cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anxo de Portugal
Orixe
O culto ao anxo da garda de Portugal declinou considerabelmente despois do século XVII, e foi oficialmente restaurado en 1952, sendo inserido no calendario litúrxico portugués por Pío XII o 10 de xuño.
O Anxo de Portugal foi identificado ás veces como o Arcanxo Miguel.
Representacións na arte
miniatura|O Milagre de Ourique, Salvatore Nobili Hai versións do anxo en escultura e pintura, especialmente as imaxes do Mosteiro de Santa Cruz de Coímbra; da Charola do Convento de Cristo de Tomar; a pintura da Igreja da Misericórdia de Évora; a iluminación do Libro de Horas de Dom Manuel e a do Museo Nacional de Machado de Castro, en Coímbra, atribuída a Diogo Pires, o Moço
Tamén hai quen sostén que é a figura central do Panel do Infante e do Panel do Arcebispo, que forman parte dos Painéis de São Vicente de Fora, no Museo Nacional de Arte Antiga, obra do pintor Nuno Gonçalves c.1470.
Vao, Vedro, Portomarín
Vao é un lugar da parroquia de Vedro no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Labrus
Labrus é un xénero de peixes osteíctios mariños da orde dos perciformes, suborde dos percoideos, superfamilia dos perocideos e familia dos lábridos, propios do Atlántico oriental, incluído o Mediterráneo e o mar Negro. A súa especie tipo é Labrus mixtus Linnaeus, 1758.
Descrición
O xénero foi descrito en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae.
Etimoloxía
O nome científico Labrus deriva do latín labrus, nome dun peixe, termo relacionado con labrum, "labio", facendo referencia aos grandes labios dos peixes deste xénero.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polo sinónimo:
Especies
Segundo o WoRMS e a FishBase, o xénero comprende as seguintes catro especies:
Vedro, Vedro, Portomarín
Vedro é un lugar da parroquia de Vedro no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Shirin (filme)
Shirin (en ) é un filme iraniano de 2008 dirixido polo cineasta Abbas Kiarostami. O filme é considerado por algúns críticos como un xiro notábel na carreira artística de Kiarostami.
Omar Cook
Omar-Sharif Cook, nado o 28 de xaneiro de 1982 en Brooklyn, Nova York, é un ex xogador estadounidense con pasaporte montenegrino de baloncesto profesional.
Vilaproi, Vedro, Portomarín
Vilaproi é un lugar da parroquia de Vedro no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Omar Cook
Traxectoria profesional
Cook foi elixido na 31ª posición do Draft da NBA de 2001 polos Orlando Magic, e foi traspasado inmediatamente ós Denver Nuggets, pero non chegou a debutar. De 2001 a 2004, Cook xogou 22 partidos na NBA, 17 cos Portland Trail Blazers e 5 cos Toronto Raptors, que intercalou con varios períodos cos Fayetteville Patriots da NBA D-League.
Shirin (filme)
Estreouse na 65ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia.
Omar Cook
Traxectoria profesional
O 24 de xullo de 2020, asinou co San Pablo Burgos da Liga ACB.
Shirin (filme)
Elenco
Máis de 100 actrices forman parte do elenco do filme. Algunhas delas son:
Omar Cook
Traxectoria profesional
O 15 de xullo de 2021, asinou unha tempada co Casademont Zaragoza da Liga ACB.
Gù dū chūn mèng
Gù dū chūn mèng (en 故都春夢) é un filme de Hong Kong de 1964 dirixido por Lo Chen. Ambientado no Pequín da República da China (1912-1949), a historia xira en torno a un estudante universitario (Kwan Shan) e tres mulleres novas: unha acomodada filla dun burócrata do goberno, unha cantante tradicional nunha banda (ambas interpretadas por Li Li-Hua) e unha artista de kung-fu e acróbata (Ivy Ling Po).
Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 37ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Tetraterpeno
miniatura|400px|Estrutura química da [[criptoxantina, un tetraterpenoide de cor amarela do tipo das xantofilas.]] Os tetraterpenos son terpenos formados por oito unidades de isopreno (ou catro monoterpenos) e coa fórmula molecular C40H64. Os tetraterpenoides (entre os que están moitos carotenoides) son tetraterpenos que foron modificados quimicamente, e conteñen grupos funcionais con oxíxeno.
O fitoeno biosintetízase por condensación cabeza con cabeza de dúas moléculas de xeranilxeranil pirofosfato (GGPP). Un grupo de tetraterpenos e probablemente o máis estudado, é o dos pigmentos carotenoides. Os carotenoides teñen improtantes funcións biolóxicas, como a captación da luz para a fotosíntese, actividades antioxidantes e protección contra os radicais libres, síntese de hormonas de plantas e como compoñentes estruturais das membranas. Xunto coa súa relevancia biolóxica, os carotenoides son tamñen compostos de alto valor para as industrias alimenticia e farmacéutica. Os carotenoides son biosintetizados por organismos fotosintéticos e non fotosintéticos; porén, nos organismos fotosintéticos, son compoñentes esenciais como pigmentos accesorios dos centros de reacción captadores de luz dos fotosistemas. As xantofilas son outro grupo de pigmentos tetraterpenos amplamente distribuídos na natureza.
Partido xudicial de Pontevedra
miniatura|240px|dereita| O partido xudicial de Pontevedra é un dos trece [[Partidos xudiciais de Galicia|partidos xudiciais que compoñen a provincia de Pontevedra. O partido xudicial de Pontevedra é o partido xudicial número 4 da súa provincia. Os cinco concellos que o compoñen teñen 113.749 habitantes, cunha superficie total de 565,43 km 2 e sede na cidade de Pontevedra.
A Cidade da Xustiza de Pontevedra atende unha poboación de 500.000 habitantes.
Torpedo (automóbil)
thumb|O [[Minerva 30 HP (1925).]] O torpedo é un tipo de carrozaría de automóbil, creado en Francia en 1906 e utilizado ata a primeira metade dos anos 1930.
