cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carl Sagan
Preocupacións sociais
Cando o líder soviético Mikhaíl Gorbachov declarou unha moratoria unilateral sobre as probas de armamento nuclear, que comezaría o 6 de agosto de 1985, no 40 aniversario dos bombardeos atómicos sobre Hiroshima e Nagasaki, o goberno de Reagan desestimou a dramática iniciativa tachándoa de propaganda, e rexeitou seguir o exemplo soviético. En resposta, activistas anti-nucleares e pacifistas estadounidenses levaron a cabo unha serie de protestas na localización de probas de Nevada, que se iniciarían o domingo de Pascua de 1986 e continuarían até 1987. Centos de persoas foron arrestadas, incluíndo a Sagan, quen foi detido en dúas ocasións ó tratar de saltar un cordón de seguridade no lugar da proba durante as detonacións subterráneas Operación Charioteer e as series de detonacións nucleares Mosqueteiros dos Estados Unidos.
Sagan tamén foi un defensor da controvertida noción de intoxicación por testosterona, argumentando en 1992 que os machos humanos podían ser enganchados por un "[caso de] envelenamento de testosterona infrecuentemente severo" e isto podería obrigalos a converterse en xenocidas. Na súa recensión sobre o libro de 1990 Women on War de Daniela Gioseffi, argumenta que as mulleres son a única metade da humanidade "sen envelenamento por testosterona". Un capítulo do seu libro de 1993 Shadows of Forgotten Ancestors está dedicado á testosterona e aos seus supostos efectos tóxicos.
Matrimonios e descendencia
Sagan contraeu matrimonio tres veces: en 1957, coa bióloga Lynn Margulis, nai do escritor Dorion Sagan e do programador e empresario informático Jeremy Sagan; en 1968, coa artista e guionista Linda Salzman, nai do escritor e guionista Nick Sagan. Durante estes matrimonios, Carl Sagan centrouse fortemente na súa carreira, un factor que podería contribuír ao primeiro divorcio de Sagan. En 1981 casou coa escritora e activista Ann Druyan, nai da produtora, guionista e directora Sasha Sagan e de Sam Sagan; unión que duraría até a morte do científico en 1996. Vivían nunha casa de estilo exipcio en Ítaca, situada no bordo dun cantil, e que antes era a sede dunha sociedade secreta de Cornell.
Ciencia e relixión
O escritor Isaac Asimov describiu a Sagan como unha das dúas únicas persoas que coñecera cuxo intelecto superaba ó seu, sendo a outra o informático e experto en intelixencia artificial, Marvin Minsky.
Sagan escribía a miúdo sobre a relixión e sobre a relación entre esta e a ciencia, expresando o seu escepticismo sobre a conceptualización convencional de Deus como ser sapiente:
Noutra descrición do seu punto de vista sobre Deus, Sagan afirma rotundamente: No libro The Demon-Haunted World (1995), Sagan exemplifica a falacia do argumento especial con exemplos exclusivamente relixiosos:
Sobre o ateísmo, Sagan comentou en 1981:
Sagan tamén comentou o cristianismo e a Biblia de Jefferson, afirmando: "A miña visión ó longo do tempo sobre o cristianismo é que representa unha amálgama de dúas partes aparentemente inmiscibles, a relixión de Xesús e a relixión de Paulo. Thomas Jefferson intentou esconder as partes paulinas do Novo Testamento. Non quedou moito cando o fixo, pero foi un documento inspirador".
En canto á espiritualidade e á súa relación coa ciencia, Sagan afirmou:
En 1996, en resposta a unha pregunta acerca das súas crenzas relixiosas, Sagan contestou: Son agnóstico. O punto de vista de Sagan sobre a relixión foi interpretado como unha forma de panteísmo comparable á crenza de Einstein no Deus de Spinoza. Sagan sostiña que a idea dun creador do universo era difícil de probar ou refutar, e que o único descubrimento científico que podería desafiala sería o dun universo infinitamente vello. Segundo a súa última esposa, Ann Druyan, Sagan non era crente:
Librepensador e escéptico
Sagan tamén está considerado como librepensador e escéptico; unha das súas frases máis famosas, da serie Cosmos, é: Afirmacións extraordinarias requiren evidencias extraordinarias. Dita frase está baseada noutra case idéntica do seu colega fundador do Comité para a Investigación Escéptica, Marcello Truzzi: Unha afirmación extraordinaria require unha proba extraordinaria. Esta idea fora exposta por Théodore Flournoy na súa obra From India to the Planet Mars (1899) e que tivo a súa orixe nunha cita de Pierre-Simon Laplace (1749–1827), matemático e astrónomo francés, quen dixo no seu principio que o peso da evidencia dunha afirmación extraordinaria debe ser proporcional á súa rareza.
Ó longo da súa vida, os libros de Sagan foron desenvolvidos sobre a súa visión do mundo, naturalista e escéptica. En The Demon-Haunted World, Sagan presentou ferramentas para probar argumentos e detectar falacias e fraudes, avogando esencialmente polo uso extensivo do pensamento crítico e do método científico. A recompilación Billions and Billions, publicada en 1997 trala morte de Sagan, contén ensaios, como a súa visión sobre o aborto, e o relato da súa viúva, Ann Druyan, sobre a súa morte como escéptico, agnóstico e librepensador.
Sagan advertiu contra a tendencia humana cara ó antropocentrismo. Foi asesor dos Alumnos de Cornell polo Trato Ético cara ós Animais. Cara ó final do capítulo Blues For a Red Planet, do libro Cosmos, Sagan escribiu: «Se hai vida en Marte creo que non deberiamos facer nada co planeta. Marte pertencería entón ós marcianos, aínda que os marcianos fosen só microbios».
Defensor da marihuana
Sagan foi consumidor e defensor do uso da marihuana. Participu no libro Marihuana Reconsidered (1971), baixo o seudónimo "Mr X", cun ensaio sobre fumar cánnabis. O ensaio explicaba que o uso da marihuana axudara a inspirar parte dos traballos de Sagan e a mellorar as súas experiencias sensoriais e intelectuais. Trala morte de Sagan, o seu amigo Lester Grinspoon desvelou esta información ó biógrafo Keay Davidson. A publicación da biografía Carl Sagan: A life, en 1999, atraeu a atención dos medios cara a este aspecto da vida de Sagan. Pouco despois da súa morte, a súa viúva, Ann Druyan, aceptou formar parte da xunta asesora da NORML, unha fundación dedicada á reforma da lexislación sobre o cánnabis.
