cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A Braña Vella, Pezós, Pezós
Situado a 506 metros sobre o nivel do mar, a aldea localízase a 9,7 km da vila, e capital do concello, de Pezós e en 2021 tiña unha poboaciónde 3 habitantes.
Dunmurry
thumb|Kingsway, Dunmurry. Dunmurry (do irlandés Dún Muirígh, que significa "fortaleza de Murry" ) é unha townland localizada no condado de Antrim, Irlanda do Norte, entre as cidades de Belfast e Lisburn. En abril de 2015, Dunmurry foi incorporada a Belfast, sendo transferida ao concello daquela cidade no ámbito das reformas do goberno local.
Dunmurry ten as súas propias tendas e escolas, unha escola secundaria situada na River Road en Seymour Hill, e tamén posúe igrexas e outras amenidades modernas. Dunmurry é flanqueada polo río Lagan que, malia ser canalizado, aínda mantén a atmosfera dun tranquilo canal rural.
Dunmurry foi o lugar escollido para construír a fábrica da DeLorean Motor Company en 1980, onde foi fabricado o coche deportivo DMC DeLorean, famoso pola súa aparición na triloxía de filmes Back to the Future.
Dólar de Nova Escocia
O dólar de Nova Escocia foi a moeda utilizada en Nova Escocia desde 1860 ata 1871, cando este territorio adoptou o dólar canadense logo da constitución da Confederación do Canadá en 1867, da que Nova Escocia se converteu nunha das súas provincias.
Antecedentes
As primeiras moedas utilizadas en Nova Escocia, do mesmo xeito que no resto do Canadá, foron as levadas consigo polos primeiros colonos e polos comerciantes que se achegaban ás súas costas.
Neste contexto, á medida que os intercambios comerciais ían xerando unha maior necesidade de moeda circulante, algúns comerciantes e entidades locais comezaron a cuñar as súas propias moedas, baixo o sistema monetario inglés, coñecidas na tradición anglosaxoa como tokens. miniatura|267x140px|Penique (Mayflower) emitido en [[1856 polo Goberno de Nova Escocia.]] Paralelamente a estas ibniciativas privadas, primeiro en 1823 e, novamente, en 1824, 1832, 1840 e 1843, o Goberno de Nova Escocia emitiu a súa propia moeda de cobre, sen estar autorizada por Inglaterra para o facer.
Xa en 1856, o Goberno británico concedeu a Nova Escocia a autorización para a cuñaxe dunha serie de moedas de medio penique e dun penique, que se coñecen como Mayflower, o nome en inglés da planta que caracteriza os seus reversos.
O dólar de Nova Escocia
En 1860, Nova Escocia acolleuse ao sistema decimal e determinou fixar os tipos de cambio da moeda británica e doutras moedas. Creouse o dólar de Nova Escocia como unidade monetaria decimal e autorizouse tamén o Goberno da provincia para a emisión de moedas divisionarias de cobre co seu valor en centavos. No entanto, dado que a lexislación de Nova Escocia fixaba o tipo de cambio en 1 libra = 5 dólares (ou 1 dólar = 4 xilins), este sistema non era compatible cos establecidos no Canadá e en Novo Brunswick, que lle outorgaban un valor lixeiramente inferior á libra (1 dólar = 4 xilins e 1,3 peniques).
O dólar de Nova Escocia foi substituído neste territorio polo dólar canadense cun tipo de cambio de 73 centavos canadenses = 75 centavos de Nova Escocia.
Moedas
As únicas moedas de Nova Escocia emitidas baixo o sistema do dólar foron as divisionarias de medio centavo e dun centavo, cuñadas ambas en 1861 e en 1864 na Royal Mint, de Londres.
Ulf Löfgren
Ulf Löfgren, nado en Umeå, o 13 de outubro de 1931 e finado o 10 de outubro de 2011 foi un ilustrador e autor sueco.
Dólar de Nova Escocia
Moedas
A única diferenza entre o medio penique e o penique radica no seu diámetro (20,65 mm e 25,53 respectivamente) e no seu peso (2,84 g e 5,67 g). En ambos os casos, o anverso, obra do gravador xefe da Royal Mint, Leonard Charles Wyon, está caracterizado polo busto da raíña Vitoria laureada ollando cara á esquerda, rodeado pola lenda VICTORIA D:G: BRITT:REG:F:D:. Pola súa banda, o reverso, obra do gravador Horace Morehen, amosa no centro un círculo que contén a coroa imperial e a data de emisión (1861), todo iso rodeado por unha coroa de flores.
Billetes
Entre 1861 e 1866, o Goberno provincial de Nova Escocia puxo en circulación billetes do Tesouro con valor facial de cinco dólares. Ao mesmo tempo, tres bancos privados acadaron a autorización para emitiren papel moeda: o Bank of Nova Scotia, o Halifax Banking Company e o Merchants Bank of Halifax. Estes bancos emitiron tamén billetes co valor facial de 20 dólares de Terra Nova e continuaron emitindo billetes do dólar canadense a partir de 1871.
A maiores, a provincia do Canadá emitiu billetes en 1866 sobreestampados coa inscrición Payable in Halifax / only, a modo de billetes locais para a súa circulación unicamente en Nova Escocia. Tratábase de billetes de 5 dólares, o que equivalía a 4,86 dólares en moeda canadense.
Ulf Löfgren
Traxectoria
Löfgren estudou historia da literatura e historia da arte na Universidade de Uppsala e obtivo unha licenciatura en artes en 1957. Despois estudou deseño gráfico e publicidade no Market Communication Program IHR de 1957 a 1958. En 1959, debutou como ilustrador con ilustracións para Barnen i djungeln (Nenos na selva) de Leif Krantz e ao ano seguinte recibiu a placa Elsa Beskow por esta obra. Cocreou o programa sueco para nenos Pellepennan e Suddagumman xunto con Gunnel Linde. Löfgren escribiu e ilustrou libros infantís, que foron traducidos a vinte idiomas. As súas series de libros máis coñecidas son sobre Ludde para nenos de tres a cinco anos e sobre Albin. Tamén creou portadas de libros de ficción, libros de texto e outros libros na década de 1950, antes de centrarse na literatura infantil. Os debuxos de Löfgren caracterízanse por detalles intricados e elementos decorativos. miniatura|267x267px| Ludde och Gnutta (Ludde e Gnutta) Foi presidente da Asociación Sueca de Ilustradores de 1971 a 1974 e vicepresidente da International Board on Books for Young People (IBBY) de 1982 a 1989. As obras de Löfgren pódense atopar en institucións como o Museo Nacional de Belas Artes de Estocolmo.
