cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A Costiña, Lamas, Boqueixón
A Costiña é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 18 habitantes (9 homes e 9 mulleres).
O soldadiño de chumbo
O soldadiño de chumbo é un conto de fadas escrito polo escritor e poeta danés Hans Christian Andersen (1805-1875), famoso polos seus contos para nenos. Foi publicado por primeira vez o 2 de outubro de 1838.
Resumo do conto
No día do seu aniversario, un neno recibe un conxunto de soldadiños de chumbo nunha caixa. Un deles ten só unha perna, pois non houbo suficiente metal para darlle forma completa. Preto de onde foi pousado, encóntrase unha fermosa bailarina de papel, tamén apoiada nunha soa perna e o soldadiño namórase dela. Pero á noite, un trago aparece nunha caixa negra de sorpresas, e prohíbelle ollar para ela. O soldado ignórao, pero el ameázao con vingarse, o que ocorre cando ó día seguinte, o soldadiño cae dunha fiestra e vai parar á rúa.
Dous nenos atópano e colócano nun barco de papel que é engulido por un bueiro e máis tarde por un peixe. O peixe é capturado e colocado sobre a mesa, sorprendentemente, na mesma casa de onde saíra o soldadiño, quen está feliz por ver de novo a bailarina; pero inexplicabelmente, o neno de repente tírao á cheminea. Ó mesmo tempo, un refacho de vento lanza tamén á bailarina as chamas, consumíndose os dous á vez. Cando ó día seguinte, unha empregada vai limpar a cheminea, descobre que a soldado tornouse nunha figura en forma de corazón.
Publicación
O soldadiño de chumbo foi publicado por primeira vez o 2 de outubro de 1838 por C.A. Reitzel en Copenhaguen na colección ''Contos de fadas contados para nenos. Nova colección. Primeiro tomo. 1838. (Eventyr, fortalte for Børn. Ny Samling. Første Hefte. 1838.)''. Foi reeditado o 18 de decembro de 1849 en ''Contos de fadas. 1850 (Eventyr. 1850.) e de novo o 15 de decembro de 1862 na colección Contos e historias de fadas. Primeiro tomo. 1862. (Eventyr og Historier. Første Bind. 1862.)''.Eventyr og Historier. Første Bind. 1862.)''.
Apendicite
Características
Normalmente os casos de apendicite aguda requiren dun procedemento cirúrxico chamado apendicectomía ben por laparoscopia ou laparotomía que non é máis que a extirpación do apéndice inflamado. En casos sen tratamento, o índice de mortalidade é elevado, principalmente debido a complicacións como a peritonite e o shock séptico (véxase: síndrome de resposta inflamatoria sistémica - SIRS), en particular cando o apéndice inflamado se rompe.
A apendicite aguda foi descrita por primeira vez en 1886 por Reginald Fitz, e as contribucións de Charles McBurney en 1889, recoñecida como unha das causas máis frecuentes de dor abdominal aguda ou repentina no mundo. Aproximadamente o 7% da poboación será operado dunha apendicectomía debido a unha apendicite aguda.
Síntomas
O síntoma fundamental dunha apendicite é a dor. Existe dor espontánea e tamén á palpación do abdome. Este síntoma tende a aumentar en intensidade gradualmente se existe perforación ou inflamación fóra do apéndice.
A dor comeza na zona do apéndice xifoides do esterno, para despois espallarse polo flanco dereito e finalmente cara a rexión umbilical. Nos casos de rotura do apéndice, a dor disemínase por todo o abdome.
Nos primeiros momentos da apendicite é común ter un ritmo intestinal normal, pero conforme avanza a inflamación este ritmo deténse. Non acostuma haber diarrea. Nos casos de apendicite grave pode verse un abdome totalmente ríxido, en táboa.
Tratamento
O tratamento esencial é cirurxico, e consiste na eliminación do apéndice. A técnica máis común é a apendicectomía de McBurney. Pódese abordar por vía aberta ou por vía laparoscópica. O primeiro caso serve para operar o apéndice en moitas circunstancias diferentes. A vía laparoscópica é menos cruenta e implica unha mellor recuperación do enfermo. Non obstante, non se debe empregar en casos de perforación.
Se existe perforación debe administrarse antibiótico, unha combinación que poida eliminar moitos axentes microbianos. Tamén será preciso repoñer líquidos por vía venosa e o tratamento da dor.
American League East
A American League East ou Liga Americana Leste é unha das tres divisións da Liga Americana da Major League Baseball (MLB). Foi creada para o inicio de temporada de 1969 xunto coa División Oeste da Liga Americana. Está composta por catro equipos do Leste dos Estados Unidos e un do Canadá, sendo esta a única división que conta cun equipo non estadounidense. Segundo escritores especializados, é a división máis difícil das Grandes Ligas.
Equipos wild card
A "wild card" (equipos invitados a xogar os Playoffs sen seren campións de división) é outorgada ao mellor equipo da cada liga que non conseguiu ser campión dunha das tres divisións, permitíndolle disputar os playoffs. Desde a temporada 2012, cada liga posúe dous equipos wild-card. Os dous equipos xogan unha eliminatoria a partido único para determinar quen se enfrontará ao cabeza de serie das Series Divisionais da Liga Americana. * – En 2013 os Texas Rangers e os Tampa Bay Rays acabaron a temporada co mesmo balance de vitorias (91–71). Para desempatar xogouse unha eliminatoira a partido único, na cal os Rays venceron por 5−2. ** – En 2016 os Toronto Blue Jays e os Baltimore Orioles acabaron a temporada co mesmo balance de vitorias (89–73). Con todo, os Blue Jays gañaron a wild card debido ao seu récord particular contra os Orioles durante a temporada (10–9). *** – En 2021 os Boston Red Sox e os New York Yankees acabaron a temporada co mesmo balance de vitorias (92–70). Con todo, os Red Sox gañaron a wild card debido ao seu récord particular contra os Orioles durante a temporada (10–9).
Nacionalismo andaluz
miniatura|Estatua de [[Blas Infante en Sevilla, recoñecido como Pai da patria andaluza polo Estatuto de autonomía. É o máximo representante e intelectual do nacionalismo andaluz.]] O nacionalismo andaluz é un movemento político e social que defende o recoñecemento de Andalucía como unha nación dentro de Europa. Abrangue un amplo espectro de obxectivos, dende os partidarios do federalismo ou o confederalismo español, até posturas abertamente independentistas.
