cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bogotá
Época precolombiana
Crese que os muiscas puideron practicar sacrificios humanos de mozos virxes capturados na guerra ou comprados a outras tribos. Con todo non existen evidencias sólidas ou comprobables diso. Tamén crearon un calendario de gran precisión e unha complexa estrutura xurídica,coñecida co nome de «Código de Nemequene». Por outra banda, as edificacións muiscas foron levantadas con materiais perecedeiros que lles impediu manterse en pé logo da chegada dos conquistadores europeos.
Período colonial
miniatura|200px|O conquistador español [[Gonzalo Jiménez de Quesada, foi o fundador de Bogotá.]]
Logo de arribar con máis de 500 homes na súa expedición desde Santa Marta e terminar con tan só 70 tras derrotar aos Muiscas e conquistado a Sabana de Bogotá, Gonzalo Jiménez de Quesada oficiou a "fundación de facto" da cidade. A cerimonia tivo lugar o 6 de agosto de 1538, coa construción de doce bohíos e unha capela no sitio chamado Thybzaca (hoxe Teusaquillo). Presúmese que o acontecemento ocorreu na actual Prazoleta do Chorro de Quevedo, aínda que non existen documentos para confirmalo. O 22 de abril de 1539, Jiménez de Quesada tamén realizou a "fundación xurídica" de Santafé en compañía de Nicolás Federmann e Sebastián de Belalcázar. Inicialmente chamada A nosa Señora da Esperanza, na fundación xurídica cambiou o seu nome a Santafé.
A real cédula do emperador Carlos I elevou a Santafé á categoría de cidade, o 27 de xullo de 1540. O Cabido de Santafé xa fora establecido en 1539, e en 1548 o emperador outorgoulle o título de moi nobre, moi leal e cidade máis antiga do Novo Reino, e por brasón de armas un escudo en que está unha aguia negra en campo de ouro, cunha granada aberta en cada garra, orlado dalgúns ramos de ouro en campo azul.
Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2016
A Palma de Ouro recaeu sobre o filme británico Eu, Daniel Blake, dirixido por Ken Loach, que tamén foi o filme que clausurou o festival. Na conferencia de prensa, Loach dixo que estaba "bastante aturdido" por ter gañado.
Bogotá
Período colonial
Desde que Jiménez denominou, en 1538, a todos os territorios que rodeaban Santafé como o Novo Reino de Granada, Santafé foi durante todo o período colonial a sede do goberno da Audiencia do Novo Reino de Granada (creada en 1550) e capital deste, dependente do Vicerreinado do Perú. A partir de 1717, a cidade foi capital do Vicerreinado de Nova Granada, acollendo aos vicerreis, tras disputar a sede vicerreinal a Cartaxena de Indias. En 1783, o vicerrei creou unha comisión científica, dirixida por José Celestino Mutis, que iniciou as súas investigacións nos cerros de Santafé, primeiros pasos do que despois se coñecería como a Expedición Botánica. Alexander von Humboldt visitou Bogotá a principios do século XIX, atraído pos as súas institucións culturais e científicas, entre as que se contaba o primeiro observatorio astronómico de América, e que fora promovido por Mutis.
Na cidade habitaban algúns dos criollos máis influentes do Vicerreinado (próceres do talle de Policarpa Salavarrieta e Antonio Nariño), polo que en gran medida foi alí onde se xestou o movemento independentista no que se destacan os feitos que se coñecen como o evento de "O floreiro de Llorente", cando os irmáns Francisco e Antonio Morales entraron a pedir prestado, para adornar unha cea cun funcionario real chegado de España, un floreiro ao comerciante español José González Llorente, que tiña un almacén na esquina nororiental da hoxe chamada Praza de Bolívar, sendo rexeitados de mala forma por este, o que foi tomado como unha escusa para provocar unha liorta que terminou en disturbios entre a poboación. Este feito marca o inicio das loitas e o Grito de Independencia. Aínda que o territorio foi reconquistado polos españois en 1816, finalmente en 1819 obtívose a independencia definitiva.
Período republicano
miniatura|Bogotá en [[1868.]] miniatura|Rúa Real, hoxe carreira sétima, en 1869. miniatura|Co magnicidio do popular dirixente liberal [[Jorge Eliécer Gaitán, orixinouse o Bogotazo.]] miniatura|Estación Central do [[Ferrocarril de la Sabana en 1930.]]
En 1876 o Concello da cidade estableceu a nomenclatura e numeración de rúas e carreiras cambiando os tradicionais nomes das rúas por números consecutivos tal e como se manexan na actualidade. Durante a existencia dos Estados Unidos de Colombia (1863 - 1886), Bogotá recibiu o título de Capital Federal e os seus poucos barrios foron elevados á categoría de cantóns. En 1889 estreouse a primeira liña do Ferrocarril de Bogotá desde San Victorino ata Facatativá, a cal, finalizando o século XIX, xa tiña máis de 100 km de vías férreas permitindo, cos empalmes, chegar a distintas zonas do país e ata ata o Mar Caribe. En 1884 comezou a operar o servizo de tranvía de mulas (da Praza de Bolívar a Chapinero), e en 1910 fixo o propio o sistema de tranvía eléctrico, que ata os anos 1940 estendeuse en múltiples liñas ao redor da cidade e as súas proximidades. Xunto co tren, estes medios de transporte foron os alicerces do desenvolvemento desta cidade que en 1912 tiña unha poboación que apenas superaba os 120 mil habitantes.
Nos anos 1920 inaugurouse en Bogotá o primeiro aeroporto de Latinoamérica e iniciouse a subministración de enerxía eléctrica ininterrompida á cidade, coa construción dunha central eléctrica na fervenza do Tequendama que aínda se atopa en funcionamento. A partir da década seguinte leváronse a cabo os primeiros proxectos urbanísticos con motivo do cuarto centenario da fundación da cidade: complexo urbanístico no barrio de Teusaquillo, a Cidade Universitaria, o Parque Nacional e o estadio Nemesio Camacho El Campín. Con todo, este florecemento viuse detido trala morte de Jorge Eliécer Gaitán o 9 de abril de 1948, que foi seguida pola destrución e o saqueo de parte da cidade, no suceso coñecido como o Bogotazo. Unha das consecuencias foi que as familias podentes, que ata ese momento habitaran maioritariamente o centro da cidade, fóronse desprazando paulatinamente a outros sectores da cidade como Chapinero e El Chicó, e ata a poboacións próximas como Usaquén e Suba.