Premios e honras
1960 – Placa de Elsa Beskow
Placas na Bienal de Ilustración, Bratislava 1971, 1973 e 1975
Gran Premio, Bienal de Ilustracións de Bratislava 1977 (polo libro Harlequin)
1991 – Bolsa Knut V. Pettersson
Muisca bitaeniata
Muisca bitaeniata é a especie tipo aceptada de escaravello do xénero Muisca da subfamilia Clerinae ou Enopliinae. Foi descrito orixinalmente polo entomólogo Maximilian Spinola en 1844.
Etimoloxía
O xénero Muisca foi nomeado após o pobo muisca do Altiplano Cundiboyacense, en Colombia central. Bitaeniata significa "dúas raias.
Wikipedia en ladino
A Wikipedia en ladino (en Wikipedia per ladin) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua ladina. Foi creada en agosto 2020. A Wikipedia en ladino non debe ser confundida coa Wikipedia en xudeoespañol, cuxo outro nome é ladino.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
A Wikipedia en ladino comezou como un proxecto en Wikimedia Incubator no ano 2005. Por mor da existencia de moitos dialectos en lingua ladina e a escasa difusión do ladino padrón, tomou moito tempo convertelo nun proxecto definitivo de Wikipedia: uns 15 anos dende a creación do proxecto e 3 anos dende o inicio da participación das institucións. Acadou os seus primeiros 1000 artigos o 14 de novembro de 2019, mentres aínda era unha wiki test en Wikimedia Incubator.
Características
Os artigos poden ser escritos en ladino padrón (ladino dolomitano) ou nun dos cinco dialectos existentes: Gherdëina, Badiot, Fascian, Fodom, Anpezan (os dous últimos case nunca son usados).
Debido a razóns lingüísticas, está estreitamente relacionada coa Wikipedia en romanche e coa Wikipedia en friulano.
Armenia no Festival de Mozos Músicos de Eurovisión
Armenia debutou no XVI Festival de Mozos Músicos de Eurovisión de 2012 sendo ata o momento a súa única aparición. O seu representante foi Klaudio Zoto co seu Kanun, que deu unha terceira posición ao país caucásico no seu debut.
Wikipedia en bislama
A Wikipedia en bislama é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en bislama. Foi creada no ano 2003.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Spline
miniatura|229x229px|Spline de Bézier con [[Nó|nós (A,D) e puntos de control (A,B,C,D).]] Un spline é unha función polinómica en anacos que interpola unha serie de nodos, de maneira que cada anaco é un polinomio de grao n e en cada nodo os polinomios concorrentes teñen todas as súas derivadas iguais até a orde n-l. Os splines son curvas que orixinalmente foron introducidas para aproximar outras funcións. Os máis habituais son os cúbicos (n=3).
Doutro xeito, é unha curva definida matematicamente por dous ou máis puntos de control. Os puntos de control que se atopan na curva chámanse nós ou nodos. Os puntos restantes definen a tanxente á curva nos seus respectivos nós. Por exemplo, a curva de Bézier definida polos puntos (A, B, C e D) está delimitada polos nós A e D e nestes nós, a curva é tanxente aos vectores AB e DC respectivamente. Variando as posicións dos puntos B e C, a curva só varía a súa pendente, pero continúa pasando polos puntos A e D.
Os splines pódense dividir en dúas categorías:
Splines de aproximación
Normalmente, os splines de aproximación son curvas suaves, xa que as splines de interpolación poden ter "protuberancias" preto dos nós. Na imaxe, a curva que pasa por A, B, C e D é unha spline de interpolación (especificamente, un spline linear), e a curva que pasa por A e D, pero non por B e C, é unha spline de aproximación (especificamente, un spline Bézier ).
Splines no mundo real
A sinxeleza de representación e a facilidade dentro da complexa forma da spline pódense calcular e converter as splines en representacións populares para curvas en informática e enxeñaría informática, predominantemente en gráficos por ordenador, pero tamén para outros tipos de interpolación como o suavizado de son dixital.
O termo spline provén dun dispositivo utilizado polos construtores navais para debuxar formas máis suaves.
Definición formal de splines polinómicas
unha función S chámase spline de grao k se:
En xeral, continuidade da función f en s pódese definir pola condición:
Interpolación de splines
A interpolación splines inclúe:
Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit
Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit, abreviado PLP (en galego, «Léxico prosopográfico da era dos Paleólogos), é unha obra de referencia en grego e alemán sobre as persoas relevantes dos últimos dous séculos do Imperio bizantino, desde 1261 até a caída de Constantinopla en 1453, cando o imperio foi gobernado pola dinastía Paleólogo. O traballo é unha fonte completa de biografías e xenealoxías non só dos gregos bizantinos senón tamén de búlgaros, serbios, albaneses, turcos e outros pobos que interactuaron co Imperio bizantino nesa época.
Foi publicada entre 1976 e 1996 pola Academia de Ciencias de Austria, baixo a dirección de Erich Trapp, coa colaboración de Rainer Walther, Hans-Veit Beyer, Katja Sturm-Schnabl, Ewald Kislinger, Sokrates Kaplaneres e Ioannis Leontiadis. Consta de 15 volumes: 12 volumes principais, dous de apéndices e erratas, e un de índice. En 2001, o PLP lanzouse en liña como un servizo baseado en subscrición e un CD.
Wikipedia en luganda
A Wikipedia en luganda é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua luganda.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Sak Noel
Isaac Mahmood Noell, nado en La Cellera de Ter, Xirona, o 12 de abril de 1983, máis coñecido como Sak Noel, é un disc jockey, produtor, compositor e director de videoclips español. Foi cofundador e director de Moguda, unha comunidade nocturna de Cataluña. Moguda cesou operacións en 2011 cando Sak Noel fundou a súa propia empresa NOEL MUSIC.
