cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Passau
Historia
Tense constancia de asentamento de poboación no territorio onde está actualmente a cidade desde antes da chegada dos romanos. Os romanos construíron o castelo de Boiotro e integraron o territorio á provincia de Recia ata o ano 476 en que abandonaron a rexión. En 739 pasou a ser sede episcopal. Desde 1217 ten os privilexios de cidade episcopal de bispo-príncipe (Fürst) e no ano 1225 adquiriu categoría de cidade. Passau é o lugar da orixe do Ausbund, o libro de cantos protestantes máis antergo e que aínda empregan hoxe en día os Amish nas súas liturxias. Este libro foi escrito entre 1535 e 1540 polos chamados Bautistas que foran presos na fortaleza da cidade e que despois da súa morte foron considerados mártires.
A cidade foi reconstruída baixo o mandato de arquitectos italianos despois do incendio de 1662, que a destruíu case totalmente. De aí vén a súa arquitectura barroca e que reclamen para si unha certa atmosfera mediterránea que a diferencia das cidades da súa contorna. É desde o ano 1803, e no contexto das guerras napoleónicas, pasa a formar parte de Baviera.
Estadio Municipal El Molinón
O Estadio Municipal El Molinón–Enrique Castro “Quini”, coñecido como El Molinón, é un estadio de fútbol que se atopa na cidade de Xixón, na comunidade autónoma de Asturias. Nel dispútanse os encontros de fútbol que o Real Sporting de Gijón xoga como local e en ocasións tamén é empregado para facer concertos musicais.
Passau
Historia
Debido aos tres ríos que a atravesan ten sido asolagada polas enchentes destes ríos e varias ocasións. A máis grave no ano 1954 aínda que no ano 2002 tiveron outro asolagamento importante.
Na historia recente da cidade está marcada como feito sinalado a fundación en 1978 da súa universidade. A máis recente das existentes en Baviera. Conta con 8000 estudantes, repartidos en cinco facultades: Teoloxía, Leis, Ciencias Económicas, Informática, Matemáticas e Filosofía. Debido a que o 12% dos estudantes son estranxeiros pola cantidade de convenios internacionais que asinou a universidade a cidade adquiriu carácter cosmopolita. A cidade experimentou un grande cambio desde a fundación da universidade que ten un peso importante tanto a nivel demográfico así como dinamizador cultural.
Estadio Municipal El Molinón
Está situado no Parque Isabel la Católica, flanqueado polo río Piles. O seu nome fai referencia a unha grande acea (muíño hidráulico) que se erguía no lugar cando foi construído.
Roland Ratzenberger
Roland Ratzenberger, nado en Salzburgo o 4 de xullo de 1960 e finado en Imola o 30 de abril de 1994, foi un piloto de automóbiles de Fórmula 1 austríaco. Faleceu tras un accidente nas clasificacións do Gran Premio de San Marino de 1994 en Imola, a mesma carreira na que posteriormente perdeu a vida a piloto brasileiro Ayrton Senna.
Editorial Eneida
Eneida é unha editorial española en lingua castelá, con sede en Madrid.
Coleccións
As coleccións da editora son: "Confabulaciones", "Bestiarios", "Biblioteca ensayo", "Poesía para el tercer milenio", "Posibilidades de ser a través del arte", "Puntos de vista", "Semblanzas", "Educación para la salud", "Antologías literarias", "Volúmenes singulares", "El invisible anillo" e "Historia del presente".
Roland Ratzenberger
Le Mans
En 1989 pilotou nas 24 Horas de Le Mans por primeira vez. Compartiu o Porsche 962 do equipo Brun Motorsport con Mauricio Sandro Sala e Walter Lechner, retirouse na terceira hora.
Estadio Municipal El Molinón
Non se coñecen con exactitude as datas da súa construción e inauguración. A primeira referencia á súa existencia, no diario local El Comercio, data do 20 de maio de 1908, cando se xogou un encontro cuxa nota na prensa non o presenta como algo excepcional, o cal fai sospeitar que o escenario xa era coñecido polos xixoneses e, por tanto, a existencia do estadio é aínda máis antiga.
A FIFA designouno como unha das sedes da Copa Mundial de Fútbol de 1982, disputada en España. Ademais, albergou oito encontros da selección española de fútbol.
Historia
Téñense referencias da disputa de partidos no Molinón desde 1908, o que o converte no campo máis antigo do fútbol profesional español.
O Sporting empezou a utilizalo como campo oficial en 1915. O primeiro partido de competición nacional disputouse o 22 de abril de 1917, entre o Sporting e o Arenas Club de Getxo, no Campionato de España.
O 20 de novembro de 1924, o club adquíreo en propiedade, xa que até entón tíñao en arrendamento.
En 1920 xogouse no campo a final da Copa do Rei de Fútbol entre o Athletic Club e o FC Barcelona. En 1931 a tribuna cuberta sufriu un incendio que a destruíu totalmente, e dada a precaria situación económica do Sporting e os custos da reconstrución, o Sporting devolve a titularidade ao concello en 1944.
En decembro de 1968 instaláronse 4 torretas que dotaron ao estadio de luz artificial, indispensable para a disputa de partidos polas noites. O primeiro partido disputado con iluminación artifial enfrontou ao Sporting e ao Valencia CF Mestalla. Un ano máis tarde inauguráronse as obras para cubrir a bancada xeral e posteriormente procedeuse a cubrir totalmente o estadio, o que lle permitiu ser o primeiro campo de fútbol de España coas bancadas totalmente cubertas.
O 8 de febreiro de 1970 produciuse a primeira retransmisión dun partido de segunda división en directo por televisión desde o Municipal xixonés, co partido Sporting - Osasuna.
