cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oriente Medio
Etimoloxía e historia do termo
350px|miniatura|O Oriente Medio tradicional e o [[Gran Oriente Medio concibido pola Administración Bush.]]
miniatura|Mapa do Oriente Medio. miniatura|Mapa físico da zona.O termo «Oriente Medio» tería orixe británica, xa que é unha tradución literal do inglés "Middle East", orixinándose nos anos 1850 probablemente relacionado coa British India Office. Considérase que é un termo eurocéntrico xa que define unha rexión en virtude da súa situación con relación a Europa: a unha distancia mediana e en dirección a Oriente (entre o próximo e o afastado Oriente).
O termo fíxose amplamente coñecido cando o estratego naval estadounidense Alfred Thayer Mahan o usou en 1902 para identificar a rexión entre Arabia e a India británica. Por esa época, o Imperio británico e o Imperio ruso disputábanse a influencia en Asia Central, rivalidade que se coñeceu como o Gran Xogo. Mahan deuse conta non só da importancia estratéxica da rexión, senón tamén a do seu núcleo, o golfo Pérsico.
Manhan etiquetou a área ao redor do golfo Pérsico como «Oriente Medio» e afirmou que, despois da canle de Suez, era o territorio máis importante para que Gran Bretaña puidese controlar o avance ruso cara á India.
O artigo foi reimpreso en The Times e foi seguido en outubro por unha serie de vinte artigos titulados "The Middle Eastern Question", escritos por sir Ignatius Valentine Chirol. Neles, Chirol expandío a definición de «Oriente Medio» para incluír «aquelas rexións de Asia que se estenden ata os límites da India ou se aproximan a ela». Cara ao final da serie, en 1903, The Times eliminou as comillas ao usar o termo.
Nos anos 1930, os británicos estableceron como parte do seu exército o "Comando do Oriente Medio" con base no Cairo.
Ata a segunda guerra mundial, era frecuente chamar Oriente Próximo á costa leste do Mediterráneo e Extremo Oriente ás proximidades da China. En 1946 fúndase en Washington DC o "Instituto do Oriente Medio" como un centro cultural para asuntos árabes, turcos, hebreos, persas, afgáns e paquistanís, entre outros, gañando difusión internacional o termo "Oriente Medio".
Crítica e ambigüidade no uso
Algunhas disciplinas académicas como a arqueoloxía e a historia antiga continúan usando o termo Oriente Próximo (ver Antigo Oriente Próximo) pero na maioría de temas imponse largamente o termo Oriente Medio. Cando termina a primeira guerra mundial e cae o Imperio Otomán (o cal estaba comunmente identificado co termo Próximo Oriente), emerxe un novo mundo islámico e comezan a usarse ambos termos indistintamente e aparece a ambigüidade entre eles.
En 1957, o goberno estadounidense fai uso oficial do termo Middle East estendéndoo tan lonxe como Paquistán por unha banda e Libia e ata Etiopía polo outro, con todo en 1958, o departamento de Estado redefine a rexión equiparándoa ao suroeste de Asia máis Exipto e recoñecendo que os termos Near East e Middle East son intercambiables.
En alemán Naher Osten (Próximo Oriente) está gañando máis aceptación que Mittlerer Osten; igualmente en linguas eslavas como o ruso onde Ближний Восток (Blizhniy Vostok) ten máis aceptación que Средний Восток. Noutros idiomas a ambigüidade do galego Oriente Medio/Oriente Próximo repítese en francés: Moyen-Orient / Proche-Orient, italiano: Medio Oriente / Vicino Oriente, árabe: الشرق الأوسط Ash-sharq-l-awsat / شرق أدنى, turco: Orta Doğu / Yakın Doğu, persa: خاورمیانه Khāvarmiyāneh / خاور نزدیک, hebreo: המזרח התיכון Mizraj-Ha-Tijon / המזרח הקרוב e ao final é constatable ver que en realidade cada idioma ten unha forma para ambas acepcións.
Xeografía
miniatura|Composición de Oriente Medio Debido a diferenzas de criterio á hora de definir a área xeográfica que comprende, esta sería a máxima interpretación de Oriente Medio:
Relevo
miniatura|esquerda|O [[monte Ararat]] miniatura|Dasht-e Kavir o gran deserto de sal do [[Irán]] O Oriente Medio ten principalmente áreas de relevo baixo, aínda que algunhas zonas de Turquía, Irán e o Iemen son moi montañosas. O Anatolia atópase entre dúas cadeas montañosas: Pontus e Taurus. O monte Ararat, en Turquía, ten unha altura de 5.165 metros, e o máis alto na rexión, o monte Damavand, nas montañas Elburz de Irán, ten unha altura de 5.610 metros. Os montes Zagros atópanse en Irán, na área da súa fronteira con Iraq. En varias rexións do Iemen as elevacións exceden os 3.700 metros, e as terras elevadas esténdense ao longo do Mar Vermello cara ao Líbano. O centro de Irán divídese en dúas concas con lagos de sal ocasionais: o norte Dasht-e Kavir (Gran deserto de sal), e ao sur Dasht-e Lut.
Ademais, hai unha falla xeolóxica ao longo do Mar Vermello, con zonas rift que crean depresións estruturais con áreas por baixo do nivel do mar. O mar Morto, situado na fronteira entre a Cisxordania, Israel e Xordania, esta 418 metros por baixo do nivel do mar, o que o converte no punto máis baixo da superficie terrestre.
Historia
miniatura|O [[Monte do Templo de Xerusalén]] miniatura| O Oriente Medio tradicional e o Gran Oriente Medio concibido pola administración [[George W. Bush|Bush.]] Situada na unión de Eurasia e África, entre o mar Mediterráneo e o océano Índico, esta zona é centro de asuntos de importancia mundial nos ámbitos estratéxico, económico, político, cultural e relixioso. Coñecemos a historia desta rexión sobre todo polos escritos do Antigo Testamento e dos historiadores gregos, e polas escavacións arqueoloxía que se levan facaendo desde o século XIX. A zona está poboada desde o 8000 a.C., como proban os restos arqueolóxicos de Xericó.
