cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sistema inmunitario
Barreiras superficiais
Diferentes barreiras protexen os organismos das infeccións, entre elas hai barreiras mecánicas, químicas e biolóxicas. A cutícula dunha folla, o exoesqueleto dun insecto, a casca dun ovo ou a pel son exemplos de barreiras mecánicas que constitúen a primeira liña de defensa contra a infección. Non obstante, os organismos non poden pechar as cancelas totalmente ao su medio externo e existen outros sistemas que protexen as aberturas do corpo tales como os pulmóns, intestinos e o sistema xenitourinario. Nos pulmóns, a tose e os esbirros expulsan mecanicamente os patóxenos e outros elementos irritantes para o aparato respiratorio. O fluxo de lágrimas e urina expele mecanicamente os patóxenos, mentres a secreción de mucosidade polo aparato respiratorio e dixestivo serve para atrapar microorganismos
As barreiras químicas tamén protexen contra a infección. A pel e o sistema respiratorio secretan péptidos antimicrobianos como as β-defensinas. . Enzimas como o lisozima e a fosfolipase A2 na saliva, as lágrimas e o leite materno son tamén antibacterianos. As secrecións vaxinais serven como unha barreira química na menarquía, cando se converten en lixeiramente ácidas, mentres o seme contén defensinas e cinc que matan os patóxenos. No estómago, o ácido gástrico e as peptidases serven como poderosas defensas químicas contra os patóxenos inxeridos.
Dentro dos tractos xenitourinario e gastrointestinal, a flora comensal serve como barreira biolóxica competindo coas bacterias polo alimento e o espazo, nalgúns casos tamén cambiando as condicións do seu contorno, como o pH ou o contido de ferro dispoñible. . Isto reduce a probabilidade de que os axentes patóxenos acaden o número suficiente para causar doenzas. Non obstante, debido a que a maioría de antibióticos non diferencian entre bacterias patóxenas e a flora habitual, os antibióticos orais poden deixar unha sobreabundancia de fungos, que non se ven afectados pola maioría dos antibióticos, e orixinar as condicións para que se dean procesos como a candidiase vaxinal. Hai evidencia que a reintrodución da flora probiótica, como o lactobacillus normalmente atopado no iogur axuda a restaurar un equilibrio saudable de poboacións microbianas nas infeccións intestinais nos nenos, ademais de datos preliminares alentadores en casos de gastroenterite bacteriana, enfermidades inflamatorias intestinais, infeccións urinarias e infeccións poscirúrxicas.
Inmunidade innata
Os microorganismos que conseguen entrar con éxito nun organismo atópanse coas células e os mecanismos do sistema inmunitario innato. A resposta innata actívase normalmente cando os receptores de recoñecemento de patróns identifica as bacterias, ao recoñecer compoñentes que se conservan entre os principais grupos de microorganismos. . As defensas so sistema inmune innato non son específicas, o que significa que eses sistemas responden aos patóxenos dun xeito xenérico. Estes sistema non confire inmunidade a longo prazo contra o patóxeno. O sitema inmune innato é o sistema dominante de protección na maioría dos organismos.
Inflamación
A inflamación é unha das primeiras respostas do sistema inmunitario á infección. Os síntomas da inflamación son o arroxamento e o inchazo, causados polo aumento do fluxo do sangue no tecido. A inflamación prodúcena os eicosanoides e citocinas, liberados por células feridas ou infectadas. Os eicosanoides inclúen prostaglandinas que producen febre e a dilatación dos vasos sanguíneos asociados coa inflamación, e leucotrienos que atraen certos leucocitos. As citocinas inclúen interleucinas que son responsables da comunicación entre os leucocitos; quimiocinas que potencian a quimiotaxe; e interferóns que teñen efectos antivirais, tales como a supresión da síntese proteica na célula hóspede. Tamén se poden liberar factores de crecemento e citolóxicos. Estas citocinas e outros axentes químicos atraen células inmunitarias ao lugar da infección e promoven a curación de calquera tecido danado mediante a eliminación dos patóxenos.
Sistema de complemento
O sistema do complemento é unha fervenza bioquímica que ataca a superficie das células estrañas. Contén por riba das vinte proteínas diferentes e a súa denominación procede da súa capacidade para complementar a destrución dos patóxenos realizado polos anticorpos. O sistema de complemento é o maior compoñente humoral da resposta inmunitaria innata. Moitas son as especies que teñen sistemas de complemento, non só os mamíferos, tamén plantas, peixes e algúns invertebrados.
Nos humanos, esta resposta de complemento actívase pola ligazón dos anticorpos que se unen aos microorganismos ou pola unión de proteínas de complemento a carbohidratos na superficie dos microorganismos. Este sinal de recoñecemento produce unha rápida resposta destrutiva.
Barreiras celulares do sistema innato
miniatura|dereita|220px|Imaxe tirada dun [[microscopio electrónico de varrido do sistema circulatorio dun ser humano.]] Os leucocitos actúan como un organismos unicelulares independentes e son o segundo brazo do sistema inmunitario innato. Os leucocitos innatos inclúen os fagocitos (macrófagos, neutrófilos, e células dendríticas), mastocitos, eosinófilos, basófilos e células exterminadoras naturais. Estas células identifican e eliminan patóxenos, atacando os máis grandes ou ben engulíndoos para matalos.
