cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liga Islandesa de Hóckey Xeo
Traxectoria
O hóckey sobre xeo comezouse a xogar en Islandia ao redor de 1950 nos lagos e ríos. O clima facía moi duro a práctica deste deporte, polo que tardou en desenvolverse. En 1987 construíuse a primeira pista de xeo do país con xeo artificial. Outra pista foi construída tres anos despois. A primeira pista cuberta foi construída en 1997, e outra máis foi construída no ano 2000.
A liga foi creada en 1991 con tres equipos. Esta liga adoita comezar a principios de outubro e remata en marzo ou abril.
Françoise Barré-Sinoussi
Françoise Barré-Sinoussi, nada en París o 30 de xullo de 1947, é unha bióloga francesa.
Traxectoria
Foi galardoada co Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina en 2008, xunto co Luc Montaigner e Harald zur Hausen. Ela e Montaigner recibiron unha metade do premio polo seu descubrimento do VIH.
Atrani
Atrani  é unha localidade italiana de 965 habitantes localizada na provincia de Salerno.
Xeografía
Caracterízase por unha estrutura particular na que a vila forma, perante a praia, un teatro natural. A estrada estatal que atravesa toda a Costa Amalfitana pasa en forma elevada entre a praia e a praza principal. Cos seus 0,20 km², Atrani é a vila máis pequena da Italia Meridional por extensión territorial, segundo a ISTAT, e a segunda de Italia. A vila máis pequena de toda Italia é Fiera di Primiero, cunha superficie de 0,15 km².
Miquel-Lluís Muntané
Miquel-Lluís Muntané i Sicart, nado en Barcelona, é un escritor e xornalista en lingua catalá. A súa obra literaria abarca a poesía, a novela, o conto, o ensaio e o teatro. Traduciu algunhas novelas do francés ao catalán e foi director da revista literaria Saba Poètica e profesor do Instituto de Ciencias da Educación da Universidade de Barcelona. É presidente honorario da Federación Catalá de Asociacións UNESCO e presidente da Asociación de Críticos Musicais de Cataluña. Dá conferencias e colabora asiduamente nos medios de comunicación sobre temas de literatura, arte e xestión cultural.
Consello Supremo (Kirguizistán)
O Consello Surpemo (en kirguiz: Жогорку Кеңеш; Jogorku Kengesh) é o Parlamento unicameral da República do Kirguizistán. Conta con 120 membros elixidos para un mandato de cinco anos, tendo as eleccións un sistema de listas electolares.
Historia
De 1991, cando Kirguizistán conseguiu a independencia da Unión Soviética, até outubro de 2007, cando a constitución mudouse nun referendo, o Consello Supremo consistía na Asemblea Lexislativa (Myizam Chygaruu Jyiyny) e a Asemblea de Representación Popular (El Okuldor Jyiyny, a cámara baixa) con 60 e 45 membros respectivamente. Os membros das dúas cámaras eran elixidos cada cinco anos. Na Asembrea de Representación Popular os 45 membros eran elixidos de forma independente e na Asemblea Lexislativa 45 eran elixidos de forma independente e 15 en listas.
Dende outubro de 2008, o Consello Supremo combertiuso nunha lexislatura unicameral. Orixinalmente contaba con 90 membros mais en 2010 cando o presidente Kurmanbek Bakiyev foi derrubado após disturbios e manifestacións en todo o país, unha nova constitución foi feita, e o número de deputados aumentou a 120. Os partidos están limitados a ter 65 deputados para evitar a concentración de poder.
Angiari
Angiari é unha localidade e comune italiana de 2.100 habitantes, situada na provincia de Verona, na rexión do Véneto. Esténdese por unha área de 13,47 km², tendo unha densidade de poboación de 142 hab/km². Fai fronteira con Bonavigo, Cerea, Legnago, Roverchiara, San Pietro di Morubio.
Saba (téxtil)
miniatura|Sabas brancas nunha cama. Unha saba é cada unha das dúas pezas de tea, de forma rectangular, que se colocan sobre o colchón para deitarse entre elas.
O lenzo pode ser de cotón, liño ou algún material sintético. As sabas foron tradicionalmente brancas, mais agora utilízanse cores e deseños moi variados: estampadas, dunha soa cor e mesmo incluíndo imaxes temáticas ou personaxes populares, o que é habitual para leitos infantís.
As sabas son máis grandes ca a cama polo que poden ser metidas por baixo do colchón para que se manteñan no seu sitio durante o seu uso. A súa función é hixiénica e de confort ao ter un tacto máis lene ca o resto de roupa de cama. As sabas son lavábeis, o que se fai periodicamente.
Un xogo de sabas inclúe:
La Parra de las Vegas
La Parra de las Vegas é un concello da provincia de Cuenca na comunidade de Castela-A Mancha. No ano 2009 vivían 41 habitantes.
Fouta Djalon
miniatura|dereita|300px|Mapa da rexión de Fouta Djalon (en rosa). Fouta Djalon (en pular Fuuta Jaloo e en francés Fouta Djalon ou Fouta Djallon) é unha área chairega no centro da Guinea.
Superliga Española de Hóckey Xeo
A Superliga Española de Hóckey Xeo ou LEH é a máxima categoría do hóckey sobre xeo do estado español. Está regulada pola Federación Española de Deportes de Xeo dende a súa formación en 2006. Anteriormente dependía da Federación Española de Deportes de Inverno.
Fouta Djalon
Xeografía
A Fouta Djalon é unha zona de pradarías bastante elevada, cunha altitude media de 900 m. O punto máis alto, o monte Lura, acada os 1.515 m. A chaira fórmana grosas formacións de areenta que repousan sobre unha base de rocha granítica. A erosión dos ríos e da choiva cavaron fondos canóns e vales na area. É unha zona moi chuviosa, e importantes ríos da África occidental nacen aquí: o Bifung, (unha das orixes do Senegal), o Gambia e algúns afluentes da cunca inicial do Níxer.
