cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dólar de prata American Silver Eagle
Efectos da recesión na dispoñibilidade: 2008-2010
Como consecuencia da recesión mundial aumentou a demanda dos metais preciosos por parte dos investidores, como vía de cobertura contra a inflación e a recesión. Este aumento da demanda comezou a afectar á dispoñibilidade dos dólares de investimento da serie American Silver Eagle en febreiro de 2008, cando se suspenderon temporalmente as vendas aos distribuidores autorizados. En marzo de 2008, as vendas multiplicáronse por nove con respecto ao mes anterior (de 200.000 a 1.855.000). En abril de 2008, a Casa da Moeda dos Estados Unidos iniciou un programa de distribución polo que se racionaban semanalmente estas moedas aos distribuidores autorizados, por mor dunha demanda "sen precedentes". Algúns observadores cuestionaron a legalidade deste programa de asignacións, xa que o tesoureiro dos Estados Unidos está obrigado por lei a cuñar e a emitir moedas "en cantidades suficientes para satisfacer a demanda pública". O 6 de xuño de 2008, a US Mint anunciou que todos os discos de prata que se recibisen serían utilizados unicamente para a produción de dólares American Silver Eagle na súa versión de investimento, e non para as versións proof e estándar. A versión proof deste dólar de 2008 deixou de estar dispoñible para a súa compra no mes de agosto e a versión estándar esgotouse en xaneiro de 2009 —aínda que seguiu formando parte do xogo anual de moedas dun dólar da US Mint ata que este se esgotou tamén, o 28 de xaneiro de 2010.
O 5 de marzo de 2009, a Casa da Moeda dos Estados Unidos anunciou que as versións proof do dólar American Silver Eagle se suspendían temporalmente, por mor da alta demanda que seguía a ter a versión de investimento. O programa de distribución que comezara en marzo de 2008 deixou de estar efectivo o 15 de xuño de 2009, o que levou a especular coa posibilidade de que se retomase a produción das versións proof e estándar antes de que finalizase o ano. No entanto, o 6 de outubro de 2009, a Casa da Moeda anunciou que estas versións non se emitirían naquel ano. miniatura|[[Edmund C. Moy, director da Casa da Moeda dos Estados Unidos entre 2006 e 2011.]] A decepción dos coleccionistas quedou patente nun artigo publicado o 1 de decembro en Numismatic News polo representante demócrata por Míchigan Gary C. Peters. Peters ofreceu opcións alternativas á cancelación das series para coleccionistas de 2009, e explicou que lle enviaría unha carta ao director da Casa da Moeda dos Estados Unidos, Edmund C. Moy, para o instar a retomar a cuñaxe destas versións o antes posible e continuar a produción ata finais do ano. Mais esta iniciativa non tivo éxito e as versións proof e estándar do dólar de 2009 non chegaron a producirse. Por outra banda, a venda da versión para investimento desa moeda suspendeuse entre o 24 de novembro e o 6 de decembro; o día seguinte restableceuse o programa de distribución e o produto acabou esgotándose o 12 de xaneiro de 2010.
A produción da versión de investimento de 2010 comezou en xaneiro dese ano e as moedas comezaron a ser entregadas aos seus distribuidores autorizados, en virtude dun novo programa de asignación, ata o 3 de setembro.
O 20 de xullo de 2010, o director da US Mint Edmund C. Moy prestou declaración ante a Subcomisión de Política Monetaria Nacional e Tecnoloxía da Cámara de Representantes sobre a cuestión dos dólares American Silver Eagle nas súas versións proof e estándar, e referiuse á posibilidade dunha solución de orde lexislativa. Nas súas palabras:
O 22 de setembro de 2010, o representante demócrata por Carolina do Norte Melvin L. Watt presentou o proxecto da "Lei de modernización, supervisión e continuidade das moedas de 2010", para lle outorgar ao secretario do Tesouro a autoridade de cuñar moedas de prata e de ouro das seires American Gold Eagle e American Silver Eagle, nas versións e nas cantidades suficientes para satisfacer a demanda pública. Este proxecto de lei pronulgado o 14 de decembro de 2010 e convertido na Lei Pública 111-302 logo da súa sinatura polo presidente Barack Obama.
O 4 de outubro de 2010 a Casa da Moeda anunciou que os dólares American Silver Eagle coa data dese ano estarían dispoñibles para a súa adquisición a partir do 19 de novembro a un prezo de 45,95 dólares por unidade, e que non se producirían en versión estándar, senón unicamente en versións de investimento e proof.
Dispoñibilidade en 2013-2015
En xaneiro de 2013, a Casa da Moeda suspendeu a comercialización das moedas de investimento desta serie logo dunha semana da súa saída á venda, por mor da súa alta demanda. A histórica caída do prezo da prata aumentou a demanda destas moedas e a ceca viuse obrigada a racionalizar a súa venda durante 18 meses, e posteriormente retomou o programa de distribución que se aplicara anteriormente, entre 2008 e 2010.
Na emisión de 2014, as moedas esgotáronse no mes de novembro e na de 2015 na primeira semana de xullo, mais a Ceca de West Point continuou coa súa produción e a venda reiniciouse a finais de xullo de 2015..
Impacto do COVID-19 na produción: 2020
miniatura|Exemplar de [[2020 encapsulado e certificado por Numismatic Guaranty Corporation (NGC). ]] O 28 de marzo de 2020, a casa da Moeda de West Point —na que se estaban a producir en exclusiva as moedas de investimento da serie American Silver Eagle desde 2018—, pechou para a súa limpeza profunda, logo de que un dos seus empregados dese positivo nunha proba do SARS-CoV-2. A ceca abriu novamente o 1 de abril, cunha produción de moedas de investimento reducida para evitar a exposición dos empregados ao COVID-19, e o 15 de abril pechou novamente por motivos de prevención sanitaria.