Entre 1997 e 1998 realizáronse obras no campo para adecualo ás normativas de seguridade que marcaron a UEFA e a FIFA para os estadios de fútbol profesional. Desta forma, fixéronse todas as localidades de asento e retiráronse os valos de seguridade, pasando dunha capacidade para 45.000 espectadores a 25.885. Tamén se dividiron as bancadas en sectores independentes e instaláronse cámaras de seguridade. En 2006 anunciouse un proxecto de remodelación parcial do estadio que afectará principalmente á imaxe exterior do estadio, no que colaborou o artista Vaquero Turcios. A remodelación financiouse coa privatización dos locais existentes baixo as tribunas. O proxecto non cumpriu as condicións esixidas pola UEFA para que o estadio sexa homologado como estadio elite.
O 28 de febreiro de 2018, un día despois do falecemento de Quini, o Concello de Xixón aprobou por unanimidade cambiar a súa denominación oficial a Estadio Municipal El Molinón-Enrique Castro "Quini" como homenaxe á súa figura.
Partidos internacionais
O 22 de abril de 1928 disputouse o primeiro partido de seleccións nacionais en Asturias, no Molinón, entre España e Italia. Por aquel entón, o estadio tiña unha capacidade de 6.000 localidades. Con motivo da designación do Molinón como subsede do Mundial 82, eleváronse con tribunas superpostas as bancadas Oeste e Fondo Sur, o que supuxo un aforamento de case 45.000 espectadores, dos que 16.600 era sentados. Na celebración de dita Copa do Mundo produciuse o partido con maior aforamento de Asturias, dado que nunca tantas persoas viron en directo un partido de fútbol en Asturias ao longo de toda a historia, sería no partido Alemaña contra Austria, con 45.000 espectadores nas bancadas. Esta cifra xa non será posible superala, tendo en conta que non existe campo no Principado de Asturias que alcance esta capacidade. No Molinón disputáronse os seguintes partidos:
Primeira rolda (Grupo B): Alemaña Federal v/s Alxeria, Alemaña Federal v/s Chile, Alemaña v/s Austria
Sete veces máis disputáronse partidos de seleccións nacionais absolutas no Molinón, entre España, e Noruega (1978), Checoslovaquia (1980), Grecia (1986), Brasil (1990), Illas Feroe (1997), Dinamarca (2004) e Uruguai (2005).
miniatura|300px|dereita|El Molinón.
Editorial Eneida
Coleccións
Tamén publica periodicamente dúas revistas: Historia del presente e El invisibe anillo. Esta última cuadrimestralmente dende o ano 2006. Ilustrada, adícase á poesía, a arte e a literatura.
O número 16 de El invisible anillo tivo por título "Érase una vez... Galicia" con artigos como:
Recoñecemento
Eneida obtivo en 2010 un Premio Rosa Regàs pola colección "Posibilidades de ser a través del arte".
Roland Ratzenberger
Fórmula Un
Na tempada de, finalmente logrou a súa ambición de converterse en piloto de Fórmula Un, firmando un contrato de cinco carreiras co novo equipo Simtek dirixido por Nick Wirth.
A súa campaña comezou cun mal inicio no Gran Premio do Brasil de 1994 en Interlagos, onde non puido clasificarse. Pero chegou á grella na seguinte rolda no Circuíto Internacional Tanaka en Aida, Xapón, xa que a súa experiencia na pista logo dos seus días nas carreiras de turismo era o único piloto no circuíto que pilotara antes neste circuíto. Terminou 11º.
Morte
thumb|left|Ratzenberger, antes do seu accidente mortal no [[Gran Premio de San Marino de 1994.]]
Ratzenberger morreu durante a cualificación do Gran Premio de San Marino de 1994 no Autódromo Enzo e Dino Ferrari o sábado 30 de abril de 1994. Saírase da pista na volta anterior, danando a súa á dianteira, pero en lugar de entrar nos boxes, continuou, xa que estaba competindo polo posto final da grella. A alta velocidade na recta, e, polo tanto, a alta forza aerodinámica xerada, finalmente rompeu a á, enviándoa debaixo do coche. O seu coche non puido virar na curva Villeneuve e golpeou contra o muro exterior a 314´9 km/h.
Ratzenberger foi declarado morto ao chegar ao hospital Maggiore en Bologna, trasladado aí desde o centro médico do circuíto de Imola, onde fora inicialmente trasladado desde o lugar de choque nunha ambulancia. A causa da morte foi unha fractura de cranio basilar.
thumb | right | Curva Villeneuve, a localización do accidente mortal de Ratzenberger. [[Ayrton Senna morreu ao día seguinte na mesma curva.]]
Ratzenberger foi o primeiro piloto de carreiras que perdeu a súa vida nun fin de semana de gran premio desde a tempada de Fórmula Un, cando Riccardo Paletti morrera en  Canadá no Circuíto Gilles Villeneuve. Ratzenberger tamén foi o primeiro piloto en morrer nun coche de F1 desde Elio de Angelis durante unha proba en.
Bernie Ecclestone persuadiu ao equipo Simtek para participar na carreira o día seguinte para superar o choque. En sinal de respecto, o lugar de Ratzenberger na grella de saída quedou baleiro. O compañeiro de equipo de Ratzenberger, David Brabham, retirouse logo de 27 voltas.
A súa morte tivo un legado duradeiro. O 1 de maio de 1994, durante o briefing habitual dos pilotos, os pilotos restantes acordaron a reforma da Asociación de pilotos de Gran Premio, con Senna, Gerhard Berger e Michael Schumacher como os seus primeiros directores. A asociación meteu presión a continuación para mellorar a seguridade dos automóbiles e dos circuítos como consecuencia do acciedente de Imola e outros graves accidentes durante a tempada de, en , a FIA impuxo o uso do dispositivo HANS, deseñado para evitar o tipo de ferida que sufriu Ratzenberger.
