cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Placa pacífica
miniatura|dereita|300px|{{legend|#FFE8B0|border=1px solid #000|2=A Placa Pacífica, en amarelo}} A placa pacífica é unha placa tectónica oceánica que abarca a maior parte do océano Pacífico. É a placa mais grande do planeta. Unha das súas principais características é o punto quente "cinto de lume" interior que deu orixe ás Illas Hawai e a numerosos volcáns.
Límites
miniatura|300px|Mapa da Placa Pacífica no que se poden apreciar as [[Beira de placa|beiras de placa]] As placas coas que limita son:
Lei de instrución pública de 1857
A Lei de instrución pública de 1857, aprobada o 9 de setembro de 1857, tamén coñecida como lei Moyano, foi a lei reguladora da ensinanza impulsada en España en 1857 por Claudio Moyano, ministro de Fomento do goberno do Partido Moderado. Supuxo a consolidadción definitiva do modelo educativo liberal e foi o fundamento do ordenamento lexislativo no sistema educativo español durante máis de cen anos.
As liñas fundamentais da lei Moyano persistiron até a Lei Xeral de Educación de 1970, que estableceu a escolarización obrigatoria até os 14 anos, e a LOXSE de 1990 que aumentou esa idade aos 16.
Características
miniatura|dereita|200px|La Primera Luz, obra de [[Manuel Murguía (1859), usada como libro de lecturas escolares recomendado polo Ministerio de Fomento para o ensino nas escolas galegas.]]
Ten a súa orixe na Lei de Bases do 17 de xullo de 1857, que autorizou ao goberno a formular e promulgar unha lei de instrución pública. A propia Ley de Instrucción Pública foi aprobada o 9 de setembro de 1857, chegou froito do acordo entre os moderados e os progresistas incorporando boa parte do Proyecto de Ley de Instrucción Pública do 9 de decembro de 1855, elaborado durante o Bienio Progresista polo Ministro de Fomento Manuel Alonso Martínez. En oposición á lei estaban os neocatólicos e a banda máis conservadora dos moderados que estaban en contra da regulamentación que se facía da ensinanza privada e porque se evitaba citar expresamente o dereito de inspección da Igexa no ensino, tal como se establecera no Concordato de 1851.
Outras leis anteriores elaboradas con consenso foran o Regulamento Xeral de Instrución Pública (aprobado en Cortes o 29 de xuño de 1821), o Plan Xeral de Instrución Pública (promovida polo Duque de Rivas e aprobada por Real Decreto o 4 de agosto de 1836) e o Plan Xeral de Estudos (Plan Pidal, Real Decreto de 17 de setembro de 1845).
Constaba de catro seccións:
Recollía a existencia de centros escolares para persoas cegas e xordomudas, pero non permitía o ensino noutras linguas que non fosen o castelán.
Península de Almina
thumb|Vista da península de Almira desde [[Castillejos (Fnidek), en Marrocos.]] A península de Almina é un promontorio español situado no norte de África, en pleno estreito de Xibraltar. Ocupa unha gran parte da cidade autónoma de Ceuta, conformando o leste desta.
A península está separada do resto da cidade por un pequeno istmo no que se encontra o foso de San Felipe (s. XV-XVII), atravesado por tres pontes, este foso pertence ao Conxunto Monumental das Murallas Reais de Ceuta.
Operación Marxe Protectora
A operación israelí foi deseñada para deter o lanzamento de foguetes dende Gaza a Israel, o cal se incrementou despois dunha ofensiva israelí contra Hamas en Cisxordania por mor do secuestro a asasinato de tres adolescentes o 12 de xuño a mans de dous membros de Hamas. Pola contra, os obxectivos de Hamas eran facer presión internacionalmente que obrigase a Israel a erguer o bloqueo da Franxa de Gaza, rematar coa ofensiva de Israel, obtén un terceiro implicado para controlar e garantir o cumprimento dun cesamento do fogo, a liberación dos prisioneiros palestinos e superar o illamento político. De acordo coa BBC, en resposta ó lanzamento de foguetes dende a Franxa de Gaza, Israel lanzou ataques aéreos sobre Gaza.
Península de Almina
Na punta deste promontorio, coñecida como punta Almina, encóntrase o monte Hacho, considerada unha das lendarias columnas de Hércules. A poucos metros da costa atópase a chamada illa de Santa Catalina, que hoxe en día se encontra unida totalmente á península.
Arbusto
300 px|miniatura|Especies de arbustos típicas nas [[matogueiras galegas: toxo molar (Ulex minor) en amarelo con queiroas (Calluna vulgaris), en rosa.]]
Un arbusto é un vexetal leñoso de mediano porte, entre as herbáceas e as árbores. É un termo difícil de describir e algunhas especies consideradas arbustos poden acadar tamaño de árbores en boas circunstancias.
A diferenza das árbores, que teñen un só talo ou toro, considérase que os arbustos ramifican dende o chan, tendo polo tanto varios talos. Os arbustos poden ser miúdos, incluso de tamaños inferiores a moitas herbáceas, e neste caso tamén son chamados gamallos (como é o caso das urces); outros poden acadar varios metros de altura, e son considerados ás veces arboriñas (é o caso da abeleira).
Non todas as plantas lígneas ramificadas dende a base son consideradas arbustos; por exemplo, o tomiño (xénero Thymus) ou o cantroxo (xénero Lavandula) son matos leñosos ou, como tamén se di, subarbustos. Termos coma árbore, arbusto ou gamallo/mato describen biotipos na lingua común e son máis ou menos equivalentes doutros técnicos; os equivalentes botánicos para este concepto son os termos caméfito, nanofanerófito e microfanerófito.
É frecuente que especies que se presentan normalmente como arbustos crezan coma árbores onde as circunstancias ecolóxicas son distintas, como ocorre co Quercus coccifera no norte de África, ou por un esforzo deliberado no cultivo, como se ve ás veces co loendro (Nerium oleander).
As plantas rubideiras tamén se denominan ás veces arbustos gateadores.
