cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
José Sellier
Traxectoria
Entre 1898 e 1900, Sellier levou o seu aparello por outras cidades galegas: Vigo (novembro de 1898), Ferrol (xaneiro de 1900) e Santiago, na que realiza a primeira exhibición cinematográfica na cidade o 22 de xaneiro de 1900. Pouco tempo despois Sellier abandonou a súa actividade cinematográfica e volveu dedicarse en exclusiva á fotografía ata pouco antes da súa morte.
Recoñecementos
O concello da Coruña adicoulle unha praza en xullo de 2013.
Coruña Cómica
Coruña Cómica foi unha semanario editado na Coruña en 1914.
Historia e características
Apareceu o 8 de marzo de 1914. Dirixida por Juan Fernández Merino, entre os seus colaboradores literarios figurou Leandro Carré Alvarellos (co pseudónimo "Fabriella") e entre os artísticos, Barros. Suspendeu a súa publicación en abril.
Baraio, Probaos, Oza-Cesuras
Baraio é un lugar da parroquia de Probaos no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2018 tiña 23 habitantes (11 homes e 12 mulleres).
Zaira Rodríguez
Zaira Rodríguez Pérez, nada en Cee en 1974, é unha política galega do PPdeG.
Traxectoria
É diplomada en Traballo Social e licenciada en Socioloxía. Foi concelleira do PPdeG en Cee tralas municipais de 1999. Foi tenente de alcalde e concelleira de Servizos Sociais cando ocupou a alcaldía Antonio Domínguez García. En 2011 foi candidata á alcaldía de Cee, quedando en segunda posición, e foi elixida deputada provincial e responsable da área de Normalización Lingüística da Deputación. O 1 de marzo de 2012 foi elixida alcaldesa de Cee logo dunha moción de censura presentada por PPdeG e BNG contra o alcalde independente Ramón Vigo Sambade. Nas municipais de 2015 perdeu a alcaldía ó verse superada polos independentes.
Polémica
Rodríguez levantou unha polémica a raíz dunhas declaracións súas para o diario La Voz de Galicia referentes á súa responsabilidade á fronte da departamento de normalización lingüística da Deputación da Coruña.
Cacabelos, León
Cacabelos é un concello da provincia de León, pertencente á comarca do Bierzo. Cobre unha superficie de 32,82 km², na que vivían 5.118 habitantes no ano 2019, cunha densidade de poboación de 155,94 hab./km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.
Alfredo Santaelena
Alfredo Santaelena Aguado, nado en Madrid o 13 de outubro de 1967, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de centrocampista e actualmente adestra o Internacional de Madrid.
Como adestrador
Alfredo iniciou a súa carreira como adestrador en 2003 no mesmo club onde comezou como xogador, o Pegaso Tres Cantos. Alí permaneceu durante 3 tempadas, e na campaña 2003–04 estivo a piques de ascender ao equipo a Segunda División B. Porén, e a pesar de que o seu equipo permeneceu invicto na fase final, o dobre valor dos goles fóra de casa provocou que caese eliminado no partido final ante o Marino de Luanco (2–2).
Despois da etapa no Pegaso, foi contratado polo Cobeña en Terceira División e conseguiu o ascenso fronte ao Deportivo da Coruña B, nunha final na que o Cobeña quedou con 9 xogadores durante 25 minutos. A tempada seguinte continuou á fronte do Cobeña en Segunda B, pero non puido evitar o descenso a Terceira tras quedar en décimo oitavo lugar. Na tempada 2007–08 dirixiu ao Ciempozuelos, quedando campións do grupo VII de Terceira División, sen lograr o ascenso ao perder no último partido da eliminatoria.
O 14 de xaneiro de 2009 foi nomeado adestrador do Ibiza-Eivissa. En 2010 adestrou o Marbella.
Bóveda (homónimos)
Unha bóveda é unha construción arquitectónica, de sección curva, que permite cubrir o espazo comprendido entre dous muros, piares ou columnas.
Como topónimo, Bóveda pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
O Parnaso (Poussin)
O Parnaso (en Le Parnasse), chamado tamén Apolo e as musas (en Apollon et les muses), é un cadro realizado polo pintor francés do Clasicismo Nicolas Poussin. Mide 145 cm de alto e 197 cm de ancho, e está pintado ó óleo sobre lenzo. Data dos anos 1631-1633. Actualmente exhíbese no Museo do Prado de Madrid, España.
Realizou este cadro inspirado polo Parnaso de Rafael que puido ver na Sala da Signatura (Stanza della Segnatura). Crese que procedía da colección Meyers e en España é mencionado por vez primeira no inventario do palacio de La Granja de San Ildefonso no ano 1746.
Descrición
Trátase dunha escena mitolóxica. No monte Parnaso atópase o deus Apolo rodeado polas musas, cada unha delas portando obxectos que permiten recoñecer a cada unha delas, e outros tantos poetas. A figura central podería ser Homero, ó que a musa Calíope coroa de loureiro.
Hidroxenosoma
Un hidroxenosoma é un orgánulo limitado por membranas encontrado nas células de protozoos Ciliophora, Trichomonas e fungos. Trátase de organismos anaerobios ou aerotolerantes fermentativos. O orgánulo produce hidróxeno molecular e ATP e permite obter enerxía sen usar o O2. Crese que este orgánulo puido orixinarse a partir das mitocondrias.
Os hidroxenosomas teñen aproximadamente 1 μm de diámetro. Igual que as mitocondrias están limitados por membranas dobres, e a membrana interna presenta algunhas proxeccións de tipo crista. Os hidroxenosomas derivaron das mitocondrias pola perda de características mitocondriais básicas, a máis salientable das cales é a perda do seu xenoma, pero carecen tamén de ciclo de Krebs ou cadea respiratoria. Non se atopan xenomas nos hidroxenosomas do fungo Neocallimastix, nin nos protozoos Trichomonas vaginalis e Trichomonas foetus, aínda que si se atoparon no ciliado Nyctotherus ovalis.
Os hidroxenosomas mellor estudados son os dos parasitos transmitidos sexualmente T. vaginalis e T. foetus e os dos fungos Chytridiomycota do rume de herbívoros, tales como Neocallimastix.
