cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guadalupe Sabio
Traxectoria
A súa liña principal de investigación é o papel das quinasas activadas polo estrés no desenvolvemento de enfermidades asociadas á obesidade como enfermidades cardiovasculares, diabetes e o cancro hepático.
Consola (videoxogos)
Unha consola é un aparello electrónico capaz de executar xogos electrónicos (que poden estar contidos en cartuchos, na propia memoria do aparello ou, actualmente, en CD e DVD etc.), en que se é posible interactuar a través de comandos dados mediante un controlador de xogo. As informacións dos xogos son procesadas no interior do aparello e mostradas ós xogadores co auxilio dunha interface gráfica, representada nalgún dispositivo de vídeo (televisión, monitor etc.). No inicio do século XXI, a industria do videoxogo tornouse notoriamente lucrativa, atraíndo o interese de varios investidores e chegando a superar incluso o movemento financeiro xerado pola industria do cine. O videoxogo comezou a súa historia con estudantes universitarios utilizando os computadores das facultades e facendo programacións específicas para a súa diversión.
Domésticas
miniatura|150px|Game Boy.
A Costa, Corme Aldea, Ponteceso
A Costa é un lugar da parroquia de Corme Aldea no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Tiña 31 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 15 eran homes e 16 mulleres.
Alfredo Erias
Alfredo Erias Martínez, nado en Presedo (Abegondo) o 29 de maio de 1954, é un historiador, pintor, debuxante e gravador galego. Foi director do Museo das Mariñas, en Betanzos, entre 1984 e 2022.
Traxectoria
Estudou Xeografía e Historia na Universidade de Santiago e traballou como arquiveiro-bibliotecario do concello de Betanzos desde 1983 até 2022. Entre 1989 e 1992 foi coordinador da Xunta de Galicia para a organización dos arquivos municipais da Coruña, Lugo e Ourense, realizando o inventario de 52 concellos galegos. Igualmente, desde 1984 até 2022, dirixiu o Museo das Mariñas (Betanzos) e a revista Anuario Brigantino e é coordinador da revista ''Restauro. Revista Internacional del Patrimonio Artístico''.
Ademais do seu labor profesional como historiador e investigador, Alfredo Erias é coñecido polos seus detallados debuxos sobre os máis diversos aspectos da arte e historia medievais galegas: sepulcros, laudas, capiteis, relevos etc.
É membro correspondente do Instituto Cultural Galaico-Minhoto e socio honorario da Mesa para a Defensa do Galego en Asturias.
Obras
Coma historiador publicou diferentes traballos en distintas revistas, especialmente no Anuario Brigantino, desenvolvendo aspectos etnográficos, económicos e históricos das idades media a contemporánea. Publicou tamén traballos sobre inventarización de arquivos municipais e eclesiásticos. Centra a súa actividade na comarca de Betanzos.
Dirixiu a edición facsimilar de El Censor primeiro periódico de Betanzos, de tendencia liberal e dirixido por Roque Ponte Peña. Este semanario editouse entre os anos 1883 e 1884.
En 1997 fundou, con María Teresa Garea, a editorial Briga Edicións, onde publicou a súa colección "Debuxos de Galicia", serie de carpetas con 10 a 14 láminas completadas cun estudo de cada elemento debuxado da cultura e arte galegas e, en ocasións, portuguesas. Os distintos cadernos están dedicados a Betanzos (I), ós cruceiros (II), á caza medieval (III), ós músicos do Pórtico da Gloria (IV) e ós cabaleiros medievais (V).
Zamburiña
miniatura|240px|Volandeiras ([[Aequipecten opercularis), ós lados, e zamburiña (Mimachlamys varia), no centro.]]
A zamburiña (Mimachlamys varia) é un molusco bivalvo da orde dos pectínidos (orde), superfamilia dos pectinoideos, familia dos pectínidos, unha das 18 especies integradas no xénero Mimachlamys.
Chambao
Chambao é unha grupo musical flamenco-electrónico, coñecido como Flamenco Chill. Orixinais de Málaga (España) a súa música mestura os sons do flamenco con música electrónica. Un chambao, en andaluz, é unha tenda de campaña improvisada para protexerse do sol e a brisa da tarde na praia, utilizada normalmente na noite de San Xoán.
Historia do grupo
Chambao naceu cando o músico holandés Henrik Takkenberg coñeceu a tres malagueños (María del Mar, máis coñecida polo alcume de La Mari, Eledi e Dani, compoñentes do grupo) na barriada malagueña de Pedregalejo e decidiron formar un grupo musical fusionando o flamenco con sons electrónicos.
Zamburiña
Distribución
Esta especie vive no mar do Norte, na Canle da Mancha, nas costas do océano Atlántico e no mar Vermello.
Hábitat
É unha especie que vive en augas pouco profundas, até uns 100 m de profundidade, ao longo de zonas rochosas costeiras. Habitualmente vive debaixo de pedras ou entre algas.
Chambao
Historia do grupo
O seu primeiro traballo, Flamenco Chill, foi un éxito de vendas. O seu segundo disco, Endorfinas en la mente, xa sen Henrik entre eles, afianzoulles no panorama musical, conseguindo un Premio Ondas. O seu sinxelo, "Ahí estás tú", foi todo un éxito en España ao converterse en banda sonora dun anuncio publicitario para o turismo de Andalucía. O terceiro traballo de Chambao chámase Pokito a poko e, dos co-fundadores da formación xa só queda La Mari, vocalista e alma do grupo, que se fixo rodear de novos músicos para continuar con Chambao. Actualmente, La Mari, recuperada dun cancro, participou no álbum de Ricky Martin MTV Unplugged cantando a dúo con el "Tu recuerdo". Chambao vendeu máis de 1 000 000 de copias en todo o mundo dos seus traballos. Agora co seu novo sinxelo, "Papeles mojados", esperan repetir éxito tanto en España como en Europa (onde xa son bastantes coñecidos). Neste último traballo ademais de ritmos flamencos e chill out, fusionan ritmos árabes e letras de denuncia social. En 2008 colabora coa gañadora do 51º Festival de Eurovisión, Helena Paparizou coa que realiza un dueto da súa canción xa editada en España "Papeles mojados".
