cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Estreptófitas
Filoxenia
O descubrimento do clado das estreptófitas dentro das "plantas verdes" (Viridiplantae) comezou a fins da década de 1960, cando estudos detallados da ultraestrutura da división celular revelou que había unha diferenza importante dentro dos organismos que tradicionalmente eran coñecidos como "algas verdes", algúns deles tiñan un tipo de división celular similar, mais outros dividíanse presentando certa característica moi distintiva, que só se atopara nas plantas terrestres: tiñan unha orientación diferente dos microtúbulos do fuso acromático ao final da división, formando un fragmoplasto como o que se encontra en todas as plantas terrestres, na cal este está orientado de forma perpendicular á parede celular en formación, ). Entón fíxose un estudo con máis mostras, e descubriuse que esa forma de división celular similar á das plantas terrestres ("condición fragmoplástica"), aparecía especificamente en todas as algas do grupo chamado daquela carofíceas (hoxe as ordes Coleochaetales e Charales). Estas plantas mostran unha diversidade de formas de vida moi grande (hai formas esgueitas e ramificadas, como en Chara e Nitella, e formas aplanadas, como en Coleochaete), e viven en auga doce, preto da costa. Cando estes organismos se estudaron en máis detalle, foi emerxendo a idea de que estaban en realidade máis emparentados coas plantas terrestres que co resto das "algas verdes", e cando se aumentou a mostraxe a outras algas encontrouse que tamén pertencían a este clado outras formas de "algas verdes", e, ademais das dúas ordes mencionadas, incluían as ordes Klebsormidiales e Zygnematales, ) estas últimas inclúen a Spyrogira e os seus parentes, chamadas "algas verdes conxugadas", xa que poden conxugarse na súa reprodución sexual, formando unha conexión tubular entre células de filamentos adxacentes polo que pasa o protoplasto dunha célula á outra, e prodúcese a fusión dos núcleos para formar un cigoto.
As relacións entre os grupos de estreptófitas foron confirmadas polos estudos moleculares, que incluían algunha información ultraestructural (por exemplo o factor de elongación tufA parece que emigrou do cloroplasto ao xenoma nuclear no antepasado da liñaxe das carófitas e as embriófitas ), e son as que se mostran no seguinte cadro:
miniatura|center|540px| [[Árbore filoxenética dos diferentes grupos de viridófitas. ]]
Streptophytina
As ordes Coleochaetales e Charales posúen algunhas características funcionalmente importantes que só se encontran neses dous grupos e nas embriófitas, como a presenza de flavonoides e os precursores químicos da cutícula. Aínda máis importante para o desenvolvemento do ciclo de vida das embriófitas (que en embriófitas é haplo-diplonte) é que reteñen o ovo e ás veces tamén o cigoto no corpo da planta haploide. Estes caracteres presentes nestes tres grupos, que foron fundamentais na transición da vida acuática á terrestre das embriófitas, fan ao clado moi distintivo para algúns autores, que o denominan Streptophytina.
Evolución
Os resultados filoxenéticos teñen moitas implicacións importantes para a comprensión da evolución das plantas verdes. En principio, implican que a multicelularidade da fase diploide orixinouse moitas veces, en eventos independentes. As formas volvocinas exploraron unha forma de vida na que as células se agruparon en colonias. As colonias máis grandes tamén mostran interconexións entre os citoplasmas das células, e unha división do traballo, con algunhas células especializadas na reprodución. Outras clorófitas formaron corpos filamentosos ou parenquimatosos de tamaño moito máis grande (como Ulva, a leituga de mar) e mostran unha integración morfolóxica máis complexa e unha diferenciación das funcións da célula. As ulvofíceas seguiron un camiño diferente, no que exploraron a forma de células multinucleadas, ás veces formando filamentos, e outras (como en Codium), formando un talo mediante un entrelazado denso dos filamentos. Finalmente, a multicelularidade evolucionou independentemente na liña das estreptófitas. Moitas especies de Zygnematales son filamentosas, e as formas filamentosas (con plasmodesmos que conectan as células adxacentes) atópanse en dúas liñaxes de carófitas e nas embriófitas.
Entre as plantas verdes que diverxiron temperanmente do resto das liñaxes, tamén encontramos unha cantidade de ciclos de vida moi diversos. A alternancia de xeracións gametofítica e esporofítica de morfoloxía similar (como en Ulva) é dabondo común. Ao contrario, Codium (Ulvophyceae) desenvolveu un ciclo de vida igual ao dos animais, no cal os gametos son o único representante da fase haploide. En claro contraste, nas carófitas as plantas son haploides, e o único representante diploide de todo o ciclo de vida é o cigoto, que é o resultado da fertilización dun ovo non móbil e grande por unha célula espermática nadadora (fenómeno de oogamia).
