cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Covade
San Covade, (en Cucuphas) nado en Scillium, actual Tunisia en 269 e finado en Sant Cugat del Vallès en 304, foi un mártir cristián que morreu en Castrum Octavianum, lugar do actual mosteiro de Sant Cugat. É venerado como santo polo catolicismo.
O seu día festivo é o 25 de xullo, mais nalgunhas zonas é celebrado o 27 de xullo para evitar conflito co importante día de Santiago, o patrón de Galicia. O seu nome podería ter orixe no fenicio, co significado "ao que lle gusta andar de brincadeira".
Traxectoria
Segundo a tradición, entre lendas fiables e piadosas, naceu no norte de África, na cidade de Scillium preto de Cartago, onde historicamente houbo antes do século IV unha gran vitalidade cristiá. Outras hipóteses citan Cillium, na actual Tunisia como lugar de orixe.
Contra finais do século III viaxou a Hispania en compaña de San Fiz, amigo, irmán ou familiar seu, o cal se afincou en Xirona, onde tamén sufriu martirio.
Covade foi perseguido polo gobernador romano en tempos de Diocleciano por mor da súa fe, e sufriu toda clase de tormentos, mais conseguiu soportalos todos. Foi feito prisioneiro preto de Barcelona a oito millas romanas de camiño de Barcino a Egara (Terrasa). Finalmente foi degolado no ano 304.
Sovdagari
Sovdagari é unha curtametraxe documental xeorxiana de 2018 dirixida por Tamta Gabrichidze. O filme conta a historia dun comerciante que vive na pobreza nunha zona rural de Xeorxia. O filme gañou o Premio á Mellor Curtametraxe no Festival Internacional Canadense Hot Docs en 2017, e o Premio do Xurado á Mellor Curtametraxe no Festival de Cinema de Sundance.
O documental estreouse a través de Netflix o 9 de febreiro de 2018.
Padillasaurus
Padillasaurus é un xénero extinto de saurópodo titanosauriforme do Cretáceo descuberto na formación Paja, en Colombia. O xénero componse dunha única especie, Padillasaurus leivaensis, soamente coñecida por un esqueleto axial parcial. Inicialmente descrito como un braquiosáurido, considerouse o primeiro braquiosáurido descuberto e descrito en América do Sur. Antes do seu descubrimento, o único material de braquiosáuridos coñecido no continente era moi fragmentario e do período Xurásico. Porén, un estudo máis recente considera que pertence ao clado Somphospondyli.
Filoxenia
En 2017, un estudo concluíu que Padillasaurus non era un braquiosáurido senón un membro basal de Somphospondyli.
The Last of Us (serie de televisión)
The Last of Us é unha serie de televisión dramática estadounidense creada por Craig Mazin e Neil Druckmann para HBO. Está baseada no videoxogo homónimo de 2013 desenvolvido por Naughty Dog. A serie está ambientada no ano 2023, vinte anos despois dunha pandemia global causada por unha infección fúnxica masiva que converte os hóspedes en criaturas semellantes a zombis e fai colapsar a sociedade moderna. A serie conta as aventuras de Joel (Pedro Pascal), un contrabandista a quen se lle asigna o traballo de escoltar a adolescente Ellie (Bella Ramsey) a través dos Estados Unidos.
The Last of Us estreouse o 15 de xaneiro de 2023 con capítulos semanais. Foi ben acollida pola crítica, que gabou a intepretación, o guión, a produción, chegando a ser cualificada como a mellor adaptación dun videoxogo con actores reais.
En xaneiro de 2023, renovou contrato para unha segunda tempada.
Rogelio Rivas
Rogelio Rivas Abal, nado en Vigo o 7 de agosto de 1944, é un ex-atleta galego. Foi tres veces campión de España dos 400 metros lisos, bateu varios récords nacionais e competiu na proba dos 100 metros lisos nos Xogos Olímpicos de 1964.
Gabino González Martínez
José Gabino González Martínez, nado en Ponteareas cara a 1896 e finado en Vigo o 30 de outubro de 1936, foi un serrador e político galego.
Rogelio Rivas
Traxectoria
miniatura|240px|A cidade de Vigo ós seus atletas. Comezou a practicar atletismo na súa cidade natal, nas filas da seccción atlética do Celta de Vigo. Adestrado por Alfonso Posada comezou a destacar rapidamente, e en 1961 correu os 100 metros en 10,9 segundos e os 400 en 22,3 segundos, o que supuxo senllos récords nacionais xuvenís. Ese mesmo ano proclamouse campión de España xuvenil dos 100 e dos 200 m, títulos que repetiu ao ano seguinte. Entrou en 1962 na Residencia Blume de Madrid, onde pasou a ser adestrador por José Luis Torres, e ese mesmo ano participou nos Xogos Iberoamericanos celebrados na capital española, obtendo o quinto posto nos 100 metros lisos, nunha carreira que gañou o venezolano Rafael Romero. Participou tamén na proba de 4×100, xunto a José Luis Sánchez Paraíso, José Rodríguez Quinteiro e Melanio Asensio, quedando na cuarta posición e igualando o récord de España. Rematou o ano batendo o récord de España dos 200 metros nas pistas de Montjuic.
Gabino González Martínez
Traxectoria
Serrador establecido en Lira (Salvaterra de Miño). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra en Vigo por rebelión militar, foi condenado a pena de morte. Foi executado en Vigo o 30 de outubro con Humberto Solleiro Rivera, Miguel Gómez Pardo e Francisco González Martínez.
Rogelio Rivas
Traxectoria
En abril de 1964 bateu en Madrid o récord de España dos 100 metros lisos, cun tempo de 10,4 segundos, unha décima máis rápido que o que fixera Melanio Asensio tres anos antes. Con esta marca conseguiu a clasificación para os Xogos Olímpicos de Toquio dese mesmo ano. No Estadio Olímpico da capital xaponesa, sobre a pista enchoupada pola choiva, realizou unha mala saída e cun tempo de 11,12 segundos quedou último dunha serie gañada polo cubano Enrique Figuerola, que na final se proclamaría subcampión olímpico por detrás de Bob Hayes.
