cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joseph Anthony Ferrario
Primeiros anos
Joseph Anthony Ferrario naceu en Scranton o 3 de marzo de 1926, o segundo fillo de Angelo e Angelina Scranton. Logo de rematar a súa educación, estudou no seminario de Baltimore e anos despois entrou na Compañía Sacerdotal de San Sulpicio. Logo de completar os seus estudos de Teoloxía na Universidade Católica de América, foi ordenado sacerdote en Scranton o 19 de maio de 1951.
Comezou o seu ministerio na arquidiocese de San Francisco, como profesor no seminario de San Xosé en Mountain View, levado polos sulpicianos. En 1957 foi trasladado ao seminario de Santo Estevo en Honolulu, e dez anos máis tarde incardinouse na diocese hawaiana. Durante estes anos exerceu diversas tarefas amais da docencia: foi director das mocidades católicas, presidente do consello presbiteral e da comisión de liturxia, xestor do programa de vocacións, secretario do bispo John Joseph Scanlan e párroco das igrexas da Santa Trindade en Honolulu e de Santo Antón en Kailua.
Bispo
O 8 de novembro de 1977 Ferrario foi nomeado bispo auxiliar de Honolulu e bispo titular de Cusae polo papa Paulo VI. Recibiu a consagración episcopal o 13 de xaneiro de 1978 de mans do bispo de Honolulu John Joseph Scanlan, e tivo como co-consagradores principais ao arcebispo de San Francisco John Raphael Quinn e ao bispo auxiliar de Scranton James Clifford Timlin.
O 13 de maio de 1982 foi nomeado bispo de Honolulu. Durante o seu pontificado levou a cabo programas de axuda aos pobres, acolleu abertamente aos homosexuais na Igrexa, e participou dunha comisión gobernamental para a loita contra o SIDA. Erixiu tamén dúas novas parroquias, en Makakilo e Waipio, e pechou a fase diocesana do proceso de beatificación de santa Mariana Cope.
Como bispo tivo enfrontamentos con fieis vencellados á Fraternidade Sacerdotal San Pío X: en 1991 excomungou a seis fieis laicos da FSSPX entre outros motivos por ter buscado que o bispo Richard Williamson confirmara aos seus fillos, acusándoos de ter feito un "acto cismático". Os fieis apelaron á Santa Sé, e o prefecto da Congregación para a Doutrina da Fe Joseph Ratzinger en resposta do 4 de xuño de 1993 declarou a excomuñón nula ao non considerar que os fieis non podían ser cualificados como cismáticos. Outros enfrontamentos con fieis católicos de orientación tradicional da súa diocese estiveron relacionados co seu apoio aos dereitos homosexuais, co seu impulso a reformas litúrxicas na súa diocese (foi, por exemplo, o primeiro bispo estadounidense en pedir a Santa Sé permiso para celebrar funerais coa presenza dos restos da cremación), coa súa actitude respecto aos sacerdotes "ortodoxos" (unha das súas primeiras medidas ao ser nomeado bispo foi a de retirar a unha decena de sacerdotes, entre eles a Francis A. Marzen, editor do Hawaii Catholic Herald) etc.
Retirouse o 12 de outubro de 1993, logo dunha operación cardíaca. Logo de se retirar, continuou a traballar a prol da educación, axudando en conseguir fondos para bolsas de estudos nas escolas católicas e como vicepresidente da Augustine Educational Foundation que creara. Finou o 12 de decembro de 2003 en Honolulu.
Acusacións de abusos sexuais
Joseph A. Ferrario foi o primeiro bispo acusado de abuso sexual a menores (sexual misconduct), inicialmente en 1989 durante unha reunión da Conferencia dos Bispos Católicos dos Estados Unidos en Baltimore. Figueroa afirmaba que, cando tiña 15 anos, a mediados da década de 1970, o entón sacerdote Ferrario lle ofrecera cartos a cambio de relacións sexuais, e que isto se mantivera ao longo do tempo. En agosto de 1991 os avogados da suposta vítima, David Figueroa, presentaron unha demanda federal contra o bispo. A demanda foi, porén, desestimada ao ter prescrito os supostos delitos atribuídos ao bispo, quen sempre se declarou inocente dos feitos, e lle foron retirados os cargos.
Figueroa finou de SIDA en 1995, mais ao longo dos anos saíron novas acusacións. Nunha demanda presentada en abril de 2016, o avogado presentou un informe que afirmaba que Ferrario xa fora acusado de abusos sexuais antes de ser elixido bispo.
Esa si que é muiñada
Esa si que é muiñada é o quinto álbum musical do grupo Treixadura. Para este proxecto, Treixadura contou coa colaboración da "Agrupación Musical do Rosal" (O Rosal), a "Coral de Ruada" (Ourense), o "Real Coro Toxos e Froles" (Ferrol), "Cantigas e Agarimos" (Santiago de Compostela) e o coro Cántigas da Terra (A Coruña).
Tartu Ülikool/Rock
O Tartu Ülikool/Rock é un equipo profesional de baloncesto estoniano con sede na cidade de Tartu. Actualmente, o club compite na Korvpalli Meistriliiga, máxima categoría do baloncesto de Estonia, e na Liga do Báltico. Fundado no ano 1937, é o equipo do seus país con máis títulos de Liga e de Copa. Alén diso, gañou no ano 1949 a Liga da Unión Soviética e en 2010 a Copa da Liga do Báltico.
Hideki Tōjō
Hideki Tōjō (en xaponés: 東条 英機) foi un primeiro ministro do Xapón e militar xaponés (30 de decembro de 1884-23 de decembro de 1948). Ascendeu a xeneral en 1933 trala campaña imperial en Manchuria na guerra sino-xaponesa.
En 1940 foi nomeado ministro da guerra, e en 1941, primeiro ministro. Baixo o seu mandato produciuse o 7 de decembro o ataque da Frota Combinada á base da Armada dos Estados Unidos de América en Hawai de Pearl Harbor. Dimitiu en xullo de 1945.
Foi apresado e xulgado como criminal de guerra en 1946. Morreu na forca en 1948.
