cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mehmed Baždarević
Paris FC
En xuño de 2018 foi nomeado adestrador do Paris FC, da Ligue 2, co que asinou un contrato de dous anos. Na súa primeira tempada, o equipo francés rematou nun bo cuarto posto. Con todo, foi despedido o 30 de decembro de 2019 debido aos malos resultados da tempada seguinte.
Guingamp
O 30 de agosto de 2020 asinou como novo técnico do Guingamp ata 2022. O 1 de febreiro de 2021, rescindiu o seu contrato co club debido aos malos resultados.
Vida persoal
A esposa de Baždarević, Marina Baždarević, naceu en Belgrado, Serbia. Coñecéronse en 1979 nun avión que viaxaba do Xapón a Belgrado. Nove meses despois encontráronse de novo noutro voo de Tunisia a Belgrado e dende entón comezaron a saír. A súa filla, Téa Baždarević, traballa como xornalista en Francia.
Lorenzo Brown
Lorenzo Dontez Brown, nado o 26 de agosto de 1990 en Roswell, Xeorxia, é un xogador estadounidense con nacionalidade española de baloncesto profesional que xoga no Maccabi Tel Aviv BC da Ligat HaAl.
Traxectoria profesional
Brown foi seleccionado na 52ª posición do Draft da NBA de 2013 polos Minnesota Timberwolves. O 26 de setembro de 2013, Brown asinou o seu primeiro contrato profesional cos Timberwolves, pero foi cortado o 25 de outubro de 2013 sen chegar a debutar en partido oficial.
O 28 de xaneiro de 2015, Brown asinou un contrato de dez días cos Minnesota Timberwolves. O 6 de febreiro de 2015, asinou un segundo contrato de dez días cos Timberwolves, e o 19 de febreiro asinou ata final de tempada.
Larry Ellison
Lawrence Joseph Ellison, máis coñecido como Larry Ellison, nado en Nova York o 17 de agosto de 1944, é un empresario estadounidense, cofundador e CEO de Oracle Corporation.
En marzo de 2016, Forbes clasifícao como a quinta persoa máis rica do planeta cun patrimonio neto estimado de 50.000 millóns de dólares.
En 2022, cun patrimonio neto de 101.000 millóns de dólares, ocupou o cuarto lugar na lista anual de Forbes dos 400 estadounidenses máis ricos.
Traxectoria
Cando tiña nove meses, contraeu unha pneumonía e a súa nai, de 19 anos daquela, entregou a Lawrence aos seus tíos avós para que o criasen. O futuro multimillonario foise vivir a Chicago e só aos doce anos soubo que foi adoptado.
Nos seus anos de estudante, Lawrence mostrou aptitudes para as Matemáticas e a Ciencia e mesmo foi nomeado o mellor estudante do ano nesta última disciplina na Universidade de Illinois. Cando estaba a facer os seus exames finais de segundo ano, a súa nai adoptiva morreu e abandonou a universidade. Ao ano seguinte, matriculouse na Universidade de Chicago, pero abandonou a institución ao final do primeiro cuadrimestre, o que levou ao seu pai adoptivo, co que tivo algúns desacordos, a pensar que non tiña futuro.
Ellison, un amante dos deportes, dedícase a actividades como o surf, a bicicleta de montaña, a vela, entre outras. Con todo, acabou lesionándose varias veces, tras ser sometido a varias operacións. Tamén é un amante do tenis e hoxe é propietario do torneo Masters 1000 en Indian Wells, California.
Oráculo
Confiado nas habilidades informáticas adquiridas na Universidade de Chicago, aos 25 anos marchou a Berkeley, California, onde pasou de traballo en traballo durante oito anos. Un dos traballos que conseguiu foi como programador en Ampex, onde construíu unha base de datos completa para a CIA chamada Oracle.
En 1977, en colaboración cun antigo supervisor de Ampex chamado Robert Miner, fundou Software Development Labs. O dúo aproveitou un concepto que IBM non quería explorar e configuraron unha base de datos compatible con centros informáticos e varios terminais simultaneamente. Nese momento, cambiou o nome da empresa Oracle e atopou os seus dous primeiros clientes: unha base da forza aérea estadounidense e a CIA.
Desde 1980 e durante sete anos Oracle duplicou as súas vendas anualmente. Porén, en 1986 a empresa saíu a bolsa e, catro anos despois, atravesou unha fase de fortes perdas que case a deixan en bancarrota. Para darlle a volta á situación, Ellison substituíu aos seus mozos directivos por outros máis profesionais e experimentados. Deste xeito, puido dedicarse exclusivamente ao desenvolvemento de produtos informáticos. A nova versión da base de datos foi un éxito e permitiu á empresa recuperar en dous anos o valor que tiña antes da crise de 1990.
Oracle entrou noutra fase de gran crecemento e agora ten como clientes bancos, compañías aéreas, empresas de automóbiles e grandes empresas de venda polo miúdo. A empresa de Ellison tamén se beneficiou do crecemento do comercio electrónico, permitindo ao millonario soñar con superar a Microsoft. Oracle alcanzou o líder mundial no mercado de software de xestión da información e o segundo lugar na lista de empresas de software independentes.
En setembro de 2014, Elisson deixou o cargo de CEO único de Oracle, pero seguirá sendo presidente do Consello e Director de Tecnoloxía.
Fran Pilepić
Fran Pilepić, nado o 5 de maio de 1989 en Rijeka, é un xogador profesional de baloncesto croata que xoga para o Club Ourense Baloncesto da Liga LEB Ouro. Cunha estatura de 1,93 metros xoga na posición de escolta.
Traxectoria profesional
O 1 de agosto de 2022, anunciouse a fichaxe de Pilepić por unha tempada polo Club Ourense Baloncesto da Liga LEB Ouro.
Ponte de tirantes
Ponte atirantada ou ponte de tirantes, é un tipo de ponte suspendida formada por un ou máis mastros, desde os que os cables de apoio van até os taboleiros da ponte. Algúns exemplos en Galiza son a Ponte do Milenio, en Ourense; a Ponte de Rande, na Ría de Vigo e a Ponte dos Tirantes en Pontevedra.
