cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luís XIII de Francia
Conflitos do reino
Querendo humillar o orgullo dos grandes do reino, o rei móstrase inflexible en varias ocasións logo da execución do conde de Montmorency-Bouteville por violar a prohibición de duelos e logo da execución do duque de Montmorency por rebelión. A lenda que fixo de Luís un fantoche sometido a Richelieu ten orixe no rexeitamento de numerosos contemporáneos que non aceptan que o rei estivese conforme coas numerosas execucións que tiveron lugar baixo o seu reinado.
Luís XIII debe someter varias revoltas organizadas por Gastón de Orleáns e facer encerrar a varios dos seus medio irmáns, como o duque de Vendôme. Consciente dos dilemas que axitaban ao rei, Pierre de Corneille dedícalle varias réplicas do Cid. A atención do rei é a partir de 1631 obnubilada pola guerra dos Trinta Anos. Logo da morte do seu pai, a guerra contra España fora en cada ocasión aprazada. O enderezamento de Francia feito por Richelieu levou ao crecemento das tensións franco-españolas. Durante varios anos, os dous países viven unha pequena guerra fría (pasaxe do paso de Susa e a liberación de Mantua). O ano 1635 marca un verdadeiro cambio: Francia declara a guerra aberta a España. En diante, ata o final do seu reinado, o rei comprométese nunha terrible guerra durante a cal, en varias ocasións, manda persoalmente o seu exército (sitio de Corbie). Tras algúns anos difíciles, o exército francés logra aos poucos a derrota do exército español.
Obra política
miniatura|Luís XIII por [[Philippe de Champaigne.]] Luís XIII foi un rei que se preocupou polo benestar do seu pobo, foi el quen impuxo a obrigación dos bispos a dar unha remuneración aos oficiais do culto. Tamén axudou a San Vicente de Paul a fundar unha congregación relixiosa na que se buscaba axudar aos máis pobres. Terminou a construción do ponte Neuf (novo), fixo cavar a canle de Briare e creou a primeira oficina de censo de desempregados e inválidos.
Permite tamén o retorno das escolas dos xesuítas de Clermont en París, escolas que foron abertas aos fillos dos burgueses. É Luís XIII quen crea o corpo de Intendentes, quen substituíron aos bailios e senescais na administración do territorio; tamén baixo o seu reino acúñase o primeiro luís de ouro.
miniatura|164x164px| Luís XIII no [[anverso dunha moeda de 10 luíses de 1640, da ceca de París. ]]
As dificultades atopadas en 1638, así como o seu temperamento piadoso, levárono a poñer a Francia baixo a protección da Virxe María. Tamén redacta co seu confesor, o pai Nicolás Caussin, un libro de rezos.
Sobre o plan territorial, Francia esténdese considerablemente baixo o seu reino. O Reino de Navarra (Baixa Navarra; Ultraportos) (englobando ao Bearn) foi incorporado á coroa, mentres que os protestantes deixaron de reivindicar un estado dentro do estado. Cataluña, a cal atopábase en revoltas contra o resto de España, é anexionada temporalmente a Francia (1640-1652), así como Savoia e o Piemonte. A cidade de Casale Monferrat, na Lombardía, corre a mesma sorte. Perpiñán e o condado do Rosellón foron definitivamente anexionados a Francia, na Paz dos Pireneos, reinando xa o seu fillo Luís XIV. Ao norte, unha gran parte de Hainaut foi conquistada coa toma de Arras. Ao leste, Lorena é integramente ocupada polas tropas francesas. Finalmente, o rei subvenciona as expedicións de Samuel de Champlain ao Canadá e favorece o desenvolvemento da Nova Francia.
Personalidade
Luís XIII foi un rei-soldado como o seu pai. Desde pequeno estivo fascinado polos cabalos e as armas. Foi un excelente cabaleiro, bateuse frecuentemente no campo de batalla. En tempos de paz a caza era o seu pasatempo favorito.
Era un home moi piadoso e profundamente católico. Si respectaba aos protestantes era só por respecto ao traballo pacificador que fixo o seu pai. A súa nai, María de Médici sempre velou porque o seu fillo recibise unha estrita educación católica, ao momento que Luís XIII sentía horror do pecado. O seu rexeitamento das vaidades, fixeron que tivese unha gran desconfianza cara aos seus cortesáns e sobre todo das mulleres, as cales consideraba frívolas e viciosas.
A misoxinia do rei fixo correr algúns rumores sobre a súa posible homosexualidade. Luís XIII tivo un certo número de favoritos (en orde: duque de Luynes, marqués de Toiras, Baradat, duque de San Simón e o marqués de Cinq-Mars ). Aínda que os seus contemporáneos parecen non ver nas súas amizades masculinas proba algunha de homosexualidade. Algúns historiadores examinaron a teoría da posible homosexualidade de Luís XIII, aínda que ningún logrou achegar probas tanxibles que permitan corroborar a teoría.
A sucesión do rei
En 1626, a raíña, empuxada pola duquesa de Chevreuse, participa no complot do conde de Chalais, para asasinar ao rei. A partir da data, a parella vive separada. Logo de que Francia entrase na guerra dos Trinta Anos, Ana de Habsburgo trata de informar en segredo aos españois sobre as disposicións militares e políticas francesas. Unha vez que a traizón fose descuberta, falouse de divorcio e de repudio, pero o asunto foi finalmente sufocado polo rei mesmo.
Na mesma época, o rei está nunha posición difícil a nivel internacional xa que se atopa en conflito con dous soberanos Habsburgo: Fernando III do Sacro Imperio e Filipe IV de España. neste contexto, no 1638, e logo de 23 anos de matrimonio, naceu:
En 1640 os reis teñen un segundo fillo:
Tres anos máis tarde, un 14 de maio (o mesmo día que o seu pai Henrique IV de Francia) con 42 anos de idade e exactamente 33 anos de reinado, morre da enfermidade de Crohn, logo de pasar seis semanas con cólicos e vómitos. O seu corpo foi levado ata a Basílica de Saint-Denis, sen ningunha cerimonia segundo os desexos do rei, que non quería angustiar o seu pobo cun gasto excesivo e inútil.
Lance Stroll
Lance Stroll, nado o 29 de outubro de 1998, é un piloto belga - canadense de carreiras que compite actualmente na Fórmula 1,  baixo a bandeira canadense, para Aston Martin e que xa pilotou para Racing Point e  Williams. Foi campión da F4 italiana en 2014, campión das Toyota Racing Series no 2015 e  Campión Europeo de Fórmula 3 de 2016]. Formou parte da Ferrari Driver Academy de 2010 a 2015. Logrou o seu primeiro podio, un 3º posto, no Gran Premio de Acerbaixán de 2017, converténdose no segundo piloto máis novo en terminar unha carreira de F1 no podio e o máis novo (e máis recente a finais de 2020) que o fixeron durante a súa tempada de novato. No Gran Premio de Turquía de 2020, Stroll conseguiu a súa primeira pole position na Fórmula Un. Stroll tamén competiu en carreiras de resistencia, participando nas 24 horas de Daytona en 2016 e 2018.
Lácere, Mondego, Sada
Lácere é un lugar da parroquia de Mondego no concello coruñés de Sada, na comarca da Coruña. Segundo o IGE, en 2011 tiña 56 habitantes (28 homes e 28 mulleres).
Lance Stroll
Vida persoal
Stroll é o fillo do empresario canadense Lawrence Stroll e de Claire-Anne Stroll.
Stroll é fillo do empresario multimillonario canadense Lawrence Stroll, propietario do Aston Martin F1 Team e da deseñadora de moda belga Claire-Anne Callens. Stroll ten unha irmá máis vella chamada Chloe. Corre baixo bandeira canadense e ten dobre nacionalidade canadense e belga. Stroll é descendente de xudeus rusos e inuits por parte do seu pai e ascendencia belga - inglesa por parte da súa nai.
Carreira
Do mesmo xeito que moitos pilotos de carreiras, o canadense con sede en Xenebra comezou a súa carreira no automobilismo no karting e rexistrou numerosas vitorias na súa carreira no Canadá e Norteamérica.
Primeiros anos (2008-2014)
Foi nomeado pola Federación de Automobilismo Deportivo de Québec como Novato do Ano en 2008. Tamén gañou o Campionato da Coupe de Montreal, e coroouse campión canadense o mesmo ano. Gañou o Piloto do Ano ao ano seguinte. En 2010 gañou nada menos que catro títulos no Florida Winter Tour, no Campionato Canadense ASN e na Coupe de Quebec. En 2011 Stroll correu co Dino Chiesa Team no Campionato de Kart italiano e terminou décimo oitavo mentres que na WSK Euro Series con 44 puntos logrou o noveno lugar no campionato da clase KF3. En 2012, o mozo canadense continuou a súa experiencia xunto ao equipo e gañou o Trofeo de Las Vegas, terminando cuarto no WSK Master, quinto no Campionato Mundial CIK-FIA, oitavo no Euro CIK-FIA e duodécimo no WSK Euro. En 2013, Stroll competiu na categoría KF nos campionatos CIK e WSK unha vez máis co equipo Chiesa Corse e foi recoñecido como o mellor novato.
2015
A comezos de 2015, Stroll gañou o Toyota Racing Series de Nova Zelandia, rexistrando 10 podios, incluíndo catro vitorias, a partir de 16 carreiras. O mesmo ano, tamén disputou a FIA Euro F3 Series co equipo italiano Prema, gañando unha carreira de forma definitiva e logrando 17 dos mellores seis finalistas da carreira na ultra competitiva serie de 33 carreiras conducindo un Dallara F312 Mercedes. Stroll pechou a súa ocupada tempada de 2015 - disputando 50 carreiras en total, facendo o seu debut no Gran Premio de Fórmula 3 de Macau.
Stroll formou parte da academia de pilotos de Ferrari é o segundo piloto máis novo fichado por un equipo de Fórmula 1. O 11 de novembro de 2015, anunciouse que Stroll deixaría Ferrari para servir como piloto de probas en Williams.
2016
Stroll mantívose con Prema Powerteam, por terceiro ano consecutivo, para disputar as Euro F3 Series por segundo ano. Comezou 2016 ao terminar 5º no Rolex 24 de Daytona nun Ford Chip Ganassi Racing entrou no Ford EcoBoost Prototype para converterse no máis novo na clasificación xeral máis alta na historia do evento.
Nas Euro F3 series de 2016, Stroll acadou once vitorias e logrou o título na segunda carreira en Imola, a máis de cen puntos do seu principal rival Maximiliano Günther.
Williams (2017-2018)
O 3 de novembro de 2016, Williams Martini Racing anunciou que Stroll pilotaría para eles na tempada de Fórmula 1 de. Converteuse no primeiro piloto de F1 canadense desde Jacques Villeneuve na tempada de Fórmula Un, que casualmente comezou a súa carreira na F1 en Williams. Despois de tres retiradas, o primeiro remate de carreira de Stroll chegou na cuarta rolda en Rusia, onde rematou undécimo a pesar de trompear na primeira volta. No Gran Premio de España, Stroll terminou décimo sexto e último de todos os pilotos en rematar a carreira. Dúas semanas despois, Stroll retirouse tras un fallo dos freos en Mónaco, pero clasificouse no 15º lugar. Stroll logrou os seus primeiros puntos no Gran Premio na casa en Montreal, terminando no 9º lugar.
Stroll conseguiu o seu primeiro podio ao rematar o terceiro no Gran Premio de Acerbaixán de 2017, converténdose no piloto novato máis novo e no segundo piloto máis novo despois de Max Verstappen en subirse a un podio da Fórmula 1, á idade de 18 anos e 239 días. Ademais, Stroll adiantou máis posicións na volta de apertura que calquera dos seus rivais nesa tempada.
