cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Touzón
Traxectoria
Aínda que nacido en Folgoso do Courel, viviu dende novo en Madrid. Avogado de profesión, foi subdirector do Banco de Vizcaya e membro de honra da Asociación da Prensa de Madrid. Afeccionado do Atlético de Madrid, foi directivo do club dende os anos 30, realizando diversos trámites, como a fusión co Aviación Nacional ou a compra ao Patronato de Huérfanos del Ejército del Aire "Nuestra Señora de Loreto", do Estadio Metropolitano, que posibilitou a súa rehabilitación e conservación despois de resultar moi danado na Guerra Civil.
O 15 de xaneiro de 1946 foi nomeado presidente do club, daquela denominado Club Atlético Aviación, aínda que a finais dese mesmo ano cambiaría de denominación polo actual Club Atlético de Madrid. Durante o seu mandato tamén se fundou a sección de balonmán. En xullo de 1947 foi substituído como presidente do club por Cesáreo Galíndez.
Despois de deixar a presidencia do Atlético de Madrid, seguiu ligado ao mundo do fútbol. En marzo de 1954 foi nomeado presidente da Federación Española, período no que, a falta dun adestrador fixo, alternaron varios no banco da selección española, chegando o propio Touzón a dirixir un partido en 1955. Foi nun partido contra a selección suíza, correspondente á clasificación para o Mundial de 1958. O encontro rematou con vitoria española por 0-3. Touzón estivo no banco xunto a Ramón Melcón e o expresidente do Atlético de Madrid José Luis del Valle. En 1956 deixou a presidencia da RFEF, aínda que seguiu sendo directivo da mesma.
Edita de Lorenzo
María Edita de Lorenzo Rodríguez, nada en Ourense o 17 de abril de 1968, é enxeñeira de Telecomunicación e profesora titular do Departamento de Teoría da Sinal e Comunicacións da Universidade de Vigo (Uvigo). En 2009 foi elixida directora da Escola de Enxeñaría de Telecomunicación da Uvigo converténdose na primeira muller en Galicia á fronte dunha escola de enxeñaría.
Traxectoria
Edita de Lorenzo comezou os seus estudos na Escola de Enxeñaría de Telecomunicación da Uvigo en 1986, formando parte da segunda promoción. Tras rematar a carreira foi docente durante case dous anos na Universidade de Valladolid e no 1994 regresou a Vigo, onde fixo a súa tese de doutoramento. Dende 1998 é profesora titular do Departamento de Teoría do Sinal e Comunicacións da UVigo.
En 2009 foi elixida decana da Escola de Enxeñaría de Telecomunicación da Uvigo, cargo que ocupou durante seis anos. Ademais é: Vicedecana/Vicepresidenta do COETG/AETG dende maio de 2017, Secretaria da Xunta Directiva da Asociación PuntoGal dende xuño de 2017 e Vogal da Unidade de Muller e Ciencia de Galicia dende 2011.
É cofundadora da sección española do WIE (Women in Engineering), que forma parte do IEEE. As súas liñas de investigación se encadran dentro da análise e síntese de antenas e os sistemas de detección radar, participando en numerosos proxectos de investigación relacionados con sistemas de comunicacións.
Forma parte do Comité de Sabias da Cátedra de Feminismos 4.0 da Universidade de Vigo.
Movendo os marcos do patriarcado
'Movendo os marcos do patriarcado. O pensamento feminista de Emilia Pardo Bazán' é un ensaio de Marilar Aleixandre, bióloga e profesora de Didáctica das Ciencias na Universidade de Santiago de Compostela, e de María López Sández, doutora en Teoría da Literatura e Literatura Comparada e profesora, publicado en 2021 no marco da colección Feminismos editado pola Editorial Galaxia.
Neste libro as autoras analizan as contribucións ao feminismo de Emilia Pardo Bazán, un tema tratado en varios artigos de investigación pero que non fora obxecto dun ensaio. O libro pon de manifesto a modernidade das ideas de Emilia Pardo Bazán, a súa lucidez e o seu importante papel no femismo.
Foi traducido ao castelán polas propias autoras.
O Outeiro, Piñeira, Ribadeo
O Outeiro é un lugar da parroquia de Piñeira, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Universidade de Coímbra
A Universidade de Coímbra (UC) é unha universidade pública de investigación en Coímbra, Portugal. Establecida por primeira vez en Lisboa en 1290, cambiou de sede varias veces até ficar definitivamente en Coímbra en 1537. Está entre as universidades máis antigas en funcionamento continuo do mundo, a máis antiga de Portugal, e tivo un papel influente no desenvolvemento da educación superior na Lusofonía. En 2013, a UNESCO declarou a universidade Patrimonio da Humanidade, sinalando a súa arquitectura, cultura e tradicións únicas e o seu papel histórico.
A universidade contemporánea está organizada en oito facultades, que outorgan títulos de licenciado, mestre (máster) e doutor. Dá nome ao Grupo Coimbra de universidades europeas fundado en 1985, do que foi membro fundador. Con máis de 20.000 estudantes matriculados, máis do 15% internacionais, é unha das universidades máis cosmopolitas de Portugal.
Entre os antigos alumnos de Coímbra ao longo dos séculos figuran o poeta nacional portugués Luís de Camões, o matemático Pedro Nunes, moitos estadistas, primeiros ministros e presidentes de Portugal e o premio Nobel António Egaz Moniz.
