cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soiuz TM-32
Características
Soiuz TM-32, unha Soiuz modelo TM cos cosmonautas Iuri Baturin, Talgat Musabaiev e Dennis Tito (o primeiro turista espacial) a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e facer experimentos e mantemento. A tripulación regresou 6 días despois na Soiuz TM-31, deixando a súa nave como substitución máis fresca, tocando terra o 6 de maio de 2001 ás 2:21 GMT preto de Arkalyk (Casaquistán). A Soiuz TM-32, pola súa banda, aterrou o 31 de outubro de 2001 ás 4:59 GMT a uns 180 km ao sueste de Dzhezkazgan.
Vilarrodís, Oseiro, Arteixo
Vilarrodís é un lugar da parroquia de Oseiro no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 2969 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 1505 eran homes e 1464 eran mulleres.
Nomisma
O seu nome é a orixe da palabra actual "numismática".
Iconografía
miniatura|Detalle dun nomisma de [[Romano IV Dióxenes|Romano IV (1067-1071), con Miguel VII en pé de fronte, sostendo lábaro e akakia, flanqueado por Constancio e Andrónico, que sosteñen orbe e akakia.]] As primeiras moedas bizantinas continuaban a tradición do final do Imperio Romano, coa efixie do emperador no anverso (aínda que agora de fronte, e xa non de perfil) e, no reverso, xeralmente un símbolo cristián (como a cruz ou un anxo) ou unha alegoría da Vitoria. No entanto, as moedas de ouro de Xustiniano II abandonaron este estándar ao amosar unha efixie de Xesús no anverso e un retrato do emperador no reverso. Estas innovacións acabaron por provocar que o califa Abd al-Malik, que xa viña copiando o sistema e o estilo bizantino nas súas moedas, cambiase os símbolos cristiáns por outros de orientación islámica, unicamente con lendas en ambas as faces. Ese estilo de Xustiniano II foi utilizado novamente logo da controversia iconoclasta e, con variacións, permaneceu sendo a norma ata a fin do imperio.
Orixe e desenvolvemento (séculos V a X)
O inicio da numismática bizantina sitúase na reforma monetaria do emperador Anastasio I Dicoro en 498, que modificou o sistema monetario do final do imperio romano, baseado no sólido en ouro e o follis ou numus en bronce. Aquel sólido, chamado agora "nomisma", constituíuse no padrón para o comercio internacional ata o século XI, cando sucumbiu a unha progresiva desvalorización, que comezou en 1030, baixo o imperio de Romano III (1028-1034). Ata esa época, a lei e o peso da moeda permaneceran constantes.
Desvalorización: tetarteron nomisma e histamenon nomisma (séculos X a XI)
miniatura|Histamenon nomisma de [[Nicéforo II]] miniatura|Anverso dun [[tetarteron nomisma de Miguel VII, no que se pode apreciar a súa forma cóncava ("scyphate")]] A primeira reforma monetaria que afectou o nomisma tivo lugar baixo Nicéforo II (963-969): o peso destas pezas pasou de 4,5 a 4,13 gramos de ouro, e o seu módulo baixou de 20 a 18,5 milímetros. Estes novos nomismas rebaixados recibían a denominación de tetarteron nomisma e, consecuentemente, os orixinais nomismas de 4,5 gramos deron en coñecerse como histamenon nomisma. Ademais da variación do nome, os novos nomismas desvalorizados batíanse en discos lixeiramente cóncavos ("scyphate"), para facilitar a súa diferenciación. Os motivos da reforma monetaria de Nicéforo II son moi debatidos: poida que se trate de potenciar un comercio máis áxil co mundo árabe, tendo en conta que o dinar tiña unha métrica máis próxima á do novo tetarteron nomisma. En calquera caso, o rebaixamento do seu valor facía do nomisma unha moeda máis doadamente cambiable. miniatura|esquerda|Nomisma de [[Isaac II Anxo|Isaac II de aspecto abrancazado, case sen presenza de ouro]] O valor do nomisma vai ser constante desde ese momento ata o imperio de Constantino IX (1042-1055). Durante este reinado, a lei do histamenon pasou do 93 % ao 81 %, e a do tetarteron do 93 % ao 72 %, o que corresponde a unha desvalorización do 1 % por ano durante este reinado. A razón é aínda debatida. Segundo o cronista da época Miguel Pselo, a orixe da desvalorización sería a mala xestión da tesouraría imperial por parte de Constantino IX. No entanto, segundo historiadores contemporáneos, trataríase dunha desvalorización de expansión: aumentar a masa monetaria para atender as necesidades do Estado.
Un segundo episodio da forte depreciación tivo lugar no tempo de Romano IV Dióxenes (1067-1071) e Nicéforo III (1078-1081), cando estas pezas pasaron a conter tan pouco ouro que amosan unha cor branca. Pero esta vez é unha desvalorización imposta por un contexto díficil: unha gran parte de Asia Menor estaba perdida, a pillaxe dos Turcos e dos Normandos levaron a que os Bizantinos soterrasen os seus tesouros, mentres que o Estado debía conseguir o suficiente para pagar mercenarios e tributos. Como testemuña o cronista Nicéforo Brienio, as arcas do Estado estaban baleiras e de aí a necesidade de reducir a porcentaxe de ouro nas moedas, para tirar vantaxe da cuñaxe.
Reforma de Aleixo I: fin do nomisma
Despois de 1092 redeseñouse por completo o sistema monetario bizantino e o nomisma foi substituído por unha nova moeda de ouro, o hyperpyron (4,48 gramos).
Pharus
Pharus é un xénero de moluscos bivalvos da orde dos veneroides, que é o tipo da familia dos fáridos.
Taxonomía
O xénero Pharus comprende tan só dúas especies:
En Galicia
A segunda delas está presente en fondos areosos da rexión infralitoral das rías galegas (nas do Golfo Ártabro e nas de Muros e Noia, Pontevedra e Vigo).
Guaracha
Vestimenta
Pano na cabeza, e riba deste un chapeu. Pantalón cinguido á cadeira e pernas con terminación de campá. Camisa por fóra, unha argola nunha orella, e tamén pantuflas de pel de veado que resoan co camiñar.