O caso Apple
En 1994, os enxeñeiros de Apple Computer bautizaron o Power Macintosh 7100 co nome en clave Carl Sagan coa esperanza de que Apple gañase miles de millóns coas vendas do mesmo. O nome só foi utilizado internamente, pero a Sagan preocupáballe que se convertese nun medio de promoción do produto e enviou a Apple unha carta de desistimento. Apple aceptou, pero os enxeñeiros responderon cambiando o nome en clave interno a BHA (siglas de Butt-Head Astronomer - Astrónomo Cabezota). Entón Sagan, denunciou a Apple por difamación ante o tribunal federal. O tribunal aceptou a petición de Apple de desestimar a acusación de Sagan e opinou, en obiter dictum, que un lector situado no contexto comprendería que Apple estaba a tratar claramente de responder de forma humorística e satírica, e que se forza a razón ó concluír que o acusado trataba de criticar a reputación ou competencia do demandante como astrónomo. Non se ataca en serio a pericia dun científico ó usar a expresión indeterminada "cabezota". Sagan, entón, denunciou o uso inicial do seu nome por alusións, pero volveu perder e Sagan apelou a resolución. En novembro de 1995, chegouse a un acordo extraxudicial, e a oficina de patentes e marcas de Apple emitiu un comunicado conciliatorio: Apple sempre sentiu un gran respecto cara ó Dr. Sagan. Nunca foi intención de Apple causarlle ó Dr. Sagan ou á súa familia ningunha vergoña ou preocupación.
O fenómeno OVNI
En 1947, o ano que comezou a histeria colectiva dos pratos voantes, o xove Carl sospeitaba que os "discos" podían ser naves espaciais alieníxenas.
Sagan mostrou interese nos informes sobre o fenómeno OVNI polo menos dende o 3 de agosto de 1952, cando escribiu unha carta ó Secretario de Estado estadounidense Dean Acheson preguntándolle como responderían os EE. UU. se os pratos volantes resultasen ser de orixe extraterrestre. Posteriormente, en 1964, mantivo varias conversacións sobre o asunto con Jacques Vallée. A pesar do seu escepticismo acerca da obtención de calquera resposta extraordinaria á cuestión OVNI, Sagan cría que os científicos debían estudar o fenómeno, aínda que só fose polo grande interese que o asunto espertaba no público.
Stuart Appelle comenta que Sagan «escribiu frecuentemente sobre o que el percibía como falacias lóxicas e empíricas acerca dos OVNIs e as experiencias de abdución. Sagan rexeitaba a explicación extraterrestre do fenómeno pero tiña a sensación de que examinar os informes OVNI tería beneficios empíricos e pedagóxicos, e que o asunto sería, por tanto, unha materia de estudo lexítima».
En 1966, Sagan foi membro do Comité Ad hoc para a Revisión do Proxecto Libro Azul, promovido pola Forza Aérea da EE. UU. para investigar o fenómeno OVNI. O comité concluíu que o Libro Azul deixaba que desexar como estudo científico, e recomendou a realización dun proxecto de corte universitario para someter o fenómeno a un escrutinio máis científico. O resultado foi a formación do Comité Condon (1966-1968), liderado polo físico Edward Condon, e que, no seu informe final, ditaminou formalmente que os OVNIs, con independencia da súa orixe e significado, non se comportaban de maneira consistente para representar unha ameaza á seguridade nacional.
En 1980, Sagan volveu revelar o seu punto de vista sobre as viaxes interestelares na serie Cosmos. Nunha das súas últimas obras escritas, Sagan expuxo que a probabilidade de que naves espaciais extraterrestres visitasen a Terra era moi pequena. Con todo, Sagan cría que era plausible que a preocupación causada pola Guerra Fría contribuíse a que os gobernos desorientasen ós cidadáns acerca dos OVNIs, e que «algunhas das análises e informes sobre OVNIs, e quizais arquivos voluminosos, sexan declarados inaccesibles ó público que paga os impostos... É hora de que eses arquivos sexan desclasificados e postos a disposición de todos». Tamén preveu acerca de sacar conclusións sobre datos eliminados sobre os OVNIs e insistiu en que non existían claras evidencias de que posibles alieníxenas visitasen a Terra nin no pasado nin no presente.
2001: Unha odisea do espazo
Sagan exerceu brevemente como asesor na película 2001: Unha odisea do espazo, dirixida por Stanley Kubrick. Propuxo que a película suxerise, sen mostralo, a existencia dunha superintelixencia extraterrestre.
Enfermidade e falecemento
Dous anos despois de diagnosticárselle unha mielodisplasia, e despois de someterse a tres transplantes de medula ósea procedente da súa irmá, Sagan faleceu de pneumonía ós 62 anos de idade no Centro de Investigación do Cancro Fred Hutchinson de Seattle, Washington, o 20 de decembro de 1996. Foi enterrado no Cemiterio Lakeview, Ithaca, Nova York.
Recoñecementos e premios
thumb|dereita|conmarco|[[Medalla da NASA ó Servizo Público Distinguido. Sagan obtívoa en 1977.]] Carl Sagan recibiu diversos premios, condecoracións e honras entre os que destacan:
Recoñecementos póstumos
dereita|miniatura|300x300px|Lápida dedicada a Carl Sagan no Sendeiro dos Famosos, do Xardín Botánico de Brooklyn. A película Contact, de 1997, baseada na novela homónima de Sagan e acabada trala morte deste, finaliza coa dedicatoria Para Carl.
Tamén en 1997 inaugurouse en Ithaca, Nova York, o Sagan Planet Walk, unha recreación do sistema solar, cunha extensión de 1,2 km, dende o centro da zona peonil (chamada The Commons) até o Sciencenter, un museo da ciencia participativo, do que Sagan foi membro fundador da xunta de asesores.
