cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Acetal
Preparación
Os acetais e cetais prepáranse a partir da cetona ou aldehido correspondente e un alcohol, en presenza de ácido mineral. A reacción está en equilibrio, así que se utilizan condicións que favorezan a formación do produto acetálico, por exemplo, facendo uso da lei de acción de masas. Esta reacción ten lugar en dúas fases, levadas a cabo no mesmo reactor. Na primeira, o composto carbonílico reacciona cunha cantidade equivalente de alcohol, para formar un hemiacetal (ou hemicetal, segundo sexa aldehido ou cetona). O hemiacetal protónase posteriormente para formar o acetal. Nos compostos orgánicos máis sinxelos, o equilibrio cetona + alcohol e hemicetal + auga adoita estar desprazado cara á esquerda. Porén, en compostos máis complexos (carbohidratos), onde outros factores poden estabilizar o hemiacetal (por exemplo, a formación dun anel de 4 ou 5 membros), predomina o hemiacetal. A glicosa en solución acuosa está principalmente en forma cíclica hemiacetálica. A formación de acetais reduce o número total de moléculas presentes e, en consecuencia, non é favorable en termos de entropía. Unha forma de mellorar isto é co uso dun ortoéster como fonte de alcohol. Os aldehidos e cetonas poden sufrir un proceso denominado intercambio acetálico cos ortoésteres para producir acetais. A auga producida xunto co produto acetálico é utilizada en hidrolizar o ortoéster e producir máis alcohol para ser usado na reacción. O mecanismo de formación de acetais catalízase con medio ácido.
Aplicacións
O acetal dietílico do acetaldehido é un composto utilizado como saborizante nos destilados alcohólicos. A transformación dun aldehido, cetona ou alcohol en acetal, denominada acetalización, constitúe un método para introducir un grupo protector de ditos grupos funcionais aos reactivos básicos.
Os acetais tamén son utilizados para preparar polímeros plásticos. Os plásticos baseados en acetais teñen as seguintes vantaxes: son resistentes quimicamente, a súa absorción de auga é moi baixa, e son resistentes á hidrólise por bases. Tamén teñen algunhas desvantaxes, como son: pouca resistencia ao impacto, baixo punto de fusión, e maior rixidez cós nailons.
Luiz Inácio Lula da Silva
Luiz Inácio Lula da Silva, nado en Caetés (daquela Vargem Grande, en Pernambuco) o 27 de outubro de 1945, é un político brasileiro. Asumiu a Presidencia da República Federativa do Brasil en 2003 coa maior votación da historia do país (52,4 millóns de votos), quebrando cifras de votación de todos os expresidentes brasileiros. Nesa altura, os seus resultados só queda por baixo, no mundo, dos do xeneral indonesio Susilo Yudhoyono (69,27 millóns de votos), George W. Bush (58,4 millóns de votos), John Kerry (54,8 millóns de votos), os tres nas eleccións realizadas en 2004, e do expresidente estadounidense Ronald Reagan, que tivo, en 1984, 54,4 millóns de votos. Mais ultrapasou a votación do presidente Bill Clinton, que tivo 47,4 millóns de votos.
Foi candidato a presidente en 1989 (derrotado por Fernando Collor de Mello), en 1994 (derrotado por Fernando Henrique Cardoso) e en 1998 (novamente derrotado por Fernando Henrique Cardoso), gañando por fin as eleccións de 2002 (o segundo máis votado foi José Serra, do PMDB). En 2006 foi reelixido co 60,83% dos sufraxios (máis de 58,2 millóns de votos) fronte Geraldo Alckmin (candidato do PSDB). En 2017 foi condenado por corrupción e, aínda que posteriormente a condena foi revogada, pasou na cadea 580 días. Foi de novo electo presidente o 30 de outubro de 2022, derrotando a Jair Bolsonaro. Deste xeito, é o único presidente en ser escollido para un terceiro mandato na Historia do Brasil.
Lula é co-fundador, presidente de honra e afiliado ao Partido dos Trabalhadores (PT), un dos máis importantes partidos brasileiros.
Traxectoria
Con 7 anos a súa familia realizou unha viaxe común para moitos nordestinos do Brasil: en condicións precarias, dirixiuse para o estado de São Paulo, coa esperanza de oportunidades mellores de vida. Pasaron a residir en Guarujá, cidade do litoral do estado.
Da Silva foi alfabetizado no Grupo Escolar Marcílio Dias. En 1956 pasou a morar en São Paulo. Con 12 anos foi empregado nunha tinturaría, tendo despois exercido as profesións de auxiliar de secretaría.
Operario e sindicalista
Seguindo para a industria, Lula conseguiu unha praza no curso de torneiro mecánico no SENAI, organización brasileira de ensino industrial, formándose metalúrxico. Algúns anos despois, mudouse para São Bernardo do Campo, onde tivo os primeiros contactos co movemento sindical en 1968, por influencia do seu irmán José Ferreira de Melo, alcumado Frei Chico, quen lle presentou o seu primeiro libro titulado: O Que é a Constituição.
En 1969 Lula foi elixido para dirixir o sindicato dos metalúrxicos de São Bernardo do Campo. En 1975 foi elixido presidente do mesmo sindicato. Reelixido en 1978, foi un dos líderes sindicais que retomaron a práctica de manifestacións públicas de grande escala, que deixaran de ocorrer desde o endurecimento represivo da ditadura militar nos 10 anos anteriores. Durante o movemento das manifestacións, a idea de fundar un partido representante dos traballadores foi madurecendo, e, en 1980 fundou o Partido dos Trabalhadores, (PT).
Política
Na idea de participar nos procesos electorais, cambiou xudicialmente o seu nome de Luís Inácio da Silva para Luís Inácio Lula da Silva (a lexislación vixente prohibía o uso de alcumes polos candidatos).
En 1982, Lula participou nas eleccións do goberno de San Paulo, que perdeu. En 1984, participou na campaña Diretas Já ao lado do Dr. Ulysses Guimarães, que clamaba por eleccións presidenciais directas despois de anos de ditadura militar e presidentes nomeados. A campaña non tivo éxito e as eleccións presidenciais de 1984 foron feitas polo Colexio Electoral (indirectas). En 1986, foi elixido deputado federal con récord de votos tendo unha actuación discreta.
