cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galicia
Literatura
Xa no século XX, antes da guerra civil teñen especial importancia grupos de intelectuais como a Xeración Nós e as Irmandades da Fala, nos que se atopan escritores como Vicente Risco, Ramón Cabanillas e Castelao. Pódense observar, logo, dous períodos máis que coincidirían, aproximadamente, un co franquismo e o outro co período de tempo que chega ata a actualidade, dende o instauración da democracia en España. Autores de sona da literatura galega contemporánea son Xosé Luís Méndez Ferrín, Manuel Rivas ou Suso de Toro.
Música
250px|esquerda|miniatura|Gaiteiros nunha romaría
Galicia é un país cunha ampla e fonda tradición musical. A súa riqueza musical reside na variedade de ritmos musicais así como de instrumentos.
Os instrumentos empregados na música galega viran fundamentalmente ao redor dos de vento e percusión. De entre todos eles, destaca a gaita como o máis estendido e coñecido, aínda que ultimamente estase prestando especial atención á recuperación daqueles instrumentos que foron caendo no esquecemento, principalmente os diferentes tipos de frautas galegas e a zanfona. En canto aos de percusión, hai unha gran variedade, podendo citarse o tamboril, o bombo e a pandeireta, entre outros. Algunhas das agrupacións tradicionais galegas teñen máis de cen anos de historia como o Real Coro Toxos e Froles de Ferrol ou o coro Cántigas da Terra da Coruña.
En canto a ritmos musicais destacan as muiñeiras, danzas folclóricas tradicionais que teñen orixe nos muíños onde se moían o trigo e o millo; e alalás. O grupo galego de música tradicional máis coñecido tanto no país como fóra é Milladoiro, mestura da música tradicional con ritmos e sons doutras culturas.
Festas populares
As seguintes son algunhas das festas de Galicia declaradas de interese turístico internacional ou nacional:
Aloitadores tentando suxeitar unha besta na [[rapa das bestas de Sabucedo.|miniatura|250px]]
miniatura|dereita|[[Cigarróns de Verín.]]
Gastronomía
miniatura|esquerda|[[Polbo á feira.]] A gastronomía galega destaca pola súa variedade e pola calidade dos seus produtos, demostrada en moitos casos polos 30 produtos galegos con Denominación de Orixe Protexida. A miúdo os produtos galegos son protagonistas de gran cantidade de feiras e festas patronais e gastronómicas referencia ineludible para o turista que visita Galicia.
dereita|miniatura|[[Queimada.]]
A cociña galega tanto nas zonas do interior como nas costeiras sempre foi moi sinxela, debido á escaseza de recursos dos que dispor. O porco formaba a base da alimentación nas terras do interior. Na zona costeira tamén se consumía este tipo de carne, pero a base da alimentación constituíaa o peixe.
Os pratos máis tradicionais da cociña galega corresponden, entre outros, o caldo galego, o polbo á feira, o cocido, a caldeirada, o churrasco, as mariscadas, os callos e a empanada. Entre as sobremesas tradicionais atópanse a torta de Santiago ou a de Mondoñedo, as orellas (típicas do Entroido) ou as filloas. Algúns produtos típicos da gastronomía galega son o grelo, a pataca, a castaña, o pemento, o mel, o lacón, os embutidos, o queixo, o pan e os distintos tipos de mariscos.
Relixión
miniatura|dereita|[[Réplica do Crismón de Quiroga do século V, considerado unha das representacións máis antigas do cristianismo en Galicia.]] Segundo o Barómetro Preelectoral publicado polo CIS (Centro de Investigacións Sociolóxicas) en xullo do 2020, a afiliación relixiosa en Galicia é:
De todos os que se definen como crentes, tanto no catolicismo como noutras relixións, o 27,9% nunca asiste a oficios relixiosos máis alá de cerimonias de tipo social como vodas, cabodanos, enterros, bautizos etc., o 23,2% non asiste case nunca, o 18,4% asiste varias veces ao ano a oficios relixiosos, o 10,6% asiste dúas ou tres veces ao mes, o 17,1% asiste todos os domingos e festivos e un 2,2% afirma que vai varias veces por semana.
Deportes
200px|miniatura|dereita|Xogadores do [[Deportivo da Coruña antes dun partido da Copa da UEFA en 2008.]] No que se refire aos deportes de masas, existen equipos importantes de fútbol masculino, coma o Celta de Vigo, actualmente o único representante do país na Primeira división, o Club Deportivo Lugo, na Segunda división, e o Deportivo da Coruña, en Segunda B. O equipo coruñés gañou 1 liga, 2 copas do Rei e 3 Supercopas; e contou nas súas filas co único futbolista español galardoado co Balón de Ouro, Luis Suárez. Mentres que os vigueses son o club galego con máis tempadas na máxima categoría. Os outros equipos galegos da Segunda B son o Coruxo FC, o Celta B e os históricos Racing de Ferrol, Pontevedra CF e SD Compostela, chegando a xogar en Primeira os dous últimos. No fútbol feminino cabe destacar o Deportivo da Coruña, que xoga na Primeira división. Galicia acolleu varios partidos do Mundial de Fútbol de 1982 nos estadios de Riazor e Balaídos.
En baloncesto destacan equipos como o CAB Obradoiro, único representante galego na Liga ACB, ou o CB Breogán, o Club Ourense Baloncesto e o Básquet Coruña, na segunda categoría do baloncesto español, a LEB Ouro, así como o desaparecido OAR Ferrol, un dos fundadores da Asociación de Clubs de Baloncesto (ACB). A nivel individual destacan nomes como Fernando Romay (medallista nos Xogos Olímpicos de 1984 e ex xogador, entre outros, do Real Madrid, club co que gañou numerosos títulos a nivel estatal e internacional), ou Fran Vázquez, seleccionado polos Orlando Magic da NBA no posto 11 da primeira rolda do draft de 2005, amais de ser o máximo taponador histórico da Euroliga.
Existen tamén varias seleccións galegas, entre as que destacan a selección galega de fútbol, a de baloncesto a de rugby ou a de fútbol gaélico.
