cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ganso campestre
Características
As cobertoras alares superiores son de cor marrón escura, como no ganso de fronte branca (Anser albifrons) e no ganso de fronte branca menor (Anser erythropus), pero diferenciándose destes por ter estreitas franxas brancas nas plumas.
A voz é un bocinazo forte, agudo nas subespecies máis pequenas.
Anas brachyrhynchus, moi emparentado, ten o pico curto, de cor rosa brillante no medio, e os pés tamén rosados, sendo as capas das ás superiores case da mesma gris azulada que no ganso gris. En tamaño e estrutura de pico, é moi similar a Anser fabalis rosicus
Alimentación
Aliméntase de herba, cereais e raíces en campos arados; por iso está moi ligado ás zonas agrarias.
Reprodución
miniatura|150px|Ovos. Aniña no chan, nun burato cuberto por plumas en explanadas abertas ou en claros de bosque.
Cría no norte de Escandinavia, e en Siberia, en charcas da tundra.
No inverno adoita asentarse nos arredores do mar do Norte.
Comportamento
Posúe un canto tipo trompeta, de dúas sílabas ou tres.
Nandulfe
O topónimo galego Nandulfe pode referirse a:
Kiwi (banda)
Kiwi é unha banda de mozas de Mongolia.
Leeds United F.C.
O Leeds United Association Football Club é un club de fútbol de Inglaterra (Reino Unido), da cidade de Leeds en West Yorkshire. Foi fundado en 1919 e xoga na Premier League.
Historia
O Leeds United FC foi fundado en 1904. O seu primeiro nome foi Leeds City FC.
Na tempada 1968-69 consegue o seu primeiro campionato da Football League First Division inglesa. Repetiron na tempada 1973-74.
Na tempada 1974-75, chegou á final da Liga de Campións da UEFA, perdendo nesta contra o Bayern de Múnic por 2 a 0, nun partido disputado en París.
O último grande éxito do Leeds United na primeira división de fútbol inglés remóntase á tempada 1991-92 na que se proclamou campión inglés con 67 puntos, seguido do Sheffield. O equipo estaba integrado por xogadores como Éric Cantona ou Gordon Strachan e o adestrador era Howard Wilkinson.
Pero non foi ata a tempada 2000/2001 cando o Leeds alcanzou o seu máximo esplendor en Europa; nun equipo formado por xogadores como Rio Ferdinand, Jonathan Woodgate, Ian Farte, Robbie Keane, Alan Smith, Mark Viduka ou Harry Kewell e sendo adestrado por David O'Leary. Na primeira rolda da Champions League atopáronse con equipos co AC Milan, FC Barcelona e Besiktas, pasando de rolda xunto cos rossoneri. A segunda fase deparou máis equipos complicados, atopándose con Real Madrid, Lazio e RSC Anderlecht, pasando xunto co equipo español aos cuartos de final onde lle esperaba o Deportivo da Coruña, partido que o Leeds sentenciou cun contundente 3-0 na ida. As semifinais enfrontaron ao Leeds co Valencia CF de Héctor Cuper, que logo dun partido igualado na ida en Elland Road sentenciou na volta cun 3-0 con goles de Juan Sánchez e Gaizka Mendieta apeando ao Leeds de xogar a final da Champions League. Os xogadores do Leeds con motivo deste último partido rapáronse todos o pelo da cabeza para enfrontarse ao rival. As dúas tempadas seguintes seguiron disputando competición europea, aínda que esta vez era a Copa da UEFA onde non conseguiron pasar de oitavos de final ningún dos dous anos.
A tempada 2003/2004 consumouse o descenso do Leeds á Championship logo de dúas malas tempadas nas que o equipo cambiou dúas veces de adestrador (Terry Venables e Peter Reid) e tras unha derrota ante o Bolton a dúas xornadas para o final da tempada que deixaba o descenso practicamente consumado. En 2004 o club tivo que vender o seu estadio e logrou sobrevivir grazas a un consorcio de empresarios locais.
Logo de tres tempadas na Championship, na tempada 2006/2007 e debido a que debía 35 millóns de libras foi posto baixo administración xudicial e coa consecuente retirada de puntos descendido á terceira división do fútbol inglés.
O 8 de maio de 2010, o Leeds United logra o ascenso á Championship tras vencer ao Bristol Rovers en Elland Road.
Cadro actual
Actualizado a 20 de agosto de 2020.
Censura
miniatura|201px|Caricatura do século XIX
Por censura enténdese o control da comunicación verbal ou doutras formas de expresión por parte dunha autoridade, xeralmente asociada ao poder político. Na maior parte dos casos enténdese que tal control é aplicado no ámbito da comunicación pública, por exemplo a efectuada por medio da prensa ou dos mass media; mais pódese aínda referirse ao control da expresión individual.
Consonte os significados que o termo pode adoptar en contextos particulares, pódense citar os seguintes tipos de censura:
Tipos de censura
miniatura|250px|Expediente de censura d'[[A esmorga, de Eduardo Blanco Amor. 1969.]]
Censura militar
A censura militar impide a suxeitos da milicia (soldados ou mandos) expor opinións e divulgar informacións que poidan pór en cuestión as institucións militares ou poidan comprometer a seguranza.
Censura relixiosa
A censura relixiosa está presente en moitas relixións, tanto no pasado, como hoxe. Entre os exemplos históricos baste lembrar o Índice de libros prohibidos da Igrexa católica, abolido no século pasado. Dado o contexto histórico no que se exercía, segundo algúns, era en realidade, un caso de censura política, antes que relixiosa. Segundo outros esta observación resulta bastante banal, dado que calquera actividade humana ocorre sempre "nun contexto histórico".
Censura carceraria
Nos sistemas carcerarios a censura serve para impedir que persoas sometidas a restricións de liberdade, a través dos medios de comunicación ao seu alcance (teléfono, correspondencia, visitas de familiares), poidan continuar a delinquir.
