempo á súa familia. Está casada e ten tres fillos.
Footvolley
O futvólei é un deporte que combina aspectos do voleibol e o fútbol. Practícase entre dous equipos, cun número de xogadores variable, que intentan pasar o balón ao campo contrario sen empregar as mans nin os brazos.
Orixinouse no Brasil en 1965, na praia de Copacabana de Río de Xaneiro, coma unha forma de evitar a prohibición de xogar ao fútbol na praia que existía nese momento.
Regras
Emprégase un balón de fútbol, e as regras baséanse nas do voleibol, limitando o contacto coa pelota segundo as regras do fútbol, o que impide que os xogadores poidan tocar o balón coas mans.
Estación de Zaragoza-Portillo
A estación de Zaragoza–Portillo é unha estación de tren subterránea de Adif situada na cidade de Zaragoza. Foi inaugurada en 2008 nunha parte dos terreos da histórica estación de Campo Sepulcro, principal estación da cidade ata a apertura de Zaragoza-Delicias. A antiga estación fora construída por MZA en 1864 e foi rebautizada por Renfe como Zaragoza-El Portillo en 1973.
Está integrada na liña C-1 de Proximidades Zaragoza e rexistra tráfico de trens de Media Distancia.
Situación ferroviaria
A estación forma parte da liña férrea de ancho ibérico que une Madrid con Barcelona vía Zaragoza, punto quilométrico 340,9.
Historia
A apertura da liña Zaragoza-Madrid por parte de MZA o 25 de maio de 1863 supuxo a inauguración da estación de Campo Sepulcro, recinto provisional que acolleu os primeiros viaxeiros da liña.
A construción do Ponte da Almozara permitiu a súa conexión coa marxe esquerda do Ebro e a Estación do Norte, ruta aberta en 1870, o que posibilitou conectar a través de Zaragoza as liñas Madrid-Barcelona e Barcelona-Altsasu.
As dúbidas de se a estación tería carácter terminal ou pasante así como problemas para obter os terreos necesarios dilataron a súa construción definitiva ata 1891 momento no cal a fusión entre MZA e a Compañía do Ferrocarril de Tarragona a Barcelona e Francia (TBF) despexou as dúbidas sobre o carácter pasante da estación. En 1896 púidose finalmente inaugurar a estación definitiva coa súa longa fachada de 144 metros de lonxitude dividida nun pavillón central, dous pavillóns nos extremos e dúas ás conectando todos estes elementos.
En 1967, tras o peche das antigas estacións contiguas de Cariñena, Utrillas e Caminreal pasou a ser a principal estación da cidade. En 1973, RENFE procedeu á súa ampliación e reforma modificando substancialmente o seu aspecto inicial e cambiando a súa denominación pola de Zaragoza-El Portillo ata que en 2003 foi substituída pola nova e maior Estación de Zaragoza-Delicias.
En 2008, en terreos da antiga estación inaugurouse a nova estación subterránea de Zaragoza-Portillo, na cal prestan servizos de Media Distancia e o Proximidades Zaragoza.
Media distancia
Actualizado a 21 de xaneiro de 2017.
Proximidades
A estación forma parte da liña C-1 da rede de Proximidades Zaragoza operada por Renfe.
Fontes Rosas, Touro
San Xoán de Fontes Rosas é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Touro. Segundo o IGE en 2013 tiña 24 habitantes (13 mulleres e 11 homes) nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 43 habitantes.
Marcos Orsi
Traxectoria
Comezou a súa carreira como actor na compañía dramática brasileira Arte Livre. Con ela viaxou a Europa en 1986 fixando a súa residencia en Galiza, no país participou en varias compañías coma Ollomol e no Centro Dramático Galego, participou tamén en numerosas series de televisión coma Rías Baixas, Mareas vivas, Matalobos, Serramoura, ou A estiba.
No mundo do cine os seus papeis máis importantes son a súa participación no Agasallo de Silvia e O lapis do carpinteiro.
