cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aliñamento estrutural
DALI
O método DALI tamén se utilizou para construír unha base de datos chamada FSSP (Fold classification based on Structure-Structure alignment of Proteins, ou clasificación de pregamentos baseada en aliñamentos estruturais de proteínas, ou tamén Families of Structurally Similar Proteins, ou familias de proteínas estruturalmente similares), na que todas as estruturas de proteínas coñecidas son aliñadas unhas con outras para determinar as súas veciñas estruturais e a clasificación dos pregamentos. Hai unha base de datos utilizable baseada en DALI e mantida polo EBI, e un programa descargable e un buscador web baseados nunha versión autónoma denominada DaliLite.
SSAP
O método SSAP (do inglés Sequential Structure Alignment Program, ou programa de aliñamento secuencial de estruturas) usa dobre programación dinámica para xerar un aliñamento estrutural baseado en vectores átomo-a-átomo nun espazo de estrutura. En lugar dos carbonos alfa utilizados normalmente en aliñamento estrutural, SSAP constrúe os seus vectores a partir de carbonos beta para todos os residuos agás glicina, método que toma en consideración o estado rotamérico de cada residuo e a súa localización ao longo do esqueleto. O SSAP traballa construíndo primeiro unha serie de vectores de distancia inter-residuos entre cada residuo e os seus veciños próximos non contiguos en cada proteína. Constrúese entón unha serie de matrices que conteñen as diferenzas de vectores entre veciños para cada par de residuos para o cal se construíron os vectores. A programación dinámica aplicada a cada matriz resultante determina unha serie de aliñamentos locais óptimos que se engaden a unha matriz "resumo" á que se lle aplica de novo programación dinámica para determinar o aliñamento estrutural global.
Pastor Candeira
Pastor Candeira Álvarez, nado en Ponteareas o 2 de decembro de 1886, foi un industrial e político galego.
Aliñamento estrutural
SSAP
O SSAP producía orixinalmente só aliñamentos de parellas, pero desde entón estendeuse tamén para aliñamentos múltiples. Aplicouse dun modo "todos contra todos" para producir un esquema xerárquico de clasificación de pregamentos chamado CATH (Class, Architecture, Topology, Homology, ou clase, arquitectura, topoloxía, homoloxía), que se utilizou para construír a base de datos CATH Protein Structure Classification.
Manuel Rodríguez Núñez
miniatura|Monólito na súa memoria no [[cemiterio vello de Mondoñedo]] Manuel Rodríguez Núñez, nado en Mondoñedo en 1893 e finado no mesmo concello o 11 de xaneiro de 1938, foi un sindicalista e político galego.
Pastor Candeira
Traxectoria
Foi nomeado concelleiro de Ponteareas en xaneiro de 1924. Na Segunda República foi presidente de Izquierda Republicana de Ponteareas. Foi nomeado xestor da Deputación de Pontevedra o 26 de marzo de 1936. Foi nomeado vicepresidente do Consello provincial de Izquierda Republicana de Pontevedra en xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 pasou á zona leal e presidiu o Comité de Izquierda Republicana da provincia de Pontevedra constituído en Barcelona en 1938. Abríuselle expediente polo Tribunal de Responsabilidades Políticas. Ao remate da guerra pasou a Francia e foi xefe da sección de Emigración do Servicio de Evacuación de Refugiados Españoles (SERE), substituíndo a Alejandro Viana Esperón. O 12 de xuño de 1940 Pastor abandonou París con Alejandro Viana e Isabel Napal rumbo a Bordeos. O 17 de xullo a Gestapo xunto con falanxistas tentou secuestrar a Alejandro Viana que logrou fuxir con Pastor e varios republicanos máis; tras cinco días agochados nos arredores de Bordeos, atravesaron Francia até La Louvesc, preto da fronteira con Suíza. Embarcou en Marsella no barco Alsina o 15 de xaneiro de 1941 con Alejandro Viana, Isabel Napal e outros 200 republicanos e centos de exiliados de diferentes países europeos, especialmente xudeus. Exiliouse en México, arribando ao porto de Veracruz o 19 de novembro de 1941.
Manuel Rodríguez Núñez
Traxectoria
Comerciante. Pertenceu á directiva sa Sociedade de obreiros católicos, e formou parte do seu orfeón. Militou na CNT, no Partido Sindicalista e na Unión Socialista Galega. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi asasinado en Mondoñedo o 11 de xaneiro de 1938, o seu cadáver apareceu na Travesa dos Remedios.
Pastor Candeira
Vida persoal
Casou con María Domínguez Benavides en xaneiro de 1925.
Aliñamento estrutural
MAMMOTH
MAMMOTH son as siglas en inglés de MAtching Molecular Models Obtained from Theory, modelos moleculares coincidentes obtidos da teoría. Os métodos de aliñamento de estruturas baseados en MAMMOTH descompoñen a estrutura da proteína en péptidos curtos (heptapéptidos), que son comparados cos heptapéptidos doutra proteína. Calcúlase unha puntuación de similitude entre dous heptapéptidos usando un método de vector unidade RMS (URMS). Estas puntuacións almacénanse nunha matriz de similitude, e calcúlase o aliñamento de residuos óptimo con programación dinámica híbrida (local-global). As puntuacións de similitude entre proteínas calculadas con MAMMOTH derívanse da probabilidade de obter un aliñamento estrutural dado por casualidade. Este método foi optimizado para velocidade e precisión, e é axeitado para estudos estruturales xenómicos a grande escala. MAMMOTH úsase en Rosetta@home.
A Barcia, Riobó, Cabana de Bergantiños
A Barcia é un lugar da parroquia de Riobó no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 9 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 4 eran homes e 5 mulleres.
Aliñamento estrutural
MAMMOTH
MAMMOTH-mult é unha extensión do algoritmo MAMMOTH para ser usada ao aliñar familias relacionadas de estruturas de proteínas. Este algoritmo é moi rápido e produce aliñamentos estruturales consistentes e de alta calidade. Os aliñamentos estruturais múltiples calculados con MAMMOTH-mult producen aliñamentos de secuencias estruturalmente implícitos, que poden ser usados posteriormente como patróns para modelaxe por homoloxía, predición de estrutura de proteínas por modelos ocultos de Markov, e buscas por tipo de perfil con PSI-BLAST.