Gontán, Verea
Santo André de Gontán é unha parroquia do concello de Verea na comarca da Terra de Celanova, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 36 habitantes, deles 16 eran homes e 20 eran mulleres, o que supón unha diminución de 6 habitantes en relación ao ano 2000.
Aresta
En xeometría, a aresta é un segmento que une dous vértices consecutivos nun polígono. Doutro xeito, unha aresta é un conector para un segmento unidimensional e dous obxectos de cero dimensións.
Unha secuencia plana e pechada de arestas forma un polígono, determinando a súa cara. Nun poliedro, dúas caras xúntanse nunha aresta, mentres en politopos de máis dimensións son tres ou máis caras as que se xuntan nunha aresta.
No caso particular dunha única dimensión, as arestas chámanse simplemente segmentos e unen puntos no canto de vértices. Pola súa banda, nos polígonos as arestas adoitan chamarse lados.
Distrito de Dedza
O distrito de Dedza é un dos distritos de Malaui, un dos nove da Rexión Central. Cobre unha área de 3.624 km² e alberga unha poboación de 623.789 persoas segundo estimacións do 2008. A súa capital é Dedza.
Golmar, Noceda, Lalín
Golmar é un lugar da parroquia de Noceda, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. No ano 2008 tiña 67 habitantes (32 homes e 35 mulleres) o que supón unha diminución de 9 habitantes en relación ao ano 2000 cando tiña 76 habitantes (39 homes e 37 mulleres).
1845
Outros
Historia ano a ano
Josef Schulz
Josef Schulz, nado en Praga (Imperio Austrohúngaro) o 11 de abril de 1840 e finado na mesma cidade o 15 de xullo de 1917, foi un arquitecto e restaurador checo. Foi profesor da Universidade Técnica Checa en Praga, e membro da Academia Checa de Ciencias.
Estudou na Academia de Viena e en Italia. A súa fonte de inspiración era o Renacemento checo e italiano, sendo tamén influenciado polo historicismo vienés. Os seus edificios caracterízanse pola franqueza e a precisión.
Algunhas das súas obras son o Museo de Artes decorativas de Praga ou o Museo Nacional de Praga.
Zara Home
miniatura|Zara Home na Rúa Serrano en [[Madrid.]] Zara Home é unha cadea de tendas de téxtil para o fogar do grupo Inditex. As súas oficinas centrais atópanse en Arteixo (provincia da Coruña). Vende produtos para a cama, baño, mesa, salón... Esta dirixida por Eva Cárdenas Botas.
Países con tendas
Zara Home posúe 315 tendas en 30 países como Luxemburgo, Portugal, Austria, Irlanda, Alemaña...
Federico Maciñeira
Federico Guillermo Maciñeira Pardo de Lama, nado no Porto do Barqueiro (Mañón) o 3 de setembro de 1870 e finado en Ortigueira o 25 de xaneiro de 1943, foi un arqueólogo e político galego.
Traxectoria
Fillo de Vicente Maciñeira González e Escolástica Pardo de Lama Lage, XVII Señora da Torre da Lama. De formación autodidacta, ás súas achegas máis salientables no mundo arqueolóxico foron o estudo das mámoas das comarcas do Ortegal e Eume, máis de cen enterramentos megalíticos que se dispoñen na vía que vai polas serras de Faladoira e Coriscada, a través dos concellos de Ortigueira, Mañón e As Pontes de García Rodríguez. Tamén estudou os castros desta mesma área, e realizou escavacións arqueolóxicas no porto protohistórico de Bares.
En 1895, Maciñeira aludiu á existencia do conxunto megalítico, en forma de círculo lítico da Mourela (As Pontes de García Rodríguez). Este conxunto megalítico sufrira unha grave destrución en 1902 co desmantelamento das pedras fincadas dos círculos líticos, a fin de seren usadas no firme do camiño que conduce á Fonte das Boliqueiras.
Os seus estudos constitúen unhas das primeiras intervencións arqueolóxicas con carácter científico feitas en Galicia. A publicación destes traballos en publicacións tanto de Galicia, como da Península Ibérica convertérono no arqueólogo galego máis destacado da súa época, así como o máis recoñecido en círculos internacionais. Os seus descubrimentos foron importantes para a reconstrución da Historia Antiga da península Ibérica. Membro Numerario da Real Academia Española da Historia, foi un dos historiadores peninsulares con máis proxección universal no primeiro terzo do século XX.
Foi un innovador no ámbito historiográfico, acometendo investigacións da historia oral sobre a historia de Ortigueira no século XIX.
Foi alcalde de Ortigueira de 1916 a 1917 e novamente de 1918 até a ditadura de Primo de Rivera, e deputado provincial. Foi nomeado Xefe Superior da Administración Civil en 1923. Volveu ser alcalde de Ortigueira coa caída da ditadura de Primo de Rivera, pero presentou a dimisión en setembro de 1930.
Recoñecementos
Ademais de membro da Real Academia da Historia, Federico Maciñeira tivo no seu tempo un gran recoñecemento polos seus traballos, sendo nomeado: miniatura|200px|Placa na casa natal no Porto do Barqueiro (parroquia de Mogor, en Mañón).
Existiu a Fundación Federico Maciñeira, con sede en Ortigueira, impulsada en 2000 polo concello e outras entidades. Posteriormente, paso a ser denominada Fundación Ortegalia, tras retirar a familia Maciñeira o seu aval polas discrepancias co concello por diversos asuntos, entre eles a propiedade do pinar de Morosos. Finalmente, en 2018 a fundación pechou as súas portas, e hoxe está en proceso de liquidación.
En 2013, coincidindo co 70 aniversario do seu pasamento, o colectivo Ortigueira Literaria Dixital decidiu dedicar o ano a Federico Maciñeira, con diversas actividades, exposicións, charlas, visitas arqueolóxicas e propostas didácticas en centros educativos a desenvolver en Ortigueira e na súa comarca. Como finalización do ano, o concello de Ortigueira publicou o libro ''Federico Maciñeira. Textos escogidos y estudios sobre su obra'', que foi presentado o 28 de febreiro de 2014 no Teatro da Beneficencia ortigueirés.