Célula NK
As células NK, células natural killer ou células asasinas naturais son un tipo de linfocitos citotóxicos que son un dos principais compoñentes do sistema inmunitario innato. As células NK son moi importantes na loita contra tumores e na destrución de células infectadas por virus. Matan as outras células liberando o contido de pequenos gránulos citoplasmáticos constituído polas proteínas perforina e grancima, que causan a morte por apoptose (morte celular programada) da célula atacada.
As células NK defínense como grandes linfocitos granulares (LGL) e diferéncianse, xunto cos linfocitos B e T, a partir dunha célula proxenitora linfoide común (linfoblasto). Non expresan os receptores antixénicos TCR típicos das células T nin o marcador Pan T CD3 nin a inmunoglobulina de membrana que funciona como receptor dos linfocitos B, pero xeralmente expresan os marcadores de superficie CD16 (FcγRIII) e CD56 en humanos, e os NK1.1 ou NK1.2 en ratos C57BL/6 (unha liña de ratos de laboratorio). Ata o 80% das células NK humanas expresan tamén o CD8.
Denomínanse natural killers ("asasinas naturais") debido á idea inicial de que non requirían activación para matar células que carecesen de marcadores do complexo maior de histocompatibilidade de clase I (CMH I ou, en inglés e máis usado MHC I) propios (do propio corpo).
As células NK son distintas das chamadas células T natural killer ou células NKT.
Activación
Debido á súa forte actividade citolítica e a súa potencial auto-reactividade, a actividade das células NK está moi regulada. As células NK deben recibir un sinal de activación, que pode ser de natureza moi variada, os máis importantes destes sinais son os seguintes:
Mecanismo
As células NK actívanse en resposta aos interferóns ou citocinas derivadas de macrófagos. Serven de contención para as infeccións víricas, dando tempo a que a resposta inmunitaria adaptativa xere células T citotóxicas antíxeno-específicas que eliminen a infección. Os pacientes deficientes en células NK son moito máis susceptibles ás primeiras fases da infección polo virus do herpes.
Para que as células NK defendan o corpo das infeccións víricas e outros patóxenos, cómpre que existan mecanismos para determinar se unha célula está infectada ou non. O mecanismo exacto está sendo actualmente obxecto de investigación, pero pénsase que está implicado o recoñecemento da alteración dunha característica propia. Para controlar a súa actividade citotóxica, as células NK posúen dous tipos de receptores de superficie: receptores activadores e receptores inhibitorios. A maioría destes receptores non son exclusivos das células NK e poden estar presentes nalgunhas poboacións de células T.
Estes receptores inhibitorios recoñecen as moléculas do MHC de clase I, o que podería explicar por que as células NK matan a células que posúan baixos niveis de moléculas do MHC de clase I. Esta inhibición é crucial para a función das células NK. As moléculas do MHC de clase I son o principal mecanismo polo cal as células mostran os antíxenos virais ou tumorais ás células T citotóxicas. Unha adaptación evolutiva común para evitar este mecanismo de defensa atopada tanto en microbios intracelulares coma en tumores é que estes causan unha regulación á baixa crónica da expresión das moléculas do MHC I na célula, facendo que a célula alterada sexa irrecoñecible pola inmunidade mediada por células T. Crese que as células NK, á súa vez, evolucionaron como unha resposta a esta adaptación, xa que a perda das moléculas do MHC (que as protexe do ataque das células T citotóxicas) faría que fosen vulnerables á apoptose mediada por células NK.
Tipos de receptores
Os tipos de receptores das células NK (algúns inhibitorios e outros activadores) diferéncianse pola estrutura:
Os receptores das células NK poden tamén diferenciarse baseándose na súa función. Os receptores de citotoxicidade natural inducen directamente a apoptose ao unirse a ligandos que indican directamente infección nunha célula. Os receptores dependentes de MHC (descritos arriba) utilizan unha vía alternativa para inducir a apoptose nas células infectadas.
