cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Célula nai
Célula nai embrionaria
A partir do cuarto día, o embrión deixará de ser totipotente para se converter en pluripotente. Distinguiranse dous tipos celulares: O trofoblasto e o embrioblasto denomínanse en conxunto o blastocito.
Célula nai adulta
Nun individuo adulto tamén hai células nai, que son capaces de diferenciarse para xerar novos tecidos. Na súa maioría atópanse na medula ósea e na pel, e escasamente noutros tecidos. Así, as células nai adultas son específicas dun tecido. Nun principio pensouse que só poderían xerar células do seu mesmo tecido. Por exemplo, unha célula nai da medula ósea poderá crear glóbulos vermellos do sangue, mais non poderá crear unha neurona. Mais estudos recentes demostraron que non é así, xa que se poden obter células sanguíneas a partir de células nai neuronais, e cada día descóbrense máis casos debido ás continuas investigacións.
O feito de que as células nai adultas teñan unha potencialidade maior da que se pensaba abre novos camiños á investigación en canto a terapia xénica e biomedicina, posto que é máis doado traballar con células adultas que con células embrionarias. Ademais, as leis de moitos países sobre a manipulación de embrións humanos limitan o avance neste campo.
Emprego de células nai
250px|miniatura|Células nai embrionarias. En bioloxía empréganse basicamente dous tipos de células nai. As células nai poderíanse empregar para testar e probar medicamentos en tecidos antes de se aplicaren a humanos. Os campos máis avanzados nos que se emprega a célula nai atópanse na enxeñaría tisular, sobre todo en tecidos epiteliais ou óseos, ademais do sangue.
Debates éticos
A controversia sobre as células nai é o debate ético sobre as investigacións da creación, uso e destrución das células nai embrionarias. A oposición ás investigacións di que esta práctica pode levar á clonación e fundamentalmente á desvalorización da vida humana. Contrariamente, as investigacións médicas opinan que é necesario proseguir coas investigacións das células nai embrionarias porque as tecnoloxías resultantes poderían ter un gran potencial médico, e que o exceso embrionario creado pola fertilización in vitro pode ser doado para as investigacións. Isto en cambio, produciu conflitos co movemento Pro-Life (Pro-Vida), quen se adxudica a protección de embrións humanos. O constante debate fixo que autoridades de todo o mundo busquen a regularidade nos seus traballos. De feito, existe un conflito ético-científico que fai que non exista unanimidade sobre o tema.
Leis nacionais
250px|dereita|miniatura|Célula nai mesenquimática. O polémico tema sobre o emprego de células nai na clonación e na enxeñaría tisular está recollido en diferentes leis estatais.
Experimentos con células nai
No ano 2001 acadouse no Medical College de Nova York a reparación do 68% do tecido cardíaco dun rato que sufriu un infarto, inxectando células dende a medula ósea. Rexenerouse o músculo estriado, o endotelio e a musculatura lisa, polo que o corazón volveu funcionar.
En Navarra, a Clínica Universitaria conseguiu curar tamén un infarto a unha muller implantándolle as súas propias células nai. Extraéronselle células nai da coxa e, tras unha selección e un posterior cultivo, fóronlle implantadas con éxito, curándolle o tecido danado tras varios infartos.
Experimentos na Universidade Miguel Hernández de Elx en ratos cun páncreas defectuoso (non xeraba insulina), remataron coa obtención de células secretoras de insulina a partir de células nai, co que os ratos curaron esa deficiencia diabética.
Premio de Arquitectura Contemporánea da Unión Europea - Premio Mies van der Rohe
O Premio de Arquitectura Contemporánea da Unión Europea - Premio Mies van der Rohe é un premio outorgado bianualmente pola Unión Europea e a Fundació Mies van der Rohe de Barcelona á unha obra arquitectónica rematada no continente europeo.
O obxectivo do premio é "recoñecer e recompensar a calidade da produción arquitectónica en Europa". Ademais o premio intenta promover o intercambio de profesionais da arquitectura no continente, axudando á mobilidade transnacional, así como dar un impulso aos novos arquitectos na primeira etapa da súa carreira profesional.
Proxectos premiados
miniatura|250x250px|O MUSAC de [[León, España|León, premiado no ano 2007]]
Country rock
O country rock comezou con artists como Buffalo Springfield, Michael Nesmith, Bob Dylan, Nitty Gritty Dirt Band, The Byrds, The Flying Burrito Brothers ou The International Submarine Band, acadando a súa maior popularidade nos anos 70 con artistas como Emmylou Harris, Eagles, The New Riders of the Purple Sage, Linda Ronstadt, Poco, Charlie Daniels Band, e Pure Prairie League.
O xénero tamén influenciou a artistas doutros estilos, como The Band, The Grateful Dead, Creedence Clearwater Revival, The Rolling Stones, ou o traballo en solitario de George Harrison, ademais de ser parte do desenvolvemento do rock sureño.
You (serie de televisión)
A serie estreouse orixinalmente en Lifetime o 9 de setembro de 2018, só nos Estados Unidos, e internacionalmente en Netflix, o 26 de decembro de 2018. Lifetime anunciou que You foi renovada para unha segunda tempada baseada na novela de Kepnes Hidden Bodies. O 3 de decembro de 2018, anunciouse que a segunda tempada da serie sería producida por Netflix como unha "serie orixinal de Netflix".
Emilio Aguinaldo
Traxectoria
En Filipinas considérase o primeiro presidente do país, aínda que non foi recoñecido internacionalmente. Procedente dunha familia mestiza chinesa e tagala. Rival de Andrés Bonifacio dentro do movemento independentista, impúxose a este mediante unhas eleccións, foi Comandante das forzas que se sublevaron contra España (1896-1898), e líder da insurrección contra dos Estados Unidos (1899-1901), o 12 de xuño de 1899 declarou a independencia de Filipinas e unha convención constitucional elixiuno presidente o 1 de xaneiro de 1899. Capturado polo xeneral Frederick Funston o 23 de marzo de 1901, xurou lealdade aos Estados Unidos e retirouse da política.
