cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nanotecnoloxía
Ferramentas e técnicas
En contraste, as técnicas de abaixo cara arriba constrúen ou fai crecer estruturas máis grandes átomo por átomo ou molécula por molécula. Estas técnicas inclúen síntese química, autoensamblaxe e ensamblaxe posicional. A interferometría de polarización dual é unha ferramenta adecuada para a caracterización de películas delgadas autoensambladas. Outra variación do achegamento desde abaixo cara arriba é a crecemento epitaxial por feixes moleculares (en inglés: Molecular Beam Epitaxy, MBE). Os investigadores dos Bell Telephone Laboratories tales como John R. Arthur, Alfred E. Cho e Art C. Gossard desenvolveron e implementaron o MBE como unha ferramenta de investigación cara a finais da década de 1960 e a década de 1970. As mostras feitas polo MBE foron claves para o descubrimento do efecto Hall cuántico fraccionario polo cal o premio Nobel en Física do ano 1998 foi outorgado. O MBE permite aos científicos dispoñer capas precisas atómicamente, e no proceso, construír complexas estruturas. Importante para a investigacións en semiconductores, a MBE tamén é usada amplamente para facer mostras e dispositivos para o recentemente emerxente campo da espintrónica.
Con todo, novos produtos terapeúticos, baseados en nanomateriais sensibles, tales como as vesículas ultradeformables e sensibles á tensión transfersome, que están en desenvolvemento e atópanse aprobadas para uso humano nalgúns países. miniatura|Desenvolvemento tecnolóxico para poder acceder á nanotecnoloxía
Un dos instrumentos clave na micro e nano ciencia son os microscopios de varrido con sonda. Consisten basicamente nunha plataforma e unha sonda que efectúa un varrido ou escaneado da mostra.
O varrido pode facerse movendo xa sexa a sonda ou a plataforma, mediante actuadores de gran precisión. Os actuadores son un factor clave desta tecnoloxía.
A sonda pode elevarse ou baixarse, co que se ten un sistema con tres eixos coordenados, por unha banda un plano x-e de varrido e por outra banda unha altura z, co cal se pode estudar o relevo ou a topografía das microestructuras.
Non só se mide a xeometría da mostra senón que segundo o tipo de sonda usada pódense medir tamén propiedades químicas, térmicas, eléctricas ou mecánicas, co cal se abre unha xanela moi ampla de información, que permite estudar as propiedades dos nanomateriais.
Investimento
Algúns países en vías de desenvolvemento xa destinan importantes recursos á investigación en nanotecnoloxía. A nanomedicina é unha das áreas que máis pode contribuír ao avance sustentable do Terceiro Mundo, proporcionando novos métodos de diagnóstico e cribaxe de enfermidades, mellores sistemas para a administración de fármacos e ferramentas para a monitoraxe dalgúns parámetros biolóxicos.
Ao redor de corenta laboratorios en todo o mundo canalizan grandes cantidades de diñeiro para a investigación en nanotecnoloxía. Unhas trescentas empresas teñen o termo “nano” no seu nome, aínda que aínda hai moi poucos produtos no mercado.
Algúns xigantes do mundo informático como IBM, Hewlett-Packard ('HP)' NEC e Intel están a investir millóns de dólares ao ano no tema. Os gobernos do chamado Primeiro Mundo tamén se tomaron o tema moi en serio, co claro liderado do goberno estadounidense, que dedica centos de millóns de dólares ao seu National Nanotechnology Initiative.
En España, os científicos falan de “nanopresupuestos”. Pero o interese crece, xa que houbo algúns congresos sobre o tema: en Sevilla, na Fundación San Telmo, sobre oportunidades de investimento, e en Madrid, cunha reunión entre responsables de centros de nanotecnoloxía de Francia, Alemaña e Reino Unido na Universidade Autónoma de Madrid.
As industrias tradicionais poderán beneficiarse da nanotecnoloxía para mellorar a súa competitividade en sectores habituais, como téxtil, alimentación, calzado, automoción, construción e saúde. O que se pretende é que as empresas pertencentes a sectores tradicionais incorporen e apliquen a nanotecnoloxía nos seus procesos co fin de contribuír á sustentabilidade do emprego. Actualmente a cifra en uso cotián é do 0.2%. Coa axuda de programas de acceso á nanotecnoloxía prevese que en 2014 sexa do 17% no uso e a produción manufactureira.
Ensamblaxe interdisciplinaria
A característica fundamental da nanotecnoloxía é que constitúe unha ensamblaxe interdisciplinar de varios campos das ciencias naturais que están altamente especializados. Por tanto, os físicos xogan un importante rol non só na construción do microscopio usado para investigar tales fenómenos senón tamén sobre todas as leis da mecánica cuántica. Alcanzar a estrutura do material desexado e as configuracións de certos átomos fan xogar á química un papel importante. En medicina, o desenvolvemento específico dirixido as nanopartículas promete axuda ao tratamento de certas enfermidades. Aquí, a ciencia alcanzou un punto no que as fronteiras que separan as diferentes disciplinas empezaron a diluírse, e é precisamente por esa razón pola que a nanotecnoloxía tamén se refire a ser unha tecnoloxía converxente.
Unha posible lista de ciencias involucradas sería a seguinte:
Nanotecnoloxía avanzada
A nanotecnoloxía avanzada, ás veces tamén chamada fabricación molecular, é un termo dado ao concepto de enxeñaría de nanosistemas (máquinas a escala nanométrica) operando a escala molecular. Baséase en que os produtos manufacturados realízanse a partir de átomos. As propiedades destes produtos dependen de como estean eses átomos dispostos. Así por exemplo, se recolocamos os átomos do grafito (composto por carbono, principalmente) da mina do lapis podemos facer diamantes (carbono puro cristalizado). Se recolocamos os átomos da area (composta basicamente por sílice) e agregamos algúns elementos extras fanse os chips dun computador.