Cando os comisarios de pista examinaron os restos do automóbil de carreiras de Senna, atoparon unha bandeira austríaca. Senna planeara levala logo da carreira, na honra de Ratzenberger.
O presidente da FIA, Max Mosley, asistiu ao funeral de Ratzenberger, a pesar da abafadora atención do funeral de Senna, tanto no mundo do automobilismo como no mundo. Nunha conferencia de prensa, dez anos máis tarde, Mosley dixo: "Roland foi esquecido. Entón fun ao seu funeral porque todos foron ao de Senna. Pensei que era importante que alguén fora ao seu". Outros membros da comunidade de Fórmula 1 que asistiron foron Johnny Herbert, Heinz-Harald Frentzen e compatriotas de Ratzenberger Karl Wendlinger e Gerhard Berger, foron os únicos catro pilotos de F1 que asistiron. Ratzenberger debía pilotar máis tarde ese ano nas 24 Horas de Le Mans para Toyota. Eddie Irvine tomou o seu lugar no equipo e o nome de Ratzenberger quedou no coche (o que sería o segundo na xeral) como homenaxe.
Ratzenberger está enterrado en Maxglan, Salzburgo, Austria.
Resultados completos no British Touring Car
(key) (Carreiras en grosa indican pole position – 1982–1990 na súa clase) (Carreiras en cursiva indican volta rápida – outorgábase 1 punto – 1989 na súa clase)
Resultados completos na Fórmula 3000 xaponesa
(clave) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en italica indican volta rápida) † non terminaron a carreira, pero se clasificaron ao completar máis do 90% da distancia de carreira.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Barad-dûr
miniatura|200px|Barad-dûr. Barad-dûr (‘torre escura’ en sindarin) é unha torre ficticia descrita no legendarium do escritor británico J. R. R. Tolkien, que aparece na súa novela O Señor dos Aneis, e brevemente en O Silmarillion. Trátase da fortaleza principal de Sauron, o antagonista da novela. Está situada preto das Ered Lithui (‘montañas da cinsa’), ó norte de Mordor.
Etimoloxía
O nome Barad-dûr é sindarin, e é un nome composto de Barad (‘torre’) + dûr (‘escura’), para dar Barad-dûr (‘torre escura’). Na lingua negra de Mordor coñécese como Lugbúrz.
Descrición
Tolkien describe a Torre Escura cunha escala tan xigantesca que era case irreal, aínda que non dá moitos detalles máis aló do seu tamaño e impresionante forza, e que era a fortaleza principal para as tropas de Sauron, dende a que se emitían as súas ordes. Ademais servía de arsenal, prisión e forno. En calquera caso, descríbese como escura, rodeada de tebras e permanentemente envolta en negras néboas, polo que non pode ser vista con claridade. A primeira descrición de Barad-dûr que aparece en O Señor dos Aneis é a través dunha visión que Frodo tivo en Amon Hen, na que percibiu a inmensa torre do xeito seguinte:
Moito máis avanzada a historia, mentres Frodo e Sam subían pola ladeira do Monte do Destino, ó descorrerse o veo tenebroso polo cambio nos ventos do mundo, lograron entrevela por un intre:
Trala destrución do Anel Único, Frodo e Sam volven ver Barad-dûr, pero desta volta caendo sobre os seus alicerces.
O imperio contraataca
O imperio contraataca ou A guerra das galaxias, episodio V: O imperio contraataca (en Star Wars Episode IV: The Empire Strikes Back) é un filme estadounidense dirixido por Irvin Kershner e producido por George Lucas que foi estreado en 1980. É o segundo filme da saga de Star Wars, pero o quinto en orde cronolóxica interna da saga. Estreouse en galego na TVG o 28 de decembro de 1990.
Sinopse
Tras un ataque sorpresa das tropas imperiais ás bases camufladas da alianza rebelde, Luke Skywalker, en compaña de R2-D2, parte cara o planeta Dagobah en busca de Yoda, o derradeiro mestre Jedi, para que lle ensine os segredos da Forza. Mentres, Han Solo, a Princesa Leia, Chewbacca, e C-3PO esquivan as forzas imperiais e piden refuxio ó antigo propietario do Falcón Milenario, Lando Calrissian, no planeta mineiro de Bespin, onde lles agarda unha trampa de Darth Vader.
Ecuación de onda
A ecuación de onda é unha importante ecuación diferencial parcial linear de segunda orde que describe a propagación dunha variedade de ondas, como as ondas sonoras, as ondas de luz e as ondas na auga. É importante en varios campos como a acústica, o electromagnetismo e a dinámica de fluídos. Historicamente, o problema dunha corda vibrante como as que están nos instrumentos musicais foi estudado por Jean le Rond D'Alembert, Leonhard Euler, Daniel Bernoulli e Joseph-Louis Lagrange. dereita|miniatura|250px|Un pulso que viaxa a través dunha corda cos seus extremos fixos é modelado pola ecuación de onda. frame|dereita|As ondas esféricas proveñen dunha fonte puntual.
Introdución
A ecuación de onda é o exemplo prototipo dunha ecuación diferencial parcial hiperbólica. Na súa forma máis elemental, a ecuación de onda fai referencia a un escalar u que satisfai:
Onde é o laplaciano e onde c é unha constante equivalente á velocidade de propagación da onda. Para unha onda sonora no aire a 20 °C, esta constante é duns 343 m/s (véxase velocidade do son). Para unha corda vibrante, a velocidade pode variar moito dependendo da densidade linear da corda e da súa tensión. Para un resorte de espiral (un slinky) pode ser tan lento como un metro por segundo.
