cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mursilis
Os hititas tiveron tres reis que se chamaron Mursilis. O primeiro deles gobernou durante o Antigo Reino Hitita e os outros dous durante o Segundo Imperio Hitita.
Rocha sedimentaria
miniatura|Mostra dunha [[rocha sedimentaria preparada para a súa observación.]]
As rochas sedimentarias son rochas que se forman por acumulación de sedimentos que, sometidos a procesos físicos e químicos, resultan nun material de certa consistencia. A toda esa serie de procesos de sedimentación e consolidación coñécese por diaxénese.
Formación
Na súa formación poderíanse diferenciar catro fases:
Poden formarse ás beiras dos ríos, no fondo de cantís, vales, lagos e mares, e nas desembocaduras dos ríos. Áchanse formando capas ou estratos.
Representan máis do 75% das rochas que se atopan na codia terrestre, e moitas están formadas a partir de pequenos anacos doutras rochas. Están dispostas cubrindo unha sobase formada por rochas ígneas e, en menor cantidade, rochas metamórficas. Mais o seu volume total é pequeno comparándoo sobre todo coas ígneas, que non só forman a maior parte da codia terrestre, senón a totalidade.
As rochas sedimentarias caracterízanse por dous trazos relevantes:
En xeral, estas rochas son estratificadas, integradas por elementos que se dispoñen desordenadamente, sen estar ben unidos entre si, dando lugar a rochas pouco coherente e friábeis. Ademais as rochas sedimentarias adoitan ser máis ou menos permeábeis, sobre todo as detríticas, o que favorece as circulación ou depósito de auga subterránea e outro fluídos, como os hidrocarburos.
Estación de Bóveda
dereita|miniatura|Antigo almacén da estación. A estación de Bóveda foi unha estación do concello lugués de Bóveda. Foi destruída o 10 de febreiro de 1977 cando un tren entrou nunha vía morta e se estrelou contra o edificio. Contribuíu ademais a que deixase de funcionar o escaso número de pasaxeiros que tiña e o preto que estaba da estación de Rubián, onde vai o tráfico de mercadorías.
Estaba situada na liña que une León e A Coruña, entre as estacións de Monforte de Lemos e Rubián. O tramo é de vía única e está sen electrificar.
Luch
miniatura|Maqueta do Luch-5a en exposición. Luch é unha serie de satélites de comunicacións soviéticos/rusos.
Luch 5A e 5V
Os Luch 5A e 5V foron a continuación do Luch-2 1. Eran máis pequenos que os anteriores, cunha masa de 1148 kg e baseados no bus Ekspress 1000. Ambos foron lanzados usando foguetes Proton M, o primeiro 11 de decembro de 2011 e o segundo o 28 de abril de 2014. Usaban transpondedores en banda S e banda Ku e eran capaces de mover as súas dúas antenas principais para seguir obxectos en órbita. Luch 5V foi construído para substituír a Luch 4, que foi convertido nun satélite experimental.
Luch Kh (Olimp-K) 1 e 2
Os dous Luch Kh, coñecidos tamén como Olimp-K, foron lanzados respectivamente o 27 de setembro de 2014 e o 12 de marzo de 2023, ambos mediante un Proton M. Teñen unha masa duns 3000 kg e usan o bus Ekspress-1000NTA. Teñen unha dobre función: proporcionar comunicacións gobernamentais seguras e facer tarefas de intelixencia electrónica.
Leucemia mieloide crónica
A leucemia mieloide crónica (LMC) é unha doenza clasificada dentro da síndrome mieloproliferativa crónica (conxunto de doenzas que afectan ó sangue) caracterizado por unha proliferación dos glóbulos brancos da serie granulocítica até as últimas fases madurativas da súa diferenciación. Circula coa granulocitose a nivel do sangue periférico. Algúns reportes indican que a LMC representa polo menos o 9% do total de casos de leucemia.
Josef Marchet
Josef Marchet, nado en Glemone o 23 de xullo de 1902 e finado en Udine a 8 de maio de 1966, foi un sacerdote, lingüista e escritor friulano.
Vida
Estudou no Seminario de Udine e en 1925 foi consagrado sacerdote proseguindo os seus estudos de literatura clásica e moderna na Universidade Católica de Milán, licenciándose en 1935 e marchando logo a Abisinia como capelán militar. Tras volver ó Friuli ensinou no Seminario de Udine ata que en 1944 as autoridades desterrárono. Tras a guerra inspira o grupo poético La Risultive formado en 1949 e convértese no gran sostedor e teórico da autonomía friulana, reivindicando a lingua friulana como un medio de comunicación moderno.
Foi un dos fundadores e director do semanario La Patrie dal Friûl, o único periódico escrito integramente en friulano. Desde 1961 foi tamén tamén director da revista literaria Sot la nape; é tamén o autor da primeira gramática da lingua friulana.
Hyladelphys kalinowskii
Hyladelphys kalinowskii é unha especie de mamífero marsupial didelfimorfo da familia dos didélfidos e, segundo a clasificación de Voss e Jansa, a única integrante da subfamilia dos hiladelfinos e do seu único xénero ''Hyladelphys.
Porén, outro autores sitúana na subfamilia dos didelfinos.
Taxonomía
A especie foi descrita en 1992 polo zoólogo estadounidense especializado en mamíferos Philip Hershkovitz en Fieldiana Zool., n.s., 70: 37, co nome de Gracilinanus kalinowskii.
No ano 2001 foi separada do xénero Gracilinanus por Voos ''et. al''.
Estado de conservación
Segundo a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, o status desta especie na actualidade (2016) é de LC (pouco preocupante).
Carlos Slim
Carlos Slim, nado na Cidade de México o 28 de xaneiro de 1940, é un empresario e investidor mexicano, a súa fortuna é a maior do mundo con 50 mil millóns de dólares. Fillo de Julián Slim Haddad (nado como Khalil Salim Haddad Aglamaz) e Linda Helú Atta, muller de orixe libanesa. Estudou enxeñería civil na UNAM onde se doutorou coa tese Aplicaciones de la Programación Lineal en Ingeniería Civil. Deu clases de álxebra e programación.
