cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Receptor activado polo proliferador do peroxisoma
Estrutura
O DBD contén dous motivos de dedo de zinc, que se unen a secuencias específicas de ADN coñecidas como elementos de resposta a hormonas cando o receptor é activado. O LBD ten unha ampla estrutura secundaria que consiste en 13 hélices alfa e unha folla beta. Os ligandos naturais e sintéticos únense ao LBD, activando ou reprimindo o receptor.
Farmacoloxía e moduladores do PPAR
O PPARα e o PPARγ son as dianas moleculares de varios fármacos comercializados coñecidos como moduladores do PPAR. Por exemplo os fibratos hipolipidémicos activan o PPARα, e as tiazolidinedionas antidiabéticas activan o PPARγ. O composto químico sintético ácido perfluorooctanoico activa o PPARα, mentres que o ácido perfluorononanoico sintético activa tanto o PPARα coma o PPARγ. A berberina activa o PPARγ, así como outros compostos naturais de diferentes clases químicas.
Cercio de Arriba, Cercio, Lalín
Cercio de Arriba é un lugar da parroquia de Cercio, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 32 habitantes (14 homes e 18 mulleres), o que supón unha diminución de 5 habitantes con respecto ao ano 2000.
Semis
miniatura|Deseño dun semis cos motivos habituais da primeira época ([[Saturno (deus)|Saturno e proa de barco), procedente da obra Kurzgefasste Anfangsgründe zur alten Numismatik (Viena, 1787), do numismático austríaco Joseph Eckhel.]] O semis (voz latina; plural semissis; "metade dunha unidade") foi unha moeda da Antiga Roma de bronce, de tempos da República, con peso e valor equivalentes a medio ás ou seis onzas romanas ou uncias.
Historia
esquerda|miniatura|200x200px|Semis de [[bronce do ano 270 a. de C.]] Emitido polo obradoiro monetario de Roma a partir do século III a. de C., o semis foi unha moeda de bronce inicialmente fundida e máis tarde xa cuñada, nada como equivalente da metade do ás libral (un ás que pesaba unha libra romana, ou 324 g). Cara a 250 a. de C., o ás someteuse a unha redución do seu peso, ao pasar a preto de 260 gramos, e, consecuentemente, tanto o semis como o resto dos submúltiplos sufriron unha diminución proporcional. A partir de aí, o peso da moeda de bronce continuou nun camiño descendente, especialmente durante a segunda guerra púnica, un período marcado pola inflación e pola aparición das moedas de prata (denario e sestercio), que acabaron por marxinar a moeda de bronce.
Malia estas importantes variacións sucesivas no seu peso, os motivos que caracterizaron os semis republicanos desta primeira época non variaron: Saturno no anverso e a tradicional proa dun barco no reverso, característica da moeda de bronce deste período. Ademais, estas moedas aparecen identificadas, a modo de marca de valor, por unha letra "S" ou por seis puntos, que representan as seis onzas (das doce que compuñan unha libra).
A emisión de semis cesou definitivamente durante o período de Adriano (117-138).
Arnande, Ludrio, Castro de Rei
Arnande é un lugar da parroquia de Ludrio no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 15 habitantes (9 homes e 6 mulleres).
Raditz
Raditz (ラディッツ) é un personaxe de ficción do manga e anime Dragon Ball Z. É un guerreiro do espazo. É o irmán máis vello de Son Goku e o primeiro fillo de Barduck e Gine. O seu nome provén dunha deformación do inglés Radish (ラディッシュ).
Características
Como todos os guerreiro do espazo, ten un físico notable, cabelo negro longo e rabo, como tódolos da súa raza. Tamén é quen de transformarse en Ōzaru coa lúa chea e emprega un dispositivo (Scouter) para detectar o potencial enerxético dos seus inimigos.
Descoñécese a idade exacta de Raditz, pero debeu ter vivido o tempo suficiente como para coñecer os costumes dos guerreiros do espazo en profundidade. Debeu coñecer a seu pai, Barduck, e probablemente tamén ó seu irmán Kakarot (Son Goku) ó pouco de nacer. Normalmente, acéptase que a súa idade é máis avanzada que a de Vexeta e que non foi eliminado por Freezer ben por un simple descoido, ben por non ter un poder o suficientemente grande como para ser considerado como unha ameaza a longo prazo.
Urartu
A lingua escrita que empregaba a elite política coñécese como urartiano, e aparece en inscricións cuneiformes en Armenia e no leste da actual Turquía. Porén, descoñécese a lingua que falaban os pobos de Urartu no momento da existencia do reino, mais hai evidencia lingüística de contacto entre o proto-armenio e o idioma urartiano nunha data temperá (nalgún momento entre o III e o II milenio a.C.), acontecendo con anterioridade á creación de Urartu como reino. O reino creouse a mediados do século IX a. C., para entar nun declive gradual e, finalmente, foi conquistado polos medos iranianos a comezos do século VI a.C.
Esta rexión xeopolítica volverá aparecer, pouco despois, como Armenia. Tradicionalmente, considérase aos armenios como herdeiros do reino urartiano, sendo estes os seus primeiros devanceiros identificables.
Historia
As fontes hititas mencionan algúns países na zona de Urartu: Haiasa, Azzi, Suhma, Isuwa e Alche (entre 1388 a.C. e 1320 a.C.). Os asirios atacaron a rexión en 1114 a.C., chegando até o lago Van; rexistraron que o país, que se denominaba Nairi, tiña 23 reis.
Cara ao ano 880 a.C. estes 23 principados xa estaban unificados baixo o rei de Biaini (é dicir do lago Van), que fontes asirias denominan rei de Urartu (nas súas inscricións os reis de Urartu titúlanse reis de Nairi, e escríbense en asirio; e reis de Biaini e señores de Tushpa se o fan en urartiano). O primeiro rei foi Arame ou Arramu, autotitulado erili-erilave (rei de reis), que daría o seu nome á provincia de Aramili (máis tarde chamada Apahuniq), que terá como capital Arzachkun (supostamente a actual Manazkert).