Idade Media
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Dinis-P.jpg/220px-Dinis-P.jpg|esquerda|miniatura| O rei [[Dinís de Portugal|Dinís I de Portugal ratificou o Studium Generale en Portugal en 1290.]] ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/DinisI-UniCoimbra.jpg/220px-DinisI-UniCoimbra.jpg|esquerda|miniatura|220x220px|Estatua de [[Don Dinís, en Coímbra.]] A universidade foi fundada en 1290 polo rei D. Dinís, comezando a súa existencia en Lisboa co nome de Studium Generale (Estudo Geral). Scientiae thesaurus mirabilis, a carta real que ratificaba a institución da universidade estaba datada o 1 de marzo dese ano. Tíñanse feito esforzos polo menos desde 1288 para crear esta primeira universidade en Portugal, a segunda máis antiga na Península Ibérica. A confirmación do Papa Nicolao IV tamén se deu en 1290 (o 9 de agosto); de acordo coa Bula poderían establecerse todas as Facultades "lícitas", agás a de Teoloxía. As Facultades de Letras, Dereito, Dereito Canónico e Medicina foron as primeiras en crearse. Porén, non permaneceu moito tempo en Lisboa. En 1308, probabelmente por problemas de emancipación da Igrexa (as relacións entre esta e o poder político eran algo tensas na época) e conflitos entre os habitantes da cidade e os estudantes, a universidade trasladouse a Coímbra. Esta vila xa contaba con tradición na educación, sendo sede do colexio do Mosteiro de Santa Cruz. A universidade estableceuse entón no lugar coñecido como "Estudos Velhos", que corresponde grosso modo á zona onde hoxe se atopa a Biblioteca Principal.
En 1338, durante o reinado de Afonso IV, foi trasladada de novo a Lisboa, de onde volveu en 1354, esta vez ao centro da cidade, daquela en expansión. En 1377, durante o reinado do rei Fernando, foi trasladada de novo a Lisboa, onde permaneceu durante un século e medio. A autorización para unha Facultade de Teoloxía probabelmente data deste período, arredor de 1380.
Sede definitiva. Idade Moderna e Contemporánea
En 1537, durante o reinado de Xoán III, a universidade trasladouse definitivamente a Coímbra, onde se instalou no Palacio de Alcaçova, despois adquirido á Familia Real en 1597.
A institución universitaria, incluíndo todos os libros da súa biblioteca, trasladouse de Lisboa a Coímbra. Aos profesores non se lles garantiu un posto no novo local e moitos non se desprazaron; de feito, a maior parte do novo profesorado estivo anteriormente na Universidade de Salamanca. Na súa maior parte, o currículo mantívose. Ao mesmo tempo, creáronse colexios universitarios (suprimidos no s. XIX ), acometeuse unha reestruturación dos currículos e admitíronse novos profesores, portugueses e estranxeiros.
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Joao_iii_REI.jpg/220px-Joao_iii_REI.jpg|dereita|miniatura| O rei [[Xoán III de Portugal fixo de Coímbra a sede definitiva da universidade.]] No século XVIII, o marqués de Pombal, ministro do reino, realizou reformas na universidade, sobre todo no que respecta ao ensino das ciencias, de acordo co seu credo ilustrado e anticlerical. Durante moitas décadas foi a única universidade de Portugal, desde a súa fundación en 1290 até 1559 (unha universidade en Évora funcionou entre 1559 e 1759), e de novo entre 1759 e 1911 (en 1911 creáronse a Universidade de Lisboa e a Universidade de Porto).
Século XX e XXI
A longa historia e o predominio pasado da Universidade de Coímbra fixeron dela un importante foco de influencia en Portugal, non só educativa, senón tamén política e social. Os primeiros pasos cara a certa converxencia dos sistemas europeos de educación superior déronse coa sinatura da declaración da Sorbona polos ministros encargados da educación superior de Francia, Italia, Reino Unido e Alemaña, en 1998, e posteriormente, en 1999, coa sinatura da declaración de Boloña. O proceso de Boloña, destinado a crear un Espazo Europeo de Educación Superior mediante a implementación dunha estrutura de títulos comparables, estándares comúns de garantía de calidade e promovendo a mobilidade de estudantes e profesores, supuxo unha revolución no ensino europeo. A globalización, o cambio tecnolóxico e o aumento da competencia internacional pola man de obra altamente cualificada destacaron a importancia de facer que as institucións europeas de educación superior sexan atractivas en todo o mundo. O proceso recibiu críticas referentes á idea de que as reformas pretenden unha progresiva política de mercantilización do mundo universitario. A Universidade de Coímbra decidiu aprazar a adopción do novo modelo do Proceso de Boloña de 2006 a 2007/2008 (con excepcións autorizadas para algúns programas nos que se acadara un consenso nacional para o cambio entre as institucións) transición mantendo os máis altos estándares de calidade e integridade académica. Só no curso 2008/2009 toda a universidade adoptou plenamente os novos programas dentro das súas 8 facultades.
Organización
O seu goberno está asegurado polo reitor, o Claustro e a Asemblea Universitaria, último responsable da elección do Reitor e do Claustro. Corresponde ao reitor a principal responsabilidade da dirección estratéxica e da administración xeral da universidade, xunto co Claustro e asistido polo Consello de Administración.