160
Outros
160er
Prva A Liga
A Prva A Liga, coñecida por motivos de patrocinio como Erste Liga, é amáxima competición de liga do baloncesto profesional de Montenegro. Organizada pola Federación de Baloncesto de Montenegro (Košarkaški savez Crne Gore - KSCG), foi fundada no ano 2006, pouco despois da independencia do país de Serbia e Montenegro. O club máis exitoso da Prva A é oBudućnost de Podgorica, o cal consegiu o título en 14 ocasións.
Historia
Pouco despois do referendo de independencia de Montenegro, a Federación de Baloncesto de Montenegro fundou as súas propias competicións, coa Prva A Liga como competición de máximo nivel. Durante toda a historia da comptición, o principal equipo dominante é o KK Budućnost. De feito, desde 2006 até 2012, o equipo de Podgorica conseguiu unha xeira de 89 vitorias con só unha derrota no campionato nacional. Ademais, até 2015, o Budućnost gañou todas as series finais de playoffs por 3-0. Un cambio inesperado produciuse na tempada 2017−18, cando KK Mornar gañou o seu primeiro título nacional.
Equipos
Os seguintes son os equipos que compitiron na temporada 2021−22 da Prva A Liga.
Pontophilus
Pontophilus é un xénero de crustáceos malacostráceos decápodos da familia dos crangónidos.
Etimoloxía
Pontophilus é un termo do latín científico composto polas palabras do grego antigo πόντος póntos, "mar", e φίλος phílos, "amigo" (literalmente: amigo do mar").
Taxonomía
O xénero foi descrito en 1817 por William Elford Leach na súa obra, publicada en Londres entre 1815 en 1875, Malacostraca Podophthalmata Britanniæ; or Descriptions of such British species of the Linnean genus Cancer as have their eyes elevated on footstalks, como Crangon, xénero monotípico da especie Crangon spinosus Leach, 1816, especie coñecida hoxe como Pontophilus spinosus (Leach, 1816), que descibira ese ano 1816 no artigo "A tabular view of the external characters of four classes of animals, which Linné arranged under Insecta; with the distribution of the genera composing three of these classes into orders, &c. and descriptions of several new genera and species" publicado en Transactions of the Linnean Society of London, 11: 306-400.
Especies
Segundo o WoRMS:
Segundo o SIIT:
Filoxenia
Cladograma da familia dos crangónidos, segundo Catalogue of Life:
Monte Bazardüzü
O monte Bazardüzü é con 4485 m a montaña máis alta de Acerbaixán.
Situación
O Bazardüzü forma parte da gran cordilleira do Cáucaso, dentro das súas cadeas norteorientais. A montaña está situada nas proximidades da fronteira con Rusia no norte de Acerbaixán.
Shannon Lucid
Shannon Matilda Wells Lucid, nada en Shanghai o 14 de xaneiro de 1943, é unha astronauta estadounidense retirada que formou parte das misións STS-51-G, STS-34, STS-43, STS-58, STS-76 e STS-79.
Traxectoria
Lucid graduouse en química pola Universidade de Oklahoma en 1963 e é máster e doutora en bioquímica pola mesma universidade en 1970 e 1973 respectivamente.
Wolfsburg
A cidade está situada a 200 km de Berlín (unha hora en InterCityExpress), a 80 km de Hannover e na contorna da veciña Brunswick.
Historia e características
A cidade foi fundada en 1938 co nome de Stadt des KdF-Wagens (Cidade do Coche-KdF), siglas da organización nazi para o deporte e o ocio "Kraft durch Freude" (forza a través da alegría). Ao remate da segunda guerra mundial, Wolfsburg toma o seu nome actual dun castelo próximo e a urbe experimenta unha explosión industrial e económica coa reapertura da sede central da compañía Volkswagen na cidade debido ao impulso de oficiais británicos, dado que a cidade permaneceu baixo a división da Alemaña occidental, en zona de ocupación británica. Foi entón cando se comezou a fabricar en serie o modelo escaravello, emblema da clase media alemá durante os tempos da República Federal de Alemaña (RFA).
A partir dos anos cincuenta, en paralelo ao crecemento industrial e económico erguéronse edificiones notábeis hoxe na cidade como a Kulturhaus Alvar Aalto –centro cultural deseñado polo arquitecto finés e inaugurado en 1962–, o teatro concibido polo arquitecto alemán Hans Scharoun, aberto en 1973. O planetario e o Kunstmuseum, museo de arte contemporánea, obra dun estudo de arquitectura de Hamburgo.
Máis recientemente, a inicios deste século, abriuse o Autostadt, complexo recreativo que celebra o universo Volkswagen e recibe ao ano 2,2 millóns de visitantes. Xa no 2005 o Phaeno, museo científico con aspecto de astronave, proxectado pola arquitecta angloiraquí Zaha Hadid. Co lema Da staunst du (“Asombrarate”), propón ao público 350 estacións interactivas sobre ciencia e técnica.
A cidade conta cun estadio de fútbol, o VW Arena, sede do equipo local VfL Wolfsburg, campión da Bundesliga no ano 2009.
Gotemburgo
Gotemburgo  é unha cidade do condado de Västergötland na costa oeste de Suecia. No ano 2006, a cidade tiña unha poboación de 490.000 habitantes na súa área e 879.000 na área metropolitana, facéndoa a segunda maior cidade do país, despois de Estocolmo. A cidade tamén destaca pola súa importante universidade.
A cidade está situada no esteiro do Göta Älv no Kattegat, o río divide a cidade en dúas porcións, unha situada na illa de Hisingen e a outra en terra firme. Grazas ao río Göta Älv Gotemburgo é un dos portos máis importantes de Escandinavia.
Demografía
A cidade de Gotemburgo, como a maioría das áreas metropolitanas de Suecia, posúe unha gran poboación inmigrante. Segundo o censo do 2005, a cidade tiña unha poboación de 93.965 inmigrantes, formando o 20% da poboación, do cal o 10% vén de Irán e o 9% de Finlandia. A poboación iraniana, xunto cos inmigrantes do Oriente Medio (sobre todo Iraq) e a antiga Iugoslavia, viven na zona de Angered (sobre todo en Bergsjön, Hjällbo e Hammarkullen) e noutros arrabaldes do nordeste, mentres que os procedentes de Escandinavia, Europa meridional (Portugal, Italia e Grecia) e Europa do leste viven máis integrados por toda a cidade. A zona de Frölunda é coñecida pola súa elevada poboación chinesa.