Clasificacións
A composición de Streptophyta e grupos similares (Streptophytina, Anthocerotophyta e Charophyta) varía segundo cada clasificación. Algúns autores son máis restritivos, e inclúen só as Charales e Embryophyta (por exemplo, Streptophyta Jeffrey 1967; Adl et al. 2012, Streptophytina Lewis & McCourt 2004 ), outros inclúen máis grupos (por exemplo, Charophyta Lewis & McCourt 2004; Karol et al. 2009; Adl et al. 2012 , Streptophyta Bremer, 1985; de Reviers 2002; Leliaert et al. 2012 , Streptobionta Kenrick & Crane 1997 ; algúns autores usan esta definición ampla, pero exclúen as Embryophyta, por exemplo, Charophyta Cavalier-Smith 1993; Leliaert et al. 2012 , Charophyceae Mattox & Stewart, 1984 , e Streptophycophytes de Reviers, 2002.
Batalla das Dunas
Houbo varias batallas coñecidas con este mesmo nome:
AC-432
A AC-432 é unha estrada pertencente á rede primaria complementaria da Xunta de Galicia. Une as localidades coruñesas de Vimianzo e Camariñas, logo duns 18,5 quilómetros.
Manuel Rodríguez Saa
Manuel Rodríguez Saa, coñecido como Dr. Saa e Conde de Waldemar, nado en Bagude (Portomarín) en 1885 e finado no mesmo concello o 5 de novembro de 1984, foi un ilusionista galego.
Pietro Fittipaldi
Traxectoria
Fittipaldi comezou a súa carreira na NASCAR, gañando o campionato en Hickory Motor Speedway en 2011, antes de marchar a Europa para seguir unha andaina nas carreiras de rodas abertas en 2013. En 2014 gañou o Protyre Formula Renault Championship, logrando o título a falta dunha carreira.
En outubro de 2014, Fittipaldi foi un dos catro pilotos aos que se invitou a unirse á Ferrari Driver Academy. Primeiro probou un Coche de Fórmula 1 o 27 de novembro de 2018 durante a proba de post-tempada no Circuíto de Yas Marina, pilotando para Haas.
AC-432
Percorrido
A estrada comeza o seu percorrido na travesía urbana da AC-552 ao seu paso polo núcleo de Vimianzo, durante este primeiro tramo figura no nomenclátor municipal como "rúa Trasariz". Logo continúa pola parroquia de Calo e cruza o río Grande, tralo cal atravesa a parroquia de Carantoña. Entra no termo de Camariñas pola parroquia da Ponte do Porto primeiro e a continuación pola de Xaviña para rematar, por fin, na capital municipal.
Pietro Fittipaldi
Traxectoria
En febreiro de 2018, Fittipaldi foi nomeado piloto a tempo parcial do Honda número 19 para Dale Coyne Racing na Verizon IndyCar Series. En maio de 2018, Fittipaldi rompeu as dúas pernas nun accidente durante a clasificación para o World Endurance Championship 6 Horas de Spa-Francorchamps.
O 9 de novembro de 2018, o Haas F1 Team confirmou a Pietro Fittipaldi como o seu piloto de probas oficial para 2019. Haas anunciou que Fittipaldi probaría o coche na primeira proba de pretemporada en Barcelona en febreiro de 2019.
O 30 de novembro de 2020, anunciouse que Fittipaldi correría para Haas no Gran Premio de Sakhir de 2020 en substitución do ferido Romain Grosjean que foi hospitalizado despois dun accidente no Gran Premio de Bahrain de 2020 no que sufriu queimaduras nas mans e nos nocellos. Isto levouno a ser o primeiro neto dun piloto de Fórmula Un en converterse en piloto de Fórmula Un. Fittipaldi comezou o seu Gran Premio de debut no último posto e rematou a carreira no posto 17, o último dos pilotos que remataron a carreira. O director do equipo Haas Guenther Steiner comentou o debut de Fittipaldi "Creo que Pietro fixo un gran traballo, tendo en conta que conduciu o coche por última vez hai un ano". Fittipaldi comentou que é difícil para un piloto chegar á Fórmula Un e alegrouse de ter rematado a súa primeira carreira.
Estados de Alemaña
300px|dereita Alemaña é unha república federal composta de 16 estados, chamados Land (en singular, o plural de Land en alemán é Länder).
A Laxe, Vilariño, Vilasantar
A Laxe é un lugar do concello coruñés de Vilasantar na comarca de Betanzos, que pertence a dúas parroquias, divididas polo río Cabalar. Do río cara ao norte pertence á parroquia de Armental e do río cara ao sur á parroquia de Vilariño. Segundo o Instituto Nacional de Estadística, en 2018 a parte de Vilariño tiña 12 habitantes (seis homes e seis mulleres).
Estados de Alemaña
Termo
Dado que a palabra Land tamén significa "país" en alemán, o termo Bundesländer (estados da Federación) úsase con máis frecuencia, xa que é máis específico. Tres dos estados son cidades estatais, mentres que os outros 13 son Flächenländer (estados da área).
