cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chrysi, Grecia
Protección do medio ambiente
Chrissi está protexida como "área de intensa beleza natural". A illa ten o maior bosque natural de Juniperus macrocarpa en Europa. Non hai auga potable na illa. A maioría das árbores teñen unha idade media de 200 anos cunha altura media de 7 m, algunhas das árbores de 300 anos de idade teñen 10 m de altura. A densidade é aproximadamente 28 árbores por hectárea.
Slate
Slate é unha revista en liña de novas, política e cultura, publicada en inglés. Politicamente orientada para a esquerda, foi creada en 1996 nos Estados Unidos, polo editor Michael Kinsley. Inicialmente baixo a propiedade da Microsoft, como parte do MSN, en 21 de decembro de 2004 foi comprada pola Washington Post Company. Dende o 4 de xuño de 2008, Slate foi administrada polo Grupo Slate, entidade  creada pola Washington Post Company para desenvolver e xestionar só revistas en liña. A versión francesa (slate.fr) foi lanzada en febreiro de 2009 por un grupo de catro xornalistas, incluíndo Jean-Marie Colombani, Eric Leser e o economista Jacques Attali. Os fundadores teñen o 50% da compañía, mentres o Grupo Slate ten 15%.
María López Sández
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía Hispánica, Inglesa e Galego-Portuguesa pola Universidade de Santiago de Compostela, e doutora en Teoría da Literatura e Literatura Comparada por esta universidade coa tese A descrición topográfica, o seu papel na construción dun imaxinario cultural no discurso literario galego ("Cantares gallegos", "Arredor de si" e o ciclo textual de "Tagen Ata"). Premio Fin de Carreira da Comunidade Autónoma de Galicia. Impartiu docencia no ensino secundario (no CPI Fonte Díaz de Touro e no IES Xulián Magariños de Negreira), sendo tamén profesora asociada na Facultade de Ciencias da Educación da USC. O seu labor de investigadora centrouse na relación da literatura galega co imaxinario paisaxístico e co espazo urbano, así como no estudo da cartografía como semiótica do espazo.
Slate
A páxina web da Slate ( ISSN 1091-2339 ), que é actualizado diariamente, abrangue política, artes, cultura, deportes e novas. A revista é coñecida (e ás veces criticada) por adoptar posicións contrarias ás opinións maioritarias, usando argumentos contraintuitivos.
María López Sández
Traxectoria
É autora de artigos e estudos sobre Rosalía de Castro (Rosalía e a paisaxe galega, Os efectos da aculturación en “El cadiceño” de Rosalía de Castro”). Participou en Congresos Internacionais con relatorios sobre Rosalía (O ensaio como subtexto na prosa de Rosalía de Castro, Cantares gallegos, novas perspectivas de análise).
Imma Clopés
Imma Clopés Gasull nada en Pedret i Marzà (Alt Empordà, Provincia de Xirona) o 19 de xaneiro de 1968, é unha atleta catalá retirada que participaba en competicións de héptatlon e péntatlon.
LIBRIS
LIBRIS (Library Information System) é unha base de datos bibliográfica que consiste nun catálogo unificado baseado en varios catálogos de diferentes bibliotecas suecas que está mantido pola Biblioteca Nacional de Suecia en Estocolmo. Permite a busca libre de arredor de seis millóns e medio de títulos de todo o país e o seu contido está dispoñíbel de balde.
Os Porrás
O topónimo Os Porrás pode referirse a varios lugares de Galiza:
Deserción
miniatura|dereita|220px|O desertor de Octav Băncilă, 1906. Na terminoloxía militar, a deserción é o abandono do seu deber nunha declaración de guerra ou en batalla ou o seu posto asignado no momento que se dea a orde de retirada, asedio, invasión, incursión por parte do inimigo, igualmente durante unha emboscada ou swarming; tamén cando se comete un fragging contra os propios compañeiros de armas ou en ocasións cando hai ocupación militar e parte do inimigo deserta.
O desertor pode ser un militar de calquera rango desde un soldado ata un Xeneral de Exército, o cal é un individuo que forma parte dunhas Forzas Armadas, ostentando un posto xerárquico, (rango ou grao) dentro das mesmas, e que sen o permiso do seu superior en rango abandona a súa designación.
Cando é un recruta, non é un desertor, senón un prófugo. Aplícase o Dereito militar –por exemplo, o Código de Xustiza Militar– ao militar que ocasione deserción, e adoita considerarse un delito, e moi grave en tempos de guerra. Nesa situación esíxeselles presentarse ante un Consello de guerra, Corte marcial ou Tribunal de xustiza, sendo en última instancia obxecto dunha sanción penal, que pode chegar ata a pena de morte.
O desertor ten dereito a un avogado para defenderse ante os tribunais, conforme ao Dereito Internacional, Dereito Internacional Humanitario, particularmente os Convenios de Xenebra, e os tratados sobre Dereitos Humanos. De todos existiron casos en que se indultou, por parte do Poder executivo, aos desertores, sendo así perdoados.
Historia
Nos Estados Unidos, "era o auxe da rivalidade humana" durante a Guerra de Iraq iniciada en 2003, militares das súas Forzas Armadas presentaron obxección de conciencia para integrarse ás tropas en Iraq, pois non están de acordo coa invasión, sendo considerados desertores ou obxectores de conciencia por causas relixiosas. Esta situación foi analizada por Amnistía Internacional.
Gran Buda de Leshan
O Gran Buda de Leshan (en 乐山大佛) é unha estatua de pedra de 71 m de alto construída durante a dinastía Tang. Está esculpida no cantil que se atopa na confluencia dos ríos Min, Dadu e Qingyi, ao sur da provincia chinesa de Sichuan, preto da cidade de Leshan.
Trátase da meirande estatua de pedra do mundo. Tamén é a maior estatua do mundo que se conserva e que foi construída antes da Idade Moderna. Tanto a paisaxe panorámica do Monte Emei como a paisaxe panorámica do Gran Buda de Leshan foron declaradas Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1996.
Nino
Juan Francisco Martínez Modesto, coñecido como Nino, nado en Vera (Almería) o 10 de xuño de 1980, é un futbolista español. Xoga de dianteiro e o seu club actual é Elche CF da Liga SmartBank.