RAPIDO
RAPIDO son as siglas do inglés Rapid Alignment of Proteins In terms of DOmains (ou aliñamento rápido de proteínas en termos de dominios). RAPIDO é un servidor web para o aliñamento en 3D de estruturas cristalinas de diferentes moléculas de proteínas, en presenza de cambios conformacionais. De xeito similar ao que se fai como primeiro paso na extensión combinatoria, RAPIDO identifica fragmentos que son estruturalmente similares nas dúas proteínas usando unha aproximación baseada en matrices de distancia por diferenzas. Os pares de fragmentos coincidentes, ou MFPs (de Matching Fragment Pairs), represéntanse entón como nodos nun grafo, os cales se encadean xuntos para formar un aliñamento por medio dun algoritmo para a identificación da traxectoria máis longa nun grafo acíclico dirixido. Realízase un paso final de afinación para mellorar a calidade do aliñamento. Tras aliñar as dúas estruturas, o servidor aplica un algoritmo xenético para a identificación de rexións conformacionalmente invariantes. Estas rexións corresponden a grupos de átomos cuxas distancias interatómicas son constantes (dentro dunha tolerancia definida). Ao facelo así, RAPIDO ten en consideración a variación na fiabilidade das coordenadas atómicas empregando funcións de ponderación baseadas nos valores B afinados. As rexións identificadas por RAPIDO como conformacionalmente invariantes representan conxuntos confiables de átomos para a superposición das dúas estruturas, e que poden usarse para unha análise detallada de cambios na conformación. Ademais das funcionalidades proporcionadas polas ferramentas actuais, RAPIDO pode identificar rexións estruturalmente equivalentes aínda que estas consistan en fragmentos que estean afastados en termos de secuencia e separados por outros dominios móbiles.
Desenvolvementos recentes
A mellora dos métodos de aliñamento estrutural constitúe unha área activa de investigación, e a miúdo propóñense métodos novos ou modificados que pregoan ofrecer vantaxes sobre técnicas anteriores e máis amplamente difundidas. Un exemplo recente é TM-align, que utiliza un novidoso método para ponderar a súa matriz de distancias, no cal se aplica programación dinámica. A ponderación proponse para acelerar a converxencia (resultado) da programación dinámica, e para corrixir os efectos vinculados ás lonxitudes do aliñamento. Nun estudo comparativo TM-align tivo un resultado mellor, tanto en velocidade coma en precisión, que DALI ou a extensión combinatoria.
Aliñamento estrutural de ARN
As técnicas de aliñamento estrutural aplicáronse tradicionalmente de forma exclusiva ás proteínas, como macromoléculas biolóxicas fundamentais que adoptan estruturas tridimensionais características. Porén, as longas moléculas de ARN tamén forman estruturas terciarias características que son intermediadas fundamentalmente por pontes de hidróxeno formados entre pares de bases, ademais de pola colocación das bases unhas enriba das outras (stacking). As moléculas de ARN non codificante funcionalmente similares poden ser especialmente difíciles de extraer dos datos xenómicos porque a estrutura está máis fortemente conservada que a secuencia tanto no ARN coma nas proteínas, e o máis limitado alfabeto do ARN diminúe o contido de información de calquera nucleótido dado en calquera posición particular.
Publicouse un método recente para o aliñamento estrutural de pares de secuencias de ARN con baixa identidade secuencial que se aplica no programa FOLDALIGN. Porén, este método non é verdadeiramente análogo ás técnicas de aliñamento estrutural de proteínas, xa que predí computacionalmente as estruturas das secuencias de ARN de entrada (input) en lugar de requirir estruturas determinadas experimentalmente como entrada. A pesar de que a predición computacional do proceso de pregamento de proteínas non foi especialmente exitosa ata o momento, as estruturas de ARN sen pseudonós con frecuencia poden ser preditas acertadamente utilizando métodos de puntuación baseados na enerxía libre termodinámica que teñen en conta o emparellamento e amontoamento (stacking) de bases.
Software
Elixir unha ferramenta de software para o aliñamento estrutural pode constituír un desafío debido á gran variedade de paquetes de programas dispoñibles, que se diferencian significativamente en metodoloxía e fiabilidade. Debido á súa integración con outras ferramentas baseadas en web do Instituto Europeo de Bioinformática (EBI), o servidor DaliLite EBI DALI ten vantaxe na produción de aliñamentos estruturais sinxelos para investigadores interesados en usar os aliñamentos como guía para o traballo experimental (en lugar de estudar os métodos de aliñamento por si mesmos). Outro método do EBI útil é o Secondary Structure Matcher, que require a presenza de polo menos dous elementos de estrutura secundaria.
As propiedades dalgúns servidores de aliñamento estrutural e paquetes de software están resumidos e postos a proba con exemplos en Structural Alignment Tools in Proteopedia.Org.
Universidade de Edimburgo
A Universidade de Edimburgo (en inglés: University of Edinburgh, en gaélico: Oilthigh Dhùn Èideann), fundada en 1582, é un centro de renome no mundo da ensinanza e da investigación situado na cidade de Edimburgo, Escocia. A universidade foi a sexta en crearse nas illas británicas, e a cuarta de Escocia. A Universidade de Edimburgo conta con 24.000 estudantes, e se atopa entre as máis prestixiosas do Reino Unido.
Historia
A fundación da Universidade de Edimburgo atribúese ao bispo Robert Reid, da Catedral de San Magnus, Kirkwall, quen doou trala súa morte en 1558, os seus fondo.
A universidade estableceuse por unha Carta Real concedida por Xacobe VI en 1582, converténdose na cuarta universidade escocesa, cando Inglaterra, moito máis poboada e próspera, tiña tan só dúas.
No século XVIII, Edimburgo era un dos centros principais de Europa, desenvolvéndose a universidade coma unha das máis importantes do continente europeo.
