cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ricardo Rodríguez Araya
Categorías inferiores
Formou parte da selección suíza sub-17 que gañou a Copa do Mundo do 2009 en Nixeria, sendo un dos mellores xogadores da competición. Marcou no partido da fase de grupos contra o Xapón, nos dezaseisavos de final contra Alemaña, e foi autor dun dos catro goles na semifinal contra Colombia, que meteron aos suízos na súa primeira final dunha competición da FIFA dende os Xogos Olímpicos de 1924. Xogou os 90 minutos da final contra Nixeria no Estadio Nacional de Abuja, onde Suíza conquistou o primeiro título da súa historia, ao gañar por 1-0 cun gol de Haris Seferović.
Selección olímpica
En 2012 participou co equipo suízo nos Xogos Olímpicos de Londres. Disputou os tres partidos da primeira fase, contra México, Corea do Sur e Gabón, caendo eliminados tras sumar só un punto.
Selección absoluta
Foi 100 veces internacional coa selección suíza absoluta, coa que anotou nove goles. O seu debut produciuse o 7 de outubro de 2011, nun partido de clasificación para a Eurocopa 2012 contra a selección galesa, no que entrou no segundo tempo como substituto de Xherdan Shaqiri. Catro días despois foi titular na vitoria contra Montenegro por 2-0 que deixaba ao equipo suízo na terceira praza final do grupo G, fóra da Eurocopa.
Xogou nove dos dez partidos de clasificación para o Mundial de 2014, acabando o equipo suízo como campión do grupo, con sete puntos de vantaxe sobre o segundo, Islandia. O 13 de maio de 2014, o adestrador da selección suíza, Ottmar Hitzfeld, incluíuno na lista oficial de 23 xogadores convocados para afrontar o Mundial do Brasil. Alí xogou completos os catro partidos do combinado suízo. Realizou o saque de córner que rematou de cabeza Admir Mehmedi para facer un dos dous goles na vitoria contra o Ecuador (2-1), e participou na vitoria por 3-0 contra Honduras que clasificou aos suízos para os oitavos de final, onde caeron contra a Arxentina por 1-0, cun gol de Di María.
Xogou tamén todos os encontros completos de Suíza na Eurocopa de 2016. Os helvéticos caeron no partido de oitavos de final, celebrado no Estadio Geoffroy-Guichard de Saint-Étienne contra Polonia, despois de empatar a un gol e perder a quenda de penaltis, na que Rodríguez anotou o seu lanzamento.
O 8 de outubro de 2016 marcou o seu primeiro gol coa selección, nun partido de clasificación para o Mundial de 2018, contra Hungría no Groupama Aréna de Ferencváros, Budapest. Os suízos quedaron segundos do seu grupo, por detrás de Portugal, tendo que xogar unha eliminatoria contra Irlanda do Norte. Ricardo Rodríguez fixo o único gol suízo no partido de ida no Windsor Park de Belfast, que acabou con empate a un gol, e salvou un balón na liña de gol no minuto 91 do partido de volta en Basilea, logrando así o billete para a cita mundial en Rusia. Na primeira fase Suíza volveu conseguir unha das dúas prazas do seu grupo para os oitavos de final, onde perderon contra Suecia. Rodríguez xogou de novo os catro partidos completos.
En 2019 xogou con Suíza as semifinais da primeira edición da Liga das Nacións da UEFA. No encontro, disputado no Estádio do Dragão contra Portugal, Rodríguez anotou o único gol suízo, aínda que a vitoria foi para os portugueses por 3-1, cun triplete de Cristiano Ronaldo.
Xa en 2021, na Eurocopa adiada un ano pola pandemia de COVID-19, foi peza fundamental no equipo de Vladimir Petković, disputando como titular todos os partidos da súa selección no torneo. O equipo suízo deu a sorpresa, eliminado en oitavos de final á favorita, a selección francesa, a pesar do penalti errado pouco despois do descanso por Rodríguez. Nos cuartos de final quedaron eliminados na quenda de penaltis contra España. Ese mesmo ano, na fase de clasificación para o Mundial, conseguiu co equipo suízo a primeira praza do seu grupo, a única que daba o pase directo á cita mundial, superando a Italia, que tivo que ir á repesca.
Qatar 2022 foi a súa terceira Copa do Mundo e do mesmo xeito que nas dúas edicións anteriores, foi titular nos catro partidos disputados pola súa selección, que volveu caer eliminada nos oitavos de final. Encadrados no Grupo G co Brasil, o Camerún e Serbia, os xogadores suízos conseguiron dúas vitorias, perdendo só ante a selección suramericana. Xa en oitavos, foron goleados por Portugal por 6-1, tras unha actuación estelar de Gonçalo Ramos, autor de tres goles. O partido ante os portugueses foi o 12º de Ricardo Rodríguez nos Mundiais, cifra só superada na selección suíza polo seu compañeiro Xherdan Shaqiri (14).
Estilo de xogo
Debido á súa polivalencia, Rodríguez ten xogado tanto en posicións defensivas como ofensivas. Aínda que xoga habitualmente como lateral esquerdo, ten actuado tamén como central, extremo esquerdo, e tamén no dobre pivote.
Palmarés
VfL Wolfsburg
Selección suíza sub-17
François-Marie Luzel
François-Marie Luzel, nado o 6 de xuño de 1821 e finado o 26 de febreiro de 1895, coñecido a miúdo polo seu nome bretón Fañch an Uhel, foi un folclorista francés e poeta en lingua bretón.
Primeiros anos
Luzel naceu no pazo de Keramborgne, que entón formaba parte da comuna de Plouaret (hoxe en día, forma parte de Le Vieux-Marché, Côtes-d'Armor). O seu pai, François, e a súa nai, Rosalie le Gac, eran campesiños, pero Luzel tivo unha infancia tranquila na súa cidade natal, facendo amigos (incluído o futuro pintor Yan Dargent, e asistindo a moitas veillées, foliadas que se celebraban nos seráns onde a xente da vila se reunía e pasaban as longas noites de inverno en compañía dos outros, escoitando a miúdo historias ancestrais. Grazas ao seu tío, Julien-Marie Huërou, puido ir ao Real Colexio de Rennes, onde el ensinaba.
