cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eumetopias jubatus
Eumetopias jubatus é unha especie de león mariño que vive no norte do Pacífico. É unha especie "case ameazada", único membro do xénero Eumetopias, que é o otárido de maior tamaño, e a cuarta especie de pinnípede en tamaño despois das morsas e os elefantes mariños dos hemisferios norte e sur. Foi descrita en 1714 polo naturalista Georg Wilhelm Steller, polo que na literatura en moitos idiomas se lle chama león mariño de Steller. Esta especie recibiu moita atención nas últimas décadas debido ao seu importante declive por causas pouco coñecidas nunha ampla porción da súa área do norte de Alasca.
Descrición
miniatura|esquerda|Cranio de E. jubatus Os machos adultos son de cor máis clara que a maioría dos leóns mariños, variando desde o amarelo claro ao leonado e ocasionalmente avermellado. As crías pesan uns 23 kg, nacen case negras e permanecen así durante varios meses. As femias e os machos crecen rapidamente ata os cinco anos, despois dos cales o crecemento das femias faise considerablemente máis lento. As femias adultas miden de 2,3 a 2,9 m (a media é 2,5) e pesan de 240 a 350 kg (a media é 263 kg). Os machos seguen medrando ata que aparecen os seus caracteres sexuais secundarios cando teñen cinco anos. Son lixeiramente máis longos que as femias, crecendo ata os 2,82–3,25 m (como media 3 m). Os machos teñen peitos e pescozos moito máis anchos e unha estrutura xeral da parte anterior do corpo máis robusta. Os machos pesan entre 450 e 1120 kg (a media é 544 kg). Os machos tamén se distinguen das femias pola súa fronte máis alta e ancha, fociños máis planos e a grosa melena de pelos bastos do seu pescozo. Precisamente, o seu nome latino pode traducirse aproximadamente como "o de fronte ancha melenudo".
Distribución
A área de distribución desta especie abrangue desde as illas Kuriles no mar de Okhotsk en Rusia ata o golfo de Alasca no norte, e cara ao sur ata a illa Año Nuevo na costa central de California. Anteriormente reproducíase máis ao sur nas illas do Canal de California, pero non o fan alí desde a década de 1980. Os estudos baseados en análises xenéticas e padróns de migracións locais desta especie, serviron para dividir tradicionalmente a súa poboación global nun conxunto oriental e outro occidental separados polo paralelo da lonxitude 144°W, que pasa aproximadamente polo medio do golfo de Alasca. Pero probas recentes indican que o león mariño de Steller en Rusia no mar de Okhotsk e illas Kuriles contén un terceiro stock asiático, mentres que os da costa leste de Kamchatka e as illas do Comandante pertencen ao conxunto occidental.
Manuel Díaz
Co nome de Manuel Díaz podemos referirnos a:
Eumetopias jubatus
Distribución
No verán, estes leóns mariños adoitan moverse máis ao sur. Por tanto, aínda que non hai sitios reprodutores no Xapón, hai varios sitios de descanso na zona de Hokkaido no inverno e primavera. Atopáronse individuos errantes no mar Amarelo e no golfo de Bohai e ao longo da costa de Corea e a China.
Hábitat
Viven nas augas costeiras do subártico debido a que prefiren as temperaturas máis frías do clima desa zona. Como todos os otáridos, os leóns mariños de Steller son anfibios e pasan parte do tempo na auga e parte en terra. O normal é que pasen gran parte do seu tempo alimentándose na auga e vaian a terra para descansar, reproducirse, criar os fillos, e mudar a pelame. Xeralmente congréganse en illas solitarias, que son o seu hábitat terestre ideal. Estas illas arredadas carecen de depredadores terrestres, permiten unha doada termorregulación (por medio de ventos fríos) e un aceso fácil ás presas da costa. Algúns sitios de descanso son utilizados comunmente para a reprodución, mentres que outros só se usan para outros propósitos como a muda. Porén, os factores bióticos e abióticos poden influír na cantidade de tempo que pasan en terra. A abundancia de sitios de descanso pode estar determinada pola dispoñibilidade de presas, abundancia de predadores, niveis das mareas, clima etc.
Alimentación
miniatura|esquerda|upright=1.25|Un E. jubatus capturando un [[esturión.]] Os leóns mariños de Steller son predadores oportunistas e habilidosos, que se alimentan dunha ampla variedade de peixes e cefalópodos. Importantes compoñentes da súa dieta son os peixes Gadus chalcogrammus, Pleurogrammus monopterygius, Hippoglossus (fletán), Clupea (aranques), Mallotus villosus (capeláns), outros Pleuronectiformes (peixes planos), Gadus macrocephalus (un bacallau do Pacífico), Sebastes, cotoideos, salmóns, ammodítidos, así como cefalópodos como luras e polbos. Parecen preferir os peixes que forman bancos e permanecen principalmente entre a zona intermareal e a plataforma continental. Adoitan ir xuntos formando grupos de ata 12, e agréganse onde hai abundancia de presas. Congréganse preto de barcos de pesca, comendo os descartes de pesca. A maioría dos datos da súa alimentación proceden dos recollidos na costa de Alasca, e os seus comportamentos alimenticios globais son descoñecidos. Ademais de vivir nos seu ambiente mariño primario, entran tamén en estuarios e aliméntanse dalgúns peixes de augas salobres como os esturións. Moi raramente comen crías das focas Callorhinus ursinus e Phoca vitulina e de londras de mar. Observouse que está a aumentar a variedade de presas que consome. A composición da súa dieta varía estacionalmente e xeograficamente. Como son predadores oportunistas, aprovéitanse principalmente das especies de presas máis abundantes onde viven.
Predación
Os leóns mariños de Steller son carnívoros superiores nos seus ecosistemas, mais poden ser eles predados principalmente por candorcas ou ás veces algunhas especies de tiburóns, como os tiburóns de Groenlandia e o tiburón branco, os cales poden capturar as crías de leóns mariños.