Período de expansión
Sarduri I, que sucede a Arramu, e que foi talvez un usurpador, fundou unha dinastía e trasladou a capital a Tushpa (a moderna Van), ás beiras do lago Van, e a fortificou. Seu fillo, Ishpuini, incorporou ao reino o país de Musasir, do que nomeou gobernador a seu fillo (o futuro Sarduri II), pero foi atacado por Shamshi-Adad V de Asiria. O seu verdadeiro sucesor Menua, tamén fillo de Ishpuini, expandiu o reino.
Argisti I aínda ampliou máis os dominios de Urartu cara á rexión do río Araxes e o lago de Iereván, ademais de lograr rexeitar os ataques de Salmanasar IV de Asiria. Foi o momento de maior esplendor de Urartu pois controlaba efectivamente os territorios conquistados e levou a cabo un gran deseenvolvemento económico reflectido na gran cantidade de contrucións hidráulicas, a explotación dos xacementos .mineiros e no control das rotas comerciais. Esta etapa coincidiu coa decadencia do imperio asirio.
Período de decadencia
As invasións escitas continuarían e a finais do século VII a.C. case lograran destruír o reino (as escavacións arqueolóxicas mostran un alto nivel de destrución por lume). Entre 612 a.C. e 585 a.C. o país foi conquistado por tribos tracio-frixias (que acabarían formando o futuro pobo dos armenios), que destruíron o que ficaba do reino. O derradeiro rei de Urartu ou un dos primeiros reis dos invasores armenios submeteuse aos medos e quedou incorporado ao imperio Aqueménida como unha satrapía máis.
Arqueoloxía
A descuberta da civilización de Urartu foi realizada en 1827 por Friedrich Eduard Schulz da Sociedade francesa de orientalistas. Schulz foi asasinado por bandidos kurdos en 1829. Continuaron os descubrimentos e intentos de tradución das inscricións. Algúns dos investigadores tería o mesmo desgraciado fin que Schulz. A partir de 1870 as ruínas da zona foron saqueadas por residentes para vender os obxectos a exploradores europeos. A primeira catalogación das inscricións urartianas foi feita por Sir Archibald Henry Sayce e Karl Sester, a fins do século XIX. A estela de Rusa foi descuberta no ano 1891. A rexión pasou a control ruso en 1915 e, entón, Nikolai Jakovlevich Marr e Iosif Abgarovich Orbeli realizaron algunhas descubertas relevantes, especialmente os anais de Sarduri II. Ao longo do século XX fixéronse novos descubrimentos, primeiro na Armenia soviética e despois tamén na parte turca.
Economía
A poboación do país dedicábase á agricultura e a gandaría. Traballaban a pedra e os metais e exportaban xerras e potes de metal á rexión de Frixia.
Administración
O monarca tiña o poder supremo e, ademais, era gran sacerdote de Khaldi, a principal divindade do país. Algúns templos de Khaldi formaban parte do complexo do pazo real, mais había outros separados. miniatura|dereita|225px|A deusa Khaldi
Relixión
A relixión é pouco coñecida pola escaseza de fontes. A máis importante é unha listaxe de sacrificios gravada sobe unha rocha de Meher-Kapushu da que se poideron deducir a existencia dun feixe de deuses.
A principal divindade, como dixemos, era Khaldi, pero a relixión dos urartianos era politeísta. Outras divindades eran Teisheba, deus dos ceos; Teshshub, divindade hurrita; Khurits e Shiwini, deusas do sol.
Lingua e escrita
A lingua de Urartu era aglutinante e estaba emparentada coa hurrita, estando clasificada no grupo hurrita-urartiano de linguas; cronoloxicamente a lingua semella ser unha continuación dos dialectos hurritas. Non presenta influencias semitas nin indoeuropeas, mais si relacións con algunhas linguas do Cáucaso. Os investigadores xeorxianos atribúenlle tamén conexións co xeorxiano.
Para escribir utilizouse un sistema local xeroglífico, pero máis tarde adoitouse a escrita cuneiforme asiria, limitando o uso do sistema nacional, que no século VIII a.C ficou reducido a escritos relixiosos e contables.
Viaduto do Ulla (eixe atlántico de alta velocidade)
miniatura|300px|O viaduto do Ulla a contraluz. O viaduto do Ulla é unha infraestrutura que une as provincias da Coruña e Pontevedra e que constitúe a actuación de maior importancia do eixe atlántico de alta velocidade ferroviaria, que destaca pola súa complexidade técnica e pola súa singularidade. Cos seus 240 m de lonxitude máxima entre piares, constitúe un récord mundial de luz (anchura entre piares) neste tipo de pontes (tipoloxía taboleiro mixto formigón-aceiro).
Características
miniatura|300px|Paso dun tren polo viaduto. Trátase dunha ponte sobre o río Ulla que se eleva 60 m sobre a auga. A súa lonxitude sponsable é 1.620 m, a máis longa de Europa de celosía metálica. No 2011, o viaduto foi considerado a mellor obra de enxeñería civil en Galicia.
Asenta nas augas do Ulla cun deseño de tres piares de formigón, cun espazo entre as dúas columnas centrais de 240 m, o que supón un récord mundial neste tipo de infraestruturas.
Neste sentido, a ministra de Fomento, Ana Pastor, na súa visita ás obras en Catoira sinalou que o viaduto era unha das máis importantes infraestruturas que se están construíndo, e a máis importantes do AVE de Galicia, porque ser unha obra singular, que ten moita dificultade desde o punto de vista técnico.
Por outra parte, o ministerio de Fomento, nunha nota oficial, di que o Goberno garante que o valor ambiental da contorna na que se constrúe, a ría de Arousa, estase a coidar ao máximo para que o viaduto «sexa un elemento máis na beleza da paisaxe». miniatura|300px|A característica celosía verde do viaduto, vista desde debaixo da ponte que une [[Catoira, nas Torres de Oeste, con Rianxo.]]
Construción
Tras o compromiso do presidente José Luis Rodríguez Zapatero de licitar en 2009 todos os tramos pendentes do AVE, o ministerio de Fomento anunciou o 8 de agosto de 2008 a adxudicación das obras do viaduto do Ulla para a liña de alta velocidade do eixo atlántico.
As obras tiñan un prazo de execución de 38 meses e un orzamento de 105 millóns de euros. A encargada de levalas a cabo foi a Unión Temporal de Empresas formada por Dragados, Tecsa e Empresa Construtora S. A.