Superliga Española de Hóckey Xeo
Traxectoria
A pesar de que o primeiro partido de hóckey xeo dun equipo español tivo en lugar en decembro de 1923, non foi ata 1973 cando se instaurou un campionato nacional. Os seis equipos que participaron nesa primeira edición foron: Real Sociedad, FC Barcelona, CH Jaca, CH Valladolid, CG Puigcerdà e CH Madrid.
Fouta Djalon
Xeografía
Os habitantes, uns 3 800 000, pertencen fundamentalmente ao pobo fula, e falan unha lingua dese grupo chamada pular, semellante ao peul do Senegal e Gambia.
A cidade máis importanta da rexión na actualidade é Labé (249.515 habitantes en 1996). O seu territorio repártese na actualidade entre as rexións de Boké, Labé, Faranah, Kindia e Mamou.
Superliga Española de Hóckey Xeo
Traxectoria
A partir da tempada 1978-79, o campión de España foi convidado a participar na Copa de Europa de Hóckey Xeo. O campionato sénior foi suspendido de 1986 a 1988 debido ás dificultades financeiras dos clubs, que viron como os seus patrocinadores deixaban de achegar cartos.
Fouta Djalon
Historia
Dende o século XVIII as terras da Fouta Djalon teñen sido un dos baluartes do islamismo como consecuencia da primeira xihad lanzada contra o animismo, en 1725. Logo da batalla de Talansan, onde os musulmáns foron vitoriosos, conformouse o reino de Fouta Djalon, unha estrutura teocrática dun só gobernante (almamí), do que dependían á súa vez outros almamís secundarios gobernantes sobre as nove provincias (diwe) do reino. A súa capital estaba en Timbo. O reino de Fouta Djalon durou case dous séculos ata que en 1896, danados por diversas crises internas e derrotados polo exército francés na batalla de Poredaka, o último almamí, Bubakar Biro, foi deposto.
Cultura
Os musulmáns pularfalantes lideraron a expansión do islamismo na Guinea e desenvolveron unha literatura de seu usando o alfabeto árabe para representar os seus sons e sintaxes. A escrita desenvolvida, coñecida como aiamí tivo unha gran tradición literaria, fundamentalmente representada por poetas místicos como Tierno Muhammadu Samba Mombeya, Tierno Saadu Dalen, Tierno Aliou Boubha Ndian ou Tierno Jaawo Pellel. No seu apoxeo, a mediados do século XIX, Fouta Djalon foi un centro cultural para os musulmáns da África Occidental, así como un centro comercial e cruzamento de caravanas das principais rotas da rexión.
Superliga Española de Hóckey Xeo
Traxectoria
Porén, na actualidade os problemas están emendados e os equipos contan con xogadores e adestradores estranxeiros que aportan experiencia ao campionato.
Formato
Cada equipo enfróntase ao resto dúas veces ao longo do campionato, unha vez na casa e outra a domicilio. A tempada 2007-08 comezou con 7 equipos, xogándose tres partidos en cada xornada e quedando un equipo sen xogar. A partir da Xornada 3 engadiuse ao club vascofrancés Anglet Hormadi, que xogaría contra o equipo que nun principio descansaba en cada xornada. O venres 14 de decembro de 2007 retirouse o HCG Val d'Aran Vielha e o día 15 o CH Jaca, malia o éxito colleitado na tempada. Ámbolos dous clubs tiveron dificultades económicas e se encontraban sen pista, patrocinadores nin fondos para os desprazamentos. O Aramón CH Jaca reincorporouse ao campionato na tempada 2008-09 con patrocinadores e presuposto renovados.
Fouta Djalon
Economía
miniatura|200px|esquerda|Nenos na aldea de Doucky. Os fula de Fouta Djalon son sedentarios, e practican tradicionalmente a gandaría extensiva, fundamentalmente de ovellas e cabras. As terras, ácidas, degrádanse rapidamente e limitan o tipo de cultivos que poden producir. Os principais cultivos son os cereais fonio e arroz, alternados co cultivo de horta, onde se empregan abonos procedentes da compostaxe caseira, e que achegan unha ampla variedade de produtos agrícolas. Estas pezas de horta están valadas. Tamén existen producións extensivas de banana. Na cidade de Labé destacan as producións de calzado e mel.
Superliga Española de Hóckey Xeo
Formato
Dende a tempada 1994-95, trala liga regular dispútanse os playoffs, xogando o 1º clasificado co 8º, o 2º co 7º, o 3º co 6º e o 4º co 5º. Os partidos de cuartos de final xóganse ao mellor de 3 partidos, xogando o equipo mellor clasificado primeiro como visitante e o segundo e terceiro partido (en caso de ser necesario) como local.
Fouta Djalon
Economía
Ademais, os poboadores de Fouta Djalon practicaron dende hai moito tempo migracións máis ou menos temporeiras cara aos terreos costeiros do Senegal e Serra Leoa.
Superliga Española de Hóckey Xeo
Formato
As semifinais dispútanse ao mellor de 5 partidos, xogando os equipos mellor clasificados os dous primeiros partidos como locais, o terceiro e o cuarto (en caso de ser necesario) como visitantes, e o quinto de novo como locais. A final xógase ao mellor de 5, seguindo o mesmo sistema que nas semifinais, e o vencedor participa na Copa Continental Europea da IIHF. En caso de renunciar, o subcampión podería obtar a xogar a competición europea.
Lingua franca nova
A lingua franca nova (ou LFN) é unha lingua artificial creada polo doutor C. George Boeree da Universidade de Shippensburg, en Pensilvania. Baséase no francés, o italiano, o portugués, o español e o catalán. Ten unha ortografía fonética e escríbese mediante 21 letras do alfabeto latino, aínda que tamén pode escribirse con letras do alfabeto cirílico.
Superliga Española de Hóckey Xeo
Formato
O formato que se deseñou para os playoff, trala retirada da competición do HCG Val d'Aran Vielha e do CH Jaca, é o seguinte: o primeiro e segundo clasificados na liga regular pasan directamente ás semifinais, mentres que o terceiro e cuarto clasificado disputan 2 partidos, un na casa e outro a domicilio, contra o sexto e o quinto clasificados respectivamente. Os dous equipos gañadores da primeira rolda pasan á semifinal, que xogarán contra o primeiro e segundo, e seguidamente chegan á final. En 2008 o Jaca regresou á competición e mantense o mesmo sistema, quedando o sétimo equipo eliminado do playoff.
