cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tritón marmorado
Reprodución
A reprodución nesta especie non comporta copulación, non obstante a fertilización é interna. O modo de reprodución é compartido cos outros membros do xénero Triturus. Nos lugares de reprodución, o macho realiza unha 'danza' ritual consistente en sucesivos golpes laterais co rabo en fronte da femia, que permanece relativamente apática durante todo o proceso. Despois, o macho deposita un espermatóforo que a femia recollerá (aínda que non sempre) coas patas, e encamiñará á cloaca.
Trala fecundación, fórmanse os ovos, que serán depositados individualmente en follas de vexetación acuática. A femia dobra a folla onde depositou o ovo para escondelo dos predadores.
Algúns días despois de seren depositados, o 50% dos ovos morren debido á chamada síndrome do cromosoma-1. Esta síndrome resulta da necesidade, nos tritóns do xénero Triturus, de que os dous cromosomas 1 teñan tamaños diferentes, aínda que a razón exacta non sexa polo momento coñecida.
Algúns estudos revelaron que os tritóns marmorados usan as estrelas para se orientaren camiño dos lugares de reprodución.
Vélaro de ouro (homónimos)
O termo Vélaro de ouro pode referirse a:
Anna Simó
Anna Simó i Castelló, nada en Els Alamús, Lleida, o 26 de xullo de 1968, é unha política catalá, membro de Esquerra Republicana de Catalunya dende o ano 1990. Foi secretaria primeira da Mesa do Parlamento de Cataluña durante a XI Lexislatura.
Andorra
Andorra, oficialmente Principado de Andorra (en catalán: Principat d'Andorra), é un estado soberano sen saída ao mar, situado nos Pireneos entre España e Francia, limitando coa comunidade autónoma de Cataluña ao sur e cos departamentos franceses de Pireneos Orientais e Ariège ao norte. O Principado de Andorra é o sexto país máis pequeno de Europa cunha superficie de 468 km² e unha poboación estimada de 88.815 habitantes en 2009. . A súa capital é Andorra la Vella e a súa lingua oficial o catalán, aínda que tamén se falan de xeito común o castelán, o francés e o portugués.
Anna Simó
Traxectoria
Licenciada en filoloxía catalá pola Universidade de Barcelona, fixo un posgrao de planificación lingüística na mesma universidade. Traballou no Consorci per a la Normalització Lingüística, onde tivo diversas responsabilidades, entre elas, responsable de Ciutat Vella no Centro de Normalización Lingüística de Barcelona. É membro de diversas entidades culturais e cívicas, entre as cales están Ca la dona e o Centre d’Estudis de l’Hospitalet. Afiliada á CONC dende o ano 1990, formou parte do Comité de Empresa do Consorcio para a Normalización Lingüística.
Andorra
O Principado foi fundado en 1278, e a súa soberanía está compartida entre o Presidente da República Francesa e o Bispo de Urgell. É unha nación próspera debido sobre todo á súa industria turística, que serve a uns 10,2 millóns de visitantes ao ano, e polo seu status de paraíso fiscal. Non é membro da Unión Europea, aínda que o euro é a súa divisa de facto. Durante moito tempo pobre e illado, acadou unha notable prosperidade desde a segunda guerra mundial e hoxe os andorranos posúen a segunda esperanza de vida ao nacer máis alta do mundo con 85 anos.
Anna Simó
Traxectoria política
No referente á súa traxectoria política, é membro do Consell Nacional d'Esquerra dende 1994. Foi presidenta local de Esquerra en Hospitalet de Llobregat (1996-2002) e membro da Executiva Nacional (1998-2004 e do 2006 até o presente). Tamén foi secretaria nacional de Política Social de ERC (2001-2004), e dende 2006 é vicesecretaria de Acción Política d’Esquerra.
Andorra
Etimoloxía
A orixe da palabra Andorra é descoñecida, aínda que hai diversas teorías que tentan explicala. Unha primeira teoría suxire que Andorra podería derivar do árabe al-Darra, cuxo significado é "fraga", xa que cando os sarracenos invadiron parte da Península Ibérica, os vales dos Pireneos estaban formados por grandes extensións de fragas. Ademais outros pobos, de rexións tamén dominadas polos musulmáns, recibiron esta denominación.
Anna Simó
Traxectoria política
Foi elixida rexedora do concello de L'Hospitalet de Llobregat (2003) e nomeada conselleira comarcal do Consello Comarcal de Barcelonès. Foi conselleira de Benestar e Familia (2003-2006).
Foi Conselleira de Benestar e Familia da Generalitat de Cataluña dende a constitución do goberno catalanista e de esquerdas de Pasqual Maragall, até o 2006 e voceira adxunta do grupo parlamentario de Esquerra Republicana de Catalunya.
Andorra
Historia
Na Idade Media, os vales de Andorra pertencían ao condado de Urgell. Coa expansión deste condado cara ao sur (Mur, Àger, Ponts, Balaguer, Guissona, Agramunt etc.), onde había terreos máis fértiles, as zonas montañosas deixaron de ter interese para o conde. O bispado cedeu en feudo este territorio ao Vizcondado de Castellbó. Por medio de enlaces matrimoniais, os seus dominios pasaron a mans do condado de Foix. A partir de aquí, Andorra será un coseñorío: o bispo de Urgell e o conde de Foix. Durante o século XIII, asinaron os Pareatges, documentos que fixan os límites do poder de cada coseñor. O conde de Foix irá adquirindo poder (Bearn, Reino de Navarra e de aí o Reino de Francia). Desde entón, os xefes de Estado serán o Bispo de Urgell e o rei de Francia (hoxe, o presidente da República francesa).
Anna Simó
Traxectoria política
O sábado día 11 de novembro de 2017 anunciou mentres se celebraba o Consell Nacional do seu partido que non repetiría nas listas de ERC do 21 de decembro de 2017.