A fagocitose é unha elemento importante da inmunidade celular innata, realizada polas células chamadas fagocitos, que engolen, ou comen, patóxenos e partículas. Os fagocitos xeralmente patrullan o corpo na procura de patóxenos, pero poden ser chamadas a localizacións específicas polas citocinas. Unha vez que un patóxeno queda envolvido polo fagocito, queda atrapado nunha vesícula intracelular chamada fagosoma, que deseguido se fusiona con outra vesícula chamada lisosoma para formaren un fagolisosoma. A actividade das enzimas dixestivas ou un chorro respiratorio que libera radicais libres destrúen os patóxenos
Os neutrófilos e macrófagos son fagocitos que percorren o corpo na procura de patóxenos invasores. Os neutrófilos atópanse normalmente no sistema circulatorio e constitúen o tipo de fagocito máis abundante, polo xeral representa entre o 50% e o 60% do total dos leucocitos en circulación no corpo. Durante a fase aguda de inflamación, particularmente nas infeccións bacterianas, os neutrófilos migran cara ao lugar da inflamación nun proceso coñecido como quimiotaxe, e normalmente son as primeiras células en chegaren á escena da infección. Os macrófagos son células versátiles que residen dentro dos tecidos e producen unha ampla gama de substancias químicas, incluíndo enzimas, proteínas de complemento, e factores reguladores como interleucina 1. Os macrófagos actúan tamén como preeiros, librando ao organismo de células mortas e outros refugallos, e células presentadoras de antíxenos para activaren o sistema inmunitario adaptativo.
As células dendríticas son fagocitos en tecidos que están en contacto co ambiente exterior. Localízanse, xa que logo, na pel, nariz, pulmóns, estómago e intestinos. Débenlle o seu nome polo seu parecido coas dendritas neuronais, xa que ámbolos dous teñen proxeccións en forma de espiña, aínda que as células dendríticas non están relacionadas de xeito ningún co sistema nervioso. As células dendríticas serven como ligazón entre os sistemas inmunitarios innato e adaptativo por presentaren antíxenos ás células T, un dos tipos de célula clave do sistema inmunitario adaptativo.
Os mastocitos residen nos tecidos conxuntivos e nas mucosas, e regulan a resposta inflamatoria. Frecuentemente están relacionados coa alerxia e a anafilaxe. Tanto os basófilos como os eosinófilos aparecen relacionados cos neutrófilos. Secretan mediadores químicos que están comprometidos na defensa contra os parasitos e xogan o seu papel nas reaccións alérxicas, como é o caso da asma. As células exterminadoras naturais son leucocitos que atacan e estruen células tumorosas ou aquelas infectadas por virus.
Inmunidade adaptativa
O sistema inmunitario adaptativo desenvolveuse nos vertebrados primitivos e permite unha mellor resposta inmunitaria e tamén a existencia dunha memoria inmunolóxica, lembrando cada patóxeneo pola sinatura do seu antíxeno. A resposta inmunitaria adaptativa é caracterísitca para cada antíxeno e require o recoñecemento dos antíxenos foráneos durante o proceso coñecido como presentación de antíxenos. A especificidade do antíxeno permite producir respostas que se adaptan a patóxenos específicos ou a células infectadas por patóxenos. A habilidade para establecer esas respostas permanece no organismo por "células de memoria". De un patóxeno infectar un organismo máis dunha vez, esas células específicas de memoria elimínano rapidamente.
Linfocitos
As células do sistema inmunitario adaptativo son un tipo especial de leucocitos, chamados linfocitos. As células B e as células T son os principais tipos de linfocitos e derívanse das células nai hematopoéticas da medula ósea. As células B participan na resposta humoral inmunitaria, mentres as células T participan na resposta inmunitaria celular.
Tanto as células B como as células T conteñen moléculas receptoras que recoñecen albos específicos. As células T recoñecen un obxectivo externo, como un patóxeno, só despois que os antíxenos (pequenos anacos do patóxeno) foran procesados e presentados en combinación cun receptor propio, unha molécula do chamado complexo maior de histocompatibilidade (CMH). Hai dous subtipos principais de células T: a célula T asasina e a célula T auxiliar. As células asasinas só recoñecen os antíxenos ligados a moléculas do CMH de clase I, mentres as células T auxiliares só recoñecen os antíxenos ligados a moléculas do MHC de clase II. Eses dous mecanismos de presentación de antíxenos reflicten as diferentes tarefas dos dous tipos de células T. Un terceiro suptipo, máis escaso, son as células γδ T que recoñecen antíxenos intactos que non se ligan a receptores MHC.
En contraste, o receptor específico das células B (BCR) é unha molécula de anticorpo na superficie da célula B, e recoñece os patóxenos completos sen necesidade de procesar antíxenos. Cada liñaxe de células B expresa na súa superficie un anticorpo diferente, así o conxunto completo de receptores de antíxenos das células B representan todos os anticorpos que o organismo pode elaborar.
Células T asasinas
As células T asasinas son un subgrupo de células T que destrúen células infectadas por virus (e outros patóxenos), as danadas ou as que non funcionan correctamente. Ao igual que sucede coas células B, cada tipo de célula T recoñece un antíxeno diferente. As células T actívanse cando o seu receptor de células T (TCR) se liga ao seu antíxeno específico, acoplado ao receptor MHC de clase I doutra célula. Axuda ao recoñecemento deste acoplamento MHC:antíxeno a existencia dun correceptor, denominado CD8. A célula T viaxa logo a través do corpo na procura de células onde os receptores MHC I leven este antíxeno. Cando unha célula T activada contacta con tales células, desprende citotoxinas, como a perforina, que forma poros na membrana plasmática, permitindo entrar aos ións, auga e toxinas. A entrada doutra toxina chamada granulisina induce á célula atacada a someterse á apoptose. A morte de células T hospede é especialmente importante para previr a replicación dos virus. A activación das células T está estreitamente controlada e xeralmente require do complexo CMH/antíxeno un sinal moi forte que a active, ou sinais de activación adicionais que veñan das células T auxiliares.
Células T auxiliares
miniatura|dereita|300px|Función das células T auxiliares: As células presentadoras de antíxenos (APC) dispoñen de antíxeno nas súas moléculas MHC de clase II. As células T auxiliares recoñecen esta presenza, coa axuda do coreceptor CD4. A activación das células T axiliares comporta a liberación de citocinas e outros sinais (frechas verdes) que estimulan a actividade de macrófagos, células T asasinas e células B, que logo producen anticorpos. A estimulación dos macrófagos e células B produce unha proliferación de células T auxiliares.