En 1965 gañou o seu primeiro título nacional absoluto, ao proclamarse campión de España dos 400 metros lisos, e gañou de novo en 1967 e 1970. Nos Xogos Mediterráneos de 1967 en Tunes gañou dúas medallas de prata, nos 400 e nos 4×400. Foi ademais seis veces campión de Galicia (3 veces en 200 m, 2 veces en 400 m e unha vez en 4×400 m).
Aparellador de profesión, nos seus últimos anos como atleta deixou o Celta para competir pola Universidade de Oviedo, entidade para a cal estaba realizando obras.
Trampa para a polinización
miniatura|350px|Inflorescencia feminina de [[Arisaema triphyllum con insectos atrapados da tribo Exechiini (de 3 mm) e da subfamilia Orthocladiinae (de 2 mm).]] miniatura|esqauerda|Ceropegia rhynchantha, outra flor trampa.
As trampas para a polinización ou flores trampa son estruturas das flores das plantas que axudan a atrapar insectos, principalmente moscas, para mellorar así a súa eficacia á hora de realizar a polinización. As estruturas das trampas para a polinización poden ser corolas tubulares profundas con pelos que apuntan cara atrás, superficies escorregantes, líquidos adhesivos, atractores (a miúdo enganando os insectos polo uso de atractores sexuais en vez de cunha recompensa de néctar e, por tanto, denomínase polinización enganosa ), peche da flor ou outros mecanismos. miniatura|Arum cunha cámara trampa na súa base.
En moitas especies de orquídeas as flores producen compostos químicos que enganan os insectos machos producindo atractores que imitan os das súas femias. Os machos son despois dirixidos cara a estruturas que aseguran a transferencia do pole ás superficies dos insectos. As orquídeas do xénero Pterostylis atraen certos mosquitos con atractores químicos e despois atrápanos usando un labio formado por un pétalo móbil. A observación xeral de que os insectos quedaban atrapados e axudaban á polinización fíxoa xa en 1872 Thomas Frederic Cheeseman e non pasou desapercibida para Charles Darwin, que examinou as adaptacións das orquídeas á polinización. As orquídeas escorregantes teñen superficies lisas para a aterraxe dos insectos que facilitan que estes escorreguen e caian nun contedor desde o cal unha fiestra por onde entra a luz guía o insecto cara ao exterior a través dun estreito corredor onde ocorre a transferencia do pole ao animal. As estruturas atopadas en grandes flores como as Rafflesia e algunhas Aristolochia tamén evolucionaron para atraer e atrapar os polinizadores. esquerda|miniatura|A planta [[Cypripedium atrapando unha abella que ten que pasar por unha pasaxe estreita onde recolle os polinios.]]
As flores trampa que producen compostos químicos sexuais enganosos que atraen insectos poden a miúdo carecer de recompensas en forma de néctar. Moitas flores que atrapan insectos voadores producen un cheiro a prea.
Interacción das tampas para a polinización cos polinizadores
As plantas con trampa para a polinización dependen de polinizadores como moscas, avespas, abellas e outros para o seu proceso reprodutor. A interacción entre ambos os organismos poden ser relacións mutualistas ou de comensalismo. Nas plantas evolucionaron estruturas únicas para atraer e atrapar os insectos que dispersarán os seus xenes noutra planta.
As especies de orquídeas do xénero Cypripedium atrapan insectos temporalmente para asegurar a polinización.
Moscas e aros
Ciclo vital das moscas Psychoda
Hai un gran número de especies de moscas que son atraídas polas trampas das plantas Arum (aros). Unhas das moscas principais que polinizan a planta son as Psychoda. Estas pequenas moscas teñen un curto ciclo vital holometábolo que se completa en 21 ou 27 días: ovo, larva, pupa, e adulto. Os ovos deposítanse en solos húmidos tipicamente a carón de desauguadoiros ou outras superficies e fan eclosión en menos de dous días. As larvas son delgadas, de brancas a marrón crema. Dependendo da temperatura este estadio pode variar desde 9 a 15 días. Unha vez que desenvolven certas características, están listas para pupar. Fórmase unha pupa de amarela a marrón con pequenos cornos e require de 24 a 48 horas antes de saír convertida en adulto. Estas moscas, a inicios da primavera e chegando ao seu pico a final do verán, están vixiantes buscando alimento. Comen materia orgánica en descomposición que é o que a planta Arum utiliza para atraelas con cheiros.
Interacción das moscas Psychoda con plantas Arum
As flores adoitan ter unha fragrancia doce, pero as flores da planta Arum, exsudan un cheiro fedorento a amoníaco e excrementos. Grazas a este cheiro, a planta pode atraer as moscas, pero o que as fai irresistibles é a súa barra púrpura (espádice). Unha combinación de calidez e mal cheiro que se emite no centro da planta crea un cebo perfecto para as moscas. Cando as moscas son atraídas, caen polas paredes escorregantes nunha cámara inferior onde quedan atrapados por pelos que quedan enriba. Cando a flor masculina abre para liberar as moscas cobre as moscas con pole e segrega néctar azucrado en recompensa. Agora a mosca visitará outra planta da mesma especie e fertilízaa. Isto causa unha relación mutualista na que ambos os dous se benefician desta trampa.
Abellas e orquídeas
Ciclo vital de abellas Euglossine
Hai unhas 200 especies coñecidas de abellas das orquídeas. Como moitos outros polinizadores, estas abellas recollen néctar, pole e resina das plantas, pero os machos das abellas Euglossine tamén recollen substancias olorosas para crear unha mestura correcta de cheiros para atraer as femias. Deben completar catro estadios no seu ciclo vital. Os ovos son de forma curva e eclosionan nuns tres días. As larvas tardas 25 días en madurar e pupar. O estadio de pupa dura uns 35 días, despois dos cales emerxen os adultos, que viven de 6 semanas a 3 meses. As abellas adultas Euglossine buscan parella e o seu comportamento buscador de perfume dá á orquídea Cypripedium unha maneira de arranxar a súa trampa.
