cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Illa de Veiga
A Illa de Veiga é unha illa de Asturias, situada xunto á vila de Veiga (concello de Navia). Ten dúas hectáreas de superficie e está rodeada de arrecife; o seu interior é unha chaira cuberta de herba. É punto de repouso de aves marítimas.
Władysław Grabski
Władysław Dominik Grabski, nado en 1874 e finado en 1938, foi un economista, historiador e político, amais de primeiro ministro de Polonia.
Traxectoria
Foi primeiro ministro do seu país en dúas ocasións: en 1920, e entre o 1923 e o 1925. El propuxo a reforma monetaria da Segunda República de Polonia. O seu irmán Stanisław Grabski era tamén economista e político.
Grabski naceu en Borovo, en Gmina Bielawy, Polonia (entón parte do Imperio Ruso). Estudou Ciencias Políticas no Instituto de Estudos Políticos de París e Historia na Universidade de París.
San Mamés de Campos
San Mamés de Campos é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 65 habitantes (INE 2012).
Comillas (homónimos)
O topónimo Comillas pode referirse a:
Aleksandr Ulianov
Aleksandr Ilich Ulianov (en Александр Ильич Ульянов), nado o 12 de abril de 1866 e finado o 20 de maio de 1887, foi un revolucionario ruso, irmán máis vello de Vladimir Lenin.
Biografía
Fillo de Ilia Nikolaevich Ulianov (1831-1886) e Maria Aleksandrovna Blank (1835-1916), foi o maior de catro irmáns (Dmitri, Maria, Anna e Vladimir), Aleksandr Ulianov graduouse na escola de Simbirsk en 1883 coa medalla de ouro e ingresou na Universidade de San Petersburgo, onde se licenciou en ciencias naturais e obtivo outra medalla de ouro polo seu traballo en zooloxía. Na universidade participou en reunións ilegais e manifestacións, ademais de pronunciar discursos ante estudantes e traballadores. En 1886, converteuse en membro da organización armada Narodnaya Volia (Vontade do Pobo).
En 1887 integrou un grupo que intentou asasinar ao tsar Alexandre III, motivo polo cal foi aforcado en Shlisselburg en 1887. A súa execución tivo un grande impacto no seu irmán, quen sería o futuro líder e creador da Unión Soviética.
Illa Ballota
A Illa Ballota (Islla Ballota, Islla Castru Ballota) é un illote español de pouco máis dunha hectárea na costa oriental de Llanes (Asturias), bastante alta para o seu tamaño e cuberta de herbas.
Mancomunidade Campoo-Cabuérniga
250px|miniatura|Situación da mancomunidade en [[Cantabria.]] A Mancomunidade Campoo-Cabuérniga é un territorio de Cantabria, en España, que non depende de ningún concello e que é xestionado de forma mancomunada por catro concellos: Hermandad de Campoo de Suso, Cabuérniga, Los Tojos e Ruente, a través dunha xunta directiva.
Está situada na cabeceira do río Saja e limita ao norte e leste co concello de Los Tojos, co de Cabuérniga ao norte, Tudanca e Polaciones ao oeste e a Hermandad de Campoo de Suso ao sur.
Josep Maria Bartomeu
Josep Maria Bartomeu Floreta, nado en Barcelona o 6 de febreiro de 1963, é un empresario e enxeñeiro catalán e o actual presidente do Futbol Club Barcelona.
Traxectoria
Socio e conselleiro delegado das empresas ADELTE (enxeñaría para aeroportos) e EFS (grupo de empresas de mantemento de terminais e equipos electromecánicos), formou parte da directiva do FC Barcelona durante a presidencia de Joan Laporta como responsable da sección de baloncesto xunto con Sandro Rosell, con quen renunciaría por discrepancias co entón presidente.
Foi o vicepresidente na xunta directiva de Rosell no Futbol Club Barcelona entre xullo de 2010 e xaneiro de 2014 logo de que gañasen as eleccións cun 61,35% de votos dos socios do club. Tras a renuncia de Sandro Rosell á presidencia o 23 de xaneiro de 2014 debido á admisión a trámite do xuíz Ruz pola querela do denominado "caso Neymar", a Comisión Directiva, seguindo os estatutos do club, elíxeo como o 40º presidente do Futbol Club Barcelona dende o 23 de xaneiro de 2014 ata completar o mandato de Rosell o cal finalizaba o 30 de xuño de 2016.
O Penso, As Neves, Ortigueira
O Penso é un lugar da parroquia das Neves no concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 estaba despoboado.
Turghun Almas
Turghun Almas (en uigur:تۇرغۇن ئالماس, en chinés simplificado: 吐尔洪•阿力马斯), nado en Kashgar o 30 de outubro de 1924 e finado en Urumqi o 11 de setembro de 2001 foi un escritor e historiador uigur.
Traxectoria
Realizou o estudos primarios na súa cidade natal e logo continuou en Yining para máis tarde estudar maxisterio en Urumqi. Traballou como profesor de ensino primario. Estivo na cadea entre xullo de 1947 e abril de 1949 polas súas actividades políticas. En 1950 converteuse en editor do xornal Azadliq. Turghun é sobre todo coñecido polo seu libro Uyghurlar publicado en 1990, o libro retirouse unha semana despois de porse á venda,, e queimáronse os exemplares restantes, non obstante seguiu a circular clandestinamente. Na obra, escrita en resposta á visión sinocéntrica da historia oficial, dábase unha visión nacionalista da historia uigur e databa en 6000 anos a existencia do pobo uigur. Criticado polas autoridades chinesas polo seu apoio ao "nacionalismo étnico separatista" estivo en arresto domiciliario ata a súa morte. A súa poesía recolleuna nos volumes  Tarım Şamalları e Tang săhăr (1982). “Pıçak” é a súa máis célebre peza teatral. Como historiador publicou tamén  Hunlarning tarikhi (1986) e Qädimki uyġur ädäbiyati (1987)
Regulación da expresión xénica
A regulación da expresión xénica ou regulación xénica comprende todos aqueles procesos que afectan á expresión dun xene a nivel de tradución ou transcrición, controlando a produción dos seus produtos funcionais. miniatura|Diagrama que mostra os estadios que poden ser controlados na ruta de expresión xenética ADN-ARNm-proteína.