O ciliado Nyctotherus ovalis, encontrado no interior de varias especies de cascuda, ten numerosos hidroxenosomas asociados intimamente con arqueas metanóxenas endosimbióticas que utilizan o hidróxeno producido polos hidroxenosomas. A matriz dos hidroxenosomas de Nyctotherus ovalis contén partículas parecidas a ribosomas e un tipo de ribosoma (de 70 S) da arquea metanóxena endosimbiótica. Isto suxeriu a presenza dun xenoma no orgánulo que foi posteriormente descuberto por Akhmanova e máis tarde secuenciado en parte por Boxma. [[Ficheiro:Hydrogenosom.svg|miniatura|dereita|370px|Abb.1: Modelo da síntese de ATP nos hidroxenosomas.
abb.: CoA = Coencima A]] Os hidroxenosomas foron descubertos a principios da década de 1970 por Lindmark e Müller nos Estados Unidos e por Kulda en Praga.
As reaccións encimaticas dos hidroxenosomas mellor estudadas son as descubertas en traballos con Trichomonas, organismos que oxidan piruvato producindo hidróxeno molecular, acetato, CO2 e ATP pola acción combinada dos encimas piruvato:ferredoxina oxidorredutase, hidroxenase, acetato:succinato CoA transferase e succinato tioquinase. Tamén se localizaron os encimas superóxido dismutase, malato deshidroxenase (descarboxilante), ferredoxina, adenilato quinase e NADH:ferredoxina oxidorredutase.
O Outeiro, Nespereira, Pazos de Borbén
O Outeiro é un lugar da parroquia de Nespereira, no concello pontevedrés de Pazos de Borbén, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 147 habitantes (74 homes e 73 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
La Torre de Maside
La Torre de Maside foi un semanario editado en Maside en 1921.
Traxectoria
Subtitulado Periódico defensor de los intereses del municipio, apareceu o 23 de febreiro de 1921. Estaba dirixido por Aquilino Sánchez Rodríguez. Aínda se editaba en setembro de 1921.
Torrente, Nespereira, Pazos de Borbén
Torrente é un lugar da parroquia de Nespereira, no concello pontevedrés de Pazos de Borbén, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 99 habitantes (48 homes e 51 mulleres).
A Vila, A Cova, Carballedo
A Vila é un lugar da parroquia de A Cova, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. No INE en 2016 non figura este lugar. Mais si está recollido como entidade no Nomenclátor de Galicia e no SIXPAC.
Toponimia
O topónimo deriva do latín, casa de campo.
As Regadas
O topónimo As Regadas pode referirse a:
Grand Prix Circuit
O xogo é un simulador de carreiras de Fórmula 1. Pódese correr nun circuíto ou participar no campionato mundial. O videoxogo é unha versión modificada de The Cycles un simulador de motos da mesma casa.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 81ª edición dos Óscar
Esta é unha lista dos filmes propostos na 81ª edición dos Óscar para o mellor filme en lingua non inglesa. A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS) convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar un filme para o Óscar ó mellor filme internacional cada ano dende que o premio foi creado na edición de 1956. O premio é presentado anualmente pola Academia para un filme producido fóra dos Estados Unidos cun diálogo maioritariamente en lingua non inglesa. O Comité do Premio Internacional de Longametraxes supervisa o proceso e revisa todos os filmes enviados.
Os filmes candidatos debían terse estreado nos cinemas dos seus respectivos países entre o 1 de outubro de 2007 e o 30 de setembro de 2008. A Academia publicou a lista de propostas oficiais o 17 de outubro de 2008 cun récord de 67 filmes en competición. Xordania enviou un filme por primeira vez e Letonia volveu participou despois de quince anos.
A lista curta de nove candidatos anunciouse o 13 de xaneiro de 2009. Debido a unha nova regra, só seis filmes da lista curta se decidían polos votos do comité completo. Os outros tres foron seleccionados polo comité executivo da Academia para os filmes estranxeiros. Os cinco candidatos (Alemaña, Austria, Francia, Israel e o Xapón) anunciáronse o 22 de xaneiro de 2009. O filme xaponés Okuribito de Yōjirō Takita gañou o premio, primeiro filme xaponés que o conseguiu dende que a categoría é competitiva.
Controversia
A proposta coreana, Keurosing inicialmente presentou dúbidas xa que foi acusada de plaxio por outro guionista. O Consello de Cinematografía de Corea dixo que seleccionaría outro filme se Keurosing era declarado culpábel, mais finalmente o caso foi desestimado.
O Rego, San Martiño de Lanzós, Vilalba
O Rego é un lugar da parroquia de San Martiño de Lanzós, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 27 habitantes (17 homes e 10 mulleres).
Heliporto de Alxeciras
O Heliporto de Alxeciras é un heliporto público situado no porto da cidade andaluza de Alxeciras, na provincia de Cádiz. Foi inaugurado o 1 de xullo de 2010 polo ministro de fomento, José Blanco. É o segundo heliporto da rede Aena tras o heliporto de Ceuta.
Instalacións
O heliporto divídese en dúas partes: a terminal de pasaxeiros e a plataforma de engalaxe e aterraxe. A terminal de pasaxeiros é parte da xa existente no porto de Alxeciras, na que se adaptou unha zona para atender as necesidades do heliporto. A plataforma en cambio sitúase sitúase na cuberta do aparcadoiro do porto de Alxeciras, para o que se modificou a última planta do aparcadoiro situando unha estrutura metálica que inclúe a zona de aterraxe e as instalacións de bombeiros e mantemento. Esta plataforma ten 2.400 m2 e sitúase a 30 metros sobre o nivel do mar. A terminal e a plataforma están unidas por unhas pasarelas exteriores cubertas. O custo foi superior aos 7 millóns de euros.
Encóntrase a 500 metros da estación de tren e a estación de autobuses de Alxeciras.
Destinos
O heliporto ten como principal obxectivo a conexión co heliporto de Ceuta, cun tempo de voo de 7 minutos. A conexión é operada por Helicópteros del Sureste dende o 5 de xullo de 2010 con 41 voos semanais con helicópteros AgustaWestland AW139 cunha capacidade de 15 pasaxeiros.