No ano 2008 A Mari colaborou co grupo andaluz La Guardia no tema Cuando brille el sol.
Zamburiña
Características
A cuncha é ovalada, de até 60 mm de diámetro, coas orellas moi diferentes: as anteriores son alongadas e as posteriores moito máis pequenas; entre elas hai un pequeno canal. A valva superior presentga numerosas costelas, fortes, radiais, e que case sempre son escamosas preto do bordo. A cor é moi variábel, en xeral parda violácea escura.
Vive en fondos de cascallo, desde o litoral inferior até os 30 m de profundidade, moitas veces fixada ao substrato por un biso.
É moi abundante en Galicia nalgunhas zonas.
É comestíbel, polo que ten sido moi procurada para a súa comercialización, principalmente en conserva.
Protección
Mimachlamys varia está en hábitats protexidos en Strangford Lough, en Irlanda do Norte, e debido ao seu rápido declive alí, polo que está catalogada como unha especie prioritaria de Irlanda do Norte.
José María Gil Robles
José María Gil Robles y Quiñones de León, nado en Salamanca o 22 de novembro de 1898 e finado en Madrid o 14 de setembro de 1980, foi un avogado e político español.
Economía de Filipinas
Filipinas forma parte do tratado internacional chamado APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation), un bloque económico que ten por obxectivo transformar o Océano Pacífico nunha área de libre comercio englobando economías asiáticas, americanas e de Oceanía.
José María Gil Robles
Traxectoria
miniatura|175px|Mitin de José María Gil Robles, 1935. Fillo de Enrique Gil Robles. Licenciouse en Dereito na Universidade de Salamanca con 21 anos. Doutorouse na Universidade Central de Madrid e obtivo a cátedra de Dereito Político da Universidade de La Laguna en 1922. Volveu a Madrid e formou parte da redacción do xornal católico El Debate, dirixido por Ángel Herrera Oria. Secretario da Confederación Nacional Católico-Agraria, en 1922 integrouse no Partido Social Popular, liderado por Ángel Ossorio y Gallardo. Na ditadura de Primo de Rivera colaborou con José Calvo Sotelo na redacción do Estatuto Municipal.
Economía de Filipinas
É considerado un país en desenvolvemento. O seu PIB ocupa o 37º lugar entre 178 nacións, en función da paridade do poder de compra. Unha das principais actividades económicas é a industrialización de alimentos. A súa produción agrícola consiste principalmente en copra, millo, cánabo, arroz, cana de azucre e tabaco. Posúe tamén explotacións mineiras de cromo, cobre, ouro, ferro, chumbo, manganeso e prata.
José María Gil Robles
Traxectoria
Nas primeiras eleccións da II República presentouse nas candidaturas do Bloque Agrario e foi elixido deputado por Salamanca. En 1931 pasou a militar en Acción Nacional, creada por Ángel Herrera Oria e rebautizada en 1932 como Acción Popular, cando Gil Robles xa era un dos seus principais dirixentes.
Economía de Filipinas
Os gastos do goberno, o aumento do consumo e o envío de diñeiro por filipinos residentes no exterior impulsaron a economía do país, elevando o crecemento a máis do 6% en 2007.
José María Gil Robles
Traxectoria
A finais de febreiro e principios de marzo de 1933 participou na creación da Confederación Española de Derechas Autónomas (CEDA), ao integrar nela a Acción Popular. O seu novo partido obtivo a vitoria nas eleccións de novembro de 1933, pero cunha escasa maioría (115 escanos de 450), o cal o imposibilitaba para formar goberno en solitario. Apoiou ao novo gabinete presidido por Alejandro Lerroux desde ese mesmo mes, así como aos seguintes, encabezados tamén por outras figuras do Partido Republicano Radical de Lerroux.
O 6 de maio de 1935 foi nomeado ministro da Guerra por Lerroux.
Despois da vitoria do Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 converteuse no xefe da oposición parlamentaria. A súa figura viuse cada vez máis eclipsada polos postulados máis radicais de José Calvo Sotelo. Gil Robles abandonou España e dirixiuse a Francia. Expulsado polo goberno de Léon Blum, pasou a Portugal.
Trala fin da guerra civil española apoiou a causa monárquica. Regresou a España en 1953 pero foi desterrado en 1962. Xa en 1972 foi un dos avogados do caso Reace.
Escudo de Vigo
250px|miniatura|Escudo de Vigo O escudo da cidade de Vigo atópase regulado por un acordo do seu Concello aprobado o 7 de abril de 1987. A descrición do escudo tal e como aparece na norma que o regula é a seguinte:
O acordo sanciona a presenza do castelanismo valeroso no lema da cidade, no canto de valoroso, forma propia do galego e o portugués.
Historia
Historicamente Vigo estivo suxeita á xurisdición da Igrexa compostelá. Esta circunstancia explica que no escudo máis antigo da vila do que se ten constancia figurase, xunta un castelo, unha vieira xacobea. Finalizada a Guerra da Independencia, cando Vigo xa deixara de pertencer a unha xurisdición eclesiástica, decidiuse substituír a vieira por unha oliveira, xa que xunto á igrexa colexial da vila (Colexiata de Santa María de Vigo) existía un exemplar desta especie que foi considerado emblemático. De aí que no novo continente Vigo se coñecese como “a vila da oliveira”. Realmente era moi común plantar á beira das igrexas galegas teixos ou oliveiras (árbores perennifolias) con función ornamental e como símbolo de vida eterna; tradición que tamén existe en Asturias e nas illas británicas). Dende aquela no escudo da cidade de Vigo figurou un castelo arrodeado por unha coroa formada por dúas pólas de oliveira. Esta oliveira representa a vitoria e a fortuna, e foi tan representativa que Vigo chegou a coñecerse como a cidade olívica, aínda que non sexa esta unha árbore autóctona.
