cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
José Ángel Iribar
Athletic Club
Foi porteiro do Athletic Club ata 1980, acadando as 18 tempadas e converténdose nun referente e nun símbolo do club. Titular indiscutible, a súa presenza relegou ao banco a todos os gardametas que coincidiron con el no equipo, como Javier Etxebarria, Juan Manuel Zamora, Juan Antonio Deusto, Víctor Marro, Juan Antonio Zaldua ou José Luis Burgueña. Na tempada 1979/80, Helmut Senekowitsch deixouno no banco tralas primeiras xornadas, preferindo no seu lugar a Peio Aguirreoa. Foi homenaxeado o 31 de maio de 1980 nun partido, disputado en San Mamés, ante a Real Sociedad.
Trala súa retirada foi adestrador das categorías inferiores do Athletic Club (infantil e cadete). En 1983 colleu as rendas do Bilbao Athletic, na Segunda División, categoría na que se proclamou subcampión na súa primeira tempada. Na campaña 1986-87 pasou a ocupar o banco do primeiro equipo do Athletic Club, rematando terceiro na liga e semifinalista na Copa do Rei. Foi adestrador de porteiros do primeiro equipo entre 1990 e 2001 e, posteriormente, foi designado polo presidente Javier Uría como representante institucional do club, acompañando habitualmente ao primeiro equipo nas súas viaxes. Tamén foi adestrador da selección de Euskadi durante case vinte anos, deixando o posto en 2011 e sendo substituído por Javier Irureta.
Selección española
Foi internacional coa selección española en 49 ocasións. O seu debut internacional foi o 11 de marzo de 1964, cando acababa de cumprir 21 anos, nunha goleada por 5-1 contra Irlanda, nun partido de clasificación para a Eurocopa de 1964. Ese foi o inicio dunha longa carreira baixo os paus da selección, onde se convertería no titular indiscutible durante a seguinte década. Ese mesmo verán foi o porteiro titular de España na Eurocopa. Xogou as semifinais contra Hungría e tamén a final ante a Unión Soviética, capitaneada por outro histórico porteiro, Lev Iashin. O gol do dianteiro galego Marcelino deulle a Eurocopa a España, gañando así Iribar o primeiro título da súa carreira deportiva, no seu cuarto partido como internacional.
Disputou o Mundial de Inglaterra de 1966, xogando tres partidos contra a Arxentina, Suíza e Alemaña Occidental. O seu último partido coa selección española foi o 24 de abril de 1976 contra Alemaña Occidental, con resultado de 1-1.
Selección vasca
O 16 de agosto de 1979 capitaneou a selección do País Vasco no amigable disputado en San Mamés ante Irlanda.
Xogou outros dous partidos co equipo de Euskadi, un deles de homenaxe a José María Lizarralde, ante o Real Valladolid, e outro de homenaxe a José Eulogio Gárate ante o Atlético de Madrid.
Implicación en política
miniatura| Iribar e [[Inaxio Kortabarria|Kortabarria saltan ao campo de Atocha vestindo a ikurriña no derbi Real-Athletic o 5 de decembro de 1976.]] Durante a Transición española e coincidindo coa recta final da súa carreira deportiva, Iribar tivo unha importante implicación na política. O 5 de decembro de 1976, antes dun derbi ante a Real Sociedad no Estadio de Atocha, Iribar e o capitán realista Inaxio Kortabarria saltaron ao terreo de xogo portando unha ikurriña, que situaron ambos cerimoniosamente no círculo central do campo. Daquela esta bandeira era ilegal, xa que aínda non comezara o proceso autonomista en España. Foi a primeira exposición pública da bandeira que foi tolerada polas autoridades da época, xa que ambos os xogadores non foron detidos nin procesados nesa ocasión.
Nos anos seguintes apoiou publicamente á esquerda abertzale. O 19 de outubro de 1978 presentouse como membro da primeira Mesa Nacional da coalición independentista Herri Batasuna, da que foi polo tanto un dos fundadores. Xunto a Telesforo Monzón, Patxi Zabaleta, Jon Idigoras ou Francisco Letamendía, entre outros, formou parte da coalición como independente. Nese momento, a Mesa Nacional, máis que órgano de goberno da coalición, funcionaba como unha Xunta de apoio a HB. Nesa primeira Mesa Nacional, Iribar actuou como representante de Biscaia.
Amanda Lear
Amanda Lear, nada como Tap ou Tapp en 1939,   é unha cantante, letrista, pintora, presentadora de televisión, actriz e modelo francesa.
Traxectoria
As orixes de Lear non están claras, e a cantante deu diferentes informacións sobre a súa ascendencia e mantivo o seu ano de nacemento en segredo para o seu marido. Discutiuse o seu ano e lugar de nacemento, o xénero que se lle asignou ao nacer, os nomes e a nacionalidade do seu pai e o lugar onde creceu. A maioría das fontes indican o 18 de xuño de 1939 ou o 18 de novembro de 1939 como o seu nacemento, incluída GEMA. Porén, o seu ano de nacemento foi dado como 1941, 1946, e 1950. Durante unha entrevista en 2010 para o xornal francés Libération, Lear amosou o seu carné de identidade ao xornalista, e leu "nada o 18 de novembro de 1950 en Saigón". Non obstante, a data parece fabricada, xa que os rexistros públicos indican que comezou a universidade en setembro de 1964 e que casou en decembro de 1965. Georges Claude Guilbert indica que "a maioría dos biógrafos cren que naceu en 1939, aínda que ela poida declarar o contrario".
Como lugar de nacemento, as versións máis cribles son Saigón e Hong Kong, mais tamén se rumorearon lugares como Singapur, Suíza ou Transilvania. Ela dixo que foi a única filla dos seus pais, que despois se divorciaron. A maioría das fontes, incluído o certificado de voda de 1965 do rexistro de Chelsea, confirman que o seu pai era oficial do exército francés (posiblemente de orixe británica). A súa nai parece que tiña ascendencia rusa-asiática. Segundo a General Register Office for England and Wales, o seu nome de nacemento é Tap. Segundo a república francesa, o seu nome de nacemento é Tapp. Nunha entrevista en 1976 con Carmen Thomas para unha televisión alemá, Lear confirmou que o seu pai era británico e a súa nai rusa e que ambos xa faleceran. Porén, posteriormente afirmou que a súa nai tiña ascendencia francesa.
