cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siemens AG
Siemens na Segunda Guerra Mundial
esquerda|250px|miniatura|Prisioneiros en traballos forzados facendo compoñentes de avións. Fábrica de Siemens no campo de concentración de [[Auschwitz (Polonia) en 1943.]] En 1943 fabrica o seu primeiro radar cun alcance de 150 a 300 Km. Nese mesmo ano empezan a traballar nas súas fábricas prisioneiros de guerra e traballadores forzados dos campos de concentración. Chegou a ter 50.000 traballadores forzados, unha quinta parte do total dos seus traballadores entón. A empresa tiña unha fábrica no campo de concentración de Bobrek, un dos campos de Auschwitz. Gilbert Michelin prisioneiro en Bobrek, nas súas memorias, dicía que as condicións de vida eran tan malas como en Birkenau, pero non había cámaras de gas, non os maltrataban e estableceuse como día festivo o domingo. Por presións posteriores Siemens recoñeceu dereitos e compensacións a estas persoas. Nos últimos combates da Segunda Guerra Mundial morreron moitos traballadores e algúns directivos suicidáronse. Na China o director da fábrica de Siemens en Nankin, John Rabe salvou a vida a 200.000 chineses ao permitirlles empregar os terreos da fábrica como refuxio, na matanza de Nankin foron asasinadas segundo o goberno chinés máis de 300.000 persoas.
Ao rematar a guerra en palabras dun coronel ruso: «Hitler Kaputt, Berlín Kaputt, Siemens Kaputt».
A finais do século XX Siemens tiña delegacións e operaba en tódolos países do mundo excepto en Israel onde abriu delegación no ano 2000.
Siemens despois da Segunda Guerra Mundial
En novembro de 2011 a empresa anunciou o abandono do negocio da enerxía nuclear.
Escándalos de subornos na CE
En 2005, primeiro na CE e despois nos Estados Unidos, comezouse a investigar a Siemens polo pago de subornos e a creación dun cártel para fixar prezos e repartir o mercado eléctrico e de telecomunicacións e acadar contratos con outras empresas. Ademais de Siemens foron acusadas: ABB, Alstom, Fuji Electric, Hitachi Japan, AE Power Systems, Mitsubishi Electric Corp., Schneider Electric, Areva, Toshiba e VA Tech. Polas investigacións o CEO Klaus Kleinfeld e o presidente Heinrich von Pierer tiveron que deixar a empresa. Impuxéronse 750 millóns de euros en multas. A comisária da Competencia, Neelie Kroes, declarou: "Estas compañías formaron un cártel, as empresas de servizos públicos e os consumidores foron estafados dende hai máis de 16 anos ". Case 400 millóns de euros tivo que pagar Siemens en multas.
Siemens en España
dereita|250px|miniatura|Iluminación da [[Exposición Internacional de Barcelona de 1929.]] En 1862 Siemens construíu a liña telegráfica submarina entre Cartaxena e Orán. A presenza de Siemens en España iníciase en 1895. En 1897 o enxeñeiro catalán Lluis Muntadas i Rovira funda en Barcelona La Industria Eléctrica a que pasaría a ser o 21 de xullo de 1910 a sociedade Siemens Schuckert Industria Eléctrica S.A. fábrica de Siemens en Cornellà. Durante a primeira guerra mundial a sede de España quedou illada da de Alemaña pola neutralidade do país. Nos anos 20 a fábrica foi ampliada. Nos anos 40 e 50 son anos de falta de materia prima e maquinaria. Nos anos 60 modernízase a maquinaria, amplíanse instalacións e créase unha escola de aprendices. En 1955 constúese a fábrica de Málaga. En 1957 constrúe a fábrica de Xetafe. En 1958 acadou a fabricación dun millón de contadores eléctricos en Cornellà. En 1965 inicia a fabricación de motores eléctricos trifásicos. En 1969 acadan o millón de motores fabricados. Coa entrada de España na CEE reestructúrase a empresa e iníciase a fabricación para o sector ferroviario: motores de tracción, control ferroviario e equipamento rodante. Siemens construíu a liña do AVE Madrid-Sevilla e participa nos proxectos de alta velocidade.
Stari Ras
270px|miniatura|Conquista turca da rexión de [[Raška (rexión)|Raška a mediados do século XV]]
Ras (serbio Рас, latín Arsa), coñecida na historiografía Serbia moderna como Stari Ras (serbio Стари Рас), significa Vello Ras), é unha fortaleza medieval situada na veciñanza do antigo mercado de "Staro Trgovište", a uns 11 km ao oeste da cidade moderna. de Novi Pazar en Serbia.
Stari Ras foi unha das primeiras capitais do estado de Raška en Serbia e o máis importante por un longo período de tempo. Situado na actual rexión de Raška, a cidade situouse no centro do primitivo estado medieval. Fundouse antes do século IX e abandonouse nalgún momento do século XIII. A súa favorable posición na zona coñecida como Serbia Antiga, ao longo do desfiladeiro de Raška, nas encrucilladas e rutas comerciais entre as rexións veciñas do Principado de Zeta e Bosnia no oeste e Kosovo e Metohija no sur aumentaron a súa importancia como cidade.
Hoxe a fortaleza de Arsa atópase principalmente en ruínas non pechadas e desprotexidas. Non obstante, hai plans para a futura reconstrución do sitio. Nas proximidades de Arsa hai un impresionante grupo de monumentos medievais que consta de fortalezas, antigas prazas de mercado, igrexas e mosteiros. O mosteiro medieval serbio de Sopoćani preto de Arsa é un recordatorio dos contactos entre o mundo occidental e o mundo bizantino. O sitio de Stari Ras, en combinación co próximo Mosteiro de Sopoćani, son Patrimonio da Humanidade da UNESCO, e o mosteiro de Stari Ras (século XII) está sendo reconstruído e tamén pode ser incluído na Lista de sitios Patrimonio da Humanidade da UNESCO. O Patrimonio da Humanidade de Stari Ras e Sopoćani non está lonxe doutro sitio Patrimonio da Humanidade de Serbia, o magnífico mosteiro medieval e as igrexas de Studenica. A igrexa de San Apóstolos Pedro e Paulo (Novi Pazar) é unha das máis antigas igrexas medievales de Serbia.