A regulación da expresión xenética inclúe un amplo rango de mecanismos que as células usan para incrementar ou diminuír a produción de produtos xénicos específicos (proteínas ou ARNs). As células utilizan sofisticados programas de expresión xénica, por exemplo para poñer en funcionamento as vías de desenvolvemento do organismo (morfoxénese, diferenciación), responder aos estímulos ambientais ou adaptarse a novas fontes de alimentación. Virtualmente todos os pasos da expresión xénica poden ser modulados, desde a iniciación da transcrición, ao procesamento do ARN, e a modificación postraducional das proteínas.
A regulación xénica é esencial para os virus, procariotas e eucariotas, xa que incrementa a versatilidade e adaptabilidade dun organismo ao permitirlle á célula expresar determinadas proteínas cando se necesitan. Aínda que xa en 1951 Barbara McClintock mostrou a interacción que se producía entre dous loci xenéticos, chamados Activador (Ac) e Disociador (Ds), na formación da cor das sementes de millo, o primeiro descubrimento dun sistema de regulación xénica considérase que foi a identificación en 1961 do operón lac por Jacques Monod, no cal algúns encimas implicados no metabolismo da lactosa se expresan no xenoma de Escherichia coli só en presenza de lactosa e ausencia de glicosa. Despois, descubríronse outros operóns.
Ademais, nos organismos multicelulares, a regulación xénica guía os procesos de diferenciación celular e morfoxénese, que levan á creación de diferentes tipos celulares con diferentes perfís de expresión xénica, e, por tanto, producen diferentes proteínas e teñen diferentes ultrastruturas, que son as axeitadas para realizaren as súas funcións (aínda que todas posúen esencialmente o mesmo xenotipo, copia do que tiña o cigoto, coa mesma secuencia).
Modificación do ADN e a cromatina
A regulación xénica empeza coas modificacións que sofre o ADN e a cromatina. Todas estas modificacións no xenoma teñen en común que o seu mecanismo de acción se basea nun control do acceso que teñen as ARN polimerases ao ADN. Este tipo de control da expresión xénica coñécese tamén como control epixenético.
En xeral, a transcrición do ADN está determinada pola súa estrutura. En xeral, a densidade do seu empaquetado é indicativo da frecuencia da transcrición. Os complexos de proteínas octaméricas chamados nucleosomas son responsables da cantidade de superenrolamento do ADN, e estes complexos poden ser modificados temporalmente por procesos como a fosforilación ou modificados máis permanentemente por procesos como a metilación. Tales modificacións son consideradas responsables de cambios máis ou menos permanentes nos niveis de expresión xénica.
Na regulaión da expresión xénica son moi importantes as modificacións químicas do material xenético, como metilacións do ADN ou acetilacións e desacetilacións de histonas realizados por encimas en residuos ou secuencias específicas. Os patróns de metilación anormais crese que están implicados na oncoxénese.
Descondensación da cromatina
Para que os encimas encargados da transcrición poidan realizar a súa función sobre uns xenes, cómpre que a cromatina estea descondensada e os promotores destes xenes non se encontren incluídos nunha superestrutura cromatínica. As evidencias de que o ADN que está sendo transcrito activamente está descondensado obtéñense con experimentos nos que o ADN nuclear é dixerido con baixas concentracións de DNase I.
Pódese comprobar mediante esta dixestión encimática, que as rexións degradadas en distintos tipos celulares non coinciden, debido a que os distintos tipos celulares expresan xenes distintos, é dicir, presentarán algúns xenes que se expresan todos ou moitos tipos celulares e outros que só se expresan nun dos tipos.
Ademais, a metilación do ADN xoga un importante papel na impronta xenómica.
Metilación do ADN
A metilación do ADN consiste na adición dun grupo metilo a moléculas de citosina, e está relacionada co silenciamento de xenes. Este fenómeno ten unha grande importancia na regulación da expresión xénica na maioría dos vertebrados. Os residuos de citosina metilados tenden a acumularse en rexiónes próximas ao extremo 5' dos xenes, onde adoitan situarse as rexións promotoras. A metilación de bases pode implicar que se impida o recoñecemento dos promotores polas polimerases, ou que induza a unión de encimas encargados da condensación desa rexión da cromatina, o que pode traducirse no silenciamento dun xene concreto, ou de toda unha rexión de ADN.
As proteínas metiltransferases metilan citosinas que xeralmente están situadas en secuencias 5'-CG-3'. Tamén están metiladas as secuencias complementarias destas (3'-GC-5'). Ademais, tras a replicación, o ADN da cadea de nova síntese, é metilado segundo os patróns de metilación da cadea molde. Desta forma, as modificacións da expresión xénica poden transmitirse dunha xeración celular á seguinte.
Comprobouse en xemelgos idénticos, que os patróns de metilación non se transmiten só por herdanza, senón que o medio tamén inflúe.
Modificacións en histonas e proteínas asociadas ao ADN
As moléculas de histonas presentan unha rexión que sobresae da estrutura, e que é a rexión diana para a adición de grupos metilo, acetilo ou fosfato. As distintas combinacións de grupos engadidos ás histonas, van ser lidas de diferente maneira por outras proteínas, que se encargan de condensar ou descondensar a estrutura ata o nivel de empaquetamento necesario. Isto é o que se coñece como código de histonas.
Modificación do xenoma por deleción e amplificación
A pesar de que as evidencias dos primeiros experimentos mostraron que todas as células dun organismo eucariota pluricelular presentaban o mesmo xenoma, existen excepcións nas que diferentes tipos celulares presentan algunhas diferenzas no xenoma.
Unha delas é o caso dos eritrocitos (glóbulos vermellos) de mamífero, que ao chegaren a acumular no seu interior unha certa concentración de hemoglobina, expulsan o seu núcleo e convértense en células sen núcleo maduras, e, por tanto, sen xenoma. Outro exemplo de delecións no xenoma dun organismo segundo o tipo celular dáse nos copépodos. No desenvolvemento embrionario deste grupo de invertebrados, as células eliminan rexións do seu xenoma (delecións) que non van utilizar ao diferenciarse. Isto ocorre na maioría das células destes organismos, agás naquelas que están destinadas a converterse en gametos.