Os estudantes da universidade son representados polo Consello Representativo dos Estudantes (Students' Representative Council, fundado en 1884 por Robert Fitzroy Bell, e pola Asociación dos Estudantes da Universidade (Edinburgh University Students' Association) fundada en 1889.
No ano 2002 a universidade foi reorganizada, as súas nove facultades pasaron a ser tres colexios: o Colexio de Humanidades e Ciencias Sociais (HSS), o Colexio de Ciencias e Enxeñarías (SCE) e o Colexio de Medicina e Medicina Veterinaria (MVM).
Reputación
miniatura|dereita|180px|Old College da Universidade de Edimburgo, deseñado por [[Robert Adam]] O Suplemento de "Clasificación de Universidades Mundiais" 2005 do xornal The Times [THES] clasificou a Universidade de Edimburgo da seguinte maneira:
Phyllida Law
Phyllida Ann Law, nada o 8 de maio de 1932 en Glasgow, é unha actriz escocesa de cinema, televisión e teatro.
Carraxo, Carraxo, Laza
Tiña 44 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 25 eran homes e 19 eran mulleres.
Istambul
Istanbul ou Istambul,   é a maior cidade de Turquía, e tamén unha das cidades máis poboadas de Europa, con 11 008 790 de moradores (censo de 2007).
É tamén a capital administrativa da Provincia de Istanbul na chamada Rumelia ou Tracia Oriental. Foi chamada Bizancio ata 330, e Constantinopla ata 1453, nome co que se lle denominou xeralmente en Occidente ata 1930. Durante o período otomán os turcos chamaban á cidade 'İstanbul' alteración da frase en lingua grega: εἰς τὴν πόλιν (á cidade), que no grego bizantino se prunciaba algo así como istimbólin, pero oficialmente empregábase o nome Qustantaniyyeh (قسطنطنيه) ("Cidade de Constantino" en árabe). O nome oficial de İstanbul foi imposto o 28 de marzo de 1930.
Foi sucesivamente a capital do Imperio Romano de Oriente, o Imperio Bizantino, do Imperio Otomán e máis tarde da República de Turquía até 1923.
Aínda que dende 1923 a capital de Turquía é Ancara, Istanbul segue sendo unha cidade que ten un papel fundamental na industria, no comercio e na cultura de Turquía. Alberga máis dunha ducia de universidades. É sé do Patriarcado Ecuménico de Constantinopla, cabeza da Igrexa Ortodoxa.
Fundación de Bizancio
miniatura|Murallas. Bizancio foi o nome orixinal da moderna cidade de Istanbul. Bizancio foi establecida por colonos gregos de Megara no 667 a.C. e nomeada en honra do seu rei Byzas. O nome «Bizancio» é unha transliteración do nome grego orixinal de Βυζάντιον. O grego moderno demótico pronuncia este como Βυζάντιο, /vi.za.ⁿdjo/.
A través dos anos, esta cidade estivo en mans dos persas, os cales a ocuparon e destruíron no século V a.C. Recuperada polo espartano Pausanias no 479 a.C., comezou a reconstruíla no 478 a.C. Máis tarde Esparta tivo que disputar o seu control aos atenienses, quen a tomaron no 409 a.C., mais foron expulsados no 405 a.C., aínda que no 390 a.C. volveu a mans atenienses.
Entre o 336 e o 323 a.C. estivo en mans dos macedonios, durante o reinado de Alexandre Magno. Logo deste, a cidade recuperou certa independencia, salvo cando no 279 a.C. os celtas conquistaron Tracia, impondo un tributo a Bizancio.
O Imperio Romano
No ano 191 a. C. a cidade pasou a ser aliada de Roma, quen a recoñeceu como cidade ceibe, aínda que posteriormente pasou a ser posesión directa da República (100 a. C.).
No ano 194, Bizancio viuse envolvida nunha disputa entre o emperador romano Septimio Severo e Pescennius Niger, tomando partido polo derradeiro. Debido a isto Severo cercou a cidade, onde resistían os partidarios de Niger. O sitio durou tres anos, o que alporizou a Severo que, cando finalmente se rendiu, a saqueou, destruíndo as súas murallas.
O Imperio Bizantino
miniatura|A [[igrexa de Santa Sofía (Hagia Sofia) foi convertida en mesquita durante o Imperio Otomán e dende 1935 é un museo.]] A [[Mesquita Azul (Mesquita do Sultán Ahmed).|miniatura]] miniatura|Silueta da Mesquita Azul e do museo Hagia Sofia. [[Ponte del Bósforo|Ponte do Bósforo sobre o Estreito do Bósforo.|miniatura]]
A estratéxica posición de Bizancio atraeu ao emperador romano Constantino I o Grande, quen no ano 330, fundou de novo a cidade como Nova Roma ou Constantinopolis na súa honra (Constantinopla, en grego: Konstantinoupolis, Κωνσταντινούπολις) e converteuna na capital do Imperio Romano e, trala súa división en 395, do Imperio Romano de Oriente, que pasou á historiografía moderna co nome de Imperio Bizantino. O nome de Nova Roma nunca se empregou con frecuencia e foi o de Constantinopla o que prevaleceu ata a caída do Imperio en 1453 e foi usado ata o século XX en Europa, en lugar de Istanbul (aínda se emprega en Grecia).
A combinación de imperialismo e posición estratéxica desempeñarían un papel importante, como encrucillada entre dous continentes (Europa e Asia), e máis tarde como un incentivo para África e outros territorios á súa vez, en termos de comercio, cultura, diplomacia e estratexia. Nunha localización tan valiosa, Constantinopla era quen de controlar a ruta entre Asia e Europa, así como o paso do mar Mediterráneo ao Efxinos Pontos (mar Negro). Isto fixo que mentres que a parte occidental do Imperio Romano entrou nunha crise económica, comercial, política e demográfica, Constantinopla mantivese a súa posición durante séculos, converténdose na grande urbe europea medieval. Do primeiro período de esplendor do Imperio destaca a Igrexa de Santa Sofía, obra mestra da arte bizantina que mandou construír o Emperador Xustiniano. Tras unha pequena crise nos séculos VII e VIII, volvería outra etapa de renacemento no IX e X, co Cisma de Oriente, tralo que viría a decadencia do Imperio coas cruzadas, a división en varios estados como o Imperio Latino, e a constante ameaza turca. No entanto a cidade mantería a súa importancia como centro cultural e comercial do Mediterráneo, contando con consulados e colonias de mercadores de diversos países.