O 2 de setembro de 2017, Stroll rexistrou o cuarto tempo rápido durante unha sesión de cualificación en mollado para o Gran Premio de Italia. Debido a que os pilotos de Red Bull Daniel Ricciardo e Max Verstappen (respectivamente o 3º e o 2º) resultaron sancionados na grella, Stroll ascendeu ao 2º posto na grella inicial, converténdose no piloto máis novo de Fórmula Un en comezar na primeira fila dunha carreira aos 18 anos e 310 días. Stroll rematou 7º na carreira.
No 2018 tivo un comezo difícil, con múltiples incidentes e erros nas primeiras carreiras. A pesar dun oitavo lugar en Acerbaixán, Strollanotou o seu seguinte punto en  Monza, non logrou puntuar na súa carreira na casa no Canadá  cando bateu con Brendon Hartley. Aínda que o FW41 estivo fóra do ritmo durante toda a tempada, foi fiable xa que Stroll só se retirou de 2 carreiras durante a tempada.
Racing Point (2019–)
O 30 de novembro de 2018, Racing Point (antes coñecido como Force India) anunciou que Stroll pilotaría para eles en, substituíndo a Esteban Ocon, despois de que o pai de Stroll comprase o equipo. No Gran Premio da China de 2019, Stroll quedou eliminado na primeira rolda de clasificación por sete carreiras consecutivas e criticou a estratexia do equipo despois de rematar fóra das posicións dos puntos por segunda carreira consecutiva. Stroll non acadou o podio no caótico Gran Premio de Alemaña de 2019, ao correr con pneumáticos lisos nunha pista molada ao final da carreira. Cruzaría a liña no cuarto posto. Stroll anotou puntos en 6 carreiras para rematar a tempada 18º na clasificación.
alt=|thumb|Stroll durante [[Probas de pretempada de Fórmula 1 de 2020 | Probas de pretempada en 2020]] Stroll e Pérez foron retidos por Racing Point durante ..  Como resultado de que a autoridade deportiva nacional do Canadá renunciou ao seu mandato da FIA, Stroll compite con licenza americana pero aínda se mostra como canadense en todos os recoñecementos oficiais durante os fins de semana da carreira. Durante o Gran Premio de Austria de 2020, clasificouse no 9º posto pero logo retirouse da carreira tras problemas de motor. Stroll terminou cuarto no Gran Premio de Hungría de 2020 despois de clasificarse terceiro e no Gran Premio de Italia de 2020, conseguiu o seu segundo podio na Fórmula Un, igualando a súa anterior mellor posición de terceiro. Despois da carreira, suxeriu que de non ter calculado mal a reanudación da carreira tras a bandeira vermella para retirar o Ferrari varado de Charles Leclerc, podería estar en condicións de gañar. Stroll tamén tivo nunha posición sólida para conseguir outro podio no seguinte Gran Premio da Toscana, pero retirouse despois de que un fallo de coche lle provocase un accidente.
Stroll retirouse do Gran Premio de Rusia de 2020 na primeira volta despois de que Charles Leclerc entrase en contacto con el, facendo que Stroll chocase contra un muro. Retirouse do en Nürburgring por mor dunha enfermidade e non participou na terceira sesión de adestramentos. O seu equipo confirmou que non tiña COVID-19, dicindo que pasou todas as probas necesarias da FIA ao respecto. Foi substituído na cualificación e na carreira por Nico Hülkenberg. Pouco despois do Gran Premio Eifel, Stroll deu positivo en COVID-19. Completou un período de illamento de 10 días e volveu ás carreiras no Gran premio de Portugal de 2020 no que chocou con Lando Norris. Isto provocou a eventual retirada de Stroll da carreira, a súa cuarta carreira consecutiva sen finalizar. Stroll logrou a súa primeira pole position no Gran Premio de Turquía de 2020 despois dunha sesión de clasificación en mollado. Ao facelo, converteuse no primeiro piloto canadense de F1 en conseguir a pole position desde Jacques Villeneuve no Gran Premio de Europa de 1997. Stroll liderou a carreira durante 32 das 58 voltas, pero reportou un severo granulado nos pneumáticos e finalmente caeu ao noveno posto ao final da carreira. Despois da carreira, Racing Point atopou danos na á dianteira de Stroll, quecitaron como a causa dos problemas cos seus pneumáticos. Pouco despois de reiniciarse o {{Gran Premio de Bahrain de 2020]] tras o accidente de Romain Grosjean, o coche de Stroll envorcou despois de contactar con Daniil Kvyat na curva oito. Stroll non resultou ferido e puido saír do coche.
Stroll logrou o seu segundo podio da tempada 2020 cun terceiro posto no Gran Premio de Sakhir de 2020.
Aston Martin (2021–)
thumb | Stroll no [[Gran Premio de Austria de 2021]] Stroll continuou pilotando para o equipo Racing Point en, co seu novo nome  Aston Martin. Asociado con Sebastian Vettel no lugar de Pérez. No primeira carreira da tempada acabou décimo, clasificando nesa mesma posición.
Resultados completos no Campionato FIA European Formula 3
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida)
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Doroña, A Castañeda, Arzúa
Doroña é un lugar da parroquia da Castañeda no concello coruñés de Arzúa na comarca de Arzúa. Tiña 24 chabitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 10 eran homes e 14 eran mulleres.
Nacho Vegas
Carreira musical
Nacho Vegas participou de pleno na primeira fornada da idade do indie español, da man de Eliminator Jr., banda local de influencias noise onde empezou a tocar a principios dos 90. Tamén foi membro fundador de Manta Ray, formación que acadou reputación internacional a nivel de crítica grazas a un son persoal e a unha sólida posta en escena. A finais da década dos 90, Nacho Vegas abandonou o grupo para levar a cabo unha carreira en solitario que, de momento, deu lugar a tres álbums e multitude de temas repartidos en recompilatorios, split-singles, mini-CD’s e incluso bandas sonoras.
O proxecto Diariu, onde uniu as súas partituras ós versos do poeta Ramón Luis Bande, foi predecesor da aparición do seu primeiro traballo en solitario, Actos inexplicables (2001). O disco logrou colocarse entre o máis destacado do ano para a prensa especializada, e incluso conseguiu distribución internacional a escala independente.
Despois chegarían en 2002 o EP Miedo al zumbido de los mosquitos con 3 cortes inéditos, anticipo dos 20 temas do dobre CD Cajas de música difíciles de parar publicado en 2003, coa que consolidou a figura de maldito que lle acompañou dende os seus comezos e da que pouco a pouco vaise desprendendo. Ese mesmo ano e seguindo co seu acelerado ritmo creativo publicaría de novo outro extenso EP titulado Canciones desde palacio.
Os seus últimos traballos en solitario, publicados no 2005, son El hombre que casi conoció a Michi Panero, Desaparezca aquí e Esto no es una salida.
No 2006 saca o dobre CD El tiempo de las cerezas, disco que comparte co aragonés Enrique Bunbury ex-cantante de Héroes del Silencio e que lle levou a pisar por vez primeira terras mexicanas. No ano 2007 grava o mini-CD Verano fatal co que comparte de novo protagonismo cunha figura do mainstream, Christina Rosenvinge.
Nestes últimos meses Nacho Vegas actuou por unha banda con Christina Rosenvinge, e pola outra co grupo Lucas 15 co que publicou disco homónimo este mesmo 2008. O grupo está formado por varios músicos asturianos de gran nivel, entre os que destacan o propio Nacho Vegas que canta 9 dos 11 temas do álbum, e sobre todo Xel Pereda, músico proveniente do folk e principal artífice deste proxecto de adaptación do cancioneiro popular asturiano en clave de rock.
Estilo e influencias
Como cantautor, recoñécense en Nacho Vegas as influencias de Will Oldham, Nick Cave ou Leonard Cohen. Explora as maneiras intimistas de cantautor na súa música, intensa pero fuxidiza; as letras acostuman parapetarse nun marco onírico, excepto cando recorre a textos doutros ou cando desenvolve narracións de personaxes marxinais desde perspectivas consideradas por moitos politicamente incorrectas (por exemplo Canción de Isabel, sobre a inestabilidade laboral; Historia de un perdedor, sobre a historia de como se fai un chapero; Maldición...) e que configuran unha visión moi persoal do mundo no que vivimos.
Musicalmente amosa inquedanzas creativas pouco ortodoxas. Ó aspecto rockeiro, incorpora matices minimalistas, que poden aproximarse tanto á obra de Pascal Comelade como ós arranxos de Mastretta. A música de Vegas tamén lembra a figuras do indie español como Fernando Alfaro –Chucho- e incluso por momentos, os máis ruidistas, a Los Planetas. Ademais, as conexións formais con Migala plásmanse en colaboracións mutuas, que recrean sonoridades comúns pero ben axustadas a cada peculiaridade compositiva.
Basseterre
Basseterre, (francés: Terra Baixa) é a capital de Saint Kitts e Nevis e da parroquia de Saint George Basseterre. Ten unha poboación estimada de 15 500 habitantes (1990). A cidade atópase situada na illa de Saint Kitts ou San Cristovo, e é un dos principais depósitos comerciais das illas de Sotavento.
Historia
A illa de San Cristobo e por consecuente a cidade de Basseterre, padeceu a furia da natureza en varias ocasións, debido á súa localización, furacáns e terremotos azóutana periodicamente. A historia recorda o ano de 1876 como un dos máis catastróficos, no que a cidade foi devastada non só polos fenómenos climáticos antes mencionados, senón tamén por un incendio que reduciu a cidade en cinzas; é por esta razón que moitos dos edificios franceses desapareceron do mapa da cidade, aínda que aínda quede un pequeno vestixio destes como a Casa Xeorxiana situada na praza de independencia, hoxe convertida nun bar/restaurante.
Xeografía
A localidade de Basseterre atópase situada ao sur da illa de San Cristobo no mar Caribe.
Economía
A refinería de azucre foi a principal industria da localidade ata que en 2005 esta fose posta nun segundo plano, aínda que compensada coa industria turística.
Patrimonio
Basseterre é unha cidade testiga dun pasado colonial á vez francés e á vez inglés. Os museos, as catedrais, as prazas e os fortes son o maior legado dos ingleses á cidade. Entre os lugares emblemáticos da cidade atópanse:
As festas da cidade celébranse entre o 24 de decembro e o 2 de xaneiro.
Manuel Fabeiro
Manuel Fabeiro Gómez, nado en Muros o 7 de agosto de 1916 e finado en Noia o 20 de xullo de 1992, foi un historiador e escritor galego.
Traxectoria
Foi carpinteiro ebanista, e traballou como auxiliar e logo como oficial no Xulgado de Noia. Ingresou en 1934 nas Mocedades Galeguistas. En 1950 fundou en Noia a revista Tapal con Andrés Rodríguez Millares, que dirixiron ata a súa desaparición en 1955. Colaborou en Compostellanum, Lar, Poesía española, Boletín da Real Academia Galega, Cuadernos de Estudios Gallegos, La Noche e Grial. Foi cronista oficial de Muros e de Noia.
María Ruido
Traxectoria
Procedente dunha familia de clase traballadora, María Ruido licenciouse en 1991 en Historia na Universidade de Santiago de Compostela. É doutora en Belas Artes pola Universidade de Vigo (cunha tese que versou sobre a identidade, o corpo e o contexto social) e cursou estudos de Teoría do Arte no Centro de Arte e Comunicação de Lisboa. Viviu en diversos lugares, como Tánxer e Madrid. Imparte clases na Universidade de Barcelona como profesora no Departamento de Deseño e Imaxe da Facultade de Belas Artes. Desde 1998 o seu traballo artístico e a súa produción escrita centráronse no desenvolvemento de estudos sobre as políticas de representación e as súas relacións contextuais. Na súa produción videográfica, destaca a constante relectura de materiais de arquivo a través da re-montaxe e a recontextualización. Interésase polos dispositivos sociais de elaboración dos corpos no capitalismo posfordista, o feminismo, as formas de construción da memoria colectiva e persoal e os imaxinarios decoloniais.
Práctica artística
Traballou a performance, a videoacción, o formato documental, o videoensaio e a videoinstalación. Traballa principalmente o formato vídeo aplicando un "repensamento crítico" ás imaxes procedentes de material de arquivo (ou found footage), combinada coa produción videográfica propia. Con esta fórmula desenvolveu proxectos interdisciplinares que se concentraron en cuestións como a formación de traballo imaxinario no capitalismo posfordista, a construción da memoria e a súa relación coas formas narrativas da historia ou a construción social do corpo e identidade. Tense interesado polas posibilidades dos imaxinarios decoloniais e as súas posibilidades emancipatorias. "Traballar con imaxes como unha praxe política", ten dito.
Dous elementos chave nas súas obras videográficas e fotográficas, son, por unha banda, o emprego de material de arquivo e, en segundo lugar, o emprego de entrevistas e fontes testemuñais relacionadas cos seus temas de investigación. Ás veces recorre a experiencias da súa propia vida persoal ou familiar coa fin de "contextualizar os seus proxectos artísticos dentro dun marco histórico e cronolóxico concreto".
O cerne do seu traballo é amplo e abrangue o produtivismo soviético, a vangarda dos anos sesenta e setenta, a crítica feminista da construción da mirada, a primeira xeración de vídeo e a guerrilla televisión, como ela mesma recoñece. María Ruido cita entre as súas influencias a Marguerite Duras, Hito Steyerl, Agnès Varda, Harun Farocki, Jean-Luc Godard, Alexander Kluge, Chris Marker, Félix Pérez-Hita ou Pier Paolo Pasolini, a quen se dedica a súa peza Electroclass.
Produción fílmica
A segunda acción en vídeo, Cronología, avanza outro dos temas neurálxicos da súa carreira, a separación entre a Historia e a historia. A acción consistiu na viaxe fragmentaria a través dun libro de historia contemporánea en paralelo ao percorrido polo propio corpo do artista, onde se marcaron certas datas chave na cultura occidental.
De novo na Escola de Imaxe e Son da Coruña, en 1998, realiza Hansel e Gretel, onde a inxestión de lambetadas e a presenza dun taboleiro escolar con varios escritos serviron para reflexionar sobre o control social e familiar dos corpos mentres unha televisión reproducía unha versión animada da popular historia recollida polos irmáns Grimm. Doutra banda, os textos utilizados formaron a peza de vinilo Les faux mots (As palabras falsas) que tamén se usou como parte do proxecto La femme-fleur, presentada en Madrid e Huesca en 1997, onde amosaba as cuestións que de xeito común se asocian ás mulleres na cultura occidental.
En 1999, co apoio do Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC) en Santiago de Compostela, elabora Ethics of Care, un videoensaio a partir da gravación dunha rave na Sala Nasa en Santiago de Compostela en maio dese ano. Propuña a bricolaxe (DIY) e a fragmentación "como unha práctica política activa" e esculcaba na "posibilidade de construír unha mirada transformadora compracente dunha lectura transversal de representacións mediáticas homologadas (pornografía, publicidade ou canon tradicional artístico)". Apoiábase no texto “El ojo saturado de placer: sobre fragmentación, porno-evidencia y brico-tecnología". Ademais de ser incluída no Lost in Sound nas instalacións do CGAC ese ano, a peza forma parte do ciclo de proxeccións Bon rotllo programadas polo Museo de Arte Contemporánea de Barcelona (MACBA) para dar "conta das historias das culturas musicais cunha énfase especial nos seus aspectos políticos e sociais, é dicir, tendo en conta tanto as formas artísticas como os estilos de vida alternativos e os contextos onde están situados".
Desde o 2001, María Ruido forma parte do grupo de traballo El Sueño Colectivo, xunto coa artista Virginia Villaplana e a xestora cultural Montse Romaní.
En 2003 recibiu o premio Nuevos Medios no Generaciones 2003 (Madrid) polo seu traballo La memoria interior. O proxecto, apoiado polo Ministerio de Cultura e o distribuidor de videoarte Hangar (estreitamente vinculado como produtor á súa carreira), é o resultado dunha viaxe a Alemaña que a artista realizou a finais de 2000 e máis de dous anos de pescuda persoal sobre o construción da memoria e os mecanismos de produción da historia. Partindo da súa propia historia familiar, a creadora remóntase á importante emigración dos galegos e españois a Europa nos anos sesenta e setenta e reflexiona sobre os procesos de esquecemento e lembranza para establecer unha defensa da construción da memoria persoal e colectiva, como reivindicación política, contra a historia e a memoria oficiais.
Tiempo real é un ensaio documental que combina material de arquivo, entrevistas e imaxes gravadas pola propia cineasta na Barcelona do momento. A peza versa sobre “a posibilidade/oportunidade de construír unha visibilidade e unha narratividade propias da nova clase traballadora (…) afastadas do cine militante clásico ou do documental televisivo bempensante e, ao tempo, reflexiona sobre a capacidade de xerar formas políticas efectivas a través de textos (imaxes e palabras) que desaloxen as estratexias da acción do ámbito produtivo e as reintroducisen, como apunta Paolo Virno, na esfera pública”.​
A partir da súa posición como “traballadora cultural”, a artista traza en Tiempo real unha reflexión sobre o concepto de traballo, que nas últimas décadas se transformou radicalmente, e incide na precariedade do traballo realizado polas mulleres e nas implicacións do chamado “traballo inmaterial”. Ao tempo, apunta que as dicotomías espaciais e conceptuais entre tempos/lugares de lecer e laborais xa non resultan operativas. Propón unha nova representación como práctica política a partir de dous eixos principais, “(des)organización” e “(re)aloxo”, e recorre nunha parte da metraxe á deconstrución da longametraxe Jeanne Dielman, 23 Quai lleva Commerce, 1080 Bruxelles, da cineasta belga Chantal Akerman á que Ruido lle sobrepón a lectura de pasaxes en off de Robert Musil, Franz Kafka ou Donna Haraway.