Lear comezou a súa carreira profesional como modelo a mediados da década de 1960, e traballou con Paco Rabanne ou Ossie Clark, outros artes. Coñeceu o pintor surrealista Salvador Dalí, e continuou a ser unha amiga achegada e a súa musa durante os seguintes quince anos. Lear fíxose coñecida para o público por ser a modelo na carátula do álbum de Roxy Music For Your Pleasure en 1973. Dende mediados da década de 1970 a principios da década de 1980 vendeu un millón de discos, especialmente en Europa continental e Escandinavia, con Ariola Records. Os seus primeiros catro álbums valéronlle unha gran popularidade, entrando no top 10 nas listaxes europeas, incluído Sweet Revenge (1978). Os seus grandes éxitos foron "Blood and Honey", "Tomorrow", "Queen of Chinatown", "Follow Me", "Enigma (Give a Bit of Mmh to Me)", "The Sphinx" e "Fashion Pack".
A mediados da década de 1980, Lear convereuse nunha personalidade dos medios italianos, onde presentou moitos programas de televisión. Aínda que a televisión tivo prioridade sobre a actividade musical, continuou a gravar, experimentando con diferentes xéneros e tratando de revivir a súa carreira volvendo a gravar e mesturar éxitos anteriores. Ademais, desenvolveu unha carreira con éxito na pintura, que describiu como a súa gran paixón, e expuxo regularmente as súas obras en galerías de toda Europa dende os anos oitenta. Escribiu varias autobiografías, como My Life with Dalí.
Dende a década de 1990, dividiu o seu tempo entre a música, a televisión, os filmes e a pintura. A pesar de publicar álbums regularmente, non volveu ter grande éxito na música, mentres que a súa carreir televisiva continuou a ser estelar, presentando numerosos programas de televisión en primetime, especialmente en Italia e Francia, facendo tamén aparicións ocasionais en series de televisión e filmes. A finais da década de 2000, Lear reinventouse como actriz de teatro, interpretando obras en Francia. Segundo indicou, vendeu máis de 27 millóns de discos en todo o mundo. Lear é amplamente recoñecida como icona gay.
Agustín Corral Golpe
Agustín Corral Golpe, finado en Mondoñedo en xaneiro de 1912, foi un sacerdote e xornalista galego.
Traxectoria
Director do Seminario de Santiago de Compostela. Foi fundador e director a partir de 1893 de El Diario de Galicia. Despois foi cóengo da catedral de Mondoñedo.
Spectre (filme de 2015)
Spectre é un filme británico-estadounidense de 2015 e o vixésimo cuarto da serie James Bond producido por Eon Productions para Metro-Goldwyn-Mayer e Columbia Pictures. É o cuarto filme protagonizado por Daniel Craig no papel de James Bond, e o segundo filme da serie dirixido por Sam Mendes logo de Skyfall. Foi escrito por John Logan, Neal Purvis, Robert Wade e Jez Butterworth. É o derradeiro filme de James Bond en ser distribuído nos cinemas por Sony Pictures Releasing a través do seu selo Columbia Pictures, xa que Universal Pictures distribuirá internacionalmente o seguinte filme da serie, No Time to Die.
Estreouse en galego o 27 de decembro de 2022 a través da TVG.
O Outeiro, Bolmente, Sober
O Outeiro é un lugar da parroquia de Bolmente no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Cofactor F430
F430 é o cofactor (ás veces chamado coencima) do encima metil coencima M redutase (MCR). A MCR cataliza a reacción que libera metano no paso final da metanoxénese: Só se encontra en arqueas metanóxenas e en arqueas metanotróficas anaerobias. Aparece en concentracións relativamente altas en arqueas que están implicadas na metanoxénese inversa: estas poden conter ata un 7% do peso en proteína con níquel.
Estrutura
En 1978 asignóuselle o nome trivial cofactor F430 baseándose nas propiedades dunha mostra amarela extraída de Methanobacterium thermoautotrophicum, que tiña un máximo espectroscópico a 430 nm. Foi identificado como cofactor da MCR en 1982 e a estrutura completa deduciuse por cristalografía de raios X e espectroscopia RMN. O coencima F430 presenta unha porfirina reducida nun sistema de aneis macrocíclico chamado corfina. Ademais, posúe dous aneis adicionais en comparación co tetrapirrol estándar (aneis A-D), ten un anel E γ-lactámico e un anel F carbocíclico que contén un grupo ceto. É o único composto tetrapirrólico natural que contén níquel, un elemento que raramentese atopa en sistemas biolóxicos.
Biosíntese
A biosíntese empeza co uroporfirinóxeno III, o proxenitor de todos os tetrapirrois naturais, incluíndo a clorofila, vitamina B12, ficobilinas, sirohemo, hemo e hemo d1. É convertido en sirohidroclorina a través da dihidrosirohidroclorina. A inserción do níquel no tetrapirrol é catalizada na reacción pola mesma quelatase, CbiX, que insire cobalto na biosíntese de cobalamina, dando lugar a níquel(II)-sirohidroclorina. centro |miniatura |600px |A níquel(II)-sirohidroclorina a,c-diamida é convertida en seco-F430. É tradicional representar só un dos catro enlaces Ni-N. A Ni-sirohidroclorina a,c-diamida sintase dependente de ATP (CfbE) converte despois as cadeas laterias a e c de acetato en acetamida en reaccións, xerando níquel(II)-sirohidroclorina a,c-diamida. A secuencia das dúas amidacións é aleatoria. Un complexo de dous compoñentes Ni-sirohidroclorina a,c-diamida redutiva ciclase (CfbCD) leva a cabo unha redución de 6 electróns e 7 protóns do sistema de aneis nunha reacción xerando o intermediario 15,173-seco-F430-173-ácido (seco-F430). A redución implica a hidrólise do ATP e os electróns pasan por dous centros 4Fe-4S. No paso final, o anel carboxilico F que contén ceto está formado por un encima coencima F(430) sintetase dependente de ATP (CfbB) na reacción, xerando o coencima F430. Este encima é un ligase de tipo MurF, atopada na biosíntese de peptidoglicanos.
