cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Economía de Galicia
Pesca extractiva, marisqueo e acuicultura
O desenvolvemento do sector pesqueiro galego é notable, tanto no volume da frota pesqueira (Galicia posúe case o 40% dos barcos españois) como no das estruturas e industrias auxiliares (portos, almacéns frigoríficos e industrias transformadoras). Isto pode explicar que Galicia sexa tamén a principal porta de entrada dos produtos da pesca procedente doutros países. Os principais portos galegos son o de Vigo (dos principais do mundo ) e o da Coruña. miniatura|Descarga de [[mexillóns na Illa de Arousa.]] miniatura|[[peixe espada|Peixes espada na lonxa de Vigo.]] En termos económicos, a pesca en Galicia vén representa-lo 10% do PIB galego, aínda cando a práctica totalidade desta actividade se concentre loxicamente na franxa costeira. No 2004, a facturación deste sector superou os 1.000 millóns de euros. Representa ademais unha fonte de actividade económica moi diversificada nos sectores industrial e de servizos, ata o punto de que o 12% do emprego galego depende directa ou indirectamente da pesca, o que converte a Galicia na comunidade europea máis dependente do sector pesqueiro. O número de traballadores directos neste sector supera os 25.700, entre mariñeiros, mariscadores e empregados no sector da acuicultura, e estímase que cada emprego no mar crea catro máis en actividades en terra relacionadas co peixe, por exemplo nas industrias conserveiras (ó redor de 12.000 empregados) e conxeladoras (en torno ós 8.000 empregos).
As actividades pesqueiras en Galicia podémolas dividir en pesca extractiva, marisqueo e acuicultura. O total de embarcacións, incluídos parques de cultivos flotantes e barcos auxiliares, supera as 8.000 unidades, das que máis de 5.200 son barcos de pesca, con case 118.000 toneladas de rexistro bruto. A gran maioría, 4.500 barcos, dedícase á pesca de baixura, fundamentalmente no interior das rías, mentres que o resto distribúese entre a frota do litoral, que realiza as súas capturas no caladoiro nacional (na costa galega, cantábrica e portuguesa) mediante artes de cerco e de arrastre e a frota de altura ou de grande altura. Estímase que un 25% da frota galega pesca en augas comunitarias ou internacionais (Gran Sol, Suráfrica e Suramérica, especialmente).
Finalmente, a acuicultura constitúe unha especialización da explotación dos recursos mariños cada día máis desenvolvida e prometedora en Galicia, en constante proceso de expansión. No ano 2005, Galicia achegou o 82% da produción de acuicultura española, sendo o mexillón a especie máis representativa, con case 300.000 toneladas, un 96% do total. A seguir estaría o rodaballo, con 5.700 toneladas.
Gandería
miniatura|[[Mata do porco|Mata tradicional do porco no Ribeiro. A mata do porco constitúe, xunto co Entroido, unha das formas máis representativas da cultura popular galega.]] Co 64,7% do valor da produción final agraria a gandaría constitúe a principal actividade agraria en Galicia. Esta desempeña un papel estratéxico en Galicia polo peso económico e social que ten. O proceso de especialización gandeira comezou na década de 1960, propiciado polo alivio da presión demográfica sobre a terra e o abandono da agricultura como consecuencia da emigración masiva, ademais das aptitudes naturais para a produción de pastos e forraxes, e a remota tradición gandeira.
No campo galego dominan as explotacións de carne bovina, con 1 016 361 cabezas no ano 2000. Durante o século pasado produciuse a introdución de razas foráneas coa fin de aumentar a produtividade e a rendibilidade das explotacións, especialmente no sector lácteo; entre estas especies atopábase a vaca frisoa, especie que actualmente supón entre o 80 e o 90%, segundo a comarca, de todas as reses orientadas a este tipo de produción en Galicia (443.000). Outras razas minoritarias son a parda alpina ou a charolesa. Malia todo aínda hai explotacións que empregan razas autóctonas galegas, coma a raza cachena (3.034 cabezas en 136 explotacións), a caldelá (1.039 cabezas en 62 explotacións), a frieiresa (408 cabezas en 26 explotacións), a limiá (460 cabezas en 35 explotacións) e a vianesa (1.362 cabezas en 72 explotacións). miniatura|esquerda|Con 204.573 femias en idade reprodutora a [[Rubia galega é a raza bovina autóctona máis abondosa do estado .]]
Pola contra, na orientación cara ó consumo de carne a raza rubia galega (froito dunha selección artificial realizada no propio país) é a hexemónica e posúe denominación de orixe de seu.
Galicia, xunto con Asturias, son as dúas únicas comunidades nas que parte da súa produción de carne de vacún se realiza de forma tradicional, os tenreiros permanecen xunto ás nais ata o sacrificio. A base da súa alimentación é o leite complementado con forraxes e cereais, estas explotacións están moi ligadas á terra.
A substitución das razas tradicionais tamén afectou a outras sectores gandeiros coma o porcino (777.118 cabezas en 2000); introducíronse fundamentalmente o large white e o landrace, aínda que o porco celta está a se recuperar para a súa comercialización.
A avicultura constitúe outro dos piares da gandaría galega, cunha forte implantación tradicional e, nas comarcas máis meridionais, incluso industrial. A raza autóctona é a galiña de Mos. Menor importancia teñen o gando ovino (360.000 cabezas en 1999, coa presenza da raza autóctona ovella galega) e o caprino (53.713 reses). Outras producións gandeiras con certa significación son a cunicultura, a apicultura e a cría de visóns.
A finais do século XX introducíronse especies exóticas, como as avestruces e os canguros. O leite (49,8%), carne de bovino (18,5%), aves e ovos (16,5%) e carne de porcino (12,4%) son as principais producións gandeiras. No tocante ó leite, a produción está estabilizada nos últimos anos ó redor de 1,8 millóns de litros, debido ó sistema de cotas establecido pola Unión Europea. O 92% da produción véndese ás industrias lácteas.