Estrutura
O taboleiro ou plataforma da ponte está pendurado de varios tirantes. A súa función é transmitir as cargas verticais do taboleiro ao pilar ou mastro principal, que posteriormente distribúe estas cargas ás fundacións ou cimentos.
A ponte de tirantes adoita ser a solución intermedia ideal entre unha ponte fixa e unha ponte colgante nos casos nos que unha ponte fixa requiriría unha estrutura de soporte moito maior, mentres que unha ponte colgante requiriría cables máis elaborados.
O sistema estrutural consiste nunha armazón moi ríxida que se apoia nos estribos das pontes.
Terminoloxía
"Atirantado-a" é un termo amplamente usado tamén en portugués e castelán.
"Ponte estaiada" é o termo máis usado no portugués do Brasil.
Tipos de pontes atirantadas
Existen dous tipos básicos de pontes atirantadas: No tipo "arpa", os cables van paralelos, ou case así, desde o mastro, de xeito que a altura de suxeición do cable ó mastro é proporcional á distancia entre o mastro. mastro e o punto de unión deste cable á placa. No tipo "ventilador", os cables conéctanse ou pasan pola parte superior do mastro.
Tensina
A tensina únese a filamentos de actina e contén un dominio de unión á fosfotirosina (PTB) no seu C-terminal, que interaccona coa cola citoplasmática de β integrinas. Estas interaccións permiten que a tensina ligue filamentos de actina con receptores integrinas. Varios factores inducen a fosforilación das tirosinas da tensina. Deste xeito, a tensina funciona como unha plataforma para a ensamblaxe e desensamblaxe de complexos de sinalización en adhesións focais ao recrutar moléculas de sinalización con tirosina fosforilada, e tamén ao proporcionar sitios de interacción para outras proteínas. Ao contrario, Haynie, sinala nun traballo de revisión sobre a estrutura da tensina que as evidencias experimentais sobre a asociación específica da tensina con filamentos de actina non é concluínte no mellor dos casos. Traballos recentes demostraron tamén que TNS3 e TNS4 mostran un recrutamento dependente de forza de redes de queratina en células epiteliais, salientando o seu novo papel na mecanotransdución. Porén, do que non hai dúbidas é de que as tensinas 1, 2 e 3 conteñen todas elas un dominio de proteína tirosina fosfatase (PTP) situado preto do extremno N-terminal. O dominio PTP é improbable que estea activo na tensina 1, debido á mutación da cisteína nucleófila esencial no motivo sinatura, que cambia a asparaxina. Non obstante, a fosfatidilinositol-3,4,5-trisfosfato 3-fosfatase, que é o ben estudado supresor de tumores máis coñecido como PTEN, toma o seu nome da homoloxía co PTPs e a tensina 1. Comparacións de estrutura máis detalladas revelaron que as tensinas 1-3, a PTEN, a auxilina e outras proteína de animais, plantas e fungos conteñen un superdominio PTP-C2. Os dominios PTP e C2 integrados formando o superdominio PTP-C2 orixináronse hai uns mil millóns de anos e levan funcionando como unha soa unidade herdable desde entón.
Ponte Tatara
A Ponte Tatara (多々羅大橋) é unha ponte atirantada que forma parte da autoestrada de Nishiseto, comunmente coñecida como Shimanami Kaidō しまなみ海道. A vía rápida é unha serie de estradas e pontes que é unha das tres rutas do Proxecto Ponte Honshū-Shikoku que conecta as illas de Honshū e Shikoku polo Mar Interior de Seto, Xapón. A ponte Kurushima-Kaikyō está na mesma ruta.
A ponte, inaugurada o 1 de maio de 1999, circula por dous carrís en cada sentido e ten carrís adicionais para bicicletas, motos e peóns.
Lonxitude
A ponte ten unha luz central de 890 m. Desde 2010, ten o terceiro tramo principal máis longo de calquera ponte atirantada despois da ponte de Sutong (río Yangtzé, China) e a ponte Rusky (Vladivostok, Rusia) e é a cuarta ponte de tirantes máis longa do mundo, despois das anteriores e da ponte Jiaxing-Shaoxing.
Pimelodus
miniatura|260px|Pimelodus albicans miniatura|260px|Pimelodus blochii miniatura|260px|Pimelodus grosskopfii miniatura|260px|Pimelodus pictus
Pimelodus é un xénero de peixes actinopterixios da orde dos siluriformes, o tipo da familia dos pimelódidos.
Ponte Tatara
Deseño
A ponte Tatara foi orixinalmente planeada como ponte colgante en 1973. En 1989, o deseño cambiouse a unha ponte atirantada coa mesma luz. Ao construír unha ponte atirantada non sería necesaria unha gran escavación para un ancoraxe, co que se diminuiría o impacto ambiental na zona circundante. As torres de aceiro miden 220 m de alto e con forma de Y invertida. Os vanos laterais son 164.5 m e 257.5 m respectivamente, e tamén hai tres tramos de cable moi pequenos.
Pimelodus
As súas especies son propias de América Central e Suramérica.
Ponte Tatara
Construción
A construción da ponte levou algo máis de seis anos e realizouse sen accidentes. Moitos avances tecnolóxicos formaron parte do deseño e probas da ponte.
Pimelodus
Descrición
O xénero foi descrito en 1803 polo zoólogo, político e músico francés Bernard-Germain de Lacépède.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmenre válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Especies
Actualmente recoñécense 33 especies neste xénero:
Nota taxonómica
Pimelodus non é monofilético, e se define por unha serie de caracteres non derivados. A taxonomía das spp. de Pimelodus aínde está pobremente coñecida, así como as relacións filoxenéticas dentro e fóra do xénero. O alto número de especies correntemente incluídas en Pimelodus, alíase coa gran variabilidade morfolóxica e de patróns de coloración dos taxons, o que dificulta unha completa revisión sistemática do xénero.
Un grupo central dentro de Pimelodus foi diagnosticado para incluír a P. maculatus, P. blochii, P. coprophagus, P. grosskopfii, P. jivaro e P. pictus.