As células T auxiliares regulan tanto as respostas inmunitarias innatas como as adaptativas e axuda a determinar os tipos de respostas do organismo fronte a cada patóxeno concreto. Esas células non teñen actividade citotóxica e non matan células infectadas nin limpan patóxenos directamente pero dirixen a resposta inmune controlando outras células para realizaren esas accións.
As células T auxiliares expresan receptores de células T que reocoñecen antíxenos ligados a moléculas MHC de clase II. O correceptor CD4 das células auxiliares tamén recoñecen o complexo MHC:antíxeno e mobiliza moléculas dentro da célula T (como Lck) que son responsables da activación das células T. As células T auxililares teñen unha asociación máis feble co complexo MHC:antíxeno que o observado para as células T asasinas, isto significa que precisa que se liguen moitos receptores (200 ou 300) na célula T auxiliar para activar a célula auxiliar, mentres que as células asasinas pódense activar pola unión dunha soa molécula CMH:antíxeno. A activación da célula T auxiliar tamén require unha duración máis longa da unión coa célula presentadora de antíxeno. A activación das células T auxiliares causa a emisión de citoquinas que inflúen na actividade de moitos tipos de células. O sinais da citoquina producidas polas células T auxiliares reforzan a función microbicida dos macrofagos e a actividade das células T asasinas. Hai que engadir que a activación das células T auxiliares provoca unha sobreregulación de moléculas portadas na superficie das células T, como a CD154, que proporciona sinais extras de estimulación requiridas para activar linfocitos B que producen anticorpos.
Células T γδ
As células T γδ caracterízanse por posuíren un receptor de células T (RCT) alternativo na súa superficie chamado γδ (gamma-delta) ao contrario que as células T CD4+ e CD8+ (que teñen o αβ) compartindo a característica coas células T auxiliares, células T citotóxicas e células asasinas naturais. As causas que producen respostas por parte das células T γδ non se coñecen totalmente. Como outras subpoboacións de células T non convencionais que portan RCT invariables, tales como o receptor CD1d restrinxido ou a células T asasinas naturais, as células T γδ atópanse no límite entre a inmunidade adaptativa e a innata. Por unha banda, as células T γδ son un compoñente do inmunidade adaptativa xa que son reorganizar os xenes dos seus RCT para produciren diversidade de receptores e poden tamén desenvolver unha memoría fenotípica. Por outra banda, as súas varias subpoboacións son tamén parte do sistema inmune innato, xa que varias das súas subpoboacións posúen receptores RCT ou NK restrinxidos que se poden usar como receptores de recoñecemento de patróns. Así por exemplo, gran número de células T Vγ9/Vδ2 humanas responden en horas a moléculas comúns producidas por microbios, e as células T Vδ1+ nos epitelios responden a células epiteliais estresadas. miniatura|220px|dereita|Un anticorpo componse de dúas cadeas pesadas e dúas lixeiras. A única rexión variable permite que un anticorpo recoñeza o antíxeno que lle corresponda.
Linfocitos B e anticorpos
O linfocito B identifica os patóxenos cando os anticorpos da súa superficie se ligan a antíxenos foráneos específicos. Este complexo antíxeno/anticorpo pasa ao interior do linfocito B, procesando os peptidos por medio da proteólise. O linfocito B entón amosa eses peptidos anti xénicos na súa superficie unidos a moléculas CMH de clase II. Esta combinación de CMH e antíxeno atrae a un linfocito T auxiliar, liberando linfoquinas. Ao se activar o linfocito B comeza a súa división, a súa descendencia (plasmocitos) secretan millóns de copias do anticorpo que recoñecen este antíxeno. Eses anticorpos circulan no sangue plasmático e na linfa, ligándose aos patóxenos que portan eses antíxenos e marcándoos para a súa destrución por medio da activación do complemento ou ao ser absorbidos e destruídos polos fagocitos. Os anticorpos poden tamén neutralizar os perigos directamente, ligándose a toxinas bacterianas ou interferindo cos receptores que eses virus e bacterias usan para infectar as células.
Sistema inmunitario adaptativo alternativo
Non obstante as moléculas do sistema inmunitario adaptativo (anticorpos e receptores de células T) existiren só en vertebrados mandibulados, descubriuse unha molécula diferente derivada dos linfocitos nos primitivos vertebrados mandibulados, tales como a lamprea e os mixínidos. Estes animais posúen unha gran cantidade de moléculas chamadas receptores linfocíticos variables que, como os receptores de antíxenos dos vertebrados mandibulados, prodúcense de só un pequeno número (un ou dous) de xenes. Pénsase que esas moléculas se ligan aos antíxenos patóxenos dun xeito semellante a como fan os anticorpos e co mesmo grao de especificidade.
Memoria inmunolóxica
Cando se activan células B e as células T comezan a se replicar, algún dos seus descendentes converteranse en células de memoria de vida longa. Ao longo da vida dun animal, esas células de memoria recordarán cada patóxeno específico que atoparan podendo así establecer unha resposta efectiva de detectar de novo o patóxeno. Considérase adaptativa porque acontece ao longo da vida dun individuo como unha adaptación da infección con ese patóxeno que prepara o sistema inmunitario para futuros retos. A memoria inmunolóxica pode ser ben memoria pasiva e de curta duración ou ben activa e de longa duración.