Para compensar a redución e a posterior suspensión da produción de dólares de investimento American Silver Eagle, a Casa da Moeda de Filadelfia cuñou 240.000 exemplares desta moeda en acabamento estándar entre o 8 e o 20 de abril, o que a converteu na tiraxe neste acabamento máis pequena ata a data. Aínda que estas moedas son fisicamente idénticas ás cuñadas en West Point, as entidades clasificadoras comezaron a emitir certificacións de dólares American Silver Eagle de 2020 da Ceca de Filadelfia como "emisións de emerxencia". Tamén a Ceca de San Francisco cuñou un millón destas moedas para compensar a parada da produción en West Point.
A produción en West Point retomouse en abril de 2021.
Tiraxes
Nesta táboa reflíctense as tiraxes anuais do dólar American Silver Eagle nas súas tres versións (investimento, proof e estándar). Na columna de proof inclúense todas as variantes antes mencionadas na sección "Emisións e presentacións especiais" (proof inverso, reverso proof etc.). NOTA: a primeira liña de 2021 refírese ás moedas cuñadas co primeiro anverso (1986-2021) e a segunda liña ás do segundo reverso.
Versión de investimento
A venda dos dólares American Silver Eagle de investimento comezaron o 24 de novembro de 1986 e a primeira tiraxe esgotouse de camiño por mor da súa boa demanda.
As moedas de investimento da serie American Silver Eagle, xunto coas súas correspondentes en ouro da serie American Gold Eagle concibíronse como "alternativas de investimento viables ás moedas deste xénero producidas por outros países". Para garantir a súa distribución, a Casa da Moeda dos Estados Unidos adxudicou un contrato á compañía Grey Advertising para que colaborase na comercialización e na publicidade das moedas, a nivel tanto doméstico como internacional. Os labores publicitarios iniciais estendéronse aos exercicios 1987 e 1988.
Do mesmo xeito que as series American Gold Eagle e American Platinum Eagle, da venda do dólar American Silver Eagle non se encarga directamente a Casa da Moeda. Co fin de proporcionar "unha distribución eficaz e eficiente, que maximice a dispoñibilidade das moedas nos mercados polo miúdo e nos principais mercados de investimento", a US Mint utiliza unha rede de "compradores autorizados" para a distribución das moedas. A Casa da Moeda vende as moedas por xunto cunha pequena prima sobre o prezo da prata para sufragar os gastos de produción e distribución. miniatura|Caixa de [[plástico verde utilizada pola US Mint para o envío de as moedas de prata de investimento. Cada unha contén 25 tubos de plástico máis pequenos que conteñen 20 moedas cada un (un total de 500 moedas). ]] Os compardores autorizados deben facer pedidos mínimos de 25.000 moedas, que logo lle venden a comercializadores secundarios e estes, pola súa vez, ao públcio. Cando se iniciaron as vendas destas moedas en novembro de 1986, a Casa da Moeda establecera 28 compradores autorizados para a comercialización das moedas por todo o mundo.
As moedas de investimento comezan a súa distribución dentro das chamadas "caixas monstro", unhas caixas plásticas de cor verde que albergan 500 moedas empaquetadas en tubos plásticos de 20 exemplares. Na tapa de cada caixa hai dous selos en relevo do Departamento do Tesouro, xunto coa inscrición "United States Mint". Antes do seu envío, as caixas son pechadas con bridas pola Casa da Moeda dos Estados Unidos e etiquetadas co ano de emisión e un número de serie.
Versións proof, estándar e emisións especiais
Os dólares American Silver Eagle en versión proof véndense directamente pola Casa da Moeda dos Estados Unidos, a un prezo fixo. Estas moedas dispóñense nunha cápsula protectora de plástico montada nun estoxo de presentación forrado de veludo e satinado, e acompáñanse dun certificado de autenticidade. En outubro de 2002, a Casa da Moeda inaugurou, ademais, un programa de subscrición para a súa adquisición.
Do mesmo xeito, as moedas en versión estándar adquírense tamén directamente na Casa da Moeda desde a súa aparición en 2006, nunha embalaxe similar á das moedas proof. Tamén as emisións especiais se poden adquirir directamente na US Mint.
Cotización
As tiraxes e, xa que logo, os prezos dos dólares American Silver Eagle, en calquera das súas tres versións (de investimento, proof ou estándar), sufriron variacións relevantes ao longo do tempo. En xeral, as versión de investimento cuñouse en cantidades superiores, de varios millóns ou mesmo decenas de millóns anuais, en tanto que as versións proof tiveron emisións máis curtas, da orde dos centos de miles anuais. A maioría das datas da versión de investimento non son particularmente caras (arredor de 25 dólares por exemplar, en setembro de 2016) e adoitan cotizarse cunha prima por riba do valor intrínseco da prata que conteñen. Porén, o prezo de case todas as moedas dedicadas ao coleccionismo, é dicir, as versións proof e estándar, acadan prezos superiores, dada a súa maior escaseza: entre 65 e 75 dólares a versión proof e entre 25 e 75 dólares a versión estándar (en 2016). Algunhas emisións especiais acadan prezos moi superiores; por exemplo: a proof de 1995-W (arredor de 3.800 dólares en 2016) e o xogo do 20º aniversario, de 2006, que contén tres versións da moeda (uns 250 dólares a partir de 2016).
Eugenio González de Haz
Eugenio González de Haz, nado en Vigo o 28 de maio de 1904 e finado o 1 de febreiro de 1999, foi un empresario da radio e o cinema galego.
Traxectoria
Fillo de Eugenio e Carmen, quedou orfo de nai cando tiña uns meses de idade. Criouno a súa madriña, Joaquina Quiroga. Estudou no Colexio Cluny e no Colexio do Pilar. En 1939 mercou a Santiago Montenegro e Emilio Torrado a emisora EAJ 48 Radio Vigo. Ese mesmo ano casou con Pepita Vizcaíno Coloma. Durante un tempo foi propietario tamén do Diario de Pontevedra. En setembro de 1957 Radio Vigo integrouse na Cadena SER. En 1973 cedeu a dirección da emisora ao seu fillo Eugenio González de Haz y Vizcaíno.