Lingua franca nova
A súa gramática é a dun crioulo latino, moi simplificado, pero é tan expresiva como unha lingua natural.
Superliga Española de Hóckey Xeo
Palmarés
A seguinte táboa amosa o resultado final de tódalas edicións disputadas: Antes da tempada 1994-95 no existían as eliminatorias finais polo título, salvo por unha tempada de xeito excepcional, a 1985-86, así que o campión era o primeiro da táboa tralo remate da liga regular. Nas tempadas 1986-87 e 1987-88 só houbo campionato en categorías sub-20 e sub-21, pero a Federación Española de Deportes de Xeo recoñece ámbolos dous campionatos como oficiais e como valedeiros para o palmarés xeral da liga española de hockey sobre xeo:
Lingua franca nova
Historia
C. George Boeree comezou a traballar nela en 1965. O seu obxectivo era crear unha lingua internacional que fose simple e similar aos idiomas crioulos. Tiña en mente a lingua franca, un pidgin utilizado na contorna Mediterránea desde o século XIV até ben entrado o XIX. Baseouse en 5 linguas neolatinas xa próximas entre se (o francés, o italiano, o portugués, o español e o catalán; este último por unha razón de neutralidade.) A LFN fixo a súa aparición en Internet en 1998.
Un grupo Yahoo! iniciouse en 2002 por Bjorn Madsen. Stefan Fisahn creou tamén un wiki dedicado a esta lingua en 2005 (que figuran a continuación). Presentacións e outros textos están dispoñibles en 12 linguas. Atópanse tamén varios dicionarios, un tutorial e distintos textos (orixinais e traducións). Unha das diferenzas máis importantes desta lingua é o papel que tiveron e teñen os falantes. A comunidade contribuíu significativamente á evolución da lingua. Stefan Fisahn creou en 2005 un wiki para a lingua que hoxe conta con máis de 1300 páxinas e 13.000 edicións.
Existe unha revista mensual chamada Orizones Nova (Novos horizontes) de interese xeral, esta foi publicada por David McLeod en 2006 até finais de 2007.
Introducións á lingua e gramáticas hai dispoñibles en 12 idiomas, aínda que non todas son boas traducións, por iso os membros da súa comunidade aconsellan estudalo principalmente en Inglés ou Español.
O dicionario máis completo (LFN - Inglés) foi confeccionado por Simon Davies, e ten preto de 10,000 entradas. Tamén é posible atopar pequenos dicionarios en diferentes linguas que son de boa calidade.
Gramática
A gramática de lingua franca nova (elefen) é unha simplificación da gramática común das linguas romances española, francesa, italiana, catalá e portuguesa. Parécese á dos crioulos das linguas romances como o haitiano, o caboverdiano, o papiamento e o chabacano.
Substantivos
Os substantivos adoitan ser introducidos por determinantes, e poden ir seguidos de adxectivos e de grupos prposicionais, para crear un grupo nominal.
Plural
Engádese -s ao substantivo para formar o plural. Se o substantivo en singular termina en consoante, engádese -es. A terminación do plural non modifica a acentuación da palabra:
Os adxectivos, que modifican a un substantivo, non cambian en plural. Pero se os empregamos como substantivos, débese engadir a marca de plural cando sexa necesario:
Xénero
Os substantivos non adoitan indicar o seu xénero. Para distinguilos, utilízanse os adxectivos mas e fema:
Comunidade
Segundo o dicionario de lingua franca nova, un elefenista é un partidario ou falante do idioma.
A súa comunidade de falantes activos é duns 100, mentres que se calcula en 200 aqueles que o poden comprender aínda que non falar correctamente.
Entre os elefenistas máis importantes destacan:
Literatura
Desde a súa creación, a lingua franca  nova ten unha literatura composta por textos orixinais e traducidos. ​
Literatura traducida
O primeiro texto traducido foi Colinas como elefantes blanca, de Ernest Hemingway traducido por Daniel Alegrett en 1999. É un exemplo de lingua franca nova antiga​:
En 2008 apareceron outras traducións, "Bocragonia" (o poema "Jabberwocky" de Lewis Carroll) e La cade de la Casa de Usor, traducido por Simon Davies. Este elenista traduciu outras obras como Alisia en la pais de mervelias, traducida en 2010 e publicada en 2012, o que a converteu na primeira publicación en papel nesta lingua.
Pedro J. Ramírez
Pedro José Ramírez Codina, coñecido como Pedro J. ou Pedro J. Ramírez, nado en Logroño o 26 de marzo de 1952, é un coñecido empresario, escritor e xornalista español. Foi director de Diario 16 e máis tarde do diario de tendencia conservadora El Mundo, así como un interlocutor habitual do programa semanal de Televisión Española 59 Segundos e do programa matinal diario da cadea COPE La mañana. Estivo casado coa deseñadora Ágatha Ruiz de la Prada.
Lingua franca nova
Literatura traducida
Simon Davies tamén traduciu La prinse peti, de Antoine de Saint Exupéry, en 2009. Nun principio, este texto foi traducido por outra persoa pero, despois de descubrir que non se trataba dunha tradución do orixinal, senón a partir do inglés, Simon Davies decidiu volver traducilo desde o principio.
Entre 2013 e 2014 Simon Davies tamén traduciu Tra la miror, e lo cual Alisia trova a ultra.
En 2014 C. G. Boeree traduciu La trajedia de re Lear, de William Shakespeare, sendo a primeira obra teatral traducida a lingua franca nova.
En 2018 Simon Davies traduciu Un studia en  scarlata e o 29 de abril de 2019 acabou a tradución do primeiro libro da Eneida.
O 22 de xuño de 2019 publicouse a tradución de Vicente Costalago do Evanjelio de San Marco, baseándose para iso nas versións en inglés e en castelán da Biblia vaticana. É o terceiro texto completo da Biblia traducido a este idioma, sendo a Segunda Epístola de San Xoán o segundo, traducido polo mesmo autor en 2008; e o Eclesiastés o primeiro, traducido por Dave  MacLeod en 2006. Traducíronse fragmentos doutras partes da Biblia, como partes dos Evanxeos de San Lucas e de San Xoán.