Memoria pasiva
Os nenos recentemente nacidos nunca estiveron expostos previamente a microbios e son particularmente vulnerables ás infeccións. A nai proporcionalles varios niveis de protección pasiva. Durante o embarazo, un tipo particular de anticorpo, a IgG transmítese da nai ao neno directamente a través da placenta, así as crías humanas teñen altos niveis de anticorpos mesmo no nacemento, co mesmo rango de especificidade contra o antíxenos que o da súa nai. O leite materno tamén contén anticorpos que se transfiren ao intestino do bebé protexéndoo contra as infeccións bacterianas ata que o recentemente nado poida sintetizar os seus propios anticorpos. Esta é inmunidade pasiva porque o feto realmente non produce células de memoria ou anticorpos, tan só os colle da nai. Esta inmunidade pasiva é normalmente de curta duración, desde uns poucos días ata varios meses. En medicina, a inmunidade pasiva protectora pódese tamén transferir artificialmente dun individuo a outro mediante soro rico en anticorpos. miniatura|esquerda|360px|O tempo de reacción dunha resposta inmune comeza co encontro co patóxeno inicial (ou vacinación inicial) e conduce á formación e mantemento da memoria inmunolóxica activa.
Memoria activa e inmunización
A memoria activa a longo prazo acquírese logo da infección ao se activar as células B e T. A inmunidade activa pódese xerar tamén artificialmente, mediante a vacinación. O principio no que se basea a vacinación (tamén denominado inmunización) é a introdución dun antíxeno dun patóxeno para estimular o sistema inmunitario e desenvolver unha inmunidade específica contra ese patóxeno en particular sen causar a enfermidade asociada co organismo. Estra indución deliberada dunha resposta inmune é exitosa porque explota a especificidade natural do sistema inmunitaria, e tamén a súa inducibilidade. Por ser as enfermidades infecciosas unha das principais causas de morte da poboación humana, a vacinación representa a máis efectiva manipulación do sistema inmunitario desenvolvida ata agora.
A maioría das vacinas virais baséanse en virus vivos atenuados, mentres a maioría das vacinas bacterinas baséanse en compoñentes acelulares de microorganismos, incluíndo compoñentes inocuos de toxinas. Xa que a maioría dos antíxenos derivados de vacinas acelulares non inducen unha resposta adaptativa forte, a moitas das vacinas bacterinas engádenselle coadxuvantes adicionais que activan as células presentadoras de antíxeno do sistema inmunitario innato para maximizar a inmunoxenicidade.
Desordes da inmunidade humana
O sistema inmunitario é unha estrutura abondo efectiva que incorpora especificidade, inducibilidade e adaptación. Non obstante, ás veces falla, estes fallos clasifícanse en tres categorías principais: inmunodeficiencia, autoinmunidade e hipersensibilidade.
Inmunodeficiencias
As inmunodeficiencias acontecen cando un ou máis dos compoñentes do sistema inmunitario permanecen inactivos. A capacidade do sisterma inmunitario para responder aos patóxenos é menor tanto nos individuos máis novos como nos máis vellos, as repostas inmunitarias comezan a declinar arredor dos 50 anos debido á inmunosenescencia. Nos países desenvolvidos, a obesidade, alcoholismo, e as drogas son causas comúns dunha mala resposta inmunolóxica. Así e todo, a malnutrición é a causa máis común de inmunodeficiencia nos países subdesenvolvidos. As dietas con insuficiente cantidade de proteínas asócianse coa inmunidade celular danada, coa actividade de complemento, a función fagocita, a IgA, concentracións de anticorpos e a produción de citocinas. A deficencia de nutrientes simples como é o caso do ferro, cobre, cinc, selenio, vitaminas (A, C, E e B6) e ácido fólico (vitamina B9) tamén reduce a resposta inmunolóxica. Ademais, a perda do timo a idades temperás por mutación xenética ou por intervención cirúrxica provoca inmunodeficiencia severa e unha alta probabillidade de infección.
As inmunodeficiencias pódense tamén herdar ou adquirir. A doenza granulomatosa crónica, a cal provoca que os fagocitos teñan unha capacidade reducida para destruíren patóxenos, é un exemplo dunha inmunodeficiencia herdada ou conxénita. A SIDA e algúns tipos de cancro causan tamén inmunodeficiencia acquirida.
Autoinmunidade
As respostas inmunitarias hiperactivas comprenden o outro cabo da disfunción inmunitaria, especialmente as desordes autoinmunes. Aquí, o sistema inmunitario falla e non distingue correctamente o propio do alleo, e ataca parte do seu organismo. En circunstancias normais, a maioría das células T e os anticorpos reaccionan con péptidos propios. Unha das funcións das células especializadas (localizadas no timo e na medula ósea) é producir a maduración de linfocitos novos con antíxenos propios e eliminar aquelas células que recoñecen autoantíxenos, previndo a autoinmunidade.
Hipersensibilidade
A hipersensibilidade é unha resposta inmunitaria que dana os propios tecidos do corpo. Divídense en catro clases (Tipo I - IV) segundo os mecanismos envolvidos e a duración da reacción hipersensible. O tipo I de hipersensibilidade é unha reacción inmediata ou anafiláctica, con frecuencia asociada con alerxia, os síntomas poden variar desde un lene malestar ata a morte, neste tipo I intervén a IgE liberada por mastocitos e basófilos. O tipo II de hipersensibilidade ocorre cando os anticorpos se ligan a antíxenos situados nas propias células do doente, marcándoos para a súa destrución, isto denomínase tamén hipersensibilidade dependente de anticorpos (ou citotóxica), e prodúcese por mediación dos anticorpos IgG e IgM. Os inmunocomplexos (agregación de antíxenos, proteínas de complemento e anticorpos IgG e IgM) depositados en varios tecidos desencadenan a hipersensibilidade do tipo III. A hipersensibilidade do tipo IV normalmente tardfa entre dous e tres días en se desenvolver, estas reaccións do tipo IV aparecen inseridas en moitas doenzas autoinmunes e infecciosas, pero poden tamén participar en dermatite de contacto. Esas reaccións están mediadas por células T, monocitos e macrófagos.
Outros mecanismos
É posible que un sistema inmunitario adaptativo e de múltiples compoñentes aparecese cos primeiros vertebrados, xa que os invertebrados non xeran linfocitos nin resposta humoral ningunha baseada nos anticorpos. Moitas especies, non obstante, utilizan mecanismos que semellan ser precursores deses aspectos da inmunidade dos vertebrados. Os sistemas inmunitarios aparecen mesmo nas formas de vida máis simples, como a bacteria que usa un único mecanismo de defensa, denominado sistema de restrición-modificación para se protexer de patóxenos víricos, chamados bacteriófagos. Os procariotas tamén posúen inmunidade adquirida, cun sistema que usa secuencias CRISPR para reter fragmentos dos xenomas dos fagos cos que tiveran contacto no pasado, o cal permite bloquear a replicación do virus cunha forma de interferencia de ARN.
Os receptores de recoñecemento de patróns son proteínas que usan case todos os organismos para identificar moléculas asociadas con patóxenos. Os péptidos antimicrobianos coñecidos como defensinas son un compoñente, que se conservou ao longo da evolución da resposta inmune innata, presente en todos os animais e plantas, e representan a principal forma de inmunidade sistémica dos invertebrados. O sistema do complemento e as células fagócitas úsanas tamén moitas formas de vida invertebrada. As ribonucleases e a ruta de interferencia de ARN consérvanse en todos os eucariotas, e pénsase que xoga un papel na resposta inmunitaria aos virus.
Inmunoloxía de tumores
miniatura|dereita|250px|[[Macrófagos tras identificaren unha célula canceríxena (a masa grande). Fusionándose coa célula canceríxena, os macrófagos (as células brancas máis pequenas) inxectarán toxinas que matarán a célula co tumor. A Inmunoterapia para o tratamento do cancro é unha área activa da investigación médica. ]]
Padroado da Cultura Galega de México
O Padroado da Cultura Galega de México foi unha asociación creada o 29 de xuño de 1953 coa finalidade de promover distintas iniciativas culturais relacionadas coa cultura galega.
Historia
O Padroado da Cultura Galega foi fundado por un grupo de galegos exiliados a México por causa da guerra civil española. Este grupo compartía un sentimento común de galeguidade, pois utilizaban o galego na súa vida diaria como instrumento de comunicación e instrumento literario en libros e revistas. O proxecto comezou como consecuencia dun chamamento feito por Roxelio Rodríguez de Bretaña, quen ocupou o posto de secretario na primeira xunta directiva, “aos bos e xenerosos”. A primeira directiva estivo presidida polo violinista Jesús Dopico Ferreiro. Entre os participantes do Padroado destacan o político e xornalista Luís Soto, o cineasta Carlos Velo, o político Manuel Porteiro, o avogado Xoán López Durá, o musicólogo Xesús Bal y Gay, o aviador Elixio Rodríguez e o médico Francisco Comesaña.
Existían dúas liñas dentro do Padroado: unha máis radical liderada por Luís Soto e outra non tan extremista.
O número de socios fundacionais da entidade era de apenas 44 e no ano 1954 acadáronse arredor de 300 afiliados.
Obxectivos
Os tres principais obxectivos do Padroado eran: a defensa da cultura galega, o estudo dos problemas culturais, sociais e económicos e a procura de posibles solucións e o fortalecemento dos lazos do pobo galego cos de España, Portugal e México.
Actividades
Para levar a cabo os obxectivos marcados realizaron diversas actividades.
A revista Vieiros publicouse por primeira vez no 1959. Contou co deseño de Castelao, Arturo Souto, Carlos Maside, E. Gascón, Bartoli, Gironella e Ledo, baixo a dirección de Luís Soto, Carlos Velo, precursor da realización da revista, Elixio Rodríguez, Arturo Souto e o administrativo Xermán Raño. Nas publicacións coincidían exiliados de diferentes ideoloxías que fuxían do conformismo e do folclorismo.
Hora de Galicia foi unha emisión de radio de carácter divulgador que durou case 20 anos e que transmitía todos os domingos noticias, música galega e información cultural.
O libro Presencia de Galicia en México foi publicado polo Padroado en 1954. Simboliza unha evocación de Galicia e que constou de dous obxectivos moi diferentes: ofrecer algunhas das características do pobo galego e presentar un elenco de homes e mulleres que constitúen a honra de Galicia.
O Padroado tamén impartiu clases de Lingua e Literatura Galega, Xeografía e Historia de Galicia, Economía e Psicoloxía Social Galega, danza e gaita. Ademais organizou festas e romarías propias de Galicia.
Formaron unha banda de gaitas, un coro, un teatro galego experimental e ata un grupo de fútbol chamado Celta.
The Three Musketeers (filme de 1993)
Sinopse
D'Artagnan, un habelencioso espadachín de provincias, viaxa a París para cumprir un soño: unirse, comao fixo o seu pai antes que el, ó corpo de mosqueteiros da garda do Rei. Namentres, o endiañado conselleiro real, o Cardeal Richelieu, coa axuda do Capitán Rochefort, desmantelou a garda do Rei para usurpar o poder e gobernar Francia.
Lembranza da auga
Lembranza da auga é o terceiro álbum de estudio do grupo de folk galego Brath. Foi publicado en 1988, polo selo Sons Galiza.
O disco foi gravado na primavera de 1988 en Estúdio Ángel II, de Lisboa. O álbum foi reeditado en 1999 en CD.
Anunciación (Leonardo, Uffizi)
A Anunciación (Annunciazione, en italiano) é un óleo sobre panel de Leonardo da Vinci, pintado entre 1472 e 1475, cunhas medidas de 98,4 × 217 cm.
Representa o arcanxo Gabriel no momento que anunciaba a María que fora escollida polo Señor para ser a nai de Xesús, de acordo co evanxeo de Lucas 1:26.
Desde entón, algúns investigadores mostraron a pintura como o primeiro traballo de Leonardo da Vinci, pero outros atribúena a outros pintores, como Ghirlandaio ou Verrocchio.
As ás do anxo foron pintadas con precisión naturalista, un exemplo da curiosidade científica típica da carreira de Leonardo. Usou o seu coñecemento sobre as ás dos paxaros para facer as do anxo. No primeiro plano, o pintor representa un tipo de tapete en flor no que todas as flores foron pintadas con precisión.
