cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palaemon longirostris
Palaemon longirostris é unha especie de crustáceo malacostráceo da orde dos decápodos e familia dos palemónidos (Palaemonidae), un camarón moi semellante a outros do xénero Palaemon, como Palaemon adspersus, P. elegans, e P. serratus, que vive nas costas do Atlántico nororiental, desde as illas Británicas até Marrocos, e no Mediterráneo (até o mar Negro), que é obxecto de activa pesca comercial.
A especie foi descrita en 1837 por H. Milne Edwards en: Milne Edwards, H. (1834-1840): Histoire naturelle des Crustacés, comprenant l’anatomie, la physiologie et la classification de ces animaux: 1-468, 1-532, 1-638, 1-32, Plates 1-42. París: Librairie encyclopédique de Roret, obra na que a identificou con Astacus albescens, que definira Thomas Pennant en 1812.
Nome galego
Os profesores F. Lahuerta e F. X. Vázquez propoñen para esta especie o nome de camarón delta.
Os nomes noutros idiomas, segundo este autores son:
Jules Bordet
Jules Jean Baptiste Vincent Bordet, nado en Soignies o 13 de xuño de 1870 e finado o 6 de abril de 1961, foi un médico inmunólogo e microbiólogo belga. O xénero de bacterias Bordetella recibe ese nome polo seu.
Camarón de praia
miniatura|260px|Palaemon elegans en visión lateral.
Jules Bordet
Traxectoria
Licenciouse en Física na Universidade Libre de Bruxelas e empezou a traballar no Instituto Pasteur de París en 1894. En 1899 fundou o Instituto Pasteur en Bruxelas.
Camarón de praia
O camarón de praia, ou camarón das pozas, Palaemon elegans, é unha especie de crustáceo malacostráceo da orde dos decápodos e familia dos palemónidos (Palaemonidae).
Descrición
A especie foi descrita por primeira en 1837 vez polo científico alemánn Martin Rathke.
Jules Bordet
Traxectoria
En 1933 preside o Consello Científico do Instituto Pasteur de París
Camarón de praia
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:
Jules Bordet
Honras
En Bruxelas atópase o gran hospital que se chama Jules Bordet.
Camarón de praia
Nomes populares galegos
Ramonell dálle a esta especie o nome de camarón da praia, igual que fai Daviña Facal, mentres que Ríos Panisse só recolle para ela (citada polo sinónimo Palaemon squilla) o de camarón, sen adxectivos, en Laxe, e tamén apunta que así o denominan Valladares, Crespo e Cornide, aparecendo tamén recollido con este nome no dicionario da RAG dos anos 1930.
Características
Palaemon elegans é un camarón típico, co corpo cilíndrico, algo deprimido lateralmente, composto por un cefalotórax na parte dianteira e un abdome formado por seis segmentos. Ten o rostro ancho, curto e bastante recto (só lixeiramente arqueado cara a arriba), con distintivos dentes dorsais (6 ou 7, ás veces até 9) e ventrais (3 ou 4). Xusto debaixo dos grandes ollos compostos están as anténulas, que se dividen en tres partes e, por debaixo delas, as antenas; divididas en dúas partes. Os dous primeiros pares de patas marchadoras rematan en quelas (pinzas).
É o máis pequeno dos camaróns galegos, alcanzando tan só 5 ou 6 cm de lonxitude (sen contar as antenas).
A súa coloración é gris translúcida, con liñas de cor verella apardazada, escuras, no cacho (cefalotórax), con algúns cromatóforos brancos, e o abdome con liñas transversais negras alternando con liñas de puntos brancos. Os segmentos quinto e sexto, e mais o telson, teñen manchas alaranxadas. O segundo par de patas ten os dáctilos de cor azul coas puntas amarelas, propodios tamén azuis, con cíurculos alaranxados e brancos.
Samuel Colt
Samuel Colt, nado o 19 de xullo de 1814 e finado o 10 de xaneiro de 1862, foi un inventor e empresario estadounidense soado pola súa participación na industria das armas.
Biografía
Desde moi novo Colt mostrou grande interese polas armas e explosivos. Foi expulsado aos 16 anos do centro no que estudaba ciencias ao destruír parte do edificio durante un experimento. O seu pai, propietario dunha fábrica de tecidos de seda, enviouno nunha viaxe por mar ata a India. En Calcuta, Colt viu un primitivo modelo de revólver, cun mecanismo moi inseguro e pouco funcional. Ao volver aos Estados Unidos observou no barco un trinquete empregado para elevar a áncora e baseándose nel tallou en madeira un mecanismo para accionar o tambor do revólver.
Financiado polo seu pai, Colt creou un modelo funcional de revolver que patentou en Gran Bretaña e EE.UU. en 1835 e 1836 respectivamente. Funda en Patterson, Nova Jersey. a Patterson Arms Manufacturing Company e produce un revólver de cinco disparos do calibre 36 de simple acción. A falta de investidores impídelle comprar maquinaria e os revólveres son fabricados a man polo que o seu prezo é moi alto e a compañía creba en 1842.
Colt inventa prototipos de cables para accionar minas mariñas a distancia para o goberno pero este perde o interese e Colt convence a Samuel Morse para empregar os seus descubrimentos no tendido do primeiro enlace telegráfico submarino entre Nova York e Coney Island en 1843.
Os Rangers de Texas ponse en contacto con Colt, impresionados polo seu primeiro revólver, para encargarlle 1.000 revólveres en 1847. Colt aprendera da súa anterior experiencia e aluga unha industria totalmente equipada para abaratar o custo de cada arma e deseña un novo modelo perfeccionado de seis disparos. Posteriormente Colt funda en Hartford, Connecticut a Colt's Firearms Company e deseña unha liña de montaxe en cadea con pezas estándar totalmente intercambiables entre si, algo totalmente novo na industria de armamento.
A industria de Colt creceu enseguida, sendo provedor de exércitos e particulares de todo o mundo e segue existindo hoxe en día. O seu modelo máis famoso foi posiblemente o revolver Colt 45 de simple acción, utilizado polo exército e actor invitado na maioría das películas do xénero do Oeste.