Autocensura
Fálase ás veces de autocensura cando a censura é realizada polo mesmo suxeito que explica unha opinión ou divulga informacións, a fin de evitar difundir contidos desagradábeis para terceiros ou para evitar incorrer en censura. A organización das empresas editoriais presupón, inevitabelmente, unha forma de control e selección dos artigos por parte do director responsábel, sexa por recaer en posíbel responsabilidade xudicial en caso de omitir o control, sexa por garantir a denominada "liña editorial" da empresa. Neste último caso, a maioría dos ordenamentos legais carecen dunha resposta prevista.
Censura encuberta
Cabe que ocasionalmente unha información orixinal e específica, cuxa mesma existencia é practicamente descoñecida polo grande público, sexa sometida a unha situación de quasi-censura, estando clasificada como “subversiva” ou “inconveniente”. En agosto de 2006, o texto de 1978 de Michel Foucault, As leis do pudor, publicado orixinariamente en francés co título de La loi de la pudeur, que se declara a favor da abolición da idade do consentimento, practicamente desapareceu de Internet, tanto en inglés, como en francés ou en español ou en italiano, e non apareceu tampouco nos sitios web dedicados ao autor.
Justo Moure Giráldez
Justo Moure Giráldez, nado na Cañiza o 19 de agosto de 1908 e finado en Vigo o 31 de outubro de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Propietario do bar O Paraíso. Militante do PSOE. Era concelleiro e tenente alcalde da Cañiza en 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo agochado, pero foi detido na Cañiza en setembro. Trasladado á prisión de Vigo, foi xulgado en consello de guerra por rebelión militar con María Gómez González, Jesús Eugenio Pérez Pérez, Tirso Gómez Freijido e Antonio Mojón Vázquez. Condenado a pena de morte, foi executado, ás 16 horas do 31 de outubro de 1936, nas inmediacións do castelo do Castro.
Ellen Schwiers
Ellen Schwiers-Jacob, nada o 11 de xuño de 1930 en Szczecin e finada o 26 de abril de 2019 en Berg, foi unha actriz alemá.
Traxectoria
Ellen Schwiers procedía dunha familia de actores teatrais, seu pai era o actor Lutz Schwiers e durante a súa infancia levou unha vida itinerante. Tras a Segunda guerra mundial a familia instalouse en Hessen. Aprendeu a actuar de seu pai e logo de pasar o exame de interpretación, realizou as súas primeiras actuacións no teatro municipal de Coblenza e mais tamén traballou como apuntadora. O seu primeiro traballo cinematográfico foi en 1949 no filme Heimliches Rendezvous dirixido por Kurt Hoffmann. En 1953 pasou ao cadro do Deutsches Theater Göttingen dirixido por Heinz Hilpert. O seu primeiro papel importante foi a protagonista Minna von Barnhelm oder das Soldatenglück de Lessing.
Os Carpizos, Cazás, Xermade
Os Carpizos é un lugar da parroquia de Cazás no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Ellen Schwiers
Traxectoria
En 1982 co seu marido Peter Jacob e coa súa filla Katerina Jacob, fundaron o a compañía teatral "Das Ensemble" Jacob Schwiers. Actuou tamén en numerosas producións televisivas, incluídas series populares como Tatort, Der rote Schal ou Doktor Martin.
Santa Comba, Santa Comba
San Pedro de Santa Comba é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Santa Comba. Segundo o IGE en 2013 tiña 3.366 habitantes (1.718 mulleres e 1.648 homes) distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 2.743 habitantes.
Isadore Singer
Isadore Manuel Singer, nado en Detroit o 24 de abril de 1924 e finado o 11 de febreiro de 2021, foi un matemático estadounidense, profesor no departamento de matemáticas no MIT, e coñecido polo seu traballo con Michael Atiyah no desenvolvemento do teorema de Atiyah-Singer sobre índices analíticos.
Traxectoria
Naceu en Detroit e diplomouse na Universidade de Míchigan en 1944. Logo de obter o seu doutoramento en 1950 na Universidade de Chicago, dedicouse ao ensino na UCLA e logo no MIT, onde desenvolveu gran parte da súa carreira.
Singer é membro da Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos e da Academia Estadounidense das Artes e as Ciencias.
Entre os principais premios que recibiu cóntanse o Premio Bôcher en 1969, o Premio Leroy Steele no ano 2000, ambos da Sociedade Americana de Matemáticas, a medalla Wigner en 1988, a Medalla Nacional de Ciencia dos Estados Unidos en 1983, o Premio Abel, compartido con Michael Atiyah en 2004, e o premio James Rhyne Killian do MIT en 2005.
Fonemática
Ante a fonoloxía, que é a rama da lingüística que estuda os sistemas fónicos das linguas, e fronte á fonética (estuda a articulación física da linguaxe), a fonemática é o estudo dos sons no discurso, dado que, cada vez que se emite unha sílaba ou palabra, non se realiza do mesmo xeito, porque cada emisión depende dos outros sons que a rodean. Os sons adquiren valores distintos segundo a función que ocupen nun contexto dado, con todo existen uns trazos que non varían e que permiten recoñecelos sen confusións en calquera posición.
Uig
300px|miniatura|dereita|Vista da vila de Uig e do seu peirao
A vila de Uig é un pequeno lugar na costa setentrional da illa de Skye, en Escocia. Pertence á área municipal da Terra Alta.
Xeografía
Está situada nunha baía abrigada, na costa occidental da península de Trotternish, da que é a vila máis importante se ben non chega aos 500 habitantes. Esta posición protexida permitiu a existencia dun pequeno porto de onde parten varias liñas de ferri que unen a localidade con Tarbert (illa de Harris) e Lochmaddy (illa de Uist do Norte), ambas as dúas nas Hébridas Exteriores. Tamén ten liñas de bus que a vencellan con cidades importantes de Escocia, como Fort William ou Glasgow.