Préstamo
O 13 de marzo de 2007 foi prestado ao Museo Nacional do Xapón, onde ficou até o 17 de xuño de 2007.
Nave (arquitectura)
miniatura|200px|dereita|Nave central da igrexa de Fécamp, Francia. Nave, en arquitectura, denomínase ao espazo comprendido entre dous muros ou filas de columnas.
Triticale
O triticale é un cereal sintético que procede do cruzamento entre trigo e centeo.
Nome científico
×Triticosecale Wittm. ex A.Camus (sinónimo : ×Triticale Tscherm.-Seys. ex Müntzing ), familia das Poáceas, subfamilia Pooideae, tribo Triticeae.
Orixe
O triticale é un cereal sintético, é dicir, que foi fabricado polo ser humano. Procede do cruzamento entre trigo e centeo. Considérase triticale tanto o centeo cruzado co trigo fariñeiro (brando), como o obtido por cruzamento co trigo duro, sendo os triticales comercializados hoxe en día procedentes deste último cruzamento.
Foi creado en laboratorio, a finais do século XIX, e en 1876 obtívose por vez primeira, porén era estéril, r para 1888 xa se obtivo fértil. Cultivouse por primeira vez en Escocia e en Suecia.
O interese do triticale consiste na posibilidade de reunir nunha mesma especie as características favorábeis tanto do trigo como do centeo.
Os estudos da mellora do triticale comezaron en México en 1962 polo Doutor Norman Borlaung que albiscou o potencial competitivo co trigo en ambientes e solos marxinais malia os precarios recursos xenéticos desta época como precocidade, fertilidade da espiga, bo enchido do gran e estabilidade xenética grazas á mellora xenética realizada en México por parte de investigadores durante máis de 40 anos, o triticale primaveral deixou de ser unha curiosidade científica e tornouse unha cultura competitiva neste país.
Morfoloxía
En moitos aspectos a planta de triticale ten unha aparencia intermedia entre a planta do trigo e a do centeo, porén, polo xeral, aseméllase máis ao primeiro. Normalmente é máis alto ca o trigo, posúe follas máis grosas e grandes e as súas espigas son de gran lonxitude. O triticale presenta un gran vigor e a presenza de ceras epicuticulares e o seu xeito de cristalización fan que as plantas amosen unha cor verde-azulada que se maximiza pouco antes do espigado.
Fisioloxía e requirimentos ambientais
Segundo as súas necesidades de frío para a diferenciación floral (vernalización) os triticales (o mesmo que o resto de cereais de inverno) pódense dividir en:
O ciclo de cultivo é bastante longo (semellante ao do trigo), sendo especialmente longo o seu período de maduración. Este feito fai que a planta estea submetida a un gran risco de asurado, especialmente en situacións de altas temperaturas e escasa reserva hídrica no solo.
Estados fenolóxicos
Un exemplo de escala para a descrición fenolóxica do triticale (coma cereal que é) é a escala decimal de Zadoks (1974). A escala BBCH é a máis axeitada no caso de realizar estudos científicos.
Distribución
Non é un cultivo frecuente en Galiza. Na península Ibérica abunda máis no suroeste.
Interese forraxeiro
O triticale pode utilizarse tanto para gran como para forraxe en función do seu manexo e das variedades utilizadas xa que, aínda que en xeral todas desenvolven unha gran cantidade de biomasa, non todas teñen aptitudes forraxeiras. En canto ao seu uso forraxeiro, os seus rendementos, tanto en verde como en ensilaxe, poden superar aos do trigo, centeo, orxo ou avea. En principio as variedades de inverno son máis axeitadas para o seu aproveitamento forraxeiro, xa que desenvolven maior cantidade de biomasa.
O triticale pode utilizarse coma forraxe, só ou mesturado con leguminosas, a fin de mellorar o seu perfil de aminoácidos.
Chemical World
"Chemical World" é unha canción da banda inglesa de rock alternativo Blur, editada como segundo sinxelo do seu segundo álbum Modern Life Is Rubbish o 28 de xuño de 1993. Igualou á anterior edición, "For Tomorrow", acadando o posto 28 nas listas británicas de sinxelos. Nos Estados Unidos o tema acadou o número 27 na lista Modern Rock Tracks, converténdose no único sinxelo de Modern Life Is Rubbish en entrar. O tema foi encargado ao selo estadounidense de Blur, para incrementar o atractivo do álbum nese mercado. A versión de SBK é a demo do álbum, que tamén foi chamada "reworked" no sinxelo.
Xunqueira de Espadanedo, Xunqueira de Espadanedo, Xunqueira de Espadanedo
Xunqueira de Espadanedo é un lugar da parroquia de Xunqueira de Espadanedo no concello ourensán de Xunqueira de Espadanedo na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 386 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 192 eran homes e 194 mulleres.
Dragóns na mitoloxía grega
miniatura|320px|[[Cadmo e o dragón; detalle dunha crátera do Museo do Louvre.]]
É preciso diferenciar ben os drákontes da mitoloxía grecolatina dos dragón do imaxinario popular actual. Os textos antigos describen ós dragóns como cobras de gran tamaño que posúen un atributo fabuloso e característico que os diferencia, como un sopro envelenado ou un gran número de testas. Estas criaturas tamén poden ser citadas nos textos antigos polo nome d'ὄφις (óphis): cobra en grego. Deste xeito, na Teogonía de Hesíodo, Ladón é chamado pola perífrase δεινὸν ὄφιν, cobra terrible .
Nova Zembla
Nova Zembla, Nova Terra ou Nova Cembla (en ruso: Но́вая Земля́, Terra Nova), é un arquipélago ártico ruso localizado entre o Mar de Barents a oeste e o Mar de Kara a leste. Situado próximo do continente, o territorio máis próximo é a illa de Vaygatch, a suroeste, da cal está separado polo estreito Karskiye Vorota, ou estreito de Kara. Esta illa, á súa vez, está separada do continente por un estreito de preto de 10 km de largura.
STS-120
STS-120 foi unha misión do transbordador espacial Discovery lanzada o 23 de outubro de 2007 desde a rampla 39A do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Cantón de Lucerna
Lucerna (en alemán: Luzern, en francés: Lucerne, en italiano: Lucerna e en romanche Luzerna) é un cantón central de Suíza cunha poboación de 363.475 persoas (2007) e cuxa capital é a cidade de Lucerna.
Comunas do Cantón de Lucerna
miniatura|Distritos e comunas do cantón de Lucerna.
O cantón atópase dividido en cinco distritos e 87 comunas. As cidades principais do cantón atópanse na área próxima á cidade de Lucerna, e inclúen a cidade de Lucerna, Emmen, Kriens, Horw e Ebikon.
Lista das comunas do Cantón:
Refugallo espacial
alt=Imaxe xerada por ordenador de obxectos en órbita que están a ser seguirdos. Un 95% son refugallos espaciais, non satélites en funcionamento. Os puntos representan situacións, cun tamaño escalado para propiciar a visibilidade, non en relación ó tamaño terrestre.|miniatura|Imaxe xerada por ordenador de obxectos en órbita que están a ser seguirdos. Un 95% son refugallos espaciais, non satélites en funcionamento. Os puntos representan situacións, cun tamaño escalado para propiciar a visibilidade, non en relación ó tamaño terrestre. O refugallo espacial ou lixo espacial é o material derivado dos lanzamentos de obxectos ó espazo que se mantén en órbita.
Características
alt=Diagrama Gabbard de case 300 pezas de refugallos procedentes da desintegración da terceira fase do cohete chinés Longa Marcha 4 o 11 de marzo de 2000.|miniatura|[[Diagrama Gabbard de case 300 pezas de refugallos procedentes da desintegración da terceira fase do cohete chinés Longa Marcha 4 o 11 de marzo de 2000.]] Estase a incrementar ó aumentar o número de lanzamentos e aumentar asemade as incidencias nos mesmos e a interacción entre os restos. Os refugallos espaciais poden interferir a navegación arredor do noso planeta, e son perigosos polas altas velocidade que implica o manterse en órbita, de varios quilómetros cada segundo.
Os obxectos en órbita sofren fricción, pero moi pequeno, podendo tardar en caer á Terra milleiros de anos se non teñen antes un accidente que os disperse ou os faga cambiar de órbita. Así, estímase que un satélite xeoestacionario pode manterse na órbita de xeito indefinido, mentres un orbitando en órbita circular a 500 km de altitude tardará en caer uns 25 anos, a 800 km máis de 100 anos, e a 1200 km, uns 2000 anos.
STS-120
Características
O Discovery levou o módulo Harmony á estación e moveu a viga P6 ata a súa localización definitiva. A misión tiña que engalar en febreiro de 2004, pero o desastre da misión STS-107 a pospuxo varios anos. O transbordador volveu a terra en Cabo Cañaveral o 7 de novembro de 2007.
Notas sobre a tripulación
Pamela Melroy foi a segunda muller en comandar un transbordador espacial, despois de Eileen Collins, e a terceira muller seleccionada como piloto do transbordador (Susan Still Kilrain, deixou a NASA sen comandar ningunha misión). ​ Adicionalmente, Peggy Whitson, dirixiu a tripulación Expedición 16 da ISS que acollerá á STS-120, foi a primeira comandante feminina da ISS. A STS-120 e a Expedición 16 é a primeira vez que dúas comandantes están en órbita ao mesmo tempo.​​​
Refugallo espacial
Características
No 2021 estímase que cada satélite funcional en órbita debe realizar dúas manobras para evitar colisións (cada ano) contra obxectos vixiados, coa conseguinte perda de horas de traballo, enerxía para os axustes orbitais e tempo de funcionamento efectivo dos satélites. Nesta data, estímanse en máis de dez mil os satélites xa lanzados, medrando o número de xeito considerable nos anos precedentes e aumentando a participación privada, que xa é maioritaria. O mesmo 2021, a ESA -cunha oficina de análise de refugallos, 'Space Debris Office'- estimou que se incorporaron ó catálogo de obxectos en órbita uns 2467 con tamaño abondo como apra ser seguidos, dos que 1493 son novos satélites e o resto, refugallos. Como tamén hai obxectos en seguimento que rematan entrando na atmosfera e quimándose polo calor debido ó rozamento, a ESA estima que entre 2020 e 2021 houbo un incremento de 1387 obxectos seguibles.
A comezos de 2022 estímase que hai uns 36 000 obxectos en órbita de tamaño igual ou superior a unha pelota de tenis (uns 10 cm de dimensión típica), estando controlados só o 13%. A maioría do resto serían refugallos resultado da fragmentación de obxectos maiores, dos que só se sabe a orixe de 630. Tamén habería un millón de obxectos de dimensións típicas entre 1 e 10 cm, e uns 330 millóns de tamaño entre 1 mm e 1 cm.
O seguimento de refugallos inclúe o tentar constestar a preguntas como que sucedeu para orixinar o refugallo, que contorna desenvolverá a acumulación de refugallos, cal é o perigo de colisión para os satélites activos e vehículos espaciais en xeral ou que alturas orbitais son máis afectadas.
Por causa das altas velocidades dos obxectos en órbita, unha colisión cun refugallo de 1 cm de diámetro pode traspasar unha enerxía equivalente á dun coche a uns 40 km/h.
Nova Zembla
A Nova Zembla componse de dúas grandes illas (Illa Severny ao norte e Illa Yuzhny ao sur), separadas por un estreito canal, o Matotchkin Shar, e dun número considerable de illas adxacentes. Aínda que xeoloxicamente constitúa o prolongamento cara ao norte dos Montes Urais, o arquipélago inclúese en Europa.