Margot Robbie
Despois de mudarse ós Estados Unidos, Robbie protagonizou a serie de ABC Pan Am (2011–2012). No 2013, fixo o seu debut na gran pantalla no filme de Richard Curtis About Time e protagonizou o drama biográfico de Martin Scorsese The Wolf of Wall Street. No 2015, Robbie co-protagonizou a comedia romántica Focus e apareceu no drama sobre a segunda guerra mundial Suite Française. No 2016, interpretou a Jane Porter no filme de acción e aventuras A lenda de Tarzán e a Harley Quinn no filme de superheroes Escuadrón Suicida.
Amador Castro Moure
Amador Castro Moure, nado en Nandulfe (Pedrafita, Chantada) en 1962, é un escritor galego.
Traxectoria
Viviu desde moi novo en Barcelona. Licenciado en Ciencias Políticas e Socioloxía, traballa como programador de aplicacions informáticas e administrador de redes.
Nutación
dereita|miniatura|[[Precesión (azul), nutación (vermello) e rotación (verde).]] miniatura|Nutación da [[Terra.]]
Amador Castro Moure
Traxectoria
Publicou poemas en varias escolmas. No campo musical fundou o grupo 100.000 Profilácticos e despois foi guitarrista en Alicia golpea con Carlos Zanón.
En 2013 publicou Memorias de antes do encoro, novela na que o protagonista viaxa desde París a unha Galicia rural, esquecida e asolagada baixo un encoro. En 2018 publicou Pillabán, pillabán, novela ambientada en Cereixa no século XV nos tempos de María Castaña. En xuño de 2019 gañou o Premio Xerais de Novela por Shanghai a Barcelona, novela sobre a emigración galega a Barcelona. O xurado considerou "que presenta un orixinal emprego das voces narrativas, fiadas unhas con outras con afán de continuidade; destacando a viveza e naturalidade dos diálogos e a efectiva creación dunha atmosfera abafante ao longo de toda a novela, alén da fusión dun rexistro coloquial nos personaxes cunha linguaxe lírica presente en forma de haikus". Amador Castro afirmou: "comecei tarde nisto da novela. Non na literatura" e "atopei na informática o máis parecido a un proceso creativo".
Nutación
A nutación é un lixeiro movemento de cabeceo dun planeta no espazo (semella o movemento dunha peonza cando perde forza e está a piques de caer).
No caso da Terra, a nutación superpónse ao movemento de precesión. A nutación fai que os polos da Terra se desplacen uns nove segundos de arco cada 18,6 anos.
Foi descuberta en 1728 polo astrónomo inglés James Bradlei. Ata 20 anos máis tarde, non se soubo que a causa do movemento extra do eixo da Terra era a Lúa.
Voz del Pueblo (Santiago de Compostela)
Voz del Pueblo foi un periódico semanal editado en Santiago de Compostela entre 1913 e 1916.
Camille Claudel
Camille Claudel, nada en Fère-en-Tardenois (Aisne) o 8 de decembro de 1864 e finada en Montdevergues (Vaucluse) o 19 de outubro de 1943, foi unha escultora francesa.
Auguste Rodin
miniatura|left|250px|Camille Claudel no taller de Rodin, ca. 1899 Ten o seu encontro con Auguste Rodin en 1883, e o ano seguinte empeza a traballar no seu taller. Camille posa para el e colabora na realización das figuras da monumental As Portas do Inferno. A obra da escultora, a pesar de ser moi próxima á do seu mestre, ten o seu temperamento, sen ser nunca unha copia; por iso, Octave Mirbeau proclamou o seu xenio. Ademais de ser unha das súas principais colaboradoras, foi tamén a súa amante e compañeira durante algúns anos; converteuse no seu modelo e a súa musa, inspirando obras como La danaie o Fugit Amor.
Produciuse entre ambos un clima de colaboración e enfrontamento que enriqueceu o labor mutuo. A pesar da paixón, a relación entre Rodin e Camille é complicada, conflitiva e con interrupcións e crises.
Frecuentaron xuntos os ambientes artísticos e culturais máis importantes do París da época e pasaron xuntos longos períodos fóra da cidade, pero Rodin está unido sentimentalmente a outra muller, Rose Beuret, á que non ten intención de abandonar para casar con Camille. Esta situación será a inspiración dunha das obras máis importantes de Camille: A Idade Madura. Nesta escultura vemos representada a escena de Camille de xeonllos e suplicante, dirixindo as súas mans cara a Rodin, quen lle dá as costas mentres unha muller medio anxo-medio meiga, que representa a Rose Beuret, lévao.
Unha vez rota a súa relación co escultor, entra na súa vida Claude Debussy, pero tamén el está unido a outra muller. Mentres, as súas obras alcanzan certo éxito e aparecen con frecuencia artigos sobre ela nas revistas de arte. Nesta época de crise emocional, Camille péchase no seu taller e afástase do mundo. En decembro de 1905, Camille realizou a súa última exposición.
A partir de 1905 a saúde mental de Camille comezou a degradarse, desaparecía por longos períodos de tempo, destruíu gran parte da súa obra e tiña crises de paranoia. Acusou a Rodin de roubarlle as súas ideas e de tentar asasinala. Logo da voda do seu irmán, en 1906, viviu practicamente confinada no seu estudio.
Declive
A partir de aí, sufriu sucesivas crises nerviosas que agudizarán cada vez máis e comezou a destruír as súas obras. Non tivo apoio familiar, xa que a súa nai e a súa irmá seguían sendo hostís á súa forma de vida e o seu irmán Paul estaba lonxe. O único que apoiaba a Camille era o seu pai, quen se negou reiteradamente a internar a súa filla como lle pedían os seus familiares directos.
Industria Aeronautică Română
Industria Aeronautica Româna (IAR), no presente IAR S.A. Brașov, é un fabricante aeroespacial romanés fundado no ano 1925. Baseada en Ghimbav, preto de Brașov, a compañía emprega a 1 200 especialistas, incluídos máis de 170 enxeñeiros. Realiza actualizacións e revisións en helicópteros e avións lixeiros.
