cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shelley McNamara
miniatura|275x275px|Campus da UTEC en construción, [[Lima]] miniatura|275x275px|Escola de Medicina da [[Universidade de Limerick]] miniatura|275x275px|Loreto Community School Shelley McNamara, nada en Lisdoonvarna, Condado de Clare en 1952, é unha arquitecta e académica irlandesa. É co-fundadora de Grafton Architects con Yvonne Farrell en 1978. Grafton colleu relevancia a inicios da década de 2010, especializándose na construción de edificios voluminosos, austeros mais espazosos para o ensino superior. McNamara ensina arquitectura na University College Dublin desde 1976 e, tamén, noutras universidades.
Grafton recibiu en 2020 a Medalla de Ouro do RIBA e o seu edificio para a Universidade de Enxeñaría e Tecnoloxía de Lima obtivo o Premio Internacional RIBA en 2016 como o mellor edificio do mundo construído nese ano. Comparte con Farrell o Premio Pritzker 2020, o premio máis prestixioso en arquitectura.
Grafton Architects
Xunto con Yvonne Farrell, McNamara estabeleceu Grafton Architects en Dublín, Irlanda en 1978. A súa arquitectura abarca todas as escalas e programas aínda que sobresaíron polos seus proxectos de edificios públicos e educativos tanto no ámbito local como internacional. Farrell e McNamara son conscientes de que o exercicio da arquitectura non é o produto dun só xenio; a arquitectura, afirman, é moito máis grande que iso, é un traballo colectivo onde a crítica e a discusión das ideas son estritamente necesarias. O ensino de proxectos cumpre un papel de vital importancia no seu propio desenvolvemento como profesionais, onde aprenden, teorizan e obteñen o contrapunto ao traballo na práctica.
Academia
McNamara traballou na Escola de Arquitectura en UCD desde 1976. Pouco despois de graduarse empezou ensinar no University College de Dublín, xunto con Yvonne Farrell, onde ensinou entre 1976 e 2002. En 2015, McNamara alcanzou o grao de profesor adxunto na UCD.
Ademais McNamara foi profesora visitante da Accademia d'Archittettura da Oxford Books University, e da Accademia dei Architettura, Mendrisio (2008- 2010), Oslo, EPFL e Lausanne (2010-2011). Foi profesora a tempo completo en Mendrisio en 2013. En 2010, McNamara ocupou a Cátedra Kenzō Tange na Harvard Graduate School of Design e a Cátedra Louis Kahn na Universidade Yale no outono de 2011. Actuou como un xurado externo na Universidade de Cambridge e na London Metropolitan School of Architecture. Ademais de ensinar, McNamara deu moitas conferencias en Escolas europeas e norteamericanas de Arquitectura.
Aurelio Pego
Aurelio Pego foi un xornalista galego.
Shelley McNamara
Publicacións
McNamara, xunto con Yvonne Farrell, publicou o libro Dialogue and Translation: Grafton Architects en 2014. Este libro comprende o traballo da firma e unha colección de conferencias que ditaron na Escola de Arquitectura, Planificación e Preservación da Universidade de Columbia. Inclúe un comentario crítico de Kenneth Frampton.
Curaduría
Grafton Architects foron as curadoras da edición de 2018 da Bienal de Arquitectura de Venecia.
Aurelio Pego
Traxectoria
Estudou para contador mercantil e colaborou desde novo na prensa galega. Na idade do servizo militar, emigrou para fuxir da guerra de África. Chegou a Nova York en 1920 e comezou a colaborar en diferentes revistas americanas ao mesmo tempo que facía crónicas para periódicos de Madrid e para Popular Film de Barcelona. Foi correspondente de La Vanguardia (1933-1937). Formou parte do cadro de redacción de Cine-Mundial, editado en Nova York en castelán, que informaba aos países do ámbito castelanfalante das novidades do mundo do cine. De 1927 a 1948 publicou reportaxes, entrevistas e críticas.
Dafne Keen
Dafne María Keen Fernández, nada en Madrid no ano 2005, é unha actriz infantil británica-española coñecida por interpretar a Ana "Ani" Cruz Oliver na serie de televisión The Refugees e a mutante Laura Howlett (X-23) no filme de 2017 Logan.
Traxectoria
É filla do actor inglés Will Keen e da directora de teatro e actriz galega María Fernández Ache. Comezou a actuar xunto co seu pai na serie de televisión The Refugees. En 2017 deu o salto ao cinema e coprotagonizou con Hugh Jackman o filme Logan, no que interpreta a Laura, filla xenética de Lobeto.
Lugares da Pontenova
miniatura|dereita|[[Casa do concello da Pontenova.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares da Pontenova
Arbúcies
Arbúcies é un concello catalán, na comarca da Selva, na provincia de Xirona.
Economía
Arbuciès é notábel por ser sede, malia o seu pequeno tamaño, de varias das empresas carroceiras de autobuses máis importantes de Cataluña e de España. Entre elas destacan:
Premier League 2013-2014
A tempada 2013–14 da Premier League foi a 22ª tempada do máximo nivel da liga de fútbol de Inglaterra, establecida en 1992. A tempada empezou o 17 de agosto de 2013 e finalizou o 11 de maio de 2014. O defensor do título era o Manchester United. O campión foi o Manchester City.
Francisco Javier Castaños
Francisco Javier Castaños Aragorri Urioste y Olavide, duque de Bailén, coñecido como o xeneral Castaños, nado en Madrid o 22 de abril de 1758 e finado na mesma cidade o 24 de setembro de 1852, foi un militar e político español que sobresaíu durante as Guerras revolucionarias francesas e a Guerra da Independencia española.
Foi presidente do Consello de Rexencia entre o 1 de febreiro e o 29 de maio de 1810 na España libre de franceses e posteriormente, durante o reinado de Fernando VII, presidente do Consello de Castela (1832 – 1834).
Adquiriu gran celebridade por conseguir a vitoria fronte ás tropas napoleónicas do xeneral Dupont no verán de 1808. Era a primeira vez que as tropas imperiais eran vencidas no continente europeo.
