cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Holguín
Historia
Son varios, os parques cos que contan nativos e visitantes en Holguín, para as horas de remanso e lecer. Entre os maiores atópase o Calixto García. O seu nome é homenaxe a un nobre cubano, nacido nesta rexión, quen chegou a ser Lugartenente Xeral das tropas do Exército Mambí e participante en tres guerras pola independencia nacional. Por certo, a escasos metros do sitio, áchase o máis emblemático recinto de toda a cidade: La Periquera. Trátase dun antigo casarón pertencente, ao terminarse de construír, ao español Don Francisco Rondán. Foi tamén, durante máis dun século, a residencia oficial do goberno local. La Periquera, é venerada como o escenario máis importante da cidade.
Máis afastados do centro histórico holguinero tamén existe unha notable cantidade de parques, e localízanse principalmente nas coñecidas áreas de Pueblo Nuevo, Vista Alegre e Peralta.
A Diocese de Holguín (en latín: Dioecesis Holguinensis), fundada en maio de 1979, é unha sede da Igrexa católica sufragánea da arquidiocese de Santiago de Cuba. En 2006 tiña 435.000 bautizados dun total de 1.605.000 habitantes. O seu actual bispo é Emilio Aranguren Echeverría.
Loitas contra o dominio español
Desde datas moi temperás evidenciábase o descontento dos poboadores da zona coa política que lles impuña a metrópole española, é así como levan a cabo varias actividades subversivas e conspiracións na cidade, chegando ao seu punto culminante na formación do movemento que lle deu inicio á Guerra dos Dez Anos en 1868.
Guerra dos Dez Anos
Holguín constituíu un grande obxectivo desde o inicio da guerra para o Exército Libertador, os cales fixeron varios intentos para apoderarse da cidade sen ter os resultados esperados. Os revolucionarios desta cidade participaron activamente nas loitas contra o dominio colonial, entre os cales resalta o xeneral Calixto García.
Guerra do 95
right|miniatura|Vista do Parque Calixto García a principios do século XX. Os revolucionarios holguineros novamente están presentes na guerra do 95, moitos dos holguineros participaron na invasión a occidente. Ademais participaron noutras accións baixo o mando do xeneral Calixto García.
Período neocolonial
Durante este período os holguineros seguiron loitando pola xustiza social que tanto anhelaban. Opuxéronse á tiranía de Machado, apoiaron a Guiteras a través dun inmenso movemento clandestino. Fundouse tamén unha célula do primeiro partido comunista.
O 31 de decembro de 1922, Holguín recibiu a placa que a distingue como o pobo máis simpático de Cuba. Encostada á fachada da Periquera, construción colonial de destacados valores artísticos e arquitectónicos, hoxe declarado Monumento Nacional, exactamente no actual cine Martí desta cidade aparece sinalado un feito tan singular.
Loita contra Batista
miniatura|Vista do Parque Calixto García a principios do século XXI. A ditadura de Fulgencio Batista tivo un gran rexeitamento popular no pobo holguinero, créase a finais de 1955 o Movemento do 26 de xullo. Holguín foi protagonista das Pascuas Sanguentas en 1956. En 1958 un grupo de veciños de Holguín únese ao exército Rebelde. A partir de outubro de 1958 comeza a operar nos arredores da cidade a Cuarta Fronte Simón Bolívar.
Período Revolucionario
A partir do triunfo da revolución prodúcense diversos cambios na cidade de Holguín, créanse avenidas, aeroportos e circunvalacións que modernizaron esta cidade. A saúde, a educación e a cultura tiveron un grande avance a partir de 1959. O movemento cultural da cidade de Holguín converteuse sen dúbidas nun dos máis fortes do país. Caracterizandose predominantemente por elementos demostrativos dos devanceiros españois da maioría da poboación na Cidade de Holguín tales como Canto Lírico, o Ballet Español.
Xeografía física
Predominan as alturas de Maniabón, chaira do Cauto, chaira de Nipe e as montañas de Nipe-Sagua-Baracoa. A súa hidrografía está representada polos ríos Mayarí, Gibara, Sagua de Tánamo, Tacajó e os encoros Gibara, Cacoyugüin e Sabanilla e as baías de Gibara, Banes e Nipe. Prevalecen os chans fersialíticos vermello pardusco ferromagnesial, fersialíticos pardo avermellado e escuro plástico gleyzado.
Municipio de Holguín
O municipio de Holguín é na súa maioría ondulado, con algúns cerros e pobre rede hidrográfica. Extensión territorial: 655.9 km² Poboación: máis de 334 046 habitantes cara ao 2007. 85 % con devanceiros españois, 13 con devanceiros de diversas procedencias (europeos, asiáticos e africanos) e 2 con devanceiros africanos. Límites:
Economía
miniatura|Aeroporto Internacional Frank País en Holguín. A cidade de Holguín conta cunha desenvolvida industria mecánica, ten unha industria de materiais construtivos, talleres automotores, industria alimentaria, reparacións de equipos eléctricos entre outras. O turismo é outra das ramas da economía do municipio, ao estar moi preto de Guardalavaca, o terceiro polo turístico do país, tamén conta cunha estrutura de servizos comerciais en diferentes ramas que inclúen servizos orientados ao turista estranxeiro, coa apertura económica na illa cara ao traballo por conta propia, creáronse variadas ofertas gastronómicas, restaurantes, ou como se denominan localmente, paladares, en varios lugares da Cidade de Holguín.
Estratexia da Saúde
Desde o triunfo da Revolución Cubana, moitos foron os programas que se estiveron levando a cabo para un mellor desenvolvemento do medicamento familiar, a cal é unha das estratexias fundamentais do Sistema de Saúde cubano, para lograr avances neste sector. De modo que é a Saúde o dereito xenuíno de cada cidadán.
Especificamente en Holguín trabállase na consolidación das nomeadas “Policlínicas da Familia”, que propician un achegamento dos servizos aos núcleos poboacionais. En busca deste fin concluíuse na provincia o investimento en 12 policlínicas e poténciase o labor dos mil 279 consultorios vinculados a esta actividade, deles 69 están situados no Plan Turquino, que beneficia as zonas máis intricadas da provincia de Holguín.