En 1989, realizáronse as eleccións directas. Lula era candidato a presidente, liderando todas as investigacións até semanas antes da elección. O gañador foi Fernando Collor de Mello, candidato conservador do PRN, que recibiu entusiasmado apoio de considerábel parte da poboación que se sentía intimidada ante a perspectiva de que o ex-sindicalista fora radical e abertamente aliñado coas teses de esquerda.
En 1991, o presidente Collor, oriúndo dunha tradicional familia alagoana de políticos e empresarios do sector de comunicacións, foi denunciado por corrupción activa e pasiva polas súas ligazóns co empresario e caixa da campaña de Collor, Paulo César Farias. O escándalo decorrente desas acusacións provocou ampla mobilización social no que ficou coñecido como Movemento Cara Pintada. No seu ápice a serie de protestas pacíficas reuniu máis de cincuenta millóns de cidadáns, xamais visto no mundo en tamaña proporción, esixindo a censura do presidente. O movemento foi vitorioso grazas á presión social exercida sobre as bases parlamentarias.
En 1994, Luiz Inácio Lula da Silva volveu a presentarse á presidencia e foi novamente derrotado, desa vez polo candidato do PSDB, o sociólogo Fernando Henrique Cardoso. Ex senador, Cardoso tiña un historial político ligado á centro-esquerda, tendo sido exiliado durante a ditadura militar, e é un dos intelectuais máis respectados do mundo.
Norodom Sihamoni
Norodom Sihamoni (នរោត្តម សីហមុនី), nado o 14 de maio de 1953 en Phnom Penh, é o rei de Camboxa dende o 14 de outubro de 2004.
Luiz Inácio Lula da Silva
Política
Á fronte do Ministério da Fazenda no goberno de Itamar Franco, Cardoso foi un dos mentores do Plano Real, que tivo éxito en frear a hiperinflación e estabilizar a moeda brasileira. En 1998 converteurse no primeiro presidente brasileiro en ser reelixido, derrotando a Lula na primeira quenda.
O 27 de outubro de 2002 Lula foi electo presidente do Brasil, derrotando ó candidato de FHC, José Serra do PSDB. No seu discurso de investidura, Lula afirmou: "E eu, que durante tantas vezes fui acusado de não ter um diploma superior, ganho o meu primeiro diploma, o diploma de presidente da República do meu país". A declaración foi unha resposta contra os innúmeros ataques que sufriu en virtude da súa baixa educación formal, que moitos consideran incompatíbel co cargo mais importante da República. Moitos opositores din que tal afirmación non é verídica, pois Lula xa tiña o certificado de torneiro mecánico emitido polo SENAI, así como un diploma similar como deputado federal. As causas deste desabafo foron os ataques sufridos na campaña que desmerecían a súa educación.
Pneumocistidomicetos
Os pneumocistomicetos (Pneumocystidomycetes) son unha clase de fungos ascomicetos. Inclúe unha soa orde, Pneumocystidales, a cal contén unha soa familia monotípica, Pneumocystidaceae, que á súa vez contén o único xénero Pneumocystis, con catro especies, que contén o axente causante da pneumonía por Pneumocystis.
Santiago Millas
Santiago Millas é un concello español da provincia de León (Castela e León) situado na comarca da Maragatería. A súa poboación é de 373 habitantes (INE 2011).
Plácido Álvarez Dobaño
Plácido Álvarez Dobaño, nado en 1958, é un político galego do PPdeG
Traxectoria
Secretario municipal do concello de Pereiro de Aguiar. Presentouse ás eleccións municipais de 1995 en Muíños encabezando a candidatura do PPdeG e foi elixido alcalde por maioría absoluta. Volveu ser elixido nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta. É deputado provincial dende 2003 e en maio de 2009 foi nomeado vicepresidente primeiro da Deputación e voceiro do grupo provincial do Partido Popular na Deputación.
Repons Peyizan
Repons Peyizan, en galego Resposta Campesiña, é unha coalición política haitiana.
Deu o seu apoio o candidato presidencial Michel Martelly no proceso electoral de 2010, e este obtivo un 22% dos votos na primeira volta, e impúxose na segunda, celebrada en marzo de 2011.
Instituto Kavli de Nanociencia de Delft
O Instituto Kavli de Nanociencia de Delft (en neerlandés: Kavli Institute of Nanoscience Delft -KIND-) é unha institución académica e científica estabelecida en 2004 en dous departamentos da Universidade de Tecnoloxía de Delft: o Departamento de Nanociencia Cuántica e o Departamento de Bionanociencia.
O instituto ten a súa orixe nunha doazón de fondos pola Fundación Kavli, dos Estados Unidos, e é a única entidade xurdida desa fundación fóra de territorio estadounidense. As súas investigacións céntranse en aspectos como a biofísica monomolecular ou o procesamento de información cuántica de dispositivos nanoescala.
O instituto conta cun cadro de 50 profesores investigadores. En 2012, catro dos dez científicos dos Países Baixos máis citados nas publicacións científicas pertencían á institución.
Ademais do seu cadro investigador estable, desde 2017 existe no instituto unha liña de bolsas de investigación posdoutoral en bionanociencia. Ese mesmo ano creouse tamén un programa de visitas de profesores de excelencia mediante o cal cada ano se lle ofrece a un científico de recoñecemento internacional a posibilidade de participar nas investigacións do instituto como profesor visitante; os dous primeiros foron Hagan Bayley, da Universidade de Oxford, e Amir Yacoby da Universidade Harvard.
A modo de colaboración, o Instituto Kavli de Nanociencia de Delft encárgase do desenvolvemento do programa de investigación da Casimir Research School ("Escola de Investigación Casimir"), unha institución científica e académica dependente conxuntamente da Universidade de Leiden e da Universidade de tecnoloxía de Delft.