Sant Feliu de Codines
Xeografía
O municipio atópase no límite occidental da comarca do Vallès Oriental, e sitúase xusto por debaixo da cadea rochosa dos cingles del Bertí. O concello esténdese na zona máis plana das concas do río Tenes e a riera de Caldes. O municipio atópase rodeado de bosques, o que tradicionalmente fixo que moitos dos seus habitantes vivisen das diversas formas de explotación forestais. Hoxe en día o municipio ten un carácter marcadamente residencial, o que fixo que estes oficios tradicionais fosen en gran medida abandonados.
Historia e Patrimonio
O nome de Sant Feliu xa aparece nomeado no ano 1059. A vila tivo unha considerable importancia durante a Idade Media, gañando dito título xa na Idade moderna no ano1793. Xa no século XX, grazas ó seu clima e a proximidade con outros núcleos de poboación, a vila pasou a ser residencial. Coma exemplo de visitantes ilustres, citar ó arquitecto Antoni Gaudí, o doutor Bartomeu Robert, o filólogo Pompeu Fabra ou o político Francesc Cambó.
As Cadeiras, Baredo, Baiona
As Cadeiras é un lugar da parroquia de Baredo, no concello pontevedrés de Baiona, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 18 habitantes (9 homes e 9 mulleres).
As súas escasas casas están illadas e construídos sobre terras de cultivo. A maioría non manteñen tipoloxías tradicionais.
Keep Fishin'
"Keep Fishin'" é unha canción da banda de rock alternativo estadounidense Weezer, editada o 20 de setembro do 2002 como segundo sinxelo do seu álbum Maladroit. Acadou o número 15 nas listas alternativas estadounidenses.
Illa de Taiwán
A illa de Taiwán ou Formosa atópase fronte ás costas da provincia chinesa de Fujian, separada desta polo estreito de Taiwán. Ao norte atópase o mar da China Oriental e ao sur o mar da China Meridional, mentres que a costa oriental da illa está bañada polo océano Pacífico.
Desde 1945, a illa estivo baixo o réxime político da República da China, o estado que gobernaba toda a China ata o final da guerra civil entre o Kuomintang e o Partido Comunista da China, cando estes últimos fixéronse co poder no continente.
Desde entón, o antigo réxime chinés mantívose na illa de Taiwán, dando lugar a unha complexa situación xurídica e diplomática, aínda que na práctica é un Estado independente parcialmente recoñecido como República da China ou Taiwán.
Xeografía
A illa de Taiwán ten unha superficie total de 35.980 km² e está situada a 200 km ao sueste da China continental, separadas polo Estreito de Taiwán. Ten unha lonxitude de preto de 383,6 quilómetros de norte a sur e 145 quilómetros de leste a oeste no seu punto máis ancho.
A zona chaira está na costa occidental (25% da superficie total da illa), onde se concentra o 75% da poboación.
Clima
Dado que é atravesada polo Trópico de Cáncer, o clima de Taiwán é tropical marítimo. A estación das choivas dura desde xuño ata agosto afectada polo monzón do suroeste. Tifóns e terremotos son frecuentes na illa.
Historia
Orixinalmente poboada por pobos de orixe malaio-polinesio, a illa foi controlada entre 1624 e 1662 polos holandeses, sendo expulsados por Zheng Chenggong (tamén coñecido como Koxinga), un antigo pirata ás ordes da dinastía Ming, que organizou a primeira migración de colonos chineses na illa. Os colonos chineses desprazarían gradualmente cara ao interior aos aborixes da illa. En 1895, tras a Primeira Guerra chinés-xaponesa, a China foi obrigada polo Tratado de Shimonoseki a ceder Taiwán ao Xapón a perpetuidade.
O Kuomintang mantivo unha ditadura ata 1991, primeiro dirixida por Chiang Kai-shek, sucedido á súa morte polo seu fillo Chiang Ching-kuo, e despois por Le Teng-hui. Ata 1987 mantívose o estado de guerra. Nos anos 90 asístese á progresiva democratización da illa, culminando nas eleccións do ano 2000, en que por primeira vez o KMT é derrotado, accedendo á presidencia Chen Shui-bian, que sería reelixido en 2004.
Nas eleccións presidenciais de 2008, os votantes elixiron presidente a Ma Ying-jeou, o candidato do KMT. Crese que iso mostra que os taiwaneses esperan relacións menos tensas entre a China e Taiwán e mellor estado económico, o segundo como o resultado da desolución do mandato de Chen Shui-bian e do seu partido, Partido Democrático Progresista (ou PDP).
Organización político-administrativa
Na propia illa, o feito de que desde 1949 o territorio baixo soberanía da República da China coincida case na súa totalidade co da Provincia de Taiwán provocou unha situación paradoxal de duplicidade burocrática, ao solaparse as administracións provinciais e nacionais. Esta situación levou nos últimos anos a unha progresiva eliminación das institucións provinciais. Ademais, as cidades de Taipei e Kaohsiung son na actualidade independentes do goberno provincial de Taiwán, atopándose baixo administración directa do goberno central.
Para máis información sobre a organización político-administrativa e o goberno de Taiwán, véxase a sección correspondente no artigo República da China.
miniatura|Mapa de Taiwán.
Economía
miniatura|[[Taipei 101.]]
A chegada de chineses de clase media e alta en 1949, tradicionalmente dedicados ao comercio, os investimentos xaponeses e os de Estados Unidos (que do mesmo xeito que Corea do Sur ao ter un país homónimo comunista, estaba interesado en demostrar a superioridade do sistema capitalista), converteron a Taiwán nun dos novos países industrializados. O país adaptouse ben á crise de 1973, reconvertendo as súas industrias ao sector das altas tecnoloxías, sendo hoxe un dos primeiros fabricantes mundiais de microprocesadores.
Recentemente Taiwán pasou a converterse nun dos maiores investidores na República Popular da China. Desde o ano 2002 é membro da Organización Mundial de Comercio (OMC).
O seu PIB en 2005 foi de 346.400 millóns de dólares. O seu GDP per cápita (PPP) é duns 29.800 dólares, segundo o CIA factbook. Taiwán conta coa súa propia moeda chamada novo dólar taiwanés NTD.
Algúns dos sectores nos que destacan as empresas de Taiwán son os seguintes:
Demografía
Case todos os taiwaneses son descendentes de emigrantes da China continental, chegados entre os séculos XVII e XIX e, sobre todo, en 1949, cando os partidarios do Kuomintang refuxiáronse na illa.