Galicia é coñecida tamén pola súa tradición de deportes acuáticos, tanto no mar como nos ríos, como remo, navegación deportiva, piragüismo ou surf, deportes nos que é unha asidua gañadora de metais nos Xogos Olímpicos, na actualidade o máximo exemplo son David Cal, Támara Echegoyen, Sofía Toro, Carlos Pérez Rial, Antón Paz Blanco e Fernando Echavarri. Na modalidade de piragüismo en maratón Galicia é toda unha potencia, acumulando ducias de medallas no Campionato Mundial e no Europeo. No eido acuático o deporte galego por excelencia son as traiñeiras, contando Galicia con representantes na Liga ACT de traiñeiras, e disputándose tamén unha Liga Galega de Traiñeiras. Dende o comezo do século XXI Galicia tamén ven de se converter en toda unha potencia en tríatlon da man de Xavier Gómez Noia, medallista olímpico en 2012, e Iván Raña, os dous campións do mundo, e sendo Noia un dos mellores atletas da historia na especialidade.
No ano 2006 o ciclista de Mos Óscar Pereiro gaña o Tour de Francia trala descualificación do norteamericano Floyd Landis, quen lle arrebatara o primeiro posto na penúltima xornada. Tamén no alpinismo hai galegos destacados, como a viguesa Chus Lago, terceira muller en acadar o cumio do Everest sen axuda de osíxeno, e que conta tamén co título Leopardo das neves. No mundo do atletismo, destacaron a nivel internacional entre outros Javier Álvarez, Alejandro Gómez, Andrés Díaz, Xulia Vaquero, Alessandra Aguilar e María Abel Diéguez, e máis recentemente Ana Peleteiro e Adrián Ben.
Goberno e política
miniatura|400px|O [[Pazo de Raxoi, sede oficial da presidencia da Xunta de Galicia.]] miniatura|200px|[[Alberto Núñez Feijóo, expresidente da Xunta.]]
No ano 1933 Galicia foi recoñecida como nación polo Congreso de Nacionalidades Europeas, organismo predecesor da ONU. Os estudos sociolóxicos poñen de manifesto a consideración de Galicia como nación por unha parte dos seus cidadáns e o seu desexo dun maior grao de autogoberno. As tendencias nacionalistas, e mesmo as non-nacionalistas, en Galicia son, na súa meirande parte, de tipo federalista, isto é, a formación dunha federación co resto dos actuais territorios españois ou peninsulares. Ademais, tamén existen grupos independentistas.
Os poderes da comunidade
O Estatuto de autonomía de Galicia establece que os poderes da comunidade exércense pola vía do Parlamento, a Xunta e a Presidencia:
Partidos políticos
Forzas políticas máis votadas nas eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020.
Seguridade
miniatura|Vehículo da Policía Autonómica. A Policía Autonómica Galega depende organicamente da Dirección Xeral de Policía (Ministerio do Interior) e funcionalmente da Dirección Xeral de Emerxencias e Interior da Xunta de Galicia, segundo as previsións do artigo 25.27 do Estatuto de autonomía de Galicia.
Cando foi creada o 19 de xuño de 1991, dispoñía de 157 axentes, destinados na capital de Galicia. En 1993 son 264 e ábrense as catro sedes provinciais e en 1997 a sede de Vigo. No ano 2000 son 407. No 2004, os plans da Xunta eran que o número de axentes chegase aos 1.500 en tres anos, a metade dos cales ocuparíanse de funcións de vixilancia do tráfico. Mais no 2007 eran 420 os membros da unidade. A finais do ano 2013, o corpo dispuña de 462 membros.
Por outra banda, os plans para a policía autonómica galega do goberno da Xunta, pretenden que asuma as mesmas competencias que outras policías autonómicas, sobre todo no referente a actividades de policía xudicial e de seguridade cidadá. Ademais, "a Xunta de Galicia garantirá o coñecemento da realidade sociopolítica, xurídica e cultural, e o coñecemento e uso da lingua galega de todos os funcionarios que se incorporen á policía autonómica".
Televisión
miniatura|A Televisión de Galicia realiza un papel normalizador da [[lingua galega|lingua.]] A Televisión de Galicia (TVG) é a cadea pública autonómica de televisión, que emite dende o 24 de xullo de 1985 e forma parte da Corporación de Radio-Televisión de Galicia (CRTVG). Televisión de Galicia emite en todo o territorio galego e ademais conta con dúas canles internacionais, Galicia Televisión Europa e Galicia Televisión América, que emiten en toda a Unión Europea e en América grazas ao satélite Hispasat. A segunda canle tvG2 emite dende o 2 de febreiro de 2009.
Tamén existiu unha televisión privada de ámbito galego, con programación en galego e castelán VTelevisión que deixou de emitir o 1 de xaneiro do 2018. Durante uns anos existiu tamén Popular TV de Galicia.
A primeira experiencia de televisión local en Galicia data de 1984 en Narón. A mediados dos anos noventa xeneralízanse e en 2006 existían 36 emisoras locais no país. Coa chegada da TDT establecéronse demarcacións supramunicipais para as televisións locais, outorgando o goberno galego as concesións para a televisión local no ano 2006.
Radio
A Radio Galega (RG) é a radio pública de Galicia. Forma parte da CRTVG do mesmo xeito que a Televisión de Galicia. Radio Galega comezou a emitir en fase de probas o 24 de febreiro de 1985, e iniciou a súa programación regular o 29 de marzo do mesmo ano. Conta con dúas cadeas que emiten de forma convencional, sendo Radio Galega, que emite programación xeneralista, e Radio Galega Música, que emite música. Hai tamén un bo número de emisoras locais asociadas na EMUGA.
Xornais
O xornal galego con maior difusión é La Voz de Galicia, que conta con 13 edicións locais e unha a nivel estatal. Outros xornais relevantes son El Correo Gallego, El Progreso, Faro de Vigo e o ourensán La Región. Entre outros xornais de menor difusión cómpre destacar o Atlántico Diario, da área metropolitana de Vigo, o xornal deportivo DxT Campeón, os xornais El Ideal Gallego e La Opinión de A Coruña da Coruña, o Heraldo de Vivero, o Diario de Ferrol e o Diario de Pontevedra. Entre os xornais electrónicos destacan Galicia Confidencial, Praza Pública, Novas do Eixo Atlántico, Sermos Galiza e Galicia Hoxe, que na súa extinta edición en papel fora o primeiro que se publicou unicamente en galego.
