cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ciclo de Born-Haber
Exemplo
equivale á suma dos procesos antes relatados, a súa variación de enerxía é igual a suma da variación de enerxía destes procesos (por aplicación da Lei de Hess) e se coñecemos o valor de tódolos termos menos un (por exemplo descoñecemos a enerxía de rede) este termo pode calcularse a partir dos demais.
ΔHformación = ΔHsublimación + ΔHionización + ½ ΔHdisociación + ΔHafinidade electrónica + ΔHreticular
Ciclo de Born-Haber para a entalpía de formación do cloruro de sodio.
Ronsel Pan
Traxectoria
En México comezou a facer videopoemas, curtametraxes experimentais, documentais e entrevistas. No ano 2014 entra en CREA e no 2015 en CIMA. Expuxo na galería 124 de México D.F. a obra pictórica Vacacións en gris e negro e o vídeo Lenzos.
Martin Scorsese
Década de 1980
Convencido de que estaba facendo a súa última película, Scorsese investiu todas as súas enerxías en Touro salvaxe. A película estreouse en 1980 e é considerada como unha obra mestra, ademais de ser votada a mellor película da década de 1980, pola revista británica Sight and Sound. Como era de esperar, a película recibiu varias candidaturas ó premio Óscar, incluíndo a de mellor actor (Robert de Niro), e a primeira candidatura para Scorsese como mellor director. De Niro gañou a súa figura, pero Robert Redford levou ese ano o Óscar ó mellor director.
The Last Temptation of Christ (1988) está baseada no libro de Nikos Kazantzakis "O Teleftéos Pirasmós" (1951). Orixinalmente, a película ía ser producida baixo o selo Paramount Studios en 1983 con Aidan Quinn no papel de Xesús e Sting no de Poncio Pilatos. Con todo, Paramount retirouse días antes de comezar a filmación, argumentando presións de grupos relixiosos, polo que o proxecto tivo que esperar case cinco anos.
Unha vez pasado o colapso do proxecto, Scorsese notou que o mundo do Hollywood da década de 1980 estaba sendo cada vez máis comercial, e os filmes persoais e altamente estilizados que el e os seus colegas produciron unha década antes, non gozarían do mesmo recibimento. Así, Scorsese decidiu emprender un novo camiño coa súa carreira. Con After Hours (1985) Scorsese efectuou un cambio estético encamiñándose cara a un estilo practicamente "underground". A película foi feita cun orzamento extremadamente austero, de noite e en localizacións do barrio do SoHo en Manhattan.
Despois, Scorsese dirixiu o vídeoclip "Bad" (1987) para Michael Jackson. En 1986, dirixiu The Color of Money, protagonizada por Paul Newman, Tom Cruise e Mary Elizabeth Mastrantonio. O filme é unha secuela de O buscavidas, de Robert Rossen, tamén protagonizado por Newman. Este último gañou o Óscar ó mellor actor de 1986.
Co diñeiro obtido por The Color of Money, Scorsese puido filmar The Last Temptation of Christ en 1987, cun orzamento modesto, pois Scorsese sabía que o filme non ía arrasar comercialmente. Con todo, Scorsese non anticipou o furor e a controversia que ían desatarse cando o filme foi estreado ó ano seguinte. As protestas en todo o mundo chegaron á queima de varias salas e á súa prohibición durante máis de quince anos nalgúns países. Por este filme, Scorsese recibiu a súa seguinte candidatura ó Óscar ó mellor director; candidatura que tampouco gañou. Con todo, o apoio que varias figuras do mundo político lle brindaron a esta película deulle a Scorsese o ímpeto para o seu seguinte traballo: Un dos nosos (1990).
1990 á data
Con Un dos nosos Scorsese volveu á súa nativa Nova York e reencontrouse con Robert De Niro e Joe Pesci. Esta película sobre a vida dun gángster foi chamada a mellor película de mafiosos desde O Padriño, e deulle a Scorsese a terceira candidatura ó Óscar como mellor director, galardón que non conseguiu, esta vez fronte ó daquela novato Kevin Costner por Dances with Wolves.
Scorsese proseguiu facendo un remake da película de 1962 Cape Fear, o cal probou que Scorsese podía ser un éxito comercial en Hollywood. Os seguintes anos pasounos facendo películas de baixo éxito pero aclamadas pola crítica (A idade da inocencia, Kundun), e involucrándose en apoiar os proxectos doutros cineastas, como Quiz Show, Search and Destroy, Mad Dog and Glory e Clockers. Scorsese dirixiu nese período a película Casino, e volveu ó mundo de Taxi Driver en 1999, dirixindo Bringing Out The Dead.
En 1990, Martin Scorsese actuou no papel de Vincent van Gogh no filme Yume (Dreams) de Akira Kurosawa. En 1999, traballou nun documental chamado Il Mio Viaggio in Italia.
miniatura|dereita|150px|Scorsese xunto a [[Leonardo DiCaprio e Cameron Diaz.]]
O seguinte filme de Scorsese foi The Aviator, película biográfica sobre o excéntrico multimillonario e pioneiro da aviación Howard Hughes. O filme foi lanzado a finais de 2004, con aclamación da crítica. Gañou tres Globos de Ouro, incluíndo Mellor Película Dramática. Na entrega dos premios Óscar, The Aviator foi a película con máis candidaturas (once, incluíndo Mellor Película, Mellor Director e Mellor Actor para Leonardo DiCaprio). Esta vez, Scorsese tamén saíu coas mans baleiras ó ver a Clint Eastwood levar o Óscar ó Mellor Director e á Mellor Película.
Scorsese é Presidente de Filme Foundation, unha fundación sen fins de lucro dedicada á preservación do material fílmico en deterioración.
O 5 de xaneiro de 2005, Scorsese recibiu o recoñecemento Légion d'honneur de parte do goberno de Francia, polas súas contribucións ó cine.
Logo de presentar o seu documental sobre Bob Dylan en 2005, sorprendeu a todos en 2006 coa súa galardoada película Infiltrados, coa cal cultivou numerosos eloxios. Nesta cinta policial reuniuse novamente con Leonardo DiCaprio e, por primeira vez, con Jack Nicholson. O 25 de febreiro de 2007, a Academia das Artes de Hollywood entregoulle o Óscar ó mellor director (e outros tres Óscars para esta película) co que se facía xustiza cun dos máis grandes directores dos EE.UU., que fora proposto oito veces e nunca gañara, nin como director nin como guionista.
En 2007 estreou un documental acerca dos Rolling Stones.
Vida privada
Scorsese está casado con Helen Morris desde 1999; ela é a súa quinta esposa. Teñen unha filla, Francesca, quen aparece en Infiltrados e en The Aviator.
Ten unha filla, Catherine, do seu primeiro matrimonio con Laraine Brennan, outra filla, Domenica Cameron-Scorsese, que é actriz, do seu segundo matrimonio, con Julia Cameron. Scorsese tamén estivo casado con Isabella Rossellini desde 1979 ata 1982. Tamén contraeu matrimonio con Barbara De Fina en 1985, unión que terminou en divorcio.
Usualmente reside na cidade de Nova York.
Outras distincións
É doutor honoris causa pola Universidade Yale.
En 2018, recibiu o Premio Princesa de Asturias das Artes.
Esmoleiros do Mar
Os Esmoleiros do Mar foron un grupo organizado de antigos habitantes dos Países Baixos, desterrados pola súa participación nas revoltas de 1566-1567. Tratábase dunha frota de guerra ao servizo do príncipe de Orange con base en La Rochelle e Dover así como outros portos itinerantes.
Marie-Rose Armesto
Traxectoria
Cando tiña 8 anos emigrou coa súa familia a Bélxica. Estudou a carreira de xornalismo na Universidade Libre de Bruxelas e, en 1982, comezou a traballar na radio na cadea Radio Contact. En setembro de 1987, uniuse a RTL-TVI, na que chegou a ser reporteira xefe xunto con Jean-Pierre Martin con que casou en 1984.
Como reporteira da cadea viaxou por todo o mundo: Alxeria, Bosnia, Afganistán, Ruanda, Chechenia ou Albania.
Foi unha muller comprometida que, en xullo de 1995, trala caída de Srebenica e o asedio de Saraievo, no conflito de Bosnia, organizou unha cadea humana arredor do edificio Berlaymont, sé da Comisión Europea, para denuncia-la pasividade dos europeos fronte a guerra e a limpeza étnica en Bosnia-Hercegovina. Tamén prestou atención á difícil situación dos desaparecidos en Chile e ás vítimas do xenocidio en Ruanda. Tamén caracterizou ao terrorismo de inspiración islámica como un novo fascismo.
Participou no lanzamento de Reporteiros sen fronteiras, e entrevistou a figuras internacionais como Laura Bush ou Fidel Castro.
En 2002, publicou Son mari a tué Massoud, un libro baseado nunha entrevista coa esposa dun dos asasinos do caudillo afgán Ahmad Shah Massoud.
Faleceu de cancro aos 46 anos. En 2012, RTL creou tres bolsas co seu nome para estudantes de xornalismo.
Galipedia
A Galipedia é o nome co que se coñece popularmente a Wikipedia en lingua galega. Comezou a publicarse o 8 de marzo de 2003, é unha enciclopedia en liña de acceso libre, con todos os seus contidos en aberto e editados de forma colectiva en lingua galega. O 4 de marzo de 2013, catro días antes do décimo aniversario, superou os 100 000 artigos, e actualmente ten un total de . A comezos do ano 2013 usábanse xa 101 305 imaxes distintas.
Para unha relación cronolóxica dos acontecementos da Galipedia pode consultarse o apartado Actualidade. Existen tamén páxinas de estatística, entre elas, Especial:Estatísticas e Estatísticas.
Historia
O primeiro usuario rexistrouse o 8 de marzo de 2003, ILVI, quen axiña comezou a traballar na que sería a [//gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Portada/Arquivo/Portada_2005&oldid=241 primeira versión da Portada]. Catro días despois creou o primeiro artigo da base de datos: grupo. Seguiría con outras entradas como ou, cal, ciencias naturais, ciencias humanas, ciencias ocultas, ciencias aplicadas e botánica.
Meses despois rexistrouse Agremon, o primeiro administrador da Wikipedia en galego. Foi quen empregou por primeira vez o termo Galipedia para referirse ao proxecto, que aínda contaba con menos dun ano de existencia. Aos poucos, a Galipedia foi sendo citada por algunhas webs de xornais e outras entidades, que se interesaban polo labor realizado nela.
Características
Trátase dunha enciclopedia colaborativa en lingua galega. Está aberta a calquera tipo de achega, e acepta diversas correntes de pensamento, sempre que non sexan agresivas. Canto ao contido, admite todos os temas posíbeis, dende o deporte ou a gastronomía de cada país até as biografías de persoeiros da física, a astronomía, a lingüística ou a historia, por exemplo, a do Reino de Galicia.
Diferénciase das enciclopedias ao uso principalmente en dous aspectos. Por unha banda, goza dun crecemento desorbitado, mentres que, por outra, destaca a súa capacidade para absorber información e adaptala de maneira practicamente inmediata. Así, por exemplo, os obituarios ou as novas consideradas transcendentes e de carácter enciclopédico, en moitas ocasións, inclúense na Galipedia en cuestión de horas, ou mesmo minutos. Isto é posíbel tamén polo contacto co resto de wikipedias (máis de 300), das que se obteñen traducións ou modelos.
A licenza que emprega é a chamada licenza pública xeral de GNU.
En setembro de 2011, o 31% dos artigos da Galipedia estaban categorizados ou subcategorizados dentro da categoría Galicia.
Imaxes
miniatura|dereita|Número de novos artigos anuais. Canto ás imaxes, a Galipedia conta cun fondo de seu, amais de Wikimedia Commons, o fondo común. Isto non sucede en todas as versións da Wikipedia. Na actualidade, hai cargados ficheiros, a maioría deles imaxes, de forma interna. A comezos de febreiro de 2013 tiña 101 305 imaxes distintas entre todos os artigos do proxecto (244 226 contando as imaxes duplicadas). As imaxes máis usadas, sen contar iconas ou bandeiras, eran Concellos menos poboados de Galiza.PNG usada 1 284 veces (incluída no modelo Concellos de Galicia en progreso), e Piazza del Campidoglio.jpg usada 1 082 veces (incluída no modelo Xeografía en progreso).
Edición
A categorización, tanto de artigos coma de imaxes, rolda o 100%.
Artigos de calidade
A Galipedia conta con artigos de calidade. O primeiro en adquirir esta distinción foi o Club Baloncesto Breogán o 20 de xuño de 2010. Máis adiante engrosarían a listaxe os artigos de Castelao, Ramón Piñeiro, Lugo, Hórreo galego, Reino de Galicia, Estatuto de Autonomía de Galicia de 1936, Valentín Paz-Andrade, Alzamento de Pascua, Caso do metílico, Praga, The Beatles, Lenin, Alemaña, Real Club Celta de Vigo, Prestige, Catedral de Santiago de Compostela e Tristan und Isolde, aos que se irían sumando moitos outros co paso do tempo. No ano 2018, coincidindo co 15 aniversario do proxecto, superáronse os 150 artigos de calidade.
No ano 2016 comezaron a escollerse tamén os artigos bos. Actualmente contan con esta mención. O primeiro escollido foi o artigo Slipknot.
Factor humano
miniatura|dereita|200px|Encontro en [[Culleredo para dar a coñecer a Galipedia.]] A Galipedia supuxo a creación dunha comunidade de persoas colaboradoras con vencellos comúns, e tamén de diferentes procedencias, idades ou ideoloxías. Así, realízanse encontros en que se fala da historia da Galipedia, da realidade presente e dos obxectivos futuros. Tamén existe un grupo de amizade formado arredor da enciclopedia, que orixinou grupos en redes sociais como Facebook ou Twitter. A presenza feminina é reducida na Galipedia, un problema común ás demais versións.
A actividade a través da rede compleméntase con proxectos de difusión da Galipedia, como charlas en centros educativos ou encontros para difundir o seu uso. O 15 de xaneiro de 2011, no 10º aniversario da Wikipedia, houbo unha xuntanza en Culleredo e outra en Ribadeo. En setembro dese ano, a Cidade da Cultura de Santiago de Compostela acolleu un obradoiro.
No 2011, o 15 de xaneiro, aniversario da Wikipedia, e o 8 de marzo, aniversario da Galipedia, leváronse a cabo retos de edición para acadar novos récords. En xaneiro propúxose facer 5000 edicións nun día, das que se fixeron pouco máis de 4 500, e en marzo propúxose facer 500 artigos novos nun día (creáronse uns 450).
O 9 de marzo de 2013 celebrouse o 10º aniversario da Galipedia cun encontro en Santiago de Compostela que incluíu varios relatorios sobre o coñecemento libre e o activismo cultural.
Ao longo da súa historia, a actividade da Galipedia apareceu reflectida en diversos medios de comunicación, con entrevistas a persoas usuarias na TVG ou Radio Galega, e artigos en Xornal de Galicia, Vieiros ou Praza Pública.
O 4 de xullo de 2018 escureceu as súas páxinas. Seguiu así a acción que comezara a Wikipedia en lingua italiana ante a votación no Parlamento Europeo dunha Directiva sobre dereitos de autor na Unión Europea.
E-dixgal
E-dixgal é un espazo virtual de aprendizaxe da Xunta de Galicia para alumnado de 5º e 6º de Primaria e 1º e 2º de ESO, que inclúe unha ligazón directa á portada da Galipedia.
Recoñecementos
miniatura|Entrega do Premio Xoán Manuel Pintos no 2018. miniatura|A Galipedia recibiu o premio Xoán Manuel Pintos no ano 2018. miniatura|Recollida do premio Rosalía de Castro de Lingua da Deputación da Coruña.
Surat
Surat é unha importante cidade do estado de Guxarat, na costa occidental da India. Situada á beira do río Tapi preto da súa desembocadura no Mar Arábigo, sitúase na ruta entre a capital do estado, Ahmedabad, ao norte e a megalópole de Mumbai, a uns 200 quilómetros ó sur.
Porto de renome dende época antiga, acadou o seu cénit co Imperio mogol nos séculos XVI e XVII. Despois deveu un centro da industria téxtil e o comercio de diamantes. Na actualidade é unha das urbes de máis rápido crecemento do país habendo duplicado a súa poboación dende o censo do 2001 (5.064.219h, 2011).
Catro Camiños, Irixoa, Irixoa
Catro Camiños é un lugar da parroquia de Irixoa no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2017 tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Diñeiro fiduciario
O diñeiro fiduciario é o tipo de diñeiro cuxo valor expreso en si non significa ou representa unha contía real, que pode estar gardada noutro sitio ou nunha institución financeira, senón que é aceptado como medio de pago só pola confianza que o seu emitente consegue xerar na clientela. De feito, o valor estampado neste tipo de diñeiro, como os billetes de euro, non representa unha grandeza física ou posúe calquera outro significado real, pero serve só como unidade de conta abstracta. Así sendo, a despeito de poder ser cambiado por calquera ben negociable, esta circunstancia retíralle a convertibilidade.
Museo Bode
miniatura|300px|O Museo Bode, ó fondo, a [[Fernsehturm de Berlín.]] O Museo Bode pertence ao grupo de museos da Illa dos Museos de Berlín, Alemaña.
Foi deseñado polo arquitecto Ernst von Ihne e rematado en 1904. Chamado orixinalmente o  Kaiser-Friedrich-Museum en honor do emperador alemán Frederico III, o museo mudou o seu nome en honor do seu primeiro director, Wilhelm von Bode, en 1956.
Pechado por restauracións dende 1997, o museo foi aberto de novo o 17 de outubro de 2006. Agora alberga unha colección de esculturas, arte bizantina, moedas e medallas.
Paul Simon
Paul Frederic Simon, nado en Newark, Nova Jersey o 13 de outubro de 1941, é un cantautor norteamericano. Formou dúo con Art Garfunkel a finais dos anos 50 como Tom and Jerry e na década seguinte xa como Simon and Garfunkel ata a súa separación en 1970. Paul Simon foi o autor da música e da letra de todas as cancións orixinais do dúo. Entre as máis coñecidas están "The Sound of Silence", "Homeward Bound", "Mrs. Robinson", "Cecilia" e "Bridge Over Troubled Water".
Museo Bode
A colección de escultura mostra a arte do Oriente cristián (con énfase no Exipto Copto), esculturas de Bizancio e Rávena, as esculturas da Idade Media, o gótico italiano, e o primeiro Renacemento. Os derradeiros traballos do Gótico alemán están representados por Tilman Riemenschneider, tamén ten obras do renacemento alemán do sur, e arte barroca prusiana ata o século XVIII. No futuro algúns traballos seleccionados da Gemäldegalerie de Berlín integraranse na colección de escultura. Isto está baseado no concepto de Wilhelm von Bode das "salas de estilo", nos cales as esculturas, as pinturas, e a artesanía dunha época vense xuntos, do mesmo xeito que xeralmente facíase nas coleccións privadas da clase media alta.
Münzkabinett
O Münzkabinett ("Gabinete Numismático") é unha das coleccións numismáticas máis grandes do mundo. O seu rango de tempos abrangue dende o principio da cuñaxe no sétimo século a. C. en Asia Menor ata os nosos días. Con aproximadamente 750.000 artigos a colección é un arquivo único para a investigación histórica.
Paul Simon
Simon and Garfunkel
Simon foi o compositor do dúo Simon and Garfunkel, autores de diversos álbums de grande éxito como Bridge Over Troubled Waters (1970). Antes de unirse a Garfunkel, Simon compuxera e gravado máis de 30 cancións entre 1957 e 1964, ano en que o dúo gravou o seu primeiro disco coa compañía Columbia Records.
Simon e Garfunkel contribuíron tamén á banda sonora da película de 1967 O graduado, protagonizada por Dustin Hoffman e Anne Bancroft. Paul Simon compuxo a canción "Mrs. Robinson" especialmente para a película; no filme tamén aparecen outras cancións do dúo. A canción "Mrs. Robinson" conseguiu dous premios Grammy.
En 1970 con Simon and Garfunkel gravan para o selo CBS o álbum El Cóndor Pasa cuxo principal tema era precisamente o nome do vinilo, música do peruano Daniel Alomías Robles e co acompañamento na quena do boliviano Uña Ramos, para a canción Duncan en 1972 volve utilizar os sons andinos da quena.
Aínda que xa levaban unha década separados (o dúo disolveuse en 1971), Simon reuniuse de novo con Garfunkel en 1981 para realizar un concerto no Central Park de Nova York. Aínda que iniciaron un novo álbum xuntos, Garfunkel decidiu retirarse do proxecto xa que non estaba de acordo con algunhas das letras propostas por Simon. Este álbum acabou sendo unha gravación de Paul Simon en solitario, Hearts and Bones.
En 2003 Simon e Garfunkel reuníronse de novo para iniciar unha xira, primeiro polos Estados Unidos de América e despois polo resto do mundo (2004).
1971–presente
Trala separación de Simon e Garfunkel, Paul Simon iniciou unha carreira en solitario. En 1972 publicouse Paul Simon. En realidade non era o seu primeiro álbum en solitario xa que en 1965 gravara o disco Paul Simon Song Book que se publicou unicamente en Gran Bretaña. Este álbum editouse en CD e foi remasterizado en 2004.
O 18 de outubro de 1975, Simon and Garfunkel apareceron no programa de TV Saturday Night Live, cantando vellos temas xuntos e promocionando os seus iminentes novos discos en solitario. En decembro sae o novo LP de Simon, titulado Still Crazy After All These Years, realizado cos mellores músicos de sesión do momento e fortemente inspirado no jazz. As letras, agás incursións no xenocidio xudeu ou o béisbol, atópanse marcadas pola dura experiencia do recente divorcio do autor. O álbum foi un grande éxito, chegando a nº 1 e vendendo máis dun millón de exemplares. Nel incluíase a canción "My Little Town", gravada xunto a Garfunkel. Con todo, as cancións máis famosas deste disco serían "50 Ways To Leave Your Lover" e a que dá nome ao disco.
A cerimonia de entrega dos Grammy tivo lugar en marzo de 1976 e nela Paul Simon obtivo dous galardóns por "Still Crazy After All These Years", correspondentes a Álbum do Ano 1975 e a Mellor interpretación vocal masculina de 1975.
Actuacións en vivo
Paul Simon actuou en Galiza unha soa vez. O 18 de xullo de 1991 ofreceu un concerto no Coliseum da Coruña, dentro da súa xira Born At The Right Time, na que presentaba o seu máis recente álbum The Rythm of The Saints (1990). O saxofonista Michael Brecker e o trompetista Chris Botti tamén participaron no concerto xunto cunha numerosa banda composta na súa maior parte por músicos africanos e brasileiros coma Vincent Nguini, Ray Phiri, John Selolwane, Armand Sabal-Lecco, Mingo Araújo, Dom Chacal e Cyro Baptista.
Discografía
miniatura|dereita|Paul Simon
Solución tampón
En química, unha solución tampón, sistema amortecedor ou tampón químico (máis precisamente, tampón de pH ou do ión hidróxeno e na literatura inglesa buffer) é unha solución acuosa consistente nunha mestura dun ácido débil e a súa base conxugada ou dunha base débil e o seu ácido conxugado. O pH destas solucións cambia moi pouco cando se lle engaden pequenas cantidades dun ácdo forte ou dunha base forte. As solucións tampón utilízanse para manter o pH a un valor case constante nunha ampla variedade de aplicacións químicas e industriais. Na natureza, hai moitos sistemas que usan estes amortecedores para a regulación do pH. Por exemplo, o sistema tampón bicarbonato utilízase para regular o pH do sangue, mentres que no interior da célula o principal é o tampón fosfato.
Principios do tamponamento
miniatura|250px|esquerda|A [[titración simulada dunha solución acidificada dun ácido débil (pKa = 4,7) cun álcali.]] miniatura|400px|Adición dun [[hidróxido a unha mestura en equilibrio dun ácido débil, HA, e a súa base conxugada, A− ]]
As solucións amortecedoras ou tampón resisten os cambios de pH debido a que nelas se produce un equilibrio entre o ácido HA e a súa base conxugada A−. Cando se engade algún ácido forte a unha mestura en equilibrio entre un ácido débil e a súa base conxugada, o equilibrio desprázase á esquerda, de acordo co principio de Le Châtelier. Debido a isto, a concentración de ión hidróxeno increméntanse menos da cantidade agardada tendo en conta a cantidade de ácido forte engadido. Similarmente, se se engade un álcali forte á mestura a concentración e ión hidróxeno diminúe menos da cantidade esperada tendo en conta a acantidade de álcali engadido. O efecto ilústrase pola tritración simulada dun ácido débil cun pKa = 4,7. A concentración relativa de ácido non disociado móstrase en azul e a da súa base conxugada en vermello. O pH cambia de forma relativamente lenta na rexión tampón, pH = pKa ± 1, centrada no pH = 4,7, onde [HA] = [A−]. A concentración de ión hidróxeno diminúe menos do que se esperaría porque a maioría do ión hidróxido engadido se consome na reacción e só un pouco se consome na reacción de neutralización que é a que tería como resultado un incremento de pH.
Unha vez que o ácido está desprotonado en máis dun 95%, o pH elévase rapidamente porque a maioría do álcali engadido se consome na reacción de neutralización.
Capacidade de tamponamento
A capacidade de tamponamento ou amortecemento do pH, β, é unha medida cuantitativa da resistencia dunha solución tampón ao cambio de pH coa adición de ións hidróxido. Pode definirse así:
onde dn é unha cantidade infinitesimal de base engadida e d(p[H+]) é o cambio infinitesimal resultante no cologaritmo da concentración de ión hidróxeno. Con esta definición a capacidade de tamponamento dun ácido débil, cunha constante de disociación de ácido Ka, pode expresarse como
miniatura|200px|A capacidade de tamponamento dunha solución 0,1 M dun ácido con pKa de 7
onde CA é a concentración analítica do ácido. O pH defínese como o −log10[H+]. Esta ecuación mostra que hai tres rexións de aumento da capacidade de tamponamento.
As propiedades 1 e 3 son independentes da presenza ou ausencia de axentes tamponantes engadidos. Son efectos da concentración e reflicten que o pH está relacionado co logaritmo da concentración de ión hidróxeno.
Aplicacións
As solucións tampón son necesarias para manter o pH correcto para o funcionamento dos encimas en moitos organismos. Moitos encimas funcionan só en condicións moi precisas; se o pH se move fóra dun estreito intervalo, o encima funciona máis lentamente ou deixa de funcionar e pode desnaturalizarse. En moitos casos a desnaturalización pode eliminar permanentemente a actividade catalítica.
Industrialmente, as solucións tampón son utilizadas nos procesos de fermentación e para establecer as condicións correctas para as tinturas usadas para tinguir tecidos. Tamén se usan en análises químicas e na calibración de pH metros.
A maioría das mostras biolóxicas que se usan en investigación entán feitas en tampóns, especialmente o tampón fosfato salino (PBS, do inglés phosphate buffered saline) a pH 7,4.
No organismo no plasma sanguíneo hai un tampón de ácido carbónico (H CO) e bicarbonato (HCO), que mantén o pH entre 7,35 e 7,45. Dentro das células funciona o tampón fosfato.
Axentes tampón simples
!Axente tamponador!!pKa!!Intervalo de pH útil Para tampóns nas rexións ácidas, o pH pode ser axustado a un valor desexado engadindo un ácido forte como o ácido clorhídrico a un axente tamponador. Para os tampóns alcalinos, pode engadirse unha base forte como o hidróxido sódico. Alternativamente, unha mestura tampón ou amortecedora pode facerse mesturando un ácido e a súa base conxugada. Por exemplo, un tampón acetato pode facerse pola mestura de ácido acético e acetato de sodio. Similarmente, un tampón alcalino pode facerse a partir dunha mestura dunha base e o seu ácido conxugado.
Mesturas tampón "universais"
Combinando substancias con valores de pKa que difiren en só dous ou menos e axustando o pH, pode obterse unha ampla variedade de tampóns. O ácido cítrico é un compoñente útil dunha mestura porque ten tres valores de pKa, separados por menos de dous. O rango de tampón pode ser ampliado engadindo outros axentes tamponadores. As seguintes mesturas (solucións tampón McIlvaine) teñen un rango de tamponamento do pH 3 ao 8. ! 0,2 M Na2HPO4 (mL) ! 0,1 M ácido cítrico (mL) ! pH
Pode facerse unha mestura que conteña ácido cítrico, fosfato de monopotasio, ácido bórico e ácido dietil barbitúrico para cubrir o intervalo de pH do 2,6 ao 12.
Outros tampóns universais son o tampón Carmody e o tampón Britton-Robinson, desenvolvido en 1931.
Compostos tampón comúns usados en bioloxía
Para os rangos efectivos ver capacidade de tamponamento, arriba.
Ácidos monopróticos
A expresión do equilibrio é Isto mostra que cando o ácido se disocia prodúcense cantidades iguais de ión hidróxeno e do anión. As concentracións de equilibrio destes tres compoñentes poden calcularse nunha táboa ICE, siglas de "iniciais" (condicións), "cambio" e "equilibrio". ! !![HA]!![A−]!![H+] Na primeira fila, denominada I, indícanse as condicións iniciais: a concentración de ácido é C0, inicialmente non disociado, polo que a concentración de A− e H+ sería cero; y é a concentración inicial de ácido forte "engadido", como o ácido clorhídrico. Se se engade un álcali forte, como o hidróxido de sodio y terá un signo negativo porque o álcali retira ións hidróxeno da solución. A segunda fila, denominada C por cambio, especifica os cambios que ocorren cando o ácido se disocia. A concentración de ácido diminúe nunha cantidade de −x e as concentracións de A− e H+ increméntanse ambas nunha cantidade de +x. Isto derívase da expresión de equilibrio. A terceira fila, denominada E por concentracións de equilibrio, engádese conxuntamente as dúas primeiras filas e mostra as concentracións no equilibrio.
Para calcular x, úsase a fórmula para a constante de equilibrio en termos de concentracións:
Substitúense as concentracións cos valores atopados na última fila da táboa ICE:
Simplifícase a:
Con valores específicos para C0, Ka e y esta ecuación pode resolverse para x. Como o pH = −log10[H+], o pH pode calcularse como pH = −log10(x + y).
Ácidos polipróticos
miniatura|200 px| Porcentaxe de formación de especies químicas calculadas para unha solución 10 milimolar de ácido cítrico.
Os ácidos polipróticos son ácidos que poden peder máis dun protón. A constante de disociación do primeiro protón pode indicarse como Ka1 e as constantes de disociación dos sucesivos protóns como Ka2 etc. O ácido cítrico, H3A, é un exemplo de ácido poliprótico, xa que pode perder tres protóns. !Equilibrio!!valor do pKa
Cando a diferenza entre sucesivos valores de pKa é menor de tres hai solapamento entre os rangos de pH de existencia das especies en equilibrio. Canto menor é a diferenza, maior é o solapamento. No caso do ácido cítrico, o solapamento é amplo e as solucións de ácido cítrico son tamponadas no seu rango completo do pH 2,5 ao 7,5.
O cálculo do pH cun ácido poliprótico require realizar uns cálculos de especiación. No caso do ácido cítrico, isto implica a solución das dúas ecuacións de equilibrio de masas seguintes
CA é a concentración analítica do ácido, CH é a concentración analítica dos ións hidróxeno engadidos, βq son as constantes de asociación acumulativas
Kw é a constante de autoionización da auga. Hai dúas ecuacións simultáneas non lineares en dúas cantidades descoñecidas [A3−] e [H+]. Disponse de moitos programas informáticos para facer este cálculo. O diagrama de especiación do ácido crítico obtívoe usando o programa HySS.
Sea Change
Sea Change é o oitavo álbum de estudio do músico estadounidense de rock alternativo Beck, editado o 24 de setembro do 2002 polo selo Geffen. Recibiu moi boas críticas e acadou o número 8 na lista Billboard 200. No Reino Unido chegou ata o posto 20. En xullo do 2008 o álbum levaba vendidas 680.000 copias nos Estados Unidos.
Open McDonald's
O Open McDonald's ou McDonald's Championship foi unha competición internacional entre clubs de baloncesto masculino disputada entre os campións das competicións continentais e un equipo invitado da NBA no mes de outubro, xusto antes do comezo da tempada na NBA. Esta competición sucedeu ao Mundial de Clubs de Baloncesto ou Copa Intercontinental. Estaba coorganizado pola NBA e a FIBA e patrocinado pola empresa McDonald's. Disputouse en nove ocasións entre 1987 e 1999, as cinco primeiras edicións disputáronse anualmente, e dende 1991 disputouse cada dous anos. O Open McDonald's tiña lugar cada edición nunha cidade diferente, elixida de común acordo pola NBA e a FIBA.
Sea Change
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Beck Hansen.
Open McDonald's
Historia
Nas nove edicións desta competición o título foi para o equipo da NBA, mais dúas veces por moi pouca marxe. A primeira vez foi nas semifinais da edición de 1990, cando os New York Knicks perdían por tres puntos ao equipo italiano do Scavolini Pesaro (107-104) con 30 segundos no marcador, logo dunha gran defensa, os Knicks recuperaron a posesión e Gerald Wilkins anotou unha tripla a oito segundos do final, levando o partido á prórroga, na que gañaron finalmente por catro puntos (119-115). O outro partido gañado por pouca marxe por un equipo da NBA foi en 1991, cando Los Angeles Lakers gañaron ao campión da Liga ACB, o Joventut Badalona, por dous puntos (116-114).
O Open McDonald's deixou de disputarse en 1999, mais no 2010 había intención de crear unha nova competición entre os clubs campións continentais cun formato similar, o Campionato Mundial de Clubs da FIBA. Porén, no 2010 non foi invitado ningún equipo da NBA, a FIBA pretende convidar ao campión da NBA nos vindeiros anos. Os equipos que máis veces foron convidados a xogar este torneo foron o Real Madrid, o FC Barcelona e o KK Split, que participaron en tres ocasións.
MVP
miniatura|180px|[[Tim Duncan.]]
Deftones
Deftones é unha banda estadounidense de nu metal procedente de Sacramento (California), fundada en 1988. Está considerada coma unha das bandas máis innovadoras de finais do século XX.
Historia
O grupo formouse en Sacramento en 1988 cando os estudantes de secundaria Stephen Carpenter, Abe Cunningham e Chino Moreno empezaron a tocar xuntos. Pronto puideron investir moito diñeiro no grupo xa que Stephen foi atropelado por un condutor bébedo, o que lle proporcionou unha boa suma de cartos. Entón empezaron a ensaiar en pequenos locais e buscaron un baixista. Logo de probar cuns cantos, atoparon a Chi Cheng. Aínda que o grupo ao principio se baseaba moito no heavy metal, a principios dos 90 levaron o seu son un pouco máis lonxe, inspirados en bandas como Duran Duran, Depeche Mode, Bad Brains etc.
Unha demo de 4 cancións chamada (Like) Linus, é o único que tiñan antes de asinar coa discográfica de Madonna, Maverick Records. Co produtor Terry Date, que xa traballara con bandas do talle de Pantera ou Soundgarden, gravaron o debut do cuarteto, Adrenaline, que saíu á venda en outubro de 1995. O disco non foi un éxito inmediato así que a banda fíxose unha base de fans tocando en pequenos locais ou como abreconcertos de grupos como Ozzy Osbourne, L7 ou Korn.
Cando as vendas de Adrenaline estaban chegando ás 200.000 copias os fans xa esperaban o seu segundo disco, Around The Fur, que saíu á venda en outubro de 1997, e que (esta vez si) os catapultou á fama cos sinxelos "My Own Summer (Shove It)" e "Be Quiet And Drive (Far Away)", ademais a lista de membros do grupo aumentou a 5 coa incorporación do dj Frank Delgado. En xuño de 2000 sae o seu terceiro álbum de estudio, White Pony, que volveu ser un éxito e demostrou que o quinteto non dubidaba á hora de experimentar co seu son.
En outubro de 2005 aparece nas tendas o quinto disco titulado B-Sides & Rarities, un disco recompilatorio que inclúe cancións raras e versións de grupos como Sade, Cocteau Twins ou The Cure, e un DVD con tódolos vídeos do grupo. Dito disco reflectía fisicamente a separación temporal da banda.
O 31 de outubro de 2006 a banda lanzou Saturday Night Wrist que debutou no posto 10 das lista de éxitos Billboard, alcanzando vendas de 76.000 discos, unha diminución significativa respecto os seus dous álbums previos. O 4 de maio de 2010 saíu ao mercado Diamond Eyes.