Durante a IX Conferencia Panamericana realizada na cidade en 1948, asinouse o Pacto de Bogotá que xerou a creación da Organización dos Estados Americanos (OEA). A ditadura militar de mediados dos anos 1950, dirixida polo Xeneral Gustavo Rojas Pinilla, contribuíu ao desenvolvemento da cidade, grazas á construción da Autoestrada Norte, do novo Aeroporto Internacional El Dorado e a reconstrución da avenida que o unía ao centro da cidade (Rúa 26) e o Centro Internacional, preto de onde anos antes inaugurouse o Hotel Tequendama. En 1961, desenvolveuse a construción do barrio Cidade Kennedy como parte da "Alianza para o Progreso", liderada polo goberno estadounidense.
Varios feitos desenvolvéronse na cidade no marco do Conflito armado en Colombia iniciado nos anos 1960. Entre os máis trascendentales están: a toma da embaixada da República Dominicana, o asalto ao Cantón Norte, a toma do Palacio de Xustiza, o ataque terrorista contra o Club O Nogal, así como o atentado ao edificio do DÁS perpetrado polo narcotráfico.
A partir do primeiro mandato de Antanas Mockus como Alcalde Maior en 1994, a cidade experimentou importantes cambios. Desenvolveuse o sistema de transporte TransMilenio e levouse a cabo a recuperación do espazo peonil, ao que se suma a construción dunha rede de bibliotecas públicas e unha rede de ciclorrutas. Ademais diso, a posta en marcha de medidas como o Pico e placa, a Hora zanahoria e programas sociais, que inclúen a creación de comedores comunitarios e a ampliación da cobertura educativa para a poboación de baixos recursos.
Actualidade
Na actualidade é unha grande urbe con aproximadamente sete millóns de habitantes dividida en 20 localidades. Na cidade está a sede principal do goberno chamada Casa de Nariño e outras de interese como o museo do Ouro ou o Museo Nacional, consta de múltiples bibliotecas e parques. O Alcalde Maior é elixido polo pobo cada 3 anos xunto có Consello Distrital de Bogotá.
Lombardía
Divisións administrativas
A rexión está composta por doce provincias, sendo a máis poboada a de Milán e a máis extensa a de Brescia. dereita|400px
Linguas
miniatura|Sinalización bilingüe
Na Lombardía, ademais do italiano, fálanse o insubre ou lombardo occidental nas provincias de Varese, Como, Lecco, Sondrio, Monza, Brianza, Milán e Lodi, e o orobico ou lombardo oriental nas provincias de Bérgamo e Brescia, así como no Cremasco e nos concellos do Val de San Martino na provincia de Lecco. Tamén se fala o lombardo meridional de transición co emiliano nas provincias de Cremona e Mantua. Estas linguas pertencen á familia lingüística galoitálica e son faladas en gran parte da rexión, así como en Suíza (no cantón de Tesino) e nas zonas fronteirizas da Lombardía co Piemonte e o Trentino.
O uso do lombardo está estigmatizado nas áreas politicamente pertencentes a Italia ao contrario que nas áreas suízas, onde incluso se emiten algúns programas de radio e televisión na lingua. Ademais a máis importante institución de investigación de dialectos lombardos atópase en Bellinzona, Suíza, o coñecido como CDE (Centro dei dialettologia e dei etnografía).
Monumentos na Lombardía
miniatura|Santa Maria delle Grazie miniatura|Mantua miniatura|Crespi d'Adda miniatura|Duomo de Milán miniatura|A rosa camuna, símbolo da Lombardía. Cinco monumentos da Lombardía están inscritos dentro da lista de Patrimonio da Humanidade da UNESCO.
Santa Maria delle Grazie é unha igrexa e convento dominico que se atopa en Milán, famoso por estar decorado co famoso mural de Leonardo da Vinci "A última cea". Foi inscrito na lista en 1980
Crespi d'Adda é unha vila obreira (villaggio operaio) modelo do século XIX na provincia de Bérgamo á beira esquerda do río Adda. É o exemplo máis interesante en Italia do fenómeno dos barrios obreiros ou vilas para os traballadores. Quedou perfectamente conservado (en particular o seu esquema urbano e a súa aparencia arquitectónica aínda están inalteradas) e constitúe un dos máis completos e orixinais logros do mundo. Está inscrito dende 1995.
Son un conxunto de preto de 300.000 petróglifos sobre roca arenisca de gran moi fino que constitúen a colección máis ampla de arte rupestre de toda Europa. Representan un testemuño extraordinario da civilización dos habitantes da Valcamonica dende o Paleolítico Superior até o século XIX. A súa importancia débese ao feito de que representa o testemuño de 10.000 anos de historia, 8.000 dos cales precedentes ao xurdir de Roma. Forman parte da lista dende 1979.
Incluídos na lista do Patrimonio Mundial en 2003, son unha serie de capelas e doutros elementos arquitectónicos realizados entre finais do século XV e finais do XVII, consagrados a varios aspectos da fe cristiá. Ademais do seu significado relixioso simbólico, son tamén dunha grande beleza grazas á hábil integración dos elementos arquitectónicos nas paisaxes naturais rodeadas de outeiros, fragas e lagos. Conteñen tamén obras de arte moi importantes baixo a forma de frescos e de estatuas.
No ano 2008 as cidades de Mantua e Sabbioneta (a uns 35 km da capital provincial) foron inscritas como lugar Patrimonio da Humanidade por representar ámbolos dous aspectos diferentes do plan urbanístico do Renacemento. En concreto, Mantua mostra a renovación e a extensión dunha cidade preexistente, cun esquema irregular con partes regulares que mostran as diferentes etapas do seu crecemento, dende a época dos romanos até o Renacemento pasando pola Idade Media.
Ademais dos incluídos na lista da UNESCO outros moitos monumentos de sona mundial pódense atopar dentro desta rexión:
A catedral gótica emprazada na capital da rexión é un templo de grandes dimensións, sendo a cuarta catedral católica romana máis grande do mundo. Ten 157 metros de longo e pode albergar 40.000 persoas no seu interior. As xanelas maiores do coro teñen a reputación de ser as maiores do mundo.
