cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pier Maria Baldi
Traxectoria
miniatura|centro|upright=3|Cidade de [[Tui, acuarela de Pier Maria Baldi, 1669. Embaixo á esquerda debúxase o propio artista esbozando en vivo.]]
Son estes debuxos o máis salientábel da súa obra, na realidade escasa e mal coñecida. En 1680 foi nomeado capataz das obras granducais en Pisa e Livorno, mais do seu traballo como arquitecto tan só se coñece a construción dunha fonte monumental deseñada por el na praza de Santa Croce de Florencia, remodelada no século XIX. Da súa pintura, perdido o retrato do cardeal Leopoldo de Médici do cal hai rexistro documental, resta a pintura dun altar coa Virxe do Rosario e santo Domingo na igrexa suprimida de Santo Domingo al Maglio e un fresco co bautismo de santo Agustín no claustro de Santo Spirito.
Resident Evil 3: Nemesis
Resident Evil 3: Nemesis é un videoxogo producido por Capcom, pertencente á serie Resident Evil. Cronoloxicamente está situado antes e despois do Resident Evil 2. Tamén está ambientado en Raccoon City. Foi lanzado para PlayStation, Dreamcast, GameCube, PC e en breve sairá en Wii. Pódese descargar desde PlaySation Network na Store nipoa.
Historia
Narra a fuxida de Jill Valentine de Raccoon City. Jill xa se vira mesturada nos incidentes da mansión Spencer, contados no primeiro Resident Evil. A axente dos S.T.A.R.S. abandona o seu domicilio e diríxese á comisaría de policía. Durante o traxecto atópase cun antigo compañeiro das unidades especiais, Brad Vickers, que é asasinado por unha nova arma biolóxica, o Némesis. Jill atravesa diversos escenarios de Raccoon City fuxindo de Némesis. Coñece ademais a un grupo de mercenarios de Umbrella, que foran enviados a tentar eliminar o gromo de virus T, así coma acabar con calquera proba da súa implicación nestes feitos. Estes tres mercenarios son Carlos Oliveira, Mikhail Viktor e Nikholai Gianovaef. Únese a eles e xuntos buscan unha saída da cidade. Mikhail morre a mans de Némesis e Nikholai é un traidor.
Nun dos encontros, Némesis fere a Jill e inféctaa co virus T. Inmediatamente despois, Carlos acode ao hospital, onde atopa unha vacina. Sae del xusto cando estoupa unha bomba nel. Jill, xa recuperada, e Carlos entéranse de que o goberno norteamericano planea "esterilizar" a cidade co uso de mísiles. Faise urxente saír canto antes. Tras unha dura batalla con Némesis, logran fuxir nun helicóptero antes da destrución da cidade.
Características do xogo
Segue un estilo similar ao dos dous xogos anteriores: punto de vista en terceira persoa, cámara fixa, escenarios estreitos e agobiantes, restos de sangue e cadáveres pola cidade... A diferenza dos xogos anteriores, hai un maior volume de munición. En momentos puntuais hai que resolver certos crebacabezas para poder avanzar.
Unha vez rematado o xogo é posible desbloquear novos traxes (por exemplo, o traxe de Regina, a protagonista doutro xogo de Capcom, Dino Crisis). Xogando na maior dificultade, poden desbloquearse novas armas, de maior potencia e cadencia de disparo cas normais.
Crítica e vendas
Cando foi lanzado en 1999 para PlayStation diversos medios especializados déronlle boas notas. En Metacritic acadou un 71 a versión de PC, un 62 a de GameCube e un 79 a de Dreamcast.
A versión orixinal de PlayStation vendeu máis de 3 millóns e medio de unidades
Bergazo, O Corgo
San Fiz de Bergazo é unha parroquia do concello do Corgo na comarca de Lugo. Tiña 62 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 32 homes e 30 mulleres. O que supón un aumento de 3 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 59 habitantes (33 homes e 26 mulleres), os mesmos que en 2000 (62).
Conzieu
Conzieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Estación de Pedralba
Pedralba é unha estación de tren de Adif situada na vila de Pedralba de la Pradería, provincia de Zamora. Dende o peche da liña Ourense-Pobra de Seabra nos recortes do sector ferroviario producidos polo Goberno en xuño de 2013, esta estación non ten servizos ferroviarios.
Situación ferroviaria
A estación atópase no punto quilométrico 113,77 da liña férrea de ancho ibérico que une Zamora coa Coruña vía Ourense a 992 metros de altitude, entre as estacións de Pobra de Seabra e Lubián. O tramo é de vía única e está sen electrificar.
Historia
A vontade de unir Madrid vía Medina del Campo con Vigo polo camiño máis curto posible é antiga e apareceu plasmada nalgúns anteproxectos como o de 1864. Con todo, o mesmo descartaba dita posibilidade ao considerar que supoñía "dificultades enormísimas" que superaban mesmo "os da baixada do porto de Payares no ferrocarril de Asturias". É por iso, que a estación non foi inaugurada ata o 1 de xullo de 1957 coa posta en marcha do tramo Ourense-Pobra de Seabra da liña entre Zamora e A Coruña. A súa explotación inicial quedou a cargo de Renfe cuxo nacemento se produciu en 1941.
Desde o 31 de decembro de 2004 Renfe Operadora explota a liña mentres que Adif é a titular das instalacións ferroviarias.
Debido aos recortes no sector ferroviario levados a cabo polo Goberno en xuño de 2013, a estación quedou sen os servizos de Media distancia entre Ourense e Pobra de Seabra.
A estación
O edificio para viaxeiros é unha un sinxelo edificio de dúas plantas construído en pedra. O seu tellado de catro vertentes é de tella. Na planta baixa posúe unha galería cuberta. Dispón de dúas plataformas curvadas, unha lateral e outra central, ás que acceden só dúas vías xa que unha das vías que daba servizo á plataforma central foi levantada.
974
Mortes
Historia ano a ano
Gordiano I
Marcus Antonius Gordianus Africanus, nado cara o 159 e finado o 12 de abril do 238, foi un emperador romano, proviña dunha coñecida familia romana, era fillo de Metius Marulus e Ulpia Gordiana, xa sendo moi novo tivo cargos de responsabilidade onde destacou pola súa virtude e moderación.