Silvicultura
Segundo o Inventario Forestal Nacional de 1998 (IFN3) as coníferas ocupaban unha superficie de 512.944 ha, as frondosas facíano en 574.370 ha, mentres que a mestura de ambas ocupaban 337.414 ha. Este mesmo inventario amosaba os datos do volume madeirable (en m³ con cortiza): 133 092 754 m³ —o 15,05% de España—, e da cantidade de pés maiores: 688 061 951 —o 10,73% de España—. Na Unión Europea dos 15 a superficie forestal relativa de Galicia (sobre un 60% en 2004) só é superada por Finlandia (68,5%).
Tuimil
O topónimo Tuimil pode referirse a varios lugares de Galicia:
Economía de Galicia
Silvicultura
En 2004 a produción madeireira galega alcanzou o 48 por cento do total estatal ocupando a primeira posición. A produción en 2004 foi de 5 490 126 m³ con cortiza. Débese prestar atención ao feito de que a produción galega multiplicouse por 3,2 desde 1973 mentres que a produción estatal só aumentou un 40 por cento. O valor económico da madeira cortada ascendeu en 2002 a 222 473 951 euros. A actividade de primeira transformación da madeira representa o 3% do PIB galego. Como actividade residual destaca a comercialización de castañas nas provincias do interior.
Sector secundario
O sector secundario achega o 22,6 % do PIB galego e o 20,1% do emprego en 2019. Destaca a elevada contribución da enerxía e construción. A riqueza xerada pola primeira representa o 3,9 por cento do total da Economía de Galicia mentres que a orixinada pola segunda representa o 6,9 por cento.
Enerxía
miniatura|Aeroxeradores en [[Carnota. Galicia é a 6º potencia mundial no que á enerxía eólica se refire. ]] A xeración neta en 2005 acadou os 25.097 GWh dos cales 17.158 obtíñanse de actividades de xeración de réxime ordinario mentres que 8.644 proviñan de actividades de xeración de réxime especial. Esta cantidade supón o 9,33 por cento do total español. Ese mesmo ano a demanda na comunidade galega ascendeu a 18.622 Gwh. As principais fontes de xeración son os combustibles sólidos procesados transformados principalmente nas centrais térmicas Meirama e As Pontes. Esta última é a maior central térmica de España cunha potencia de 1.468 Mw distribuída en catro grupos.
O crecemento da potencia instalada en réxime especial en 2005 respecto do ano anterior foi do 10,2 por cento. Dentro deste grupo, as enerxías renovables están nunha etapa de esplendor. Destaca a enerxía eólica que supuxo en 2005 o 83,1 por cento do total da potencia instalada de enerxías renovables. A potencia eléctrica de enerxía eólica en Galiza é de 2.533 MW en decembro de 2006, e a Consellaría de Industria agarda chegar ós 6.500 MW en 2012 , convertendo Galiza nunha potencia mundial neste tipo de enerxía.
Nos vindeiros anos espérase unha expansión da enerxía solar termoeléctrica e, especialmente, da enerxía undimotriz.
Industria
dereita|miniatura|[[Serradoiro en Portela (Barro).]] No sector industrial dominan as pequenas e medianas empresas (o 98% do total teñen menos de 50 empregados). Aínda así, as grandes empresas concentran case un corenta por cento dos traballadores no sector industrial. No ano 2003, a epígrafe Fabricación de vehículos de motor, remolques e semirremolques era a actividade que maior VEB xeraba ademais de ser o principal concepto de exportacións de Galicia. A produción de vehículos e compoñentes xira ao redor da fábrica de PSA Peugeot-Citroën da cidade de Vigo onde produciu 547.500 vehículos en 2007, o que a converte na principal factoría a nivel mundial do grupo francés. Ao seu redor situáronse importantes compañías de compoñentes como Dalphimetal ou Faurecia. Con todo, a falta de chan industrial na zona propiciou o traslado dalgunhas compañías de compoñentes a outras localizacións máis afastadas. miniatura|esquerda|Tenda [[Zara|ZARA en Singapur. ZARA, do grupo INDITEX, é o primeiro grupo europeo e segundo mundial de confección e roupa.]] O desenvolvemento do sector de téxtil e confección viuse condicionado pola eliminación dos aranceis a partir do 1 de xaneiro de 2005 como consecuencia do Acordo sobre téxtiles e confección de 1995 da OMC. A pesar da nova situación, as principais compañías non parecen afectadas. O grupo Inditex situado en Arteixo é o principal grupo de moda por facturación en Europa cunha facturación en 2005 de 6.741 millóns de euros superando por primeira vez ao grupo sueco H&M. Ademais de Inditex, consolidáronse outras empresas como Caramelo, Adolfo Domínguez, Roberto Verino, Toypes ou Montoto situadas estas dúas últimas en Lalín, vila considerada a capital da moda galega. A cadea da madeira é outra das actividades destacadas. En 1998 o VEB galego significaba o 7,75 por cento do total español só superado polo País Vasco onde a importancia desta actividade sobre o total era do 9,17 por cento. As actividades da cadea con maior presenza son as de primeira transformación. A especialización nas transformacións con menor valor engadido xerado non impediron que xurdan un pequeno grupo de empresas con forte implantación internacional, particularmente na fabricación de taboleiros, como Finsa ou Losán. A fabricación de mobiliario ten na Estrada o seu centro de maior importancia a nivel galego.
Canto á minaría, destaca a explotación do granito do Porriño e a lousa de Valdeorras. A extracción de lignito permite abastecer ás centrais térmicas, mais este mineral está a se achegar ó esgotamento. Isto sucedeulle ó volframio, que foi explotado moi intensamente durante a Segunda Guerra Mundial para abastecer o réxime nazi.
Construción
miniatura|A [[Cidade da Cultura, en construción.]] O sector construtor xeraba en 2003 o 12,84 % dos postos de traballo. Cun dinamismo lixeiramente superior ao do conxunto da media galega, crecemento do 3,5 % fronte ao 3,3 % do total en 2005, alcanzou nese ano unha marca ao ser a primeira vez que se concederon máis de 35.000 licenzas. O prezo medio do m² en 2005 foi 1.210,2 €, o que supón un incremento do 14,15 por cento respecto do ano anterior. A licitación de obra pública parece non evolucionar da mesma maneira, pois segundo SEOPAN descendeu un 6,6 % nos primeiros oito meses de 2005. Segundo o Censo de Poboación e Vivendas de 2001 o 68,8 por cento das viviendas eran principais, o 12,73 por cento eran vivendas secundarias e o 17,52 por cento eran vivendas baleiras.