Aristón de Quíos
Aristón de Quíos (grego antigo : Ἀρίστων ὁ Χῖος) foi un filósofo grego que floreceu arredor do -260 e foi contemporáneo de Epicuro, Aratos de Sición e Antígono II Gónatas. Nado en Quíos, era fillo de Milcíades.
Traxectoria
Foi discípulo de Zenón na escola estoica e aínda que estudou con el, segundo Dióxenes Laercio foi posteriormente á escola de Polemón de Atenas. Puxéronlle o alcume de Falantos. Rexeitou todas as ramas da filosofía excepto a ética. Director do Liceo, dedicouse principalmente a difundir a doutrina aristotélica. Aristón fundou unha pequena escola oposta á de Hérilo, da que Dióxenes Laercio menciona a Dífilo e Milcíades como discípulos. Hai unha versión que di que morreu dun golpe de calor ou dunha insolación porque estaba calvo.
Aseveraba que o propósito da vida era permanecer indiferente entre o vicio e a virtude, sen facer distincións entre ningunha da dúas cousas, porque o sabio sabe actuar en todos os casos.
Hérilo
Hérilo (latín: Herillus, grego: Ἥριλλος) foi un filósofo estoico romano nado en Cartago, discípulo de Zenón de Citio.
Traxectoria
Non se limitou nas súas opinións a seguir literalmente ao mestre, senón que algunhas das súas doutrinas diferían (e opoñíanse) ás de Zenón. Para el o principal ben era o coñecemento ἐπιστήμη. Este concepto foi mesmo atacado por Cicerón, quen di que as súas ideas foron iamdiu fracta et extincta ("hai moito tempo rexeitadas e rematadas") e tamén por Cleantes.
Escribiu algúns libros, que segundo Dióxenes Laercio eran curtos pero con moita forza: Περὶ ἀσκήσεως, Περὶ παθῶν, Περὶ ὑπολήψεως, Νομοθέτης, Μαιευτικός, Ἀντιφέμων διδάσκαλος, Διασκενάζων, Εὐθύνων, Ἑρμῆς, Μήδεια, Διαλογοι, e Θέσεις ἠθικαί
André Derain
André Derain (pronunciado ou  ; nado o 10 de xuño de 1880 en Chatou, Yvelines, Île-de-France, nas aforas de París, e finado o 8 de setembro de 1954, foi un artista francés, pintor, escultor e cofundador do fauvismo con Henri Matisse.
Primeiros anos
En 1895 comezou a estudar e pintar pola súa conta (non foi tras coñecer a Maurice de Vlaminck e Matisse, como se ten afirmado) e de cando en vez ía ao campo cun vello amigo de Cézanne, o padre Jacomin, xunto cos seus fillos. En 1898, mentres estudaba enxeñeiro na Académie Camillo, asistiu a clases de pintura con Eugène Carrière, e alí coñeceu a Matisse. En 1900, coñeceu e compartiu estudo con Vlaminck e xuntos comezaron a pintar escenas no barrio, pero este foi interrompido polo servizo militar en Commercy de setembro de 1901 a 1904. Tras a súa liberación do servizo, Matisse convenceu aos pais de Derain para que lle permitisen abandonar a súa carreira de enxeñeiro e dedicarse unicamente á pintura; posteriormente Derain asistiu á Académie Julian.
Fauvismo
esquerda|miniatura|350x350px|Catálogo do [[Salón de Outono|Salon d'Automne de 1903]] Derain e Matisse traballaron xuntos durante o verán de 1905 na vila mediterránea de Collioure e máis tarde ese ano mostraron as súas innovadoras pinturas no Salon d'Automne. As cores vívidas e pouco naturais levaron ao crítico Louis Vauxcelles a chamar en burla as súas obras como les Fauves, ou "as bestas salvaxes", marcando o inicio do movemento fauvista. En marzo de 1906, o famoso comerciante de arte Ambroise Vollard enviou a Derain a Londres para producir unha serie de pinturas coa cidade como tema. En 30 cadros (dos cales 29 aínda se conservan), Derain presentou un retrato de Londres que era radicalmente diferente de calquera feito por pintores anteriores da cidade como Whistler ou Monet. Con cores e composicións atrevidas, Derain pintou varias imaxes do Támese e da Tower Bridge. Estes cadros londinienses seguen sendo a súa obra máis popular. O crítico de arte T. G Rosenthal: "Desde Monet, ninguén fixo que Londres pareza tan fresco e, aínda así, siga sendo inglesa por excelencia. Algunhas das súas visións do Támese usan a técnica puntilista de puntos múltiples, aínda que neste momento, debido a que os puntos se fixeron moito máis grandes, é máis simple a separación de cores chamada divisionismo e é particularmente eficaz para transmitir a fragmentación da cor. en auga en movemento á luz solar." miniatura|Armory Show, International Exhibition of Modern Art, [[Chicago, 1913. "The Cubist room" (A sala cubista)]] En 1907, o comerciante de arte Daniel-Henry Kahnweiler comprou todo o estudo de Derain, o que lle outorga a Derain estabilidade financeira. Experimentou coa escultura en pedra e trasladouse a Montmartre para estar preto do seu amigo Pablo Picasso e doutros artistas destacados. Fernande Olivier, a amante de Picasso daquela, describiu a Derain como:"Delgado, elegante, cunha cor viva e pelo negro esmaltado. Cun chic inglés, algo rechamante. Chalecos elegantes, gravatas de cores cruas, vermello e verde. Sempre unha pipa na boca, flemático, burlón, frío, un polemista."En Montmartre, Derain comezou a pasar da brillante paleta fauvista a tons máis apagados, mostrando a influencia do cubismo e Paul Cézanne. (Segundo Gertrude Stein, Derain puido estar influenciado pola escultura africana antes de Picasso) Derain proporcionou xilografías en estilo primitivista para unha edición do primeiro libro de prosa de Guillaume Apollinaire, L'enchanteur pourrissant (1909). Expuxo obras na Neue Künstlervereinigung de Múnic en 1910, en 1912 no secesionista Der Blaue Reiter e en 1913 no seminal Armory Show de Nova York. Tamén ilustrou unha colección de poemas de Max Jacob en 1912.