Traxectoria
Sak Noel comezou na música na adolescencia, influído polos sons electrónicos. Tras ter producido cantidade de temas para terceiros decide establecerse pola súa conta adoptando o nome artístico "Sak Noel". O seu primeiro sinxelo "Loca People (2011)" foi un grande éxito a nivel mundial acadando varios nº1 en diferentes países de entre os cales destaca o conseguido no Reino Unido (UK Official Charts), sendo o 5º artista español (e o primeiro compositor español) da historia en facelo. O remix de "Loca People" con Sensato e Pitbull "Crazy People" logra o nomeamento como Best Urban Song nos XIII Latin Grammy Awards (2012).
O sinxelo sucesor de "Loca People" chamado "Paso (The Nini Anthem)" converteuse no segundo maior éxito da carreira de Sak Noel ao lograr máis de 30 millóns de visitas en Youtube e conseguir destacar en varias listas a nivel mundial.
Despois de varios anos apartado da primeira liña regresou co sinxelo "Non Boyfriend" (2014), xunto a Mayra Veronica, conseguindo máis de 30 millóns de visitas en YouTube e converténdose nun fenómeno viral en Estados Unidos. A canción debutou no número #40 do Dance/Mix Show Airplay.
Liliana Borzacconi
Liliana Borzacconi Vidal é unha enxeñeira química uruguaia, docente titular da Universidade da República do Uruguai.
Traxectoria
No 1981, Borzacconi obtivo o título de Enxeñaría Química na Universidade da República do Uruguai. Na mesma institución obtivo tanto o máster como o Doutoramento en Enxeñaría Química, no 1995 e 1998 respectivamente. A súa tesis doutoral denominouse "Tratamento biolóxico de lixiviado de recheo sanitario". Desde 1981 comenzou a desempeñarse como docente de Enxeñaría Química na Facultade de Enxeñaría da Universidade da República, cargo que aún desempeña.
Desde comezos da década de 1990 comenzou a levar a cabo proxectos de investigación que involucran temas como a produción de biogás a partir de materia orgánica, o deseño de reactores para o tratamento anaerobio de efluentes e alternativas para o manexo integral de residuos domésticos. Ademais do seu papel como docente, Borzacconi foi conselleira da facultade, integrante de comisións de investigación científica, directora do Instituto de Enxeñaría Química e presidenta do Consello Nacional de Investigacións Científicas e Técnicas CONICYT, entre outras actividades.
Wikipedia en lojban
A Wikipedia en lojban é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lojban.
María Teresa Martelo
María T. Martelo é unha climatóloga venezolana.
Traxectoria
Martelo traballou nun centro de investigación adscrito ao Directorado de Hidroloxía e Meteoroloxía do Ministerio de Ambiente e de Recursos Naturais de Venezuela, centrándose en fenómenos meteorolóxicos extremos.
Debido á súa investigación, Martelo foi designada como membro do Grupo intergobernamental sobre o cambio climático (IGCC). En 2007, como vicepresidente do Grupo de Traballo I (A Base de Ciencia Física do Cambio de Clima), participou no Cuarto informe de avaliación do Grupo intergobernamental sobre o cambio climático. Sucedeuna a comezos de 2007 Miriam Díaz como nova designada do goberno venezolano no GICC.
Gerhard Bremer
Gerhard Bremer nado en Delligsen (Baixa Saxonia) en xullo de 1917 e finado en Alacant o 29 de outubro de 1989, foi un oficial alemán nazi das Waffen-SS. Foi acusado de crimes de guerra relacionados co desembarco de Normandía pero fuxiu á España franquista, onde obtivo refuxio e foi contratista de construción.
Traxectoria
En 1937 asistiu á SS Junker School en Bad Tölz e chegou a Berlin-Lichterfelde no outono de 1938 como SS Untersturmfuhrer na 10ª compañía da Leibstandarte SS Adolf Hitler. Participou na ocupación dos Sudetes en 1938 e nas demais campañas da Segunda guerra mundial.
Na invasión de Polonia desde setembro de 1939, foi oficial de orde e axudante do Estado Maior do III Batallón fronte a Varsovia, recibiu a Cruz de Ferro 2ª clase e en Flandres en 1940 a Cruz de Ferro 1ª clase. Tamén participou na invasión dos reinos de Iugoslavia e Grecia (1941). Na fronte oriental (xuño de 1941) foi despregado no sur de Rusia; ao tomar Mariupol na beira do mar de Azov, fortemente defendida polo exército soviético. Até abril de 1943, dirixiu a Kradschützen, foi ascendido a SS-Hauptsturmfuhrer e asumiu a dirección do III Batallón do SS Panzergrenadier Regiment 26 da 12ª División Panzer SS "Hitlerjugend". En abril de 1944, foi nomeado comandante do Departamento de Recoñecemento Panzer SS 12 en Bélxica. En Caen, fíxose cargo da protección do flanco esquerdo da división. Alí ofreceu unha resistencia fanática. Segundo os informes, Gerhard Bremer estivo implicado en crimes de guerra pola execución de prisioneiros de guerra canadenses en Putot-en-Bessin. Despois saíu da bolsa de Falaise e seguiu a retirada xeral da Wehrmacht do Sena até o Mosa. Estableceu unha posición de contención na zona de Namur, cubrindo unha ampla sección da franxa de retirada do 5º Exército Panzer que resistiu ás tropas estadounidenses do xeneral Patton, polo que Bremer foi condecorado.
Despois de que o departamento de Westfalia fose renovado, Bremer participou na ofensiva das Ardenas e, tras o seu fracaso, foi despregado en Hungría en febreiro de 1945.
Ao final da guerra estivo co resto da súa unidade na zona de St. Pölten e rendeuse ás forzas soviéticas.
Posguerra
Foi prisioneiro de guerra en Francia, foi liberado e en 1948 emigrou a Dénia sen ser xulgado por crimes de guerra. Como contratista de construción e xestor de inmobles, estableceu alí un asentamento de bungalows, que foi continuado despois da súa morte polo seu fillo Gerd e a súa muller. Neste asentamento instálanse principalmente alemáns (como vacacións ou residencia permanente). Nese momento, a propia cidade era o punto de contacto de moitos oficiais de alto rango das SS e criminais de guerra. Otto Skorzeny, Johannes Bernhardt (NSDAP-AO), Anton Galler, Otto Ernst Remer e o médico das SS Aribert Heim viviron alí ás veces.
