cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
El Practicante Compostelano
El Practicante Compostelano foi un periódico editado en Santiago de Compostela entre 1931 e 1936.
Historia e características
Revista profesional, apareceu en marzo de 1931. Entre os seus colaboradores figuraron Manuel Devesa Quintáns e Ángel Aperribay Pita da Veiga. De periodicidade irregular, publicou un número en agosto e outro en outubro de 1931. En 1935 apareceu o número 5 e en 1936 os números 6 e 7.
Clemente VII, papa
miniatura|Clemente VII. Giulio di Giuliano de' Medici, nado en Florencia o 26 de maio de 1478 e finado en Roma o 25 de setembro de 1534, foi o papa nº 219 da igrexa católica entre 1523 e 1534 co nome de Clemente VII.
Traxectoria
Era fillo de Giuliano de Medici. Tralo asasinato do seu pai na catedral de Florencia, durante a Conxura dos Pazzi, Giulio contou coa protección dos Medici. O seu tío Lourenzo o Magnífico escribiu a Fernando I de Nápoles e ao Papa para que a Giulio, destinado á carreira eclesiástica, se lle outorgase o rico Priorato de Capua. Xa desde a súa infancia, Giulio contara coa amizade dos seus curmáns Piero, Giovanni (futuro Papa León X), e Giuliano, os tres fillos de Lorenzo.
Carreira eclesiástica
Soubo facerse valer como conselleiro do papa, logrando ser un dos personaxes máis influentes da curia. Co obxecto de evitar enredos na carreira eclesiástica de Giulio, León X mediou para que o futuro Clemente VII fose declarado fillo de lexítimo matrimonio.
Trala morte en 1521 de León X, era agardada a elección de Giulio por parte da tiara, ao ser un dos papables máis apreciados. Pero dos 39 cardeais reunidos en conclave, polo menos 18 esperaban ser elixidos. Para cansar os adversarios, os partidarios de Giulio decidiron votar o candidato menos probable, o cardeal Adriano Dedel, de Utrecht. Para sorpresa de todos, mesmo do propio elixido, tamén os adversarios decidiran votar o mesmo candidato, polo que, ante a consternación xeral, foi elixido papa co nome de Hadriano VI.
A influencia de Giulio, mantida durante o pontificado de Hadriano VI, foi a clave para ser elixido pontífice o 19 de novembro de 1523, adoptando o nome de Clemente VII no momento da consagración o 26 de novembro.
Papado
Faleceu envelenado por un fungo durante a cea. As profecías de San Malaquías refírense a el como Flos pilae aegrae ("A flor das columnas enfermas"), facendo referencia ás columnas e a flor de lis que aparecen no seu escudo de armas.
Cruceiro Galicia
miniatura O Cruceiro Galicia foi un buque lixeiro da Armada Española, botado en Ferrol en 1927 e retirado en 1970.
Características
O cruceiro tiña 172,62 metros de eslora, 16,61 m de babor a estribor e 5,03 m de calado. Fornecido con distintos tipos de canóns e con capacidade para unha tripulación de 566 mariñeiros, o Galicia era moi semellante a dous buques do seu tempo, o Almirante Cervera e o Miguel de Cervantes.
Antes de chamarse Galicia, o buque denominouse Príncipe Alfonso e Libertad.
Xulio III, papa
Giovanni Maria Ciocchi del Monte, nado en Roma o 10 de setembro 1487 e finado o 23 de marzo 1555, elixido papa da Igrexa católica o 7 de febreiro 1550.
Almanaque de Galicia (1858)
[[Ficheiro:Almanaque de Galicia para uso de la juventud elegante y de buen tono, 1866.pdf|miniatura| 1866
Almanaque de Galicia para uso de la juventud elegante y de buen tono dedicado á todas las bellas hijas del pais.
Año tercero
precio 4 reales
LUGO IMPRENTA DE SOTO FREIRE, EDITOR 1865. ]] O primeiro Almanaque de Galicia, do editor lugués Manuel Soto Freire, apareceu en 1858. O proxecto experimentaría un novo pulo dende 1865 cando pasou a titularse: Almanaque de Galicia para uso de la juventud elegante y de buen tono dedicado á todas las bellas hijas del pais. Estes almanaques conteñen colaboracións en verso e en prosa escritas en castelán e destaca a presenza de artigos asinados por mulleres. Entre os seus colaboradores destacan Rosalía Castro de Murguía, Emilia Pardo Bazán, Emilia Calé, Manuel Murguía, Ramón María del Valle-Inclán ou Juan Antonio Saco y Arce.
Contexto
En 1863 publicouse o poemario Cantares gallegos, de Rosalía de Castro. Así, o Almanaque de Galicia sitúase no Rexurdimento, período que tivo lugar na segunda metade do século XIX. Nesta época os poetas recorren á literatura popular para crear os seus textos. Debía ser unha literatura feita para o pobo e a partir do pobo. De aí despréndese o gusto popularizante dos poetas desta época.
Contido
Os almanaques conteñen tanto colaboracións en verso como en prosa, na gran maioría en castelán; de feito, en cada almanaque só aparece un ou dous escritos en galego. Teñen algunhas seccións fixas como son a “Galería de gallegos ilustres” ou as “Épocas célebres”, “Témporas” etc. Tamén adoitan aparecer escritos referentes á historia de Galicia.
Nesta serie cabe destacar o Almanaque de 1865. En 1865 saía dos talleres do impresor Soto Freire, en Lugo, a terceira entrega do Almanaque de Galicia, "para uso de la juventud elegante y de buen tono" "dedicado a todas las bellas hijas del país". Entre a variada mistura usual dos almanaques, incluíanse tres textos firmados por Rosalía de Castro: un poema sen título (diálogo entre Ángel e Mujer", unhas curiosas confidencias, de posíbel contido autobiográfico ("Las literatas") e un artigo de título costumista: "Tipos gallegos. El cadiceño". Estes tres artigos foron escritos en castelán e seguen a corrente literaria do costumismo, cuxa finalidade principal era a toma de conciencia da identidade galega, e provocaron ademais dúas polémicas importantes da obra rosaliana.