O derradeiro emperador (ou basileos) bizantino foi Constantino XI quen morreu na defensa da cidade.
O Imperio Otomán
A Caída de Constantinopla baixo dominio turco o 29 de maio de 1453 foi un suceso que impactou á sociedade europea da época e que se considera o final da Idade Media. A cidade caeu tras un longo asedio e anos de conflitos cos turcos, que xa conquistaran o resto do Imperio Bizantino, debido ao tesón do sultán Mehmed II, chamado naquel momento Fatih, en turco «O Conquistador» e formou parte do Imperio Otomán ata a súa disolución oficial o 1 de novembro de 1922. Os otománs denominaron a cidade İstanbul ou Istanbul.
Durante o período otomán a cidade franqueou un cambio cultural completo, e pasou de ser unha cidade bizantina imperial e cristiá ortodoxa a outra otomá e islámica. A Hagia Sophia, a Igrexa da Divina Sabedoría, foi convertida nunha mesquita como o foron algunhas outras igrexas na cidade (sobre todo as igrexas dos barrios que puxeron máis empeño en defender a cidade fronte Mehmed III). Moitas igrexas conserváronse e novas mesquitas construíronse ao redor da cidade; cada Sultán construíu unha magnífica mesquita para conmemorar o seu reinado. Entre estas mesquitas, as máis extraordinarias son: a Mesquita de Beyazid, a Mesquita de Süleymaniye (a máis grande de Istanbul), a Mesquita do Sultán Ahmed (o primeiro sermón do venres ou «Jutba» nesta Mesquita foi lido polo Jelveti Sufí Xeque Aziz Mahmud Hudayi) e a Mesquita de Fatih.
As donas e nais dos Sultáns tamén contribuíron á construción de mesquitas e varias destas, tanto no lado europeo como no asiático da cidade, teñen o nome Mesquita do Sultán Valide, para simbolizar que foron construídos conforme ás ordes da nai do Sultán.
As ordes sufíes, tan estendidas no mundo islámico de entón, tiñan a numerosos discípulos que participaran na conquista da cidade e trasladáronse para instalarse na capital. Durante tempos do Imperio Otomán máis de 100 Tekkes (centros de reunión e retiro ao xeito dos mosteiros cristiáns nos que se celebraban rituais sufíes) estaban activos tan só en Istanbul. miniatura|Vista de [[Beşiktaş en 2020.]] Moitos destes Tekkes aínda perviven no día de hoxe, uns en forma de mesquitas outros como museos, como Jerrahi Tekke en Fatih, as mesquitas de Sünbül Efendi e Ramazan Efendi o Gálata Mevlevihane en Beyoğlu, Yahya Efendi Tekke en Beşiktaş e Bektaşi Tekke en Kadıköy que na actualidade é empregada por musulmáns Alevíes como unha Cemevi. Un elemento pintoresco da paisaxe de certas zonas da cidade de Istanbul, que aínda pervive hoxe en día, son as Türbes, características tumbas do período otomán.
A República de Turquía
Cando a República de Turquía foi establecida por Mustafa Kemal Atatürk o 29 de outubro de 1923, a capital foi trasladada de Constantinopla a Ancara. İstanbul adoptouse como nome oficial en 1930. Nos primeiros anos da república, Istanbul foi pasada por alto en favor da nova capital Ancara, pero durante a década dos anos 50 e 60 Istanbul someteuse ao gran cambio estrutural. A cidade, no seu día cunha numerosa e próspera comunidade grega, herdeiros das orixes gregas da cidade, diminuíu logo dos acontecementos do 6 e o 7 de setembro de 1955, nos que unha turba atacou e asaltou as comunidades armenia, grega e xudía da cidade, sen lamentar moitos danos persoais, aínda que un gran número de gregos abandonaron os seus fogares e viaxaron á veciña Grecia.
Na década de 1960 o goberno de Adnan Menderes procurou desenvolver o país no seu conxunto, e foron construídas novas autoestradas e redes de estradas así como fábricas en todo o país. Unha moderna rede viaria foi construída en Istanbul, pero nalgúns casos, lamentablemente, a expensas da derriba de edificios históricos no interior da cidade.
En 1963 asinouse o Acordo de Ankara, que constitúe o primeiro paso do país no seu proceso de integración na Comunidade Económica Europea (posteriormente, na Unión Europea).
Xeografía
miniatura|Vista satélite da área de Istanbul. Cisternas de Basílica.|miniatura Fortaleza de Rumeli Hisari.|miniatura Gran Bazar|miniatura Bazar das [[especias|miniatura]] Acuedutos de Valens|miniatura
Istanbul atópase ao sur do estreito do Bósforo, ao noroeste da Rexión do Mármara entre a Turquía europea e asiática. A parte europea da cidade atópase na parte occidental, mentres a parte asiática atópase na parte oriental. A cidade de Istanbul ten unha superficie de 1.539 km², mentres que a área metropolitana da cidade ten unha superficie de 6.220 km².
O Bósforo
O Bósforo (En turco Boğaziçi) é un estreito que divide en dúas partes a cidade de Istanbul, conectando ao mar de Mármara co mar Negro e separando fisicamente Asia de Europa.
Sobre o estreito construíronse dúas pontes que comunican os dous continentes. A ponte Bogazici (Boğaziçi Köprüsü), de 1.074 metros de longo, foi completada en 1973. A segunda ponte, a Fatih Sultan Mehmet (Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, FSM) posúe unha lonxitude de 1.014 metros, foi completada en 1988 e atópase a case cinco quilómetros ao norte da primeira ponte. Estas pontes unen Istanbul coas veciñas cidades asiáticas de Üsküdar (en grego Crisopolis) e Kadiköy (en grego Calcedonia), que pasaron a formar unha conurbación con Istanbul na segunda metade do século XX.