Versión actual
A versión actual do escudo reproduce o que adornaba a fonte de Neptuno que estivo situada noutrora na Porta do Sol. En 1917 Marcelino Domínguez Elías, cronista da cidade, expuxo no Boletín da Real Academia Galega a conveniencia de establecer como modelo oficial do escudo a versión que continúa a estar vixente na actualidade (véxase imaxe).
É frecuente que no escudo non figuren o bordo, a fita branca, nin a divisa malia que a norma que o regula establece o seu uso.
A Veneira de Roques, Ferreiros, A Pobra do Brollón
A Veneira de Roques é un lugar da parroquia de Ferreiros, no concello da Pobra do Brollón. En 2007 tiña 18 habitantes (10 homes e 8 mulleres).
Xeografía
O lugar sitúase a 969 m de altitude na cara leste do concello, en plena Serra do Courel. Accédese por unha estrada que sobe dende A Pousa e que leva á Pobra do Brollón.
O motivo do orixe da aldea son as súas minas subterráneas.
Hai unha pequena capela sen arranxar na honra a Santa María Madalena, patroa da aldea, na que se celebran misas ocasionalmente. As festas celébranse no mes de xullo e dende 2008 celébrase o mesmo día a Festa do Caldo.
William Somerset Maugham
William Somerset Maugham, nado en París en 1874 e finado en Niza en 1965, foi un escritor inglés.
Traxectoria
Naceu en Francia de pais ingleses, educouse en francés, pero á morte dos seus pais trasládase a vivir coa súa familia de Whitstable (Inglaterra). Estudou literatura e filosofía na Universidade de Heidelberg e medicina en Londres. Durante a primeira guerra mundial, Maugham serviu en Rusia como espía para o M16.
Portada
<div id="portada_título">
O Sisto, Mañón, Mañón
O Sisto é un lugar da parroquia de Mañón no concello coruñés de Mañón, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 estaba despoboado.
Himno de Ceuta
O himno de Ceuta foi escrito por Luis García Rodríguez e a música é de Ángel García Ruiz e Matilde Tavera. Foi estreado no Teatro Cervantes o 5 de agosto de 1934, executado pola Orquestra Sinfónica coa cooperación da Banda del Tercio e a Masa Coral. Foi declarado oficial polo concello da cidade, o 24 do mesmo mes.
Foi publicado no Boletín Oficial del Estado número 67, do 14 de marzo de 1995.
World Wrestling Entertainment
thumb
World Wrestling Entertainment, comunmente coñecida como WWE, é a promoción de loita libre máis grande do mundo. Actualmente é unha compañía pública na bolsa de valores, na que a gran maioría das accións votantes (70%) pertencen ó presidente Vince McMahon, a súa muller e Principal Oficial Executivo Linda McMahon, ao seu fillo e vicepresidente de Información Global, Shane McMahon, e a súa filla e vicepresidente de Obras Creativas, Stephanie McMahon-Levesque. As oficinas da WWE atópanse en Stamford, Connecticut, Estados Unidos.
Ao largo da súa historia a World Wrestling Entertainment levou os seguintes nomes: Capitol Wrestling Corporation, World Wide Wrestling Federation (WWWF) e World Wrestling Federation, ou WWF.
Comezos da WWF
En 1980 Vincent K. McMahon fundou Titan Sports, Inc. e en 1982 comprou a empresa Capitol Sports de seu pai, Vincent J. McMahon. Desde os 12 anos de idade, Vince envolveuse no negocio da loita libre até que seu pai decidiu retirarse. O vello McMahon xa consolidara o territorio do nordeste como un dos membros máis recoñecidos e enérxicos da National Wrestling Alliance, ao recoñecer que a loita libre profesional era máis entretemento ca deporte. En contra dos desexos de seu pai, McMahon comezou un proceso de expansión.
Outros promotores enfurecéronse cando McMahon comezou a sindicar os eventos da WWF a estacións de televisión ao redor dos Estados Unidos, en áreas fóra do territorio tradicional da WWF (o nordeste). McMahon tamén comezou a vender cintas de vídeo dos eventos da WWF do Nordeste por medio da súa compañía de distribución Coliseum Video. Ademais McMahon usou os ingresos xerados pola publicidade, contratos televisivos e vendas de cintas para roubarlles talentos aos promotores rivais.
De acordo con varios informes, Vincent pai advertiulle o seu fillo que non continuase coas súas accións. Porén, McMahon tiña a ambición de mover a WWF ao redor da nación. Tal acción requiría un grande investimento de capital, unha cantidade tal que podía pór á WWF ó bordo dun colapso financeiro. O concepto novo de entretemento deportivo de McMahon, Wrestlemania, foi un evento de pay-pew-view que Vincent K. McMahon publicitou como o Super Bowl da loita libre profesional.
O concepto dunha super carteleira de loita libre non era novo en Norteamérica. A NWA realizaba Starrcade desde había varios anos antes de WrestleMania, e até o vello Vincent K. McMahon promocionara grandes carteleiras no Shea Stadium de Nova York, transmitidas por circuíto fechado en varios lugares. McMahon quería levar a WWF aos canais principais, impactando o público xeral, que non era fanático da loita libre. Obtivo o interese dos medios principais tras invitar a celebridades como Mr. T e Cyndi Lauper a participar. MTV, en particular, tiña unha gran cobertura e programación da WWF naqueles momentos, no que foi chamado a Rock 'n' Wrestling Connection (conexión rock e loita libre).
Formación da WWE
A WWE formouse no 2001, trala compra das acción da ECW e da WCW por parte da WWF, despois de que entrasen en bancarrota. A adquisición levouse a cabo mediante a storyline -invansión- na que os loitadores da ECW xunto cos da WCW se enfrontaban aos da WWF. Esta loita saldouse coa vitoria por parte da WWF no evento Survivor Series dese mesmo ano. Posteriormente a WWE dividiu os seus loitadores en dous equipos: RAW, programa televisado os luns, e Smackdown, programa televisado os venres. Cada equipo tería os seus propios ppv, coa excepción de Royal Rumble, Wrestlemania, Summerslam e Survivor Series, dos que formarían parte ambos. No 2006 a WWE formou un novo equipo que levaba as siglas de ECW e, ó igual que a antiga. Estivo liderado por Paul Heyman até decembro do 2006. Coa súa formación os loitadores da ECW enfrontáronse aos da WWE.