Dos habitantes orixinais da illa (malaio-polinesios), só uns 370.000 nas zonas montañosas da illa aínda conservan as culturas e as linguas dos seus antepasados. Entre un 10 % e un 20 % da poboación de lingua chinesa, segundo estudos baseados no ADN, tería en maior ou menor grao ascendencia étnica malaio-polinesia.
A poboación total ascende a 22 400 000 habitantes (nov. 2001). A densidade de poboación é de 622 habitantes por km², a terceira de Asia Oriental tras Hong Kong e o Xapón. Taipei, a capital, é a cidade con maior poboación (2 800 000 habitantes) seguida de Kaohsiung (1 500 000) e Taichung (850.000).
Cultura
A poboación de orixe chinesa, maioritaria na actualidade, divídese en tres grupos diferenciados. Por unha banda, os chegados á illa antes de 1949 teñen os seus antecedentes familiares na provincia chinesa de Fujian e falan maioritariamente o idioma min do sur ou minayu (a miúdo chamado "taiwanés" na illa). Os falantes de minayu constitúen o 60% da poboación taiwanesa, mentres que ao redor dun 10% da poboación fala o idioma hakka. Aos falantes destes idiomas desígnaselles habitualmente co termo chinés běnshěngrén (本省人, literalmente "persoas da provincia",significa "colonias antes de 1949"). En 1949, a illa foi o destino final do éxodo de máis dun millón de chineses continentais seguidores do Kuomintang, que falan principalmente mandarín. A este último grupo, maioritario na cidade de Taipei, desígnaselle habitualmente co termo chinés wàishěngrén (外省人, literalmente "persoas de fóra da provincia",significa "colonias logo de 1949").
As tensións entre estes grupos foron un dos eixos centrais da política taiwanesa nos últimos anos.
Palácio Nacional de Belém
O Palácio Nacional de Belém é a actual residencia do presidente da República Portuguesa e foi un dos principais pazos da familia real portuguesa ó longo dos séculos XVIII e XIX.
952
Mortes
Historia ano a ano
Palácio Nacional de Belém
Foi construído no ano 1559 polo aristócrata portugués Manuel de Alburquerque, e atópase no suroeste de Lisboa, na freguesía de Belém. Amais do edificio, o recinto palatino posúe importantes xardíns á beira do río Texo.
Trinidad e Tobago
Trinidad e Tobago, oficialmente a República de Trinidad e Tobago, é o país insular máis meridional do Caribe. Constituído polas illas principais Trinidad e Tobago, e 21 illas máis pequenas, está situado a 130 km. ao sur de Granada e 11 km. fronte á costa do nordés de Venezuela. Comparte límites marítimos con Barbados ao nordeste, Granada ao noroeste e Venezuela ao sur e ao oeste. Trindade e Tobago é xeralmente considerado como parte das Indias Occidentais.
Palácio Nacional de Belém
Atópase aberto ó público de forma parcial malia continuar coa función de residencia principal do presidente de Portugal.
Trinidad e Tobago
A illa de Trinidad estivo habitada durante séculos por Pobos indíxenas antes de converterse nunha colonia no Imperio Español, tras a chegada de Cristovo Colón en 1498. O gobernador español José María Chacón entregou a illa a unha frota británica baixo o mando de Sir Ralph Abercromby en 1797. Durante o mesmo período, a illa de Tobago cambiou de mans entre colonos españois, británicos, franceses, holandeses e courlandeses máis veces que calquera outra illa do Caribe. Trinidad e Tobago foron cedidas a Gran Bretaña en 1802 baixo o Tratado de Amiens como estados separados e unificados en 1889. Trinidad e Tobago conseguiu a súa independencia en 1962, converténdose nunha república en 1976.
Trindade e Tobago é ben coñecida polas súas culturas africana e india, reflectidas nas súas grandes e famosas celebracións do Entroido, Diwali e Hosay, ademais de ser o lugar de nacemento dos steelpan, o limbo e estilos musicais como calipso, soca, rapso,  parang, chutney e chutney soca.
Historia
Antes do arribo dos europeos no século XV a illa hoxe chamada Trinidad estaba poboada por caribes (nepuya, suppoya) mentres que Tobago estaba poboada polos kalugo. O nome indíxena de Trinidad era Kairi ou Leré cuxo significado sería "Terra de colibrís" ou seica simplemente "A Illa". Cristovo Colón descubriu para os europeos a principal das illas o 31 de xullo de 1498 e chamouna "Terra da Santísima Trinidad" mentres que denominou "Bela Forma" á illa actualmente chamada Tobago. Estas illas foron a partir de entón contendidas por españois, ingleses, neerlandeses e franceses, houbo ata unha colonia de "letones" procedentes de Curlandia. No final do século XVIII o control era español como parte da Capitanía xeneral de Venezuela, pero no decurso das guerras napoleónicas, en febreiro de 1797, unha forza británica iniciou a ocupación do territorio, en 1802 pola paz de Amiens as illas de Trinidad e Tabaco (en inglés: "Tobago") pasaron ao Reino Unido. Pola súa banda Francia, que tamén tiña pretensións sobre o territorio, fixo cesión formal ao Reino Unido en 1814.
A poboación indíxena practicamente desapareceu sendo en gran medida substituída pola poboación melanoafricana ("negra") introducida á forza como man de obra escravizada para as plantacións de cana de azucre e tabaco, durante o século XIX, á medida que a escravitude resultaba menos económica para os "brancos" fomentouse a inmigración de "coolies" desde a India e a China, o Líbano, Siria así como desde outras Antillas e Venezuela quen traballaban como man de obra barata ou no sector servizos, case na mesma situación atopouse a inmigración de portugueses, mentres que os franceses refuxiados desde Haití xa antes da paz de Amiens gozaron de mellor situación aínda que non chegaron ao status da minoría inglesa.
