cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
León
Melenas
Nun principio, os científicos pensaban que a forma e espesura da melena tiña que ver coa subespecie de león de que se trate. Dado que a presenza, ausencia, cor e tamaño da melena están asociadas coas condicións xenéticas, a madurez sexual, o clima e a produción de testosterona, como regra xeral, canto máis escura e densa sexa a melena, máis san é o león. Investigacións en Tanzania tamén suxiren que a lonxitude da melena indica éxito nos combates entre machos emparentados. Os exemplares cunha melena máis escura poden ter unha vida reprodutiva máis longa e unha maior proporción de supervivencia das crías, aínda que sofren máis nos meses máis calorosos do ano. Nos grupos dominados por unha coalición de dous ou tres machos, é posible que as leoas tendan a querer aparearse máis cos leóns que teñen unha melena máis densa.
miniatura|Un león macho sen melena e con pouco pelo corporal no [[Parque Nacional de Tsavo East, Kenya.]]
Estas características foron usadas para identificalos, como por exemplo o león do Atlas e o león do Cabo, que xeralmente posuían melenas copiosas e escuras. Porén, na actualidade sábese que existen varios factores extrínsecos que inflúen na cor e tamaño da melena, como a temperatura do ambiente. A temperatura fresca en zoolóxicos norteamericanos e europeos pode dar lugar a unha melena espesa. Polo tanto, a melena é algo inadecuado para identificar unha subespecie. Coñecéronse casos de leóns carentes de melena en lugares como Senegal e o Parque Nacional Tsavo. A presenza, ausencia ou a cantidade de melena está asociada coa testosterona; un exemplo disto son os leóns castrados, que acostuman ter melenas moi escasas. Unha melena espesa tamén pode ser un indicador dunha saúde xenética e física do león, as femias acostuman demostrar preferencia polos machos cunha melena grande e escura; a melena tamén pode proporcionarlle certa protección nas batallas.
Reprodución
O león pode criar todo o ano. En certos lugares nótase un incremento na reprodución durante certos meses, sendo menos frecuente durante o resto do ano. É probable que esta variación dependa das estacións do ano, ou das tempadas de choiva e seca. Pero pode ser alterada de acordo as dinámicas internas da manda.
Normalmente as femias adultas crían cada dous anos, aínda que se os cachorros non sobreviven é posible que críen antes. Teñen dun a catro cachorros en cada parto, algunhas veces cinco e ata seis, dos cales poucos chegan aos dous anos de idade. Os cachorros de toda a manda críanse xuntos. As nais permítenlle mamar a outros cachorros da manda aínda que non sexan os dela. O período de xestación é de 105 a 119 días. Empezan a comer carne aos tres meses. Na natureza son adultos dende os tres ou catro anos; en cativerio dende os dous ou tres anos.
Dieta e caza
Os leóns habitan en lugares abertos, polo que poden ser vistos facilmente polas súas presas, e o traballo en equipo fai que a probabilidade de éxito sexa maior. O traballo en equipo tamén lles permite defenderen a súa presa doutros grandes depredadores, como as hienas. Os machos xeralmente non participan na caza, a menos que se trate dun animal grande, como un búfalo africano. Unha femia adulta require cerca de 5 quilos de carne ao día, mentres que os machos uns 7 quilos.
Ataques contra o ser humano
Malia que un león famento probablemente atacaría a un humano que estivese próximo, normalmente os leóns prefiren ficar lonxe da presa humana. Algúns casos famosos de leóns devoradores de homes inclúen os leóns de Tsavo (inmortalizados no filme The Ghost and the Darkness) e os leóns de Mfuwe. En ambos os casos, os cazadores que encararan os leóns escribiran libros detallando a "traxectoria" dos leóns como devoradores de homes. No folclore africano, os leóns devoradores de homes son considerados demos.
Os casos dos devoradores de homes de Mfuwe e Tsavo presentan algunhas semellanzas. Os leóns de ambos os incidentes eran todos maiores do normal, non tiñan melena e aparentaban sufrir caída de dentes. Algúns especulan que podían ser un tipo de león aínda non clasificado, ou que se encontraban doentes e desa forma non conseguían abater presas.
Aínda hai noticia doutros casos de ataques de leóns contra humanos en cativerio.
Comportamento social
miniatura|esquerda|Coalición de machos
Os leóns son os únicos félidos que viven en mandas, as cales poden estar compostas por entre catro e doce femias adultas (aínda que se viron mandas compostas por vinte femias), en cada un destes grupos hai dun a sete machos, ademais están as crías de ambos os sexos e de diferentes idades (nunca máis de 3 anos) e dun a catro machos adultos dominantes. As femias, máis pequenas e áxiles, ocúpanse de cazar e criar os cachorros, mentres que os machos se dedican principalmente a patrullar e defender os límites do territorio (especialmente doutros machos adultos solitarios). No entanto, tanto as femias como os machos adultos acostuman defender a súa manda contra intrusos. Os machos novos son expulsados do grupo ou abandónano pola súa propia conta pouco antes de alcanzaren a fase adulta (para así evitaren a endogamia) volvéndose nómades por un par de anos, ata desenvolverse o suficiente como para intentaren establecer a súa propia manda. Nesta etapa é cando se forman as coalicións de machos.
Normalmente, os machos dominantes dunha manda non toleran a presenza doutros leóns (machos) nómades, e as femias propias dunha manda non toleran as femias nómades.
Á hora de comer é moi común que haxa rifas e pelexas; os machos dominantes son os primeiros en comeren, seguidos polas femias adultas e os mozos, e para o final quedan os cachorros.
Os leóns adoitan estar inactivos a maior parte do día, descansando aproximadamente 20 horas por día. Non todos os adultos viven nestes grupos familiares, moitos machos e femias viven en solitario.
Distribución xeográfica e poboación
miniatura|esquerda|Distribución do león en África. O león asiático sobrevive en escaso número na India noroccidental.