Traxectoria
Sendo emperador Caracalla, no ano 213 noméano por vez primeira cónsul e no 229, baixo Alexandre Severo, é nomeado por segunda vez. Este emperador enviou a Gordiano a África en calidade de procónsul onde conseguiu ser moi popular, gañando o afecto e o respecto dos cidadáns. Casou con Fabia Orestilla coa quen tivo un fillo (nado no 192) tamén chamado Gordiano. miniatura|300px|esquerda|Busto de Gordiano I nunha [[Moeda da Antiga Roma|moeda da súa época (sestercio)]] No 238, chega a África o recadador de impostos enviado polo emperador Maximino, quen exasperou a poboación coas súas exaccións e métodos e que asasinaron mozos da nobreza. Os cidadáns, decididos a burlar as seguras represalias do tiránico emperador tracio Maximino, instaron a Gordiano para que se fixese cargo do trono imperial, xunto co seu fillo. Esta sublevación foi ben vista polo pobo de Roma, que detestaba o feroz e tiránico réxime imposto por Maximino. O Senado recoñeceu a Gordiano e o seu fillo, e nomeounos augustus destituíndo a Maximino.
Unha das primeiras medidas que tomaron foi desposuír dos seus cargos aos partidarios do emperador, entre eles a Capeliano, gobernador da provincia de Mauritania. Este non aceptou esta destitución, e marchou sobre Cartago cun forte exército. No transcurso da loita ás portas da cidade, morre Gordiano II, o fillo. Ao saber o pai da morte, desesperado, suicídase. O goberno conxunto de pai e fillo só durara 45 días.
Pouco despois, morre asasinado Maximino polas súas tropas, Balbino e Pupieno morren a mans dos pretorianos en Roma e chega ao poder o neto de Gordiano baixo o nome de Gordiano III.
Liñares, Aldixe, Abadín
Liñares é un lugar da parroquia de Aldixe, no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá.
Aeroporto de Karlstad
O aeroporto de Karlstad (IATA: KSD, ICAO: ESOK) é un aeroporto internacional situado a 18 km ao noroeste do centro da cidade sueca de Karlstad, en Värmland. O actual aeroporto inaugurouse no ano 1997 e antes da súa apertura usábase outro aeroporto a 3 km ao sur da cidade que causaba molestias acústicas aos habitantes das proximidades.
Historia
A decisión para construír un novo aeroporto ás aforas de Karlstad tomouse en 1993. Unha das razóns foi o crecemento da cidade, que fixo que aumentasen as queixas polo ruído dos avións ao aterrar e engalar no vello aeroporto. Por outra banda nese lugar non había espazo para que as súas instalacións se expandisen. Ademais do aeroporto tamén se levaría a cabo a expansión das estradas nacionais 61 e 62 ao norte da cidade. A decisión tamén se baseba no aumento do tráfico nos anos 80 e na esperanza de poder chegar ao medio millóns de pasaxeiros ao poder ser vir como aeroporto de reserva de Oslo-Gardermoen, que se atopa a uns 200 km por estrada dende Karlstad.
Tras a inauguración o tráfico aumentou ata o ano 2000, pero a partir dese momento caeu en picado (ao igual que en moitos outros aeroportos nesa época) e o número de voos reducíuse. A mellora das conexións por estrada a Estocolmo foi un dos factores que levou a esa baixada, ao poder chegar á capital. Ademais os trens máis rápidos tardan pouco máis de dúas horas en chegar ao centro de Estocolmo, mentres que un avión rexional tarda uns 50 minutos en chegar ao aeroporto de Arlanda.
O 1 de decembro de 2010 o municipio de Karlstad mercou a Swedavia o aeroporto. O Luftfartsverket (administración civil de aviación sueca) pagoulle 58 millóns de coroas de compensación pola operación en 2011 e por algúns investimentos futuros. A suma inclúe a remuneración aos novos propietarios polo acordo subscrito cando foi construído. O Consello do Condado de Värmland e Rexión de Värmland serían socios, pero antes da compra o municipio de Karlstad decidiu facerse co 100% das accións. Karlstad Airport AB é a compañía encargada de operar o aeroporto.
Perda de competitividade
Ao igual que moitos aeroportos do sur e o centro de Suecia, Karlstad perdeu pasaxeiros. KSD pasou de 291 503 pasaxeiros no ano 2000, a 144 365 no 2005 e a 113 061 en 2006. Moitas persoas que van a Estocolmo usan o coche, uns 61% segundo un informe de SJ, xa que é máis barato que voar e é unha viaxe "porta a porta". Do centro de Karlstad ao centro de Estocolmo hai pouco máis de 300 km.
Ademais o tren ten unha alta cota de mercado, ao redor do 23%. Hai 3 trens rápidos por día en cada dirección cunha duración da viaxe de menos de 2 horas e media, con trens que ofrecen acceso a interner e servizo de restaurante. Ademais hai 6 trens interurbanos de luns a venres.
Destinos e aeroliñas
miniatura|300px|[[Saab 340 de Nextjet en KSD]]
A Aureana, Piñeiro, Xermade
A Aureana é un lugar da parroquia de Piñeiro no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Einstürzende Neubauten
Einstürzende Neubauten é un grupo musical orixinado en 1980 en Berlín Oeste. A súa música adoita clasificarse como industrial ou electrónica, mais estes termos non logran describir completamente o estilo da banda, en continua evolución. Unha das características principais do conxunto é o uso de instrumentos e sons de fabricación propia, acompañados de instrumentos tradicionais. A banda pertenceu ó movemento Die Geniale Dilletanten, que tiña como obxectivo revolucionar a escena musical usando serras, trades e outras ferramentas como instrumentos. 250px|esquerda|miniatura|concerto no [[Porto, Portugal|Porto.]]
Compoñentes
Membros actuais Outros membros Antigos membros
Álbums
Outros álbums Compilacións, álbums en vivo e copias limitadas.
EP
Vídeos
Viñeta
miniatura|dereita|Secuencia de viñetas de banda deseñada. Unha viñeta é, dentro da banda deseñada, un recadro delimitado por liñas negras que representa un instante da historia que se está a desenvolver ou narrar. Xaora, trátase da representación pictográfica dun suceso ou pasaxe e constitúe a unidade mínima da montaxe do cómic. As viñetas están así mesmo separadas por espazos, que en inglés reciben o nome de gutter.