Cultura e turismo
Ademais de ser un punto de embarcadoiro do ferri, pouco máis chama a atención do visitante que se achega a Uig. Ademais da vista que ofrece a estrada que vai cara a Staffin, o único monumento de interese é o "capricho" do capitán Fraser, unha pequena torre de pedra construída polo ementado mariñeiro en 1890, que ademais non se pode visitar.
Rosalía Fernández Rial
Rosalía Fernández Rial, nada en Carballo o 30 de maio 1988, é unha escritora galega.
Traxectoria
dereita|miniatura|Na entrega do Premio Illa Nova 2018.
Licenciada en Filoloxía e Doutora en didáctica das linguas e expresión dramática pola Universidade de Santiago de Compostela. Estudou e toca o acordeón, fai teatro e, sobre todo, escribe. A súa tese de doutoramento presentada na USC é Expresión dramática e teatral para a clase de linguas no ensino secundario.
Lockheed Martin F-35 Lightning II
O Lockheed Martin F-35 Lightning II é unha familia de cazas polivalentes de quinta xeración, equipados cun único asento e motor, que están sendo desenvolvidos para tarefas de ataque a terra, recoñecemento e defensa aérea, e que teñen capacidade furtiva. O F-35 ten tres modelos principais; o F-35A é unha variante de engalaxe e aterraxe convencional, o F-35B pode realizar engalaxes curtas e aterraxes en vertical, e o F-35C pode operar en portaavións.
O F-35 descende do X-35, o produto do programa Joint Strike Fighter (JSF). O desenvolvemento do JSF está sendo financiado principalmente polos Estados Unidos, co financiamento adicional do Reino Unido e doutros gobernos socios. Estes países socios son ou membros da OTAN ou aliados dos Estados Unidos. Está sendo deseñado e fabricado por un equipo de empresas aeroespaciais lideradas por Lockheed Martin. O F-35 realizou o seu primeiro voo o 15 de decembro do 2006.
O Estados Unidos pretenden mercar un total de 2.443 exemplares para equipar ao groso do su poder aéreo táctico na Forza Aérea, a Mariña e o Corpo de Marines nas seguintes décadas. O Reino Unido, Australia, Italia, o Canadá, os Países Baixos, Noruega, Turquía, Israel e o Xapón tamén equiparán forzas aéreas e navais co F-35.
Mana
Mana (en xaponés マナ), nado o 19 de marzo de 1969 en Hiroshima, é un músico, produtor musical e deseñador de moda xaponés.
Triunfou como líder e guitarrista na banda de visual kei Malice Mizer. Actualmente atópase traballando no seu proxecto Moi dix Mois. Coñecido en todo o mundo como unha das iconas máis importantes do movemento Gothic Lolita. Co seu estilo de vestir axudou a pupularizar este movemento, así como coa creación da súa marca de roupa Moi meme moitie; aínda que nas súas últimas aparicións mostrouse usando roupas máis masculinas, que se poderían clasificar dentro do estilo Gothic Aristocrat.
Traxectoria
Descoñécese o ano exacto do seu nacemento, así como o seu nome real. Desde moi novo foi introducido na música clásica polo seu pai, un profesor de música nun instituto de Hiroshima. A música clásica foi unha das grandes influencias para el dende entón. Despois da graduación, Mana mudouse a Toquio.
División de Honra de Rugby 1972-1973
A tempada 1972-1973 da Liga Nacional de rugby foi a sexta edición da máxima categoría do rugby en España. A liga contou por primeira vez con 10 equipos. O calendario da competición estivo formado por 18 xornadas. Nel enfrontáronse entre si tódolos equipos a dúas voltas. Ó remate do campionato o Canoe NC saíu campión por terceiro ano consecutivo.
Sistema de puntuación
O sistema de puntuación foi o seguinte:
Historiografía
miniatura|Muller escribindo, de [[Johannes Vermeer. A historiografía é a arte de escribila, mais é tamén a ciencia da historia.]] A historiografía é o rexistro escrito da Historia, é dicir, a memoria fixada pola propia humanidade coa escritura do seu propio pasado.
Etimoloxía
O termo provén de «historiógrafo», e este do grego ἱστοριογράφος (historiográfos), de ἱστορία (historía) e -γράφος (gráfos), da raíz de γράφειν (gráfein: ‘escribir’). Significa ‘o que escribe (ou describe) a Historia’.
Características
miniatura|dereita|[[Manuel Murguía, un dos renovadores da historiografía galega.]] Se a historia é unha ciencia cuxo obxecto de estudo é o pasado da humanidade, cuestión en que a maioría, pero non todos os historiadores concordan (Véxase Historia); tense que someter ao método científico, que aínda que non poida aplicárselle en todos os extremos das ciencias experimentais, si pode facelo a un nivel equiparable ás chamadas ciencias sociais.
Un terceiro concepto confluente á hora de definir a historia como fonte de coñecemento é a «teoría da historia», que pode chamarse tamén «historioloxía» (termo acuñado por José Ortega y Gasset).
O seu papel é estudar «a estrutura, leis e condicións da realidade histórica», mentres que a «historiografía» é o relato mesmo da historia, a arte de escribila
É imposible acabar coa polisemia e a superposición destes tres termos, pero simplificando ao máximo pódese definir:
A filosofía da historia é a rama da filosofía que concirne ao significado da historia humana, se é que o ten. Especula un posible fin teleolóxico do seu desenvolvemento, ou sexa, pregunta se hai un deseño, propósito, principio director ou finalidade no proceso da historia humana. Non debe confundirse cos tres conceptos anteriores, dos que se separa claramente. Se o seu obxecto é a verdade ou o deber ser, se a historia é cíclica ou lineal, ou existe a idea de progreso nela, son materias alleas á historia e a historiografía propiamente ditas, que trata esta disciplina.
Unha vez despexada a cuestión só nominal, queda para a historiografía, xa que logo, a análise da historia escrita, as descricións do pasado; especificamente dos enfoques na narración, interpretacións, visións de mundo, uso das evidencias ou documentación e métodos de presentación polos historiadores; e tamén o estudo destes mesmos, á vez materia e obxectos da ciencia.