Xeografía
Gotemburgo atópase no Condado de Västra Götaland, na costa oeste da Suecia, está bañada polo Kattegat (estreito do Mar do Norte) e pola foz do río Göta Älv. Grazas á corrente do Golfo, a cidade posúe un clima ameno, é de grandes precipitacións. O arquipélago de Gotemburgo está formado por illas cunha constitución rochosa agreste, típica de toda a costa do Condado de Bohus.
A área metropolitana de Gotemburgo esténdese aos municipios de Ale, Härryda, Kungälv, Lerum, Mölndal, Partille, Stenungsund, Tjörn e Öckerö (no Condado de Västra Götaland) e Kungsbacka (no Condado de Halland).
Infraestruturas
O principal aeroporto da cidade (Gotemburgo-Landvetter) atópase en Landvetter, a 20 km ao leste de Gotemburgo. Un segundo aeroporto (Göteborg City Airport), de menores dimensións, atópase 14 km ao norte da cidade. A estación central (Centralstationen) e a terminal Nils Ericson son outros importantes centros de comunicación da cidade, con autobuses e trens que comunican a cidade con diversos puntos de Suecia, e con ligazóns nas cidades de Oslo e Copenhague.
Diversas liñas de transbordador ligan a cidade a Frederikshavn, Kiel, Kristiansand e Newcastle. No 2005 o porto rexistrou un movemento de máis de 2.2 millóns de persoas.
Gotemburgo é un centro loxístico, cun transporte de mercadorías por tren e camión que unen Suecia e Noruega co porto da cidade. Este é o maior de toda Escandinavia, cun volume bruto de preto de 156 millóns de toneladas/ano (datos de 2005).
A liña de tren eléctrico/metropolitana é a maior do Norte de Europa, con máis de 150 km de extensión.
Netscape Navigator
Netscape Navigator foi un navegador web, o primeiro comercial, produto estrela de Netscape Communications Corporation, que dominou o mercado entre entre 1996 e 1999.
Historia
Desenvolveuno o equipo dirixido por Marc Andreesen, que creou o Mosaic, ao que substituíu rapidamente. Saíu ao mercado o 13 de outubro de 1994 co nome de Mosaic Netscape 0.9. Netscape Navigator creou novos estándares para a presentación de páxinas web, como táboas e marcos, e foi tamén o primeiro en incluír unha linguaxe de script, ao introducir na súa versión 2.0 JavaScript. En marzo de 1988 Netscape liberou a maioría do código fonte do navegador e o colocou baixo a licenza de software libre.
Fin de Netscape
O 14 de xullo de 2003, AOL anuncióu retiraría todo o persoal de desenvolvemento que traballaba na versión de Netscape de Mozilla. En 2008 publicouse Netscape 9.0.0.6, a derradeira versión do navegador, e o 1 de marzo dese mesmo ano cancelouse o soporte, iso significa que a partir desa data non recibiu arranxos de seguridade e non se publicaron novas versións do software.
Réplicas de Netscape
Algúns usuarios, aproveitando o código de Mozilla Firefox, intentaron revivir Netscape Navigator. Entre estes proxectos están Netscape Reloaded e Netstep, engadindo funcionalidade, ferramentas, e aspectos semellantes as usadas polo navegador mediante extensións.
Galería de imaxes da colexiata do Sar
A colexiata de Santa María a Real do Sar é un templo románico e casa de coéngos anexa fundado como mosteiro da regra de Santo Agostiño a carón do río Sar, no concello de Santiago de Compostela.
161
Outros
160er
Casa de Farnesio
miniatura|180px|Brasón da familia Farnesio: en campo de ouro tres flores de lis de azur dispostas 3, 2 e 1 Os Farnesio, en italiano Farnese, foron unha influente familia da aristocracia italiana que ostentou o ducado de Castro, entre 1537 e 1649, e o ducado de Parma entre 1545 e 1731.
Entre os seus máis importantes membros destacaron o papa Paulo III e os duques de Parma.
A época de esplendor dos Farnesio
O enxalzamento dos Farnesio prodúcese no século XV sendo o seu artífice Ranuccio Farnese o Vello. No ano 1416 Siena nomeouno capitán xeneral do seu exército contra o conde de Pitigliano (un Orsini) e, coa vitoria de 1417, foi nomeado Senador de Roma.
Grazas á súa amizade coa familia Colonna e, en especial, co papa Martiño V, toma posesión do castelo de Piansano; e despois, grazas aos favores do papa Uxío IV, acumula maiores riquezas, inserindo a casa de Farnesio entre as grandes familias romanas. En 1434 o mesmo pontífice lle confire a insignia da Rosa de Ouro e o título de Gonfalone da Igrexa.
Ranuccio casou con Agnese Monaldeschi e, dos moitos fillos que tivo, os máis importantes foron Pier Luigi e Gabriele Francesco. Este último casou con Isabel Orsini e deles vén a rama que continuou as xestas militares da familia, rama que se extinguiu na terceira xeración. miniatura|Moeda dos [[Estados Pontificios de 1540, co brasón dos Farnesio]]
Ranuccio morreu o 10 de agosto de 1450 e, despois da súa morte, a política de proximidade á corte papal non se pechou, senón que aumentou grazas ao matrimonio de Pier Luigi, que foi o continuador da estirpe, con Giovanella Caetani, filla de Honorato, señor de Sermoneta, unha descendente do papa Bonifacio VIII, emparentando así con gran parte da nobreza romana. Deste matrimonio naceron cinco fillos, entre eles Alexandre (o que sería papa Paulo III) e Xulia Farnesio.
Entre os séculos XVI e XVII os Farnesio distinguíronse pola súa protección ás artes, e a eles débese a construción do palacio Farnesio en Roma, da Vila Farnesio en Caprarola, da igrexa de Xesús en Roma e do palacio della Pilotta en Parma, actualmente Galería Nacional de Parma.