En 1899 Tobago que quedara administrada desde Barbados pasou a ser administrada desde Porto España en Trinidad. Durante a segunda guerra mundial os Estados Unidos aliados do Reino Unido estableceron unha importante base militar en Chaguaramas. Ambas as illas foron rexidas como colonia da coroa inglesa ata que o 3 de xaneiro de 1958 coa illa de Xamaica, Barbados, as Illas de Barlovento e as Illas de Sotavento e outras menores formouse a chamada Federación das Antillas Británicas ou Federación das Indias Occidentais tendo por capital federal Chaguaramas, tal federación desapareceu en 1961 ao secesionarse Xamaica, así se determinou a independencia (aínda que sendo o seu xefe de estado o monarca británico) o 3 de agosto de 1962, durante todo ese período houbo graves conflitos étnicos principalmente entre os descendentes de africanos e os descendentes de hindús. Trinidad e Tobago ingresou na ONU nese ano e en 1967 na OEA, en 1976 Trinidad Tobago formalmente declarou a súa total independencia da coroa británica aínda que se mantivo e mantén dentro da Commonwealth.
BC Kalev/Cramo
O BC Kalev/Cramo é un equipo profesional de baloncesto estoniano con sede na cidade de Tallinn (Harju). Actualmente, o club compite na Korvpalli Meistriliiga, máxima categoría do baloncesto de Estonia, e na VTB United League. Fundado no ano 1998, o equipo xoga os seus partidos como local no Saku Suurhall, pavillón con capacidade para 7.200 espectadores.
Palmarés
Liga de Estonia Copa de Estonia
Trinidad e Tobago
Xeografía
miniatura|esquerda|Mapa de Trinidad e Tobago|199x199px
O país é un arquipélago que consiste de 23 illas no Caribe do Sur, entre o Mar Caribe e o Océano Atlántico Norte, ao noroeste de Venezuela. Son illas das Antillas Menores, localizadas preto da zona continental de América do Sur.
Cubrindo unha área de 5.128 km², o país consiste de dous illas principais; Trinidad e Tobago, e 21 illas menores. Trinidad está a 11 km da costa noroeste de Venezuela, e a 130 km sur das Granadinas. A illa mide 4.768 km² en área (sendo un 93% da área total do país). A illa parece cadrada en forma, con tres penínsulas. Tobago está a 30 km ao norte de Trinidad, e mide ao redor de 298 km² en área.
Douglas C-133 Cargomaster
O Douglas C-133 Cargomaster foi un grande avión de carga turbohélice fabricado entre 1956 e 1961 pola Douglas Aircraft Company para ser usado pola Forza Aérea dos Estados Unidos. O C-133 foi o único cargueira estratéxico turbohélice da USAF, entrando en servizo pouco despois do Lockheed C-130 Hercules, que foi coñecido como un cargueiro táctico. Proporcionou servizos de carga nun amplo rango de aplicacións, sendo substituído polo C-5 Galaxy a principios dos anos 70.
Trinidad e Tobago
Xeografía
Xeoloxicamente, as illas non fan parte do arquipélago Antillano. En cambio, Trinidad foi parte unha vez de América do Sur e sitúase na súa plataforma continental, mentres que Tobago é unha parte afundida dunha cadea de montañas relacionada co continente. As illas están separadas do continente polo Golfo de Paria.
Política
O Xefe de Estado de Trinidad e Tobago é o presidente, actualmente o profesor emérito George Maxwell Richards. O presidente é elixido por un colexio electoral integrado por todos os membros de ambas as cámaras do Parlamento. O parlamento consiste en dous cámaras, o Senado (31 asentos) e a Cámara de Representantes (36 asentos). Os membros do Senado son nomeados polo presidente. Os 16 senadores do goberno son nomeados sobre o consello do Primeiro Ministro, os 6 senadores da oposición son nomeados sobre o consello do líder da Oposición e os 9 senadores independentes son nomeados polo Presidente para representar os restantes sectores da sociedade civil. Os 36 membros da Cámara de Representantes son elixidos polo pobo por un máximo de 5 anos.
O Primeiro Ministro é nomeado polo Presidente. O Presidente está obrigado a nomear a persoa que na súa opinión teña o maior apoio na Cámara de Representantes para este posto; este foi xeralmente o líder do partido que gañou os maiores escanos na elección previa (excepto no caso das eleccións xerais de 2001).
Desde o 4 de decembro de 2001, o partido gobernante foi o Movemento Nacional Popular liderado por Patrick Manning; o partido de oposición é o Congreso Nacional Unido, liderado por Basdeo Panday.
Trinidad e Tobago é un membro activo da Comunidade do Caribe (CARICOM).
Organización territorial
300px|miniatura|Mapa das rexións administrativas de Trinidad e Tobago.
A división administrativa de Trinidad e Tobago consta de 14 rexións corporativas, na illa de Trinidad. 5 delas (Arima, Chaguanas, Point Fortin, Port of Spain e San Fernando) corresponden a municipalidades; mentres que 9 engloban máis dun municipio (Couva-Tabaquite-Talparo, Diego Martín, Penal-Debe, Princes Town, Río Claro-Mayaro, San Juan-Laventille, Sangue Grande, Siparia e Tunapuna-Piarco). A illa de Tobago ten un goberno autónomo dentro do país.
Economía
Trinidad e Tobago gañouse a reputación de ser un sitio excelente para o investimento e para os negocios internacionais. Un factor principal, durante os últimos catro anos, foi o sector do gas natural, o cal segue crecendo. O turismo é tamén un sector cada vez maior, aínda que en proporción non é tan importante como noutras illas do Caribe. A economía benefíciase da inflación baixa e dunha intensa actividade comercial. O ano 2002 foi marcado por un crecemento sólido no sector petroleiro, compensado en parte pola incerteza política doméstica.
A moeda oficial é o dólar de Trinidad e Tobago (TT $) = 100 céntimos. Os billetes están en denominacións de 100, 20, 10, 5 e 1 dólar de Trinidad e Tobago. As moedas están en denominacións de 1 dólar, e 50, 25, 10, 5 e 1 céntimo.
Demografía
Os dous grupos étnicos predominantes son os indo-trinitarios, descendentes de traballadores da India (40,3% da poboación) e afro-trinitarios, quen descenden de escravos africanos (39,5%). Xuntos suman ao redor do 79,8% da poboación; a maioría do resto son persoas de orixe mixta, con pequenas minorías de europeos, chineses, sirio-libaneses e caribes (descendentes dos habitantes indíxenas, non recoñecidos como categoría diferenciada no censo).
