cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Retron
Durante moitos anos despois do seu descubrimento en virus animais, críase que a reversotranscriptase estaba ausente nos procariotas. Actualmente, non obstante, os elementos que codifican RT, é dicir, retroelementos, atopáronse nunha ampla variedade de bacterias. Os retrons foron a primeira familia de retroelementos descubertos en bacterias; as outras dúas familias de retroelementos bacterianos coñecidos son os intróns do grupo II e os retroelementos xeradores de diversidade (DGR, do inglés diversity-generating retroelements). Os intróns do grupo II son os retroelementos bacterianos mellor caracterizados e o único tipo coñecido que presenta mobilidade autónoma; constan dunha RT codificada nunha estrutura de ARN con autoempalme catalítica. A mobilidade do intrón de grupo II é mediada por unha ribonucleoproteína que comprende un lazo (lariat) intrón unido a dúas proteínas codificacas no intrón. A segunda familia de retroelementos bacterianos, os DGR, non son móbiles, pero funcionan diversificando as secuencias de ADN. Por exemplo, os DGR median o cambio entre as fases patóxenas e de vida libre da bacteria Bordetella.
Como os retron non son móbiles, a súa aparición en diversas especies bacterianas non é un fenómeno de "ADN egoísta". Máis ben, os retrons deben darlle algunha vantaxe selectiva ao organismo hóspede, pero non se sabe cal pode ser esa vantaxe. E con excepción da produción de msDNA, non se asociou ningún fenotipo claro a eles. Malia o considerable número de investigacións realizadas, sábese pouco da función dos msDNA, a mobilidade dos elementos retron, ou os seus efectos na célula hóspede.
Teilalle, Pousada, Baleira
Teilalle é un lugar da parroquia de Pousada no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2022 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Problema das pontes de Königsberg
miniatura|300x300px|Mapa de [[Kaliningrado|Königsberg na época de Leonhard Euler, que mostra onde se atopaban as sete pontes (en verde claro) e as ramas do río (en celeste).]] O problema das pontes de Königsberg, tamén chamado máis especificamente problema das sete pontes de Königsberg, é un soado problema matemático, resolto por Leonhard Euler en 1736 e cuxa resolución deu orixe á teoría de grafos. O seu nome débese a Königsberg, a cidade de Prusia Oriental e logo de Alemaña que en 1945 se converteu na cidade rusa de Kaliningrado.
Esta cidade está atravesada polo río Pregel (en ruso Pregolya) que se bifurca para rodear cos seus brazos a illa Kneiphof, dividindo o terreo en catro rexións distintas, que entón estaban unidas mediante sete pontes chamadas Ponte do ferreiro, Ponte conectora, Ponte verde, Ponte do mercado, Ponte de madeira, Ponte alta e Ponte do mel. O problema foi formulado no século XVIII e consistía en atopar un percorrido para cruzar a pé toda a cidade, pasando só unha vez por cada unha das pontes, e regresando ao mesmo punto de inicio.
Contexto
Leonhard Euler chegou a Prusia en 1741, á idade de 34 anos, onde viviu até 1766 para logo regresar a San Petersburgo. Durante eses anos traballou na Academia Prusiana das Ciencias, onde desenvolveu unha prolífica carreira como investigador. Euler foi contemporáneo de varios outros famosos matemáticos e pensadores procedentes daquela cidade, tales como Immanuel Kant, Johann Georg Hamann e Christian Goldbach, polo que Königsberg foi nese tempo un importante epicentro científico.
Foi así como xurdiu a formulación do problema das pontes de Königsberg, propagándose a modo de xogo matemático entre os intelectuais da época.
Análise e solución
A resposta é negativa, é dicir, non existe unha ruta con estas características. O problema pode resolverse aplicando un método de forza bruta, o que implica probar todos os posibles percorridos existentes. Con todo, Euler en 1736 na súa publicación Solutio problematis ad geometriam situs pertinentis demostrou unha solución xeneralizada do problema, que pode aplicarse a calquera territorio en que certos accesos estean restrinxidos a certas conexións, tales como as pontes de Königsberg.
Vimeo
Vimeo é unha rede social de Internet baseada en vídeos, lanzada en novembro de 2004 pola compañía InterActiveCorp (IAC).
Gamonal, Burgos
250px|thumb|Gamonal Gamonal de Río Pico foi un antigo municipio da provincia de Burgos, en Castela e León. Foi anexionado ao municipio de Burgos en 1955 e desde entón é o seu barrio máis poboado, con máis de 60.000 habitantes.
Problema das pontes de Königsberg
Solución de Euler
Euler determinou, no contexto do problema, que os puntos intermedios dun percorrido posible necesariamente han estar conectados a un número par de liñas. En efecto, se se chega a un punto dende algunha liña, entón o único modo de saír dese punto é por unha liña diferente. Isto significa que tanto o punto inicial como o final serían os únicos que poderían estar conectados cun número impar de liñas. Con todo, o requisito adicional do problema di que o punto inicial debe ser igual ao final, polo que non podería existir ningún punto conectado cun número impar de liñas.
Vimeo
O sitio permite compartir e almacenar vídeos dixitais para que os usuarios comenten na páxina de cada un deles. Os usuarios deben estar rexistrados para subir vídeos, crear os seus perfís, cargar avatares, comentar e armar listas de favoritos.
Problema das pontes de Königsberg
Solución de Euler
En particular, como neste diagrama os catro puntos posúen un número impar de liñas incidentes (tres deles inciden en tres liñas, e o restante incide en cinco), entón conclúese que é imposible definir un camiño coas características buscadas que son as sete pontes de Königsberg.
Gamonal, Burgos
Situación
Gamonal sitúase nunha chaira que se estende entre as veigas dos ríos Arlanzón, Vena e Pico. O núcleo primitivo e os seus edificios máis destacados, como a Igrexa de Santa María la Real y Antigua e a Casa do Concello, atopábanse xunto ao Camiño real de Francia, trazado que constituiría despois a estrada N-I.