Estribo (homónimos)
O termo estribo pode referirse aos seguintes significados:
Adhesión focal
En bioloxía celular, as adhesións focais (tamén chamadas adhesións célula-matriz ou FAs) son grandes ensamblaxes macromoleculares a través das cales se transmiten a forza mecánica e sinais regulatorios entre a matriz extracelular e unha célula interaccionante. Tamén se poden definir como estruturas subcelulares que funcionan como mediadoras dos efectos regulatorios (é dicir, eventos de sinalización) dunha célula en resposta á adhesión á matriz extracelular.
As adhesións focais serven como ligazóns mecánicas á matriz extracelular e como un centro de sinalización bioquímica para concentrar e dirixir numerosas proteínas de sinalización a sitios onde se unen e agrupan integrinas.
Estrutura e función
As adhesións focais conteñen integrinas, que son estruturas multiproteicas que forman ligazóns mecánicas entre feixes de actina intracelulares e o substrato extracelular en moitos tipos de células. As adhesións focais son complexos proteicos grandes e dinámicos por medio dos cales o citoesqueleto dunha célula conecta coa matriz extracelular. Están limitados a rangos de distancia claramente definidos da célula, nos cales a membrana plasmática se achega a só uns 15 nm do substrato da matriz extracelular. As adhesións focais están nun estado de fluxo constante: as proteínas asócianse e desasócianse con elas continuamente a medida que se transmiten sinais a outras partes da célula, relacionándose con procesos como a mobilidade celular ou o ciclo celular. As adhesións focais poden conter unhas 100 proteínas diferentes, o cal suxire que teñen unha considerable diversidade funcional. Máis que simplemente ancorar a célula, as adhesións funcionan como transportadores de sinais (sensores), que informan á célula sobre as condicións da matriz extracelular e así afectan ao seu conportamento. En células sésiles as adhesións focais son bastante estables en condicións normais, mentres que en células móbiles a súa estabilidade diminúe: isto débese a que en células móbiles as adhesións focais están sendo ensambladas e desensambladas decote a medida que a célula establece contactos co extremo frontal en avance e rompe os antigos contactos no bordo da célula posterior que se arrastra. Un exemplo do seu importante papel é no sistema inmunitario, no cal os glóbulos brancos migran ao longo do endotelio e tecido conectivo seguindo sinais celulares ata os tecidos danados.
Morfoloxía
A conexión entre as adhesións focais e as proteínas da matriz extracelular depende xeralmente das integrinas. As integrinas únense a proteínas da matriz extracelular por medio de secuencias curtas de aminoácidos, como o motivo RGD (que se encontra en proteínas como a fibronectina, laminina ou vitronectina), ou os motivos DGEA e GFOGER que se encontran no coláxeno. As integrinas son heterodímeros que están formados por unha unidade beta e unha alfa. Estas dúas subunidades están presentes en diferentes formas e os seus correspondentes ligandos serven para clasificar estes receptores en catro grupos: receptores RGD, receptores de laminina, receptores específicos de leucocitos e receptores de coláxeno. Dentro da célula o dominio intracelular de integrina únese ao citoesqueleto por medio de proteínas adaptadors como a talina, α-actinina, filamina, vinculina e tensina. Moitas outras proteías de sinalización intracelular, como a quinase de adhesión focal, únense e asócianse con este complexo integrina-proteína adaptadora–citoesqueleto e isto forma a base dunha adhesión focal.
Dinámica da adhesión con células migrantes
A ensamblaxe e desensamblaxe dinámicas das adhesións focais teñen un papel protagonista na migración celular. Durante a migración celular, cambian a composición e a morfoloxía da adhesión focal. Inicialmente, fórmanse pequenas adhesións focais (0,25μm²) chamadas complexos focais (FXs) na fronte de avance da célula en lamelipodios; constan de integrinas e dalgunhas proteínas adaptadoras, como a talina, paxilina e tensina. Moitos destes complexos focais non chegan a madurar e son desensamblados a medida que o lamelipodio se retira. Porén, algúns complexos focais maduran dando lugar adhesións focias máis grandes e estables e recrutan moitas máis proteínas como a zyxina. O recrutamento de compoñentes das adhesións focais ocorre de meneira secuencial e ordenada. Unha vez no seu lugar, unha adhesión focal permanece estacionaria con respecto á matriz extracelular e a célula usa isto como unha áncora sobre a cal pode empurrar ou tirar da matriz extracelular. A medida que a célula avanza polo camiño elixido, unha adhesión focal dada móvese cada vez máis preto do bordo posterior que se arrastra da célula. Neste bordo de arrastre a adhesión focal debe disolverse. O mecanismo disto non se comprende ben e probablemente é inducido por unha variedade de métodos dependendo das circunstancias da célula. Unha posibilidade é que estea implicada a protease dependente de calcio calpaína: observouse que a inhibición da calpaína leva á inhibición da separación entre a adhesión focal e a matriz extracelular. Os compoñentes da adhesión focal están entre os substratos coñecidos da calpaína e é posible que a calpaína degrade estes compoñentes para axudar á desensamblaxe das adhesións focais.
Luke Maye
Luke David Maye, nado o 7 de marzo de 1997 en Cary, Carolina do Norte, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga no Covirán Granada da Liga ACB.
Adhesión focal
Fluxo retrógrado de actina
A ensamblaxe de adhesións focais nacentes é moi dependente do fluxo retrógrado de actina. Este é un proceso que se produce en células migrantes, no que os filamentos de actina se polimerizan no bordo que avanza da célula e flúen cara atrás en dirección ao corpo celular. Esta é a forza de tracción que cómpre para a migración; a adhesión focal actúa como unha garra molecular cando se agarra á matriz extracelular e impide o movemento retrógrado da actina, xerando así a forza que pula (tracción) no sitio de adhesión, que é necesaria para que a célula se mova cara adiante. Esta tracción pode visualizarse con microscopia de forza de tracción. Unha metáfora común para explicar o fluxo retrógrado da actina é o dun gran número de persoas flotando nunha corrente fluvial que están sendo arrastradas río abaixo, pero que algunhas delas conseguen agarrarse a rochas ou pólas das ribeiras do río para parar o seu movemento río abaixo. Así, xérase unha forza que tira da rocha ou póla á que están agarrados. Estas forzas son necesarias para a ensamblaxe correcta, o crecemento e maduración das adhesións focais.