Saúde Familiar. A Atención Especializada
A saúde familiar non é máis que a capacidade conxunta dos membros da mesma de lograr un bo funcionamento e adaptación aos cambios do medio social e da propia familia, no cumprimento das súas funcións básicas, á vez que se propicia o crecemento e desenvolvemento individual segundo as esixencias de cada etapa da vida. Neste sentido é importante resaltar como no Municipio cóntase con 4 mil 161 discapacitados, os cales representan o 1,5 por cento da poboación da cidade e 839 pertencen á Asociación Nacional de Cegos e débiles visuais (ANCI), 87 á de xordos (ANSOC), dous mil 60 á de limitados físico motores (ACLIFIM) e 387 presentan atraso mental leve. Estas persoas con necesidades especiais son atendidas por unha Comisión Gobernamental, integrada por varios organismos como: Transporte, Saúde, Educación, Instituto de Deporte e Recreación ( INDER), Vivenda, Ministerios da Industria Lixeira, Construción e Comercio, entre outros, de maneira que poidan recibir grandes beneficios e que dalgún modo se poidan integrar á sociedade. Deles só 328 reciben asistencia social, pois o resto traballa en talleres especializados, propios das asociacións ás que pertencen. A Dirección Provincial do Traballo e a Seguridade Social, bríndalles un tratamento especial, garantíndolles emprego a aqueles que poidan realizalo, de acordo ás súas capacidades. Até o momento teñen empregos correntes 14 membros da ANCI, 21 da ANSOC, 12 da ACLIFIM e 210, con Atraso Mental.
De forma xeral a sociedade traballa para lograr a elevación da calidade de vida destas persoas con necesidades especiais, elimináronse algunhas barreiras arquitectónicas na cidade, bríndaselle prioridade a través do seu carné en instalacións de Saúde, Comercio, Vivenda e no Transporte.
Deportes
O estadio de béisbol Calixto García Íñiguez foi inaugurado en 1979 e conta cunha capacidade de 30 000 persoas. Serviu como unha das sedes da Copa Mundial de Béisbol realizada en 2003.
HTMS Chakri Naruebet
O HTMS Chakri Naruebet, identificativo CVH-911 (en จักรีนฤเบศร), é un portaavións convencional construído en Ferrol a finais dos anos 1990 para a Real Mariña Tailandesa.
O tifón Gay chegou a Tailandia en 1989. A Mariña Real Tailandesa non tiña medios navais para axudar as vítimas. O goberno tailandés convocou un concurso internacional para o deseño e construción dun buque militar con capacidade para axuda civil. Entón non eran empregados buques anfibios. O deseño de Bazán baseado no Príncipe de Asturias foi seleccionado sobre deseños internacionais. O HTMS Chakri Naruebet foi o primeiro portaavións deseñado e construído para ser vendido a outro país. A Mariña Real Tailandesa é das poucas no sur de Asia que ten un portaavións.
O nome "Chakri Naruebet" foille posto polo rei Bhumibol Adulyadej. Significa "O Soberano da Dinastía Chakri". O custo do buque foi duns 352 millóns de dólares. Á súa botadura acudiron a raíña Sirikit de Tailandia e a raíña Sofía de España. En 2006 o buque deixou de operar con avións e dende entón opera con dez helicópteros Seahawk.
Eskuernaga
250px|miniatura|Igrexa de San Andrés Eskuernaga (en castelán: Villabuena de Álava e oficialmente Villabuena de Álava / Eskuernaga) é un concello de Áraba, no País Vasco. Pertence á cuadrilla de Laguardia-Rioxa Arabesa e tiña en 2015 unha poboación de 306 habitantes.
Limita ao noroeste con Samaniego, ao nordés con Leza, ao oeste con Navaridas e ao sur con Elciego e Mañueta. Atópase a 24 km de Logroño e a 42 km da capital provincial, Vitoria.
Livermorio
O livermorio, anteriormente chamado ununhexio (Uuh), é un elemento sintético da táboa periódica de símbolo Lv e número atómico 116.
Lalín de Arriba, Lalín, Lalín
Lalín de Arriba é un lugar da parroquia de Lalín, no concello de Lalín, na comarca do Deza, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, no ano 2011 tiña 137 habitantes (72 homes e 65 mulleres).
Historia
Constituíu parroquia de seu até 1890, cando a reforma parroquial da diocese de Lugo dese ano uniu Lalín de Arriba (San Martiño) con parte de San Cristovo da Pena para formar a nova parroquia de Lalín (Santa María das Dores). Con todo, en 2018 o goberno lalinés seguía a contar Lalín de Arriba como parroquia a nivel organizativo municipal, así como desde o punto de vista social, posuíndo deste xeito o seu correspondente alcalde de barrio.
Iugoslavia no Festival de Eurovisión
Iugoslavia participou no Festival da Canción de Eurovisión 27 veces, cada ano entre 1961 e 1992, excepto entre 1977 e 1980, así como en 1985. Gañou unha soa vez, en 1989, pouco antes de que comezase a súa desintegración.
A partir de 1993 comezaron a participar algúns dos novos estados desintegrados de Iugoslavia (Eslovenia, Croacia e Bosnia e Hercegovina) e Iugoslavia decidiu non participar. Regresaría, xa convertida en Serbia e Montenegro en 2004.
.er
.er é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) para Eritrea.
Otidiphaps nobilis
Otidiphaps nobilis, coñecida na bibliografía internacional como pomba faisán, é unha especie de ave, endémica de Nova Guinea, pertencente á subclase das neornites, infraclase dos neognatos, superorde das neoaves, granorde dos columbimorfos, orde das columbiformes, e da súa única familia dos colúmbidos, e tamén a única da subfamilia dos otidifabinos, así como a única representante do único xénero desta, ''Otidiphaps.
Características
Trátase dunha gran pomba terrestre, que se asemella a un faisán na súa morfoloxía externa, particularmente na súa cola comprimida lateralmente e as ás arredondadas, ao que alude o seu nome vulgar. Como non hai ninguna ave galiforme en Nova Guinea, a pomba faisán ocupa o nicho ecolóxico das perdices ou dos pequenos faisáns, mentres que a súa parente, a pomba coroada (Goura cristata), ten un estilo de vida semellante ao dos faisáns máis grandes, pitas do monte ou os pavos.