O tesouro de Rackham o Roxo
O tesouro de Rackham o Roxo (Le Trésor de Rackham le Rouge) é o duodécimo álbum de banda deseñada publicado en 1945, pertencente á serie As aventuras de Tintín do autor belga Hergé. É a segunda parte, e última, dunha serie iniciada con O segredo do alicornio. A historia serializouse a diario en Le Soir, o principal diario francófono de Bélxica, de febreiro a setembro de 1943 no medio da ocupación alemá de Bélxica durante a Segunda Guerra Mundial. A historia conta como o mozo reporteiro Tintín e ao seu amigo o capitán Haddock organizan unha expedición a o Caribe para localizar o tesouro do pirata Rackham o Roxo.
Problema das pontes de Königsberg
Repercusións
Esta abstracción do problema ideada por Euler deu pé á primeira noción de grafo, que é un tipo de estrutura de datos utilizada amplamente en matemática discreta e en ciencias da computación. Aos puntos chámaselles vértices e ás liñas arestas. Ao número de arestas incidentes a un vértice chámaselle grao de devandito vértice. Especificamente, un diagrama como o da abstracción do mapa de Königsberg representa un multigrafo non dirixido sen bucles.
Gamonal, Burgos
Historia
Tras a súa anexión en 1955 ao municipio de Burgos, serían construídos en Gamonal durante as décadas de 1970 e 1980 múltiples bloques de edificios de vivendas, que o converterían nunha das zonas con maior densidade de poboación da capital burgalesa debido ao aluvión inmigratorio motivado pola apertura de polígonos industriais nas proximidades. O eixe principal era, e segue sendo, a rúa Vitoria (principal rúa de Burgos con máis de 5 km de lonxitude) pola que transcorría naqueles tempos a Nacional I (Madrid-Irún), se ben a maioría do tráfico que antes cruzaba a cidade pasou a facelo polas diferentes vías de circunvalación que se foron construíndo dende finais dos anos 70 ata a primeira década do século XXI.
O tesouro de Rackham o Roxo
A primeira edición en galego foi en 1984 pola Editorial Juventud con tradución de Valentín Arias López.
Problema das pontes de Königsberg
Repercusións
Na teoría de grafos, existe un concepto chamado ciclo euleriano, chamado así xustamente en honra a Leonhard Euler, que representa calquera camiño dentro dun grafo particular, capaz de percorrer todas as arestas unha única vez, regresando finalmente ao mesmo vértice orixinal. En coloración de grafos, unha subárea da teoría de grafos, a resolución deste problema constitúe ademais o primeiro teorema dos grafos planares.
Gamonal, Burgos
Historia
En 2014 tivo lugar un conflito entre veciños e o concello pola realización dunhas obras na rúa Vitoria para convertila nun bulevar cun custo de 8,5 millóns de euros. Isto desencadeou nunha serie de manifestacións e disturbios ata que o alcalde Javier Lacalle anunciou a paralización das obras.
O tesouro de Rackham o Roxo
O tesouro de Rackham o roxo foi un éxito comercial e publicouse en forma de libro por Casterman o ano seguinte á súa conclusión. Hergé continuou As aventuras de Tintín con As sete bolas de cristal, mentres que a serie pasou a ser unha parte definidora da tradición do cómic franco-belga. O tesouro de Rackham o roxo citouse como unha das entregas máis importantes da serie por marcar a primeira aparición do excéntrico científico Tornasol, que despois se converteu nun personaxe fundamental. A historia adaptouse para as series de animación de 1957 Belvision, As aventuras de Tintín de Hergé e para a serie animada de 1991 As aventuras de Tintín de Ellipse e Nelvana, así como para a longametraxe The Adventures of Tintin (filme) (2011).
Sinopse
Tintín e o capitán Haddock preparan a viaxe ao bordo do Sirius en busca do tesouro de Rackham o Roxo, o dúo descubrira as coordenadas do que cren que é o tesouro a bordo do buque afundido do século XVII, o Alicornio, preto dunha illa descoñecida. Antes de partir coñecen ao profesor Trifón Tornasol, que lles mostra un submarino que supostamente lles axudaría na súa viaxe. A xordeira de Tornasol impídelle comprender, ata que Haddock escríbello, que o seu invento non é ben recibido.
Problema das pontes de Königsberg
Repercusións
Por outra banda, a publicación de Euler é a primeira que fai alusión a unha xeometría en que só interesan as propiedades estruturais dos obxectos, e non as súas medidas, como tradicionalmente se fai. O matemático chama a esta nova maneira de ver os obxectos xeométricos geometriam situs, expresión que hoxe se traduce como topoloxía, cuxa orixe directa pode situarse na resolución deste problema.
O tesouro de Rackham o Roxo
Sinopse
O barco parte, coa compañía dos policías Hernández e Fernández, xa que un dos irmáns Paxaro (inimigos de Tintín no primeiro álbum desta serie) escapouse e merodeou cerca do barco antes de que saíse do porto. Máis adiante descubrirase a un polisón no barco, o profesor Tornasol, que subiu no barco ás agachadas xunto ao seu invento.
Cando chegan ás coordenadas mostradas nos pergamiños, non hai illa á vista. Frustrado, Haddock pensa en abandonar, pero Tintín decátase pronto do problema: Se Sir Francis utilizara un mapa francés en lugar dun mapa inglés para calcular a posición, as coordenadas terían sido medidas tomando como referencia o Meridiano de París en vez do Meridiano de Greenwich. Como veñen usando o Meridiano de Greenwich, entenden que se atopan demasiado ao oeste.
Problema das pontes de Königsberg
O problema na actualidade
miniatura|250x250px|Ponte do Mel sobre o río Pregolya en [[Kaliningrado.]] Dúas das sete pontes orixinais foron destruídas polo bombardeo de Königsberg durante a segunda guerra mundial. Outras dúas foron posteriormente demolidas e substituídas por estradas modernas. As tres pontes restantes aínda permanecen en pé, aínda que só dúas delas dende a época de Euler, pois unha foi reconstruída en 1935.