Couxela, Ribadeo
Couxela é unha parroquia do concello de Ribadeo. Segundo o IGE en 2011 tiña 132 habitantes (69 homes e 63 mulleres), agrupados en 11 entidades de poboación e 2 lugares, o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 165 habitantes.
Toponimia
Posiblemente a súa orixe estea en Covus (cóncavo), forma latina arcaica. Á súa variante Covius foille engadido o sufixo -ellus, dando Coviella, que estaría relacionado coa valgada que forma no terreo. A sílaba -vi- evoluciona ao -x- galego, como foveum -> foxo, dando Coxela. Pero o -v- de Covius representa un son palatal parasitario, parecido ao w inglés, que leva ao actual -u-, breve e átono, dando Couxela, co -ll- xeminado transformado en -l-.
Aparece documentado como Coegela e Coiegela.
Festas
Na actualidade só se celebra a Festa da Virxe das Dores, o cuarto domingo de setembro. Tempos atrás celebrábanse tamén as festas de San Brais (3 de febreiro), Santo Antón (13 de xuño) e Santiago (25 de xullo).
Death Cab for Cutie
Death Cab for Cutie é unha banda estadounidense de rock alternativo formada en Bellingham, Washington no ano 1997. Está composta por Ben Gibbard (voces, guitarra, piano), Chris Walla (guitarra, teclados), Nick Harmer (baixo) e Jason McGerr (batería). A música de Death Cab for Cutie foi etiquetada como indie rock, indie pop, emo e rock alternativo, e destaca polo seu uso de instrumentos pouco convencionais e polo característico estilo lñirico de Gibbard. A banda publicou sete álbums de estudio, cinco EPs, e unha demo ata a data. O seu nome está collido dunha canción de The Bonzo Dog Doo-Dah Band interpretada na película dos Beatles de 1967 Magical Mystery Tour.
Entierro del General Sánchez Bregua
miniatura|Imaxe do enterro do Xeneral Sánchez Bregua tomada por José Sellier, posiblemente realizada no mesmo momento de filmar a película. O Entierro del General Sánchez Bregua está considerado un dos primeiros filmes cinematográficos rodados en Galicia. A cinta non se conserva.
Historia
José Sellier rodou en maio de 1897 os seus primeiros filmes: Fábrica de gas, Orzán, oleaje e Plaza de Mina, mais o primeiro filme ao que se lle pode poñer data exacta foi Entierro del General Sánchez Bregua. Rodouno o 20 de xuño de 1897 con ocasión da condución pola cidade da Coruña do cadáver de José Sánchez Bregua, natural de Oleiros e que fora Capitán Xeneral de Galicia e Ministro de Guerra no goberno de Castelar. Foi a primeira rodaxe en España dun filme Lumière non rodada pola empresa Lumière. A cinta, que duraba 1 minuto e estaba gravada a 16 imaxes por segundo, estaba rodada en plano único e frontal.
O filme exhibiuse publicamente o domingo 17 de outubro do mesmo ano.
Candín
Candín é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 140,90 km², na que vivían 333 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 2,36 hab./km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.
Centeais
O topónimo galego Centeais alude a terras de centeo. Pode referirse a:
Arianna Huffington
Arianna Huffington (de solteira Stasinopoúlou, en Αριάδνη-Άννα Στασινοπούλου), nada en Atenas o 15 de xullo de 1950, é unha escritora e columnista estadounidense de orixe grega. É coñecida sobre todo porque cofundou a web The Huffington Post. Era unha popular comentarista conservadora que na década de 1990 comezou a adoptar un ideario político máis liberal. Estivo casada co congresista republicano Michael Huffington.
En 2003, presentouse como candidata independente a gobernadora na elección de California.
En 2009, foi nomeada por primeira vez como o número 12 na lista de Forbes das mulleres máis influentes nos medios de comunicación. Alcanzou tamén o número 42 en The Guardian's Top 100 na lista dos medios de comunicación.
En maio de 2011, El País anunciou a súa incorporación ao Consello de administración do diario, para axudar a "potenciar a transformación dixital do xornal... e aumentar o seu peso internacional".
Huffington fíxose famosa na década de 1990 como analista conservadora, antes de cambiar de partido e comezar co medio en Internet The Huffington Post, progresista e competidor da páxina de ligazóns e orientación conservadora The Drudge Report. Foi un éxito rotundo e en 2011, Huffington vendeu o Huffington a AOL por 315 millóns de dólares.
O modelo dependía dunha rede de blogueiros non remunerados, algúns famosos e polo tanto menos dependentes dun bo soldo que a maioría, e outros dispostos a non cobrar a cambio do prestixio de aparecer xunto a esas firmas soadas. En marzo, Huffington dixo a The Guardian que os que criticaban a súa decisión de non pagar a miles de blogueiros non entendían o funcionamento dos sitios de Internet.
Primeiros anos
Arianna Stasinopoulos naceu en Atenas, Grecia, filla de Konstantinos (xornalista e consultor de xestión) e Elli (de solteira Georgiadi) Stasinopoulos, e é a irmá de Agapi (escritora, locutora e actriz). Cando tiña 11 anos os seus pais separáronse, quedando ao coidado da súa nai. Mudouse a Inglaterra á idade de 16 anos, e estudou economía no Girton College de Cambridge, onde con 21 anos chegou a ser presidenta da Cambridge Union Society, unha prestixiosa comunidade de debate que nos seus case dous séculos de existencia só fora presidida por dúas mulleres.
A finais de 1980, Huffington escribiu varios artigos para National Review. En 1981, escribiu unha biografía de Maria Callas (Maria Callas: The Woman Behind the Legend), e en 1989, unha biografía de Pablo Picasso, Picasso: Creator and Destructor.
Comezou a ser coñecida nacionalmente nos Estados Unidos durante o intento fracasado do seu marido en 1994 de chegar ao Senado.