No pasado, o principal partido político que representaba o nacionalismo andaluz era o Partido Andalucista (PA), mais o partido disolveuse no ano 2015. Outras organizacións políticas, sen representación no Parlamento de Andalucía, como Nación Andaluza (NA) e Asemblea Nacional de Andalucía (ANA) teñen unha ideoloxía independentista.
Historia
A orixe do andalucismo data arredor de 1870 cando un grupo de intelectuais comezou a interesarse polo folclore andaluz, frutificando na fundación do Ateneo de Sevilla, na aparición dalgunhas revistas e a primeira historia de Andalucía, publicada por Joaquín Guichot. miniatura|250px|[[Bandeira de Andalucía recoñecida oficialmente na Asemblea de Ronda.]] A publicación do ensaio de Blas Infante, considerado polos andalucistas o pai da patria andaluza, Ideal andaluz en 1915 supuxo a saída do pensamento andalucista dun reducido núcleo de intelectuais, en 1918 convocouse a Asemblea de Ronda, que serviu para crear a bandeira e o escudo de Andalucía.
Na Segunda República Española o nacionalismo andaluz, da man de Blas Infante, consegue redactar un estatuto de autonomía para Andalucía, pero non chegaría a aprobarse debido ó estalido da guerra civil trala sublevación militar de 1936. Durante a guerra e o franquismo, moitos andalucistas foron fusilados (como Blas Infante) ou marcharon ó exilio.
Non sería ata 1973 cando rexurdiría o nacionalismo andaluz en Andalucía Occidental da man de Alejandro Rojas Marcos, fundador do Partido Socialista de Andalucía, que máis tarde pasará a denominarse Partido Andalucista.
O 4 de decembro de 1977, un millón e medio de persoas saen á rúa por toda Andalucía (e tamén en Barcelona) pedindo a autonomía, convocados por tódolos partidos políticos agás a Unión de Centro Democrático. Tras un referendo, o Estatuto de Autonomía de Andalucía aprobouse o 12 de febreiro de 1981.
Símbolos do nacionalismo andaluz
miniatura|A [[Bandeira de Andalucía|Arbonaida é o nome da bandeira de Andalucía, que quere dicir en árabe castelanizado 'Branca e Verde '. A estrela vermella de cinco puntas é o símbolo do socialismo. Esta bandeira é a usada polo nacionalismo de esquerda en Andalucía.]] O nacionalismo andaluz ten como estandarte máis característico a bandeira nacionalista andaluza, tamén coñecida como "arbonaida nacionalista", que se creou na década de 1980, unha vez que Andalucía xa conseguira a autonomía política e os nacionalistas andaluces comenzaron a pedir a definición de Andalucía como nación. miniatura|Antiga bandeira do [[Partido Andalucista, posteriormente empregada polas Juventudes Andalucistas.]] A primeira bandeira de corte nacionalista que se creou en Andalucía foi a imitación da bandeira de Cuba. Creouna o Partido Socialista de Andalucía, o posterior Partido Andalucista, empregada posteriormente polas Juventudes Andalucistas. Consiste nunha bandeira de Andalucía á que se lle engadiu un triángulo vermello e no centro deste unha estrela branca de cinco puntas.
Posteriormente, xa case na década de 1990, creouse a bandeira independentista con máis difusión no presete, que conta cunha estrela vermella de cinco puntas no centro da bandeira orixinal sen o escudo. Nos últimos anos comezouse a difundir unha nova bandeira nacionalista que sustitúe a estrela vermella de cinco puntas por outra de oito (á que denominan estrela tartesa). Esta bandeira creouse para tentar engadir símbolos máis andaluces á bandeira, como é a estrela de oito puntas, da que se afirma ten orixe tartesa e polo seu uso durante Al-Ándalus, mais non ten case difusión entre os nacionalistas andaluces.
Congreso Universal de Esperanto
O Congreso Universal de Esperanto (en esperanto: Universala Kongreso de Esperanto) ten a máis longa tradición de entre as convencións internacionais de esperanto, levándose a cabo case ininterrompidamente por máis de cen anos. Os congresos organizáronse cada ano desde 1905, excepto durante as Guerras Mundiais. A Asociación Universal de Esperanto estivo organizando estes encontros desde 1920.
Outeiro, Milleirós, Monterroso
Outeiro é un lugar da parroquia de Milleirós no concello de Monterroso, na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 16 habitantes (7 homes e 9 mulleres), o que supón unha diminución nun habitante en relación ao ano anterior.
Congreso Universal de Esperanto
Estes congresos organízanse ano a ano e reúnen unha media de 2000 participantes (desde a segunda guerra mundial). A cantidade oscilou entre os 800 e 6000 dependendo do punto de reunión. O número media de países representados é de 60. O Congreso Mundial leva a cabo normalmente entre a última semana de xullo e a primeira de agosto, iniciándose e terminándose un sábado (8 días en total). right|250px
Orelha Negra
Os Orelha Negra son un proxecto musical funk-soul portugués, creado en 2009. O grupo dedícase á fusión de varios tipos de música, empregando para tal samples de músicas e voces nas súas composicións. Entre as súas composicións destácanse M.I.R.I.A.M., A Cura e Blessed.
Redención Marítima
Redención Marítima foi un periódico aparecido en Vigo en 1931.
Monte Paektu
miniatura|Monte Paektu.
O monte Paektu (en 백두산; Paektu-san) é unha montaña volcánica localizada na fronteira entre Corea do Norte e a China. Con 2744 m, é a montaña máis alta das montañas Changbai, ó norte, e da cordilleira Baekdudaegan, ó sur. Tamén é a montaña máis alta da península de Corea e de Manchuria.