Historia
Nos primeiros experimentos sobre citotoxicidade mediada por células contra células tumorais, tanto en pacientes cancerosos coma en modelos animais, os investigadores observaron claramente o que se denominou reactividade "natural", é dicir, certas poboacións de células parecían poder lisar células tumorais sen que fosen previamente sensibilizadas a elas. Como estes descubrimentos eran incompatibles co modelo establecido naquel tempo, moitos consideraron inicialmente que estas observacións eran artefactos. Porén, en 1973, a actividade "asasina natural" quedou establecida despois de múltiples experimentos en varias especies de seres vivos, e postulouse a existencia dunha liña especial de células que posuían esta capacidae.
O descubrimento de que un tipo especial de linfocito era o responsable da citotoxicidade "natural" ou espontánea fíxose a comezos da década de 1970 por Rolf Kiessling e Hugh Pross, no rato, e por Hugh Pross e Mikael Jondal nos seres humanos. Os traballos sobre os ratos e os humanos foron levados a cabo baixo a supervisión dos profesores Eva Klein e Hans Wigzell, respectivamente, do Instituto Karolinska, de Estocolmo. As investigacións de Kiessling trataron sobre a capacidade ben caracterizada dos linfocitos T de lisaren células tumorais contra as que foran previamente inmunizados. Pross e Jondal estudaron a citotoxicidade mediada por células no sangue humano normal e o efecto sobre esta citotoxicidade da eliminación de varias células con receptores. Máis tarde, aquel mesmo ano Ronald Herberman publicou datos similares con respecto á natureza da célula efectora no rato. Os datos humanos foron na súa maior parte confirmados por West et al. utilizando técnicas similares e a mesma liña eritroleucémica como célula obxectivo, a K562. A K562 é moi sensible á lise polas células NK humanas e, durante décadas, o ensaio K56251liberación de cromo foi o ensaio máis comunmente utilizado para detectar a actividade funcional das células NK humanas. O seu uso case universal significou que se podían comparar facilmente os datos experimentais obtidos por diferentes laboratorios de todo o mundo.
Utilizando centrifugación de densidade descontinua e, máis tarde, anticorpos monoclonais, foi mapeada a capacidade de "asasinato natural" (natural killing) no subconxunto dos linfocitos granulares grandes coñecidos hoxe como células NK. A demostración de que os linfocitos granulares grandes illados por gradiente de densidade eran os responsables da actividade de "asasinato natural" nos humanos fixérona Timonen e Saksela en 1980, e foi a primeira vez que as células NK foron visualizadas microscopicamente e foi un gran progreso nese campo.
As células denomináronse "asasinas naturais" pola crenza inicial de que non requirían activación para matar as células que perderan a capacidade de seren recoñecidas como propias (ou "missing-self" recognition). Isto quere dicir que teñen baixos niveis de moléculas do Complexo Maior de Histocompatibilidade de clase I na súa superficie, unha situación que pode producirse debido a infeccións virais, ou en tumores baixo forte presión selectiva das células T asasinas (non confundir coas NK).
Co descubrimento dos receptores de activación case dúas décadas despois do descubrimento dos receptores inhibitorios, estas células seguen levando o nome de NK, aínda que "natural" xa non significa o mesmo. O termo "asasina natural" (natural killer) segue estando xustificado polo seguinte:
Toynbee
O apelido Toynbee pode estar referido a:
Andrei Rublev
Inicios
Existe pouca información sobre a vida de Andrei Rublev e mesmo se descoñece onde naceu. Probablemente viviu no lavra da Trindade e San Serxio, preto de Moscova, baixo Nikon de Radonezh, que se converteu en hegúmeno trala morte de Sergii Radonezhsky en 1392. A primeira mención de Rublev é en 1405, cando decorou con frescos e iconas a catedral da Anunciación do Kremlin de Moscova, en compañía de Theophanes o Grego e Prokhor de Gorodets. O seu nome é o último na listaxe de mestres, tanto por rango como por idade. Theophanes foi un mestre importante da arte bizantina, que se mudara a Rusia e considérase que adestrou a Rublev.
Narón, Guilfrei, Becerreá
Narón é un lugar da parroquia de Guilfrei no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 47 habitantes (24 homes e 23 mulleres).