Traxectoria
Francisco Javier Castaños Aragorri Urioste y Olavide naceu no seo dunha distinguida familia orixinaria de Biscaia. Foi instruído na arte da guerra polo célebre xeneral O'Reilly. cuñado seu, que o acompañou a Alemaña nunha viaxe que emprendeu para coñecer sobre a arte militar na escola do grande Frederico II de Prusia. En 1794, serviu con distinción, como coronel, no exército de Navarra ás ordes do xeneral Caro. Foi nomeado xeneral en 1798, e ascendido en 1802 a tenente xeneral pola súa defensa do porto de Ferrol. Posteriormente foi apartado de Madrid, por causa da súa oposición á política pacifista do ministerio español da guerra, estando a cargo do mando do Campo de Xibraltar. 300px|miniatura|A Rendición de Bailén, por [[José Casado del Alisal. Museo do Prado.]] Cando a invasión francesa de España, en 1808, foille confiado, pola Xunta Suprema Central, que actuaba como Rexencia de España, o mando dun corpo do exército nas lindes de Andalucía co resto de España, rexión na que desexaba entrar o xeneral Dupont.
Con 9.000 soldados e 3.000 voluntarios, Castaños derrotou o xeneral francés na batalla de Bailén, na provincia de Xaén en combate sostido entre os días 18 e 22 de xullo de 1808. Parte da gloria debeuse tamén ao suízo Reding, o seu lugartenente. A división francesa capitulou, e 20.000 homes foron feitos prisioneiros, sendo logo enviados a Cádiz e á illa de Cabrera, nas Baleares.
As repercusións da rendición de Bailén foron enormes, xa que era a primeira vez que un corpo do exército imperial napoleónico era derrotado no continente europeo: esmagaba o seu mito de imbatibilidade. miniatura|180px|esquerda|O xeneral Castaños por [[Vicente López Portaña|Vicente López, 1848.]]
Porén, en outubro do mesmo ano, Castaños era derrotado noutra batalla, bastante máis ao norte, en Tudela, Navarra.
Privado logo da súa comandancia pola Rexencia, escribiu ao Ministro da Guerra: "Teño as satisfacción de enviarvos entre as mans do mariscal de campo Freire o mando que eu collín en 1811, baixo os muros de Lisboa"
Á volta do rei Fernando VII, Castaños mostrouse como un firme apoio do monarca no momento en que este reinstauraba o absolutismo. Foi nomeado Capitán xeneral de Cataluña en 1815, e máis tarde en 1823, conselleiro de Estado en 1825, e aínda posteriormente presidente do consello de Castela. Porén, foi relegado da Corte entre 1833 e 1843, coa chegada dos liberais ao poder.
Dinahosting
Dinahosting S.L. é unha empresa galega dedicada ao rexistro de dominios, hosting, VPS e servidores dedicados. Fundouse no ano 2001 e ten a súa sede en Santiago de Compostela.
É a única compañía de Galiza autorizada pola ICANN ao rexistro de dominios (en toda España só hai unha ducia de empresas habilitadas), e é tamén axente autorizado por ESNIC para os dominios .es, ademais de membro de RIPE (a entidade europea que xestiona a asignación de IPs). Dende o 2007 os seus servidores están localizados no centro de datos Interxion, en Madrid.
Outros datos
No inverno de 2009, Dinahosting utilizou a imaxe do Apalpador, unha figura mítica do Nadal galego, na súa campaña publicitaria.
Ten servizos de atención e tradución en todas as linguas oficiais de España (galego, castelán, vasco e catalán), ademais de en inglés e portugués.
Raimundo Lomba González
Andrés Raimundo Lomba González, finado na Guarda o 4 de outubro de 2000, foi un político galego.
Traxectoria
Foi presidente da Federación Guardesa de Fútbol. Foi nomeado alcalde da Guarda o 17 de setembro de 1973, e mantívose no cargo até as primeiras eleccións democráticas.
Vida persoal
Casou con Carmen María Rodríguez González.
Stainboy
The World of Stainboy é unha serie de curtas en animación flash creadas por Tim Burton e animadas por Flinch Studio. A personaxe de Stainboy aparece por vez primeira en dous poemas do libro The Melancholy Death of Oyster Boy & Other Stories, tamén creado e ilustrado por Tim Burton. A serie é a primeira creación de Burton no xénero de superheroes dende Batman volve.
Nas curtas, Stainboy traballa para a policía de Burbank (California), e ó comezo de cada episodio ordénaselle investigar e deter outras personaxes. Moitas delas proceden tamén do libro Oyster Boy. Cada un dos episodios ten uns cinco minutos de duración.
Acanthocardia
Acanthocardia é un xénero de moluscos bivalvos mariños da familia Cardiidae. Como a maioría dos bivalvos, estes moluscos aliméntanse por suspensión. Este xénero está presente na Terra desde o Oligoceno superior.
Covas, Carbia, Vila de Cruces
Covas é un lugar da parroquia de Carbia, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2017 tiña 26 habitantes (13 homes e 13 mulleres), o que supón unha diminución de 27 habitantes con respecto ao ano 2000.
Casa Museo Rosalía de Castro
A Casa Museo Rosalía de Castro, tamén chamada Casa da Matanza, é unha casa museo situada na vivenda na que viviu Rosalía de Castro xunto co seu home Manuel Murguía e os fillos da familia desde 1883 ata a súa morte en 1885. Recolle distintas edicións das súas obras e diverso material seu, como fotografías ou recordos persoais. No segundo andar, recrea o ambiente da casa en tempos de Rosalía.
O museo é a sede da Fundación Rosalía de Castro e do Centro de Estudos Rosalianos, que teñen por obxecto divulga-la obra e a memoria da escritora.
Cachelo
miniatura|[[Polbo con cachelos]] miniatura|[[Lacón con cachelos e grelos]] Cachelo é a denominación que en Galicia se dá a un anaco ou cacho de pataca. Non se trata de ningunha variedade de pataca específica con esta denominación.
Xeralmente o produto vén cortado en toradas e acompaña moitos pratos da gastronomía galega, cobrando especial relevancia no coñecido como polbo á feira, ou tamén as sardiñas.