Matogueira
O bioma ou ecosistema con predominio de arbustos chámase matogueira. Outros termos son breña, coucheira, fraguiza, matagueira, mato ou vedramio. Normalmente considéranse maleza.
Xardinaxe
200px|miniatura|Cos arbustos adóitanse facer [[sebes de topiaria en xardinaxe. Neste caso buxos no parque de Castrelos en Vigo.]]Moitos arbustos son empregados polas súas follas, flores, froitos ou estrutura, na xardinaxe coma ornamentais coma complementos horizontais ás árbores, para crear pantallas, ou zonas frondosas. As máis das veces créanse cerramentos de sebes (evónimos, tuias etc.), topiaria (buxo etc.) ou conxuntos ornamentais (roseiras, camelias etc.), aromáticos (cantroxos, romeus etc) ou polo froito (o caso das bagas e froitos do bosque: framboeseiros, groselleiros etc).
Estrume
As matogueiras tiveron grande importancia na economía e na agricultura galegas no pasado. Moitos dos montes hoxe cubertos con piñeiros e eucaliptos eran dende a antigüidade zonas de mato que se aproveitaban para estrar as cortes ou coma pasteiros. O conxunto de restos vexetais, como toxos, silvas, fentos etc., que se empregan, entre outras cousas, para fondar as cortes denomínase estrume, mato, batume, broza , esquilmo , mulime ou valume.
Especies de arbustos comúns en Galiza
Arbustos empregados coma estrume: 200px|right|miniatura|As [[uceiras son formacións de matogueira de especies de uces moi comúns en Galiza.]]
Outros arbustos bravos:
Arboriñas espontáneas: 200 px|miniatura|right|As [[abeleiras son arboriñas que poden ser consideradas arbustos]]
Medicinais e olorosas:
Ornamentais:
Castro das Rodas
O Couto das Rodas é un poboado castrexo situado no lugar de Fonte Fría na parroquia de Cumbraos (Mesía).
Morfoloxía
O castro consta de dous recintos. O primeiro é un antecastro, que conserva parte dos parapetos na zona meridional e no resto o achanzamento que ven definido polo terraplén. O segundo é a croa, a unha maior altura, que ten tamén parapetos na parte meridional, con pouca caída cara ao interior, e duns 3 metros cara ao antecastro. O primeiro parapeto está atravesado por un camiño que se bifurca nun ramal interior da croa e outro que primeiro o fai no eixo N-S nuns 45 m e logo no antecastro uns 20 metros.
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non se pode visitar.
Conservación
A titularidade está en mans privadas e a súa conservación depende de posibles construcións de pistas.
María Cristina de Habsburgo-Lorena
María Cristina de Habsburgo-Lorena (de nome completo Maria Christina Désirée Henriette Felicitas Rainiera von Habsburg-Lothringen), nada en Gross-Seelowitz, Moravia (Imperio Austríaco) o 21 de xullo de 1858 e finada en Madrid o 6 de febreiro de 1929, Exerceu de raíña consorte de España entre 1879 e 1885 polo seu casamento con Afonso XII (foi a segunda esposa). Cando este morreu converteuse na raíña rexente durante a minoría de idade do seu fillo Afonso XIII entre 1885 e 1902. Era coñecida popularmente co alcume de "dona Virtudes".
Por dereito de nacemento era arquiduquesa de Austria e princesa de Hungría, Bohemia, Croacia, Dalmacia e Eslavonia. Por vía materna, gardaba parentesco coa familia real española e austríaca, posto que era tataraneta de Carlos III de España e bisneta de Leopoldo II de Austria.
Familia
Filla do arquiduque Carlos Fernando de Austria e da arquiduquesa Isabel Francisca de Austria. Foi sobriña dos emperadores de Austria e de México: Francisco Xosé e Maximiliano I, e segunda esposa do rei Afonso XII de España. Exerceu a rexencia durante a minoría de idade do seu fillo, o rei Afonso XIII desde 1885 ata 1902. Gobernou España durante a Guerra Hispano-Estadounidense. Logo da derrota no conflito, e poloTratado de París (1898) o país perdería as últimas posesións do seu imperio colonial.
Rexencia
Dado que cando faleceu o soberano (1885) se achaba embarazada dun fillo que nacería póstumo, tivo que asumir a rexencia. Meses máis tarde naceu o futuro Afonso XIII, quen se converteu na grande esperanza para o trono español. A raíña, inexperta nos negocios da política, deixouse asesorar por Sagasta, con quen acabaría trabando unha estreita amizade. María Cristina guiouse pola sensatez e o equilibrio nos seus dezasete anos de rexencia. Tivo por confesor a José Fernández Montaña, ao cal lle encargou a educación de Afonso XIII como preceptor. Pouco logo da morte do rei Afonso XII, co obxectivo de evitar os erros que deron lugar á crise do reinado de Isabel II, chegouse ao Pacto do Pardo, un acordo subscrito por Cánovas e Sagasta que instituíu o sistema de quendas pacíficas no exercicio do poder entre liberais e conservadores e consolidou a Restauración ata finais do século XIX e principios do XX. O papel de Cristina no sistema de goberno foi representativo, xa que non participou nos enfrontamentos entre os partidos dinásticos, respectando a quenda á hora de chamar os candidatos a formar goberno aínda que se sentiu máis próxima a Sagasta e non puxo dificultades ao mantemento de longos períodos de goberno do partido liberal. Promulgáronse, entre outras, a Lei de Sufraxio Universal e a Lei de Asociacións.
Nos seus últimos anos de rexencia agravouse o problema marroquí e agudizouse a conflitividade social. Desta época datan tamén os inicios do catalanismo político. Ademais, a perda das tres últimas colonias hispanoamericanas en 1898 e o inicio da descomposición dos dous partidos da quenda ao desaparecer Cánovas e Sagasta poucos anos despois, sumiron o país nunha grave crise, que evidenciou de xeito claro a inoperancia que adquiriu coincidindo co cambio de século o réxime da Restauración. O seu máis fervente desexo era traspasar a Coroa ao seu fillo, desexo que viu cumprido en 1902, cando Afonso XIII alcanzou a maioría de idade e foi proclamado rei de España. Desde ese momento consagrouse ás obras de caridade e á súa vida familiar e, a partir de 1906, ao contraer matrimonio o seu fillo Afonso con Vitoria Uxía de Battenberg utilizou o título de "Raíña Nai". Faleceu no Palacio Real de Madrid o 6 de febreiro de 1929 e foi enterrada no Mosteiro do Escorial.