Fermil, Pantín, Valdoviño
Fermil é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 22 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 9 homes e 13 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 25 habitantes.
Gdynia Arena
O Hala Sportowo-Widowiskowa Gdynia, é un pavillón deportivo situado na cidade de Gdynia, Polonia, inaugurado o 22 de decembro de 2008. Con capacidade para 5.500 espectadores, alberga os encontros como local do Asseco Prokom Gdynia, equipo que compite na Polska Liga Koszykówki, máxima competición do baloncesto polaco. Tamén é usado en partidos da Euroliga.
Milonga
A milonga é xénero musical folclórico orixinario de Río de la Plata, é dicir, típico da Arxentina, do Uruguai e da cultura gauchesca en xeral. Preséntase en dúas modalidades: a milonga campera, que é a forma orixinal da milonga, e mais a milonga cidadá, forma tardía creada en 1931 por Sebastián Piana coa chamada "Milonga sentimental".
Unha das milongas considerada entre as primeiras foi a Milonga Rosista, que di así:
Solénidos
A dos solénidos (Solenidae) é unha familia de moluscos bivalvos da orde dos veneroides, coñecidos como navallas ou longueiróns (ao igual que as especies da familia dos fáridos, estreitamente emparentada).
Taxonomía
A familia comprende tan só dous xéneros:
Aeroporto de Timișoara-Traian Vuia
O aeroporto internacional de Timișoara-Traian Vuia é un aeroporto que serve a Timișoara, Romanía. Está situado na rexión histórica de Banat e foi bautizado na honra de Traian Vuia, un pioneiro da aviación romanés nativo do condado de Timiș. É o terceiro aeroporto máis concorrido do país en termos de tráfico aéreo, é o principal centro de conexións por aire do oeste de Romanía e da eurorrexión Danubio-Criș-Mureș-Tisa. O aeroporto serve como base para Wizz Air e Ryanair, e está considerado un aeroporto de apoio para os de Bucarest (OTP), Budapest (BUD) e Belgrado (BEG). Dende o ano 2017 Timișoara é o único aeroporto de Romanía certificado pola Axencia Europea de Seguridade Aérea.
Saeward de Essex
Sæward foi o rei cotitular do reino de Essex desde c. 616 ata c. 623 xunto co seu irmán Seaxred após a morte do seu pai Sæberht.
Traxectoria
O seu pai convertérase ao cristianismo en 604. Despois da súa morte os reis reprimiron a relixión cristiá en prol da relixión inglesa indíxena, permitindo a adoración dos deuses nacionais do seu pobo. Desterraron a Melito, bispo de Londres, do reino despois de que refusou darlles o pan sacramental.
En c. 623 Sexred, Sæward e o seu irmán morreron nunha batalla contra as forzas de Wessex. Non se sabe seguro se o seu fillo Sigeberht que o sucedeu se corresponde co seu sucesor Sigeberht o Pequeno ou o posterior Sigeberht o Bo.
Atol Kure
O atol Kure (en hawaiano Mokupāpapa, historicamente Ocean Island) forma parte das illas de Sotavento de Hawai. Está situado no extremo oeste do arquipélago, a 91 km ao oeste de Midway.
Xeografía
Kure é o atol máis setentrional do mundo. Está cerca do que se chama "punto Darwin", a latitude onde o crecemento dos arrecifes de coral é igual ás forzas que provocan a súa erosión. O atol ten unha forma case circular de 10 km de diámetro. A altitude máxima é de 6,1 metros. Só hai dous illotes significativos ao sur do arrecife, Green Island e Sand Island, formando unha superficie total de 0´86 km².
Historia
O atol Kure leva o nome do capitán ruso Kure, que o descubriu en 1827, co barco Moller. A historia de Kure está chea de naufraxios e rescates. En 1837 naufragou o capitán Brown co barco inglés Gledstanes. Durante cinco meses sobreviviron no illote Green. Cos restos do naufraxio construíron unha barca que chegou a Honolulú onde o cónsul británico organizou o rescate. En 1843 repetiuse a mesma historia co baleeiro norteamericano Parker. En 1870 a expedición norteamericana do USS Saginaw, que fora ao atol Midway, decidiu explorar Kure por se atopaba algún náufrago. Estragouse o motor e estampáronse contra os arrecifes. Cinco voluntarios fixeron a viaxe en barca ata Kauai, pero chegaron tan extenuados que envorcaron na praia e só sobreviviu un.
En 1886 o rei Kalākaua tomouna en posesión polo reino de Hawai co nome de Moku Papapa. Construíron un refuxio con provisións para os posibles náufragos. Durante a segunda guerra mundial construír unha base militar e unha estación de transmisión de radio para a navegación.
Hockey Novara
O Hockey Novara é un club de hóckey a patíns da cidade italiana de Novara. É o equipo italiano de hóckey a patíns que máis títulos acadou.
Alaska Airlines
Frota
Frota de Alaska Airlines en maio do 2014.
Premio Samir Shamma
O Premio Samir Shamma de numismática do mundo islámico é un premio de periodicidade bianual concedido pola Royal Numismatic Society, de Londres, ao mellor libro ou artigo, preferentemente escritos en inglés, que aborden ese aspecto da numismática. As obras premiadas deben ter sido publicadas durante os tres anos anteriores á concesión do premio e o criterio para a súa escolla é o de que sexan consideradas as máis útiles para os estudosos da numismática dos países islámicos.
O premio estableceuse en 1992 e toma o seu nome de Samir Shamma, membro honorífico da Royal Numismatic Society, que á súa morte deixou un importante legado para o mantemento do premio. En 2017 estaba dotado con 2.000 libras esterlinas.
Galardoados
Estes son os numismáticos galardoados co Premio Samir Shamma desde a súa creación, así como as obras polas que foron premiados:
Megalitismo
miniatura|dereita|250px|Dolmen de Axeitos O megalitismo é un período da prehistoria caracterizado pola construción de monumentos e arquitecturas a base de grandes pedras sen labrar chamados megálitos. Estes monumentos inclúen os dolmens ou antas e os menhires ou pedrafitas (pedras fincadas soas, aliñadas ou en círculo).