Descrición
thumb|dereita|O Austro-Daimler Prinz Heinrich de [[1910, coche "torpedo" derivado do Mercedes Torpille de 1906.]] A configuración da carrozaría "torpedo" é de tipo aberto, cun perfil aerodinámico e continuo dende a grella dianteira ata a parte traseira do coche, cun aspecto estético similar ao dalgunhas embarcacións. A gran innovación estilística da carrozaría "torpedo" consistiu en conectar o perfilado exterior do cadro de instrumentos e pechar os laterais á altura dos asentos, cunha gran vantaxe para a penetración aerodinámica e para a seguridade dos pasaxeiros, en comparación co clásico "faetón".
Deseñado nun principio para uso deportivo, o "torpedo" pronto fabricouse tamén nunha versión de catro ou seis prazas e, posteriormente, equipado cun teito de lona sostido por nervaduras e fixada ao parabrisas que deixa o as bandas laterais por riba da liña da cintura.
O nacemento do primeiro "torpedo" remóntase a 1906, ano no que se presentou no Salón do Automóbil de París un modelo da carrozaría Rothschild nun chasis Daimler por Emil Jellinek para o Mercedes. O "Mercedes Torpille" construíuno o carroceiro parisiense a partir dun proxecto do deseñador inglés Lamplugh, que desenvolveu as experiencias corporativas anteriores de Rothschild, como os conceptos aerodinámicos implementados para "La Jamais Contente ", e tomou o nome "Torpille" dun modelo feito en 1899 para o Bollée.
thumb|left|O [[Fiat Tipo 3|Fiat Tipo 3 Ter de 1912, carrozaría "torpedo".]] A petición de Mercedes, en 1908, ese novo tipo de carrozaría perfeccionous aínda máis por Rothschild que presentou a patente co nº 26.771, nomeándoo "Racing-Phaeton".
A pesar da variación oficial, o termo "torpille" usouse xeralmente pola prensa especializada europea, especialmente na variante de "torpedo", acuñada debido á semellanza deste tipo de carrozaría coa spar torpedo, (neto de Isaac Singer) durante a Guerra Civil Americana. thumb|dereita|O [[Isotta Fraschini Torpedo de 1911, oficialmente chamado "Siluro".]] O termo "torpedo" chegou inmediatamente a prevalecer sobre "torpille" tamén en Francia, por razóns que o historiador Henri-Labourdette identificou na forte xenofilia francesa cara aos produtos con nomes de fala inglesa, daquela estendida en moitos Países Europeos e non europeos, coa excepción de EE.UU., onde o termo faetón tamén se continuou utilizando para os "torpedos". En Italia, inicialmente, algunhas casas mostráronse reticentes a utilizar o neoloxismo, preferindo o nome de "siluro".
A historia do automóbil inclúe moitos "torpedos", entre os que destaca o Ford T polo seu enorme éxito comercial. Aos poucos anos da presentación, case todos os fabricantes de automóbiles tiñan modelos de carrozaría "torpedo" que ademais de estar moi de moda eran baratos de construír, dado que os lados continuos de chapa metálica cubrían o interior desde a vista, evitando que se construtores a creación de acabados particulares en materiais preciosos que requirían de custosas intervencións de man de obra moi especializada.
Case todos os modelos con carrozaría tipo torpedo estiveron moi estendidos no período comprendido entre a segunda metade da década de 1910 e finais da de 1920. Durante a primeira metade da década seguinte, houbo un rápido declive, os torpedos foron gradualmente preferidos como sedán e así, inmediatamente despois da Segunda Guerra Mundial, o termo caeu en desuso.
Os torpedos de lona
thumb|Un Jeep Wrangler cunha carrozaría de torpedo con capota de lona. A única área na que se pode atopar o termo torpedo na produción de automóbiles máis recente refírese a algunhas configuracións de carrozaría utilizadas para varios modelos de vehículos todoterreo, que se definen como torpedos de beiravía se están equipados con carrozaría. descuberta, xeralmente con dúas portas, e que se pode pechar mediante un teito de lona, ​​coma se dun cabriolé se tratase ou, precisamente, dun vello torpedo dos vellos tempos. Hai moitos modelos dispoñibles como torpedos de lona: entre estes hai que mencionar o Mercedes-Benz Clase G, o Opel Frontera e o Jeep Wrangler.
Kojiki
alt=|dereita|miniatura| Manuscrito Shinpukuji Kojiki ou Furukotofumi (古事記) é o libro máis antigo coñecido no Xapón. Foi escrito no 712 d.C. e dedicado á emperatriz Gemmei. Trata sobre mitoloxía xaponesa ( shinto ), lendas, cancións, xenealoxías, tradicións orais e relatos semihistóricos até o 641 a.C. O libro mestura as lendas do primeiro emperador do Xapón e varias outras con historias sobre os deuses. Polo tanto, é difícil saber que partes do Kojiki son reais e cales son lendas. Segundo a lenda, todos os emperadores do Xapón descenden de Amaterasu, a deusa do sol.
O Kojiki está escrito en chinés, pero a forma en que o escribiron os xaponeses é empregando a pronuncia dos caracteres kanji chineses e non o significado dos mesmos. Noutras palabras, unha persoa que sabe ler chinés non poderá ler o Kojiki a menos que tamén saiba falar xaponés. Inclúe moitos nomes xaponeses e algunhas frases.
Seccións
O Kojiki divídese en tres partes: o Kamitsumaki (上巻), o Nakatsumaki (中巻) e o Shimotsumaki (下巻).
Nacionalismo albanés
miniatura|250px|[[Bandeira de Albania|Bandeira nacional de Albania.]] O nacionalismo albanés é un conxunto de ideas e conceptos nacionalistas xurdidos no pobo albanés a comezos do século XIX, durante o Espertar Nacional Albanés (en Rilindja). O termo tamén se asocia con conceptos semellantes, como o albanesismo   e o panalbanismo  e ideas que levarían á formación da Grande Albania.