A partir dos incontables exemplos atopados na bioloxía sábese que miles de millóns de anos de retroalimentación evolucionada pode producir máquinas biolóxicas sofisticadas e estocásticamente optimizadas. Tense a esperanza que os desenvolvementos en nanotecnoloxía farán posible a súa construción a través dalgúns significados máis curtos, quizais usando principios biomiméticos. Con todo, K. Eric Drexler e outros investigadores propuxeron que a nanotecnoloxía avanzada, aínda que quizais inicialmente posta en funcionamento a través de principios miméticos, finalmente podería estar baseada nos principios da enxeñaría mecánica.
Nanotecnoloxía aplicada ao envasado de alimentos
A conservación dos alimentos é unha idea que vén desde os inicios da historia humana. A partir da idade prehistórica, a necesidade de mellorar a preservación do alimento mediante diferentes técnicas foi unha característica do comportamento humano. Fermentación, salinización, secado ao sol, rostización, curado, irradiación, carbonación e a adición de preservantes químicos e físicos, desenvolvéronse desde o inicio da humanidade. Todos estes métodos teñen a mesma idea central. Evidencias arqueolóxicas soportan a idea que as técnicas de preservación foron desenvoltas nas civilizacións greca, romana e exipcia. Con todo, os diversos métodos presentan o desafío de manter as condicións orixinais por períodos de tempo prolongados.
Os métodos de envasado de alimentos teñen como obxectivo asegurar a calidade dos alimentos para que permanezan coas súas propiedades de maneira intacta. Os principais envases teñen como obxectivo entregar protección física co propósito de previr a contaminación dos alimentos con outros alimentos ou con microorganismos. Os materiais de envasado están confeccionados preferentemente de materiais biodegradables, co propósito de reducir a contaminación ambiental. Esta idea levouse a cabo grazas á introdución da nanotecnoloxía.
Unha das aplicacións da nanotecnoloxía no campo de envases para alimentación é a aplicación de materiais aditivados con nanoarxilas, que melloren as propiedades mecánicas, térmicas, barreira aos gases, entre outras; dos materiais de envasado. No caso de mellora da barreira aos gases, as nanoarxilas crean un percorrido tortuoso para a difusión das moléculas gasosas, o cal permite conseguir unha barreira similar con espesores inferiores, reducindo así os custos asociados aos materiais.
Os procesos de incorporación das nanopartículas pódense realizar mediante extrusión ou por recubrimento, e os parámetros para controlar no proceso de aditivación dos materiais son: a dispersión das nanopartículas, a interacción das nanopartículas coa matriz, as agregacións que poidan ter lugar entre as nanopartículas e a cantidade de nanopartículas incorporada.
Os nanosensores axudan a detectar calquera cambio na cor dos alimentos e axuda á detección de gases dentro do produto. Estes sensores son usualmente sensibles a gases como o hidróxeno, sulfuro de hidróxeno, óxido de nitróxeno, dióxido de sulfuro e amonio. Os nanosensores son dispositivos que procesan datos capaces de detectar cambios a nivel de luz, calor, humidade, gases e sinais do tipo eléctricas e químicas.
As nanoemulsións son utilizadas para producir alimentos para aderezo de ensaladas, aceites saborizantes, endulzantes e outros, axudan na liberación de diferentes sabores coa estimulación que teñen relación con calor, pH, ondas de ultrasóns. etc. As nanoemulsións poden reter os sabores eficientemente e previr a oxidación e as reaccións encimáticas. As nanoemulsións son creadas principalmente a través do compromiso de alta enerxía con homoxeneización de alta presión, métodos de ultrasón, chorros coaxiais líquidos de alta velocidade e métodos con dispositivos de alta velocidade. De forma similar, os métodos de baixa enerxía, compromete emulsificación de membranas, emulsificación espontánea, desprazamento de solventes, punto de investimento de emulsións e mediante puntos de investimento de fases. As nanoemulsións son creadas por dispersión da fase líquida nunha fase acuosa continua. Os compoñentes que son utilizados para a creación de nanoemulsións son do tipo lipofílicos.
Nanotecnoloxía aplicada á administración de fármacos
Dentro das posibilidades de administración de fármacos, xurdiu a posibilidade de utilizar a nanotecnoloxía como un sistema de liberación do principio activo. En xeral os vehículos utilizados para administrar un fármaco, deben ser de baixa toxicidade, con propiedades óptimas para o transporte e liberación e vida media longa. Exemplos de nanosistemas son: micelas, liposomas, dentrímeros, nanopartículas, nanotubos e bioconxugados.
-530
Outros
Historia ano a ano
Nanotecnoloxía
Nanotecnoloxía aplicada á administración de fármacos
As nanopartículas son partículas sólidas coloidais cun tamaño de 1 nm a 1000 nm que son utilizadas como axentes de administración de fármacos. Con isto lógrase un aumento na velocidade de disolución e o límite de saturación da solubilidade. Existe ademais un tipo especial chamadas, nanopartículas lipídicas sólidas (SLN). Estas nanopartículas protexen ao principio activo contra a degradación química, ademais de xerar unha maior flexibilidade na modulación da liberación do fármaco.
Os liposomas son moléculas amfifílicas, como os fosfolípidos, que forman vesículas de membranas en bicapas que poden levar a vesículas. Os liposomas son estruturas esféricas formadas por unha ou máis capas que conteñen no seu interior unha fase acuosa. Os liposomas utilizáronse para mellorar o efecto terapéutico de fármacos moi potentes. Considérase que este sistema de distribución reduce a toxicidade.
Os bioconxugados ou conxugados poliméricos actúan como transportadores e como compoñentes biolóxicos (péptidos, proteínas, nucleótidos) que actúan como ligandos para efectos terapéuticos específicos ou dianas. Un exemplo de bioconxugados son os produtos obtidos da adición de polietilenglicol (PEG) en fármacos ou proteínas terapéuticas.
Os dendróns ou dendrímeros son nanomateriais que poden incorporar bloques poliméricos sintéticos ou compoñentes naturais. A súa estrutura factorial xerárquica presenta numerosos sitios de conxugación para cargos ou motivos diana.