Historia e características
O megalitismo é un fenómeno amplamente estendido que aparece a mediados ou finais do Neolítico e conclúe, igual ca este, co descubrimento dos metais e a aparición da Idade de Bronce. Vai, polo tanto, do VI milenio antes de Cristo até finais do III milenio. A aparición da agricultura no Neolítico, propiciou a sedentarización das poboacións, que á súa vez comportou unha vinculación maior co territorio que habitaban e traballaban. As mámoas cumprían, ademais dunha finalidade funeraria, a función de delimitadoras dos espazos das comunidades humanas.
A cantidade de traballo que debía requirir a erección dun monumento megalítico parece indicar a existencia de estruturas sociais incipientemente complexas e desiguais. Dos construtores de megálitos non chegaron a nós máis ca estes grandes monumentos e non fican testemuños das súas actividades cotiás nin das súas moradas; suponse que habitaban covas e abeiros ao ar libre. Sábese, polo tanto, máis da súa morte que da súa vida.
O termo megalitismo aplícase propiamente ás arquitecturas de grandes laxes. Para o conxunto, utilízase o concepto de fenómeno tumulario.
Na tradición popular as pedrafitas son consideradas como xigantes petrificados e, en Galiza, as mámoas relaciónanse con tesouros gardados por mouros.
A Igrexa, Vilar, Mondariz
A Igrexa é un lugar da parroquia de Vilar, no concello pontevedrés de Mondariz, na comarca do Condado. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.
Marnela de Abaixo, Pantín, Valdoviño
Marnela de Abaixo é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 27 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 12 homes e 15 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 37 habitantes.
A Igrexa, Vilar, Mondariz
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Bouza, Baredo, Baiona
A Bouza , erroneamente chamada no Nomenclátor Oficial de Galicia Bouza, é unha aldea da parroquia de Baredo, no concello pontevedrés de Baiona.Segundo o IGE, no ano 2015, tiña 76 habitantes (39 homes e 37 mulleres).
Este topónimo sempre vai acompañado do artigo, a pesar de non telo no Nomenclátor de Galicia, aínda que si en Galicia Nomeada. Así o corroboran outros microtopónimos como "O Campo da Bouza". É tamén un dos barrios históricos da parroquia e, polo tanto, está ben atestado o mantemento do artigo. Por exemplo, en 1753, en documentación do Arquivo Municipal de Baiona, aparece un veciño chamado "Francisco Barreyro da Bouza".
Ó igual que noutros barrios, as casas están illadas e construídas sobre terras de cultivo. Existen varias edificacións de tipoloxía tradicional (incluíndo canizos), mais as novas non a manteñen.
Soiuz TM-33
Soiuz TM-33 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 21 de outubro de 2001 mediante un foguete Soiuz U desde o cosmódromo de Baikonur.
Aiaaira
Aiaaira (Аиааира, Abkhazo 'vitoria') é o himno nacional de Abkhazia. Foi adoptado en 1992. A letra foi escrita por Gennady Alamia, e a música foi composta por Valera Çkaduwa.
Heitor Villa-Lobos
Heitor Villa-Lobos, nado o 5 de marzo de 1887 en Río de Xaneiro e finado na mesma cidade o 17 de novembro de 1959, foi un compositor brasileiro.
Primeiros anos
Heitor Villa-Lobos naceu o 5 de marzo de 1887 na cidade de Río de Xaneiro no seo dunha familia de clase media. O seu pai, Raúl Villa-Lobos era de ascendencia española e a súa nai, Noemia Umbelina, de ascendencia indíxena. Seu pai era historiador e ensinou ó seu fillo a tocar a frauta e o clarinete. Na casa era habitual a música clásica, e o propio Heitor, sendo neno reuníase cos músicos da rúa para improvisar sobre instrumentos locais partindo de melodías de moda. Deste xeito, o mozo Villa-Lobos de seguida converteuse nun gran guitarrista. Instrumento no que tocaba ós clásicos, adaptándo as súas composicións. De seguida pasou ó violocello, que tocaba na orquestra do Teatro Recreio cun repertorio variado de zarzuelas, óperas e operetas. No 1905, antes de cumprir os vinte anos, decidiu abandonar a formación académica e comezou a traballar en bandas de música que percorrían o Brasil, entrando en contacto cos ritmos e melodías dos indios, os ritmos nos negros de Baía e as cancións populares urbanas e rurais. Posteriormente asentouse en Río de Xaneiro, onde proseguiu a súa formación co estudo dos grandes clásicos. Así recibiu formación de Vincent d'Indy e estudou con frecuencia a compositores clásicos coma Wagner, Puccini, Dukas, Debussy e especialmente Bach.
Traxectoria europea
Na década de 1920, marca o inicio dunha etapa de exaltación nacionalista, onde moitos artistas brasileiros tentan facer internacional a súa obra. Deste xeito do 1923 ó 1930, Villa-Lobos trasládase a París, apoiado por diferentes grupos de vangarda. Aquí entrou en contacto con músicos coma o pianista Artur Rubinstein ou o compositor de vangarda Edgar Varèse. Nesta época, o compositor atopábase na súa etapa máis orixinal. Así, nos concertos na capital francesa, combinaba os instrumentos tradcionais coas percusións brasileiras surxidas do mundo negro e indio. Desta época xorde Chôros, considerada por algúns coma a maior achega do Brasil á música mundial.
Madurez e últimos anos
Na súa volta ó Brasil no 1930, foi encargado de organizar o sistema educativo musical do país e posteriormente levou a cabo a fundación do conservatorio nacional. Non obstante, seguiu compondo a un ritmo incesante. Desta época son as populares Bachianas Brasileiras e O Descubrimento do Brasil. Pouco a pouco acada unha fama mundial e dirixe as súas obras perante orquestras e filharmónicas de todo o mundo. Da a coñecer os seus últimos cuartetos, a ópera Yerma, a obra Os bosques do Amazonas e os poemas sinfónicos Erosión e Xénese. Cando morre, no 1959, estaba a compoñer a súa sinfonía número 13.