En épocas relativamente recentes o hábitat dos leóns estendíase dende a Península Ibérica ata o oeste da India, e a maior parte de África. Na actualidade o hábitat dos leóns encóntrase restrinxido (cada vez máis pola invasión do ser humano) case por completo a África subsahariana, as poboacións máis significativas están en parques nacionais de Tanzania e Suráfrica, sendo o bioma preferido destes superpredadores, o das sabanas, así como o do Sáhel e o Velt.
A subespecie asiática ten hoxe cerca de 300 leóns que viven nun territorio de 1412 km² na selva de Gir, noroeste da India, no estado de Gujarat,onde parece que a súa poboación se mantén estable. O león do Atlas só sobrevive hoxe en día nalgúns parques zoolóxicos. Actualmente, estímase que a poboación total do león en África é de entre 16 000 e 30 000 exemplares salvaxes, un número moito máis baixo que o que se estimaba a principios dos anos 90, cando se calculaba que podían existir ata 100 000 leóns.
Historia
Na antigüidade, o león non era exclusivo de África, pois na Prehistoria tamén habitaron Europa e Siberia, chegando a colonizar o oeste de Norteamérica (dende Alasca ata México) durante a última glaciación. Posiblemente os máis famosos destas subespecies prehistóricas eran o león das cavernas (Panthera leo spelaea) e o león americano (Panthera leo atrox) (que non debe confundirse co puma que tamén é coñecido como león americano).
En Europa, os leóns extinguíronse en tempos históricos. No Cáucaso, a poboación de leóns asiáticos desapareceu no século X. Entre o final do século XIX e principios do século XX, o león extinguiuse no Norte de África e Oriente Medio.
En tempos da Grecia clásica, tiña poboacións nos Balcáns e no Cáucaso. Ata o medievo os leóns eran bastante frecuentes no Próximo e Medio Oriente, así como no subcontinente indio. Testemuño disto son os abundantes baixorrelevos asirios e persas que mostran como a caza dos leóns era un deporte da realeza. Incluso o emblema actual da India, tomado dos antigos maurya, posúe tres leóns. Tamén na Biblia se fai varias veces mención de leóns que habitaban no Próximo Oriente. Foi exterminado en Palestina en tempos da Idade Media, e no resto de Asia despois da chegada das armas de fogo, aproximadamente no século XVIII. En Irán, o último exemplar foi tiroteado en 1942.
Taxonomía e evolución
Os expedientes máis antigos do Panthera leo en África datan de 1,5 millóns de anos atrás.
Hai 700 000 anos, o león apareceu en Europa por primeira vez co Panthera leo fossilis, en Isernia, Italia. Deste león orixinouse o león das cavernas (Panthera leo spelaea), hai aproximadamente 300 000 anos. Posiblemente a finais do plistoceno o león cavernario emigrou a Norteamérica, dando lugar ao león americano (Panthera leo atrox).
O león adoitaba ser común na Eurasia setentrional e na América a finais do plistoceno, pero extinguiuse ao final da última glaciación, hai aproximadamente 10 000 anos.
Subespecies
O león presenta innumerables subespecies, algunha delas extintas.
miniatura|dereita|250px|Leoa asiática (Panthera leo persica) de nome MOTI, naceu no parque zoolóxico de [[Helsinqui (Finlandia) en outubro de 1994, chegou ao parque zoolóxico de Bristol (Inglaterra) en xaneiro de 1996. O Bosque de Gir, na India é o fogar do león asiático salvaxe, pero este exemplar vive en cativerio.]] miniatura|250px|León masculino mostra os seus dentes á xente antes de ser alimentado no parque zoolóxico de [[Melbourne.]]
A principal diferenza entre as subespecies do león é a súa localización xeográfica. A evidencia xenética indica que os leóns actuais posiblemente se orixinaron dun mesmo antepasado en común hai só 55 000 anos. As diferenzas entre os leóns africanos son escasas, o que podería suxerir que os leóns da África subsahariana podían ser considerados como unha soa subespecie.
As seguintes son as subespecies máis recoñecidas por algúns científicos.
O marozi, un león manchado, crese en ocasións que puido ser unha subespecie distinta do león; pero puido ser un león adulto que conservou o seu patrón de manchas característico das crías. Atópase extinto desde 1931. Outra hipótese menos probable é que fose un híbrido entre un leopardo e un león, coñecido comunmente como leopon.
Variacións
A maioría destas variacións danse con animais en cativerio, con todo, en estado salvaxe tamén se deron algunhas destas particularidades:
León na cultura popular
miniatura|- León fronte ao [[Palacio Real de Madrid - "Meu Deus, en ti me refuxiei. Sálvame de todos os que me perseguen, e líbrame, para que ninguén esnaquice a miña alma como o fai un león, arrebatándo[me] cando non hai libertador" Salmos 7:1,2]]
Simboloxía na arte románica
Suponse ao león como depositario sagrado do coñecemento e outras veces como grande inimigo ao que hai que esmagar, por iso a súa representación na arte románica ten case sempre unha dobre lectura.
O león representa a Cristo; unhas veces perdoa e outras esmaga.
No Camiño de Santiago, polo tramo de Castela e León, é habitual ver nos capiteis a presenza case constante do simbolismo do león, que representa sobre todo ao Sol. O león é como o Sol, que destrúe coa súa gran potencia; pero o ser humano que sexa capaz de vencelo apoderarase desa potencia. A simboloxía do león que está atacando a un ser humano, conta como o pon en contacto coas entrañas para que así poida coñecer a súa sabedoría e os segredos máis profundos.
Gran Premio de Mónaco de 1994
O Gran Premio de Mónaco de 1994 foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 15 de maio de 1994 no Circuíto de Mónaco en Monte Carlo, Mónaco. Foi a cuarta carreira do Campionato do Mundo de pilotos de, e gañouna Michael Schumacher foi a primeira carreira logo da morte de Ayrton Senna e Roland Ratzenberger en San Marino.