El Inquilino Comunista
El Inquilino Comunista é unha banda de indie-rock procedente de Getxo (Euskadi) considerada pioneira deste estilo musical na península xunto a Los Planetas ou Penelope Trip. O seu estilo foi a miúdo denominado noise-pop e bebía de referentes principalmente estadounidenses dos últimos 80 e primeiros 90 como Pixies, Sonic Youth, Pavement ou Dinosaur Jr, ademais de Velvet Underground.
Alleos á industria musical e máis dispostos a divertirse emulando aos seus ídolos que a agradar a un gran público, o cuarteto cantaba en inglés, a pesar do seu nome, que fai referencia á menstruación, e, como os citados referentes, baseou a súa música na melodía e nunha distorsión que foi pulíndose na súa curta evolución.
Publicaron tres discos entre 1993 e 1996, El Inquilino Comunista, Bluff e Discasto ademais de varios singles e EPs.
No 2006, e trala publicación dunha caixa recopilatoria (Dogbox), volveron a subir a un escenario para unha festa aniversario dun selo discográfico nun concerto dobre en Madrid e Barcelona canda Devendra Banhart, e máis tarde para participar na primeira edición do Bilbao Live Festival, onde retomaron o contacto co público da súa localidade.
O grupo segue reuníndose de vez en cando para tocar.
Dendragapus
miniatura|240px|Dendragapus obscurus, femia miniatura|240px|Dendragapus fuligionosos, femia Dendragapus é un xénero de aves da orde dos galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos.
Para a maioría dos autores comprende dúas especies que habitan en América do Norte. Porén, outros autores reducen o seu número a unha, e outros elevan a tres ou catro o número das súas especies.
Descrición
O xénero foi descrito en 1823 polo zoólogo estadounidense Daniel Giraud Elliot, en ''Proc. Acad. Nat. Sci. Philadelphia 16: 23.
Etimoloxía
O nome científico do xénero, Dendragapus, está formado polos elementos do latín científico dendr- e -agapus. O primeiro está tirado da raíz do substantivo do grego antigo δένδον déndron, 'árbore', e o segundo de ἀγαπό agapó, 'amante', derivado do verbo ἀγαπάω agapáō, 'amar', 'querer', 'desexar'. Literalmente: 'os amantes das árbores'.
Controversia taxonómica
Dadas as similitudes entre moitas das especies dos tetraoninos, non hai acordo unánime sobre a taxonomía do xénero Dengragapus.
Outros consideran a especie Dendragapus falcipennis, que a maioría clasifican como Falcipennis falcipennis. Finalmente, outros consideran a Dendragapus canadensis, especie definida por Linneo como Tetrao canadensis Linnaeus, 1758, que a maioría dos autores clasifican tamén dentro do xénero Falcipennis, como Falcipennis canadensis.
Áreas lingüísticas do galego
Atendendo á distribución xeográfica e á maneira de se combinaren os fenómenos diferenciadores das falas galegas, poden delimitarse tres grandes complexos lingüísticos ou bloques: occidental, central, e oriental. No interior destes bloques hai varias áreas, zonas lingüísticas de desigual extensión e unidade, delimitables coa isoglosa dun ou dous fenómenos caracterizadores. Esta división baséase fundamentalmente na fonética e mais na morfoloxía; no futuro a análise da distribución de áreas léxicas do ALGa axudará a precisala ou modificala. centro|550px|Mapa lingüístico do galego
Bloques
O bloque occidental e o oriental presentan moitos trazos comúns en tódolos seus falares, polo que ben se podería falar dunha macroárea atlántica ou occidental e dunha macroárea oriental. O bloque central, que en xeral é o que mellor representa o galego común, ocupa unha ampla zona xeográfica e presenta moi poucos fenómenos exclusivos. Máis ca dunha transición gradual de oriente a occidente e de conservadorismo a innovación -como se ten falado-, a realidade das variedades do galego pode representarse nunha dobre dirección: fenómenos innovadores que apagan a súa vitalidade cara ó leste e fenómenos conservadores que diminúen cara ó oeste. Dentro do bloque central pódense establecer áreas e subáreas pero, en xeral, carecen da unidade das dos outros bloques.
Bloque occidental
miniatura O bloque occidental está delimitado pola isoglosa cans/cas, nel quedan incluídas as falas occidentais da Coruña e de Pontevedra asemade tamén unha pequena porción do sueste da Provincia de Ourense na Baixa Limia. En liñas xerais é un complexo lingüístico innovador, diferenciado en tres áreas: fisterrá, bergantiñá e pontevedresa. 700px|centro
Bloque central
miniatura O bloque central é menos unitario. Inclúe toda a Galicia Central, delimitada polas isoglosas cans/cas no oeste e cas/cais no leste. Pertencen a el tódolos falares do nordés e interior da Coruña, o interior de Pontevedra e as provincias de Lugo e Ourense, non sendo a súa parte oriental. No seu seo distínguense dúas áreas: mindoniense e lucu-auriense. 700px|centro
Bloque oriental
miniatura O bloque oriental comprende todo o galego do leste de Lugo e de Ourense, así coma o galego exterior (occidente de Asturias, León e Zamora). En xeral é un complexo de falas moi conservadoras, separado do bloque central pola isoglosa cas/cais e do complexo astur-leonés pola ausencia de ditongación (pèdra / piedra). Nel poden distinguirse catro áreas: asturiana, ancaresa, zamorana e oriental-central. 700px|centro
Tunisia
Tunisia (en árabe : al-Jamhuriya at-Tunisia, الجمهورية التونسية), é un país árabe de África do norte, limitado polo Mediterráneo. É un país do Magreb, coma Marrocos, Mauritania, Alxeria e Libia. Situada no norte do país, a súa capital é Tunes.
Coa independencia o 20 de marzo do 1956, unha asemblea constituínte foi elixida, que aboliu a monarquía bey da dinastía huseinita no poder desde 1705 e proclamou a república o 25 de xullo do 1957 con Habib Bourguiba coma presidente.