As nanopartículas inorgánicas son nanopartículas construídas a partir de materiais inorgánicos. Os materiais máis comúns son puntos cuánticos xunto con ouro, prata, óxido de ferro ou nanopartículas mesoporosas. As propiedades características de cada material son o tamaño, a carga, a química da superficie e a estrutura.
Un dos primeiros fármacos en nanomedicina que mostrou ser seguro para a FDA foi obtido polas encapsulacións de doxorrubicina dentro dos liposomas. Esta nanoformulación mellorou as características farmacocinéticas e de distribución de doxorrubicina, o que leva á prolongación da vida media e xerar un proceso de acumulación no tecido tumoral.
Nos últimos anos desenvolvéronse dispositivos implantables de distribución de fármacos. A principal función desta nova tecnoloxía é a administración controlada de fármaco durante varias semanas a meses, de acordo as necesidades terapéuticas dun paciente individual. Terapias a longo prazo poden axudar a mellorar o cumprimento e a adherencia dos pacientes aos tratamentos farmacolóxico. Os dispositivos implantables utilizan unha estratexia on demand dos axentes terapéuticos e algunhas tecnoloxías axudarían a controlar a liberación de maneira remota, mediante radiofrecuencia, enerxía de ultrasons e de campos magnéticos, poderíanse activar e controlar as administracións. A pesar do gran número de estudos reportados acerca dos dispositivos médico auto-regulados e dos esforzos tecnolóxicos, non se logrou probar os beneficios deste tipo de tecnoloxías.
Nanotecnoloxía aplicada á terapia do cancro
Un dos aspectos máis desafiantes nas terapias que existen contra o cancro, é a especificidade dos tratamentos. Isto podería conducir a reducir os efectos tóxicos que se xeran logo de administrar as terapias anticanceríxenas. Ademais desta posibilidade, podería mellorarse a solubilidade e biodispoñibilidade de fármacos que son pobremente solubles. Debido a estas necesidades, xurdiron algunhas investigacións que utilizan nanotransportadores (liposomas, micelas poliméricas e nanoparticulas poliméricas) para a preparación de novas formulacións que melloran a biodispoñibilidade destes tratamentos e melloran a distribución do fármaco anticanceríxeno no sitio do tumor. Dentro dos factores que se consideran do tipo fisicoquímicos, atópase o potencial Z, o tamaño de partícula, a carga catiónica da superficie e a solubilidade.
Nanotecnoloxía aplicada á terapia do VIH/SIDA
As terapias de fármacos aplicados a distribución sistémica de fármacos antivirais podería ter vantaxes similares aos exemplos exitosos na terapia contra o cancro. Os sistemas de liberación controlada podería aumentar a vida media dos fármacos, mantendo concentracións plasmáticas en niveis terapéuticos por períodos de tempo máis prolongados que teñan finalmente impactos na eficacia da terapia farmacolóxica. Adicionalmente poderíase obter un mellor perfil de seguridade que leve unha mellor adherencia dos pacientes. De maneira específica, a distribución dirixida de fármacos antivirais fronte a células CD4+ e macrófagos, tanto como a distribución a órganos de difícil acceso como o cerebro, que poderían asegurar a mantención das concentracións a través da xeración de reservas latentes. De forma conxunta á mellora da terapia farmacolóxica, naceu a idea de lograr realizar terapia xénica a través da nanotecnoloxía. Ao parecer é unha promisoria a terapia xénica, na cal un xene é inserido dentro dunha célula para levar a unha interferencia dos procesos de infección ou replicación. Existe evidencia que indica que o silenzamento de xenes podería ser unha potencial ferramenta para atacar os xenes de interese. Describiuse tamén que podería ser posible xerar vacinas que sexan eficaces e seguras en contra do VIH/SIDA. É posible utilizar antíxenos encapsulados no seu centro desde os cales as células presentadoras de antíxenos poden procesar, presentar e cros-presentar antíxenos ás células CD4+ e CD8+, respectivamente, ou absorber antíxenos na súa superficie, permitindo ás células B xerar unha resposta humoral. Doutra banda, a inmunoterapia para VIH/SIDA baseada en axentes virais e administración de células dendríticas autólogas xeradas ex-vivo.
Nanotecnoloxía aplicada á terapia do Alzheimer
Os métodos de tratamentos mediante nanotecnoloxía resultaron con interesantes resultados na terapia da enfermidade de Alzheimer. Os fármacos usualmente dispoñibles para o tratamento da enfermidade de Alzheimer, inclúen fármacos que son inhibidores da encima acetilcolinesterasa, que posúen unha pobre solubilidade e baixa biodispoñibilidade. Adicionalmente, estes fármacos posúen unha incapacidade de atravesar a barreira hemato-encefálica, polo que o melloramento na distribución destes fármacos no sitio de acción, é desafiante a nivel tecnolóxico. As nanotecnoloxías incluídas son as nanopartículas poliméricas, as nanopartículas sólido-lípido, transportadoras de nanoestructuras lipidas, microemulsión, nanoemulsión e cristais líquidos. As características fisicoquímicas especiais dos fármacos dispoñibles para o tratamento do Alzheimer levan a falla terapéutica en moitos casos. Estas limitacións superáronse, en parte, debido ao desenvolvemento da administración intranasal, o cal favorece unha alternativa non invasiva da distribución do fármaco a nivel do sistema nervioso central, a través do paso pola barreira hemato-encefálica.
