cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abelardo Miguel
Traxectoria
É o quinto dunha familia mariñeira de once irmáns, de pais e avós nados en Pontedeume. Mostrou desde neno unhas excelentes aptitudes para o debuxo. En 1934 obtivo o 2º galardón do certame de pintura infantil na Asociación de Artistas de Ferrol e en 1935 gañou o primeiro premio de debuxo do Concello da Coruña, que fixo que a Deputación da Coruña lle concedese unha bolsa na Academia de Bellas Artes de San Fernando en 1936.
A guerra civil truncou temporalmente a súa carreira, pero en 1950 decidiu renovar os seus estudos superiores de pintura en San Fernando, que finalizou en 1956, o que lle abriu as portas do Círculo de Bellas Artes de Madrid. Obtivo estes anos o apoio da crítica madrileña, con editoriais eloxiosos como as de Camón Aznar nas que resaltaba o seu especial valor artístico.
Viaxou a Italia pensionado da Escola Española de Arte de Roma e para completar a súa formación amplíou os seus estudos en París e Países Baixos. Configurou o seu estilo baseándose na súa técnica ao servizo da captación da realidade máxica e da súa identidade galega. Abelardo recolleu as influencias de Sotomayor, Zuloaga, Julio Moisés e os clásicos barrocos Velázquez e Zurbarán, cun filtro post-impresionista de tradición cezannesca. Centrou a súa vida e obra en Pontedeume.
Beatriz Molinos
María Beatriz Molinos Vidal, nada en Fontenlos (Entíns, Outes) en 1964 é unha aparelladora e política galega, exalcaldesa de Outes.
Abelardo Miguel
Traxectoria
Non abandonou a pintura ata a súa morte en 1991. En 2003 o concello de Pontedeume concédelle a medalla de ouro local ao Mérito Artístico. En 2008 foi nomeado Candidato ao Premio Nacional da Cultura Galega.
Obra
Abelardo Miguel foi creador dun estilo propio. Bo debuxante e colorista, Abelardo mostra dominio da técnica en todos os temas, que excepcionalmente aparecen de forma illada, xa que tende a unha simbiose de xénero mixto.
Beatriz Molinos
Traxectoria
Estudou na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña. Nas eleccións municipais de 2015 figurou na candidatura do Partido Popular de Galicia ao concello. Foi elixida concelleira e ocupou a concellería de Facenda. En agosto de 2016 accedeu á alcaldía logo da renuncia de Carlos López Crespo, o alcalde anterior, que levaba 21 anos no cargo e que concorreu nas listas do Partido Popular nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2016. Nas eleccións municipais de 2019 encabezou a candidatura do PPdeG e foi derrotada por Compromiso Outes, sendo relevada na alcaldía por Manuel González López.
Abelardo Miguel
Obra
A súa temática é predominantemente mariñeira, con bodegóns, mariñas, retratos colectivos, e sobre todo conxuncións de paisaxes e homes. Os seus retratos, segundo Manuel Luis Fidalgo "son modelos arrincados da entraña do pobo e os seus rostros non son reflexo do carácter, senón da profesión". Os seus retratos colectivos recollen a tradición barroca holandesa de retratos de colectivos profesionais. Tamén pintará feiras agrogandeiras.
Creou uns arquetipos iconográficos que repite ao longo de toda a súa carreira, como a peixeira, a mariscadora, o ancián pescador, as feiras, as naturezas mortas mariñeiras, que serán claves do selo que identifica tan claramente os seus óleos. Con todo, Abelardo non é un pintor folclorista.
As obras de Abelardo Miguel teñen hoxe un valor antropolóxico engadido: son testemuño dunha realidade histórica xa desaparecida, ao representar traballadores da Galicia agropecuaria e de artesáns mariñeiros, de mulleres que traballan coas mans, de festas e feiras e de paisaxes.
É importante sinalar a incursión do pintor no tema mitolóxico ao realizar na cooperativa agraria de Santa María de Castro, para o que realizará en 1960 un complexo programa iconográfico baseado na Galicia arcádica.
Expuxo na década de 1950 e 60 (Porto, Centro Galego da Habana, Salamanca, Oviedo, León, Lisboa, Lugo, Ourense, Santiago de Compostela, A Coruña, Ferrol), e obtivo galardóns como o 1º Premio e 1ª Medalla na Feira do Mar en 1961 e a 1ª medalla da Exposición Cara ao Mar en 1973. O milleiro de lenzos que pintou áchanse en coleccións particulares.
Estadio José Rico Pérez
O estadio José Rico Pérez é un estadio de fútbol, propiedade do Hércules Club de Fútbol. Foi inaugurado o 3 de agosto de 1974, e o seu nome débese ao expresidente herculano José Rico Pérez. Posúe unha capacidade de aproximadamente 30.000 espectadores, e está situado na rúa Foguerer José Romeu Zarandieta, no barrio Polígono San Blas, na cidade de Alacant, España.
O seu propietario foi o Hércules CF desde a súa inauguración, ata que en 1994 pasou a mans do concello de Alacant. En maio de 2007, tras 13 anos de propiedade municipal, o Hércules recomprou o seu estadio.
O estadio inaugurouse o 3 de agosto de 1974, cun partido amigable entre o Hércules e o FC Barcelona, que acabou cun 0-4.
O Rico Pérez viviu dúas fases moi claras: na primeira (1974-1986) viviuse a idade de ouro do Hércules, eses oito anos consecutivos en 1ª División, o Mundial do 1982 coa presenza da selección arxentina, campioa da edición anterior, e sede do 3º e 4º posto entre Francia e Polonia e, tras o descenso a 2ª, o ascenso a 1ª en 1984 ante o Castelló (2-0).
En 2001 o Alicante Club de Fútbol ascendeu a Segunda B tras máis de 40 anos. O club solicitou unha axuda ó concello de Alacant para renovar o seu estadio. En caso de non conseguir o diñeiro, solicitou como alternativa o uso compartido do Rico Pérez. O alcalde optou pola segunda opción. Desde entón o estadio é compartido. Pero o 11 de maio de 2007 o estadio volveu a mans do Hércules. Ademais subscribiuse unha cláusula no contrato de recompra por parte do Hércules que especificaba como data máxima para o seu uso por parte do Alicante o ano 2012. O 3 de agosto de 2010, o Alicante CF anunciou a súa saída do Rico Perez e o seu retorno ao Camp Municipal Villafranqueza para a tempada 2010/11.
Andrea Palladio
Andrea Palladio, nado como Andrea di Pietro della Gondola o 30 de novembro de 1508 e finado o 19 de agosto de 1580, foi un arquitecto véneto, amplamente considerado o máis influente na historia da arquitectura occidental. O apelido de "Palladio" é, en realidade, un alcume derivado da deusa grega Pallas Atenea que lle puxo o seu primeiro patrón, un humanista de Vicenza.
Traxectoria
Palladio realizou a maioría da súa obra en Vicenza, estudou a arquitectura clásica romana, o que vai ser determinante para axeitar as súas construcións ó seu uso e o seu contorno, o gusto polos edificios civís, a valorización contrastada entre superficies pechadas e abertas mediante pórticos de columnas, dentro dunha racional simetría, vai ser a idea dominante da súa arquitectura, que é luminosa e cromática que establece unha clara relación entre paisaxe e arquitectura que se reforza pola prolongación dos eixos principais dos edificios que se introducen na natureza, conseguindo a súa unificación.
Thomas Yayi Boni
Thomas Yayi Boni (nado en Tchaourou o 1 de xaneiro de 1952) é un banqueiro e político beninés, que foi presidente de Benín de 2006 a 2016.
En setembro de 2021, Patrice Talon e Thomas Boni Yayi, aliados políticos que se converteron en inimigos íntimos, reuníronse no Marina Palace de Cotonú. Durante este enfrontamento, Thomas Boni Yayi presentoulle a Patrice Talon unha serie de propostas e peticións, relacionadas especialmente coa liberación de "detidos políticos".
Mario Draghi
miniatura|250px|dereita|Nunha reunión do G-7 en [[Istambul (outubro do 2009)]]
Mario Draghi, nado o 3 de setembro de 1947 en Roma, é un economista, banqueiro e político italiano. Foi presidente do Banco Central Europeo dende 2011 até 2019. Previamente foi gobernador do Banco de Italia. Dende febreiro de 2021 exerce como presidente do Consello de Ministros de Italia no 67.º gabinete da República Italiana e o terceiro da XVIII lexislatura.
Estudos e carreira académica
Nunha familia acomodada de Roma, perdeu aos seus pais durante a súa mocidade. Doutórase en 1970 en Economía na Universidade da Sapienza, baixo a dirección do profesor Federico Caffe. A continuación inicia estudos no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts con Franco Modigliani e Robert Solow, e obtén o doutoramento en 1976. Entre 1974 e 1978 imparte docencia como profesor encargado na Universidade de Trento, na Universidade de Padua e na Universidade de Venecia, e a continuación será profesor ordinario de economía política e monetaria na Facultade de Ciencias Políticas "Cesar Alfieri" da Universidade de Florencia (entre 1981 e 1991).
Cargos públicos
Foi o artífice das máis importantes privatizacións de empresas públicas italianas. Ocupou diversos cargos no Ministerio do Tesouro italiano durante a década do noventa. En 1991 foi nomeado Director Xeral do Tesouro, cargo no que se mantivo ata 2001, período durante o cal houbo dez gobernos. Entre 1991 e 2001 foi Presidente do Comité de Privatizacións. Durante este período Italia foi sacudida por graves escándalos de corrupción. Os italianos culparon a algúns políticos influentes, pero Draghi chegou á conclusión de que o risco era inherente a un sistema no cal o estado desempeña un papel relevante como empresario. Situouse a favor das privatizacións como unha solución permanente.
Formou parte do Consello de Administración de diversos bancos e empresas: Eni, IRI, Banca Nazionale do Lavoro e IMI.
A esta seguíronlle a liquidación do IRI, a privatización de Eni, da cal Goldman Sachs adquiriu todo o patrimonio inmobiliario, Credito Itliano e Banca Commerciale Italiana.
Carreira internacional
Entre 1985 e 1990 foi director executivo do Banco Mundial. Entre xaneiro de 2002 e xaneiro de 2006 foi vicepresidente, para Europa, con cargo operativo, de Goldman Sachs, cuarto banco de investimento do mundo. Banco que perante esa época asesorou ao goberno grego na operación de falseamento dos datos de déficit e débeda do estado helénico, permitindo a Grecia simular que cumpría os requisitos orzamentarios da zona Euro.
Gobernador do Banco de Italia
O día 29 de decembro de 2005 foi nomeado gobernador do Banco de Italia.
Presidente do Banco Central Europeo
Draghi foi frecuentemente mencionado como sucesor potencial a Jean-Claude Trichet, cuxo prazo cando Presidente do Banco Central Europeo finalizaba en outubro do 2011. En xaneiro do 2011 o semanario alemán Zeit informou que políticos de alto nivel de Alemaña e Francia consideraban "improbable" que Draghi fora elixido para suceder a Trichet. Mais en febreiro do 2011 a situación volveuse máis favorable a Draghi cando o principal candidato alemán informou de que xa non estaba interesado no cargo, revivindo as posibilidades dos outros candidatos. O 13 de febreiro do 2011, Wolfgang Münchau, editora asociada do Financial Times, falaba xa de Draghi como o candidato mellor posicionado. Uns días máis tarde, The Economist escribía que "o vindeiro presidente do segundo banco central máis importante do mundo debería ser Mario Draghi". Ademais, o 20 de abril de 2011, The Wall Street Journal informou que "Wolfgang Schäuble, o ministro de finanza de Alemaña, está disposto a que Draghi sexa o Presidente de BCE". Uns días máis tarde, o diario alemán Bild apoiaba a Draghi definíndoo coma "o máis alemán dos candidatos". Contrariamente a informes anteriores sobre a postura de Francia, o 25 de abril sóubose que Nicolas Sarkozy vía en Draghi un candidato adecuado para o posto. O 17 de maio de 2011, o Consello da Unión Europea - Ecofin adoptou unha recomendación para o nomeamento de Mario Draghi como novo presidente do BCE. E o 24 de xuño é confirmado oficialmente polos líderes europeos logo a aprobación por parte do Parlamento Europeo e do propio BCE.
miniatura|[[Sinatura de Mario Draghi nun billete de 200 euros.]]
Ao longo dos seus oito anos á fronte do BCE estiveron marcados pola resposta ante a crise provocada pola débeda soberana dalgúns Estados da zona Euro e que ameazaba á viabilidade da propia moeda única. A acción de Draghi apoiouse en tres piares: baixada das taxas de interese, a compra de débeda e as poxas de liquidez para os bancos. Fronte a tendencia alcista dos últimos tempos de Trichet, en decembro de 2011, Draghi recortou ao 1% as taxas de interese, para rematar no 0% en 2016. Esta política foi apoiada pola inxección de diñeiro barato á banca mediante poxas (TLTRO) que tiñan coma fin reactivar o crédito e evitar a deflación. Paralelamente, deseñáronse operacións de compra da débeda soberana mediante diversos programas como os chamados APP.
Durante o seu mandato, o BCE foi reforzado ao quedaren baixo a súa autoridade o Mecanismo Único de Supervisión e o Mecanismo Único de Resolución, alicerces da Unión Bancaria. En 2019 rematou o seu mandato, sendo escollida presidenta Christine Lagarde.
Destacouse polas súas habilidades comunicativas, que en ocasións permitiron mandar sinais tranquilizadoras aos mercados financeiros. Un exemplo disto foi a súa insinuación de que o BCE faría o necesario para salvar o euro, o que acabou producindo alzas nos índices bursátiles europeos e baixadas nos intereses dos títulos de débeda. Por todo isto, nos medios de comunicación empregáronse denominacións como "Super" Mario para referirse a el, ou "draghinomics" para as súas decisións.
Aínda que as políticas de Draghi permitiron superar as tensións xeradas pola crise económica sobre a moeda única, para algúns sectores as políticas de Draghi provocaron un exceso de liquidez: a multiplicación do balance do BCE, que acada o 40% do PIB da Zona Euro, para custear as medidas non convencionais desenvolvidas, foi criticado dentro do BCE e por Estados como Alemaña, Países Baixos e os chamados "falcóns". Para outros sentaron as bases dunha xaponización da economía europea con escasa inflación, intereses baixos e crecemento reducido. Con todo, a súa acción tamén é louvada por ser responsable da "salvación" do euro.
Primeiro Ministro de Italia
En xaneiro de 2021 o goberno de Giuseppe Conte perdeu a maioría parlamentaria logo de que o grupo político de Matteo Renzi lle retirase o seu apoio. O presidente da República, Sergio Mattarella, logo da consulta cos partidos políticos, optou por encargar a Mario Draghi a formación dun goberno técnico o 13 de febreiro de 2021. Inicialmente a acción o executivo centrouse na resposta á pandamia do covid-19 e administración dos fondos europeos de recuperación Next Generation. Ademais, en decembro de 2021, pronunciouse a favor da reforma das regras fiscais da Unión Europea de acordo co presidente francés, Emmanuel Macron.
No contexto da elección dun novo presidente da República Italiana, en xaneiro de 2022, o nome de Mario Draghi foi sinalado como un serio candidato. Con todo, a falta de consenso levou a reelección de Sergio Mattarella.
Francis Boutle Publishers
Francis Boutle Publishers é unha editorial británica que ten traducidas obras galegas ao inglés.
As Tabernas, Palmou, Lalín
As Tabernas é un lugar da parroquia de Palmou, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Demografía de Serbia
{{legend|RoyalBlue|serbios}} {{legend|MediumPurple|húngaros}} {{legend|ForestGreen|bosníacos}} {{legend|Crimson|croatas}} {{legend|DimGray|albaneses}} {{legend|Peru|eslovacos}} {{legend|DarkGray|sen datos}} ]] [[Ficheiro:Доля православных в населении округов Сербии.png|miniatura|230px|Mapa de relixión maioritaria por distritos. A intensidade da cor vermella marca a porcentaxe de poboación pertencente á Igrexa ortodoxa serbia. Kosovo (onde o 90% da poboación é musulmá) aparece en gris.]]
Os datos de Demografía de Serbia son moi variables debido aos últimos acontecementos ocorridos na antiga Iugoslavia, que dan un importante censo de poboación flotante formada, sobre todo, por refuxiados doutras ex repúblicas que se desprazaron cara Serbia e non constan en ningún censo. Durante a Guerra de Kosovo produciuse unha avalancha de refuxiados serbios que abandonaron territorio kosovar e se instalaron en Serbia. Estes refuxiados (se estima que 200.000, aínda que o goberno serbio cre que son moitos máis) non figuran en ningún censo, xa que o último censo oficial foi realizado en 2002, e no mesmo non se incluíron datos de Kosovo. O próximo será realizado en 2010.
Poboación
Segundo os datos deste último censo, a poboación de Serbia era o seguinte (2002):
Segundo os datos de The World Factbook, publicado pola CIA en 2009, os datos relativos a Serbia e Kosovo son os seguintes (estimacións de 2009):
Segundo estimacións, hai preto de dous millóns de serbios noutras antigas repúblicas iugoslavas (1,7 millóns deles en Bosnia e Hercegovina).
Grupos étnicos
Segundo o censo de 2002 (no que non se inclúen datos de Kosovo), as principais etnias que habitaban el territorio de Serbia eran as seguintes en número de individuos:
Relixión
A relixión maioritaria e oficial do país (sen incluír Kosovo) é a ortodoxa serbia, seguida por un 85% dos seus habitantes. O 5,5% son católicos, o 1,1% protestantes, o 3,2% musulmáns, e o 5,2% ateos, de relixión descoñecida e outras. En Kosovo, aproximadamente o 90% da poboación son musulmáns.
Idioma
A lingua oficial do país é o serbio, que é falado polo 88,3% da poboación. Un 3,8% fala húngaro e o 1,8% romaní. En Voivodina son cooficiais o romanés, húngaro, eslovaco, ucraíno e croata Estes datos non inclúen a Kosovo, onde son cooficiais o serbio e o albanés, que é falado por un 90% da poboación.
Aranga, Aranga
San Paio de Aranga é unha parroquia que se localiza no centro-leste do concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2018 tiña 476 habitantes (250 homes e 226 mulleres) distribuídos en 31 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 643 habitantes.
Eclesiasticamente pertence ó arciprestado de Pruzos. miniatura|Aranga no [[Catastro de Ensenada (1752).]]
Xeografía
A parroquia de Aranga ten unha superficie de 36,84 km² e 31 núcleos de poboación. miniatura|Aranga no [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1845). ]]
Demografía
No Censo de Pecheros de 1528, a parroquia aparece con 114 pecheros ―os que teñen que pagar un tributo― mentres no censo de 1591 ten 161 veciños, dos cales 153 son pecheros.
Les Portes tournantes
Les Portes tournantes é un filme franco-canadense de 1988 dirixido por Francis Mankiewicz. O filme foi escollido como candidato do Canadá para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 61ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Melatonina
miniatura|dereita|Melatonina. [[Número CAS:73-31-4.]] miniatura|dereita|Modelo da melatonina. [[Nomenclatura da IUPAC|Nome IUPAC:N-[2-(5-metoxi-1H-indol-3-il)etil] acetamida. ]]
A melatonina, tamén coñecida quimicamente como N-acetil-5-metoxitriptamina, é un composto natural con actividade hormonal que se encontra en animais, plantas, e microorganismos. Nos animais os niveis circulantes da hormona melatonina varían nun ciclo diario, o que lle permite influír nos ritmos circadianos de diversas funcións biolóxicas.
Moitos dos efectos biolóxicos da melatonina prodúcense por medio da activación do receptor da melatonina, pero outros débense ao seu papel como antioxidante potente, cunha influencia especial na protección do ADN nuclear e mitocondrial.
Nos mamíferos a melatonina sintetízase por unha ruta de catro pasos encimáticos a partir do aminoácido esencial da dieta triptófano, na que se produce serotonina no segundo paso. A melatonina segrégase ao sangue pola glándula pineal do cerebro. Coñécese como "hormona da escuridade" porque se segrega durante a escuridade tanto en animais activos de día coma en animais nocturnos. Ademais de na glándula pineal, tamén a producen varios tipos de células periféricas, como as células da medula ósea, linfocitos, e células epiteliais. Xeralmente a concentración de melatonina nestas células é moito maior ca a sanguínea, pero non parece que isto estea regulado polo fotoperíodo.
Aínda que as investigacións realizadas mostraron que cando os polos inxiren plantas ricas en melatonina, como o arroz, a melatonina únese aos receptores de melatonina dos seus cerebros, non se atopou que un determinado tipo de alimentos eleve os niveis sanguíneos de melatonina nos humanos. Nalgúns países, poden venderse sen receita produtos que conteñen melatonina (por exemplo, EEUU), pero noutros é necesaria a prescrición médica.
En plantas
A melatonina foi identificado en moitas plantas como Tanacetum parthenium e Hypericum perforatum. Aparecen trazas de melatonina nalgúns alimentos, especialmente nas cereixas (con 0,17-13,46 ng/g). A melatonina encóntrase tamén en bananas, uvas, arroz e cereais, herbas, aceite de oliva, viño e cervexa. Pero non se atopou que os alimentos eleven a melatonina sanguínea nos seres humanos, a diferenza doutros animais. As funcións fisiolóxicas da melatonina nas plantas son a regulación da súa resposta ao fotoperíodo, defensa contra as condicións ambientais duras, e funcionamento como antioxidante. Esta última pode ser a función orixinal da melatonina nos organismos, e as outras foron engadíndose ao longo da evolución.
En mamíferos
A melatonina prodúcese na glándula pineal, que está fóra da barreira hemato-encefálica, e actúa como unha hormona endócrina liberada no sangue.
A melatonina pode suprimir a libido ao incrementar a secreción de hormona luteinizante (LH) e de hormona estimulante dos folículos (FSH) na adenohipófise ou pituitaria anterior, especialmente en mamíferos que teñen a súa estación de reprodución cando o tempo de luz diúrna é longo. A reprodución destes animais que son reprodutores en días longos é reprimida pola melatonina e, polo contrario, a reprodución dos reprodutores en días curtos é estimulada pola melatonina. Durante a noite, a melatonina regula a leptina, diminuíndo os seus niveis.
A información das horas de luz/escuridade chega aos núcleos supraquiasmáticos a través das células ganglionares fotosensibles da retina, que son células fotorreceptoras intrinsecamente fotosensibles, distintas das que están implicadas na formación das imaxes (conos e bastóns). Estas células representan aproximadamente o 2% das células ganglionares da retina nos humanos e expresan o fotopigmento melanopsina. A melanopsina é unha proteína opsina transmembrana típica co cofactor cis-retinal similar á vitamina A cun pico de adsorción nos 484 nm (luz azul). Esta indicación do fotoperíodo afecta ao ritmo circadiano, e á produción resultante de sinais neurais e endócrinos específicos inducidos pola luz e escuridade que regulan os ritmos circadianos de comportamento e fisiolóxicos. A melatonina segrégase na escuridade tanto nos animais de vida nocturna coma nos de vida diúrna.
Ritmos circadianos
Nos humanos a melatonina prodúcese na glándula pineal situada na parte central do cerebro no teito do mesencéfalo, pero por fóra da barreira hemato-encefálica. Aínda que a melatonina forma parte do sistema que regula os ciclos de sono-vixilia ao causar somnolencia e baixar a temperatura do corpo, é o sistema nervioso central (especificamente os núcleos supraquiasmáticos) o que controla de forma directa os ciclos diarios na maioría dos compoñentes dos sistemas endócrinos e parácrinos en lugar da melatonina.
Nos humanos o 90% da melatonina elimínase nun só paso polo fígado, e unha pequena cantidade é excretada pola urina, e outra pequena cantidade encóntrase na saliva.
A produción humana de melatonina decrece conforme a persoa envellece. Crese que a medida que os nenos se fan adolescentes, se atrasa o horario nocturno de liberación de melatonina, facendo que o sono chegue máis tarde e sexa menos continuado.
Dependencia da luz
A produción de melatonina na glándula pineal é inhibida pola luz e permitida pola escuridade, polo que se chama a "hormona da escuridade". O comezo da súa síntese cada ano denomínase comezo da melatonina de entre lusco e fusco.
Cando se utilizan suplementos de melatonina varias horas antes de durmir, adiántase o reloxo circadiano, favorecendo as ganas de durmir a horas máis temperás e de erguerse máis cedo.
A luz que suprime a produción de melatonina é principalmente a luz azul, de lonxitudes de onda de 460 a 480 nm, incrementándose o efecto ao aumentar a intensidade da luz e a duración da exposición. Ata a época histórica recente, os seres humanos que vivían nos climas temperados estaban expostos a poucas horas de luz (azul) no inverno; e as súas cacharelas nocturnas daban principalmente luz amarela.
Antioxidante
Investigacións recentes indican que o primeiro metabolito da melatonina na vía antioxidante da melatonina pode ser a N(1)-acetil-N(2)-formil-5-metoxiquinuramina (ou AFMK) en vez do composto máis común excretado o 6-hidroximelatonina sulfato. A AFMK é detectable en organismos unicelulares e metazoos. Unha soa molécula de AFMK pode neutralizar unhas 10 moléculas de especies reactivas do osíxeno e nitróxeno, xa que moitos dos produtos de derivados das reaccións son tamén antioxidantes. Esta capacidade de absorber radicais libres téñena tamén ata os metabolitos cuaternarios da melatonina, un proceso denominado "cascada de eliminación de radicais libres". Isto non é así noutros antioxidantes convencionais.
En modelos animais, a melatonina prevén os danos no ADN producidos por algúns carcinóxenos, parando o mecanismo polo cal estes causan cáncer.
Tamén se encontrou que é efectivo na protección contra os danos cerebrais causados polas especies reactivas do osíxeno liberadas en danos cerebrais hipóxicos experimentais en ratas neonatas. Tamén se estudaron os seus efectos antioxidantes na enfermidade de Parkinson, arritmias cardíacas e lonxevidade.
Sistema inmunitario
Aínda que parece que a melatonin interacciona co sistema inmunitario, os detalles de ditas interaccións non están claros.
A melatonina endóxena nos linfocitos humanos foi relacionada coa produción de interleucina-2 (IL-2) e coa expresión do receptor de IL-2. Isto suxire que a melatonina está implicada na expansión clonal de linfocitos T humanos estimulada por antíxenos. Nos pacientes de artrite reumatoide a produción de melatonina está incrementada comparada coa dos individuos control da mesma idade con boa saúde.
Soños
Algunhas persoas que toman suplementos de melatonina informaron dun incremento na viveza dos soños. Doses extremadamente altas de melatonina (50 mg) incrementan sensiblemente a duración do sono REM e os soños tanto en xente con narcolepsia coma en xente normal. Moitas drogas psicoactivas, como o cánnabis e a dietilamida do ácido lisérxico (LSD), incrementan a síntese de melatonina. Suxeriuse que as drogas alucinóxenas indólicas liposolubles emulan a actividade da melatonina no estado de vixilia e que ambos os dous actúan sobre as mesmas áreas do cerebro.
Autismo
As persoas con trastorno de espectro autista poden ter niveis de melatonina menores dos normais. Un estudo de 2008 encontrou que os pais non afectados de persoas con trastorno de espectro autista tamén teñen niveis menores de melatonina, e que este déficit está asociado cunha baixa actividade do xene do encima ASMT, que codifica o último encima da ruta de síntese da melatonina.
Moitos pequenos estudos demostraron que de 2 a 10 mg de melatonina poden ser beneficiosos para nenos con trastorno de espectro autista que teñen problemas para empezar a durmir e/ou manterse durmidos. Un pequeno ensaio cruzado aleatorio de 2011 encontrou que a administración de melatonina, comparada co placebo, facía decrecer a latencia do sono (tempo de transición para quedar completamente durmido) e incrementaba o tempo total de sono, pero non tiña ningún efecto sobre o número de veces que espertaban pola noite. Neste momento non existen directrices sobre o uso de melatonina en nenos con trastorno de espectro autista (ver autismo).
Envellecemento
Algúns estudos encontraron que a melatonina pode funcionar nos ratos vellos como un axente antienvellecemento, que inflúe na expresión de 13 xenes. Outro estudo nos ratos observou que a melatonina podía neutralizar os danos oxidativos e atrasar os procesos neurodexenerativos do envellecemento.
Produción de melanina
Xunto coa hormona estimulante dos melanocitos (MSH), a melatonina controla a dispersión da melanina nos melanocitos.
Uso como medicamento
miniatura|150px|Frasco de tabletas de melatonina. Foron estudados os efectos da melatonina en diversas enfermidades para un potencial tratamento. Entre outras, estudouse no cáncer, trastornos inmunitarios, depresións , trastornos do sono dos ritmos circadianos , Alzheimer e disfuncións sexuais.
Bandeira de California
A bandeira de California foi adoptada pola Lexislatura do Estado de California en 1911.
Melatonina
Uso como medicamento
A hormona melatonina e algúns derivados ou análogos utilízanse para tratar trastornos do sono dos ritmos circadianos e algúns tipos de insomnio.
Bandeira de California
Descrición
miniatura|250px|dereita|Orixinal bandeira do oso, fotografada en [[1890.]] dereita|250px|miniatura|Bandeira de California ondeando no porto de [[San Francisco.]] A bandeira de California componse dun fondo branco cunha banda vermella na parte inferior, cun oso pardo no seu corazón, que se acompaña cunha estrela de cinco puntas de cor vermella na parte superior esquerda e o nome do estado como república en inglés.
Melatonina
Uso como medicamento
Algúns estudos encontraron que o uso da melatonina pode axudar a sincronizar o reloxo circadiano cos ciclos ambientais e ten efectos beneficiosos para o tratamento de certas formas de insomnio. A liberación prolongada de melatonina tivo bos resultados no tratamento do insomnio en aldultos vellos.
Unha revisión de 2004 encontrou que a melatonina incrementaba significativamente o tempo total de sono en persoas con restrición do sono.
Outros estudos atoparon que para certo tipo de trastornos do sono, a melatonina non é efectiva. Unha revisión de 2006 encontrou que aínda que o uso da melatonina é seguro a curto prazo (tres meses ou menos), "non hai evidencia de que a melatonina sexa efectiva no tratamento de trastornos do sono secundarios ou trastornos do sono acompañados de restrición do sono, como o jet lag e o trastorno por cambio de quenda no traballo. "
Nun estudo de 2005, os investigadores concluíron que aínda que "hai algunhas evidencias que suxiren que a melatonina é efectiva no tratamento da síndrome da fase de sono atrasada, ...hai evidencias que suxiren que a melatonina non é efectiva para o tratamento da maioría dos trastornos do sono primarios cun uso a curto prazo (4 semanas ou menos)."
Efectos secundarios
A melatonina parece causar moi poucos efectos secundarios a curto prazo, ata os tres meses, cando persoas con boa saúde toman baixas doses. Unha revisión sistemática de 2006 estudou a eficacia e seguridade da substancia en dous modos de uso: para trastornos do sono que son secundarios a outros diagnósticos, e para trastornos do sono como o jet lag e os cambios de quendas de traballo, que acompañan á restrición do sono. O estudo concluíu que: "Non hai evidencia de que a melatonina sexa efectiva no tratamento de trastornos do sono secundarios que acompañan a restrición de sono, como o jet lag e os trastornos por cambio de quendas de traballo. Hai evidencias de que a melatonina é segura no uso a curto prazo".
Unha análise similar feita polo mesmo equipo un ano antes sobre a eficacia e seguridade da melatonina exóxena no tratamento de trastornos do sono primarios encontrou que: "Hai evidencia que suxire que a melatonina é segura no uso a curto prazo (3 meses ou menos)."
Algúns efectos secundarios que se dan nalgunhas persoas, especialmente a altas doses (~3 mg/día ou máis) poden ser: dor de cabeza, náuseas, somnolencia ao día seguinte ou irritabilidade, flutuacións hormonais, soños vívidos ou pesadelos, redución do fluxo sanguíneo, e hipotermia.
Non se realizaron estudos amplos a longo prazo sobre os efectos secundarios, pero existen casos de informes sobre pacientes que tomaron melatonina durante meses.
En persoas con trastornos autoinmunes, hai evidencias conflitivas sobre se a suplementación con melatonina pode mellorar ou exacerbar os síntomas debido á inmunomodulación.
As persoas que teñan intolerancia ortostática, unha condición cardiovascular que reduce a presión arterial e o fluxo sanguíneo no cerebro cando a persoa está de pé, poden experimentar un empeoramento dos síntomas cando toman suplementos de melatonina, segundo suxire un estudo do Penn State College of Medicine do Milton S. Hershey Medical Center. A melatonina pode exacerbar síntomas ao reducir a actividade nerviosa neste tipo de pacientes.
O uso de derivados da melatonina de glándula pineal de animais ten o risco de poder levar contaminación vírica, pero as formas sintéticas non teñen ese risco.
Historia
A melatonina está relacionada co mecanismo polo cal algúns anfibios e réptiles cambian a cor da súa pel e, foi estudando ese fenómeno como se descubriu a melatonina. Xa en 1917, Carey Pratt McCord e Floyd P. Allen discubriron que alimentando cágados con extractos de glándula pineal de vacas se lles aclaraba a pel ao contraérselles aos seus melanóforos epidérmicos escuros. O profesor de dermatoloxía Aaron B. Lerner e os seus colegas da Universidade de Yale, pensando que a substancia podería ser útil para tratar enfermidades da pel, illaron a hormona da urina de rata e déronlle o nome de melatonina en 1958. A mediados da década de 1970 Lynch et al. demostraron que a produción de melatonina mostraba un ritmo circadiano na glándula pineal humana. O descubrimento de que a melatonina é un antioxidante fíxose en 1993. A primeira patente para o seu uso para axudar a durmir foi de Richard Wurtman do MIT en 1995. Aproximadamente ao mesmo tempo, a hormona recibiu moita publicidade como posible tratamento para moitas doenzas.
A Eirixe, Parada, Lalín
A Eirixe é un lugar da parroquia de Parada, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Andrea Pollack
miniatura|Andrea Pollack en 1978 Andrea Pollack, nada o 8 de maio de 1961 en Schwerin, é unha ex-nadadora alemá, gañadora de seis medallas olímpicas coa República Democrática Alemá.
Dopaxe
Durante as investigacións por dopaxe na RDA atopáronse evidencias dun plan de dopaxe para atletas de elite, entre as que estaba Andrea Pollack, e hai constancia que en outubro de 1977 deu positivo nun control de dopaxe interno.
José Juan Teijeira Coto
José Juan Teijeira Coto, nado no Porriño cara a 1912 e finado en Guillarei (Tui) o 6 de agosto de 1936, foi un funcionario e político galego.
Traxectoria
miniatura|250px|Monumento aos asasinados na Volta da Moura. Pintor de automóbiles. Pertenceu a Agrupación Socialista do Porriño. Logo do triunfo do Frente Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro do Porriño, tomando posesión o 10 de marzo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Estaba preso na cadea de Tui. Foi sacado da cadea e asasinado na Volta da Moura o 5 de agosto de 1936 con Víctor Valverde Mayo e Saturnino Álvarez Sotelino.
Vida persoal
Casou con Asunción Rodríguez Rodríguez en 1933, e foi pai de José Lenin e Ramona Teijeira Rodríguez.
Torre de Toquio
A Torre de Toquio ou Tokyo Tower (en xaponés: 東京タワー, Tōkyō Tawā) é unha torre que se atopa en Minato-ku (Toquio, Xapón). O seu deseño está baseado no da Torre Eiffel de París. Está pintada en branco e vermello de acordo a regulacións de aviación. A súa construción rematou o 14 de outubro de 1958 (ano 33 da era Shōwa) e abriuse ao público o 7 de decembro do mesmo ano.
Orixinalmente ideárase para a transmisión de televisión, aínda que en 1961 instaláronse antenas de radio, de xeito que a torre se utiliza actualmente para ambos os dous tipos de sinais e coma soporte para canles como NHK, TBS e Fuji TV. Porén, o cambio de televisión analóxica a dixital para todas as transmisións de televisión planificado para xullo de 2011 presentouse problemático. A altura da Torre de Toquio non era de abondo para aturar completamente a emisión do sinal terrestre dixital a toda a zona. Por ese motivo, foi ideada outra torre para ese fin, a chamada Skytree, que foi inaugurada en 2012, converténdose na maior estrutura do Xapón, superando a Torre de Toquio.
Historia e construción
Despois de que comezaran as retransmisións da NHK, a televisión pública do Xapón en 1953, necesitábase unha gran torre que abarcase toda a rexión de Kantō. As cadeas privadas comezaron a emitir a través da propia torre da NHK. Esta escalada no uso das comunicacións fixo crer ao goberno xaponés que as torres de retransmisións logo comezarían a proliferar e consecuentemente invadirían toda a cidade. A solución proposta foi crear unha gran torre quen de retransmitir por toda a rexión. Ademais, tralo rexurdimento da economía xaponesa nos 50, Xapón estaba a procurar un monumento que simbolizase o ascenso do poder da nación.
Hisakichi Maeda, fundador e presidente de Nippon Denpatō, dona e xestora da torre, planeou orixinalmente que a torre fose máis alta ca o Empire State de Nova York, porén o plan non prosperou pois non se dispuñan dos materiais nin fondos de abondo. A altura da torre foi determinada finalmente pola distancia que as diferentes televisións necesitaba cubrir a través da rexión de Kantō, unha distancia de case 150 km. Tachū Naitō, renomeado deseñador de grandes edificios no Xapón, foi o elixido para deseñar a torre. Ollando o mundo occidental como inspiración, baseu o seu deseño no da Torre Eiffel de París. Coa axuda da compañía de enxeñaría Nikken Sekkei Ltd. asegurou que o seu deseño podería resistir sismos co dobre de intensidade ca o Gran tremor de terra de Kantō de 1923 ou tifóns que superasen os 220 quilómetros por hora.
A nova construción atraeu centos de tobi, traballadores tradicionais que se especializaron na construción de grandes estruturas. A Corporación Takenaka comezou os traballos en xuño de 1957 e cada día, polo menos 400 obreiros traballaron na torre. Foi construída en aceiro, unha terceira parte da cal era ferralla tomada dos tanques estadounidenses que foron danados na Guerra de Corea. Cando a antena de 90 metros se colocou o 14 de outubro de 1958, a Torre de Toquio converteuse na torre autosoportada máis alta do mundo, arrebatándolle o título á Torre Eiffel. Ademais de ser máis alta que esta, a Torre de Toquio pesa arredor de 4.000 toneladas, 3.300 menos que a Torre Eiffel. Foi aberta ao público o 23 de decembro de 1958, costando finalmente 2.800 millóns de iens (8.400 millóns de dólares en 1958). A Torre de Toquio foi hipotecada por 10.000 millóns de iens en 2000.
Durante o forte Tremor de terra e o tsunami do Xapón de 2011, a antena analóxica da parte superior da torre dobrouse por mor da forza do sismo. O 14 de xullo de 2012 esta antena foi retirada xa que na actualidade todo Xapón pasou á emisión en dixital, facendo que a torre pasase de 333 metros a 315. De todos os xeitos a torre volvería a ter a súa altura orixinal xa que unha nova antena foi colocada aínda que polo de agora non ten utilidade.
Usos
miniatura|250px|Torre de Toquio dende o alto. As dúas principais fontes de ingresos da Torre de Toquio son o empréstito das antenas e o turismo. Funciona coma unha estrutura que dá soporte á transmisión de sinais de televisión e radio, e tamén coma destino turístico albergando diferentes atraccións. Des que se inaugurou a finais de 1958, téñena visitado máis de 150 millóns de persoas. O número de visitantes foi baixando até acadar o ano 2000 con 2,3 millóns de visitantes ese mesmo ano, porén a partir de aí comezou a subir a cifra de visitantes até acadar os3 millóns anuais.
A primeira zona que os visitantes deben visitar ao chegaren á torre é FootTown, un edificio de 4 plantas situado directamente baixo a torre. Aquí, os visitantes poden comer, comprar e visitar varios museos e galerías. Os elevadores que parten desde FootTown poden usarse para chegar ao primeiro dos dous observatorios, un de dous andares chamado Observatorio Principal. Polo prezo doutra entrada, os visitantes poden montarse noutros elevadores que saen do segundo andar do Observatorio Principal para acadar o segundo e último observatorio: o observatorio especial.
Antenas
Actualmente, Xapón usa tanto televisión dixital terrestre coma analóxica, dende 2011 todas as emisións son dixitais. A Torre de Toquio non é apta para a emisión do sinal dixital por mor da súa baixa altura para este tipo de sinais de altas frecuencias a lugares arrodeados por bosques ou edificios moi altos. Como alternativa, unha nova torre de 610 metros chamada a Tokyo Sky Tree foi inaugurada o 22 de maio de 2012. Converténdose na estrutura máis alta do Xapón e na segunda estrutura máis alta do mundo despois do Burj Khalifa en Dubai.
Para evitar a fuga de clientes como a NHK e outras 5 empresas á nova torre, os oficiais de Nihon Denpatō están considerando engadir unha antena de alcance dixital de 80 a 100 metros. Incrementar a altura da antena estes 100 metros suporía ampliar a estrutura uns 20 metros, que custarían 4 mil millóns de iens. Ademais de cubrir este custo, a compañía tería que desembolsar outros 3,5 mil millóns de iens en reformar a zona de retransmisións, ofrecendo a cada cliente 4 veces máis espazo do que usan actualmente. As normas de aviación de Toquio actuais, limitan a altura da Torre de Toquio, mais o presidente de Nihon Denpatō planea discutir este feito cos ministros e axencias relacionados. Se estes plans non se levan a cabo, agárdase que a Torre de Toquio deixe de emitir sinal analóxico de radio agás coa Universidade Aberta do Xapón, que continuará emitindo a través da torre. As emisoras de radio FM tamén continuarán usándoa para emitir pola zona de Toquio. Masahiro Kawada, o director de planificación da torre, tamén sinalou a posibilidade de usar a Torre de Toquio como apoio da Tokyo Sky Tree, en caso de eventuais problemas, dependendo das necesidades ou requisitos das emisoras de televisión.
Manuel Rodríguez Castro
Manuel Rodríguez Castro foi un político galego.
Miguel García Camba
Traxectoria
Foi xuíz en Ourense. Membro do Partido Progresista, foi elixido deputado a Cortes pola provincia de Ourense nas eleccións de 1843. Foi director de El Progreso Constitucional en 1865. Durante o Sexenio Democrático presentouse a deputado polo distrito de Becerreá nas eleccións de 1871 pero foi derrotado por Manuel Becerra Bermúdez. Na Restauración foi elixido deputado a Cortes polo distrito de Becerreá nas eleccións de 1876. Formou parte da comisión organizadora da Sociedade Económica de Amigos do País de Pontevedra en 1887. Foi cabaleiro de Santiago.
Vida persoal
Casou con Teresa Valle Castro, que faleceu en 1883.
Dorotea Bárcena
Traxectoria
Diplomada en Maxisterio, abandonou moi pronto as funcións docentes no Colexio dos Pais Xesuítas de Vigo para dedicarse de cheo ao teatro, participando en 1970 na creación, con Xulio Lago, do grupo Esperpento Teatro Xove, un dos grupos máis activos do incipiente teatro independente galego. Neste grupo dirixiu os espectáculos As bicicletas (1972, sobre un texto de Antonio Martínez Ballesteros), Historias do Zoo (1973, sobre un texto de Edward Albee) e A Orxía (1973, sobre un texto de Enrique Buenaventura), e participa como actriz noutras propostas como Os opositores, O vendedor de peixe ou O home que se converteu en can, a partir de textos de Antonio Martínez Ballesteros, Miguel Cobaleda e Oswaldo Dragún, con dirección de Xulio Lago.
As Carballas, Seixas, Cospeito
As Carballas é un lugar da parroquia de Seixas no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 25 habitantes (13 homes e 12 mulleres).
Dorotea Bárcena
Traxectoria
Participa ao mesmo tempo na dirección e coordinación das Xornadas de Teatro que Esperpento Teatro Xove organiza en Vigo e que supón a presentación na cidade de compañías como Els Joglars, Els Comediants, Ditirambo, José Luis Gómez, Aquelarre, Esperpento (de Sevilla), TEI de Madrid, Gangarilla, Caterva, A-71, Plutja, La Picota, Teatro de la Ribera, Cizalla, Teatro del Mar, Teatro del Mediodía ou PTV.
En 1985 participa como actriz no primeiro espectáculo de Teatro do Atlántico, Xoana, creado a partir dun texto de Manuel Lourenzo con dirección do propio Xulio Lago. Colabora na dramaturxia e como axudante de dirección do primeiro espectáculo do Centro Dramático Galego, Woyzeck, dirixido por Xulio Lago a partir do texto homónimo de Georg Büchner, estreado en 1984, e en 1985 dirixe Follas Novas, unha dramaturxia propia a partir do poemario homónimo de Rosalía de Castro.
Coa compañía Medusa representa a obra Mulliéribus, da que tamén era a autora, en 1987 coa dirección de Fernanda Lapa.
Tamén en 1987 funda a compañía Teatro da Lúa, na que desenvolveu traballos como dramaturga, actriz e directora de escena como en Sigrid era só unha moneca rota en 1989, Cabaret Alén en 1991, ou ''De picas, cruces e carabelas. Farsa de conquista i encomedas'' tamén en 1991.
Durante 1988 é directora do Centro Dramático Galego. Posteriormente realiza traballos co Centro Dramático Nacional, participando no espectáculo Martes de carnaval a partir da coñecida obra de Ramón María del Valle-Inclán e dirixido por Mario Gas en 1995; con A Factoría Teatro en A casa de América (1998, sobre un texto de Edward Thomas con dirección de Cristina Domínguez) e co CDG en Xelmírez ou a groria de Compostela (1999, sobre un texto de Daniel Cortezón, con dirección de Roberto Vidal Bolaño).
Hai que destacar ademais as súas múltiples colaboracións e traballos en cine e televisión e os diversos premios recibidos ao longo da súa xa dilatada traxectoria profesional.
Toyotomi Hideyoshi
Toyotomi Hideyoshi (豊臣秀吉), nado o 2 de febreiro de 1537 e finado en Fushimi-Momoyama o 18 de setembro de 1598, foi un daimio do período Sengoku que unificou o Xapón. É coñecido polas súas invasións de Corea e por deixar un abundante legado cultural, incluíndo a restrición de que só membros da clase samurai puidesen portar armas. De orixe humilde, Hideyoshi converteuse nun dos homes máis importantes da época, e as súas reformas políticas pacificaron efectivamente o país e sentaron as bases do shogunato Tokugawa.
Mocidade
Pouco se coñece con certeza sobre a vida de Hideyoshi antes de 1570, cando o seu nome comeza a aparecer en documentos e cartas que aínda se conservan. A súa autobiografía iníciase en 1577, mais nela Hideyoshi fala moi pouco sobre o seu pasado. A tradición di que naceu en Nakamura-ku, Nagoya, na provincia de Owari, fogar do clan Oda. Non tiña unha liñaxe samurai evidente; o seu pai, chamado Yaemon, servira como ashigaru nos exércitos de Oda Nobuhide, pai de Oda Nobunaga, ata que foi ferido en batalla e tivo que regresar aos labores de agricultura. Debido a circunstancias de nacemento Hideyoshi non tivo apelido. O nome que se lle deu na súa infancia era Hiyoshimaru (Agasallo do Sol) aínda que existen variacións sobre o mesmo.