Andrei Rublev
Carreira
As crónicas contan que en 1408 pintou xunto con Daniil Chyorny a catedral da Asunción de Vladimir ademais da catedral da Trindade no laura da Trindade e San Serxio entre 1425 e 1427. Trala morte de Daniil, Rublev chegou ao mosteiro Andronikov de Moscova, onde pintou as súas últimas obras, os frecos da catedral do Salvador. Crese que pintou polo menos unha das miniaturas dos evanxeos de Khitrovo.
María Barral Varela
María Barral Varela, nada en Betanzos en 1973, é unha política galega do PSdeG-PSOE.
Andrei Rublev
Carreira
Na arte de Rublev combínanse dúas tradicións: o máis elevado ascetismo e a harmonía clásica do manierismo bizantino. As personaxes das súas pinturas están sempre en paz e calma. Despois dun tempo a súa arte comezou a ser percibida como o ideal da pintura da igrexa oriental e da iconografía.
María Barral Varela
Traxectoria
Licenciada en matemáticas pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi número 8 do PSdeG-PSOE en Betanzos nas municipais de 2003, se ben nun primeiro momento non foi elixida, ata que en xaneiro de 2004 tomou posesión e dende entón ocupou diversos cargos políticos no concello de Betanzos. Nun primeiro momento asumiu as áreas de servizos sociais, emigración e turismo ata as municipais de 2007, tralas cales pasou á oposición. Nas municipais de 2011 o PSdeG-PSOE recupera a alcaldía da man de Ramón García Vázquez, pasando a ocupala primeira tenencia de alcaldía e as áreas de servizos sociais, sanidade e turismo. Nas municipais de 2015 os socialistas revalidaron a alcaldía e mantívose á fronte das súas responsabilidades. Durante este tempo compaxinou o seu traballo no concello co de mestra nunha academia.
Andrei Rublev
Carreira
Rublev faleceu no mosteiro de Andronikov.
María Barral Varela
Traxectoria
Trala dimisión de Ramón García Vázquez en xullo de 2018, pasou a ser alcaldesa de Betanzos tomando posesión o día 6 de agosto. Nas eleccións municipais de 2019 revalidou a alcaldía con maioría absoluta, sendo a primeira vez dende 1999 que os socialistas a lograban en Betanzos.
Andrei Rublev
Legado
O Stoglavi Sobor (1551) promulgou o estilo das iconas de Rublev como modelo para a pintura eclesiástica. Dende 1959, o Museo Andrei Rublev no mosteiro Andronikov mostra a súa obra e arte relacionada.
A igrexa ortodoxa rusa canonizou a Rublev como santo en 1988, celebrado a súa festividade o 29 de xaneiro e/ou o 4 de xullo. O calendario litúrxico da Igrexa Episcopal dos Estados Unidos de América lembra a Rublev o 29 de xaneiro.
En 1966, Andrei Tarkovskii dirixiu o filme Andrei Rublev, vagamente baseado na vida do artista. Converteuse no primeiro e quizais único filme producido na Unión Soviética que tratou o artista como figura histórica mundial e a cristiandade como axioma da identidade histórica rusa, durante un periódico turbulento da historia de Rusia.
A Laxe, Montecubeiro, Castroverde
A Laxe é un lugar da parroquia de Montecubeiro no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 2 habitantes (2 homes).
Guadalupe, Francia
Guadalupe (en francés Guadeloupe) (palabra derivada do árabe Wad al luben que significa "río escondido") é un pequeno arquipélago das Antillas, no mar Caribe, e que actualmente é un departamento de ultramar de Francia. Atópase a 600 km ao norte das costas de América do Sur e ao sueste da República Dominicana. Antigamente chamábase Karukera, que significaba "a illa das belas augas". Foi descuberta por Cristovo Colón dándolle o seu actual nome en honra da Virxe Santa María de Guadalupe, orixinaria de Estremadura. Popularmente, na cultura crioula chamase Gwada.
Xeografía
Situado a 16º 17' de latitude Norte e 61º 29' de lonxitude Oeste, o Departamento de Guadalupe é un grupo insular das Pequenas Antillas. Como xa se dixo, as illas reciben o seu nome tras a chegada a elas de Cristovo Colón na súa segunda viaxe. Tras a longa viaxe cruzando o Océano Atlántico a expedición chegou á Désirade dándolle ese nome debido ao desexo por pisar terra firme dos mariñeiros.