Descendencia
Tivo tres fillos con Afonso XII:
Títulos, tratamentos e distincións
Dende 1885 até 1902, período no que exerceu a rexencia, o seu título completo foi: A Súa Maxestade a Raíña Rexente do Reino Dona María Cristina de Habsburgo-Lorena.
Ateneo de Naucratis
Ateneo, nado en Naucratis, Exipto entre os século II e III, foi un erudito grego de quen pouco se sabe máis a quen se lle debe o coñecemento de numerosos autores clásicos.
Ambasmestas, A Veiga de Valcarce
Ambasmestas é unha localidade do concello leonés da Veiga de Valcarce, na bisbarra do Bierzo. No ano 2011 tiña 46 habitantes.
Características
O seu topónimo significa 'mestura de augas', similar a outras aldeas chamadas Trambasaugas ao confluíren nos seus lindeiros as augas dos ríos Valcarce e Valboa.
Encóntrase atravesada pola Vía Francesa do Camiño de Santiago e pola estrada N-VI Madrid-A Coruña.
A igrexa da localidade está dedicada a San Pedro.
Laro
Laro pode referirse a:
Ambasmestas, A Veiga de Valcarce
Características
En 1846 tiña 92 habitantes.
Laro
O topónimo galego Laro pode referirse a:
Marino López Blanco
miniatura|175px|Marino López Blanco, retrato en [[Vida Gallega, 1919.]] Marino López Blanco, nado na Habana en 1891 e finado en Coral Gables (Florida) en 1986, foi un notario, político e escritor cubano, descendente de galegos.
Traxectoria
miniatura|250px|Banquete homenaxe a Mario López Blanco, director da revista [[Maruxa (Santiago de Compostela)|Maruxa en 1917.]] Fillo de José López Méndez, natural de Celeiro (Viveiro), aos trece anos veu a Compostela, onde fixo o bacharelato e estudou na USC. Alí fundou e dirixiu o semanario Maruxa e a revista La Raza. Colaborou en Eco de Galicia. Regresou a Cuba, onde foi secretario particular da muller do presidente da República, Alfredo Zayas Alfonso. Foi avogado e notario oficial do Centro Galego, conselleiro e accionista do Banco de Fomento Comercial e director do Banco Hispano Cubano. No goberno de Batista (1940-1944), foi subsecretario de Traballo e Ministro de Comunicacións. Foi Senador e Representante na Cámara pola Habana dende 1938 ata a súa saída de Cuba. Na segunda etapa de Batista foi Ministro de Facenda e Traballo (1952).
Vida persoal
Casou en 1924 con Conchita Bouza Goás, filla de Jesús María Bouza Bello.
Phola Dube
Phola Dube, nado en Ermelo (Suráfrica) no ano 1953, é un escritor suazi, un dos máis importantes en lingua suazi.
Traxectoria
Estudou en Suráfrica, Swazilandia e Botswana e traballou para o goberno de Swazilandia.
Fran Bueno
Francisco Bueno Capeáns, nado en Santiago de Compostela en 1967, é un autor de banda deseñada galego.
Traxectoria
Os seus primeiros traballos publicáronse nas revistas Tótem, Frente Comixario, Diario 16, Elipse e Conciencia Planetaria.
En 1993 participou nas exposición O cómic en Galicia, nos anos 2001, 2002 en Viñetas desde o Atlántico e en 2001 no Salón de Banda Deseñada de Cangas. No plano internacional, na revista francesa Lanfeust na serie Nobles causes e no selo norteamericano Image. Gañou o Premio Castelao 2013.
É mestre de Entintado Tradicional e Destrezas Gráficas na Escola Profesional de Banda Deseñada e Ilustración O Garaxe Hermético.
A Granxa, Camposancos, A Guarda
A Granxa é un lugar da parroquia de Camposancos, no concello pontevedrés da Guarda, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2013 tiña 25 habitantes (13 homes e 12 mulleres).
Bandeira de Pontevedra
miniatura|300px|Bandeira da vila de Pontevedra. A bandeira de Pontevedra é un dos símbolos da cidade de Pontevedra.
Está formada por un sautor (cruz de Santo André) con dúas cores, aos lados branca e enriba e embaixo azul. No vórtice fica o escudo da vila. A bandeira pódese ver en todos os edificios dependentes da administración municipal da cidade.
Galería de imaxes de deportistas de Galicia
Galería de imaxes de deportistas de Galicia.
Parada do Monte, Parada, Lobeira
Parada do Monte é un lugar da parroquia de Parada no concello ourensán de Lobeira na comarca da Baixa Limia. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 65 habitantes (35 homes e 30 mulleres).
Castro de Soutelo
O Castro de Soutelo é un poboado castrexo situado no lugar de Castro Cregos na parroquia de Olas, (Mesía).
Morfoloxía
O castro componse dun único recinto. É un aterrazamento circular cun parapeto e un foxo na parte alta da pendente. Nesta zona hai nun lado dous parapetos e un foxo e no outro un parapeto.
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non se pode visitar.
Conservación
A titularidade está en mans privadas e a súa conservación depende de futuras concentracións forestais.
Gondomil, Corme Aldea, Ponteceso
Gondomil é un lugar da parroquia de Corme Aldea no concello coruñés de Ponteceso na Comarca de Bergantiños. Tiña 13 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 6 eran homes e 7 mulleres.
Pedra da serpe
Un dos elementos máis característicos é a Pedra da Serpe, ou da Serpenta, no lugar de Gondomil. Trátase dunha rocha sobre a que está gravada unha serpe, posible ara dun antigo culto ofilátrico que rematou sendo cristianizada colocándolle un cruceiro enriba.