É unha especie moi silenciosa que se alimenta de sementes e froitos caídos. Aniña no chan baixo árbores e arbustos, poñendo no niño un único ovo que choca durante aproximadamente catro semanas.
Hábitat e distribución
O seu hábitat son as selvas chuviosas de Nova Guinea e as illas adxacentes. Pódese atopar en outeiros e áreas montañosas baixas, pero tamén nas terras baixas. Atópase en Indonesia e Papúa Nova Guinea, onde se encontra en Batanta e Waigeo e nas montañas do oeste de Nova Guinea ao leste de Nassau e Oranje Ranges, desde o nivel do mar até os 2 050 m de altura.
Descrición
Tamto o xénero como a especie foron descritos en 1870 polo naturalista e ornitólogo inglés John Gould, na páxina 62 da súa obra The Annals and magazine of natural history; inluding zoology, botany, and geology.
Subespecies
Segundo o ITIS e a clasificación de referencia do Congreso Ornitolóxico Internacional, a especie comprende as seguintes catro subespecies:
Status
O tamaño da poboación global de Otidiphaps nobilis non foi cuantificado, pero a especie descríbese a miúdo como bastante común en zonas montañosas, aínda que localmente escasa nalgures.
Sospéitase que a poboación está diminuíndo lentamente debido á deforestación do seu hábitat forestal primario, pero a taxa de declive non foi cuantificada.
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), tendo en conta que a especie ten unha área de distribución moi grande e que, polo tanto, non se achega aos limiares do criterio de tamaño vulnerábel, e a pesar de que a tendencia da poboación parece estar diminuíndo, non se cre que o descenso sexa o suficientemente rápido como para achegarse aos limiares de vulnerábel. O tamaño da poboación non foi cuantificado, pero non se cre que se achegue aos limiares para o criterio de tamaño da poboación vulnerábel. Por estas razóns a especie é avaliada como LC (pouco preocupante).
Órla Fallon
Órlagh Fallon, coñecida artisticamente como Órla Fallon, nada o 24 de agosto de 1974 en Knockananna, Condado de Wicklow, é unha cantante irlandesa principalmente coñecida por ter sido membro do grupo musical Celtic Woman e do grupo coral Anúna.
A Bouza, Padrenda, Meaño
A Bouza é un lugar da parroquia de Padrenda no concello pontevedrés de Meaño na comarca do Salnés. Tiña 94 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 46 eran mulleres e 48 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010 e 2005, cando tiña 107 veciños en ámbalas datas.
Cámara de Faraday
miniatura|dereita|Entrada a unha cámara de Faraday.
O nome de cámara de Faraday ou gaiola de Faraday procede do físico e inventor norteamericano Michael Faraday. left|thumb A presenza da gaiola de Faraday provoca que o campo electromagnético dentro dun condutor en equilibrio estático sexa nulo, evitando así os efectos dos campos electromagnéticos externos e internos, é dicir, illando o interior do exterior. Isto prodúcese debido a que os electróns móvense cunha forza tal que:
F = e E
Na que e é a carga do eléctrón, e E é a forza do campo electromagnético externo, polo que o resultado é un campo oposto que anule o externo, como se dixo anteriormente.
O efecto da gaiola de Faraday ponse de manifesto na vida cotiá e explica por que non funcionan os teléfonos móbiles nos ascensores ou por que cando un raio cae nun coche, os ocupantes non sofren danos por electrocución.
Durante as décadas de 1980 e 1990, a gaiola de Faraday tivo especial importancia na protección das transmisións e informacións privilexiadas entre as grandes empresas.
Benigno Ledo
Traxectoria
Foi cura párroco de Argozón (Chantada) e propagandista da apicultura. Colaborou en El Lucense, La Voz de la Verdad, El Norte de Galicia, El Ideal Gallego e El Cultivador Moderno. Unha das súas achegas máis salientables foi a introdución en 1880 do modelo de colmea coñecido como colmea Layens dende Francia. Este modelo fora creado en 1874 por Georges de Layens, modificando unha colmea de cadro móbil. Benigno Ledo introduciuna no seu lugar natal, A Chanca, converténdose no primeiro apicultor español en introducir este modelo en España.
Benigno Ledo foi o creador dun novo modelo de colmea denominada "Ledoargozón" ou "Ledo-Argozón", premiada no Concurso Nacional de Ganados, Maquinaria Agrícola e Industrias Derivadas no ano 1917 e que estaba baseada na colmea Voirnot. Tamén simplificou os procesos de extracción do mel das colmeas modernas. Foi nomeado profesor de apicultura da Deputación de Lugo o 10 de decembro de 1927, cargo que ocupou ata a súa xubilación en 1948. A propia deputación sufragaba os seus gastos para a realización de clases prácticas de apicultura por varios pobos da provincia, eventos que tiñan unha gran confluencia de interesados. Dirixiu a aula de Apicultura que estivo situada, en vida de Benigno Ledo, nos xardíns da rúa San Marcos en Lugo, á beira do pazo provincial. Tamén instalou colmeas modelo nos xardíns do Seminario diocesano de Lugo, onde tamén exercía labores docentes nesta área.
Campo da Porta Santa
O Campo Municipal de Fútbol A Porta Santa é unha instalación destinada á práctica do fútbol situada no lugar de Paiosaco, parroquia de Lestón. Nel, xoga os seus partidos como local a Unión Deportiva Paiosaco e o seu propietario é o Concello da Laracha.
O seu terreo de xogo é de céspede artificial de 105 x 65 metros e conta cunha bancada cuberta con capacidade para 250 espectadores, sendo a capacidade total do recinto de 500 persoas. En 2013 instaláronse asentos de plástico con respaldo na bancada.
Atópase a poucos metros do antigo campo, do mesmo nome e foi inaugurado o 1 de outubro de 2005 cun encontro entre a UD Paiosaco e o Sporting Ciudad da Coruña. Este novo recinto supuxo un investimento de 1.000.000 de euros. A maior contía foi achegada polo Concello da Laracha, aínda que tamén participaron a Deputación Provincial da Coruña e a Xunta de Galicia. Desde a tempada 2002-2003, o Paiosaco viña xogando no Campo Municipal da Laracha por mor das malas condicións da vella Porta Santa.
