cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Receptor activado polo proliferador do peroxisoma delta
Función
No músculo a expresión do PPAR-β/δ increméntase co exercicio, o que ten como resultado un aumento da capacidade oxidativa (de queimar graxas) e un incremento de fibras de tipo I. Tanto o PPAR-β/δ coma os agonistas da AMPK son consideradas como proteínas miméticas do exercicio. No tecido adiposo o PPAR-β/δ incrementa a oxidación e o desacoplamento da fosforilación oxidativa.
O PPAR-δ pode funcionar como un integrador da represión da transcrición e da sinalización do receptor nuclear. Activa a transcrición de diversos xenes diana ao unirse a elementos de ADN específicos. Entre os xenes diana de PPAR-δ están PDK4, ANGPTL4, PLIN2 e CD36. A expresión deste xene está elevada en células de cancro colorrectal. A expresión elevada pode ser reprimida pola adenomatose poliposa de colon (APC), unha proteína supresora de tumor implicado nunha vía de sinalización APC/beta-catenina. Os estudos de knockout en ratos suxiren que esta proteína exerce un papel na mielinización do corpo caloso, proliferación de células epidérmicas e metqabolismo da glicosa e de lípidos.
Papel no cancro
Os estudos no papel do PPARδ no cancro produciron resultados contraditorios e non hai un consenso científico sobre se promove ou impide a formación do cancro.
Farmacoloxía
Desenvolvéronse varios ligandos de alta afinidade para o PPARδ, incluíndo o GW501516 e o GW0742, que son importantes en investigación. Nun estudo que utiliza un deses ligandos, atopouse que o agonismo do PPAR-δ cambia a preferencia pola fonte de enerxía do corpo desde a glicosa aos lípidos.
Distribución nos tecidos
O PPAR-δ exprésase abundantemente en moitos tecidos, como o colon, intestino delgado, fígado e queratinocitos, así como no corazón, bazo, músculo esquelético, pulmóns, cerebro e timo.
Estudos de knockout
Os ratos knockout que carecen do dominio de unión ao ligando de PPARδ son viables. Porén, estes ratos son menores que os de tipo silvestre tanto os neonatos coma en período posnatal. Ademais, o almacenamento de graxas nas gónadas dos mutantes é menor. Os mutantes tamén mostran un incremento da hiperplasia epidérmica pola indución do TPA.
Ligandos
O PPARδ é activada na célula por varios ácidos gaxos e derivados de ácidos graxos. Exemplos de ácidos graxos naturais quetse unen co PPAR delta activado son o ácido araquidónico e certos membros da familia do ácido 15-hidroxiicosatetraenoico de metabolitos do ácido araqeidónico como o 15(S)-HETE, 15(R)-HETE e 15-HpETE. Foron identificados varios ligandos sintéticos que se unen selectivamenrte ao PPARδ.
Interaccións
O PPAR delta presenta interaccións co HDAC3 e o NCOR2.
Okinawa Honto
miniatura|Prefectura de Okinawa A Illa de Okinawa (沖縄本島 Okinawa-hontō) é a maior das illas Ryūkyū cunha superficie de 1201´03 km², onde se sitúa a cidade de Naha, capital da prefectura de Okinawa. Na illa localízanse as ruínas de seis Gusuku, fortalezas típicas da cultura de Okinawa, que foron declaradas Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Demografía
En 1990, a poboación total estimada foi de 1.220.000, incluíndo aos nativos de Okinawa (Ryukyuanos), aos xaponeses e a outros colectivos de inmigrantes, así como o persoal militar estadounidense e as súas familias. Respecto da súa distribución poboacional, cabe destacar que a zona máis setentrional da illa ten unha densidade escasa, concentrándose a maior parte dos habitantes na área meridional. Deste xeito, o Sur da illa está densamente urbanizado, especialmente no caso da cidade de Naha e o corredor urbano que a une coa cidade de Okinawa. Cabe destacar que os habitantes desta illa xunto cos de Sardeña son os grupos de persoas máis lonxevos do mundo segun un estudo realizado por National Geographic.
Clima
A illa posúe un clima subtropical que permite a existencia dun denso bosque na parte norteña. Dáse unha estación chuviosa a finais da Primavera. A temperatura media anual de Okinawa é de 22,4 °C, mentres que no inverno a media é de 16 °C, non descendendo por baixo dos 10 °C.
Xeografía
O extremo Sur de Okinawa componse maioritariamente de arrecifes de coral elevados, e a súa pedra calcaria, de fácil erosión, formou multitude de covas e cavernas, das cales, a máis famosa é Gyokusendo (Tamagusuku), que posúe un tramo de preto de 850 m aberto a visitas turísticas. Doutra banda, a parte setentrional da illa ten unha proporción maior de roca ígnea.
Creator
Creator é o segundo álbum da banda estadounidense de rock alternativo The Lemonheads. Foi editado dúas veces, coma LP en 1988 e coma CD en 1992. Esta última versión contén tres temas extra, gravados ao vivo na emisora de radio VPRO dos Países Baixos. É un dos tres álbums que conta coa formación orixinal da banda, composta por Evan Dando, Ben Deily e Jesse Peretz.
Listaxe de cancións
Os tres últimos temas aparecen na reedición en CD do ano 1992.
Lingua sango
A lingua sango (tamén escrita sangho) é unha lingua crioula baseada na lingua ngbandi. É a principal lingua franca da República Centroafricana, onde é oficial. Ten uns 404 000 falantes nativos, pero chega até os 1,6 ou 5 millóns como segunda lingua, distribuídos entre a República Centroafricana, o Chad e a República Democrática do Congo.
Partido Demócrata Sada Popular
O Partido Demócrata Sada Popular (PDSP) é un partido de ámbito local con sede no concello de Sada. Na actualidade conta con dous concelleiros.
Historia
Foi creado en 2005 por Ramón Rodríguez Ares, logo de que o Partido Popular (PP) o expulsase en 2004 por recuperar a alcaldía de Sada grazas ao voto dun concelleiro tránsfuga do Partido Socialista Obrero Español (PSOE), cumprindo así co pacto antitransfuguismo que ambas as formacións acordaran tempo atrás. Acompañárono membros da súa agrupación local, que tamén abandonaron o PP, así como o edil tránsfuga Jose Luis Santamaría.
A súa candidatura para as eleccións municipais de 2007 non acadou os concelleiros precisos para anovar a alcaldía e Rodríguez Ares tivo que ceder o seu posto á fronte do concello a Abel López Soto, do Bloque Nacionalista Galego (BNG), investido grazas ao apoio do PSOE e á abstención da Agrupación Sada Unida.
Para as eleccións municipais de 2011, o PDSP volveu ser a segunda forza máis votada, mais desta volta co mesmo número de concelleiros cá primeira (novamente a do BNG). Co apoio dos concelleiros acadados polo PP podería ter recuperado a alcaldía para Rodríguez Ares, porén, un acordo entre PDSP e PP permitiu investir como alcalde a Ernesto Anido, candidato desta última forza (terceira en votos), e Rodríguez Ares foi designado Tenente de Alcalde.
Daniel Giménez Hernández
Daniel Giménez Hernández, coñecido como Dani Giménez, nado en Vigo o 30 de xullo de 1983, é un futbolista galego. Xoga de porteiro na UD Logroñés.
Traxectoria
Formouse na canteira do Celta de Vigo, estreándose nunha convocatoria do primeiro equipo na tempada 2001/02, para o partido da Copa da UEFA xogado contra o Sigma Olomouc en Balaídos. Tras varios anos como porteiro suplente do Celta B, en Segunda División B, fichou en 2004 polo Zamora, na mesma categoría. Xogou cinco anos no club zamorano, os últimos catro como porteiro titular.
Entre 2009 e 2013 xogou no Rayo Vallecano, co que logrou o ascenso a Primeira División en 2011. Con todo, no club madrileño dispuxo de poucos minutos fronte ao porteiro titular Cobeño, e máis tarde fronte ao tamén galego Rubén. Na tempada 2013/14 militou no AD Alcorcón, en Segunda, xogando todos os partidos completos e sendo o terceiro porteiro menos goleado da liga. En xullo de 2014 fichou polo Betis, co que logrou esa tempada o ascenso a Primeira, e onde estivo tres tempadas máis, pero disputando só un total de 10 partidos de liga nos catro anos, nos que o primeiro porteiro foi Antonio Adán.
O 23 de maio de 2018 anunciouse a súa fichaxe polo Deportivo da Coruña, por dúas tempadas. No club coruñés fíxose rapidamente coa titularidade, batendo na súa segunda tempada o récord de José Luis Montes de porteiro con máis partidos consecutivos, 70, marca que alongou ata os 82. Tras o descenso dos branquiazuis a Segunda División B, anunciouse a marcha de Dani GIménez, ao non chegar a un acordo co club.
En decembro de 2020 fichou pola UD Logroñés, de Segunda División, que viña de aliñar catro porteiros diferentes no que ía de tempada debido a diferentes lesións.
Vida persoal
Casou en 2016 coa afgá Mitra Amini Hakami.
Banda de mulleres
Unha banda de mulleres é un grupo musical na música popular que está exclusivamente formado por músicos femininos. Trátase dun concepto distinto a un girl group, no cal os membros femininos son unicamente vocalistas, aínda que esta terminoloxía non é moi estrita. Mentres que as bandas formadas totalmente por homes son moi comúns en moitas escenas do pop e do rock, as bandas de mulleres son pouco habituais. miniatura|250x250px|The Ingenues en 1928
Anos 60
Bandas compostas unicamente por mulleres comezaron a emerxer coa chegada do rock and roll. Entre as primeiras bandas de rock de mulleres en asinar cun selo discográfico estiveron Goldie & the Gingerbreads, con Atlantic Records en 1964, The Pleasure Seekers con Suzi Quatro, con Hideout Records en 1964 e Mercury Records en 1968, The Feminine Complex, con Athena Records en 1968, e Fanny (pioneira no son das bandas de mulleres de principios a mediados dos 70) en 1969 cando o exécutivo Mo Ostin fichounas para Warner Bros. Records. Houbo tamén outras, como The Liverbirds (1962-1967), The Ace of Cups (1967), The Heart Beats (1968), e Ariel (1968-1970) que incluía aos tres membros de The Deadly Nightshade.
Dende 1964 ata 1968 The Pandoras foi unha banda de mulleres (unha das primeiras) que tocaba temas melodías orixinais e unha chea de versións populares en concertos e bailes de toda Nova Inglaterra. Comezou como un trío, coas estudantes do Simmons College Kathy Kinsella e Pinky Keehner nas guitarras, e con Sally Levy na batería. Moito máis tarde, baixo o asesoramento de Peter Bonfils, a banda tivo algún éxito, incluído un contrato discográfico e un par de sinxelos con Liberty Records ("About My Baby" e "Games"), e concertos por todo os Estados Unidos, ademais de en Newfoundland e Porto Rico, abrindo concertos para artistas como The Kingsmen, Dionne Warwick, The Byrds e Gary Lewis & the Playboys.
Anos 70
Roger Ebert, no seu comentario de son para Beyond the Valley of the Dolls (1970) acreditou á película como unha fonte de inspiración para bandas de rock de mulleres, grazas á banda ficticia Carrie Nations creada para o filme, dicindo que ese tipo de grupos eran bastante raros na época, aínda que comezaron a xurdir a raíz da película.
O 6 de novembro de 1971 Fanny converteuse na primeira banda de mulleres en entrar no top 40 da lista Hot 100, chegando o tema "Charity Ball" ao número 40. A canción tamén tivo moito éxito na emisora WLS, chegando ao número 3 o 25 de outubro e o 1 de novembro de 1971.
En 1975 o dúo canadense de irmás Kate & Anna McGarrigle, gravaron o primeiro dunha serie de álbums, ás veces coa súa irmá Jane. The Runaways foi unha das primeiras bandas de hard rock de mulleres con éxito comercial, publicando o seu álbum de estrea en 1976; os seus membros Joan Jett, Cherie Currie e Lita Ford iniciarían posteriormente carreiras en solitario. miniatura|260x260px|[[Girlschool ao vivo en 2009]] No Reino Unido, a chegada do punk a finais dos 70s coa súa ética de "calquera pode facelo" levou á formación de bandas como The Slits, The Raincoats, Mo-dettes, Dolly Mixture, e The Innocents entre outras, e a formación doutros grupos onde os membros femininos influenciaron a música e o contido lírico (Au Pairs, Delta 5) ou foron o artista clave dentro do conxunto, destacando Siouxsie and the Banshees e X-Ray Spex. A expansión do punk cara Europa deu lugar á banda suíza die Kleenex/LiLiPUT.
En Australia en 1977 a banda de mulleres Sweet Jayne comezou a realizar concertos regulares coa súa formación orixinal: Cris Bonacci, Chris Scheri, Robyn Clark e Sally Zylstra. Etiquetada como "Sweet and Heavy Rock", Sweet Jayne interpretou principalmente material orixinal. Tras gañar o Australasian Yamaha Battle of the Bands en 1978, Sweet Jayne publicaría varios casetes, vinilos e clips de vídeo, pasaría por distintos cambios na súa formación, e realizaría uns 700 concertos en 6 anos. Sweet Jayne separouse en 1983 cando Chris Scheri (frauta e voces) e Cris Bonacci (guitarra) foron invitadas a traballar no Reino Unido por Mike Oldfield.
O grupo feminino de heavy metal Girlschool, do sur de Londres, formado en 1978 a partir das cinzas de Painted Lady, comounha banda de versións. Aínda que conseguiron algo de éxito no Reino Unido, fixéronse máis coñecidas a principios dos 80. Un dos membros orixinais da banda, Kathy Valentine, marchou para unirse a The Go-Go's, cambiando a guitarra polo baixo. Entre as primeiras gravacións de Girlschool había un EP titulado St. Valentine's Day Massacre que gravaron con seus compañeiros do selo Bronze Records Motörhead baixo o nome de Headgirl.
Anos 80 e 90
Os anos 80, por vez primeira, puido verse a bandas de mulleres ou banda de rock lideradas por unha muller conseguir o éxito nas listas. Na lista Billboard Hot 100 de final de ano de 1982 o tema de Joan Jett "I Love Rock 'n' Roll" estaba no posto 3, e o de The Go-Go "We Got the Beat" no 25, enviando unha contundente a moitos directivos da industria de que as mulleres que tocaban podían traer cartos. Mentres que Joan Jett tocaba "himnos glam rock, cantados cos seus gruñidos e burlas", The Go-Go's foron vistas como rapazas xoguetonas, unha imaxe da que incluso a revista Rolling Stone se burlou cando puxeron á banda en roupa interior na súa portada xunto co título "Go-Go's Put out!" (que podería traducirse como Go-Go's abrídevos de pernas). Porén, as revistas de músicos comezaron a amosar respecto ás músicos mulleres, poñendo a Bonnie Raitt e a Tina Weymouth nas súas portadas. Aínda que The Go-Go's e The Bangles, ámbalas dúas da escena de clubs dos Ánxeles, estiveron entre as primeiras bandas de rock de mulleres en conseguir un éxito substancial, músicos individuais abriron o camiño para que a industria buscase bandas que tivesen mulleres e permitíulles formar parte do proceso de gravación.
Serafín Moralejo
Traxectoria
Fillo do latinista Abelardo Moralejo Laso (e polo tanto irmán dos filólogos Juan José e José Luis), estudou Xeografía e Historia e doutorouse en Historia da Arte na Universidade de Santiago de Compostela, na que despois sería profesor e catedrático da Arte Antiga e Medieval.
Adiante (Celanova)
Adiante foi un periódico voceiro da Mocedade Galeguista editado en Celanova en 1933.
Serafín Moralejo
Traxectoria
Experto en escultura románica e gótica, estivo especialmente interesado na iconografía na arte do Camiño de Santiago.
Adiante (Celanova)
Historia e características
Subtitulado Semanario d'a Mocedade Galeguista, apareceu 5 de xaneiro de 1933. Fundado pola Mocedade Galeguista de Celanova, estaba dirixido por Celso Emilio Ferreiro. Só saíu un número. Publicado integramente en lingua galega, entre os seus colaboradores figuraron Florentino López Cuevillas, Ramón Otero Pedrayo, Vicente Risco, Xosé Velo e Ángel Martínez Doval.
Banda de mulleres
Anos 80 e 90
Klymaxx converteuse na primeira banda de mulleres autoproducida do estilo R&B/pop en tocar todos os instrumentos. Varios dos seus sinxelos, incluídos "Meeting in the Ladies Room" e "I Miss You", entraron tanto nas listas de R&B como de pop.
Chegando á década dos 90, o aumento do heavy metal nos 80 axudou a achegar luz outra vez sobre o papel das mulleres na música. Debido ao éxito de The Go-Go's e The Bangles, moitas mulleres sentíronse frustradas ao non ser tomadas en serio ou por ser só vistas como "rapazas bonitas tocando música" e uníronse a bandas de rock ou formaron bandas de metal de mulleres. Un dos grupos que facía música máis dura en San Francisco era Rude Girl. Orixinalmente fichada por CBS Records, a banda desfíxose antes de editar ningún álbum e as membros que quedaron publicaron un sinxelo en 1987 baixo o nome de Malibu Barbi. Cando Cara Crash e Wanda Day deixaron 4 Non Blondes e se uniron a Malibu Barbi, o seu son cambiou do heavy metal a un estilo descrito como unha combinación de "ritmo condutor coa voz de Johnny Rottenesque e riffs post-punk".
Rachael Leigh Cook
Rachael Leigh Cook, nada en Minneapolis, Minnesota, o 4 de outubro de 1979, é unha actriz e modelo e produtora estadounidense. É coñecida polos seus papeis protagonistas en She's All That (1999), Josie and the Pussycats (2001), e nas serie de televisión series Into the West e Perception.
Lingua kabiye
A lingua kabiye é unha lingua níxer-congo falada principalmente no norte de Togo. Ó longo do século XX, produciuse unha gran migración ó centro e ó sur de Togo e tamén a Ghana e Benín. Segundo a oficina de estatística de Lomé, os falantes de kabiye representaban o 23% da poboación de Togo en 1999.
O kabiye é unha das dúas linguas nacionais de Togo (xunto co ewe). No contexto togolés, "lingua nacional" implica que a lingua é promocionada nos medios de comunicación nacionais e na educación.
The Next Karate Kid
The Next Karate Kid (tamén coñecido como The Karate Kid Part IV) é un filme estadounidense de artes marciais protagonizado por Pat Morita e Hilary Swank. É o cuarto e derradeiro filme da saga Karate Kid orixinal. Dirixiuno Christopher Cain e produciuno Jerry Weintraub, con música de Bill Conti. É o primeiro da saga que non está protagonizado por Ralph Macchio no papel de Daniel LaRusso.
Estreouse o 9 de setembro de 1994. The Next Karate Kid foi un fracaso comercial e da crítica, xa que viron o filme como innecesario na serie.
O Abelaíño, Xavestre, Trazo
O Abelaíño é un lugar da parroquia de Xavestre no concello coruñés de Trazo na comarca de Ordes. Segundo o INE en 2010 tiña 15 habitantes (10 homes e 5 mulleres). Este lugar atópase a 7,5 quilómetros da capital do concello.
O fitónimo O Abelaíño fai referencia á abelá, o froito da abeleira.
Agonalia
Na tradición relixiosa da Antiga Roma, as Agonalia ou Agonia era unha festa celebrada varias veces ao ano en honra de varias divindades, como Xano e Agonio, a quen os romanos adoitaban invocar ao emprender calquera negocio de importancia. A palabra procede de agonia, ‘vítima’, ou de agonium, ‘festa’.
A súa institución, como a doutros ritos e cerimonias relixiosos, era atribuída a Numa Pompilio. Sábese grazas aos antigos calendarios que se celebraba nos seguintes días: 9 de xaneiro, 21 de maio e 11 de decembro. A estes probabelmente deba engadirse o 17 de marzo, día en que se celebraban as Liberalia, dado que esta festa tamén era chamada Agonia ou Agonium Martiale.
Propósito
O propósito desta festa foi un punto discutido entre os propios antigos, pero como Hartung observou, cando se lembra que a vítima que se ofrecía era un carneiro, que a persoa que a ofrecía era o rex sacrificulus e que o lugar onde era ofrecida era a Regia, non hai demasiada dificultade para entender a súa importancia. O cordeiro era a vítima que normalmente se presentaba aos deuses gardiáns do estado, e o rex sacrificulus e a Regia só podía empregarse para tales como as relacionadas coas deidades máis elevadas e que afectaban a todo o estado. Considerando o sacrificio baixo esta luz, pode verse a razón de que se ofrecese varias veces ao ano.
Etimoloxía
A etimoloxía do nome foi tamén un asunto de moita disputa entre os antigos, e as diversas etimoloxías que se propuxeron foron longamente detalladas por Ovidio e Varrón. Con todo, ningunha delas é completamente satisfactoria.
Sábese de sobra que o monte Quirinal se chamaba orixinalmente Agonus e a Porta Collina, Agonensis. É probábel, pois, que o sacrificio fose orixinalmente ofrecido neste outeiro, e que por tanto dela recibise o nome. Afírmase expresamente que o sacrificio era ofrecido na Regia ou domus regis, que na época histórica estaba situada ao final da Vía Sacra, cerca do arco de Tito. Pero anteriormente un autor antigo afirmou que estivo no Quirinal, o que dá forza á hipótese.
Moitos autores modernos supoñen que o Circus Agonensis, como se lle chama, ocupou o lugar da actual Piazza Navona, e que foi construído polo emperador Alexandre Severo sobre o punto onde se sacrificaba as vítimas nas Agonalia. Con todo, outros autores achegaron boas razóns para cuestionar se se tratou realmente dunha praza, e demostraron que non hai fontes para lle dar o nome de Circus Agonensis.
Gabón
Gabón (en francés: Gabon), oficialmente República Gabonesa (en francés: République Gabonaise) é un país da África limitado ó norte co enclave de Mbini, da Guinea Ecuatorial e o Camerún; ó leste e sur coa República do Congo (tamén chamada Congo-Brazaville para distinguila da República Democrática do Congo ou Congo-Kinshasa), e ó oeste co Océano Atlántico. Conseguiu a independencia de Francia en 1960. Dende 1967 ata o 7 de xuño de 2009 o seu presidente foi El Hadj Omar Bongo Ondimba.
Historia
O territorio de Gabón estivo habitado polo menos dende hai 9.000 anos, tal cal o evidencia a arqueoloxía. Ao parecer, a primeira etnia presente na zona foron os pigmeos, que certo tempo despois foron seguidos por ondas de diversas etnias, entre eles os bantús.
Varios grupos bantús viviron na área que agora é Gabón cando Francia a ocupou en 1885. En 1910, Gabón chegou a ser un dos catro territorios da África Ecuatorial Francesa, unha federación que sobreviviu ata 1959. Estes territorios fixéronse independentes o 17 de agosto de 1960.
O primeiro presidente de Gabón elixido en 1961, foi Léon M'ba, con O Hadj Omar Bongo como o seu vicepresidente. Cando M'Ba faleceu en 1967, Bongo substituíuno como mandatario segundo unha recente lei pola cal o vicepresidente sucedería inmediatamente ao presidente en caso de falecemento deste. Bongo estableceu un sistema de partido único, o Partido Democrático de Gabón (PDG), e foi o xefe de estado dende entón.
Un referendo realizado en 1995 deulle a facultade de reformar a constitución, cuxa nova versión deu lugar ás eleccións presidenciais e lexislativas de 1997. Ao ano seguinte foi reelecto, mentres cumpría 31 anos ininterrompidos no poder. O seu amigo, Jean-François Ntotoume, foi designado primeiro ministro.
Goberno e política
Coa independencia de 1960 apareceron dous partidos, o Bloque Democrático Gabonés (BDG) de León M'Ba, e a Unión Democrática e Social Gabonesa (UDAG), liderada por Aubame. Tras as primeiras eleccións, ningún dos dous partidos logrou a maioría, e M'Ba fíxose co cargo de primeiro ministro de Gabón co apoio dos deputados independentes. Con todo, os dous partidos concluíron que para as dimensións do país era máis adecuado un sistema de partido único, polo que para as eleccións de febreiro de 1961 creouse unha lista única. M'Ba foi nomeado presidente, e Aubame ministro de asuntos exteriores.
En febreiro de 1963, a corrente do BDG tratou de forzar aos membros da UDSG a unha fusión completa ou a dimitir dos seus cargos. Todos os ministros da UDSG dimitiron, e convocáronse eleccións en febreiro de 1964, ás que a UDSG non puido concorrer por non presentar unha lista adecuada á lei. Sen chegar a celebrarse as eleccións, produciuse o 18 de febreiro de 1964 un golpe militar contra M'Ba, que fixo que as tropas francesas interviñesen. As eleccións celebráronse finalmente en abril, con varios partidos opoñentes, nas que o BDG logrou unha clara maioría.
En marzo de 1967, León M'Ba foi elixido presidente de Gabón, e Omar Bongo vicepresidente. Coa morte de M'Ba ese mesmo ano, Omar Bongo accedeu á presidencia.
En 1968 vólvese ao sistema de partido único, disolvendo o BDG e creando o novo Partido Democrático Gabonés (PDG). Bongo foi elixido presidente consecutivamente en 1975, 1979 e 1986.
Tras un debate nacional sobre a situación política, abriuse de novo un sistema multipartidario, co que Bongo foi novamente elixido presidente en 1990, 1993 e 1998, creándose unha nova constitución que permitiu un proceso electoral máis transparente e reformas das institucións gobernamentais.
Gabón é actualmente unha república democrática multipartidista, cun presidente elixido polo voto popular e un mandato de 7 anos; un primeiro ministro e un consello de ministros nomeados polo presidente.
A Asemblea Nacional conta de 120 membros, dos cales 111 son electos e 9 nomeados polo presidente para un período de 5 anos. O poder xudicial reside na Corte Suprema de Xustiza e outros tribunais menores.
Cada unha das 9 provincias é dirixida por un gobernador.
O 31 de agosto de 2016 houbo eleccións presidenciais no país, nas que se deu por gañador por segunda vez a Ali Bongo entre disturbios e acusacións de fraude entre o goberno e a oposición.
Organización político-administrativa
miniatura|dereita|300px|Mapa das provincias de Gabón Gabón está dividido en 9 provincias (capitais entre paréntese)
Xeografía
220px|miniatura|Mapa da CIA de Gabón. Gabón está situado na costa atlántica de África central. No sentido das agullas do reloxo desde o noroeste, limita con Guinea Ecuatorial, Camerún, e a República do Congo.
A maior parte do interior do país está cuberto por unha densa selva.
Existen tres rexións: a chaira costeira, con moitos lagos e lagoas; a rexión montañosa dos Montes Cristal e as mesetas onduladas orientais, cuxo punto máis alto é o Monte Bengoué, de 1.070 m. de altura.
Existe unha importante rede hidrográfica que se estende por todo o territorio gabonés.
O río máis longo de Gabón é o Ogooué, que nace no Congo Occidental. O río Ogooué e os seus afluentes corren en dirección oeste, formando profundos vales a través das accidentadas mesetas de Gabón. Logo, ensánchase para formar un amplo delta que cruza a planicie costeira. Ao sur do Ogooué, o terreo ascende ata o macizo de Chaillu.
O clima é caloroso e húmido con fortes choivas entre outubro e maio.
A fauna desta zona inclúe antílopes e elefantes.
Demografía
miniatura|270 px|Máscara de Gabón
No ano 2007 Gabón tiña unha poboación de 1 454 000 habitantes. O idioma oficial é o francés, aínda que moi poucos o falan. A esperanza de vida é de 54 anos. O 63.2% da poboación está alfabetizada. A media de fillos por muller é de 4.71. Calcúlase que o 8% da poboación está infectada co virus HIV (Sida).
Principal grupo étnico: fang. Os myene considéranse a si mesmos a aristocracia de Gabón. A educación baséase nun sistema francés. A Universidade de Libreville creada en 1970 ten máis de 4.000 alumnos. Os ingresos do petróleo logran importantes investimentos na saúde, unha das mellores de África.
A composición étnica é: lodos (35%), bantús (29%), eshiras (25%), outros africanos e outros brancos (9%), brancos franceses (2%).
Educación
Existe a Universidade Omar Bongó en Libreville. Esta universidade ten un Departamento de Español, que se encarga da aprendizaxe da lingua española en Gabón, así como da difusión da cultura hispanoamericana e hispanoafricana. Gabón xa ten un 1,14% hispano, radicado principalmente na cidade de Cocobeach (ao NO), onde o español é oficial xunto co francés e o portugués, pois esta cidade tamén é pertencente de Guinea Ecuatorial.
Cultura
A música gabonesa é pouco coñecida en comparación cos xigantes rexionais como a República Democrática do Congo e o Camerún. Algúns artistas de Gabón son: Patience Dabany, Georges Oyendze, A Rose Mbadou, Sylvain Avara, Oliver N'Goma, Pierre Akendegue, Annie-Flore Batchiellilys e François Ngoua.
Entre os escritores atopamos: Jean-Baptiste Abessolo e Angèle Rawiri
Ecoloxía
O bosque tropical de Gabón está considerado o máis denso e virxe de África. Con todo, o enorme crecemento demográfico do país está provocando unha deforestación extrema que ameaza este invalorable recurso natural.
A caza furtiva, así mesmo, está poñendo en perigo á fauna salvaxe. Sen dúbida, a falta de medios e de xestión en recursos propios auguran, cando menos, un futuro pouco prometedor.
Benestar social
O país carece de sistema de cobertura sanitaria. Os traballadores que cotizan á seguridade social non teñen as vantaxes que se encontran nos países desenvolvidos que aplican o mesmo sistema. Así mesmo, a maioría (por non dicir a totalidade) dos tratamentos médicos non están cubertos. Desde a simple consulta, ata os tratamentos máis elaborados (VIH, cancro etc.) teñen un custo, como nos Estados Unidos ou Chile.
La Unión (Ferrol)
La Unión foi un semanario que se editou en Ferrol entre 1896 e 1899.
Historia e características
Semanario republicano. Cesou a súa publicación en xullo de 1899 sendo substituíndo por El Clamor Público.
Berta Quintremán
Quintremán comezou a gañar apoio e notoriedade nacional na década do noventa xunto á súa irmá, Nicolasa Quintremán, na causa por evitar a construción da central hidroeléctrica Ralco na comuna de Alto Biobío. Os seus esforzos valéronlle algúns recoñecementos e ser figura principal de dous documentais.
Traxectoria
Berta naceu o 20 de xullo de 1937 no Alto Biobío, na Rexión de Biobío, Chile. O seu pai foi Segundo Quintremán, quen viviu a maior parte da súa vida na localidade de Ralco Lepoy.
Nos anos noventa, xunto á organización Mapu Zomoche Newen (en galego, Mulleres coa forza da terra), realizaron diversas xestións para impedir a construción da central hidroeléctrica Ralco, asistindo a reunións con autoridades rexionais e nacionais apelando ó recoñecemento da súa cultura. Deste xeito, en 1997 as irmás Quintremán entregaron unha carta ó entón presidente Eduardo Frei Ruiz-Tagle co fin de ensinar a disconformidade da comunidade mapuche co proxecto de desenvolvemento eléctrico.
Vida persoal
Berta foi protagonista de dous documentais: Berta y Nicolasa, las hermanas Quintremán (2002), dirixido por Alejandra Toro, explora as vidas de ambas as mulleres, detallando aspectos das súas crenzas, costumes, familias e a súa participación co colectivo Mapu Zomoche Newen. El velo de Berta (2004) enfócase particularmente en si mesma e o rol que tomou fronte ás erradas negociacións e protestas contra a empresa multinacional Endesa.
O ano 2000 xunto á súa irmá Nicolasa, recibe en Alemaña o premio Petra Kelly polo compromiso que presentou na súa loita non violenta en contra da construción de mega represas.
Maniwa
Maniwa (真庭市, まにわし, Maniwa-shi) é un concello da prefectura de Okayama no Xapón. Está situado ó norte da prefectura, e na parte San'yō da rexión de Chūgoku, na illa de Honshū. A súa superficie é de 828,43 km² e a poboación de 49.549 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 59,8 h/km². A súa superficie é a máis grande na prefectura de Okayama.
Berta Quintremán
Morte de Nicolasa Quintremán
O 24 de decembro de 2013, o corpo sen vida de Nicolasa Quintremán foi atopado flotando nas augas do lago artificial Ralco. A muller saíra da súa casa durante a tarde do día anterior. Tras o seu funeral tres días máis tarde, Berta falou coa prensa. "Con sentimentos quedei, quedei sen brazo. Que me poñan outro brazo eles, que son capacitados, os empresarios", comentou aos medios lamentando a perda da súa irmá.
Maniwa
O concello de Maniwa limita cos concellos de Shinjō, de Niimi, de Takahashi, de Kibichūō, de Misaki, de Tsuyama, de Kagamino (son de prefectura de Okayama); de Kōfu, de Kurayoshi e de Misasa (son de prefectura de Tottori).
Historia
A cidade de Maniwa foi fundada pola fusión dun concello de vila do distrito de Jōbō (Hokubō) e de catro concellos de vila (Katsuyama, Ochiai, Yubara e Kuse) e de catro concellos de aldea (Mikamo, Kwakami, Yatsuka e Chūka) do distrito de Maniwa no ano 2006.
Gabriel Milito
Gabriel Alejandro Milito, nado o 7 de setembro de 1980 en Bernal (Buenos Aires), é un exfutbolista arxentino. Xogaba de defensa central e foi internacional coa selección arxentina.
Traxectoria
Naceu en Bernal, na provincia de Buenos Aires, na Arxentina. É o irmán máis novo do dianteiro do Inter de Milán Diego Milito. Xoga de defensa (normalmente de central ou de líbero). Ten unha boa visión de xogo en canto a pases longos e un gran remate de cabeza. Xogou tamén nun club chamado "Viejo Bueno" (Quilmes) co seu irmán Diego Milito.
Fixo as inferiores e debutou en Primeira División no seu primeiro equipo, Independiente de Avellaneda onde xogou desde 1997 ata 2003 e gañou o Torneo Apertura 2002 sendo o capitán e unha da principais figuras dese equipo.
En 2003 fichou polo Real Zaragoza, despois de que o Real Madrid descartáseo por uns problemas físicos no seu xeonllo dereito, da que fora operado en 2001. No conxunto "maño" realizou catro tempadas rendendo a un nivel altísimo, xogando todos os partidos de Liga e Copa do Rei nestes anos. En Zaragoza chegou a ser un gran líder, sendo unha icona tamén para a afección blanquilla que aínda segue recordando a súa grande etapa. Ao ano de chegar a Zaragoza gañou a Copa do Rei.
En 2007 ficha polo FC Barcelona por 20,5 millóns de euros por 4 tempadas e unha cláusula de rescisión de 90 millóns de €. O eterno rival, Real Madrid, descartouno no seu día seguindo as recomendacións dos servizos médicos do club que prognosticaron que o seu xeonllo dereito podería sufrir lesións no futuro e desde Madrid temíase que seguise alcanzando os grandes niveis de fútbol que alcanzou en Zaragoza. Pero 10 meses despois aínda que o seu xeonllo dereito continuaba en perfecto estado foi a esquerda a que rompeu.
O 19 de xullo de 2007 realizou a revisión médica satisfactoriamente e posteriormente foi presentado co dorsal 12, pero finalmente outórgaselle ao comezo da Tempada 2007-2008 o número 3.
Debutou co club azulgrana o día 15 de agosto de 2007 ante o Bayern de Múnic. Saíu na segunda parte para suplir a Lilian Thuram. O partido, correspondente ao Trofeo Joan Gamper, gañouno o Barcelona por 4-0.
O 29 de abril de 2008, contra o Manchester United na Liga de Campións, Milito vólvese a lesionar gravemente do xeonllo dereito estando como mínimo entre 6 a 12 meses de baixa. A operación do arxentino foi complicada, xa que tivo que ser intervido en ambos os xeonllos para extraer da esquerda un anaco do tendón rotuliano para inserirllo na dereita, a danada.
Para a tempada 2008-2009 cambiou o dorsal número 3 que levou na tempada 2007-2008 polo dorsal 18. O 26 de febreiro de 2009, Gabriel volve adestrar cos seus compañeiros aínda que aínda non ten o alta médica para xogar todo un partido. Pero, como a operación do 13 de maio de 2008 non acabou cos seus problemas, o 6 de xuño de 2009, tras trece meses de baixa cando o diagnóstico inicial era de seis, o xogador ten que ser sometido a unha nova artroscopia no seu xeonllo dereito co obxectivo de solucionar os problemas que arrastra.
O 30 de novembro de 2009 Milito recibiu o alta médica e o xoves 7 de xaneiro do 2010 volveu xogar de titular logo de 18 meses de recuperación, a prensa cualificou como positiva o labor do veterano traseiro central.
Selección nacional
En 1999 formou parte da Selección xuvenil que gañou o Campionato Suramericano Sub-20 disputado na Arxentina.
En 2005 participou na Copa FIFA Confederacións realizada en Alemaña, onde a Arxentina chegou á final do torneo, pero perdeu fronte ao Brasil.
En 2006 disputou o Mundial de Alemaña, Arxentina caeu por penais en cuartos de final fronte aos anfitrións.
En 2007 xogou a Copa América de Venezuela, na cal terminou subcampión por detrás do Brasil.
Campionatos internacionais
(*) Incluíndo a selección nacional.
Sufixo
miniatura|300px|Sufixación e prefixación nas linguas do mundo. En morfoloxía lingüística, sufixo é o morfema derivativo ou afixo que se engade despois do lexema, raíz ou tema dunha palabra e antes dos morfemas constitutivos para engadirlle a este unha información suplementaria. A palabra nova así formada denomínase palabra derivada, e o mecanismo polo cal se fai coñécese como derivación.
Características
Os sufixos en galego posúen tres características:
Tipoloxía
Existen varias clases de sufixos segundo deferentes criterios. Por exemplo, segundo a categoría gramatical que fornece ao lexema, hai sufixos que son nominalizantes porque forman substantivos (-anza, -encia, -ción, -zón etc...); adxectivizantes porque crean adxectivos (-il, -oso, -ble etc...) verbalizantes porque crean verbos (-ear, -izar, -ificar) e adverbializadores porque crean adverbios (-mente).
Sufixos alterativos
Varían a significación sen mudar a categoría gramatical. Pódense dividilos en tres subtipos: diminutivos, aumentativos e despectivos. Os diminutivos e aumentativos permiten falar dunha certa gradación dos substantivos, mais acostuman transmitir tamén valores afectivos, pexorativos, intensificativos...
Un dos sufixos diminutivos máis común en galego é -iño/a, pois pode empregarse con tódolos substantivos, conforme ás seguintes regras:
Sufixos derivativos
Ademais de variar a base semántica do substantivo poden cambiar a palabra de categoría gramatical: alumnado, amilladoiro, verdadeiro.
Son moi ricos en matices significativos; entre eles están:
Estes sufixos poden estar especializados en diversas significacións; sufixos colectivos como -eda ou -edo; que indican potencialidade, como -ble ou "que está cheo de", como -oso.
Compostela y su ángel
Compostela y su ángel é unha novela en lingua castelá de Gonzalo Torrente Ballester, publicada en 1948 pola editorial Afrodisio Aguado, con ilustracións da autora romanesa Maria Droc. Publicada orixinalmente co título de Compostela, recibiu o título completo trala edición de 1984.
Camilo Catrillanca
Traxectoria
Camilo Catrillanca era neto do histórico lonco Juan Catrillanca e fillo do presidente da comunidade mapuche «Ignacio Queipul Millanao», Marcelo Catrillanca.
Compostela y su ángel
Historia
A obra naceu por encargo da editorial co gallo da celebración do Ano Xacobeo. O autor dá a súa visión sobre a vila de Santiago de Compostela, onde foi alumno e profesor da Universidade de Santiago de Compostela. Amais de falar dos aspectos históricos e arquitectónicos da cidade, dá unha perspectiva do mundo fantástico e misterioso das súas xentes.
Camilo Catrillanca
Traxectoria
Foi dirixente do movemento estudantil no Liceo de Pailahueque e foi partícipe de actos de recuperación de terras na comuna de Ercilla, Rexión de Araucanía. En 2011 liderou unha toma de estudantes secundarios na Municipalidade de Ercilla, que terminou 13 días despois, tras lograr un acordo da creación dun liceo intercultural e o aumento de bolsas.
No momento da súa morte tiña unha filla de 6 anos, e a súa parella estaba embarazada.
Compostela y su ángel
Historia
No ano 2010 saíu do prelo unha edición facsímile publicada pola Fundación Gonzalo Torrente Ballester xunto co Consorcio de Santiago conmemorando o ano xacobeo e o centenario do nacemento do autor.
Floración de algas
A floración ou bloom de algas é un crecemento rápido ou acumulación de microalgas en augas doces ou mariñas. Adóitanse recoñecer por descoloración das augas. Ás floracións producidas por cianobacterias chámanselles floracións de algas azul-verdosas. As mareas vermellas son outro tipo de floración debido ao aumento da biomasa especies de dinoflaxelados. Só nalgúns casos, cando existe altas concentracións en puntos locais como baías ou estuarios, poden ter efectos nocivos no consumo humano. As floracións de algas que derivan en efectos prexudiciais para animais ou para o consumo humano denomínanse floracións de algas nocivas. Non todas as floracións de augas nocivas mostran unha coloración das augas. Cando o teñen, móstranse como un caso máis das mareas vermellas.
Afeni Shakur
Afeni Shakur, nacida o 10 de xaneiro de 1947 como Alice Faye Williams en Lumberton, Carolina do Norte, e finada en Sausalito o 2 de maio de 2016, foi unha importante figura do Partido Pantera Negra e nai do rapeiro Tupac Shakur.
O seu papel dentro da organización foi crucial, xa que fixo crer ao FBI, a través de artigos na prensa interna dos Panteras Negras que estes xa non existían, mentres aumentaban o seu número de militantes e a súa capacidade de acción. Anos despois sería encarcerada por reter información en relación ao grupo "Pantera 21". Tamén sería xulgada pola planificación dun atentado, aínda que no xuízo, onde se defendeu a si mesma, non se atoparon probas para condenala.
Despois do nacemento do seu fillo Tupac casou con Mutulu Shakur e converteuse ao islam. Mutulu converteríase no pai adoptivo de Tupac.
Tras a morte de Tupac Shakur en 1996 Afeni converteuse na tesoureira do seu legado musical e cultural. Para eses fins fundou en 1997 a Fundación Tupac Amaru Shakur, que inviste en programas dedicados á mocidade.
Jonathan Winters
miniatura|dereita|180px|Winters en 1960. Jonathan Harshman Winters III, nado en Dayton (Ohio) o 11 de novembro de 1925 e finado en Montecito (California) o 11 de abril de 2013, foi un actor estadounidense. Acadou sona polo seu papel como Mearth na serie Mork and Mindy e como o Papa Smurf en The Smurfs.
Traxectoria
Viviu nun apartamento nos Ánxeles (California). Estivo casado con Eileen Schauder desde 1948 até a súa morte en 2009, e con ela tivo dous fillos. Winters morreu por causas naturais na súa casa aos 87 anos.
Chaoz
Características
É un personaxe de cara branca e fazulas colorados e só ten un pelo na cabeza. Ten serios problemas para contar e sumar, con que o enganan varias veces no transcurso dun combate. Os seus ataques principais son o Dodonpa e ataques relacionados coa psicoquinesia.
Alberto Fujimori
Alberto Kenya Fujimori Fujimori, nado o 28 de xullo de 1938 en Lima, é un enxeñeiro agrícola que foi o presidente do Perú entre 1990 e 2000.
Traxectoria
A Fujimori acredítaselle lograr restaurar a estabilidade macroeconómica do Perú e restaurar a paz e seguridade interna logo da presidencia de Alan García a finais da década de 1980. Non obstante, foi moi criticado polo seu particular estilo de goberno, sendo cualificado como autoritario en especial despois do chamado "autogolpe de 1992". Tamén foi obxecto de acusacións por actos de corrupción e violacións de dereitos humanos, entre outros.
Durante os últimos meses do ano 2000, Fujimori foi acurralado por unha serie de escándalos no seu goberno. Durante esas datas, saíu do Perú en calidade de presidente para asistir ao encontro internacional da APEC, levada a cabo nese entón, en Brunei desde onde despois tomou un voo ao Xapón, de onde presentou a súa renuncia, vía fax, poucos días despois, e para onde se asilou para escapar de todas as acusacións xudiciais que pesaban contra el.
Gudilona Menendiz
Gudilona Menendiz ou Gudilona Mendes foi unha importante aristócrata galega do século IX, filla de Hermenexildo Guterrez e Hermesinda Gatoniz. Nace no ano 862 e ostentou o título de condesa de Portucale ao estar casada con Lucidio Vimaranis, fillo e herdeiro de Vimara Pérez. A súa data de falecemento, así como outros aspectos bilbiográficos son descoñecidos.
Fils
miniatura|221x221px|100 fils de [[Bahrain de 1965]] miniatura|221x221px|500 fils de [[Xordania de 1952]] O fils (en árabe: فلس) é unha moeda divisionaria da unidade monetaria principal utilizada por diversos países árabes.
Denominación
O termo é unha transcrición moderna de fals, unha moeda altomedieval dos califatos Omeias (661-750) e dos Abbásidas (750-1258), e procede, pola súa vez, da forma latina follis, que designaba unha moeda romana de cobre e tamén, posteriormente, unha moeda bizantina.
Tocaima
Tocaima é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia do Alto Magdalena. Atópase a 102 km ó suroeste de Bogotá, e a unha altitude de 400 m. A temperatura media anual é de 27 °C. É denominada "Cidade Saúde de Colombia", debido ás propiedades terapéuticas das súas augas e lodos con xofre, empregados dende tempos prehispánicos.
Toponimia
O topónimo Tocaima provén dun antigo guerreiro da tribo guacaná, pertencente á nación panche. O guerreiro Tocaima era adorado polos homes da tribo debido á súa valentía e fazañas bélicas.
Historia
Na época precolombiana, o territorio do actual municipio de Tocaima estivo habitado pola tribo guacaná, que pertencía á nación panche. A tribo era gobernada polo cacique Guacaná, que tiña dominio sobre os seus veciños, os acaymas, membros dun concello tribal.
O 20 de marzo de 1544, o mariscal español Hernán Venegas Carrillo fundou o poboado de San Dionisio de los Caballeros de Tocaima, un pouco máis abaixo da localización actual. O 7 de febreiro de 1549 o rei Carlos V de España, mediante Real cédula de Valladolid, outorgou a Tocaima o título de "Hidalga e Nobre Vila", xunto co escudo de armas.
Os constantes asulagamentos provocadas polo desbordamento do río Pati fixeron que en 1581 a poboación fose abandonada, ata que o 18 de marzo de 1621, por orde de Juan de Borja y Armendia, presidente da Real Audiencia de Santafé, Tocaima foi refundada polo capitán Martín de Ocampo.
O 25 de abril de 1669 naceu en Tocaima Jerónima Nava y Saavedra, unha das principais escritoras da colonia colombiana, xunto coa tunjana Francisca Josefa del Castillo.
Cita a cegas
Cita a cegas (en Blind Date) é un filme de comedia romántica estadounidense de 1987 dirixido por Blake Edwards e protagonizando Bruce Willis, no seu primeiro papel protagonista, e Kim Basinger. Blind Date recibiu valoracións negativas por parte da crítica, mais foi un grande éxito de recadación, acadando o número un nos portelos.
Estreouse en galego o 26 de maio de 1993 a través da TVG.
Soacha
Soacha é o concello máis poboado do departamento de Cundinamarca en Colombia. A súa área é de 184 km² e a súa poboación é de 556.268 (2019). A súa área urbana está conurbada coa do Distrito Capital de Bogotá, sendo parte da súa área metropolitana. É a capital da Provincia de Soacha, da que só fan parte dous municipios: Soacha e Sibaté.
Toponimia
A palabra «Soacha» é un topónimo do muysc cubun (lingua muisca) que se divide en dúas palabras: Sua, que significa «Sol» e cha, que significa «home».
Manuel Jalón
Manuel Jalón Corominas, nado en Logroño o 31 de xaneiro de 1925 e finado en Zaragoza o 16 de decembro de 2011,, foi un enxeñeiro aeronáutico e inventor rioxano.
Inventou a xiringa desbotable e a fregona, que evita que para fregar o chan haxa que poñerse de xeonllos, o que fixo que se dixese del que puxo á muller de pé.
Salamandra atra
A Salamandra atra é un anfibio urodelo da familia dos salamándridos.
Elijah Muhammad
Elijah Muhammad, nado en Sanderville (Xeorxia) o 7 de outubro de 1897 e finado en Chicago (Illinois) o 25 de febreiro de 1975, foi unha figura política e relixiosa estadounidense.
Salamandra atra
Características
Esta salamántiga pode medir ata 16 cm e é dunha cor negra brillante, aínda que ocasionalmente pode ser apardazada.
Posúe glándulas velenosas na zona dorsal a modo de protección contra os depredadores.
Os machos son máis pequenos cás femias: as dimensión máximas son 144 mm para os machos, e ata os 151 mm para as femias.