Nalgunhas zonas denomínanse cachelos ás patacas cocidas con monda, sen engadir máis nada que auga e sal. Noutros casos é tamén o nome dos cachos de pataca con ollos que se emprega para semente.
Cavadoiro, Acevedo do Río, Celanova
Cavadoiro é un lugar da parroquia de Acevedo do Río no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 9 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 5 eran homes e 4 mulleres.
Portal Galego da Língua
O Portal Galego da Língua (PGL) é un portal de internet promovido pola Associaçom Galega da Língua (AGAL) en 2002, que defende unha vía reintegracionista para o galego.
Historia
As orixes do PGL están nas primeiras tentativas da AGAL por ter un sitio en Internet. De feito, naceu como páxina corporativa da asociación, aloxada nun principio nos servidores da Universidade de Vigo.
Debido ao crecente número de contidos informativos relacionados coa actualidade lingüística de Galiza, o portal 'refundouse' en 2002 xa nun servidor e dominio diferentes e co nome actual de Portal Galego da Língua.
Maxia
Para a arte escénica, véxase Ilusionismo. miniatura|Reprodución dun meigo consultando un grimorio. A maxia (do grego μαγεία) é o conxunto de artes, coñecementos e prácticas coas que se pretende producir resultados contrarios ás leis naturais coñecidas, valéndose de certos actos ou palabras, ou ben coa intervención de seres fantásticos. Estes poderes especiais adoitan ser atribuídos a magos, meigas e bruxas. Pode ser usada para facer o ben ou o mal.
A maxia e un fenómeno que existiu primitivamente en todas as culturas. Polo tanto é un concepto elaborado en varias teorías intelectuais. Disciplinas como a antropoloxía, a filosofía e a socioloxía vano utilizar sen darlle sempre a mesma función na evolución do pensamento humano e na relación que ten coa relixión e o coñecemento.
Blu:Sens
Blu:Sens é unha empresa galega de ámbito tecnolóxico con sede en Santiago de Compostela. Entre os seus produtos hai televisores, sintonizadores de TDT, reprodutores de DVD, de MP3, localizadores GPS e outros artigos de electrónica de consumo.
Historia
Ideada no 2001, a empresa experimentou un rápido crecemento ata converterse na empresa que máis reprodutores de mp3 vendeu en España no 2006. A curta historia de Blu:Sens está protagonizada por Miguel Silva e José Ramón García, amigos da infancia. Silva era o responsable de Televés nos Emiratos Árabes. García traballaba como economista na filial de consultoría do grupo vasco Mondragón Corporación Cooperativa. En 2001, xunto a outros dous amigos, crearon Blu:Sens, pasando as horas libres dos seus empregos deseñando un plan de negocio. Cunha longa experiencia desenvolvendo planificación estratéxica para outros empresarios, José Ramón García elaborou un plan de negocio para o seu proxecto de empresa nacente, no que tódolos aspectos do futuro desenvolvemento quedaban estipulados para o período 2002-2005: a que se ía dedicar a empresa, que se ía fabricar, onde comercializalo, e que posicionamento buscar.
A empresa naceu no 2002 nunha pequena oficina da zona antiga de Compostela, con 3000 € de capital, solicitando un millón de euros a tres bancos para os acordos con fabricantes asiáticos. Axiña comezaron a distribuír reprodutores de DVDs, facturando xa en decembro de 2002 un millón de euros.
Blu:Sens ten en España tódolos seus departamentos de deseño, innovación, mercadotecnia e comercialización, nos que traballan unhas 90 persoas. Están repartidos entre Santiago, onde está a súa sede social, e Madrid, sede de Opera Wireless, unha das catro filiais da sociedade. As outras filiais están na China (Blu:Sens China), sede da fábrica na que emprega a 220 persoas, e en Dubai (Blu:Star Middle East). En 2007 estaba en fase de crear filiais en Malaisia e México, así como unha sociedade holding, Corporación Blu:Sens, con sede en Galiza.
Os maiores investimentos de Blu:Sens son para I+D e mercadotecnia. Reservan o 10% dos ingresos para desenvolver novos produtos e un 5% para mercadotecnia. A empresa paga para que tódalas modelos dos certames de Miss España leven os seus aparellos nos desfiles. En outono de 2007 presentou os novos reprodutores de mp3 no estadio Santiago Bernabeu de Madrid, e para o ano 2008 creou o equipo Blu:Sens Aprilia para o Campionato Mundial de Motociclismo, na categoría de 125cc.
O 8 de abril de 2008 Blu:Sens anunciou a creación do selo discográfico Blu:Sens Music, do que a partir de 2009 se fará cargo a xornalista e produtora Eva Perales.
Tralo ascenso do Obradoiro Club de Amigos do Baloncesto á liga ACB, pasou a denominarse Xacobeo 2010 Blu:Sens.
Garda Vermella
O termo Garda Vermella (en Красная гвардия) na historia de Rusia designa aos destacamentos de obreiros formados no transcurso da Revolución rusa de 1917. Conformaba o principal elemento de resposta dos bolxeviques durante devandita revolución.
Blu:Sens
Historia
O 28 de abril de 2008 anunciouse a adquisición por parte de Manuel Jove de case o 50% da empresa a través dunha sociedade súa, o que supón unha importante ampliación de capital que lle permitirá seguir crecendo.
Garda Vermella
Orixes
Moi similares aos destacamentos de obreiros que tomaran parte na revolución de 1905 en Moscova, os grupos armados precursores da Garda Vermella fixeron a súa aparición nas fábricas durante a Revolución de Febreiro para manter a orde na cidade. Os bolxeviques conseguiron controlar eses grupos no mes de abril e separalos das milicias obreiras, en mans de menxeviques e socialrevolucionarios, así como da «milicia do pobo» do soviet de Petrogrado. A Garda Vermella tiña por misión «protexer a revolución» e «mostrar resistencia ás forzas reaccionarias». Durante o proceso revolucionario, adquiriu o papel de policía civil ordinaria, substituíndo así á policía tsarista desmantelada.
Blu:Sens
Historia
Blu:sens foi denunciada por Televés e condenada en 2012 polo Xulgado do Mercantil número 1 da Coruña pola elaboración e distribución dun catálogo en 2009 por entender que infrinxía os dereitos de propiedade intelectual de Televés. Blu:sens tamén foi condenada ao pago de 123 euros.
Garda Vermella
Papel na Revolución
miniatura|200px|[[Lev Trotski dirixindo á Garda Vermella]] A Garda Vermella mantívose na clandestinidade trala súa participación nas Xornadas de Xullo, abandonándoa despois do intento errado de golpe de Estado protagonizado polo xeneral Lavr Kornílov en agosto de 1917. A partir dese momento, a Garda Vermella estruturouse en Petrogrado e en Moscova, sendo dirixida polo Partido bolxevique. Trala Revolución de Outubro, implantouse na maior parte dos centros industriais de Rusia e converteuse nun verdadeiro exército revolucionario. Alistarse a ela era totalmente voluntario, sendo soamente necesario o ter unha recomendación dos soviets ou das células do Partido Bolxevique. Interveu con éxito en conflitos locais como o protagonizado por Aleksandr Dútov en Oremburgo, pero a súa organización dispersa era ineficaz contra o Exército Branco.
Constituíu a base do Exército Vermello, creado en xaneiro de 1918, disolvéndose oficialmente en abril dese mesmo ano.
Blu:Sens
Historia
En 2013 Jove deixou de ser accionista da empresa. En xullo de 2013 a empresa presentou pre concurso de acredores. Blusens Technology SLU, a filial de compras da empresa, presentou concurso voluntario de acredores en outubro de 2013.
Oligodendrocito
miniatura|dereita|Oligodendrocitos formando o illamento eléctrico dos axóns no sistema nervioso central.
Os oligodendrocitos (do grego célula con poucas ramificacións), ou células da oligodendroglía, son un tipo de células de neuroglía que se encontran no tecido nervioso do cerebro. Teñen como principal función o illamento dos axóns das neuronas no sistema nervioso central dalgúns vertebrados (a mesma función que exercen as células de Schwann no sistema nervioso periférico). Un só oligodendrocito pode estender as súas prolongacións a 50 axóns, envolvendo aproximadamente 1 μm da vaíña de mielina de cada axón, o que as diferencia das células de Scwann, que só actúan sobre un axón.
Orixe
As células de oligodendroglía orixínanse durante o desenvolvemento embrionario a partir de células precursoras dos oligodendrocitos, que poden identificarse pola expresión de varios antíxenos característicos, como o gangliósido GD3, o proteoglicano NG2 con condroitín sulfato, e a subunidade PDGF-alfaR do receptor do factor alfa de crecemento derivado das plaquetas. No prosencéfalo das ratas, a maioría das células proxenitoras oligodendrogliais orixínanse durante as fases finais da embrioxénese e ao inicio do desenvolvemento postnatal a partir de células da zona subventricular dos ventrículos cerebrais laterais. As células da zona subventricular migran desde as zonas xerminais para poboar as materias branca e gris en desenvolvemento, onde se diferencian e maduran en células de oligodendroglía formadoras de mielina. Porén, non está claro se todos os proxenitores oligodendrogliais sofren toda esta secuencia de eventos. Suxeriuse que algúns sofren apoptose e outros non chegan a diferenciarse en células da oligodendroglía maduras, senón que persisten como células proxenitoras da oligondendroglía adultas.
Funcións
Como forman parte do sistema nervioso, os oligodendrocitos están moi relacionados coas neuronas, e, como todas as outras células da glía, os oligodendrocitos proporcionan apoio á función neuronal. Ademais, o sistema nervioso dos mamíferos depende da formación e bo funcionamento das vaíñas de mielina, que reducen a perda de ións e diminúen a capacitancia da membrana celular necesaria para a transmisión do impulso nervioso. A mielina tamén incrementa a velocidade de transmisión do impulso, como ocorre na propagación saltatoria do potencial de acción, que ten lugar nos nodos de Ranvier non revestidos de mielina, situados entre as células de Schwann no sistema nervioso periférico, e nas zonas non revestidas polos oligodendrocitos no sistema nervioso central. Os oligodendrocitos desempeñan a mesma función nos axóns ca o recubrimento illante dos cables dunha instalación eléctrica, pero coa diferenza que os cables eléctricos xeralmente están nun medio non condutor (o aire), mentres que os axóns están inmersos nunha solución de auga e ións boa condutora. Ademais, a velocidade do impulso dos axóns mielinizados increméntase linearmente co diámetro do axón, entanto que a velocidade do impulso nos nervios amielínicos só aumenta coa raíz cadrada do diámetro.
Existen tamén os chamados oligodendrocitos satélites, que son funcionalmente distintos da maioría dos demais oligodendrocitos. Non están tan asociados ás neuronas e, por tanto, non exercen unha función illante. Permanecen acaroados ás neuronas e regulan o fluído extracelular.
Patoloxía
Entre as enfermidades que orixinan danos nas células oligodendrogliais están as enfermidades desmielinizantes como a esclerose múltiple e as leucodistrofias. Os traumas corporais, por exemplo, os danos na medula espiñal, poden tamén causar desmielinización. A parálise cerebral (leucomalacia periventricular) prodúcese por danos nos oligodendrocitos en desenvolvemento en áreas do cerebro situadas arredor dos ventrículos cerebrais. Os danos na medula espiñal tamén poden causar danos nos oligodendrocitos. Pénsase que na parálise cerebral, os danos na medula espiñal, accidente cerebro-vascular e posiblemente na esclerose múltiple, os oligodendrocitos son danados pola liberación de cantidades excesivas do neurotransmisor glutamato. A disfunción dos oligodendrocitos pode estar implicada tamén na fisiopatoloxía da esquizofrenia e o trastorno bipolar. As células da oligodendroglía son tamén susceptibles de sufriren a infección polo JCV (ou Virus John Cunningham, un tipo de poliomavirus), que causa leucoencefalopatía multifocal progresiva (PML), unha condición que afecta especificamente á materia branca, tipicamente en pacientes con inmunosupresión. Os tumores na oligodendroglía denomínanse oligodendrogliomas.
Heinola
Heinola é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Päijänne Tavastia. En 2018 a súa poboación era de 19 060 habitantes. A superficie do termo municipal é de 839,28 km2, dos cales 163,29 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 28,20 hab./km².
Limita cos concellos de Asikkala, Hartola, Lahti e Sysmä, na súa mesma rexión, Iitti e Kouvola na rexión veciña de Kymenlaakso, e Mäntyharju e Pertunmaa, pertencentes ambas á rexión de Savonia do Sur.
O concello é unilingüe en finés.
Darío Fernández Flórez
Darío Fernández Flórez, nado en Valladolid o 11 de xuño de 1909 e finado en Madrid o 1 de decembro de 1977, foi un novelista español da xeración do tremendismo.
Traxectoria
De ascendencia galega. Estudou Filosofía e Letras en Madrid, onde fixo crítica literaria na radio. Publicou dúas novelas en 1931 e 1932, e acadou sona en 1939 co ensaio Dos claves históricas: Mío Cid y Roldán. Na posguerra traballou para a Vicesecretaría de Educación Popular de FET y de las JONS, amais de como censor.
En 1944 publicou Zarabanda, antecedente da súa obra máis famosa, Lola, espejo oscuro (1950). Esta novela, que tivo no seu momento un grande éxito de crítica e público, é unha obra amoral que relata a loita pola supervivencia dunha moza orfa. A obra bebe da novela picaresca, cun moralismo falso e engadido a maiores para evitar problemas coa censura. A novela curta Boda y jaleo de Titín Aracena (1952) ten unha estrutura similar, e reflicte o ambiente da alta sociedade madrileña. Xa anos máis tarde completou a triloxía con Nuevos lances y picardías de Lola, espejo oscuro (1971) e con Asesinato de Lola, espejo oscuro (1975).
Frontera (1953) fala do exilio dos españois en Francia. La hora azul (1953) está ambientada en Francia, e ten como protagonistas o español Pepe, señorito xogador empedernido de gran nobreza, a italo-francesa Bárbara, unha muller aventureira, apaixonada e egoísta, e o ruso Vajtang Tzeretheli, compañeiro de Bárbara, e explotador.
Alta costura (1954) presenta mediante a técnica das narracións converxentes o ambiente madrileño do mundo da moda. Memorias de un señorito (1956) está considerada autobiográfica. Está ambientada entre 1927 e 1936, e na novela aparecen personaxes históricos do ambiente madrileño como Ortega y Gasset, Jiménez Díaz ou Celia Gámez. Yo estoy dentro (1961) é unha continuación temática desta novela.
Dúas das súas obras foron levadas ao cinema: Lola, espejo oscuro en 1965 por Fernando Merino, e Alta costura en 1954 por Luis Marquina.
JDA Dijon
O Jeanne d'Arc Dijon Basket, máis coñecido como JDA Dijon, é un equipo profesional de baloncesto de Francia da cidade de Dijon (Borgoña-Franco Condado). O equipo disputa os seus partidos como local no Palais des sports Jean-Michel Geoffroy de Dijon, recinto con capacidade para 4.628 espectadores. Entre os seus maiores logros está a consecución de dous títulos de Copa, obtidos en 1993 e 2006. Actualmente compite na Ligue Nationale de Basketball Pro A, a máxima categoría do baloncesto francés.
Historia
A club Jeanne d’Arc (Xoana de Arco) foi fundado en xaneiro de 1880 en polo abade Bizouard na Rúa St. Philibert (hoxe Rúa Condorcet). Dado o éxito do número de socios inscritos, trasladouse ao distrito de Plaine des Roses Rúa Lacodaire. Entre as principais actividades ás que se adicaba o club estaban a ximnasia, o canto coral, o teatro ou o fútbol. Ao longo do tempo o club estivo apiques de desaparecer en varias ocasións. Durante a primeira guerra mundial (1914−18) o Jeanne d’Arc tiña máis de 450 membros, dos cales 57 faleceron durante a guerra. Posteriormente o club prospera e créanse novas seccións como o tenis de mesa, esgrima, e baloncesto. Durante a segunda guerra mundial o club volveu a estar en perigo, con moitos falecidos entre os seus membros. Tras recuperarse de novo, en 1966 o club volve a sufrir graves problemas debido a problemas coa propiedade das súas instalación. Debido a isto, o club volveuse trasladar, esta vez ao Boulevard de l'Ouest, onde en 1972 se acabou de construír o pavillón de baloncesto Henri Boisselot. Posteriormente a esa época o Jeanne d'Arc limita as súas actividades ao baloncesto. Entre os seus títulos destacan as dúas Copas de Francia (1993 e 2006) e un Match des Champions (2006).
Títulos
Copa de Francia Match des champions
Alfonso Basterra Camporro
Alfonso Basterra Camporro, nado en 1964 en Bilbao, é un xornalista español.
Traxectoria
Nado en Bilbao, trasladouse a Galicia na década de 1980, establecéndose en Santiago de Compostela. Especializado en información económica, colaborou coa prensa local, foi correspondente dun xornal económico nacional e fixo traballos para distintos medios televisivos e radiofónicos.
Desaparición de Asunta
O 21 de setembro de 2013, cando a nena tiña 12 anos, desapareceu. Os seus pais adoptivos denunciaron a súa desaparición na tarde-noite dese mesmo día. Na madrugada do día seguinte, dúas persoas descubriron un cadáver nunha pista forestal da parroquia de San Simón de Ons de Cacheiras, no municipio de Teo (a só 5 km da casa de campo de Rosario Porto en Montouto, tamén en Teo), alertando aos Servizos de Emerxencia, que identificaron o corpo da nena desaparecida. O día 24 de setembro a nai, Rosario Porto, foi detida e investigada por un presunto delito de homicidio. Un día despois tamén o pai, Alfonso Basterra, foi detido e investigado.
