cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lista de gañadores dos Premios Nobel
Entre os anos 1901 e 2015 os Premio Nobel foron outorgados 573 veces a 900 persoas e organizacións. Algúns deles recibiron o premio en máis dunha ocasión, sendo en contreto un total de 870 individuos (822 homes e 48 mulleres) e 23 organizacións. Catro premiados non puideron aceptar o premio por mor da negativa dos seus gobernos correspondentes. Adolf Hitler prohibiulles aceptar o premio a tres alemáns, Richard Kuhn (Química, 1938), Adolf Butenandt (Química, 1939) e Gerhard Domagk (Fisioloxía ou Medicina, 1939), e o goberno da Unión Soviética impeleu a Boris Pasternak (Literatura, 1958) para que declinase o premio. Dous premiados, Jean-Paul Sartre (Literatura, 1964) e Lê Ðức Thọ (Paz, 1973), tamén declinaron o premio. Sartre non aceptou xa que renunciaba a todos as honras oficiais que recibía, e Lê non o aceptou por mor da situación de Vietnam naquel entón.
Seis dos premiados recibiron máis dun galadrón. Destes seis, o Comité Internacional da Cruz Vermella recibiu o premio tres veces, máis que ningún outro premiado. ACNUR recibiu o Premio Nobel da Paz en dúas ocasións. John Bardeen recibiu o Premio Nobel de Física en dúas ocasións, mentres que Frederick Sanger recibiu o de Química tamén en dúas ocasión. Marie Curie recibiu o premio de Física e o de Química, e Linus Pauling o de Química e o da Paz. Entre os 870 individuos premiados, 48 foron mulleres. A primeira muller en recibir o premio foi Marie Curie no ano 1903. Curie foi tamén a primeira persoa en gañar dous premios, o segundo deles en 1911.
Congratulations: 50 years of the Eurovision Song Contest
Congratulations: 50 years of the Eurovision Song Contest (en galego: Parabéns: 50 anos do Festival da Canción de Eurovisión) foi un espectáculo televisado para conmemorar o 50º aniversario do Festival de Eurovisión, celebrado en Copenhaguen, Dinamarca o 22 de outubro de 2005.
A emisora anfitrioa foi Danmarks Radio. Catorce cancións foron elixidas por votación en internet e por un xurado da UER das 1000 que pasaran ata entón polo concurso, para decidir o mellor tema dos primeiros 50 anos. Estas cancións foron interpretadas por un ballet danés no escenario do Forum de Copenhaguen mentres se podían ver nunha pantalla as actuacións orixinais. Máis de 40 países retransmitiron o evento aínda que só 31 membros da UER votaron, por medio do televoto.
Os presentadores da gala foron a estadounidense Katrina Leskanich (ex compoñente do grupo Katrina & The Waves, ganadores de 1997) e Renars Kaupers (solista do grupo letón Brainstorm, terceiros de 2000).
A canción ganadora foi o tema Waterloo do grupo ABBA, quen representaron a Suecia no Festival de 1974. O segundo lugar foi para Domenico Modugno e Nel blu dipinto dei blu de 1958, edición na que acabara terceiro. O terceiro lugar levoullo Johnny Logan con Hold me now, tema ganador da edición de 1987.
Durante o programa saíron a escena algúns dos cantantes máis populares que pasaron polo concurso, e emitíronse vídeos de diferentes actuacións ao longo dos 50 anos, aínda que é certo que moitos seguidores do Festival mostraron o seu desconformidade con devanditos vídeos, que non sempre se centraron en emitir as mellores actuacións do Festival, recorrendo sempre á anécdota.
Cancións participantes
Das 14 cancións participantes, 10 foron elixidas por unha votación por internet. Nesta votación os votantes ían elixir 2 cancións por cada un dos 5 períodos: 1956-1965, 1966-1975, 1976-1985, 1986-1995 e 1996-2005. Os outras 4 cancións foron elixidas por un xurado. As 14 cancións foron anunciadas en 16 de xuño de 2005, sen especificarse cales foron elixidas por votación e cales por xurado, aínda que se puido saber que as elixidas polo xurado foron: 2 do período 1996-2005, 1 do período 1976-1985 e a última do período 1966-1975.
Emisión internacional e votacións
Un total de 34 países emitiron o evento, pero só 32 participaron nas votacións. Só os países que emitiron o festival en directo puideron votar:
Os países que emitiron o evento en diferido non puideron votar:
Países que participaron previamente no Festival de Eurovisión pero que non se involucraron con esta edición:
Países que emitiron o evento fora da area de emisión da Unión Europea de Radiodifusión:
Xoana da Torre
Xoana de Inglaterra, nada en Londres o 5 de xullo de 1321 e finada en o 7 de setembro de 1362, coñecida como Xoana da Torre, polo seu nacemento na Torre de Londres, foi a primeira esposa e raíña consorte de David II de Escocia. Foi a filla máis nova de Eduardo II de Inglaterra e de Isabel de Francia.
Constantino Méndez Martínez
Constantino Méndez Martínez, nado en Pontecesures o 25 de outubro de 1950 e finado o 13 de agosto de 2023, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Estudou o bacharelato no Instituto de Pontevedra e licenciouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela en 1972. Funcionario da Seguridade Social desde 1974, está en excedencia desde 1996. Foi Director Xeral do Instituto Social da Mariña (1983-1987) e do Instituto Nacional da Seguridade Social (1987-1993). Foi elixido deputado do Congreso polo PSOE pola provincia de Pontevedra na V lexislatura (1993-1996). En 1994 foi nomeado Secretario de Estado para as Administracións Públicas e en 2004 Delegado do Goberno na Comunidade Autónoma de Madrid. Foi Presidente da Sociedade Estatal de Infraestruturas e Equipamentos Penitenciarios. En abril de 2008 foi nomeado Secretario de Estado de Defensa, cargo que ocupou ata 2011.