Cara a un novo clasicismo
Nesa época o traballo de Derain comezou a reflectir abertamente o seu estudo dos Antigos Mestres. O papel da cor reduciuse e as formas fixéronse austeras; os anos 1911–1914 chámanse ás veces o seu período gótico. En 1914 foi mobilizado para o servizo militar na Primeira guerra mundial e até a súa liberación en 1919 tería pouco tempo para a pintura, aínda que en 1916 proporcionou un conxunto de ilustracións para o primeiro libro de André Breton, Mont de Piete.
Despois da guerra, Derain gañou unha nova aclamación como líder do renovado clasicismo entón ascendente. Cos seus anos salvaxes do fauvismo moi atrás, era admirado como un defensor da tradición. En 1919 deseñou o ballet La Boutique fantasque para Diaghilev, líder dos Ballets Russes ; o grande éxito deste, levaríao a crear moitos outros deseños de ballet.
A década de 1920 marca o cume do seu éxito, xa que en 1928 foi galardoado co Premio Carnegie polo seu Still-life with Dead Game e comezou a expoñer amplamente no estranxeiro, en Londres, Berlín, Frankfurt, Düsseldorf, Nova York e Cincinnati, Ohio.
Anos do nazismo
Durante a ocupación alemá de Francia na Segunda guerra mundial, Derain viviu principalmente en París e foi moi cortexado polos alemáns porque representaba o prestixio da cultura francesa. Derain aceptou unha invitación para facer unha visita oficial a Alemaña en 1941 e viaxou con outros artistas franceses a Berlín para asistir a unha exposición nazi dun artista oficialmente aprobado, Arno Breker. A presenza de Derain en Alemaña foi utilizada con eficacia pola propaganda nazi, e despois da Liberación foi tachado de colaborador e condenado ao ostracismo por moitos antigos partidarios.
Derradeiros anos
Un ano antes da súa morte, contraeu unha infección ocular da que nunca se recuperou por completo. Morreu en Garches, Hauts-de-Seine, Île-de-France, Francia en 1954 cando foi atropelado por un vehículo.
As pinturas de Derain en Londres foron obxecto dunha grande exposición no Instituto Courtauld do 27 de outubro de 2005 ao 22 de xaneiro de 2006.
Coleccións públicas
Entre as coleccións públicas que conservan obras de André Derain están:
Lamont Hamilton
Lamont Alexander "Monty" Hamilton, nado o 6 de abril de 1984 en Brooklyn, Nova York, é un ex xogador estadounidense de baloncesto profesional.
Traxectoria profesional
Hamilton comezou a súa carreira coma profesional en 2007 no Basquet Inca da Liga LEB Ouro. En 2008, fichou polo Tenerife CB da LEB Ouro. En 2009, asinou co Paris-Levallois Basket da LNB Pro A francesa.
En xullo de 2012, asinou un contrato dun ano co Bilbao Basket da Liga ACB. Co Bilbao foi incluído no segunda mellor equipo da EuroCup en 2013.
En xuño de 2013, asinou un contrato de dous anos co Saski Baskonia da Liga ACB. En decembro de 2014 deixou o Baskonia tras xogar 47 partidos. O 31 de decembro de 2014, asinou co Krasny Oktyabr ruso para o resto da tempada.
O 22 de xullo de 2015, asinou un contrato dun ano co Beşiktaş JK turco.
Claudine Hermann
Claudine Hermann, nada o 19 de decembro de 1945 e finada o 17 de xullo de 2021, foi unha física francesa e profesora honoraria da École Polytechnique. Foi a primeira muller en ser nomeada profesora da École Polytechnique en 1992. Foi vicepresidenta da Plataforma Europea de Mulleres Científicas.
Ann Henderson-Sellers
Ann Henderson-Sellers, nada o 7 de marzo de 1952 en Sheffield, Yorkshire, é unha  xeógrafa e climatóloga australiana de orixe británica.
Traxectoria
Estudou Matemáticas na Universidade de Bristol e acadou o título de doutora en ciencias atmosféricas pola Universidade de Leicester en 1976 coa tese A theoretical study of the evolution of the atmospheres and surface temperatures of the terrestrial planets. O examinador da tese foi James Lovelock, cuxa hipótese de Gaia inspirou a Ann, converténdose nunha das principais líderes da área Ciencia dos Sistemas Terrestres, disciplina creada polo propio Lovelock.
En 1987 trasladouse a Australia, onde foi directora fundadora do Centro de Impactos Climáticos da Universidade de Macquarie. Posteriormente foi vicerreitora do Royal Melbourne Institute of Technology. Entre 1998 a 2005 foi directora da División Ambiental da Asociación da Ciencia Nuclear e Tecnoloxía de Australia. En 1999 acadou o doutoramento en Ciencias do clima.
Tamén formou parte do equipo do Proxecto de intercomparación dos esquemas de parametrización da superficie terrestre do Programa Mundial de Investigaciones Climáticas.
Actuou como consultora da Universidade das Nacións Unidas sobre diversos aspectos do impacto do cambio climático. Tamén foi unha das autoras do Segundo informe de avaliación do Grupo intergobernamental sobre o cambio climático en 1995.
Entre 2005 to 2007 foi a directora do Programa Mundial de Investigaciones Climáticas con sede en Xenebra, nas oficinas da Organización Meteorolóxica Mundial(OMM).
En 2008 escribiu un ensaio The IPCC Report: What The Lead Authors Really Think no que analiza as distintas perspectivas do Grupo intergobernamental sobre o cambio climático (GICC), principalmente o Cuarto informe de avaliación do IGCC.
É profesora emérita da Universidade de Macquarie.
Gilberto Navarro Peidró
Gilberto Navarro Peidró, nado en Alcoi o 27 de novembro de 1935 e finado en Granada o 31 de xaneiro de 2019, foi un futbolista español, que xogaba como dianteiro.