Ao longo da historia, os países desta parte do mundo a miúdo experimentaron os mesmos cambios. Por exemplo, as conquistas do imperio persa, de Alexandre o Grande e do islam. Posteriormente formou parte do imperio otomán e das colonias británicas. Foi o centro espiritual da igrexa ortodoxa, do islam, do xudaísmo, xadidismo, mitraísmo, zoroastrismo, maniqueísmo e a fe bahá'í.
A historia moderna de Oriente Medio comezou despois da primeira guerra mundial, cando o imperio otomán, que se aliou cos vencidos (as potencias centrais), foi dividido en moitas nacións independentes. Outros acontecementos decisivos nesta transformación foron o establecemento do estado de Israel o ano 1948 e o declive das potencias europeas como o Reino Unido e Francia, que foron parcialmente suplantadas en influencia pola nación máis poderosa do momento, os Estados Unidos de América.
No século XX, a considerable reserva de petróleo na rexión conferiulle a zona unha nova importancia estratéxica e económica. A extracción masiva de petróleo comezou ao redor de 1945, en Arabia Saudita, Irán, Kuwait, Iraq, e nos Emiratos Árabes Unidos. As reservas estratéxicas de petróleo, especialmente en Arabia Saudita e Irán, son das máis grandes do mundo e a OPEP está dominada polos países do Oriente Medio.
Durante a Guerra fría, Oriente Medio foi escenario da loita ideolóxica entre as dúas superpotencias, Estados Unidos e a Unión Soviética, que competían por influencia e aliados. Desde o final da segunda guerra mundial, a rexión tivo períodos de relativa paz e tolerancia, interrompidos con conflitos e guerras como forón a guerra do Golfo, a guerra de Iraq, o conflito árabe-israelí e programa nuclear de Irán.
Economía
A economía de Oriente Medio oscila entre os países máis pobres da rexión, como o Iemen, ás nacións máis desenvolvidas, como Arabia Saudita. En 2007, segundo datos de CIA, mantívose unha taxa de crecemento positiva, xa que contén as maiores reservas de petróleo] do mundo. Os tres países con maior PIB en 2006 son Qatar (36.632 dólares), Emiratos Árabes Unidos (34.109 dólares) e Kuwait (20.886 dólares).
A estrutura económica dos países de Oriente Medio son diferentes no sentido de que mentres algunhas nacións son só dependentes de exportar petróleo e os seus derivados (Arabia Saudita, EAU e Kuwait), outros teñen unha gran base económica (Turquía e Exipto). As actividades económicas de Oriente Medio son: petróleo e os seus derivados, a agricultura, o cultivo de algodón, a industria téxtil, a elaboración de produtos feitos de coiro, fabricación de equipamento bélico (armas, municións, tanques, submarinos, mísiles). A actividade bancaria é tamén un sector importante da economía, especialmente nos EAU e Bahrein. O turismo, coa excepción de Turquía e Exipto, non está explotado completamente. Nos últimos anos, os países comezaron a ter un gran número de turistas, xa que os seus gobernos mellorarón as infraestruturas das cidades, sobre todo en Dubai nos EAU onde os turistas crecen a case 10% anual.
Cultura
Na rexión fálanse linguas da familia indoeuropea, afroasiática e árabe. Este idioma predomina na literatura culta e é a lingua da relixión maioritaria na zona, o islam, aínda que hai crentes xudeus e cristiáns.
Danza
A Raks Sharki رقص شرقي (Baile da Odalisca) chamada Danza árabe ou Danza do ventre, é unha das máis antigas do mundo. As súas orixes exactas son incertas, pero combina elementos das danzas de Oriente Medio e do norte de África. O dabke libanés e os bailes dos derviches turcos tamén son populares fóra dos seus países de orixe.
Migración
"A migración sempre supuxo un importante paso para as presións do mercado de traballo no Oriente Medio. Durante o período comprendido entre os anos 70 e 90, os estados árabes do Golfo Pérsico, en particular, proporcionaron unha rica fonte de emprego para traballadores de Exipto, Iemen e os países do Levante, mentres Europa atraera a mozos traballadores de países do norte de África debido á proximidade e ao legado dos lazos coloniais entre Francia e a maioría dos estados do norte de África." Segundo a Organización Internacional para as Migracións, hai 13 millóns de emigrantes de primeira xeración procedentes de nacións árabes no mundo, dos cales 5,8 residen noutros países árabes. Os expatriados de países árabes contribúen á circulación de capital financeiro e humano na rexión e impulsan de xeito importante o desenvolvemento rexional. En 2009 os países árabes recibiron un total de 35.1 millóns de dólares en ingresos de fluxos e as remesas enviadas a Xordania, Exipto e Líbano doutros países árabes son dun 40 ao 190 por cento superiores aos ingresos comerciais entre estes e outros países árabes. En Somalia, a guerra civil de 1986 aumentou considerablemente o tamaño dos expatriados somalís, xa que moitos dos somalís mellor formados fóronse aos países do Medio Oriente, así como a Europa e América do Norte.
Os países non árabes do Oriente Medio como Turquía, Israel e Irán tamén están suxeitos a importantes dinámicas migratorias.
Fernando Quesada
Fernando Quesada Porto, nado en Ourense o 27 de agosto de 1933 e finado en Vigo o 17 de xuño de 2016, foi un viñetista, pintor e funcionario galego, coñecido polo seu traballo para Faro de Vigo.
Traxectoria
Xogou domo dianteiro centro e extremo no Club Deportivo Ourense.
Autodidacta e membro dunha extensa familia de artistas (irmáns seus son: Carlos, Antonio e Xaime Quesada Porto e sobriños: María Fe Quesada Rodríguez e Xaime Quesada Blanco), traballou como caricaturista para varios medios, como Arriba (dirixido por Manuel Blanco Tobío), Pueblo, Blanco y Negro, Interviú, Cambio 16, La Codorniz, Can sen dono, La Región ou La Opinión de Zamora, mais, principalmente, para Faro de Vigo, onde ingresou chamado por Xosé Díaz Jácome e estivo durante cincuenta anos, de 1961 a 2011, chegando a ser o decano dos humoristas gráficos galegos.
