cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reino Unido
Despois da Lei de Unión de 1707
Tras un período de desaceleración económica mundial e loita industrial na década de 1970, o goberno conservador da década de 1980, con Margaret Thatcher como Primeira Ministra, iniciou unha política radical de liberalización, especialmente do sector financeiro, mercados de traballo flexibles, venda de empresas estatais (privatización), e a eliminación dos subsidios. Asistido por, a partir de 1984, pola afluencia de importantes ingresos do Mar do Norte, o Reino Unido experimentou un período de importante crecemento económico. A finais do século XX houbo cambios importantes no goberno do Reino Unido co establecemento de administracións nacionais descentralizadas en Irlanda do Norte, Escocia e Gales, e a incorporación estatuaria da Convención Europea de Dereitos Humanos. Na década de 2000 destacou a controversia xerada ao redor de despregamentos militares no estranxeiro, especialmente de Iraq e Afganistán.
Xeografía
A superficie total do Reino Unido é de aproximadamente 243.610 quilómetros cadrados, ocupando a meirande parte do arquipélago das Illas Británicas, incluíndo a illa de Gran Bretaña, un sexto da illa de Irlanda, ao nordeste da mesma, xunto con outras illas próximas de menor tamaño. Está situado entre o océano atlántico norte e o Mar do Norte, a 35 km da costa norte de Francia, da cal está separada pola Canle da Mancha. No ano 1993 o 10% da superficie do Reino Unido estaba cuberta por fragas, o 46% por pastos e o 25% era de uso agrario.
O Reino Unido atópase entre as latitudes 49° e 61° N, e lonxitudes 9° W e 2° E. O Royal Greenwich Observatory, situado preto da cidade de Londres, é o punto definitorio do Meridiano de Greenwich. En canto a fronteiras terrestres, Irlanda do Norte limita durante 360 quilómetros coa República de Irlanda. A lonxitude da costa de Gran Bretaña é de 17.820 quilómetros. Esta illa está conectada con Europa continental grazas ao Eurotúnel, que parte de Folkestone (preto de Dover) até chegar a Coquelles (preto de Calais), esta obra de enxeñaría ten unha lonxitude de 50 km, 38 deles baixo a auga, que fan que sexa o túnel submarino máis longo do mundo.
Inglaterra representa máis da metade da superficie total do Reino Unido, abarcando 130.395 quilómetros cadrados. A maioría do país está formado por terras baixas, con areas montañosas cara ao noroeste, incluíndo as montañas de Cumbria do Lake District, os Peninos e os outeiros de pedra calcaria do Peak District, Exmoor e Dartmoor. Os principais ríos e esteiros son o Támese, o Severn e o Humber. A montaña máis alta de Inglaterra é o Scafell Pike (978 msnm) no Lake District. Outros ríos importantes son o Tees, o Tyne, o Tweed, o Avon, o Exe e o Mersey.
Escocia representa un pouco menos dun terzo da superficie total do Reino Unido, cubrindo 78.772 quilómetros cadrados, e entre eles case 800 illas, principalmente ao oeste e ao norte da illa principal, as máis destacadas son as Hébridas, as Órcadas e as Shetland. O principal trazo característico da topografía escocesa é a falla xeolóxica das Highlands que atravesa o país dende Arran, ao oeste, até Stonehaven, ao leste. Está liña da falla separa dúas rexións claramente diferenciadas: as terras altas ao norte e ao oeste (Highlands) e as terras baixas do sur e do leste (Lowlands). As terras altas, a rexión máis agreste, contén a maioría das terras montañosas, incluíndo o Ben Nevis, que con 1.343 msnm é o punto máis alto das Illas Británicas. As terras baixas, en especial a estreita franxa entre os estuarios de Clyde e o Forth, coñecida como o Central Belt, é o lugar de residencia da maioría da poboación, incluída a cidade de Glasgow, cidade máis poboada de Escocia, e Edimburgo, a súa capital.
Gales abrangue menos dunha décima parte da superficie total do Reino Unido, cubrindo 20.779 quilómetros cadrados. A súa orografía é principalmente montañosa, aínda que menos no sur que no centro e o norte. A meirande parte da poboación e as principais zonas industriais atópanse no sur, onde están as cidades costeiras de Cardiff, Swansea e Newport. As montañas máis altas de Gales están en Snowdonia, incluíndo o Snowdon (en galés: Yr Wyddfa), que con en 1.085 msnm é o pico máis alto do país. As catorce, ou quizais quince, montañas galesas de máis de 3.000 pés (914 m) de altitude coñécense colectivamente como os Welsh 3000s. Gales ten máis de 1.200 quilómetros de costa. Hai varias illas fronte á parte continental de Gales, sendo a maior Anglesey (en galés: Ynys Môn) ao noroeste.
Irlanda do Norte, abrangue tan só 14.160 quilómetros cadrados e é principalmente montañosa. Dentro do territorio atópase o lago Neagh que, cunha superficie 388 quilómetros cadrados, é o lago máis grande das Illas Británicas por área. O pico máis alto de Irlanda do Norte é o Slieve Donard, nas montañas de Mourne, cunha altitude de 852 metros.
Clima
O clima do Reino Unido é oceánico, temperado con verán suave (clasificación climática de Köppen: Cfb), invernos frescos e abundantes precipitacións durante todo o ano. Os principais factores que influencian o clima do país son a súa latitude setentrional (que vai dende os 50º N até os 60º N), a súa situación no océano Atlántico e as altas temperaturas das augas ao seu ao redor debido á corrente do Golfo. Aínda que o tempo pode trocar notablemente dun día para o outro, a súa oscilación térmica ao longo do ano é relativamente escasa. O punto de converxencia entre as correntes de aire cálido procedente do trópico e as correntes de aire frío do Polo Norte sitúase sobre o Reino Unido. Esta variación da temperatura da atmosfera crea inestabilidade, sendo este o principal factor que determina que o tempo sexa tan cambiante.