O xuíz que se encargou do caso foi José Antonio Vázquez Taín, coñecido pola súa actuación anterior e recente na recuperación do Códice Calixtino (2012) e no caso do accidente ferroviario de Angrois (2013). O caso motivou grande interese e foi obxecto de numerosos reportaxes nos principais medios televisivos españois. De acordo cos datos recollidos durante a investigación, a mesma xirou en torno a unha serie de pistas, entre as que se encontran:
En xuño de 2014 o xuíz Vázquez Taín puxo fin á instrución do caso, dando paso ao proceso de apertura de xuízo oral. En outubro, a Sección Sexta da Audiencia provincial da Coruña con sede en Satiago terminou cos últimos trámites xudiciais. A selección do xurado popular iniciouse en maio de 2015, estando previsto o comezo do xuízo para entre o 23 de xuño e o 17 de xullo do mesmo ano, pero producíronse algúns atrasos, e foi finalmente a principios de outubro de 2015 cando se iniciou o xuízo na Audiencia Provincial da Coruña, con 84 testemuñas e 60 peritos. O 30 de outubro de 2015 o xurado popular designado polo Xulgado de Santiago de Compostela determinou, por unanimidade, como culpábeis tanto a Alfonso Basterra como a Rosario Porto do asasinato de Asunta Basterra. En novembro de 2015, apenas dúas semanas despois de coñecerse o veredito, coñécese a sentenza contra os pais de Asunta Basterra: 18 anos de cárcere para cada un por un delito de asasinato coa concorrencia da agravante de parentesco.
Televisión
miniatura|Aparello de televisión do ano 1948. miniatura|Cámara de televisión no alto, utilizada para transmitir un acontecemento en directo A televisión é un sistema de telecomunicación para a transmisión de imaxes en movemento, habitualmente acompañadas de son, así como tamén o medio de radiodifusión desa imaxe e son a través de ondas electromagnéticas, funciona a partir da análise e conversión da luz e do son en ondas electromagnéticas e da súa reconversión nun aparello que recibe o mesmo nome do sistema ou pode tamén chamarse televisor ou aparello de televisión. O aparello de televisión capta as ondas electromagnéticas e a través dos seus compoñentes internos convérteas novamente en imaxe e son. Establecida comercialmente a fins da década de 1930 nuns poucos países e na maioría entre 1950 e 1970, converteuse nun aparello común en fogares, negocios e institucións, particularmente como fonte de entretemento e información, xerando unha potente industria ao seu redor, a partir de 1970 coa aparición do vídeo doméstico e despois do laserdisc, DVD, discos Blu-ray e discos duros permitiu ver contidos gravados ou lanzados especificamente neses medios. Ademais do seu uso como emisión para o público a televisión úsase como circuíto pechado de televisión e para a televisión afeccionada.
Historia
miniatura|esquerda|Televisión dos anos 50. Boris Rosing patentou en 1907 un sistema de televisión que utilizaba como receptor un moi primitivo tubo de raios catódicos, un dos seus alumnos, Vladimir Zworykin solicitou a patente en 1923 dun sistema de televisión utilizando tanto como transmisor como receptor tubos de raios catódicos pero os seus experimentos prácticos non deron resultado. O primeiro sistema semimecánico de televisión analóxica demostrouse en febreiro de 1924 en Londres por John Logie Baird cunha imaxe do deseño animado Felix the Cat e, posteriormente, imaxes en movemento en 30 de outubro de 1925, realizando a primeira demostración pública o 26 de xaneiro de 1926. O primeiro servizo regular de televisión, en analóxico, foi a W2XB, popularmente coñecida como WGY en Schenectady, Nova York, inaugurado en 11 de maio de 1928.
Os primeiros aparellos de televisión eran radios cun dispositivo que consistía nun tubo de neon cun disco xiratorio mecánico (disco de Nipkow) que producía unha imaxe vermella do tamaño dun selo postal. Entre 1928 e 1929 Philo Farnsworth e Zworykin presentaron receptores electrónicos semellantes e envolvéronse nunha lea xudicial durante varios anos. En 1931 Zworykin elaborou o primeiro iconoscopio funcional. O primeiro servizo de alta definición apareceu na Alemaña en marzo de 1935, mais estaba dispoñíbel apenas en 22 salas públicas. Unha das primeiras grandes transmisións foi a dos Xogos Olímpicos de 1936, en Berlín. O uso da televisión aumentou nos Estados Unidos enormemente despois da segunda guerra mundial debido aos avances tecnolóxicos xurdidos coa guerra e á renda adicional dispoñíbel (aparellos de TV nos anos 30 custaban o equivalente a US$ 7000 actuais (2001) e había pouca programación dispoñíbel), e se en 1950 había 100.000 televisores un ano despois o seu número aumentou ao millón, chegando en 1959 ao 88% dos fogares, e xa para 1960 nese país a televisión desprazou ao cine como principal medio de entretemento , ao tempo que os principais estudios comezaban a distribuír os seus arquivos cinematrográficos na televisión. No Reino Unido a Coroación da raíña Isabel II en 1953 significou o comezo do desprazamento da radio pola televisión. En moitos países a televisión foi unha prerrogativa exclusiva do Estado que constituía un servizo público, en especial en Europa, pero sobre todo a partir das décadas de 1980 e 1990 comezou a permitirse en case todos os países a creación de cadeas privadas ou mesmo privatizáronse canles públicas, porén aínda quedan uns poucos réximes onde aínda a televisión queda totalmente baixo o control do Estado. A televisión mudou a forma de concibir o mundo, mudou a forma de facer política e das campañas electorais, a transformación da Guerra de Vietnam en guerra televisada fixo modificar a percepción da propia guerra polo público estadounidense , converténdose no medio máis influente.
miniatura|dereita|Aparello portátil.
As novas tecnoloxías e a aparición de internet mudou á propia televisión, o telespectador ten acceso a moitos programas e series, de xeito gratuíto ou por pagamento, nas webs das canles ou en páxinas de video streaming ou descargas ou so demanda nos operadores de televisión por cable ou satélite ao mesmo tempo que os programas e series poden esténderse con complementos en internet, que poden incluír episodios tanxenciais feitos especialmente para internet ou para móbiles ou valos nas redes sociais ademais das tradicionais: xogos, camisetas, DVD.
Televisores
Hai varios tipos de monitores de vídeo usados en equipamentos de Televisión. Ata a década de 2000 os máis comúns eran os CRTs (ou televisores de Tubo) chegando ás 40 polgadas diagonais.
Durante finais da década de 2000 e ata mediados da década de 2010, aproximadamente, empregáronse os televisores LCD (cristal líquido) e circuítos integrados (chips ) de imaxe reflectida
Dende finais de 2010 a maior parte das TVs utilizan tecnoloxía LED e tamén de Plasma (Displays de plasma).
As Pantallas grandes, 80 polgadas ou máis, usan Tecnoloxía de Proxección, que basicamente consiste nun proxector que se reflicte indirectamente nun reflector, o cal dirixe a imaxe a pantalla. aínda que cada vez as pantallas LED ou as de Plasma están a incrementar continuamente os seus tamaños.
Os Televisores non fixeron máis que crecer de tamaño ao ancho e alto, a díagonal, pero adelgazaron en canto a súa profundidade, sendo cada vez máis planos, con apenas unhas polgadas de grosor, podendo pendurarse na parede como un cadro, o que economiza espazo e poden converterse nun elemento decorativo, simulando ser un cadro activo, amosando diferentes imaxes ou vídeos.
Outro avance significativo son os seus sistemas de Conexión, que permiten acceder á Internet e conectar (vincular) dispositivos sen fíos como móbiles intelixentes ou dispositivos de reprodución.
Sistemas de televisión
Ao inicio das transmisións regulares de televisión a falta de estándares internacionais levou a que se desenvolveran tres sistemas de televisión analóxicos independentes para a televisión en branco e negro, o americano de 525 liñas, o europeo 625 liñas e o francés de 819 liñas. O sistema británico de 405 liñas mantívose en uso ata 1985 pero boa parte da programación británica xa se facía en 625 liñas desde a década de 1960. Na televisión analóxica en cor existen tres estándares independentes o PAL europeo, o SECAM francés e o NTSC americano.
Programación é a transmisión nas estacións de televisión (por veces chamada de canais) que son frecuentemente dirixidos a unha determinada audiencia, porén existen moitas canles especializadas en noticias que teñen unha audiencia mundial, outras cadeas especializadas en deportes, filmes ou música teñen canles que abranguen boa parte do mundo. Alén diso, internet permite que calquera canle poida ter unha audiencia mundial.
Nos EUA, as redes de televisión producen programas primetime (horario nobre) para as súas emisoras afiliadas. Fóra do horario de máxima audiencia, a maior parte das emisoras teñen a súa programación de produción propia.
Día Mundial da Televisión
O 17 de decembro de 1996, a Asemblea Xeral das Nacións Unidas proclamou o 21 de novembro como o Día Mundial da Televisión, como conmemoración do día en que se celebrou, en 1996, o primeiro Foro Mundial de Televisión das Nacións unidas.
Sant Joan
miniatura|250px|Bandeira de Sant Joan 250px|miniatura|Localización de Sant Joan Sant Joan é un concello das Illas Baleares. Esténdese por unha área de 38.54 km² onde no ano 2007 vivían 1.866 habitantes. Atópase na illa de Mallorca.
Demografía
Evolución da poboación de Sant Joan dende a década dos 50 ata agora:
Política
A repartición de escanos quedou deste xeito:
Inespal
Inespal, Industria Española del Aluminio, foi unha industria de participación pública, filial do INI, adicada á fabricación de aluminio, fundada en 1958. Foi vendida a Alcoa, converténdose en Alcoa-Inespal. alt= Terreos da factoría de S. Cibrao|miniatura|Terreos da factoría de San Cibrao En Galicia tivo instalacións na Coruña e San Cibrao. A planta de San Cibrao situouse en terreos de dous concellos, Cervo e Xove, arrincando as súas 512 cubas de electrolise o 3 de xuño de 1977.
Castrelo, Bodaño, Vila de Cruces
Castrelo é un lugar da parroquia de Bodaño, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 50 habitantes (23 homes e 27 mulleres), o que supón unha diminución de 8 habitantes con respecto ao ano 2000.
FR 1
FR 1, coñecido tamén como France 1, foi un satélite artificial de Francia lanzado o 6 de decembro de 1965 mediante un foguete Scout X-4 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea.
Características
A misión de FR 1 foi estudar a ionosfera e a magnetosfera terrestres. Para iso levaba a bordo dous experimentos: un receptor de ondas VLF emitidas desde transmisores en terra e unha sonda para medir a densidade de electróns.
O satélite está formado por dúas pirámides octogonais truncadas unidas pola base por un prisma octogonal, cunha lonxitude máxima de 68,6 cm de esquina a esquina e unha altura de 71,2 cm. A superficie do satélite estaba cuberta de células solares. Da base do satélite estendíase a sonda de electróns, de 48,3 cm de longo, e cara arriba atopábase a antena para medir o campo magnético, de 71,2 cm de longo. Da base da antena estendíanse, en diagonal e cara arriba, catro antenas para telemetría, e catro mastros de 198 cm de longo se estendían desde o corpo do satélite para medir o campo eléctrico. FR 1 estalizábase mediante xiro e contralaba a súa actitude mediante un sensor solar e tres magnetómetros de porta de fluxo. Non levaba grabadora de a bordo, polo que as observacións tiñan que facerse en tempo real. FR 1 estivo funcionando ata agosto de 1968.
Música árabe
A música árabe é a música dos países árabes, que teñen en común o idioma. Inclúense baixo esta categoría xéneros de música clásica, popular, profana e relixiosa. A música árabe estivo en contacto con outras músicas rexionais, como a persa, a turca, a india, a bérber, a suahili, a andalusí e a música europea. Do mesmo xeito que noutras áreas da ciencia ou das artes, os musulmáns traduciron do grego ao árabe os antigos tratados de teoría da música, e asimilaron os principios dos sistemas enharmónico, cromático e diatónico.
Características
O maqam árabe é un sistema de modos melódicos utilizado na música árabe. A palabra maqam significa estación. Cada maqam está constituído nunha escala determinada e por unha serie de notas importantes, frases melódicas habituais e por un desenvolvemento melódico e por unha modulación determinadas pola tradición. Tanto as composicións como as improvisacións na música tradicional árabe baséanse no sistema do maqam. Os maqam poden interpretarse xa sexa cun instrumento ou coa voz e non inclúen o ritmo.
Instrumentos musicais
Os instrumentos musicais usados na música árabe son os seguintes: arghul, bendir, os crótalos, darbuka, laúde árabe, mazhar, mijwiz, mizwad, ney, o rabel, riq, o tambor de copa e a zurna.
Período preislámico
Non hai probas científicas definitivas que confirmen a existencia na península arábiga da música árabe, entendida no sentido actual do termo, en tempos anteriores ao islam, no período coñecido como jahiliyyah. Con todo a ma ioría dos historiadores coinciden en que existiron distintas formas musicais entre os séculos V e VII a. C.. Como na maioría de civilizacións suponse que a existencia de música en Arabia remóntase á orixe mesmo da poesía árabe, pois os poetas árabes adoitaban recitar os seus poemas con ton e ritmo musical. Cantar non era tarefa dos poetas nin dos músicos, ese traballo desempeñábano mulleres con belas voces que tocaban instrumentos como o laúde, o rabel ou o tambor. Tamén se utilizaba o coro debido á súa sinxeleza técnica.
Idade Media
Al-Kindi (801-873) foi o primeiro gran teórico da música árabe. El propuxo que se incluíse unha quinta corda ao laúde e reflexionou sobre as connotacións cosmolóxicas da música. Superou a obra grega utilizando unha anotación alfabética para cada oitava. Publicou quince tratados de teoría musical dos que só sobreviven cinco. Nun dos seus tratados utilizou a palabra música por primeira vez en árabe. Al-Farabí (872-950) escribiu un libro extraordinario acerca da música, o Kitab al Musiqi al Kabir (O gran libro da música). O seu sistema de tons utilízase aínda na música árabe.
Al-Ghazali (1059-1111) escribiu un tratado de música en persa no cal declarou: A éxtase é o estado causado por escoitar música. En 1252 Safi Eddin desenvolveu unha forma orixinal de escribir a música onde o ritmo representábase xeometricamente. Algo similar non aparecería en Occidente até 1987 cando Kjell Gustafson publicou un método para representar un ritmo como un gráfico bidimensional. Al-Andalus converteuse no século XI no principal centro de fabricación de instrumentos musicais, que foron usados polos trobadores occitanos, de cuxa man percorreron toda Europa.
Idade Contemporánea
Exipto foi o primeiro país árabe en experimentar un forte nacionalismo no século XX, independizándose despois de estar longo tempo baixo dominio estranxeiro. A música turca propia do Imperio otomán foi substituída pola música nacional exipcia e O Cairo converteuse nun centro de innovación musical. Unha das primeiras cantantes femininas que se aproximou á música profana foi Umm Kalzum, seguida por Fairuz. Ambas foron moi populares ao longo do tempo e están consideradas lendas da música árabe.
Pop árabe
O pop árabe orixinouse, e prodúcese principalmente, no Cairo, Exipto; coa cidade de Beirut como centro secundario. É unha consecuencia da industria cinematográfica árabe (principalmente películas exipcias), tamén localizada principalmente no Cairo.
A música pop árabe é un xénero que combina sinteticamente melodías pop con elementos de diferentes estilos rexionais árabes, chamados ughniyah (árabe: أغنية) ou en francés "canción árabe". Utiliza instrumentos de corda, incluída a guitarra, así como instrumentos tradicionais de Oriente Medio.
Outro aspecto da música pop árabe é o ton xeral e o estado de ánimo das cancións. A maioría das cancións teñen unha clave menor, e os temas tenden a centrarse na nostalxia, a melancolía, o conflito e os problemas de amor en xeral.
En 1996 Amr Diab lanzou a canción titulada Habibi ya nur el ain, que se converteu nun éxito non só nos países árabes senón en todo o mundo. Amr Diab mesturou a música de tres civilizacións nunha soa canción: tambores e pandeiro árabes, o acordeón propio da música francesa e aires provenientes do flamenco español. A canción abriu as portas á popularización da música árabe.
Posterior é o caso de Nancy Ajram, unha celebridade musical do Líbano que interpretou a canción de K'naan "Wavin' Flag", en versión árabe, da Copa Mundial de Fútbol do 2010.
Os Agueiros
Co topónimo Os Agueiros podemos referirnos a dous lugares de Galicia:
Na provincia da Coruña
Naufraxios de pesqueiros galegos
miniatura|300px|Mar Nosso, afundido o 17 de abril do 2014, no porto de Marín
miniatura|300px|Villa de Pitanxo, afundido o 15 de febreiro de 2022, no porto de Marín Ao longo do tempo producíronse numerosos naufraxios de pesqueiros onde se viron implicados buques e tripulacións galegas. Nesta lista aparecen algúns dos acontecidos desde mediados do século XX, dos que existe maior documentación.
Dende o ano 2000
A Comisión Permanente de Investigación de Sinistros Marítimos, dependente da Dirección Xeral da Mariña Mercante do Ministerio de Fomento, fixo públicos os informes sobre os naufraxios ocorridos nas costas españolas desde o ano 2000 e ata a súa disolución en 2008.
Ilse Losa
Ilse Lieblich Losa, nada en Melle-Buer (Alemaña) o 20 de marzo de 1913 e finada no Porto (Portugal) o 6 de xaneiro de 2006, foi unha escritora e tradutora portuguesa de orixe xudía.
Traxectoria
Naceu preto de Hannover filla de Artur Lieblich e de Hedwig Hirsch. Cursou os seus estudos en Osnabrück, Hildesheim e Hannover.
Ameazada pola Gestapo con ser enviada a un campo de concentración debido á súa orixe xudía, abandonou o seu país natal en 1930 coa súa nai e os seus irmáns Ernest e Fritz. Mudouse primeiro a Inglaterra e posteriormente a Portugal, onde chegou en 1934. Estableceuse na cidade do Porto, onde obtivo a nacionalidade portuguesa tras o seu matrimonio en 1935 co arquitecto Arménio Taveira Losa.
O 9 de xuño de 1995 foi nomeada Comendadora da Ordem do Infante D. Henrique.
Traducido ao galego: Río sen ponte (2019), Hécules Ed. Tradución de Anxo Tarrío. ISBN 978-84-18966-12-5.