Xoán XXIII, papa
Xoán XXIII, en latín Ioannes PP. XXIII, nado como Angelo Giuseppe Roncalli en Sotto il Monte, Bérgamo, o 25 de novembro de 1881 e finado en Roma o 3 de xuño de 1963, foi o papa n.º 261 da Igrexa católica, bispo da diocese de Roma e soberano da Cidade do Vaticano dende o 28 de outubro de 1958 ata a súa morte.
Primeiros anos
Naceu o 25 de novembro de 1881 no casarío Brusico de Sotto il Monte, provincia de Bérgamo. Era o cuarto dos trece fillos (e o maior dos homes) que tiveron Giovanni Battista Roncalli e de Mariana Mazzola. A súa familia traballaba como labregos nun terreo arrendado; como contraste, o seu predecesor Pío XII proviña dunha antiga familia aristocrática italiana, tradicionalmente ao servizo do papado. No ambiente da súa humilde familia, encabezada polo seu tío avó (e padriño) Zaverio, desenvolveu a súa fe cristiá.
En 1892 entrou no Seminario de Bérgamo para cursa-los estudos superiores, grazas á axuda económica do párroco Rebuzzini e de Giovanni Morlani (propietario das terras cultivadas polos Roncalli). No seminario comezou a práctica, que continuaría ata a súa morte, de redactar unhas notas espirituais, que quedaron recollidas no seu "Giornale dell' Anima".
A causa da súa capacidade, en 1901 foi enviado a Roma para segui-los seus estudos como alumno do Seminario Romano dell'Apollinare. Foi ordenado sacerdote o 10 de agosto de 1904.
Sacerdocio e labor apostólico
En 1905 o bispo de Bérgamo, Monseñor Giacomo Radini Tedeschi nomeouno o seu secretario e o ano seguinte foi encargado da ensinanza de Historia e Patroloxía no Seminario de Bérgamo. Ocupou estes postos ata a morte en 1914 do seu bispo, como sempre lembraría a Monseñor Radini Tedeschi.
Durante a I Guerra Mundial, exerceu primeiro de sarxento médico e máis tarde de capelán militar. En 1921, foi chamado dende Roma polo papa Bieito XV para ocupa-lo cargo de Presidente para Italia do Consello Central da Obra Pontificia da Propagación da Fe.
O 19 de marzo de 1925 Monseñor Angelo Giuseppe Roncalli foi consagrado bispo, e elixiu como lema episcopal "Obedientia et Pax" (obediencia e paz). O papa Pío XI nomeouno Visitador Apostólico de Bulgaria este mesmo ano, onde permaneceu dez anos. Alí realizou o seu labor apostólico visitando as comunidades católicas e establecendo relacións de respecto e estima con outras comunidades cristiás, en especial da Igrexa Ortodoxa Búlgara.
En 1934 foi trasladado á Nunciatura en Turquía; alí, ademais, asumiu as funcións de administrador apostólico da vigairía apostólica de Constantinopla, vacante dende 1925.
A súa intervención foi indispensable para socorrer ós xudeus ante a persecución nazi.
O mes de decembro de 1944 o Papa Pío XII nomeouno nuncio apostólico de París. Contribuíu a normaliza-la organización eclesiástica en Francia, desestabilizada polos numerosos bispos que colaboraran cos alemáns. Grazas á súa cortesía, a súa simplicidade e a súa amabilidade puido resolve-los problemas e conquista-lo corazón dos franceses e de todo o Corpo Diplomático.
Patriarca de Venecia
En 1953, o Papa Pío XII noméao cardeal e envíao a Venecia como Patriarca. En 1954, coincidindo co Ano Santo Xacobeo, visitou Santiago de Compostela, convidado polo arcebispo compostelán e amigo seu Fernando Quiroga Palacios. Chegou o 22 de xullo procedente de Donostia logo de parar en Lugo, e permaneceu na cidade até o día 24.
Pontificado
O 28 de outubro de 1958, contando con 77 anos, Roncalli foi elixido Papa ante a sorpresa de todo o mundo. Escolleu o nome de Xoán (nome do seu pai e do patrón da súa vila natal).
Despois do longo pontificado do seu predecesor, os cardeais lle semellaron escoller un papa de transición a causa da súa avanzada idade e da súa modestia persoal. Nin os cardeais nin o resto da Igrexa agardaban que o temperamento ledo, a calidez e a xenerosidade do papa Xoán XXIII seducisen os afectos do mundo dunha forma en que o seu predecesor (con toda a súa sabedoría e santidade) non puido.
En seguida empezou unha nova forma de facer de Papa. Foi o primeiro Papa, dende 1870, que exerceu o seu ministerio de bispo de Roma visitando persoalmente as parroquias da súa Diocese. Ó cabo de dous meses de ser elixido, deu exemplo de obras de misericordia: por Nadal visitou os nenos enfermos dos hospitais Espírito Santo e Neno Xesús; ó día seguinte foi a visita-los prisioneiros do cárcere Regina Coeli.
Na súa primeira medida de goberno vaticano, que o enfrontou co resto da curia, reduciu os altos salarios (e a vida de luxo que, en bastantes ocasións, levaban os bispos e cardeais). Así mesmo, dignificou as condicións laborais dos traballadores do Vaticano, que ata ese momento carecían de moitos dos dereitos dos traballadores de Europa, ademais retribuídos con moi baixos salarios por parte do Vaticano.
Tres meses despois da súa elección, o 25 de xaneiro de 1959, na Basílica de San Paulo Extramuros, ante a sorpresa de todo o mundo anunciou o XXI Concilio Ecuménico -que posteriormente foi chamado Concilio Vaticano II-, o I Sínode da Diocese de Roma e a revisión do Código de Dereito Canónico.
O 2 de decembro de 1960 reuniuse no Vaticano durante unha hora co Arcebispo de Canterbury, o Reverendísimo Geoffrey Francis Fisher. Era a primeira vez en máis de 400 anos, dende a excomuñón de Isabel I, que o Arcebispo de Canterbury se reunía co Papa. Durante o seu Pontificado nomeou 37 novos cardeais, entre os cales por primeira vez un de Tanzania, un xaponés, un filipino e un mexicano.