Un inciso histórico: os Farnesio, pretendentes da coroa de Portugal
Sete pretendentes disputaban o trono portugués, pero só cinco baseaban as súas pretensións con fundamentos aceptábeis: miniatura|dereita|200px|Brasón de Parma entre 1592 e 1731: <br/ > O escudo orixinal dos Farnesio combínase co símbolo dos [[Gonfalonieri da Santa Sé (cargo en posesión da familia), tendo as Armas de Portugal sobre o todo, dado que estimaban a Ranuccio I como o lexítimo herdeiro dos Avís. ]]
Os outros dous candidatos, tiñan menos dereitos. Eran Catarina de Medici, raíña de Francia, descendente de Afonso III e a súa primeira esposa, a condesa Matilde de Boloña, e o papa, herdeiro natural dos cardeais.
Os Farnesio desistiron nas súas pretensións porque Ranuccio era aínda un neno (en 1580 tiña apenas 11 anos) pero, sobre todo, porque o seu pai, Alessandro Farnese, duque de Parma era gobernador dos Países Baixos Españois, formalmente un súbdito de Filipe II de España. A pesar diso, os Farnesio colocaron no centro do seu brasón, un escudete coas Armas de Portugal, demostrando o seu dereito inalienable ao trono do país, brasón que pasou a ser o da familia até a morte do último duque Farnesio, Antonio I.
Dos cinco que presentaban importantes títulos, só tres disputaban seriamente a coroa: Filipe II, o prior do Crato e a duquesa de Bragança. Pero realmente competiron só os dous primeiros.
O prior do Crato, que en 1571 fora gobernador da praza norteafricana de Tánxer e en 1578 acompañara ao rei Sebastián na campaña de Marrocos. Tras da morte do rei da batalla de Alcacerquivir (1578), regresou a Portugal e reclamou o trono, pretensión que lle foi negada por non ser recoñecido como fillo lexítimo, acabando por ser aclamado o seu tío o cardeal Henrique. O 23 de novembro de 1579, unha carta rexia retira a Antonio a nacionalidade portuguesa, os seus bens son confiscados e é expulsado do reino. Era coñecida a antipatía do cardeal ao seu sobriño (fora encargado en Évora da súa educación e se empeñara en que seguise a vida eclesiástica). miniatura|150px|esquerda|Antonio de Portugal, Prior do Crato miniatura|esquerda|150px|Flipe II de España, e I de Portugal
En xaneiro de 1580, estando reunidas as Cortes en Almeirim, nas cales se esperaba designar un herdeiro para o trono portugués, faleceu o vello cardeal Henrique, e unha Xunta Gobernativa, constituída por cinco gobernadores, asumiu a rexencia do reino. Filipe II empregou diplomacia (e diñeiro) para gañar adeptos ao seu partido. O reino de Portugal quedara entregado a cinco gobernadores dependentes dos Habsburgo, que dubidaban en recoñecer a Filipe como rei, que se dispuxo a conquistar Portugal polas armas.
Pola súa parte, Antonio procurou seducir ao pobo para a súa causa, a semellanza da situación vivida durante a crise de 1383-1385. Tal como nese período, tamén o rei de Castela invocara argumentos de natureza familiar para herdar o trono portugués; tamén entón, Xoán, Mestre de Avís, fillo ilexítimo do rei Pedro I, presentou unha candidatura que acabou por saír vencedora (na batalla de Aljubarrota e nas Cortes de Coímbra de 1385).
O prior do Crato fixérase aclamar en Santarém, pero dispoñía de poucas tropas. Filipe reuniu un exército, entregoullo ao Duque de Alba, e confiou ao Marqués de Santa Cruz o mando da escuadra, e permaneceu próximo da fronteira de Badaxoz. Alba marchou sobre Setúbal, conquistando o Alentejo, subiu até Cascais onde estaba a escuadra do Marqués de Santa Cruz, marchou sobre Lisboa, derrotou ao prior do Crato na batalla de Alcántara o 4 de agosto de 1580, perseguiuno até a provincia do Miño, e preparou o reino para recibir a visita do seu novo soberano.
Filipe atravesou a fronteira o 9 de decembro de 1580, entrou en Elvas, onde se demorou dous meses recibindo os cumprimentos dos novos súbditos (un dos primeiros que o foi saudar foi o duque de Bragança). O 23 de febreiro de 1581 Filipe II saíu de Elvas, atravesou triunfante e demoradamente o país, e o 16 de marzo de 1581 entrou en Tomar, onde convocara cortes. Distribuíu recompensas, ordenou suplicios e confiscacións, e recibiu a noticia de que todas as colonias recoñeceran a súa soberanía, exceptuando a Illa Terceira, Azores, onde se arborara a bandeira do prior do Crato, que foi xurado alí rei de Portugal o 16 de abril de 1581. Filipe mandou de Lisboa tropas que someteran a illa Terceira, na que Antonio fora auxiliado por Francia, e partiu para España despois da vitoria naval de Vila Franca, na que o Marqués de Santa Cruz esnaquizou a escuadra francesa o 26 de xullo de 1582, obtendo a submisión da illa.
Así, á Dinastía de Avís sucedeuna, pola unión persoal entre as coroas de Portugal e de todos os demais reinos de Filipe II, pola Dinastía de Habsburgo, ou Dinastía Filipina, ou Dinastía de Austria.
Final da dinastía Farnesio
O último Farnesio soberano de Parma foi Antonio Farnesio (1679- 1731). Ao morrer sen sucesión directa, o ducado pasou ao fillo da súa sobriña Isabel de Farnesio e do monarca español Filipe V, o daquela infante Carlos de Borbón, que posteriormente se convertería en rei de España e que, tras o seu acceso ao Grande Ducado de Toscana, cedeu o ducado o seu irmán Filipe, que reinou en Parma co nome de Filipe I de Parma, e fundou a Casa de Borbón-Parma que gobernaría o ducado até a súa integración nas Provincias Unidas de Italia Central, paso previo á súa integración no reino de Italia.
Lista dos membros máis importantes da familia Farnesio
miniatura|200px|Cardeal Ranuccio Farnesio, pintura de [[Tiziano, 1542, Galería Nacional de Arte, Washington, D.C..]]