Mar de Alborán
O mar de Alborán é a parte máis occidental do mar Mediterráneo. Limita ao norte coa costa peninsular española, ao sur coas costas africanas de Marrocos, España (Ceuta, Melilla, Chafarinas, Alhucemas e Vélez da Gomera) e Alxeria, e ao oeste co estreito de Xibraltar, que conecta o Mediterráneo co Atlántico. As súas augas cobren desde o estreito de Xibraltar ata o cabo de Gata e a cidade de Orán.
Debe o seu nome á illa de Alborán, situada a medio camiño entre as costas de España e Marrocos e que pertence ao concello español de Almería.
Xeografía
miniatura|esquerda|[[Estreito de Xibraltar e mar de Alborán.]] Duns 180 km de ancho en dirección N-S e uns 350 km de lonxitude en dirección E-O, está situado no centro da rexión xeolóxica do arco de Xibraltar. A profundidade media do mar de Alborán é duns 1000 m, aínda que a profundidade máxima supera os 2200 m no zona oriental.
Hai varias pequenas illas entre as que destaca a Illa de Alborán, situada na zona central. A maioría destas illas están baixo soberanía española, aínda que se atopen preto da costa marroquí.
Correntes
As correntes superficiais do mar de Alborán flúen cara ao leste, achegando auga atlántica ao Mediterráneo. As correntes submarinas flúen cara ao oeste, levando as augas mediterráneas, máis quentes e salgadas, cara ao Atlántico. A iso hai que engadir o efecto superficial dos ventos, que ao nivel da superficie mariña, son dominantes do leste (coñecido como "Levante") a oeste.
Todo o conxunto de correntes, dá lugar a unha gran riqueza faunística, moi específica da zona, que desde a antigüidade, atraeu ao ser humano a esta área, polo que queda en conexión o medio físico e xeográfico co humano.
Ecoloxía
miniatura|esquerda|Golfiño nariz de botella. O mar de Alborán é unha zona de transición entre os dous mares, sendo unha mestura de ambos ecosistemas. É o hábitat da maior poboación de golfiños nariz de botella do Mediterráneo occidental, o fogar da última poboación de marsopas comúns do Mediterráneo, e o máis importante campo de alimentos de tartarugas mariñas de Europa. O mar de Alborán aloxa tamén importantes pesqueiras de sardiña e peixe espada.
Contorna
Un arco montañoso, coñecido como o arco de Xibraltar, rodea ao mar de Alborán polo sur, oeste e norte. Está formado pola cordilleira Bética do sur de España e as montañas do Rif de Marrocos. Este arco, coñecido en ecoloxía como complexo bético-rifeño é un dos puntos máis importantes en biodiversidade do Mediterráneo; do mesmo xeito que o mar de Alborán, o complexo bético rifeño é unha transición entre as ecoloxías do Mediterráneo e do Atlántico. A influencia moderadora do Atlántico permitiu que moitas especies das montañas béticas e rifeñas sobrevivan ás flutuacións climáticas dos últimos millóns de anos que provocaron o seu extinción fose da conca Mediterránea.
Bomba (xénero musical)
A bomba é un xénero artístico de música e baile portorriqueño. Probablemente foi levada polos escravos que chegaron das Antillas francesas e previamente chegaran a estas dende a costa oeste de África. A bomba ten máis de vinte ritmos, dos cales os máis populares son o sicá, o yubá e o holandé. Tradicionalmente van acompañados dun baile onde o percusionista intenta seguir os pasos improvisados do bailarín.
Ligazóns externas
A Bomba de Porto Rico
Organización Común Africana e Malgaxe
miniaturadaimagem|En vermello países que foran integrantes da UAMCE, en azul países que ingresaron en 1965 e en verde integrados en 1970
A Organización Común Africana e Malgaxe foi unha organización internacional que países francófonos africanos creada o 12 de febreiro de 1965 en Nouakchott (Mauritania) en substitución da Unión Africana e Malgaxe de Cooperación Económica e que tiña como obxectivo afortalar a solidariedade e cooperación económica, cultural, técnica e social entre os países membros. Estaba formada polos 12 países membros da UAMCE máis Togo uníndose en maio de 1965 Ruanda e Zaire pero xa en xuño dese ano Mauritania decidiu retirarse da organización. A sede da organización estivo primeiro en Yaundé (Camerún) para máis tarde trasladarse a Bangui (República Centroafricana). En 1970 logo de integrarse Mauritius mudou de nome para Organización Común Africana, Malgaxe e Mauriciana e en 1974 tras a retirada de Madagascar quedou en Organización Común Africana e Mauriciana finalmente en 1985 disolveuse a organización.
Antonio Fernández Gómez
Antonio Fernández Gómez, nado en Goián (Tomiño) o 16 de febreiro de 1882 e finado en Goián o 20 de novembro de 1970, foi un pintor galego.
Traxectoria
No libro El mundo visto a los ochenta años do premio Nobel Santiago Ramón y Cajal, di sobre Antonio Fernández que son de encomiar por belleza y fidelidad a la honrrada pintura tradicional, los paisajes de Fernández Gómez.
Membro da Real Academia de Belas Artes Nosa Señora do Rosario, hai obra súa en case tódalas pinacotecas de Galicia, incluíndo o Museo Provincial de Lugo, o Museo Quiñones de León/Pinacoteca Francisco Fernández del Riego, a Colección Afundación e a colección da Fundación María José Jove.
Real brasileiro
O real é a moeda oficial do Brasil. Logo de numerosos trocos monetarios (réis, cruzeiro, novo cruzeiro, cruzado, novo cruzado, novamente cruzeiro e cruzeiro real), Brasil adoptou o real en 1994. As moedas e os billetes brasileiros son emitidos polo Banco Central do Brasil e realizados pola Casa da Moeda do Brasil.
Traxectoria
O real xurdiu como unha moeda máis forte e de maior confianza que as súas predecesoras ante o descontrol da inflación que xeraba inestabilidade económica. O nome escollido, "real", coincide co nome da primeira moeda do Brasil (plural: réis). O sentido do termo remite á idea de realidade, en referencia á confianza que lle fora depositada, tendo como índice primitivo a URV ou Unidade Real de Valor.
A moeda foi creada polo Plano Real en réxime de troco fixo en relación a un conxunto de moedas liderado polo dólar estadounidense, no inicio con aproximadamente o mesmo valor que este último.