O tesouro de Rackham o Roxo
Sinopse
Despois de viaxar á posición correcta, descobren unha illa descoñecida, que se atopa a uns 200 km ao norte de Hispaniola e a 300 km ao sueste das illas Turks e Caicos. Alí atopan unha estatua de Sir Francis Haddock e outras evidencias, incluídos papagaios que aínda usan insultos de Haddock aprendidos de Sir Francis. Tintín deduce que Francis Haddock se refuxiou na illa e que o naufraxio do 'Alicornio' debe estar preto. Localizan o naufraxio empregando o submarino de Tornasol e recuperan varios artefactos del, pero non atopan o tesouro, así que desisten e volven desilusionados a casa. Entre os artefactos hai unha caixa forte que contén documentos antigos que revelan que Sir Francis Haddock, antepasado do capitán Haddock, fora o propietario do castelo de Moulinsart. De volta a Bélxica, Tornasol compra o castelo cos cartos da venda do seu deseño submarino para o capitán en agradecemento á súa axuda co seu submarino. Tintín e Haddock exploran o castelo, cando chegan aos sotos da casa, Tintín albisca unha estatua de San Xoán o Evanxelista que sostén unha cruz cun Globo terrestre e unha aguia aos seus pés. Tintín recorda de súpeto que os tres pergameos orixinais de Francis Haddock dicían: "Tres irmáns unidos. Tres alicornos xuntos viaxando ó sol do mediodía falarán. Pois que a luz ha vir da luz. E espellará a cruz da aguia" e dáse conta de que esta mensaxe se refería, non á localización do 'Alicornio', senón a San Xoán chamado "a aguia de Patmos": o seu símbolo tradicional. Tintín localiza a illa no globo terrestre, preme un botón secreto que atopa alí e descobre o tesouro de Rackham escondido no interior. Algún tempo despois, Haddock acolle unha exposición do tesouro e varios artefactos "alicornio" no castelo de Moulinsart.
Antecedentes
miniatura|Soldados alemáns no leste de Bélxica en 1940. O tesouro de Rackham o Roxo e O segredo do alicornio foron ambos escritos mentres Bélxica estaba baixo a ocupación alemá.
Problema das pontes de Königsberg
O problema na actualidade
Polo tanto, na actualidade só existen cinco pontes en Kaliningrado, distribuídas de tal xeito que é posible definir un camiño euleriano, é dicir, unha ruta que comeza nunha illa e termina noutra; pero non un ciclo euleriano, é dicir, que a ruta comece e termine no mesmo lugar, o cal era necesario para cumprir coas condicións iniciais do problema.
O tesouro de Rackham o Roxo
Antecedentes
O tesouro de Rackham serializouse no medio da ocupación alemá de Bélxica durante a Segunda Guerra Mundial. Hergé aceptara un cargo para Le Soir, o maior diario francófono de Bélxica. Confiscado aos seus propietarios orixinais, as autoridades alemás permitiron a Le Soir reabrir baixo a dirección do editor belga Raymond de Becker, aínda que permaneceu firmemente baixo control nazi, apoiando o esforzo da guerra alemá e defendendo o antisemitismo. Despois de unirse a Le Soir o 15 de outubro de 1940, Hergé converteuse en editor do seu novo suplemento infantil Le Soir Jeunesse, coa asistencia do seu vello amigo Paul Jamin e do debuxante de animación Jacques Van Melkebeke, a escaseza de papel obrigou a que Tintín se serializase diariamente nas páxinas principais de Le Soir. Algúns belgas estaban molestos porque Hergé estivese disposto a traballar para un xornal controlado pola administración nazi ocupante, aínda que se amosou atraído polo tamaño da tirada de Le Soir, que alcanzaba os 600 000 exemplares. Ante a realidade de supervisión nazi, Hergé abandonou os temas políticos de actualidade da súa obra anterior, e adoptou unha política de neutralidade. Sen necesidade de satirizar tipos políticos, o produtor e autor de entretemento Harry Thompson observou que "Hergé se concentraba máis na trama e no desenvolvemento dun novo estilo de comedia de personaxes. O público reaccionou positivamente."
O tesouro de Rackham o Roxo foi a segunda metade dunha historia de dúas partes que comezou coa aventura anterior, O segredo do alicornio. Este dueto foi o primeiro que Hergé produciu desde os xarutos do faraón e O loto azul (1934–36). Non obstante, como relatou o experto en Tintín Michael Farr, mentres que os xarutos do faraón e O loto azul foron en gran parte 'autosuficientes e autónomos', a conexión entre O segredo do alicornio e O tesouro de Rackham o Roxo están moito máis preto.
Influencias
miniatura|esquerda|Tornasol baseouse visualmente no científico [[Auguste Piccard.]]
O tesouro de Rackham o roxo introduciu ao profesor Trifón Tornasol en As aventuras de Tintín, que se converteu nun personaxe recorrente. Hergé fixera uso de varios profesores excéntricos en anteriores volumes da serie, como Filemón Ciclón en os xarutos do faraón, Nestor Halambique en O cetro de Ottokar e Hipólito Calys en A estrela misteriosa, todos prefiguran a chegada de Tornasol. A xordeira do personaxe estivera inspirada nun compañeiro co que Hergé traballara anos antes en Le Vingtième Siècle. Visualmente, Tornasol baseouse nun científico real, o inventor suízo Auguste Piccard, que fora o primeiro home en explorar a estratosfera nun aeróstato en 1931. Hergé observou a Piccard camiñando por Bruxelas en varias ocasións, así a todo o carácter de Tornasol sería notablemente moito máis curto que Piccard. Hergé nomeou este personaxe Tryphon Tournesol (Trifón Tornasol) mentres que o apelido significaba "xirasol", o nome foi adoptado a partir dun carpinteiro chamado Tryphon Beckaert, que Hergé atopara en Boitsfort. Tryphon Tournesol foi renomeado despois como Cuthbert Calculus na tradución ao inglés, Trifón Tornasol en galego, Silvestre Tornasol en castelán e Balduin Bienlein (que significa "Abella pequena") para a tradución alemá.