Astrofizika
Astrofizika, tamén coñecido como Kosmos 1066, foi un satélite artificial soviético lanzado o 23 de decembro de 1978 mediante un foguete Vostok 8A92M desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
A misión de Astrofizika non está clara, aínda que parece que estaría relacionada con estudos xeodésicos usando láseres desde terra. Foi construído usando o bus Meteor e funcionou aparentemente durante dous anos. Como sistema de propulsión en órbita usaba un motor iónico SPT-50.
Nosa Señora das Neves
Nosa Señora das Neves é unha antiga advocación mariana que se remonta ao século IV e que está moi estendida en Italia, España, Latinoamérica e Portugal.
A orixe atribúese á época do papado de Liberio (352 - 366) no que se relata que un ancián e adiñeirado matrimonio da nobreza patricia de Roma que non tivera fillos e aos que se atribuía gran caridade cara aos demais, solicitou da Virxe María que lles sinalase que debían facer cos seus bens para garantir o mellor uso cristián da herdanza. A tradición católica conta que a Virxe se manifestou ante eles e indicoulles que, alá onde sinalase, construíselle un templo. Outras versións afirman que a Virxe se apareceu en soños aos esposos e ao Papa e anuncioulles a neve de agosto.
A obra concluíuse un ano despois, co financiamento da familia patricia e o apoio eclesiástico. A igrexa desapareceu non moito tempo despois, e reconstruíuse polo Papa Sixto III ao redor do ano 434, sendo na actualidade a Basílica de Santa María a Maior.
A devoción á nosa Señora das Neves quedou reducida a Roma e a súa periferia, polo menos até os inicios do ano 1000. A primeira obra artística da que se ten constancia que representou o milagre atribúese a un discípulo de Giotto que se conserva na Basílica actual.
Galicia
250px|miniatura|Altar exterior na capela da Nosa Señora das Neves, en Buxantes, Dumbría Existen en Galicia varias parroquias baixo a advocación da Virxe das Neves (Véxase: Parroquias de Galicia baixo a advocación da Nosa Señora das Neves); ademais de numerosas ermidas en outeiros e montañas que veneran esta virxe, probabelmente lugares onde caeron nevadas fóra de tempo e onde existían antigas veneracións a deusas pagás celtas.
As Neves
O concello pontevedrés das Neves toma o seu nome pola aparición de abundante neve un 5 de agosto. Venérase a Virxe das Neves e todos os 5 de agosto hai unha romaría e festas. É unha Virxe moi venerada.
Willow Shields
Willow Shields, nada o 1 de xuño de 2000 en Albuquerque, Novo México, é unha actriz estadounidense de cinema e televisión. É principalmente coñecida polo seu traballo no filme Os xogos da fame.
Traxectoria
Filla de Carrie e Rob Shields, ten unha irmá xemelga, Autumn, e un irmán máis vello, River, que tamén son actores. O seu primeiro traballo profesional foi como narradora da curtametraxe Las Vegas New Mexico 1875 e posteriomente tivo pequenos papeis secundarios na televisión. Foi no ano 2012 cando deu o salto ao cine interpretando a Primrose Everdeen no filme Os xogos da fame, así como no resto de filmes da saga. En 2015 participou como concursante no programa de televisión Dancing with the Stars.
Latina, Madrid
dereita|miniatura|Localización en Madrid. Latina é un distrito da cidade española de Madrid. Ten unha superficie de 25,42 km² e conta con 258.667 habitantes.
Barrios
Este distrito está dividido en sete barrios:
Silvarredonda, San Vicente de Fervenzas, Aranga
Silvarredonda é un lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Tiña 13 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 6 eran homes e 7 eran mulleres.
Mundo Gallego (1951)
Mundo Gallego foi unha revista editada en Buenos Aires entre 1951 e 1952.
Aristeus
Comprende varias especies de gambas, algunhas delas de grande impoprtancia pesqueira.
Taxonomía
O xénero foi establecido en 1840 polo médico e zoólogo francés Louis Georges Duvernoy (1777-1855).
Especies
Aristeus comprende as seguintes especies:
Comunicación de masas
A comunicación de masas é o estudo de como as persoas intercambian a información por medios de comunicación de masas a segmentos grandes da poboación de xeito simultáneo e inmediato. Noutras palabras, a comunicación de masas refírese ao acto de facilitar información a grande escala a unha gran cantidade de persoas. Normalmente relaciónase coa publicación de xornais, revistas e libros, así como a radio, a televisión, o cinema e a internet, xa que estes medios son moi empregados para espallar información, novas ou publicidade. A comunicación de masas diferénciase doutras formas de comunicación, como a comunicación interpersoal ou a organizativa, en que se centra nunha única fonte de emisión de información a un número grande de receptores. O estudo da comunicación de masas vén xustificado polo efecto que ten sobre o comportamento, a actitude, a opinión ou as emocións das persoas que reciben a información.
Teorías principais
Os teóricos da comunicación identificaron varias teorías asociadas co estudo da comunicación de masas. A teoría de comunicación indica os procesos e os mecanismos que permiten que a comunicación teña lugar.
Ulawa
A Illa Ulawa é unha illa das Illas Salomón. Está situada preto de Malaita e pertence á Provincia Makira-Ulawa. A illa ten unha superficie de 65´92 km² e unha poboación de 4.429 habitantes. Foi avistada por Álvaro de Mendaña de Neira en 1568.
É unha illa montañosa, o seu punto máis alto ten 181 m. sobre o nivel do mar. A temperatura media rolda os 27 °C durante todo o ano, e a illa recibe unha precipitación media anual duns 2.800 mm.
En Ulawa fálase un dialecto da Lingua Sa'a.
Cristóbal Juncal Fervenza
Cristóbal Juncal Fervenza, nado en Moaña o 29 de marzo de 1981, é un exfutbolista galego, que xogaba de defensa. É tío dos futbolistas Jonathan Aspas, Iago Aspas e Adrián Cruz.