Antecedentes
Logo da morte de Ayrton Senna e Roland Ratzenberger na carreira anterior, a FIA anunciou grandes cambios nás normas e regulamentos da Fórmula Un, nun intento por mellorar a seguridade. A maioría estaban programados para entrar en vigor despois do Gran Premio de Mónaco, pero o límite de velocidade no pit-lane entrou en vigor xa nesta carreira.
Tanto Williams como Simtek, os equipos para os que Senna e Ratzenberger pilotaban, correron con só un coche cada un durante a fin de semana.
Probas e cualificación
Durante a primeira sesión de adestramentos libre na mañá do xoves o piloto austríaco Karl Wendlinger tivo un grave accidente na chicane Nouvelle, logo de golpear a parede a case 280 km/h., Wendlinger quedou un par de semanas en coma o que e ameazou a súa carreira na F1. O equipo Mercedes Sauber, decidiu retirarse da carreira logo deste incidente.
Michael Schumacher, logrou a primeira pole position da súa carreira neste Gran Premio. Mika Häkkinen clasificou segundo, que era tamén a máis alta posición de partida, ata o momento, na súa carreira.
Carreira
Como sinal de respecto polos dous pilotos caídos, a FIA decidiu deixar as dúas primeiras posicións da grella baleiras para a carreira e pintar coas cores das bandeiras brasileira e de Austria, por Senna e Ratzenberger respectivamente. Por primeira vez desde o Gran Premio dos Estados Unidos de 1959, non houbo campión do mundo en vigor que competise na carreira e tampouco ex gañador do Gran Premio de Mónaco. Ademais a carreira só contou con catro anteriores gañadores da carreira, Schumacher, Hill, Berger e Alboreto.
No inicio da carreira Damon Hill estrelouse contra a parte posterior do McLaren de Mika Häkkinen xusto antes da curva de Santa Devota. Häkkinen retirouse de inmediato, pero Hill continuou durante unhas cantas curvas antes de retirarse coa suspensión dianteira rota. Gianni Morbidelli e Pierluigi Martini tamén chocaron antes de Santa Devota retirándose ambos pilotos.
Christian Fittipaldi no seu Footwork - Ford mantívose preto dos Ferrari de Berger e Alesi na cuarta posición ata a súa primeira parada para repostar combustible. Fittipaldi continuou con forza en posición de puntos ata a volta 47, cando a caixa de cambios fallou.
A carreira foi liderada de principio a fin por Michael Schumacher, que continuou o seu comezo perfecto da tempada de con catro vitorias nas catro primeiras carreiras. Como Schumacher tamén realizou a volta rápida, isto significou que anotou a primeira Grand Chelem da súa carreira, e foi o primeiro piloto que non era Alain Prost ou Ayrton Senna en gañar o Gran Premio de Mónaco desde 1983.
Michele Alboreto terminou sexto no seu Minardi conseguindo un punto. Este foi o último punto que Alboreto anotaría na súa carreira na Fórmula Un.
Gran Premio dos Estados Unidos de 2012
O Gran Premio dos Estados Unidos de 2012 (formalmente 2012 Formula 1 United States Grand Prix) foi unha carreira de Fórmula 1, que se celebrou no Circuíto das Américas no Condado de Travis preto da Austin, Texas o 18 de novembro de 2012. A carreira, celebrouse sobre cincuenta e seis voltas, foi a penúltima proba da tempada de Fórmula Un de. É a primeira carreira de Fórmula 1 celebrada neste circuíto, e a primeira vez que o Gran Premio dos Estados Unidos celébrase desde a tempada.
Esta carreira será a número 100 para Sebastian Vettel.
Antecedentes
Logo dun problemático período de construción, que viu unha orde de suspensión de traballos en novembro de 2011, e a ameaza da retirada da carreira do calendario de Fórmula Un, O circuíto pasou a súa última inspección previa á carreira o 25 de setembro, permitindo seguir adiante a carreira como estaba previsto. En comparación, cos circuítos incorporados máis recentemente á Fórmula Un - o Circuíto Internacional de Corea en Corea do Sur e Circuíto Internacional de Buddh da India - completáronse nos días previos ás carreiras inaugurais.
Gándara, Lampaza, Rairiz de Veiga
Gándara é un lugar da parroquia de Lampaza, no concello ourensán de Rairiz de Veiga. Segundo o IGE do 2008 tiña 4 habitantes deles 1 homes e 3 eran mulleres, o que supón que non variou a poboación desde 2007.
Ventoxo, Forcarei
San Nicolao de Ventoxo é unha parroquia que se localiza no concello de Forcarei, na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 123 habitantes (63 homes e 60 mulleres), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 117 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 103 habitantes, sendo 50 homes e 53 mulleres.
Pacho Galán
Francisco "Pacho" Galán, nado en Soledad, Atlántico, o 3 de outubro de 1904 e finado en Barranquilla, o 21 de xullo de 1988, foi un músico e compositor colombiano, célebre por ter sido o creador do merecumbé. Así mesmo, creou máis de 10 ritmos bailábeis.
Castromil (autocares)
Castromil foi unha empresa galega de transporte de viaxeiros por estrada con sede en Santiago de Compostela fundada en 1917 por Evaristo Castromil.
Historia
En 1910, Evaristo Castromil entrou no negocio da automoción como representante dunha empresa norteamericana de coches.
En 1917 funda o que máis tarde sería Castromil, con sede en Santiago. Iniciou o negocio de viaxeiros e mercadorias con seis autocares Saurer, mercados en Alemaña. A cidade xa tiña liña de ferrocarril con Vigo, Pontevedra e Portugal pero non coas vilas do interior nin coa Coruña. miniatura|Cartel de [[Camilo Díaz Baliño.]] Nos comezos do trasporte por estrada había varias empresas facendo as mesmas rutas e competindo entre elas. En 1924 promulgouse a Real orde do 4 de xullo, pola que se regularon os servizos de viaxeiros e mensaxería. Só se permitía unha empresa por concesión. Castromil fíxose coas concesións das rutas que xa facía. En 1928 tiña en exclusividade A Coruña, Santiago, Caldas de Reis, Pontevedra e Vigo. Algúns destes autobuses podían levar carga sobre o teito e mesmo algúns tiñan asentos de madeira para viaxeiros, tamén no inverno. Había billetes de primeira, segunda e terceira. A empresa completaba a oferta de transporte de viaxeiros co transporte de mensaxería e o viaxeiro pagaba un suplemento polos vultos que levase. A empresa foi medrando pero tamén a competencia doutras. O negocio do transporte en Galiza estaba moi dividido en empresas pequenas moi localizadas xeograficamente.