Algunhas destas ideas adoptáronse parcialmente durante a República Popular de Albania, proclamada en 1946, que se centraba na continuidade entre os ilirios e os albaneses. Porén, os valores fundamentais do Espertar Nacional Albanés seguen aínda vixentes ata o presente, e a ideoloxía desenvolvida durante o réxime de Enver Hoxha aínda está presente (aínda que "semella que hai vontade de cambio") na sociedade e institucións albanesas modernas, en Albania e en Kosovo.
Os albaneses considéranse descendentes dos ilirios, aínda que non haxa ningún apoio científio a esta teoría. A idea do século XVIII segundo a cal os albaneses eran descendentes dos pelasgos e que os etruscos tiñan orixes ilirias aínda están presentes en certos círculos albaneses. Estas ideas formaron parte da creación dun mito que permitiu a creación de movementos independentistas.
Triterpeno
Os triterpenos son unha clase de terpenos formados por seis unidades de isopreno (ou tres monoterpenos) coa fórmula C30H48. Os animais, as plantas e fungos producen triterpenos, como o escualeno, precursor de todos os esteroides. Se os triterpenos conteñen oxíxeno e algúns grupos modificados reciben o nome de triterpenoides.
Estruturas
Os triterpenos presentan unha gran variedade de estruturas. Identificáronse case 200 esqueletos diferentes de triterpenos. Estes esqueletos poden ser clasificados segundo o número de aneis que presenten. En xeral as estruturas pentacíclicas (de 5 aneis) son as predominantes.
Triterpenoides
miniatura|Colesterol: un dos máis simples pero máis importantes triterpenoides.
Por definición os triterpenos son hidrocarburos e non posúen heteroátomos (só teñen C e H); os triterpenos funcionalizados con outros átomos ou modificación de grupos químicos denomínanse triterpenoides. Non obstante, ás veces os dous termos utilízanse na literatura indistintamente.
Os triterpenoides posúen unha rica quimica e farmacoloxía (por exemplo, o colesterol) con varios motivos pentacíclicos. O lupano, oleanano e ursano parecen ser prometedores como axentes anticancerosos.
Esteroides
Os esteroides presentan un núcleo de cucurbitano, aínda que na práctica biosintetízanse a partir do lanosterol (en animais e fungos) ou do cicloartenol (en plantas) por medio da ciclacion do escualeno. Os esteroides teñen dúas funcións biolóxicas principais, son compoñentes clave das membranas celulares ou moléculas de sinalización que activan receptores de hormonas esteroides. Importantes subclases son os esterois e as cucurbitacinas.
Saponinas triterpenoides
As saponinas triterpenoides son triterpenos que pertencen ao grupo de compostos da saponina, polo que son glicósidos triterpenoides. Prodúcenas as plantas como parte do seu mecanismo de autodefensa con importantes subclases como os ginsenósidos (que aparecen no ginseng) e eleuterósidos.
Os triterpenos biosintetízanse por condensación cabeza con cabeza de dúas unidades de farnesil pirofosfato (FPP) para formar escualeno. Á súa vez, o escualeno serve como precursor para a formación de triterpenoides, incluíndo os hopanoides bacterianos e os esterois eucariotas. O escualeno é un composto valioso en si mesmo, xa que se usa como antioxidante, e tamén en cosmetica, nutrición e vacinas. O escualeno é extraído do aceite de fígado de tiburón ou das olivas ou outras plantas oleaxinosas.
A Covela, Vilarbasín, Portomarín
A Covela é un lugar da parroquia de Vilarbasín no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Just Like Heaven (filme)
Just Like Heaven é un filme estadounidense de 2005 dirixido por Mark Waters. Está protagonizado por Reese Witherspoon, Mark Ruffalo e Jon Heder. Está baseado na novela francesa de 1999 Et si c'était vrai... de Marc Levy. Steven Spielberg obtivo os dereitos para producir o filme a partir do libro. Estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 16 de setembro de 2005. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica e recadou 102 millóns de dólares.
Sinopse
Elizabeth Masterson (Reese Witherspoon) é unha doutora dedicada ao seu traballo. Cando a súa irmá, que ten dúas fillas, lle consegue unha cita, Elizabeth ten un accidente automobilístico. Mentres tanto, un arquitecto paisaxista chamado David Abbott (Mark Ruffalo) múdase a San Francisco ao antigo apartamento de Elizabeth. Cando David está no apartamento, o espírito de Elizabeth acósao. Ela non lembra quen é, cal é a súa familia nin a que se dedicaba. Só lembra que ese é o seu apartamento e o lugar no que estaban as súas cousas. David acepta descubrir quen era Elizabeth, e segundo vai descubrindo cousas sobre ela, os dous comezan a namorarse.
Recadación
Just like Heaven recadou 48,3 millóns de dólares nos Estados Unidos e o Canadá, e outros 54,5 millóns máis noutros territorios, conseguindo un total internacionalmente de 102,9 millóns sobre un orzamento de 58 millóns.
FannyAnn Eddy
FannyAnn Viola Eddy, nada en Serra Leoa o 14 de xuño de 1974 e finada en Freetown o 29 de setembro de 2004, foi unha activista polos dereitos das persoas gais e lesbianas tanto no seu país, Serra Leoa, como en toda África.
Traxectoria
En 2002 fundou a Sierra Leone Lesbian and Gay Association, a primeira asociación LGBTI do país. Viaxou moito e acudiu á ONU e a outras agrupacións internacionais. En abril de 2004 apoiou a aprobación da Resolución brasileira a prol dos dereitos LGBTI na ONU en Xenebra.
Eddy foi asasinada o 29 de setembro de 2004. Un grupo de polo menos tres homes asaltaron a oficina da Sierra Leone Lesbian and Gay Association no centro de Freetown, violárona en grupo, acoitelárona e rompéronlle o pescozo. Porén, ninguén foi condenado polo crime.
Eddy tiña un fillo de 10 anos e unha parella, Esther Chikalipa.
Legado
A Hirschfeld Eddy Foundation, unha entidade a prol dos dereitos humanos de lesbianas e gais, leva o seu apelido e o de Magnus Hirschfeld, físico e sexólogo gai alemán.
En 2008 creouse o premio FannyAnn Eddy de Poesía.