En xaneiro de 1999, logo da crise financeira que sucedeu á crise financeira asiática de 1997, da quebra de Rusia en 1998, e da crise financeira arxentina, levou ao Banco Central do Brasil a abandonar o modelo de troco semi-fixo e a deixar o troco flutuar libremente. A súbita desvalorización do real a principios de 1999, de 1,2 : 1 para case 2,0 : 1 marcou a fin da previsibilidade do troco. Entre 1999 e 2003 o troco evolucionou de xeito irregular, mais xeralmente no sentido de desvalorización, chegando á cota mínima de 3,9 R$ : 1 USD ao final d 2002. Decontado a tendencia xeral inverteuse, e no 2006 o troco retornara ao 2,2 : 1. Dende aquela o troco ten flutuado ao redor dos 2 reais para 1 dólar. O 21 de abril de 2007, un real equivalía a 0,57 dólar. O 29 de maio de 2008, un real equivalía a 0,61 dólar, xa no 5 de decembro o mesmo real compraba 0,40 dólar.
Moedas e billetes
Actualmente están en circulación moedas de 1994 (de aceiro inoxidable) e as acuñadas en 1998. Estes segundas teñen medidas e materiais diferentes para favorecer a a súa distinción a primeira ollada e facer máis difícil tamén a súa falsificación. As dúas series de moedas están en vigor, se ben hai plans para retirar da circulación as máis antigas; de feito, o 23 de decembro do 2003 xa se retirou a moeda de 1 real da primeira serie, e actualmente unicamente circulan as moedas da segunda serie desta denominación. Tanto dunha coma doutra, os valores son de 1, 5, 10, 25 e 50 centavos e 1 real.
No que se refire aos billetes, hai denominacións de 1, 2, 5, 10, 20, 50 e 100 reais. O 3 de febreiro de 2010, o Banco Central anunciou que lanzaría a segunda serie dos billetes do Real. Os billetes pasarán a ter tamaños distintos, aumentando de acordo co seu valor, ademais de novos elementos de seguridade e marcas táctiles de relevo. Os trocos, segundo o Banco Central, servirán para facer do real unha moeda máis forte e segura, preparándoa para a demanda de uso internacional, debido ao fortalecemento da economía brasileira.
Moedas conmemorativas
O Banco Central do Brasil emitiu tres moedas conmemorativas dun real en 1998, 2002 e 2005. Estas tres moedas conmemoran respectivamente o 50 aniversario da Declaración Universal dos Dereitos Humanos, o 100 aniversario do expresidente da república Juscelino Kubitschek e o 40 aniversario da fundación do Banco Central do Brasil.
Conversión para moedas anteriores
Pódese ter unha idea da hiperinflación brasileira ao converter o real (actual) ao real da época do Imperio: 1 real actual sería equivalente a 2750 (conversión para cruzeiro real) x 1000 (conversión para cruzeiro) x 1 (conversión para novo cruzado) x 1000 (conversión para cruzado) x 1000 (conversión para novo cruzeiro) x 1000 (conversión para cruzeiro) x 1000 (conversión para real) = 2.750.000.000.000.000.000 (Dous sextillóns e 750 quintillóns) de réis ou 2.750.000.000.000:000$000 (Dous trillóns e 750 billóns de réis)..
Ólisbos
Ólisbos, subtitulada os amantes da palabra, foi unha revista multilingüe editada en Santiago de Compostela entre 1986 e 1997, no seo da Facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela (USC). Chegou a publicar 20 números (do 0 ao 19) onde diversos autores, fundamentalmente estudantes, escribiron poesía, prosa, ensaio e artigos divulgativos.
Historia
En 1986 viron a luz os dous primeiros números da revista: o número 0 e o número 1. Os promotores eran un grupo de alumnos e alumnas da Facultade de Filoloxía, pertencentes a diferentes cursos e especialidades. Os tres primeiros números foron editados sen axudas económicas da universidade, agás material e unha copistería local (Tórculo, de Jacobo Bermejo), que adiantou os custos da impresión.
A partir do número 3 a revista foi subvencionada pola Facultade, e comezou a ser imprentada noutra empresa, Minerva.
O primeiro número foi de creación, pero a partir do número 1 empezaron a publicarse tamén traducións. Posteriormente, os números viraron sobre temas monográficos, como por exemplo a tematizada na anarquía ou a creación gráfica.
Editou vinte números (ata o 19), e cesou a súa publicación en 1997. En 2007 comezou a súa traxectoria Nova Ólisbos.
Características
Estaba impresa en branco e negro, pero algúns números tiveron portadas ilustradas a cor.
Persoas
Durante os catro primeiros números a dirección levouna un consello de redacción colectivo.
Entre os seus colaboradores figuraron Laureano Araujo, Carmen Blanco, Darío Xohán Cabana, Yolanda Castaño, Alfredo Conde, María Lopo, Ígor Lugrís, Carlos Negro, Chus Nogueira, Uxío Novoneyra, Chus Pato, Milagros Polo, Claudio Rodríguez Fer, Suso de Toro, Andrés Torres Queiruga, Luísa Villalta, Xosé M. Eyré, Chus Lama, Gabriel Rei-Doval, Robert Kluge, Xesús Ferro Ruibal, Bernardo Máiz, Helena de Carlos, Luís Bará, Siro ou Manuel Beiras, Peter Dronke, Jon Juaristi, Koldo Izagirre, Gerald Denley, Méndez Ferrín, Antón Reixa ou Iolanda Aldrei.
Números
A colección íntegra da revista atópase na Facultade de Filoloxía de Santiago de Compostela (USC) por ser o lugar da súa xénese. Tamén se poden atopar os números 9, 10 e 19 na Biblioteca e arquivo Francisco Pillado Mayor, na Facultade de Filoloxía da Universidade da Coruña.
Número 0
O primeiro número viu a luz en marzo de 1986. O seu primeiro consello de redacción estivo formado por Maisu Quintillán, Gabriel Rei-Doval, Xosé Manuel Eyré, Chus Lama, Enrique Egea, Carlos Pérez Varela, Francisco Javier Vidal Rodríguez, María Rivas, Carme Areses e Carmen VIllares Pazos.