Länder e Bunderländer en Alemaña e Austria
O termo "Bundesland" pode parecer implicar unha subordinación do termo Länder ao Bund federal, pero isto non se reflicte na autonomía dos Länder nas relacións internacionais. A palabra correcta, tamén usada no Grundgesetz, é polo tanto Länder.
Esta diferenza é importante, xa que despois da segunda guerra mundial, os Länder da parte occidental do antigo Reich alemán constituíronse primeiro como áreas administrativas, e máis tarde federáronse no Bund ou República Federal de Alemaña. Este procedemento é o contrario do que aconteceu en Austria despois da guerra, onde primeiro se creou o Bund e despois seguiron os estados como unidades do sistema federal. En Austria os estados tamén se denominan Länder na súa Constitución.
Manuel Rodríguez Saa
Traxectoria
Instalouse en Manila onde viviu comodamente logo do seu matrimonio coa aristócrata Teodora Salgado ata 1944. Ao morrer a esposa, os herdeiros obrigárono a fuxir. A finais dos anos sesenta decidiu volver a Galicia.
Pietro Fittipaldi
Traxectoria
De novo substituíu a Grosjean na final da tempada no Abu Zabi. Cualificouse 19º e ascendeu ao 17º na grella debido a que outros pilotos foron penalizados. Na carreira, sufriu unha parada lenta en boxes e de novo rematou o último dos pilotos en marcha no posto 19º. Despois da carreira, Fittipaldi afirmou que lle gustaría "seguir mantendo un pé na Fórmula Un" como piloto de reserva en.
Estados de Alemaña
Estados alemáns desde a reunificación
.Alemaña ten 16 estados federados : File:German_state_government_compositions.svg
Pietro Fittipaldi
Traxectoria profesional
† Fittipaldi non gañou o campionato nacional; foi o campión individual no circuíto de Hickory Motor Speedway.
Estados de Alemaña
Subdivisións
As cidades-estados de Berlín e Hamburgo están subdivididas en Distritos. A cidade de Bremen consta de dous distritos urbanos: Bremen e Bremerhaven, que non son contiguos. Nos demais estados existen as seguintes subdivisións:
Pietro Fittipaldi
Traxectoria profesional
†† Como Fittipaldi era piloto invitado, non puntuaba no campionato.
* Tempada en disputa.
Estados de Alemaña
Asociacións de área (Landschaftsverbände)
O estado máis poboado de Renania do Norte-Westfalia está dividido de xeito único en dúas asociacións de áreas ("Landschaftsverbände"), unha para a Renania e outra para Westfalia-Lippe. Este arranxo estaba destinado a aliviar a fricción causada ao unir as dúas rexións culturalmente diferentes nun só estado despois da segunda guerra mundial. Os Landschaftsverbände teñen agora moi pouco poder real.
A Constitución de Mecklenburgo-Antepomerania establece o dereito de Mecklenburgo e Vorpommern (Antepomerania) a formar Landschaftsverbände de seu, aínda que estas dúas partes constituíntes do estado non están representadas na actualidade como división administrativa.
Pietro Fittipaldi
Resultados completos no Campionato de Europa da FIA de Fórmula 3
(clave) (Carreiras en grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida)
Resultados completos nas World Series Formula V8 3.5
(clave) (Carreiras en grosa indican pole position; carreiras en itálica indican volta rápida) † O piloto non rematou, pero clasificouse xa que completou máis do 90% da distancia da carreira.
Resultados nas carreiras de rodas abertas americanas
(clave) (Carreiras en grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida)
IndyCar Series
(clave)
Resultados completos na Super Formula
(clave) (Carreiras en grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida)
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Estados de Alemaña
Distritos gobernamentais (Regierungsbezirke)
Os grandes estados de Baden-Württemberg, Baviera, Hessen e Renania do Norte-Westfalia están divididos en distritos gobernamentais, ou Regierungsbezirke.
En Renania-Palatinado, estes distritos foron abolidos o 1 de xaneiro de 2000, en Saxonia-Anhalt o 1 de xaneiro de 2004 e na Baixa Saxonia o 1 de xaneiro de 2005. Desde 1990 até 2012, Saxonia dividiuse en tres distritos (chamados ''). Direktionsbezirke'' desde 2008). En 2012, as autoridades destes distritos fusionáronse nunha única autoridade central.
Distritos administrativos (Kreise)
miniatura|Mapa dos distritos alemáns. Os distritos amarelos son urbanos, os brancos son suburbanos ou rurais. Os Distritos de Alemaña (Kreise) son distritos administrativos, e todos os estados excepto as cidades-estado de Berlín e Hamburgo e o estado de Bremen consisten en "distritos rurais" (Landkreise), Cidades sen distritos (Kreisfreie Städte, en Baden-Württemberg tamén chamados "distritos urbanos", ou Stadtkreise), cidades que son distritos por dereito propio, ou asociacións locais de tipo especial (Kommunalverbände besonderer Art), véxase a continuación. O estado Cidade Hanseática Libre de Bremen consta de dous distritos urbanos, mentres que Berlín e Hamburgo son estados e distritos urbanos ao mesmo tempo.
