cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moedas cartaxinesas da illa do Corvo
Estudos posteriores
No século XIX, esta idea repetiuse na autobiografía de Chateaubriand, en The Lost Atlantis, de Daniel Wilson, e en diversas enciclopedias, entre elas a Encyclopædia Britannica. En 1936 A. W. Brøgger apoiouse neste achado, no seu discurso de apertura do segundo Congreso Internacional de Arqueólogos, para afirmar que a Idade de Bronce foi unha etapa de exploracións a longa distancia.
Logo da súa publicación inicial, as imaxes desas moedas foron reproducidas novamente, xa no século XX, na publicación Açoriana, en 1946, e no Boletim do Instituto Histórico da Illa Terceira, en 1947.
Cobraron notoriedade os estudos de Stechow-Münich, Richard Hennig e Jenkins e Lewis, que confirman a alta probabilidade que ten o achado de ser xenuíno, xa que na época da súa aparición non existían coñecementos que permitisen seleccionar un grupo de moedas pertencentes a un período tan curto (ca. 340 a 320 a. de C.).
Todos estes estudos axudaron a conformar a crenza de que as civilizacións antigas puidesen ter chegado ao arquipélago antes que os portugueses.
Posturas críticas
Máis non todas as posturas dos estudosos foron favorables con respecto ás declaracións de Podolyn sobre as orixes do achado: o das illas Azores era un arquipélago practicamente descoñecido para os xeógrafos antigos, e os estudos arqueolóxicos non descubriron evidencia ningunha de visitas de procedencia europea antes da era das exploracións modernas. Algúns deles suxeriron mesmo que o asunto da aparición das moedas podería tratarse dun engano ou de que se terían colocado alí nun momento posterior por mans "árabes, normandas ou españolas", ou polos "primeiros poboadores portugueses".
Condado de Cervera
O Condado de Cervera é un título nobiliario, que creado por primeira vez polo rei Pedro IV de Aragón, actualmente é un dos títulos vinculados tradicionalmente ao herdeiro da Coroa de España, sendo a súa titular Leonor de Borbón.
Historia
Título creado e o 27 de xaneiro de 1353 polo rei de Aragón, Pedro o Ceremonioso, para o seu fillo e herdeiro, o infante Xoán. Este título, propio dos herdeiros ao trono da Coroa de Aragón irá sempre unido ao de Príncipe de Xirona dende 1414, compartindo as mesmas vicisitudes.
Dende o 21 de xaneiro de 1977 os títulos do herdeiro da antiga Coroa de Aragón ostentados de feito polo príncipe Filipe de Borbón, se ben o real decreto de nomeamento (RD 54/1977, BOE do 22 de xaneiro de 1977) especifica de forma explícita o de "Príncipe de Asturias e outros títulos vinculados tradicionalmente ao sucesor da Coroa de España". En cuestión sucesoria, a Constitución española de 1978 (título II, art.º 57.2) indica: O Príncipe herdeiro, dende o seu nacemento ou dende que se produza o feito que orixine o chamamento terá a dignidade de Príncipe de Asturias e os demais títulos vinculados tradicionalmente ao sucesor da Coroa de España.
En 1996, nunha visita oficial a Cervera, o Príncipe Filipe de Borbón asumiu o título nunha cerimonia de homenaxe popular. Dende a supresión da Coroa de Aragón a principios do século XVIII é o primeiro herdeiro real que o ostenta, se ben non fixo uso público del salvo nas ocasionais visitas a Cataluña e na cerimonia da súa voda.
O 19 de xuño de 2014 accede ao trono tras a abdicación do seu pai Xoán Carlos I co nome de Filipe VI, polo que a súa filla, Leonor de Borbón herdou todos os títulos vinculados ao herdeiro da Coroa e que antes pertencían ao seu pai.
Ira de titáns
Ira de titáns (en Wrath of the Titans) é un filme estadounidense dirixido por Jonathan Liebesman que foi estreado no 2012. Secuela do filme de 2010 Furia de titáns.
Sinopse
Dez anos despois dos sucesos de "Furia de titáns", Perseo (Sam Worthington) está decidido a levar unha vida tranquila co seu fillo Helio. Porén, os deuses, debilitados pola falta de fe da humanidade, perden o control sobre os titáns, cuxo líder non é outro que Cronos, o pai de Zeus (Liam Neeson), Hades (Ralph Fiennes) e Poseidón (Danny Huston). Cando Hades e Ares (Edgar Ramírez) chegan a un acordo con Kronos para capturar a Zeus, Perseo terá que abandonar a súa apracible vida para rescatalo, misión na que contará coa axuda de Andrómeda (Rosamund Pike), Axenor (Toby Kebbell) e Hefesto (Bill Nighy).
Bajadasaurus
Bajadasaurus pronuspinax é a única especie coñecida do xénero extinto Bajadasaurus de dinosauro saurópodo dicreosáurido, que viviu hai arredor de 140 millóns de anos, a principios do período Cretáceo no Berriasiense, no que é hoxe Suramérica.
Señorío de Balaguer
O Señorío de Balaguer é un título nobiliario, que creado por primeira vez polo rei Afonso V de Aragón, actualmente é un dos títulos vinculados tradicionalmente ao herdeiro da Coroa de España, sendo a súa titular Leonor de Borbón.
Historia
Título creado en 1418 polo rei de Aragón Afonso o Magnánimo para o seu irmán Xoán vinculado simbolicamente á cidade que fora capital do suprimido condado de Urgell, o dominio do gran rival dos Trastámara pola posesión da coroa durante o interregno de Xaime de Urgell. Cando Xoán herdou o trono do reino en 1458 outorgou este título ao seu segundoxénito, o infante Fernando, que o ostentou cando se presentou para acceder ao trono en 1479. Dende entón foi un título propio dos herdeiros da Coroa de Aragón, sempre unido ao de Príncipe de Xirona.
Situación actual
Dende o 21 de xaneiro de 1977 os títulos do herdeiro da antiga Coroa de Aragón ostentados de feito polo príncipe Filipe de Borbón, se ben o real decreto de nomeamento (RD 54/1977, BOE do 22 de xaneiro de 1977) especifica de forma explícita o de "Príncipe de Asturias e outros títulos vinculados tradicionalmente ao sucesor da Coroa de España". En cuestión sucesoria, a Constitución española de 1978 (título II, art.º 57.2) indica: O Príncipe herdeiro, dende o seu nacemento ou dende que se produza o feito que orixine o chamamento terá a dignidade de Príncipe de Asturias e os demais títulos vinculados tradicionalmente ao sucesor da Coroa de España.
En 1990, nunha visita oficial a Balaguer, o Príncipe Filipe de Borbón asumiu o título nunha cerimonia de homenaxe popular. Dende a supresión da Coroa de Aragón a principios do século XVIII é o primeiro herdeiro real que o ostenta, se ben non fixo uso público del salvo nas ocasionais visitas a Cataluña e na cerimonia da súa voda.
O 19 de xuño de 2014 accede ao trono tras a abdicación do seu pai Xoán Carlos I co nome de Filipe VI, polo que a súa filla, Leonor de Borbón herdou todos os títulos vinculados ao herdeiro da Coroa e que antes pertencían ao seu pai.
Oficina de Coordinación de Transplantes de Galicia
miniatura|400px|Edificio do Complexo Administrativo de San Lázaro, onde ten a súa sede a OCT. A Oficina de Coordinación de Transplantes de Galicia (OCT) é un organismo público galego, dependente da Consellería de Sanidade, encargado dos asuntos relacionados cos transplantes de órganos. Foi creada pola Orde do 8 de xuño de 1992, e as súas funcións son as mesmas que as da Organización Nacional de Transplantes (ONT), no ámbito da Comunidade Autónoma.
Ten a súa sede en Santiago de Compostela, na Consellería de Sanidade, no Complexo Administrativo de San Lázaro.
Funcións
En Galicia é a unidade que se encarga de promover a doazón de órganos dentro e fóra dos hospitais Esta unidade realiza unha serie de actividades encamiñadas á sensibilización da poboación respecto da doazón de órganos. Ademais, promove a coordinación das distintas unidades implicadas no proceso, que aseguren que todas as operacións se realizan en condicións ideais e coa mínima tardanza posible.
Máis especificamente, as funcións da OCT son:
Historia
O Consello Interterritorial do Sistema Nacional de Saúde acordou, na súa reunión do día 26 de marzo de 1990, implantar en todas as comunidades autónomas a figura do "coordinador de transplantes". Por outra parte, a crecente importancia que no ámbito sanitario teñen os programas de transplantes, co impacto social e sanitario que iso leva consigo, facía cada vez máis necesario dispoñer dunha infraestrutura organizativa que realizase o labor de conexión entre os órganos de decisión e xestión da Consellería de Sanidade e os profesionais vinculados a esta actividade, co obxectivo básico de concienciar e potenciar, na Comunidade Autónoma de Galicia, a doazón e extracción de órganos, así como efectuar o seguimento e avaliación do conxunto da actividade transplantadora. De aí que o Consello da Xunta acordase crear a OCT na data antecitada.
En 2013 realizáronse en Galicia 283 transplantes no noso sistema público de saúde. Deles, 85 foron de fígado, o que sitúa á nosa comunidade nos primeiros postos de transplante deste órgano en toda España. Cada vez a taxa de negativas familiares á cesión de órganos é máis baixa, situándose actualmente no 24 %. Cómpre resaltar, nesta data, a mellora que os procesos de transplante experimentaron en Galicia desde os anos 90, logro que atribuía á coordinación de equipos médicos e de urxencias que permite que poida realizarse o transplante nun prazo inferior a unha hora desde que aparece o doador. Porén, cómpre concienciar á cidadanía para que aumenten as doazóns de medula ósea, un tipo de doazón aínda pouco coñecido polo público, pero que é moi sinxelo, semellante a un proceso de diálise e que dura pouco máis de dúas horas.
Hugo Silva
Rafael Hugo Fernández Silva, coñecido como Hugo Silva, nado en Madrid o 10 de maio de 1977, é un actor español. É un dos sex symbol do momento, considerado o home máis desexado de España en 2010 segundo La Flecha.
Biografía
Silva cursou estudos de teatro na Escola de Arte Teatral Ángel Gutiérrez, no Teatro Cámara de Madrid e realizou estudos de arte dramática na RESAD. Tamén recibiu formación de canto e guitarra.
Formou parte dun grupo de música heavy, chamado Inordem, ao que deixou para dedicarse de cheo á súa carreira de actor.
Foi actor secundario en series como Al salir de clase e Los hombres de Paco, serie coa que se consagrou como actor, e o protagonista da serie Paco y Veva á beira de Elena Ballesteros.
Fixo obras de teatro como Las amistades peligrosas e Atraco a las 3. Tamén fixo cine participando en filmes como Terca vida, Reinas ou Ladies’ Night. O seu debut televisivo foi en Crónicas marcianas facendo un son pregravado dun grupo heavy.
Durante a rodaxe de Al salir de clase relacionóuselle sentimentalmente coa súa compañeira Olivia Molina. Máis tarde atribuíronselle romances coas tamén actrices Kira Mirou (coa que coincidiu en Paco y Veva) e, máis recentemente, Silvia Marty, coñecida polo seu papel de Ingrid en Un paso adelante, ou en LEX.
Rodou a serie Karabudjan, rodada principalmente en Colombia, e na que coincide cos actores Marta Nieto e Víctor Clavijo entre outros. Tamén tivo un papel principal na tv-movie de Antena 3 La princesa de Éboli, onde compartiu pantalla con Belén Rueda, quen interpretaba a Ana de Mendoza, e tamén volveu coincidir con Michelle Jenner. Hugo Silva interpretou a Antonio Pérez, quen mantiña unha relación secreta con Ana de Mendoza.
Elaine de Corbenic
miniatura|dereita|200px|"How at the Castle of Corbin a maiden bare in the Sangreal and foretold the achievements of Galahad" por Arthur Rackham Elaine de Corbenic, tamén coñecida como Amite, Heliaebel, Helaine, Perevida ou Helizabel, é un personaxe recorrente nas lendas da Materia de Bretaña. É filla do rei Pelleas e nai de Galaaz por Lancelot.
Na literatura medieval aparece nos libros Perceval ou le Conte du Graal de Chrétien de Troyes e Le Morte d'Arthur de Thomas Malory.
Bexo
O topónimo galego Bexo pódese referir a:
A Vesura
O topónimo galego A Vesura pode referirse a:
-441
Outros
Historia ano a ano
Joey Dorsey
Richard Elmer "Joey" Dorsey, nado o 16 de decembro de 1983 en Baltimore (Maryland) é un xogador de baloncesto profesional estadounidense. Xogou na universidade para os Memphis Tigers, onde foi coñecido por liderar ao equipo a gañar o campionato da NCAA de 2008, xunto con Derrick Rose e Chris Douglas-Roberts durante o seu ano coma sénior.
NBA
Dorsey foi escollido na 33ª posición do Draft da NBA de 2008 polos Portland Trail Blazers. Tras o Draft, foi traspasado aos Houston Rockets a cambio dos dereitos do draft da 25ª elección, Nicolas Batum.
Na tempada 2008-09, Dorsey xogou e 3 partidos, anotando un total de 2 puntos, capturando un rebote e dando unha asistencia.
Os Rockets asignaron a Dorsey dúas veces aos Rio Grande Valley Vipers da NBA Development League.
O 5 de febreiro de 2010, despois de ser chamado de volta da D-League, Dorsey xogou 19 minutos, o máximo na súa carreira, e capturou 12 rebotes.
O 18 de febreiro de 2010, Dorsey foi traspasado aos Sacramento Kings nun traspaso entre tres equipos, que tamén enviou a Tracy McGrady aos New York Knicks. O 28 de marzo, Dorsey foi despedido dos Kings.
O 4 de abril de 2010, Dorsey asignou un contrato cos Toronto Raptors.
O 19 de xullo de 2014, Dorsey asinou cos Houston Rockets.
Fonte Alvite
O topónimo galego Fonte Alvite pode referirse a:
Morgallón
O topónimo galego Morgallón pode referirse a:
László Sólyom
László Sólyom, nado o 3 de xaneiro de 1942 en Pécs (Hungría), é o presidente electo de Hungría, vencendo a Katalin Szili, candidata do Partido Socialista Húngaro nas eleccións do 7 de xuño de 2005 e sucedendo o Ferenc Mádl.
Biografía
Nacido en Pécs, estudou Dereito, carreira que terminou en 1965. Convértese en profesor de Dereito Civil en 1983, na Universidade Eötvös Loránd. Nos anos 80 debuta en política como conselleiro xurídico para organizacións civís ambientais.
Convértese en presidente do Tribunal Constitucional en xullo de 1990. É fundador de Védegylet, unha organización non gobernamental, creada en 2000. Sólyom é doutor honoris causa pola Universidade de Colonia en Alemaña desde 1999.
Eleccións á presidencia
Na primeira volta da elección do novo presidente o 6 de xuño, László Sólyom só obtivo 13 votos contra 183 para a súa adversaria Katalin Szili. Katalin Szili non foi con todo nomeada presidenta porque non posuía a maioría de dous terzos (278) requirida. Os poucos votos recibidos por Sólyom na primeira volta explícanse pola abstención de 169 deputados de dereita.
Na segunda volta o 7 de xuño, Sólyom recibe 185 votos contra 178 para Katalin Szili. Na terceira volta, non necesitando máis que unha maioría simple, Sólyom é elixido con 189 votos contra 182 para Katalin Szili. O 5 de agosto, sucede ao presidente saínte Ferenc Mádl.
305
Outros
Historia ano a ano
A Espiñeira, Lamas, Boqueixón
A Espiñeira é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 31 habitantes (19 homes e 12 mulleres).
-413
Outros
Historia ano a ano
Penique escocés
O penique (en escocés peighinn; en inglés: penny, plural pence) foi a primeira moeda cuñada en Escocia, introducida cara a 1135 por David I co valor de 1/12 do xilin ou de 1/240 da libra escocesa. Inicialmente foi unha moeda de prata, aínda que no século XV comezou a baterse en billón e as súas derradeiras emisións, xa no século XVII, chegaron a ser cuñadas en cobre.
O penique abréviase adoito coa letra "d", proveniente da inicial da palabra "denario".
Nacemento do penique de prata
O primeiro rei de Escocia en emitir a súa propia moeda foi David I (1124-1153). Este monarca considérase o artífice da modernización de Escocia e fálase mesmo da Revolución Davidiana. En 1136, David capturou a localidade inglesa de Carlisle, o que incluía tamén tanto a súa casa de moeda como as minas de prata próximas, ata entón baixo dominio inglés. As súas moedas alí cuñadas, peniques de prata, amosan unha gran semellanza coas de Estevo I de Inglaterra (1135-1154), coas que compartían o padrón monetario, polo que na práctica circulaban indistintamente en ambos os países. Aínda durante o seu mesmo reinado, as cuñaxes pasaron a producirse tamén en Berwick, en Roxburgh e en Edimburgo.
Durante o reinado de David I cuñáronse tamén peniques a nome do seu fillo, o príncipe Henrique de Escocia, na súa condición de conde de Northumberland.
O príncipe Henrique faleceu antes que o seu pai, polo que David I foi sucedido polo seu neto maior, Malcom, que daquela só tiña 12 anos. Baixo Malcom IV (1153-1165) non se produciron cambios substanciais no relativo á moeda e o penique mantívose como a única denominación monetaria. Ante a carencia de fraccións do penique en circulación, a súa necesidade solucionábase, por unha parte, co uso de moeda miúda estranxeira e, por outra, cortando os peniques en circulación en dúas ou en catro partes iguais (para circularen como medio e como un cuarto de penique, dado que o valor da moeda viña determinado polo peso do seu metal).
Guillerme I (1165-1214)
A Malcom IV sucedeuno o seu irmán máis novo, Guillerme, que accedeu ao trono de Escocia como Guillerme I (1165-1214). Neste período produciuse a apertura de novas casas de moeda, en Dunbar, Perth e Stirling, e continuaron abertas as de Berwick Edimburgo e Roxburgh.
O peso do penique e a lei da súa aliaxe seguiron a ser iguais que na época de David I, mais Guillerme introduciu unha novidade: un novo tipo de cruz no reverso, a cruz rechea (croix remplie), que facilitaba o recorte equilibrado da moeda para a converter en fraccións do penique.
As emisións do seu fillo, Alexandre II (1214-1249) non diferiron substancialmente das de Guillerme.
Alexandre III (1249-1286)
Baixo Alexandre III (1249-1286) déronse cambios salientables nas emisións monetarias: as tipoloxías renováronse, introducíronse no sistema dúas moedas fraccionarias do penique e ampliouse o número de cecas en funiconamento, ata chegar, xa en 1250, ao inicio do seu reinado, ao número de 16, distribuídas desde Inverness a Berwick.
Nos reversos, ampliouse a lonxitude da cruz para chegar ata o bordo da moeda, excedendo os límites da grafila interior e cortando a lenda. No Scotichronicon, referíndose ao ano 1250, descríbeo así:
A introdución desta variante na cruz do reverso dos peniques baséase na realizada por Henrique III de Inglaterra (1216-1272) no penique inglés a partir de 1247. Con este sistema procurábase favorecer aínda máis o recorte das moedas en fraccións de medio e dun cuarto de penique.
O alto número de casas de moeda que se ocupaban da cuñaxe dos peniques nesta época relaciónase con dous problemas: dunha banda, a crecente demanda de circulante; por outra, as dificultades na distribución das moedas cuñadas, xa que o sistema de estradas estaba moi pouco desenvolvido. A produción de moeda dos seus predecesores fora bastante escasa e por iso cumpría abrir moitos obradoiros monetarios, para satisfacer unha necesidade puntual. A partir de 1250, a maior parte destas cecas foron pechando novamente.
En 1279, Eduardo I de Inglaterra (1272-1307) iniciou no país veciño a emisión regular de moedas de medio penique e dun cuarto de penique. Ante a necesidade de circulante de valor inferior ao penique, Alexandre II imitou o monarca inglés e comezou tamén en Escocia, só un ano despois, a produción de moedas de medio penique (half penny) e tamén da súa cuarta parte (farthing), como novos valores divisionarios.
Diminución do peso
O sistema monetario pasou, xa que logo, a basearse nestas tres moedas de prata (penny, half-penny e farthing) ata a reforma monetaria emprendida por David II (1329-1371). David tiña só cinco anos cando morreu o seu pai, Roberto I (1306-1329). Durante a súa minoría de idade cuñáronse só os tres valores dos seus antecesores, e a súa tipoloxía reproducía a seguida nas cuñaxes do seu pai.
En 1367 iniciouse a redución do peso dos peniques escoceses, o que supuxo o comezo da diverxencia entre o peso e o valor das moedas escocesas e o das súas homónimas inglesas. O peso do penique, que fora ata entón de 18 grans (ca. 1,161 gramos), baixou ata os 17 grans (ca. 1,097 gramos), cunha mingua superior ao 5 %.
Baixo o seu sucesor, Roberto II de Escocia (1371-1390) o penique foi cuñado mantendo este novo peso, en tanto que baixo Roberto III (1390-1406) sufriu unha nova diminución ata chegar aos 12 grans (0,774 gramos).
O penique de billón e de cobre
Con Xacobe I (1406-1437) situou o seu peso en 16 grans e foi neste reinado cando o penique escocés deixou de estar cuñado en prata e pasou a ser de billón, é dicir que a porcentaxe de prata da súa aliaxe non pasaba do 50 %. E o empobrecemento acrecentouse con Xacobe II (1437-1460), cando, mesmo sendo de billón, o seu peso baixou ata os ca. 6 ou 7 grans.
As amoedacións de Xacobe III (1460-1488) foron moi diversas e, no que respecta ao penique, ao principio pasou a ser cuñado novamente en prata, a partir de 1475, e cun peso recuperado de 10 grans. Porén, nas emisións posteriores a 1485 volveu a estar cuñado en billón e o seu peso baixou novamente, ata os 9 grans.
A partir de Xacobe IV (1488-1514), os peniques seguiron a ser moedas de billón ata que, durante os reinados de Xacobe VI (1567-1625) e de Carlos I (1625-1649), chegaron a cuñarse en cobre. O derradeiro penique escocés foi cuñado neste metal a nome de Carlos I en 1629.
Moedas eclesiásticas
A tipoloxía xeral dos anversos do penny é un globo terráqueo con bandas rodeado pola lenda +IACOBVS DEI GRA REX. No reverso, unha cruz latina e a inscrición CRVX PELLIT OMNE CRIMEN.
No caso do farthing hai dúas tipoloxías principais. O primeiro tipo amosa no anverso as letras I R (Iacobus rex) e arredor IACOBVS D G R (con variantes), e no reverso unha cruz longa e, nos cuarteis, MO NE PA UP (moneta pauperum). O segundo tipo presenta no anverso un trevo, en tanto que o reverso é similar ao do primeiro tipo.
Bernard Werber
Bernard Werber, nado o 18 de setembro de 1961 en Tolosa, é un escritor francés, sobre todo coñecido pola súa triloxía Les Fourmis.
Traxectoria
Estudou criminoloxía en Tolosa e xornalismo en París, colaborou en varios xornais, como L'Événement, Le Point, VSD e como xornalista especializado en ciencia de 1983 a 1990 en Le Nouvel Observateur.
Publicou a súa primeira novela, Les Fourmis en marzo de 1991. As súas obras traducíronse o trinta e cinco linguas, con 30 millóns de exemplares vendidos en todo o mundo, Bernard Werber é, xunto a Marc Levy un dos autores franceses contemporáneos máis lidos internacionalmente, e con especial popularidade en Corea do Sur.
En 2007 dirixiu a súa primeira longametraxe Nos amis les Terriens, producida por Claude Lelouch.
Obra
miniatura|Bernard Werber en [[Montpellier, o 23 de maio de 2009]] Na súa obra mestura diferentes xéneros, en particular a saga de aventuras, a ciencia ficción e o conto filosófico. O autor ás veces denominou ao seu estilo "filosofía-ficción".
Na maioría das súas novelas, Bernard Werber usa a mesma forma de construción, alternando artigos informativos de enciclopedia, e dous ou tres fíos narrativos. Os artigos precisan ou amplían as intrigas. Ademais todas as súas obras, sexan novelas ou relatos, entrecrúzanse. Así un mesmo personaxe pode aparecer tanto na triloxía de Les Fourmis como en L'Empire des anges, mais igualmente os temas son recorrentes, como a árbore das posibilidades de Isidore Katzenberg, ou mesmo a novela Nous les dieux que contén elementos do conto L’École des jeunes dieux.
Non obstante a súa popularidade, non adoita contar co beneplácito da crítica literaria.
Smilla's Sense of Snow
Smilla's Sense of Snow é un filme dirixido por Bille August que foi estreado en 1997. Está baseado na novela do autor dinamarqués Frøken Smillas fornemmelse for sne.
Antonio Zabálburu
Antonio Zabálburu, nado en Bilbao o 19 de xullo de 1973, é un actor español. Tras vivir en Neguri (Getxo), marchou a Madrid para estudar Arte Dramática.
É coñecido polo seu papel do doutor Javier Sotomayor en Hospital Central, sendo o único personaxe que estivo nas 20 tempadas da serie. Antes disto participou noutra serie de televisión de éxito, Compañeros, aínda que só formou parte da repartición durante a primeira tempada. Tamén participou en varias películas e obras de teatro.
Oh Mummy
Oh Mummy é un videoxogo de computador para os modelos Amstrad CPC. Foi desenvolvido por Gem Software e publicado por Amsoft en 1984. A miúdo estaba incluído nos paquetes de xogos de balde que viñan cos computadores.
Ameixido, Lousada, Xermade
Ameixido é un lugar da parroquia de Lousada no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).
Castelo do Pico Sacro
O Castelo do Pico Sacro foi construído na Alta Idade Media no cumio do Pico Sacro, substituíndo unha pequena capela próxima ó mosteiro de San Sebastián. No século XV a fortaleza foi destruída durante as revoltas irmandiñas, e foi posteriormente reconstruída polo arcebispo Alonso de Fonseca para defenderse da casa de Altamira residente na torre de Cira. Só se conservan restos da planta e do alxibe.
Bacterias
Este microorganismo está constituído soamente por unha célula, non ten un verdadeiro núcleo celular, e xeralmente carece de orgánulos membranosos. Foron descubertas por Antoni van Leeuwenhoek en 1683, e clasificadas inicialmente entre as plantas. En 1894, Ernst Haeckel incluíunas no reino Protista, e actualmente as bacterias compoñen un dos tres Dominios do sistema de clasificación cladístico. Antes todos os procariotas eran considerados bacterias e vulgarmente, utilizase o termo "bacteria" para designar tamén as archaebacteria, que actualmente constitúen un dominio separado (Archaea), pero, falando con rigor, bacteria hoxe non é sinónimo de procariota. As cianobacterias (as algas azuis) son actualmente consideradas dentro do dominio Bacteria.
A maioría das bacterias non foron aínda caracterizadas e só a metade dos filos bacterianos teñen especies que se poidan cultivar no laboratorio. O estudo das bacterias chámase bacterioloxía.
As bacterias estaban entre as primeiras formas de vida que apareceron na Terra, e están presentes practicamente en todos os hábitats, crecendo no chan, auga, fontes termais ácidas, residuos radioactivos, e a grandes profundidades na codia terrestre, e tamén na materia orgánica e nos corpos dos seres vivos, onde constitúen magníficos exemplos de mutualismo, como as que viven nos tractos dixestivos humanos, de ruminantes, de térmites e de cascudas. En 1998 atopáronse bacterias vivindo na estación espacial Mir, que lograron vivir en ingravidez na humidade condensada entre os paneis da nave.
Normalmente hai uns 40 millóns de bacterias nun gramo de solo e un millón nun mililitro de auga doce; en conxunto considérase que debe de haber 5×1030 bacterias na Terra, que forman unha biomasa que supera a de todas as plantas e animais xuntos. As bacterias son vitais para a reciclaxe de nutrientes, e moitos dos pasos do ciclo dos nutrientes dependen destes organismos, como no caso da fixación do nitróxeno atmosférico e a putrefacción. Nas comunidades biolóxicas que rodean as fontes hidrotermais e surxencias frías, as bacterias proporcionan os nutrientes necesarios para soster a vida doutros organismos ao converteren os compostos disolvidos como sulfuro de hidróxeno e metano. En 2013, obtivéronse datos da foxa das Marianas que suxiren que as bacterias poden prosperar a esas profundidades, que son as maiores da Terra. Outros investigadores informaron que estes microbios poden vivir dentro das rochas da codia terrestre oceánica situadas a case 600 m de profundidade desde o fondo do mar.
Hai aproximadamente dez veces máis células bacterianas na flora humana que células do noso propio corpo, sobre todo na pel e na flora intestinal. A gran maioría das bacterias do noso corpo son inofensivas e mesmo algunhas son beneficiosas. Porén, unhas poucas especies de bacterias son patóxenas e causan enfermidades infecciosas, como o cólera, sífilis, tuberculose, lepra, ou a peste bubónica. As enfermidades infecciosas trátanse con antibióticos, que se usan tamén na gandería e agricultura, polo que se está dando o fenómeno crecente da resistencia a antibióticos polo mal uso e abuso dos mesmos. Na industria as bacterias son importantes no tratamento de augas residuais e na eliminación de vertidos de petróleo, produción de queixo e iogur grazas ás súas fermentacións, a obtención de ouro, paladio, cobre e outros metais no sector mineiro, e tamén en biotecnoloxía, e na fabricación de antibióticos e outros produtos químicos.
Etimoloxía
O termo bacteria é o plural do latín moderno bacterium, que é a latinización do grego βακτήριον bakterion, o diminutivo de βακτηρία bakteria, que significa 'bastón', porque as primeiras que se descubriron eran con forma de vara.
Historia das bacterias
A palabra bacterium foi introducida polo microbioloxista alemán C. G. Ehrenberg, en 1828, que a foi buscar á lingua grega, na cal βακτήριον significa 'pequeno bastón' (en alusión ás bacterias con esa forma). Durante un tempo Bacterium foi considerado un xénero, pero este xénero eliminouse definitivamente en 1954. Louis Pasteur (1822-1895) e Robert Koch (1843-1910) foron os primeiros científicos que describiron o papel das bacterias como axentes de varias doenzas.
Como xa foi referido, as bacterias foron inicialmente consideradas un grupo de plantas (no sentido da taxonomía de Linneo) e agrupadas cos fungos na clase Schizomycetes, se ben máis tarde, foron agrupadas con outros organismos unicelulares, os Protista e, máis tarde, entre os procariotas. Coa chegada das técnicas moleculares, en 1977, Carl Woese dividiu os procariotas en dous grupos, baseándose nas secuencias de nucleótidos do ARNr 16S, aos que chamou os reinos Eubacteria e Archaebacteria, máis tarde denominados Bacteria e Archaea. Algúns científicos, porén, consideran que as diferenzas xenéticas entre aqueles dous grupos non xustifican a división e que tanto as arquebacterias coma os eucariontes probabelmente se orixinaron a partir de bacterias primitivas.
Morfoloxía
As bacterias clasifícanse morfoloxicamente de acordo coa forma da célula e co seu grao de agregación:
Outras formas son as espiroquetas, con forma de sacarrollas, ou as bacterias con apéndices (protuberancias celulares como tubos ou talos), ou as filamentosas (con forma de filamento como Chloroflexus).
En canto ao seu grao da agregación, poden formar cadeas (por exemplo, estreptococos, estreptobacilos), pares (diplococos, diplobacilos), acios (estafilococos), grupos (sarcinas) etc.
Estrutura da célula bacteriana
A estrutura da célula bacteriana é a dunha célula procariótica, sen orgánulos ligados á membrana celular, tales como mitocondrias ou plastos, sen un núcleo rodeado por unha cariomembrana e sen ADN organizado en verdadeiros cromosomas, como os das células eucariotas. dereita|miniatura|250px|Estrutura dunha célula bacteriana típica.
Clasificación Gram
Cando a parede ten unha capa espesa de peptidoglicanos, a célula queda tinxida de cor púrpura ou azul ao fixala con cristal violeta, facendo unha preparación coñecida como técnica de Gram (do nome do científico Hans Christian Gram, o seu inventor). Estas bacterias denomínanse bacterias "grampositivas". Outras bacterias posúen unha parede celular dupla, formada por unha capa interna constituída por unha fina capa de peptidoglicanos, e unha capa exterior membranosa, formada por carbohidratos, fosfolípidos e proteínas. Estas bacterias tinxen de vermello coa técnica de Gram, e denomínanse bacterias "gramnegativas". Moitos antibióticos, incluíndo a penicilina e os seus derivados, atacan especificamente a parede celular das bacterias grampositivas, inhibindo os encimas transpeptidase e carboxipeptidase, responsábeis da síntese dos peptidoglicanos.
Reprodución
As bacterias reprodúcense normalmente de forma asexual por fisión binaria. Existen tamén modos en que unha bacteria pode recibir material xenético doutra, o que é un fenómeno chamado parasexual. Estes procesos parasexuais son a conxugación, transdución e transformación. A forma máis importante de reprodución —porque pode ter a forma de "produción en masa"— é a asexuada por fisión binaria ou simple división celular, na que unha célula replica o seu material xenético e se divide en dúas células fillas, teoricamente coas mesmas características da célula nai, co desenvolvemento dunha parede celular transversal.
Durante este proceso poden ocorrer variacións xenéticas, a través da recombinación e mutación (alteración aleatoria do código xenético), por transdución (transferencia de material xenético dun virus ou doutra bacteria a través dun virus, como os bacteriófagos), ou a transformación (paso de material xenético dunha bacteria a outra a través do medio que as rodea). O proceso que máis se parece a unha reprodución sexual é a conxugación (transferencia do material xenético dunha bacteria a outra) e, despois da cal as bacterias continúan o seu ciclo de reprodución asexuada. A cesión de xenes entre bacterias pode facerse mesmo entre bacterias de distintas especies (ver transferencia horizontal de xenes), o que é importante na evolución, e pode dar lugar, por exemplo, a que se traspasen xenes de resistencia a antibióticos.
A pesar de seren normalmente microscópicas, as bacterias poden reproducirse en tal cantidade que chegan a formar unha película visíbel a simple vista nunha superficie onde estean a desenvolverse.
Metabolismo
dereita|miniatura|250px|Bacterias Cytrobacter freundii ao microscopio electrónico. As bacterias presentan nunha gran variedade de diferentes metabolismos:
Ademais desta clasificación, as bacterias poden distinguirse pola fonte de redutores que utilizan na súa respiración:
Estes diferentes tipos de metabolismo poden estar combinados nun único microorganismo. Por exemplo, as cianobacterias son fotolitoautótrofas e aparentemente foron as pioneiras no uso da auga como fonte de electróns. Moitas especies poden mudar o seu tipo de metabolismo, de acordo coas condicións do medio ambiente.
Outros requisitos nutricionais das bacterias inclúen nitróxeno, xofre, fósforo, vitaminas e elementos metálicos como sodio, potasio, calcio, magnesio, manganeso, ferro, cinc, cobalto, cobre e níquel. Algunhas especies necesitan tamén pequenas cantidades adicionais de elementos como selenio, tungsteno, vanadio ou boro.