Etimoloxía
O nome en coreano quere dicir "montaña de testa branca". O nome en chinés, Changbai Shan (en chinés tradicional: 長白山; en chinés simplificado, 长白山) quere dicir "montaña perpetuamente branca" do mesmo xeito que o seu nome en manchú, Golmin Šanggiyan Alin, e nomes variantes. Exemplos: Paektu-san (coreano 백두산), Ch’ang Pai, Chang-pai Shan, Chōhaku-san, Hakutō, Hakutō-san, Hakutō-zan, Paik-to-san, Pai-t’ou Shan, Mount Paitoushar, Paitow Shan, Pei-schan and Bai Yun Feng. Un lago de cráter, chamado Lago do Ceo, atópase dentro da caldeira volcánica do cumio da montaña.
Xeografía
miniatura|280x280px|Relevo da rexión do monte Paektu O monte Paeku é un estratovolcán cuxo cono está truncado por unha ampla caldeira de 5 km de anchura e 850 m de profundidade, parcialmente ocupada polas augas do lago do Ceo. A caldeira creouse arredor do ano 946, durante a chamada "erupción do milenio", cun IEV ou Índice de explosividad volcánica de 7, que expulsou de 100 a 120 km3 de piroclasto e puido afectar o clima da rexión. A cinza volcánica desta erupción atopouse no sur da illa de Hokkaido, ó norte do Xapón. O lago ten unha circunferencia de 12 a 14 km, cunha profundidade media de 213 m e unha profundidade máxima de 384 m. Dende mediados de outubro a mediados de xuño, está cuberto normalmente de xeo.
1728
Outros
Historia ano a ano
Quetodóntidos
miniatura|300px|Chaetodon lunula Os Quetodóntidos (Chaetodontidae), tamén chamados peixes bolboreta, son unha familia de peixes tropicais mariños, que habitan nos arrecifes do Atlántico, Índico e Pacífico.
Características
Son peixes pequenos, de entre 12 e 22 cm de lonxitude (Chaetodon lineolatus chega a 30 cm). Presentan cores brillantes e patróns de manchas estriadas en negro, branco, azul, vermello, laranxa e amarelo, aínda que hai algunhas especies de cores apagadas. Moitas teñen círculos nos ollos, bandas a través dos flancos e marcas negras.
O corpo é moi comprimido lateralmente.
Son, normalmente, de hábitos diúrnos e de augas superficiais (aínda que algunhas especues poden chegar a 180 m). As especies que se alimentan de coral son moi territoriais pero os que o fan de zooplancto se moven en grandes grupos. De noite permanencen nas fendeduras e gretas do arrecife.
Clasificación
miniatura|300px|Diversos exemplares de peixes bolboreta Divídense en doce xéneros con aproximadamente 127 especies.
Enlace iónico
Un enlace iónico é unha forma de enlace químico.
O enlace iónico dáse xeralmente entre átomos de elementos metálicos e átomos de elementos non metálicos.
1750
Outros
Historia ano a ano
Constantino VI
Constantino VI, nado en 771 e finado en 797, sucedeu ao seu pai León IV como emperador bizantino á idade de nove anos en 780, e foi emperador baixo a rexencia da súa nai iconódula, a emperatriz Irene.
Traxectoria
En 787, Irene aliouse con Carlomagno coa intención de casar a Constantino con Rotrud, a filla deste; pero o plan non funcionou. Posteriormente ela casaría ao seu fillo coa filla dun nobre de menor rango.
Constantino tiña 16 anos en 787 e Irene deberíalle ter cedido o poder entón, pero este non se fixo co poder total ata 790, cando os armenios do exército se rebelaron contra Irene. Ela mantería de todos os xeitos o título de emperatriz, aínda que Constantino tivo que derrotar aos armenios para que a aceptasen como emperatriz: esta sería a súa primeira vitoria logo das desastrosas derrotas ante os búlgaros.
Tamén tivo que reprimir unha revolta liderada polo seu irmán Nicéforo, que fora obrigado a entrar nun mosteiro para evitar que puidese ser elixido emperador. Logo de todo isto, divorciouse da súa muller María (á que aborrecía pese á súa beleza, por ser escollida pola súa nai Irene), a cal lle deu unha filla, e volveu a casar con Teodota (unha cabicularia ou dama de honor de Irene), un feito impopular e posibelmente ilegal, aínda que o patriarca San Tarasio permitiu dita actuación. En 797 tivo lugar outra rebelión, dirixida por persoas que apoiaban a Irene coa aprobación desta. Constantino foi feito prisioneiro e cegado, deixando a Irene co dominio total sobre o Imperio.
O final de Constantino non esta totalmente claro: segundo algúns, morreu inmediatamente a consecuencia da bárbara mutilación que sufriu; mentres que outros din que se retirara a unha vida totalmente privada, xunto a Teodota, para logo ser desterrado á Illa dos Príncipes, onde foi sepultado á beira da súa primeira esposa, María.
Durante o posterior reinado de Miguel II, aparecerían algúns pretendentes ao trono que reivindicaban ser o propio Constantino VI.
Vai e vén
Vai e vén é un álbum de estudio do cantautor galego Xil Ríos. Foi publicado en 2004, polo selo Disco Trompo.
Constitúe o seu maior achegamento ao folk galego, e nel colaboran artistas como Xosé Manuel Budiño, Susana Seivane ou Uxía Senlle.
Venancio Pérez Blanco
Venancio Pérez Blanco, nado en Cariño e finado en Ferrol o 18 de agosto de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Antigo cabo de artillería que foi expulsado da Armada. Empregado de banca. Secretario das Juventudes Socialistas Unificadas de Ferrol. Era representante do Socorro Roxo Internacional. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e paseado en Canido con Guillermo Cedrón Gómez, Mario Rico Cobas, Felipe Hermida González, Carlos Pérez Fachal, Manuel González Díaz, Andrés Iglesias Garrote, José Rico Torrente, Antonio Fernández Mourente e Ramón Hermo Miranda.
José Comesaña Barreiro
José Comesaña Barreiro, finado en Fene o 22 de marzo de 1972, foi un industrial e político galego.
Traxectoria
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Fene en febreiro de 1938. Foi director xerente de José Comesaña, Hermano y Compañía.