As obras remataron en 2014, cando se colocaron as últimas pezas de cor verde tras máis de seis anos de traballos, o dobre do que estaba planeado.
Distinción
A entrega de dito premio celebrouse o 28 de marzo de 2016 na sede da Afundación de Pontevedra nun acto presidido pola ministra de Fomento en funcións, Ana Pastor, e foi recollido por Javier Gallego, director xeral de Explotación e Construción de Adif, entidade promotora do viaduto. O acto incluíu, ademais o descubrimento dunha placa conmemorativa na Aula Medioambiental do viaduto.
Ademais de Ana Pastor tamén asistiron, entre outros, o delegado do Goberno en Galicia Santiago Villanueva; Francisco Menéndez, director da Axencia Galega de Infraestruturas; Ricardo Babío, decano do Colexio de Enxeñeiros de Camiños, Canais e Portos de Galicia, e Alberto García e Adolfo Francisco Muíños, alcaldes de Catoira e Rianxo, respectivamente.
En palabras da ministra, esta é «a principal e máis espectacular estrutura do eixe atlántico», engadindo que «demostramos que [esta] é unha das liñas de alta velocidade máis utilizadas de toda España», cifrando en «2,4 millóns de viaxeiros os rexistrados desde a súa posta en servizo hai un ano».
Pereiró, Matamá, Vigo
Pereiró é un lugar da parroquia de Matamá no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 49 habitantes (21 homes e 28 mulleres).
Neste lugar atópase o principal cemiterio da cidade, o Cemiterio de Pereiró.
Prisión de Maze
dereita|miniatura|300px|Prisión de Maze. A Prisión de Maze (en inglés: Her Majesty's Prison Maze, tamén coñecida como The Maze, o Bloque-H ou Long Kesh) foi un cárcere de Irlanda do Norte no que se recluían terroristas e paramilitares unionistas e republicanos durante o conflito de Irlanda do Norte, dende 1971 a 2000.
Estaba situada no antigo centro de detención da Royal Air Force de Long Kesh, nos arredores de Lisburn. Estaba no townland de Maze, a uns catorce quilómetros ó suroeste de Belfast. A prisión e os seus presos xogaron un papel salientado na historia das últimas décadas do século XX en Irlanda, particularmente durante a folga de fame de 1981 de prisioneiros da IRA. A prisión foi pechada en 2000; a súa demolición comezou o 30 de outubro de 2006, pero dende 2010 as obras detivéronse.
Antecedentes
Tras a introdución de internamento (prisión sen xuízo) para os sospeitosos de pertencer á IRA en 1971 lanzouse a "Operación Demetrius" por parte da Real Policía do Ulster (RUC) e o exército británico, unha redada na que se detivo a 452 sospeitosos o 9 de agosto. 342 católicos foron arrestados. Porén, os membros máis importantes do PIRA foran alertados e 104 dos arrestados foron postos en liberdade cando se soubo que non tiñan conexión cos paramilitares. Os responsables da operación foron tachados de torpes, arrestando a moitas persoas equivocadas, usando información non actualizada. Máis tarde foron arrestados algúns lealistas. En 1972 había 924 internados; no momento en que acabou o internamento (5 de decembro de 1975) detivéronse a 1.981 persoas: deles o 95% (1.874) eran católicos e o 5% restante (107) protestantes
Arxentínidos
A dos arxentínidos (Argentinidae) é unha familia de peixes teleósteos da orde dos osmeriformes, e suborde dos arxentinoideos.
A familia comprende dous xéneros con vinte e cinco especies de pequenos peixes batipeláxicos, esveltos, de cor prateada e con grandes ollos, distribuídos polos océanos Atlántico, Índico e Pacífico.
Características
As principais características dos membros da familia son:
Descrición
A familia foi descrita en 1838 polo naturalista francés Charles Lucien Bonaparte, na súa obra [http://www.biodiversitylibrary.org/item/181007#page/7/mode/1up ''Iconografia della fauna italica: per le quattro classi degli animali vertebrati. Tomo III. Pesci''], editado en Roma.
Etimoloxía
O nome científico da familia, Argentinidae, está formado segundo a norma sobre a base da raíz do seu xénero tipo, Argentina, coa adición do sufixo ´-idae, propia dos nomes das familias de animais, e tomada do latín clásico ´-idae, plural de ´-ides, sufixo patronímico masculino derivado do grego antigo -ιδαι -idai, plural de -ιδης -idēs, "de aspecto de", "semellante a", derivado de εἴδος eídos, "aspecto", "aparencia", "forma".
Xéneros
A familia comprende tan só dous xéneros actualmente recoñecidos:
Condado de Évreux
miniatura|400px|Mapa de [[Normandía no século XII. O Condado de Évreux ocupaba a parte suroriental do Ducado de Normandía, ao redor da cidade de Évreux. Chegaba polo leste até o río Sena, na confluencia co Eure, e polo oeste incluía a cidade de Breteuil.]] O Condado de Évreux, creado no século XI, e á fronte do cal estaba un conde (comes Ebroicencis), era unha parte do Ducado de Normandía, que tiña por capital a cidade de Évreux.
Separado do dominio real capetiano en 1200, xurdiu para formar unha apanaxe.
O título é usado hoxe polo príncipe Miguel de Orleáns, fillo de Henrique de Orleáns, conde de París, e irmán de Henrique, o actual xefe da Casa de Orleáns, pretendente ao trono francés.
Orixes
Na primeira metade do século XI, os duques de Normandía estableceron varios condados, xeralmente nas fronteiras.
O arcebispo de Rouen Roberto o Danés (morto en 1037), fillo de Ricardo I, jarl de Normandía, parece que foi o primeiro conde de Évreux, aínda que en ningún documento non se lle dá este título. Pola contra, seu fillo Ricardo aparece citado con este título desde 1038.
En 1118, á morte do conde Guillerme de Évreux, neto de Roberto o Danés, o duque de Normandía e rei de Inglaterra Henrique I apodérase do Condado aproveitándose do feito de que finado titular non tiña fillos vivos.