Bandeira de Francia
A bandeira de Francia (en francés: drapeau tricolore, drapeau bleu-blanc-rouge, drapeau français e, na linguaxe militar, les couleurs) data da Revolución francesa e consta de tres franxas verticais de igual tamaño de cor azul e vermello nos extremos, as cores do escudo e a bandeira de París, e branco na franxa central, a cor da monarquía.
O deseño atribúese ao Marqués de La Fayette e inicialmente as cores atopábanse en orde inversa, até que o 27 de pluvioso do ano II (15 de febreiro de 1794 segundo o calendario republicano francés), durante a Primeira República, foi adoptada como bandeira nacional co deseño actual. Trala restauración borbónica, a bandeira tricolor foi substituída por un pavillón totalmente branco. En 1830 Luís Filipe ascendeu ao trono designando a bandeira tricolor como bandeira nacional, e así foi dende entón.
Deseño
A cores adoptadas por Valéry Giscard d'Estaing, que substituíron a unha versión máis escura da bandeira, son as seguintes:
Historia
miniatura|180px|Escarapela de [[Francia.]] É sabido que o branco foi a cor nacional de Francia dende a chegada dos borbóns ao trono daquel reino até a revolución de 1789. O 12 de xullo do devandito ano, reunidos os patriotas que combatían á Asemblea Nacional no xardín do Palacio Real, colleron follas verdes das árbores e puxéronllas nos seus chapeus como escarapelas ou distintivos particulares. Pero logo lembraron que o verde era a cor da librea do conde de Artois, a persoa máis impopular da familia Real e renunciaron a levar aquel distintivo.
Mais ao día seguinte apareceu unha orde do Comité do Común dispondo que todos os cidadáns armados debían usar por distintivo, en lugar do branco, as cores propias da cidade de París que eran o vermello e o azul. Así se fixo ata que despois de que o pobo se apoderou da Bastilla, acordouse unir a estas dúas cores, distintivo dos patriotas, o branco que era a cor da Casa Real aínda reinante, en sinal de unión entre o pobo e o monarca. E o 17 do mesmo mes reunidos este tres colorees, o vermello, o azul e o branco foron adoptados polo mesmo Luís XVI, quen formando deles unha cucarda tricolor, colocounos en por si no seu chapeu diante do pobo convocado e reunido na praza da Greve.
Desde entón a Cucarda tricolor substituíu en todas partes a escarapela branca e o tres colorees devanditos e non outros pasaron a ser as cores nacionais de Francia. Con todo, as bandeiras dos rexementos e os estandartes dos escuadróns seguiron como antigamente e só adornóuselles cunha gravata tricolor até o ano 1792 en que o trapo das devanditas insignias pasou a ser tricolor tamén ou de tres tiras de lenzo, vermello, azul e branco.
Cando a restauración en 1814, os Borbóns volveron adoptar a súa antiga bandeira e librea branca pero despois da súa nova caída, sendo considerados o tres colorees como emblema da liberdade, foron dados novamente a Francia pola Revolución de 1830 e sucesivamente polos outros gobernos que a sucederon.
Bandeiras anteriores
miniatura|60px|Oriflama Antes das épocas de que acabamos de falar, Francia tiña por bandeira nacional a capa de San Martiño, que segundo Du Cange non era máis que un pequeno pavillón portátil, unha caixa na que estaban encerradas as reliquias deste Bispo de Tours. Logo, pola incomodidade que a condución deste aparello ocasionaba e por temor de que as reliquias caesen en poder do inimigo se substituíron cunha bandeira que tiña a efixie do Santo. Esta bandeira, chamada tamén A capa de San Martiño, era azul, cor que entón podía considerarse como o nacional de Francia.
Cando a Oriflama, bandeira de roupa de seda vermella con chamas de ouro como indica o seu nome, substituíu na terceira raza de reis franceses, a capa de San Martiño, o vermello pasou a ser igualmente a cor nacional. Despois das Cruzadas até o reinado de Carlos VI, as insignias militares de Francia foron decoradas cunha cruz vermella que Carlos VII cambiou noutra branca, cando Henrique V rei de Inglaterra que se titulaba rei de Francia, adoptou as insignias do seu antecesor Carlos VI. Aínda que os Borbóns trouxeron a Francia a cor branca, non por isto todas as insignias militares foron desde entón brancas nos diversos corpos de tropas, pois entre eles había moita variedade, aínda que que todos os militares usaban a cucarda ou escarapela desta cor.
Bandeiras coloniais
A meirande parte das colonias francesas utilizaban a bandeira tricolor, ou a bandeira rexional sen ningunha referencia á francesa, estas son algunhas excepcións:
Troitín, Mañón, Mañón
Troitín é un lugar da parroquia de Mañón no concello coruñés de Mañón, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 estaba despoboado.
John Legend
John Legend, nado en Springfield, Ohio, o 28 de decembro de 1978, é un cantante de R&B, compositor e pianista, gañador de nove premios Grammy e cunha estrela no Songwriters Hall of Fame. En 2004 lanzou o seu álbum de estrea Get Lifted.
Biografía
Na facultade participou nun grupo de jazz chamado Counterparts. Terminou a facultade en 1999 e comezou a compor as súas propias cancións e gravou dous álbums independentes que eran vendidos nos seus concertos: "John Stephens" (2000) e "Live at Jimmy Uptown" (2001). Fixo intervencións en álbums de cantantes como Alicia Keys e Jay-Z.
Caramelo (empresa)
Caramelo foi unha marca téxtil galega fundada en 1969 na cidade da Coruña.
Couto do Castro
O Couto do Castro é un poboado castrexo situado nos lugares de Receá e As Xunqueiras na parroquia de Castro (Mesía).