Reprodución
miniatura|Macho adulto, femias e crías preto de [[Juneau, Alasca ]]
Os machos maduros reprodutores de leóns mariños de Steller reúnense a mediados de primavera en sitios de reprodución tradicionais ben definidos, xeralmente situados en praias de illas afastadas. Primeiramente, chegan os machos, e os meirandes e máis vellos establecen e defenden territorios na praia. Aproximadamente unha semana ou máis despois, chegan as femias adultas, acompañadas ás veces polos seus fillos sexualmente inmaturos e forman fluídas congregcións por toda a praia. Igual que outros otáridos, os leóns mariños de Steller son políxinos. Porén, a diferenza doutras especies, non forza as femias a formar haréns, senón que controla un dos espazos territoriais entre os cales se moven as femias libremente. Os seus territorios son terrestres, acuáticos ou semiacuáticos. Os machos con territorios semiacuáticos son os que teñen maior éxito á hora de defendelos. Os lindes dos territorios están definidas por características naturais, como rochas, fallas ou cristas das rochas e os territorios permanecen estables durante uns 60 días. Aínda que os machos son normalmente tolerantes coas crías, un macho foi filmado na illa Medny matando e comendo varias crías, no que foi o primeiro incidente rexistrado de canibalismo nesta especie. Aínda que as investigacións feitas non son claras en canto aos motivos que están detrás destes ataques, sinalouse que o macho implicado nestes ataques tiña unha personalidade anormal similar a unha condición psicótica.
As femias preñadas da tempada anterior dan a luz pouco despois de chegaren aos sitios de reprodución e a copulación ocorre xeralmente unha ou dúas semanas despois de daren a luz, pero o óvulo fecundado non se implanta no útero ata o outono. Isto quere dicir que os óvulos fecundados poden permanecer dentro do corpo da femia sen implantarse ata tres meses despois de formar o blastocisto. Son raros os partos de xemelgos. Despois de aproximadamente unha semana de estar coidando as crías sen abandonar a praia, as femias empezan a facer viaxes ao mar para alimentarse cada vez máis longos e frecuentes, deixando as crías soas ata que en certo momento, chegado o verán, tanto a nai coma a cría abandonan definitivamente a praia; estas últimas xa teñen o peso e reservas de graxa necesarias para alimentarse por si mesmas. Este comportamento é o seu padrón de atención materna, que é común nos otáridos. Un estudo feito pola Universidade de California, Santa Cruz atopou que como media as crías macho consomen máis leite que as femias. Isto pode deberse a diferenzas no dimorfismo sexual comúns en otáridos. Os machos reprodutores xaxúan durante toda a estación reprodutora, e non adoitan entrar na auga desde mediados de maio e ata a agosto, cando a estrutura dos sitios de reprodución empeza a esboroarse e a maioría dos animais os abandonan en dirección ao mar, dispersándose por toda a súa área de distribución.
A idade de destete é moi variable; as crías poden permanecer coas súas nais durante catro anos. Documentáronse casos de nais que alimentaban unha filla que á súa vez estaba alimentando simultaneamente a súa propia cría, aínda que isto é extremadamente raro entre os mamíferos. Un estudo feito na illa Año Nuevo en 1983 atopou que a atención das femias e o tempo que pasan coas crías dependía do incremento das demandas nutricionais das crías e a eficiencia en mamar das crías. As femias como media pasaban 21 horas en terra e 36 horas no mar. A medida que as crías medraban, as femias empezaban a pasar máis tempo no mar. Na sexta semana de crecemento das crías, o tempo que pasaba a nai no mar decrecía nun 30%. Non hai relación entre a actividade das crías ou as súas excursións co seu tempo de mamar, idade ou sexo. Eses tres factores tampouco estaban relacionados co seu uso da enerxía. Estudos con auga marcada mostraron que a toma de leite das crías tiña unha relación directa co seu tamaño. As crías que consumían máis leite eran máis pesadas que as que consumían menos. Isto indica que o tempo que as femias pasan en terra coas crías depende da eficiencia ao mamar das crías e das demandas nutricionais e necesidades metabólicas.
No pasado, a baixa produción de crías fora ligada a un incremento do estrés nutricional nas femias, o que se cre contribuíu ao declive do león mariño de Steller en Alasca.
Mergullos
miniatura|Un E. jubatus soltando aire na auga. Para poder mergullarse durante longos períodos de tempo, os leóns mariños de Steller presentan adaptacións como apnea, bradicardia e vasoconstrición periférica. Isto permítelles maximizar os seus almacéns de oxíxeno e aimentarse eficientemente durante os seus mergullos. Ademais destas adaptacións, a súa grosa capa de graxa e a capa externa da súa pelame manteñen o seu corpo illado durante as inmersións.
Exemplares adestrados no Acuario de Vancouver foron situados en mar aberto na Estación de Investigación de Augas Abertas da Universidade de Columbia Británica para estudar o seu metabolismo e comportamento durante os mergullos. Tamén se estudou o custo enerxético dos mergullos segundo o tipo de mergullo e outros factores. O límite de mergullo aeróbico dos leóns mariños de Steller está afectado polo seu estado nutricional e alimentición.
Comunicación
Como a maioría dos otáridos, os leóns mariños de Steller emiten vocalizacións no aire. Os machos maduros fan diversas vocalizaións como parte dos seus comportamentos territoriais, como arrotos, gruñidos, bufidos, e asubíos, que serven como advertencia a outros. Tanto os machos coma as femias producen tamén ruídos baixo a auga similares aos producidos ao aire, descritos como clics, ladridos e arrotos. A principal función das súas vocalizacións é o comportamento social. As lecturas dos sonogramas desta especie indican pulsos de baixa frecuencia discretos baixo a auga que lembran os ruídos do comportamento territorial de "arrotos" que fai o macho no aire. Estas vocalizacións subacuáticas son como media de 20-30 pulsos por segundo.
As vocalizacións son importantes para as parellas de nais e crías, xa que as nais deben encontrar as súas crías nunha área reprodutora ateigada de animais cando regresan de alimentarse no mar. A nai e a cría teñen ambas chamadas distintivas, que son como os seus nomes, que axudan a identificase entre a multitude de leóns mariños. As súas vocalizacións aéreas foron descritas como semellantes ao bear das ovellas e aos urros.