É un castelo que se atopa en Milán e que actualmente alberga un museo de arte. A construción orixinal no lugar comezou no século XIV, sendo reconstruído en 1450 por Francisco Sforza, e sucesivamente modificado por xeracións posteriores.
Bogotá
Creación do Distrito
O primeiro distrito ao redor da capital do país foi o Distrito Federal de Bogotá, creado o 23 de xuño de 1861 a fin de que a cidade fose residencia do goberno federal dos entón Estados Unidos de Colombia. Naquel entón os límites do distrito eran os ríos Arcebispo (polo norte), Fucha (polo sur), Bogotá (polo oeste) e os Cerros Orientais (polo leste). Con todo foi suprimido en 1864 e o seu territorio devolto ao entón Estado Soberano de Cundinamarca.
Lombardía
Monumentos na Lombardía
El Teatro alla Scala (tamén coñecido como La Scala) de Milán, é un dos teatros de ópera máis famosos del mundo. Neste teatro estreáronse moitas operas famosas, mantendo unha relación moi especial co compositor Giuseppe Verdi. O tetro ten en total 3.000 asentos distribuídos en 678 postos.
Bogotá
Creación do Distrito
En 1905 reorganizouse completamente a división territorial de Colombia e por medio da lei número 17 do 11 de abril creouse novamente o distrito co nome de Distrito Capital de Bogotá. Tal división foi derrogada en 1910 e o distrito deixou de existir ese mesmo ano, converténdose de novo Bogotá en municipio de Cundinamarca.
Non foi se non ata 1954 cando o Decreto Lexislativo 3640 do 17 de decembro do mesmo ano, creou o Distrito Especial de Bogotá aprobado polo presidente Gustavo Rojas Pinilla o cal entrou a rexer o 1º de xaneiro de 1955. Por medio da Ordenanza Número 7 do Concello Administrativo de Cundinamarca anexaronselle os municipios cundinamarqueses limítrofes de Bosa, Engativá, Fontibón, Suba, Usme e Usaquén, así como parte da Colonia Agrícola de Sumapaz. Ditas localidades conservaron parte da súa otrora autonomía, ata que os anos seguintes naceron as alcaldías locais, entre elas o casarío de Chapinero o cal constituíuse como a primeira alcaldía menor da cidade, sendo seguida en 1964 por Puente Aranda e 1967 por Cidade Kennedy. Cinco anos máis tarde dividiuse o distrito en 16 alcaldías menores, incluíndo os municipios anexos. Novas alcaldías foron os tres tradicionais sectores do centro: Santa Fe, Teusaquillo e Los Mártires; os Barrios Unidos do Norte, Antonio Nariño, San Cristóbal e Tunjuelito, segregada de Usme. En 1977 creouse a alcaldía menor de La Candelaria, e en 1983, debido ao caos xerado polas invasións ao sur, o goberno dispuxo o plan Ciudad Bolívar e esta pasou a ser outra localidade máis da cidade. Coa Constitución de 1991, o Distrito Especial converteuse en Distrito Capital, as zonas eleváronse a localidades, dividíndose o Distrito en 20 localidades, incluíndose agora a de Rafael Uribe Uribe segregada de Antonio Nariño.
Dentro do dereito constitucional comparado, a erección da capital dun estado a nivel de Distrito implica a súa separación, política, fiscal e administrativa absoluta do ente territorial onde se atopa situado xeograficamente, é por esta razón que coa creación do Distrito Especial de Bogotá en 1954 (é dicir cando se anexan os 7 pobos veciños), xestouse unha incongruencia que ata o día de hoxe se mantén: O agora Distrito Capital aínda que é unha entidade diferente do departamento de Cundinamarca, contradictoriamente é a súa capital. Posiblemente sexa un caso único no mundo, o que levou a suscitarse a posibilidade de establecer outra capital para o departamento.
Lombardía
Deportes
A Fórmula 1 visita todos os anos a dende a súa creación en 1950 o Autodromo Nazionale di Monza na Lombardía, agás no ano 1980 cando o Gran Premio de Italia celebrouse en Ímola.
Bogotá
Administración
miniatura|Área urbana de Bogotá.
Bogotá está contemplada dentro da Constitución Política Colombiana como o único Distrito Capital que xunto cos 32 departamentos, conforman un total de 33 unidades administrativas diferentes e independentes entre si. Bogotá está conformada por unha área urbana e unha área rural.
O Concello Distrital é o encargado de exercer control político ao executivo, os seus actos administrativos denomínanse "acordos". Atópase composto por 45 concelleiros representativos das vinte localidades, os cales son elixidos democráticamente cada catro anos; da mesma forma, ten secretarías distritales (saúde, mobilidade, educación, entre outras) e un departamento que manexa o tema ambiental (Departamento Técnico Administrativo do Medio Ambiente - DAMA).
O poder xudicial na cidade atópase conformado por diferentes xuíces e maxistrados. Por ser a capital do país pódense atopar todas as xerarquías xurisdicionais, como son a nivel nacional: A Corte Suprema de Xustiza, O Consello de Estado, A Corte Constitucional e o Consello Superior da Xudicatura; a nivel distrital o Tribunal Superior de Bogotá coas súas distintas Salas de Decisión, o cal está composto por 9 membros e dividido en catro salas, as cales sesionan cada unha con tres Maxistrados do seguinte xeito: Sala de decisión Civil, Agraria e de Familia, Sala de decisión Laboral, Sala de decisión Penal e Sala de decisión Administrativa. Finalmente no nivel básico atópanse os Xulgados de Circuíto e os Municipais nas súas distintas especialidades (Civil, Penal, Laboral etc).
Alcalde
miniatura|Centro de Bogotá. O Alcalde Maior de Bogotá é o xefe de goberno e da administración distrital, representando legal, xudicial e extraxudicialmente ao Distrito Capital. Debido ao número de electores que posúe a súa circunscrición é considerado o segundo cargo de elección popular máis importante do país, despois do Presidente da República. O cargo é elixido democraticamente por un período de catro anos. Ademais cada unha das localidades ten un Alcalde Local, nomeado polo Alcalde Maior do Distrito e baixo a supervisión deste, os que se encargan de coordinar a acción administrativa do goberno distritalna localidade.