Futuras aplicacións
Segundo un informe dun grupo de investigadores da Universidade de Toronto, no Canadá, as quince aplicacións máis prometedoras da nanotecnoloxía son:
Nanotecnoloxía do ADN
As aplicacións da nanotecnoloxía na bioloxía celular teñen como foco desafiante a molécula de ácido desoxirribonucleico (ADN). Desenvolvéronse elementos estruturais cunha certa lóxica molecular para levar a cabo accións terapéuticas nun determinado tipo celular ou tecido, levando a unha maior especificidade e diminuíndo os efectos indesexables das terapia convencionais. Ademais as nanoestructuras de ADN poden ser utilizadas como unha unión programable de fármacos, ligandos diana e outras modificacións ou sistemas como bicapas lipídicas. Doutra banda, desenvolvéronse sondas de imaxe con boa sensibilidade e especificidade, que se consideran mecanismos de amplificación baseados en ADN e que poden ser programados para interactuar especificamente coas secuencias de ácido ribonucleico (ARN) a nivel intraceular. Outra aplicación é a xeración de estruturas de ADN que entregan un control preciso á organización espacial intraceular, proporcionando unha base para desenvolver sistemas de cuantificación a nivel subcelular. As nanoestructuras de ADN como vehículos de liberación de fármacos desenvolveuse de maneira importante nos últimos anos. Para tal efecto, os oligodesoxinucleotidos CpG (ODNs) poden disparar unha resposta inmune innata activando os receptores tipo Toll do tipo TLR9. Devanditos ODNs convertéronse nun interesante cargamento terapéutico debido a que pode ser integrado directamente dentro da nanoestructura do ADN a través de hibridación. Desenvolvéronse moléculas de ADN en forma de E con motivos CpG que poden desencadear unha resposta inmune aumentando a eficiencia de captación de macrófagos. Outros achados levaron á creación de complexos de vacinas sintéticas por ensamblaxe de nanoestructuras de ADN tetraedricas (TDNs) que foron modificadas con estreptavidina e ODNs CpG. Nese caso a estreptavidina serve como un antíxeno modelo que leva a que o constructo xere anticorpos IgG anti-estreptavidina.
Minamiuonuma
Minamiuonuma (南魚沼市, みなみうおぬまし, Minamiuonuma-shi) é un concello da prefectura de Niigata no Xapón. Está situado ao norte da rexión de Chūbu, e no centro da prefectura (zona Chūetsu), no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 584,82 km² e a poboación de 61.739 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 106 h/km².
O concello de Minamiuonuma limita cos concellos de Yuzawa, de Tōkamachi, de Uonuma (son da prefectura de Niigata); e de Minakami (da prefectura de Gunma).
Historia
A cidade de Minamiuonuma foi fundada pola fusión de dous concrllos de vila do distrito de Minamiuonuma (Muika-machi e Yamato-machi) en 1 de novembro de 2004.
Luís Gustavo Ledes
Luís Gustavo Ledes Evangelista dos Santos, coñecido coma Luís Gustavo ou Gus Ledes, nado o 28 de setembro de 1992 en Braga é un futbolista portugués que xoga na demarcación de centrocampista para o AEK Larnaca.
Traxectoria
O 22 de decembro de 2015, anunciouse a súa fichaxe polo Celta de Vigo B.
O 10 de xullo de 2017, asinou un contrato co CF Reus Deportiu da Segunda División Española.
Francisco Sáinz Herrero
Francisco Sáinz Herrero, finado en Santiago de Compostela o 4 de febreiro de 1889, foi un militar e político galego.
Traxectoria
Procedente dunha familia de comerciantes rioxanos da pedanía de Inestrillas, no concello de Aguilar del Río Alhama, onde probablemente naceu, foi capitán de infantaría. Un irmán seu, Julián, instalouse como comerciante en Santiago. Membro do Partido Conservador, foi elixido concelleiro de Santiago de Compostela en 1875, iniciando o seu mandato o 30 de marzo como Terceiro Tenente de Alcalde. Desde o 1 de outubro do mesmo ano foi Alcalde-presidente interino da cidade por ter sido elixido o Alcalde-propietario, Juan José Viñas Valduvieco, deputado a Cortes. Cesou o 1 de marzo de 1877, pasando a ser Primeiro Tenente de Alcalde na seguinte corporación. Porén, o novo alcalde, Joaquín Botana Míguez, deixou tamén o cargo polo que, novamente de xeito interino, tomou a alcaldía o 24 de outubro de 1878. Foi reelixido alcalde nas eleccións do 13 de maio de 1879, permanecendo no cargo até o 30 de xuño de 1881.
En xuño de 1876 recibiu a credencial de Comendador de número da Real e Americana Orde de Isabel a Católica por «ir á Corte comisionado para felicitar á S.M. o Rei en nome do pobo».
Algis Budrys
Algirdas Jonas Budrys, máis coñecido como Algis Budrys, nado en Königsberg (Kaliningrado, no leste de Prusia) o 9 de xaneiro de 1931 e finado en Evanston (Illinois) o 9 de xuño de 2008, foi un escritor en lingua inglesa de orixe lituana.
Traxectoria
Marchou coa súa familia en 1936 a Nova York (EUA), onde o seu pai exerceu como cónsul de Lituania.
El Uma
Primeira época
Cando El Tea foi suspendido por orde gobernativa en marzo de 1919 foi substituído por El Uma. Subtitulado Decenario político independiente defensor de los intereses del distrito de Puenteareas, apareceu o 3 de abril de 1919. Publicábase en Pontevedra. Editado polo mesmo grupo de El Tea contando con moitos dos seus colaboradores e cunha liña editorial similar de loita agrarista e anticaciquil.
Segunda época
Cando El Tea volveu ser suspendido por problemas coa Ditadura de Primo de Rivera a principios de 1925, foi novamente substituído por El Uma. Subtitulado Decenario agrario de administración, apareceu o 14 de marzo de 1925. Foi editado polo mesmo grupo de El Tea contando con moitos dos seus colaboradores e cunha liña editorial similar de loita agrarista e anticaciquil. O último número desta etapa foi o 10, aparecido o 14 de xuño de 1925.
Tercera época
Cando El Tea volveu ser suspendido a finais de 1925, foi novamente substituído por El Uma. Subtitulado Decenario agrario de administración, apareceu o 24 de novembro de 1925. Foi editado polo mesmo grupo de El Tea contando con moitos dos seus colaboradores e cunha liña editorial similar de loita agrarista e anticaciquil. Foi substituído por El Agro Celta.
