cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antônio Houaiss
Pronunciación do nome Houaiss
Segundo fontes brasileiras e portuguesas, o apelido Houaiss pronúnciase, en portugués, "uáiss " - ou, en representación técnica, [/ 'wajs /] ou [/ u'ajs /], no Internacional Alfabeto Fonético. O apelido, de orixe libanesa, escríbese no Brasil de diferentes xeitos, dende as formas portuguesas Uais ou Huais, até a forma francesa Houaiss. O seu segundo apelido, Assad, está relacionado coa familia Assad de Siria, como Bashar al-Assad, e pronunciase igual.
40x40px Academia Brasileira de Letras
Houaiss foi o quinto ocupante do asento número 17 da Academia Brasileira das Letras, elixido o 1 de abril de 1971, sucedendo a Álvaro Lins. Recibiuna o académico Afonso Arinos de Melo Franco o 27 de agosto de 1971, e recibiu aos académicos Antonio Callado e Sérgio Paulo Rouanet.
Acordo ortográfico de 1990
O maior logro acadado por Houaiss foi o Acordo Ortográfico da Lingua Portuguesa de 1990, no que combinou as súas dúas carreiras —a de diplomático, membro do servizo exterior brasileiro e a de lingüista —, e que se dirixiu ao seu punto de vista internacional-esquerdista, criticado entre outros por Paulo Francis, un dos ideólogos da dereita brasileira.
== Obras ==
Rurouni Kenshin: Densetsu no Saigo-hen
Rurouni Kenshin: Densetsu no Saigo-hen (るろうに剣心 伝説の最期編) é un filme xaponés de 2014 dirixido por Keishi Ōtomo e baseado na serie manga Rurouni Kenshin. É a secuela de Rurouni Kenshin: Kyoto Taika-hen (2014).
Lingua pamigua
A lingua pamigua é unha lingua indíxena extinta falada outrora en Colombia, e estretamente relacionada coa lingua tinigua. Foi falada na misión de San Concepción de Arauca, en Colombia.
Cebral, Augas Santas, Palas de Rei
Cebral é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 24 habitantes, dos cales 11 eran homes e 13 eran mulleres.
Elvis Presley: The Searcher
Elvis Presley: The Searcher é un filme documental estadounidense de 2018 producido por HBO Documentary Films sobre a vida do cantante Elvis Presley, salientando o desenvolvemento da súa arte musical. Coeditado, coproducido e dirixido por Thom Zimny, o documental estreouse no South by Southwest Film Festival de 2018 en dúas partes o 14 e 15 de marzo de 2018, antes de estrearse en HBO o 14 de abril dese ano.
Produción
En 2014, Priscilla Presley, a exmuller do músico estadounidense Elvis Presley, comezou a falar co amigo íntimo do cantante Jerry Schilling sobre a perspectiva de contar honestamente a historia de Elvis a través da súa música. Os dous axiña se achegaron ao presidente de HBO Miniseries, Kary Antholis, co seu plan, o cal el aceptou. Despois, el e a canle puxéronse en contacto co produtor Jon Landau para que puxese en marcha o proxecto.
Landau trouxo a Thom Zimny ​​como director, despois de traballar xuntos durante case dúas décadas nos documentais de Bruce Springsteen. Landau pensou no título Elvis Presley: The Searcher ao escoitar a descrición de Priscilla sobre Elvis como un "buscador".
O Esteleiro, O Cadramón, O Valadouro
O Esteleiro é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Codeseda, Augas Santas, Palas de Rei
Codeseda é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 25 habitantes, dos cales 11 eran homes e 14 eran mulleres.
Johann Matthäus Bechstein
Johann Matthäus Bechstein, nado o 11 de xullo de 1757 en Waltershausen e finado o 23 de febreiro de 1822  en Meiningen, foi un naturalista, científico forestal e ornitólogo alemán.
Considérase que foi un pioneiro da conservación da natureza e da ornitoloxía científica.
Traxectoria
Berchstein naceu en Waltershausen, distrito de Gotha en Turinxia. Estudou na Universidade de Jena teoloxía, ciencias naturais, así como ciencias forestais.
Foi o director da escola forestal de Dreissigacker, cerca de Meiningen, no distrito veciño de Schmalkalden-Meiningen (Ducado de Saxonia-Meiningen).
Foi un prolífico zoólogo e un dos primeiros comprometidos coa conservación da vida salvaxe. Ademais do seu traballo en ornitoloxía publicou textos promovendo a protección dos animais que eran considerados pragas na súa época, como os morcegos.
Epónimos
A especie de quiróptero Myotis bechsteinii foi nomeado no seu honor.
A Cernada, Augas Santas, Palas de Rei
A Cernada é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 9 habitantes, dos cales 5 eran homes e 4 eran mulleres.
Toponimia
O topónimo galego Cernada (da voz medieval *cinerata, do latín ) indica unha terra queimada para o seu poboamento.
Ferrocente, O Cadramón, O Valadouro
Ferrocente é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Bostrichoidea
Bostrichoidea (bostricoideos) é unha superfamilia de escaravellos. É a superfamilia tipo da infraorde Bostrichiformia.
Descrición
Os Bostrichoidea comparten as seguintes características: criptonefidrismo modificado, a estrutura do edeago (órgano reprodutor) en machos e a falta dunha mola mandibular basal nas larvas.
Ademais disto, os Bostrichoidea mostran varias morfoloxías específicas. Por exemplo, soamente nos Bostrichidae, a forma do corpo adulto varía de convexo a aplanado, a lonxitude corporal vai de 2 a 50 mm e a cor pode ser amarela, marrón ou negra e ás veces ten un ton metálico.