Escola e cambio de rumbo
Alí coñeceu ao futuro historiador Arthur de La Borderie e a Émile Grimaud, que se converteu no subeditor da Revue de Bretagne et de Vendée. De mozo, aspiraba a ser médico naval, e foi estudar para tal fin a Brest. En lugar diso, seguiu un camiño diferente para ser profesor, pero non atopou un posto fixo, o que fixo a súa vida máis ben nómade. Un encontro con Adolphe Orain, folclorista da Alta Bretaña, deulle unha certa orientación e, co apoio de Ernest Renan, conseguiu do ministro de Educación os medios para ir á procura de textos literarios antigos na Baixa Bretaña. Conseguiu recoller un enorme corpus de cancións, contos, lendas e obras de teatro, suficiente para facer varios libros. A maioría dos contidos desa abundante colección procedían de Tréguier e da provincia bretoa que a rodea, Trégor. Marguerite Philippe (en bretón, Marc'harit Fulup) é unha das persoas máis coñecidas cuxo folclore recolleu Luzel. Despois de publicar en 1865 un libro que incluía algunhas das súas propias poesías, titulado Bepred Breizad, publicou en 1868 unha escolma das obras que recolleu, baixo o nome de Chants et chansons populaires de la Basse-Bretagne' (Melodías e cancións da Baixa Bretaña). Había varios volumes desta obra, incluíndo un volume dedicado a Gwerziou (Lamentos) e Soniou (Cancións). Un ano despois apareceu unha especie de continuación, titulada Contes et Récits populaires des Bretons armoricains (Contos e historias populares dos bretóns armoricanos).
Rifa por Barzaz Breiz
No Congreso da Asociación Bretoa de Saint-Brieuc de 1872, Luzel leu un texto que tiña preparado, no que suscitaba sospeitas sobre a autenticidade das cancións incluídas no Barzaz Breiz, foi publicado por Théodore Hersart de la Villemarqué 33 anos antes. Produciuse unha polémica pública e o seu discurso, rexeitado pola Asociación Bretoa, foi moi divulgado. A polémica arredor de Barzaz Breiz duraría máis dun século. En 1960, o estudoso bretón Francis Gourvil escribiu unha tese de doutoramento na que sostivo que Luzel tiña razón. En 1989, o músico e lingüista Donatien Laurent demostrou, nunha tese baseada nos manuscritos de La Villemarqué, que aínda que o autor revisara as letras, aínda se apoiaba case sempre nas versións que el mesmo recollera ou transcribira.
Xornalista, xustiza e arquivista
A traxectoria profesional de Luzel cambiou de novo en 1874, cando comezou a escribir editoriais políticos para o xornal republicano l'Avenir de Morlaix, onde traballaría até 1880. Máis tarde foi nomeado xuíz de paz en Daoulas.
En 1881, atopou un traballo estable como conservador dos Arquivos Departamentais de Quimper, Finistère. Alí atopouse con Anatole Le Braz, quen se convertería no seu discípulo e continuaría o seu traballo buscando historias e facendo un inventario de pezas do teatro bretón antigo.
Defensa do bretón
En 1888, Luzel pediulle a Ernest Renan que interviñese no Ministerio de Instrución Pública, para que o seu amigo, Anatole Le Braz, puidese ensinar bretón no Liceo de Quimper fóra do horario lectivo, cousa que Le Braz ofrecía facer gratuitamente. Na súa carta a Renan, afirmou que lle gustaría "que en todas as nosas escolas primarias ás que asisten os nenos bretóns, se consagrasen unha ou dúas horas para ensinarlles o bretón de memoria e para cantar cancións e poemas bretóns para inculcar o patriotismo neles". Máis tarde, na carta, referiuse á lingua bretoa como "a lingua nacional". Esta solicitude sería rexeitada rotundamente polo Ministerio.
O 1 de xaneiro de 1890, Luzel foi nomeado cabaleiro da Lexión de Honra, un galardón que recibiu de mans do seu antigo rival, La Villemarqué, nunha cerimonia que tivo lugar o 30 de xaneiro. Aparentemente reconciliados, ambos morreron máis tarde no mesmo ano, 1895.
Sobre as cancións recollidas
A diferenza de La Villemarqué, Luzel non recolleu nin transcribiu as arias das cancións que recolleu; foi Maurice Duhamel quen acometeu esta tarefa entre 1909 e 1912, pero con distintos cantantes. Estas arias, así como as recollidas por François Vallée en rolos de cera, foron publicadas en Musique bretonne de Maurice Duhamel en 1913.
Emmanuelle Béart
Emmanuelle Béhart-Hasson, nada en Gassin o 14 de agosto de 1963, é unha actriz francesa, coñecida como Emmanuelle Béart.
Traxectoria
Béart naceu na Riviera francesa, filla de Geneviève Galéa (pseudónimo de Geneviève Guillery), antiga modelo de ascendencia crota, grega e maltesa, e de Guy Béart, cantante e poeta. A familia do seu pai, nado en Exipto, era descendente de xudeus libaneses.
Ten unha media irmá, Ève (nada en 1959), por parte paterna, e seis medios irmáns de dúas relacións da súa nai, Ivan, Sarah e Mikis Cereix e Olivier, Lison e Charlotte Guespin.
William Wallace (matemático)
Willian Wallace, nado o 23 de setembro de 1768 e finado o 28 de abril de 1843, foi un matemático escocés e astrónomo que mellorou o pantógrafo.
Traxectoria
Wallace naceu en Dysart en Fife,os seus pais eran Alexander Wallace, un fabricante de pel, e a súa muller, Janet Simson. Recibiu a súa educación escolar en Dysart e Kirkcaldy.