Camarón de praia
Características
Palaemon elegans é moi semellante a Palaemon serratus, Palaemon longirostris e Palaemon adspersus, pero pode distinguirse destes outros camaróns polo número de dentes rostrais e o pedipalpo mandibular, que se compón de dous segmentos. A especie máis parecida é P. adspersus, que é de tamaño un pouco maior, 7 cm como máximo, mentres que P. serratus, o camarón "propiamente dito" chega até os 10 cm.
Distribución
É un camarón propio das augas do Atlántico nororiental, especialmente nas costas das illas Británicas, mar do Norte, Alemaña, Dinamarca e sur de Suecia e Noruega, e tamén se acha no Mediterráneo, especialmente no oriental, chagando até o mar Negro, pero tamén se estende polo sur polas costas africanas subtropicais e tropicais, desde Marrocos até Namibia. É frecuente en todo o litoral da península Ibérica e, obviamente, nas rías galegas.
Seixas, San Román de Cervantes, Cervantes
Seixas é un lugar da parroquia de San Román de Cervantes no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 3 habitantes, dos cales 1 era home e 2 eran mulleres.
Dahil sa Isang Bulaklak
Dahil sa Isang Bulaklak é un filme filipino de 1967 dirixido por Luis Nepomuceno. O filme foi escollido como candidato de Filipinas para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 40ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Foi o primeiro filme filipino en ser rodado en cor por De Luxe.
Boca Raton, Florida
Boca Raton é a cidade máis meridional do condado de Palm Beach, no estado de Florida, nos Estados Unidos de América. Estabeleceuse o 2 de agosto de 1924 como "Bocaratona", e logo incorporouse como "Boca Raton" en 1925. A poboación estimada pola Oficina do Censo dos Estados Unidos foi de 99.805 en 2019.
Festa do polbo de Mugardos
A festa do polbo de Mugardos é unha festa gastronómica celebrada no concello coruñés de Mugardos desde 1990. En 2009 foi declarada Festa de Interese Turístico Galego, e desde entón celébrase o segundo sábado do mes de xullo.
Engelmar Hubert Unzeitig
Engelmar Hubert Unzeitig, nado o 1 de marzo de 1911 en Greifendorf e finado o 2 de marzo de 1945 en Dachau, foi un sacerdote alemán reprimido polos nazis.
Festa do polbo de Mugardos
Na festa sociedades culturais e deportivas preparan e venden aos visitantes racións de polbo á mugardesa, un prato típico desta localidade diferenciado do coñecido polbo á feira.
François Davo
François Alain Davo, nado en Le Mans o 26 de setembro de 1966, é un escritor, tradutor e profesor francés en lingua galega e francesa.
Festa do polbo de Mugardos
Dito popular:
Engelmar Hubert Unzeitig
Traxectoria
Entrou na Orde dos Misioneiros de Mariahill. Estudou teoloxía e filosofía en Wurtzbourg. Exerceu como párroco en Bohemia. En abril de 1941 foi detido pola Gestapo pola súa oposición ao réxime nacionalsocialista e a persecución aos xudeus. Foi enviado ao campo de concentración de Dachau. Alí adicouse á atención aos doentes. Cara ao final da segunda guerra mundial foi advertido do perigo de atender aos prisioneiros rusos debido a unha mortífera epidemia de tifo. Sen atender a tales advertencias desenvolveu un labor de coidado dese colectivo ata que morreu infectado pouco antes da liberación do campo.
Pepe Jeans
Pepe Jeans London, ou simplemente Pepe Jeans, é unha marca de roupa inglesa que nun período de tempo moi curto pasou a encabezar as tendencias da moda mundial no que se refire á moda vaqueira. É unha das marcas de moda que ten máis produción e que máis vende no mercado da moda mundial.
A súa sede está localizada en Londres, a cidade onde se fundou, mentres que as oficinas centrais e a sede fiscal da compañía está en San Felíu de Llobregat, preto de Barcelona.
Historia
En 1973, os irmáns Shah (Nitin Shah, Arun Shah e Milan Shah) abriron unha pequena tenda de roupa no mercado de Portobello Road, no oeste de Londres, co obxectivo de vender as súas creacións. O éxito foi tal que en 1975 xa abriran catro boutiques na capital británica. O rápido crecemento da súa nova sociedade, PEPE (UK), permitiulles abrir unha tenda en Kings Road, ademais dun taller e varias oficinas.
Os anos que seguiron a 1980 foron moi beneficiosos para a compañía. Pepe Jeans rematou de impoñerse no mercado coma un dos líderes europeos de moda vaqueira, e comezou a comercializar a súa roupa en numerosos países do mundo, coma India en 1989.
Hispasat
HISPASAT é un operador de servizos por satélite español con sede en Madrid que ofrece servizos de telecomunicacións en América (norte, centro e sur), Europa e Norte de África nas posicións 30° Oeste e 61° Oeste.
Historia
O primeiro satélite posto en órbita foi o Hispasat 1A en setembro de 1992 a bordo dun vehículo lanzador Ariane 4, dende o Centro Espacial de Kourou na Güiana Francesa e situouse en órbita xeoestacionaria na posición 30º Oeste a 36.000 km de altura, onde se sitúan dende entón tódolos satélites da serie Hispasat (1A, 1B, 1C, 1D e o novo 1E), centrados principalmente no mercado español e europeo.
A serie dos satélites Amazonas (61º Oeste) inaugurouse en 2004 co lanzamento do primeiro Amazonas, céntrase no mercado americano (principalmente latinoamericano). Amazonas 2, é o satélite de comunicacións de maior potencia con cobertura panamericana, lanzouse o 1 de outubro de 2009 e permitiu a HISPASAT duplicar a súa capacidade no continente. A seguinte ampliación será o Amazonas 3 en 2013.
Accionistas
HISPASAT está considerada pola administración unha empresa estratéxica para o Goberno Español e o Ministerio de Defensa, parte dos seus servizos son empregados con fins militares.
Constelación de satélites
TDT Universal por satélite: HISPASAT é o coordenador do proxecto Profit de I+D+i TDT Universal vía satélite, co obxectivo principal de avaliar e investigar distintas alternativas tecnolóxicas para ofrecer cobertura de TDT ao 100% da poboación en España, cunha plataforma vía satélite.
Odoario (bispo)
Odoario, finado probablemente en 786, foi un bispo de Lugo e Braga entre 740 e 780.