Vetulícolas
Os Vetulicólas (Vetulicolia) (do plural do latín científico do xénero Vetulicola, e este dos elementos vetuli-, do adxectivo vetulus, -a, -um "vello", e ´-cola, do verbo colĕre, "habitar", é dicir, "os vellos (ou antigos) habitantes".) son un filo de animais fósiles orixinarios do Cambriano. Este filo Vetulicolia foi proposto por Shu, et al. Os fósiles suxiren que eses animais eran deuteróstomos primitivos xa que nas proximidades da boca aparecen un conxunto de estruturas ovais que se poden interpretar como branquias.
Selección de rugby da Arxentina
A Selección de rugby da Arxentina, máis coñecida como Los Pumas, é a selección nacional de rugby da Arxentina. Actualmente, a pesar de que a Unión Arxentina de Rugby non posúe unha liga profesional, situación que cambiará no 2009, ocupa o quinto posto na clasificación mundial da IRB. Actualmente, segundo esa clasificación, é a mellor selección de rugby en todo o continente americano, gañando até o momento en tódalas cinco edición disputadas do Campionato Panamericano de rugby e a integridade dos vinte e oito Campionatos Suramericanos que xogou excepto un en 1981, gañado por Uruguai.
Os Pumas disputaron até o mes de outubro de 2007 a suma de 279 partidos, dos cales gañaron 167, perderon 106 e empataron 6, o que dá un 59.86% de eficacia. Arxentina ostenta dúas marcas mundiais: son o equipo coa maior serie de vitorias consecutivas (20 entre 1960 e 1974) e posúen a maior marxe de puntos fronte a un rival (152 a 0 fronte a Paraguai o 1 de maio de 2002). Fronte ás nacións consideradas potencias deste deporte, Arxentina bateu a todas polo menos unha vez, coa excepción de Suráfrica e Nova Zelandia. O seu mellor resultado contra os All Blacks foi un empate obtido en 1985 en Buenos Aires, no estadio de Ferro Carril Oeste.
Copa do Mundo de Rugby
Participacións da Arxentina na Copa do Mundo.
Tríptico da Adoración dos Magos
A este tríptico da Adoración dos Magos coñéceselle tamén como «tríptico do Prado». Está formado por tres partes: a á esquerda é unha Natividade, o panel central unha Adoración dos Reis Magos, a á dereita é unha Presentación no Templo. Debido á elección dos temas, así como pola súa representación, este tríptico achégase ó de Jan Floreins e ó Políptico Hulin de Loo.
Descrición
Perdeuse o rastro das caras exteriores das ás. Tamén se lle chama «Tríptico de Carlos V» porque se conservou no «oratorio de Carlos V» no Palacio Real de Aranjuez. Trátase dunha das obras máis coñecidas de Memling, aceptada pola totalidade dos autores.
Frómista
Frómista é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). En 2021 tiña 777 habitantes.
A Tolda, Parga, Guitiriz
A Tolda é un lugar da parroquia de Parga no concello lugués de Guitiriz, na comarca da Terra Chá. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.
Neste lugar está situado o sitio arqueolóxico de Pena Xiboi, declarado Ben de Interese Cultural. Datado entre os anos 8000 e 5000 a. C. A carón del colocouse un cruceiro cunha placa conmemorativa.
Lofóforo
miniatura|Briozoo mostrando o lofóforo.
O lofóforo (do grego λόφος lóphos, "penacho", "crista" e φορέω phoréō, "levar") é o órgano típico dos lofoforados, un pequeno grupo de animais bilaterais celomados, posibelmente deuteróstomos.
É un órgano tentaculado, unha estrutura en forma de coroa ou ferradura provista de numerosos tentáculos ciliados que rodean a boca, pero non o ano, que estes animais utilizan para capturar o alimento e como órgano respiratorio.
A vibración dos cilios provoca unha corrente de auga que atrae as partículas suspendidas cara aos tentáculos, onde son retidas e conducidas á boca. Este tipo de alimentación coñécese co nome de suspensívora.
O lofóforo contén unha prolongación do celoma, e as delgadas paredes ciliadas dos tentáculos non son só un eficaz sistema de alimentación, senón que tamén funcionan como superficie respiratoria para o intercambio de gases entre a auga e o líquido celomático.
Os filos tipicamente lofoforados son os briozoos (ou ectoproctos), os braquiópodos e os foronídeos; ás veces inclúese tamén aos entoproctos, un grupo polémico de filiación incerta.
Rea (lúa)
Rea é o segundo satélite de Saturno pola súa masa, e o décimo cuarto máis afastado do planeta (uns 527.000 km); tarda uns 4,5 días terrestres en completar un xiro.
A súa órbita é case circular e lixeiramente inclinada con respecto ao ecuador de Saturno.
É esférico e mide uns 1.529 km de diámetro, aproximadamente a metade que a Lúa, o que o converte no segundo maior satélite de Saturno. Crese que ten un núcleo rochoso que supón algo menos dunha terceira parte do diámetro, e manto e cortiza compostos por auga xeada e impurezas diversas.
Foi descuberto en 1672 polo astrónomo francés Jean-Dominique Cassini, que lle deu o nome da figura mitolóxica grega Rea, irmá e esposa de Cronos (Saturno no panteón romano). A lúa foi fotografada pola sonda estadounidense Voyager 1 en novembro de 1980, cando esta pasou polo sistema de Saturno.
Características físicas
Rea é unha lúa xeada cunha densidade de aproximadamente 1,24 kg/m3. Esta densidade indica que Rea teña probablemente un núcleo rochoso o cal contén un terzo da súa masa, co resto composto dunha combinación de auga-xeo.
As características físicas de Rea aseméllanse ás de Dione, con hemisferios diferentes, o cal suxire composicións e historias similares. A temperatura en Rea oscila entre 53 e 99 K (-220 °C e -174 °C).
A superficie de Rea está altamente craterizada e ten marcas lineais, brillantes e difusas; pénsase que estas liñas foron producidas por material exectado durante a formación de grandes cráteres, como Tirawa, de 375 km de diámetro (o cal é visible na parte superior da imaxe de Rea, arriba).
Judi Dench
Traxectoria
Nada en York, filla dun médico, foi criada en Dublín, onde nacera a súa nai. Os seus pais tiñan contacto co mundo do teatro.
Debutou profesionalmente en Liverpool en 1957, facendo o papel de Ofelia en Hamlet. Desde entón interpretou numerosas obras de William Shakespeare e fixo xiras polo Reino Unido e Norteamérica. En 1968 protagonizou o musical Cabaret.