Nova Caledonia
Nova Caledonia (en Nouvelle-Calédonie) é unha colectividade sui generis da Francia de ultramar no suroeste do Océano Pacífico, ao sur de Vanuatu, a uns 1210 km. ao leste de Australia, e 17.000 km. da Francia metropolitana, forma parte da República Francesa, e xa que logo da Unión Europea (UE). O arquipélago, que forma parte da subrexión Melanesia, inclúe a Grande Terre, as Illas da Lealdade, as Illas Chesterfield, o arquipélago Belep, a Illa dos Piñeiros e algúns illotes remotos. As illas Chesterfield están no Mar de Coral. Os franceses, especialmente os locais, chaman a Grande Terre "Le Caillou" ("o seixo").
Nova Caledonia ten unha superficie terrestre de 18576 km² dividida en tres provincias. As provincias Norte e Sur atópanse na illaprincipal de Nova Caledonia, mentres que a Provincia das Illas Lealdade é unha serie de tres illas ao leste da costa da illa principal. A poboación de Nova Caledonia é de 271.407 habitantes (censo de outubro de 2019) é de orixe diversa e varía segundo a xeografía; na Norte e nas Provincia das Illas Lealdade, predominan os indíxenas do canacas, mentres que a rica Provincia do Sur contén poboacións significativas de orixe europea (Caldoches e Franceses metropolitanos), canacaks e polinesios (principalmente Wallisianos), así como grupos máis pequenos do Sueste asiático, Pied-Noir e Norteafricanos. A capital de Nova Caledonia é Nouméa.
Historia
miniatura|dereita|Faro Amédeé en [[Noumea, capital de Nova Caledonia.]] O Océano Pacífico occidental foi poboado hai 50.000 anos. Despois os austronesios chegaron á zona. Os diversos grupos de persoas que se asentaron nos arquipélagos melanesios son coñecidos como "lapita". Estes chegaron a Nova Caledonia e as Illas da Lealdade ao redor do 1500 adC. Os lapita foron destros navegantes e agricultores e influenciaron gran parte desta zona do Pacífico.
O contacto cos europeos trouxo enfermidades como a disentería, a gripe, a sífilis e a lepra. Moitos nativos morreron por mor destas enfermidades. As tensións volvéronse hostilidades e en 1849 a tripulación do Cutter foi asasinada e comida polo clan Pouma.
Xurdiu tamén o comercio dos nativos das illas, xunto cos de Vanuatu, Papúa Nova Guinea e as Illas Salomón, para ser utilizados como escravos nas plantacións de azucre en Fidxi e Queensland (Australia). O comercio durou ata principios do século XX.
Os misioneiros católicos e protestantes chegaron durante o século XIX. Estes tiveron un profundo impacto na cultura indíxena. Insistiron en que os nativos debesen usar roupas e introduciron o crícket e o té, tamén erradicaron moitos dos costumes e tradicións locais.
Colonizada por Francia durante a primeira metade do século XIX, a illa foi convertida en posesión francesa en 1853. Serviu como colonia penal por catro décadas logo de 1864.
Goberno e política
Xunto con outros territorios da Polinesia Francesa e Wallis e Futuna, Nova Caledonia é parte da República Francesa.
O seu status oficial é o de "Colectividade Sui generis" (Collectivité Sui generis), é status único dentro da República. Nova Caledonia foi unha colonia ata 1946, despois un territorio de ultramar de 1946 a 1999. A capital é Numea, en Grande Terre. A moeda de curso legal é o franco CFP, utilizado tamén na Polinesia Francesa e en Wallis e Futuna.
O status único de Nova Caledonia sitúase entre o dun país independente e un departamento de ultramar francés. Por unha banda, un Congreso Territorial (Congrés du Terrotoire) e un goberno territorial foron establecidos. Puntos clave como os impostos, lei laboral, saúde e comercio exterior están en mans do Congreso Territorial; e aínda máis facultades seranlle outorgadas a este.
Eventualmente, a República Francesa encargarase só dos asuntos exteriores, xustiza, defensa, orde pública e tesourería. Unha nova cidadanía foi introducida: só cidadáns de Nova Caledonia teñen o dereito a votar nas eleccións locais. Esta medida foi criticada porque converte aos cidadáns franceses vivindo en Nova Caledonia en cidadáns de segunda clase, xa que estes non posúen a cidadanía de Nova Caledonia por ser de recente chegada ás illas. Élle permitida a cooperación internacional con outras nacións do Pacífico e o Congreso Territorial pode pasar estatutos que son derogativos á lei francesa en determinados asuntos.
Nos Acordos de Numea estableceuse que o Congreso Territorial terá o dereito a facer un referendo sobre a independencia, que se celebrou o 4 de novembro de 2018.
O actual presidente do goberno elixido polo Congreso Territorial é Marie-Nöelle Thémereau, do partido anti-independencia Avenir Ensemble ("Futuro Xuntos"). Este partido está formado basicamente por caucásicos e polinesios de Nova Caledonia que se opón á independencia. Avenir Ensemble oponse á visión racial da sociedade local, a cal enfronta aos habitantes melanesios nativos das illas cos europeos, e favorece a existencia dunha Nova Caledonia multicultural, que reflicta mellor a existencia de grandes poboacións de polinesios, indonesios, chineses e outros inmigrantes.
Organización político-administrativa
O arquipélago divídese en tres provincias, cada unha delas con certa autonomía:
Nova Caledonia divídese ademais en 33 comunas (concellos). Unha comuna, Poya, está dividida entre dúas provincias. A metade norte de Poya, co asentamento principal e a maior parte da poboación, forma parte da Provincia Norte, mentres que a metade sur da comuna, con só 210 habitantes en 2019, forma parte da Provincia Sur. Os concellos, con poboacións de 2019 entre parénteses, e os centros administrativos, son os seguintes:
miniatura|esquerda|200px|Vista satelital de Numea, capital de Nova Caledonia
Xeografía
Nova Caledonia está localizada no suroeste do Océano Pacífico a uns 1.200 km ao leste de Australia e 1.500 km ao nordés de Nova Zelandia. A illa nación de Vanuatu localízase ao nordés.