Camille Claudel
Declive
O 3 de marzo de 1913 morreu o seu pai. O 10 de marzo a súa nai decidiu internala no sanatorio de Ville-Evrard e en xullo en Montdevergues, manicomio do cal, a pesar da súa recuperación e os seus lúcidos e desgarrados rogos ó seu irmán Paul, nunca saíu. Pechada pasou os derradeiros trinta anos da súa vida. A familia prohibiu que recibise visitas e nunca foron vela. Faleceu en 1943 e foi enterrada nunha tumba sen nome, só cos números 1943 -n392, no pequeno cemiterio da institución mental de Montdevergues. Á morte de Paul Claudel en 1955, ergueuse o veto que existía na familia sobre Camille e os descendentes quixeron dar unha tumba digna a Camille Claudel. Escribiron a Montdevergues solicitando a situación da tumba e a exhumación para o seu traslado. A institución contestou que a tumba desaparecera, xa que a institución necesitara unha serie de ampliacións e se utilizaran os terreos do pequeno cemiterio onde se enterraban os pacientes esquecidos polas súas familias.
Industria Aeronautică Română
Historia
Para asegurar que a Real Forza Aérea de Romanía (Aeronautica Regală Română ou ARR) tivese unha subministración de avións sen depender de produtores estranxeiros o goberno romanés subvencionou a creación de tres grandes fabricantes aeronáuticos no período de entreguerras. O primeiro foi Societatea pentru Exploatări Tehnice (SET), fundado en Bucarest en 1923. Despois creouse IAR en Brașov no ano 1925. Finalmente apareceu Întreprinderea de Construcții Aeronautice Românești (ICAR), nacido en Bucarest en 1932 cunha fábrica en Brașov coñecida como ICA-Brașov (Întreprinderea de Construcții Aeronautice - Brașov).
Camille Claudel
Declive
En 1988 estreouse a película francesa Camille Claudel, dirixida por Bruno Nuytten e con Isabelle Adjani e Gérard Depardieu nos papeis principais de Camille Claudel e Auguste Rodin.
Industria Aeronautică Română
Historia
Un dos enxeñeiros que deseñaron avións para IAR a principios dos anos 30 foi Elie Carafoli, un pioneiro no campo da aerodinámica.
Durante a segunda guerra mundial os cazas IAR 80 e IAR 81 foron deseñados e producidos nas instalacións da compañía.
Camille Claudel
Obra
A maior colección de obras de Camille Claudel exponse de xeito permanentente nunha sala, dedicada exclusivamente a ela, no Museo Rodin.
Industria Aeronautică Română
Historia
En 1945 e 1947, baixo a coordinación dos enxeñeiros Radu Manicatide e Radu Mărdărescu, IAR desenvolveu un microcoche, chamado M.R., e un coche, o IAR-22.
Dende o ano 1968 IAR fabricou máis de 370 helicópteros (IAR 316 e IAR 330), 830 planadores, e 140 avións.
Camille Claudel
Obra
No Museo Albert-André, en Bagnols-sur-Cèze
Industria Aeronautică Română
Historia
No ano 2000 IAR creou, co Eurocopter Group, Eurocopter Romania, mantendo o 49% das súas accións.
Camille Claudel
Obra
No Museo Dubois-Boucher de Nogent-sur-Seine (Aube)
Industria Aeronautică Română
Historia
En novembro de 2015 Airbus Helicopters investiu 52 millóns de euros nunha fábrica para producir o H215M, agardando un pedido de 16 unidades do goberno romanés para aumentar a produción do renomeado Super Puma AS332.
Produtos
miniatura|250x250px|IAR CV-11 miniatura|250x250px|IAR 22 miniatura|250x250px|IAR 80
Vilaserío, Bugallido, Negreira
Vilaserío é un lugar da parroquia de Bugallido no concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Tiña 56 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 25 eran homes e 33 mulleres. Estes datos reflicten un descenso nos últimos anos, cando tiña 73 habitantes en 2010 e 72 en 2005.
Maurits Cornelis Escher
dereita|220px|miniatura|Museo Escher na [[A Haia|Haia.]]
Maurits Cornelis Escher, nado en Leeuwarden o 17 de xuño de 1898 e finado en Laren o 27 de marzo de 1972, foi un artista neerlandés, coñecido polos seus gravados en madeira (xilografías), en pedra (litografías) e a media tinta, que trataban de representar construcións imposibles, a exploración do infinito, e as combinacións de motivos que se transforman gradualmente en formas totalmente diferentes.
Traxectoria
Maurits Cornelis Escher foi o fillo máis novo dun enxeñeiro hidráulico. En 1903, a familia mudouse a Arnhem. O seu profesor F.W. van der Haagen ensinoulle a técnica dos gravados en linóleo e foi unha grande influencia para o mozo Escher.
Obra
A súa obra experimenta con diversos métodos de representar (en debuxos de 2 ó 3 dimensións) espazos paradoxais que desafían aos modos habituais de representación. A obra de Maurits Cornelis Escher interesou a moitos matemáticos.
miniatura|Relevo representando un dos gravados de Escher. A análise das súas obras, tal e como a definiu Bruno Ernst, un dos seus biógrafos, permite clasificalas basicamente en tres temas e diversas categorías:
Sande, Monteagudo, Arteixo
Sande é un lugar da parroquia de Monteagudo no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 3 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 2 eran homes e 1 era muller.
Enlace
Un enlace pode ser:
Link Link Link Link fa:لینک Lien Link リンク 링크 Link Link Länk ลิงก์
Hepta
Hepta é o terceiro álbum de estudio do grupo galego de folk Berrogüetto. Foi publicado en 2001, baixo o selo BOA Music.
Transvaal
Transvaal foi unha das provincias de Suráfrica desde 1910 até 1994 con capital en Pretoria. Actualmente a provincia non existe e forma parte das provincias de Gauteng, Noroeste, Limpopo e Mpumalanga.
miniatura|200px|Bandeira de Transvaal.
A antiga provincia de Transvaal estaba situada entre os ríos Vaal polo sur e Limpopo polo norte.
Lista de episodios de Matalobos
Esta é unha lista dos capítulos da serie de televisión Matalobos, emitida pola TVG, xunto coa data de emisión e as súas audiencias.