Ecoloxía
Os bostricoideos viven xeralmente en hábitats secos. Por exemplo, moitos Bostrichidae comen madeira, aínda que algúns comen tamén plantas monocotiledóneas e Rhyzopertha dominica aliméntase de grans de cereais almacenados e produtos cereais. Igualmente, a maioría dos Ptinidae perforan a madeira en estado de larva, pero algúns aliméntanse doutras plantas secas ou material animal, tales como comida almacenada, tabaco e espécimes de museo. Os Dermestidae son tipicamente preeiros de materia orgánica seca cun alto contido proteico, e algunhas especies son predadoras ou comen pole e néctar.
Familias e subfamilias
Bostrichoidea comprende os seguintes subgrupos:
Ortalis
Ortalis é un xénero de aves galiformes da familia Cracidae, coñecidas pola voz náhuatl de chachalacas, e inclúe unha ducia de especies que habitan desde o suroeste dos Estados Unidos até América do Sur.
O Pereiral, Calvos, Fornelos de Montes
O Pereiral é un lugar da parroquia de Calvos, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo.
A Liñarega, O Cadramón, O Valadouro
A Liñarega é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Lingua cocama
Os falantes de cocama teñen unha taxa de alfabetización do 3% na súa propia lingua, comparado co 50% de alfabetización en lingua castelá. As regras gramaticais foron desenvolvidas usando o alfabeto latino. Algunhas partes da Biblia foron traducidas a esta lingua.
O cocama está estreitamente relacionado coa lingua omagua, unha lingua seriamente ameazada falada no Perú e no Brasil.
A Fonte da Vila, O Cadramón, O Valadouro
A Fonte da Vila é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
As Folgueiras, O Cadramón, O Valadouro
As Folgueiras é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Alén de Abaixo, Calvos, Fornelos de Montes
A Alén de Abaixo é un lugar da parroquia de Calvos, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo.
Histeroideos
Os histeroideos (Histeroidea) son unha superfamilia de escaravellos da infraorde Staphyliniformia.
Características
As características comúns dos histeroideos son unha crista posterior accesoria (dispositivo para o peche) detrás da marxe traseira e a presenza dun bucle medial e unha bisagra apical na á. Élitros truncados, 1 ou 2 segmentos abdominais visibles, 8º segmento abdominal completamente invaxinado no 7º segmento. Antenas con 8 (raramente 7) segmentos que preceden a unha maza formada por segmentos fusionados. Superficie ventral do corpo glabra (sen pelos).
Sistemática
Algúns autores tratan os Histeroidea como unha soa familia dentro da superfamilia Hydrophiloidea (Hydrophiloidea sensu lato), xa que parece ser que forman un clado. Actualmente recoñécense tres familias con representantes vivos no grupo: Os fósiles máis antigos coñecidos da familia son Cretohister e Antigracilus do Cretáceo temperán (Aptiano) da formación Yixian da China, que están máis estreitamente relacionados cos Histeridae que coas outras dúas familias.
Os Campeliños, As Estacas, Fornelos de Montes
Os Campeliños é un lugar da parroquia das Estacas, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo.
Proxección cartográfica
miniatura|388x388px|Diversas proxeccións. A proxección cartográfica ou proxección xeográfica é un sistema de representación gráfica que establece unha relación ordenada entre os puntos da superficie curva da Terra e os dunha superficie plana (mapa). Estes puntos localízanse axudándose dunha rede de meridianos e paralelos, en forma de malla. A única forma de evitar as distorsións desta proxección sería usando un mapa xeodésico, aínda que a distorsión é minimizada representando un mapa esférico.
Nun sistema de coordenadas proxectadas, os puntos identifícanse polas coordenadas cartesianas (x e y) nunha malla cunha orixe que depende dos casos. Este tipo de coordenadas obtéñense matematicamente a partir das coordenadas xeográficas (lonxitude e latitude), que non son proxectadas.
As representacións planas da esfera terrestre chámanse mapas, e os encargados de elaboralos ou especialistas en cartografía denomínanse cartógrafos.
Propiedades das proxeccións cartográficas
frame|A [[proxección de Albers mostra as superficies exactamente, mais distorsiona as formas.]] Sobre a superficie da Terra poden medirse moitas superficies indepentes da xeografía: As proxeccións cartográficas poden construírse para conservar algunhas destas propiedades en lugar doutras. A causa de que a superficie curvada da Terra non é isómetrica a un plano, a conservación das formas leva inevitabelmente a unha escala variábel, e polo tanto a unha representación das superficies non proporcional. Polo contrario, unha proxección que conserve as superficies non pode ser conforme, o que provoca que as formas e os rumbos se distorsionen en moitos lugares. Cada proxección conserva, aproxima ou amaña as propiedades métricas de diferentes xeitos. O propósito do mapa determina que proxección debería ser a base do mapa. Como existen propósitos diferentes para os mapas, existen proxeccións diferentes para cada un deles. Segundo a propiedade que posúa unha proxección pode distinguirse entre:
Adoitan establecerse tamén clasificacións en función do tipo de superficie sobre a que se realiza a proxección: cenital (un plano), cilíndrica (un cilindro) ou cónica (un cono); así como a disposición relativa entre a superficie terrestre e a superficie de proxección (plano, cilindro ou cono) podendo ser tanxente, secante ou oblicua.
Tipos de proxeccións cartográficas
Dependendo de cal sexa o punto que se considere como centro do mapa, distínguese entre proxeccións polares, con centro nun dos polos; ecuatoriais, con centro a intersección entre a liña do Ecuador e un meridiano; e oblicuas ou inclinadas, que emprega como centro calquera outro punto.
