cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dmitri Vrubel
Dmitri Vladímirovich Vrubel (en Дмитрий Владимирович Врубель), nado en Moscova o 14 de xullo de 1960 e finado o 14 de agosto de 2022, foi un pintor e artista urbano ruso, coñecido maioritariamente polo seu Bico de irmandade e Danke, Andrej Sacharow, pintados en 1990 na East Side Gallery, sobre os restos do muro de Berlín. O primeiro mostra o beso entre os líderes comunistas Leonid Brezhnev e Erich Honecker.
No ano 2009, as autoridades municipais de Berlín pedíronlle a Vrubel que volvese pintar a súa obra, debido á súa transcendencia simbólica e os inevitábeis efectos do vandalismo e da erosión que sofren os graffitis en vía pública.
En 2001, Dmitri Vrubel e a súa esposa Viktoria Timofeyeva, publicaron un calendario con retratos do presidente ruso Vladimir Putin titulado Os doce estados de humor de Putin, que resultou un inesperado éxito de vendas no Nadal entre a poboación rusa.
Vrubel faleceu de complicacións pola COVID-19 aos 62 anos.
Lábaro cántabro
O lábaro cántabro, tamén coñecido como lábaru cántabru ou soamente lábaro ou lábaru, é o nome co cal se coñece a recreación moderna e contemporánea dun antigo estandarte militar coñecido polos romanos como cantabrum. No presente, represéntase cun fondo de cor maxenta sobre o cal está bordado un círculo rodeado dunha decoración xeométrica con catro medias lúas enfrontadas dúas a dúas que combina o estandarte militar coa simboloxía das estelas cántabras.
Nas últimas décadas o seu uso popularizouse na comunidade autónoma de Cantabria, sendo visible especialmente en eventos deportivos e festas rexionais. No ano 2016, o Parlamento de Cantabria recoñeceuno como «símbolo identitario do pobo cántabro», aínda que sen substituír a bandeira oficial de Cantabria.
Historia
Sabemos polos escritos de Tertuliano e Minucio Félix que existía entre as lexións romanas un estandarte chamado cantrabrun, que consistía nun pendón de tea vermella que estaba suxeito nun traveseiro fixado perpendicularmente ao mastro de subxección do estandarte. Coma as lexións tiñan outro pendón parecido chamado vexillum, é de supoñer que o que os diferenciaba era o motivo do bordado.
Etimoloxicamente, lábaro procede de lab (falar), voz amplamente representada nas linguas celtas. Llafar é falar, falador, idioma, voz, mentres que no antigo córnico e bretón, lavar é palabra e, en irlandés antigo, labar é charlatan e labrad significa fala.
O Eido de Arriba
O topónimo galego O Eido de Arriba pode referirse a:
Lábaro cántabro
Historia
No fragor da batalla, os estandartes eran utilizados para enviar ordes e sinais, xa que era imposible escoitar a voz de mando, de aí o seu nome que significa "o que fala".
Fele Martínez
Fele Martínez, nado como Rafael Martínez o 22 de febreiro de 1975, é un actor español gañador dun Premio Goya ó mellor actor revelación pola súa interpretación no filme Tesis, de Alejandro Amenábar.
Traxectoria
Tamén participou en varios proxectos independentes, incluíndo as curtametraxes Pasaia (1996), coa cal gañou o premio a mellor actor no Festival de Cine de Elx, Amigos (1997), La cartera (2000), e El castigo del ángel (2002) que tamén dirixiu.
Wayne's World
Wayne's World é un filme estadounidense dirixido por Penelope Spheeris que foi estreado en 1992.
Sinopse
Cando un importante executivo da televisión ofrece á parella de tolos Wayne e Garth un contrato para facer na súa canle o seu peculiar show nocturno, ambos non poden dar creto da súa sorte. Mais o camiño cara o éxito non é doado e está inzado de perigos, tentacións e festas salvaxes.
Lábaro cántabro
Historia
Varios autores déronse conta dunha influencia indirecta dos cántabros a través do seu estandarte militar "cantabrum". Polo non resulta moi descabellado pensar que os antigos cántabros posuíran un estandarte chamado lábarum de tea vermella e cun bordado de forma cruciforme. É moi amplo o estudo realizado por Montes Neira, onde coida atopar o lábaro cántabro en varias estelas discoideas xigantes de Cantabria, especialmente a de Zurita, aínda que estas estelas xigantes son tipicamente cántabras. Tamén hai algunha representación en Biscaia e Asturias (Coaña). Está formada por catro crecentes lunares rematadas en círculo e cun punto central, o que lle dá forma de cruz. A representación deste símbolo non é exclusivo de Cantabria, xa que hai achados en toda a Península Ibérica e mais en Europa, especialmente na zona de Aquitania, onde varían os motivos ornamentais, pero a súa representación astral é exclusiva de Cantabria. Pero non se pode afirmar con total seguridade que a representación da estela sexa a mesma que ía bordada na tea do lábaro cántabro e moito menos que sexa o cantabrum romano, xa que o uso de estandartes durante as batallas era unha práctica moi estendida entre os pobos celtas e xermánicos. A cor vermella da tea ten a súa razón, xa que os pobos indoeuropeos relacionaban esta cor coas súas deidades guerreiras e cazadoras.
Onán
Onán é un personaxe bíblico do Antigo Testamento, mencionado no libro da Xénese como o segundo fillo de Xudá e, por tanto, un dos netos do patriarca Xacob.
Características
Er, o primoxénito de Xudá, segundo a Biblia, era malo e tería sido executado por Deus por un motivo que non queda aclarado. Como Er non deixara descendencia, Xudá mandou que Onán, o seu segundo fillo, fixese un casamento de levirato con Tamar, viúva de Er (Xénese 38:6-8). Así, se tivesen un fillo, a herdanza de primoxénito pertenceríalle como herdeiro legal de Er. Porén, se non o tivese, Onán quedaría coa súa herdanza de primoxénito. .
Ao ter relacións sexuais con Tamar, a Biblia di que Onán "desperdiciou o seu esperma na terra" ou sexa, non a inseminou, derramando dese modo a súa semente. Esta conduta mereceu a desaprobación de Deus, que lle quitou a vida (Xénese 38:9-10).