O 13 de abril de 2013 falecía Chi Cheng, baixista da banda, tras pasar máis de catro anos en coma despois de sufrir un accidente de tráfico en novembro do ano 2008.
Aaron Stanford
Aaron Stanford, nado o 27 de decembro de 1976 en Westford, Massachusetts, é un actor estadounidense coñecido polo seu papel como "Pyro" nos filmes X2 e X-Men: The Last Stand. Tamén interpretou a Doug Bukowski en The Hills Have Eyes.
No 2010, Aaron protagonizou xunto con Maggie Q a serie de televisión Nikita.
Pé das Burgas
Pé das Burgas é unha colección de relatos en lingua galega escritos por Francisco Álvarez de Nóvoa publicada en 1896. Conta con vinte e tres relatos máis un texto introdutorio do propio autor.
Narración
miniatura|Pe das Burgas incluíuse na [[Biblioteca Galega 120|BG120.]] Os relatos foron escritos entre 1895 e 1896, cando o autor contaba 22 anos. Na introdución Álvarez de Nóvoa defende a creación dunha Academia que unifique os criterios ortográficos da lingua. Utiliza un léxico culto, sen vulgarismos nin dialectalismos, ademais de empregar uns termos técnicos de ámbitos como o mariñeiro. Con todo, tamén usa neoloxismos propios de finais do século XIX, como os galicismos "corsé" ou "bibelot".
O autor usa a terceira persoa, cun narrador omnisciente que coñece mesmo os pensamentos dos personaxes. Emprega numerosas descricións, tanto da paisaxe (arquitectura popular, tempo atmosférico, vexetación, interiores...), como dos personaxes (roupas, físico...).
O espazo principal da obra déixase ver no título, habendo seis relatos urbanos ambientados na vila de Ourense. Con todo, tamén hai outros textos de ambientación mariñeira e rural, situados no val do río Ulla, a ría de Pontevedra (en Marín), O Incio, Sada ou a romaría dos Caneiros de Betanzos.
Edicións
Publicouse por vez primeira en 1896 na Coruña por Andrés Martínez Salazar na Biblioteca Gallega. En 1988 Edicións Xerais de Galicia fixo unha edición revisada con notas de Valentín Arias e introdución de Méndez Ferrín. En 2002 saíu na colección Biblioteca Galega 120 de La Voz de Galicia. Estas dúas edicións recentes inclúen tamén o relato "A goleta", traducido ao galego por Heraclio Pérez Placer e publicado en 1895 no seu libro Contos da terriña.
Bruno S.
Bruno Schleinstein, coñecido como Bruno S., nado en Friedrichshain o 2 de xuño de 1932 e finado en Berlín o 11 de agosto de 2010, foi un actor e músico alemán.
Traxectoria
Bruno foi un fillo non desexado dunha prostituta, tendo sufrido abusos da nai frecuentemente na infancia, e pasando a maior parte da súa vida internado en hospitais psiquiátricos.
Bruno apareceu no documental Bruno der Schwarze – Es blies ein Jäger wohl in sein Horn (1970) Cando Werner Herzog viu o filme, decidiu contatalo para protagonizar o seu filme Jeder für sich und Gott gegen alle (1974), sobre Kaspar Hauser, a pesar de que non tiña experiencia na interpretación. A continuación protagonizou Stroszek (1977), tamén de Herzog, que foi escrito para el incluíndo datos biográficos.
Gonzalo García de Nodal
Gonzalo García de Nodal, nado en Pontevedra en 1569 e finado no Océano Atlántico en 1622, foi un navegante galego, que canda seu irmán Bartolomé García de Nodal, chamados os irmáns Nodales ou Os Nodales, foi enviado por Filipe III a recoñecer o estreito de Magallanes e o novo estreito descuberto pola expedición de Jacob Le Maire e Willem Schouten.
Traxectoria
Construíronse e armáronse as carabelas Nuestra Señora de Atocha e Nuestra Señora del Buen Suceso, de 80 toneladas e 40 tripulantes cada unha. A primeira ía como capitá baixo mando o de Bartolomé, e a outra como almiranta co capitán Gonzalo ó mando.
Saíron de Lisboa o 27 de setembro de 1618. A mediados de xaneiro de 1619 tiveron coñecemento do cabo das Virxes, cerca do cal viron flotar os restos dun navío que naufragara. Seguindo o seu rumbo ó longo da costa oriental da Terra do Fogo, o 22 de xaneiro adentráronse no estreito de Le Maire, denominándoo estreito de San Vicente, nomee que aínda conserva un dos cabos da costa occidental da Terra do Fogo.
O 10 de febreiro descubriu no sueste do cabo de Fornos as illas Diego Ramírez, chamadas así en honra a Diego Ramírez de Arellano, cosmógrafo e piloto da expedición. Seguidamente os irmáns Nodales remontaron cara o norte, entrando no estreito de Magallanes, chegando ó extremo oposto e, despois de dar a volta á Terra do Fogo, tomaron o camiño de regreso a Europa.
Fondearon o 7 de xullo cerca de Lagos, e desde alí foron a dar conta da súa expedición ó rei, que se encontraba en Lisboa. Os dous irmáns publicaron o diario da súa expedición co título: Relación del viaje hecho por los capitanes Bartolomé García de Nodal y Gonzalo de Nodal, hermanos, naturales de Pontevedra, para el descubrimiento del nuevo estrecho, Madrid, 1621, un tomo co seu mapa.
En memoria de Bartolomé é Gonzalo, foi bautizado o buque de salvamento e apoio Irmáns García Nodal, do servizo de gardacostas da Consellería do Mar da Xunta de Galicia.