O cargo de Alcalde Maior é exercido actualmente por Gustavo Petro membro do Movimiento Progresistas, elixido por votación popular o 30 de outubro de 2011. O seu mandato comezou o 1 de xaneiro de 2012 e rematará o 31 de decembro de 2015. miniatura|[[La Candelaria|Centro histórico.]]
Concejo Distrital
O concejo Distrital é a máxima autoridade en materia político administrativa, ten ao seu cargo exercer o control político á administración distrital e expedir normas para promover o desenvolvemento integral da cidade e os seus habitantes, en cumprimento dos fins esenciais do Estado social de dereito. Na actualidade está conformado por 45 concelleiros que son elixidos democráticamente para un período de catro anos.
División administrativa
miniatura|240px|Mapa das localidades de Bogotá. O Distrito Capital de Bogotá se subdivide en 20 localidades e nestas agrúpanse máis de 1200 barrios que hai no casco urbano de Bogotá. Salvo a localidade de Sumapaz que é área rural, as demais localidades considéranse parte do territorio urbano.
Cada localidade conta cunha Xunta Administradora Local (JAL polas súas siglas en castelán), integrada por non menos de sete nin máis de once membros, elixidos por votación popular para un período de catro anos que deberán coincidir co período do Concejo de Bogota.
Unha JAL cumpre funcións concernentes cos plans e programas distritais de desenvolvemento económico e social de obras públicas, vixilancia e control á prestación dos servizos públicos na súa localidade e os investimentos que se realicen cos recursos do Distrito Capital, ademais do concernente á distribución das partidas globais que lles asigne o orzamento distrital e, en xeral, velar polo cumprimento das súas decisións, recomendar a adopción de determinadas medidas polas autoridades do Distrito Capital, e promover a participación cidadá.
24 Horas de Le Mans
Introdución
Nos últimos anos, cada coche consta dun equipo de tres pilotos. Antes de 1970, só se permitían dous pilotos por vehículo, e nos comenzos permitíase un único piloto. Ata principios dos anos 1980 a maioría de equipos competían con dous pilotos. En 1950, Louis Rosier gañou a carreira xunto ao seu fillo Jean-Louis Rosier, que conduciu durante só dúas voltas. En 1952, o francés Pierre Leveugh (que morrería posteriormente na traxedia de Le Mans de 1955) competiu só e estivo preto de ser o vencedor, pero un erro durante a última hora outorgoulle a vitoria a un Mercedes-Benz 300 SL.
Bogotá
División administrativa
As localidades subdivídense á súa vez en Unidades de Planeamiento Zonal (UPZ), e estas agrupan varios barrios e na parte rural, vereas.
24 Horas de Le Mans
A carreira
miniatura|esquerda|250px|Audi R8 en Le Mans 2004, conducido por [[Johnny Herbert.]] Tradicionalmente, a carreira comeza ás 16:00 dun sábado, aínda que en 1968 comezou ás 14:00 debido a que a carreira disputouse máis tarde no calendario, e en 1984 ás 15:00 debido a que coincidiu coas eleccións xerais francesas. En 2006, a A.C.O. programou a saída para as 17:00 do sábado 17 de xuño para favorecer a audiencia debido á coincidencia con partidos de fútbol da Copa do Mundo. En 2007 e 2008 a saída realizouse ás 15:00 do 16 e do 14 de xuño respectivamente, do mesmo xeito que o 12 de xuño de 2010.
Bogotá
Trazado urbano e nomenclatura
A disposición das vías en Bogotá utiliza o sistema de coordenadas cartesianas, onde o norte está á dereita. O trazado urbano fundamentase nun punto focal nunha praza central, típico dos asentamentos españois; pero o deseño vólvese gradualmente máis moderno nos barrios periféricos. Actualmente, os tipos de vías na cidade son clasificadas como:
24 Horas de Le Mans
A carreira
As carreiras adoitaban comezar co que se coñece como "saída Le Mans": os coches están aliñados nun lado do circuíto e os pilotos no outro. Cando a bandeira francesa baixa á hora indicada, os pilotos corren a través da pista cara aos seus coches, montan e arrincan. Isto supuxo un problema de seguridade tras a introdución de arneses e cintos de seguridade en 1967, xa que estes deben ser correctamente colocados, preferiblemente por mecánicos. Naquela época, os pilotos tomaban as primeiras curvas cos cintos sen asegurar, o cal facían nalgunha recta posterior.
Bogotá
Estratificación
Cada zona da cidade está clasificada dependendo do nivel de ingresos dos seus residentes, a contorna urbana da zona e o contexto urbanístico. Isto co fin de identificar zonas de acción e distribuír o custo dos servizos públicos; onde os estratos máis altos subvencionan aos máis baixos e estes á vez poden acceder a beneficios educativos ou de saúde dada a estratificación. É así como a cidade se subdivide en 6 estratos socio-económicos, sendo o 1 o máis baixo e o 6 o máis alto. Isto permitiulle á cidade identificar rapidamente sectores vulnerables e é así como, entre outras cousas, logrou garantirlle gratuitamente aos estratos 1 e 2 o consumo mínimo vital de auga (primeira e única cidade de Colombia).
Árbore xenealóxica
miniatura|dereita|Árbore xenealóxica de [[Antón Losada Diéguez.]] Unha árbore xenealóxica é unha táboa xenealóxica que amosa datos xenealóxicos dun suxeito ou dun matrimonio dun xeito organizado e sistemático. A árbore pode ser ascendente, é dicir que amosa os antergos do suxeito de estudo, ou pode ser descendente, amosando, logo, a súa descendencia. A imaxe da árbore para ilustrar as relacións de parentesco data da Idade Media. Ás veces, a árbore refírese só á liñaxe masculina, é dicir, sen incluír a descendencia das fillas casadas; ou, pola contra, só a feminina. Hai diferentes métodos de representar ás árbores xenealóxicas, sendo o máis sonado o sistema de numeración de Sosa-Stradonitz‎.
24 Horas de Le Mans
A carreira
En 1969, na súa primeira participación nas 24 horas de Le Mans, o mozo belga Jacky Ickx protagonizou unha demostración do risco deste sistema de inicio cando, en lugar de saír correndo a través da pista, andou amodo, entrou no coche e, con tranquilidade, asegurou os cintos de seguridade. O piloto John Woolfe faleceu tras un accidente durante a primeira volta da competición. Ickx, a pesar de comezar en última posición cun Ford GT40 desfasado, arranxouse para gañar a carreira nun apurado final por tan só 120 metros de diferenza. Curiosamente, tras a vitoria, no traxecto cara a París, Ickx sufriu un accidente de coche do que saíu ileso grazas ao cinto de seguridade.