Traxectoria
Debutou como profesional no España de Tánxer, durante a tempada 1955/56 da Segunda División. Na seguinte campaña pasou ao Granada, onde tivo como adestradores aos galegos Álvaro e Pasarín. Anotou 21 goles en liga, sendo ese ano o terceiro máximo anotador da Segunda División, só por detrás de Araujo e Antonio Pedrero. Os seus goles contribuíron a que o equipo se proclamase campión e ascendese á Primeira División por segunda vez na súa historia. Xa na máxima categoría, foi titular en case todos os partidos da tempada e marcou 8 goles.
En 1958 foi traspasado ao Sevilla, nunha operación pola que Arsenio e Ramoní pasaron a ser xogadores do Granada CF, e na que entrou tamén Loren, cedido ao club granadino. Co Sevilla disputou só sete encontros de liga e un da Copa do Xeneralísimo, marcando catro goles, tres deles nun triplete contra o Valladolid. Tras xogar dous anos no Mallorca, regresou na tempada 1962/63 ao Granada, de novo en Segunda, e co que marcou 9 goles en 21 partidos. Na súa última campaña como futbolista profesional (1963/64), xa só xogou catro partidos, marcando un gol.
Selección nacional
Foi internacional coa selección española B, coa que disputou a Copa Mediterránea en 1958.
Vida persoal
Foi pai de Gilberto Navarro Ortiz, tamén dianteiro de fútbol e que xogou tamén varias tempadas no Granada.
Trastorno obsesivo–compulsivo
Non confundir con trastorno da personalidade obsesivo-compulsiva (TPOC; coñecido en inglés como Obsessive–compulsive personality disorder, OCPD); Véxase apartado Diagnose diferencial.
O trastorno obsesivo-compulsivo (TOC) ou neurose obsesivo-compulsiva é un trastorno mental que provoca pensamentos e/ou sentimentos (obsesións) e accións (compulsións) repetidos e non desexados. A ansiedade é un dos síntomas máis comúns e pode levar á persoa a crer que se non se completa unha tarefa ocorrerá algo malo. Tal tarefa pode ser lavar as mans moitas veces, manter as luces acesas ou mesmo manter limpo o seu contorno. Esta crenza leva a máis ansiedade e tensión. As accións que fai alguén para deter os pensamentos e sentimentos poden levar máis dunha hora todos os días. O TOC pode limitar a capacidade de participar nas relacións, no lugar de traballo e na sociedade en xeral. Afecta ao 1,2% da poboación mundial e afecta a vida ao redor do 15%. Nos Estados Unidos, preto de un de cada cincuenta adultos ten TOC.
Obsesións
Alguén con trastorno obsesivo-compulsivo ten pensamentos intrusivos (non desexados) chamados obsesións. Un pensamento non desexado é unha obsesión que ocorrerá moitas veces e é un pensamento que a persoa non quere ter. É normal ter obsesións, pero o que cambia é como reacciona a xente ante os pensamentos. As persoas que non teñen TOC poden ignorar os malos pensamentos e seguir adiante, e/ou tales pensamentos non lles causan moita angustia ou ansiedade. As persoas que teñen TOC cústalles moito intentar ignorar estes pensamentos. Non obstante, só porque alguén teña pensamentos intrusivos (non desexados) non sempre significa que teña TOC, pero pode significar que ten outra cousa. Outros trastornos cerebrais que poden provocar pensamentos intrusivos inclúen o trastorno bipolar, a depresión, o trastorno dismórfico corporal e, ás veces, o trastorno por déficit de atención e hiperactividade (TDAH).
Algunhas persoas teñen un trastorno obsesivo-compulsivo sen compulsións. Isto chámase "TOC principalmente obsesivo" ou "O puro". Pénsase que ata a metade de todas as persoas con trastorno obsesivo-compulsivo teñen principalmente un TOC obsesivo. As persoas con TOC principalmente obsesivo poden ter un terceiro tipo de obsesión; iso son pensamentos agresivos. As persoas con pensamentos agresivos poden ter obsesións por ferir ou matar a si mesmas ou ás persoas que lles rodean. En lugar de realizar compulsións, as persoas con TOC principalmente obsesivo poden representar compulsións na súa mente ou evitar as cousas e lugares que causan as obsesións.
Compulsións
Moitas persoas con trastorno obsesivo-compulsivo actúan dun xeito determinado para deter o pensamento obsesivo. Estas accións específicas coñécense como compulsións. Para alguén con trastorno obsesivo-compulsivo, facer estas compulsións é unha forma de deter o pensamento obsesivo. Tamén poden pensar que facer a compulsión impedirá que lles suceda algo malo a eles ou a alguén que lles importa.
Moita xente pensa erróneamente que o TOC só se trata de organizar ou limpar, pero é máis que só eses dous. Por exemplo, alguén que ten medo excesivo a decepcionar a Deus, teme que vaia ao inferno á morte ou comete pecados é escrupuloso, o que é o TOC baseado na relixión. As compulsións de alguén que é escrupuloso inclúen orar en exceso, viaxes excesivas á súa igrexa, preguntarlle ao seu sacerdote a mesma pregunta se o que fixo é pecado aínda que lle dixeron que non etc.
As persoas con trastorno obsesivo-compulsivo adoitan saber que as súas compulsións non teñen sentido, pero fanas de todos os xeitos para deter os sentimentos de pánico ou ansiedade. As persoas con trastorno obsesivo-compulsivo poden facer as súas compulsións durante horas todos os días. As súas compulsións tamén poden prexudicalos, como o lavado de mans compulsivo que fai que as mans sexan avermelladas e cortadas.
Causas
Descoñécese a causa do trastorno obsesivo-compulsivo. Hai evidencias de que os xenes teñen un papel importante no desenvolvemento do trastorno. Se o trastorno comeza na infancia, é máis probable que outros membros da familia teñan TOC que se o trastorno comeza na idade adulta. Pénsase que o trastorno obsesivo-compulsivo é o resultado de cousas que fixeron os humanos durante a evolución. Os eventos que inducen estrés tamén fan que o TOC sexa máis grave.