Riven chornoho
Riven chornoho (en Рівень чорного) é un filme ucraíno de 2017 dirixido e escrito por Valentyn Vasyanovych. Foi escollido como candidato de Ucraína para o Óscar ó mellor filme internacional na 90ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Ocupa o posto 95-100 na lista dos 100 mellores filmes da historia do cinema ucraíno segundo o Centro Nacional Oleksandr Dovženko.
Sinopse
Kostya, un fotógrafo de vodas de 50 anos, vive unha crise da mediana idade despois de que o seu pai quedase paralizado por un derramo cerebral e a súa moza o abandonase. Todo o que amaba e ao que estaba unido foise para sempre. Aínda que non hai moitas cousas así na súa vida: un pai paralizado logo dunha apoplexía, un amigo, un estilista de revistas de vodas, un gato vello, diapositivas nas que é feliz. Kostya leva toda a súa vida fotografando a felicidade doutras persoas. Para el, é unha rutina normal.
Valcovo, Vilarbasín, Portomarín
Valcovo é un lugar da parroquia de Vilarbasín no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Rebordondo, Vilarbasín, Portomarín
Rebordondo é un lugar da parroquia de Vilarbasín no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Bandeira do Quebec
A bandeira do Quebec, tamén chamada en Fleurdelisé, é a bandeira oficial da provincia canadense do Quebec. Consiste nunha cruz branca sobre un fondo de cor azul, con catro flores de lis brancas.
Foi a primeira bandeira provincial adoptada oficialmente no Canadá e foi ondeada por vez primeira o 21 de xaneiro de 1948 no edificio do parlamento da cidade de Quebec, durante a administración de Maurice Duplessis. A lexislación que regula o seu uso foi promulgada o 9 de marzo de 1950. O día da bandeira do Quebec (21 de xaneiro) conmemora a súa adopción cada ano, aínda que se celebrou durante algún tempo no mes de maio.
Lagoa de Aguere
A lagoa de Aguere é o nome que recibía un espazo situado xunto a zona vella da cidade de San Cristóbal de La Laguna na illa de Tenerife (Canarias), que deu nome á localidade. Foi desecada no século XIX.
Bandeira do Quebec
A proporción oficial da bandeira é 2:3 (longo a lonxitude), mais a bandeira é moi a miúdo visto como 1:2 para emparellala en tamaño coa bandeira do Canadá cando ondean xuntas.
Lagoa de Aguere
Toponimia
Recibiu o nome de La Laguna desde a chegada dos conquistadores casteláns no século XV. Porén, o nome orixinal guanche, idioma falado polo pobo orixinario da illa, era Aguere.
Características
O lugar era usado polos pobos aborixes como área de pastoreo, aproveitamento dos froitos dos mocáns e os érbedos e, posibelmente, a caza de aves. Segundo o inglés Edmond Scory, os pobos guanches crían que as almas boas e valentes habitaban no val de Aguere.
Nas súas proximidades tivo lugar a Batalla da Lagoa, que enfrontou a guanches e tropas castelás durante a conquista da illa en 1496. Tras a conquista, o adiantado Alonso Fernández de Lugo fundou nas súas marxes a nova cidade de San Cristóbal de la Laguna, de urbanismo tipicamente castelán.
Sábese que a lagoa era navegábel. En documentos antigos menciónase que os frades do convento de San Miguel das Vitorias cruzaban a lagoa nunha pequena embarcación cara ao centro da cidade e posteriormente de regreso ao convento.
Desaparición
O escritor José de Viera y Clavijo recolle que, polo menos desde o século XVIII, realizáronse obras de drenaxe da lagoa, por ser unha zona de pantanos e de bulleiros.
Durante o temporal que en 1826 afectou as Canarias, a lagoa desbordouse e asolagou a cidade.
En 1837 a Comandancia de Ingenieros drenou a auga. Para 1839 a lagoa xa fora completamente desecada, segundo o xeólogo Sabino Berthelot. Olivia Stone escribiu en 1888 que, malia a lagoa desaparecer por completo, reaparecía na época de chuvias como unha área pantanosa.
Na actualidade, o terreo atópase sepultado polo desenvolvemento urbanístico de San Cristóbal de la Laguna.
Marsias
Co nome Marsias podemos facer referencia a:
Mutaxénese (técnica de bioloxía molecular)
miniatura|Tipos de mutacións que poden introducirse ao chou: mutaxénese dirixida a sitio, combinatoria e insercional.
En bioloxía molecular, a mutaxénese é unha importante técnica de laboratorio na que se producen por enxeñaría xenética deliberadamente mutacións para producir bibliotecas de xenes mutantes, proteínas, cepas de bacterias ou outros organismos modificados xeneticamente. Os diversos constituíntes dun xene, así como os seus elementos regulatorios e os seus produtos xénicos, poden ser mutados para que o funcionamento dun locus xénico, proceso ou produto poida ser examinado en detalle. A mutación pode producir proteínas mutantes con interesantes propiedades ou con mellores ou novas funcións que poden ter uso comercial. As cepas mutantes tamén se poden producir para que teñan aplicacións prácticas ou permitan as bases moleculares dunha determinada función celular que se quere investigar.
Hoxe en día existen moitos métodos de mutaxénese. Inicialmente, o tipo de mutacións inducidas artificialmente en laboratorio eran completamente aleatorias usando para iso mecanismos como a irradiación UV. Esta mutaxénese ao chou non pode dirixirse a rexións ou secuencias específicas do xenoma; porén, co desenvolvemento da mutaxénese dirixida a sitio, poden facerse cambios máis específicos. Desde 2013, o desenvolvemento da tecnoloxía CRISPR/Cas9, baseada nun sistema de defensa contra virus dos procariotas, permitiu a "edición" (modificación) ou mutaxénese dun xenoma in vivo. A mutaxénese dirixida a sitio probou a súa utilidade en situacións nas que a mutaxénese ao chou non o é. Outras técnicas de mutaxénese son a mutaxénese combinatoria e a insercional. A mutaxénese que non é aleatoria pode utilizarse para clonar ADN, investigar os efectos de mutáxenos, e proteínas modificadas por enxeñaría. Tamén ten aplicacións médicas como axudar a pacientes inmunocomprometidos, investigar o tratamento de doenzas incluíndo a infección por VIH e os cancros, e a curación de doenzas como a beta-talasemia.