O submarino con forma de tiburón de Tornasol baseábase visualmente nun submarino real americano; Hergé vira unha foto disto nun xornal alemán. O traxe de mergullo usado na historia tamén se baseou en recortes que Hergé acumulara. Do mesmo xeito, a barra do peirao representada polo debuxante baseábase nunha ilustración que recollera. A tenda onde Haddock e Tintín mercaron o equipo de mergullo, incluído o traxe, inspiráronse nunha imaxe dun bar que figuraba na revista alemá, Berliner Illustrirte Zeitung. A efixie tribal atopada nunha illa caribeña por Sir Francis Haddock baseouse nunha estatua tribal Bamileke do Camerún que Hergé viu nun museo. O Sirius, que xa aparecera antes en A estrela misteriosa denominouse como SS Sirius, a primeira nave que cruzou o océano Atlántico só a vapor, pero baseouse visualmente no deseño dun arrastreiro, o John-O.88. Hergé debuxou esta nave nos peiraos de Ostende antes de obter os planos detallados dun arrastreiro dos construtores, Jos Boel & Son, e un modelo a pequena escala dun coleccionista. A vista dos restos do Alicornio inspirouse de xeito lóxico en imaxes do naufraxio dun buque sueco do século XVII, o Vasa, que Hergé tiña arquivado. A instancia da historia na que un tiburón traga unha gran caixa (que os personaxes esperan que conteña o tesouro) está baseada nun relato real dun tiburón que tragou unha cámara do fotógrafo subacuático americano Otis Barton, que Hergé atopara nunha revista ilustrada francesa.
A breve aparición do doutor Daumière, que advirte a Haddock que deixe de beber alcol, foi unha alusión ao propio médico de Hergé, o doutor Daumerie. Hergé fixo unha referencia cómica ao cómico francés Sacha Guitry na historia publicitando unha obra de Guitry titulada Eu no que Guitry desempeña todos os papeis. A aventura foi a primeira en representar a Tintín vestindo unha camisa branca baixo un suéter azul, isto pasaría a converterse no traxe icónico do personaxe.
Publicación
O tesouro de Rackham o Roxo comezou a serializarse como unha tira diaria en Le Soir a partir do 19 de febreiro de 1943. O título da nova aventura adiantárase nun anuncio no xornal dous días antes. En Bélxica publicouse entón nun formato de libro de 62 páxinas de Editions Casterman en 1944. O tesouro de Rackham o Roxo conten unha das dúas viñetas favoritas de Hergé de As aventuras de Tintín. Combina tres accións encapsulando unha secuencia de acontecementos nun único debuxo: Haddock paseando pola praia nun primeiro plano, Tintin, Hernández e Fernández levando o barco de remo a terra no medio da viñeta e o Sirius ancorado no fondo.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Mens, Malpica de Bergantiños
Santiago de Mens é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Malpica de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2018 tiña 346 habitantes (181 mulleres e 165 homes) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón un descenso en relación ao ano 1999 cando tiña 511 habitantes.
O Campo, Candamil, Xermade
O Campo é un lugar da parroquia de Candamil, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2016 tiña un habitante, unha muller.
A Casadedra, Candamil, Xermade
A Casadedra é un lugar da parroquia de Candamil, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2016 tiña 3 habitantes, 3 mulleres.
Liga ACT 2006
A tempada 2006 da Liga ACT foi a 4ª edición do campionato de traiñeiras do Cantábrico, creado en 2003 pola Asociación de Clubs de Traiñeiras. Nesta tempada se disputaron 18 bandeiras.
Os Carballás, Candamil, Xermade
Os Carballás é un lugar da parroquia de Candamil, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2016 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
O Alledo, Retizós, Baleira
O Alledo é un lugar da parroquia de Retizós no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2013 non tiña habitantes.
1884
Arquitectura
Historia ano a ano
Ab urbe condita libri
miniatura|Ab urbe condita, 1493.
Ab urbe condita libri CXLII (Dende a fundación de Roma, 142 libros ou Dende a fundación da Cidade) é unha grande obra de Tito Livio que narra, segundo o esquema dos anais, a historia de Roma desde a chegada de Eneas a Italia até os funerais de Druso, fillastro de Augusto, no 9 a.C. O plano era, probabelmente, chegar aos 150 libros, coa morte do emperador.
A expresión AUC, "ab urbe condita" utilizábase para datar a partir da fundación da cidade de Roma.
Conservación
miniatura|Ab Urbe condita, 1714 Ab urbe condita publicouse por grupos separados de libros, cinco (péntalos) ou dez (décadas), o que contribuíu para a dispersión, pois só se conservaron 35 para a posteridade: Do resto da obra só se coñecen resumos (Periochae) compilados nos séculos III-IV para uso escolar, epítomes de Floro, Ampleio e Orosio e recompilacións de extractos, que xa cedo substituíron á obra xeral por seren moito máis breves e manexábeis.
A obra tivo grande relevancia durante a Idade Media e máis tarde. Para o fundador do método crítico filolóxico, B.G. Neibhur, as Historias (como ás veces se coñece tamén) mostran a riqueza da linguaxe en acepcións lexicolóxicas, innovacións sintácticas e tons poéticos, ao tempo que transmiten a serena conciencia da grandeza de Roma.
Historiografía
Ab urbe condita asóciase ás teorías retórico-artísticas isocráticas difundidas en Roma por Cicerón. Para Tito Livio, a historia é deleite e instrución. Por outra banda, imita a historiografía dramática helénica: modifica ou retoca os datos das fontes orixinais (Polibio, por exemplo, sobre a expansión romana no oriente grego); narra asedios, batallas ou diálogos reconstruindo narrativamente e alterando a realidade histórica..
A obra é rica en discursos directos e indirectos, o que mostra o escaso interese pola confirmación e o rigor. A historiografía de Livo pretende exaltar os grandes valores éticos, relixiosos e patrióticos da antiga Roma mediante a descrición de personalidades relevantes polas súas ideas morais.
