cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Drosophila
Animais cultivados no laboratorio
Drosophila melanogaster é un animal experimental moi utilizado porque é fácil de criar masivamente fóra do seu ambiente natural, ten un tempo de xeración curto, e poden obterse doadamente animais mutantes. En 1906, Thomas Hunt Morgan empezou os seus traballos con D. melanogaster e informou do descubrimento dun mutante de ollos brancos en 1910. Estaba procurando un organismo modelo para estudar a herdanza xenética e necesitaba unha especie que puidese adquirir aleatoriamente mutacións xenéticas que se manifestasen visiblemente como cambios morfolóxicos no animal adulto. Os seus traballos en Drosophila supuxéronlle gañar o Premio Nobel de Medicina de 1933 por identificar os cromosomas como os vectores da herdanza dos xenes. Esta e outras especies de Drosophila son moi utilizadas en estudos xenéticos, embrioxénese, e outras áreas.
Porén, algunhas especies de Drosophila son difíciles de cultivar en laboratorio, xeralmente porque se aparean sobre un só organismo na natureza. Para algunhas especies utilízanse receitas especiais para o medio de crianza onde crecerán, ou introdúcense compostos químicos adicionais como esterois propios do organismo hóspede natural sobre o que crían; para outras isto (ata agora) foi imposible. Nalgúns casos, as larvas poden desenvolverse en medio de laboratorio normal para Drosophila, pero despois as femias non poñen ovos; para estes casos ás veces abonda simplemente con poñer un cacho do organismo hóspede natural sobre o que crían para recibir os ovos. O Drosophila Species Stock Center de San Diego conserva cultivos de centos de especies para a investigación.
Predadores
As Drosophila son as presas de moitos predadores xeralistas como as moscas Asilidae. En Hawai, a introdución de Vespula procedente de Norteamérica causou o declive de moitas das especies de maior tamaño. As larvas son a presa doutras larvas de mosca, Staphylinidae escaravellos, e formigas.
Sistemática
miniatura|dereita|[[Drosophila setosimentum|D. setosimentum, unha especie hawaiana de ás pintadas.]] O xénero Drosophila como se define actualmente é parafilético (ver máis abaixo) e contén 1.450 especies descritas, while the estimated total number of species is estimated at thousands. A maioría das especies son membros de dous subxéneros: Drosophila (~1.100 especies) e Sophophora (no que está incluída D. (S.) melanogaster; ~330 especies). As especies hawaianas de Drosophila (que se estima que deben ser unha 500, das cales ~380 están descritas) son ás veces recoñecidas como un subxénero ou xénero separado chamado Idiomyia, pero isto non é aceptado xeralizadamente. Unhas 250 especies forman parte do xénero Scaptomyza, que se orixinou a partir das Drosophila hawaianas e despois recolonizou áreas continentais.
Varios dos nomes xenéricos e subxenéticos están baseados en anagramas do nome Drosophila, como Dorsilopha, Lordiphosa, Siphlodora, Phloridosa e Psilodorha.
Ultreya (organización)
miniatura|300px|Grupo dos Ultreyas na Misión Biolóxica de Galicia en 1932. Ultreya foi unha organización xuvenil galeguista fundada en 10 de febreiro 1932 en Noia. Recibe o nome polo nome do título dun canto dos peregrinos neerlandeses ao chegar ao sartego do apóstolo Santiago. Impulsada por Álvaro das Casas era unha organización semellante aos exploradores xuvenís e estaba inspirada na organización catalanista Palestra e seguía os principios ideolóxicos indicados no seu decálogo:
Drosophila
Proxecto xenoma das especies de Drosophila
Como as Drosophila se utilizan moito como organismo modelo en xenética (incluído a xenética de poboacións), bioloxía celular, bioquímica, e especialmente bioloxía do desenvolvemento, fixéronse grandes esforzos para secuenciar os xenomas das drosofílidas. Os xenomas das seguintes especies xa foron totalmente secuenciados:
Os datos obtidos utilizáronse para moitos propósitos, como por exemplo as comparacións evolutivas de xenomas. D. simulans e D. sechellia son especies irmás, e dan lugar a unha proxenie viable se se cruzan, mentres que D. melanogaster e D. simulans producen unha descendencia híbrida infértil. O xenoma de Drosophila compárase a miúdo cos xenomas de especies máis afastadas como as abellas Apis mellifera ou os mosquitos Anopheles gambiae.
Ultreya (organización)
Organización interna e Ultreyas coñecidos
miniatura|300px|Álvaro María de las Casas e os Ultreyas visitando o [[dolmen de Axeitos, Vida Gallega, 1933.]] Os Ultreyas ían uniformados levando todos xersei e camisola co símbolo da organización cosido, un tríscele vermello.
Aínda que xa desde o comezo quedara clara a intención de fuxir das cativas parodias militares, a estrutura dos Ultreya era bastante semellante a algunha destas como os Boy Scouts. Organizábase en dúceas dirixidas por un guieiro, cada doce dúceas formaban unha liña dirixida por un maor. No nivel superior do organigrama situábase o Consello, integrado por Xosé Filgueira Valverde, Xurxo Lourenzo, Raimundo Aguiar, Xoan Rodríguez Tenreiro como vogais, Francisco Fernández del Riego como secretario xeral e Álvaro das Casas como Rexente.
Drosophila
Proxecto xenoma das especies de Drosophila
O consorcio modEncode está actualmente secuenciando 8 xenomas máis de Drosophila, igual ca o consorcio i5K.
Ultreya (organización)
Organización interna e Ultreyas coñecidos
Á marxe dos devanditos membros directivos foron bastantes as personalidades da cultura galega incluídos nas dúceas: Ramón Martínez López, Xaime Illa Couto, Ramón de Valenzuela, Manuel Lesteiro, Rufo Pérez, Xesús Ferro Couselo...