Luke Maye
Traxectoria profesional
O 21 de xuño de 2019, Maye asinou cos Milwaukee Bucks para xogar a Liga de Verán da NBA. O 14 de outubro de 2019, Maye foi cortado polos Bucks, pero foi asignado ós Wisconsin Herd, afiliado dos Bucks na NBA G League.
Adhesión focal
Sensor biomecánico natural
As forzas mecánicas extracelulares, que se exercen por medio de adhesións focais, poden activar a quinase Src e estimular o crecemento das adhesións. Isto indica que as adhesións focais poden funcionar como sensores mecánicos e suxire que a forza xerada polas fibras de miosina podería contribuír á maduración dos complexos focais. Isto está apoiado ademais polo feito de que a inhibición das forzas xeradas pola miosina leva a unha lenta desensamblaxe das adhesións focais ao cambiar a cinética do recambio das proteínas de adhesión focal.
Luke Maye
Traxectoria profesional
O 18 de xullo de 2020, Maye asinou por unha tempada co Dolomiti Energia Trento da Lega Basket Serie A italiana. Maye acadou 11.6 puntos, 6 rebotes, e 1.3 asistencias por encontro.
Adhesión focal
Sensor biomecánico natural
O seu papel na mecanorrecepción é importante para a durotaxe (migración celular guiada por gradientes de rixidez).
Luke Maye
Traxectoria profesional
O 23 de xullo de 2021, Maye asinou un contrato por dúas tempadas co Bàsquet Manresa da Liga ACB.
O 31 de xullo de 2022, Maye asinou por unha tempada co Fundación CB Granada da Liga ACB.
Zyxina
Función
As adhesións focais son estruturas ricas en actina que permiten que as células se adhiran á matriz extracelular e á cal se ensamblan complexos proteicos implicados na transdución de sinais. A zyxina é unha fosfoproteína que se une ao zinc que se concentra nas adhesións focais e ao longo do citoesqueleto de actina. A zyxina ten un dominio rico en prolina N-terminal e tres dominios LIM na metade C-terminal. O dominio rico en prolina pode interaccionar cos dominios SH3 de proteínas implicados nas vías de transdución de sinais, mentres que os dominios LIM están probablemente implicados na unión proteína-proteína. A zyxina pode funcionar como un mensaxeiro na vía de transdución de sinais que media os cambios estimulados pola adhesión na expresión xénica e pode modular a organización citoesquelética de feixes de actina. O empalme alternativo orixina múltiples variantes de transcritos que codifican a mesma isoforma.
Proteína nuclear
miniatura|350px||Diagrama da captación de proteínas nucleares. Unha proteína nuclear é unha proteína que se encontra no núcleo celular. Aínda que os xenes das case todas proteínas están no ADN nuclear (só 13 proteínas están codificadas no ADN mitocondrial en humanos) e que o orgánulo onde se forman, o ribosoma, se fabrica en subunidades separadas no núcleo (no nucléolo), ningunha proteína se sintetiza no núcleo, senón que todas se forman nos ribosomas do citoplasma. Por tanto, as proteínas do núcleo proceden todas do citoplasma e deben ser transportadas ao interior do núcleo coa axuda do complexo do poro nuclear situado na envoltura nuclear, que actúa como unha barreira entre o citoplasma e o núcleo. A importación e exportación de proteínas a través dos complexos do poro nuclear exerce un papel fundamental na regulación xénica e outras funcións biolóxicas.
Moitas proteínas teñen unha secuencia chamada sinal de localización nuclear que as marca para ser transportadas ao núcleo. Trátase dunha secuencia de aminoácidos con lisinas e arxininas situado nunha parte da proteína que fai que unha proteína acabada de sintetizar no citoplasma sexa recoñecida por proteínas de transporte específicas citosólicas para o seu envío posterior ao núcleo. As proteínas que levan este sinal son transportadas unidas a unha proteína importina (un tipo de carioferina) formando un complexo, e xuntas, pasan a través do poro nuclear. Nese momento, a Ran-GTP únese ao complexo importina-proteína, e a unión da Ran causa que a importina perda afinidade pola proteína e a proteína quede libre no núcleo.
Noutras proteínas nucleares existe un sinal de exportación nuclear, que as marca para ser exportadas do núcleo ao citoplasma, para o cal se unen a proteínas exportinas (outras carioferinas). Os ARNs únense a proteínas nucleares especiais para ser exportados ao citoplasma.
Entre as proteínas que se encontran no núcleo están as histonas, que están asociadas ao ADN formando a cromatina (e durante a división celular os cromosomas). Outras proteínas abundantes son as que forman a lámina nuclear pegada á parte interna da membrana nuclear. Outras son os encimas necesarios para diversos procesos que teñen lugar no núcleo, como a replicación do ADN, transcrición xenética, reparación do ADN, procesamento do ARN, regulación da expresión xénica etc. Outras son as proteínas necesarias para a constitución das subunidades ribosómicas, que se ensamblan co ARNr no nucléolo, e as ribonucleoproteínas dos espliceosomas.
Naisten SM-sarja 2011-2012
A tempada 2011-2012 da Naisten SM-sarja foi a 30ª edición da máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino de Finlandia. Nesta edición participaron un total de nove equipos.
Ao finalizar a tempada as Kärpät de Oulu alzaron o primeiro campionato da súa historia logo de derrotar nas finais (3-0) ao Ilves de Tampere, que finalizara a liga regular na primeira posición. Pola súa banda as xogadoras do HPK de Hämeenlinna conseguiron a medalla de bronce logo de derrotar ás Blues (2-4) no partido pola terceira posición.
