cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edward Lear
miniatura|dereita|Edward Lear (1870) Edward Lear, nado en Highgate (Londres) o 12 de maio de 1812 e finado o 29 de xaneiro de 1888, foi un escritor, ilustrador e artista inglés coñecido pola súa poesía sen sentido (non sense) e os seus limericks (poesías humorísticas breves, de cinco liñas, nas que as dúas primeiras e a última riman).
Traxectoria
Foi o vixésimo fillo da familia, e foi criado por unha irmá vinte e dous anos maior ca el. Á idade de 15 anos, el e a súa irmá deixaron a casa familiar para independizarse. Lear empezou a traballar como ilustrador e a súa primeira publicación, á idade de 19 anos, foron as ilustracións de Family of Psittacidae, or Parrots en 1830. Os seus debuxos tiveron boa acollida, sendo comparados cos de Audubon.
Durante o resto da súa vida realizou debuxos serios, aínda que se fíxo famoso polas súas obras humorísticas. En 1846 publicou A Book of Nonsense, un volume de limericks que se reeditou tres veces e que axudou á popularización deste tipo de poesías. En 1865 publicou The History of the Seven Families of the Lake Pipple-Popple, e en 1867 a súa máis famosa obra absurda, The Owl And The Pussycat, que escribiu para os fillos do seu xefe, Edward Stanley, conde de Derby. Despois viñeron outras moitas obras.
Lear nunca tivo boa saúde. Desde os 17 anos ata a súa morte sufriu epilepsia así como bronquite, asma e, na vellez, cegueira parcial.
Historia de Milán
Medhelanon celta
Máis aló do mito e a lenda, semella que cara ao 600 aC os ínsubros de Golasecca, pobo celta que habitaba ao pé dos Alpes, fundaron na chaira onde se cruzaban as rutas entre o norte da cadea montañosa e o Mediterráneo coas que seguían o val do río Po, un santuario no centro (medhelan), lugar sacro de reunión nas festividades célticas. Seica unha elipse arredor da actual Praza da Scala (ao norte do Duomo), orientada segundo eixos astronómicos, podería ser o límite arborado do santuario (nemeton).
Restos arqueolóxicos posteriores indican (IV século a.C.) xa un poboamento ao suroeste do santuario (arredor da actual biblioteca Ambrosiana) que vai gañando importancia a medida que os centros dos ínsubros ao pé dos Alpes (Golasecca, Como) a perden.
No século III aC o santuario transformouse en oppidum ao protexerse cun muro gálico. Un templo dedicado a Grande Nai Belisama (despois Minerva romana) podería situarse na zona da actual Praza do Duomo. O conxunto urbano xa exercía un papel central na rede comercial dos ínsubros.
Mediolanum romana
Entre o -222 e o -194 produciuse a conquista e sometemento definitivo dos ínsubros aos romanos que a chaman Mediolanum. Pero non vai ser ata despois da centuriación do -80 cando se levou a cabo unha romanización da cidade. Primeiro, cara ao 70 aC, cunha delimitación simbólica e seguindo os eixos cardinais segundo o costume romano e a orientación da centuriación e por tanto, semella que sen respectar os da elipse sacra céltica, inda que as vivendas se sitúan na mesma área que as ínsubras. Entre este e a elipse (actual praza Cordusio) eríxese a curia e capitolio.
En tempos de Augusto lévase a cabo unha refundación cunha traza corrixida. Desta vez levántase unha verdadeira muralla con seis portas e o cardo e decumanus máximos seguen a orientación que tiña a cidade celta (a das antigas vías principais da rexión). A xa capital da Galia Cisalpina conta cun foro (actual Ambrosiana), teatro, templos e escola de retórica. No ano 98, baixo Traxano, enriquécese cun pazo real e termas e iníciase a construción dun grande anfiteatro ao sur, fora de murallas. A cidade era ademais un centro de estudos superiores
Capital do Imperio Romano de Occidente e centro paleocristián
No 313 o emperador Constantino co Edicto de Milán concede ao cristianismo a liberdade de culto e mesmo impulsa a construción das primeiras basílicas paleocristiás: a Basílica Igrexa (Vella, 314) na actual Praza do Duomo onde se atopaba o templo de Minerva. No 343 o seu fillo Constante erixe fronte a ela a Basílica Maior ou Nova (no medievo Sta. Tegra). Neste complexo catedralicio celebrouse o Concilio de Milán que levou ao cisma do arianismo. Coma resultado seica podería seres erixida a excepcional San Lorenzo (372, fora de murallas con materiais do anfiteatro próximo e adscrita ao pazo imperial para culto ariano).
No 374 é consagrado Santo Ambrosio coma bispo de Milán. Inicia unha ampla labor edilicia (despois de que Teodosio o Grande declarara ao cristianismo coma relixión oficial do imperio) cunha coroa de catro grandes basílicas que arrodean as murallas da capital: San Nazaro na gran via porticata (decumanus maximus, vía de Roma) que terminaba cun arco triunfal, San Simpliciano, Basílica do Salvador (desaparecida) e a propia Basílica de San Ambrosio.
Invasións bárbaras e alto medievo
A ameaza das invasións barbáricas fai que no 402 a capitalidade do imperio de occidente se traslade a Rávena. Comezan dous séculos de saqueos e empobrecemento. No 569 o rei longobardo Alboino entra en Milán, pero a capital do seu reino ficaba en Pavía. Nos séculos VII e VIII, coa conversión dos longobardos ao cristianismo, a cidade foi reconstruida: igrexas, murallas, rúas, acueduto. Os bispos recuperaron a autoridade e de feito, ante a baleiro de poder civil, acadaron por séculos esa tarefa tamén.
No 774 son os francos os novos gobernantes da rexión. No 822 a antiga Basílica Vetus é substituída por unha nova catedral carolinxia, Sta. María Xemale. Milán é sede dun conde imperial e a expansión do comercio con Francia dá pulo a aparición dunha nova clase de cidadáns (comune) contraposta aos cabaleiros feudais.
Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades
O Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades de España é un departamento ministerial da XII Lexislatura, creado na presidencia de Pedro Sánchez, con competencias en ciencia, I+D+i e universidades. O seu titular é Pedro Duque.
Historia
Os ministerios de ciencia foron unha constante nos diferentes gobernos de España, se ben dependendo do partido no Goberno este adquiría autonomía propia ou fusionábase con outros. Desde a moción de censura contra Mariano Rajoy, e a chegada de Pedro Sánchez á presidencia, este recuperou a autonomía do ministerio. A partir de 2020, dou lugar a dous ministerios diferenciados: Ministerio de Ciencia e Innovación, e Ministerio de Universidades.
Funcións
Segundo o Real Decreto 355/2018, de 6 de xuño, polo que se reestruturan os departamentos ministeriais, corresponde ao Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades a proposta e execución da política do Goberno en materia de Universidades, investigación científica, desenvolvemento tecnolóxico e innovación en todos os sectores.
En particular, corresponderá ao Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades o exercicio das competencias de investigación, desenvolvemento tecnolóxico e innovación en materia espacial, incluídas a representación e a participación nos organismos da Unión Europea e Internacionais.
Estrutura
Esta Secretaría de Estado dispoñía como único órgano superior:
Historia de Milán
Esplendor medieval e renacente: os Visconti e os Sforza
miniatura|Milán no tempo de Barbarroxa (recreacción do s.XVIII)
Dende metade do século XI co bispado de Ariberto da Intimiano, o Comune de Milán da inicio ao período áureo da súa historia. Fundamentado nunha influencia sobor da enteira Lombardía e unha progresiva independencia do Sacro Imperio, o florecemento da vida económica deu lugar ao construtivo polo grande incremento poboacional.
Así, no 1075 comeza a reconstrución nun fermoso románico lombardo da basílica de San Ambrosio con bóveda de cruceiro e triforio. Entre 1156 e 1171, no medio da loita contra o emperador Frederico Barbarroxa, a cidade protéxese cun novo cinto murario.
No 1277 Ottone Visconti inaugura dous séculos de preeminencia da súa familia coma señores e duques de Milán. Será o seu sucesor Gian Galeazzo Visconti quen a finais do século XIV dea comezo á obra cume, símbolo da cidade, dun excepcional gótico tardío cuxa construción se estenderá ata o XIX: o Duomo. No lugar que dende época céltica sempre acollera o templo da divindade do tempo, para a súa erección foi preciso derrubar progresivamente o complexo catedralicio paleocristián e carolínxeo (Sta. María Xemale e Sta. Tecla).
En 1450 Francesco Sforza faise co Ducado de Milán iniciando unha nova dinastía ao seu fronte. De inmediato reconstrúe a fortaleza que os Visconti erixiran na Porta Giovia da cidade (dende 1360). O Castelo Sforzesco vai seres outra peza clave da configuración urbana da capital lombarda. Da man de Filarete que tamén proxectará o Ospedale Maggiore o renacemento arriba a Milán. E de seguido con grandes figuras: Leonardo da Vinci e sobor de todo Bramante (Sta. María presso San Satiro; ábsida de Sta. María delle Grazie, igrexa onde Leonardo pinta a súa "Última Cea").
Dominio español, austríaco e napoleónico
miniatura|Murallas españolas (o N á dereita)
No século XVI as potencias europeas comezan a disputarse a multiplicidade de dominios nos que Italia atopábase dividida. Dende 1535 o Ducado de Milán pasa a seres administrado polo Imperio Español ata o século XVIII. O máis notable para a cidade foi a construción dun novo cinto murario (1550-60). O medieval foi pouco a pouco derrubado nos séculos sucesivos permanecendo o seu foso coma cerco de canais navegables (os Navigli ).
Durante o dominio austríaco o progreso foi máis cultural que económico. Entre outras institucións fúndanse a Academia de Belas Artes (futura Pinacoteca di Brera) e sobor de todo o Teatro alla Scala (1778, no lugar do orixinal medhelan sagrado celta), o máis importante escenario do bel canto e a ópera en xeral.
No breve interludio napoleónico (1796-1814), o xeneral francés a converte en capital do seu efémero Reino de Italia. Napoleón remata a fachada do Duomo e elabora un grandioso plan arredor do Castelo Sforzesco, o chamado Foro Bonaparte, que inda que endexamais completado deixou a súa pegada na traza desa parte da cidade (futuro Parque Sempione)
Grupos étnicos
No censo do 2007 polo seu grupo étnico 153 países.
Independencia: capital burguesa e centro financeiro e industrial
Despois da independencia italiana en 1861, o ferrocarril desenvólvese na península e da súa man a chaira padana convértese nunha das rexións máis industrializadas de Europa con Milán coma centro.
Entre 1865 e 1877 realízase unha reordenación do centro da urbe: gáñase espazo para unha Praza do Duomo representativa e acondiciónase a súa comunicación coa Piazza da Scala mediante unha rúa cuberta monumental, a galería Vittorio Enmanuele II ; tamén co Castelo mediante a Praza Cordusio e a apertura da Via Dante (1884).
No século XX Milán supera os límites dos bastións españois (que son derrubados e substituídos por un anel circunvalatorio ). Sobor de todo nos anos sesenta prodúcese un boom económico que atrae grandes fluxos migratorios do sur de Italia.
Moa, Vilatuxe, Lalín
Moa é unha aldea da parroquia de Vilatuxe, no concello de Lalín, provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, no ano 2011 tiña 31 habitantes (12 homes e 19 mulleres).
Xeografía
Está situada na serra do Candán, ó suroeste do concello, a 6 km de Vilatuxe e a 16 da vila de Lalín. Está dentro da Rede Natura 2000 pola súa riqueza natural e paisaxística. Preto do lugar únese o río Chedas ao Deza, ambos os dous relativamente próximos ao nacemento.
Accédese á aldea desde A Portela e desde a parroquia veciña de Zobra.