Un modelo máis realista da ecuación diferencial para ondas permite que a velocidade de propagación da onda varíe coa frecuencia da onda, denominándose este fenómeno coñécese como dispersión. Neste caso, c deberá ser subtituído pola velocidade de fase:
Outra corrección común en sistemas realistas é que a velocidade pode depender tamén da amplitude da onda, o que nos leva a unha ecuación de onda non linear:
Tamén hai que considerar que unha onda pode ser transmitida nun portador móbil (por exemplo a propagación do son no fluxo dun gas). En tal caso o escalar u conterá un Número Mach (o cal é positivo para a onda que se mova ao longo do fluxo e negativo para a onda contraria).
A ecuación de onda elástica en tres dimensións describe a propagación de onda nun medio elástico homoxéneo isótropo. A maioría dos materiais sólidos son elásticos, polo que esa ecuación describe fenómenos tales como ondas sísmicas na Terra ou ondas de ultrasón usadas para determinar defectos nos materiais. Aínda que sexa linear, esta ecuación ten unha forma máis complexa que as ecuacións dadas arriba, porque debe tomar en conta os movementos lonxitudinais e transversais:
Nótese que nesta ecuación, a forza e o desprazamento son cantidades vectoriais, sendo esta ecuación coñecida ás veces coma a ecuación de onda vectorial.
Hai variacións da ecuación de onda que tamén poden ser encontradas en mecánica cuántica e relatividade xeral.
Da lei de Hooke
A ecuación de onda no caso dunha soa dimensión pode ser obtida da Lei de Hooke da seguinte maneira: imaxina unha serie de pequenos pesos de masa m, interconectados por resortes sen masa de lonxitude h. Os resortes teñen unha rixidez de k:
A forza aplicada neste caso está dada pola lei de Hooke:
A ecuación de movemento para a masa m no lugar x+h resulta:
onde a dependencia co tempo de u(x) faise explícita.
Se a serie de pesos consiste en N pesos espazados uniformemente ao longo dunha liña, entón L = N h, a masa total M =N m, e a rixidez total da serie K = k/N, entón podemos escribir a ecuación anterior como:
Tomando o límite (e supoñendo que é suave) conséguese:
(KL2)/M é o cadrado da velocidade de propagación neste caso particular.
Solución do problema de valor inicial
A solución xeral da ecuación de onda escalar unidimensional
foi obtida por d'Alembert. A ecuación de onda pode ser escrita dunha forma factorizada:
Por conseguinte, se F e G son funcións arbitrarias, calquera suma da forma
satisfará a ecuación de onda. Os dous termos son ondas viaxeiras: calquera punto da forma de onda dada por un argumento específico xa sexa F ou G moverase con velocidade c xa sexa cara adiante ou cara atrás: cara á fronte para F e para atrás para G, estas funcións poden ser determinadas para satisfacer condicións iniciais arbitrarias:
O resultado é a fórmula de d'Alembert:
No sentido clásico, se e  entón. Non obstante, as formas de onda F e G tamén poden ser xeneralizadas, tales como a función delta. Nese caso, a solución pode ser interpretada como un impulso que viaxa cara á dereita ou cara á esquerda.
A ecuación de onda básica é unha ecuación diferencial linear a cal establece que a amplitude das dúas ondas que interactúan é simplemente a suma das ondas. Isto tamén significa que o comportamento dunha onda pódese analizar ao dividir a onda nas súas compoñentes. A transformada de Fourier divide unha onda sinusoidal nos seus compoñentes e é útil para a análise da ecuación de onda.
A ecuación de onda escalar nun espazo de tres dimensións
A solución do problema de valor inicial para a ecuación de onda no espazo de tres dimensións pode ser obtida da solución para unha onda esférica. Este resultado pode utilizarse para obter a solución no espazo de dúas dimensións.
Ondas esféricas
A ecuación de onda non se modifica ao rotar as coordenadas espaciais, e polo tanto un pode esperar encontrar solucións que dependan só da distancia radial a un punto dado. Estas solucións deberán cumprir
a cantidade ru cumpre coa ecuación da onda dunha soa dimensión. Polo tanto, hai solucións na forma
onde F e G son funcións arbitrarias. Cada termo pode ser interpretado como unha onda esférica que se expande ou contrae a unha velocidade c. Tales ondas son xeradas por unha fonte puntual e fan posible sinais agudos cunha forma que só se altera por unha diminución na amplitude cando r aumenta (véxase a ilustración dunha onda esférica na parte superior dereita). Tales ondas só existen en casos de espazos con dimensións impares. Afortunadamente, vivimos nun mundo que ten un espazo de tres dimensións, de forma que podemos comunicarnos claramente con ondas acústicas e electromagnéticas.
Solución dun problema de valor inicial xeral
A ecuación de onda é linear en u e mantense inalterada nas translacións no espazo e no tempo. Polo tanto, podemos xerar unha gran variedade de solucións ao trasladar e asumir ondas esféricas. Fagamos que φ(ξ,η,ζ) sexa unha función arbitraria de tres variables independentes, e fagamos que a forma de onda esférica F sexa unha función delta: é dicir, deixemos que F sexa un pequeno límite de función continua cunha integral que sexa a unidade, pero cun apoio (a rexión onde a función é distinta de cero) que se reduce á orixe. Fagamos que unha familia de ondas esféricas teñan o seu centro en (ξ,η,ζ) e fagamos que r sexa a distancia radial a partir dese punto. Así
Se u é unha superposición de tales ondas con función de ponderación φ, entón
o denominador 4πc é colocado por conveniencia.
onde α, β, e γ son coordenadas na unidade esférica S e ω é o elemento en S. Este resultado ten a interpretación de que u(t,x) é t veces o valor medio de φ nunha esfera de radio ct centrada en x:
Disto dedúcese que
logo
Estas fórmulas proporcionan a solución para o problema de valor inicial da ecuación de onda. Estas amosan que a solución nun punto dado P, dando (t, x, y, z) só depende da información na esfera de radio ct que é intersecada polo cono de luz debuxado desde P. A solución non depende da información do interior desta esfera. Así pois, o interior da esfera é unha lagoa para a solución. Este fenómeno é denominado principio de Huygens. Isto é certo para números impares de dimensións de espazo, onde para unha dimensión a integración é realizada a través da fronteira dun intervalo de w.r.t. a medida de Dirac. Isto non se satisfai en calquera outro número de dimensións de espazo. O fenómeno das lagoas foi investigado amplamente por Atiyah, Bott e Gårding (1970, 1973).