Traxectoria
Fuxiu da diocese de Lugo coa chegada dos árabes (716) e volveu en 740 cando a reconquistou Afonso I o Católico. Consérvase o seu primeiro testamento de 15 de maio de 747, no que especifica a doazón a Santa María de Lugo, da cidade e doutros bens e igrexas. Este falso documento foi confeccionado probablemente no século XI. O segundo testamento, de 5 de xuño de 760 relata o seu nomeamento en África e a súa viaxe ata Lugo para reconstruíla e repoboala despois dos ataques musulmáns.
Miriam Makeba
Miriam Makeba, nada o 4 de marzo de 1932 en Xohanesburgo e finada o 10 de novembro de 2008 na cidade italiana de Castel Volturno, foi unha cantante surafricana, coñecida tamén como Mama Afrika.
Vida
Zensile Makeba Qgwashu Nguvama Yiketheli Nxgowa Bantana Balomzi Xa Ufnu Ubajabulisa Ubaphekeli Mbiza Yotshwala Sithi Xa Saku Qgiba Ukutja Sithathe Izitsha Sizi Khabe Singama Lawu Singama Qgwashu Singama Nqamla Nqgithi, chamada Miriam Makeba, era filla dunha curandeira suaci e dun xosa que morreu cando ela era unha nena. Segundo a tradición, o seu nome contén os nomes propios de todos os seus devanceiros homes, ademais dunha ou dúas palabras que describen o seu carácter.
Comezou a cantar de pícara, na Kilmerton Training Institute de Pretoria. Posteriormente, xa de moza comezou a xirar cun grupo non profesional ata que se integrou nos Manhattan Brothers nos anos cincuenta. A partir dese momento xa só se dedicou á música, e axiña formou o seu primeiro grupo, The Skylarks (As lavercas), onde cantaba unha mestura de jazz e melodías tradicionais de Suráfrica.
En 1959, actuou no musical  King Kong canda Hugh Masekela, con quen logo casaría. Nesa época tamén participa no documental anti-apartheid Come back, Africa, que ela mesma presentará no Festival de Cine de Venecia en 1959. A raíz dos problemas que lle trouxo ese filme e das dificultades económicas, abandona Suráfrica e instálase en Londres, onde coñece a Harry Belafonte, quen a axuda a entrar e instalarse nos Estados Unidos. É neste país onde publica na década dos sesenta as súas cancións máis famosas: Pata Pata, The Click Song (Qongqothwane en xosa), e Malaika. En 1966, Makeba recibe un Grammy na categoría de mellor gravación tradicional ou étnica, canda Belafonte polo disco An Evening With Belafonte/Makeba. O álbum contiña letras e mensaxes reivindicativas da loita contra o apartheid da poboación negra en Suráfrica.
Cando en 1960 quixo enterrar a súa nai en Suráfrica decatouse de que o seu pasaporte fora revogado polas autoridades do apartheid. En 1963 falou contra o apartheid nas Nacións Unidas, e prohibíronlle a entrada en Suráfrica. Ao longo da súa vida recibiu nove pasaportes distintos, e foi cidadá de honra de dez países.
En 1968, xa separada do seu primeiro home, casou con Stokely Carmichael, un activista dos Panteras negras nado en Trinidad e Tobago. Este foi o motivo de que se rompesen os contratos de gravación que tiña nos Estados Unidos e de que tivese que cancelar as súas xiras de concertos. Mudáronse os dous a Guinea, que daquela acababa de conseguir a independencia, e integráronse no círculo persoal do presidente Ahmed Sékou Touré. Makeba separouse de Carmichael en 1973 e continuou a actuar sobre todo en África, Suramérica e Europa. Participou como cantante na velada do combate Rumble in the Jungle, que enfrontou os púxiles Muhammad Ali e George Foreman en Zaire en 1974. Tamén foi nesa época representante de Guinea ante as Nacións Unidas.
Ao que lle morre a única filla, en 1985, trasládase a Bruxelas. En 1987 participa na xira do álbum de Paul Simon Graceland. Ese mesmo ano publica o libro da súa autobiografía: Makeba: My Story. En 1990, Nelson Mandela convenceuna de volver a Suráfrica e de vivir no país logo da caída do réxime do apartheid. En 2008, logo de participar nun concerto de apoio ao escritor italiano Roberto Saviano, perseguido pola camorra, cando se estaba despedindo no escenario, faleceu dun ataque cardíaco.
O Teixo
Co topónimo O Teixo podemos facer referencia a:
Gruta de Cussac
miniatura|dereita|300px|Reixa na entrada da gruta de Cussac. A gruta de Cussac é unha cova decorada prehistórica que ten máis de centocincuenta gravados paleolíticos atribuídos ao período Gravetiense, así como varios restos humanos en sepulturas, aparentemente asociados ás figuras parietais.
Localización e historia
Foi descuberta o 30 de setembro de 2000 polo espeleólogo afeccionado Marc Delluc (membro do Spéléo-Club de Périgueux) e moi logo foi obxecto dunha instancia de clasificación entre os monumentos históricos franceses o 23 de novembro de 2000. A descuberta foi anunciada por un comunicado de prensa do Ministerio de Cultura o 8 de decembro de 2000.
A arte de Cussac
As obras de Cussac son case exclusivamente gravados, con frecuencia de moi grandes dimensións, realizadas ben por medio de ferramentas de pedra sobre as paredes, ben simplemente con aplicación dos dedos sobre a arxila dos chans. A utilización de pigmentos limítase a algúns raros puntos vermellos.
As representacións comprenden figuracións de animais habituais da arte do Paleolítico Superior (bisontes, cabalos, mamuts, rinocerontes, cabras) e outras máis raras, especialmente aves e figuras enigmáticas. Hai catro siluetas femininas de perfil. Todas estas obras están moi próximas por tema e estilo  as coñecidas do Gravetiense nas  covas do Quercy, en particular na caverna de  Pech Merle. Estímase que teñen unha antigüidade de 25.000 anos a contar desde o presente.