Participación electoral en California
Nos primeiros anos do século XXI, Arianna xa era recoñecida nos medios como unha brillante xeradora de opinión incisiva e intelixente que defendía as súas ideas conservadoras en calquera debate. Nun breve prazo e para sorpresa de moitos, pasou a ser unha liberal recalcitrante, detractora das guerras de Afganistán e Iraq e activista do Partido Demócrata. Presentouse ás eleccións para gobernador de California en 2003, anunciando ao catro ventos que era "Hybrid versus Hummer", mais perdeu fronte a Arnold Schwarzenegger.
Presenza nos medios
En 2005 lanzou The Huffington Post e no ano 2006 xa foi incluída na lista dos máis influentes do mundo. É convidada habitual de programas tan populares como os de Oprah Winfrey ou Larry King. Publicou trece libros entre biografías, ensaios políticos e textos de autoaxuda.
Vida persoal
AOL, que no seu día chegou a comprar Warner, decantouse definitivamente en febreiro de 2011 por The Huffington Post, do que Arianna era unha dos seus principais accionistas, para así dotar o seu medio de contidos. Nestas datas no seu xornal publicaban uns 6000 blogs, cunha media de 25 millóns de usuarios ao mes, alcanzando a súa páxina web o terceiro posto entre os sitios de información máis seguidos do mundo. Finalmente en abril de 2011 pechouse a compra do medio por parte de Time Warner por un prezo de 230 millóns de euros, cuxos beneficios foron a parar na súa maior parte ás mans da súa fundadora.
Sergio Vázquez Rouco
Traxectoria
Foi ordenado presbítero en 1962 e licenciouse en teoloxía pola Universidade Pontificia de Salamanca en 1966. Foi coadxutor da parroquia de San Xoán de Poio entre 1967 e 1970 e párroco até 1982.
Após se trasladar a Madrid, entre os anos 1983 e 1987, doutorouse e realizou a carreira de Antropoloxía relixiosa e Ética na Universidade Pontificia Comillas e no Instituto Superior de Ciencias Morais. De 1987 a 1990 foi director da igrexa de Buena Dicha.
De volta a Galiza, entre 1990 e 1995, foi profesor de relixión no instituto Eduardo Pondal de Compostela á parte de vigairo das parroquias de San Mamede do Monte, Covas e San Cibrán de Barcala.
Desde o 1 de xaneiro de 1996 foi párroco de Curtis. Como tal, realizou numerosas obras de acondicionamento e mellora das instalacións, quer nas igrexas de Santaia e Teixeiro, quer na súa contorna. Restaurou a casa reitoral de Teixeiro, participou na reconstrución da antiga fonte da Nosa Señora de Teixeiro e impulsou a figura de San Pedro de Mezonzo.
Finou o 3 de abril de 2006, con 72 anos. Foi enterrado na súa parroquia natal o 6 de abril e o seu funeral foi celebrado polo arcebispo Julián Barrio na igrexa de Teixeiro o 28 de abril.
Renaldo Lopes da Cruz
Renaldo Lopes da Cruz, nado o 19 de marzo de 1970 en Cotegipe (Baía), é un futbolista brasileiro. Xoga de dianteiro e o seu actual equipo é o Vilavelhense Futebol Clube.
Diamantina
20px Para a rexión da Chapada Diamantina no estado de Bahia, véxase Chapada Diamantina.
Diamantina é unha cidade brasileira do estado de Minas Xerais. Sitúase 280 km ó norte da capital do estado, Belo Horizonte.
Actualmente, unha das máis importantes actividades é o turismo, pero a agricultura e a extracción mineral tamén posúen algunha participación na economía. O seu nome orixinouse do descubrimento, na rexión, de xacementos de diamante.
Nesta cidade naceu o expresidente brasileiro Juscelino Kubitschek.
Non se debe confundir a cidade de Diamantina coa rexión da Chapada Diamantina, no estado da Baía.
Historia
A súa fundación (co nome de Arrial do Tijuco) ocorreu no século XVIII. Como o seu nome actual suxire, Diamantina foi centro de extracción de diamantes dende o século XVIII ata o século XIX. En 1835 foi elevada á condición de cidade e, en 1938 recibiu o título de Patrimonio Histórico Nacional, o primeiro recoñecemento, no Brasil, da importancia de seu acervo arquitectónico colonial.
miniatura|esquerda|250px|Construcións coloniais de Diamantina.
Aerobús
250px|miniatura|Aerobús O Aerobús é un servizo lanzadeira de autobuses de Barcelona que circula entre a Plaça de Catalunya, no centro da cidade, e as terminais T1 e T2 do aeroporto de Barcelona-El Prat.
Conta con dúas liñas, A1 e A2, e cada unha vai ata unha terminal (A1 á T1 e A2 á T2). Está xestionado pola Área metropolitana de Barcelona e anualmente utilízano máis de 4,5 millóns de persoas.
O Valado, Nespereira, Pazos de Borbén
O Valado é un lugar da parroquia de Nespereira, no concello pontevedrés de Pazos de Borbén, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 60 habitantes (27 homes e 33 mulleres).
Cordilleira dos Balcáns
miniatura|300px|Cordilleira dos Balcáns. [[Ficheiro:Flag of Serbia.svg|border|20px Serbia border|20px Bulgaria ]]
A Cordilleira dos Balcáns ou Montes Balcáns, en búlgaro e serbio Стара планина / Stara planina ("montaña antiga") é unha prolongación da cordilleira dos Cárpatos, da cal se está separada polo río Danubio no punto chamado Portas de Ferro, nas actuais fronteiras entre Bulgaria, Serbia e Romanía.
Xeografía e xeomorfoloxía
miniatura|300px|Vista dos Balcáns Centrais, co cadoiro de Raysko Praskalo no centro. miniatura|300px|A reserva de Kozya Stena. miniatura|300px|Vista panorámica do paso de Beklemeto.
Xeoloxicamente, a cordilleira dos Balcáns é unha formouse tardiamente na oroxenia alpina. Pódese dividir en dúas partes: a cadea principal dos Balcáns e os Prebalcáns do norte, que penetran lixeiramente na chaira danubiana de Bulgaria.