Worlds Apart
Worlds Apart é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo ...And You Will Know Us by the Trail of Dead, publicado o 25 de xaneiro de 2005 a través do selo Interscope Records. O disco chegou ao número 92 da lista británica de álbums.
O primeiro sinxelo do álbum, "The Rest Will Follow", puido escoitarse nas radios universitarias e nalgunha emisora alternativa nos Estados Unidos. "Caterwaul" tamén tivo algunha difusión. Worlds Apart vendeu 13 000 copias durante a súa primeira semana nos Estados Unidos, e chegou a vender uns 60 000 en total.
Juan Pablo Ordúñez
Juan Pablo Ordúñez (máis coñecido como El Pirata) é un locutor de radio nado en Talavera de la Reina (Toledo), en 1956. É coñecido por conducir o lendario programa de rock e heavy metal Emisión Pirata na COPE.
Nos seus máis de 30 anos de experiencia na radio, coñeceu a tódalas figuras do rock en España e entrevistou a unha gran cantidade dos grupos de hard rock e heavy máis importantes de todo o mundo, ademais de presentar numerosos festivais en España relacionados con este estilo musical.
Shal (filme)
Shal (en Шал) é un filme casaco de 2012 escrito e dirixido por Ermek Tursunov. O filme foi escollido como candidato de Casaquistán para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 86ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sorrizo, Arteixo
San Pedro de Sorrizo é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Arteixo na comarca da Coruña. Segundo o IGE en 2016 tiña 202 habitantes (106 mulleres e 96 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 221 habitantes.
Festas
A festa patronal é San Pedro, o 29 de xuño. Tamén se celebran a Virxe do Carme (16 de xullo), a romaría de San Mamede (7 de agosto) e a Virxe de Fátima (13 de outubro).
Parroquias de Arteixo
miniatura|esquerda|As trece parroquias que conforman o concello de Arteixo.
12 de setembro
O 12 de setembro é o 255º día do ano do calendario gregoriano e o 256º nos anos bisestos. Quedan 110 días para finalizar o ano.
Acontecementos
miniatura|100px| [[Benito Mussolini e Adolf Hitler. ]]
Nacementos
miniatura|100px| Xavier Prado, "Lameiro". miniatura|100px| Yao Ming.
Mortes
miniatura|100px| Arturo Noguerol. miniatura|100px| Johnny Cash.
Selección de rugby de Romanía
A selección de rugby de Romanía tamén coñecida como os Carballos (Stejarii), representa a Romanía nas competicións oficiais de rugby. Sempre foi un dos equipos máis fortes do continente europeo, dentro dos que non disputaban o Torneo das Seis Nacións, mais actualmente Xeorxia ese posto. Está incluído na segunda división de seleccións internacionais e ocupa o posto 17 na clasificación de seleccións da IRB. Participa habitualmente na Copa do Mundo (participou en tódalas edicións disputadas ata o momento, logrando como mellor resultado unha vitoria na fase de grupos nas edicións de 1987, 1991, 1999, 2003 e 2007), na Copa de Europa e na Super Cup.
A década dos oitenta foi o mellor período da historia da selección romanesa, cando chegou a vencer a Gales en dúas ocasións, a Escocia (ao equipo que lograra o Grand Slam de 1984) e a Francia en dúas ocasións. En 1981 perdeu fronte aos All Blacks por un axustado 14-6, a pesar de que lles foron anulados dous ensaios. Existen rumores de que nesa época foi convidada a disputar o Torneo 5 Nacións, mais supostamente a invitación foi refusada debido a que a celebración do Torneo coincidía coa parada invernal da Liga Romanesa. Porén, o rugby romanés sufriu un lixeiro retroceso nas últimas dúas décadas, coincidindo coa deterioración da política e a economía nacional.
Comezos
O rugby introduciuse grazas a estudantes que regresaban dos seus estudos en París con balóns de rugby. En 1913 formouse o Stadiul Roman, primeiro equipo do país. Nese período formáronse outros 17 equipos, todos na capital Bucarest.
O primeiro partido internacional da selección romanesa tivo lugar o 1 de xullo de 1919 fronte aos Estados Unidos.
Romanía foi un dos tres países que acudiron á competición de rugby dos Xogos Olímpicos de 1924 que tiveron lugar en París. O primeiro partido celebrouse no Stade Francais fronte ao país anfitrión, caendo derrotada por 59-3. Posteriormente perdería tamén fronte aos Estados Unidos (39-0), quedando relegada á terceira posición.
Logo da segunda guerra mundial
O réxime comunista empregou o rugby, ao igual que outros deportes, como ferramenta de propaganda política durante o período da guerra fría. Cada éxito internacional da selección foi presentado como un éxito do sistema e da ideoloxía comunista. A selección recibiu numerosas axudas financeiras en detrimento dos clubs. Os mellores xogadores pasaron a engrosar as filas da policía e do exército, e a xogar no Dynamo e no Steaua de Bucarest (equipos que representaban a eses dous corpos armados). O adestramento desenvolvíase ao longo de seis días á semana e xerou unha potente selección.
Ao longo da década dos corenta e dos cincuenta, e grazas a unha serie de adestradores que practicaban un xogo de estilo francés, construíuse devagar un equipo que deu os seus mellores resultados a partir de 1960 (coa primeira vitoria sobre Francia) e que explotaría na década dos oitenta. En 1976, a selección romanesa realizou a súa primeira xira por Nova Zelandia. Aínda que se hai un punto de inflexión, este foi o ano 1979, cando "os carballos" case vencen a Gales no Arms Park de Cardiff, de feito tan só perderon por 13-12 e grazas a un drop convertido polo xogador galés Gareth Davies no tempo de desconto. A partir dese momento chegaron os maiores éxitos da selección, con vitorias sobre Francia (15-0) en 1980, sobre Gales (24-6) en novembro de 1983 e sobre Escocia (28-22) en 1984, todas elas en Bucarest. Así mesmo, en 1989 logrou a primeira vitoria en campo contrario fronte a un equipo británico, ao vencer a Gales en Cardiff por 9-15. Neste período, o rugby tiña unha gran base en Romanía, cun total de 12.000 federados e 110 equipos.