Literatura orixinal
A maior parte da literatura en lingua franca nova é literatura traducida.
A literatura orixinal está formada principalmente por poesía, sendo Guido  Crufio o  elefenista que máis poesías orixinais escribiu neste idioma. Caben destacar as súas poesías Lingua franca nova (un  poesia) e  Druid la dragon.
A primeira novela orixinal escrita neste idioma é La xerca  per  Pahoa, publicada en maio de 2020 por Vicente  Costalago. Nela, nárranse as aventuras de Joan, que saíu do seu reino para buscar a espada Pahoa, coa cal podía demostrar que era o único herdeiro do reino de Lincuo. A segunda obra orixinal publicada é La marcia nonconoseda, do mesmo autor.
Literatura para nenos
197px|right|thumb|La crea de la mundo, un conto para nenos. Aínda que a literatura desta lingua ten poucos libros, existes varios para nenos, entre os que se atopan:
En 2020, Vicente Costalago escribiu varios libros para nenos, como Naras per enfantes, con contos tradicionais; Nos conose la mundo , cunha presentación sobre España; Ci es ci? , con biografías sobres persoas famosas e un libro sobre animais.
Outras obras
Outras obras, quizais non literarias, son a gramática, o dicionario do idioma e a revista Orizones Nova. Tamén existe un dicionario de mitoloxía clásica creado por Vicente Costalago e publicado en liña en maio de 2019.
En 2006, C. G.  Boeree empezou a traducir o seu libro A  istoria de  psicolojia, o cal acabou en 2019.
Outros libros de texto son Leteratur romanica e  elefen publicado por Vicente  Costalago en 2020 quen o 12 de marzo de 2020 tamén publicou Istoria de Europa e o 16 de marzo do mesmo ano publicou Cultur  clasica. Todos estes libros foron revisados por Simon Davies.
Carballoso
O topónimo galego Carballoso pode referirse a:
The Eternal
The Eternal é o décimo quinto e derradeiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth, editado por Matador Records o 9 de xuño do 2009. Foi o seu primeiro álbum en tres anos, precedido por Rather Ripped, sendo o período de tempo máis longo entre dous álbums de estudio da banda. Trátase do primeiro álbum da banda dende que abandonaron a súa anterior discográfica, Geffen Records.
En The Eternal Kim Gordon só toca o baixo no primeiro corte, "Sacred Trickster", gravando guitarras no resto dos temas do disco. Tamén destaca o feito de que en varias das cancións cantan Gordon, Ranaldo, e Moore, os tres ao unísono.
O álbum está adicado a Ron Asheton, guitarrista de The Stooges, falecido meses antes da aparición de The Eternal.
Listas
Posicións nas listas da publicación estadounidense Billboard
Val de Aosta
O Val de Aosta (en italiano Valle d'Aosta, en francés Vallée d'Aoste e en francoprovenzal Val d'Oûta) é unha rexión autónoma con estatuto especial da Italia noroccidental. Ten preto de 120.000 habitantes e a capital é Aosta.
Houdini (álbum)
Houdini é o quinto álbum da banda estadounidense de sludge metal Melvins, editado o 21 de setembro de 1993 a través da Atlantic Records. Trátase da estrea do grupo nun grande selo tras publicar os seus anteriores traballos a través do selo independente Boner Records.
Val de Aosta
Limita ao norte con Suíza (Cantón Valais), ao oeste con Francia (departamentos da Alta Savoia e de Savoia, na rexión de Ródano-Alpes), ao sur e ao leste co Piemonte (provincias de Torino, Biella e Vercelli).
Houdini (álbum)
Melvins era unha das banda favoritas de Kurt Cobain e co-produciu seis temas do disco xunto co grupo. Cobain tamén toca a guitarra en "Sky Pup" e engadiu percusión en "Spread Eagle Beagle".
Val de Aosta
Etimoloxía
O nome de Val de Aosta ten unha derivación histórico-xeográfica clara. Val como nome do territorio que caracteriza a rexión, e Aosta como derivación do nome do campamento romano Augusta Praetoria, chamado así en honor ao Emperador Octavio Augusto.
Xeografía
miniatura|263px|Vista de [[Aosta, capital da rexión]] miniatura|[[Túnel do Mont Blanc]] miniatura|[[Castelo de Fénis, en Fénis]] O territorio do Val de Aosta, situado no extremo noroccidental de Italia, é totalmente montañoso. Altas montañas circundan a rexión: o Mont Blanc (Monte Bianco) acada os 4810 metros de altitude e é cota máis elevada de Europa. O Mont Blanc sitúase na fronteira con Francia; un amplo complexo de autoestradas asegura a fluidez nas conexións terrestres. A parte meridional do territorio está ocupada polo Parque Nacional do Gran Paradiso (Parco Nazionale del Gran Paradiso/Parc National du Grand-Paradis) instaurado no 1922 para salvagardar árbores e algunhas especies animais en vía de extinción. A poboación concéntrase ao longo do río Dora Baltea (en francés Doire Baltée) e nos vales menores. Os vales xurdiron como escavacións do xeo en movemento que nun tempo recubrían toda a rexión. Agora os xeos só ocupan os cumios das montañas máis altas.
Houdini (álbum)
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos polos Melvins agás onde se indique.
Val de Aosta
Clima
O clima é tipicamente alpino, con invernos fortes e veráns frescos. Só no val que percorre o río Dora Baltea desfrutan de condicións climáticas máis suaves. Durante o inverno caen abondosas nevaradas.
Johnny Mad Dog
Johnny Mad Dog é un filme franco-liberiano dirixido por Jean-Stéphane Sauvaire que foi estreado no 2008. Johnny Mad Dog é unha adaptación dunha novela do escritor congolés Emmanuel Dongala, Johnny Chien Méchant, publicada en 2002.