O lugar de aterraxe da nave non tripulada Mars Pathfinder foi rebautizado como Carl Sagan Memorial Station o 5 de xullo de 1997. Ademais, o asteroide 2709 Sagan leva ese nome en honra ó científico.
Nick Sagan, fillo de Carl, é autor de varios episodios da franquía Star Trek. O episodio da serie Star Trek: Enterprise titulado Terra Prime, mostra unha breve imaxe dos restos do robot explorador Sojourner, que formou parte da misión Mars Pathfinder, situados xunto a un monumento conmemorativo na Carl Sagan Memorial Station, sobre a superficie marciana. O monumento mostra unha frase de Sagan: Sexa cal for a razón pola que esteades en Marte, estou encantado de que esteades aquí, e eu desexaría estar convosco. Steve Squyres, alumno de Sagan, dirixiu o equipo que depositou con éxito o Spirit Rover e o Opportunity Rover sobre Marte en 2004.
O 9 de novembro de 2001, no 67º aniversario do nacemento de Sagan, o Ames Research Center da NASA dedicou ó científico a localización do Centro Carl Sagan para o Estudo da Vida no Cosmos. O responsable da NASA, Daniel Goldin dixo: Carl foi un visionario incrible, e agora o seu legado poderá ser preservado e ampliado por un laboratorio de investigación e formación do século XXI dedicado a mellorar a nosa comprensión da vida no universo e a enarborar a causa da exploración espacial por sempre. Ann Druyan estivo na apertura do Centro, o 22 de outubro de 2006.
Para conmemorar o décimo aniversario da morte de Sagan, David Morrison, un dos seus antigos alumnos, lembrou as inmensas contribucións de Sagan á investigación planetaria, á comprensión pública da ciencia, e ó movemento escéptico na revista Skeptical Inquirer.
Existen, polo menos, tres premios que levan o nome de Sagan na súa honra:
En 2006, a Medalla Carl Sagan foille concedida ó astrobiólogo e escritor David Grinspoon, fillo de Lester Grinspoon, amigo de Sagan.
O 20 de decembro de 2006, o décimo aniversario da morte de Sagan, o blogueiro Joel Schlosberg organizou un blogatón para conmemorar o evento. A idea foi apoiada por Nick Sagan, e contou coa participación de moitos membros da comunidade blogueira.
En agosto de 2007, o Grupo de Investigacións Independentes (IIG) outorgou a Sagan, a título póstumo, un premio a toda a súa carreira científica, honra tamén concedida a Harry Houdini e a James Randi.
En 2009, a compañía discográfica Third Man Records, organizou un proxecto de música electrónica denominado Symphony of Science a cargo do músico John Boswell, composto a partir de fragmentos sonoros e vídeos remesturados de varias obras de divulgación científica, incluída a serie Cosmos. Os vídeos resultantes almacenados en YouTube recibiron máis de vinte millóns de visitas. Grazas ás tarefas de remestura, conseguiuse que Sagan "cante" no tema A Glorious Dawn e "colabore" noutros.
Dende 2009, por iniciativa do Center for Inquiry, varias organizacións en prol do humanismo secular e a investigación científica promoven a celebración do Día de Carl Sagan o 9 de novembro de cada ano.
A curtametraxe de ciencia ficción sueca 2014 Wanderers utiliza fragmentos da narración de Sagan do seu libro Pale Blue Dot, reproducidos sobre imaxes creadas dixitalmente da posible expansión futura da humanidade no espazo exterior.
En febreiro de 2015, a banda de música sinfónica con sede en Finlandia Nightwish lanzou a canción "Sagan" como unha canción extra sen álbum para o seu sinxelo "Élan". A canción, escrita polo compositor/tecladista da banda Tuomas Holopainen, é unha homenaxe á vida e obra do defunto Carl Sagan.
En agosto de 2015, anunciouse que Warner Bros estaba a planear unha película biográfica da vida de Sagan.
O «efecto Sagan»
O éxito e fama cultivados por Sagan, debidos á súa dedicación á divulgación, causáronlle problemas profesionais e que algúns colegas o ridiculizasen. Na década de 1990 difundiuse entre o mundo académico a idea de que se adicaba máis á divulgación que a investigar, e perdeu así a oportunidade de ingresar como numerario na Universidade Harvard e na Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos. Con todo, a produción científica de Sagan mantivera os mesmos niveis. Este tipo de situacións, que son relativamente comúns entre científicos que se adican ademais á divulgación da ciencia e se expoñen á opinión pública, coñécense como «efecto Sagan» a raíz do caso do astrofísico.
Carl Sagan na cultura popular
Carl Sagan aparece nalgúns dos vídeos musicais que compoñen a obra Symphony of Science de John Boswell: «A Glorious Dawn», «We are all conected», «Our place in the Cosmos», «The Unbroken Thread», «The Poetry of Reality (An Anthem for Science)», «The Case of Mars», «A Wave of Reason», «The Big Begining», «Ode to the Brain» e «Beyond the Horizon».
Aeroporto de Aguascalientes
O aeroporto internacional de Aguascalientes, oficialmente '''aeroporto internacional Lic. Jesús Terán Peredo''', é un aeroporto que serve a Aguascalientes, a capital de estado de Aguascalientes en México. Foi bautizado na honra de Jesús Terán Peredo, gobernador de Aguascalientes dende 1855 ata 1857, e unha das primeiras persoas en recoñecer a Benito Juárez como presidente do país.
As súas instalacións están formadas por unha única terminal e unha única pista operatica. A terminal foi remodelada recentemente e é capaz de manexar 1,5 millóns de pasaxeiros anualmente. No ano 2016 o aeroporto recibiu a 693 700 pasaxeiros.
Lignito
É un combustible de mediana calidade, fácil de queimar polo seu alto contido en volátiles, pero cun poder calorífico relativamente baixo (entre 10 e 20 MJ/kg). Ten a característica de non producir coque cando se calcina en vasos pechados.
Xacementos
En España os xacementos máis importantes localízanse en Andorra (Teruel), Mequinenza (Zaragoza) e As Pontes de García Rodríguez (A Coruña).
