cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guerra de trincheiras
A morte nas trincheiras
Tres cuartas partes das feridas ocasionadas na guerra procederon do fogo da artillería. As feridas dese tipo eran normalmente máis problemáticas que unha ferida de bala: a ferida era menos limpa e tiña máis probabilidades de infectarse. Isto triplicaba a probabilidade de morte por ferida no peito cando a ferida era de artillería. Ademais, a explosión de artillería tamén podía matar a través do traumatismo provocado pola onda expansiva. Para rematar, ás feridas físicas engadíanse os danos psicolóxicos, sendo moi habitual o trastorno por tensión postraumática (TEPT) no caso de persoas que soportasen un bombardeo prolongado.
Como noutras moitas guerras, o principal asasino na primeira guerra mundial eran as enfermidades. As condicións sanitarias das trincheiras eran moi pobres, e adoitaba haber numerosos casos de disentería, tifo e cólera. Moitos soldados sufrían problemas parasitarios e as súas infeccións relacionadas. Ademais, outro caso habitual de morte era por culpa das temperaturas, dado que dentro das trincheiras no inverno era moi habitual atoparse baixo cero.
miniatura|300px|Transportando corpos, Passchendale, agosto de 1917
How Strange, Innocence
O disco tamén foi publicado nunha edición limitada de 300 copias de dous vinilos de 180 gramos polo selo Ruined Potential Records. Foi editado en cinco cores distintas (negro, azul, vermello, gris e branco). As versións en negro, azul e gris veñen cun inserto especial. A banda vendeu a versión en vinilo exclusivamente na súa xira de 2004.
Guerra de trincheiras
A morte nas trincheiras
En varios momentos durante a guerra, sobre todo ao principio, organizábanse vías oficiais para que se puidesen recoller aos feridos en terra de ninguén e para poder enterrar aos cadáveres. Con todo, o habitual era que os altos mandos non aprobasen ningún alto na ofensiva por razóns humanitarias, e por iso ordenaban ás tropas non permitir a ninguén recoller os corpos en terra de ninguén. En calquera caso, os soldados adoitaban ignorar esta orde nas trincheiras, porque sabían do beneficio mutuo que supuña permitir esas operacións. Con iso, axiña que como cesaban as hostilidades, saían partidas a recoller aos feridos, marcadas con bandeiras cunha Cruz Vermella, e ás veces intercambiaban cos inimigos uns feridos por outros. Había ocasións nas que este cesamento do fogo extraoficial utilizábase para facer un recoñecemento ou reforzar unha gornición.
Unha tregua moi famosa foi a tregua de Nadal entre soldados británicos e alemáns no inverno de 1914, na fronte próxima a Armentieres. Os soldados alemáns comezaron a cantar panxoliñas e pronto os soldados deixaron as trincheiras. Os soldados de ambos os bandos intercambiaron agasallos e historias, e ata xogaron algúns partidos de fútbol. Con todo, os xenerais dos exércitos desaprobaban estas treguas, e os británicos chegaron a organizar un consello de guerra a varios dos seus soldados.
Armas de infantería
O soldado de infantería tiña catro armas á súa disposición nas trincheiras: o fusil, a baioneta, a escopeta e a granada de man.
Segunda división B española 2012/13
Semifinais
Os seis gañadores de cuartos de final e os dous campións perdedores da eliminatoria xogaron as semifinais a dobre partido. Os vencedores pasaron á final.
Finais
Os catro gañadores de semifinais xogaron as finais a dobre partido. Os vencedores ascenderon a Segunda División.
Promoción de permanencia
Os catro décimo sextos clasificados xogaron dúas eliminatorias a dobre partido. Os perdedores das semifinais descenderon directamente a Terceira División. O perdedor da final descendeu tamén a Terceira, mentres que o gañador mantivo a categoría.
Guerra de trincheiras
Armas de infantería
miniatura|340px|[[Le-Enfield Rifle Non. 4 Mk I.]]
O fusil británico estándar era o .303-in. (7,7 mm) Short Magazine Le-Enfield (SMLE), deseñado orixinalmente como unha carabina para a cabalería, cun alcance máximo de 1.400 yardas (1.280 m), aínda que o seu alcance efectivo estaba máis próximo ás 200 iardas (180 m). O adestramento británico salientaba o disparo rápido máis que a puntería. A comezos da guerra, os británicos foron capaces de derrotar aos alemáns na batalla de Mons e na primeira batalla de Ieper mediante os disparos de fusil en masa. No entanto, a medida que a guerra de trincheiras foise desenvolvendo, a posibilidade de reunir unha liña de fusileiros era rara.
Pola súa banda, os alemáns contaban co 8 mm (.312-in.) Mauser Gewehr 98 (G98), que era tan bo ou ata mellor que o británico no que respecta a fiabilidade, alcance e precisión. Estaba, con todo, menos preparado para o fogo rápido, debido a que admitía a metade de balas que o fusil británico.
Os fusís franceses (Lebel) e rusos (Mosin-Nagant) eran en xeral inferiores aos alemáns e británicos na maioría dos campos, e especialmente en fiabilidade e acabado.
O soldado británico estaba equipado cunha espada-baioneta duns 53 cm, que era demasiado longa para ser empregada, particularmente en combates corpo a corpo. Porén, usar a baioneta era máis seguro que disparar un fusil neses momentos, posto que nunha mêlée (combate corpo a corpo inesperado) podíase ferir ou matar a un compañeiro en lugar de o inimigo. Os rexistros británicos mostran que só o 0,3% das feridas eran causadas por baionetas, aínda que un ataque con baioneta era moi probable que acabase coa morte do inimigo. Unha carga con baioneta podía ser efectiva para inducir o terror nas filas inimigas e animarlles a fuxir ou a renderse. Utilizábase moito para rematar a inimigos feridos durante un avance, aforrando munición á vez que se reducía a posibilidade de ser atacados desde a retagarda. Os soldados imperiais ingleses tamén levaban a súa propia baioneta M1898 "Butcher-blade" (fío de carniceiro), que era unha arma mortal en campo aberto, pero que tamén supoñía moitas dificultades de uso nas estreitas trincheiras.