Andorra
Historia
Tal estrutura chegará ata os nosos días, o que permitiu que Andorra conserve a súa independencia (salvo por un pequeno período de anexión directa a Francia por Napoleón) ata a actualidade. O único período histórico no cal Andorra non dependeu de ningún outro estado foron uns poucos días en 1934 nos cales o barón de Orange, un ruso chamado Boris de Skossyreff, coroouse rei de Andorra e, en apenas 9 días, proclamou unha constitución, un boletín oficial e varios decretos, ademais de declararlle a guerra ao copríncipe episcopal, o bispo de Urgell, que conseguiu botar ao "monarca" enviando a un grupo de gardas civís. A guerra civil española e a consecuente vitoria dos nacionalistas de Franco, ademais do estoupido da segunda guerra mundial e a invasión de Francia por parte dos alemáns de Hitler, deixaron a Andorra nunha difícil tesitura. Andorra foi amparada polo Goberno de Vichy dirixido polo Mariscal Petâin, pero cando este foi deposto polos nazis e Hitler ordenou a invasión de toda Francia, Andorra viviu un dos seus momentos máis escuros. Por unha banda das súas fronteiras o goberno totalitario de Hitler e pola outra a ditadura ultra-nacionalista de Francisco Franco. Debido á súa política de neutralidade pasou desapercibida durante estes conflitos. Con todo tivo que simpatizar forzadamente coas potencias fascistas para evitar unha invasión.
Escudo
O escudo do Principado de Andorra, cuxo lema é "Virtus Unita Fortior" (A unión fai a forza) componse por catro casas (2 por cada Copríncipe).
Anna Simó
Causa xudicial
O martes 31 de outubro de 2017, o Tribunal Supremo (TS) admitiu a trámite a querela presentada pola Fiscalía por rebelión, sedición e malversación contra cinco exmembros da Mesa do Parlamento de Cataluña, Carme Forcadell, Lluís Corominas, Anna Simó, Lluís Guinó, Ramona Barrufet, e contra o secretario Joan Josep Nuet, por participar no denominado procés e a declaración unilateral de independencia. O Tribunal Supremo (TS), designou como instrutor da mesma ó maxistrado Pablo Llarena, que citou ós querelados para tomarlles declaración. O xoves 9 de novembro de 2017 declarou e foi posta en liberdade co prazo dunha semana para pagar 25 000 euros se quere eludir o cárcere preventivo.
Andorra
Bandeira
A bandeira de Andorra adoptouse oficialmente en 1866, componse de tres franxas verticais en azul, amarelo e vermello. No centro móstrase o escudo de Andorra, para diferenciala das bandeiras de Moldavia, Chad e Romanía.
Himno
A letra do himno, titulado El gran Carlemany, escribiuna Joan Benlloch i Vivó e a música foi composta por Enric Marfany Bons. O himno adoptouse oficialmente en 1914 e interpretouse por primeira vez o 8 de setembro de 1921.
Goberno e política
Andorra é un co-principado parlamentario constitucional. A Constitución de Andorra aprobouse o 14 de marzo de 1993.
A xefatura do Estado recae nos copríncipes, o bispo de La Seu d'Urgell e o presidente da República Francesa (a República Francesa é a herdeira do Conde de Foix), representados respectivamente por Joan Enric Vives i Sicília (dende maio de 2003) e Emmanuel Macron.
O Consello Xeral (Consell General) é o órgano lexislativo e trátase dun parlamento unicameral de representación mixta e paritaria da poboación nacional e das sete parroquias, composto por 28 membros elixidos cada catro anos.
O Goberno é o órgano executivo. Actualmente está composto polo presidente do goberno, Xavier Espot, elixido polo Consello Xeral, e once ministros.
Os Comuns son órganos de representación e administración civil das parroquias, similares aos municipios.
Organización político-administrativa
miniatura|250px|Parroquias de Andorra
Andorra está dividida territorialmente en sete parroquias cuxa orde protocolaria é:
Á súa vez, as parroquias de Ordino, La Massana e Sant Julià de Lòria están divididas en quarts e a de Canillo en veïnats ("veciñanzas"). Ademais non se descarta a posibilidade de que El Pas de la Casa, que actualmente forma parte da parroquia de Encamp, constitúa algún día a oitava parroquia.
Xustiza
O sistema xudicial está composto pola Batllia de Andorra (Batllia d'Andorra), o Tribunal de Cortes (Tribunal de Corts), o Tribunal Superior de Xustiza de Andorra (Tribunal Superior de Justícia d'Andorra), o Consello Superior da Xustiza (Consell Superior da Justícia) e o Tribunal Constitucional (Tribunal Constitucional).
Xeografía
miniatura|dereita|250px|Mapa de Andorra.
A superficie de Andorra é de 468 km² e a súa poboación de 81.222 habitantes (ano 2006). A súa capital é Andorra la Vella que ten máis de 20.000 habitantes.
É un país montañoso, con 65 picos de máis de 2.500 m de altitude. A montaña máis alta é o pico de Comapedrosa con 2.946 m.
O clima é o propio da montaña pirenaica: suave no verán e moi frío no inverno, con abundantes precipitacións ao longo de todo o ano.
Economía
O turismo, o sostén principal da pequena e podente economía de Andorra, estímase no 80% do PIB. 9 millóns de persoas visítana anualmente, atraídas polo status de paraíso fiscal de Andorra e polos seus hoteis de inverno e verán. A vantaxe comparativa de Andorra erosionouse recentemente mentres as economías das veciñas Francia e España abríronse, proporcionando unha dispoñibilidade máis ampla de bens e tarifas máis baixas.
O sector financeiro, co seu status de impostos, tamén contribúe substancialmente á economía. A produción agrícola está limitada - só o 2% da terra é arable- cultivándose tabaco na case totalidade dos seus campos e a maioría dos alimentos teñen que ser importados. A principal actividade gandeira é a crianza de ovellas. A manufactura consiste, principalmente, de cigarros, puros e mobles.
Andorra non é un membro total da Unión Europea, pero goza dunha relación especial con ela e é tratado como un membro da UE para o comercio en bens manufacturados (sen tarifas) e como non membro da UE para os produtos agrícolas. Andorra carece dunha moeda propia e usa as dos seus dous veciños. Antes de 1999, estas foron o franco francés e a peseta española, as cales foron substituídas por unha soa moeda, o euro. A diferenza doutros pequenos estados europeos que usan o euro, Andorra aínda non emite as súas propias moedas euro; en outubro de 2004, as negociacións entre Andorra e a UE comezaron sobre un acordo que permitiría a Andorra emitir as súas propias moedas.