En 1784 a súa familia trasladouse a Edimburgo, onde entrou como aprendiz dun encadernador de libros. En 1790 aparece como "William Wallace, encadernador" vivindo e comerciando en Cowgatehead, no extremo leste do Grassmarket.
O seu gusto polas matemáticas xa se desenvolvera, e aproveitou as súas horas de lecer así que, antes de completar a súa aprendizaxe, xa fixera considerables avances en xeometría, álxebra e astronomía. Ademais nos seus estudos tivo tamén a axuda de John Robison (1739-1805) e John Playfair, quen recoñeceron as súas habilidades.
En 1804 foi elixido un Socio da Sociedade Real de Edimburgo. Os seus propoñentes foron John Playfair, Thomas Charles Hope e William Wright.
En 1819 foi escollido para suceder John Playfair na cátedra de matemáticas en Edimburgo. A segunda cátedra de Playfair (en Filosofía Natural) foi ocupada por John Leslie.
Wallace desenvolveu unha excelente reputación como profesor. Entre os seus estudantes estivo Mary Somerville. En 1838 retírase da universidade debido á mala saúde. Nos seus últimos anos viviu no nº6 de Lauriston Lane no sur de Edimburgo.
Morreu en Edimburgo e foi enterrado en Greyfriars Kirkyard.
Contribucións matemáticas
O seu principal traballo foi no no campo de xeometría e en 1799 é o primeiro en publicar o concepto do recta de Simson, que erroneamente foi atribuído a Robert Simson. En 1807 probou un resultado sobre polígonos cunha área igual, que máis tarde sería coñecido como o teorema de Bolyai–Gerwien. Con todo, a súa contribución máis importante ás matemáticas británicas consistiu en ser un dos primeiros matemáticos que introduciron e promoveron a versión europea continental do cálculo infinitesimal na Gran Bretaña.
Outros traballos
Wallace tamén traballou en astronomía e modificou o pantógrafo, un dispositivo mecánico para realizar debuxos a escala
Vida familiar
Wallace caou con Janet Kerr (1775–1824).
A súa filla, Margaret Wallace, casou o matemático Thomas Galloway. Entre os seus fillos temos ao Reverendo Alexander Wallace (1803–1842) e Archibald C. Wallace (1806–1830).
Parece que tamén tivo un fillo William Wallace (1784–1864) cando só tiña16. A nai non é descoñecida.
Emmanuelle Béart
Traxectoria
No final da súa adolescencia, pasou vacacións de verán coa familia anglofalante dun amigo íntimo do seu pai en Montreal. Ficaba con Beverly Mellen e William Sofin e os seus foud fillos, Andrew e Sean Sofin. A finais do verán, a familia convidouna a quedar con eles e completer o baccalauréat no Collège International Marie de France. Continuaron a manter a súa amizade.
Béart conseguiu un papel no filme de 1976 Tomorrow's Children. Tamén apareceu en pequenas personaxes na televisión. Tras graduarse do Collège International Marie de France de Montreal, volveu a Francia para recibir clases de arte dramática en París. Pouco despois foi contratada para o seu primeiro papel adulto nun filme, e en 1986 acadou sona polo seu papel con Yves Montand, como a filla vingativa do éxito francés Manon des Sources. Pola súa interpretación gañou o César á mellor actriz secundaria. En 1995 gañou o premio de interpretación do Festival de Ciname de Moscova polo seu papel en Une femme française.
No número do 5 de maio de 2003 da edición francesa da revista Elle, Béart, de 39 anos, apareceu espida: a edición enteira de 550 000 copias veldeuse en tres días, converténdose no número máis vendido na historia de publicación.
Vida persoal
A mediados da década de 1980, Béart comezou unha relación con Daniel Auteuil (coprotagonista de L'amour en douce, Manon des Sources, Un cœur en hiver e Une femme française); casaron en 1993 e divorciáronse en 1995. Béart relacionouse romanticamente co produtor musical David François Moreau e co produtor cinematográfico Vincent Meyer durante dous anos ata que se suicidou en maio de 2003. Ten tres fillos, incluíndo Nelly Auteuil (nada c. 1993) e Johan Moreau (nado c. 1996). Casou co actor Michaël Cohen o 13 de agosto de 2008 en Genappe (Bélxica), e en 2009 adoptaron un neno de Etiopía chamado Surafel. Béart e Cohen separáronse en 2011. En 2011, comezou unha relación co director e director de fotografía Frédéric Chaudier.
Spacebus 300
O bus Spacebus 300 é un tipo de bus para satélites fabricado en Francia.
Emmanuelle Béart
Vida persoal
Ademais do seu traballo na pantalla, Béart é coñecida polo seu activismo social. É embaixadora de UNICEF, e mostrou a súa oposición ás leis francesas antiinmigración. En 1996 apareceu nos titulares cando foi evacuada dunha igrexa parisiense que ocupara o seu grupo en defensa dos "sans-papiers" ("sen papeis").
Spacebus 300
Características
O bus Spacebus 300 está pensado para satélites de comunicacións na órbita xeoestacionaria. Estabilízase nos tres eixos e utiliza un sistema de propulsión bipropelente con ata 1220 kg de propelente e 392 N de pulo. Para o control de actitude usa tamén volantes de inercia. Cunha masa de 1318 kg, pode levar unha carga útil de 250 kg. As súas dimensións son de 7,10 m de altura e unha envergadura cos paneis solars despregados de 19,30 m, producindo ata 3 kW de potencia. Está dispoñible desde 1987 e usouse en cinco satélites: TDF 1, TDF 2, Tele-X, TV-Sat 1 e TV-Sat 2.
Emmanuelle Béart
Vida persoal
En marzo de 2012, Béart falou contra a cirurxía estética en Le Monde, dicindo que se arrepentía de operarse os beizos en 1990 cando tiña 27 anos.
En setembro de 2018, casou con Frédéric Chaudier.