Inxeba
Inxeba (do xosa: "ferida") é un filme surafricano de 2017 dirixido por John Trengove. Estreouse na Competición de Cine Dramático do Mundo no Festival de Cinema de Sundance de 2017 e na sección Panorama do Festival de Cine de Berlín. O filme abriu o Festival Internacional de Cine LGBT de Tel Aviv en 2017. Foi escollido como candidato de Suráfrica para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 90ª edición dos premios, pasando á lista de preclasificados de decembro, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
A historia conta unha relación oculta entre dous homes no contexto do ritual de iniciación xosa do Ulwaluko. Xolani, obreiro dunha fábrica, únese aos homes da súa comunidade na cerimonia anual nas montañas do Cabo Oriental. Ademais de servir de mentor dos iniciados, Xolani agarda o evento xa que lle brinda a oportunidade de restablecer a súa relación sexual e romántica con Vija. Cando Xolani é asignado como mentor de Kwanda, un mozo de Johannesburgo, axiña se decata de que Kwanda tamén é homosexual, e Kwanda pronto descobre a natureza da relación entre Vija e Xolani. Axiña xorden tensións entre os tres.
Francisco Fydriszewski
Francisco Fydriszewski, máis coñecido como Polaco, nado en Rosario, Provincia de Santa Fe, o 13 de abril de 1993, é un futbolista profesional arxentino. Formado nas categorías inferiores do Newell's Old Boys, xoga na posición de dianteiro no primeiro equipo do club.
Traxectoria
Nado en Rosario, cidade máis grande da Provincia de Santa Fe, Francisco Fydriszewski formouse nas categorías inferiores do Deportivo Riquelme, club non profesional da Liga Baigorriense de Fútbol. Posteriormente, ingresa nas categorías inferiores dun dos equipos máis importantes da súa cidade natal, o Newell's Old Boys. O 27 de agosto de 2014 debuta co primeiro equipo na Primeira División arxentina, saíndo no minuto 72 en substitución de Víctor Figueroa na vitoria do seu equipo por 2−3 ante o Atlético de Rafaela no Estadio Nuevo Monumental. Co equipo de Rosario xogaría outros 11 partidos. En 2015 é cedido ao Villa Dálmine da Primeira B Nacional (segunda categoría do fútbol arxentino). Alí xoga 29 partidos onde ano 9 goles. Ao ano seguinte sería de novo cedido a un club da Primeira B, esta vez ao Argentinos Juniors. Co equipo bonaerense consegue 13 goles, sendo unha das pezas chave do regreso do equipo á Primeira tras gañar o campionato.
Herón de Alexandría
Herón de Alexandría (en Ἥρων ὁ Ἀλεξανδρεύς, Heron ho Alexandreus), nado en Alexandría (Exipto) arredor do ano 10 e finado na mesma cidade arredor de 75, foi un enxeñeiro e matemático helenístico.
Foi considerado un dos científicos e inventores máis grandes da antigüidade e o seu traballo é representativo da tradición científica helenista.
En matemáticas é lembrado principalmente pola fórmula de Herón, un método de calcular a área dun triángulo usando só as lonxitudes dos seus lados.
Perdéronse gran parte dos escritos e deseños orixinais de Herón, mais algunhas das súas obras conserváronse, principalmente en manuscritos do Imperio Romano de Oriente, e unha parte máis pequena en traducións latinas ou árabes.
Eufrosina de Polack
Eufrosina de Polack  (Еўфрасіння Полацкая, nada como Predslava probablemente en Viciebsk ca. 1104 e finada en Xerusalén entre o 23 e o 25 de maio de 1167, foi unha nobre do principado de Polack, filla do príncipe   Sviatoslav de Polack, venerada como santa entre os ortodoxos, en particular os de Belarús, Ucraína e Rusia; a súa festa celébrase o 23 de maio e tamén a veneran tradicionalmente os católicos.
Traxectoria
Existe moi pouca documentación da época sobre ela e gran parte dos feitos da súa vida proceden dunha haxiografía, unha vida de Santa Eufrosina de Polock, que se escribiu na segunda metade do século XII.
Predslava naceu no seu dunha familia nobre Rúrika que gobernaban o principado de Polotsk, no que é a moderna Belarús. Seu pai era o príncipe Sviatoslav-Georgy Vseslavich, fillo Vseslav de Polack. Segundo a "Vida" tiña dous irmáns, Gardislava e David.
Recibiu unha relativa boa educación e con doce anos seu pai intentou casala pero ela rexeitou todas as proposicións que lle fixo e en segredo tomou os votos nun mosteiro que tiña como abadesa á viúva dun tío seu, que ao primeiro, segundo a tradición, desaprobou a súa decisión pero que acabou por acollela como freira co nome de Eufrosina. Contra finais da década de 1110 pronuncia os votos selemnes (skhima) e coa bendición do bispo de Polack, estableceuse nunha cela próxima á catedral de Sofía de Polack, onde se dedicou á copia de manuscritos.
Arredor de 1128 o bispo Elías de Polotsk confioulle a Eufrosina a tarefa de organizar un mosteiro feminino nos arredores de Polack, nas beiras do río Palata e no novo mosteiro aprendeulle ás freiras a copiar libros, cantar ou coser. En 1160 pola súa iniciativa iniciouse a construción da Igrexa do Santo Salvador ao lado do mosteiro e que posteriormente levaría o seu nome.
Cara ao final da súa vida, realizou unha peregrinación a Constantinopla e a Terra Santa. Realizou a viaxe por terra e non pola ruta tradicional comercial dos varegos. De camiño a Constantinopla reuniuse co emperador Manuel que estaba en campaña contra dos húngaros. Xa en Constantinopla o patriarca deulle unha icona da Theotokos, agora denominada Virxe de Korsun. O rei cruzado, Amalrico I de Xerusalén, tamén a recibiu á súa chegada á Terra Santa, e alí morreu en 1167.
Reliquias
miniatura|Traslado das reliquias de Santa Eufrosina a Polack (1910) O seu corpo levárono os monxes, tras a conquista de Xerusalén por Saladino en 1187, a Kíiv e quedou depositado no Mosteiro das Grutas ata que en 1910 as reliquias se depositaron na cidade na que se consideraba que nacera segundo a tradición, Polack, tras peticións infrutuosas dos bispos de Viciebsk e Polock ao longo do século XIX e a transferencia dunha parte das reliquias en 1871. Durante a evacuación de 1915 da localidade no decurso da primeira guerra mundial as reliquias leváronse a Rostov e tras a revolución de 1917 acabaron nunha exposición ateísta en Moscova mais volveron para se expoñer no Museo de Historia Rexional de Viciebsk. Durante a ocupación alemá, os fieis transladaron os restos á catedral de Viciebsk e o 23 de abril de 1943 volveron a Polock.