Xenealoxía
miniatura|250px|Palacio Farnese della Pilotta, en [[Parma]]
Rama lateral dos Farnesio (1549-1622), primeira parte
miniatura|250px|Palacio Farnesio, en Plasencia, [[Italia.]]
Rama lateral dos Farnesio (1569-1766), segunda parte
miniatura|250px|Palazzo Farnese, en [[Roma]]
János Arany
János Arany, nado en Nagyszalonta o 2 de marzo de 1817 e finado en Budapest o 22 de outubro de 1882 foi un xornalista, escritor e tradutor húngaro. Famoso como autor de baladas, escribiu máis de 40 que se traduciron a 50 linguas, así como pola triloxía épica Toldi.
Traxectoria
Naceu no condado de Bihar na Hungría dos Habsburgo. Era o máis novo de dez nenos, mais debido á tuberculose, só dous deles pasaron da infancia. No tempo do seu nacemento, a súa irmá máis vella Sára xa estaba casada e os seus pais, György Arany e Sára Megyeri, tiñan 60 e 44 anos, respectivamente. János Arany aprendeu a ler e escribir con tres ou catro anos, e lía calquera cousa que atopaba en húngaro e latín. Para axudar na casa, empezou a traballar aos 14 anos como axudante de profesor.
Dende 1833 estudou Colexio Reformado de Debrecen alemán e francés ao tempo que daba clases particulares. En 1836 deixou os estudos e entrou durante un breve período de tempo nun grupo de teatro. En 1839 volveu á súa localidade natal traballando como profesor particular.
En 1845 gañou a competición da sociedade literaria Kisfaludy Társaság co poema épico-satírico, "Az elveszett alkotmány".
Tras publicar o poema épico Toldi, un dos seus traballos máis coñecidos, fíxose amigo de Sándor Petőfi e a súa morte na Revolución Húngara de 1848 impactouno grandemente.
Entrou na Academia Húngara de Ciencias en 1858 e foi o seu secretario xeral dende 1865. Tamén foi director da Sociedade Kisfaludy, a asociación literaria máis grande de Hungría.
A morte da súa filla, Julianna en 1865 marcouno fondamente, Arany non volveu escribir outra peza orixinal ata 1877, cando empezou traballar no ciclo poético Őszikék.
Obra
esquerda|miniatura|Ilustración de A Walesi Bárdok Traduciu tres obras de Shakespeare ao húngaro, Soño dunha noite de San Xoán, Hamlet e King John, así como obras de Aristófanes, Mikhail Lérmontov, Alexander Pushkin e Molière.
A poesía épica de János Arany presenta o pasado mítico e histórico da súa nación. Buda halála (1863), a primeira parte dunha proxectada triloxía é un mellores poemas narrativos da literatura húngara. As outras partes da triloxía (Ildikó, e  Csaba) quedaron inacabadas.
Un dos seus poemas máis famosos é A Walesi Bárdok que escribiu cando Francisco Xosé I de Austria visitou Hungría por primeira volta despois da derrota da Revolución Húngara de 1848. É unha peza sobre das campañas de Eduardo I de Inglaterra para subxugar os galeses e pisar a súa cultura. Arany trazaba un paralelo co tratamento de Austria a Hungría e aos húngaros.
Principado de Elba
miniatura|dereita|Bandeira do Principado de Elba O 11 de abril de 1814 o artigo 3 do Tratado de París concedía a Napoleón Bonaparte a illa de Elba como principado. O ex Emperador chegou á illa o 3 de maio de 1814. Once meses máis tarde abandonou a illa para iniciar o período chamado dos Cen Días que culminou coa derrota de Waterloo (1815). O Principado de Elba non foi restaurado e Napoleón foi enviado á illa de Santa Helena
Bandeira
Napoleón dotou ao principado dunha bandeira branca cunha franxa diagonal vermella con abellas amarelas (as abellas eran o símbolo imperial dos Bonaparte). O seu estandarte persoal foi idéntico pero cadrado, levando flocos dourados e unha letra "N".
Santiago del Estero
Santiago del Estero é unha cidade do norte da Arxentina, capital da provincia homónima. Atópase nunha vasta chaira, sobre a marxe dereita do río Dulce. A súa poboación en 2010 era de 252.192 habitantes, que unida á da súa área metropolitana, na que se inclúe a cidade de La Banda, ascende a 360.923.
Aínda que non foi a primeira cidade que fundaron os españois no territorio da actual Arxentina, si é a máis antiga das que permanecen na actualidade, e dela partiron numerosas expedicións que estableceron outros asentamentos.
Posúe interesantes edificios, como a Catedral, o Convento de Santo Domingo e o Museo Arqueolóxico Provincial. É sede de dúas universidades e dunha diocese católica.
Pino
O termo "pino" pódese referir a:
Constante Nogueira
Constante Nogueira Sardiña, finado en Santiago de Compostela o 23 de abril de 1932, foi un político galego.
Traxectoria
Republicano compostelán, apoiou o societarismo proletario e sufriu cadea e proceso logo da violenta folga xeral que viviu a cidade en 1898. Militou no Partido Radical. Foi membro do Centro Republicano de Santiago en 1930, asistiu a sinatura do pacto de Lestrove.
Propileo
miniatura|dereita|Propileo na [[Acrópole de Atenas]] Un propileo é unha porta monumental, precedida normalmente dun pórtico con soportais. Os propileos máis famosos son os da Acrópole de Atenas.
SUPERFAMILY (base de datos)
SUPERFAMILY é unha base de datos de notación estrutural e funcional de todas as proteínas e xenomas. SUPERFAMILY clasifica secuencias de aminoácidos en dominios estruturais coñecidos, especialmente en superfamilias SCOP. As superfamilias son grupos de proteínas que presentan evidencias estuturais que apoian que teñen un antepasado evolutivo común pero poden non ter unha homoloxía de secuencias detectable.
Propileo
Un propileo tamén é o pórtico que dá acceso a un témenos.
SUPERFAMILY (base de datos)
Anotacións en SUPERFAMILY
A anotación en SUPERFAMILY está baseada nun conxunto de modelos de Markov ocultos, que representan dominios proteicos estruturais a nivel de superfamilia SCOP. Nunha superfamilia están agrupados dominios estruturais que teñen relacións evolutivas. A anotación realízase ao escanear secuencias de proteínas a partir de xenomas completamente secuenciados con respecto a modelos de Markov ocultos.