Cantigas dos Ultreya
O himno dos Ultreya era o poema Deus Fratesque Gallaecia de Alfredo Brañas, A balandra dos Ultreyas da autoría de Fermín Bouza-Brey relata a afamada singradura en barco que fixeran polas costas de Galiza. Ambas as dúas foron musicadas posteriormente por Suso Vaamonde e outros autores.
Drosophila
Proxecto xenoma das especies de Drosophila
Os datos corrixidos están dispoñibles na FlyBase.
Conleth Hill
Conleth Hill, nado en Ballycastle o 24 de novembro de 1964, é un actor norteirlandés de cine, televisión e teatro. É coñecido por interpretar a Varys na serie da HBO Game of Thrones.
Radio Televisión Española
miniatura|dereita|200px|Logo de RTVE. A Corporación Radio Televisión Española, S.A. ou RTVE (ata 2006, Ente Público Radio Televisión Española) é unha sociedade mercantil estatal que organiza a xestión indirecta do servizo público de radio e televisión española.
No exercicio da súa función de servizo público, a Corporación RTVE deberá, entre outras cousas:
O seu funcionamento, desde xaneiro do 2010, é pagado mediante unha partida dos Orzamentos Xerais do Estado, que cobre o 50% dos gastos, mentres que a outra metade provén dun imposto extra do 0,9% ás compañías telefónicas, o 3% dos ingresos das televisións privadas abertas e o 1,5% das televisións de pago.
Canles
A Corporación Radio Televisión Española ten diversas canles dedicadas a diferentes temas e xéneros, que están agrupadas segundo o medio de difusión e as empresas que aglutina. Actualmente conta con seis canles de televisión e cinco canles de radio.
Televisión
En televisión, Televisión Española agrupa para a emisión dentro de territorio español dúas canles xeneralistas e outras catro temáticas, das cales unha é en alta definición. Todas as cadeas pódense ver por TDT, plataformas de satélite ou cable. As canles son:
Internet
En rtve.es únense os dous grupos de televisión e radio. Dentro do sitio pódese escoitar as canles de Radio Nacional de España en directo, ver os programas emitidos a última semana en Televisión Española, ler os blogs dos profesionais da corporación, consultar as noticias e ver diversos acontecementos en directo, así como o Canal 24 Horas. Está xestionada pola división de Medios Interactivos de RTVE.
A polémica pola xestión
O día 11 de xuño de 2006, aprobouse no Congreso dos Deputados, a nova Lei de Radio Televisión Pública na cal o grupo pasa a ser unha corporación. A partir de agora o ente público pasará a estar xestionado pola Sociedade Estatal de Participacións Industriais (SEPI), e esta reforma implicará o despedimento de 4357 empregados.
En 22 anos, a xestión de RTVE non custou nin un céntimo ao contribuínte, pero o déficit acumulado tivo que ser pagado con subscricións que a banca privada asumiu coa garantía do Estado.
España é o único país da UE que non paga un imposto para subvencionar a radio e televisión pública.
Galicia
RTVE en Galicia mantén un Centro Territorial en San Marcos, no concello de Santiago de Compostela para a produción de informativos e outros programas de ámbito galego e en galego para TVE, RNE e REE. Existiu durante uns poucos anos unha emisora denominada Radio Catro, integramente en galego.
Previo de micrófono
Un previo de micrófono é un circuíto ao que se conecta un micrófono para aumentar o seu sinal.
O sinal do micrófono é demasiado baixo como para podelo gravar, sendo preciso amplificalo ata un nivel de liña. Tamén hai micrófonos (micrófonos de condensador) que necesitan corrente para que funcionen (alimentación phantom). O previo de micrófono tamén se encarga disto.
Un previo pode ser parte dunha mesa de mesturas ou dun aparello independente.
María Domínguez Remón
María Domínguez Remón, nada en Pozuelo de Aragón, Zaragoza, o 1 de abril de 1882 e finada en Fuendejalón, Zaragoza, o 7 de setembro de 1936, foi unha xornalista, poeta e política republicana socialista e feminista española. En 1932, foi a primeira alcaldesa da Segunda República Española na localidade de Gallur, en Zaragoza. Defendía especialmente a educación de todos, especialmente das mulleres e, tras abandonar a alcaldía en 1933, dedicouse á docencia e ao xornalismo. Foi fusilada polas tropas franquistas ao comezo da Guerra civil. Durante anos a súa historia foi esquecida ata que se recuperou a mediados dos anos 90 do século XX.
Traxectoria
dereita|miniatura|250x250px|Concello de Gallur, Zaragoza. Foi a segunda filla dunha familia humilde de campesiños. Apenas puido ir uns anos á escola, polo que a súa formación obtívoa de forma autodidacta. «Os meus pais eran uns pobres xornaleiros do campo que non sabían ler nin escribir. Naturalmente, a min tamén, en canto puiden, puxéronme a traballar. Ía espigar, vendimar, arrincar trigo e cebada, recoller olivas, ao que saía. Nos intres libres soletreaba todos os impresos que caían nas miñas mans, romances de cego, libros, contos da escola e cousas así. Gustábame moito. Á miña nai en cambio, enfadábaa», explicou sobre a súa propia historia ao xornal Ahora cando foi elixida alcaldesa de Gallur en 1932.
Tamén lembrou nas súas memorias a obediencia a mensaxes da súa nai como o de "Mira filla, pola rúa vaise sempre coa vista baixa. Aos homes non se lles mira" que lle granxearon o alcume de "María, la tonta" pseudónimo que despois utilizou para asinar algúns escritos.
Por imposición da súa familia casou con Bonifacio Ba Cercé aos 18 anos. Sete anos despois, cansada de humillacións e vítima de maos tratos fuxiu do fogar a Barcelona, onde traballou como serventa. En 1907, denunciada polo seu marido foi posta en "busca e captura" e perseguida pola policía aínda que non foi detida.
Regresou a Pozuelo de Aragón e cos aforros que conseguira reunir comprou unha máquina de facer medias que lle proporcionou unha forma de gañarse a vida.