Moitos soldados preferían unha arma tipo espada curta ou ata ferramentas de construción de trincheiras antes que a baioneta. Nese caso afiarían o final do coitelo para que fose tan efectivo como unha baioneta, mentres que a súa lonxitude máis curta facíaos máis manexables nas trincheiras. Estas ferramentas tamén podían usarse para cavar unha vez que se tomou unha trincheira.
Dado que as tropas a miúdo non estaban equipadas adecuadamente para a guerra de trincheiras, nas primeiras batallas eran habituais as armas improvisadas, como puñales de madeira ou mazas metálicas, así como todo tipo de coitelos curtos e ata puños americanos. A medida que a guerra seguiu adiante foise mellorando o equipamento e refugáronse este tipo de armas improvisadas.
As escopetas utilizáronas principalmente os americanos na fronte oeste. En lugar dunha única bala a gran velocidade, a escopeta dispara un número maior de bólas de metal chamadas perdigóns. Aínda que un só deses balíns causa moito menos dano que unha bala de rifle, a carga estándar dun cartucho de escopeta adoitaba causar moitas feridas graves a curta distancia, incrementando as posibilidades dunha ferida que deixase ao inimigo fóra de combate. Unha escopeta cargada con cartuchos era unha arma formidable a curto alcance, ata o punto de que Alemaña fixo unha protesta formal sobre o seu uso o 14 de setembro de 1918, establecendo que "todo prisioneiro ao que se lle atope no seu poder ese tipo de armas ou munición pon en risco a súa vida" (aínda que esta ameaza aparentemente non chegou a levarse a cabo). Os militares estadounidenses comezaron a usar escopetas de cartuchos modificadas especialmente para a guerra de trincheiras, con canóns máis curtos, cargadores máis longos, sen seguro, e a miúdo equipábanse con protectores da calor e con enganches para baioneta que utilizaban a baioneta M1917. Aínda existen descendentes desta arma, na forma da escopeta de combate, e a súa curmá a escopeta antidisturbios. Tamén se sabe que os ANZAC e algúns soldados británicos empregaron a escopeta de canón recortado nos saqueos nocturnos, polo seu pouco volume, efectividade no corpo a corpo e facilidade de uso dentro da trincheira. Con todo, esta práctica non era oficial, e utilizábanse escopetas civís alteradas para o seu novo uso.
A granada, pola súa banda, converteuse na principal arma da infantería na guerra de trincheiras. Ambos os bandos foron rápidos á hora de adestrar escuadróns especialistas en bombardeos. A granada permitía ao soldado atacar ao inimigo sen exporse directamente, e non requiría a precisión do rifle para matar a un home. Os alemáns e turcos estaban ben equipados con granadeiros desde o comezo da guerra, pero os británicos deixaran de utilizalos na década de 1870 e non esperaban unha guerra de asedio, co que ao principio da guerra os soldados tiveron que improvisar bombas sobre a marcha, co que tivesen á súa disposición. A finais de 1915, os ingleses introduciron unha granada de man propia, a Mills bomb, e a finais da guerra foron usadas unhas 75 millóns d.
Metralladoras
A metralladora é posiblemente a arma máis característica da guerra de asedio, coa imaxe de ondeadas de infantería sendo abatidas por refachos de balas. Os alemáns xa empregaran esta arma con anterioridade; en 1904 cada rexemento estaba equipado cunha, e o persoal que a manexaba eran unidades de infantería de elite. Logo de 1915, o MG 08/15 era a arma estándar no exército alemán. O seu número pasou a formar parte do idioma alemán, co significado de "chaira arrasada". En Gallípoli e en Palestina os turcos achegaban a infantería, pero normalmente eran os alemáns quen manexaban as metralladoras. 300px|miniatura|Metralladora Vickers O alto mando británico era máis remiso a acoller este armamento, supostamente por consideralo "pouco deportivo" e por pensar que animaba á loita defensiva, polo que tardaron máis que os alemáns en adoptala. O mariscal de campo Sir Douglas Haig dixo en 1915: "The machine gun is a much overrated weapon; two per battalion is more than sufficient" (A metralladora é unha arma moi sobrevalorada; dúas por batallón é máis que suficiente), o cal acabou nun número récord de baixas británicas.
A metralladora pesada era unha arma de especialista, e nunha guerra de trincheiras utilizábase de xeito científico, con campos de fogo calculados coidadosamente, de forma que no momento en que se tivese noticia dunha explosión no lugar exacto, dirixísese contra o parapeto inimigo ou contra a zona de aramado destruído. Tamén podía empregarse como artillería lixeira, bombardeando trincheiras distantes. Estas armas necesitaban un equipo dunhas oito persoas para movelas, mantelas e telas abastecidas de munición.
Morteiros
Os morteiros son armas que lanzan proxectís a unha distancia relativamente curta e con traxectoria en forma de parábola, nun ángulo superior aos corenta e cinco graos, e a velocidades relativamente baixas. Foron utilizados amplamente como forma de atacar as trincheiras frontais e cortar os aramados en preparación dun asalto.
O principal morteiro británico era o morteiro Stokes, que foi o precursor do morteiro moderno. Era un morteiro lixeiro, pero fácil de usar, e capaz de manter unha velocidade de disparo moi alta grazas ao propulsor que se adhería á bomba. Para disparar un morteiro Stokes deixábase caer a carga nun tubo, e entraba automaticamente en ignición no momento en que golpeaba o disparador do fondo.En 1914, os británicos lanzaron un total de 545 bombas de morteiro. En 1916 lanzaron máis de 6 500 000.