Interaccións cos humanos
miniatura|E. jubatus descansando na [[illa Amak, Aleutianas.]] Os leóns mariños de Steller foron cazados pola súa carne e outros produtos polas comunidades prehistóricas en todas partes do seu rango coincidentes coa presenza humana. Ademais de para o alimento e vestido, a súa pel era utilizada para cubrir as baidarkas e kayaks (dous tipos de embarcacións). Aínda hoxe se produce unha caza de subsistencia duns 300 animais ou menos nalgunhas comunidades nativas en Alasca.
Historicamente, a especie tivo só un lixeiro valor comercial. Por exemplo, no século XIX os seus bigotes vendíanse a un penique a peza para o uso como limpadores da pipa de tabaco.
Ás veces eran matados intencionalmente polos pescadores, que os percibían como competidores e unha ameaza para os stocks de peixes. Actualmente está prohibido matalos nos Estados Unidos e Rusia, e o Canadá (onde se facían matanzas antes de 1970) pero seguen matándose en certas cantidades no Xapón.
En anos recentes os leóns mariños de Steller entran no esteiro do río Columbia e aliméntanse dos esturións Acipenser transmontanus, de varias especies de salmón do Pacífico e da troita arco da vella, e algunhas destas especies están na lista da Lei de especies ameazadas dos Estados Unidos. Entran no río Columbia principalmente a finais do inverno e primavera, ocasionalmente indo augas arriba ata a presa Bonneville. Aínda que non é tan abondoso como o león mariño de California Zalophus californianus, causa preocupación ás axencias encargadas de xestionar as poboacións de peixes. Desde que a especie está protexida pola Lei de protección de mamíferos mariños, os xestores desas axencias deben usar con eles métodos disuasorios non letais, como balas de goma e ruídos. Está prohibido que isto o realice a xente.
Declive recente e posterior recuperación
miniatura|esquerda|E. jubatus preto da [[illa de Vancouver]]
Aínda que as poboacións do leste de Asia parecen estables, as poboacións do oeste, especialmente as das illas Aleutianas, estimouse que descenderon nun 70–80% desde a década de 1970. Como consecuencia, en 1997 as poboacións do conxunto occidental foron listadas como en perigo e as do leste como ameazadas na Lei de especies ameazadas dos Estados Unidos. Desde entón foron obxecto dun intenso estudo e o centro de moitos debates políticos e científicos en Alasca.
Unha causa da que se sospeitou que parecí explicar o seu rápido declive era a sobrepesca do Gadus chalcogrammus, arenques e outras especies de peixes no golfo de Alasca. Esta idea nacía en gran medida da “hipótese da comida lixo”, que falaba dun cambio na súa dieta tradicional de especies graxas como arenques e capeláns a outras menos graxas como abadexos e platixas, o que limitaba a súa capacidade de consumir e almacenar graxa. Outras hipóteses eran o incremento da predación polas candorcas e tiburóns, os efectos indirectos da composición das especies presa debido a cambios climáticos, os efectos de doenzas ou de contaminantes, a súa caza polos pescadores e outras. En realidade, o declive parece debido a un complexo de factores interrelacionados que aínda non foron ben definidos a pesar dos esforzos realizados na súa investigación.
Outra posible razón do declive foi ligada á hipótese do estrés nutricional. A falta de presas correspóndese coa diminución da poboación. En concreto, nas femias, ao obteren unha cantidade insuficiente de nutrientes, perderon a capacidade de completar os embarazos ata o final.
Posteriormente as poboacións recuperáronse. En outubro de 2013, as poboacións do leste de león mariño de Steller foron retiradas da Lista de especies ameazadas dos Estados Unidos despois de que se producise unha importante recuperación da poboación durante varios dos anos anteriores.
Presidente de Chipre
miniatura|120px|Brasón do Chipre. O presidente da República de Chipre  ostenta a xefatura deste Estado. O cargo foi creado no ano 1960, despois de que Chipre obtivo a súa independencia do Reino Unido.
Cómpre dicir que en 1974 Turquía invadiu o Norte de Chipre, e que en 1983 se creou a República Turca do Norte de Chipre. Desde 1974, o Presidente de Chipre exerce as súas funcións no sur da illa.
Ceolwulf de Northumbria
Ceolwulf, nado c. 695 e finado en 764, foi rei de Northumbria de 729 até 737, exceptuando un breve período en 731 ou 732 cando foi deposto. Ceolwulf abdicou finalmente e entrou no mosteiro en Lindisfarne. Foi o "máis glorioso rei" a quen Beda dedicou a súa Historia ecclesiastica gentis Anglorum.
Traxectoria
Ceowulf naceu ao redor de 695 en Northumbria. A súa ascendencia énos dada pola "Crónica anglosaxoa": "Ceolwulf era o fillo de Cutha, Cutha de Cuthwin, Cuthwin de Leoldwald, Leoldwald de Egwald, Egwald de Aldhelm, Aldhelm de Ocga, Ocga de Ida, Ida de Eoppa". O irmán de Ceolwulf, Coenred, ascendeu ao trono de Northumbria en 716. Coenred gobernou por dous anos cando Osric, o último da Casa de Aethelric, reclamou o trono e gobernou durante dez anos. En 729, pouco antes da súa morte, Osric nomeou sucesor a Ceolwulf.
Suxeriuse que Ceolwulf pasaría tempo en Irlanda, quizais estudando para entrar en relixión. Como rei, dotou ao mosteiro en Lindisfarne con moitas doazóns. Obtivo unha dispensa para que os monxes puidesen consumir viño e cervexa, contrariamente á práctica celta que limitaba as bebidas a auga e leite.
En 737 Ceolwulf abdicou a favor do seu primo Eadberht, para se retirar a Lindisfarne. A súa morte consta no inverno de 764–765. Foi canonizado posteriormente e a súa festa celébrase o 15 de xaneiro
Bioquímica
A Bioquímica é o estudo químico dos seres vivos, especialmente da estrutura e función dos seus compoñentes químicos específicos, como son as proteínas, carbohidratos, lípidos e ácidos nucleicos, ademais doutras pequenas moléculas presentes nas células. A bioquímica baséase no concepto de que todo ser vivo contén carbono e en xeral as moléculas biolóxicas están compostas principalmente de carbono, hidróxeno, osíxeno, nitróxeno, fósforo e xofre. É a ciencia que estuda a mismísima base da vida: as moléculas que compón as células e os tecidos, que catalizan as reaccións químicas da dixestión, a fotosíntese e a inmunidade, entre outras.