Ademais da eliminación de rexións xenómicas que non van ser útiles, algúns tipos celulares dalgúns organismos teñen a capacidade de amplificar rexións cuxo produto xénico vai ser requirido en grandes cantidades. Un exemplo clásico deste tipo de amplificacións é o dos xenes encargados do ARNr da ra Xenopus laevis. No xenoma haploide desta especie existen arredor de 500 copias dos xenes responsables do ARNr. Porén, durante a ovoxénese, esta cifra multiplícase e chega no ovocito maduro aos dous millóns de copias de xenes do ARNr.
Reorganización do xenoma
Trátase dun mecanismo pouco frecuente no que segmentos do xenoma cambian de localización no xenoma.
Un exemplo deste mecanismo é a creación de anticorpos por parte dos linfocitos de vertebrados. Nos vertebrados prodúcese unha gran cantidade de tipos de anticorpos. Isto conséguese, grazas a unha reordenación, durante o desenvolvemento dos linfocitos, dos segmentos do ADN que codifican para algunha subunidade dos anticorpos. Por exemplo, no caso das cadeas pesadas dos anticorpos, estas están formadas por un segmento variable V, outro D e outro J, e ademais por un segmento C que é sempre constante. No ADN xenómico, existen xenes para varios tipos de segmentos V, D e J. Durante o seu desenvolvemento ata linfocitos maduros, estas rexións vanse reorganizar aleatoriamente, de forma que quedarán agrupados un V, un D e un J, dando lugar á cadea pesada en cuestión. Isto chámase recombinación V(D)J. Grazas a isto pódense producir unhas 24.000 cadeas pesadas de anticorpo diferentes. Se a isto engadimos que a cadea lixeira presenta unha variabilidade lixeiramente menor, atopámonos cunha cantidade enorme de anticorpos diferentes que se poden formar.
Outro exemplo deste tipo de regulación encontrámolo na selección do tipo "sexual" "a" e "α" nos lévedos. A reprodución sexual en lévedos prodúcese cando se xuntan dúas células haploides de distinto tipo. As células haploides levan os xenes para ambos os tipos a e α, pero só expresan o fenotipo daquel que se encontra nunha rexión chamada locus MAT. O que ocorre é que realizan copias dos xenes HMLα e HMRa segundo a situación e estas novas copias se insiren no locus MAT, tras eliminarse a copia do xene que houbese antes alí.
Os xenes HMLα e HMRa codifican factores de transcrición que inducen a expresión do fenotipo α ou a, respectivamente. Deste xeito cada célula leva os xenes para os dous fenotipos, pero só se expresarán os que teñan unha copia do xene dos seus respectivos factores de transcrición no interior do locus MAT.
Regulación postranscricional
Os ARNm precursores orixinados pola ARN polimerase II sofren unha modificación postranscricional que os converte en ARNm maduros utilizables para a síntese de proteínas. Ocorre en 3 pasos: no primeiro modifícase o extremo 5' orixinando a carapucha 5'; despois ten lugar a poliadenilación no extremo 3'; finalmente retíranse os intróns (partes non codificantes), deixando só os exóns (partes codificantes), proceso chamado splicing. Estes pasos poden regularse, o que afecta á expresión xénica. O proceso ten lugar no núcleo celular a medida que o precursor do ARNm nacente se transcribe e o ARNm funcional producido é transportado ao citoplasma.
Os microARN (ou miARN) actúan neste nivel postranscricional, impedindo que nun momentodado certos xenes se expresen en proteínas.
Regulación da tradución
A tradución dun ARNm pode tamén ser controlada por diversos mecanismos, principalmente na iniciación. O recrutamento da subunidade ribosómica pequena pode ser modulada pola estrutura secundaria do ARNm, a unión de ARN antisentido, ou a unión de proteínas. Tanto en procariotas coma en eucariotas, exite un grande número de proteínas que se unen ao ARN, as cales a miúdo son dirixidas ás súas secuencias diana pola estrutura secundaria do transcrito, a cal pode cambiar dependendo de certas condicións, como a temperatura ou a presenza dun ligando (aptámero). Algúns transcritos actúan como ribozimas e autorregulan a súa expresión.
O Carballal, Pousada, Boqueixón
O Carballal é un lugar da parroquia de Pousada no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago.
Río Tronceda
miniatura|250px|Río Tronceda na Área recreativa do Coto. O río Tronceda é o principal afluente do río Masma. Nace na Serra do Xistral e desemboca no Masma á altura da parroquia de Viloalle, no concello de Mondoñedo.
Traxectoria
O Tronceda aproveitase en varios tramos para a produción de enerxía hidroeléctrica: no seu percorrido conta con tres minicentrais eléctricas, e unha máis que está en desuso e foi aproveitadada para construír unha piscina fluvial.
A Canle do río Tronceda é unha canle de auga construída para dirixir as augas cara a unha caída e xerar electricidade.
Lista dos pavillóns de Galicia de maior capacidade
A lista dos pavillóns de Galicia de maior capacidade inclúe a aqueles recintos cubertos, multiusos ou polideportivos, que poden acoller a unha maior cantidade de espectadores nas súas bancadas, dentro do territorio galego.
José de San Martín
miniatura|230px|Foto de José de San Martín (1848).
José Francisco de San Martín, nado en Yapeyú (Corrientes) o 25 de febreiro de 1778 e finado en Boulogne-sur-Mer o 17 de agosto de 1850, foi un militar arxentino cuxas campañas foron decisivas para as independencias da Arxentina, Chile e o Perú. Xunto con Simón Bolívar é considerado un dos libertadores de Suramérica da colonización española. Na Arxentina, isto valeulle o título de Pai da Patria e ser considerado un heroe nacional.