En 1960 casou con Ana Legido Soto (1939-2012), tamén pintora, coa que tivo seis fillos, dos que lles sobreviviron catro: María Teresa (1962, pintora), Beatriz (1963, xornalista), David (1970, empresario) e Alejandro (1975, tamén pintor).
Xustáns, Ponte Caldelas
San Martiño de Xustáns é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Ponte Caldelas. Segundo o IGE, en 2022 tiña 544 habitantes (267 homes e 277 mulleres), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 601 habitantes.
Fernando Quesada
Traxectoria
Varias editoriais galegas publicaron libros de recompilacións dos seus debuxos: Das súas obras pictóricas, figurativas e de tendencia expresionista, presentes en pinacotecas como o Museo Municipal Quiñones de León ou a Colección Afundación, destacan: Máscara y viejo (1986), Tres figuras (1986), Dama en verde (1991), Caserío (1992) e La casa de la Ville (1998).
Xustáns, Ponte Caldelas
Xeografía
A parroquia ten 9,1 km². Limita ao norte coa parroquia de Tourón, ao sur coa parroquia de Taboadelo e ao leste, coa parroquia de Ponte Caldelas. Cara o leste, tras o monte da Fracha, atópanse as parroquias de Marcón e A Canicouva pertencentes ao concello de Pontevedra.
Fernando Quesada
Recoñecementos
Entre outros, obtivo o premio Mingote do xornal ABC (1969), o Premio Humor Gráfico da Xunta de Galicia (dúas veces) e o premio da ONCE.
Xustáns, Ponte Caldelas
Xeografía
O punto máis alto da parroquia é o monte da Fracha (493 metros). Pola parroquia discorren principalmente dous ríos: o río Carballido, que é afluente do río San Vicente. Este, á súa vez é afluente do río Verdugo.
Demografía e servizos
A poboación segue o patrón habitual de comportamento das parroquias da contorna da área urbana de Pontevedra, encadeando lixeiros descensos con subas, pero nun contexto xeral de avellentamento e lenta caída.
Leonardo Mármol
O nome Leonardo Mármol pode referirse a:
Xustáns, Ponte Caldelas
Demografía e servizos
A poboación atópase repartida algo igualitariamente entre os catro lugares da parroquia:
Servizos
A parroquia ten diversos negocios, ademais dunha escola unitaria en activo. O groso dos servizos á poboación atópanse no veciño lugar da Reigosa e na vila de Ponte Caldelas. Os empregadores do sector secundario máis próximos sitúanse no Polígono industrial do Campiño, a tan só un par de quilómetros da capital parroquial.
Patrimonio
miniatura|150px|Santuario de Cristo Rei.
Ermida e miradoiro de Cristo Rei
A capela de Cristo Rei érguese no cumio do monte entre os lugares de Baltar e Sobreiro. Trátase dunha pequena ermida do século XX de planta cadrada cunha imaxe do santo en pedra na parte superior. A capela permanece pechada todo o ano salvo na romaría que alí se celebra en xullo.
Xunto á capela atópase o miradoiro homónimo, desde o cal se ten unha boa panorámica da ría de Vigo, así como do resto do concello de Ponte Caldelas e da serra do Suído.
Outros
Ademais destes dous lugares, son destacables as rutas polo monte da Fracha, os diversos cruceiros espallados polos lugares da parroquia, así coma os petróglifos do Outeiro da Cabra, aínda que estes últimos non sexan visitables polo seu estado de conservación.
Festas
As celebracións máis importantes son:
Personaxes de sona
Desta parroquia é Gustavo Dacal, campión de España de lanzamento de xavelina.
Vandana Shiva
Vandana Shiva (en devanágari: वंदना शिवा;), nada en Dehradun (Uttaranchal) o 5 de novembro de 1952, é unha científica, filósofa e escritora India. Activista a favor do ecofeminismo e da agricultura ecolóxica, defensora das sementes tradicionais e contraria aos cultivos transxénicos, recibiu o Premio Nobel Alternativo en 1993.
Traxectoria
Shiva naceu en Dehradun, antigamente parte do estado indio de Uttar Pradesh. Durante os anos 70 participou no movemento Chipko, formado principalmente por mulleres que adoptaron a táctica de denuncia ecoloxista consistente en permaneceren abrazadas ás árbores para evitar que fosen pinchados.
En 1982 creou a Fundación para a Investigación Científica, Tecnolóxica e Ecolóxica, a cal conta entre as súas iniciativas o impulso e difusión da agricultura ecolóxica (programa Navdanya), o estudo e mantemento da biodiversidade (Universidade das sementes, Colexio Internacional para a Vida Sostíbel), fomentar o compromiso das mulleres co movemento ecoloxista (Mulleres Diversas pola Diversidade), ou a rexeneración do sentimento democrático (Movemento Democracia Viva).
En 1993, en recoñecemento á súa dedicación aos movementos alternativos e "... por situar a muller e a ecoloxía no corazón do discurso moderno sobre o desenvolvemento", recibiu o Right Livelihood Award, tamén coñecido como o Premio Nobel Alternativo. Outros premios que recibiu son o Global 500 de 1993 do Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente (UNEP) e o premio internacional do Día da Terra, tamén das Nacións Unidas.
Actualmente é unha líder do Foro Internacional sobre a Globalización, así como un membro destacado do movemento antiglobalización. No seu libro Manifesto por unha democracia da terra propuxo o concepto e a causa da democracia da terra como alternativa ao capitalismo.
Hipólito, antipapa
Hipólito (170-235), coñecido baixo o nome de Hipólito de Roma, foi un teólogo, mártir, santo, e antipapa de 217 a 235. Hipólito de Roma foi un escritor da igrexa cristiá primitiva. Ao parecer foi elixido como o primeiro antipapa en 217, pero morreu reconciliado coa Igrexa no 235 como un mártir, polo que agora é honrado como un santo.