Este número 0 incluía unha editorial onde o consello se laiaba da escaseza de cartos e falaba dos seus propósitos, ideolóxicos e creativos, como publicación. A portada foi unha ilustración de Enrique Egea. O número incluía, entre outros, un artigo sobre o significado da palabra 'ólisbos', asinado polo catedrático de Grego na facultade, Juan José Moralejo (que sería asíduo colaborador), así como artigos sobre a poesía de Pasolini, o trobador Johan Garcia, a novelística de Milan Kundera ou a mitoloxía popular. Tamén había creación de prosa e de poesía, moita dela anónima ou con pseudónimo, pero tamén con nomes como Helena de Carlos, Xosé Manuel Eyré ou Lois Xosé Pereira.
Número 1
En xuño, tres meses despois do número 0, publícase o número 1, que incorporar por primeira vez a tradución e a banda deseñada. Aínda que o número se imprentou en Tórculo, a revista sinala como lugar da edición Perlío (Fene).
Nese número destaca a conversa co filólogo español Fernando Lázaro Carreter, as entrevistas coa investigadora Silvia Manteiga e co crítico literario Francisco Rico ou un texto en prosa de Luísa Castro. Tamén contiña este número, entre outras colaboracións, unha tradución de H. Heine feita por Robert Kluge, e unha tradución ao latín do conto "Encol da morte do Bieito" (Dos arquivos do trasno, Rafael Dieste).
No consello de redacción a novidade é a incorporación de Isabel Gómez, e entre os colaboradores non mencionados xa, Vreixo Fernández-Galego, Álvaro Sanmartín, José María Ardao, Miguel Angel Castro ou Alberto Dureiro.
Número 2
O exemplar, publicado no curso seguinte, en marzo de 1987, era de menor tamaño. A portada é unha páxina en branco agás unha faixa na marxe esquerda, de abaixo arriba, onde se le un texto de Uxío Novoneyra: ' Como en nada graba o tempo no home'. O número ten algunha publicidade e as ilustracións xa non son só unicamente cousa de Enrique Egea senón que colabroan outros nomes, entre eles Siro.
O editorial é un texto lírico e algunhas das contribucións continúan primeiras partes aparecidas na edición anterior. Entre as obras de creación destacan os primeiros poemas publicados por Iolanda Aldrei, un poema inédito de Uxío Novoneyra (concibido para Os Eidos) e unha colaboración en verso de Jon Juaristi, traducida ao galego, sobre Novoneyra. Entre as traducións acóllese unha de Ovidio, obra de Xosé Manuel Pose, unha de Esopo da man de Bernardo Máiz, e unha de poemas de Petrarca por Darío Xohán Cabana. Tamén se inclúe unha entrevista, asinada por Antonio Ricón, a Kevin Gilligan e Margot de Chatelaine, editor e directora de arte da revista Keltica, the Inter-celtic Journal , unha publicación estadounidense de estudos celtas.
Hai algunhas incorporacións novas ao consello de redacción (Antonio Ricón, Lorena Gómez, Mayte Leis, Pepa F. Cores) e tamén algunhas baixas. Colaboraron tamén neste número Manuel Beiras, Xosé A. VIllar Piñón, Antón Méixome, Carlos Arias, Manuel Vázquez Cierna, Manuel Núñez Fiúza, Alfredo Canosa Carballo, Fernando García Montiel, Luís Lys ou Rafael Dovale.
Número 9
O número 9 foi editado en 1990. No consello de redacción figuran os nomes de Lourenzo Maroño, Igor Lugrís, as irmás Concha e Susa Blanco Montecelos ou Ramón Capotillo, así como os nomes ou pseudónimos de Mar R Martínez, María F Montes, Alicia G dos Anjos, Reinaldo Loureiro e Xoanxo do Exo.
Como os números descritos anteriormente, combina creación, tradución e artigos de opinión ou investigación. Como creadores colaboraron neste número entre outros Igor Lugrís, Carmen Pereiras, Manuel Lourenzo González, Manuel Salgado ou Blanca Riestra. Tamén se inclúe unha escena teatral de Historia de Neera (acto I, esc 17), que aínda que non aparece asinada fora unha obra publicada por Roberto Salgueiro no ano anterior.
Entre as traducións estaba un cacho d'A morte en Venecia, de Thomas Mann, publicado no seu orixinal alemán e mais verquida ao galego por Laureano Araujo, quen anos despois acometería a tradución do volume completo.
Baixo unha forma máis ensaística publicouse un texto de Francisco Rodríguez sobre a visión da literatura galega dalgúns hispanistas, centrado en Richard A. Cardwell ou Catherine Davies, ou un texto de Masito Beiró sobre o poeta Miquel Àngel Riera, entre outros.
Número 10
O número 10 foi editado ao ano seguinte, en 1991, sen novidades significativas no consello de redacción con respecto ao número precedente. O número inclúe un apartado dedicado a poesía de temática erótica, que se imprimiu nun caderno de follas de distinta cor. Entre os creadores que publican nesta revista figuran Xaquín Trevelez e Michelle Monsein en poesía, mais hai dous artigos centrais: un de Suso de Toro titulado "Que se arte, que se literatura", e outro de Emilio Ínsua sobre a palabra na poesía de Egito Gonçalves, un escritor portugués vivo naquela altura. A publicación tamén inclúe unha serie de caricaturas de Avelino Rodríguez Cuiñas e Francisco A. Villaverde, tituladas "Neuroloxía da erosión profesional": os dous publicarían A lúa no probador ao ano seguinte.
Número 12
O número 12 publicouse en febreiro de 1993, e estivo centrada en estudos de pragmática lingüística e na comunidade xitana en Galicia. Aínda que se mantén parte do consello de redacción de anos anteriores, aparecen como novidade (neste número ou no anterior) Juan Martínez, Armando Requeixo, Álvaro Graña, Ánxeles Canive, Charo Mascato e María Roo.