Os alemáns empregaban unha variedade de morteiros. Os máis pequenos eran lanzagranadas (Granatenwerfer) que disparaban bombas de fragmentación. Os morteiros medianos recibían o nome de lanzaminas (Minenwerfer), chamados "minnies" polos británicos. O morteiro pesado chamábase Ladungswerfer e lanzaba "torpedos aéreos" que contiñan uns 90 kg de carga, a unha distancia de máis de 1.000 iardas. O voo do mísil era tan lento que os homes que se atopaban no obxectivo podían intentar buscar refuxio.
Artillería
A artillería dominaba o campo de batalla na guerra de trincheiras, do mesmo xeito que a forza aérea domina a guerra moderna. Un ataque de infantería raramente tiña éxito se se facía máis aló da liña que cubría a súa artillería de apoio. Ademais de disparar á infantería inimiga, a artillería encerellábase en batallas co inimigo para intentar de destruír as súas baterías de canóns. 250px|miniatura|Cargando un [[obús]] A artillería disparaba principalmente bombas de acio, explosivas ou, máis adiante na guerra, de gas. Os británicos tamén experimentaron con bombas incendiarias que fixesen arder os bosques e as ruínas.
Os tipos de artillería eran de dúas clases: canóns e obuses. Os canóns disparaban balas de alta velocidade sobre unha traxectoria plana e a miúdo utilizábanse para lanzar bombas de fragmentación e cortar o aramado inimigo. Os obuses lanzaban o obús sobre unha traxectoria alta, de forma que caesen contra o chan. Eran a artillería normalmente de maior tamaño: o obús alemán de 420 mm pesaba 20 toneladas e podía lanzar un obús dunha tonelada a unha distancia de 10 km.
Unha característica crítica das pezas de artillería modernas era o mecanismo de recarga hidráulico, que permitía que o canón non tivese que baixarse para recargalo logo de cada disparo. Inicialmente cada canón necesitaba rexistrar o seu obxectivo, o cal alertaba ao inimigo do inminente ataque. Cara ao final de 1917, as técnicas evolucionaran de forma que non fose necesario.
Gas
O gas lacrimóxeno empregárono os franceses por primeira vez en agosto de 1914, pero só servía para deixar ao inimigo momentaneamente fóra de combate. En abril de 1915 os alemáns utilizaron por primeira vez o cloro na segunda batalla de Ipres. Unha dose o suficientemente grande podía matar, aínda que o gas era fácil de detectar tanto polo olfacto como pola vista. Doutra banda, os que non morrían pola exposición podían sufrir danos pulmonares permanentes.
O fosgeno, usado por primeira vez en 1915, era o gas máis mortífero empregado na primeira guerra mundial. Era 18 veces máis poderoso que o cloro e moito máis difícil de detectar. Con todo, o gas máis efectivo era o gas mostaza, introducido por Alemaña en xullo de 1917. Non era tan mortífero como o fosgeno, pero era difícil de detectar e permanecía na superficie do campo de batalla e con iso podía causar baixas durante un período máis prolongado. As queimaduras que producía eran tan terroríficas que era moi raro que un ferido por exposición ao gas mostaza puidese volver estar capacitado para loitar de novo. Só o 2% dos feridos por gas mostaza morrían, principalmente por infeccións secundarias.
O primeiro método de emprego do gas era soltalo desde un cilindro cando o vento era favorable. Esta técnica era obviamente moi perigosa, tanto polos eventuais cambios no vento como pola posibilidade de que os cilindros fosen rotos nun bombardeo (posto que era necesario polos na primeira liña de batalla). Máis tarde o gas lanzábase mediante a artillería ou do lume de morteiro.
Cascos
Durante o primeiro ano da primeira guerra mundial, ningunha das nacións combatentes equipaba ás súas tropas con cascos de aceiro. Os soldados que ían á batalla utilizaban simples gorros de tea ou de coiro que non ofrecían ningunha protección ás feridas por armas modernas. As tropas alemás empregaban o tradicional Pickelhaube de coiro (gorro terminado nun pico), cunha cuberta de tea para protexer o coiro das salpicaduras de lodo. Cando a guerra entrou na fase de guerra de trincheiras, o número de feridas letais que as tropas recibían pola fragmentación incrementouse dramaticamente. O pickelhaube foi substituído polo M1916 Stahlhelm (literalmente casco de aceiro) en 1916.
Os franceses foron os primeiros en ver a necesidade dunha maior protección, e introduciron os cascos de aceiro no verán de 1915. O casco Adrian (deseñado por August-Louse Adrian) substituía o tradicional quepis, e foi despois adoptado polos exércitos belga e italiano.
Máis ou menos por esas datas os británicos tamén estaban desenvolvendo os seus propios cascos. O deseño francés foi rexeitado por non ser o suficientemente forte e por ser difícil de producir en masa. O modelo que finalmente se aprobou foi o casco Brodie (deseñado por John L. Brodie). Tiña un á máis ancha para protexer ao soldado de obxectos que caesen desde o ceo, pero ofrecía menos protección á altura do pescozo. Cando os estadounidenses entraron na guerra, elixiron este deseño.
Algunhas tropas de elite italianas empregaron tamén un casco derivado dos modelos da Antiga Roma.
Con todo, ningún destes deseños estándar podía protexer a cara ou os ollos. Deseñáronse protectores especiais para os artilleiros, e os belgas probaron lentes de protección para protexer os ollos.
Aramados
O uso do arame de espiño era decisivo á hora de retardar á infantería a través do campo de batalla. Sen el a infantería máis rápida (ou a cabalería) podería cruzar as liñas e chegar ás bases e artillería inimiga. Unha vez retardados, era máis probable que acabasen abatidos pola artillería ou polos defensores de infantería. Basil Liddell Hart identificou o arame de espiño e a metralladora como os elementos que había que vencer para poder recuperar a guerra móbil.
Os aramados normalmente construíanse pola noite nos sectores activos.