También la lluvia
También la lluvia é un filme dirixido por Icíar Bollaín que foi estreado no 2010. É a quinta longametraxe de Bollaín e a primeira que non escribe ela, e parte dun guión de Paul Laverty, guionista habitual do británico Ken Loach, ademais de compañeiro e pai dos tres fillos da cineasta madrileña. O argumento versa sobre un director mexicano, Sebastián (Gael García Bernal), e o seu produtor executivo Costa (Luís Tosar), que viaxan a Bolivia para rodar un filme sobre a conquista de Cristovo Colón. Sebastián e Costa enfróntanse a unha crise de moral dende que eles e o seu equipo chegan a Cochabamba, Bolivia, xa que daquela estábanse producindo as Protestas de Cochabamba de 2000 e o seu actor nativo estrela, Daniel (Juan Carlos Aduviri) é o líder dos manifestantes.
O filme recibiu galardóns e nomeamentos internacionais, incluíndo un Premio Ariel para o mellor filme iberoamericano e tres Premios Goya, sendo un dos cales o de mellor banda sonora para Alberto Iglesias. Ademais, o filme foi considerado como candidato de España para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa.
Sinopse
O filme está inspirado na Guerra da Auga que ocorreu en Cochabamba, Bolivia, en abril do 2000. Sebastián (Gael García Bernal) e Costa (Luís Tosar) son dous cineastas que se propuxeron facer un filme sobre Cristovo Colón e o Descubrimento de América. Namentres que Sebastián, o director, pretende desmitificar a figura de Colón, presentándoo como un home ambicioso e sen escrúpulos; a Costa, o produtor, só lle preocupa axustarse ó modesto presuposto do que dispoñen, razón pola cal elixe Bolivia, por ser un dos países máis baratos e con maior poboación indíxena de Hispanoamérica. A gravación sitúase en Cochabamba, onde a privatización e venda da auga a unha multinacional sementa entre a poboación un malestar tan grande que fará estalar a tristemente famosa Guerra Boliviana da Auga (abril do ano 2000). Cincocentos anos despois do descubrimento de América, paus e pedras enfróntanse de novo ó aceiro e á pólvora dun exército moderno. Pero esta vez non se loita polo ouro, senón polo máis imprescindible dos elementos: a auga.
Produción
Rodada en Bolivia, na selva do Chapare e na cidade de Cochabamba, o filme é unha gran produción que contou con 4.000 extras en total, deles preto de 300 indíxenas, un equipo de 130 persoas e máis de 70 localizacións.
Académica de Coimbra (baloncesto)
A Associação Académica de Coimbra - Secção de Basquetebol é a sección de baloncesto da Académica de Coimbra, un club polideportivo portugués con sede na cidade de Coímbra. O club disputa os seus partidos como local no Pavilhão Multiusos de Coimbra. Actualmente compite na segunda categoría do baloncesto luso, a Proliga. O club durante a súa historia conseguiu ser campión de Portugal en catro ocasións, a primeira delas na tempada 1948-49.
Dentalium
Características
As especies de Dentalium son moluscos escavadores, están provistas dunha cuncha cónica e curvada de 4 a 5 cm de lonxitude, oca e aberta en ambos os extremos; a abertura no extremo máis ancho ou anterior da cuncha denomínase abertura principal. A abertura posterior, máis estreita, coñécese como abertura apical.
No orificio maior ou anterior encóntranse o pé e a boca. O manto encóntrase permanentemente dentro da cuncha. O pé utilízao o animal para escavar tobos no brando substrato no que habitan. O orificio posterior, o da abertura apical, permite a circulación da auga para a evacuación das feces e para o intercambio respiratorio, xa que carecen de branquias.
Viven en sedimentos do fondo mariño, enterrados na lama ou na area do fondo, alimentándose de organismos microscópicos, detritos e foraminíferos.
A cuncha presenta estrías lonxitudinais, o que a diferencia das cunchas das especies do xénero Antalis (moitas delas clasificadas anteriormente dentro de Dentalium), que teñen a mesma forma cónica e curvada pero lisa, sen estrías.
Etimoloxía
O nome científico do xénero, Dentālǐum, derivouno Linneo do latín dens, dentis, 'dente', debido á forma das cunchas destes moluscos.
Especies actualmente viventes
A especies actualmente vivas do xénero Dentalium son:
Especies fósiles
Encontráronse as seguintes especies fósiles:
A distribución dos fósiles do xénero Dentalium é xeograficamente moi extensa. Este xénero é moi antigo, remontándose ao período silúrico (hai 422,9 millóns de anos). Están especialmente representados no cretáceo, eoceno e mioceno.
Prehistoria e antigüidade
Na prehistoria xa se utilizaban as cunchas dos dentalios como obxectos de adorno e intercambio, e incluso eran impregnadas con ocre para darlles unha cor máis atractiva. Encontráronse en moitas partes de España moitos exemplares con este uso que datan do paleolítico superior, e estes achados en numerosas covas así o demostran: Cova de Valdavara (Becerreá), onde se atopou o fósil humano máis antigo de Galicia, sitio arqueolóxico de Férvedes II (Xermade), Cova do Mirador de Atapuerca (Burgos), Cova del Pastoral, Cova d’en Pau (Xirona), Cova del Parpalló (Valencia), Cova de les Cendres (Alacant) etc. Destes achados dedúcese que existía un fluxo comercial entre as poboacións costeiras e do interior.
Así mesmo, as cunchas de Dentalium eran moi apreciadas polos pobos nativos americanos. E, por exemplo, sábese que cunchas de Dentalium neohexagonum foron utlizadas polo pobo Chumash como unha forma de moeda polo menos en datas tan temperás como circa o ano 1 000 a.C., na zona da baía de Morro (California).