Sector terciario: os servizos
O conxunto do sector servizos da Economía de Galicia achega o 63,6% do PIB e o 73,3% do emprego en 2019. Comercio e actividades sanitarias son as que contan cun maior emprego cun 22% e 13% respectivamente do total do sector; a hostalería ten un 9% e o sector financeiro un 2%.
Comercio
En comparanza coa media española (19,1%), a economía galega é moito máis aberta, cun grao de apertura (exp. + imp.) do 58,3% do PIB (2007). No ano 2007, as exportacións galegas sumaron 15 999 585 miles de euros, cun incremento interanual do 9,5% mentres que as importacións sumaron 16 575 560 miles de euros, cun incremento interanual do 6%
Banca
A creación de bancos en Galicia dáse de xeito moi cedo, no século XVIII, coa fundación do Banco Etcheverría en Betanzos en 1717, sendo este o banco máis antigo de España, e a posterior do Banco Pastor na Coruña en 1776. Durante o século XIX fundáronse dous pequenos bancos: en Santiago de Compostela a Casa de Banca Fillos de Olimpo Pérez e en Vigo Fillos de José Simeón García e Compañía. Habería que agardar ata 1918 para que na Coruña establecérase o Banco da Coruña na cidade homónima e a banca Viñas Aranda en Vigo. A partir de 1962 coa consolidación bancaria propiciada pola Lei de Bases de Ordenación do Crédito e a Banca produciuse a adquisición de entidades rexionais polas principais casas de banca do país. En 1969 o Banco Popular adquiriu a Banca Viñas Aranda e un ano despois o Banco da Coruña foi adquirido polo Banco de Bilbao. Ademais, en 1964 fundouse o Banco do Noroeste baixo a denominación de Banco Industrial. Absorbido por Rumasa en 1974 e fusionado co Banco de Crédito e Investimentos, sucesor da Casa de Banca Fillos de Olimpo Pérez, trocou o seu nome por Banco Galego, estando participado polas Caixas de Aforros galegas.
Así mesmo, viviuse un forte proceso de concentración nas caixas galegas. Novacaixagalicia naceu a finais de 2010 da fusión de Caixa Galicia (á súa vez procedente da fusión da Caixa de Aforros da Coruña e Lugo e a Caixa Xeral de Aforros e Monte de Piedade de Ferrol) con Caixanova (resultado da fusión no 2000 da Caixa de Aforros Municipal de Vigo —fundada en 1880—, Caixa de Aforros Provincial de Ourense —fundada en 1933— e a Caixa de Aforros Provincial de Pontevedra —fundada en 1930—). En 1995 Caixa Geral adquiriu o Banco Simeón e o 17 de decembro de 2002 Caixa Galicia mercou o 37,12% do Banco Etcheverría. miniatura|[[Centro Social Afundación Vigo.]] A decembro de 2006 había depositados nas entidades de crédito en Galicia un montante de 40.620 millóns de euros. Deles, 2.539 millóns pertencían a Administracións Públicas mentres que os outros 38.082 millóns correspondían a Outros sectores residentes. A cota de depósitos das caixas de aforro ascendía ao 56,57 por cento, a cota dos bancos era do 42,65 por cento mentres nas cooperativas de crédito atopábase o 0,7 por cento restante.
Por outra banda, as entidades de crédito tiñan nesa data 2.476 oficinas abertas na comunidade, o que supuña o 5,66 por cento das oficinas en España. Os bancos tiñan máis oficinas abertas cás caixas —1.226 fronte a 1.186—. Con todo, as entidades con maior número de oficinas eran Caixanova e Caixa Galicia cuxa rede de oficinas supuña en 2004 o 22,4 e o 20,5 por cento do total, respectivamente seguidas do Grupo Santander cuxa rede constituía o 11,8 por cento.
Na actualidade perviven a Caixa Rural Galega e Abanca.
Turismo
esquerda|miniatura|[[Santiago de Compostela é un dos principais reclamos turísticos galegos, pois visítana o 85% dos turistas que veñen a Galicia .]] miniatura|As [[Illas Cíes son un dos principais reclamos turísticos das Rías Baixas.]] O turismo, de desenvolvemento máis serodio cá noutras zonas da península, representa hoxe en día unha importante fonte de ingresos, coa peculiaridade de que se concentra na costa (principalmente nas Rías Baixas) e Santiago.
Durante o ano 2007 Galicia recibiu 5,7 millóns de turistas, un 8% máis que no ano 2006, e un 11% máis que no 2005 e 2004. O turismo supón o 12 por cento do Produto Interior Bruto (PIB) galego e emprega un 12 ou 13 por cento dos traballadores. A cuarta parte dos turistas que visitan Galicia proceden doutras partes do país, o resto procede de Madrid e Cataluña, seguidos por castelán-leoneses, andaluces, vascos e asturianos.
Durante o 2007 1,2 millóns de turistas estranxeiros visitaron Galicia, fronte ao 25% que o fixo no 2005, entre eles destacaron os portugueses, alemáns, británicos, italianos e franceses e, de entre os procedentes de América, os máis numerosos foron arxentinos, venezolanos e estadounidenses.
Cabe destacar que o país galaico é o destino preferido entre os baleares, canarios e andaluces, turistas vidos dende comunidades onde se practica o turismo de masas. miniatura|Balneario de [[Guitiriz, na provincia de Lugo. No ano 2007 Galicia facturou 67 millóns de euros no sector termal.]] Segundo a Asociación de Balnearios de Galicia, Galicia é líder a nivel nacional en oferta termal, co 19,6% dos establecementos e o 18,4% das prazas hostaleiras, por diante de Cataluña e Aragón. A asociación cifrou en 67 millóns de euros a facturación do sector termal galego durante 2007, o que representa un crecemento do 3,07% con respecto ao 2006.
O sector termal en Galicia dá emprego directo a 1.200 profesionais e indirecto a outras 5.000 persoas.