Val de Aosta
Historia
Habitada dende o século V a.C. pola poboación dos Salassi, no 25 a.C. foi conquistada polos romanos, que fundaron Augusta Praetoria, a actual Aosta. Importante, dende o punto de vista militar e estratéxico para o control dos vales alpinos desta zona fronteiriza coas actuais Francia e Italia, no Medievo foi obxecto de disputa e conquista por parte de numerosos pobos e reinos.
Johnny Mad Dog
Sinopse
Nun país indeterminado de África, a guerra civil asola a capital. Johhny Mad Dog e os seus amigos, nenos guerrilleiros -tamén chamados "nenos soldado"-, van a doután pola cidade, saqueando, disparando e violando mulleres sen que ninguén ouse pararlles os pés. Johnny ten 15 anos e é un neno soldado armado ata os dentes que se sente habitado polo can feroz que pretende ser algún día. Coa axuda do seu comando, No Good Advice, Small Devil e Young Major, rouba, saquea e destrúe todo o que se cruza no seu camiño. Son adolescentes fascinados polas fantasías do cine americano e a desinformación xogando a facer a guerra. Por outro lado Laokolé, de 13 anos, procura imaxinar ese futuro tan próspero ó que podería conducirlle o seu éxito nos estudos e xunto co seu irmán Fofo, de 8 anos, intenta fuxir da súa cidade, caída en mans das milicias infantís, evitando a toda costa os constantes perigos que asolan as rúas.
Val de Aosta
Historia
Inserta no Reino de Borgoña no 904, en 1032 convértese en condado baixo o mando de Umberto Biancamano. Dende entón o seu destino estivo ligado á dinastía dos Savoia, que no 1302 o convertería en ducado e lle concedeu ampla autonomía. Dadas as características naturais da rexión, a nobreza feudal sempre tivo un peso preponderante na súa historia política e social, sendo construídos numerosas fortalezas e castelos, que se converteron en importantes centros de vida política, económica e cultural, ademais de militar.
A Igrexa Católica, presente con numerosos mosteiros, tivo notable influencia sobre a poboación do val, o que fixo que nos tempos da Revolución Francesa (no fin do século XVIII) e nas décadas posteriores fose un reduto das ideas máis tradicionais e reaccionarias. A partir da unificación de Italia (1861) o Val de Aosta tentou sempre conservar as tradicións propias e a especificidade lingüística e cultural.
O fascismo de Benito Mussolini tentou italianizar o Val de Aosta, suprimindo numerosas escolas locais, instaurando o uso exclusivo do italiano nos xuízos, suspendendo o ensino do francés, italianizando os topónimos e eliminando os xornais francófonos Le Duché d'Aoste, Le Pays d'Aoste, La Patrie valdôtaine e prohibindo o francés na prensa escrita.
Economicamente, durante séculos o Val de Aosta viviu só da agricultura e da gandaría, o que provocaría que a poboación emigrase temporalmente a Francia ou Suíza na busca de traballos temporais ou a emigrar definitivamente.
Convertida en rexión autónoma en 1945, con Federico Chabod como primeiro presidente, obtivo da República Italiana a concesión do Estatuto Especial no 1948.
A tendencia demográfica e económica só mudou despois da segunda guerra mundial (1939-1945), cun desenvolvemento turístico e industrial que produciu un fenómeno inmigratorio. Actualmente a rexión, que ten unha poboación de pouco máis de 120.000 habitantes, ten unha renda per cápita entre as máis altas de Italia, grazas ao importante benestar do industrioso norte italiano que transformou o Val de Aosta nun dos destinos turísticos favoritos.
Economía
O Val de Aosta foi aunha rexión agrícola e de pastoreo até a construción de presas para aproveitar o potencial hidroeléctrico, o que levou a industria á rexión. Así pois a agricultura converteuse nun sector cada vez máis especializado, mantendo só un interese marxinal no sector dos cereais, patacas e froitas. Tamén se producen viños de alta calidade en pequenas cantidades, coa denominación "Denominazione di Origine Controllata". Ademais son famosos os queixos do país en toda Italia.
O turismo é un dos puntos máis fortes da economía da rexión. A beleza natural do val, o seu ambiente tranquilo no verán e neve no inverno permitiron o desenvolvemento dunha florecente industria turística, sobre todo, con respecto aos deportes de inverno.
Demografía
A densidade de poboación do Val de Aosta é, con moito, a máis baixa entre as rexións italianas. En 2008 había 38,9 habitantes por km² na rexión, mentres que a media do estado foi de 198,8. Cómpre lembrar, por outra banda, que a rexión ten amplas zonas deshabitadas, debido ás montañas e aos glaciares, vivindo a meirande parte da poboación no val central.
A poboación está a crecer lenta pero constantemente. Porén, o crecemento natural de poboación dende 1976 é negativo, compensado por un superávit en materia de migración. Esta rexión ten ademais unha das taxas de natalidade máis baixas de Italia, o que significa que a media de idade da poboación está a aumentar. Isto tamén é en parte compensado pola inmigración, xa que a maioría dos inmigrantes que chegan á rexión son xente nova que traballan na industria do turismo.
Entre 1990 e 2001, a poboación de Val de Aosta creceu un 5,4%, o que é o maior crecemento entre as rexións italianas. En 2006, o Instituto Nacional Italiano de Estatística (ISTAT) estima que 4.976 inmigrantes nacidos no estranxeiro viven no Val de Aosta, o que supón o 4,0% do total da poboación.
Alalá (homónimos)
alalá pode referirse a:
Carballín
O topónimo galego Carballín pode referirse a:
Portalrubio de Guadamejud
Portalrubio de Guadamejud é un concello da provincia de Cuenca na comunidade de Castela-A Mancha. No ano 2009 vivían 44 habitantes.
Demografía
Evolución da poboación de Portalrubio de Guadamejud desde a década 1991 ata 2009:
Portela da Canda
dereita|miniatura|Vista da Portela desde a beira oriental. miniatura|A estrada nacional N-525 preto da portela da Canda no inverno de 2018. A Canda é unha portela entre a serra Segundeira, ao norte, e a serra de Marabón, ao sur, que comunica As Frieiras, na provincia de Ourense con Seabra, na provincia de Zamora. Está situada a unha altitude de 1.259 m. O camiño que salva este alto é unha pasaxe usada de vello na comunicación entre Galicia e a Meseta.