Os climas rexionais do Reino Unido están influenciados polo océano e pola súa latitude. Irlanda do Norte, Gales e a parte oeste de Inglaterra e Escocia, máis próximos ao Atlántico, son xeralmente rexións máis mornas, húmidas e ventosas, sendo os rangos de temperaturas xeralmente máis extremos. A zona oriental adoita ser máis seca, fresca e menos ventosas, aínda que tamén experimenta maiores variacións diarias e estacionais de temperatura. A zona norte é xeralmente máis fresca, húmida e cun menor rango de temperaturas que as do sur.
Aínda que todo o Reino Unido está maiormente baixo influencia de masas de aire marítimas tropicais do suroeste, algunhas rexións son máis susceptibles que outras cando diferentes frontes de masas de aire afectan o país: Irlanda do Norte e o oeste de Escocia son as máis expostas ás masas de aire marítimo polar que trae aire fresco húmido; o leste de Escocia e o noroeste de Inglaterra están máis expostas a masas de aire continental polar que trae aire frío e seco; o sur e sueste de Inglaterra están máis expostos a masas de aire continental tropical que trae aire morno e seco; Gales e o suroeste de Inglaterra son os máis expostos a masas de aire marítimo tropical que trae aire cálido e húmido.
Organización territorial
A organización territorial británica é complexa e moi variada, xa que cada un dos catro países constituíntes -Inglaterra, Escocia, Gales e Irlanda do Norte- ten o seu propio sistema de demarcación xeográfica e administrativa con orixes anteriores á unión entre eles. En consecuencia, non hai "ningunha unidade administrativa en común entre os integrantes do Reino Unido". Até o século XIX realizáronse poucos cambios nestas administracións, mais dende entón houbo unha evolución constante do seu papel e función. O troco non ocorreu de xeito uniforme nas nacións constitutivas, e a devolución do poder sobre a administración local a Escocia, Gales e Irlanda do Norte, fai que sexa pouco probable que os cambios administrativos futuros sexan uniformes.
Tras o proceso de Devolution ou descentralizador que se vén levando acabo dende finais dos anos 90, Escocia, Gales e Irlanda do Norte teñen as súas propias asembleas lexilativas e os seus gobernos autónomos do poder do Parlamento británico, se ben cada unha destas nacións cun grao diferente se autonomía e competencias. Namentres, Inglaterra permanece toda ela baixo o poder do Parlamento británico.
A organización do goberno local en Inglaterra é complexa, debido ao feito de que a distribución de funcións varía de acordo ás disposicións locais. A lexislación local, leva a cabo polo Parlamento británico e o goberno do Reino Unido, porque Inglaterra non conta cun parlamento descentralizado. O nivel superior das subdivisións de Inglaterra son nove oficinas rexionais de goberno. Dende 2000, a rexión de Londres conta cunha asemblea electa e cun alcalde, despois do grande apoio dado a dita proposta no referendo de Londres de 1998. Pretendíase que as outras rexións tamén contasen coa súa propia asemblea rexional, pero o rexeitamento a esta idea nun referendo realizado en 2004 na rexión Nordeste de Inglaterra detivo a reforma. Por baixo do nivel da rexión, Londres confórmase por trinta e dous municipios e o resto de Inglaterra ten consellos de distrito e deputacións ou autoridades unitarias. Os concelleiros son elixidos por sufraxio directo, mediante voto sinxelo ou por bloque.
O pobo de Escocia está representado no parlamento escocés que escolle ao seu goberno que conta cunha ampla autonomía. O goberno local de Escocia divídese en 32 áreas de consellos, que teñen unha ampla variación tanto en tamaño como en poboación. As cidades de Glasgow, Edimburgo, Aberdeen e Dundee son áreas de consello especiais, así como a área de consello de Highland, que inclúe unha terceira parte da superficie de Escocia, mais só pouco máis de 200.000 persoas. O poder conferido ás autoridades locais é administrado polos concelleiros elixidos, que son actualmente 1.222. As eleccións lévanse a cabo por voto único transferible, mediante eleccións en bloque de tres ou catro concelleiros. Cada Consello elixe a un Administrador ou un Coordinador Xeral para presidir as reunións do Consello e para actuar como o representante da zona. Os concelleiros están suxeitos a un código de conduta imposto pola Comisión de Normas para Escocia. A organización representante dos funcionarios locais é a Convención de Autoridades Locais Escocesas (COSLA).
Pola súa banda Gales ten unha autonomía menor que a escocesa pois non foi ata 2011 cando a Asemblea de Gales tivo competencia lexislativa algunha, porén, nas últimas reformas lexislativas o parlamento británico foi achegando o nivel de competencias da asemblea galesa ás do parlamento escocés.
Desde 1973, o goberno local en Irlanda do Norte organízase en vinte e seis consellos de distrito, onde se celebran eleccións de voto único transferible, para elixir representantes con poderes limitados a servizos, como a recolección de residuos e o mantemento de parques e lugares públicos. Con todo, o 13 de marzo de 2008, o poder executivo propuxo a creación de once consellos novos para substituír o sistema, o que levou a postergar as eleccións locais até o 2011 para facilitar o proceso. Por último, o goberno local en Gales consta de vinte e dúas autoridades unitarias, incluíndo as cidades de Cardiff, Swansea e Newport, que son autoridades unitarias independentes. As eleccións celébranse cada catro anos por sufraxio directo. A Asociación do Goberno Local de Gales representa aos intereses das autoridades locais galesas.
Territorios de Ultramar e Dependencias
Os Territorios Británicos de Ultramar son catorce territorios dependentes do Reino Unido, pero que non conforman parte del. Principalmente, trátase de pequenas illas pouco poboadas que representan os vestixios do antigo Imperio británico. Xuntos, representan unha área que supera os 1.728.000 km² e unha poboación de aproximadamente 260.000 persoas. Con todo, un deles, o Territorio Antártico Británico, só é recoñecido por outro catro países, os signatarios do Tratado Antártico.
As Dependencias da Coroa británica son tres territorios semi-dependentes do monarca do Reino Unido, pero que tampouco forman parte do país. A diferenza dos territorios de ultramar, a lexislación e outros asuntos de interese local corresponden a unha asemblea lexislativa local; ademais, os tratados internacionais e as normas de carácter nacional só son aplicadas se son aprobadas por esta asemblea. Estas dependencias ocupan preto de 779 km² e teñen unha poboación de máis de 235.700 habitantes.