Lantziego
O municipio está formado por tres núcleos de poboación: a vila de Lanciego/Lantziego e os barrios de Assa e Viñaspre/Biasteri.
14 de xaneiro
O 14 de xaneiro é o 14º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 351 días para finalizar o ano, 352 nos anos bisestos.
Nacementos
miniatura|125px|Yukio Mishima.
Mortes
miniatura|100px|Lewis Carroll.
Outros
Os 366 días do ano
As Casas, San Pedro de Viana, Chantada
As Casas é un lugar na parroquia de San Pedro de Viana, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 3 habitantes segundo datos do INE e do IGE. deles 2 eran homes e 1 eran mulleres.
Silvio Rodríguez
Silvio Rodríguez Domínguez, nado en San Antonio de Los Baños, o 29 de novembro de 1946, é un músico, poeta e cantautor cubano.
Traxectoria
Exponente da música cubana xurdida coa revolución, Silvio é un dos cantautores cubanos con máis relevancia internacional. Xunto a Pablo Milanés, Noel Nicola, Vicente Feliú e outros músicos crearon o movemento da nueva trova cubana.
Todd Gurley
Todd Gerome Gurley II, nado o 3 de agosto de 1994 en Baltimore (Maryland), é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de running back para Los Angeles Rams da National Football League (NFL). Xogou a nivel universitario para os Georgia Bulldogs, onde foi recoñecido como All-SEC en 2012 e 2013. En 2015 foi seleccionado no Draft da NFL polos Rams, tendo gañado numerosos recoñecementos como varios nomeamentos á Pro Bowl, Mellor Rookie Ofensivo do Ano (2015) ou Mellor Xogador Ofensivo da NFL (2017) despois de conseguir 19 touchdowns.
Vilamel, Outeiro, Castro de Rei
Vilamel é un lugar da parroquia de Outeiro no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 31 habitantes (16 homes e 15 mulleres).
Diego de Andrade
As súas posesións
A máis dos señoríos de Pontedeume, Ferrol e Vilalba herdados do seu pai, o seu casamento con María das Mariñas, filla de Gómez Pérez das Mariñas, deulle a posesión das terras das Mariñas dos Condes e as dos Frades, que formaron a xurisdición de Miraflores. Isto fixo a Diego de Andrade señor dun gran territorio que abarcaba as terras comprendidas entre A Coruña, Ferrol e Vilalba.
Unha vez asegurado o señorío e xurisdición dos seus estados, tentou facerse tamén co señorío eclesiástico. Para iso, reclamou o dereito da presentación dos beneficios da comarca ferrolá ao posuidor del, o Mosteiro de San Martiño de Xuvia. O 13 de xullo de 1472 os frades do referido mosteiro outorgan en Diego de Andrade e os seus descendentes o señorío e o dereito de presentar os beneficios dunha gran cantidade de freguesías de Ferrolterra. Así mesmo afóranlle as sinecuras das anteriores freguesías e doutras máis. Todas estas cesións e foros cústanlle a Diego de Andrade catrocentos marabedís de moeda vella de dez cornados o marabedí ... pago por cada día de San Martiño de novembro en cada ano.
Fin das revoltas irmandiñas
Nos inicios da revolta irmandiña Diego de Andrade, xunto con Sancho de Ulloa, tentou de fuxir a Castela por medo á irmandade, mais foran presos pola condesa de Ribadavia. Recuperada a liberdade logo de dous anos de cadea e morto xa seu pai, tomou nunha noite a fortaleza de Pontedeume, en poder do arcebispo de Santiago, Alonso de Fonseca. Así mesmo, prendeu na fortaleza de Pontedeume a un dos xefes da revolta, Pedro Osorio, finando nela. Deste xeito quedaba descabezado o movemento irmandiño pois seu pai, Fernán Pérez o mozo, xa dera morte a outro dos xefes, Afonso de Lanzós. O terceiro home forte dos irmandiños, Diego de Lemos, correu mellor sorte pois morreu de morte natural na súas posesións en Ferreira.
Loitas cos nobres galegos
miniatura|esquerda|300px|Ruínas da [[fortaleza de Altamira]] Finalizada a guerra irmandiña, os nobres galegos coaligáronse para restauraren o seu anterior poderío e reedificaren as fortalezas. O arcebispo de Santiago, Alonso de Fonseca non vía con bos ollos esta alianza pois supuña unha ameaza ao seu poder.
Ao ano seguinte aparece de novo Diego de Andrade axudando ao señor de Altamira para recuperar das mans do arcebispo de Santiago as fortalezas de Vimianzo e Mesía.
Aínda en máis ocasións axudará Diego de Andrade a Lope Sánchez de Moscoso nas súas disputas co arcebispo ou con outros nobres. En reciprocidade tamén o señor de Altamira auxiliou ao de Andrade na disputa que tiña este con Pedro Pardo de Cela que se apoderara de moitas terras da diocese de Mondoñedo e quixera fortificar Samarugo a dúas leguas de Vilalba. Foi vencido polo de Andrade e o de Altamira, e forzado a levantar o campo.
A chegada ao trono dos Reis Católicos
miniatura|dereita|250px|Gravado que representa aos [[Reis Católicos na corte]]
Na disputa pola sucesión do trono de Castela entre Isabel a Católica e Xoana a Beltranexa, os nobres galegos posicionáranse a favor de Isabel, agás Pedro Álvarez de Soutomaior, abertamente partidario da Beltranexa, e Pedro Pardo de Cela, que mantivo unha actitude ambigua opoñéndose á Católica máis por interese propio que por defensa da Beltranexa.
Xa no trono Isabel, mandou a Galicia a Ladrón de Guevara para sufocar a rebelión dos dous nobres mencionados. Diego de Andrade participou no asedio a Viveiro, onde se fixera forte Pardo de Cela. Ladrón de Guevara por mar e Diego de Andrade por terra lograron que a cidade pasase a mans reais. Posteriormente foi chamado para participar no primeiro dos dous asedios infrutuosos de Pontevedra en poder do Conde de Camiña, Pedro Álvarez de Soutomaior.