Ademais destas incorporacións, o almanaque deste ano non estivo exento de polémica debido a que os alumnos do Seminario de Lugo, en violenta manifestación de protesta, esnaquizáronlle o local ao impresor para impedir a publicación do conto “El Codio”, de Rosalía de Castro, no que se ironizaba sobre algúns estudantes de cura. Conseguiron os manifestantes o seu propósito e o texto desapareceu. Por outra parte, non se ten tanta información de todos os almanaques como se ten do de 1865, pois do almanaque pertencente ao ano 1868 non se viu ningún exemplar pero si se coñece o sumario.
Colaboradores
Os colaboradores máis importantes, a parte do propio Manuel Soto Freire quen participou activamente con textos da súa produción, foron os seguintes:
Porén, hai moitos poemas que non inclúen o nome do autor e outros que o inclúen mais son iniciais ou un pseudónimo polo que non hai certeza para atribuír a súa autoría.
Almanaque de 1866 (Año tercero)
miniatura|"El cadiceño", Almanaque de Galicia, 1865, Lugo. miniatura|"[[Las literatas", Almanaque de Galicia de 1865, Lugo. ]]
A Esperela
O topónimo galego A Esperela pode referirse a:
Illa Mansel
Illa Mansel (Mansel island; en inuktitut:Pujjunaq) é unha illa situada na canadense baía de Hudson, Fronte á Península de Ungava. A illa forma da parte de Rexión Qikiqtaaluk do territorio de Nunavut.
Xeografía
A illa ten 3.180 km² de superficie. Ten 112 quilómetros de lonxitude e unha anchura duns 48. Mansel é a máis pequena das tres illas que afloran no norte da baía de Hudson, sendo as outras dúas Illa Southampton e Illa Coats. A illa está situada ao leste da Illa de Coats e a uns 60 quilómetros ao oeste da península de Ungava. O terreo é ondulado e apenas supera os 100 metros de Altura.
Historia
A illa foi descuberta en 1613 polo explorador inglés Thomas Button e foi chamada Mansel en honra do vicealmirante Robert Mansel de quen Button desposara a unha sobriña a súa. Na illa atópanse restos arqueolóxicos da cultura Dorset de pobos indíxenas anteriores aos inuit. Unha estación comercial da Compañía da Baía de Hudson estivo activa en Swaffield Harbour, na costa setentrional da illa, de 1930 de 1932.
Peregrino
miniatura|dereita|Peregrino facendo un alto no camiño para refrescarse miniatura|dereita|A [[Santuario de Fátima|Capela das Aparicións en Fátima.]] Un peregrino é aquel que emprende unha peregrinación, é dicir, que se encamiña a facer unha visita a un lugar de significación, xa relixiosa ou histórica; decote estas camiñadas son longas.
Características
Algúns exemplos poden ser os católicos que visitan Fátima, ou os cristiáns ou xudeus que visitan Xerusalén, ou un musulmán que visita a Meca. Nos Estados Unidos o termo "peregrino" normalmente refírese aos novos asentamentos de europeos en Nova Inglaterra, quen celebraron o primeiro Día de Acción de Grazas cos americanos nativos no ano 1621.
En Galiza, a palabra peregrino é ben coñecida, pois véñense facendo peregrinacións a Santiago de Compostela por parte dos católicos dende a Idade Media.
Galería de imaxes de Mesía
Galería de imaxes do concello de Mesía na provincia da Coruña.
SYR6: Koncertas Stan Brakhage Prisiminimui
SYR6: Koncertas Stan Brakhage Prisiminimui é un EP da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth. Trátase do sexto traballo dunha serie de edicións experimentais feitas polo propio sela da banda, SYR. O álbum é unha gravación ao vivo feita en abril do 2003 nun concerto benéfico polo Anthology Film Archives.
SYR6 continua a tradición da serie SYR de escribir o libreto en distintas linguas, neste caso en lituano. O título e o libreto foi traducido a esta lingua polo cineasta Jonas Mekas.
É a primeira edición da serie SYR que non foi lanzada en vinilo.
Santana
Santana pode ser o nome de:
SYR4: Goodbye 20th Century
SYR4: Goodbye 20th Century é un dobre álbum de versións de gravacións de música de vangarda feita pola banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth con algúns colaboradores.
SYR4 conta con traballos de compositores clásicos de vangarda como John Cage, Yoko Ono, Steve Reich e Christian Wolff, interpretados por Sonic Youth xunto con varios colaboradores da escena de vangarda moderna, como Christian Marclay, William Winant, Wharton Tiers, Takehisa Kosugi e outros. O álbum recibío críticas dispares, pero a meirande parte delas eloxiaban os esforzos do grupo para reinterpretar e popularizar os traballos dos distintos compositores.
A diferenza doutras edicións da serie SYR, o libreto está escrito en inglés.
SG Wallau-Massenheim
O SG Wallau-Massenheim é un equipo de balonmán da localidade de Wallau (Hofheim), Alemaña. Actualmente compite na Oberliga-Hessen.
O club foi fundado o 1 de agosto de 1975 e viviu unha época dourada a principios dos '90, cando gañou dúas Bundesligas consecutivas, dúas Copas de Alemaña tamén consecutivas, unha Copa IHF (derrotando na final ao SKA Minsk belaruso) e mesmo disputou a final da Copa de Europa de 1993, caendo fronte ao RK Zagreb croata. A pesar deste éxito, o equipo está actualmente lonxe da elite, disputando competicións rexionais.
Nakhichevan
Divídese en 6 raións (distritos): Babak, Julfa, Ordubad, Sadarak, Shahbuz e Sharur.
Historia
O territorio disputárono turcos, armenios e persas ata que en 1828 pasou ao poder de Rusia.
Roberto López-Iglésias Samartim
Roberto López-Iglésias Samartim, nado en Redondela en 1971, é un filólogo e escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Filoloxía Galega (1998), Filoloxía Portuguesa (1998), DEA [Mestrado] en Estudos Clásicos e Medievais (2000) e Doutor en Filoloxía Galega (2010) pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi bolseiro de investigación do Instituto Camões (1999-2001) e da USC (2003-2005), e profesor visitante na Universidade de Vigo (2003). Desde 2006 é profesor na Área de Galego-Portugués, Francés e Lingüística da Universidade da Coruña.
Membro do grupo Galabra, entre 2011 e 2014 foi secretario xeral da Associação Internacional de Lusitanistas (AIL). Actualmente é o responsábel de comunicación da entidade e editor de Plataforma9. Desde novembro de 2010 dirixe a revista Agália.