Comezou a escribir e enviou un artigo ao diario El País de Madrid que foi publicado. Empezou a estudar maxisterio. En 1914 presentouse ao exame con resultado negativo. Instalouse en Zaragoza matriculándose na quenda nocturna da Escola de Artes e Oficios mentres traballaba cosendo medias a máquina no seu domicilio.
Pronto se converteu en asidua colaboradora do semanario republicano Ideal de Aragón, órgano de expresión do recentemente creado Partido Republicano Autónomo Aragonés, onde escribiu co pseudónimo Imperia. En 1917 traballou como mestra non titulada durante uns meses nunha escola do casarío de Mendiola no val navarro de Baztán, mais tivo que abandonalo por problemas de saúde. No entanto, tivo tempo de presentarse aos exames da Escola de Maxisterio de Pamplona nos que desta vez aprobou. Estivo gravemente enferma pola epidemia de gripe de 1918, permanecendo en cama máis dun ano.
Traballou de serventa na casa do sogro do político republicano Venancio Sarría.
En 1922 quedou viúva e dous anos despois, aos 44, contraeu segundas nupcias Arturo Segundo Romanos na igrexa de San Gil de Zaragoza, un tosquiador viúvo de ideas socialistas. Instaláronse na vila veciña do seu Gallur e xuntos crearon a sección local da UXT sindicato fundado en 1888, participando na construción do sindicato a finais da Ditadura de Primo de Rivera.
Colaborou no semanario socialista Vida Nueva de Zaragoza, cuxo primeiro número apareceu o 4 de maio de 1930. A partir do 14 de abril de 1931 realizou un intenso labor de propaganda feminista, socialista e republicana. Desde os seus escritos defendía a República da vella política, combatía os inimigos da democracia, pregoaba o papel activo da muller e denunciaba as inxustizas próximas.
En xullo de 1932 o concello de Gallur elixido nas eleccións de abril de 1931 dimite en pleno ante a presión popular e os conflitos políticos que enfrontan ao país.
O Gobernador civil da provincia designouna a ela como presidenta dunha Comisión Xestora converténdose así na primeira muller en estar á fronte dunha alcaldía. Ocupou o cargo de alcaldesa de Gallur desde o 29 de xullo de 1932 ao 6 de febreiro de 1933.
Durante o seu mandato:
Asistiu ao XVII Congreso da UXT en 1932, onde foi secretaria da 10ª sesión. O 6 de febreiro de 1933 tivo que dimitir do cargo por unha lei aprobada no Congreso que substituía as comisións xestoras creadas con carácter transitorio. Marchou satisfeita do seu labor, mais desilusionada e cansa de tanta censura aos seus desvelos polo municipio.
Tras deixar a alcaldía dedicouse á docencia e ás colaboracións xornalísticas. Os seus textos eran militantes e incisivos, cargados de ironía, intelixencia e unha mirada propia sobre o mundo. Algúns dos seus artigos asinábaos co pseudónimo María la tonta.
Os valores que defendeu foron: a igualdade da muller, a liberdade de pensamento, o sufraxio universal, o voto feminino, a loita contra a opresión, a liberación dos prexuízos culturais e relixiosos, o ensino, a cultura como motor de cambio, a superación, o valor, o amor non imposto senón elixido libremente e o feito de plasmar os ideais en accións concretas.
Ao producirse o golpe de estado do 18 de xullo de 1936 buscou refuxio en casa da súa irmá en Pozuelo de Aragón. Alí foi detida poucos días despois e fusilada polo bando franquista o 7 de setembro de 1936 nas tapias do cemiterio de Fuendejalón, vila próxima á súa. O seu marido, Arturo Romanos, foi fusilado ao pouco tempo na vila zaragozana de Tabuenca.
Os seus restos foron presuntamente recuperados da fosa onde foran enterrados o 30 de xaneiro de 2021. A investigación para a súa recuperación foi levada a cabo conxuntamente polo Concello de Fuendejalón, a Asociación de Familiares y Amigos de los Asesinados y Enterrados en Magallón (AFAEM) e a Asociación por la Recuperación e Investigación Contra el Olvido (ARICO). O Goberno de Aragón fíxose cargo da identificación exacta dos restos atopados e comprobou a súa fiabilidade.
Documentais
En xaneiro de 2015 a directora Vicky Calavia realizou a documental María Domínguez. La palabra libre con participación de Javier Barreiro, Arturo Cejudo, Julita Cifuentes, Javier Fernández, Herminio Lafoz, Pilar Maluenda, Rosa Montero, Rosa María Pérez, Alberto Sabio e Mari Carmen Sánchez.
Recoñecementos póstumos
miniatura|Placa da rúa de Zaragoza dedicada a María Domínguez Remón. Durante anos a historia de María Domínguez permaneceu no esquecemento ata que a mediados dos anos 90 se recuperou a súa historia. En 1995 no I Congreso Internacional "Escritura y Feminismo" as historiadoras Pilar Maluenda e Julita Cifuentes presentaron un relatorio sobre María Domínguez e en 1997 foi incluída na Gran Enciclopedia Aragonesa. En 1998, Lola Campos publicou no Heraldo de Aragón unha serie de artigos baseados nunha reportaxe que este xornal publicou o 27 de outubro de 1932 sobre "a primeira muller alcalde de España".
O Concello de Zaragoza dedicoulle unha rúa no barrio do Picarral que antes estaba dedicada ao xeneral Monasterio do bando franquista.
A escola municipal de Gallur e unha das súas rúas tamén levan o seu nome.
A Fundación María Domínguez de Zaragoza, do PSOE, está dedicada a ela.
En Gallur existe a Asociación de Mujeres María Domínguez que se dedica ao traballo comunitario e en prol das mulleres.
Vilapene, Santo André de Chamoso, O Corgo
Vilapene é un lugar da parroquia de Santo André de Chamoso, no concello lugués do Corgo na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 21 habitantes (13 homes e 8 mulleres).
Bongó
miniatura|150px|dereita|Bongós
Lestelle, O Freixo de Sabardes, Outes
Lestelle é un lugar da parroquia do Freixo de Sabardes, no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 18 habitantes (9 homes e 9 mulleres).