Interacción das abellas Euglossine coas orquídeas
Moscas e plantas Ceropegia
As plantas do xénero Ceropegia atraen pequenas moscas polinizadoras (xeralmente femias) dun amplo rango de familias, incluíndo a Milichiidae, Chloropidae, Drosophilidae, Calliphoridae, Ephydridae, Sciaridae, Tachinidae, Scatopsidae, Phoridae e Ceratopogonidae, e os polinarios sempre se adhiren ás súas probóscides. Unha análise dos aromas emitidos por Ceropegia dolichophylla mostraron a presenza de espiroacetais que son raron en plantas e comúns nos insectos. As moscas milíquidas, que son cleptoparasitas de predadores de artrópodos, son atraídos por estes compostos químicos e convértense nos polinizadores destas plantas.
Jaime de Armiñán
Jaime de Armiñán Oliver, nado en Madrid o 9 de marzo de 1927, é un escritor, novelista, autor teatral, director e guionista de cinema e televisión español.
Traxectoria
Armiñán naceu no seo dunha familia de artistas, políticos e escritores. A súa avoa e a súa nai foron respectivamente as actrices Carmen Cobeña e Carmita Oliver; o seu avó materno o dramaturgo e escultor Federico Oliver; o seu avó paterno, o político Luis Armiñán Pérez e o seu pai o xornalista e gobernador civil Luis de Armiñán Odriozola. Educado no Colegio Estudio, licenciouse en dereito pola Universidade de Madrid.
Os seus primeiros pasos no mundo da arte foron como redactor de artigos en publicacións como Fotos e Dígame, á vez que escribía as súas primeiras obras de teatro, Eva sin manzana (1953), coa que gañou o premio Calderón de la Barca, Sinfonía acabada (1955) ou Nuestro fantasma (1956), que recibiu o premio Lope de Vega.
Comezou no mundo da televisión desde as súas primeiras emisións en 1957, e foiun dos principais responsables de programas de ficción durante case dúas décadas. Tamén escribiu guións para o cinema, sobre todo co director José María Forqué, como os de La becerrada (1962) ou Yo he visto la muerte (1965).
A finais da década dos sesenta, Armiñán debutou como director cinematográfico con Carola de día, Carola de noche (1969), e foi consolidando o seu propio estilo ata estrear Mi querida señorita (1971), filme escrito xunto a José Luis Borau, que foi candidato ao Óscar ao mellor filme en lingua non inglesa. O filme aborda o tema do amor heterodoxo e as vidas marxinais, elementos comúns ao longo da súa filmografía e que se repetiron en filme como El amor del capitán Brando (1974), Al servicio de la mujer española (1978), El nido (1980), de novo candidata ao Óscar, ou Stico (1984), filme en que se expón o conflito dun catedrático de dereito romano que, incapaz de vivir con certa autonomía a súa vida diaria, se ofrece como escravo a un dos seus peores alumnos.
A finais da década de 1980 volveu á televisión con series populares e de éxito como Juncal (1988) e Una gloria nacional (1992), interpretadas por Francisco Rabal. Despois de rodar Al otro lado del túnel (1994), que supuxo a despedida do cinema de Fernando Rey, e El palomo cojo (1995), regresou á dirección en 2008 con 14, Fabian Road, que protagonizaron Julieta Cardinali, Ana Torrent e Ángela Molina e que apenas tivo percorrido comercial.
Continuou o seu labor como articulista, principalmente nos xornais ABC e El Mundo.
Vida persoal
En 1956 casou con Elena Santonja (1932-2016), que foi a presentadora de televisión do popular programa gastronómico Con las manos en la masa na segunda metade dos anos oitenta, e coa que tivo tres fillos, Álvaro (1959), Eduardo (1962) e Carmen. Álvaro e Eduardo tamén son profesionais da dirección no cinema e na televisión. A súa cuñada Carmen Santonja foi unha das integrantes dol dúo musical Vainica Doble.
Ángel Fernández Vázquez
Ángel Fernández Vázquez, máis coñecido como Gelucho, nado en Pontevedra o 23 de decembro de 1933 e finado o 18 de maio de 2021, foi un futbolista galego, que xogaba como porteiro.
Traxectoria
Deu os seus primeiros pasos como futbolista no equipo xuvenil do Rápido de Pereiró e debutou na Terceira División nas filas do Pontevedra, durante a tempada 1954/55. Posteriormente pasou polo Rápido de Bouzas, onde lle quitou o posto de titular a Cholo Armada, e durante os seguintes anos xogou no Gran Peña e no Turista.
Ao remate da campaña fichou polo Ourense, da mesma categoría, club no que militou durante os seguintes seis anos, todos eles en Segunda. Foi titular durante a primeira delas, pero a chegada do vasco Ibarreche en 1960 relegouno ao banco. Tralo descenso do club ao remate da tempada 1964/65, fichou polo Melilla, onde xogou durante unha tempada antes de regresar ao Turista, onde colgou as luvas en 1970.
Trala súa retirada foi adestrador, comezando no banco do Coruxo, ao que dirixiu entre 1970 e 1972. A continuación regresou ao Turista como adestrador do equipo xuvenil.
Vida persoal
Casou con María José Arrizabalo Lapeña, coa que tivo catro fillas.
Jesús Gato Figueiras
Jesús Gato Figueiras, nado en Vigo cara a 1908, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Foi vogal da sociedade cultural Helios de Bembrive (1928-1929). En 1936 era presidente da Junta del Sindicato Agrario Ganadero de Bembrive. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra en Vigo o 18 de outubro, foi defendido por José Queizán Hermida. Foi condenado a 15 anos de prisión. Incoáronlle expediente de responsabilidades políticas en 1940, recuperando a libre disposición dos seus bens en 1944.
Mother/Android
Mother/Android é un filme estadounidense de 2021 escrito e dirixido por Mattson Tomlin. É un triller postapocalíptico e de ciencia ficción protagonizado por Chloë Grace Moretz, Algee Smith e Raúl Castillo.
Mother/Android estreouse o 17 de decembro de 2021 a través de Hulu.
Epic Games
Epic Games, Inc. é un desenvolvedor e editor de videoxogos e software estadounidense con sede en Cary, Carolina do Norte. A empresa foi fundada por Tim Sweeney como Potomac Computer Systems en 1991, orixinalmente situada na casa dos seus pais en Potomac, Maryland. Despois do seu primeiro lanzamento de videoxogo comercial, ZZT (1991), a compañía converteuse en Epic MegaGames, Inc. a principios de 1992 e contratou a Mark Rein, quen foi o seu vicepresidente desde entón. Trasladando a súa sede a Cary en 1999, o nome do estudo simplificouse a Epic Games.