O 11 de outubro de 1962 o papa Roncalli abriu o Concilio Vaticano II en San Pedro. Este Concilio cambiaría a face do Catolicismo: unha nova liturxia (máis sinxela e próxima ós fieis), un novo ecumenismo e un novo achegamento ó mundo.
Dende a apertura do Concilio, o papa Xoán XXIII indica a precisa orientación dos obxectivos: non se trataba de definir novas verdades nin condenar erros, senón que era necesario renova-la Igrexa para facela capaz de transmiti-lo Evanxeo nos novos tempos, busca-los camiños de unidade das Igrexas cristiás, procura-lo bo dos novos tempos e establecer diálogo co mundo moderno centrándose primeiro "no que nos une e non naquilo que nos separa".
Ó Concilio foron convidados como observadores, non só membros de tódalas Igrexas cristiás (Ortodoxa, Protestantes e Evanxélicas, en xeral) senón membros de diversos credos dende crentes islámicos ata indios americanos.'''
Morte e canonización
O 23 de maio de 1963 anunciábase publicamente a enfermidade do Papa (cancro de estómago). Xoán XXIII morreu en Roma o 3 de xuño de 1963. Na memoria de moitos, o Papa Xoán XXIII quedou como "o Papa bo" ou como "o Papa máis amado a historia". Os seus restos embalsamados actualmente descansan na Basílica de San Pedro, en Roma.
A causa de beatificación foi introducida polo seu sucesor Paulo VI en 1965, despois da clausura do Concilio Vaticano II. O papa Xoán XXIII foi beatificado por Xoán Paulo II o 3 de setembro de 2000, e a súa festa litúrxica quedou fixada o 11 de outubro, día da apertura do Concilio Vaticano II.
Canonización
O 5 de xullo de 2013 o papa Francisco aprobou os decretos da Congregación para as Causas dos Santos que abriron a porta á canonización de Xoán XXIII e Xoán Paulo II.
O 30 de setembro do mesmo ano, anunciouse que a cerimonia conxunta de canonización de ambos papas terá lugar en abril de 2014.
Finalmente, o 27 de abril de 2014, ante unha multitume congregada na praza de San Pedro do Vaticano, que se estima nuns 800.000 peregrinos chegados de todo o mundo, o papa Francisco proclamou a canonización de Xoán XXIII, xunto á de Xoán Paulo II, pedindo en latín, coa fórmula ritual, que se inscribise aos dous papas no Libro dos Santos. Foi un día histórico xa chamado "o dos catro papas", xa que, ademais de que Francisco proclamou santos a Angelo Roncalli e Karol Wojtyła, á esquerda do altar onde se concelebrou a misa, estivo o papa emérito Bieito XVI, a quen o papa arxentino abrazou antes de comezar a ceromonia e ao finalizar a mesma. Na homilía da misa, Francisco destacou que ambos os novos santos "restauraron e actualizaron á Igrexa" á súa imaxe orixinal. O papa terminou a cerimonia saudando ás 93 delegacións asistentes, entre as que había 24 xefes de Estado e de Goberno, e entre os que se encontraban os reis de España e de Bélxica, ademais dos presidentes de Paraguai, Honduras, O Salvador, Ecuador, Albania, Croacia e Polonia, entre outros.
Encíclicas
As encíclicas do seu papado, por orde cronolóxica, foron as seguintes:
Paulo VI, papa
Giovanni Battista Montini, nado en Concesio (Lombardía) o 26 de setembro de 1897 e morto en Castel Gandolfo, o 6 de agosto de 1978, foi o Papa número 262 da Igrexa católica co nome de Paulo VI (en latín: Paulus PP. VI).
Infancia
Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini naceu en 1897 en Concesio, unha poboación da provincia de Brescia, en Italia. Foi o segundo dos tres fillos de Giuditta Montini (o seu apelido de soltera era Alghisi) e o avogado Giorgio Montini, quen tamén foi director do periódico Il Cittadino dei Brescia, dirixente de Acción Católica e deputado polo Partito Popolare (democristiano) no parlamento italiano.
Sacerdocio
Iniciou os seus estudos teolóxicos no seminario diocesano de Brescia en 1916, aínda que debido á súa delicada saúde, é autorizado para continualos como alumno externo. Recibe a súa ordenación sacerdotal na catedral de Brescia o 29 de maio de 1920, e celebrou a súa primeira misa en Concesio, no templo da Madonna delle Grazie. Comezou estudos de Dereito Civil na Universidade Estatal de Roma e de Teoloxía na Pontificia Universidade Gregoriana. Deixou esta última para ingresar na Escola Diplomática Vaticana. Ao Rematar, iniciou en seguida unha carreira na Secretaría de Estado pontificia que habería de durar máis de trinta anos.
Traxectoria no Vaticano
Pío XII nomeouno, xunto con monseñor Tardini Prosecretario de Estado. As intrigas vaticanas e os desencontros con sor Pascualina, a familiar -unha especie de ama de chaves- de Pío XII e que era chamada "A Papisa" pola súa influencia sobre este, afastouno deste posto, sendo nomeado arcebispo de Milán o 1 de novembro de 1954.
Morto Pío XII, Xoán XXIII creouno cardeal, no seu primeiro consistorio, o 15 de decembro de 1958 e incorporouno á preparación do Concilio Vaticano II.
Durante a primeira sesión do Concilio, liderou ao grupo de bispos que tentaron darlle un pulo aperturista. Lograron formar comisións de traballo representativas das distintas realidades eclesiais, sen a tutela da Curia Vaticana. Botaron por terra os esquemas (borradores) de documentos que a propia Curia quería que fosen aprobados case sen debate, para abrir un tempo de diálogo e de maduración de documentos doutro rumbo. Nese tempo de dúbidas, cando uns documentos foron rexeitados e outros aínde están por nacer, pronuncia un histórico discurso onde lanza a pregunta que impulsará o avance do Conciio: "Igrexa, que dis de ti mesma?".
Papado
A morte de Xoán XXIII deixoulle ó seu sucesor a difícil tarefa de levar adiante o Concilio e aplica-las súas innovacións á vida da Igrexa. Para esa tarefa foi elixido Montini como papa o 21 de xuño de 1963, 18 días despois da morte do seu predecesor e a el correspondeulle a apertura da segunda sesión do Concilio Vaticano II o 29 de setembro de 1963, e as seguintes sesións ata a súa posta en marcha a partir do 7 de marzo de 1965. O seu pontificado, por tanto, estivo marcado pola concreción do espírito do Concilio na renovación e modernización da Igrexa e das súas ensinanzas, reestruturou as institucións vaticanas, internacionalizou o Sacro Colexio Cardenalicio reducindo o predominio abafador dos italianos, descentralizou o poder papal para impulsar unha maior colaboración dos fieis na vida da Igrexa, viaxou por todo o mundo para redobrar a presenza pública da Igrexa e deu un novo impulso ó diálogo ecuménico coas restantes confesións cristiás.
As encíclicas de Paulo VI amosaron a preocupación da Igrexa católica por problemas do mundo moderno como o subdesenvolvemento (Populorum progressio, 1967) ou o control da natalidade (Humanae vitae, 1968); pero demostraron tamén a moderación da apertura que producira o Concilio Vaticano II: en contraste co impulso utópico e progresista de Xoán XXIII, Paulo VI amosouse máis conciliador, pragmático e conservador. Así, por exemplo, a incorporación dos fieis á vida da Igrexa non se levou ata as súas últimas consecuencias, e Paulo VI negouse a altera-lo sistema tradicional de elección dos papa para evitar que o conclave se convertese nunha especie de parlamento democrático (1975).
Este conservadorismo non impediu o cisma dun grupo de católicos integristas franceses encabezados por Marcel Lefebvre, defensores da misa en latín e doutras doutrinas preconciliares (1976).
Durante o seu pontificado presidiu a apertura da Porta Santa na basílica de San Pedro o 24 de decembro de 1974 dando inicio ó ano santo ou xubileu de 1975, o cal foi seguido por aproximadamente mil millóns de persoas en todo o mundo.
En abril de 1978, Paulo VI maniféstase contra as Brigadas Vermellas polo secuestro do político italiano democratacristiano e amigo de xuventude Aldo Moro, de quen se coñece a noticia do seu asasinato o 9 de maio e preside o seu funeral na basílica de Letrán, amosándose visiblemente conmovido e sendo posiblemente esta unha das razóns polas cales se estragou a súa saúde, a cal se agrava o 5 de agosto e falece o día 6 ás 21.40 horas dun ataque cardíaco.
Causa de canonización
O proceso diocesano para a súa causa de canonización comezou coa aprobación de Xoán Paulo II o 11 de maio de 1993, recibindo o título de Servo de Deus.
O 20 de decembro de 2012, Bieito XVI aprobou a declaración das "Virtudes heroicas" do papa Paulo VI, dándolle o título de "Venerable". O 14 de outubro de 2018, foi canonizado polo papa Francisco.
El Cubo del Vino
miniatura|350px|Mapa dos concellos de Zamora. El Cubo del Vino, El Cubo de la Tierra del Vino ou El Cubo é un concello da provincia de Zamora, na comunidade autónoma de Castela e León; dentro da comarca de Tierra del Vino. Esténdese por unha área de 34 km² onde no ano 2007 vivían 428 habitantes. Está situado a tan só 29 km da capital da provincia, Zamora. a economía deste pobo xira arredor da vide e da agricultura en xeral.
Demografía
Evolución da poboación cubina dende a década dos 50 ata agora:
Política
O concello está gobernado polo popular Modesto Álvarez Gallego, cuxo partido ocupa 70 % dos escanos do municipio.
Mazapán
miniatura|Figuras de mazapán. miniatura|Froitas de mazapán. O mazapán é un doce preparado a base de azucre e améndoa moi moída, que se fai moitas veces en forma de figuriñas, típico de diferentes zonas de Europa e Asia occidental.
Este doce é típico de España, e malia non ser tradicional en Galiza, nas últimas décadas converteuse nunha sobremesa tradicional do Nadal. A primeira referencia deste doce é en Toledo no ano 1577, cando se consumía todo o ano. Hai moitas lendas arredor da súa orixe (incluíndo unha suposta orixe persiana), mais o máis probábel é que os mazapáns sexan de procedencia árabe. Así, o mazapán tería sido introducido en Europa ben dende o sur, coa invasión musulmá da península Ibérica no século VIII, ou ben dende o leste, a través de peregrinos e cruzados.
Etimoloxía
O termo galego entrou a partir do castelán mazapán. En portugués recibe os nomes de marzipã, marzipan ou maçapão, en inglés: marzipan, en francés: massepain.
A orixe do termo é discutida. Algunhas fontes sinalan que o nome do doce procede da península ibérica, do latín martius panis (pan de marzo). Posibelmente o termo chegou ao castelán do árabe hispánico pičmáṭ, e este do grego παξαμάδιον (pasamadión), biscoitiño, influído por masa e pan, ou metátese de pasamadión en masapadión, para explicar l etimoloxía de mazapán.
Xeito de elaboración
Cóllese a mesma cantidade de améndoa crúa pelada e azucre. Mestúranse e esmáganse até conseguir unha pasta de textura uniforme, sen bolborotos. A seguir déixase repousar e posteriormente dáselle forma. Pínta con clara de ovo, e enfórnase a 180 °C durante uns minutos.
Tipos
Hai diferentes tipos de mazapáns en gran parte de Europa, coma Alemaña, Francia, ou Italia. En España os máis sonados son os de Soto, na Rioxa, e o de Toledo. En Alemaña os de Lübeck e Königsberg.
Existen ademais diversas variedades de doces que levan a masa de mazapán coma base, coma os Huesos de santo (típico en Castela por Defuntos), un cano de mazapán recheo de confeitura de xema ou o Pan de Cádiz, unha masa de mazapán rechea de confeitura de xema de ovo e pataca doce confeitada, e despois enfornada sobre unha oblea.
Os panellets tradicionais elaborados en Cataluña son uns boliños de mazapán núcleo de mazapán bañados en ovo con améndoa picada ou piñóns por fóra.
Ponte Barxas, Padrenda, Padrenda
Ponte Barxas é un lugar da parroquia de Padrenda no concello ourensán de Padrenda na comarca da Terra de Celanova. Segundo o IGE en 2012 tiña 160 habitantes (84 mulleres e 76 homes), o que supón un aumento respecto do ano 1999 cando tiña 149 habitantes.
Está situado á beira do río Barxas ou Troncoso, facendo fronteira con Portugal a través dunha ponte até a aldea de São Gregório (Cristóval, Melgaço). Neste lugar houbo unha aduana até a entrada en vigor do Acordo de Schengen en 1992.
La Reforma
La Reforma foi o nome de dúas publicacións:
Santas Martas
Santas Martas é un concello español da provincia de León (Castela e León). A súa poboación é de 878 habitantes (INE 2011).
Paul Biya
Paul Biya, nado o 13 de febreiro de 1933, é un político camerunés, actual presidente do Camerún dende 6 de novembro de 1982.
Graduouse en Relacións Internacionais no Sciences Po (Instituto de Ciencias Políticas de París) en 1961. Cando regresou ao país en 1962 entrou ao servizo do Presidente Ahmadou Ahidjo, chegando a ser Ministro Secretario Xeral da Presidencia en 1968 e primeiro ministro en 1975. En 1982 o presidente Ahidjo renunciou debido a problemas de saúde e Biya foi escollido como o seu sucesor.
En 1984 enfrontouse a un golpe de estado liderado por Ahidjo, polo que debeu realizar unha purga entre os seus colaboradores, destituíndo aos máis próximos ao expresidente. En 1992 e debido ás presións internas e externas aceptou a realización de eleccións pluripartidarias, aínda que foi acusado de enormes fraudes tras a súa vitoria. Foi reelixido en 1997, 2004 e 2011, cada vez con maiores e máis graves denuncias de corrupción, fraude e delitos de lesa humanidade.
A Silgada, As Grañas do Sor, Mañón
A Silgada é un lugar da parroquia das Grañas do Sor no concello Coruñés de Mañón na comarca do Ortegal. Tiña 5 habitantes no ano 2011 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 1 home e 4 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 7 habitantes.
Reloxo molecular
O reloxo molecular é unha técnica que usa a taxa de mutación das biomoléculas para deducir o tempo no pasado xeolóxico no que dúas ou máis formas de vida diverxiron. Os datos moleculares usados para tales cálculos son xeralmente secuencias de nucleótidos para o ADN ou secuencias de aminoácidos para as proteínas. O punto de referencia para determinar a taxa de mutación é o rexistro fósil ou datos arqueolóxicos. O reloxo molecular foi comprobado primeiro en 1962 en variantes da proteína hemoglobina de varios animais, e é usado frecuentemente en evolución molecular para estimar os tempos de especiación ou radiación evolutiva. Ás veces se lle chama reloxo xénico ou reloxo evolutivo. O uso dos reloxos moleculares ten as súas limitacións e a súa precisión para un uso xeral foi cuestionada.
Descubrimento inicial e equidistancia xenética
A noción da existencia dun "reloxo molecular" atribúese a Emile Zuckerkandl e Linus Pauling que, en 1962, s decataron de que a cantidade de diferenzas en aminoácidos na hemoglobina entre diferentes liñaxes cambiaba aproximadamente de forma linear co tempo, como se estimaba polas evidencias fósiles. Xeneralizaron esta observación para afirmar que o grao de cambio evolutivo de cada proteína especificada era aproximadamente constante co tempo e nas diferentes liñaxes de seres vivos (baseándose na hipótese do reloxo molecular).
O fenómeno da equidistancia xenética foi detectado primeiro en 1963 por Emanuel Margoliash, quen escribiu: "Parece que a cantidade de diferenzas en residuos entre o citocromo c de dúas especies calquera está maiormente condicionado polo tempo que pasou desde que as liñas da evolución que levan a esas dúas especies diverxiron orixinalmente. Se isto é correcto, o citocromo c de todos os mamíferos debería ser igualmente diferente do citocromo c de todas as aves. Como os peixes diverxiron do tronco principal da evolución dos vertebrados antes que as aves ou mamíferos, os citocromos c de mamíferos e aves deberían ser igual de diferentes do citocromo c dos peixes. De xeito similar, todos os citocromos c de vertebrados deberían ser igual de diferentes da proteína dos lévedos." Por exemplo, a diferenza entre o citocromo c dunha carpa e unha ra, tartaruga, galiña, coello, e cabalo é de forma moi constante do 13% ao 14%. Similarmente, a diferenza entre o citocromo c dunha bacteria e un lévedo, trigo, avelaíña, atún, pomba, e cabalo vai do 64% ao 69%. Xunto co traballo de Emile Zuckerkandl e Linus Pauling, o resultado da equidistancia xenética levou directamente á proposta formal da hipótese do reloxo molecular a inicios da década de 1960. A equidistancia xenética utilizouse con frecuencia para inferir un tempo igual de separación de diferentes especies irmás dun grupo externo (outgroup).
Posteriomente Allan Wilson e Vincent Sarich desenvolveron estes traballos.
Relacións coa teoría neutralista
A observación dunha taxa de cambio molecular similar a un reloxo era orixinalmente puramente fenomenolóxica. Posteriormente, os traballos de Motoo Kimura servíronlle para desenvolver a teoría neutralista da evolución molecular, na cal se predicía a existencia dun reloxo molecular. Condsideremos que hai N individuos, e para facer os cálculos máis simples, eses individuos son haploides (é dicir, teñen unha copia de cada xene). Consideremos que a taxa de mutacións neutras (é dicir, mutacións sen efecto na fitness) nun novo individuo é \mu. A probabilidade de que esta nova mutación quede fixada nunha poboación é entón 1/N, xa que cada copia dun xene é igual que calquera outra. En cada xeración, cada individuo pode ter novas mutacións, así que hai \muN novas mutacións neutras na poboación no seu conxunto. Iso significa que en cada xeración quedarán fixadas \mu novas mutacións neutras. Se a maioría dos cambios observados durante a evolución molecular son neutros, entón as fixacións nunha poboación hanse acumular ao ritmo dun reloxo que é igual á taxa de mutacións neutras nun individuo.
Calibración
Por si só o reloxo molecular só pode dicir que un período temporal é o dobre de longo que outro, por exemplo, pero non pode asignar datas concretas. Para conseguir isto, o reloxo molecular debe primeiro ser calibrado con respecto a evidencias independentes sobre as datacións, como pode ser o rexistro fósil. Para a filoxenia viral e os estudos de ADN antigo, que son dúas áreas da bioloxía evolutiva nas que é posible tomar mostras de secuencias a escala temporal evolutiva, poden utilizarse as datas das mostras intermedias para calibrar con máis precisión o reloxo molecular.
Reloxos moleculares non constantes
Ás veces só se pode estimar un só dato de diverxencia dos fósiles, e todos os outros datos se deducen dese. Mais doutros conxuntos de especies disponse dunha grande abundancia de fósiles, o que permite que se poida comprobar a hipótese do reloxo molecular das taxas de diverxencia constantes. Nun estudo deste tipo, as secuencias de ADN que experimentan baixos niveis de selección negativa mostraron taxas de diverxencia de 0,7 a 0,8% por millón de anos en bacterias, mamíferos, invertebrados, e plantas. No mesmo estudo, as rexións xenómicas que experimentan unha selección purificante ou negativa moi alta (codificando ARNr) eran considerablemente máis lentas (do 1% por 50 millóns de anos).
Ademais desa variación na taxa dependendo da posición xenómica, xa desde inicios da década de 1990, a variación entre taxons demostrou ser tamén un fértil campo de investigación, mesmo en períodos comparativamente curtos do tempo evolutivo (por exemplo en paxaros mímidos ). As avesmariñas con tubo nasal teñen reloxos moleculares que como media corren á metade da velocidade que en moitas outras aves, posiblemente debido aos longos tempos de xeración, e moitas tartarugas teñen un reloxo molecular que corre a 1/8 da velocidade á que o fai en pequenos mamíferos ou aínda a menos. Os efectos do tamaño pequeno de poboación tamén é probable que confundan as análises de reloxo molecular.
Investigadores como Francisco Ayala criticaron de forma fundamental a hipótese do reloxo molecular. De acordo cun estudo de Ayala de 1999, combínanse cinco factores que limitan a aplicación dos modelos de reloxo molecular, que son:
miniatura|300px|esquerda|alt=Phylogram showing three groups, one of which has strikingly longer branches than the two others|Os [[bambús leñosos (tribos Arundinarieae e Bambuseae) teñen grandes tempos de xeración e menores taxas de mutación, como expresan os curtos brazos da árbore filoxenética, que os bambús herbáceos de rápida evolución (Olyreae).]]
Os investigadores que utilizan reloxos moleculares desenvolveron solucións alternativas utilizando varias estratexias estatísticas como técnicas de máxima probabilidade e despois modelizacións bayesianas. En particular, propuxéronse modelos que teñen en conta a taxa de variación entre liñaxes para obter estimacións dos tempos de diverxencia. Estes modelos denomínanse reloxos moleculares relaxados porque representan unha posición intermedia entre a hipótese do reloxo molecular "estrita" e o modelo de moitas taxas de Joseph Felsenstein, e fanse posibles por medio de técnicas de MCMC que exploran un rango ponderado de topoloxías de árbore e simultaneamente estiman os parámetros do modelo de substitución elixido. Debe lembrarse que os datos de diverxencia inferidos usando un reloxo molecular están baseados en inferencia estatística e non en evidencia directa.
O reloxo mulecular atopa especiais retos cando se aplica a escalas de tempo moi curtas ou moi longas. A escalas de tempo longas, o problema é a saturación. Cando pasa o suficiente tempo, moitos sitios xenéticos sufriron máis dun cambio, pero é imposible detectar máis dun. Isto significa que o número de cambios observados xa non é linear co tempo, senón que se aplana.
A escalas moi curtas detempo, que haxa moitas diferenzas entre mostras non representa a fixación de diferentes secuencias nas distintas poboacións. Ao contrario, representan alelos alternativos que estaban ambos presentes como parte dun polimorfismo no antepasado común. A inclusión de diferenzas que aínda non chegaron a fixarse conduce a unha drástica inflación potencial da taxa aparente do reloxo molecular a escalas de tempo moi curtas.
Métodos
Os métodos bayesianos poden proporcionar estimacións máis axeitadas dos tempos de diverxencia, especialmente se se empregan grandes conxuntos de datos (como os obtidos na filoxenómica).
Usos
A técnica do reloxo molecular é unha importante ferramenta en sistemática molecular, que é o uso de información de xenética molecular para determinar a correcta clasificación científica dos organismos ou para estudar a variación nas forzas selectivas.
O coñecemento de taxas aproximadamente constantes de evolución molecular en conxuntos determinados de liñaxes facilita tamén establecer as datas dos eventos filoxenéticos, incluíndo os que non están documentados por fósiles, como a diverxencia de taxons vivos e a formación dunha árbore filoxenética. Nestes caos, especialmente en longos períodos de tempo, deben considerarse as limitacións da hipótese do reloxo molecular (ver arriba), xa que tales estimacións poden estar desafinadas nun 50% ou máis.
Miguel Vázquez Valiño
Miguel Vázquez Valiño, nado en Noia o 16 de xaneiro de 1910 e finado en Montevideo en 1990, foi un xornalista, sindicalista e político galego.
Traxectoria
Traballou de aprendiz de zapateiro ata os 18 anos. Marchou á Arxentina en 1928 fuxindo do servizo militar. Regresou a Galicia en 1931 e volveu de novo a Arxentina ao ano seguinte. En 1935 retornou a Galicia, afiliouse a Izquierda Republicana e foi concelleiro tenente de alcalde de Noia.