Pero Amaury III de Montfort (tamén coñecido como Amalarico III de Monfort), xenro de Guillerme e señor da Illa de Francia, reclamou a herdanza e logrou dobregar o duque-rei en 1119. Moitas abadías foron fundadas, especialmente en 1144 a abadía de la Noë. A familia de Montfort conservou o Condado até o ano 1199, data na que o rei de Francia Filipe II o conquistou.. O 22 de maio de 1200, o tratado de Goulet sancionou a perda definitiva do condado, sendo Amaury VI (Amalarico VI) o último conde da familia Montfort.
O Condado de Évreux desde 1200: unha apanaxe
Pasado a formar parte do dominio real o polo tratado de Goulet, o Condado foi cedido en apanaxe polo rei Filipe III ao seu fillo Luís de Francia (máis coñecido como Luís de Évreux) en 1298. Permaneceu en poder dos príncipes capetos da Casa de Évreux durante tres xeraciós. Filipe de Évreux e o seu neto, Carlos o Malo, rei de Navarra (1332-1387), trataron de facer del un principado capaz de rivalizar co rei de Francia A cidade de Évreux contaba cunha Cámara de contas e un Exchequer desde 1329 que quere ser, e actúa, como un Tribunal soberano. Despois dunha enésima tentativa de alianza co rei de Inglaterra, Carlos o Malo perdeu definitivamente o Condado de Évreux en 1378, conquistado polos exércitos de Carlos V o Sabio. En 1412, o fillo de Carlos o Malo, o rei Carlos III de Navarra, renunciou ás súas pretensións en Normandía.
O Condado no século XVII
En 1651, o Condado de Évreux pasou á Casa de La Tour de Auvernia. Por razóns estratéxicas, Federico Mauric de La Tour de Auvernia, duque de Bouillon, debeu renunciar ao principado de Sedán e ás súas posesións fronteirizas en proveito de Luís XIV; en compensación, o rei cedeulle o Condado de Évreux así como os Ducados de Albret e de Château-Thierry.
Casa de Montfort-l'Amaury
1195: Amaury VI de Montfort é desposuído do Condado polo rei de Francia Filipe Augusto, que o cedeu ao rei de Inglaterra Xoán sen Terra, e despois o recuperou, antes de obter en 1200 a cesión por Amaury V de todas as súas posesións.
Casa de Évreux (rama da Casa dos Capetos)
120 px|miniatura|Armas dos condes capetos de Évreux O Condado foi incorporado ao dominio real desde 1200 a 1298, cando o rei de Francia Filipe IV o Fermoso llo concedeu en apanaxe ao seu irmán Luís.
Este foi o final do Condado de Évreux, o cal foi porén temporalmente recreado en 1427 en favor de Xoán Stuart de Darnley morto na Batalla dos arenques, en 1441, por Pedro de Brézé.
Comunidad de Calatayud
dereita|100px|Bandeira da Comunidade de Calatayud 250px|miniatura|Localización da comarca en Aragón. miniatura|dereita|250px|Concellos da comarca. A Comunidad de Calatayud é unha comarca situada no oeste da provincia de Zaragoza, en Aragón. Está composta por 67 concellos, polo que constitúe a comarca aragonesa con máis municipios. Historicamente esta comarca era maior, xa que lle pertencían concellos que actualmente son de Soria e Guadalaxara.
Condado de Évreux
Casa de Stewart
O Condado foi recreado, en 1569, brevemente, polo rei de Francia Carlos IX, en favor do seu irmán Francisco, duque de Anjou e de Alençon, baixo a forma de Ducado-Par de Francia, xesto que foi renovado polo seu irmán Henrique III de Francia en 1574. A morte do duque de Alençon en 1584 semella que o título foi definitivamente extinguido.
Comunidad de Calatayud
Límites
Linda polo norte con Aranda e Val de Jalón, polo oeste con o Campo de Cariñena e máis o Campo de Daroca, polo sur con Guadalaxara e polo leste coa Soria.
Condado de Évreux
Casa de La Tour d'Auvergne
Porén, o título de conde de Évreux foi levado máis tarde por membros da familia de la Tour d'Auvergne, especialmente por: 120px|miniatura|Armas de Miguel de Orleáns, conde de Évreux.
Comunidad de Calatayud
Concellos
Os municipios que figuran dentro da comunidade son: Abanto, Alarba, Alconchel de Ariza, Alhama de Aragón, Aniñón, Arándiga, Ariza, Ateca, Belmonte de Gracián, Berdejo, Bijuesca, Bordalba, Bubierca, Cabolafuente, Calatayud, Calmarza, Campillo de Aragón, Carenas, Castejón de Alarba, Castejón de las Armas, Cervera de la Cañada, Cetina, Cimballa, Clarés de Ribota, Codos, Contamina, Embid de Ariza, El Frasno, Fuentes de Jiloca, Godojos, Ibdes, Jaraba, Malanquilla, Maluenda, Mara, Miedes de Aragón, Monreal de Ariza, Monterde, Montón, Morata de Jiloca, Morés, Moros, Munébrega, Nigüella, Nuévalos, Olvés, Orera, Paracuellos de Jiloca, Paracuellos de la Ribera, Pozuel de Ariza, Ruesca, Sabiñán, Sediles, Sisamón, Terrer, Tobed, Torralba de Ribota, Torrehermosa, Torrelapaja, Torrijo de la Cañada, Valtorres, Velilla de Jiloca, La Vilueña, Villafeliche, Villalba de Perejil, Villalengua e Villarroya de la Sierra.
Condado de Évreux
Título de cortesía
Segundo o seu biógrafo, Philippe de Montjouvent, seu pai concedeulle a Henrique o título de "conde de Évreux", que el leva despois; tamén definiu o seu escudo de armas. , fillo de Henrique de Orleáns, "conde de París".
Manuel Durán Durán
Manuel Durán Durán, nado na Estrada, foi un empresario e xornalista galego.
Viladónega, Corvelle, Vilalba
Viladónega é un lugar da parroquia de Corvelle no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2022 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
O Campo, Doade, Lalín
O Campo é un lugar da parroquia de Doade, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 estaba deshabitado.