A universidade está dividida en oito facultades diferentes (Letras, Dereito, Medicina, Ciencias e Tecnoloxía, Farmacia, Economía, Psicoloxía e Ciencias da Educación e Ciencias do Deporte e Educación Física), que inclúen preto de 25.000 estudantes. A Facultade de Ciencias e Tecnoloxía (FCTUC) é a maior en número de profesores e estudantes, outorga o maior número de títulos académicos e xestiona máis aulas e unidades de investigación que calquera outra da UC. Tanto o Instituto Nacional de Medicina Legal, unha organización baixo a supervisión directa do Ministerio de Xustiza portugués, que presta servizos de ciencia forense ás forzas policiais e axencias gobernamentais de Portugal, como os HUC (Hospitais da Universidade de Coimbra), un hospital universitario coñecido como centro de investigación cunha ampla gama de servizos clínicos e especialidades médicas, son xestionados pola Facultade de Medicina (FMUC). ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Coimbra_November_2012-7.jpg/220px-Coimbra_November_2012-7.jpg|esquerda|miniatura| Biblioteca Joanina. A universidade alberga unha enorme biblioteca central, xardíns botánicos, estadios e outras instalacións deportivas, un observatorio astronómico, unha editorial, unha capela, un teatro (Teatro Gil Vicente), e moitas instalacións de apoio como comedores e salas de estudo. Ademais, a universidade xestiona varios museos e outras organizacións culturais, incluíndo un museo científico, un de arte sacra e un museo académico. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Pa%C3%A7os_das_Escolas_-_Mosaico.jpg/220px-Pa%C3%A7os_das_Escolas_-_Mosaico.jpg|dereita|miniatura| Un mosaico do selo da universidade diante da porta principal. A universidade ten cinco campus principais ou outros sitios:
Estudantes
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Coimbra_University_robes_burian_5588.jpg/220px-Coimbra_University_robes_burian_5588.jpg|miniatura| Universidade de Coímbra, estudantes en bata para a primeira semana de clases ([[2019)]] Os estudantes están representados polo sindicato de estudantes Associação Académica de Coimbra (AAC). Constituído o 3 de novembro de 1887, é o sindicato universitario máis antigo de Portugal, cunha longa historia de loita contra as políticas estatais impopulares, formando no camiño a destacados políticos e intelectuais. Tamén alberga unha vida asociativa dinámica, con numerosas seccións deportivas e culturais, e outros organismos autónomos. A AAC desenvolve actividades como teatro, cine, emisión de radio e televisión, música, canto coral, xornalismo, filatelia, remo, atletismo e moitos outros deportes. Todo estudante, e ocasionalmente algúns non estudantes, teñen dereito a pertencer a estas seccións.
Cultura, deportes e tradicións
As tradicións e institucións académicas da universidade colorean a vida da cidade. As antigas "Repúblicas" (residencias autónomas de estudantes) permanecen, así como algunhas festas tradicionais, entre as que destaca a Queima das Fitas (unha festa de fin de graduación, simbolizada pola queima das cintas coas cores de cada unha das oito). facultades), a Festa das Latas, o uso frecuente da vestimenta tradicional, o Fado de Coimbra (que agora se canta en espectáculos organizados máis que nas tradicionais serenatas de rúa), e as cerimonias académicas, como a concesión de títulos de doutoramento. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Coimbra_Queima_das_Fitas.jpg/220px-Coimbra_Queima_das_Fitas.jpg|dereita|miniatura| Desfile da [[Queima das Fitas da universidade.]] As cores oficiais das Facultades da Universidade de Coímbra son:
Estas cores empréganse no selo institucional e outros símbolos de cada facultade, nos actos universitarios de entrega dos títulos de doutoramento, e tamén son empregadas polos estudantes nos seus lazos relacionados coas tradicións académicas (véxase Queima das Fitas). A cor do selo universitario e da Reitoría, que representa a toda a institución no seu conxunto, é verde escuro. A bandeira da Universidade de Coímbra (bandeira branca co selo verde escuro no medio) érguese sempre, enriba da antiga torre da universidade, o 1 de marzo, día da universidade, sendo ocasión durante unha semana de debates, conferencias, obradoiros e eventos especiais relacionados con múltiples aspectos da institución. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Coimbra_April_2018-19.jpg/220px-Coimbra_April_2018-19.jpg|esquerda|miniatura| Capela de São Miguel da Universidade.
A Praxe
É un conxunto de rituais e costumes fundados en tradicións antigas e é unha parte moi controvertida da vida académica de Coímbra. Aínda que estes rituais son vistos como groseiros e violentos por algúns, seguen sendo unha referencia importante na experiencia académica dos estudantes para outros. As normas da praxe están recollidas nun libro (O Código de Praxe Académica, por un comité de estudantes maiores da AAC), que prescribe o comportamento adecuado do alumnado para actividades como a elaboración, avaliación, grupos ou bandas e as Rituais da queima das cintas. Mesmo dentro da AAC hai grupos antipraxe e persoas que avogan por reformas máis profundas nos rituais tradicionais.
A praxe case desapareceu nos anos posteriores á revolución do 25 de abril de 1974. Timidamente foi restablecida na década de 1980. Non obstante, o significado da vestimenta académica tradicional cambiou substancialmente. Nos séculos anteriores era unha práctica común que un estudante a usase durante os seus estudos. Hoxe o traxe académico é un vestido cerimonial para usar no cerimonial formal dos estudantes. Tamén é algo caro, e non o vestido práctico do tempo pasado.
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Pa%C3%A7os_da_Universidade_ou_Pa%C3%A7os_das_Escolas_-_Porta_F%C3%A9rrea.jpg/220px-Pa%C3%A7os_da_Universidade_ou_Pa%C3%A7os_das_Escolas_-_Porta_F%C3%A9rrea.jpg|dereita|miniatura| Porta do Pazo da Universidade.
Deportes
As seccións deportivas da AAC xogan un papel importante na vida deportiva de Coímbra, sendo a miúdo o principal representante da cidade nesa zona. Inclúen rugby, balonmán, baloncesto, béisbol, artes marciais, atletismo, ximnasia e natación, entre outros. Do mesmo xeito que ocorre coas seccións culturais, todos os estudantes, incluídos os deportistas profesionais ou semiprofesionais, poden pertencer a eles.
O principal club de fútbol da cidade, coñecido xeralmente como "Académica de Coimbra" ou "Briosa", é en termos formais un organismo autónomo da AAC e chámase AAC-OAF, pero en termos prácticos é un club independente, só vagamente conectado á súa nai. institución. É un equipo relativamente importante, sobre todo polo seu gran número de seguidores en todo o país, e xoga nas principais ligas portuguesas de fútbol, sendo o primeiro vencedor da historia da Copa de Fútbol de Portugal, en 1939.