Entre as novidades como creador está o nome de Màrius Serra, que publica un poema en catalán.
Número 15
O número 15 data do mes de maio ano 1994. Co subtítulo de Voces, ten unha importante dimensión política, e publica de maneira central o poema O Imperador Montezuma escreve ao presidente Clinton sobre a Cuba de Castro, de Joaquim Montezuma de Carvalho.
No consello de redacción figuraban os xa habituais Ígor Lugrís, as irmás Susa e Concha Blanco Montecelos, Armando Requeixo ou Ánxeles Cánive, mais as incorporacións de María Fe González Fernández, Milagres Romero, Nacho Almeida, Isabel Villalba, Carme Fernández García e Almudena Ferreiro. A portada tiña unha fotografía de José Fariñas.
Número 19
O propio Claudio Rodríguez Fer participa no bloque de contidos máis explicitamente anarquistas, escribindo un artigo sobre a prensa anarquista galega durante a guerra civil, especialmente Galicia Libre. Órgano de la Agrupación de Gallegos Libertarios que pertencía á CNT, mais tamén conexións galegas en El Pueblo, fundado por Vicente Blasco Ibáñez, ou Umbral, que publicaron viñetas de Castelao traducidas ao castelán e versos en galego de Rosalía de Castro. Antón Fernández Álvarez fixo un traballo sobre o activista anarquista Ricardo Mella, Dionisio Pereira escribiu tamén sobre a prensa libertaria de Galicia; Xurxo Sierra fíxoo sobre un exemplo de literatura anarquista, a obra de Leandro Pita titulada precisamente O anarquista; Rafa Villar centrou un texto en Puig Antich e unha antoloxía poética popular na súa memoria; ou Xavier Valle, que falou sobre o anarquismo en internet, nos tempos en que se empezaba a desenvolver a internet comercial no mundo.
Ademais, na parte creativa sobresaen as colaboracións de Yolanda Castaño,algunhas inéditas e outras pertencentes ao poemario Elevar as pálpebras (1995), e o texto de María Lopo, acompañado duns poemas en francés de Léo Ferré titulados Les anarchistes (1969) (Los anarquistas) e Ni dieu ni maître (1965) (Nin deus nin dono) coas súas respectivas traducións ao galego nas seguintes páxinas. Sara Lamas, que andando o tempo acabaría ilustrando tamén obras de Claudio Rodríguez Fer, encargouse das ilustracións.
O consello de redacción estivo composto por Blanca Sánchez Sampedro, Ana Cibeira, Olga Novo, Belinda Sobredo Díaz e Yolanda Sánchez.
Faxín
O topónimo galego Faxín pode referirse a:
A Lagúa
O topónimo en lingua galega A Lagúa pode referirse a:
Singin' in the Rain
Singin' in the Rain é un filme estadounidense de 1952 dirixido e coreografado por Gene Kelly e Stanley Donen. Está protagonizado polo propio Kelly, Donald O'Connor e Debbie Reynolds. Feito seguindo os esquemas clásicos do Metro-Goldwyn-Mayer, ten a súa inspiración en toda a serie de The Broadway Melody que se realizaron en Hollywood nos 30 e 40, coincidindo coa aparición do cine sonoro.
O filme foi un éxito moderado no momento da súa estrea. Donald O'Connor gañou o Globo de Ouro ó mellor actor en comedia ou musical, e Betty Comden e Adolph Green gañaron o Premio "Writers Guild of America" ó mellor guión, mentres que Jean Hagen foi nomeada ó Oscar á mellor actriz secundaria. Porén, conseguiu un status de filme lendario pola crítica contemporánea, e é frecuentemente considerado como un dos mellor filmes musicais xamais feitos, e o mellor filme xamais feito en "Freed Unit" da Metro-Goldwyn-Mayer. Subiu ó máis alto da lista AFI dos mellores filmes musicais e foi clasificado como o quinto mellor filme estadounidense de tódolos tempos de acordo coa lista lista AFI de 2007. En 1989, a Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América escolleu o filme para a súa preservación no National Film Registry. En 2005, o British Film Institute incluíuno na súa lista de 50 filmes que deberías ver ós 14 anos. Na lista de 2017 da revista Sight & Sound sobre os 50 mellores filmes de tódolos tempos, Singin' in the Rain atópase no posto vinte.
Argumento
miniatura|Reclamo|307x307px Don Lockwood é unha romántica estrela do cine mudo a quen custou moito chegar até a cima. Até chegar a triunfar en Hollywood levou un longo camiño en compañía do seu íntimo amigo Cosmo Brown. Agora forma parella con Lina Lamont, unha bela moza, non tan parva como parece, pero bastante turbia nas súas intencións. Son a parella de moda dos estudios cinematográficos que dirixe R.F. Simpson. Tras unha das estreas, Don coñece a Kathy Selden, unha actriz de teatro aínda descoñecida, que primeiro menospreza a arte do cine e logo sae dunha torta resultando ser unha das bailarinas do coro que vai á festa.
Don e Kathy namóranse. Paralelamente, produciuse un terremoto na industria cinematográfica: o cine sonoro chega arrasando. O público quere máis e hai que reconverter o último filme de Lockwood e Lamont en musical, o que non sería un problema se non resultase que Lina Lamont ten unha voz de rata completamente inservible para o cine.
George Lucas
miniatura|250px|George Lucas na gala do 2006 do [[Time 100.]]George Walton Lucas, Jr., nado o 14 de maio de 1944 en Modesto (California), é o creador do exitoso fenómeno fílmico de "Star Wars" e posteriormente de Indiana Jones, presidente de Lucasfilm Ltd., LucasArts, e Lucas Digital Ltd, Lucas Licensing, LucasBooks e Lucas Learning Ltd.
Traxectoria
Lucas dirixiu a súa primeira obra cinematográfica THX 1138, en 1970. O filme foi producido por American Zoetrope e contou con Francis Ford Coppola como produtor executivo. O filme estaba baseado nunha curtametraxe do propio Lucas gañador de numerosos premios a nivel estatal. En 1971 Lucas forma a súa propia compañía, Lucasfilm Ltd, en San Rafael (California).