Distínguense tres tipos de proxeccións básicas: cilíndricas, cónicas e acimutais.
Proxección cilíndrica
miniatura|Esquema dunha proxección cilíndrica. A proxección de Mercator, que revolucionou a cartografía, é cilíndrica e conforme nela, proxéctase o globo terrestre sobre unha superficie cilíndrica. É unha das máis utilizadas, aínda que polo xeral en forma modificada, debido ás grandes distorsións que ofrece nas zonas de latitude elevada, o que impide apreciar as rexións polares na súa verdadeira proporción. Emprégase na creación dalgúns mapamundis. Para corrixir as deformacións en latitudes altas úsanse proxeccións pseudocilíndricas, como a de Van der Grinten, que é policónica, con paralelos e meridianos circulares. É esencialmente útil para ver a superficie da Terra completa.
Proxección cónica
miniatura|Esquema dunha proxección cónica. A proxección cónica obtense proxectando os elementos da superficie esférica terrestre sobre unha superficie cónica tanxente, situando o vértice no eixe que une os dous polos. Aínda que as formas presentadas son dos polos, os cartógrafos empregan este tipo de proxección para ver os países e continentes.
Hai diversos tipos de proxeccións cónicas:
Proxección acimutal
Tipos de proxeccións:
Proxeccións modificadas
Na actualidade a maioría dos mapas fanse con base en proxeccións modificadas ou combinación das anteriores, ás veces, con varios puntos focais, para corrixir no posible as distorsións en certas áreas seleccionadas, aínda cando se produzan outras novas en lugares aos que se concede importancia secundaria, como son polo xeral as grandes extensións de mar. Entre as máis habituais figuran a proxección policónica de Lambert empregada para fins educativos, e os mapamundis elaborados segundo as proxeccións Winkel-Tripel (adoptada pola National Geographic Society ) e Mollweide, que teñen forma de elipse e menores distorsións.
Proxeccións convencionais
As proxeccións convencionais xeralmente foron creadas para representar o mundo enteiro (mapamundi) e dan a idea de manter as propiedades métricas, buscando un balance entre distorsións, ou simplemente facer que o mapamundi "se vexa ben". A maior parte deste tipo de proxeccións distorsiona as formas nas rexións polares máis que no ecuador:
centro|miniatura|500x500px|A [[proxección de Robinson foi adoptada pola revista National Geographic en 1988 pero abandonada ao redor de 1997 a cambio da proxección de Winkel-Tripel.]]
Bustelos, As Estacas, Fornelos de Montes
Bustelos é un lugar da parroquia das Estacas, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo.
A Devesa, Vilar de Donas, Palas de Rei
A Devesa é un lugar da parroquia de Vilar de Donas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 1 habitante, unha muller.
A Devesa, Augas Santas, Palas de Rei
A Devesa é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 9 habitantes, dos cales 6 eran homes e 3 eran mulleres.
A Muxueira, O Cadramón, O Valadouro
A Muxueira é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Pereira, O Cadramón, O Valadouro
Pereira é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
O Loureiro, O Cadramón, O Valadouro
O Loureiro é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
O Couto, Augas Santas, Palas de Rei
O Couto é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 4 habitantes, dos cales 1 era home e 3 eran mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.
O Tituelo, O Cadramón, O Valadouro
O Tituelo é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
As Estacas, As Estacas, Fornelos de Montes
As Estacas é un lugar da parroquia das Estacas, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo.
Nesgo algorítmico
O nesgo algorítmico ocorre cando un sistema informático reflicte os valores dos humanos que están implicados na codificación e recolección de datos usados para adestrar o algoritmo. O nesgo algorítmico pódese atopar en todos lados, como nos resultados dos motores de procura ou nas redes sociais e poden ter un grande impacto en temas como a privacidade ou agravar nesgos sociais como os existentes respecto a razas, xénero, sexualidade ou etnias.
O estudo do nesgo algorítmico esta enfocado sobre todo en algoritmos que reflicten "discriminación sistemática e inxusta". Este tipo de nesgos empezaron a ser tidos en conta en marcos legais recentemente, como o Regulamento xeral de protección de datos xerais da Unión Europea en 2018. Tan pronto como os algoritmos expanden a súa capacidade de organizar a sociedade, a política, as institucións, e o comportamento, a socioloxía empezou a preocuparse coas maneiras en que os resultados non previstos e a manipulación de datos poden impactar no mundo físico. Como os algoritmos son a miúdo considerados neutros e sen nesgos, pode parecer que son mellores que os propios humanos, e nalgúns casos, relevar traballo nun algoritmo pode reducir o control humano sobre os resultados. Os nesgos poden repercutir nos algoritmos tendo como orixe influencias culturais, sociais, ou institucionais; debido a limitacións técnicas do seu deseño; ou por ser utilizado en contextos non esperados nun principio ou por usuarios que non se consideraron no deseño inicial do software.
Os nesgos algorítmicos afectaron a temas como os resultados das eleccións. Os problemas de comprensión, investigación, e descubrimento de nesgos nos algoritmos proveñen da natureza destes, xa que os propietarios non adoitan deixar acceder á súa implementación, e aínda que fose así, moitas veces son demasiado complexos para entender como funcionan. Ademais, os algoritmos poden cambiar, ou responder a diferentes entradas de maneiras que non poden ser previstas ou facilmente reproducidas para a súa análise. En moitos casos, mesmo dentro dun só sitio web ou aplicación, non hai un só algoritmo para examinar, se non un conxunto de procesos e entradas de datos interrelacionados.