Cinéma vérité
O cinéma vérité é un estilo de cinema que comezou como unha reacción europea cara ó sistema clásico de facer filmes. Inventado por Jean Rouch, está inspirado na teoría de Dziga Vertov sobre Kino-Pravda e está influenciado polos filmes de Robert Flaherty. Mestura a improvisación co uso da cámara para desvelar a verdade ou salientar temas agochados detrás da crúa realidade. O cinema de realidade fornece similares tipos de ilusión cinematográfica que se atopan nos clásicos de Hollywood, pero que por mor dunha relaxación das ataduras entre o seu estilo e os aspectos narrativos permite un realismo subxectivo aumentado e expresividade autoral.
Na forma clásica de Hollywood, o filme é ditado pola narrativa, cada cousa que pasa nun filme clásico suponse que fai avanzar a narrativa. Todos os personaxes presentados son axentes causais na narrativa, e os clásicos son saturados con imaxes redundantes, expresións verbais ou símbolos para obter a mensaxe a través do espectador. Isto pode ser como unha construción artificial da realidade, xa que nada que non axude ó espectador a entender claramente o que está a ocorrer, será incluído no filme. O cinema de realidade rexeita isto por irreal e tende a presentar personaxes e situacións da vida real onde as cousas que pasan non sempre teñen unha mensaxe ou propósito claro, e que en troques é vago e misterioso. Polo tanto, o cinema de realidade non se preocupa por explicar, claramente, moitas das escenas desenvolvidas nos filmes.
Ácido aldónico
Un ácido aldónico é un azucre ácido orixinado pola oxidación do grupo aldehido dunha aldosa, que se transforma nun grupo carboxilo (COOH). A súa fórmula química xeral é HOOC-(CHOH)n-CH2OH.
Os ácidos aldónicos adoitan prepararse por oxidación do azucre con bromo. Xeralmente encóntranse en forma de lactona, manténdose o anel esencialmente coa mesma estrutura cíclica do grupo hemiacetal que presentaba no azucre orixinal.
Pero, a diferenza do que ocorre nos grupos hemiacetais, as lactonas non teñen un carbono quiral anomérico, e non poden formar enlaces glicosídicos. Os ácidos aldónicos están presentes en moitos sistemas biolóxicos, e son produto da oxidación de aldosas polos reactivos de Benedict e Fehling. As súas lactonas son intermediatos chave na síntese de Kiliani-Fischer de azucres.
A Castiñeira, Ludrio, Castro de Rei
A Castiñeira é un lugar da parroquia de Ludrio no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 23 habitantes (11 homes e 12 mulleres).
Ácido aldónico
A nomenclatura dos ácidos aldónicos e as súas lactonas está baseada en substituír o sufixo “-oso” por “ácido -ónico” ou “-onolactona”, respectivamente. Por tanto, a D-glicosa pode ser oxidada a ácido D-glicónico ou a D-gliconolactona.
Son exemplos de ácidos aldónicos os seguintes:
O Empalme, Donramiro, Lalín
O Empalme é un lugar da parroquia de Donramiro, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Sonia Castiñeiras
Sonia Castiñeiras Neira, nada en Bilbao o 14 de abril de 1976, é unha actriz galega.
Traxectoria
Despois de participar na fundación da compañía de teatro Tacón Teatro, coa que interpretou papeis en "Banalidades Ováricas" e en Os vellos non deben de namorarse comezou a traballar para a televisión ao representar un papel principal (Leonor) na serie da Televisión de Galicia, Rías Baixas, nas tempadas de 2000 a 2005.
Ao seu remate participou nunha produción de ficción en formato cine para televisión para o Institut de Cinema Catalá, Música secreta, dirixida por Joan Mallarach. Completou a súa actividade nos anos seguintes intervindo puntualmente noutras series de televisión, como A vida por diante, en anuncios, curtametraxes ou vídeos musicais. Na primavera do 2008, incorpórase o elenco da serie Libro de familia (TVG), para encarnar a personaxe de Maribel.
Horst Matthai Quelle
Horst Matthai Quelle, nado en Hannover o 30 de xaneiro de 1912 e finado en México o 27 de decembro de 1999, foi un escritor e filósofo alemán en lingua castelá exiliado en México, con traballos centrados no solipsismo, o nihilismo e o anarquismo individualista. Estivo influenciado principalmente por filósofos alemáns como Max Stirner, Martin Heidegger, Hegel e Nietzsche, sendo un expoñente do anarquismo filosófico.
Biografía
Nace na cidade de Hannover o 30 de xaneiro de 1912. Non hai constancia de que durante a súa xuventude en Alemaña iniciara estudos universitarios nin filosóficos.
En 1938, ante a crise económica alemá e o ascenso do nazismo e o fascismo en Europa, instálase en México, onde traballará eventualmente no comercio de produtos químicos e agropecuarios (avicultura), empezando a estudar a carreira de Filosofía, tras interesarse tamén pola de Psicoloxía, na Universidade Nacional Autónoma de México, onde compartirá clases co escritor Carlos Monsiváis e os filósofos Leopoldo Zea e Emilio Uranga.
Na U.N.A.M. aprobou os seus estudos de licenciatura, mestría e doutoramento en filosofía. Realizou estudos de sánscrito no Colexio de México, ostentando o grao de maxisterio en educación outorgado pola Brigham Young University.
Sepárase da súa primeira muller na década dos sesenta. Deu clases de bacharelato no Centro Escolar Benémerito das Américas e posteriormente traballou para o Instituto Nacional Indixenista, na Serra de Puebla. Nos oitenta instálase na cidade de Tijuana e casa de novo. Impartiu clases de filosofía na UNAM, no Cetys de Tijuana, na Universidade Iberoamericana, nquipo Noroeste (Tijuana) e desde 1986 na Escola de Humanidades da Universidade Autónoma de Baixa California.
Influído por Hegel, Max Stirner, Nietzsche e Heidegger, parte das súas ideas abordan aspectos do solipsismo e o anarquismo. O seu pensamento busca ser unha fundamentación hermenéutica do "retorno á metafísica", baseada na retradución e reinterpretación dos presocráticos e Hegel, a quen estaría dedicado un dos volumes da súa serie "Pensar y Ser", que posúe catro volumes, aos cales planeaba agregar "Los infinitos mundos de Anaxágoras", "Los atomistas de Abdera" e o seu estudo sobre Hegel, do cal non se coñece título previsto. "Todos los pensamientos son verdaderos", editado en 2007, é unha colección de apotegmas, recopilados por Heriberto Yépez, durante algúns dos seminarios de Matthai na Universidade Autónoma de Baixa California.