O Preço Certo
O Preço Certo é un concurso actualmente producido pola FremantleMedia Portugal e emitido na RTP1. Da súa versión orixinal The Price is Right, foron feitas diversas adaptacións por todo o mundo.
Formato
Para pasar á final de O Preço Certo, cada concursante que gañou no xogo preliminar, fai xirar a "Grande Roda" de forma que, cunha ou dúas voltas como máximo, se aproxime o máis posible a 100. Pasará o concursante que máis se aproxime ou iguale ese valor.
O finalista terá a posibilidade de gañar o gran escaparate final de premios, apostando polo prezo xusto dos premios presentados.
Os primeiros catro concursantes chamados constitúen o grupo inicial, en que cada un dos elementos intentará acadar, ou achegarse sen superar, o prezo xusto do produto que se lle presenta.
Ao acertar, o gañador pasa a un xogo intermedio, de forma que acumula máis premios e gaña a posibilidade de facer xirar a "Grande Roda".
Sempre que cada competidor gaña o xogo inicial, é substituído por outro da platea para integrar o grupo de xogadores ata completar un total de 6 xogadores por programa.
Gliadina
thumb|250px|right|Trigo. A gliadina é unha glicoproteína presente no trigo e noutros cereais dentro do xénero Triticum. As gliadinas son prolaminas e se distinguen en base á súa mobilidade electroforética e o seu enfoque isoeléctrico.
Metabolismo
As gliadinas son coñecidas polo seu rol, xunto á glutenina, na formación do glute. Estas proteínas son esenciais, xa que permiten que o pan levede durante a súa preparación e colla a forma durante a cocedura. Están asociadas a unha das máis importantes doenzas alimentarias, a enfermidade celíaca, individuos sensíbeis ás gliadinas α, β e γ.
Ernesto Baltar Cortés
Ernesto Baltar Cortés, nado en Padrón en 1863 e finado no mesmo concello en decembro de 1930, foi un farmacéutico e político galego.
Traxectoria
Fillo de Ángel Baltar Varela. Foi farmacéutico en Padrón. Xuíz municipal substituto en 1900, foi nomeado alcalde de Padrón por Real Orde en xaneiro de 1906. Permaneceu no cargo até 1909. Foi axente executivo de contribucións e subdelegado de Farmacia do concello de Padrón.
Vida persoal
Casou con Carmen Santaló Villar en 1893, e foi pai de Carmen, Ernesto e Manuel Baltar Santaló.
Fechas, Fechas, Celanova
Fechas é un lugar da parroquia de Fechas no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 13 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 6 eran homes e 7 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).
Bombo
O bombo é un instrumento musical de percusión, da familia dos membranófonos. Está formado por unha caixa redonda recuberta con parches que se fan resoar batendo neles cunha maza recuberta.
Orixe e utilización
O bombo é coñecido desde antigo no Oriente Medio, onde xa o empregaban sumerios e gregos, e onde se documenta o seu uso durante toda a Idade Media. Desde alí foi introducido en Europa, a través das orquestras turcas do imperio otomán, aparecendo representado por primeira vez en pinturas de Tiziano e Vittore Carpaccio no século XVI. Cara o XVIII o instrumento fíxose popular da man de orquestras e bandas de música, sendo o compositor Christoph Gluck o primeiro en lle dar un lugar ao bombo nunha das súas obras.
Na actualidade o son do bombo, de timbre grave, emprégase para manter o ritmo en diversos estilos musicais. Tánxese con varios tipos de mazos, de distintas densidades, tamaños e formas, utilizando a man ou accionandoos cos pes. Os tipos de bombos poden clasificarse en tres grupos:
Formando parte da batería, o bombo percútese empregando un mazo accionado polo pé, normalmente o dereito. O seu tamaño oscila entre os 16 e as 28 polgadas, cun fondo de 14 a 22. En ocasións a parte frontal posúe un buraco que permite escapar o aire, provocando sons menos sostidos. Ademais, permite atenuar o son colocando coxíns, mantas ou amortecedores profesionais no interior en contacto coa zona onde se bate, sen ter que retirar o parche frontal. Tamén facilita a introdución de micrófonos dentro para amplificalo. Algunhas baterías posúen dous bombos ou dous pedais para un bombo, o que permite dar mais golpes en menos tempo. miniatura|Bombo galego con pratos
O bombo na música tradicional galega
O bombo foi introducido na música tradicional galega polas bandas de música na segunda metade do século XIX. Os primeiros modelos empregaban aros de metal e tensión por parafusos, dun xeito similar á caixa, só máis adiante comezaron a fabricarse localmente, aparecendo entón bombos tensados por cordas como os que se usan actualmente na música tradicional. O bombo pasou axiña a formar trío co dúo de gaita e tamboril, un conxunto que foi moi frecuente por toda Galiza, agás no Oriente montañoso, onde o bombo non penetrou até mediados do século XX.
Posteriormente, o instrumento foi incorporado noutras formacións tradicionais nadas da adopción da instrumentación das bandas de música. Así, o bombo integrouse en cuartetos con clarinete, cuartetos tradicionais, requintas ou charangas. Nestas últimas aparece decote equipado cuns pratiños na parte superior. É frecuente a ornamentación da pel do bombo, por parte dos grupos de gaiteiros, co nome da agrupación e algunha imaxe representativa.
O bombo "galego" é fabricado en madeira e carece de bordóns. Ten unha caixa de entre 50 e 80 centímetros de diámetro e un fondo de 25 ou 30 centímetros. Pendúrase do ombro do tocador cunha correa en posición case vertical e bátese nel, só na parte dereita, cunha maza recuberta duns 25 centímetros. Outros instrumentos galegos similares, como os tambores de entroido ou os bombos de mallada, non están emparentados con el e son moito máis antigos na cultura galega.