Así, o estilo tradicional de partida foi suspendido parcialmente a partir de 1970. Os vehículos seguían situados á beira da pista cos motores apagados, pero os pilotos xa estaban no seu interior ben asegurados antes da saída. De 1971 en diante o comezo da carreira é mediante saída lanzada.
Bogotá
Xeografía
miniatura|Lagoa Chisacá no [[Páramo de Sumapaz.]] miniatura|[[Cerros Orientales (Bogotá)|Cerros Orientales.]] A cidade capital está situada na Sabana de Bogotá, sobre o altiplano cundiboyacense, unha chaira de altitude media situada a 2630 msnm aínda que as zonas montañosas do distrito alcanzan os 3250 msnm, o que fai dela a metrópole máis alta do mundo e a terceira capital logo de Quito e A Paz. Ten unha área total de 1776 km² e unha área urbana de 307 km². O territorio onde se asenta a cidade foi antigamente un lago. Disto dan evidencia as zonas húmidas que cobren algúns sectores non urbanizados da sabana e na localidade de Suba. Á chegada dos primeiros conquistadores este territorio estaba cuberto de pantanos.
Bogotá limita ao sur cos departamentos de Meta (a través de Guamal, Cubarral e La Uribe) e do Huila (a través de Colombia), ao norte co municipio de Chía, ao oeste co río Bogotá e os municipios de, Cota, Funza, Mosquera, Soacha (zona urbana), Pasca, San Bernardo, Arbeláez, Cabrera e Venecia (zona rural) do departamento de Cundinamarca. Polo leste chega ata os Cerros Orientales e os municipios de La Calera, Chipaque, Choachí, Gutiérrez, Ubaque, Une. Está delimitada por un sistema montañoso no que se destacan os cerros de Monserrate (3152 msnm de altura) e Guadalupe (3250 msnm de altura) ao leste da cidade. Atópase comunicada co cerro de Monserrate a través dos servizos de transporte de teleférico e funicular.
24 Horas de Le Mans
A carreira
O sistema de saída de Le Mans é tamén a razón de por que todos os Porsche de rúa teñen os sistemas de arranque á esquerda da dirección, en lugar de á dereita, o máis habitual. É así porque desta forma o piloto podía arrincar o coche coa man esquerda mentres introducía a primeira marcha coa man dereita, acelerando o proceso de saída.
Le Mans
miniatura|dereita|250px|O Circuíto da Sarthe na súa configuración actual. O Circuíto de Le Mans é unha pista non permanente que utiliza estradas locais que permanecen abertas ao tráfico o resto do ano. Desde 1965, agregouse o circuíto permanente Bugatti, engadindo as instalacións para boxes e a primeira curva, coa famosa ponte Dunlop.
Bogotá
Xeografía
O seu río máis extenso é o río Bogotá, que desde hai varias décadas presenta altos niveis de contaminación, e polo tanto o goberno da cidade liderou varios proxectos de descontaminación. Outros ríos importantes na cidade son o río Tunjuelo, que discorre polo sur da cidade, o San Francisco, o Fucha, o Juan Amarillo ou Salitre, os cales desembocan á súa vez no río Bogotá.
Bulgaria no Festival de Eurovisión
No Festival de Eurovisión 2012, Bulgaria empatou con Noruega con 45 puntos, pero Noruega obtivo puntos de 11 países e Bulgaria de 10, polo que Noruega pasou á final no posto 10º e Bulgaria no 11º sen clasificarse.
No Festival de Eurovisión 2016 a artista Poli Genova volveu e acadou un gran 4º posto, contrastando co 4º posto no denominado bottom (referido aos últimos lugares na clasificación na final) do Festival de Eurovisión 2011.
24 Horas de Le Mans
Le Mans
A pista sufriu moitas modificacións no transcurso dos anos. Foi famosa pola súa longa recta, parte da RN138, coñecida localmente como Ligne Droite des Hunaudières de 5 km de lonxitude. O circuíto, na súa actual configuración, ten 13 629 m. de percorrido. Co paso dos anos, varias seccións expresamente construídas substituíron tramos de estrada, destacando en 1972 a adición das curvas Porsche que substituíron ao perigoso tramo entre edificios coñecido como Maison Blanche.
Cerca do final da recta había unha fochanca, a cal fixo elevarse polo aire a un Mercedes-Benz CLR en 1999 durante o pre arrequecemento. O mesmo problema ocorrera previamente. A fochanca foi reducida durante o inverno de 2000 en interese da seguridade. Aínda que a fochanca permanece, é moito máis reducida que outrora.
Bogotá
Xeografía
A zona onde está situada a cidade, a cal corresponde á placa tectónica suramericana, presenta unha importante actividade sísmica, cos terremotos que sufriu durante a súa historia, rexistrados en 1785, 1827, 1917 e 1948. Estes dous últimos, sumados a varios incendios, destruíron gran parte da zona colonial da antiga Santafé.
24 Horas de Le Mans
Le Mans
En 1990 introducíronse dous chicanes na Recta Mulsanne para reducir as altas velocidades. En 2002 agregouse unha nova chicane, pasada a ponte Dunlop.
Bogotá
Xeografía
Están integrados ademais, conurbados ao seu territorio (é dicir sen peaxes), Soacha e Sibaté ata a chegada da fervenza do Tequendama e o zoolóxico de Santa Cruz na peaxe Chusacá caso da parte sur. Na parte norte ata a Ponte do Común no límite con Chía. No oeste ata o peaxe Siberia absorbendo o Parque Metropolitano La Florida e parte de Cota. No leste está La Calera.
24 Horas de Le Mans
Le Mans
Tal e como se atopa, o circuíto de Le Mans é quizais o segundo circuíto de carreiras máis longo existente na actualidade, por detrás do circuíto de Nürburgring Nordschleife. Considerando que o "Inferno Verde" xa non é utilizado en competición, Le Mans é o lugar con maiores tempos por volta, aínda sendo unha pista de alta velocidade. Os participantes en Le Mans comentan que ata un 85% do tempo (incluíndo paradas), o motor atópase ao máximo de revolucións, o que se traduce nunha gran carga dos diversos compoñentes do vehículo. Ao mesmo tempo, sófrense freadas desde máis de 300 km/h a menos de 100 en certos tramos.