Morre en Tijuana, México, o 27 de decembro de 1999.
Filosofía
A súa interpretación dos presocráticos, así como a súa propia teoría metafísica —os dous aspectos do seu pensamento— xiran en torno ao concepto da "teoría dos infinitos mundos" que, segundo Matthai, foi desenvolvida, en distintas versións, polos filósofos presocráticos. A teoría dos infinitos mundos, fundamentalmente, explica que a realidade é produto da conciencia e que cada conciencia individual constitúe un "mundo" ou "realidade". O seu concepto de "individuo" é semellante ao de "mónada" de Leibniz. Á imposibilidade de que un individuo se comunique con outro, Matthai chámalle "non-mutualidade". Moitos dos seus principios, enunciados como aforismos e apotegmas ("Fuera del Yo todo es ilusión", "El mundo es mi pantalla", "Yo soy a la vez la casa que se habita") e recollidos polo seu primeiro discípulo e logo Catedrático de Filosofía na U.A.B.C., Heriberto Yépez, inciden nesta dirección aparentemente solipsista, ou desde unha perspectiva alternativa, aparentemente relacionada con algunha forma extrema da epistemoloxía construtivista radical, na liña de Heinz von Foerster e outros.
Esta metafísica solipsista é a base do seu plan anarquista. Recordando unha idea de Rousseau, o contrato social foi instaurado para asegurar a supervivencia do individuo, pero unha vez que a sociedade puxo en perigo a supervivencia do individuo, este debe renunciar ao contrato social.
Aínda que as ideas de Matthai poden resumirse nunhas poucas liñas, as súas obras somérxense en orixinais esexeses dos fragmentos dos presocráticos e outros pensadores. É de notar tamén que debido á súa convivencia con grupos indíxenas, os seus estudos e lecturas na U.N.A.M. en plena efervescencia do renacemento do pensamento prehispánico, impulsado por investigadores-profesores daquela época, hai unha influencia da cultura mexicana na súa obra, como el mesmo gostaba de afirmar.
Notas sobre a súa obra
O seu pensamento queda recollido principalmente na serie "Pensar y ser", que se publicou cronoloxicamente nunha orde distinta da estrutura lóxica inicialmente prevista polo seu autor, é por iso que aínda que, por exemplo, o libro "La teoría parmenídea del pensar" (dedicado á filosofía de Parménides) é a cuarta parte da serie, non obstante, foi o primeiro en aparecer, en 1990.
Matthai publicou ducias de artigos e relatorios en revistas universitarias, sendo algúns destes textos compilados en "Textos filosóficos (1989-1999)".
A familia de Matthai e o Catedrático de Filosofía pola U.A.B.C. e escritor Heriberto Yépez contan coa colección completa da súa obra, entregada polo mesmo Matthai algúns meses antes da súa morte, polo que se están publicando postumamente e de maneira irregular algunhas das súas obras inéditas.
Saul Bellow
Saul Bellow, nado en Lachine (Québec) o 10 de xuño de 1915 e finado en Brookline (Massachusetts) o 5 de abril de 2005, foi un escritor norteamericano de orixe xudía. Naceu no Canadá, pero viviu desde pequeno nos Estados Unidos. Foi galardoado co Premio Nobel de Literatura en 1976.
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia xudía de orixe rusa. Aos 9 anos a súa familia trasladouse a Chicago. Participou como soldado na segunda guerra mundial, estudou na Universidade de Northwestern e foi profesor da de Chicago. Estivo casado en cinco ocasións. Considéraselle un referente dentro do grupo de escritores norteamericanos de relixión xudía da segunda metade do século XX.
A súa primeira novela, Dangling man (1944), reflicte a ansiedade e a preocupación dun mozo que espera ser mobilizado en tempo de guerra. A esta primeira novela seguiulle The victim (1947). Tras obter unha bolsa da fundación Guggenheim, Bellow viviu durante un tempo en Europa, onde escribiu a maior parte de The Adventures of Augie March (1953). Esta novela, un longo relato libremente estruturado cun heroe propio da picaresca, ofrece un vivo e humorístico retrato da comunidade xudía de Chicago a través dun mozo en busca da súa identidade. A humanidade moderna, ameazada con perder a súa identidade pero aínda non destruída espiritualmente, é o tema das súas obras posteriores, Seize the Day (1956) e Henderson the Rain King (1959). Herzog (1964) e Mr. Sammler's Planet (1970), galardoadas co National Book Award (Premio Nacional do Libro), retratan aos intelectuais xudeus na súa loita contra o malestar espiritual que os rodea.
Pulitzer e Nobel
Bellow recibiu o Premio Pulitzer en 1976 por Humboldt's Gift (1975) e tres meses máis tarde foi laureado co Premio Nobel de Literatura (1976) pola comprensión e análise sutil que realiza da sociedade contemporánea nos seus traballos. O autor prosegue a súa análise da cultura contemporánea en The Dean's December (1982). Bellow dominou o escenario da ficción americana, en especial o do romance xudeu-americano na posguerra. O seu traballo expresa a ascensión da sensibilidade dos inmigrantes xudeus a un lugar de poder e visión na América urbana contemporánea, ben como a angustia moral daqueles que se viron como "superviventes" do Holocausto - como Sammler, heroe de seu libro Mr. Sammler's Planet.
Lingua ixil
O ixil é unha das linguas maias faladas en Guatemala. Segundo os estudos lingüísticos históricos, o ixil xurdiu como unha lingua separada nalgún momento arredor do ano 500. É a lingua nai do pobo ixil, que comprende a poboación das vilas de San Juan Cotzal, Santa María Nebaj e San Gaspar Chajul, nas terras altas de Guatemala. Por mor da emigración, tamén existe unha comunidade falante de ixil en Cidade de Guatemala e nos Estados Unidos. Malia que existen algunhas diferenzas no vocabulario entre as falas das tres vilas, son todas mutuamente intelixibles e deben ser consideradas dialectos dunha única lingua.