Outros servizos prestados aos Reis Católicos por Diego de Andrade foron a defensa da cidade da Coruña do Conde de Benavente, motivo polo cal os reis nomeárono rexedor e capitán da cidade amais de recibir unha recompensa económica; e a participación no asedio á catedral de Santiago por negarse o arcebispo a entregar aos reis a fortaleza da igrexa.
Xa pacificada Galicia, os Reis Católicos visitárona en 1486. Diego de Andrade foi un dos nobres galegos obrigados a marchar á corte real, onde formou parte do Consello real. É nesta época cando os reis outórganlle o título de Conde de Vilalba.
O último servizo aos reis foi a súa participación en 1491 na conquista de Granada.
Descendencia e pasamento
Do seu casamento con María das Mariñas tivo un fillo e dúas fillas: Fernando, Tareixa e Violante. Fernando herdou o señorío do seu pai, chegando a ser nomeado Conde de Andrade. Tareixa casou con Rodrigo Osorio de Moscoso, fillo do xefe irmandiño Pedro Osorio do que fora verdugo Diego de Andrade. Este cabaleiro era un destacado poeta e valente guerreiro que participara na conquista de Orán en 1509 e morrera na toma de Buxía. Sabedora Tareixa da morte do seu home, morreu de mágoa pouco despois na fortaleza de Altamira. Foi soterrada no convento de San Domingos de Bonaval.
Diego de Andrade morreu no primeiros meses de 1492 e, como varios dos seus devanceiros, foi soterrado no mosteiro de Monfero.
Estación de Vedra-Ribadulla
Vedra-Ribadulla é unha estación de tren de Adif situada en Ribadulla, no concello de Vedra, provincia da Coruña. Conta con servizos de media distancia operados por Renfe.
Historia
A estación foi inaugurada o 8 de setembro de 1958 coa posta en marcha do tramo O Carballiño-Santiago de Compostela da liña férrea que pretendía unir Zamora coa Coruña. A súa explotación inicial quedou a cargo de Renfe, que naceu en 1941.
Desde o 31 de decembro de 2004 Renfe Operadora explota a liña mentres que Adif é a titular das instalacións ferroviarias.
A estación
O edificio de viaxeiros, construído en pedra, está formado por dous pisos. Conta con dúas plataformas laterais ás que acceden dúas vías. Os cambios de plataforma realízanse a nivel.
Media distancia
Actualizado a 20 de xuño de 2016.
Lingua q’anjob’al
O q’anjob’al, tamén coñecido como kanjobal, é unha lingua maia falada principalmente en Guatemala e en parte de México. Segundo as estimación de 1998, tiña arredor de 77 700 falantes nativos, principalmente no departamento de Huehuetenango. Os principais concellos nos que se fala o q'anjob'al son San Juan Ixcoy (Yich K'ox), San Pedro Soloma (Tz'uluma' ), Santa Eulalia (Jolom Konob' ), Santa Cruz Barillas (Yalmotx), San Rafael La Independencia e San Miguel Acatán (Pedro Mateo Pedro 2010). O q'anjob'al é ensinado nos colexios públicos dentro do sistema bilingüe de educación intercultural de Guatemala.
Gimnesias
As Illas Gimnesias (en catalán: Gimnèsies) é o nome dado polos gregos ás dúas illas maiores das Baleares, Mallorca e Menorca, habitadas entón polo pobo talaiótico. Os gregos distinguían así estas illas das Pitiusas (Eivissa e Formentera), despoboadas ata o século VII a. C.
Etimoloxía
Os gregos recrutaban aos hondeiros mallorquinos e menorquinos para formar tropas lixeiras, ás que denominaban gymnetas (en grego, gymnetas significa espido), aludindo non tanto a unha nueza completa, senón á escaseza do seu equipamento militar comparado, por exemplo, cos hoplitas, de armamento pesado. Xa que logo, e segundo os autores clásicos, as illas dos gymnetas non podían recibir outro nome que o de Gimnesias.
Os fenicios deron a estas dúas illas un nome distinto: Baliarides. Os romanos preferiron este topónimo ao dos gregos e isto fixo que a denominación de Gimnesias se perdese. A unidade administrativa que deu o Imperio Romano a Gimnesias e Pitiusas, co nome de insulae Baliares, condicionou que a longo prazo o nome de Baleares se asociase ao conxunto do arquipélago.
Uso da denominación
Modernamente, retomouse a denominación antiga de Gimnesias (incluíndo tamén ás illas e illotes menores próximos a Mallorca e Menorca, como Cabrera e Dragonera), sobre todo en círculos académicos e científicos, onde é habitual recorrer ás fontes greco-latinas para elaborar cultismos e tecnicismos. Aínda que hai 2.500 anos a necesidade era saber distinguir entre as illas poboadas e as despoboadas, entre as conquistables e explotables e as que só podían ser obxecto de transaccións e intercambios, actualmente a necesidade científica é outra. A historia natural e a ecoloxía das illas fai necesario distinguir entre dous tipos de realidades distintas: unhas illas máis áridas que estarían desposuídas de vexetación e ocupadas principalmente por aves (Pitiusas) e unhas illas máis chuviosas con abundante vexetación arbórea e provistas de mamíferos (Gimnesias). Curiosamente, e posiblemente por isto se utilice a mesma terminoloxía que os gregos, estes feitos naturais deberon de condicionar fortemente o poboamento humano e, xa que logo, expliquen a distribución restrinxida ás illas de Mallorca e Menorca da cultura talaiótica.
Lista de concellos de Zamora
Lista de concellos da provincia de Zamora:
miniatura|450px|Mapa dos concellos de Zamora
O Outeiro, Lalín, Lalín
O Outeiro é un lugar da parroquia de Lalín, no concello de Lalín, na comarca do Deza, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, no ano 2011 tiña 16 habitantes (6 homes e 10 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Braga
É unha cidade chea de cultura e tradicións, onde a Historia e a relixión conviven coa industria tecnolóxica e co ensino universitario. O Fórum Europeo da Xuventude elixiuna Capital Europea da Xuventude en 2012.
