cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Resistencia
Resistencias de película grosa
As resistecnias de película delgada fanse por polvorización catódica (un método de deposición no baleiro) do material que cre a resistencia sobre un substrato illante. A película é gravada dunha maneira similar ao antigo proceso para facer placas de circuíto impreso, é dicir, a superficie cóbrese cun material fotosensible, cóbrese cunha película co patrón e é irradiado con luz ultravioleta, e despois a fotografía xerada permitirá eliminar o material que non interesa. Os materiais utilizados son de cerámica metálica (cermet) como o nitruro de tántalo (TAN), o dióxido de rutenio (Ru2), o óxido de chumbo (PbO), o níquel-cromo (NiCr), ou pirocloros como o Bi2Ru2O7 ou o Bi2Ir2O7.
O groso da película pode ser controlado con precisión pero aínda así, despois da fabricación o valor da resistencia de película delgada ou grosa non é moi preciso, por iso, para conseguir un valor exacto, adoitan ser recortados cun láser abrasivo. As resistencias de película delgada adoitan especificar tolerancias de 0,1, 0,2, 0,5 ou 1%, e presentar coeficientes de temperatura de 5 a 25 ppm/K.
Nas resistencias de película grosa utilízanse os mesmos tipos de cerámica condutora que os indicados máis arriba, pero mestúrase cun sinterizador (po) de vidro e algún tipo de líquido de forma que o composto poida ser serigrafiado. Este composto de vidro e cerámica condutiva (cermet) fúndese nun forno a uns 850 °C. Os primeiros que se fabricaron tiñan tolerancias do 5%, pero melloraron e nas últimas décadas a tolerancia estándar é do 2% ou do 1%. Os coeficientes de temperatura das resistencias de película grosa son altos, tipicamente ±200 ou ±250 ppm/K; un cambio de temperatura de 40 kelvin pode cambiar a resistencia nun 1%.
As resistencias de película delgada son xeralmente moito máis caras que os de película grosa, por exemplo, as de película delgada de tipo SMD con tolerancias de 0,5%, e un coeficiente de temperatura de 25 ppm/K son aproximadamente dúas veces máis caras que as de película grosa cunha tolerancia do 1% e un coeficiente de temperatura de 250 ppm/K.
Resistencias de película metálica
Hoxe en día este tipo de resistencias son habituais, normalmente están recubertas de níquel-cromo (NiCr) ou outros materiais de cerámica metálica (cermet) como os mencionados no apartado anterior. A diferenza das resistencias de película delgada, o material pode ser aplicado con técnicas diferentes da polvorización catódica (aínda que esta tamén é unha das posible técnicas). Ademais o valor da resistencia determínase, de maneira similar ás resistencias de película de carbono, mediante o corte dunha hélice na película de material que produce a resistencia. O resultado é unha tolerancia razoable (0,5, 1 ou 2%) e un coeficiente de temperatura (habitualmente) de 25 ou 50 ppm/K (partes por millón por kelvin).
Resistencias bobinadas
As resistencias bobinadas fanse habitualmente enrolando un fío metálico, usualmente nicromo, ao redor dun núcleo de cerámica, plástico ou fibra de vidro. Nos extremos do fío sóldanse dúas tapas, ou aneis, tocando o núcleo. O conxunto protéxese cunha capa de pintura, un plástico ou un esmalte endurecido ao forno a alta temperatura. Adoitan ter un diámetro entre 0,6 e 0,8 mm. Para as resistencias de máis potencia utilízase unha carcasa exterior de cerámica ou aluminio co obxectivo de disipar a calor producida, as máis grandes poden chegar a 1000 watts.
Resistencias axustables e variables
Cando se fala de resistencias variables referímonos a un tipo de dispositivo que foi deseñado para ser axustado en calquera momento, e máis especificamente fálase de potenciómetros e reóstatos. Unha resistencia variable pode ter un ou máis puntos fixos de forma que a resistencia pode cambiarse movendo os cables de conexión a diferentes terminais. Noutros casos pode haber un contacto que escorrega e que permite unha variación continua da resistencia. Ademais destes dispositivos que utilizan un sistema manual e mecánico de axuste, tamén hai un outro tipo, son aqueles que varían a súa resistencia co cambio doutro parámetro como a temperatura ou a cantidade de luz que incide sobre eles.
Un elemento frecuente aos dispositivos electrónicos (receptores de radio, amplificadores de música, televisores, etc.) é unha resistencia de tres terminais axustable continuamente pola rotación dun eixo, a variación pode ser lineal ou logarítmica. Cando se conectan o tres terminais reciben o nome de potenciómetros, posto que actúan como un divisor de tensión axustable continuamente. Un exemplo común é un control de volume para un receptor de radio analóxico.
Identificación das resistencias
Dada a súa medida, os fabricantes indican o valor nominal das resistencias cun código de cores, pero no caso das que se utilizan en montaxe superficial prescíndese das cores e márcanse os valores numericamente. A resistencia eléctrica tamén se pode medir cun ohmetro ou cun multímetro.
Identificación por bandas de cor
O método de identificación por cores máis utilizado segue un código de catro bandas de cor pintadas ao redor da resistencia. As dúas primeiras bandas corresponden aos dous primeiros díxitos do valor da resistencia; a terceira banda é un multiplicador; e a cuarta corresponde á tolerancia (na práctica as resistencias que están á venda non son perfectas e presentan unha variación respecto do valor nominal que traen indicado). Cada cor corresponde a un determinado número, segundo se mostra na táboa de debaixo.
miniatura|dereita|Resistencia de 65 [[Ohm|Ω e tolerancia ±2%.]]
Por exemplo verde-azul-amarelo-vermello sería 56 * 104 ohms = 56 * 10000 ohms = 560 kohms ±2%.
Valores nominais comercializados
miniatura|Valores da serie E12.