Guerra civil
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu dende Muros nos bous Santa Eulalia e Santa Rosa cara Bilbao, de alí foi a Asturias onde axudou a formar a Agrupación Confederada de Galicia en Xixón. Foi xulgado na Coruña por rebelión, sendo declarado en rebeldía. A bordo dun barco inglés chegou a Barcelona onde formou parte da Agrupación Regional Galaica e colaborou cunha revista mensual que saía en Valencia. Alí tratou de organizar a Agrupación Confederal Galaica mantendo contactos con Severino Iglesias Siso, Castelao, Ramón Suárez Picallo, Emilio González López e Pedro Longueira Patiño. En Valencia foi secretario da organización do comité nacional da CNT. En Monterdre (Zaragoza) a Confederación Regional Galaica da CNT no exilio artellou un Comité de Relaciones de Agrupaciones de Gallegos Libertarios baixo a súa coordinación.
Covarrubias
Covarrubias é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 626 habitantes (INE 2012).
Calvert Watkins
Calvert Watkins, nado en Pittsburgh (Pensilvania) o 13 de marzo de 1933 e finado o 20 de marzo de 2013 nos Ánxeles, foi un filólogo e lingüista estadounidense.
Traxectoria
Foi profesor emérito de lingüística e de Filoloxía clásica na Universidade Harvard e tamén “Professor-in-residence” na Universidade de California nos Ánxeles (UCLA).
A súa tese de doutoramento, Indo-European Origins of the Celtic Verb I. The Sigmatic Aorist (Dublin Institute for Advanced Studies, 1962), que reflectía as ideas estruturalista de Jerzy Kuryłowicz, foi a base dunha nova perspectiva na lingüística comparada das linguas célticas e ao estudo do sistema verbal das Linguas indoeuropeas.
Watkins completou as súas contribucións aos estudos sobre a gramática indoeuropea coa publicación da Indogermanische Grammatik III/1: Geschichte der Indogermanischen Verbalflexion (1969). O seu labor sobre o vocabulario e a poética indoeuropea ten producido ata hoxe un amplo número de artigos publicados relativos (entre outras cousas) ás linguas célticas, anatólicas, grega, itálicas e indoiranias, materiais utilizados no posterior libro How to Kill a Dragon: Aspects of Indo-European Poetics (Oxford University Press, 1995).
Ademais contribuíu, no seu ámbito de competencia das linguas indoeuropeas, á primeira edición do The American Heritage Dictionary of the English Language e publicou The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots (ISBN 0-618-08250-6).
A súa parella foi a sanscritista Stephanie Jamison.
Castelo de Melgaço
O castelo de Melgaço é unha fortaleza medieval situada na vila de Melgaço, no distrito de Viana do Castelo (Portugal).
Principal defensa raiana do Alto Miño no século XII, converteuse na sentinela máis setentrional de Portugal, no treito onde o río Miño inicia a súa función fronteiriza, vixiando a travesía cara a Galiza.
O castelo medieval
A construción do castelo remóntase a 1170, por determinación de Afonso Henriques (1112-1185). O primeiro documento referido á poboación é a carta de aforamento, redactada en 1183, garantindo aos seus habitantes (por solicitude dos mesmos) privilexios semellantes aos que gozaba o feudo galego de Ribadavia. A partir de entón, a vila fronteiriza medrou con rapidez, e o primitivo castelo estaba xa concluído no inicio do século XIII, segundo diversos autores entre 1205 e 1212, ano este no que, xunto con outras prazas veciñas, fixo fronte á invasión das forzas do reino de León no contexto da disputa entre Afonso II de Portugal (1211-1223) e as súas irmás. Contribuíron para esta campaña construtiva, amais dos propios habitantes e do apoio real, os recursos do mosteiro de Longos Vales e do mosteiro de Fiães.
O seu fillo e sucesor, Sancho II de Portugal (1223-1248) deixou a cargo do concello o nomeamento do alcaide, privilexio que, Afonso III de Portugal (1248-1279), ao conceder á vila un segundo foral en 1258, reivindicou novamente para a Coroa. A construción da cerca da vila, iniciada en 1245 e cuxo anaco oeste foi concluído en 1263, inscribiuse nunha gran campaña de obras emprendida por este soberano, que actualizou as defensas do castelo, unha vez máis co apoio do mosteiro de Fiães. A placa epigráfica no portón principal, sinalando este último ano, rexistra as identidades do responsábel dos traballos, o alcaide Martinho Gonçalves, e o seu arquitecto, Fernando, Mestre de Pedraría.
En 1361 o tránsito entre Portugal e Galiza debía realizarse, obrigatoriamente, por Melgaço, dato revelador da súa importancia nesa época. No contexto da crise de 1383-1385, a vila e o seu castelo seguiron a tendencia do norte de Portugal, mantendo partido a prol de D. Beatriz. A comezos de 1387, gobernados por un alcaide castelán, sufriron o asedio das tropas portuguesas so o comando de João I de Portugal (1385-1433), caendo tras unha denodada resistencia de case dous meses.
En 1492 Melgaço era un dos cinco únicos lugares da fronteira portuguesa facultados para o ingreso dos xudeus expulsados de España (sefardís). Aínda so o reinado de Manuel I de Portugal, as defensas da vila e o seu castelo estaban figuradas por Duarte de Armas (Livro das Fortalezas, c. 1509), integradas por tres torres e dúas portas.
Fortificación setecentista
No século XVII, no contexto da guerra da Restauração da independencia portuguesa, as defensas da vila sufriron obras de adaptación aos avances da artillaría, recibindo liñas abaluartadas que envolveron o recinto medieval.
Do século XX á actualidade
O castelo foi clasificado como Monumento Nacional por Decreto publicado o 23 de xuño de 1910, e a muralla da vila foino polo decreto publicado o 19 de febreiro de 1926.
Con todo, a intervención do poder público só se fixo sentir a partir da década de 1960, mantendo as características construtivas do conxunto. Recentemente, co desenvolvemento de proxectos de valorización do núcleo histórico da vila, a torre da homenaxe do castelo foi recalificada como núcleo museolóxico, expondo as testemuñas obtidas pola investigación arqueolóxica.