Ribadiso
O topónimo Ribadiso pode referirse a varios lugares de Galicia:
Andón, Aciveiro, Forcarei
Andón é un lugar da parroquia de Aciveiro no concello de Forcarei na comarca de Tabeirós - Terra de Montes, na provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 56 habitantes, deles 26 eran homes e 30 eran mulleres, o que supón unha diminución de 2 habitantes en relación ao ano 2006.
Pingüín de Adelia
O pingüín de Adelia (Pygoscelis adeliae) é unha especie de pingüín que habita na costa antártica, recibe o seu nome pola Terra Adelia, que á súa vez leva o nome da dona do explorador francés Jules Dumont d'Urville o descubridor deses pingüíns en 1840.
Descrición
Cunha altura de 75 cm e peso de entre 3,8 e 6,8 kg teñen dimorfismo sexual moi pronunciado. A súa marcas distintiva é un anel branco arredor de cada ollo e as longas plumas na base do peteiro que ocultan a maior parte da zona vermella do peteiro. O seu rabo é un pouco máis grande ca dos outros pingüíns.
Distribución e hábitat
thumbnail|esquerda|280px| Pingüíns de Adelia nun iceberg Estímabase que en 2014 había 3 790 000 parellas nidificantes en 251 colonias, un aumento do 53% sobre o anterior censo completado vinte anos antes. As colonias da península Antártica declinaron pero o aumento na Antártida oriental compensa esas perdas. Durante a tempada de crianza congréganse en grandes colonias, algunha de máis dun cuarto de millón de parellas.
Comportamento
miniatura|300px|right|Pingüins de Adelia no [[cabo Adare]]
Alimentación
Aliméntanse principalmente de krill antártico e krill do xeo, peixes e luras glaciais. O krill pasou a ser o seu alimento principal desde hai 200 anos, coincidindo co declive das baleas e o aumento conseguinte do krill.
Reprodución
miniatura|Apareamento de pingüíns de Adelia Arriban á zona de crianza en outubro-novembro, fan os seus niños con pedras, En decembro machos e femias altérnanse para alimentarse e criar e en marzo adultos e crías volven ao seu lugar de orixe.
Conexo por camiños
miniatura|Un espazo conexo por arcos. Un espazo topolóxico dise conexo por camiños (ou conexo por arcos) se dados calquera dous puntos del existe un camiño uníndoos. O concepto de conexidade por camiños é máis forte que o de conexidade, ou sexa, calquera espazo topolóxico conexo por camiños é conexo. Do mesmo xeito, diremos que un espazo é localmente conexo por camiños se para cada punto del existe un aberto contendo dito punto que é conexo por camiños. Ademais, un espazo conexo por camiños non é, en xeral, localmente conexo por camiños. Por outra banda, se un conxunto é conexo e localmente conexo por camiños, entón é conexo por camiños.
As seguintes son algunhas das relacións máis coñecidas entre conexidade, conexidade por camiños e conexidade local por camiños:
Observación
Existe outra definición máis forte de conexo por camiños na que o camiño debe ser un homeomorfismo do intervalo pechado [0,1]. Un exemplo dun espazo conexo por camiños pola primeira definición que non é conexo por camiños por esta segunda é o conxunto  dotado coa topoloxía da orde en relación á orde parcial \prec definida por x\prec y se e só se e x<y\,\! ou x=0'\,\! e. Neste conxunto existe un camiño entre 0 e 0', mais este camiño non pode ser escollido de forma que sexa inxectivo.
Linguaxe non sexista
miniatura|Cartel con suxestións específicas para linguaxe de xénero neutral en castelán. As expresións linguaxe non sexista, linguaxe inclusiva ou linguaxe de xénero empréganse en diversas disciplinas que investigan os efectos do sexismo e do androcentrismo na linguaxe. O estudo da linguaxe sexista é paralelo ó da linguaxe non sexista e cae dentro do ámbito da filosofía, a socioloxía da linguaxe, a antropoloxía lingüística, a sociolingüistica e a etnografía da comunicación.
Introdución
Existen diversas propostas que pretenden erradicar o uso sexista e androcéntrico dentro das linguas naturais que, historicamente estiveron suxeitas ao cambio lingüístico no que o papel da cultura tivo tradicionalmente certo peso:
As persoas interesadas en promover unha linguaxe non sexista consideran que a tendencia natural das linguas a cambiar no seu desenvolvemento natural a través da historia, permite potencialmente lograr unha maior inclusividade social, cando certa conciencia social inflúe sobre os cambios das linguas. Como sinala Francesca Graziani:
Crítica á linguaxe sexista
No debate académico discútese a posibilidade de facer un uso da linguaxe que non produza o efecto que se denomina androcentrismo e que se coñece como sexismo. Estes efectos non deben confundirse. O androcentrismo comporta o silencio, a omisión ou a invisibilización das mulleres, así como a xinopia. O sexismo, por outra banda, é unha forma de desprezo cara ás mulleres.
Para entender a maneira en que a linguaxe masculina se impuxo como universal e o efecto sexista e androcéntrico da linguaxe, é preciso unha achega interdisciplinar que inclúa o estudo da relación entre poder e linguaxe.
As investigacións sobre as relacións entre linguaxe, pensamento e realidade, puxeron de manifesto a infravaloración e degradación da muller na linguaxe. En concreto, constatouse que o universal masculino, xénero non marcado ou non excluínte, en realidade o que expresa é a subordinación da muller a través da linguaxe. En consecuencia, a investigación diríxese a facer un uso inclusivo da linguaxe, en lugar do masculino non excluínte. Estas investigacións propoñen medidas que son obxecto de discusión en contornas académicas.
Mercedes Bengoechea, sociolingüista, catedrática de Filoloxía Inglesa e referente na defensa do uso da linguaxe non sexista desde unha base académica, sinala con claridade a consecuencia do uso da linguaxe sexista sobre a construción de estereotipos e sobre a identidade de cada xénero, e como iso forma parte da estrutura patriarcal das linguas. Así mesmo, Bengoechea chama a atención sobre o feito de que a lingua é unha institución máis, como outras, e por tanto, unha construción social e, como tal, suxeita a melloras e modificacións. Neste sentido, Mercedes Bengoechea significouse na defensa da evolución da linguaxe que visibilice á muller, fronte ás resistencias de institucións como a RAE. Sinala, así mesmo, a necesidade de "''reivindicar os usos que se coñecen como "linguaxe non sexista”. Para as mulleres son necesarios como instrumento de afirmación do Eu feminino, e, para os homes, como fórmula de recoñecemento da alteridade, da diferenza; sen fórmulas anti-sexistas, as mulleres desaparecemos na lingua e os homes acaban esquecendo a nosa existencia''" (Xornadas sobre micromachismos, 2014)
La 8
La 8 é a segunda canle autonómica de Castela e León, propiedade do ente privado Castilla y León Televisión, sociedade adxudicataria da explotación das dúas canles de TDT na comunidade.