Giulio Cesare Aranzi
Giulio Cesare Aranzi, nado en Boloña en 1530 e finado en 1589, tamén coñecido como Giulio Cesare Aranzio, Julius Caesar Aranzi e Arantius, foi un médico e anatomista italiano.
Traxectoria
Traballou como mestre en Boloña e Padua e foi o médico persoal do papa Xulio III.
Foi unha figura moi relevante no campo da anatomía e describiu por primeira vez un gran número de peculiaridades anatómicas dos fetos, en particular o conduto de Aranzi que une a vea umbilical e a vea cava inferior. É pioneiro nas descricións anatómicas en relación cos procesos patolóxicos.
Traballos publicados
Estes traballos foron publicados xuntos en 1587 en Venecia:
Filópodo (apéndice)
En zooloxía denomínase filópodo un apéndice torácico birrámeo provisto de exitos ou epipoditos dilatados e achatados, natatorio e filtrador (e respiratorio), foliáceo (en forma de folla), de cutícula moi fina, cuxa turxencia se debe á presión interna da hemolinfa, que está presente en diversos crustáceos, como os branquiópodos, os cefalocáridos e os filocáridos.
O Piñeiro de Baixo, Bolmente, Sober
O Piñeiro de Baixo é un lugar da parroquia de Bolmente no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Os Pacios, Proendos, Sober
Os Pacios é un lugar da parroquia de Proendos no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
O Piñeiro, Bolmente, Sober
O Piñeiro é un lugar da parroquia de Bolmente no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Chordeiles
Chordeiles es un xénero de aves caprimulxiformes pertencentes á familia Caprimulgidae que agrupa especies nativas de América, que se distribúen dende o interior meridional e o suroeste do Canadá, por América do Norte, Central, illas do Caribe e América do Sur até o centro da Arxentina.
Taxonomía
A especie Nyctiprogne vielliardi incluíase neste xénero como Chordeiles vielliardi, mais foi transferida de acordo cos estudos de Whitney et al. (2003), o que foi recoñecido mediante a aprobación da Proposta N° 232 ao South American Classification Committee (SACC). En marzo de 2011, baseándose en estudos filoxénicos moleculares conducidos por Han et al (2010), foi aprobada a Proposta N° 467 ao SACC transferindo o género monotípico Podager para Chordeiles.
Sepia (cor)
O sepia é unha cor marrón escura e de saturación débil, que corresponde á coloración do pigmento obtido da tinta da sepia, xiba ou choco, un cefalópodo mariño. No recadro grande dáse unha mostra da coloración específica deste pigmento.
Historicamente, para a obtención do pigmento sepia preferiuse a sepia común (Sepia officinalis), que se pescaba no mar Adriático e cuxa tinta utilizouse desde polo menos a antiga Roma. A «tinta» da sepia é unha secreción negra castaña que o animal retén nun órgano especial en forma de bulsa. Expúlsaa en caso de ameaza co fin de escurecer a auga e confundir os seus depredadores. Contén eumelanina pura, moi pouco soluble en auga, aínda que si en alcol, de cheiro intenso a peixe.
Obtención e usos
thumb|150px|[[Espaguetes elaborados con tinta de sepia]]
Para uso pictórico
Para obtener o pigmento, tras pescar a sepia —que tamén é comestible— os sacos de tinta póñense a secar ao sol colgados dunha corda (maneira na que logo é comercializada). Para pintar con este produto é posible desfacer as bulsas de tinta secas e mesturar o po pigmentado resultante co medio pictórico que se desexe empregar. Mais conséguese unha cor de mellor calidade con outro procedemento tradicional, que consiste en ferver os sacos de tinta secos con amoníaco ou álcali, cos que o pigmento se disolve, separándose do receptáculo da tinta. Logo cóase para eliminar todo fragmento de tecido animal e precipítase con ácido clorhídrico nun filtro, tras o cal lávase e sécase.
O pigmento de tinta de sepia é bastante resistente á luz e úsase en acuarelas, para veladuras e como tinta. A partir do Renacemento, o seu uso como tinta de debuxo foi particularmente popular, logo desde finais do século XVIII e principios do século XIX desprazou en parte o bistre e a tinta chinesa como medio para realizar traballos á augada.
Para uso culinario
A tinta de sepia úsase tamén —sen ningún tratamento previo á cocción— na cociña mediterránea, xa sexa a modo de prebe ou para corar a pasta.
Pigmentos substitutos
Actualmente, a cor sepia para pintura artística acostuma elaborarse con mesturas diversas de pigmentos orgánicos e inorgánicos que imitan a coloración do pigmento de tinta de sepia. As pinturas comercializadas como «sepia» son rubias ou roxas, de negrexidas a semiescuras e de saturación semineutra a débil. Debaixo pode verse o aspecto dalgunhas coloracións sepia pictóricas, puras e aclaradas con branco. O «marrón sepia» úsase especialmente para pintar á acuarela.
En xeral, a cor sepia emprégase en acuarela, tinta, xiz e minas para o debuxo e a augada.
thumb|200px|Nesta fotografía dunha familia da cultura norteamericana nativa sauk, realizada por Frank Rhinehart en [[1899, o virado a sepia puido ter tido a finalidade de preservar a imaxe, xa que a temática é altamente testimonial]]
Sepia fotográfico
Unha fotografía revelada sobre papel fotográfico debe ser en branco e negro para poder virarse a sepia, xa que o procedemento depende da transformación dos gránulos de prata ennegrecidos que forman a imaxe. Para producir o cambio de color, sométese a fotografía a un baño que transforma a prata negra en sulfuro de prata.
