cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carlos Pollán
Política
Pollán, dentro da liña do seu partido, oponse á división de España en comunidades autónomas, e argumenta que as comunidades autónomas viraron entes centralizados e marxinaron provincias periféricas, como no caso do seu León natal.
Sergio García Ferrera
Sergio García Ferrera, nado en Cádavos (A Mezquita) o 3 de maio de 1925 e finado no mesmo lugar o 26 de marzo de 2019, foi un mestre, médico e político galego.
Traxectoria
Fillo de Antonio Bernardo García Barros. Aos once anos foi enviado a estudar a Ourense co seu irmán e viviu cos seus tíos Fructuoso Manrique Martín e Marcial García Barros. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 detiveron ao seu pai e aos seus tíos aos que lle levaba comida á cadea de Ourense. Estudou Maxisterio en Santiago de Compostela e licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Exerceu como médico interino no Barco de Valdeorras e despois en Guadalaxara. Diplomouse en Madrid en Medicina laboral e Sanidad Nacional. Exerceu como médico titular en Zamora e A Gudiña para finalmente trasladarse á Mezquita. Foi un dos fundadores do PSOE en Galicia. Nas eleccións municipais de 1983 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE da Mezquita e foi elixido concelleiro. Nas municipais de 1987 volveu encabezar a candidatura do PSdeG-PSOE e foi elixido alcalde da Mezquita. Nas municipais de 1991 foi novamente elixido alcalde.
Lisa McGee
Lisa McGee, nada en 1979/1980 é unha dramaturga e guionista de Irlanda do Norte. McGee é a creadora e guionista de Derry Girls, unha serie de comedia que comezou a emitirse en Channel 4 no Reino Unido en xaneiro de 2018. En 2018, foi catalogada como unha das 100 mulleres da BBC.
Traxectoria
McGee naceu en Derry, Irlanda do Norte, e estudou teatro na Universidade Queen's de Belfast. Foi escritora vinculada ao Royal National Theatre de Londres en 2006. As súas obras inclúen Jump, The Heights, Nineteen Ninety Two e Girls and Dolls, polas que gañou a Stewart Parker Trust New Playwright Bursary 2007.
Sergio García Ferrera
Recoñecementos
En 2013 inaugurouse en Cádavos unha praza co seu nome.
Lisa McGee
Traxectoria
Os créditos televisivos de McGee inclúen The Things I Haven't Told You para BBC Three, a serie de televisión irlandesa Raw que ela creou para RTÉ, como guionista de tres series de Being Human para a BBC foi nomeada aos BAFTA, a comedia de situación de Channel 4 London Irish, que ela creou, e escribindo para a serie dramática The White Queen da BBC 1 foi nomeada ao Globo de Ouro, Indian Summers para Channel 4 e The Deceived para Channel 5 coescrita co seu marido Tobias Beer. A súa obra teatral Jump foi adaptada á pantalla grande.
Vida persoal
Está casada co actor Tobias Beer.
Túmulo da Dama de Vix
A tumba de Vix, túmulo de Vix ou túmulo da Dama de Vix, é unha tumba principesca das chamadas de carro que apareceu ao escavar a necrópole dun oppidum da cultura de Hallstatt situado xunto á cidade francesa de Vix, no norte de Borgoña, Francia. Forma parte dun importante conxunto prehistórico dos períodos celtas da cultura de Hallstatt e de La Téne, que inclúe un importante asentamento fortificado e varios túmulos. Chegou intacta até os nosos días, e entre o enxoval funerario destaca un enorme cráter de bronce de orixe grega, que confirma a existencia de relacións económicas entre o Mediterráneo e Europa central xa no século VI a.C.
Historia do achado
miniatura|265x265px|[[Torque (colar)|Torque de ouro. Esta voluminosa xoia, atopada no túmulo de Vix, está feita de 40 pezas individuais. As dúas esferas das extremidades están suxeitas por patas de león. Os dous pequenos cabalos alados lembran ao Pegaso da mitoloxía grega e son testemuñas do aumento do contacto dos celtas co mundo mediterráneo.]] esquerda|miniatura|Excepcional polo seu tamaño e a súa artesanía delicada, a [[crátera de Vix está feita de varias pezas, e pesa en total 208,6 kg. O vaso está feito dunha soa folla de bronce batido e pesa uns 60 kg. A base é redondeada, cun diámetro máximo de 1,27 m. Ten unha capacidade de 1100 litros. O grosor dos lados varía entre 1 e 1,3 mm, e non hai signos de soldadura. O pé é fundido, ten un diámetro de 74 cm e un peso de 20,2 kg. Está decorado con motivos clásicos e vexetación estilizada. As asas están fundidas en bronce e pesan uns 46 kg. As volutas (as formas en espiral na parte superior das asas) miden 55 cm de alto e están ricamente decoradas con gorgonas que fan muecas. O pescozo da embarcación está decorado con imaxes de soldados en relevo. Oito carros conducidos por aurigas son seguidos por un hoplita armado a pé. A tapa, feita cunha lámina de bronce batido de 13,8 kg de peso, leva no centro unha estatuíña de 18 cm de altura dunha muller.]] En xaneiro de 1953, no promontorio do Mont Lassois, preto da aldea de Vix, un equipo de arqueólogos que retomara as escavacións realizadas antes da Segunda guerra mundial por Jean Lagorgette, descubriu a tumba dunha princesa, unha dama de 1,60 de altura, finada aos 40 anos, que padeceu tortícole e reuma. Forma parte dun importante conxunto prehistórico dos períodos celtas Hallstatt e La Téne, que inclúe un importante asentamento fortificado e varios túmulos funerarios.
A Dama de Vix
Esta muller viviu hai 25 séculos e dende o alto do outeiro - a 306 metros- controlaba as caravanas mercantes que, procedentes do Báltico ou das Illas Británicas, se dirixían cara ao Mediterráneo garantindo o comercio de estaño, ámbar e viño, do que ela e a súa familia sacaran moito proveito.
Crátera de Vix
A princesa de Vix foi enterrada coa maior crátera de bronce coñecida do século VI a. C, un recipiente de 208 quilos de peso e 1,64 metros de altura.