No país existen un total de 300 captacións mineiro medicinais catalogadas, das cales vinte son empregadas por balnearios, distribuídos polas catro provincias galegas: Pontevedra (oito), Ourense (seis) Lugo (catro) e A Coruña (dous). Máis do 80 por cento das prazas corresponden a establecementos de tres, catro e cinco estrelas.
O número de termalistas experimentou un grande incremento nos últimos anos, sobre todo, no período 2001-2005, no que se pasou de 50.000 a 100.000, mentres que no ano 2007, acadouse a cifra de 125.000.
Transporte
Gran parte da economía de Galicia desenvólvese arredor da Autoestrada do Atlántico. Así mesmo Galicia conta con tres aeroportos: en Santiago de Compostela (Lavacolla), na Coruña (Alvedro) e Vigo (Peinador).
Tecnoloxías da Información e da Comunicación (TIC)
As empresas tecnolóxicas radicadas dedícanse maiormente ós servizos. Moitas destas son sedes de factorías de software con base en Madrid. Este sector xerou en 2019 un negocio que supera os 2.000 millóns, equivalente ó 2,4 % do produto interior bruto (PIB), e xerando 22.000 postos de traballo.
Comercio exterior
A balanza comercial galega fóra de España (exportacións menos importacións) ten signo positivo en 2021 e situouse nun +8% do PIB. Pero cando consideramos o saldo exterior total (bens e mercadorías) e non só fóra de España o saldo positivo cae ao +4% do PIB nese mesmo ano. A razón témola en que no caso das importacións as de mercadorías fóra de España ascenderon a 20.171 millóns, mentres que as importacións totais de bens e servizos (incluíndo o resto de España) acadaron os 33.983 millóns segundo a Contabilidade Rexional do IGE.
Altered Carbon (serie de televisión)
Altered Carbon é unha serie de televisión estadounidense creada por Laeta Kalogridis e baseada na novela homónima do autor inglés Richard K. Morgan gañadora do premio Philip K. Dick. A primeira tempada consta de dez episodios e foi estreada por Netflix o 2 de febreiro de 2018. O 27 de xullo de 2018, a serie foi renovada para unha segunda tempada de oito episodios, que foi estreada o 27 de febreiro de 2020. Un filme anime ambientado entre a primeira e a segunda tempada será estreado o 19 de marzo de 2020.
Sinopse
No ano 2384, a identidade humana pode conterse nun soporte dixital e transferirse dun corpo a outro, o que permite os seres humanos sobrevivan á morte física ó asegurarse que as súas lembranzas e a súa conciencia sexan "inseridos" en novos corpos. Takeshi Kovacs, un exmembro de unidades militares especiais, é asasinado e inserido, 250 anos despois, no corpo que antes era propiedade de Elias Ryker, un oficial de policía de Bay City, grazas de Laurens Bancroft, un adiñeirado e poderoso aristócrata de 365 anos de idade que aparentemente se suicidou, perdendo todas as súas lembranzas dos intres previos á morte. Bancroft está convencido de que non se suicidou e contrata a Takeshi Kovacs para investigar o que el considera un asasinato.
O Seixo, Franza, Mugardos
O Seixo é un lugar da parroquia de Franza no concello de Mugardos na provincia da Coruña. Tiña 846 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 415 homes e 431 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando tiña 841 habitantes. Aquí naceu e morreu o pintor Felipe Bello Piñeiro.
Ulmus × hollandica
O Ulmus × hollandica é un híbrido natural entre o olmo de montaña (Ulmus glabra) e o olmo mediterráneo (Ulmus minor) que habitualmente acontece por toda Europa alí onde as zonas de distribución das dúas especies emparentadas superpóñense. Tamén se ten plantado amplamente por todas as zonas temperadas .
En Galicia existen algúns exemplares senlleiros.
Descrición
As árbores e follas son amplamente intermedias entre as dúas especies.
Cultivo
Introducido en América do Norte e Australasia, moitas árbores vellas aínda sobreviven en Nova Zelandia, en particular en Auckland, sendo considerado o mellor exemplar o que se atopa nas aforas do Ellerslie Racecourse.
Árbores senlleiras en Galicia
O Ulmus hollandica do Pazo de Lourizán en Pontevedra e o conxunto destas árbores do Xardín de San Carlos	da Coruña, figuran no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia.
Aeroporto de Pisa-Galileo Galilei
O aeroporto de Pisa-Galileo Galilei (IATA: PSA, ICAO: LIRP), tamén chamado aeroporto de Pisa-San Giusto é un aeroporto situado na cidade italiana de Pisa. É o principal aeroporto da Toscana e o décimo de Italia en termos de pasaxeiros. Foi bautizado na honra de Galileo Galilei, o famoso científico nativo de Pisa. As instalacións desenvolvérose inicialmente para a actividade militar nos anos 30 e 40. No ano 2016 pasaron polas súas instalacións 4 989 496 pasaxeiros. Serve como cidade focal para Ryanair.
Larín, Arteixo
Santo Estevo de Larín é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Arteixo na comarca da Coruña. Segundo o IGE en 2016 tiña 537 habitantes (258 homes e 279 mulleres) distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 610 habitantes.
Primeira división española de fútbol feminino 2011/12
Equipos
Os 18 equipos participantes na edición 2011-12 da Primeira División de fútbol feminino foron os seguintes:
Larín, Arteixo
Festas
A festa patronal é Santo Estevo, o 26 de decembro. Tamén se festexa o San Roque, o 24 de agosto.
Lugares de Larín
miniatura|esquerda|As trece parroquias que conforman o concello de Arteixo.
Alexander Rossi
Alexander Rossi, nado en Aubrun, Placer County (California), o 25 de setembro de 1991 é un piloto estadounidense, probador de Marussia, logo de selo en Caterham desde. No 2015, pasou a GP2 Series e conseguiu ser subcampión por detrás de Stoffel Vandoorne; e ese mesmo ano debutou na Fórmula 1 co equipo Marussia en cinco GGPP nos que se sinalou polas cinco saídas de pista.