A pesar de que poden ir desde poucos miliohms ata o xigaohm, a industria non fabrica calquera valor de resistencia, no mercado só hai uns determinados valores de resistencia que foron normalizados seguindo unha serie de Renard. A norma internacional IEC 60063, publicada pola Comisión Electrotécnica Internacional, define os valores estándar para as resistencias e os condensadores. Os valores foron agrupados en series que se denominan E6, E12, E24, E96 e E192, cada serie cunha tolerancia típica. O nome informa do número de elementos que compoñen a serie entre 10 e 100 ou entre 100 e 1000; así a serie E12 contén 12 valores diferentes entre 10 e 100 mentres que a serie E24 está formada por 24 valores entre 10 e 100. As series en combinación coa tolerancia típica de cada unha permiten cubrir tódolos valores posibles.
O número de valores van aumentando coa precisión requirida. Por exemplo, para a serie E6 (con resistencias cunha tolerancia do 20%) permítense seis valores: 10, 15, 22, 33, 47 e 68. Isto significa que os valores desta serie poden ser múltiplos de 10. Por exemplo, algúns valores utilizables poden ser 0,47 Ω, 4,7 Ω, 47 Ω, 470 Ω, 4,7 kΩ, 47 kΩ, 470 kΩ e así sucesivamente.
Dependendo da tolerancia permitida, a norma IEC 60063 define os seguintes valores:
Codificación das resistencias para montaxe superficial (SMT)
miniatura|A imaxe mostra catro resistencias nunha montaxe superficial, hai dúas de cero ohmios que se utilizan coma pontes para que sexan engadidas polas mesmas máquinas que poñen o resto de resistencias. Ás resistencias, cando se atopan en circuítos con tecnoloxía de montaxe de superficie, imprímenselles valores numéricos nun código similar ao usado nas resistencias axiais.
As resistencias de tolerancia estándar nestes tipos de montaxes (Standard-tolerance Surface Mount Technology (SMT)) son marcados cun código de tres díxitos, no cal os primeiros dous díxitos representan os primeiros dous díxitos significativos e o terceiro díxito representa unha potencia de dez (o número de ceros).
Por exemplo: "334" 33 × 10,000 ohmios = 330 kiloohmios "222" 22 × 100 ohmios = 2.2 kiloohmios "473" 47 × 1,000 ohmios = 47 kiloohmios "105" 10 × 100,000 ohmios = 1 megaohmios
Por exemplo: "100" = 10 × 1 ohmios = 10 ohmios "220" = 22 × 1 ohmios = 22 ohmios
Algunhas veces estes valores márcanse como "10" ou "22" para previr erros.
As resistencias menores de 10 ohmios teñen un 'R' para indicar a posición do punto decimal.
Por exemplo: "4R7" = 4.7 ohmios "0R22" = 0.22 ohmios "0R01" = 0.01 ohmios
As resistencias de precisión son marcados con códigos de catro díxitos, nos cales os primeiros tres díxitos son os números significativos e o cuarto é a potencia de dez.
Por exemplo: "1001" = 100 × 10 ohmios = 1 kiloohmio "4992" = 499 × 100 ohmios = 49.9 kiloohmios "1000" = 100 × 1 ohmios = 100 ohmios
Os valores "000" e "0000" aparecen nalgunhas ocasións nas ligazóns de montaxes de superficie, debido a que teñen (unha resistencia aproximada a cero).
Puig de Massanella
O Puig de Massanella é a segunda cima máis elevada de Mallorca, cunha altura de 1364 m sobre o nivel do mar.
Situación
O Puig de Massanella está situado no concello de Escorca. Forma parte da serra de Son Torrella –coma o Puig Major, o cume máis alto da illa–, que a súa vez é un macizo da serra de Tramuntana, un cordal montañoso que percorre o norte de Mallorca ao longo de 90 km.
20 de febreiro
O 20 de febreiro é o 51º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 314 días para finalizar o ano, 315 nos anos bisestos.
Nacementos
miniatura|100px|Robert Altman.
Mortes
miniatura|150px|José Ramón Rodil.
Notas
Os 366 días do ano
Unión Nacional Africana de Kenya
A Unión Nacional Africana de Kenya (Kenya African National Union), coa sigla KANU, é un partido político de Kenya.
O partido naceu en 1960 coa fusión da Unión Africana de Kenya (KAU), do Movemento Independente de Kenya e do Partido do Congreso do Pobo. O seu primeiro líder foi Jomo Kenyatta, que fora presidente da KAU dende 1943, e que se tornou o primeiro Presidente de Kenya.
Foi o partido maioritario do estado dende a súa independencia en 1963 e, no 1982, a Asemblea Nacional emendou a Constitución e crearía un país monopartidario. En 1991 a Asemblea revogou a emenda, mais nas eleccións de 1992 e 1997, o presidente Daniel arap Moi (sucesor de Jomo Kenyatta na KANU) mantivo a posición presidencial e de maioría no Parlamento.
No 2002, a KANU e o seu candidato presidencial, Uhuru Kenyatta, o fillo do primeiro presidente de Kenya, perdían por unha ampla marxe contra Mwai Kibaki, apoiado pola coalición NARC, rematando así case corenta anos de supremacía. Logo destas eleccións o partido divídese en dúas faccións, unha delas lideradas por Uhuru Kenyatta, uniuse ao Partido Liberal Democrático de Kenya (PLD), para formar o ODM-Kenya (sigla de Movemento Democrático Laranxa), mentres que o propio KANU ficaba numericamente enfraquecida. No 2007, a KANU entrou no Partido de Unidade Nacional, unha coalición que apoiou a Mwai Kibaki.
Véxase tamén
Política de Kenya
O Vilar, Vilar, Cospeito
O Vilar é un lugar da parroquia de Vilar no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
Río Alagón
260px|miniatura|O río Alagón en [[Sotoserrano (Salamanca).]] O Alagón é un río do oeste da Península Ibérica, afluente do Texo, no cal verte as súas augas logo dun percorrido de 209 km que o tornan o seu máis longo tributario, aínda que non o de maior caudal.
Nome
O seu nome é claramente prelatino, pero non hai total acordo sobre a que substrato pertence. Johannes Hubschmid acólleo a unha raíz hidronímica *alaba, idea que non é compartida por outros autores, que opinan que pode derivar da raíz indoeuropea *al(a)- tamén hidronímica, como galo-celta *alaua, letón aluôts "fonte".