Caramelo (empresa)
Historia
miniatura|esquerda|Tenda de Caramelo en [[Marineda City, A Coruña.]] miniatura|dereita|Sede de Caramelo na Grela, A Coruña A empresa foi fundada por José Antonio Caramelo o seu sobriño Javier Cañás e Luis Gestal no número 26 da rúa Juan Castro Mosquera da Coruña. Os inicios na moda de José Antonio Caramelo foron na empresa na que traballaba Amancio Ortega. En 1963 xunto con familiares de Ortega fundarían GOA, os inicios de Inditex. Caramelo como marca naceu en 1969 para producir pezas de calidade impermeables. A partir de 1971 comezou a fabricar tres liñas de pezas para home: pantalóns Tommy Harrods, cazadoras Chelton e camisas Yale. En 1984 naceu a marca Caramelo con coleccións de roupa de home e muller.
Couto do Castro
Morfoloxía
O xacemento está totalmente cuberto por xestas. Trátase dun recinto circular, protexido na parte alta da pendente por un dobre sistema de parapetos.
Caramelo (empresa)
Historia
En 2002 abandonou a dirección da empresa e o accionariado Javier Cañás, que era a súa cabeza visible dende o comezo. Para aquela altura, 2003, Caramelo estaba consolidada como empresa internacional, con presenza en máis de vinte países. No 2005 a empresa adquiriu Antonio Pernas e comezou a súa expansión no Estado español. En 2009 Antonio Pernas integrouse baixo o nome de Caramelo, dando orixe a Caramelo by Antonio Pernas, que recollía a colección feminina de cerimonia da firma.
Couto do Castro
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non se pode visitar.
Caramelo (empresa)
Historia
A comezos da década de 2010 a empresa Caramelo era propiedade de Inveravante, a sociedade de investimento propiedade de Manuel Jove, que tiña o 90% do accionariado. En 2010 Caramelo entrou en crise: recibiu créditos por 36 millóns de euros da Xunta e despediu 230 traballadores, quedando cun equipo de 538 traballadores. O 15 de abril de 2013 a empresa solicitou o concurso de acredores, do que saíu un ano máis tarde. A finais de 2016 abandonaron a empresa o director xeral e o director creativo, e unhas semanas máis tarde Caramelo anunciou a súa liquidación e desaparición como firma, con 169 empregados, 79 deles en Galicia.
A marca foi mercada en 2018 por Kosu Nuno.
Lingua luxemburguesa
Pertence ao grupo de idiomas do Alto Alemán, como o alemán estándar. É relativamente doado para un alemán entender a un falante de luxemburgués pero moito máis complicado tentar falalo pola súa influencia francesa.
Por outro lado, o luxemburgués escrito a miúdo amosa unha clara influencia do Alto Alemán na sintaxe e os modismos. O luxemburgués aínda depende moito da normativa gramatical alemá.
Quimiosmose
miniatura|dereita|320px|Un gradiente iónico ten [[enerxía potencial e pode ser usado para efectuar reaccións químicas cando os ións pasan a través dunha canle iónica (vermello).]]
A quimiosmose é a difusión de ións a través dunha membrana con permeabiidade selectiva a favor do seu gradiente electroquímico, que está acoplada coa xeración de ATP mediante o movemento de ións hidróxeno (protóns ou H+) a través da membrana interna mitocondrial, da membrana dos tilacoides dos cloroplastos ou membranas bacterianas.
Os protóns difunden desde unha zona de alta concentración a outra de baixa concentración. Peter Mitchell propuxo que un gradiente de concentración electroquímico de protóns a través da membrana podía ser usado para crear ATP. Mitchel viu un paralelismo co proceso de osmose (difusión de auga a través dunha membrana) e por isto foi denominado "quimiosmose".
A ATP sintase é o encima que produce ATP por quimiosmose. Permite o paso de protóns ao seu través, utilizando esa enerxía cinética para fosforilar ADP e así crear ATP.
A teoría quimiosmótica
Peter Mitchell propuxo a "hipótese quimiosmótica" en 1961. Esta teoría (como se lle chama agora) propón esencialmente que a maior parte da síntese de ATP na respiración celular, procede dun gradiente electroquímico existente entre a membrana interna e o espazo intermembrana da mitocondria, ao utilizar a enerxía do NADH e FADH2 que se formaron pola rotura de moléculas ricas en enerxía, como a glicosa. miniatura|esquerda|450px|Quimiosmose nunha [[mitocondria.]]
As moléculas como a glicosa, son metabolizadas para producir acetil-CoA como intermediario rico en enerxía. A oxidación de acetil-CoA na matriz mitocondrial está acoplada á redución dunha molécula transportadora como os coencimas NAD+ e FAD.
Os coencimas traspasan electróns aos primeiros compoñentes da cadea de transporte de electróns da membrana mitocondrial interna, que logo os traspasan a outras proteínas da cadea. A enerxía deste fluxo de electróns úsase para bombear protóns desde a matriz, a través da membrana mitocondrial interna, cara ao espazo intermembrana, almacenando a enerxía en forma dun gradiente electroquímico transmembrana. A membrana mitocondrial interna é impermeables aos protóns, que só poden atravesala pola ATP sintase cando se acumulan en suficiente cantidade. Os protóns regresan á matriz atravesando de novo a membrana interna, a través do encima ATP sintase. O fluxo de protóns de volta á matriz mitocondrial a través da ATP sintase, proporciona suficiente enerxía para que o ADP se combine con fosfato inorgánico para formar ATP. Os electróns que chegan ao final da cadea de transportadores chegan ao aceptor final de electróns da respiración, que na respiración aerobia é o oxíxeno molecular (O2), ao cal toma eses electróns e protóns da matriz e orixina auga.