Uso na Europa do século XVIII
Na medicina moderna as cunchas de Dentalium eran consideradas como un excelente álcali e os boticarios pulverizábanas para o seu uso en varias preparacións. As cunchas para estes usos foron descritas por Joseph Pitton de Tournefort en Londres no século XVIII como "de forma tubular ou cónica, de cerca de 3 polgadas de longo; dunha brillante cor branca; ocas; con luz e divididas lonxitudinalmente por liñas paralelas, cunha tapa no fondo. Son do grosor dunha pluma e teñen certa semellanza cun dente canino." Porén, eran consideradas naquel momento como moi raras, e en lugar delas, foron substituídas por outra cuncha. Esta foi descrita como unha cuncha multicolor encontrada na area na baixamar; esta cuncha non era canalizada, ou acanalada. A cuncha verde grande á que o escritor francés se refire en primeiro lugar ben poderían ser Dentalium elephantinum ou Dentalium aprinum, que son grandes e verdosas e viven na zona do Indo-Pacífico. A outra cuncha seguramente era doutra especie, posibelmente Dentalium entale, que é nativa da Gran Bretaña.
Reloxo
miniatura|275px|Reloxo de sol de [[1781 na igrexa de San Miguel de Guillade, Ponteareas.]] Denomínase reloxo a un instrumento destinado a medir o tempo. Os reloxos utilízanse desde a antigüidade, aínda que a súa precisión aumentou espectacularmente no último século. A precisión do último reloxo atómico desenvolvido pola Oficina Nacional de Normalización (NIST) dos EEUU, o NIST-F1, posto en marcha en 1999, é da orde dun segundo en 20 millóns de anos.
Historia
miniatura|Reloxo de peto. Crese que os grandes reloxos de pesos e rodas foron inventados en Occidente polo monxe beneditino Gerberto (Papa, co nome de Silvestre II, de fins do século X) aínda que xa con algunha anterioridade se coñecían no Imperio bizantino.
Tombo de Caaveiro
O Cartulario ou Tombo de Caaveiro é un conxunto de documentos pertencentes ao Mosteiro de Caaveiro que se conservan na sección de Códices do Arquivo Histórico Nacional co número 1439 B. Consta de 114 folios de pergamiño.
Reloxo
Reloxos de salón
Os reloxos figuraron durante séculos como pezas importantes no mobiliario de salóns, para o cal construíanse con diversas formas decorativas. Prescindindo do reloxo de area, que vén usándose desde as civilizacións grega e romana para medir lapsos curtos e prefixados, os reloxos foron usados en cantidade moi pequena ata finais do século XIII ou mediados do século XIV, época na cal se inventou o motor de resorte real, difundíndose o uso do reloxo-moble no século XVI.
Tombo de Caaveiro
O Tombo de Caaveiro contén os seguintes documentos:
Reloxo
Reloxos de salón
Desta época consérvanse algúns exemplares moi curiosos nos Museos do Louvre, Berlín e Vea, que teñen a forma exterior dun edificio coroado cunha pequena cúpula onde se acha o time ou campá das horas.
O reloxo de peto
Os reloxos de peto inventáronse en Francia a mediados do século XV, pouco despois de aplicarse á reloxaría a mola espiral. Ao comezo tiñan forma cilíndrica, variando moito, e desde o comezo do século XVI construíronse en Nuremberg con profusión e en forma ovoide, de onde deriva o nome de ovos de Nuremberg, créndose inventados nesta cidade alemá.
Clases de reloxos
miniatura|dereita|Reloxo de parede. Acostúmanse distinguir pola maneira en que calculan o paso do tempo:
Partes do reloxo
O reloxo con esfera tradicional adoita contar con agullas para as horas, os minutos e os segundos. Ademais pode contar con espertador ou calendario.
Reloxos electrónicos
Un reloxo electrónico é un reloxo no que a base de tempos é electrónica ou electromecánica, ao igual que a división de frecuencia. A exactitude do reloxo depende da base de tempos, que pode consistir nun oscilador ou nun adaptador que, a partir dunha referencia, xera un sinal periódico.
O divisor de frecuencia é un circuíto dixital formado por unha sucesión de contadores ata obter unha frecuencia de 1 Hz, que permite mostrar segundos. Se se quere mostrar décimas, a división detense ao chegar aos 10 Hz. Esta frecuencia pasa ao módulo de presentación, que pode ser de carácter electrónico ou mecánico, onde outros divisores van separando os segundos, minutos e horas para presentalas mediante algún tipo de pantalla.
Reloxos mecánicos
miniatura|Reloxo mecánico. Os reloxos mecánicos carecen na maioría dos casos de compoñentes electrónicos; este tipo de reloxos conta cun sistema mecánico fabricado xeralmente en metal, onde a forza motora precisa para poñer en marcha a maquinaria vén proporcionada por un resorte motor ou por medio de pesas conectadas por cadeas ou cables.
Na cultura popular é común referirse á carga do resorte motor como "dar corda", mais este vocábulo é erróneo, e só se pode aplicar aos reloxos de pesas, nos que literalmente se dá corda a un cilindro dentro do reloxo para que deste xeito continúe o descenso da pesa que lle dá movemento. Dentro dun resorte hai unha banda de aceiro temperado que, ao arrolarse xera unha forza de torsión empregada polo reloxo para mover o mecanismo. Por medio dun tren de engrenaxes redúcese a forza e aumenta a velocidade, finalizando nunha roda dentada de xeito especial, chamada roda de escape, que conecta cunha peza chamada áncora. Esta peza encárgase de converter o movemento rotatorio das engrenaxes nun desprazamento lateral de esquerda a dereita que se transmite a un volante ou a un péndulo para proverlles a enerxía suficiente para oscilar. É o contacto entre estas dúas pezas, a roda de escape e a áncora, o que produce o "tic-tac". Finalmente, o péndulo ou o volante marcan o paso do tempo e coñécense co nome de órgano regulador. O reloxo emprega as súas oscilacións ou alternancias constantes para determinar o paso do tempo: canto máis preciso sexa o mecanismo, menos variacións haberá na periodicidade das oscilacións.
Normalmente o número de engrenaxes ou rodas que posúe un reloxo mecánico é consecuencia directa do tempo estimado no que o resorte ou a pesa lle fornecerá enerxía suficiente para funcionar; se un reloxo mecánico (un espertador, por exemplo) está construído para almacenar 24 horas de marcha, o número de rodas será xeralmente de cinco, dende a engrenaxe do resorte ata a roda de escape; por outra banda, se se trata dun reloxo de parede onde a reserva de marcha está deseñada para durar 192 horas (oito días), entón se engadirá unha roda extra xusto despois do resorte motor para así aumentar a velocidade do mecanismo de escape en relación á velocidade de rotación do resorte motor, expandindo deste xeito a autonomía de funcionamento do mecanismo, aínda que nestes casos se requiren resortes máis poderosos para compensar a perda de forza causada polo aumento na relación das engrenaxes; finalmente, a hora amósase sempre en formato analóxico, por medio de agullas, que empregan o xiro das engrenaxes internas, usualmente a roda primeira para os reloxos dun día e a roda segunda para os de oito días, para converter o movemento do tren de engrenaxes en indicacións comprensibles para os usuarios, que realizan a lectura da hora fixándose na posición das agullas fronte a unha escala horaria fixa no reloxo.