En canto á súa relación co osíxeno, a maioría das bacterias poden ser colocadas en tres grupos:
Moitas bacterias viven en ambientes que son considerados extremos para o home e son, por iso, denominadas extremófilas, como por exemplo:
Movemento
As bacterias móbiles móvense utilizando flaxelos, ou esvarando sobre superficies, ou mesmo por alteracións da súa flotabilidade. As espiroquetas constitúen un grupo único de bacterias que posúen estruturas semellantes a flaxelos chamadas filamentos axiais unidas a dous puntos da membrana celular no espazo periplasmático, ademais de teren unha forma helicoidal que xira no medio para movérense. Outras poden mover flexionándose ou retorcéndose levemente. Tamén as hai inmóbiles.
Os flaxelos bacterianos atópanse organizados de diferentes formas: algunhas bacterias posúen un único flaxelo polar (nunha extremidade da célula), mentres outras posúen grupos de flaxelos, quer nunha extremidade, quer en toda a superficie da parede celular (bacterias "peritricas").
As bacterias poden moverse por reacción a certos estímulos, comportamento chamado "taxia" (tamén presentes nas plantas), como por exemplo, quimiotaxia, fototaxia, mecanotaxia e magnetotaxia. Nun grupo particular, as mixobacterias, as células individuais atráense quimicamente e forman pseudoorganismos ameboides que, ademais de "arrastrarse", poden formar frutificacións.
Taxonomía
A clasificación das bacterias mudou radicalmente nos últimos anos, para reflectir o coñecemento actual sobre filoxenia, como resultado dos recentes avances na secuenciación dos xenes, na bioinformática e na bioloxía computacional. miniatura|dereita|[[Árbore filoxenética das arqueas e eubacterias e comparación con eurcariotas.]] Orixinalmente as bacterias foron consideradas un grupo dos fungos, os Schizomycetes, con excepción das cianobacterias que eran consideradas "algas azuis". A descuberta da súa estrutura celular común procariota distinta de todos os outros organismos (os eucariotas), levou a seren tratados como un grupo separado, denominado sucesivamente Monera, Bacteria e Prokaryota.
En xeral pensábase que os eucariontes eran descendentes dos procariontes mais, estudando o seu ARN, Carl Woese descubriu que os procariontes comprendían dous grupos separados, aos que el chamou Eubacteria e Archaebacteria pero que, máis tarde, el mesmo renomeou como Bactería e Archaea. Woese argumentou que estes dous grupos, en conxunto cos eucariotas, forman dominios separados con orixe e evolución separadas a partir dun organismo primordial.
Deste xeito, as bacterias poderían ser divididas en varios reinos, mais normalmente son tratadas como un único reino, dividido en filos ou divisións. Son xeralmente consideradas un grupo monofilético, mais esta noción ten sido contestada por algúns autores.
Árbore filoxenética
,_____________ Proteobacterias alfa ,___|                             |   |  ,__________ Proteobacterias beta |  |__|                       ,_____|      |_________ Proteobacterias gamma |    |                        |     |   ,____________ Proteobacterias delta ,___|    |___|                   |   |         |__________ Proteobacterias epsilon |  |                    |   |  ,_______________ Planctomycetes e Chlamydiae |  |__|                    |      |  ,_________________________ Spirochaetes |     |__|                     |         |  ,______ Bacteroides e Flavobacterias |        |__|                   |            |_______ Bacterias verdes do xofre ,____|              |    |     ,____ Bacterias grampositivas con G-C alto ,___|   |_____|          |   |          |____ Bacterias grampositivas con G-C baixo |  |      ,___|   |_______________________ Cianobacterias e cloroplastos |  |   ,__|   |__________________________ Bacterias verdes non do xofre | | __|  |_______________________________________________ Thermotogales |  |________________________________________ Hydrogenobacter/Aquifex
Importancia das bacterias para o home
dereita|miniatura|200px|Colonia de [[Streptococcus, unha das bacterias patoxénicas máis frecuentes.]] Os varios tipos de bacterias poden ser prexudiciais ou útiles para o medio ambiente e para os seres vivos. O papel das bacterias na saúde, como axentes infecciosos é ben coñecido: o tétano, a febre tifoide, a pneumonía, a sífilis, a cólera e tuberculose son apenas algúns exemplos. Nas plantas, as bacterias poden tamén causar doenzas. O modo de infección inclúe o contacto directo con material infectado, polo aire, comida, auga e por insectos. A maior parte das infeccións pode ser tratada con antibióticos e as medidas antisépticas poden evitar moitas infeccións bacterianas, por exemplo, fervendo a auga antes de beber, lavar alimentos frescos ou pasar alcohol nunha ferida. A esterilización dos instrumentos cirúrxicos ou dentarios faise para os librar de calquera axente patóxeno.
Non obstante, moitas bacterias son simbiontes do organismo humano e doutros animais como, por exemplo, as que viven no intestino axudando na dixestión e evitando a proliferación de microbios patóxenos.
No chan existen moitos microorganismos que traballan na transformación dos compostos de nitróxeno en formas que poidan ser utilizadas polas plantas e moitos son bacterias que viven na rizosfera (a zona que inclúe a superficie da raíz e o solo que a ela adhire). Algunhas destas bacterias —as nitrobacterias— poden usar o nitróxeno do aire e convertelo en compostos útiles para as plantas, un proceso denominado fixación do nitróxeno. A capacidade das bacterias para degradar unha gran variedade de compostos orgánicos é moi importante e existen grupos especializados de microorganismos que traballan na mineralización de clases específicas de compostos, como, por exemplo, a decomposición da celulosa, que é un dos constituíntes máis abundantes das plantas e difícil de degradar.
Existen aínda varias especies de bacterias usadas na preparación de comidas ou bebidas fermentadas, incluíndo queixos, vinagretas, mollo de soia, sauerkraut (ou chucrute), vinagre, viño e iogur. Con técnicas da biotecnoloxía foron xa “creadas” bacterias capaces de producir drogas terapéuticas, como a insulina e para a biodegradación de lixos tóxicos, incluíndo derrames de hidrocarburos.
Bibliografía
Parte deste texto provén dun artigo publicado pola Nupedia, da autoría de Naxina Parmar.
Glicóxeno
O glicóxeno é a principal forma de almacenaxe de carbohidratos nos animais. Atópase no fígado (ata un 6%) e nos músculos (rara vez excede o 1%). Ademais, pódense atopar pequenas cantidades de glicóxeno en certas células gliais do cerebro.