Como expón Patricia Mayayo no artigo “Otros miradas: mujeres artistas, nuevas tecnologías y capitalismo transnacional”: "el sistema económico actual se ha expandido al territorio más privado de nuestra experiencia para convertirla en experiencia de producción: las nuevas formas de empleo (muchas de ellas vinculadas a la externalización de servicios, la extensión del trabajo autónomo y de los contratos por obra o la multiplicación incesante de las variaciones en los tipos de contrato), la dislocación de los tiempos y los espacios de trabajo (en los horarios flexibles, a tiempo parcial, en el teletrabajo y los talleres domésticos), el desarrollo de nuevas tecnologías que presuponen la disponibilidad constante de la trabajadora o trabajador (móvil, correo electrónico etc.) y la conversión de la subjetividad misma del individuo (la paciencia, la capacidad de trabajar en equipo, la versatilidad…) en herramienta productiva hacen que vivamos, como subraya el vídeo de María Ruido, en el tiempo del “trabajo total”, de los cuerpos productivos más allá del horario laboral.​"Este vídeo exhibiuse por primeira vez como parte dunha exposición comisariada a finais de 2003 por Montse Romaní na sala Montcada da Fundació La Caixa de Barcelona co título Trabajo total.
De 2005 datan a instalación Banco de espacio e a película Ficciones anfibias. A primeira concibiuse dentro do proxecto Corner, comisariada por Martí Peran, e consistía nunha escolma de textos de xornais que se mostraban sucesivamente nun panel electrónico no escaparate da Sala de Exposicións de Caja Madrid en Barcelona. Algunhas das novas facían referencia á especulación sobre a vivienda en Barcelona e no resto de España. ​ Banco de espacio nunca chegou a mostrarse porque foi censurada pola mesma institución que a comisariou, alegando que mancaba a súa imaxe.
Parénquima
Parénquima é o termo que se usa para designar un tipo de tecido biolóxico que forma a principal masa dos órganos e realiza as funcións metabólicas ou vexetativas típicas do mesmo. O termo utilízase tanto en histoloxía animal coma vexetal.
María Ruido
Produción fílmica
A partir da metáfora do anfibio como vehículo crítico, Ficciones anfibias é un retrato de Terrassa e Mataró, dúas localidades barcelonesas historicamente vencelladas ao sector téxtil que na contemporaneidade sufriron unha transformación substancial. Combinando novamente material de arquivo, testemuños de traballadores, ex-traballadores, economistas etc., e a súa voz en off, suxire que a carreira pola competitividade é unha das coartadas empregadas para xustificar o desmantelamento do estado de benestar. Pon en evidencia que as dúas cidades “converxen na reutilización do seu patrimonio industrial con xeitos que esquecen ou maquillan, a miúdo, a memoria da clase traballadora e a historia dunha forma de produción que construíu as nosas cidades, igual que nestes momentos se deseña o que han ser estas mesmas cidades no futuro”.
Parénquima
O termo é unha latinización moderna procedente das palabras gregas παρέγχυμα - parenkhuma, "carne visceral", e παρεγχεῖν - parenkhein, 'infundir', de para-, 'ao lado de' + en-, 'en' + khein, 'verter' (o tecido que está vertido arredor dos demais).
María Ruido
Produción fílmica
No ano 2008, Plan Rosebud. Sobre documentalidades, lugares y políticas de memoria comenza como un proxecto de investigación interdisciplinario centrado na representación dos dispositivos de control sobre os corpos e as subxectividades durante a prolongada ditadura franquista e mais a Transición. Esta obra de case catro horas de duración ten estrutura de díptico: Plan Rosebud 1: La escena del crimen e Plan Rosebud 2: Convocando a los fantasmas. Cada parte, pola súa vez, subdivídese en catro capítulos e tres intermedios. Plan Rosebud 1 céntrase no debate social suscitado pola denominada Lei de Memoria Histórica de España e amosa o contraste existente entre os lugares de memoria, as políticas de memoria e as industrias culturais. Plan Rosebud fai comparacións coa historia recente do Reino Unido, a era do thatcherismo e outras políticas de memoria europeas activadas despois da segunda guerra mundial.
Parénquima
Parénquima nos animais
Nos animais o parénquima forma a parte funcional dos órganos. O termo contraponse a estroma, que se refire á parte estrutural dos órganos, formado principalmente por elementos do tecido conectivo.
María Ruido
Produción fílmica
En colaboración con Pablo Marte, desenvolve en 2009 o proxecto Zona franca, que despois foi incorporado na exposición Low Cost (FAD, Barcelona 2009). O tema central é a zona franca do porto barcelonés, antiga zona industrial e comercial que experimentou unha reconversión capitalista orientada aos servizos e ao turismo e deu en ser o novo albo da especulación inmobiliaria.
Parénquima
Parénquima nos animais
Durante o desenvolvemento embrionario dos mamíferos o parénquima da maioría dos órganos orixínase fundamentalmente a partir do ectoderma (cerebro, pel) ou do endoderma (pulmóns, tubo dixestivo, fígado, páncreas). Só uns poucos órganos teñen parénquima de orixe mesodérmica (bazo, riles, corazón). Polo contrario, o estroma de todos os órganos é de orixe mesodérmica.
Exemplos de parénquimas (coas células ou estruturas que forman o parénquima entre paréntese) son:
María Ruido
Publicacións
Selección de textos de investigación e ensaio. Algúns deles acompañan os seus proxectos creativos.
Conferencias
Escolma de conferencias de María Ruido en congresos, espazos artísticos e de pensamento accesíbeis en vídeo.
Parénquima
Parénquima nos animais
Ademais, no cancro, denomínase parénquima ás células mutantes cancerosas dunha soa liñaxe, e estroma ao tecido conectivo circundante e as células asociadas a el.
