cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles
Sinopse
Cando o desexa, o vampiro Lestat converte ás súas presas en vampiros, concedéndolles así o don da inmortalidade. A finais do século XVIII, Lestat converte en vampiro a Louis de Pointe, un home desolado pola perda da súa xove esposa e da súa pequena filla. Douscentos anos máis tarde, a finais do século XX, en San Francisco, Louis decide contar a súa historia, a historia de amor, terror e éxtase dun vampiro, a un xove xornalista, Daniel Malloy.
1269
Mortes
Historia ano a ano
Literatura finesa
Ao falar de literatura finesa, cómpre sinalar ao primeiro que a lingua finesa permaneceu como lingua non escrita ata o século XVI pero pisto non quere dicir que durante séculos carecese de literatura, pois o finés gozou dunha vizosa literatura popular que chegou a nós grazas aos cantores populares que ao longo de xeracións transmitiron eses textos, loxicamente con modificacións e en múltiples versións.
Literatura popular
A poesía popular finesa consérvase nos arquivos da Sociedade de Literatura Finesa e só unha parte se publicou na colección Suomen Kansan Vanhat Runot en 33 volumes publicados entre 1908 e 1948 que recollen 85.000 pezas con 1 270 000 versos.
A maior parte desa literatura popular conservouse na zona máis oriental do dominio lingüístico da lingua finlandesa, Carelia e Ingria e en menor medida no oeste de Finlandia pero os poemas conservan trazos lingüísticos e temáticos propios do occidente do dominio lingüístico finés. A poesía popular finesa pode ser poesía lírica, unha poesía individual que se centra na emoción e o lirismo do eu do poema utilizando imaxes tiradas da natureza e das actividades da vida cotiá ou poesía épica, poemas máis longos e extensos, en torno aos 100 ou 200 versos, que contan unha sucesión de acontecementos, mitolóxicos as máis das veces. Fóra destes dous grandes grupos quedan fóra outro tipo de poemas como as poesías para as vodas, de caza, lamentacións.
Os encargados de conservar e cantar os poemas populares eran os cantores populares ou bardos, ás veces acompañados polo kantele. No norte eran dous os cantores, un que o recitaba de primeiro e outro que repetía o verso, mentres no sur o cantor era xeralmente unha muller acompañada por un coro. Entre os cantores populares destacaron Arhippa Perttunen e Larin Paraske.
En 1564 recolleuse o primeiro poema popular finés pero foron escasos os poemas que se recolleron en parte por considerarse un fenómeno pagán e en parte por ser o finés unha lingua minorizada. No século XIX o romanticismo vaise interesar pola literatura popular e Elias Lönnrot partindo de poemas recollidos por el e por outros entusiastas redactou a epopea Kalevala (1835-1849) que consagrou a literatura popular como unha das principais fontes da literatura finesa escrita.
Reforma Protestante
miniatura|O Abckiria foi o primeiro libro publicado en finés Aínda que antes da Reforma xa existían textos relixiosos en finés, non conservados, foi Mikael Agricola primeiro bispo protestante de Finlandia o autor dos primeiros libros en finés, en 1543 publicou Abckiria, un pequeno abecedario e catecismo, Rucouskiria é un libro de oracións publicado en 1544, en 1548 apareceu a súa tradución do Novo Testamento fundamental na estandarización do finés.
Epígonos de Agricola continuaron o seu labor como Jacobus Finno, autor dun libro de cánticos en 1583, Hemmiki Maskulainen tamén autor dun libro de cánticos en 1605 e tradutor de Piae Cantiones en 1616, Eerik Sorolainen autor de Postilla, colección de sermóns en dous volumes publicados en 1621 e 1625 e que se usou nas igrexas finesas por máis de dous séculos.
Academia de Turku
O século XVIII estivo marcado polo establecemento da Academia de Turku que aínda que favoreceu fundamentalmente ao sueco, a lingua dos profesores tamén exerceu influencia sobre a literatura finesa, apareceu o primeiro autor teatral, Eerik Justander que traduciu unha obra sueca ao finés que non se conserva. Matthias Salamnius escribiu unha descrición da vida de Xesús en metro kalevaliano, Ilo-Laulo Jesuxesta (1690), que viu reedicións nos dous séculos seguintes. No seo da Academia de Turku comezaron a aparecer homes que se interesaron pola lingua finesa como Daniel Juslenius, autor dun dicionario trilingüe ou Henrik Florinus, autor dunha nomenclatura do vocabulario finés. Suomenkieliset (1775-1776) foi o primeiro diario en finés.
Século XIX
O comezo do século XIX coincidiu coa fin do dominio sueco sobre Finlandia que quedou a partir de 1809 baixo o dominio de Rusia, como un Gran Ducado autónomo que conservou as antigas institucións suecas e no que a lingua sueca seguía a ser a oficial e no que se comezaba a crear unha conciencia nacional que chegou tamén á literatura, que se expresaba maioritariamente en sueco, a principios de século tan só algúns poetas como Kallio ou Jakob Judén ou o dramaturgo Pietari Hannikaien escribían en finés, aínda que numerosos poetas populares como Vihtapaavo elaboraban unha poesía local enraizada na tradición. Entre algúns intelectuais de lingua sueca comezou a estenderse a consideración do finés como lingua nacional de Finlandia, entre eles salientou Johann Vilhelm Snellman que en 1863 conseguiu un status legal para o finés semellante ao sueco.
Logo da publicación do Kalevala e o seu éxito o número de autores en finlandés aumentou considerablemente enriquecéndose con novos xéneros e temas. Aleksis Kivi foi o creador da primeira gran novela en finlandés, Seitsemän veljestä (Os sete irmáns) publicada en 1870. Kaarlo Kramsu introduciu na literatura finesa a balada histórica e a poesía social. A partir de 1880 será o realismo a corrente literaria predominante con autores como Minna Canth, Juhani Aho, Arvid Järnefelt e Teuvo Pakkala. Coa fin de século aumentou na literatura a importancia do imaxinario e o sentimento e os elementos nacionais van estar omnipresentes, este novo estilo denomínase neorrealismo nacional e o seu principal representante foi Eino Leino, aínda que cultivou tódolos xéneros a poesía é onde destacou máis, sobre todo na serie Helkavirsiä (1903-1916).