Lourenzo de Medici
Lourenzo de Medici (italiano: Lorenzo di Piero de' Medici), nado en Florencia o 1 de xaneiro de 1449 e finado en Careggi o 9 de abril de 1492, tamén coñecido como Lourenzo o Magnífico polos seus contemporáneos, foi un estadista italiano e gobernante de facto da República de Florencia durante o Renacemento italiano. Príncipe de Florencia, mecenas das artes, diplomático, banqueiro, poeta e filósofo renacentista, pertencente á familia dos Medici e tamén bisavó de Catarina de Medici.
A súa vida coincidiu coa cúspide do Renacemento italiano temperán; a súa morte marca o final da Idade de Ouro de Florencia. A fráxil paz que axudou a manter entre os distintos estados italianos terminou coa súa morte. Os restos de Lourenzo de Medici repousan na Capela dos Medici na Basílica de San Lourenzo (Florencia).
Traxectoria
Lourenzo foi considerado o máis intelixente dos cinco irmáns e tivo como titor un diplomático chamado Gentile Becchi. Participou en xustas, cetrería, caza e cría de cabalos para competir no Palio de Siena. O seu cabalo chamábase Morello.
Educouse primeiro en Venecia, máis tarde foi enviado a Milán con só dezanove anos en representación do seu pai, Pedro de Medici. Sendo Lourenzo aínda novo, Piero enviouno a numerosas misións diplomáticas, entre as que se contan viaxes a Roma para ver o Papa e a outras figuras políticas e relixiosas.
Con vinte anos, en 1469, a morte do seu pai obrigoulle a facerse cargo do Estado florentino baixo un pulso permanente co Reino de Nápoles. O seu carácter conciliador e diplomático permitiulle alcanzar a paz cos napolitanos en 1480 tras declararlle a guerra Fernando I de Nápoles. Os enfrontamentos entre os xefes de familia da república florentina mantiñan a cidade en tensión e Lourenzo debeu disputar a súa posición de forma permanente. Esta actitude levou a parte da historiografía a consideralo un déspota. Outros, con todo, considerárono un mantenedor da orde nun período moi convulso da historia da cidade italiana. O enfrontamento entre os Medici e os Pazzi -outra influente familia banqueira da cidade- mantívose durante todo o seu principado e sufriu, polo menos, dous atentados, o máis famoso dos cales sucedeu o 26 de abril de 1478, a conspiración dos Pazzi, que ocorreu fronte á Duomo de Florencia, un domingo en misa. Nesta descabelada operación os Pazzi acabaron coa vida do irmán de Lourenzo, Giuliano. Enfrontouse ao Papa Sisto IV no proceso de expansión dos Estados Pontificios.
Casado cunha das mulleres máis nobres da aristocracia, Clarice Orsini, conseguiu que o seu fillo fixese carreira como eclesiástico, de tal sorte que máis tarde chegaría a ser o Papa León X.
Como mecenas destacou no seu apoio a artistas do nivel de Sandro Botticelli, Leonardo da Vinci, Giuliano da Maiano e Michelangelo Buonarroti, entre outros. Estendeu a obra renacentista italiana polo resto das cortes europeas, grazas ás súas excelentes relacións.
Fundou, entre outras institucións, a Biblioteca Laurenciana. Enviados de Lourenzo recuperaron do leste de Europa gran cantidade de obras clásicas e montaron talleres para copiar os seus libros e difundir o seu contido a través de toda Europa. Apoiou o desenvolvemento do humanismo a través do seu círculo de amigos eruditos que estudaron os filósofos gregos e trataron de combinar as ideas de Platón co cristianismo. Neste grupo atopábanse os filósofos Marsilio Ficino, Poliziano e Giovanni Pico della Mirandola.
Na súa condición de banqueiro desatendeu os negocios herdados da familia e tivo moitos problemas para manter as actividades mercantís no oeste de Europa, perdendo as filiais de Londres, Bruxas e Lión (creada en 1466).
Mecenado
miniatura|150px|Rappresentazione dei santi Giovanni e Paolo miniatura|Retrato de Lourenzo de Medici por Girolamo Macchietti O mecenado de Lourenzo de Medici non consistiu tanto en financiar obras, como fixera o seu avó Cosme o Vello, senón en mandar os artistas máis destacados de Florencia (Botticelli, os Pollaiolo a Roma, Maiano a Nápoles, Sansovino a Lisboa, Verrocchio a Venecia etc.) a diversas cortes, practicando a «política de prestixio artístico». O seu gusto e o seu criterio eran moi valorados posto que, dotado dunha gran sensibilidade demostrada polos seus poemas, gustou de rodearse de artistas, filósofos e científicos: amaba o contacto coa intelixencia e o talento, como para cultivar nel mesmo unha especie de artista universal, para adquirir ou presentir todas as virtualidades do xenio. Á xeración viril, a de Cosme que se compracía en construír en todas as ordes, seguiu a dos estetas, admirablemente dotados, que prefiren o goce e a especulación á actividade. Isto ademais ten a súa explicación no feito de que había que facer avanzar numerosos traballos xa emprendidos, que as vilas dos Medicis eran xa numerosas en 1469 e que estaban adornadas con cadros e estatuas, quedando pouco sitio libre. O que si é certo é que entre todas as anticaglie que conservaban en xardíns e no interior dos palacios, artistas como Michelangelo puideron entrar en contacto directo coas obras da antigüidade clásica -e reparar algunhas, como é o caso de Donatello-, sen esquecer por exemplo que no Camposanto monumental de Pisa hai unha magnífica colección de sarcófagos romanos, probablemente a primeira fonte de inspiración para os escultores florentinos do Quattrocento.
Verona Rupes
Verona Rupes é unha escarpa (acantilado) de Miranda, un satélite de Urano. A escarpa o ten unha altura estimada de entre 5 e 10 km. Trátase da escarpa ou acantilado coñecido máis alto do Sistema Solar.
Cabe a posibilidade de que fose creada a partir dun grande evento de impacto, o cal daría coma resultado a fragmentación e posterior reunificación da lúa, ou por unha elevación da cortiza.