En 1981, o combinado romanés plantou cara aos All Blacks, fronte aos que caeu por 14-6, a pesar de que lles anularan dous ensaios.
Na primeira Copa do Mundo de Rugby celebrada en Nova Zelandia e Australia, Romanía foi convidada e realizou o seu debut cunha vitoria fronte a Zimbabwe por 21-20, aínda que foi incapaz de pasar á fase de grupos.
Trala caída do comunismo
No entanto, a deterioración da política e da economía doméstica, tamén afectou ao rugby, principalmente a causa de que os dous equipos principais do país, o Dinamo de Bucarest e o Steaua de Bucarest (representantes da policía e o exército) deixaron de recibir axuda financeira estatal. Así mesmo, varios xogadores de primeira fila perderon a vida na Revolución de 1989, entre eles o Skipper da selección Florica Murariu (oficial do exército), morto por un disparo nunha barricada.
Malia todo, trala revolución, a selección continuou colleitando éxitos. Entre eles atópase a maior vitoria fronte a Francia en campo francés (6-12) en 1990 e a vitoria sobre Escocia en 1991 por 18-12. Na Copa do Mundo de Rugby 1991, Romanía venceu a Fidxi por 17-15, e na Copa do Mundo de Rugby 1995 plantou cara aos anfitrións e posteriormente campións]] ao caer derrotada por 21-8.
O que si afectou duramente ao rugby romanés foi a aparición do profesionalismo trala Copa do Mundo de 1995, feito que provocou a marcha de aproximadamente 200 xogadores ás Ligas Francesa e Italiana. Dende ese momento, o rugby romanés entrou nunha crise de xogo, con derrotas avultadas como as sufridas ante Gales na súa xira de 1997. Na Copa do Mundo de Rugby 1999, Romanía tan só puido vencer aos Estados Unidos por 27-25.
O novo milenio
miniatura|300px|dereita|Romanía contra [[Selección de rugby de Irlanda|Irlanda en Lansdowne Road no 2005.]] No ano 2000, Romanía venceu na primeira edición da European Nations Cup por unha ampla marxe, con vitoria nos seus catro partidos. Pola contra, no 2001 caeu derrotada na Copa de Europa ante a selección de Xeorxia, que venceu en Bucarest por 31-20. Ademais, como mostra do descenso do nivel do rugby romanés, está a derrota sufrida ante Inglaterra por 134-0 no 2001, aínda que o combinado romanés non puido contar cos xogadores que militaban na Liga Francesa, xa que os clubs non lles permitiron xogar.
En xaneiro do 2002 foi contratado como adestrador do francés Bernard Charreyre. Baixo a dirección de Charreyre (coñecido como "o pequeno Napoleón"), a selección romanesa comezou un lixeiro ascenso, acadando a vitoria na Copa de Europa grazas á vitoria ante Xeorxia en Tblisi por 23-31.
Na Copa do Mundo de Rugby 2003, a selección de Romanía venceu a Namibia, mais non puido superar a fase de grupos ao caer fronte a Arxentina (50-3), Australia (90-8) e Irlanda (45-17). Após esta Copa do Mundo, Charreyre foi cesado, sendo substituído por outros tres adestradores franceses: Phillipe Sauton, Robert Antonin e Daniel Santamans (actual adestrador).
A Copa de Europa de 2003-2004, viu a sorprendente aparición de Portugal, que venceu a Romanía en Lisboa por 16-15. Aínda que na segunda volta, Romanía venceu a Portugal (36-6) en Constanţa, pero a derrota fronte a Rusia en Krasnodar deu o título aos portugueses.
No 2004 Romanía venceu a Italia por 25-24, conseguindo a súa primeira vitoria fronte a un equipo do Torneo das Seis Nacións, trala ampliación deste.
No 2005 Romanía foi situada na segunda división do Rugby Mundial pola IRB, e no 2006 atinxiu a Copa de Europa por diante de Xeorxia, coa que empatou a puntos.
Na clasificación para a Copa do Mundo de 2007, Romanía venceu a Xeorxia en Bucarest (20-8) e a España en Madrid (43-20) para lograr o billete para a fase final.
Copa do Mundo
miniatura|250px|Romanía contra [[Selección de rugby de Escocia|Escocia no 2006.]]
18 comidas
18 comidas é un filme galego dirixido por Jorge Coira que foi estreado no ano 2010.
Sinopse
Conta seis historias ao longo dun so día cun formato pouco convencional aberto á improvisación ao redor a dezaoito comidas, almorzos, xantares e ceas.
Un músico que atopa o amor da súa vida; dous borrachos almorzan combinados con marisco; un home cociña, cociña e cociña para unha muller que nunca chega; dous homes que se queren pero que se esconden; unha cociñeira soña con ser cantante; unha xove quere o que un home non dá en tanto un camareiro morre por ela; un macedonio perdido por desamor en Santiago de Compostela; unha parella de anciáns que xa se teñen dito todo almorzan, xantan e cean en silencio.
Nancy J. Currie-Gregg
Nancy Jane Currie-Gregg, nada en Wilmington (Delaware) o 29 de decembro de 1958, é unha astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-57, STS-88, STS-109 e STS-70. Pasou un total de 41,65 días no espazo.
Real (moeda)
Real é o nome de varias moedas de diversos países e en diferentes épocas:
Nancy J. Currie-Gregg
Traxectoria
Currie é graduada en bioloxía pola Universidade do Estado de Ohio en 1980, con máster en Enxeñería da Seguridade pola Universidade do Sur de California en 1985 e doutoramento en enxeñería industrial pola Universidade de Houston en 1997.