Airbus A318
O Airbus A318 é un avión civil de pasaxeiros de Airbus, o consorcio europeo de fabricación de aeronaves. É o membro máis pequeno da familia do A320, polo que ás veces é chamado o Mini-Airbus. Durante o desenvolvemento foi coñecido como A319M3, o que indica que é un derivado do A319 pero con 3 seccións de fuselaxe menos. A aeronave é 6 metros máis curta e 14 toneladas máis lixeira que o seu predecesor. A súa menos lonxitude fai que precise dun estabilizador vertical 81 centímetros máis longo que os do resto dos modelos da fmilia A320.
O A318 pode levar 109 pasaxeiros nunha configuración de 2 clases. Creouse para substituír os vellos DC-9, o Fokker 100 e os primeiros modelos do Boeing 737, así como competir cos actuais 737-600 e 717.
O A318 está dispoñible en varias versións con diferentes pesos máximos na engalaxe (entre 59 e 68 toneladas) e alcances (2 750 km a 6 000 km), o que lle permite operar rutas rexionais economicamente sacrificando o alcance, ou complementar aos outros membros maiores da familia en rutas de medio alcance de escasa densidade. Aínda que debido ao seu menor peso pode realizar rutas que o A320 non pode, as compañías úsano principalmente para rutas curtas entre cidades de medio tamaño.
Durante o proceso de deseño do avión, Airbus tropezou con diversos problemas. O maior sen dúbida foi a diminución da demanda de novas aeronaves despois dos atentados do 11 de setembro de 2001. Outro foi o deseño dos motores turboventilador de Pratt & Whitney PW6000, que debían propulsar á aeronave; queimaban máis combustible do previsto tendo que ser redeseñados, polo que tivo que usar un de CFMI (o CFM56-5) ao principio, ata que a versión de Pratt & Whitney fosa optimizada e estivese lista. Actualmente hai versións con ámbolos dous motores.
Antecedentes
O primeiro membro da familia A320 foi o Airbus A320, que voou por vez primeira o 22 de febreiro de 1987 despois de que o programa se lanzase en marzo de 1984. Ao pouco tempo a familia ampliouse para incluír ao alongado A321, ao acurtado A319, e ao aínda máis curto A318. A familia A320 foi pioneira no uso de controis dixitais fly-by-wire, ademais de joysticks de control laterais.
O proxecto do Airbus A318 ten a súa orixe na colaboración entre fabricantes chineses, sungapurianos e europeos. En maio de 1997, durante a visita do presidente francés Jacques Chirac a China, Aviation Industries of China (AVIC), Singapore Technologies Aerospace (STAe), Airbus e Alenia asinaron un acordo marco que describía o desenvolvemento dun avión no rango dos 100 asentos. O programa AE31X, como se chamou inicialmente, ademais de ser un programa industrial global servía para afondar significativamente nas relacións comerciais sino-europeas. Cuns custos de desenvolvemento estimados en máis de 2 000 millóns de dólares, AVIC tería unha participación no proxecto do 46%, STAe un 15%, e Airbus Industrie Asia un 39%, este último composto por Airbus e Alenia. A montaxe final realizaríase na China.
O proxecto nunca pasou da fase exploratoria. Comprendeu dous deseños novos, o AE316 e o AE317. O AE316 tería unha lonxitude de 31,3 metros e o AE317 de 34,5. As versións stándar das dúas variantes tiñan un peso máximo de engalaxe de 49,9 toneladas para o máis pequeno e de 54,2 para o AE317, e estarían impulsados por motores turbofán BMW Rolls-Royce, CFM International ou Pratt & Whitney. O alcance estableceuse nos 3 700 para as dúas variantes, aínda que había unha versión con máis peso que tiña máis alcance e potencia de motor. Os AE316 e AE317 levarían a un máximo de 105 e 125 pasaxeiros en filas de cinco asentos, respectivamente. Ámbolos dous compartirían cabina de mando e un sistema de control fly-by-wire semellante ao da familia A320.
Un estudo de mercado realizados en 1997 revelou que as aeroliñas querían un avión máis pequeno no rango dos 70-80 asentos. A medida que avanzaba o proxecto aumentaron as discrepancias entre o lado chinés e Airbus. China quería un avión máis grande do previsto orixinalmente. Ademais, houbo dificultades derivadas das negociacións sobre a transferencia de tecnoloxía e do repartimento do traballo de produción. STAe, que xa expresara dúbidas sobre o rendemento do proxecto, retirouse en 1988 pola incapacidade de AIA e AVIC de chegar a un acordo; Airbus e AVIC cancelarían o proxecto en xullo dese ano. O A318 crese que xurdiu do proxecto AE31X aínda que Airbus comezara un proxecto exclusivo chamado A319M5 en 1995, antes da cancelación do AE31X.
Fase de deseño
A designación interna, A319M5, usouse xa en marzo de 1998, como un derivado do A319 coa fuselaxe acurtada 0,79 metros diante da á e 1,6 metros detrás. A proposta final foi para un avión con 107 asentos nunha configuración de dúas clases cun alcance de 3 350 km. A produción do avión aproveitou a soldadura láser, eliminando a necesidade de remaches e pernos pesados.
Durante o proceso de deseño o A318 atopouse con varios problemas. O primeiro foi a baixada da demanda de novos avións tras os ataques do 11 de setembro. Outro foron os novos motores turboventilador de Pratt & Whitney, que consumían máis combustible do agardado. Cando CFM International (CFM) tivo un motor máis eficiente listo para o mercado, moitos clientes do A318 botáranse xa atrás, incluídos Air China e British Airways. America West Airlines, que seleccionara os motores de Pratt & Whitney, modificou o seu pedido, optando no seu lugar por avións A319 ou A320. Trans World Airlines cancelou un significativo pedido por 50 A318 tras ser mercada por American Airlines, que non operaba ningún avión da familia A320 na época. Aínda que Airbus agardaba comercializar o A318 como un reactor rexional, as leis estadounidense e europeas mantivérono na mesma clase que os avións máis grandes para calcular cargos como tarifas de aterraxe, limitando o potencial do modelo.
O avión está equipado con dous motores CFM56-5 ou Pratt & Whitney PW6000 con pulos máximos de entre 96 e 106 kilonewtons. Os clientes de lanzamento Frontier Airlines e Air France recibiron os seus avións en 2003, recibíndoos Frontier en xullo dese ano. O prezo dun A318 oscila entre os 56 e os 62 millóns de dólares, e os custos de operación están entre os 2 500 e 3 000 dólares por hora de voo.