Curso
O Alagón nace por encima de Frades de la Sierra na zona nordeste da Serra da Peña de Francia, na provincia de Salamanca, na Comunidade de Castela e León, a uns 1.030 msnm. Dirixe o seu curso nun sentido xeral NE-SO, escavando o seu val na fractura formada entre a citada serra da Peña de Francia, que a bordea pola beira dereita, e a serra de Béjar, que a bordea pola marxe esquerda. Atravesa logo a comarca das Batuecas, antes de penetrar en terras estremeñas, polo centro-norte da provincia de Cáceres, onde segue encaixado en boa parte do percorrido, até que comeza a abrirse en veigas máis espazadas na altura da cidade de Coria. No seu tramo final corta unha profunda garganta, coñecida como Canchos de Ramiro, para finalmente render as súas augas no Texo na altura de Alcántara.
Conca
A bacía do Alagón ocupa unha área total de 4.405,7 km². O seu caudal medio absoluto, medido na estación de medición de Galisteo, que só cobre algo máis da metade da conca, é de 667 Hm3 anuais. As precipitacións na área varían, sendo na zona das serras do seu curso alto de 1.400 mm anuais como media; porén no curso medio, no encoro de Valdeobispo, rexístranse 947 mm de media anual. De feito o río pasa por tramos de dominio atlántico de influencia mediterránea a tramos de mediterráneo subhúmedo, o que converte o seu val nunha zona de transición bioxeográfica e é, ademais un corredor biolóxico entre os ecosistemas da meseta norte e a rexión estremeña.
Afluentes
O Alagón ten numerosos tributarios, moitos son de curto percorrido e sendo de maior desenvolvemento lonxitudinal os da marxe esquerda. Entre os principais cómpre indicar:
Localidades que atravesa
Entre as localidades que baña o Alagón cómpre sinalar: San Esteban de la Sierra, Guijo de Granadilla, Coria, Garcibuey, Ceclavín, Montehermoso e Alcántara. De todas elas tan só Coria é unha cidade desde antigo.
Flora e fauna
Os dominios climáticos atravesados polo Alagón fan del, como se indicou arriba, un auténtico corredor climático, con especies vexetais propias dos dominios atlánticos (carballos, castiñeiros, bidueiros, freixos) e outras mediterráneas (aciñeiras e sobreiras, érbedos, estebas). Entre a fauna hai que destacar o lince entre os mamíferos, e a cegoña negra (Ciconia nigra), o voitre leonado (Gyps fulvus) ou os cormoráns entre as aves. A parte norte da cunca está protexida pola súa inclusión no Parque Natural de Las Batuecas e Serra de Francia, que ademais ten sido aínda declarada Reserva da Biosfera. No curso medio ten a declaración de ZEPA.
Explotación
As augas do Alagón estiveron comprendidas nos primeiros planos hidrolóxicos peninsulares elaborados en 1902 para captación de augas de regos. As transformacións posteriores conduciron á construción de tres encoros no propio río: Gabriel y Galán (1948) con capacidade para 924 hm³ e 120 Mw; Valdeobispo (1956) con capacidade para 53 hm³, e con aproveitamento mixto, hidroeléctrico e regadío; e o encoro de Guijo de Granadilla (1982) con 13 hm³ de capacidade e só de produción hidroeléctrica. No seu afluente, o río Árrago, está instalado o encoro de Borbollón, de uso dobre, xeración de electricidade e regadío.
Planos de transvasamento
Nos anos últimos pensouse en realizar un transvasamento de augas desde o río Alagón a La Alberca (Provincia de Salamanca), paralizado en 2008 tras as protestas efectuadas por salmantinos e cacereños.
San Simón de Guerrero
San Simón de Guerrero é un concello do suroeste do Estado de México, en México. Limita coas municipalidades mexicanas de Temascaltepec, Tejupilco e con Texcaltitlán. A súa área é de 129,23 km², e a súa poboación era de 6.272 habitantes no ano 2010. A cabeceira municipal é San Simón de Guerrero.
Audrey Hepburn
Audrey Hepburn, nada como Audrey Kathleen Ruston o 4 de maio de 1929 en Ixelles e finada o 20 de xaneiro de 1993 en Tolochenaz (Vaud), foi unha actriz británico-belga que realizou a meirande parte da súa carreira artística nos Estados Unidos. Tamén foi moi activa como embaixadora de UNICEF.
É considerada pola American Film Institute como a terceira mellor estrela feminina de tódolos tempos.
Nada en Ixelles, un distrito de Bruxelas, Hepburn pasou a súa infancia entre Bélxica, Inglaterra e os Países Baixos, incluíndo a Arnhem que estivo ocupada polos alemáns durante a segunda guerra mundial. En Ámsterdam, estudou ballet con Sonia Gaskell antes de trasladarse a Londres en 1948 para seguir os seus estudos de ballet con Marie Rambert e traballar como corista nas producións musicais de West End.
Logo de aparecer en varias películas británicas e protagonizar a obra de Broadway de 1951, Gigi, Hepburn interpretou o papel principal de Vacacións en Roma (1953), o cal valeulle un Óscar á mellor actriz. Máis tarde actuando en películas de éxito como Sabrina (1954), Historia dunha monxa (1959), Breakfast at Tiffany's (1961), Charada (1963), My Fair Lady (1964) e Wait Until Dark (1967), Hepburn recibiu nomeacións aos premios Oscar, Globo de Ouro e BAFTA e devindicou un premio Tony pola súa actuación teatral na obra de Broadway de 1954, Ondina. Hepburn segue sendo unha das poucas persoas que gañaron un Óscar, un Emmy, un Grammy e un Tony. Hepburn foi a primeira actriz en gañar un Oscar, un Globo de Ouro e un premio BAFTA por unha soa actuación: Vacacións en Roma en 1954.
Apareceu en menos películas a medida que a súa vida seguiu, dedicando gran parte da súa vida posterior a Unicef. Malia contribuír coa organización desde 1954, traballou nalgunhas das comunidades máis profundamente desfavorecidas de África, América do Sur e Asia entre 1988 e 1992. Foi galardonada coa Medalla Presidencial da Liberdade en recoñecemento ao seu labor como Embaixadora de boa vontade de Unicef a finais de 1992. Un mes máis tarde, Hepburn morreu de cancro apendicular na súa casa en Suíza a principios de 1993 á idade de 63 anos.