Este achado permitiu seguir os trazos dunha civilización celta, unha civilización que conviviu coa dos gregos e os etruscos, que ocuparon un territorio que daquela pasou do que hoxe é Hungría ao Atlántico, que tiñan tradicións funerarias, artísticas e determinadas características lingüísticas en común.
Túmulo de carro
O esqueleto foi atopado entre os restos dun carro do que agora se propoñen varias hipóteses de reconstrución. Este carro, de rodas de 74,5 centímetros de diámetro, con bandas de rodamento revestidas de ferro e roda de raios, incluía numerosos detalles decorativos que debían confirmar o status do personaxe que viaxaba nel.
Aldea de Vix
Vix estaba situado non só nun cruzamento de dúas grandes rutas, senón tamén no límite da navegabilidade do Sena. O estaño, procedente das Illas Británicas, viaxou até Etruria e Grecia para que os artesáns puidesen fabricar o bronce imprescindíbel para as súas armas e estatuas, ou cráteras xigantes como a que acompañou á princesa na súa viaxe ao alén, probabelmente en Sybaris.
Cámara funeraria
A cámara funeraria de Vix, de apenas nove metros cadrados, permaneceu esquecida durante 2.500 anos, sen dúbida porque o progreso do lugar tivo que desaparecer coa princesa, quedando esquecido ao longo dos séculos. Houbo que esperar até que un profesor de filosofía da veciña localidade de Châtillon-sur-Seine, René Joffroy, desafiou a neve de 1953 para que o esqueleto da princesa e os obxectos que a rodeaban saísen de novo á luz.
Vix asumiu un modelo de organización sociopolítica de tipo preurbano, unha rede de vilas principescas, cunha notable estratificación social no seu interior, máis complexa que a simple aristocracia dos guerreiros.
Rosa María Artal
Rosa María Artal, nada en Zaragoza o 14 de marzo de 1949, é unha xornalista e escritora aragonesa.
Traxectoria
É licenciada en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid, comezou, mais non acabou, estudos de Socioloxía e Ciencias Políticas. Reside en Madrid.
O seu vínculo con Televisión Española data de 1973 no centro de produción das Palmas de Gran Canaria, aos que seguirían os de Bilbao e Zaragoza. Entre febreiro e outubro de 1983 presentou o Telediario 3 realizado por José María Fraguas até o seu cesamento por dimisión, presentada ao Xefe de Informativos Enrique Vázquez. Pasa entón ao espazo Informe Semanal, ao que dedicou boa parte da súa carreira profesional tanto en labores de presentadora como de reporteira, cun intervalo en TVE Internacional (Canle Internacional). Como reporteira de Informe semanal cubriu, entre outros acontecementos, a caída do Muro de Berlín. No ano 1991 foi nomeada correspondente de televisión española en Londres. Foi directora do programa Dos en la madrugada e Rosa en la madrugada (1994) de Radio Nacional.
Escribiu habitualmente artigos de opinión para os xornais El País -xornal para o que foi correspondente en Aragón durante a Transición- e en Público. Desde 2012 escribe no medio dixital eldiario.es.
É autora dunha decena de libros, entre os que destacan: Diario de una mujer alta (2001), 11M-14M, Onda expansiva (2004), España, ombligo del mundo (2008) e Reacciona (2011), do que foi promotora, coordinadora e coautora.
En maio de 2016 anunciou a súa candidatura ao Congreso por Zaragoza como independente con Podemos, na lista de Unidos Podemos e co número dous.
Recoñecemento
Entre outros premios obtivo o premio Talento da Televisión da Academia de Televisión 2006 ou o premio Pfeiffer de Xornalismo 2007.
En 2020 recibiu o Premio á Traxectoria da Associació de Dones Periodistes de Catalunya.
O bolseiro
O bolseiro (en The Intern) é un filme estadounidense de 2015 dirixido, escrito e producido por Nancy Meyers. Está protagonizado por Robert De Niro, Anne Hathaway e Rene Russo, xunto con Anders Holm, Andrew Rannells, Adam DeVine e Zack Pearlman. Conta a historia dun viúvo de 70 anos que se converte en bolseiro dunha empresa de venda de roupa en liña, onde fai amizade coa directora da empresa, unha traballadora compulsiva. O filme estreouse o 25 de setembro de 2015 a través de Warner Bros. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica e foi un éxito de recadación con 194,6 millóns de dólares en todo o mundo sobre un orzamento de 35-44 millóns.
Estreouse en galego o 18 de outubro de 2019 a través da tvG2.
Cidade de Ribeira CF
O Cidade de Ribeira Club de Fútbol é un equipo galego de fútbol que se fundou en 2020 no concello barbanzán de Ribeira despois da fusión do Atlético de Riveira e o Sálvora CF. Na actualidade xoga no Grupo Norte da Preferente Autonómica de Galicia.
Disputan os seus encontros coma locais no Estadio Municipal da Fieiteira de herba natural, antigo campo do Atlético de Riveira.
Martine Bertereau
miniatura| Soneto dedicado ao [[cardeal Richelieu por Martine Bertereau no seu libro La restitution de pluton (1640).]] Martine Bertereau, tamén coñecida como baronesa de Beausoleil, nada en Francia en 1590 e finada en Vincennes en 1642, foi unha pioneira da enxeñaría de minas e mineraloxista francesa que viaxou moito por Europa en busca de xacementos minerais. Inspeccionou os sitios de centos de minas potenciais en Francia ao servizo do rei. Os seus escritos describen o uso de varas de adiviñación, así como moitos consellos científicos e prácticos que obtivo en gran parte do libro De architectura, escrito polo arquitecto romano Vitruvio, son unha visión única das habilidades artesás implicadas na minería no século XVII.