A partir de 2011, hai 295 Landkreise e 107 Kreisfreie Städte, o que fai 402 distritos en total. Cada un consta dun consello electo e dun executivo, que é elixido polo consello ou polo pobo, dependendo do estado, supervisando a administración do goberno local. Os Landkreise teñen funcións administrativas primarias en áreas específicas, como estradas, hospitais e servizos públicos.
As asociacións locais de tipo especial son unha fusión dunha ou máis "Landkreise" cunha ou máis "Kreisfreie Städte" para formar unha substitución das entidades administrativas mencionadas anteriormente a nivel de distrito. Pretenden implementar a simplificación da administración a ese nivel. Normalmente, unha cidade ou pobo libre de distritos e o seu hinterland urbano agrúpanse nunha asociación deste tipo, ou Kommunalverband besonderer Art. Tal organización require a emisión de leis especiais por parte do estado gobernante, xa que non están cubertas pola estrutura administrativa normal dos respectivos estados.
En 2010 só existen tres Kommunalverbände besonderer Art.
Oficinas (Ämter)
Nalgúns estados existe unha unidade administrativa entre os distritos e os municipios, chamada Ämter (singular Amt), Amtsgemeinden, Gemeindeverwaltungsverbände, Landgemeinden, Verbandsgemeinden, Verwaltungsgemeinschaften ou Kirchspiellandgemeinden.
Concellos (Gemeinden)
Cada distrito rural e cada Amt está subdividido en concellos, mentres que cada distrito urbano é un municipio por dereito propio.
Lope de Ulloa y Lemos
Traxectoria
Na súa mocidade, enrolado no exército, serviu en Filipinas e en Nova España (México). En 1604, tendo uns 32 anos, pasou ó Perú como parte do séquito de vicerrei Gaspar de Zúñiga y Azevedo, conde de Monterrey. En Lima casou cunha rica herdeira e comezou a alcanzar postos máis elevados: capitán da Compañía de Gentiles Hombres da garda do vicerrei, xeneral da cabalaría, membro da xunta de guerra e prefecto dunha congregación de segrares da Compañía de Xesús.
Moustadroine Abdou
Moustadroine Abdou, nado en Anjouan o 14 de xuño de 1969, Dende o 26 de maio de 2016, exerce como vicepresidente das Comores en Agricultura, Pesca, Medio Ambiente, Planificación Espacial e Urbanismo.
Lope de Ulloa y Lemos
Traxectoria
Este último posto era politicamente relevante, pois aseguraba a súa total adhesión ó xesuíta Luis de Valdivia, que, con grande oposición dos españois de Chile, convencera a coroa de poñer en funcionamento a política coñecida como Guerra Defensiva na fronteira coa nación mapuche.
Bibliografía
.
José Luis Manzano
José Luis Manzano Agudo, nado en Vallecas, Madrid, o 30 de decembro de 1963 e finado o 20 de febreiro de 1992, foi un actor español.
Traxectoria
Nedo en Madrid o 20 de decembro de 1962, José Manzano pasou a súa nenez entre unha parcela en Virgen de la Torre (Vicálvaro) e a UVA de Vallecas. Non recibiu educación primaria. Con doce anos comeza a traballar nunhas adegas do barrio de Vallecas, onde accidentalment se magoa a columna. Posteriormente é operado e obrigado a ficar prostrado durante meses no Hospital de San Rafael. O accidente causaríalle secuelas físicas para toda a vida.
En 1982, protagoniza Colegas, un filme feito entre amigos. Eloy escolleu, ademais de Manzano e a Pirri, a Antonio e Rosario Flores, Enrique San Francisco e Pedro Nieva Parola.
En 1983, De la Iglesia volve ao País Vasco para a rodaxe de El pico, un filme sobre as adiccións e non só á heroína. O filme resultou ser unha oportunidade para José Luis, xa que non tiña que interpretarse si mesmo, senón crear un personaxe cunhas circunstancias moi diferentes das súas. El pico foi o meirande éxito comercial da carreira de Eloy de la Iglesia e un dos filmes españois de maior recadación nos anos 1980. Ao pouco tempo, Eloy e José Luis volven colaborar en El pico 2, que recibe todas as subvencións que contempla a nova Lei de Cinema de decembro de 1983.
Manzano estivo casado un curto tempo, en 1987, mais axiña volve a carón de Eloy de la Iglesia. Despois de La estanquera de Vallecas (1987) Eloy de la Iglesia caeu no ostracismo e na marxinalidade polo cal o mundo do cinema acaba por pechar as súas portas a Manzano, quen cae na drogadicción. Pedro Cid, un capelán Xetafe, confía nel e acompáñao na súa desintoxicación. No segundo semestre de 1989, José Luis progresou notablement e deshabituou o consumo da heroína. Nesta época prodúcese o reencontro con Eloy de la Iglesia.