Linguaxe non sexista
Crítica á linguaxe sexista
A linguaxe non sexista aborda o estudo da perspectiva de xénero na linguaxe. Xurdiu nos anos 1960 como rama do xiro lingüístico nas ciencias sociais, e nace dunha esixencia do feminismo para terminar coa invisibilización da muller na fala e a escritura, é dicir, co androcentrismo e a xinopia:
A Viña, Manduas, Silleda
A Viña é un lugar da parroquia de Manduas, no concello pontevedrés de Silleda.
Linguaxe non sexista
Crítica á linguaxe sexista
Wittgenstein, principal influencia no xiro lingüístico na filosofía, propón unha relación íntima entre o pensamento e a linguaxe en Tractatus Logico Philosophicus. A teoría da linguaxe inclusiva é unha contrapostura ao purismo lingüístico, que forzadamente exclúe e invisibiliza ao xénero feminino da linguaxe e, teoricamente, da cultura e da historia do pensamento. Igualmente desde a lingüística antropolóxica propúxose no seu momento a hipótese de Sapir-Whorf pola cal as categorías lingüísticas limitaban ou condicionaban o pensamento, aínda que o traballo lingüístico posterior criticou moi severamente estas propostas, que en realidade fan afirmacións dun tipo similar ás usadas por moitos autores dentro da crítica feminista.
La 8
Ademais desta cadea, Castilla y León Televisión conta cunha primeira canle, La 7.
Historia e características
A diferenza de CYLTV, La 8 caracterízase por levar a cabo desconexións en cada unha das nove provincias da Comunidade, ademais de na comarca leonesa do Bierzo. Iso fai que un dos eixos básicos da súa programación, de carácter xeralista, sexa a actualidade provincial e local.
Chamouse CyL8 ou La Ocho de Castilla y León Televisión dende a súa creación ata o 4 de setembro de 2011.
No ceo
No ceo (en Dans le ciel) é unha novela do escritor francés Octave Mirbeau. É a cuarta obra narrativa que Octave Mirbeau asinou co seu nome. Apareceu nas páxinas de L’Écho de Paris entre setembro de 1892 e maio de 1893, e publicouse en 1989 en volume independente.
Foi traducido ó galego por Xavier Senín e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2015.
Sinopse
dereita|miniatura|Vincent Van Gogh, A noite estrelada, 1889
Mirbeau evoca o carácter tráxico da condición humana, condenada ao absurdo, á angustia existencial, á soidade e á incomunicación, a través da relación entre os seus dous personaxes principais: Georges, un escritor frustrado, que narra en primeira persoa algúns dos acontecementos da súa vida; e Lucien, un pintor innovador e máis esixente, inspirado directamente na figura de Vincent van Gogh, que se suicida cortándose a man culpable.
Bertalan Farkas
Bertalan Farkas, nado en Gyulaháza o 2 de agosto de 1949, foi o primeiro astronauta húngaro. Formou parte das misións Soiuz 36 e Soiuz 35. Pasou un total de 7,86 días no espazo.
Traxectoria
Farkas graduouse na facultade de Aeronáutica, en Szolnok, en 1969. En 1972 graduouse na Facultade da Forza Aérea en Krasnodar, Rusia. Chegou a xeneral de brigada na Forza Aérea de Hungría. Foi elixido como primeiro húngaro en ir ao espazo na misión Soiuz 36, en 1986, no marco do programa Interkosmo. Tras case oito días volveu á Terra na misión Soiuz 35.
Carica
miniatura|250px|Jacaratia mexicana. Carica é un xénero de plantas de flores pertencente á familia Caricaceae. Anteriormente tratada con 20-25 especies de arbustos ou arboriñas perennes que acadan 5–10 m de altura, nativo das rexións tropicais de Mesoamérica e América do Sur, recentes estudos xenéticos restrinxírono a unha soa especie Carica papaya (o papaio ou papaia; syn. C. peltata, C. posoposa).
A meirande parte das outras especies transferíronse ao xénero Vasconcellea, cunhas poucas ao xénero Jacaratia e Jarilla, como segue:
Dámaso López Rodríguez
Traxectoria
Nas eleccións municipais de 1991 foi candidato á alcaldía de Monforte de Lemos. Delegado de Sanidade na provincia de Lugo en 2002. Nas eleccións autonómicas de 2005 foi elixido deputado pola provincia de Lugo. Volveu ser deputado do Parlamento de Galicia en 2009 en substitución de Susana López Abella. Foi senador pola provincia de Lugo dende 2012 ao substituír a Julia Rodríguez Barreira. Nas eleccións xerais de 2011 volveu ser elixido senador.
Molokai
Molokai ( ou ou  ou  ; Hawaiian: ), alcumada “The Friendly Isle” (illa amistosa) é unha das oito illas principais que conforman o arquipélago de Hawai no medio do Océano Pacífico. Ten un tamaño de 61 por 16 km no seu longo e largo extremos cunha superficie de terra utilizable de 673´4 km², polo que é a quinta máis grande das principais Illas Hawaianas e a 27ª illa máis grande dos Estados Unidos. Está situada a 40 km ao leste de Oahu, separada pola canle Ka-iwi, e ao norte de Lanai, separada pola canle Kalohi. Administrativamente Molokai depende do condado de Maui, excepto a península de Kalaupapa que forma o condado de Kalawao.