Bogotá
Transporte
As principais vías terrestres de acceso á cidade son a Autoestrada Norte e a Norte-Quito-Sur, que xunto á Troncal Rúa 13, fan parte da Estrada Panamericana no tramo Simón Bolívar que a une con Caracas, Maracaibo, Quito e Guayaquil. No oeste, atópase a Rúa 80, que despois da Ponte sobre o Río Bogotá, convértese na Autoestrada Medellín-Bogotá. Tamén no norte, a Carreira Sétima que logo da Rúa 170 denomínase Estrada Central do Norte e serve como vía alterna para a Autoestrada Norte. No sueste, a Avenida Boyacá que empalma coa Avenida Caracas e a Autoestrada Al Llano, conéctanse comunicando a cidade coas Chairas Orientais. Por outra banda, a avenida Circunvalar nos cerros Orientais, únese polo sur coa vía a Choachi e polo norte coa que conduce a La Calera.
24 Horas de Le Mans
Bugatti
O circuíto ten unha extensión de 4.430 m. con 13 curvas (Curvas a dereita:8, Curvas a esquerda:5). A chicane da ponte Dunlop é extremadamente lenta, as súas curvas tómanse en primeira velocidade ademais o deseño trabado da mesma dado a súa estreiteza fai que se deba ter coidado de non facer unha aceleración brusca, de modo que se se fai, o contrario pode aproveitarse dos erros.
Arousa, A Illa de Arousa, A Illa de Arousa
Arousa é unha vila da Illa de Arousa, na comarca do Salnés, provincia de Pontevedra. En 2007 tiña 2131 habitantes (1037 homes e 1094 mulleres, catorce máis ca en 2006.
24 Horas de Le Mans
Deseño de automóbiles
miniatura|Corvette C6R, nunha sesión de probas, o 5 de xuño de 2005. Ao contrario que en moitas outras carreiras, nas que a velocidade nas curvas é máis importante que a velocidade punta, este é un parámetro crítico en Le Mans de cara á competitividade. Isto conduciu a deseños especiais de chasis. As grandes freadas tamén fixeron avanzar a tecnoloxía de freos; en 1953, o Jaguar XK 120 ou C-Type e o seu sucesor o D-type, foron os primeiros coches que utilizaron freos de disco.
Arousa, A Illa de Arousa, A Illa de Arousa
Na vila está a capital do concello.
Et on tuera tous les affreux
Narración
O libro está narrado en primeira persoa, co que narra baixo a visión de Rocky, que tamén vai contando os seus descubrimentos respecto ó sexo.
A diferenza doutras obras publicadas co pseudónimos de Vernon Sullivan, escritas ó máis puro estilo da novela negra americana da época, Et on tuera tous les affreux usa un ton burlesco, con moitas peripecias e situacións absurdas. Aseméllase máis ó estilo usado por Vian noutras novelas súas, como L'Automne à Pékin.
905
Mortes
Historia ano a ano
Bogotá
Transporte
Espérase que en próximos anos se inicie a construción da Avenida Longitudinal de Occidente, vía periférica do oeste que busca descongestionar o tráfico do interior da cidade.
TransMilenio
miniatura|Sistema [[TransMilenio.]] En 1998 iniciouse a construción do denominado Sistema de Transporte Masivo do Terceiro Milenio "TransMilenio" e no 2000 entrou en funcionamento. Composto de vehículos articulados, que ademais dispón de servizos ”alimentadores” aos barrios periféricos e os municipios metropolitanos. O sistema ten 135 estacións ao longo de 11 zonas, e calcúlase que 1.700.000 persoas úsano a diario, converténdose nun dos sistemas de autobús de tránsito rápido máis grande do mundo. Esta rede ten servizo de aparcadoiro de bicicletas, que non ten custo adicional.
Transporte aéreo
miniatura|esquerda|[[Aeroporto El Dorado|Aeropuerto Internacional El Dorado.]] O Aeroporto Internacional El Dorado de Bogotá, é o máis importante do país, é o 1.ª de carga en América Latina e 2º en pasaxeiros. Cun peirao nacional e outro internacional, ademais dun terminal de carga composto por dous peiraos. Este aeroporto manexa varios destinos nacionais e internacionais. En 1981 foi inaugurado unha terminal anexo denominado Ponte Aérea, administrado pola aerolínea Avianca, e en 1998 inaugurouse unha segunda pista. Anexo a El Dorado atópase a Base Militar CATAM, reservado para voos militares e gobernamentais. Este complexo (Aeroporto Internacional, Ponte Aérea e CATAM) conforma o aeroporto con maior volume de carga e o segundo en canto a pasaxeiros en Latinoamérica só por detrás do Aeroporto Internacional da Cidade de México.
En 2006 entregouse a licitación para a concesión por vinte anos do complexo aéreo El Dorado, que busca aumentar a súa capacidade a 16 millóns de pasaxeiros, o dobre da actual. O proxecto contempla a demolición do edificio actual e a construción dun novo. Estímase que cando o terminal este construído o fluxo de pasaxeiros aumentara de 8 a 16 millóns.
Saúde
miniatura|Clínica Infantil Colsubsidio na rúa Sesenta e sete. Bogotá conta cunha rede de institucións prestadoras de servizos en saúde adscritas á Secretaría de Saúde Distrital; ditas institucións agrúpanse en tres niveis de acordo á atención que prestan: o primeiro nivel ten 10 hospitais que ofrecen atención básica, medicina xeral, exames de laboratorio, urxencias, hospitalización e odontoloxía; o segundo nivel ten 7 hospitais, os cales separadamente dos servizos do primeiro ofrecen ademais atención en especialidades básicas, optometría e psicoloxía; o terceiro nivel congrega a 5 hospitais, os cales prestan adicionalmente servizos de subespecialidades tales como cardioloxía, neuroloxía, xenética, dermatoloxía etc.