Incinerate
"Incinerate" é unha canción da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth. É o segundo tema e terciro e derradeiro sinxelo do seu álbum do ano 2006 Rather Ripped. "Incinerate" foi composta polo guitarrista e vocalista Thurston Moore. O sinxelo foi lanzado no ano 2006 no Reino Unido e nos Estados Unidos.
Leonor de Trinacria
Leonor de Sicilia, tamén coñecida como Leonor de Trinacria, nada en 1325 en Paternò, preto de Catania, Reino da Sicilia Insular, ou de Trinacria, e finada en Lleida, Reino de Aragón, o 20 de abril de 1375, foi unha princesa siciliana que foi raíña consorte de Coroa de Aragón desde 1349 a 1375.
Orixes familiares
Leonor era a terceira das fillas do rei de Trinacria (Reino da Sicilia Insular), Pedro II, cuarto rei da dinastía aragonesa, e de Isabel de Carintia, filla de Otón III de Tirol e de Eufemia de Slesia-Liegnitz.
Antecedentes
Cando Pedro III o Grande casou con Constanza II de Sicilia, herdeira legal do rei de Sicilia Manfredo I, este Reino converteuse nun dos principais intereses do rei aragonés, aducindo que alegaba os dereitos da súa esposa ao trono do reino insular.
Cando Pedro III se dispoñía a facer valer o poder da súa frota no Mediterráneo, os sicilianos rebeláronse contra os Anjou (entre outras causas debido ás cargas impositivas que soportaban) nos sucesos coñecidos como as vésperas sicilianas.
Núria Espert
Núria Espert i Romero, nada en L'Hospitalet de Llobregat o 11 de xuño de 1935, é unha actriz catalá de teatro, cine e televisión e directora de ópera.
Leonor de Trinacria
Antecedentes
A nobreza de Sicilia desexaba un certo grao de autonomía política respecto a Nápoles e conseguiu expulsar á dinastía anxevina.
Núria Espert
Recoñecementos
Salas de teatro de Sant Andreu de la Barca e Fuenlabrada levan o seu nome.
Leonor de Trinacria
Antecedentes
Non se fixo esperar o contraataque de Carlos de Anjou pero, para poder facer fronte aos anxevinos, os sicilianos invitaron a Pedro o Grande a que reivindicara os dereitos da súa esposa e, segregándose de Reino de Nápoles, entregáronlle a Pedro III o reino de Sicilia (coñecido desde entón como Reino da Sicilia insular, ou de Trinacria.
Núria Espert
Recoñecementos
É doutora honoris causa polas universidades Complutense de Madrid e Internacional Menéndez Pelayo.
Leonor de Trinacria
Traxectoria
Tanto Leonor como as súas irmás, fillas como eran dun rei da dinastía aragonesa, favoreceron aos partidarios da Coroa de Aragón da illa de Sicilia, integrado por nobres de ascendencia catalá, que estaban enfrontados co resto da nobreza siciliana, que era proanxevina.
Conseguiu que o seu irmán, Federico III de Sicilia, casara con Constanza, filla máis vella do seu esposo.
En 1357 Federico transmitiulle os dereitos sucesorios do Reino de Sicilia, e tamén os dereitos sobre os ducados de Atenas e de Neopatria que, porén, non foron incorporados á Coroa de Aragón até 1380.
Leonor, muller de carácter moi forte e afeita ao mando, apoiou politicamente ao seu esposo, ao que acompañou na expedición a Sardeña (1354-1355).
Ademais foi inimiga, entre outros, do vello conselleiro do seu marido, Bernardo de Cabrera. Aproveitando o descontento xeral producido pola duración da guerra dos dous Pedros, e ante a ausencia do rei, interveu de forma decisiva na caída en desgraza e execución do conselleiro en 1364.
Residiu no Palacio Menor de Barcelona, construído para ela.
Descendencia
Co seu marido Pedro IV de Aragón tivo tres fillos:
Morte e sepultura
Leonor faleceu en Lleida, Reino de Aragón o 20 de abril de 1375, e os seus restos foron levados ao Mosteiro de Poblet, onde recibiron sepultura.
-815
Outros
Historia ano a ano
Caldas de Luna
Caldas de Luna é unha vila pertencente ao municipio de Sena de Luna, na provincia de León e á comarca de Luna, na Comunidade Autónoma de Castela e León. Segundo o INE do 2009, conta cunha poboación de 65 habitantes.
San Fiz, A Veiga
Santa Catalina de San Fiz é unha parroquia que se localiza no concello da Veiga. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 7 habitantes (5 homes e 2 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón o mantemento con relación ao ano 1999 cando tiña tamén 7 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 5 habitantes, sendo 4 homes e 1 muller.
Caldas de Luna
Localización
Situado sobre o regato de Caldas, afluente do río Luna, Caldas de Luna está á beira da Cordilleira Cantábrica e é a última poboación da provincia de León cando se vai pola autoestrada AP-66 dirección Asturias, xusto antes de pasar o longo túnel do Negrón (4.100 metros).
A comarca de Luna é a continuación natural da montaña que vén de Laciana e da Babia.
Xeografía
A construción deste encoro, inaugurado no ano 1956, supuxo un cambio no modo de vida da zona, posto que asolagou terras dedicadas tradicionalmente ao pastoreo transhumante de ovellas. Tamén afectou a climatoloxía da contorna, facendo os veráns e os invernos máis cálidos.
Ata a entrada en servizo da autoestrada AP-66, a comunicación por estrada co lugar era difícil. Na actualidade, esta autoestrada pasa a escasos metros da localidade, xunto á entrada do túnel do Negrón, que dá acceso ao val de Pajares. Pasado outro pequeno túnel, sáese ao val de Huerna, dende onde xa é posíbel divisar o Mar Cantábrico.
Os terreos de Caldas de Luna limitan co Pico Cervanal (2081 m) ao norte, Cubillas de Arbas e Casares de Arbas ao leste, Aralla de Luna ao sur e La Vega de Robledo e Robledo de Caldas ao oeste.
Servizos
O lugar ten varios establecementos hostaleiros entre os que destaca un que ofrece comidas e aloxamento, ademais dunha casa de turismo rural e o Balneario de Caldas de Luna.