Parénquima vexetal
miniatura|dereita|Parénquima clorofílico. O parenquima é un tecido fundamental vexetal moi versátil, que realiza as funcións vexetativas da planta. Forma o córtex e a medula dos talos e raíces, o mesófilo das follas, a polpa dos froitos, a nucela dos primordios seminais e o endosperma das sementes. As células do parénquima son células vivas e pouco diferenciadas, que permanecen meristemáticas na madurez, o que significa que poden dividirse se reciben os estímulos axeitados (hormonas vexetais, por exemplo). As súas paredes celulares celulósicas son finas e flexibles, e xeralmente teñen forma poliédrica cando están formando os tecidos, aínda que adquiren formas máis esféricas se as illamos. Teñen grandes vacúolos centrais, que lles permiten almacenar auga, regular os ións e almacenar produtos residuais. As células do parénquima poden ter funcións secretoras (por exemplo, nos hidatodos, nectarios e células que tapizan os condutos resiníferos). Tamén poden intervir na reparación de feridas polo seu potencial meristemático de dividirse, o cal tamén se pon de manifesto na formación de órganos adventicios ou na soldadura dos tecidos nos enxertos.
A forma das células do parénquima varía coa súa función. No mosófilo esponxoso da folla, as células do parénquima varían desde case esféricas e colocadas moi soltas deixando espazos intercelulares ata células ramificadas ou estreladas, interconectadas coas veciñas polos extremos das prolongacións formando unha rede tridimensional, como no feixón Phaseolus vulgaris.
Tipos de parénquima vexetal
thumbnail|right|Parénquima amilífero na raíz de [[Ranunculus ficaria]] miniatura|dereita|Parénquima aerífero.
Notas
Parenchyme
Vector de expresión
Elementos dos vectores de expresión
Un vector de expresión ten as características que todo vector pode ter, como unha orixe de replicación, un marcador seleccionable e un sitio axeitado o para a inserción dun xene, como o sitio de clonación múltiple. O xene clonado pode ser transferido desde un vector de clonación especializado a un vector de expresión, aínda que é posible clonar directamente nun vector de expresión. O proceso de clonación realízase normalmente en Escherichia coli, e os vectores usados para a produción de proteínas en organismos distintos de E. coli poden ter, ademais dunha orixe de replicación axeitada para a súa propagación en E. coli, elementos que lles permiten ser mantidos noutro organismo e estes vectores denomínanse vectores lanzadeira.
Elementos para a expresión
Un vector de expresión debe ter os elementos necesarios para a expresión xénica. Estes poden incluír un promotor, a correcta secuencia de iniciación da tradución como un sitio de unión ao ribosoma e o codón de iniciación, un codón de terminación e unha secuencia de terminación da transcrición. Entre procariotas e eucariotas existen diferenzas en canto á maquinaria para a síntese proteica, polo que os vectores de expresión deben ter os elementos para a expresión que sexan apropiados para o hóspede elixido. Por exemplo, os vectores de expresión en procariotas terán unha secuencia Shine-Dalgarno no seu sitio de iniciación da tradución para a unión dos ribosomas, mentres que os vectores de expresión de eucariotas conterán a secuencia consenso Kozak.
O promotor inicia a transcrición e é, por tanto, o punto de control para a expresión do xene clonado. Os promotores usados no vector de expresión son normalmente inducibles, o que significa que a síntese proteica só se inicia cando é requirida pola introdución dun indutor como o IPTG. Porén, nalgúns vectores de expresión a expresión xénica pode tamén ser constitutiva (é dicir, a proteína exprésase constitutivamente, de forma constante). Pode ocorrer unha síntese de proteínas constitutiva a baixo nivel mesmo en vectores de expresión con promotores estreitamente controlados.
Etiquetas proteicas
Despois da expresión do produto do xene, adoita ser necesario para purificar a proteína expresada; porén, separar a proteína de interese da gran maioría das proteínas da célula hóspede pode ser un proceso moi longo. Para facer que este proceso de purificación sexa máis doado, pode engadirse unha etiqueta de purificación ao xene clonado. Esta etiqueta pode ser unha etiqueta de histidina (His), outros péptidos marcadores, ou un compañeiro de fusión como a glutatión S-transferase ou a proteína de unión á maltosa. Algúns destes compañeiros de fusión poden tamén axudar a incrementar a solubilidade dalgunhas proteínas expresadas. Outras proteínas de fusión como a proteína fluorescente verde pode actuar como un xene reporteiro para a identificación de xenes clonados exitosamente.
Outros
O vector de expresión é transformado ou transfectado na célula hóspede para a síntese de proteínas. Algúns vectores de expresión poden ter elementos para a transformación ou a inserción do ADN no cromosoma hóspede, por exemplo os xenes vir para a transformación de plantas e os sitios de integrase para a integración cromosómica.
Algúns vectores poden incluír unha secuencia de destino que pode destinar a proteína expresada a unha localización específica no espazo periplásmico da bacteria.
Sistemas de expresión/produción
Diferentes organismos poden utilizarse para expresar a proteína diana dun xene, e o vector de expresión utilizado terá, por tanto, elementos específicos para o uso nun determinado organismo. O organismo máis utilizado comunmente para a podución de proteínas é a bacteria Escherichia coli. Porén, non todas as proteínas poden ser expresadas debidamente en E. coli, ou ser expresadas coa forma correcta de modificacións postraducionais, como as glicosilacións, polo que poden utilizarse outros sistemas.
Bacterias
miniatura|Un exemplo dun vector de expresión bacteriano é o plásmido pGEX-3x. A elección do hóspede de expresión para a expresión de moitas proteínas é Escherichia coli, xa que a produción de proteínas heterólogas en E. coli é relativamente simple e conveniente, e tamén é rápida e barata. Disponse de moitos plásmidos de expresión de E. coli para unha ampla variedade de necesidades. Outra bacteria usada para a produción de proteínas é Bacillus subtilis.