Recepción ao Caloiro
En Portugal, o regreso a casa coñécese como Recepción ao Caloiro. Inclúe numerosos acontecementos e tradicións nadas no s. XIX en Coímbra. Defínese como unha benvida aos novos estudantes, os caloiros , e ten lugar a comezos de curso nas cidades universitarias portuguesas. En todas as universidades públicas clásicas de Portugal celébrase anualmente o regreso a casa. Os eventos son seguidos en diferentes graos por outras institucións menos tradicionais ou máis pequenas. Sempre se organiza un desfile de estudantes, concertos e eventos deportivos para a recepción dos estudantes de primeiro ano. O desfile da Recepção ao Caloiro organizado en varias das principais universidades portuguesas coñécese como Latada, e o seu nome provén da tradición de atar latas ás pernas dos estudantes de primeiro ano.
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Universitat_de_Co%C3%AFmbra_-_Sala_d%27actes.JPG/260px-Universitat_de_Co%C3%AFmbra_-_Sala_d%27actes.JPG|esquerda|miniatura|260x260px| Gran Aula de Exames da Universidade. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Coimbra_April_2018-35a.jpg/220px-Coimbra_April_2018-35a.jpg|dereita|miniatura| Unha estatua do rei [[Xoán III de Portugal|Xoán III, quen estableceu a universidade permanentemente en Coímbra.]]
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/CoimbraUniLibrary-CCSA.jpg/220px-CoimbraUniLibrary-CCSA.jpg|esquerda|miniatura| Biblioteca Joanina da universidade, fundada en 1717
Anos da ditadura
Houbo estudantes condenados a sete anos de cárcere por brindar pola liberdade, o que levou directamente á fundación de Amnistía Internacional en 1961. En 1968 algúns estudantes engraxaban rúas para que a policía montada tivese dificultades para perseguilos para romper as manifestacións.
Viveiro de empresas e parque científico
O Instituto Pedro Nunes (IPN), fundado pola Universidade, é un viveiro de empresas e un centro de innovación e transferencia de tecnoloxía que traballa para as comunidades empresarial e de investigación aplicada. O Coimbra iParque é un parque científico fundado pola Universidade de Coímbra xunto a outros socios. Entre as empresas emergentes destacadas nadas na Universidade destacan ISA, Critical Software, Crioestaminal, Ciberbit e Feedzai.
Reputación
A reputación da Universidade de Coímbra no ensino e investigación está testemuñada por clasificacións e informes externos independentes. Segundo The Times Higher Education Supplement (2007 QS World University Rankings, de QS – Quacquarelli Symonds), a Universidade de Coímbra ocupa o posto número 3 entre as universidades dos países lusófonos (detrás da Universidade de São Paulo e da Universidade de Campinas), e ocupou o posto 318 da clasificación mundial xeral. En 2006 foi clasificada como número un entre as universidades dos países lusófonos. En 2012 ocupa o posto número un en Portugal, o número 3 entre as universidades da CPLP e o 394 do mundo (234 en Ciencias Naturais, 260 en Enxeñaría e TI, 282 en Ciencias Sociais, 290 en Artes e Humanidades, 325 en Ciencias da Vida). Ademais, conta con estudantes de 70 nacionalidades diferentes; case o 20% dos seus estudantes son estranxeiros, estando entre as universidades máis internacionais de Portugal.
A Universidade de Coímbra está entre os principais centros científicos e tecnolóxicos de investigación aplicada e fundamental en Portugal. Un dos supercomputadores máis potentes de Portugal pertence á Universidade de Coímbra e está xestionado polo Laboratorio de Computación Avanzada do Departamento de Física da Universidade de Coímbra. Construído a mediados da década de 2000, a supercomputadora chamábase Milipeia, utilizando 528 procesadores e 1000 GB de memoria. A súa capacidade foi ampliada dende entón. As principais tarefas do supercomputador da universidade inclúen modelaxe e cálculo en bioloxía molecular, xenética, física de partículas, astrofísica, matemáticas, enxeñaría, xeofísica, física da materia condensada, etc. Ademais dos investigadores da Universidade, outros membros da comunidade científica portuguesa poden traballar con Milipeia.
A universidade tamén é notoria en Portugal por ser a universidade nacional coa maior taxa de endogamia académica, cun 80% do seu profesorado contratado que obtivo os seus títulos de doutoramento en Coímbra, este factor é máis acusado na Facultade de Dereito (100%) e a Facultade de Medicina (97%).
Organización e duración dos cursos
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/UniCoimbra2.jpg/220px-UniCoimbra2.jpg|esquerda|miniatura| Patio da antiga Facultade de Farmacia O calendario escolar comeza en outubro e remata en xullo. En 2004, estivo entre as primeiras universidades de Portugal en limitar o tempo para rematar o título. Os graos teñen un tempo mínimo e máximo estipulado para a súa realización. O prazo é de 6 anos desde a data da primeira matrícula para os de 4 anos e de 8 anos desde a data da primeira matrícula para os graos de 6 anos (Medicina). Despois diso, os estudantes teñen que pagar todos os custos dos seus cursos. O prezo da matrícula dos títulos de grao foi de 356 €/ano no curso 2002/2003. Aumentou a 880 €/ano no 2004/2005 e a 901,23 €/ano no 2005/2006, cota máxima permitida por lei ás universidades estatais. Aínda co límite de tempo e aumento das taxas de matrícula, a universidade tivo un alto número de solicitantes cada ano. As aulas masificadas foron frecuentes nalgunhas disciplinas das Facultades de Ciencias e Tecnoloxía, Dereito e Economía. Nesas ocasións, o alumnado pode estar de pé durante as clases ou mesmo quedar fóra da aula. Estas facultades teñen a taxa de abandono máis alta e o maior tempo medio para rematar o título. Os novos edificios, a ampliación do campus e as infraestruturas modernizadas dende finais dos anos 90 e 2000, moitos destes problemas.