Forza aérea
A finalidade principal das aeronaves na guerra de trincheiras era o recoñecemento e a observación da artillería. O papel dos cazas era protexer ás aeronaves de recoñecemento amigas e destruír as inimigas, ou polo menos impedirlles a liberdade de movementos. Isto supuña conseguir a superioridade aérea mediante a destrución tamén dos cazas inimigos. As aeronaves de localización seguirían a caída das bombas durante o rexistro da artillería. As de recoñecemento farían un mapeo das trincheiras inimigas (primeiro con debuxos a man, e máis tarde con fotografías), un seguimento do movemento de tropas, e a localización das baterías de artillería inimigas para a súa destrución con bombardeos.
Outras armas
Os alemáns utilizaron lanzachamas (Flammenwerfer) durante a guerra, pero dado que a tecnoloxía aínda estaba nos seus comezos, o seu valor era sobre todo psicolóxico. cando se desarollo mais a guerra usáronse os avións con mísiles con aletas para que caeran de punta.
Minas
Ambos os bandos veríanse envolvidos en grandes competicións de minados e contraminados. A terra seca do Somme estaba especialmente preparada para a construción de zapas. Con todo, coa axuda das bombas era tamén posible escavar en terreos como Flandres. Había compañías especialistas en tunelados, normalmente formadas por persoas que tiñan experiencia civil como mineiros de carbón, que construían túneles dentro da terra de ninguén e debaixo das trincheiras inimigas. Estas minas enchíanse entón de explosivos e eran detonadas, producindo un gran cráter. Con iso perseguíanse dous propósitos: destruír a trincheira inimiga e, grazas ao montículo que producía ao redor do cráter, servir como "trincheira" próxima á liña inimiga. Por iso, cando se detonaba unha mina, os dous bandos corrían para ocupar e fortificar o cráter.
Estas actividades servían igualmente para poder mover ás tropas sen ser vistas. Nunha ocasión trasladouse unha división enteira a través de túneles interconectados sen que puidesen ser observados polos alemáns.
Os británicos fixeron detonar unha serie de minas o 1 de xullo de 1916, o primeiro día da Batalla do Somme. As minas máis grandes contiñan 24 t de explosivos, e foron detonadas preto da Boiselle, lanzando a terra ata 4.000 pés (aprox. 1200 m) de altura.
Ás 5.10 do 7 de xuño de 1917, os británicos detonaron 19 minas para lanzar o ataque que deu comenzo a Batalla de Messines. A mina contiña de media 21 t de explosivos, e as máis grandes tiñan o dobre desa cantidade. A forza combinada de explosivos chegou a sentirse supostamente en Inglaterra. As perdas entre os alemáns foron duns 10.000 homes. O xeneral Sir Charles Harrington comentou:
Despregáronse outras tres minas en Messines que non foron detonadas debido a que cambiou a situación táctica. Unha estalou durante unha tormenta eléctrica en 1955, e as outras permanecen baixo terra ao día de hoxe.
Os cráteres que deixaron estas e outras minas na fronte oeste aínda son visibles.
Estratexia
A guerra de trincheiras céntrase en dous principios fundamentais: guerra de desgaste e batallas de ruptura. A guerra de desgaste é o procedemento de infligir baixas progresivamente ao inimigo ata que finalmente sexa incapaz de continuar a guerra. As batallas de ruptura buscan un enfrontamento decisivo, no cal as posicións inimigas sexan penetradas polas forzas atacantes, explotando as forzas de refresco devandita brecha (posiblemente a cabalería). Ambos os tipos de batallas libráronse na fronte oeste: os alemáns intentaron romper a situación en Ipres en abril de 1915, utilizando por primeira vez o gas venenoso, mentres que o Comandante en Xefe das forzas británicas, o xeneral Douglas Haig, buscou a vitoria no Somme en 1916 e en Flandres en 1917. A batalla de desgaste máis famosa no oeste foi a Batalla de Verdún, onde o único propósito alemán era "desangrar ao exército francés ata que quedase branco".
Tácticas
250px|miniatura|Pobo de Passchendaele, antes e logo da terceira Batalla de Ieper. As tácticas nas primeiras fases da primeira guerra mundial eran parecidas ás do século XIX, coa infantería avanzando en grupos de formacións compactas buscando resolver a batalla mediante a baioneta. A aparición de armas automáticas fixo que estas tácticas fosen ineficaces e moi custosas.
O papel da artillería cambiou dramaticamente durante a guerra. Orixinalmente os canóns de campaña estaban situados coas unidades de infantería, disparando directamente a obxectivos visibles. Desenvolvéronse unha variedade de usos para o lume indirecto, incluíndo bombardeos que buscaban matar ou deixar fóra de combate ás tropas inimigas a través da terra de ninguén, e a utilización de bombardeos para cortar aramados, que buscaban deixar o paso libre a través do arame de espiño.
Os bombardeos aliados fóronse sofisticando a comezos de 1917. Desenvolvéronse dous tipos de bombardeos: no primeiro, o bombardeo seguía á infantería sempre por diante, protexéndoa dos defensores, nun ataque. A segunda bombardeaba unha "caixa", deixando protexido e illado o interior da mesma mediante unha muralla de explosións. Estes bombardeos aplicáronse con éxito en batallas a grande escala e ata en escaramuzas. Outro tipo de bombardeo centrábase nun primeiro obxectivo, e logo elevábase para caer nun segundo obxectivo máis apartado. Con todo, este bombardeo normalmente esperaba moito da infantería, e o resultado final adoitaba ser que a artillería ía máis rápida que os atacantes e deixáballes sen protección. Isto levou ao uso do bombardeo rodante, que se elevaba máis frecuentemente pero en chanzos máis pequenos, movéndose tan lentamente que os atacantes podían moverse de cerca por detrás.
A infantería atacante na primeira parte da guerra estaba cargada habitualmente con ferramentas de fortificación (bolsas de area, picos e pas, así como arame de espiño). Con iso buscaban fortificar as trincheiras capturadas para un contraataque. Os alemáns salientaron moito o contraataque para recuperar o terreo perdido, o cal comezou a ser moi custoso a partir de 1917, cando os británicos empezaron a limitar os seus avances co fin de ser capaces de anticipar contraataques desde unha posición de forza.
