cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teoría da decisión
Desenvolvemento
Esta teoría naceu no seo da economía, aínda que a día de hoxe ten aplicación en diversos campos. Os tres autores máis notábeis foron Von Neumann, Morgenstern e John Nash. Os dous primeiros poden considerarse creadores da teoría de xogos. O terceiro, Nash, ideou unha das estratexias máis influentes, o equilibrio de Nash. Outro autor moi relevante é Kenneth  Arrow que, sobre o traballo de Neumann e Morgenstern, postulou o teorema de Arrow e deu pé aos estudos da teoría de elección social.
Criterios
Á hora de elaborar ou analizar estratexias é moi importante establecer criterios. Algúns criterios de teoría de xogos son o Equilibrio de Nash (que ten lugar cando cada xogador toma a mellor decisión de acordo coa mellor decisión de todos os demais de modo que non hai cabida á sorpresa porque ninguén pode cambiar de estratexia para gañar máis), “ maximin” e “minimax” (maximizar a menor ganancia ou minimizar a maior perda esperadas) e Pareto (que tenta evitar o Suma Cero, é dicir decide parar cando o seu beneficio é proporcional ao prexuízo do outro ou outros).
Paradoxo de San Petesburgo
A probabilidade de gañar 2 euros no primeiro lanzamento é ½, a de gañar catro na segunda ¼, e así sucesivamente:
(1/2*2) + (1/4*4) + (1/8*8)+…=1+1+1+111= ∞
Parece entón que matematicamente debería pagarse unha cantidade infinita, cando na realidade ninguén tomaría dita decisión. Isto é coñecido como o Paradoxo de San Petersburgo e foi resolta polo matemático Bernoulli no século XVIII. Primeiro estableceu que existe unha relación entre o aumento dos ingresos dunha persoa e a valoración dos ingresos que esta fai. É dicir, que a medida que aumentan os ingresos, a persoa valora menos ter aínda máis ingresos, o que provoca que o que valora sexa non perdelos. En termos matemáticos isto implica que a función que relaciona a utilidade esperada e a riqueza é logarítmica, o que implica que ten unha asíntota á que os valores tenden a partir de certo punto. Esta asíntota sería o nivel ideal de utilidade que alguén podería alcanzar. Porén, a utilidade esperada do xogo sería finita, e por tanto só se pagaría unha cantidade finita por participar no xogo.
Como vemos, no xogo achámonos nunha situación de incerteza (distíngase de risco). En principio podería parecer que é arbitrario que se a probabilidade é subxectiva dependa só do que o suxeito estableza como con determinada probabilidade certos estados de cousas posíbeis. O que a solución deste paradoxo supón é precisamente a compatibilización das matemáticas coas avaliacións subxectivas sobre os estados futuros incertos, así como unha xeneralización da regra do valor esperado.
É xa no século XX cando cos traballos de Savage e Von Neumann, Morgenstern e Savage, que os resultados de Bernoulli se constitúen como unha teoría capaz de medir as probabilidades que, en contextos de incerteza, un suxeito pensa sobre as consecuencias das súas decisións. En particular, Savage mostrou que as nosas decisións han de cumprir certas condicións para que poidamos derivar delas probabilidades subxectivas e utilidades cardinais ou medíbeis. Estas condicións son unha serie de axiomas reunidas polo modelo USE (das siglas SEU, do inglés Subjective Expected Utility). Os seis primeiros axiomas son os seguintes:
Ben é certo que o modelo permite que o suxeito estableza as probabilidades. É dicir, que parte dunha concepción da probabilidade subxectiva. Así se permite, tamén, que ás consecuencias podamos atribuírlles utilidades medíbeis.
Con todo, tense criticado do modelo de Savage que formula uns canons de racionalidade, quere dicir, que é normativo, xa que establece como debería actuar un suxeito para ser racional. Por exemplo, un suxeito sería racional, de acordo con este modelo, se maximiza nas súas decisión a utilidade máxima esperada.
Ácido micólico
Ácidos micólicos de M. tuberculosis
miniatura|500px|Ácidos micólicos de Mycobacterium tuberculosis.
M. tuberculosis produce tres tipos principais de ácidos micólicos: alfa-, metoxi-, e ceto-. Os ácidos alfa-micólicos comprenden polo menos o 70% dos ácidos micólicos presentes no microorganismo e conteñen varios aneis de ciclopropano. Os ácidos metoxi-micólicos, que conteñen varios grupos metoxi, comprenden entre o 10% e o 15% dos ácidos micólicos do microorganismo. O restante 10% a 15% dos ácidos micólicos son ácidos ceto-micólicos, os cales conteñen varios grupos cetona.
A presenza de ácidos micólicos dálle a M. tuberculosis moitas características que a fan resistente a moitos tratamentos médicos. Danlle á bacteria unha maior resistencia aos danos químicos e á deshidratación, e impiden a actividade efectiva dos antibióticos hidrofóbicos. Ademais, os ácidos micólicos permítenlle á bacteria crecer facilmente no interior dos macrófagos (que as fagocitaron), ao facelas indetectables polo sistema inmunitario do hóspede. A biosíntese de micolatos é crucial para a supervivencia e patoxénese de M. tuberculosis. A vía de síntese e os encimas utilizados coñécense en detalle. A vía ten cinco pasos, que se resumen como segue:
As vías da ácido graxo sintase-I e a ácido graxo sintase-II produtoras de ácidos micólicos están ligadas polo encima beta-cetoacil-(proteína portadora de acilos) sintase III, xeralmente designada mtFabH. Novos inhibidores deste encima poderían potencialmente usarse como axentes terapéuticos.
Os ácidos micólicos mostran interesenates propiedades de control das inflamacións. Os ácidos micólicos promoven unha clara resposta toleroxénica en asma experimental. Porén, os extractos naturais son quimicamente heteroxéneos e inflamatorios. Por síntese orgánica, poderían obterse puros os diferentes homólogos das mesturas naturais e probar a súa actividade biolóxica. Unha subclase demostrou ser un supresor moi bo da asma, funcionando cun modo de acción totalmente novo. Esrtes compostos están agora baixo investigación. Unha segunda subclase desencadea a resposta inmunitaria celular (de Th1 e Th17), polo que se están a facer estudos para usar esta subclase como un adxuvante para a vacinación.
A estrutura exacta dos ácidos micólicos parece estar moi ligada á virulencia do organismo, xa que a modificación de grupos funcionais da molécula pode levar a unha atenuación do crecemento in vivo. Ademais, os individuos con mutacións nos xenes responsables da síntese de ácido micólico mostran unha alteración das estruturas con forma de corda.
Importancia clínica
Un estudo internacional probou que o delamanid (OPC-67683), un novo axente derivado do nitro-dihidro-imidazooxazole, que inhibe a síntese de ácido micólico, ten unha potente actividade contra as cepas resistentes ás drogas de M. tuberculosis tanto in vivo coma in vitro.
Ácidos micólicos de Rhodococcus sp.
Os ácidos micólicos de membros do xénero Rhodococcus, outro membro do grupo das bacterias con ácido micólico, difiren en varios aspectos dos que presenta M. tuberculosis. Non conteñen grupos funcionais, pero no seu lugar poden ter varios enlaces insaturados. Existen dous perfís diferentes de ácidos micólicos de Rhodococcus. O primeiro ten entre 28 e 46 átomos de carbono con ningún ou un enlace insaturado. O segundo ten entre 34 e 54 átomos de carbono con de 0 a 4 enlaces insaturados. Sutcliffe (1998) propuxo que están ligados ao resto da parede celular por moléculas de arabinogalactano.
Lingua akpes
O akpes é unha lingua níxer-congo do grupo benue-congo que se fala en Nixeria.
Distribución xeográfica
Fálase na área de Akoko Norte no estado de Ondo.
Usos sociais e estudos
Non hai unha forma común aos dialectos akpes e non hai tradición escrita. En 2002 estudantes da Universidade de Ibadan realizaron un proxecto de investigación sobre a lingua.
Historia
As lendas tradicionais dos akpes falan que proceden do Estado de Edo.
Pet Shop Boys
Pet Shop Boys é un grupo de pop electrónico, procedente do Reino Unido. Os seus integrantes son Neil Tennant, que se ocupa de cantar, dos teclados e por veces da guitarra, e Chris Lowe, que está aos sintetizadores e de cando en cando tamén canta.
Traxectoria
O seu primeiro álbum foi Please, que se publicou en marzo de 1986. Desde outubro do ano anterior, o single "West End Girls" (que chegou ao primeiro lugar nas listas de éxitos de varios países, o Reino Unido e os Estados Unidos incluídos), foi a súa credencial para o público. Logo, Love Comes Quickly, obtivo só o número 19 na lista británica.
A súa primeira xira foi en 1986, pero adiouse ata 1989, ao tempo o seu traballo "Suburbia" subía ata o número 8 das listas de éxitos británicos. Este tema inspirouse nun filme de Penelope Spheeris, que narra as revoltas xuvenís nas metrópoles industrializadas.
En 1987 chegaría unha época de éxitos sen precedentes na súa historia con temas como "It`s a Sin". Esta canción recibiu críticas, pero tamén eloxios como os de War Cry, revista do Exército de Salvación, que lle deu o seu visto e prace a propósito do concepto de pecado na modernidad.
O 7 de setembro dese ano publícase o seu álbum Actually e na noiteboa Always on my Mind, que logo foi número un en varios países. A canción xa era coñecida porque a interpretara anteriormente Elvis Presley en 1972.
Para 1989 fixeron dúos con Dusty Springfield e Liza Minelli, que foron editados en discos como Scandal e Reputation, a canda outras cancións. Nese mesmo ano inicia o seu primeiro ciclo de concertos, que os leva a Gran Bretaña, Xapón e Hon-Con. O álbum Introspective mostra unha clara influencia da cultura house e inclúe cancións de peso, como "Left to my own devices" e "I'm not scared", esta tamén gravada polo grupo Eighth Wonder.
En 1993, viaxan a Rusia para inaugurar a canle MTV daquel país, dando a coñecer o seu tema "Go West". Inclúese no álbum Very, un regreso ao pop electrónico máis eufórico e fastuoso.
Para 1994 realizan unha xira, o Discovery Tour, que os leva a Australia, Singapur, o Brasil, Chile e Colombia.
En 1995, lanzan Alternative, un dobre CD que contén rarezas da súa discografía, especialmente caras B de sinxelos. Un ano despois, Bilingual experimenta con ritmos brasileiros e consegue outros dous temas no top 10 británico: Before e Se a Vida É (That's The Way Life Is), unha atrevida fusión de samba e pop electrónico.
Outro álbum do dúo, Nightlife, ábrese co título I Don't Know What You Want But I Can't Give It Any More. A discotequeira New York City Boy e a agredoce You Only Tell Me You Love Me When You're Drunk lévanos de novo ao top 10 británico a finais de 1999 e principios do 2000, coincidindo cunha nova xira mundial que inclúe un escenario deseñado pola prestixiosa arquitecta iraquí Zaha Hadid.
En 2002, o dúo lanza o seu álbum Release, considerado polos fans coma un impás na carreira musical do grupo. Neste álbum experimentan con composicións que non son puramente electrónicas, senón que asistimos á presenza doutros instrumentos como guitarra clásica e eléctrica, batería e outros. A finais do 2003 combaten a frialdade xerada con ese disco cunha dobre antoloxía de éxitos, PopArt, que os leva a realizar, no verán do 2004, unha xira baseada nas súas cancións máis coñecidas.
Aínda que se falou da posibilidade de que os membros do dúo se integrasen noutros grupos ou que se disolvese Pet Shop Boys, eles continuaron xuntos. No 2004 traballan na banda sonora do filme ruso O acoirazado Potemkin de Sergei Eisenstein (1925), posto en escena por primeira vez nun concerto multitudinario na praza de Trafalgar de Londres o 12 de setembro de 2004, en colaboración coa Orquestra Sinfónica de Dresden e como protesta contra a invasión de Iraq de 2003. O disco conseguinte sae á venda en setembro de 2005.
En marzo de 2009 saíu o disco Yes, sendo o seu primeiro sinxelo "Love etc".
Homosexualidade
Os Pet Shop Boys están considerados como unha das grandes iconas da comunidade LGTB.
O vocalista, Neil Tennant é abertamente gai dende que en 1993 protagonizou un número da revista británica Attitude, se ben ata daquela procurara ir desmentindo os ruxerruxes sobre a súa homosexualidade. Lowe, porén, garda un completo silencio sobre a súa orientación sexual.
Inclúen abondosas referencias á homosexualidade e á cultura LGTB tanto nos vídeos como nas letras das súas cancións. Escribiron unha peza sobre un fan que pasa unha noite cun rapeiro, baseado en Eminem e que se chamou The night I fell in love, e unha, Metamorphosis, na que abordaron con claridade o tema da saída do armario. O seu single de 1990 Being boring fala da relación entre a crise da Sida e a súa incidencia nos costumes e comportamentos da comunidade gai. O vídeo que a acompañaba foi filmado polo fotógrafo Bruce Weber.
Tennant ten declarado que, porén, procuran facer as cancións dun xeito abondo ambiguo como para que tanto os homosexuais coma os heterosexuais se poidan sentir identificados.
Os Pet Shop Boys quixeron organizar en 2001 unha xira de músicos abertamente gais, que se ía chamar Wotapalava. Porén, nunca se chegou a levar a cabo.
Galería de imaxes de escudos de concellos da provincia de Ourense
Imaxes de escudos de concellos da provincia de Ourense. Por orde alfabética para toda Galicia, véxase a galería de escudos dos concellos de Galicia.
Armida (Dvořák)
Armida é unha ópera en catro actos con música de Antonín Dvořák e libreto en checo de Jaroslav Vrchlický, baseado na obra de Torquato Tasso La Gerusalemme liberata. Trátase da última ópera composta por Dvořák, que morrería dous meses despois da súa estrea (a cal non puido asistir por estar xa moi enfermo), que tivo lugar no Teatro Nacional de Praga o 25 de marzo de 1904. A ópera non tivo grande éxito na época. A partitura foi publicada co opus nº 115 en 1941.
Doob
Doob (en ডুব) é un filme indio-bangladeshí de 2017 escrito e dirixido por Mostofa Sarwar Farooki. Foi producido por Abdul Aziz, Himanshu Dhanuka e Irrfan Khan baixo o selo de Jaaz Multimedia e Eskay Films xunto con Irrfan Khan Films.. Foi escollido como candidato de Bangladesh para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 91ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Armida (Dvořák)
Polo que respecta ao xénero, Armida representa a culminación da experimentación do compositor checo co estilo de composición operística wagneriano, aínda que a meirande parte da música pertence ao propio estilo de Dvořák. O libreto de Vrchlický aseméllase ao que Philippe Quinault escribiu para a ópera homónima de Jean-Baptiste Lully.
Armida atrae polo tratamento do conflito entre o cristián e o non cristián e entre o amor e o deber.
Caxide, Caxide, Parada de Sil
Caxide é un lugar da parroquia de Caxide, no concello ourensán de Parada de Sil na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 25 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 15 eran homes e 10 eran mulleres.
Club Deportivo Pontellas
O Club Deportivo Pontellas é un club galego de fútbol que naceu en 1962 na parroquia porriñesa de Pontellas. Na actualidade xoga no Grupo Sur da Preferente Galicia.
Historia
O club fundouno en 1962 Aníbal Domínguez, un emigrante retornado do Brasil. A súa afección polo Fútbol Club Barcelona levou a vestir o Pontellas coas mesmas cores có equipo catalán. Comeza a competir no ano 1969 na segunda comarcal de Vigo e debuta na Preferente na tempada 1995-96.
Na tempada 2018/19 proclamouse campión da Preferente por primeira vez na súa historia, conseguindo o ascenso a Terceira División cun dos orzamentos máis baixos da categoría. Esa primeira posición valeulle tamén para xogar por primeira vez na súa historia a Copa do Rei. O novo formato da competición permitiulle xogar a rolda previa interterritorial, na que foi eliminado polo Tolosa CF (1-0).
Dositeo Neira Gayoso
Dositeo Neira Gayoso, nado en Rosende (Sober) en 1841 e finado en Lugo o 5 de setembro de 1932, foi un fidalgo e político galego.
Traxectoria
Fillo de Ramón Neira Montenegro e Ramona Gayoso Ulloa. Dedicouse á carreira diplomática, foi secretario do duque de Osuna, cando era ministro plenipotenciario de España en Rusia. Elixido senador pola provincia de Lugo en 1893 e 1894, pola provincia de Ourense en 1901 e 1902, novamente pola provincia de Lugo de 1905 a 1907, finalmente foi nomeado senador vitalicio en 1910. Foi concelleiro de Lugo e deputado provincial. Vencellado a El Progreso, foi defensor dos perceptores de rendas na campaña antiforal desencadeada polo agrarismo.
Vida persoal
Casou con Purificación Pedrosa Ulloa e foi pai de Ramón e Blanca Neira Pedrosa.
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1967
O Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1967 foi a 18ª tempada de Fórmula 1 organizado pola Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), e a 10ª Copa Internacional de construtores de F1. O campionato contou con once Grandes Premios que se iniciaron o 2 de xaneiro e finalizaron o 22 de outubro.
Resumo do campionato
No Gran Premio de Holanda, Lotus patrocinado por Ford presentou o novo motor Cosworth DFV, motor que ía ser un dos motores de carreiras mais extraordinarios de todos os tempos, gañador de 155 grandes premios, Le Mans e Indianápolis. Aínda que Jim Clark gañou catro carreiras, Denny Hulme gañou o título en virtude da súa maior regularidade.
Historicamente, Denny Hulme e o primeiro dos dous únicos pilotos que gañaron o título sen lograr unha pole posición na tempada. Só Niki Lauda logrou repetir esta fazaña en.
Equipos e pilotos
Os seguintes equipos e pilotos competiron no Campionato Mundial de Fórmula 1 de.
Clasificación do Mundial de Pilotos de 1967
miniatura|Jim Clark gañou o Gran Premio dos Estados Unidos de 1967 en Watkins Glen
Os puntos para o Campionato Mundial de Condutores de 1967 outorgáronse da seguinte forma 9-6-4-3-2-1 aos seis finalistas en cada carreira. Só os cinco mellores resultados das primeiras seis carreiras e os catro mellores resultados das últimas cinco carreiras poderían ser computados por cada condutor.
1 Pilotos non aptos para puntuar na Fórmula Un, porque pilotaron un Fórmula 2
Clasificación do Mundial de Construtores de 1967
Os puntos para o Campionato Mundial de Construtores de 1967 outorgáronse da seguinte forma 9-6-4-3-2-1 aos seis finalistas en cada carreira. Só puntuaba o coche mellor clasificado de cada fabricante, en cada carreira. So contabilizaban os cinco mellores resultados das seis primeiras carreiras e os catro mellores resultados das últimas cinco carreiras.
Injun 1
Injun 1 foi un satélite artificial da USAF xestionado pola Universidade de Iowa lanzado o 29 de xuño de 1961 mediante un foguete Thor Ablestar desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral xunto cos satélites Transit 4A e SOLRAD 3.
Características
Injun 1 foi o primeiro satélite da serie Injun, deseñado, construído e xestionado pola Universidade de Iowa para a USAF. A súa misión foi estudar a magnetosfera terrestre, os cintos de radiación, as auroras e outros fenómenos xeofísicos. Foi lanzado xunto cos satélites Transit 4A e SOLRAD 3. Unha vez en órbita os tres satélites tiñan que terse separado, pero Injun 1 e SOLRAD 3 non conseguiron desacoplarse. Injun 1 estaba deseñado para aliñarse magneticamente co campo magnético terrestre mediante o uso dun fotómetro, pero debido á presenza de SOLRAD 3 bloqueando o fotómetro houbo que usar o magnetómetro para determinar a actitude do conxunto de satélites.
Injun 1 enviou datos ata o 6 de marzo de 1963.
Instrumentos
Injun 1 levaba a bordo os seguintes instrumentos:
1804
Breves
Historia ano a ano
Oroña, Santo Ourente de Entíns, Outes
Oroña é un lugar da parroquia de Santo Ourente de Entíns no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
Pidgin éuscaro-algonquino
O vocabulario probablemente estaba formado por micmac-innu e éuscaro, aínda que ó ser o gascón a lingua de prestixio no País Vasco francés, algunhas palabras neste idioma tamén se incorporaron ó pidgin. Aínda que os vascos se asentaron na zona en 1527, o pidgin puido comezar a falarse contra o 1530 e tivo a súa idade dourada entre 1580 e 1635. A última vez que foi atestado foi en 1710.
A súa existencia menciónase en varias fontes contemporáneas independentes, pero tan só se coñecen unhas poucas frases e menos de 30 palabras soltas en éuscaro. Na Histoire de la Nouvelle France (1612) Lescarbot fala de como a xente nativa se acomodaba a eles falando unha lingua que lles era máis familiar e na que había moito "éuscaro" mesturado.
Ousesende, Santo Ourente de Entíns, Outes
Ousesende é un lugar da parroquia de Santo Ourente de Entíns no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 31 habitantes (12 homes e 19 mulleres).
Túnidos
Os túnidos son un grupo de peixes teleósteos, da orde perciformes, familia escómbridos, coñecidos comunmente como atúns ou bonitos.
Tódalas especies son mariñas, peláxicas, normalmente de grandes tamaños e de carne rica en graxa (peixes azuis). Boa parte delas son de elevado interese comercial: segundo a FAO, capturáronse máis de 6 millóns de toneladas no ano 2002.
As Nacións Unidas (ONU), consciente da importancia comercial e nutricional das diferentes especies de túnidos, proclamou en 2016 o día 2 de maio como o Día Mundial do Atún. De feito, os túnidos representan o 20% do valor da pesca marítima e máis do oito por cento de tódolos produtos do mar comercializados en todo o mundo. Pero estas cifras converten o atún nunha das especies máis ameazadas e estímase que o 33% das poboacións das principais especies están explotadas a niveis biolóxicamente insostibles.
Especies
A denominación de túnidos non é taxonómica senón pesqueira. Por esta razón, moitas outras especies, mesmo de interese comercial, pertencen tamén á mesma familia Scombridae, pero non son considerados túnidos. É o caso, por exemplo, da melva (Auxis rochei) ou da xarda (Scomber scombrus).
Morfoloxía e anatomía
miniatura|300px|Diagrama esquemático dos túnidos Presentan un corpo alongado e fusiforme, con dúas aletas dorsais máis ou menos separadas pero perfectamente diferenciables, que poden axustarse nun suco que posúen no dorso. Trala segunda aleta dorsal, e tamén trala aleta ventral, presentan unha serie de numerosas pínnulas (ou lepidotriquias). A aleta caudal é bifurcada e presenta a ámbolos lados do pedúnculo dúas quillas ou carenas, de queratina.
A cor do lombo adoita ser azul escura e o ventre prateado. Poden presentar bandas mouras, normalmente descendendo do lombo.
Os túnidos caracterízanse por non teren vexiga natatoria ou tela moi pequena, o que lles obriga a estar sempre en movemento.
Diferenciación de especies
Boa parte dos atúns son morfoloxicamente moi parecidos, polo que a diferencianción das especies non sempre é doada. As dificultades aumentan no caso de presentarse conxelados (polos cambios que sofre a coloración da pel e aletas e pola posible rotura e perda destas) e no caso de existir exemplares xuvenís, que non sempre mostran ben definidos os trazos característicos. Para recoñece-la especie cómpre atender principalmente á presenza de marcas de cor nas diferentes zonas do corpo, en canto á forma e distribución das manchas, así como ó tamaño relativo da aleta pectoral (se non alcanza a altura da segunda dorsal, se chega ata a súa altura ou se a supera. En estado fresco cómpre fixarse na cor das aletas (dorsais, caudal e pínnulas). Pode tamén recorrerse a observa-la superficie inferior do fígado (se presenta ou non estrías) e ó reconto dos pequenos dentes que presente o primeiro arco branquial. O tamaño do exemplar ten unha importancia relativa polo que dixemos da posible presenza de exemplares xuvenís.
Na web de Atuntuna pode atoparse unha Guía de referencia para o recoñecemento dos atúns.
Ecoloxía
Os atúns son especies propias de rexións tropicais e subtropicais de tódolos océanos. Son grandes nadadores e poden realizar longas migracións ó longo do océano (un atún pode nadar ata 170 km diarios). Adoitan moverse en grandes bancos ou cardumes formados por exemplares dunha mesma idade. Son predadores activos e comen en augas superficiais.
Presentan un especial sistema vascular, especializado no intercambio de calor co medio mariño, de feito que a temperatura corporal supera á da auga onde nadan. Esta particularidade califícaos como endotérmicos e dálle-la posibilidade de que o seu sangue poida transportar osíxeno nunha concentración máis alta que outras especies de peixe. De aí a cor vermella ou rosada da carne dos atúns, a diferenza da cor branca na maioría das especies de peixes que viven no océano. No caso do atún vermello, permítelle vivir en augas máis frías e sobrevivir nun contorno máis amplo que outros tipos de atún.
Desde o punto de vista da súa reprodución, son dioicos pero non mostran dimorfismo sexual. As femias depositan grandes cantidades de ovos planctónicos que se desenvolven en larvas peláxicas.
Aproveitamento pesqueiro
Algunhas variedades, como o atún vermello e o atún de aleta amarela son obxecto de diferentes proxectos pesqueiros ao longo e ancho do globo, así mesmo as tempadas de pesca, as zonas e as cotas de captura son reguladas por diferentes organizacións e gobernos.
Os atúns na alimentación
As diferentes especies de atúns son moi apreciadas para o consumo humano tanto en fresco como conxelado ou, principalmente, en conserva. Caracterízanse pola súa riqueza en graxa, de ó redor do 12%, e proteínas de alto valor biolóxico (sobre un 23%). Tamén son ricos en vitaminas, sobre todo nas do grupo B, entre as que destaca a vitamina B12. Como peixes graxos que son, támén son ricos en vitaminas liposolubles, especialmente as vitaminas A e D.
Á hora de preparalo en fresco deben facerse sempre preparacións curtas para evitar que a carne seque de máis. Pode prepararse tanto en toros á prancha, á grella, ó forno, asado etc., como esmiuzado en anacos máis ou menos grandes, en estufados ou como ingrediente doutros pratos, como albóndegas, empanadas, recheos etc.
O carpaccio de atún é unha forma de consumo relativamente nova pero cada día máis en auxe. En Andalucía é moi apreciado o atún desecado (mojama), elaborado a base de lombos de atún salgados e secados ó aire.
Efectos sobre a saúde
O atún non adoita estar involucrado en gromos de intoxicacións alimentarias pero pode ser causa de problemas sanitarios a causa da posible presenza de histamina ou de metais pesados, especialmente mercurio.
Canto ó mercurio, a causa da súa presenza nos atúns é o feito de que son especies carnívoras que están no cumio da cadea trófica e, pola súa lonxevidade, poden acumular cantidades elevadas deste metal.
Casasola, Freixido, Petín
Casasola é un lugar da parroquia de Freixido, no concello ourensán de Petín na comarca de Valdeorras. Tiña 4 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 3 eran homes e 1 era muller.
Eleccións municipais en Petín
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Petín dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Petín]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Petín desde a aprobación da Constitución de 1978.
Pidgin éuscaro-islandés
O pidgin éuscaro-islandés (en Euskara-islandiera pidgina) foi un pidgin falado en Islandia no século XVII. Está conservado en manuscritos islandeses dese século e do século seguinte. O pidgin está formado por verbas do éuscaro, do xermánico e termos romances. Desenvolveuse con probabilidade en Vestfirðir, onde foron atopados os manuscritos, pero como ten influencias doutras linguas europeas, tamén é probable que fose creado noutro lugar e que chegase a Islandia a través dos baleeiros vascos.
Santa Irene, Arca, O Pino
Antes do seu traslado ao Pedrouzo, a casa do concello do Pino atopábase no actual Albergue Público de Peregrinos de Santa Irene, que está a 330 m. ao oeste do núcleo principal de casas de Santa Irene, en plena N-547.
A ermida de Santa Irene data do século XVIII e ten unha planta rectangular e dous corpos, sendo o absidial de maior altura e traza máis antiga. No interior destaca un elaborado retablo neoclásico de tres rúas.
Na contorna atópase o chamado castro da Roda do Castro, ao norte do monte de Astrar e ao sueste do núcleo de Santa Irene, nunha cota media de 400 metros. Está pouco alterado, pero non está escavado.
O Piñeiro, Santo Ourente de Entíns, Outes
O Piñeiro é un lugar da parroquia de Santo Ourente de Entíns no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 20 habitantes (7 homes e 13 mulleres).
República Socialista Soviética Federativa Transcaucásica
A Repúbica Socialista Soviética Federativa Transcaucásica (Закавказская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика, ЗСФСР) foi unha curta república soviética (1922–1936), constituída por Xeorxia, Armenia, e Acerbaixán, que foron coñecidas tradicionalmente como as Repúblicas Transcaucásicas na Unión Soviética. A capital da república foi Tbilisi.
As raíces da república veñen da disolución do Imperio Ruso en 1917, durante a revolución rusa, cando as provincias do Cáucaso se separaron e tentaron formar o seu propio estado federal chamado a Federación Transcaucásica. Os diferentes intereses nacionais e a guerra con Turquía levaron á disolución da república medio ano despois, en abril de 1918.
Nos seguintes anos, os tres territorios atravesaron guerras civís con moita intervención do Exército Vermello, e convertéronse en Repúblicas Soviéticas. En decembro de 1922, todo o territorio foi reunificado nunha soa república. En 1936, a república foi disolta e os tres países convertéronse na RSS de Xeorxia, a RSS de Armenia e a RSS de Acerbaixán.
A Rabiña, Cerceda, O Pino
A Rabiña é un lugar da parroquia de Cerceda, no concello coruñés do Pino, na comarca de Arzúa.
Dietari de la Generalitat
O Dietari de la Generalitat, ou Dietari de la Diputació del General, é unha compilación e rexistro diario de eventos militares, políticos e relixiosos do Principado de Cataluña. Esta práctica administrativa diaria foi feita a partir de 1411 ata 1714, sen interrupcións destacadas.
As anotacións foron agrupados por trienios que comezan o primeiro de agosto e rematan o 31 de xullo. Consérvase en 109 volumes, manuscritos de 1411 até 1711. O derradeiro volume ata 1714 foi destruído na época borbónica. O autor responsable foi o escribán maior da Diputació del General. Nalgúns casos, os autores foron engadindo no texto observacións á marxe, debuxos sobre os feitos máis destacados e documentos cosidos no diario (memoriais, cartas, etc.). Entre os anos 1454 e 1472, con Jaume Safont como escribán, son os máis ricos en información e anotacións. esquerda|miniatura|150x150px|Diarios encadernados no Arquivo Comarcal del Vallès Occidental Unha selección de textos foi publicada en 1889 por Josep Coroleu i Inglada. O Institut d'Estudis Cataláns (IEC) realizou unha edición crítica comentada, pero foi destruída en 1939. A Generalitat de Cataluña comezou, en 1994, a edición completa e en xuño de 2007 rematou de publicar os dez volumes previstos de 1411 en 1714. En setembro de 2010, o Goberno de Cataluña puxo o texto completo e publicado en liña e de balde, a disposición de investigadores e todas as persoas interesadas nestes documentos a través do sitio web do Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya. Hai máis de quince mil páxinas cheas de información, nomes, eventos, etc.
Comeza o 1 de outubro de 1411 con esta nova, escrita en catalán antigo:
A Momentary Lapse of Reason
A Momentary Lapse of Reason é o décimo terceiro álbum de estudio do grupo musical inglés de rock progresivo Pink Floyd, lanzado no Reino Unido e nos Estados Unidos en setembro de 1987. Realizouse pola decisión do guitarra David Gilmour de incluír material do seu terceiro disco en solitario nun novo álbum de Pink Floyd co batería Nick Mason e o tecladista Richard Wright.
Nicomedes Pastor Díaz
Nicomedes Pastor Díaz Corbelle, nado en Viveiro o 15 de setembro de 1811 e finado en Madrid o 22 de marzo de 1863, foi un escritor, xornalista e político galego do Romanticismo. Foi ministro plenipotenciario en Lisboa e ministro de Graza e Xustiza con Leopoldo O'Donnel.
Primeiros anos
Creceu no seo dunha familia numerosa. Foi o terceiro de dez irmáns, oito mulleres e dous homes, e puxéronlle de nome o do santo do día, San Nicomedes, ao que lle engadiron o equivalente masculino do nome da súa madriña, Pastora. O seu pai, Antonio Díaz, desempeñaba un posto de oficial administrativo da Armada, e co tempo chegou a ser titular da contadoría de correos de Lugo. A nai era María Corbelle natural da parroquia de San Xoán de Covas, en fronte dos Castelos, á beira do Pazo e da praia de Grallal. Aínda que era pouco habitual para a época, todos os irmáns sobreviviron a infancia. O seu único irmán home, Felipe Benicio, foi interventor de pagos no Ministerio da Gobernación e Deputado a Cortes.
Aos sete anos comezou os estudos no Colexio Insigne da Natividade da Nosa Señora, institución educativa que fundara María Sarmiento de Ribadeneira nun testamento datado en 1563. Nicomedes estudou no Seminario conciliar de Viveiro e despois cursou estudos de Filosofía no Seminario de Mondoñedo (1823).
Pode que o seu interese no emprego do galego como lingua literaria estivese influída por don Antonio María de Castro e Neira, o crego de Argomoso, profesor de filosofía do Real Seminario, autor das panxoliñas que musicou o mestre Pacheco. Na Universidade de Santiago de Compostela comezou xurisprudencia, pero viuse afectado polo peche das universidades decretado por Fernando VII e o seu ministro Francisco Tadeo Calomarde, e trasladouse á Universidade de Alcalá, onde se titulou avogado en 1833. miniatura|200px|Litografía de Nicomedes Pastor Díaz.
Carreira política e cargos en Madrid
Varios valedores facilitaron o seu ingreso na sociedade madrileña. Por un lado, Manuel Fernández Varela, Comisario Apostólico Xeral de Cruzada, cargo eclesiástico de importancia desde o que favorece o desenvolvemento do Reino de Galicia. Por outro, o xeneral Manuel Latre, militar liberal destacado nas guerras carlistas, que se fixou nel para recomendar postos importantes, como o de oficial na delegación de Fomento de Cáceres.
Conservador e monárquico; leal a María Cristina, inimiga de Baldomero Espartero, a quen atacou dende o semanario El Conservador (1841), xornal fundado por Antonio de los Ríos Rosas, Joaquín Francisco Pacheco e Francisco de Cárdenas Espejo. Karl Marx, referíndose á súa etapa consular en Turín, chamoulle "moderado de moi dubidosa capacidade". miniatura|200px|Nun gravado de Manchón. En 1835 colaborou na refundación do Ateneo e neste mesmo ano o ministro Javier de Burgos, nomeou a Díaz, pola mediación do xeneral Latre, oficial do ministerio de Gobernación en Cáceres, empezando así unha carreira política imparable. En 1836 noméano Secretario de Goberno político de Santander e posteriormente xefe político de Segovia. En 1843 foi deputado pola Coruña e un ano despois foi elixido por Cáceres e máis tarde por Navalmoral de la Mata. Tamén foi nomeado Secretario do Banco de Isabel II.
O 9 de setembro do ano 1847 foi nomeado reitor da Universidade de Madrid e no mesmo ano aparece á fronte do Real Consello de Agricultura, Industria e Comercio. Foi Secretario da Gobernación e numerario da RAE. Durante cinco meses foi Ministro de Comercio, Industria e Obras Públicas.
Literatura
Outro dos seus valedores en Madrid, xa no mundo das letras, foi o académico Manuel José Quintana. Por mediación deste coñeceu a Juan Donoso Cortés, Juan Nicasio Gallego, Ventura de la Vega, José de Espronceda, Mariano José de Larra e Serafín Estébanez Calderón e outros, entre os que se atopaba o que anos máis tarde sería o seu gran amigo e protexido: José Zorrilla. Esta boa relación chega ao punto de que o prólogo da primeira edición de Don Juan Tenorio, a obra máis famosa de Zorrilla, está asinado por Nicomedes Pastor Díaz. Daquela frecuentaba o faladoiro de El Parnasillo e publicaba en diversas revistas madrileñas, como El Artista, La Abeja e El Siglo (homónima da publicación coruñesa), onde estivo na redacción con Antonio Ros de Olano e José de Espronceda.
Nicomedes Pastor ía ser o prologuista de Cantares gallegos de Rosalía de Castro, mais faleceu antes de o facer.
Foi un poeta romántico clásico. O contido da súa obra era a negrura, o pasamento e a morte. Expresou o desexo de que os seus restos repousasen na veiga do río Landro, auga nutricia da ría de Viveiro.
Tivo un grande agarimo á súa terra natal e así o daba a entender nunha das súas cartas, escrita o 23 de marzo de 1851 a Antonio Neira de Mosquera, xornalista galego en Madrid. A carta di textualmente:
miniatura|Monumento en [[Viveiro. A homenaxe foi proposta por Manuel Murguía e fíxose grazas á colaboración do Centro Galego da Habana. A estatua foi moldeada por Josep Campeny e fundida en Barcelona. ]] Escribiu dous poemas en lingua galega, a "Alborada" é un deles, datado en 1823. O 11 de marzo de 1828 publicou no Museo Artístico Literario unha alborada de carácter neoclásica, de liras e estancias de seis versos. En 1951 Álvarez Blázquez descubriu unha égloga súa (Égloga de Belmiro e Benigno), posiblemente escrita antes cá alborada e de carácter máis ben romántico.
Escribiu obras de poesía e novelas como Una cita (novela curta ambientada en Galicia) ou ''De Villahermosa a la China. Coloquios de la vida íntima'' (1855), amais de artigos sobre xurisprudencia e política.
Ernesto Teodoro Moneta
Ernesto Teodoro Moneta, nado en Milán o 20 de setembro de 1833 e finado o 10 de febreiro de 1918, foi un militante pacifista italiano, distinguido co premio Nobel da Paz en 1907.
Traxectoria
Estas foron as palabras que pronunciou nun dos congresos nos que participou tras a adhesión ás ideas pacifistas que empezaban a xurdir entre o final do século XIX e o principio do século XX.
Moneta, antigo patriota e xornalista, participou nas Cinco xornadas de Milán —sublevación contra os austríacos— e foi garibaldino. Dirixiu desde 1867 o periódico Il Secolo, seguidor das ideas e valores garibaldinos e radicais. En 1887 contribuíu na fundación da Unión Lombarda para a Paz e a Arbitraxe.
Na súa cidade natal, Milán, hai un monumento na súa memoria no que se pode ler a seguinte inscrición: «Ernesto Teodoro Moneta - Garibaldino - Pensador - Publicista - Apóstolo da paz entre xente libre».
Covas
Unha cova é unha cavidade entre as rochas. Como topónimo, Covas pode referirse a:
Thermococcus
Thermococcus é un xénero de microorganismos termófilos extremos do dominio das arqueas pertencente á familia Thermococcaceae. Todos os membros deste xénero teñen características termofílicas-hipertermofílicas. Estes microorganismos teñen formas cocoides tipicamente irregulares, con tamaños entre 0,6 e 2,0 μm de diámetro. Algunhas especies de Thermococcus son inmóbiles e outras móbiles con flaxelos. Estes flaxelos están situados normalmente nun polo específico do organismo. Este movemento observouse a temperaturas moderadas e a altas, dependendo da especie. Nalgunhas especies estes organismos poden agregarse e formar placas de cor gris clara, e todos poden vivir a temperaturas entre 70-<100 °C,                 en chemineas negras hidrotermais mariñas ou en fontes termais de auga doce, en concentracións salinas (NaCl) de 1%-3%. As especies do xénero son estritamente anaerobias,                   e a maioría son barófilas (viven a altas presións) á vez que termófilas,       e poden vivr a profundidades entre 60-<300 m.           Estes organismos prosperan a pHs entre 5,6 e 7,9. Membros deste xénero encontráronse en moitos sistemas de chemineas hidrotermais por todo o mundo, desde os mares do Xapón, ás costas de California. Sorprendentemente, non requiren sal (NaCl) como substrato, e un estudo mostrou que membros do xénero vivían en sistemas de augas doces quentes en Nova Zelandia, aínda que requirían unha concentración baixa de litio para crecer. Os membros de Thermococcus descríbense como heterótrofos, quimiótrofosc   e sulfáxenos organotróficos;                    que utilizan xofre elemental (S0) e fontes de carbono como aminoácidos, carbohidratos, e ácidos orgánicos como o piruvato.
Metabolismo
Metabolicamente, Thermococcus ten algunhas peculiaridades; por exemplo, desenvolveu unha forma diferente da habitual de glicólise. Un exemplo de vía metabólica deste organismo é o metabolismo dos péptidos, que ocorre en tres etapas: primeiro, hai unha hidrólise de péptidos a aminoácidos catalizada por peptidases, despois, hai unha conversión dos aminoácidos en cetoácidos catalizada por aminotransferases, e, finalmente, libérase CO2 na descarboxilación oxidativa dos cetoácidos na que interveñen catro encimas, na cal se producen derivados de coencima A que se utilizan noutras vías metabólicas importantes. As especies de Thermococcus tamén teñen o encima Rubisco, que non se utiliza no ciclo de Calvin senón no metabolismo de nucleótidos e serve para introducir o azucre dos nucleótidos no metabolismo central do carbono en Thermococcus kodakarensis,  o que indica o integrados que están estes sistemas metabólicos nestes microorganismos hipertermófilos. Algúns nutrientes son limitantes para o crecemento de Thermococcus, entre os cales os máis determinantes son as fontes de carbono e nitróxeno. Como as especies de Thermococcus non xeran no seu metabolismo todos os aminoácidos que precisan, algúns deben obtelos procedentes do ambiente onde viven, como é o caso da leucina, isoleucina, e valina (os aminoácidos de cadea lateral ramificada). Cando se suplementa con estes aminoácidos ás especies de Thermococcus, estas poden metabolizalos e producir acetil-CoA ou succinil-CoA, que son importantes precursores utilizados noutras vías metabólicas esenciais para o crecemento celular e a respiración. Coa tecnoloxía actual, os membros de Thermococcus son relativamente fáciles de cultivar no laboratorio, polo que se consideran organismos modelo para o estudo da fisioloxía e vías moleculares dos extremófilos. Thermococcus kodakarensis é un exemplo de especie modelo, un microorganismo do cal se examinou e replicou todo o seu xenoma.
Ecoloxía
As especies de Thermococcus crecen entre os 60 e os 80 °C, o que lles dá unha grande vantaxe ecolóxica ao seren os primeiros organismos que colonizan os novos ambientes hidrotermais. Algunhas das especies producen CO2, H2, e H2S como produtos do seu metabolismo e respiración. Estes compostos liberados son utilizados por outras especies autótrofas, o que favorece a diversidade das comunidades microbianas hidrotermais. Este tipo de cultivo de enriquecemento continuo xoga un papel fundamental na ecoloxía das fontes hidrotermais do océano profundo, o que suxire que os Thermococcus interaccionan con outros organismos por medio do intercambio de metabolitos que sostén o crecemento dos autótrofos. As especies de Thermococcus que liberan H2 utilizando múltiples hidroxenases (incluíndo as hidroxenases dependentes de CO) considéranse biocatalizadores potenciais nas reaccións de desprazamento auga-gas como: CO + H2O → CO2 + H2.
Mecanismos de transporte
Os membros de Thermococcus son naturalmente competentes para captar ADN e incorporar o ADN doante nos seus xenomas por recombinación homóloga. Estas especies poden producir vesículas de membrana, formadas por evaxinación desde a membrana celular externa, que poden capturar e obter plásmidos de especies de arqueas veciñas para transferiren o ADN ao seu propio interior ou a outras especies. Estas vesículas son segregadas desde as células en grupos, formando nanosferas ou nanotubos, e mantendo a continuidade das membranas internas. Un estudo indicou que as especies de Thermococcus producen numerosas vesículas de membrana, transferindo así ADN, metabolitos, e mesmo toxinas nalgunhas especies; ademais, estas vesículas de membrana protexen os seus contidos contra a termodegradación ao transferiren estas macromoléculas nun ambiente protexido. As vesículas de membrana tamén impiden as infeccións por partículas de virus capturadas. Xunto co transporte de macromoléculas, os membros de Thermococcus utilizan as vesículas para comunicarse unhas con outras. Ademais, estas vesículas utilízanse por especies específicas (Thermococcus coalescens) para indicar cando debería ter lugar a agregación, de modo que estes microorganismos unicelulares poden fusionarse formando unha soa célula masiva. Informouse que T. kodakarensis ten catro elementos xénicos e tipo vírico integrados que conteñen precursores de serina proteases de tipo subtilisina. Ata o momento, só se illaron dous virus de membros de Thermococcus, o PAVE1 e o TPV1. Estes virus existen nos seus hóspedes en estado de portador. O proceso da replicación do ADN e elongación foi moi estudado en T. kodakarensis. A molécula de ADN é unha estrutura circular duns 2 millóns de pares de bases, e ten máis de 2.000 secuencias codificadoras de proteínas.
Futura tecnoloxía
Un encima de Thermococcus, a Tpa-S ADN polimerase, é máis eficiente no seu uso na técnica da PCR rápida e longa que a Taq polimerase xeralmente utilizada. A Tk-SP é outro encima de T. kodakarensis, que pode degradar proteínas priónicas anormais (PrPSc); os prións son proteínas incorrectamente pregadas que causan graves doenzas en todos os organismos. A Tk-SP ten unha ampla especificidade de substrato, e degrada prións exponencialmente no laboratorio. Este encima non require calcio nin ningún outro substrato para pregarse, e, por tanto, mostrou ter un grande potencial nos estudos feitos ata agora. Outros estudos realizáronse sobre o encima PSP (fosfoserina fosfatase) de T. onnurineus, e proporcionaron un compoñente esencial na regulación da actividade da PSP. Esta información é útil para as compañías farmacéuticas, porque a actividade da PSP anormal causa un descenso importante nos niveis de serina do sistema nervioso, causando enfermidades neurolóxicas e complicacións. Un estudo atopou que os membros da familia á que pertence Thermococcus poden incrementar a eficiencia da minaría do ouro ata un 85-95% debido ás súas capacidades específicas de biolixiviación.
Coppa Italia Serie C
A Coppa Italia Serie C, coñecida antigamente coma Coppa Italia Lega Pro, é unha competición entre clubs do fútbol italiano, para clubs da terceira e cuarta división do fútbol italiano. Está organizada pola Lega Italiana Calcio Professionistico, representante da Federación italiana de fútbol.