Nos reloxos mecánicos, a agulla dos minutos, a diferenza da das horas, non posúe un tren de engrenaxes independente que axuste a relación para marcar a hora, senón que se atopa fixado á roda que usualmente engrena co resorte motor. Esa roda posúe un eixe que sobresae na fronte da maquinaria, coñecido como canón, onde se conecta coa agulla dos minutos, polo que esta roda xira exactamente unha vez cada sesenta minutos. O canón realiza unha redución de velocidade empregando un pequeno tren de engrenaxes localizado na parte frontal do reloxo xusto entre a agulla dos minutos e a das horas. A relación entre ambas as agullas sería entón de 1/12, onde por cada volta da agulla das horas a dos minutos debeu xirar doce veces. Este mecanismo tamén se atopa nos reloxos electrónicos con lectura analóxica.
Lingua cochimí
A lingua cochimí foi unha lingua falada en gran parte de Baixa California falada polo pobo cochimí, atestada en documentos xesuítas do século XVIII. Semella que se extinguiu a comezos do século XX (os falantes modernos "cochimí" falan kumiai.) Tiña dous dialectos principais, o setentrional e o meridional.
Os textos xesuítas estabelecen que a lingua estaba relacionada coas linguas yuma da rexión do río Colorado. Baseándose en estudos glotocronolóxicos, a separación entre o cochimí e as linguas yuma crese que puido ter ocorrido no 1000 a.C.
Texto en cochimí
Abaixo reprodúcese o Nosopai na variedade cochimí de San Ignacio Kadakaamán, recollida por Francisco Xavier Clavijero do traballo dos misioneiros Barco e Ventura, traballo este último que se perdeu.
Veillonella
Fermentación
A fermentación do lactato a propionato e acetato realízana pola vía do metilmalonil-CoA. Nesta fermentación prodúcese pouco ATP.
Lactato → acetato + 2 propionato + CO2 + H2O
Filoxenia
A taxonomía aceptada actualmente está baseada na LPSN e no NCBI e a filoxenia está baseada no estudo do ARNr de 16S da LTP 111 do The All-Species Living Tree Project.
Afonso IV de Portugal
Afonso IV de Portugal, nado en Santarém o 8 de febreiro de 1291 e finado en Lisboa o 28 de maio de 1357, alcumado O Bravo, foi o sétimo rei de Portugal. Era fillo do rei Dinís de Portugal e da súa muller a raíña Santa Isabel, princesa de Aragón. Afonso IV sucede a seu pai o 7 de febreiro de 1325.
Traxectoria
A pesar de ser o único fillo lexítimo de seu pai, Afonso non sería, segundo algunhas fontes, o favorito do rei Dinís, que prefería a compaña de D. Afonso Sanches, un dos seus bastardos (lexitimado). Esta preferencia deu lugar a unha rivalidade entre os dous irmáns que, algunhas veces, deu lugar a enfrontamentos armados. En 1325, Afonso IV, converteuse no rei, como primeira decisión, exiliouse Afonso Sanches para Castela, retirándolle todas as terras, títulos e feudos concedidos polo pai de ambos. O exiliado non se conformou e do outro lado da fronteira orquestrou unha serie de manobras políticas e militares co fin de se converter el mesmo rei. Despois de varios intentos de invasión fallos, os irmáns asinaron un tratado de paz, baixo o patrocinio da Raíña Santa Isabel.
En 1309, Afonso IV casou coa princesa Beatriz, filla do rei Sancho IV de Castela. A primoxénita desta unión, a princesa María de Portugal, casou con Afonso XI de Castela en 1328, mais o casamento revelouse como infelices, xa que o rei de Castela maltratada abertamente a muller. Afonso IV non quedou contento por ver a súa filla menosprece e atacou as terras fronteirizas de Castela en resposta. A paz chegou catro anos máis tarde, coa intervención da propia María de Portugal, un tratado foi asinado en Sevilla en 1339. No ano seguinte, en outubro de 1340, tropas portuguesas participaron na gran vitoria da Batalla do Salado contra os mouros merínidas.
En 1343 houbo no reino grande carestía de cereais, en 1347 ocorreu un sismo que abalou Coímbra, tendo causado enormes prexuízos, e en 1348 a peste negra, vinda de Europa, asola o país. De todos os problemas foi a peste, o máis grave, vítima gran parte da poboación e causando gran desorde no reino. O rei reaccionou axiña, tendo promulgado lexislación a reprimir a mendicidade e a ociosidade.
A última parte do reinado de Afonso IV foi marcada por intriga política e conflitos internos que en gran parte débense á presenza en chan portugués de refuxiados da guerra civil entre Pedro I de Castela e o seu medio irmán, Henrique de Trastámara. Entre os exiliados contaban-se varios nobres, afeitos ao poder, que pronto crearon a súa propia facción dentro da Corte portuguesa. Cando Inés de Castro se fai amante do príncipe herdeiro Pedro, os nobres casteláns creceron en poder e favor real. Afonso IV non quedou compracer co favoritismo concedidos aos casteláns e procurou de varias formas afastar Inés do fillo. Sen éxito, porque Pedro asumiría tanto a relación coa castelá, como os fillos ilexítimos que dela tivo, engadido en 1349 a negativa de facer a casar con outra que non ela. Co paso dos anos, Afonso IV perdeu o control da situación, a facción castelá e Inés aumentar o seu poder, mentres que o único fillo lexítimo de Pedro, o futuro rei Fernando, medraba coma un neno enfermo. Preocupado pola vida do único neto que recoñecía e co aumento de poder estranxeiro dentro de fronteiras, Afonso IV ordena a morte de Inés de Castro en 1355. Ao contrario do que esperaba, o seu fillo non se aproximou de si. Perdendo a cabeza, Pedro entrou en guerra aberta contra o seu pai e saqueou a rexión do Entre-Douro-e-Minho. A reconciliación chegou só no ano 1357 e Afonso IV morreu pouco tempo despois.