Un túnel ferroviario de 13,7 quilómetros está sendo construído e estímase a súa terminación para 2008. Aproximadamente 1400 metros do túnel van construírse baixo o estreito, mediante a técnica de inmersión do conduto, e prevese que será o máis profundo túnel executado por este método (cun máximo de 56m baixo o nivel da auga). O proxecto contempla a construción dun metro de 13,3 km con catro estacións, que unirá o centro de Istanbul coa urbe oriental e coa urbe occidental.
Risco sísmico
Istanbul está situada preto de falla Anatolia do Norte, unha falla xeoloxicamente activa que foi responsable de varios tremores mortais na historia contemporánea da cidade. Os estudos demostran que hai un risco elevado de que nas próximas décadas se produza un terremoto devastador preto de Istanbul. As dificultades para establecer e impor convenientes normas de calidade na construción dos edificios probablemente causarán un enorme número de derrubamentos e esborralles, sobre todo en vivendas de albanelería baratas como os «gecekondu» dos suburbios de Istanbul.
Clima
A cidade de Istanbul posúe un clima temperado continental, consistente en quentes, longos e húmidos veráns e invernos fríos, chuviosos e con nevadas ocasionais que poden ser abondosas. A media de precipitacións total é de 870 mm anuais. A humidade relativa da cidade é constantemente alta o que fai que se sintan temperaturas moito máis rigorosas que as que en realidade existen. As temperaturas máximas medias durante os meses de inverno varían entre 3 e os 8 °C, e ata podendo baixar aos -5 °C e inferiores. Ao contrario da crenza común, as grandes precipitacións en forma de neve son comúns, podendo acaecer entre os meses de novembro e abril. Os meses de verán de xuño a setembro traen temperaturas diúrnas medias de 28 graos centígrados e superiores. A pesar de que o verán é a tempada máis seca, a choiva é común e as inundacións semellantes a un monzón acontecen durante aquela época do ano.
Sector financeiro
Istanbul constitúe a "capital financeira" de Turquía, aínda cando Ancara vén sendo a capital do país dende 1923. O nacemento de mercados específicos durante a década dos 80 reforzaron aínda máis o status da cidade. Inaugurada a comezos de 1986, a Bolsa de Valores de Istanbul (ISE) é o único mercado de valores de Turquía, establecida para proporcionar operacións con accións, cupóns de dereito, abonos do estado, letras do Tesouro, certificados de participación nos ingresos, bonos emitidos pola privatización da Administración, bonos corporativos, e para levar a cabo transaccións da noite á mañá. No ano 1993 o ISE decidiu sobre a liberalización dos mercados do ouro, e en 1995 o Istanbul Gold Exchange foi establecido, poñendo fin ao monopolio das importacións de lingotes de ouro do Banco Central de Turquía, transferíndose ao sector privado.
Os distritos financeiros de Levent e Maslak son a sede dos principais bancos, compañías turcas, e tamén dos grandes xigantes do sector financeiro como Citibank, Merrill Lynch, J. P. Morgan, HSBC, ABN Amro, Fortis, ING Bank, BNP Paribas, Société Générale, Banca di Roma, UniCredit, WestLB, Deutsche Bank, Commerzbank, entre outros. Os distritos de Levent e Maslak teñen un constante crecemento dinámico que se pode comprobar coa constante construción de novos rañaceos todos os anos.
Turismo
Istanbul é a principal cidade turística de Turquía. Na cidade atópanse centos de hoteis e industrias orientadas ao turismo. No 2006 un total de 23 148 669 turistas viaxaron a Turquía, a maioría deles entraron no país a través dos aeroportos e portos de Istanbul e Antalya. O número total de turistas que entraron a través dos Aeroportos Internacionais de Atatürk e Sabiha Gökçen de Istanbul chegou aos 5 346 658, fronte aos 4849.353 do 2005.
Istanbul é tamén un dos maiores destinos de conferencias do mundo, medrando a súa elección como destino entre as principais asociacións mundiais. O atractivo de Istanbul como cidade de conferencias desenvolveuse coa creación de tres áreas de conferencias e exhibicións: The Conference Valley Val das conferencias, The Airport & Exhibition District Distrito do aeroporto e das exhibicións (con 150.000 m2 de espazo para exhibicións) e o Business & Financial District Distrito de negocios e financeiro. Estas áreas presentan unha combinación de aloxamento, facilidades de encontro, e espazo de exhibición. Estas áreas poden ser visitadas de xeito individual ou colectivo, grazas á rede de metro que as une; entre as tres poden acoller a máis de 10.000 visitantes.
Lugares de interese
Istanbul foi e é un crisol cultural e étnico. Por conseguinte, hai numerosas mesquitas, igrexas, sinagogas e palacios históricos dignos de visitar na cidade.
A cidade vella está principalmente situada no estreito do Bósforo. Con todo, a cidade moderna é máis ampla e comprende ambos os lados (europeo e asiático) do estreito. Entre os seus encantos turísticos inclúense a Igrexa da Divina Sabedoría (Hagia Sofia), Sarıyer, Eyüp e Taksim na parte europea, e Beyköz, Üsküdar, Kadıköy, Moda, Bostancı e Adalar na parte asiática. Como capital que foi de dous dos imperios máis poderosos da Terra, e cidade cosmopolita que, para o século XVI, era probablemente a máis civilizada e multicultural, Istanbul alberga monumentos extraordinarios: palacios, igrexas e o Hipódromo que datan da época bizantina; as mesquitas de Sultanahmet e Süleymaniye; e o Palacio de Topkap? (Topkapı Sarayı), sede do poder imperial otomán, entre outros.
Edificios e monumentos
Mercados, barrios e lugares diversos
Construcións emblemáticas
Cidades irmandadas
Istanbul está irmandada con 45 cidades:
Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
Santo Adrao de Lourenzá é unha parroquia do concello de Lourenzá na comarca da Mariña Central, na provincia de Lugo. Tiña 413 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 195 homes e 218 mulleres. O que supón unha diminución de 109 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 522 habitantes (263 homes e 259 mulleres).