No seu momento esta foi unha proposta radical e non foi ben aceptada. A visión que prevalecía naquel momento era que a enerxía da transferencia electrónica se almacenaba nun intermediario estable de alta enerxía, un concepto máis conservador desde o punto de vista químico. O problema deste vello paradigma era que nunca se encontrou aquel intermediario, e a evidencia do bombeo de protóns polos complexos da cadea de transporte de electróns creceu de forma tal que non puido ser ignorada. Finalmente, o peso da evidencia comenzou a favorecer a hipótese quimiosmótica, e en 1978, o Premio Nobel de Química concedéuselle a Peter Mitchell.
Un acoplamento quimiosmótico siilar é tamén fundamental para a produción de ATP no cloroplasto e moitos tipos de bacterias.
A forza protón motriz
O movemento de ións a través da membrana depende da combinación de dous factores: Estes dous gradientes considerados xuntos poden expresarse como un gradiente electroquímico.
A Ponte, Santalla de Rei, A Pobra do Brollón
A Ponte é unha entidade de poboación da parroquia de Santalla de Rei, no concello da Pobra do Brollón.
Quimiosmose
A forza protón motriz
A bicapa lipídica das membranas celulares é unha barreira que non pode ser atravesada directamente polos ións. Por esta razón, a enerxía pode almacenarse como unha combinación destes dous gradientes que se crean a través da membrana. Só proteínas de membrana especiais como por exemplo os canles iónicas poden nas condicións axeitadas permitir o paso de ións a través da membrana (ver tamén: transporte de membrana). Na teoría quimiosmótica a proteína transmembrana ATP sintase é moi importante, porque funciona como unha canle iónica que pode converter a enerxía do fluxo espontáneo de protóns que pasa a través dela en enerxía química dos enlaces do ATP.
O termo forza protón motriz (FPM) creouse para describir o funcionamento do gradiente electroquímico mencionado antes. Pode describirse como a medida da enerxía potencial almacenada como unha combinación de gradientes de concentracións protóns e voltaxe (potencial eléctico) a través dunha membrana. O gradiente eléctrico é unha consecuencia da separación de cargas a través da membrana (cando os protóns H+ se moven sen que haxa movemento dun contraión, como o cloruro Cl-).
Na maioría dos casos, a forza protón motriz (FPM) xérase por unha cadea transportadora de electróns, que actúa movendo electróns e bombeando protóns, creando unha separación de carga. Na mitocondria, a liberación de enerxía libre desde a cadea transportadora de electróns, é utilizada para mover protóns desde a matriz mitocondrial ao espazo intermembrana da mitocondria. Mover os protones ao compartimento exterior crea alí unha concentración levemente alta de partículas cargadas positivamente (e como son H+ diminúe alí o pH), tendo como resultado que un lado da membrana mitocondrial interna é máis positivo e o outro máis negativo (o gradiente eléctrico xerado é de aproximadamente -200 mV coa matriz negativa).
A Ponte, Santalla de Rei, A Pobra do Brollón
Contaba en 2007 con 9 dos 39 habitantes da parroquia.
Quimiosmose
A forza protón motriz
Esta diferenza de carga ten como resultado un gradiente electroquímico. Este gradiente componse dun gradiente de pH e un gradiente eléctrico. O gradiente de pH corresponde á diferenza na concentración do ión H+. Xuntos, o gradiente electroquímico de protóns corresponde tanto á concentración como á diferenza de carga que se poida xerar, e denomínase forza protón motriz (FPM).
Na mitocondria, a FPM créase maioritariamente polo compoñente eléctrico, mentres que nos cloroplastos, a FPM é creada maiormente polo gradiente de pH, xa que a carga dos protóns é neutralizada polo movemento de Clasup>- e outros anións. En calquera dos casos, a FPM necesita ser de aproximadamente 50 kJ/mol para que a ATP sintase quede capacitada para producir ATP.
Ecuacións
A forza protón motriz deriva da enerxía libre de Gibbs:
ΔG é o cambio de enerxía libre de Gibbs durante a transferencia de 1 mol de catións Xm+ desde a fase A á B a favor do potencial eléctrico, Δψ é a diferenza de potencial eléctrio (mV) entre as fases P e N (A e B), [Xm+]A e [Xm+]B son as concentracións de catións en lados opostos da membrana, F é a constante de Faraday, R a constante de gases. O cambio na enerxía libre de Gibbs aquí exprésase frecuentemente tamén como gradiente iónico electroquímico Δμm+
No caso do gradiente protónico electroquímico a ecuacón pode simplificarse a:
onde
(pH en fase P - pH en fase N)
Mitchell definiu a forza protón motriz (FPM) como
ΔμH+ = 1 kJ·mol corresponde a Δp = 10,4 mV. A 25 °C (298K) esta ecuación queda así:
A enerxía expresada aquí como enerxía libre de Gibbs, gradiente protónico electroquímico, ou forza protón motriz (FPM), é unha combinación de dous gradientes a través da membrana, que son: Cando un sistema acada o equilibrio, ΔG (Δμm+, Δp) = 0, pero iso non significa que as concentracións sexan iguais en ambos os lados da membrana. O gradiente iónico dos ións, ademais de á diferenza de concentración, afecta ao movemento espontáneo a través da membrana.
Valores exemplo: miniatura|dereita|250px|Diagrama da fosforilación quimiosmótica.
ADP + Pi → ATP
tamén chamada potencial de fosforilación. Os valores da razón H+ / ATP da táboa superior poden calcularse por comparación de Δp e ΔGp, por exemplo:
H+ / ATP = 66 kJ·mol−1 / (200 mV / 10,4 kJ·mol−1/mV) = 66 / 19,2 = 3,4 (mitocondria)
Para a mitocondria, ΔGp ten en conta aquí 1 H+ consumido ao transferir unha molécula de fosfato (Pi) a través da membrana interna á matriz polo transportador de fosfato (PiC). Doutro modo sería máis baixo. En E. coli a razón H+ / ATP é difícil de determinar (marcada como ≠).
Requírese a enerxía de máis de 3 H+ para xerar a enerxía química necesaria para converter unha molécula de ATP. Este valor é lixeiramente máis baixo que o número teórico de 4 H+ implicado na fosforilación oxidativa dunha molécula de ADP a ATP durante a respiración celular (3 H+ que flúen a través da ATP sintase / 1 ATP + 1 que pasa desde o citoplasma a través do transportador de fosfato PiC).