Queimada
dereita|250px|miniatura|Queimada ardendo. A queimada (de queimar, que se supón que evolucionou a partir dunha forma hispánica *caimare, alteración do latín cremare) é unha bebida alcohólica tradicional galega propia da súa gastronomía. Elabórase a base de augardente queimada, con azucre, grans de café e limón. Atribúenselle facultades curativas, asemade, o seu consumo está rodeado de tradicións: mentres se elabora pronúnciase un conxuro para protexer contra meigallos e para escorrentar os espíritos e demais seres malvados de quen a bebe.
Tradición
O ritual da preparación está dirixido a afastar os malos espíritos e as meigas que, segundo a tradición, asexan os homes e mulleres para tentar maldicilos, ben sexa por diversión, por vinganza ou por calquera outro motivo. Calquera ocasión é boa para realizar unha queimada: unha festa, reunións familiares ou de amigos. Tras a cea, na escuridade da noite (que é un dos mellores momentos para realizala), os comensais reúnense arredor do pote no que se elabora, preferibelmente coas luces apagadas, para animar os corazóns e estreitar os lazos de amizade. Un deles encárgase de darlle o toque final erguendo cun cazo o líquido en chamas e deixándoo caer pouco a pouco no recipiente mentres pronuncia o conxuro, o que crea un ambiente moi especial.
Orixes
miniatura|Recipente no que se elabora a queimada. As orixes da bebida son descoñecidos. Popularmente, á queimada atribúenselle orixes celtas, mais, segundo afirmou en 1972 o catedrático de prehistoria da Universidade de Santiago, Carlos Alonso del Real isto sería imposible, xa que a destilación do augardente en Galicia non pode ser anterior á introdución do alambique (de orixe árabe) a partir do século XII ou XIII, xa na Idade media. Así mesmo, sempre segundo Alonso del Real, o azucre de cana, un dos seus ingredientes fundamentais, tamén o introduciron os árabes na Península Ibérica (a difusión do seu equivalente de remolacha é moi posterior, correspondendo ás Guerras Napoleónicas) Isto levoulle a atribuírlle orixes medievais á bebida.
Posteriormente, o antropólogo Xosé Manuel González Reboredo, afirmou que o consumo de augardente (normalmente sen queimar) era habitual na Galicia rural tradicional, onde tiña fama como medicamento contra o catarro e que nun momento dado -que el sitúa ao redor dos anos cincuenta do século XX - galegos residentes no exterior comezaron a tomar esta bebida nas festas ou despois das comidas. En xuntanzas deste tipo xurdiría o costume de acompañar o consumo da queimada de esconxuros compostos ex-profeso para o momento. Este costume espallouse tan axiña que xa no ano 1955 o oleiro mindoniense Tito Freire, creou o recipiente de barro cocido, con forma de tarteira e patas nos que se adoita preparar habitualmente.
Historia do conxuro
dereita|miniatura|Mariano Marcos Abalo, autor do conxuro, facendo a queimada.
O conxuro ou esconxuro tradicional da queimada foi inventado en Vigo en 1967 por Mariano Marcos Abalo para unha festa de xogos florais das moitas que entón tiñan lugar nun barco comisado amarrado no porto da cidade. En 1974 o seu creador engadiulle as referencias a Satán e Belcebú e comezou a representalo na discoteca Fausto da cidade olívica. Por esa mesma época, unha imprenta viguesa comezou a vender copias do esconxuro, inicialmente sen a súa autorización e logo pagando unha peseta por exemplar vendido, o éxito fixo que outras empresas comezasen a vender copias pola súa conta, sen ningunha autorización e sen citar o seu nome, o que pode contribuír á crenza de que o esconxuro era dun autor anónimo. No 2001 Mariano Marcos Abalo decidiu rexistrar a propiedade intelectual do esconxuro.
Ingredientes
Os seus ingredientes principais son a augardente e o azucre ós que xeralmente se lles bota tamén casca de limón ou laranxa, uns poucos grans de café sen moer. Á mestura pódenselle engadir cachos de mazá, uvas ou algún outro ingrediente, os cales se engaden de forma independente segundo a tradición da zona.
Preparación
Nun pote de barro cocido (hainos especiais para a queimada) bótanse a augardente e o azucre na proporción duns 120 gramos deste por litro daquela, os demais ingredientes e reméxese todo.
Nun recipiente máis pequeno (normalmente o cazo co que se remove) cóllese, á parte, unha pequena cantidade de queimada, sen limón nin café, móllanse os bordos do garfelo coa bebida e préndeselle lume. Cando estea ardendo, métese o cazo no recipiente grande ata que se estenda por toda a superficie. A continuación reméxese lentamente, deixando que suban as lapas do alcohol, creando cascadas con elas. Reméxese ata que se esgota case que todo o alcohol, facendo que a queimada se apague case por si soa, normalmente rematando polos bordos, que non se apagan. É cara ó final deste proceso cando se recita o esconxuro.
A queimada sérvese quente, incluíndo todos os ingredientes.
Conxuro ou esconxuro
miniatura|dereita|250px|Recitando o conxuro. Un dos conxuros da queimada foi escrito por Mariano Marcos Abalo en 1967 e revisado en 1974, e comeza así:
Fernando de Acuña
Fernando de Acuña y de Herrera, falecido en Sicilia en 1495, foi o primeiro gobernador e xustiza maior do reino de Galicia entre 1480 e 1484, nomeado polos reis Católicos co obxectivo de pacificar un reino conflitivo e permanentemente en pé de guerra. A súa decisión máis discutida e aínda hoxe non aclarada foi a de executar o mariscal Pardo de Cela en 1483.
Traxectoria
Fillo segundo de Pedro de Acuña, I Conde de Buendía (desde 1475), señor da Vila de Dueñas, e Garda Maior do rei Xoán II; e de Inés de Herrera, o seu tío foi Alonso Carrillo (1410-1482), Arcebispo de Toledo. Distinguiuse en accións militares ao servizo dos monarcas casteláns e chegou a Garda Maior e Gran Privado dos Reis Católicos.
Por Real Cédula do 3 de agosto de 1480, os Reis nomean a Fernando de Acuña e a Garci López de Chinchilla «nuestros jueces en todo el dicho reyno de Galicia, en quanto nuestra merced e voluntad fuere», con atribucións amplas esencialmente xudiciais, pero tamén de goberno por canto tiña a autoridade propia dun período de excepción. O cabido de Santiago, nun acordo do 12 de marzo de 1481, cualifica a Fernando de Acuña de visorey.
A política dos reis foi a de levar toda a nobreza autóctona á corte e substituíla por nobres do resto da Coroa de Castela.
Para facer cumprir as ordes Acuña veu a Galicia en 1480 con 300 soldados comandados por Luis de Mudarra, con eles e coa axuda das irmandades derrubou moitos castelos (entre eles os de Tebra, Amarante, A Barreira, ou Tenorio... chegando algunhas fontes a citar até cincuenta) e someteu a nobreza local.
Casou por indicación da raíña con María Dávila (que trala morte de Acuña fundou o mosteiro das "Gordillas" en Ávila). En 1489 foi enviado como vicerrei ao reino de Sicilia, onde morreu en 1495, sendo enterrado na catedral de Catania.
Familia
A súa irmá María de Acuña casou o 14 de abril de 1456 con Xoán de Viveiro, I Viceconde de Altamira (título outorgado en 1467 polo rei Henrique IV de Castela). Foi señor de Viveiro até que o desposuíu Henrique IV, o 15 de xuño de 1465, por real sentenza firmada en Zamora. Pedro Pardo de Cela será seu sucesor a partir do 27 de xullo. Foi Contador de Henrique IV, Comendador Maior e Señor de Cabezón (Valladolid).
O seu irmán Alonso Carrillo foi bispo de Pamplona.
As Chousas, Corneda, Boimorto
As Chousas é un lugar da parroquia de Corneda no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 1 habitante no ano 2018 segundo datos do INE, que era 1 home.
Armando Requeixo
Armando Requeixo Cuba, nado en Mondoñedo o 14 de xuño de 1971, é un investigador, profesor e crítico literario galego.
Traxectoria
dereita|miniatura|Armando Requeixo na defensa da súa tese.
Investigador e secretario do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, é tamén profesor na Universidade de Santiago de Compostela e coordinador de actividades e publicacións da Casa-Museo Álvaro Cunqueiro.
O 28 de febreiro de 2014 defendeu a súa tese de doutoramento, A poesía en galego de Xosé María Díaz Castro: Estudo e edición crítica, dirixida por Carmen Blanco e Claudio Rodríguez Fer.
Ensaísta e tradutor, é membro da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, da Asociación Española de Críticos Literarios e da Asociación Galega da Crítica. Recibiu varias distincións polo seu labor como crítico, investigador e tradutor literario.
Dende o 2016 dirixe os Cadernos Ramón Piñeiro e as coleccións Láncara de Poesía e Narrativa Recuperada no seo do Proxecto Recuperación de Textos Literarios e Xornalísticos Galegos, do que é o principal responsable no CRPIH, onde tamén dirixe o Proxecto Bibliografía da Literatura Galega. Dende decembro do 2019 dirixe tamén os cadernos da Colección Selva de Esmelle, publicación da Casa-Museo Álvaro Cunqueiro.
Colabora como comentarista habitual na revista Tempos Novos e o seu suplemento de libros ProTexta. As súas recensións aparecen publicadas nos xornais do Grupo Editorial Prensa Ibérica (Faro de Vigo, La Opinión (A Coruña)), do Grupo La Capital (El Ideal Gallego, Diario de Ferrol, Diario de Arousa, Diario de Bergantiños), do portal Galicia Dixital, e mantén unha colaboración semanal na Radio Galega sobre comentario de obras narrativas e ensaísticas galegas ou traducidas.
Dende febreiro de 2011 mantén na Rede o blog Criticalia, onde dá cabida a recensións de novidades editoriais ao tempo que achega reflexións sobre diversas cuestións relacionadas coa literatura galega.
Vida persoal
Está casado coa tradutora María Fe González
Arbeit macht frei
dereita|miniatura|Entrada de Auschwitz I coa inscrición Arbeit macht frei. Arbeit macht frei é unha frase alemá cuxa tradución ó galego é ‘o traballo libera’. Aínda que ás veces poida ser entendida como ‘o traballo libérate’ ou ‘o traballo faivos libres’, a frase en cuestión foi formulada na lingua teutoa empregando un modo estritamente impersoal. O lema foi emprazado sobre os accesos a numerosos campos de concentración e exterminio estabelecidos polo réxime nazi. Arbeit macht frei é unha frase intencionalmente ambigua: suxire non só que o traballo libera as vítimas detidas polo nazismo, senón a ocupación dos nazis ó consumar o asasinato premeditado de enormes masas humanas de orixe e condición diversa (opositores ao réxime, librepensadores, xudeus, masóns, xitanos, comunistas, homosexuais, e inimigos de guerra, entre os que non faltaron cristiáns).
Orixe
Arbeit macht frei é o título dunha novela do autor nacionalista alemán Lorenz Diefenbach publicada en Viena en 1873. Nesta mesma cidade, en 1922 serían impresos selos co lema por parte da Asociación de escolas alemás antisemitas. En 1927, Arbeit macht frei foi adoptado como slogan por parte do Goberno da República de Weimar enxalzando os efectos da súa política de impulso de grandes obras públicas para combater o desemprego. Este slogan foi mantido polo goberno do NSDAP (Partido Nazi) dende que chegou ó poder en 1933 e até implantalo logo nos campos de exterminio masivo.
Daniel Auteuil
Daniel Auteuil, nado en Alxer (Alxeria) o 24 de xaneiro de 1950, é un actor francés.
Acadou numerosos recoñecementos ó longo da súa traxectoria como actor, entre os que destacan un Premio César como mellor actor no filme Jean De Florette en 1987, un Premio César polo filme La Fille sur le Pont en 2000, o premio de interpretaión masculina no Cannes por Le Huitième Jour (1996) e un Premio BAFTA como mellor actor en Jean De Florette no ano 1987.
Filmografía
200px|miniatura|dereita|Auteuil nos [[Festivel de cinema american de Deauville en 2012.]]
Premios César
Ademais gañou os seguintes premios: