cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guillerme de Champlitte
Fundación do Principado de Acaia
Desde Nauplia Guillerme e Godofredo de Villehardouin fixeron o seu camiño cara ao norte até Corinto, e de alí ao longo da costa do golfo até Patras, onde tomaron tamén a cidade e o castelo. Logo continuaron pola costa até Andravida, onde os arcontes locais e a poboación saíron ao seu encontro, con sacerdotes levando as súas cruces e as súas iconas. Os gregos fixeron unha reverencia a Guillerme como o seu novo gobernante. A caída de Andravida tamén significou a fácil ocupación de Elis. Alí onde Guillerme non atopaba resistencia, recoñecía os dereitos dos gregos coas súas terras, costumes e privilexios. esquerda|miniatura|250x250px|O Peloponeso na Idade Media. Os conquistadores atoparon o seu primeiro obstáculo serio en Arcadia, na fortaleza de Ciparisia, xa que non estaban preparados para tomala. Os cruzados continuaron até Modona (actual Methoni), pero os nativos de Nikli, Veligosti, e Esparta, xunto con algúns dos eslavos melingos do monte Taixeto e os montañeses de Maina, formaron un exército para oporse ao seu avance. A resistencia pronto se uniu a un tal Miguel que é identificado pola maioría dos historiadores con Miguel I Comneno Ducas, que se fixo gobernante de Epiro en 1205. Guillerme rapidamente fortificou Modona e preparouse para se enfrontar cos gregos. A batalla que decidiu o futuro de Acaia librouse nun oliveiral chamado Kunduras no verán de 1205. Aí os cruzados mellor armados e disciplinados conseguiron unha vitoria esmagadora sobre as máis numerosas forzas gregas. Miguel fuxiu do campo de batalla e Guillerme en pouco tempo ocupou Coron (actual Koroni), Kalamata e Ciparisia. dereita|miniatura|250x250px|Fortaleza en Modona. Aínda que a península non fora invadida completamente (por exemplo León Sguro aínda mantiña na súa posesión o Acrocorinto, Argos e Nauplia) no outono de 1205 Guillerme asumira o título de Príncipe de Acaia. O nome derivaba da rexión de Acaia na parte noroeste da península, unha das primeiras rexións que os cruzados someteran. O título de príncipe de Acaia, con todo referíase a todo o Peloponeso. O 19 de novembro de 1205 o Papa Inocencio III, nunha carta a Tomé Morosini, o novo patriarca latino de Constantinopla, referiuse a Guillerme como princeps totius Achaiae provinciae («príncipe de toda a provincia de Acaia»).
Con todo, os venecianos, co fin de se asegurar o control dos portos claves entre Italia e Constantinopla, esixiron que os seus dereitos outorgados no tratado de partición de 1204 fosen recoñecidos. A principios de 1206 ocuparon Modona e Coron, e expulsaron as guarnicións francas. En 1208 Guillerme soubo da morte do seu irmán Luís en Borgoña e decidiu regresar a Francia para reclamar as terras da súa familia. Deixou a Godofredo de Villehardouin como bailío para administrar Acaia ata que o seu sobriño Hugo chegase a substituír a Godofredo como bailío . Guillerme, con todo, morreu de camiño a casa en Apulia.
Ordes (homónimos)
O topónimo galego Ordes pode referirse a:
Club de Futbol Gavà
O Club de Futbol Gavà é un equipo de fútbol español da cidade de Gavà, na provincia de Barcelona. Fundouse en 1922, federouse en 1929 e actualmente compite na Segunda División B Española.
Historia
O 26 de maio de 1921 fúndase o Atlètic Gavà CF, que levaba camiseta e pantalón azul e con raíces en 1916. Ingresa na Federación Catalá de Fútbol en 1922. Empezou xogando en La Rambla e en 1924 no Campo da Roca. En 1926 desapareceu.
En novembro de 1928 nace o FC Gavà e fedérase o ano seguinte. O club viste camisa branca con pescozo e pantalón azuis e xoga no Campo das Colomeres. En 1941 as autoridades franquistas obrigaron a cambiar o nome a CF Gavà. En 1948 adopta o uniforme azulgrana con pantalón azul.
Montecubeiro, Castroverde
San Cibrao de Montecubeiro é unha parroquia que se localiza no concello de Castroverde. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 261 habitantes (133 homes e 128 mulleres), distribuídos en 37 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 294 habitantes.
Historia
Na parroquia consérvanse restos de tres poboados castrexos: o castro da Graña, o de Meixide e o de Sarceda.
Ao redor do ano 774 (probablemente entre 774 e 783) tivo lugar a batalla de Montecubeiro, na que as tropas do rei Silo derrotaron ós rebeldes galegos que se alzaran contra a dominación ástur.
Na idade media construíuse o mosteiro de San Cibrao de Montecubeiro. Segundo o catastro do ano 1752 a freguesía chamábase Couto de San Cibrao de Montecubeiro, e compoñíase de 150 casas habitábeis, unha delas servía de cárcere. Nesa época había unha taberna, dous tendeiros de panos, doce arrieiros, un carpinteiro, tres albaneis, dous ferreiros, vinte e oito tecedoras, cinco xastres e seis zapateiros. A parroquia tivo xurisdición propia, na que se incluía Mirandela.
En marzo do ano 1890 afectou á toda a parroquia e ás da rodeada unha epidemia, posiblemente de gripe. No 1891 a composición "A véspera de San Xoán de Montecubeiro" foi rexistrada nun certame literario na cidade de Lugo e laureada cun accésit de honor. O autor, Luís González López vivira en Montecubeiro.
No século XIX e XX Montecubeiro foi concello de seu, unido despois ao concello de Castroverde. No ano 1931 constituíuse a Unión de Labradores de Montecubeiro.
Entre o seu patrimonio, amais dos restos castrexos e a igrexa parroquial, destaca a capela de Santadrao.
Salvador Espriu
Salvador Espriu i Castelló, nado en Santa Coloma de Farners o 10 de xullo de 1913 e finado en Barcelona o 22 de febreiro de 1985, foi un poeta, dramaturgo e novelista catalán.