Adicionalmente, o Distrito Capital ten 142 puntos de atención médica distribuídos en todas as localidades, nas cales pódese acceder a servizos de diversa complexidade. A atención en cada institución está rexida polas normas da lei 100 de 1993 e os seus decretos regulamentarios, os cales establecen o réxime subsidiado para os usuarios. Na actualidade existen 22 entidades prestadoras de saúde (EPS), as cales teñen unha cobertura de 4.963.607 usuarios de acordo coas estatísticas presentadas polo Ministerio de Protección Social correspondentes ao 30 de novembro de 2005. A capital recentemente veu constituíndose en destino para nacionais e estranxeiros, que buscan tratamentos médicos, debido á presenza de institucións médicas recoñecidas a nivel internacional, como a Clínica Barraquer (especializada en Optometría e Oftalmoloxía) e a Fundación Abood-Shaio, así como tamén centros de tratamento de cancro, tratamento de enfermidades neurolóxicas e de cirurxía plástica e reconstructiva, ademais da existencia de varios bancos de sangue, tecidos e células nai
Educación
miniatura|O tradicional Colexio Maior de San Bertomeu. A cidade conta cun sistema educativo que cobre os niveis de primaria, secundaria e universitario. Debido á constante migración de persoas cara á capital do país, a dispoñibilidade de cotas para acceder á educación que ofrece o Estado é a miúdo insuficiente. A cidade conta ademais cun variado sistema de colexios e escolas de carácter privado entre os que se inclúen bilingües, militares, técnicos, campestres, de comunidades relixiosas, así como en diferentes calendarios escolares e horarios de estudo. esquerda|miniatura|Panorámica da [[Cidade Universitaria de Bogotá|Cidade Universitaria, Universidade Nacional de Colombia.]] De acordo co Sistema Nacional de Información de Educación Superior do Ministerio de Educación, a cidade conta cun total de 104 institucións de educación superior, tanto de carácter público como de carácter privado. En Bogotá atópase a maior oferta universitaria do país; ten 450.000 estudantes de educación superior e 70.000 graduados de educación superior.
Na cidade atópase a sexta universidade inaugurada no continente americano: a Universidade Santo Tomás, fundada o 13 de xuño do ano 1580 pola Orde Papal en Roma e denominada como o "Primeiro Claustro Universitario de Colombia".
Adicionalmente, Bogotá ten 7 das mellores universidades do país segundo o Ministerio de Educación Nacional, todas con acreditación de alta calidade do Consello Nacional de Acreditación (CNA), estas son: A Universidade Nacional de Colombia, a Universidade dos Andes, a Universidade da Sáelle, a Pontificia Universidade Javeriana, a Universidade do Rosario, a Universidade Externado de Colombia e a Universidade Santo Tomás.
24 Horas de Le Mans
Deseño de automóbiles
A excepcional recta do circuíto fixo que os coches alcanzaran grandes velocidades. En 1971, un Porsche 917 LH foi cronometrado a 386 km/h.
Durante os anos 1970, as velocidades punta reducíronse con motivo da introdución de novas regulacións que diminuíron o tamaño e potencia dos motores. Con todo, a velocidade reducida por unha banda, incrementábase por outra. Os enxeñeiros centráronse na evolución aerodinámica, o cal permitía maiores velocidades nas curvas e en xeral.
A excesiva velocidade pola recta Mulsanne require tamén unha intensa iluminación. Por isto e polas longas distancias percorridas ás escuras, Porsche e Ford experimentaron con novos faros halóxenos por primeira vez en Le Mans en 1974.
Jaume Aiguader i Miró
Traxectoria
En 1923 afiliouse a Unión Socialista de Cataluña, sendo un dos seus dirixentes durante a ditadura de Primo de Rivera, período no que foi encarcerado dúas veces polas súas actividades de oposición ó réxime. Despois foi dirixente de Estat Català. Foi encarcerado en 1926, en 1928 e en 1934 debido a desordes públicas. En agosto de 1930 asinou o pacto de San Sebastián, en nome de Estat Català, e o ano seguinte, en marzo, xunto co seu irmán Artemi, foi un dos fundadores de Esquerra Republicana de Catalunya (ERC).
24 Horas de Le Mans
Deseño de automóbiles
A finais dos anos 1980, os coches máis rápidos volveron alcanzar impresionantes velocidades. En 1988, o Peugeot WM P87 conducido por Roger Dorchy alcanzou os 405 km/h en carreira. Este resultado non está considerado, polo xeral, significante, pois o coche estaba especialmente configurado para alcanzar grandes velocidades e o motor non aguantou demasiadas voltas. Pero ao ano seguinte, un Sauber Mercedes C9 volveu superar os 400 km/h, esta vez sen ningunha configuración especial, e o A.C.O. considerou que era momento de incrementar a seguridade de novo. Por iso, engadíronse dúas novas chicanes no circuíto para reducir as velocidades punta.
Jaume Aiguader i Miró
Traxectoria
Nas eleccións municipais de abril de 1931, foi candidato de ERC en Barcelona, resultando elixido e sendo alcalde entre 1931 e 1933, e deputado ante as Cortes da República en todas as lexislaturas (elixido en 1931, 1933 e 1936). Mediou para pór fin á Folga Xeral de Barcelona de setembro de 1931. Trala proclamación do Estado catalán en outubro de 1934 foi encarcerado de novo. Durante a guerra civil foi ministro sen carteira no segundo goberno de Francisco Largo Caballero (entre novembro de 1936 e maio de 1937) e Ministro de Traballo e Asistencia Social baixo o mandato de Negrín entre maio de 1937 (tralas xornadas de maio de 1937) e agosto de 1938, sempre en representación do seu partido. Nesa data dimitiu (unha decisión na que foi acompañado polo representante do nacionalismo vasco, Manuel de Irujo, que se sumou por solidariedade con el), en protesta polas decisións do goberno sobre as industrias de guerra de Cataluña, as cales, en opinión do seu partido, invadían as competencias do goberno autónomo de Cataluña.
24 Horas de Le Mans
Propósito
Ao mesmo tempo, debido á configuración da pista de Le Mans, creouse a necesidade de que os coches tivesen unha mellor aerodinámica e estabilidade a altas velocidades, xa que só unhas poucas pistas en Europa tiñan rectas dunha lonxitude comparable á Mulsanne. O feito de que o camiño sexa público impide que se manteña a mesma calidade que nos circuítos permanentes, isto produce unha maior tensión nas partes dos coches, polo que os fabricantes tiveron que pór maior énfase na fiabilidade.