Epic Games desenvolve Unreal Engine, un motor de xogos dispoñible comercialmente que tamén alimenta os seus videoxogos desenvolvidos internamente, como Fortnite e as series Unreal, Gears of War e Infinity Blade. En 2014, Unreal Engine foi nomeado o "motor de videoxogos máis exitoso" polo Guinness World Records.
Epic Games posúe os desenvolvedores de xogos Chair Entertainment, Psyonix, Mediatonic e Harmonix, así como o desenvolvedor de software baseado na nube Cloudgine, e opera estudos en Seattle, Inglaterra, Berlín, Iocoama e Seúl. Mentres Sweeney segue sendo o accionista de control, Tencent adquiriu en 2012 unha participación en circulación do 48,4%, o que equivale ao 40% do total de Epic, na compañía, como parte dun acordo destinado a mover Epic cara a un modelo de xogos como servizo. Tras o lanzamento do popular Fortnite: Battle Royale en 2017, a compañía obtivo investimentos adicionais que permitiron ampliar as súas ofertas de Unreal Engine, establecer eventos de esports en torno a Fortnite e lanzar a Epic Games Store. En abril de 2022, a empresa tiña unha valoración de capital de 32.000 millóns de dólares.
Anxo Mena
Anxo Mena Rodríguez, nado en Carral en 1982, é un oceanógrafo e poeta galego.
Traxectoria
É doutor en Ciencias do Mar pola Universidade de Vigo, especializado en Paleoceanografía e Sedimentoloxía. Traballa no Centro Tecnolóxico do Mar (Cetmar) en Vigo.
En 2021 gañou o premio de poesía Pérez Parallé coa obra Alimentar canarios con ovos da casa.
E membro da Asociación EcoCultural Lacrar e da Asociacón Brexa para a custodia do Territorio.
A escola da vida
A escola da vida (en L'École buissonnière) é un filme francés de 2017 dirixido por Nicolas Vanier.
Personaxes
miniatura|O director e os actores principais na estrea, en outubro de 2017.
A vinganza de Jane
A vinganza de Jane (en Jane Got a Gun) é un filme estadounidense de 2015 dirixido por Gavin O'Connor e escrito por Brian Duffield, Joel Edgerton e Anthony Tambakis. Está protagonizado por Natalie Portman, Joel Edgerton, Noah Emmerich, Rodrigo Santoro, Boyd Holbrook e Ewan McGregor.
Estreouse en galego o 20 de xullo de 2022 a través da TVG.
Mar Cabra
María del Mar Cabra Valero, nada en Madrid o 14 de xuño de 1983, é xornalista de investigación e especialista en análise de datos española. É licenciada en Comunicación Audiovisual pola Universidade Complutense de Madrid e máster en Xornalismo de investigación pola Universidade de Columbia de Nova York, estudos que realizou grazas a unha bolsa Fulbright.
Traxectoria
Desde o ano 2011 é membro do Consorcio Internacional de Xornalistas de Investigación, unha organización que conta con máis de 160 xornalistas que traballan xuntos en investigacións transnacionais. Os proxectos nos que traballou até a data son: Secrecy for Sale: Inside the Global Offshore Money Maze (sobre paraísos fiscais), Skin and Bone (sobre a comercialización de tecidos humanos), Plunder in the Pacific e Spain’s $8 Billion Fish (ambos sobre o sector pesqueiro).
Mar Cabra é unha das impulsoras en España do xornalismo de datos; durante o ano 2012 dirixiu a Fundación Cidadá Civio, unha organización sen ánimo de lucro que utiliza a tecnoloxía para apostar por unha maior transparencia e un acceso libre aos datos públicos.
En decembro de 2012 foi elixida como vicepresidenta do capítulo español da Open Knowledge Foundation, unha organización non lucrativa dedicada a promover os datos abertos e o coñecemento aberto.
Cabra formou parte do equipo internacional de xornalistas que levou a cabo a investigación dos papeis de Panamá e que recibiu o Premio Pulitzer 2017, na categoría de xornalismo en profundidade. Dita investigación foi tamén premiada pola Asociación da Prensa de Madrid, que outorgou aos xornalistas españois que participaron nela cos Premios APM ao Mellor Xornalista do Ano 2016.
Adicta á tecnoloxía e hiperconectada, segundo conta ela mesma, Mar Cabra quedou saturada e decidiu retirarse á costa almeriense para desconectarse e meditar. Despois de dous ou tres anos, en 2020 anunciou a súa volta para espertar unha conciencia colectiva fronte á tecnoloxía.
Premios
A Asociación da Prensa de Madrid premiou a Mar Cabra o ano 2012 co Premio Larra ao xornalista menor de 30 anos máis destacado do ano.
Como parte do equipo internacional de xornalistas que realizaron a investigación coñecida como os papeis de Panamá, Mar Cabra recibiu o Premio Pulitzer 2017.
Igualmente, a mesma investigación dos papeis de Panamá, da que formou parte Mar Cabra, recibiu en 2016 os Premios APM ao Mellor Xornalista do Ano.
Gerald Vanenburg
Foi 40 veces internacional coa selección dos Países Baixos, coa que disputou o Mundial de 1990 e a Eurocopa de 1988, gañando esta última.
Ajax
Formouse como futbolista na canteira do Ajax e debutou co primeiro equipo na Eredivisie exactamente un mes despois do seu 17 aniversario, ante o ADO Den Haag. Rematou a súa primeira tempada con 11 partidos e tres goles e pouco despois fíxose coa titularidade, proporcionando numerosas asistencias aos dianteiros Marco van Basten e Wim Kieft. Nas tempadas 1981/82 e 1982/83 gañou dúas ligas consecutivas, sumando 30 goles entre ambas. Gañou unha terceira liga na tempada 1984/85 e deixou o club un ano despois, tras 209 partidos e 72 goles.