Etimoloxía
Braga procede do latín bracara, topónimo procedente do pobo brácaro que habitaba no Convento Bracarense. A palabra fai alusión as "brācae", bragas ou calzas que vestían.
Outras denominacións
Popularmente a cidade ten outras denominacións:
A cidade está estritamente ligada a toda a provincia de Minho. Ao norte está o tradicional Alto Minho, ao leste, o Parque Nacional de Peneda-Gerês; ao sur, as terras señoriais de Basto e o industrial Ave; e ao oeste, o litoral marítimo minhoto.
Historia
miniatura|esquerda|[[Martiño de Dumio]] Hai vestixios da presenza humana na rexión desde hai bastanta tempo. Un dos mais antigos é a Mámoa de Lamas, un monumento megalítico do Neolítico. Porén, non hai moitas probas da existencia de poboados estables en Braga na Idade de Bronce, agás foxas e cerámicas encontradas no Alto da Cividade (onde existiría un asentamento) e por unha necrópole que existiría na zona dos Granjinhos.
Na Idade de Ferro desenvólvense os poboados castrexos, situados nos lugares elevados. A rexión era habitada polo pobo dos Brácaros (en latín, Bracari), que deron nome á cidade despois da súa fundación, logo de ser forzados polos romanos a descender ao val. Posibelemente da raíz celta a partir do nome da deusa Brighid.
Bracara Augusta
No século II adC a rexión foi tomada polos romanos. A vila foi fundada no ano 16 adC, co nome de Bracara Augusta en homenaxe ao Emperador César Augusto. Bracara Augusta, capital da rexión da Gallaecia, integraba os tres conventos do noroeste peninsular e parte do convento de Clunia. Estímase que no ano 25 nesta rexión habitaban uns 285.000 tributarios libres nas 24 civitates. Desta época data tamén a creación do bispado de Bracara Augusta. Segundo a lenda, Pedro de Rates foi o primeiro bispo de Braga entre os anos 45 e 60, ordenado polo apóstolo Santiago, chegado da Terra Santa e falecido cando promulgaba o cristianismo no noroeste peninsular. Pero non é ata o ano 385 cando aparece a primeira referencia á sé, en tempos do Papa San Siricio.
miniatura|[[Fonte do Ídolo.]]
Despois da conquista do imperio romano, Bracara Augusta foi elixida capital política e intelectual do reino dos Suevos, que englobaba a extinta rexión da Gallaecia (actual Galiza, norte de Portugal, parte de Asturias e das provincias de León e Zamora e se prolongaba até o río Texo. Por orde do rei Ariamiro, organizouse o concilio de Braga. Foi presidido por Martiño de Dumio, bispo da cidade, e tivo lugar entre o 1 de maio de 561 e o 563. Deste concilio saíron grandes reformas, principalmente no mundo eclesiástico (creación do ritual bracarense) e a abolición de elementos lingüísticos pagáns (os días da semana pasaron de ser Lunae dies, Martis dies, Mercurii dies, Jovis dies, Veneris dies, Saturni dies e Solis dies, por Feria secunda, Feria tertia, Feria quarta, Feria quinta, Feria sexta, Sabbatum, Dominica Dies, actuais denominacións en portugués e galego). Posteriormente chegou o declive do pobo Suevo (o antigo Reino de Galiza) e a dominación dos Visigodos.
Braga
miniatura|dereita|230px|Mapa medieval da cidade. No século XI a cidade é reorganizada, probabelmente xa coa nova designación de Braga. Por orde do bispo Pedro de Braga iníciase a construción da muralla e da sé, sobre restos dun antigo templo romano dedicado á deusa Isis, reconvertido nunha igrexa cristiá. A cidade desenvólvese en torno da sé, ficando restrinxida ao perímetro amurallado.
Braga foi nesa altura ofrecida como dote por Afonso VI de León e Castela á súa filla Tareixa, no seu matrimonio con Henrique de Borgoña, Conde de Portugal. Estes últimos foron señores da cidade entre 1096 e 1112. En 1112 doaron a cidade ao arcebispado. Coa elevación do bispado bracarense a arcebispado, a cidade adquiriu de novo unha enorme importancia a nivel peninsular. Diego Xelmírez, arcebispo de Santiago de Compostela, con medo da auxe da sé de Braga, mandou roubar as reliquias dos santos bracarenses na tentativa de diminuír a importancia relixiosa da cidade. As reliquias non foron devoltas a Braga até a década de 1990.
miniatura|230px|[[Catedral de Braga]]
No século XVI o arcebispo Diogo de Sousa modificou a cidade profundamente, creando rúas, prazas, e edificios dentro e fóra do perímetro amurallado. Do século XVI ao século XVIII, por medio de varios arcebispos, os edificios de traza medieval foron sendo derrubados e substituídos por edificios de arquitectura relixiosa da época.
No século XVIII, por medio da inspiración artística do arquitecto André Soares (1720-69), a cidade converteuse na vila barroca de Portugal por excelencia. A finais deste século comeza a aparecer en varias edificacións o neoclásico co enxeñeiro e arquitecto Carlos Amarante (1742-1815). Doutra volta, por medio de varios arcebispos, os edificios relixiosos foron alterados coa introdución do barroco e o neoclásico.
No século seguinte houbo conflitos por mor das invasións francesas e loitas liberais. O 20 de marzo de 1809 tivo lugar na cidade a batalla do Carvalho d'Este, e foi saqueada polas tropas napoleónicas. A cidade foi recuperada o 5 de abril polo xeneral José António Botelho de Sousa, comandante das forzas portuguesas no Minho.
En 1834, coa fin das loitas liberais, foron expulsadas varias ordes relixiosas de Braga, deixando o seu espolio para a cidade. Como consecuencia da revolta da Maria da Fonte, na Póvoa de Lanhoso, área baixo xurisdición do cuartel militar de Braga, a cidade acolleu importantes enfrontamentos entre o pobo e as autoridades. A finais do século XIX o centro da cidade deixa a área da sé de Braga e pasa cara á Avenida Central. En 1875 o rei Luís I de Portugal inaugurou a liña e estación dos convois de Braga.