Definicións
A ciencia social contemporánea está preocupada polos procesos algorítmicos incluídos no hardware e software debido ao seu impacto político e social, e cuestionan a suposición de que un algoritmo é neutral.​  O termo nesgo  algorítmico describe erros sistemáticos e repetidos que crean resultados inxustos, como dar privilexios a un grupo de usuarios por encima outros de forma arbitraria. Por exemplo, un algoritmo de puntuación de crédito pode negar un préstamo sen ser inxusto, se se fixa unicamente en criterios financeiros pertinentes. Se o algoritmo recomenda préstamos a un grupo de usuarios, pero nega préstamos a outro conxunto de usuarios case idénticos baseándose en criterios non relacionados, e se este comportamento pódese repetir en distintas ocasións, pódese dicir que é un algoritmo con nesgos. Estes nesgos poden ser intencionados ou involuntarios.
Métodos
O nesgo pode ser introducido a un algoritmo de varias maneiras. Durante a montaxe dunha base de datos, o dato ten que ser recolleito, dixitalizado, adaptado, e introducido segundo un deseño humano. Logo, os programadores asignan prioridades, ou xerarquías, sobre como un programa avalía e ordena os datos. Isto require decisións humanas sobre como o dato é categorizado, e que dato é incluído ou descartado. Algúns algoritmos recollen os seus propios datos baseados en criterios de selección humanos, os cales tamén poden reflectir rumbos dos deseñadores. Outros algoritmos poden reforzar estereotipos e preferencias cando procesan e mostran datos relevantes para os humanos, por exemplo, ao seleccionar información baseada en eleccións anteriores dun usuario ou grupo de usuarios similares. ​
Máis aló de reunir e procesar datos, os nesgos poden xurdir como resultado do deseño.​ Por exemplo, algoritmos que usan ordenación nos datos, aqueles que determinan a asignación de recursos ou escrutinio, ou os que clasifican e identifican usuarios, os cales poden discriminar a un grupo cando calculan o risco baseado en datos de usuarios similares. Doutra banda, os motores de recomendación que asocian aos usuarios con outros usuarios similares, ou que inferen diferentes trazos, poderían confiar en datos inexactos que reflicten estereotipos étnicos, de xénero, socio-económicos ou raciais. Outro exemplo xurdiría de determinar os criterios que din que incluír e excluír dos resultados. Estes criterios poderían provocar resultados inesperados nas procuras, como un software de recomendacións de compañías de voos que omite os voos de compañías que non se patrocinan igual que o resto. ​ Os algoritmos tamén poden mostrar un rumbo de incerteza, ofrecendo valoracións máis seguras cando os conxuntos de datos son máis grandes. Isto pode afectar a procesos algorítmicos que analizan mostras moi grandes, que fan ignórense os datos de poboacións pouco representadas.
Rurouni Kenshin: Saishūshō – Za Fainaru
Rurouni Kenshin: Saishūshō – Za Fainaru (るろうに剣心 最終章 The Final) é un filme xaponés de 2021 dirixido por Keishi Ōtomo. Está baseado na derradeira trama arco da serie manga Rurouni Kenshin de Nobuhiro Watsuki, mais a súa historia difire da orixinal. É o cuarto título da franquía cinematográfica Rurouni Kenshin, despois de Rurouni Kenshin: Densetsu no Saigo-hen, e foi continuado por Rurouni Kenshin: Saishūshō – Za Biginingu.
Nesgo algorítmico
Críticas iniciais
Os primeiros programas de computador foron deseñados para imitar o razoamento e as deducións humanas, e considerouse que funcionaban cando chegaron a reproducir esa lóxica humana de maneira exitosa e consistente. No seu libro de 1976 (Computer Power  and  Human  Reason), o pioneiro da Intelixencia Artificial Joseph  Weizenbaum suxeriu que o rumbo podería xurdir tanto dos datos utilizados nun programa como da forma en que se implementa un programa.
Claudio Díaz Milia
Claudio Díaz Milia, coñecido como Manolete, nado na Coruña en outubro de 1919, foi un policía galego.
Traxectoria
Fillo de Claudio Díaz González, un dos procesados na causa 240/46, e Ángela Milia Díaz. Infiltrouse na guerrilla incorporándose xunto con José da Silva Bartolomé entre o 16 e o 19 de maio de 1946 a través de Manuel Bello Parga e pasou a formar parte do destacamento Santiago Álvarez da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Delatou a Enrique Ferreirós Candamo, Pedro Rodríguez Gómez, José Blanco Núñez, José Santiago Temprano e Antonio Recouso Boquete, atacados pola Garda Civil en xuño de 1946. Desertou o 28 de xullo de 1946 cando o grupo estaba nunha bodega preto de Ordes, aparecendo coa Garda Civil que se enfrontou aos guerrilleiros. Como consecuencia caeron un gran número de enlaces.
Nesgo algorítmico
Críticas iniciais
Finalmente, sinalou que as máquinas tamén poderían transmitir boa información con consecuencias imprevistas se os usuarios non teñen claro como interpretar os resultados.19​:65 Weizenbaum advertiu en contra de confiar nas decisións tomadas polos programas que o usuario non entende, comparando esa fe coa dun turista que pode atopar o seu camiño a unha habitación dun hotel virando á esquerda ou á dereita xogando a cara ou cruz. O turista non ten base para entender como ou por que chegou ao seu destino, e o feito de chegar non significa que o proceso sexa preciso ou confiable.
Claudio Díaz Milia
Vida persoal
Casou con María Luz Divina Iglesias Blanco en agosto de 1944.