Persoeiros
miniatura|Retrato de [[Francisco Mourelle de la Rúa nado en Gondomil]]
As Ferrarías, A Veiga de Valcarce
As Ferrarías (Las Herrerías de Valcarce en castelán e oficialmente) é unha localidade do concello da Veiga de Valcarce na bisbarra leonesa do Bierzo. Encóntrase situada ao oeste da capital do concello, no val do río Valcarce e a uns 675 metros de altitude. A súa poboación, en 2013, é de trinta e nove habitantes.
Topónimo
O nome de Ferrarías ten a súa orixe, probablemente, nas catro ferrarías que existían na localidade que traballaban con metais da zona. O barrio de Hospital debe o seu nome a un antigo Hospital inglés de peregrinos.
Historia
En 1834, cando se realizou en España a primeira división do territorio nacional en partidos xudiciais, As Ferrarías e Hospital quedaron adscritos ao partido xudicial de Vilafranca do Bierzo. En 1966 suprimiuse o partido xudicial de Vilafranca do Bierzo e pasaron a estar adscritos ao partido xudicial de Ponferrada.
En 1858, As Ferrarías contaban coa categoría de lugar e 283 habitantes mentres que Hospital contaba coa categoría de aldea e 110 habitantes.
Arquitectura relixiosa
A Igrexa de San Xulián, dunha soa nave, é de estilo barroco-neoclásico e data do século XVIII.
O camiño de Santiago pasa polas Ferrarías. Existe albergue para peregrinos e tamén hai outros aloxamentos, varios restuarantes, bares...
Arquitectura civil
Existe unha ferraría que se atopa nun bo estado de conservación. Dentro do complexo daa ferraría existe un muíño aínda en funcionamento. Na aldea tamén hai unha fragua.
Hai restos dun par de castros: o de Santo Cristovo', onde se poden ver restos tanto de tumbas como óseos, e o de Peredo'', situado no Barrio de Hospital, onde se poden ver algúns fosos e restos de parede.
Á entrada da aldea existe unha ponte que data do século XV.
Estradas
A estrada N-006a é a principal vía de acceso ás Ferrarías de Valcarce e é a que comunica esta localidade coa capital do concello ao que pertence: A Veiga de Valcarce. Outra vía de acceso sobranceira é a estrada LE-4101 que comunica ás Ferrarías coa provincia de Lugo pasando polas localidades da Faba e Arxenteiro. A elas compre engadir as estradas LE-4109 e LE-4102 que comunican As Ferrarías con Lindoso e San Xiao respectivamente.
Autobús
As Ferrarías conta con servizo de autobús operado por Autocares González y de la Riva, entre outras localidades, A Veiga de Valcarce, Vilafranca do Bierzo, Ponferrada, Pedrafita do Cebreiro, Becerreá e Lugo.
Festas
As festas patronais son en honra de Santiago e Santa Ana.
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1996
miniatura|200px|[[Damon Hill gañou o campionato con Williams.]] dereita|miniatura|O compañeiro de Hill, [[Jacques Villeneuve (foto de 2002), rematou segundo no seu primeiro ano na F1]] miniatura|200px|[[Michael Schumacher remotou terceiro con Scuderia Ferrari.]] O Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1996 foi a 47ª tempada de Fórmula 1 organizada pola Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), e a 39ª Copa Internacional de Construtores de F1. O campionato contou con dezaseis Grandes Premios que se iniciaron o 10 de marzo e finalizaron o 13 de outubro.
Resumo
Damon Hill gañou o campionato de pilotos, dous anos despois de ser batido por un punto por Michael Schumacher, converténdose no único fillo dun campión do mundo que gañou o título. Hill, quen terminara segundo nas dúas últimas tempadas, viuse seriamente ameazado unicamente polo seu compañeiro de equipo, o recentemente chegado Jacques Villeneuve. Williams Renault gañou facilmente o título de Construtores, xa que non había ningún competidor o suficientemente forte como para desafalo durante todo o campionato. Foi tamén o principio do fin do dominio da década de 1990 de Williams, xa que Hill e o deseñador Adrian Newey marcharon á conclusión da tempada, e o fabricante de motores Renault deixouno tamén a partir de.
Equipos e pilotos
Abandonouse o sistema de numeración utilizado desde. A Ferrari déuselle os números 1 e 2 logo da contratación do actual campión Michael Schumacher. Benetton recibiu os números 3 e 4 por gañar o Campionato de Construtores. Williams conseguiu os números 5 e 6 por terminar segundo, McLaren conseguiu o 7 e 8 por terminar cuarto, Ligier o 9 e 10 por terminar quinto, e así sucesivamente. O defensor do campionato de construtores, Benetton, converteuse oficialmente nun construtor italiano, aínda que seguiu coa base en Gran Bretaña.
Forti Grand Prix declarouse en quebra despois do GP de Gran Bretaña e deixou de participar no campionato.
Cambios nas regras
O horario de fin de semana foi cambiado para a tempada de 1996 en comparación coa empada de. O número de sesións de adestramentos libres aumentou de dous a tres e o número de voltas asignadas para cada día aumentou de 23 a 30. Ademais, para aumentar o espectáculo, a sesión de cualificación do venres foi eliminada, e substituída por só unha sesión de cualificación, celebrada o sábado pola tarde.
O antigo sistema de ter unha luz vermella e verde para iniciar a carreira foi substituído polo actual sistema de cinco luces vermellas que prenden en forma individual e logo prenden todas para empezar a carreira.
Este ano produciuse a introdución da norma do '107% ', o que significa que todos os coches tiñan que estar dentro do 107% do tempo da pole position co fin de cualificar para a carreira.
En 1996 tamén foi adoptado un novo sistema de numeración para os coches. Anteriormente, o equipo do actual piloto campión simplemente cambiaba o número dos automóbiles co equipo do anterior piloto campión para levar os números 1 e 2, con todo os outros equipos conservaban os seus números actuais. En 1996, a o actual piloto campión déuselle o número 1 e ao seu compañeiro de equipo, o número 2 co resto dos equipos numerados na orde da súa posición final no Campionato de Construtores do ano anterior. A todos os equipos novos asignáronse os números seguintes.