O arquipélago de Guadelupe está formado polas illas seguintes:
Organización político-administrativa
Guadalupe é ao mesmo tempo unha rexión administrativa e un departamento de ultramar da República Francesa cuxa prefectura é Basse-Terre e cuxas sub-prefecturas son Pointe-à-Pitre, Saint-Martin e Saint-Barthélemy. Como tal, é unha rexión ultraperiférica da Unión Europea. Está representada por catro deputados na Asemblea Nacional de Francia, e tres senadores no Senado.
En 2003 propúxose a fusión das institucións rexionais e departamentais nun novo modo de orgranización. Esta proposición foi rexeitada por referendo. Con todo, as illas de Saint-Barthélemy e de Saint-Martin aceptaron a reforma, que propuña facer de cada unha delas unha colectividade territorial distinta de Guadaloupe. Estas dúas illas non estarán máis unidas a Guadaloupe cando a reforma póñase en funcionamento, a cal fíxose efectiva o 22 de febreiro do 2007.
Existen varios partidos políticos, Guadeloupe Unie Socialisme and Réalités, Federación Guadalupana do Partido Socialista, Federación Guadalupana polo encontro da República, Federación Guadalupana pola Unión pola Democracia Francesa, Partido Comunista Guadalupano, Partido Democrático Guadalupano, Unión Popular pola Liberación da Guadalupe e a Alianza Revolucionaria Caribe, sendo os tres últimos mencionados os que claman pola independencia da illa.
Economía
A economía da Guadalupe depende do turismo e da agricultura principalmente. O seu PIB por habitante equivale á metade do de Francia metropolitana. Por iso Guadalupe benefíciase dos fondos estruturais que outorga a Unión Europea ás zonas económicas menos favorecidas.
Fao, Touro
Santa Uxía de Fao é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Touro, na comarca de Arzúa, en Galiza. Segundo o IGE en 2012 tiña 202 habitantes (101 homes e 101 mulleres) distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 281 habitantes.
Xeografía
Polo leste linda co río Lañas que se dirixe ao Ulla separándoo da parroquia de Santiso de Cornado; polo oeste atópase co dito río Ulla, con Ribeira e cun anaco da parroquia Loxo; ao sur está Novefontes, e Fao toca un cacho o río Ulla tamén; e ao norte encóntrase con Touro.
Festas
O entroido de Fao celébrase o martes de carnaval pola tarde, con máscaras e xenerais do Ulla montados a cabalo, ao igual que acontece noutros puntos limítrofes con Fao, mais que en cada lugar ten a súa particularidade.
Visón americano
O visón americano (Neovison vison) é un mamífero carnívoro da familia dos mustélidos semellante á martaraña. Ten a testa ancha, orellas moi curtas e unha pelaxe lustrosa de cor parda uniforme, cunha raia máis escura no lombo e patas curtas con pés anchos. A súa pel é moi estimada pola industria peleteira.
O visón americano críase en granxas para aproveitar a súa pelaxe en abrigos de pel. Os escapes de animais de granxa e a liberación intencionada por parte de presuntos grupos ecoloxistas permitiron o seu establecemento como especie invasora, poñendo en grave risco ao visón europeo (Mustela lutreola) e danando gravemente a dinámica dos ecosistemas que ocupa.
É transmisor da plasmocitose ou enfermidade Aleutiana do Visón (ADV) causada por un parvovirus, que confire aos exemplares portadores dun determinado xene unha importante deficiencia inmunitaria que chega a causar a morte. Os exemplares infectados que non posúen este xene, sen desenvolver a enfermidade son portadores da mesma, podendo transmitila a outros mustélidos, especialmente visones europeos e americanos.
O visón americano en Galicia
O visón americano foi introducido en Galicia na década de 1960 pola industria peleteira. As sucesivas soltas por grupos ecoloxistas e escapes fixeron que se asentasen varias poboacións desta especie ao longo de Galicia.