En 1973 Lucas dirixiu American Graffiti, un filme sobre autos e xoves. O filme gañou o Globo de Ouro, o New York Film Critics e o premio da National Society of Film Critics. Obtivo tamén 5 nomeamentos aos Oscars.
Catro anos despois, Lucas escribiu e dirixiu A guerra das galaxias (posteriormente rebautizada como Star Wars Episode IV: A New Hope), un filme que bateu tódolos récords de venda de entradas e gañou sete Oscars da academia. Lucas iniciou a historia de O imperio contraataca (Episodio V) e O retorno do Jedi (Episodio VI), das cales tamén foi produtor executivo. En 1980 escribiu e produciu Na busca da arca perdida, dirixida por Steven Spielberg, obtendo 5 premios da academia. Tamén foi co-produto e creador da historia de Indiana Jones e o templo maldito, estreada en 1984, nomeada a 2 premios da Academia e obtendo un Oscar por efectos especiais.
O último proxecto de Lucasfilm foi rematar a nova triloxía de "A Guerra das Galaxias". Star Wars: Episode I - The Phantom Menace, da nova triloxía, foi escrita, dirixida e producida por George Lucas e saíu ao público o 19 de maio de 1999. En maio de 2002 estreouse a segunda parte, Star Wars: Episode II - Attack of the Clones, tamén dirixida e producida por el. O capítulo final da nova triloxía, Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith, que abre as portas á triloxía clásica, estreouse o 19 de maio de 2005, quedando a saga finalizada.
Filmografía
George Lucas en persoa apareceu na súa última película, Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith, interpretando un personaxe extra chamado Baron Papanoida.
Banys de l'Almirall
miniatura|200px|Porta de acceso. Os Banys de l'Almirall (en galego: Baños do Almirante) é un edificio que se sitúa xunto co Pazo do Almirante de Aragón, no barrio da Xerea, dentro da Ciutat Vella de Valencia, de arquitectura islámica, construído no século XIII e utilizado até o XX.
Historia
Aínda que son do século XIV, época de dominación cristiá, foron construídos seguindo o estilo e a tipoloxía da arquitectura islámica, e son a mellor e case única mostra deste tipo de arquitectura na cidade de Valencia, onde todo foi arrasado coa chegada dos cristiáns. A Valencia onde entraron os primeiros ocupantes cristiáns en 1238 era unha cidade moi ben provista de estabelecementos balnearios. O total de baños existentes naquel momento podía achegarse aos vinte e cinco, cunha poboación duns 15 000 habitantes. Así e todo, non serían máis de cinco os baños que sobreviviron aos anos inmediatamente posteriores á conquista. É preciso agardar ao reinado de Jaume II (1291-1327) para a creación de novos estabelecementos balnearios.
Foi entón cando se construíron os baños de l’Almirall. O construtor do conxunto de edificios, formado por un pazo, un forno, o baño e, probablemente, outros inmóbeis de carácter veciñal, foi o cabaleiro e xurista Pere de Vila-rasa. As obras considéranse acabadas en 1320.
O hammâm, ou baño de vapor árabe, era da forma usual adoptada polos baños públicos nos reinos hispánicos medievais, e non só nos de tradición islámica, senón tamén en cidades que non formaron parte de Al-Andalus, como era Xirona. Así pois, aínda que segue a tradición dos baños de vapor árabes, os de l’Almirall foron construídos en época cristiá. É preciso dicir que estes son os baños públicos da cidade de Valencia que máis tempo estiveron abertos (case ininterrompidamente dende o século XIV até o XX).
O Baño de l’Almirall é un edificio de baños de carácter humilde que serve para coñecer como funcionaba a vida cotiá das clases menos favorecidas da cidade de Valencia. Desenvolvíase unha sociabilidade entre as mulleres e entre os homes, sexos que se xuntaban en días ou horarios distintos. O baño constituía un exercicio de hixiene práctica e permite coñecer as relacións sociais de cada unha das épocas.
O edificio consta de tres cámaras: a sala fría, a morna e a quente.
Sala fría
miniatura|200px|Sala fría. A sala freda é rectangular, cuberta con bóveda de canón, e con dez lucernas estreladas. Era a primeira sala, á cal se accedía dende o vestíbulo, que daba á rúa. Era unha estancia de tránsito que dispoñía de latrinas e dun espazo para alzar os utensilios do baño. Tamén había unha pía de auga fría para que os bañistas a mesturaran coa auga quente.
Outras dependencias
A fábrica é de muros sólidos e moi grosos para resistir a humidade e manter a calor, sen máis aberturas que as das miúdas portas de tránsito e as pequenas lucernas estreladas abertas e tapadas con vidros de cores. Habitualmente a este conxunto, o baño propiamente dito, engadíase unha sala con funcións de vestíbulo ou lugar de repouso, ademais dos locais de servizo, como a sala da caldeira e o depósito de leña.
Information Retrieved
Information Retrieved é un álbum da banda estadounidense de indie rock Pinback, publicado o 16 de outubro de 2012 a través do selo Temporary Residence Limited.
Embiópteros
Os embiópteros (Embioptera) constitúen unha pequena orde de insectos na súa maioría de rexións tropicais e subtropicais, clasificados dentro da subclase Pterygota. A orde foi tamén chamada Embiodea ou Embiidina. O nome Embioptera ("ás lixeiras") vén do grego εμβιος, embios que significa 'lixeiro, rápido' e πτερον, pteron, 'á', e é un nome que non foi considerado especialmente descritivo para este grupo de insectos voadores, e probablemente se refire á gran velocidade dos seus movementos tanto cara adiante coma cara atrás. O grupo probablemente apareceu durante o Xurásico e están ben representados no ámbar do Cretáceo. Teñen a capacidade única entre os insectos de enfiar seda con estruturas das súas patas anteriores. Usan esta seda para facer unha bolsa de tea ou galería na cal viven.