Tunisia é un destino popular dos turistas europeos que visitan Hamamato, Monastir, Souse e o Porto El-Kantaoui, o deserto do Sáhara no sur, e os sitios arqueolóxicos coma Cartago ou Dougga.
Historia
Tunisia está poboada desde a prehistoria. Os seus primeiros habitantes coñecidos son os bérberes.
Era árabe-musulmá
miniatura|esquerda|Mapa de Tunisia
Protectorado francés
miniatura|Tunisia vista desde satélite 1881-1956: Protectorado francés, establecido o 12 de maio de 1881. A resistencia anticolonial dura durante practicamente a totalidade dos 75 anos da dominación francesa.
Independencia
O 20 de marzo de 1956 Tunisia obtén a independencia. O 25 de xullo de 1957 proclamouse a república, nomeándose a Habib Bourguiba presidente da Tunisia independente.
O 1 de xuño de 1959 adoptouse a primeira constitución republicana.
O 15 de outubro de 1963 as tropas francesas evacuaron Bizerte, a súa última base no país.
O 7 de novembro de 1987 o primeiro ministro Zina el-Abidina Ben Ali depuxo o presidente Bourguiba, xulgado por incapacidade de continuar as súas funcións.
O 14 de xaneiro de 2011 un levantamento popular depuxo o presidente Ben Ali e mandouno ao exilio a Arabia Saudita.
División administrativa
miniatura|dereita|200px|Provincias de Tunisia
Tunisia atópase dividida en 24 provincias:
As provincias están divididas en 264 " delegacións" ou "distritos" (mutamadiyat), e subdivididos en municipios (shaykhats' ') e sectores (imadats'').
Benito Pocino
Benito Pocino, nado en Barcelona en 1958, é un actor de orixe catalá.
América, América
América, América (en America America) é un filme estadounidenses dirixido, producido e escrito por Elia Kazan que foi estreado en 1963. É unha adaptación do seu propio libro, publicado en 1962. Inspirado na vida do tío de Kazan, Avraam Elia Kazantzoglou, o director emprega actores pouco coñecidos, mais todo fío argumental xira arredor da interpretación do actor grego Stathis Giallelis, que está virtualmente en cada escena deste filme de tres horas.
Sinopse
O grego Giallelis está farto da opresión turca e soña con emigrar a América, mais o soño non é fácil de realizar. Finalmente conségueo, mais o país para onde vai convértese nun pesadelo.
Celebration Rock
Celebration Rock é o segundo álbum da banda canadense de indie rock Japandroids, editado no Canadá o 29 de maio do 2012 a través do selo Polyvinyl Record Co. Gravado como unha continuación da xira, Celebration Rock mestura influencias do punk rock e do rock clásico. O disco recibiu críticas moi positivas e acadou o posto 37 da lista Billboard 200.
Freás de Eiras, Ramirás
Santa María de Freás de Eiras é unha parroquia do concello de Ramirás na comarca da Terra de Celanova, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 274 habitantes (132 homes e 142 mulleres), 17 menos ca en 2006.
Historia
Até 1926 constituíu concello de seu, fusionándose nese ano co de Vilameá de Ramirás para dar orixe ao actual municipio de Ramirás. En 1935 inaugurouse a Escola Concepción Yáñez, financiada polo filántropo Rogelio García Yáñez.
Plataforma elevadora
miniatura|dereita|200px|Plataforma elevadora en posición de traballo. Unha plataforma elevadora (en inglés, aerial work platform (AWP), aerial device ou elevating work platform (EWP)) é unha maquinaria autopropulsada para a elevación de persoal. Fai as funcións de andamiaxe móbil con máis seguridade e flexibilidade para os traballadores.
Historia
miniatura|esquerda|"Xirafa" JLG 660SJ. As plataformas elevadoras actuais teñen a súa orixe na fundación en 1969 por John L. Grove dunha pequena empresa metalúrxica en McConnellsburg, Pennsylvania. Con 20 traballadores fundou JLG aerial work platform en 1970. Hoxe a empresa é unha das máis importantes do sector. En 2006 pasou a ser Oshkosh Corporation Company. Nos inicios a empresa tiña unhas vendas de 25 millóns de dólares, actualmente son 3.000 millóns de dólares.
Descrición
A plataforma de traballo ten sistemas de seguridade específicos, zonas de acceso á mesma para a entrada e saída de persoal da plataforma e unhas estritas normas de seguridade e uso: número de persoas que poden empregala á vez, carga máxima, altura de traballo ou avisos de risco de desnivel.
As máis empregadas son as plataformas autopropulsadas, semellantes a estadais con rodas. O sistema de elevación de tesoira e movemento das rodas é hidráulico. Poden ser eléctricas (a baterías) ou con motor diésel.
As chamadas xirafas tamén poden ser eléctricas ou diésel. Con elevación por brazos hidráulicos extensibles. Este tipo de maquinaria adoita empregarse en alugueiro. As empresas propietarias tamén levan o mantemento das mesmas.
As principais empresas do sector son:
Namibia
Namibia é un país da África austral, o máis seco da África subsahariana, que está limitado ao norte por Angola e por Zambia, ao leste e ao sur por Botswana, ao sur por Suráfrica e ao oeste polo océano Atlántico. A súa capital, e a súa cidade máis poboada, é Windhoek.
Etimoloxía
O nome do país deriva do deserto do Namib, considerado como o deserto máis antigo do mundo. O nome Namib é de orixe nama, e significa "lugar vasto", "lugar enorme".
Antes da súa independencia, en 1990, a zona era coñecida en primeiro lugar como como África do Suroeste alemán (Deutsch-Südwestafrika), e despois como "Suroeste de África", reflectindo a ocupación colonial por parte dos alemáns e os surafricanos. Este último, así nomeado pola coroa británica, reflectía o estado de dominio de Suráfrica, dentro do Imperio británico.
Historia
Os primeiros habitantes de Namibia foron probabelmente os san (bosquímanos), seguidos dos namas e dos damaras. A partir do século XIV entraron na rexión diversos grupos bantús, entre os que se encontraban os hereros e os ovambos.