A historiografía, máis sinxelamente, é o xeito en que a historia se escribiu. Nun sentido amplo, a historiografía refírese á metodoloxía e ás prácticas da escritura da historia. Nun sentido máis específico, refírese a escribir sobre a historia en si.
Fontes historiográficas e o seu tratamento
É importante distinguir a materia prima do traballo dos historiadores (fonte primaria) dos produtos semielaborados ou terminados (fonte secundaria e ata fonte terciaria). Igualmente denotar a diferenza entre fonte e documento e o estudo das fontes documentais: a súa clasificación, prelación e tipoloxía (escritas, orais, arqueolóxicas); o seu tratamento (reunión, crítica, contraste), e o manter o respecto debido ás fontes, fundamentalmente coa súa cita fiel. A orixinalidade do traballo dos historiadores é un asunto delicado.
Historiografía como produción historiográfica
miniatura|[[Arquivo Xeral de Indias|Arquivo de Indias, diante da Catedral de Sevilla.]] miniatura|Enterramento da [[cultura naza.]] miniatura|Frei [[Bartolomé de las Casas.]] Historiografía é equivalente a cada parte da produción historiográfica, ou sexa: ao conxunto de escritos dos historiadores acerca dun tema ou período histórico concreto. Por exemplo, a frase «é moi escasa a historiografía sobre a vida cotiá no Xapón na era Meiji» quere dicir que hai poucos libros escritos sobre tal cuestión porque ata o momento non recibiu atención por parte dos historiadores, non porque o seu obxecto de estudo sexa pouco relevante ou porque haxa poucas fontes documentais que proporcionen documentación histórica para facelo. Con respecto á difusión e publicidade da produción historiográfica, sería bo que cumprise os mesmos requisitos a que se someten as demais publicacións científicas (ver publicación).
As Labradas, Carballo, Carballo
As Labradas é un lugar da parroquia de Carballo no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña 8 habitantes (5 homes e 3 mulleres).
Historiografía
Historiografía como produción historiográfica
Tamén utilizase o vocábulo historiografía para falar do conxunto de historiadores dunha nación, por exemplo, en frases semellantes a esta: «A historiografía española abriu os seus brazos e os seus arquivos desde os anos 1930 aos hispanistas franceses e anglosaxóns, que renovaron a súa metodoloxía».
É necesario diferenciar os dous termos usados máis arriba: «produción historiográfica» e «documentación histórica», aínda que en moitos casos coincida que os historiadores utilizan como documentación histórica precisamente a produción historiográfica anterior.
Por exemplo: ademais dun conxunto de documentos arquivísticos da Casa de Contratación de Sevilla que se produciron quizais só para levar unha contabilidade, ou dalgún material arqueolóxico que se ache nunha escavación no Perú (e que se depositou sen intención de que ninguén o atopase), un historiador americanista terá que utilizar a Brevísima relación de la destrución de las Indias, que foi escrita por Bartolomé de las Casas cun afán histórico indubidable, ademais de cun propósito da defensa dun interese ou o seu propio punto de vista. Con iso último vese outra característica da historia que é pecularizada como ciencia: ningún historiador, por moi obxectivo que pretenda ser, é alleo aos seus propios intereses, ideoloxía ou mentalidade nin pode subtraerse ao seu punto de vista particular. Como moito pode intentar a intersubxetividade, é dicir, ter en conta a existencia de múltiples puntos de vista. Para o caso que nos serve de exemplo, contrastar as fontes de Bartolomé de las Casas coas demais voces que se oíron na Xunta de Valladolid, entre as que destacou a do seu rival Juan Ginés de Sepúlveda, ou ata coa chamada «visión dos vencidos», que raramente se conserva, pero ás veces si, como ocorre coa Nova Crónica e Bo Goberno do inca Guaman Poma de Ayala
A reflexión sobre a posibilidade ou imposibilidade dun enfoque obxectivo leva á necesidade de superar a oposición entre obxectividade (a dunha inexistente ciencia "pura" que non se contamine co científico) e subxectividade (implicada nos intereses, ideoloxía e limitacións deste) co concepto de intersubxectividade, que obriga a considerar a tarefa do historiador, como a de calquera científico, como un produto social, inseparable do resto da cultura humana, en diálogo cos demais historiadores e coa sociedade enteira.
Historiografía e perspectiva: o obxecto da historia
Así pois a historia debe segmentarse non só porque o punto de vista do historiador estea contaminado de subxectividade e ideoloxía, como viramos, senón porque necesariamente debe optar por un punto de vista, do mesmo xeito que un científico, se quere observar o seu obxecto, debe optar por utilizar un telescopio ou un microscopio (ou, de forma menos groseira, que tipo de lente vai aplicar). Co punto de vista determínase a selección da parte da realidade histórica que se toma como obxecto, e que sen dúbida dará tanta información sobre o obxecto estudado como sobre as motivacións do historiador que estuda. Esa visión tendenciosa pode ser inconsciente ou consciente, asumida con máis ou menos cinismo polo historiador, e é distinta para cada época, para cada nacionalidade, relixión, clase ou ámbito no que o historiador queira situarse.
A inevitable perda que supón a segmentación, compénsase coa confianza en que outros historiadores farán outras seleccións, sempre tendenciosas, que deben complementarse. A pretensión de conseguir unha perspectiva holística, como pretende a historia total ou a historia das civilizacións, non substitúe a necesidade de todas e cada unha das perspectivas parciais.