A Pallaza
O topónimo galego A Pallaza pode referirse a:
Conglomerado (xeoloxía)
Sección dun conglomerado con [[cantos redondeados.|miniatura]] miniatura|Conglomerado con clastos grandes. miniatura|upright|Formación Carmelo (conglomerados) en [[Point Lobos, California.]] En xeoloxía, un conglomerado ou rudita é unha rocha sedimentaria de tipo detrítico formada maioritariamente por clastos arredondados do tamaño de gravas ou maior (>2 mm). A natureza litolóxica de ditos clastos pode corresponder a calquera tipo de rocha. Un tipo de rocha similar son as brechas pero estas distínguense dos conglomerados (ver pudingas) por estar compostas de clastos angulosos. Os conglomerados supoñen menos do 1% das rochas sedimentarias do mundo en canto ao peso.
Os intersticios entre os clastos dos conglomerados adoitan estar recheos con sedimentos de gran máis fino, que forman a chamada matriz, por exemplo areas, limos, arxilas ou unha combinación deles, e poden estar cementados por carbonato de calcio, óxido de ferro ou sílice.
Os conglomerados poden subdividirse en dous tipos. O primeiro tipo son conglomerados cun alto grao de selección granulométrica, cunha variedade litolóxica bastante limitada e pouca matriz. O segundo tipo son conglomerados con pouca selección, máis heteroxéneos en canto á súa litoloxía e con abondosa matriz. O primeiro tipo orixínase polo depósito en cursos de auga, mentres que o segundo se orixina por movementos en masa.
Os conglomerados orixinados a partir de till denomínanse tillitas e orixínanse en ambientes glaciarios.
Clasificación dos conglomerados
Os conglomerados poden ser clasificados segundo:
O método de clasificación depende do tipo e os detalles do estudo que se realiza.
A primeira aproximación depende do grao de redondez dos clastos. Se os clastos de grava que o compoñen están na súa maioría entre ben redondeados e subredondeados, é un conglomerado propiamente dito (ou pudinga), pero se son angulares, a rocha pasa á categoría de brecha. Ditas brechas poden chamarse brechas sedimentarias para diferencialas doutros tipos de brechas, por exemplo, brechas volcánicas e de falla. As rochas sedimentarias que conteñen unha mestura de clastos redondeados e angulares ás veces denomínanse brecho-conglomerados.
Textura
miniatura|342x342px|(a) Paraconglomerado e (b) Ortoconglomerado Os conglomerados raramente se compoñen só de clastos do tamaño grava (>2 mm). O espazo entre os clastos de tamaño grava adoita estar ocupado por unha mestura de limo, area e arxila en cantidades variables denominada matriz. Denomínanse paraconglomerados cando os clastos de grava individuais non están en contacto entre si e flotan na matriz. Os paraconglomerados non adoitan estar estratificados e poden conter máis matriz que clastos do tamaño grava. Denomínanse ortoconglomerados cando os clastos de tamaño grava están en contacto entre si. A diferenza dos paraconglomerados, os ortoconglomerados adoitan presentar estruturas de estratificación cruzada e a miúdo están cementados, xa sexa por calcita, hematita ou por cuarzo.
As diferenzas entre paraconglomerados e ortoconglomerados reflicten as diferenzas no modo de sedimentación. Os paraconglomerados orixínanse normalmente en morenas glaciares (till) ou polo depósito de fluxos de lodo. Os ortoconglomerados asócianse normalmente con correntes de auga.
Composición e procedencia dos clastos
miniatura|Sección dun conglomerado polimíctico extraído nunha testemuña de [[Sondaxe xeotécnica|sondaxe de rochas en alta mar, Alasca.]]
Un conglomerado composto por clastos dun só tipo de rocha ou mineral denomínase monomíctico. Chámase conglomerado oligomíctico cando ademais hai unha pequena presenza de clastos doutra natureza. Se o conglomerado está composto por dous ou máis tipos de rochas ou minerais denomínase conglomerado polimíctico. Se un conglomerado polimíctico contén unha variedade de clastos de rochas e minerais metaestables e inestables, chámase petromíctico.
Os conglomerados tamén se clasifican segundo a súa procedencia. Se conteñen rochas ou minerais que son significativamente diferentes en litoloxía da matriz envolvente e, por tanto, máis antigos e derivados do exterior da cunca de sedimentación, o conglomerado defínese como extraformacional ou extracuncal. Se ao contrario a natureza dos clastos coincide cos da matriz e, por tanto, son penecontemporáneos e proceden da mesma cunca de sedimentación, clasifícanse como intraformacionais ou intracuncais.
Tamaño dos clastos
Os conglomerados distínguense e noméanse de acordo ao tamaño dos clastos, aínda que non hai un acordo estandarizado universal para esta nomenclatura. Un conglomerado composto principalmente de clastos de (2 a 4 mm), chamaríase conglomerado de gránulos; un conglomerado composto principalmente de clastos de (4 a 64 mm), chamaríase conglomerado de croios; un conglomerado composto principalmente por clastos de (64 a 256 mm), chamaríase conglomerado de cantos e un conglomerado composto principalmente por clastos de (>256 mm), chamaríase conglomerado de bloques.
Ambiente mariño de augas fondas
miniatura|Clastos imbricados que están orientados en ángulo respecto a base da canle (liña azul). No fondo mariño, en turbiditas, a base de cada secuencia adoita estar composta por materiais grosos, ocasionalmente conglomerados. Neste caso, os conglomerados están xeralmente moi ben seleccionados, ben redondeados e a miúdo cunha forte imbricación no eixe maior dos clastos.
Ambiente mariño de augas pouco fondas
Os conglomerados están presentes na base das secuencias formadas durante as transgresións mariñas por encima dunha discordancia e coñécense como conglomerados basais. Representan a posición da costa nun momento determinado e son diacrónicos.
Fluvial
miniatura|293x293px|Abano aluvial no Parque Nacional das [[Montañas Rochosas.]]