Traxectoria
Martine Bertereau procedía dunha familia nobre francesa de Touraine que tradicionalmente se dedicaba á minería. Casou con Jean de Chatelet, barón de Beausoleil e de Auffenbach, experto en minería. Rodolfo II, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, nomeouna comisaria xeral das minas de Hungría. Mentres o barón ocupaba este cargo, a parella fixo moitas viaxes visitando minas en América do Sur, Hungría e Alemaña. Henrique IV de Francia encargoulles o levantamento do territorio francés en 1626, coa intención de localizar potenciais minas e reactivar a industria mineira do país. Estableceron unha base en Morlaix na Bretaña. A súa actividade espertou sospeitas entre o clero provincial de que os seus métodos implicaban maxia e un sacerdote chamado Touche-Grippé, que era o preboste provincial, rexistrou no seu castelo material incriminatorio. Non se presentaron cargos, pero ambos víronse obrigados a abandonar Francia. Máis tarde foron invitados polo rei Luís XIII, para continuar co traballo.
A baronesa escribiu dous informes sobre a súa obra, o primeiro, Véritable déclaration de découverte des mines et minières, publicouse en 1632. O segundo foi escrito en forma de poema dirixido ao cardeal Richelieu, La restitution de pluton (1640), é realmente unha súplica para que se lles pague polo traballo que realizaron ás súas costas.
Neste traballo busca defender a súa posición como muller na industria mineira:
Estreito de Euripo
O estreito de Euripo (Ευβοϊκός κόλπος) é un angosto estreito mariño do mar Exeo que separa a illa grega de Eubea da Beocia, na Grecia continental. O estreito conecta o golfo Sur de Eubea, no sueste, co golfo Norte de Eubea, no noroeste, configurando unha pasaxe de navegación na costa suroccidental da illa de Eubea. Administrativamente, as ribeiras do estreito pertencen á unidade periférica de Eubea, parte da periferia de Grecia Central.
O estreito en si ten unha lonxitude duns 10 km, con varios ensanchamentos e estreitamentos nos que as marxes chegan a atoparse a uns 40 m (ou noutro punto a uns 160 m). Está suxeito ás correntes de fortes mareas que invirten a dirección catro veces ao día. O seu porto principal é Calcis en Eubea, que se atopa no punto máis angosto do estreito, na súa vertente meridional.
Hai dúas pontes que cruzan o estreito, ambas en Calcis: unha é unha ponte colgante moderna cun van duns 215 m (o estreito ten 160 m de largo nese punto) e a outra, unha ponte móbil ou ponte antiga que se abre habitualmente durante as breves encalmadas en horas nocturnas para permitir o tráfico de barcos de desprazamento e veleiros. Atópase no punto máis angosto do estreito, onde só ten 38 m de ancho, pero onde a velocidade das fortes correntes pode alcanzar os 11 nós.
Epopeo
Na mitoloxía grega, Epopeo foi fillo de Poseidón e Cánace, filla de Eolo, se ben algunhas tradicións din que era fillo de Aloeo, un dos fillos de Poseidón e Cánace. Para Hixino, Epopeo naceu da unión de Poseidón coa pléiade Alcíone, filla de Atlas.
Poseidón e Cánace tiveron, ademais, outros fillos: Hopleo, Nireo, Aloeo e Tríope. Epopeo tivo un fillo, Maratón, e unha filla, Enope (ou Énope). Hixino di que Poseidón tivo un fillo con esta, Megareo.
Epopeo foi rei de Sición, ó suceder a Córax, que morrera sen deixar fillos. Tamén se fixo co trono de Corinto trala morte de Buno.
Antíope, filla do rei de Tebas Nicteo, foi amada por Zeus e enxendrou dous fillos, Anfión e Zeto. Por medo á reacción do seu pai, antes do momento do parto fuxiu da cidade e refuxiouse en Sición. Nicteo suicidouse pola desesperación, pero antes de facelo ordenou ó seu fillo Lico que vingase a aldraxe.
Lico atacou e tomou Sición, matando a Epopeo e rescatando a Antíope. Pero tamén se di que os tebanos foron derrotados, aínda que Epopeo resultou ferido na batalla e morreu pouco despois. Lamedonte, irmán de Córax, puido así recuperar o trono.
La Puebla de Cazalla
La Puebla de Cazalla é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía.
Denis López
Denis López López, nado en Caión o 5 de outubro de 1994, é un futbolista galego, que xoga como dianteiro no San Tirso, da Preferente Galicia.
Traxectoria
Formouse como futbolista na canteira do Deportivo da Coruña, no que ingresou en idade cadete. Aos 18 anos debutou na Terceira División, nas filas do Laracha, no que xogou un ano, antes de fichar polo Bergantiños. No club de Carballo militou durante as tempadas 2014/15 e 2015/16, ambas en Terceira. Durante a campaña 2016/17 xogou no Atlético Arteixo, de Preferente, e marcou un total de 19 goles, sendo o terceiro máximo goleador da liga, só por detrás de Miguel Taibo (Laracha) e Cuadrado (Polvorín).
A continuación xogou unha campaña no Polvorín, proclamándose campión de Preferente, e media de novo no Atlético Arteixo, antes de fichar en xaneiro de 2019 polo Racing Vilalbés, de Terceira. Posteriormente regresou ao Laracha e pasou polo Montañeros, recalando en 2021 no San Tirso. Na súa segunda campaña en Mabegondo chegou á derradeira xornada de Preferente como terceiro máximo goleador da liga con 18 goles, a cinco dianas de Pedro Beda (Boiro) e Juan de Dora (Betanzos). A pesar de que Beda anotou dous goles máis na última xornada, foi Denis quen acabou proclamándose máximo goleador do campionato, grazas aos seus oito goles na última xornada diante do Fisterra en Ara Solis, nun encontro que acabou 0-10.
Eva Ekeblad
Eva Ekeblad (nada Eva De la Gardie), nada en Estocolmo o 10 de xullo de 1724 e finada en Lidköping o 15 de maio de 1786, foi unha agrónoma sueca, científica, anfitrioa de salóns literarios e condesa do Reino de Suecia. O seu descubrimento máis coñecido foi a obtención de fariña e alcohol mediante a pataca (1746). Foi a primeira muller membro da Real Academia Sueca de Ciencias (1748).
Traxectoria
Eva De la Gardie era filla do estadista conde Magnus Julius De la Gardie (1668-1741) e do político afeccionado e anfitrión de salóns literarios Hedvig Catharina Lilje ; irmá do capitán Carl Julius de la Gardie e Hedvig Catharina De la Gardie, tamén tía de Hans Axel de Fersen. O seu irmán era o marido da famosa Catalina Carlota De la Gardie e cuñado de Hedvig Taube.
O seu marido estaba a miúdo ausente e Eva era a responsable da xestión do rancho e supervisaba os administradores das asembleas rurais de Mariedal e Stola Manor. En Estocolmo, ela acolleu un salón cultural e foi descrita como "unha das poucas damas aristocráticas cuxa honra se consideraba inmaculada". Os primeiros concertos da música misa de Johan Helmich Roman celebráronse no seu salón do palacio de Ekeblad.
Actividade científica
Ekeblad desenvolveu un método para facer fariña e alcohol usando patacas. Despois comezou a cultivar plantas de pataca, que foran introducidas en Suecia en 1658 pero que ata entón só se cultivaban en invernadoiros aristocráticos. Isto mellorou moito os hábitos alimentarios e reduciu as fames. Anteriormente, o alcohol obtíñase de trigo, centeo e cebada; estes poderían entón ser utilizados para a fabricación de pan.
Tamén descubriu un método para tinguir algodón e la mediante xabón (1751), e descubriu como substituír os perigosos ingredientes da cosmética da época elaborando pos derivados das patacas (1752). Dise que promoveu o uso das patacas empregando flores da planta como adornos para o cabelo.
Eva escribiu á Real Academia Sueca de Ciencias sobre o seu primeiro descubrimento en 1746. En 1748, converteuse na primeira muller en ser elixida pola Academia, aínda que nunca participou en ningunha das reunións da entidade. Despois de 1751, a Academia mencionouna como membro honorario en lugar de membro de pleno dereito, xa que o estatuto limitaba a membresía aos homes.
Concello de Landskrona
Landskrona é un concello sueco (kommun) do condado de Escania. A súa capital é Landskrona. En xuño do ano 2022 o concello tiña unha poboación de 46 890 habitantes.
A paisaxe do concello está formado por paisaxes culturais de terras de cultivo que están atravesadas ​​polos vals dos ríos Braån e Saxån. Estes están dominados por bosques caducifolios, pastos e prados. Landskrona ten unha longa tradición industrial. A principios da década de 2020 estaba representada principalmente polas industrias de talleres, aínda que os principais empregadores eran o concello e a rexión.
Entre 1975 e 1986 a tendencia de poboación foi negativa e posteriormente a poboación volveu medrar.
Prohibición de prensa lituana
A prohibición de prensa lituana ( lituano : «spaudos draudimas» ) foi a prohibición de todas as publicacións en lituano impresas en alfabeto latino que estivo en vigor de 1865 a 1904 no Imperio Ruso, que controlaba Lituania na época. Pola contra, permitíanse, e mesmo se incentivaba, aquelas publicacións en lituano que usaban o cirílico.
Esta política de censura surxiu após a insurección fracasada de xaneiro de 1863, asumindo a forma dunha orde administrativa en 1864, e non foi levantada ate o 24 de abril de 1904. Os tribunais rusos reverteran dúas condeas en procesos de prohibición de prensa en 1902 e 1903, pero os reveses da guerra ruso-xaponesa no inicio de 1904 trouxeron unha política rusa máis flexíbel em relación ás minorías.
Sobre prohibicón, era ilegal imprimir, importar, distribuir ou posuir calquera publicación no alfabeto latino. As autoridades zaristas esperaban que esta medida, parte de un plano maior de rusificación, diminuíse a influencia polaca sobre os lituanos e os devolvese ao que eran considerados seus antigos lazos históricos ca Rusia. Entrementres, os lituanos organizaran a imprenta fora do Imperio, principalmente na Lituania Menor ( Prúsia Oriental ) e nos Estados Unidos.
miniatura|199px|Figura do Vincas Juszka, contrabandista clandestino de prensa lituana
Historia
A pesar da súa aplicación estricta e xeneralizada, ningunha das medidas de apoio á prohibición foi codificada en lei. A prohibición aplicouse basándose únicamente en ordes administrativas e na aprobación do zar. Cando os poderes temporais especiais do Gobernador Xeral foron revocados en 1871, estas ordes administrativas perderon todo valor legal. A partir dese momento, a prohibición non tivo base legal, pero aínda se aplicaba estrictamente.
A resistencia organizada á prohibición, tanto legal como ilegal, foi iniciada en grande medida polo bispo Motiejus Valančius, quen solicitou ao goberno que eximira da prohibición aos libros de oracións. Tralo que pasou a patrocinar o fluxo ilegal de libros desde fóra de Lituania. O período desde a morte de Valančius en 1875 até 1883 viu o estabelecemento do xornal en idioma lituano «Auszra» (O amencer), e a resistencia neste momento está asociada co bispo Antanas Baranauskas. A resistencia intensificouse cara finais do século XIX, posteriormente a que en 1889 se estabelecera outro importante xornal, «Varpas» (A campá), editado por Vincas Kudirka. Entre 1891 e 1893 confiscáronse e destruíronse 31.718 exemplares; entre 1900 e 1902 este número aumentou a 56.182, o que indica o seu maior fluxo.
O período comprendido entre 1890 e 1904 viu a publicación duns 2.500 títulos de libros no alfabeto latino lituano. A maioría destos se publicaron en Tilsit, cidade de Prusia Oriental , maila que algunhas publicacións chegaron a Lituania desde Estados Unidos. A principios do século XX lógrase unha versión escrita en grande medida estandarizada do idioma, basada en usos históricos e da «Aukštaitijan» (terras altas); as letras -č- e -š- foron emprestamos da ortografía checa. A gramática lituana ampliamente aceptada, de Jonas Jablonskis , aparece en 1901.
A introdución clandestina destes libros foi posíbel grazas á figura do knygnešiai (portadores de libros), figura clave empregada no renacemento nacional, propio dos nacionalismos románticos contemporáneos en Europa. Nestes contrabandos de material impreso introducíanse cada ano en Lituania entre trinta e corenta mil libros, un terzo dos cales eran decomisados polos aduaneiros rusos ou confiscados no interior do país. Durante este período só se imprimiron na Lituania, sometida ao Imperio ruso, cincuenta e cinco títulos en lituano, todos eles utilizando o alfabeto cirílico.
En períodos máis recentes da historia de Lituania, xa en 1973, a prohibición é lembrada, e a historia da imprenta en lituano reinvindicada, na construción da escultura Vaclovas Krutinis, o cronista. Unha obra de arte mostrando a un hombre cun libro aberto nas mans diante da antiga imprenta Mamončiai (1575-1624) nomeada imprenta real no seu tempo. A primeira imprenta do Pobo ruteno coincidindo co final do Gran Ducado de Lituania (1490 - 1541).
A escultura foi o proxecto de graduación dos estudantes de V. Krutinis, do Instituto de Artes homónimo. O traballo comezou nun patio interior privado sen permiso do Concello ou dos propietarios da terra. Ao día seguinte a obra foi rematada mais as autoridades permitiron que non fose demolida en base aos argumentos de que podía ser usada como parte das celebracións do 630 aniversario de Vilnius.
miniatura|Vaclovas Krutinis "O cronista" decembro de 2022, Vilnius
Cronoloxía das mulleres na ciencia
miniatura| "Unha Científica ", en [[:en:Fujin_Gahō|Women’s Illustrated, Xapón, 1939]] miniatura|Teresa K. Attwood, Profesora de Bioinformatica Esta é unha cronoloxía das mulleres na ciencia, que abarca desde a historia antiga ata o século XXI. Aínda que a cronoloxía céntrase principalmente nas mulleres dedicadas ás ciencias naturais, como a astronomía, a bioloxía, a química e a física, tamén inclúe a mulleres das ciencias sociais (como a socioloxía ou a psicoloxía) e das ciencias formais (como as matemáticas ou a informática), así como a notables educadoras científicas e médicas. Os acontecementos cronolóxicos enumerados na liña de tempo refírense tanto aos logros científicos como á igualdade de xénero dentro das ciencias.
Historia antiga
miniatura|A tablillaTapputi Belatekallim
Idade media
dereita|miniatura|[[Hildegard von Bingen|Hildegard De Bingen e e as súas monxas]]
Século XVI
dereita|miniatura|Científica danesa [[Sophia Brahe]]
Século XVIII
miniatura|Física italiana [[Laura Bassi]] dereita|miniatura|[[Émilie du Châtelet]] dereita|miniatura| Eva Ekeblad
Século XIX
miniatura|[[Mary Anning]] miniatura|[[Ada Lovelace]] dereita|miniatura|Astrónoma americana [[Maria Mitchell.]]
dereita|miniatura|Astrónoma Thereza Dillwyn Llewelyn dereita|miniatura|Científico ruso [[Sofia Kovalewska|Sofia Kovalevskaya]] miniatura| Josephine Silone-Yates dereita|miniatura|Matemática británico Philippa Fawcett dereita|miniatura|Xeóloga [[Florence Bascom|Florencia Bascom]]
Década de 1900
miniatura|dereita|Xeóloga e xeógrafa [[Zonia Baber.]] miniatura|dereita|educadora italiana [[Maria Montessori.]]
Década de 1910
miniatura|dereita|A química e física [[Marie Curie.]] miniatura|dereita|Astrónoma [[Henrietta Swan Leavitt.]] miniatura|dereita|Física e matemática [[Emmy Noether.]] miniatura|dereita|A xenetista [[Carrie Derick.]]
Década de 1920
miniatura|dereita|A astronóma [[Cecilia Payne-Gaposchkin.]] miniatura|dereita|A bióloga [[Kono Yasui.]]
Década de 1930
miniatura|dereita|Química [[Irène Joliot-Curie.]] miniatura|dereita|A física [[Lise Meitner.]]
Década de 1940
miniatura|dereita|Actriz e inventora [[Hedy Lamarr.]] miniatura|dereita|Bioquímica [[Gerty Cori.]] miniatura|dereita|Bioquímica [[Marie Maynard Daly.]]
Década de 1950
miniatura|dereita|A química [[Rosalind Franklin.]] miniatura|dereita|A informática [[Grace Hopper.]] miniatura|dereita|A física [[Chien-Shiung Wu.]] miniatura|dereita|A xeóloga [[Dorothy Hill.]]
Década de 1960
miniatura|dereita|Primatóloga [[Jane Goodall.]] miniatura|dereita|A vientífica da NASA [[Katherine Johnson.]] miniatura|dereita|A astrofísica [[Jocelyn Bell Burnell.]]
Década de 1970
miniatura
Década de 1980
miniatura|dereita|A viróloga [[Flossie Wong-Staal.]]
Década de 1990
miniatura|dereita|A primatóloga [[Biruté Galdikas.]] miniatura|A astrónoma [[María Teresa Ruiz.]]
Século XXI
miniatura|dereita|A astrónoma [[Merieme Chadid.]] miniatura|dereita|A informática [[Maria Klawe.]] miniatura|dereita|A xeóloga [[Eman Ghoneim.]] miniatura|dereita|A ictióloga [[Dorothy Wanja Nyingi.]] miniatura|dereita|A neurocientífica [[May-Britt Moser.]] miniatura|dereita|A física [[Donna Strickland.]] miniatura|dereita|A enxeñeira química [[Frances Arnold]]
Pilas
Ten unha área duns 45,94 km² e unha poboación de 13.952 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 304,48 hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 63 m e a 32 km da capital provincial, Sevilla.
Tranvía de Sóller
250px|thumb|O tranvía na estación do porto de Sóller. O Tranvía de Sóller é unha liña de tranvía situada na localidade balear de Sóller, na illa de Mallorca, España. Foi inaugurado oficialmente o 4 de outubro de 1913 e une a localidade de Sóller co seu porto marítimo. Circula polas rúas do centro de Sóller e cruza os campos e hortos de cítricos, e pasados estes transcorre en paralelo á estrada do porto (Ma-11), sobre unha vía de 914 mm de largo, idéntica á do ferrocarril de Sóller. O seu trazado é obra do enxeñeiro Pere Garau i Canyelles, que tamén deseñou a liña de ferrocarril que vai de Palma a Sóller.
O tranvía é un dos principais elementos representativos desta localidade de Mallorca, e é bastante frecuentado polos turistas, especialmente durante o verán.
Percorrido
250px|thumb|Percorrido do tranvía de Sóller. O percorrido do tranvía ten unha lonxitude de 4,8 km e iníciase na estación de Sóller, onde enlaza co ferrocarril de Sóller que chega ata Palma. Percorre uns 800 metros aproximadamente atravesando o núcleo urbano, pasa por diante do mercado da vila e da igrexa. Pouco despois de pasar a parada Mercat abandona o núcleo urbano e penetra nos hortos de cítricos e os xardíns de Sóller, deixando atrás o asfalto das rúas. Tras cruzar o torrente Major mediante unha ponte e pasar a parada Monument, o tranvía transcorre paralelo á estrada Ma-11 ata chegar á baía. Pouco antes de chegar a este punto atópase a parada coñecida como Es Control, que está situada xusto na metade do percorrido, e a viaxe ata este punto vale a metade que se se realiza completo. A vía do trazado desde Sa Torre (primeira parada en liña de mar) ata o final do traxecto discorre xunto ao mar. A última parada áchase xunto aos peiraos do porto. O edificio que outrora foi a estación foi reconvertido nun restaurante.
Estacións
Debido a que o percorrido do tranvía non é moi longo, 5 km escasos, este posúe dúas únicas estacións. A primeira está situada no centro da vila de Sóller, na cal se pode facer transbordo co tren que vén desde Palma. A outra estación atópase no porto, enfronte da praia e xunto á antiga base militar. Na década de 1920 creouse un restaurante na estación, coñecido como Mar y sol. Como as funcións de estación (venda de billetes, espera do tranvía, acomodación nas xardineiras etc.) realizábanse xunto á vía, o edificio pasou a ser unicamente restaurante.
O tranvía tan só posúe dúas estacións, pero conta con catorce paradas ao longo do seu percorrido. O nome destas adoita provir da cultura popular, tomando a súa denominación de edificios ou puntos de interese próximos, como bares, restaurantes, hoteis ou monumentos. As paradas do tranvía son as seguintes:
Conopodium
Conopodium é un xénero de plantas herbáceas pertencente á familia das apiáceas. Comprende 57 especies descritas e destas, só 8 aceptadas.
Descrición
Son herbas perennes, cun tubérculo subterráneo esférico ou irregular. Talos flexuosos na parte inferior. Follas 2-3 pinnatisectas. Umbelas de primeira orde con 0 (-2) brácteas; as de segunda orde con 0-10 bracteolas. Dentes do cáliz ausentes ou diminutos. Pétalos brancos. Froitos oblongo-ovoideos, glabros, pardos. Estilopodio cónico ou cónico-aplanado, estreitándose gradualmente cara ao estilo.
Taxonomía
O xénero foi descrito por Wilhelm Daniel Joseph Koch e publicado en Nova Acta Physico-medica Academiae Caesareae Leopoldino-Carolinae Naturae Curiosorum Exhibentia Ephemerides sive Observationes Historias et Experimenta 2: 118. 1824. A especie tipo é: Conopodium denudatum W.D.J. Koch.
Especies
A continuación amósase unha listaxe das especies do xénero Conopodium aceptadas até setembro de 2012, ordenadas alfabeticamente. Para cada unha indícase o nome binomial seguido do autor, abreviado segundo as convencións e usos.
Peñaflor
Peñaflor é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía, situado na marxe dereita do río Guadalquivir.
Ten unha área duns 82,89 km² e unha poboación de 3.639 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 44,4 hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 52 m e a 74 km da capital provincial, Sevilla.
Pintor de Columbus
O pintor de Colón ou de Columbus (na investigación en inglés referido como Columbus Painter) foi un antigo pintor de vasos corintio no estilo de figuras negras; o seu verdadeiro nome é descoñecido. Estivo activo durante o período de transición entre a orientalización da pintura de vasos e a figura negra propiamente dita (ca. 640–625 a. C.). Foi alumno do Pintor de Palermo 489 e, á súa vez, mestre do Pintor Chimaira e, polo tanto, unha grande influencia no Grupo Chimaira dominado por este último. Os seus poderosos leóns son característicos. Pintou especialmente aryballoi (aríbalos).
Pedrera
Pedrera é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía.
Ten unha área duns 60,64 km² e unha poboación de 5.158 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 87,53 hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 460 m e a 110 km da capital provincial, Sevilla.
Manuel Rodríguez Cadaval
Manuel Rodríguez Cadaval, nado en Santa Cristina da Ramallosa, Baiona, en 1850 e finado en 1925, foi un xurista galego.
Traxectoria
Fillo dunha familia de avoengo, estudou latín no Seminario de Tui. Alumno da Universidade de Santiago de Compostela, doutorouse en Dereito. Abriu bufete en Vigo e afiliouse ao Partido Conservador do que foi xefe. Foi deputado provincial, asesor do concello e conselleiro do Banco de España.
Foi presidente da sociedade Recreo Artístico de Vigo, que organizaba certames literarios e musicais en Vigo e afeccionado á caza.
Recoñecementos
En 1890 recibiu a Gran Cruz da Orde de Isabel a Católica.
Desde 1926, trala proposta do Ateneo de Vigo, presidido por Amado Garra, unha rúa do centro, entre a Porta do Sol e a Rúa Progreso, leva o nome de "Doutor Cadaval" na súa memoria.
Allied (filme)
Allied é un filme británico-estadounidense de 2016 dirixido por Robert Zemeckis e escrito por Steven Knight. Está protagonizado por Brad Pitt, como un oficial de intelixencia canadense, e Marion Cotillard como unha loitadora da Resistencia francesa que se namora del durante unha misión en Casablanca. Jared Harris, Simon McBurney e Lizzy Caplan forman parte do elenco.
Melolontha
Melolontha é un xénero de escaravellos da familia Scarabaeidae. En Europa viven as seguintes tres especies deste xénero: Melolontha melolontha, Melolontha hippocastani e Melolontha pectoralis (rara e menos espallada que as outras dúas especies).
Taxonomía
Linné chamou á especie que hoxe se chama Melolontha melolontha co nome Scarabaeus melolontha. Étienne Louis Geoffroy usou para el Melolontha como nome de xénero (1762), pero o seu libro foi suprimido polo Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica e a autoridade sobre o nome é a da publicaciónmposterior, de 1775, de Johan Christian Fabricius.