Neste punto consérvase un pequeno treito da primitiva estrada ZA-106, que foi substituída pola nacional N-525 cando, en 1975, se abriu a variante entre Padornelo e A Canda, que pasou a acurtar o traxecto de 21 a 11,5 km. Dende 2003, a inauguración do tramo entre Ourense e Benavente da autovía A-52 evita a subida ao porto grazas a un túnel de 450 m que fura o contraforte máis meridional do Pico de Aguallal (da serra Segundeira), a uns poucos centos de metros da portela da Canda.
Toponimia
O fitónimo galego A Canda refírese a unha póla de árbore usada para alumear, a partir do latín.
José Luis Rodríguez Zapatero
Educación e formación
Logo dunha escolaridade en centros relixiosos (Colexio dos Discípulos de Xesús de León, despois ao Colexio Leonés), entra na Universidade de León para seguir os estudos de Dereito seguindo a tradición familiar (o seu pai, decano do Ilustre Colexio de Avogados de León, administra cos seus outros fillos un gabinete de dereito administrativo).
En 1983, José Luis Rodríguez Zapatero é graduado en Dereito, cunha tese de final de estudos consagrada ao estatuto da rexión autónoma de Castela e León (última rexión española por constituírse como autónoma nese mesmo ano).
É contratado como profesor adxunto en Dereito Constitucional, e permanecerá en contacto coa formación universitaria ata 1986, ano en que vai consagrarse á súa carreira política.
Carreira política
Adhírese a este partido socialdemócrata en febreiro de 1979 empuxado dunha parte pola súa admiración do discurso de Felipe González, e doutra polas ideas herdadas do seu avó paterno. Apoiado polo deputado local Ángel Capdevilla, en decembro de 1982 é nomeado secretario do partido en León, á idade de vinte e dous anos. A súa ascensión política monta en frecha desde ese momento e intégrase nas comisións da Constitución, Defensor do Pobo, Xustiza e Interior.
Foi elixido secretario xeral da Federación Socialista de León (FSL) no congreso celebrado en Astorga o 19 de xuño de 1988. Será tamén elixido deputado pola súa provincia nas eleccións lexislativas do 22 de xuño de 1989, converténdose no cargo electo máis novo do Congreso. miniatura|esquerda|Zapatero en Tolosa, Francia, en 2007. Reelixido á cabeza dos socialistas de León en febreiro de 1991 e de novo como deputado o 6 de xuño de 1993, no Congreso Federal de marzo de 1994 como secretario xeral do FSL, esta vez polo 70% dos delegados, conserva por cuarta vez o seu escano nas Cortes o 3 de marzo de 1996.
O PSOE colócao entón á Mesa Bipartidos con Esquerda Unida, ocupándose da reforma do modelo de Financiamento das Autonomías.
O 16 de novembro de 1997, reelíxeselle a secretario rexional do PSOE.
O 22 de xullo de 2000, consegue as rendas do PSOE no XXXV Congreso por 414 votos (41,7 % dos delegados), contra 405 a Bono (40,8 %) e afirma inmediatamente que desexa «un cambio tranquilo, sereno e disciplinado e proponse practicar unha oposición socialmente útil».
O 27 de outubro de 2002, Zapatero é oficialmente candidato á presidencia do Goberno. O naufraxio do buque Prestige fronte ás costas de Galicia, vai verter toneladas de chapapote, contaminando as costas galegas sen que o Goberno tome as xustas medidas necesarias a esta situación. A indignación popular vai favorecer politicamente á oposición que vai acusar o Goberno de Aznar de desinformación e mentira.
As sondaxes para as eleccións lexislativas previstas para o 2004 daban entón aos dous homes a igualdade, pero é durante o ano 2003, coa intervención militar de España en Iraq, cando cerca do 90 % dos españois xulgan negativa a iniciativa do Goberno. Para rematar, a só 3 días das eleccións, prodúcese o atentado do 11-M, causando 192 mortos. A designación primeira de ETA como autora do atentado por parte do Ministerio de Interior, desmentida polas investigacións da policía, que apuntaban a vía islámica, crearon unha corrente de desconfianza e de condenas ao Goberno por mentir ao pobo con fins electoralistas.
O 14 de marzo de 2004, o PSOE gaña as eleccións lexislativas por 42,64 % contra o 37,64 % do PP, 164 escanos contra 146, (a maioría absoluta situábase en 174). O 17 de abril José Luis Rodriguez Zapatero é nomeado quinto presidente da democracia.
No seu primeiro discurso como presidente quere recordar a memoria do seu avó (fusilado en 1936) lendo unhas frases do testamento para declarar «(...) un desexo infinito para a paz, o amor para o ben e todo o que poida mellorar as condicións sociais de todos».
O 9 de marzo de 2008, Zapatero imponse con claridade, aínda que sen chegar a acadar a maioría absoluta, nas eleccións lexislativas por segunda vez consecutiva. Conseguiu 169 escanos (5 máis que nas eleccións de 2004) fronte ós 153 do Partido Popular (7 máis que en 2004).
Ideoloxía
250px|miniatura|dereita|José Luís Rodríguez Zapatero Á hora de situarse no espectro político, Zapatero afirmou que "Máis que un socialdemócrata son un demócrata social". Para Zapatero, "O programa dunha esquerda moderna pasa por unha economía ben gobernada con superávit das contas públicas, impostos moderados e un sector público limitado. Todo iso, conxugado coa extensión dos dereitos civís e sociais". Zapatero afirmou que aínda que "Hai moita xente neste país que bota de menos un partido de centro", "eu nunca serei dese partido de centro". Respecto dos seus rivais de dereitas, matizaba a súa afirmación á popular revista Marie Claire de que nada me ensinou a dereita" dicindo que "A dereita neste país ensinoume que a esquerda fai avanzar a democracia". Igualmente resaltou que "Os grandes avances no mundo fixéronse defendendo a causa dos dominados" . Neste sentido, Zapatero falou en numerosas ocasións de como a memoria do seu avó fusilado, Juan Rodríguez Lozano, motivou as súas conviccións políticas.
Zapatero móstrase tamén como un fervente pacifista e partidario do diálogo para solucionar os conflitos, tendo promovido a retirada das tropas españolas de Iraq, a Alianza de Civilizacións ou o proceso de paz con ETA. Neste senso, o ex presidente de Goberno, preocupado por unha necesaria loita contra a deterioración ambiental á que non se destinan os mesmos recursos que á guerra contra o terrorismo, afirmou que o cambio climático "provocou xa máis vítimas que o terrorismo internacional e o seu potencial de destrución é tamén moi superior".
Segundo goberno Zapatero
O 9 de marzo de 2008 o PSOE venceu por segunda vez consecutiva as eleccións xerais, volvendo ser reelixido presidente de España. Esta etapa coñécese como segundo goberno Zapatero.
Premios María Luz Morales
Os premios María Luz Morales, convocados pola Academia Galega do Audiovisual, promoven a investigación científica no ámbito audiovisual. A primeira edición foi no ano 2017. A Academia Galega do Audiovisual conta co apoio das catro deputacións galegas.
Teñen catro modalidades:
Ramón González-Alegre
Ramón González-Alegre Bálgoma, nado en Vilafranca do Bierzo o 30 de novembro de 1920 e finado en Vigo o 15 de setembro de 1968, foi un escritor e avogado berciano.
Traxectoria
Dirixiu a revista literaria Alba, clave no rexurdir da poesía galega trala guerra civil.
Vida persoal
Casou en Valladolid con María de los Ángeles Burgueño Cela en 1947.
En castelán
Poesía
Prick
Prick é un álbum da banda estadounidense de sludge metal Melvins, editado o 5 de agosto de 1994 a través do selo Amphetamine Reptile Records. Debido a problemas co selo que evitaban que a banda editase discos co nome "Melvins", o álbum foi lanzado co nome escrito do revés. O disco foi gravado como un xeito de financiar as sesión do Stoner Witch e amosa un carácter marcadamene experimental. O grupo quería chamar ao álbum "Kurt Kobain", pero cambiouno despois da morte de Cobain.
Child's Play (filme de 1988)
Child's Play é un filme estadounidense de 1988 dirixido e coescrito por Tom Holland, e producido por David Kirschner a partir dunha historia de Don Mancini. É o primeiro filme da franquía cinematográfica de Child's Play. Está protagonizado por Brad Dourif, Catherine Hicks, Chris Sarandon, Alex Vincent e Dinah Manoff. Hicks interpreta unha nai viúva que lle dá como agasallo un boneco ó seu fillo, o cal ten no seu interior a alma dun asasino en serie interpretado por Dourif.
Kitaibaraki
Kitaibaraki (北茨城市, きたいばらきし, Kitaibaraki-shi) é un concello da prefectura de Ibaraki no Xapón. Está situado ao nordeste da rexión de Kantō e da prefectura, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 186,55 km² e a poboación de 47.561 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 255 h/km².
Child's Play (filme de 1988)
Child's Play estreouse nos Estados Unidos o 9 de novembro de 1988 a través de MGM/UA Communications Co. Recadou máis de 44 millóns de dólares sobre un orzamento de 9 millóns. O filme converteuse nun clásico de culto, e o seu éxito de recadación motivou a creación dunha serie de filmes, produtos de mercadotecnia, libros de banda deseñada e un remake co mesmo título que se estreou no verán de 2019. Child's Play foi distribuído por Metro-Goldwyn-Mayer, malia que os dereitos da serie foron vendidos a Universal Pictures en 1990, xusta antes da produción de Child's Play 2.
Kitaibaraki
O concello de Kitaibaraki limita cos concellos de Takahagi (da prefectura de Ibaraki); de Hanawa, de Samegawa e de Iwaki (son da prefectura de Fukushima).
Song Siyeol
Song Siyeol (coreano: 송시열, 宋時烈), nado en 1607 e finado en 1689, foi un político, filósofo e escritor, erudito confucianista de Corea na dinastía Choson.
Luigi Galvani
Traxectoria
Os seus primeiros anos adicounos a investigación anatómica e a practica cirúrxica, e a partir aproximadamente de 1780, Galvani comezou a incluír nas súas conferencias pequenos experimentos prácticos que demostraban aos estudantes a natureza e propiedades da electricidade. En 1791 nunha destas experiencias, o científico demostrou que, aplicando unha pequena corrente eléctrica á medula espiñal dunha ra morta, producíanse grandes contraccións musculares nos seus membros. Estas descargas podían lograr que as patas (mesmo separadas do corpo) saltasen igual que cando o animal estaba vivo. miniatura|130px|esquerda|Alessandro Volta. O médico descubrira este fenómeno mentres disecaba unha pata de ra. O seu bisturí tocou accidentalmente un gancho de bronce do que colgaba a pata; produciuse unha pequena descarga, e a pata contraeuse espontaneamente. Mediante repetidos e consecuentes experimentos, Galvani convenceuse de que o que se vía eran os resultados do que chamou "electricidade animal". Galvani identificou a electricidade animal coa forza vital que animaba os músculos da ra, e invitou aos seus colegas a que reproducisen e confirmasen o que el fixera.
Fíxoo así na Universidade de Pavía o colega de Galvani, Alessandro Volta, quen afirmou que os resultados eran correctos pero non quedou convencido coa explicación de Galvani. Os cuestionamentos de Volta fixeron ver a Galvani que aínda restaba moito por facer. A principal traba á súa explicación era o descoñecemento dos motivos polos que o músculo se contraia ao recibir electricidade. A teoría obvia era que a natureza do impulso nervioso era eléctrica, pero faltáballe demostrala.
As causas
O fisiólogo chamou a esta forma de producir enerxía "bioelectroxénese". A través de numerosos e espectaculares experimentos –como electrocutar cadáveres humanos para facelos bailar a "danza das convulsións tónicas"– chegou á conclusión de que a electricidade necesaria non proviña do exterior, senón que era xerada no interior do propio organismo vivo, que, unha vez morto, seguía conservando a capacidade de conducir o impulso e reaccionar a el consecuentemente.