Dada a baixa gravidade de Miranda, precisaríanse 12 minutos para caer dende a cima, alcanzando no fondo unha velocidade aproximada duns 200 quilómetros por hora. Aínda así, poderíase sobrevivir á caída cunha adecuada protección dos airbags
O Pozo, San Tomé de Piñeiro, Marín
O Pozo é un lugar da parroquia de San Tomé de Piñeiro no concello pontevedrés de Marín, na comarca do Morrazo. Tiña 50 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 21 eran homes e 29 mulleres.
Donald Crisp
Traxectoria
Educouse na Universidade de Oxford e participou na guerra anglo-bóer. Mentres viaxaba a América nun barco en 1906, a súa voz durante un concerto chamou a atención do empresario de ópera John C. Fisher, que lle ofreceu un traballo na súa compañía. Pasou o primeiro ano na Grand Opera en Nova York e os anos seguintes como director de escena. Nunha xira polos Estados Unidos e Cuba comezou a interesarse en seguir unha carreira teatral.
En 1910 coñeceu e fíxose amigo do director D.W. Griffith. Cando Griffith marchou a Hollywood en 1912, Crisp foi con el. Entre 1908 e 1930 apareceu nun cento de filmes como actor e dirixiu unha ducia. A maioría foron papeis pequenos, agás en The Birth of a Nation onde interpretou o xeneral Ulysses S. Grant.
Durante a primeira guerra mundial serviu no exército británico, mentres na Segunda serviu na U.S. Army Reserve, acadando o rango de coronel.
Un dos seus papeis máis destacados no cinema sonoro foi o do taciturno pai de Que verde era o meu val (1941), dirixida por John Ford, co que gañou o Oscar ao mellor actor secundario. Seguiu traballando ata que tivo máis de oitenta anos.
Antonio Bacelar Besteiro
Antonio Bacelar Besteiro foi un avogado, xornalista e empresario galego.
Traxectoria
Foi director de El Desengaño, correspondente en Vigo de El Diario de Santiago e redactor de La Concordia. Foi secretario do Xulgado da Cañiza. Foi correspondente na Cañiza de Aires d’a Miña Terra de Buenos Aires. Fundou e dirixiu o periódico La Cañiza (1932-1934). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi nomeado delegado local de Prensa e Propaganda de Falange Española Tradicionalista y de las JONS na Cañiza en decembro de 1937. Foi nomeado xuíz municipal substituto da Cañiza en 1950.
Vida persoal
Casou en 1877 con Dolores Vesteiro Torres, irmá de Teodosio Vesteiro Torres. Casou en segundas nupcias con María Queimadelos en maio de 1906.
Cruceiro Miguel de Cervantes
miniatura O Cruceiro Miguel de Cervantes foi un buque lixeiro da Armada Española, botado en Ferrol en 1930 e retirado en 1964. Recibiu o seu nome do escritor Miguel de Cervantes Saavedra.
Características
O cruceiro tiña 172,62 metros de eslora, 16,61 m de babor a estribor e 5,03 m de calado. Fornecido con distintos tipos de canóns e con capacidade para unha tripulación de 566 mariñeiros, o Miguel de Cervantes era moi semellante a dous buques do seu tempo, o Almirante Cervera e o Galicia.
Propaganda franquista
Foi un dos barcos utilizados para desembarcar soldados españois nas costas africanas durante a guerra de Ifni. Nos medios de comunicación correron noticias que participara en bombardeos da costa africana e que sufrira estragos, pero iso foron falsidades creadas polo réxime franquista. Neses momentos o cruceiro Miguel de Cervantes tiña a súa base en Cartagena.
Federico Fernández
Federico Fernández, nado en Tres Algarrobos, Buenos Aires, o 20 de marzo de 1990, é un futbolista arxentino que xoga como defensa central para o Newcastle United FC da Premier League inglesa e a.
Ligazóns externas
‎
Símbolos monetarios
Os símbolos monetarios son signos tipográficos ou abreviaturas empregados para representar moedas, e varían dunha divisa a outra. Moitos destes símbolos non aparecen no teclado ou son difíciles de introducir nun texto, polo que en ocasións emprégase no seu lugar o símbolo ¤, que representa unha moeda calquera. centro
Historia
A maioría dos símbolos modernos proveñen da inicial do nome da moeda á que se lle engade unha ou dúas barras ou trazos, dándolle un aspecto análogo ao símbolo $.
Uso
Estes símbolos empréganse en certos contextos, segundo os costumes locais. Noutras ocasións utilízanse os códigos de tres letras definidos pola norma ISO 4217.
A colocación do símbolo en relación á cantidade depende do país ou da moeda, podendo colocarse antes do número (R$50,00), despois (50.00 SFr) ou mesmo no lugar da coma decimal, como era habitual no caso do escudo portugués (5000).
Os símbolos monetarios non levan punto nin teñen plural, agás algunhas excepcións.
Lista de símbolos monetarios
Para distinguir moedas co mesmo símbolo é habitual acompañar este con letras, por exemplo, A$ é o símbolo do dólar australiano. Estas diferenzas recóllense entre parénteses.
Merlo acuático
O merlo acuático ou merlo rieiro , Cinclus cinclus, é unha ave paseriforme pertencente á familia Cinclidae. O seu hábitat inclúe contornas acuáticas de Europa. Os merlos acuáticos adoitan vivir nas beiras de ríos rápidos de montaña, aínda que se poden atopar individuos erráticos en lagoas de montaña. A súa preferencia polas augas non contaminadas converteuno nun bioindicador da pureza dun río.
Alimentación
A súa alimentación é case exclusivamente a base de insectos.
Mergúllase nunha media de 3 segundos. O seu sangue pode portar máis osíxeno que o doutros paseriformes, o que lles permite permanecer baixo a auga ata 30 segundos, aínda que por norma xeral non excede dos 10 ou 20 segundos. As súas adaptacións permítelle mergullarse e camiñar polo fondo do río para alimentarse de insectos, axudándose do seu bater de ás se a corrente é forte. Atopa os insectos revirando os coios do leito do río.
Reprodución
O merlo acuático aniña preto da auga, nunca a grandes alturas, en árbores, pontes e gretas. As postas varían entre os 4 e os 6 ovos, brancos e duns 26x18 milímetros, que son incubados unicamente pola femia. Os pitos eclosionan aos quince días da posta, e son cebados por ámbolos dous adultos durante aproximadamente un mes, ata que deixan o niño. As parellas de merlos adoitan pór dúas postas na mesma primavera, aínda que a segunda con unicamente 3 ou 4 ovos.
Ingeborg Bachmann
Ingeborg Bachmann, nada en Klagenfurt o 25 de xuño de 1926 e finada en Roma o 17 de outubro de 1973, foi unha poeta e autora austríaca e unha das máis destacadas escritoras en lingua alemá do século XX.
Traxectoria
Filla máis vella dun profesor de educación secundaria, Ingeborg Bachmann pasou a súa infancia e mocidade en Carintia, en Austria. Durante a posguerra, entre 1945 e 1950, e logo de comezar estudos de dereito, dedicouse á filosofía, a psicoloxía e a literatura alemá, pasando polas universidades de Innsbruck, Graz e por último Viena, onde rematou os seus estudos. Doutorouse en filosofía coa tese Die kritische Aufnahme der Existenzialphilosophie Martin Heideggers (A recepción crítica da filosofía existencial de Martin Heidegger).
Pronto publicou a súa primeira historia curta. A súa carreira literaria beneficiouse do contacto con Hans Weigel, literato e promotor da literatura nova de posguerra, e o prestixioso círculo literario Gruppe 47, entre cuxos membros tamén se contaban Ilse Aichinger, Paul Celan, Heinrich Böll, Marcel Reich-Ranicki e Günter Grass. Deste grupo recibiu en 1953 un premio pola súa primeira colección de poemas Die Gestundete Zeit ("O retardo consentido").
Un emprego na emisora de radio Rot-Weiss-Rot (Vermello-Branco-Vermello, a emisora de radio das forzas de ocupación americanas) facilitou a Bachmann facerse cunha visión ampla da literatura contemporánea, á vez que lle proporcionou un salario decente que lle permitiu un traballo literario serio. Ademais, as súas primeiras obras radiofónicas foron publicadas pola emisora, como Ein Geschäft mit Träumen (1952) ("Un negocio cos soños") ou Die radiofamilie ("A familia da radio"). Os seus poemas e estas obras obtiveron simultaneamente éxito de crítica e de público, o que lle significou un grande éxito no mundo xermanófono. Cos seus poemas buscaba, de acordo co obxectivo do Grupo 47, renovar a lingua: non se constrúe «un mundo novo sen unha linguaxe nova». Outro tema puramente bachmaniano vai aparecendo: o amor e a violencia inherente ás relacións; a incomunicación na parella; o tráxico da existencia feminina.
A sesión do Grupo 47 de 1958, denominada Grossholzleute presenciou a emerxencia dunha facción feminina levada por Bachmann, Ilse Aichinger e outras autoras. O Grupo 47 debía liberar aos homes das palabras manchadas polos nazis e axudarlles a escribir un novo mundo. Tamén debía servir, dicían elas, para limpar a lingua daquelas palabras das que se serven os homes para falar das mulleres no seu nome, usurpando o seu sitio e matando as súas paixóns. Foi o comezo dun intento literario orixinal e revolucionario de escribir o Amor, coa representación del que as mulleres fan coas súas palabras, e non aquelas fabricadas por séculos de autores masculinos. Este cambio de obxectivo "político", de temática literaria, así como o paso da poesía á novela, romperon o vínculo entre Bachmann e o público.
Posteriormente o traballo de Bachmann centrouse principalmente en temas como os límites persoais, o establecemento da verdade e a filosofía da linguaxe, esta última seguindo as ideas de Ludwig Wittgenstein. En 1953 marchou a Roma, onde dedicou a maioría dos anos seguintes a escribir poemas, ensaios, libretos de ópera e historias curtas, que pronto lle significaron fama internacional e numerosos premios. Entre 1958 e 1963 tivo como compañeiro ao escritor suízo Max Frisch, con quen viviu en Roma e Frankfurt. Esta relación levouna a Suíza e ofreceulle o papel do segundo protagonista na obra de Frisch Mein Name sei Gantenbein.
En 1959 inaugurou, como primeira profesora invitada, un posto relacionado coa poesía creado pola universidade de Frankfurt para permitir a un escritor de lingua alemá expoñer alí a súa "arte poética". Das seis conferencias inicialmente previstas desde novembro de 1959 a decembro de 1960, Bachmann só deu cinco, tituladas Problemen zeitgenössischer Lyrik (Cuestións de poesía contemporánea). Malina, primeiro tomo da tetraloxía inacabada Todesarten, foi o seu último traballo publicado en vida, en 1971.
En 1964 recibiu o prestixioso Premio Büchner polos seus poemas, e compuxo para a recepción deste o seu texto Berlín, un lugar de azares. O prestixioso Premio Ingeborg Bachmann, concedido anualmente en Klagenfurt, leva o seu nome.
A súa morte nun hospital de Roma, por un incendio na súa habitación, no ano 1973, deixou a súa obra incompleta. A verdadeira causa da súa morte segue sen dilucidar, aínda que se rumoreou que non foi debido ás queimaduras senón á súa adicción a certos medicamentos que na súa estancia no hospital non continuou.
Lista de universidades de España
A seguinte é unha lista coas universidades de España:
Tomintoul
dereita|350px|miniatura|Estatua no centro de Tomintoul Tomintoul é unha pequena vila do concello de Moray, ao norte de Escocia.
Xeografía
Tomintoul ten uns 300 habitantes (322 no censo de 2001 ) e está situada nunha zona montañosa ao norte de Escocia. A súa altitude é de 345 m sobre o nivel do mar, o que a converte nunha dos lugares habitados máis elevadas do país, ao leste de Inverness e ao norte dos montes Cairngorns.
Economicamente, está situado ao pé dunha importante vía de paso, do que se beneficia unha pequena industria turística. Nas súas proximidades poden visitarse as destilerías doutras famosas marcas de whisky, que aproveitan as augas do Avon e mais unha estación de esquí.
Historia
O topónimo parece provir dun termo do gaélico escocés que significase o outeiro das cortes, pero foi fundado recentemente, a mediados do século XVIII. Daquela, como consecuencia das guerras xacobitas, o enxeñeiro William Cauldfield abriu unha estrada (a actual A939) para comunicar polo interior Aberdeen e Inverness. En 1775, vinte anos despois, foi planificada como vila polo urbanista Alexander Gordon, duque de Gordon, e a súa poboación aumentou rapidamente. En 1841 superaba os 1500 habitantes, pero cando en 1860 a visitou a raíña Vitoria dixo dela que era o sitio de aspecto máis pobre que nunca vira. A poboación decreceu tamén rapidamente ao longo do século XX ata chegar ás cifras actuais.