Admisión
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Coimbra_November_2012-11.jpg/220px-Coimbra_November_2012-11.jpg|dereita|miniatura| Xardín Botánico da Universidade A admisión baséase estritamente no mérito e a universidade ten varios departamentos coñecidos por unha selectividade superior á media. Numerus clausus aplícase para seleccionar entre os candidatos competidores. Para programas como medicina, farmacia, enxeñaría biomédica e arquitectura, a admisión é un proceso extraordinariamente difícil, e esixen unha nota media mínima de bacharelato máis as probas de acceso, que adoitan oscilar entre 170 e 200 (sobre 200). As taxas de aceptación poden variar significativamente de facultade a facultade ou de departamento a departamento. Os solicitantes estranxeiros supoñen normalmente máis do 10 por cento do grupo de solicitantes, e son considerados individualmente polos méritos acadados no seu respectivo estado de orixe ou mediante protocolos bilaterais entre o goberno de Portugal e os gobernos estranxeiros. Tamén existen outros procesos extraordinarios de admisión para persoas maiores (admisión para candidatos maiores de 23 anos), deportistas, titulares doutras institucións, estudantes doutras institucións (transferencia académico), antigos alumnos (reamisión), etc., que están suxeitos a normas e regulamentos específicos fixados por cada departamento ou facultade.
Antigos alumnos e estudantes destacados
Moitos persoeiros históricos portugueses e profesionais destacados pola súa actividade en campos que van desde a política, a cultura e as ciencias, asistiron á Universidade de Coímbra como estudantes ou profesores. A longa lista de personalidades inclúe a Luís Vaz de Camões, considerado o maior poeta de Portugal, o único Premio Nobel de Medicina portugués Egas Moniz, o ditador portugués António de Oliveira Salazar, Arístides de Sousa Mendes, cónsul xeral en Bordeos, que en xuño de 1940 desafiou o réxime de Salazar para emitir decenas de miles de visados aos xudeus, recoñecido postumamente como un Xusto entre as Nacións, o primeiro diplomático homenaxeado, ou matemáticos como Pedro Nunes, un dos maiores matemáticos portugueses de sempre, e o alemán Christopher Clavius, principal arquitecto do moderno calendario gregoriano.
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Coimbra_December_2011-19a.jpg/800px-Coimbra_December_2011-19a.jpg|centro|miniatura|800x800px| Patio do antigo Palacio Real convertido en Universidade ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Coimbra_December_2011-6b.jpg/800px-Coimbra_December_2011-6b.jpg|centro|miniatura|800x800px| Patio do antigo Palacio Real convertido en Universidade ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Panoramic_view_of_Coimbra_from_highest_building.jpg/800px-Panoramic_view_of_Coimbra_from_highest_building.jpg|centro|miniatura|800x800px| Vista desde o alto do campanario do antigo Palacio Real
Lista de unidades de investigación
Os centros de investigación e estudos da Universidade de Coímbra inclúen:
Na cultura popular
No capítulo 6 da novela de Voltaire Cándido ou o optimismo, publicada por primeira vez en 1759, o narrador comenta que a Universidade de Coímbra decidira que "a queima dunhas poucas persoas vivas a lume lento, e con gran cerimonia, é un segredo infalible para estorbar. a terra de tremer".
Na serie de banda deseñada Tintín, Senhor Pedro João Dos Santos é un físico portugués da Universidade de Coímbra. Foi membro do equipo de expedición de Decimus Phostle para recuperar mostras dun meteorito caído no Océano Ártico, a Expedición Aurora. Só se ve en A estrela fugaz, o décimo volume de As aventuras de Tintín. A historia foi publicada diariamente en Le Soir, o principal xornal francófono de Bélxica, desde outubro de 1941 até maio de 1942.
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Ribadeo, Ribadeo, Ribadeo
Ribadeo é un lugar da parroquia de Ribadeo, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Bombardier Global Express
Definición do proxecto
Os socios deseñaron independentemente os seus propios elementos do avión e tamén compartiron unha participación no programa. A elección dos provedores influíu no aparello, e os seus sistemas escolléronse antes da fase de deseño detallado. O software CATIA CAD usouse para a cinemática, para alimentar o software de análise de elementos finitos para o deseño estrutural, e o software de dinámica de fluídos computacional para a aerodinámica, sendo esta última confirmada nas probas do túnel de vento.
Lanzamento e probas de voo
miniatura|250x250px|Global Express en Vigo O 28 de outubro de 1991 revelouse o Global Express na convención NBAA, e o 20 de decembro de 1993 lanzouse o programa. En xuño de 1994 conxelouse a súa configuración de alta velocidade, mentres que a de baixa velocidade quedou establecida en agosto dese ano. Para entón xa se tomaran a meirande parte das decisións críticas de deseño e escolléranse case todos os provedores. En xaneiro de 1995 a fase de definición estaba rematada.
En xuño de 1995 a compañía tiña xa máis de 40 pedidos, esgotados ata o 2000, facendo que Bombardier espandise os seus plans iniciais de produción. No momento do lanzamento ampliouse o seu alcance ata os 12 000 km para superar ao seu rival de Gulfstream. Precisábanse unha vendas de 100 unidades para cubrir os custos de desenvolvemento. Durante o mes de outubro de 1995 comezou a fabricarse o primeiro prototipo, agardándose que chegasen as primeiras seccións á fábrica de Toronto en decembro, onde a montaxe final comezaría en marzo de 1996. En xuño de 1996 completouse o prototipo e realizáronse as revisións para preparar a súa presentación e o seu primeiro voo.
O 13 de outubro de 1996, un mes máis tarde do planeado, o primeiro prototipo realizou o seu voo de estrea en Toronto, que durou 2 horas e 46 minutos e acadou os 11 000 pés (3 350 m) e 390 km/h. O programa de probas usou catro prototipos que acumularon 2 200 horas de voo. O Bombardier Flight Test Center en Wichita, Kansas, ampliouse en 9 100 m2 para o programa de probas. O 3 de febreiro de 1997 voou o segundo prototipo, e o terceiro faríao en maio dese mesmo ano.