Os conglomerados depositados en ambiente fluvial xeralmente están ben redondeados e ben ordenados. Os clastos transpórtanse como carga de fondo e só en momentos en que o fluxo de auga é elevado. O tamaño dos clastos diminúe a medida que se transportan aínda máis debido ao desgaste, polo que os conglomerados son característicos dos sistemas de ríos inmaturos. Nos sedimentos depositados polos ríos maduros, os conglomerados limítanse xeralmente á base dunha canle de recheo. Os conglomerados depositados nunha contorna fluvial a miúdo teñen unha imbricación de tipo plano AB.
Glaciario
Os glaciares acarrexan unha gran cantidade de materiais de gran groso e moitos depósitos glaciares son de tipo conglomerado. As tillitas, que son os sedimentos depositados directamente polo glaciar, están moi pouco seleccionadas por tamaño e adoitan ser conglomerados soportados por matriz. A matriz é xeralmente de gran fino, consistente en fragmentos de rocha finamente triturados. Os depósitos orixinados polo arrastre das augas asociados con glaciares adoitan ser de tipo conglomerado, e forman estruturas como os eskers.
Exemplos
Un exemplo de conglomerado é o que se atopa nas montañas de Montserrat, preto de Barcelona. Alí, a erosión creou canles verticais que lle deron á montaña as súas características formas dentadas ou serradas (Montserrat literalmente significaría "montaña serrada"). A rocha é forte dabondo como para servir de material de construción, utilizado na Abadía de Santa María de Montserrat.
Outro exemplo é o conglomerado de Crestone, que aparece cerca da cidade de Crestone, aos pés da Cordilleira Sangre de Cristo no Val de San Luis en Colorado, Estados Unidos de América. O conglomerado de Crestone consiste nun fanconglomerado pouco seleccionado que se acumulou a partir de abanos aluviais prehistóricos e sistemas fluviais relacionados. Algunhas destas rochas teñen tons vermellos e verdes.
Cantís de conglomerados atópanse na costa de Escocia desde Arbroath cara ao norte ao longo do litoral dos antigos condados de Angus e Kincardineshire. O castelo de Dunnottar érguese sobre un robusto promontorio de conglomerados que sobresae internándose no mar do Norte ao sur da cidade de Stonehaven.
O conglomerado de Copper Harbor atópase na península de Keweenaw e Parque Nacional da Illa Royale no lago Superior.
Tamén se poden ver conglomerados nos outeiros cupuliformes de Kata Tjuta, no Territorio do Norte de Australia ou nas Montañas Buda de Hungría.
No século XIX atopouse unha grosa capa de conglomerado de Pottsville na base dunha capa de antracita en Pensilvania.
Exemplos en Marte
No planeta Marte, atopáronse bloques de conglomerados nun afloramento denominado "Hottah", e foron interpretados como formados nun antigo leito fluvial. As gravas descubertas polo vehículo Curiosity da NASA, ían desde o tamaño de areas ao de pelotas de golf. As análises mostraron que os croios foron depositados por un río que fuia moi lentamente e tiña unha profundidade que cubriría desde o nocello á cadeira segundo a zona.
Metaconglomerado
A alteración metamórfica transforma os conglomerados en metaconglomerados.
Especiais
Especiais (en Hors normes) é un filme francés de 2019 dirixido por Olivier Nakache e Éric Toledano. Estreouse fóra de competición no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2019.
Estreouse en galego o 26 de outubro de 2022 a través da TVG.
Sinopse
Baseado na historia real de Stéphane Benhamou - 'Bruno' (Cassel) quen dirixe unha organización que axuda ás persoas con autismo atopando emprego e actividades fóra dos límites do ámbito hospitalario institucionalizado, aínda que os desafíos burocráticos en Francia supoñen unha gran ameaza.
Acuagliceroporina
As acuagliceroporinas son un subconxunto de proteínas dentro da familia das acuaporinas, que serven como canles para conducir auga, glicerol e outros pequenos solutos non cargados. Son as únicas proteínas de mamíferos que poden permear o glicerol a través da membrana plasmática. As acuagliceroporinas encóntranse en moitas especies de bacterias, plantas e mamíferos como os humanos. Como son omnipresentes son moi importantes na agricultura e medicina. Foron identifiacadas como posible fonte de contaminación por metaloides en agricultura, xa que poden conducir As(III) e Sb(III) en lévedos e poderían ser unha fonte de metaloides que entrasen nos alimentos que toman os seres humanos.
Importancia clínica
A acuaporina 7 foi estudada no tecido adiposo porque é a maior fonte de glicerol circulante no metabolismo de mamíferos. A desregulación da acuaporina 7 foi asociada coa obesidade en humanos e coa regulación do metabolismo de adipocitos.
A acuaporina 9 é unha importante canle de glicerol en eritrocitos de ratos que contribúe aos estadios intraeritrocitarios da infección polo parasito da malaria e a disfunción desta proteína incrementa a supervivencia en estudos clínicos en ratos.
Monterrei Club de Fútbol
Historia
O club ten pasado a maioría da súa historia entre a Segunda Galicia e a Primeira Galicia. Xogou a tempada 2015/16 na categoría Preferente Galicia - Sur. Foi campión da Segunda Galicia en tres ocasións e da Primeira Galicia unha vez. Na tempada 2023/24 atópase na Primeira Galicia 2023/24.
Cores
O equipamento local consiste nunha camiseta de cor vermella, pantalóns azuis e medias vermellas. O equipamento visitante para a temporada 2022/23 consiste nunha camiseta branca con pintas azuis, pantalóns azuis e medias azuis. Os patrocinadores principais do equipo na tempada 2022/23 son Adega Tapias Mariñán e Northvivor.
Moeda constantiniana
miniatura|Múltiplo de [[áureo da ceca de Ticinum, datado en 313. A/ Busto de Constantino I a carón do Sol Invictus (Cabinet des médailles). 39,79 g.]] A moeda constantiniana é a que constitúe o conxunto das emisións monetarias producidas polas cecas imperiais romanas desde o momento en que o emperador Constantino I (324-337) acadou o título de único Augusto, en 324, ata a morte de Xuliano (361-363), que supón a fin da dinastía constantiniana.