Especies
miniatura|[[Melolontha hippocastani|M. hippocastani]]
As seguintes especies forman parte do xénero Melolontha:
Copa Italia
A Copa Italia (en Coppa Italia), coñecida por motivos de patrocinio como Coppa Italia Frecciarossa, é unha competición de fútbol de Italia. Trátase da máis importante competición italiana en formato de copa, así como da segunda competición nacional máis prestixiosa do país, por detrás do campionato de liga. Está organizado baixo a xurisdición da FIGC. O vixente campión da Copa Italia pode adornar os seus uniformes oficiais, durante os doce meses seguintes á conquista do trofeo, coa escarapela tricolor italiana como símbolo identificativo da vitoria.
A primeira edición do torneo tivo lugar en 1922, e foi a única organizada directamente pola Federación de Fútbol de Italia. A competición reviviuse na tempada 1926/27 (edición que se interrompeu nos oitavos de final), e posteriormente reorganizouse anualmente a partir da tempada 1935/36. Nestes dous períodos o torneo foi organizado polo Directorio de Divisións Superiores. A competición foi de novo interrompida en 1943 debido á Segunda Guerra Mundial, e retomouse en 1958 baixo o amparo da Liga Nacional Profesional ata a edición 2009/10. Dende entón está organizada pola Lega Serie A.
Ao longo da súa historia, 16 equipos diferentes conseguiron proclamarse campión, sendo o club máis laureado a Juventus, con 14 trofeos (dos cales catro foron consecutivos de 2015 a 2018). Dende 1936, o equipo gañador obtén, ademais do trofeo e os posibles beneficios monetarios, a cualificación para competicións europeas. Dende 2009 o vencedor accede á Europa League. Desde 1988, o gañador da Copa disputa ademais a Supercopa italiana contra o vencedor da Serie A.
Década de 1920
esquerda|miniatura| O [[Vado Football Club 1913|Vado, equipo gañador da primeira edición absoluta da Copa de Italia disputada en 1922.]] O nacemento da Copa Italia forma parte dos convulsos acontecementos que trastornaron a organización do fútbol italiano en 1921. Ese ano, un profundo desacordo entre os grandes clubs e a Federación Italiana de Fútbol, relativo á estrutura da máxima liga, levou á secesión dos clubs máis importantes nunha liga independente, a Confederación Italiana de Fútbol.
Atopándose cun torneo practicamente baleiro a nivel técnico, a Federación de Fútbol decidiu concretar a tempada competitiva 1921/22 propoñendo unha nova competición, paralela ao campionato e con eliminación directa: foi así como o 2 de abril de 1922 se disputaron os primeiros partidos da nova copa nacional. Porén, se a falta de interese provocada pola participación de débiles e maiormente descoñecidos clubs non xerase xa suficientes problemas no campionato, para a estrea da Copa de Italia o interese do público resultou case nulo. Isto, sumado ao complicado mecanismo de repescas e ás continuas retiradas fixeron que trala a vitoria do Vado, formación de segunda categoría, sobre o Udinese na prórroga, o novo evento non atopase espazo nas reformas que no verán de 1922 arranxaron o cisma do fútbol italiano.
Catro anos despois, na tempada 1926/27 tentouse de novo a realización do torneo, pero acabou interrompido aos poucos días, por falta de datas dispoñibles. Mentres, entre as décadas de 1920 e 1930 proliferaron na península diversas competicións menores, como a Copa CONI, a Copa Arpinati e a Copa da Italia Central, que con todo, carecían do carácter "nacional" da Copa Italia.
Década de 1930
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Associazione_Calcio_Genova_1893_-_Coppa_Italia_1936-37.jpg/220px-Associazione_Calcio_Genova_1893_-_Coppa_Italia_1936-37.jpg|miniatura| Os xogadores do [[Genoa Cricket and Football Club|Genoa posan co trofeo que gañaron na edición 1936/37.]] Non foi ata 1935, cando coa redución de equipos na máxima categoría a 16 e o consecuente maior espazo no calendario, puido retomarse a Copa Italia de xeito estable e continuado. O regulamento seguiu o modelo da Copa Inglesa: todos os partidos disputáronse a partido único nun campo designado por sorteo e en caso de empate despois do tempo adicional, estableceuse a repetición do partido no campo contrario.
Todos os clubs da Serie A, Serie B e Serie C tiñan acceso á competición, cos de primeira división entrando directamente no cadro principal, mentres que os demais debían disputar previamente unha serie de eliminatorias. O cadro principal incluía cinco roldas a partir dos dezaseisavos de final. En canto á final, inicialmente tentouse levar adiante a idea dun campo neutral que cambiase cada ano, así como unha sede fixa na capital de Italia, Roma. Con todo, pronto se volveu cara á fórmula de dobre partido nos dous campos dos finalistas. O gañador da Copa Italia tamén recibía o dereito a participar na Copa de Europa Central ao ano seguinte.
Década de 1940
miniatura| O [[Venezia Football Club|Venezia campión da edición 1940/41.]] Na edición 1940/41 causou sensación o éxito do Venezia, un equipo historicamente afastado do fútbol de máximo nivel, que con todo, naqueles anos contaba con xogadores destinados a converterse en estrelas consolidadas en pouco tempo, sobre todo Ezio Loik e Valentino Mazzola. Estes dous foron dous dos piares nos seguintes anos do Grande Torino, que na tempada 1942/43 conquistou a Copa e tamén a Serie A, converténdose así no primeiro club en gañar os dous grandes trofeos nacionais nunha mesma campaña. Na anterior edición, os seus rivais da Juventus, tras vencer na final ao Milan, foron os primeiros en gañar a Copa Italia por segunda vez.
O drama da Segunda Guerra Mundial interrompeu a breve historia da competición, e despois da guerra a expansión da Serie A ata 20 equipos deixou sen espazo á copa nacional. Na primeira tempada de posguerra (1945/46), ao non se organizar un campionato de grupo único de carácter nacional, os equipos do norte excluídos da fase final disputaron a Coppa Alta Italia, gañada polo.