O 31 de xullo de 1998 o avión obtivo a certificación de tipo canadense, e as estadounidense e europea chegaron pouco despois. Os primeiro 15 aparellos entregáronse antes de xaneiro de 1999 e o Global Express entrou en servizo en xullo dese mesmo ano.
Produción
miniatura|246x246px|Vista frontal dun Global Express no aeroporto de Estocolmo-Bromma O Global Express móntase no aeroporto de Toronto-Pearson en Mississauga, Ontario. Despois é voado para para a súa finalización a unha das distintas instalacións de Bombardier en Montreal, Savannah, Xeorxia, ou Cahokia, Illinois.
A firma aeroespacial xaponesa Mitsubishi Heavy Industries construe a á e as seccións centrais da fuselaxe nas súas instalacións de Toronto. As filiais de Bombardier implicadas son Canadair como líder de deseño e fabricante do morro; Short Brothers en Belfast para o deseño e fabricación das góndolas do motor, estabilizador horizontal e fuselaxe dianteira; e de Havilland Canada para a fuselaxe traseira, deriva e montaxe final. O tren de aterraxe e producido por Dowty, os controis de voo por Sextant Avionique, o sistema de combustible por Parker Bertea Aerospace, a aviónica é de Honeywell, a APU de AlliedSignal, o sistema eléctrico de Lucas Aerospace, and the air management system by ABG-Semca.
En maio de 2015 a produción reducñiuse debido ña baixa demanda causada pola desaceleración da economía e a xeopolítica nos mercados de América Latina, Rusia e China. En outubro de 2018 Bombardier tiña 202 pedidos, incluídos 128 Global Express: 67 Global 5000/6000 e 4 Global 5500/6500.
Deseño
miniatura|249x249px|Cabina de mando dun Global Express O Global Express é un reactor executivo cun alcance de 12 400 km a unha velocidade de Mach 0,80, unha altura máxima de voo de 16 000 e con ata 14 horas de autonomía. A fuselaxe semi-monocasco está feita de aliaxes de aluminio lixeiras e materiais compostos. Ten unha á baixa, tren de aterraxe triciclo e motores montados na fuselaxe.
O deseño de folla limpa baséase nos anteriores Canadair CL-600 e Bombardier CRJ. Comparte a sección transversal da fuselaxe con eses aparellos, xunto cunha nova cola e á. Esta última ten un perfil aerodinámico supercrítico con 35° de frecha e winglets. Esta á flexible atenua naturalmente as turbulencias. Inicialmente o avión estaba impulsado por dous turboventiladores BMW-Rolls-Royce BR710 controlados por FADEC. A cabina de voo conta cunha suite EFIS Honeywell Primus 2000 XP de seis pantallas.
Manuel Acuña Palmeiro
Manuel Acuña Palmeiro foi un político galego.
Traxectoria
Durante a Segunda República accedeu á alcaldía de Vilaboa logo da dimisión de Francisco González García o 7 de decembro de 1931. Militante de Acción Republicana, na Asemblea provincial do partido de 1933 foi elixido vogal por Pontevedra no Comité executivo. Foi destituído como alcalde polo gobernador civil o 18 de outubro de 1934. Logo do triunfo da Frente Popular, foi reposto na alcaldía o 1 de marzo de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído o 6 de outubro.
Arga de Baixo
miniatura|Aldea de Castanheira en Arga de Baixo Arga de Baixo é unha lugar do concello de Caminha na Rexión Norte de Portugal. Ten unha superficie de 10,95 km² e unha poboación de 74 habitantes (2011). Ata o ano 2013 constituíu unha freguesía propia mais unha reforma administrativa nacional, modificou esa situación e coas freguesías de Arga de Cima e Arga de São João pasou a formar unha nova freguesía denominada Unión das Freguesías de Arga (Baixo, Cima e São João) da que é a sede.
Na localidade está o Centro de Interpretación da Serra de Arga, nunha antiga casa da garda forestal.
Poboación
Nos anos de 1911 a 1930 incluía a freguesía de Arga de Cima
O Campo de San Pedro, Rinlo, Ribadeo
O Campo de San Pedro é un lugar da parroquia de Rinlo, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Lenape (homónimos)
Lenape pode referirse a:
Alfreda Markowska
Alfreda Noncia Markowska, nada o 10 de maio de 1926 e finada o 30 de xaneiro de 2021, foi unha muller polaca de etnia xitana que durante a segunda guerra mundial salvou a vida duns cincuenta nenos xudeus e xitanos do Holocausto e do xenocidio de Porraimos.
Traxectoria
Markowska naceu nun tabor xitano que recorría unha zona de Stanisławów, na rexión de Kresy da Segunda República Polaca. En 1939, a invasión alemá de Polonia sorprendeuna en Lviv (actualmente parte de Ucraína). Despois de que a Unión Soviética invadise tamén Polonia como parte do pacto Ribbentrop-Molotov entre Iosif Stalin e Adolf Hitler, o su tabor trasladouse á parte de Polonia ocupada polos alemáns. En 1941, os alemáns asasinaron a todos os membros da súa familia (entre 65 e 85 persoas), incluídos os seus pais e irmáns, nunha masacre preto de Biała Podlaska, onde ela foi a única supervivente.
Pasou varios días buscando nos bosques locais a fosa común da súa familia. Dirixiuse a Rozwadów, onde en 1942, á idade de 16 anos, casou. Mentres visitaban Stanisławów, ela e o seu home foron capturados nunha redada na rúa pola policía ucraína, que os entregou aos alemáns, pero a parella logrou escapar. Posteriormente, víronse na obriga de trasladarse a guetos xitanos en Lublin, Lodz e Bełżec, pero tamén fuxiron deles e establecéronse en Rozwadów, onde os alemáns organizaran un campo de traballo para xitanos.