Traxectoria
A produción literaria de Espriu é extensa pero hai que destacar os libros de poemas El cementiri de Sinera, El caminant i el mur e La pell de brau, probabelmente a súa obra máis coñecida, en que desenvolve a visión da problemática histórica, moral e social de España. Está considerado un dos renovadores, xunto con Josep Pla e Josep Maria de Sagarra, da prosa catalá de fórmulas novecentistas.
The Wrong Side of Heaven and the Righteous Side of Hell, Volume 1
The Wrong Side of Heaven and the Righteous Side of Hell, Volume 1 é o cuarto álbum de estudio de Five Finger Death Punch, e o primeiro de dous álbums planeados polo grupo para a súa publicación no ano 2013. Foi publicado o 30 de xullo de 2013 baixo o selo Prospect Park Records. O álbum entrou na lista Billboard 200 no posto número 2 con 113 000 copias vendidas.
Rodney Parade
O Rodney Parade é un estadio da cidade de Newport, ao Sur de Gales. É empregado principalmente para disputar partidos de rugby e é a casa dos Dragons e do Newport RFC.
Historia
En 1875 foi creado o Newport Athletic Club, e dous anos despois comezaron a empregar o campo que Lord Tredegar tiña para os seus equipos de crícket, tenis, rugby e atletismo.
Festival Sinsal Audio
O Festival Sin Sal Audio, coñecido popularmente coma Sinsal, é un festival de música celebrado na Illa de San Simón, na parroquia de Cesantes, en Redondela. A súa característica máis peculiar é que non ten programación coñecida de antemán, pois as bandas que actúan no festival non se coñecen por adiantado, senón unha vez os asistentes estean no lugar. Dende a súa primeira edición reuniu a bandas da talle de Alt-J, Triángulo de Amor Bizarro, Unicornibot, Maïa Vidal, Jane Joyd, Alela Diane, Christian Kjellvander, Nite Jewel, Múm ou Das Kapital, entre outros.
Historia
O festival Sinsal celébrase na actualidade na illa de San Simón, un espazo natural na contorna da enseada de San Simón, no fondo da ría de Vigo e coas localidades de Redondela, Soutomaior e Vilaboa nos arredores. Porén, o festival comezou en Vigo no ano 2003, en diversas salas e teatros da cidade. Máis tarde estendeuse tamén a outras cidades galegas como Santiago de Compostela, A Coruña, Ferrol e Pontevedra. A partir do ano 2010 a organización decidiu mudar a lugares máis naturais e recónditos a localización do festival, e bautizaron esa serie de eventos coma Festival AP9, por ser esta a autoestrada que vertebra as tres principais cidades galegas. No 2011 o festival mudou definitivamente á illa de San Simón.
Mouriz
O topónimo galego Mouriz (do gótico "valor" e o sufixo, con interferencia probable da raiz  presente no nome propio Mauricio, “importante polo seu valor”, e , redución do topónimo Allariz, do gótico  "todo" e  "poderoso" coa equivalencia de "todopoderoso" ou omnipotente), pode referirse a:
.cat
O dominio .cat é un dominio de internet de primeiro nivel xenérico que forma parte do sistema de dominios de internet patrocinados (sponsored TLD en inglés) para a lingua catalá e a súa cultura. Foi aprobado oficialmente o 15 de setembro do 2005 pola ICANN. Está xestionado pola Fundación puntCat.
O dominio .cat é o primeiro que se concede a unha comunidade lingüística. Os criterios para que un sitio web teña o dominio .cat son que estean en catalán ou que estea relacionada coa cultura catalá. A ICANN prohibiu expresamente que se utilice o dominio .cat para páxinas de gatos (cat en inglés), a non ser que estean en catalán ou teña que ver coa cultura catalá.
Rexistro progresivo
O dominio .cat tivo un calendario de rexistro en tres fases:
Historia
En 1996 creouse a Asociación en Defensa do Dominio .ct (ADD.CT). Esta petición implicaba a homologación do código territorial de dúas letras para Cataluña na norma ISO 3166-1. Aprobouse unha proposición non de lei no Parlamento de Cataluña que instaba á Generalitat de Cataluña a lograr esta homologación. En 2001 creouse a Asociación puntCAT, na cal participa ADD.CT, para conseguir un dominio, agora de tres letras e referido á comunidade lingüística e cultural de lingua catalá, aproveitando as posibilidades dos novos dominios patrocinados. O 16 de marzo de 2004 a Asociación puntCAT presentou a candidatura do dominio .cat ante a ICANN. A candidatura recibiu o apoio de 68 000 persoas, empresas e entidades, número nunca logrado por outra candidatura.
O 15 de setembro de 2005 o dominio foi aprobado oficialmente.
Ligamenvirales
Ligamenvirales é unha orde de virus de forma liñal que infectan ás arqueas hipertermófilas do grupo das Crenarchaeota e presentan un xenoma formado por ADN de dobre cadea. A creación desta orde foi proposta en 2012.
O nome deriva do latín ligamen, que significa corda ou fío, facendo referencia á súa forma liñal.
Taxonomía
Distínguense dúas familias nesta orde: Lipothrixviridae e Rudiviridae. Aínda que estas familias teñen características moi distintas en complexidade e forma de replicación, os estudos xenómicos e estruturais aconsellan clasificalas na mesma orde. Aproximadamente 1/3 das ORFs dos rudivirus teñen homólogos no virus de Sulfolobus SIFV da familia Lipothrixviridae.
Illa San Félix
A Illa San Félix atópase a 892 km ao oeste da costa chilena fronte ao porto de Chañaral, cunha superficie de 1,4 km². Forma parte das Illas Desventuradas.
Ligamenvirales
Taxonomía
Os virións son filamentosos e con nucleocápside helicoidal. Por cada un dos seus extremos están unidos a fibras ou estruturas máis complexas, que están implicadas na adhesión ao hóspede.
Illa San Félix
Descrición
A súa lonxitude máxima é duns 2 500 m. A zona central da illa, a máis angosta, queda cuberta pola marea alta. Posúe unha pista de aterraxe, que a cruza de extremo a extremo e varias construcións.