PSV
Tras rexeitar un lucrativo pase á Roma, continuou cinco tempadas máis no PSV, gañando outras tres ligas e dúas Copas. Xogou un total de 259 partidos co club de Eindhoven e marcou 66 goles.
No estranxeiro
Aos 29 anos deixou o seu país e puxo rumbo ao Xapón, onde fichou polo Júbilo Iwata. Na súa primeira tempada logrou o ascenso á J1 League e seguiu xogando outras dúas tempadas máis en Iwata. En 1997 xogou no FC Utrecht da súa cidade natal, rematando a liga na 12ª posición.
Posteriormente xogou no AS Cannes de Francia e no TSV 1860 Munich de Alemaña, ata a súa retirada no 2000, aos 36 anos de idade.
Selección nacional
Foi 42 veces internacional coa selección dos Países Baixos, coa que debutou o 14 de abril de 1982 con só 18 anos, xogando os 90 minutos nunha vitoria por 1-0 sobre Grecia en Eindhoven. Un ano despois participou coa selección xuvenil na Copa do Mundo da categoría, celebrada en México, e foi elixido no once ideal do torneo.
Foi convocado por Rinus Michels para a Eurocopa de 1988 en Alemaña Occidental, onde foi titular en todos os partidos, incluída a final que o seu equipo gañou diante da Unión Soviética. Dous anos máis tarde foi convocado por Leo Beenhakker para o Mundial de 1990. Con todo, só disputou 45 minutos no torneo, no empate a un gol con Exipto. Xogou o seu último encontro internacional ante Polonia o 14 de outubro de 1992, en Rotterdam nun partido de clasificación para o Mundial de 1994.
Como adestrador
Na tempada 2006/07 pasou polo banco do Helmond Sport da Eerste Divisie, ata que foi despedido o 17 de febreiro de 2007. En 2008 adestrou outro club da mesma categoría, o FC Eindhoven.
Vida persoal
É sobriño do exfutbolista e adestrador Roy Vanenburg, internacional coa selección de Suriname e considerado como un dos mellores futbolistas da historia do país caribeño.
Palmarés
PSV
Individual
Raposa do aire
miniatura|dereita|240px|Raposa do aire, interpretación segundo unha intelixencia artificial. A raposa do aire é un ser imaxinario propio da mitoloxía galega. Non ten case nunca forma visible. É un berro dunha alma en pena con forma de raposa que bota bafaradas de lume pola boca e polos ollos. Preséntase na porta dos defuntos de alma moura e agarda por eles para llos levar ao demo. Cando berra, xa está morta a persoa de que se trate. Pode ter voz de diferentes animais, e mesmo de gargalladas ou laios de neno.
Nomes
Tamén se coñece como raposa facheira, raposa de Morás, das Mordazas, das mordanzas, do Morrazo, dos morganzos, dos mornacos, de morrazos, de morillas, cabra ou zorra que canta coma un galo, entre outros. A raposa facheira recibe o seu nome polo lume que bota pola boca.
Albrecht von Wallenstein
Traxectoria
Albrecht Wenzel Eusebio, chamado Wallenstein, naceu o 24 de setembro de 1583 en Heřmanice no Elba. Viña da antiga familia bohemia de Waldstein. O avó de Wallenstein, Georg von Waldstein, introducira a fe evanxélica-protestante no seu pazo en 1536 e en 1546 uniuse ao levantamento principesco contra o emperador Carlos V. O pai de Wallenstein, Wilhelm IV Freiherr von Waldstein (da familia Horzicz-Arnau) auf Hermanitz, capitán real bohemio do distrito de Königgrätzer, falecido en 1595, estaba casado con Margaretha Freiin Smirziczky von Smirzicz (1555–1593).
Raposa do aire
Na tradición oral
Nos fondos documentais que forman o Mapa sonoro de Galicia atópase unha recollida de 1993 que fala sobre a "raposa dos morrazos". A informante é unha labrega anciá de Soutullo (Erbecedo, Coristanco) que relata o seguinte:
Pavelló Girona-Fontajau
O Pavelló Girona-Fontajau é un pavillón multiusos situado nas Palmas de Gran Canaria. Foi inaugurado o 4 de setembro de 1993 e ten capacidade para 5 500 espectadores. Entre 2013 e 2013 foi o pavillón local do CB Sant Josep, mentres que actualmente é a casa do Uni Girona da Liga Feminina de Baloncesto e do Bàsquet Girona da Liga ACB.
Ammodytes tobianus
O areeiro ou bolo pequeno (Ammodytes tobianus) é unha especie de peixe actinopeterixio mariño, da familia dos ammodítidos.
A súa pesca é habitual e moi comercial. Ademais de para alimentación humana é utilizado como carnada para a pesca de peixes maiores.
Morfoloxía
De corpo moi alongado e delgado co lombo tipicamente de cor marrón-area, cunha lonxitude máxima descrita de 20 cm. Non teñen espiñas nas aletas, cuns 49 a 58 raios brandos na aleta dorsal e 24 a 32 na anal; con escamas na liña media anterior á aleta dorsal e sobre a musculatura na base da aleta caudal; as marxes das aletas dorsal e anal son rectas con raios de igual lonxitude; liña lateral de poros aliñados en ringleira ao longo de canles non ramificadas.
Existen dous grupos de desova distintivos pero a miúdo simpátricos na súa área de distribución, pero non se lles deu o status de subespecie, aínda que os grupos reprodutores difiren no número de vértebras (o de outono maior que o da primavera), coa estrutura dos otólitos e probablemente debido aos hábitats.
Bioloxía
Son peixes territoriais, que alternan entre agocharse soterrados no substrato areoso e nadar en cardume na masa de auga. Os adultos aliméntanse de zooplancto e algunhas diatomeas grandes. Hiberna no inverno enterrado na area a profundidades de 20 a 50 cm.
Distribución e hábitat
Distribúese polas costas do océano Atlántico nordeste, desde Murmansk até España, incluíndo Islandia e o mar Báltico, así como polo mar Mediterráneo. Son peixes mariños de augas tépedas de comportamento demersal, que prefiren profundidades entre 1 m e 96 m. O seu hábitat son as augas costeiras, especialmente as baías areentas e as praias, así como tamén a zona intermareal e os estuarios. É raro atopalo en mar aberto.