Obra
A obra de Villa-Lobos e moi prolífica, acadando as 1 000 composicións, das que son especialmente coñecidas as súas Bachianas Brasileiras No. 5 ou as súas composicións para guitarra. A obra de Villa-Lobos caracterízase pola combinación de elementos melódicos e rítmicos da música indíxena coa tradición musical clásica.
Legado
miniatura|Villa-Lobos no billete de 500 [[cruzado brasileiro|cruzados brasileiros de 1987.]] Dende 2006 a data do seu nacemento é celebrada no Brasil como o "Dia Nacional da Música Clássica".
O billete de 500 cruzados brasileiros tiña no seu reverso ao compositor como protagonista.
Dirk Benedict
Dirk Niewoehner, coñecido como Dirk Benedict, nado o 1 de marzo de 1945 en Helena, Montana, é un actor estadounidense que se fixo popular en todo o mundo grazas aos papeis do tenente "Starbuck" en Battlestar Galactica e, posteriormente, no do tenente Templeton Peck da serie de televisión The A-Team.
The Folk Implosion
The Folk Implosion foi unha banda estadounidense de indie rock fundada a principios dos anos 90 por Lou Barlow e John Davis. Inicialmente foi un proxecto paralelo iniciado por Barlow para explorar territorios diferentes aos da súa banda principal na época, Sebadoh. O nome é un xogo de palabras co nome do grupo Jon Spencer Blues Explosion. The Folk Implosion está inactiva dende o ano 2004.
Historia
Tras o lanzamento do traballo de Sebadoh Bubble and Scrape en 1993, Barlow recibiu unha cinta demo de Davis, compositor e bibliotecario, iniciando a súa colaboración como un equipo de compositores e un proxecto de gravación. The Folk Implosion publicou Walk Through This World with the Folk Implosion en casete en 1993 a través do selo the Communion Label e como un EP de 7" en 1994 a través de Drunken Fish.
O status da banda foi relativamente escuro antes do filme de Larry Clark Kids e da súa banda sonora, formada principalmente por composicións orixinais de Barlow e Davis. Tanto Sebadoh como The Folk Implosion colaboraron coa banda sonora, co tema "Daddy Never Understood" atribuído a Deluxx Folk Implosion. Deluxx Folk Implosion incluía a Barlow, Davis e aos membros da banda Deluxx Bob Fay e Mark Peretta. A inclusión de Fay e Peretta no grupo permitiu a The Folk Implosion interpretar as súas cancións ao vivo.
"Natural One", unha das cancións de The Folk Implosion na banda sonora de Kids, converteuse nun éxito. Chegou ao número 29 da lista Billboard Hot 100, ao 4 da Billboard Modern Rock Charts e ao 20 da Mainstream Rock Charts. O tema tamén acadou o número 45 na lsita de sinxelos británica. O vídeo de "Natural One" foi incluído no Buzz Bin da MTV.
En 1995 a banda colaborou coa canción "Indierockinstrumental" no recompilatorio Red Hot + Bothered, un álbum solidario para xente con SIDA producido pola Red Hot Organization.
No ano 1996 o grupo versionou a canción "I'm Just a Bill" de Schoolhouse Rock! para o álbum tributo ''Schoolhouse Rock! Rocks'' como "Deluxx Folk Implosion".
Aínda que a banda intentou repetir o éxito de "Natural One", os seus seguintes lanzamentos non conseguiron repercusión. Dare to Be Surprised foi publicado por Communion en 1997 e na recensión da revista Spin recibiu un 6 sobre 10. O grupo comezara a traballar no disco en 1995, antes do lanzamento de "Natural One". Despois do éxito da banda sonora de Kids, The Folk Implosion fichou por Interscope Records e gravou o álbum de 1999 One Part Lullaby. Debido a que non foi ben recibido pola crítica Barlow e Davis decidiron non xirar para promocionar o álbum e o proxecto na súa encarnación orixinal rematou.
John Davis regresou á ensinanza e comezou a publicar música como artista en solitario no ano 2013.
Hamburguesa
miniatura|Unha hamburguesa clásica. A hamburguesa é un alimento procesado en forma de sándwich cilíndrico que consta de carne picada e compactada cociñada á grella ou fritida. Preséntase entre dous pans lixeiros que posúen unha forma semiesférica que con frecuencia posúen sementes de sésamo na parte posterior. Adoita estar acompañada de aros de cebola, follas de leituga, algún toro de tomate, láminas de conservas en vinagre etc. Así mesmo, é costume que sexa adubada con algún condimento como o ketchup, a mostaza ou a maionesa e por veces cunha ou varias láminas de queixo procesado.
Etimoloxía
A palabra hamburguesa ven do inglés hamburguer, en relación á cidade de Hamburgo.
Historia
No ano 1500 AEC xa hai indicios de fabricación de carne picada, con aditivos e especias, co seu posterior embutido nunha pel onde se deixaba secar e transformar. Será logo, durante a época do Imperio romano e na Idade Media, cando este produto aumentará a súa fama. Na época da Revolución industrial, increméntase a reutilización do tecido adiposo e o tecido conxuntivo mesturándoo con outros tipos de carne. Desta forma, esta actividade que inicialmente era marxinal, pasa a esixir unha calidade dos animais de procedencia maior. O termo hamburguesa comézase a utilizar no 1884 na expresión Hamburguer steak ou Bistec de Hamburgo que era como se denominaba á carne moída que preparaban os inmigrantes alemáns que vivían nos Estados Unidos. En 1885, a cidade de Hamburg en Nova York inventa un sándwich con carne moída, que adopta o nome da cidade que o creou. Actualmente, este tipo de industria cárnica amósase como unha alternativa á carne fresca.
Abra aequalis
Abra aequalis  é unha especie de bivalvo descrito por primeira vez por Thomas Say en 1822. Abra aequalis forma parte do xénero Abra e da familia Semelidae. Non hai ningunha subespecie listada no Catálogo da vida.