Nas células hepáticas, o glicóxeno aparece en forma de grandes gránulos, constituídos por agrupacións de simples moléculas moi ramificadas, polo que ten un peso molecular moi elevado.
É soluble en auga, na que forma dispersións coloidais. Nas células hepáticas atópase almacenado en gránulos grandes que conteñen ademais os enzimas responsables da súa síntese e degradación.
Estrutura do glicóxeno
miniatura|Estrutura do glicóxeno A súa estrutura parécese á da amilopectina do amidón, aínda que moito máis ramificada. Está formada por varias cadeas que conteñen de 12 a 18 unidades de α-glicosas formadas por enlaces O-glicosídicos 1,4; os extremos das cadeas únense mediante enlaces α-1,6-glicosídicos, como sucede na amilopectina. Cada molécula de glicóxeno pode conter máis de 120.000 moléculas de glicosa.
É importante que sexa unha molécula tan ramificada debido a que isto aumenta a súa solubilidade e facilita tanto a velocidade de síntese como a degradación do glicóxeno.
Glicoxénese e glicoxenolise
A glicoxénese é a síntese de glicóxeno a partir da glicosa. A adición dunha molécula de glicosa ó glicóxeno consome dous enlaces de alta enerxía: un procedente do ATP e outro que procede do UTP.
Os enzimas que participan na glicoxenolise son:
Fisiopatoloxías do metabolismo do glicóxeno
As enfermidades reaccionadas co metabolismo do glicóxeno denomínanse glicoxenose. Describíronse deficiencias conxénitas da maioría dos enzimas ou transportadores do metabolismo do glicóxeno. No caso da fosforilase, describíronse deficiencias que afectan ó enzima hepático ou muscular xa que se trata de proteínas diferentes.
A maioría destas enfermidades son hereditarias.
MagicValongo
MagicValongo é un festival internacional de ilusionismo, que se fai en Valongo (Portugal) por la asociación FISM MagicValongo.
É o evento de maxia máis antigo de Portugal, que se realiza ininterrompidamente dende 1992. Teñen participado nel magos dunha ducia de países, cuns 200 magos e magas en total.
Isidoro Gracia Plaza
Isidoro Gracia Plaza, nado en Salamanca o 22 de setembro de 1946, é un político e sindicalista galego.
Traxectoria
Enxeñeiro Técnico en Mecánica e enxeñeiro de Instalacións, tamén é Diplomado en Relacións Laborais e Empresariais. Foi enxeñeiro de Citroën e militante da UXT. Foi o primeiro presidente do Comité de empresa de Citroën. Ingresou no PSOE en 1978. Nas eleccións xerais de 1979 foi elixido deputado pola provincia de Pontevedra polo PSOE. Volveu ser elixido deputado por Pontevedra nas xerais de 1982, 1986 e 1989. Foi Secretario de Federacións de UGT-Galicia (1979-1981). Foi Secretario de Acción Social (1982-1985) e Secretario de Participación Cidadá do PSOE.
Campionato Brasileiro Série A 1974
O Campionato Brasileiro Série A 1974, oficialmente Quarto Campeonato Nacional de Clubes foi a 18º edición da Série A, o primeiro nivel de fútbol no Brasil. Comezou o 9 de marzo e finalizou o 1 de agosto de 1974. O campión foi o Vasco da Gama.
O clan do oso das cavernas
O clan do oso das cavernas (na versión orixinal The Clan of the Cave Bear) é unha novela histórica escrita pola autora estadounidense Jean M. Auel en 1980. É o primeiro libro da serie Os fillos da terra que especula sobre a interacción entre dúas especies de homínidos, os Cro-Magnon e os Neanderthal. Foi publicado en galego por Punto G Edicións no 2012, con tradución de Xurxo Bértola.
Allegue, Breamo, Pontedeume
Allegue é un lugar da parroquia de Breamo no concello coruñés de Pontedeume na comarca do Eume. Estaba despoboado no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.
Vigo, Lamas, Boqueixón
Vigo é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 35 habitantes (15 homes e 20 mulleres).
Galería de imaxes de baldaquinos de Galicia
miniatura|Localización de baldaquinos en Galicia Baldaquinos de Galicia
Iemen do Sur
A República Democrática Popular do Iemen, ou simplemente Iemen do Sur, foi un estado nado en 1967, na rexión de Adén, antigo dominio británico, cunha orientación marxista, converténdose no primeiro estado socialista árabe.
O 22 de maio de 1990 creouse a República do Iemen, proxecto comezado en 1981 cando se acorda unha Constitución, unindo a República Árabe do Iemen (Iemen do Norte) e a República Democrática do Iemen. A República Árabe independizárase do Imperio Otomán en 1918, e a República Democrática independizouse do Reino Unido o 30 de novembro de 1967.
Historia
O interese británico na área que iría compor a República Popular Democrática do Iemen comezou a crecer o 19 de xaneiro de 1839, cando forzas da Compañía Británica das Indias Orientais controlaron o porto de Aden, empregándoo como un punto de parada na rota para a India. Aden foi gobernada como parte da India británica até 1937, cando a cidade foi promovida ao status de Colonia de Aden.
Os territorios do leste de Aden non eran administrados directamente polos británicos. Estes territorios fóronse asociando a través de tratados de protectorados, mantendo leis locais e a política tradicional. Este conxunto de tratados de protección tornou a rexión en Protectorado de Aden.
No ano 1963, Aden e a maioría dos Protectorados foron reunidos na Federación da Arabia do Sur, baixo a esperanza da concretización da promesa británica de independencia total ni 1968.
Dous grupos nacionalistas, a 'Fronte de Liberación do Iemen Ocupado' e a 'Fronte Nacional de Liberación', actuaban contra o dominio británico. Co fechamento temporal do canal de Suez, en 1967, o poder británico entrou en crise e o Iemen do Sur conquistou a súa independencia como a República Popular do Iemen do Sur o 30 de novembro de 1967, baixo goberno da 'Fronte Nacional de Liberación'.