Describíronse unhas 360 especies de embiópteros, pero estímase que hai unhas 2000 especies. Hai certo debate sobre a clasificación filoxenética exacta de Embioptera, e esta orde foi clasificada como grupo irmán das ordes Zoraptera, e Phasmatodea, e hoxe hai unha continua disputa sobre a exactitude destas clasificacións.
A orde está distribuída por todos os continentes do mundo, excepto na Antártida, e a máxima densidade e diversidade de especies está localizada nas rexións tropicais.
Descrición
Todos os embiópteros teñen unha forma corporal moi similar, aínda que varían en coloración e tamaño. A maioría son marróns ou negros, variando desde tons rosas a vermellos nalgunhas especies, e oscilan en tamaño desde 15 a 20 mm. A forma do corpo destes insectos está totalmente especializada para adaptarse aos túneles e cámaras de seda onde viven, polo que son longos, estreitos e moi flexibles. Todas as femias e ninfas carecen de ás, mentres que os machos adultos poden ter ás ou non dependendo da especie. A cabeza ten pezas bucais que se proxectan, con mandíbulas mastigadoras. O ollos compostos teñen forma de ril, mais non teñen ocelos e as antenas son longas, formadas por ata 32 segmentos.
O corpo é cilíndrico, adaptado para facer galerías tubulares nas cales viven os insectos. O primeiro segmento do tórax é pequeno e estreito, mentres que o segundo e terceiro son máis grandes e anchos, especialmente nos machos, onde inclúen os músculos do voo. As ás, cando están presentes, son dous pares de similar tamaño e forma: longas e estreitas, cunha venación relativamente simple. Estas ás funcionan usando principios hidráulicos básicos; no prevoo, as cámaras que hai dentro das ás énchense con hemolinfa, o que as fai ríxidas dabondo para o voo. Ao pousárense estas cámaras baléiranse e as ás fanse flexibles, pregándose cara atrás sobre o corpo. As ás poden tamén pregarse cara adiante sobre o corpo, e así, xunto coa súa flexibilidade facilitan os movementos a través das galerías estreitas de seda sen que sufran danos.
Tanto en machos coma en femiaas as patas son curtas e robustas, cun tarsómero agrandado no primeiro par, que contén as glándulas produtoras de seda. O abdome ten dez segmentos, cun par de cercos no segmento final. Estes cercos son moi sensibles ao tacto, e permiten que o animal se oriente mentres se move cara atrás polas galerías, as cales son demasiado estreitas para permitir que o insecto se dea a volta. Como a morfoloxía das distintas especies é moi similar, a súa identificación é extremadamente difícil. Por esta razón, a principal forma de identificación taxonómica usada no pasado foi a observación detallada das distintivas estruturas copulatorias dos machos, (aínda que hoxe en día algúns taxonomistas consideran que este método non dá detalles suficientes para a clasificación). Aínda que os machos nunca comen durante o estado adulto, teñen pezas bucais similares ás das femias. Estas pezas bucais utilízanse para agarrar a femia durante a copulación.
Dieta
A dieta dos embiópteros varía entre especies, e as fontes de comida dispoñibles cambian nos diversos hábitats. As ninfas e femias adultas son herbívoras, alimentándose de follas secas caídas, musgos, codias e liques. Os machos adultos non comen, o que significa que a maioría morren rapidamente ao esgotaren as súas reservas de enerxía (de fame).
Comportamento social
A maioría, se non todas, as especies de embiópteros son gregarias, e presentan subsocialidade. Este determinado tipo de comportamento social implica que a femia vixía os seus ovos e despois coida as crías durante varios días despois da eclosión. Nalgunhas especies este coidado maternal implica incluso que a femia alimenta as ninfas con porcións de follas caídas mastigadas por elas mesmas e outras fontes de alimentación.
A subsocialidade é unha solución compensatoria para a femia, xa que a enerxía e o tempo que se aplica aos coidados maternos é recompensada ao darlle á súa descendencia moitas maiores posibilidades de sobrevivir e continuar a súa liñaxe xenética. Algunhas especies comparten as galerías con máis dun adulto, pero na maioría das galerías hai unha soa femia adulta e a súa descendencia.
Produción da tea de seda
Os embiópteros producen filamentos de seda moi similares aos do verme da seda Bombyx mori. A seda prodúcese en glándulas secretoras esféricas situadas no tarso das patas anteriores agrandadas, e poden fabricalo tanto os adultos coma as larvas. A diferenza de Bombyx mori e outros membros que producen e fían seda dos Lepidoptera e Hymenoptera, que só teñen un par de glándulas da seda por individuo, algunhas especies de émbidos estímase que teñen ata 300 glándulas da seda, 150 en cada pata anterior. Estas glándulas están ligadas a un "proceso cuticular similar a un pelo chamado exector da seda", e o seu gran número permite que os individuos fíen grandes cantidades de seda moi rapidamente, creando amplas galerías (ver imaxe). A tea de seda prodúcese en todos os estados da vida dos embiópteros, e require moi pouco gasto de enerxía.
Galerías
As galerías de seda producidas polos embiópteros son túneles e cámaras tecidas coa seda que eles mesmos producen. Estas construcións tecidas poden encontrarse en substratos como rochas e a codia de árbores, ou entre as follas secas caídas. Algunhas especies camuflan as súas galerías decorando as capas externas con cachos de follas ou outros materiais que as confundan cos arredores (ver imaxe). As galerías son esenciais no seu ciclo vital, mantendo a humidade do seu ambiente, e ofrecendo protección dos predadores e os elementos mentres se alimentan, reproducen ou simplemente viven. A única ocasión na que un embióptero abandona o complexo da galería é cando os machos alados saen voando ou os machos sen ás saen andando para buscar parella, ou cando as femias exploran a área que os rodea en busca de novas fontes de alimentación. Ao detectaren un potencial predador ou unha ameaza, os émbidos retíranse ás súas galerías e algunhas especies observáronse "facendo o morto" ata que a ameaza desaparece.