Os restos humanos
Xunto coa gruta do Visage en Charente, tamén considerada como gravetiense, a cova de Cussac constitúe un dos moi raros testemuños de asociación de obras parietais e de sepulturas humanas no Paleolítico europeo. Polo menos cinco cadáveres, catro de adultos e un de adolescente, foron depositados en cavidades formadas por toqueiras de osos. Varias osamentas foron examinadas a fin de ser datadas polo método do carbono 14 e  un deles dou un resultado próximo a 25.000 anos antes do presente. A contemporaneidade entre as obras e as sepulturas é pois probábel, dado que a entrada da cavidade tería sido onstruída moi logo tras a actuación dos artistas prehistóricos.
Recoñecemento
Esta páxina é unha versión do artigo correspondente da Wikipedia en francés.
Leborei, Leborei, Monterroso
Leborei é un lugar da parroquia de Leborei no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa. Segundo o padrón municipal (IGE 2019) tiña 23 habitantes, 11 homes e 12 mulleres.
Mosca tse-tse
dereita|miniatura|300x300px|Glossina palpalis e G. morsitans segundo o léxico de 1920 Glossina é un xénero de moscas hematófagas africanas, coñecidas vulgarmente como moscas tse-tse. É o único xénero da familia Glossinidae. Coñécense 23 especies (ou até 31 segundo outras clasificacións) e diversas subespecies. Son vectores biolóxicos que transmiten o axente patóxeno Trypanosoma brucei, un protozoo que causa a nagana nos animais e a enfermidade do soño ou tripanosomiasis africana no home.
As moscas tse-tse actuais existen desde polo menos 34 millóns de anos. Recuperáronse e identificáronse fósiles do xacemento fosilífero de Florissant en Colorado datados con esa antigüidade.
Características
As moscas tse-tse son vagamente similares a outras moscas comúns, como a mosca doméstica, pero poden ser distinguidas por catro características da súa anatomía, dúas das cales son fáciles de observar:
Especies
O xénero Glossina subdivídese xeralmente en tres grupos de especies, sobre a base da súa distribución xeográfica, comportamento e morfología: Atópanse en África en selvas onde tamén se atopa a malaria, outro tipo de enfermidade transmitida a través de mosquitos.
Vilafranca
O termo Vilafranca pode facer referencia a:
Sif
dereita|miniatura|Sif (1893) de [[Jenny Nyström]] Na mitoloxía nórdica, Sif é unha deusa asociada coa terra. Sif aparece na Edda poética, compilada no século XIII a partir de distintas fontes, e a Edda prosaica, escrita no século XIII por Snorri Sturluson. En ámbalas dúas Eddas, Sif é a muller do deus Thor e é recoñecida polo seu cabelo dourado
Na Edda prosaica, Sif é a nai de Þrúðr (con Thor) e de Ullr cun home cuxo nome non se lembra.
Tupaia (navegante)
O seu talento como navegante e o seu coñecemento xeográfico do océano Pacífico foron empregados par James Cook na súa primeira viaxe de circunnavegación (1768-1771). A súa sona entre os maorís fixeron del un personaxe importante na historia de Nova Zelandia.
-647
Outros
Historia ano a ano
Schack August Steenberg Krogh
Schack August Steenberg Krogh, nado en Grenaa o 15 de novembro de 1874 e finado en Copenhague o 13 de setembro de 1949, foi un fisiólogo danés.
Traxectoria
Comezou as súas investigacións en Groenlandia, relativas ó sistema respiratorio dalgúns animais e do home. Durante as súas investigacións desenvolveu un microtonómetro para medir a tensión do osíxeno e do anhídrido carbónico no sangue arterial. Posteriormente as súas investigacións dirixíronse cara ó estudo das actividades funcionais dos vasos capilares.
Obtivo o Premio Nobel de Medicina por establecer o mecanismo que regula o intercambio gaseoso na respiración e por descubrir a fisioloxía dos vasos capilares.
Focke-Wulf Fw 61
O Focke-Wulf Fw 61 adoita a ser considerado o primeiro helicóptero funcional da historia. O aparello realizou o seu primeiro voo o día 26 de xuño de 1936. Tamén foi coñecido como o Fa 61, xa que Focke comezou unha nova compañía, Focke-Achgelis, despois de que comezase o seu desenvolvemento.
Deseño e desenvolvemento
O 9 de febreiro de 1935 Focke recibiu un pedido para construír un prototipo, que foi designado Fw 61; Focke referíase a el como o F 61. Roluf Lucht da oficina técnica do Ministerio de Aviación aumentou o pedido a un segundo aparello o 19 de decembro de 1935. A fuselaxe estaba baseada na dun avión de adestramento ben probado, o Focke-Wulf Fw 44 Stieglitz.
Utilizando tecnoloxía de rotor licenciada por Cierva Autogiro Company, un único motor radial que movía dous rotores xemelgos, colocados en estabilizadores de aceiro tubulares nos lados da fuselaxe. Cada rotor principal tiña tres palas afiadas e articuladas, accionadas a través de engrenaxes e eixos. O control lonxitudinal e direccional conseguíase usando paso cíclico e elevación asimétrica do rotor. A contrarrotación dos dous rotores solucionaba o problema da reacción de torque como tamén demostrara Louis Bréguet. A pequena hélice do eixo horizontal era só para proporcionar o fluxo de aire necesario para arrefriar o motor durante o voo a baixa velocidade ou estático proporcionando un pulo cara adiante insignificante.
Só se fabricaron dous aparellos. O primeiro prototipo, o V 1 D-EBVU, realizou o seu primeiro voo o 26 de xuño de 1936 con Ewald Rohlfs aos mandos. A comezos de 1937, o segundo prototipo, V 2 D-EKRA, foi completado e voou por primeira vez. O 10 de maio de 1937 logtou a súa primeira aterraxe automática co rotor apagado.
Historial operacional
En febreiro de 1938 o Fw 61 foi exhibido por Hanna Reitsch no interior do estadio deportivo Deutschlandhalle en Berlín. Posteriormente estableceu varios récords de altitude, velocidade e duración de voo que culminaron en xuño de 1938 cun récord de altura de 3 427 m, rompendo o récord non oficial de 605 metros do TsAGI 1-EA soviético establecido en agosto de 1932, e un voo en liña recta de 230 km.
Ningún dos aparellos sobreviviu á segunda guerra mundial, aínda que existe unha réplica en exposición no Hubschraubermuseum en Bückeburg, Alemaña.
Fernando Andina
Fernando Andina, nado en Madrid o 22 de maio de 1976, é un actor español.