A illa coñécese polo Rancho Molokai que abarca gran parte da illa, pola produción de ananás, a gandaría e o turismo. De noite pódense ver as luces de Honolulú desde o extremo occidental de Molokai, mentres que as próximas Lanai e Maui pódense ver con claridade desde calquera punto da costa sur da illa. No condado de Kalawao, na península de Kalaupapa na costa norte, establecéronse asentamentos en 1866 para o tratamento en corentena de persoas con lepra que funcionaron ata 1969. O Parque Histórico Nacional Kalaupapa agora conserva todo este condado e área.
Xeografía
A illa está formada por dous volcáns, coñecidos como East Molokai e West Molokai, moito menor. A superficie total é de 673,44 km². A altitude máxima é Kamakou no East Molokai con 1.515 metros sobre o nivel do mar. O volcán East Molokai volcano, do mesmo xeito que Koolau en Oahu son todo o que queda hoxe en pé da metade sur da montaña orixinal. A metade norte afundiuse e hoxe atópase sepultada cara ao norte baixo o Océano Pacífico e o único que se conserva na illa son os cantís mariños máis altos do mundo. Na película Jurassic Park III aparecen imaxes dos mesmos. A costa sur de Molokai presume de ter os arrecifes franxeantes máis amplos dos EEUU, con case 40 km.
A metade da poboación é de ascendencia hawaiana. A poboación total, no censo do 2000, era de 7.404 habitantes. A única cidade da illa é Kaunakakai, que ademais posúe un porto. O aeroporto está en West Molokai. A praia de Pāpōhaku, na costa oeste da illa, é a máis longa das illas Hawai.
Leprosería de Kalaupapa
miniatura|Padre Damián A lepra (máis tarde coñecida como a enfermidade de Hansen) atopábase entre as enfermidades de Eurasia introducidas nas illas hawaianas por comerciantes, mariñeiros, traballadores e outros que vivían en sociedades onde estas enfermidades eran endémicas. Debido á falta de inmunidade dos insulares ás novas enfermidades, sufriron altas taxas de infección e morte por varíola, cólera e tose ferina, así como por lepra. Os plantadores de azucre estaban preocupados polos efectos na súa forza laboral e meteron presión ó goberno para que tomase medidas para controlar a propagación da lepra.
A lexislatura aprobou un acto de control que requiría a corentena de persoas con lepra. O goberno fundou Kalawao situada na illada península de Kalaupapa no lado norte de Moloka'i, seguido de Kalaupapa como os sitios dunha colonia de leprosos que funcionou desde 1866 ata 1969. Debido a que Kalaupapa tiña un mellor clima e acceso ao mar, desenvolveuse como a comunidade principal. Desenvolveuse un hospital de investigación en Kalawao. A poboación destes asentamentos alcanzou un pico de 1100 pouco despois do cambio de século XX.
A península de Kalaupapa, no norte da illa, está illada do resto por uns cantís de 1.010 metros de altitude, uns dos máis altos do mundo. Ao pé dos cantís está a vila de Kalaupapa. Foi o lugar escollido polo rei Kamehameha V para illar os leprosos. Os primeiros exiliados chegaron en 1866. As vítimas eran transportadas en barco, tiradas pola borda e abandonadas. En 1873 chegou o Pai Damián, o misioneiro católico belga Jozef van Veuster Wouster hoxe mártir da caridade. Durante 16 anos dedicouse á cura dos enfermos ata que, en 1889, morreu afectado de lepra. Coa constitución do estado de Hawai, a península quedou á parte baixo a administración do Departamento estatal de Saúde, formando o condado de Kalawao. A reclusión dos leprosos continuou ata 1969, cando se comezou a tratar a enfermidade e tíñanse os medios para evitar o contaxio. Moitos dos pacientes decidiron continuar vivindo en Kalaupapa e o estado aseguroulles a residencia vitalicia.
Hoxe en día non se admiten novos pacientes nin outros residentes. As visitas están estritamente reguladas e prohibidas aos menores de 16 anos. O condado de Kalawao é o segundo menos poboado dos Estados Unidos. En 1900 había 1.177 habitantes e hoxe queda un centenar de antigos pacientes. O condado non ten un goberno local e o único oficial é un xerife nomeado polo Departamento de Saúde. Cunha superficie de 34 km² é o condado máis pequeno dos Estados Unidos. O presidente Bill Clinton designou todo o condado como Parque Histórico Nacional.
Óscar á mellor canción orixinal
A categoría introduciuse na 7ª edición dos Óscar.
Esta categoría é unha das poucas nas que un filme pode recibir varias candidaturas. Isto conseguiuno por vez primeira Fame en 1980. Catro filmes lograron candidaturas para tres cancións: Beauty and the Beast, The Lion King, Dreamgirls e Enchanted. En xuño de 2008 instaurouse como regra que un filme non podía ter máis de dúas cancións nomeadas.
Na 18ª edición dos Óscar comezou a tradición de interpretar as cancións candidatas na cerimonia de entrega, habitualmente por cantantes diferentes aos orixinais. Por exemplo en 1965 Robert Goulet cantou todas as cancións.
Dende 1973 ofréceselle a actuación na cerimonia en primeiro lugar ao intérprete orixinal, mais nalgúns casos ningún deles pode facelo ou ben os produtores da gala deciden escoller algún outro. Por exemplo, Robin Williams interpretou "Blame Canada" de South Park: Bigger, Longer & Uncut na 72ª edición dos Óscar en lugar de Trey Parker e Mary Kay Bergman (Bergman realmente faleceu meses antes da cerimonia). Na 77ª edición dos Óscar Beyoncé interpretou tres dos temas e a canción "Al otro lado del río" de Diarios de motocicleta, que resultou a gañadora, en lugar de ser cantada por Jorge Drexler, os produtores escolleron a Carlos Santana e a Antonio Banderas, temendo unha baixa audiencia. O discurso de aceptación de Drexler consistiu en cantar unhas liñas da canción a cappella e a frase "thank you" (“grazas”).
Requisitos para a candidatura
O requisito orixinal para optar á candidatura era que a canción aparacese nun filme o ano anterior. Esta regra cambiou trala vitoria de "The Last Time I Saw Paris", de Lady Be Good, con música de Jerome Kern e letra de Oscar Hammerstein II. Kern sentiuse molesto porque gañase unha canción que fora publicada antes de ser empregada no filme. Conseguiu finalmente que cambiasen a norma para que só puidesen elixirse cancións "orixinais e escritas especialmente para o filme".