Poboación
A poboación de Andorra era de 83.137 habitantes segundo o censo do ano 2007. A súa capital, Andorra la Vella, é o maior núcleo de poboación, con 24.574 habitantes.
Debido á súa bonanza económica, a poboación andorrana medrou considerablemente dende os anos 60 grazas á inmigración (principalmente de España e, en menor medida, de Portugal). Andorra contaba con 37.808 habitantes en 1981, 59.047 en 1991, 66.334 en 2001 e 81.222 no 2006.
Debido a unha política voluntaria de carácter restritivo para adquirir a nacionalidade, a poboación de nacionalidade andorrana constitúe unha minoría, sendo só o 36,6% do total. O grupo máis grande de estranxeiros é o dos españois (33,0%), composto por cataláns, casteláns e galegos principalmente, seguido polos portugueses (16,3%) e franceses (6,3%). O restante 7,8% está formado por individuos doutras nacionalidades. No principado viven uns 5.000 galegos que fan aproximadamente o 6,17% da poboación, igualando case o número de franceses. A comunidade galega do país está formada principalmente por emigrantes dos concellos pontevedreses de Forcarei, Lalín, Silleda e A Estrada. Os cidadáns que non dispoñen da nacionalidade andorrana, aínda sendo maioritarios no país, non teñen recoñecidos os dereitos básicos como o dereito a voto ou a plena participación en sindicatos (cuxos órganos executivos deben de estar dominados por nacionais andorranos); doutra banda, tampouco poden ser presidentes nin posuír máis do 33% do capital social dunha empresa privada.
Linguas
O idioma oficial do país é o catalán, lingua habitual do 43,8% da poboación. O castelán é a segunda lingua máis falada no Principado, cun 32,8% da poboación que a teñen como lingua habitual, mentres que o portugués o é para o 7,6% da poboación seguido polo francés, lingua habitual do 7,1%. Polo que fai ao galego en 2014 era a lingua materna do 1,4% da poboación e a lingua habitual do 0.5%, pero o 2,8% dos habitantes de Andorra afirman ter coñecementos de galego.
Con todo, o castelán é a lingua materna ou primeira lingua do 35,9% da poboación, mentres que o catalán o é para o 31,4%.
Arquitectura
En Andorra encóntranse numerosos monumentos románicos. A igrexa de Santa Coloma, construída entre os séculos IX e X d.C é unha das poucas igrexas románicas do mundo con campanario cilíndrico, datado no século XII.
Literatura
A literatura andorrana ten a súa iniciación no século XVIII. Antoni Fiter i Rossell escribiu un libro sobre a historia, o goberno e os usos e costumes de Andorra chamado Digest manual de las valls neutras de Andorra en 1748. Esta obra tamén contén documentos de Carlomagno e Ludovico Pío. Actualmente, o orixinal consérvase na casa Fiter-Riba, de Ordino, aínda que existe unha copia no Armari de les set claus da Casa de la Vall e outra nos arquivos do Bispado de La Seu d'Urgell. Posteriormente, en 1763, o párroco Antoni Puig escribiu o Politar andorrà, obra onde se describen os privilexios do Principado e as atribucións das autoridades. O poeta catalán Jacinto Verdaguer inspirouse, en parte, co val de Setúria para a súa obra Canigó, publicada en 1886.
Como autores de literatura contemporánea pódense citar a Antoni Morell i Mora, Albert Salvadó i Miras, Teresa Colom i Pich e Albert Villaró i Boix participando algúns destes escritores na edición do 2007 da Feira do Libro de Frakfurt. Así mesmo, o Goberno andorrano, xunto con editoriais catalás, convoca anualmente o Premi Carlemany e, desde o 2007, o Premi Ramon Llull.
Música
O evento máis importante na vida cultural andorrana é o Festival internacional de jazz de Escaldes-Engordany, celebrado durante o mes de xullo, onde participaron intérpretes como Miles Davis, Fats Domino e B.B. King. No Auditorio Nacional de Andorra, achantado en Ordino, celébrase o Festival Internacional Narciso Yepes, dedicado á música clásica e ao jazz. Na capital, durante as noites das quintas feiras de xullo e agosto, realízase o Dijous de Rock,onde grupos locais e, puntualmente, españois, ofrecen concertos ao público asistente.
A Orquestra Nacional de Cambra d'Andorra, dirixida e fundada en 1992 polo violinista Gerard Claret, celebra un certame de canto con fama internacional, avalado por Montserrat Caballé, ademais de ter ofrecido concertos en España, Francia e Bélxica e participar regularmente nos ciclos do Palau de la Música Catalana. A música tradicional andorrana, relacionada coas outras rexións pirenaicas, conta con danzas características como a Marratxa. Valiosos materiais sobre o tema foron recolleitos pola folclorista Palmira Jaquetti i Isant.
The Split CD
The Split CD é un EP compartido das bandas Queens of the Stone Age e Beaver, editado o 18 de setembro de 1998 polo selo Man's Ruin. Na actualidade está descatalogado.
Pobo chuvaxo
Os chuvaxos (en чăваш; en чуваши) son un grupo étnico turco nativo dunha área entre o Volga e Siberia. A maioría deles viven na República dos Chuvaxos e as áreas adxacentes, malia que existen comunidades chuvaxas noutras partes da Federación Rusa. O seu nome crese que está relacionado co turco yavaş "xentil, amábel, dócil".
Cadalso
O topónimo castelán Cadalso pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Illas Andaman
As illas Andaman son un grupo de illas no Golfo de Bengala que forman parte do Territorio Indio das illas Andaman e Nicobar. Port Blair é a principal comunidade das illas e a capital administrativa do territorio. A poboación das Andaman en 1991 era de 314.239 persoas.
Xeografía
O arquipélago está composto por 204 illas. Están situadas a 950 km da desembocadura do río Hooghly, a 193 km do Cabo Negrais en Birmania, o punto máis próximo ao continente, e a 547 km do extremo norte de Sumatra. A lonxitude da cadea de illas é de 352 km e a súa maior anchura 51 km. A área total das illas é de 6.408 km².