Bibliografía
Airbus A320 Airbus-A320-Familie Airbus A320 Airbus A320 Airbus A320-familjen 空中客车A320
Ordoño III de León
Ordoño III foi un nobre galego, nado cara ao 925 e finado en Zamora no 956. É coñecido pola historiografía española como monarca do reino de León, mentres gran parte da historiografía galega considérao como rei da Galicia alto-medieval, exercendo como tal entre os anos 951 e 956.
Traxectoria
Fillo de Ramiro II e da aristócrata galega Adosinda, gañouse o apoio da nobreza galega, enfrontouse a navarros e casteláns, que apoiaban ao seu medio irmán Sancho na súa disputa polo trono. Este estaba apoiado polo reino de Navarra e o conde castelán Fernán González. Sancho finalmente perdeu na súa disputa polo poder en 953, tendo como segunda consecuencia o sometemento do conde castelán a Ordoño.
Este non foi o único problema que Ordoño III tivo durante o seu reinado, pois ademais soportou numerosas rebeldías internas, ataques dende España e unha sublevación de nobres galegos descontentos coa súa política. En resposta aos musulmáns, Ordoño enviou gran número de tropas, que conseguiron chegar até Lisboa (955). Ante unha incipiente guerra aberta, asinouse un tratado de paz entre o rei galaico e o califa Abd al-Rahman III (912-961).
Ordoño III levou a cabo unha exhaustiva reorganización dos seus territorios e continuou co proceso de fortalecemento das institucións reais que iniciara o seu pai.
Fontearcuda, Lousada, Samos
Fontearcuda é un lugar da parroquia de Lousada, no concello lugués de Samos, na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2013 tiña 3 habitantes (dous homes e unha muller).
Camiño de Santiago
Fontearcuda é unha localidade da etapa Triacastela-Sarria do Camiño Francés a Santiago de Compostela.
Lealismo do Ulster
miniatura|dereita Lealismo do Ulster refírese a unha ideoloxía que se opón á unificación da illa de Irlanda nun só estado. Os seguidores do lealismo son case todos protestantes nativos de Irlanda do Norte, rexión constituída por seis condados da provincia histórica irlandesa do Ulster. Segundo algunhas fontes, o lealismo é un parte dunha ideoloxía maior, o unionismo, coa distinción de que se trata dun fenómeno político prevalente nas clases obreiras e que pretende utilizar métodos máis violentos para lograr os mesmos fins que o anterior. Outros analistas din que a diferenza non é tan sinxela, posto que o lealismo expresaría o desexo dos protestantes do Ulster de formar unha patria independente, sen unirse a Irlanda, nin a Gran Bretaña.
O Cornado, Bugallido, Negreira
O Cornado é un lugar da parroquia de Bugallido no concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2018 tiña 27 habitantes (12 homes e 15 mulleres), tres menos ca en 2010 e sete menos ca en 2005.
No lugar atópanse os restos dun campamento romano.
Centro de Información Xudía de Galicia
O Centro de Información Xudía de Galicia, tamén coñecido popularmente como Museo Sefardí de Galicia, é un museo galego situado en Ribadavia (Ourense) e adicado á historia e as principais singularidades do pobo xudeu en Galiza.
Situado no pazo dos Condes de Ribadavia, no número 7 da Praza Maior, o Centro de Información Xudía de Galicia ocupa o segundo andar do edificio, que comparte coa Oficina de Turismo e o Xulgado. A colección amosa algunhas pezas salientables da historia da comunidade xudía en Galiza como a menorá grabada nunha pedra da catedral de Tui, a lápida do século X-XI da Coruña, así como reproducións de obxectos ligados ao pobo e á cultura xudía.
Tulsidas
Gosvāmī Tulsīdās, Tulasī Dāsa ou Tulsidas (en devanágari: तुलसीदास), nado en 1532 e finado en 1623, foi un poeta, filósofo, compositor e autor do Ramacharitamanasa, un poema épico dedicado ao deus hindú Rāma.
Traxectoria
Tulsidas naceu en Shraavan Shukla Saptami, Vikrami Samvat en Rajapur, Uttar Pradesh, durante o reinado de Humayun.
Encarnación de Valmiki
Tulsidas é visto como unha encarnación de Valmiki. En Bhavishyottar Purana, Lord Shiva di a Mata Parvati como Maharshi Valmiki conseguiu a axuda de Lord Hanumaan para cantar ShriRaamKathaa na lingua vernacular en Kaliyuga. Esta profecía de Lord Shiva materializouse no Shraavan Shukla Saptami, Vikrami Samvat 1554, cando Maharshi Valmiki naceu como Tulsidas:
Nabhadas, un contemporáneo de Tulsidas e un gran devoto, tamén describe a Tulsidas como unha encarnación de Valmiki na súa obra Bhaktmaal. Mesmo a seita Ramanandi, á que pertencía Tulsidas, cría firmemente que era o mesmo Valmiki quen se encarnara como Tulsidas nesta Kaliyuga.
Rāmacharitamānasa
Ramacharitamanasa, un poema épico consagrado a Rāma, foi a versión en awadhi do Rāmāyana de Valmiki. Ademais do awadhi, atópanse outras linguas no poema, tales como "Bhojpuri", " Brijbhasa" e "a lingua local da poboación de Chitrakut". Como moitas traducións do Rāmāyana orixinal en sánscrito, é lido e venerado con gran reverencia en moitas casas hindús na India. É un libro que contén coplas en forma de verso denominadas chaupai.
Denomínase Tulsi-krita Ramayana e é moi coñecido entre faltas de hindi na India. Moitos dos seus verson son proverbios populares nesa rexión. As frases de Tulsidas pasaran á fala común e son empregadas por millóns de falantes de hindi, e incluso por falantes de urdú sen que os falantes sexan conscientes da súa orixe. Os seus ditos non só son proverbios: en realidade, a súa doutrina forma unha forte influencia relixiosa no hinduísmo actual, e se ben non fundou ningunha escola e nunca foi coñecido como gurú ou mestre, é aceptado en moitas partes como un poeta e un santo, un guía inspirado e autorizado en relixión e a condución da vida.