Desde 2016 corre no campionato IndyCar Series con Andretti Autosport e nas que destacou por conseguir o título de "novato do ano" e por vencer, tamén ese ano, na 100ª edición das 500 millas de Indianápolis na súa primeira participación na proba. Igualmente, conseguiu o subcampionato en 2018 e o terceiro posto en 2019.
Inicios
Empezou a súa traxectoria no karting, pasando en 2005 aos monoprazas na escola Skip Barber, onde quedou terceiro na Skip Barber National de 2006. Na tempada 2007 na Formula BMW estadounidense, Rossi acabou con tres vitorias, unha pole e dúas voltas rápidas. Na tempada 2008 gañaría a Fórmula BMW estadounidense con dez vitorias en quince carreiras.
Fórmula Master Internacional
Rossi decidiu mudarse a competir en Europa en 2009. Elixiu para competir a Fórmula Master Internacional con Hitech Racing Logo de dúas roldas, Rossi fichou con ISR Racing para o resto da tempada. Rossi gañou tres carreiras no transcurso da tempada. As vitorias en Brno, Spa e Imola deron a Rossi a segunda maior cifra de vitorias durante a tempada 2009, só Fabio Leimer (sete) gañou máis. Rossi foi cuarto na xeral do campionato, o piloto novato mellor clasificado.
GP3 Series
En 2010, Rossi pasouse á nova GP3 Series, pilotando para o equipo gañador e múltiple campión ART Grand Prix. Uniuse a Pedro Nunes e Esteban Gutiérrez no equipo, gañando dúas veces e terminando cuarto na serie
World Series by Renault
Logo dunha tempada na GP3, Rossi pasou a competir nas Fórmula Renault 3.5 Series con Fortec Motorsport. Estivo acompañado no equipo polo piloto brasileiro e campión italiano de Fórmula 3 César Ramos. Gañou a primeira carreira da tempada en Aragón e a segunda carreira en Le Castellet, e, finalmente, terminou terceiro no campionato, e mellor piloto novato, detrás dos pilotos de Carlin Robert Wickens e Jean-Éric Vergne.
Rossi quedou na serie durante a tempada 2012, pero cambiou aos novos Arden Caterham Motorsport, en asociación co piloto apoiado por Red Bull Lewis Williamson. miniatura|Alexander Rossi nas World Series 2011 de Renault en Nürburgring
GP2 Series
Rossi competiu na 2009-10 GP2 Asia Series. Logo de competir con Ocean Racing Technology na primeira rolda de Abu Zabi, Rossi trasladouse ao Team Meritus para as roldas restantes Rossi causou unha forte impresión de inmediato ao terminar cuarto na súa carreira de debut, desde décimo terceira posición da grella. Rossi foi o segunda americano en competir na GP2, precedido só por Scott Speed que competiu na Fórmula Un coa Scuderia Toro Rosso en e. Rossi terminou noveno na clasificación do campionato.
Logo do seu paso pola Fórmula Renault 3.5, Rossi fixo o seu debut nas GP2 Series na rolda de Bahrain en 2013 logo de substituír o piloto chinés Ma Qing Hua, que terminou terceiro na súa carreira de debut. O 16 de xullo de 2014, Rossi anunciou que partira o equipo de GP2 de Caterham, e máis tarde uniuse a Campos Racing en Hockenheimring, en substitución de Kimiya Sato. Unirase Racing Engineering para a tempada 2015 co novato británico Jordan King.
Fórmula Un
Rossi foi un dos tres pilotos vinculados ao equipo de Fórmula 1 con sede nos Estados Unidos, US F1, xunto con José María López e Jonathan Summerton. Rossi foi contratado para ser o piloto reserva e de probas antes de que o equipo pechara. Tamén probou coche de Fórmula Un o 2009-spec BMW Sauber F1.09 como parte da proba de novos pilotos da Fórmula Un en Xerez. Isto foi por gañar o Formula BMW World Final. nesta proba Rossi logrou a súa Súper Licenza da FIA e en 2015 era o único americano que a tiña. O 9 de marzo de 2012 presentouse como piloto de probas do equipo Caterham F1, xunto co piloto de reserva Giedo van der Garde. Na rolda española pilotou o coche de Heikki Kovalainen na primeira sesión de adestramentos libres, converténdose no primeiro estadounidense en pilotar un Fórmula Un no período de sesións (durante unha carreira fin de semana) desde Scott Speed no Gran Premio de Europa de 2007. En 2013 pilotou o Caterham na primeira sesión de adestramentos do Gran Premio do Canadá e en Silverstone. En xullo, volveu facelo nun test para pilotos novos. En 2014 pilotou o Caterham na primeira sesión de adestramentos do Gran Premio do Canadá. O 16 de xullo de 2014, Rossi anunciou que deixara Caterham tras a saída de Tony Fernandes e a entrada de novos investidores suízos e do Oriente Medio.
O 24 de xullo Marussia F1 anunciou que Rossi se uniría ao equipo como piloto de reserva para o resto da tempada. O 21 de agosto de 2014, Marussia anunciou que Rossi faría a súa debut na Fórmula Un esa fin de semana no Gran Premio de Bélxica en substitución do piloto británico Max Chilton. Con todo, o 22 de agosto de 2014, a decisión foi revertida. Malia que Marussia contratou a Rossi para substituír o ferido Jules Bianchi no Gran Premio de Rusia, máis tarde, decidiu participar cun só coche con Chilton.
Rossi tamén estivo en negociacións con Gene Haas para unirse ao equipo Haas F1 Team na tempada.
Manor (2015)
miniatura|Alexander Rossi no [[Gran Premio dos Estados Unidos de 2015]] O 16 de setembro de 2015, anunciouse que Rossi pilotaría o Manor Motorsport xunto con Will Stevens durante cinco dos últimos sete Grandes Premios da tempada 2015 a partir do Gran Premio de Singapur ata o Gran Premio de México.
Traxectoria profesional
† – como Rossi era un piloto invitado, era inelixible para puntuar. * Tempada en progreso.
Resultados completos GP3 Series
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en italica indican volta rápida)
8 de setembro
O 8 de setembro é o 251º día do ano do calendario gregoriano e o 252º nos anos bisestos. Quedan 114 días para finalizar o ano.
Alexander Rossi
Resultados completos GP2 Series
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en italica indican volta rápida) * Tempada en progreso.
8 de setembro
Nacementos
miniatura|100px| Rasul Gamzatov. miniatura|100px| P!nk
Alexander Rossi
Resultados completos GP2 Asia Series
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en italica indican volta rápida)
8 de setembro
Mortes
miniatura|100px| Manuel María.
Notas
Os 366 días do ano
Alexander Rossi
Resultados completos na Formula Renault 3.5 Series
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida) † Non terminou o Gran Premio, pero se clasificou ao completar máis do 90% da distancia de carreira.
Resultados completos na Fórmula 1
(Chave) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida) * Tempada en progreso.
Emilia Portal
Emilia Portal Marco, finada en Ferrol en abril de 1907, foi unha poeta galega.
Traxectoria
Colaborou no Almanaque de Galicia para uso de la juventud elegante y de buen tono editada por Soto Freire en Lugo na década dos sesenta do século XIX.
-640
Outros
Historia ano a ano
Augmented Target Docking Adapter
Augmented Target Docking Adapter, coñecido tamén polo seu acrónimo ATDA, foi un vehículo espacial non tripulado usado como obxectivo para cita espacial da misión Gemini 9. Foi lanzado o 1 de xuño de 1966 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral mediante un foguete Atlas SLV-3.
Características
O ATDA foi preparado como apoio en caso de fallo do vehículo de cita principal, o Gemini Agena Target Vehicle, como así ocorreu. O ATDA tiña forma de cilindro de 1,52 m de diámetro e 3,33 m de longo. Tiña un adaptador de acoplamento nun dos extremos e un sistema de comunicacións, control e comando a bordo, así como luces de posición.
Tras o lanzamento, o ATDA foi posto nunha órbita circular de 304 km de altura. A telemetría indicou que a a cofia separarase pero non fora exectada. Os astronautas da Gemini 9 confirmárono, con Tom Stafford describindoo como parecendo un aligátor enfadado. Análises posteriores descubriron que o problema foi a mala colocación de cordeis mal instalados na cofia.
A Gemini 9 achegouse ata 8 m do ATDA e aínda que se considerou a posibilidade de que os astronautas soltaran a cofia a man finalmente desbotouse por demasiado perigosa. Os plans de voo modificáronse para que a Gemin 9 fixera dúas manobras máis de cita co ATDA antes de volver a terra. O ATDA en si reentrou na atmosfera o 11 de xullo de 1966.
María Isabel Vaquero Quintela
María Isabel Vaquero Quintela, nada en Ourense en 1967, é unha activista da normalización lingüística do galego.
Traxectoria
Licenciouse en 1991 en Filoloxía Hispánica na subsección Galego-Portugués, na Universidade de Santiago de Compostela.
Obra
Coautora de:
Seselle, Franza, Mugardos
Seselle é un lugar da parroquia de Franza no concello de Mugardos na provincia da Coruña. Tiña 21 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 9 homes e 12 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando tiña 18 habitantes.
Ojos de Brujo
miniatura|Ojos de Brujo Ojos de Brujo é un grupo musical español que mestura o flamenco con outros estilos musicais como o reggae, hip hop, rock e distintos estilos de música electrónica. Foi formado en 1996 en Barcelona.
Gran Premio de Austria de 2014
O Gran Premio de Austria de 2014 (oficialmente Formula 1 Grosser Preis von Österreich 2014) foi unha carreira do Campionato do Mundo Fórmula 1 celebrada no Red Bull Ring en Spielberg, Austria, o 22 de xuño de 2014. Foi a oitava carreira da tempada de Fórmula Un de e o 28º Gran Premio de Austria, o primeiro que se celebraba desde 2003.
Adestramentos libres
Nico Rosberg foi o máis rápido na FP1 cun crono de 1:11.295. O seu compañeiro de equipo Lewis Hamilton foi o máis rápido na FP2 cun crono de 1:09.542. Valtteri Bottas foi o máis rápido na FP3.
Eliminatorias
Felipe Massa converteuse no primeiro piloto á parte de Lewis Hamilton e Nico Rosberg en lograr a pole position nesta tempada cun tempo de volta de 1:08.759 na Q3. Ía acompañado na primeira fila polo seu compañeiro de equipo Valtteri Bottas. Esta foi a primeira vez que Williams-Mercedes copou a primeira fila desde que Juan Pablo Montoya e Ralf Schumacher o fixeran no Gran Premio de Alemaña de 2003 en Hockenheim.
Hamilton non puido marcar tempo na Q3; saíu por fóra da pista na súa primeira volta e trompeando na segunda. Sebastian Vettel non logrou cualificar para a Q3, aínda que si que o fixo o seu compañeiro de equipo Daniel Ricciardo.
Carreira
Ao principio, Felipe Massa liderou na primeira curva, con Rosberg pasando a Bottas, pero foi superado novamente na seguinte recta. Lewis Hamilton tivo o mellor comezo, pasando do noveno ao quinto posto e superando a Alonso pouco despois.
Sebastian Vettel, unha vez máis, sufriu problemas técnicos: perdeu potencia na segunda volta, foi capaz de continuar, pero cunha volta perdida e, logo de danar o alerón dianteiro, máis tarde retirouse a metade de carreira no gran premio de casa de Red Bull.
Na parte dianteira, os cambios de pneumáticos abriron o camiño para Mercedes; Rosberg pasou aos dous Williams na primeira parada e Hamilton na segunda rolda. Sergio Pérez fixo, unha vez máis, unha boa carreira, cunha estratexia de pneumáticos diferente, levando o composto super brando só nas últimas voltas e desafiando con éxito a Magnussen para o sexto lugar. Mentres tanto, Alonso chegou quinto clasificado, detrás de Felipe Massa, xa que coa velocidade superior do motor Mercedes non había xeito de pasalo.
Durante as últimas voltas, Lewis Hamilton foi reducindo a distancia co seu compañeiro de equipo Rosberg, pero o alemán pasou a bandeira a cadros para lograr a súa terceira vitoria da tempada.