Traxectoria
San Martín naceu na vila de Yapeyú (actual Provincia de Corrientes), á beira do río Uruguai na provincia de Misións do Vicerreinado do Río da Prata. O seu pai, Juan de San Martín y Gómez, nacera na vila de Cervatos de la Cueza provincia de Palencia), e era tenente gobernador do departamento. A súa nai, dona Gregoria Matorras, era sobriña dun conquistador do Chaco. Foi o menor de cinco irmáns: María Helena, Manuel Tadeo, Juan Fermín Rafael e Justo Rufino.
miniatura|230px|José de San Martín, 1856. En 1781, cando San Martín tiña 3 anos, a familia trasladouse de Yapeyú a Bos Aires. Logo mudáronse a España, embarcando rumbo a Cádiz o 6 de decembro de 1783. San Martín comezou os seus estudos no Real Seminario de Nobres de Madrid e na Escola de Temporalidades de Málaga en 1786. Alí aprendeu latín, francés, castelán, baile, debuxo, poética, esgrima, retórica, matemática, historia e xeografía.
En 1789, aos once anos de idade, comeza a súa carreira militar no rexemento de Murcia, mentres estalaba a Revolución Francesa. Loitou na campaña do norte de África combatendo os mouros en Melilla e Orán. En 1797 é ascendido a subtenente polas súas accións nos Pireneos fronte aos franceses 1793. En agosto dese ano o seu rexemento, que participara nas batallas navais contra a frota inglesa no Mediterráneo, rendeuse. Durante o período que segue loita, co grao de capitán 2° de infantería lixeira, en diferentes accións en Xibraltar e Cádiz.
En 1808 as tropas de Napoleón invaden a Península e o rei Fernando VII é feito prisioneiro. Estala a rebelión contra o emperador e contra o seu irmán José Bonaparte, que fora proclamado Rei de España. Establécese unha Xunta de Goberno que actúa primeiro en Sevilla e logo en Cádiz. San Martín é ascendido pola Xunta ao cargo de axudante 1 ̊ do rexemento de Voluntarios de Campo Maior. Distinguido polas súas accións contra os franceses, é ascendido a capitán do rexemento de Borbón. O exército ataca e vence aos franceses na Batalla de Bailén o 19 de xullo de 1808, tendo San Martín unha actuación destacada.
Esta vitoria permite ao exército de Andalucía recuperar Madrid e é a primeira derrota importante das tropas de Napoleón. San Martín recibe o grao de tenente coronel e é condecorado cunha medalla de ouro. Continúa loitando contra os franceses no exército dos aliados: España, Portugal e Inglaterra. Combate ás ordes do xeneral Beresford na batalla de Albuera. Coñece a Lord Macduff, nobre escocés, que o introduce nas loxas secretas que conspiraban para conseguir a independencia de América do Sur. Aí fai contacto por primeira vez con círculos de liberais e revolucionarios, que simpatizaban coa loita pola independencia americana.
En 1811 renuncia á súa carreira militar en España. Por intermedio de Lord Macduff obtivo un pasaporte para viaxar a Inglaterra, partindo o 14 de setembro dese ano, onde se atopou con compatriotas de América española: Carlos María de Alvear, José Matías Zapiola, André Belo e Tomás Guido, entre outros. Todos formaban parte da Grande Irmandade Americana que fundara o "precursor" Francisco de Miranda quen, xunto con Simón Bolívar, xa loitaba en América pola independencia de Venezuela. Xa dentro da irmandade relacionouse con políticos británicos, quen lle fixeron coñecer o Plan de Maitland, unha estratexia para que América se liberase de España.
Regreso a Arxentina
miniatura|230px|José de San Martín. En xaneiro de 1812 San Martín embarca cara a Bos Aires na fragata inglesa George Canning. Foi recibido polos membros do Primeiro Triunvirato, que lle recoñeceron o seu grao de Tenente Coronel. O 16 de marzo pedíronlle que crease un rexemento de soldados para custodiar as costas do Paraná. Xunto con Carlos María de Alvear e José Matías Zapiola funda a Loxa Lautaro de Bos Aires. Debido á política centralista que seguía o Triunvirato, a Loxa, xunto á Sociedade Patriótica, vía no goberno un obstáculo para os seus plans. O 8 de outubro marchan os soldados, acompañados por San Martín e os demais membros, a esixir a renuncia dos triunviros. O 12 de novembro de 1812 contrae matrimonio con Remedios de Escalada, de 15 anos.
As costas do Paraná eran atacadas permanentemente polos españois e San Martín instalouse coas súas tropas no convento de San Carlos, posta de San Lourenzo. O 3 de febreiro de 1813 e ante o desembarco de 300 españois, produciuse na zona o Combate de San Lourenzo.
En 1814 Gervasio Antonio Posadas nomeouno Gobernador de Cuyo. O seu plan xa estaba terminado e aprobado. A partir dese momento San Martín comeza os preparativos da organización do Exército dos Andes.
Co apoio do novo director supremo, Carlos María de Alvear, a quen coñecera en Cádiz, dedicouse a organizar un exército cos refuxiados, á vez que o Congreso de Tucumán declaraba a independencia das Provincias Unidas do Río da Prata o 9 de xullo de 1816. No noroeste de Mendoza constituíu o seu Estado Maior no campamento do Plumerillo.
O 23 de agosto de 1816 naceu en Mendoza a súa única filla, Mercés Tomasa, quen o acompañaría no exilio.
Expedición Libertadora
miniatura|esquerda|300px|A Batalla de Maipú O director supremo Juan Martín de Pueyrredón nomeouno xeneral en xefe do Exército dos Andes e o 12 de xaneiro de 1817 iniciouse dende Mendoza o Cruzamento dos Andes en dirección a Chile. As forzas patrióticas venceron aos realistas en Chacabuco o 12 de febreiro; entrou en Santiago dous días despois e nomeou a Bernardo O'Higgins director supremo. En marzo regresou a Bos Aires para solicitar axuda ao Directorio para continuar o seu campaña libertadora. Logra certo apoio económico e regresa a Chile, onde as tropas sofren a derrota en Cancha Raiada o 19 de marzo de 1818 e obteñen unha vitoria en Maipú o 5 de abril.