Infancia e mocidade
Nada como Audrey Kathleen Ruston en Ixelles/Elsene, un municipio de Bruxelas, Bélxica. Era a única filla do inglés Joseph Victor Anthony Ruston e da súa segunda esposa, a baronesa Ella Van Heemstra, unha aristócrata holandesa que era filla do ex gobernador da Güiana Holandesa (Suriname), o barón Aarnoud van Heemstra. O pai da futura actriz engadiu máis adiante o apelido da súa avóa materna, Catherina, á familia; e o seu apelido converteuse en Hepburn-Ruston. Tiña dous irmáns de nai, froito dun primeiro matrimonio da súa nai co jonkheer (Señor) Hendrik Gustaaf Adolf Quarles van Ufford: jonkheer Arnoud Roberto Alexander ”Alex” Quarles van Ufford e jonkheer Ian Edgar Bruce Quarles van Ufford. Ella van Heemstra era descendente do rei Eduardo III de Inglaterra e do consorte escocés James Hepburn, cuarto Conde de Bothwell, de quen Katharine Hepburn tamén se considera descendente.
O pai de Hepburn traballou cunha compañía de seguros en Gran Bretaña, o cal significou que a familia tivo a oportunidade de viaxar a miúdo entre Bruxelas, Inglaterra e os Países Baixos. Entre 1935 e 1938 Hepburn estudou nunha academia privada e feminina en Kent, Inglaterra.
En 1935 os seus pais divorciáronse, e o seu pai, simpatizante nazi, abandonou á familia. Ambos os pais eran membros da unión británica de fascistas a mediados dos anos trinta, segundo Unity Mitford, amiga de Ella van Heemstra e seguidora de Adolf Hitler. Audrey chamou máis adiante a este feito «o momento máis traumático da súa vida». Non sería ata moito máis adiante cando conseguiu localizar ao seu pai en Dublín a través da Cruz Vermella. Desde entón permaneceu en contacto con el e apoiouno financeiramente ata a súa morte.
En 1939 trasladouse coa súa nai e os seus dous irmáns de nai á casa do seu avó en Arnhem, Países Baixos. Pensaban que Holanda era un lugar seguro para evitar ao exército nazi. Hepburn acudiu ao conservatorio de Arnhem entre 1939 e 1945, onde estudou piano e ballet clásico, os cales compaxinaba cos seus estudos escolares.
Vida durante a segunda guerra mundial
Durante a súa mocidade Audrey sufriu a segunda guerra mundial, primeiro en Bélxica e logo en Holanda, de onde era orixinaria a súa nai. Para evitar que as súas orixes inglesas a delatasen, a nai de Audrey chamábaa Edda Van Heemstra, como ela, e obrigouna a falar holandés. Audrey falaba perfectamente inglés, francés, holandés e italiano, defendíase co alemán e tamén un pouco en castelán. Estudou para ser bailarina, pero a guerra fixo estragos na súa constitución, así que, pese a seguir estudando e practicando, Audrey viuse na disxuntiva de elixir unha nova profesión, que foi a de actriz.
En 1944 Hepburn xa era unha boa bailarina e, durante esta época, bailaba secretamente. O diñeiro que recaudaba doábao á resistencia holandesa. Sobre esta época dixo máis adiante: «O mellor público que terei; non facía nin un só son ao terminar a miña actuación».
Co desembarco das tropas aliadas en Normandía o día D (6 de xuño), as cousas en Holanda empeoraron drasticamente. Durante o inverno de 1944 os alemáns confiscaron os alimentos e combustibles da poboación holandesa. Sen comida nin calor nos fogares, a xente morría de fame e frío nas rúas. Hepburn e moitos outros facían fariña a partir de tulipáns cos que podían cociñar galletas e tortas. A cidade holandesa de Arnhem foi devastada durante o bombardeo aliado, como parte da errada operación Market Garden. O seu tío e un primo da súa nai foron fusilados como membros da resistencia, o seu irmán Ian foi capturado e estivo nun campo de traballo. As carencias alimenticias fixéronse patentes e Audrey sufriu anemia e problemas respiratorios. En 1991 Audrey dixo: «Teño recordos. Recordo estar na estación de tren vendo como se levaban aos xudeus, e recordo en particular a un neno cos seus pais, moi pálido, moi louro, usando un abrigo que lle quedaba moi grande, entrando no tren. Eu era unha nena observando a un neno».
Audrey tamén notou as semellanzas entre ela e Anne Frank. «Tiña exactamente a mesma idade que Anne Frank. Ambas tiñamos dez anos cando empezou a guerra e quince cando acabou. Un amigo deume o libro de Anne en holandés en 1947. Lino e destruino. O libro ten ese efecto sobre moitos lectores, pero eu non o vía así, non só como páxinas impresas; era a miña vida. Non sabía o que ía ler. Non volvín a ser a mesma, afectoume profundamente».
«Vimos fusilamentos. Vimos a homes novos poñerse contra a parede e ser tiroteados. Pechaban a rúa e despois volvíana a abrir e podías pasar por ese mesmo lugar. Teño marcado un lugar no diario, no cal Anne (Frank) di que fusilaron a cinco reféns. Ese foi o día en que fusilaron ao meu tío. Nas palabras desa nena eu lía o que aínda sentía no meu interior. Esa nena que vivira entre catro paredes fixera unha reportaxe completa de todo o que vivira e sentido».
Pero eses terribles anos non eran totalmente malos, e Audrey podía vivir algo a súa nenez. Seguindo cos paralelismos coa vida de Anne Frank, di: «O espírito de supervivencia é moi forte nas palabras de Anne Frank. Nun momento di "estou deprimida" e ao seguinte fálache de que quere montar en bicicleta. Ela é a mostra dunha infancia en terribles circunstancias».
Un xeito coa cal Audrey Hepburn pasaba o tempo era debuxando. Algúns dos seus debuxos poden verse hoxe en día.