Adxacente á costa sueste da illa atópase o Illote González. O illote Catedral é unha mole rochosa de 53 m situada ao noroeste da illa. 19 km sepárana da veciña Illa de San Ambrosio, xunto coa cal eran coñecidas antigamente como Illas Desventuradas. A súa topografía é relativamente baixa e plana, alcanzando unha altitude de 183 m no cerro Amarillo, no extremo nordés.
Ligamenvirales
Taxonomía
O xenoma é non segmentado liñal e de ADN bicatenario.
Illa San Félix
Primeiro desembarco coñecido
En maio de 1793, o capitán inglés Santiago Colnett, navegando á caza da balea e por asuntos mercantís na corveta Rattler, atopou e describiu tanto San Félix como San Ambrosio. O día 20 intentou abordar San Ambrosio cunha chalupa, o que non logrou debido ao escarpado da costa. Similares intentos fixo ao día seguinte en San Félix, podendo desembarcar nesta última illa só o día 22, con moito risco e gran dificultade. Á súa vez, tamén lle resultou arduo abandonala, xa que os botes envorcaban nas rompentes, morrendo un dos seus mellores mariñeiros ao ser golpeado por unha das embarcacións ao naufragar. Das descricións e narracións que fixo o capitán Colnett despréndese que os seus traballos hidrográficos e de exploración foron os primeiros que se executaron no arquipélago. Posteriormente, moitos outros viaxeiros visitaron as illas, como así mesmo cazadores para explotar os cobizados coiros de lobos de dous pelos que alí abundaban e para extraer guano de aves mariñas.
Barcos de guerra
Tamén diversos buques de guerra estiveron alí. Tal é o caso de L'Astrolabe e a Zélee da expedición de Dumont d'Urville, quen non baixou a terra e denominou "Pitón" ao Illote González e o "Buque" á roca hoxe coñecida como "Catedral de Peterborough", concordando nisto último con Colnett, quen dixera que semellaba un buque a vela.
Tiveron o seu propio "Robinson Crusoe"
O tenente don Leoncio Señoret —mariño francés incorporado á Armada de Chile—, ao mando da goleta Colo Colo, visitou San Félix en 1841 co obxecto de verificar a posible existencia en devandita illa dun depósito de mercadorías de contrabando. Respecto diso só atopou as ruínas dun rancho de pedra que, segundo a tradición, sería a habitación e sepultura dun mariñeiro abandonado alí por un xefe de contrabandistas que, logo de alimentarse por moito tempo con sangue de paxaros, morreu por falta de auga.
Guerra Chileno Española
En 1861, a barca Juana Sánchez, ao mando do capitán Heraclio Martínez, fondeou e desembarcou xente en San Félix.
A fins de 1865, durante a guerra con España, fondeou en San Félix o vapor Antonio Varas, provendo de carbón as fragatas peruanas Apurimac e Amazonas, integrantes da escuadra aliada chileno-peruana formada para afrontar o conflito, que se dirixían a Chiloé. A corveta Chacabuco, ao mando do capitán de corveta Enrique Simpson, arribou ás illas a mediados de 1868, desembarcando en San Félix o comandante e algúns oficiais, que a percorreron e herborizaron.
Flora
Na illa San Félix e a súa veciña San Ambrosio é posible atopar en total 19 especies de fanerógamas, 14 das cales serían endémicas. Destaca Thamnoseris lacerata (familia Asteraceae) que alcanza unha altura de 5 m, con troncos de ata 30 cm de diámetro. Tamén varios outros endemismos a nivel de xénero, tal como Sanctambrosia manicata (Caryophyllaceae), Nesocaryum stylosum (Boraginaceae) e Lycapsus tenuifolius (Asteraceae). Hai claro predominio dun lique e as plantas superiores son moito máis escasas e atópanse só nas áreas lixeiramente crebadas, onde subsisten grazas á borraxeira matinal. Ata o ano 1869, en que arribou ás illas a corveta Chacabuco, nada se sabía en relación coa súa vexetación. Con todo, nesa ocasión recolleuse unha especie en San Félix e sete en San Ambrosio. O material respectivo foi analizado polo sonado naturalista alemán, aveciñado en Chile, Rodulfo Amando Philippi,quen emitiu un informe respecto diso.
Fauna
Nas súas costas atópanse piqueiros (Sula dactylatra), petreis de Kermadec, andoriñas de mar. No mar a fauna é moi rica. Atópase a lagosta (Jasus frontalis e Jasus bahamondei), entre os peixes son abundantes o salmón de rocha, a agujilla, a breca, bacallau, tollo, atún, e a corvinilla. Ademais visitan as costas quenllas, tartarugas mariñas e cetáceos.
Base aeronaval
Hai unha pista capaz de recibir avións pesados (ICAO código: SCFX). Na illa hai un destacamento aeronaval permanente. Durante a Guerra das Malvinas, de acordo con Nigel West, no seu libro A guerra secreta das Malvinas", Gran Bretaña usou como base na Illa San Félix un avión Hawker-Siddeley Nimrod R1, especializado en intelixencia eléctronica ELINT. Este avión foi enviado en 1982 á illa chilena, para facer longos raids dirixidos cara á cordilleira dos Andes, e analizar oblicuamente o espectro eletromagnético da Arxentina, é dicir voando desde o espazo aéreo chileno pero recadando información alén da cordilleira a 12 800 metros de altura, o seu teito operacional. Todo indica que era pertencente ao 51 Squadron da RAF.
esquerda|miniatura|300px|[[NASA Landsat 7 Pseudo Geocover 2000, Worldwind - San Félix ]]
Firhill Stadium
O Firhill Stadium ou Firhill Arena (coñecido anteriormente tamén baixo o nome Firhill Park, mais comunmente coñecido coma Firhill) é un estadio de fútbol e rugby da cidade de Glasgow, Escocia. É o estadio no que actualmente disputan os seus partidos como locais o equipo de fútbol Partick Thistle F.C. e o de rugby Glasgow Warriors. O estadio ten unha capacidade para preto de 11.000 espectadores.
Fútbol
Firhill é a casa do Partick Thistle dende 1909, que se viu forzado a abandor o seu anterior estadio de Meadowside un ano antes. O estadio fufriu unha remodelación en 1927, un ano antes o estadio acollera o seu únicoa partido internacional ata agora, fronte a Irlanda.