Match Point
Match Point é un filme británico-luxembugués de 2005 escrito e dirixido por Woody Allen. Está protagonizado por Jonathan Rhys Meyers, Scarlett Johansson, Emily Mortimer, Matthew Goode, Brian Cox e Penelope Wilton. No filme, a personaxe de Rhys Meyers casa cunha moza de familia rica, mais a súa nova posición social está ameazada pola súa relación coa cuñada, interpretada por Johansson. O filme trata temas como a moralidade, a cobiza, a luxuria, os cartos e a sorte na vida, o cal leva a comparalo con outro filme de Allen, Crimes and Misdemeanors (1989). Foi producido e rodado en Londres despois de que Allen atopase dificultades e apoio financeiro para rodalo en Nova York. O acordo obrigouno a empregar un elenco na súa maioría británico, e a re-escribir o guión para adaptalo a Londres.
Braga
Braga
No século XX tivo lugar a revolta dos transportes e das infraestruturas básicas, reformulándose a Avenida da Liberdade, destacando o Theatro Circo e os edificios do lado de nacente. O 28 de maio de 1926, o xeneral Gomes da Costa inicia nesta cidade a revolución de 1926.
Match Point
A crítica dos Estados Unidos louvou o filme e a súa ambientación británica, e considerouna como unha volta á esencia de Allen. Pola contra, a crítica británica considerou Match Point dun xeito menos favorable, atopando problemas nas localizacións e na linguaxe dos diálogos. Allen foi nomeado ó Oscar ó mellor guión orixinal.
García Sánchez, Lalín, Lalín
García Sánchez é un lugar da parroquia de Lalín, no concello de Lalín, na comarca do Deza, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, no ano 2011 tiña 41 habitantes (23 homes e 18 mulleres).
Braga
Braga
Xa a finais do século XX, a cidade tivo un gran desenvolvemento e crece a un ritmo bastante elevado.
Xeografía
270px|esquerda|miniatura|Relevo do concello. Situada no corazón do Minho, Braga encóntrase nunha rexión de transicións de leste a oeste, entre serras, forestas e leiras aos grandes vales, planicies e campos verdes. Limita ao norte con Amares, ao sur con Vila Nova de Famalicão, ao leste coa Póvoa de Lanhoso, ao sueste con Guimarães, ao oeste con Barcelos e ao noroeste con Vila Verde.
O territorio do municipio pertence a dúas bacias hidrográficas, a do río Cávado ao norte e a do río Ave ao sur. No Cávado, de caudal medio, desaugan diversos cursos menores. Ao Ave van dar as augas do río Este e os seus diversos afluentes, como o río Veiga, todos de pequeno caudal.
Clima
A climatoloxía de Braga é oceánica temperada, ao situarse entre as serras e o océano Atlántico, coas catro estacións ben definidas. Os invernos son bastante pluviosos e fríos, e xeralmente con ventos moderados do suroeste. O vento pode tamén soprar do norte, normalmente forte, o que adoita provocar un descenso da temperatura. A neve non adoita callar, sendo a última nevarada até o momento a do 9 de xaneiro de 2009. As primaveras son tipicamente frescas, con grandes anticiclóns e ventos suaves, con brisas matutinas nas maiores altitudes. No val do Cávado, a baixa altitude, adoita haber néboa pola mañá. O mes de maio é propicio para as treboadas, polo quecemento do aire húmido coa chegada do verán. Estes son quentes e soleados, con ventos suaves do leste. Nos días máis frescos pode haber choivas de curta duración, importantes para a vexetación da rexión ao reabastecer as táboas de auga. Os outonos son chuviosos, xeralmente con ventos moderados.
Demografía
O concello ten unha alta densidade de poboación, con 962 hab./km². En 2008 tiña 176.154 habitantes (78.954 homes e 85.238 mulleres), sendo un dos máis populosos de Portugal e un dos máis rexuvenecidos de Europa. A maior parte da poboación concéntrase na área urbana.
A poboación menor de 25 anos representa o 35 % da poboación, e a maior de 65 anos o 11 %. Existen comunidades inmigrantes, especialmente brasileiros, africanos (principalmente oriundos das antigas colonias portuguesas), chineses e de Europa do leste.
A poboación creceu un 16,2 % entre 1991 e 2001, especialmente nas antigas freguesías suburbanas (hoxe urbanas), como Nogueira (124,6 %), Frossos (68,4 %), Real (59,8 %) ou Lamaçães (50,9 %). As previsións apuntan que Braga será un dos concellos con maior crecemento nos próximos anos.
Evolución demográfica entre 1801 e 2008 :
Organización administrativa
miniatura|250px|dereita|Edificio da Cámara Municipal na praza do municipio.
Administrativamente o concello pertence ao distrito de Braga, do que é capital. É tamén capital da grande área metropolitana do Minho, a terceira maior do país con cerca de 800.000 hab.
A cámara municipal está presidida desde 1976 por Mesquita Machado. Amais da presidencia, a cámara está composta por nove vereadores. A Asemblea Municipal é o órgano lexislativo do municipio, e está constituída por un presidente e dous secretarios, sesenta e tres deputados e os sesenta e dúas presidencias de Xunta de Freguesía.
Freguesías
miniatura|250px|dereita|Mapa coas freguesías de Braga.
O concello abrangue 62 freguesías, urbanas (citadinas), freguesías predominantemente urbanas (suburbanas) e freguesías mediamente urbanas.
Artesanía
miniatura|[[Cavaquinho ou braguinha, instrumento creado polos Biscainhos que chegou a Hawai, dando orixe ao ukelele.]] Dentro da artesanía bracarense destacan os instrumentos musicais, como os cavaquinhos, as violas, ou as guitarras (especialmente a viola braguesa). O cavaquinho, logo de ser levado por emigrantes portugueses a Hawai, deu lugar ao ukelele. Na arte sacra destacan as representacións bíblicas e a vela votiva de Braga. Outros produtos manufacturados de sona son os artigos de liño (panos, colchas, cortinas…), os bordados, a cestaría, miniaturas en madeira, farricocos (tamén en cera), bixutería, ferro forxado (sinos, miniaturas, material para agricultura…) ou a louza corida.