En 1990, comeza estudos audiovisuais sen abandonar as esperanzas dunha chamada que implique a súa volta ao cinema. Porén, o cinema en España estaba en plena crise e Manzano é considerado pola profesión como o actor exclusivo de Eloy de la Iglesia e un drogadicto. Malia todo, consegue por intercesión de Ramon Colom Esmatges un oco de bolseiro na produtora Spinto TV. En xullo de 1991, é acusado de atracar un transeúnte na Gran Vía de Madrid. José Luis Manzano é detido e condenado a oito meses de cárcere aínda sen ter antecedentes penais.
José Luis é internado no cárcere de Carabanchel, onde convive con drogadictos e doentes de SIDA. No cárcere era moi respectado, mais non se adapta e segue consumindo drogas. Desesperado e con anguria acepta concedir unha entrevista a un xornalista para chamar a atención do mundo artístico. A entrevista realizouse finalmente no cárcere de Yeserías, onde Manzano cumpría condena en segundo grao, en réxime de semiliberdade. A primeira reportaxe publicouse na revista Interviú, en xaneiro de 1992. José Luis afirmou que do que máis se arrepentía era de consumir drogas, malgastando deste xeito as moitas oportunidades que lle dera a vida. Tamén declarou a súa inocencia no roubo con intimidación ao transeúnte do cal fora acusado, feito claramente probado no xuízo. Manzano pediu unha nova oportunidade, afirmando que Pedro Cid, o capelán de Xetafe, e a súa nai eran as únicas persoas que se mantiveran ao seu carón. Finalmente apelou ao afecto das persoas, o cal consideraba preciso para a súa recuperación como actor e como persoa.
A tarde do 20 de febreiro de 1992, o seu corpo apareceu sen vida nun piso do número 5 da rúa Rafael del Riego, preto da glorieta de Atocha de Madrid, ocupado por Eloy de la Iglesia. A autopsia revelou que a súa morte foi de natureza violenta, atopándose elementos de heroína e outros tóxicos no seu sangue, ouriños e órganos vitais. Foi soterrado o 22 de febreiro de 1992 no cemiterio Sur de Madrid. Dos gastos do seu enterro fíxose cargo os Servizos Sociais do Concello de Madrid. En 2002, os seus restos foron incinerados e lanzados á foxa común por mor do impagamento da renovación da sepultura.
Estróxeno
miniatura|200px|O estróxeno [[estriol. Leva dous grupos hidroxilo (-OH) unidos ao anel D (o anel da dereita) e outro no anel A. Denomínase E3 porque ten 3 grupos OH.]] miniatura|200px|O estróxeno [[estradiol. Leva un grupo hidroxilo unido ao anel D e outro no A (á esquerda). A partícula 'di' e a denominación E2 refírense a que ten 2 grupos OH.]] miniatura|200px|O estróxeno [[estrona. Leva un grupo cetona no anel D. Denomínase E1 porque ten 1 só grupo OH.]]
Todos os vertebrados sintetizan estróxenos e tamén algúns insectos. A súa presenza en vertebrados e insectos suxire que as hormonas sexuais estroxénicas teñen unha historia evolutiva moi antiga.
Os estróxenos forman parte dalgúns contraceptivos orais, e da terapia de substitución hormonal para mulleres menopáusicas, e do tratamento hormonal ao que se someten as mulleres trans para a súa transición hormonal.
Como todas as hormonas esteroides, os estróxenos difundense con facilidade a través da membrana plasmática. Unha vez dentro da célula, únense e activan o receptor de estróxenos, que á súa vez regulan a expresión de moitos xenes. Ademais, os estróxenos activan os receptores acoplados á proteína G, GPR30.
Esteroides endócrinos
O Premarin un fármaco estroxénico frecuentemente prescrito producido a partir da urina de eguas preñadas, contén os estróxenos esteroides equilina e equilenina. Existen parches cutáneos de estradiol, que son unha alternativa a este tratamento.
miniatura|350px|[[Rangos de referencia para análises de sangue nos que se mostra o contido sanguíneo de estradiol, o principal tipo de estróxeno, durante o ciclo menstrual. ]]
Non endócrinos
Foron identificadas tamén diversas substancias naturais non esteroides, que teñen actividade estroxénica (similar á dos estróxenos) ou sintéticas. Entre elas están:
A diferenza dos estróxenos producidos polos mamíferos, estas substancias non son necesariamente esteroides.
Biosíntese
miniatura|dereita|450px|[[Esteroidoxénese, cos estróxenos na parte inferior dereita dentro do triángulo rosa.]]