Século XX
Coa entrada do novo século deixouse sentir en Finlandia a influencia do simbolismo, en Otto Manninen con influencias do neorrealismo, V. A. Koskenniemi coa súa poesía pesimista e L. Onerva cunha poesía máis experimental e intimista. Pero sobre todo o século XX é importante polo desenvolvemento da prosa finesa, que vive unha auténtica idade de ouro, unha prosa na que o peso da natureza é esmagador, con protagonistas procedentes da xente do común, individualistas que reivindican a xustiza social, un realismo á vez combinado co humor. Os máis grandes prosistas son Ilmaro Kianto, que describe a pobreza rural, Joel Lehtonen que deixou unha das mellores novelas finesas, Putkinotko (1919-1920), metáfora da decepción que leva o camiño dos ideais á realidade e Volter Kilpi autor cun estilo e técnica propia que recorda a Marcel Proust. Con gran calidade pero sen a xenialidade dos anteriores sobresaen Maiju Lassila, Maria Jotuni, Frans Emil Sillanpää que foi o único finés en recibir o Premio Nobel (1939), Heikki Toppila, Aino Kallas, Johannes Linnankoski, Aaro Honka e Maila Talvio.
A segunda guerra mundial supuxo unha ruptura no panorama literario finés, xorde toda unha xeración de autores marcados pola experiencia da guerra, o país viu reduciu o seu territorio e case toda a poboación de Carelia pasou como refuxiada a Finlandia, cuestiónanse os antigos valores pero tamén aumentou a produción literaria e a tradución de obras doutras literaturas.
Na narrativa xorden dúas concepcións diferentes, unha máis tradicional marcada polo realismo agrario ou obreiro con escritores como Veikko Huovinen e sobre todo Väinö Linna, a súa Tuntematon sotilas (1954), centrada nas relacións entre oficiais e simples soldados durante a Segunda Guerra Mundial, vendeu máis do millón de exemplares e suscitou un forte debate nacional pola autocrítica á sociedade finesa. A outra tendencia na narrativa é a máis experimental, na procura de novas solucións de estilo e estrutura, Veijo Meri é o autor máis destacado desta tendencia, cun sentido do grotesco na cal se adiviña a crise dun pobo. Outros autores, como é o caso de Eeva Joenpelto, combinan as dúas tendencias.
Nos anos sesenta a lingua coloquial entra na poesía, que se compromete coa realidade social circundante de forma contestataria, o primeiro autor que rompe coa poesía dos cincuenta é Pentti Saarikoski. En reacción a esta poesía aparecen autores que centran a súa obra na vida cotiá ou na natureza, rexeitando o compromiso político, é o caso de Helena Anhava ou buscando novas formas na poesía xaponesa como Veikko Polameri.
En canto á prosa durante os anos 60 e 70 destacan nomes como o de Hannu Salama, autor de novelas obreiras de carácter épico, o contorno obreiro tamén se atopa nas obras de Samuli Paronen cun acento moi forte no infraproletariado. A crise da clase media e o conflito de xeracións centra as obras de Kerttu-Kaarina Suosalmi e o problema da poboación evacuada da Carelia está moi presente nas obras de Eeva Kilpi e Iiris Kähäri. A evolución da vida rural é outro dos grandes temas da prosa, autores como Eino Säisä, Heikki Turunen ou Kalle Päätallo.
Nos anos 80 desenvólvese extrardinariamente o relato, con autores como Rosa Liksom, Joni Skiftesvik ou Leena Krohn. Entre os novelistas da última xeración salientan Olli Jalonen, Matti Pulkkinen e Maarit Verronen
1270
Mortes
Historia ano a ano
Monkey Island 2: LeChuck's Revenge
Monkey Island 2: LeChuck's Revenge é unha aventura gráfica realizada por LucasFilm Games publicada en 1991 que foi realizada co mesmo motor que The Secret of Monkey Island, e foi distribuída orixinalmente en disquetes, con gráficos VGA para logo ser distribuída por separado e máis tarde xunto coa primeira parte, en CD-ROM. O xogo ten un inesperado final, do que se dixo que é o máis desconcertante da historia dos videoxogos.
Nesta segunda parte, aparecerá un Guybrush Threepwood rico que se lanza á procura de novas aventuras. Con todo pronto será desposuído do seu diñeiro por Largo LaGrande, un matón que aterroriza a illa. Deberá achar o mítico tesouro do Big Whoop, e recuperar de paso o amor de Elaine Marley, volvéndose a enfrontar ao pirata zombi LeChuck.
En 1998 saíu en España un pack que incluía os dous primeiros xogos da saga. Devandito pack incluía versións de The Secret of Monkey Island e Monkey Island 2: LeChuck's Revenge que funcionaban en Windows 9x.
Argumento
O xogo comeza con Guybrush colgando dunha soga e cun cofre na outra man, cando chega Elaine e o pequeno pirata comeza a contar a súa historia sobre un novo tesouro, esta vez na illa Scabb (unha anarquía pirata no medio do Caribe), onde se enfronta a Largo LaGrande ao que Guybrush sabe derrotar coa axuda dunha feiticeira e do vodú. Despois continúa viaxando entre tres illas para atopar os catro pedazos do mapa do tesouro e chega á fortaleza de LeChuck, que trata de eliminalo, pero Guybrush, logo de xogar a cuspir, logra estoupar a illa para chegar ao tesouro. Alí descobre que en realidade LeChuck é o seu propio irmán e que intenta matalo usando un boneco vodú, pero Guybrush tamén se fai cun co que derrota ao malvado pirata.