A maioría das proteínas heterólogas exprésanse no citoplasma de E. coli. Porén, non todas as proteínas formadas poden solubilizarse no citoplasma e as proteínas pregadas incorrectamente formadas no citoplasma poden formar agregados insolubles chamados corpos de inclusión. Tales proteínas insolubles deberán volver a pregarse, o cal pode ser un proceso complicado e pode que non necesariamente produza un alto rendemento. As proteínas que teñen enlaces disulfuro non adoitan ter a capacidade de pregarse correctamente debido ao ambiente redutor que reina no citoplasma, que impide a formación de tales enlaces, e unha posible solución é destinar a proteína ao espazo periplásmico utilizando unha secuencia sinal N-terminal. Outra posibilidade é manipular o ambiente redox do citoplasma. Tamén se están desenvolvendo outros sistemas máis sofisticados; ditos sistemas poden permitir a expresión de proteínas que previamente se pensaba que era imposible en E. coli, como a das proteínas glicosiladas.
Os promotores usados para estes vectores están baseados usualmente no promotor do operón lac ou o promotor do fago T7, e están normalmente regulados polo operador lac. Estes promotores poden tamén ser híbridos de diferentes promotores, por exemplo, o promotor tac é un híbrido dos promotores trp e lac. Nótese que a maioría dos promotores lac ou derivados de lac comunmente usados están baseados no mutante lacUV5, que é insensible a represión por catabolito. Este mutante permite a exspresión da proteína baixo o control do promotor lac cando o medio de crecemento contén glicosa, xa que a glicosa inhibiría a expresión xénica se se usa o tipo silvestre do promotor lac. A presenza de glicosa, non obstante, pode utilizarse para reducir a expresión de fondo por inhibición residual nalgúns sistemas.
Exemplos de vectores de expresión de E. coli son a serie de vectores pGEX, nos que se utiliza a glutatión S-transferase como compañeiro de fusión e a expresión xénica está baixo o control do promotor tac,  e a serie de vectores pET, que usa un promotor T7.
É posible expresar simultaneamente dúas ou máis proteínas diferentes en E. coli usando distintos plásmidos. Porén, cando se usan dous ou máis plásmidos, cada plásmido necesita usar un antibiótico de seleción diferente e tamén unha orixe de replicación distinta, xa que doutro modo os plásmidos non se poderían manter establemente na célula. Moitos plásmidos utilizados habitualmente están baseados no replicón de ColE1 e son, por tanto, incompatibles entre si. Para que un plásmido baseado en ColE1 coexista con outro na mesma célula, o outro terá que ser dun replicón diferente, por exemplo un plásmido baseado no replicón p15A como os plásmidos da serie pACYC. Outro posible enfoque sería usar un só vector de dous cistróns ou deseñar secuencias codificantes en tándem como un construto bi- ou policistrónico.
Lévedos
Un lévedo usado frecuentemente para a produción de proteínas é Pichia pastoris. Exemplos de vector de expresión en Pichia son os vectores da serie pPIC, e estes vectores usan o promotor AOX1, que é inducible con metanol. Os plásmidos poden conter elementos para a inserción de ADN alleo no xenoma do lévedo e a secuencia sinal para a secreción da proteína expresada. En E. coli poden producirse eficientemente as proteínas con enlaces disulfuro e glicosilación. Outro lévedo usado para a produción de proteínas é Kluyveromyces lactis e o xene é expresado baixo a dirección do forte promotor dunha variante da lactase LAC4.
Saccharomyces cerevisiae é moi utilizado en estudos de expresión xénica en lévedos, como por exemplo nun sistema de dous híbridos de lévedos para o estudo das interaccións proteína-proteína. Os vectores usados no sistema de dous híbridos de lévedos conteñen compañeiros de fusión para dous xenes clonados que permiten a transcrición dun xene reporteiro cando hai unha interacción entre as dúas proteínas expresadas a partir dos xenes clonados.
Baculovirus
Os baculovirus son virus con forma de bastón que infectan células de insectos, que se utilizan como vectores de expresión nese sistema. Utilízanse como hóspede liñas de células de insectos derivadas de lepidópteros (avelaíñas e bolboretas), como Spodoptera frugiperda. Unha liña celular derivada da avelaíña Trichoplusia ni é de especial interese, xa que se desenvolveu para crecer rápido e sen o caro soro que normalmente se necesita para impulsar o crecemento celular. O vector lanzadeira denomínase bácmido, e a expresión xénica está baixo o control do forte promotor pPolh. Os baculovirus foron tamén utilizados con liñas celulares de mamíferos no sistema BacMam.
Os baculovirus utilízanse normalmente para a produción de glicoproteínas, aínda que as glicosilacións poden ser diferentes das que se encontran en vertebrados. En xeral, é máis seguro usalos que usar virus de mamíferos, xa que teñen un rango de hóspedes limitado e non infectan vertebrados sen modificacións.
Plantas
Moitos vectores de expresión en plantas están baseados no plásmido Ti de Agrobacterium tumefaciens. Nestes vectores de expresión, O ADN que vai ser inserido na planta é clonado no ADN-T, un tramo de ADN flanqueado por unha secuencia repetida directa de 25 pares de bases en ambos os extremos, e que pode integrarse no xenoma da planta. O ADN-T tamén contén o marcador seleccionable. Os Agrobacterium proporcionan un mecanismo para a transformación, a integración no xenoma da planta, e poden tamén utilizarse os promotores dos seus xenes vir para os xenes clonados. Porén, a preocupación polas posibles consecuencias da transferencia de material xenético bacteriano ou viral á planta levaron ao desenvolvemento de vectores chamados vectores intraxénicos, nos que se usan os equivalentes funcionais de xenoma de plantas para que non haxa transferencia de material xenético desde unha especie allea a unha planta.
Poden utilizarse tamén virus de plantas como vectores porque o método de Agrobacterium non funciona con todas as plantas. Exemplos de virus de plantas usados son o virus do mosaico do tabaco (TMV), o virus X da patata, e o virus do mosaico do feixón de ollo negro (Vigna unguiculata). A proteína pode expresarse como unha fusión coa proteína da cuberta do virus e exponse na superficie das partículas virais ensambladas ou como unha proteína non fusionada que se acumula dentro da planta. A expresión en plantas usando vectores de plantas é a miúdo constitutiva, e un promotor constitutivo de uso moi común en vectores de expresión en plantas é o promotor 355 do virus do mosaico da coliflor (CaMV).