Os europeos chegaron en número considerábel durante a segunda metade do século XV; as costas da actual Namibia foron exploradas polo navegante portugués Bartolomeu Dias en 1486, pero a aridez do territorio non estimulou a súa colonización nese momento. A historia recente de Namibia comezou en xaneiro de 1793, cando os neerlandeses reclamaron Walvis Bay. O interior do país foi explorado polos europeos durante o século XIX. En 1815, coa anexión da colonia do Cabo da Bona Esperanza neerlandesa polos británicos, o porto de Walvis Bay pasou a formar parte do seu territorio. En 1884 Alemaña creou no país unha colonia co nome de África Suroccidental alemá, que tamén se coñeceu como África do Suroeste alemá (Deutsch-Südwestafrika), coa excepción do territorio en torno a Walvis Bay que era de posesión británica.
Suráfrica, dominio británico, ocupou Namibia durante a primeira guerra mundial e, despois do tratado de Versalles, administrou o país como un mandato da Sociedade de Nacións até a segunda guerra mundial, momento no que as autoridades surafricanas anexionaron unilateralmente o territorio. En 1966 a Organización do Pobo de África do Suroeste (en inglés South-West African People's Organization), de inspiración marxista, iniciou unha guerrilla independentista contra as forzas surafricanas, e no mesmo ano a Organización das Nacións Unidas revogou o mandato que a Sociedade de Nacións outorgara a Suráfrica para administrala. No ano 1988, a República Surafricana decidiu pór fin ao seu control aceptando un plan de paz da ONU, que conduciu á plena independencia de Namibia en 1990. A rexión de Walvis Bay permaneceu baixo control surafricano como enclave, pero finalmente foi cedido a Namibia en 1994.
Política
Namibia é unha república semipresidencialista. . O presidente é o Xefe de Estado, elixido por sufraxio universal a cada 5 anos. O xefe de goberno é o Primeiro Ministro, nomeado polo presidente.
O parlamento é bicameral, composto polo Consello Nacional (National Council) de 26 membros elixidos a cada 6 anos, e a Asemblea Nacional (National Assembly) de 78 membros, sendo 72 elixidos cada 5 anos e outros seis designados polo presidente.
A constitución do país é de 21 de marzo de 1990, día da independencia do país.
Xeografía
miniatura|Montaña Brandberg.
Namibia localízase nunha zona desértica dominada polo deserto do Namib, que lle dá o seu nome ao país e, agás na zona norte, é un lugar seco e desértico con moi escasas precipitacións pluviais. En dita zona do norte encóntrase o Parque Nacional Etosha, un dos máis grandes do mundo, e que destaca pola súa gran diversidade de flora e fauna, con especies características da sabana africana. Outro deserto, o de Kalahari, esténdese polo leste do país.
Entre os seus cumes máis elevados encóntranse as montañas Spitzkoppe e Brandberg.
As cidades principais de Namibia son: Windhoek, Swakopmund, Walvis Bay, Okahandja, Otjiwarongo e Katima Mulilo.
O país abarca unha superficie de 824 292 km², as súas fronteiras teñen unha lonxitude de 4 220 km (con Angola 1 427 km, con Botsuana 1 544 km, con Suráfrica 1 005 km e con Zambia 244 km; mentres que a lonxitude da súa costa é de 1 572 km.
Relevo
O litoral namibio é pouco recortado e está bordeada polo deserto do Namib nunha franxa duns 50 km de anchura media. Desde aí érguense unha serie de cadeas montañosas, en parte transversais e en parte paralelas á costa, que en determinados puntos da parte central superan os 2 000 m de altitude (Brandberg, 2 606 m; monte Erongo, 2 350 m; Gonsberg, 2 332 m). Unha serie de ríos curtos baixan desde estes cordais cara ao océano Atlántico, creando varios ríos transversais, pero dada a sequidade do clima, a maioría non chegan até o mar, formando porén lagoas endorreicas pantanosas no mesmo deserto, pero son moi importantes para a subsistencia da flora e a fauna. Só algúns destes cursos como o río Ugab ou o Kuiseb desaugan no mar.
Tras as cadeas montañosas érguese un extenso planalto, de entre os 800 e os 1 200 m de altura media, que ocupa o centro do país desde o norte ao sur. Nel aséntase a capital, Windhoek, a máis de 1 600 m de altitude.
Hidrografía
A costa de Namibia está limitada por dous grandes e caudalosos ríos: ao norte o Cunene, que serve de fronteira con Angola e ao sur o Orange, que fai o mesmo papel a respecto da República Surafricana. Como a zona norte é a única do país que supera os 500 mm anuais de precipitacións, xunto co Cunene e os tributarios do gran río endorreico internacional, o Okavango, é o único territorio namibio onde é posíbel o agro (millo, sorgo) e a gandaría. No sur o Oranxe ten algún grande afluente, como o Fish, pero pola contra penetra, polo leste, o deserto de Kalahari.
Subdivisións
Namibia está dividida, despois de que a antiga rexión de Kavango en 2013 fora dividida en dúas, en 14 rexións: 300px|miniatura|Mapa de Namibia coas súas rexións
Economía
A economía de Namibia tradicionalmente dependeu da minaría, explotándose principalmente diamantes e uranio, aínda que hai tamén pequenos xacementos de cobre, estaño e chumbo. A pesca é importante, aínda que diminuíron as capturas a partir dos anos 1970. Nos últimos anos o turismo fíxose moito máis importante, dada a beleza natural do país e a interesante fauna nativa, tipicamente africana, pero nun ambiente diferente ao comunmente asociado coa sabana africana.
miniatura|300px|Vista aérea do centro financeiro de [[Windhoek.]]
O principal socio comercial de Namibia á a Unión Europea, coa que mantén unha favorábel balanza comercial, aínda que nos últimos anos o país tamén estableceu relacións comerciais con China, país que incrementou os seus investimentos na economía namibiana.