O país foi liberado polas forzas aliadas e a Administración das Nacións Unidas para o Auxilio e a Rehabilitación interveu no mesmo. Hepburn dixo nunha entrevista que se comeu un paquete enteiro de leite condensada e que se puxo enferma polo exceso de azucre. Estas experiencias contribuíron a que Audrey estivese sempre á beira de UNICEF durante o resto da súa vida.
Formación como bailarina
En 1945, ao finalizar a guerra, Audrey abandonou o conservatorio de Arnhem e mudouse a Ámsterdam onde tomou clases de ballet con Sonia Gaskell. En 1948 foise a Londres e seguiu estudando ballet, esta vez de man da recoñecida Marie Rambert, profesora de Vatslav Nizhinskii, un dos maiores bailaríns da historia da danza. De cando en vez Hepburn preguntáballe a Rambert sobre o seu futuro, ao que ela respondíalle que podería seguir alí e ter unha gran carreira, pero o feito de que fose relativamente alta (1,67 m), sumado á súa delgadez por mor da malnutrición durante a ocupación alemá non lle permitiría ter un bo futuro como primeira bailarina. Pero Audrey quería sobresaír, así que confiou na súa mentora e intentou a actuación. Ademais, a situación económica da familia Hepburn non lle permitiría continuar cos seus estudos, e Audrey, necesitada de diñeiro, reformulouse o empezar a actuar, xa que esta profesión estaba mellor paga que a de bailarina. Rambert dixo despois sobre Audrey: «Era unha estudante marabillosa; se seguise, podería converterse nunha bailarina excepcional». A fame da guerra sumouse a disciplina da danza, que a volveu case anoréxica: nas súas Memorias José Luis de Vilallonga afirma que os seus xantares non pasaban dun á de polo e unha folla de leituga.
Primeiros anos de actriz
A súa carreira como actriz comezaría co filme educativo Holandés en sete leccións. Despois actuou en producións musicais como High Button Shoes e Sauce Piquante. O seu primeiro papel nunha película foi no filme inglés One Wild Oat no cal actuaba como recepcionista dun hotel. Tamén actuou en papeis máis pequenos como Young Wives' Talle, Laughter in Paradise, The Lavender Hill Mob, e  Monte Carlo Baby. Durante o rodaxe de Monte Carlo Baby foi elixida para protagonizar o musical de Broadway Gigi, estreado o 24 de novembro de 1951. A reportera Sidonie-Gabrielle Colette dixo sobre Audrey: «¡Voilà!, ¡esta é a nosa Gigi!». Audrey gañou o Theatre World Award polo seu debut. Seguiu actuando neste musical durante os seis exitosos meses seguintes.
O seu primeiro papel de importancia foi no filme Secret People, no cal realizaba o papel dunha bailarina prodixio. Naturalmente, Audrey fixo todas as escenas de baile. Pero o papel que a catapultou á fama, ademais de ser o seu primeiro papel en Hollywood, foi, xunto a Gregory Peck, en Vacacións en Roma, de William Wyler.
Vacacións en Roma
miniatura|esquerda|Hepburn en [[Vacacións en Roma, 1953.]] Nun primeiro momento os produtores querían a Elizabeth Taylor para o papel protagonista, pero o director William Wyler quedou impresionado pola proba de cámara de Audrey, na cal deixouse a cámara queda e empezáronselle a realizar unha serie de preguntas a Audrey, que non sabía que a cámara estaba gravando. As súas respostas e sinceridade demostraron o seu enorme talento e Wyler non dubidou en contratala. Wyler dixo: «''Ten todas as cousas que buscou: encanto, inocencia e talento. Ademais é moi divertida. É absolutamente encantadora. Non dubidamos en dicir que é a nosa moza''». O seu compañeiro de repartición, Gregory Peck, xa era unha estrela consagrada e no póster da película o seu nome tiña máis importancia que o «presentando a Audrey Hepburn». Cando acabou o rodaxe, Peck chamou ao seu axente e fixo que lle desen a mesma importancia aos dous nomes. Peck predixo que ela gañaría o Óscar. Ambos, Hepburn e Peck, conectaron durante o rodaxe, ata houbo rumores de que tiveron unha relación amorosa, rumores desmentidos por ambos. Con todo, Audrey engadiu: «''En realidade, sentes algo de amor pola túa parella na película. Se vas interpretar un romance, tes que sentilo. Non o podes facer doutro xeito. Pero non o leves máis aló do plató''». Debido ao grande éxito de Vacacións en Roma, Audrey foi portada da revista Time o 7 de setembro de 1953.
A súa interpretación recibiu as alabanzas dos críticos. «''Aínda que non é precisamente unha recentemente chegada ao mundo da interpretación, Audrey Hepburn, a actriz británica que se mete na pel da princesa Anne, está espléndida, bellísima, alternando as súas escenas da realeza e as máis infantís durante a súa procura de praceres básicos e do amor. Aínda que sorrí ao final da película, ela segue sendo unha persoa lamentablemente soa que fai fronte a un futuro difícil''». Audrey referiuse no futuro a Vacacións en Roma como a súa película máis querida, xa que foi a que a fixo unha estrela.
Logo dos catro meses de rodaxe de Vacacións en Roma viaxou a Nova York para seguir coas funcións de Gigi. Antes de incorporarse ao rodaxe de Vacacións en Roma, Audrey estivo actuando co musical nos Ánxeles e San Francisco. Isto foi posible xa que tiña un contrato coa Paramount que lle permitía ter doce meses entre película e película para dedicarse ao teatro.
Durante os anos seguintes, Audrey converteríase nunha das actrices máis recoñecidas pola súa inigualable beleza natural, icona da sinxeleza na elegancia feminina e transparencia de personalidade. Foi considerada entre as máis queridas e populares da meca do cine e gozou da amizade de case todos os seus compañeiros de rodaxe.
Durante estes anos protagonizou Dous na estrada, How to Steal a Million (Como roubar un millón), Funny Face, My Fair Lady (1964), o famoso musical multioscarizado, e o que se considera o papel da súa carreira, a Holly Golightly de Breakfast at Tiffany's (1961). Pero para Audrey o seu mellor papel foi, sen dúbida, o da irmá Lucas en Historia dunha monxa. Ese papel, o coñecer ao seu protagonista real, as similitudes -ambas eran belgas e sufriran a guerra- fixo que Audrey recapacitara moito e se entregase máis aos seus labores humanitarios. É, sen dúbida, unha das mellores películas de Audrey e do cine, pero moitas persoas só ven a Audrey como un icona de moda pola súa actuación como Holly en Breakfast at Tiffany's.