Pertencía ao condado de Banffshire ata que a última reforma administrativa, de 1996, suprimiu os condados e integrou a Tomintoul no concello de Moray.
Cultura
Aquí viviu a escritora Mary Barnes ata a súa morte en 2001. Ademais, foi o escenario do filme escocés One Last Chance, dirixido por Stewart Svaasand.
Petróglifo
miniatura|dereita|300px|Un petróglifo onde se ve unha caravana de ovellas de grandes cornos preto de Moab, Utah, EUA; un tema recorrente nos desertos norteamericanos.
Un petróglifo é unha representación gráfica gravada nas rochas ou pedras. Son o antecedente dos símbolos previos á escritura e o seu uso na comunicación data de hai uns 12.000 anos e chega aos tempos modernos, dependendo da cultura e o lugar, dándose sobre todo a partir do Neolítico.
A palabra provén dos termos gregos petros (pedra) e glyphein (tallar) e foi na súa orixe acuñada en francés como pétroglyphe. Este termo non debe confundirse con pictografía, que é unha imaxe debuxada ou pintada na rocha, aínda que ambos os dous pertencen á categoría xeral e máis ampla da arte rupestre. As petroformas ou modelos e figuras feitas en grandes rochas no chan, tampouco son moi parecidas.
Historia
Os petróglifos máis antigos datan do Paleolítico Superior pero aumentan o seu número extraordinariamente no Neolítico, aproximadamente hai 10.000 ou 12.000 anos. Máis adiante, fai ao redor de 7000 ou 9000 anos comezaron a aparecer outros sistemas de escritura como a pictografía e os ideogramas. Os petróglifos seguiron sendo moi comúns e algunhas sociedades menos avanzadas continuaron utilizándoos durante milenios, ata o momento de entrar en contacto coa cultura occidental no século XX. Atopáronse en todos os continentes, exceptuando a Antártida, aínda que se concentran especialmente en partes de África, Escandinavia, Siberia, o suroeste de Norteamérica e Australia.
Interpretación
miniatura|300px|dereita|Petróglifos preto de Qobustan, ([[Acerbaixán).]]
Estas imaxes talladas na rocha probabelmente tiñan un sentido cultural e relixioso moi profundo para as sociedades que as crearon, sentido que en moitas ocasións perdeuse. Crese que moitos petróglifos representaban algún tipo de linguaxe ritual ou simbólico aínda non desvelado. Os glifos máis tardíos da Idade de Bronce Nórdica en Escandinavia parece que fan referencia a algún tipo de fronteira territorial entre tribos, ademais dos significados relixiosos que tiveren. Tamén semella que existían dialectos locais ou rexionais entre pobos da mesma familia ou entre veciños. As inscricións en Siberia teñen formas que poderían ser o antecedente das runas, aínda que de momento non se atopou ningunha relación entrámbolos dous e nin sequera se chegou a comprender o seu significado.
Algúns investigadores decatáronse da semellanza existente entre diferentes estilos de petróglifos atopados en todos os continentes. Con todo, non debe ser difícil explicar estilos semellantes xa que todos os seres humanos inspiráronse no que lles rodeaba. Pode deberse a unha sinxela coincidencia, ou ben pode deberse ás migracións que levaron a cabo os diferentes grupos a partir dunha localización común, ou ben pode deberse a unha orixe igual para todos eles. En 1853, George Tate leu un traballo no Berwick Naturalist's Club, co que John Collingwood Bruce coincidía, e no que se sinalaba que os glifos tiñan "...unha orixe común, e indican un significado simbólico co que se representa un pensamento popular". Ao catalogar a arte rupestre escocesa, Ronald Morris chegou a contabilizar ata 104 teorías diferentes após a súa interpretación.
Federación Catalá de Fútbol
A Federación Catalá de Fútbol (en catalán: Federació Catalana de Futbol) é o organismo reitor do fútbol en Cataluña.
Desde a súa fundación ata 1940 foi a encargada de organizar o Campionato de Cataluña de fútbol. Actualmente organiza a Copa Cataluña, todas as categorías desde a Terceira División cara abaixo, así como a selección catalana de fútbol. Desde 2009 organiza tamén o Trofeo Catalunya Internacional.
Petróglifo
Interpretación
Outras teorías, máis controvertidas, están baseadas na súa maioría na psicoloxía de Carl Jung e nos estudos do historiador Mircea Eliade, segundo as cales é posíbel que a similitude dos petróglifos e doutros símbolos arquetípicos ou atávicos de diferentes culturas e continentes sexan o resultado dunha estrutura herdada xeneticamente no cerebro humano.
Existen outras teorías que sosteñen que os petróglifos foron realizados polos chamáns nun estado alterado de conciencia, quizais inducido polo uso de alucinóxenos naturais. Demostrouse que moitos dos modelos xeométricos (coñecidos como constantes de forma) que aparecen nos petróglifos e pinturas rupestres están "enroscados" no cerebro humano, ata aparecen con moita frecuencia en problemas de visión e alucinacións producidas polas drogas, a migraña e outros estímulos.
Os vínculos actuais entre o xamanismo e a arte rupestre entre o pobo san do deserto do Kalahari foron obxecto de estudo polo Rock Art Research Institute (RARI) da Universidade de Witwatersrand. Aínda que a arte do pobo san céntrase na pintura, os motivos que se esconden tras esta poden botar algo de luz e ser a base para a comprensión doutros tipos de arte, incluíndo os petróglifos. Como aparece no sitio web do RARI:
África
<Gallery> Ficheiro:Libya 5321 Meercatze (Gatti Mammoni) Petroglyphs Wadi Methkandoush Luca Galuzzi 2007.jpg|"Meercatze" (chamada así polo arqueólogo Leo Frobenius) en Wadi Methkandoush, na rexión Mesak Settafet de Libia Ficheiro:Oukaimeden graffiti 200109.jpg|Oukaimeden (Marrocos). Ficheiro:Dancing Kudu Twyfelfontein Namibia.jpg|Dancing Kudu Twyfelfontein (Namibia) Ficheiro:Lion Twyfelfontein Namibia.JPG|Lion Twyfelfontein (Namibia) </Gallery>
Asia-Pacífico
<Gallery> Ficheiro:Hawaii petroglyph men.jpg|Petróglifos no Parque Nacional Hawaii Volcanoes (Hawai) Ficheiro:Cheung Chau Rock Carving 1.jpg|Cheung Chau, (Hong Kong) Ficheiro:KyrgyzPetroglyphs.jpg|Petróglifos en Cholpon-Ata, (Kirguizistán) </Gallery>
Suramérica
<Gallery> Ficheiro:Petroglifos.jpg|Petróglifos no Val do Encanto, (Chile) Ficheiro:PetroglyphAzapa1.jpg|Petróglifo do Val de Azapa, Chile Ficheiro:PetroglyphAzapa2.jpg|Petróglifo do Val de Azapa, Chile </Gallery>
Norteamérica
<Gallery> Ficheiro:MazeStone.jpg|Hemet Maze Stone. Hemet, California, (EUA) Ficheiro:Petroglyphs in the Columbia River Gorge.jpg|Petróglifo preto do río Columbia, Washington, (EUA) Ficheiro:PETR petroglyphs.jpg|Petróglifos dos indíxenas americanos no Petroglyph National Monument, Novo México, (EUA) Ficheiro:Ute Petroglyphs in Arches National Park.jpg|Petróglifos dos indíxenas americanos no Arches National Park Utah </Gallery>
Europa
<Gallery> Ficheiro:Petroglifo bentayga.jpg|Petróglifos situados na aba do Roque Bentayga, Gran Canaria, (España) Ficheiro:Figura che corre - R 35 - Parco di Naquane - Capo di Ponte.jpg|Petróglifo en Valcamonica, Capo di Ponte, (Italia) Ficheiro:Hellerisninger Etna, Nordre Land.JPG|Inscricións en Møllerstufossen, Noruega, datadas de hai máis de 6.000 anos Ficheiro:Sweden-Brastad-Petroglyph_Skomakaren-Aug_2003.jpg|Inscrición chamada "O Zapateiro", Brastad, Suecia </Gallery>
Galicia
As gravuras existentes en Galiza conforman o chamado Grupo Galaico de Arte Rupestre. Todas elas se realizaron sobre granito, aínda que non se sabe se esta foi unha escolla intencional ou se é que se trata simplemente do material máis duradeiro, e por ese motivo chegaron ata os nosos días.
A maior parte dos petróglifos descubertos e chegados á actualidade dan como resultado que é no sur de Galiza, na provincia de Pontevedra e concretamente no val do río Lérez, onde se conservan a maior parte dos gravados. Canto máis lonxe deste lugar cara ao norte ou ás provincias de interior diminúe o número, estando case sempre relacionados cos vales dos ríos. <Gallery> Ficheiro:Petroglyphe galice.jpg|Petróglifo en Marín, nos Labirintos de Mogor Ficheiro:Pedra Cabras.JPG|Pedra das cabras en Ribeira Ficheiro:Castrino de conxo gravado.jpg|Puñais do Castriño de Conxo en Santiago de Compostela </Gallery>
Oriente Medio
<Gallery> Ficheiro:Eye of God - Negev n001.jpg|"The Eye of God" en (Israel) </Gallery>
Tipos
Ao non ser unha ciencia exacta, as conxecturas feitas sobre o significado dos petróglifos son moi variadas. Pero en xeral segundo o tipo de petróglifo hai unha explicación aproximada.
Antoni Martí
Antoni Martí Petit, nado en 1963 en Escaldes-Engordany, é un político andorrano, elixido presidente do Goberno de Andorra en marzo de 2011.
Traxectoria
Licenciouse como arquitecto na Universidade de Tolosa. Martí pertence ao Partido Liberal de Andorra e como tal resultou elixido deputado nas eleccións de 1994, 1997 e 2001, pero dimitiu en 2003 para presentarse ás eleccións municipais en Escaldes-Engordany. Reelixido como alcalde en 2007, encabezou a candidatura Demòcrates per Andorra nas eleccións de marzo de 2011, formada por distintos grupos liberais e conservadores. Conseguiu nelas a vitoria, ao acadar o 55% dos votos e 22 dos 36 escanos en disputa.
Juan de Mariana
Juan de Mariana, coñecido como o padre Mariana, nado en Talavera de la Reina en 1536 e finado en Toledo o 16 de febreiro de 1624, foi un xesuíta, teólogo e historiador español. Xunto con Baltasar Gracián constitúe un exemplo representativo dos escritores da Compañía de Xesús no Século de Ouro.
Traxectoria
Fillo natural do deán da colexiata de Talavera, Juan Martín, e de Bernardina Rodríguez, foi bautizado por iso na Pueblanueva o 2 de abril de 1536. Ao longo da súa vida houbo de soportar moitas afrontas a causa da súa humilde extracción.
Estudou Artes e Teoloxía en Alcalá de Henares, nunha atmosfera saturada de Humanismo. Alí tivo como mestre de noviciado a San Francisco de Borja. Profesou na Compañía de Xesús en 1554 en Simancas.
Acabou a súa formación sacerdotal no colexio xesuíta de Roma onde, a partir de 1561, foi un dos seus profesores, contando entre os seus alumnos ao futuro cardeal Belarmino, que sería protector de Francisco Suárez. Logo foi enviado como profesor a Palermo, en Sicilia, e despois a París, onde recibiu o grao de doutor e permaneceu cinco anos ensinando teoloxía sobre todo na Saint Barthélemy. Máis tarde estivo un tempo en Flandres. miniatura|Monumento a Juan de Mariana, na praza homónima en Talavera de la Reina.
Tras caer enfermo a regresou a Toledo en 1574 onde, semirretirado, consagrouse á redacción dos seus libros. En 1578 recibiu a encarga de informar sobre a presunta heterodoxia da Biblia políglota, cuxa edición dirixía en Antuerpen Benito Arias Montano, en particular na versión siríaca do Novo Testamento; o seu informe, que lle levou dous anos de estudo, foi favorábel. Isto valeulle tal reputación que, desde entón, se lle encomendaron outros traballos parecidos e igual de delicados, como a supervisión do Manual para a administración dos sacramentos, a reelaboración das Actas dos Concilios diocesanos de Toledo de 1582 e a redacción do Índice expurgatorio de 1584.
Mentres realizaba estas encargas e unha edición das Obras do polígrafo visigodo Isidoro de Sevilla, púxose a redactar unha monumental Historia de España en trinta libros, que comezou a aparecer en Toledo en 1592 co título de Historiae de rebus Hispaniae Libri XXX, cuxa edición ampliada se editou en Maguncia en 1605. No entanto imprimiuse en Toledo a súa propia tradución ao castelán co título Historia general de España (1601). A obra abarca até a morte de Fernando o Católico porque, segundo as súas palabras,
A morte sorprendeuno cando traballaba nuns Escolios ao Antigo e Novo Testamento, obra de exéxesis bíblica que se fundaba no texto da Vulgata.
Obra
miniatura|O padre Juan de Mariana. miniatura|Juan de Mariana (retrato de Francisco Javier de Santiago Palomares) A independencia de xuízo dos seus escritos e o seu hipercriticismo ocasionáronlle graves desgustos co poderes civil e eclesiástico, aínda que só foi molestado en dúas ocasións.
En primeiro lugar foi pola súa De rege et regis institutione (Toledo, 1599), solemnemente queimado en 1610, por subversivo, polo parlamento de París tras o asasinato de Henrique IV de Francia e que escribiu a petición do preceptor de Filipe III de España, García Loaysa y Girón; segundo os seus acusadores, esta obra daba lexitimidade ao tiranicidio, porque a súa doutrina foi relacionada co anterior asasinato de Henrique III de Francia por frei Xacobe Clemente en 1589, aínda que Ravaillac, o asasino do rei francés Henrique IV declarou que non coñecía o libro.
Este tratado, escrito co fin de contravir o naturalismo político de Maquiavelo, como fixera catro anos antes Pedro de Rivadeneyra no seu Princeps christianus adversus Nicholaus Machiavelum (1595), expón en primeiro lugar como ten que ser unha monarquía, e os deberes do rei, que ten que subordinarse como calquera vasalo á lei moral e ao Estado, e despois expón a educación do príncipe cristián seguindo de cerca as teorías de Erasmo de Rotterdam no seu Enchiridion. Propón como máximo valor dun monarca a virtude cardinal da prudencia, no seu sentido aristotélico e sobre todo debe impedir que os impostos asfixien ás clases produtoras do país. Inspirándose en San Tomé de Aquino xustifica como este a revolución e a execución dun rei polo pobo se é un tirano.
A segunda molestia que sufriu foi cando estivo encarcerado durante un ano e medio en Madrid, en 1607, por orde do mesmo Filipe III e do seu valido o Duque de Lerma a causa do libro De monetae mutatione, cuarto dos seus Tractatus septem (Colonia, 1609), que foi denunciado polas alusións aos ministros que modificaran o peso da moeda.
O contido deste libro é o seguinte:
Como pode verse, fóra da historia, os seus intereses ían desde a cronoloxía á filoloxía, a economía ou a moral.
Menor importancia tiveron as friccións coa súa orde. Así, o seu Discurso de las cosas de la Compañía supúxolle a animadversión das xerarquías desta.
Home moi ocupado, fixo unha edición de santo Isidoro de Sevilla, e traballou ademais en obras de filoloxía oriental e como predicador, censor de exexeses, colaborador do Índice e consultor da Inquisición.
A súa obra principal son as Historiae de rebus Hispaniae libri XX (Toleti, typis P. Roderici, 1592). Unha edición posterior máis avanzada do propio recompilador é De rebus Hispaniae libri XXX, que se publicou en Maguncia en 1605. Durante este tempo o autor vertera a edición latina ao castelán, e esta apareceu completa en Toledo en 1601, contendo os trinta libros da edición latina. A obra esténdese desde a máis remota antigüidade até a época dos Reis Católicos.
A obra estableceu o modelo de prosa historiográfica española para os séculos seguintes, salientando vigorosamente todo o que pode cativar e atraer a atención do lector; coida especialmente as descricións dos lugares onde acaecen os feitos e o patetismo nas arengas e epístolas, así como as consideracións sobre as veleidades da fortuna, tomando por modelos a Tito Livio, Tácito e Tucídides. En España foi unha obra moitas veces reimpresa e durante cerca de dous séculos foi a obra histórica máis lida na Península. No resto de Europa a obra foi lida sobre todo en Alemaña e bastante menos noutros países. Foi traducida ao inglés en 1699 por John Stevens.
Ademais das obras mencionadas, da súa correspondencia e das súas notas á edición das obras de san Isidoro e dos seus informes como consultor do Santo Oficio, consérvanse dez tomos de manuscritos. Nas súas Scholia in Vetus ac Novum Testamentum (Antuerpen e París, 1620) están as súas versificacións en dísticos latinos de varios libros sagrados: Proverbios, Eclesiastés e Cantar dos cantares.
Estado de Yap
O Estado de Yap é un dos catro estados dos Estados Federados de Micronesia (FSM). Os outros estados son Kosrae, Pohnpei e Chuuk.
Encárgase de administrar tanto as illas Yap (coñecidas localmente como "Waqab", "Waqaab" ou "Wa'ab") e catorce atois, que cobren un espazo de 800 km, estes son, Eauripik, Elato, Fais, Faraulep, Gaferut, Ifalik, Lamotrek, Ngulu, Olimarao, Piagailoe (West Fayu), Pikelot, Sorol, Ulithi, e o atol Woleai, así como a illa de Satawal (os municipios están en letra grosa).
Historia
O estado era antigamente o Distrito de Yap do Territorio das Illas do Pacífico.
Xeografía
Yap Estado é o estado máis occidental da FSM. De leste ao oeste do máis próximo ao máis arredado son Estado de Chuuk, Estado de Pohnpei e Kosrae.
Idiomas
O estado de Yap ten cinco idiomas oficiais: Inglés, Ulithian, Woleaian, Satawal ese, e Yapés.
Demografía
A poboación no ano 2000 era de 11.241 habitantes.
Municipios
O Estado de Yap divídese en municipios.
Illas principais de Yap
miniatura|right | 250px | Un mapa detallado de Yap
Marcelo II, papa
Marcelo II (latín : Marcellus PP II) (Montefano, nas Marcas, 6 de maio de 1501 - † Roma, 1 de maio de 1555. Papa n.º 222 da Igrexa católica en 1555.