A cordilleira esténdese 560 km paralelamente ao baixo Danubio, desde o oeste, no Val de Timoc (Serbia), cara ao leste, a través do centro de Bulgaria, até o cabo Emine, no mar Negro, facendo un arco pouco marcado arredor da Plataforma Valáquica. Polo xeral non supera os 1000 m de altura, con poucos montes de 2000 m, culminando no Botev, de 2 376 m.
A parte occidental, ao oeste do Val do Iskar está formada por xistos e calcarias do paleozoico; a central está constituída por xistos e granito e a oriental presenta arxilas, margaa e vai baixando en chanzos até o mar Negro.
A Revolta, San Martiño de Lanzós, Vilalba
A Revolta é un lugar da parroquia de San Martiño de Lanzós, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Cordilleira dos Balcáns
Xeografía e xeomorfoloxía
Os Balcáns poden divirdirse en tres seccións:
A cordilleira dos Balcáns destaca pola súa flora e fauna. Hai bosques de coníferas, carballos e faias. A edelweiss, (Leontopodium alpinum), planta emblemática da vexetación europea de alta montaña, medra alí, na rexión de Koziata Stena. Algunhas das paisaxes máis chamativas están no Parque Nacional dos Balcáns Centrais con acantilados, os cadoiros máis altos da península Balcánica e unha exuberante vexetación. A maioría dos grandes mamíferos de Europa viven na zona, entre eles o oso pardo, o lobo, o xabaril, o rebezo e o cervo.
Historia
O pico Boltev, situado no Parque Nacional dos Balcáns Centrais, foi bautizado con este nome en honor de Hristo Botev, poeta búlgaro e heroe nacional que morreu na parte occidental da Stara Planina, preto de Vratsa, en 1876 nunha guerra contra o Imperio otomán.
O nome
Outros nomes que se utilizaron para referirse a esta cordilleira en diferentes épocas son Aemon, Haemimons, Hem, Emus, o eslavónico Matorni gori, e os turcosKodzhabalkan e Balkan.
Balkan provén dunha palabra turca que significa "cadea de montañas boscosas". En lugares como Turkmenistán e nas costas orientais do mar Caspio aínda se encontra este nome, como tamén na península Balcánica e na provincia de Balkan en Turkmenistán.
Fernando III de Castela
Fernando III de Castela, alcumado o Santo, nado en Peleas de Arriba (provincia de Zamora) en 1199 ou o 24 de xuño de 1201 e finado en Sevilla o 30 de maio de 1252, foi rei de Castela e Toledo desde 1217, rei de Galiza e de León desde 1230, e Conde de Aumale por casamento desde 1235, até a súa morte.
Uniu definitivamente os reinos de León e Castela e consolidou a Reconquista, deixando por conquistar apenas o reino tributario de Granada. Foi canonizado en 1671, sendo coñecido tamén como San Fernando.
Subida ao trono de Castela
Fernando era fillo de Afonso VIII de León e Galicia e de Berenguela, infanta e raíña de Castela (tamén chamada Berengaria). Naceu en Peleas de Arriba, onde tempo despois fundou o mosteiro de Santa María de Valparaíso. En 1204, o casamento dos seus pais foi anulado polo Papa Inocencio III por motivos de consanguinidade, e Berengaria levou os fillos para a corte de Castela.
Após a morte do seu tío Henrique I de Castela (1204-1217), con apenas 13 anos de idade, só sobreviviran algunhas irmás de Henrique. Berenguela, que fora rexente do irmán de 1214 a 1217, foi aclamada raíña de Castela só un mes após a morte deste. Mas logo após ser coroada abdicou en favor do seu fillo varón máis vello, Fernando, entón apenas con 16 anos.
O pai de Fernando, o rei Afonso VIII de León e Galicia, que outrora fora casado con Berenguela e tivera o matrimonio anulado en 1204 debido á consanguinidade, ambicionaba ser rei de Castela por ser neto de Afonso VII de León e Castela. Apoiado pola poderosa familia Lara e outros nobres descontentes, proclamou guerra aberta a Castela.
Berenguela pasou entón a conselleira do rei. Axudou a subxugar os nobres rebeldes e despois combinou o casamento, celebrado en 1219, de Fernando cunha esposa digna dese monarca novo, e dunha familia politicamente útil. A escollida foi Isabel de Hohenstaufen, coñecida en Castela como Beatriz da Suabia (1202-1235), filla de Irene Anxelina de Constantinopla e de Filipe, duque da Suabia, rei da Xermania e rei de romanos, neta do emperador xermánico Frederico Barbaruiva.
Despois de vencer os nobres rebeldes, o conflito con León acabou por ser resolvido cunhas treguas tratadas polo rei Afonso VIII de León e Galicia e a súa antiga esposa.
Unión persoal de León e Castela
En 1230, o monarca de León faleceu. Tiña desherdado Fernando e, no seu testamento, legado o reino ás infantas Sancha e Aldonza, ou Dulce, fillas do seu primeiro casamento coa súa curmá Tareixa, infanta de Portugal.
Fernando e a raíña-nai ambicionaban obter a coroa de León e volver unir os dous reinos, separados en 1157 coa morte de Afonso VII de León e Castela. Para tal, reuníronse na cidade portuguesa de Valença as dúas mulleres de Afonso VIII de León e Galicia, Tareixa de Portugal e Berenguela, coas infantas Sancha e Dulce, para selaren un acordo.
Sancha e Dulce renunciaron á coroa de León, en troques dunha renda de 30 mil marabedís e outros privilexios. Polo Tratado das Tercerias, a unión persoal das dúas coroas foi restaurada definitivamente na persoa do rei Fernando III, o Santo, e na dos seus sucesores, pasando Castela a deter a hexemonía na Hispania.
Coa morte de Beatriz da Suabia en 1235, Fernando casou pola segunda vez en 1237 con Xoana d'Aumale, condesa de Ponthieu (1210-1279), filla de Maria de Belleme, señora de Ponthieu, e de Simón Dammartin, conde d'Aumale.
Reconquista e santidade
Fernando recuperou o esforzo castelán de reconquista. Tomou gran parte de Al-Andalus, excepto os reinos de Granada e Niebla. Desde 1219, combinaba as accións diplomáticas con intervencións bélicas e aproveitaba as discordias existentes entre as taifas para someter os pequenos reinos ao seu poder.