Porén, houbo debates con algunhas cancións, como "Falling Slowly", de Glen Hansard e Markéta Irglová, gañadora do Oscar do 2008. A canción aparecía en dous discos previos publicados en agosto de 2006 e febreiro de 2007, pero o comité musical da Academia determinou que estes discos, publicados durante a produción do filme, non cambiaban a elixibilidade da canción. O mesmo ocorrera dous anos antes con "In the Deep" de Crash, que foi escrita para o filme pero publicada antes da estrea nun disco de 2003 de Kathleen "Bird" York.
Raúl Castro Cao
Raúl Castro Cao, coñecido como Arxentino, nado na Arxentina en 1914 e finado en Coles o 20 de xaneiro de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Naceu na Arxentina de pais galegos, volveu coa nai e os seus irmáns ao concello de Coles. Traballou como albanel a xornal para a condesa de Lagariños e despois no seu taller. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse e permaneceu entobado até 1943. Logo entrou na loita antifranquista da man do PCE. Con José María Saavedra Díaz organizou os refuxios guerrilleiros no val do Miño. En 1946 era responsable político e instrutor militar da II Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Instalou a súa base nunha casa da Edreira (Montederramo), na Serra de San Mamede. Escapou a un enfrontamento coa Garda civil en novembro de 1948.
O 20 de xaneiro de 1949 caeu morto nun enfrontamento coa Garda Civil en Vilarchao (Coles) con César González González.
O coelliño branco
O coelliño branco é un álbum ilustrado por Óscar Villán e adaptado por Xosé Ballesteros a partir dun conto popular portugués. Foi publicado pola editorial Kalandraka en 1998, e galardoado, en España, co Premio Nacional de Ilustración no ano 1999 e en 2010 co Premio "Un libro per L‘Ambiente". A obra ten traducións en portugués, inglés, éuscaro, catalán, castelán e italiano.
A terceira edición, do ano 2006, ten un formato cadrado (22×22 cm),32 páxinas e unha encadenación en cartoné. Tanto a cuberta como a contracuberta teñen un fondo fucsia, onde, por un lado, aparece o protagonista da obra: o coelliño branco e, pola contra, o debuxo da formiga. Na garda dianteira, sobre un fondo morado, aparecen na parte superior as grandes orellas entrelazadas do coelliño e, na garda traseira, aparecen na parte inferior, as patiñas da formiga.
Foi incluída en diversos programas nacionais de lectura, como o SEP de México, o Plan Nacional Lectura de Portugal e o Programa "Nati per leggere" en Italia.
Trama
A historia trata dun coelliño que, tras ir buscar coles á súa horta para facer un caldiño, cando volve á casa, encontra a Cabra Cabresa, unha cabra moi grande que non o deixa entrar, quen lle di “- Eu son a Cabra Cabresa, e se non marchas, sáltoche por riba da cabeza-”. Nese momento, o coelliño emprende a súa aventura na procura de alguén que o axude; polo camiño, vai encontrando diferentes animais, pero ningún se atreve a facelo. Finalmente, atópase cunha formiga do máis valorosa que logra que a cabra fuxa e deixe o coelliño tranquilo.
Departamento de Carazo
miniatura|Localización do departamento de Carazo
Carazo é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 1,081.40 km² e unha poboación de 177,100 habitantes (2005). A súa capital é Jinotepe. Está formado polos municipios de Diriamba, Dolores, El Rosario, Jinotepe, La Conquista, La Paz de Carazo, San Marcos e Santa Teresa.
The Beta Band
The Beta Band foi unha banda escocesa de indie rock formada en 1996 en Edimburgo. Foi aclamada pola crítica e chegou a acadar o status de banda de culto. O seu estilo foi descrito como "folktrónica", unha mestura de folk, música electrónica, rock, trip hop e improvisación experimental.
The Beta Band separouse no ano 2004 tras publicar tan só tres álbums de estudio, pero durante a súa carreira foron aclamados por bandas como Radiohead ou Oasis, sendo escollida por estes últimos para abrir os seus concertos en 2001. A música da banda apareceu en múltiples películas, como High Fidelity e It's All Gone Pete Tong.
Espazo peite
dereita|miniatura|Espazo peite En matemáticas, particularmente en topoloxía, un espazo peite é un subespazo de  que ten unha forma semellante á dun peite. O espazo peite posúe certas propiedades que proporcionan algúns contraexemplos interesantes. A curva y=sen(1/x) ten propiedades similares ao espazo peite.
Definición formal
Sexa coa súa topoloxía usual e sexa K o conxunto definido por. O conxunto C definido por:
pensado como subespazo de \R^2 coa topoloxía usual é coñecido como o espazo peite.
Propiedades topolóxicas
O espazo peite é un exemplo de espazo conexo por camiños que non é localmente conexo por camiños.
Alvestêdetocht
miniatura|225px|Percorrido de 1997 (en dirección das agullas do reloxo). miniatura|225px|Vídeo da edición de 1954 (comentarios en [[lingua neerlandesa|neerlandés).]]
Alvestêdetocht (Volta ás once cidades, en neerlandés Elfstedentocht) é unha carreira por tiradas de patinaxe sobre xeo natural que se celebra irregularmente en Frisia organizado pola Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden.
Desenvolvemento
A volta, de case 200 km, transcorre por canles, ríos e lagos conxelados entre as once cidades históricas de Frisia: Ljouwert, Snits, Drylts, Sleat, Starum, Hylpen, Warkum, Boalsert, Harns, Frjentsjer e Dokkum para volver de novo a Ljouwert. O clima de invernía frisón non permite a súa realización anual, só cando é o suficientemente rigoroso para formar unha tona de xeo cun mínimo de grosor que garanta a seguridade dos participantes, que se fixa nun mínimo 15 centímetros de xeo en todo o percorrido da carreira, aínda que se permite a existencia dos chamados puntos klune, onde o espesor non permite o paso masivo de participantes e teñen que quitar os patíns ata chegaren ao seguinte punto con bo xeo, para alén os 22 xefes de distrito da organización convocante teñen que dar o seu consentimento expreso á realización da proba. Arredor de 16.000 participantes afeccionados e 300 competitivos participan no evento e teñen que ser membros da asociación convocante. Desde a primeira edición en 1909 celebráronse un total de quince edicións, a última en 1998. Cada vez que se realiza crea expectación en todos os Países Baixos desde que en Frisia se sucenden as temperaturas baixo cero durante algúns días que culminan cando se anuncia a súa celebración coa frase en frisón: "It giet oan" (vai ser). O evento transmítese por televisión e atrae a gran cantidade de turistas.
Historia
miniatura|300px|Competidores a primeira edición (1909) Os patíns utilízabase para percorrer distancias longas en Frisia desde antigo, xa que eran poucos os que dipuñan dun cabalo, consérvase un poema de 1760 de Van Boelens que fala do percorrido en patíns entre as once cidades nun día. Na súa forma moderna establecuse en 1890 cando Pim Mulier concibiu a idea de organizar unha volta entre as cidades que non se puxo en práctica ata 1909 por vez primeira, logo desta primeira carreira estableceuse a Vereniging De Friesche Elf Steden (Asociación das Once Cidades Frisoas) para se facer cargo da organización.
A Elfstedentocht de 1963 recórdase pola súa dureza, só o 1% dos participantes remataron a carreira debido ás temperaturas estremadamente baixas, de ata -18 °C e polo vento forte do oeste, o seu gañador, Reinier Paping, converteuse nun heroe nacional e a volta en lenda.
Despois do de 1963 o seguinte con aconteceu ata 1985,e rematou prematuramente, ás 22:00 polo desxelamento.
Gañadores
miniatura|Bullemûne, xunto coa canle "Bonke-vaart" é o punto final da carreira O tempo do gañador dáse en horas e minutos.
Non se permitiu participar ás mulleres na sección competitiva ata a edición de 1985, só podían participar como afeccionadas
(**) Despois que en 1933 e 1940 os que ían en cabeza decidiran non competir senón darse a man e cruzar xuntos, a organización decidiu prohibir esta práctica. Malia todo Jan van der Hoorn, Aad de Koning, Jeen Nauta, Maus Wijnhout e Anton Verhoeven ignorándoa cruzaron ao unísono a meta. Non foron descalificados pero a organización non declarou gañador.
Departamento de Chontales
dereita|220px|miniatura|Localización do departamento de Chontales Chontales é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 6,481.27 km² e unha poboación de 182,000 habitantes (2005). A súa capital é Juigalpa.
Bombardier CRJ100/200
Os Bombardier CRJ100 e Bombardier CRJ200 son unha familia de avións rexionais fabricados por Bombardier, e baseados no reactor de negocios Canadair Challenger.
Cara agosto de 2006 un total de 938 CRJ100 e CRJ200 (de todas as variantes) estaban en servizo, con 8 ordes en firme. Os principais operadores do avión son Air Nostrum (35), Air Wisconsin (70), Atlantic Southeast Airlines (110), Comair (40), Jazz Aviation (43), Lufthansa CityLine (26), Mesa Airlines (60), Mesaba Airlines (19), Pinnacle Airlines (145), PSA Airlines (35), Republic Airways Holdings (20) e SkyWest Airlines (159). Outras 20 aeroliñas operan pequenos números do modelo.
Desenvolvemento
O avión baseouse no deseño do Canadair Challenger, que Canadair mercou a Bill Lear en 1976.
A ancha fuselaxe do Challenger, que sentaba a 2 pasaxeiros en cada lado do corredor, suxeriu aos enxeñeiros de Canadair que este podería ser estirado para acomodar máis asentos, e iniciouse un plan para un Challenger 610E, que podería levar 24 pasaxeiros. Non se realizaría este estiramento ao ser cancelado o proxecto en 1981, pero a idea non desapareceu.
En 1987 iniciáronse uns estudos máis ambiciosos para unha configuración máis longa, lanzándose formalmente o programa Canadair Regional Jet na primavera de 1989. O nome de "Canadair" mantívose a pesar de que Bombardier mercara a compañía. O primeiro dos tres prototipos para o CRJ100 inicial realizou o seu primeiro voo o 10 de maio de 1991; un dos tres perdeuse nun accidente en xullo de 1993. O modelo obtivo a certificación a finais de 1992, entregándose a primeira unidade a finais dese ano.
CRJ100
O deseño do CL-600 alongouse 5,92 metros para crear o CRJ100, coa fuselaxe que se conecta na proa e na popa das ás, dúas saídas máis de emerxencia, e unha á modidificada e reforzada. A configuración típica é de 50 pasaxeiros, cunha capacidade máxima para 52. O CRJ100 ten unha avionica Collins ProLine 4, un rádar meteorolóxico Collins, motores turboventilador GE CF34-3A1, novas ás con máis envergadura, maior capacidade de combustible e unha tren de aterraxe mellorada para maiores pesos. Foi seguido polas variantes CRJ100 ER cun alcance un 20% maior, e CRJ100 LR cun 40% máis con respecto ao CRJ100 estándar. O CRJ100 SE foi producido para satisfacer mellor as necesidades dos operadores executivos.
CRJ200
O CRJ200 é idéntico ao modelo 100 agás polos seus motores máis eficientes. Pinnacle Airlines operou algúns con 44 asentos, designado como CRJ440, con armarios na parte diantera da cabina de pasaxe, aínda que se converterían a unha configuración de 50 prazas. Comair operou unha versión de 40 asentos, vendidos a un menor prezo para evitar que a aeroliña se decantase polo máis pequeno Embraer 135.
Hai tamén un CRJ200 de carga, designado CRJ200 PF (Package Freighter), desenvolvido en cooperación con Cascade Aerospace a petición de West Air Sweden.
New Born
"New Born" é unha canción da banda inglesa de rock alternativo Muse, editada como sinxelo do seu álbum Origin of Symmetry o 5 de xuño do 2001.
EP
(2001) (2001) (2002) }} New Born foi lanzado como EP o 5 de xuño do 2001 en Grecia e Chipre a través do selo Columbia Records.
Digimon Tamers
Digimon Tamers (デジモンテイマーズ) é a terceira serie de animación baseada na franquía xaponesa Digimon.