Gastronomía
Como na gastronomía de Portugal, destaca o bacallau. Outros pratos da rexión do Minho son o arroz de pato, as papas de sarabullo con roxóns, a tripa enfariñada, os fariñotes, os enchidos de sangue, o cabrito, as frixideiras do Cantinho ou as da Sé, os roxóns á moda do Minho, o galo "pica no chão", o viño verde, e sobremesas como o Pudin Abade de Priscos, o touciño do ceo, o bolo rei escangallado, fidalguiños, pederneiras, suplicios, ou as paciencias.
Tradicións e festividades
miniatura|Iluminación da Arcada durante as festividades do São João.
Sudbata kato pluh
Sudbata kato pluh (en Съдбата като плъх) é un filme búlgaro de 2001 dirixido por Ivan Pavlov. Foi escollido como candidato de Bulgaria para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 74ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Lapuebla de Labarca
250px|miniatura|Casa do concello Lapuebla de Labarca é un concello de Áraba, no País Vasco. Pertence á cuadrilla de Laguardia-Rioxa Arabesa e tiña en 2015 unha poboación de 860 habitantes.
É o municipio máis meridional de Áraba, limitando con Laguardia, que o rodea, e con Fuenmayor (A Rioxa) polo sur. Atópase na beira do río Ebro.
Cristimil, Padrenda, Meaño
Cristimil é un lugar da parroquia de Padrenda no concello pontevedrés de Meaño na comarca do Salnés. Tiña 34 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 17 eran mulleres e 17 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 37 veciños, e 2005, cando eran 41.
Trattegio
miniatura|250px|Fresco estragado de [[Andrea Mantegna da capela Ovetari.]] O tratteggio é un tipo de reintegración cromática empregada na conservación e restauración para proporcionarlle ao ben patrimonial a súa lexitimidade e facilitala súa lectura evitando que a atención se centre na falta de material en vez de na obra.
Características
Esta técnica, creada en 1939 polo Istituto Centrale dei Restauro en Roma, pretende cubrir a lagoa ou falta de capa pictórica dunha obra para que resulte imperceptible desde lonxe pero que sexa visible ao aproximarse a obra e observala de preto. O que se pretende é mostrar que se trata dunha intervención actual e que, polo tanto, non forma parte de orixinal.
A metodoloxía consiste na creación dun xogo visual (teorías da Gestalt) coa interpolación das cores mediante o emprego de trazos ou liñas unhas por riba das outras, isto é, mesturadas cromaticamente na superficie, crean unha trama pictórica para ser observada a certa distancia. As cores empregadas son primarias e aplícanse con acuarela sobre un fondo branco (estucado ou preparación que se aplicaba encima do lenzo). Esta técnica, a diferenza do rigattino, non utiliza cores aproximadas senón primarias e, as liñas que son paralelas no rigattino son liñas entrecruzadas.
As dúas tipoloxías máis habituais fanse en función da reconstrución do tecido pictórico. Por un lado, o tratteggio de liñas cruzadas que adoita ser empregado en lagoas de grandes dimensións ou pola ausencia de referencias formais imitables. Mentres que, por outro lado, o tratteggio direccional procura reproducir a dirección das pinceladas ou de volumes (en caso de escultura policromada).
Pitiusas
As Illas Pitiusas (en catalán, Pitiüses) sitúanse no mar Mediterráneo, dentro do arquipélago balear. Consta de dúas illas, Eivisa e Formentera, e múltiples illotes (S'Espalmador, S'Espardell...). Politicamente, forman os Consellos Insulares de Eivisa e Formentera, dentro da comunidade autónoma das Illas Baleares, en España.
O nome de "Pitiusas" xa foi comentado por Plinio o Vello, ao existir gran número de piñeiros que poboaban as dúas illas (pitys é piñeiro en grego). Ao contrario que na actualidade, os gregos e romanos diferenciaban claramente as Pitiusas do resto das Baleares, que denominaban Gimnesias e nas que incluían unicamente a Mallorca e Menorca.
As illas caracterízanse pola presenza de especies e subespecies de mamíferos e réptil endémicos, normalmente de tamaño maior aos seus parentes no continente europeo. A maioría da fauna e flora autóctonas atópanse ameazadas pola proliferación urbanística e a introdución de especies foráneas, especialmente en Eivissa.
Parlamento do Reino Unido
miniatura|dereita|300px|As Cámaras do Parlamento, preto da Ponte de Westminster
O Parlamento do Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte é a institución lexislativa suprema no Reino Unido e nos Territorios Británicos de Ultramar e goza de soberanía parlamentaria). Á cabeza está o Soberano. É bicameral, incluíndo unha Cámara alta, chamada Cámara dos lords, e unha Cámara baixa, chamada Cámara dos Comúns do Reino Unido.
A Cámara dos Lords inclúe dous diferentes tipos de membros: Os Lords Espirituais (os clérigos sénior da Igrexa de Inglaterra) e os Lords Temporais (membros da nobreza). Os membros desta cámara son elixidos pola nobreza, antes eran herditarios, pero na actualidade só dous postos son herditarios. Doutra banda, os membros da Cámara dos Comúns son elixidos democraticamente. A Cámara dos Lores e a Cámara dos Comúns reúnense en Salóns separados no Palacio de Westminster (comunmente coñecido como as Cámaras do Parlamento), en Londres a capital británica (máis precisamente, no municipio; e cidade;coñecida como Cidade de Westminster). Por convención constitucional, todos os ministros de goberno, incluíndo ao Primeiro Ministro son elixidos dende a Cámara dos Comúns ou da Cámara dos Lores.
O Parlamento estableceuse en 1707 como Parlamento de Gran Bretaña logo da unión de Inglaterra e Escocia, e dos seus parlamentos que se desenvolveran a partir dos antigo concilios que aconsellaban ao soberano. En teoría, o poder non é do Parlamento senón da Raíña "Queen-in-Parliament" ou do Rei ("King-in-Parliament"). A miúdo dise que a Raíña ten autoridade soberana, con todo esta posición é debatible. Nos tempos modernos, o poder real está nas eleccións democráticas das Cámara dos Comúns. O Soberano actúa só como unha figura decorativa e os poderes da Cámara dos Lordes están amplamente limitados. En 1801 pasou a denominarse Parlamento do Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda e dende 1927 leva o nome oficial de Parlamento do Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte.