cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trance
Finais dos 90 e evolución actual
Un dos pioneiros da música trance actual é Paul Van Dyk. A súa canción "Forbidden Frut" (1997) é unha das producións consideradas coma o punto de inflexión do xénero. Neste tema pódese atopar a forma básica do trance actual.
Unha evolución alternativa fusionou o trance con outros xéneros coma o drum'n'bass. Varios artistas intentaron esa fusión pero aínda tiveron que esperar que fora aceptada na cultura underground. Frustrados ante esta falta de aceptación, sacaron xéneros moi minoritarios con versións extremas de trance: o hard trance, o terrorcore ou o drillcore.
Hoxe o trance evolucionou e os seus sons acadaron un alto grado de percepción sonora e polifonía.
Artistas
Ademais dos arriba sinalados, entre os artistas máis coñecidos actualmente están Markus Schulz, Dj Adrianho, Enigma, Schiller, Solarstone, Christopher Lawrence, George Acosta, Darude, Ronski Speed, Aly & Fila, Stoneface & Terminal, Menno de Jong, Giuseppe Ottaviani, M.I.K.E., Crash & Tiny ou Sean Tyas.
Países Baixos
Organizados polas compañías ID&T, UDC e Q-Dance:
José Pedro Machado
José Pedro Machado, nado en Faro o 8 de novembro de 1914 e finado en Lisboa o 26 de xullo de 2005, foi un filólogo, historiador, bibliógrafo e arabista portugués.
Traxectoria
Formouse en Filoloxía Románica na Universidade de Lisboa en 1939 e en Pedagoxía na Universidade de Coímbra no ano 1948.
O seu primeiro traballo como filólogo foi "Curiosidades Filológicas", datado de 1940, seguido pola obra "O Português do Brasil" de 1942. Considerado un dos máis importantes dicionaristas da lingua portuguesa, José Pedro Machado publicou dous dos máis relevantes dicionarios do idioma, o Dicionário Etimológico da Língua Portuguesa e o Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa.
Durante toda a súa vida académica mantivo diálogo co filólogo brasileiro Antenor Nascentes
Jacquelyn Campbell
Jacquelyn C. Campbell, nada o 26 de agosto de 1946, é unha enfermeira académica estadounidense coñecida pola súa investigación sobre violencia doméstica e violencia contra as mulleres, especialmente nos casos nos que a violencia acaba en homicidio, nos feminicidios. É profesora e presidenta da cátedra Anna D. Wolf na Escola de Enfermaría Johns Hopkins. É tamén a directora do programa nacional para o programa Nurse Faculty Scholars da Fundación Robert Wood Johnson.
Traxectoria
En 1985, Campbell desenvolveu o Danger Assessment (avalación do perigo), un cuestionario que está entre as primeiras ferramentas deseñadas para avaliar o risco dunha muller de ser asasinada por un compañeiro abusivo. Está tamén deseñado para darlles ás mulleres máis protagonismo na planificación da súa propia seguranza e para darlles unha axuda máis personalizada. Tamén desenvolveu o "Lethality Assessment Program" (Programa de Valoración da Letalidade), que pretende ser unha ferramenta para a policía cando chega a incidentes de violencia doméstica. O programa foi adoptado por múltiples departamentos de policía en Maryland.
Recoñecemento
Campbell foi escollida membro do Instituto de Medicina en 2000, e é membro da súa Xunta Directiva de Saúde Global. É tamén membro da Academia Americana de Enfermaría. Foi nomeada Investigadora Distinguida Pathfinder polo Instituto Nacional de Investigación en Enfermaría, e foi recoñecida nos Premios de Ciencias da Enfermaría da Escola de Enfermaría da Universidad de Duke, así como o Premio Vollmer da Sociedad Americana de Criminoloxía. Tamén foi unha das 17 primeiras bolseiras Gilman nomeadas por Johns Hopkins. En 2018 foi investida doutora honoris causa pola Universidade de Vigo.
Bibliografía
Foi entrevistada por Celia P. Porto para a revista Luzes.
Partido Socialista Europeo
O Partido Socialista Europeo (PSE ou PES, do inglés Party of the European Socialists) é un partido político paneuropeo cuxos membros son de partidos socialdemócratas, socialistas e laboristas de estados membros da Unión Europea, así como tamén de Noruega.
As Portelas
As Portelas, Entre As Portelas ou Alta Seabra (Alta Senabria en leonés e Alta Sanabria en castelán) é unha rexión ou subcomarca non oficial da comarca de Seabra, ao noroeste da provincia de Zamora, en Castela e León, que testa con Galicia e con Portugal, e na que historicamente se fala o galego, aínda que legalmente non está recoñecido como oficial. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «». Comprende os concellos de Porto, Lubián, Pías e Hermisende. Ademais, no lugar de Calabor, pertencente ao municipio de Pedralba de la Pradería, tamén se fala o galego. As Portelas, xunto co Bierzo occidental na provincia de León e a Terra Eo-Navia en Asturias, conforma o territorio da Galicia estremeira.
Peta
Peta pode referirse a:
Serge Lifar
Serge Lifar (en ucraíno: Сергі́й Миха́йлович Ли́фар, Serhiy Myjáylovych Lýfar), nado en Kíiv o 2 de abril de 1905 e finado en Lausana o 15 de decembro de 1986, foi un bailarín, coreógrafo e director de compañía ucraíno, nacionalizado francés. Foi, nos anos vinte, bailarín e logo primeiro bailarín nos Ballets Rusos de Sergei Diagilev e primeiro bailarín e director do Ballet da Ópera de París durante case tres décadas. Lifar está considerado como un renovador e un modernizador do ballet francés e a súa influencia sobre todos os aspectos da danza francesa na segunda metade do século vinte é innegable. Baixo a súa éxida emerxeron non só estrelas do ballet da Ópera como Yvette Chauviré, Lycette Darsonoval, Michel Renault, Solange Schwarz e Liane Daydé senón tamén representantes da xeración máis nova como Roland Petit, Janine Charrat, Nina Vyroubova e outros. Como estudoso da danza e cronista do seu tempo deixou interesantes textos que botan unha luz sempre moi persoal sobre toda unha época.