Frutos Cerecedo Lapatza
Traxectoria
Doutor en Dereito pola Universidade Central aos 20 anos, colaborou en Galicia Nueva. Avogado en Vilagarcía, rexentou a Academia Cerecedo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi encargado por Salvador Mujica Buhigas, Comandante Militar, de formar a Comisión xestora do concello de Vilagarcía de Arousa, que presidiu. O 9 de decembro de 1936 foi nomeado alcalde, ocupando o cargo ata o 15 de febreiro de 1937. O 21 de novembro de 1941 volveu ser nomeado alcalde de Vilagarcía, finalizando o seu mandato o 8 de maio de 1944. Foi alcalde novamente o 4 de marzo de 1948 cesando o 1 de febreiro de 1952. En marzo de 1952 foi designado deputado provincial. Seguiu pertencendo ao Consejo Local del Movimiento de Vilagarcía nos anos sesenta. Finou nunha clínica de Pontevedra o 22 de maio de 1975.
Primoi, Queixeiro, Monfero
Primoi é un lugar da parroquia de Queixeiro no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 21 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 12 eran homes e 9 eran mulleres.
Loño, Vila de Cruces
Etimoloxía
O nome provén da Ínsula Laonio (Illa Loño), península de terra que formaban na súa confluencia o río Ulla e o seu afluente o Arnego e que en 1967 foi inundada polo encoro de Portodemouros.
Historia
En Loño celebrábase antigamente unha romaría, que adquiriu gran popularidade. Posteriormente, a aldea de Loño formouse arredor do Santuario de Santa Margarita, construído en 1777 polo párroco José Antonio Ponte Monterroso, para instalar alí a imaxe da santa e dar acubillo aos romeiros que alí acudían.
Ángel Cobián Areal
Ángel Cobián Areal, nado en Romai (Portas) en 1854 e finado en Pontevedra o 14 de maio de 1901, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Estudou Medicina en Madrid. Desenvolveu un labor sanitario en Pontevedra, foi director médico do hospital de Pontevedra (1894), procurador médico do concello, médico encargado do servizo de hixiene, vogal da Xunta Provincial de Beneficencia, presidente do Colexio de Médicos de Pontevedra e inspector de Sanidade da provincia. Redactou o Reglamento para el orden y gobierno del Hospital de Pontevedra (1897) e o Reglamento de Higiene especial (1897), para controlar a prostitución.
Militante do Partido Conservador, foi nomeado alcalde de Pontevedra o 27 de xuño de 1891, permanecendo no cargo até 1893. Promoveu a construción dun novo hospital na cidade e unha campaña de vacinación fronte a varíola. Morreu o 14 de maio de 1901 de xeito repentino despois de enfermar gravemente.
Segunda Idade
A Segunda Idade é un período temporal do legendarium de J. R. R. Tolkien sobre o mundo ficticio de Arda. A historia de Arda debe interpretarse en sentido ficticio como a historia da Terra real.
A Segunda Idade comezou após o desterro de Morgoth ao Baleiro por parte dos Señores do Oeste liderados por Eönwë o Heraldo de Manwë.
Durou 3441 anos, e rematou coa caída de Sauron, derrotado pola Última Alianza de Elfos e Homes despois da ruína de Númenor.
Non existen apenas crónicas dos 3441 anos da Segunda Idade, ao contrario do acontecido coa Primeira Idade, amplamente recollida n'O Silmarillion, e a Terceira Idade, período no que se encadra O Señor dos Aneis. Alén das referencias á Segunda Idade contidas n' O Señor dos Aneis, outros escritos máis breves enchen parte do baleiro entre a caída de Morgoth ao final da Primeira Idade e a primeira derrota de Sauron, que marcou o comezo da Terceira Idade.
"A Historia dos Anos" do Apéndice B d'O Señor dos Aneis bosquexa os principais acontecementos da Segunda Idade, especialmente aqueles vencellados aos Aneis de Poder e aos sucesos e personaxes d' O Señor dos Aneis. O Apéndice A contén xenealoxías da casa real de Númenor, e varias das seccións de Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth tratan amplamente de Númenor e algúns dos seus reis. Existen outros escritos acerca desta idade, mais por mor da grande cantidade de relatos dos que só se dan indicios nas fontes existentes, a Segunda Idade segue a ter un carácter difuso.
Chronologie de la Terre du Milieu
Magor, O Freixo de Sabardes, Outes
Magor é un lugar da parroquia do Freixo de Sabardes, no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
Hércules separa os montes Calpe e Abyla
Hércules separa os montes Calpe e Abyla é unha pintura ao óleo de 1634 realizada polo pintor español Francisco de Zurbarán. Atópase exposta na sala 26a do Museo do Prado en Madrid, procedente da antiga Colección Real do Palacio do Bo Retiro.
Descrición
A pintura representa ao heroe grego Hércules, que se atopa no centro da composición realizando un grande esforzo tratando de mover dous cantís. Móstrase de pé espido coas pernas abertas e lixeiramente flexionadas, o torso e a cabeza están inclinados cara a adiante. As mans sosteñen dúas pezas de metal, adheridas ás rocas cortadas que tenta separar o heroe. Entre ambos os peñascos e detrás do personaxe, obsérvase unha pequena parte do mar.
A composición desta pintura está centralizada na esforzada acción do heroe, o cal cun difícil escorzo do que non se atopou referencia visual anterior e que, igual que sucede co resto das obras que compoñen a serie, foi pensado para ser visto desde abaixo. Son especialmente interesantes as solucións pictóricas achegadas polo pintor para resolver as distintas zonas da obra. O autor aboceta de forma moi simple as rocas e o fondo marítimo, e realiza este último mediante pequenas pinceladas máis empastadas. No corpo de Hércules, atópase a cor en densidades diferentes que serven para mostrar a coherencia anatómica a este complicado escorzo.
Temática
A escena desta pintura recolle unha das obras da serie que lle foi encargada a Zurbarán para decorar o Salón de Reinos do Palacio do Bo Retiro. A serie mitolóxica debía representar Os doce traballos de Hércules. Ao ser inventariados sen nome de autor, non se atribuíu a súa completa autoría até o ano 1945, grazas á documentación atopada onde se recollía o pago a Zurbaran «por dez cadros dos traballos de Hércules».