As cinco illas principais son coñécense en conxunto como Gran Andaman. Estas son de norte a sur, Andaman do Norte, Andaman do Medio, Andaman do Sur, Baratang e Illa Rutland.
As Andaman son o único lugar da India con volcáns activos. A Illa de Barren, ao nordés de Port Blair, entrou en erupción no 1990 logo de permanecer inactivo durante máis de douscentos anos. En maio de 2005 volveu entrar en erupción, probablemente a causa do cambio nas placas tectónicas posterior ao Terremoto do Océano Índico 2004.
Flora
Unha sección do Departamento de Bosques da India estableceuse nas Andaman en 1883, e nos arredores de Port Blair, 400 km² foron destinados para labores de talla que realizaban os convictos. A gran peculiaridade da flora das Andaman é que, salvo na illa Cocos, non se atopan cocos no arquipélago.
Gentiana clusii
Gentiana clusii é unha especie de planta herbácea pertencente ao xénero Gentiana. miniatura|210x210px|Ilustración de G. clusii
Illas Andaman
Fauna
As aves endémicas inclúen o Megápodo de Nicobar (Megapodius nicobariensis) e as pombas Ducula aenea nicobarica e ''Chancophaps indica augusta. O crocodilo de auga salgada habita tamén na rexión, así como as tartarugas Eretmochelys imbricata, Dermochelys coriacea e Lepidochelys olivacea.
Gentiana clusii
Descrición
É unha xanzá de flores grandes, de talo curto, semellante á Gentiana acaulis, así a todo as dúas especies difiren na presenza ( G. acaulis ) ou ausencia ( G. clusii ) de raias verdes dentro da corola, pola forma dos recantos entre os pétalos (prominentes en G. clusii, máis arrondeado en G. acaulis), pero sobre todo na súa ecoloxía, a G. clusii prefire áreas calcarias e G. acaulis rochas silíceas.
Illas Andaman
Fauna
Entre os mamíferos mariños inclúese o Dugong (Dugong dugon), a marsopa Neophocaena hocaenoides e a balea Mesoplodon densirostris.
Gentiana clusii
Distribución
A súa distribución é a mesma que a da G. acaulis, G. clusii atópase nos Pireneos, Alpes, Apeninos, Xura, Selva Negra e Cárpatos.
Illas Andaman
Fauna
Os peixes son moi numerosos e hai moitas especies endémicas. As tartarugas tamén son abundantes e abastecen ao mercado de Calcuta.
Gentiana clusii
Subespecies
Distínguense as seguintes subespecies
Illas Andaman
Historia
Non está claro se algún dos nomes de illas dado por Tolomeo corresponde coas Andaman, aínda que é probable que así sexa. É posible que a tradición da nomenclatura maríñeira non desaparecese e que Agathou daimonos nesos fose realmente unha mala interpretación dunha forma parecida a Agdaman, mentres que Nesoi Baroussai sobreviviu como Lanka Balus, o nome dado polos árabes ás Illas Nicobar. De forma clara, a primeira vez que aparecen citadas as Illas Andaman foi nunha crónica árabe do 851 sobre a India e a China que influíron notablemente na posterior percepción das illas. A afirmación de que os nativos eran caníbales persistiu durante moito tempo aínda que os insulares o negasen e probablemente nunca fose certo. As illas son mencionadas brevemente por Marco Polo, quen probablemente as vise sen visitalas, baixo o nome de Angamanain, probablemente un dual árabe, "as dúas Angaman". Marco Polo deu unha visión esaxerada dos nativos dicindo que eran antropófagos con "cara de can".
Outra cita vén dada por Nicolo Conti (aprox. 1440), que explica que o nome significa Illa de Ouro, e fala dun lago que había alí con peculiares virtudes. O nome probablemente derívase do Malaio Handuman, do antigo Hanuman (Deus mono). Posteriores viaxeiros repetiron a historia, ben fundada por outra banda, da feroz hostilidade dos habitantes (por exemplo Cesar Federici (1569), a crónica vén en Ramusio e en Puchas). Tamén é interesante o que comentou o Capitán A. Hamilton (1727).
En 1788-1789 o goberno de Bengala intentou establecer unha colonia penal nas Andaman xunto cun porto de refuxio. Para iso, dous oficiais, Colebrooke dos Enxeñeiros de Bengala e Blair do servizo naval, foron enviados para investigar e informar. Desta forma, o capitán Blair estableceu un asentamento en setembro de 1789, na illa de Chatham, na baía situada ao sueste de Gran Andaman, chamado na actualidade Port Blair, pero naquel entón coñecido como Port Cornwallis. Dous anos despois e tras pasar múltiples enfermidades, o goberno transferiu a colonia a parte nordés de Gran Andemán, onde se ía a establecer un arsenal naval. Xunto coa colonia transferiuse tamén o nome de Port Cornwalis. Con todo, na nova localización as enfermidades mantivéronse e o goberno decidiu pechar a colonia debido á alta mortalidade e á dificultade do seu mantemento. Os colonos foron trasladados en maio de 1796.
En 1824 Port Cornwallis foi o punto de encontro da frota que transportaba ao exército á primeira guerra birmana. En 1839, o Dr Helfer, un investigador alemán empregado do goberno indio, desembarcou nas illas e foi asasinado. En 1844 os buques de transporte de tropas Briton e Runnymede atracaron preto da costa das illas. Os nativos mostraron moita hostilidade, asasinando aos atrasados.
Co tempo, os motines ocorridos na India fixeron que o número de prisioneiros en mans británicas aumentase o que volveu espertar a posibilidade de establecer unha colonia penal nas illas. En novembro de 1857 enviouse unha comisión, dirixida polo Dr. F. Mouat, para examinar a situación. A comisión informou favorablemente seleccionando o lugar orixinal de Port Cornwallis pero evitando a proximidade dun lodazal salgado que ao parecer foi bastante prexudicial para a antiga colonia. Para evitar confusións púxose o nome de Port Blair á nova localización.
Durante algún tempo a mortalidade foi excesiva pero o desecamento do lodazal e a talla da selva de forma extensiva por parte do coronel Henry Man cando estivo a cargo da colonia (entre 1868 e 1870) tivo un efecto moi beneficioso na saúde da colonia. En 1872 as illas Nicobar foron ocupadas para acabar cos ataques cometidos sobre barcos, e foron unificadas baixo un comisionado que residía en Port Blair.