Década de 1950
A competición non se volveu disputar ata 1958, cando a Lazio superou á Fiorentina na final. Organizado pola Lega Nazionale Professionisti, viuse resucitada grazas ao emerxente proxecto dunha nova competición europea, a futura Recopa de Europa, que se anunciou estruturada como a xa existente Copa de Europa, pero para equipos campións das copas nacionais. O final da tempada 1957/58 da Serie A adiantouse a varias semanas antes do habitual, debido á disputa do Mundial de Suecia no verán. Con todo, finalmente a selección italiana non conseguiu a clasificación para o certame, polo que se decidiu comezar a disputa da edición 1958/59 da Coppa Italia antes do previsto, antes incluso de que se disputase a final da edición anterior.esquerda|miniatura| O [[Torino FC|Torino que conquistou a Copa e a liga na tempada 1942/43.]]A tradicional escarapela tricolor, símbolo da vitoria na Copa, foi utilizada por primeira vez pola Lazio tralo seu triunfo de 1958, e desde entón adoptada oficialmente pola Lega. Na edición 1959/60 gañada pola Juventus, debutou o trofeo da Copa Italia que aínda está hoxe en uso, en ouro e decorado na base con esmaltes tricolores que lembran as cores da bandeira nacional.
A Recopa de Europa viu oficialmente a luz na tempada 1960/61, e foi fundamentalmente o único motivo do renacemento da Copa Italia. Esta necesidade quedou reflectida no esquema de competición, estruturado de xeito que se desenvolvese da forma máis rápida e menos complexa posible. Excluíronse os equipos da Serie C e todas as roldas pasaron a ser a partido único, e unha serie de grellas eliminatorias permitían a entrada dos grandes equipos nunha fase xa moi avanzada.
Na década de 1960 inscribiron o seu nome no palmarés do torneo importantes clubs como a Roma e o Milan entraron na lista de honra da copa, intercalados co sorprendente, vitorioso en 1963. Tamén logrou a fazaña o Napoli, que na tempada 1961/62 converteuse no segundo e ata agora último equipo en gañar a Copa sen estar militando na máxima categoría do fútbol italiano.
A partir da edición 1967/68 suprimiuse a final a dobre partido que levaba utilizándose dende os inicios do torneo, pasando os catro equipos semifinalistas a enfrontarse nun grupo final, do que se proclamaría vencedor o que máis puntos obtivese nos enfrontamentos entre eles nun sistema de liga.
Para relanzar a competición e atraer público aos estadios, a FIGC decidiu na campaña seguinte substituír todas as eliminatorias, excepto os cuartos de final, por unha serie de grupos, aproveitando a redución de equipos da Serie A a 16 e o maior espazo no calendario.miniatura| Os xogadores da [[ACF Fiorentina|Fiorentina levantando a súa segunda Copa Italia na tempada 1960/61.]]Na edición 1970/71 o Torino e o Milan acabaron empatados a puntos no grupo final, sendo necesario un partido de desempate en campo neutral para a decisión do título, que ademais se resolveu por primeira vez cunha quenda de penaltis. Isto levou aos organizadores a retomar a tradicional final única xa na seguinte tempada, a 1971/72.
Dende entón e durante case toda a década mantívose o mesmo sistema de competición. Nunha primeira fase formábanse sete grupos de cinco equipos cada un, con partidos só de ida. Os sete vencedores dos sete grupos pasaban a unha segunda rolda, na que se sumaba o vixente campión de Copa, e repartíanse en dous novos grupos de catro equipos cada un.
Os dous primeiros clasificados de cada grupo enfrontábanse entón na restaurada final única, esta vez cunha sede fixa no estadio olímpico de Roma e en presenza do presidente da República. A sede fixa en Roma mantívose ata a edición de 1979/80, coas excepcións das tempadas 1976/77 e 1978/79, disputadas en San Siro e no estadio San Paolo respectivamente.
O equipo con máis títulos dos anos 70 foi o Milan, que conseguiu coser a escarapela no peito en tres ocasións das cinco finais que disputou, a última delas nun derbi de Milán contra o Inter. O derbi reeditouse na final da seguinte edición, sendo esta vez o título para o equipo nerazzurro, que cortou así unha seca de 39 anos sen éxitos na Copa. O saíu triunfante dúas veces durante a década, mentres que un sorprendente Palermo conseguiu xogar dúas finais, a pesar de militar na Serie B.
Década de 1980
A partir da edición 1980/81 a final disputouse a ida e volta, con prórroga e quenda de penaltis en caso de empate, sistema que se mantivo sen cambios ata a edición 2006/07.
Coa década de 1980 chegou a hexemonía deportiva da Roma e da Sampdoria, que levantaron o trofeo en catro e tres ocasións respectivamente. Co triunfo na edición 1987/88, o equipo xenovés foi tamén o primeiro en conseguir, xunto coa clasificación europea, tamén o acceso a unha nova competición nacional, a Supercopa italiana, que desde 1988 enfronta aos gañadores do campionato da Serie A cos da Copa Italia.
Década de 1990
miniatura| Os xogadores do festexando o título da edición 1996/97.Nos anos 90 elimináronse as fases de grupos, disputándose o torneo integramente en eliminatorias. Na tempada 1991/92 produciuse o primeiro éxito absoluto do Parma, que nesta década viviu un meteórico ascenso á elite do fútbol nacional e europeo, seguido doce meses despois polo último grande éxito do Torino, despois de máis de vinte anos. A edición 1993/94 foi a última en ver ter como finalista a un club da Serie B, o Ancona.
A mediados da década foi a Fiorentina quen interrompeu un xaxún de vinte anos, mentres que aínda máis relevante foi o retorno ao palmarés da Lazio na edición 1997/98, rompendo unha xeira de 40 anos sen vencer o título. Un ano antes, o modesto logrou o seu primeiro e único título.
Década de 2000
A supresión da Recopa de Europa en 1999, e a ampliación de equipos na Liga de Campións, quitáronlle a principal razón de ser e espazo á Copa Italia, que, ademais, non sacaba demasiado proveito do aliciente da praza para a Copa da UEFA que se lle adxudicaba ao gañador do torneo, xa que este obxectivo podía acadarse máis facilmente a través do campionato de liga.