As propiedades medicinais das augas deste balneario foron utilizadas polos habitantes da bisbarra dende hai moito tempo. A primeiros do século XX construíuse o edificio do actual balneario, que toma o nome do pobo onde se sitúa. Estas augas son minero-medicinais e manan a unha temperatura de 28º dos mananciais de Fuencaliente, sendo augas clasificadas como bicarbonatadas, sulfatadas, cálcicas, silicatadas e magnésicas, indicadas para tratamentos traumatolóxicos, respiratorios, dixestivos, nerviosos, renais e da pel.
Illa Upernivik
A illa Upernivik (en danés, Upernivik Ø) é unha illa ribeirega localizada en augas da baía de Baffin, fronte á costa occidental de Groenlandia. Ten unha superficie de 540 km². A illa é montañosa (o seu punto máis alto é Palup Qaqa, con 2105 m).
A illa Upernivik é parte do municipio de Qaasuitsup (que comprende toda a parte noroeste de Groenlandia).
Alicia Estévez
Alicia Carolina Estévez Toranzo, nada en Pontevedra o 20 de novembro de 1955, é unha científica galega, especializada en ictiopatoloxía, ou patoloxías que afectan os peixes.
Traxectoria
Licenciouse en Bioloxía en 1977, con premio nacional fin de carreira ao mellor expediente, e en Farmacia en 1979, pola Universidade de Santiago de Compostela, e fixo o seu doutoramento na Facultade de Bioloxía da mesma Universidade, coa lectura, en 1980, da tese "Supervivencia de enterovirus y virus de peces salmónidos en el medio acuático: inactivación de polio 1 por bacterias mariñas produtoras de antibiótico", dirixida polo doutor Benito Regueiro Varela.
Nas súa pallabras, sempre di «que é doutora en Bioloxía e licenciada en Farmacia».
Alicia Estévez continuou profesionalmente as súas tarefas docentes e investigadoras na universidade compostelá, onde chegou a ser catedrática de Microbioloxía en 1991.
Nos seus traballos estudou as patoloxías dos peixes e dos moluscos que teñen aproveitamento en acuicultura, dende a detección de enfermidades bacterianas ata a vacinación e o tratamento.
Entre 2004 e 2013 foi directora do Departamento de Microbioloxía e Parasitoloxía e dende 1999 coordina o programa de doutoramento en Avances en bioloxía microbiana e parasitaria.
É codirectora do Grupo de Patoloxía en Acuicultura da USC, promoveu unha decena de patentes de vacinas que preveñen enfermidades en peixes de consumo diario, e é, ademais, membro da Unidade de Muller e Ciencia da Xunta de Galicia.
Na actualidade, o seu grupo de investigación está a traballar nun proxecto que estuda a influencia do cambio climático na aparición de enfermidades nos peixes, porque a subida da temperatura «lles gusta aos patóxenos, baixa a salinidade, os peixes estrésanse e baixan as súa defensas».
É autora de 272 artigos, a maioría publicados en revistas do Science Citation Index (SCI), así como de 22 capítulos de libros.
É inventora de oito patentes de uso en Acuicultura (vacinas, probióticos e procedementos de diagnose).
Leva participado en 46 proxectos de investigación e desenvolvemento estatais, europeos e autonómicos así como en 15 de desenvolvemento tecnolóxico financiados por entidades públicas e privadas.
Impartiu 48 conferencias nacionais e internacionais en congresos, mesas redondas e obradoiros ademais participar no comité de expertos nacional e internacional en diferentes comisións de avaliación de proxectos.
É membro activo de dez sociedade científicas e da Unidade de Muller e Ciencia da Xunta de Galicia.
En 2023 a revista Gciencia considerouna unha das 20 mulleres de ciencia en Galicia que había que coñecer.
Obras
No período entre 1980 e 2016 publicou tres libros, un capítulo nun libro colectivo e catro artigos en revistas científicas.
-1900
-1901 > -1900 > -1899
Outros
Historia ano a ano
Sunday
"Sunday" é unha canción da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth, editada coma único sinxelo do seu álbum de 1998 A Thousand Leaves. Unha gravación distinta do tema aparece tamén na película subUrbia. O riff foi collido do tema da banda Helium "Skeleton".
Notas
Sunday (disambiguation)
Tecnoloxía
miniatura|dereita|[[spirit|Robot Spirity en Marte, incorpora algunhas das tecnoloxías máis avanzadas para a exploración científica|240px]] A tecnoloxía (do grego, (τεχνολογια) techne (τεχνη) "oficio" + logía (λογια) "que di") é o coñecemento técnico humano e as ferramentas creadas pola humanidade a partir de tal coñecemento.
A tecnoloxía é o conxunto de coñecementos e procedementos teóricos e prácticos que, debidamente organizados e sistematizados, satisfacen as necesidades humanas. A tecnoloxía é a transformación da natureza polos seres humanos, para resolver problemas e satisfacer as necesidades sociais. Todo nese mundo artificial, dende o máis simple e cotián até o máis novo e revolucionario, é tecnoloxía.
A tecnoloxía é, dunha forma xeral, o encontro entre ciencia e enxeñaría. Sendo un termo que inclúe desde as ferramentas e procesos simples, tales como unha culler de madeira e a fermentación da uva respectivamente, ata as ferramentas e procesos máis complexos xa creados polo ser humano, tal como a Estación Espacial Internacional e a desalinización da auga do mar respectivamente.
Frecuentemente, a tecnoloxía entra en conflito con algunhas preocupacións naturais de nosa sociedade, como o desemprego, a contaminación e outras moitas cuestións ecolóxicas, filosóficas e sociolóxicas.
Ciencia e tecnoloxía
miniatura|dereita|210px|As cámaras dixitais son un exemplo de obxecto tecnolóxico A ciencia e a tecnoloxía sempre estiveron moi próximas unha da outra.
Podemos falar de dous grandes campos vinculados á actividade humana, moi ligados entre si pero substancialmente diferentes: o campo da ciencia (a indagación) e o campo da técnica e da tecnoloxía (a acción).