Os estróxenos prodúcense principalmente nos ovarios polos folículos ováricos en desenvolvemento, o corpo lúteo, e tamén pola placenta. A hormona estimulante dos folículos (FSH) estimula a produción de estróxenos nas células da granulosa do ovario. Algúns estróxenos prodúcense tamén en pequenas cantidades noutros tecidos como o fígado, glándulas adrenais ou suprarrenais, e nos seos. Estas formas secundarias de estróxenos son especialmente importantes nas mulleres posmenopáusicas. Os adipocitos tamén producen estróxenos,
Nas mulleres a síntese de estróxenos empeza nas células da teca interna do ovario, pola síntese de androstenediona a partir de colesterol. A androstenediona é unha substancia de actividade androxénica moderada. Este composto cruza a membrana basal e pasa ás células da granulosa que a rodean, onde se converte en estrona ou estradiol, de forma directa ou a través da testosterona. A conversión de testosterona en estradiol, e de androstenediona en estrona, está catalizada polo encima aromatase.
Os niveis de estradiol varían durante o ciclo menstrual, e chegan ao seu nivel máis alto xusto antes da ovulación.
Funcións
Os estróxenos están presentes tanto nos homes coma nas mulleres, pero en cantidades moito maiores nas mulleres en idade reprodutiva. Promoven o desenvolvemento dos caracteres sexuais secundarios femininos, como as mamas, e están tamén implicados no engrosamento do endometrio e outros aspectos na regulación do ciclo menstrual. Nos homes, os estróxenos regulan certas funcións do aparato reprodutor importantes para a maduración do esperma  e poden ser necesarios para ter unha libido saudable. Ademais, inducen outros varios cambios estruturais e outras funcións.
Desenvolvemento fetal
Nos ratos os estróxenos (que se aromatizan localmente no cerebro a partir de andróxenos) xogan un importante papel na diferenciación psicosexual, por exemplo, masculinizan o comportamento territorial; pero isto non se produce en humanos. Nos humanos, os efectos masculinizantes dos andróxenos prenatais no comportamento (e noutros tecidos, coa posible excepción dos ósos) parecen actuar exclusivamente por medio do receptor de andróxenos. Como resultado de todo isto, a utilidade do uso de modelos de roedores para estudar a diferenciación psicosexual humana foi cuestionada.
Saúde mental
Considérase que os estróxenos xogan un papel significativo na saúde mental das mulleres. Unha privación repentina de estróxenos, ou flutuación, ou períodos de tempo con niveis baixos sostidos de estróxenos correlaciónase cun decaemento significativo do estado de ánimo. As depresións posparto, da perimenopausa, e da posmenopausa desaparecen cando os niveis de estróxenos se estabilizan ou son restaurados.
Os niveis baixos de estróxenos no rato de laboratorio macho poden ser unha causa do trastorno obsesivo-compulsivo (OCD). Cando no rato macho os niveis de estróxenos soben polo aumento da actividade do encima aromatase, os rituais do trastorno obsesivo-compulsivo decrecen drasticamente. Os niveis de proteínas hipotalámicas do xene COMT son potenciados ao incrementárense os niveis de estróxenos, o cal se cre fai que os ratos que mostraban condutas obsesivas-compulsivas volvan á actividade normal. Sospéitase que, en última instancia, a deficiencia en aromatase, a cal está implicada na síntese de estróxenos, ten implicacións terapéuticas en persoas con trastorno obsesivo-compulsivo.
Contraceptivos orais
Como o estróxeno circulante en sangue pode ter unha retroalimentación negativa que reduce os niveis circulantes de hormona estimulante dos folículos (FSH) e de hormona luteinizante (LH), a maioría dos contraceptivos orais conteñen un estróxeno sintético, xunto cunha proxestina sintética. Mesmo nos homes, a principal hormona implicada na retroalimentación negativa da LH é o estradiol máis que a testosterona.
Terapia de substitución hormonal
Na terapia de substitución hormonal (ou reemprazamento hormonal) os estróxenos e outras hormonas adminístranse a mulleres posmenopáusicas para evitar a osteoporose e tratar os síntomas da menopausa, como abafos, sequidade vaxinal, incontinencia urinaria, sensacións de frío, mareos, fatiga, irritabilidade, e suoración. As fracturas na espiña dorsal, pulsos e cadeiras diminúen nun 50-70% e a densidade ósea aumenta nun ~5% nas mulleres tratadas con estróxenos aos 3 anos do comezo da menopausa e durante os 5-10 anos seguintes.
Nun estudo feito polo Instituto Nacional da Saúde (NIH) dos Estados Unidos, os estróxenos esterificados non demostraron ter os mesmos riscos para a saúde cós estróxenos equinos conxugados. A terapia de substitución (ou reemprazamento) hormonal ten efectos favorables nos niveis séricos de colesterol, e cando se inicia inmediatamente despois de comezar a menopausa pode reducir a incidencia de enfermidades cardiovasculares, aínda que esta hipótese ten aínda que ser comprobada en ensaios aleatorios. Os estróxenos parecen ter un efecto protector sobre a aterosclerose, xa que fan baixar a cantidade de lipoproteínas LDL e triglicéridos, aumentan as lipoproteínas HDL e teñen propiedades de vasodilatación endotelial e un compoñente antiinflamatorio.
Continúan as investigacións para determinar se os riscos do uso da suplementación de estróxenos son iguais en todos os métodos de administración. En particular, quérese saber se o estróxeno aplicado topicamente pode ter un espectro de efectos secundarios diferente do administrado por vía oral, e se os estróxenos administrados por vía transdérmica non afectan á coagulación, xa que son absorbidos directamente na circulación sistémica, evitando facer un paso previo polo metabolismo hepático. Esta ruta de administración é a preferida para mulleres cun historial de doenzas trombo-embólicas.
Os estróxenos utilízanse tamén na terapia da atrofia vaxinal, hipoestroxenismo (como resultado de hipogonadismo, castración, ou insuficiencia ovárica primaria), amenorrea, dismenorrea, e oligomenorrea. Os estróxenos poden tamén utilizarse para suprimir a lactación despois do parto.
Cancro de mama
Investigacións recentes descubriron que o champiñón ten propiedades antiaromatase e, por tanto, unha posible actividade antiestroxénica. Estase investigando se servirían para a prevención do cancro de mama. Un estudo de 2009 sobre os hábitos alimenticios de 2.018 mulleres, revelou que aquelas que consumían champiñóns tiñan aproximadamente unha incidencia de cancro de mama un 50% menor. As mulleres chinesas que consumías fungos e te verde tiñan unha incidencia un 90% inferior deste tipo de cancro.
Os cancros de mama hormona-receptor positivos trátanse con fármacos que suprimen a produción de estróxenos no corpo. Esta técnica, no contexto do tratamento do cancro de mama, coñécese como terapia hormonal, hormonoterapia, ou terapia antiestróxenos (que non hai que confundir coa terapia de substitución ou reemprazamento hormonal).
Cancro de próstata
En certas circunstancias, o estróxeno pode ser tamén usado en pacientes masculinos para o tratamento do cancro de próstata.
Outros
Nos humanos e ratos, o estróxeno promove a curación de feridas.
Antes, os estróxenos utilizáronse para inducir unha atenuación do crecemento en rapazas que eran demasiado altas. Recentemente, a atenuación do crecemento inducida polos estróxenos utilizouse como parte do controvertido tratamento Ashley para atenuar o crecemento de nenas con retardo mental para facilitar o seu coidado.
Máis recentemente, o estróxeno utilizouse en investigación experimental para tratar pacientes de bulimia nerviosa, xunto con terapia condutual cognitiva, o cal é o tratamento estándar establecido en casos de bulimia. A investigación con estróxenos hipotetiza que esta enfermidade pode estar ligada a un desequilibrio hormonal no cerebro.
Os estróxenos foron tamén utilizados en estudos que indicaban que poden ser un tratamento efectivo en casos de danos hepáticos traumáticos.
Riscos para a saúde
A hiperestroxenemia (elevados niveis de estróxenos) pode ser o resultado da administración exóxena de estróxenos ou de substancias similares aos estróxenos, ou pode orixinarse por estados fisiolóxicos como o embarazo. Todas estas causas están ligadas a un incremento do risco de trombose.
O estudo do WHI que só usou estróxeno informou dun risco de accidentes cerebrovasculares e trombose venosa profunda (DVT) nas mulleres posmenopáusicas de 50 anos de idade ou máis e un aumento do risco de demencia en mulleres posmenopáusicas de 65 anos ou máis ao utilizar 0,625 mg de estróxenos equinos conxugados Premarin. O subestudo con estróxeno e proxestina do WHI informou dun aumento do risco de infarto de miocardio, accidentes cerebrovasculares, cancro de mama invasivo, ambolia pulmonar e trombose venosa profunda en mulleres posmenopáusicas de 50 anos ou máis e un incremento do risco de demencia en mulleres posmenopáusicas de 65 anos ou máis ao utilizar PremPro, o cal son 0,625 mg de estróxenos equinos conxugados e 2,5 mg da proxestina medroxiproxesterona acetato.
Nos Estados Unidos o etiquetado dos produtos que conteñen só estróxeno debe incluír a advertencia de que a terapia de estróxenos sen proxestáxeno incrementa o risco de cancro de endometrio. Pero, baseándose na revisión dos datos do WHI, en 2003 a FDA cambiou o etiquetado dos produtos de estróxenos e de estróxenos con proxestina para uso de mulleres posmenopáusicas para que incluísen unha nova advertencia sobre os riscos cardiovasculares e outros.
Cosméticos
Algúns champús incluíron na súa composición estróxenos e extractos placentarios; outros contiñan fitoestróxenos. Houbo casos de rapaces que desenvolveron unha puberdade prematura despois da exposición continuada a eses champús. En 1993 a FDA determinou que non todos os produtos de aplicación tópica que contiñan hormonas á venda sen receita para uso humano estaban recoñecidos como "xeralmente seguros e efectivos" e o seu etiquetado era incorrecto, e que calquera uso da palabra hormona no etiquetado ou o contido de hormonas nos seus ingredientes implicaba que o produto tivese que cumprir primeiro as normas regulatorias para os fármacos.