Vandana Shiva
Traxectoria
En 2022 recibiu o premio Ignacio Ellacuría por ser "unha referente mundial no movemento ecofeminista internacional e na loita por preservar a biodiversidade e construír alternativas agrícolas sostibles fronte á crise climática".
473
Véxase tamén
Historia ano a ano
Stefan Sulyk
Stefan Sulyk (en Стефан Сулик), nado en Balnica (Polonia) o 1 de outubro de 1924, finado en Filadelfia (Estados Unidos) o 6 de abril de 2020, foi un eclesiástico grecocatólico ucraíno, entre 1980 e 2000 5º arcebispo metropolita de Filadelfia dos ucraínos. Faleceu vítima da COVID-19.
A Igrexa, Mesía, Mesía
A Igrexa é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Tiña 262 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 142 eran homes e 120 eran mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Plinio o Vello
Caio Plinio Segundo (en latín: Gaius Plinius Secundus), coñecido como Plinio o Vello, naceu en Como no ano 23 e morreu na actual Catellmare de Stabia no ano 79, vítima da súa curiosidade científica ao ir observar a erupción do volcán Vesuvio, que sepultou as cidades de Pompeia e Herculano.
Traxectoria
Tras estudar en Roma, comezou a súa carreira militar na Xermania, durante doce anos, onde chegou a ser comandante da cabalaría das lexións romanas. No ano 57 volveu a Roma nos tempos do emperador Nerón, para dedicarse ao estudo e ás letras. Desempeñou diversos cargos nos tempos do emperador Vespasiano, que o nomeou entre outros como Almirante. Escribiu diversos tratados de cabalaría, unha Historia de Roma e varias crónicas históricas, hoxe perdidas. Só se conserva a súa Naturalis Historia, rematada no ano 77, e que abrangue 37 libros, dedicados ao emperador Tito. Constitúe un auténtico tratado enciclopédico da Antigüidade, xa que escribiu sobre Cosmoloxía e Astronomía (1 libro), Xeografía e Historia (4 libros), Zooloxía (5), Botánica e Agricultura (8), Medicina (13), Xeoloxía, Mineraloxía, Metalurxia e Arte (5).
No libro Historia Natural mestura un gran número de relatos e feitos útiles con conceptos fantásticos e contos de viaxeiros. Foi un dos textos máis lidos até a Idade Media, cunha grande influencia no bestiario desas épocas.
Países nórdicos
miniatura|220px|Países nórdicos miniatura|220px|Bandeiras dos cinco países nórdicos O termo países nórdicos aplícase a cinco estados soberanos situados na Europa setentrional: Finlandia, Noruega, Suecia, Dinamarca e Islandia.
A expresión países nórdicos é equivalente a Escandinavia, na acepción máis ampla deste último termo. O cal, en sentido propio, só corresponde aos estados da Península Escandinava: Noruega e Suecia. Sen prexuízo de que tamén se empregue para sinalar a todos os países nos que se falan linguas orixinarias da devandita península, como son Noruega, Suecia, Dinamarca e Islandia.
Finlandia, aínda que non ten vencellos étnicos nin lingüísticos cos demais países denominados nórdicos, é considerada como un deles por cuestións de índole histórica (formou parte de Suecia durante oito séculos) e cultural.
Adóitase usar como símbolo dos países nórdicos a imaxe de cinco cisnes voando na mesma dirección, cada un representando unha nación.
Os cinco países nórdicos conforman o Consello Nórdico (Nordiska rådet), organización interparlamentaria de cooperación, a cal inclúe ademais ás rexións autónomas das Illas Feroe, Groenlandia e Åland. É símbolo do consello, un cisne branco con oito ás sobre un círculo azul que á súa vez se atopa sobre un fondo branco.
Bandeiras
Todos os países nórdicos, incluíndo os territorios autónomos das illas Feroe e Åland, teñen unha bandeira semellante, baseada na Dannebrog, a bandeira dinamarquesa. Todas estas bandeiras teñen unha cruz descentrada, coa interacción máis preto do pau que do voo, e reciben o nome de «cruz nórdica». Groenlandia e o pobo saami adoptaron bandeiras sen a cruz nórdica, pero presentan un círculo descentrado situado no mesmo lugar que a cruz.
Rexións vencelladas aos países nórdicos
Dende a súa independencia da Unión Soviética en 1991, Estonia presentouse como un país nórdico, de tal xeito que o actual presidente de Estonia, Toomas Hendrik Ilves, constantemente describe ao seu pais como "un país nórdico". Os estonianos considéranse un pobo nórdico, e non báltico O pobo estoniano é étnica e lingüisticamente próximo ao finlandés e ademais comparte fortes vencellos culturais e históricos con Suecia e Dinamarca. A maioría dos investimentos e do comercio internacional de Estonia son cos países nórdicos. No eido militar, Estonia é membro do Grupo de combate Nórdico da Unión Europea. Porén, o país é xeralmente considerado un dos países bálticos, malia que etnicamente se diferencie destes.
Chipre (provincia romana)
Chipre foi unha pequena provincia senatorial dentro do Imperio romano. Aínda que era unha pequena provincia, posuía varios santuarios relixiosos coñecidos e representaba un lugar destacado no comercio do Mediterráneo Oriental, especialmente na produción e comercio de cobre chipriota. Como estaba situado nunha importante posición estratéxica nas rutas comerciais do Mediterráneo Oriental, Chipre estaba controlado por potencias imperiais durante o primeiro milenio a.C. incluíndo: Asiria, Exipto, Macedonia, e en particular o Imperio romano. Chipre foi anexionado polos romanos no 58 a.C., pero ata o 22 a.C. cando Chipre converteuse nunha provincia senatorial oficial, o control da illa fluctuou entre os romanos e o imperio tolemaico. Desde a Batalla de Actium no 31 a.C. ata o século VII Chipre estivo controlada polos romanos. Chipre converteuse oficialmente en parte do Imperio Romano de Oriente no 293 d.C.