Durante este período, logo do falecemento do primeiro gobernante cristián, liberáronse guerras fratricidas como a producida en 340 entre Constantino II (337-340) e Constante I (337-350), ou a que tivo lugar entre 351 e 352 entre Constancio II (337-361) e o usurpador Magnencio (350-353).
Cecas constantinianas
No entanto, produciuse o pechamento doutras catro:
Da unificación do Imperio á morte de Constantino I (325-337)
A fase abranguida entre a reunificación imperial (325) e o pasamento de Constantino o Grande (337) serviulle ao emperador cristián para reorganizar tanto a Administración civil como a relixiosa, ademais de consolidar todo o sistema defensivo ao longo dos cursos do Rin e do Danubio, e de obter importantes éxitos militares, que lle propiciaron o control de boa parte deses territorios que xa pertenceran a Roma anteriormente e que foran abandonados por Galieno (253-268) e Aureliano (270-275): desde Alamannia (os Campos Decumanos) ata Sarmatia (chaira ao sur do Tisza e rexión do Banato) e ata a Gothia (Oltenia e Valaquia). E tamén a partir deses anos, Constantino seguiu a utilizar como as súas residencias imperiais favoritas Serdica, Sirmium e Tesalónica, á parte de Nicomedia.
O 18 de setembro de 335, Constantino elevou o seu sobriño neto Dalmacio ao rango de Caesar e asignoulle a Tracia, Acaia e Macedonia (con probable capital en Naisso, na actual Serbia), coa tarefa principal de defender esas provincias dos godos, que as ameazaban coas súas incursións. Deste xeito, Constantino dividiu o Imperio en catro partes, tres para os seus fillos e unha para o seu sobriño. O nomeamento de Dalmacio, porén, debeu atopar a oposición do exército, que revelou a súa preferencia polo acceso da liña dinástica directa ao trono.
A seguir, algúns exemplos das súas cuñaxes:
Os fillos e os netos de Constantino I (337-363)
miniatura|449x449px|As [[fronteiras setentrionais e orientais á morte de Constantino I, cos territorios engadidos nos trinta anos de campañas militares (306-337), ademais da división do Imperio entre os seus fillos e netos: Constantino II (337-340), Constante I (337-350), Constancio II (337-361), Dalmacio César (335-337) e Anibaliano (335-337).]] A situación logo do falecemento de Constantino o 22 de maio de 337, mentres estaba a preparar unha campaña militar contra os sasánidas, presentaba un poder repartido entre os seus fillos e o seu neto, todos co título de César. Deles, Constancio II (337-361), implicado na supervisión das fortificacións fronteirizas no norte de Mesopotamia, regresou axiña a Constantinopla, onde organizou os actos funerarios do seu pai; con este xesto reforzou os seus dereitos como sucesor e obtivo o apoio do exército, compoñente fundamental da política de Constantino.
Durante o verán de 337 o exército masacrou os membros masculinos da dinastía constantiniana e outros membros destacados do Estado, e apenas sobreviviron os tres fillos de Constantino e dous dos seus sobriños pequenos (Galo e Xuliano, fillos do seu medio irmán Xulio Constancio). As motivacións deste masacre non son claras: segundo Eutropio, Constancio non estaba entre os seus promotores, aínda que o certo é que non amosou oposición nin condenou os asasinatos. No entanto, para Zósimo o organizador foi Constancio. En setembro do mesmo ano, os tres césares restantes (Dalmacio fora vítima da purga purga) reuníronse en Sirmium, en Pannonia, onde o 9 de setembro foron aclamados emperadores polo exército e repartiron entre eles o Imperio: Constancio viu recoñecida a súa soberanía sobre o Oriente.
A división do poder entre os irmáns non durou moito: Constantino II morreu en 340, mentres intentaba derrocar a Constante I; en 350, Constante foi derrocado polo usurpador Magnencio, e pouco despois Constancio II converteuse no único emperador, e reuniu unha vez máis o Imperio en 353). A partir de aí veu un período de 25 anos de guerras nos límites orientais contra os sasánidas, primeiro baixo Constancio II e despois baixo Xuliano (entre 337 e 363).
En 361, Xuliano foi proclamado Augusto, César na Galia. O seu goberno durou só dous anos, aínda que tivo unha grande importancia, tanto polos seus intentos de establecer un sistema relixioso politeísta (por iso se lle chamou o Apóstata) como pola campaña militar emprendida polos sasánidas.
Xeno (Grecia)
Xeno (en latín genus, en grego γένος; romaniz.: génos, lit. "parentes"; plural: γένη - genē ), na antiga Grecia, era un tipo de organización social na que algúns individuos afirmaban unha descendencia común referíndose entre si cun nome único (ver sánscrito "Ganá"). Moitos xenos parecen estar compostos por familias nobres (Heródoto usa o termo para designar familias nobres) e moitos dos primeiros políticos gregos parecen estar implicados en loitas xenolóxicas. Xenos atópase mellor en Atenas, onde os escritores desde Heródoto até Aristóteles trataron deles.
Historiadores modernos postularon que os xenos foran o grupo organizativo básico das tribos dóricas e xónicas que se asentaron en Grecia durante o período homérico, pero os estudosos posteriores chegaron á conclusión de que os xenos xurdiron máis tarde con certas familias que reclamaban liñaxe nobre. Co tempo, algúns xenos, pero non necesariamente todos, chegaron a asociarse con funcións sacerdotais hereditarias.
Noticia
miniatura|Noticia nun [[periódico.]] Unha noticia (tamén chamada nova) é un relato oral ou escrito sobre un feito actual e de interese público, difundido a través dos diversos medios de comunicación social (prensa, radio, televisión, internet, entre outros). Defínese coma o conxunto de feitos que sucederon, xa que unha noticia non é o texto para divulgar a información, é o mesmo feito que sucedeu.