Nos anos 90 xa só quedaban grandes grupos como IASA ou Monbus. Castromil potenciou a súa imaxe de marca con autobuses modernos (Scania) ben rotulados e poñéndolles nomes de galegos ilustres como Rosalía de Castro, Castelao ou Luís Seoane. A empresa contou cunha páxina web en Internet e ofrecía alugar os seus autobuses.
Monbus mercou Castromil en 2002, cando a empresa tiña case 200 autobuses. Durante un tempo mantívose a marca nas estradas.
Pablo Seoane
Pablo Seoane Rodríguez, nado en Ferrol en 1968, é investigador, compositor e pianista dentro do ámbito do jazz, a improvisación e a música contemporánea. Filólogo, tradutor, graduado en filosofía e doutorando en filosofía da música.
Traxectoria
Estudou música e filoloxía inglesa en Salamanca, A Coruña e Estados Unidos (Wake Forest, NC). Desde hai máis de quince anos desenvolve unha intensa actividade como pianista e compositor en distintas formacións, xeralmente vinculadas ao jazz e á improvisación libre. Ten composto música para teatro e levado a cabo tarefas docentes en diversas institucións.
No ano 2006 dirixiu o evento After Falou, Sar 40 no 2010 e La Bambola Malata (free pocket-opera no 2011). Presentou na conferencia en Música Contemporánea "Xornadas de Música Contemporanea de Compostela" do 2014 a peza "Festas do Erro".
Traduciu ao galego a Guillaume Apollinaire, en O bestiario ou cortexo de Orfeo (Edicións Positivas, 2019) e a Henry David Thoreau, en Desobediencia civil e Vida sen fundamentos (Edicións Positivas, 2002)
Jesús María Fernández Portela
Jesús María Fernández Portela, nado no Rosal en 1952, é un exmestre e expolítico galego do PPdeG.
Traxectoria
Mestre de profesión. Encabezou a candidatura do PPdeG nas municipais do 1999 no Rosal e acadou a alcaldía con maioría absoluta conseguindo 7 concelleiros, cando a maioría eran tamén 7.
Volveu encabezar a candidatura do PPdeG nas municipais do 2003 e volveu conseguir a maioría absoluta, e conseguiu 3 concelleiros máis, en total 10.
Volveu encabezar a candidatura do PPdeG nas municipais do 2007 e volveu conseguir a maioría absoluta, pero perdeu un concelleiro, quedando con 9 concelleiros.
Volveu encabezar a candidatura do PPdeG nas municipais do 2015 e volveu conseguir a maioría absoluta, pero perdeu un concelleiro, quedando con 8 concelleiros.
Foi deputado provincial de Pontevedra.
En xaneiro do 2018 cumpriu os 65 anos, polo que decidiu xubilarse e deixar a alcaldía. Sucedeuno ata a entón tenenta de alcalde María del Carmen Alonso Alonso.
Alonso Rey
Alonso Rey foi un xornalista galego.
Traxectoria
Foi director de Diario de La Coruña (1857) e El Ejemplo (1873).
Segunda división española 1990/91
A tempada 1990–91 da Segunda División de España de fútbol corresponde á 60º edición do campionato. Disputouse do 1 de setembro de 1990 ao 9 de xuño de 1991. O Albacete Balompié proclamouse campión por primeira vez na súa historia, logrando así debutar en Primeira División.
Sistema de competición
Como en tempadas precedentes, constaba dun grupo único integrado por vinte clubs de toda a xeografía española. Seguindo un sistema de liga, os vinte equipos enfrontáronse todos contra todos en dúas ocasións -unha en campo propio e outra en campo contrario- sumando un total de 38 xornadas. A orde dos encontros decidiuse por sorteo antes de empezar a competición.
En caso de empate a puntos entre tres ou máis clubs, os sucesivos mecanismos de desempate previstos polo regramento foron os seguintes:
Efectos da clasificación
O equipo que máis puntos sumou ao final do campionato foi proclamado campión de Segunda División e obtivo, xunto ao segundo clasificado, o ascenso directo a Primeira División para a próxima tempada. O terceiro e cuarto clasificado disputaron unha promoción de ascenso contra os clasificados nos postos 17º e 18º de Primeira División.
Clasificación final
X = Partidos Xogados; G = Partidos Gañados; E = Partidos Empatados; P = Partidos Perdidos; GF = Goles Anotados; GC = Goles Recibidos; DG = Diferenza de Goles; Pts = Puntos
<FONT color="red">1</FONT> O Orihuela Deportiva foi descendido á Segunda División B por impagos, sendo substituído de cara a seguinte campaña polo Barcelona B por ser o mellor clasificado da promoción de ascenso de Segunda B a Segunda.
Trofeo Pichichi
Trofeo que outorga o Diario Marca ao máximo goleador da Segunda División.
Pirofosfato de tiamina
miniatura|dereita|300 px|Pirofosfato de tiamina. [[Nomenclatura da IUPAC|Nome IUPAC = 2-[3-[(4-amino-2-metilpirimidin-5-il)metil]-4-metil-1,3-tiazol-3-io-5-il]etil fosfono hidróxeno fosfato.]]
O pirofosfato de tiamina tamén chamada tiamina pirofosfato, (abreviado como TPP), ou tiamina difosfato (ThDP) é un derivado da vitamina B1 ou tiamina que funciona como coencima e está presente en todos os seres vivos. Nos tecidos animais a tiamina está presente na súa maior parte en forma de pirofosfato de tiamina. O TPP descubriuse inicialmente como un nutriente esencial (vitamina) nos seres humanos debido á súa relación coa doenza do sistema nervioso periférico beriberi, que se orixina por unha deficiencia de tiamina na dieta.