Campionato de Pilotos
Os puntos do Campionato de Pilotos concédense sobre unha base 10-6-4-3-2-1 aos seis primeiros clasificados de cada carreira.
Campionato de Construtores
miniatura|Williams Renault gañou o campionato de construtores co FW18 miniatura|Ferrari o segundo lugar no campionato de construtores co F310
Homenatge a Teresa
Homenatge a Teresa é unha canción composta e interpretada por Ovidi Montllor, incluída no álbum A Alcoi (Edigsa, 1974). É unha das cancións máis populares do cantautor de Alcoi.
Inspiración
O autor declara a súa admiración por esta muller ("ara de gran comprenc tot el que per tu sent" - agora de maior comprendo todo o que por ti sinto) nesta peza intimista, que se converteu nun referente na historia da nova cançó catalana.
Cine
A melodía de "Homenatge a Teresa" aparece no filme "Un verán en Berlín" (Sommer vorm balkon, Alemaña, 2005 ) na que a música é atribuída a Pascal Comelade (sen ningunha referencia a Ovidi Montllor).
Taboazas, Parada, Lobeira
Taboazas é un lugar da parroquia de Parada no concello ourensán de Lobeira na comarca da Baixa Limia. Tiña 24 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 11 eran homes e 13 mulleres.
Linguas de Bélxica
miniatura|dereita|Linguas e dialectos no conxunto de [[Benelux.]] As linguas de Bélxica son as linguas nacionais ou rexionais endóxenas que se falan nas diferentes comunidades étnicas e nas provincias do actual Estado de Bélxica, sexan ou non oficiais -estas, as oficiais, son o flamengo, o francés e o alemán-. A política lingüística belga está baseada nun sistema de distribución por comunidades, de tal maneira que as únicas linguas rexionais con estatuto de oficialidade son as recollidas na Comunidade Francesa de Bélxica.
Historia e características
Dende 1990 a Comunidade Francesa de Bélxica leva identificadas diversas linguas, todas nun plano secundario fronte a oficialidade de que só goza a lingua francesa. Non obstante, por lei, estas linguas, oito en total, deben ser estudadas e o seu uso fomentado dende os poderes públicos. Malia haber unha normativa vixente, a Comunidade francesa é acusada de incumplila ao non organizar cursos de aprendizaxe de idiomas distintos ao francés nin ceder espazo nos medios públicos de comunicación. Isto dá como resultado unha acusada perda de falantes das linguas minorizadas e minoritarias así como un estado de perigo de extinción para elas. En Flandres existe tamén un certo número de falas rexionais sen recoñecemento de oficialidade. Con todo e iso, o seu uso mantense na vida cotiá.
Linguas rexionais
Malia que están linguas estean delimitadas en comunidades lingüísticas e polo tanto claramente definidas, o seu recoñecemento vén da historia dos territorios que hoxe forman Bélxica. Así, aínda que o limburgués provén de Flandres, ten tamén recoñecemento na parte da Comunidade Francesa. A razón é que o centro histórico da cidade de Limburgo fica na provincia de Liexa e o Principado de Liexa abranguía gran parte do territorio que constitúe hoxe o Limburgo belga e o Limburgo dos Países Baixos.
Comunidade francesa
miniatura|450px|dereita|Distribución das linguas faladas en Valonia. As 8 linguas rexionals cobren dous dominios lingüísticos.
Comunidade flamenga
Os dialectos endóxenos brabantés e flamengo oriental son moi próximos ao neerlandés estándar falado polos flamengos de Flandres.
Cyprian Ewensi
Cyprian Odiatu Duaka Ewensi, nado en Minna o 26 de setembro de 1921 e finado en Enugu o 4 de novembro de 2007, foi un escritor nixeriano.
Traxectoria
De etnia igbo, estudou enxeñería forestal na Universidade de Ibadán e en Ghana e rematou farmacia en Londres, escritor prolífico fundou Mbari, Asociación de Escritores Nixerianos.
Lei orgánica de educación
Características
Está baseada na aprendizaxe por competencias, e inclúe as oito competencias básicas estipuladas no informe Chirac. Considérase que a educación debe contribuír ao desenvolvemento das habilitades persoais que permiten ao alumnado integrarse con éxito na vida adulta. Baséanse nun ensino interdisciplinar, práctico e significativo máis que na acumulación de coñecementos.
Derogou a Lei Orgánica Xeral do Sistema Educativo (1990). Á súa vez, foi modificada pola Lei Organica para a Mellora da Calidade Educativa de 2013.
Centro Galego de Arte Contemporánea
miniatura|250px|[[Jürgen Partenheimer, Centro Galego de Arte Contemporánea, CGAC, Santiago de Compostela, 1999.]]
O Centro Galego de Arte Contemporánea, CGAC é un centro con sede en Santiago que ten como fin fomentar a cultura en Galiza mediante a exhibición, deleite e coñecemento das tendencias e correntes da creación artística contemporánea.
A institución
O CGAC creouse ao amparo competencial do artigo 27.19º do Estatuto de Autonomía para Galiza e mediante o Decreto 308/1989. Foi inaugurado no ano 1993, cunha exposición antolóxica de Maruxa Mallo, e conta con programación estable dende 1995.
Ten como obxectivos e funcións principais os seguintes:
A súa colección de arte contemporánea está composta polos fondos da Xunta de Galiza, polos fondos que adquiriu o propio centro, e os procedentes de depósitos ou doazóns. Destaca a súa inclusión de obras de artistas galegos en continuo diálogo coa creación artística do resto do estado e a do ámbito internacional.
Na actualidade a súa regulamentación está dirixida polo seguintes órganos reitores:
Pertence na actualidade á estrutura orgánica da Consellería de Cultura e Deporte da Xunta de Galiza. O seu horario de apertura é de martes a domingo de 11 horas a 20 horas. O enderezo Rúa Valle Inclán, s/n 15706 Santiago de Compostela. Teléfono de contacto: 981 54 66 29. O prezo de entrada é gratuíto.