Equipos participantes
Na tempada 2011-12 tomaron parte na competición un total de nove equipos. Por rexións, a única que contou con máis dun representante foi as rexión de Uusimaa, con dous (Blues e LoKV), o resto de equipos eran das rexións de Finlandia Central, Finlandia Propia, Ostrobotnia do Sur, Ostrobotnia do Norte, Savonia do Norte, Tavastia Propia e Pirkanmaa. Seis dos equipos participantes compartían os seus nomes con equipos profesionais masculinos da Liiga (Blues, HPK, Ilves, JYP, KalPa e Kärpät).
Qilin
Qilin (en 麒麟 Qílín ), tamén transcrito kilin ou kirin, é unha criatura quimérica da mitoloxía chinesa e do leste asiático en conxunto, que simboliza bos presaxios. Os machos son Qi e as femias son Lin. Do mesmo xeito que a danza do dragón e do león, a danza do Qilin tamén se realiza en rituais e épocas festivas, como o ano novo chinés ou a apertura dunha tenda, para afastar os malos espíritos e traer boa sorte.
Descrición
É un dos catro animais benévolos (en 四靈 Sì líng ), xunto co paxaro Fenghuang, a tartaruga negra e o dragón.
Ten cabeza de dragón oriental, pezuñas de cabalo, corpo de cervo, cola de touro, lombo de plumas de cores, ventre de pel amarela, boca que respira lume e voz de trono. Dise que a súa aparición ocorre só en tempos de paz e prosperidade, cando aparece un home santo ou un gobernante ilustre no mundo.
Crese que un Qilin pode vivir até dous milenios. Cun temperamento tranquilo, a pesar de ter medios para atacar aos seus adversarios, non fai dano a humanos nin animais, non pisa insectos nin herbas e nin sequera se alimenta de plantas vivas. Por iso é coñecido como "o animal misericordioso" (en 仁獸 Rén shòu ).
Qilin é unha criatura encantadora pola súa caridade, xenerosidade e gran respecto pola vida. Ten unha enorme compaixón polos mozos e puros de corazón, non tolera quen os abusa. Nunca quitará a vida a un inocente e tamén o protexerá de calquera ameaza, converténdose nun protector implacable cuspindo fogo, entre outras habilidades que se contan de conto en conto.
Tamén se di que o Qilin só aparece en rexións gobernadas por persoas benéficas ou virtuosas. A súa rara aparición só ocorre ante aqueles que respectan a vida tanto coma el.
Outras curiosidades sobre o Qilin é que fala facilmente a linguaxe humana, sendo capaz de ter telepatía, segundo algúns, para saber cando están dicindo a verdade ou non. Ás veces son chamados unicornios asiáticos ou chineses, asócianse constantemente cos dragóns orientais e teñen un gran poder.
Son criaturas tan libres que non poden ser domesticadas por ningún outro ser e acaban matándose, se son detidas ou dominadas, xusto despois dun estalido de furia.
Orixes
miniatura| Estatua de Qilin Dise que o primeiro Qilin apareceu no xardín do lendario Huangdi (o Emperador Amarelo) en 2697 a. C. Uns tres séculos despois informouse dun par de qilin na capital do emperador Yao. Ambos os feitos deron testemuño da natureza benévola dos gobernantes.
En 1414 unha xirafa viva foi traída a China por primeira vez e presentada como Qilin ao emperador Yongle da dinastía Ming como adulacións, en tanto evidencia da sabiduría do emperador. Este comentou bruscamente que certamente non era un sabio e que o animal tampouco era un qilin. En xaponés, unha xirafa chámase kirin, pero os caracteres son os mesmos kanji de qilin.
Bebida
miniatura|Cervexa sen alcohol KIRIN. O logotipo é un Qilin ou Kirin. Unha marca de cervexa xaponesa é chamada "Kirin Ichiban", do holding KIRIN (キリンホールディングス Kirin Hōrudingusu) membro do grupo Mitsubishi.
Videoxogos
O qilin fai algunhas aparicións nas series de videoxogos Yo-kai Watch, Final Fantasy, Monster Hunter e Perfect World, Neopets, Ninja Saga de Facebook, Genshin Impact, Guild Wars e Kemono Friends 3 entre outros.
Cine
Na película Fantastic Beasts: The Secrets of Dumbledore esta criatura xoga un papel importante, sendo o centro da trama xa que a cinta conta que o "Qilin" é capaz de recoñecer a un ser humano cunha alma pura, sendo a persoa elixida a que gobernaría o mundo da bruxaría no universo de Harry Potter. Tras esta película, a criatura comeza a formar parte do universo da saga literaria e cinematográfica.
Manga e anime
Na serie de anime Digimon Savers aparece un Digimon chamado Qilinmon con varias características desta criatura.
Tamén aparece no anime Jigoku Sensei Nube como un "mensaxeiro de Deus".
No último capítulo da serie de anime "Pet Shop of Horrors", un kirin fai a súa aparición en forma humana e máis tarde na súa forma de dragón.
No manga Naruto hai un ataque eléctrico de Sasuke chamado Kirin, dun raio en forma de dragón oriental.
Literatura
No libro "Unicorns: De Historia et Veritate" de Michael Green, o kirin descríbese como un dos Unicornios da orde Killina.
Xun
Xun pode referirse a:
China
Nota: en Wade–Giles, Xun é romanizado Hsün
Chililitli
O chililitli, caililiztli ou tzililitli é un instrumento de percusión de orixe azteca. É un disco de cobre que se golpea cun martelo de madeira ou metal. miniatura|172x172px|Poema á memoria de Nezahualcoyotl, onde se menciona o chililitli.
Medio dólar do Centenario da Doutrina Monroe
O medio dólar do Centenario da Doutrina Monroe foi unha moeda dese valor facial emitida en 1923 pola Casa da Moeda dos Estados Unidos e cuñada na Ceca de San Francisco, en conmemoración do centenario da Doutrina Monroe.
No seu anverso amósanse os bustos dos presidentes estadounidenses James Monroe e John Quincy Adams. Os deseños de ambas as faces da moeda son obra do escultor Chester A. Beach, aínda que o reverso parece estar baseado nunha obra anterior do pintor Raphael Beck.