Tulsidas declarouse a si mesmo como seguidor do mestre Narhari Das, de quen leu na súa mocidade por vez primeira o relato das explotacións de Rāma que formarían o tema do Rāmacaritamānasa. Narhari Das foi o sexto en ascendencia espiritual de Ramananda, un fundador do vishnuísmo no norte da India, quen é tamén coñecido polos seus famosos poemas.
Outras obras
Ademais de Rāmacaritamānasa, Tulsidas é o autor de cinco longos e seis curtos traballos, a maioría das cales tratan sobre o tema de Rāma, as súas obras e devoción:
As súas obras menores inclúen Baravai Ramayana, Janaki Mangal, Ramalala Nahachhu, Ramajna Prashna, Parvati Mangal, Krishna Gitavali, Hanuman Bahuka, Sankata Mochana e Vairagya Sandipini Das pequenas composicións, a máis interesante é Vairagya Sandipani, un poema que describe a natureza e grandeza dun home santo e a paz verdadeira que alcanza.
A obra literaria máis famosa e lida de Tulsidas, fóra do Ramayana, é o Hanuman Chalisa, un poema dedicado a Hánuman que moitos hindús recitan como unha oración.
Fontes e manuscritos
Na tradución de Growse do Rāmacaritamānasa, atópase o texto e a tradución das pasaxes no Bhagatmala de Nabhaji e o seu comentario, que son a autoridade orixinal principal para as tradicións relativas ao poeta. Nabhaji coñeceu por el mesmo a Tulsidas, mais a estrofa en eloxio do poeta non achega feitos referentes á súa vida, que son expostos na tika ou glosa de Priya Das, quen escribiu no ano 1712, e boa parte do material é lendario e pouco fiable. Desafortunadamente, a biografía do poeta, denominada Gosai-charitra, por Benimadhab Das (un seguidor e constante compañeiro do mestre, falecido en 1642) desapareceu e non se coñece que exista copia ningunha.
Na introdución á edición do Ramayana por Nagri Pracharni Sabha, reúnense todos os feitos coñecidos da vida de Tulsi e son discutidos de maneira crítica.
Un manuscrito do Ayodhya-kanda, que se di que foi feito pola propia man do poeta, existe en Rajapur en Banda, no presunto lugar do seu nacemento. Unha das Bala-kanda, datada en 1661, 19 anos antes da morte do poeta, e corrixido coidadosamente, que pertence supostamente ao mesmo Tulsidas, atópase en Ayodhya. Igualmente, sostense que se preservou outro autógrafo en Maliabad en Benarés. Unha tradución do conxunto ao inglés foi realizada por F. S. Growse, do Servizo Civil Indio.
Amigdalite
A amigdalite, tamén coñecida como tonsilite ou anxinas, é a inflamación dunha ou ámbalas dúas amígdalas palatinas, formando placas purulentas que se poden estender á parede lateral da orofarinxe.
Etioloxía
Moitas son as causas que poden desencadear unha amigdalite, sobre todo virus e bacterias. As causas máis frecuentes son:
Clínica
É a inflamación das amígdalas palatinas que acontece de xeito agudo, isto é, de poucos días de evolución. Clinicamente maniféstase por: Pode acompañarse de febre, dor de cabeza e malestar xeral.
Tem varias formas de repetición: hipertrofia de amígdalas palatinas, amigdalite de repetición, e amigdalite caseosa. Os xermes acantóanse nas criptas e dan lugar á clínica:
Arturo Franco Taboada
Arturo Franco Taboada, nado na Coruña en 1945, é un arquitecto galego.
Traxectoria
Obtivo o título de arquitecto pola Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid e doutorouse cum laude pola Universidade de Santiago de Compostela coa súa tese "La Evolución de los Espacios públicos europeos".
Premios
Como arquitecto gañou o Premio Internacional Puente de Alcántara pola súa obra do Centro de Control de Túneles de Pedrafita do Cebreiro e o X Premio COAG de Arquitectura en 2002. Tamén conseguiu o primeiro premio do concurso do Concello da Coruña pola obra da Casa Museo de María Pita e unha mención honorífica do VI Premio Julio Galán Carvajal de 2003 pola obra Refuxio en Redes. Foi finalista nos premios Aplus de arquitectura polo edificio para as novas oficinas do Ministerio de Fomento da Coruña.
Publicacións
En 1993 foi un dos cinco finalistas do Premio Planeta coa súa primeira novela, El Legado del Obispo Nigromante. É autor ademais de Los Orígenes de Compostela e La Catedral del Fin del Mundo, publicados na Editorial Antilia SL.
Tamén é autor de títulos como Voces de la ciudad (Ediciós do Castro) e ''Fragmentos renacentistas - Teatro Urbano. Dos ensayos gráficos'' (Universidade da Coruña).
Escribiu numerosos artigos para revistas especializadas, prensa e relatos, entre os que destaca "Kemal Bazin, el peregrino" e "Allá en el noroeste…". Fixo colaboracións en ABC e diversos periódicos españois.
Freixo de flor
O freixo de flor (Fraxinus ornus) tamén coñecido coma freixo do maná, é unha especie de árbore pertencente á familia Oleaceae.
Hábitat
É unha árbore nativa do sur de Europa e o suroeste de Asia, dende España e Italia de norte a Austria e a República Checa, e polo leste a través dos Balcáns, Turquía, e o oeste de Siria ao Líbano. .
Descrición
É unha árbore caducifolia de tamaño mediano que até os 15–25 m de altura cun toro de até 1 m de diámetro. A casca é cinsenta escura, ficando suave incluso en árbores vellos. Os gomos son de cor rosada pálido-marrón a cinsenta-marrón, cunha mesta cuberta de pelos curto de cor gris. As follas son opostas en pares, pinnadas de 20–30 cm de longo, con 5-9 folíolos, os folíolos son amplos ovoides de 5–10 cm de lonxitude e 2–4 cm de largo, cunha marxe finamente dentada e ondulada, cun curto pecíolo de 5–15 mm de longo; polo outono a cor é variábel, de amarelo a morado. Os gomos son de cor cinsenta ou cinsenta amarelento, diversamente que en Fraxinus excelsior e en Fraxinus angustifolia.