Diagnóstico
Existen catro criterios de diagnóstico DSM para o trastorno obsesivo-compulsivo:
Diagnóstico diferencial
Hai outro trastorno mental semellante ao trastorno obsesivo-compulsivo chamado Trastorno obsesivo-compulsivo da personalidade ou OCPD polas siglas en inglés. A diferenza entre os dous é que as persoas con trastorno obsesivo-compulsivo saben que algo está mal e estrésanse debido aos seus pensamentos obsesivos. As persoas con trastorno de personalidade obsesivo-compulsivo non saben que algo está mal e gústanlles as súas obsesións e compulsións.
Terapia
A terapia conductual e a terapia cognitivo-comportamental úsanse para axudar ás persoas con trastorno obsesivo-compulsivo. A terapia funciona facendo que as persoas estean en lugares onde teñen os seus pensamentos obsesivos. Entón fanse que non cumpran coa súa obriga. Co paso do tempo, a persoa acostúmase ao lugar ou ás cousas que lle fan ter os seus pensamentos obsesivos. Un exemplo diso é alguén que ten medo de que a sucidade se lle poña nas mans sen poder lavalas.
Medicación
Os medicamentos que adoitan usarse chámanse "inhibidores selectivos da recaptación de serotonina " ou ISRS, SSRIs polas súas siglas en inglés.  Estes medicamentos funcionan facendo que a serotonina no cerebro deixe de funcionar. Isto fai que os pensamentos obsesivos sucedan menos. Nos adultos, os ISRS úsanse para persoas con problemas moderados ou graves. Nos nenos, os ISRS úsanse despois de terapia, ou xunto con ela.
Se os ISRS non funcionan, é posible que un médico lle administre a alguén con trastorno obsesivo-compulsivo medicamentos antipsicóticos. Os médicos poden usar tanto medicamentos como asesoramento para aqueles que padecen o trastorno, e consideran que este enfoque funciona mellor.
Procedementos
A cirurxía pódese usar para axudar ás persoas se outros tratamentos non funcionan. Nalgúns países, como os Estados Unidos, a cirurxía non se fai a non ser que a medicina e a terapia non funcionen varias veces. No Reino Unido, a cirurxía non se pode facer a non ser que a terapia cognitivo-conductual non funcione en absoluto.
Nenos
A terapia pódese usar para reducir as compulsións en nenos, adolescentes ou adultos novos. A implicación da familia é moi importante no tratamento dos nenos. A familia tamén pode darlle ao neno un reforzo positivo por non facer os seus comportamentos compulsivos.
Historia
En Europa, entre os séculos XIV e XVI, pensábase que as persoas que tiñan pensamentos obsesivos estaban posuídas. Estas persoas eran tratadas realizando ás veces exorcismos perigosos para eliminar o diaño ou o espírito maligno da persoa. Na década de 1910, Sigmund Freud atribuíu o trastorno obsesivo-compulsivo era debido á loita na cabeza de alguén. Dixo que estas pelexas comezan na infancia, cando alguén gaña unha "fobia táctil", que loita co querer natural de tocar as cousas.
En Galiza
En 2019 foi representada a obra de teatro Toc, toc que pretende reflectir algúns trastornos vinvulados ao TOC, como a tendencia a dicir obscenidades (coprolalia), repetición sistemática de palabras ou frases (palilalia), necesidade patolóxica de contar obxectos (aritmomania), medo extremo a enfermar (nosofobia) etc., desde unha perspectiva humorística.
O filme Mentres iso pasa do lugués Nacho Ozores, diagnosticado de TOC, aborda o tema sen facelo de forma cómica, o que segundo el é a maneira habitual de tratar o tema nas películas.
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Receptor de esteroides de membrana
Os receptores de esteroides de membrana (mSRs), tamén chamados receptores de esteroides extranucleares, son unha clase de receptores da superficie celular activados por esteroides endóxenos que funcionan como mediadores de sinalización celular rápida non xenómica por medio da modulación de fervenzas de sinalización intracelular. Os receptores de esteroides de membrana son diferentes dos receptores de hormonas esteroides (SHRs) nucleares clásicos, que non se encontran na membrana senón no interior da célula. Estes receptores de membrana son outro xeito que teñen os esteroides de orixinar os seus efectos biolóxicos. Os SHRs poden producir respostas xenómicas lentas, e os os mSRs respostas non xenómicas rápidas.
Algúns receptores nucleares (non de membrana) poden sufrir modificacións como a palmitoilación que crean unha áncora por medio da cal poden quedar fixados na membrana plasmática ou poden asociarse á proteína de membrana caveolina. Por esta razón, algúns receptores nucleares de esteroides poden aparecer tamén na membrana.
Lista de receptores de esteroides de membrana
Entre os grupos coñecidos de receptores de esteroides de membrana, segundo o seu ligando están os seguintes:
Ademais, o PDIA3 é un receptor de membrana para o secosteroide calcitriol, a forma activada da vitamina D.
Flegma
A flegma, fleima ou fleuma  (en φλέγμα, "inflamación") é o fluído corporal secretado pola mucosa do sistema respiratorio dos mamíferos. A definición exclúe o moco producido no tracto dixestivo e finalmente eliminado pola canle anal.
É un xel ou moco suculento, secretado polas células caliciformes do epitelio alveolar e traqueobronquial, que contén glicoproteínas, anticorpos, lípidos e outras substancias. A súa composición depende do clima, da xenética e do estado do sistema inmunitario. A súa cor normal é o branco transparente pero en condicións patolóxicas pode variar substancialmente segundo a súa composición, sendo transparente, amarelo claro ou escuro, verde, marrón claro ou escuro e mesmo gris.
A función da flegma ou moco bronquial é manter a humidade do tracto respiratorio inferior así como atrapar e facilitar o movemento de partículas estrañas cara ao exterior polos cilios. Polo seu contido en lisocimas, lactoferrina e inmunoglobulinas, tamén ten funcións antimicrobianas e tamén protexe as vías respiratorias contra axentes proteolíticos como a α1-antitripsina ou a α1-antiquimotripsina e antiproteases como a antielastase.