Para cada proteína pódese facer o seguinte:
Para cada xenoma pódese facer o seguinte:
Para cada superfamilia pódese facer o seguinte:
Cando te encontre
Cando te encontre (en The Lucky One) é un filme estadounidense de 2012 dirixido por Scott Hicks. É unha adaptación da novela homónima de 2008 escrita por Nicholas Sparks. Está protagonizado por Zac Efron no papel de Logan Thibault, un soldado que atopa a fotografía dunha rapaza durante o seu servizo na guerra de Iraq, e lévaa canda el como amuleto da sorte. Logo da guerra, localiza á muller e comeza unha relación con ela.
SUPERFAMILY (base de datos)
Anotacións en SUPERFAMILY
Todas as anotacións, modelos e o vertido da base de datos están dispoñibles gratuitamente para que as poida descargar calquera.
Ferreiros, Verís, Irixoa
Ferreiros é un lugar da parroquia de Verís no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 29 habitantes (15 homes e 14 mulleres).
Mamisi
miniatura|dereita|350px|Mamisi do Templo de [[Edfu.]] No Antigo Exipto, os mamisi eran uns templos pequenos construídos preto dos templos principais en época tardía. Neles representábase o nacemento divino de Horus e por iso tamén se coñecen como casa do nacemento. O nome déullelo Champollion.
O misterio do nacemento era un rito esencial da realeza exipcia, que se dicía descendente da divindade. Os ritos, a "Festa da Coroación", tiñan lugar no patio ou nos propileos do templo. Os mamisi conservados son os de Kom Ombo, Dendera, Filé, Edfu e Kalabcha.
Andrej Kryt
Andrej Kryt (en Андрэй Крыт), nado como Aliaksandr Piatrovič Kryt (en Аляксандр Пятровіч Крыт) o 3 de xullo de 1901 en Marchačoŭščyna (entón na gobernación de Minsk, Imperio Ruso) e finado o 21 de maio de 1983 en Cleveland (Ohio), foi un eclesiástico belaruso, primado da Igrexa ortodoxa autocéfala belarusa entre 1971 e 1983.
Traxectoria
Foi fillo de Piotr Varfalamiejevič Kryt e de Teklia Kryt, un matrimonio de ortodoxos belarusos. En 1924 graduouse polo ximnasio de Niasviž, e en 1927 comezou a estudar para mestre en Radaškovičy. Até 1939 residiu no territorio da Segunda República de Polonia, participando no movemento nacional belaruso e sendo membro da Unión dos Campesiños e Traballadores Belarusos.
En 1939, como soldado do exército polaco, foi capturado. Logo de ser liberado, uniuse á vida social dos belarusos en Alemaña. Por invitación do seu amigo Fabijan Akinčyc, uniuse en 1941 ao Comité de Autoaxuda Belaruso en Berlín, traballando na escola de Wustrau. En 1948 trasladouse ao Reino Unido, sendo membro da Asociación de Belarusos en Gran Bretaña, da que foi vicepresidente entre 1949 e 1950. No país coñeceu e mantivo amizade co greco-católico Časlaŭ Sipovič, quen lle conseguiría entre outras cousas libros litúrxicos cos que celebrar.
O 25 de xuño de 1950 foi ordenado sacerdote da Igrexa ortodoxa autocéfala belarusa polo bispo Vasiĺ Tamaščyk. Creou a parroquia de Bradford, e foi o organizador da súa Igrexa no Reino Unido. En febreiro de 1961 trasladouse aos Estados Unidos, e estableceuse en Cleveland. Sete anos máis tarde ingresou na vida monástica, tomando o nome de Andrej, e posteriormente foi elevado á dignidade de arquimandrita.
O 15 de febreiro de 1968 foi ordenado bispo co título de Hrodna-Navahrudak e Cleveland. Recibiu a consagración episcopal de mans de Sierhij Achatenka, primeiro xerarca da Igrexa, e de Dimitrije Balać, bispo de Australia e Nova Zelandia da Igrexa ortodoxa serbia libre. A consagración tivo lugar na cidade australiana de Adelaida.
miniatura|esquerda|O metropolita Kryt celebrando unha voda. En 1970 foi elixido para dirixir a Igrexa nos Estados Unidos. Durante este período, estebeleceu como sé a parroquia de Cleveland. Posteriormente levou a cabo unha viaxe polo Reino Unido, visitando diferentes parroquias, e o 25 de setembro de 1971 visitou a casa mariana de Londres, onde foi recibido por Časlaŭ Sipovič.
En 1972 foi elixido primeiro xerarca da Igrexa belarusa, elevándoo ao rango de arcebispo. Nun segundo sínodo en maio de 1972 en Nova Jersey a Igrexa foi organizada como metrópole, e noutro sínodo do 13 de xullo de 1973 se definiron as eparquías dos Estados Unidos e Australia, da que Kryt foi nomeado metropolita, e a do Canadá e Europa, da que foi nomeado arcebispo Mikalaj Macukievič. Co gallo do pasamento do greco-católico Leŭ Haroška en 1977 escribiu unha carta de condolencia.
Nos seus últimos anos tivo desacordos co bispo Macukievič. O conflito comezou en 1981, por mor da decisión de Andrej Kryt de nomear bispo a Iziaslaŭ Brucki; sen escoitar a opinión de Macukievič, Kryt consagrou a Brucki como bispo, co título de Polack; isto provocou un cisma que duraría até 2003, cando se realizou un sínodo de unificación entre as dúas faccións.
Cabaleiros da morte
Cabaleiros da morte (en Steel Frontier) é un filme estadounidense de 1995 dirixido por Jacobsen Hart e Paul G. Volk. Está protagonizado por Joe Lara, Bo Svenson, Stacie Foster, Brion James, Kane Hodder, James C. Victor, Billy L. Sullivan, Robert O'Reilly, Brian Huckeba e Adolfo Quinones. Está ambientado nun oeste americano postapocalíptico.
Estreouse en galego o 30 de maio de 2002 a través da TVG.
Anténula
miniatura|250px|[[Antena (artrópodos)|antena (esquerda) e anténula (dereita) dunha lagosta.]]