Nova Caledonia componse dunha illa principal, Grande Terre, e varias illas máis pequenas como o Arquipélago de Belep ao norte de Grande Terre, as illas da Lealdade ao leste de Grande Terre, a Illa dos Piñeiros ao sur e as Illas Chesterfield e Bellona ao oeste.
Grande Terre é por moito a illa máis grande, e a única con montañas. Ten unha área de 16,372 km² e unha forma alongada de noroeste a sueste, medindo 350 km de longo por 50–70 km de ancho. Unha cadea montañosa corre ao longo da illa e conta con cinco picos de máis de 1.500 m. O punto máis alto é o Monte Panie con 1,628 m.
Nova Caledonia forma parte de Zealandia, un fragmento do antigo supercontinente Gondwana. Especúlase que Nova Caledonia separouse de Australia hai uns 66 millóns de anos, e posteriormente derivou en dirección nordés, chegando á súa posición actual hai uns 50 millóns de anos.
A illa principal está dividida lonxitudalmente por unha cadea montañosa central cuxos picos máis altos son o Mont Panié (1.629 m.) no norte e o Mont Humboldt (1.618 m.) no sueste. A costa leste está cuberta por unha exuberante vexetación. A costa oeste, coas súas grandes sabanas e chairas aptas para o cultivo, é unha zona máis seca. Ao longo desta costa atópanse moitos macizos ricos en mineral.
O Río Diahot é o río máis longo de Nova Caledonia, que desemboca uns 100 km.. Ten unha zona de captación de 620 km2 e ábrese cara ao noroeste na Baie d'Harcourt, desembocando cara ao punto norte da illa ao longo da escarpa occidental do monte Panié. A maior parte da illa está cuberta por bosques húmidos de folla perenne, mentres que as sabanas dominan as cotas máis baixas. A lagoa de Nova Caledonia, cunha superficie total de 24000 km2 é unha das lagoas máis grandes do mundo. A lagoa e a Barreira de Coral de Nova Caledonia circundante foron nomeadas Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 2008 pola súa excepcional beleza e a súa biodiversidade mariña.
Clima
300px|miniatura|esquerda|Mapa do arquipélago de Nova Caledoniaminiatura|dereita|300px|Mapa de Nova Caledonia (Francia)
Juan Marey Díaz
Juan Marey Díaz, nado en Lugo en 1915 e finado na Reborica (Aranga) o 21 de outubro de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Directivo do PSOE de Lugo, participou nos mitins da campaña das eleccións de febreiro de 1936. Foi elixido presidente das Juventudes Socialistas Unificadas da provincia de Lugo en xullo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 21 de xullo. Sacado da prisión o 21 de outubro, foi paseado no monte da Reborica (Aranga). Foi inscrito coma descoñecido o 24 de outubro de 1936. En 1937 foi recoñecido polo seu pai.
Dares Frixio
miniatura|Portada do Dares.
Distrito de Santarém
Distrito de Santarém Localización do Distrito de Santarém O distrito de Santarém é un distrito de Portugal, que conforma o núcleo principal da provincia tradicional do Ribatexo, incluíndo tamén concellos pertencentes á Beira Baixa e á Beira Litoral. Limita ao norte co Distrito de Leiria e o Distrito de Castelo Branco, ao leste co Distrito de Portalegre, ao sur co Distrito de Évora e o Distrito de Setúbal e ao oeste co Distrito de Lisboa e o Distrito de Leiria. Abrangue unha área de 6747 km², sendo así o 3º maior distrito portugués. Conta cunha poboación de 445.599 habitantes (2006) e a súa capital é a cidade de Santarém.
Dares Frixio
Dares Frixio é o suposto autor do libro De excidio troiae historia (Historia da destrución de Troia), tradución latina do século VI dun orixinal grego que trataba da Guerra de Troia.
Distrito de Santarém
O distrito de Santarém subdivídese nos seguintes 21 concellos:
Até 2002, o distrito integrábase case totalmente na rexión de Lisboa e Val do Texo, coa excepción de Mação, o único concello que pertencía á rexión Centro e á subrexión do Pinhal Interior Sul. Os restantes concellos constituían dúas subrexións de Lisboa e Val do Texo: Texo Medio e Lezíria do Texo.
Dares Frixio
No libro nárranse os feitos desde a visión troiana, e sometendo á Ilíada a unha revisión histórica que elimina toda intervención dos deuses, nun intento de verosimilitude, indicando como motivos rivalidades amorosas. Dicíase deste libro que era unha tradución latina da obra de Dares Frixio. Durante moito tempo atribuíuse a Cornelio Nepote, e dicíase que o dedicou ao historiador Salustio; pero a linguaxe do libro é moi posterior ao da época de Nepote, e talvez haxa que datalo no século V.
Distrito de Santarém
Na actual división de Portugal en NUTS II, despois da redefinición das fronteiras e renomeamento da rexión de Lisboa e Val do Texo, o distrito pasou a repartirse entre as rexións Centro e Alentexo. Da Rexión Centro forman parte agora as subrexións do Texo Medio e Pinhal Interior Sul, e ao Alentexo pertence a subrexión da Lezíria do Tejo. dereita|miniatura|300px|O [[castelo de Almourol no río Texo, preto de Vila Nova da Barquinha.]] En resumo:
Dares Frixio
O autor concentrouse en verter do grego ao latín textos perdidos que pretendían ser orixinais, inéditas e copiosas crónicas de primeira man da Guerra de Troia. Ditas "variacións" non son máis que emulacións das pasaxes homéricas, facendo paráfrases do sentido do texto orixinal.
O nome de Dares aparece na Ilíada como o dun sacerdote de Hefesto en Troia. Na Eneida, Dares é o nome dun troiano que participa nos xogos fúnebres en honra de Anquises. Con todo, non hai datos que permitan identificar estes personaxes co pretendido autor da obra literaria.
Na tradución ao castelán do Poema de Troia de Benoît de Sainte-Maure chamada Versión de Afonso XI, lese queIsto demostra tamén que na Idade Media se coñecía a versión Ilias latina, aínda que non se seguiu a Homero, senón a Dictis Cretense (s. IV) e a Dares Frixio (s. VI) ata que se fixo unha boa tradución do grego ao latín: a de Leoncio Pilato, terminada cara ao ano 1360.