En particular, o virado a sepia foi moi utilizado polo movemento pictorialista, que buscaba outorgar ás fotografías un aspecto pictórico, é dicir, similar ao de dunha obra de arte plástica realizada mediante técnicas tradicionais de pintura.
As cámaras fotográficas dixitais actuais adoitan ter a capacidade de virar as fotos a sepia automaticamente, aínda que tamén se poden virar as imaxes despois de capturadas mediante programas de edición dixital.
Filmes de Noruega propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|[[Arne Skouen dirixiu o primeiro filme de Noruega nomeado para o premio, Ni Liv.]] Noruega presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende o ano 1957. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Chordeiles minor
miniatura|230px
Filmes de Noruega propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Noruega para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Chordeiles minor
Chordeiles minor é unha especie de ave da orde dos caprimulxiformes e familia dos caprimúlxidos propia de América.
Descrición
A especie foi descrita en 1771 polo naturalista e pastor luterano alemán de orixe escocesa Johann Reinhold Forster.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido a especie coñeceuse tamén polo nome de:
Subespecies
Recoñécense as seguintes subespecies:
Nota taxonómica
O nome específico, minor ("menor"), pode causar confusión. Orixinariamente esta especie encadrouse no xénero Caprimulgus, e é, de feito, máis pequena ca algúns outros membros dese xénero, como Caprimulgus vociferus. Porén, cando se integrou no xénero Chordeiles, resultou ser máis grande que ''Chordeiles acutipennis.
Características
Os adultos son escuros coa plumaxe castaña, con patróns grises e brancos no dorso e no peito; as ás, longas, son negras e mostran unha barra branca en voo. A cola é escura cunha raia cruzada branca; a parte superior das ás escuras con raia branca.
O macho adulto ten a gorxa branca; a femia ten unha gorxa de cor castaña clara.
Historia natural
Invernan en América do Sur; migran en bandadas. É raro velo en Europa occidental.
O seu hábitat de cría é América do Norte. Normalmente aniñan no chan espido, ás veces en toros de árbores costadas ou en terrazas de area grosa. As femias poñen dous ovos directamente na terra, no hai niño. A incubación realízaa a femia e dura aproximadamente 20 días. O polo xove voa aos 20 días de idade.
Pode haber unha segunda camada na parte do sur dos Estados Unidos.
Capturan insectos ao voo, buscando alimento principalmente cerca da alba e do crepúsculo, ás veces pola noite con lúa chea ou cerca da iluminación das rúas.
A chamada normalmente é curta. O macho realiza un despregue das ás durante o cortexo, mentres emite un son.
Cesário Verde
José Joaquim Cesário Verde, nado en Lisboa o 25 de febreiro de 1855 e finado no mesmo lugar o 19 de xullo de 1886, foi un poeta portugués, sendo considerado un dos pioneiros, precursores da poesía que sería feita en Portugal o século XX.
Coñecido como o poeta da cidade de Lisboa, foi igualmente o poeta da natureza antiliteraria, nunha antecipación de Fernando Pessoa.
Vida e Obra
dereita|miniatura|250x250px|Asento de bautismo de José Joaquim Cesário Verde, datado o 2 de xuño de 1855. Paróquia de Madalena, [[Lisboa.]] Fillo do labrego e con recursos, comerciante e ferraxeiro José Anastácio Verde (1813-1888) e da súa muller Maria da Piedade David dos Santos (1821-1890), aos 18 anos de idade Cesário matriculouse no Curso Superior de Letras, mais só o frecuentou algúns meses. Alí coñeceu a Silva Pito, que ficou como o seu amigo para o resto da vida. Dividíase entre a produción de poesías publicadas en xornais, destacándose o semanario Branco e Negro (1896-1898) e as revistas O Occidente (1878-1915), Renascença (1878-1879) e no periódico O Azeitonense (1919-1922), e as actividades comerciais na Rúa dos Fanqueiros herdadas do pai, descendente de comerciantes xenoveses de nome Verdi. Era sobriño-neto de João Baptista Verde e de D. Mariana Benedita Victória Verde, que casou co pintor Domingos Sequeira.
En 1877 comezou a presentar síntomas de tuberculose pulmonar, doenza que xa levara a súa irmá Maria Júlia Verde (1853-1872) e posteriormente seu irmán Joaquim Tomás Verde (1858-1882). Estas mortes inspiraron con todo un dos seus principais poemas, Nós (1884). Tiña outro irmán, Jorge dos Santos Verde (1861-1941), que casou cunha das fillas de Manuel Piñeiro Chagas, e unha irmá, Adelaide Eufémia Verde (1856-1859), falecida de anxinas.
Tenta curarse da tuberculose mais, sen éxito, faleceu o día 19 de xullo de 1886, no lugar do Paço do Lumiar, aos 31 anos, sendo sepultado no Cemiterio dos Praceres. O ano seguinte Silva Pito organiza O Livro de Cesário Verde, compilación das súas poesías publicada en 1901. O seu pai falecería dous anos despois, o 30 de setembro de 1888, aos 75 anos, en Linda-a-Pastora, e a nai en 26 de xaneiro de 1890, aos 68 anos, na Lapa.
No seu estilo delicado, Cesário empregou técnicas impresionistas, con extrema sensibilidade ao retratar a cidade e o campo, que son os seus escenarios predilectos. Evitou o lirismo tradicional, expresándose dunha forma máis natural.
En 1933 o Concello de Lisboa homenaxeou o poeta dando o seu nome a unha rúa na Penha de França.