Os Ballets Rusos
Fillo dun funcionario público do Imperio tsarista ruso, Lifar empezou aos dezaseis anos, xa pasada a Revolución rusa de 1917 a estudar danza con Bronislava Nijinska, entón directora do ballet da Ópera de Kíiv. Grazas a ela viaxou a comezos do ano 1923 con outros catro condiscípulos a París para ser presentado a Diáguilev e de alí seguir viaxe a Montecarlo onde os Ballets Rusos tiñan os seus cuarteis de inverno. Polo seu carácter extravertido, o seu sentido competitivo e a súa boa presenza Lifar destacou pronto no corps de ballet e chamou a atención de Diáguilev que lle encomendou pequenos papeis de solista e preocupouse da súa formación. A pesar da opinión tallante de Nijinska de que Lifar nunca sería un premier danseur unha serie de coincidencias como a marcha do primeiro bailarín e favorito de Diáguilev Anton Dolin e a chegada á compañía de George Balanchine, un novo coreógrafo procedente da URSS, converteron a Lifar en primeira figura. A estrea de Apollon musagète con música de Igor Stravinskii e coreografía de Balanchine na primavera de 1928 no Théâtre Sarah Bernhardt de París confirmou a Lifar como estrela da danza --"o Valentino do ballet" como alguén o definiu. Balanchine creou para Apolo un estilo que puña de relevo as calidades de Lifar e disimulaba as súas deficiencias, sobre todo técnicas. Este estilo chamado "neoclásico" tamén definiu Le Fils prodigue (mús. Prokófiev), outro traballo conxunto Lifar/Balanchine que se estreou o 2 de maio de 1929 en París e constituíu un grande éxito para Lifar. A morte de Diáguilev pouco despois en Venecia, o 19 de agosto de 1929 deu un xiro radical á vida de Lifar.
A Ópera de París
Mentres se dirimía o futuro dos Ballets Rusos en Montecarlo, Balanchine foi convidado pola Ópera de París para coreografar Lés créatures de Promethée (mús. Beethoven) e levou consigo a Lifar como protagonista. Balanchine caeu enfermo e Lifar terminou o traballo empezado, estreado ese mesmo ano de 1929. A excelente acollida por parte do público e a crítica animou ao entón director da Ópera Jacques Rouché a contratar inmediatamente a Lifar como danseur étoile, e ao ano seguinte como maître de ballet e coreógrafo. Lifar foi fiel ao legado artístico dos Ballets Rusos. Non só bailou Le Spectre de la rose (en galego, O espectro da rosa) (en 1931) e L'après-midi d'un faune (en galego, A sesta dun fauno) (en 1935), tamén nas súas novas creacións Icare (1935), Istar (1941), Suite en blanc (1943), Les Mirages (1944) seguiu os principios de Diáguilev da unidade harmónica entre música, danza e escenografía. No seu afán de dar á danza a dignidade, que segundo el lle correspondía, Lifar obrigou a que se apagasen as luces do patio de butacas durante as funcións, prohibiu ás bailarinas lucir en escena as súas xoias persoais, acabou co costume que no Foyer da danse as bailarinas recibisen aos seus admiradores e introduciu veladas semanais dedicadas por completo á danza.
Ao estalar a Segunda guerra mundial e producirse a Ocupación de París en 1940, Jean Rouché tentou evitar que a Ópera caese baixo a administración militar alemá e que os seus artistas e traballadores fosen vítimas das leis do ocupante. Mantivo a actividade artística e Lifar como director do ballet secundouno. Ao chegar a Liberación en agosto de 1944, tanto Rouché como Lifar foron acusados de "colaborar co inimigo" e destituídos dos seus postos. Lifar refuxiouse en Montecarlo onde asumiu a dirección do ballet da Ópera de 1944 a 1947 transformándoo no Nouveau Ballet de Montecarlo. En 1947, unha vez libre dos cargos que se lle imputaban, Lifar regresou á Ópera de París co apoio decisivo do novo director Georges Hirsch, antigo membro da Resistencia
A través das súas colaboracións puntuais nos escenarios internacionais, das súas publicacións e da súa pertenza á Académie des Beaux Arts desde 1968, Lifar mantivo certa influencia sobre o mundo do ballet. Ao final da súa vida retirouse a Lausana coa súa compañeira Lillian Ahlefeldt que á morte de Lifar en 1986 converteuse en depositaria do seu patrimonio artístico e contribuíu coas súas desmedidas esixencias a que caese no esquecemento o repertorio lifariano. A Fundación Lifar creada por ela e dirixida posteriormente por Attilio Labis e Charles Jude, antigos primeiros bailaríns da Ópera de París, fomenta a recuperación das obras coreográficas esenciais de Lifar.
Entre as numerosas publicacións de Serge Lifar sobre a danza sobresaen os seus recordos sobre Diáguilev e os Balletes Rusos: Diaghilev e Histoire des Ballets Russes, ambas publicadas en 1939, e as súas memorias: Ma vie de 1965.
Raksha Bandhan
miniatura|Rakhi. Segundo a tradición hinduísta, as irmás colocan un rakhi no pulso do irmán O Raksha Bandhan (en sánscrito रक्षाबन्धनम्) é un festival hinduísta e xainista. A tradición hinduísta celebra o amor e as obrigas entre irmáns e irmás, e tamén as relacións entre homes e mulleres, familiares ou non, que teñen unha forte amizade como se fosen irmán e irmá. En moitas partes da India coñécese como Rakhi Purnima, ou simplemente Rakhi. A tradición xainista celebra o día no que os monxes Akampanacharya, Shrutsagar e Vishnu Kumur ao manter o seu estado de contemplación foron quen de parar a tortura física á que estaban sendo sometidos eles e os seus discípulos Raksha Bandhan é un día festivo nalgunhas partes da   India, como Andhra Pradesh, Guxarat, Madhya Pradesh, Bengala Occidental, Raxastán, Uttarakhand, Uttar Pradesh, Jharkhand, Bihar, Haryana, Orissa, Punjab, Maharashtra e Telangana, así como no Nepal e celébrana hinduístas e xainistas noutras partes do mundo. O festival cae o día de lúa chea (Shravan Poornima) do mes de shravan segundo o calendario lunisolar hinduísta.