Fort Wayne, Indiana
Fort Wayne é unha cidade situada no Estado de Indiana, nos Estados Unidos, concretamente no Condado de Allen. A poboación era de 253.691 no ano 2010, sendo a 74ª cidade máis grande dos Estados Unidos e a segunda máis grande de Indiana. Está localizada ao nordeste de Indiana, a 29 km ao oeste da fronteira co Estado de Ohio, e a 80 km ao sur da fronteira con Míchigan.
Os Currás, Candamil, Xermade
Os Currás é un lugar da parroquia de Candamil, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2016 tiña 27 habitantes (12 homes e 15 mulleres).
Vilanova de Santiso, Malpica de Bergantiños
Santirso de Vilanova de Santiso é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Malpica de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 403 habitantes (204 homes e 199 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 580 habitantes.
Retizós, Retizós, Baleira
Retizós é un lugar da parroquia de Retizós no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2020 tiña 23 habitantes (13 homes e 10 mulleres).
San Romao, Retizós, Baleira
San Romao é un lugar da parroquia de Retizós no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2018 tiña 33 habitantes (15 homes e 18 mulleres).
Igrexa católica bizantina grega
A Igrexa católica bizantina grega é unha Igrexa particular da Igrexa católica, estabelecida no século XIX.
Cucha Independentista
Cucha Independentista (en aragonés Esquerda Independentista) é un colectivo de militantes de organizacións políticas, sociais, sindicais, ecoloxistas, culturais e estudantís de Aragón. Os seus membros son activos nos movementos sociais, e son de ideoloxía independentista, socialista e feminista.
Regato de Saímes
O regato de Saímes é un afluente do río Ulla.
Percorrido
Nace na parroquia de Branzá (Arzúa). Discorre polos lugares de Remesil e Trasbar, na parroquia de Dombodán. Tras recibir as augas do rego da Ufa, que vén separando as parroquias de Turces (Touro) e Branzá (Arzúa), segue de fronteira entre estes concellos.
Desemboca no río Ulla á altura da Pena da Vella. Porén esta desembocadura foi modificada trala construción dun encoro un quilómetro máis abaixo.
No inverno adoita desbordarse nos Prados de Saímes, de onde colle o nome. No lugar das Hortas, preto do monte dos Muíños, forma a fervenza das Hortas, de 32 metros de caída.
Paime
Paime é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia de Rionegro, a 141 km de Bogotá, pola vía norte. Este concello conta con aproximadamente 6.700 habitantes, que se distribúen en 4 inspeccións e 36 vereas. Paime limita con Yacopí, Topaipí, Villagómez, San Cayetano, e os concellos de Muzo, e Coper en Boyacá.
Historia
En 1594 os primeiros españois que poboaron o territorio de Paime déronlle o nome de "Villa de San Roque de Mencipá", na honra do cacique Mencipá, que gobernaba aquela rexión, pero anos despois o poboado foi chamado Paime en recordo dunha vila francesa chamada Panne.
Pico Almanzor
250px|thumb|O pico Almanzor dende a Lagoa Grande de Gredos, no Circo de Gredos. O pico Almanzor, tamén coñecido como Plaza del Moro Almanzor, é unha montaña do centro da península ibérica, o cumio máis alto da serra de Gredos e de todo o Sistema Central, con 2592 msnm de altitude e unha prominencia de 1690 m. Está considerada un «pico ultraprominente», categoría que inclúe ás montañas cunha prominencia maior de 1500 m.
Localízase na provincia castelán-leonesa de Ávila, España. O seu cumio forma parte da divisoria entre os municipios de Zapardiel de la Ribera e Candeleda.
O Almanzor é un pico moi pouco erosionado, de formación granítica, levantado durante a oroxenia alpina. Pertence ao chamado Circo de Gredos e o seu ámbito é hábitat dunha subespecie da píntega común, Salamandra salamandra almanzoris, que toma o seu nome do pico e que é endémica duns poucos vales glaciares da serra.
O seu nome provén de Almanzor, líder militar e relixioso durante o Califato de Córdoba. A lenda conta que Almanzor foi o primeiro en subir a este pico.
Serra de Gredos
250px|thumb|Cara sur do [[pico Almanzor, o máis alto da serra de Gredos.]] A serra de Gredos é unha serra do centro de España pertencente ao Sistema Central, situada entre as provincias de Salamanca, Cáceres, Ávila, Madrid e Toledo. A súa máxima altitude dáse na provincia de Ávila na Praza do Mouro Almanzor a 2.592 msnm, que divide os termos municipais de Zapardiel de la Ribera e Candeleda.
Está declarada parque rexional dentro de Castela e León, e é o único parque rexional, xunto co de Picos de Europa en León, da comunidade autónoma. Gredos é unha das serras máis extensas do Sistema Central e está composta por cinco vales fluviais: Alto Tormes, Alto Alberche, Tiétar Oriental, Tiétar Occidental e a Vera, e val do Ambroz.
En torno ás súas grandes moles graníticas basculan tres comunidades autónomas: Castela e León, Estremadura e Madrid; estendéndose de leste a oeste dende San Martín de Valdeiglesias a Hervás e de norte a sur do val do Tormes a Rosarito. O seu agreste relevo serviu de refuxio á tribo celta máis meridional, os vetóns, e a outros rebeldes históricos como El Empecinado ou o maquis.
Pacho
Pacho é un concello colombiano que se atopa no departamento de Cundinamarca. Forma parte da provincia de Rionegro, da que é a súa capital. Sitúase a oitenta e oito quilómetros de Bogotá, D.C. É coñecida pola instalación da primeira industria siderúrxica de América do Sur e ademais por ser a capital laranxeira de Colombia.
Toponimia
O topónimo Pacho, en muysc cubun (lingua muisca), significa ‘pai bo’. Segundo Acosta Ortegón, palabra formada de pa, apócope de paba ‘pai’ e cho ‘bo’.