Nos crustáceos denomínase anténula, ou primeira antena, a cada un dos apéndices da cabeza destes animais, situados no primeiro somito cefálico —metámero soldado—, postrerior ao ácron).
Estes apéndices son unirrámeos, aínda que nos malacostráceos teñan dous ou até tres flaxelos anelados.
As anténulas están constituídas por unha base, provista dun estatocisto, e dun flaxelo articulado que ten sedas olfactivas, polo que a súa función é sensorial.
Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana
250px|miniatura|Logotipo de FGV 250px|miniatura|Tren-Tram 4100 de FGV ao seu paso por Venta Lanuza. Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana (FGV) é unha empresa pública dependente da Generalitat Valenciana (segundo o artigo 20 do Estatuto de Autonomía da Comunidade Valenciana) que xestiona as liñas férreas de ancho métrico que se estenden exclusivamente pola Comunidade Valenciana e que estaban anteriormente rexidas por Ferrocarriles Españoles de Vía Estrecha (FEVE).
FGV posúe dúas grandes redes nas cidades de Valencia (MetroValencia) e Alacant (TRAM).
Anténula
Etimoloxía
A voz anténula está formada pola raíz do substantivo antena, derivado do latín antēnna, coa adición do sufixo latino -ula, que indica diminutivo, debido a que son de moito menor tamaño que as anternas do segundo par.
miniatura|centro|500px|Esquema dun [[malacostráceo. No céfalon, debaixo do ollo, pódense ver a anténula e, debaixo, a antena.]]
Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana
Liñas
miniatura|400px|Esquema das liñas de [[MetroValencia.]]
miniatura|300px|Esquema das liñas do TRAM.
Departamento de La Libertad, O Salvador
La Libertad ou A Liberdade é un departamento do Salvador. A súa capital é Santa Tecla, anteriormente chamada Nueva San Salvador (Nova San Salvador). Forma parte dos departamentos da zona centra da república, limita a norte co departamento de Chalatenango, a leste cos departamentos de San Salvador e La Paz, ao sur co Océano Pacífico, a oeste cos departamentos de Santa Ana e Sonsonate.
Está dividido en tres distritos: Santa Tecla, Quezaltepeque e San Juan Opico.
Mario Puzo
Mario Gianluigi Puzo, nado o 15 de outubro de 1920 no barrio de Hell's Kitchen, en Manhattan (Nova York) e finado en Long Island o 2 de xullo de 1999 foi un escritor e guionista estadounidense.
Traxectoria
Prolífico escritor sobre a mafia, a súa obra The Godfather deulle fama internacional, sobre todo tras ser convertida nunha das máis populares películas da historia por Francis Ford Coppola, guionizada polo propio Mario Puzo.
Obra
Os seus libros son os seguintes:
Riot on an Empty Street
Riot on an Empty Street é o segundo álbum do dúo noruegués Kings of Convenience. No álbum hai dúas colaboracións coa cantante canadense Feist. Acadou o número #2 en Noruega, #3 en Italia (manténdose nas listas durante un ano) e no #49 no Reino Unido.
Manaus
Xeografía e turismo
Foi fundada en 1669 polos portugueses. Localízase a unha latitude de 3º 6' 7" Sur e a unha lonxitude de 60º 1' 30" Oeste, estando a unha altitude de 92 metros. Sitúase na ribeira norte do río Negro, preto da súa confluencia co Solimões.
É a cidade máis poboada da Amazonia brasileira (a sétima do Brasil), segundo as estatísticas do IBGE, sendo unha das cidades brasileiras máis coñecidas internacionalmente, principalmente polo seu potencial turístico e polo ecoturismo, sendo o décimo maior destino de turistas no Brasil.
Orixe do nome: de poboado e vila a cidade
O nome "Manaus" é orixinado da tribo Manaos, hoxe extinta, que habitaba a rexión cando a chegada dos colonizadores portugueses, que a fundaron en 1669 co forte de São José do Rio Negro.
Foi elevada a vila en 1832 co nome de Manaus, que significa "Mai dos deuses", en homenaxe á nación indíxena dos Manaós, sendo legalmente transformada en cidade o día 24 de outubro de 1848 co nome de Cidade da Barra do Rio Negro. O 4 de setembro de 1856 volveu ter o seu nome actual.
Foi especialmente coñecida a principios do século XX, na época áurea do caucho. Nesa época foi bautizada como "Corazón da Amazonia" e "Cidade da Floresta".
Histórico
Debido á colonización portuguesa, foi efectuado un traballo de esquecemento ou intento de borrar os trazos e obras históricas dos pobos indíxenas. Pódese notar pola destrución do cemiterio indíxena, onde hoxe se atopa a Praza Don Pedro e o Palacio Río Branco. Cando o gobernador Eduardo Ribeiro remodelou a praza e mandou nivelar as rúas que a cercaban, foron achados gran número de igazaba, pero actualmente non existe ningún marco indicando a súa existencia.
Problemas sociais e desenvolvemento urbano
Manaus concentra actualmente unha gran poboación e un crecemento considerado desordenado, xerando invasións en terreos públicos e particulares e o aumento das vivendas precarias. A pesar diso, a cidade ten moitos atractivos turísticos, polas riquezas naturais próximas, como a selva amazónica ou o río Amazonas (formado polo encontro dos ríos Solimões e Negro.
A cidade posúe tamén un distrito industrial na rexión coñecida como Zona Franca de Manaus. A zona franca foi creada por decreto en 1967 para auxiliar o seu desenvolvemento. As industrias podían instalarse e importar equipamentos e compoñentes coa exención de impostos. Instaláronse alí principalmente modernas industrias electrónicas (como Nokia, Samsung, Sony Ericsson, Sanyo, Toshiba, Gradiente, Panasonic etc.) e de motocicletas (Honda, Yamaha) que hoxe abastecen o mercado brasileiro e tamén exportan.
Coa chegada das industrias, creceu a oferta de empregos cualificados e mellor remunerados, inxectando máis diñeiro na economía local e mellorando o nivel de vida da poboación. Así, a pesar do crecemento xeral desordenado, a cidade mantén un baixo índice de mortalidade infantil: 22,7 mortes por mil nados vivos (menos que as cifras aceptadas pola ONU de 32 mortes por mil). Nas últimas dúas décadas houbo un esforzo en modernizar a cidade coa construción de diversos viadutos e pasos de nivel e a apertura de longas avenidas que comunican a cidade; ademais ten cinco terminais de autobuses.