O edificio
Atópase no límite da cidade monumental de Santiago de Compostela, nun espazo no que comparte veciñanza do convento de San Domingos de Bonaval, onde se atopa o Panteón de Galegos Ilustres e o Museo do Pobo Galego. Tamén a recuperación do parque de San Domingos no espazo contiguo ó Centro Galego de Arte Contemporánea, respecta a distribución da antiga horta do convento, coa sucesión de socalcos, solución galaica ó aproveitamento do desnivel do terreo para a utilización agrícola.
Deseñado polo arquitecto portugués Álvaro Siza Vieira (Matosinhos, 1933), veu resolver a posta en valor dunha parte de Santiago de Compostela.
Conta con varias salas de exposicións permanentes e temporais, obradoiros, auditorio, biblioteca, cafetaría como de uso público, e a zona de despachos de uso dos servizos administrativos do Centro.
Salientar a sala denominada "dobre espazo", entre a planta baixa e a planta de exposición permanente, o seu vestíbulo de recepción e distribución, a terraza etcétera.
Os materiais empregados na construción respectan os propios e definitorios da cidade de Santiago de Compostela, pedra e cristal nas fachadas, e no interior mármore e madeira.
A colección
Dende a fundación do museo nos anos 90 o museo foi adquirindo obra de artistas centrándose dende a segunda metade o S.XX ata a actualidade. Dentro da colección podemos atopar a artistas internacionais como; Ianis Kounelis, Andy Warhol, Joseph Beuys, Eva Lootz, Dan Graham, Mimmo Paladino, Keith Haring, Christo, Christian Boltanski, Tacita Dean ou Aleksandr Sokurov.
Ten un interese especial dentro da colección a fotografía, con obras de Alberto García-Alix, Cindy Sherman, Chema Madoz, Virxilio Viéitez, Montserrat Soto, Robert Mapplethorpe ou Vari Caramés
Miguel Induráin
Premios e dinstincións
miniatura|Miguel Induráin en 1996.
War Is the Answer
War Is the Answer é o segundo álbum de estudio do grupo Five Finger Death Punch. Publicouse o 22 de setembro de 2009 baixo o selo discográfico Prospect Park Records, e entrou no número 7 da lista Billboard 200, vendendo aproximadamente unhas 46 000 copias na súa primeira semana. Foi o último álbum do grupo no que participou o baixista Matt Snell, que abandonaría o grupo posteriormente no 2010. War Is the Answer foi certificado coma disco de ouro nos Estados Unidos, acadando unhas vendas de 773 000 exemplares.
Gravación
O grupo anunciou en maio de 2009 a publicación do seu segundo disco de estudio, titulado War Is the Answer. Foi producido por Kevin Churko, quen traballara anteriormente con Ozzy Osbourne no seu álbum Black Rain, e mesturado por Randy Staub, que traballara anteriormente con grupos coma Metallica, Nickelback, e Stone Sour.
Sinxelos
Publicaronse seis sinxelos pertencentes a este álbum:
Rebola, Corvillón, A Merca
Rebola  é un lugar da parroquia de Corvillón no concello ourensán da Merca na comarca da Terra de Celanova. Tiña 9 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 4 mulleres.
Bion 10
Bion 10, tamén coñecido como Kosmos 2229, foi un satélite artificial non tripulado da Unión Soviética pertencente á serie de satélites Bion para investigacións biolóxicas. Foi lanzado o 29 de decembro de 1993 mediante un foguete Soiuz U desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Bion 10 foi o décimo satélite da serie de satélites Bion. Foi lanzado nunha órbita inicial de 226 km de perixeo, 397 km de apoxeo e 62,8 graos de inclinación orbital, cun período de 90,5 minutos.
Bion 10 levaba bordo dous monos e varios insectos, anfibios, plantas e cultivos celulares obxecto de experimentos deseñados por científicos de nove países e da ESA.
Pre-Emptive Strike
Pre-Emptive Strike foi o primeiro EP do grupo Five Finger Death Punch, oficialmente publicado o 10 de xullo de 2007 na iTunes Store para Norteamérica baixo o selo discográfico Firm Music. A versión en directo de "The Devil's Own" foi grabada dunha actuación do grupo en Las Vegas, Nevada.
Guxín, Corme Aldea, Ponteceso
Guxín é un lugar da parroquia de Corme Aldea no concello coruñés de Ponteceso na Comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 56 habitantes (34 homes e 22 mulleres).
Rivers Cuomo
Rivers Cuomo, nado en Nova York o 13 de xuño de 1970, é un músico estadounidense. É o líder, guitarrista, vocalista e compositor da banda de rock alternativo Weezer.
Traxectoria
Cuomo, o cal comezou a súa viaxe musical baixo o pseudónimo de "Peter Kitts", formou unha banda de metal progresivo chamada Avant Garde, e fixo varios concertos en Connecticut. El mudouse coa banda aos Ánxeles en marzo de 1989, e Avant Garde cambiou o seu nome a Zoom, que foi disolta a finais da primevera de 1990.
Weezer
Despois dunha serie de proxectos musicais nos Ánxeles, Cuomo formou Weezer o 14 de febreiro de 1992 con Pat Wilson, Matt Sharp e Jason Cropper. Jason deixou a banda durante a gravación do seu primeiro disco e Brian Bell ocupou o seu lugar. Weezer asinou un contrato coa DGC, pertencente á Geffen Records, o 25 de xuño de 1993. Comezaron a gravación de Weezer (tamén coñecido coma The Blue Album) en agosto de 1993 nos estudos Electric Lady en Nova York co produtor Ric Ocasek. Logo dalgúns álbums máis editados, o éxito comercial rotundo da banda chegaría en 2000, coa canción "Island In The Sun", incluída no Green Album. Tras este disco, saíu ó mercado Maladroit (2001).
Despois dun parón de catro anos, durante os cales Cuomo volveu á universidade, Weezer editou en 2005 o que é polo de agora o seu último traballo, Make Believe.
Outras bandas
Á parte de Weezer, Cuomo tocou n varios proxectos musicais, entre os que se inclúen Avante Garde, Zoom, Sixty Wrong Sausages e Fuzz. Durante o parón de Weezer a finais dos 90, Rivers formou un proxecto chamado Homie, ou segundo os fans, a Rivers Cuomo Band. Cuomo contribuíu tamén nas gravacións de varios músicos (Crazy Town, Cold, Mark Ronson). El tamén tocou brevemente na banda AM Radio en 2002 e 2003.