Podemos dicir que a ciencia está asociada ao desexo de coñecer (coñecer e comprender o mundo que nos rodea), mentres que a técnica e a tecnoloxía se vinculan á vontade das persoas de facer (facer cousas para satisfacer as súas necesidades ou desexos).
Escribenta das hortas
miniatura| Emberiza Hortulano A escribenta das hortas, ou escribente hortelán, de nome científico Emberiza hortulana, é unha ave da familia das Emberizidae.
Morfoloxía e hábitos
É unha ave duns 16,5 centímetros de lonxitude e 25 gramos de peso. OS machos presentan unha cabeza gris cunha carúncula ocular marela. A gorxa e queixo son tamén amarelos. O lombo e a rabadilla son pardos, namentres a parte inferior do corpo é cor canela. As femias e xoves son máis discretos e con cores máis esluídas.
Tecnoloxía
Ciencia e tecnoloxía
No campo da ciencia, a motivación é a ansia de coñecementos, a actividade é a investigación e o produto resultante é o coñecemento científico. No campo da tecnoloxía, a motivación é a satisfacción de necesidades ou desexos, a actividade é o desenvolvemento de proxectos, o deseño e a execución, e o produto resultante son os bens e servizos, os métodos e os procesos.
É bastante corrente confundir tecnoloxía con ciencia aplicada: isto é un erro, xa que a tecnoloxía non é soamente ciencia aplicada. É certo que se basea en coñecementos científicos, pero tamén se basea na experiencia, utiliza moitas veces coñecementos empíricos e ten en conta moitos outros factores, algúns alleos á específica aplicación de determinados coñecementos científicos, como por exemplo os aspectos prácticos da construción ou da produción industrial, os modos e medios de produción, a factibilidade económica, a adaptación do produto aos costumes do usuario, a aceptación que o produto poida ou non ter no público etc. Ademais a tecnoloxía está, sobre todo, vinculada a cousas, físicas ou virtuais, que o ser humano fai, a cousas artificiais.
Escribenta das hortas
Morfoloxía e hábitos
É unha ave frecuente nas zonas de agro con árbores dispersas. Tamén se atopa en extensións agrarias amplas e de secaño. Xeralmente o seu límite de distribución son os 1500 metros de altitude, aínda que excepcionalmente pode chegar ós 2000 metros. Aliméntase de sementes e insectos.
Tecnoloxía
Ciencia e tecnoloxía
Como exemplo, un xeólogo aplicado pode predicir un deslizamento de terra (ciencia aplicada), mentres que un enxeñeiro, proxectando e supervisando axeitadas obras de defensa, pode chegar a evitar o deslizamento de terra (tecnoloxía).
Escribenta das hortas
Reprodución
O período de cría vai de maio a xullo, facendo unha posta de 4-6 ovos. O niño, con forma de cunca, adoita estar preto do chan. O tempo de incubación é de 13 días. Os polos permanecen no niño entre 9 e 13 días trala eclosión.
Tecnoloxía
Tecnoloxía e economía
Existe un equilibrio moi tenue entre as vantaxes e as desvantaxes que o avance da tecnoloxía trae para a sociedade. A principal vantaxe reflíctese na produción industrial: a tecnoloxía torna a produción máis rápida e maior, e, aínda así, o resultado final é un produto máis barato e con maior calidade.
Escribenta das hortas
Distribución
De abril a setembro é unha ave común en Asia Menor, o Cáucaso e en toda Europa, excepto nas Illas Británicas, o sur da Península Ibérica, o sur de Suecia e amplas zonas de Francia, Alemaña e os Países Baixos. Hiberna na África Tropical. A migración realízaa polas noites.
Tecnoloxía
Tecnoloxía e economía
As desvantaxes que a tecnoloxía trae son de tal forma preocupantes que case superan as vantaxes, unha delas é a contaminación, que, se non for controlada a tempo, evoluirá para un cuadro irreversíbel. Outra desvantaxe é en canto ao desemprego xerado polo uso intensivo das máquinas na industria, na agricultura e no comercio. A este tipo de desemprego, no cal o traballo do home é substituído polo traballo das máquinas, denominamos desemprego estrutural. Un dos países que máis sofren este problema é o Xapón, sendo aparentemente un dos principais motivos para o freo do crecemento da economía deste país a partir da década dos 90: xustamente, o desemprego estrutural.
Historia da tecnoloxía
A historia da tecnoloxía é case tan vella como a historia da humanidade, e segue desde cando os seres humanos comezaron a usar ferramentas de caza e de protección. A historia da tecnoloxía ten consecuentemente embutida a cronoloxía do uso dos recursos naturais, porque, para seren creadas, todas as ferramentas necesitaron, antes de calquera cousa, do uso dun recurso natural adecuado. A historia da tecnoloxía segue unha progresión das ferramentas simples e das fontes de enerxía simples ás ferramentas complexas e das fontes de enerxía complexas, como segue:
As tecnoloxías máis antigas converteron recursos naturais en ferramentas simples. Os procesos máis antigos, tales como a arte rupestre e a raspaxe das pedras, e as ferramentas máis antigas, tales como a pedra lascada e a roda, son medios simples para a conversión de materiais brutos e "crús" en produtos útiles. Os antropólogos descubriron moitas cousas e ferramentas humanas feitas directamente a partir dos recursos naturais.
miniatura|esquerda|Avión de caza [[F-16 Falcon|280px]] As ferramentas máis sofisticadas inclúen desde máquinas simple como a panca (300 a.C.), o parafuso (400 a.C.), e a polea, ata a maquinaría complexa como o computador, os dispositivos de telecomunicacións, o motor eléctrico, o motor a inxección, entre moitos outros. As ferramentas e máquinas aumentan en complexidade na mesma proporción en que o coñecemento científico se expande.
A maior parte das novidades tecnolóxicas adoitan ser primeiramente empregadas na enxeñaría, na medicina, na informática e no ramo militar. Con iso o público doméstico acaba sendo o último a se beneficiar da alta tecnoloxía, xa que ferramentas complexas requiren unha manufacturación complexa, aumentando drasticamente o prezo final do produto.