A flegma prodúcese normalmente en cantidades moi pequenas (100 ml ou menos ao día) e adoita tragarse sen querer. Cando a súa produción supera o normal ou aumenta a súa viscosidade, por enfermidade ou irritación, e se manifesta por dificultar a función respiratoria, o organismo elimínaa mediante a tose e a expectoración, co que se denomina esputo, sendo estes os síntomas e signos empregados para avaliar clínicamente o situación do paciente.
A flegma como humor corporal
A flegma é un dos catro humores que, segundo a teoría dos catro humores, base da medicina hipocrática, caracterizan o corpo humano e que están en equilibrio cando unha persoa está sa. O desequilibrio, tanto por exceso como por defecto, dos humores, segundo esta teoría, é a causa das enfermidades.
A flegma, fría e húmida, estaba relacionada coa lúa, coa auga e predomina no inverno.
O predominio dun humor en cada individuo determina, segundo a citada teoría, o seu carácter e, polo tanto, o predominio da flegma estivo asociado ao comportamento apático, utilizando como sinónimo o termo "flegmático". Tamén era sinónimo de preguiza, lentitude ou demasiado tarde e estaba asociado á vellez e ao inverno nas obras literarias e pictóricas.
Palacio de Xustiza de Bruxelas
O Palacio de Xustiza de Bruxelas (en Palais de Justice de Bruxelles e en Justitiepaleis van Brussel) é o edificio de xustiza máis importante de Bélxica, sede do distrito xudicial de Bruxelas, así como doutros xulgados e tribunais, entre os que se inclúen o Tribunal de Casación (a corte suprema belga), o Tribunal do Penal (o tribunal para os maiores crimes), o Tribunal de Apelación de Bruxelas, o Tribunal de primeira instancia de Bruxelas e o Colexio de Avogados de Bruxelas.
Foi deseñado polo arquitecto Joseph Poelaert cun estilo ecléctico de inspiración grecorromana para substituír o antigo Palacio de Xustiza. O edificio actual construíuse entre 1866 e 1883. Cunha superficie de 26 006 m², foi o maior edificio construído no século XIX e aínda hoxe é un dos meirandes do seu tipo. O custo total da súa construción, o terreo e o amoblado roldou os 50 millóns de francos belgas. O edificio sufriu graves danos durante a segunda guerra mundial, cando se destruíu a cúpula. Posteriormente, reconstruíuse unha cúpula máis alta que a orixinal. Toda a estrutura leva en fase de renovación dende 1984.
Atópase na praza Poelaert (en Place Poelaert e en Poelaertplein), no distrito de Marolles/Marollen. É un monumento importante da cidade e está comunicado coas liñas de metro 2 e 6, así como polas liñas 8 92 de tranvía. Dende a parte máis baixa da cidade tamén se pode acceder usando un ascensor público.
Primeiro Palacio de Xustiza (1818–1892)
O actual Palacio de Xustiza atópase no alto do outeiro Galgenberg (monte da forca), entre a parte alta e a baixa de Bruxelas, onde na Idade Media se enforcaban os criminais e convictos (de aí o seu nome). Contruíuse un primeiro palacio de xustiza nun lugar diferente, no distrito de Sablon/Zavel, na Place du Palais/Paleisplein (a actual Place de la Justice/Gerechtsplein), entre a Rue de l'Empereur/Keizerstraat (o actual Boulevard de l'Empereur/Keizerlaan) e a desaparecida Rue d'Or/Guldenstraat.
Construída entre 1818 e 1823 polo arquitecto francés François Verly no lugar dunha antiga igrexa xesuíta, esta primeira estrutura neoclásica deteriorouse moi axiña, polo que a necesidade de construír un novo e meirande palacio de xustiza xurdiu xa en 1837. A idea era que a construción acollese as xurisdicións militares e civís baixo un só teito. A elección do lugar, porén, xerou unha morea de controversias. Inicialmente se planeou reconstruílo no mesmo lugar que o anterior, mais este proxecto, cun custo estimado de 3 millóns de francos belgas, rexeitouse decontado. A idea de facelo no novo barrio Leopoldo na parte leste da cidade tampouco tivo éxito. En 1846 e 1847, tamén se refugou outro proxecto de reconstrución.
Comezo do proxecto (1858–1866)
En 1858, o daquela Ministro de Xustiza, Victor Tesch, suxeriu por primeira vez os xardíns da Casa de Merode, onde se fixo a ampliación da Rue de la Régence/Regentschapsstraat. O gobernador da provincia de Brabante suxeriu que sería posíbel unir tamén o novo distrito Louise/Louiza co centro da cidade. Tras unha proposta do conselleiro do Tribunal de Apelación Gustave Bosquet, co obxectivo de instalar o edificio perpendicular á Rue de la Régence en lugar de á dereita desta ampliación, encomendouse un estudo ao Enxeñeiro Xefe Groetaers. No seu informe, Groetaers recomendaba erguer un edificio de 26 000 m2 cunha fachada de 100 metros. Os desacordos xurdidos entre Groetaers e o alcalde da cidade, fixeron que este último convocase un concurso para deseñar o edificio.
miniatura|esquerda|[[Joseph Poelaert, o arquitecto do Palacio de Xustiza.]] O 27 de marzo de 1860 organizouse por decreto real unha competición internacional de arquitectura dotada con tres premios.. Despois de varias propostas infrutuosas, Tesch pediulle ao arquitecto municipal, Joseph Poelaert, que debuxase os planos do palacio en 1861. O arquitecto xa gozaba dunha excelente sona, tendo no seu haber unha serie de proxectos moi prestixiosos na capital, como a Columna do Congreso (1850), a igrexa de Santa Catarina (1854) e a restauración do Teatro Real de La Monnaie (1855).
En abril de 1862, Poelaert presentou un anteproxecto, que foi aprobado por Tesch. Foi entón en París, lonxe das presións e influencias de Bruxelas, cando Poelaert se retirou para poñer os últimos retoques aos seus plans. Alí reuniu un equipo de deseñadores, entre os que se atopaban Charles Laisné e Édouard Corroyer. Dado o lugar destacado que o Palacio de Xustiza ía ocupar na paisaxe urbana, Poelaert optou por un estilo ecléctico de inspiración grecorromana. Aínda que se inspirou no clasicismo, creou unha obra totalmente persoal e orixinal.