Worst Roommate Ever
Worst Roommate Ever é unha serie documental estadounidense de 2022. A serie presenta catro historias sobre compañeiros de piso con intencións malévolas e ás veces violentas que converten a vida das súas vítimas desprevidas en pesadelos de vida real.
Callichimaera
Callichimaera perplexa é unha especie fósil de pequeno caranguexo do Cretáceo que foi atopada no grupo Churuvita, en Colombia, e na formación Frontier nos Estados Unidos de América. Debido a que posúe unha estraña combinación de trazos anatómicos, foi considerado como o "ornitorrinco dos caranguexos". A presenza de certas características nesta especie, tales como pinzas grandes e extremidades natatorias, confirman que estes trazos xa estaban presentes na liñaxe dos caranguexos hai máis de 95 millóns de anos.
Keep Sweet: Pray and Obey
Keep Sweet: Pray and Obey é unha miniserie documental estadounidense de Netflix. Conta a historia da polígama Igrexa Fundamentalista de Xesucristo dos Santos dos Últimos Días, unha derivación do Mormonismo, e do seu líder Warren S. Jeffs. A serie estreouse o 8 de xuño de 2022 a través de Netflix. Foi dirixida por Rachel Dretzin, que comezou a entrevistar sobreviventes en Short Creek, Utah, a sede desta Igrexa fundamentalista.
Até o 19 de xuño de 2022 a docuserie foi vista durante 58,78 millóns de horas en Netflix globamente.
Francisco Bustelo Bustelo
Francisco Bustelo Bustelo, nado en Arca (O Pino) e finado en Vigo o 5 de xaneiro de 1937, foi un médico galego.
Traxectoria
Fillo de Dolores Bustelo Freire. Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela en 1911. A mediados dos anos dez trasladouse a Vigo onde foi médico da prisión da cidade. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 organizou con Fernando Lago Búa, inspector das prisións provincias de Pontevedra, unha trama para extorsionar aos presos do campo de concentración de San Simón facéndolles crer que estaban nas listas para “pasear” e que se lles entregaban unha cantidade de diñeiro, influirían para evitalo. Denunciados polo médico vigués José Ramón de Castro Rodríguez a Severiano Martínez Anido, foron detidos o 14 de novembro de 1936 cun colaborador, Cándido Barros Martínez. Xulgados en consello de guerra o 21 de decembro, Francisco Bustelo foi defendido por José Queizán Hermida. Francisco e Lago Búa foron condenados a morte e executados o 5 de xaneiro de 1937.
Vida persoal
Casou no Carballiño con Agripina Castro Fernández en xaneiro de 1912.
Tirso (símbolo)
miniatura|Escena nunha vasilla dunha ménade sostendo un tirso miniatura|Vara de tirso Un tirso é un bastón de canafrecha (Ferula communis), forrado de vide ou hedra (e ás veces de lazos) e rematado por unha piña de piñeiro. Trátase dun símbolo fálico que representa a forza vital asociada polo xeral co deus grego Dioniso (no panteón romano, Baco). Crese que a súa orixe está no antigo Exipto e en Fenicia. O pobo tracio asimilouno na Antigüidade e despois pasou a todo o mundo helenístico.
O tirso relaciónase tamén coa vara máxica dos conxuros e cos símbolos axiales verticais, que representan o eixo do mundo ou teñen relación analóxica con el.
Pokémon Scarlet e Violet
Pokémon Scarlet e Pokémon Violet son dous videoxogos de rol de 2022 desenvolvidos por Game Freak e publicados por Nintendo e The Pokemon Company para a consola Nintendo Switch. Os videoxogos foron anunciados en febreiro de 2022, sendo os primeiros títulos da novena xeración de Pokémon e a súa estrea está prevista para o 18 de novembro de 2022.
Modo de xogo
Scarlet e Violet están configurados para seren mundos abertos que inclúen áreas urbanas e desertos sen fronteiras entre ambos. Os xogos presentan tres novos Pokémon iniciais: Sprigatito, Fuecoco e Quaxly; e dous novos Pokémon lendarios: Koraidon e Miraidon.
Front Line Assembly
Front Line Assembly (FLA) é unha banda canadense de electro-industrial formada por Bill Leeb en 1986 tras deixar Skinny Puppy. Influída por artistas electrónicos e industriais como Cabaret Voltaire, Portion Control, D.A.F., Test Dept, SPK e Severed Heads, FLA desenvolveu o seu propio son combinando elementos da electronic body music (EBM). A formación do grupo foi cambiando coa rotación dos seus membros ao longo dos anos, incluídos Rhys Fulber e Michael Balch que están relacionados con moitos outros artistas e grupos.
Dende a súa incepción, o grupo publicou preto de vinte álbums de estudio e EPs, varios dos cales entraron nas listas de dance e electrónica da Billboard. Os álbums Tactical Neural Implant e Hard Wired son dúas das gravacións máis exitosas de FLA, sendo o primeiro considerado un clásico entre os seguidores da música industrial. O grupo tamén realizou bandas sonoras para videoxogos como o Quake III: Team Arena (unha colaboración con Sonic Mayhem) e AirMech. O seu álbum máis recente é Wake Up the Coma, publicado no ano 2019.
Quilo (aparato dixestivo)
O quilo (do grego antigo χυλός chylos, 'zume', ) é un fluído corporal de aparencia leitosa que os vasos linfáticos (quiliferos) das vilosidades intestinais toman do intestino delgado despois da dixestión completa de comida rica en graxas. Unha vez nos vasos linfáticos, o quilo consiste en linfa e graxas emulsionadas ou ácidos graxos libres. Os lípidos do quilo no sistema linfático están suspendidos coliodalmente en quilomicrons. O quilo é levado ata o conduto torácico linfático e desemboca nas veas subclavia e xugular, polo que acaba mesturándose co sangue.
Importancia clínica
Unha fístula de quilo ocorre cando certos defectos nos vaos linfáticos teñen como resultado a filtración do fluído linfático, que normalmente se acumula nas cavidades torácica (pleural) ou abdominal (peritoneal), o que orixina unha efusión pleural quilosa (quilotórax) ou unha ascite quilosa, respectivamente.