Baixo o dominio romano, Chipre dividiuse en catro distritos, Salamina, Pafos, Amathous e Lapethos. Pafos foi a capital da illa ao longo do período romano ata que Salamis foi refundada como Constantia no 346. O xeógrafo Ptolomeo rexistrou as seguintes cidades romanas: Pafos, Salamina, Amathous, Lapethos, Kition, Kourion, Arsinoe, Kyrenia, Chytri, Karpasia, Soli e Tamassos, así como algunhas cidades menores espalladas por toda a illa. miniatura|Mapa topográfico de Chipre coas cidades romanas
A continuación descríbese un esquema cronolóxico do Chipre romano, a súa historia política, economía e comercio, relixión, historia social, arte e cultura e as catástrofes naturais que afectaron a Chipre. A información sobre Chipre durante o goberno romano baséase principalmente en descubrimentos arqueolóxicos e epigrafía. Hai poucas evidencias literarias e textos moi raros nos que baseamos o noso coñecemento. Neste artigo séguese a convención de ortografía do Departamento de Antigüidades de Chipre.
Superficie de Riemann
Historia
O desenvolvemento da idea de superficie de Riemann comezou a mediados do século XIX da man do matemático Bernhard Riemann, cos intentos de estender o dominio de definición de funcións analíticas definidas sobre un aberto U do plano complexo. A extensión maximal (extensión analítica) lógrabase non sobre o propio plano complexo, senón sobre copias de abertos do mesmo que se solapaban, no que se coñece como variedade complexa de dimensión un.
Concepto
Unha variedade real de dimensión 2 pode converterse nunha superficie de Riemann (frecuentemente de varios modos non equivalentes) se e só se é orientable. Deste modo, a esfera e o toro admitirán estruturas complexas, pero a faixa de Möbius, a garrafa de Klein e o plano proxectivo real non.
Sábese que a 2-esfera ten unha soa estrutura analítica. Mentres que cada superficie orientable de xénero maior que cero ten unha infinidade, contrastando co punto de vista diferenciable xa que as superficies só teñen unha estrutura diferenciable.
As superficies de Riemann constitúen o lugar natural onde estudar o comportamento global de numerosas funcións (por exemplo,, ).
Funcións
Toda superficie de Riemann non compacta admite funcións holomorfas non constantes.
Isto contrasta con que nunha superficie de Riemann compacta toda función holomorfa é constante debido ao principio do máximo. Porén, en superficies compactas sempre existirán funcións meromorfas non constantes, que poden considerarse como aplicacións holomorfas da superficie sobre a esfera de Riemann C ∪ {∞}).
Clasificación de superficies de Riemann
O conxunto de superficies de Riemann pode dividirse en tres tipos: as superficies hiperbólicas, as parabólicas e as elípticas. Esta división vén dada polo teorema de uniformización, que garante que toda superficie de Riemann simplemente conexa é conformemente equivalente a unha das seguintes:
En caso de que a superficie X non sexa simplemente conexa, pódese afirmar que o seu recubrimento universal Y é conformemente equivalente a un dos tres modelos anteriores. Nese caso, a superficie X poderá obeterse como o espazo cociente de Y baixo a acción dun grupo de biholomorfismos do recubrimento Y que actúe de modo libre (é dicir, sen puntos fixos) e propiamente descontinuo.
Un grupo de biholomorfismos do disco que actúe de modo libre e propiamente descontinuo chámase grupo Fuchsiano. Existen numerosos grupos Fuchsianos e o seu estudo é unha rama importante da xeometría moderna.
Como todo biholomorfismo do disco resulta ser unha isometría da métrica hiperbólica do disco unidade, tamén coñecida como métrica de Poincaré, indúcese unha métrica hiperbólica no cociente.
José Manuel Vilariño
'José Manuel Vilariño Anca, nado en Ferrol en 1955, é un político e mestre galego.
Traxectoria
Estudou para mestre na Universidade de Santiago de Compostela e licenciouse alí. Deu clase en distintos centros de ensino de Ferrolterra antes de dedicarse á política. Foi escollido concelleiro en Ferrol polo Partido Popular en 2003 e permaneceu na corporación con cargos cando o PP estivo no goberno (2003-2007 e a partir de 2011), e cando non, na oposición. Ao mesmo tempo que era voceiro do grupo popular foi coordinador do edificio da Xunta en Ferrol.
En abril de 2013 foi nomeado presidente do porto de Ferrol, en substitución de Ángel del Real, co que deixou o concello.
Stipe Pletikosa
Stipe Pletikosa, nado en Split o 8 de xaneiro de 1979, é un exfutbolista profesional croata que xogaba de gardameta. Foi internacional coa selección de Croacia.
Club
Pletikosa comezou a súa etapa profesional no Hajduk Split croata, e foi traspasado en 2003, xunto ó seu compañeiro Darijo Srna, ó Shakhtar Donetsk por 2 millóns de euros. Pletikosa non tivo moito éxito no Shakhtar, e foi cedido ó Hajduk Split en 2005.
O 7 de marzo de 2007, Pletikosa fichou polo Spartak de Moscova a cambio de 3 millóns de euros, e asinou un contrato de tres anos co club ruso. Durante a súa etapa no Spartak, foi cedido ó Tottenham Hotspur na tempada 2010-11, onde tan só participou nun partido da Football League Cup.
O 6 de agosto de 2011, asinou un contrato de dous anos co FC Rostov ruso.
Deportivo
O 2 de marzo de 2016 produciuse o seu debut co Deportivo da Coruña na Liga española, nunha derrota a domicilio fronte o Athletic Club (4–1).
Declaración dos dereitos da muller e da cidadá
miniatura|300px|
A Declaración dos dereitos da muller e da cidadá constitúe o primeiro documento que se refire á igualdade xurídica e legal das mulleres en relación aos homes. Foi escrito por Olympe de Gouges en 1791.