A obra en España
Na Biblioteca Nacional de Madrid (Sig.: MS/9847) consérvase un manuscrito adquirido por Serafín Estébanez Calderón en 1839, e entregado á mesma.
Non contén prólogo nin aprobacións. Entre 1596 e 1597, consegue o privilexio para a súa publicación, privilexio e libro que vende o 20 de xaneiro ao libreiro Juan García, de Alcalá de Henares. Neste libro puido basearse outro moi coñecido naquela época: o Libro de Alexandre, anónimo, escrito de forma amena como un libro de cabalarías.
Illa Gaspar Grande
Gaspar Grande ou Gasparee é unha illa na República de Trinidad e Tobago cuxo nome derívase de Gaspar de Percín. A illa ten 1´29 km² de superficie e atópase 12 quilómetros ao oeste de Port of Spain. É unha das "Illas Bocas", que se atopan na chamada Bocas do Dragón entre a illa Trinidad e Venezuela.
Gaspar Grande é principalmente de pedra calcaria, e alcanza unha altura de 103 metros na súa parte máis alta. No pasado instaláronse estacións para a caza de baleas na illa. Gaspar Grande é tamén o fogar da Gasparee Caves (Covas de Gasparee), un sistema de covas naturais de pedra calcaria cunha misteriosa piscina na súa base. Outras covas na illa inclúen a Cova Branca, a Cova Brioge e a cova Precipice.
Unha lenda conta que outra cova na illa, o tunel de William Dampier, garda o cofre do tesouro dun pirata e que é de fácil acceso en certos días do ano.
Historia
En 1783, Gaspar Grande foi concedida a Gaspar de Percin Roque polo gobernador José María Chacón.
Aeroporto de Ufa
O aeroporto internacional de Ufa é o principal aeroporto que serve a Ufa, a capital de Bashkortostán, Rusia. No ano 2017, o aeroporto foi usado por 2 810 000 pasaxeiros, sendo o décimo aeroporto máis concorrido do país.
X-Men: Apocalypse
X-Men: Apocalypse é un filme estadounidense de superheroes baseado nas personaxes de X-Men que aparecen en Marvel Comics. É o noveno filme da serie de X-Men e é a secuela X-Men: Days of Future Past. Dirixido por Bryan Singer, cun guión de Simon Kinberg a partir dunha historia de Singer, Kinberg, Michael Dougherty e Dan Harris, está protagonizado por James McAvoy, Michael Fassbender, Jennifer Lawrence, Oscar Isaac, Nicholas Hoult, Rose Byrne, Tye Sheridan, Sophie Turner, Olivia Munn e Lucas Till. En X-Men: Apocalypse, o antigo mutante En Sabah Nur "Apocalypse esperta en 1983 co obxectivo de destruír a civilización e facerse co control do mundo, o que provoca que os X-Men tenten detelo e derrotar ó seu equipo de mutantes renegados.
Personaxes
Hugh Jackman fai unha aparición sen acreditar, interpretando a Logan / Lobeto,
976
Mortes
Historia ano a ano
Bismack Biyombo
Bismack Biyombo Sumba, nado o 28 de agosto de 1992 en Lubumbashi, República Democrática do Congo, é un xogador congolés de baloncesto profesional que xoga nos Phoenix Suns da National Basketball Association (NBA).
España
Biyombo fixo o seu debut profesional na Liga ACB co Fuenlabrada contra o DKV Joventut o 9 de xaneiro de 2011, con 5 puntos e 7 rebotes en só 13 minutos de xogo.
NBA
O 23 de xuño de 2011, Biyombo foi elixido na 7ª posición do Draft da NBA de 2011 polos Sacramento Kings, pero os seus dereitos foron traspasados pouco despois aos Charlotte Bobcats. O 19 de decembro de 2011, asinou o seu contrato de rookie cos Bobcats.
Lenny Williams
Leonard Charles "Lenny" Williams, nado o 16 de febreiro de 1945 en Little Rock é un cantante estadounidense coñecido pola súa música de xénero R&B e soul. Durante a década de 1970, foi o líder vocalista de Tower of Power. Como solista, tivo varios éxitos, incluíndo "Choosing You" (1977) e "Cause I Love You" (1978).
Gurumelo
O gurumelo ou silarca (Amanita ponderosa) é un cogomelo co chapeu hemisférico e abrancazado cando é novo e aplanado e apardazado na madureza, co pé groso, de cor máis clara e cunha volva ampla. A carne tínguese de rosa en contacto co ar ou ao tocala. Trátase dun fungo basidiomiceto comestíbel moi apreciado, endémico da zona central e oeste de Andalucía, especialmente en Huelva e o sur da Estremadura (España) e no Alentexo (sur de Portugal).
Etimoloxía
Crese que o nome empregado na zona onde abunda: gurumelo ou churumelo, procede da deformación da propia palabra galego-portuguesa: cogumelo. O nome de silarca é coincidente co portugués.
Descrición
Volva grande, abolsada e de longa duración. Pé compacto, denso e macizo que se baleira coa maduración do cogomelo. O chapeu é hemisférico na súa etapa nova, evoluíndo á convexidade e posteriormente a plano conforme madurece, cun diámetro que oscila entre os 6 e 18 cm. Algúns exemplares, de forma excepcional, superaron os 20 cm e 1 kg de peso. Cutícula branca que se modifica en tons ocres e rosáceos dependendo do sollado. Lamas pretas, libres e de cor branca cremosa que tenden a se escurecer co tempo. A súa carne é branca, mesta e compacta, que se arroiba axils ao corte e cun cheiro característico a terra mollada, que facilita a súa identificación.
Hábitat
É unha especie endémica do suroeste da península Ibérica. Cogomelo de primavera. Tradicionalmente en zonas de aciñeiras e sobreiras entre estevas e carpazas. Adaptáronse perfectamente ás formacións de piñeiros e ao eucalipto. Huelva, Badaxoz, Cáceres, Córdoba e a Serra Norte de Sevilla son as provincias españolas de máxima produtividade, mais tamén se atopou en devesas de aciñeira nas abas de Gredos, nas montañas de Sicilia, Peloritanos.
Especies semellantes
Unha característica moi distintiva do gurumelo é que, ao rabuñar a súa superficie, adquire unha cor rosada moi característica.