Jaume Aiguader i Miró
Traxectoria
Exiliouse en 1939, trala vitoria do bando sublevado na guerra, primeiro en Francia e logo en México, onde faleceu en 1943.
Os Bidueiros, Doso, Narón
Os Bidueiros é un lugar da parroquia de Doso no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 48 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 21 homes e 27 mulleres.
24 Horas de Le Mans
Propósito
A demanda dunha economía de combustible creada pola crise do petróleo na década dos 70, levou aos organizadores da carreira a adoptar unha fórmula de aforro de combustible coñecida como o Grupo C, na que se limita a cada coche a cantidade usada por carreira. Aínda que o Grupo C foi abandonado cando os equipos foron capaces de dominar a fórmula de combustible, o aforro de combustible seguía sendo importante para algúns equipos como fontes alternativas de combustible aparecidas a principios do século 21, nun intento de superar o tempo investido durante as paradas en boxes. Estas innovacións tecnolóxicas tiveron un efecto de goteo, a tecnoloxía usada en Le Mans atopou o seu camiño na produción de automóbiles de turismo varios anos máis tarde.
Primeiras carreiras
miniatura|Póster das 24 horas de Le Mans de [[1923.]] As 24 Horas de Le Mans corréronse por primeira vez o 26 e 27 de maio de 1923, a través de vías públicas preto de Le Mans. Orixinalmente planeado para ser un evento de tres anos, recibiu a Rudge Whitworth Trienal Cup, sendo declarado gañador o coche que percorrera a maior distancia ao longo de tres carreiras consecutivas de 24 horas, con todo, esta idea foi refugada en 1928 e os gañadores foron declarados cada ano en función de quen cubría a maior distancia en 24 horas. As primeiras carreiras foron dominadas por pilotos, equipos e vehículos franceses, británicos e italianos, con Bugatti, Bentley e Alfa Romeo sendo as marcas dominantes. A finais de 1930 comezaron a aparecer na pista as primeiras innovacións no deseño dos coches, con Bugatti e Alfa Romeo competindo cunha carrocería altamente aerodinámica co fin de correr pola recta Mulsanne a maiores velocidades. En 1936 a carreira foi cancelada debido a folgas xerais en Francia, logo, co estalido da Segunda Guerra Mundial a finais de 1939, a carreira estivo suspendida durante dez anos.
1949-1969
Tras a reconstrución das instalacións do circuíto, a carreira reiniciouse en 1949 cun renovado interese dos fabricantes de automóbiles máis importantes. Logo da creación do Campionato Mundial de Resistencia en 1953, do que Le Mans foi parte, Ferrari, Aston Martin, Mercedes-Benz, Jaguar e moitos outros comezaron a enviar diversos vehículos apoiados polas súas respectivas fábricas para competir pola vitoria global en contra dos seus competidores. A competencia rematou en varias ocasións en traxedia, como nun accidente durante a carreira de 1955 na que o Mercedes de Pierre Levegh estrelouse contra unha multitude de espectadores, matando a máis de 80 persoas (traxedia de Le Mans de 1955). O incidente levou á introdución xeneralizada de medidas de seguridade, non só no circuíto, senón tamén noutros lugares do mundo do automobilismo. Con todo, a pesar de que as normas de seguridade melloraron, do mesmo xeito que a velocidade dos coches, o cambio de coches de dúas prazas de cabina aberta ao cupé con cabina pechada, deu como resultados velocidades de máis de 320 K/h na recta Mulsanne. Os coches de carreiras da época estaban na súa maioría baseados en coches de estrada, pero a finais da década de 1960, Ford entrou en escena cos seus GT40, obtendo catro vitorias consecutivas antes de que a era das vitorias de coches de produción chegase ao seu fin.
1970-1981
Para a nova década, a carreira deu un xiro cara a maiores velocidades extremas e deseños de automóbiles. Estas velocidades extremas levaron á substitución da clásica saída de Le Mans cunha saída Indianápolis. Aínda que os coches de produción en serie aínda corren, agora compiten en clases máis baixas mentres que os deportivos construídos especificamente, os prototipos, convertéronse na norma. Os Porsche 917, 935, e 936 foron dominantes ao longo da década, pero o rexurdemento dos fabricantes franceses Matra-Simca e Renault viron as primeiras vitorias para a nación desde a carreira de 1950. Esta década é tamén recordada por grandes actuacións de moitos construtores privados, con dúas vitorias logradas por privados. O Mirage de John Wyer gañou en 1975 mentres que o chasis auto-titulado de Jean Rondeau levou a edición de 1980.
1982-1993
miniatura| left | 200px | O dominante [[Grupo C fórmula Porsche 962.]] O resto da década de 1980 é coñecida polo dominio de Porsche no novo Grupo C que alentou á eficiencia do combustible. Orixinalmente correu o 956 que foi substituído máis tarde polo 962. Ambos os chasis foron o suficientemente accesibles para os privados que os compraron en masa, o que leva aos dous tipos de modelos a gañar seis anos consecutivos. Jaguar e Mercedes-Benz regresaron ás carreiras de autos deportivos, Jaguar foi o primeiro en romper o dominio de Porsche con vitorias en 1988 e 1990 (co XJR-9 e Jaguar XJR-12, respectivamente). Mercedes-Benz gañou en 1989, co que foi considerado como a última encarnación da elegancia "Frechas de Prata", o Sauber C9, mentres o interese dos fabricantes xaponeses trouxo prototipos de Nissan e Toyota. En 1989 un WM - Peugeot estableceu unha nova marca de velocidade a 406 km/h na Ligne Droite des Hunaudières, famosa polos seus 6 km. de recta. Mazda sería o único fabricante xaponés de éxito, co seu motor rotativo 787B gañou en 1991. En 1992 e 1993, Peugeot entrou no deporte e dominou a carreira co Peugeot 905, así a fórmula dos grupos C e a World Sportscar Championship fóronse desvanecendo na participación.
O circuíto tamén se someteu a un dos seus cambios máis notables en 1990, cando os 5 km de longo Mulsanne foron modificados para incluír dúas chicanes para pór fin a unhas velocidades de máis de 400 km/h. Isto comezou unha tendencia pola ACO para tratar de frear os coches en varias partes da pista, aínda que as velocidades de máis de 320 km/h séguense alcanzando regularmente en varios puntos nunha volta.