Moi popular no seu país polas súas interpretacións en teatro e televisión, o seu éxito internacional chegou en 1997 co telefilme Mrs. Brown, estreado en cinema nos Estados Unidos e que supuxo a súa primeira candidatura ao Oscar á mellor actriz. O ano seguinte gañou o Oscar á mellor actriz secundaria pola súa interpretación de Isabel I de Inglaterra en Shakespeare in Love.
Desde 1995 interpreta a M na saga de James Bond.
1729
Outros
Historia ano a ano
Fuentes de Nava
Fuentes de Nava é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 742 habitantes (INE 2012).
Hexápodos
Os hexápodos (Hexapoda) son un subfilo (ou unha superclase, segundo os autores) de artrópodos, o que máis especies agrupa, xa que inclúe aos insectos (1 millón de especies), así como a varios grupos de artrópodos estreitamente relacionados con estes, como os proturos, os dipluros e os colémbolos (unhas 9.000 especies entre os tres).
Armada Española
A Armada Española é a rama marítima das Forzas Armadas Españolas. Está considerada a sétima máis poderosa do mundo, superada pola norteamericana, rusa, británica, francesa, xaponesa e pola italiana. As súas bases principais están en Rota, Ferrol e Cartagena, e a academia xeral de oficiais é a Escola Naval Militar de Marín.
Hexápodos
O nome do grupo está formado polos elementos hexa- e -poda, tirados dos gregos ἕξα-, de héx, "seis", e -πoδα, poda, de πούς, ποδός poús, podós, "perna", respectivamente, e fai referencia á máis distintiva das súas características, a presenza dun tórax consolidado con tres pares de patas, unha cantidade sensibelmente inferior á da maioría dos artrópodos.
Armada Española
A patroa da Armada Española é a Virxe do Carme, protectora e gardiá da xente do mar, que é denominada Stella Maris (estrela dos mares). A Armada celebra a súa festa o 16 de xullo.
As orixes
A Armada Española nace da unión das mariñas de Castela e da Aragón. A mariña da Coroa de Aragón, constituída principalmente por naves catalás, é unha mariña de ámbito mediterráneo e prefire como buque de combate a galera e os seus derivados, mentres que a mariña castelá, atlántica, prefire buques sen remos, con só propulsión eólica. Esta unión prodúcese en tempos dos Reis Católicos. A súa primeira expedición prodúcese en Italia ao mando de Gonzalo Fernández de Córdoba, chamado Gran Capitán, e nela participan as galeras de Sicilia xunto coas naves cantábricas. Foi á súa primeira operación de guerra.
Hexápodos
Características
Os hexápodos teñen unha rexionalización (tagmose) característica, na que o corpo aparece dividido en tres rexións ou tagmas: cabeza, tórax e abdome.
Armada Española
As orixes
Nestes primeiros tempos a mariña de guerra española, do mesmo xeito que nos demais países europeos (agás Venecia), non estaba formada por barcos pertencentes ao Estado e especialmente feitos para a guerra. Debido aos corsarios e ás inseguridades da navegación, todos os barcos levaban canóns e armas. Cando eran requiridos polo rei para a guerra, cambiaban as cargas comerciais por cargas militares, e os seus armadores e tripulantes pasaban a ser pagados pola Coroa. Ademais dos buques mercantes militarizados, tamén había particulares que armaban pequenas frotas de combate, dedicándose á pirataría ata que o rei solicitaba os seus servizos.
O rei nomeaba os mandos das escuadras así formadas, nas que embarcaban as súas tropas. O combate naval da época difería pouco do terrestre, xa que se buscaba a abordaxe e o combate corpo a corpo, e facíase relativamente pouco uso da artillería. Nesa época a Armada Española perde interese nas galeras (aínda que logo as recuperará) en beneficio de naos, carracas e carabelas. A finais do reinado dos Reis católicos, só quedaban catro galeras na costa de Granada para apoiar as demais naves no verán.
Hexápodos
Características
Especialmente significativa é a distinción de dúas partes detrás da cabeza, das cales só o tórax, formado por tres segmentos, leva outros tantos pares de apéndices locomotores.
O abdome está formado como máximo de once segmentos. En xeral, o abdome non leva apéndices, aínda que en certos grupos subsisten algúns (estilos dos dipluros, furcas dos colémbolos).
A respiración faise a través dun sistema de traqueas. A excreción realízase mediante os tubos de Malpighi, derivados do ectoderma.
Clasificación clásica
(Tirada de Lecointre e Le Guyader)
Filoxenia
De considerarse que os dipluros están máis relacionados con colémbolos e proturos (cladograma A), aparece o clado Entognatha, que agruparía os hexápodos con pezas bucais parcialmente ocultas dentro da cápsula cefálica; o seu clado irmán sería Ectognatha, que inclúe só aos insectos, con pezas bucais expostas.
Porén, hai evidencias (cercos filamentosos, ultraestrutura dos espermatozoides) de que os dipluros poden ser o grupo irmán dos insectos (cladograma B). O clado denominaouse Euentomata. O cladograma C sería unha solución de compromiso entre os cladogramas A e B, até que se resolvan as mencionadas incertezas:
Dúas posíbeis clasificacións que se desprenden do cladograma C son as seguintes:
Clasificación 1: Superclase Hexapoda
Clasificación 2; Superclase ''Hexapoda
The School for Scandal (Barber)
The School for Scandal, Op. 5, é unha abertura do compositor estadounidense Samuel Barber. O seu título refírese á obra teatral de Richard Brinsley Sheridan The School for Scandal, e a abertura de Barber pretende reflectir o espírito da obra. A obra dura en torno aos 8 minutos.
Historia
Composta en 1931, foi a primeira composición de Barber para orquestra completa, realizada cando o compositor estaba a rematar oas seus estudos no Curtis Institute of Music de Filadelfia. A súa estrea tivo lugar o 30 de agosto de 1933 coa Philadelphia Orchestra baixo a dirección de Alexander Smallens, durante un concerto ao aire libre no Robin Hood Dell de Philadelphia ante unhas 8.000 persoas. Cando se estreou a obra Barber se encontraba nas súas habituais vacacións en Italia, enterándose posteriormente da representación.
A abertura axudou a Barber a conseguir reputación nacional e converteuse nos anos '50 nunha obra interpretada regularmente no repertorio das orquestras estadounidenses. A obra gañou o Joseph H. Bearns Prize da Universidade de Columbia en 1933.
A versión completa da abertura foi gravada pola Saint Louis Symphony Orchestra baixo a batuta de Leonard Slatkin polo selo discográfico EMI.
Características
A obra, estruturada en forma sonata, caracterízase pola brillantez orquestral e por unha serie de cambios no tempo e a dinámica. A adaptación que Barber fai da obra teatral sérvese das diferentes cores que lle proporciona a orquestra para suxerir distintas personaxes e emocións.
A abertura, en forma sonata, comeza exaltada cun acorde áspero e disonante ao que seguen pasaxes melódicos desordenados. Esta suposta desorganización pronto cede a un tema principal que conduce a un enérxico ostinato. O segundo tema comeza como un solo de óboes que é acompañado polas harmonías das cordas, para que posteriormente o clarinete peche a exposición. As pasaxes cantabile das madeiras proporcionan contraste ás liñas longas, vigorosas nas cordas. Volve o tema inicial e todos os temas son oídos unha vez máis. A obra finaliza cunha coda bailada enxeñosa e brillante coas cordas en pizzicato, con ventos coloridos, que transmite a alegría de vivir da comedia costumista.
Boeing E-3 Sentry
A mediados dos anos 60 a USAF estaba buscando un avión para substituír o seu modelo de pistóns Lockheed EC-121 Warning Star, que levaba en servizo ao redor dunda década. Despois de emitir contratos de traballo reeliminares a trs compañías, a USAF elixiu a Boeing para fabricar dúas fuselaxes para probar os radares de Westinghouse Electric e Hughes. Ámbolos dous radares usaban tecnoloxía de pulsos Doppler, sendo o deseño de Westinghouse o gañador do contrato. As probas no primeiro E-3 de produción iniciáronse en outubro de 1975.
O primeiro E-3 da USAF foi entregado en marzo de 1977, e durante os seguintes sete anos fabricáronse un total de 34 unidades. A OTAN, como entidade única, tamén tivo 18 unidades, con base en Alemaña. O E-3 tamén foi vendido ao Reino Unido (7), a Francia (4) e a Arabia Saudita (5 máis 8 avións de repostaxe en voo derivados do E-3). En 1991, cando foi entregada a derradeira unidade, os E-3 participaron na Operación Treboada do deserto, xogando un papel crucial dirixindo os avións da Coalición contra o inimigo. Durante a vida útil do avión realizáronse numerosas actualizacións para mellorar as súas capacidades. En 1996 Westinghouse Electric foi mercada por Northrop ates de ser rebautizada como Northrop Grumman Electronic Systems, que é a compañía que hoxe en día se engarga dos radares do E-3.
Antecedentes
O primeiro EC-137 realizou o seu voo de estrea o 9 de febreiro de 1972, probándose os radares entre marzo e xullo dese ano. Os resultados favorables das probas levaron a que se elixise o radar de Westinghousepara o avión de produción. Inicialmente pensouse que o sistema de Hughes sería o claro gañador, sinxelamente porque gran parte do seu deseño tamén sería incluído no programa do radar do F-15 Eagle. O radar de Westinghouse usaba unha [[transformada rápida de Fourier para resolver dixitalmente 128 frecuencias Doppler, mentres que os radares de Hughes usaban filtros analóxicos baseados no deseño para o caza F-15. O equipo de enxeñeiros de Westinghouse gañou a competición usando un ordenador programable de 18 bis cun software que podía modificarse antes de cada misión. Ese ordenador era o deseño AN/AYK-8 do programa B-57G, e designado AYK-8-EP1 para a súa memoria expandida. Este radar tamén multiplexaba un modo de pulso "máis-aló-do-horizonte" (BTH) que podía complementar ao modo de pulso Doppler. Este feto desmostrou se beneficioso especialmente cando o modo BTH se usa para detectar barcos no mar cando o feixe do radar se dirixe por debaixo do horizonte.
Desenvolvemento a grande escala
O 26 de xaneiro de 1973 aprobouse o desenvolvemento a grande escala do sistema AWACS. Para permitir o desenvolvemento dos sistemas do avión fíxose un pedido de tres unidades de preprodución, o primeiro dos cales realizou o seu primeiro voo en febreiro de 1975. Para aforrar custos relaxáronse os requerimentos de aguante, permitindo ao novo avión manter os catro motores JT3D. IBM e Hazeltine foron seleccionadas para desenvolver o ordenador de misión e o sistema de monitores. O ordenador de IBM foi designado 4PI, e o seu software está escrito en JOVIAL.
As modificacións do Boeing 707 para o E-3 Sentry incluían unha cúpula de radar xiratoria, un só punto de reabastecemento en terra, reabastecemento no aire, e un tunel ou rampla de rescate. O deseño orixinal tiña dous (un diante e outro detrás), pero a rampla de rescate traseira foi eliminada para aforrar custos. Entre 1977 e 1992 fabricáronse un total de 68 E-3.
Futuro
Debido a que o Boeing 707 xa non está en fabricación, o equipo do E-3 foi instalado no Boeing E-767 para as Forza Aérea Xaponesa. O E-10 MC2A foi proposto para substituír os E-3 da USAF, xunto co RC-135 e o E-8, pero o programa E-10 foi cancelado polo Departamento de Defensa. A USAF está a día de hoxe realizando unha serie de melloras, principalmente en aviónica, para actualizar aos E-3 aos actuales estándares de rendemento. Boeing está facendo probas de voo cos E-3 do bloque 40/45. Estes avións modificados teñen actualizacións nas seccións da tripulación de misión e de batalla aérea, ademais dun significativamente mellorado equipo electrónico.
Outro programa que a USAF está considerando é o "Programa de Modernización de Aviónica" (AMP). AMP equiparía aos E-3 con cabinas dixitais. A Forza Aérea tamén quere modificar os E-3 con motores que sexan máis fiables que os orixinais, e tamén que sexan máis eficientes en polo menos un 19%. Novos motores turboventilador poderían darlle a eses E-3 máis alcance ou a posibilidade de operar dende pistas máis curtas. Se a modificación se levase a cabo os E-3 poderían engalar totalmente cargados dende pistas de tan só 3 000 metros, e tamén presións barométricas máis baixas, como en bases en zonas montañosas. Agora que o E-8 Joint STARS está sendo equipado co novo turboventilador Pratt & Whitney JT8D-219, a USAF está estudando novamente a posibilidade de substituír os motores orixinais por uns máis eficientes.
A modernización da frota de E3 da OTAN é complicada pola heteroxeneidade de equipamento da mesma. Cada E-3 dun membro da OTAN está configurado de xeito distinto, e a oganización non finalizou ningún plan para a súa mellora ou substitución. Os avión poderán voar ata o ano 2050 cun mantemento axeitado, pero a medida que a frota mundial de 707 disminue, asistir aos E-3 vólvese cada vez máis difícil.
Porta do Paraíso
200px|miniatura|A Porta do Paraíso A Porta do Paraíso é a porta leste do Baptisterio de Florencia, atópase situada fronte á catedral de Santa María do Fiore. Foi realizada polo ourive e escultor Lorenzo Ghiberti en 1452 e é a súa obra cume e unha das obras máis destacadas do Renacemento. Completamente dourada, foille posto o sobrenome de 'o Paraíso' por Miguel Anxo. Despois do aluvión de Florencia os paneis orixinais foron restaurados e conservados no Museo dell'Opera del Duomo que se atopa nas inmediacións.
Historia
En 1424, Lorenzo Ghiberti concluíra a porta que se atopa sobre o lado norte, esta porta nacera a consecuencia dun soado concurso do que participara até Filippo Brunelleschi. Despois dunha estancia en Venecia encárgaselle inmediatamente a realización da última porta do baptisterio (a primeira, hoxe ó sur, foi realizada por Andrea Pisano entre o 1330 e o 1336). A xestión da obra foi moi longa, durou 27 anos.
Galería de imágenes
San Joan bataiotegia (Florentzia)
Evaristo Mosquera Martínez
Evaristo Antonio Mosquera Martínez, nado en Pontevedra en 1909 e finado en Madrid en febreiro de 1996, foi un mestre e político galego.
Traxectoria
Estudou Maxisterio. Na ditadura de Primo de Rivera fixo oposicións en Madrid ao Ministerio de Facenda e prestou servizo nas Delegacións de Vigo e Pontevedra. Participou na redacción da revista Cristal con Amado Carballo e Xoán Vidal Martínez. Colaborou con Luis Bello nas súas visitas de Escolas e foi secretario do Comité de Cooperación Intelectual. Durante a República colaborou na prensa (El Progreso, El Pueblo Gallego e El País) e incorporouse ao Partido Galeguista. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado en Consello de guerra. Pasou case catro anos detido no campo de concentración de San Simón onde protagonizou, xunto cun grupo de evanxélicos de Marín, Celestino Poza Cobas e o seu fillo Celestino, un plante, negándose a confesar cos cregos da prisión. Unha vez en liberdade trasladouse a Madrid e volveu ser detido por motivos políticos, condenado a oito anos de prisión, finalmente reducidos a cinco, que cumpriu en Carabanchel, Ocaña e no campo de traballo de Fuencarral.
Pacto de Estella
O Pacto de Estella ou Lizarrako Akordioa en éuscaro, tamén chamado Acordos de Estella, Acordos de Lizarra e posteriormente Acordos de Lizarra-Garazi, foi un acordo político subscrito o 12 de setembro de 1998 na localidade de Estella-Lizarra (Navarra), na Casa de Frai Diego, durante a terceira reunión do Foro de Irlanda, promovido pola coalición nacionalista vasca Herri Batasuna. Este pacto foi asinado polos partidos políticos vascos de carácter nacionalista e Ezker Batua - Berdeak e o Partido Carlista de Euskal Herría, así como distintos sindicatos e asociacións, para tentar dar solución ó chamado "conflito vasco", depositando a soberanía do País Vasco nos propios cidadáns deste territorio.
Consecuencias
A sinatura deste pacto produciu unha tregua de ETA, ata que o 3 de decembro de 1999 os terroristas dérona por finalizada. O 21 de xaneiro do 2000 volveron a asasinar. Non houbo condena por parte de Herri Batasuna, o cal produciu a extinción da colaboración propiciada polo Acordo de Lizarra-Garazi.
Dreamkeeper
Dreamkeeper é un telefilme dirixido por Steve Barron e escrito por John Fusco que foi estreado no 2003. O argumento do filme trata do conflito entre un ancián e contacontos lakota chamado Pete Chasing Horse (August Schellenberg) e o seu neto, Shane Chasing Horse (Eddie Spears). Ámbolos dous viaxan dende a Reserva india de Pine Ridge en Dacota do Sur ata o "Gathering of Nations", un pow wow de Albuquerque, Novo México. Durante o camiño, o avó cóntalle ó neto varias historias e lendas indias para axudalo a entenderse a si mesmo e escoller o "bo camiño vermello", é dicir, aceptar a súa identidade india.
Sinopse
O protagonista principal, un mozo indio rebelde, cunha visión moi pesimista da vida, vai cambiando a súa actitude con cada conto narrado polo seu vello avó nunha viaxe case obrigada cara o Pow wow. No camiño, o rapaz coñecerá varias historias das nacións lakota, cheyenne, chinoock e kiowa entre outras, cheas de espíritos da natureza, animais que falan, maxia, serpes monstruosas, pantasmas e amizade.
Nalo Hopkinson
Nalo Hopkinson, nada en Kingston o 20 de decembro de 1960, é unha escritora canadense adscrita aos xéneros da ciencia ficción e fantasía que combina as tradicións orais do Caribe e a arte narrativa escrita.
Recibiu diversos recoñecementos, entre eles o Locus Award á mellor ópera prima por Brown Girl in the Ring e o Premio Mundial de Fantasía á mellor colección de historias con Skin Folk en 2002, mentres que recibiu un nomeamento ao Premio Hugo en 2001 por Midnight Robber (2000) e ao Premio Nébula polo mesmo libro, cuestión que repetiría en 2007 por The New Moon's Arms.