Historia e difusión
O texto foi escrito e asinado por Olympe de Gouges en 1791. O texto e a introdución estaban adicados á raíña María Antonieta. A estrutura da declaración calcaba a da Declaración dos dereitos do home e do cidadán de 1789. Nela reivindicaba a igualdade de dereitos entre homes e mulleres xa que non fora recollida no texto aprobado pola Asemblea Nacional.
A dedicatoria á raíña faise por medio do texto en forma de carta que precede á propia declaración, titulado " À la reine". Nel ráchanse os formalismos habituais, optando Olympe de Gouges por un estilo marcadamente directo. A autora solicita o apoio da raíña para a causa da igualdade entre homes e mulleres, para que deste xeito esta empresa poida gañar en importancia e acelerarse os seus resultados.
A declaración tivo pouca difusión na súa época, a diferenza de Vindicación dos dereitos da muller escrita e publicada en 1792 por Mary Wollstonecraft. Caeu un pouco no esquecemento, xa que só se editaron algunhas partes  do texto en 1840 e houbo que agardar a 1986 para acceder o texto completo, na edición de Benoîte Groult.
A Declaración dos dereitos da muller e a cidadá, tachada de mera copia adaptada ao tema das mulleres, constitúe por si mesma unha alegación brillante e radical  en favor das reivindicacións femininas e unha proclama auténtica da universalización dos dereitos humanos.
Porén, parece que Olympe de Gouges non cría que mulleres e os homes fosen iguais. Ao contrario que a maioría das teóricas da igualdade, pensaba que había dúas naturezas distintas para homes e para mulleres, e que a das mulleres era superior. Esa convicción das dúas naturezas é palpable no texto que precede a declaración.
Porén, a formulación feminista non era compartida polos homes que dirixían a revolución , incluso entre os máis radicais deles. Foi tachada de traidora á revolución por opoñerse á pena de morte contra o rei Luís XVI e a súa familia, converténdose nun obxectivo do terror xacobino ao manifestarse contra Robespierre e Marat e a represión xacobina. Foi guillotinada en 1793.
Celia Brañas
Celia Brañas Fernández Miranda, nada na Coruña o 20 de maio de 1880 e finada na mesma cidade o 12 de xuño de 1948, foi unha científica galega.
É considerada unha pioneira na incorporación da muller á cultura científica.
Traxectoria
Foi filla de Consuelo Fernández Miranda e do periodista, escritor e farmacéutico Gonzalo Brañas Sánchez-Boado. Comezou a traballar en 1908 como profesora auxiliar na Escola Normal da Coruña. En 1911 converteuse en profesora titular e foi directora da escola en varias ocasións ata a súa xubilación en 1946.
En 1919 participou como poñente no Primeiro Congreso de Estudos Galegos, organizado polo Instituto de Estudios Gallegos da Coruña, no que defendeu o tema da importancia que para a rexión galega tería a creación dunha estación de bioloxía mariña na Coruña e os medios prácticos para establecela. Un ano máis tarde logrou que o Museo Nacional de Ciencias Naturais de Madrid organizase un curso de bioloxía mariña na Coruña. Este curso foi o precursor da creación en 1932 da estación biolóxica de Marín.
Raxoá, Alixo, O Barco de Valdeorras
Raxoá é un lugar da parroquia de Alixo no concello ourensán do Barco de Valdeorras na comarca de Valdeorras.
Tiña 25 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 15 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 24 habitantes (10 homes e 14 mulleres). No ano 2009 tiña 29 habitantes, segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 13 eran homes e 16 eran mulleres.
Argo (filme)
Argo é un filme estadounidense dirixido, producido e protagonizado por Ben Affleck que foi estreado no 2012. Gañadora de 3 Premios Oscar: mellor filme, guión adaptado e montaxe.
Estreouse en galego o 26 de setembro de 2020 a través da tvG2. A tradución ao galego foi realizada por María Alonso Seisdedos.
Sinopse
Irán, ano 1979. Cando a embaixada dos Estados Unidos en Teherán é ocupada por seguidores do aiatolá Khomeini para pedir a extradición do Sha de Persia, a CIA e o goberno canadense organizaron unha operación para rescatar a seis diplomáticos estadounidenses que se refuxiaran na casa do embaixador do Canadá. Con este fin, recorreuse a un experto en rescatar reféns e preparouse o escenario para a rodaxe dun filme de ciencia ficción, de título "Argo", na que participaba un equipo de cazatalentos de Hollywood. A misión: ir a Teherán e facer pasar ós diplomáticos por un equipo de filmación canadense para traelos de volta a casa.
Personaxes
miniatura|dereita|O actor, produtor e director Ben Affleck.
Paraná
Paraná pódese referir a:
Brooklyn
Brooklyn é un dos cinco distritos que conforman a cidade de Nova York. Unha cidade independente ata a súa inclusión dentro do conglomerado urbano de Nova York, en 1898, Brooklyn é o borough máis poboado con preto de 2,5 millóns de habitantes.
Brooklyn concorda cos límites do Kings County (Condado de Reis), o cal é ademais o condado máis populoso do estado de Nova York. Como unha cidade independente a cidade de Brooklyn foi incluída nas catro cidades máis poboadas dos Estados Unidos. Brooklyn obtivo o seu nome en honra ao rei Carlos II de Inglaterra, debido a isto tamén recibe o apelativo de "Cidade de Reis"
A pesar da consolidación con Nova York, Brooklyn mantén unha forte identidade. Foi chamada City of Trees (A cidade das árbores), City of Homes (A cidade das casas) ou tamén City of Churches (A cidade das igrexas) no século XIX, Brooklyn é ás veces chamado "Borough of Homes and Churches" (O distrito das casas e igrexas).
Como un intento de promocional, a administración local colocou sinais de tráfico ao longo das avenidas máis transitadas nos límites de Brooklyn. Colocáronse coloridas expresións asociadas con Brooklyn como "Fugheddaboudit"(Forget about it: esquéceo), "Oy vey" (Oh querido) e "How Sweet it is" (Que doce é isto). Un sinal identifica a Brooklyn como "Home to Everyone From Everywhere" (Fogar para calquera de calquera lugar).
