cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ernest Gellner
Modernidade
Gellner ve na era moderna o resultado dun accidente histórico e non dun plano divino. Neste punto el adopta as teses de Max Weber, outra das súas principais influencias, que ve na ética protestante un dos factores que terá levado ao xurdimento do capitalismo e con el á era moderna. Unha evolución que pasou ao lado da Península Ibérica, como Antero de Quental xa deixara patente no seu discurso da conferencia do casino: "Causas da decadencia dos pobos peninsulares nos tres últimos séculos" ( Ler o discurso aquí). Portugal (e con el, todos os territorios que lle estaban asociados) permaneceu do lado católico tradicional nas disputas relixiosas que asolaron Europa. A Reforma protestante do século XVI que se desenvolveu na Europa do Norte non chegaría a Portugal, debido á acción da chamada Contrarreforma iniciada por Roma, onde os Xesuítas desempeñaron un papel de relevo. Non só a reforma relixiosa que se deu no norte da Europa non chegou a Portugal, a desconfianza estendeuse tamén ás ideas que alí xurdiron (ver: Estranxeirados), non só no campo relixioso mais tamén nas letras (o humanismo) e ciencias (no s. XVIII o iluminismo e a revolución científica). En 1558 foi introducida en España a pena de morte para quen importase libros estranxeiros sen permiso ou para quen imprimise sen a autorización oficial. En canto que na Europa protestante o progreso científico atinxiu unha dimensión inédita na historia da humanidade, en Portugal, a influencia da igrexa católica e a censura por esta imposta permaneceron por polo menos máis tres séculos. (Ver:Index Librorum Prohibitorum). A Inquisición portuguesa foi abolida apenas en 1821 (aínda hoxe moitos ingleses fican admirados ao descubriren isto). Xa en 1736, D. Luís da Cunha deploraba a ausencia dunha comunidade reformada (calvinista) en Portugal. Comparando a situación portuguesa coa de Francia, notou que o desafío hugonote impedira que o sacerdocio católico francés se afundise ata ao nivel "sórdido" dos seus pares portugueses (David Landes).
A sociedade baseada en valores protestantes é un accidente da historia. Non sería de esperar que alguén se dedique ao traballo arduo, non co obxectivo de gozar dos froitos dese traballo, mais si por unha orde divina. Para un calvinista, o obxectivo último da vida na terra é "ennobrecer o nome do señor". Gozar deses froitos sería, á luz da ética protestante, un sinal de fraqueza perante Deus. Como Max Weber apuntou na súa obra "A ética protestante e o espírito do capitalismo", o católico que alcanza a riqueza logo a gozará e alí se quebrará o impulso criativo. Por contraste, para certas formas ascéticas da doutrina protestante, especialmente Calvinistas (Ver Calvinismo), o traballo arduo e disciplinado non é un medio para atinxir un fin. É un acto de fe. O calvinista rico non ten calquera motivo para gozar da súa riqueza. Continuará sendo disciplinado e exixente consigo mesmo, non porque desexe alcanzar a riqueza mais porque vé na disciplina diaria un elemento de fe e unha proba de que se atopa entre os escollidos de Deus. Como David Landes afirma, "o punto de Weber é que o protestantismo produciu un novo tipo de home de negocios, un tipo diferente de persoas, que desexa vivir e traballar dunha determinada forma. Era esta forma aquilo o que máis interesaba, e a riqueza era, cando moito, un sub-produto.
Ora é precisamente esta filosofía que combina mellor coa organización moderna do traballo nunha sociedade capitalista. O reinvestimento dos lucros na actividade produtiva é recoñecidamente un factor de éxito económico. Como exemplo desta nova forma de pensar, Weber cita Benjamin Franklin, un calvinista, como exemplo elucidativo desta relación fecunda entre principios relixiosos e o éxito económico. Os seus aforismos como: "un tostón poupado é un tostón gañado" son ben coñecidos aínda hoxe.
José Sánchez Anido
Traxectoria
Descendente de Pedro Antonio Sánchez Vaamonde, dunha familia fidalga do Pazo de Santaia (Curtis). Militante do Partido Liberal (facción prietista), foi concelleiro e tenente de alcalde de Madrid. Foi elixido deputado pola Coruña na elección parcial do 2 de xuño de 1912 en substitución do falecido Juan Fernández Latorre. Volveu ser elixido deputado polo distrito de Ortigueira nas eleccións de 1916, e polo de Betanzos en 1918, 1919 e 1923. Colaborou en La Democracia, El Imparcial e noutros periódicos liberais de Madrid. Foi presidente da Asociación Española para la Difusión de las Ciencias del Hogar creada en Madrid en 1928.
Ernest Gellner
Modernidade
Como David Landes afirma, esta forma de pensar tivo orixe relixiosa mais acaba por se tornar secular: "E a pesar da crenza forte na predestinación non ter durado máis do que unha xeración ou dúas (non é o tipo de dogma que teña apelación duradeira), ela acabou por ser convertida nun código de comportamento secular: traballo duro, honestidade, seriedade, o uso prudente de diñeiro e tempo (ambos emprestados a nós por Deus). "O tempo é curto", amoestaba o sacerdote puritano Richard Baxter (1615-1691), "e o traballo é longo"".
Aquilo que comezou como experiencia teolóxica puritana dunha seita relixiosa que xurdiu no occidente (norte) do continente europeo e no norte da América (zonas de relixión protestante) acabou por se tornar nun factor de progreso económico e social que tivo como consecuencia o crecemento exponencial da produtividade económica como ningún economista clásico (unha ciencia inicialmente moi pesimista -"the dismal science"-, a ciencia lúgubre) tiña previsto (ver: Adam Smith ou Thomas Malthus). Ver Historia de Escocia para un exemplo da forma como esta transformación tiña lugar.
O islam
Ernest Gellner analizou en detalle as estruturas sociais das sociedades islámicas. En especial interesáballe explicar por que o islam se mostra resistente á tendencia xeral da secularización, que en principio é unha das características da modernidade.