Audrey co seu glamour e a súa beleza, demostrounos en Vacacións en Roma que tamén valía como actriz e co seu "I wanna say thank you to..." recibiu o Premio Oscar á mellor actriz, o único que recibiría en toda a súa carreira.
Estrela de Hollywood
miniatura|esquerda|250px|Hepburn en [[Sabrina (filme de 1954)|Sabrina, 1954.]] Logo de Vacacións en Roma, traballou con Humphrey Bogart e William Holden na comedia romántica de Billy Wilder, Sabrina. Audrey foi enviada ao deseñador Hubert de Givenchy para que decidise o seu vestiario na película. Cando lle dixeron a Givenchy que «Miss Hepburn» viña velo, pensou en Katharine Hepburn, non en Audrey. Nun primeiro momento, rexeitou vestila, pero ao final rectificou. Audrey e Givenchy mantiveron unha forte amizade durante o resto das súas vidas. Durante a filmación de Sabrina, Audrey e William Holden mantiveron unha relación amorosa. O seu papel de Sabrina valeulle un nomeamento ao Oscar, premio que finalmente foi parar a mans de Grace Kelly.
Sendo xa unha das actrices con maior recadación de Hollywood, Audrey contaba con compañeiros de repartición do talle de Humphrey Bogart (Sabrina), Fred Astaire (Funny Face), Maurice Chevalier e Gary Cooper (Love in the afternoon), William Holden (Paris - When it sizzles), George Peppard (Breakfast at Tiffany's), Cary Grant (Charada), Rex Harrison (My Fair Lady), Peter O'Toole (How to Steal a Million) e Sean Connery (Robin and Marian). Moitos destes actores convertéronse en persoas moi próximas á actriz. Rex Harrison chamouna a súa «principal dama» -Audrey fíxose moi amiga da bailarina británica Kay Kendall, que era a muller de Rex-; Cary Grant amaba o sentido do humor de Audrey. «Todo o que pido por Nadal é outra película xunto a Audrey Hepburn» dixo unha vez; e Gregory Peck converteuse nun dos seus amigos máis íntimos. Logo da morte da actriz, Peck foi á cámara e recitou o seu poema favorito, Unending Love de Rabindranath Tagore. Algúns creen que Audrey e Humphrey non mantiveron a súa amizade, pero iso é falso. Bogart fíxoo mellor con Audrey do que o faría calquera. Como ela despois diría: «Ás veces os tipos máis duros resultan ser os máis sensibles, como Bogey o é comigo».
En 1957 actuou en Funny Face, unha das súas películas favoritas debido a que conseguía bailar con Fred Astaire. A esta seguiuna Historia dunha monxa, un dos seus papeis máis dramáticos e atrevidos. Sobre este papel Films in Review dixo: «O seu papel calará a todos os que dixeron que é só un símbolo de muller sofisticada. A súa interpretación da irmá Luke é unha das mellores actuacións do cine». Audrey recibiu un nomeamento aos Óscar por este papel. Simone Signoret foi a agraciada co galardón neste ocasión.
Breakfast at Tiffany's
miniatura|260px|Audrey Hepburn como Holly Golightly. A súa interpretación de Holly Golightly en Breakfast at Tiffany's (1961) converteuna nunha icona do cine americano. Ela definiu o seu papel como «o máis jazz da miña carreira». Cando foi interrogada sobre o seu novo papel dixo: «Son introvertida. Actuar para ser unha moza extrovertida é a cousa máis difícil que fixen na miña vida». O elegante vestiario que usou na película estaba deseñado por Givenchy. Ademais, púxose mechas louras no pelo, look que tamén conservou fóra da pantalla. Este papel, sen dúbida o máis popular da súa carreira, estaba orixinariamente pensado para Marilyn Monroe. Truman Capote, o autor da novela en que se basea a película, ademais de guionista, era un grande amigo da polémica actriz. Cando Marylin rexeitou o papel debido a que quería deixar de interpretar a «mozas inxenuas» e este chegoulle a Audrey, o personaxe de Holly sufriu varios cambios; entre eles, o personaxe deixaba de ser bisexual para ser heterosexual. Ademais, o seu traballo de prostituta de luxo queda moito máis difuso e en ningún momento faise a máis mínima referencia a este feito. A súa magnífica interpretación recibiría outro nomeamento aos Óscar, pero o premio foi parar á italiana Sophia Loren por Two Women.
Hepburn estabilizárase como unha das actrices máis populares de América. En 1963 cantoulle o «Feliz aniversario» ao presidente Kennedy como Marilyn Monroe fixera un ano antes. Malia todo iso, Audrey viviu unha vida moito máis reservada e humilde que a maioría das estrelas de Hollywood, como demostra o feito de que vivise en casas, non en mansións, e que cultivaba o seu propio horto, ademais da súa vocación por UNICEF e as súas múltiples viaxes a África.
My Fair Lady
miniatura|260px|Con [[Cary Grant en Charada (1963).]] miniatura|260px|Con [[Walter Matthau en Charada.]] Con Shirley MacLaine protagonizó en 1961 A calumnia, dirixido por William Wyler, un dos seus traballos máis complicados e polémicos ao tratar o tema do lesbianismo. William Wyler, para recibir a aprobación da Motion Picture Production Code, cortou gran parte do material no que se facía referencia implícita ou explícita á homosexualidade de Martha, o personaxe interpretado por McLaine, pois entón estaba prohibida calquera referencia á homosexualidade. Talvez debido á represión sexual da época, a película e a actuación de Hepburn pasaron practicamente inadvertidas tanto pola crítica como polo público.
En 1963 protagonizaría xunto a Cary Grant a divertida Charada, enxeñosa parodia das películas de suspense.