Diferentes Mecanismos de quimiosmose
miniatura|400px|Direccións nas que funciona a transferencia de protóns quimiosmótica en mitocondrias, cloroplastos e na respiración celular e fotosíntese de bacterias [[grampositivas. (omitiuse a parede celular bacteriana e as grampositivas non teñen membrana externa). ]]
Quimiosmose en mitocondrias
A rotura completa dunha molécula de glicosa en presenza de oxíxeno é denominada respiración celular. As últimas etapas deste proceso ocorren na mitocondria. As moléculas de alta enerxía NADH e FADH 2, xeradas polo ciclo de Krebs, liberan os electróns cara a unha cadea transportadora de electróns. A enerxía do fluxo de electróns utilízase para bombear protóns desde distintos compoñentes da cadea para crear un gradiente de protóns a través da membrana interna mitocondrial. A ATP sintase é logo usada para xerar ATP por quimiosmose, xa que funciona como un poro permeable aos protóns cando estes se concentran o suficiente no espazo intermembrana. O encima está activo cando os protóns a atravesan e empeza a sintetizar ATP. Este proceso coñécese como fosforilación oxidativa.
A fosforilación quimiosmótica é a principal forma de xerar ATP na célula. Tamén se xera ATP en pequenas cantidades por fosforilación a nivel de substrato na cal non intervén a quimiosmose.
Quimiosmose en bacterias
miniatura|220px|As halobacterias, como [[Halobacteium salinarum cuxo caso se ilustra na imaxe, son un caso especial, xa que nelas se dá un acoplamento quimiosmótico no que intervén a bacteriorrodopsina (omitiuse na imaxe a parede celular).]]
As bacterias tamén poden utilizar a quimiosmose para xerar ATP. Teñen cadeas de transporte de electróns e ATP sintases nas súas membranas plasmáticas, que bombean protóns cara ao exterior e sintetizan ATP, respectivamente, por un mecanismo quimiosmótico similar ao mitocondrial. Ademais, bacterias fotosintéticas como as cianobacterias e outras crean ATP por un mecanismo similar ao da fotofosforilación dos cloroplastos. De feito, crese que as mitocondrias e os cloroplastos se formaron por endosimbiose de bacterias que podían respirar ou fotosintetizar utilizando a quimiosmose (ver eucarioxénese).
Nas halobacterias hai un acoplamento quimiosmótico especial entre a bacteriorrodopsina, que capta luz e bombea protóns fóra da célula, e a produción de ATP.
Río Vilaine
O Vilaine (Gwilun ou Gwilen en bretón) é un río da Bretaña. Nace no departamento de Mayenne e desemboca no océano Atlántico no departamento de Morbihan.
Topografía
O río nace no outeiro de Juvigné, a 150 m de altitude e desemboca no Océano Atlántico. No seu percorrido de 230 km atravesa catro departamentos: Mayenne na rexión do País do Loira e os tres departamentos bretóns Ille e Vilaine (ao que dá o seu nome), Loira Atlántico e Morbihan. Próximo á súa desembocadura alcanza os 500 m de largo.
Rafael Souto
Rafael Ángel Souto Castro, nado en Montevideo o 24 de outubro de 1930, é un ex futbolista uruguaio, de orixe galega. Xogaba como dianteiro e foi internacional coa selección uruguaia.
Traxectoria
Seus pais, dous emigrantes galegos, naturais el de Arteixo e ela de Carballo, instaláranse nos anos 20 en Montevideo, onde naceu Rafael en 1930.
En febreiro de 1955 viaxou a España para incorporarse ás filas do Atlético de Madrid. A fichaxe foi propiciada pola mediación de Héctor Scarone e o prezo do traspaso foi de 20.000 pesos uruguaios. Tras disputar poucos partidos co club madrileño, foi cedido na tempada seguinte ao Elche, co que logrou o ascenso á Segunda División.
Selección nacional
Foi internacional coa selección de fútbol do Uruguai en seis ocasións, disputando o Campionato Suramericano de 1953 no Perú e o Mundial de 1954 en Suíza.
Ángel Vázquez Taboada
Ángel Vázquez Taboada foi un xornalista e escritor galego.
Villamuriel de Cerrato
Villamuriel de Cerrato é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 6.411 habitantes (INE 2013).
Ángel Vázquez Taboada
Traxectoria
Dirixiu en Betanzos os semanarios O Antroido (1886) e o seu continuador A Fuliada (1887), e colaborou no periódico A Monteira (1889). Dono dun taller de imprenta en Monforte de Lemos a finais do século XIX, en 1889 quedou terceiro nun certame de artes e oficios na sección de tipografía.
En 2001 o Centro Ramón Piñeiro publicou o libro As noites no fogar e outros textos (colección de lendas e contos morás), que recolle a súa obra narrativa en galego.
Carles Santos
Carles Santos Ventura, nado en Vinaròs, Provincia de Castelló, País Valenciano o 1 de xullo de 1940 e finado na mesma localidade o 4 de decembro de 2017), foi un artista valenciano que comezou a súa carreira como pianista e que posteriormente se adicou a outras disciplinas creativas como a composición musical, a escultura, a fotografía, a poesía e a dramaturxia.
Peso (moeda)
miniatura|Peso [[columnario español de 8 reais de 1759 da casa de moeda de México]] Peso é, inicialmente, a denominación da moeda española de 8 reais de prata, cun peso de entre 27 e 27,5 gramos e 40 milímetros de diámetro, cuñada desde pouco despois da Descuberta de América ata ben entrado o século XIX, así como doutras moedas de valores e métrica semellantes, emitidas tanto en España como nas súas colonias e noutros estados, moi especialmente as equivalentes españolas de 20 reais de billón, 2 escudos e de 5 pesetas, esta última en circulación ata a entrada do euro. miniatura|Peso español de [[Real español|20 reais de 1854 a nome de Isabel II]] Noutras tradicións culturais, estas moedas denomínanse spanish dollar (no mundo anglosaxón), piastre espagnole (no mundo francófono), dollaro spagnolo (no ámbito italiano), spaanse mat (nos Países Baixos) etc.