Ecuación de onda escalar nun espazo de dúas dimensións
Nun espazo de dúas dimensións, a ecuación de onda é
Podemos utilizar a teoría tridimensional para resolver este problema se consideramos a u como unha función de tres dimensións que é independente da terceira dimensión. Se
entón a fórmula da solución en tres dimensións convértese en
onde α e β son as dúas primeiras coordenadas na unidade esférica, e dω é o elemento de área na esfera. Esta integral pode ser reescrita como unha integral sobre o disco D con centro en (x,y) e radio ct:
É evidente que a solución en (t,x,y) depende non só da información no cono de luz onde
senón tamén da información que está no interior dese cono.
No espazo dunha soa dimensión
Unha cadea flexible que se estira entre dous puntos x=0 e x=L satisfai a ecuación de onda, para t>0 e 0 < x < L. Nos puntos fronteirizos, u pode satisfacer unha variedade de condicións de fronteira. Unha forma xeral que é apropiada para aplicacións é
onde a e b non son negativos. O caso onde se require que u desapareza nun punto final é no límite desta condición cando os respectivos a ou b se aproximan ao infinito. O método de separación de variables consiste na procura de solucións para este problema na forma espacial
Unha consecuencia é que
O valor propio λ debe ser determinado de maneira que exista unha solución non trivial do problema do valor de fronteira
Este é un caso especial do problema xeral da teoría de Sturm-Liouville. Se a e b son positivos, os valores propios son todos positivos e as solucións serán as funcións trigonométricas. Unha solución que satisfai a condición inicial integrable ao cadrado para u e ut pode ser obtida a partir da expansión destas funcións nas series trigonométricas apropiadas.
Nun espazo de varias dimensións
dereita|miniatura|220px|Unha solución da ecuación de onda en dúas dimensións cunha condición de fronteira de cero desprazamento ao longo de todo o bordo exterior. A teoría do valor de fronteira inicial unidimensional pode ampliarse a un número arbitrario de dimensións espaciais. Considérese un dominio D nun espazo x de m dimensións, con fronteira B. Entón a ecuación de onda será satisfeita se x está en D e t>0. Na frontera B, a solución u deberá satisfacer
en D, e
en B.
No caso dun espazo de dúas dimensións, as funcións propias poden interpretarse como os modos de vibración dunha membrana estendida sobre a fronteira B. Se B é un círculo, entón estas autofuncións teñen unha compoñente angular que é unha función trigonométrica do ángulo polar θ, multiplicado por unha función de Bessel (de orde enteira) do compoñente radial. Para maiores detalles vexa a ecuación de Helmholtz.
Se a fronteira é unha esfera nun espazo de tres dimensións, as compoñentes angulares das funcións propias son harmónicos esféricos, e os compoñentes radiais son funcións de Bessel de orde semienteira.
A ecuación de onda non homoxénea nunha dimensión
A ecuación de onda non homoxénea nunha dimensión é a seguinte:
A función s(x,t) é chamada tamén a función fonte debido a que na práctica describe os efectos das fontes de onda no medio que as porta. Exemplos físicos de funcións fonte inclúen a forza motriz dunha onda sobre unha corda, ou a densidade de carga ou corrente na condición de Lorenz do electromagnetismo.
Un método para resolver o problema de valor inicial (cos valores iniciais expostos arriba) é aproveitarse das propiedades da ecuación de onda cuxas solucións obedécena causalmente. É dicir, para calquera punto (x_i,t_i), o valor de só depende dos valores de  e  e os valores da función  entre  e. Isto pode observarse na fórmula de d'Alembert, como se indicou anteriormente, onde estas cantidades son as únicas que aparecen nela. Fisicamente, se a máxima velocidade de propagación é, entón ningunha parte da onda que non poida propagarse a un determinado punto nun momento dado pode afectar á amplitude no mesmo punto e tempo.
En termos de encontrar unha solución, estas propiedades causais dan a entender que para calquera punto dado na liña que se está considerando, a única área que necesita ser considerada é a área que abrangue todos os puntos que poderían afectar causalmente o punto que se está considerando. Designando a área que afecta causalmente ao punto como. Supoñamos que integramos a ecuación de onda non homoxénea sobre esta rexión.
Para simplificar isto en gran medida, podemos usar o teorema de Green no lado esquerdo e así obter o seguinte:
A parte esquerda é agora a suma de tres integrais de liña ao longo das fronteiras da rexión de causalidade. Estas resultan ser bastante fáciles de calcular
No anterior, o termo a ser integrado con respecto ao tempo desaparece debido a que o intervalo involucrado é cero, así d t = 0.
Para os outros dous lados da rexión, cabe sinalar que é unha constante, renomeada, onde o signo se escolle adecuadamente. Deste xeito, podemos obter a relación, escollendo de novo o signo dereito:
E de forma similar para o último segmento de fronteira:
Sumando os tres resultados xuntos e poñéndoos de novo na integral orixinal:
Na última ecuación da secuencia, as fronteiras da integral sobre a función fonte fixéronse explícitas. En canto a esta solución, que é válida para todas as opcións (x_i,t_i) compatibles coa ecuación de onda, é evidente que os dous primeiros termos son simplemente a fórmula de Alembert, como se sinalou anteriormente na solución da ecuación de onda homoxénea nunha dimensión. A diferenza está no terceiro termo, a integral sobre a fonte.