En 1922, a industria cinematográfica enfrontouse a unha serie de escándalos, entre eles a acusación de homicidio involuntario contra a estrela do cime mudo Roscoe "Fatty" Arbuckle. Malia resultar absolto finalmente, os executivos do cine procuraron xeitos de limpar a imaxe de Hollywood cunha boa publicidade, e un dos medios foi unha exposición que se celebraría nos Ánxeles a mediados de 1923. Como pretexto para inducir o Congreso a autorizar a emisión dunha moeda conmemorativa como vía de financiamento desta feira, os organizadores decidiron asociar a exposición co centenario da Doutrina Monroe, co que lograron a aprobación da lei que autorizou a desexada moeda de medio dólar conmemorativa.
A exposición foi un fracaso financeiro. As moedas non se venderon ben e a maior parte das máis de 270.000 cuñadas acabaron póndose en circulación. Beach enfrontouse a acusacións de plaxio pola similitude do deseño do reverso coa obra de Beck, aínda que tanto el como o seu colega escultor James Earle Fraser negaron calquera irregularidade. Moitas das pezas que se venderan cun sobreprezo e que foran gardadas polos coleccionistas e os especuladores acabaron gastándose durante a Gran Depresión e a maioría das que sobreviviron amosan claros signos de desgaste pola circulación.
Antecedentes
A principios da década de 1820, os Estados Unidos consideraron inoportunas dúas inxerencias de potencias europeas na súa zona de influencia. A primeira foi a Ukase rusa de 1821, que reivindicaba dereitos territoriais e comerciais exclusivos ao longo de gran parte do que logo foi a costa canadense do Pacífico. Os Estados Unidos consideraban que esta zona formaba parte do País de Oregón e esperaban chegar a controlala. A segunda inxerencia derivaba das posibles ameazas europeas contra as nacións latinoamericanas, que acababan de independizarse de España. As autoridades estadounidenses temían que unha cuádrupla alianza de Prusia, Austria, Rusia e Francia lle devolvese a España o poder en América.
miniatura|330x330px|O [[Lista de presidentes dos Estados Unidos de América|presidente James Monroe preside unha reunión do seu gabinete en 1823, sobre a Doutrina Monroe. John Quincy Adams é o primeiro pola esquerda e Monroe está en pé. ]]
Ao ministro de Asuntos Exteriores británico, George Canning, preocupáballe que, no caso dunha restauración española en América Latina, a súa nación perdese a capacidade de comerciar alí que gañara desde a expulsión dos españois. En 1823, propúxolle ao ministro estadounidense en Gran Bretaña, Richard Rush, que as súas dúas nacións emitisen unha declaración conxunta contra a retoma das antigas colonias españolas pola forza. Rush pediu instrucións ao presidente James Monroe, e este consultou cos seus predecesores, Thomas Jefferson e James Madison, que estaban a favor da declaración conxunta, xa que unha alianza con Gran Bretaña protexería os Estados Unidos. No entanto, o secretario de estado de Monroe, o futuro presidente John Quincy Adams, considerou que se os Estados Unidos ían expor os seus principios, debían falar por si mesmos e non parecer que seguían o exemplo de Gran Bretaña. En consecuencia, Rush recibiu instrucións de declinar a oportunidade de subscribir unha declaración conxunta, aínda que debía informar os británicos de que ambas as nacións estaban de acordo na maioría das cuestións.
A política que, uns 30 anos máis tarde, se coñecería como a Doutrina Monroe estaba contida na mensaxe anual do presidente ao Congreso o 2 de decembro de 1823, na que se advertía ás nacións europeas contra novas aventuras coloniais nas Américas e contra a interferencia cos gobernos do hemisferio occidental. A doutrina tivo pouco efecto práctico naquel momento, xa que os Estados Unidos carecían da capacidade para a facer cumprir militarmente e a maioría das potencias europeas a ignoraron, por consideraren que estaba por baixo da súa dignidade mesmo responder a tal proclamación. Cando varias potencias europeas enviaron homes a colonizar as Güianas na década de 1830, os Estados Unidos non emitiron ningunha protesta formal. A guerra entre México e os Estados Unidos de 1846-1848, e a conseguinte cesión mexicana, aumentou a desconfianza de Latinoamérica cara á doutrina, xa que moitos ao sur da fronteira pensaban que o propósito dos Estados Unidos, ao advertir ás potencias europeas de que se mantivesen arredadas, era adquirir as terras para si. Porén, a Doutrina Monroe converteuse nunha parte importante da política exterior dos Estados Unidos na segunda metade do século XIX e no século XX.
Inicio
miniatura|Un escándalo no que se viu envolta a [[Actor, actriz|actriz Mabel Normand foi un dos sucesos que conduciron á emisión do medio dólar do Centenario da Doutrina Monroe.]] En 1922, a industria cinematográfica de Hollywood tiña graves problemas. Establecida na zona dos Ánxeles durante a década de 1910, logo de se trasladar desde lugares do leste como Fort Lee, Nova Jersey, a industria vírase sacudida por unha serie de escándalos, entre eles a misteriosa morte a tiros do director de cine William D. Taylor e o posterior testemuño evasivo ao respecto da actriz Mabel Normand, que contribuíu a destruír a súa carreira. Outro escándalo notorio de principios dos anos vinte foi a morte da actriz Virginia Rappe logo dunha orxía nun hotel de San Francisco. O actor Roscoe "Fatty" Arbuckle, despois de tres xuízos, foi absolto de homicidio involuntario, mais a publicidade negativa acabou tamén coa súa carreira. Estes escándalos, xunto coa morte do protagonista Wallace Reid por unha sobredose de drogas e unha serie de casos de sexo explícito en pantalla, provocaron un boicot ás películas de Hollywood en todo o país.