Os Eidos de Arriba
O topónimo galego Os Eidos de Arriba pode referirse a:
Gran Premio de Austria de 1979
O Gran Premio de Austria de 1979 foi unha carreira do Campionato do Mundo Fórmula 1 celebrada no Circuíto de Österreichring o 12 de agosto de 1979. Foi a 11ª carreira da tempada de Fórmula Un de. Levouse a cabo sobre 54 voltas para cubrir unha distancia de carreira de 320 quilómetros.
Acca Larentia
Acca Larentia era unha deusa romana. Hai versións contraditorias sobre quen era. Segundo algunhas tradicións, era a muller de Fáustulo, o pastor que atopou a Rómulo e Remo, dos que foi nodriza. Tivo doce fillos, en honra dos que se estableceu o colexio dos doce Arvales Frates, sacerdotes de Ceres e Baco. En cambio, segundo Tito Livio era unha prostituta arriquecida, denominada Lupa, que deixa a súa herdanza a Rómulo. En ocasións, tamén é descrita como amante de Hércules.
Dábaselle culto o 23 de decembro, no que se celebraban a festa larentalia. Posiblemente está relacionada coa deusa sabina Larenta ou Larunda.
918
Mortes
Historia ano a ano
Acento ortográfico
O acento gráfico é un signo ortográfico diacrítico que se risca sobre letras ou números.
O acento ortográfico do idioma galego chámase habitualmente acento (non se confunda co til ou til de nasalidade) e é unha raíña ( ́ ) que se escribe sobre as vogais (á, é, í, ó, ú, Á, É, Í, Ó, Ú). O acento é unha palabra ambigua: ademais do acento gráfico existen o acento prosódico e o acento rexional (ou maneira de falar). Pola súa banda, til habitualmente refírese ao til de nasalidade, mais tamén pode ser calquera raíña dunha letra, incluíndo o pauciño do t ou a onda sobre o Ñ. Considerando isto, acento e til non son sinónimos na lingua galega en ningunha das acepcións.
Comparando con outros idiomas coma o portugués que teñen acento grave (à) e circunflexo (â), o acento do galego denomínase acento agudo. En galego ás veces úsase erroneamente acento e til como sinónimos, probabelmente porque en español acento e tilde son sinónimos nunha das súas acepcións, mais débese evitar este erro.
Krak des Chevaliers
O Krak des Chevaliers nome derivado dunha mestura de árabe e francés (en galego, fortaleza dos cabaleiros) é un castelo situado na actual Siria que foi a sede central da Orde do Hospital de San Xoán de Xerusalén en Siria durante a época das cruzadas. O castelo construírono os cruzados sobre un outeiro do deserto sirio coa fin de protexe-la ruta que unía a cidade siria de Homs (baixo dominio musulmán) con Trípoli, capital do condado do mesmo nome, na costa do Mediterráneo.
Historia e características
A fortaleza orixinal construíuna o emir de Alepo, capturouna Raimundo IV de Tolosa en 1099 durante a Primeira Cruzada, pero abandonouna cando os cruzados seguiron a súa ruta cara a Xerusalén. Foi reocupada por Tancredo, príncipe de Galilea en 1110. Raimundo II, conde de Trípoli, cedeulla ós cabaleiros hospitalarios en 1142. Durante o século e medio seguinte, os cabaleiros construíron unha impoñente fortaleza, a maior de Terra Santa, que resistiu polo menos doce asaltos por parte dos musulmáns.
miniatura|Espazo entre os muros interno e externo e vista do outro lado do acantilado
O castelo construíuse en dúas etapas. Na primeira levantáronse os muros exteriores e un núcleo interior de pequenas edificacións cadradas, de forma que para 1170 a fortaleza estaba terminada. En 1202 un tremor afectou a parte das fortificacións, de forma que pouco despois se acometeu unha profunda reestruturación. Así xurdiu o núcleo actual de fortificacións e as defensas exteriores: un muro externo de trinta metros de anchura con sete torres de 8-10 metros de altitude, creando unha fortaleza concéntrica. As abas escarpadas do esporón aproveitáronse con fins tácticos.
Aínda que o risco no que estaba situada proporcionaba unha localización ideal, unha fortificación situada neste punto posuía dous puntos débiles: a porta principal e o flanco sur, aberto á chaira. Para protexer este exposto lado, levantouse un muro de albanelería con tres grandes torres, precedido dun enorme parapeto de cachotería que nalgunhas zonas medía 25 metros de espesor. O problema da entrada resolveuse facendo que o acceso a ela se construíse en zigzag polo declive escarpado, de maneira que un posible invasor se expoñería durante o seu asalto ó fogo dos adversarios. Entre as portas exterior e interior, un angosto corredor entre muros e defensas colosais. A posibilidade de rende-la fortaleza mediante asedio tamén resultaba inútil.
miniatura|Espazo entre os muros interno e externo e vista da chaira ó pé do castelo
A fortaleza posuía un almacén de 120 metros de longo e almacéns adicionais escavados no acantilado baixo a fortaleza, onde se almacenaba auga e alimentos suficientes para manter longo tempo a unha guarnición de 2.000 homes. Estímase que podería resistir un asedio de cinco anos. Ademais do control da ruta cara o Mediterráneo, os cabaleiros hospitalarios exerceron certa influencia sobre o lago Homs ó leste, onde poderían controlar a industria pesqueira e vixiar ós exércitos musulmáns reunidos en Siria.
En 1163, a fortaleza foi infrutuosamente asediada por Nur al-Din. Logo da súa vitoria, os hospitalarios convertéronse nunha forza virtualmente independente na fronteira do condado de Trípoli. Foi asediado, tamén infrutuosamente, por Saladino en 1188. Finalmente, foi o sultán de Exipto, Baibars, quen tomou a fortaleza, o 8 de abril de 1271. Naquel entón, a guarnición de homes era escasa.