A enerxía pode ser obtida do vento, da auga, dos hidrocarburos e da fusión nuclear. A auga fornece a enerxía co proceso da xeración do hidroenerxía. O vento fornece a enerxía usando correntes do vento que moven muíños de vento. Hai tres fontes principais dos hidrocarburos, ao lado da madeira e do seu carbón, gas natural, e petróleo. O carbón e o gas natural úsanse case exclusivamente como unha fonte de enerxía. O petróleo é amplamente usado como fonte de enerxía (gasolina e diésel) e é tamén un recurso natural usado na fabricación de plásticos e outros materiais sintéticos. Algúns dos máis recentes avances no ramo da xeración de enerxía inclúen a habilidade de usar a enerxía nuclear, derivada dos combustíbeis tales como o uranio, e a habilidade de usar o hidróxeno como fonte de enerxía limpa e barata.
Tipos de tecnoloxía
Tamén podemos clasificar a tecnoloxía de acordo cos seus campos de estudo:
Andrés Vale Blanco
Andrés Vale Blanco, coñecido como Moreno de Cobas, nado en Viveiro cara a 1908 e finado en Mondoñedo o 12 de setembro de 1936, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Xornaleiro. Presidente da CNT en Viveiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en Ribadeo ao intentar pasar a Asturias e internado no depósito de Ribadeo o 2 de agosto. Foi paseado na estrada N-634 no lugar de Voltas de Prado dos Remedios, preto de Mondoñedo o 12 de setembro de 1936 con Florencio Carballo Novegil, Enrique Navarret García e Antonio María Martínez López.
Adiante (Perpiñán)
Adiante foi o voceiro do Partido Socialista Galego entre 1965 e 1976.
Historia e características
Grazas á colaboración do Moviment Socialista de Catalunya, con quen o Partido Socialista Galego establecera relación, comezouse a editar en Perpiñán a partir do mes de outubro de 1965. No primeiro número declárase: «Non somos marxistas. Somos socialistas europeos modernos. E non somos nacionalistas porque non somos reaccionarios». Ao principio é un periódico bilingüe; a partir de 1976 cambiou o seu título por Galicia Socialista e pasou a escribirse unicamente en galego. En 1988 pasou a chamarse Galiza Socialista.
Iolanda de Bar
Iolanda de Bar, tamén coñecida como Violante de Bar, nada en 1365 no Ducado de Bar (Lorena, Francia) e finada o 3 de xullo de 1431 en Barcelona, foi condesa consorte de Girona (1380 - 1387) e condesa consorte de Cervera (1380 - 1387) e, despois raíña consorte de Aragón, Valencia, de Mallorca, de Sardeña e de Córsega (nominal), duquesa consorte Atenas e de Neoptria e condesa consorte Barcelona, do Rosellón e de Cerdaña (1387 - 1396), como segunda esposa de Xoán I de Aragón (1387-1396).
Culta, políglota, lectora e escritora, deixou como legado un total de 45 volumes de cartas (uns 9 000 folios) nas que fala da vida política e cultural do momento, así como do seu papel como filla, esposa e nai.
Escritas en latín e catalán, é unha das coleccións máis extensas escritas por unha muller na España medieval.
Todas elas consérvanse no Arquivo da Coroa de Aragón, en Barcelona.
Orixes familiares
Iolanda era filla do conde Roberto I de Bar e María de Valois.
Os seus a vós eran, por liña paterna, o conde Henrique IV de Bar e Violante de Flandres, e por liña materna o rei Xoán II de Francia e Bona de Luxemburgo.
Era sobriña do rei Carlos V de Francia e dos duques de Berry, de Borgoña e de Anjou.
Primeiros anos e voda
Iolanda foi educada na Corte francesa durante uns oito anos e, en 1379, cado ela tiña uns 14 anos, o duque de Girona, Xoán, primoxénito de Pedro IV de Aragón, foi a pedir a man desa xove nobre, en contra da expresa vontade do rei, que quería que o seu herdeiro casara cunha princesa siciliana. Aceptada a proposta, Iolanda emprendeu o camiño cara a Perpiñán, onde a esperaba o seu futuro marido. A viaxe durou máis tempo do previsto porque a xove parou en diversas cidades na casa de parentes, como e Dijon ou Aviñón. Chegou a Perpiñán o 29 de abril e o matrimonio celebrouse o día seguinte na capela do Palacio real. O 17 de maio partiron cara a Barcelona onde os esperaban o rei e á súa esposa Sibila de Fortià. Instaláronse en principio en Barcelona, pero por motivos políticos e de saúde, especialmente do infante Xoán, a nova Corte foi itinerante.
Dirty Boots
"Dirty Boots" foi o terceiro e derradeiro sinxelo do álbum da banda estadounidense Sonic Youth Goo, editado no ano 1991 a través do selo DGC.
Mitílidos (orde)
A dos mitílidos (Mytilida) é unha orde de moluscos bivalvos da subclase dos pteriomorfios. Comprende varias especies mariñas vulgarmente coñecidas como mexillóns.
A orde está formada tan só por unha superfamilia hoxe existente, a dos mitiloideos (Mytiloidea), cunha soa familia con especies viventes, a dos mitílidos (Mytilidae).
Feira Internacional de Galicia
A Feira Internacional de Galicia (nas súas iniciais, FIG) é un recinto feiral situado entre as parroquias de Silleda e Ponte, no concello pontevedrés de Silleda. Nel celébranse unha serie de certames e eventos como a Semana Verde de Galicia.
Mitílidos (orde)
Descrición
A orde foi descrita en 1822 polo naturalista francés André Étienne Justin Pascal Joseph François d'Audebert de Férussac.