No testamento de Carlos II o tema rexístrase erróneamente como un «Hércules sostendo a bóveda celeste» -cando Hércules foi Atlante do mundo-, e o historiador Elías Tormo en 1911, identificou o episodio como o da separación de Calpe (Peñón de Xibraltar) e Abyla (Monte Hacho, en Ceuta), un tema practicamente inexistente para os autores do mundo clásico, como sinalou Rosa López Torrijos. Esta estudiosa rexeita a interpretación de Tormo por considerar que soamente Séneca fixo referencia ao episodio, sen ter repercusión algunha nos autores españois, máis atentos a relatar a colocación das dúas soadas columnas, co episodio Non plus ultra, que cambiaría logo Carlos I, grazas aos seus territorios ultramarinos, por divísaa Plus ultra. Lembra López Torrijos que, segundo textos como a Historia general de España do pai Mariana, as columnas eran en realidade dúas peñascos que serviron para estreitar o paso de auga entre o Atlántico e o Mediterráneo. Profundando nesta idea, a mesma autora sinala a actitude de Hércules neste lenzo, tirando para si das empuñaduras, reflectindo a actitude de achegar os dous peñascos; unha observación que parece convincente e que reforzaría a visión do monarca español como cohesionador e non separador de terras e reinos. Con todo Baltasar de Victoria, unha década antes da realización desta serie, citou expresamente o episodio da separación dos montes. Tanto na narración de Mariana como na de Victoria, faise referencia á relación de Hércules con España e a creación de divísaa dos Austrias, o que xustificaría a inclusión do episodio no ciclo dos traballos e a súa especial marca hispánica. As columnas de Hércules son tamén utilizadas polas cidades de Cádiz e Melilla e no emblema de Andalucía así como no escudo de armas de España.
Raquel Atanes
Raquel Atanes Andrés, nada en Alacant o 17 de maio de 1982 , é unha periodista, reporteira e colaboradora e presentadora de televisión española.
Traxectoria
Raquel Atanes é licenciada en periodismo. Empezou na televisión en marzo de 2011 no programa Tu Night de V Televisión ata maio do 2014, un programa no que Raquel percorría as mellores discotecas de Galiza.
O 25 de agosto de 2014 pasou a copresentar o programa Boas tardes na TVG. En setembro de 2021 incorporouse como copresentadora do magazine das tardes Quén anda aí!
Herbens Consort
Herbens Consort é un grupo musical galego especializado no repertorio barroco e que utiliza instrumentos orixinais.
Orixes
Constituíuse no verán de 2013 por iniciativa de Carlos García Amigo, Diego Rojo e Eliseu Mera coa finalidade de participar no Festival de Música de Herbón As notas do pemento , certame de que se converteu no seu grupo residente. De facto, toma o nome "Herbens" por ser a forma latina deste lugar padronés, en canto "Consort" fai referencia a un tipo de agrupación de intrumentos por familia característica dos séculos XVI e XVII.
A súa vestimenta consiste nun fato negro con gravata verde, en homenaxe ao pemento de Herbón.
Traxectoria
Alén de en eventos como As notas do pemento, participou en festivais como Espazos Sonoros, Música no Claustro ou o Mercado da Estrela. Foi o primeiro grupo de música clásica en dar un concerto no pub compostelán A Casa das Crechas.
As súas interpretacións ao vivo caracterízanse polo seu carácter didáctico e pola procura de interacción co público. O repertorio do Herbens Consort céntrase en autores barrocos como Claudio Monteverdi, Georg Ph. Telemann, Johann Sebastian Bach e Georg Friedrich Händel sen renunciar a creacións de épocas previas.
Membros
Os seus membros estábeis son os cantores Indra Sesti, José Antonio Campo (tenor) e Eliseu Mera (barítono) xunto cos instrumentistas Carlos García Amigo (violoncello, viola da gamba e director), Diego Rojo (laúde, arquilaúde e guitarra barroca), Felipe Rodríguez (frauta) e Beatriz Junco (violín). Teñen colaborado tamén outros músicos como Elena Vázquez (violín), María José Pámpano (viola), Alfonso Morán (violone) ou Jesús Rodil (cravo).
Medina Sidonia
Medina Sidonia é unha cidade e concello español situado no centro da provincia de Cádiz, Andalucía. Pertence á comarca de La Janda, senda que é a súa capital.
Xeografía
A montaña sobre a que se sitúa chámase Cerro del Castillo, a cal constitúe a maior elevación de todo o terzo occidental da provincia, desde os últimos contrafortes da Serra de Cádiz ata a liña costeira atlántica, o que lle permite ser divisada desde unha parte importante da provincia, ofrecendo, á vez, a extraordinaria panorámica da superficie provincial. A cidade oriéntase cara á Baía de Cádiz, motivo polo cal coñécella como o Balcón da Baía.
Demografía
Evolución da poboación desde 1900.
Os datos anteriores a 1991 inclúen a poboación da actual Benalup-Casas Viejas, independizada de Medina-Sidonia o 20 de marzo de 1991.
Historia
Os primeiros asentamentos poboacionais na zona dos cales temos indicios, datan da Idade de Bronce Final. Atopáronse no Cerro de las Madres unha gran cantidade de fragmentos de materiais cerámicos realizados a man e algúns útiles líticos. Parece ser que estes habitantes estaban en relación coa cultura tartesa.
Posteriormente ten lugar a chegada de colonos fenicios procedentes de Sidón, os cales fundarán unha cidade (co mesmo nome que o da súa cidade de procedencia) sobre a base da ocupación indíxena anterior.
miniatura|250px|Debuxo de Medina-Sidonia de Pedro Barrantes Maldonado. No século III a.C. os romanos ocuparán todo o territorio peninsular que anteriormente estaba en mans dos cartagineses. En torno ao século I construirase un novo núcleo urbano que ocupará todo o espazo do que hoxe é o Conxunto Histórico. Por concesión de César Augusto, a cidade promociona o seu anterior status municipal e convértese en colonia con dereito romano (civitas optimo jure). Era coñecida polo nome de Asido, Caesarina, ou de forma completa como Asido Caesarina Augusta. Estaba situada na Provincia Ulterior Bética, pertencendo ao convento xurídico Hispalensis (con capital en Hispalis).
Na Hispania visigoda foi capital de provincia e tamén sede episcopal da Igrexa Católica, entón coñecida como Asidona, sufragánea da Arquidiocese de Sevilla que comprendía a antiga provincia romana de Bética na diocese de Hispania.
No ano 712 a cidade é conquistada polo militar musulmán Musa, converténdose así nun dos primeiros territorios ocupados durante a invasión musulmá da Península Ibérica. Foi capital da cora musulmá denominada Cora de Sidonia (tamén coñecida como de Saduna). Afonso X o Sabio reconquistou a cidade o 22 de setembro de 1264, pasando a ocupar a liña fronteiriza contra o Reino nazarí de Granada, motivo polo cal aparece nalgún documento medieval coa denominación "de la Frontera".
En tempos da Reconquista foi sede de varias ordes militares. Entre elas destacan a Orde de Santiago e a Orde de Santa María.
En 1440 entra a formar parte do Señorío dos Duques de Medina-Sidonia.
Economía
A economía asidonense estivo formada durante un longo período pola agricultura e a gandería. Aínda que esta rama aínda perdura en menor grao, a maioría de xornaleiros abandonaron o traballo no campo e pasáronse á construción, sector que hoxe prolifera por todas as zonas turísticas. Desde finais do século XX, Medina-Sidonia empeza a vivir fundamentalmente do turismo e da súa industria de doces, da que exporta a toda a provincia.
O crecemento do turismo na poboación asidonense é froito da combinación de varios factores. A cidade atópase situada no centro xeográfico da provincia de Cádiz, un lugar estratéxico que lle permite acceder facilmente á costa, o campo ou a serra. Son dous os parques naturais que se atopan a poucos minutos do municipio: o Parque Natural da Baía de Cádiz e o Parque Natural de Los Alcornocales.
esquerda|miniatura|300px|Vistas de Medina-Sidonia. No que se refire ao sector da hostalería, a cidade conta cun amplo abanico de casas rurais repartidas por distintos puntos do Centro histórico. Casas palacianas, casas de estilo árabe, todas elas reformadas e adecuadas para o seu uso residencial, e que son unha mostra da arquitectura clásica andaluza. O 14 de setembro de 2007 se inuguró o primeiro hotel de catro estrelas da cidade, o Hotel-Spa Al-Medina Sidonia Golf.
O outro grande atractivo turístico que posúe a cidade é o vasto legado histórico que se esconde entre as súas rúas. Todas e cada unha das civilizacións que pasaron polas súas terras deixaron, en menor ou maior medida, a súa pegada na cidade. Medina-Sidonia conta cunha importante densidade de monumentos dun gran valor histórico, arqueolóxico e artístico. Son de especial importancia os monumentos do período romano que corresponden coa antiga Asido Cesaerina, así como tamén todos aqueles que pertencen ao período andalusí. O centro histórico da cidade foi declarado Ben de Interese Cultural o 13 de novembro de 2001, o cal non impediu que a cidade benefíciese dun adecuado crecemento urbanístico.
No que se refire á industria do doce en Medina-Sidonia, dise que chegou a ser a capital da repostería do mundo árabe. De entre os produtos máis típicos pódense destacar os amarguillos, as tortas pardas ou os pestiños, que se producen e consomen durante todo o ano. Con todo, o produto máis famoso e emblemático da cidade é o típico Alfajor de Medina-Sidonia (IGP), un dos 8 produtos con contan cunha Indicación Xeográfica Protexida en Andalucía.
A actividade empresarial de Medina-Sidonia e, en xeral, da comarca de La Janda, verase impulsada pola posta a disposición do seu tecido industrial dun gran parque empresarial denominado "El Machorro". As obras de urbanización comezaron en abril de 2008, cun prazo de execución de 18 meses, e teñen un orzamento de 12,7 millóns de euros. O proxecto contempla o desenvolvemento dun recinto produtivo de 74,8 hectáreas das que se obterán 203 parcelas e que se executará en dúas fases. En primeiro lugar abórdase a urbanización de 33,7 hectáreas, a segunda fase compona uns terreos adxacentes de 41,10 hectáreas. O parque atópase perfectamente comunicado coa estrada A-2234 (Variante nordés de Medina Sidonia), a A-390 e a A-381 Autovía Xerez da Fronteira-Los Barrios.
Monumentos
miniatura|300px|Caballerizas del Duque. miniatura|300px|Castillo de Medina-Sidonia. miniatura|300px|Igrexa de Santa María la Coronada.
Jérôme Bonnissel
Jérôme Bonnissel, nado en Montpellier o 16 de abril de 1973, é un exfutbolista francés. Xogaba de defensa.
Traxectoria
Comezou a súa carreira en 1992 no equipo da súa cidade natal, o Montpellier HSC. Neste club estivo 4 campañas, nas que participou en 119 encontros e anotou 1 gol.
Na tempada 1996–97 fichou polo Deportivo da Coruña, onde estivo tres campañas. Debutou na primeira xornada, nun encontro contra o Real Madrid en Riazor que rematou con empate (1–1). No Dépor permaneceu 3 campañas.
En 1999 retornou ao fútbol francés para militar no FC Girondins de Bordeaux, club que o fichou en xullo de 1999 ao Deportivo por 7,5 millóns de euros. En xaneiro de 2003 firmou até final da tempada co Rangers FC escocés.
Posteriormente xogou no Fulham FC e no Olympique de Marsella.