Nesgo algorítmico
Críticas iniciais
Un dos primeiros exemplos de nesgo algorítmico resultou en que ata 60 mulleres e persoas pertencentes a minorías étnicas negáseselles a entrada á Escola de Medicina do Hospital  St. George' s cada ano entre 1982 e 1986, baseado na implementación dun novo sistema de avaliación por computador que negaba a entrada a mulleres e homes con "nomes que soan estranxeiros" baseándose nas tendencias históricas das admisións.
Críticas actuais e respostas
A pesar de que os algoritmos ben deseñados frecuentemente determinan resultados que son igualmente (ou máis) equitativos que as decisións de seres humanos, aínda ocorren casos de nesgos, e son difíciles de predicir e analizar.​ A complexidade de analizar o nesgo algorítmico creceu á vez que a complexidade dos programas e o seu deseño. As decisións que fai un deseñador ou un equipo de deseñadores poden ser escurecidas entre as moitas partes de código creadas para un só programa; ao longo do tempo estas decisións e o seu impacto colectivo na saída do programa pódese esquecer. En teoría, estes nesgos poden crear novos patróns de conduta, ou “ scripts”, en relación a tecnoloxías específicas segundo o código interactúa con outros elementos da sociedade.​ Os nesgos tamén poden afectar como a sociedade se forma ao redor de puntos de datos que os algoritmos requiren. Por exemplo, se os datos mostran un gran número de arrestos nunha zona particular, un algoritmo podería asignar máis patrullas de policía a esa zona, o que pode levar a máis arrestos.
As decisións de programas algorítmicos poden verse como máis  autoritativas que as decisións dos seres humanos que se supón que asisten​, un proceso descrito polo escritor  Clay  Shirky como “autoridade  algorítmica”. Shirky usa o termo para describir “a decisión de considerar como autoritativo un proceso non xestionado de extraer valor de fontes diversas e pouco fiables”, como os resultados de procura. Esta neutralidade tamén pode malinterpretarse pola linguaxe usada polos expertos e os medios de comunicación cando os resultados son presentados ao público. Por exemplo, unha lista de noticias seleccionada e presentada como “de moda” ou “popular” pode ser creada baseándose en criterios bastante máis amplos que a súa popularidade.Pola súa conveniencia e autoridade, os algoritmos son teorizados como un medio de delegar a responsabilidade lonxe dos humanos.​ Isto pode ter o efecto de reducir opcións alternativas, compromisos ou flexibilidade. O sociólogo Scott  Lash criticou os algoritmos como unha nova forma de “poder xenerativo”, dado que son un medio virtual de xerar fins reais. Onde previamente o comportamento humano xeraba datos para ser recolleitos e estudados, os algoritmos potentes poderían dar forma e definir os comportamentos humanos. ​ As preocupacións sobre o impacto dos algoritmos na sociedade levaron á creación de grupos de traballo en organizacións como Google e Microsoft, as cales crearon un grupo de traballo chamado Fairness,  Accountability  and  Transparency  in  Machine  Learning. ​ Entre algunhas ideas de Google inclúense comunidades que patrullan os resultados de algoritmos e votan por controlar ou restrinxir os resultados que consideran que teñen consecuencias negativas. ​ Nos últimos anos, o estudo de Fairness,  Accountability  and  Transparency ( FAT) dos algoritmos xurdiu como unha área interdisciplinaria de investigación cunha conferencia anual chamada  FAT.
Influencias comerciais
Os algoritmos corporativos poden estar nesgados para favorecer de maneira invisible os acordos financeiros ou os acordos entre empresas, sen o coñecemento dun usuario que poida confundir o algoritmo como imparcial. Por exemplo, American Airlines creou un algoritmo de procura de voos na década de 1980. O software presentaba unha gama de voos de varias aerolíneas aos clientes, pero sopesaba os factores que destacaban os seus propios voos, independentemente do prezo ou a conveniencia. En testemuño ante o Congreso dos Estados Unidos, o presidente da aerolínea declarou abertamente que o sistema foi creado coa intención de obter unha vantaxe competitiva a través dun trato preferente.
Nun artigo de 1998 que describe a Google, demostrouse que os fundadores da empresa adoptaron unha política de transparencia nos resultados das procuras sobre a colocación remunerada, argumentando que "os motores de procura financiados por publicidade estarán intrinsecamente nesgados cara aos anunciantes e afastados das necesidades dos consumidores"​, o que constituiría unha manipulación "invisible" do usuario.
Comportamento de voto
Unha serie de estudos sobre votantes indecisos nos Estados Unidos e na India descubriron que os resultados dos motores de procura podían cambiar os resultados da votación en aproximadamente un 20%. Os investigadores concluíron que os candidatos "non ten maneira de competir" se un algoritmo, con ou sen intención, aumenta os resultados de procura de páxinas para un candidato rival. Os usuarios de Facebook que viron mensaxes relacionadas coa votación tiñan máis probabilidades de votar. En 2010, unha proba aleatoria con usuarios de Facebook mostrou un aumento do 20% (340,000 votos) entre os usuarios que viron mensaxes que promovían o voto, así como imaxes dos seus amigos que votaran. ​ O experto en lexislación Jonathan Zittrain advirte que isto podería crear un " amaño dixital" nas eleccións, "a presentación selectiva de información por un intermediario para cumprir cos seus intereses, en lugar de servir aos usuarios", se se manipula intencionalmente.