Historia
esquerda|miniatura|Igrexa de Pacho. Na época precolombiana, o territorio do actual municipio de Pacho estivo habitado polos muiscas, cuxos Uzaques tiñan o encargo de vixiar a fronteira cos pobos inimigos. A vila orixinaria estaba asentado no sitio hoxe chamado Boca de Monte, de onde se trasladou por causa dun incendio.
A Casanova, Candamil, Xermade
A Casanova é un lugar da parroquia de Candamil, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2016 tiña un habitantes, un home.
Pacho
Historia
A nova vila indíxena foi fundada por auto do oidor Lorencio de Terrones o 25 de agosto de 1604 no sitio de Cusata, pero foi trasladado polo oidor Gabriel de Carvajal por auto de 19 de outubro de 1638. En 1710 trasladouse novamente ó sitio de San Antonio, cara á marxe esquerda de río Rute, pero o casarío incendiouse e a colonia trasladouse máis arriba, cara ó punto hoxe chamado Barrio Nariño. O nome de Pacho foi inscrito no movemento dos comuneiros por un continxente de 400 homes organizado alí o 25 de maio de 1781 baixo o mando do capitán Javier Florido.
San Martiño, San Martiño, O Bolo
San Martiño é un lugar da parroquia de San Martiño no concello ourensán do Bolo na comarca de Valdeorras. Tiña 14 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 8 eran homes e 6 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 14 habitantes (8 homes e 6 mulleres).
A Casanova, Candamil, Xermade
Toponimia
Segundo Nicandro Ares Casanova coincide co latín: casa nova.
Manuel Rivas Seivane
Manuel Rivas Seivane foi un xornalista galego.
Traxectoria
Foi correspondente de El Progreso en Mondoñedo (1921-1922), onde publicou o relato "Equivocación fatal". Colaborou en Justicia e por un artigo publicado nese periódico foi condenado pola Audiencia de Lugo o 7 de novembro de 1924 por inxurias a Manuel Díaz Leivas e ao sacerdote José María Agrelo, en causa que chegou ao Tribunal Supremo. Foi funcionario municipal do Concello de Mondoñedo. Foi candidato nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931. Na República dirixiu El Boletín Socialista de Mondoñedo. Tamén colaborou en Faro Villalbés, onde publicou unha serie de artigos baixo o título "El Derecho y la Democracia", e El Momento de Viveiro, usando o pseudónimo Juan del Pueblo. Presentouse ás oposicións para secretarios de xulgados municipais en 1931, e ás oposicións para secretarios de concellos en 1935. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 exiliouse en Cuba.
Fervenza das Hortas
miniatura|A fervenza. A fervenza das Hortas ou fervenza de Santa Marta é unha fervenza do regato de Saímes, ou río de Santa Marta. Ten unha caída duns 32 metros. Está situada no lugar das Hortas, na parroquia de Dombodán (Arzúa). Xorde pouco antes da confluencia co río Ulla e fai de fronteira natural entre os concellos de Arzúa e Touro. Accédese a ela polo camiño dos Pombos, baixando polo monte dos Muíños.
Pandi, Cundinamarca
Pandi é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Sumapaz, a 103 km de Bogotá.
Historia
A vila aborixe de Pandi, ou Pande, era do grupo ou familia dos sutagaos, poboadores do val do seu nome; os cales constituían un pobo máis ou menos individualizado baixo a denominación dos muiscas, e emparentados etnicamente con estes, cuxos puntos de avanzada eran Tibacuy e Pasca. A comezos de xaneiro de 1595 chegou á cidade de Altagracia o oidor Miguel de Ibarra co propósito de visitar as vilas da súa xurisdición ou dos sutagaos, o día 13 proferiu auto no que dicía que o oidor Albornoz na súa visita a Pandi en 1592 non lles adxudicou terras.
The Witcher (serie de televisión)
The Witcher é unha serie de televisión polaco-estadounidense de fantasía e drama producida por Lauren Schmidt Hissrich. Está baseada na serie de libros homónima escrita polo escritor polaco Andrzej Sapkowski. A primeira tempada, que consta de oito episodios, estreouse en Netflix o 20 de decembro de 2019. Unha segunda tempada foi anunciada para a súa estrea en 2021.
Ambientado nun mundo ficticio medieval coñecido como "o Continente", The Witcher conta a historia dun solitario cazador de monstros, Geralt de Rivia (Henry Cavill), a maga Yennefer de Vengerberg (Anya Chalotra) e a princesa de Cintran Ciri (Freya Allan), cuxos destinos están entrelazados. A primeira tempada está baseada nos libros Ostatnie życzenie e Miecz przeznaczenia, unha colección de historias curtas que preceden a saga principal de Witcher. Explora eventos que deron forma ós tres personaxes principais, antes dos seus primeiros encontros entre eles.
A primeira tempada estreouse subtitulada en galego en Netflix o 10 de setembro de 2022.
Mundial de Fútbol de 1982
A Copa Mundial da FIFA España 1982 foi a duodécima edición do Campionato Mundial de fútbol de seleccións. O torneo comezou o 13 de xuño no Camp Nou de Barcelona, co encontro entre as seleccións da e de, e finalizou o 11 de xullo no Estadio Santiago Bernabéu de Madrid. O Mundial de Fútbol de 1982 foi a culminación dunha fase de clasificación que comezou o 26 de marzo de 1980 involucrando a 109 seleccións de 6 confederacións.
O campionato contou por vez primeira coa participación de 24 seleccións nacionais, ampliando o número de participantes por cada confederación. De feito, esta edición foi a primeira da historia en contar con participantes de todos os continentes. Para dar cabida a este novo número de equipos, fixéronse mudanzas no sistema de competición: houbo un formato con dúas liguiñas e fase final. Porén, este formato só foi utilizado nesta edición. O comité organizador habilitou un total de 17 estadios en 14 sedes. A campioa do torneo foi a selección de, a cal conseguiu derrotar na final á selección da por 3−1 na final. Italia con este título, o terceiro na súa historia despois dos de 1934 e 1938, igualou naquela altura ao tamén tricampión Brasil. Dentro da selección italiana destacou o dianteiro Paolo Rossi, o cal foi o máximo goleador do torneo con seis tantos.