Hai moitas relixións diferentes presentes en Trinidad e Tobago. As dúas maiores son os católicos e os hindús; os anglicanos, musulmáns, presbiterianos, metodistas son minoritarias. Dúas fes sincréticas afrocaribeñas, os clamadores ou bautistas espirituais e a fe orisha (antes chamados shangós) están entre os grupos relixiosos de máis rápido crecemento. Tamén os mormóns se estenderon desde mediados dos 80.
O inglés é lingua oficial do país, pero algúns indo-trinitarios falan hindi, que é amplamente usado na música popular. O idioma máis falado, o inglés de Trinidad, é clasificado como un dialecto do inglés ou como un crioulo inglés (crioulo triniteño do inglés). O principal idioma falado en Tobago é o crioulo do inglés de Tobago. Ambas as linguas conteñen elementos africanos; o inglés de Trinidad tamén está influído polo francés e o hindi. Estas linguas crioulas fálanse normalmente en situacións informais só, e non hai un sistema normalizado de escritura.
Aínda que o francés crioulo foi a lingua falada máis estendida na illa, hoxe é raramente oída. Debido á situación de Trinidad na costa de Suramérica, o país está lentamente desenvolvendo unha relación cos pobos hispanofalantes, e xa que logo o goberno esixe que o español sexa ensinado en todos os centros de secundaria, o que fai que este idioma gañe terreo día a día. En concreto, en 2004 o goberno tomou a iniciativa de Español como Primeira Lingua Estranxeira iniciada en marzo de 2005. As normativas do goberno requiren agora que o español se ensine a todos os estudantes de ensino secundario, e que nun prazo de cinco anos (arredor de 2010) o 30% dos empregados públicos sexan competentes no devandito idioma.
Relixión
En Trinidad e Tobago están presentes moitas relixións. As dúas máis comúns son o catolicismo (26%) e o hinduísmo (22%); o anglicanismo (8%), islam (6%), a Igrexa Adventista (4%), as Igrexas presbiterianas e o metodismo son as relixións minoritarias. Dúas doutrinas sincréticas Afro-Caribes, os Spiritual Baptist (Bautistas espirituais) e o sistema relixioso Orisha (chamados tamén Shango, un termo complementario) son os grupos relixiosos que atoparon un rápido crecemento.
Dereitos humanos
Amnistía Internacional denuncia torturas e xuízos cuestionables en Trinidad e Tobago. Hai diversos casos de aplicación incorrecta da pena de morte. A homosexualidade non é legal en Trinidad e Tobago e é penalizada con encarceramento. O artigo 8 (18/1) da lei de inmigración prohibe a entrada no país aos homosexuais.
Cultura
miniatura|dereita|200px|A Chaconia (Warszewiczia coccinea) é a flor nacional de Trinidad e Tobago.
Trinidad e Tobago é famoso polo seu Entroido previo á Coresma, que se celebra antes do mércores de cinza. Tamén é o lugar de nacemento da música calipso e steelpan, que é considerado o único instrumento musical acústico inventado no século XX.
A diversidade cultural e o contexto relixioso dan orixe a diversos festividades ao longo do ano. Outras formas de arte indíxena son a soca (música derivada do calipso), Parang (panxoliña de orixe venezolana), chutney, e pichakaree (formas musicais que mesturan estilos do Caribe e da India, e o famoso xogo do limbo.
O escenario artístico está pleno de actividade. Trinidad e Tobago ten dous escritores que gañaron o Premio Nobel, Vidiadhar Surajprasad Naipaul e Derek Walcott, nacido en Santa Lucía. O deseñador Peter Minshall é recoñecido non só polos seus disfraces para o Entroido, senón tamén polo seu papel nas cerimonias de apertura dos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992, a Copa Mundial de Fútbol de 1994, as Xogos Olímpicos de Atlanta 1996 e as Olimpíadas do Inverno 2002, polas que gañou un Premio Emmy.
Aciñeira
A aciñeira ou carrasca (Quercus ilex) é unha árbore cupulífera do xénero dos carballos, monoica e perennifolia. A aciñeira ten unha lonxevidade de 200 a 500 anos.
Morfoloxía
Os seus froitos, landras, de entre 1,5 e 2,5 cm de lonxitude, son de cor verde clara cando novas e de cor castaña xa de maduras. Están cubertas parcialmente por unha cúpula escamuda e teñen un pedúnculo curto. As landras maduran no outono (de outubro a novembro) e son doces.
A súa madeira é moi dura, pesada, forte e resistente de difícil modelación, con gretas pouco fondas. Emprégase para facer rodas, aparellos de labranza, para combustible e carbón vexetal.
Hábitat
Os aciñeirais son bosques característicos do sur de Europa de clima mediterráneo, en terras secas do litoral de Francia, Italia e Península Ibérica. En Galiza está presente nas provincias de Ourense e Lugo, na zona que fai fronteira con León e Zamora.
Adoita plantarse como protección, especialmente xunto ao mar, pola súa resistencia aos ventos e á contaminación das cidades.
Viñoa, Soutolongo, Lalín
Viñoa é un lugar da parroquia de Soutolongo, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres) o que supón un aumento de 11 habitantes con respecto ao ano 2000.
Canta Claro (Cospeito)
Cantaclaro foi un periódico editado en Cospeito en 1933.
Historia e características
Apareceu en febreiro de 1933. De periodicidade mensual, foi voceiro do Partido Republicano Gallego.
Ramón García Abad
Ramón María García Abad, nado nos Caparís, parroquia de San Xiao de Mos (Castro de Rei) o 7 de febreiro de 1836 e finado en Lugo o 7 de marzo de 1887, foi un sacerdote e xornalista galego.
Vilaia de Sidi Bel Abbes
Sidi Bel Abbès (en lingua árabe ولاية سيدي بلعباس) é unha provincia (wilaya) do noroeste de Alxeria. A súa capital é a cidade de Sidi Bel Abbes.