Traxectoria
No ano 2000 debutou no seu primeiro papel importante, na serie Al salir de clase. Do 2002 ao 2009 foi un dos protagonistas de El Comisario e nese último ano participou na terceira tempada de Sin tetas no hay paraíso. No 2011 estivo en Física o Química interpretando ao director do instituto e foi Druso na serie de 2012 Imperium.
Lena Charley
Lena Charley é unha corredora de mushing e escritora ahtna.
Traxectoria
Lena Charley naceu no val do río Copper, en Alasca. Logo de casar e ter fillos trasladouse arredor de 1950 a Chistochina para que eles puidesen estudar. Coñecida como participante en carreiras de mushing por toda Alasca, sempre estivo interesada na preservación das tradicións e lingua do seu pobo, en 1999 converteuse na primeira profesora de lingua athna na escola de Chistochina, publicou materiais para a aprendizaxe da súa lingua, ''Ahtna Listening Exercises. Chistochina Dialect'', 2003. Tamén é autora de leccións de athna por internet, ''Ahtna Language Lessons. Chistochina Dialect, 2005 e dos relatos infantís, Stacnel'iita' Gha Nahkolnic e Ben Niłgha'aa Delyaa Gha Nahkolnic'' (2004)
Torre dos Escipións
Historia
Construída na metade do século I dC, a seis quilómetros da cidade de Tarraco, capital da Hispania Citerior, no trazado da Vía Augusta, a calzada romana que atravesaba toda a Península desde os Pireneos ata Gades, (Cádiz), é un dos monumentos funerarios máis importantes da época romana que aínda se conservan en toda a península ibérica.
Características arquitectónicas
É un monumento turriforme, con tres plantas superpostas en forma decrecente. Está construído con perpiaños rectangulares. No corpo intermedio hai dous relevos que representan ao deus de Frixia Atis divindade da morte e a resurrección, fillo de Pessinunte e ademais no mesmo nivel atópase unha cámara funeraria que acubillaba o enxoval do defunto. Mide na súa base 4,40 x 4,70 m..
Rubín
O termo Rubín pode referirse a:
Northumberland
Northumberland é un dos corenta e sete condados de Inglaterra, Reino Unido. A súa capital é Alnwick, aínda que o County council (a corporación administrativa elixida que goberna o condado) está na vila de Morpeth, que, segundo o censo do ano 2011, tiña unha poboación de 14 018 habitantes.
Situado na rexión Nordeste, limita ao norte con Escocia, ao leste co mar do Norte (cunha liña de costa de 103 km), ao sur con Tyne e Wear e Durham e ao oeste con Cumbria.
Segundo o censo de 2015, tiña 315 300 habitantes. Abarca unha superficir de 50 13 km², polo que, nse ano, a súa densidade de poboación era de 61,28 hab./km².
O límite máis extenso do condado estendíase ao longo do río Humber ao norte, ao igual que o antigo reino de Northumbria do rei Edwin. Na actualidade, porén, o condado abarca unha superficie máis pequena.
Até a reorganización de 1974 incluía a cidad de Newcastle, que era a capital tradicional do condado, pero que agora pertence ao de Tyne e Wear. A capital actual de Northumberland é, como qudou dito, a vila de Morpeth. Para algunhas cuestións, sobre todo as relacionadas coa fauna e algunhas organizacións deportivas, non se teñen en conta os límites establecidos en 1974.
O condado de Northumberland é coñecido pola súa música tradicional, sobre todo pola interpretada con gaita (Northumbrian smallpipe).
O Álamo: Trece días cara á Gloria
O Álamo: Trece días cara á Gloria (en The Alamo: 13 Days to Glory) é unha miniserie estadounidense sobre a batalla do Álamo de 1836, posteriormente editada como telefilme. Foi escrito e dirixido por Burt Kennedy, e está protagonizado por James Arness como James Bowie, Brian Keith como Davy Crockett, Alec Baldwin como William Barrett Travis e Raul Julia como Antonio López de Santa Anna. Ó contrario que a maioría dos filmes sobre a batalla do Álamo, a historia céntrase en Bowie como personaxe principal e non en Crockett.
A produción rodouse en Alamo Village, a réplica do Álamo construída por John Wayne que foi empregada para rodar o filme de 1960 O Álamo.
Sigyn
miniatura|dereita|"Loki e Sigyn" (1863) de [[Mårten Eskil Winge.]]
Sigyn (antigo nórdico "moza vitoriosa" ) é unha deusa da Mitoloxía nórdica, e a muller de Loki. Sigyn aparece na Edda poética, compilada no século XIII a partir de fontes tradicionais, e a Edda prosaica, escrita no século XIII por Snorri Sturluson. Na Edda poética, pouca información hai sobre Sigyn agás o seu papel de axudar a Loki durante o seu cativerio. Na Edda prosaica, o seu papel axudando ó seu marido en catividade é constatado de novo.
Panteón de Galegos Ilustres
miniatura|250px|Sepulcro de Alfredo Brañas. miniatura|200px|Sepulcro de Rosalía de Castro. O Panteón de Galegos Ilustres atópase na igrexa do convento de San Domingos de Bonaval, en Santiago de Compostela. Toda a igrexa é Panteón, aínda que so se estean usando a Capela da Visitación (ou de San Domingos en Suriano) e a Capela do Santo Cristo. Nel repousan os restos de galegos sobranceiros como a poeta Rosalía de Castro, o político rexionalista Alfredo Brañas, o escultor Francisco Asorey, o poeta Ramón Cabanillas, o xeógrafo Domingo Fontán e o artista e político nacionalista Alfonso Daniel Rodríguez Castelao.
A idea foi proposta inicialmente polos emigrantes galegos en Cuba.
Historia e características
Neste lugar descansan os restos de varios personaxes galegos da máxima relevancia. A primeira en ser trasladada alí foi Rosalía de Castro, o 25 de maio de 1891, seis anos despois da súa morte, desde o cemiterio de Adina (en Iria Flavia, Padrón). O seu mausoleo é obra de Jesús Landeira Iglesias.