Namibia ten entre o 30 e o 40 % de taxa de desemprego e, en 2004, aprobou unha Lei de traballo para protexer ás persoas da posíbel discriminación no emprego derivada do embarazo e o VIH/SIDA. A economía de Namibia está vinculada estreitamente a Suráfrica, debido á súa historia compartida. A meseta central serve como un corredor de transporte, dos máis densamente poboados, ao norte de Suráfrica, pola que circulan as catro quintas partes das importacións de Namibia. Namibia é cuarto maior exportador de minerais non combustíbeis de África, e o quinto maior produtor de uranio do mundo.
Produciuse un importante investimento na minaría do uranio, e converteuse no maior exportador de uranio no ano 2015. Namibia tamén produce grandes cantidades de chumbo, zinc, estaño, prata e volframio.
Ao redor da metade da poboación depende da agricultura (principalmente agricultura de subsistencia) para o seu sustento, pero aínda ten que importar algúns dos seus alimentos. Namibia ten unha das taxas máis altas de desigualdade de ingresos do mundo, debido en parte ao feito de que existe unha economía urbana e unha rural. Alcanzouse un acordo sobre a privatización de varias empresas máis nos próximos anos, coa esperanza de estimular o investimento estranxeiro. Unha das áreas de máis rápido crecemento do desenvolvemento económico de Namibia é o crecemento da conservación da vida silvestre.
Demografía
miniatura|Muller [[pobo himba|himba orixinaria de Namibia.]] Namibia é un país con cerca de 1 500 000 habitantes, concentrados sobre todo no norte e na zona da capital. A densidade de poboación é moi reducida ou mesmo nula, como no caso da rexión da Costa dos Esqueletos.
A taxa de natalidade é alta, mais a porcentaxe de individuos seropositivos do VIH atinxe a preto do 15 % da poboación, polo que non se espera un gran crecemento nos próximos anos. As estimacións para este país (xullo de 2016) teñen en conta explicitamente os efectos do exceso de mortalidade debido á SIDA; isto pode implicar unha menor esperanza de vida, maior mortalidade infantil, maiores taxas de mortalidade, menores taxas de crecemento da poboación, e cambios na distribución da poboación por idade e sexo con respecto ao que se esperaría se outro fose o caso.
Linguas
O inglés é o idioma oficial. Ademais, Namibia conta con 13 linguas nacionais recoñecidas, incluíndo 10 linguas africanas indíxenas e 3 linguas indoeuropeas (estimación do 2011):
Víctor García García
Víctor García García, coñecido como Brasileiro, nado en Bárzana (Quirós) o 20 de setembro de 1908 e finado en Quinteiro (Moalde, Silleda) en abril de 1948 foi un guerrilleiro antifranquista español, membro do comité central do Partido Comunista de Asturias e da Internacional Comunista.
Traxectoria
Emigrou de neno cos seus pais e os seus dous irmáns ao Brasil. Durante a súa estadía no país que lle deu o alias do Brasileiro estudou contabilidade e afiliouse ao Partido Comunista. En 1934 regresou a España e participou na Revolución de outubro. A súa loita levouno preso ao cárcere Modelo (Madrid) e ao penal de Dueso (Santoña). Na guerra civil, loitou na Fronte Norte como comisario de brigada nun batallón das Brigadas Internacionais. Foi membro do Comité Central do Partido Comunista de Asturias e da Internacional Socialista.
Finalizada a guerra, seguiu na loita polos ideais perdidos e incorporouse á clandestinidade. Estableceuse no norte de Portugal e Galicia reorganizando o PC, que fora desarborado polo réxime. En 1942 foi encargado de reorganizar o PC creando o Comité Rexional do Partido Comunista nas minas de Brea, na parroquia de Fontao, en Vila de Cruces. Foi o inicio da reorganización guerrilleira con sabotaxes para conseguir financiamento para o PC. En xuño de 1944 Víctor García trasladou o Comité Rexional do Partido Comunista de Fontao a Vigo. Foi entón cando a súa muller e o seu fillo abandonaron Sama de Langreo, en Asturias, e asentáronse nunha pequena casa protexida por un bosque no barrio do Calvario. Foi detido en 1945, pero nun descoido policial puido fuxir e incorporouse á guerrilla. Foi procesado con Estanislao Cantero Izquierdo, Teófilo Fernández Canal e Francisco Rey Drox na causa 75/1946 da Coruña.
Vida persoal
Casou con María de los Angeles Fernández e foi pai de Víctor García Fernández.
Tianjin
Tianjin é unha das cinco cidades centrais nacionais, e ten unha gran relevancia histórica. A cidade amurallada de Tianjin foi construída en 1404. Como porto destacado desde 1860, Tianjin foi un importante porto marítimo e a porta de entrada a Beijing. Durante o rebelión dos bóxers a cidade foi a sede do Goberno Provisional de Tianjin. Baixo o Imperio Ta-tsing e a República da China, Tianjin converteuse nunha das cidades máis grandes da rexión. Nesa época, numerosos edificios e mansións de estilo europeo foron construídos en concesións, moitas das cales están ben conservadas hoxe en día. Despois da fundación da República Popular da China, Tianjin sufriu unha depresión debido á política do goberno central e ao terremoto de Tangshan, pero recuperouse a partir de 1990.
Historia
O terreo onde se encontra actualmente Tianjin formaouse en tempos prehistóricos pola sedimentación de varios ríos que desembocaban no golfo de Bohai, incluído o río Amarelo.
A apertura do Gran Canal da China durante a dinastía Sui (605-618) impulsou o desenvolvemento de Tianjin como un gran centro comercial. E xa no século X falábase da cidade como un punto importante para almacenar mercadorías procedentes doutras costas.
Até 1404, Tianjin chamouse Zhigu (直沽), que significa puerto dereito. Nese ano, o emperador Yongle, da dinastía Ming, decidiu a construción do forte Tianjin Wei no lugar por onde vadeaba o río, e cambiou o seu nome (Tianjin = balsa celestial, ou vado celestial), para indicarlle ao emperador, o fillo do ceo, que podía vadear o río nese punto). Despois, ergueu unha muralla en torno a cidade vella (1425). Máis tarde, unha fortaleza estableceuse en Tianjin, coñecida como "Tianjin Wei" (天津卫), o 'Forte de Tianjin'.
Tianjin foi promovida a unha prefectura en 1725. O condado de Tianjin foi establecido en virtude da prefectura en 1731.