Citas de terceiros sobre Gellner
"Ernest Gellner, un prominente sociólogo da vida musulmá", Daniel Pipes, In the path of God, 1983
Obra
De acordo con Cceglédy, Gellner díxolle nunha conversa particular que consideraba o libro de 1988, Plough, Sword and Book (arado, espada e libro) como a súa contribución máis panorámica e sostida. Porén, o seu Nations and Nationalism, abordando unha temática completamente diferente, foi o que o tornou máis coñecido, seguindo o Words and Things, pola polémica envolvida.
Words and things
O seu primeiro libro xurdiu en 1959 foi unha crítica á filosofía lingüística de Wittgenstein, nos anos do posguerra unha forza dominante en círculos académicos ingleses e particularmente en Oxford. O libro contou cun prefacio favorable de Bertrand Russell, que posteriormente defendeu Gellner no debate que se seguiu á publicación. A controversia foi grande cando Xilbert Rye, editor do xornal filosófico Mind, recusou incluír unha crítica literaria ao libro, achando que facía unha crítica maliciosa aos filósofos mencionados. Esta decisión foi divulgada ao gran público nunha carta aberta de Bertrand Russell ao xornal The Times, de Londres, ao que se seguiu unha acesa discusión pública.
Saints of the Atlas
Publicado en 1969, foi unha monografía do seu traballo de campo cos bérberes, nas montañas do Atlas, en Marrocos, onde se topou cunha complexa sociedade islámica, que el analizou (ver tamén sufismo).
Nations and Nationalism
Este libro tornou Gellner nun teórico de referencia para o fenómeno do nacionalismo. As súas conclusións son sorprendentes. Para Gellner, o nacionalismo é un acontecemento específico da sociedade moderna. Neste libro, Gellner presenta tamén a súa irreverente Teoría do enderezo errado:
The Psychoanalytic Movement
The psychoanalytic movement or the cunning of unreason, 1985, foi un libro escrito pouco despois do regreso do traballo de campo en Marrocos. Gellner pretendeu inicialmente facer unha especie de "traballo de campo" (usando métodos semellantes) para a profesión psicanalítica (o que lle terá sido rexeitado). O libro é unha denuncia da tradición freudiana. Por sinal do destino editorial, as primeiras edicións do libro contiñan un erro no subtítulo, o que Gellner terá achado divertido. En vez de "the cunning of unreason" (a artimaña da irracionalidade), foi impreso: "the coming of unreason" (a chegada da irracionalidade).
Lathgertha
Ladgerda ou Lathgertha foi unha skjaldmö, semilendaria guerreira viquinga de Dinamarca, que segundo algunhas fontes e sagas nórdicas era unha das esposas do lendario caudillo Ragnar Lodbrok.
A lenda
Segundo Xesta Danorum, de Saxo Grammaticus, era unha guerreira e recoñecida valquiria, esposa de Ragnar Lodbrok. A súa carreira bélica iníciase cando Frodo, un caudillo tribal dos suiones, invadiu Noruega e matou un jarl cara ao ano 840. Frodo anunciou que as mulleres da familia do jarl debían formar parte dun bordel. Ragnar Lodbrok foi batallar contra Frodo co seu exército; moitas mulleres ataviáronse como homes e escaparon cara ao campamento de Ragnar para evitar a humillación; algunhas situáronse para loitar xunto aos homes.
Ragnar Lodbrok
Lathgertha uniuse ás forzas de Ragnar para loitar en combate, deixando unha grande impresión no caudillo viquingo: Impresionado polo seu valor, Ragnar cortexouna. Lathgertha finxiu interese pero cando Ragnar foi a pedir a súa man, atopouse cun oso e un gran can protexendo a morada. Ragnar matou o oso coa súa lanza e deixou ao can ferido de morte, e así gañou a man de Lathgertha. Ningunha fonte aclara se ambos tiveron descendencia, aínda que Ragnar tivo polo menos sete fillos.
Divorcio e alianza militar
Tras o seu regreso de Dinamarca, onde loitara nunha guerra civil, Ragnar estaba molesto tras loitar contra bestas e divorciouse de Lathgertha, buscando o favor dunha nova princesa sueca, Thora. Ragnar viaxou a Suecia para conseguir a man do seu novo amor, que conseguiu tras algunhas aventuras, pero ao seu regreso a Dinamarca seguiron as disputas da guerra civil. Ragnar non tiña apoios suficientes e buscou alianzas en Vestfold e Angeln. Aparentemente, Lathgertha aínda mantiña certa debilidade por Ragnar, e foi a Dinamarca na súa axuda, acompañada do seu novo marido e fillo, cunha frota de 120 naves: A coñecida como batalla de Laneus foi moi dura. No apoxeo da batalla, Siward, un dos fillos de Ragnar foi ferido e caeu en combate, provocando o desconcerto entre as súas filas. Nese momento clave, Lathgertha atacou, perseguindo e axexando o inimigo.
Tras o seu regreso a Noruega, enfrontouse ao marido e matouno cunha lanza que gardaba entre as súas pezas, usurpando o seu poder como jarl, segundo Xesta Danorum:
A tumba aberta
A tumba aberta foi un programa cultural da TVG que se emitiu en 1987.
Dirixido por Xaime Fandiño estaba presentado por Alberto Comesaña e Antonio Blanco, coa participación de Antonio Durán "Morris", e Sergio Pazos. Foi uns dos primeiros programas en usar a cámara oculta nas rúas de Galicia.
Hathor
miniatura|dereita|200px|Hathor miniatura|dereita|200px|Hathor. Museo de Luxor 200px|miniatura|dereita|Deusa Athor do templo de Dendera dereita|miniatura|190px|Capitel hathórico ou Hathor Hwt-Hert, Het-Heru, Het-hert, nome co significado de Casa de Horus. Nome exipcio Hut-Hor. Nome grego: Hathor. Deidade grega: Afrodita. Deidade fenicia: Astarté. Deidade semita: Baalat.
Señora do ceo, deusa do amor, deusa nutricia, do baile e as artes musicais e patroa dos ebrios na mitoloxía exipcia. Foi unha das deusas mais veneradas do Antigo Exipto
Iconografía
Representada baixo tres aspectos:
O seu atributo era o sistro.
Na súa faceta vingadora comparte en moitas ocasións o aspecto leonino da deusa Sekhmet, e baixo esta forma é considerada como un dos ollos do deus solar Ra.
Mitoloxía
Xa que o faraón é identificado con Horus, Hathor é considerada como a nai divina de cada monarca reinante (entre os títulos reais figura o de Fillo de Hathor).
Baixo a forma dunha vaca acolle e protexe aos defuntos, ofrecendo alimentos aos mortos. Máis tarde se identificou con Isis, que a substituíu como madre de Horus.
En Dendera, onde se atopaba o seu principal centro de culto, era a deusa do amor, a maternidade, a beleza xuvenil, a alegría e o erotismo. Na súa faceta funeraria, especialmente na zona oeste de Tebas era denominada Señora de Occidente. Entendíase que cada atardecer recibía o sol poñente, ao que protexía ata o seguinte amencer.
Tivo templos dedicados en Abu Simbel – identificada con Nefertari –, File, Deir el-Medina, Deir el-Bahari, Dendera, Serabit el-Jadim (Sinaí) ou Menfis.
A imaxe da cabeza da deusa foi esculpida nos capiteis das columnas de moitos templos e capelas, denominándose capiteles hathóricos. Foi a única deidade representada de tan singular maneira.
Poularde aux morilles
A poularde aux morilles, en galego pularda á morchella, é unha receita tradicional a base de galiña pularda e cogomelos da caste morchella.
É un prato típico da rexión histórica de Bresse e de Franco-Condado.
Esta receita combina produtos rexionais de Franco-Condado: a galiña pularda de Bresse, cogomelos da caste morchella e viño amarelo das viñas do Xura.
Novo Partido Democrático (Albania)
O Novo Partido Democrático (Partia Demokrate e Re) é un partido político albanés dirixido por Genc Pollo, escición do Partido Democrático de Albania, que forma parte da Alianza para a Liberdade, Xustiza e Benestar. Nas eleccións parlamentarias de 2005 conseguiu catro deputados no Parlamento albanés.
Clone Wars
Clone Wars pode referirse:
Charles A. Beard
Charles Austin Beard, nado en Knightstown en 1874 e finado en New Haven en 1948, foi un historiador norteamericano.
Traxectoria
Estudou na Universidade DePauw e perfeccionou os seus estudos en Oxford (1898-1900), volveu aos Estados Unidos par casar coa tamén historiadora, Mary Ritter e volveu a Inglaterra. En 1904 volveu aos Estados Unidos para dar clase na Universidade de Columbia. Contrario á entrada dos Estados Unidos na primeira guerra mundial, en 1917 deixou o seu posto de profesor como protesta contra a Lei de Espionaxe que consideraba anticonstitucional. Beard apoiou o continentalismo, argumentando que os Estados Unidos non tiña intereses vitais en Europa.
Foi un dos historiadores norteamericanos máis influentes de comezos do século XX. Líder da escola historiográfica norteamericana coñecida como progresista, introduciu temas de intereses económicos e conflitos económicos na historia, como o conflito entre os industriais do nordeste, os granxeiros no Mediooeste e os terratenentes do sur que el vía como a causa da Guerra Civil Americana.
Obra
En 1913 publicou An Economic Interpretation of the Constitution of the United States, no que expuña que a Constitución dos Estados Unidos fora produto dos intereses económicos como terratenentes dos seus redactores.
En colaboración coa súa dona, escribiu:
Club Natació Atlètic-Barceloneta
25px|Cruz de Sant Jordi 2013|ligazón=Premio Creu de Sant Jordi O Club Natació Atlètic-Barceloneta é un club de natación e wáter-polo da cidade de Barcelona, Cataluña.
Historia
O Club Natació Atlètic Barceloneta naceu da fusión do Club Natació Atlètic (fundado no ano 1913) e o Barceloneta Amateur Club (fundado no ano 1929). O seu obxectivo foi a promoción da natación e do wáter-polo e sobre todo a divulgación da práctica deportiva. O club é unha organización democrática, onde tódolos socios son electores e elixíbeis, participando así na xestión do equipo e da entidade. O Club Natació Atlètic-Barceloneta está afiliado á Federació Catalana de Natació, e actualmente participa na Liga Española de Wáter-polo, sendo o vixente campión.
Canal Vasco
Canal Vasco é unha canle de Euskal Telebista, a televisión pública do País Vasco, para a súa emisión en América.
Esta canle ten como obxectivo achegar a televisión e cultura vascas, á ampla comunidade vasca que reside no continente americano, así como ao resto de cidadáns destas zonas.
A súa programación baséase principalmente en contidos de produción propia das canles de ETB, emitíndose, a diferenza de ETB Sat, maioritariamente en castelán.
Kayseri
Kayseri é unha cidade de Anatolia Central, Turquía. Está localizada na provincia de Kayseri. A cidade de Kayseri está composto de cinco distritos metropolitanos, os dous centrais de Kocasinan e Melikgazi, e dende 2004, tamén Hacılar, İncesu e Talas.
Kayseri está a carón do extinto volcán do Monte Erciyes, cunha altitude de 3.916 metros.
Na época romana chamábase Cesarea de Capadocia (Caesarea Cappadocia) ou Cesarea Mazaca.
4º sen ascensor
Sinopse
As vivencias de dous mozos e unha moza duns vinte anos que comparten un piso de estudantes nunha cidade calquera:
En fronte vive un matrimonio de corentóns: ela, unha aspirante a artista plástica cunha obra desastrosa e el, un vendedor de seguros moi metódico.
O bar que frecuentan é dun home máis ben calado que cando fala... non para. Alí traballa Lucía de camareira.
Os pais de Sebastián, e tíos de Lucía, deixan a aldea de cando en vez para visitar o fillo. Ela é unha mestura de Karmele Marchante e un sarxento e el un xanciño. Cada unha das súas visitas ao piso de estudantes é un terremoto nas súas vidas, especialmente na de Fran, a quen consideran un pésimo exemplo para Sebas e... non lles falta razón.