Construción (1866–1883)
Para a construción do Palacio de Xustiza demoleuse unha parte do barrio dos Marolles/Marollen e tamén se expropiou a maior parte do xardín da Casa de Merode. Os 75 terratenentes pertencentes á nobreza e á alta burguesía, moitos dos cales tiñan alí as súas casas, recibiron grandes indemnizacións, mentres que os outros habitantes máis modestos, uns cen, tamén se viron obrigados a desprazarse polo Goberno belga, aínda que foron compensados ​​con casas na cidade xardín de Tillens-Roosendael no Quartier du Chat no municipio de Uccle.
O propio Poelaert residía nos Marolles, a só uns centos de metros do edificio, na Rue des Minimes/Minimenstraat, nunha casa contigua ás súas vastas oficinas e talleres e comunicando con eles. Polo tanto, é pouco probable que se vise a si mesmo arruinando o barrio. Non obstante, moitos cidadáns enfadados culparon persoalmente a Poelaert dos desprazamentos forzados, e a expresión schieven architect (que significa "arquitecto vergonzoso") converteuse nun dos insultos máis graves no dialecto dos Marolles. Aínda que a construción tivo lugar durante o reinado de Leopoldo II, o rei mostrou pouco interese polo edificio, e non se considera parte do seu extenso programa arquitectónico en Bruxelas nin do seu legado como "Rei Construtor".
Danos e restauración (1945–presente)
miniatura|dereita|O Palacio de Xustiza nunha postal anterior a [[1944. Nótese a cúpula máis baixa que a actual.]] Ao final da segunda guerra mundial, en vésperas da liberación de Bruxelas, as forzas alemás en retirada iniciaron un incendio no Palacio de Xustiza para destruílo, así como os rexistros legais que contiña. Como consecuencia, a cúpula derrubouse e parte do edificio quedou moi danado. A explosión dun foguete V-1 na Rue des Minimes dous meses despois causou danos adicionais. En 1947, os traballos de restauración foron encomendados ao arquitecto-enxeñeiro e custodio do Palacio, Albert Storrer. En 1948, a maior parte do edificio estaba reparado, e a cúpula foi reconstruída 2,5 metros máis alta que a orixinal, cuxa forma un tanto plana fora criticada anteriormente.
Porén, as obras de reforma do edificio están en marcha dende 1984. Estas reformas corresponden á reparación e reforzo da estrutura da cuberta e dos muros, así como á colocación dunha nova capa sobre a cúpula dourada. En 2002-03 renovouse a cuberta e a estrutura reforzouse. O 1 de setembro de 2003, a lámina protectora foi retirada da cúpula, converténdose así unha vez máis nun atractivo no horizonte de Bruxelas. Non obstante, o progreso é lento e, en 2013, informouse de que as estadas de dez anos estaban tan oxidadas e inseguras que necesitaban unha renovación.
Desde finais do século XX, moitas xurisdicións abandonaron sucesivamente o Palacio de Xustiza alegando que xa non cumpría os criterios esixidos para o exercicio da xustiza contemporánea, especialmente en canto ao espazo de traballo requirido. O Goberno da Rexión de Bruxelas-Capital rematou ditando dúas ordes de designación, o 3 de maio de 2001 e o 28 de febreiro de 2008, "polo seu interese histórico, artístico e técnico". En 2008, presentouse unha proposta para o recoñecemento do edificio como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO. En 2016, o World Monuments Fund colocou o Palacio de Xustiza na súa lista de monumentos en perigo de desaparición. En 2018, tralo colapso de parte do teito, Jean de Codt, primeiro presidente do Tribunal de Casación e máximo maxistrado do país, falou abertamente nos medios para esixir recursos financeiros adicionais para garantir a sustentabilidade do edificio e a seguridade daqueles que traballan nel. Sucedéronse varios plans para buscar solucións ás salas en ruínas e aos problemas de seguridade, pero prevese que os traballos se prolonguen durante moitos anos máis, deixando incerto o futuro do edificio. A partir de 2022, anunciáronse plans de renovación adicionais, que se espera que se completen para "2024 ou 2025".
Tamaño
O Palacio de Xustiza de Bruxelas foi, no momento da súa construción, o meirande edificio do mundo, e aínda hoxe continúa a ser un dos maiores palacios de xustiza. O edificio ocupa 160 por 150 metros, e ten un total de superficie construída de 26 006 m², máis que a basílica de San Pedro de Roma. A cúpula de 105 metros de altura pesa 24 000 toneladas. O edificio conta con 8 patios cunha superficie de 6 000 m², 27 salas de tribunal grandes e 245 máis pequenas, así como outras estancias. Atópase no alto dun outeiro cunha pendente pronunciada, polo que hai unha diferenza de 20 metros entre a parte baixa da vila e a alta. Isto fixo que o palacio teña varias entradas que se atopan en diferentes niveis.
O edificio contén varias estatuas de grande tamaño de Demóstenes e Licurgo (do escultor Pierre Armand Cattier) e tamén dos xuristas romanos Cicerón e Ulpiano (de Antoine-Félix Bouré). O pórtico central de 39 metros de altura, está arrodeado por un busto da titánide Temis, a personificación da lei e a orde, de Joseph Ducaju. Además, a impresionante entrada principal ou salle des pas perdus (literalmente a "sala dos pasos perdidos") ten un 3 600 m² e inclúe a galería do primeiro andar; de 90 metros de longo e 40 metros de largo. Unha rosa dos ventos de dezaseis raios marca o centro da estancia.
Hai aínda moitas preguntas sen resolver arredor deste proxecto que tivo un orzamento superior aos 50 millóns de francos belgas, (que era daquela o equivalente a un ano de obras públicas para todo un ano) cando se estimaba un gasto duns 4 millóns. A desmesura do edificio e a liberdade do arquitecto para anular case todas as regras inicialmente impostas, seguen a ser un gran misterio.