Pincez tous vos koras, frappez les balafons
"Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons" é o himno nacional do Senegal, adoptado en 1960. A letra é da autoría de Léopold Sédar Senghor, e a música de Herbert Pepper.
Villasur de Herreros
Villasur de Herreros é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 285 habitantes (INE 2012).
Corda (homónimos)
miniatura|[[Corda no porto pesqueiro da Coruña]] miniatura|Cordas no [[Porto (comunicacións)|porto pesqueiro da Coruña]] Co termo corda podemos referirnos a:
Bernardino Arcay Novo
Bernardino Arcay Novo, nado en Malpica de Bergantiños o 1 de febreiro de 1912, foi un mariñeiro e sindicalista galego.
Rita Más
María Rita Más Ybáñez, nada en Vigo en 1964, é unha fotógrafa e poeta galega.
Traxectoria
Reside na Coruña, e traballa no sector da comunicación.
Recoñecementos
Premio Carballo mirando ao mar do Concello de Carballo na categoría videopoema en 2015.
Nishinomiya
Nishinomiya (西宮市, にしのみやし, Nishinomiya-shi) é un concello da prefectura de Hyōgo no Xapón. Está situado no centro da rexión de Kinki e ó leste da prefectura, na zona oeste da provincia histórica de Settsu. Ten 99,96 km² de superficie, unha poboación de 479.192 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 4.790 h/km².
O concello de Nishinomiya limita cos concellos de Ashiya, de Kōbe, de Takarazuka, de Itami e de Amagasaki.
Richard Teichmann
Richard Teichmann, nado en Altenburg o 24 de decembro de 1868 e finado en Berlín o 12 de xuño de 1925, foi un gran xogador de xadrez alemán.
Traxectoria
Coñecíaselle por "Ricardo V" porque frecuentemente terminaba no quinto lugar nos torneos nos que participaba. Pero en Karlsbad, en 1911, conseguiu unha vitoria moi convincente, gañando a Akiba Rubinstein e a Carl Schlechter coa mesma liña de Ruy López.
Tivo puntuación positiva contra Alexander Alekhine ( +3 -2 =2), empatando un partido en 1921 cando Alekhine era considerado como o retador máis evidente para o entón campión mundial José Raúl Capablanca. Ata gañou a Alekhine con pezas negras no mundial de Berlín de 1921:
1. e4 e5 2. Cf3 Cc6 3. Bb5 a6 4. Bxc6 dxc6 5. Cc3 f6 6. d4 exd4 7. Dxd4 Dxd4 8. Cxd4 Bd6 9. Cde2 Ce7 10. Bf4 Be6 11. Bxd6 cxd6 12. O-O-O O-O-O 13. The1 Bf7 14. Cd4 The8 15. f3 Rc7 16. a4 b5 17. axb5 axb5 18. b4 Cc8 19. Cf5 g6 20. Ce3 Cb6 21. Rb2 d5 22. Td4 f5 23. Ta1 Cc8 24. g4 dxe4 25. Txd8 Rxd8 26. fxe4 f4 27. Td1 Rc7 28. Tf1 g5 29. Cf5 Cd6 30. Ta1 Cc4 31. Rc1 Rb6 32. Cd4 h5 33. gxh5 Bxh5 34. Cb3 f3 35. Cd2 Ce3 36. Ta3 f2 37. Ca4 bxa4 38. Txe3 Td8 0-1.
As marcas de Teichmann contra Emmanuel Lasker e Capablanca non foron tan boas ( +0 -4 =0 e +0 -2 =1 respectivamente). Con todo, puido obter vitorias contra todos os máis grandes xogadores da época, como Carl Schlechter ( +4 -2 =21), Frank Marshall ( +7 -7 =17), Aron Nimzowitsch ( +1 -1 =5), Siegbert Tarrasch ( +5 -7 =2), Akiba Rubinstein ( +5 -6 =11), Geza Maroczy ( +1 -2 =12) e David Janowski ( +4 -5 =4).
Pelota (homónimos)
Coñecemos co termo pelota:
Lingua soraba
O sorabo (na propia lingua serbšćina) é unha lingua da familia indoeuropea que pertence ao grupo eslavo. Lingua dos antigos eslavos do río Elba estabelecidos no leste da Alemaña no século VI, fálase aínda hoxe na Lusacia/Łužica, provincia histórica situada nos actuais estados (Länder) da Saxonia e de Brandeburgo, por unhas 60.000 persoas (sorabos).
Historia
Os textos máis antigos existentes en sorabo son do século XVI, mesmo habendo evidencias fragmentadas de séculos anteriores na forma de palabras, frases e sentenzas curtas en documentos latinos e alemáns. Un deses documentos é a Crónica do Bispo Thietmar de Merseburg, escrita en 1012-1018. O primeiro texto sorabo é o Xuramento de Bautzen Burghers (1532), unha forma pola cal os cidadáns de Bautzen/Budyšin xuraban lealdade ao rei e ás autoridades locais.
O primeiro libro en sorabo é un catecismo e himno en baixo sorabo de 1574; en alto sorabo o primeiro libro impreso é tamén outro catecismo traducido e publicado en 1595. Un manuscrito do Novo Testamento traducido do alemán para o sorabo por Mikławš Jakubica en 1548, está no dialecto que se falou a leste do río Neise (Nysa en polaco), na veciña Sorau (Żary en polonés).
Durante o século XVII aparecen tres gramáticas sorabas mais só unha foi impresa; tratábase da Principía linguae wendicae quam aliqui wandalican vocant de Jacobus Xaverius Ticinus, baseada no dialecto setentrional de Wittichenau/Kulow. Mais a principal esfera de actividade literaria da lingua antes do século XIX foron as igrexas, no que a tradución da Biblia tivo un papel determinante no seu desenvolvemento.
A impresión da Biblia en alto sorabo polos luteranos comeza coa aparición en 1670 da tradución impresa dos Evanxeos de Mateo e Marcos por Michał Frencel, ao que se seguiu a impresión de todo o Novo Testamento en 1706, un ano despois da morte de Frencel. Frencel escribiu no dialecto de Bautzen, un subdialecto falado ao sur desta cidade. En 1703 os Estados da Alta Lusacia estabeleceron un comité para traducir a Biblia usando unha variante literaria amplamente baseada na rexión de Bautzen/Budyšin. Esta tradución publicouse en 1728 e estabeleceu esta variante da lingua como a normativa para os luteranos. Sucesos de similar importancia foron as publicacións en baixo sorabo da tradución do Novo Testamento de Gottlieb Fabricius e da do Antigo Testamento feita por Friedrich Fryco, de 1796 en Cottbus/Chośebuz. Esas traducións estabeleceron o dialecto de Cottbus/Chośebuz como a base da lingua literaria en baixo sorabo.
A lingua normativa alto sorabo para os católicos durante o século XVII estaba baseada no dialecto de Wittichenau/Kulow. A especial influencia desta pequena cidade, situada a 7 km ao sur de Hoyerswerda/Wojerecy, débese probabelmente ao feito de que posuía unha escola de gramática da cal podían saír clérigos influentes. Nesa cidade naceu Jurij Hawštyn Swětlik (1650-1729), que entre 1688 e 1707 traduciu toda a Vulgata á lingua literaria baseada neste mesmo dialecto, mesmo nunca se publicando. Non obstante, como resultado deste traballo, publicouse o seu Vocabularium Latino-Serbicun (Bautzen, 1721), o primeiro dicionario sorabo. A mediados do século XVIII os católicos sorabos de Crostwitz/Chrósćicy pasaron a ter unha forte influencia nos círculos gobernantes da xerarquía católica e a lingua literaria para os católicos pódese estabelecer a partir de 1750 baseada no dialecto de Crostwitz/Chrósćicy.
A rexión habitada polos sorabos constituíu antigamente os margraviatos (provincias fronteirizas) da Alta Lusacia e Baixa Lusacia, sendo por iso o sorabo tamén coñecido como lusaciano. En alemán o termo máis común ata a segunda guerra mundial foi wendisch, mais sorbisch tamén se usou. Despois da guerra só a forma sorbisch se usou oficialmente e agora é dominante, en canto o termo wendisch rescatouse na Baixa Lusacia a partir de 1991. O termo propio equivalente tanto no alto canto no baixo sorabo é serbski.
Moito antes do século XIX a rexión falante de sorabo convertérase nunha illa rodeada de falantes de alemán e illada do checo e do polonés. Dese século en diante a poboación falante de sorabo foi ficando progresivamente diluída pola inmigración alemá, pola emigración soraba, pola asimilación discreta promovida polo Estado comunista alemán e a tendencia duns sorabos de preferir o alemán ao sorabo. Actualmente a rexión é de lingua predominantemente alemá, o que non quer dicir que o sorabo estea morrendo; hai un enclave formado por 40 localidades a noroeste de Bautzen/Budyšin que son principalmente católicos e que forman unha comunidade pechada falante de sorabo. Este é o núcleo dunha poboación espallada de sorabo por toda a Lusacia.
Fonte de Petróleo en Balakhany
Fonte de Petróleo en Balakhany (en azarí: Balaxanıda neft fontanı) é un filme de 1898 dirixido polo pioneiro do cine no Acerbaixán Aleksandr Mişon. Foi filmado en 4 de agosto de 1898 en Bakú e presentado na Exhibición Internacional en París.
Lingua soraba
Datos
Actualmente calcúlase o número oficial de falantes de sorabo en Alemaña en preto de 60.000 persoas, dos cales máis da metade son luteranos, a cuarta parte son católicos e os demais non posúen denominación confesional. Todos son bilingües en alemán.
A Constitución alemá garante e apoia os dereitos culturais dos sorabos. Existe un xornal e unhas revistas en alto sorabo (Serbske Nowiny, Rozhlad, Płomjo, Katolski Posoł, Pomhaj Bóh) e unha revista semanal en baixo sorabo e alemán (Nowy Casnik), que sobreviven grazas a subsidios estatais.
As Igrexa Católicas e Luteranas xogan un papel importante no mantemento da lingua soraba. A misa é conducida en sorabo nas parroquias católicas e os servizos luteranos tamén se realizan en sorabo, aínda que con menos frecuencia.
Hai estimacións que elevan o total de falantes de sorabo ata as 150.000 persoas.
Dialectos
Como xa se mencionou nos parágrafos anteriores, existen dúas formas dialectais: o alto sorabo e o baixo sorabo, cada unha delas coa súa forma normativa literaria.
Gramática
Hai tres xéneros e tres números; o dual presérvase nos substantivos, adxectivos, pronomes e verbos. A orde da oración é suxeito, verbo e predicado.
Lithobates catesbeianus
Lithobates catesbeianus (antes Rana catesbeiana), é unha especie de anfibio ránido que vive nos Estados Unidos e no Canadá, onde recibe o nome de "ra touro" (bullfrog), porque a súa chamada lembra os urros dun touro. É unha ra de dorso verde oliva e partes laterais con manchas con marcas marróns e un ventre abrancazado con manchas amarelas ou grises. O labio superior adoita ser verde brillante e os machos teñen gorxas amarelas. Habita corpos de auga grandes e permanentes, como pantanos, lagoas e lagos, onde se encontra xeralmente ao longo da beira da auga. O macho defende un territorio durante a estación reprodutora. É nativa do sur e leste dos Estados Unidos e o Canadá, pero foi amplamente introducida noutras partes de Norteamérica, Centroamérica, Suramérica, oeste de Europa e partes de Asia, e nalgunhas áreas é considerada unha especie invasora.
É capturada polos humanos para comela en Norteamérica e en varios países máis nos que foi introducida. Tamén é criada en lugares controlados, aínda que isto é difícil e non sempre ten éxito. Hai certo comercio internacional de ancas desta ra para a alimentación humana. Utilízase nalgúns países en clases de bioloxía escolares para facer diseccións e ás veces tense como animal de compaña.
Nome
Na literatura a especie aparece co nome novo Lithobates catesbeianus, aínda que tamén se atopa co máis antigo Rana catesbeiana.
O nome da especie catesbeiana (feminino) ou catesbeianus (masculino), déuselle en honra do naturalista inglés Mark Catesby.
Descrición
A superficie dorsal desta ra ten como cor de base a cor verde oliva pura ou con manchas e bandas marróns agrisadas. A superficie ventral é abrancazada con manchas amarelas ou grises. A miúdo, pode verse un marcado contraste en cor entre o labio superior verde e o labio inferior máis claro. Os dentes son diminutos e útiles só para agarrar. Os ollos son prominentes cun iris marrón e horizontal, con pupilas con forma de améndoa. Os tímpanos son moi visibles xusto detrás dos ollos e os pregamentos dorsolaterais da pel acaban preto deles. As extremidades están manchadas ou bandeadas con gris. As patas anteriores son curtas e robustas e as patas posteriores son longas. Os dedos anteriores non están palmados, pero as dedas posteriores están todas palmadas menos a cuarta deda.
Distribución
Esta especie é nativa do leste de Norteamérica. A súa área de distribución natural esténdese desde a costa do Atlántico cara ao oeste ata Oklahoma e Kansas. Non se encontra nas illas preto de cabo Cod e está practicamente ausente de Florida, Colorado, Nebrasca, Dacota do Sur e Minesota. Foi introducida dentro dos Estados Unidos na illa de Nantucket, Arizona, Utah, outras partes de Colorado e Nebrasca, Nevada, California, Oregón, Washington e Hawai. Neses estados considérase especie invasora e hai preocupación de que poida competir con éxito especies de anfibios e distorsionan o equilibrio ecolóxico. É moi común en California, onde se cre que é unha ameaza para a Rana draytonii e é considerada un factor no declive desa especie vulnerable.
Outros países nos que se introduciu a ra touro son México, o oeste do Canadá, Cuba, Xamaica, Italia, os Países Baixos e Francia. Tamén se encontra na Arxentina, Brasil, Uruguai, Venezuela, Colombia, China, Corea do Sur e o Xapón. As razóns para introducir esta especie neses países foron proporcionar unha fonte de alimento ou como axentes de control biolóxico, pero tamén houbo escapes destas ras dos establecementos de crianza e escapes ou liberacións de espécimes que se tiñan como animais de compañía. Os conservacionistas están preocupados porque L. catesbeianus é relativamente inmune á infección fúnxica da quitridiomicose e, a medida que invade novos territorios, pode contribuír ao espallamento desta doenza letal a outras especies de ras máis susceptibles.
Comportamento reprodutor
A súa estación reprodutora dura normalmente dous ou tres meses. Un estudo feito en Míchigan mostrou que os machos chegan ao sitio de reprodución a finais de maio ou principios de xuño e permanecen alí ata xullo. Os machos territoriais que ocupan sitios están xeralmente espazados de 3 a 6 m e poden facer ruidosas chamadas. Detectáronse polo menos tres tipos de chamadas nos machos emitidas en diferentes circunstancias. Estas chamadas distintivas inclúen chamadas territoriais feitas como ameazas a outros machos, chamadas de anuncio feitas para atraer as femias e chamadas de encontro, que preceden ao combate.
Teñen unha tempada reprodutora prolongada, na que os machos continuamente están en actividade sexual. Os machos están presentes na lagoa de reprodución durante períodos máis longos que as femias durante toda a estación, incrementando as súas posibilidades de ter múltiples apareamentos. A proporción de sexos está normalmente inclinada cara ao sexo masculino. Inversamente, as femias teñen breves períodos de receptividade sexual durante a estación. Nun estudo, a actividade sexual das femias tipicamente dura unha soa noite e o apareamento non ocorre a non ser que as femias inicien o contacto físico. Os machos só realizan o amplexo unha vez qaue elas indican a súa dispoñibilidade para aparearse. Este descubrimento refuta afirmacións previas de que unha ra macho se agarra a calquera femia que se aproxime sen importarlle o seu consentimento.
Estes comportamentos de machos e femias causan a competición entre machos para ser altos dentro da poboación de ras touro e que a selección sexual sexa un proceso intenso. Kentwood Wells postulou que a clasificación máis probable do sistema de reprodución da ra touro é unha polixinia territorial de leks e haréns. Os leks poden ser unha descrición válida porque os machos se congregan para atraer as femias, e as femias chegan ao sitio co propósito da copulación. Nun estudo de 1980 sobre ras touro en Nova Jersey, o sistema de apareamento foi clasificado como polixinia de defensa de recurso. Os machos defendían os territorios dentro do grupo e demostráronse diversas formas físicas típicas de defensa.
Coros
miniatura|Macho novo mostrando a gorxa amarela e os grandes tímpanos. Os machos agréganse en grupos chamados coros. O comportamento de formar coros de machos é análogo ao da formación de leks en aves, mamíferos e outros vertebrados. Os coros son dinámicos, formándose e permanecendo asociados durante uns poucos días, desfacéndose temporalmente e despois formándose outra vez nunha nova área cun grupo diferente de machos. Atopouse experimentalmente que o movemento dos machos neles é dinámico. No estudo feito en Míchigan, os coros foron descritos como "centros de atracción" nos cales as grandes cantidades de exemplares que conteñen potencian as exhibicións acústicas globais dos machos. Isto é máis atractivo para as femias e tamén para outros machos sexualmente activos. Os coros neste estudo eran dinámicos, formándose e desfacéndose constantemente. Os novos coros formábanse noutras áreas do sitio. Os machos movíanse arredor e eran moi móbiles dentro dos coros.
Unha revisión de múltiples estudos sobre esta especie e outros anuros detectou que o comportamento dentro dos grupos cambia de acordo coa densidade de poboación dos leks. Con densidades de poboación altas, os leks están favorecidos debido á dificultade de defender territorios individuais entre unha gran poboación de machos. Esta variación causa diferenzas na maneira en que os machos elixen os seus apareamentos. Cando a densidade de poboación de machos é baixa e os machos manteñen territorios máis distintos e máis claros, a elección das femias está determinada principalmente pola calidade do territorio. Cando a densidade de poboación de machos é maior, as femias fíanse doutras pistas para seleccionar parella, como poden ser as posicións dos machos dentro do coro e as diferenzas nos comportamentos de exhibición dos machos entre outros determinantes. A dominancia social dentro dos coros é estabilizada por desafíos, ameazas e outras exhibicións físicas. Os machos máis vellos adoitan situarse en localizacións máis centrais mentres que os machos máis novos quedan restrinxidos á periferia.
A permanencia no coro é o número de noites que un macho participa no coro reprodutor. Un estudo distingue entre a permanencia no coro (chorus tenure no artigo orixinal) e a permanencia como dominante (dominant tenure). A permanencia dominante é definida máis estritamente como a cantidade de tempo que un macho mantén un status dominante. A permanencia no coro está restrinxida debido ao incremento do risco de predación, perda de oportunidades de alimentarse, e maior consumo de enerxía. Facer as chamadas postúlase que é custoso enerxeticamente para os anuros en xeral. Tamén se gasta enerxía pola locomoción e interaccións agresivas dos machos de L. catesbeianus dentro do coro.
Comportamento agresivo
Para estableceren a dominancia social dentro dos coros, as ras touro mostran varias formas de agresión, especialmente por medio de exhibicións visuais. A postura adoptada é un factor clave para establecer a posición social e ameazar aos que a desafíen. Os machos territoriais adoptan posturas altas co corpo inflado, mentres que os non territoriais permanecen na auga deixando ver só a cabeza. Para os machos dominantes (territoriais), a súa postura elevada mostra as súas gorxas de cor amarela. Cando se encontran dous machos dominantes, comezan un combate de loita libre. Os machos manteñen os seus ventres agarrados, cada individuo en posición erecta érguese ben por riba da tona da auga. O estudo de Nova Jersey atopou que os machos se aproximan un a outro ata estar a poucos centímetros e despois inclinan para atrás as cabezas, mostrando os sacos gulares brillantemente coloreados. O gular é dicromático nesta especie, e os machos dominantes en boas condicións téñeno amarelo. O estudo de Nova Jersey tamén informou que as posturas baixas nas que só asoma da auga a cabeza eran típicas dos machos subordinados ou non territoriais e das femias. As posturas ergueitas eran as típicas nos machos territoriais, que flotaban na superficie da auga cos pulmóns inflados, mostrando os gulares amarelos. Os machos optimizan a súa fitness reprodutiva de diversos xeitos. A chegada temperá aos sitios de reprodución, a reprodución prolongada con actividade sexual continua en toda a estación, a posesión dun territorio central no coro e o movemento exitoso entre os coros que cambian dinamicamente son todos formas comúns por medio das que os machos manteñen a súa dominancia ou status territorial nos coros. Os machos máis vellos teñen maior éxito en todos estes aspectos que os máis novos. Algúns dos machos mostran un papel inferior, denominado por moitos investigadores status de macho silencioso. Estes machos silenciosos adoptan unha postura submisa, sentados preto dos machos residentes e sen intentar desprazarse. Os machos silenciosos non intentan interceptar as femias, pero están esperando a que os territorios queden vacantes. Isto tamén foi denominado estratexia dos machos satélites ou alternada.
Crecemento e desenvolvemento
miniatura|Larva de L. catesbeianus e pezas bucais miniatura|Individuo xuvenil cunha área de forma oval gris pequena na parte superior da cabeza, o [[ollo parietal]] Despois de seleccionar un macho, a femia deposita os ovos no seu territorio. Durante a aperta de apareamento (amplexo), o macho monta enriba da femia, agarrándoa por detrás das patas anteriores dela. A femia elixe un sitio en augas pouco profundas entre vexetación e pon unha masa de ata 20&npsp;000 ovos e o macho simultaneamente libera o seu esperma sobre eles, realizando a fecundación externa. Os ovos forman unha lámina flotante que pode ter unha área de 0,5 a 1,0 m2. Os embrións desenvólvense mellor con temperaturas de auga entre 24 e 30 °C e a eclosión ten lugar de tres a cinco días despois. Se a temperatura da auga ascende por riba dos 32 °C, ocorren anormalidades no desenvolvemento e se baixan de 15 °C, o desenvolvemento normal cesa. Os cágados acabados de eclosionar prefiren vivir en augas pouco profundas con fondos de grava fina. Isto pode deberse a que hai un menor número de depredadores nesas lugares. A medida que medran, adoitan moverse a augas máis fondas. Os cágados teñen inicialmente tres pares de branquias externas e sete ringleiras de dentes labiais. Bombean auga a través das branquias por movemento do solo da boca, á vez que atrapan bacterias, algas unicelulares, protozoos, grans de pole e outras pequenas partículas sobre mucus nun órgano de filtración situado na farinxe. A medida que crecen, empezan a inxerir partículas maiores e utilizan os dentes para raspar. As súas bocas están orientadas cara abaixo, teñen corpos amplos e colas con aletas ventrais e dorsais anchas.
O momento da metamorfose chega uns poucos meses despois na parte sur da súa área xeográfica e aos 3 anos no norte, onde as augas máis frías fan máis lento o desenvolvemento. A duración máxima da vida destes animais na natureza estímase en de 8 a 10 anos, pero sábese dun exemplar que viviu 16 anos en catividade.
Alimentación
Son ras voraces, predadoras de emboscada oportunistas que cazan pequenos animais que poden dominar e tragar. Nos seus estómagos atopáronse roedores, pequenos réptiles, anfibios, cangrexos, aves e morcegos, así como os numerosos invertebrados, como os insectos, que son alimentos habituais dos ránidos. Estes estudos revelaron que a dieta da ra touro é única entre os ránidos norteamericanos pola inclusión dunha gran porcentaxe de animais acuáticos, como peixes, cágados, caracois e escaravellos distícidos. As ras touro poden capturar presas grandes e fortes debido á poderosa trabada das súas mandíbulas despois do golpe inicial de lingua típico dos ránidos. Pode compensar o efecto da refraccón da luz na interface auga-aire ao golpear sobre unha posición posterior á da aparente localización percibida da presa, pero que é onde esta realmente se atopa. A mellor capacidade que ten de capturar presas mergulladas, comparada coa doutras especies do seu xénero, como L. clamitans, L. pipiens e L. sylvaticus, tamén se demostrou en experimentos de laboratorio.
O movemento da presa desencadea o comportamento alimenticio. Primeiro, se é necesario, a ra realiza unha soa rotación do corpo orientada que acaba coa ra colocada en dirección á presa, seguida de saltos de aproximación se for necesario. Unha vez que está en distancia de ataque, a ra empeza o seu ataque de alimentación, que consiste nunha arremetida balística (cos ollos pechados durante todos os saltos) que acaba coa apertura da boca. Nese momento, a lingua carnosa cuberta de mucus esténdese cara á presa, xeralmente envolvéndoa, e as mandíbulas continúan o seu desprazamento cara adiante para pecharse (trabar) xusto cando a lingua se retrae. As presas grandes que non entran por completo na boca son emprradas dentro coas mans. En observacións de laboratorio, as ras touro que capturan ratos coa boca, xeralmente arrastran a presa baixo a auga para que afoguen. A asfixia é a causa máis probable da morte das presas de sangue quente desta ra.
Biomecánica da proxección da lingua
A proxección balística da lingua da especie relacionada Lithobates pipiens é posible debido á presenza de estruturas elásticas que permiten o almacenamento e liberación subseguinte de enerxía elástica. Isto explica que a lingua se proxecte con maior saída de potencia que a que se orixinaría só por acción muscular. Ademais, dito mecanismo alivia a musculatura da lingua das restricións fisiolóxicas como o pico limitado de saída de potencia-eficiencia mecánica e a dependencia térmica ao desacoplar a activación das unidades contráctiles do músculo depresor da mandíbula do movemento muscular real. Noutras palabras, os parámetros cinemáticos desenvolvidos por contribución de estruturas elásticas difiren dos desenvolvidos por proxección muscular, o que explica a diferenza na velocidade, saída de potencia e dependencia térmica.
Factor de crecemento de fibroblastos básico
O factor de crecemento de fibroblastos básico (bFGF), tamén chamado FGF2 ou FGF-β, é un factor de crecemento e proteína de sinalización codificada polo xene FGF2 do cromosoma 4 humano. Sintetízase inicialmente como un polipéptido de 155 aminoácidos, que orixina unha proteína de 18 kDa. Porén, hai catro codóns de inicio alternativos que orixinan extensións N-terminais de 41, 46, 55 ou 133 aminoácidos, orixinando proteínas, respectivamente, de 22 kDa (196 aminoácidos en total), 22,5 kDa (201 aminoácidos en total), 24 kDa (210 aminoácidos en total) e 34 kDa (288 aminoácidos en total). Xeralmente, a forma de 155 aminoácidos/18 kDa de baixo peso molecular (LMW) considérase citoplásmica e pode ser segregada da célula, mentres que as formas de alto peso molecular (HMW) son dirixidas ao núcleo celular.
Lithobates catesbeianus
Mecanismo de salto
Os L. catesbeianus poden saltar distancias dez veces maiores que a lonxitude do seu corpo debido á capacidade das unidades contráctiles musculares de activarse antes da extensión do músculo plantar. Neste proceso, a contracción sarcomérica xera tension en estruturas elásticas como os tendóns, que á súa vez "capturan" a enerxía xerada pola tensión. Esta é despois liberada cando o músculo plantar se estende durante o salto, engadíndose á enerxía xerada só pola acción muscular, xerando así potencias supramáximas que permiten que a ra touro choute grandes distancias. Así, o mecanismo de captura depende de estruturas elásticas que actúan como amplificadores da potencia muscular e a súa capacidade de absorber a enerxía da tensión elástica e conservala para a posterior liberación explosiva durante o salto.
Factor de crecemento de fibroblastos básico
A proteína factor de crecemento de fibroblastos foi purificada primeiramente en 1975, pero pouco despois illáronse outras similares utilizando diferentes condicións, como o FGF básico, o factor de crecemento que se une á heparina 2 e o factor de crecemento de célula endotelial 2. A secuenciación xénica revelou que FGF2 era un membro da familia de FGF de proteínas. O FGF2 únese e exerce efectos por medio de proteínas específicas receptor do factor de crecemento de fibroblastos (FGFR) que constitúen unha familia de moléculas estreitamente relacionadas.
Lithobates catesbeianus
Mecanismo de salto
O feito de que o mecanismo de captura dependa de estruturas elásticas usadas como amplificadores de potencia implica unha serie de condicións moi convenientes para a ra touro. Como no caso da proxección balística da lingua, estruturas elásticas no músculo plantario tamén lle confiren independencia térmica.
Factor de crecemento de fibroblastos básico
Función
Como outros membros da familia FGF, o factor de crecemento de fibroblastos básico posúe amplas actividades mitoxénicas e de supervivencia celular e está implicado en diversos procesos biolóxicos, como o desenvolvemento embrionario, crecemento celular, morfoxénese, reparación de tecidos, crecemento e invasión tumoral.
Lithobates catesbeianus
Ecoloxia
miniatura|[[Alligator mississippiensis|Aligátor alimentándose dunha ra touro.]] Os L. catesbeianus son unha importante presa para moitas aves (especialmente as garzas grandes), a londra Lontra canadensis, peixes predadores e ocasionalmente outros anfibios. Os predadores de L. catesbeianus adultos poden ser desde pequenos martiños peixeiros como Megaceryle alcyon aos enormes aligátores Alligator mississippiensis. Os ovos e larvas son incomestibles para moitas píntegas e peixes, pero os altos niveis de actividade dos cágados poden facelos máis visibles perante predadores que non se disuaden polo seu mal sabor. Os humanos cazan estas ras para comer as ancas. As ras adultas tratan de escapar saltando a augas profundas. Un individuo atrapado pode emitir un chío agudo, que pode sorprender ao atacante o suficiente para que escape a ra. Un ataque a unha ra touro é probable que alerte a outras na veciñanza do perigo e escaparán á seguridade de augas profundas. As ras touro poden ser polo menos parcialmente resistentes ao veleno das serpes Agkistrodon contortrix e Agkistrodon piscivorus, aínda que estas especies son predadores naturais súas, como tamén as serpes Nerodia sipedon.
Uso humano
miniatura|esquerda|Ras touro nun supermercado asiático Estas ras son unha fonte de alimento, especialmente no sur e algunhas partes do mediooeste dos Estados Unidos. Poden cazarse en bote de noite ou en terra aproximándose con coidado para non asustalas. Só se comen as ancas, que lembran coxas de polo e poden cociñarse de maneira similar. miniatura|upright=1.1|Ra touro capturada de noite nunha lagoa no sur dos Estados Unidos cun gancho para ras caseiro.
Factor de crecemento de fibroblastos básico
Función
No tecido normal, o bFGF está presente nas membranas basais e na matriz extracelular subendotelial dos vasos sanguíneos. Permanece unido á membrana plasmática se non hai péptido sinal.