San Martín e O'Higgins, contando coa axuda de Lord Thomas Cochrane, organizan unha expedición por vía marítima que partiu o 20 de agosto de 1820 do porto de Valparaíso. O 12 de setembro chegan ao porto de Pisco, Perú, para finalmente chegar a Lima en xullo de 1821. O día 28 San Martín declara a independencia e é nomeado Protector do Perú con autoridade civil e militar. Goberna o Perú dende o 3 de agosto de 1821 ata o 20 de setembro de 1822.
Durante o seu protectorado recibe un pedido de axuda do xeneral Sucre, lugartenente de Bolivar, para a campaña en Ecuador. San Martín envía soldados que participaron nas vitorias de Riobamba e Pichincha, que garantiron a rendición de Quito. Entre os días 26 e 27 de xullo de 1822 realízase a Entrevista de Guayaquil, onde se reúne con Bolívar. Pouco despois decide retirarse de tódolos cargos e volver ao seu país.
Volto a Mendoza pediu autorización para regresar a Bos Aires e reencontrarse coa súa esposa que estaba gravemente doente. Bernaldino Rivadavia, ministro de goberno do gobernador Martín Rodríguez, negoullo argumentando que non sería seguro para San Martín volver á cidade. O seu apoio aos caudillos do interior e a desobediencia a unha orde que recibira do goberno de reprimir aos federais, valeulle que os unitarios quixesen sometelo a un xuízo.
Porén, como a saúde da súa esposa empeoraba decidiu viaxar a Bos Aires, onde á súa chegada xa ela falecera o 3 de agosto de 1823.
Exilio e morte
En 1825 redactou as Máximas para mi hija, onde sintetizaba cales eran os seus ideais educativos.
Durante os anos en que durou o seu exilio San Martín mantivo contacto cos seus amigos en Bos Aires. Ao decatarse, en 1827, da guerra que Arxentina mantiña co Brasil, ofreceuse para loitar nela, pero nunca foi chamado. Entre os compatriotas que recibiu durante o seu exilio atopáronse Sarmiento, Alberdi e Alexandre Augado. En 1843 recibe a visita de Juan Bautista Alberdi. Entre 1845 e 1848 Domingo Faustino Sarmiento, que viaxou a Europa por encargo do goberno de Chile, atopouse con San Martín en Grand Bourg en varias oportunidades. Durante estes encontros informábase constantemente dos cambios e acontecementos da política arxentina.
En 1831 estableceuse en Francia nunha leira de campo próxima a París. Tres anos máis tarde mudouse a unha casa en Grand Bourg, onde residiu ata 1848. Finalmente, en marzo trasladouse a Boulogne-sur-Mer, onde faleceu en 17 de agosto de 1850. miniatura|Ao Xeneral José de San Martín, libertador de Argentina Chile e Perú, o Pobo de [[Vigo, 27-10-1984.]] miniatura|250px|esquerda|Tumba de San Martín na Catedral de Bos Aires. En 1861 os seus restos foron trasladados á bóveda da familia González Balcarce, situada no cemiterio de Brunoy, Francia. Posteriormente houbo varios intentos de repatrialos ao país. Durante a presidencia de Nicolás Avellaneda creouse a "Comisión encargada da repatriación dos restos do Libertador", feito que finalmente se produciu o 28 de maio de 1880. Os seus restos descansan na Catedral da cidade de Bos Aires, fronte á Praza de Maio, custodiados por soldados do corpo de Granaderos dacabalo.
Tan forte e tan preto
Tan forte e tan preto (en Extremely Loud and Incredibly Close) é un filme estadounidense dirixido por Stephen Daldry e escrito por Eric Roth que foi estreado no 2011. É unha adaptación da novela homónima escrita por Jonathan Safran Foer. Está protagonizado por Thomas Horn, Tom Hanks, Sandra Bullock, Max von Sydow, Viola Davis, John Goodman, Jeffrey Wright e Zoe Caldwell.
José de San Martín
O seu testamento
O testamento hológrafo foi datado en París o 23 de xaneiro de 1844, deixando como única herdeira á súa filla Mercés de San Martín, casada con Mariano Balcarce. Outras cláusulas foron:
Tan forte e tan preto
Foi emitido pola Televisión de Galicia o 3 de abril de 2018.
Penso
Amais como topónimo pode referirse a:
Teodón, duque de Asti
Teodón foi duque de Asti a principios do século VIII
Traxectoria
Algúns historiadores son da opinión de que o nomeamento de Teodón como duque fose por intervención de Liutprando no 712: Teodón era fillo de Teodón II, duque de Baviera, e pénsase que Liutprando lle doara o ducado de Asti, como signo de gratitude pola axuda que lle dera ao seu pai Ansprando durante a incursión deste último a Italia no 712.
La isla (filme de 1979)
La isla é un filme arxentino de 1979 escrito e dirixido por Alejandro Doria. Foi o primeiro filme arxentino en ser un éxito de recadación durante a ditadura militar. O escollido como candidato da Arxentina para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 52ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Hati
Na mitoloxía nórdica Hati era un lobo que perseguía a Mani (a Lúa) polo ceo todas as noites. Cada vez que lograba achegarse á súa presa producíanse eclipses lunares. O seu irmán Skoll, perseguía ao Sol. Supostamente, son os fillos ou irmáns de Fenrir. Dise que os nenos detonan os caldeiros e fan bastante ruído, o suficiente para mantelo afastado da Lúa. Ademais usan as chispas da detonación dos caldeiros para voar aos ceos. A xente da terra chámaos estrelas caídas. Dise tamén que no tempo de Ragnarok, o fin do mundo, Hati alcanzará a Lúa e a romperá coas súas garras.
Condado de DeKalb
Condado de DeKalb é o nome asignado a seis condados dos Estados Unidos de América en diferentes estados:
Cobreiros, Albos, Verea
Cobreiros é un lugar da parroquia de Albos, no concello ourensán de Verea. No ano 2008 tiña 10 habitantes, 5 deles eran homes e 5 eran mulleres, o que supón un aumento en relación ao ano 2007.