Patrimonio
A igrexa parroquial data do século XVI, aínda que sufriu restauracións posteriores. Posúe un retablo barroco da Inmaculada do século XVIII e conta cunha cruz procesional do século XVI.
Ao sur atópase a capela de San Sebastián, construída en 1947.
Zutik
Zutik (que en éuscaro quere dicir en pé) foi un partido político de esquerdas que tiña o seu ámbito de actuación no País Vasco.
Historia
Foi fundado en 1991 e tiña a súa orixe no Euskadiko Mugimendu Komunista (EMK) e Liga Komunista Iraultzailea (LKI) que foron dúas escisións de ETA, pero rexeitaba totalmente a violencia etarra por motivos éticos. En Navarra actuaba baixo a denominación de Batzarre.
Niño de andoriña
miniatura|O "niño de andoriña". O niño de andoriña (en ucraíno: "Ластівчине гніздо", e en tártaro de Crimea: "Qarılğaç yuvası") é un castelo decorativo preto de Ialta na Península de Crimea na Ucraína.
Zutik
Historia
Zutik estaba afiliada ao Secretariado Unificado da Carta Internacional (organización fundada en 1963 de carácter internacional que agrupa ao conxunto de partidos comunistas trotskistas de ámbito mundial).
Niño de andoriña
Foi construído entre os anos 1911 e 1921 en Gaspra, na cima dun acantilado de 40 metros de altura cun deseño neogótico do arquitecto ruso Leonid Sherwood.
Zutik
Historia
Zutik agrupaba a nacionalistas e non nacionalistas de esquerdas que crían posíbel unha solución consensuada ao conflito vasco que respecte as diferentes identidades e sensibilidades existentes no conxunto dos territorios que forman Euskal Herria.
Niño de andoriña
O castelo domina o Cabo Ai-Todor sobre o Mar Negro e localízase preto das ruínas do castro romano de Charax, Crimea. É un dos simbolos do turismo en Crimea e é unha das principais atraccións turísticas de Ucraína.
Zutik
Historia
Nos diferentes procesos electorais da década dos noventa do século XX pediu o voto para Herri Batasuna e Euskal Herritarrok, coalición na que integrouse en 1999. Deixou a mesma en 2004 cando ETA crebou a tregua e porque durante o proceso de refundación de Batasuna os integrantes de Zutik non coincidiron cos postulados da corrente maioritaria da coalición abertzale. Nas eleccións xerais españolas de 2004 presentouse en coalición con Aralar. Aos seguintes procesos electorais non se ten presentado nin en solitario nin en coalición con calquera outra forza política. Zutik disolveuse o 17 de decembro de 2011.
Niño de andoriña
O edificio é de forma compacta, e mide só 10 metros de ancho e 20 metros de largo. O seu deseño inclúe un vestíbulo de entrada, salón, escaleira para a torre, e dous cuartos en diferentes niveis dentro da torre. O interior do cuarto está decorado con paneis de madeira, as paredes do resto das instalacións están acabadas en escaiola e pintadas. O castelo remata nunha terraza panorámica, onde se ve o mar e a praia Ialta.
Naroa Agirre
Naroa Agirre, nada en Donostia (Guipúscoa) o 15 de maio de 1979, é unha atleta e actriz vasca.
Como atleta
É a actual posuidora da plusmarca española de salto de pértega cunha marca de 4,56 m realizados en Sevilla o 17 de febreiro de 2007. Está considerada unha das mellores atletas de salto con pértega de España. Participou nos Xogos Olímpicos de 2004 e 2008.
Como actriz
Destaca a súa participación na serie de televisión Goenkale, na que interpreta o papel de Naroa.
Bidueiro pubescente
O bidueiro pubescente, bidueiro común , simplemente bidueiro ou albelo (Betula alba  L., Sp. Pl.: 982 (1753)sin.: Betula pubescens Ehrh.) é unha árbore esvelta e caducifolia do xénero Betula, da familia das betuláceas que medra nas zonas húmidas. Caracterízaa a casca abrancazada do toro. Común en Galicia, tense adscrito a subespecie celtiberica aínda que non está aceptada por Flora Ibérica (B. pubescens Ehrh. subsp. celtiberica (Rothm.& Vasc.) Rivas Mart.; B. celtiberica Rothm. & Vasc.).
Etimoloxía
O termo galego bidueiro ou bido (en portugués vidoeiro ou bétula) vén do latín betūlario, adaptación do nome céltico betu.
Ademais existen numerosas variantes dialectais: albelo, bedugo, bedulo, bídalo, budio, abedugo, bideiro e bidro.
Caracteres identificativos
miniatura|left|Detalle das xemas ou botóns. A diferenza do bidueiro branco (Betula pendula), o bidueiro pubescente, posúe rebentos lisos, e é máis liso e posúe menos indumento que aquel. Ademais, as serraduras da marxe son máis constantes e leves. En canto á xenética, existen diferenzas taxativas: o bidueiro branco B. pendula é diploide, mentres que o B. alba é tetraploide. Respecto das súas características ecolóxicas, este bidueiro prefire terreos pouco drenados, moi saturados da auga, a diferenza, de novo, co B. pendula, que require unha maior sequidade.
Distribución e hábitat
O bidueiro é un anxiospermas de porte arbóreo de distribución máis setentrional. As poboacións subárticas non desfrutan do porte descrito en seccións anteriores, senón que posúen un perfil máis achaparrado ou repoludo, máis apto contra as cifras e para resistir o peso da neve. Hai autores que separan aos individuos pertencentes a estas subpoboacións na subespecie Betula pubescens subsp. tortuosa, o bidueiro ártico; as súas características definitorias, ademais da distribución islandesa e groenlandesa, corresponderían a un talle menor, de 5 a 6 m.