Asociación para a Defensa do Patrimonio de Galicia
A Asociación para a defensa do Patrimonio Cultural Galego (APATRIGAL) é unha asociación de ámbito galego creada en Santiago de Compostela o 3 de xuño de 2016.
Marnela de Arriba, Pantín, Valdoviño
Marnela de Arriba é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 49 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 26 homes e 23 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 68 habitantes.
Asociación para a Defensa do Patrimonio de Galicia
Traxectoria
A asociación nace co obxectivo principal de defender a concienciación, difusión, valorización e investigación do patrimonio cultural galego. Os 11 socios fundadores pertencen a diferentes ámbitos profesionais como á arqueoloxía, arquitectura, antropoloxía ou xeografía
O arquitecto Carlos Henrique Fernández Coto é presidente da asociación dende a fundación, no ano 2016. No ano 2020 foi reelixido como presidente.
Marnela
O topónimo galego Marnela pode referirse a:
Pseudofungi
Pseudofungi é un grupo de heterocontos non-fotosintetizadores,, e que tamén se coñece como o grupo Heterokontimycotina. Está composto por Oomycota e Hyphochytridiomycetes.
O seu xeito de medrar, a partir de hifas, e o seu modo de nutrición osmotrófico fan que semellen aos fungos (sensu stricto), mais non están relacionados con estes. Multitude de probas bioquímicas, estruturais e de características xenéticas proban esta separación dos dous grupos.
Orixe evolutiva
Postúlase que os pseudofungos proceden de algas cromistas heterocontas unicelares que perderon os seus plastidios. Non se atopou proba desa perda de plastidios, mais si da existencia de plastidios de algas vermellas endosinbiónticas.
Logo, a partir dun proto-pseudofungo unicelular heterotrofo, probablemente un parasito de cogomelos, terían adquirido xenes de fungos grazas á transferencia xénica horizontal. Iso deu lugar a un desenvolvemento dunha converxencia da multicelularidade fúnxica, e explicaría porqué a parede celular está ás veces formada por quitina e celulosa
Clasificación
Os oomicetos estiveran sendo clasificados como fungos ata que as revisións sitemáticas da década de 1970 comezaron a cuestionar a súa relación cos fungos. Comezouse argumentando que non pertencían ao reino dos fungos resaltando que estes estaban relacionados coas xantofíceas e chamóuselles "fungos algais". A esa nova división déuselle ou ben o rango de subdivisión Pseudofungi do filo dos Heterokonta e reino Protista ou como Heterokontimycotina do reino Heterokonta. Clasificacións posteriores subiron os Heterokonta á posición de infrareino para definir este grupo de heterotrofos autotróficos, e que de novo se dividiu en dous filos: Bigyra e Pseudofungi.
As relacións entre os grupos de pseudofungos son:
Bernardo Leighton
Traxectoria
Fillo de Bernardino Leighton Gajardo e de Sinforosa Guzmán Gallegos. Como dirixente universitario xogou un importante papel nas mobilizacións que culminaron co derrocamento de Carlos Ibáñez del Campo, en 1931. O mesmo ano foi enviado polo ministro do Interior, Marcial Mora, a Coquimbo, co fin de evitar que a chamada Sublevación de la Escuadra fose apoiada pola poboación civil local.
En 1937 foi nomeado ministro do Traballo polo presidente Arturo Alessandri Palma. Xunto a Eduardo Frei Montalva, Rafael Agustín Gumucio, Manuel Garretón, Radomiro Tomic e outros, funda a Falange Nacional, futuro partido Demócrata Cristiano.
Durante o goberno de Eduardo Frei Montalva ocupa o cargo de ministro do interior. Tras isto foi elixido deputado por Santiago en 1969 e reelixido en 1973.
En 1978 permitíuselle a volta ao país, onde se retirou á vida privada. Morreu o 26 de xaneiro de 1995.
Meta, Colombia
Meta é un dos 32 departamentos de Colombia. Atópase na rexión central do país, e a súa capital é a cidade de Villavicencio, o principal centro urbano da Orinoquía colombiana e a tan só 89,9 quilómetros ó sur de Bogotá, a capital do país. O departamento do Meta é un dos máis extensos de Colombia, cunha área de 85 770 km², que equivalen ó 7,5% do territorio nacional, e posúe unha grande riqueza hídrica por mor dos numerosos afluentes do río Orinoco que cruzan o departamento e que nacen na Cordilleira Oriental.
Fermil
O topónimo galego Fermil pode referirse a:
Hours
Hours é o vixésimo primeiro álbum do músico inglés David Bowie, publicado o 21 de setembro de 1999 a través do selo Virgin Records. Foi o derradeiro disco de Bowie polo subselo de EMI. Tamén foi o primeiro álbum completo dun grande artista en estar dispoñible para ser descargado en internet, precedento á edición física en dúas semanas.
Hours foi o primeiro álbum de estudio de Bowie que non entrou no top 40 estadounidense dende o seu disco de 1972 The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars, chegando só ao número 47.
Recemel, As Somozas
Santa María de Recemel é unha parroquia que se localiza no sur do concello das Somozas. Segundo o IGE en 2018 tiña 373 habitantes (184 homes e 189 mulleres) distribuídos en 48 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 546 habitantes.
Historia
Recemel incorporouse en 1845 ao concello das Somozas, desvencellándose de Moeche.
Abra californica
Abra californica é unha especie de bivalvo descrito por Jørgen Knudsen en 1970. Abra californica forma parte do xénero Abra e da familia Semelidae. Non hai ningunha subespecie listada no Catalogue of life.
Dwight Schultz
William Dwight Schultz, nado en Baltimore o 24 de novembro de 1947, é un actor estadounidense de cinema, televisión e teatro.
Traxectoria
Fíxose popular grazas ao papel do capitán H.M. Murdock da serie de televisión The A-Team e, en menor medida, como Reginald Barclay nalgunhas películas da serie Star Trek.