As flores prodúcense en densas panículas de 10–20 cm de longo despois de que aparezan as novas follas a finais da primavera, cada flor ten catro pétalos de cor branca cremosa de 5–6 mm de longo e son polinizadas polos insectos. O froito é unha esvelta sámara de 1,5-2,5 cm de longo, a semente de 2 mm e a ampla á 4–5 mm de larga, cando madura a súa cor é verde marrón. Os froitos atópanse no ápice das franzas do úlmimo ano, a diferenza de Fraxinus excelsior e Fraxinus angustifolia.
Usos
Do zume tíranse extractos azucrados mediante unha fenda na casca; esta substancia comparouse en tempos medievais, (polo c.1400) co bíblico maná, dando lugar ao nome en inglés da árbore.
Cultívase a miúdo coma unha árbore ornamental en Europa ao norte do seu rango nativo, cultivado polas súas flores decorativas. Algúns espécimes cultivados son enxertados sobre padróns de Fraxinus excelsior, adóitase ollar un cambio moi notábel na casca do enxerto.
Anxos e insectos
Estreouse en galego o 22 de setembro de 2000 a través da TVG.
A Teixoeira, Monteagudo, Arteixo
A Teixoeira é un lugar da parroquia de Monteagudo no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Non tiña habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.
MA-5A
MA-5A é a denominación do sistema de motores usados na primeira etapa dos foguetes Atlas II.
Características
Os MA-5A eran fabricados por Rocketdyne e usaban osíxeno líquido e queroseno como propepelentes. Substituíron ós anteriores MA-5, mellorando o impulso específico en 4 segundos a nivel do mar e modificándose algúns aspectos como a eliminación dos motores vernier laterais e o traslado do control de xiro e axuste á interetapa do foguete.
Leticia Santos Paz
Leticia Santos Paz, nada en Moaña o 1 de marzo de 1985, é unha política galega do BNG.
Primeiros anos e formación
Viviu en Moaña ata os tres anos, cando se trasladou coa súa familia a Cacheiro (A Canicouva, Pontevedra). Estudou na EEI de Paredes, no CPI do Toural e no CEIP de Reibón, ao regresar en 1992 a Moaña. Despois estudou no IES As Barxas e avadou o grao en Administración e Dirección de Empresas pola Universidade de Vigo. A seguir, traballou varios anos na empresa privada.
Deporte
Practicou taekwondo e, logo de gañar o campionato galego con 16 anos e quedar subcampioa de España, chegou a formar parte do equipo da Universidade de Vigo que se proclamou campión estatal universitario. No 2006 acadou a nivel individual o campionato estatal e participou no Campionato do Mundo Universitario de Valencia, chegando até cuartos de final.
Carreira política
Entrou na política da man de Diego Riobó, concelleiro de Cultura en Moaña, quen a animou a ir na candidatura ás eleccións municipais de 2011, no posto número 12. Tras a morte de Diego en setembro de 2011 tivo un maior achegamento á formación política, na que milita desde o 2013. Nas municipais de 2015 encabezou a candidatura do BNG á alcaldía de Moaña, obtendo 6 concelleiros, e foi elixida alcaldesa co apoio dos 3 concelleiros do PSdeG-PSOE. Nas eleccións de 2023, conseguiu a maioría absoluta.
Sintenia
miniatura|440x440px|Sintenia compartida entre os cromosomas humanos e de rato. As cores coincidentes indican as rexións homólogas. Por exemplo, as secuencias homólogas do cromosoma 1 de rato están fundamentalmente nos [[cromosoma 1|cromosomas 1 e 2 humanos, pero tamén no 6, 8 e 18. O cromosoma X é case completamente sinténico en ambas as especies. ]] A sintenia (do grego σύν, syn, ao longo + ταινία, tainiā, banda, fita) é a presenza simultánea no mesmo cromosoma de dous ou máis loci xenéticos determinados nun individuo ou especie, independentemente do seu ligamento xenético. A noción de sintenia úsase moito para describir a conservación da orde dos xenes entre dúas especies emparentadas (sintenia compartida).
Sintenia e ligamento xenético son conceptos relacionados pero diferentes. O ligamento entre dous loci establécese normalmente pola observación de frecuencias de recombinación xenética entre eles menores do esperado. Os loci que están nun mesmo cromosoma son por definición sinténicos, aínda que ás veces as súas frecuencias de recombinación non se poden distinguir das dos xenes non ligados. Por tanto, en teoría, todos os loci ligados son sinténicos, pero non todos os loci sinténicos están necesariamente ligados.
As especies que se separaron evolutivamente hai relativamente pouco tempo presentan bloques de xenes situados nos seus xenomas en posicións relativas iguais. Por exemplo, moitos dos xenes humanos son sinténicos cos doutros mamíferos. O estudo da sintenia pode servir para coñecer os rearranxos que sufriu o xenoma ao longo da evolución. :
Sintenia compartida
O termo é ás veces utilizado para describir a preservación da orde precisa de xenes nun cromosoma herdada dun antepasado común,  aínda que moitis xenetistas rexeitan este uso do termo.
A análise da sintenia no sentido de orde dos xenes ten moitas aplicacións en xenómica. A sintenia compartida é un dos criterios máis fiables para establecer a ortoloxía de rexións xenómicas en diferentes especies. A conservación excepcional da sintenia en certos xenes pode indicar que eses xenes teñen importantes relacións funcionais e deben estar xuntos, por exemplo no caso do clúster de xenes "Homeobox", que determina o plan de organización do animal e que está moi conservado. Os patróns da sintenia compartida ou as roturas da sintenia poden utilizarse para inferir filoxenias e mesmo para deducir a organización xenómica de especies extintas ancestrais. Xeralmente faise unha distinción cualitativa entre macrosintenia (preservación da sintenia en grandes porcións do cromosoma) e microsintenia (preservación da sintenia en só uns poucos xenes á vez).
Presidente da India
miniatura|dereita|100px|Brasón da India. O presidente é o xefe de estado da India. É tamén o Comandante-en-Xefe das forzas armadas do país. É elixido por un colexio electoral composto por membros das dúas casas do Parlamento, a Lok Sabha ou Cámara dos Deputados, e a Rajya Sabha ou Senado.