Ligamento intercarpal anterior
O ligamento intercarpal anterior é un ligamento do membro superior, que reforza o pulso. Esténdese entre as superfices anteriores ou palmares dos ósos do carpo.
Antonio Gómez Carneiro
Antonio Gómez Carneiro, nado en Lardeiros (O Pino) o 30 de decembro de 1899 e finado na Berxa (Mesía) o 23 de setembro de 1979, foi un político galego. Foi nomeado alcalde do Concello de Mesía por dúas veces durante a Segunda República. Co inicio da guerra civil, foi perseguido e converteuse nun dos escapados, chegando a ser parte da importante agrupación coruñesa da Resistencia galega.
Traxectoria
Emigrou novo a Buenos Aires (Arxentina), onde coñeceu e casou coa súa muller, Emilia Gómez Gómez, natural da Berxa (Mesía). Vendo que non eran quen de continuar na Arxentina, volveron á Berxa para dedicarse aos muíños de maquía, nas ribeiras do río Samo. Os pagamentos en fariña, por arrendamento do muíño para moer, permitíronlles comezar unha panadería, un serradoiro e unha granxa agrícola. Trouxeron tamén consigo a idea de crear unha biblioteca en Gonzar (O Pino), cousa que conseguiron.
No ano 1934 comezou a etapa de Antonio Carneiro na alcaldía do Concello, que rematou coa chegada da Guerra Civil de 1936. Fuxiu e agochouse nunha casa de Gonzar. Mentres estaba desaparecido, a súa muller Emilia era obrigada a declarar todas as semanas na Garda Civil de Curtis e forzada a dicir onde se atopaba o seu marido; mais ela sempre se negaba. Seis anos despois, no 1942, Antonio presentouse voluntariamente na Garda Civil. Arrestárono e levárono á prisión da Coruña, por orde do Tribunal de Responsabilidades Políticas.
Tras varios anos de cárcere foi liberado. Porén, no 1947 volveu a prisión por acusacións de encubrimento a Foucellas e a súa cuadrilla, xa que a Berxa foi lugar de agachada dos guerrilleiros. Prendérono primeiro no cárcere de El Dueso e máis tarde no de Santander, onde estivo ata o ano 1953.
O seu republicanismo levouno a que trala súa liberación participase activamente en foros políticos e culturais, nos que estaban tamén algúns do seus excompañeiros de prisión e algúns do Partido Comunista.
Antonio Carneiro seguiu traballando no muíño, na talla de madeira e colaborou na concentración parcelaria de Mesía. Fixo que a carón do muíño se instalase unha turbina e central hidroeléctrica. A «Central Berxa» deu corrente eléctrica á bisbarra de Ordes e chegou a ser a máis importante na comarca.
Antonio Carneiro morreu no ano 1979 tras fortes dores.
Etapas de goberno no Concello de Mesía
Presentándose polo Partido Radical, de esquerda moderada, chegou á alcaldía do concello no ano 1934, sendo ese momento o da chegada dos partidos de dereita á vitoria no estado. No ano 1936 repetiría polo partido de Unión Republicana, dentro da Fronte Popular.
O primeiro goberno de Antonio Carneiro estaría limitado polo caciquismo da secretaría do Concello, mais na súa segunda etapa abriría camiño a accións de asistencia social, educación e control veterinario do gando. Como alcalde conseguiu que nos plenos municipais se aprobasen entre o 1933 e 1936 a construción da escola das Travesas, con acordos cos Concellos de Carral e de Abegondo, para que alí se escolarizasen os raparigos de Bruma; a escola de Lanzá e a escola da Casa do Concello de Mesía.
Como parte da Unión Galaico-Americana, facilitou a creación dunha escola e unha biblioteca en Gonzar.
Ermida de El Rocío
260px|thumb A Ermida de El Rocío é unha ermida situada na aldea de El Rocío, en Almonte, na provincia de Huelva. Nela celébrase anualmente a famosa Romaría de El Rocío (na que se venera a Virxe do Rocío), e que congrega máis dun millón de persoas. O proxecto da actual ermida débese aos arquitectos Antonio Delgado y Roig e Alberto Balbontín de Orta, realizado cara a 1960.
Dentro da ermida áchase a Virxe do Rocío, unha pequena talla moi venerada. A súa popularidade é grande en todo o mundo, xa que a súa veneración deu lugar á romaría máis importante de España, que na actualidade congrega cada ano a máis dun millón de persoas e que está declarada de interese turístico internacional.
Historia
miniatura|left|300px|Altar da [[Virxe do Rocío.]] As crónicas históricas contan que o rei Afonso X o Sabio, alá polo ano 1270 mandou erixir unha ermida consagrada á Virxe María no lugar chamado de Las Rocinas, que fora reconquistado aos árabes. As mesmas crónicas relatan como neses mesmos lugares, o rei creou un coto de caza, atraído pola beleza do lugar e a cantidade de cervos existente. Este coto coñécese hoxe como Coto de Doñana.
Primeira ermida (1270 - 1755)
Cara ao ano 1270 o rei Afonso X o Sabio, mandou construír unha pequena ermida dun sinxelo mudéxar, estilo que viña impóndose na comarca limítrofe ao lugar de El Rocío. Aquela ermida tiña dez varas de longo e de estilo mudéxar andaluz. Os seus muros eran de taipal, as xambas e roscas dos arcos, de ladrillo á mourisca, con groso tendel; a cuberta toda de madeira de par, decorada mudéxar; e a portada con arco de ferradura apuntado, sobre a que había unha espadana con arco de ferradura para a súa campá. No seu interior, humilde e sinxelo, sobre o piso de ladrillo elevábase con tres chanzos de bordos vidriado de verde, o presbiterio e no seu plano alzábase o altar de reducidas proporcións.
A primeira irmandade do Rocío foi creada en Villamanrique de la Condesa, dado que presuntamente, o cazador ao que se lle apareceu a virxe do Rocío era de devandito sitio, aínda que o seu lugar de residencia, nunca foi revelado polas fontes históricas relacionadas a tal evento. Outras fontes de información afirman que a historia do cazador é só pura lenda que só queda niso, en lenda e non ten nada de certo.