A principios de 2004 fixo unha aparición sorpresa co ex-baixista de Weezer Matt Sharp tocando na Universidade Estatal de California, Fullerton, e interpretando dous temas da banda: "Say It Ain't So" e "Undone", unha vella demo, "Mrs. Young", e unha nova canción que compuxeron xuntos, "Time Song".
O 18 de decembro do 2007 está prevista a edición de Alone - The Home Recordings of Rivers Cuomo, un álbum que reune demos e gravacións caseiras feitas por Cuomo nos últimos quince anos.
Santeri Siimes
Coma compositor, é autodidacta. A súa obra abrangue música de órgano (p.ex. doce sinfonías), de piano, de cámara, orquestral e mais vocal.
Ademais da súa carreira musical, Santeri Siimes é lingüista. Formouse en filoloxía románica na Universidade de Helsinqui e traballou coma profesor de varias linguas románicas. Dende 2003 ensina lingua e literatura galega na Facultade de Letras da Universidade de Helsinqui.
Praia de Benzú
A praia de Benzú é unha praia urbana da cidade autónoma de Ceuta, situada xunto ao poboado de Benzú.
Rodéana verdes montañas xaspeadas que finalizan abruptamente. É a última praia pola baía do norte antes da fronteira con Marrocos. Dende ela nos despexados días de poñente vese con claridade a Península Ibérica.
Xeira
Xeira foi unha organización política da mocidade comunista galega que se definiu como marxista-leninista e independentista. O seu partido de referencia foi a Frente Popular Galega. A organización foi disolta en 2021.
Batalla de Kursk
A batalla de Kursk  foi un enfrontamento bélico da segunda guerra mundial entre tropas alemás e soviéticas que tivo lugar entre o 4 de xullo e o 23 de agosto de 1943. Iniciouse nos arredores de Kursk, e foi o maior enfrontamento de blindados da historia.
Antecedentes
Trala deshonrosa derrota en Stalingrado, o III Reich buscaba un revulsivo para retomar a iniciativa na fronte do leste. O Estado maior alemán decidiu que as planicies que rodeaban Kursk serían un bo escenario dunha vitoria que necesitaban vender á súa poboación. Por esa época os exércitos do Eixe tiveran as súas primeiras derrotas de relevancia: batalla de El-Alamein, perda de Tobruk, desembarco en Sicilia... Así, os alemáns comezaron a retirar material de guerra de países calmos coma Grecia, Francia, Holanda, e ós veteranos do Afrika Korps e a concentralos ó redor da cidade de Kursk. Pero os continuos atrasos, os cambios de humor de Hitler e a complicada cuestión loxística atrasaron demasiado tempo o ataque. Ós soviéticos deulles tempo a construír tres barreiras defensivas ó redor da cidade, reunindo en total 50 divisións, das cales 16 eran blindadas e compostas cos famosos T-34.
Xeira
Historia
Xeira foi fundada o 21 de decembro de 2013 tras a culminación do Proceso MIR que sucedeu á ruptura de Adiante o 11 de novembro do mesmo ano. En abril de 2017 celebrou o seu II Congreso Nacional.
A organización establecía as súas bases segundo "a Independencia Nacional en forma de República Galega, a superación do Patriarcado e a construción do Socialismo e do Comunismo no mundo".
Batalla de Kursk
Desenvolvemento
Foi a primeira batalla da fronte do leste no que o Exército Vermello tivo claramente a superioridade aérea. Ademais, o impulso moral para a poboación de saber que podían vencer, só pode ser comparado co sucedido trala batalla de Stalingrado.
No día 50 de batalla, os alemáns xa perderan 30 divisións completas (uns 50 000 homes).
Xeira
Historia
No ano 2018 o seu secretario xeral Brais Borrajo foi acusado por parte dunha militante de violación o que levou a destapar numerosos casos de acoso cara militantes e exmilitantes desta organización.
En xaneiro de 2021, un sector da militancia abandonou a organización xuvenil, ficando na FPG ata a celebración do seu noveno congreso, no que intentaron conformar unha candidatura alternativa á lista proposta polo central da organización. Finalmente, esta última lista foi a gañadora do congreso, sendo elixida secretaria xeral da FPG Oriana Méndez. Xeira pasou a disolverse entón no seo da FPG.
Organización interna
Xeira é unha organización marxista-leninista, baseada no centralismo democrático, que se organiza en grupos comarcais cuxo órgano de dirección é o Comité Centralminiatura|Membros de Xeira na manifestación do 29N.
Xaime Toxo
Xaime Domínguez Toxo, nado en Bueu o 7 de novembro de 1955, é un mestre, pedagogo e escritor galego.
Traxectoria
miniatura|Xaime Toxo, [[Francisco Castro Veloso|Francisco Castro, Víctor Freixanes, Fina Casalderrey, Xesús Alonso Montero, na presentación de Unha ducia de galegos, en Pontevedra o 08/10/2017]] É mestre especialista en atención escolar a alumnos con cegueira e discapacidade visual. Foi fundador da Asociación Liboreiro de Bueu en 1974. É presidente do Ateneo de Pontevedra. Foi accésit no premio Modesto R. Figueiredo no 2002, obtivo o primeiro premio do certame de relatos do Concello de Paradela no 2002, e o primeiro premio no certame Manuel Murguía de narracións breves en 2004. En 2011 publicou As palabras que move o mar. En 2016 publicou o libro de relatos Protexer o invisible. En 2019 volveu á poesía con A casa sen nós.
Controlador de xogo
O controlador de xogo é un dispositivo de entrada usado para controlar un videoxogo. Un controlador é normalmente conectado a un arcade, consola ou computador e pode ser un teclado, rato, gamepad, joystick, paddle ou calquera dispositivo proxectado para xogos que poida recibir comandos. Algúns dispositivos especiais como volantes ou pistolas poden ser usados en xogos de carreiras ou de tiro. Algúns dispositivos como os teclados e ratos son na verdade dispositivos de entrada xenéricos e o seu uso non se restrinxe a xogos.