Cortes temporais
Os anais foron un das orixes da fixación da memoria dos feitos históricos en moitas culturas (véxase no seu artigo e máis abaixo en Historiografía de Roma). As crónicas (que xa no seu nome indican a intención da tendencia temporal) son usadas como reflexo dos acontecementos notables dun período, habitualmente un reinado (véxase no seu artigo e máis abaixo en Historiografía da Idade Media e Historiografía española medieval e moderna). A arcontoloxía sería a limitación do rexistro histórico á lista de nomes que ocupaban determinados cargos de importancia ordenados cronoloxicamente. De feito, a mesma cronoloxía, disciplina auxiliar da historia, nace en moitas civilizacións asociada ao cómputo do tempo pasado que se fixa na memoria escrita polos nomes dos maxistrados, como ocorría en Roma, onde era máis corrente citar un ano por ser o dos cónsuis tal e cal. No Antigo Exipto, a datación do tempo fíxose por anos (Pedra de Palermo), anos, meses e días de reinado do faraón (Canon Real de Turín), ou dinastías (Manetón). É moi significativo que nas culturas non históricas, que non fixan mediante a escritura a memoria do seu pasado, é moi frecuente non exporse a duración concreta do tempo pasado máis aló duns poucos anos, que poden ser ata menos que os que dura unha vida humana. Todo o que ocorre fóra diso sería «fai moito tempo», ou en «tempo dos antepasados», que pasa a ser un tempo mítico, ahistórico.
O tratamento cronolóxico é o máis usado pola maior parte dos historiadores, pois é o que corresponde á narración convencional, e o que permite enlazar as causas pasadas cos efectos no presente ou futuro. No entanto, emprégase de distinto xeito: por exemplo, o historiador sempre ten que optar por un tratamento sincrónico ou diacrónico do seu estudo dos feitos, aínda que moitas veces fan sucesivamente un e outro. Períodos ou momentos especialmente atractivos para os historiadores terminan converténdose, pola intensidade do debate e o volume da produción, en verdadeiras especialidades, como a historia da guerra civil española, a historia da Revolución francesa, a soviética ou a americana.
Tamén son de consideración as diferentes concepcións do tempo histórico, que segundo Fernand Braudel van desde a longa duración ao acontecemento puntual, pasando pola conxuntura.
Cortes metodolóxicos: as fontes non escritas
Para o caso do período prehistórico, a radical diferenza de fontes e método (así como a división burocrática das cátedras universitarias) fana ser unha ciencia moi distante da que fan os historiadores, sobre todo cando tales fontes e método se prolongan, dando primacía ao uso das fontes arqueolóxicas e o estudo da cultura material en períodos para os que xa hai fontes escritas, falándose entón non da Prehistoria, senón propiamente da arqueoloxía coas súas propias periodizacións arqueoloxía clásica, arqueoloxía medieval, ata arqueoloxía industrial. Menor diferenza pode acharse co uso das fontes orais no que se coñece co nome de historia oral. No entanto, hai que recordar o xa devandito corte temporais sobre a primacía das fontes escritas e o que estas determinan a ciencia historiográfica e a propia conciencia da historia no seu protagonista -que é toda a humanidade-.
Cortes espaciais
Como a historia continental, historia nacional, historia rexional. O papel da historia nacional na definición das propias nacións é innegable. Pode tamén verse, neste mesmo artigo (historia da historia), como se agrupan separadamente os historiadores por nacionalidade, ademais de por época ou tendencia.
A xeografía dispón de conceptos non máis potentes pero si menos arbitrarios, que permitiron edificar a prestixiosa rama da xeografía rexional. A historia local é sen dúbida a de máis fácil xustificación e validez universal, sempre que supere o nivel da simple erudición (que polo menos sempre servirá como fonte primaria para obras de maior ambición explicativa).
Cortes temáticos
Son os que darían paso a unha historia sectorial, presente na historiografía desde moi antigo, como ocorre con: miniatura|As Vidas de artistas de Vasari
Un xeito de preguntarse cal é o obxecto da historia é elixir que merece ser conservado na memoria, cales son os feitos memorables. O son todos, ou o son só os que cada historiador considera transcendentais? Na lista anterior temos as respostas que cada un pode dar.
Algunhas destas denominacións encerran non unha simple parcelación, senón visións metodolóxicas opostas ou diverxentes, que se multiplicaron no último medio século. A historia é hoxe máis plural que nunca antes, escindida en multitude de especialidades, tan fragmentada que moitas das súas ramas non se comunican entre elas, sen ver suxeito nin obxecto común: miniatura|[[James Frazer, autor de A rama dourada (1890-1922), un clásico da antropoloxía que cambiou o xeito de ver a historia.]]
Ciencias auxiliares da historia
A fragmentación do obxecto histórico pode inducir, nalgunhas ocasións, a unha limitación moi forzada da perspectiva historiográfica. Levada a un extremo, pódese reducir a historia á ciencia auxiliar da que se serve para atopar explicación aos feitos do pasado, como a economía, a demografía, a socioloxía, a antropoloxía, a ecoloxía.
Noutras ocasións, a limitación do campo de estudo produce realmente un xénero historiográfico:
Xéneros historiográficos
Pode sinalarse que hai xéneros historiográficos que participan da historia pero poden chegar a afastarse máis ou menos dela: un extremo ocuparíano os terreos da ficción que ocupa a novela histórica, cuxo valor desigual non lle resta importancia. Outro extremo ocuparíano a Biografía e un xénero anexo, sistemático e extraordinariamente útil para a historia xeral como é a Prosopografía. Vinculada coa historia desde o comezo do rexistro escrito, unha das principais preocupacións á hora de fixar os datos foi o que hoxe chamamos Arcontoloxía (listas de reis e dirixentes). miniatura|[[Clío (mitoloxía)|Clío, a musa da historia, por Pierre Mignard (1689).]]
Correntes historiográficas: o suxeito da historia
Interpretar a historiografía como parte do ambiente intelectual da época en que xorde é sempre necesario. Toda produción cultural é dependente do modelo cultural existente, chámese a isto a moda, do estilo ou o paradigma dominante en arte ou filosofía; e é evidente que o rexistro da historia é unha produción cultural. A deconstrución, o pensamento débil ou a posmodernidade, conceptos de finais do século XX, foron a incubadora da presente deconstrución da historia, que para algúns só é unha narración. Un bo xeito de distinguir a interpretación da historia que ten unha corrente historiográfica é preguntarse a que se considera suxeito histórico ou quen é o protagonista verdadeiro da historia.
Agrupacións de historiadores
Grupos de historiadores que comparten metodoloxía (e se autopromocionan conxuntamente co potente mecanismo publicación-cita) xorden ás veces ao redor de revistas, como a francesa Escola de Annales (ver neste mesmo artigo), a inglesa Past and Present ou a italiana Quaderni Storici; grupos de investigación ou as propias cátedras universitarias, que son a cúspide da reprodución das elites historiográficas, a través do clientelismo e o recoñecemento entre pares (peer review).
miniatura|[[Ban Gu.]]
Historia da historia
A aparición da historia é equivalente á da escritura, pero a conciencia de estudar o pasado ou de deixar para o futuro un rexistro da memoria é unha elaboración máis complexa que as anotacións dos templos sumerios. Os ronseis e relevos conmemorativos das batallas en Mesopotamia e Exipto xa son algo máis aproximado.
O resto das civilizacións asiáticas alcanzan a escritura e a historia ao seu propio ritmo, compilan as súas fontes teolóxicas en forma de libros sacros -en ocasións con partes históricas (a Biblia hebrea) ou sofisticacións cronolóxicas (os Vedas hindús)-, rexistran os seus propios Annales e finalmente a súa propia historiografía, particularmente a chinesa, que ten o seu Heródoto en Sima Qian (Memorias históricas, 109 a.C. - 91 a.C.) e alcanzou unha definición clásica de historia tipificada, oficial, co Libro dos Han de Ban Gu (século I), que fixou un modelo repetido sucesivamente polos historiadores dos períodos seguintes en vinte e cinco "historias tipificadas", ata 1928, en que apareceu a última de tan monumental serie. Na América precolombiana, fóra da civilización maia non hai textos de ningún modo comparables. Tanto nese caso como no da África subsahariana, as fontes orais foron tradicionalmente prioritarias. Son moi recentes (segunda metade do século XX) os intentos de construír unha historiografía africana. Aínda así hai algúns casos excepcionais, como as bibliotecas de manuscritos de Tombuctu, conectadas con viaxeiros e conquistadores magrebíes, algúns de orixe andalusí como León o Africano, coñecido autor de Historia e descrición de África e das extraordinarias cousas que contén (1526).
No entanto, o desenvolvemento e variedade que alcanzou a historiografía na Civilización Occidental é dun nivel distinto a todas elas. miniatura|[[Heródoto e Tucídides, opostos nunha dobre herma do Museo Arqueolóxico Nacional de Nápoles.]]
Grecia
Os primeiros cronistas gregos, que se interesaron sobre todo nos mitos de orixe (os logógrafos), practicaban xa o recitado de acontecementos. A súa narración podía apoiarse en escritos, como era o caso de Hecateo de Mileto (segunda metade do século VI a.C.). No século V a.C., Heródoto de Halicarnaso diferénciase deles pola súa vontade de distinguir o verdadeiro do falso; por iso realiza a súa "investigación" (etimoloxicamente: "historia"). Unha xeración despois, con Tucídides, esta preocupación transfórmase en espírito crítico, fundado sobre a confrontación de diversas fontes orais e escritas. A súa Historia da guerra do Peloponeso pode ser vista como a primeira verdadeira obra historiográfica.
No século II a.C., Polibio, no seu Pragmateia (traducido tamén como "Historia"), tratando quizais de escribir unha obra de xeografía, aborda a cuestión da sucesión dos réximes políticos para explicar como o seu mundo entrou na órbita romana. É o primeiro en buscar causas intrínsecas ao desenvolvemento da historia máis que evocar principios externos. Nesas alturas do período helenístico, a Biblioteca e o Museo de Alexandría representaban o cume do afán grego por preservar a memoria do pasado, o que implica a súa valoración como ferramenta útil para o presente e o futuro.
Roma
A civilización romana dispón, a semellanza dos gregos Homero e Hesiodo, de mitos de orixe que recolleu Virxilio poetizados na Eneida como un elemento do programa ideolóxico deseñado por Augusto. Tamén polo menos desde a República, mantivo un coidado especial pola recompilación de feitos en Annales, a lexislación escrita e os arquivos vinculados ao sagrado dos templos. Ata as guerras púnicas a recompilación dos principais sucesos acaecidos estaba a cargo dos pontífices, en forma de crónicas anuais.
A primeira obra histórica completa latina é As Orixes de Catón (século III a. C.).
O contacto de Roma co mundo mediterráneo, primeiro Cartago, e sobre todo Grecia, Exipto e Oriente foi fundamental para ampliar a visión e utilidade do seu xénero histórico. Os historiadores (sexan romanos ou gregos) acompañarán nas campañas militares aos exércitos, co declarado fin de preservar a súa memoria á posteridade, recompilar información de utilidade e xustificar as súas accións. A lingua culta, o grego, utilizarase para este xénero á vez que a máis sobria latina.
Salustio, o Tucídides romano, escribe De Coniuratione Catilinae (a Conxuración de Catilina, da que é contemporáneo, 63 a.C.). Realiza un relato extenso das causas afastadas da conxuración, así como da ambicións de Catilina, retratado como un nobre dexenerado e sen escrúpulos. En Bellum Ingurthinum (guerra de Iugurta rei dos númidas, 111 a.C. a 105 a.C.), denuncia un escándalo colonial. Historiae era a súa obra máis ambiciosa e madura, conservada parcialmente, que abarcaba en cinco libros os doce anos transcorridos desde a morte de Sila no 78 a.C. ata o 67 a.C. Non é a precisión histórica o que lle interesa, senón a narración duns feitos coas súas causas e consecuencias, así como a posibilidade de esclarecer o desenvolvemento do proceso da dexeneración en que a República se viu inmersa. Á parte do individuo, o obxecto da súa observación céntrase nas clases sociais e as faccións políticas: idealiza un pasado virtuoso, e detecta un proceso de decadencia que atribúe aos vicios morais, á discordia social e ao abuso do poder por parte das distintas faccións políticas.
Xulio César co seu Commentarii Rerum Gestarum, acerca de dúas das máis grandes accións bélicas que levou a cabo: a guerra das Galias (58 a.C.-52 a.C.) (De Bello Gallico) e a guerra civil (49 a.C.-48 a.C.) (De Belo Civili).
Tito Livio (59 a.C. - 17 d.C.), cos 142 libros de Ab Urbe Condita, divididos en grupos de dez libros que se coñecen co nome de "décadas", que se perderon na súa maior parte, escribe unha gran historia nacional, cuxo único tema é Roma ("fortuna populi romani") e cuxos únicos actores son o Senado e o pobo de Roma ("senatus populusque romanus" ou SPQR). O seu propósito xeral é ético e didáctico; os seus métodos foron os do grego Isócrates do século IV a.C.: é o deber da historia dicir a verdade e ser imparcial, pero a verdade debe presentarse cunha forma elaborada e literaria. Utiliza como fonte aos primeiros analistas e a Polibio, pero o seu patriotismo lévalle a deformar a realidade en detrimento do exterior e a un escaso espírito crítico. É historiador de gabinete, non viaxa nin coñece persoalmente os escenarios dos feitos que describe.
Publio Cornelio Tácito (55 - 120.), o gran historiador do Imperio baixo os Flavios, é sobre todo un investigador das causas.
A nómina de historiadores de época romana é moi extenso, tanto en lingua latina (Plinio o Vello, Suetonio...) como en grega (Estrabón, Plutarco). miniatura|[[Beda o Venerable.]]
Na decadencia de Roma, o cristianismo virá dar un cambio metodolóxico radical, introducindo o providencialismo de Agostiño de Hipona. É exemplo Orosio, presbítero hispano de Braga (Historiae adversum paganus).
Idade Media
A historiografía medieval escríbese principalmente por hagiógrafos, cronistas, membros do clero episcopal próximos ao poder, ou por monxes. Escríbense xenealoxías, annales áridos, listas cronolóxicas de acontecementos sucedidos nos reinos dos seus soberanos (annales reais) ou sucesión de abades (annales monásticos); vidas (biografías de carácter edificante, como as dos santos merovinxios, ou máis tarde dos reis de Francia), e Historias que contan o nacemento dunha nación cristiá, exaltan unha dinastía ou, ao contrario, fustrigan aos malvados desde unha perspectiva relixiosa. Esta historia, da que son mostra Beda o Venerable (Historia eclesiástica do pobo inglés, século VIII) ou Isidoro de Sevilla (Etimologías e Historia Gothorum), é providencialista, de inspiración agustinista, e inscribe as accións dos homes nos designios de Deus. Hai que esperar ao século XIV para que os cronistas se interesasen polo pobo, gran ausente da produción deste período, por exemplo a do francés Froissart ou o florentino Matteo Villani.
Idade Moderna
Nesta época a historia non se diferenza da xeografía nin sequera das ciencias naturais. Dividíase en dous partes: a historia xeral (a que hoxe chamariamos historia) e a historia natural (ciencias naturais e xeografía). Este sentido amplo de historia explícase pola etimoloxía do termo (ver Historia).
A cuestión da unidade do reino que expón as guerras de relixión de Francia no século XVI dan orixe a traballos de historiadores que pertencen á corrente chamada historia perfecta, que mostra que a unidade política e relixiosa da Francia moderna é necesaria, ao derivarse das súas orixes galas (Etienne Pasquier, Recherches de La France). O providencialismo de autores como Bossuet (Discurso sobre a historia universal, 1681), tende a desvalorizar a significación de calquera cambio histórico.
En paralelo, a historia móstrase como instrumento de poder: ponse ao servizo dos príncipes, desde Maquiavelo e Guicciardini ata os panegiristas de Luís XIV, entre os que se conta Jean Racine.
Pena Grande
O topónimo galego Pena Grande pódese referir a:
3 Libras
"3 Libras" é unha canción da banda de rock alternativo A Perfect Circle, editada o 13 de febreiro do 2001 como segundo sinxelo do seu álbum de estrea Mer de Noms. O tema foi ben recibido tanto pola crítica como comercialmente, chegando ao número 12 das listas da Billboard Modern Rock e Mainstream Rock en 2001.
Antecedentes
Ao igual que con todo o álbum Mer de Noms, a música de "3 Libras" foi composta polo guitarrista Billy Howerdel, mentres que as letras foron escritas polo vocalista Maynard James Keenan e Christopher Washington. Os dous imaxinaron orixinalmente este tema como primeiro sinxelo do seu álbum de estrea, antes de que os executivos da discográfica os convencesen para escoller a máis dura "Judith", que pensaban que este tema era mellor para dar a coñecer o grupo debido a que afastábase menos da outra banda de Keenan, Tool.
Fixéronse dúas versións "remix" oficiais da canción; a "Feel My Ice Dub Mix" polo membro da banda Danny Lohner, e a "All Main Courses Mix" por Robert "3D" Del Naja de Massive Attack. Estes temas foron recompilados no álbum de remesturas de 2004 aMOTION.
Cabreiro, Tremoedo, Vilanova de Arousa
Cabreiro é un lugar da parroquia de Tremoedo no concello pontevedrés de Vilanova de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 74 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 38 eran mulleres e 36 homes, o que representa un leve aumento respecto ós anos 2010, cando tiña 71 veciños, e 2005, cando eran 73.
3 Libras
Composición
Mentres que gran parte do son de Mer de Noms identifícase cunha estética hard rock convencional, o son de "3 Libras" está conducido principalmente por guitarra acústica e violín. A meirande parte da canción consiste en melódicos tons limpos de guitarra, e unha melodía de violín tocada por riba, composta pola baixista e violinista da banda Paz Lenchantin. O batería Josh Freese toca o aro da batería cada oitava nota, estando o tema interpretado nun tempo 6/8. A canción remata cunha banda ao completo e guitarras eléctricas distorsionadas no outro do tema, finalizando cun escuro acorde de guitarra.