Ramón García Abad
Traxectoria
Cursou o bacharelato no instituto de Monforte de Lemos e a carreira sacerdotal no seminario de Lugo. Despois pasou a Toledo, onde obtivo a licenciatura en Teoloxía e Canons. Exerceu cátedras e foi vicerreitor do seminario de Lugo, onde gañou as oposicións a doutor en 1865. Desempeñou os cargos de provisor e vigairo xeral interino do bispado lugués. Predicador incansable, mereceu o título de "O Apóstolo de Galicia", pois dirixiu máis de 150 misións. Traduciu do italiano varias obras.
Vilaia de Sidi Bel Abbes
Divisións administrativas
A provincia divídese en 15 distritos (daïras), dos que se debullan 52 municipalidades.
Ramón García Abad
Obras
Fíxose unha impresión póstuma do seu libro Hojas sueltas (1894), quizais a súa peza máis coñecida popularmente, xunto con El libro del seminarista.
Homenaxes
En 1888 os seus admiradores colocaron a primeira pedra do ostentoso mausoleo que lle dedicaron para gardar os seus restos. Unha rúa de Lugo leva o seu nome.
Phalanger orientalis
Phalanger orientalis é unha especie de mamífero marsupial australidelfo da orde dos diprotodontes, suborde dos falanxeroideos, familia dos falanxéridos, subfamilia dos falanxerinos e tribo do mesmo nome,, que é a especie tipo do xénero Phalanger, e que se coñece na bibliografía internacional como cuscús gris. Nativa do norte de Nova Guinea e illas menores adxacentes, agora tamén se encontra no arquipélago Bismarck, nas Molucas centrais e surorientais, nas illas Salomón e Timor, onde se cre que foi introducida en tempos prehistóricos.
Descrición
A especie foi descrita en 1766 polo médico e naturalista alemán Peter Simon Pallas, en Misc. Zool.: 61. designándoa co nome de Didelphis orientalis.
Anteriormente foi considerada conespecífica coa alopátrica Phalanger intercastellanus e con P. mimicus e P. lullulae.
Subespecies
O MSW recoñece as dúas subespecies seguintes:
Porén, o NCBI só recoñece a segunda.
Hábitat e distribución
O cuscús gris habita normalmente en hábitats perturbados, como xardíns, plantacións e bosques secundarios. Porén, esta especie tamén se pode encontrar en bosques primarios tropicais.
Cando vivía en ambientes arbóreos, os cazadores da zona cren que os ocos das árbores eran o seu agocho preferido.
En canto á súa área de dispersión, o cuscús gris encóntrase nas illas de Timor, tanto na parte pertencente a Indonesia como en Timor Oriental, nas de Wetar e Leti (ambas en Indonesia), nas illas Kai e numerosas illas das Molucas de Indonesia (incluíndo Ambon, Buru e Seram), tamén nas illas de Misool, Waigeo, Batanta e Salawati (todas de Indonesia) e se estende sobre gran parte da zona norte da illa de Nova Guinea, tanto na parte que pertence a Indonesia como en Papúa Nova Guinea, incluíndo numerosas pequenas illas.
Crese que moitas das poboacións son o resultado de introducións prehistóricas, posibelmente incluíndo as de Timor, Seram, Buru, Sanana, as illas Kai, as do arquipélago Bismarck e a caena das illas Salomón.
Os poboadores locais das rexións e países mencionados informaron que o cuscús gris pode encontrarse nas áreas boscosas especialmente nas selvas do Monzón costeiro e nos bosques galería remanentes da pluvisilva tropical.
Costumes
O nicho ecolóxico do cuscús gris é probabelmente o dun folívoro arborícola nocturno, con tendencias fruxívoras.
Estado de conservación
En 1965, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) consideraba o status da especie como pouco coñecido, necesitándose máis datos. En 1966 cualificouna como LR (pouco risco) e, desde o 2008, cualifícaa como LC (pouco preocupante) debido á súa ampla área de distribución, a súa poboación grande e estábel, a que vive en varias áreas protexidas, á súa tolerancia ás zonas degradadas e á falta de grandes ameazas.
Mercedes de la Escalera
Mercedes Ruiz de la Escalera Iparraguirre, nada en San Fernando (provincia de La Unión, Filipinas) o 21 de marzo de 1856 e finada en Baiona o 1 de setembro de 1956, foi unha filántropa española.
Traxectoria
miniatura|300px|Mercedes entregando diplomas na Escola Obreira de [[Vigo. ]] Naceu en Filipinas, onde o seu pai, Toribio Ruiz de la Escalera Oraá, cántabro, era gobernador civil e militar. En 1917 foi a fundadora das Escolas Obreiras Nocturnas de Galicia.
Organizou colectas por subscrición popular e a representación da obra La Virgen de la Roca: Apropósito lírico, con letra de Xosé María Barreiro e música do sacerdote Ángel Rodulfo, en Baiona en setembro de 1910, noutras cidades galegas, no Teatro Real de Madrid en 1911 (cedido polo empresario Luis Calleja Fernández) e en América Latina.
953
Mortes
Historia ano a ano
Manuel Adán
Manuel Adán López, nado en Santiso en 1968, é un político galego do BNG.
Traxectoria
Traballou como enxeñeiro técnico agrícola na Xunta de Galicia. En 2011 formou goberno de coalición co PSdeG-PSOE e con Independientes por Santiso, e en xullo de 2013 pasou a ser alcalde por acordo no pacto de goberno. Nas eleccións municipais de 2015 encabezou novamente a candidatura do BNG en Santiso e revalidou a alcaldía con catro concelleiros e o apoio dos socialistas.
Nas eleccións municipais de 2019 obtivo 6 concelleiros, acadando a maioría absoluta. Maioría que renovou nos comicios de 2023, esta vez cun concelleiro máis.
Triatoma infestans
Triatoma infestans é unha especie de hemíptero e o máis importante vector do parasito Trypanosoma cruzi, que pode provocar a enfermidade de Chagas. Está amplamente distribuído polos países do Cono Sur de América do Sur; en todos eses países, T. infestans é unha especie case exclusivamente doméstica, agás en Bolivia, onde as formas silvestres foron rexistradas en asociación cobaias salvaxes. A rexión uniuse ao control da Iniciativa Cono Sur, dirixida pola Organización Panamericana da Saúde.