Comunicacións
A maior dificultade á que se enfrontaba unha forza de ataque nunha batalla de trincheiras eran as comunicacións. A tecnoloxía inalámbrica estaba aínda nos seus comezos, polo que os métodos existentes eran o teléfono, o telégrafo óptico, as lámpadas de sinalización, as pombas mensaxeiras e os corredores, e ningún deles era abondo fiable. O teléfono era o máis efectivo, pero as liñas eran extremadamente vulnerables aos bombardeos, polo que adoitaban cortarse pronto na batalla. Como forma de loitar ante isto, as liñas de teléfono montábanse nunha figura en escaleira, de forma que tivesen moitos camiños redundantes. As bengalas e os foguetes usábanse para sinalizar que se alcanzou un obxectivo, ou para solicitar un soporte de artillería que xa fora predisposto de antemán.
Non era infrecuente que un comandante de batallón ou de brigada tivese que esperar dúas ou tres horas para coñecer algo do proceso dun ataque, e para entón calquera decisión baseada na mensaxe estaría probablemente xa desfasada. Tamén pasaría un período similar para transmitir as noticias a unha división e ao centro de mando. Consecuentemente, o resultado de moitas batallas de trincheiras decidíanas os comandantes das compañías ou dos batallóns, coas decisións que tomaban no mesmo momento da loita.
Rompendo o punto morto
A través da primeira guerra mundial, os principais combatentes aos poucos foron buscando algunha vía para romper o punto morto no que se atopaban na guerra de trincheiras, comezando cos franceses e os alemáns, e cos británicos e as forzas do imperio tamén contribuíndo á aprendizaxe colectiva.
Coa retirada de Rusia da guerra, os alemáns foron capaces de reforzar a súa fronte oeste con tropas da fronte leste. Isto permitiulles sacar a unidades da liña de combate e adestralas en novos métodos e tácticas como tropas de asalto (Sturmtruppen). Os novos métodos implicaban a homes lanzándose ao ataque en pequenos grupos, usando calquera cobertura que houbese á súa disposición, e despregando lume de cobertura para outros grupos da mesma unidade a medida que avanzaban. As novas tácticas (que buscaban conseguir a sorpresa acabando con posicións inimigas atrincheiradas) debían deixar de lado os puntos fortes e atacar os puntos máis débiles da liña inimiga. Adicionalmente, déronse conta da inutilidade de crear un gran e detallado plan de operacións desde a distancia, optando no seu lugar por emprazar a oficiais novos no lugar para que exercitasen a súa iniciativa. Estas tácticas demostraron ser moi exitosas na ofensiva da primavera de 1918 contra as forzas aliadas.
Os británicos foran aprendendo leccións tácticas xa desde a Batalla do Somme en 1916. Déronse conta da necesidade de introducir unidades como o pelotón ou a sección, como resultado da súa experiencia nesa batalla, e a énfase trasladouse desde a compañía (150-200 homes) como unidade básica de manobra ao pelotón de aproximadamente uns dez homes. O uso máis exitoso das novas tácticas de infantería combinadas cos novos procedementos de artillería conseguiuse na Batalla do Risco de Vimy en abril de 1917.
Así mesmo desenvolveuse o carro de combate no período de entre guerras, como forma de moverse por terreos arrasados polo lume inimigo. Na primeira guerra mundial aínda non chegaron a empregarse de forma efectiva nas súas primeiras accións, e tamén fallaron como medio de transporte de persoal.
No último ano da guerra, as tropas aliadas en Europa aplicaban o que se coñeceu como tácticas de forzas combinadas, incorporando a cooperación entre infantería, artillería, metralladoras, carros armados e carros de combate, usando comunicación sen canóns nalgúns casos e utilizando pequenos grupos de homes como unidade táctica básica para as manobras.
Entre as dúas guerras mundiais, estas técnicas serviron para que John Frederick Charles Fuller e Basil Liddell Hart desenvolvesen teorías sobre un novo tipo de guerra. Estas ideas tamén as desenvolveron os alemáns, e puxéronas en práctica nos primeiros anos da segunda guerra mundial. As novas tácticas tamén abriron a vía para o éxito da guerra táctica en 1938-1945, e o enfoque en pequenos equipos semiautónomos exercitando a súa propia iniciativa no campo de batalla, e que predominan na guerra moderna.
A guerra de trincheiras posterior a 1945
A guerra de trincheiras volveu aparecer nalgúns momentos posteriores da guerra de Corea (1950-1953) e nalgúns lugares e combates da guerra de Vietnam (1964-1975).
Durante a guerra fría, as forzas da OTAN adestrábanse de forma rutineira para loitar contra traballos de fortificación denominados "Sistemas de trincheiras de estilo soviético", que recibían o nome polos complexos sistemas de fortificacións de campaña creados polo Pacto de Varsovia, unha extensión das prácticas de atrincheiramento soviéticas desenvolvidas no Fronte Oriental da Segunda Guerra Mundial.
O exemplo máis citado de exemplo de guerra de trincheiras posterior á primeira guerra mundial é a guerra Irán-Iraq, onde ambos os exércitos tiñan un gran número de infantería con pequenas armas modernas, pero moi pouco blindaxe, aviación e adestramento en armas combinadas. O resultado foi moi parecido á primeira guerra mundial, coa utilización de trincheiras e de armas químicas.
Outro exemplo de trincheiras foi a guerra entre Etiopía e Eritrea de 1998-2002. A fronte en Corea e as liñas frontais entre Paquistán e a India en Caxemira son dous exemplos de liñas de demarcación formadas mediante quilómetros de trincheiras unindo postos fortificados (e no caso de Corea, rodeadas por millóns de minas terrestres).