O seguinte foi Alfredo Brañas, en 1906, colocado fronte a Rosalía, coa intención de fortalecer un proxecto de mausoleo para persoeiros destacados de Galicia. En 1961 foi enterrado o escultor Francisco Asorey, o chamado escultor da raza, inhumado directamente no Panteón, e o 12 de agosto de 1967, Ramón Cabanillas, que foi trasladado desde o cemiterio de Cambados.
Finalmente, en 1988 foi enterrado o intelectual e cartógrafo Domingo Fontán, trasladado desde o Cemiterio Xeral de Santiago. Tanto este como Cabanillas soterráronse no chan da capela.
James A. Pawelczyk
James Anthony "Jim" Pawelczyk, nado en Buffalo, Nova York, o 20 de setembro de 1960, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-90.
Traxectoria
Pawelczyk graduouse en bioloxía e psicoloxía pola Universidade de Rochester en 1982 e é máster en fisioloxía polo Universidade do Estado de Pensilvania en 1985. Ten un doutoramento en bioloxía pola Universidade do Norte de Texas en 1989.
Participou na misión STS-90, pasando un total de 15,91 días no espazo.
James Kari
James Kari é un lingüista e profesor emérito especializado nas linguas atapascanas de Alasca.
Traxectoria
Nos últimos vinte e cinco anos realizou amplos traballos lingüísticos de moitas linguas atapascanas, do ahtna, dena'ina, koyukon, deg xinag, holikachuk e tanana. Xubilouse do Alaska Native Language Center da Universidade de Alasca Fairbanks en 1997 pero continúa a traballar en varios proxectos de linguas nativas de Alasca. Traballou co escritor dena'ina Peter Kalifornsky na compilación das súas obras
Obras
Coeditor de:
Ángel María Villar
Ángel María Villar Llona, nado en Bilbao o 21 de xaneiro de 1950, é un ex futbolista e dirixente deportivo español. Foi o presidente da Real Federación Española de Fútbol entre 1988 e 2017, posto do que foi suspendido por delitos de corrupción. Foi tamén vicepresidente e presidente en funcións da UEFA e vicepresidente da FIFA.
Como futbolista
Formado nas categorías inferiores do Athletic Club, Villar pasou polo CD Galdakao e o CD Getxo para regresar en 1970 ao club biscaíño, onde desenvolveu toda a súa carreira como profesional. Co primeiro equipo dos branquivermellos debutou en Primeira División o 9 de setembro de 1971. Ata colgar as botas, en 1981, conquistou unha Copa do Generalísimo en 1973 e foi subcampión da Copa da UEFA en 1977.
Como xogador destacou na súa traxectoria pola súa entrega e a súa calidade, pero quedará para os anais unha memorable agresión á superestrela azulgrana Johan Cruyff o 24 de marzo de 1974, cuxas imaxes deron a volta ao mundo.
Como dirixente
En 1978 Villar xa fora un dos fundadores da Asociación de Futbolistas Españois (AFE), sindicato do que chegou a ser vicepresidente. Posteriormente foi elixido presidente da Federación Biscaíña de Fútbol e pertenceu á xunta da Real Federación Española de Fútbol presidida por José Luis Roca. En 1988 substituíu a este como presidente, sendo reelixido no cargo en cinco ocasións: 1992, 1996, 2000, 2004 e 2008. Actualmente vive o seu quinto mandato á fronte do máximo organismo futbolístico español. O máis destacable deste longo período foron os éxitos deportivos da selección española de fútbol ao comezo e nos últimos tempos do seu mandato, gañando títulos como as olimpíadas de 1992, a eurocopa de 2008 ou o mundial de 2010, así como numerosos trofeos en categorías inferiores.
É tamén vicepresidente da UEFA desde 1992 e da FIFA desde 2000.
Controversia como dirixente
En 2003 despediu a quen foi o seu Secretario Xeral durante 12 anos, Gerardo González, alegando deslealdade e baixo acusacións de filtrar documentos á prensa. Este á súa vez denunciou á federación por irregularidades económicas e presentou unha candidatura ás seguintes eleccións coa que non logrou acceder á presidencia. Desde esa data iniciouse un proceso de reforma estrutural en todos os niveis, pasando a ser Jorge Pérez Arias Secretario Xeral. Construír a nova Cidade do Fútbol Español en Las Rozas, remodelouse a Dirección Deportiva federativa con Fernando Hierro como máximo responsable, e a estrutura administrativa da RFEF con profesionais externos á fronte de diferentes departamentos (Vicente Casado Salgado en Mercadotecnia, Emilio García Silvero para os temas Xurídicos, Pedro Rubio Otaño en Recursos Humanos e Calidade, ou Antonio Bustillo para Comunicación).
Durante o seu mandato na RFEF cuestionouse moito sobre a súa xestión a diferentes niveis como o funcionamento e designación no colectivo arbitral, subvencións, e ata na súa actuación contra determinadas resolucións do estado español en materias de sucesión do cargo. O goberno intentou promover unha reforma en 2007 cunha norma específica que entre outros resultados conduciría a que abandonase o cargo que ocupaba desde había máis de 20 anos. Villar respondeu cunha candidatura apoiada por máis do 80% dos votos, obtendo a reelección.
Entre outros xuízos pendentes de resolución por irregularidades económicas, graves deficiencias no control e xestión de subvencións que afectan a máis de 20 millóns de euros acreditadas polo tribunal de contas levaron ao CSD a conxelar a subvención á RFEF á espera do ditame xudicial.
O 18 de xullo de 2017 foi detido pola Garda Civil, xunto ao seu fillo Gorka e ao vicepresidente económico da RFEF, Juan Padrón, nunha operación baixo a supervisión do xuíz da Audiencia Nacional Santiago Pedraz. Por orde do mesmo xuíz o día 20 de xullo de 2017 ingresou na prisión de Soto del Real de maneira incondicional e provisional ao entender o maxistrado da Audiencia Nacional que existía risco de obstrución á xustiza, así como consecuencia da gravidade dos delitos que o actual presidente da RFEF cometeu presuntamente.
O 21 de decembro de 2017, o Tribunal Administrativo do Deporte ( TAD) destituíu a Villar do cargo de presidente da RFEF, ao considerar probada a súa falta de neutralidade nunhas eleccións celebradas uns meses antes.
Henrique Dacosta
Henrique Xosé Dacosta López, nado en Ferrol o 30 de xullo de 1964, é un escritor galego.