Os magnates do cine procuraron medios para controlar os danos producidos na industria. Contrataron o antigo director xeral do Servizo Postal dos EEUU Will H. Hays, como censor da industria, e a partir de entón o chamad Código Hays rexería o grao de explicitude das películas durante décadas. Outra das ideas que xurdiu para dignificar a industria cinematográfica foi a organización dunha exposición e un festival de cine que amosase a mellor das faces do sector, cuxos beneficios se destinarían á realización de películas educativas. A planificación desta feira, que se celebraría nos Ánxeles a mediados de 1923, comezou en 1922. Do mesmo xeito que noutras feiras, como a Exposición Colombina e a Exposición Panamá-Pacífico, procurouse a emisión de moedas conmemorativas para recadar fondos; os organizadores buscarona aprobación dunha peza para a feira cinematográfica. A cidade dos Ánxeles quería utilizar a feira para demostrar que alcanzara a maioría de idade, como fixeran Chicago e San Francisco coas súas respectivas grandes exposicións.
Conscientes de que o Congreso dos Estados Unidos non aprobaría unha moeda para conmemorar unha celebración da industria cinematográfica, os organizadores procuraron un acontecemento histórico cun aniversario importante que tivese lugar en 1923 e que puidese ser homenaxeado tanto na feira como na moeda. O candidato obvio era a Boston Tea Party de 1773 pero, segundo os numismáticos Anthony Swiatek e Walter Breen, no seu volume sobre moedas conmemorativas dos EEUU, ese episodio "non podía ser distorsionado para que tivese nin a máis vaga relevancia para California, e moito menos para Os Ánxeles". O 18 de decembro de 1922, o congresista californiano Walter Franklin Lineberger presentou un proxecto de lei para cuñar unha moeda de medio dólar en conmemoración do centenario da Doutrina Monroe, concedéndolle á Cámara de Compensación dos Ánxeles (Los Angeles Clearing House) —unha asociación de bancos— o dereito exclusivo de comprar as pezas ao Goberno ao seu valor nominal para logo as revender cunha prima e obter un beneficio. Lineberger afirmou que a Declaración de Monroe mantivera a California, daquela propiedade de México, fóra do alcance das potencias europeas. O proxecto de lei foi cuestionado na Cámara de Representantes polo congresista de Míchigan Louis Cramton, e no Senado por Frank Greene, de Vermont, quen declarou: "Coido que a cuestión non é vender unha moeda a un valor ou nun lugar determinados; a cuestión é se o Goberno dos Estados Unidos vai seguir ano tras ano sometendo a súa moeda a este latrocinio". Malia estas obxeccións, o proxecto de lei foi promulgado o 24 de xaneiro de 1923, e autorizouse a cuñaxe dun máximo de 300.000 pezas.
Preparación
miniatura|O creador da moeda, [[Chester A. Beach, en 1910.]] Os organizadores da feira non esperaron a aprobación do Congreso para empezar a planificar a moeda. Segundo Swiatek e Breen, o director xeral da feira, Frank B. Davison, concibiu a idea dos deseños. O 7 de decembro de 1922, o presidente da Comisión de Belas Artes dos Estados Unidos, Charles Moore, escribiu ao deseñador da moeda de 5 centavos Buffalo e escultor membro da comisión, James Earle Fraser: "A xente dos Ánxeles está planeando celebrar o centenario da Doutrina Monroe. Van ter unha peza de 50 centavos e decidiron que no anverso estean as cabezas do presidente Monroe e de John Quincy Adams [...] No reverso estarán os continentes occidentais desde a Baía de Hudson ata o Cabo de Fornos con algúns puntos para as Indias Occidentais e algunha indicación da Canle de Panamá [...] Coido que, logo de que se establezan os deseños, os modelos [de xeso] poderían elaborarse con bastante facilidade, e que se podería facer unha cousa moi fermosa".
Fraser púxose en contacto co escultor neoiorquino Chester Beach, que aceptou realizar o traballo. O 27 de decembro, Moore escribiu a Davison para o informar da contratación de Beach e de que Fraser e Beach decidiran cambiar o reverso. Moore citou a descrición de Beach do deseño revisado:
Moore informou a Davison de que a comisión dera o seu visto e prace á revisión e de que Beach recibira instrucións de terminar o traballo o antes posible para que as moedas estivesen dispoñibles axiña. O 24 de febreiro de 1923, o secretario da comisión, Hans Caemmerer, ensinoulle os modelos terminados á subdirectora da Casa da Moeda, Mary Margaret O'Reilly, que se amosou satisfeita. O'Reilly suxeriu que, se Beach estaba seguro de que non habería máis cambios, enviase fotografías dos modelos ás oficinas da comisión, para seren remitidas co seu visto e prace ás oficinas da Casa da Moeda en Washington. Tal se fixo, e os deseños foron aprobados tanto polo director da Casa da Moeda, Frank Edgar Scobey, como polo secretario do Tesouro, Andrew Mellon, o 8 de marzo. Moore manifestouse exultante cos deseños e o 21 de marzo escribiu a Davison: "Estou moi entusiasmado co resultado do modelo [...] Non coñezo ningunha moeda conmemorativa que iguale a esta en beleza".
Deseño
William E. Pike, no seu artigo de 2003 na revista The Numismatist sobre a moeda, considera que o deseño é "pouco inspirado" e quéixase de que o baixorrelevo da moeda a deixa sen suficientes detalles. O comerciante de moedas e historiador numismático Q. David Bowers afirma que por mor da pouca profundidade do relevo, "as moedas acabadas de cuñar tiñan un aspecto insípido; poucos observadores, por non dicir ningún, as cualificaron como atractivas". O historiador da arte Cornelius Vermeule tamén se queixou do relevo, afirmando que facía que as figuras alegóricas do reverso "parecesen recortes montados [...] A forma en que as mulleres están contornadas para lograr a súa aparencia de continentes é un enxeñoso tour de force do relevo caligráfico, pero unha monstruosidade estética, un mal xogo de palabras na arte". E non tivo máis eloxios para o anverso: "Adams, coa súa ollada fixa, é apenas un retrato, e Monroe non sería recoñecido nin sequera por un experto". miniatura|Selo da Exposición Panamericana de [[1901. O seu deseñador, Raphael Beck, considerou que Beach plaxiara a súa obra.]] As tenues liñas no campo arredor dos continentes representan diversas correntes oceánicas, coa Corrente do Golfo na parte superior dereita do reverso. Swiatek e Breen especulan coa posibilidade de que as correntes mariñas simbolizasen as rutas comerciais entre os continentes. Tamén consideran que o deseño ten un aspecto Art Déco, aínda que sinalan que as letras teñen máis ben un aspecto Art Nouveau máis antigo. O monograma de Beach (CB), convertido nun círculo, áchase na parte inferior dereita do reverso.