Proceso e disolución da Orde do Temple
miniatura|250px|dereita|[[Jacques de Molay, derradeiro mestre dos templarios]] A Orde do Temple foi unha das ordes monásticas-militares que xurdirían na Idade Media. Foi fundada inicialmente para a protección dos peregrinos que viaxaban aos Santos Lugares, e estendeuse despois por tódolos estados da Europa cristiá, principalmente en Francia, Provenza, Inglaterra, Escocia e os reinos ibéricos. O asunto dos templarios ocupou os derradeiros sete anos do reinado de Filipe o Fermoso en Francia.
Feira Internacional de Galicia
Historia
En 1996, o rei Xoán Carlos I foi o encargado de inaugurar as novas instalacións feirais, que se converteron nese momento no maior recinto feiral do noroeste da Península Ibérica. Dende entón, celébranse neste recinto certames de maquinaria, alimentación, automoción e exames de oposición.
-623
Outros
Historia ano a ano
Mitílidos (orde)
Sinónimo
Ademais de polo nome actualmente válido, a orde coñeceuse tamén, durante moitos anos, co sinónimo:
Proceso e disolución da Orde do Temple
Arresto
A orde de arresto baseábase en "presuncións e violentas sospeitas", denunciadas por un tal Esquieu de Floyran (que ás veces aparece como Floyran de Beziérs), nativo da cidade de Beziérs, que dicía ter obtido as confesións dun templario prisioneiro en Agen. Esquieu denunciounas ó Rei de Aragón Xaime II e logo a Filipe o Fermoso. Porén, as confesións semellan ter sido obtidas baixo tortura, e Esquieu de Floyran foi acusado polo irmán templario Ponsard de Gisy de torturarlle para obrigarlle a confesar os seus supostos crimes. Pero hai un feito que amosa que todo estaba preparado de antemán. Os templarios foron arrestados supostamente tras unha investigación levada a cabo por Guillaume de París (inquisidor e tamén confesor do rei) sobre as denuncias de Esquieu de Floyran. Dita investigación data do 22 de setembro de 1307, cando a orde de arresto supostamente baseada nesa investigación foi emitida oito días antes, o 14 de setembro.
Mitílidos (orde)
Clasificación
Desde 2010, unha proposta dun novo sistema de clasificación dos bivalvos foi publicada por Bieler, Carter & Coan, incluíndo a orde Mytilida Férussac, 1822. coa seguinte clasificación:
Características
Os mexillóns caracterízanse, como todos os lamelibranquios, por:
Proceso e disolución da Orde do Temple
Arresto
O 22 de novembro de 1307, Clemente V pola bula Pastoralis praeeminentiae ordena o arresto dos templarios en tódolos estados cristiáns. Afirma que vese na obriga de tomar dita mediada polas "confesións" dos templarios franceses. Porén, en moitos estados (na maioría) os templarios non sofren persecución algunha.
Mitílidos (orde)
Importacia económica
miniatura|[[Batea|Batea mexilloeira na Ría de Vigo.]] Tres especies de mexillóns explótanse comercialmente dada a súa importancia económica, xa que son unha imporatantísima fonte de proteínas para a alimentación humana, e moi aprezados gastronomicamente; por iso son recolectadas e, sobre todo, cultivadas en mitilicultura (en Galicia, unha potencia mundial, nas coñecidas bateas das rías).
Proceso e disolución da Orde do Temple
A adoración de "Bafomet"
Unha das acusacións que foron vertidas contra os templarios foi que adoraban a un ídolo que chamaban Bafomet (ás veces tamén chamado Baphomet ou Bahomet). Porén, e segundo a medievalista francesa Régine Pernoud, o termo "Bafomet" non é máis que a deformación de Mahoma (en francés: Mahomet). De ser así, non cabe dúbida de que a acusación carece por completo de sentido, pois foron os templarios uns dos máis grandes impulsores da loita contra os musulmáns. Esta hipótese apóiase en varios textos medievais, entre os que cabe citar ó seguinte poema en lingua occitana escrito por un templario anónimo trala perda de Arsuf en 1265:
Homosexualidade
Outra das acusacións era a das prácticas homosexuais, especialmente na cerimonia de admisión, na que, entre outros actos sexuais, supostamente obrigábaselles a prometer que se entregarían á sodomía cando lles fose requirido.
Por outra parte, o rexeitamento ás mulleres tamén daría lugar á acusación de homosexualidade, aínda que tódalas ordes relixiosas da Igrexa católica establecen a separación de sexos. Por outra parte, tamén aquí se atopan remanentes do catarismo, xa que os Perfectos cátaros levaban severos castigos de tocar a unha muller.
O segredo da Regra
Malia ser esgrimida como unha acusación, o certo é que o feito de que a Regra fora mantida en segredo non é algo característico dos templarios. En tódalas ordes relixiosas, a Regra tan só é comunicada aos postulantes.
Outras acusacións
As acusacións numeradas no acta de arresto: sacrilexios, blasfemias, impiedades etc. forman parte do repertorio habitual dos procesos levados a cabo contra persoeiros importantes durante o reinado de Filipe o Fermoso e dirixidos por Guillaume de Nogaret.
O proceso
O venres 13 de outubro de 1307 foron arrestados tódolos Templarios de Francia. O mestre naquel momento era Jacques de Molay. Seguindo á orde de arresto, Guillaume de Nogaret e Guillaume de París dedicáronse a reunir testemuñas de cargo, entre os que estaba o anteriormente mencionado Esquieu de Floyran, que fora acusado por Ponsard de Gisy. De feito, a maioría dos historiadores están hoxe de acordo en que o xuízo non tivo nada de limpo, xa que se presentaron probas falsas, confesións inventadas, manipulación dos testemuños e demais.
O 14 de outubro de 1307 fanse públicas as acusacións, entre as que figuran a apostasía, a aldraxe a Cristo, celebración de ritos obscenos, sodomía, idolatría etc. Dise, entre outras cousas, que na cerimonia de admisión obrígaselles a renegar de Cristo 3 veces e a cuspir sobre unha cruz. A acusación semella que foi redactada por Nogaret, de feito, os historiadores recoñecen nela o seu estilo. Cómpre sinalar que as autoridades francesas procuraron que o rumor se estendese o máis posible entre o pobo.
Entre o 19 de outubro e o 24 de novembro de 1307 foron interrogados en París 138 prisioneiros por Guillaume de París e Nicolás de Ennezat. Antes diso, pasaron polas mans dos oficiais do rei, que tiñan instrucións de que "empregaran a tortura en caso de necesidade". Deles. 36 morreron na dita tortura, e non é de estrañar que acabaran os demais por confesar calquera cousa con tal de parar coas torturas. Só tres cabaleiros negaron as acusacións: Jean de Châteauvillars, Éric de Hercigny e Jean de París; casualmente os tres únicos que non foron interrogados por Guillaume de París, que naquel día (9 de novembro) estaba a interrogar a Hughes de Pairaud. É especialmente interesante a crónica, xa que as súas verbas non deixan dúbidas respecto ó emprego da tortura, e cando foi preguntado sobre as supostas cerimonias de admisión blasfemas e obscenas:
O 27 de outubro de 1307 o papa Clemente V envía unha carta a Filipe de Francia na que, malia facelo dun xeito velado, recrimina ó rei o emprego da tortura:
A finais do ano 1307 o papa Clemente V solicitoulle ó rei francés que lle confiara os Templarios e os seus bens, pero este tan só aceptou entregarlle as persoas. Máis adiante (25 de marzo de 1308) Filipe o Fermoso convocou os Estados Xerais, e na convocatoria describiu unha vez máis os "horríbeis crimes dos templarios". Máis adiante circulou o texto (de Pedro Dubois) Amoestacións do pobo de Francia no que atacaba ó papa pola tardanza en actuar contra os templarios.
Entre o 27 de xuño e o 1 de xullo de 1308 comparecen ante o papa 72 templarios, pero cabe sinalar que entre eles non se atopaba ningún dignatario, e a maioría eran sarxentos que deixaran a orde. Os dignatarios permanecían en Chinon por enfermidade. Eles eran Jacques de Molay (mestre), Hughes de Pairaud (visitador), Raimbaud de Carón (preceptor de ultramar), Geoffrey de Charnay (preceptor de Normandía) e Geoffrey de Gonneville (preceptor de Poitou e Aquitania). O papa enviou alí a tres cardeais, dos cales dous eran familiares do rei de Francia, e tras un interrogatorio no que estivo tamén presente Nogaret, elaborouse unha acta no que se dicía que confirmaran as confesións.
miniatura|dereita|Templarios sendo queimados na fogueira
O 26 de novembro de 1309 compareceu Jacques de Molay, pero cando se leu a súa suposta declaración feita en Chinon o 20 de agosto, manifestou unha grande estrañeza:
Entón, Guillaume de Plaisians, que estaba presente, exhortou a Jacques de Molay a "non perderse sen causa". Jacques de Molay solicitou un aprazamento que lle foi concedido. O xuízo proseguiu o 27 de novembro, e nel estaba presente Nogaret. No xuízo, Jacques de Molay declarou:
Entre os dous interrogatorios de Jacques de Molay, compareceu o comendador Ponsard de Gisy. A súa declaración revela tódalas inxustizas cometidas cos templarios, entre elas a tortura que sufriu a mans de Floyran de Beziérs, e declara que "se fose torturado unha vez máis, renegaría de todo o dito, e diría todo o que me pedisen".
Os intentos de defensa dos Templarios
Cando foron continuados os interrogatorios da Comisión Papal, o 6 de febreiro de 1310, o número de templarios que declaran querer defender á orde aumenta sensiblemente, e á data do 2 de maio xa son 576. Para organizaren a súa defensa, o que conseguiron malia os obstáculos, os templarios designan a catro portavoces: Guillaume de Chammbonnet, Beltrán de Santigues, Pedro de Bolonia e Reinaldo de Provins. Estes elaboran unha declaración que di o seguinte:
Por outra parte, manifestan a súa estrañeza porque se lle dea máis valor ós testemuños dos que, para non sufrir a tortura e a condena, fixeron tódalas confesións que lles pedían, que ós que "como mártires de Cristo, morreron na tortura por manter a verdade... e que... sufriron e sofren aínda cada día en prisión tantas torturas, cuitas, tribulacións, desvelos, mortificacións, calamidades e miserias..." Ademais, fixeron notar que, fóra de Francia, non houbo ninguén que confirmase as acusacións.
Guillaume de Nogaret
É sinalable o papel de Guillaume de Nogaret no proceso contra os Templarios. Hai factores que permiten dubidar da súa imparcialidade, ademais dos comúns como poden ser o suborno e a boa relación con Filipe o Fermoso. Destacou na súa loita contra o papa Bonifacio VIII en 1303. Un exemplo coñecido desta loita é o atentado de Anagni (7 de setembro de 1303), organizado por el, e no que Sciarra Colonna lle deu unha labazada ao Papa, previamente o Papa Bonifacio VII increpara a Nogaret:
Cando aquí di o papa "Herexe", alude á coñecida condición de cátaros dos pais de Nogaret, do cal el mesmo era moi sospeitoso. É máis, en 1313 o conde Louis de Nevers falaría do:
Disolución
O 11 de mio de 1310, un concilio presidido por Filipe de Marigny condenou a morte a 54 templarios por relapsos, é dicir, por negar as faltas que confesaran anteriormente. Foron queimados ó día seguinte nunha fogueira en París. Os que mantiveron as súas "confesións" foron liberados.
O 13 de maio de 1310, as sesións da comisión pontificia continuaron. O irmán Aimery de Villiers-le-Duc retractouse das súas "confesións", pero suplicou á comisión que non lle comunicaran iso ó rei, xa que non ofrecería resistencia se o fosen queimar, e que:
Mentres, Filipe de Marigny impediu comparecer a un dos delegados dos templarios, Reinaldo de Provins; e nos meses seguintes desapareceu outro dos delegados, Pedro de Boloña. O 5 de xuño de 1311 declarouse pechada a investigación da comisión eclesiástica. Ningún dos templarios que se presentaron voluntarios para defender á Orde foi escoitado pola comisión.