Os xaponeses tomaron as illas durante a segunda guerra mundial. Posteriormente, foron postas baixo a autoridade do Arzi Hukumate Azad Hind (goberno provisional para unha India libre) de Netaji (ou Subhash Chandra Bose). Netaji visitou as illas durante a guerra, renombrándolas como "Shaheed" (Mártir) e "Swaraj" (Autogoberno). O xeneral Loganathan, do Exército Nacional Indio foi nomeado gobernador das Illas de Andaman e Nicobar.
Tras a guerra, as illas volveron brevemente a estar baixo control británico antes de que, coa independencia da India en 1947, pasasen a ser un dos 6 territorios do país.
Os británicos usaron as illas como prisión para membros do "Movemento para a Independencia da India". Esta forma de encarceramento foi chamada Kalapani e a prisión de Port Blair foi considerada como a "Siberia da India británica"
O 26 de decembro de 2004 as costas das Illas de Andaman e Nicobar foron devastadas por un tsunami de 10 metros como consecuencia do Terremoto do Océano Índico 2004.
Os andamaneses
miniatura|300px|Mapa etnolingüistico precolonial das Illas Andaman Un século atrás, os habitantes indíxenas das Andaman vivían da caza, a recolección, a pesca e un pouco de agricultura. Estas son na actualidade as principais formas de subsistencia dos pobos Jarawa, Önge, e sentinelese da parte sur do arquipélago. Os andamaneses son delgados, de pel escura, de pelo rizado e parécense fisicamente aos Semang da Península Malaia e os Aeta de Filipinas.
Os andamaneses, semang e aeta probablemente son descendentes dun pobo que se se estendeu polo sueste de Asia antes de ser desprazados ou asimilados polos devanceiros dos actuais falantes de linguas austronesias. Os fósiles de cunchas, cerámica así como primitivas ferramentas de pedra mostran que os iinsulares variaron pouco desde un pasado remoto e levan a pensar que as Andaman están poboadas polos seus habitantes actuais desde algún momento do Plistoceno, e sen dúbida non máis tarde que o Neolítico. É posible que durante a idade de xeo, as Andaman estivesen unidas con Birmania por un tramo de terra de forma que os seus habitantes puideron alcanzar as illas sen cruzar o mar.
( Un artigo publicado en "Science" [Vol 308, Issue 5724, 996, 13 de maio de 2005] de Thangaraj et al. identifica tipos mtDNA M31 e M32 entre os indíxenas de Andaman que mostran que as poboacións permaneceron xeneticamente illadas desde hai entre 50.000 e 70.000 anos, aparentemente desde a súa migración inicial desde África).
As mulleres afeitan a cabeza completamente e os homes aféitana creando debuxos fantásticos. Úsanse mesturas amarelas e ocres con graxas que se untan sobre o corpo, en gris para debuxos grosos e branco para os finos que parecen tatuaxes. Existen dúas formas de tatuaxe. No sur, as mulleres cortan lixeiramente o corpo con pequenos anacos de cristal ou cuarzo formando debuxos lineais ou en zigzag cara abaixo. No norte, os homes realizan cortes profundos con frechas para cazar porcos formando liñas a través do corpo.
Os homes alcanzan a madurez a ao redor dos quince anos, casándose tipicamente aos 26 e vivindo ata os 60-65 como moito. Agás en canto á idade de matrimonio estas cifras non se aplican ás mulleres. Antes do matrimonio, son habituais as relacións sexuais entre sexos, aínda que se toman certas precaucións convencionais para evitalo. Os matrimonios raramente teñen máis de tres fillos, e a miúdo non teñen ningún. O divorcio é raro, a infidelidade despois do matrimonio tamén é estraña e o incesto virtualmente descoñecido.
A relixión consiste en crenzas en espíritos dos bosques, o mar, a enfermidade e os devanceiros e en evitar actos que tradicionalmente non lles gustaron. Non existe a adoración. Unha deidad antropomórfica, Puluga, é a causa de todas as cousas. Existe a idea de que a "alma" viaxa a algunha parte logo da morte pero non existe nin o ceo nin o inferno nin o concepto de resurrección corporal. Teñen moita fe nos soños, e nas palabras de certos "sabios", que practican unha forma embrionaria de maxia e feiticería.
A gran diversión dos andamaneses é unha danza formal polas noites, aínda que tamén lles gustan os xogos.
Ningunha das tribos aventúrase no mar máis aló de onde se poida avistar a costa e non saben orientarse nin polo sol nin polas estrelas. As súas canoas son simplemente troncos baleirados. Existen historias de ataques a Car Nicobar, pero parece pouco probable que se aventuraron máis aló do horizonte nun mar con habituais tormentas e a través dunha canle con bastante ondada.
Calipso (xénero musical)
Calipso é un xénero musical afrocaribeño orixinario de Trinidad e Tobago, moi popular nas illas do Caribe de fala inglesa e francesa. Tamén é popular en Costa Rica, Honduras, Panamá, México, Perú ou Ecuador. A súa peculiaridade é que fai uso como instrumento principal duns tambores metálicos, fabricados a partir de barrís de petróleo reciclados, chamados "steeldrums" ou simplemente tambores metálicos de Trindade, moi usado nos carnavais trinitarios, os cales se crearon pola necesidade de percutir que tiñan os descendentes dos africanos nestas as illas, e dado que non posuían ningún instrumento, empezaron a percutir os barrís, os cales se foron abolando e logo estabelecéndose alturas definidas, o que farían que no futuro o instrumento se puidese temperar cunha escala cromática. En Venezuela estes barrís reciben o nome de "bum-bac".
Curetán
San Curetán (en latín: Curitanus, Kiritinus ou Boniface) foi un bispo e santo escoto-picto (fl. entre 690 e 710). Aparece listado como unha das testemuñas no Cáin Adomnáin, onde é chamado "Curetan epscop". En Martyrology of Tallaght é chamado "of Ross Mand Bairend" e en Martyrology of O'Gorman é descrito como "bispo e abade de Ross maic Bairend". Polo xeral, acéptase que o seu bispado foi en Ross, cuxa sé estaba no asentamento de Black Isle chamado Ros-Maircnidh ou Rosemarkie, chamado así polo promontorio adxacente.