Misións de rescate
dereita|miniatura|250px|Alfreda Markowska na cerimonia de entrega da [[Orde Polonia Restituta|Orde de Polonia Restituta polo daquela presidente de Polonia, Lech Kaczyński.]] En Rozwadów, Alfreda foi contratada no ferrocarril e logrou obter un permiso de traballo (Kennkarte) que lle deu certa protección contra novas detencións. Dedicouse a salvar a xudeus e xitanos, especialmente nenos, da morte a mans dos nazis. Viaxaba a lugares onde se producían masacres de poboacións xudías ou xitanas, e buscaba superviventes. Markowska levábaos á súa casa, agochábaos e obtiña documentos falsos que os protexían dos alemáns. Calcúlase que salvou persoalmente uns 50 nenos. Anos máis tarde, cando se lle preguntou por que non tivera medo de axudar, declarou que naquel momento non esperaba superar a guerra ela mesma, polo que o medo non fora un problema.
En 1944, os soviéticos liberaron a zona. Por mor da política do Exército Vermello de recrutar á forza para as súas filas aos xitanos, Markowska xunto co seu marido e algúns dos nenos que salvara (incluídos algúns nenos alemáns que intentaron fuxir dos soldados soviéticos) fuxiu cara ao oeste, primeiro ao centro de Polonia e logo aos chamados "Territorios Recuperados" na actual Polonia occidental.
Trala guerra, as autoridades comunistas da República Popular de Polonia iniciaron unha campaña para obrigar aos xitanos a asentarse e abandonar o seu estilo de vida tradicional. Como resultado, ela e a súa familia viviron primeiro preto de Poznan, en Przeźmierowo e posteriormente, despois de morrer o seu marido, en Gorzów Wielkopolski.
En outubro de 2006, Alfreda Markowska foi condecorada coa Cruz de Comandante con Estrela da Orde Polonia Restituta por salvar nenos xudeus e xitanos durante a segunda guerra mundial. O daquela presidente de Polonia, Lech Kaczyński, gabouna "polo seu heroísmo e a súa valentía fóra do común, polo seu excepcional mérito ao salvar vidas humanas".
O Campo do Cristo, Rinlo, Ribadeo
O Campo do Cristo é un lugar da parroquia de Rinlo, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
O Campo de María Méndez, Rinlo, Ribadeo
O Campo de María Méndez é un lugar da parroquia de Rinlo, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Narvik (filme)
Narvik é un filme noruegués de 2022 dirixido por Erik Skjoldbjaerg. É un filme histórico que narra a batalla de Narvik ocorrida entre o 9 de abril e o 8 de xuño de 1940. Producido por Nordisk Film, está protagonizado por Kristine Hartgen, Carl Martin Eggsbø, Cristoph Gelfert Mathiesen e Henrik Mestad. Estreouse nos cinemas de Noruega en decembro de 2022 e estreouse internacionalmente (agás en Noruega) en Netflix en xaneiro de 2023.
Sinopse
En abril de 1940, Narvik, unha pequena cidade do norte de Noruega, transportaba habitualmente dende o seu porto o 85% do mineral de ferro utilizado pola maquinaria de guerra da Alemaña nazi. Os intentos de interromper este proceso durante dous meses de feroz guerra de inverno fan que Hitler teña a súa primeira gran derrota.
Saturación de osíxeno
miniaturadaimagem|Curva de saturación da hemoglobina en función da presión parcial do osíxeno. A saturación de osíxeno é un caso particular do uso do termo saturación (do latín saturatio) que se emprega para indicar a cantidade (en %) dun gas nun líquido. En medicina, a saturación de osíxeno mídese nos fluídos corporais, xeralmente no sangue.
En medicina, o termo adoita empregarse para referirse ao nivel de osixenación do sangue. A osixenación prodúcese cando as moléculas de osíxeno entran nos tecidos do corpo. Por exemplo, o sangue osixénase nos pulmóns, onde as moléculas de osíxeno viaxan do aire ao sangue e combínanse coa hemoglobina para formar a oxihemoglobina, e con ela distribúense por todo o corpo.
Saturación de osíxeno no sangue
O uso máis común da saturación en medicina é a medición da saturación de osíxeno no sangue (saturación de osíxeno no sangue arterial) mediante o método de oximetría de pulso para detectar a insuficiencia respiratoria. É importante, en particular, controlar o paciente durante a anestesia xeral en procedementos médicos, ou durante a terapia de osíxeno en caso de enfermidade grave do paciente. De feito, mídese a porcentaxe de osíxeno unido á hemoglobina sanguínea (contido de oxihemoglobina).
Os valores de saturación exprésanse coa abreviatura "S", engadindo o símbolo químico do osíxeno (s-O2 ou sa-O2).
En baixas presións parciais de osíxeno, a maior parte da hemoglobina está desosixenada. Cando a presión parcial de osíxeno aumenta até un certo punto (ao redor do 90%, aínda que este valor pode variar segundo o contexto clínico), a saturación de osíxeno no sangue comeza a aumentar segundo unha curva de disociación da oxihemoglobina.
Esta saturación de osíxeno no sangue continúa aumentando coa presión parcial de osíxeno e pode chegar a case 100% en presións parciais de osíxeno moi altas. Concretamente, é común que se alcance unha saturación de osíxeno próxima ao 100% en presións parciais de osíxeno ao redor de 100 mmHg, ou aproximadamente 13,3 kPa.
Saturación de osíxeno e presión parcial de osíxeno
miniaturadaimagem|Curva do osíxeno vinculado. A curva mostra que a porcentaxe de hemoglobina saturada de osíxeno está directamente relacionada coa presión parcial de osíxeno arterial. Canto maior sexa a presión parcial de osíxeno (P-O2, PO2 ou pO2), maior será a saturación de osíxeno no sangue. Debido á dependencia da afinidade polo osíxeno coa hemoglobina, que depende do número de moléculas de O2 xa unidas, esta relación non é lineal. A curva de O2 limitada mostra unha pendente en forma de "S".