Lithobates catesbeianus
Uso humano
Intentouse a crianza comercial de ras touro en lagoas pechadas case naturais, pero ten moitas dificultades. Aínda que se lle poden dar boliñas de alimento, as ras non consomen de moi boa gana dietas artificiais e proporcionarlles suficientes presas vivas é moi complicado. As enfermidades adoitan ser tamén un problema incluso cando se ten gran coidado para proporcionar boas condicións sanitarias. Outros retos que hai que superar son a predación, o canibalismo e a mala calidade da auga. As ras que se crían son grandes, dan potentes saltos e escapan inevitablemente ao medio natural, despois do cal poden causar un caos entre as poboacións de ras nativas. Os países que exportan ancas desta ra son principalmente os Países Baixos, Bélxica, México, Bangladesh, Xapón, China, Taiwán e Indonesia. A maioría desta ras son capturadas na natureza, pero algunhas son criadas en catividade.
Factor de crecemento de fibroblastos básico
Función
Hipotetizouse que, durante a curación de feridas en tecido normal e o desenvolvemento de tumores, a acción dos encimas que degradan o heparán sulfato activan o bFGF, mediando así a formación de novos vasos sanguíneos, un proceso coñecido como anxioxénese.
Lithobates catesbeianus
Uso humano
A ra touro utilízase para as prácticas escolares de disección en clases de bioloxía en moitas partes do mundo. Nos Estados Unidos foi designado "anfibo do estado" en Missouri, Ohio e Oklahoma.
Factor de crecemento de fibroblastos básico
Función
Ademais, é sintetizado e segregado polos adipocitos humanos e a concentración de FGF2 correlaciónase co IMC en mostras sanguíneas. Tamén actúa sobre os preosteoblastos, incrementando a proliferación celular, despois de unirse ao receptor do factor de crecemento de fibroblastos 1 e activando a fosfoinosítido 3-quinase.
O FGF2 demostrou en estudos preliminares en animais protexer o corazón de danos asociados cos ataques ao corazón, reducindo a morte tisular e promovendo unha mellora da función despois da reperfusión.
Evidencias recentes indican que baixos niveis de FGF2 xogan un papel clave na incidencia da ansiedade excesiva.
Interaccións
O factor de crecemento de fibroblastos presenta interaccións coa caseína quinase 2, alfa 1, a RPL6 e a proteína ribosómica S19.
Xoán de Aragón
Co nome de Xoán de Aragón coñécese a:
Goma arábiga
miniatura|dereita|200px A goma arábiga (denominado E-414 na industria alimentaria dentro dos Números E e acacia gum segundo a lista de aditivos da Unión Europea) é un polisacárido de orixe natural. Extráese da resina de árbores sub-saharianos (Acacia senegal e Acacia seyal) como parte do proceso de cicatrización destes, coñecido como gummosis. Esta resina de cor ámbar recóllese normalmente á man unha vez seca.
Produción
A goma arábiga é unha substancia producida polas acacias para cerrar as súas feridas e evitar desta maneira a entrada de xermes e outros axentes infecciosos. Para provocar a súa produción adóitase producir cortes lonxitudinais paralelos e pouco profundos de 40 - 60 cm. Outros métodos consisten en marcar cadrados ou outras formas na cortiza. A cantidade obtida varía moito entre as árbores (100 - 2.000 g por árbore) cunha media aproximada de 250 g por árbore.
No mercado internacional gástanse unhas 45.000 t anuais (ano 2000) de goma arábiga.
Historia
Xa os exipcios a empregaban no proceso da momificación e da elaboración dalgúns cosméticos e perfumes. Tras caer no esquecemento foi redescuberta por navegantes europeos no século XV na África subsahariana. Incluso foi causa da "Guerra da Goma" no século XVIII, trala cal Francia quedou co monopolio para o mercado europeo.
Hoxe en día a maior parte emprégase na industria alimentaria para fixar aromas, estabilizar escumas e emulsións, modificar a consistencia de alimentos ou clarificar viños. Tamén se emprega na fabricación dalgúns medicamentos.
Ao non coñecerse ningún efecto tóxico non hai límites establecidos.
Tamén se emprega na elaboración de tinturas.
A goma arábiga é incluída na composición de grisallas para decorar vidros. Nelas cumpre unha función de aglutinante e xera condicións atmosféricas adecuadas durante a súa combustión no tratamento térmico da peza.
Composición e propiedades
Quimicamente trátase dun polisacárido con cantidades variables de D-galactosa, L-arabinosa, L-ramnosa e algúns ácidos derivados coma o ácido D-glicurónico ou o ácido 4-O-metil-D-glicurónico.
Trátase dunha substancia de cor que vai de amarela a parda, inflamable, aínda que cun elevado punto de inflamación (>250 °C), boa solubilidade en auga (aprox. 500 g/l) e cun LD50 > 16.000 mg/kg en ratas.
Aplicacións técnicas
A goma arábiga tamén se acha nalgúns pegamentos, por exemplo os empregados antigamente en selos e sobres postais.
A goma arábiga atópase entre os ingredientes dalgúns caramelos masticables.
A goma arábiga é tamén moi empregada nos cortes dalgunhas drogas ilegais, para así sacarlles un maior rendemento económico. Un exemplo pode ser o haxix de baixa calidade, onde se mestura goma arábiga co propio cánnabis.
Heinrich Brüning
Heinrich Brüning, nado en Münster (Westfalia) o 26 de novembro de 1885 e finado en Norwich (Vermont) o 30 de marzo de 1970, foi un economista e político, chanceler de Alemaña entre 1930 e 1932.
John Bonham
John Henry 'Bonzo' Bonham, foi o batería do grupo de hard rock Led Zeppelin.
Ata o día de hoxe é considerado un dos mellores baterías de rock da historia, xa que cambiou o enfoque que se tiña cara ao instrumento. John creou un estilo cunha pegada máis dura e con menos adornos, moito máis afastado do jazz e do blues (estilos predominantes nos baterías de rock/pop da época), cambiando revolucionariamente o mundo musical, influíndo a todas as xeracións posteriores de baterías de rock, incluíndo ao heavy metal.