A diagnose dunha fístula de quilo pode ser realizada pola análise do fluído pleural/peritoneal. A identificación da fonte (localización do defecto linfático) adoita ser complicada, pero pode realizarse por linfoanxiografía, a cal ás veces está asociada a un efecto terapéutico casual (resolución da filtración), que se cre é secundaria a un efecto esclerosante do contraste da linfoanxiografía.
Debido á extrema fraxilidade dos vasos linfáticos, a reparación directa dos defectos é imposible. Por tanto, o tratamento das fístulas de quilo depende da diminución da produción de fluído linfático para permitir que curen os defectos do vaso linfático ou unha desviación permanente do fluído linfático no vaso defectuoso. A diminución da produción de fluído linfático pode realizarse pola restrición dietética (ou substitución completa da inxestión oral por medio de nutrición parenteral total), así como pola medicación con octreotide (un análogo sintético da hormona somatostatina) e orlistat (un inhibidor da lipase que diminúe a absorción de graxas da dieta). A desviación permanente do fluído linfático pode practicarse pola embolización do conduto torácico (un procedemento baseado no uso dunha agulla que oclúe o conduto depositando nel un material pegañento/embólico) ou pola ligadura do conduto torácico (un procedemento de cirurxía aberta para ocluír o conduto suturándoo fortemente todo arredor).
Ponte da Palabra
A ponte da Palabra é unha ponte con piares en forma de V que cruza o río Lérez no barrio de Monte Porreiro na cidade de Pontevedra. Foi inaugurada en 2011 e conecta o barrio de Monte Porreiro coa parroquia de Lérez.
Localización
A ponte atópase na parte baixa do barrio de Monte Porreiro, no final da avenida de Bos Aires, a 500 metros da praia do Lérez, río arriba.
Historia
O proxecto da construción da ponte da Palabra xurdiu nos anos 2000 da necesidade de comunicar o barrio de Monte Porreiro coa parroquia de Lérez a través dun vial ata a zona da Porta do Sol, moi preto do Mosteiro de San Salvador de Lérez. Ao mesmo tempo pretendíanse mellorar os accesos ao Hospital Montecelo desde a zona norte do municipio e a estrada N-550 ata a N-541 e desconxestionar a circulación na cidade.
A Deputación de Pontevedra convocou o concurso de proxecto e obra no ano 2007. Tras varias vicisitudes a ponte empezouse a construír finalmente en 2010. Foi inaugurada o 30 de decembro de 2011 pola entón Ministra de Fomento Ana Pastor. Converteuse así na sexta ponte da cidade.
O 21 de marzo de 2012, con motivo do día da poesía, a escritora Fina Casalderrey amadriñou un acto no que participaron escolares de Monte Porreiro e de Lérez no que propuxeron que a ponte se chamase ponte da Palabra como mostra de unión simbólica entre eses dous barrios pontevedreses e de concordia, amizade e encontro.
Descrición
Trátase dunha ponte con dous conxuntos de piares en forma de V feita de formigón armado. Estes piares non afectan o leito do río, espazo protexido declarado Lugar de Interese Comunitario (LIC) no ano 2000.
A lonxitude total da ponte da Palabra é de 170,48 metros. A viga central, que constitúe o van central da ponte, ten unha anchura de 14,70 metros e unha lonxitude total de 54 metros.
A ponte alberga dous carrís para a circulación de vehículos, un carril bici, dúas beirarrúas para os viandantes, varandas metálicas de cor azul e iluminación. Ten lombos no extremo máis próximo a Monte Porreiro e a velocidade está limitada a 30 quilómetros por hora.
White Hot: The Rise & Fall of Abercrombie & Fitch
White Hot: The Rise & Fall of Abercrombie & Fitch é un filme documental de 2022 dirixido por Alison Klayman. O filme céntrase no éxito masivo de Abercrombie & Fitch e as controversias que xerou nas décadas de 1990 e 2000. Estreouse a través de Netflix o 19 de abril de 2022.
Sinopse
White Hot: The Rise & Fall of Abercrombie & Fitch detalla o éxito e as controversias da cadea de roupa, incluíndo as súas prácticas racistas e excluíntes. O documental céntrase no aumento da popularidade da marca tras a chegada do CEO Mike Jeffries en 1992, e as súas prácticas que levaron a unha demanda colectiva en 2003 por discriminación racial nas tendas e polas políticas de contratación. A directora Alison Klayman explora a cultura tóxica da compañía, con entrevistas dalgúns dos participantes orixinais na demanda colectiva. O documental tamén presenta a Samantha Elauf, quen foi rexeitada por Abercrombie para traballar debido a que levaba un velo na entrevista. Abercrombie loitou e o caso finalmente pasou ao Tribunal Supremo en 2015, que fallou a favor de Elauf.
Acollida
No sitio web do agregador de críticas Rotten Tomatoes, o 56% das 16 críticos son positivas.
Lucía Lijtmaer
Lucía Lijtmaer Paskvan, nada en Buenos Aires en 1977, é unha xornalista e escritora nada na Arxentina e criada en Barcelona, cidade onde se exiliaron os seus pais. É especialista en cultura pop desde a perspectiva de xénero. Tamén é comisaria cultural, tradutora literaria e profesora de universidade. Ten colaborado con diversos medios de comunicación, entre eles El País, ElDiario.es, RAC1 e Carne cruda.
Traxectoria
Filla de exiliados arxentinos, criouse en Barcelona. É licenciada en Filoloxía Inglesa pola Universidade de Barcelona e MA Xornalismo Internacional pola Universidade de Westminster. Está especializada en cultura pop e colabora en diversos medios de comunicación. Deu clases na Facultade de Comunicación Dixital da Universidade de Vic e na Universidade de Barcelona.
Tamén é comisaria do festival "Princesas e Darthvaders" mesturando humor e cultura de guerrilla para falar de feminismos e que en 2017 celebrou a súa terceira edición.
Recoñécese como exiliada de segunda xeración e así o contaba na presentación da súa primeira novela Casi nada que ponerte, na que Lijtmaer aborda a reconstrución do pasado inmediato dun país, Arxentina, que saltou polo aire en 2001 e a construción da súa propia persoa como filla de exiliados en España. Unha investigación iniciada en 2008 cuxo primeiro borrador terminou en 2011. Quedou durante un tempo nun caixón ata que a editorial Libros del Lince decidiu publicala en 2016.