Durante a segunda viaxe do Beagle, Charles Darwin anotou no seu diario o 26 de marzo de 1835 ter "experienciado un ataque, e non merece menos un nome, "Benchuca", o gran becho negro da Pampa. É moi repugnante sentir insectos suaves sen ás, de aproximadamente unha polgada de lonxitude, arrastrándose polo corpo; antes de succionar son bastante finos, pero despois redondos e inchados de sangue, e neste estado son esmagados facilmente". Richard Keynes describe este Benchuca como o Triatoma infestans.
Viñoa
Co topónimo Viñoa podemos referirnos a dous lugares de Galicia:
Beverly Hills (sinxelo)
"Beverly Hills" é unha canción da banda de rock alternativo estadounidense Weezer, editado o 29 de marzo do 2005 como primeiro sinxelo do álbum Make Believe. O seu vídeo musical, dirixido por Marcos Siega, foi rodado en The Playboy Mansion (que realmente non está localizada en Beverly Hills, senón na comunidade veciña de Holmby Hills), con Hugh Hefner facendo un cameo ao principio. A canción conta con Stephanie Eitel da banda Agent Sparks, facendo os coros no estribillo.
El Villalbés
El Villalbés foi o nome de dúas publicacións:
Vacúolo contráctil
miniatura|Imaxe de [[Paramecium aurelia na que se sinalan os seus vacúolos contráctiles.]]
Os vacúolos contráctiles (abreviado VC), tamén chamados vacúolos pulsátiles, son estruturas subcelulares (orgánulos) implicados na osmorregulación, que se encontran fundamentalmente en protozoos e algas unicelulares. Contráense ritmicamente expulsando o exceso de auga da célula. O vacúolo contráctil non debe confundirse cos outros vacúolos (normais) da célula, que son orgánulos diferentes e moito máis comúns nos seres vivos que o vacúolo contráctil.
Características e funcións
O vacúolo contráctil bombea o exceso de auga fóra da célula. En ambientes de auga doce a concentración de solutos dentro da célula é maior que no exterior da célula (é dicir, o ambiente é hipotónico). Nesas condicións a auga flúe desde o exterior cara ao interior da célula por osmose. O vacúolo contráctil serve como mecanismo protector que impide que a célula absorba moita auga e mesmo que puidese estoupar.
O bombeo de auga neste vacúolo realízase ao contraerse o vacúolo. O crecemento do vacúolo (recollida de auga) e a súa contracción (expulsión da auga) prodúcense periodicamente. Un ciclo completo tarda varios segundos, dependendo da especie e da osmolaridade do ambiente. O estadio no cal a auga flúe no vacúolo contráctil denomínase diástole, mentres que a contracción do vacúolo e expulsión da auga denomínase sístole.
A auga sempre flúe primeiro desde o exterior da célula ao citoplasma, e despois desde o citoplasma ao interior do vacúolo contráctil. As especies que posúen vacúolo contráctil sempre o usan, mesmo en ambientes moi hipertónicos (alta concentración de solutos), xa que a célula tende a axustar o seu citoplasma para facerse aínda máis hiperosmótica que o seu ambiente, polo que lle entrará auga. A cantidade de auga expulsada da célula e o velocidade de contracción están relacionadas coa osmolaridade do ambiente. En ambientes hiperosmóticos expúlsase menos auga e o ciclo de contracción é máis longo.
Os vacúolos contráctiles que máis se estudaron son os de Paramecium, Amoeba, Dictyostelium e Trypanosoma, e en menor extensión o da alga verde unicelular Chlamydomonas. Non todas as especies que posúen vacúolo contráctil son organismos de auga doce; tamén hai algúns microorganismos mariños ou dos solos que os posúen. O vacúolo contráctil é predominante en especies que non teñen parede celular, pero hai excepcións como Chlamydomonas. Na evolución o vacúolo contráctil foi na maior parte dos casos eliminado nos organismos multicelulares, pero aínda existe no estadio unicelular de varios fungos multicelulares, e en varios tipos de células das esponxas (amebocitos, pinacocitos, e coanocitos).
O número de vacúolos contráctiles por célula varía, dependendo da especie. Amoeba ten un, Dictyostelium discoideum, Paramecium aurelia e Chlamydomonas reinhardtii teñen dous, unha ameba xigante, como Chaos carolinensis, ten moitos. O número de vacúolos contráctiles de cada especie é xeralmente constante, polo que se pode utilizar como unha característica en sistemática. O vacúolo contráctil ten varias estruturas adheridas a el na maioría das células, como pregamentos da membrana, túbulos, condutos para a auga e pequenas vesículas. Estas estruturas coñécense xeralmente como esponxioma; o vacúolo contráctil xunto co esponxioma denomínase ás vecese complexo do vacúolo contráctil (CVC). O esponxioma realiza varias funcións no transporte de auga no vacúolo contráctil e na localización e fixación do vacúolo contráctil na célula.
Paramecium e Amoeba posúen grandes vacúolos contráctiles con diámetros de 13 e 45 µm, respectivamente, que son relativamente doados de illar, manipular e de experimentar con eles. Os máis pequenos que se coñecen son os de Chlamydomonas, cun diámetro de só 1,5 µm. En Paramecium, que probablemente ten o vacúolo contráctil máis complexo e evolucionado, este está rodeado de varios canais, que absorben auga por osmose desde o citoplasma. Unha vez que os canais se enchen de auga, a auga bombéase ao interior do vacúolo. Cando o vacúolo está cheo, expulsa a auga a través dun poro citoplasmático, que se pode abrir e pechar. Outros protistas, como Amoeba, teñen vacúolos contráctiles que se moven á superficie da célula cando están cheos e alí sofren exocitose. Nos vacúolos contráctiles de Amoeba recóllense residuos para a excreción, como amoníaco, procedentes do fluído intracelular tanto por difusión coma por transporte activo.
Aínda non se coñecen totalmente os mecanismos que causan a contracción destes vacúolos (no que poderían intervir proteínas contráctiles), nin a composición completa da súa membrana e do seu contido.
Fluxo de auga ao interior dos vacúolos contráctiles
miniatura|dereita|Unha célula de [[Dictyostelium discoideum (balor mucoso) que mostra un vacúolo contráctil prominente no seu lado esquerdo.]]