European Football
Firhill acolleu o seu primeiro partido da Copa de Europa, e primeiro de Glasgow na competición, cando o Djurgardens sueco xogou o seu partido como local no estadio escocés fronte ao Hibernian en 1955. O equipo sueco disputou este partido en Firhill debido ás condicións de frío en Suecia no tempo do partido.
Rugby Union
En decembro de 2005, Firhill converteuse tamén na casa do equipo profesional de rugby de Glasgow, o Glasgow Warriors, cando se trasladaron dende a súa anterior casa en Hughenden Stadium. Logo de retorno a Hughenden en 2006, os Warriors retornaron a Firhill ao principio da tempada 2007-08. En abril de 2009 ampliábase cinco anos máis a localía dos Warriors no estadio.
Rugby League
En 1996, Firhill foi a casa da Selección de rugby de Escocia da modalidade de rugby league no seu primeiro partido como local cunha vitoria fronte ao equipo irlandés. O rugby league é un deporte minoritario en Escocia, mais volveu a este estadio na Rugby League World Cup 2000.
Moreira, Castroverde
Santa María de Moreira é unha parroquia que se localiza no concello de Castroverde. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 133 habitantes (67 homes e 66 mulleres e 42 homes), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón o mantemento con relación ao ano 1999 cando tiña 133 habitantes.
Partido Demócrata Cristiano (Chile)
O Partido Demócrata Cristiano (Partido Demócrata Cristián) (PDC), chamado tamén Democracia Cristiana (Democracia Cristiá) (DC), é un partido político chileno do centro político e centro esquerda cristiá. O partido foi fundado no 28 de xullo de 1957 pola unificación de varios grupos do socialcristianismo. Os participantes da súa creación foron a Falanxe Nacional e o Partido Conservador Social Cristiano, grupos sociais escindidos do Partido Conservador que formaron a Federación Social Cristiana. Na historia chilena do século XX, o partido tivo unha posición de centro democrático e reformista, xeralmente formando as alianzas políticas coa centro esquerda, sobre todo baixo a presidencia de Eduardo Frei Montalva, quen foi elixido presidente do Chile en 1964. As súas principais contribucións á historia do país son: a reforma agraria chilena, a nacionalización do cobre, a oposición ao goberno da Unidade Popular, a participación da recuperación democrática, os dereitos humanos violados durante o réxime militar instaurado no país entre os anos 1973 e 1990, e a modernización do país durante a transición á democracia, coa súa participación nos gobernos da coalición da política de centro esquerda da Concertación.
Jesse Eisenberg
Jesse Adam Eisenberg, nado o 5 de outubro de 1983 en Queens, Nova York, Estado de Nova York, é un actor estadounidense.
British Museum Catalogues of Coins
British Museum Catalogues of Coins (en galego: "Catálogos de Moedas do Museo Británico") é unha serie editorial concibida e iniciada por Reginald Stuart Poole, conservador do Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico, entre 1870 e 1893. O obxectivo era acadar a edición de series de catálogos das coleccións de moedas do Museo Británico, con criterios académicos. O proxecto continuou logo do retiro do seu creador e mantense na actualidade, organizado, pola súa vez, en nove series.
Catalogue of the Greek Coins in the British Museum
O editor desta serie foi o propio Reginald Stuart Poole e contou tamén coa participación, como autores, de Percy Gardner, Barclay Vincent Head, George Francis Hill, Warwick Wroth e Edward Stanley Gotch Robinson.
Coins of the Roman Empire in the British Museum
A edición desta serie foi responsabilidade de Harold Mattingly, Robert A. G. Carson e Philip V. Hill.
Catalogue of Oriental Coins in the British Museum
Todos os catálogos desta serie fotron preparados por Stanley Lane-Poole e editados por Reginald Stuart Poole.
Catalogue of Roman Provincial Coins
Trátase dunha serie producida conxuntamente co Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia, e os seus autores e editores son Andrew Burnett, Michel Amandry, Pere Pau Ripollès, Ian Carradice e Marguerite Spoerri.
Coles (homónimos)
O topónimo Coles pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Asociación de Academias de la Lengua Española
miniatura|300px|Países con academia da lingua española. A Asociación de Academias da Lingua Española (ASALE) foi creada en México en 1951 e está integrada polas 22 academias da lingua española existentes no mundo.
Por iniciativa de Miguel Alemán, presidente de México, convócase o I Congreso de Academias co propósito de traballar en unión pola integridade e crecemento do español. Celebrado entre o 23 de abril e o 6 de maio de 1951 créase a Asociación e a súa Comisión Permanente. Nesta primeira reunión non estivo presente a Real Academia Española, pero si participou na Comisión Permanente. Dende o II Congreso celebrado en 1956 en Madrid a RAE participa regularmente.
Dita colaboración entre a RAE e as demais academias exprésase na coautoría do Dicionario da Real Academia Española, a partir da 22ª edición (2001), e a edición de 1999 da Ortografía é considerada unha verdadeira obra panhispana. Proxectos conxuntos inclúen a redacción, por parte da Asociación, da Gramática e do Diccionario panhispánico de dudas, e a elaboración do Diccionario de americanismos.
Dende 2000 organiza a Escola de Lexicografía Hispánica que conta con bolsas outorgadas por un convenio entre a RAE e a Fundación Carolina para a formación de expertos en lexicografía do español.
A Asociación, xunto á Real Academia Española, foi galardoada co Premio Príncipe de Asturias da Concordia 2000 con motivo dos seus esforzos de colaboración e consenso.
Organización da Asociación
A Asociación (abreviadamente AALE) realiza un Congreso cada catro anos. A dirección da Asociación corresponde á Comisión Permanente, integrada por un presidente (cargo ocupado polo Director da RAE), un secretario xeral (que recae nun académico latinoamericano elixido polo Congreso), o tesoureiro da RAE e 4 vogais das academias asociadas que mudan de quenda anualmente. Dende 1960, no III Congreso de Academias celebrado en Bogotá, Colombia, apróbase un convenio multilateral polo cal os gobernos dos países que contan cunha academia da lingua comprométanse a apoiala e a dotala dos medios físicos e financeiros para a realización das súas actividades. Medidas que tamén se aplican á Asociación de Academias da Lingua Española.