Outros sistemas de coordenadas
En tres dimensións, a ecuación de onda, cando é escrita en coordenadas cilíndricas elípticas, pode ser resolta por separación de variables, o que comporta á ecuación diferencial de Mathieu.
Karl Gjellerup
Karl Adolph Gjellerup, nado en Roholte o 2 de xuño de 1857 e finado en Klotzsche o 13 de outubro de 1919, foi un dramaturgo e novelista danés.
Biografía
Iniciou os seus estudos, pero abandonounos, se cadra sendo influído polo crítico literario danés Georg Morris Brandes.
A partir de 1892 viviu en Alemaña onde escribiu varias obras en alemán.
A Porfía, Padornelo, Pedrafita do Cebreiro
A Porfía é un lugar da parroquia de Padornelo no concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).
Karl Gjellerup
Biografía
As súas primeiras novelas, Ung Dansk (Mozo danés, 1879) e Germanernes Laerling (Discípulo dos teutóns, 1882), eran consideradas autobiográficas e acusaban a influencia do determinismo crítico de Brandes. A súa traxedia lírica Brynhild (1884) foi a que indicou o principio dunha etapa de produción dramática. A esta seguiron varias obras con temas revolucionarios, como St. Just (1886), Thamyris (1887) e as comedias Herman Vandel (1891) e Wuthorn (1893).
Nas súas últimas novelas, como Pilgrimen Kamanita (O peregrino kamanita, 1906), vese a súa forte atracción pola cultura alemá, onde aborda amplamente o misticismo oriental.
En 1917, xunto a Henrik Pontoppidan, gañou o premio Nobel de Literatura, o cal foi outorgado en recoñecemento da súa «variada e rica poesía inspirada en altos ideais».
STS-89
STS-89 foi unha misión do transbordador espacial Endeavour lanzada o 23 de xaneiro de 1998 desde a rampla 39A do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-89, con seis astronautas a bordo, foi lanzada para acoplarse, por penúltima vez, á estación espacial Mir. A tripulación estaba formada polo comandante Terrence W. Wilcutt, o piloto Joe F. Edwards, a comandante de carga Bonnie J. Dunbar e os especialistas de misión Michael P. Anderson, James F. Reilly, Salizhan Shakirovich Sharipov e Andrew S. W. Thomas e fixo tamén varios experimentos a bordo. Durante a misión transferíronse máis de 3629 kg de equipamento científico e subministracións do Endeavour á Mir.
O transbordador regresou a terra no Centro Espacial Kennedy o 31 de xaneiro de 1998 con David Wolf a bordo e deixando a Thomas na Mir.
Mammea americana
Mammea americana é unha árbore perennifolia da familia Calophyllaceae, cuxa froita é comestible. Tamén foi clasificada como da familia Guttiferae Juss. (1789), o cal podería convertela en parente do mangostán.
Bernt Rosengren
Bernt Rosengren, nado en Estocolmo o 24 de decembro de 1937 e finado na mesma cidade o 14 de maio de 2023, foi un músico de jazz e compositor sueco.
Traxectoria
Debutou en 1956 e en 1962 realizou a banda sonora do filme Nóż w wodzie de Roman Polanski. Formou o Bernt Rosengren Quartet, o Bernt Rosengren Octet e o Rosenberg Tentet. Entre as súas obras destacan Stockholm dues, Notes from the Underground, Plays Porgy & Bess e Plays Evert Taube.
Palometón
O palometón (Lichia amia) é unha especie de peixe mariño da familia Carangidae. É a única especie do xénero Lichia. Nativo do Mediterráneo e da costa occidental e oriental de África até a India, así como tamén da Península Ibérica. Tamén visto no Mar Negro Pode acadar o metro e medio de lonxitude e un peso de case vinte quilos. Habita as zonas costeiras onde forma pequenas bancadas para cazar outros peixes máis pequenos, como o Pomatomus saltatrix.
Józef Bilczewski
Józef Bilczewski, nado o 26 de abril de 1860 en Wilmesau (entón no Reino de Galicia e Lodomeria, Austria-Hungría) e finado en Lwów o 20 de marzo de 1923, foi un eclesiástico católico latino polonés, arcebispo de Lwów dende o 17 de decembro de 1900 até o seu pasamento. É venerado como santo na Igrexa Católica, logo da súa canonización por Bieito XVI en 2005.
Earth: Final Conflict
Earth: Final Conflict é unha serie de televisión de ficción científica canadense baseada en historias e ideas creadas por Gene Roddenberry e producida pola súa viúva Majel Barrett-Roddenberry. Emitiuse durante cinco tempadas entre 1997 e 2002.
Sinopse
A comezos do século XXI, unha raza de extraterrestres, os taelons chegan á Terra, a cambio de poder permanecer como refuxiados no planeta, os taelons ofrecen á humanidade acceso á súa avanzada tecnoloxía, como resultado, a enfermidade, guerra e contaminación son case totalmente eliminadas. Aínda así hai xente que non se fía das súas boas intencións e organizan un movemento de resistencia.
Wilbur Scoville
Wilbur L. Scoville, nado en Bridgeport (Connecticut) o 22 de xaneiro de 1865 e finado en Gainesville (Florida) o 10 de marzo de 1942, foi un químico estadounidense coñecido por crear a escala Scoville de recoñecemento organoléptico. Desenvolveu a escala e fixo as probas en 1912 mentres traballaba na compañía farmacéutica Parke-Davis para determinar o grao de picante dos pementos.
En 1922, Scoville gañou o premio Ebert da American Pharmaceutical Association e en 1929 recibiu a medalla de honra Remington. Scoville tamén recibiu o doutoramento honorario en ciencias da Universidade de Columbia.
Scoville escribiu The Art of Compounding, que foi publicado por vez primeira en 1895 e foi editado oito veces. O libro usouse coma referencia farmacolóxica até a década de 1960. Scoville tamén escribiu Extract and Perfumes, con centos de fórmulas de perfumes e esencias.