A Corna, Pousada, Boqueixón
A Corna é un lugar da parroquia de Pousada no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 46 habitantes (23 homes e 23 mulleres).
Bangueses de Abaixo, Bangueses, Verea
Bangueses de Abaixo é un lugar da parroquia de Bangueses, no concello ourensán de Verea. No ano 2008 tiña 96 habitantes, 46 deles eran homes e 50 eran mulleres, o que supón un mantemento en relación ao ano 2007.
Bebé a bordo
Bebé a bordo é unha telenovela brasileira escrita por Carlos Lombardi, que se estreou na Rede Globo no día 13 de xuño de 1988 rematada o 11 de febreiro de 1989. Contén 209 episodios.
Ansulfo
Ansulfo foi duque de Asti na primeira metade do século VIII
Traxectoria
Fillo de Teodón e de Imberga (e, xa que logo, neto do rei Liutprando), sucedeu ao seu pai cando era aínda un adolescente pero, segundo nos conta Grassi, aínda mozo resultou morto por un dardo durante unha xornada de caza lanzado polo seu amigo Artuolfo, despois morto por un compañeiro de armas longobardo. Por este motivo a rexencia do ducado pasou á súa nai Bataúlfa por moitos anos.
Camino
O termo castelán e italiano Camino (camiño en galego) pode referirse a:
Frederic Soler
Frederich Soler y Hubert (Frederic Soler i Hubert, en catalán normativo actual), coñecido tamén co pseudónimo de Serafí Pitarra, nado o 9 de outubro de 1839 en Barcelona e finado ibídem o 4 de xullo de 1895, foi un poeta, dramaturgo e empresario teatral catalán.
Traxectoria
miniatura|200px|[[Monumento a Serafí Pitarra en Barcelona, obra do escultor Agustí Querol e o arquitecto Pere Falqués (1906). ]] Fillo de Josep Soler i Esquirol, carpinteiro, e María Hubert, que tiña orixe francesa e que morreu cando Frederic tiña tres anos. Aos nove anos morreulle o pai e, orfo, foi vivir co seu tío Carles Hubert, propietario dunha reloxería no barrio Gótico. Soler deixou a escola con catorce anos para se facer cargo da reloxería á morte de seu tío, compaxinando o traballo coa súa afección polo teatro, debutando con quince anos cunha compañía de afeccionados, e collendo sona nos círculos artísticos como actor, cómico e poeta. A súa primeira obra, Per un casament, rematouna en 1856, e nese ano escribiu tamén Don Jaume el Conquistador, parodia dunha obra en castelán de Antoni Altadill. Comezou xacando a utilizar o pseudónimo co que se fixo famoso, Serafí Pitarra. Na traseira da súa reloxería adoitaban celebrarse xuntanzas informais de escritores e artistas novos, entre eles Anselm Clavé, Valentí Almirall, Víctor Balaguer, Feliu i Codina, e outros moitos. José Zorrilla, amigo de Pitarra, viviu aí durante catro anos.
A súa primeira estrea foi La esquella de la Torratxa, unha zarzuela con música de Joan Sariols, o 24 de febreiro de 1864 no Teatro Odeon da cidade condal, a obra é unha parodia do drama histórico "La Campana de la Almudaina" de Joan Palou i Coll, e logrou un éxito rotundo, como consecuencia a Llibreria Espanyola publicou unha colección con seis das obras de Soler co título de Singlots poètics. La esquella de la Torratxa todas co pseudónimo de Serafí Pitarra nunha lingua popular, que denomina o catalán que se fala agora en oposición ao catalán culto que pretendían recuperar os poetas dos Jocs Florals.
A primeira época de Soler caracterízase pola sátira e a parodia do mesmo xénero teatral e dos acontecementos da época. A este período pertencen obras como La pau d'Espanya (1860), na que ironiza sobre a campaña do xeneral Prim en África, ou Lo castell dels tres dragons (1865), na cal, mediante a parodia, intenta desmitificar a figura clásica do heroe. O público respondía a este primeiro espertar do teatro en catalán, que representaba Soler, e en outubro de 1865 o teatro Odeon anunciaba a formación da Secció de la Gata, unha compañía expresamente creada para representar obras en catalán, e nese mesmo ano o Teatro Romea, creou a Secció Catalana, compañía tamén especializada en obras en catalán.
A súa segunda etapa como dramaturgo principiou en 1866, coa estrea de Las joyas de la Roser. Este período caracterízase polo seu xiro cara ao conservadorismo político, avogando pola Restauración; o que queda patente en Lo sagristá de Sant Roch (1863). Con todo non abandona o catalanismo, que se reflicte no poema dedicado aos heroes de 1714 (Al Fossar de las moreras...) e cara o conservadorismo literario, con dramas históricos ou místicos lonxe das formas da comedia sociolóxica de tipo realista en voga nos países veciños. Así en 1889 estreou Judas (1889), e a rivalidade con Àngel Guimerà tivo unha das expresións máis significativas na estrea de Jesús (1894) como reacción ao Jesús de Natzaret de Guimerà. Para alén de dramaturgo, Soler tamén practicou a poesía, gañou en tres ocasións os Jocs Florals e en 1875 foi investigo domo Mestre en Gai Saber. Presidiu os Jocs Florals en 1882 e publicou diversos volumes de poesía, como Nits de Lluna, en 1886.
Bosque
Bosque de [[faias en Dinamarca|miniatura]] miniatura|[[Bosque de ribeira nas Fragas do Eume (Pontedeume)]]
Un bosque (da palabra xermánica busch: arbusto e por extensión monte de árbores), ou foresta (do latín foresta) se é de grande extensión, é unha superficie con gran densidade de árbores pero con presenza de estratos arbustivos, herbáceos e musgos máis ou menos importantes. Estas comunidades de plantas cobren grandes áreas do globo terráqueo e funcionan como hábitats dos animais, moduladores de fluxos hidrolóxicos e conservadores do solo, constituíndo un dos aspectos máis importantes da biosfera da Terra. Aínda que a miúdo consideráronse como consumidores de dióxido de carbono, os bosques maduros son practicamente neutros en canto ao carbono, e son soamente os alterados e os novos os que actúan como devanditos consumidores. De calquera xeito, os bosques maduros xogan un importante papel no ciclo global do carbono, como reservas estables de carbono e a súa eliminación comporta un incremento dos niveis de dióxido de carbono atmosférico.