Recepción
Polo xeral a canción foi ben recibida, tanto comercialmente como pola crítica. Puido escoitarse con frecuencia a través da radio, e acadou o número 12 das listas estadounidenses da Billboard Modern Rock e Mainstream Rock. Os críticos loubaron a canción. Sputnik Music falou dela como "unha das cancións máis fermosas que APC editou" e "unha das edicións máis emocionais do álbum". O editor xefe de Artist Direct, Rick Florino, nomeou á pista unha das "mellores 20 cancións de Maynard James Keenan", calificándoa como "...un momento tenro de de anhelo encerrado nunha fermosa melodía feliz...'3 Libras' ilumina o gran rango vocal e habilidade do cantante". Á parte, Florino eloxiou tamén a interpretación ao vivo por parte da banda, afirmando que sentía que acadou "alturas celestiais" cando foi tocada nas xiras de reunión en 2010.
Listaxe de cancións
Toda a música composta por Billy Howerdel e todas as letras escritas por Maynard James Keenan.
O padriño
O padriño (en The Godfather) é un filme estadounidense de 1972 baseado no libro de Mario Puzo e dirixido por Francis Ford Coppola. Está considerado como unha das obras mestras da historia do cine.
Comentarios
Trátase dunha película baseada no libro do mesmo nome de Mario Puzo. Foi a primeira dunha triloxía completada por O padriño (II parte) (1974) e The Godfather Part III (1990). Gañadora de tres Premios Oscar en 1973, á mellor película, mellor guión de Mario Puzo e Francis Ford Coppola e mellor actor para Marlon Brando.
Presenta un retrato preciso e profundo dunha época e un ambiente, pero principalmente é unha crítica á sociedade norteamericana, as relacións intrafamiliares, á práctica política e ós seus esquemas morais tratados sutilmente como fondo do guión mediante temáticas relativas ó mundo da mafia, a inmigración, a relación de parella, os sistemas de dominación familiares, a violencia criminal e a súa asociación política entre outros aspectos.
Parte do atractivo visual e estilístico da obra consiste na interpretación da figura de Michael Corleone. Na secuencia inicial da película, Michael preséntasenos con rostro anxelical, ata Coppola emprega filtros especiais que reducen as súas engurras e que, combinados coa iluminación e a maquillaxe, ensínannos un Michael moito máis novo, recentemente abandonada a adolescencia. O brutal cambio que se opera na súa alma cando asume a herdanza de sangue dos Corleone reflíctese tamén no seu rostro, que na última escena é xa o dun home maduro, complexo, que mira directamente ós ollos e mente con todo o seu corazón.
Criticóuselle ó director o feito de ofrecer unha imaxe demasiado atractiva do mundo da mafia.
Sinopse
A historia comeza en agosto de 1945 coa voda de Connie Corleone, a filla de Vito Corleone, O Padriño. Todo siciliano debe atender as peticións que lle fan o día da voda da súa filla. Johnny Fontaine, o afillado de Don Vito, pídelle que lle consiga un papel para unha película de Hollywood, que o produtor non quere darlle. Don Vito envía a Tom Hagen a falar co produtor pero, tras unha negociación errada, o produtor esperta ó día seguinte coa cabeza do seu cabalo favorito metida na cama.
Tras esta presentación, comeza a auténtica trama.
Virgil "O Turco" Sollozzo, un capo siciliano da heroína que traballa para os Tattaglia, ofrece a Don Corleone participar no seu negocio, a cambio de protección legal. Pero, a pesar dos consellos de Tom, Don Vito négase, pois os seus amigos da política non poderían facer a vista gorda ante a droga do mesmo xeito que co xogo. Entón, Don Vito envía a Luca Brasi, o seu sicario, a unha reunión con Sollozzo e Bruno Tattaglia, onde é asasinado por estes.
Un día, Don Vito sae da súa oficina co seu fillo Fredo e disponse a comprar froita, concretamente laranxas. Dous sicarios da familia Tattaglia disparan a Don Vito nos propios narices de Fredo, quen, nervioso, non pode facer nada. Tralo atentado, o Padriño é levado ó hospital, ferido de morte. Sonny, que toma as rendas da familia, manda matar a Paulie Gatto, o gardacostas do Don, que o vendeu ós Tattaglia. Este traballo é eficazmente cumprido por Pete Clemenza e Rocco Lampone.
Michael, irmán de Sonny, vai visitar o seu pai que está gravemente enfermo no hospital. Decátase axiña de que Don Vito está desprotexido cando se supuña que debía estar vixiado polo sarxento da Policía McCluskey. Despois descóbrese que McCluskey é un policía de dubidosa moralidade, pagado polo "Turco". Michael chama a Sonny para decatalo da situación. Logra cambiar ó seu pai de habitación e protexelo dos sicarios, pero é arrestado por McCluskey, o sarxento de policía, esbirro de Sollozzo, que lle pega unha tremenda puñada. Xusto entón, Tom Hagen chega con homes da familia Corleone e resolve a situación.
Cando Michael volve á mansión, decátase de que Bruno Tattaglia foi asasinado en represalia polo seu pai. Xunto ó seu irmán, Sonny, planea o asasinato de "O Turco" Sollozzo e McCluskey. Conségueo invitándolles a un encontro no Restaurante Louis do Bronx, onde lles dispara cunha pistola escondida na cisterna do cuarto de baño. Tras isto, Michael foxe a Sicilia e iníciase unha guerra de bandas. Cando Don Vito volve a casa, decátase do ocorrido con Sollozzo e da partida de Michael.
En Sicilia, Michael coñece a Apollonia, unha muller coa que casa, pero que é asasinada por un dos seus gardacostas cando intentaba eliminalo a el. Decátase de que foi Barzini, o Don dos Barzini, a famlia mafiosa máis poderosa de Nova York, e que intenta pór a paz entre as familias, cousa que intenta conseguir matando ós fillos de Don Vito.