A Cima de Aldea, Toiriz, Vila de Cruces
A Cima de Aldea é un lugar da parroquia de Toiriz, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 35 habitantes (24 homes e 11 mulleres), o que supón unha diminución de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
Gezer
miniatura|dereita|Megálito en Gezer. Gezer (tamén Gazer) foi unha cidade dos filisteos.
Orixes e época antiga
Atopáronse evidencias de poboamento do Paleolítico, e foi habitada no neolítico por trogloditas da cultura Natufiana (cultura do Wadi Natuf), que serían expulsados de alí polos pobos semitas; o establecemento semita (cananeo) foi destruído, pero refíxose e converteuse en bastante importante; foi ocupada polo faraón Tuthmosis III, pero, malia iso, recuperou pronto a súa importancia e construíronse as murallas exteriores e un túnel de auga. No século –XV aparece gobernada por Yapahu de Gezer e Muhazu; acto seguido aparecen Milkilu (sobre -1400 – 1365), Baalu-Shipti (metade de século) Yapuhu (segunda parte do século) e Addadanu (finais do século). Foi destruída ben polo faraón Merneptah ou ben por Joshua ben Nun e os israelitas e permaneceu deserta ata pasado o -1200, cando chegaron os filisteos. Un rei de nome Horam aparece despois do -1200.
Os filisteos
Estes construíron a acrópole e ergueron a cidade, que foi poboada por filisteos mesmo en tempos de Saúl e David. Este último, despois da batalla de Baal-perazim (a 4 km ao noroeste de Xerusalén) perseguiu os filisteos desde Geba ata Gezer (que foi o punto máis afastado ata onde chegou). Nas inmediacións de Gezer estaba a cidade de Ramla, que estaba habitada polos xesubitas, e tamén foi ocupada polos israelitas. En tempo do rei Salomón foi ocupada por un faraón (talvez Siamon) que a cedeu como dote da súa muller, unha princesa exipcia. Salomón reforzou as súas defensas (así como as de Hazor e Megiddo).
Foi atacada polo faraón Shoshenk I e máis tarde por Tiglatpileser III de Asiria, que a ocupou e en cuxas mans permaneceu, e despois nas de babilonios e persas, ata a conquista macedonia sobre o -332. Despois pertenceu a Exipto e finalmente aos seléucidas. Os seléucidas usárona de base en tempo da revolta dos macabeos e restauraron as súas defensas (despois do -170). Simón Macabeo conquistou a cidade sobre o -140 e o seu fillo Xoán Hircano construíu nela unha fortaleza.
Roma
No século seguinte (-63) pasou a Roma. Continuou baixo poder romano ao longo do Imperio, incluíndo o período bizantino, ata que caeu en mans dos árabes sobre o 635. Quedan restos dos baños romanos e bizantinos.
Idade Media
Durante as cruzadas librouse a batalla de Montgisard (preto de Ramla) entre Saladino e as forzas do Reino de Xerusalén o 25 de novembro de 1177, batalla que se supón que ocorreu nas inmediacións da antiga localización de Gezer. Aínda era unha pequena cidade baixo os mamelucos, pero baixo os otománs construíuse a aldea de Abu Shuseh, supostamente no outeiro próximo á antiga cidade.
Hoxe
Crese que é a moderna Tel Gezer (Tell al-Jezer ou Abu Shusheh), na estrada entre Xerusalén e Yafo a uns 30 km ao oeste de Xerusalén. O lugar foi descuberto o 1871 por Charles Clermont-Ganneau e entre 1902 e 1907 foi estudado por Robert Macalister, que atopou algúns restos. Outras escavacións serían feitas por Alan Rowe (1934), G.E. Wright (1964-1965), William Dever, Yigael Yadin, e a Universidade de Andrews. A escavación retomouse en xuño de 2006 por un consorcio de institucións baixo a dirección de Steve Ortiz del Center for Archaeological Research of the New Orleans Baptist Theological Seminary, e de Sam Wolff da Autoridade de Antigüidades de Israel.
Un dos achados é o chamado Calendario de Gezer, unha placa cunhas inscricións polas que se deron diversas explicacións a modo de hipóteses, pero que, en xeral, parecen indicar as estacións agrícolas para os granxeiros. Tamén se atoparon 10 monumentos megalíticos probabelmente de orixe cananea, nove pedras fitos con inscricións e seis portas similares ás roubadas en Hazor e Megiddo.
Zona de converxencia intertropical
miniatura|dereita|ZCIT nos meses de xullo e xaneiro. A zona de converxencia intertropical, coñecida tamén polo acrónimo ZCIT, é un cinto de baixa presión que cingue o globo terrestre na rexión ecuatorial. Está formado, como o seu nome indica, pola converxencia de aire cálido e húmido de latitudes por riba e por baixo do ecuador. Esta rexión tamén se coñece como fronte intertropical ou zona de converxencia ecuatorial. En inglés coñécese polo acrónimo ITCZ (InterTropical Convergence Zone).
Península de Mornington
miniatura|400px|Mapa da península de Mornington. En verde, áreas protexidas.
A península de Mornington (en inglés Mornington Peninsula) é unha península situada ao sueste de Melbourne en Victoria, Australia, rodeada pola baía de Port Phillip ao oeste, pola baía de Western Port ao leste e polo estreito de Bass ao sur.
Case a totalidade da península, despois da chegada dos europeos foi deforestada para a agricultura e os asentamentos humanos, pero quedan aínda algúns restos no sur e no oeste da península, e entre eles algúns están protexidos no Parque Nacional da península de Mornington.
Ao redor de 135 000 persoas viven na península, sobre todo en pequenas cidades na costa oeste, que ás veces considéranse como suburbios periféricos de Melbourne, e gran parte desta zona considérase actualmente como zona de influencia de Melbourne (cidade situada a uns 45 km).
Rexión turística
A península é unha importante rexión turística, con atractivos naturais como un gran variedade de praias (tanto pechadas como de mar aberto), así como moitos panoramas e vistas, e con complexos turísticos moi visitados.
Durante o verán, a poboación pode elevarse a cerca de 250 000 habitantes. A maioría dos visitantes son residentes de Melbourne, e os residentes locais e os melbourienses visitantes adoitan coñecela como "a península".
Ao igual que en moitas outras partes de Australia plantáronse recentemente grandes superficies de viñedos, e son moi apreciados os seus pinot-nor, por ser esta unha variedade que se adapta ben por ser de clima frío. A visita ás adegas constitúe outro dos alicientes turísticos.
Pedro Fraga Porto
Pedro Fraga Porto, nado en Ferrol, foi un avogado, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Colaborou en Gaceta de Galicia. Foi laureado no certame convocado polo concello de Santiago de Compostela en 1909 polo seu estudo La Literatura en Galicia durante la Guerra de la Independencia: La poesía, el periódico, el folleto y la hoja suelta. A partir de 1915 foi director de Diario Ferrolano e en 1919 dirixiu a revista Juventud. En 1920 marchou a Madrid para traballar nun bufete de avogados. En Madrid dirixiu a Revista de la Justicia Municipal, que apareceu en 1927. Colaborou en Vida Gallega e El Pueblo Gallego. Foi xuíz municipal de Madrid (1933). Foi tradutor.
Ferdinand Marcos
Ferdinand Emmanuel Edralín Marcos, nado en Sarrat o 11 de setembro de 1917 e finado en Honolulu o 28 de setembro de 1989, foi un militar e político filipino, que foi o xefe de estado de Filipinas entre 1965 e 1986. Ata 1972 gobernou como presidente de Filipinas, e despois como ditador.
Goberno
En 1965, Marcos, que alcanzara un gran prestixio no Partido Liberal fundado por Manuel Roxas, conseguiu ser nomeado candidato á presidencia e enfrontouse ao representante do partido nacionalista, Diosdado Macapagal. Elixido presidente, durante o seu primeiro mandato logrou algunhas melloras na agricultura, industria e na educación. Anticomunista ríxido, enviou tropas a combater en apoio ao Vietnam do Sur.
No principio gobernou democraticamente, pero gradualmente tornouse máis autoritario, ata instaurar unha forte ditadura en 1972, a cal propiciou a aparición no país dunha guerrilla comunista e outra musulmá, contrarias á súa política. Reelixido presidente en 1969, ao longo do seu segundo mandato tivo que facer fronte ao recrudecemento da guerrilla urbana e ás revoltas estudantís.
En 1972 impuxo a lei marcial, grazas á cal puido deter sen maiores trámites aos seus adversarios políticos, entre os cales atopábase Benigno Aquino. En 1973 promulgou unha nova Constitución na que pasaba a exercer tanto as funcións de xefe de Estado como as de primeiro ministro.
En 1980 invitou ao xeneral chileno Augusto Pinochet a Filipinas, pero tivo que cancelar a reunión por protestas en contra da visita do ditador chileno, cando Pinochet xa ía en voo ao país. Despois deste regresar ao Chile, rompéronse as relacións diplomáticas entre as dúas ditaduras.
Nove anos logo de proclamar a lei marcial, Marcos suprimiuna e procedeu a unha reforma constitucional. Ese mesmo ano foi reelixido presidente por seis anos máis tras unhas eleccións boicoteadas pola oposición. Dita oposición foise endurecendo, sobre todo despois do asasinato do seu líder, Benigno Aquino. En 1986, a viúva de Benigno Aquino, Cory Aquino, venceu nas eleccións presidenciais a Marcos, quen pretendeu seguir no cargo pese á súa derrota. Pero as protestas populares e internacionais obrigárono a exiliarse a Hawai. Os seus últimos anos no poder caracterizáronse pola corrupción, o estancamento económico, as grandes desigualdades entre pobres e ricos, e o aumento da guerrilla comunista nas zonas rurais do país.
Fafiás, Toiriz, Vila de Cruces
Fafiás é un lugar da parroquia de Toiriz, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 26 habitantes (12 homes e 14 mulleres), o que supón un aumento de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
Iliria
Historia
miniatura|300px|Área aproximada do asentamento das tribos ilirias na antigüidade, antes da conquista [[Imperio Romano|romana.]]
Prehistoria e historia antiga
Os primeiros signos de grupos de poboación fixos, aínda que escasos, no territorio do que foi Iugoslavia, remóntanse ao paleolítico inferior, como o demostran os xacementos de Montenegro, norte de Bosnia, Croacia e Eslovenia.
No neolítico floreceu unha cultura agrícola-gandeira, a cultura danubiana, estendida a Serbia e Bosnia, que se arrequeceu con diferentes achegas na Idade de bronce. Esta cultura presenta os seus centros máis importantes en Starčevo, cuxa cerámica está decorada con motivos xeométricos en espiral; Vinča, obra de comunidades agrícolas relativamente estábeis que posúe unha cerámica bastante diversificada, como pequenas estatuas e vasos antropomorfos e, finalmente, Butmir, en Bosnia, con cerámica decorada con meandros e espirais.
miniatura|esquerda|Culturas europeas do [[neolítico final, en torno ao 3 500 a.C. A cultura danubiana en amarelo.]]
Ao comezo da Idade de ferro desenvolveuse en Bosnia, especialmente no altiplano de Glasinać, unha cultura caracterizada polo gran número de túmulos, ricos en armas, relacionados cos de Serbia.
Tamén habitaban a zona, especialmente ao sur, os tracios, antigo pobo de estirpe indoeuropea. Eran sobre todo gandeiros, e foron moi apreciados como soldados mercenarios polos gregos da época clásica. Nunca chegaron a alcanzar a etapa urbana e a súa organización era feudal, con base na tribo.
Esta rexión foi coñecida na antigüidade polos nomes gregos 'Iλλυρία (Illyría) ou Iλλυρίδα (Illyrída), e, posteriormente, polo o latino Illyria.
Os ilirios (en grego ιλλυρόι, illyrói) eran unha heteroxénea coalición de tribos das que pouco se sabe. Suponse que a un número indeterminado destas as unía unha lingua iliria común.