Na Península Ibérica é frecuente no Cordal Cantábrica, Sistema Ibérico, Sistema Central. Nestas serras mestúrase frecuentemente con acivros e capudres (Sorbus aucuparia). Nos clareiros dos bidueirais medra gran cantidade de xanzá (Gentiana lutea) que se aproveita, así coma uces brancas, extensos tapices de arandeiras e xestas.
Usos
miniatura|250px|Tronco A súa madeira, dura e resistente, úsase para carpintaría e foi tradicionalmente utilizada polos zoqueiros (que partían pola metade un toro e de cada metade facían un zoco). Tamén se utilizou para a construción de cubertas, cascos de canoas e para a elaboración de diferentes recipientes. Naturalmente, tamén se aproveita como combustíbel nas cociñas de leña, pola súa facilidade para arder.
Da súa casca, branda, pódese obter aceite que se emprega en medicina.
O bidueiro na cultura popular
branquiñas de abidueira; Mándemas vir de Villalba, daquilas que hai de chinela''. ¿que lle dás os teus romeiros? auga da túa fontiña sombra dos teus bidueiros.''
Outros artigos
Hai moitos topónimos relacionados con esta árbore:
Análise complexa
250px|right|miniatura|Gráfico da función f(z)=(z2-1)(z-2-i)2/(z2+2+2i). A coloración representa o [[argumento (análise complexa)|argumento da función, mentres que o brillo representa o módulo.]] A análise complexa (ou teoría das funcións de variable complexa) é a rama das matemáticas que en parte investiga as funcións holomorfas, tamén chamadas funcións analíticas. Unha función é holomorfa nunha rexión aberta do plano complexo se está definida nesta rexión, toma valores complexos e por último é diferenciable en cada punto desta rexión aberta con derivadas continuas.
O feito de que unha función complexa sexa diferenciable no sentido complexo ten consecuencias moito máis fortes que a diferenciabilidade usual nos reais. Por exemplo, toda función holomorfa pode representarse como unha serie de potencias nalgún disco aberto onde a serie converxe á función. Se a serie de potencias converxe en todo o plano complexo dise que a función é enteira. Unha definición relacionada coa función holomorfa é a función analítica: unha función complexa sobre os complexos que pode ser representada como unha serie de potencias. De modo que toda función holomorfa tamén cumpre a definición de función analítica pero non toda función analítica é holomorfa. En particular, as funcións holomorfas son infinitamente diferenciables, un feito que é marcadamente diferente do que ocorre nas funcións reais diferenciables. A maioría das funcións elementais como por exemplo algúns polinomios, a función exponencial e as funcións trigonométricas, son holomorfas.
Historia
miniatura|150px|[[Augustin Louis Cauchy, un dos grandes precursores da análise complexa.]] A análise complexa é unha das ramas clásicas das matemáticas que ten as súas raíces alén do século XIX. Os nomes destacados no seu desenvolvemento son Euler, Gauss, Riemann, Cauchy, Weierstrass e outros no século XX. Tradicionalmente, a análise complexa, en particular a teoría das aplicacións conformes, ten moitas aplicacións en enxeñaría, pero é amplamente empregada tamén na teoría de números analítica. En tempos modernos se converteuse en popular grazas ao pulo da dinámica complexa e os debuxos de fractais, producidos pola iteración de funcións holomorfas, dos cales o máis popular é o conxunto de Mandelbrot. Outras aplicacións importantes da análise complexa son as da teoría de cordas, unha teoría de campos cuánticos conforme-invariante.
Integrais de veciñanza
Unha ferramenta de grande importancia na análise complexa é a integral de veciñanza. A integral dunha función que sexa holomorfa sobre e no interior dun camiño pechado é sempre cero (teorema integral de Cauchy). Os valores dunha función holomorfa dentro dun disco poden averiguarse mediante unha integral de veciñanza sobre a fronteira do disco (fórmula integral de Cauchy). As integrais de veciñanza no plano complexo empréganse habitualmente para encontrar integrais reais complicadas, e para isto é útil a teoría dos residuos. Se unha función ten unha singularidade nalgún punto (ou nun número finitos deles), que quere dicir que os seus valores "estalan", que non ten un valor finito en tales puntos, entón pódese definir o residuo da función nesa singularidade, e estes residuos poden empregarse para calcular integrais aparentemente difíciles dunha maneira sinxela, este é o contido do poderoso teorema dos residuos. O curioso comportamento das funcións holomorfas preto das singularidades esenciais descríbese co teorema de Weierstrass-Casorati. As funcións que teñen só polos (un tipo de singularidade de funcións racionais onde o polinomio denominador ten un número finito de ceros) e non singularidades esenciais chámanse meromorfas.
Series de Laurent
As series de Laurent son similares ás series de Taylor pero poden empregarse para estudar o comportamento das funcións preto das singularidades.
Continuación analítica
Unha propiedade importante das funcións holomorfas é que se unha función o é nun dominio simplemente conexo entón os seus valores están completamente determinados polos seus valores sobre calquera subdominio máis pequeno. A función sobre o dominio máis grande diría que está analiticamente continuada, que é a continuación dende os seus valores no dominio máis pequeno. Isto permite estender, a case todo o plano, a definición de funcións como a función ζ de Riemann que están inicialmente definidas en termos de sumas infinitas que converxen só sobre dominios limitados. Algunhas veces, como no caso do logaritmo natural, é imposible continuar analiticamente unha función holomorfa a un dominio conexo non simple no plano complexo, pero é posible estendela a unha función holomorfa sobre unha superficie intimamente relacionada coñecida como superficie de Riemann.
Outros
Existe tamén unha rica teoría no caso de máis dunha dimensión complexa, onde as propiedades analíticas como as de expansión en series de potencias permanece aínda certa pero que porén a maioría das propiedades xeométricas das funcións nunha dimensión complexa (como a de transformación conforme) xa non o son. O teorema de representación conforme de Riemann sobre as relacións conformes de certos dominios no plano complexo, que pode ser o resultado máis importante na teoría unidimensional, falla totalmente en dimensións maiores.
Lista de froitas
miniatura|300px|dereita|O [[figo, aínda que non sexa, en termos botánicos, un froito, (trátase dun sicono ou inflorescencia), é considerado un froito na linguaxe corrente]]
Camafreita, Riobó, Cabana de Bergantiños
Camafreita é un lugar da parroquia de Riobó no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 42 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 19 eran homes e 23 mulleres.
Lista de froitas
A presente lista pretende enumerar varios tipos de froitas, consideradas comestibles en diversas partes do mundo. Nótese que moitas froitas (dende o punto de vista biolóxico) son consideradas verduras no sentido culinario (por exemplo, o tomate), e non aparecen neste artigo por esa razón. Por outro lado, existen algunhas "froitas", como o amorodo ou o ananás (ou piña) que non son froitos en termos botánicos. Resumindo: aquí faise unha listaxe das "froitas" na acepción corrente da palabra e non na acepción científica.
Froitas de clima temperado
miniatura|dereita|250px|Pintura de froitas brasileiras ([[Albert Eckhout)]]
As froitas de clima temperado crecen case todas en árbores ou arbustos leñosos ou lianas. Con todo elas non se desenvolven adecuadamente nas rexións tropicais (de clima quente), precipitación atmosférica regular e temperatura media anual superior a 22 °C. Isto é porque existe a necesidade fisiolóxica de ter algúns días de baixas temperaturas (chilling requirement), cerca de 5 a 15 °C, en cada ano anterior á floración. Como se pode percibir, todas as plantas dese grupo son especies que esixen para o seu crecemento normal e a súa posterior frutificación un clima tipicamente frío para un período de repouso fisiolóxico (repouso vexetativo) no que presentan gran resistencia ao frío. As principais froitas de clima temperado son a ameixa ou cirola, a cereixa doce, o albaricoque, a framboesa, a mazá, a noz, a pera e a uva, porque elas son amplamente cultivadas e tamén consumidas globalmente, debido a súa enorme adaptación a moitos lugares diferentes. Porén, existen outras froitas de grande importancia local, non figurando entre as especies producidas basicamente para o comercio. Estas son frecuentemente extraídas da natureza como acontecía durante o Neolítico.
Familia Rosaceae
A familia Rosaceae predomina entre as principais plantas produtoras de froito de clima temperado pola súa importancia e tamén polo gran número de especies. Os pomoideos, drupas, amoras, nésperas, amorodos, e o froito da roseira son exemplos de froitas desta familia.
Froitos con carabuña (drupas)
Xénero Prunus:
Bagas
O termo baga non vai ser usado neste artigo tecnicamente, ou nun sentido botánico. Aquí significa calquera pequena froita, que pode ser totalmente consumida e que, eventualmente, non posúe sementes.
O xénero botánico Rubus, vulgarmente designados como silvas ou framboeseiros, fornece as chamadas pseudobagas. As máis coñecidas froitas dese grupo son as amoras bravas e as framboesas, máis outras, híbridas, como as amora negra e amoras framboesas son tamén moi populares. Hai varias especies e variedades de froitos bravos, que poden provir de silvas (con espiñas) ou non.
As verdadeiras bagas predominan na familia Ericaceae, estando moitas adaptadas ao subártico:
Outras bagas que non son das familias Rosaceae nin Ericaceae:
Froitas orixinarias de Asia
miniatura|[[Caqui en Bastavales]] Algunhas froitas nativas da Asia, que non eran moi coñecidas noutros lugares até o século XX:
Froitas orixinarias de América do Norte
Algunhas froitas nativas da América do Norte, que son habitualmente pouco consumidas:
Cactos e outras plantas suculentas
Diversos cactos producen froitos comestibles, que son unha importante e tradicional fonte de comida para algúns pobos nativos de América:
Podocarpos
Podocarpos son coníferas da familia Podocarpaceae. Entre eles temos:
Melóns e outros membros das familias Cucurbitaceae e Solanaceae
Algunhas froitas de clima temperado, que excepcionalmente non se desenvolven en árbores perennes son::
Infrutescencias
As infrutescencias son o resultado da fecundación dunha inflorescencia, aínda que non son, dende un punto de vista botánico, verdadeiros froitos. Entre eles temos:
Froitas subtropicais e do Mediterráneo
miniatura|Uvas
Os froitos desta categoría non soportan condicións de temperatura baixa continuada, aínda que poden resistir a episodios de frío intenso e xeada.
Algúns membros do xénero Citrus (Rutaceae) son plantas de rexións tropicais, polo tanto intolerantes ás xeadas. Non obstante todas as especies comunmente comercializadas son, en xeral, máis resistentes a este fenómeno climático: miniatura|Limón
Outras froitas de clima subtropical son:
Alberto Junior Rodríguez
Alberto Junior Rodríguez Valdelomar, nado o 31 de marzo de 1984 en Lima, é un futbolista peruano. Xoga de defensa e o seu actual equipo é o Rio Ave FC.
Ñu azul
miniatura|250px|Ñu azul. miniatura|250px|Migración dos ñus no [[Parque Nacional de Serengueti|Serengueti.]] O ñu azul, Connochaetes taurinus, é unha especie de mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.
É unha das dúas especies que compoñen o xénero Connochaetes, sendo de tamaño lixeiramente maior que a outra especie, o ñu negro (Connochaetes gnou).
O Santo, Carraxo, Laza
O Santo é un lugar da parroquia de Carraxo no concello ourensán de Laza na comarca de Verín.
Ñu azul
Distribuído por varias zonas da África oriental e meridional, no ñu azul distínguense cinco subespecies.
Este grande antílope ten un aspecto musculoso, coa cabeza pesada, cun distintivo fociño robusto. As crías nacen cunha coloración parda avermellada e comezan a tomar a cor dos adultos á idade de dous meses. A capa dos adultos varía desde un gris lousa ou azulado profundo, a plena luz, á parda agrisada ou gris.
Ambos os sexos posúen un par de grandes cornos curvados.
O ñu azul é herbívoro, alimentándose principalmente de pastos de herbas curtas. Forma mandas que se moven en grupos soltos. Estes animaos son corredores rápidos e extremadamente precavidos.