Descendencia
Do seu casamento con Beatriz de Castela (1293-1359) naceron:
Berobreo
O santuario do deus Berobreo
Este santuario do século IV d.C.consistía nun edificio central ovalado e unha gran cantidade de aras votivas rodeándoo; este edificio central tiña o tellado de palla e paredes revocadas, por dentro e por fóra, de barro, ao tempo que varias casas antigas foron derribadas para gañar espazo para o santuario. Na parte Sur da área central atópase un lacus, (pía escavada na rocha), que os arqueólogos non saben aínda se pertencía ó santuario castrexo ou ao galaicorromano.
As 174 aras atopadas no lugar pertencen ó século IV d.C. (pero descoñécese se o deus era recente ou vivía unha revitalización, xa que o lugar fora un santuario anteriormente) atopándose algunhas in situ e outras monte abaixo. Os fieis de Berobreo puxeron baixo delas algunhas ofrendas rituais (posiblemente vasillas usadas a modo de lampariñas, lucernas de tubo, vasos con agua, aceite e unha bolboreta, como era costume nas capeliñas galegas), xa que se atoparon cachos de vidro e ánforas baixo delas, mentres outras foron rotas. Todo o conxunto das aras dan unha impresión de ser un bosque de aras que irradian do santuario. Case todas están feitas coa pedra granítica do mesmo monte, toscamente granulado e difícil de traballar (debido á mestura de gneis e mica), de feito suponse que existía un obradoiro de aras nas inmediacións do santuario debido a que se atoparon varias aras sen inscricións nin decoración ningunha, listas para ser traballadas unha segunda vez cos nomes dos dedicantes e os motivos decorativos que os clientes elixisen.
As aras adoptan forma de estelas funerarias, a pesar de que algunhas son diferentes (en altura, grosor, anchura, decoración). Están todas escritas por diante e os laterais e as partes traseiras son as menos traballadas (xa que o conxunto de aras irradia dun centro) existindo diferentes tipos de localización, xa que algunhas conteñen un altar e outras semellan ser agrupacións de varios altares (como os panteóns). O texto máis usado nelas é o de: "DEO LARI BEROBREO ARAM POSVI" e nalgunhas segue coa fórmula: "PRO SALVTE". , isto é, Deo, “a Deus”, máis o epíteto do albergador –Lari Bero Breo- (cunha variante, Brieogo) ‘Protector [das Almas] da Cimeira Cidade’.
Estas dedicatorias, agás dúas, son anónimas e únicas. O santuario atópase nun lugar público onde se venera a un único lar común á colectividade
A grande afluencia de peregrinos ao Facho coincide cunha época de esplendor económico nas Rías Baixas baixo o Imperio Romano, xa que está en auxe o comercio por mar, as salgaduras (Cangas, Bueu, Vigo), as salinas de Nerga, do Areal vigués, do Salnés etc. O Hío era un lugar de peregrinación do estilo de Santa Marta (As Neves) ou A Pobra, con ataúdes e enfermos de todo tipo procedentes de distintos lugares do sur de Galicia polos anos trinta do século XX. Todo indica que o culto a Berobreo, tras sufrir un proceso de cristianización, foi absorbido por Santo André (ao igual que en Santo André de Teixido).
Veneración en Galiza
Este santuario dedicado a Berobreo, de maior relevancia e documentado até agora na Hispania Romana, tamén é un prodixio a nivel castrexo xa que cerca do santuario atópase un castro da Idade de Ferro II, erguido sobre un poboado da Idade de Bronce. Suponse que se trata dun dos maiores centros de peregrinación na Gallaecia.
O gran culto a esta deidade mantívose incluso á chegada do cristianismo que, sen poder erradicalo, substituíu este deus galaico pola figura cristiá de Santo André.
Protección legal do lugar
A Xunta de Galicia comezou o proceso para declarar a zona arqueolóxica do santuario como Ben de Interese Cultural (B.I.C.) mediante Resolución do 19 de decembro de 2011, da Dirección Xeral do Patrimonio Cultural, pola que se incoa o procedemento para a declaración de ben de interese cultural, coa categoría de zona arqueolóxica, en favor do Facho de Donón, no termo municipal de Cangas (provincia de Pontevedra). A zona arqueolóxica a protexer inclúe petróglifos e asentamentos humanos, dende o século X a.C ao século V d.C, dos períodos do Bronce Final, Idade de Ferro, Época Romana e comezos da Alta Idade Media.
Gran Premio de Bélxica de 1985
O Gran Premio de Bélxica de Fórmula 1 de disputouse en Spa o 15 de setembro de 1985. Foi a décimo terceira carreira da tempada de Fórmula Un de, e o 43º Gran Premio de Bélxica, o 31º, que se celebrou en Spa e o segundo desde que o circuíto fora reconstruído e reaberto coa metade da súa lonxitude orixinal en. A carreira disputouse sobre 43 voltas ao circuíto de sete quilómetros nunha distancia de carreira de 301 quilómetros.
A carreira foi gañada polo piloto brasileiro Ayrton Senna pilotando un Lotus 97T. Foi a segunda vitoria no Campionato Mundial de Senna e a primeira das cinco que ía gañar en Spa-Francorchamps. Senna gañou por 28 segundos sobre o piloto británico Nigel Mansell que pilotaba un Williams FW10. Terceiro foi o líder do Campionato Mundial, o francés Alain Prost pilotando un McLaren MP4/2B. A vitoria levou a Senna ao terceiro posto na clasificación de pilotos e o terceiro lugar permitiu a Prost ampliar a súa vantaxe sobre o piloto de Ferrari Michele Alboreto a 16 puntos.