Gamepad
O gamepad é o periférico de entrada máis común nas consolas de videoxogos modernas, sendo fornecidos cos aparellos. Alén das consolas, están dispoñíbeis tamén para computador, a pesar da maior popularidade da combinación de rato e teclado entre os xogos para computador.
Trackball
Un trackball é basicamente un rato de cabeza para baixo que é manipulado coa palma da man ou a punta dos dedos. Ten a vantaxe de non precisar de moito espazo na mesa e posúe unha velocidade de control proporcional á capacidade de rodar a bóla, sen se preocupar do espazo.
miniatura|100px|dereita|Un joystick estilizado
Joystick
Os joyticks teñen dúas formas básicas, normalmente de acordo co seu uso. Poden adoptar o formato orixinal que se ve nos avións, con respostas analóxicas, engadindo funcións de control de visión (POV), aceleración e outros recursos voltados para o uso con simuladores de voo. Pode tamén ser un direccional simple para catro ou oito direccións cun stick simple como os usados nos arcades de xogos de loita.
Volante
Un volante é usado para xogos de carreiras de automóbiles. Moitos posúen un motor que simula as forzas contrarias e de resposta ao movemento, mais non sempre o efecto é real. Algunhas industrias ofrecen modelos cun conxunto de pedais para controlar a aceleración, freo e eventualmente embrague e panca de cambios.
Teclado e rato
Os teclados e ratos son dispositivos tradicionais nos computadores persoais e son tamén os principais medios de control para os xogos nesa plataforma, sendo que algunhas consolas de videoxogos tamén aceptan teclado e rato (como no caso da Super Nintendo). O teclado para computador posúe a mesma disposición de teclas que unha máquina de escribir e foi proxectado para a dixitación de textos. Un rato é un dispositivo apuntador usado en conxunto co teclado. Nos xogos, o teclado normalmente controla o movemento da personaxe en canto o rato é usado para controlar a cámara ou a mira.
Controlador musical
miniatura|Guitarra usada nos xogos da saga [[Guitar Hero.]] Controlador que simula un instrumento musical como a guitarra eléctrica, instrumentos de percusión (batería, bongos, maracas...) e micrófonos para cantar.
Pantalla táctil
Unha pantalla táctil é un dispositivo de entrada que permite ao usuario interactuar co computador tocando na pantalla. A primeira vez que foi usada en videoxogos foi na consola Game.com de Tiger. Nintendo popularizou o seu uso coa consola Nintendo DS.
As pantallas táctiles modernas usan unha fina, duradeira e transparente capa de plástico enriba da pantalla de cristal. A localización da zona que tocamos é calculada pola densidade de carga dos eixos X e Y, que varía segundo a zona en que toquemos.
Stavraton
miniatura|Medio starvaton a nome de [[Xoán VII Paleólogo|Xoán VII Palaeólogo (1399-1403), cuñado en Constantinopla. No anverso: busto de Cristo Pantocrátor, con auréola en cruz, sostendo os evanxeos e erguendo a man dereita. No reverso: + IWANIC BACILEVC O PALAOLOGO; busto do emperador con barba bifurcada, coroado con pendilia.]] O stavraton ou stauraton (en grego: σταυράτον; plural: σταυράτα, stavrata) foi unha moeda bizantina de prata con valor de medio hyperpyron, utilizada ao final do Imperio bizantino, durante os séculos XIV e XV.
Historia
A denominación de starvaton aparcera por primeira vez xa a mediados do século XI, para se referir a un nomisma que amosaba o emperador sostendo un cetro en forma de cruz. No entanto, a denominación de starvaton refírese especificamente á grande moeda de prata introducida polo emperador Xoán V Paleólogo (1341-1376 e 1379-1391) arredor de 1367, e substitución do basilikon, e que circulou durante o derradeiro século do Imperio Bizantino. O seu nome deriva, presumiblemente, das cruces (en grego: σταυρός, stavros) que caracterizaban algunhas destas moedas ou que se intercalaban, noutras ocasións, entre as súas lendas.
A moeda concibiuse para substituír o amortecido hyperpyron de ouro como a moeda de valor máis alto en circulación, aínda que coa metade do seu valor. Ese foi o motivo polo que se dotou dun peso descoñecido na tradición monetaria bizantina anterior, 8,5 gramos, aínda que de camiño baixou a 7,4 gramos.
A serie do stavraton completábase con moedas fraccionarias de 1⁄2 e 1⁄8, ambas de prata. O medio stavraton pesaba inicialmente 4,4 gramos e diminuíu gradualmente ata os 3,7 gramos, en tanto que as pezas dun oitavo, coñecidas como doukatopoulon (en grego: δουκατόπουλον, "pequeno ducado") ou aspron (en grego: ἄσπρον), tiñan un peso de arredor de 1,1 gramos. Aínda que non se cuñou o valor dun cuarto de starvaton, usábanse no seu lugar as moedas venecianas dun ducado de prata (en grego: δουκάτον, doukaton).
Caracterización
dereita|miniatura|250x250px|Stavratondo [[Lista de emperadores bizantinos|emperador Manuel II Paleólogo (1391-1425).]]Todas estas moedas amosan o busto de Cristo no anverso e o busto do emperador no reverso. As súas lendas foron bastante regulares co tempo; as do anverso caracterizábanse por teren dúas liñas en círculos concéntricos: "+[nome do emperador] ΔΕCΠΟΤΙC Ο ΠΑΛΕΟΛΟΓΟC / Θ[ΕΟ]V ΧΑΡΙΤΙ ΒΑCΙΛΕVC ΡWΜΑΙWN ("Señor [nome do emperador] Paleólogo / pola graza de Deus, emperador dos romanos"). Durante o reinado de Xoán V, a orde das liñas exterior e interior era a inversa, e baixo Manuel II, a na interior utilizouse o termo autokrator ("autobobernante"), na secuencia Θ[ΕΟ]V ΧΑΡΙΤΙ AVTOKΡΑΤOΡ.