As súas maiores conquistas foron Baeza (1227), Úbeda (1233), Córdoba (1236), Murcia (1241), Xaén (1246) e Sevilla (1248). En 1244, polo Tratado de Almizra, repartiu as novas terras conquistadas entre as ordes militares, o clero e a nobreza, o que deu lugar máis tarde á formación dos latifundios da rexión.
Despois da toma de Córdoba, o Santo ordenou a adopción do Liber Iudiciorum (dereito visigótico) polos seus cidadáns, e mandou traducilo, mesmo que con algúns erros, ao castelán. Tamén axudou a desenvolver a Universidade de Salamanca e fundou a actual Catedral de Burgos.
miniatura|esquerda|250px|[[Mapa político da Península Ibérica en 1360. As fronteiras de León e Castela (en vermello) e do reino mouro de Granada (en castaño) son basicamente as estabelecidas por Fernando III.]] Foi un patrón das novas ordes de frades, que diferían dos monxes por teren unha maior relación co mundo secular, en detrimento do illamento dos últimos en mosteiros. En tanto que os beneditinos, cistercienses e cluniacenses xa participaran activamente da Reconquista cristiá, Fernando III introduciu os dominicanos, franciscanos, Trinitarios e mercedarios en Andalucía.
Malia ter determinado así o futuro da relixión na rexión, tería encoraxado a convivencia dos seus súbditos de diferentes fes, que tería a súa expresión máxima na capital cultural de Toledo.
No entanto, importa contextualizar esta convivencia no seu lugar e época. Non se trataba dunha convivencia intercultural á luz da moral dos días de hoxe. Había discriminación racial e relixiosa. Unha curiosa expresión naceu durante este período: tomar las de Villadiego en español (en galego ou portugués dar às de Vila Diogo), que significa fuxir. A explicación desta expresión non é unha verdade histórica indiscutíbel, mas reflicte un pouco o pensamento e o preconcepto antisemita da época.
A tradición conta que Fernando III concedeu aos xudeus de Villadiego o dereito de non seren perseguidos. Había, no entanto, unha contrapartida: tiñan que usar calzas (os cristiáns usaban calzóns) para garantiren os seus privilexios. Os xudeus de Burgos ou de Toledo non tiñan tales privilexios e, logo que perseguidos, abandonaban todo o que tiñan e fuxían para Villadiego (por aportuguesamento, Vila Diogo). Nesta localidade, éranlles ofrecidas calzas para escaparen aos perseguidores, mais cun prezo: eran forzados a pagar un tributo aos xudeus locais.
Fernando faleceu en Sevilla o 30 de maio de 1252, con 51 anos. Estaba na compaña dos seus fillos tidos con Beatriz (excepto Berengaria e Sancho), dos tres fillos do seu segundo casamento e aínda da súa segunda esposa, Xoana d'Aumalle.
O seu corpo foi sepultado na catedral da cidade (antiga Gran Mesquita), e o seu túmulo foi inscrito en catro linguas diferentes: castelán, latín, árabe e hebraico. O seu corazón foi enterrado no Monte Calvario de Xerusalén, pola súa forte devoción a Cristo.
Foi o primeiro rei español en ser canonizado, en 1671 polo Papa Clemente X, e pasou o santoral como San Fernando. É o padroeiro de varios lugares do antigo imperio colonial español, e de Sevilla, onde a súa efixie está incluída tanto no escudo da cidade e da provincia, como do Sevilla Fútbol Club.
miniatura|200px|Capa dunha edición do [[Dereito Visigótico|Liber Iudiciorum de 1600]]
Descendencia
Do primeiro casamento con Beatriz da Suabia, en 1219, naceron:
Do segundo casamento con Xoana d'Aumale, en 1237, naceron:
O Mallo, A Cova, Carballedo
O Mallo é un lugar da parroquia de A Cova, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. No INE en 2016 non figura este lugar. Mais si está recollido como entidade no Nomenclátor de Galicia e no SIXPAC.
Toponimia
O topónimo deriva do latín, mazo ou batán para esmagar o ferro, teas, etc.
Joakim Noah
Joakim Simon Noah, nado o 25 de febreiro de 1985 en Nova York, é un ex xogador profesional internacional de baloncesto. Neoiorquino de nacemento, é fillo de nai sueca (a escultura e modelo Cécilia Rodhe) e de pai francés (o tenista e músico Yannick Noah, fillo do futbolista camerunés Zacharie Noah), tendo as nacionalidades estadounidense, sueca e francesa, con cuxa selección nacional foi internacional. A nivel universitario xogou para a Universidade de Florida, onde gañou dous campionatos da NCAA de xeito consecutivo: 2006 e 2007. Xa como profesional foi seleccionado no Draft da NBA de 2007 polos Chicago Bulls no noveno posto da primeira rolda. Noah é dúas veces All-Star da NBA e gañou o premio ao Defensor do Ano da competición en 2014.
Instituto e universidade
Noah xogou a baloncesto en diferentes institutos da contorna de Nova York e Nova Jersey, participando ademais en numerosos torneos na rúa, onde recibía o alcume de "The Noble One" (do inglés: o da nobreza), xa que alguén ouviu dicir que era fillo dun famoso tenista profesional. No seu último ano de instituto alcanzou o título estatal tras facer unha media de 24 puntos e 12 rebotes por partido. Tras o instituto ingresa na Universidade de Florida.
Durante a súa primeira temporada cos Florida Gators xogou pouco máis de 10 minutos por partido, facendo unha media de tan só 3,9 puntos e 2,7 rebotes por encontro. Mellorou notabelmente no seu segundo ano, liderando ao seu equipo en puntos (14,2 por partido) e tapóns (2,4), sendo segundo en rebotes (7,1), só por detrás do seu compañeiro Al Horford. De ser case un descoñecido ao comezo da temporada, pasou a ser un xogador moi considerado en todo o país, tendo moitas opcións dunha boa posición no Draft da NBA de 2006. Porén, tras gañar o título da NCAA, anunciou, xunto aos seus compañeiros Al Horford e Corey Brewer, a súa intención de permanecer un ano máis na universidade, repetindo triunfo por segundo ano consecutivo. No torneo de 2006 Noah foi nomeado Xogador máis destacado. O 3 de abril de 2006 liderou aos Gators na vitoria na final ante os UCLA Bruins por 73-57, conseguindo 16 puntos, 9 rebotes e o récord de tapóns nunha final con 6.