Resumo da carreira
Esta carreira orixinalmente disputaríase o 2 de xuño, pero foi re-programada ao 15 de setembro despois de que a superficie recentemente asfaltada rompera (as obras de reconstrución completáronse o xoves antes da carreira) ao pasar os coches, creando unha situación perigosa para os pilotos, que por unha abafadora maioría (24 votos a favor e 2 en contra) esixiron a cancelación da proba por razóns de seguridade logo da celebración dos adestramentos libres do sábado pola mañá. Debido á reprogramación da carreira o novo equipo de Fórmula Un Haas Lola e o seu piloto, o Campión Mundial de Alan Jones, que fixera a súa primeira carreira na rolda anterior en Italia non se lles permitiu participar, xa que non estaban na lista de participación orixinal. Durante a preparación para a carreira o presidente da FISA Jean-Marie Balestre anunciou que o controvertido Gran Premio de Suráfrica levaríase a cabo malia a presión de cancelar o evento como parte dos embargos contra o apartheid.
Niki Lauda non entrou na grella debido a unha lesión. Ao final da sesión de práctica do venres antes da propia cualificación, o acelerador do seu McLaren MP4/2B quedou trabado mentres el volvía de novo aos pits. O coche saíuse da pista na parte máis nova da pista e o tres veces campión do mundo golpeou unha barreira de protección e no impacto do volante virou mancando a súa boneca ao facelo. Os raios X non revelaron rotura, pero Lauda non estaba en condicións de competir polo que regresou a súa casa en Austria para continuar o recoñecemento e o tratamento do seu fisioterapeuta Willi Dungl. Inicialmente McLaren esperaba poñer a John Watson no coche de Lauda pero isto requiriría a aprobación de todos os demais equipos. Tendo presente o Campionato de Construtores, Ferrari negouse a aceptar, deixando a Alain Prost como único piloto de McLaren en Bélxica. RAM tamén presentou un coche, traendo só o RAM 03 de Philippe Alliot e o campión da tempada 1.985 de fórmula 3000 Cristián Danner fixo o seu debut no campionato mundial con Zakspeed.
Prost logrou a pole position, cunha media de 218´756 km/h diante de Senna con Nelson Piquet terceiro no seu Brabham BT54, Alboreto foi cuarto no seu Ferrari 156/85. A choiva caía antes da carreira deixando a grella de saída con pneumáticos de mollado por primeira vez desde que Senna gañou en Portugal. Senna púxose primeiro ao saír por diante de Piquet pero o Brabham trompeou na primeira curva. Senna lideraba diante de Prost, Mansell e os dous Ferrari de Alboreto e Stefan Johansson. Os Ferrari pronto quedaron fora, co embrague e o motor rotos respectivamente. Prost quedou entre os dous Williams FW10s cando entrou en boxes a poñer pneumáticos de seco. A última hora da carreira a choiva comezou a caer de novo e Senna ampliou a súa vantaxe. Keke Rosberg caeu ao cuarto posto logo dunha breve parada en boxes cun problema de freos e terminou nese posto. Quinto era Thierry Boutsen ata que o seu Arrows A8 rompeu a súa caixa de cambios. Piquet quedou quinto detrás de Derek Warwick nun Renault RE60B. Só doce coches terminaron a carreira, incluíndo por primeira vez un Minardi, o de Pierluigi Martini que terminou duodécimo no seu Minardi M185. Outros dous coches máis, Boutsen e o estrelado Ligier JS25 de Jacques Laffite clasificáronse tamén como finalistas. Huub Rothengatter co Osella FA1G non fixo as voltas suficientes para clasificarse.
Aínda que os comisarios dirixiron os coches directamente a boxes logo do final, Ayrton Senna esquivounos e fixo a volta de honra.
Ligazóns externas
''A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de
Pedro Suárez de Deza
Pedro Suárez de Deza, nado en Santiago de Compostela e finado na mesma cidade no ano 1206, foi un sacerdote e bispo galego.
Foi bispo de Salamanca (1166-1173) e posteriormente arcebispo de Santiago de Compostela (1173-1206). Durante o seu mandato en Compostela rematou o pórtico da Gloria da Catedral compostelá. En 1177, organizou a arquidiocese dividíndoa en cinco distritos.
Protexeu o ensino tanto en Salamanca coma en Santiago. Sábese que promoveu nesta última sé os estudos de Dereito.
Michaëlle Jean
Michaëlle Jean, nada en Porto Príncipe (Haití) o 6 de setembro de 1957, é unha xornalista e política canadense.
Traballou en Radio Canadá, e foi gobernadora xeral do Canadá dende 2005 ata 2010, logo de ser nomeada pola raíña Isabel II para suceder a Adrienne Clarkson.
Novela gráfica
dereita|miniatura|Novelas gráficas dispostas para a súa venda nunha libraría especializada. Novela gráfica é un formato de publicación destinado a un público con guión dun só autor e que contén unha historia única, onde se fusionan o debuxo e a narrativa e se presentan temas profundos e historias extensas. Ademais, nun sentido diacrónico, é un movemento vangardista do século XXI herdeiro da historieta alternativa e con difusión internacional, que abrangue tanto banda deseñada estadounidense (Charles Burns, Daniel Clowes, Gary Panter, Joe Sacco, Seth)  como francófona (Guy Delisle, Marjane Satrapi) e mesmo española (Paco Roca,  Luís Durán...), israelí (Rutu Modan) e xaponesa (Jiro Taniguchi), cuxa figura central é Chris Ware. Como tal, implica unha revolución das historias abordadas, alén da revolución gráfica producida desde os anos 70. Pode considerarse, neste senso, "como o último (até agora) dos varios intentos feitos pola banda deseñada de asaltar a fortaleza da respetabilidade cultural". Toda esta polisemia levou a confusións e contradicións entre os diversos autores, expertos e lectores. Recoñécese como a primeira novela gráfica á obra O Eternauta (1957) de Héctor Germán Oesterheld; aínda que a primeira obra auto proclamada como novela gráfica foi Contrato con Deus (1978) de Will Eisner; a cal popularizou o termo.
James Ivory
James Francis Ivory, nado en Berkeley (California) o 7 de xuño de 1928 é un director de cinema estadounidense. Durante moitos anos traballou co produtor Ismail Merchant e a guionista Ruth Prawer Jhabvala, os tres directores de Merchant Ivory Productions.
Traxectoria
Nado en California, pero criado en Oregón, Ivory asistiu á University of Oregon School of Architecture and Allied Arts, onde se graduou en belas artes en 1951. Estudou logo na University of Southern California School of Cinematic Arts, onde dirixiu a súa primeira curtametraxe e escribiu, produciu e fotografou Venice: Theme and Variations, documental de media hora presentado como tese. O filme foi considerado en 1957 por The New York Times como un dos dez mellores filmes non estreados comercialmente.
En 1959, nunha exhibición do seu documental The Sword and the Flute en Nova York coñeceu o produtor Ismail Merchant. Merchant e Ivory foron parella durante máis de corenta anos. A súa relación profesional e sentimental acabou en 2005 co pasamento de Merchant.
En maio de 1961, ambos os dous fundaron a produtora Merchant Ivory Productions. Con ela produciron case corenta filmes, a maioría deles coa novelista Ruth Prawer Jhabvala como guionista.
Theo Ratliff
Theophilus Curtis Ratliff, nado o 17 de abril de 1973 en Demopolis, no condado de Marengo (Alabama) é un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Mide 2,08 metros e xoga na posición de pivote.
Universidade
Ratliff xogou ao baloncesto na Universidade de Wyoming, onde foi nomeado no mellor quinteto da Western Athletic Conference na súa última tempada universitaria e en dúas ocasións no quinteto defensivo da WAC. Finalizou a súa carreira nos Cowboys con 425 tapóns, a segunda mellor marca na historia da NCAA detrás dos 453 de Alonzo Mourning, e sendo un do cinco xogadores capaces de terminar o seu periplo universitario taponando 400 ou máis tiros. Ademais, posúe o terceiro mellor media de tapóns nunha tempada con 3,83 por partido por detrás de David Robinson (5.24) e Shaquille O'Neal (4.58). Ratliff finalizou décimo en rebotes e décimo quinto en anotación na historia de Wyoming e foi membro da selección norteamericana que disputou o campionato do mundo sub-22.
NBA
Foi seleccionado na décimo oitava posición do Draft de 1995 por Detroit Pistons. Na súa primeira campaña na liga, liderou aos Pistons en tapóns con 116 e 1,55 por partido, finalizando o 19º na NBA. Ademais, fixo medias de 4,5 puntos, 4 rebotes e 17,4 minutos de xogo en 75 partidos. Na súa segunda tempada, liderou ao seu equipo en tapóns por segundo ano consecutivo, esta vez facendo 1,46 por noite.
Durante a tempada 1997-98, foi traspasado a Philadelphia 76ers xunto con Aaron McKie e unha primeira rolda de draft condicional por Jerry Stackhouse e Eric Montross. Nos Sixers xogou tres tempadas, chegando a ser elixido para disputar o All-Star Game de 2001, aínda que non puido xogar por lesión. Esa campaña foi a mellor de Ratliff na súa carreira, facendo 12,4 puntos e 8,3 rebotes en 50 partidos e chegando cos 76ers ás Finais da NBA. Antes de playoffs, un lesionado Ratliff foi traspasado a Atlanta Hawks xunto con Toni Kukoč, Nazr Mohammed e Pepe Sánchez por Dikembe Mutombo e Roshown McLeod.
Na tempada 2001-02 só puido xogar tres partidos por lesión, pero ao ano seguinte, xa recuperado, taponou 262 tiros e disputou 81 partidos. O 9 de febreiro de 2004, os Hawks enviárono a Portland Trail Blazers con Shareef Abdur-Rahim e Dan Dickau a cambio de Rasheed Wallace e Wesley Person. Nos Blazers pasou dúas tempadas e media, terminando a tempada 2003-04 cunha media de 3.6 tapóns por partido (4,4 nos 32 encontros que xogou nos Blazers). O 28 de xuño de 2006 volveu ser traspasado esta vez a Boston Celtics co seu compañeiro de equipo Sebastian Telfair e unha segunda rolda do draft de 2008 por Dan Dickau, Raef LaFrentz e os dereitos de Randy Foye.
En verán de 2007 foi traspasado a Minnesota Timberwolves no intercambio que enviaba a Kevin Garnett a Boston Celtics tras doce anos na franquía. Fichou o 4 de marzo de 2008 por Detroit Pistons tras ser cortado previamente polos Timberwolves, o que significaba a súa segunda etapa na franquía de Míchigan. En agosto de 2008 regresa aos Sixers, asinando por un ano e 1,4 millóns de dólares, o mínimo estipulado por convenio para xogadores veteranos. En xullo de 2009 ficha por San Antonio Spurs. e o 18 de febreiro de 2010 foi traspasado a Charlotte Bobcats a cambio dunha segunda rolda protexida do draft de 2016. Ratliff asinou con Los Angeles Lakers un contrato dun ano o 22 de xullo de 2010.
Álvaro Mutis
Traxectoria
En 1925, aos dous anos de idade viaxou a Bélxica por mor da profesión do seu pai. Fixo os seus primeiros estudos en Bruxelas. Regresou a Colombia, primeiro, durante as vacacións e despois por tempadas máis extensas. Viviu nunha herdade cafetaleira e de cana que fundara o seu avó materno, no correxemento de Coello-Cocora, preto de Ibagué no departamento colombiano do Tolima, nos contrafortes da Cordilleira Central, da cal o autor dixo: «Todo o que escribín está destinado a celebrar, a perpetuar ese recuncho da terra quente do que emana a substancia mesma dos meus soños, as miñas nostalxias, os meus terrores e as miñas ditas. Non hai unha soa liña da miña obra que non estea referida, en forma secreta ou explícita, ao mundo sen límites que é para min ese recuncho da rexión de Tolima, en Colombia».
En Bélxica viviu até os nove anos, cando morre o seu pai repentinamente, aos 33 anos. En Bruxelas están os seus mellores recordos del: «del herdei, entre outras cousas, o gusto polos bos viños e a boa cociña, polo faladoiro e os bos libros, e tamén a súa admiración por Napoleón», afirma o narrador colombiano. Tras o falecemento do seu pai, a súa nai decidiu regresar a Colombia para dedicarse á facenda de Coello. Deixar Europa foi, para Mutis, unha gran perda: era naqueles anos o seu mundo, mentres que Colombia era só un lugar onde pasar vacacións e do cal sempre se regresaba. A súa fascinación polo mar, os barcos e a viaxe ten orixe neses desprazamentos de Europa a Colombia en pequenos barcos metade de carga e metade de pasaxeiros.
En 1941 contraeu matrimonio con Mireya Durán Solano, con quen tivo tres fillos: María Cristina, Santiago e Jorge Manuel. En 1942 comezou a traballar de xornalista na emisora de radio Nuevo Mundo, onde substituíu a Eduardo Zalamea Borda.
Despois de ser relacionista público da Standard Oil, Panamerican e Columbia Pictures, entre outras compañías, publicou o seu primeiro volume de poesía en 1948. Antes publicara os seus poemas no xornal El Espectador. En 1953 publicou Los elementos del desastre, un poemario onde aparece por primeira vez o seu emblemático personaxe Maqroll el Gaviero, un dos grandes fitos da literatura en lingua española deste século.
En 1954 casou con María Luz Montané. Desta unión naceu a súa filla María Teresa.
Debido ao manexo caprichoso duns cartos da multinacional Esso, da que era xefe de relacións públicas, diñeiro que asignaba a quixotadas culturais e a axudar a todo escritor ou artista necesitado, foi demandado pola compañía. Ante esta situación, o seu irmán Leopoldo, Casimiro Eiger e Álvaro Castaño Castelo arránxanlle unha viaxe de emerxencia a México, que desde entón é o seu lugar de residencia.
Ao tres anos da súa chegada a México, Mutis foi detido pola Interpol e internado durante 15 meses no cárcere preventivo de Lecumberri, máis coñecida como «O palacio negro». A súa experiencia no cárcere mudou totalmente a súa visión da dor e do sufrimento humano.
Por 1960 iniciou unha viraxe cara á prosa co seu Diario de Lecumberri, escrito no cárcere. En 1966 contraeu matrimonio con Carmen Miracle Feliú.
Iniciouse na novela en 1978, pero só sería recoñecido popularmente en 1986, coa publicación da primeira novela de Maqroll o Gaviero, La nieve del Almirante. A partir de entón comezou a recibir premios importantes. Un dos seus contemporáneos escribiu:«A saga novelesca de Maqroll o Gaviero é, sen dúbida, polo seu emocionante despregamento narrativo, a súa profundidade terrible, a súa construción de gran artesanado, a súa poesía constante e a súa delicadeza, unha obra maior da escritura na nosa lingua».
En 1988 cumpriu o tempo para o retiro e dedícase completamente a ler e a escribir. Apareceu en España a súa novela Ilona llega con la lluvia, tamén protagonizada por Maqroll o Gaviero, publicada por Mondadori. En 1989 Mondadori publicou a súa novela Un bel morir e Arango Editores publicou La última escala del Tramp Steamer. En 1990 Amirbar foi editada en España e Colombia simultaneamente. Terminou a novela Abdul Bashur, soñador de navíos, que se publicou o ano seguinte. En 1993 a editorial Siruela publicou en dous volumes e baixo o título Empresas y tribulaciones de Maqroll el Gaviero as novelas de Maqroll el Gaviero, incluíndo o até entón inédito Tríptico de mar y tierra. En 1996 a editorial Alfaguara decidiu reeditar Empresas e tribulaciones de Maqroll o Gaviero nun único volume. miniatura|Con [[Antón Riveiro Coello e Alberto Piñeiro]] O 22 de setembro de 1923 morreu na Cidade de México aos 90 anos de idade por mor dunha enfermidade respiratoria. A súa esposa manifestou a súa intención de espallar as súas cinzas no río Coello, a pedido do escritor, que pasara alí parte da súa infancia.
Álvaro Mutis e Galicia
Coñeceu Galicia en 2008, da man de Barbantia e o Pen Clube de Galicia. Visitou Boiro, tras recibir o Premio Rosalía de Castro. Xantou cos socios de Barbantia e logo subiu ao monte Curota para contemplar a ría de Arousa.
En 1994 dedicoulle a Cunqueiro o breve artigo “Álvaro Cunqueiro”, descubrimiento y asombro constante”. Tamén Santiago o impresionou e dedicoulle á cidade o poema “Nocturno en Compostela”.
Representación proporcional
A representación proporcional ou escrutinio proporcional plurinominal é un sistema electoral no que a porcentaxe de votos que reciben os partidos políticos determina o número de escanos que lles son asignados nas asembleas lexislativas ou parlamento. Este sistema de representación distínguese do sistema de representación directa porque case todos os partidos políticos son representados no corpo lexislativo, sen importar que non obteñan maioría relativa en ningún distrito electoral. Polo tanto, tamén se chama sistema de representación plena.
Existen diversas formas de representación proporcional, como a representación proporcional con listas de candidatos, nas que os votantes votan por partidos políticos; os partidos presentan unha lista de candidatos aos cales se lles asignan escanos de acordo á porcentaxe de votos que obteñan. Nalgúns países a este sistema de elección denominouse como Sistema de cocientes e subcocientes sendo moi utilizado para a elección de membros de cámaras lexislativas en moitos países. Outro sistema é o cociente Hare ou voto único transferíbel, o cal non depende da existencia de partidos políticos. Algúns estados, como os Países Baixos, combinan os dous aspectos. A maioría dos países con democracias parlamentarias utilizan sistemas de representación proporcional, aínda que a maioría dos países anglófonos utilicen sistemas de representación directa (salvo Suráfrica, Nova Zelandia, Irlanda, Escocia, Gales, Serra Leoa e Guïana). A maioría dos sistemas presidencialistas utilizan a representación directa, aínda que algúns países latinoamericanos, como a Arxentina e México, aplicaron unha combinación dos dous sistemas.
Outros sistemas electorais
Seçim
A Poula
O topónimo A Poula pode referirse a varios lugares de Galiza:
Doris Day
Doris Mary Ann von Kappelhoff, máis coñecida como Doris Day, de nacionalidade estadounidense nada en Evanston (Ohio) o 3 de abril de 1922  e finada en Carmel Valley, California, o 13 de maio de 2019,  foi unha actriz, cantante e defensora dos dereitos dos animais.
Traxectoria
Foi unha das actrices máis prolíficas durante os anos 50 e 60. Capaz de cantar, bailar e interpretar papeis tanto de comedia como dramáticos, foi unha das grandes estrelas de Hollywood contra mediados do século XX e está considerada un dos mitos do cinema norteamericano.
Ácido peptonucleico
dereita|thumb