Voz del Pueblo (A Estrada)
Historia e características
Subtitulado Periódico defensor de los intereses de la comarca, apareceu en novembro de 1906. Era un semanario riestrista, isto é partidario do Marqués de Riestra que mantivo un enfrontamento coa outra facción do riestrismo da Estrada, representada por El Estradense. O periódico estaba patrocinado por Faustino Ulloa Estévez, Miguel Nine (deputado provincial), Faustino Valenzuela, Gumersindo Otero García e José Otero Carbia (alcalde da Estrada). Editábase na imprenta que estaba na vivenda propiedade de José Otero Carbia.
As Trabes
Co topónimo As Trabes podemos referirnos a dous lugares de Galicia na provincia da Coruña:
Soiuz TM-34
Soiuz TM-34 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 25 de abril de 2002 mediante un foguete Soiuz U desde o cosmódromo de Baikonur. Foi a última Soiuz modelo TM en voar.
Características
Soiuz TM-34, unha Soiuz modelo TM cos cosmonautas Iuri Gidzenko, Mark Shuttleworth (o segundo turista espacial) e Roberto Vittori (da Axencia Espacial Europea) a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e facer experimentos e mantemento. A tripulación regresou 10 días despois na Soiuz TM-33, deixando a súa nave como substitución máis fresca, tocando terra o 5 de maio de 2002 ás 3:52 GMT a 25 km ao sueste de Arkalyk (Casaquistán). A Soiuz TM-34, pola súa banda, aterrou o 10 de novembro de 2002 ás 00:04 GMT.
Cadeira de San Eduardo
miniatura|275x275px|Cadeira da Coroación, na que se pode apreciar a Pedra de Scone A Cadeira de San Eduardo, tamén coñecida como Trono de Eduardo, Cadeira da Coroación, (en inglés, King Edward's Chair, St Edward's Chair or The Coronation Chair) é unha cadeira de madeira, situada no interior da Abadía de Westminster. O Trono de Eduardo é utilizado polos monarcas británicos durante a cerimonia de coroación. A cadeira foi encargada en 1296 polo rei Eduardo I para conter os fragmentos da Rocha do Destino, capturados por el mesmo na abadía homónima.
Historia
A cadeira foi construída con madeira de carballo en estilo gótico nalgún momento entre o verán de 1297 e marzo de 1300 polo carpinteiro Walter de Durham. Nun primeiro momento, o rei Eduardo ordenou que a cadeira fose de bronce, pero cambiou de opinión e finalmente decidiu que fose de madeira. Trátase do moble máis antigo de Inglaterra feito por un artista coñecido. Desde o século XIV todos os monarcas ingleses e británicos foron coroados neste trono, coa excepción da raíña María II, quen utilizou unha copia. Os monarcas adoitaban sentarse directamente na Rocha do Destino ata que no século XVII se engadiu unha plataforma de madeira.
No século XVI se engadiron uns leóns dourados nas patas, que foron substituídos en 1727. Un dos catro leóns foi restaurado cunha nova cabeza en 1821 para a coroación de Xurxo IV. A cadeira estivo orixinalmente pintada en dourado e chea de mosaicos de cristal, cuxos restos aínda son visibles, especialmente na súa parte traseira. Tamén tivo decoracións de paxaros e outros animais que aínda se poden observar. A cadeira tamén estivo decorada coa imaxe dun rei, probablemente Eduardo o Confesor ou Eduardo I.
Ás 5:40 pm do 11 de xuño de 1914, a cadeira sufriu un ataque cunha bomba que segundo se cre, estivo organizado polas sufraxistas. Unha esquina da cadeira quedou destruída pola explosión. Aínda que a bomba foi o suficientemente potente como para tremer as pareces da abadía e provocou un son que puido escoitarse desde o Parlamento británico, ningunha das 70 persoas que se encontraban nese momento na abadía resultou ferida, e a cadeira puido ser restaurada por completo.
Durante os seus oito séculos de existencia, o trono tan só foi sacado da abadía de Westminster en dúas ocasións. A primeira delas para a cerimonia en Westminster Hall cando Oliver Cromwell foi nomeado Lord Protector da Mancomunidade de Inglaterra. A segunda ocasión foi con motivo da segunda guerra mundial, cando foi trasladada ata a catedral de Gloucester para protexela dos bombardeos alemáns. En Nadal de 1950, un grupo de nacionalistas escoceses accedeu á abadía e roubou a Rocha do Destino. Foi recuperada a tempo para a coroación de Isabel II en 1953. Desde 1996, a rocha quedou custodiada no castelo de Edimburgo, en Escocia, co acordo de devolvela a Inglaterra para as coroacións.
Pino Puglisi
Giuseppe Puglisi, máis coñecido como Pino Puglisi, nado en Brancaccio o 15 de setembro de 1937 e finado en Palermo o 15 de setembro de 1995, foi un sacerdote católico italiano, enfrontado e asasinado pola mafia.
Traxectoria
Criado nun barrio obreiro, era fillo dun zapateiro e unha costureira. Foi ordenado sacerdote en 1960. Tras traballar en varias parroquias, encomendóuselle a de san Caetano en Palermo nunha zona controlada pola mafia. Alí abriu un centro de acollida para nenos marxinados e comezou a denunciar abertamente as actividades mafiosas. Así mesmo, emprendeu un labor pastoral de cambio de mentalidades sometidas ao temor e a obediencia á mafia. Rexeitou as cuantiosas esmolas dos seus líderes, e impediu que participasen nas procesións relixiosas. Non acatou as coaccións para contratar as obras parroquiais a determinadas empresas.
No seu 58 aniversario foi asasinado diante da igrexa parroquial.
Significación
A Igrexa Católica considérao un mártir e beatificouno o 25 de maio de 2013 nunha cerimonia á que asistiron decenas de miles de persoas.
Bibliografía
•Deliziosi, Francesco (2013). Pino Puglisi, il prete che fece tremare la mafia con un sorriso, Milán: Rizzoli, ISBN 978-88-17-06658-7.
Conversión xénica
A conversión xénica é o proceso polo cal unha secuencia de ADN substitúe a unha secuencia homóloga de maneira que finalmente as dúas secuencias son idénticas. A conversión xénica pode se alélica, na cal un alelo do mesmo xene substitúe ao outro alelo (e os dous alelos acaban sendo iguais entre si), ou ectópica, na que unha secuencia de ADN parálogo se converte noutra.
Conversión xénica alélica
A conversión xénica alélica ten lugar durante a meiose cando a recombinación homóloga entre sitios heterocigóticos orixina unha falta de correspondencia no apareamento de bases. Esta falta de corespondencia é despois recoñecida e corrixida pola maquinaria celular o que causa que un dos alelos se converta no outro. Isto pode causar segregación non mendeliana de alelos nas células xerminais.
Conversión xénica ectópica/non alélica
A recombinación non só ocorre durante a meiose, senón tamén como un mecanismo para a reparación de roturas de dobre cadea causadas por danos no ADN. Estas roturas de dobre cadea son reparadas xeralmente utilizando a cromátide irmá do dúplex roto e non o cromosoma homólogo, polo que non se orixina unha conversión alélica. A recombinación tamén ocorre entre secuencias homólogas presentes en diferentes loci xenómicos (secuencias parálogas) que se orixinaron por duplicacións xénicas previas. A conversión xénica que ocorre entre secuencias parálogas (conversión xénica ectópica) é responsable da chamada evolución concertada de familias xénicas.
Mecanismo
A recombinación meiótica iníciase coa formación de roturas de dobre cadea ou dobre febra. Os extremos 5' da zona da rotura son despois degradados, deixando longas porcións 3' colgantes que sobresaen de varios centos de nucleótidos de lonxitude. Un destes segmentos de ADN 3' monocatenarios invade despois unha secuencia homóloga do cromosoma homólogo adxacente, formando un intermediato que pode ser reparado por diferentes vías orixinando produtos con sobrecruzamento (CO ou crossovers) ou de non sobrecruzamento (NCO ou non-crossovers). En varios pasos do proceso de recombinación, fórmase un ADN heterodúplex (ADN de dobre cadea formado por unha cadea de cada un dos dous cromosomas homólogos, que pode ser completamente complementaria ou non). Cando hai unha falta de correspondencia nas bases do ADN heterodúplex, a secuencia dunha das febras será reparada para que se una á outra febra con perfecta complementariedade, o que ten como resultado a conversión dunha secuencia na outra. Este proceso de reparación pode seguir algunha das vías alternativas que se mostran na figura. Nunha das vías, fórmase unha estrutura chamada unión de Holliday dobre (DHJ, double Holliday junction), orixinando o intercambio físico de febras de ADN. Na outra das vías, chamada annealing de febra dependente de síntese (SDSA ou synthesis dependent strand annealing), hai intercambio de información pero non un intercambio físico de ADN. A conversión xénica ocorre durante a SDSA se as dúas moléculas de ADN son heterocigotas no sitio da reparación recombinacional. A conversión xénica pode tamén ocorrer durante a reparación recombinacional cando está implicada unha DHJ, e esta conversión xénica pode estar asociada coa recombinación física dos dúplex de ADN en ambos os lados da DHJ.
Conversión xénica nesgada e non nesgada
A conversión xénica nesgada ocorre cando un alelo ten unha maior probabilidade de ser o doante que o outro nun evento de conversión xénica. Por exemplo, cando ocorre un apareamento errado T:G, neste tipo de conversión haberá máis ou menos probabilidades (pero non as mesmas) de que sexa corrixido de maneira que se forme un par C:G que de maneira que se forme un par T:A. Isto fai que ese alelo teña unha maior probabilidade de transmitirse á seguinte xeración. A conversión xénica non nesgada significa que ambas as posibilidades ocorren con igual probabilidade.
Conversión xénica nesgada a GC
A conversión xénica nesgada a GC é o proceso polo cal o contido GC dun ADN se incrementa debido á conversión xénica durante a recombinación. Existen evidencias deste tipo de conversión en lévedos e humanos e a teoría foi examinada máis recentemente noutros eucariotas. En secuencia s de ADN humano analizadas, a taxa de sobrecruzamento correlaciónase positivamente co contido GC. As rexións pseudoautosómicas dos cromosomas X e Y humanos, que se sabe que teñen altas taxas de recombinación tamén teñen altos contidos GC. Certos xenes de mamíferos sofren unha evolución concertada (por exemplo, os operóns ribosómicos, ARNts, e xenes de histonas) son moi ricos en GC. O contido GC é maior en xenes de histonas parálogos humanos e de ratos que son membros de grandes subfamilias de xenes (que presumiblemente experimentaron evolución concertada) que en parálogos de xenes de histonas con secuencias relativamente únicas. Hai tamén evidencias dun nesgo GC no proceso de reparación de emparellamentos de bases errados. Crese que isto pode ser unha adaptación ao alto grao de desaminación de metil-citosina que pode causar transicións C→T.
Conversión xénica nesgada do xene Fxy do rato
Os xenes Fxy ou Mid1 dalgúns mamíferos emparentados co rato Mus musculus (ratas, outras especies do xénero Mus, pero tamén en humanos) está localizado na rexión ligada ao sexo do cromosoma X. Porén, en Mus musculus, o xene debeu sufrir unha translocación recente de modo que o extremo 3’ do xene se solapa coa rexión pseudoautosómica (PAR) do cromosoma X, a cal se sabe que é un punto quente de recombinación. Esta porción do xene sufriu un drástico incremento no contido GC e na taxa de substitución na 3ª posición do codón e en intróns, mentres que a rexión 5’ do xene que está ligado ao X non. Como este efecto se dá só na rexión do xene que está experimentando un incremento da taxa de recombinación, ten que ser debido a unha conversión xénica nesgada e non a unha presión selectiva.
Conversión xénica nesgada a GC en patróns xenómicos humanos
O contido GC varía amplamente no xenoma humano (do 40 ao 80%), mais parece haber grandes seccións do xenoma humano nas que o contido GC é como media maior ou menor que noutras rexións. Estas rexións non sempre teñen fronteiras claras, pero reciben o nome de isocoros. Unha posible explicación do presenza de isocoros ricos en GC é que evolucionaron debido a conversión xénica nesgada a GC en rexións con altos nives de recombinación.
Función adaptativa da recombinación
Os estudos sobre a conversión xénica contribuíron ao noso coñecemento da función adaptativa da recombinación meiótica. O patrón de segregación ordinaria dun par de alelos (Aa) entre os catro produtos da meiose é 2A:2a. A detección de eventos infrecuentes de conversión xénica (por exemplo, ao detectar patróns de segregación 3:1 ou 1:3 durante unha determinada meiose) proporciona unha idea das vías alternativas de recombinación que dan lugar a que se formen cromosomas con sobrecruzamento ou sen sobrecruzamento no alelo estudado. Os episodios de conversión xénica pénsase que se orixinan cando os alelos “A” e “a” casualmente están preto do punto onde se produce un episodio de recombinación molecular. Así, é posible medir a frecuencia coa cal os eventos de conversión xénica están asociados con rexións cromosómicas con sobrecruzamento ou sen sobrecruzamento adxacentes (pero fóra delas) do lugar do episodio de conversión. Realizáronse numerosos estudos da conversión xénica en varios fungos (que son especialmente axeitados para facer estes estudos), e os seus resultados foron revisados por Whitehouse. Nesta revisión queda claro que a maioría dos episodios de conversión xénica non están asociados con marcadores de intercambio externos. A maioría dos episodios de conversión xénica estudados en diversos fungos están asociados con produtos de non sobrecruzamento de marcadores externos. Os episodios de conversión xénica de non sobrecruzamento prodúcense principalmente polo mecanismo de annealing de febra dependente de síntese (SDSA). Este proceso implica un intercambio de información limitado, pero non un intercambio físico de ADN, entre os dous cromosomas homólogos participantes no sitio do evento de conversión, e prodúcese pouca variación xenética. Deste modo, parece inadecuado explicar a función adaptativa da recombinación meiótica exclusivamente polos beneficios adaptativos de producir nova variabilidade xenética e/ou intercambio físico de ADN na maioría dos episodios de recombinación durante a meiose. Porén, a maioría dos episodios de recombinación meiótica poden ser explicados coa proposta de que son unha adaptación para a reparación dos danos sufridos polo ADN que pasaría aos gametos.
Desde un punto de vista da recombinación é de especial interese unha adaptación para a reparación do ADN, e estudos nos lévedos indican que a conversión xénica en células mitóticas increméntase coa luz ultravioleta e radiación ionizante.
Enfermidades xenéticas en humanos e evolución
Nas enfermidades xenéticas humanas, a conversión xénica mediada por pseudoxenes que introduce mutacións patóxenas en xenes funcionais é un mecanismo ben coñecido de mutación. Por outra parte, existe a posibilidade de que os pseudoxenes sirvan como moldes a partir dos cales durante o decurso da evolución derivasen de múltiples cambios na súa única copia xenes funcionais que son potencialmente vantaxosos. Os cambios moldeados por pseudoxenes poderían finalmente quedar fixados con tal de que non posúan efectos deletéreos. Así, os pseudoxenes poden actuar como unha fonte de variantes de secuencias que poden transferirse a un xene funcional en novas combinacións que non foron probadas ata entón e pode actuar sobre elas a selección. O xene da lectina 11 (SIGLEC11), que é unha inmunoglobulina humana que se une ao ácido siálico, pode ser considerado como un exemplo deses episodios de conversión xénica que xogan un importante papel na evolución. Comparando os xenes homólogos do xene humano SIGLEC11 e o seu pseudoxene no chimpancé, bonobo, gorila e orangután, descubriuse o evento de conversión xénica da secuencia de rexións 5’ augas arriba e os exóns que codifican o dominio de recoñecemento do ácido siálico adxacente ao pseudoxene hSIGLECP16 (Hayakawa et al., 2005). Suxeriuse que este evento é un cambio adaptativo de grande importancia evolutiva no xénero Homo. Esta conversión só ocorreu na liñaxe humana. O córtex cerebral adquiriu unha importante expresión de SIGLEC11 nas células da microglía especificamente na liñaxe humana, e tamén un cambio na unión ao substrato na liñaxe humana comparada coa dos chimpancés. A frecuencia da contribución deste mecanismo de conversión xénica mediada por pseudoxenes aos cambios funcionais e adaptativos na evolución humana aínda se descoñece e ata agora foi pouco explorada. Malia todo, a introdución de cambios xenéticos positivamente selectivos por ese mecanismo pode propoñerse para a súa consideración con este exemplo do xene SIGLEC11. Ás veces debido á interferencia de elementos transpoñibles nalgúns membros dunha familia xénica, prodúcese unha variación entre eles e finalmente pode tamén cesar o grao de conversión xénica debido á falta de semellanza de secuencia, o cal leva a unha evolución diverxente.
Análise xenómica
De varias análises xenómicas, concluíse que as roturas de dobre cadea ou febra poden ser reparadas por medio da recombinación homóloga por dúas vías diferentes pero relacionadas. No caso da vía principal, empréganse as secuencias homólogas a ambos os lados da rotura de dobre cadea, o que parece ser análogo ao modelo de reparación de roturas de dobre cadea conservador (Szostak et al., 1983) que foi proposto orixinalmente para a recombinación meiótica en lévedos, nos que a vía menor está restrinxida a só un dos lados da rotura de dobre cadea como postula o modelo de invasión dun só lado non conservador. Porén, en ambos os casos a secuencia das cadeas que interveñen na recombinación será absolutamente conservada. Debido ao seu alto grao de homoloxía, as copias do xene novas que se orixinan despois dunha duplicación xénica tenden naturalmente a un evento de sobrecruzamento desigual ou a unha conversión xénica unidireccional. No último destes procesos, existen secuencias aceptoras e doantes e a secuencia aceptora será substituída por unha secuencia copiada do doante, mentres que a secuencia do doante permanece sen cambios (Chen et al., 2007).