Gerhard Bremer morreu o 29 de outubro de 1989 aos 72 anos en Alacant. Foi enterrado en Dénia.
Francisco Ramos Calvete
Francisco Ramos Calvete, nado en Ferrol en 1891, foi un sindicalista e político galego.
Cucumber (serie de televisión)
Cucumber é unha serie de televisión británica creada por Russell T Davies e retransmitida pola Channel 4 en 2015. Estivo en desenvolvemento dende o ano 2006 e anunciouse en novembro de 2013 que se ía complementar coas series Banana (da E4), e Tofu (da 4oD en formato de serie web). Os títulos das tres series proveñén dun estudo científico sobre a erección masculina que clasifica a dureza do pene nunha escala que se compón do tofu, banana pelada, banana e cogombro (de máis brando a máis duro). Despos de ler o estudo, Davies destacou que "daquela souben que xa tiña a miña historia".
Francisco Ramos Calvete
Traxectoria
Albanel, afiliado á CNT de Ferrol. Foi procesado en 1919 pola rotura dunha urna cando se estaba realizando o escrutinio das eleccións municipais. Foi elixido candidato da Agrupación Socialista de Ferrol para as eleccións municipais de 1920. En 1930 era inspector local da Federación del Trabajo de Ferrol. Foi secretario do Sindicato Único del Ramo de la Edificación, e participou no conflito do cuarteis de “Sánchez Aguilera”. Estivo procesado por inxurias ao presidente do Consello de Ministros e ao Ministro de Trabajo. Organizador dun movemento de 48 horas promovido pola CNT e acusado da colocación de explosivos. Ingresou no cárcere de Ferrol o 13 de maio de 1933 por un delito de folga sediciosa, en xuño o gobernador civil decretou a súa liberdade, e foi liberado o día 6. Detido a finais de xaneiro de 1934 en Neda por participar nunha reunión clandestina, foi levado á Escollera. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e foi declarado en rebeldía. Presentouse ás autoridades en 1945, quedando en liberdade. Novamente detido, ingresou no cárcere de Ferrol o 10 de abril de 1948 e foi conducido á prisión da Coruña o 16 de abril. Complicado na causa 40/48 por agachar a un dos encausados, foi condenado a seis meses e un día de prisión menor en outubro de 1948.
Cucumber (serie de televisión)
Cucumber só ten unha tempada. Davies confirmou que a trama non continuaría nunha segunda tempada. A serie foi candidata aos Premios GLAAD.
Francisco Ramos Calvete
Vida persoal
Casou en 1915 con Juana Pereira Yáñez.
Ramón de la Fuente Galván
Ramón de la Fuente Galván, nado en Xinzo de Limia en 1929 e finado na mesma cidade o 31 de outubro de 2021, foi un médico, directivo deportivo e político galego.
Traxectoria
Médico nos Blancos, foi elixido concelleiro en Xinzo de Limia en 1971 durante o franquismo, posto que mantivo ata as primeiras eleccións municipais democráticas, onde foi escollido tamén, pero nas listas de Alianza Popular. Despois de abandonar temporalmente a política en 1983, regresou como candidato nas listas do Partido Popular nos comicios de 1991, e revalidou o cargo en 1995.
En 1998 foi inhabilitado o alcalde da vila, Isaac Vila, e De la Fuente foi elixido alcalde co apoio do PSOE e do BNG, e en contra do que opinaba o seu propio partido. En 1999, ao ano seguinte, abandonou a alcaldía.
Foi presidente do club de fútbol local, o Antela FC, e tamén do Casino de Xinzo.
Vida persoal
Casou, enviuvou e tivo fillos. Unha filla morreulle en accidente de coche.
T. Gwynn Jones
Thomas Gwyn Jones, máis coñecido como T. Gwynn Jones ou T. Gwynn, nado o 10 de outubro de 1871 en Gwyndy Uchaf, Betws yn Rhos en Denbighshire (actual Conwy) e finado o 7 de marzo de 1949, foi un xornalista, bardo e novelista galés. Foi un escritor versátil que fixo unha contribución moi importante á literatura galesa e aos estudos estudos do folclore na primeira metade do século XX. Tamén foi un hábil tradutor de alemán, grego, irlandés e inglés. A súa sepultura está no cemiterio de Heol Llanbadarn.
Traxectoria
Era fillo de Issac e Jane Jones. Casou con Margaret Jane Davies en 1899.
T. Gwynn Jones tivo a súa primeira educación en Denbigh e Abergele. Converteuse en subeditor de Baner ac Amserau Cymru (Y Faner) en 1890. Escribiu unha excelente biografía do editor liberal Thomas Gee, que é un espello do seu tempo e da súa obra. En 1894 trasladouse a Liverpool e converteuse en subeditor de Isaac Foulkes. En 1898 foi subeditor de Yr Herald e do Caernarvon and Denbigh Herald. Daquela era editor en Papur Pawb. En 1905, pasou varios meses en Exipto -Alexandría e O Cairo- para tratar de aliviar un diagnóstico de tuberculose. En 1908 foi un dos fundadores de Clwb Awen a Chân en Caernarfon.
Foi traballar para a Biblioteca Nacional de Gales en Aberystwyth en 1909 despois de anos de xornalismo, e despois foi profesor no departamento de galés da Universidade de Gales, Aberystwyth. En 1919 converteuse en profesor de literatura galesa nesa facultade até a súa xubilación en 1937.
Gañou a cadeira (cadair) no Eisteddfod en Bangor en 1902 pola súa Ymadawiad Arthur ("Oda á partida de Artur"), e tamén no Eisteddfod de Londres en 1909.
Foi galardoado co D. Lit. da Universidade de Gales e Universidade de Irlanda, ambas en 1938. Foi un firme opositor á Primeira guerra mundial. Saíu da Capela Tabernacl de Aberystwyth, cando o ministro rezou pola vitoria de Gran Bretaña na guerra.