Mutaxénese aleatoria
miniatura|A imaxe ilustra como as [[biblioteca (bioloxía)|bibliotecas de ADN xeradas por mutaxénese aleatoria mostrean o espazo de secuencias. Móstrase o aminoácido substituído nunha posición dada. Cada punto ou conxunto de puntos conectados é un membro da biblioteca. A PCR tendente ao erro muta aleatoriamente algúns residuos doutros aminoácidos. Un varrido de alanina substitúe cada residuo da proteína por alanina, un por un. A saturación de sitio substitúe cada un dos 20 posibles aminoácidos (ou algún conxunto deles) nunha soa posición, un por un.]]
As primeiras aproximacións á mutaxénese confiaban en métodos que producían mutacións completamente aleatorias, ao chou. En tales métodos as células ou organismos expóñense a mutáxenos como a radiación UV ou compostos químicos mutaxénicos e os mutantes coas características desexadas selecciónanse despois. Hermann Muller descubriu en 1927 que os raios X poden causar mutacións xenéticas en moscas do vinagre, e continuou usando os mutantes que creara nos seus estudos de xenética. No caso de Escherichia coli, os mutantes poden seleccionarse primeiro expoñéndoos a radiación UV, despois cultivándoos en placas de ágar. As colonias formadas son despois replicadas en placas de réplica, unha nun medio rico, outra nun medio mínimo e os mutantes que teñen necesidades nutricionais especiais poden entón identificarse pola súa incapacidade de crecer no medio mínimo. Procedementos similares poden repetirse con outros tipos de células e con diferentes medios para a selección.
Máis tarde desenvolvéronse varios métodos para xerar mutacións ao chou en proteínas específicas para cribar buscando os mutantes con propiedades interesantes ou melloradas. Estes métodos poden implicar o uso de nucleótidos dopados na síntese de oligonucleótidos, ou realizar unha PCR en condicións que favorecen a incorporación incorrecta de nucleótidos (PCR tendente ao erro), por exemplo ao reducir a fidelidade de replicación ou usar análogos de nucleótidos. Unha variación deste método para integrar mutacións non nesgadas nun xene é a mutaxénese de saturación de secuencias. Os produtos de PCR que conteñen mutación(s) son despois clonados nun vector de expresión e as proteínas mutantes producidas poden entón caracterizarse.
En estudos en animais de laboratorio, utilizáronse axentes alquilantes como a N-etil-N-nitrosourea (ENU) para xerar ratos mutantes. Tamén se usa a miúdo o etil metanosulfonato (EMS) para xerar mutantes de animias, plantas e virus.
Mutaxénese dirixida a sitio
Antes do desenvolvemento das técnicas da mutaxénese dirixida a sitio, todas as mutacións eran aleatorias e os científicos tiñan que usar a selección para o fenotipo desexado e atopar a mutación buscada. As técnicas de mutaxénese aleatoria teñen a vantaxe do modo en que se poden producir moitas mutacións; porén, aínda que a mutaxénese aleatoria pode producir un cambio nun só nucleótido, non ofrece moito control sobre cal é o nucleótido que é cambiado. Moitos investigadores, por tanto, buscaban introducir cambios seleccionados no ADN de forma precisa e específica de sitio. Os intentos iniciais usaron análogos de nucleótidos e outros compostos químicos para xerar mutacións puntuais localizadas. Entre tales compostos químicos estaba a aminopurina, que induce unha transición de AT a GC, mentres que a nitrosoguanidina, o bisulfito, e a N4-hidroxicitidina pode inducir unha transición de GC a AT. Estas técnicas permiten que se preparen por enxeñaría mutacións específicas nunha proteína; porén, non son flexibles con respecto aos tipos de mutantes xerados, nin son tan específicas coma os últimos métodos de mutaxénese dirixida a sitio e, por tanto, teñen certo grao de aleatoriedade. Outras tecnoloxías como o corte do ADN en sitios específicos do cromosoma, a adición de novos nucleótidos e o intercambio de pares de bases fixeron posible decidir onde poden estar as mutacións.
miniatura|upright=1.1|esquerda|Diagrama simplificado da técnica da mutaxénese dirixida a sitio que usa oligonucleótidos prefabricados nunha reacción de extensión de cebador coa [[ADN polimerase.]] As técnicas actuais da mutación dirixida a sitio orixínáronse a partir da técnica de extensión de cebador (primer) desenvolvida en 1978. Tales técnicas normalmente implican o uso de oligonucleótidos mutaxénicos prefabricados nunha reacción de extensión de cebador con ADN polimerase. Estes métodos permiten mutacións puntuais ou delecións ou insercións de pequenos tramos de ADN en sitios específicos. Os avances en metodoloxía converteron agora esta mutaxénese nun proceso relativamente simple e eficiente.
Métodos novos e máis eficientes de mutaxénese dirixida a sitio están en constante desenvolvemento. Por exemplo, unha técnica chamada SLiCE (do inglés "Seamless ligation cloning extract") permite a clonación de certas secuencias de ADN dentro do xenoma e pode inserirse máis dun fragmento de ADN no xenoma á vez.