Traxectoria
Profesor de Lingua Galega e Literatura. Foi Técnico Especialista en Lingua Galega na Comisión de Educación, Cultura e Deportes do Concello de Fene.
Colabora habitualmente no suplemento Nordesía do Diario de Ferrol. Ten publicado artigos e investigacións en diversos tipos de revistas e periódicos (Agália, A Nosa Terra, Ferrolanálisis, Crónica de Ferrolterra, Columba, O Sil, Ólisbos, Poesía Galicia etc.), e ten participado como relator en distintos congresos e xornadas sobre lingua galega.
Vilamartín Grande, Cabarcos, Barreiros
Vilamartín Grande é un lugar da parroquia de Cabarcos no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2011 tiña 53 habitantes (26 homes e 27 mulleres).
Limita ó leste, rego de Lexoso por medio, con Vilamartín Pequeno. É atravesado pola estrada LU-P-6103.
Sjöfn
Sjöfn é unha das Ásynjur da mitoloxía nórdica. É mencionada brevemente na Edda prosaica de Snorri Sturluson.
O nome de Sjöfn non é mencionado de novo na Edda prosaica, e en ningún momento na Edda poética. Si aparece unhas poucas veces en kenningars como un nome xenérico de deusa (ex. Sjöfn seims significa "Sjöfn de ouro", i.e. "muller"). Non está claro se Sjöfn foi algunha vez unha deusa maior. É posible que, descoñecida para Snorri, fora simplemente outro nome para Freia.
El Látigo (A Coruña)
El Látigo foi un periódico editado na Coruña en 1845.
Historia e características
Apareceu en 1845. Periódico de carácter moderado. Editábase na imprenta de Domingo Puga. Publicáronse poucos números, foi suspendido pola autoridade civil por suposta inmoralidade.
A Ermida, Leborei, Monterroso
A Ermide é un lugar da parroquia de Leborei no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa. Segundo o padrón municipal (IGE 2019) non ten ningún habitante. Recentemente, a única construción do lugar, rehabilitouse como hotel, coñecido co nome das Torres da Ermida.
Toponimia
O topónimo deriva do latín, que é unha igrexa pequena, polo xeral lonxe ou fóra dun núcleo de poboación, ou tamén pode facer referencia a un sitio ermo ou sen traballar.
Requila
Requila ou Réquila, nado sobre o 410 e falecido no 448, foi o segundo monarca Reino Suevo de Galicia, sucedendo ao seu pai Hermerico. No seu relativamente curto reinado realiza unha grande expansión do reino e consegue consolidalo defendéndoo dos vándalos e do propio Imperio Romano.
Expansións
Dirixiu unha política expansionista con campañas por Lusitania e a Baetica tratando de encher o baleiro deixado polos retirados vándalos e alanos. Derrotou no 438 a Andevoto, dux romano, segundo Isidoro de Sevilla, ou un xefe local segundo outras fontes, na batalla do Genil, preto río Singilis (Genil).
Baetica
Réquila continúa a súa campaña apoderándose de Hispalis (Sevilla) no 441. Xa baixo o control dos suevos, as xa dominadas Gallaecia e Lusitania, engadíronselles a Baetica e parte da Cartaxinense. Durante o seu curto reinado chegou a facerse dono de case toda a actual Andalucía e de parte do Levante. As conquistas de Requila adaron a maior expansión territorial da monarquía sueva na península.
Campaña romana contra os suevos
Vito, magister militium baixo Valentiniano III, no ano 446 comanda un exército formado por federados godos e soldados romanos que se dirixiu a Hispania para loitar contra os suevos.​ Os motivos da campaña non están moi claros. Por unha banda, pénsase que foi unha operación na que, ademais de loitar contra estes, buscábase castigar aos terratenentes de Bética e Cartaxinense pola súa colaboración cos bárbaros. Outra versión inclínase por enmarcala no contexto dos preparativos de Aecio para reconquistar a provincia de África recentemente perdida ante os vándalos de Xenserico.
Hidacio fixo unha breve descrición da campaña de Vito onde resaltou que someteu aos grandes terratenentes a fortes impostos para pagar o mantemento das súas tropas. Requila partiu co seu exército dende Lusitania e conseguiu derrotar a Vito nun lugar non determinado.​ Ante esta situación, Vito decidiu fuxir co resto das súas tropas mentres que os suevos procederon a saquear as dúas provincias hispanas como castigo á poboación pola súa colaboración co exército romano.
Morte
Rechila morreu como pagán no 448 en Emerita: gentilis moritur ("morre xentil") de acordo a Hidacio, pero Isidoro de Sevilla, escribindo máis de século e medio despois, e cuxa fonte foi Hidacio, di ut ferunt, gentilitatis vitam finivit ("rematou a súa vida como xentil, ou iso din"). De tódalas maneiras Isidoro probablemente fixo unha interpretación precipitada polo feito de que o fillo e sucesor Requiario fose o primeiro rei católico. Algúns historiadores afirman que Requila criou a Requiario no catolicismo para fomentar as boas relacións coa Igrexa e lograr a fácil conversión dos suevos.
Requila puido ser o pai, ou quizais tío, do magister militum Ricimero.
Gary Payton
Gary Eugene Payton, nado en Rock Island, Illinois, o 20 de xuño de 1948, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte da misión STS-51-C.
Traxectoria
Payton graduouse en enxeñaría astronáutica pola Academia da Forza Aérea dos Estados Unidos en 1971 e é máster pola Universidade Purdue en 1972.
Participou na misión STS-51-C, pasando un total de 3,06 días no espazo.
Beatriz Dacosta
Beatriz Dacosta Molanes, nada en Cangas en 1967, é unha escritora galega.
Traxectoria
En 1999 obtivo accésit no VII Premio de novela curta Manuel Lueiro Rey polo relato O cabalo das sete cores. En 2004 gañou o Premio Terra de Melide con Contrato temporal e o I Premio de Contos do Liceo de Noia co relato Goodbye my friend.
José Luis Astiazarán
Traxectoria
Avogado de profesión, José Luis Astiazarán foi elixido presidente da Real Sociedad en 2001, abandonando o club en xuño de 2005 e converténdose así no 4º Presidente da Liga Nacional de Fútbol Profesional.