A poboación silvestre de visón americano en Galicia ocupa preferentemente ecosistemas acuáticos, e atópase así mesmo dividida en dúas subpoboacións: unha no sueste da provincia de Pontevedra e outra na cunca do río Mero (A Coruña), esta última cunha orixe precisa: o ano 1984, a causa dos efectos do ciclón Hortensia. A área de distribución desta especie en Galicia medrou considerablemente nos últimos anos, xa que en Galicia atopa un hábitat axeitado para establecerse: existencia dunha ampla rede fluvial orlada con ripisilvas máis ou menos ben conservadas e elevada diversidade e abundancia de recursos tróficos potenciais (peixes, anfibios, mamíferos).
O visón americano constitúe unha autentica ameaza para os pequenos mamíferos e as aves acuáticas e mariñas que aniñan e hibernan en Galicia. O visón chegou a colonizar as illas galegas nadando dende terra, polo que constitúe unha ameaza para as aves mariñas que aniñan nas illas atlánticas, poñendo en perigo especialmente as colonias de corvo mariño cristado, ave que na actualidade atópase en regresión nas costas galegas onde nos 90 tiñas as súas principais colonias mundiais.
A Raposeira, Iñás, Oleiros
A Raposeira é un lugar da parroquia de Iñás no concello de Oleiros, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 168 habitantes (84 homes e 84 mulleres).
Linguas xermánicas occidentais
300px|miniatura|dereita| As linguas xermánicas en Europa: Linguas nórdicas {{legend|#00FFFF|[[Lingua islandesa|Islandés}} {{legend|#00CED1|Feroés}} {{legend|#007ffe|Noruegués}} {{legend|#003f7f|Sueco}} {{legend|#0000FF|Dinamarqués}} Linguas xermánicas occidentais {{legend|#D2691E|Scots}} {{legend|#ffa500|Inglés}} {{legend|#E2BD00|Frisón}} {{legend|#FFF435|Neerlandés}} {{legend|#418824|Baixo alemán}} {{legend|#008000|Alemán}}]] As linguas xermánicas occidentais constitúen a meirande das tres pólas nas que se divide a familia xermánica de linguas (sendo as outras dúas a nórdica e a oriental, xa extinta).
As tres linguas xermánicas occidentais máis prominentes son o inglés, o alemán e o neerlandés. A familia tamén inclúe ás linguas alto e o baixo alemán e dialectos como o luxemburgués e o yiddish, ademais das linguas franconias e ingvaeónicas como o frisón, o escocés e o afrikaans (que están estreitamente relacionadas co inglés e co neerlandés, respectivamente). Ademais, numerosas linguas crioulas, patois e pidgins están baseadas no neerlandés e no inglés xa que foron linguas de grandes imperios coloniais.
Gran Premio de Alemaña de 1973
O Gran Premio de Alemaña de Fórmula 1 de (formalmente o  XXXVIII Großer Preis von Deutschland) foi unha carreira de Fórmula 1 que se celebrou en Nürburgring o 5 de agosto de 1973. A carreira, disputada sobre 14 voltas, foi a 11º rolda da tempada de Fórmula Un de 1973.
Maceda, Montecubeiro, Castroverde
Maceda é un lugar da parroquia de Montecubeiro no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 2 habitantes (2 homes).
José Fernández González
Traxectoria
Cando en xaneiro de 1937 a súa quinta foi mobilizada, fuxiu para Ribeiro de Baixo, na freguesía de Castro Laboreiro, o 17 de xaneiro. O 21 de xaneiro de 1937 foi detido o seu pai Antonio Fernández como chantaxe para obrigalo a presentarse. Foi xulgado en Ourense por rebelión e declarado en rebeldía. Traballou de zapateiro en Portugal. Procesado en 1941, foi detido ao ano seguinte e xulgado en consello de guerra o 16 de novembro, acusado de rebelión militar e condenado a pena de morte. Foi fusilado no Campo de Aragón (Ourense) o 22 de decembro de 1942.
Teiguín, Pascais, Samos
Teiguín é un lugar da parroquia de Pascais, no concello lugués de Samos, na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2013 tiña 12 habitantes (4 homes e 8 mulleres).