Malia posuír unha calidade culinaria alta, recoméndase que a Amanita ponderosa non sexa colleitada por persoas que non coñezan perfectamente esta especie.
Recolección
Para a colla deste cogomelo utilízase un pico con forma de caxato que acaba cunha punta plana para facilitar escarvar na terra, e utilízase unha canastra de vimbio para botalos e que se vaia limpando a terra conforme vas recollendo máis cogomelos. Estes cogomelos pódense atopar tanto debaixo do chan como co seu chapeu fóra. Para o tirar da terra débese escarvar nun dos lados onde se atope o gurumelo, até que o buraco chegue aproximadamente ao final do talo, e logo facer panca co pico dende o lado oposto.
Comestibilidade
O gurumelo é un cogomelo comestíbel catalogado como de excelente calidade. Nas zonas de produción é considerado como un manxar. Á brasa cuns grans de sal, e unhas follas de poexo manifesta a magnificencia do seu sabor. Revoltos con allo e ovo, en potaxe de fabas con perdiz, asados e picados en ensalada, guisados cun pouco viño soleira e como calquera afeccionado ou profesional da cociña poida imaxinar, é un produto que mellorará todos os xantares.
Gastronomía
É un prato típico do Andévalo (Huelva) e de toda a Serra de Aracena e picos de Aroche en xeral; así como de Villanueva del Fresno (Badaxoz) e de Valencia del Mombuey (Badaxoz).
En Paymogo, localidade do Andévalo de Huelva, celébrase anualmente a Feira Gastronómica do Gurumelo, ao ser un produto propiamente típico de devandita localidade, podendo ser degustado en diferentes pratos. É un manxar moi demandado e de alto valor. Tamén se celebra anualmente, desde 2007, a xornada transfronteiriza do gurumelo na localidade de Villanueva del Fresno, provincia de Badaxoz, moi achegada a Portugal.
Pléiades
350px|thumb|dereita|Imaxe composta en cor das Pléiades As Pléiades («pombas» en grego), tamén coñecidas coma Obxecto Messier 45, M45, As Sete Irmás ou o Setestrelo, son un cúmulo estelar aberto visible a simple vista no ceo nocturno, cun prominente lugar na mitoloxía antiga, situado nun costado da constelación de Tauro. As Pléiades son un grupo de estrelas moi novas situadas a unha distancia aproximada de 440 anos luz da Terra, contidas nun espazo de trinta anos luz. Formáronse hai uns 100 millóns de anos aproximadamente, durante a era Mesozoica na Terra, a partir do colapso dunha nube de gas interestelar. As estrelas máis grandes e brillantes do cúmulo son de cor branquiazul e teñen un tamaño preto de cinco veces máis grande ca o Sol.
Composición
O cúmulo ten uns 12 anos luz de diámetro e contén un total aproximado de 500 estrelas. Está dominado por estrelas azuis novas, das que oito poden observarse a simple vista dependendo das condicións atmosféricas (ceos limpos e ausencia de Lúa): Taygeta (4.29), Pleione (5.05), Merope (4.14), Maia (3.87), Electra (3.72), Celaeno (5.45), Atlas( 3.62) e Alcione (2.85). Os números entre paréntese indican a súa magnitude de brillo aparente.
Corbonod
Corbonod é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Museo Galego de Arte Contemporánea Carlos Maside
O Museo Galego de Arte Contemporánea Carlos Maside foi creado en 1970, ó abeiro do Laboratorio de Formas de Cerámicas do Castro, no Castro de Samoedo (Osedo, Sada), dentro das instalacións de Cerámicas do Castro, nun característico edificio composto de módulos hexagonais ó redor dun módulo central.
Historia e características
O Museo naceu a partir das doazóns das coleccións particulares dos membros fundadores do Laboratorio de Formas, creado en 1963 por Luís Seoane e Isaac Díaz Pardo, co propósito de reunir as obras dos diferentes artistas galegos da xeración dos renovadores, no desexo de rescatar ese capital cultural de Galicia, se ben ampliou posteriormente os seus obxectivos á creación plástica galega contemporánea.
Nas dúas primeiras plantas expóñense obras do propio Carlos Maside, xunto a outras de Castelao, Maruja Mallo, Francisco Lloréns, Francisco Asorey, Arturo Souto, José Frau, Xesús Corredoira, Xosé Eiroa, Federico Ribas, Suárez Couto, Bonome, Xulia Minguillón, Mario Granell, Eugenio Granell, Urbano Lugrís etc., artistas completados cos renovadores como Laxeiro, Colmeiro ou Luís Seoane e tamén obras de vangarda como as do grupo Atlántica. A última planta está dedicada ó debuxo humorístico.
A partir de 1974 foi rexido por un padroado que desde 1985 está provisto polos compoñentes da área de Arte e Comunicación do Seminario de Estudos Galegos, ano este no que o museo pasou a denominarse Museo Galego de Arte Contemporánea.
A Mudia, Aldixe, Abadín
A Mudia é un lugar da parroquia de Aldixe, no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá.
A Aldea, Piñeiro, Xermade
A Aldea é un lugar da parroquia de Piñeiro no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 home).
977
Mortes
Historia ano a ano
Serhii Kvit
Serhii Kvit (en Сергій Квіт), nado en Uzhhorod o 26 de novembro de 1966, é un crítico literario, xornalista, activista social e político ucraíno, coñecido polas súas posicións contrarias á política, que consideraban antiucraína  desenvolvida polo ministro de educación entre 2010 e principios de 2014 Dmitro Tabachnik. Logo da caída de Viktor Yanukovych, o novo goberno de unidade nacional nomeouno ministro de educación e ciencia o 27 de febreiro de 2014.
Traxectoria
Estudou xornalismo na Universidade de Kíiv, graduándose en 1991, estudou logo filoloxía, doutorándose en 2002. Foi editor das revistas Слово і час (1991-1992, Palabra e Tempo) e Українські проблеми (1993-2003, Problemas Ucraínos). Desde 1996 foi profesor da facultade xornalismo da Universidade de Kíiv e en 2001 fundou e dirixiu ata 2005 o Instituto de Xornalismo da Universidade Nacional Academia Mohyla de Kíiv (UNAMK), durante un tempo compaxinouno co posto de decano da facultade de ciencias sociais da devandita universidade (2001-2007). No ano 2007 foi elixido reitor da UNAMK.