Premios e candidaturas
4º sen ascensor conseguiu 7 candidaturas nos Premios Mestre Mateo 2005, entre as que destacan ás de Mellor serie de TV, Mellor interpretación feminina protagonista para Cristina Castaño e Mellor interpretación masculina protagonista para Xosé Barato.
Volker Weidler
Volker Weidler, nado en Heidelberg o 18 de marzo de 1962, é un expiloto automobilismo alemán. Gañou as 24 Horas de Le Mans en 1991.
Formula racing
En 1985, converteuse no campión de Fórmula 3 de Alemaña. Na tempada de Fórmula Un, Weidler presentouse en 10 Grandes Premios de Fórmula 1, competindo co equipo Rial, pero non conseguiu cualificar o coche en ningunha ocasión.
GT / Sportscars
En 1991, Weidler asociouse con Johnny Herbert e Bertrand Gachot para gañar en Le Mans ao volante dun Mazda 787B con motor Wankel, logrando tamén a primeira e única vitoria da lendaria carreira francesa por parte dun fabricante e fornecedor de motores do Xapón. Este coche con motor Wankel destacou por ser moi ruidoso.
Posiblemente relacionado coas horas pasadas no ruidoso Mazda, Weidler comezou a sufrir problemas de oído (Pérda de audición) que eventualmente obrigouno a retirarse prematuramente do Campionato de Fórmula 3000 do Xapón durante a tempada, cando Weidler lideraba o campionato nese momento.
Cando Weidler deixou o equipo xaponés, Nova Engineering, recomendou a Heinz-Harald Frentzen como sucesor.
Apaga a luz
Apaga a luz foi unha serie da TVG, emitida en 1999. Estaba dirixida por Carlos Alleres e Miguel Piñeiro.
Volker Weidler
Resultados completos na fórmula 3000 Internacional
(key) (Races in bold indicate pole position; races in italics indicate fastest lap.)
O Freixeiro, Moredo, Palas de Rei
O Freixeiro é un lugar da parroquia de Moredo no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado, o mesmo que en 1999.
Volker Weidler
Resultados completos nas 24 Horas de Le Mans
Gañadores de clase en negra. Os coches non completaron o 70% da distancia do vencedor non clasificaron (NC).
Algoritmo xenético
Un algoritmo xenético é unha técnica, usada tipicamente na informática, para atopar solucións aproximadas a problemas de procura e optimización. Os algoritmos xenéticos son unha clase particular dos algoritmos evolutivos.
Apaga a luz
Entre os seus actores estaban Evaristo Calvo, Víctor Mosqueira	e Santi Prego.
Algoritmo xenético
A procura da solución máis apropiada (é dicir, do "individuo" mais axeitado seguindo o símil) comeza cunha poboación inicial, ou colección, de solucións posíbeis. En cada xeración, unha parte (ou todos) dos individuos desa poboación teñen "descendencia" por medio da operación de cruzamento, normalmente combinada cunha operación de mutación, ambas as operacións así etiquetadas polo símil coa evolución biolóxica.
Obsérvese que, en lugar de levar a cabo no espazo de hipóteses unha procura desde o xeral ao específico (procura e eliminación de candidatos), ou do simple ao complexo, un algoritmo xenético xera unha serie de hipóteses sucesivas por repetición de mutacións, combinacións e selección das mellores hipóteses coñecidas ata ese momento. Polo tanto, en cada iteración do algoritmo ocorren dous pasos:
A popularidade dos algoritmos xenéticos débese a varios factores como:
Descrición do algoritmo
O problema que confrontan os algoritmos xenéticos consiste en identificar o mellor individuo (é dicir, a mellor hipótese) dentro dunha poboación (espazo de hipóteses candidato), definindo o mellor individuo como aquel que optimiza unha medida numérica predefinida para o problema, chamado adaptación ou axeitamento (fitness) do individuo. Por exemplo, se a tarefa de aprendizaxe é o problema de aproximar unha función descoñecida dado un conxunto de adestramento de entradas e saídas, o axeitamento pode definirse como a precisión da hipótese sobre o conxunto de adestramento (porcentaxe de éxitos ao predicir a saída). Se a tarefa de aprendizaxe ten a forma dun xogo, o axeitamento pode medirse en termos da porcentaxe de partidas gañadas.
Aínda que os detalles de implementación varían entre diferentes algoritmos xenéticos, todo comparten en xeral a seguinte estrutura: O algoritmo opera iterativamente, actualizando un conxunto de hipótese chamada poboación. En cada iteración, todos os membros da poboación son avaliados de acordo a unhafunción de axeitamento. Unha nova poboación é xerada, seleccionando probabilisticamente os individuos de maior axeitamento na poboación presente. Algúns destes individuos pasan intactos á seguinte xeración. Outros son seleccionados para crear unha nova prole, aplicando operacións xenéticas como o cruzamento e a mutación.
Pseudocódigo
Escoller unha poboación inicial Repetir avalía o grao de axeitamento dos individuos da poboación Selecciona parellas de individuos para se reproducir Aplicar o operador de "cruzamento" Aplicar o operador de "mutación" Aplicar o operador de "selección", descartando un subconxunto de individuos Ata que se acade unha condición prefixada de finalización
Bibliografía
En inglés:
Ligazóns externas
En castelán:
En inglés:
Genetisk programmering
Paulo Castilho (escritor)
Paulo Castilho, nado en Matosinhos o 10 de febreiro de 1944, é un escritor e diplomático portugués.
Traxectoria
Fillo do diplomático e ensaísta Guilherme de Castilho e da escritora Marta de Lima (pseudónimo de Zulmira Castilho ), viviu de novo na África do Sul, Hong-Kong, Macau e Lisboa. Licenciouse en Dereito, na Universidade de Lisboa.
Como diplomático de carreira estivo en Washington D.C. no perído de 1970 a 1971 e Londres (conselleiro da embaixada) no período de 1980 a 1985. Foi tamén embaixador en Estocolmo, na Letonia e na Irlanda.. Foi representante de Portugal no Consello da Europa, en Estrasburgo.
É un narrador atento aos desencontros ideolóxicos entre a xeración dos 60 e a xeración dos 80 de Portugal. Nunha escrita que usa a técnica da alternancia de puntos de vista na observación desapaixonada mais exacta do comportamento humano e da realidade cotiá, o estilo novelístico de Paulo Castilho, con recursos á frase curta, frecuentemente nominal, nunha especie de zapping construtivo, descompón unha civilización dominada polos media, pola publicidade, por unha visión do mundo construída a partir da industria cinematográfica norteamericana.
Foi condecorado pola Presidência da República coa Grã-Cruz da Ordem do Mérito en 1995.
Especie chave
miniatura|[[Lontra de mar.]]
Unha especie chave ou especie clave é unha especie que produce un efecto desproporcionado sobre o seu ambiente en relación coa súa abundancia. Tales especies afectan a moitos outros organismos nun ecosistema e axudan a determinar os tipos e números doutras especies nunha comunidade.
Club Natació Barcelona
O Club Natació Barcelona é un club polideportivo da cidade de Barcelona, Cataluña, que destaca principalmente en natación e wáter-polo.
Especie chave
Un ecosistema pode experimentar un cambio dramático se desaparece unha especie chave, mesmo aínda que esa especie sexa unha pequena parte do ecosistema en medidas de biomasa ou produtividade. Converteuse nun concepto popular en bioloxía da conservación.
Definición
A definición dada aquí é dalgún modo cualitativa na súa natureza, xa que non existe aínda unha definición aceptada e rigorosa. Un tema a tratar é como medir abundancia e impacto e en que punto trazar a liña. A abundancia neste contexto pode medirse pola biomasa ou a produtividade, entre outras variables. O impacto é mesmo máis difícil de definir. Suxeriuse que tales depredadores chave poden identificarse nos ecosistemas pola súa dominancia en biomasa dentro de grupos funcionais ecolóxicos.
Unha especie chave non é simplemente aquela cuxa desaparición alteraría o ecosistema. A eliminación de calquera especie abondosa de calquera ecosistema alterará drasticamente ese ecosistema por definición. A clave do concepto de especie chave é o feito de que unha especie cunha pegada física relativamente pequena poida ser crítica para a conservación do estado do seu ecosistema.
Vesícula seminal
As vesículas seminais son un par de glándulas tubulares simples do aparato reprodutor masculino situadas na pelve a cada lado da parte superior da próstata, debaixo da parte posterior da vexiga urinaria e diante do recto, que segregan un líquido que forma parte do seme.
Anatomía
Cada unha das glándulas ten uns 5 cm de lonxitude, pero as cavidades internas son máis longas. A parte superior é arredondada e grosa e está parcialmente cuberta polo peritoneo. As glándulas seminais fórmanse como unha evaxinación da parede da ampola do conduto deferente.
Funcións
As vesículas seminais segregan unha significativa proporción do líquido que forma o seme. Os gránulos de lipofuscina procedentes das células mortas do seu epitelio danlle á secreción das vesículas a súa cor amarelada. Aproximadamente un 50-70% do fluído seminal procede das vesículas seminais, pero non se expulsa nas primeiras fraccións do exaculado nas que predominan os espermatozoides e o fluído prostático rico en cinc. O fluído das vesículas seminais é alcalino, polo que aumenta o pH do seme. Un exaculado máis ácido (pH <7,2) pode estar asociado cunha obstrución do conduto exaculador. A vesícula produce unha substancia que causa que o seme se faga pegañento e xelatinoso despois da exaculación, o que se pensa que é útil para manter o seme preto do útero.
As secrecións das vesículas seminais conteñen proteínas, encimas, frutosa, mucus, vitamina C, flavina, fosforilcolina e prostaglandinas. As altas concentracións de frutosa proporcionan un nutriente enerxético aos espermatozoides cando se almacena seme nos laboratorios. Os espermatozoides exaculados na vaxina non teñen moita probabilidade de ter contacto co fluído das vesículas seminais porque son transferidos directamente polo fluído prostático ao muco cervical feminino. A expulsión da secreción das vesículas seminais está baixo o control do sistema nervioso simpático, que provoca a contracción da cuberta muscular da capa muscularis.
Os estudos in vitro mostraron que os espermatozoides expulsados xunto co fluído das vesículas seminais tiñan pouca mobilidade e supervivencia, e a cromatina dos espermatozoides estaba menos protexida. Por tanto, a importancia fisiolóxica do fluído seminal non está clara. Nalgúns animais, como os roedores, a secreción forma unha especie de tapa espermicida, que reduce as posibilidades de fertilización do esperma doutros machos que se apareen despois.
Histoloxía
Histoloxicamente, a vesícula seminal caracterízase polos seus tortuosos condutos e diverticulos, o seu epitelio pseudoestratificado columnar e as súas células cuboidais. As células superficiais do epitelio pseudoestratificado son columnares ou cuboideas grandes, e as células basais arredondadas. As células, a partir da puberdade, teñen gránulos de lipofuscina e gránulos de secreción. As céluls basais teñen un par de centriolos, e nas células superficiais os centríolos situados debaixo da membrana dan lugar a un flaxelo. A altura das células columnares e a súa actividade parece que depende dos niveis de testosterona no sangue, xa que despois da castración o epitelio se atrofia, pero volve a recuperarse con inxeccións de testosterona.
Do interior ao exterior, as capas de que consta a glándula son:
Dominio de definición
dereita|miniatura|250px|Función f, de dominio X a Y. O óvalo pequeno dentro de Y é o rango ou percorrido de f. En Matemáticas, o dominio ou conxunto de definición dunha función é o conxunto dos valores nos que está definida, é dicir os valores que pode transformar. Denótase ou D_f\,.
O conxunto de todos os resultados posibles dunha función denomínase imaxe desa función.
Definición
O dominio de definición dunha función f:X→Y defínese como o conxunto X de todos os elementos x para os que a función f asocia algún y pertencente ao conxunto Y. De maneira formal:
Cálculo do dominio dunha función real
Algunhas funcións reais teñen restricións que axudan a identificar o seu dominio. As máis habituais son:
Raíz n-ésima de f(x)
Se n é par, a función f(x) que representa a raíz n-ésima só estará definida nos valores nos que a expresión do radicando sexa positiva. Por exemplo:
O índice da raíz é par (2), polo que ; dedúcese entón que debe cumprirse que x ≥ 3. O dominio será o conxunto dos números reais no intervalo [3,+∞).
Logaritmo de f(x)
Pola definición do logaritmo, calquera función sobre a que se aplique o logaritmo debe ser estritamente maior ca cero. Por exemplo:
Esta función está definida nos valores nos que x^2-9>0; estes valores son os números reais do conxunto (-∞, -3) U (3, +∞).
Fraccións alxébricas
Unha función non estará definida nos valores que anulen o denominador, xa que daría lugar a unha indeterminación.
The Beautician and the Beast
The Beautician and the Beast é un filme estadounidense dirixido por Ken Kwapis que foi estreado en 1997. Está protagonizado por Fran Drescher e Timothy Dalton. A historia conta a vida dunha estilista de Nova York que é contratada por erro para ser mestra dos nenos dun presidente da Europa do leste. A historia é semellante á de The King and I, Sorrisos e lágrimas e Evita, con elementos que lembran á serie A Nanny, pola cal Drescher é máis famosa.
Sinopse
Joy Miller (Fran Drescher), unha esteticista de Queens, é confundida cunha mestra de ciencias por Grushinsky, o embaixador dunha nación do leste de Europa. Grushinsky está de visita nos Estados Unidos na busca dunha titora para os fillos do ditador do seu país. Joy, logo de aceptar o emprego, viaxa a Europa, onde coñece ó alporizado líder de Slovetzia, Boris Pochenko (Timothy Dalton).
Dunston Checks In
Dunston Check In é un filme estadounidense de 1996 de comedia protagonizado por Eric Lloyd, Graham Sack, Jason Alexander, Faye Dunaway, Rupert Everett, Paul Reubens, Glenn Shadix, e Sam o orangután como Dunston. Foi escrito por John Hopkins e Bruce Graham e dirixido por Ken Kwapis.
Carintia, Eslovenia
dereita|350px|miniatura|Koroška (nº 4) en Eslovenia A rexión de Koroška ou Carintia (en esloveno Koroška regija; Carintia eslovena) é unha das doce rexións estatísticas nas que se subdivide Eslovenia. En decembro de 2005, contaba cunha poboación de 73.754 habitantes.
Koroška Carinthia (province) Carinzia slovena Koroška regija
Sonda de hibridación
En bioloxía molecular, unha sonda de hibridación é un fragmento de ADN ou ARN de lonxitude variable (xeralmente de 100 a 1000 bases de longo), que está marcada radioactivamente ou con moléculas fluorescentes. Pode utilizarse con mostras de ADN ou ARN para detectar a presenza de secuencias de nucleótidos (o ADN diana) que son complementarias coa secuencia da sonda. A sonda só se hibridsará cun ácido nucleico monocatenario (ADN ou ARN) cuxa secuencia de bases permita o apareamento de bases sonda-diana debido á complementariedade entre ambas. Primeiro desnaturalízase a sonda marcada (por quentamento ou baixo condicións alcalnas, como a exposición a hidróxido de sodio) para orixinar o ADN monocatenario da sonda e despois hibrídase co ADN monocatenario diana (por medio de Southern blot) ou co ARN (por northern blot) inmobilizado nunha membrana ou in situ por hibridación in situ fluorescente.
Para detectar a hibridación da sonda coa súa secuencia diana, a sonda é etiquetada cun marcador molecular radioactivo ou (máis recentemente) fluorescente. Os marcadores usados comunmente son o 32P (un isótopo radioactivo do fósforo incorporado no enlace fosfodiéster da sonda de ADN) ou a Digoxixenina, que non é radioactivo, senón un marcador baseado nun anticorpo. As secuencias de ADN ou transcritos de ARN que teñen unha semellanza de secuencia de moderada a alta coa sonda son despois detectados visualizando a sonda hibridada por autorradiografía ou outras técnicas de obtención de imaxes. Normalmente, ou se toman imaxes de raios X do filtro, ou o filtro sitúase baixo a luz UV. A detección de secuencias con semellanza alta ou moderada depende do rigorosas que sexan as condicións de hibridación que se apliquen. Unhas condicións moi severas, como unha temperatura de hibridación alta e baixo nivel de sales nos tampóns de hibridación, permiten soamente a hibridación entre secuencias de ácido nucleico que son moi similares, mentres que unhas condicións pouco severas, como unha temperatura baixa e un nivel alto de sal, permiten a hibridación cando as secuencias son menos similares. As sondas de hibridación usadas nas micromatrices de ADN consisten nun ADN unido covalentemente a unha superficie inerte, como láminas de vidro cubertas ou chips de xenes, ao cal se hibrida unha diana de ADNc móbil.
Dependendo do método, a sonda pode ser sintetizada usando o método da fosforamidita, ou pode xerarse e etiquetarse por amplificación por PCR ou clonación (ambos son métodos antigos). Para incrementar a estabilidade in vivo da sonda non se usa ARN, e no seu lugar poden usarse análogos do ARN, en particular derivados morfolino. As sondas baseadas en ARN ou ADN molecular son agora utilizadas rotinariamente en bibliotecas de xenes de screening, detectando secuencias de nucleótidos con métodos de blotting, e outras tecnoloxías de xenes, como micromatrices de ácidos nucleicos e tecidos.
Usos en ecoloxía microbiana
No campo da ecoloxía microbiana, as sondas de oligonucleótidos utilízanse para determinar a presenza de especies microbianas, xéneros ou microorganismos clasificados a nivel amplo, como bacterias, arqueas, e eucariotas por medio de hibridación in situ fluorescente (FISH). As sondas de ARNr permitiron aos científicos visualizar os microorganismos, aínda por cultivar en instalacións de laboratorio, ao recoller mostras de secuencias de ARNr directamente do medio ambiente. Exemplos deste tipo de microorganismos son:
Limitacións
En certos casos, a difeenciación entre especies pode ser difícil de facer ao usar as secuencias de ARNr 16S debido á súa semellanza. Neses casos, unha mellor alternativa pode ser o ARNr 23S. A biblioteca estándar global de secuencias de ARNr está crecendo e sendo actualizada continuamente, de modo que a posibilidade dun evento de hibridación aleatorio entre unha sonda deseñada especificamente (baseada nos datos completos e actuais dun conxunto de organismos que se queren probar) e un organismo diana non desexado/descoñecido non pode desbotarse facilmente. Polo contrario, é perfectamente posible que existan microorganismos, aínda sen identificar, que sexan filoxeneticamente membros dun grupo diana da sonda, pero teñan sitios diana parciais ou case perfectos. Isto xeramente aplícase cando se deseñan sondas específicas de grupo.
ADN non codificante
miniatura|dereita|A planta [[Utricularia gibba ten só un 3% de ADN non codificante, o que é un valor baixo para unha planta do grupo das anxiospermas.]]
Sonda de hibridación
Limitacións
Probablemente, a maior limitación práctica desta técnica é a falta de automatización.
David Juncà
David Juncà Reñe, nado o 16 de novembro de 1993 en Riumors, é un futbolista español que xoga como lateral esquerdo para o Celta de Vigo da Liga Santander.
Sonda de hibridación
Uso en ciencias forenses
En ciencias forenses, as sondas de hibridación úsanse, por exemplo, para a detección de rexións con repeticións en tándem curtas (microsatélite) e en métodos para polimorfismos de lonxitude de fragmento de restrición (RFLP), todos os cales se usan moito para facer análises de perfil de ADN.
Pularda
thumb|300x300px|[[Poularde aux morilles (Pularda á morchella), prato típico da rexión francesa de Franco-Condado.]] Denomínase pularda a unha galiña castrada. A palabra pularda vén da lingua francesa poularde, de poule, galiña en francés antigo.
ADN non codificante
Inicialmente, non se coñecía ningunha función para unha gran proporción do ADN non codificante e pensouse que probablemente unha boa parte del non a tería, polo que hai unhas décadas acuñouse o termo "ADN lixo" (junk DNA), que se popularizou bastante nos medios de comunicación e tamén se usou en publicacións científicas. Despois fóronse descubrindo funcións para unha parte dese ADN, polo que empezou a usarse cada vez máis o termo ADN non codificante. De todos os xeitos, desde hai tempo coñecíanse funcións realizadas por segmentos non codificantes, como as dos xenes de ARNs funcionais e as das orixes de replicación, centrómeros, e telómeros entre outros.
Pularda
Trátase dunha carne moi apreciada polo seu delicado sabor. É rica en graxas infiltradas que se dispoñen baixo a súa musculatura, o que é moi acaído para os alimentos que se cociñan no forno.
ADN non codificante
Non obstante, algunhas secuencias de ADN que forman unha porción significativa do noso xenoma seguen ser ter unha función coñecida para o organismo, como os retrovirus endóxenos. Entre as funcións que se sabe realizan os diversos tipos de secuencias de ADN non codificantes están: regulación da transcrición e tradución das secuencias que codifican proteínas, orixes de replicación do ADN, centrómeros, telómeros, rexións de unión do armazón (SARs), xenes de ARNs funcionais, e moitas outras. Sospéitase que algunhas outras secuencias non codificantes teñen probablemente funcións aínda non determinadas (o que se infire do seu alto nivel de semellanza na secuencia entre distintas especies).
Pularda
As galiñas castradas non producen ovos, polo que a súa carne resulta diferente no seu sabor.
ADN non codificante
A fracción funcional do ADN non codificante e en xeral a do xenoma humano foi discutida. O proxecto Enciclopedia de Elementos do ADN (ENCODE) sinalaba en 2012 que un 80% do ADN do xenoma humano "ten algún propósito, falando bioquimicamente". Non obstante, esta conclusión foi criticada por algúns científicos, e nun recente artigo afírmase que só o "8,2% do xenoma humano é probablemente funcional, e que só o 2,2% se mantivo restrinxido en humanos e ratos deste que estas especies diverxiron".
Pularda
Para a produción das galiñas pulardas é preferible a escolla de razas de galiñas clásicas como a raza catalá do Prat e a negra castelá.
ADN non codificante
Fracción de ADN xenómico non codificante
A cantidade tota de ADN xenómico varía amplamente entre organismos, e a proporción de ADN codificante e non codificante neses xenomas varía moito tamén. Máis do 98% do xenoma humano non codifica proteínas, e entre el se encontran a maioría das secuencias dentro dos intróns e a maioría do ADN interxénico.
Pularda
Castración
O procedemento tradicional para obter as pulardas baseábase en crialas na escuridade e sen permitir que se axitasen nin se movesen moito.
ADN non codificante
Fracción de ADN xenómico non codificante
Aínda que o tamaño do xenoma global, e por extensión a cantidade de ADN non codificante, están correlacionados coa complexidade do organismo, hai moitas excepcións. Por exemplo, o xenoma do organismo unicelular Polychaos dubium (antes chamado Amoeba dubia) contén máis de 200 veces a cantidade de ADN que teñen os humanos. O xenoma do peixe Takifugu rubripes é de só un oitavo do tamaño do xenoma humano, pero parece ter un número comparable de xenes; aproximadamente o 90% do xenoma do Takifugu é ADN non codificante. En 2013, descubriuse un novo "récord" de xenoma eficiente, o da planta Utricularia gibba, que tn só o 3% de ADN non codificante. Un dos descubridores, Victor Albert, declarou que "Polo menos nunha planta, o ADN lixo realmente é xusto lixo: non é necesario." A gran variación no tamaño do xenoma nuclear entre especies eucarióticas coñécese como o enigma do valor C ou paradoxo do valor C. A maioría da diferenza nos tamaños dos xenomas parece deberse ao ADN non codificante.
David Juncà
Traxectoria
O 31 de maio de 2018 anunciouse a súa fichaxe polo Celta de Vigo.
Pularda
Castración
As técnicas modernas consisten en extirpar un dos ovarios da galiña nova. É unha operación delicada e grazas a que estas se manteñen con pouca luz, reducen a rexeneración dos seus ovarios.