A este papel seguiuno o de My Fair Lady, de George Cukor, da que se dixo que era a película máis esperada desde Foise co vento. Elixiron a Audrey como protagonista por encima da por entón descoñecida Julie Andrews, quen protagonizara o papel no musical de Broadway. A decisión de non contar con Andrews tomouse antes de contratar a Hepburn, quen nun principio rexeitou o papel e pediu que llo desen a Julie Andrews, pero cando se decatou de que ía ir a mans de Elizabeth Taylor, quen tamén competía por ser a protagonista do filme, aceptouno. Os produtores estaban de acordo en que Hepburn era a opción perfecta. A polémica elección de Hepburn sobre Andrews tamén provocou a ira do actor Rex Harrison, quen actuara xunto a Andrews na obra musical orixinal. Harrison atopábase molesto coa decisión do papel de Eliza alegando: «Suponse que Eliza Doolittle sintese incómoda nos bailes europeos. A maldita Audrey xamais pasou a súa vida fóra dos bailes europeos». Harrison, nunha entrevista despois, arrepentiuse do devandito e cando lle preguntaron quen fora a súa mellor acompañante durante a súa carreira sen pensalo dixo: «Audrey Hepburn». Julie Andrews tiña que filmar Mary Poppins, que foi estreada o mesmo ano que My Fair Lady. Nun primeiro momento, decidiuse que Audrey Hepburn rodaría as escenas musicais da película, pero non as cantaría. Diso encargábase Marni Nixon, quen dobrou todas as súas cancións. Pero aínda así, Hepburn gravou as cancións. Na montaxe final da película optouse polas de Marni Nixon, que tamén están recollidas nos CDs, e non as de Hepburn, que están presentes en documentais e no material extra nos DVDs. Só varios números pertencen á actriz, como Just You Wait e I Could Have Danced All Night. Cando lle preguntaron polos cambios de voz dos números musicais da película, simplemente respondeu: «''You could tell, couldn't you? And there was Rex, recording all his songs as he acted... next time''» e non dixo máis. Deixando ao carón a dobraxe, a actuación de Audrey era excelente, «Audrey Hepburn está magnífica, ela é a "Eliza" que se recordará», dixo Gene Ringgold, crítico de cine.
A polémica sobre a repartición da película alcanzou o seu cénit na tempada dos Oscar de 1964-1965, cando Audrey non estaba nomeada polo seu papel de Eliza, pero si o estaba Julie Andrews por Mary Poppins. Os medios fixeron referencia á rivalidade entre as dúas actrices, cando ata elas mesmas negábana. O Óscar finalmente recaeu en Julie Andrews.
Audrey Hepburn é a actriz que presentou máis veces o premio Oscar á mellor película, catro en total; destacando a súa bonita presenza ao facelo.
Matrimonios, familia e últimos papeis
A partir de 1967, logo de quince anos de éxitos sobresaíntes no cine, comezou a participar en películas unicamente de forma ocasional. Hai que destacar o thriller Wait Until Dark (1967), onde encarnaba a unha muller cega acosada por criminais, e Robin and Marian (1976) con Sean Connery. O seu último papel interpretouno en 1988, na película Always, para sempre, de Steven Spielberg, onde daba vida a un anxo, pouco antes de ser nomeada embaixadora especial de UNICEF. Todos quixeron ver nese papel a evocación que se tiña dela en moitos ambientes.
A súa última aparición no cine produciuse en 1989, desde entón e ata a súa morte en 1993, Audrey colaborou activamente con UNICEF, converténdose en embaixadora de boa vontade. Audrey entrou na historia como unha das maiores estrelas de Hollywood.
Traballo para UNICEF
Unha das cousas que máis destacaron nos seus últimos anos foi a dedicación, por enriba da súa saúde, ás causas do SIDA ou a malnutrición dos nenos en todo o mundo. En 1992, tres meses antes da súa morte e xa desafiuzada, Audrey fixo a súa última viaxe a Somalia, un acto que sempre foi moi agradecido por UNICEF e que engrandecía aínda máis a súa xa sinxela e humana forma de entender a vida. A través desta organización, Hepburn dedicou o resto da súa vida a axudar aos nenos necesitados nos países máis pobres. En UNICEF aínda recordan a súa dedicación e entrega á causa, que databa dende o ano 1955 e que, pouco a pouco, foi gañando peso na súa vida. Cabe destacar a súa estatua na sede UNICEF de Nova York, inaugurada no ano 2000.
Defunción
Malia que nunca fixo ostentación de xoias e rexeitou ser imaxe da marca, a famosa xoiaría Tiffany, a que popularizara en Breakfast at Tiffany's, dedicoulle un escaparate coa frase «My Huckleberry friend», da canción “Moon River”.
Filmografía
miniatura|220px|Audrey Hepburn no cartel do filme [[Vacacións en Roma. (1953)]] miniatura|220px|Hepburn en [[Breakfast at Tiffany's. (1961)]] miniatura|220px|Reggie agochándose de Carson Dyle. ([[Charada (filme)|Charada 1963)]]
Liga Portuguesa de Basquetebol
Entre as temporadas 1965–66 e 1973–74 os campións de liga determinábanse nun torneo que enfrontaba aos campións do Campeonato Metropolitano, representando Portugal, e os campións das provincias da África Occidental Portuguesa (Angola) e da África Oriental (Mozambique), dun xeito semellante ao do Campeonato de Hóquei em Patins. Porén, o primeiro deses torneos non se chegou a disputar debido as protestas do Sporting de Lourenço Marques, equipo mozambicano.
Equipos
Un total de catorce equipos participan na temporada 2019–20 da LBP.
A Aldea, Xermar, Cospeito
A Aldea é un lugar da parroquia de Xermar no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 11 habitantes (4 homes e 7 mulleres).
France université numérique
France université numérique (/kɔrsˈɛrə/) é unha plataforma educativa na que se imparten cursos online gratuítos e abertos a todo o mundo, na que participan algunhas das máis prestixiosas universidades a nivel internacional.
Mariano Piñeiro Groba
Mariano Piñeiro Groba, nado en Cristiñade (Ponteareas) en 1873 e finado en Angoares en 1940, foi un sacerdote e escritor galego
Traxectoria
Ordenouse sacerdote en Tui, onde foi director, profesor e secretario de estudos do Seminario. Despois foi cura ecónomo do Porriño e de Cristiñade, e finalmente párroco de San Pedro de Angoares, onde estivo 33 anos ata a súa morte. Escribiu un estudo histórico sobre Ponteareas e unha serie de poemas que publicou en La Voz del Condado, La Integridad, El Tea e Galicia Social.