Desde 2005 Astiazarán forma parte da xunta directiva da EPFL, a asociación de ligas profesionais a nivel Europeo e desde o 2008 é vicepresidente da Real Federación Española de Fútbol.
En 2009 Astiazarán foi nomeado membro da Subcomisión da Comisión do Estatuto do Xogador para a protección de menores da FIFA.
Arturo Merzario
Arturo Francesco Merzario (nado o 11 de marzo de 1943 en Civenna, Como) (nome real Arturio, por un erro no rexistro de nomes, usado ás veces no seu casco) é un expiloto de competición de Italia. Participou en 85 Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula Un, debutando o 15 de xullo de 1972. Anotou 11 puntos no campionato.
Andaina
Merzario comezou a súa carreira cun Fiat Abarths oficial nas carreiras de GT e nos eventos europeos de ascenso á montaña. En 1969 gañou o Gran Premio de Mugello nun Abarth de 2 litros diante dunha pista que incluía a Nino Vaccarella e Andrea de Adamich. Isto deulle un posto no equipo da escola Ferrari en 1970. En 1972, gañou as carreiras de 1000 quilómetros de Spa, a Targa Florio e as 9 Horas de Rand e tamén foi campión europeo de dous litros con Abarth.
Fórmula Un
Merzario fixo o seu debut na Fórmula Un en 1972, terminando no sexto lugar no Gran Premio do Reino Unido de 1972 en Brands Hatch. Logo dun ano difícil con Ferrari en, fichou por Williams e terminou terceiro nunha carreira fora do Campionato no Brasil, pero as tempadas de campionato de e  remataron en gran medida sen éxito. Con todo, terminou cuarto en Monza en 1974. Merzario deixouno durante a tempada de para volver aos coches deportivos con Alfa Romeo, gañando catro carreiras máis a Targa Florio outra vez, aínda que volveu brevemente á Fórmula 1 con Copersucar no Gran Premio de Italia de 1975 en Monza, onde terminou undécimo.
Merzario volveu á Fórmula Un a tempo completo en, inicialmente co equipo March oficial patrocinado por Ovoro. Logo dunha serie de resultados decepcionantes e desgustado coa súa situación, fichou por Wolf, substituíndo a Jacky Ickx pero novamente non acadou resultados decentes.
Cando Merzario xa non puido atopar unha unidade nos equipos establecidos, creou o seu propio equipo Merzario en, que loitou na Fórmula Un durante tres anos, inicialmente cun coche March 761B, antes de construír o seu propio chasis, a partir de e máis tarde baixando a Fórmula 2. En tres tempadas o equipo cualificouse soamente nunha ocasión, no Gran Premio de Bélxica de 1977 en Zolder cando Merzario clasificouse oficialmente décimo cuarto. Tivo unha única oportunidade con Shadow no Gran Premio de Austria de 1977 no Red Bull Ring pero aínda que fixo unha boa carreira retirouse de novo e foi eclipsado pola primeira vitoria nunha carreira de Fórmula 1 do seu compañeiro de equipo Alan Jones. Merzario continuou co seu propio chasis dúas tempadas pero os resultados eran moi pobres co equipo que non cualificaba na maioría de ocasións e retirabase das carreira cando lograba comezar. O Merzario Merzario M1-BMW non resultou mellor na fórmula dúas no ano 1980. Merzario siguiu competindo en coches deportivos con algo de éxito despois de terminar a súa andaina na Fórmula Un.
Merzario é quizais máis coñecido por ser un dos pilotos, xunto con Guy Edwards, Brett Lunger e Harald Ertl que salvaron a Niki Lauda do seu coche en chamas durante o Gran Premio de Alemaña de 1976. Nunha entrevista na Radio 5 da BBC, cando a presentación de Rush (filme de 2013), Niki Lauda declarou que "..había un tipo chamado Arturo Merzario que saltou ao lume e sacoume dos restos, así que sobrevivín ... así que el realmente salvou a miña vida porque un par de segundos máis e non podería facelo".
No seu tempo na Fórmula Un nos anos 70 foi fotografado a miúdo usando un chapeu de vaqueiro co emblema do patrocinio de Marlboro.
Coches deportivos e outras competicións
right|miniatura|Merzario cun clase SR2 [[Centenari M1-Alfa Romeo en Campionato FIA Sportscar de 1977 en Donington.]]
Merzario comezou a súa carreira con Abarth nas carreiras GT e nas subidas da montaña e tamén gañou o Rally de Sardeña en 1963 nun Alfa Romeo Giulietta. Logrou varias vitorias de clase a través dos anos 60 e tamén logrou a vitoria no Gran Premio de Mugello en 1969, pilotando un deportivo Ferrari. En 1970 foi terceiro nas 24 Horas de Daytona e cuarto nos 1000 quilómetros de Monza usando un Ferrari 512S. Seguiron outras vitorias en 1971 en Imola e Vallelunga para Ferrari e Abarth respectivamente.
En 1972, Merzario gañou os 1000 quilómetros de Spa (con Brian Redman) nun Ferrari 312PB, gañou a Targa Florio xunto a Sandro Munari e fixo o seu debut na Fórmula 1 no Campionato do Mundo ese ano. En 1973, Merzario logrou os segundos lugares nos 1000 quilómetros de Nurburgring e Le Mans. Merzario tamén gañou a Targa Florio en 1975 cun Alfa Romeo T33 e a súa carreira continuou nos coches deportivos e GT nos que competiu nos anos 1990, gañando o Campionato de Prototipos italiano de 1985 e máis tarde competindo con éxito cun Centenari M1.
Merzario seguiu activo nas carreiras de coches deportivos ata ben entrados os sesenta anos, conducindo principalmente nunha serie de prototipos italianos.
Resultados completos no Campionato de Europa de Fórmula 2
(key) (Carreiras en grosa indican pole position, carreiras en itálica indican volta rápida) ‡ Merzario era un piloto cualificado e polo tanto non podía puntuar.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Power pop
O power pop é un subxénero da música rock e da música pop, que se caracteriza por utilizar no seu son melodías apegadizas e harmonías vocais similares ás do pop dos 60, combinadas con contundentes riffs de guitarras e unha enérxica sección rítmica. Os sós de guitarra non son moi habituais e os apaños das cancións adoitan ser mínimos.