Esta é a lista dos presidentes da India despois de 1950 cando o país se tornou nunha república.
¹ presidente interino
A Gueima, As Maroñas, Mazaricos
A Gueima é un lugar da parroquia das Maroñas no concello coruñés de Mazaricos, na comarca do Xallas. Tiña 29 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 13 eran homes e 16 mulleres. Estes datos reflicten un progresivo descenso nos últimos anos, cando tiña 38 habitantes en 2010 e 46 en 2005.
56ª edición dos Óscar
A 56.ª entrega dos premios Óscar tivo lugar o día 9 de abril de 1984 no Dorothy Chandler Pavilion dos Ánxeles (Estados Unidos). O mestre de cerimonias foi Johnny Carson.
Premios
miniatura|150px|[[James L. Brooks, mellor filme, mellor director e mellor guión adaptado]] miniatura|150px|[[Robert Duvall, mellor actor]] miniatura|150px|[[Shirley MacLaine, mellor actriz]] miniatura|150px|[[Jack Nicholson, mellor actor secundario]] miniatura|150px|[[Linda Hunt, mellor actriz secundaria]] miniatura|150px|[[Bill Conti, mellor banda sonora]] miniatura|150px|[[Michel Legrand, mellor canción]] miniatura|150px|[[Giorgio Moroder, mellor canción]] Os gañadores aparecen en primeiro lugar e en grosas.
Hughes Helicopters
Hughes Helicopters foi un gran fabricante de helicópteros civís e militares dende os anos 50 ata os 80. A compañía naceu en 1947 como unha unidade de Hughes Aircraft, e formou parte de Hughes Tool Company despois de 1955. Converteuse en Hughes Helicopter Division, Summa Corporation en 1972, e en 1981 pasou a chamarse Hughes Helicopters, Inc. Porén, ao longo da súa historia a compañía foi coñecida informalmente como "Hughes Helicopters". Foi vendida a McDonnell Douglas en 1984 e converteuse nunha subsidiaria co nome McDonnell Douglas Helicopter Systems.
Vilanova, Monteagudo, Arteixo
Vilanova é un lugar da parroquia de Monteagudo no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 4 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 3 eran homes e 1 era muller.
Furela, Zoó, Samos
Furela é un lugar da parroquia de Zoó, no concello lugués de Samos, na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2013 tiña 24 habitantes (13 homes e 11 mulleres).
Camiño de Santiago
Furela é unha localidade da etapa Triacastela-Sarria do Camiño Francés a Santiago de Compostela.
Somaly Mam
Somaly Mam (en ម៉ម សុម៉ាលី, /mɑːm sɔmaliː/), nada na provincia de Mondulkiri en 1970 ou 1971, é unha activista camboxana en favor dos dereitos humanos, especialmente das mulleres e que se dedicou a combater o tráfico humano. Entre 1996 e 2014, Mam involucrouse en campañas contra o tráfico sexual e creou a Fundación Somaly Mam para recoller fondos en beneficio de nenas e mulleres vítimas do tráfico, o que a levou a aparecer en programas de televisión de varios países e a ser convidada a eventos internacionais.
Entre 2012 e 2013 o xornal camboxano en inglés The Cambodia Daily e en maio de 2014 Newsweek, presentaron informacióna en que denunciaban que as historias presentadas por Mam sobre que ela mesma fora vítima de tráfico sexual durante a súa nenez eran fabricadas. As alegacións fixeron que os directivos da súa propia Fundación iniciasen unha investigación ao contratar a Goodwin Procter, unha firma de avogados de Boston, para corroborar todos os datos que foran a principal inspiración de Mam na súa loita, así como o caso de varias das súas protexidas, que se presentaron como mulleres rescatadas da escravitude sexual. Os resultados de devandita investigación fixeron que Mam renunciase de xeito inmediato e que a Fundación fose clausurada en outubro de 2014. Dende entón continuou coas súas campañas para recoller fondos para axudar as vítimas do tráfico humano e nega que as súas historias fosen inventadas. Pola súa parte, a revista Marie Claire presentou a súa propia investigación contradicindo as versións de The Cambodia Daily e Newsweek.
Traxectoria
Mam asegura que foi abusada sexualmente polo seu avó ata os catorce anos de idade e que despois diso foi vendida a un bordel e obrigada a prostituírse, ademais de que foi obrigada a casar cun estranxeiro. Engade tamén que se viu obrigada a prostituírse ela mesma nas rúas para ter sexo con cinco ou seis clientes nun só día. Sobre iso, o seu ex marido Pierre Legros asegurou a Newsweek que a coñeceu nun bar público e legal preto do Hotel Le Royal de Phnom Penh e que ela traballaba alí de forma libre e sen ningunha presión. Despois diso, ambos comezaron unha relación e levouna a Francia en 1993, onde casaron, para acabar divorciándose en 2008.
En 2005 publicou o seu libro Le Silence de l'innocence en que narra os elementos máis importantes da súa historia como que o seu avó abusase sexualmente dela, que nunca puido rematar os seus estudos, que foi vendida a un bordel en Phnom Penh e escravizada e que coñeceu o seu marido mentres traballaba como prostituta nas rúas.
Beneficencia e logros
Mam traballou como axudnate de saúde sen adestramento para Médicos Sen Fronteiras e no seu tempo libre distribuía preservativos, xabón e información para mulleres nos bordeis. En 1996 foi cofundadora de AFESIP (Agir pour les Femmes en Situation Precaire, en galego "Actuando para as mulleres en situación precaria"), unha ONG camboxana dedicada a rescatar, dar acubillo e rehablitar mulleres e nenos de Camboxa, Laos e Vietnam que foran vítimas de explotación sexual. AFESIP emprendeu campañas para dar presión ás autoridades para que realicen redadas en bordeis.
En xuño de 2007, Mam converteuse na cofundadora da Fundación Somaly Mam, unha organización sen ánimo de lucro con sede principal nos Estados Unidos de América, para asistir a grupos que traballan en contra do tráfico sexual e axudar a mulleres e nenas que foron vítimas da escravitude sexual. A fundación atraeu rapidamente a axuda financeira de líderes de empresas e estrelas de Hollywood, mentres que AFESIP continuou como a póla camboxana da fundación en Phnom Penh.