En España
miniatura|Reverso dun peso de [[Porto Rico de 1895 co valor facial de “1 peso = 5 pesetas]] A moeda de 8 reais recibiu en España, á parte do nome de real de a ocho (“real de oito”, polo seu valor), os de “peso”, nun sentido ponderal, por equivaler a un peso de ouro predeterminado, peso fuerte (“peso forte”) ou “peso duro”, cunha adxectivación que indicaba o cumprimento folgado tanto do peso como da lei establecida da aliaxe, ou simplemente “duro”, como forma reducida da anterior. A partir desta situación, a forma que se impuxo no uso en castelán peninsular foi a de “duro”, mentres que nas colonias de América se preferiu “peso”, do mesmo xeito que en Galicia, onde a forma que acabou por estenderse en lingua galega foi “peso”.
Esta peza de 8 reais acabou por converterse durante séculos en moeda de uso internacional, dado o seu prestixio, ata o punto de ser a base sobre a que se crearon outras, fundamentalmente as das repúblicas instituídas na América Hispana e nas illas Filipinas logo da súa independencia, pero tamén doutras tan importantes como o dólar estadounidense, o dólar canadense, o ien xaponés ou o iuan chinés, todas elas cun peso e unha lei similares, nas súas orixes, ao peso español. miniatura|esquerda|Peso español de 5 pesetas [[1993, conmemorativo do Xacobeo ‘93]] miniatura|Primeiro peso español a nome de [[Xoán Carlos I de España|Xoán Carlos I (1975)]] En España, os pesos de 8 reais, que comezaran a labrarse a finais do século XVI, deixaron de cuñarse no século XIX ao acabar o reinado de Fernando VII, e durante ese século víronse substituídas por moedas de igual métrica e composición pero con valores faciais de 20 reais de billón, inicialmente, e logo 2 escudos e 5 pesetas.
Aínda que a palabra “peso” se refira a todas estas moedas, a supervivencia da de 5 pesetas, xa en aliaxes e en tamaños moi diferentes aos orixinais, ata 1998, cando a peseta se ve substituída polo euro, fixo que a denominación de peso se asocie hoxe máis comunmente a este valor.
Estados que usaron o peso noutra época
miniatura|Moedas [[chilenas de 1 e de 5 pesos]] miniatura|Peso [[Filipinas|filipino de 1907 emitido durante a administración norteamericana do arquipélago]]
O peso no refraneiro galego
A palabra peso como unidade de conta callou moi fondo na cultura popular de Galicia. Aínda hoxe, coa peseta desaparecida como unidade monetaria en favor do euro, é frecuente escoitar esta denominación para as moedas de cinco pesetas e para determinadas cantidades usuais, como “cinco pesos” (25 pesetas), “vinte pesos” (100 pesetas), 1.000 pesos (5.000 pesetas) etc.
Entre os moitos casos do refraneiro galego en que aparece o peso recóllense aquí os seguintes:
Optoelectrónica
Disciplina científica e técnica, inserida no campo da física e da enxeñaría, que trata dos fenómenos e dispositivos nos que participan fotóns e electróns.
A optoelectrónica permite a manipulación óptica de sinais electrónicos, e ao revés o control electrónico de sinais ópticos.
Os seus dispositivos básicos son as fontes ou emisores de luz e os detectores ou receptores da mesma, que virtualmente transforman un sinal consistente nunha corrente de electróns noutro formado por unha corrente de fotóns, e ao revés.
As fontes ou emisores de luz típicos que se empregan na optoelectrónica son os LED's (acrónimo inglés de Díodo Emisor de Luz) e os Láseres. Estes, a diferenza dos primeiros, son emisores de luz cun alto grao de coherencia espacial e temporal, tipicamente díodos de silicio, aínda que poden ser tamén láseres doutro tipo (de estado sólido ou incluso de gas).
Os detectores ou receptores poden ser desde dispositivos sinxelos como fotodíodos (o fotodíodo pin, o APD etc), o bolómetro, o pirómetro óptico etc; ou aparellos de instrumentación máis complexos como a streak camera, a cámara CCD etc. Ademais o proceso de detección pode involucrar instrumentos complexos que empregan un detector sinxelo, como ocorre na medida de pulsos ópticos ultracurtos, na que se emprega un autocorrelador.
As aplicacións da optoelectrónica son moi variadas, comparte practicamente todas as da electrónica (computación, comunicacións etc) mellorando moitos dispositivos electrónicos co mesmo cometido; pero suma tamén aplicacións novas moi importantes no campo da metroloxía, da teledetección, a inspección, a bioloxía e a medicina etc.
Copa da UEFA 2007-08
A Copa da UEFA 2007–08 foi 37ª edición da segunda competición continental de fútbol a nivel de clubs en Europa, organizada pola UEFA. O campión foi o Zenit San Petersburgo (que logrou o seu primeiro título), ao impoñerse ao Rangers na final.
Wolfenstein 3D
Wolfenstein 3D é un videoxogo shooter en primeira persoa desenvolvido por id Software e publicado por Apogee Software e FormGen. Publicado orixinalmente o 5 de maio de 1992 para MS-DOS, estivo inspirado polo videoxogo de 1981 Castle Wolfenstein de Muse Software. En Wolfenstein 3D o xogador toma o papel dun espía alidado William "B.J." Blazkowicz durante a segunda guerra mundial mentres escapa da prisión nazi do Castelo Wolfenstein e leva a cabo unha serie de misións contra os nazis. O xogador debe completar cada un dos niveis do xogo ata atopar un ascensor que o leva ata o seguinte nivel ademais de derrotar a varios xefes finais, loitando contra soldados nazis, cans gardiáns e outros inimigos usando coitelos, pistolas e outras armas de fogo.