Os embiópteros amplían continuamente as súas galerías buscando novas fontes de alimento e a cando medran en tamaño. Os insectos fían a seda movendo as súas patas anteriores adiante e atrás sobre o substrato e rotando os seus corpos para crear un túnel cilíndrico tapizado de seda. As galerías vellas teñen moitas capas laminadas de seda. Cada complexo da galería contén un número de individuos, que a miúdo descenden dunha soa femia e forman unha estrutura complexa labiríntica, que se estende desde un refuxio seguro a onde haxa materia vexetal comestible nas proximidades. O tamaño e complexidade da colonia varía entre especies, e poden ser moi extensas naquelas especies que viven en climas quentes e húmidos.
Saviñao, San Martiño de Ferreiros, Pol
Saviñao é un lugar da parroquia de San Martiño de Ferreiros no concello lugués de Pol na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 14 habitantes (9 homes e 5 mulleres).
A Airavella, Seixas, As Somozas
A Airavella é un lugar da parroquia de Seixas no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).
Regurxitación
miniatura|220px|Un exemplar de Sarcophagidae, eliminando líquido. miniatura|220px|[[Egagrópila de gaivota con cascas de crustáceos e cunchas de moluscos.]] miniatura|220px|Diagrama do [[estómago, onde se pode ver a ssituación do cardia.]]
Moitas aves regurxitan o alimento para as súas crías, e tamén algúns mamíferos, como os lobos e os raposos. Certos insectos, como os dípteros da familia dos sarcofáxidos, regurxitan auga para aumentar a concentración do alimento sólido inxerido.
Así mesmo, algunhas aves carnívoras regurxitan habitualmente a parte non dixeríbel das súas presas, formando unhas bólas con ósos, pel ou pelos denominadas egagrópilas.
En medicina, a regurxitación é un síntoma (distinto do vómito) que se observa con frecuencia nos bebés antes dos 4 meses (debido á inmadureza do seu aparello dixestivo, que pecha o esfínter esofáxico inferior (a válvula entre o esófago e o estómago), resultante dun aumento na presión abdominal en relación coa presión do peito. Nos adultos é un fenómeno anormal, é menos frecuente, que se denomina refluxo gastroesofáxico.
Unha maneira de evitar a regurxitación é equilibrar a presión entre as partes abdominais e as torácicas. A forma máis sinxela de facelo é practicar un eructo voluntariamente. É tamén por esta razón pola que se fai eructar aos bebés. Posibelmemnte os adultos tamén teñeen que facelo, especialmente aqueles que sofren de hernia de hiato.
Nos adultos o refluxo gastroesofáxico, consistestente no regreso sen esforzo do contido alimentario a través do esófago até a orofarinxe, é consecuencia, entre as causas máis frecuentes, dunha enfermidade ácido-péptica, da acalasia (obstrución d esfínter gastroesofáxico por hipertrofia muscular deste), ou da incompetencia deste esfínter, que pode incluír ou non hernia hiatal, divertículo esofáxico de Zenker e obesidade extrema (por aumento da presión intrabdominal).
En nenos ou en perosas adultas con atraso mental pódese presentar este fenómeno, que adoita chamarse daquela trastorno de rumiación, que é un trastorno da alimentación do inicio da infancia e a nenez.
O espírito do bosque
O espírito do bosque (2008) é a terceira longametraxe de animación producida por Dygra Films. É unha secuela de O bosque animado, que foi o primeiro filme en animación 3D por ordenador en ser producido en Europa.
Produción e distribución
A película está dirixida por David Rubín, que se encargou da dirección artística, e Xoán Carlos Pena, encargado de coordinar a produción técnica. A película foi presentada no Festival de Cannes e seleccionada para competir na sección oficial da XXV edición do Festival Internacional de Cine Infantil de Chicago, que tivo lugar entre o 23 de outubro e o 2 de novembro de 2008.
Na súa produción participaron máis dun cento de persoas, entre animadores, deseñadores, músicos, físicos, técnicos e dobradores. Esta última faceta foi levada a cabo na súa versión en galego por coñecidas voces de dobraxe da Galega. A distribución da cinta, que custou 14 millóns de euros, correu a cargo de Manga Films, a diferenza dos dous títulos anteriores de Dygra, que foron comercializados por Buenavista.
Trama
A trama da película, ambienta da Fraga de Cecebre, ao igual que a súa anterior produción, O bosque animado, consiste no intento das árbores e animais da mesma en impedir que se constrúa unha estrada a través do bosque. A ambientación e varias das personaxes son as mesmas que en O bosque animado.
Premios
Foi candidata ao Goya á mellor longametraxe de animación en 2008.
Álvaro Domínguez Benavides
Álvaro Domínguez Benavides, nado en Ponteareas en 1902 e finado en Venezuela en 1977, foi un médico e farmacéutico galego.
Traxectoria
Fillo do médico de Ponteareas Manuel Domínguez Sánchez e irmán de Manuel Domínguez Benavides. Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela licenciándose en 1926. Foi médico en Ponteareas. En 1935 obtivo a licenciatura en farmacia na USC. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 exerceu un tempo en Ponteareas como médico e analista ata exiliarse en Venezuela en 1942. En Venezuela traballou como médico rural en Grita-Zulia ata o seu falecemento. Visitou Galicia en 1957 e 1963.
37 horas desesperadas
37 horas desesperadas (en Desperate Hours) é un filme dirixido por Michael Cimino que foi estreado en 1990. 37 horas desesperadas está protagonizado por Mickey Rourke, Anthony Hopkins, Mimi Rogers, Kelly Lynch, Lindsay Crouse, Elias Koteas e David Morse.
Estreouse en galego o 3 de xaneiro de 2002 a través da TVG.
Francisco Álvares
Francisco Álvares, nado arredor de 1465 en Coímbra, e finado entre 1536 e1541, en Roma, foi un misioneiro e explorador portugués. En 1515 viaxou a Etiopía como parte da embaixada portuguesa ao emperador Lebna Dengel, acompañado polo embaixador etíope Mateo, quen ía de regreso. A embaixada chegou a Etiopía só en 1520, onde Álvares se uniu ao enviado portugués Pêro da Covilhã, buscado había moito tempo. Alí ficou seis anos e regresou a Lisboa en 1526-27. Escribiu un informe titulado Verdadeira Informação das Terras do Preste João das Indias.