Academias integrantes
miniatura|dereita As seguintes Academias da Lingua Española integran a Asociación (orde segundo o ano de creación):
O Lago, Cumbraos, Sobrado
O Lago é un lugar da parroquia de Cumbraos, no concello coruñés de Sobrado na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 7 habitantes (5 homes e 2 mulleres).
Augusto de la Peña
Traxectoria
Fillo de Luís Felipe de la Peña e irmán de Manuel de la Peña Rucabado. Funcionario de Facenda. Dirixiu El Eco de Pontevedra (1878) e foi redactor de El Diario de Pontevedra e El Voto Popular.
Enlace químico
Un enlace químico é a unión entre dous ou máis átomos para formar unha estrutura maior, como unha molécula ou unha estrutura cristalina, que constitúen a estrutura básica dunha substancia ou composto químico. Na natureza existen aproximadamente unha centena de elementos químicos. Os átomos destes elemento químicos ao unírense forman a grande diversidade de substancias químicas.
Mais para que o enlace se produza, débense cumprir unhas condicións axeitadas. Deben ser cumpridas a regra do dueto e a regra do octeto.
Os enlaces químicos poden ocorrer a través da doazón e recepción de electróns entre os átomos ou compartillamento de átomos.
Tipos de enlaces
O enlace entre dous átomos nunca se corresponde exactamente cunha das seguintes categorías. Mais, son útiles para clasificar moitas das propiedades de diferentes compostos.
Enlace iónico
miniatura|200px|Enlace iónico da [[halita]] É a unión que se produce entre dous átomos de electronegatividades distintas, cunha diferenza igual ou maior a 1.67. Neste tipo de enlace ocorre unha transferencia dun ou máis electróns do átomo menos electronegativo para o máis electronegativo. Por iso, o átomo que cedeu electróns fica con carga positiva e o que captou electróns queda con carga negativa.
O enlace iónico preséntase xeralmente entre os átomos dos grupos:
Cando se transfiren electrón dun elemento metálico a un non metálico, existe unha atracción electrovalente entre o catión e o anión, o cal produce un composto de tipo iónico e cuxa estrutura xeralmente é cristalina, como é o caso do sodio e o cloro, que polas súas distribucións electrónicas buscan unha maior estabilidade formando un sal, onde cada ión de cloro está rodeado por seis catións de sodio e cada sodio rodeado por seis anións de cloro.
Enlace covalente
170px|miniatura|Enlace covalente no polar [[hidróxeno e carbono: metano.]]
As reaccións entre dous átomos non metais producen enlaces covalentes. Este tipo de enlace prodúcese cando existe unha electronegatividade polar, fórmase cando a diferenza de electronegatividade non é suficientemente grande como para que se efectúe transferencia de electróns, entón os átomos comparten un ou máis pares electrónicos nun novo tipo de orbital, denominado orbital molecular.
Enlace covalente sinxelo
Cando non existe suficiente diferenza da electronegarividade para que exista transferencia electrónica, resultan dous átomos compartindo un ou máis pares de electróns e forman unha molécula con enerxía de atracción débil e, debido a isto, posúen puntos de fusión e ebulición baixos fronte aos iónicos. Os enlaces poden ser simples, dobres ou triplos, segundo a forma de compartillar un, dous ou tren electróns. Logo podemos debullar disto:
A enerxía das forzas de atracción ou repulsión entre os elementos que forman un enlace iónico está en función da distancia internuclear chegando a unha distancia mínima onde se compensan as forzas de atracción e de repulsión, a cal se denomina distancia de enlace.
Enlace Van der Waals
As forzas de van der Waals son forzas de estabilización molecular; forman un enlace químico non covalente no que participan dous tipos de forzas ou interaccións, as forzas de dispersión (que son forzas de atracción) e as forzas de repulsión, entre as capas electrónicas de dous átomos contiguos.
Ataúde
Como topónimo pode referirse a:
Max Frisch
A obra de Frisch presta especial atención aos asuntos relacionados con problemas humanos como a identidade, a individualidade, a responsabilidade e o compromiso político e moral. Para tratar eses temas, Frisch empregaba acotío a ironía. Os seus diarios Tagebuch 1946- 1949 (1950) e Tagebuch 1969- 1972 (1972) son obras de gran valor literario, xa que neles se recollen vivencias do autor e as súas opinións sobre acontecementos históricos. A súa figura serve de influencia para xeracións de escritores máis novos.
Traxectoria
Fillo de Karolina Bettina Wildermuth e do arquitecto Bruno Frisch, tiña un irmán chamado Franz e unha media irmá chamada Emma Elisabeth, filla dun matrimonio anterior do seu pai. Os Frisch era unha familia modesta e a súa situación financeira empeorou cando o seu pai perdeu o traballo durante a primeira guerra mundial.
Durante a súa etapa no instituto entre 1924 e 1930, Frisch creou o seu primeiro texto literario, que destruíu tras finalizalo. No Gymnasium coñeceu o pintor suízo Werner Coninx, fillo do dono dunha editorial, co que mantivo unha grande amizade. Aos dezanove anos comezou a estudar Xermanística en Zürich e na universidade fíxose amigo de varios profesores, ademais de manter contactos con varios medios de comunicación suízos. Iso fixo que en 1931 comezase a traballar para o xornal Neue Zürcher Zeitung (NZZ), un dos máis importantes do país. O ano seguinte ten que abandonar os estudos debido ao pasamento do seu pai e aos problemas económicos da súa familia. Por este motivo centrouse totalmente no seu traballo de xornalista co fin de ter un emprego fixo que lle permita manter a súa familia. Entre 1933 e 1936 traballou de reporteiro para NZZ en Europa Oriental e Oriente Medio.
En 1935 viaxou por vez primeira a Alemaña, manifestando a súa oposición ao nacionalsocialismo e ao antisemitismo que imperaba no país. O ano anterior publicara a súa primeira obra, ''Jürg Reinhart. Eine sommerliche Schicksalsfahrt''.