A mutaxénese dirixida a sitio permite investigar o efecto de mutacións específicas. Ten numerosos usos; por exemplo, foi utilizado para determinar o susceptibles que eran certas especies a compostos químicos que se utilizan decote nos laboratorios. O experimento utilizado usou a mutaxénese dirixida a sitio para imitar as mutacións esperadas do composto químico específico. A mutación tiña como resultado un cambio en aminoácidos específicos e analizáronse os efectos desta mutación.
miniatura|A [[mutaxénese de saturación de sitios é un tipo de mutaxénese dirixida a sitio. Esta imaxe mostra a mutaxénese de saturación dunha soa posición nunha proteína de 10 residuos hipotética. A versión de tipo salvaxe da proteína é a mostrada arriba, onde M representa o primeiro aminoácido, metionina, e * representa a terminación da tradución. Debaixo móstranse todos os 19 mutantes da isoleucina na posición 5.]] A estratexia dirixida a sitio pode facerse sistematicamente en técnicas como a mutaxénese de varrido de alanina, onde os residuos son mutados sistematicamente a alanina para identificar residuos importantes da estrutura ou función dunha proteína. Outra estratexia completa é a mutaxénese de saturación de sitios, onde un codón ou un conxnto de codóns pode ser substituído por todos os posibles aminoácidos nas posicións específicas.
Mutaxénese combinatoria
A mutaxénese combinatoria é unha técica de enxeñaría de proteínas dirixida a sitio na que múltiples mutantes dunha proteína poden ser sometidas a enxeñaría simultaneamente baseándose na análise dos efectos de mutacións individuais aditivas. Proporciona un método útil para avaliar os efectos combinatorios dun gran número de mutacións sobre a función das proteínas. Grandes cantidades de mutantes poden ser cribados buscando unha característica particular por análise combinatoria. Nesta técnica poden modificarse exhaustivamente múltiples posicións ou curtas secuencias ao longo dunha febra de ADN para obter unha biblioteca completa de proteínas mutantes. A taxa de incidencia de variantes beneficiosas pode ser mellorada por diferentes métodos para construír bibliotecas de mutaxénese. Unha estratexia desta técnica é extraer e substituír unha porción da secuencia de ADN por biblioteca de secuencias que conteñen todas as posibles combinacións no sitio de mutación desexado. O contido do segmento inserido pode incluír secuencias de importancia estrutural, propiedades inmunoxénicas ou funcións enerxéticas. Un segmento tamén pode ser inserido aleatoriamente nun xene para avaliar a importancia estrutural ou funcional dunha determinada parte dunha proteína.
Mutaxénese insercional
A inserción dun ou máis pares de bases, que orixia mutacións no ADN, tamén se coñece como mutaxénese insercional. As mutacións introducidas por enxeñaría como estas poden proporcionar información importante na investigación do cancro, esecialmente sobre a mecánica do desenvolvemento desta doenza. Os retrovirus e transposóns son as ferramentas instrumentais básicas na mutaxénese insercional. Os retrovirus, como o virus do tumor mamario do rato e o virus da leucemia murina, poden utilizarse para identificar xenes implicados na carcinoxénese e comprender as vías biolóxicas de cancros específicos. Os transposóns, segmentos de ADN que poden sufrir transposición, poden deseñarse e aplicarse á mutaxénese insercional como instrumento para o descubrimento de xenes do cancro. Estes segmentos permiten que a mutaxénese insercional se poida aplicar a virtualmente calquera tecido e permite unha secuenciación do ADN mellor, máis completa e sen nesgos.
Os investigadores atoparon catro mecanismos de mutaxénese insercional que poden utilizarse en humanos. O primeiro mecanismo chámase inserción de amplificador (enhancer insertion). Os amplificadores ou enhancers promoven a transcrición dun determinado xene ao interaccionaren cun promotor dese xene. Este mecanismo particular foi utilizado primeiramente para axudar a pacientes gravemente inmunocomprometidos que necesitaban medula ósea. Os gammarretrovirus portan amplificadores que foron despois inseridos en pacientes. O segundo mecanismo denomínase inserción de promotor. Os promotores proporcionan ás células as secuencias específicas necesarias para enmpezar a tradución. A inserción de promotor axudou os investigadores a aprender máis sobre o virus VIH. O terceiro mecanismo é a inactivación de xenes. Un exemplo de inactivación de xenes é usar a mutaxénese insercional para inserir un retrovirus que altere o xenoma das células T en pacientes de leucemia e dálles un antíxeno específico chamado CAR que permite que as células T tomen como diana as células cancerosas. Os mecanismos finais denomínanse substitución de extremo 3' do ARNm. Os nosos xenes ocasionalmente sofren mutacións puntuais causando beta-talasemia, que interrompe a función dos glóbulos vermellos. Para arranxar este problema é introducida a secuencia xénica correcta para os glóbulos vermellos e faise unha substitución.
Recombinación homóloga
A recombinación homóloga pode utilizarse para producir mutacións específicas nun organismo. Introdúcese na célula un vector que contén unha secuencia de ADN similar á do xene que vai ser modificado e por un proceso de recombinación substitúe o xene diana no cromosoma. Este método pode utilizarse para introducir unha mutación ou facer o knockout dun xene, por exemplo como o usado na produción dun rato knockout.
CRISPR
Desde 2013 o desenvolvemento da tecnoloxía CRISPR-Cas9 permitiu a introdución eficiente de diferentes tipos de mutacións no xenoma dunha ampla variedade de organismos. O método non require un sitio de inserción de transposón, non deixa marcador e a súa eficiencia e simplicidade fíxoo o método preferido de "edición" do xenoma.
Síntese de xenes
A medida que o custo da síntese de oligonucleótidos de ADN foi baixando, a síntese artificial dun xene completo converteuse finalmente nun método viable para introducir mutacións nun xene. Este método permite introducir mutacións en moitos sitios, incluíndo o redeseño completo do uso de codóns por un xene para optimizalo para un determinado organismo.
A Carballeira, Vilaxuste, Portomarín
A Carballeira é un lugar da parroquia de Vilaxuste no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
FC Barcelona, unha nova era
A docuserie céntrase nos dous primeiros anos da segunda presidencia de Joan Laporta e na fichaxe de Xavi Hernández como adestrador do primeiro equipo masculino de fútbol do Fútbol Club Barcelona. Tamén describe os distintos procedementos de reestruturación financeira do club e conta con varias imaxes gravadas desde o interior das oficinas e vestiarios.
Vilarbasín, Vilarbasín, Portomarín
Vilarbasín é un lugar da parroquia de Vilarbasín no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Buglossoides arvensis
Buglossoides arvensis é unha planta da familia das Boraginaceae. miniatura|393x393px|Ilustración.
Descrición
Buglossoides arvensis (sen., Lithospermum arvense) é unha especie  anual, normalmente con talo de pelos hirsutos e erecto de 1-5 dm ou máis. Follas caulinares oblongas a lineais. Flores brancas ou cunha zona azul cara á metade do tubo corolino, raramente amoratadas, embudadas de 6-9 mm. Lóbulos calicinos lineais, desiguais, iguais ou máis longos que o tubo corolino. 4 núculas, con numerosas protuberancias, amarronadas. Florece na primavera. O seu aceite é apreciado polo seu alto valor en ácido omega-3 EPA, máis elevado que as sementes de liño.
Distribución
Nativa de Europa e Asia.
Taxonomía
Buglossoides arvensis foi descrita por (L.) I.M.Johnst. e publicado en Journal of the Arnold Arboretum 35(1): 42. 1954.
Arco volcánico
miniatura|upright=1.8|Formación dun arco volcánico. Un arco volcánico, tamén chamado arco magmático, é un cinto de volcáns dispostos formando un arco formado nunha zona de subdución dunha placa tectónica. Poden estar situados no bordo dun continente (arcos continentais) ou ser intraoceánicos e neste último caso orixinan un arco de illas ou arco insular. Os arcos volcánicos son tipicamente paralelos a unha fosa oceánica, co arco localizado máis lonxe da placa subducente que da fosa. A placa oceánica está saturada de auga, principalmente en forma de minerais hidratados como micas, anfíbolos e serpentinas. A medida que a placa oceánica subduce, está sometida a presións e temperaturas crecentes canto maior é a profundidade. A calor e a presión transforman os minerais hidratados da placa, que liberan a súa auga no manto supraxacente. Os volátiles como a auga rebaixan drasticamente o punto de fusión dos materiais do manto terrestre dese lugar, causando que parte do manto funda e forme magma en profundidade baixo a placa non subducente. O magma ascende orixinando o arco de volcáns paralelos á zona de subdución.
Os arcos volcánicos son distintos das cadeas volcánicas formadas nos chamados puntos quentes, que poden aparecer no medio dunha placa tectónica. Neses lugares os volcáns fórmanse un despois doutro a medida que a placa se move sobre o punto quente, e os volcáns aumentan en idade dun extremo da cadea ao outro, como ocorre nas illas Hawai, nas que as illas máis antigas están ao extremo noroeste, mentres que a illa de máis ao leste, a illa grande de Hawai, é a máis nova e ten só 400.000 anos de antigüidade. Ao contrario, os arcos volcánicos non adoitan presentar un padrón de idades simple.
Domez, Vilaxuste, Portomarín
Domez é un lugar da parroquia de Vilaxuste no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.
Arco volcánico
Existen dous tipos de arcos volcánicos:
Nalgunhas situacións unha soa zona de subdución pode mostrar ambos as características ao longo da súa lonxitude, xa que parte da placa subduce baixo codia oceánica e parte baixo codia continental. O arco das illas Aleutianas e a península de Alasca son un caso dese tipo de zona de subdución.
A fronte activa dun arco volcánico é o cinto onde se está producindo volcanismo nun momento dado. As frontes activas poden moverse co paso do tempo (millóns de anos), cambiando a súa distancia desde a fosa oceánica, así como a súa anchura.
Tectónica
A fronteira entre a placa subducente e a placa non subducente coincide cunha profunda e estreita fosa oceánica. Esta fose créase polo pulo gravitacional da relativamente densa placa subducente, pulando o extremo da placa cara abaixo. Prodúcense moitos terremotos na lousa subducente, que teñen os seus hipocentros situados a unha profundidade cada vez maior, os cales definen a zona de Wadati–Benioff. O arco volcánico fórmase sobre a placa non subducente sobre o punto onde a placa subducente acada unha profundidade duns 120 km e é unha zona de actividade volcánica de 50 a 200 km de anchura.
A forma do arco volcánico é caracteristicamente convexa cara á placa subducente. Isto é unha consecuencia da xeometría esférica da Terra. A placa subducente compórtanse como unha cuncha fina esférica e flexible, que pode dobrarse cara abaixo nun ángulo θ sen rachar nin engurrarse, pero só nun círculo de raio θ/2. Isto significa que os arcos nos que a lousa subducente descende a un ángulo menor estarán curvadas máis apertadamente. Os arcos prominentes cuxas lousas subducentes teñen uns ángulos de 45 graos, como os das illas Kuriles, illas Aleutianas e o arco da Sonda, teñen un raio de 20 a 22 graos.
Os arcos volcánicos divídense en arcos nos que a placa non subducente é continental (arcos tipo andino) e arcos nos que a placa non subducente é oceánica (arcos intraoceánicos ou primitivos). A codia baixo o arco ten o dobre de grosor que a media das codias continental ou oceánica: A codia baixo os arcos de tipo andino é de ata 80 km de grosor, mentres que nos arcos intraoceánicos é de 20 a 35 km de grosor. Ao engrosamento da codia contribúen tanto o acurtamento da codia coma o chamado underplating magmático (magma basáltico ascendente que queda atrapado a certa profundidade).
Os arcos volcánicos caracterízanse pola erupción explosiva de magma calcoalcalino, aínda que nos arcos xoves ás veces fan erupción magmas toleíticos e nuns poucos acos emítese magma alcalino. O magma calcoalcalino pode distinguirse do magma toleítico, típico de dorsal mesooceánica, polo seu maior contido en aluminio e menor en ferro e polo seu alto contido en elementos de ión litófilo grande, como potasio, rubidio, cesio, estroncio ou bario, en relación cos elementos de alta forza de campo, como o  circonio, niobio, hafnio, terras raras, torio, uranio ou tántalo. A andesita é especialmente característica dos arcos volcánicos, aínda que ás veces tamén aparece en rexións de extensión da codia.