Sorry!
Sorry! é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Catherine, publicado o 1 de novembro de 1994 a través do selo TVT Records.
Chicholi
Título da ligazónChicholi é unha vila do distrito de Nagpur, en Maharashtra, India. Localízase a 306 metros de altitude, a súa poboación é de 18.474 habitantes (2001). O 21% da poboación é analfabeta segundo o censo de 2001.
Piré-sur-Seiche
Piré-sur-Seiche (en Pereg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
PAS Alcoi
O Patí Alcodiam Salesià, tamén coñecido como PAS Alcoi é un club de hóckey a patíns e patinaxe artística da localidade alacantina de Alcoi.
O equipo de hóckey a patíns compite actualmente na OK Liga.
Historia
O Club Patí d'Alcoi foi fundado en 1951, e tres anos máis tarde converteuse en sección do Real Alcodiam Deportivo, un dos clubs de fútbol de Alcoi. En 1957 fusionouse co equipo do Colexio Salesianos e dende aquela é denominado Patí Alcodiam Salesià.
Cornido, O Val, Narón
Cornido é un lugar da parroquia de Santa María a Maior do Val no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 43 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 24 homes e 19 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando tiña 31 habitantes.
1271
Mortes
Historia ano a ano
Cheaper by the Dozen (filme de 2003)
Cheaper by the Dozen é un filme estadounidense dirixido por Shawn Levy que foi estreado no 2003. Remake do filme de 1950 Cheaper by the Dozen.
Dictyostelium discoideum
Dictyostelium discoideum é unha especie de ameba que vive no solo pertencente ao filo Amoebozoa, infrafilo Mycetozoa. Considerado un mofo mucoso, D. discoideum é un eucariota que durante o seu ciclo de vida pasa de ser un conxunto de amebas unicelulares separadas a unha masa multicelular e despois a un corpo frutífero. O seu peculiar ciclo de vida asexual consta de catro fases: vexetativa, agregación, migración e culminación. O ciclo vital de D. discoideum é relativamente curto, o que permite observar sucesivamente as catro etapas de maneira doada. As células implicadas no ciclo de vida realizan movementos, sinalización química e desenvolvemento, o que é aplicable á investigación do cancro humano. A simplicidade do seu ciclo vital fai que D. discoideum sexa un valioso organismo modelo para estudos de procesos xenéticos, celulares e bioquímicos aplicables a outros organismos.
Hábitat natural e dieta
Na natureza D. discoideum pode encontrarse no solo e na capa de follas caídas húmidas dos bosques temperados caducifolios. A súa dieta primaria consiste en bacterias que encontran no solo e materia orgánica en descomposición.
Ciclo vital e reprodución
O ciclo vital de D. discoideum empeza como esporas que son liberadas dun sorocarpo (corpo frutífero) maduro. As mixoamebas saen das esporas cando as condicións son cálidas e húmidas. Durante a súa fase vexetativa, as mixoamebas divídense por mitose e aliméntanse de bacterias. A bacteria segrega ácido fólico, que atrae mixoamebas. Cando as bacterias escasean, as mixoamebas entran na fase de agregación.
Durante a agregación, a falta de alimento inicia a creación dunha maquinaria bioquímica que inclúe glicoproteínas e adenilil ciclase. As glicoproteínas permiten a adhesión célula-célula e a adenilil ciclase xera AMP cíclico. O AMP cíclico é segregado polas amebas para atraer céllas veciñas a unha localización central. A medida que se moven cara o sinal, chocan unhas con outras e péganse utilizando as moléculas glicoproteicas de adhesión, formando o agregado.
esquerda|miniatura|Ciclo vital
A fase de migración empeza unha vez que as amebas formaron un apertado agregado e a morea alongada de células derrúbase formando unha capa plana no chan. As amebas traballan xuntas como un pseudoplasmodio móbil, parecido a unha masa que lembra unha "lesma" duns 2 a 4 mm de longo, composta de ata 100 000 células, e pode moverse ao producir unha vaíña de celulosa nas súas células anteriores a través da cal se move a masa. Parte desta vaíña queda atrás como un rastro mucoso a medida que o pseudoplasmodio se move cara a atractores como a luz, calor e humidade, sempre cara adiante. O AMP cíclico e unha substancia chamada factor indutor da diferenciación, axuda a formar diferentes tipos celulares. A masa ou "lesma" diferénciase en células prepedúnculo e células preespora que se moven aos extremos anterior e posterior, respectivamente. Unha vez que o pseudoplasmodio encontra un ambiente axeitado, o seu extremo anterior forma o pedúnculo ou talo do corpo frutífero e o posterior forma as esporas do corpo frutífero. Só recentemente se descubriu que existen tamén unhas células similares ás anteriores, que se dispersan pola rexión posterior da "lesma". Estas células similares ás anteriores forman a parte inferior do corpo frutífero e as cubertas das esporas. Unha vez que o pseudoplasmodio se establece nun lugar, o extremo posterior esténdese e o o extremo anterior queda elevado no aire, formando o chamado "sombreiro mexicano" e empeza a fase de culminación.
Capitáns xenerais de Galicia
A Capitanía Xeneral de Galicia foi creada en 1480 polos Reis Católicos para o sometemento do reino de Galicia. Desde entón e até o ano 1835 o cargo de gobernador ou capitán xeneral de Galicia concentrou na súa persoa tamén a presidencia da Real Audiencia de Galicia, de xeito que se podían considerar auténticos vicerreis de Galicia, como de feito algúns así se titularon. Ocuparon o cargo de capitán xeneral:
Dictyostelium discoideum
Ciclo vital e reprodución
As células prepedúnculo e as preespora cambian as súas posicións na fase de culminación para formar o corpo frutífero maduro. O extremo anterior do "sombreiro mexicano" forma un tubo de celulosa, que permite que as células máis posteriores se movan por fora do tubo ata a parte superior, e as células prepedúnculo móvense cara abaixo. Este rearranxo forma o pedúnculo ou talo do corpo frutífero feito de células do extremo anterior da masa, e as células do extremo posterior da masa están na parte superior e agora forman as esporas do corpo frutífero. Ao final deste proceso de 8 a 10 horas de duración, o corpo frutífero maduro está completamente formado. Este corpo frutífero mide de 1 a 2 mm de alto e pode agora comezar de novo un ciclo completo ao liberar esporas maduras que se converten en mixoamebas.