Ao comezo da segunda guerra mundial prestou servizo como artilleiro na armada suíza. Entre 1936 e 1940 estudou enxeñería e arquitectura na Technische Hochschule de Zürich e, tras gañar o primeiro premio no concurso de arquitectura da cidade para a construción do edificio que cobre as piscinas hoxe chamadas Max Frisch Bad en 1942, abriu o seu propio estudo de arquitectura. Ese mesmo ano contraeu matrimonio con Gertrud Constanze von Meyenburg, coa que tivo dúas fillas, Ursula (1943) e Charlotte (1949), e un fillo, Hans Peter (1944). En 1947 mantén os primeiros contactos con Bertolt Brecht e Friedrich Dürrenmatt.
En 1960 fixou a súa residencia en Roma, onde viviu con Ingeborg ata 1965. Andorra, a súa sexta obra teatral, foi publicada en 1961. O tema principal deste drama é a presentación dunha sociedade pechada que pode chegar a transformar unha persoa, marxinándoa. É unha reflexión sobre o nacionalsocialismo. En 1962 comezou outra relación coa estudante de vinte e tres anos Marianne Oellers, coa que casou seis anos despois.
En 1972 instalouse novamente en Suíza e seguiu publicando novelas. En 1976 recibiu o Premio da Paz dos Libreiros Alemáns, concedido durante a Feira do libro de Frankfurt. En 1978 publicou o seu último drama, ''Triptychon. Drei szenische Bilder'' e o ano seguinte separouse de Oellers. A principios da década de 1980 recibiu un doutoramento honoris causa pola Universidade de Nova York. A última obra da súa produción foi Blaubart, novela publicada en 1984.
En marzo de 1989 diagnosticáronlle un cancro que acabou coa súa vida en 1991, aos 79 anos. O seu corpo foi incinerado e as súas cinzas foron esparexidas polos seus amigos durante unha festa na súa honra. Frisch deixou documentos e cartas nunha institución bancaria coa instrución de que non fosen abertas ata vinte anos despois da súa morte. A pesar de cumprirse, non se prevé a súa publicación.
Ognjen Kuzmić
Ognjen Kuzmić (en serbio cirílico: Огњен Кузмић), nado o 16 de maio de 1990 en Doboj, República Socialista de Bosnia e Hercegovina (Iugoslavia), é un xogador profesional de baloncesto serbio que xoga no Real Madrid da Liga ACB e Euroliga. Tras ser drafteado na segunda rolda do draft de 2012 polos Golden State Warriors, conseguiu gañar o anel de campión da National Basketball Association (NBA) en 2015 co equipo californiano. Cunha altura de 2,13 m, xoga na posición de pivote.
Traxectoria
Kuzmić foi elixido na 52ª posición do Draft da NBA de 2012 polos Golden State Warriors, equipo co que asinou un ano máis tarde, o 27 de setembro de 2013. Durante as dúas tempadas nos Warriors, foi asignado en varias ocasións ós Santa Cruz Warriors, afiliado de Golden State na NBA D-League.
O 3 de xullo de 2019, Kuzmić asinou un contrato de dous anos co KK Crvena zvezda da ABA Liga.
Merseyside
A Merseyside, ou ribeira do Mersey, é un condado metropolitano do Reino Unido creado o 1 de abril de 1974, situado ó norte de Inglaterra, na beira do río Mersey. Ocupa unha área de 645 km², cunha poboación en 2004 de 1 365 901 habitantes.
Luftwaffe
Luftwaffe é unha voz alemá que significa arma aérea. Así se lle chama ao Exército Alemán do Aire, reconstituído baixo a dirección de Hermann Göring a partir de 1935.
Orixes
O predecesor da Luftwaffe, o "Servizo Aéreo Imperial Alemán" (Luftstreitkräfte), fundouse en 1910 coa aparición dos avións militares, aínda que a intención inicial era usala en tarefas unicamente de recoñecemento como apoio aos exércitos en terra, como xa se fixera cos globos na guerra franco-prusiana de 1870-1871 ou mesmo nas guerras napoleónicas.
Todos os avións militares alemáns e austro-húngaros en servizo usaron a insignia da Cruz de Ferro ata principios de 1918. Após iso, introduciuse a Balkenkreuz (Cruz dos Balcáns).
Despois da derrota de Alemaña na guerra, o servizo aéreo disolveuse completamente so as condicións do Tratado de Versalles, que demandaba que os seus aeroplanos fosen destruídos.
Período de entreguerras
Dende que lle foi prohibida a Alemaña a posesión dunha forza aérea, existiu a necesidade de adestrar en segredo os seus pilotos para unha futura guerra. Inicialmente, foron usadas as escolas de aviación civil dentro de Alemaña, e aínda que só podían prestar un adestramento con avións lixeiros foron usadas para que cara ao exterior semellase que os adestramentos estaban destinados á aviación civil.
Coa intención de adestrar os seus pilotos nos últimos modelos de avións de combate, Alemaña solicitou a axuda do seu futuro inimigo, a Unión Soviética, a cal tamén estaba illada en Europa. Estableceuse un aeroporto de adestramento secreto en Lipetsk no ano 1924, e funcionou durante uns nove anos usando sobre todo avións de adestramento rusos e holandeses, aínda que tamén algún alemán, antes de ser pechado en 1933. Esta base era oficialmente coñecida como 4º escuadrón da 40ª á do Exército Vermello.
O 26 de febreiro de 1935, Adolf Hitler ordenou a Hermann Göring reinstaurar a Luftwaffe, rompendo o Tratado de Versalles asinado en 1919. Alemaña violou o tratado sen sancións por parte de Gran Bretaña, Francia ou a Liga das Nacións, que non fixeron nada para opoñérense a esta decisión. Aínda que a nova forza aérea se desenvolveu de xeito totalmente independente ao exército, mantivo a súa tradición dos rangos para oficiais e tripulantes, unha tradición que aínda conserva hoxe en día a Luftwaffe da Alemaña unificada e moitas forzas aéreas en todo o mundo. Cabe sinalar, que antes da creación oficial da nova Luftwaffe de Göring en 1935, Alemaña xa contaba cunha forza aérea paramilitar coñecida coma Deutscher Luftsportverband. Esta estaba encabezada por Ernst Udet e a súa insignia foi tomada para a nova Luftwaffe, aínda que os seus rangos tiñan nomes especiais que os facían soar máis civís que militares.
Hermann Göring persoalmente elixiu un distintivo para a Luftwaffe que difería das dos demais brazos do exército. Foi usada a aguia, un vello símbolo do Imperio Alemán, pero nunha postura diferente. Dende 1933, cando o Partido Nacionalsocialista de Hitler chegou ao poder, a aguia sostiña entre as súas poutas o símbolo do partido, a esvástica, polo xeral envolta nunha coroa de carballo. Göring rexeitou a vella aguia heráldica porque consideraba que era demasiado estilizada, demasiado estática e recargada dabondo; porén elixiu unha aguia máis recente, máis natural e máis lixeira coas ás despregadas, ao considerar este símbolo máis axeitado para unha forza aérea. Mentres que a aguia da Wehrmacht apreixaba firmemente a esvástica coas súa dúas poutas, a da Luftwaffe apreixaba só cunha, mentres que a outra inclinábase nun xesto ameazante.
A Luftwaffe tivo unha grande oportunidade de probar os seus pilotos, tácticas e avións na guerra civil española, cando a Lexión Cóndor foi enviada a España en apoio do bando franquista. Entre os seus avións incluíanse modelos que se farían famosos: o bombardeiro en picado Junkers Ju 87 Stuka, o bombardeiro Dornier Do 17 "Schnell" e o caza Messerschmitt Bf 109. Malia todo, nos avións destinados ás forzas franquistas as marcas da Luftwaffe foron substituídas para evitar dar a impresión de que Alemaña apoiaba activamente a Franco. En vez da esvástica do partido nazi da cola, os avións alemáns usaron as marcas do exército nacional (a cruz de Santo André sobre un fondo branco na cola dos avións e un disco negro na fuselaxe e nas ás). Todos os avións da Lexión Cóndor foron axuntados a unidades cunha designación rematada no número 88.
Segunda guerra mundial
miniatura Ao comezo da guerra, a Luftwaffe era unha das forzas aéreas máis modernas, potentes e experimentadas do mundo, dominando os ceos de Europa con avións moito máis avanzados que os dos seus inimigos. A Luftwaffe foi esencial na filosofía alemá da Blitzkrieg, sendo o apoio dos bombardeiros bimotores medios, dos bombardeiros en picado Stuka e dos cazas tácticos decisivo nos seus primeiros éxitos. Porén, a diferenza das forzas aéreas estadounidense e británica, a Luftwaffe nunca desenvolveu bombardeiros de catro motores nun número significativo, e debido a este feito non puido levar a cabo unha campaña efectiva de bombardeiros estratéxicos de longo alcance contra Rusia ou os aliados occidentais.
O Messerschmitt Bf 109 foi un dos cazas máis versátiles e amplamente producidos que operaron na Luftwaffe e foi deseñado cando os biplanos aínda eran a peza básica na meirande parte das forzas aéreas. Fabricáronse moitas versións deste avión. O seu balance de baixas (de 9 a 1 ao seu favor) deixou claro que este caza foi moi superior a calquera dos demais modelos alemáns durante a guerra. Neste sentido foi seguido polo Focke-Wulf Fw 190 cun balance de 4 a 1. O Junkers Ju 87 Stuka foi a principal baza na Blitzkrieg, capaz de realizar bombardeos cunha efectividade abraiante.
Guerra fría
A aviación alemá en xeral viuse seriamente restrinxida, e a militar en particular cando a Luftwaffe foi desfeita oficialmente en agosto de 1946 pola Comisión Aliada de Control. Isto cambiou cando Alemaña do Oeste uniuse á OTAN en 1955, ao considerar os aliados occidentais que era necesaria unha forza aérea de Alemaña Occidental ante a crecente ameaza militar que representaba a Unión Soviética e os seus aliados do Pacto de Varsovia. Nas seguintes décadas, a Luftwaffe da Alemaña do Oeste (Bundesluftwaffe: forza aérea federal) foi equipada principalmente con avións estadounidenses fabricados con licenza en Alemaña. Todos os avións levaban, e seguen levando, a Cruz de Ferro na súa fuselaxe, remontándose aos días da primeira guerra mundial, mentres que a bandeira de Alemaña do Oeste estaba pintada na cola.
Moitos dos pilotos de combate que loitaran coa Luftwaffe na segunda guerra mundial uníronse á nova forza aérea e sometéronse a adestramentos de refresco nos Estados Unidos antes de volver a Alemaña do Oeste para pilotar os novos aparellos. Entre estes pilotos, estaban Erich Hartmann, o maior as da historia (con 352 avións inimigos destruídos), Gerhard Barkhorn (301), Günther Rall (275) e Johannes Steinhoff (176). Steinhoff, que tivo un accidente cun Messerschmitt Me 262 pouco antes do fin da guerra, que lle deixou cicatrices na cara e no corpo toda a súa vida, converteríase no Comandante en xefe da Luftwaffe, con Rall como o seu sucesor inmediato. Hartmann retirouse coma Oberst (coronel) en 1970 aos 48 anos.
Inventario
miniatura|[[Eurofighter Typhoon]] miniatura|CH-53G miniatura|A400M
Montautour
Montautour (en Menezaoter) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Ornette Coleman
Randolph Denard Ornette Coleman, nado en Texas o 9 de marzo de 1930 e finado en Manhattan, na cidade de Nova York o 11 de xuño de 2015, foi un saxofonista, violinista, trompetista e compositor estadounidense, considerado como un dos máis grandes innovadores da escena do jazz, sobre todo nas décadas de 1950 e 1960, asociado ao estilo free jazz ou avant-garde.
Coleman desenvolveu toda unha teoría musical que une ritmo, melodía e harmonía e que el mesmo denominou como Harmolodics (ou máis recentemente como Sound Grammar). O seu estilo, facilmente recoñecíbel, caracterízase por un penetrante son que afonda as súas raíces no blues.
Os primeiros anos
Tras o incidente en Baton Rouge pasouse ao saxo alto que se converteu no seu principal instrumento. Logo uniuse á banda de Pee Wee Crayton, viaxando con eles até Os Ánxeles e instalándose nesta cidade. Alá traballa en variados empregos como o de operario de elevadores, mentres continúa a desenvolver a súa carreira musical.
Mesmo nestes primeiros anos da súa carreira a súa música e estilo de tocar distaban de ser os ortodoxos na época. Se na década de 1950 o bebop era a corrente hexémonica, Coleman, a pesar de estar fortemente marcado por esta corrente, manifestaba un crecente desinterese pola rixidez na aproximación á harmonía e ás progresións de acordes que manifestaban a maioría de intérpretes de bebop. Deste modo, Coleman axiña se veu un tanto fora da escena musical de Los Angeles, atopándose con máis dalgunha dificultade para encontrar xente coa que tocar. A maioría dos músicos consideraban que tocaba desafinado dado o seu son crú e fortemente vocalizado que procuraba nos límites das escalas. Coleman tentaba tocar o que sentía máis do que tentar encadrar unhas notas dentro dunha estrutura harmónica.
Porén, nesta época tamén haberá de encontrar valedores, como o pianista Paul Bley, alén de establecer alianzas musicais con algúns dos músicos cos que conseguirá unha maior afinidade: o trompetista Don Cherry, o baixista Charlie Haden e o batería Billy Higgins. Froito da actividade destes anos nacen dous importantes discos Something Else!!!! The Music of Ornette Coleman (1958) e Tomorrow Is the Question! (1959).
Os anos na Atlantic
O ano 1959 é unha data sinalada na carreira de Ornette Coleman. Ao asinar un contrato para a gravación de varios discos co selo Atlantic Records, non só estaba a garantirse traballo para os próximos anos, senón que tamén significaba o seu traslado á costa Leste e, en breve, o seu salto á fama. O seu primeiro disco para este selo veu a luz en 1959 baixo o título The Shape of Jazz to Come, título profético que avisaba da revolución que estaba a punto de experimentar o mundo do jazz. No álbum xuntábanse catro músicos de cuxa asociación sairán algúns dos maiores éxitos de Coleman: alén do propio saxofonista, Charlie Haden, Don Cherry e Billy Higgins. En palabras do crítico Steve Huey o disco representa: un evento que marca a liña divisoria da xénese do avant-garde jazz, guiando profundamente o seu curso futuro e deitando un desafío sobre a mesa que algún aínda non se atreveu a recoller (a watershed event in the genesis of avant-garde jazz, profoundly steering its future course and throwing down a gauntlet that some still haven't come to grips with). A polémica estaba servida, a pesar de ser un álbum moi blues e fortemente melódico, as súas composicións eran atípicas e desestruturadas (para a época). Deste xeito, mentres que para algúns Coleman non era máis que un simple provocador ou un impostor que buscaba notoriedade, outros como o director de orquestra Leonard Bernstein ou o compositor Virgil Thomson viron nel a figura dun xenio visionario e innovador.
Alén de Haden, Cherry e Higgins tamén foron colaboradores habituais de Coleman na etapa en Atlantic o baixista Scott LaFaro e o batería Ed Blackwell. Os discos a destacar desta etapa son Change of the Century (1960), This Is Our Music (1961) e Ornette On Tenor (1962) ademais do Free Jazz (1960) do cal, dada a súa grande importancia histórica, dedicamos un apartado especial a continuación. Esta etapa na Atlantic inclúe gravacións realizadas entre 1959 e 1961 e que foron sendo editadas en disco entre 1959 e 1975 (o último foi To Whom Who Keeps a Record editado só no Xapón en 1975), todas estas gravacións foron compiladas e editadas nunha caixa de CDs polo selo Rhino baixo o titulo de Beauty Is a Rare Thing (1993).
Free Jazz
O 21 de decembro de 1960 Ornette gravou Free Jazz: A Collective Improvisation cunha formación atípica: un duplo cuarteto que incluía dous baterías (B. Higgins e Ed Blackwell), dous baixistas (S. LaFaro e C. Haden), dous trompetistas (D. Cherry e Freddie Hubbard), Eric Dolphy ao clarinete baixo e o propio Coleman ao saxo alto. O álbum foi gravado de xeito que cada cuarteto soase en cadansúa canle do estéreo: Coleman, Cherry, LaFaro e Higgins pola esquerda e Dolphy, Hubbard, Haden e Blackwell pola dereita. Free Jazz converteuse, cos seus preto de 40 minutos, no máis longo rexistro musical jazzístico até o momento e foi desde o primeiro intre o seu álbum máis controvertido.
A pesar do carácter unitario da obra, os dous cuartetos parecen enfrontarse ou colidir desde as dúas canles de son: por un lado unha das baterías tocando firme mentres a outra lle dobra o tempo, Haden ocupándose do rexistro máis grave do contrabaixo deixándolle a LaFaro os agudos a un ritmo bastante superior. Os motivos temáticos están constituídos por unha serie de breves e disonantes fanfarras que se repiten ao longo do tema. Ao igual que no jazz anterior hai unha serie de solos para cada un dos membros da banda, porén aquí o resto de solistas son libres de participar e interactuar en calquera momento orixinando momentos de gande intensidade de improvisación colectiva a cargo do octeto.
O auxe na sona de Ornette Coleman á fronte do jazz máis innovador do momento, unido ao feito de que este álbum se convertese en certa maneira na marca da casa, fixo que “free jazz”, en principio simplemente o título deste álbum, se convertese no termo que designase a este novo “estilo” ou xeito de facer jazz que se estaba a desenvolver (outros termos que decotío se empregan como sinónimos deste tipo de jazz máis arriscado son o de jazz de vangarda e, xa desde a década de 1960, New Thing). Porén, compre sinalar que o propio Ornette non se sentía moi de acordo co nome e amosaba desconformidade coa súa clasificación dentro dun novo xénero musical denominado free jazz. Coleman sempre se considerou a si mesmo como un compositor e, de feito, a súa música contén unha nada despreciábel cantidade de esforzo compositivo. Ademais as reminescencias e proximidade ao bebop son máis que evidentes non só no feito de que algúns dos seus temas se baseen en trocos de acorde típicos do bop (como Out of Nowhere ou I Got Rhythm) senón tamén no feito de que as súas melodías recorden ás de Charlie Parker.
Década de 1960 e comezos dos 70
Iniciada a década de 1960 Coleman convertérase xa nunha das figuras centrais da escena do jazz de vangarda e continuaría a prolongar a súa influencia durante estes anos.