No rexistro de rochas, os arcos volcánicos poden recoñecerse polas súas secuencias grosas de rochas volcanoclásticas (formadas por volcaismo explosivo) intercaladas con grauvacas e lutitas e pola súa composición calcoalcalina. En rochas máis antigas que experimentaron metamorfismo e alteración da súa composición (metasomatismo), as rochas calcoalcalinas poden distinguirse polo seu contido en elementos traza que son menos afectados pola alteración, como o cromo ou o titanio, cuxo contido é baixo nas rochas de arco volcánico. Como as rochas volcánicas son doadamente meteorizables e erosionables, os arcos volcánicos vellos están formados por rochas plutónicas, as rochas que se forman baixo o arco sen saíren á superficie (por exemplo no batólito de Serra Nevada, EUA), ou no rexistro sedimentario están formadas por arenitos líticos. Os cintos metamórficos pares, nos cales un cinto de metamorfismo de alta temperatura e baixa presión está localizado en paralelo co cinto de metamorfismo de baixa temperatura e alta presión, conservan un complexo arco-fosa antigo no cal o cinto de alta temperatura e baixa presión corresponde co arco volcánico.
Petroloxía
Nunha zona de subdución a perda de auga pola lousa subxacente induce a fusión parcial do manto supraxacente e xera magma caocoalcalino de baixa densidade que ascende por flotación, fai intrusión e é extruído a través da litosfera da placa acabalgante non subducente. A maioría da auga que a lousa subducente acarrexa cara abaixo está contida en minerais hidratados como a mica, o anfíbolo ou a serpentinita. A placa subducida perde a auga cando a temperatura e a presión son suficientes para transformar estes minerais e liberar o seu contido de auga. A auga ascende na cuña do manto supraxacente e rebaixa o punto de fusión das rochas do manto ata que se xera magma.
Aínda que hai un amplo consenso sobre cal é o mecanismo xeral, continúa investigándose sobre a explicación do volcanismo focal ao longo dun arco estreito a certa distancia da fosa. A distancia desde a fosa ao arco volcánico é maior para as lousas subducentes que se introducen cun ángulo baixo, e isto indica que a xeración de magma ten lugar na lousa subducente cando esta acada unha profundidade crítica para a alteración dalgún mineral hidratado abondoso. Isto produciría un "telón hídrico" ascendente que explicaría o volcanismo focal ao longo do arco volcánico. Porén, algúns modelos suxiren que a auga está a liberarse continuamente da lousa subducente desde profundidades baixas de 70 a 300 km, e gran parte da auga liberada a profundidades baixas produce serpentinización na cuña do manto supraxacente. De acordo cun modelo, só un 18 ao 37 % do contido de auga libérase a suficiente profundidade como para producir magmatismo de arco. O arco volcánico é entón interpretado como a profundidade á cal o grao de fusión se fai suficientemente grande como para permitir que o magma se separe da súa rocha fonte.
Agora sábese que a lousa subducente pode localizarse nun intervalo entre 60 e 173 km por debaixo do arco volcánico, en vez de a unha soa profundidade característica de arredor de 120 km, o cal require modelos máis elaborados de magmatismo de arco. Por exemplo, a auga liberada da lousa subducente a profundidades moderadas podería reaccionar con minerais como o anfíbolo na parte inferior da cuña do manto para producir clorita rica en auga. Esta rocha do manto con abundante clorita é despois arastrada máis abaixo pola lousa subducente e finalmente descomponse converténdose na fonte do magmatismo de arco. A localización do arco depende do ángulo e da velocidade da subdución, o cal determina onde se alterarán os minerais hidratados e onde a auga liberada rebaixará o punto de fusión da cuña do manto supraxacente o suficiente como para que funda.
A localización do arco volcánico pode determinarse pola presenza dunha esquina pouco profunda fría no extremo da cuña do manto, onde a rocha do manto é arrefriada tanto pola placa acabalgante coma pola lousa subducente. A esquina pouco profunda fría non só suprime a fusión, senón que a súa alta rixidez dificulta o ascenso de calquera magma que se puidese formar. O volcanismo de arco ten lugar onde a lousa subducente descende alén da esquina pouco profunda fría, permitindo que se xere o magma e ascenda a través de rochas do manto máis quentes e menos ríxidas.
O magma pode xerarse nunha ampla área pero está máis focalizado nos arcos volcánicos estreitos por unha barreira de permeabilidade na base da placa non subducente. As simulacións numéricas indican que a cristalización de magmas ascendentes é a que crea esta bareira, causando que o magma restante se xunte nunha banda estreita no ápice da barreira. Esta banda estreita corresponde co arco volcánico que está enriba.
Exemplos
miniatura|upright=1.25|O arco volcánico das Cascadas, un arco volcánico continental. miniatura|upright=1.75|O arco das Aleutianas, con partes oceánicas e continentais. Dous exemplos clásicos de arcos de illas oceánicos son as illas Marianas no oeste do océano Pacífico e as Antillas Menores no oeste do Atlántico e Caribe. O arco volcánico das Cascadas no oeste de América do Norte e os Andes na costa oeste de América do Sur son exemplos de arcos volcánicos continentais. Os mellores exemplos de arcos volcánicos con características dos dous tipos atópanse no Pacífico norte, onde o arco das Aleutianas consta das illas Aleutianas e, da súa extensión, a Cordilleira Aleutiana na península de Alasca, e o outro exemplo é o arco de Kuriles–Kamchatka, que comprende as illas Kuriles e o sur da península de Kamchatka.
O Coto do Muíño, Luneda, A Cañiza
O Coto do Muíño é un lugar da parroquia de Luneda, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Á beira do abismo
Á beira do abismo (en Man on a Ledge) é un filme estadounidense de 2012 dirixido por Asger Leth. Está protagonizado por Sam Worthington, Jamie Bell, Elizabeth Banks, Edward Burns, Anthony Mackie, Genesis Rodriguez e Ed Harris. A rodaxe produciuse na cidade de Nova York no alto do edificio The Roosevelt Hotel de Manhattan. O filme recibiu valoracións polo xeral negativas da crítica e recadou 47 millóns de dólares fronte ao seu orzamento de 42 millóns de dólares.