Bibliografía seleccionada
=== Libros de T. Gwynn Jones ===
Bolsa de Falaise
A bolsa de Falaise é o nome que se emprega para indicar unha zona entre as catro cidades de Trun, Argentan, Vimoutiers e Chambois preto de Falaise, onde se disputou en agosto de 1944 a fase final da batalla de Normandía durante a Segunda guerra mundial.
Desenrolo
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Cobra_Coutances.jpg/260px-Cobra_Coutances.jpg|esquerda|miniatura| Os vehículos blindados da 4a División Blindada dos Estados Unidos entran en Coutances durante a Operación Cobra. miniatura|A bolsa de Falaise na batalla de Normandía. Os aliados tentaron rodear e destruír o 7º Exército e o 5º Exército Blindado (Panzer) alemáns que se atopaban nunha situación precaria tras o avance estadounidense de Avranches e o fracaso do contraataque de Mortain.
Os combates, violentos e sanguentos, remataron con grandes perdas para as tropas da Wehrmacht que conseguiron escapar da trampa baixo os continuos ataques das forzas aliadas apoiadas polas súas poderosas forzas aéreas. Debido a algúns erros tácticos e á habilidade dos comandos alemáns, así como á intensa resistencia das unidades xermánicas, os aliados non puideron rodear e destruír as forzas inimigas presentes en Normandía. A maioría das unidades alemás conseguiron retirarse cara ao Sena despois de perder a maior parte das súas armas e equipos pesados.
O oficial Gerhard Bremer foi acusado de crimes de guerra por executar prisioneiros canadenses da bolsa de Falaise en Putot-en-Bessin, pero obtivo refuxio na España franquista sen chegar a ser nunca xulgado. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/2e_DB.jpg/220px-2e_DB.jpg|esquerda|miniatura| Tanque M4 Sherman da 2a división francesa blindée durante o avance cara [[Alençon e Argentan.]] ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Bundesarchiv_Bild_101I-299-1805-20%2C_Nordfrankreich%2C_Panzer_VI_%28Tiger_I%29.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_101I-299-1805-20%2C_Nordfrankreich%2C_Panzer_VI_%28Tiger_I%29.jpg|miniatura| Un carro Panzer VI Tiger I do Schwere SS-Panzerabteilung 101 durante a Batalla de Normandía.
Vítimas
O 22 de agosto, todas as forzas alemás ao oeste das liñas aliadas estaban mortas ou en catividade. Os historiadores difiren nas súas estimacións das perdas alemás no peto. A maioría afirma que entre 80.000 e 100.000 soldados foron atrapados no cerco, dos cales 10.000–15.000 foron mortos, 40.000–50.000 foron feitos prisioneiros e 10.000–50,000–2000. Milton Shulman, Wilmot e Lionel Ellis estimaron que os restos de 14–15 divisións estaban na Bolsa. D'Este deu 80.000 soldados atrapados, dos cales 10.000 morreron, 50.000 capturados e 20.000 escaparon. Shulman dá unha cifra duns 10–15.000 mortos e 45.000 capturados. Wilmot rexistrou 100.000 atrapados, 10.000 mortos e 50.000 capturados. . Andrew Williams escribiu que uns 100.000 escaparon. Tamelander estimou que 50.000 alemáns foron capturados, dos cales 10.000 foron mortos e 40.000 feitos prisioneiros, mentres que quizais outros 50.000 escaparon. No sector norte, as perdas alemás incluíron 344 tanques, canóns autopropulsados ​​e outros vehículos blindados lixeiros, outros 2447 vehículos e 252 armas abandonadas ou destruídas. Nos combates ao redor do outeiro 262, as perdas alemás sumaron 2.000 homes mortos, 5.000 presos e 55 tanques, 44 canóns. e outros 152 vehículos blindados destruídos. Para o 22 de agosto de 1944, a 12ª División SS-Panzer "Hitlerjugend" perdera c. 8.000 homes, da súa forza inicial de 20.540, xunto coa maioría dos seus tanques e vehículos, que foran redistribuídos entre varios Kampfgruppe nas semanas anteriores. Aínda que elementos de varias formacións alemás conseguiran escapar cara ao leste, mesmo estes deixaran atrás a maior parte do seu equipo. Despois da batalla, os investigadores aliados estimaron que os alemáns perderon uns 500 tanques e canóns de asalto na bolsa, e que pouco do equipo extraído sobreviviu á retirada a través do Sena.
Na cultura popular
A "Bolsa" aparece nos videoxogos Call of Duty 3 (no papel das forzas estadounidenses que rodean aos alemáns), Company of Heroes: Tales of Valor (no papel dos alemáns que intentan escapar do cerco aliado). ) e no módulo de expansión Commonwealth Forces do videoxogo Battlefront, Combat Mission: Battle for Normandy.
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Trae Bell-Haynes
Trae Bell-Haynes, nado o 5 de setembro de 1995 en Toronto, é un xogador profesional de baloncesto canadense. Cunha altura de 1,88 m xoga na posición de base. Formado na Universidade de Vermont, actualmente xoga para o Casademont Zaragoza da Liga ACB.
Traxectoria
Nado en Toronto, Trae Bell-Haynes formouse na Escola Secundaria de Bill Crothers, situada ás aforas da cidade. Alí foi capitán do equipo e líder en anotación. Posteriormente ingresou na Universidade de Vermont. Cos Vermont Catamounts fixo unha media de 11,7 puntos, 3 rebotes e 4 asistencias por partido en catro temporadas, destancando a súa última, onde fixo unha media de 14,6 puntos, 4,3 asistencias e 4,1 rebotes. Durante esta etapa foi escollido habitualmente nos quintetos destacados da conferencia America East e nomeado mellor xogador nas dúas últimas temporadas. Após finalizador a súa estancia universitaria, tras non saír seleccionado no Draft da NBA, disputou a liga de verán da NBA cos Milwaukee Bucks.
Zuiderzee
miniatura|Mapa histórico dos Países Baixos (1658) con De Zuyder Zee O Zuiderzee (en neerlandés, Zuiderzee, "mar do sur") era unha antiga entrada ou baía pouco profunda do mar do Norte que se internaba na zona noroeste dos Países Baixos, e que se estendía uns 100 km terra adentro e tiña unha anchura non maior de 50 km, a súa profundidade era duns 4 a 5 m e tiña unha costa de 300 km. Cubría unha superficie de 5000 km². O seu nore significa, en neerlandés, "mar do Sur", o que indica que a orixe do nome provén de Frisia, que se encontra situada ao norte do Zuiderzee.
Trae Bell-Haynes
Clubs
Ao longo da súa carreira, Bell-Haynes ten xogado para os seguintes equipos profesionais:
Zuiderzee
Durante o século XX a maior parte do Zuiderzee, tras a construción do dique de Afsluitdijk, foi illado do mar do Norte (deixando que a boca de conexión pasara a ser parte do mar de Frisia) e sen a entrada de auga salgada, o corpo de auga transformouse nun lago de auga doce chamado o IJsselmeer (lago do IJssel) polo nome do río que desemboca nel (o río IJssel, unha rama do estuario do río Rin). Mediante a súa drenaxe e a construción de pólderes, unha área duns 1500 km² foi recuperada como terra firme, pasando a ser a actual provincia de Flevoland, que en 2011 xa contaba cunha poboación de cerca de 400 000 habitantes.
Nick Hanauer
Nicolas Joseph Hanauer, nado en Nova York en setembro de 1959, é un empresario estadounidense e investidor de capital-risco.
Carreira empresarial
Hanauer naceu nunha familia xudía secular na cidade de Nova York e criouse en Bellevue, Washington. O seu irmán é Adrian Hanauer, propietario maioritario do Seattle Sounders FC e propietario minoritario do Seattle Kraken. Despois de obter o título de Filosofía na Universidade de Washington, Hanauer comezou a traballar na Pacific Coast Feather Company, de propiedade familiar, onde exerceu de copresidente e CEO. Nos anos oitenta co-fundou a Museum Quality Framing Company, unha gran franquía da Costa Oeste dos EEUU.
Na década dos 90s, Hanauer foi un dos primeiros investidores en Amazon.com, onde exerceu de asesor até o 2000. Fundou Gear.com, que finalmente se fusionou con Overstock.com e Avenue A Media, e que Microsoft adquiriu en 2007 (co nome de aQuantive) por 6.400 millóns de dólares. Xestionou, fundou ou financiou máis de 30 empresas nunha ampla gama de industrias, incluíndo fabricación, venda retallista, comercio electrónico, medios dixitais e publicidade, do software, aeroespacial, de asistencia sanitaria e de finanzas, incluído Insitu Group (comprado por Boeing por 400 millóns de dólares) e Market Leader (comprado por Trulia en 2013 por 350 millóns de dólares).
En 2000, Hanauer co-formou a compañía de capital-risco con sede en Seattle, Second Avenue Partners, que "busca investir en equipos prometedores e ideas transformadoras nunha ampla gama de áreas, incluíndo internet, redes de consumo e redes sociais, software e enerxías limpas". A compañía asesora e financia empresas en fase inicial como HouseValues, Qliance, e Newsvine.
En 2018, os dous irmáns venderon a Pacific Coast Feather.
Activismo cívico
Hanauer é co-fundador de The True Patriot Network, un think tank progresista enmarcado nas ideas que el e Eric Liu presentaron no seu libro de 2007 que defendía o progresismo patriótico, The True Patriot. Hanauer e a súa esposa, Leslie, co-xestionan a Fundación Nick and Leslie Hanauer "que se centra na educación pública e no medio ambiente e, ademais, apoia unha variedade de causas a nivel local e nacional". A súa fundación apoiou o Seattle Art Museum, o Seattle Center Fund, a Progress Alliance de Washington, cuxa visión é un "estado de Washington que é un lugar saudable para vivir con éxito económico e seguridade compartidos e unha democracia que funcione para a súa xente", e Woodland Park Zoo. A parella tamén apoiou o capítulo de Seattle de United Way.
A raíz do tiroteo de Sandy Hook, Hanauer co-fundou a Alianza de Washington para a responsabilidade de armas, cuxa misión é "presentar e apoiar solucións de sentido común para reducir a violencia con armas". A organización foi o principal patrocinador de varias iniciativas para a votación no estado de Washington, Iniciativa 594, que ampliou as leis estatais de verificación de antecedentes a todas as compras de armas; Iniciativa 1491, que autoriza aos tribunais a emitir ordes de protección contra riscos extremos para eliminar o acceso dun individuo ás armas de fogo; Iniciativa 1639, para impor restricións na compra e propiedade de armas de fogo, incluíndo aumentar a idade mínima para mercar unha arma até os 21 anos, engadir comprobacións de antecedentes, aumentar os períodos de espera e promulgar requisitos de almacenamento.
En xuño de 2014, Hanauer escribiu un artigo para a revista Politico na que prevía que as "forcadas" virían polos seus "compañeiros plutócratas do 01%" se non abordaban o problema da desigualdade de riqueza crecente. Resaltou que resultaría na destrución da clase media e danaría á clase rica, facendo comparacións co período anterior á Revolución francesa no século XVIII. Hanauer continúa este tema no seu podcast, "Pitchfork Economics with Nick Hanauer".
En 2015, Hanauer fundou Civic Ventures and Civic Action, "un grupo de 'troublemakers' dedicados a ideas, políticas e accións que catalizan un cambio social significativo. Ao pensar, escribir e actuar fóra do ámbito do discurso político convencional, Civic Ventures dirixe a conversa económica e modifica fundamentalmente o 'statu quo' en Seattle, e nos Estados Unidos".
Hanauer foi un defensor de aumentar o salario mínimo a 15 dólares por hora, axudando a iniciar o movemento nacional estadounidense que aumentou o salario mínimo en 21 Estados. En 2013, "cando os traballadores de comida rápida en folga de todo o país comezaron a concentrarse polos 15 dólares por hora, Hanauer e David Rolf, un líder obreiro, iniciaron unha organización na pequena comunidade aeroportuaria de SeaTac, Washington, que resultou na primeira lei do país que impón ese salario mínimo". En 2014, Hanauer foi membro do Grupo Consultivo de Desigualdade de Ingresos de Seattle, que propuxo, e finalmente aprobou, o salario mínimo de 15 dólares. En 2016, Hanauer foi o maior contribuínte á Iniciativa 1433 do Estado de Washington, que apoiou "aumentar gradualmente o salario mínimo do estado de 9,47 a 13,50 dólares para 2020" e unha petición aos empresarios para que ofrezan baixas laborais por enfermidade.
Controversia de Charla do TED
En maio de 2012, varios medios de comunicación en liña informaron de que a charla TED sobre desigualdade de Hanauer, do 1 de marzo de 2012, non fora publicada en liña por TED Talks. Nesa breve presentación, criticou o que chamou "un dogma de fe para os republicanos", é dicir, a afirmación de que "se suben os impostos aos ricos, a creación de emprego baixará", dicindo:
"As empresas e os ricos non crean emprego. Os postos de traballo créanse mediante un lazo de retroalimentación entre clientes e empresas que os consumidores poñen en marcha aumentando a súa demanda." e "Se as taxas máis baixas do imposto sobre a renda para os ricos funcionasen realmente, estariamos ateigados de postos de traballo, porén aínda o paro e o subemprego están en máximos de récord". Como xustificación para non publicala, Chris Anderson, curador de TED, afirmou que sentía que a charla era "explicitamente partidista". Ademais, dixo, o público en directo de TED deu ao discurso críticas mediocres. A escritora do Huffington Post, Jillian Berman, expresou o seu desconcerto xa que TED xa emitira conversas de políticos como o ex-vicepresidente estadounidense Al Gore ou o primeiro ministro británico David Cameron sen dubidalo. O editor xerente de Forbes, Bruce Upbin, sinalou que un gráfico que aparecía na charla de Hanauer mostraba datos incorrectos, mostrando que o paro aumentaba constantemente do 5,6% en 1995 ao 9,3% en 2009, mentres que en realidade o paro baixara algo do 5% recentemente a comezos de 2008.
TED resérvase o dereito de publicar só as conversas que considera máis eficaces. Hanauer defendeu parcialmente a decisión de Anderson nunha entrevista con Sam Seder, dicindo que podía entender que a posición que el mesmo ofreceu na súa charla podería ser controvertida para a comunidade empresarial e que Anderson podería recibir críticas desproporcionadas pola súa decisión de reter a charla. A presentación orixinal está dispoñible en YouTube e na páxina de TED.
Máis tarde, Anderson decidiu engadir a conversa máis recente e máis longa de Hanauer sobre un tema similar no TEDSalon NY2014, publicada o 12 de agosto de 2014. Anderson tamén publicou unha explicación da súa decisión e mostrouse a si mesmo e a Hanauer "enterrando a machada (de guerra)". A súa charla de xullo de 2019, "O sucio segredo do capitalismo e un novo camiño a seguir" está dispoñíbel na canle de YouTube de TED Talks. Nela non menciona a ningún partido político senón que chama as faltas da "teoría económica neoliberal" e presenta teorías económicas alternativas.
Tarquinia
thumb|upright=1.25|Praza da cidade de Tarquinia co concello (Palazzo Comunale) á dereita. Tarquinia, antigamente Corneto, é unha cidade antiga da provincia de Viterbo, no Lacio, Italia coñecida principalmente polas súas antigas tumbas de etruscos nas amplas necrópoles ou cemiterios sobre os que se atopa, polo que foi galardoada como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Localización
A cidade etrusca e romana está situada na longa meseta de La Civita, ao norte da cidade actual.
Os antigos cementerios (necrópoles), que datan da Idade do Ferro (século IX a.C., ou período da villanovana) ata a época romana, estaban nos promontorios adxacentes, incluíndo o da Tarquinia actual.
Historia
thumb|Vista de Tarquinia desde Ara della Regina thumb|upright=1.25|Sitio da cidade antiga na meseta de La Civita fronte á cidade moderna
Cidade etrusca
Tarquinii (Etrusco Tarch(u)na ) foi unha das cidades etruscas máis antigas e importantes; os antigos mitos relacionados con Tarchuna (os do seu fundador homónimo Tarconte, fillo ou irmán de Tirreno, e do oráculo infantil Tages, que deu aos etruscos a disciplina etrusca), todos apuntan á antigüidade e importancia cultural da cidade. Baseándose nos achados arqueolóxicos, Tarchuna eclipsou aos seus veciños moito antes da chegada dos rexistros escritos. Dise que xa era unha cidade florecente cando Demarato de Corinto trouxo obreiros gregos.
A aparición de Tarchuna como potencia comercial xa no século VIII a.C. estivo influenciada polo seu control dos recursos minerais situados nos Montes Tolfa ao sur da cidade e a medio camiño do porto Caeretino de Pyrgi.
A finais do século V e durante a primeira metade do século IV a.C. tivo lugar un breve renacemento, tanto no ámbito político como no artístico, probablemente baixo o ascendente da familia Spurinna, cuxos membros contribuíron á renovada expansión de Tarchuna e a repoboación e crecemento das vilas do interior. A tumba dos Spurinna, coñecida como a Tomba dell'Orco, está decorada con frescos dun banquete que une os membros da familia que se identifican mediante inscricións. A familia Spurinna destacou en Tarquinii ata o século I d.C. Dúas lousas fragmentadas, coñecidas como Eloxia Tarquiniensis, renden homenaxe a Velthur Spurinnas e Aulus Spurinnas, e ofrecen unha rara visión da historia etrusca, incluída a mención dun rei Orgolnium de Caere, que lembra o nome da familia Urgulanilla, que incluía entre os seus membros á muller do emperador Claudio.
Durante este período, Tarchuna superou a Caere e outras cidades etruscas en termos de poder e influencia. Neste período construíronse murallas colosais arredor da cidade en resposta ás ameazas dos celtas e de Roma. Tarchuna non se viu afectada polas invasións celtas, finalmente colonizou todos os seus territorios que antes ocupaban arredor do 385 a.C. Este novo estado de florecemento permitiu unha rápida recuperación de todas as actividades. Os grandes monumentos funerarios decorados con pinturas, con sarcófagos e esculturas funerarias en pedra, reflicten a eminente posición social das novas clases aristocráticas, pero varias inscricións en muros e sarcófagos amosan o proceso gradual dunha transición cada vez máis democrática.
Non obstante, durante o século IV a.C., cando a expansión de Tarchuna estaba no seu punto álxido, tivo lugar unha encarnizada loita con Roma. No 358 a.C., os cidadáns de Tarchuna capturaron e mataron a 307 soldados romanos; a guerra resultante rematou no 351 BC cunha tregua de corenta anos, renovada por un período similar no 308 BC.
Cidade romana
É incerto cando Tarchuna pasou baixo dominación romana, como tamén o é a data na que se converteu nun municipio, no 181 AC o seu porto, Gravisca e (actual Porto Clementino), nunha posición insalubre na costa (debido á malaria das marismas próximas), converteuse nunha colonia que exportaba viño e tiña pesquerías de corais. Pouco se sabe de Tarquinii na época romana, pero os autores clásicos mencionan o liño e os bosques do seu extenso territorio, e Tarquinii ofreceuse a dotar a Escipión de tea de vela no 195 BC. Un bispo de Tarquinii menciónase no 456 AD.
Época postrromana
A antiga cidade reduciuse a un pequeno asentamento fortificado no lugar de "Castellina" durante a primeira Idade Media, mentres que Corneto, máis estratexicamente situado (posiblemente o "Corito" mencionado nas fontes romanas) creceu progresivamente ata converterse na principal cidade da Baixa Maremma costeira, especialmente despois da destrución do porto de Centumcellae (actual Civitavecchia). As últimas referencias históricas a Tarquinii son de arredor de 1250, e os últimos restos foron destruídos en 1305.
A importancia de Tarquinii para os arqueólogos reside principalmente na súa necrópole, situada ao sueste da cidade medieval, no outeiro chamado "Monterozzi". As tumbas máis antigas son tombe a pozza, ou fosas, que conteñen as cinzas dos mortos nunha urna. O máis antigo deles probablemente preetrusco, nalgúns destes túmulos hai urnas en forma de cabana, moitas das cales conteñen pinturas de varias épocas ben conservadas, algúns mostran un parentesco estreito coa arte grega arcaica, mentres que outros son máis recentes, e un pode pertencer a mediados do século IV a.C. Sarcófagos destes túmulos, algúns con vestixios de pintura, conserváronse no museo municipal, así como numerosas anforas gregas, bronces e outros obxectos.
Necrópole etrusca de Monterozzi
A principal necrópole de Tarchuna, parte da cal se pode visitar hoxe en día, é a necrópole de Monterozzi cunhas 6.000 tumbas, polo menos 200 das cales inclúen fermosas pinturas murais, e moitas das cales eran tumbas de túmulos con cámaras esculpidas na rocha debaixo.
As tumbas famosas inclúen a Tumba dos Touros, Tumba dos Auguros e a Tumba dos Leopardos.
Durante a segunda metade do século IV usaron sarcófagos esculpidos e pintados en nenfro, mármore e alabastro. Depositábanse en bancos labrados na rocha ou contra os muros das cámaras subterráneas daquela moi grandes. Os sarcófagos continuaron ata o século II e atópanse en tal número en Tarquinia que deberon ser fabricados localmente.
Outros puntos turísticos
thumb|upright=1.2|A igrexa de Santa Maria di Castello.
Tarquinia DOC
O viño italiano DOC de Tarquinia produce viño tinto e branco estilo frizzante. As uvas están limitadas a un rendemento de colleita de 12 ton/ha con viños acabados que necesitan un nivel de alcol mínimo do 10,5%. Os tintos son unha mestura de polo menos un 60% de Sangiovese e/ou Montepulciano, ata un 25% de cesanés e ata un 30% doutras uvas tintas de variedades locais como Abbuoto. Os brancos están compostos polo menos nun 50% de Trebbiano e/ou Giallo, ata un 35% de Malvasia e ata outras 30 variedades de uva locais con excepción de Pinot grigio que está especificamente excluído dos viños DOC de Tarquinia.
José Rodríguez Gerpe
José Rodríguez Gerpe, nado en Santiago de Compostela cara a 1894 e finado no mesmo concello o 7 de marzo de 1938, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Foi mineiro e despois peón. Membro do Sindicato de Peóns de Compostela. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu. Foi detido en 1937. Xulgado en Compostela por rebelión militar, foi condenado a pena de morte. Foi executado no cemiterio de Boisaca o 7 de marzo de 1938 con Antonio Caldelas e Jesús Regueiro Bueno.
Cruces, Alveredos, Barxas
Cruces é un lugar da parroquia de Alveredos no concello de Barxas que se localiza na comarca do Bierzo na provincia de León. Sitúase a 1280 metros sobre o nivel do mar e segundo o INE no ano 2021 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller), o que supón unha diminución en relación a 2010 cando tiña 3 habitantes.
Wikipedia en fidxiano
A Wikipedia en fidxiano é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua fidxiana. Foi creada en outubro de 2009.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Wikipedia en congo
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Go, Dog. Go! (serie de televisión)
'Go, Dog. Go!' é unha serie de televisión por streaming de animación por ordenador canadense-estadounidense baseada no libro infantil homónimo de 1961 de P. D. Eastman. É creado por Adam Peltzman e unha colaboración conxunta entre DreamWorks Animation Television e WildBrain Studios. A serie foi lanzada o 26 de xaneiro de 2021 en Netflix.
A segunda tempada estreouse o 7 de decembro de 2021. A terceira tempada estreouse o 19 de setembro de 2022.
Sinopse
A serie conta a historia de dous cadeliños extremadamente animados e curiosos, Tag Barker e o seu mellor amigo Scooch Pooch. As súas vidas son unha aventura e os dous pasan os días intentando axudar os outros veciños de Pawston.
Música
A serie foi composta por Paul Buckley, quen proporcionou o tema de apertura e escribiu cancións.
Wikipedia en lak
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Wikipedia en tahitiano
A Wikipedia en tahitiano é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua tahitiana. Foi creada no ano 2008.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Wikipedia en oromo
A Wikipedia en oromo é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua oromo. Foi creada no ano 2002.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.