Renault Voiturette
O  Renault Voiturette foi o primeiro automóbil de Renault que se produciu, e foi fabricado entre 1898 e 1903. O nome foi utilizado por cinco modelos.
Os primeiros Voiturettes montaban motores De Dion-Bouton, que se utilizaron ata mediados dos setenta por varios automóbiles Renault. O coche utilizaba pneumáticos Continental, que seguen utilizándose para diversos modelos Renault modernos.
Voiturette Tipo A
left|miniatura|Renault Type D Serie B Voiturette de 1901. miniatura|left|Vista xeral do Renault Voiturette, circa 1900. miniatura|left|Plano do chasis do Renault Voiturette e da caixa de velocidades.
Salamá
Salamá é unha cidade de Guatemala, no departamento de Baja Verapaz. É a capital do departamento.
Renault Voiturette
Voiturette Tipo A
O Voiturette foi deseñado polo creador da marca Louis Renault en 1898. O primeiro Voiturette foi vendido a un amigo do pai de Louis logo de ir dar un paseo con Louis pola rúa Lepic o 24 de decembro de 1898. Doce coches máis se venderon esa noite. A razón principal para comprar o coche era a incrible capacidade do coche para subir rúas sen ningunha dificultade e a súa economía de combustible. O coche montaba un motor dun cilindro De Dion-Bouton, o que lle permitía alcanzar unha velocidade máxima de 32 km/h.
Salamá
Localízase no val de Urrán. Nel conviven dous grupos étnicos: achi'es e ladinos.
Renault Voiturette
Voiturette Tipo B
O tipo B era basicamente o mesmo Voiturette. A diferenza era o aspecto estraño do coche, que incluía un teito e dúas portas. Louis Renault inventou o sedán en 1899.
Salamá
As súas principais fontes de economía son a agricultura, crianza de gado vacún, cabalar, porcino etc Cultívase millo, fríxol, manía, tomate e cana.
A súa festa principal celébrase por San Mateo, do 17 ao 24 de setembro.
Renault Voiturette
Voiturette Tipo D / E / G
Os Voiturettes Tipo D e E foron similares ó Tipo C, pero con algunhas diferenzas, sobre todo o motor mellorado de 5 CV. O Tipo D era idéntico ó tipo C agás o teito retráctil e o Tipo E mostraba un teito máis longo que o do tipo B, pero sen ningún tipo de porta. O tipo G utiliza o mesmo chasis e carrozaría que o Tipo D e E, pero cun motor mellorado.
Salamá
Os centros arqueolóxicos encontrados no lugar son Las Figuras, Pachalum, San Jacinto e Tzalcam. Entre os seus atractivos naturais son importantes os ríos Salamá, Chilascó, San Isidro e as Flautas. Coa unión destes dous últimos confórmase a catarata Zacualpa, de aproximadamente 220m de altura.
Loimaa
Loimaa é un municipio de Finlandia situado na rexión de Finlandia Propia. En 2018 a súa poboación era de 16.105 habitantes. A superficie do termo municipal é de 851,93 km2, dos cales 3,81 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 18,99 hab./km².
Limita cos municipios de Koski Tl, Marttila, Oripää, Pöytyä, Somero, Huittinen e Säkylä na rexión veciña de Satakunta, Humppila e Ypäjä na rexión de Tavastia Propia, e Punkalaidun na rexión de Pirkanmaa.
O concello é unilingüe en finés.
Cidades irmás
Loimaa está irmandada con:
Yamaha SRX 400
miniatura|dereita|250px|Yamaha SRX 400 Yamaha SRX 400 / 600 é unha motocicleta xaponesa, que empezou a súa produción no ano 1982. Existen dúas variacións, as máis antigas (antes de 1989) posúen dous amortecedores aos lados da roda traseira, mentres que as máis novas (ano 1989 en diante) posúen un amortecedor monoshock, que non é máis que un amortedor baixo o asento do piloto.
Ademais, produciuse en tres cilindradas distintas, 250, 400 e 600 centímetros cúbicos denominandose ás de 400 centímetros cúbicos como Yamaha SRX 4 e ás de 600 centímetros cúbicos Yamaha SRX 6.
Malespín
A tradición di que o malespín foi inventado como unha xiria para o exército salvadoreño polo dirixente político Francisco Malespín. O xeneral Malespín foi elixido presidente en 1844 e deposto en 1845, despois de liderar ao país na guerra contra Guatemala.
En termos xerais, o malespín muda algunhas letras por outras, e viceversa:
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 92ª edición dos Óscar
miniatura|[[Bong Joon-ho dirixiu o primeiro filme de Corea do Sur en gañar o premio, Gisaengchung (2019).]] Esta é unha lista dos filmes propostos na 92ª edición dos Óscar para o mellor filme internacional. A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS) convidou ás industrias cinematográficas de varios países a presentar o seu mellor filme para o Óscar ó mellor filme internacional cada ano dende que o premio foi creado na edición de 1956. O premio é presentado anualmente pola Academia para un filme producido fóra dos Estados Unidos cun diálogo maioritariamente en lingua non inglesa. O Comité do Premio Internacional de Longametraxes supervisa o proceso e revisa todos os filmes enviados. A categoría foi anteriormente chamada mellor filme en lingua non inglesa, mais foi cambiado en abril de 2019 a mellor filme internacional, logo de que a academia considerase a anterior denominación como desfasada.
Os filmes presentados teñen que ser estreados nos cinemas dos respectivos países entre o 1 de outubro de 2018 e o 30 de setembro de 2019. A data límite para presentar as propostas foi o 1 de outubro de 2019, e a Academia anunciou a lista de filmes elixibles o 7 de outubro de 2019. Un total de 94 países presentaron un filme, cun número récord de 93 propostas aceptadas. Tres países presentaron un filme por vez primeira. Ghana enviou Azali, Nixeria enviou Lionheart, e Uzbekistán enviou Issiq non. Porén, o 4 de novembro de 2019, a Academia descualificou a proposta de Nixeria xa que a maioría do diálogo estaba en inglés.