Obtivo dous premios da APhA:
Romain Rolland
Romain Rolland, nado en Clamecy, Nièvre, o 29 de xaneiro de 1866 e finado en Vézelay o 30 de decembro de 1944, foi un escritor francés.
O seu primeiro libro foi publicado en 1902, cando tiña 36 anos. Trece anos máis tarde, gañou o Premio Nobel de Literatura de 1915 "como tributo ao elevado idealismo da súa produción literaria e á simpatía e o amor pola verdade co cal describiu diversos tipos de seres humanos."
A súa existencia estivo marcada pola paixón, pola música e o heroísmo, e durante toda a súa vida buscou medios de comuñón entre os homes. Atormentado polo seu ideal humanista e á súa insistencia pola xustiza e os seus ideais humanistas, buscou a paz durante e logo da primeira guerra mundial. Foi un grande admirador de Leon Tolstoi, gran figura da non violencia, dos filósofos da India ("Conversacións con Rabindranath Tagore", e Mahatma Gandhi), dos ensinos de Ramakrishna e Vivekananda; quedou fascinado por Bahá'ou'lláh (a quen fai referencia en Clerambault, novela na que expón as súas ideas sobre a guerra), e posteriormente polo novo mundo que a Unión Soviética preconizaba nos seus comezos. Pero en ningures senón na escritura das súas obras soubo atopar paz. Romain Rolland recibiu o forte influxo da filosofía hinduísta do Vedanta, tema ao que dedicou varios libros.
Traxectoria
Naceu en Clamecy, Nièvre, Francia, no seo dunha unha familia de notarios, aínda que entre os seus ascendentes había tanto labregos como xente notable. Escribindo introspectivamente no seu Voyage intérieur (1942), viuse a si mesmo como un representante das "especies antigas". Faría participar a estes devanceiros no truculento e subido de ton relato Colas Breugnon (1919).
Miranda!
Miranda! é un grupo musical arxentino de pop rock e electropop melodramático; formado no 2001. O nome Miranda! é unha homenaxe ó actor arxentino Osvaldo Miranda.
Romain Rolland
Traxectoria
Aceptado na École normale supérieure en 1886, primeiro estudou filosofía, pero a súa independencia de espírito levouno a abandonala para non someterse á súa ideoloxía dominante. Graduouse en Historia en 1889 e pasou dous anos en Roma, onde o seu encontro con Malwida von Meysenburg - quen fora amiga de Nietzsche e de Wagner - e o seu descubrimento das obras mestras italianas foron decisivos no desenvolvemento do seu pensamento. Cando regresou a Francia en 1895, recibiu o seu doutoramento coa tese "As orixes do teatro lírico moderno" e a súa disertación doutoral "Unha Historia da Ópera en Europa antes de Lully e Scarlatti".
Miranda!
Comezos
Miranda! foi formado o 27 de xullo de 2001 polos cantantes Alejandro Sergi e Juliana Gattas, o guitarrista Leandro Fontes e o programador Bruno de Vincenti. O grupo debutou nos escenarios en xullo de 2001, e logo dunha primeira tempada na que se presentou en recitais de propostas independentes e festas electrónicas, Miranda! conseguiu o 3º posto no rubro Revelación 2002 da enquisa anual da revista Rolling Stone e foi un dos candidatos ó Premio Clarín 2002, do rubro espectáculo, na categoría "Música rock revelación". Outra das condecoracións que conseguiu nese primeiro ano foi que o guitarrista de Soda Stereo, Gustavo Cerati, votou á canción "Imán" como a mellor do ano na enquisa do Suplemento S! de Clarín.
Romain Rolland
Mestre, pacifista e solitario
Fíxose profesor de historia no Lycée Henri IV, no Lycée Louis le Grand, e na École française de Rome, logo profesor de Historia da Música na Sorbona, e Profesor de Historia na École Normale Supérieure.
Miranda!
Comezos
En novembro de 2002 lanzan o seu primeiro álbum titulado É Mentira, o cal foi gravado na casa de Bruno de Vincenti. Logo, o mesmo foi editado por Secsy Discos en asociación coa canle televisiva Locomotion, onde se exhibiron e difundiron os primeiros cortes de difusión co videoclip de Bailarina. A fin dese mesmo ano, Osvaldo Miranda coñeceu ao conxunto en cuestión nun encontro no Festival "Patas para arriba", nun bar da Capital Arxentina.
Romain Rolland
Mestre, pacifista e solitario
Esixente, tímido e mozo, non lle gustaba ensinar. Non foi indiferente á mocidade: Jean-Christophe, Olivier e os seus amigos - os heroes das súas novelas - son novos. Pero cos mozos, como cos adultos, Rolland só mantivo relacións distantes. Desexaba ser sobre todo un escritor. Seguro que a literatura lle daría un ingreso modesto, renunciou á universidade en 1912. En 1915 foi galardoado co premio Nobel de Literatura e en 1922 fundou a revista Europe.
Romain Rolland foi un pacifista militante. En 1924, o seu libro sobre Gandhi contribuíu á súa posterior reputación, e ambos se coñeceron en 1931.
Trasladouse ás praias de Lago Léman, Suíza a dedicarse a escribir. A súa vida interrompeuse por problemas de saúde, e por viaxes e exhibicións de arte. A súa viaxe a Moscova (1935), por invitación de Maxim Gorki, foi unha oportunidade para coñecer a Stalin, e serviu en forma non oficial como embaixador dos artistas franceses na Unión Soviética.
Miranda!