Os bosques encóntranse en tódalas rexións en que é posible o seu crecemento, ata a altitude chamada "a liña das árbores" (liña tope imaxinara a partir da cal non se dá o crecemento, debido ó frío ou a escaseza de osíxeno) e excepto en zonas de baixa pluviosidade ou risco frecuente de incendios forestais. En xeral, os bosques conteñen un gran número de árbores de diferentes especies e alturas combinadas con capas de vexetación baixa, o que proporciona unha eficiente distribución da luz solar. Os bosques ás veces conteñen moitas especies de árbores dentro dunha pequena área (como a selva chuviosa tropical e o bosque temperado caducifolio), ou relativamente poucas especies en áreas grandes (por exemplo, a taiga e bosques áridos montañosos de coníferas). Un bosque, na súa forma natural, é o fogar de moitas especies animais e vexetais, e o peso da súa biomasa nun quilómetro cadrado dado é alto, comparado con outros ecosistemas. A maior parte desta biomasa áchase no subsolo nos sistemas de raíces e como detritos de plantas parcialmente descompostos. O compoñente leñoso dun bosque contén lignina, cuxa descomposición é relativamente lenta comparado con outros materiais orgánicos como a celulosa e outros carbohidratos.
A ciencia que estuda os bosques como explotación comercial denomínase silvicultura.
A Organización das Nacións Unidas celebra o 21 de marzo como o Día Internacional dos Bosques, tamén coñecido como Día Forestal Mundial.
O 23 de novembro celébrase o Día Mundial dos Bosques Autóctonos.
Tipos de bosque
Os bosques poden ser clasificados de diferentes xeitos e con diferentes graos de especificación. Unha distinción importante ou básica é a que fai referencia ao grao de intervención humana. Outra forma é determinar o medio ambiente (ecosistema) no que existen, xunto coa lonxevidade das follas da maioría das árbores (sexan de follas perennes ou caducas). Outra clasificación é pola composición predominante dos bosques, de tipo de folla ancha, coníferas (piñeiros) ou ambos.
Segundo o grao de intervención
Habitualmente distínguese o bosque natural ou primario do bosque artificial ou antropizado. Considérase que o primeiro non sufriu manipulación por parte do home, mentres que o segundo foi modificado por forestais ou silvicultores. En realidade, esta distinción non é moi realista no contexto europeo, onde os bosques actuais son en xeral froito dunha explotación ancestral. Actualmente, os bosques primarios circunscríbense ás zonas menos poboadas ou de difícil acceso, como os bosques tropicais húmidos da Amazonia, os do val do río Congo e os bosques boreais (os do Canadá por exemplo, non sofren aínda unha intensa explotación). No continente europeo quedan algúns escasos exemplos de bosques primarios, especialmente en Belarús, Eslovaquia, Polonia, Ucraína, e na Rusia europea (os Urais e Carelia), así como en Finlandia e Escandinavia. Tamén se da en Madeira na laurisilva de Madeira e posiblemente na Gomera, e no Parque Nacional de Garajonay, aínda que se poden considerar xa do continente africano.
A fisionomía (como se ve) clasifica os bosques pola súa estrutura física total ou etapa de crecemento. Os bosques tamén poden ser clasificados máis especificamente polas especies dominantes presentes, resultando numerosos tipos de bosques. Así, desde o punto de vista da súa historia e grao de alteración, os bosques poden ser clasificados en:
Segundo o tipo de vexetación
miniatura|Un bosque [[caducifolio de folla ancha.]] Unha clasificación establécese pola composición predominante dos bosques segundo o tipo de folla: folla ancha, acicular (coníferas como o piñeiro), ou ambos.
Transbordador espacial Discovery
miniatura|O transbordador Discovery na rampla de lanzamento. O transbordador espacial Discovery, designación OV-103 (Orbital Vehicle 103) foi un transbordador espacial que pertenceu á frota de transbordadores espaciais da NASA. Foi o terceiro transbordador da frota e fixo 39 misións nos seus 27 anos de servizo. Fixo a súa primeira misión (STS-41-D) o 30 de agosto de 1984, e a última o 24 de febreiro de 2011 (STS-133).
Sergio Valdeolmillos
Sergio Valdeolmillos Moreno, nado en Granada o 4 de abril de 1967, é un adestrador profesional de baloncesto español que actualmente adestra ao Delteco GBC da Liga ACB.
Bosque
Biomas
O WWF clasifica aos bosques dentro dos seguintes biomas:
O bosque galego
miniatura|Bosque de ribeira sobre o [[río Eume.]] Os bosques naturais de Galicia pertencen á biorrexión atlántica. Son bosques mixtos caducifolios xeralmente dominados por carballos (carballeiras). Cando estes nosos bosques se achegan aos orixinais ou virxes (bosques primarios), cunha alta biodiversidade e normalmente illados, denomínanse fragas. Por extensión, ás veces o termo fraga é sinónimo de bosque.
Transbordador espacial Discovery
Historia
O transbordador recibiu o seu nome por un dos buques usados por James Cook durante a súa exploración do océano Pacífico durante a década de 1770. Durante a súa construción empregáronse as leccións aprendidas durante a montaxe dos seus predecesores, o transbordador de probas Enterprise e as naves operativas Columbia e Challenger. Á saída da liña de montaxe o Discovery era 3115 kg máis lixeiro que o Columbia. Xunto co Challenger, o Discovery tiña a particularidade de que foi reacondicionado para poder transportar foguetes Centaur na bodega de carga para o lanzamento de satélites. Despois do accidente do transbordador espacial Challenger decidiuse que, por seguridade, ningún transbordador levaría foguetes Centaur como carga.