O seu nome provén da cidade neerlandesa de Breukelen, por unha característica común entre estas, en ambas existía un pequeno pantano (broek ou breuk -pronunciado [bruk]-, "pantano", máis o sufixo diminutivo neerlandés elen), de modo que o significado orixinal de Brooklyn é pequeno pantano.
Demografía
320px|miniatura|Brooklyn foi o distrito máis poboado desde mediados de 1920 (Lenda: poboación histórica expresada en millóns por distrito. <font color="CC0000">The Bronx ,  Brooklyn ,  Manhattan , <font color="FF6600">Queens ,  Staten Island )
De acordo ao Censo de 2005, estímase que existen 2 486 235 persoas, 880.727 casas e 583.922 familias residindo en Brooklyn. Das 880.727 casas, o 38,6% pertencen a parellas casadas vivindo xuntas, o 22,3% ten unha muller a cargo da casa sen un marido presente e o 33,7% non ten familias. O 33,3% ten nenos menores de 18 anos vivindo con eles. O 27,8% das casas pertencen a persoas vivindo soas e un 9,8% a persoas que teñen 65 anos ou máis. A media de persoas nunha casa é 2,75 e a media de integrantes nunha familia é de 3,41.
A poboación por idade está distribuída do seguinte xeito: 26,9% por baixo dos 18 anos, 10,3% entre 25 e 44, 20,6% entre 45 e 64 e o restante 11,5% de 65 anos en diante. A media de idade é de 33 anos. Brooklyn ten máis mulleres que homes, sendo a relación de 88,4 homes por cada 100 mulleres.
O ingreso medio por fogar en Brooklyn atópase nos 32.135 dólares e a media de ingreso por familia é de 36.188 dólares. A poboación masculina (34.317 dólares) ten unha entrada económica media maior que a das mulleres (30.156). O ingreso per cápita é de 16.775 dólares. Cerca do 22% das familias e o 25,1% da poboación atópase debaixo do limiar de pobreza, incluíndo ao 34% dos mozos menores a 16 anos e o 21,5% dos maiores de 65 anos.
Os residentes de Brooklyn son coñecidos en lingua inglesa como os Brooklynites e o acento que os distingue é chamado en certas ocasións Brooklynese.
Deportes
Brooklyn foi fogar de moitas figuras coñecidas como Joe Paterno, Joe Torre, Larry Brown, Mike Tyson, Paul Lo Duca, Michael Jordan e Vince Lombardi. Os parques que se atopan a través de Brooklyn como Prospect Park, Marine Park e a comunidade de complexos deportivos en Floyd Bennett Field provén aos residentes da oportunidade de practicar os seus deportes preferidos.
O equipo máis famoso de Brooklyn son os Brooklyn Dodgers e xogaban no Ebbets Field, foron alcumados os "trolley dodgers" como unha referencia aos tranvías que algunha vez atravesaron o distrito.
O máis grande logro dos Dodgers tivo lugar en 1947 cando Jackie Robinson entrou ao campo vestindo o uniforme dos Dodgers, constituíndose así no primeiro afroamericano en participar na Liga Maior de Béisbol estadounidense. En 1955, os Dodgers gañaron a súa primeira e única Serie Mundial en Brooklyn contra o seu clásico rival os Yankees de Nova York. O evento é recordado pois foi celebrado masivamente polos habitantes do distrito. Dous anos despois os Dodgers cambiaron a súa sede aos Ánxeles.
Bra
O topónimo galego Bra pode referirse a:
Gudín, Mesía, Mesía
Gudín é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Segundo o INE en 2016 tiña tres habitantes (dous homes e unha muller). Antigamente estaba formado por Gudín de Arriba e Gudín de Abaixo. O que antes era Gudín de Arriba hoxe pertence ó lugar do Monte (Mesía).
Patricia Vázquez
Patricia Vázquez García, nada no barrio de Vista Alegre de Santiago de Compostela, é unha actriz galega
Traxectoria
No ano 2005 funda a compañía teatral Sapristi, xunto con Nuria Sanz.
Ten realizado multitude de traballos na TVG, destacando o seu papel da xuíza Sabela Muíños nas últimas temporadas de Mareas vivas. Participou tamén nos programas Luar, Apaga a luz, O rei da comedia, O show dos Tonechos, Zaping Comando, Land Rober Tunai Show e Air Galicia da mesma canle, e colaborou nun episodio das series Hospital Central e M.I.R. de Telecinco.
Dende 2008 ata 2015 dou vida á personaxe de Lidia en Padre Casares e dende 2011 a Elvira en Era visto!
En cine traballou en Blanca Madison, na curtametraxe Aínda máis difícil e n´Os fenómenos.
Foi portavoz da Burla Negra, colectivo integrado na plataforma Nunca Máis, e en 2003 foi nas listas do BNG ao concello de Santiago.
Medula ósea
miniatura|350px|Ilustración das [[células da medula ósea.]] A medula ósea é un tipo de tecido que se atopa no interior dos grandes ósos, sobre todo dos centrais do corpo como cranio, vértebras, costelas, esterno, cintura escapular e pelve.
Estrutura e funcións biolóxicas
Pode ser de 2 tipos:
A medula ósea é o lugar onde se produce o sangue (hematopoese), porque contén as células nai que orixinan os tres tipos de células sanguíneas que son os leucocitos, hemacias e plaquetas.
Enfermidades que involucran a medula ósea
Para diagnosticar as enfermidades que involucran a medula ósea, requírese un exame da medula. Este procedemento implica usar unha agulla que permita colleitar unha mostra da medula vermella do óso ilíaco. O procedemento realízase baixo anestesia local.