Comezos
En 2003 apareceron as primeiras evidencias de que o grupo estaba destinado a ter un éxito masivo. Nicolás Monoto Grimaldi, incorporouse á banda destacándose no baixo. Doutra banda, logo das súas primeiras aparicións en MTV, Miranda! ofreceu o seu primeiro concerto nun teatro, algo que sen dúbida marcaría unha etapa decisiva na carreira musical dos seus integrantes. Foi no ND/Ateneo da Cidade de Buenos Aires, oito horas antes da presentación esgotáronse as 600 localidades da sala. Nesa velada presentouse como invitado Gustavo Cerati que interpretou xunto á banda o tema "A túa cicatriz en min" (remixado por Miranda!), e a canción "O teu xogo".
Romain Rolland
Mestre, pacifista e solitario
En 1937, volveu a vivir a Vézelay, cidade que, en 1940, foi ocupada polos alemáns. Durante a ocupación, illouse nunha completa soidade.
Sen deixar de traballar, en 1940, rematou as súas memorias. Tamén se adicou a dar os toques finais á súa investigación musical sobre a vida de Ludwig van Beethoven. Pouco antes da súa morte, escribiu Péguy (1944), na que examina a relixión e o socialismo no contexto das súas memorias. Morreu en Vézelay.
Recoñecementos
En honor seu, un asteroide, descoberto o 20 de setembro de 1930 per Grigoriy N. Neujmin, foi nomeado como (1269) Rollandia.
Joseph Murray
Joseph Edward Murray, nado o 1 de abril de 1919 en Milford (Massachusetts) e finado o 26 de novembro de 2012 en Boston, (Massachusetts), foi un cirurxián e profesor estadounidense galardoado co Premio Nobel de Medicina no ano 1990.
Traxectoria
Realizou o primeiro transplante de órganos en humanos no ano 1954 en Boston, ó implantar un ril dun irmán xemelgo noutro, mais o paciente morreu once días despois porque o seu corpo rexeitou o órgano.
Tamén foi membro da Academia Pontificia das Ciencias dende o 30 de maio de 1996. Joseph faleceu o 26 de novembro de 2012 por mor dun fallo vascular cerebral.
Memoria
Na psicoloxía, a memoria trátase da habilidade do organismo para almacenar, reter, e recuperar información e experiencias. Estudos tradicionais da memoria comezaron no eido da filosofía, incluíndo técnicas artificiais de mellora da memoria. A finais do século XIX e comezos do XX incluíuse á memoria dentro dos paradigmas da psicoloxía cognitiva. En décadas recentes, converteuse nun dos principais alicerces dunha rama da ciencia chamada neurociencia cognitiva, ligazón interdisciplinaria entre a psicoloxía cognitiva e a neurociencia.
Procesos
Dende a perspectiva do procesamento da información existen tres fases principais na formación e recuperación da memoria:
Memoria sensorial
Denomínase memoria sensorial á habilidade de reter impresións de información sensorial despois de que o estímulo orixinal desaparece. Fai referencia a obxectos detectados polos receptores sensoriais os cales son retidos temporalmente nos rexistros sensoriais que á súa vez posúen unha gran capacidade de almacenamento de información precategorial, pero que só son capaces de manter imaxes precisas de información sensorial por espazo moi limitado. As dúas clases de memoria sensorial que foron máis exploradas son a icónica e a ecoica.
Os primeiros experimentos sistemáticos coa memoria sensorial como suxeito de estudo foron levados a cabo por George Sperling a partir de 1960. O seu experimento consistía en presentar infimamente unha serie de tres filas de catro letras durante 50 milisegundos aos participantes:
Nun caso pediu aos participantes que reproducisen tantas letras como puidesen lembrar unha vez estas foran expostas. Noutro indicou, tras a mostra das letras, que ringleira específica (primeira, segunda ou terceira) gustaríalle que a xente tentase lembrar. Sperling achou que mentres que os participantes só podían mencionar unha media de catro letras na primeira condición, xeralmente eran capaces de recitar con éxito o catro da fila elixida na segunda condición, mesmo cando se lles sinalaba cal interesaba remarcar despois de que todo o mosaico mostrouse. Tal resolución suxire que por un breve período o mosaico íntegro estivo accesible aos participantes como memoria sensorial.
Séguese considerando que a memoria sensorial opera dentro deste espazo de tempo aproximado (por baixo dun segundo e certamente non por encima de dous), e por tanto pode observarse que a súa vida útil é extremadamente curta. Tamén é caracterizada por estar fóra do control da conciencia (é dicir, ocorre automática e espontaneamente). Aínda que retén información por un curto período, non se debe confundir coa memoria de curta duración (a cal por norma se prolonga 10-15 segundos sen reseteo do material gardado), e igualmente é chamada deste xeito para distinguila da de longa duración, aquela que pode arquivar información durante unha vida enteira.
Memoria a curto prazo
A memoria a curto prazo permite recuperar información durante un período que vai dende uns cantos segundos até un minuto sen ningún tipo de adestramento. A súa capacidade é igualmente limitada: Mentres George A. Miller (1956), traballaba nos Laboratorios Bell, conduciu unha serie de experimentos amosando que a capacidade de almaceamento da memoria a curto prazo era de 7±2 elementos. Estimacións actuais apuntan que a capacidade da memoria a curto prazo e menor, normalmente de entre 4–5 elementos, porén, a capacidade desta memoria pode mellorarse por medio dun proceso chamado trozeado. Por exemplo, tentando lembrar un número de teléfono de nove díxitos, unha persoa pode trozear os díxitos en tres grupos: primeiro, o prefixo da área (por exemplo 986), logo un grupo de tres díxitos (123) e por último outro grupo de tres díxitos (456). Este método de lembrar números de teléfono é moito máis efectivo que tentar lembrar un grupo enteiro de 9 díxitos; isto débese a que o ser humano e quen de dividir a información en grupos de números con significado. Herbert Simon amosou que o tamaño ideal para dividir letras ou números, con significado ou non, era tres. Isto reflíctese nalgúns países na tendencia a lembrar números de teléfono en varios anacos de tres números.