O contrato para a fabricación do orbitador foi firmado o 29 de xaneiro de 1979. A nave quedou finalizada o 12 de agosto de 1983, co seu primeiro voo o 30 de agosto do ano seguinte. A primeira revisión en profundidade do Discovery tivo lugar en febreiro de 1992, inspeccionándose completamente a súa estrutura e realizándose 78 modificacións. A segunda tivo lugar entre setembro de 1995 e xuño de 1996, e nela instalouse o sistema de acoplamento coa Estación Espacial Internacional, mellorouse a iluminación da baía de carga e fixéronse varias decenas de melloras e arranxos.
Bosque
Zona subpolar
miniatura| Taiga  nas beiras do [[río Yukon, Alasca (EE.UU.)]] As condicións ambientais propias da zona subpolar só permite o crecemento dun tipo de bosque, a taiga, que por outra banda só se atopa no hemisferio norte. No hemisferio austral as terras emerxidas das altas latitudes só son recubertas dunha vexetación herbácea, muscinal ou de liques.
Taiga
A taiga, ou bosque boreal de coníferas, é un bosque de coníferas denso, cun estrato arbustivo pobre, debido á acidez que provocan as acículas das árbores e da sombra que as mesmas árbores xeran.
As especies arbóreas que dominan estes bosques son diferentes a dos continentes Euroasiático e Americano, pero pertencente en todos os casos aos xéneros Picea (Picea), Pinus (piñeiro)s, Abies (Abetos) e  Larix  (lárices).
Tamén é frecuente atopar bidueiros (Betula sp.) e álamo tremos (Populus tremula), sobre todo en estadios iniciais da sucesión ecolóxica posterior aos incendios.
O sotobosque, modesto, fórmano sobre todo musgos, liques e fentos ou máis puntualmente arandeiras (Vaccinium myrtillus) e Empetrum.
A súa distribución é circumboreal, en terras siberianas, escandinavas, canadenses e de Alasca. Esténdese por unha superficie duns 17 millóns de quilómetros cadrados, ocupando preto do 11% da superficie terrestre do hemisferio norte e sendo un 27% da masa forestal mundial.
Bosques mixtos de caducifolios e coníferas
miniatura|Bosque de [[Sequoia xigante|sequoias no Sequoia National Parque de California.]] Na Europa occidental estes bosques concrétanse nun bosque mixto de abetos e faias que ocupa as ladeiras húmidas das montañas. Con todo, en Europa central e oriental, como Polonia, Eslovaquia, Belarús, Ucraína e a Rusia europea, ocupan amplas extensións como bosques de transición entre a taiga setentrional e os bosques caducifolios máis meridionais. Dominan así as faias, Carpinus e boa parte das coníferas propias da taiga, especialmente as piceas.
No Extremo Oriente, unha gran variedade de bosques mixtos de caducifolios e coníferas recobren amplas extensións do Xapón, Corea e a China central. O elevado número de lianas e epífitos faias semellantes as dos bosques tropicais, pero os xéneros de distribución holártico predominan, con representantes particulares (Fagus crenata, Fraxinus mandshurica, Betula ermanii, Abies sacchalinensis etc.).
En Norteamérica é onde estes bosques teñen os seus representantes máis característicos. Por unha banda os bosques dos Grandes lagos, onde especies de coníferas diferentes dos da taiga (Tsuga canadensis, Thuya occidentalis, Pinus strobus, Pinus resinosa etc.) mestúranse con numerosos caducifolios (Fagus grandifolia, Acer saccharum), os que se poden engadir na metade setentrional da área de distribución outras coníferas propias da taiga (Picea mariana, Abies balsamea etc.). Por outra banda, na franxa costeira do Pacífico, entre 10 e 300 quilómetros de anchura, desde California ata a Columbia Británica, ocúpana bosques principalmente de coníferas de gran tamaño (abeto de Douglas, sequoias etc.), cunha abundancia relativamente escasa de caducifolios (carballos, pradairos, castiñeiros etc.).
Bosques austrais de Nothofagus
miniatura|Nothofagus pumilio, unha das moitas especies de [[faia s austrais.]] Os bosques de Nothofagus son o equivalente austral dos bosques caducifolios e dos bosques mixtos de caducifolios e coníferas boreais. Con todo, a composición florística destes bosques é totalmente diferente dado que pertencen a reinos florísticos distintos.
Existen pois dous grandes tipos de bosques de Nothofagus, por unha banda, os bosques mixtos de caducifolios (Nothofagus sp.) e coníferas (Podocarpus sp., Weinmannia sp. etc.), propios de Nova Zelandia e Tasmania, con fentos arborescentes, lianas e epífitos, ou os dos pisos inferiores dos Ándes meridionais, con Araucaria sp., Fitzroya sp., Pilgerodendronsp. etc. Por outra banda, os bosques caducifolios de Nothofagus ( N. antartica, N. pumila etc.), propios do piso superior dos Andes meridionais, onde tamén se poden atopar algúns perennifolios como Drimys winteri.
Bosques mediterráneos
Malia recibir o nome de mediterráneo, estes bosques non se distribúen só na contorna da conca mediterránea, senón tamén en California, na costa central de Chile e na costa meridional australiana. Na rexión de Cidade do Cabo, malia gozar de condicións climáticas moi parecidas, a vexetación non chega a formar un bosque típico.
O factor determinante para o establecemento deste tipo de bosque é o clima, chamado igualmente clima mediterráneo, no que coincide un período caloroso cun período seco, ao que as especies vexetais que forman o bosque deben adaptarse con diversas estratexias.
A principal característica dos bosques mediterráneos é a presenza de especies arbóreas perennifolias de porte relativamente baixo (10-15 metros), con copas a miúdo dispersas que permiten un importante desenvolvemento do estrato arbustivo.
Na conca mediterránea, o estrato arbóreo está dominado por especies do xénero Quercus e Pinus, como son a aciñeira (véxase ericácea), a carrasca, a sobreira, diferentes carballos (véxase carballeira) e moi diversos piñeiros. Na costa californiana tamén se atopan especies de carballos e coníferas propias do continente americano. En Chile, son varias especies do xénero Nothofagus as que forman os bosques mediterráneos, mentres que en Australia, son diferentes especies de eucaliptos.