Historia
Coa chegada dos eslavos no século VI e o colapso final do goberno bizantino en Dardania a comezos do século VII, o forte de Arsa foi destruído. Para os serbios recentemente establecidos, a antiga Arsa era coñecido como Ras. Pronto converteuse nun lugar periférico para Serbia. Nas primeiras etapas do estado serbio era a cidade máis oriental, limitando co primeiro imperio búlgaro, foi anexada polos búlgaros no 924-927.
Probablemente fundouse en Ras un obispado para a Serbia interior, no momento dos grandes acontecementos eclesiásticos que se levaron a cabo en torno ao IV Concilio de Constantinopla en 869-870 e no Consello de Constantinopla en 879-880.
No tempo do emperador Xoán I Tzimisces (r. 969-976), o goberno bizantino restableceuse brevemente na rexión de Ras e protospatharios. Xoán foi nomeado gobernador (catepan) de Ras. Logo das vitorias do emperador Basilio II e da restauración do poder bizantino no sueste de Europa (1018), Ras converteuse no centro político e da igrexa da Serbia bizantina. Nas cartas imperiais de Basil II de 1019 e 1020, establecéronse os dereitos e xurisdicións do arcebispado de Ohrid. Un dos obispados da súa xurisdición foi o de Ras, con sede na Igrexa dos Santos Apóstolos Pedro e Paulo. Durante a Guerra húngaro-bizantina (1127-29), os serbios loitaron polo lado húngaro, reconquistando Ras que estaba baixo o dominio bizantino. Na seguinte guerra (1149-51) os bizantinos recuperaron de novo a Ras.
Lingua valoa
O valón (walon) é unha lingua romance que se falaba polo pobo valón como primeira lingua en gran parte (70%) da Rexión Valoa de Bélxica e algunhas vilas do norte de Francia (preto de Givet) até mediados do século XX. Pertence ao grupo de linguas de oïl, cuxo membro máis prominente é a lingua francesa. Os antecedentes históricos da súa formación foi a extensión do territorio, xa dende o 980, do Principado de Liexa, ao sur e ao oeste.
Stari Ras
Historia
Existíu un mosteiro cova do final do século XII na rexión ao norte do mosteiro de Studenica.
Lingua valoa
A pesar da súa rica literatura, a cal comezou de forma anónima no século XVI e con autores coñecidos dende 1756, o uso do valón diminuíu notablemente dende a anexión francesa de Valonia en 1795. Este período estabeleceu na zona ao francés como lingua da prestixio social, moito máis do que podía ser antes. Aínda que Bélxica obtivo a súa independencia en 1830, o francés estableceuse como o idioma principal no ensino en gran parte do país. Despois de primeira guerra mundial, as escolas públicas proporcionaron educación en lingua francesa a tódolos nenos, inducindo unha denigración do valón e acompañado dunhas ordes oficiais en 1952 para castigar o seu uso nos centros de ensino. Posteriormente, dende mediados do século XX, a transmisión xeracional da lingua reduciuse, convertendo ao valón practicamente nunha lingua morta. Hoxe en día apenas é falado entre os mozos.
Stari Ras
Monumentos
A igrexa medieval máis antiga de Serbia, a Igrexa dos Santos Apóstolos Pedro e Paulo, fundouse nalgún momento do século IX sobre as bases dun Igrexa cristiá primitiva. Segundo a tradición, o Príncipe serbio Petar Gojniković (r. 892-917) sepultouse nesta igrexa.
Lingua valoa
Numerosas asociacións, especialmente compañías de teatro, están a traballar para manter a lingua viva. A nivel gobernamental, o valón está oficialmente recoñecido como unha langue régionale endogène (lingua rexional endóxena). O sistema Feller (1900) regulariza a transcrición dos diferentes acentos. Ademais, dende a década de 1990, estabeleceuse unha ortografía unificada, que non goza de recoñecemento oficial. Cómpre non confundir o valón co francés de Valonia, o cal difire do francés falado en Francia nalgúns puntos menores do léxico e a pronuncia.
Quintela, Aguada, Carballedo
Quintela é un lugar da parroquia de Aguada, no concello lugués de Carballedo na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 4 habitantes (1 muller e 3 homes).
Eduardo Olano Gurriarán
Eduardo Olano Gurriarán, nado no Barco de Valdeorras o 16 de febreiro de 1933, é un enxeñeiro forestal, empresario e político galego.
Quintela, Aguada, Carballedo
Patrimonio
En Quintela hai un castro, un asentamento castrexo.
Eduardo Olano Gurriarán
Traxectoria
Aínda que naceu no Barco de Valdeorras, marchou a vivir a Ourense con catro anos, se ben non perdeu o contacto coa súa vila natal. O seu pai, Eduardo Olano Fernández foi alcalde de Ourense entre 1941 e 1944. Estudou Enxeñería de Montes en Madrid e ao rematar a carreira foi contratado por Patrimonio Forestal do Estado, con destinos primeiro en Pontevedra e posteriormente na Coruña. Despois foi destinado a Madrid, á dirección xeral de Montes, dende onde colaborou na organización do Sexto Congreso Forestal Mundial, (1966), así como na Exposición Forestal Mundial. En 1968 regresou a Ourense para facerse cargo da dirección xeral da empresa de taboleiros de madeira Orember, actualmente integrada no grupo FINSA.
O 11 de abril de 1973 o ministro da Gobernación nomeouno presidente da Deputación de Ourense, en substitución de David Ferrer. Naquela altura, o cargo de presidente da Deputación levaba aparellado os cargos de procurador en Cortes e de presidente da Caixa de Aforros Provincial de Ourense, cargos que ocupou ata 1974. Foi substituído nos tres cargos por Luis Álvarez Rodríguez.
Durante a transición presentouse ás eleccións constituíntes de 1977 á fronte do Partido Popular Galego, pero non conseguiu saír elixido deputado. Logo ingresou no PDP co que resultou elixido senador en representación da coalición AP-PDP nas Eleccións Xerais 1982 en España, repetindo nas de 1986 pola Coalición Popular. En 1988 abandonou a súa adscrición no Senado no grupo da democracia cristiá e pasouse ao grupo mixto, a canda Enrique Marfany e Julio Ulloa Vence. En 1990 foi nomeado delegado provincial da Consellería de Agricultura, Gandería e Montes en Ourense, no primeiro goberno de Manuel Fraga.
Ten estudado o teixedal de Casaio, o maior teixedal de Galicia, que está situado no concello de Carballeda de Valdeorras.
Vida persoal
Está casado e ten catro fillos.
Xabaril
O xabaril (do árabe djabalí ) ou porco bravo (Sus scrofa, L. 1758) é un mamífero artiodáctilo e suídeo de medio porte e corpo robusto. É considerado o antepasado a partir do cal evolucionou o actual porco doméstico (Sus domesticus ou Sus scrofa domesticus). A forma xabarín está considerada polo DRAG como menos recomendable. Pola súa semellanza co porco, antigamente recibiu tamén denominacións derivadas deste: cocho bravo, porco montés e porco fero. Ten unha ampla distribución xeográfica, desde a área mediterránea de Europa ata Asia e Indonesia. En Galicia tamén está amplamente distribuído.
Das diferentes subespecies que existen do Sus scrofa, na Península Ibérica danse dúas:
Descrición
O peso medio oscila entre os 70 e os 90 quilos dos machos e os 45 e 65 das femias, aínda que hai machos que poden acadar os 150 kg. Mide entre 110 e 160 cm de cumprimento e 65–70 cm de altura. O corpo é robusto, co pescozo curto. A cola é de tamaño medio, cun penacho no cabo. Ten unha cabeza relativamente grande, triangular, cun longo fociño. Ollos pequenos e orellas relativamente grandes. Nos machos, a mandíbula superior está provista de dous caninos grandes e encorvados cara arriba (que se valoran como trofeo de caza ). Posúen un oído e un olfacto moi desenvolvidos, mentres que a vista é regular, particularmente a longa distancia.
miniatura|esquerda|250px|Grupo de rellos. A pelaxe, máis longa e densa no inverno, é rixa, con presenza de sedas moi fortes, e de cor parda escura. Medra especialmente no lombo e na base das orellas, formando unha crina abundante. As crías presentan unha pelaxe mimética característica (á que deben o nome en castelán: rayones), a base de raias leonadas e marróns; os exemplares subadultos -a partir dos seis meses de idade- preséntana máis acastañada, polo que reciben o nome de vermellos.
O tempo de vida medio é de 10-12 anos, alcanzando os 20 nos exemplares en catividade.
Ecoloxía
A madurez sexual alcánzase ós 8-20 meses, nas femias, e ós 10 meses, nos machos. miniatura|250px É un animal omnívoro pero con clara preferencia polos produtos vexetais: herbas, landras, tubérculos, millo, cogomelos, castañas e froitas diversas, pero tamén come insectos, miñocas, réptiles, ovos e carniza. Por outra banda, o xabaril vén sendo unha presa habitual do lobo.
É de hábitos principalmente crepusculares e nocturnos pero resulta habitual que tamén saia dos seus agochos durante o día. Unha das actividades características desta especie son os baños de lama que teñen unha función de termorregulación e, probablemente, algún papel na selección sexual, xa que durante o período de celo as balsas de baño están ocupadas case exclusivamente por machos adultos, mentres que no verán son utilizados por exemplares de calquera idade e ámbolos dous sexos. Neste sentido, a lama que se fixa á pelaxe podería intervir na persistencia do olor sexual.
O xabaril é quen de provocar danos na agricultura ó realizar incursións nas terras de cultivo (preferentemente millo e patacas), nas que provoca maiores danos có valor dos froitos que consome. Tamén estraga os prados ó fozar neles na busca de raíces e invertebrados. Para compensar ós agricultores, a Xunta de Galicia inclúe estes danos entre os prexuízos subvencionables, realizando por este concepto pagos de 51.353 euros en 2006, 79.104 en 2007 e 109.576 en 2008.
En Galicia, debido á súa caza masiva, ficou reducido á zona oriental ata que a partir da década dos sesenta comezou a espallarse de novo por case todo o país. Este aumento dos censos deuse tamén no resto do Estado Español, probablemente polo efecto combinado do control da caza, o descenso nas poboacións dos seus predadores (especialmente do lobo) e o abandono do medio rural (especialmente das zonas de monte, co que aumentaron as zonas aptas para a súa cría). López Seoane catalogouno en 1861 como escaso en Galicia pero nos anos 1980-1985 puido comprobarse a súa presenza en todo o país agás nas áreas costeiras da Coruña e Pontevedra.
Non dispón de ningunha figura de protección ó ser unha especie abundante e cazable.
Porcoril
Dende o ano 2015 téñense detectado nos montes galegos un novo híbrido de porco bravo, froito do cruzamento entre o xabaril e porco vietnamita. Os porcos vietnaminas úsanse coma mascotas, porén, debido ao gran tamaño dos individuos adultos, moitos foron abandonados nos bosques. Estes conseguiron adaptarse bastante ben, chegando a cruzárense co porco bravo e dando lugar a unha nova variedade. No pelame é semellante ao xabaril, mais a forma do corpo lembra máis á dun porco vietnamita. Disque as maneiras son torpes e que non conseguiu adaptarse ben ao medio polo de agora. Se ben, supón unha ameaza ecolóxica para o monte galego xa que ademais de conseguir introducirse por moitos dos cerramentos polos que o xabaril non é quen, supón tamén un perigo para a sobrevivencia do xabaril autóctono. Téñense identificado máis dun centenar nas catro provincias galegas.
O recente nome: porcoril (de porco– polo porco vietnamita e mais –ril, en alusión ao xabaril), aínda non aceptado pola Real Academia Galega, é unha solución que foi prendendo entre os falantes galegos, coa empuxada da difusión polos medios de comunicación; de feito, é desde este ámbito de onde reclaman a autoría do neoloxismo (TVG, agosto de 2016).
Especie cinexética
miniatura|250px|Xabaril femia. Desde a Antigüidade clásica á Idade Media, o xabaril foi sempre considerado como especie cinexética de prestixio, especialmente os machos adultos que eran vistos como o paradigma da coraxe e bravura. Antes das armas de fogo, o xabaril era cazado usualmente cun tipo de lanza específico para o obxectivo. A caza ao xabaril é aínda hoxe en día moi popular.
En Galicia, segundo datos da Consellería de Medio Ambiente, o número de exemplares cazados foi medrando paseniño desde os 1.603 na tempada de caza 2000-2001 ata os 7.452 na tempada 2007-2008 e 16.118 na tempada 2018-2018.
Na actualidade existen granxas nas que se cría o xabaril en réxime de semiliberdade.
Gastronomía
A carne do xabaril adulto é de cor moura e con moi pouca graxa, e resulta dura aínda tras un cociñado prolongado, polo que se prefire a dos exemplares novos. Por mor dos seus hábitos nutritivos e da lonxevidade que poden alcanzar, o consumo de carne de xabaril presenta o risco de transmitir a triquinose, polo que cómpre realizar en todo caso un detido exame parasitolóxico.
Mitoloxía grega
O terceiro dos doce traballos de Heracles foi capturar vivo o xabaril de Erimanto. Este era un animal enorme que devastana as terras nos arredores do Erimanto. Heracles obrigouno a saír do covo e perseguiuno pola neve, para así fatigalo. Ó final puido capturalo e entregalo a Euristeo quen, morto de medo, ordenou a Heracles que o soltase.
Eneo, rei de Calidón (cidade de Etolia), fixo unha ofrenda ós deuses pola colleita recollida pero esqueceu citar a Ártemis. Esta, furiosa, envioulle un porco bravo de gran tamaño e forza extraordinaria que secaba as terras e mataba os gandos. Eneo chamou a tódolos campións da Hélade e prometeu a pel do animal a quen acabara con el. Reuníronse moitos homes, entre eles Meleagro, fillo de Eneo, e Atalanta, filla de Esqueneo. Atalanta foi a primeira que o alcanzou coas súas frechas no lombo, pero foi Meleagro quen o matou, aínda que regalou a pel a Atalanta. Os fillos de Tesio, sogro de Eneo, quitáronlle a pel aducindo que era inaceptable que unha muller lograse o premio habendo varóns que o merecían, e arguíndo que, por razóns de parentesco, lles correspondía a eles se Meleagro o rexeitaba. Meleagro matounos e devolveu a pel a Atalanta, e entón, Altea, esposa de Eneo, prendeu lume ó tizón que prognosticaba o momento da morte de Meleagro e este morreu no acto.
Pelias, fillo de Poseidón, ofreceu a man da súa filla Alcestis a quen lograse xunguir nun mesmo carro a un león e un porco bravo. Apolo (que daquela estaba ó servizo de Admeto) conseguiuno e entregou o carro a Admeto, quen o levou ante Pelias e así obtivo a Alcestis. Pero cando fixo os sacrificios no momento da voda esqueceu ofrecerlle un a Ártemis, e cando esa noite foi abrir a cama encontrouna chea de cobras enrodeladas. Apolo conseguiu aplacar á deusa e pediu ás Moiras que, cando Admeto estivese a piques de morrer, poidera librarse da morte se alguén aceptaba voluntariamente morrer no seu sitio. Pero chegado este momento, ninguén quixo morrer no seu lugar, excepto Alcestis, aínda que Perséfone lle permitiu regresar á vida.
O xabaril na cultura popular galega
O unto de porco bravo emprégase para cura-lo fogo ardente (denominación popular do ergotismo) (Lis Quibén, 24).
Os cairos do xabaril utilizábanse adoito como amuleto protector, do mesmo xeito que o corno de alicorno (moitas veces identificado como o propio cairo de xabaril) ou da vacaloura; por veces, mesmo un dente de allo. Púñase atado na man dos meniños para protexelos do meigallo, mal de ollo e outras doenzas, xa que era un protector eficaz contra as meigas. Tamén se levaba, co mesmo fin, cosidos na roupa ou convertidos en colgantes, ou simplemente unhas raspaduras (que tamén se consideraban con efectos afrodisíacos).
Mosteiro de Sopoćani
O Mosteiro de Sopoćani (en serbio: Сопоћани), unha doazón do Rei Estevo Uroš I de Serbia, construíuse entre 1259 e 1270, preto da fonte do río Raška na rexión de Ras, o centro do Estado medieval serbio. Foi declarado Patrimonio da Humanidade, en 1979 con Stari Ras.
Historia
A igrexa dedicouse á Santísima Trindade e rematouse ao redor do ano 1265, o interior decorouse pouco despois. O arcebispo Sava II, que se converteu en xefe da igrexa ortodoxa serbia en 1263, está representado en procesión de arcebispos na zona do altar. Os frescos de Sopoćani son considerados por algúns expertos en arte medieval serbio como os máis bonitos da época. Na fachada occidental da nave existe un famoso fresco da Dormición da Virxe.
Xabaril
O xabaril na cultura popular galega
Os dentes de cairo do arcón da roupa protexían tanto esta como a propia casa. Colocados no pescozo das mulleres de parto, a modo de colgante, facilitaban o transo e protexían o meniño. As raspaduras do dente, bebidas, servían para curar as picaduras de animais pezoñentos e para matar as serpes que entraban nas cortes e nas casas para mamar o leite das vacas ou nas mulleres.
Mosteiro de Sopoćani
Historia
miniatura|150px|esquerda|Fresco de Sopoćani. No século XVI os monxes tiveron que deixar temporalmente o mosteiro varias veces debido á ameaza otomá. Finalmente, durante un dos ataques de 1689, os turcos otománs incendian o mosteiro e levaron o chumbo do teito. Os irmáns escapáronse con algunhas importantes reliquias a Kosovo pero non regresaron a Sopoćani. Que quedou abandonado durante douscentos anos, ata o século XX. A igrexa pouco a pouco foi decaendo: escaváronse as súas bóvedas, caeu a cúpula e os restos dos edificios que a rodeaban quedaron cubertos por lixo e terra.
Finalmente, durante o século XX o mosteiro foi restaurado e se asentou unha nova fraternidade de monxes. A pesar de haber estado sometidos durante dous séculos aos elementos, a maior parte dos frescos de Sopoćani conserváronse ben.
En 1979, o mosteiro foi declarado Patrimonio da Humanidade pola Unesco dentro do conxunto monumental Stari Ras e Sopoćani.
Arsen Dedić
Arsen Dedić, nado en Šibenik o 28 de xullo de 1938 e finado en Zagreb o 17 de agosto de 2015 foi un cantautor e poeta croata ben coñecido no seu país e nos países da antiga Iugoslavia.
Traxectoria
Arsen Dedić naceu na provincia de Banovina Litoral do Reino de Iugoslavia (actual Croacia) nunha familia de pai serbio e nai croata convertida á ortodoxia ao casar. Arsen comezou a estudar dereito en Zagreb, deixándoo en 1959 para entrar na Academia de Música da Universidade de Zagreb, diplomándose en 1964. Despois participou en festivais de música pop, converténdose dun dos músicos máis recoñecidos da Iugoslavia.
Arturo Vaquero
Arturo Vaquero Taboada, coñecido co alcume de Humanoid, nado en Santurtzi o 17 de abril de 1971, é un músico e produtor galego de música electrónica.
Traxectoria
Compaxina o seu labor de compositor (creando bandas sonoras e música para documentais e anuncios en radio e televisión) co de enxeñeiro de son e produtor musical. Xestiona o estudio de gravación Abrigueiro, en Friol. En 2010 foi nomeado ao Premio Goya á mellor canción orixinal por "Agallas vs escamas", composto para o filme Agallas.
Logo dunha etapa experimental baixo o nome de Humanoid, en 2002 comezou un novo proxecto co nome de O.C.R..
Carrie Brownstein
Carrie Rachel Brownstein, nada o 27 de setembro de 1974 en Seattle, Washington, é unha músico, actriz, escritora, directora e cómica estadounidense. Deuse a coñecer primeiro como membro da banda Excuse 17 antes de formar o trío de rock Sleater-Kinney. Durante un longo hiato de Sleater-Kinney formou o grupo Wild Flag. Nese período Brownstein escribiu e apareceu nunha serie de sketchs cómicos xunto con Fred Armisen que desenvolveron na serie de televisión satírica Portlandia. A serie gañaría varios premios Emmy e Peabody. Sleater-Kinney finalmente volveu a xuntarse en 2014 e en 2015 Brownstein estivo de xira coa banda e promocionando o seu libro de memorias Hunger Makes Me A Modern Girl.
Primeiros anos
Brownstein naceu en Seattle, Washington, e medrou en Redmond, Washington. A súa nai era ama de casa e mestra e o seu pai era un avogado corporativo. Os pais divorciáronse cando Carrie tiña 14 anos e foi criada polo pai. Brownstein ten unha irmá máis nova. A súa familia é xudía.
Carrie asistiu ao Lake Washington High School antes de ir ao The Overlake School no seu último ano.
Brownstein comezou a tocar a guitarra con 15 anos e recibiu leccións de Jeremy Enigk (membro de Sunny Day Real Estate e The Fire Theft). Posteriormente dixo: "El vivía na veciñanza do lado, polo que podía ir camiñando coa miña guitarra á súa casa. El ensinoume un par de acordes abertos e eu sinxelamente tomeinos de aí. Pasara por tantas fases de nena cos meus intereses que os meus pais puxéronse firmes coa guitarra. Así que acabou por ser a primeira cousa pola que tiven que aforrar cartos, e tal vez esa foi a razón pola que realmente me quedei con ela".
Despois do instituto Brownstein foi á Western Washington University antes de estudar en The Evergreen State College. En 1997 Brownstein graduouse pola Evergreen cunha énfase en sociolingüística. Despois estivo tres anos en Olympia, Washington antes de mudarse a Portland, Oregón.
Excuse 17
Mentres estudaba en Evergreen Brownstein coñeceu ás estudantes Corin Tucker, Kathleen Hanna, Tobi Vail e Becca Albee. Con Albee e CJ Phillips formou a banda Excuse 17, unha das pioneiras do movemento riot grrrl na escena musical de Olympia que xogou un importante papel na terceira onda do feminismo. Excuse 17 xirou acotío coa banda de Tucker Heavens to Betsy. Os dous grupos contribuíron ao recompilatorio Free to Fight. Con Tucker formou Sleater-Kinney como un proxecto paralelo e posteriormente publicaron o sinxelo compartido "Free to Fight" con Cypher in the Snow. miniatura|Carrie Brownstein con Sleater-Kinney en 2006
Sleater-Kinney
Tras a separación tanto de Excuse 17 como de Heavens to Betsy, Sleater-Kinney converteuse no principal proxecto de Brownstein e Tucker. A banda gravou o seu primeiro álbum, Sleater-Kinney, a principios de 1994 durante unha viaxe a Australia, onde se atopaban celebrando a graduación de Tucker en Evergreen (a Brownstein aínda lle quedaban tres anos de universidade). O disco foi lanzado na seguinte primavera. Elas gravaron e xiraron con distintos baterías, ata que Janet Weiss uniuse á banda en 1996. Tras a súa estrea editaron seis álbums de estudio máis antes de entrar nun hiato indefinido en 2006. Nunha entrevista en 2012 na revista DIY Brownstein dixo que Sleater-Kinney aínda planeaba tocar no futuro. O 20 de outubro de 2014 Brownstein anunciou a través de Twitter que Sleater-Kinney publicaría un novo álbum, No Cities to Love, o 20 de xaneiro de 2015, e que a banda sairía de xira a principios dese ano. Ao mesmo tempo do anuncio o grupo publicou o vídeo para o primeiro sinxelo do traballo. O sinxelo, "Bury Our Friends", tamén estivo dispoñible como descarga en MP3 gratuíta.
Os críticos Greil Marcus e Robert Christgau consideraron á banda como un dos grupos de rock esenciais de principios dos 2000. En 2015 o editor xefe de Stereogum, Tom Breihan, chamounas a mellor banda das últimas dúas décadas.
Outros traballos
Brownstein e a antiga guitarrista e vocalista de Helium, Mary Timony, gravaron como The Spells, publicando The Age of Backwards E.P. en 1999.
No verán de 2009 Brownstein e Weiss traballaron xuntas en cancións (producidas por Tucker Martine) para a banda sonora do documental !Women Art Revolution de Lynn Hershman Leeson.
En setembro de 2010 Brownstein revelou que o seu último proxecto era a banda Wild Flag, con Janet Weiss, Mary Timony e Rebecca Cole, anteriormente en The Minders. Segundo Brownstein, un ano antes "comecei a necesitar música outra vez, polo que chamei ás miñas amigas e formamos unha banda. A química non pode fabricarse ou forzarse, polo que Wild Flag non era nada seguro, era un 'quizais', unha 'posibilidade'. Pero despois dun feixe de ensaios, repartidos durante varios meses, creo que todas nos decatamos de que poderíamos ser maiores que a suma das nosas partes". A banda publicou o álbum Wild Flag en setembro de 2011.
Recoñecementos
En 2006 Brownstein foi a única muller en conseguir un posto na lista dos lectores da revista Rolling Stone dos 25 guitarristas máis infravalorados de todos os tempos.
Carreira como escritora
Brownstein comezou a súa carreira de escritora antes da separación de Sleater-Kinney. Entrevistou a Eddie Vedder, Mary Lynn Rajskub, Karen O e Cheryl Hines para a revista The Believer. Brownstein tamén escribiu un par de recensións de videoxogos relacionadas coa música para Slate.
As memorias de Brownstein, Hunger Makes Me A Modern Girl, foron publicadas o 27 de outubro de 2015. O libro foi editado por Riverhead Books, parte de Penguin Books USA. miniatura|Carrie Brownstein e Fred Armisen en 2012
Carreira como actriz
Brownstein actuou na curtamentraxe Fan Mail, a longametraxe experimental Group, e na película de Miranda July Getting Stronger Every Day. Brownstein e Fred Armisen publicaron varias escenas de vídeo como parte dun dúo cómico chamado "ThunderAnt". Tamén actuou xunto a James Mercer de The Shins na película independente de 2010 Some Days Are Better Than Others. O filme estreouse no SXSW o 13 de marzo de 2010.
Tras os seus vídeos de ThunderAnt, Brownstein e Armisen desenvolveron Portlandia, un programa cómico de sketchs que tiña lugar en Portland, para a canle Independent Film Channel. Os dous protagonizan a serie e escriben para ela xunto con Allison Silverman de The Colbert Report e Jonathan Krisel, un guionista de Saturday Night Live. O programa, no que aparecen algúns dos personaxes de ThunderAnt, estreouse en xaneiro de 2011. A serie foi ben acollida e renovouse ata a súa oitava tempada.
En setembro de 2014, Brownstein interpretou o papel de Syd na serie orixinal de Amazon Studios Transparent.
Brownstein tamén ten aparecido como invitada en Saturday Night Live, Curb Your Enthusiasm e Man Seeking Woman, entre outros programas.
Alzamento Feniano
miniatura|Viñeta referida aos acontecementos aparecida no magazine Punch. O Alzamento Feniano (en inglés, Fenian Rising; en gaélico irlandés, Éirí Amach na bhFiann), foi unha sublevación nacionalista irlandesa contra a dominación británica acontecida en 1867 e organizada pola Irmandade Republicana Irlandesa.
Historia
Despois da supresión do xornal irlandés Irish People en 1866 o resentimento entre a resistencia irlandesa contra o invasor británico foi en aumento. En consecuencia, o líder da Irmandade James Stephens viaxou aos Estados Unidos co obxecto de recadar fondos para un alzamento no ano seguinte.
Porén, o alzamento careceu dunha organización axeitada. Iniciouse cunha rebelión en Kerry no mes de febreiro, coa intención de ampliala a nivel nacional, incluíndo a toma de Dublín en marzo. Pero a insurrección non acabou de tomar forma e a maior parte dos seus líderes foron detidos a tempo polos ingleses. Aínda que moitos deles foron condenados a morte, as execucións non chegaron a producirse. Aos arrestos seguiron varias accións armadas dos fenianos en solo inglés, que consistiron no estoupido dunha bomba en Londres e no ataque a un cárcere de Manchester, onde tres rebeldes, coñecidos como os Mártires de Manchester, foron executados. Unha serie de incursións no Canadá por simpatizantes residentes nos Estados Unidos, con escaso éxito, completaron o panorama da revolta.
Darius Milhaud
Traxectoria
Milhaud naceu en Marsella fillo de pais xudeus de Aix-en-Provence, aos sete anos comezou a estudar violín con Leo Bruguier, quen o incorporou ao seu cuarteto de corda. En 1909 ingresou no Conservatorio de París, onde coñeceu a Arthur Honegger e Germaine Tailleferre, que formarían parte tamén de Les Six. Estudou composición con Charles-Marie Widor e harmonía e contrapunto con André Gedalge, ademais de recibir clases a nivel particular de Vincent d'Indy.
En 1910 escribiu unha ópera cómica baseada nun libreto de Francis Jammes titulado Brebis égarée (ovella descarriada). Máis adiante viuse atraído pola música de cámara. A súa 1ª Sonata para violín e piano data de 1911 e o seu primeiro Cuarteto de corda de 1912. Coñeceu ao poeta Paul Claudel, do que musicou algún dos seus poemas.
En 1916 viaxou ao Brasil como secretario de Paul Claudel, que daquela era embaixador. Nesta viaxe Milhaud escribiu as Saudades du Brazil, a suite para saxofón, Scaramouche, co seu destacado terceiro movemento Brasileira, Le Bœuf sur le toit, e o poema coreográfico L’Homme et son desir. En 1918 regresou a Francia e iniciou amizade con Eric Satie e cos músicos do Grupo dos Seis.
Durante os seguintes anos, a actividade creadora de Milhaud foi incesante: cantatas, concertos, cancións, obras corais, entre outras se sucederon de xeito moi rápido. En 1925 casou coa súa prima Madeleine, que a partir de 1937 foi a súa colaboradora en varias obras. Fixo numerosas viaxes e ofreceu concertos en tódolos países de Europa.
En 1940 trasladouse aos Estados Unidos ao recibir o encargo dunha sinfonía para a Chicago Symphony Orchestra. No país norteamerican permaneceu ata 1947 e traballou como profesor de composición no Mills College de Oakland (California), onde tivo como alumnos, entre outros, ao músico de jazz Dave Brubeck. Abandonou este posto en 1947 para traballar como profesor honorario de composición no Conservatorio de París, posto que desempeñou ata 1971 e onde tivo como discípulos a Iannis Xenakis e a Karlheinz Stockhausen.
Milhaud (ao igual que os seus contemporáneos Paul Hindemith, Gian Francesco Malipiero, Bohuslav Martinů e Heitor Villa-Lobos) foi un creador extremadamente rápido, en 1965 o seu catálogo estaba integrado por 409 obras, pequenas e grandes, escritas para tódolos xéneros musicais. De entre todas elas destacan os ballets Le bœuf sur le toit (1920) e La Création du Monde (estreado porlos Ballets suédois en 1923), a ópera Christophe Colomb (1930) e a peza orquestral Suite provençale (1937).
Morreu en Xenebra o 22 de xuño de 1974 aos 81 anos.
Saint-Aubin-d'Aubigné
Saint-Aubin-d'Aubigné (en galó: ptî' Saint Aubin, en Sant-Albin-Elvinieg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Mesón de Augalevada, Carboentes, Rodeiro
Mesón de Augalevada é un lugar da parroquia de Carboentes, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller), o que supón unha diminución de 3 habitantes con respecto ao ano 2000.
Toponimia
O topónimo "Mesón" pode facer referencia a un establecemento público onde se serve comida, ou tamén pode estar vinculado cun orónimo que fai referencia a unha zona chá e elevada, nunha relación figurada co termo meso semellante á existente entre meseta e mesa.
Fernando Primo de Rivera
Fernando Primo de Rivera y Sobremonte, nado en Sevilla o 24 de xullo de 1831 e finado en Madrid o 23 de maio de 1921, primeiro marqués de Estella e primeiro conde de San Fernando da Unión, foi un militar e político español.
Traxectoria
Fernando foi fillo do destacado mariño José Primo de Rivera e tío do ditador Miguel Primo de Rivera.
Carreira militar
Combateu durante a Terceira Guerra Carlista e trala toma de Lizarra, Afonso XII concedeulle o título de Marqués de Estella. Entre 1880 e 1883 foi Capitán Xeneral de Filipinas. En 1897 foi nomeado de novo capitán xeneral nas illas, en substitución de Camilo García de Polavieja, onde conseguiu empuxar ás montañas ás tropas de Emilio Aguinaldo con quen asinou en 1897 o Pacto de Biak-na-Bato polo que o insurxente filipino comprometíase a exiliarse en Hong Kong. En 1898, durante a súa estancia en Filipinas, outorgóuselle a Cruz Laureada de San Fernando. En abril de 1898 sería relevado no cargo e substituído por Basilio Augustín e Dávila.
Morte
Morreu sobre as 2:30 AM do 23 de maio de 1921, no seu domicilio da rúa de Serrano 25, en Madrid. O enterro tivo lugar ao día seguinte na Sacramental de San Isidro e a el acudiron personalidades como Antonio Maura, o Conde de Romanones, Valeriano Weyler, Joaquín Milans del Bosch, José Bascarán y Federic, o seu sobriño Miguel Primo de Rivera, Diego Arias de Miranda ou Manuel de Burgos e Mazo.
Ermida da Nosa Señora da Lanzada
A ermida da Nosa Señora da Lanzada é unha pequena capela situada na parroquia de Noalla, en Sanxenxo, construída no século XII en estilo románico tardío. Aséntase sobre o extremo máis occidental dunha punta que se introduce no mar, nas inmediacións dos restos dunha fortaleza medieval, coñecida como a torre da Lanzada e á beira do castro da Lanzada.
Pobo huaorani
Os huaorani, tamén chamados waorani, waodani ou aucas (termo quechua para «salvaxe») son un pobo indíxena da Amazonia de Ecuador. O seu territorio abrangue o espazo entre os ríos Curaray e Napo, nunha área duns 30.000 km² nas provincias de Orellana e de Pastaza. A poboación está dividida en diversas comunidades e conxuntamente representan uns 2.500 individuos.
Ermida da Nosa Señora da Lanzada
Orixe
miniatura|Restos da [[torre da Lanzada.]] O lugar, antes illa e hoxe península, estivo habitado dende tempos remotos, testemuño disto son os innumerábeis restos achados tanto no antigo poboado castrexo coma na necrópole que se atopa nas inmediacións con numerosos restos romanos. No lugar atopábase presuntamente un faro fenicio ou quizais romano.
Pobo huaorani
Os huaorani falan a lingua huaorani, unha lingua illada. Tradicionalmente, os huaorani mantivéronse á marxe dos contactos con outros pobos e dos colonizadores (chamados cowode en huaorani, literalmente «caníbales non humanos»). Porén, nos últimos corenta anos, e especialmente por mor da penetración na selva de equipos de extracción petroleira, convertéronse en comunidades sedentarias estabelecidas en poboados na selva. Malia isto, cinco comunidades (os tagaeri, huiñatare, oñamenane e dous grupos de taromenane) rexeitaron calquera contacto con non-huaorani e desprazáonse a zonas máis illadas, cara á fronteira peruana.
Ermida da Nosa Señora da Lanzada
Orixe
Frei Martín Sarmiento supuxo, erroneamente, que se trataba da antiga cidade de Lambriaca que citara o xeógrafo Pomponio Mela:
Pobo huaorani
miniatura|Localización do Yasuní e territorio huaorani en Ecuador.
Ermida da Nosa Señora da Lanzada
Orixe
A capela románica construíuse sobre os restos doutra igrexa máis antiga ligada á fortaleza construída no século X para defender, xunto as Torres de Oeste en Catoira e as de Cambados, as terras de Santiago de Compostela dos invasores viquingos e normandos.
Características arquitectónicas
A fachada principal é moi sinxela e os únicos adornos son un pequeno falso arco apuntado ou de descarga no lintel da porta e un rosetón. Na fachada posterior áchase a ábsida, de forma semicircular e con catro columnas embutidas. As fachadas laterais son tamén moi sinxelas, salientando os canzorros do beirado. Nunha delas existe unha segunda entrada cun arco de medio punto. A cumieira remátase con cruces gregas.
A planta é rectangular, cunha soa nave en dous treitos separados por un arco sobre piares. Unha bóveda lixeiramente apuntada forma a cuberta da nave maior. No interior salienta o retablo barroco onde se atopa a imaxe da Virxe da Lanzada.
Lendas
Así, a capela relaciónase dende a antigüidade co rito da fecundidade do baño das nove ondas na praia da Lanzada. Na última fin de semana de agosto celébrase a romaría da Virxe da Lanzada. Na noite do sábado acoden mulleres que desexan acabar coa súa infertilidade, para iso deben someterse ao baño das nove ondas á media noite. No amencer teñen que ir á ermida e varrer o chan para desfacer todo tipo de meigallos e males de ollo e, a seguir, realizar a ofrenda á Virxe. Trala misa faise a procesión. Tamén é común que o baño sexa na noite de San Xoán e non só para obter fertilidade senón para curar doentes e incluso animais.
Existe outra lenda de fecundidade que consiste en pór ofrendas florais no chamado leito da Virxe, unha rocha que se atopa na rompente da ermida. Antigas lendas aseguran a existencia de túneles que comunicaban a costa coas illas Ons.
Os mariñeiros tamén solicitan os favores da Virxe para os protexer dos perigos do mar, e mostra disto eran os exvotos en xeito de maquetas de barcos que había no interior da capela, e que foron retirados trala restauración da mesma en 2019.
Edipo
dereita|250px|miniatura|Edipo e a [[Esfinxe, de Ingres, cadro de 1808.]] Edipo é un personaxe mitolóxico, fillo dos reis de Tebas Laio e Iocasta. Ao nacer, un oráculo revela que matará o seu pai, ante o cal decídese que morra. Un pastor é o encargado de executalo, pero só o abandona no monte, no que é atopado por outro pastor, este de Corinto, o cal o leva ante os reis de Corinto, que o adoptan dada a súa incapacidade para ter fillos.
Edipo medra, e sendo xa un home, escoita que matará o seu pai e xacerá coa súa nai. Horrorizado, marcha de Corinto sen destino fixo. Nunha encrucillada de camiños atopa un home ancián, que resulta ser Laio, co seu séquito, e logo dunha trifulca, Edipo mátaos a todos, descoñecendo as súas identidades, excepto a un que resulta ser o mesmo pastor que o abandonou.
Edipo chega a Tebas e nos arrabaldes atopa á Esfinxe, un monstro que se alimenta dos viaxeiros e ten atemorizada a Tebas, que lle propón unha adiviña, Cal é o único animal que anda con dous pés, con tres pés e con catro pés?, que Edipo resolve dicindo que é o home, pois de meniño anda de gatas, máis tarde só sobre os dous pés, e de vello usa un bastón como terceiro pé. miniatura|esquerda|170px|Edipo e a esfinxe de [[Gustave Moreau (1864)]]
Os habitantes de Tebas danlle como mostra de gratitude o trono baleiro e a man da raíña viúva, Iocasta. Entón comeza unha epidemia en Tebas, que se revela causada pola presenza dun home impío na cidade. Este ha de ser o asasino do anterior rei, que permanece impune. Trala consulta do adiviñador Tiresias, que logo de intentar calar, acaba deixando ver a verdade, que o asasino é o propio Edipo; Edipo acúsao de ser o cómplice dunha conspiración do seu cuñado Creonte para ocupar o trono.
Posteriormente os acontecementos dan unha volta dramática ao chegar un emisario de Corinto anunciándolle a Edipo a morte do seu pai adoptivo, ante o cal ve que a profecía non era correcta. Comentándoo con Iocasta, esta fala do seu fillo, supostamente morto, e da súa profecía. Ambos os dous van falando e percatándose da verdade, polo cal chaman á única persoa que poderá contala enteira, o pastor.
Tras chegar o pastor á corte e contar a verdade, Iocasta afórcase e Edipo cégase cravándose os broches da súa muller nos ollos. Posteriormente, diríxese ao desterro, acompañado das súas fillas, Antígona e Ismene. Diríxense a Colono, onde morrerá molestado polos seus sete fillos, os cales dispútanse o trono da cidade nunha guerra fraticida, que gañaría quen tivese o seu cadáver. Finalmente todos morren.
Edipo tamén dá nome a un complexo psicolóxico, o Complexo de Edipo.
Selva, Mallorca
250px|miniatura|Localización de Selva miniatura|250px|Selva Mallorca miniatura|250px|Selva Selva é un concello das Illas Baleares. Esténdese por unha área de 48.75 km² onde no ano 2019 vivían 4.014 habitantes. Encóntrase na illa de Mallorca.
Demografía
Evolución da poboación de Selva dende o ano 1950 ata agora:
Política
A repartición de escanos quedou deste xeito:
All Hope Is Gone
All Hope Is Gone é o cuarto álbum de estudio do grupo Slipknot, publicado o 20 de agosto de 2008 baixo o selo Roadrunner Records. A promoción do álbum tivo lugar na xira All Hope Is Gone World Tour e no Mayhem Festival. Chegou ao número un das listas de vendas en nove países, incluíndo a Billboard 200, e foi certificado coma disco de platino pola RIAA o 10 de agosto de 2010 tras vender máis de 1 000 000 de exemplares nos Estados Unidos.
Manuel Porto Verdura (1876-1937)
Manuel Porto Verdura, nado en Parafita (Nigoi, A Estrada) o 21 de decembro de 1876 e finado na Habana en 1937, foi un empresario e filántropo galego.
Traxectoria
Aos 16 anos emigrou a Cuba. Traballou como vendedor de periódicos e despois como empregado nunha fábrica de vasoiras. Despois fundou o seu propio negocio co nome El Águila de Nigoi, dedicándose á fabricación de vasoiras e cepillos. Investiu parte da súa fortuna na construción de edificiós singulares na vila da Estrada e intentou construír un hotel. A partir de 1934 foi o propietario de case todas as empresas eléctricas que prestaban servizo na Estrada e as parroquias da súa contorna. Foi presidente do Centro de Emigrados da Estrada.
Recoñecementos
En 1931 o concello da Estrada dedicoulle unha rúa (a antiga rúa Riestra). No franquismo a rúa foi designada como Calvo Sotelo, denominación que aínda perdura.
Dolmen de Pedra Moura
miniatura|300px O dolmen de Pedra Moura é un monumento megalítico situado na parroquia de Aldemunde (Carballo). Forma parte do futuro Parque Arqueolóxico do Megalitismo da Costa da Morte.
Maria Mancini
Maria Anna Mancini, nada en Roma o 28 de agosto de 1639 e finada en Pisa o 8 de maio de 1715, foi unha nobre e escritora italiana, que pasou tempadas vinculada tamén ás cortes de Francia e España. Coñecida por ser unha das mazarinettes (sobriñas do cardeal Mazarino) e polo seu noivado con Luís XIV, é autora dun libro de memorias.
Dolmen de Pedra Moura
Características
O dolmen de Pedra Moura é un dos máis grandes de Galicia, conta unhas dimensións de 2,40 m por 3,20 m. O túmulo está desaparecido e os ortóstatos foron movidos, só dous están na súa localización orixinal e só conserva cinco dos sete chantos que o conformaban inicialmente. O máis alto chega aos 2,30 m de altura.