O 23 de xullo de 1923, Raphael Beck, que deseñara o selo para a Exposición Panamericana de 1901, escribiu ao director da Casa da Moeda, Scobey, para lle indicar que o deseño do reverso se parecía ao seu selo, cuxos dereitos de autor rexistrara en 1899, e que Beach non debía recibir máis crédito por iso. A carta remitíuselle á Comisión de Belas Artes para que a comentase. En outubro, Fraser escribiu a Beck unha carta na que afirmaba que lle suxerira a Beach que utilizase figuras para representar os continentes en lugar de mapas, e que nunca vira o selo panamericano ata que Scobey lle enviou a carta. Segundo Bowers, "así e todo, unha comparación dos deseños de 1901 e 1923 amosa que isto era moi pouco probable".
Distribución e coleccionismo
En maio e xuño de 1923 cuñáronse 274.077 dos novos medios dólares na Casa da Moeda de San Francisco. A maioría enviáronse á Cámara de Compensación dos Ánxeles, aínda que se reservaron 77 pezas para o seu envío a Filadelfia, para seren examinados pola Comisión de Ensaios dos Estados Unidos na súa xuntanza de 1924. miniatura|300x300px|[[Maqueta da exposición; no centro, o Coliseo dos Ánxeles.]] A chamada oficialmente Revista Histórica Americana e Exposición da Industria Cinematográfica (American Historical Revue and Motion Picture Industry Exposition) estivo aberta do 2 de xullo ao 4 de agosto de 1923. A feira estaba situada xunto á rúa Figueroa, no Parque das Exposicións, xusto ao leste do flamante Coliseo dos Ánxeles, onde todas as noites se ofrecía un espectáculo de balde para os visitantes á exposición, titulado "Moctezuma e a caída dos aztecas". A entrada á feira custaba medio dólar, aínda que os asistentes podían comprar un exemplar da moeda conmemorativa por un dólar no portelo e entrar sen pagaren máis. Tras a primeira semana, os organizadores decatáronse de que o público non estaba interesado no tema histórico, senón que estaba alí para ver as súas estrelas de cine favoritas. En consecuencia, os expositores ampliaron considerablemente o espazo dedicado ás atraccións cinematográficas, pero a exposición foi un fracaso financeiro. Os responsables da feira esperaban atraer un millón de visitantes, mais a asistencia real foi duns 300.000, moitos dos cales eran adolescentes que recibiron entradas gratuítas nas dúas últimas semanas da feira.
Coa feira a un paso da insolvencia durante toda a súa duración, os responsables esperaban que a visita prevista do presidente Warren Harding o 6 de agosto aumentase a recadación, pero Harding enfermou en San Francisco e morreu o 2 de agosto. Segundo Pike, no seu artigo: "o seu efecto na industria foi difícil de medir. No entanto, se Hollywood debe dalgún xeito o seu status actual ao acontecemento, daquela foi todo un éxito".
Vendéronse aproximadamente 27.000 exemplares do medio dólar conmemorativo ao prezo dun dólar, tanto por correo, como en bancos e na feira. As vendas continuaron logo da súa clausura, pero en outubro de 1923 descenderan ata case desaparecer, e os bancos que os tiñan no seu poder puxeron en circulación as nove décimas partes restantes da tiraxe, o que explica o desgaste da maioría dos exemplares superviventes ata os nosos días. Dos que se apartaran, miles máis foron gastados durante a Gran Depresión.
A edición de 2015 de A Guide Book of United States Coins, de Richard S. Yeoman, atribúelle a esta moeda un prezo de 75 dólares en estado de conservación "sen circular" (MS-60). Swiatek, no seu volume de 2012 sobre moedas conmemorativas estadounidenses, sinala que moitos exemplares foron tratados para que parezan máis brillantes ou menos desgastados; estes, do mesmo xeito que outras pezas en circulación, teñen menos valor.
No entanto, os escasísimos exemplares en condicións e cun aspecto excepcionais, acadan prezos moi superiores. Un deles, certificado en estado MS-67, foi adxudicado nunha poxa numismática por 29.900 dólares en 2009, e outro similar en 2019 por 18.000 dólares. O maior prezo alcanzado por un exemplar desta moeda, certificado como estado MS-67+ por Professional Coin Grading Service, foi 102.000 dólares, na poxa de Stack's Bowers de primavera de 2022.
Tlapitzalli
Un tlapitzalli é un instrumento musical de vento coñecido polas culturas de Mesoamérica (inclúe partes de México, Guatemala, Belice etc.), particularmente os aztecas. Adoita ter forma de frauta. Está feito xeralmente de barro ou madeira, decorado con motivos naturais ou debuxos de divindades aztecas. Os tlapitzalli poderían dividirse en compartimentos, xa que se atopou un tlapitzalli con até catro cámaras. Ademais, "tlapitzalli" era unha forma de chamar ao caracol que se usaba como corneta nas cerimonias e batallas mexicas.
Uso
O tlapitzalli era un instrumento común nas orquestras mexicas, ademais de ser usado para sinalar o inicio dunha batalla.
Ponte de trabe
Material
As pontes deseñadas para infraestruturas modernas adoitan estar construídas de aceiro ou formigón armado, ou unha combinación de ambos. Os elementos de formigón poden ser armados, pretensados ou postesados. Tales pontes modernas poden incluír vigas de placas, vigas de caixa, e todo tipo de pontes de vigas.
Tipoloxías e estrutura
A ponte de vigas máis sinxela pode ser un tronco (ponte de troncos), unha táboa de madeira ou unha lousa de pedra (ver pontella, pontillón ou ponte de batea) posta sobre un regato.
As pontes de vigas non se limitan a un único tramo. Algúns viadutos, como a ponte de Feiyunjiang en China, teñen varias luces simplemente apoiadas en piares. Isto oponse aos viadutos que utilizan vaos continuos sobre os piares.