NBA
Foi elixido na novena posición do Draft da NBA de 2007 por Chicago Bulls, sendo a primeira vez na historia do draft que un trío de xogadores procedentes da mesma universidade (Noah, Horford e Brewer) logran colocarse entre as 9 primeiras posicións do mesmo. O 6 de novembro debuta na liga saíndo desde o banco, despois de terse perdido os tres primeiros partidos da temporada por mor dunha lesión no nocello. O seu primeiro ano non foi moi destacado, mais o seu decoro xa comezara a gustar aos seareiros de Chicago.
A súa segunda temporada na NBA non empezou demasiado ben. Tras un verán difícil no que se viu envolvido en asuntos de alcol e drogas, Noah non chegou nun bo momento, realizando unha primeira parte da temporada pésima. Tanto que Aaron Gray chegou a quitarlle o posto de pivote titular, até que o Noah combativo dos seus anos de universidade e a súa primeira temporada na liga rexurdiu e fíxose de novo co posto de 5 titular. Terminou a temporada regular a gran nivel e chegou co seu equipo na primeira rolda dos playoffs da Conferencia Leste, onde esperaban os vixentes campións: Boston Celtics. Alí terminou de estoupar e foi unha das claves duns Bulls que forzarían o sétimo partido, aínda que acabaron perdendo nunha eliminatoria de gran nivel. Con todo, foi no sexto partido onde Noah se amosou decisivo de verdade: co marcador 123-123, na terceira prórroga, roubou un balón a Paul Pierce e percorreu o campo para acabar cun mate que se converteu nun 2+1 e que ademais significou a sexta falta do xogador dos Celtics. Os Bulls gañarían ese partido por 128-127.
O 21 de abril de 2014, Noah foi nomeado Mellor Defensor da NBA. É o segundo xogador dos Chicago Bulls en gañar este premio, despois de que Michael Jordan o gañase na temporada 1987-88. O 4 de xuño de 2014, Noah foi nomeado no Mellor Quinteto da NBA de 2014.
La Discusión
La Discusión é o nome de varias publicacións:
O Sisto, San Martiño de Lanzós, Vilalba
O Sisto é un lugar da parroquia de San Martiño de Lanzós, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 32 habitantes (15 homes e 17 mulleres).
Aamulehti
Aamulehti (en galego Xornal da Mañá), é un xornal finlandés propiedade desde 1998 ao grupo Alma Media e publicado na cidade de Tampere.
La Discusión (Celanova)
La Discusión foi un semanario editado en Celanova entre 1895 e 1896.
Historia e características
Apareceu en setembro de 1895 para substituír a El Correo de Celanova. Semanario republicano. Cesou a súa publicación en 1896.
Castelo, Probaos, Oza-Cesuras
Castelo é un lugar da parroquia de Probaos no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 14 habitantes (8 homes e 6 mulleres).
Partido Nacional (Suráfrica)
O Partido Nacional (en Nasionale Party, NP) foi o partido do goberno da Suráfrica de 1948 a 1994, que promoveu políticas de apartheid e a promoción da cultura afrikaans.
O partido, na década de 1980, comezou a perder apoio da á máis conservadora, que viría a formar o Partido Conservador, polo proceso gradual para pór fin ó réxime de apartheid. Após a chegada de Frederik Willem de Klerk, en 1989, ó liderado do partido e do país, o apartheid foi disolto, foi permitido a inscrición de partidos e a liberación de varios presos políticos, como Nelson Mandela. Con esta liberalización, o partido permitiu a inscrición a persoas de todas as razas, moderou o seu programa e tornouse un partido conservador clásico, de centro dereita.
O partido foi disolto en 1997, sendo sucedido polo Novo Partido Nacional, que en 2005 tamén foi disolto, tras se fundir cos antigos rivais do Congreso Nacional Africano.
Heliporto de Ceuta
Actúa como substituto do aeroporto que debería ter a cidade e que non se puido construír por falta de espazo e de acordo con Marrocos.
Instalacións
As instalacións que o compoñen son unha plataforma de estacionamento de helicópteros, un edificio terminal de dúas plantas, unha central eléctrica e un edificio para o servizo de salvamento e extinción de incendios.
Destinos
Actualmente existen rutas que conectan co heliporto de Alxeciras e o aeroporto de Málaga-Costa del Sol, onde se pode conectar coas numerosas rutas deste aeroporto.
Chozos do Suído
miniatura|300px|Chozo de Barcia, en [[Covelo.]] Os chozos do Suído son unhas construcións tradicionais senlleiras que se atopan na Serra do Suído e nas serras achegadas coma a Serra do Faro de Avión e que consisten nunha especie de pequenos e sólidos cabaneis de pedra de gneis que usaban os pastores coma vivenda na alta montaña nos meses de estío dende a Idade Media até o século pasado. Seica teñen a súa orixe no século XII e constitúen en conxunto unha unidade de explotación gandeira de montaña.