Preguntas básicas
É necesario que unha noticia responda seis preguntas básicas, formuladas coma as seis W polas súas iniciais en inglés. Desta maneira, os lectores, televidentes, radioescuchas e cibernautas poderán comprender o acontecemento.
Fontes de información
Hai tres vías para obter a información:
Características principais
dereita|miniatura|290x290px|Primeiro diario publicado no [[Brasil.]] As características principais da noticia na prensa escrita son as seguintes:
A noticia é un relato dun acontecemento de actualidade, que esperta o interese do público. O xornalista ten a responsabilidade de relatar coa maior obxectividade e veracidade posible como se produciu ese acontecemento. As súas funcións están claramente delimitadas e o xornalista ten que cumprilas co maior rigor profesional.
O lector debe recibir a información sen ningún tipo de valoración persoal. Cando o xornalista relata a noticia non debe pretender ser o máis orixinal e creativo, senón o máis obxectivo, veraz, informativo e preciso. O estilo lingüístico está definido por ser claro, concreto, preciso.
CD Cajamadrid
O Club Deportivo Cajamadrid foi un equipo profesional español de baloncesto con sede en Alcalá de Henares, Comunidade de Madrid. Fundado en 1979, o club xogou na Liga ACB desde 1983 até 1986. O club estivo Caja Madrid até 1991, ano no que decidiu quitar o seu apoio, propiciando que abandoase o baloncesto profesional e continuase como un club diferente co nome de Club Juventud Alcalá. A sección de balonmán do club xogou na Liga ASOBAL até 1991.
Historia
O Club Deportivo Cajamadrid foi fundado no ano 1979 ao adquirir esta entidade os dereitos federativos do colexio San Viator, que lograra o ascenso a Terceira División. San Viator continuou competindo en categorías de formación e Cajamadrid tamén tivo equipos en competición nas devanditas categorías formativas. O equipo logrou o ascenso a Primeira B tras proclamarse campión na fase de ascenso celebrada en Ponferrada e lograría ser o campión da devandita categoría a temporada 1982−83, o que lle valeu o ascenso á primeira edición da Liga ACB.
O equipo permaneceu tres temporadas en ACB (de 1983 até 1986) e tras o descenso a Primeira B militou cinco temporadas nesa categoría. O club desapareceu da alta competición en 1991, pasando a denominarse Club Juventud Alcalá. Posteriormente, o mesmo club xogou baixo a denominación do seu patrocinador principal, Hercesa, até que no ano 2013, recuperou o seu nome tradicional e segue competindo como Club Juventud Alcalá. Dentro do club mantense a sección de Persoas con Diversidade Funcional (intelectual e cadeira de rodas). Este club ademais do baloncesto contaba con dúas seccións máis; a de balonmán cun equipo en Asobal e a de ciclismo cun equipo afeccionado.
Turnix nanus
Turnix nanus é unha especie de ave turniciforme da familia Turnicidae amplamente distribuída na África subsahariana. Anteriormente era tratada como unha subespecie do Turnix hottentottus pero actualmente é considerada unha especie separada.
Castanopsis
Castanopsis é un xénero de árbores perennifolias da familia das fagáceas.
Son cerca de 120 especies, propias do leste tropical e subtropical de Asia. Un total de 58 especies son nativas da China, das cales 30 son endémicas; as outras especies están máis ao sur, desde Indochina a Indonesia, e tamén máis ao leste, en Corea e o Xapón. A maioría son especies que subministran madeiras nobres, altamente valoradas, e moitas producen tamén landras comestíbeis.
Describíronse até 393 especies do xénero Castanopsis, pero destas só 140 son aceptadas na actualidade.
Características
As principais características das especies deste xénero son:
Descrición
O xénero foi descrito en 1841 polo botánico francés Édouard Spach, publicado en [https://www.biodiversitylibrary.org/item/97949#page/9/mode/1up ''Histoire Naturelle des Végétaux. Phanérogames''].
A especie tipo é Castanopsis armata (Roxb.) Spach
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Especies
(Segundo os Reais Xardíns Botánicos de Kew)
Pioneiras. Galegas que abriron camiño
'Pioneiras. Galegas que abriron camiño' é o primeiro volume do álbum Pioneiras de Anair Rodríguez e ilustrado por Nuria Díaz da Editorial Xerais.
Neste primeiro volume dan a coñecer as biografías de 12 mulleres galegas (correspondentes de guerra, navegantes, escritoras ou directoras dun xornal). Segundo a autora o libro pretende a "recuperación da memoria e intervención social. Facer reflexionar sobre a falta de referentes femininos, tamén para os homes. Que eles non nos consideren como tal ten consecuencias".
Psyche (nave espacial)
Psyche é unha misión orbital que explorará a orixe dos núcleos planetarios mediante o estudo do asteroide metálico 16 Psyche. Este asteroide pode ser o núcleo de ferro exposto dun protoplaneta, probablemente o remanente dunha colisión violenta con outro obxecto que eliminou a codia externa. Lindy Elkins-Tanton da Universidade Estatal de Arizona en Tempe, Arizona é a investigadora principal e foi quen lle propuxo esta misión ó Programa de Descubrimento da NASA. O Laboratorio de Propulsión a Chorro da NASA (JPL) administrará o proxecto.
16 Psique é o asteroide máis pesado coñecido do tipo M, e pénsase que é o núcleo de ferro exposto dun protoplaneta. As observacións radar do asteroide dende a Terra indican unha composición ferro-níquel. O 4 de xaneiro de 2017, a misión de Psyche foi elixida xunto coa misión de Lucy como a próxima misión do programa Discovery da NASA.
A misión prevé ser lanzada en xullo de 2022, a bordo dun foguete Falcon Heavy.