En 2015, realizou unha investigación en primeira persoa sobre a Deep Web que publicou co título Quiero los secretos del Pentágono y los quiero ahora (2015). Dous anos despois, en 2017, publicou Yo también soy una chica lista, un ensaio desenfadado en defensa do feminismo no que se revelan os mecanismos machistas invisibles da cultura pop.
Escribiu, entre outros diarios, en ADN e Público, colabora habitualmente en medios de comunicación, foi profesora de universidade, fixo radio e traduciu a Jarvis Cocker. Tamén colaborou con El País, ElDiario.es, Carne cruda e RAC1.
Xunto a Isa Calderón protagoniza o podcast quincenal Deforme Semanal Ideal Total, un show feminista onde en clave de humor fan unha crítica ao heteropatriarcado e percorren todo tipo de temáticas desde unha perspectiva de xénero.
Recoñecementos
En outubro de 2021, o podcast Deforme semanal ideal total de Radio Primavera Sound dirixido, producido e conducido por Lijtmaer e Isa Calderón recibiu o Premio Ondas ao Mellor podcast ou programa de emisión dixital. Este recoñecemento foi concedido ex aequo ao podcast Estirando el chicle de Victoria Martín e Carolina Iglesias emitido en Podium Podcast.
Renacemento nórdico
dereita|miniatura|326x326px|[[Adán e Eva (Dürer)|Adán e Eva (1507), pintura sobre táboa, Museo do Prado.]] Renacemento nórdico é un termo da historiografía da arte utilizado para clasificar e describir o Renacemento europeo ao norte dos Alpes, é dicir, fóra da Península Itálica e con exclusión do renacemento nos distintos reinos da Península Ibérica.
No século XV o chamado Renacemento italiano (Quattrocento) non tivera case influencia fóra de Italia. Xa no século XVI (Cinquecento), o prestixio alcanzado polos artistas do Renacemento pleno expandiuse por toda Europa; aínda que o desenvolvemento do gótico tardío continuou localmente en moitos lugares até a chegada do Barroco no século XVII. Para a segunda metade do século XVI adóitase utilizar o termo Manierismo nórdico.
En Francia, o rei Francisco I importou a arte italiana, encargou obras a grandes artistas (incluído Leonardo da Vinci), e construíu a bo custo grandes palacios, iniciando o Renacemento francés da escola de Fontainebleau. Na literatura francesa autores como Rabelais e Pierre de Ronsard abeberaron no espírito do renacemento italiano.
Un foco previo da renovación artística, moi conectado con Italia, foi Flandres. O renacemento flamengo dos séculos XV e XVI estivo tamén moi relacionado co territorio do Sacro Imperio Romano Xermánico (renacemento alemán) a través das vías de comunicación naturais (cidades do Rin —onde se iniciou a revolución da imprenta e xurdiu a figura de Albrecht Dürer— e do Danubio —escola do Danubio—; así como as rutas marítimas da Hansa polo Mar do Norte e o Mar Báltico); e tamén particularmente coa monarquía hispánica (estilo hispano-flamengo).
En Inglaterra, a pesar da chegada de artistas continentais (Holbein o Mozo, Girolamo de Treviso) o predominio da tradición gótica local (estilo Tudor) atrasou o Renacemento inglés até finais do século XVI (arquitectura isabelina, literatura isabelina, teatro isabelino —William Shakespeare e Christopher Marlowe—). En Escocia tamén apareceu un Renacemento escocés desde finais do século XV até principios do século XVII.
O Renacemento polaco iniciouse de forma directa pola chegada a Polonia de artistas florentinos.
O Renacemento nórdico diferenciouse do italiano pola súa centralización do poder político. Mentres que Italia estaba constituída por cidades-estado independentes, os países de Europa central e Europa occidental estaban a emerxer como estados-nación. O Renacemento nórdico estivo tamén moi ligado á reforma protestante, e a longa serie de conflitos internos e externos que produciu.
Panorama
esquerda|miniatura|200x200px|Bartolommeo Berrecci - Wawel, [[Cracovia.]] Quizais máis importante que o comezo do Renacemento no norte de Italia foi a súa difusión por Europa. Ademais, Europa era en gran parte máis uniforme baixo o sistema feudal. Este sistema económico tiña dominado alí durante centos de anos, pero estaba en declive a principios do Renacemento. As razóns deste descenso inclúen o contexto posterior ás grandes pestes, o uso crecente da moeda en lugar da terra como medio de pago, o aumento do número de servos que viven en liberdade, a formación de estados-nación con monarquías interesados en reducir o poder de señores feudais, a crecente inutilidade das armas feudais fronte ás novas tecnoloxías militares (por exemplo, armas de fogo) e un crecemento xeral da produtividade agrícola debido a técnicas e métodos agrícolas mellorados. Como en Italia, o declive do feudalismo abriu o camiño aos cambios culturais, sociais e económicos asociados ao Renacemento en Europa occidental. miniatura|200x200px|Bernardo Morando - [[Zamość.]] Finalmente, o renacemento en Europa Occidental foi impulsado por un retroceso da Igrexa Católica Romana debido á súa eventual incapacidade para axudar coas devastacións da peste negra e do Cisma Occidental que dividiu Europa. O baixo poder do feudalismo significou romper unha política de longa data na que os relixiosos axudaban a manter controlados á poboación máis pobre para cobrar impostos. En consecuencia, a principios do século XV xurdiron moitas institucións e movementos laicos. Entre os máis importantes está sen dúbida o humanismo, que estableceu as bases filosóficas de gran parte da arte e da ciencia renacentistas. Moitas expresións artísticas deste período terían sido prohibidas pola Igrexa un século antes, e agora foron toleradas e mesmo promovidas.
Sería inapropiado describir ao Renacemento como non relixioso. O cristianismo era aínda unha influencia predominante a través de Europa, e xogaba un rol importante na vida do pobo e da nobreza. Sería máis acertado describilo como unha época de crecemento do secularismo, na que a poboación retiña a súa relixión pero comezaba a participar en asuntos fóra da igrexa.