Discriminación de xénero
En 2016, descubriuse que a rede social de profesionais LinkedIn recomendaba variacións masculinas dos nomes das mulleres en resposta ás consultas de procura. O motor de procura non fixo recomendacións similares na procura de nomes masculinos. Por exemplo, "Andrea" mostraba unha mensaxe preguntando se os usuarios querían dicir "Andrew", pero as consultas por "Andrew" non preguntaban se os usuarios querían atopar a "Andrea". A compañía dixo que isto foi o resultado dunha análise das interaccións dos usuarios co buscador. ​
En 2012, a franquía de tendas por departamentos Target foi citada por recompilar datos para inferir cando as mulleres estaban embarazadas, mesmo se non o anunciaban, e logo compartir esa información cos seus socios de  mercadeo. ​ Debido a que os datos foran prognosticados, en lugar de ser observados ou reportados directamente, a compañía non tiña a obrigación legal de protexer a privacidade deses clientes.
Os algoritmos de procura web tamén foron acusados de ser nesgados. Os resultados de Google poden dar prioridade ao contido pornográfico en termos de procura relacionados coa sexualidade, por exemplo, "lesbiana". Este nesgo esténdese ao motor de procura que mostra contido popular pero sexualizado en procuras neutrais. Por exemplo, os artigos " Top 25 Sexiest  Women  Athletes" (As 25 mulleres atletas máis  sexys) aparecen como resultados de primeira páxina nas procuras de "mulleres atletas" ​ En 2017, Google axustou estes resultados xunto con outros relacionados con opinións racistas, abuso infantil e pornografía, e outros contidos  perturbadores e ofensivos. Outros exemplos inclúen a exhibición de traballos con mellor remuneración aos candidatos masculinos nos sitios web de procura de emprego. ​ En 2018, Amazon apagou un sistema que desenvolveu para filtrar as solicitudes de emprego cando se deron conta de que estaba nesgado en contra das mulleres.
Discriminación racial e étnica
Os algoritmos criticáronse como método para tapar os prexuízos raciais á hora de decidir. Debido a como certas razas e grupos étnicos foron tratados no pasado, a información actual pode conter certos rumbos ocultos. Por exemplo, xente de raza negra son máis proclives a recibir sentenzas máis longas que xente de raza branca, as cales cometeron o mesmo delito. ​ Isto pode supoñer que un sistema amplíe os nesgos orixinais nos datos.
Un exemplo é o uso de avaliacións de riscos en sentenzas penais nos Estados Unidos e audiencias de liberdade condicionada, onde aos xuíces presentábaselles mediante un algoritmo, o risco de que un preso reincidiese nun crime.​ O período que comprende 1920 e 1970, a nacionalidade do pai dun criminal tíñase en conta nas devanditas avaliacións de risco. A día de hoxe, estes resultados compártense con xuíces en Arizona, Colorado,  Delaware,  Kentucky,  Louisiana,  Oklahoma, Virginia, Washington e Wisconsin. Unha investigación independente por ProPublica, descubriu que estes resultados obtidos eran inexactos no 80% dos casos e  desproporcionadamente nesgados por suxerir que persoas negras tiñan un 77% máis de probabilidades de  reincidir que unha persoa branca.
Os datos biométricos sobre a raza poden tamén inferirse en lugar de observarse. Por exemplo, en 2012 un estudo demostrou que os nome asociados coas persoas negras eran máis proclives a devolver resultados de procura relacionados con arrestos, independentemente de se hai ou non un rexistro policial para individuos con ese nome. ​
Un estudo sobre “Risk, Race, & Recidivism: Predictive Bias and Disparate Impact” alegou que existía unha probabilidade o dobre de maior (45% contra 23%) de que persoas negras fosen clasificadas de maior risco mesmo despois de permanecer durante un período de dous anos sen ningunha reincidencia documentada. ​ En 2019 un estudo de investigación revelou que un algoritmo de atención médica vendido por Optum favorecía a pacientes brancos por diante de pacientes negros, mesmo estes estando máis enfermos. O algoritmo #predicir canto custará o sistema de atención médica no futuro. Con todo, o custo non é neutral con respecto á raza, debido a que os pacientes negros incorreron en aproximadamente 1.800$ menos en custos médicos por ano que os pacientes brancos co mesmo número de problemas crónicos, o que levou ao algoritmo para cualificar a devanditos pacientes brancos a ter o mesmo risco de padecer certos problemas de saúde no futuro que os pacientes negros, os cales sufrían significativamente de máis enfermidades. ​
Discurso de odio en liña
En 2017 un algoritmo de Facebook deseñado para eliminar o discurso de odio en liña en favor dos homes brancos fronte aos negros á hora de xulgar de maneira obxectiva o contido, segundo documentos internos de Facebook. ​ O algoritmo, o cal é unha combinación de programas informáticos e revisión humana, foi creado para protexer amplas categorías en lugar de subcategorías. Por exemplo, publicacións en contra dos “musulmáns” sería bloqueadas, mentres que aquelas que denunciaban aos “musulmáns radicais” si serían permitidas. Un resultado inesperado do algoritmo é que permite o discurso de odio contra os nenos negros, xa que denuncian a subcategoría de “nenos” dos negros, en lugar de “todos os negros”, mentres que “todos os homes brancos” daría lugar a un bloqueo, debido a que brancos e homes non son considerados unha  subcategoría.66​ Ademais, atopouse que Facebook permitía a compradores de anuncios de dirixirse a “ antijudíos” como unha categoría de usuarios, que, segundo a compañía, foi resultado dos datos e os algoritmos usados. A compañía tamén permitiu aos compradores de anuncios impedir que os afroamericanos vexan anuncios de vivendas. ​
Vixilancia