Reprodución sexual
En xeral, aínda que D. discoideum xeralmente se reproduce asexualmente, pode tamén realizar a reprodución sexual se se dan certas condicións. D. discoideum ten tres tipos de apareamento diferentes (~"sexos") e identificouse o locus sexual que especifica estes tres tipos. As cepas de tipo I están especificadas polo xene chamado MatA, as cepas de tipo II teñen tres xenes: MatB (homólogo de Mat A), Mat C e Mat D, e as capas de tipo III teñen os xenes Mat S e Mat T (que son homólogos de Mat C e Mat D). Estes sexos só se poden aparear cos dous sexos que son diferentes ao propio (dos tres que hai) e non co seu mesmo sexo.
Cando se incuban con bacterias que lles serven de alimento, pode ocorrer un desenvolvemento sexual heterotálico ou homotálico, o que ten como resultado a formación dun cigoto diploide. O apareamento heterotálico acontece cando dúas amebas de diferentes tipos de apareamento están presentes nun ambiente escuro e húmido, onde poden fusionarse durante a agregación para formar unha célula cigótica xigante. A célula xigante libera despois AMPc para atraer outras células, despois fagocita as outras células canibalmente no agregado. As células consumidas serven para encaixar o agregado completo nunha grosa parede de celulosa para protexelo. Isto denomínase macrocisto. Dentro do macrocisto, a célula xigante divídese primeiro por meiose, e despois por mitose para producir moitas amebas haploides, que serán liberadas para que se alimenten como farían as amebas normais. As cepas homotálicas de D. discoideum AC4 e ZA3A poden tamén producir macrocistos. Cada unha destas cepas, a diferenza das cepas heterotálicas, probablemente expresa ambos os alelos de tipo de apareamento (matA e mata). Aínda que a reprodución sexual é posible, é moi raro ver a xerminación con éxito dun macrocisto de D. discoideum en condicións de laboratorio. Non obstante, a recombinación é común nas poboacións naturais de D. discoideum, o que indica que o sexo é probablemente un aspecto importante do seu ciclo vital.
Uso como organismo modelo
Como moitos dos seus xenes son homólogos dos xenes humanos e o seu ciclo de vida é simple, D. discoideum utilízase frecuentemente como organismo modelo. Pode observarse a nivel molecular, celular ou de organismo principalmente porque ten un número restrinxido de tipos celulares e comportamentos e polo seu rápido crecemento. Utilízase para estudar procesos celulares normais como a diferenciación celular, quimiotaxe e morte celular programada. Tamén se usa para estudar outros aspectos do desenvolvemento, como a selección celular, formación de padróns, fagocitose, motilidade e transdución de sinais. Estes procesos e aspectos do desenvolvemento están ausentes ou son difíciles de observar noutros organismos modelo. D. discoideum está estreitamente relacionado cos metazoos superiores. Ten xenes e vías similares, o que o fai un bo candidato para os knockout de xenes.
Os procesos de diferenciación celular occorren cando unha célula se fai máis especializada durante o desenvolvemento nun organismo multicelular. Os cambios de tamaño, forma, actividades metabólicas e capacidade de resposta poden ocorrer como resultado de axustes na expresión xénica. Nesta especie a diversidade celular e a diferenciación implican decisións feitas por medio de interaccións célula-célula en vías que formarán células do pedúnculo ou células das esporas. Este destino final das células depende do seu ambiente e formación de padróns. Por tanto, o organismo é un excelente modelo para estudar a diferenciación celular.
miniatura|D. discoideum mostrando quimiotaxe durante a agregación. A quimiotaxe é o movemento dun organismo cara a ou afastándose dun estímulo químico ao longo dun gradiente químico de concentración. Certos organismos mostran quimiotaxe cando se moven cara a unha fonte de nutrientes. En D. discoideum, a ameba segrega un sinal, o AMPc, fóra da célula, que atrae outras amebas, que migran cara a fonte do sinal. Cada ameba móvese cara a unha ameba central, que está producindo a maior cantidade de secrecións de AMPc. A secreción de AMPc pasan despois a facela todas as amebas e funciona como unha chamada para que se empecen a agregar. Estas emisións químicas e o movemento das amebas ocorren cada seis minutos. As amebas móvense cara ao gradiente de concentración durante 60 segundos e detéñense ata que se envía a seguinte secreción. Este comportamento de células individuais tende a causar oscilacións nun grupo de células e propáganse ondadas químicas de diversas concentracións de AMPc a través do grupo en espirais.
Os biólogos matemáticos Thomas Höfer e Martin Boerlijst descubriron un elegante conxunto de ecuacións matemáticas que reproducen as espirais e os padróns de fluxo de D. discoideum. O biólogo matemático Cornelis J. Weijer probou que ecuacións similares poden modelar os seus movementos. As ecuacións destes padróns están infuenciadas principalmente pola densidade da poboación de amebas, a taxa de produción de AMPc e a sensibilidade das amebas individuais ao AMPc. O padrón en espirais está formado polas amebas do centro dunha colonia, que rotan a medida que envían ondadas de AMPc.
Glitter and Trauma
"Glitter and Trauma" é unha canción da banda escocesa de rock alternativo Biffy Clyro, editada como sinxelo do seu álbum Infinity Land o 9 de agosto do 2004. Foi o primeiro sinxelo físico do disco, e o oitavo na conta do grupo. Acadou o número 21 na lista británica de sinxelos.
Dictyostelium discoideum
Uso como organismo modelo
O uso do AMPc como axente quimiotáctico non se estableceu en ningún outro organismo. Na bioloxía do desenvolvemento, este é un exemplo ben comprensible de quimiotaxe, que é importante para comprender a inflamación humana, artrite, asma, tráfico de linfocitos e guía dos axóns. A fagocitose utilízase na vixilancia inmunitaria e a presentación de antíxenos, mentres que a determinación do tipo celular, selección de células e formación de padróns son características básicas da embrioxénese, que poden ser estudadas con este organismo.
Glitter and Trauma
Listaxe de cancións
Temas compostos por Simon Neil. Música por Biffy Clyro.
Dictyostelium discoideum
Uso como organismo modelo
Nótese, porén, que as oscilacións de AMPc poden non ser necesarias para a migración celular colectiva nos estadios multicelulares. Un estudo atopou cambios na sinalización mediada polo AMPc desde ondas propagantes a un estado estable na fase multicelular de D. discoideum.
A termotaxe é o movemento ao longo dun gradiente de temperatura. No estadio de "lesma" este organismo migra ao longo de gradientes extremadamente pequenos de só 0,05 °C/cm, pero a dirección elixida é complicada; parece ser que se dirixen lonxe dunha temperatura duns 2 °C por debaixo da temperatura á cal se aclimataron. Este complicado comportamento foi analizado por modelización por computadora do comportamento e padrón períodico de cambios de temperatura no solo causados polos cambios diarios na temperatura do aire. A conclusión é que este comportamento fai que se mova a "lesma" desde uns poucos centímetros por debaixo da superficie do chan ata a superficie. Este comportamento é sorprendentemente sofisticado para un organismo primitivo sen un aparente sentido que detecte a gravidade.
Unha contribución importante recente á investigación de Dictyostelium veu da aplicación de novas técnicas que permiten visualizar a actividade de xenes concretos nas células vivas. Isto viuse que a transcrición ocorre en "explosións" ou "pulsos" (explosión transcricional) en vez de seguindo un comportamento simple probabilístico ou continuo. A transcrición explosiva agora parece que está conservada entre bacterias e humanos. Outra característica salientable do organismo é que ten conxuntos de enzimas de reparación do ADN que se encontran tamén en células humanas, dos que carecen moitos outros sistemas modelos de metazoos habituais. Os defectos na reparación do ADN orixinan cancros humanos devastadores, polo que a capacidade de estudar as proteínas de reparación humanas nun modelo simple manexable é moi valiosa.
Cultivo no laboratorio
A capacidade deste organismo de poder ser cultivado doadamente no laboratorio é outra vantaxe que ten como organismo modelo. Aínda que D. discoideum pode crecer en cultivo líquido, crece xeralmente en placa de Petri que contén ágar nutriente e coa superficie mantida húmida. Os cultivos medran mellor a 22–24 °C. D. discoideum aliméntase principalmente de Escherichia coli no laboratorio, que é un alimento adecuado en todos os estadios do seu ciclo de vida. Cando a fonte de comida diminúe, as mixamebas agréganse para formar o pseudoplasmodio. Rapidamente, a placa queda cuberta con varios estadios do ciclo vital. A comprobación da placa adoita permitir observacións detalladas do desenvolvemento. As células poden ser recollidas en calquera estadio do desenvolvemento e crecen rapidamente.
Cando se cultiva D. discoidium no laboratorio é importante ter en conta as súas respostas de comportamento. Por exemplo, ten unha afinidade pola luz, temperaturas maiores, alta humidade, concentracións iónicas baixas e polo lado ácido do gradiente de pH. A miúdo fanse experimentos para ver como as manipulacións destes parámetros alteran, deteñen ou aceleran o desenvolvemento. As variacións destes parámetros poden alterar a taxa de viabilidade do crecemento do cultivo. Ademais, os corpos frutíferos, como son o estado de maior altura sobre o substrato de todo o desenvolvemento, son moi sensibles ás correntes de aire e aos estímulos físicos. Non se coñece se hai un estímulo que estea implicado na liberación das esporas.
Estudos de expresión de proteínas
As análises detalladas da expresión de proteínas en Dictyostelium foron obstaculizadas polas grandes variacións no perfil de expresión de proteínas entre diferentes estadios de desenvolvemento e unha falta xeral de anticorpos comercialmente dispoñibles para os antíxenos de Dictyostelium. En 2013, un grupo do Beatson West of Scotland Cancer Centre informou dun estándar de visualización de proteínas sen anticorpos para inmunoblotting baseado na detección de MCCC1 usando conxugados de estreptavidina.
Enfermidade do lexionario
O xénero de bacterias Legionella inclúe a especie que causa en humanos a enfermidade do lexionario. D. discoideum é tamén un hóspede de Legionella e é un modelo axeitado para estudar o seu proceso de infección. Concetamente, D. discoideum comparte coas células hóspede de mamíferos un citoesqueleto similar e procesos celulares relevantes para a infección por Legionella, como a fagocitose, tráfico nas membranas, endocitose, selección de vesículas e quimiotaxe.
"Cultivo" de bacterias para a súa alimentación
Un artigo de 2011 publicado en Nature demostraba a existencia dun "primitivo comportamento de cultivo" de bacterias en colonias de D. discoideum, que o organismo utilizaba para a súa alimentación. O comportamento foi descrito como unha "simbiose" entre D. discoideum e as súas presas bacterianas, e aproximadamente un terzo das colonias recollidas na natureza de D. discoideum realizaban esta "crianza" ou cultivo de bacterias unha vez que as bacterias eran incluídas dentro dos corpos frutíferos do mofo mucoso. A incorporación das bacterias nos corpos frutíferos permite "sementar" a fonte de alimento na parte desde onde se van dispersar as esporas, o cal é especialmente valioso se a nova localización é pobre en alimentos. As colonias priducidas a partir das esporas "cultivadoras" mostran tamén tipicamente o mesmo comportamento cando esporulan. Esta incorporación ten un custo asociado: as bacterias que non consomen todas as presas bacterianas producen esporas máis pequenas que non se poden dispersar tan amplamente. Ademais, hai menos beneficios para as esporas que conteñen bacterias que caen nunha rexión rica en alimentos. Este equilibrio de custos e beneficios deste comportamento pode contribuír a que sexa unha minoría de colonias de D. discoideum a que realice esta práctica. D. discoideum aliméntase tanto de bacterias grampositivas coma de gramnegativas, pero algunhas das bacterias fagocitadas, incluíndo algúns patóxenos humanos, poden vivir na ameba e despois saír dela sen matar a célula. Non se sabe cando entran na célula e cando a abandonan. As investigacións non son aínda concluíntes, mais é posible esquematizar un ciclo de vida xeral de D. discoideum adaptado ao cultivo de bacterias para comprender mellor este proceso simbiótico. miniatura|Ciclo vital de D. discoideum cultivador.
Na imaxe poden verse diferentes estadios. primeiro, no estadio de activación, as bacterias están encerradas dentro de D. discoideum, despois de entrar nas amebas están nun fagosoma e a fusión cos lisosomas está bloqueada; estes fagosomas inmaturos están rodeados por orgánulos da célula hóspede como mitocondrias, vesículas e membranas multicapa derivadas do retículo endoplasmático rugoso (RER) das amebas. O papel do RER na infección intracelular non se coñece, pero o RER non é necesario como fonte de proteínas para a bacteria. A bacteria vive dentro deses fagosomas durante a agregación e os estadios de desenvolvemento multicelular. As amebas conservan a súa individualidade e cada ameba ten a súa propia bacteria. Durante o estadio de culminación, cando se producen as esporas, as bacterias pasan da célula ao soro coa axuda de estruturas citoesqueléticas que impiden a destrución da célula hóspede. Algúns resultados suxiren que as bacterias sérvense da exocitose sen matar a célula. As amebas de vida libre parecen xogar un papel crucial para a persistencia e dispersión dalgúns patóxenos no ambiente. A asociación transitoria coas amebas observouse en diferentes bacterias, como Legionella pneumophila, moitas especies de Mycobacterium, Francisella tularensis e Escherichia coli, entre outras. Este cultivo parece xogar un papel fundamental na supervivencia de patóxenos, xa que poden vivir e replicarse dentro de D. discoideum. O informe de Nature supuxo un importante avance no coñecemento do comportamento das amebas, que son un excelente exemplo de comportamento social cunha sorprendente coordinación e sentido do sacrificio para o beneficio da especie.
Células sentinelas
As células sentinelas de Dictyostelium discoideum son células fagocíticas responsables de eliminar o material tóxico no estado de pseudoplasmodio (a "lesma") do seu ciclo. Son células xeralmente arredondadas que están presentes na vaíña da masa psuedoplasmodial, onde están circulando libremente. O proceso de detoxificación ocorre cando estas células fagocitan toxinas e patóxenos que hai no pseudoplasmodio. Despois, as células xúntanse en grupos de cinco a dez células, que despois se unen á vaíña interna do pseudoplasmodio. A vaíña vaise desprendendo a medida que a "lesma" migra a un novo lugar na procura de bacterias.
As células sentinela constitúen aproximadamente o 1% do número total das células do pseudoplasmodio, e o número de células sentinela permanece constante mesmo se son liberadas. Isto indica que hai unha constante rexeneración de células sentinela no pseudoplasmodio, xa que estas son eliminadas xunto coas toxinas e patóxenos. As células sentinela están presentes tamén incluso se non hai toxinas ou patóxenos que eliminar. Foron localizadas células sentinela noutras cinco especies do xénero Dictyostelia, o que suxire que estas células poden constituír unha característica xeral dun sistema inmunitario innato en amebas sociais.
Células sentinela en colonias cultivadoras e non cultivadoras
O número de células sentinela varía dependendo se a colonia silvestre de D. discoideum cultiva bacterias simbióticas ou non. Cando son expostas a ambientes tóxicos creados polo uso de bromuro de etidio, obsérvase que o número de células sentinelas por milímetro é menor nas colonias cultivadoras que nas non cultivadoras. Chegouse a esta conclusión observando os rastros que deixan detrás os pseudoplasmodios que migran e contando o número de células sentinela presentes nun milímetro. Porén, o número de células sentinela non afecta a produción de esporas e a viabilidade nas cultivadoras. As cultivadoras expostas a un ambiente tóxico producen o mesmo número de esporas que as cultivadoras nun ambiente non tóxico e a viabilidade das esporas era a mesma en cultivadoras e non cultivadoras. Cando bacterias do Clado 2 de Burkholderia ou bacterias asociadas a colonias cultivadoras son retiradas dos Dictyostelium cultivadores, a produción de esporas e a viailidade eran similares ás dos non cultivadores. Suxeriuse que as bacterias que portan os cultivadores proporcionan un papel adicional de protección para os cultivadores contra o dano potencial debido a toxinas ou patóxenos.
Clasificación e filoxenia
Nas vellas clasificacións Dictyostelium estaba situado na defunta clase polifilética dos Acrasiomycetes. Esta era unha clase de mofos mucosos celulares, que se caracterizaba pola agregación de amebas individuais nun corpo frutífero multicelular, o que era un importante aspecto que relacionaba os acrásidos cos dictiostélidos.
Xenoma
O proxecto de secuenciación do xenoma de D. discoideum completouse e publicouse en 2005 por unha colaboración internacional de institutos. Este foi o primeiro xenoma dun protozoo de vida libre en ser secuenciado completamente. D. discoideum contén un xenoma haploide de 34 Mb cunha composición de bases de 77% [A+T] e consta de seis cromosomas que codifican unhas 12 500 proteínas. A secuenciación do xenoma de D. discoideum proporciona datos para un estudo máis detallado da súa bioloxía celular e do desenvolvemento.
No seu xenoma abundan as repeticións en tándem de trinucleótidos; unha clase do xenoma está agrupado, o que levou a pensar que serve como centrómero. As repeticións corresponden a secuencias repetidas de aminoácidos e crese que foron expandidas por expansión de nucleótidos. A expansión de repeticións de trinucleótidos tamén ocorre en humanos, causando en xeral moitas enfermidades. Aprender como as células de D. discoideum resisten estas repeticións de aminoácidos pode proporcionar pistas de mecanismos que permitan aos humanos toleralas.
Cada xenoma que se secuencia desempeña un importante papel na identificación de xenes que se perderon ou gañaron co tempo. Os estudos xenómicos comparativos permiten comparar os xenomas eucariotas. Unha filoxenia baseada no proteoma mostrou que os amebozoos se desviaron da liñaxe animal-fúnxica despois da separación plantas-animais. O xenoma de D. discoideum é digno de atención polas moitas proteínas que codifica que se encontran comunmente en fungos, plantas e animais.
Galería de imaxes de Ponteareas
miniatura|650px|Panorámica de Ponteareas Galería de imaxes do concello de Ponteareas na provincia de Pontevedra.
Río Mera, río Tambre
O río Mera é un afluente que lle chega pola marxe esquerda ao río Tambre.
Curso
Ten o seu nacemento no nordés, xunta a fonte da parroquia de San Martiño de Calvos de Sobrecamiño no concello de Arzúa. No seu percorrido, abarca as parroquias de Dodro, Oíns, Gonzar e O Pino, onde desauga no Río Tambre, nos límites da parroquia de Budiño.
Existen discrepancias sobre a lonxitude do seu percorrido, pois recibe as augas de varios regatos.
Robert Bresson
Traxectoria
Pouco se sabe dos primeiros anos da súa vida, e mesmo hai dúbidas sobre o seu ano de nacemento. Fotógrafo nos seus inicios artísticos, Bresson rodou a súa primeira curtametraxe en 1934. Durante a segunda guerra mundial pasou un ano nun campo de prisioneiros, experiencia que logo utilizou en Un condamné à mort s'est échappé ou Le vent souffle où il veut.
En cincuenta anos de carreira só dirixiu trece longametraxes, nas que plasmou a súa idea dos actores-modelo: os actores eran obrigados a repetir as tomas ata que a súa interpretación quedase libre de case calquera emoción. En 1975 escribiu Notes sur le Cinématographe, un influente libro sobre teoría do cinema.
Antepasado común máis recente
En bioloxía, o antepasado común máis recente (ACMR ou, en inglés, MRCA) de calquera conxunto de organismos é o individuo máis recente a partir docal todos os organismos dese grupo, por exemplo un haplogrupo, descenden directamente. O termo aplícase a miúdo en xenealoxía humana.
Considerando que non quedan poboacións humanas xeneticamene illadas, o ACMR humano puido ter vivido hai entre 2.000 e 4.000 anos. Esta estimación está baseada nun modelo matemático non xenético que asume que hai apareamento aleatorio, aínda que se tiveron en conta importantes aspectos da subestrutura da poboación humana como o apareamento selectivo e as restricións xeográficas históricas sobre os cruzamentos entre grupos.
O termo ACMR úsase normalmente para describir un antepasado común duns individuos dentro dunha especie. Pode tamén usarse para describir un antepasado común dunhas determinadas especies. Para evitar confusión, úsase ás veces o termo último antepasado común (UAC ou, en inglés, LCA) ou o termo equivalente concestor en lugar de ACMR cando se discute o antepasado común de varias especies.
O ACMR de todos os humanos vivos
Trazar cara atrás no tempo a liñaxe dunha persoa durante unhas poucas xeracións en principio forma unha árbore binaria de pais/nais, avós/avoas, bisavós/bisavos etc. Porén, o número de individuos en dita árbores de devanceiros crece exponencialmente e axiña excede a poboación da cal formaban parte os antepasados. Un humano vivo hoxe, nunhas 30 xeracións (remontándonos á Alta Idade Media), tería 230 ou 1.070 millóns de antepasados, o que é máis que toda a poboación mundial daquel tempo. Xa que logo, é obvio que se fixo unha contaxe múltiple e que o individuo descende duns poucos deses devanceiros a través de máis dunha liña: o colapso do pedigree cambia a árbore binaria a un gráfico acíclico dirixido.
Consideremos a formación, de xeración en xeración, dun gráfico de antepasados de todos os seres humanos vivos sen descendentes. Empecemos con persoas vivas sen descendentes no fondo do gráfico. Engadamos os pais/nais de todos os individuos na parte superior do gráfico para conectar (medio-) irmáns por medio dun ou dous devanceiros comúns (os seus pais/nais). Engadamos a seguinte xeración para conectar a todos os primeiros curmáns. A medida que imos engadindo as seguintes xeracións de antepasados na parte superior da gráfica, mapamos algúns dos parentescos entre cada vez máis persoas (segundos curmáns, terceirs curmáns e así sucesivamente). Finalmente, pode chegarse a unha xeración na que un dos moitos antepasados do nivel superior é o ACMR a partir docal é posible trazar unha liña de descendentes directos que baixe ata cada persoa viva situada nas xeracións da parte de abaixo do gráfico.
O ACMR de calquera persoa viva podería ter coexistido cunha gran poboación humana, na cal cada un dos seus membros ou non ten descendentes vivos ou é o devanceiro de só algunhas das persoas que viven hoxe. Por tanto, a existencia dun ACMR non implica a existencia dun pescozo de botella poboacional, que deixase só unha "primeira parella".
É incorrecto pensar que o ACMR transmitiu todos os seus xenes a cada unha das persoas vivas, e mesmo podería non ter transmitido ningún (porque os xenes transmitidos se foron perdendo co paso das xeracións). Debido á reprodución sexual en cada xeración, un devanceiro transmite a metade dos seus xenes a cada descendente da seguinte xeración. Agás se hai endogamia, a porcentaxe de xenes herdados de cada ACMR faise cada vez menor nos individuos en cada xeración, ás veces diminuíndo ata cero (nese momento orixínase o paradoxo do barco de Teseo ), a medida que os xenes herdados dos contemporáneos do ACMR se intercambian por medio da reprodución sexual.
Punto de antepasados idénticos
O ACMR dos humanos vivos puido ter moitos compañeiros de ambos os sexos. Moitos destes contemporáneos do AMCR deixaron descendentes directos, pero non unha liña interrompida de descendentes que baixase ata cada persoa na poboación actual. Algúns individuos contemporáneos do ACMR non son antepasados de ninguén na actual poboación. O resto deles son antepasados de só unhas poucas persoas da poboación actual.
Como os antepasados do ACMR son por definición tamén antepasados comúns, podemos encontrar antepasados comúns (menos recentes) remontándonos máis atrás no tempo ata os antepasados comúns antigos de todas as persoas vivas. Finalmente, chegariamos a un punto no pasado no que todos os humanos daquel tempo poden ser divididos en dous grupos: aqueles que non deixaron descendentes actuais e aqueles que son antepasados comúns de todos os humanso vivos. Este punto no tempo denomínase o punto de antepasados idénticos (PAI ou, en inglés, IAP). Incluso se cada persoa recibe xenes (na súa forma orixinal ou mutada) en proporcións drasticamente diferentes deses antepasados desde o punto de antepasados idénticos, desde ese punto máis para atrás, todas as persoas comparten o mesmo conxunto de antepasados, e así ata chegar aos primeiros organismos unicelulares.
Nótese que no punto de antepasados idénticos, temos moitos antepasados comúns. Nalgún tempo moi anterior, podía ser que houbese un só organismo tal que só os seus contemporáneos que eran antepasados de todos os humanos correntes eran ou ben os seus descendentes ou os seus propios antepasados, no sentido en que hai unha soa Eva mitocondrial e un só Adán cromosómico Y. Porén, se ese tempo existiu, sería substancialmente anterior ao punto de antepasados idénticos.
Estimar o punto de antepasados idénticos é complicado pola incerteza dos cruzamentos entre grupos separados xeograficamente. Porén, iso presumiblemente ocorreu antes da separación dos aborixes australianos dos europeos e asiáticos hai entre 65.000 e 75.000 anos, xa que eles permaneceron relativamente illados despois dese punto no tempo, ata a recente chegada histórica dos europeos ao seu continente.
O ACMR de diferentes especies
É posible usar o termo ACMR para describir o antepasado común de dúas ou máis diferentes especies. No pasado, o termo ACMR usábase indistintamente xunto co termo último antepasado común (UAC ou LCA) para indicar tanto o antepasado común dentro dunha especie coma entre especies distintas. Pero agora ACMR úsase máis frecuentemente para describir o antepasado común dentro dunha especie. Por outra parte, o último antepasado común describe o antepasado común entre dúas especies.
O concepto de último antepasado común descríbese moi ben no libro de Richard Dawkins, The Ancestor's Tale, no cal o autor imaxina a 'pelegrinaxe' recuando no tempo, durante a cal os humanos viaxamos ao pasado da nosa historia evolutiva e nos imos unindo a cada estadio sucesivo con todas as outras especies de organismos cos cales compartimos cada respectivo antepasado común. Dawkins usa a palabra "concestor" (acuñada por Nicky Warren) como un sinónimo alternativo de último antepasado común. En The Ancestor's Tale, seguindo cara atrás a árbore evolutiva humana, prmeiro nos encontramos co concestor que compartrimos coas especies que son os nosos parentes máis próximos, os chimpancés e bonobos. Dawkins estima que isto ocorreu entre hai 5 e 7 millóns de anos. Outro modo de ver isto é dicir que os nosos tartaratataravós de hai (aproximadamente) 250.000 xeracións eran criaturas das cales os humanos, chimpancés, e bonobos descenden directamente. Despois, na viaxe imaxinaria de Dawkins (imaxinaria porque se fai cara atrás), encontrámonos co concestor que compartimos co gorila, o noso seguinte parente máis próximo, despois co do orangután, e así sucesivamente, ata que finalmente nos enconramos co concestor de todos os organismos vivos, chamado último antepasado universal.
Un erro común feito ás veces polo público e algúns autores é referirse a un último antepasado común proposto como un antepasado máis antigo. Exemplos inclúen o libro The Link: Uncovering Our Earliest Ancestor de Colin Tudge, e un documental do mesmo nome emitido en televisión, pero ambos os dous refírense ao primate fósil denominado Ida.
O ACMR dunha poboación identificada por un só marcador xenético
Tamén é posible considerar os antepasados de xenes individuais (teoría coalescente), en vez dunha persoa (un organismo) completa. A diferensza dos organismos, un xene transmítese dunha xeración de organismos á seguinte xeración como unha perfecta réplica de si mesmo ou como xenes descendentes lixeiramente mutados. Mentres que os organismos teñen gráficos de anepasados e gráficos de proxenie por reprodución sexual, un xene ten unha soa cadea de antepasados e unha árbore de descendentes. Un organismo producido por fecundación cruzada sexual (alogamia) ten polo menos dous antepasados (os seus proxenitores inmediatos: pai/nai), pero un xene sempre ten un antepasado por xeración.