A supervivencia dos seres vivos depende da súa capacidade para levar a cabo unha serie de reaccións químicas dirixidas ao intercambio de materia e enerxía co ambiente e a fabricación das súas estruturas vitais. A bioquímica estuda, xa que logo, todas aquelas reaccións que ocorren tanto no interior da célula como no medio interno dos organismos pluricelulares. Estas bioreaccions non se distingen esencialmente das reaccións típicas da química orgánica, ben que son caracterizadas especificamente polo feito de ocorrer todas a temperaturas relativamente baixas (en xeral, inferiores a 45 °C) grazas á axuda dos biocatalizadores, chamados enzimas, e polo feito de funcionar axustadas unhas a outras nunha complexísima rede de interrelacións, que constitúe o metabolismo. O metabolismo consta de reaccións degradadoras (catabolismo), que achegan a materia a enerxía necesarias para o organismo, e de reaccións biosintéticas (anabolismo), que utilizan a materia e a enerxía para a construción das macromoléculas e doutras estruturas complexas do organismo. A bioquímica é unha ciencia nada da converxencia e o cruzamento da química orgánica e da fisioloxía, dúas ciencias moi desenvolvidas ao longo do século XIX, que experimentaron un progreso moi importante durante os últimos cincuenta anos.
Como todas as formas de vida da actualidade descenden do mesmo antepasado común, teñen unha bioquímica xeralmente similar. Descoñécese se as bioquímicas alternativas son posibles ou prácticas.
Historia
miniatura|Wöhler observa a síntese da urea. miniatura|Anselme Payen miniatura|200px|Experimento da respiración por parte de Lavoisier
Antigamente considerábase que os seres vivos non estaban suxeitos ás leis da ciencia do mesmo xeito que a materia inerte. Era amplamente aceptado que as moléculas da vida só podían ser producidas por seres vivos (teoría da forza vital. Probablemente unha das primeiras aplicacións da bioquímica foi a produción de pan usando lévedos, hai 5000 anos.
Outeiro, Ribadumia, Ribadumia
Outeiro é un lugar da parroquia de Ribadumia no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Bioquímica
Historia
En 1828, Friedrich Wöhler publicou un artigo acerca da síntese de urea, probando que os compostos orgánicos poden ser creados artificialmente, en contraste coa crenza, comunmente aceptada durante moito tempo; de que a xeración destes compostos era posible só no interior dos seres vivos.
Outeiro, Ribadumia, Ribadumia
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Bioquímica
Historia
Atópanse as raíces da bioquímica moderna xa no século XVIII, nos clásicos estudos do químico sueco Karl Wilhelm Scheele, que identificou o ácido láctico no leite, o cítrico no limón, o málico nas mazás e a úrico na urina, e nos do francés Antoine Laurent Lavoisier, que demostrou que os seres vivos utilizan osíxeno do aire para a combustión dos alimentos, producindo calor (enerxía).
Foron dous os principais eixes vertebradores dos estudos bioquímicos do século XIX: Os maiores avances da bioquímica durante o século XIX foron ligados ao estudo da fermentación, que fixou as bases da enzimoloxía, da bioenerxética e do estudo do metabolismo. Destacan os traballos dos científicos das escolas francesa e alemá, como Anselme Payen que descubriu o 1833 a primeira enzima, a diastase (chamada hoxe amilase ), Jean-François Persoz, Carl Justus von Liebig, Louis Pasteur ou Eduard Buchner que contribuíu coa primeira demostración de complexos procesos bioquímicos fóra da célula en 1896: a fermentación alcohólica en extractos de lévedo.
A bioquímica alcanzou un impulso decisivo cos traballos sobre a hemoglobina de Ernst Felix Immanuel von Hoppe-Seyler ou a síntese dos glícidos, as graxas e as proteínas de Emil Fischer. A nova ciencia recibiu definitivamente o nome de bioquímica, proposto polo químico alemán Carl Neuberg, en 1903. Previamente, esta área chamouse química fisiolóxica.
Desde entón, a bioquímica avanzou, especialmente desde a metade do século XX co desenvolvemento de novas técnicas como a cromatografía, a difracción de raios X, marcaxe por isótopos, e o microscopio electrónico. Estas técnicas abriron o camiño para a análise detallada e o descubrimento de moitas moléculas e rutas metabólicas das células, como a glicólise e o ciclo de Krebs. Hoxe en día os avances da bioquímica son usados en centos de áreas, desde a xenética ata a bioloxía molecular, da agricultura á medicina. O alicerce fundamental da investigación bioquímica céntrase nas propiedades das proteínas, moitas das cales son enzimas. Por razóns históricas a bioquímica do metabolismo da célula foi intensamente investigado, importantes liñas de investigación actuais inclúen o código xenético (ADN, ARN, síntese de proteínas, dinámica da membrana celular e ciclos enerxéticos).
Tamén se fixo cada vez máis patente en todo o mundo a necesidade de dedicar máis recursos humanos e económicos á investigación nesta ciencia. Isto representou un novo cambio no obxectivo da bioquímica: durante este período, o principal interese foi o estudo dos mecanismos moleculares que controlan os procesos descritos nos anos anteriores. Así, descubrimentos como o da AMP cíclico por Earl Sutherland en 1957 ou a fosforilación das proteínas por Edwin G. Krebs e Emil Fischer en 1959 levaron ao nacemento de disciplinas novas como o endocrinoloxía molecular, que permitiu o estudo da regulación e a integración do metabolismo. Malia os importantes avances científicos alcanzados, aínda que se van descubrindo novos compostos bioquímicos (como é o caso do importante regulador metabólico frutosa-2,6-difosfato), así como aspectos básicos (tales como vías metabólicas secundarias) do entramado de vías metabólicas que constitúen o metabolismo. Hoxe en día, os achados da bioquímica úsanse en diferentes áreas, desde a xenética ata a bioloxía molecular pasando pola agricultura e a medicina, entre outros campos.
Categorías
Por razóns históricas, investigouse intensamente a bioquímica do metabolismo celular, en importantes liñas de investigación actuais (como o Proxecto Xenoma, que ten como función identificar e rexistrar todo o material xenético humano), están dirixidas á investigación do ADN, ARN, síntese de proteínas, dinámica da membrana celular e ciclos de enerxía.
As ramas da bioquímica son moi amplas e diversas e variaron co paso do tempo e con avances na bioloxía, na química e na física.
Assurnasirpal II
Assurnasirpal II (-884--859) foi rei de Asiria.
Traxectoria
Fillo de Tukulti-Ninurta. Dobregou a Babilonia e someteu Mesopotamia e o actual Líbano e acosou Anatolia. Sufocou unha rebelión en Surn (Bit Halupe). Controla as rotas comerciais entre Mesopotamia e o Mediterráneo. Fundou unha nova capital en Kalaj (Nimrud). Foi temido pola súa crueldade extrema; o esfolamento, o empalamento e as execucións en masa son métodos de terror que someten a poboacións enteiras e disuaden da resistencia ou o levantamento. Os seus éxitos militares débense ao innovador emprego dun novo corpo de ataque: a cabalaría.
Ergueu un gran pazo con revestimento de alabastro e inscricións que relatan as súas fazañas.
Sucedeuno Salmanasar III.
Connecticut Sun
O Connecticut Sun é un equipo profesional de baloncesto con base na cidade de Uncasville, Connecticut. Xogan na Conferencia Leste da Women's National Basketball Association (WNBA). O equipo foi fundado en Orlando, Florida, antes do comezo da tempada 1999; o equipo trasladouse a Connecticut antes da tempada 2003.
Os Sun se clasificaron para os Playoffs da WNBA en oito dos seus doce anos en Connecticut, e conseguiron dous títulos de conferencia, en 2004 e en 2005.
Ciutat Vella de Valencia
miniatura|330px|Vista da Ciutat Vella: á dereita o Carme e á esquerda a Seu. Ciutat Vella (en galego: Cidade Vella) é o nome que recibe o distrito número 1 da cidade de Valencia. Está delimitado pola muralla do século XIV, é dicir, as rúas de Colom, Xàtiva, Guillem de Castro, a marxe dereita do río Turia dende esta rúa á de Justícia, a Porta de la Mar e de novo Colom.
Localización e distribución
miniatura|Situación do distrito na cidade de Valencia. Limita co Eixample polo suroeste, Extramurs polo sueste, la Saïdia polo norte, e o Pla del Real polo leste. Conta en 2007 con 25.368 habitantes, distribuídos en seis barrios:
Elementos destacados
Na Ciutat Vella atópanse os principais equipamentos da cidade dende tódolos puntos de vista:
Poboación
A poboación da Ciutat Vella segundo o INE a 1 de xaneiro de 2007 era de 25.368 habitantes. En 1981 había 35.415, feito que mostra a forte perda de poboación deste distrito nos últimos anos. Con todo, grazas á rehabilitación do distrito que se está levando a cabo, a partir de 2003 deixou de perder poboación, e de feito gañouna lixeiramente, pasando de 25.075 habitantes en 2003 a 25.184 en 2005 e a 25.368 en 2007. miniatura|800px|centro|Horizonte da Ciutat Vella.
Granda Vella de Abaixo, Rioaveso, Cospeito
Granda Vella de Abaixo é un lugar da parroquia de Rioaveso no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 40 habitantes (17 homes e 23 mulleres).
O Monte, Loureda, Oza-Cesuras
O Monte é un lugar da parroquia de Loureda no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2018 tiña 2 habitantes (2 homes).
Boadicea
Boadicea, tamén coñecida como Boudica ou en galés como Buddug, foi raíña da tribo dos icenos, en Britania, unha tribo celta que liderou a rebelión conta as forzas do Imperio Romano.
Traxectoria
No ano 60 ou 61, mentres o gobernador romano, Caio Suetonio Paulino, estaba liderando unha campaña na illa de Anglesey na costa noroeste de Gales, Boadicea revelou ós icenos, ós trinovantes e a outras tribos contra o imperio. Destruíron Camulodunum (a moderna Colchester), antiga capital dos trinovantes, que se convertera nunha colonia romana. Os soldados romanos establecéranse e erixiron un templo ó emperador Claudio a expensas dos trinovantes. Oíndo as novas da revolta, Suetonio correu a Londinium (Londres), o foco de comercio que era o próximo obxectivo dos rebeldes. Atopouse con que non tiña soldados suficientes para defender o asentamento, polo que foi evacuado e abandonado. 100.000 homes liderados por Boadicea queimaron e destruíron Londinium e Verulamium (St Albans) e a Legio IX Hispana foi dividida en grupos. Estímase que entre 70.000 e 80.000 romanos e bretóns morreron nesas tres cidades. Suetonio, reagrupou ás súas forzas nas Midlands do Oeste e malia a desvantaxe en número, derrotou ós celtas na Batalla de Watling Street.
A crise fixo que o emperador Nerón considerase retirar tódalas forzas romanas de Britania, pero a vitoria de Suetonio sobre Boadicea asegurou o control romano na provincia. Boadicea matouse ela mesma, polo que non puido ser capturada, ou ben caeu enferma e morreu segundo se cite aTácito ou a Casio Dio.
A ausencia de literatura británica nativa a comezos do primeiro milenio significou que os coñecementos sobre a rebelión de Boadicea proceden exclusivamente dos escritos romanos. O interese polos eventos desta historia reviviu durante o renacemento inglés e levou a un rexurdimento da fama de Boadicea durante a época vitoriana, cando a Raíña Vitoria tomouna como o seu homónimo. Boadicea ficou como un importante símbolo cultural no Reino Unido.
The Sacred Armour of Antiriad
The Sacred Armour of Antiriad é un videoxogo desenvolvido por Palace Software para Amstrad CPC, Commodore 64 e ZX Spectrum en 1986. Nun tempo pasado os humanos destruíron a súa civilización con armas atómicas no decurso dunha das súas numerosas guerras, os que sobreviviron formaron tribos como en tempos aínda anteriores á era atómica. Entón chegaron os Amos en centos de naves espaciais, escravizaron os humanos para traballaren nas minas, realizando expedicións para substituíren ós que morrían polas duras condicións. O consello de anciáns na crenza dunha lenda que se transmitía de xeración en xeración e que falaba dunha armadura, a Armadura Secreta de Antiriad que posuía enormes poderes. Os seus compoñentes estaban esparexidos na aba dunha montaña onde habitaban os Amos e que era territorio prohibido para os humanos mesmo antes da chegada dos extraterrestres, xa que o grao de radioactividade era moi elevado para sobrevivir moito tempo e estaba poboado por seres froito das mutacións. Thol é o encargado polo Consello de Anciáns de partir para recupera-la armadura.
Owain Glyndŵr
Owain Glyndŵr (ˈoʊain ɡlɨ̞nˈduːr) ou Owain Glyn Dŵr, nado c. 1349 ou 1359 e finado c. 1415, foi un gobernante galés e o derradeiro nativo en ter o título de Príncipe de Gales (Tywysog Cymru). Instigou unha forte pero non exitosa revolta contra o dominio do Reino de Inglaterra sobre Gales.
Traxectoria
Glyndŵr era descendente dos Príncipes de Powys a través do seu pai Gruffudd Fychan II, herdeiro Tywysog de Powys Fadog e Señor de Glyndyfrdwy, e de Deheubarth a través da súa nai Elen ferch Tomas ap Llywelyn. O 16 de setembro de 1400, Glyndŵr instigou Revolta galesa contra o goberno de Henrique IV de Inglaterra. O alzamento foi exitoso ó comezo, e axiña gañou o control de grandes áreas de Gales, pero sufriu por mor da falta de artillaría, que facía que capturar fortificacións fose moi difícil, e de barcos, que facía a súa liña costeira vulnerable. A revolta foi subxugada debido ós recursos superiores dos ingleses. Glyndŵr foi illado no seu último reduto en 1409, pero evitou ser capturado. O último avistamento documentado del data do ano 1412. Rexeitou por dúas veces as ofertas de perdón do seu inimigo militar, o novo rei Henrique V de Inglaterra, e malia as grandes recompensas ofrecidas, Glyndŵr nunca foi traizoado. A súa morte foi gravado por un ex-seguidor seu no ano 1415.
El Vendrell
El Vendrell é un municipio situado na provincia de Tarragona, España, é a capital da comarca do Baix Penedès. Está situada a 72 quilómetros de Barcelona e a 30 de Tarragona.
Aquí naceu, o 29 de decembro de 1876, o violonchelista, compositor e pacifista Pau Casals Defilló. No cemiterio do Vendrell descansan os seus restos. No barrio de San Salvador do Vendrell, xunto á praia, atópase a casa-museo de Pau Casals, fronte a un auditorio bautizado co seu nome.
Ames, Ames
San Tomé de Ames é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Ames, na comarca de Santiago. Ten unha superficie de 16,43 km². Segundo o padrón municipal (INE 2018) ten 1.552 habitantes (766 homes e 786 mulleres) distribuídos en 18 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 1.459 habitantes.
Ames na cultura popular
Un dos lugares desta parroquia é Barouta, sobre a que corre esta cantiga:
Byleist
Býleistr ou Byleist é un xigante irmán de Loki na mitoloxía nórdica.
Nada se sabe del agás do seu parentesco con Loki. Snorri Sturluson afirma en Gylfaginning, que os irmáns de Loki son Býleistr e Helblindi, e o kenningar en nórdico antigo para Loki de "irmán de Býleistr" (bróður Býleists) emprégase en varios textos éddicos como Völuspá e Hyndluljóð na Edda poética e Skáldskaparmál na Edda prosaica.
O significado do seu nome é confuso.
Lourdes Méndez
O nome Lourdes Méndez pode referirse a:
Segunda división española 1974/75
A tempada 1974–75 da Segunda División de España foi a 43ª edición deste torneo. A categoría estivo composta por 20 equipos. Real Oviedo, Racing de Santander e Sevilla FC ascenderon a Primeira División. Barakaldo CF, Mallorca, CD Ourense, Sabadell e Cultural Leonesa descenderon a Terceira División.
Seixosmil, Meira
Santo Isidro de Seixosmil é unha das dúas parroquias do concello lugués de Meira, na comarca de Meira, xunto con Santa María de Meira. Segundo o IGE, en 2020 tiña 129 habitantes (65 homes e 64 mulleres).
Aínda que antigamente celebraba a festa do Santo Isidro, actualmente só se celebra a festividade da Virxe das Mercedes (o cuarto domingo de setembro).
Terceira división española 1994/95
A tempada 1994–95 da Terceira División de España foi a 61º edición deste torneo.
Grupo 1
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos
Firelord
Firelord é un videoxogo desenvolvido por Hewson Consultants para Commodore 64 e ZX Spectrum en 1986. Estamos na Idade Media na terra de Torot gobernada por unha raíña maleva. Para rematar con esta tiranía Sir Galaheart, o cuarto cabaleiro da mesa triangular, a petición do rei deposto. Galaheart sabedor do temor da raíña ó avellentamento e da súa busca da apócema da eterna xuventude decide armarse e buscar información sobre quen ten cada un dos compoñentes da apócema e trocarllo polo obxecto da súa elección. Unha vez que teña todos os compoñentes deberá ir á raíña que a cambio lle dará a Pedra do Lume que ela obtivera do dragón, Galaheart terá que lla devolver.
Jim Sclavunos
Jim Sclavunos é un batería, percusionista, produtor e escritor estadounidense de ascendencia grega e italiana.
Sclavunos foi unha peza fundamental na escena musical underground de Nova York, axudando a poñer en marcha o vital movemento No Wave (tocando en Teenage Jesus and the Jerks e 8 Eyed Spy), antes de unirse a Sonic Youth e The Cramps. Na actualidade ten o seu propio grupo The Vanity Set, e tamén actúa con Nick Cave in both The Bad Seeds e Grinderman. Jim tamén tocou con artistas como Tav Falco's Panther Burns, Lydia Lunch ou Alice Texas entre outros.
Boiro, Boiro, Boiro
miniatura|Mapa dos coutos de [[Goiáns, Lampón, Boiro|Goiáns e Boiro, 1775.]] Boiro é unha vila da parroquia de Boiro no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 8429 habitantes (4157 homes e 4272 mulleres), 83 máis ca en 2011.
Jim Sclavunos
Máis alá do seu traballo como músico, Jim Sclavunos ten producido a un amplo rango de bandas como Gogol Bordello, The Horrors, The Jim Jones Revue ou Black Moth. Fixo ademais varias remesturas, tanto pola súa conta como con Silver Alert (xunto co seu compañeiro de The Vanity Set Peter Mavrogeorgis).
Boiro, Boiro, Boiro
É a capital do concello ao que dá nome.
Granda Vella de Arriba, Rioaveso, Cospeito
Granda Vella de Arriba é un lugar da parroquia de Rioaveso no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 40 habitantes (17 homes e 23 mulleres).
Norfolk
Norfolk pode referirse a:
Oliver Kahn
Oliver Rolf Kahn (AFI: ˈɔ.lɪ.vɐ ˈkʰaːn), nado en Karlsruhe (Baden-Württemberg) o 15 de xuño de 1969, é un exfutbolista alemán que xogaba na posición de porteiro.
Comezou a súa carreira no equipo xuvenil do Karlsruher SC e doce anos máis tarde debutou como profesional. En 1994 foi transferido ao FC Bayern München, onde xogou ata a fin da súa carreira, no 2008.
Oliver Kahn é un dos futbolistas alemáns máis exitosos da historia recente, con 8 títulos da Bundesliga, 6 Copas de Alemaña, unha Copa da UEFA, unha Liga de Campións e unha Copa Intercontinental. Considerado como un dos mellores porteiros de todos os tempos, as súas contribucións individuais fixeron que obtivera o récord de gañar catro anos consecutivos o premio de Mellor Porteiro de Europa da UEFA, ademais de tres premios de Mellor porteiro do Mundo segundo a IFFHS e dous trofeos como Futbolista do ano en Alemaña. No Mundial de Fútbol de 2002, Kahn converteuse no primeiro porteiro da historia en gañar o Balón de Ouro do Mundial. Kahn ocupa o quinto posto na lista dos mellores do século XXI da IFFHS e tamén o quinto posto na lista dos mellores porteiros dos últimos 25 anos.
Dende 1994 ata 2006, Kahn formou parte da selección de fútbol de Alemaña, onde xogou dende a retirada de Andreas Köpke. Con esta selección gañou a Eurocopa 1996, aínda que el non xogou ningún partido. No Mundial do 2002, a pesar de que Alemaña non estaba entre as favoritas, a actuación de Kahn foi clave para alcanzar a final, na que Alemaña perdeu contra Brasil, e na que Kahn cometeu un erro, que non obstante, non impediu que recibira o trofeo como mellor xogador do torneo.
Torre del Llambrión
Torre del Llambrión é unha montaña española que está enclavada no macizo central dos Picos de Europa, na serra de Los Urrieles, provincia de León. Con 2.642 metros de altura é o segundo pico máis alto da cordilleira e da provincia despois de Torrecerredo.
Oliver Kahn
Con 557 encontros disputados é o terceiro futbolista e o primeiro gardameta con máis encontros disputados na historia da Bundesliga.
Torre del Llambrión
A súa dificultade de escalada é entre Media e Media-Alta.
Oliver Kahn
Karlsruher SC
Con seis anos de idade, Kahn uniuse ao Karlsruher SC, equipo no que xogara seu pai Rolf dende 1962 ata 1965. Comezou como xogador de campo, pasando despois á posición de porteiro.
Kahn foi incluído no equipo profesional do club na tempada 1987-1988 da primeira división da Bundesliga, comezando como porteiro suplente, por detrás do titular Alexander Famulla. O seu debut produciuse o 27 de novembro de 1987 nun partido contra o 1. FC Köln, que rematou cunha vitoria por 4-0. Pero non foi ata 1990 cando o adestrador Winfried Schäfer decidiu colocalo no equipo titular. Nos seguintes anos, Kahn converteuse nun porteiro de calidade contribuíndo a establecer ao Karlsruher SC como un dos mellores equipos da Bundesliga. O seu maior logro co Karlsruher SC foi alcanzar as semifinais da Copa da UEFA na tempada 1993-94. Nese torneo o Karlsruher obtivo unha histórica vitoria por 7-0 no encontro de volta ante o Valencia CF, despois de ser derrotado no encontro de ida por 3-1. Oliver Kahn permaneceu no club durante sete tempadas.
FC Bayern de Múnic
miniatura|300x300px|Kahn no seu partido de despedida entre o [[FC Bayern München|Bayern de Múnic e no Allianz Area o 2 de setembro de 2008.]] As actuacións de Kahn no Karlsruher fixeron que o FC Bayern München se interesase por el e finalmente o fichase no inicio da tempada 1995-1996 como substituto de Raimond Aumann, por unha cifra de 4,6 millóns de marcos (2,38 millóns de euros), disputando 23 encontros. Na tempada 1995-96, sufriu unha lesión no ligamento cruzado que o mantivo lonxe dos terreos de xogo durante case seis meses. Dous meses despois do seu retorno, debutou coa selección nacional. Esa mesma tempada, o Bayern gañou a Copa da UEFA, tras derrotar na final ao Girondins de Bordeos. Na tempada 1996-1997 gañou co Bayern a Copa da Liga e foi nomeado como Porteiro Alemán do Ano por segunda vez (a primeira fora en 1994). En 1999, alcanzou a final da Liga de Campións, onde se enfrontou ao Manchester United. Aínda que o Bayern foi gañando case todo o partido tras o gol de Mario Basler no minuto 6, o Manchester deulle a volta ao marcador no tempo de desconto con dous goles de Teddy Sheringham e Ole Gunnar Solskjær, que entraran de suplentes. Ese mesmo ano Kahn foi nomeado Mellor Porteiro do Mundo pola IFFHS.
O 3 de marzo de 2001, nos instantes finais dun partido contra o Hansa Rostok, no que o Bayern perdía 2-3, Kahn subiu á área contraria a rematar un córner. Acabou marcando pero fíxoo golpeando o balón cos puños e foi inmediatamente expulsado. Foi o único cartón vermello que viu no Bayern e o segundo da súa carreira.
Na tempada 2000-01 o Bayern gañou a Liga de Campións, tras unha quenda de penaltis contra o Valencia na final, na que Kahn parou tres e foi elixido como Xogador do partido. Ademais a UEFA entregoulle o Premio ao Xogo Limpo por ser o único que tentou consolar ao porteiro rival, Santiago Cañizares. Máis tarde ese ano, o Bayern perdeu a Supercopa de Europa pero gañou a Copa Intercontinental contra o Boca Juniors en Toquio.
Debido a lesións e problemas persoais, o seu nivel empezou a diminuír despois da tempada 2002-03. Na liga de Campións da tempada 2003-04, Kahn deixou entrar un tiro fácil de Roberto Carlos na portaría do Bayern contra o Real Madrid, contribuíndo á eliminación do seu equipo da competición. Con todo, desde a tempada 2003-04 e a pesar da súa idade, as actuacións de Kahn melloraron considerablemente.
O 2 de setembro do 2007, con 38 anos, xogou o seu partido número 537 na Bundesliga, converténdose no porteiro con máis partidos xogados.
4.600-M
< 4.600-M < 3.800-M
Oliver Kahn
FC Bayern de Múnic
Oliver Kahn puxo fin á súa carreira en setembro de 2008 nun partido amigable do Bayern de Munich contra a selección alemá de fútbol.
4.600-M
Acontecementos
Data estimativa da formación da Terra.
Dátase co nome de eón Precámbrico (Agnostozoico, segundo outros autores), coa Era Azoica (aínda que é máis coñecida co nome de Hadeico). Uns terceiros autores inclúena baixo o nome de Archeana.
Oliver Kahn
Selección nacional
Pouco antes de comezar a Copa Mundial de Fútbol de 2006, Jürgen Klinsmann, naquel momento director técnico do combinado xermano, anunciou a titularidade de Jens Lehmann na porta da selección, quedando así Oliver Kahn como o segundo porteiro, o cal foi un gran golpe inesperado para el. Foi debido a unha disputa entre o lendario Franz Beckenbauer e o técnico da selección. Só xogou o partido polo terceiro posto (Portugal-Alemaña 1:3). Ao finalizar o torneo, anunciou o seu retiro da selección nacional.
Campionatos Internacionais
(*) Incluíndo a Selección
Vida privada
Kahn naceu en Karlsruhe, nunha familia con raíces letonas: seu pai Rolf naceu en Liepāja, fillo dunha nai letoa e un pai alemán do Báltico. Rolf xogou profesionalmente no Karlsruhe SC, así como o seu fillo Axel, o irmán máis vello de Oliver Kahn.
No 2009, ofrecéronlle adestrar ao FC Schalke 04 pero rexeitou a oferta.
En 2011, un xulgado alemán multou Kahn con 125.000 € por evasión de impostos, por non declarar máis de 6000 € en roupa de luxo comprada en Dubai.
Desde outubro de 2016, Kahn é dono e fundador de Goalplay, unha empresa dedicada á fabricación de luvas de porteiro e ao adestramento de novas promesas do fútbol.
Gondrame
O topónimo galego Gondrame pode referirse a:
Radio Televisión Madrid
O Ente Público Radio Televisión Madrid é unha empresa pública de radiodifusión dependente da Comunidade de Madrid. As súas principais áreas de actividade son: no ámbito televisivo, a produción audiovisual das canles Telemadrid, laOtra e Telemadrid HD, e no ámbito radiofónico, a emisora de FM Onda Madrid.
Afiliada á FORTA desde o seu nacemento, comezou a súa actividade o 2 de maio, día da Comunidade de Madrid, de 1989.
Servizos
Televisión:
Radio:
A Pena, Santa Mariña do Monte, San Sadurniño
A Pena é un lugar da parroquia de Santa Mariña do Monte no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres).
Jørn Utzon
miniatura|dereita|200px|[[Ópera de Sydney, Sydney (Australia), 1956–73.]]
Jørn Utzon, nado en Copenhaguen o 9 de abril de 1918 e finado o 29 de novembro de 2008, foi un arquitecto dinamarqués de recoñecido prestixio en todo o mundo.
Traxectoria
Fillo dun enxeñeiro naval, medrou en Dinamarca. En 1957 gañou inesperadamente o concurso para unha nova casa da ópera na cidade australiana de Sydney. Nos seguintes anos, Utzon gradualmente desenvolveu un xeito para a construción das enormes cunchas que cobren os dous muros.
Tamén tiña plans espectaculares para o interior dos vestíbulos, pero por motivos políticos, o novo goberno electo do estado de Nova Gales Sur parou os pagamentos ao arquitecto, polo que este deixou o país en 1966. Nunca volveu.
A Casa da Ópera de Sydney rematouse finalmente e foi aberta no 1973 pola raíña Isabel II, sendo agora un dos máis recoñecibeis edificios do mundo.
En marzo de 2003, Utzon foi galardonado co título de Doutor Honoris pola Universidade de Sydney. O fillo do arquitecto aceptou o galardón en nome do seu o pai, o cal estaba moi enfermo para viaxar a Australia. Utzon foi galardoado tamén coa Orde de Australia e coa Chave da Cidade de Sydney. Estivo tamén envolto nos traballos de remodelación e redeseño da casa da ópera, principalmente no ástrago da entrada, seguindo o acordo feito no ano 2000. No ano 2003, o arquitecto dinamarqués recibiu o maior honor coma arquitecto, foi galardoado co Premio Pritzker.
Véxase tamén
miniatura|dereita|200px|[[Edificios Elineberg, Helsingborg (Suecia), 1954–66.]]
Liga Española de Hóckey Herba
A División de Honra de Hóckey Herba é a máxima competición de hóckey herba do Estado español. Iniciouse na tempada 1957-58.
Patraix
miniatura|220px|Estación de ferrocarril de València-Sant Isidre, no barrio homónimo. Patraix é o distrito 8 e tamén un barrio da cidade de Valencia, que inclúe, ademais de Patraix, aos barrios de Sant Isidre, Vara de Quart, Safranar e Favara. Foi unha vila independente até o ano 1870, ano no que se anexionou a Valencia a petición propia do Concello de Patraix.