Enxerto (agricultura)
Un enxerto é un método de multiplicación vexetativa artificial dos vexetais que consiste en enxerir unha parte do tecido dunha planta ou árbore (o esgallo, escallo, puga ou tano) no tronco ou póla doutra (o padrón, pé ou portaenxertos  ), para que se desenvolva alí O enxerto emprégase especialmente para propagar vexetais lígneos de uso comercial, sexan froiteiras ou ornamentais. O enxerto emprégase para permitir o crecemento de variedade de valor comercial en terreos ou circunstancias que lles son desfavorábeis, aproveitando a maior resistencia do pé usado, ou para asegurarse que as características produtivas dun exemplar se manteñen inalteradas, fronte á dispersión xenética que introduce a reprodución sexual. No caso de híbridos de número cromosómico impar, que son estériles por natureza, a propagación vexetativa é o único xeito de reprodución posíbel. Máis raramente, o enxerto úsase para unir máis dunhas variedade dun mesmo padrón, obtendo así un único exemplar que produce froitos ou flores de varias características diferentes. O enxerto só é posíbel entre especies máis ou menos estreitamente relacionadas, posto que doutro xeito os tecidos resultan incompatíbeis e a conexión vascular necesaria para a supervivencia da variedade non se realiza. Normalmente o límite está dado pola pertenza a un mesmo xénero, aínda que existen excepcións; xéneros estreitamente emparentados, como algúns das rutáceas, das cucurbitáceas, ou das rosáceas, que poden funcionar como pé para especies afíns. Un exemplo moi empregado en Galiza é o do estripeiro como padrón para outras froiteiras, todas elas rosáceas. Na meirande parte dos casos, unha das variedades selecciónase coma raíz pola súa resistencia, e o talo da especie elixida como variedade enxírese sobre esta base. Noutros casos, unha xema da variedade inxírese lateralmente no toro do padrón, e só logo de se asegurar a fusión positiva se corta este último.
Historia
O enxerto é unha técnica coñecida dende a Antigüidade. Está documentado na China dende comezos do I milenio a. C., e en Occidente xa a Grecia clásica o coñecía. Aristóteles describe bastante polo miúdo as técnicas empregadas na súa época, e os escritores agrícolas romanos documéntanas así mesmo. Malia continuar e estimularse o interese na Renacemento, non sería até o século XVII cando Henri Louis Duhamel estudase a función dos tecidos no proceso de enxerto; pescudas continuadas por Hermann Vochting sentaron as bases dos coñecementos modernos sobre o enxerto. A partir dos anos 1920 cóntase con descricións científicas do enxerto en púa, e a partir dos '50 popularizouse nas cucurbitáceas (cabazas, melóns etc) e solanáceas (tomates e pementos). A extensión do cambium nestas é a que favorece a súa aplicación.
Obxecto do enxerto
O procedemento de enxerto pódese aplicar a varios obxectivos distintos:
Resistencia
Nas especies de interese comercial, a finalidade máis común é a resistencias a enfermidades presentes no solo que imposibilitarían o normal desenvolvemento da variedade se esta se plantase directamente. Deste xeito, o vexetal que podería resultar afectado non entra realmente en contacto cos patóxenos, mentres que o padrón que é resistente cumpre a función de estrato intermedio illante. Nestes casos, o padrón redúcese polo común ao sistema radical. As pragas controladas deste xeito adoitan ser fungos ou nematodos; no caso da vide (Vitis vinifera), por exemplo, os cultivares europeos producen un froito de maior calidade, mais son sensíbeis ao hemíptero Dactylosphaera vitifoliae, a filoxera, mentres que os de orixe americana son resistentes a este. A case totalidade dos viñedos da actualidade empregan enxertos dos primeiros sobre raíz americana para evitar a afección.
Nutrición
Do mesmo xeito, os enxertos poden utilizarse para cultivar variedades con requirimentos relativamente estritos en materia de nutrición sobre pés máis rústicos. Esta práctica é común no caso dos cítricos, en que se utilizan pés capaces de sobrevivir en solos pobres —como a laranxeira espiñenta Poncirus trifoliata, e a laranxeira amarga, Citrus x aurantium— para enxertar outras especies de maior interese comercial.
Reprodución
No caso de híbridos obtidos artificial ou naturalmente que posúen características desexábeis, a reprodución por enxertos é a única maneira de obter exemplares que as conserven. Este é o caso da maioría de variedades de froiteiras sen semente, que se producen in vitro e se enxertan sobre pés xa asentados.
Nanismo
O uso de certos pés permite obter variedades de tamaño reducido, que facilitan a colleita no caso das especies de valor comercial, ou posúen interese como ornamentais. Os pés ananizadores, ou de baixa vizosidade, permiten ter maior cantidade de plantas nunha superficie dada sen que a redución do rendemento de cada unha delas sexa proporcional á súa redución de tamaño. Deste xeito, pódense acadar maiores producións, especialmente cando o nanismo é potenciado con precocidade.
Por achegamento
Consiste en soldar dúas pólas.
De fenda
miniatura|150px|Pasos da realización dun enxerto de fenda simple. É un método no que se substitúe o extremo do talo do padrón por un esgallo que conteña algunhas xemas. Ambos os dous deben ser dun diámetro semellante para que as súas cascas poidan entrar en contacto. Ao padrón tállaselle o talo principal e se lle practica unha fenda en forma de V. O esgallo ou puga, será unha poliña miúda que conteña unha, dous ou tres xemas. Tállase en bisel, de xeito que poida inserirse no suco do padrón. Para evitar que se separen, acostúmase envolver a unión con algunha cinta de rafia, algodón ou outra materia orgánica, ou con algún adhesivo ou cera. Existen varios métodos para realizar enxertos de fenda: O enxerto de achegamento adoita empregarse en árbores que son difíciles de enxertar doutro xeito.
Cabalos
O topónimo galego Cabalos pódese referir a:
Cabalos tamén se pode referir a:
Reino de Serbia (1718-1739)
miniatura|300px|Límites do Reino de Serbia baixo a administración dos Habsburgo.