Política
miniatura|260px|[[Palacio de Westminster, sede do Parlamento.]] O Reino Unido é unha monarquía parlamentaria coa Sabela II do Reino Unido como xefe de Estado. O monarca do Reino Unido tamén é o xefe de Estado doutros quince países que forman parte da Mancomunidade das Nacións. A coroa británica tamén ten soberanía sobre a Illa de Man e as bailías de Jersey e Guernsey. Colectivamente, estes tres territorios son coñecidos como Dependencias da Coroa, que están baixo a soberanía do monarca británico, pero non forman parte do Reino Unido, nin tampouco da Unión Europea. Con todo, o Parlamento do Reino Unido ten a autoridade para lexislar nelas, e o Goberno británico encárgase da súa defensa e relacións exteriores.
O seu modelo constitucional baséase, ante todo, no chamado Dereito Estatutario (Statute Law) cuxa elaboración é idéntica ás leis ordinarias e só se diferencian, e acadan o carácter de constitucionais, por razón da materia que tratan. A outra fonte importante é a xurisprudencia. Gran Bretaña é a terra de orixe do sistema xurídico chamado Common Law.
Con todo, o goberno efectivo corresponde a un Gabinete dirixido polo Primeiro Ministro, quen en teoría son designados pola Raíña, con todo na práctica son elixidos pola Cámara dos Comúns. O Gabinete ten responsabilidade ante esta cámara.
O Poder Lexislativo reside no Parlamento, o cal é bicameral e está composto por dúas asembleas, a Cámara dos Comúns, composta por membros electos popularmente, e a Cámara dos Lores, composta por membros de dereito propio.
En canto ao poder xudicial, aínda que non existe unha Corte Suprema, as funcións de vixilancia dos órganos xurisdicionais son asumidas polos Lores Maxistrados pertencentes á Cámara dos Lores.
Economía
miniatura|esquerda|[[Londres é o meirande centro financeiro europeo e o terceiro xunto Nova York e Toquio. ]] O Reino Unido é unha das principais nacións industriais e comerciais do mundo. En termos do seu produto interior bruto (PIB), é o quinto no mundo logo dos Estados Unidos, o Xapón, Alemaña e a China, xunto con Francia. En 2006 o PIB do Reino Unido foi de 2,4 billóns de dólares, o que equivale a 41.500 dólares per cápita.
Trala segunda guerra mundial e a perda progresiva das colonias, o país retomou o rumbo como potente economía mantendo unha dobre alianza que dura ata os nosos días: non perdeu a súa mirada económica sobre Europa, pero ao mesmo tempo reforzou as súas relacións comerciais cos Estados Unidos que tralo conflito exerce como primeira potencia mundial. Este papel económico permitiulle manter un sólido e constante desenvolvemento ao longo da segunda metade do século XX.
Como en todos os países altamente desenvolvidos, os principais factores en contra da economía do Reino Unido represéntano os altos salarios e a forte presenza nos sectores de manufacturas e industria pesada dos países emerxentes, sobre todo China (Taiwán), India e Corea do Sur. miniatura|O [[petróleo e o gas do mar do Norte suplen as necesitades enerxéticas do Reino Unido.]]
A agricultura representa tan só o 1% do PIB e está fortemente mecanizada. Na industria, as principais actividades son a maquinaria, o material de transporte (vehículos, ferrocarrís e maila aeronáutica) e os produtos químicos. Na minería as tradicionais minas de carbón situadas en Yorkshire, Gales, Escocia e Lancashire forneceron ás centrais térmicas británicas a achegando a enerxía necesaria para o desenvolvemento económico. Co petróleo descuberto en 1970 no Mar do Norte é o segundo produtor europeo tras Noruega. O sector servizos é o que máis aporta ao PIB do país, destacando entre eles a Bolsa e os servizos financeiros banca e compañías de seguros.
Malia estaren integrado na UE, o chamado "euroescepticismo" tradicional dos británicos manteno fóra da eurozona, sendo divísa do país a Libra esterlina. Existiu un compromiso do ex-Primeiro Ministro Tony Blair pra celebrares un referendo que determinase se o Reino Unido integrábase ou non na moeda única.
Poboación, emigración e etnicidade
miniatura|As poboacións e a porcentaxe total das catro nacións que compoñen o Reino Unido. O censo británico do mes de abril de 2001, achegaba unha poboación total no Reino Unido de 58.789.194, sendo o terceiro país máis poboado da Unión Europea (despois de Alemaña e Francia), o quinto na Commonwealth e o vixésimo primeiro do mundo. A mediados do ano 2006, a poboación subira ata chegar aos 60.587.300. Este crecemento foi debido, en parte á inmigración e ao crecemento da taxa de natalidade e a esperanza de vida dos británicos.
A mediados de 2006, a poboación de Inglaterra estimábase nuns 50.762.900 de habitantes, constituíndo un dos países máis densamente poboados do mundo, con 383 habitantes por quilómetro cadrado. Aproximadamente un cuarto da poboación do RU vive na próspero sueste de Inglaterra predominantemente urbano e semiurbano, dos cales 7.517.700 viven na capital, Londres.
O censo de mediados de 2006, estimou que Escocia tiña unha poboación de 5.116.900, Gales 2.965.900 e Irlanda do Norte 1.741.600 países cunha densidade moito menor ca Inglaterra. Comparando as densidades de poboación: en Inglaterra habitan 383 hab./km², fronte aos 142 de Gales, os 125 de Irlanda do Norte e os 65 de Escocia.
No ano 2007, a taxa media de fertilidade ao longo do RU era de 1,90 fillos por muller. Mentres co crecemento da fertilidade está a elevar a poboación do país, as taxas de fecundidade seguen por baixo do 2,1 necesario pra substitución xeracional, aínda así as cifras superan o récord rexistrado no ano 2001 cando a taxa era do 1,63. Inglaterra e Gales teñen respectivamente taxas de 1,92 e 1,90. Escocia posúe a menor taxa de fecundidade con 1,73 fillos por muller, mentres Irlanda do Norte posúe a maior con 2,02 fillos por muller. Durante os anos 60 o RU viviu un baby boom chegando a taxa aos 2,95 fillos por muller en 1964. A taxa de fecundidade e maior entre as mulleres nadas no estranxeiro cá entre as británicas, malia seren as taxas das derradeiras as que están medrando no últimos anos.
Grupos étnicos
Os actuais británicos descenden da mistura de diversos poboacións que se instalaron nas illas no pasado, principalmente preceltas, celtas, romanos, Anglosaxóns e Normandos. A partir de 1945, o país recibiu grandes continxentes de persoas provenientes das antigas colonias británicas de África, o Caribe e Asia meridional. A partir do ano 2004 o país recibiu grandes fluxos de inmigrantes da Europa central e do leste, aínda que, dende o ano 2008 esta tendencia estase revirtindo. No censo británico de 2001, o 92,1% da poboación identificábase como branca, identificándose o 7,9% restante como minoría étnica ou raza mixta.
A diversidade étnica varía moito segundo o lugar do Reino Unido. O 30,4% da poboación de Londres e o 37,4% de Leicester pertencía a un grupo étnico distinto do branco segundo o censo de xuño de 2005, mentres menos do 5% da poboación de nordeste de Inglaterra, Gales e o suroeste de Inglaterra pertencía a unha minoría étnica. Segundo o censo de 2007, o 22% dos estudantes de primaria e o 17,7% de secundaria asistentes a escolas públicas en Inglaterra, pertencían a minorías étnicas.
Linguas
250px|miniatura|Países onde o inglés tem status de lingua oficial de facto ou de jure. Aínda que o Reino Unido non teña unha lingua oficial de iure, a lingua máis falada é o inglés, unha lingua xermánica occidental descendente do inglés antigo e que posúe un importante sustrato do noruegués antigo, francés normando e do latín. A lingua inglesa foi espallada polo mundo (principalmente debido ao Imperio Británico) e tornouse a lingua franca contemporánea. En todo o mundo, é falada por máis de 508,000,000 millóns de falantes coma segunda lingua.
As outras linguas indíxenas do Reino Unido son: 1) o chamado escocés (moi próximo ao inglés, os lingüistas debaten se consideralo un dialecto ou unha lingua de seu). 2) catro linguas celtas: divídense en dous grupos: as linguas P-celtas e as Q-celtas. No primeiro grupo achamos o galés (declarado oficial en Gales pola Asemblea nacional de Gales, é a lingua céltica máis falada no Reino Unido) e tamén o córnico (lingua morta no século XIX do que se están a facer esforzos para recuperala); e entre as Q-celtas están p irlandés (falado de forma moi minoritaria na Irlanda do norte) e o gaélico escocés (antigamente falado en toda Escocia, mais na actualidade atópase restrinxido ás Highlands e ás illas Hébridas). No norte de Inglaterra aínda pervive a influencia da extinta lingua cúmbrica, falada na zona hai séculos, sendo empregada aínda como sistema para contar as ovellas (vexa Yan Tan Tethera). No censo de 2001 máis dun quinto (21%) da poboación do País de Gales dicía poder falar o galés, o que constitúe un crecemento no número de falantes fronte o censo de 1991 (18%). No resto do país existen uns 200.000 falantes do galés, principalmente en Inglaterra. Estrada bilingüe en Gales.|miniatura|180px|esquerda O galés e mailo gaélico escocés tamén son falados por pequenas comunidades noutras partes do mundo, entre estas comunidades destacan a de Nova Escocia (Canadá), onde se fala o gaélico escocés, e a da Patagonia (Arxentina), onde hai unha activa comunidade galesa.
As linguas dos inmigrantes son faladas polo 10% da poboación do Reino Unido, o francés é falado polo 2,3% da poboación, o 1,0% fala o polaco reflexo da recente inmigración polaca ao Reino Unido. O 0,9% falan o alemán e o 0,8% o castelán. A maioría das outras linguas estranxeiras faladas no Reino Unido son orixinarías de Europa, Asia e África. A maior parte dos inmigrantes que viven no Reino Unido proveñen de países anglófonos (tales como Nixeria, Xamaica, Hong Kong e Filipinas), motivo polo cal non hai unha gran diversidade lingüística entre algunhas comunidades de minorías étnicas do país.
Ao longo do Reino Unido, é xeralmente obrigatorio para os rapaces o estudo dunha segunda lingua ata os 14 anos en Inglaterra e os 16 anos en Escocia. O francés e o alemán son as dúas segundas linguas máis faladas nos países de Inglaterra e Escocia, mentres có galés é a segunda lingua principal no País de Gales. Segundo unha enquisa do 2003, o 89 % dos británicos posúe un nivel básico de francés, mentres có 23 % pode manexarse no alemán. Outras linguas que populares no país son o castelán, 7 %, e o ruso, 0,5 %.
Jedi
Dentro do universo de Star Wars, un Jedi é un personaxe de gran poder e sabedoría pertencente a unha orde mística e guerreira que ten o seu cuartel xeral e templo no planeta Coruscant.
Filosofía Jedi
miniatura|100px|[[Sabre láser|Espadas ou sabres de Luz usadas polos Jedi]] Aínda que con frecuencia se confunde, a sensibilidade dos Jedi á Forza e o seu control sobre ela non é o que lles proporciona a súa singular filosofía, que foi desenvolvida con posterioridade ao descubrimento do inmenso poder que outorga ao coñecedor dos seus camiños.
O obxectivo da filosofía Jedi non é só obter o máximo poder da Forza, senón dotar os sensibles a ela das ferramentas interiores suficientes para non sucumbir á sensual influencia do Lado Escuro, deixando de lado todo odio, ira, medo, tristeza etc. De feito, a Filosofía Jedi baséase no control do pensamento e das emocións, coma sentir antes de pensar, e céntrase máis en obter a sabedoría mediante profundas meditacións (e o seu obxectivo non é o poder, que é o que buscan os Sith mediante o uso dos sentimentos). E céntrase tamén na absoluta devoción e obediencia á vontade da Forza. Ademais, un Jedi só é leal á Forza, ao Alto Consello Jedi e a si mesmo, por esta orde. Dende novos instrúese aos padawans en ter coidado coas lealdades externas. Tamén se lles ensina que ata os sentimentos positivos como o amor poden obstaculizar en gran medida as súas obrigacións coma Jedi.
Estrutura da Orde Jedi
Os Jedi formaron a súa Orde para ensinar e usar a Forza. Os Jedi seguen o Lado Luminoso da Forza (tamén coñecido coma Corrente luminosa). A Orde Jedi foi fundada 25.000 anos antes da Batalla de Yavin. Ao principio, os Jedi só se dedicaban á vida contemplativa, pero, ao cabo do tempo, a Orde foi tendo un papel máis importante dentro da República galáctica.
A vida dun Jedi era de sacrificio. Todos aqueles seres que se vía que tiñan aptitudes na Forza, dentro da Galaxia, eran seleccionados antes do seu primeiro ano de vida. Estes eran levados a Coruscant, no Templo Jedi. Todos os Jedi teñen que seguir o Código Jedi. Un punto básico, por exemplo, que este establece é a prohibición das posesións materiais.
A arma máis tradicional e preferida pola que se coñecía aos Jedi, era a espada de luz ou sabre láser, unha arma mortal fabricada por eles mesmos con certos cristais; a cor da luz láser de dita arma dependía dos cristais que se utilizasen na súa fabricación: xeralmente azuis ou verdes (os vermellos pertencen ás espadas dos Sith ou os Jedi escuros). Curiosamente, a do Mestre Windu era dunha única cor violeta.
Tamén había, aínda que en menor medida, espadas laranxas, rosas ou amarelas (esta última cor foi usada, por exemplo, por Plo Koon). Con todo, na batalla de Genosis, pódese ver unha vermella en mans dun Jedi.
Con todo, nos videoxogos de Star Wars Cabaleiros da Antiga República cóntase acerca de cristais prateados, viridianos (unha combinación da cor verde e prateado), verde-azulados e amarelos (nomeados arriba) para os Jedi Consulares.
As espadas de luz levan en uso dende o comezo da mesma orde Jedi, aínda que o seu deseño evolucionou a través dos anos. Os primeiros modelos eran aparatosos e víanse máis frecuentemente en actos cerimoniais que en combates. Cerca do ano 7000 antes da batalla de Yavin, descubriuse unha nova tecnoloxía que corrixiu certos problemas de inestabilidade e permitiu deseños de espada máis compactos. As espadas de luz chegaron as mans dos Sith a través dos primeiros jedi escuros que chegaron a Korriban.
Receptor de proxesterona
O receptor de proxesterona (RP, ou PR do inglés: progesterone receptor) tamén coñecido como NR3C3 (receptor nuclear subfamilia 3, grupo C, membro 3), é unha proteína situada dentro das células. É activada pola hormona esteroidea proxesterona.
Función
A proxesterona é necesaria para inducir os receptores de proxesterona. Cando non hai hormona de unión presente o terminal carboxilo inhibe a transcrición. A unión dunha hormona induce cambios estruturais que remove a acción inhibitoria. Os antagonistas de proxesterona preveñen as reconfiguración estrutural.
Jedi
Estrutura da Orde Jedi
A continuación preséntanse as diferentes xerarquías que había entre os Jedi e logo os diferentes tipos destes.
Receptor de proxesterona
Función
Despois de que a proxesterona se une ó receptor, séguelle unha reestruturación con dimerización e o complexo entra ó núcleo e únese co ADN. Alí ten lugar a transcrición, o que resulta na formación do ARN mensaxeiro que se traduce polos ribosomas para producir proteínas específicas.
Estrutura
Do mesmo xeito que outros receptores esteroideos, o receptor de proxesterona ten un dominio regulatorio N-terminal, un dominio de unión ó ADN, unha sección de articulación, e un ligando dominio de unión C-terminal. Unha función activadora da transcrición (TAF) especial, chamada TAF-3, está presente no receptor de proxesterona-B, nun B-segmento augas arriba no terminal amino ácido. Este segmento non está presente no receptor-A.
Jedi
Xerarquía
Os Jedi van aumentando a súa xerarquía, segundo van aprendendo os camiños da Forza. Hai catro rangos:
Receptor de proxesterona
Isoformas
Como se demostrou en ratos deficientes en receptores de proxesterona, os efectos fisiolóxicos da proxesterona dependen completamente da presenza do receptor de proxesterona humano (hPR), un membro da superfamilia de esteroides-receptor dos receptores nucleares. A copia única humana do xene (hPR) emprega promotores e sitios de inicio de tradución separados para producir dúas isoformas, hPR-A e -B, que son idénticas agás por un adicional de 165 amino acedos presentes só no N-terminal do hPR-B. AMalia que o hPR-B comparte moitos dominios estruturais importantes co hPR-A, en realidade ambos son dous factores de transcrición funcionalmente distintos, que median os seus propios xenes de resposta e efectos fisiolóxicos con poucas coincidencias. A ablación selectiva do PR-A nun modelo de rato, resultando na produción exclusiva de PR-B, revelou inesperadamente que o PR-B contribúe a, no canto de inhibir, a proliferación de células epiteliais tanto en resposta a estróxenos sós e en presenza de proxesterona e estróxeno. Estes resultados suxiren que no útero, a isofomra PR-A é necesaria para oporse á proliferación inducida por estróxenos como tamén a proliferación PR-B-dependente.
Polimorfismos funcionais
Seis sitios variables, incluíndo catro polimorfismos e cinco haplotipos comúns identificáronse no xene de PR humano. Un promotor polimorfismo de rexión, +331G/A, crea un sitio de inicio de transcrición único. Ensaios bioquímicos mostraron que o polimorfismo +331G/A aumenta a transcrición do xene PR, favorecendo a produción de hPR-B nunha liña celular de cancro endometrial Ishikawa.
Jedi
Iniciado Jedi
A aprendizaxe dos Iniciados comeza aos poucos meses de vida. En canto se descobre que son poderosos na Forza, sepáranse dos seus pais e comezan a súa aprendizaxe. Primeiro son adestrados en común cos outros Iniciados (como se pode ver no Episodio II aleccionados por Yoda). O seu titor é sempre un Jedi con categoría de Mestre (os máis importantes foron Yoda, Yaddle e Depa Billaba). Os Iniciados Jedi adestran con espadas de luz de pouca potencia, parando raios de escasa enerxía e aprendendo a usar a espada láser mediante katas ou combates imaxinarios.
Receptor de proxesterona
Polimorfismos funcionais
Varios estudos demostraron que non existe asociación entre o xene polimorfismos +331G/A do receptor de proxesterona e o cancro de mama ou de endometrio. Porén, estes estudos de seguimento carecían do tamaño de mostra e o poder estatístico para sacar conclusións definitivas, debido á rareza da SNP +331A. Descoñécese que polimorfismos neste receptor son de importancia para o cancro.
Jedi
Iniciado Jedi
Tras alcanzar certo nivel de progreso son asignados a un mestre persoal (que posúa o rango de Cabaleiro) e convértese en Padawan.
República Siria (1930-1958)
A República Siria (en الجمهورية السورية‎‎, "al-Jumhūrīyah as-Sūrīyah"; en République syrienne) foi estabelecida en 1930 como parte do Mandato Francés de Siria e o Líbano, sucesor do Estado de Siria. En 1936 foi asinado un tratado de independencia para rematar co dominio francés, mais o parlamento francés rexeitou aceptalo. Entre 1940 e 1941 a República Siria estivo baixo control da Francia de Vichy, e logo da liberación en 1941 pasou a ser un estado soberano. En 1958 Siria uniuse á República de Exipto para formar a República Árabe Unida.
Receptor de proxesterona
Antagonistas
Os receptores de proxesterona traballan como antiproxestáxenos. O exemplo principal é a mifepristona. Os moduladores selectivos dos receptores de proxesterona tamén poderían ter máis ou menos actividade antagonista. Antagonistas do PR adicionais inclúen: onapristona (ZK98299), lonaprisan (ZK230211, BAY86-5044), APR19, EC304, WAY-255348, ORG31710, asoprisnil (J867), telapristona (Proellex, CDB-4124), e CDB-2914 (acetatos de ulipristal).
Jedi
Padawan
O nivel de Padawan é o segundo, e adquírese cando o futuro Jedi é escollido por un Cabaleiro Jedi, quen será o seu mestre. Antes o Padawan ten que ser Iniciado Jedi.
Receptor de proxesterona
Interaccións
O receptor de proxesterona demostrouse que interactúa con:
Jedi
Padawan
Un Padawan é un "aprendiz no adestramento práctico" e adoita viaxar co seu mestre resolvendo conflitos ao longo da Galaxia. Este ten que ser escollido antes de que o Iniciado que ascende ao nivel de Padawan alcance os 13 anos, xa que de non ser así, non se alcanzaría nunca o nivel de Jedi, pasando a traballar para a República Galáctica con traballos menores (pero sempre relacionados coa Forza).
Unha das características diferenciadoras dos Padawan, á parte da súa curta idade, o corte de cabelo Squicciarini, ao rape e cunha trenza longa na parte dereita, que nace detrás da orella. Cando pasan ao nivel de cabaleiro, esta é cortada (exemplo: Obi-Wan Kenobi, e Anakin Skywalker, este último como se pode ver nas Guerras Clónicas).
Moitos foron os Padawan que existiron ao longo da historia da Orde Jedi. Algúns levaron a cabo importantes empresas antes de converterse en cabaleiros, outros non superaron as tentacións do Lado Escuro e moitos morreron polo camiño.
Estes son algúns deles:
Cabaleiro Jedi
Cando o Padawan é nomeado Cabaleiro Jedi, deixa de ser aprendiz de Jedi e pasa a ser un Jedi profesional. Pode ser mestre dalgún Padawan, cumprir con misións ou ben estudar a Forza en calquera Templo Jedi. A maioría dos Jedi durante os últimos anos da República Galáctica ostentaban dito título, reservándoselle a poucos o de Mestre Jedi. Moitas veces usábase o título de Cabaleiro Jedi para xeneralizar os membros de toda a Orde Jedi, cousa que é incorrecta.
Mestre Jedi
É o grao máis alto da xerarquía. Mace Windu e Yoda pertencen a este rango, e tamén Obi-Wan Kenobi a partir da batalla de Honorgr nas guerras Clon. Todos os Jedi están rexidos por un Alto Consello Jedi, que á súa vez coordina outros consellos de menor poder, un deles, o consello encargado do adestramento Jedi, atópase en Alderaan. Nestes consellos, ningún Jedi ten máis autoridade que outro, todos toman decisións en conxunto. Nin había ningún Mestre Jedi que non fose membro do Alto Consello Jedi desde a creación deste, nin Cabaleiro que o fose (aínda que por unha única vez na historia da Orde houbo un Cabaleiro Jedi que o foi: Anakin Skywalker). Polo xeral, os Mestres Jedi están tan ocupados, que non poden ser mestres de ningún Padawan. Con todo, o tempo se lles alcanza para ser titores dun grupo de Iniciados Jedi, se é que o Mestre Jedi se ofrece a selo.
A Baiuca de Pulleiro
O topónimo galego A Baiuca de Pulleiro pode referirse a:
Jedi
Tipos
Segundo o coñecemento popular hai catro diferentes tipos de Jedi, segundo o seu desempeño na orde:
Á parte doutras responsabilidades dentro da República Galáctica, as súas principais responsabilidades son facer seguir a lei e manter a paz dentro da República. Son máis considerados como policía máis que como un exército. Os membros da Orde Jedi tamén son coñecidos coma "Os gardiáns da xustiza". Pero á parte diso, fan uso dos coñecementos provenientes da Forza e nas tácticas na batalla. Unha das partes máis importantes no camiño de ser un Jedi, é a construción da súa propia espada de luz. Cada Jedi debe portar a súa arma en todo momento.
Xeneralizando, os Jedi teñen un deber: terminar co mal cando apareza (o Lado Escuro da Forza).
Consellos Jedi
Na orde estaba o Alto Consello Jedi, un ente encargado de dirixir os demais consellos Jedi e o resto da orde. No Templo Jedi de Coruscant, había catro Consellos: o Consello de Primeiro Coñecemento, o Consello de Reasignación, o Consello de Reconciliación e o Alto Consello Jedi, que é o único que se explora na saga. Noutros planetas comao Kamparas, se sabe que había outros Consellos Jedi de menor número de membros e influencia (ou o Consello de Armas, situado en Alderaan).
Palacio de Mukden
O Palacio de Mukden (en chinés simplificado: 盛京宫殿; en chinés tradicional: 盛京宮殿; en pinyin: Shěngjīng Gōngdiàn) ou Shenyang Gugong (en chinés simplificado: 沈阳故宫; en chinés tradicional: 瀋陽故宮; en pinyin: Shěnyáng Gùgōng), tamén coñecido como Palacio Imperial de Shenyang. É o antigo Palacio Imperial da Dinastía Qing (1616-1910) da China. Atópase no centro da cidade de Shenyang, antiga Mukden, na rexión de Manchuria.
Jedi
Consellos Jedi
O Alto Consello estaba ocupado por doce membros de varias especies e ambos sexos. En todo os consellos dos Jedi, non había nunca nnguén que fose máis importante, a diferenza dos consellos dos Sith.
Palacio de Mukden
No ano 2004, o palacio foi declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, como extensión dos Palacios Imperiais das Dinastías Ming e Qing en Pequín e Shenyang.
Historia
miniatura|250px|esquerda|Mapa do Palacio de Mukden
A construción do palacio iniciouse en 1625, durante o reinado do fundador da Dinastía Qing, Nurhaci. No ano 1631 fóronse construíndo outros edificios por orde do Emperador Huang-Taiji. Os tres primeiros emperadores Quing viviron alí entre 1625 e 1644.
O Palacio de Mukden foi proxectado para asemellarse ás tendas do pobo manchú (大帐), á vez que a ampliación tiña a ambición de copiar a Cidade Prohibida de Pequín. No palacio son evidentes algúns elementos dos estilos arquitectónicos propios das poboacións de Manchuria e o Tíbet.
miniatura|250px|Galería Dazheng, o máis antigo edifício do Palacio de Mukden.
No ano 1780, o Emperador Qianlong mandou construír novos edificios, ampliando así o palacio.
Museo
No ano 1955, o Palacio de Mukden foi convertido nun museo co nome de Museo Palacio de Shenyang.
-412
Outros
Historia ano a ano
Mariña Pérez Rei
Mariña Pérez Rei, nada en Ames en 1966, é unha escritora galega.
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía Galego-Portuguesa e Filoloxía Hispánica. É profesora de Lingua Galega e Literatura no IES Eduardo Pondal (Santiago de Compostela), onde creou o grupo Equipo da Dinamización da Lingua Galega.
Plentzia
miniatura|Localización de Plentzia en Biscaia miniatura|Casa do concello, na praza del Astillero Plentzia é un concello vasco da provincia de Biscaia. A súa poboación é de 4.311 habitantes (2011).
Explorer 39
Explorer 39, tamén denominado AD-C (Air Density C), foi un satélite científico da NASA pertencente á serie de satélites Air Density lanzado o 8 de agosto de 1968 desde a base Vandenberg da Forza Aérea a bordo dun foguete Scout B.
Características
A esfera do satélite estaba formada capas alternas de aluminio e mylar. Sobre a capa externa, de aluminio, había círculos brancos de 5,1 cm de diámetro para o control térmico. Explorer 39 dous tipos de experimentos de densidade, implicando un deles o estudo sistemático da variación da densidade e o outro aplicado a variacións non sistemáticas. As densidades derivábanse do seguimento do satélite mediante unha baliza a bordo que emitía a 136,620 MHz de frecuencia e por medios ópticos. A baliza deixou de emitir en xuño de 1971
Explorer 39 reentrou na atmosfera o 22 de xuño de 1981.
Lingua dinka
O dinka (chamado thuɔŋjäŋ, thuɔŋ ee Jieng ou sinxelamente jieng) é unha lingua nilo-sahariana falada polo pobo dinka, o principal grupo étnico do Sudán do Sur. Existen diferentes variedades, o ngok, o rek, o agaar, o awiel, o twic mayardit, o hol, o nyarweng, o twi e o bor, que son diferentes de abondo para requirir estándares lingüísticos separados e ser consideradas linguas diferentes. Jaang, jieng ou monyjieng é o termo xeral que abrangue tódalas variedades da lingua. O rek é o estándar e o dialecto de prestixio.
Marcelle, Guillar, Outeiro de Rei
Marcelle é un lugar da parroquia de Guillar no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 41 habitantes (24 homes e 17 mulleres).
Neste lugar está Marcelle Natureza, un dos dous únicos parques zoolóxicos de Galiza. Xurdiu como iniciativa dun particular que foi convertendo unha granxa de avestruces nun núcleo zoolóxico mediante a introdución paulatina de diferentes especies.
Sam Peckinpah
Traxectoria
Neto dun xefe indio, estudou Dereito e diplomouse en Arte Dramática. Enrolouse no exército antes de entrar en contacto co mundo do cine como axudante de dirección de Donald Siegel en A invasión dos ladróns de corpos. Rachou cos tópicos do Far West na súa incursión no xénero do oeste, impregnando películas como a mencionada Grupo salvaxe ou Maior Dundee dun cariz intelectual e violento. Segundo as súas propias palabras, procurou a verdade no lugar do mito.
Nas súas obras, criticou duramente o concepto do heroe tradicional, aparecendo inmerso nun contexto patético e corrupto, un mundo sufrinte onde o antiheroe está atrapado e condenado. Reflicte a desesperación individual e colectiva no marco dunha sociedade que se destrúe e que só pretende atopar a liberación a través dunha violencia aínda maior. Tecnicamente, o seu pulso cinematográfico e orixinalidade narrativa son notables, así como o seu emprego da cor e as súas sanguentas escenas violentas a xeito de ballet.
Covas de Mogao
As Covas de Mogao (en 莫高窟, Mògāo kū), situadas nos arredores da cidade de Dunhuang (no noroeste da China), son un conxunto de 735 covas con máis de 45.000 metros cadrados de pinturas murais, o que as tornan o maior conxunto de arte budista do mundo. Son famosos polas súas estatuas e pinturas rupestres, abranguendo cerca de 1.000 anos de arte budista. Están situadas nun punto estratéxico ao longo da Ruta da Seda, un lugar importantísimo para o comercio así como de influencias intelectuais, culturais e relixiosas.
Tamén coñecidas como as "Cavernas dos Mil Budas", as Covas de Mogao escaváronse no ano 366, na costa da montaña Mingshashan, e esténdese, de norte a sur, por case dous quilómetros. Ao mesmo tempo en que se esculpían as esculturas exteriores, as covas interiores íanse enchendo con estatuas dos budas.
Os murais con temas budistas, mostran narracións dos sutras e representacións de budas e personaxes mitolóxicos oriúndos da India, Asia Central e outras partes da China.
Nos 20 anos seguintes ao descubrimento dese precioso achado, desapareceron cerca de 40 mil pasaxes dos sutras, así como incontábeis murais e esculturas. Como consecuencia das expropiacións, na China só se conserva a terceira parte do que orixinalmente había nas cavernas.
Co obxectivo de protexer este valiosísimo legado, a Academia de dunhuang da China traballa para introducir o programa "Dunhuang Digital", no cal tamén participan organizacións e centros de investigación do Reino Unido, Francia, Rusia e Estados Unidos.
Mutación BRCA
miniatura|Os xenes de BRCA son xenes supresores de tumores, representados aquí cos seus cromosomas respectivos. A mutación BRCA é unha mutación nos xenes BRCA1 e BRCA2, que son xenes supresores de tumores. Foron identificadas centos de tipos diferentes de mutacións nestes xenes, algunhas das cales foron determinadas como nocivas, mientres que outros non teñen un impacto comprobado. As mutacións nocivas neses xenes poden producir a síndrome de cancro hereditario de mama e ovario nas persoas afectadas. Só o 5-10% dos casos de cancro de mama son atribuídos a mutacións dos xenes BRCA1 e BRCA2 (sendo as mutacións de BRCA1 lixeiramente máis comúns que as de BRCA2), mais o impacto nas mulleres coa mutación xenética é máis profundo. As mulleres con mutacións nocivas nos xenes BRCA1 ou BRCA2 teñen cinco veces máis risco de padecer cancro de mama, e o risco de padecer cancro de ovario é de entre dez e trinta veces máis alto do normal. O risco de cancro de mama e ovarios e superior en mulleres con mutacións BRCA1 en comparanza con mutacións BRCA2. Ter mutacións de alto risco non garante que a muller chegue a desenvolver calquera tipo de cancro, ou que o cancro que apareza sexa debido á mutación.
Praza da Ferrería
A Praza da Ferrería é unha praza situada no límite do casco antigo de Pontevedra, no interior das antigas murallas da cidade. É a praza principal do centro histórico e ten unha superficie duns 2.000 m2. Inclúe as pequenas prazas anexas da Estrela no lado norte, a praza de Ourense no lado sur e a praza do Casto Sampedro no lado este, facendo un total de case 5.000 m2.
Historia
No centro dos xardíns de Casto Sampedro, no lado leste da praza, atópase unha fonte do século XVI que estivo no lado empedrado da praza, no centro, ata 1857. Financiada en 1537 por Carlos V, cuxo escudo leva, e terminada 15 anos despois, foi construída ao estilo das fontes (chafarices) portuguesas por João Lópes e Domingo Fernández. A fonte servía para dar a benvida aos peregrinos que se dirixían a Santiago de Compostela tras entrar no recinto amurallado da cidade pola porta de Trabancas das murallas. Menciónase na cantiga popular:.
Desde o século XVII celebrábanse corridas de touros na praza, que estaba pechada con valos de madeira. En 1820 a praza pasou a chamarse Praza da Ferrería, o seu nome actual, en recordo do gremio dos ferreiros. En 1845 niveláronse os terreos baixo o Convento de San Francisco para o seu axardinamento. En 1853 construíuse a escalinata de acceso á igrexa. En 1928 restaurouse a fonte e instalouse na praza de Casto Sampedro (resultado deste axardinamento), a uns cincuenta metros da súa localización orixinal. Serviu de modelo para moitas das fontes que se construíron nos claustros dos conventos e diante dalgúns pazos.
Entre 1854 e 1931, a praza chamábase Praza da Constitución. O mercado da cidade celebrábase antigamente no lado empedrado da praza. En 1910, a praza foi remodelada e pavimentada e construíronse os dous edificios modernistas fronte ao convento de San Francisco.
Descrición
Á praza van dar as rúas dos Soportais da Ferrería, do Conde de San Román, Pasantería, Benito Corbal, Figueroa, e a antiga Porta de Trabancas, pola que discorre o camiño portugués do camiño de Santiago. Preto dela está a capela da Virxe Peregrina. dereita|miniatura|200px|Un home vendendo [[castañas na praza da Ferrería.]]
Os seus locais comerciais son na súa maioría establecementos téxtiles ou de hostalería. A famosa tenda téxtil Almacenes Clarita abriu as súas portas en 1916. A praza atópase xunto ao Convento de San Francisco e as prazas da Estrela (700 m2), e Ourense (700 m2), así como a praza do Casto Sampedro de 1.000 m2.
Na praza atópanse dúas dos cafés máis antigos da cidade : O Café Savoy (actual Bar restaurante Savoy), lugar de encontro intelectual desde 1936, e o Carabela, que abriu dez anos despois, en 1946.
Entre a praza da Ferrería e os xardíns de Casto Sampedro atópase o paseo de Antonio Odriozola, bordeado de camelias e bancos, chamado antigamente rúa do Chocolate debido ao seu antigo pavimento de lastra negra.
Edificios destacados
Os edificios da praza datan do século XIV ao XX. Ao leste e ao norte da praza atópanse o convento e a igrexa gótica de San Francisco, e debaixo, no medio da praza de Casto Sampedro, está a famosa fonte renacentista da Ferrería.