Doazón de medula
miniatura|dereita|300px|Extracción de medula ósea. A medula ósea pode transplantarse, xa que pode extraerse dun óso de doante vivo, xeralmente do esterno ou da cadeira, mediante unha punción e aspiración e transfundirse ó sistema circulatorio do receptor se existe compatibilidade do sistema HLA (compatibilidade de órganos entre doante e receptor). As células nai transfundidas aniñarán na medula ósea dos ósos do receptor. É o que se chama transplante de medula ósea.
Vilassar
Vilassar é un topónimo catalán que provén do latín Villa Azari. Pode facer referencia a:
Negueira, Negueira de Muñiz
San Salvador de Negueira é unha parroquia do concello de Negueira de Muñiz, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 84 habitantes (39 homes e 45 mulleres), vinte menos ca no ano 2000.
Festas
O 15 de agosto celébrase en Negueira a romaría da Nosa Señora da Veiga, e o 17 de xaneiro celébrase no lugar de Vilaseca as festas de San Antón.
Novaciano, antipapa
Novaciano é unha personalidade cristiá do século III finado cara 258. Segundo a historia canónica, tería sido o segundo antipapa da historia da Igrexa católica. Novaciano tería nado en Frixia a mediados do século III e en 248 trasladouse a Roma, onde se converteu ao cristianismo. Foi o primeiro teólogo en utilizar o latín como idioma dos seus texto.
Obras
As obras que se conservan son De trinitate, De civis iudaicis, De spectaculis, De bono pudicitiae.
De trinitate, é a máis extensa. Bardenhewer di que é moi boa polo fondo e a forma. Resume a doutrina de todos os anteriores, con todo a orixinalidade reside na precisión e amplitude no tratamento do tema. (combatendo o monarquianismo) Adopta o método dialéctico.
Leborís, Mesía, Mesía
Leborís é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Segundo o INE en 2016 tiña dez habitantes (oito homes e dúas mulleres).
Composición do Parlamento de Galicia
No Parlamento de Galicia sentan 75 deputados e deputadas (71 nas dúas primeiras lexislaturas). A maioría absoluta son 38 deputados e deputadas (36 nas dúas primeiras lexislaturas).
I lexislatura
Eleccións celebradas o: 20 de outubro de 1981
Resultados:
Mesa do Parlamento:
II lexislatura
Eleccións celebradas o: 24 de novembro de 1985
Resultados:
Mesa do Parlamento:
III lexislatura
Eleccións celebradas o: 17 de decembro de 1989
Resultados:
Mesa do Parlamento:
IV lexislatura
Eleccións celebradas o: 17 de outubro de 1993
Mesa do Parlamento:
V lexislatura
Eleccións celebradas o: 19 de outubro de 1997
Resultados:
Mesa do Parlamento:
VI lexislatura
Eleccións celebradas o: 21 de outubro de 2001
Resultados:
Mesa do Parlamento:
VII lexislatura
Eleccións celebradas o: 19 de xuño de 2005
Resultados:
Mesa do Parlamento:
VIII lexislatura
Eleccións celebradas o: 1 de marzo de 2009
Resultados:
Mesa do Parlamento:
IX lexislatura
Eleccións celebradas o: 21 de outubro de 2012
Resultados:
Mesa do Parlamento:
X lexislatura
Eleccións celebradas o: 25 de setembro de 2016
Resultados:
Mesa do Parlamento:
XI lexislatura
Eleccións celebradas o: 12 de xullo de 2020
Resultados:
Provincia de Brescia
Brescia (Brèsa no bresciano) é unha provincia da rexión da Lombardía, en Italia. A súa capital é a cidade de Brescia.
Composición do Parlamento de Galicia
XI lexislatura
Mesa do Parlamento:
Bonus EP
Bonus EP é un EP en directo da banda estadounidense de rock alternativo The Smashing Pumpkins, editado como descarga dixital o 25 de febreiro do 2009. O EP estivo dispoñible para aqueles que mercaron unha entrada de dúas noites para a xira de 20 aniversario da banda a través de Ticketmaster no 2008.
Provincia de Brescia
Ten unha área de 4.784 km2, e unha poboación de 1.109.841 habitantes (2001). Hai 206 municipios na provincia.
Bonus EP
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Billy Corgan.
Provincia de Brescia
Limita polo norte e polo noroeste coa provincia de Sondrio, polo leste coa rexión do Véneto (provincia de Verona) e coa rexión do Trentino-Tirol do Sur, polo sur coa provincia de Mantua, polo sur e polo suroeste coa provincia de Cremona e polo oeste coa provincia de Bérgamo.
Algunhas cidades importantes da provincia son Desenzano del Garda, Montichiari, Ghedi, Manerbio, Orzinuovi, Chiari, Carpenedolo, Rovato, Saló, Iseo, Gardone Val Trompia e Lumezzane.
Importantes centros turísticos da provincia son Sirmione, Desenzano del Garda, Saló e, en xeral, todos os municipios ribeireños do Lago de Garda.
Bragaña
O topónimo galego Bragaña pode referirse a:
Balsa muisca
A balsa muisca ou balsa dourada é unha peza de ourivaría precolombiana votiva feita pola cultura muisca na rexión xeográfica que actualmente corresponde ó centro de Colombia. A peza atópase exhibida no Museo do Ouro de Bogotá. Cóidase que a figura foi elaborada entre os anos 600 e 1600 d. C. por fundición de cera perdida en ouro cunha pequena cantidade de cobre.
A figura fai alusión á cerimonia da lenda de El Dorado. Representa o acto de investidura de poder dos xefes muiscas que se celebraba na lagoa de Guatavita, na cal o herdeiro do cacicado cubría o seu corpo con ouro en po e acompañado do pobo guindaba ouro e esmeraldas como ofrenda ós deuses. A peza ten unha base coa forma dunha embarcación de troncos cunhas dimensións de 19,5 x 10,1 cm e varias figuras sobre a balsa; a meirande figura que se destaca na metade aparentemente representa ó cacique, o cal está adornado con tocados, narigueiras e orelleiras, mide 10,2 cm de altura e está rodeado polos seus soldados, que levan estandartes.