O feito de que o territorio sufrira invasións dos galos contra o 400 a.C. (que deixou poucos vestixios) e o descoñecemento dos autores clásicos, fai difícil precisar a orixe dos diferentes grupos. En xeral, pódese dicir que Iliria ía desde o río Neretva (antigo Naro) ao Drina (Drilo), e que ao leste quedaban os tribalios. Esta descrición é conforme a diversos autores até o século II e, en especial, Estrabón e Tácito.
Considérase aos ilirios como un pobo indoeuropeo procedente do círculo da cultura de Lusacia. Orixinariamente vivían baixo unha organización tribal cun xefe electivo e un consello de anciáns, pero constituíron máis tarde federacións e reinos máis ou menos efémeros; no sur, máis en relación coa cultura grega, fundaron o Epiro, que se distinguiu da verdadeira Iliria.
O gran número de tribos independentes obstaculizou a formación dun estado "nacional" até mediados do século III a.C., en que apareceu no sur do país un reino ilírico con capital en Scodra (Escodra, hoxe Shkodër, en Albania), e outra federación de pobos con sede en Delminium (capital dos dálmatas no século II a.C., antes da conquista romana, onde hoxe se localiza Tomislavgrad (Bosnia e Hercegovina).
Progresivamente foron chegando ás costas colonos gregos que deron orixe a emporios como Epidauro e Apolonia (hoxe en Albania). Naturalmente, a cultura grega está mellor documentada en Macedonia e ao longo das costas, pero a súa influencia fíxose sentir tamén máis ao interior.
A conquista romana
miniatura|290px|[[Illyricum (provincia romana)|Iliria no imperio Romano.]] miniatura|290px|Dioceses de Illyricum (Diocese de Panonia), [[Dacia e Macedonia no ano 400.]] miniatura|dereita|290px|Provincias romanas de Illyricum (que comprendía [[Dalmacia e os SO de Panonia ou baixa Panonia), Panonia, Mesia, Dacia, Tracia e Macedonia.]]
A finais do século III a.C. o reino de Iliria, con capital en Skodra (Escútari) ao norte da Albania actual, estendíase por Montenegro e a Croacia meridional até a sur do río Neretva.
Neste século, os ataques piratas dos ilirios polas cidades adriáticas deron motivo aos romanos para emprenderen campañas contra eles. Os territorios dos Balcáns foron incorporándose paulatinamente ao imperio Romano, comezando por Macedonia.
No Mediterráneo oriental, a República romana enfrontouse sucesivamente aos monarcas dos estados helenos xurdidos do imperio de Alexandre o Grande: aos reis macedonios Filipo V no ano 197 a.C. e Perseo no 168 a.C. nas Guerras macedónicas, e dividiu o país en catro repúblicas, con capitais en Anfípolis, Tesalónica, Pella e Pelagonia. Máis tarde Roma acabou coa independencia nominal destas repúblicas para converter a toda Macedonia en provincia romana, rexida por un gobernador residente en Tesalónica. Roma derrotou tamén a Antíoco III de Siria o ano 189 a.C., na Guerra romano-siria. Macedonia, Acaia e Epiro convertéronse en provincias romanas o ano 146 a.C.
No ano 229 a.C. Roma aventurouse por primeira vez no leste do Adriático. Declarou a guerra ao reino de Iliria despois dun incidente diplomático coa raíña Teuta, que foi acusada por Roma de saquear a mercadores romanos. A República romana comezou entón a conquista desta rexión coa toma de Dyrrachium, no centro da Albania actual, en 229 a.C.
Os romanos, en 168 a.C., despois dunha guerra de 30 días conquistaron a capital (Skodra), e Iliria foi incorporada a Roma. Producíronse algunhas revoltas, a última das cales foi en Dalmacia. Pero desde o ano 12 d.C. Dalmacia quedou totalmente sometida.
A rexión foi teatro da confrontación entre Xulio César e Pompeio. Despois da extensión da conquista romana até o Danubio baixo Augusto, en 9 a.C., creouse a provincia romana de Iliria. No ano 10, esta provincia foi dividida en Panonia e Dalmacia e o termo Iliria caeu en desuso.
A provincia foi posta baixo dependencia directa do emperador, quen a gobernaba por medio dun procónsul residente en Salona, pero as revoltas que se produciran aconsellaron manter unha forza militar importante na rexión e o 11 a.C. foi convertida en provincia imperial con P. Cornelius Dolabella como legatus (legado). Ás cidades máis importantes, como Epidauro, Narona, Salona e Iader (Zadar), enviáronse colonias de veteranos que as converteron en centros de irradiación da cultura latina, como o demostra a progresiva extensión de factorías romanas no interior.
A provincia, sen capital determinada, dividiuse en conventos xurídicos subdivididos en decurias; Scardona, Salona (con 382 decurias segundo Plinio) e Narona. Iadera, Salona, Narona e Epidauro de Iliria foron colonias romanas e Apolonia de Iliria e Corcira cidades libres. Crese que o legado só tiña xurisdición sobre unha parte e que a zona interior dependía do gobernador de Panonia. Salona acabou sendo a capital provincial. O historiador Dión Casio e o seu pai Casio Aproniano, foron gobernadores de Iliria.
A romanización desta rexión recibiu grande impulso tamén polo recrutamento de nativos ilirios, primeiramente para cohortes auxiliares e, despois, tamén para as lexións. Na provincia ilírica, grazas á sagaz administración romana, floreceu ben pronto o comercio, favorecido polas lexións establecidas ao longo dos Sava, Drina e o Danubio. Exportábase gran, animais e madeiras para a construción, e até ferro, ouro e prata.
Durante o baixo imperio a Iliria alcanzou o seu apoxeo en canto a riqueza e importancia política, como o demostra o feito de que os máis grandes emperadores deste período (Aureliano, Probo, Diocleciano) eran oriúndos desta provincia do Imperio.