Un ano antes, a Oitava Cruzada fracasara e o envío de axuda desde o oeste resultaba imposible. Durante varias semanas, as forzas de Baibars minaron a torre suroeste do muro exterior ata que se derrubou. Con todo, cando os atacantes penetraron no recinto, atoparon ante a segunda liña fortificacións, tamén impoñentes, que aínda lles pechaba o paso. Baybars, non querendo acepta-la derrota ou a posibilidade dun longo cerco, recorreu á astucia. Segundo os historiadores árabes, valeuse dunha pomba para enviar unha carta falsa ó castelo. A mensaxe dicía vir do gran mestre da orde hospitalaria e ordenaba a rendición da tropa, pois non era posible enviarlles ata alí socorro algún. A orde foi obedecida e Baibars puido capturar a fortaleza. Ademais, concedeu cabaleirosamente á guarnición un salvoconduto para que se trasladase ata Trípoli. Baibars refortificou a fortaleza e usouna como base na súa campaña contra Trípoli. Tamén converteu a capela en mesquita. Os mamelucos utilizárona posteriormente no seu ataque a San Xoán de Acre en 1291.
A fortaleza é un dos poucos lugares onde a arte cruzada (en forma de frecos) se preservou. Eduardo I de Inglaterra, durante a Novena Cruzada en 1272, viu a fortaleza e usouna como exemplo dos seus propios castelos en Inglaterra e Gales. Segundo expresión de T. E. Lawrence (Lawrence de Arabia), o Krak dos Cabaleiros é o castelo máis admirable do mundo. Hoxe o castelo subsiste notablemente ben conservado, e considérase como un dos máis belos expoñentes de arquitectura militar. Pertence ao goberno sirio, que o utiliza como atracción turística.
A Vila, Ferreira, San Sadurniño
A Vila é un lugar da parroquia de Ferreira no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
Félix Castro Vicente
Félix Castro Vicente, nado en Ourense o 31 de decembro de 1970, é un escritor e investigador musical e etnográfico galego.
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Salamanca, sendo tamén licenciado en Antropoloxía. Exerce como avogado, tendo investigado tamén a cultura tradicional, nas súas vertentes de etnomusicoloxía e crenzas máxicas, tendo publicado diversos artigos en prensa e revistas sobre O Ciprianillo e Manuel Blanco Romasanta, algúns deles co seu irmán Cástor Castro.
Os dous irmáns foron cofundadores do grupo Felpeyu no 1991, na Universidade de Salamanca. Desde 1994 son integrantes da Aula de Música Tradicional Gomes Mouro de Ourense.
Amantea
miniatura|Amantea Amantea é un concello italiano, situado na provincia de Cosenza, e que limita cos de Belmonte Calabro, Lago, San Pietro in Amantea, Serra d'Aiello, Cleto na mesma provincia, e con Nocera Terinese na de Catanzaro.
Vör
Na mitoloxía nórdica, Vör (antigo nórdico, posiblemente "a coidadosa" ou "a consciente" ) é unha deusa asociada coa sabedoría. Vör aparece na Edda prosaica, escrita no século XIII polo islandés Snorri Sturluson e tamén na poesía skáldica.
Goodbye to Yesterday
Eurovisión
O 21 de febreiro de 2015 foron escollidos para representar a Estonia no Festival de Eurovisión 2015 co 79% dos 90 000 votos dos tres super-finalistas Elina Born e Stig Rästa, Daniel Levi e Elisa Kolk. Estonia foi posta na primeira semifinal, que terá lugar o 19 de maio, e foi elixida para actuar na primeira metade do espectáculo.
Testemuña única
Testemuña única (en Witness) é un filme estadounidense de 1985, do xénero do suspense, dirixido por Peter Weir. Foi gañador de dous Premios Óscar e dez premios internacionais máis.
Foi emitido na TVG o 16 de decembro de 1988.
Sinopse
Rachel Lapp (Kelly McGillis) é unha muller da comunidade amish en Pensilvania. Xunto co seu cativo Samuel (Lukas Haas) realiza unha viaxe en tren para visitar a unha parente. Cando van facer un transbordo, o neno é testemuña dun asasinato. O inspector de policía John Book (Harrison Ford) investiga o caso e chega á conclusión de que o cativo é a única testemuña, e polo tanto, decisivo no xuízo. Mais os criminais que están detrás do asasinato tamén o saben, e intentan matar ao neno e ao inspector.
919
Mortes
Historia ano a ano
Alejandro Macías
Alejandro Macías, nado en Ponferrada en 1977, é un xornalista e presentador de televisión.
Traxectoria
Alejandro Macías comezou a relacionarse cos medios de comunicación locais dende moi novo, pero non adquire unha formación ata que se licencia en Xornalismo na Universidade Antonio de Nebrija de Madrid.
Entre 1999 e 2000 presentou "Conexión 01", un divulgativo sobre informática e novas tecnoloxías emitido a diario por Telemadrid SAT e semanalmente por Canal Sur 2.
Comezou a desenvolver tarefas de infomación en Televisión Ponferrada e en Cadena SER no Bierzo. En 2000 trasladouse a Santiago de Compostela, onde presentou informativos e dirixiu o departamento de programas en Localia. Entre os espazos que presentou e dirixiu durante os seis anos que permaneciu na canle local destaca "Plató Abierto", un magazine diario de hora e media en directo. En febreiro de 2007 debutou como presentador do programa da TVG Criaturas, un docu-show sobre as relacións entre persoas e animais en Galicia.
O espazo emitiuse en prime time durante varias temporadas con éxito de audiencia e recoñecemento da crítica. Estivo nomeado a mellor programa dúas veces nos Premios Mestre Mateo do Audiovisual Galego e unha a mellor comunicador.
Apeninos
Os Montes Apeninos (Appennini, en italiano) percorren 1.000 quilómetros do norte ao sur de Italia ao longo da súa costa leste, formando o eixo principal da península italiana ou apenina. As montañas están maioritariamente cubertas de bosques, aínda que unha cara do pico máis alto, no Gran Sasso d'Italia, de 2.914 metros, está parcialmente cuberta na súa cara norte polo que é o glaciar máis meridional de Europa desde que se derreteu o glaciar do Veleta, en Serra Nevada, a primeiros de século XX. As ladeiras orientais que miran ao mar Adriático son escarpadas mentres a zona occidental termina en chairas onde están situadas a maioría das cidades históricas italianas.
Durante a segunda guerra mundial os alemáns usaron os Apeninos como barreira defensiva, denominándoa a Liña Gótica. Foi atacada sen éxito en setembro de 1944.