Foi asignada ao Centro Espacial Johnson da NASA en setembro de 1987 como enxeñeira de simulación de voo. Foi seleccionado como astronauta en 1990, completando o seu adestramento en 1991. Participou nas misións STS-57, STS-88, STS-109 e STS-70, pasando un total de 41,65 días no espazo
Proba rápida de urease
miniatura|Proba rápida de urease. A proba rápida de urease ou test rápido de/da urease, tamén chamada proba CLO (Campylobacter-like organism, de organismos de tipo Campylobacter), é unha proba de diagnóstico rápida para detectar a bacteria Helicobacter pylori, que pode orixinar úlceras pépticas. A proba está baseada na capacidade de H. pylori de segregar o encima urease, o cal cataliza a conversión da urea en amoníaco e dióxido de carbono.
Proceso
A proba realízase no momento en que se fai unha gastroscopia. Extráese unha biopsia da mucosa do antro do estómago, e sitúase nun medio que contén urea e un indicador como o vermello fenol. A urease producida por H. pylori hidroliza urea a amoníaco, o que eleva (fai máis básico) o pH do medio, e cambia a cor da mostra analizada de amarelo (que indica resultado negativo) a vermello (positivo). Analogamente, coas especies bacterianas que non producen urease a proba é negativa.
Frank Gardner
Frank Gardner ( OAM ), nado en Sidney o 1 de outubro de 1931 e finado en Mermaid Waters o 29 de agosto de 2009 foi un piloto de automobilismo australiano.
Proba rápida de urease
Limitacións
As hemorraxias gastrointestinais activas reducen a exactitude desta proba.
Frank Gardner
Era máis coñecido como piloto automóbiles de turismo e de coches deportivos pero tamén foi un piloto de rodas abertas. Foi campión europeo de F5000 e participou en nove Grandes Premios do Mundial de Fórmula 1, debutando o 11 de xullo de 1964. Non logrou puntos de campionato. Gardner tamén participou en numerosas carreiras fora do campionato da Fórmula Un e os seus resultados incluíron unha terceira posición no Gran Premio do Mediterráneo de 1965 no Autódromo de Pergusa en Sicilia, o cuarto na Carreira de Campións de 1965 en Brands Hatch e terceiro na International Gold Cup de 1971 en Oulton Park. Participou cada ano no Wheeler Open Tasman Series celebrado en Nova Zelandia e Australia durante o inverno europeo e compartiu a grella con pilotos como Jim Clark, Graham Hill e Jochen Rindt.
Traxectoria
Cambiou a súa data de nacemento en documentos que permitiron obter unha licenza de carreiras sendo menor de idade Gardner. Trasladouse a Inglaterra a finais de 1958 logo de ter unha estación de servizo de Mobilgas en Avalon nas praias do norte de Sydney e unha exitosa andaina nas carreiras pilotando un Jaguar XK120s, a C-Type (XKC037) e un D-Type (XKD520).
A diferenza da maioría dos pilotos, Gardner naceu nunha familia moi pobre. O seu pai trasladou a gran familia a Ulladulla na costa sur de Nova Gales do Sur onde era pescador. Cando o seu pai morreu despois de atropelado por un condutor borracho, Gardner pasou a vivir co seu tío solteiro Hope Bartlett, unha lenda en Australia e Nova Zelandia como piloto de carreiras e golfista.
Bartlett puxo a Gardner baixo a súa tutela e apoiouno para ser enxeñeiro de automoción. Gardner sempre preferiu a enxeñaría á pilotaxe, e foi a Inglaterra para unirse a Jaguar. Posteriormente, uniuse a Aston Martin como mecánico de carreiras.
Foi membro do equipo que gañou Le Mans en 1959. Gardner díxolle ao xefe do equipo John Wyer que necesitaba unha caixa de cambios Colotti para gañar. Wyer ofendeuse polo seu comentario, pero cambiou a caixa de cambios nun dos coches, e gañou, mentres o outro rompeu.
Uniuse á Jim Russell Driving School onde preparou os coches e logo converteuse no "piloto de alumnos estrela". Máis tarde foi a primeira persoa empregada por Jack Brabham no novo equipo de carreiras de MRD F1, que pronto se converterá en Brabham.
En 1966 Gardner terminou segundo nos 1000 km de Spa do International Manufacturers Championship. En 1967 tamén terminou en segundo lugar no European Trophy for Formula 2 Drivers e segundo no British Autocar Formula Two Championship. En 1970 foi cuarto no Campionato Europeo de Fórmula 5000 e despois gañou o campionato ao ano seguinte.
Gañou a súa clase en Le Mans en 1961 compartindo un Lotus Elite oficial con David Hobbs.
miniatura|dereita|Gardner ao volante do seu coche Lola T300 F5000, durante o [[1971 World Championship Victory Race en Brands Hatch. Este é o mesmo coche co que máis tarde gañou o Gran Premio de Nova Zelandia de 1972 (chasis HU1)]]
A finais dos anos 60 e principios dos 70, Gardner terminou dúas veces no segundo lugar no Gran Premio de Australia, en 1966 en Lakeside detrás de Graham Hill e en 1972 en Sandown detrás de Graham McRae. No medio houbo un terceiro posto en 1967 no Warwick Farm Raceway na súa cidade natal de Sydney detrás do campión británico de Fórmula Un, Jim Clark e o futuro campión Jackie Stewart.
Morte
Gardner, que correu durante unha época en que a seguridade non era unha gran preocupación para os pilotos e onde moitos dos seus compañeiros (incluíndo algúns amigos íntimos como o Campión do Mundo Jim Clark) morreron en accidentes de carreiras, sempre mantivo que non lle importaba ser o piloto máis rápido, só quería ser o máis vello. Morreu no seu fogar en Mermaid Waters en Queensland o 29 de agosto de 2009 aos 78 anos despois dunha longa batalla coa enfermidade.
Deixou atrás a súa ex muller modelo Gloria, un fillo e unha filla.
Resultados nas carreiras
Resumo dalgúns dos logros nas carreiras de Gardner.
Resultados completos na campionato Británico de coches sedán
(clave) (As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.) † Eventos con 2 carreiras organizadas para as diferentes clases.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Resultados completos no Campionato de Europa de Fórmula 2
(clave) (As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.)
Resultados completos no Campionato de Europa de F5000
(key) (nota: As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.)
Fangoria
Fangoria é un grupo musical español de pop, música electrónica e glam rock formado por Alaska e Nacho Canut. Foi formado en 1989 en Madrid.
Son de Trives
Son de Trives é unha coalición política local do concello da Pobra de Trives, creada en 2015 ligada a En Marea. Partindo dunha ideoloxía de esquerdas, aglutina un espectro ideolóxico que inclúe nacionalismo, galeguismo, republicanismo e socialismo.
Nas eleccións municipais de 2019 acadou dúas concellarías, e pasou a formar parte da coalición de goberno xunto ao PSdeG.
Uz galaico asturiana
A uz galaico asturiana ou uz das brañas (Erica mackaiana Bab.) é unha pequena uz pertencente á familia das ericáceas que aparece no norte de Galiza, Asturias, Cantabria e Irlanda.
É semellante á carroucha das brañas (Erica tetralix). Unha das principais diferenzas desta uz é que as flores van en umbelas no extremo das pólas, sen bractéolas basais.
Descrición
É un arbusto que acada os 60 cm de altura, os talos son tortos e ramalludos, decumbentes e ergueitos, con pelos glandulosos curtos e non glandulosos nos talos novos, con abundantes folliñas, dispostas en verticilos de catro, provistas de pelos nos bordos e de forma elíptica ou ovado lanceolada, coa marxe revoluta e o envés abrancazado deixando ver o nervio medio verdoso. As flores son de cor rosada, de forma tubular, ás veces de cor alba. Reúnense en inflorescencias de tipo umbela no extremo dos talos, cada unha con entre 4 e 12 flores; teñen sépalos semellantes ás follas, de 1,3 a 2,5 mm, ciliados e cun longo pelo no ápice; a corola, de 5,5 a 7 mm, é urceolada, tubular. Os estames teñen anteras de case 1 mm, con apéndices de 0,6 a 0,8 mm, lineares e lixeiramente fendidos ou enteiros; o ovario é glabro, cun estilo papiloso no ápice e o estigma estreitamente obcónico. O froito é unha cápsula subglobosa. Florea entre xullo e novembro.
A polinización, como en todas as urces, faise grazas aos himenópteros, coma abellas e abesouros (mel de uz).
Hábitat
Uceiras e matogueiras, clareiros de bosques, en lamazais e brañas (acedos e incluso básicos), dende o nivel do mar até os 1000 m.
Comparte ecosistemas con outras urces, toxos e outras especies como Alchemilla angustiserrata, Carex asturica, Centaurium scilloides, Cirsium filipendulum, Daboecia cantabrica, Erica ciliaris, ''Festuca ovina subsp. hirtula, Festuca paniculata'' subsp. longiglumis, Laserpitium prutenicum subsp. doufourianum, Leucanthemum gallaecicum, Pseudarrhenatherum longifolium, Pterospartum cantabricum, Serratula tinctoria var. seoanei, Thymelaea coridifolia, Ulex gallii subsp. breoganii e  Ulex gallii subsp. gallii. Nas turbeiras comparte ecosistemas con Carex durieui, Odontoschisma sphagni e Sphagnum papillosum.
Ecoloxía
Medra a plena luz aínda que soporta a sombra; preferimdo climas temperados e con calor do piso colino principalmente. Continentalidade: Euoceánica; invernos suaves e humidade elevada. Prefire solos húmidos ou moi húmidos (lamazais, brañas etc), é, polo tanto, indicadora de humidade, ademais de acidez do solo, xa que prefire solos con pH entre 3,5 e 5,5.
Distribución
É unha uz da Europa atlántica. Aparece en Galiza e Asturias, estendéndose até Cantabria, con algunhas poboacións en Connemara (Irlanda). Dende a costa até os 1.000 metros de altitude.
James Cook
James Cook entrou na mariña mercante británica cando era adolescente e en 1755 alistouse na Royal Navy (Armada Real británica) onde alcanzaria o rango de capitán. Participou na guerra dos Sete Anos, e posteriormente estudou e mapeou gran parte da entrada do río San Lourenzo durante o asedio do Quebec. Isto permitiu que o xeneral Wolfe puidese executar con éxito o seu ataque ás Chairas de Abraham, este feito fixo prestar a atención do Almirantado Británico e a Real Sociedade cara a Cook. Este feito produciuse nun momento crucial, tanto na súa carreira persoal como na dirección da exploración británica de ultramar. Deste xeito, en 1766 partiu como comandante do HMB Endeavour para o primeiro dos seus tres viaxes polo océano Pacífico.
Cook cartografou moitas áreas e rexistrou varias illas e zonas costeiras nos mapas europeos por primeira vez. Os seus resultados poden ser asignados a unha combinación de navegación, superior levantamento cartográfico e competencias, o valor en explorar lugares perigosos para confirmar os feitos (por exemplo, a inmersión no Círculo polar antártico repetidamente e explorar arredor da Gran Barreira de Coral), unha capacidade de dirixir os homes en condicións adversas, e ousadía, tanto en relación á medida da súa explotación e a súa vontade de superar as instrucións dadas a el polo Almirantado.
Un feito de suma importancia na primeira viaxe foi que ningún home da súa tripulación morreu de escorbuto, afección que había decimado moitas expedicións marítimas anteriores. Isto debeuse a unha especial preocupación de Cook para mellorar as condicións de hixiene e a dieta dos seus subordinados durante a viaxe, no que incluíu os cítricos como preventivos da enfermidade, segundo un descubrimento do médico inglés James Lind.
Abriu o camiño das exploracións científicas e antropolóxicas, e das grandes viaxes de navegación.
Foi asasinado en Hawai nun combate contra hawaianos, na súa terceira viaxe exploratoria polo Pacífico.