Tras a derrota chinesa na Segunda Guerra do Opio, en 1858, a cidade foi tomada polas tropas franco-británicas, e as potencias estranxeiras exixiron a apertura de portos ao comercio exterior, sendo Tianjin un dos elixidos. En 1901, debido á intervención no levantamiento dos bóxers, a cidade quedó gobernada por representantes das nacións ocupantes (Rusia, Reino Unido, Xapón, Alemaña, Francia, EE. UU., Imperio austrohúngaro e Italia).
A cidade expandiuse fóra das murallas ás dúas beiras do río Hai augas abaixo, nunha serie de concesións (xaponesa, francesa, británica e alemá polo oeste; e austrohúngara, italiana e rusa polo leste) que marcarían as peculariedades arquitectónicas destes barrios e o cosmopolitismo da cidade.
Aínda que a cidade pasara a estar gobernada a partir de 1902 por autoridades Quing, até finalizar a segunda guerra mundial as nacións ocupantes non renunciaron formalmente á titularidade das concesiónes de 1901; por exemplo, Italia non o fixo até 1947 coa sinatura do Tratado de París (polo que até esa data, estivo considrada a concesión como parte do imperio Italiano).
En 1945, Tianjin converteuse nunha base de tropas estadounidenses. En decembro de 1946, a violación dunha estudante de Beijing (Pequín) por parte dun soldado provocou as protestas dos habitantes da cidade que desembocaron na retirada das tropas en 1947.
As tropas comunistas entraron na cidade o 15 de xaneiro de 1949. Desde entón, Tianjin foi unha municipalidade excepto no período comprendido entre 1958 e 1967 en que formou parte integrante da provincia de Hebei.
No presente, Tianjin funciona de facto como o porto (en Tanggu), área industrial (a segunda do país tras Shanghai) e nó de comunicacións da capital Beijing.
Economía
O PIB de Tianjin era de 1.437 mil billóns de ¥ ( 231,8 mil millóns de US$) en 2013, cun incremento anual do 12,5 %. A renda per cápita era de 31.600 ¥ en 2004. O sector de manufacturas foi o máis grande (53,2 %) e de maior crecemento (19,8 %) da economía de Tianjin. O ingreso per cápita urbano foi de 11.467 ¥, que representou un incremento real do 11,2 % con respecto ao ano anterior. O ingreso per cápita rural foi de 6.525 ¥, que tivo un incremento real do 11,3 % con respecto ao ano anterior.
Tianjin ten tamén importantes pozos de petróleo así como extensas salinas. Hai minas de manganeso e de boro.
As industrias máis importantes da municipalidade son as petroquímicas, téxtiles, automobilísticas e de manufacturas metálicas.
miniatura|centro|1200px|Vista de Tianjin de noite.
A Igrexa, Cabeiro, Redondela
A Igrexa é un lugar da parroquia de Cabeiro, no concello pontevedrés de Redondela, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2012 tiña 426 habitantes (219 homes e 207 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Código Púrpura
miniatura|300px|Fragmento dunha máquina púrpura na embaixada xaponesa en Berlín, obtida polos Estados Unidos ó remate da Segunda Guerra Mundial. Na historia da criptografía, 97-shiki oobun Inji-ki (九七式欧文印字機) (Máquina de impresión do sistema 97 para caracteres europeos ("System 97 Printing Machine for European Characters")) ou Angooki B-gata (暗号機B型) ("Máquina de cifrado de tipo B"), chamada PURPLE (Púrpura) polos Estados Unidos, foi unha máquina de criptografía diplomática usada polo Xapón durante a segunda guerra mundial. A máquina era un dispositivo electromecánico. A información sobre as desencriptacións foron eventualmente chamadas Magic dentro do goberno dos EE.UU.
Historia
O nome clave "PURPLE" era usado polos criptoanalistas estadounidenses para referirse á máquina, referido o material producido por varios sistemas; antes houbo a RED máquina usada pola Japanese Foreign Office (oficina estranxeira xaponesa), e purple (púrpura) era a seguinte cor dispoñible. Os xaponeses tamén usaron CORAL e JADE. PURPLE era a sucesora mellorada, da máquina criptográfica RED, que os americanos chamaron "M machine". PURPLE e RED foron deseñados polo capitán da Navy xaponesa Risaburo Ito. O creador principal de PURPLE era Kazuo Tanabe.
Puntos febles
Nas operacións, a máquina criptográfica aceptaba caracteres de entrada escritos á máquina (letras latinas) e producía texto cifrado de saída, e viceversa cando se descifran mensaxes. O resultado era un criptosistema excelente. En realidade, erros operacionais, principalmente en claves opcionais, fixo o sistema menos seguro do que podería ser. Os xaponeses crían que tiña unha grande eficacia irrompible en todas partes e posteriormente, na guerra. Esta seguridade foi "rota" por un equipo da armada estadounidense dedicada ós signos de intelixencia (US Army Signals Intelligence Service), dirixidos por William Friedman. O equipo foi dirixido por Frank Rowlett.
Aparentemente, todas as outras máquinas PURPLE das embaixadas xaponesas e consulados arredor do mundo (países do eixe, Washington, Londres, Moscova, e en países neutrais) e no Xapón mesmo, foron destruídas e enterradas na area xaponesa. As tropas americanas que ocuparon o Xapón entre 1945 e 1952 procuraron calquera parte que quedara da máquina.
A máquina PURPLE foi usada por primeira vez no Xapón en xuño de 1938, pero criptoanalistas estadounidenses e británicos xa conseguiran descifrar algunhas mensaxes antes do ataque a Pearl Harbor.
Cornixa
miniatura|300px|Cornixa da igrexa de Santa María de Adina (Sanxenxo) A cornixa é a parte superior e máis saínte dun entaboamento, composta de varias molduras. Ten como función principal evitar que a auga da choiva incida directamente sobre o muro ou se deslice polo mesmo, ademais de rematar o edificio.
Distínguense dous tipos: de cincha (rodea o edificio marcando a división entre os pisos) e denticulada (decorada ou sustentada por dentículos ou modillóns).