Pensou correctamente que a electricidade biolóxica non era diferente da producida por outros fenómenos naturais como o raio ou a fricción, e deduciu con acerto que o órgano encargado de xerar a electricidade necesaria para facer contraer a musculatura voluntariamente era o cerebro. Demostrou así mesmo que os "cables" ou "conectores" que o cerebro utilizaba para canalizar a enerxía ata o músculo eran os nervios.
Base de toda unha ciencia
Coas súas explicacións, Galvani desestimaba por fin as antigas teorías de Descartes que pensaba que os nervios eran tan só caños que transportaban fluídos. A verdadeira natureza do sistema nervioso como un dispositivo eléctrico enormemente eficiente fora comprendida por fin.
Desafortunadamente, en tempos de Galvani non existían instrumentos de medición capaces de determinar os escasos niveis de voltaxe que circulan polos nervios: a tarefa quedou necesariamente en mans de científicos posteriores dotados dunha tecnoloxía máis avanzada.
Os estudos de Luigi Galvani inauguraron unha ciencia enteira que non existía ata ese momento: a neurofisioloxía, estudo do funcionamento do sistema nervioso na que se basea a neuroloxía.
Últimos anos
Así a todo, cando a nova República Cisalpina, fundada por Napoleón Bonaparte despois da súa ocupación do norte de Italia, Bolonia incluída, impuxo a cada profesor universitario xurar lealdade á nova autoridade. Galvani, que estaban en desacordo coa confusión social e política exercida polos franceses en Bolonia, e que sentía este xuramento de fidelidade contrario ás súas crenzas relixiosas, se negou a facelo, a canda algúns dos seus colegas, e como consecuencia a nova autoridade desposuíuno de tódolos seus cargos académicos e públicos, privándoo do apoio financeiro, e o que fora o seu mundo durante toda a súa vida esborrallouse.
Galvani morreu en Bolonia, na casa do seu irmán, menos dun ano máis tarde.
Consecuencias
miniatura|Estatua de Galvani fronte á Universidade de Boloña. A partir da publicación en 1791 do seu libro De viribus electricitatis in motu musculari commentarius, o fenómeno galvánico fíxose público e coñecido en todo o mundo, e comezou a ser estudado por gran cantidade de científicos.
Máis aló da obvia natureza fundacional do descubrimento de Galvani con respecto ás modernas neurociencias, tivo outras consecuencias non menos transcendentes. A súa disputa con Alessandro Volta acerca da natureza da electricidade suxeriu a este último o deseño e desenvolvemento da primeira pila voltaica, mentres estimulaba a outros investigadores como Benjamin Franklin e Henry Cavendish a profundar nos seus estudos sobre o particular.
A teoría do galvanismo, popular a principios do século XIX, xorde dos experimentos realizados por Galvani, e o seu nome permanece ademais en palabras coma galvánico, galvanizar, galvanización e outras máis formadas a partir do prefixo galvano-.
No ámbito literario, a novela Frankenstein ou o moderno Prometeo da escritora británica Mary Shelley reflicte, nun contexto de terror, os impresionantes experimentos de Galvani e os seus seguidores acerca da aparente "reanimación" de cadáveres mediante a aplicación de descargas eléctricas, aínda que Shelley non fai referencia ningunha ao método co que Frankestein consegue crear un ser vivo.
O cráter Galvani da Lúa leva este nome por el.
Synallaxis subpudica
Synallaxis subpudica é unha especie de paxaro da familia Furnariidae. É endémica de Colombia.
José López Rodríguez (futbolista)
José López Rodríguez, nado en Valdoviño o 22 de marzo de 1942, é un exfutbolista e adestrador de fútbol galego. Xogaba de centrocampista e defensa. Despois de xogar no Racing de Ferrol e no Celta de Vigo emprendeu un periplo por numerosos equipos da xeografía española. En Primeira División xogou co Espanyol, o Granada e o Murcia, destacando especialmente neste último, do que foi capitán e co que ascendeu dende Terceira á máxima categoría.
Como adestrador dirixiu a numerosos equipos galegos, entre eles o Fabril, o Deportivo da Coruña, o Racing de Ferrol, o Compostela ou o Pontevedra. É o segundo adestrador con máis partidos oficiais na historia do Racing de Ferrol, ao que adestrou en catro etapas diferentes.
Como futbolista
Formouse nas canteiras do Arsenal de Ferrol e do Racing de Ferrol, subindo ao primeiro equipo deste último, que xogaba daquela en Terceira División. En agosto de 1964 fichou polo Celta de Vigo, de Segunda División, a cambio da cesión de Polito, que pasou a xogar no Racing. Naquela época xogaba no centro do campo, como medio volante.
Como adestrador
En xullo de 1976 volveu a Galicia, converténdose no novo adestrador do Fabril, que xogaba na Serie A. Baixo o seu mando o equipo logrou o ascenso á Terceira División, despois de rematar como campión. Ademais, en marzo e abril de 1977 adestrou durante tres xornadas o Deportivo da Coruña, substituíndo a Cheché Martín, que tiña problemas de saúde, e que á súa vez substituíra ao tamén enfermo Héctor Rial. Os tres partidos acabaron en derrota e foi substituído por Juan Arza, volvendo a continuación ao Fabril, ao que adestrou ata o verán de 1978.
Na tempada 1978/79 debutou no banco do Racing de Ferrol no seu retorno á Segunda División, mais foi deposto tras a novena xornada, despois dos malos resultados (4 empates e 5 derrotas). Foi o primeiro dos catro adestradores do Racing esa tempada, indo tras el sucesivamente Gerardo Molina, Jesús Moreno Manzaneque e Otto Bumbel. O equipo acabou último e descendeu a Terceira.
En marzo de 1979 incorporouse ao Lugo como secretario técnico, e dirixiu o equipo nun encontro da liga de Segunda B contra o Tenerife, desvinculándose do club despois de dito partido. En xuño asinou contrato como novo adestrador da SD Compostela. Conseguiu na súa primeira tempada o ascenso á Segunda División B, categoría na que adestrou ao club santiagués dúas tempadas máis.