Arquitectura
Os chozos son pequenos alpendres dunha peza, de planta xeralmente cadrada (uns 20 m²), sen sollado, e con muros e cuberta en fábrica de cachotaría de gneis (semellante ao granito). O espesor dos muros é considerábel (de 0,6 a 0,8 metros) por mor da grande carga que soportan. Malia seren construcións vernáculas erguéronse nos séculos do románico, e teñen unha clara e singular influencia da arquitectura culta reflectida no uso de rústicos arcos de medio punto (poden ser dende un até tres) para soster unha pesada cuberta a dúas augas arranxada con grandes laxes de gneis recuberta dunha camada de terra e brións para asegurar un illamento no habitáculo. O arco adoita formarse de sete doelas (únicos elementos algo traballados). O saimel fica integrado na parede e arrinca a uns 60 centímetros do chan. As máis das veces os grosos muros de granito teñen contrafortes exteriores para aturar as fortes cargas que xeran os arcos co peso do teito. A porta de entrada é un pequeno oco no muro pinche, e debido ao pesado da construción os vans adoitan reducirse. Non existe referencia da existencia de portas de madeira ou outro elemento que pechara o chozo, aínda que sería o lóxico para manter a calor no interior e protexerse dos posíbeis ataques de lobos. Tamén existe normalmente nos muros laterais unha pequena bufarda que serve de tiro do fume da lareira e deixa entrar as primeiras raiolas de sol ao abrente. No interior é común atopar unha lareira, un forno e fornelas e lacenas. Atópanse a uns 900 metros sobre o nivel do mar, nos lugares máis abeirados das montañas, aproveitando as abas nas vertentes sur para se gorecer dos ventos fríos e húmidos do norte. Arredor dos chozos existen os cortellos (hoxe medio derruídos), cerrumes feitos con valados de pedra para gardar os becerros de cadansúa familia. Preto dos chozos existía tamén un curro ou sobeira non moi grande, feito de cachotería, lousas e grandes bloques pétreos. Xa que están construídos coa pedra do lugar e cunha cuberta vexetal, están totalmente integrados na paisaxe da serra.
Recuperación e turismo
Gran parte dos chozos está hoxe en día abandonados, porén algúns foron restaurados polo concello de Avión. Existen diversas rutas de sendeirismo de diferentes dificultades pola serra do Suído para poder contemplar estas construcións, ademais un camiño liga todos os chozos existentes e varios camiños (algúns de laxes de pedra) que leva ás vilas achegadas, onde salienta o camiño comercial medieval do viño, o Camiño do Arrieiro, ruta que ía de Ribadavia a Santiago de Compostela.
Pódense ver os chozos subindo por unha estrada que se atopa en Neva, ou por outra que hai no lugar de Mangüeiro ou indo do Espiñeiro, na parroquia da Amiudal cara á Hedreira. Existen tamén no lugar foxos de lobo. O nacemento do río Avia está á altura dos chozos de Cernadas e San Xusto. Existe unha área de descanso á altura dos Chozos de Carixa e Rodeiro e unha gran fonte de pedra na Chan do Valdohome.
Raza branca
A antropoloxía clásica definía a unha poboación como caucásica se presentaba certas características como variacións na forma, o tamaño e a cor dos ollos que poden ser escuros ou claros (azuis, verdes, mel) e na coloración de pelo (castaño, louro —agás, en certo grao, dos australoides—, rubio), etcétera. Tamén os brancos compartirían outras características como máis velo facial e corporal en relación con outras etnias. Por esta característica, creuse durante moito tempo que o grupo dos ainu terían ascendencia caucasoide.
Na antropoloxía moderna, hai un amplo consenso científico de que non hai razas humanas no sentido biolóxico. "A raza non existe, nin biolóxica nin cientificamente. Os homes pola súa orixe común, pertencen ao mesmo repertorio xenético. As variacións que podemos ver non son o resultado de diferentes xenes. Se de "razas" se tratase, só hai unha "raza": a humana."
- José Marín Gonzáles
Mimese
Mimese, Mímesis ou mímese a partir de Aristóteles, denomínase á imitación da natureza como fin esencial da arte. É un vocábulo latino (mimēsis) que deriva do grego antigo (μίμησις, mímesis) e se traduce como "imitación".
Saimel
thumb|Saimel (parte inferior do arco)
Saimel é en arquitectura, a primeira doela do extremo dun arco, que está en contacto coa imposta e que recibe o peso de todo el. Polo tanto é a primeira pedra dun arco alintelado, que deita de plano sobre o machón cuxa parte é e está con corte inclinado do lado do arco para recibir a primeira forra.
Entre o saimel e a doela de arranque (chamada en castelán almohadón) hai unha diferenza: que a doela de arranque é parte do arco e recíbeo sobre unha superficie inclinada oposta ao seu leito e o saimel é parte do machón e recibe o arco sobre unha superficie inclinada que está par do seu leito. Xeralmente decorado cunha imposta.
Joseph Smith
Joseph Smith, Jr., nado en Sharon (Vermont) o 23 de decembro de 1805 e finado en Carthage (Illinois) o 27 de xuño de 1844, foi o fundador da Igrexa de Xesús Cristo dos Santos dos Últimos Días, coñecido tamén como Mormonismo, e unha figura política importante (postulouse mesmo para ser o presidente dos Estados Unidos).
Comezou a ser seguido en 1827 despois de anunciar que un anxo lle mostrara un rexistro antigo, escrito en ferros de ouro, que describe a visita de Xesús á xente indíxena das Américas. En 1830, Smith publicou o Libro de Mormón, o cal, segundo el, era unha tradución dese rexistro. No mesmo ano organizou a Igrexa de Cristo.
Durante a maior parte da década 1830-1840, Smith viviu en Kirtland (Ohio), que foi nese tempo a sé da igrexa e o sitio do seu primeiro templo. Dificultades financeiras e conflitos con ex-membros en Kirtland alentáronlle a congregar a igrexa na colonia de Santos dos Últimos Días en Missouri. Alí intensificáronse os desacordos entre membros da igrexa e persoas alleas, iniciándose a guerra mormoa. Smith e os seus seguidores establecéronse logo en Nauvoo, Illinois onde empezaron a construír outro templo coa axuda de novos conversos de Europa.
Smith é considerado polos seus seguidores como profeta, vidente e revelador, e é situado ao mesmo nivel que Moisés, Isaías e outros antigos profetas bíblicos. As súas revelacións afirman a necesidade de restaurar a igrexa cristiá orixinal, habéndose perdido pouco logo da morte dos apóstolos debido á Gran Apostasía. Smith foi, e continúa sendo, unha figura controvertida.
Infancia e mocidade
Ao chegar á adolescencia, Vermont viuse convulsionado por unha serie de correntes relixiosas cristiás revisionistas e fundamentalistas. Parte da súa familia abrazou a relixión presbiteriana e Smith tamén asistiu ás reunións desta denominación cristiá.