O software que conteñen as cámaras de vixilancia pode considerarse intrinsecamente político debido a que require algoritmos para distinguir comportamentos normais e anormais, e determinar quen pertence a certos lugares en certos momentos. ​ A habilidade dos devanditos algoritmos de recoñecer rostros dun espectro racial demostrouse que esta limitado pola diversidade racial das imaxes na súa base de datos de adestramento; Se a maioría das imaxes pertencen a unha raza ou xénero, o software é mellor á hora de recoñecer outros membros desa raza ou xénero. ​ Unha análise de software de 2002 utilizado para identificar individuos en imaxes de CCTV atopou varios exemplos de predisposición cando se executan coas bases de datos de delincuentes. O software identificaba con máis frecuencia aos homes que ás mulleres, ás persoas maiores máis que ás novas e a asiáticos, afroamericanos e outras razas con máis frecuencia que aos brancos. ​ Outros estudos sobre o software de recoñecementos atoparon o contrario cando se adestra con bases de datos de non criminais, sendo o software o menos preciso para identificar as mulleres de peles máis escuras. ​
Discriminación sexual
En 2011, usuarios da aplicación de citas para homosexuais Grindr reportaron que o algoritmo de recomendación de Google Play estaba a vincular a  Grindr con aplicacións deseñadas para atopar delincuentes sexuais, que segundo os críticos relacionaban incorrectamente a homosexualidade coa pedofilia. O escritor Mike  Ananny criticou esta asociación en  The Atlantic, argumentando que tales asociacións  estigmatizaron aínda máis aos homes homosexuais. En 2009, a compañía de comercio electrónico Amazon anulou 57.000 libros despois de que un cambio  algorítmico expandise a súa lista negra de “contido para adultos” para incluír calquera libro que abordase temas de sexualidade ou gai, como a novela aclamada pola crítica  Brokeback  Mountain. ​ En 2019 descubriuse que, en Facebook, as procuras de “fotos das miñas amigas” lanzaron suxestións como “en bikini” ou “na praia”. En contraste, as procuras de “fotos dos meus amigos” non lanzaron resultados. ​
Google Search
Estes resultados mostran que a sociedade no seu conxunto ten unha ampla gama de ideas sexistas sobre as mulleres. Aínda que os usuarios son os que xeran estes resultados na parte superior da páxina, Google non logrou eliminar os comentarios sexistas e racistas. En Algoritmos de Opresión, Safiya Noble sinala un exemplo cando realizas a procura “mozas negras”. Unha muller estaba a buscar en Internet actividades para entreter a un preadolescente e aos seus curmáns da mesma idade. Despois de buscar “mozas negras”, imaxes de pornografía encheron a pantalla. Estes resultados son unha correlación directa cos vellos medios nunha nova arquitectura de medios. Debido ao algoritmo de Google, non pode borrar as páxinas a menos que se consideren ilegais.
Suspensión de bésta
A suspensión de bésta é un sistema de amortecemento empregado en vehículos. No presente é empregado eminentemente por vehículos pesados. Poderíase resumir a súa función como a dun resorte plano que permite unha gran variedade de formas de instalación.
Descrición
A bésta é un conxunto elástico realizado con láminas de aceiro da mesma composición que o empregado para os resortes helicoidais noutros sistemas de suspensión, é dicir, aleado con silicio e manganeso. Esta composición máis o seu especial forxado e amorne permiten a estas láminas dobrarse baixo a acción dunha forza, retornando á súa posición inicial tras o cesamento da mesma.
As láminas de aceiro que compoñen a bésta reciben o nome de follas, e a súa lonxitude sempre é diferente respecto ás contiguas, de maior a menor. As follas mantéñense unidas mediante un orificio central común a todas elas, atravesado por un parafuso chamado parafuso capuchino. O conxunto da bésta únese ao bastidor do vehículo mediante a folla máis longa, usualmente situada na posición máis alta. Esta folla recibe o nome de folla mestra, e os seus extremos están curvados tomando unha forma cilíndrica para permitir o seu encaixe no bastidor. Estes extremos curvados denomínanse ollos, sendo habitual conectar polo menos un deles ao bastidor mediante un arco separador -shackle- que absorba as variacións de lonxitude das béstas a medida que as súas follas se comprimen.
Para manter a aliñación das follas, ademais do parafuso capuchino central disponse de varias bridas en U que impiden o desaliñado durante o proceso de absorción de golpes do sistema de suspensión. Estas bridas chámanse abarcóns.
Tipos
Nas seguintes imaxes amósanse os diferentes tipos de béstas:
As Rozadas, O Cadramón, O Valadouro
As Rozadas é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Rego Cavado, O Cadramón, O Valadouro
Rego Cavado é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Catón
Catón, variante de Cato, é o nome de diversas persoas da Antiga Roma, da familia Porcii:
Montecelo, Augas Santas, Palas de Rei
Montecelo é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 12 habitantes, dos cales 5 eran homes e 7 eran mulleres.
O Ceo, Fornelos de Montes, Fornelos de Montes
O Ceo é un lugar da parroquia de Fornelos de Montes, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo.
A Abelleira, Frexulfe, O Valadouro
A Abelleira é un lugar da parroquia de Frexulfe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Leboreira, Augas Santas, Palas de Rei
A Leboreira é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 33 habitantes, dos cales 13 eran homes e 20 eran mulleres.
O Porto do Río, O Cadramón, O Valadouro
O Porto do Río é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Wendy Okolo
Wendy A. Okolo, nada en Nixeria en 1989, é unha enxeñeira de investigación aeroespacial nixeriana que traballa na División de Sistemas Intelixentes do Centro de Investigación Ames da NASA e onde tamén dirixe o Programa de énfase especial para mulleres. Okolo foi a primeira muller negra en graduarse en enxeñería aeroespacial na Universidade de Texas en Arlington.
Traxectoria
Okolo completou o bacharelato no Queen's College, unha escola para mulleres en Lagos, Nixeria e en 2010 licenciouse en enxeñería aeroespacial na Universidade de Texas en Arlington (UTA). Como estudante de posgrao, Okolo foi presidenta da Sociedade de Mulleres Enxeñeiras da Universidade. Aos 26 anos, en 2015, Okolo completou o seu doutoramento en enxeñaría aeroespacial na UTA e converteuse na primeira muller negra en obter este título académico nesta institución. Os seus estudos de doutoramento foron supervisados por Atilla Dogan, e a súa tese doutoral centrouse nos métodos de aforro de combustible nos avións.
Carreira
Okolo comezou a súa carreira profesional mentres era estudante de posgrao como bolseira en Lockheed Martin, traballando coa nave espacial Orion da NASA. Durante dous veráns, Okolo traballou na Oficina de Xestión de Requisitos de Enxeñaría de Sistemas e no equipo de Mecánica de Hatch en Enxeñaría Mecánica. Como estudante de posgrao, Okolo traballou en Deseño e Análise de Control no Laboratorio de Investigación da Forza Aérea (AFRL) na Base Aérea Wright-Patterson.
Okolo converteuse en xestora de subproxectos na División de Sistemas Intelixentes do Centro de Investigación Ames e en enxeñeira de investigación en Discovery and Systems Health Technology (DASH), realizando funcións como a investigación de aplicacións de sistemas de control, a supervisión do estado dos sistemas e a creación de solucións para problemas relacionados co deseño de avións e naves espaciais.
Anido, Frexulfe, O Valadouro
Anido é un lugar da parroquia de Frexulfe, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
As Veigas, O Cadramón, O Valadouro
As Veigas é un lugar da parroquia do Cadramón, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Costiña, Fornelos de Montes, Fornelos de Montes
A Costiña é un lugar da parroquia de Fornelos de Montes, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo.
Fontefría, Augas Santas, Palas de Rei
Fontefría é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 8 habitantes, dos cales 6 eran homes e 2 eran mulleres.
Fondo de Vila, Fornelos de Montes, Fornelos de Montes
Fondo de Vila é un lugar da parroquia de Fornelos de Montes, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes na comarca de Vigo.
Le Sommet des dieux
Le Sommet des dieux é un filme franco-luxemburgués de 2021 dirixido por Patrick Imbert. Está baseado no manga xaponés Kamigami no Itadaki de Jiro Taniguchi. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes en xullo de 2021 antes da súa estrea nos cinemas en setembro de 2021.
Produción
O filme está baseado na serie manga Kamigami no Itadaki escrita e ilustrada por Jiro Taniguchi, que á súa vez está baseada na novela de 1998 de Baku Yumemakura. En xaneiro de 2015, anunciouse unha adaptación de animación CG en lingua francesa. Orixinalmente, estaba prevista a súa produción por Julianne Films, Walking The Dog e Mélusine Productions, con dirección de Éric Valli e Jean-Christophe Roger. En xuño de 2020, anunciouse que o filme sería finalmente dirixido por Patrick Imbert, con guión de Imbert, Magali Pouzol e Jean-Charles Ostorero, e música de Amine Bouhafa. Tamén se anunciou que sería distribuído por Diaphana Distribution en Francia e Wild Bunch internacionalmente. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes o 15 de xullo de 2021, antes da súa estrea nos cinemas de Francia o 22 de setembro de 2021.
Internationalmente, Netflix estreou o filme nos cinemas dos Estados Unidos o 24 de novembro de 2021, e no Reino Unido o 26 de novembro de 2021. O filme estivo dispoñible para a súa emisión en streaming o 30 de novembro de 2021.
O Requián, Augas Santas, Palas de Rei
O Requián é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 10 habitantes, dos cales 7 eran homes e 3 eran mulleres.
Universidade Agostinho Neto
A súa tradición universitaria remóntase á época colonial. Porén, foi despois da independencia do país cando se constitúe como unha universidade estatal, é dicir, a que debería formar a base intelectual de Angola, creando unha rede de facultades que abarca todo o territorio nacional. Aínda hoxe é unha referencia no ensino superior angolano, e reúne na súa estrutura orgánica, sete facultades, unha escola superior e dous institutos superiores.
A través da reforma 2008/2009, a súa cualificación limitouse ás provincias de Luanda e Bengo, polo que só inclúe as súas sedes e facultades situadas en Talatona, Caxito, Luanda e Viana. As demais facultades situadas noutras provincias agrupáronse en universidades autonómicas. Mesmo despois desta redución drástica, a UAN segue a ser a universidade máis grande de Angola.
Historia
esquerda|miniatura| O campus da sede, chamado Cidade Universitaria de Camama, no municipio de Talatona. Os primeiros cursos universitarios establecéronse durante o período colonial. A Facultade de Medicina da Universidade Agostinho Neto afirma ser a sucesora da Escola de Medicina e Anatomía de Luanda, creada pola Carta patente de María I de Portugal, o 24 de abril de 1789, baixo a dirección do doutor José Pinto de Azeredo. (aínda que a Aula de Geometria e Fortificação, o primeiro curso de Enxeñaría en África, data de 1699). O 29 de decembro de 1836 a Facultade de Medicina pasou a denominarse Escola Médico-Cirúrgica de Luanda e, o 2 de abril de 1845, cambiou o seu nome a Instituto Prático de Medicina da África Ocidental Portuguesa.
O 11 de decembro de 1851, un informe ministerial estudaba o valor da iniciativa, sinalaba as dificultades e deficiencias, distinguía a Facultade de Medicina de Goa como a única que obtivera resultados aceptables e en lugar de achegar solucións, o decreto que concluía ese documento extinguía algunhas destas escolas, entre elas a de Luanda. Así rematou unha experiencia que durou máis de sesenta anos.