O ciclo do caucho
Un importante ciclo económico do Amazonas foi o "ciclo do caucho": época na que os inmigrantes fuxían da seca e se instalaban nos seringais comandados polos baróns do caucho.
Nesta época, a participación inglesa foi importante para xurdir melloras na cidade de Manaus, construíndo obras importantes, como a rede de sumidoiros, a auga encanada, a luz eléctrica, o porto, tranvías, pontes, produto dos beneficios que proviñan da venda do caucho. Moitos de tales servizos non existían no resto do país.
Para a elite amazónica foi un período de moito luxo, no que os comerciantes mandaban os seus fillos a estudar en Europa. Os edificios eran construídos con materiais europeos, destacando o Teatro Amazonas, o Mercado Adolpho Lisboa e o predio da Alfándega, construídos co beneficio obtido na Época Áurea da Goma.
A capital da Amazonia foi unha das primeiras cidades brasileira que contou con luz eléctrica, tratamento de augas e demais obras. En 1909, Manaus pasou a albergar a primeira institución de ensino superior brasileira, hoxe chamada Universidade Federal do Amazonas.
Durante o auxe do ciclo económico do caucho foi construído o Teatro Amazonas que sorprendeu ao mundo co seu luxo, requinte e beleza arquitectónica. É o principal patrimonio cultural arquitectónico do Amazonas. Ese templo de arte retomou o seu apoxeo coa realización do Festival Amazonas de Ópera e coa presentación no seu escenario de espectáculos clásicos e populares de danza, música e teatro de artistas locais, nacionais e internacionais.
Economía, polo industrial e Manaus ante o mundo
miniatura|esquerda|250px|Porto flotante de Manaus (1990).
Actualmente o seu principal motor económico é o Polo Industrial de Manaus, en gran parte responsable do feito de que a cidade teña o sexto Produto Interior Bruto (PIB) do país en 2007. O seu porto, a 1500 km do mar, é de grande importancia.
Posúe a maior rexión metropolitana do norte do país e a décimo segunda do Brasil, con 2 210 825 habitantes. (IBGE/2009).
O crecemento constante de Manaus intentando establecerse como unha das cidades máis importantes non foi desapercibido. En 2008, o World Cities Study Group and Network (GaWC), do Reino Unido, incluíu o nome da cidade nunha lista de cidades clasificadas pola súa economía, cultura, acontecementos políticos e patrimonio histórico. A cidade foi clasificada na mesma categoría doutras áreas metropolitanas do mundo de grande importancia, como Ancara, Salt Lake City, Tashkent, Marsella e Durban, sendo que a cidade quedou por riba doutras como Tijuana, Sevilla, Libreville e Halifax.
Desenvolvemento da Área Metropolitana
En outubro de 2011, durante a cerimonia de apertura da Ponte sobre o río Negro, que abarca 3595 metros e tivo un custo de 1,1 mil millóns de dólares, por mor do 342 aniversario da capital do Amazonas, a Presidenta anunciou o agasallo de aniversario prometido: a prolongación da Zona Franca de Manaus durante 50 anos máis e a extensión dos beneficios a toda a rexión metropolitana. Rousseff fixo fincapé en que a extensión dos incentivos para o Polo Industrial de Manaus, xunto coa Ponte, xerará emprego e permitirá a preservación do medio ambiente.
Para o goberno do Amazonas a ponte vai máis alá da arquitectura monumental, levando o desenvolvemento ás rexións do río Purus e o Solimões, alén dos municipios adxacentes. Un exemplo é a produción oleira en Iranduba e o incremento do turismo en Novo Airão e outros municipios da RMM. Preténdese duplicar a estrada Iranduba-Manacacupu (AM-070), permitindo aos produtores rurais que se conecten a través da rede viaria á capital sen a necesidade de "intermediarios" comerciais.
A ponte, bautizada como Ponte Rio Negro, é a maior ponte de tirantes do Brasil, xa que a sección suspendida por cables mide 400 metros; é ademais a segunda maior ponte fluvial no mundo, superada só pola ponte sobre o río Orinoco, en Venezuela. Na súa construción empregáronse ​​aceiro e cemento en cantidade suficiente para erguer tres estadios do Maracanã. Debido á acidez das augas do Río Negro, engadíronse materiais silíceos anticorrosivos ao cemento empregado nas estacas e no taboleiro.
A súa anchura total é de 20,70 metros no treito convencional e 22,60 metros na parte con tirantes. A vía terá catro pistas de tráfico, dúas en cada sentido, ademais da franxa de paseo para peóns a cada lado. O mastro central soporta dous vans de 200 metros a cada lado. A estrutura, en forma de diamante, está dividida en tres partes: un cono de punta-cabeza por baixo do taboleiro, un cono por enriba do taboleiro e o principio do mastro. O formato aerodinámico foi adoptado para diminuír a fricción co vento.
A rede viaria inclúe, alén da ponte, 1,9 km de acceso viario no lado de Manaus e 5,5 km de pista en Iranduba; implantouse un sistema de soportes contra o choque de embarcacións e un sistema de sinalización náutica, ademais da iluminación da parte con tirantes da ponte.
Xunto ao Teatro Amazonas, a ponte vén sendo considerada un dos maiores e máis importantes monumentos da arquitectura da Amazonia, e representa un fito na integración da rexión metropolitana de Manaus (RMM), fundada en 2007, que forman oito municipios e preto de 2,1 millóns de habitantes.
Floricina
A floricina é un 2'-glucósido da floretina (é dicir, está formado por unha molécula de glicosa unida á floretina). Pertence ao grupo das dihidrochalconas, un tipo de flavonoides.
Distribución
A floricina é un composto que aparece de forma natural nalgunhas plantas. Pode atoparse no córtex da pereira (Pyrus communis), maceira, cereixeira e outras árbores frutais (Rosaceae) e é responsable da cor dos pétalos dos caraveis Dianthus caryophyllus.