Na Lúa, danlle nome aos Montes Apenninus, preto do Mare Imbrium, é unha elevación montañosa próxima ao lugar de aluaxe da misión Apollo 15.
A Agrela, Marín (San Xián), Marín
Toponimia
O termo Agrela procede do latín agrĕlla, diminutivo de agra, ou peza de terra.
Vár
Na mitoloxía nórdica, Vár ou Vór (Antigo nórdico, significa "xuramento" e "amada" ) é unha deusa asociada con xuramentos e os acordos. Vár aparece na Edda poética, unha obra do século XIII que é unha compilación a partir de fontes tradicionais, na Edda prosaica, escrita no mesmo século por Snorri Sturluson, na poesía skáldica e en inscricións rúnicas.
Eleccións ao Parlamento de Cataluña de 1980
As eleccións ao Parlamento de Cataluña de 1980 celebráronse o 20 de marzo de 1980, trala chegada da democracia en España, e o restabelecemento da Generalitat de Cataluña (por decreto lei en 1977 e xa por lei orgánica en 1979). Foron convocadas a votar 4.436.459 persoas maiores de 18 anos e con dereito a voto en Cataluña. As eleccións serviron para escoller os 135 parlamentarios da primeira lexislatura democrática. Acudiron a votar 2.725.558 persoas, o que supuxo unha participación do 61,44 por cento.
En 1981, 4 deputados do PSUC do sector prosoviético, liderados por Pere Ardiaca, abandonan o grupo parlamentario e pasan a formar parte dos non adscritos.
Age of the Dragons
Age of the Dragons é un filme estadounidense dirixido por Ryan Little que foi estreado no 2011. Trátase dunha reinvención do clásico de Herman Melville Moby Dick, ambientado nun mundo fantástico habitado por dragóns.
Guillade, San Román de Montoxo, Cedeira
Guillade é un lugar da parroquia de San Román de Montoxo no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 11 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 5 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 13 habitantes.
Eleanor F. Helin
Eleanor Key Francis "Glo" Helin,  nada o 9 de novembro de 1932  e finada o 25 de xaneiro  de 2009, foi unha astrónoma norteamericana. Foi investigadora do programa Near-Earth Asteroid Tracking (NEAT) do Laboratorio de Propulsión a Chorro. da NASA ata a súa xubilación en 2002.
Traxectoria
Helin traballou en ciencia planetaria e astronomía no Instituto Tecnolóxico de California e o Laboratorio de Propulsión a Chorro durante tres décadas. A principiar a década de 1970 iniciou o Palomar Planet-Crossing Asteroid Survey (PCAS, programa responsable do descubrimento de milleiros de asteroides de todos os tipos, incluíndo máis de 200 en órbitas de inclinación altas, e en órbitas raras e tipos únicos de órbitas, así como 20 cometas e aproximadamente o 30 por cento dos asteroides próximos á <span style="background-color: rgb(255, 255, 255);">Terra descubertos en todo o mundo.
Helin organizou e coordinou o International Near-Earth Asteroid Survey (INAS) durante a década de 1980, animando e estimulando o interese internacional polos asteroides.
Tras dirixir o programa de busca fotográfica do PCAS durante case vinte e cinco anos, Helin concentrouse no programa de busca Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) usando sensores electrónicos nun telescopio de gran apertura, que logrou detectar máis de 26000 obxectos.
Helin pesoalmente descubriu ou codescubriu 872 asteroide  s, entre eles os primeiros dous Atón: 2062 Atón e 2100 Ra-Shalom; os asteroides apolo 4660 Nereus, 4769 Castalia e outros; varios Asteroides Amor; tres asteroides troianos incluíndo o 3240 Laocoon; e 9969 Braille. Tamén descubriu varios cometas, como os cometas periódicos 111P/Helin–Roman–Crockett, 117P/Helin–Roman–Alu e 132P/Helin–Roman–Alu.
Na súa honra bautizouse o asteroide 3267 Glo.
Downgrade
O downgrade refírese a acción de baixar a versión do firmware.
Uso
O uso máis común é para facilitar posibles pirateos, xa que instalar na memoria ROM do aparello unha versión anterior, máis antiga, só ten sentido se a nova incorpora novas medidas de seguridade. Facer un downgrade dun aparello electrónico (videoconsola, placa de ordenador etc.) acostuma ser excesivamente perigoso.
Pobo tehuelche
Os tehuelches son o nome colectivo dado ás tribos da Patagonia, que gardan relación de parentesco cos mapuches e falaban a lingua lingua tehuelche, sendo a máis próxima ao mapuche. Tamén son chamados patagones ou Aónikenk.
17 de novembro
O 17 de novembro é o 321º día do ano no Calendario Gregoriano e o 322º nos anos bisestos. Quedan 44 días para rematar o ano.
Pobo tehuelche
É posible que as historias contadas sobre os primeiros exploradores europeos sobre os Tehuelches relaten que foron unha raza de individuos cunha gran forza en Suramérica.
17 de novembro
Nacementos
miniatura|100px| Voltairine de Cleyre.
Mortes
miniatura|100px| Auguste Rodin.
Outros
Os 366 días do ano
Pobo tehuelche
Clasificacións
miniatura|esquerda|400px|Mapa que mostra a distribución dos pobos prehispánicos en [[Chile.]]
Die deutsche Ideologie
A ideoloxía alemá (Die deutsche Ideologie en alemán) é unha obra escrita por Karl Marx e Friedrich Engels entre a primavera de 1845 e finais de 1847 e publicada de forma póstuma en 1932 polo teórico marxista David Riazanov no Instituto Marx-Engels de Moscova. É unha obra na que aparecen os fundamentos do que máis tarde se denominará materialismo dialéctico, a base filosófica do marxismo.
Ballina, Mayo
Ballina é a maior cidade do Condado de Mayo na República de Irlanda. Localízase na foz do río Moy, próximo á Baía Killala, no val Moy, coa Montaña Ox polo leste e as montañas Nephin Beg polo oeste. O nome deriva de Béal an Átha ['foz de vau'] ou Béal Átha an Fheadha, en irlandés).
Tareixa Paz
Tareixa Paz Franco, nada en Barbadás o 7 de febreiro de 1967, é unha política galega do BNG.