De toda a lista, só dez filmes pasaron á lista curta, que foron anunciados o 16 de decembro de 2019, cos cinco nomeados finais sendo anunciados o 13 de xaneiro de 2020. Gisaengchung de Bong Joon-ho gañou o Premio para Corea do Sur, así como o Óscar ó mellor filme, converténdose no primeiro filme en lingua non inglesa en conseguilo.
Sebastianismo
A pesar do corpo do rei ter sido trasladado ao Mosteiro dos Xerónimos, o pobo nunca aceptou o feito, divulgando a lenda de que o rei se encontraba aínda vivo, apenas esperando o momento certo para volver ao trono e afastar o dominio estranxeiro.
O seu divulgador máis popular foi o poeta Bandarra, que produciu incansábeis versos clamando polo retorno do Desejado (como era chamado D. Sebastián). Explorando a credulidade popular, varios oportunistas se presentaban como o rei oculto na tentativa de obter beneficios persoais. O maior intelectual a adherir ao movemento foi o Padre Vieira.
Finalmente en 1640, polo golpe restauracionista liderado polos Braganzas, no Porto, Portugal volveu ser independente e o movemento comezou a arrefecer no interior do nordeste, tamén foi motivo da crenza na chegada dun "rei bon".
O poeta portugués Fernando Pessoa, no seu libro Mensagem, admite unha postura sebastianista, en busca dun patriotismo perdido. O libro foi composto con moito do pasado heroico de Portugal.
Sebastianismo no Brasil
Por exemplo, Antônio Conselheiro empregouno nos seus discursos á poboación de Canudos. Segundo el, Sebastián iría retornar dos mortos para restaurar a monarquía no Brasil, atraendo así a ira do recentemente inaugurado goberno republicano do Brasil. É posíbel que ese uso do sebastianismo teña sido responsábel dunha resposta mais enérxica do goberno na guerra contra Canudos.
Adolfo Baloncieri
Adolfo Baloncieri, nado o 27 de xullo de 1897 en Alessandria e finado o 23 de xullo de 1986 en Xénova foi un futbolista e adestrador de fútbol italiano que xogaba na demarcación de centrocampista.
Traxectoria
A súa carreira futbolística transcorreu entre o Alessandria Calcio e o Torino FC, xogando un último ano no Calcio Como, tras o cal se retirou.
Debutou coa Selección de fútbol de Italia o 13 de maio de 1920. O maior logro que acadou coa selección foi o bronce nos Xogos Olímpicos de 1928, sendo el o capitán do equipo. Tamén participou nos Xogos Olímpicos de 1920 e 1924, converténdose así no segundo xogador con máis encontros disputados na competición de Fútbol neste certame deportivo. Coa selección tamén gañou a Copa Internacional de Europa Central disputada entre os ano 1927 e 1930.
Windows 98
Windows 98 é un sistema operativo que Microsoft lanzou ao mercado o 25 de xuño de 1998. Basicamente era unha revisión de Windows 95, e como el era híbrido entre os 16 bit e os 32 bit pero máis grande e lento. A primeira versión tivo problemas de compatibilidade e de estabilidade que se traducían en que o ordenador quedábase bloqueado e aparecese unha pantalla azul para indicar un fallo. Tiña soporte para AGT, USB e podíase conectar a múltiples monitores.
O 10 de xuño de 1999 saíu Windows 98 Second Edition que solucionaba moitos dos pequenos fallos da primeira versión.
Corynebacterium diphtheriae
Corynebacterium diphtheriae, tamén coñecida como bacilo de Klebs-Löffler é unha especie bacteriana patóxena causante da difteria en humanos.
C. diphtheriae é un bacilo grampositivo, aerobio, catalase positivo e quimioorganótrofo. Foi descuberto en 1884 polo patólogo Edwin Klebs e o bacteriólogo Friedrich Löffler.
A C. diphtheriae contaxiase desde individuos portadores sans ou enfermos aos individuos susceptibles e entra no corpo por vía aérea, infectando a gorxa e as amígdalas.
Morfoloxía
Este bacilo (con forma de bastón recto ou lixeiramente curvado), non esporulado, non capsulado e sen mobilidade, mide de 1 a 8 µm de longo e de 0,3 a 0,8 µm de diámetro e forma en cultivo agrupacións ramificadas coa aparencia de ideogramas (letras) chineses.
Biotipos e identificación
Recoñécense catro subespecies de C. diphtheriae, que son: C. diphtheriae mitis, C. diphtheriae intermedius, C. diphtheriae gravis, e C. diphtheriae belfanti. As catro subespecies difiren lixeiramente na súa morfoloxía colonial e propiedades bioquímicas, como a capacidade de metabolizar certos nutrientes, pero todas poden ser toxixénicas (e, por tanto, causar difteria) ou non toxixénicas. Utilízase a proba de Elek para a toxixenicidade para determinar se o organismo pode producir a toxina diftérica ou non.
Para identificar adecuadamente C. diphtheriae, realízase unha tinguidura de Gram na que mostra ser grampositiva, e presenta un alto pleomorfismo sen unha forma especial. Cepas especiais como a cepa de Alberts e a cepa de Ponder utilízanse para demostrar a formación de gránulos metacromáticos nas rexións polares. Os gránulos reciben varias posibles denominacións, como gránulos polares, gránulos de Babes Ernst, volutina etc. Utilízase un medio enriquecido, como o medio de Löffler, para cultivar preferencialmente C. diptheriae. Despois diso, úsase unha placa diferencial coñecida como ágar telurito, que permite a C. diphtheriae e a todas as especies de Corynebacterium reducir o telurito a telurio metálico. A redución do telurito está indicada colorimetricamente pola formación de colonias castañas para a maioría das especies de Cornyebacterium ou dun halo negro arredor das colonias de C. diphtheriae.
Patoxenia
A toxina diftérica é o principal factor de virulencia de C. diphtheriae. Só as cepas toxixénicas producen esta potente exotoxina, propiedade que se adquire pola conversión lisoxénica ao quedar a bacteria infectada por un virus bacteriófago e este integrar o seu xenoma no da bacteria. No xenoma integrado do virus está o xene da toxina diftérica. A toxina diftérica altera a función proteica no hóspede ao inactivar o factor de elongación (EF-2). Isto causa farinxitre e formación de "pseudomembranas" na gorxa (resultado da resposta inflamatoria dos trecidos da gorxa), que impiden unha correcta respiración. As cepas sen bacteriófago non son toxixénicas e non producen difteria.