O TPP funciona basicamente transferindo grupos aldehido. O TPP está fortemente unido ao encima na transcetolase ou na piruvato descarboxilase formando un grupo prostético, pero a súa unión é menos forte na piruvato deshidroxenase.
Propiedades químicas
miniatura|dereita|A forma carbanión do TPP.
Quimicamente o pirofosfato de tiamina consta dun anel de pirimidina unido a un anel de tiazol, que á súa vez está unido a un grupo funcional pirofosfato (difosfato).
A parte da molécula de TPP que está normalmente implicada nas reaccións é o anel tiazol, que contén nitróxeno e xofre. Por tanto, o anel tiazol é a "porción reactiva" da molécula. O carbono 2 deste anel ten a capacidade de actuar como ácido cedendo o seu protón e formando un carbanión. Normalmente, as reaccións que forman carbanións son moi desfavorables, pero a carga positiva do nitróxeno tetravalente que está adxacente ao carbanión estabiliza a carga negativa, facendo que a reacción sexa máis favorable. Os compostos que teñen cargas positivas e negativas en átomos adxacentes chámanse iluros (a diferenza dos zwitterións que as teñen en átomos non adxacentes), polo que a forma carbanión do TPP se denomina "forma iluro".
Modo de reacción
miniatura|dereita|Pasos dunha reacción catalizada polo TPP. En varias reaccións entre as que están as da piruvato descarboxilase, alfa-cetoglutarato deshidroxenase, e transcetolase, o TPP cataliza a escisión reversible dun substrato nun enlace carbono-carbono que conecta un grupo carbonilo a un grupo reactivo adxacente (xeralmente un ácido carboxílico ou un alcohol). Isto realízase en catro pasos básicos:
Bella Union
Bella Union é un selo discográfico independente fundado por Simon Raymonde e Robin Guthrie de Cocteau Twins en 1997, dirixido na actualidade só por Raymonde.
Historia
Despois de publicar gravacións a través do selo 4AD durante unha gran parte da súa carreira, Cocteau Twins decidiu crear a etiqueta Bella Union no ano 1997, a traves da cal poder editar o seu propio traballo ademais doutras colaboracións. A banda separouse pouco tempo despois, pero o selo continuase adiante con Guthrie e Raymonde ao seu cargo. Unha das primeiras bandas en asinar con Bella Union foi o tró australiano Dirty Three, que continúa traballando coa discográfica. Outros dos seus primeiros artistas son Françoiz Breut e The Czars.
Dende o ano 2000, cando Guthrie mudouse a Francia para concentratrse na súa propia música e Raymonde tomou o control de Bella Union, o selo ten asinado con máis artistas, como Laura Veirs, Lift to Experience ou Explosions in the Sky.
Alton Lister
Profesional
Foi elixido na vixésimo primeira posición do Draft da NBA de 1981 por Milwaukee Bucks, onde se converteu nun especialista defensivo. No seu segundo ano como profesional, na tempada 1982-83, entrou por primeira e única vez na súa carreira nas votacións para elixir o MVP da NBA, quedando en décimo quinta posición, grazas a unhas medias de 8,4 puntos, 7,1 rebotes e 2,2 tapóns por partido.
Bella Union
Historia
2006 foi un ano memorable para a discográfica, xa que aos traballos de Midlake, The Dears, Howling Bells e Fionn Regan tiveron un éxito considerable.
Alton Lister
Profesional
As dúas seguintes tempadas converteríase no pivote titular dos Bucks, aparecendo sempre entre o dez mellores taponadores da liga. Na tempada 1985-86 perdería tal condición en favor de Randy Breuer, sendo traspasado ao ano seguinte a Seattle SuperSonics xunto con dúas futuras primeiras roldas do draft a cambio de Jack Sikma e dúas segundas roldas. A súa primeira tempada cos Sonics foi a mellor da súa carreira no que a estatísticas se refire, facendo 11,6 puntos e 9,4 rebotes por noite. Tras dúas tempadas máis a un bo nivel, en 1989 foi traspasado a Golden State Warriors a cambio dunha futura primeira rolda do draft, que acabaría sendo Gary Payton.
Bella Union
Historia
En 2007 as celebracións polo seu 10º aniversario tiveron actuacións durante dúas noites no Royal Festival Hall, con convidados especiais como Paul Weller ou Tom Smith de Editors. Ese ano Fionn Regan foi nomeado ao Mercury Prize por Mellor álbum.
Alton Lister
Profesional
A súa primeira tempada cos Warriors pasouna practicamente en branco, debido a unha lesión, xogando tres tempadas máis, nas cales foi perdendo protagonismo paulatinamente, até ser despedido en marzo de 1993. Decidiu entón probar fortuna na liga italiana, fichando polo Recoaro Milano, pero unicamente disputou tres partidos, nos que fixo 5,3 puntos e 6,6 rebotes. Tras esa breve experiencia internacional, regresou ao seu país, asinando de novo cos Milwaukee Bucks como axente libre, onde xogou tempada e media antes de ser traspasado a Boston Celtics xunto con Todd Day a cambio de Sherman Douglas. Alí dedicouse durante dúas tempadas a dar minutos de descanso a Dino Radja, ata que os Celtics renunciaron aos seus dereitos. Xa con 39 anos, na tempada 1997-98 asinou con Portland Trail Blazers, onde xogaría os seus últimos sete partidos como profesional, facendo 0,9 puntos e 1,6 rebotes. No total da súa longa carreira como profesional fixo unha media de 6,6 puntos, 6,3 rebotes e 1,5 tapóns por partido, cifra esta última que o sitúa entre os 40 mellores taponadores da historia da NBA.
Bella Union
Historia
Nos dous anos seguintes, tras asinar Fleet Foxes co selo, o seu disco de estrea permaneceu nas listas durante 100 semanas consecutivas sendo o álbum independente con máis vendas no ano da súa publicación, e o selo conseguiría o seu primeiro disco de ouro tras alcanzar este traballo as 100.000 copias vendidas no Reino Unido.
Posteriormente Bella Union publicou música de Beach House, Department of Eagles, Lone Wolf, Our Broken Garden, Fleet Foxes, The Acorn, Abe Vigoda, J. Tillman, Peter Broderick, The Kissaway Trail, Pearly Gate Music, John Grant, Lawrence Arabia, The Low Anthem, Hannah Cohen, Laura Veirs and Mountain Man.
A discográfica gañou o premio ao Selo independente do ano nos Music Week Awards, votado polos retallistas independentes británicos, en 2010, 2012 e 2014.
Dende entón Bella Union asinou con artistas como Flaming Lips, PINS, MONEY, Marissa Nadler e Horse Thief.
As súas gravacións son distribuídas en todo o mundo pola distribuidora independente [PIAS].
O mercader de Venecia
O mercader de Venecia (en The Merchant of Venice) é unha obra de teatro do século XVI escrita por William Shakespeare. Conta a historia dun mercador de Venecia (Antonio) que debe incumprir un préstamo concedido polo xudeu Shylock. Pénsase que puido ser escrito entre 1596 e 1599. Malia que inicialmente foi clasificada como unha comedia no First Folio e comparte certos trazos coas outras comedias románticas de Shakespeare, a obra é lembrada polas súas escenas dramáticas, e é recoñecida por Shylock e o seu famoso discurso "Hath not a Jew eyes?" sobre a humanidade. Tamén salienta o discurso de Portia sobre "the quality of mercy". O crítico Harold Bloom considerou a obra unha das grandes comedias de Shakespeare.
Foi traducida ó galego por Miguel Pérez Romero e foi publicada pola Consellería da Presidencia e Administración Pública no ano 1989.
Historia de San Petersburgo
miniatura|330 px|Augaforte representando San Petersburgo en 1753. San Petersburgo non saca o seu nome do seu fundador o tsar Pedro I, senón do apóstolo Pedro. A fortaleza, embrión da cidade, levou brevemente o nome de Sankt-Pieterburch, derivado do nome neerlandés Sint Pietersburg, despois a cidade foi reelixida moi rapidamente Sankt-Peterburg (consonancia alemá). No transcurso do século XX, a cidade foi rebautizada tres veces por razóns políticas.
A fundación en San Petersburgo dunha nova capital forma parte da serie de reformas emprendidas polo tsar Pedro I o Grande para facer de Rusia un país moderno e unha potencia europea. Para creación da cidade fanse vir artesáns e enxeñeiros de toda Europa, en particular de Países Baixos, para facer da cidade un centro maior das técnicas e das ciencias.
As principais rebelións e revolucións do período moderno da historia rusa, dende a rebeldía do levantamento decembrista en 1825 ata os acontecementos que conduciron á creación da Unión Soviética, teñen lugar en San Petersburgo.
Antes da fundación
A rexión pantanosa do delta do río Neva estivo habitada por pequenas aldeas e gornecida con bastións militares dende o século XIII dentro dunha guerra intermitente de fronteira entre rusos e nórdicos (suecos). Unha primeira fortaleza sueca, Landskrona, foi erixida na desembocadura do río Okhta no Neva en 1299. En 1349 outra fortaleza (Kanzi) foi levantada no lugar polo príncipe de Novgorod.
En 1703 os rusos conquistan Nyen e quince días despois o Tsar Pedro I funda oficialmente, augas abaixo do Neva, no delta, a cidade de San Petersburgo.
Fundación da nova capital
miniatura|Mapa dos comezos da cidade no Delta do Neva (1705). O primeiro que se constrúe é unha cidadela de protección (Fortaleza de Pedro e Paulo) nunha illa da beira norte do Neva, e outra fortaleza con estaleiro (o Almirantado, 1704 ) na beira sur. Arredor da primeira creceu espontaneamente un inicial poboamento (casa de Pedro I e primeiro peirao).
Pero os plans de Pedro I eran os de abrir Rusia a Europa, e a porta sería unha gran capital, base naval e portuaria fronte ao Golfo de Finlandia no Mar Báltico. Os modelos, Ámsterdam e Venecia que ben coñecía (apropiados dado ás condicións asolagadas do solo); e os técnicos, enxeñeiros e arquitectos alemáns, suízos (do Ticino), franceses e italianos. En 1712 produciuse o nomeamento oficial da cidade coma capital do país en detrimento de Moscova, o que obrigaba á elaboración dun plan urbano axeitado,.
Pedro I imaxinaba a illa Vasilievski que divide a foz do Neva en dous brazos coma corazón da futura cidade e decidiu realizar o proxecto de Domenico Trezzini (ortogonal e segundo o modelo holandés de polders e canles) desbotando o máis ideal e ampuloso de Le Blond. Aínda que non levado completamente a cabo, ao seu xeito marcou esa parte da urbe (os eixos elixidos, os do primitivo Pazo Menschikov fronte ao Almirantado e o camiño dende o seu xardín ao mar, terminaron por seren os da cidade futura).
A capitalidade produciu unha migración masiva de cortesáns e persoal administrativo (50.000 novos habitantes). A regulación e estandarización de fachadas e sistemas construtivos para evitar os lumes e homoxeneizar as rúas foi relativamente exitosa. Pero todo iso quedou detido cando, á morte de Pedro o Grande en 1725, o seu sucesor levou a capitalidade de volta a Moscova.
O novo centro na beira sur do Neva
En 1737, de novo capital do Imperio Ruso e tras unha serie de grandes incendios na zona do Almirantado, decidiuse reconstruír e reorganizar ese barrio da beira sur do Neva coma novo centro da cidade (máis accesible ao non ter que cruzar o río), baixo a tutela dunha Comisión de Construción. Entre o Neva e un dos seus brazos que corre paralelo máis ao sur (Fontanka, que se converterá na canle das residencias aristocráticas ), permanece ata hoxe en día coma núcleo histórico da metrópole. miniatura|300px|Plan para San Petersburgo baixo [[Catarina II de Rusia|Catarina II]]
Usando o Almirantado coma foco, tres arterias parten radialmente nunha disposición típica do barroco (Versalles). A do leste, que levaba ata o Mosteiro de Alexander Nevski (dende 1710), converteuse na avenida principal de San Petersburgo, a Nevsky Prospekt.
Con Catarina II (1762-96) un novo pulo ao urbanismo peterburgués foi levado adiante da man doutra comisión de planificación. Executouse a expansión ao sur da cidade máis aló do Fontanka. As beiras do río foron canalizadas en cantaría de granito e os brazos convertidos en canles, creándose paseos e parques xunto aos cursos de auga (Pazo de Verán e Campo de Marte no comezo do Moika e Fontanka), e varias pontes en pedra. As frontes edificadas acabadas e uniformes estilisticamente, dando unha impoñente imaxe de conxunto que permanece ata hoxe.
Século XIX: Grandes composicións urbanas
Ao carón do Almirantado polo leste, dende o comezo houbo un chamado Palacio de Inverno (primeiro de Pedro I e sucesivamente ampliado ata o actual Ermitage). De diante, a Praza do Pazo foi completada no primeiro terzo do XIX cun maxestoso conxunto: pechando o sur o edificio semicircular do Estado Maior cun Grande Arco Triunfal que leva ata a Perspectiva Nevski; e no centro erixiuse a Columna de Alexandre I conmemorativa da vitoria sobre Napoleón,. miniatura|esquerda|165px|Perspectiva da Strelka
dereita|605px
Finalmente, no lado occidental do Almirantado unha nova praza, a do Senado (hoxe Decembristas) coa estatua ecuestre de Pedro o Grande, fai de extenso adro xunto ao Neva da gran catedral de Santo Isaac (1858).
Este é basicamente o organismo urbano que vai permanecer coma estrutural e definitorio da presente metrópole. O despótico e magnífico escenario dunha abraiante vida cultural que viviron Pushkin, Nikolai Gogol, Dostoievski, Turguiéñef ou Tchaikovski.
Industrialización e revolución
miniatura|120px|S.Petersburgo 1903. Como resultado do decreto de 1861 sobre a emancipación dos servos, inxentes cantidades de man de obra barata inmigraron á cidade. Iso e o ferrocarril (dende 1851) facilitaron o desenvolvemento da revolución industrial na capital, convertendo a San Petersburgo nun dos maiores polos fabrís de Europa e a maior cidade de Rusia, adiantando a Moscova. As industrias e os barrios obreiros creceron no sur, dende a zona da estación ata o mar no oeste onde localizouse o futuro porto da cidade, e ao longo da beira norte do delta.
A nova clase maioritaria, o proletariado, acadou conciencia política e comezou a época das revoltas contra o vello réxime aristocrático absolutista. A cidade imperial mudouse en revolucionaria.
Finalmente, o 23 de outubro de 1917 (Revolución de Outubro), coa simbólica toma do Pazo de Inverno polos bolxeviques, unha nova era da cidade e do mundo daba comezo.
Leningrado
Co estalo da primeira guerra mundial o nome da cidade tíñase rusificado (Petrogrado). En 1918, por motivos de seguridade ante a proximidade das forzas antisoviéticas, a capitalidade trasládase a Moscova. Este feito, xunto cos desastres da guerra civil, provocaron unha dramática perda de poboación (2 318 000h en 1915; 722.000h en 1920).
A morte de Lenin (1924) a cidade muda o seu nome a Leningrado. O seu sucesor, Stalin, desenvolve as tarefas de reconstrución. En 1935 preséntase un Plan Xeral que marca un novo eixo vertebral da metrópole cara ao sur: a Moskovski Prospekt. Tamén define a área metropolitana máis aló dos límites municipais: o futuro desenvolvemento ao longo da ribeira sur do Golfo de Finlandia e na beira leste do Neva.
A segunda guerra mundial interrompeu a súa introdución. A cidade volveu a sufrir grandemente (asedio de case dous anos e medio o asedio das tropas nazis; máis dun millón de mortos e evacuados). Pero a reconstrución posterior seguiu de preto as súas liñas mestras (plans de 1948 e 1958-66), a máis de estender a cidade cara ao norte e rematar na beira oeste da illa Vassilievski.
Futuro
En 1991 os cidadáns votaron, xa na Rusia postsoviética, volver ao vello nome de Saint Petersburg. Non sen dificultades ao comezo, nos últimos anos a economía da vella capital semella recuperada, e albíscase un prometedor futuro sobor de todo da man do turismo, atraído pola marabilla do seu esplendoroso patrimonio urbano.
Eleccións á Xunta Xeral do Principado de Asturias de 1999
As eleccións á Xunta Xeral do Principado de Asturias de 1999 celebráronse o 13 de xuño. Tras o abandono por parte de Sergio Marqués do PP en 1998 para formar Unión Renovadora Asturiana, este presentouse ás eleccións por dito partido. Debido a isto, o PP viu como pasaba de 21 escanos a 15, recuperando de novo o PSOE o goberno, por maioría absoluta. A nova formación do expresidente, a URAS, conseguiu 3 escanos, o mesmo número que Izquierda Unida, que perdeu outros 3.
Calvos, Fornelos de Montes
Santo Adrián de Calvos é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 398 habitantes (224 mulleres e 174 homes), distribuídos en 4 entidades de poboación (Coruxeira, Alén -de Arriba, e de Abaixo-, Cima de Vila e O Pereiral), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 428 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 318 habitantes, sendo 142 homes e 176 mulleres.
Pseudoencima
Os/as pseudoencimas ou pseudoenzimas son variantes de encimas que son cataliticamente deficientes (xeralmente inactivos), o que significa que realizan pouca ou ningunha catálise encimática. Crese que existen en todas as grandes familias de encimas en todos os reinos da vida. Os pseudoencimas están sendo cada vez máis importantes á hora de analizar a actividade celular, especialmente a medida que a análise bioinformática dos xenomas revela a súa omnipresenza. As súas importantes funcións reguladoras e ás veces as asociadas con doenzas nas vías de sinalización celular e metabólicas están proporcionando unha nova visión sobre as funcións non catalíticas dos encimas activos (o pluriemprego de proteínas ou protein moonlighting), e suxeríronse novas vías para abordar e interpretar os mecanismos de sinalización celular usando pequenas moléculas e fármacos. Os pseudoencimas que foron máis analizados e os mellor coñecidos en canto ás súas funcións de sinalización celular son probablemente as pseudoquinases, as pseudoproteases e as pseudofosfatases.
Estruturas e funcións
Detectouse a diferenza entre homólogos encimaticamente activos ou inactivos ás veces a nivel de secuencia (e en certos casos, comprendeuse isto cando se comparaban proteínas activas e inactivas de familias recoñecidas). e algúns pseudoencimas analizados en protozoos parasitos foron denominados 'procimas' ou 'prozimas'. Os pseudoencimas mellor estudados pertencen a varias superfamilias de encimas claves na sinalización celular, como as proteases, as proteína quinases,   proteína fosfatases e encimas modificantes de ubiquitina. Recoñeceuse tamén o papel dos pseudoencimas como "pseudoarmazóns" e a bioloxía e función dos pseudoencimas están agora empezando a ser estudadas máis a fondo, en gran parte porque son tamén interesantes dianas potenciais (ou antidianas) para o deseño de fármacos no contexto dos complexos de sinalización celular intracelular.
Francisco Curty Martínez
Francisco Curty Martínez foi un xornalista e empresario galego.
Traxectoria
Membro da Liga de Defensores de Vigo, dirixiu o periódico La Garra. Pertenceu á directiva da Sociedade de Armadores de Vigo. Nos anos trinta instalouse na Arxentina e foi presidente da Asociación de Residentes de los Ayuntamientos de Vigo y Lavadores.
Cardenden
Cardenden é unha localidade escocesa achantada na beira sur do río Ore, na parroquia de Auchterderran, Fife. Está a aproximadamente 4,5 km ao nordeste de Kirkcaldy. Bautizouna así en 1848 o Edinburgh and Northern Railway pola súa nova estación. Ex vila mineira, Cardenden tiña unha poboación de 448 en 1891 e 4 946 no 2001.
Slint
Slint foi unha banda estadounidense de post-rock composta por Brian McMahan (guitarra e voces), David Pajo (guitarra), Britt Walford (batería), Todd Brashear (baixo en Spiderland) e Ethan Buckler (baixo en Tweez). O grupo formouse en Louisville, Kentucky no ano 1986 e separouse despois da gravación do seu último álbum, Spiderland, en 1991. O seu primeiro traballo, Tweez, foi gravado polo enxeñeiro Steve Albini en 1987 e lanzado polo selo Jennifer Hartman Records en 1989. Dous anos despois aparecería o aclamado Spiderland, publicado a través de Touch and Go Records.
Cardenden
Cardenden pódese debullar en distintas áreas: Auchterderran, Bowhill, Dundonald, the Jamphlars, New Carden e Woodend.
Liga de Defensores de Vigo
A Liga de Defensores de Vigo foi unha agrupación política creada en Vigo en 1922.
Slint
Slint reformouse para realizar un feixe de actuacións nos anos 2005 e 2007, aínda que non publicaron ningún material novo. En 2013 e 2014 a banda volvería a reunirse.
Liga de Defensores de Vigo
Historia e características
Existiu en 1872 unha Liga de Defensores de Vigo que promoveu o periódico La Concordia.
Federico Fellini
Federico Fellini, nado en Rimini o 20 de xaneiro de 1920 e finado en Roma o 31 de outubro de 1993, foi un director e guionista de cine italiano. Gañador de catro Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa e dun Oscar Honorífico pola súa traxectoria.
Slint
Pre-Slint
Walford e McMahan coñecéronse antes da adolescencia e ámbolos dous asistiron ao Brown School, un colexio público de Louisville fundado sobre unha pedagoxía de aprendizaxe autodirixida. Os dous comezaron a facer música xuntos a unha idade moi nova, formando The Languid and Flaccid con Ned Oldham cando aínda estaban no colexio. Na adolescencia Walford e McMahan tocaron xuntos na banda de punk rock seminal de Louisville Squirrel Bait. Walford deixou o grupo tras a súa primeira sesión de gravación, mentres que McMahan saíu de xira e gravou nos dous álbums de Squirrel Bait antes da súa disolución en 1987.
Liga de Defensores de Vigo
Historia e características
Organizada en decembro de 1921, constituíuse o 2 de xaneiro de 1922. Formada por persoas dun amplo abano ideolóxico unidas pola angueira de defender os intereses locais. As súas reivindicacións eran os investimentos no porto, a comunicación directa con Madrid por estrada e ferrocarril e o aumento dos centros de ensino público. Estaba presidida por Adolfo Gregorio Espino. Xunto a el figuran representantes da burguesía ilustrada da cidade coma Manuel Gómez Román, Amador Montenegro, Amado Garra, o avogado e conserveiro Curbera, Bernardo Bernárdez e Eugenio Fadrique González. Convocou mitins públicos e incluso algunha manifestación. Nas eleccións municipais do 5 de febreiro presentou candidatos e alcanzou presenza na Corporación Municipal, pero non conseguiu desprazar da alcaldía a antiga clase política urzaísta. Editou os periódicos La Luz e La Garra.
Día do Nome de Castela
O Día do Nome de Castela é unha celebración castelanista que celébrase cada 15 de setembro.
Liga de Defensores de Vigo
Historia e características
Apoiou a ditadura de Primo de Rivera. A partir da Liga xurdiu a Editorial Vigo, que editou El Pueblo Gallego.
Día do Nome de Castela
Conmemora o 15 de setembro do ano 800, día no que por primeira vez aparece documentado o nome de Castela.