Cortiña, Pías, Lugo
Cortiña é un lugar da parroquia de Pías no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Cesário Verde
O Binomio cidade/campo
Ao ler o poema "De Tarde", pertencente a "Em Petiz", é visíbel o ton irónico en relación aos citadinos, mais onde o ton eufórico tamén sobresae, ao percorrer os lugares campestres ao lado da súa "compañeira". A preferencia do poeta polo campo está expresada nos poemas "De Verão" e "Nós" (o máis longo), onde desaparecen a aspereza e a doenza ligadas á vida citadina e xorde o eloxio ao ambiente campesiño. A arte de Cesário Verde é, pois, reveladora dunha preocupación social e intervén criticamente. O campo ofrece ao poeta unha lección de vida multifacetada (por exemplo, os campesiños son retratados no seu traballo diario) que el transmite con obxectividade e realismo. Trátase, pois, dunha visión concreta do campo e non da abstracción da Natureza.
A forza inspiradora de Cesário é a terra-nai, sendo nela que Cesário encontra os seus temas. É por isto que, habitualmente, se asocia o poeta ao mito de Anteu.
A muller en Cesário Verde
Deambulando polos dous espazos, depara con dous tipos de muller, que están articulados cos locais. A cidade maldita xorde asociada á muller nefasta, frívola, calculista, madura, destrutiva, dominadora, sen sentimentos. En contraste con esta muller predadora, xorde un tipo feminino, por exemplo en "A Débil", que é o oposto complementario das espléndidas aristocráticas, presentes en poemas como "Deslumbramentos" e "Vaidosa". Esa muller é fráxil, tenra, inxenua e nada pretenciosa.
A muller (desfavorecida) do campo é mostrada nunha perspetiva distinta. A vendedora en "Num Bairro Moderno", ou a engomadeira en "Contrariedades" mostran as características da muller do pobo no campo. Sempre feas, pobres e por veces doentes, ou en esforzo físico, as mulleres traballadoras son obxecto da admiración de Cesário.
A súa caracterización é dunha duplicidade contrastante: ela é pobre, anémica, fea, viste mal e ten que traballar para sobrevivir, mais aparece envolvida nunha forza case épica, de "peito erguido" e "pulsos nas illargas", encarnando, pola súa castidade, a forza xenuína do pobo traballador, que Cesário tan ben defende."
A poética de Cesário e as escolas literarias
Podemos afirmar a súa aproximación a varias estéticas, aínda que sexa visíbel a proximidade con Baudelaire, por retratar realidades cotiás, o que o aproxima dos poetas portugueses do século XX e o fixo incomprendido seu tempo.
Aínda que Cesário Verde non puidese ser enmarcado en ningunha das escolas poéticas dos países de lingua portuguesa da época podemos dicir que el non podería non estar relacionado coas estéticas do seu tempo dalgunha forma. Se se tiver en conta o interese pola captación do real, por exemplo, ao considerar o tipo de escena a seren retratadas polas cales o poeta optou, os seus cadros e figuras citadinos, concretos, plásticos e colorados, é fácil detectar aquí a afinidade ao Realismo. A conexión aos ideais do Naturalismo verifícase na medida en que o medio xorde determinante dos comportamentos. Ao considerar o feito do poeta figurar plasticamente unha escena, podería aproximalo, inclusive, do Parnasianismo. Porén, súa obra aínda ten un correcto sentimentalismo que leva ao Romanticismo e as imaxes retratadas, moitas veces de personaxes doentes ou pobres, xamais poderían ser retratadas por un parnasiano.
Aproxímase aos impressionistas que captan a realidade mais que a retratan xa filtrada polas percepcións, o que, definitivamente, o inscribe no cadro dos poetas fundadores da modernidade.
Importancia da representación do cotián na poesía de Cesário Verde
dereita|miniatura|342x342px|Cesário Verde por [[Columbano Bordalo Pinheiro|Columbano, reproducido no Libro de Cesário Verde.]] A observación das situacións do cotián é o punto de partida preferencial para os poemas de Cesário Verde. É o mundo real, rotineiro, que é retratado e analizado, servindo de soporte ás ideas e sentimentos do poeta.
Os suxeitos poéticos creados por Cesário Verde están atentos ao que pasa. Aquilo que para outro transeúnte sería unha banalidade é, na perspectiva do poeta, parte dun cadro do real. Antes de se enfocar nunha situación particular, que prenda a atención, o poeta dános unha visión xeral do ambiente. Mais, a pesar de existiren situacións particulares, estas poderían ser integradas no movemento cotián dunha rúa dunha cidade onde "(…) ruta, pequeniña azafamada,/Notei de costas unha rapariga"  (en "Num bairro moderno"), mais que para o suxeito poético toman unha nova dimensión. Un proceso análogo pode verificarse en "Cristalizações", onde as primeiras estrofas constitúen unha visión panorâmica, para se centrar máis á cabeza nos "calceteiros" ou na "actrizita". É esencialmente destacado o cotián urbano, onde o suxeito poético deambula, sendo o poema "O sentimento dun occidental" aquel en que é máis clara a descrición do día a día como punto de partida para a revolta contra a vivencia deshumana da cidade. De feito, Cesário Verde está lonxe de se deixar na passividade da observación casual, e repara naquilo, que téndose tornado parte de cada día, é un factor de animalización e doenza. Outras veces, partindo da realidade, transfigúraa, nun impulso saudador, en que todo parece tomar formas orgánicas e vivas en oposición ao emparedamento das rúas da cidade: "Se eu transformase os simples vexetais, nun ser humano que se mova e exista/Cheo de belas proporcións carnais?!".
Velaí algunhas das características estilísticas e lingüísticas: vocabulario obxectivo; imaxes extremamente visuais de xeito que dan unha dimensión realista do mundo (de aí poeta-pintor-calceteiro); pormenor descritivo; mestura o físico e o moral; combina sensacións; usa sinestesias, metáforas, comparacións, hipálaxe; emprega dous ou máis adxectivos para cualificar o mesmo substantivo; rueiros, en versos decasilábicos ou versos alexandrinos; utilización do "enjambement".
Influencias
As influencias de Cesário Verde proceden case todas do ámbito da literatura francesa. Ademais de Taine e Baudelaire, hai na súa poesía referencias a Balzac e Herbert Spencer. Na súa correspondencia citou a Víctor Hugo, Gustave Flaubert e Quinet. En canto á literatura en lingua portuguesa, referiuse a Luís de Camões e João de Deus.
Aínda que, como se dixo máis arriba, a obra de Verde non tivo unha boa acolleita en vida do poeta, puido coñecer ás figuras literarias máis destacadas da época, en gran medida grazas ás súas simpatías republicanas. Frecuentou, entre outros, a Guerra Junqueiro, Ramalho Ortigão, Gomes Leal, João de Deus, Abel Botelho e ao pintor Rafael Bordalo Pinheiro.
Entre os seus admiradores máis recentes cóntanse Eugénio de Andrade e Adolfo Casais Monteiro.
Curutelo, Pías, Lugo
Curutelo é un lugar da parroquia de Pías no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Kathryn P. Hire
Kathryn Patricia "Kay" Hire, nada en Mobile, Alabama, o 26 de agosto de 1959, é unha astronauta estadounidense retirada que formou parte das misións STS-90 e STS-133.
Traxectoria
Foi seleccionada pola NASA en marzo de 1995, participando nas misións STS-90 e STS-130 e pasando un total de 29,66 días no espazo.
Menis Koumantareas
Aristomenis (Menis) Koumantareas  (Αριστομένης (Μένης) Κουμανταρέας no alfabeto grego), nado en Atenas o 4 de xaneiro de 1931 e finado na mesma cidade o 5 de decembro de 2014, foi un aclamado escritor grego.
Traxectoria
Koumandareas cursou Filosofía e Dereito da Universidade de Atenas, así como tamén interpretación teatral, sen chegar a concluír ningún deses estudos. Traballou durante un tempo como xornalista e despois como comericial para navieiras e compañías de seguros.
Dende 1961 até a súa morte, exerceu profesionalmente como escritor e tradutor. Os seus textos foron publicados en moitos xornais e revistas literarias gregas.
Wikipedia en bambara
A Wikipedia en bambara é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua bambara. A Wikipedia en bambara foi creada a comezos de 2005, xunto coa Wikipedia en wolof e a Wikipedia en fula.
Menis Koumantareas
Traxectoria
Koumandareas foi achado morto, vítima de asasinato por estrangulamento, o 6 de decembro de 2014, no seu apartamento en Atenas. Dous homes romaneses foron prendidos como sospeitosos, Ştefan Mătăsăreanu (25) e Cosmin Găitan (29). O primeiro, un vello coñecido do autor, foi identificado grazas á descrición feita polo finado na súa derradeira novela.
Viloriz, Bolmente, Sober
Viloriz é un lugar da parroquia de Bolmente no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Vales, Bolmente, Sober
Vales é un lugar da parroquia de Bolmente no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
No Time to Die
No Time to Die é un filme de 2021 producido por Eon Productions. Está protagonizado por Daniel Craig, no seu quinta vez como o axente James Bond. Craig declarou que sería o seu derradeiro filme como Bond. Foi dirixido por Cary Joji Fukunaga a partir dun guión de Neal Purvis, Robert Wade, Fukunaga e Phoebe Waller-Bridge. Léa Seydoux, Ben Whishaw, Naomie Harris, Jeffrey Wright, Christoph Waltz, Rory Kinnear e Ralph Fiennes retoman os seus papeis respecto dos filmes anteriores, con Rami Malek, Lashana Lynch, Ana de Armas, Dali Benssalah, Billy Magnussen e David Dencik uníndose ó elenco.
Mazoi, Pías, Lugo
Mazoi é un lugar da parroquia de Pías no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Filocáridos
A dos filocáridos (Phyllocarida) é unha subclase de crustáceos malacostráceos.
Descrición
A subclase foi descrita en 1879 polo entomólogo, xeólogo e paleontólogo estadounidense Alpheus Spring Packard.
Características
Os filocáridos constitúen seguramente o grupo máis antigo de malacostráceos, con representantes fósiles desde o Cámbrico inferior. Presentan os caracteres morfolóxicos máis primitivos e, probabelmente, deles derivan os demais malacostráceos.
Cómpre destacar que posúen 20 segmentos corporais, cinco cefálicos, oito torácicos e sete no pleon, a diferenza do resto dos malacostráceos, que teñen só seis segmentos no pleon (e 19 en total). So se coñecen 36 especies actuais.
O Porto de Lugo, Pías, Lugo
O Porto de Lugo é un lugar da parroquia de Pías no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Casaniño, Brosmos, Sober
Casaniño é un lugar da parroquia de Brosmos no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Wikipedia en gótico
A Wikipedia en gótico é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua gótica.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Penicillium rubens
Penicillium rubens é unha especie de fungo do xénero Penicillium e foi a primeira especie que se soubo podía producir o antibiótico penicilina (aínda que a súa identificación como tal foi tardía). Foi descrito por Philibert Melchior Joseph Ehi Biourge en 1923. Polo descubrimento da penicilina a partir desta especie Alexander Fleming compartiu o Premio Nobel de Medicina e Fisioloxia de 1945 (pero daquela identifícouse a cepa como Penicillium rubrum). O tipo de mofo orixinal que producía a penicilina foi identificado ao longo do tempo como Penicillium rubrum, P. notatum e P. chrysogenum, entre outros, pero comparacións xenómicas e análises filoxenéticas feitas en 2011 resolveron que se tataba de P. rubens. É a mellor fonte de penicilinas e produce bencilpenicilina (G), fenoximetilpenicilina (V) e octanoilpenicilina (K). Tamén produce outros importantes compostos bioactivos como a andrastina, crisoxina, funxisporina, roquefortina e sorbicilinas.
Historia
O microbiólogo francés Philibert Melchior Joseph Ehi Biourge foi o primeiro en describir a especie P. rubens en 1923. A súa importancia medicinal foi descuberta polo médico inglés Alexander Fleming. En 1928, Fleming atopou que un dos cultivos bacterianos (de Staphylococcus aureus) cos que estaba traballando fora contaminado con mofos e que na área arredor de onde crecía o mofo estaba inhibido o crecemento bacteriano. Supuxo que o fungo producía unha substancia antibacteriana á que lle deu o nome de penicilina. Despois de realizar unha serie de probas experimentais, publicou o seu descubrimento en xuño de 1929 no British Journal of Experimental Pathology. Coa axuda do seu colega Charles J. La Touche, Fleming identificou o fungo como Penicillium rubrum.
Pero Charles Thom do Departamento de Agricultura dos Estados Unidos en Peoria, Illinois, comparou o espécime coa súa colección de especies de Penicillium e corrixiu a especie como P. notatum. Na súa publicación de 1931, resolveu que P. notatum era membro do complexo de especies de P. chrysogenum, que el describira en 1910. P. notatum fora descrito polo químico sueco Richard Westling en 1811. Thom adoptou e popularizou o uso de P. chrysogenum. Despois de que se descubriron outras novas especies e dos reexames taxonómicos que se produciron, recoñecéronse tres especes, P. notatum, P. meleagrinum e P. cyaneofulvum, como incluídas en P. chrysogenum. O Sétimo Congreso Botánico Internacional celebrado en Vienna, Austria en 2005 adoptou o nome P. chrysogenum como nome conservado (nomen conservandum).
As secuencias xenómicas completas e as análises filoxenéticas, especialmente usando as secuencias da β-tubulina, en 2011 mostraron que P. notatum é, en realidade, P. rubens, e que P. chrysogenum é unha especie diferente.
Bioloxía
miniatura|Penicillium rubens (CBS 205.57 = NRRL 824 = IBT 30142), o produtor de penicilina orixinal de Fleming. A–C. Colonias de sete días a 25°C. A. Colonias en ágar de extracto de lévedo de Czapek. B. Colonias e ágar de extracto de [[malte. C. Colonias en ágar de sacarosa de extracto de lévedos. D–H. Condióforos. I. Conidios. Barras = 10 µm.]]
P. rubens é un fungo común en ambientes interiores. Xunto con Cladosporium halotolerans e Aspergillus niger, é un dos mofos molestos que aparecen cando a humidade é alta. É o mofo máis resistente, xa que precisa menos auga para o seu crecemento e propagación. Ten unha superficie suave e aveludada. Os filamentos que portan as esporas, os conidióforos, son suaves e miden de 200 a 300 µm de lonxitude. A superficie pilosa ten penicilios de 8-12 µm de longo. Os conidios son de paredes suaves, de forma elipsoidal, miden 2,5-4,0 µm de longo e son azuis ou azul-verdosos. A especie ten varias cepas, das cales a máis importante é a cepa que descubriu Fleming (designada como CBS 205.57 ou NRRL 824 ou IBT 30142) da cal se descubriu a primeira penicilina, e outra cepa importante é a cepa Wisconsin (NRRL1951) obtida a partir do melón cantalupo en Peoria, Illinois, que en 1944 se utilizou para a produción industrial de penicilina G. A propia cepa Wisconsin orixinal fora producida dando lugar a diversas cepas.
Xenoma
O xenoma mitocondrial consta de 31.790 pares de bases e 17 ORFs. Os encimas sintetizados do xenoma nuclear non son dabondo para unha síntese completa de penicilina. Os encimas da vía biosintética final, como a acil-CoA:isopenicilinaN aciltransferase28 e a fenilacetil-CoA ligase sintetízanse en orgánulos celulares separados chamados microcorpos (peroxisomas). O xene pex11, que favorece a abundancia de microcorpos, é esencial para controlar a cantidade de síntese de penicilina; canto máis se activa este xene (maior expresión), máis penicilina se produce.
Usos
P. rubens é a principal fonte dunha clase de antibióticos, as penicilinas. A especie produce tres de tales compostos, a bencilpenicilina (G), a fenoximetilpenicilina (V) e a octanoilpenicilina (K). A penicilina G é o primeiro composto natural illado que foi utilizado como antibiótico. Tamén é a fonte de cefalosporinas.
As Casas Novas, Piúgos, Lugo
As Casas Novas é un lugar da parroquia de Piúgos no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Oséas
Oséas Reis dos Santos, nado en Salvador, Baía, o 14 de maio de 1971, é un exfutbolista brasileiro que xogaba de dianteiro. Foi internacional coa selección brasileira.
Traxectoria
Comezou a súa carreira futbolística no Galicia da súa cidade natal. En xaneiro de 1993 chegou a Ponteareas xunto a outros dous brasileiros, Gildo Santana e José Luis Garrido, para reforzar a SD Xuvenil, que ocupaba o derradeiro lugar na Rexional Preferente de Galicia. Aínda que os efectos da súa chegada foron instantáneos, o equipo non conseguiu a permanencia. Oséas continuou en Ponteareas na seguinte tempada, a 1993/94, na que marcou 42 goles e o conxunto acabou como campión do grupo.
A continuación regresou ao Brasil e xogou no Maruinense do Estado de Sergipe, onde realizou grandes actuacións dentro do campionato estatal.
Destacou a nivel nacional xogando no Athletico Paranaense, onde foi campión da Serie B e máximo goleador do campionato en 1995 (con 14 goles). Xunto con Paulo Rink, destacou no campionato brasileiro da serie A en 1996 e os seus goles e actuacións valéronlle a convocatoria para tres amigables coa selección brasileira en 1996 (contra Camerún, Bosnia e Hercegovina e Polonia).
Converteuse nun ídolo no Athletico Paranaense e en 1997 foi contratado polo Palmeiras. Marcou na final da Copa Mercosur de 1998 e na final da Copa Liberadores de 1999 contra o Deportivo Cali.
Logo pasou por Cruzeiro e Santos antes de probar sorte no Xapón, no Vissel Kobe. En 2004 gañou co Internacional o Campionato Gaúcho e a continuación regresou ao Xapón para xogar no Albirex Niigata.
No 2005 puxo fin á súa carreira no Brasiliense.
Palmarés
miniatura|289x289px| Oséas coa camiseta do [[Centro Sportivo Maruinense|Maruinense de Sergipe.]]
Movemento pola soberanía hawaiana
miniatura|250px|A [[Bandeira de Hawai|bandeira hawaiana invertida representa o reino hawaiano en apuros e é o principal símbolo do movemento pola soberanía hawaiana.]] O movemento pola soberanía hawaiana (en ke ea Hawaiʻi) é un movemento político e cultural cuxo obxectivo é estabelecer unha nación autónoma ou independente en Hawai debido ao desexo de conseguir a soberanía, autodeterminación e autogoberno para o pobo hawaiano. Algúns grupos tamén avogan por algunha forma de reparación dos Estados Unidos polo derrocamento da raíña Lili'uokalani en 1893 e polo que se describe como unha ocupación militar prolongada que comezou coa anexión de 1898. O movemento xeralmente considera que tanto o derrocamento como a anexión son ilegais. O atol Palmyra e Sikaiana foron anexionados polo reino na década de 1860 e son consideradas polo movemento como unha ocupación ilegal xunto co arquipélago de Hawai. A Resolución de Desculpa aprobada polo Congreso dos Estados Unidos en 1993 recoñeceu que o derrocamento do Reino de Hawai en 1893 foi un acto ilegal.
Os defensores da soberanía atribuíron os problemas que afectan ás comunidades nativas, incluíndo a falta de fogar, a pobreza, a marxinación económica e a erosión das tradicións nativas á falta de goberno nativo e de autodeterminación política. A súa axenda de accións inclúe iniciativas educativas e accións lexislativas. Xunto coas protestas en todas as illas, na propia capital (Honolulú), así como nos lugares e lugares considerados sagrados para a cultura hawaiana, os activistas da soberanía desafiaron ás forzas e á lei dos Estados Unidos.
A Tellada, Brosmos, Sober
A Tellada é un lugar da parroquia de Brosmos no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Pumares, Brosmos, Sober
Pumares é un lugar da parroquia de Brosmos no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Estilo severo
miniatura|429x429px|Copia moderna do Apolo do Templo de Zeus en Olimpia. O orixinal está no [[Museo Arqueolóxico de Olimpia]] O estilo severo é o estilo que floreceu na escultura da Grecia Antiga entre o período Arcaico e o período Clásico, denominando tamén o seu período particular no ámbito da historia da arte escultórica. Tamén por veces é referido como Pre-Clasicismo, Estilo Austero, ou Clasicismo Primitivo. Porén máis do que unha simple transición, o estilo Severo expresa valores estéticos e sociais específicos, xustificando a súa delimitación como un estilo independente. Introduciu unha flexibilización naturalista substancial nos ríxidos cánones de tendencia abstracta da fase anterior, e distínguese tamén do vocabulario formal moito máis variado das fases Clásica e helenista subsecuentes, sen que iso signifique posuí­r menor mérito artístico. De facto, entre a súa produción encóntranse obras  como o Auriga de Delfos, o Deus do Cabo Artemisio e o grupo decorativo do Templo de Zeus en Olímpia, tido como o máis importante e típico exemplar do estilo Severo.
Foi un estilo cultivado en toda a área de influencia grega. O termo foi así denominado por Gustav Kramer no seu libro Über den Styl und die Herkunft der bemahlten griechischen Thongefässe (1837), referíndose á primeira xeración de pintores de vasos "figura vermella", mais a partir do estudo Der strenge Stil (1937) de Vagn Poulsen, tornouse un domínio preferencial da escultura.
Non existe consenso entre os historiadores respecto ás datas de início e fin deste período. Usualmente considérase pertencer ao estilo Severo a xeración activa entre c. e, mais outros, baseados en boas evidencias, prefiren recuar o inicio do intervalo para c. .C. e estender o seu final até o  e mesmo alén, dando marxe para a inclusión de exemplos precursores e outros máis tardíos. Esa polémica está ligada ás dificultades de datación exacta de moitas pezas, ao carácter dinámico da arqueoloxía, sempre traendo novos datos, e á propia fluidez que cerca a definición das características e dos li­mites dun estilo artístico, o que, como acontece en toda historiografía e crítica da arte, é sempre materia de gran sutileza e pasíbel dunha variedade de interpretacións.
Antecedentes e contexto
esquerda|miniatura|302x302px|Exemplo de kouros Arcaico: O [[Kouros de Anavissos|Kouros de Anavissos, c. Museo Arqueolóxico Nacional de Atenas]] A sociedade do período Arcaico (c. a ) era dirixida por unha aristocracia formada por clans que monopolizaban o poder e a cidadanía, vivindo na opulencia ociosa dos seus valores e dereitos tradicionais. Cara á fin do período, o poder comeza a ser disputado polos tiranos, con apoio dun sistema militar reformado, mentres que a expansión marítima e comercial abría para outras persoas un maior campo de oportunidades de enriquecemento e ascensión social e traía para a Grecia unha variedade de influencias culturais.
Unha lectura multifocal das orixes do estilo Severo é a máis razoábel, e encontra apoio no feito de que mesmo antes das Guerras Médicas a Grecia xa estaba nunha condición de efervescencia intelectual, tendo ademais estabelecido unha larga rede comercial con varios enclaves e colonias no Mediterráneo, facendo que se desenvolvese unha cultura pan-helénica que xa non se adhería completamente aos antigos principios da aristocracia. Jerome Pollitt engade dicindo que a invasión persa non pode ser responsabilizada pola evidente evolución da técnica escultórica, aí­nda que teña catalizado unha mudanza inmediata na mente colectiva e no gosto, aglutinando o humanismo hesitante dos anos anteriores e o conducindo cara a unha nova óptica artística que no Clasicismo encontraría un terreo para expresión madura. Ao mesmo tempo el xustifica atribuír a lideranza a Atenas na transición do Arcaísmo para o Clasicismo despois da guerra polas propias circunstancias socio-políticas únicas e atípicas desta cidade en relación ao contexto grego da súa época, xunto coa intensa actividade edificadora e artística desencadeada pola reconstrución da Acrópole, aínda que non asocie o Clasicismo resultante exclusivamente con Atenas.