Traxectoria
Aos cinco anos emigrou coa súa familia a Lucerna, onde viviu ata a adolescencia. Estudou o bacharelato no Instituto Otero Pedrayo de Ourense e, posteriormente, Psicoloxía na USC. Dende 1990 é funcionaria da Administración de Xustiza. Foi concelleira e portavoz municipal en Barbadás polo BNG (1995-2005). Foi deputada provincial (1999-2005). É membro do Consello nacional do BNG. Foi deputada e vicepresidenta do Parlamento Galego, onde exerceu de voceira en materia de Agricultura e Medio Rural.
Coirados, Marín (San Xián), Marín
Coirados é un lugar da parroquia de San Xián de Marín no concello pontevedrés de Marín, na comarca do Morrazo. Tiña 99 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 48 eran homes e 51 mulleres.
Ballina
O topónimo Ballina pódese referir a varias localidades:
RedOne
miniatura|RedOne en 2017 RedOne, é o nome artístico de Nadir Khayat, nado o 9 de abril de 1972 en Tetuán (Marrocos), é un compositor e produtor musical sueco que reside nos Ánxeles.
RedOne ao longo da súa carreira traballou con múltiples grupos e intérpretes como New Kids on the Block, Michael Jackson, Usher, Brandy, Lionel Richie, Leona Lewis, Jennifer Lopez, Nicki Minaj e Lady Gaga. Para compoñer a súa música, utiliza principalmente o programa Logic Pro e unha guitarra acústica. En 2016, Redone sae "Don't You Need somebody" Feat Shaggy. A finais de outubro de 2017, lanzou o single Boom Boom con Daddy Yankee, Montana francesa e Dinah Jane. O clip superou os 25 millóns de visualizacións en 24 horas.
Traxectoria
RedOne emigrou a Suecia en 1991 e alí comezou como produtor de música pop, inspirándose en grupos como ABBA, Europe e Roxette. Deuse a coñecer en 2005, co tema Step Up de Darin que chegou a número un das listas de éxitos de Suecia, e mais cos temas "I Wish" e "Little Mama" do cantante canadense Carl Henry que foron éxitos no seu país. En 2006, RedOne compuxo a canción "Bambú" para a Copa do Mundo de Fútbol de 2006. En 2008 escribiu e produciu os temas de Lady Gaga "Just Dance" e "Poker Face", que se converteron en éxitos en todo o mundo e que gañaron importantes premios musicais. En 2009 produciu máis cancións para Lady Gaga, salientando "Bad Romance" que liderou listas en todo o mundo. No 2010 fundou 2101 Records.
921
Outros
Historia ano a ano
Evaristo Calvo
Traxectoria
Foi Premio María Casares a Mellor Actor Secundario (Anxeliños) e Mellor Dirección (Qui pro Quo). Premio AGAPI ’96 ao mellor actor co tándem “Mofa e Befa” (con Víctor Mosqueira) por "A gran liquidación". Este premio foi concedido ex aequo con R. Sánchez “Luna”. Xograr de Outono do FIOT na 31 edición de 2022.
Guionista de varios espazos da TVG (Apaga a luz, Con Perdón, Mañá será outro día) e director de diversos espectáculos (Qui pro quo, Hotel Run).
Traballou como actor teatral nas compañías Dantehea, Escola Dramática Galega, Teatro do Atlántico, O Moucho Clerc, Ollomol-Teatro Submarino, Centro Dramático Galego, Ollomol Tranvía, Teatro do Aquí, Mofa e Befa. E nos espectáculos O proceso de Lucullus, Os perxuicios do tabaco, Adeua Madelónm Moleques, Historia de Neera, Fas e Nefas, O Rousiñol da Bretanha, O Incerto señor Don Hamlet, Soño dunha noite de Verán e Commedia, un xoguete para Goldoni, Raíñas de pedra, O rei nu, Anxeliños, Para ser exactos, Finis mundi circus. Participou na fundación de Ollomol-Teatro Submarino, Ollomol Tranvía, Mofa e Befa.
Proceso adiabático
Un proceso adiabático é un proceso de transformación termodinámica, é dicir, entre dous estados termodinaḿicos, no cal non hai trocos de calor co ambiente, a pesar de haber variación térmica. A enerxía interna transfórmase en traballo directamente. Coa perda de enerxía interna, hai diminución da temperatura e realización de traballo (aumento de volume). Co gaño de enerxía interna, hai aumento de temperatura e absorción de traballo (diminución de volume). O seu nome ven do grego ἀ-διὰ-βαῖνειν (sen paso a través).
Gases ideais (procesos reversíbeis)
miniatura|341px|Para unha substancia simple, nun proceso adiabático con aumento de volume, a enerxía interna da substancia diminúe. A ecuación que pode ser utilizada no estudo básico de transformacións adiabáticas é a Lei de Laplace Poisson: ondeP é a presión, V o volume, e Tendo C_{P} como calor específica a presión constante e C_{V} como calor específica a volume constante. \alpha é o número de graos de liberdade dividido por 2 (3/2 para gases monoatómicos gas, 5/2 para diatómicos). Para un gas ideal monoatómico,, e para un diatómico (como o nitróxeno ou osíxeno),.
Para procesos adiabáticos reversíbeis, é tamén certo que:
onde T é temperatura absoluta.
Isto pódese por como:
Pola contra nun proceso adiabático irreversible prodúcese un aumento de entropía específica
Octopodiformes
miniatura|dereita|350px|[[Polbo común (Octopus vulgaris), no Aquarium Finisterrae]] Os octopodiformes (Berthold e Engeser, 1987) (do grego, octó, oito, e podós, pés) son unha infraclase de moluscos cefalópodos da subclase Coleoidea, que inclúe os polbos e especies afíns. Diferéncianse dos decapodiformes por posuír oito tentáculos en vez de dez.
Abreviatura
Unha abreviatura é a representación escrita dunha ou varias palabras mediante unha ou varias das súas letras, a fin de que a palabra ou as palabras resulten máis curtas no texto. Créanse eliminando algunhas das letras ou sílabas finais ou centrais.
Calquera escritor pode crear unha abreviatura para o seu uso particular. No entanto moitas abreviaturas teñen unha forma convencional de uso xeral. Debido a esta facultade do escritor, adoita ser unha norma de estilo que as abreviaturas particulares ou as de uso específico sexan recollidas nun glosario ao principio ou o final da obra (especialmente cando esta é extensa e ten formato de libro).
Métodos para abreviar
Habitualmente considéranse dúas formas normais de abreviación: truncamento e contracción. A primeira implica a eliminación da parte final da palabra (por exemplo, "av." por avenida). As abreviaturas obtidas por truncamento nunca poden rematar en vogal (por exemplo, aínda que en inglés é moi habitual, a abreviación "ave." por avenida é incorrecta en galego). Na construción de abreviaturas por contracción, elimínanse as letras centrais da palabra e déixanse só as letras máis representativas (por exemplo, "avda." por avenida). Neste segundo método, é habitual o uso dunha letra ou letras finais voadas (por exemplo, "adm.or" por administrador ou "n.º" por número). Estas letras voadas poden escribirse subliñadas ou sen subliñar.
Como se indica máis arriba, a norma é que as abreviaturas sempre finalicen nun punto, excepción feita dos símbolos e os acrónimos. Tamén se exceptúan a esta regra aquelas abreviaturas en que o punto se substitúe por unha barra diagonal "/" coma nos casos de rúa ("r/") ou conta corrente ("c/c"). Como se observa no anterior exemplo, cando a abreviatura se compón de dúas palabras, o segundo punto e o espazo que separa a ambas palabras tamén se eliminan. Outro caso de excepción á regra do punto é o das abreviaturas que se escriben entre parénteses (por exemplo "(a)" por alias). Por contra, si se debe escribir o punto antes das letras voadas (por exemplo, "Sr.ª" por señora ou "art.º" por artigo), e isto inclúe o uso do mesmo en abreviaturas con numerais (por exemplo, "3.º" por terceiro). Por outra banda, cando a abreviatura sexa a última palabra da oración, o punto que sinala o final da mesma substitúe ao correspondente punto da abreviatura (por exemplo en "trouxo martelo, chaves etc."). No entanto, se a oración terminase con algún outro signo de puntuación (tipicamente o signo de interrogación ou os puntos suspensivos), o uso do punto si se considera necesario.
Polo xeral, o uso de maiúsculas nas abreviaturas corresponde ao contexto en que aparecen. Por exemplo, "a. C." (non "A.C.") por antes de Cristo ou "a. D. g." por a Deus grazas. Así a todo, hai situacións nas cales esta regra non se segue. Por exemplo: os tratamentos ("D.", "Sr.") sempre se escriben con maiúsculas e algunhas abreviaturas moi comúns (como "P. V. P." ou "D. E. P.") sempre se escriben en maiúsculas.
As formas plurais das abreviaturas dependen da súa forma de construción. Se a abreviatura se obtivo polo procedemento de truncamento, a forma normal de usala en plural é mediante a adición dun -s ao final (por exemplo "páxs."). Se o truncamento só deixou unha letra (truncamento máximo), o plural exprésase duplicando dita letra (por exemplo "EE. UU." por Estados Unidos). Nas abreviaturas obtidas por contracción, as regras habituais de formación de plurais en galego son aplicables: -s se a abreviatura termina en vogal e -é se remata en consoante. Hai, no entanto, algunhas excepcións; como a forma habitual abreviada do plural da palabra vostede que é "Vds." e a forma habitual abreviada do plural da palabra peseta que é "pts." (e non "ptas"). As letras voadas utilizadas na formación de plurais tamén deben representar concordancia de número, de maneira que a forma correcta abreviada do plural de número é "n.os".
Cando a abreviatura se constrúe polo procedemento de contracción, o xénero das abreviaturas (nas palabras con dobre terminación) pode reflectirse engadindo un "o" ou unha "a" segundo sexa masculino ou feminino (por exemplo "Avg.do" por avogado e "Avg.da por avogada). No caso das palabras cuxa forma en xénero masculino termina en consoante e que son obtidas por truncamento, a forma normal de escribilas é engadindo un "a" voado ao final da abreviatura (por exemplo, "Prof.ª", profesora), aínda que non é infrecuente detectar casos nos que o "a" agregado non ten forma voada (derivados da dificultade no uso de caracteres voados que había nas máquinas de escribir antigas). As palabras que terminan en consoante e son obtidas por contracción poden utilizar calquera das posibilidades anteriores.
O uso de abreviaturas está fortemente ligado á presentación impresa do escrito. Así, debe evitarse o uso dunha abreviatura cando sexa a única palabra que aparece nunha liña do texto (nese caso debe substituírse pola palabra non abreviada) e non se admite o seu uso para expresións que abrevian varias palabras cando a abreviatura completa non pode escribirse na mesma liña do texto. Por suposto, isto deixa entrever que non se permite a división dunha abreviatura ao final dunha liña.
Abreviaturas convencionais
Moitas abreviaturas teñen unha forma convencional tan estendida, que o seu uso é case universal. Neste tipo de abreviaturas, é importante fixarse nas letras das que constan (por exemplo, "Av." ou "Avda.") e na forma en que se escriben (en maiúsculas ou en minúsculas; singular ou plural; con ou sen punto).
Estes son algúns exemplos de abreviaturas convencionais:
En realidade sería demasiado prolixo detallar neste artigo tódalas abreviaturas convencionais (a lista ofrecida pola RAE contén case 350 abreviaturas deste tipo). De feito, hai moitas máis. Moitas se usan a diario e acaban incorporadas ata na linguaxe falada e no dicionario (como o caso de fax forma abreviada de facsímile).
As abreviaturas dos ordinais tamén seguen un convenio normalizado: escríbese o numeral correspondente e logo engádese a terminación en forma voada (en función de que a palabra termine en "-er" ou "-a" ou "-ou").
Símbolos, siglas e acrónimos
Como antes se indicaba, existen algunhas abreviaturas e abreviacións que seguen unhas regras propias de uso, como son os símbolos, as siglas e os acrónimos:
Os símbolos son abreviacións de carácter científico técnico. Non levan punto ao final, nin poden cambiarse por maiúsculas, nin se pluralizan: Un exemplo evidente do que ocorre cando utilizamos maiúsculas nun símbolo é o cambio de significado que pode darse ao símbolo: a diferenza que existe entre os milímetros ("mm") e os megámetros ("Mm") -aínda que non é unha unidade habitual un Mm é equivalente a mil quilómetros-.
As siglas son palabras que están compostas de cada unha das letras iniciais (tamén chamadas siglas) dunha expresión complexa e adoitan facer referencia a nomes de organismos, institucións, entidades, conceptos, obxectos etc. A súa característica diferencial é que, mentres a lectura doutras abreviaturas impón a pronunciación da palabra ou palabras sen abreviar, as siglas poden pronunciarse soletreando cada unha das siglas que a compoñen. Outra característica das siglas (esta compartida cos símbolos) é que, a diferenza doutras abreviaturas, adoitan escribirse sen puntos entre as letras e que os tiles se eliminan. Exemplos de siglas serían: "FBI", "CSIC", "OEA", "ADN".
Os acrónimos son abreviacións formadas pola concatenación de elementos de dúas ou máis palabras. Por exemplo "teleserie" ou "Inserso". Tamén son acrónimos as siglas que se poden pronunciar como unha palabra como "OTAN" ou "ovni". Moitos acrónimos doutras linguas son incorporados como palabras ao galego, como: radar ou láser; e algúns se formaron da tradución dos correspondentes acrónimos de devanditas linguas, como: sida.
Estación de Vigo
Estación de Vigo pode referirse a unha das seguintes estacións de ferrocarril da cidade de Vigo:
Lucius Accius
Lucius Accius. 170 a.C.-94 a.c. escritor romano nado en Pisarum. Fillo dun liberto, a maior parte da súa obra consiste en adaptacións de dramas gregos, sobre todo inspirados na Ilíada. Pero foron dúas obras de ambientación romana, Brutus e Decius, as que máis éxito tiveron no seu tempo. Da súa obra só quedan os títulos de 50 obras e algúns fragmentos, en total 700 versos.
Horror vacui
miniatura|A caída de Babilonia, [[gravado por Jean Duvet das series sobre a Apocalipse, circa 1555.]] Horror vacui é unha locución latina que significa literalmente "horror ao espazo baleiro". E ten diferentes significados dependendo do campo no que sexa usado.
Na arte
A expresión latina horror vacui (literalmente “horror ao espazo baleiro”) emprégase na historia da arte, especialmente na crítica da pintura, para describir o recheo de todo o espazo baleiro nunha obra con algún tipo de imaxe ou figura. É unha das características xerais do embaldosado matemático (concepto xeométrico que consiste en cubrir por completo un plano mediante unha unión de dúas figuras) e dos densos campos de recheo nos deseños entrelazados dos celtas. Algúns exemplos de horror vacui poden verse en obxectos bárbaros, tales como o barco viquingo de Sutton Hoo. Tamén é carecterística da estética do Barroco e especialmente do Rococó, así como na decoración islámica e na luxosa e ostentosa arte bizantina. O termo aplícaselle principalmente a ao crítico e investigador italiano Mario Praz, quen o usou para describir a atmosfera agobiante e desordeada do deseños de interiores na época victoriana.
Na ciencia
Desde Aristóteles, libro V da súa Física, e ata o século XVII, negouse a existencia do baleiro , xa que se consideraba como algo loxicamente imposible.
Tamén Platón, os estoicos e a maioría das escolas antigas (atomistas e tratados de pneumática dos enxeñeiros alexandrinos) contribuíron a esa práctica unanimidade que chega ata a Idade Media e a incipiente Idade Moderna.
Baixo ese punto de vista unánime foron interpretados certos fenómenos: por exemplo, a succión que exerce unha ventosa, a dificultade en separar un fol se non se permite a entrada do aire etc. Todas estas observacións, acompañadas de rudimentarios experimentos, parecían demostrar que a natureza resístese a tolerar a ausencia de aire: ou sexa, que a natureza aborrece o baleiro.
Na Idade Media estas pequenas probas serviron para reforzar desde un punto de vista empírico algo que xa viña afirmado desde un punto de vista filosófico. Así foi acuñado o principio do horror vacui.
A aceptación moderna do baleiro débese especialmente a Torricelli e a Newton. O principio do horror vacui converteuse en dogma practicamente irrebatible ata o século XVII. Torricelli (1608-1647), demostrou que os efectos atribuídos ao horror vacui eran debidos en realidade á presión do aire.
A difusión en toda Europa das experiencias de Torricelli animou a moitos outros científicos na mesma liña. Os máis destacados foron Pascal (1623-1662) en Franci, Boyle (1627-1691) en Inglaterra, e Guericke (1602-1686) en Alemaña.
Pascal inverte os termos da súa época co seu famoso experimento na montaña de Puy-de-Dôme e na cidade de Clermont, (Auvernia), aos seus pés. Realizouse o mesmo experimento ao pé da montaña e no seu cumio. Deste xeito, comprobouse a hipótese de Pascal. A altura do mercurio é menor no cume que ao pé da montaña. A explicación consiste en que "os lugares elevados, tales como os cumes das montañas, soportan unha presión da masa do aire menor que os lugares profundos, como poidan ser os vales; iso débese ao feito de que haxa máis aire por encima dos vales que dos cumes das montañas."
Polo tanto, a explicación polo horror ao baleiro vólvese insostible xa que non é posible pensar que a natureza aborrece máis ao baleiro abaixo que no cumio da montaña.
Entre 1644 (data dos experimentos de Torricelli) e 1687 (data da publicación por Newton das súas Philosophiae naturalis e Principia mathematica) habería que situar o período crucial da aceptación moderna do baleiro.
Dun horror ao baleiro, dunha negación da súa existencia pola materia e a súa extensión -tese que suscita Descartes-, pásase a unha demostración de que o baleiro é, en realidade, efecto do peso e a presión do aire.
En xeografía e cartografía
Nos mapas antigos e en moitos mapas turísticos actuais adóitanse representar sitios interesantes que ocupan todo o espazo cartográfico, para disimular a falta doutros lugares. Trátase dun verdadeiro Horror Vacui, que se manifesta tamén en moitos textos, nos que se indican descricións fantásticas de sitios descoñecidos. Por exemplo, “as lendas del Dorado e da laguna de Pirema”, na conca de Orinoco onde non se coñece o lugar con exactitude. Estes Horror Vacui incluíronse en moitos libros para substituír o descoñecemento real do territorio.
Ramiro Fernández Valle
Ramiro Fernández Valle, nado en Pontevedra en 1896 e finado na mesma cidade en 1938, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Foi redactor de El Pueblo Gallego e durante a República foi redactor-xefe do mesmo xornal. Foi denunciado por José Calvo Sotelo por inxurias en 1932. Foi secretario da Asociación da Prensa de Galicia en 1934.
Purdue Boilermakers
Purdue Boilermakers é o equipo deportivo da Universidade de Purdue en West Lafayette, Indiana. Os equipos dos Boilermakers participan nas competicións universitarias organizadas pola NCAA, e forman parte da Big Ten Conference.
Baloncesto
As orixes da sección de baloncesto datan de 1896. As súas mellores tempadas foron en 1969, cando chegaron por primeira vez á Final Four da NCAA, perdendo contra os UCLA Bruins, con Lew Alcindor á cabeza; e en 1980, onde conseguiron rematar outra vez entre as catro mellores universidades do país. Ó longo da súa historia foron 20 veces campións da súa conferencia.
En total 29 xogadores de Purdue chegaron a xogar na National Basketball Association (NBA), nos que salientan dous números un do Draft, Glenn Robinson en 1994, e Joe Barry Carroll en 1980.
Fútbol americano
Ata 1889, o equipo de fútbol americano competiu de forma independente. En 1896 uníronse á Big Ten Conference. Os seus maiores logros son a consecución da Rose Bowl en 1967, ó gañar a South Carolina, e da Sun Bowl no ano 2002.
Outros deportes
Ademais dos mencionados, compiten noutros 8 deportes, dos que hai que salientar os seguintes triunfos:
Fragoso, San Román de Montoxo, Cedeira
Fragoso é un lugar da parroquia de San Román de Montoxo no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 26 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 12 homes e 14 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 32 habitantes.
Juan Flórez
Juan Fernández Freire (coñecido como Juan Flórez), nado en Ferrol o 9 de xaneiro de 1799 e finado o 2 de setembro de 1870, foi un mariño e político galego, alcalde da Coruña. Foi un grande impulsor do ferrocarril en Galicia.
Traxectoria
miniatura|Placa da [[Rúa de Juan Flórez (A Coruña)|Rúa Juan Flórez.]] Fillo do mariño Manuel Fernández Flórez. Fixo carreira naval ingresando no corpo das Gardas Mariñas e tras rematar os seus estudos na Academia de Ferrol, no ano 1824 foi nomeado alférez de fragata, ascendendo máis adiante a postos como alférez de navío e tenente. En 1834 trasládase á Coruña, xa que tiña grande interese, e é designado na Administración do Estado como oficial segundo da Subdelegación de Fomento.
John Kuester
John Dewitt Kuester, Jr., nado o 6 de febreiro de 1955 en Richmond, Virxinia, é un ex xogador americano de baloncesto profesional. Xogou na National Basketball Association (NBA) dende 1977 ata 1980, e logo comezou a súa etapa coma adestrador na NCAA, antes de ser adestrador asistente de varios equipos da NBA. O 9 de xullo de 2009 foi contratado coma adestrador principal dos Detroit Pistons, equipo ó que adestrou dúas tempadas.
Xogaba na posición de base e na universidade xogou para os North Carolina Tar Heels, dende 1973 ata 1977.
Xogador
Kuester foi seleccionado na 53ª posición do Draft da NBA de 1977 polos Kansas City Kings. Alí xogou 78 partidos na tempada 1977-78, onde conseguiu 4.8 puntos, 3.2 asistencias e 1.5 rebotes por partido. Nas outras dúas tempadas coma xogar, estivo unha tempada nos Denver Nuggets e outra nos Indiana Pacers.
Adestrador
Kuester comezou a súa carreira coma adestrador na Universidade de Richmond, onde foi asistente de 1980 a 1981. De 1981 a 1983, foi asistente de Rick Pitino na Boston University, antes de ser o seu substituto en 1983. De 1985 a 1990, foi o adestrador principal da Universidade George Washington.
Despois da NCAA, deu o salto á NBA, onde estivo de adestrador asistente nos Boston Celtics, Philadelphia 76ers en dúas etapas diferentes, Detroit Pistons, New Jersey Nets, Orlando Magic e Cleveland Cavaliers, antes de conseguir o seu primeiro posto coma adestrador principal nos Detroit Pistons, na tempada 2009-10. O 5 de xuño de 2011, foi despedido do seu posto.
O 29 de xuño de 2011, foi contratado coma adestrador asistente dos Los Angeles Lakers.
Horacio
Horacio (Quintus Horatius Flaccus en latín) naceu en Venosa o 8 de decembro do 65 a. C. e morreu en Tívoli o 27 de novembro do 8 a. C. Cóntase entre os máis ilustres poetas de todos os tempos. A súa obra ten un dobre nivel de escritura, obxecto de malentendidos e de contrasentidos fáciles, como o testemuña por exemplo a famosa divisa carpe diem, ou a non menos célebre fórmula aurea mediocritas, tiradas respectivamente das Odas, I, 11 e II, 10.
Traxectoria
Nado en Venosa no 65 a. C., nos confíns entre a Apulia e a Lucania, fillo dun liberto que se trasladou a Roma para traballar como exactor nas poxas públicas, tarefa pouco estimada mais rendíbel. O poeta era por tanto de humilde orixe, mais gozaba de boa posición económica.
Seguiu cursos regulares de estudos en Roma e despois en Atenas, onde estudaría filosofía. Cando estalou a guerra civil Horacio enrolouse no exército de Bruto, combatendo como tribuno militar na batalla de Filipos (42 a. C.).
Mecenas dooulle unha vila en Sabinia, que foi moi pracenteira para o poeta, que non gustaba da vida cidadá. Coa súa poesía fixo intensa propaganda a favor do Emperador Augusto. Temos un exemplo claro nas Odas e no Carmen saeculare.
Faleceu en novembro do 8 a. C.; foi sepultado no outeiro do Esquilino, ó pé do seu amigo Mecenas, morto tan só dous meses antes.