Algúns dos momentos máis destacados desta edición foron o xogo entre Italia e o da segunda fase disputado no Estadio de Sarrià de Barcelona; a semifinal entre  e Alemaña Federal, a cal foi a primeira da historia que se tivo que resolver co lanzamento de penaltis; a irrupción do irmán do emir de Kuwait na metade dun xogo; a goleada por 10−1 de  ao  e o resultado pactado entre Alemaña Federal e Austria que clasificaba a ambos para la segunda ronda, xogo a partir do cal a FIFA tivo que introducir horarios unificados na última xornada da fase de grupos.
Antecedentes
Esta foi a primeira ocasión que o número de equipos participantes aumentou, xa que a FIFA nun congreso realizado tempo antes da Copa Mundial de 1978 admitiu no torneo a 24 seleccións nacionais.
Coas novas regras tamén cambiaba o sistema de clasificación: outorgáronse trece prazas a Europa, tres a Suramérica, dúas a América de Norte/América Central, dúas a África e dúas a Asia/Oceanía, ademais das prazas por país organizador, outorgada a España, e por campión defensor, outorgada a Arxentina.
Clasificación
Como país organizador, España clasificouse automaticamente ao torneo, así como Arxentina por ser a vixente campioa do Mundial tras gañar en 1978.
Lista de participantes
As seguintes 24 seleccións clasificáronse para a fase final.
Nesta Copa do Mundo produciuse o debut de cinco seleccións, que ata entón nunca se clasificaron para a fase final. Estas cinco son as seguintes: Alxeria, o Camerún, Honduras, Kuwait (única vez na historia que chegou á fase final) e Nova Zelandia.
Sedes
O Mundial de Fútbol de 1982 foi o mundial disputado nun só país co maior número de cidades sede (14), así como o maior número de estadios (17).
Mascota e balón oficiais
150px|miniatura|O balón do Mundial
O mundial tivo como mascota a Naranjito. O personaxe representaba unha laranxa, froito típico da zona de Valencia e Andalucía, vestida co uniforme da selección de fútbol de España e cun balón de fútbol debaixo do brazo esquerdo.
A pelota oficial foi a Adidas Tango España. O deseño non variaba moito da Tango do Mundial da Arxentina de 1978, ambas usaban como material o coiro, pero este modelo traía costuras impermeables que reducían a absorción de auga en caso de choivas.
Talento ático
dereita|miniatura|[[Dracma ateniense de prata cuñada ca. 454-404 a. de C., cun peso de 4,3 gramos. Un talento ático equivalía a 6.000 destas moedas e ao seu peso en prata.]] O talento ático, tamén coñecido como talento ateniense ou talento grego ( do grego: τάλαντον, talanton, "escala", "equilibrio", "suma"), era unha antiga unidade de masa equivalente a 26 kg no sistema decimal, así como unha unidade do valor ou moeda de conta igual a esa cantidade de prata pura.
Valor na época
O talento ático dividíase en 60 minas ou 6.000 dracmas, ou 36.000 óbolos.
Como mostra do seu valor na época, durante a Guerra do Peloponeso pagábase un talento mensual á tripulación dun trireme de 200 remeiros, ou, ou o que é o mesmo, un dracma (ou 4,3 gr de prata pura) por remeiro e día. Consonte listaxes de salarios de 377 a. de C., un talento era o soldo que dun traballador cualificado recibía por nove anos de traballo (algo máis de dous dracmas e medio diarios).
O talento no sistema monetario da Antiga Grecia
As equivalencias do talento ático en minas e outras moedas daquela época son as seguintes:
Eimantas Bendžius
Traxectoria profesional
O 3 de xuño de 2015, anunciouse a súa fichaxe polo Obradoiro CAB da Liga ACB, e foi presentado o 11 de xuño.
O 8 de xullo de 2020, Bendzius asinou co Dinamo Basket Sassari da Lega Basket Serie A italiana.
Neotérico
Cicerón denominou neotéricos a un grupo vago de poetas latinos que atopaban a súa inspiración na obra dos autores gregos alexandrinos, como Calímaco ou Teócrito. Usaban construcións ríxidas, xogaban cos xéneros e utilizaban xogos de palabras e alusións complexas.
Os autores que reciben esta denominación son:
O termo empregouse no século XVII para describir a autores que recorrían aos clásicos na procura de ideas. Hoxe en día non se usa con este sentido.
Charles K. Kao
Sir Charles Kuen Kao, KBE, nado en Shanghai o 4 de novembro de 1933 e finado en 2018, foi un profesor e investigador estadounidense de orixe chinesa.
Traxectoria
Conduciu a investigación que permitiu desenvolver a fibra óptica. Por este motivo foi galardoado co Premio Nobel de Física 2009 e esta considerado o "pai da comunicación por fibra óptica".
Cartagena Fútbol Club
O Cartagena Fútbol Club é un club de fútbol español da cidade de Cartagena, na Rexión de Murcia. Foi fundado en 1940 como Unión Deportiva Cartagenera e en 1952 adoptou a súa denominación actual. Xoga na Terceira División RFEF.
Estadio
O Cartagena xoga os seus partidos na Cidade Deportiva Gómez Meseguer, con capacidade para unhas 2.000 persoas.
Guerra de Kosovo
Kosovo na Iugoslavia de Tito (1945-1986)
Tanto os serbios coma os albaneses consideraron a Kosovo como espazo historicamente propio. Para os serbios, foi o centro cultural, así como o lugar da batalla de Kosovo, perdida contra os invasores otománs en 1389 (recórdase como o tributo serbio á defensa da cristiandade). miniatura|[[Slobodan Milošević en 1996, nunha entrevista.]]
As tensións entre as dúas comunidades estiveron presentes durante todo o século XX e produciron frecuentes feitos de violencia, particularmente durante a primeira guerra balcánica, a primeira e a segunda guerra mundial. O goberno comunista de Josip Broz, Tito respondeu con represión a todas as manifestacións nacionalistas en toda Iugoslavia, co propósito de manter un balance entre as diferentes repúblicas e, máis particularmente, evitar a predominancia de Serbia sobre as outras. En 1945 a poboación de Kosovo era maioritariamente de orixe serbia pero, xa a finais do século, os asentamentos albaneses pasaran a seren maioría na rexión. Contra finais dos anos 1960, o incipiente nacionalismo albanés empezara xa a tomar forma, a pesar do carácter represivo do réxime.
En 1974 estableceuse un novo estatuto para Kosovo, dándolle maior autonomía, un posto no consello da Presidencia e a súa propia Asemblea, forza policial e banca, sempre baixo o control do partido comunista da rexión.
Tras a morte de Tito, en 1980, creceron as demandas dos albaneses para constituírse na sétima república iugoslava, feito inaceptábel para serbios e macedonios. Algúns vían isto como un preludio para a creación dunha gran república dominante dentro da federación. A resposta a estas demandas foi a represión e a purga de simpatizantes co nacionalismo dentro do partido comunista de Kosovo.
Os conflitos entre a poboación aumentaron e con eles o sentimento nas comunidades de que o obxectivo de cada unha delas era o facer desaparecer a presenza da outra comunidade de Kosovo. Mentres que a poboación serbia se mantivo numericamente en Kosovo durante o goberno de Tito, a poboación albanesa medrou a un ritmo acelerado, chegando a ser máis do 80 % en 1991. Outro factor de presión na rexión foi o empeoramento da situación económica e a ausencia de empregos.
O retroceso político ocorrido en Iugoslavia despois do falecemento de Tito tivo diferentes orixes. Ademais dos conflitos étnicos houbo divisións políticas, de orde constitucional e até persoais entre os líderes do país. En Kosovo, porén, todos estes problemas traducíronse en crecentes niveis de tensión entre serbios e albaneses, creando un clima no que calquera incidente era exacerbado.
O Memorando da Academia Serbia de Ciencias e Artes daba conta en 1986 do xenocidio físico, político, legal e cultural sufrido polos serbios en Kosovo, comparando o estatuto de Kosovo á derrota contra o Imperio otomán ou á ocupación nazi. Na conclusión do informe solicitaba a aplicación de medios para recuperar a presenza serbia en Kosovo. O informe produciu rexeitamento na poboación albanesa de Kosovo e nalgúns medios intelectuais de Serbia.
En abril de 1987, Slobodan Milošević, que xa nese momento presidía o comité central da Liga comunista de Serbia, viaxou a Kosovo e declarou o seu apoio ás reivindicacións da poboación serbia, obtendo instantaneamente a adhesión da poboación serbia de toda Iugoslavia, facilitando o camiño cara a presidencia de Serbia. Pero para acceder á presidencia de Iugoslavia, Milošević necesitaba o apoio da representación de Kosovo, de maneira que, en 1988, os líderes albaneses do partido comunista de Kosovo foron arrestados e lanzouse a chamada revolución antiburocrática, eliminando a pouca autonomía de Kosovo e impoñendo o estado de emerxencia.
Os cambios na Constitución xustificáronse como a única solución que permitía protexer a minoría serbia dos abusos da maioría albanesa de Kosovo. Un dos puntos de inflexión do conflito produciuse o 28 de xuño de 1989 cando, no 600º aniversario da Batalla de Kosovo, ante unha multitude de 1 000 000 de serbios chegados de todas partes do país, Milošević pronunciou o famoso discurso de Gazimestan, unha exaltación dos ideais serbios, arengando ás masas en recordo da batalla e apelando á unidade dos serbios para os momentos difíciles que se vivían.
Racak e a Conferencia de Rambouillet (xaneiro-marzo de 1999)
Os ataques do UÇK e as respostas serbias continuaron e tiveron o seu punto culminante no ataque conxunto da policía serbia e o exército iugoslavo á vila de Racak, onde morreron 45 albaneses. O incidente considerouse como un masacre en Occidente e polo Consello de Seguridade das Nacións Unidas, converténdose na base dun dos cargos polos crimes de guerra contra Milošević e os seus altos oficiais. Segundo fontes serbias, os albaneses morreron en combate, porén, o Tribunal Penal Internacional para a ex Iugoslavia documentou varios casos de asasinatos en Racak (o xuízo a Milošević non puido concluír debido á morte deste o 11 de marzo de 2006).
El 30 de xaneiro de 1999, a OTAN decidiu enviar a Kosovo unha forza de interposición. No seu anuncio agregou:
A conferencia de Rambouillet tivo lugar entre febreiro e marzo de 1999. No informe final, as partes comprometíanse nos seguintes puntos:
Ao final, o acordo non foi asinado por Serbia, cuxa delegación propuxo máis adiante unha versión corrixida que eliminaba principalmente o acceso ás forzas da OTAN ao territorio de Iugoslavia.
Tras o fracaso da Conferencia de paz de Rambouillet retiráronse os observadores internacionais. O 22 de marzo, a asemblea serbia, ante a inminencia dos bombardeos da OTAN, aceptou o principio de autonomía de Kosovo, pero condenou os resultados da conferencia desautorizando á súa delegación por negociar con terroristas. Isto non foi suficiente para frear a intervención militar da OTAN, que se iniciou o 24 de marzo.
Campaña de bombardeos da OTAN
Os bombardeos da OTAN duraron desde o 24 de marzo até o 10 de xuño de 1999. Usáronse 1.000 aeronaves operando desde bases situadas en Italia e portaavións no mar Adriático. Os mísiles máis usados foron os tomahawks (mísil de cruceiro), os cales se lanzaban desde aeronaves, barcos e submarinos. Durante as dez semanas que durou o conflito bélico, os avións da OTAN realizaron 38.000 misións de combate.
Aínda que todos os membros da OTAN chegaron a involucrarse en maior ou menor grao, os Estados Unidos foron o membro dominante da coalición contra Serbia. Tamén destacou Grecia, que desempeñou un papel crucial a pesar da súa oposición pública á guerra.