Historia
Psyche foi un dos proxectos presentados a unha convocatoria da NASA que se pechou en febreiro de 2015 como proposta para o programa Discovery. Foi preseleccionado o 30 de setembro de 2015 como un dos cinco finalistas e recibiu 3 millóns USD para desenvolver conceptualmente o proxecto. Un dos criterios para a selección implicaba superar unha visita na que arredor de 30 membros do persoal da NASA facían entrevistas, realizaban inspeccións e efectuaban preguntas a cada un propoñentes sobre os seus proxectos.
O 4 de xaneiro de 2017, Lucy e Psyche foron respectivamente seleccionados para as misións 13 e 14 do programa Discovery, co lanzamento de Psyche programado para 2023. En maio de 2017 a data de lanzamento cambiouse para conseguir unha traxectoria máis eficiente, trasladando o lanzamento a xullo de 2022. A chegada está prevista para o 31 de xaneiro de 2026, usando a asistencia gravitacional de Marte o 23 de maio de 2023.
Obxectivos da misión
A sonda espacial Psyche utilizará propulsión eléctrica solar, o equipamento científico consiste nun xerador de imaxes, un magnetómetro e un espectrómetro de raios gamma.
Os datos mostran que o asteroide 16 Psique ten un diámetro de aproximadamente 252 km. Os científicos pensan que 16 Psique podería ser o núcleo dun planeta primitivo do tamaño de Marte que quedou exposto ó perder a súa codia externa a causa dunha serie de colisións violentas con outros obxectos.
A misión lanzarase en xullo de 2022 e chegará en catro anos para recoller información durante 21 meses. A sonda espacial será construída polo Laboratorio de propulsión a chorro da NASA en colaboración con SSL (anteriormente Space Systems/ Loral) —filial de Maxar Technologies— e a Universidade Estatal de Arizona.
Fíxose unha proposta para tentar compartir o foguete con outra misión diferente chamada Athena, que orbitará arredor do asteroide 2 Pallas, o terceiro asteroide máis grande do Sistema Solar. En 2020 anunciouse que o Falcon Heavy con Psyche incluirá dous minisatélites para estudar a atmosfera marciana e os asteroides binarios, aparellos denominados respectivamente EscaPADE (Escape and Plasma Acceleration and Dynamics Explorers) e Janus.
Metas científicas
miniatura|240px|Múltiples imaxes de [[16 Psyche tomadas polo Very Large Telescope.]] miniatura|O [[estrutura de Widmanstätten|padrón Widmanstätten, que se pode encontrar dentro dos meteoritos de ferro–niquel, coa mesma clasificación que o asteroide 16 Psyche. ]] A diferenciación foi un proceso fundamental na configuración de moitos asteroides e de tódolos planetas terrestres, e o exame directo dun núcleo planetario podería mellorar a comprensión deste proceso. A misión Psyche determinará a xeoloxía, forma, composición elemental, campo magnético e distribución da masa de 16 Psyche. Espérase que tras esta misión se comprenda mellor da formación planetaria e a estrutura interna dos mesmos.
O obxectivo global desta misión é:
Os obxectivos específicos son:
As cuestións científicas que abordará a misión son:
Equipamento científico
Psique voará cunha carga útil de 30 kg, que consta de catro instrumentos científicos:
A sonda espacial tamén probará tecnoloxía experimental de comunicación láser denominada Deep Space Optical Communications. Espérase que o dispositivo poida aumentar o rendemento e a eficiencia nas comunicacións de naves espaciais de 10 a 100 veces por riba dos sistemas convencionais. Os raios láser da sonda espacial serán recibidos por un telescopio terrestre no observatorio Palomar en California.
Propulsión
O SPT-140 (SPT significa Stationary Plasma Thruster) é un sistema de propulsión inventado en Rusia por OKB Fakel e desenvolvido polo centro de investigación Glenn da NASA, Space Systems Loral e Pratt & Whitney dende finais da década de 1980. O propulsor SPT-140 probouse por primeira vez nos Estados Unidos no ano 2002 cunha unidade de 3,5 kW como parte do programa de tecnoloxía de propulsión de foguetes de alto rendemento integrado da Forza Aérea dos Estados Unidos de América. O uso de propulsores eléctricos solares permitirá que a nave espacial chegue a 16 Psique (a 3,3 unidades astronómicas) moito máis rápido consumindo só un 10% do propelente que necesitaría usando a propulsión química convencional.
A electricidade será xerada por paneis solares dispostos a ambos lados da sonda espacial cunha disposición en forma de X, con cinco paneis en cada lado. Antes de que se modificase a traxectoria prevista inicialmente para a misión os paneis dispoñíanse en liña recta, con só catro paneis a cada lado da sonda espacial.
Órbita
Psyche chegará ó asteroide 16 Psyche e entrará en órbita o 31 de xaneiro de 2026. A nave espacial orbitará describindo réximes decrecentes. Inicialmente, órbita A, situará a nave espacial nunha órbita de 700 km para determinar o campo magnético e efectuar a cartografía preliminar durante 56 días. Logo aproximarase, situándose na órbita B, a 290 km do asteroide durante 76 días, para elaborar a topografía e estudar o campo magnético. A continuación achegarase, órbita C, a 170 km, permanecendo durante 100 días para facer un estudo da gravidade e proseguir coa observación do campo magnético. Finalmente, a sonda espacial entrará na órbita D, situándose a 85 km para determinar a composición química da superficie utilizando os espectrómetros de raios gamma e neutróns. Tamén tomará imaxes periodicamente, analizará a gravidade e os campos magnéticos. A misión está planificada para orbitar arredor do asteroide durante polo menos 21 meses.
Bíatlon
miniatura|Biatletas na posición de tiro miniatura|Carreira de persecución da Copa Mundial en [[Oberhof, Alemaña, 2013]] O bíatlon é un deporte de inverno que combina o esquí de fondo e o tiro con carabina.
O bíatlon fai parte dos Xogos Olímpicos dende Squaw Valley 1960. Outras competicións de bíatlon son o Campionato Mundial, a Copa Mundial e o Campionato Europeo.