Valores medios:
Medición e rango de saturación
A saturación mídese mediante un pulsioxímetro e baséase no principio de absorción dunha luz característica pola oxihemoglobina. O valor da saturación de osíxeno no sangue para humanos sans está no rango de 95-99%. Para os fumadores, estes valores son máis baixos. Unha saturación de osíxeno no sangue inferior ao 90% implica hipoxia que pode ser causada, entre outras causas, pola anemia. Un dos síntomas da baixa saturación de osíxeno no sangue é a cianose.
Aramides
Aramides é un xénero de aves gruiformes da familia Rallidae que habitan en América, desde México a Arxentina, os seus membros reciben o nome común de cotaras en castelán ou saracuras en portugués.
Non deben ser confundidas coa familia Aramidae, que ten unha soa especie, Aramus guarauna, co que só teñen en común un nome similar.
Características
A parte superior destas aves adoita ser de cor olivácea, as plumas das ás de cor castaña avermellada, as patas e o iris son avermellados, e o pico amarelo verdoso.
Especies
O xénero Aramides inclúe sete especies:
O Cantal, Rinlo, Ribadeo
O Cantal é un lugar da parroquia de Rinlo, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
O Cotarelo, Rinlo, Ribadeo
O Cotarelo é un lugar da parroquia de Rinlo, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Rinlo, Rinlo, Ribadeo
Rinlo é un lugar da parroquia de Rinlo, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Wikipedia en punjabi occidental
A Wikipedia en punjabi occidental (en ) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua punjabi occidental.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
A edición en punjabi occidental comezou o 24 de oubro de 2008 a través de Wikimedia Incubator, e o seu dominio comezou a existir o 13 de agosto de 2009. O proxecto foi impulsado por Khalid Mahmood, un profesor universitario de Islamabad.
A Virxe Branca, Rinlo, Ribadeo
A Virxe Branca é un lugar da parroquia de Rinlo, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
A Curuxeira, Santalla de Vilausende, Ribadeo
A Curuxeira é un lugar da parroquia de Santalla de Vilausende, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Anhedonia
A anhedonia (do grego ἀν-: an- ‘falta de’ e ἡδονή: hedoné ‘pracer’) é a incapacidade para experimentar pracer, a perda de ter interese ou satisfacción na realización de moitas actividades. Considérase unha falta de reactividade ante os estímulos habitualmente pracenteiros. Constitúe un dos síntomas ou indicadores máis claros de depresión, aínda que pode estar tamén presente noutros trastornos, compo por exemplo, nalgúns casos de demencias (Alzhéimer), en trastornos psicóticos e no trastorno esquizoide da personalidade.
Hai diferentes escalas para a avaliación da anhedonia, como a de Fawcet (escala de pracer/despracer) e a Escala de Avaliación dos Síntomas Negativos (Andreasen, 1981), que inclúe unha subescala de "anhedonia e retracción social". É común en escalas de depresión conter elementos sobre o tema como na Escala de Depresión de Beck (BDI).
Está asociado con baixos niveis de monoaminas no sistema nervioso, como a serotonina, dopamina, adrenalina e noradrenalina, mais principalmente ocorre unha disfunción dopaminérxica e noradrenérxica. O tratamento dependerá da intensidade do síntoma e da asociación con outros posibles síntomas de depresión. Se a anhedonia for predominante, unha opción de tratamento farmacoterápico son os inibidores selectivos da recaptación de dopamina e noradrenalina (IRND), como bupropiona e mirtazapina.
Tanto terapias cognitivo-comportamentais como terapias analítico-comportamentais poden ser auxiliares do tratamento medicamentoso.
Sen a discriminación de reforzo positivo é esperado que varios comportamentos saudables entren en extinción e o individuo pase a ser controlado principalmente por reforzo negativo (evitar sufrimento) e por punición. Unha persoa con anhedonia xeralmente dificilmente se adhire ao proceso terapéutico, por iso é importante a participación da rede social de apoio caso exista.
Definición
Mentres que as primeiras definicións da anhedonia salientaban experiencia pracenteira, modelos máis recentes puxeron en relevo a necesidade de considerar diferentes aspectos do comportamento divertido, como a motivación ou o desexo de participar nunha actividade («anhedonia motivacional»), en comparación co nivel de goce da actividade en si mesma («anhedonia consumatoria»).
A cultura ten unha grande importancia na cuestión. Unha conduta pode ser aceptada positivamente por un grupo cultural e non ser ben vista por outro.
Diagnóstico
Os criterios xerais para diagnosticala como un trastorno son ver o grao de insatisfacción coas capacidades e logros do paciente, avaliar as súas relacións interpersoais e a forma en que afronta os acontecementos da súa vida. O importante é que o paciente aprenda a aceptar os feitos como se presentan; se o seu comportamento lle causa un dano a el ou aos demais, entón transfórmase nunha patoloxía que debe ser tratada.
Escalas de Chapman
En 1976 L. Chapman e M. Raulin propuxeron dúas escalas, coñecidas como «escalas de Chapman», para a valoración da anhedonia: a escala para a anhedonia física e a escala para a anhedonia social. Posteriormente ambas as escalas foron revisadas pero, aínda que amplamente difundidas, non chegaron a ser publicadas de forma oficial. A Escala Revisada para a Anhedonia Física é un cuestionario autoaplicado de 61 preguntas que valora a capacidade de experimentar pracer de estímulos físicos típicos, como a comida, o tacto, o sexo, etc., mediante preguntas como «Sempre me gustarion os decorados fermosos». A Escala Revisada para a Anhedonia Social é un cuestionario autoaplicado de 40 preguntas que valora a capacidade de experimentar pracer de estímulos como o trato coa xente, parolar, intercambiar impresións ou sentimentos, etc., mediante preguntas como «Unha viaxe en coche é máis agradable se alguén me acompaña».