Esta toxina proteica (dose letal >0,1 µg/kg) prodúcese no lugar da infección e espállase a través do sangue para ocasionar a sintomatoloxía clínica da difteria, provocando lesións nas vías respiratorias, a orofarinxe, o miocardio (miocardite que en ocasións precede a unha insuficiencia cardíaca mortal), o sistema nervioso (con afectación preferente sobre as fibras motoras provocando parálise) e os riles. Grazas a esta toxina, o microorganismo non necesita penetrar no sangue para producir os sintomas sistémicos da doenza.
Requírese unha baixa concentración de ferro no medio para que haxa produción de toxina. A concentracións altas de ferro, os átomos de ferro únense a un aporrepresor no bacteriófago beta, o cal ten o xene Tox. Cando se une o ferro, o aporrepresor detén a produción de toxina.
Epidemioloxía
Desde a introdución das vacinas contra a difteria, primeiro as monovalentes e máis tarde as combinadas co toxoide tetánico e coa vacina antipertusis, a epidemioloxía da difteria modificaouse de forma espectacular. Na actualidade esta infección está practicamente erradicada dos países industrializados e só supón un problema importante nos países en vías de desenvolvemento. En España, a vacinación antidiftérica introduciuse con carácter obrigatorio en 1945, pero non foi ata 1965 cando se iniciou a práctica sistemática da vacinación antidiftérica, coincidindo coa aparición nese país das vacinas combinadas contra a difteria, tétano e tose ferina (DTP). En 1986 rexistráronse os últimos casos de difteria no Estado Español e isto foi posible grazas ás altas taxas de vacinación obtidas. Así, no último estudo de seroprevalencia realizado en España en 1996 obtívose unha taxa de prevalencia do 96% nos nenos menores de 10 anos. Aínda que a situación é moi boa na idade infantil, as taxas de seroprevalencia en adultos son moito máis baixas, e non chegan ao 30%. Xa que logo, esta baixa taxa de protección, unida aos casos importados de Europa do Leste, fan necesario manter unha estreita vixilancia epidemiolóxica e recomendar a revacinación tanto aos 6 e 14 anos de idade coma de forma periódica (cada 10 anos) durante a idade adulta.
Reservorio
O home é o único reservorio coñecido de C. diphtheriae. Os portadores da bacteria son xeralmente asintomáticos.
The Ghost and the Darkness
O filme recibiu unha resposta dividida da crítica, mais gañou o Oscar á mellor edición de son.
Sinopse
miniatura|dereita|275px|Os [[devoradores de homes de Tsavo nunha reprodución do Field Museum of Natural History de Chicago, Illinois.]] A finais da década de 1890, a chegada do enxeñeiro John Patterson (Val Kilmer) a terras africanas acelera a construción do ferrocarril. Ademais, os traballadores africanos considérano un heroe, dende que Patterson cazase un león dun só tiro, algo que só foi quen de facer o lendario cazador Charles Remington (Michael Douglas). Cando parece que as obras van encamiñadas, fan acto de presenza Pantasma e Escuridade, dous leóns devoradores de homes. Entón Patterson e Remington deberán unirse para poder acabar con eles.
Merengue
O merengue é un estilo musical e de baile orixinado no Caribe, especificamente na República Dominicana, contra finais do século XIX. Nos seus comezos, o merengue era interpretado con guitarras. Anos máis tarde, as guitarras foron substituídas polo acordeón conformándose, xunto coa güira e a tambora, a estrutura instrumental do conxunto de merengue típico. Este conxunto, cos seus tres instrumentos, representa a síntese das tres variantes que conformaron a idiosincrasia da música dominicana. A influencia europea vén a estar representada polo acordeón, a africana pola tambora (tambor de dous parches), e o aborixe pola güira.
Aínda que nalgunhas zonas da República Dominicana, en especial no Cibao e na Línea Noroeste, hai aínda conxuntos típicos con características similares aqueles pioneiros, este ritmo foi evolucionando durante todo o século XX. Primeiro, coa introdución de novos instrumentos como o saxofón e máis tarde coa aparicion de orquestras con complexas seccións de ventos. Este ritmo tivo actores notábeis como Luis Alberti, Johnny Ventura, Félix del Rosario, Wilfrido Vargas, Olga Tañón ou Juan Luis Guerra.
Universidade de Vigo
A Universidade de Vigo é unha universidade pública inserida dentro do Sistema Universitario de Galicia con sede na cidade de Vigo. Conta con campus en tres cidades: Campus de Vigo, Campus de Pontevedra e Campus de Ourense. No 2010 a Universidade de Vigo converteuse no centro do campus de excelencia internacional interuniversitario Campus do Mar, no cal participan as tres universidades galegas e varias portuguesas do norte, así como centros CSIC e IEOs.
Dende o 2018 Manuel Reigosa, fisiólogo vexetal, ocupa o cargo de reitor.
Historia
A Lei 11/1989 de 20 de xullo de ordenación do sistema universitario de Galicia reordenou o panorama universitario da comunidade autónoma. A Universidade de Vigo foi constituída como tal en 1990 tras a súa segregación da Universidade de Santiago de Compostela. O primeiro reitor (1990-1994) foi o enxeñeiro químico Luís Espada Recarey que sería substituído no cargo polo profesor José Antonio Rodríguez Vázquez (1994-1998). Entre os anos 1998 e 2006 o posto estivo en mans do catedrático redondelán Domingo Docampo Amoedo, entre 2006 e 2010 Alberto Gago Rodríguez, e entre 2010 e 2018 Salustiano Mato.
A Universidade acadou o maior número de matrículas no curso 1999-2000 (29 000 alumnos/as), desde entón houbo un continuo descenso do alumnado. En 2022 contaba con 18 577 matriculados/as (9 904 no Campus de Vigo, 4 677 no de Ourense e 3 905 no de Pontevedra).
Campus
A Universidade de Vigo conta con tres campus en diversas poboacións do territorio galego: Vigo, Ourense e Pontevedra.