Fernando Pensado
Fernando Alfredo Pensado Barbeira, nado na Baña o 5 de agosto de 1952, é un médico e político galego do PPdeG.
Traxectoria
Estudou o bacharelato no Colexio Peleteiro de Santiago de Compostela e licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Exerce como médico en Palas de Rei dende maio de 1978, concello do que foi alcalde entre 1983 e 1985 e de novo dende 1999 ata 2011. Tamén foi deputado provincial entre 1983 e 1988 e dende 2003 a 2007. Foi parlamentario autonómico entre 1985 e 1999. En maio de 2011 foi denunciado pola interventora municipal por acoso laboral, falsidade en documento oficial, falsificación de certificados, usurpación de funcións públicas, fraude na obtención e ou execución de subvencións públicas, prevaricación e inxurias. En xaneiro de 2019 o Tribunal Supremo revocou a condena por acoso.
Trofa
Trofa é un concello e cidade da Grande Área Metropolitana do Porto, no Distrito do Porto, na Rexión Norte e Subrexión do Grande Porto (Portugal). A súa capital ten unha poboación de 21.600 habitantes e é sede dun municipio de 71,88 km² de extensión e 38.999 habitantes (2011) repartidos en 8 freguesías.
O concello limita ao norte co concello de Vila Nova de Famalicão, ao leste co de Santo Tirso, ao sur co de Maia e ao oeste co concello de Vila do Conde.
Historia
A cidade de Trofa está situada entre Porto e Braga. Un factor importante para o seu crecmento foi a construción da estación de ferrocarril a principios do século XX, o que impulsou o seu crecemento.
Freguesías
O concello de Trofa está integrado polas seguintes 8 freguesías:
Xogo en liña
Un xogo en liña é un xogo de ordenador que se xoga a través dunha rede, polo xeral internet. Habitualmente, todo o que se require para xogar en liña é un navegador web e o plug-in apropiado.
Os xogos en liña comezaron nos anos 80 cos MUD. Estes xogos de texto xogábanse vía BBS ou módem. Eran xogos baseados con frecuencia na fantasía, con regras similares ás de Dragóns e alxubes. Existían outros estilos de xogos como o xadrez ou o scrabble. A conectividade era custosa polo que se recorría con frecuencia ós xogos por correo electrónico como unha modalidade popular de xogo en liña. Os primeiros xogos en liña comerciais comezaron a aparecer en 1991.
Bolsa de Valores de Zagreb
thumb|Fotografía do edificio [[Eurotower onde se localiza a Bolsa de Valores de Zagreb, Zagreb, República de Croacia.]] A Bolsa de Valores de Zagreb (en lingua croata Zagrebačka Burza, en lingua inglesa Zagreb Stock Exchange), ou coñecida polas súas siglas ZSE, é unha bolsa de valores situada na cidade de Zagreb, capital da República de Croacia.
É a única bolsa de valores de Croacia. A bolsa de valores negocia as accións de empresas croatas, así como tamén títulos e contas comerciais.
O ZSE foi creado en 1991 como sucesor da "Bolsa de Valores de Zagreb para os bens e valores". Foi co-fundada por Samuel David Alexander en 1907. En marzo de 2007 incorporou-se a Bolsa de Valores de Varaždin, formando un único mercado continuo de valores na capital croata, poñéndose líder na rexión balcánica por capitalización bolsista e volume de negocio.
A 11 de abril de 2008, a ZSE conta cun total de 376 empresas é teñen un valor de capitalización de máis de 187.69 millóns de kunas croatas no mercado de valores (249.2 millóns de euros).
A bolsa ten dúas sesións, a de pre-mercado desde 9:00 da mañá ás 10:00 da mañá, e o segundo horario, os normais, desde as 10:00 da mañá ás 16:00 da tarde todos os días da semana, agás sábados, domingos e festivos declarados pola propia bolsa de valores con antelación.
A Bolsa de Valores de Zagreb tamén publica os seguintes índices:
A Bolsa de Valores localízase nos rañaceos Eurotower na intersección das rúas Vukovarska e Lučićeva, na cidade de Zagreb.
Grixó, Ramirás
Santa Isabel de Grixó é unha parroquia do concello de Ramirás na comarca da Terra de Celanova, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 124 habitantes, deles 59 eran homes e 65 eran mulleres, o que supón un incremento de 1 habitante en relación ao ano anterior, 2006.
O banquete
miniatura|O banquete : manuscrito en papiro. O banquete, ou O simposio, é unha obra do filósofo Platón. O diálogo pertence ao período de madurez (385-370 a.C.) de Platón. Neste período consolidase a liña iniciada no anterior período (período de transición) e escribe as obras máis representativas do seu pensamento: Fedón, A República e Fedro. Nel atópanse os principais mitos platónicos, a Teoría das Ideas e as bases da epistemoloxía, a ética e a política.
Estrutura e argumento
Este escrito está redactado, como a maioría, en forma de diálogo. A obra divídese en tres partes: os cinco primeiros discursos, a exposición de Sócrates e a descrición final que fai Alcibiades.
A temática que aborda o Banquete é a de Eros, o Amor. O libro relata os diálogos que sobre o Amor se expuxeron nun banquete na casa de Agatón. Apolodoro é o que conta como ocorreu todo, segundo lle dixo Aristodemo.
Os primeiros discursos
A trama ábrese coa narración de Apolodoro sobre un banquete que se realizou na casa de Agatón, e no cal se falou do amor.
Primeiramente fala Fedro, quen expón que o Amor é un Deus e é o máis eficaz para alcanzar a virtude e a felicidade, tamén di que se un namorado é descuberto facendo certas cousas malas sofre máis se quen o descubriu é o seu amado en lugar doutra persoa.
Seguidamente o comentario de Pausanias troca o carácter retórico de Fedro nunha especulación filosófica, a existencia da Afrodita celeste e da Afrodita popular fan posible que tamén existan dous amores, un é o amor vulgar que se afoga na sensualidade e que convén esquecer, outro e un amor fermoso que se basea na alma. En tal sentido, se a intención amorosa é espiritual e tendente ao desenvolvemento moral do individuo, calquera acción homosexual será positivamente considerada.