Camiño de Santiago
Teiguín é unha localidade dunha variante da etapa Triacastela-Sarria do Camiño Francés a Santiago de Compostela.
Beka Burjanadze
Beka Burjanadze (en ბექა ბურჯანაძე), nado o 3 de xaneiro de 1994 en Tbilisi, é un xogador profesional de baloncesto xeorxiano. Cunha estatura de 2,01 metros xoga na posición de ala.
Traxectoria profesional
En setembro de 2014, rescindiu o seu contrato co CB Sevilla e fichou polo Básquet Coruña. Tras dúas tempadas na Coruña, Burjanadze deu o salto á Liga ACB tras fichar polo BC Andorra.
O 17 de agosto de 2018, anunciouse a súa fichaxe por unha tempada polo Gipuzkoa Basket da Liga ACB.
O 17 de xuño de 2019, anunciouse a súa fichaxe por dúas tempadas co CB Gran Canaria da Liga ACB.
Leiro, Leiro, Leiro
Leiro é unha vila da parroquia de Leiro no concello ourensán de Leiro na comarca do Ribeiro. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 540 habitantes (265 homes e 275 mulleres).
É capital do concello, ao que dá nome.
Castro de San Román, A Laracha
Morfoloxía
Consta dun recinto fortificado cun parapeto moi alterado, dunha altura exterior de arredor de metro e medio. Na parte sur hai unha zona aterrazada, posiblemente un antecastro.
A instalación de torres de telefonía, edificios de recente construción, canteiras e camiños alteraron gravemente a estrutura.
O conxunto ten planta sensiblemente circular, cuns 180 metros de diámetro máximo.
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.
A Agra, Leiro, Leiro
A Agra é un lugar da parroquia de Leiro no concello ourensán de Leiro na comarca do Ribeiro. Estaba deshabitado no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE.
Toponimia
O topónimo provén do latín, e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.
Célula ECL
miniatura|dereita|Esquema da secreción e regulación das células ECL. As células ECL ou células similares ás enterocromafíns (do inglés enterochromaffin-like, ECL) son un tipo de células endócrinas que se encontran nas glándulas gástricas da mucosa do estómago baixo o seu epitelio, xeralmente situadas preto das células parietais gástricas.
O nome destas células deriva da súa localización no sistema entérico e do seu modo de tinguidura nas preparacións histolóxicas, similar ao das células cromafíns da medula adrenal, que se caracteriza pola afinidade co cromo e o nitrato de prata.
Funcións e regulación
miniatura|esquerda|[[Histamina]] As células ECL son as células endócrinas predominantes nas glándulas fúndicas do estómago e sintetizan e segregan histamina, que se almacena en gránulos e vesículas secretoras. As vesículas segréganse por exocitose, na cal están implicadas certas proteínas que promoven ou participan na fusión entre a membrana das vesículas e a membrana plasmática. Os gránulos captan histamina polo transportador vesicular VMAT-2 do citosol durante o transporte das vesículas desde o aparato de Golgi ás partes máis periféricas da célula, e como resultado convértense en vesículas secretoras, que se fusionarán coa membrana liberando a histamina cando a célula sexa estimulada pola gastrina.
Estas células son estimuladas polas hormonas gastrina e o péptido activador da adenil ciclase pituitario. As células G son estimuladas polo nervio vago por medio do neurotransmisor péptido liberador de gastrina; isto causa que as células G segreguen a gastrina, a cal á súa vez estimula as células ECL para que liberen histamina. Este circuíto non está activado por acetilcolina, o cal ten especial importancia porque a administración de atropina non bloquea a estimulación vagal das células G, xa que a acetilcolina non é o neurotransmisor para estas células.
A gastrina transfírese por vía sanguínea desde as células G do epitelio gástrico ás células ECL. A histamina e a gastrina actúan sinérxicamente como os estimuladores máis importantes da secreción de ácido clorhídrico polas células parietais e como estimuladores da secreción de pepsinóxeno polas células principais gástricas. O inhibidor máis importante das células ECL é a somatostatina producida polas células D.