Santa Cruz de Ribadulla, Vedra
Santa Cruz de Ribadulla é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Vedra. Segundo o IGE en 2010 tiña 729 habitantes (370 mulleres e 359 homes) distribuídos en 20 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 771 habitantes.
Patrimonio
No lugar de Ortigueira está o pazo de Santa Cruz de Ribadulla, tamén coñecido como Granxa de Ortigueira (e antigamente como Torre de Ortigueira). Foi construído polos Abraldes, que emparentaron cos Mondragón, e mercado no século XVI por Juan Ibáñez de Mondragón, cóengo da catedral de Santiago.
No pazo viviu Gaspar Melchor de Jovellanos en 1811, e na actualidade é residencia do militar Alfonso Armada Comyn, noveno marqués de Ribadulla.
O marquesado de Santa Cruz de Ribadulla foi outorgado por Carlos II en 1683. O marqués tiña aforados á práctica totalidade da poboación do concello, que pagaban as súas rendas en especies, como centeo, trigo ou millo miúdo.
O pazo ten unha traza austera. Está rodeado por un parque deseñado por Juan Ibáñez de Mondragón e aumentado por Juan Ignacio Armada. O xardín conta coa fonte da Nogueira, a fonte da Coca (barroca e coroada por un escudo coa vieira de Santiago), e a fonte do Santiaguiño (de 1670).
Pedro de Valdés Feixoo e Novoa, que mandara construír a fonte do Santiaguiño, ordenou en 1676 facer a capela, que está unida ao pazo por un arco.
A Mudia
O topónimo galego A Mudia pode referirse a:
Raquel Córcoles
O nome de Moderna de Pueblo provén dunha personaxe creada durante a década de 2010, que se converteu nun fenómeno viral con máis de 200 mil seguidores en Facebook. En 2010 gañou a bolsa Carnet Jove Connecta't al Còmic e publicou o primeiro libro protagonizado pola personaxe de la moderna, unha banda deseñada titulada Soy de pueblo e editada por Glénat. As primeiras colaboracións na prensa foron na revista El Jueves. As súas historietas abordan personaxes da cultura urbana, como hispters.
O seu proxecto Moderna de Pueblo está formado por ela e polo seu compañeiro de traballo Carlos Carrero que se incorporou de todo para publicar o libro Cooltureta: la novela gráfica en 2014.
A Antoa, Piñeiro, Xermade
A Antoa é un lugar da parroquia de Piñeiro no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá.
A Babilonia, Liáns, Oleiros
A Babilonia é un lugar da parroquia de Liáns no concello de Oleiros, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2012) non ten ningún habitante.
Hidatidose
miniatura|300px|Ciclo biolóxico do Echinococcus granulosus
A hidatidose ou equinococose, é unha enfermidade parasitaria do home e outros animais domésticos producida pola fase larvaria do verme Echinococcus granulosus, parasito do can; tamén pode estar causada por outra tenia semellante, o Echinococcus alveolaris ou multilocularis. A enfermidade alcanza grande importancia nos países de clima temperado.
Ciclo biolóxico
miniatura|300px|Hidátides no fígado dun año No hospedador intermediario, os ovos do parasito eclosionan no intestino e liberan unha larva denominada oncosfera (3), que atravesa a parede intestinal e migra polo sistema circulatorio ata fixarse en diversos órganos, especialmente fígado (60% dos casos) e pulmóns (25% dos casos) pero tamén nos riles, ósos e outros órganos, incluído o cerebro. Nestas localizacións, a oncosfera dá lugar a un quiste de tamaño diverso no que se desenvolve a larva da tenia. Este quiste denomínase hidátide (4) e provocará unha clínica distinta segundo o órgano afectado e o número de quistes resultando, nalgúns casos, mortal.
Cando se sacrifica o animal e se inspeccionan as vísceras, aquelas que presentan quistes deben rexeitarse para o consumo humano. Se este sacrificio faise con garantías sanitarias, nun matadoiro, as vísceras infestadas destrúense, normalmente por incineración, pero cando se fai no campo ou sen esas garantías, esas vísceras botábanse ós cans, co que se pechaba o ciclo biolóxico. O can inféstase ó inxerir eses quistes xa que, no seu intestino, evaxina o éscolex –segmento cefálico- (5) e fíxase na mucosa intestinal (6), madurando ata alcanza-lo estado adulto ó cabo de 30-80 días.
Outra forma probable de contaxio para o home é o contacto directo cos cans. A OMS realizou un estudo epidemiolóxico entre os pastores do estado de California que demostrou que son 1.000 veces máis propensos a padecer hidatidose cós demais habitantes do estado. Noutro estudo, realizado no Líbano, comprobouse que os propietarios de cans teñen un risco 21 veces maior có resto da poboación.
Prevención e tratamento
O sistema de loita máis eficaz contra esta parasitose é o tratamento antiparasitario de tódolos cans, como medida rutineira e permanente. Tamén resulta imprescindible a destrución das vísceras infestadas, evitando que poidan ser inxeridas polos animais carnívoros.
O único tratamento eficaz é o cirúxico.
Cobán
A cidade foi fundada por frades dominicos en 1543. Anos despois foi declarada Cidade Imperial por Carlos V.
O municipio de Cobán localízase na parte central do país, que é unha rexión na que se dá o café e o cardamomo, industrias xeradas por inmigrantes alemáns no século XIX. Está localizada no medio dunha plataforma cárstica, convertendo esta zona en meca de grutas e cavernas para os espeleólogos.
Toponimia
O seu nome provén da lingua qʼeqchiʼ, que significa "entre nubes" e é que a rexión é moi chuviosa, incluso con orballo perenne, que dura até varios días chamado polos locais "chipi chipi". A día de hoxe, debido ós cortes de árbores nos bosques, este fenómeno é menos común e as temporadas chuviosas son máis copiosas pero menos constantes.
Xeografía e clima
A cidade de Cobán está localizada a 212 km da cidade de Guatemala. Atópase na lat 15° 28' 07" e lonx 90° 22' 36". Conta cunha extensión territorial de 2,132 km². Debido a que o terreo é cárstico na súa maioría, a súa topografía é variada, con montañas e simas ou siguáns que pasan os 1.000 m de elevación e os 100 m de profundidade respectivamente. As terras descenden até uns 300 metros sobre o nivel do mar na área norte, no carón do departamento de Petén.