Ácido margárico
O ácido margárico ou ácido heptadecanoico é un ácido graxo de cadea liñal con dezasete átomos de carbono, coa fórmula molecular, simbolizado como C17:0.
O ácido margárico ou heptadecanoico é sólido a temperatura ambiente moderada e funde a 61,3 °C. A 10 mm de Hg de presión ferve a 220 °C. A súa densidade é de 0,853 g/cm3 entre 4 °C e 60 °C e o seu índice de refracción é de 1,4324 a 70 °C. É insoluble en auga, soluble en dietilèter e lixeiramente soluble en etanol. O nome de ácido margárico deullo o químico francés Michel Eugène Chevreul en 1816 a partir do nome da margarina para designar unha substancia ácida que descubrira en 1813. Posteriormente, probouse que a margarina, en realidade, é esencialmente unha mestura de ácido palmítico e esteárico. A palabra procede do grego μαργαρίτης ou μάργαρον (margaritēs / márgaron), que significa perla, xa que as súas pingas semellan perlas polo seu brillo. Máis tarde comprobaríase a existencia do verdadeiro ácido margárico (ácido heptadecanoico) en graxas animais e vexetais, polo que pasou a usarse co significado moderno.
Rubián
O topónimo galego Rubián pode referirse a:
Ácido margárico
Aínda que no século XIX e principios do XX houbo numerosos informes de que este ácido se encontraba en graxas naturais en cantidades significativas, o máis probable é que fosen casos nos que se identificou incorrectamente unha mestura eutéctica dos ácidos palmítico e esteárico. En realidade, está presente só como compoñente traza na graxa e manteiga dos ruminantes, e non se encontra en ningún animal ou vexetal en concentracións que superen a metade das graxas. Por exemplo, só comprende o 2,2% das graxas do froito durián, Durio graveolens. Constitúe o 0,61 % das graxas do leite e o 0,83 % das graxas da carne dos ruminantes. O contido de ácido margárico no tecido adiposo subcutáneo humano parece ser un bo marcador biolóxico da inxesta de graxas do leite a longo prazo en individuos de poboacións cun alto consumo de produtos lácteos.
Os sales e ésteres do ácido heptadecanoico ou margárico denomínanse heptadecanoatos.
Franza, Franza, Mugardos
Franza é un lugar da parroquia de Franza no concello de Mugardos na provincia da Coruña. Tiña 550 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 277 homes e 273 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 562 habitantes.
Elatéridos
miniatura|Aspecto lateral dun membro típico dos Elateridae. Xusto baixo a base das ás está o aparato de catapulta, é visible a silueta do "proceso" en contacto coa "cavidade" na cal este se desliza para forzar o impacto cando é necesario Os elatéridos (Elateridae) son unha familia de escaravellos. Esta familia foi definida por William Elford Leach en 1815. Son un grupo de escaravellos cosmopolitas caracterizados polo pouco común mecanismo de "catapulta" que posúen. Hai algunhas familias estreitamene relacionadas entre si nas cales algúns membros teñen o mesmo mecanismo, pero entre os elatéridos todos o teñen. Unha espiña no prosterno pode ser encaixada e soltada na súa correspondente amosega no mesosterno, producindo un violento impulso que pode facer saltar ao escaravello no aire. Este tipo de saltos utilízanse principalmente para evitar a predación, aínda que son tamén útiles cando o escaravello está sobre o seu dorso e necesita poñerse dereito. Coñécense unhas 9 300 especies en todo o mundo.
Descrición e ecoloxía
Os elatéridos poden ser grandes e coloridos, pero a maioría teñen menos de 2 centímetros de longo e son de cores claras e con diversos debuxos. Os adultos son normalmente nocturnos e fitófagos, pero raramente de importancia económica. Nas noites cálidas poden entrar nas casas, pero non son pragas. As súas larvas son longas e finas e usualmente saprófagas, vivindo sobre organismos mortos, pero algunhas especies son pragas agrícolas graves e outras son predadores activos doutras larvas de insectos. Algúns elatéridos son bioluminescentes tanto na forma larvaria coma na adulta, como os do xénero Pyrophorus.
Outros animais subteráneos como as larvas de tipúlidos, que carecen de patas, e cempés xeofílidos, que teñen moitas, confúndense ás veces con estas larvas de seis patas.
Ligazóns externas
Na páxina web "Featured Creatures" da Universidade de Florida / Instituto de Ciencias da Alimentación e Agricultura:
Microfotografía
miniatura|Unha microfotografía de 1 mm de diámetro, circa 1858. A microfotografía, inventada e patentada por René Dagron, consiste na obtención de imaxes moi pequenas (de 1 mm de diámetro) de obxectos de tamaño real, e comprende toda a tecnoloxía necesaria para a arte de facer este tipo de imaxes. As aplicacións de microfotografía inclúen a espionaxe, como no caso de William Fischer até os obxectos de agasallo con visor para as tendas de recordos de viaxe. Hoxe en día aínda se utiliza en parte das técnicas empregadas na fabricación de microchips, onde se chega a reducir a imaxe do circuíto a nivel de micróns.
Historia
Empregando un proceso de daguerrotipo, John Benjamin Dancer foi un dos primeiros en producir microfotografías, en 1839. Dancer conseguiu unha proporción de redución de 160:1, e perfeccionou os seus procedementos de redución co proceso do colodión húmido, de Frederick Scott Archer, desenvolvido en 1850-1851, pero desaproveitou o seu traballo de décadas de microfotografías como un pasatempo persoal, e non documentou os seus procedementos. A idea de que a microfotografía sería tan só unha novidade curiosa era unha opinión compartida polo Dictionary of Photography, de 1858, que bautizou o proceso como "unha cousa insignificante e infantil."
Microfilme e microfichas
Despois da segunda guerra mundial, xurdiron aplicacións importantes da microfotografía: as microfichas, tamén chamadas microfilmes, e distintos soportes con finalidades de arquivo e documentación, pero con moita menos redución (unha microficha ten un diámetro de 1 cm, comparado con 1 mm de diámetro dunha fotomicrografia de Dagron). Desafortunadamente, o desenvolvemento das técnicas dixitais de arquivo fixo que esta tecnoloxía se atope nun desuso cada vez maior.
Sojourner Truth
miniatura|Sojourner Truth nunha tarxeta que vendía para conseguir fondos Sojourner Truth (1797? - 1883) foi o nome que adoptou, a partir de 1843, unha abolicionista afroamericana, nada na escravitude. O seu nome orixinal foi Isabella Bomefree (logo cambiouse a Baumfree). O ano do seu nacemento é incerto, e polo xeral dáse como 1797.
O seu nome escollido é, en alto grao, simbólico en inglés: sojourner ó o nome de axente do verbo to sojourn, que significa "quedarse como residente permanente"; truth significa "verdade". O composto parecería significar, entón, "Residente permanente da verdade".
Escapou ao Canadá en 1827. Logo de que o estado de Nova York abolira a escravitude ese ano, regresou alí en 1829, traballou como empregada doméstica durante mais dun decenio e sumouse a Elijah Pierson na predicación evanxélica nas rúas.
En 1850 traballou con Olive Gilbert para editar unha biografía: a Narrative of Sojourner Truth.
Durante a guerra civil estadounidense, organizou recollidas de víveres a favor da Unión.
En 1997, o vehículo robótico da misión do Mars Pathfinder da NASA, recibiu o nome de "Sojourner", en honor a Sojourner Truth.
Nerga, O Hío, Cangas
Nerga é un lugar da parroquia do Hío no concello pontevedrés de Cangas na Comarca do Morrazo. Segundo o IGE, en 2011 tiña 500 habitantes (259 homes e 241 mulleres).
A Ría de Vigo baña as praias de Nerga, que están protexidas de fronte polas illas Cíes, son as praias máis extensas da contorna. Ten dous frontes costeiros, nun deles limita con Viñó, nese atópase a praia de Nerga (ou Folla de Nerga) cunha lonxitude de aproximadamente 1 quilómetro de longo, separada por rochas da praia do medio e da de barra, tamén con grande lonxitude. No outro fronte ten fronteira con Liméns e alí pódense atopar praias pequenas coma Area das Patas, Os Castros, Temperáns...
A lenda di que o lugar no que se atopa o Con que preside a praia de Nerga foi antes ocupado por unha igrexa, e que se se mete a cabeza no interior da pedra aínda se pode oír o órgano da mesma tocando os salmos da época.
Douglas DC-6
O Douglas DC-6 é un avión de pasaxe e transporte fabricado por Douglas Aircraft Company dende 1946 ata 1958. Orixinalmente pretendeu ser un transporte militar para as útimas etapas da segunda guerra mundial, pero foi redeseñado unha vez rematada a guerra para competir co Lockheed Constellation no mercado do transporte aéreo de longo alcance. Fabricáronse máis de 700 unidades e algúns deles aínda voan como cargueiros ou na extinción de incendios.
O DC-6 foi coñecido como C-118 Liftmaster na Forza Aérea dos Estados Unidos e como R6D na Armada dese país ata 1962, cando todas as variantes pasaron a designarse C-118.
Hipertensión xestacional
A hipertensión xestacional ou hipertensión inducida polo embarazo é un trastorno que afecta o curso normal do embarazo e defínese como a aparición de hipertensión arterial, sen ter diagnóstico previo nunha xestante, despois das 20 semanas de embarazo.
A hipertensión pode presentarse antes das 20 semanas se a muller tivo fetos múltiples ou unha mola hidatiforme ou sen necesidade diso.
O cadro clínico caracterízase pola aparición de hipertensión arterial que pode asociarse con proteinuria e edemas (preeclampsia) e evolucionar desfavorablemente a convulsións e chegar ó coma (eclampsia). Aínda que a causa da eclampsia é descoñecida atribúese a unha alteración no fluxo sanguíneo útero-placentario, non logrando regular os cambios na presión de filtración. Corríxese a situación coa evacuación do feto.
Condicións
Existen algunhas condicións hipertensivas durante o embarazo: A preeclampsia e eclampsia son en ocasións tratadas como compoñentes dun mesmo síndrome.
Unión Coruñesa
Unión Coruñesa é un partido político localista da Coruña, fundado en 1989 por Carlos Marcos.
Historia
No ano 2007 Carlos Marcos presentou a súa candidatura ás eleccións municipais baixo as siglas do Partido Galeguista namentres que o antigo candidato do PPdG Fernando Rodríguez Corcoba actuou de igual modo co partido CORCOBA (CORuñeses con Buenos Argumentos). Tras do fracaso nas urnas, decidiron aunaren forzas e acordaron traballar por resucitar Unión Coruñesa, tomando certos puntos como a reposición do topónimo castelán La Coruña ou a reforma da Lei de Normalización Lingüística a fin de devolver a sociedade ao bilingüismo harmónico do que fala o núcleo duro da dereita política de Galiza.
Denuncia contra Wikipedia
En xuño de 2009 Carlos Marcos cursou unha denuncia por calumnias e inxurias a fin de coñecer a identidade dun editor da Wikipedia en castelán pola súa edición da páxina do seu partido, Unión Coruñesa, que era definida como "ultradereitista". Marcos reclamou unha fianza de 25.000 euros e accións contra o autor do texto e mais contra a propia Wikipedia. O artigo nesa Wikipedia foi eliminado, en varias ocasións, por irrelevante.
Rato knockout
Un rato knockout é un rato modificado xeneticamente por enxeñaría xenética ao cal os investigadores lle inactivaron (ver knockout de xenes) un dos seus xenes ao interromper dito xene ou substituílo cun fragmento de ADN artificial. A perda da actividade do xene a miúdo causa cambios no fenotipo do rato, que afectan á súa aparencia, comportamento, metabolismo ou calquera outra característica física ou bioquímica observable ou detectable.
Os ratos knockout son importantes modelos animais para a experimentación no estudo da función de xenes que xa foron secuenciados pero dos que se descoñece as súas funcións. Facendo que se inactive deste modo un determinado xene no rato, e observando as diferenzas entre o comportamento ou fisioloxía normais e as que presenta despois do procedemento do knockout, os investigadores poden inferir a súa probable función.