Puig Major
O Puig Major é unha montaña que con 1.445 metros de altura, constitúe a cima máis elevada da illa de Mallorca e das illas Baleares. O cume pertence ao concello de Escorca, mentres o macizo onde se asenta repártese entre os municipios de Fornalutx e Escorca.
O pico sur é denominado o Penyal del Migdia (Penedo do Mediodía).
Situación
O Puig Major sitúase na serra de Son Torrella, que forma parte dos macizos centrais da serra de Tramuntana, o cordal montañoso que percorre a parte occidental da illa de Mallorca. As súas coordenadas son 35º 48' 28" N e 2º 47' 37 " W.
Historia
Antigamente ,e aínda figura así en numerosos libros, era chamado Puig Major de Son Torrella, por contraposición ao Puig Major de Massanella, que posteriormente tamén foi renomeado simplemente como Puig de Massanella. Ambos os dous eran ditos Puig Major (literalmente Poio Maior) porque destacaban abondo a respecto das outras alturas da Serra de Tramuntana.
No ano 1932 comezou a prepararse o tendido dun teleférico que levase até o cume, mais o elevado custo do proxecto fixo que se descartase finalmente. Daquela idea, actualmente fica só unha pequena edificación que orixinou o topónimo Pla d'es Funicular (Chan do Funicular).
Xa no ano 1958, instaláronse uns radares militares norteamericanos xunto coa base correspondente, que se colocaron moi preto da leira de Son Torrella. Paralelamente á instalación do radar, que fornecería información sobre calquera tránsito aéreo no Mediterráneo occidental, e para asegurar o acceso cómodo as instalacións militares, construíuse unha estrada até a cima.
Os dous radares do cume estaban nunhas esferas visíbeis desde moitos lugares das illas, o que orixinou algunhas divertidas denominacións das mesmas. A súa cor tamén variou con o tempo, pois primeiramente foron brancas, logo de cores de camuflaxe. Nos últimos tempos conforman unha única esfera, que coroa a cima máis alta de Mallorca.
Accesos
A parte da estrada comentada, as rutas principais que levan ao cume son as seguintes:
Afonso III de Aragón
miniatura|Right|200px|Retrato de Afonso III miniatura|Right|200px|Estatua de Afonso III en [[Maó]]
Afonso III de Aragón, I de Valencia e II de Barcelona, chamado O Franco (Alfons el Franc) ou o Liberal, nado en Valencia en 1265 e finado en Barcelona en 1291. Foi o primeiro fillo de Pere el Gran e a súa muller Constança de Sicilia. Á morte do seu pai, en novembro de 1285, el sucedeu o trono da Coroa de Aragón así como do Reino de Valencia e dos condados catalás. O seu irmán, Jaume el Just herdou o reino de Sicilia.
Conquista das Illas Baleares
Por encargo do seu pai confiscou o reino de Mallorca a Xaime II de Mallorca, o seu tío, porque colaborara na cruzada contra a Coroa de Aragón, a invasión francesa de xuño-outubro de 1285, atacando entre 1285 e 1286 as illas de Eivissa e de Mallorca
Entre 1286 e 1287 conquistou ademais a illa de Menorca ao ra'îs Abû'Umar. Os gobernantes (reieciños) de Menorca eran vasalos do casal catalá dende tempos de Xaime I de Aragón mais este foi acusado de aliarse con Tunisia, e de retrucar cos anxevinos e franceses. A illa de Menorca quedou despoboada, e segundo conta Ramon Muntaner na súa crónica, foi repoboada "de bona gent de catalans" (de boa xente de cataláns).
Política castelá
Afonso o Franco fixo unha política anticastelá, derivada do progresivo achegamento de Sancho IV de Castela cara a posicións profrancesas na cuestión siciliana.
Así pois, Afonso negouse a ceder os infantes da casa de Cerda ao rei castelán, infantes que se refuxiaran na corte catalá. Participou en Jaca na proclamación de Afonso da Cerda como rei de Castela en setembro de 1288, feito que desencadeou unha guerra fronteiriza entre os dous reinos de abril-xullo de 1289, setembro de 1290 e febreiro de 1291.
Política africana
Continuou a mesma política que o seu pai nas cuestións norte-africanas, estabelecendo puntos de ligazón entre o continente africano e a península. En 1286 someteu a vasalaxe ao sultán Tlemcen e tentou, o mesmo co de Tunisia, do cal recibiu poucas concesións. Para acabar de someter estes sultáns do Magreb central ameazounos cunha alianza co sultán de Marrocos, que ambicionaba estas terras.
Política externa
Levou a realizar as expedicións navais de Roger de Llúria, Bernat de Sarrià e Berenguer de Vilaregut.
En febreiro de 1291 asina a paz con Francia e a Santa Sé, co tratado de Tarascó, entre Valois e Francia dun lado e Cataluña-Aragón da outra, pola cal a casa de Valois renunciaba aos reinos cataláns que lle cedera o Papa e o Rei Afonso recoñecíase feudatario do Papa e prometía ir á Cruzada. Así mesmo Afonso tiña que retirar a axuda ao seu irmán Xaime I de Sicilia, chamado O Xusto, coa condición testamentaria de que o reino de Sicilia tiña que pasar ao seu outro irmán Frederico de Aragón.
Política interna
A súa ambición mediterránea supuxo un desánimo da aristocracia aragonesa, que se sentiu deixada de banda, e que chegou a cuestionar os seus privilexios diante dunha monarquía triunfante. Así houbo diversos conflitos entre o rei e os aristócratas en diferentes períodos.
As Cortes de 1286, en xuño en Zaragoza e outubro en Huesca acabaron en accións militares e represalias. Así nas Cortes de Monzón de 1289 Afonso, coa axuda dos estamentos catalás e valencianos, acabou cun poder na Coroa de Aragón que permitía unha monarquía fortalecida, á vez que debilitaba os poderes nobiliarios.