A climatoloxía varía en relación coa elevación e sinuosidade do terreo.
Gastronomía
En Cobán elabóranse numerosos pratos típicos como o kaq ik, que ten como ingrediente principal o pavo crioulo, de patio ou "chunto", ave que foi introducida polos españois a partir do século XV, orixinaria de Norteamérica e México, e que os cobaneros aprecian moito. Entre as bebidas que se utilizan en celebracións está o kakaw, que é unha bebida amarga feita de sementes de cacao que se moen e mesturan con outras especias para facer unha especie de batido.
Súidos
miniatura|240px|Porca ([[Sus scrofa|Sus scrofa domestica), co seu leitón.]]
A dos súidos (Suidae) é unha familia de mamíferos artiodáctilos da suborde dos suínos na que se inclúen o porco doméstico, o xabaril e os seus parentes máis próximos.
Trátase de ungulados non ruminantes de alimentación omnívora e características primitivas.
Os seus parentes máis achegados son os pecarís americanos (familia dos Tayassuidae) que, canda eles, constitúen a suborde dos suínos''.
Características
Os súidos son animais de tamaño mediano e corpo xeralmente robusto, en forma de forma de barril. A pel é grosa e lixeramente pilosa. A lonxitude de cabeza e tronco varía entre os 50 cm aos 2 m, e o peso dos adultos pode chegar aos 350 kg. Os ollos son xeralmente pequenos en relación ao tamaño da cabeza, e as orellas son relativamente pequenas e rematadas en punta. O cranio é longo e ten un perfil plano.
Unha das características máis notábeis dos súídos é o fociño, moi móbil, rematado no seu extremo nun disco cartilaxinoso onde se abren as fosas nasais. Esta estrutura está apoiada nun óso prenasal situado debaixo dos ósos nasais.
Drago
miniatura|245px|Frutos do D. draco. miniatura|245px|Dragoeiro en [[Vila Nova Sintra, ilha Brava, Cabo Verde.]] O drago ou dragoeiro (Dracaena draco L.), é unha planta da clase Liliopsida, orde Asparagales, familia das Ruscaceae (Dracaenaceae) orixinaria da rexión bioxeográfica atlántica da Macaronesia, onde é nativa dos arquipélagos das Canarias, Madeira e Azores, aparecndo localmente na costa africana veciña e en Cabo Verde. Pode atinxir varios centos de anos de idade, producindo árbores de grandes dimensións. A pesar de ser común e moi apreciado como planta ornamental en xardíns destes arquipélagos, o dragoeiro encóntrase vulnerábel no estado salvaxe debido á destrución do seu hábitat. A súa abundancia varía entre relativamente común nas Canarias a raro na illa de Madeira e na maioría das illas azorianas.
Súidos
Características
Os dentes caninos, de crecemento continuo, medran para formaren grandes cairos curvados cara ao exterior.
Drago
Descrición
Árbore que pode superar os 15 m de altura, de tronco robusto de material fibroso facilmente putrescíbel, de contorno irregular con até 5 m de diámetro, con ramificación umbeliforme. Ritidoma de cor cincenta, marcado por cicatrices foliares e en xeral fortemente fendado e con extensas porcións secas e soltas. Ramificación dicotómica despois do xurdimento da inflorescencia terminal, producindo unha copa ampla en forma de umbela de contorno circular.
Súidos
Características
Os únicos dedos funcionais para a locomoción son os dous centrais, rematados en pezuños.
Bioloxía
miniatura|Facócero ([[Phacochoerus aethiopicus).]] miniatura|Babirusas ([[Babyrousa babyrussa) no zoo de Singapur.]]
Os súidos son omnívoros, e a súa dieta inclúe fungos, follas, raíces, bulbos, tubérculos, froitos, caracois, lesmas, vermes, pequenos vertebrados, ovos e preas.
Usan o seu musculoso e flexíbel fociño e as patas dianteiras para escavar no solo.
Drago
Descrición
Inflorescencia longa, con 60–120 cm de longo, glabra, bipinnada, de flores numerosas en panícula terminal larga.
Súidos
Bioloxía
O estómago componse dunha cámara que superiormente presenta o divertículo gástrico.
A maioría das especies son gregarias.
Un lugar común sobre os porcos é que comen máis do que necesitan, pero isto é falso. Outro lugar común, esta vez verdadeiro, é a afección destes animais aos baños de lodo.
Drago
Descrición
O froito é unha baga globosa, con 14–17 mm de diámetro, xeralmente monospérmico, inicialmente amarelo averdado, tornándose laranxa brillante cando está maduro. Sementes con 7–10 mm, globosas, case perfectamente esféricas, moi duras, dun branco leitoso a anacarado.
Súidos
Bioloxía
Os porcos e os xabarís foron introducidos polos seres humanos nun gran número de lugares. Desgraciadamente, nalgunhas zonas causaron danos considerábeis ao medio ambiente debido á súa constante busca de alimento, e outros levaron algunhas enfermidades que poden transmitirse ás persoas.
Distribución
Os súidos, historicamente, estaban presentes en toda Eurasia, até as Filipinas, e en África. O home introduciu Sus scrofa, especie da que deriva o porco doméstico, en moitos lugares do planeta, entre eles en Norteamérica, Nova Zelandia e Nova Guinea.
Drago
Descrición
O zume forma unha resina translúcida, de cor vermello sangue cando oxidada, solúbel en etanol e en éteres, fusíbel a 76 °C. É constituída maioritariamente por éteres, mais contén unha grande diversidade de substancias, entre as cales salienta a dracenina.
Distribución e etnobotánica
O dragoeiro debe o seu nome á cor do seu zume, que despois de oxidado por exposición ao ar forma unha substancia pastosa de cor vermella viva que foi comercializada en Europa co nome do sangue de dragón ou drago. O sangue de dragón atinxía elevados prezos, e na súa orixe gardouse en segredo por moito tempo. Utilizábase en fármacos (baixo o nome de sanguis draconis) e en tinturaría, constituíndo nos tempos iniciais de poboamento europeo da Macaronesia, en especial das Canarias, un importante produto de exportación.