ADN non codificante
Xenes de ARN funcional non codificante
Os ARN non codificantes son moléculas de ARN funcionais que non son traducidos a proteínas. Exemplos de ARN non codificante son o ARN ribosómico, ARN transferente, ARN que interacciona con piwi e microARN.
Pularda
Castración
Algúns produtores crían as pulardas case ceibas e a carne producida sabe ben diferente á daquelas que non se moven.
ADN non codificante
Xenes de ARN funcional non codificante
Predícese que os microARNs controlan a actividade traducional de aproximadamente o 30% de todas os xenes codificantes de proteínas en mamíferos e poden ser compoñentes vitais na progresión ou no tratamento de varias doenzas incluíndo o cancro, enfermidades cardiovasculares, e a resposta do sistema inmunitario á infección.
Pularda
Alimentación
A dieta das pulardas consiste en gran medida en cereais. Debe tamén ter derivados de produtos lácteos, leguminosas e vexetais nunha taxa mínima de 5%.
ADN non codificante
Elementos reguladores en Cis e Trans
Os elementos reguladores en cis son secuencias que controlan a transcrición dun xene próximo. Os elementos en cis poden ser localizados nas rexións non traducidas 5' ou 3' (UTRs) dos xenes ou dentro dos intróns. Os elemento regulados en trans controlan a transcrición dun xene distante.
Os promotores facilitan a transcrición dun xene particular e están tipicamente augas arriba da rexión codificante. As secuencias amplificadoras pode tamén exercer efectos a distancia nos niveis de transcrición dos xenes.
Pularda
Sacrificio
Sacrifícase cando a galiña se achega aos 3 quilos de peso en vivo (dúas veces en comparación a unha galiña normal).
ADN non codificante
Intróns
Os intróns son seccións non codificanes dun xene, que se transcriben nun ARNm precursor, pero que non se traducen, xa que son eliminados por medio do splicing durante o procesamento do ARN mensaxeiro inmaturo. Moitos intróns parecen ser elementos xenéticos móbiles.
Pularda
Sacrificio
Acada este peso aos seis ou sete meses de idade.
ADN non codificante
Intróns
Os estudos sobre os intróns do grupo I do protozoo Tetrahymena indicaban que algúns intróns parecen ser elementos xenéticos egoístas, neutros para o hóspede porque se eliminan eles mesmos dos exóns que os flanquean durante o procesamento do ARN e non producen un nesgo na expresión entre os alelos con ou sen o intrón. Algúns intróns parecen ter unha función biolóxica significativa, posiblemente por medio da funcionalidade de ribozima que pode regular a acividade do ARNt e ARNr e a expresión de xenes codificantes de proteínas, evidente en hóspedes que se converteron en dependentes deses intróns ao longo de grandes períodos de tempo; o trnL-intrón encóntrase en todas as plantas verdes e parece que foi herdado por transferencia vertical de xenes desde hai varios miles de millóns de anos, incluíndo máis de mil millóns de anos dentro dos cloroplastos e uns 2 ou 3 miles de millóns de anos adicionais antes nos antepasados cianobacterianos dos cloroplastos.
Pularda
Sacrificio
Os machos que se someten á castración con obxectivos iguais á produción de pulardas son chamados capóns.
ADN non codificante
Pseudoxenes
Os pseudoxenes son secuencias de ADN, relacionadas con xenes coñecidos, que perderon a súa capacidade de codificar proteínas ou por algunha outra razón xa non poden expresarse na célula. Os pseudoxenes orixínanse por retrotransposición ou por duplicación xenómica dos xenes funcionais, e convertéronse en "fósiles xenómicos" que non son funcionais debido a mutacións que impiden a transcrición do xene, como as que ocorren na rexión promotora do xene, ou alteran fatalmente a tradución do xene, como cando orixinan un codón de parada prematuro ou un cambio na pauta de lectura. Os pseudoxenes que se orixinan por retrotransposición dun ARN intermediario denomínanse pseudoxenes procesados. Os pseudoxenes que xorden de restos xenómicos de xenes duplicados ou residuos de xenes inactivados son pseudoxenes non procesados.
Aínda que a lei de Dollo suxire que a perda de función nos pseudoxenes é probablemente permanente, os xenes silenciados poden en realidade conservar unha función durante varios millóns de anos e poden ser "reactivados" en secuencias codificantes de proteínas, e un número substancial de pseudoxenes son transcritos activamente. Como se cre que os pseudoxenes cambian sen restricións evolutivas, poden servir como un modelo útil do tipo e frecuencias de varias mutacións xenéticas espontáneas.
Secuencias repetidas, transposóns e elementos virais
Os transposóns e retrotransposóns son elementos xenéticos móbiles. As secuencias repetidas retrotransposóns, entre as que se inclúen os elementos nucleares intercalados longos (LINEs) e os elementos nucleares intercalados curtos (SINEs), supoñen unha gran proporción das secuencias xenómicas en moitas especies. As secuencias Alu, clasificadas como SINEs, son os elementos móbiles máis abondosos no xenoma humano. Algúns SINEs exercen un control transcricional sobre algúns xenes que codifican proteínas.
As secuencias de retrovirus endóxenos son o produto da transcrición inversa de xenomas de retrovirus inseridos nos xenomas de células xerminais. As mutacións nestas secuencias retrotranscritas poden inactivar o xenoma viral.
Un 8% do xenoma humano está constituído por secuencias de retrovirus endóxenos (a maioría deterioradas), e forman parte da fracción de case o 42% que deriva de retrotransposons recoñecibles, e hai outro 3% que pode identificarse como restos de transposóns de ADN. Gran parte da metade restante do xenoma para cuxa orixe actualmente non hai unha explicación, crese que tamén se debeu orixinar a partir de elementos de tipo transposón que eran activos hai moito tempo (> 200 millóns de anos) e que sufriron mutacións aleatorias que os fixeron irrecoñecibles. A variación dos tamaños dos xenomas en polo menos dous grupos de plantas é o resultado principalmente de secuencias de retrotransposóns.