Historia
En 1929 Adolf Butenandt e Edward Adelbert Doisy independentemente illaron e determinaron a estrutura do estróxeno. A partir dese momento abriuse o mercado para a investigación en fármacos hormonais.
O primeiro “estróxeno efectivo oralmente”, Emmenin, derivado da urina dunha muller canadense na fase final do embarazo, foi introducido no mercado en 1930 polos Collip and Ayerst Laboratories. Os estróxenos non son solubles en auga e non se poden administrar por vía oral, pero viuse que a urina contiña estriol glicurónido, o cal é hidrosoluble e faise activo no corpo ao sufrir hidrolización.
Os científicos continuaron investigando na procura de novas formas de estróxenos que se puidesen introducir no mercado. Ao mesmo tempo, unha compañía farmacéutica alemá formulou un produto similar ao Emmenin que se utilizou en Alemaña para tratar os síntomas da menopausa.
En 1938, os científicos británicos obtiveron a patente dun novo estróxeno non esteroideo, o dietilstilbestrol (DES), que era máis barato e máis potente cós estróxenos producidos previamente. Pouco despois, a preocupación polos efectos secundarios do dietilstilbestrol apareceu nas publicacións científicas, e os fabricantes asociáronse para buscar a aprobación gobernamental do dietilstilbestrol. Pero a terapia de estróxenos non foi aprobada pola FDA ata 1941 para o tratamento dos síntomas da menopausa.
Efectos no ambiente
Os estróxenos son un dos compostos perturbadores endócrinos (EDCs) de amplo rango, porque teñen unha gran potencia estroxénica. Cando estes compostos chegan ao ambiente causan disfuncións reprodutivas nos machos dos animais silvestres. O estróxeno excretado polos animais domésticos nas granxas é unha importante fonte dos estróxenos que chegan aos sistemas fluviais. Durante o período de reprodución dos peixes estes perturbadores pódenlles causar unha disfunción reprodutiva aos peixes macho.
Prisoners of the Sun (videoxogo)
Prisoners of the Sun é un videoxogo baseado na historia de As 7 bolas de cristal e O templo do sol da serie As aventuras de Tintín, a serie de banda deseñada do debuxante belga Hergé. Foi lanzado para SNES, Windows, Game Boy e Game Boy Color a finais de 1997 e en 2000.
Flensburgo
Flensburgo (en Flensburg; en Flensborg; en Flensborg) é unha cidade independente no norte Alemaña do estado federado de Schleswig-Holstein.
Flensburgo é a principal vila da rexión da Baixa Schleswig. Despois de Kiel e Lübeck Flensburg é a terceira maior cidade do estado e tamén é a vila máis ó norte de Alemaña. As cidades máis próximas son Kiel (86 km ó sur) e Odense en Dinamarca (92 km ó nordeste). A vila de Flensburg sitúase a só 7 quilómetros da fronteira danesa.
En maio de 1945 Flensburgo foi a derradeira praza alemá en ser liberada do dominio Nazi.
Flensburgo é coñecida en Alemaña por:
Linguas
Flensburgo foi unha cidade multilingüe case desde o seu comezo, fundada no século XIII por daneses que falaban sønderjysk axiña viu como aparecían comerciantes alemás de lingua baixo alemá, durante o século XIV mantívose o dialecto danés como fala principal principal mentres que a partir do século seguinte foi o baixo alemán o que pasou a ser o idioma máis falado. Coa Reforma protestante chegou a influencia da versión estándar do alto alemán a Flensburgo. Na época contemporánea o que predomina na cidade é unha variedade do alemán estándar moi influída no acento e na entoación polo baixo alemán orixinario da zona no que os dinamarquismos teñen gran peso. O danés mantense como materia nas escolas da cidade ofrecido como segunda ou terceira lingua estranxeira e como lingua de instrución nas escolas da minoría danesa xeneralizándose o padrón dinamarqués entre os membros da minoría danesa da localidade pero nunha variedade influída polo alemán e o baixo alemán coñecida como sydslesvigdansk no que se percibe un substrato do sønderjysk. Tradicionalmente a cidade foi un dos principais focos de emigración dos falantes de frisón setentrional pero son moi poucos os que conservan a lingua. O petuh é unha lingua híbrida que se orixinou no século XIX e que unía elementos do alemán e o danés estándar, e do baixo alemán e o sønderjysk e que aínda que está case extinguido, conserva algunha das súas expresións na fala local.
Porlá, Recemel, As Somozas
Porlá é un lugar da parroquia de Recemel no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (1 home e 4 mulleres).
Currás de Arriba, Couso, Coristanco
Currás de Arriba é un lugar da parroquia de Couso no concello coruñés de Coristanco na Comarca de Bergantiños. Tiña 13 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 7 homes e 6 mulleres.
Novás, Vilariño, Vilasantar
Novás é un lugar da parroquia de Vilariño, no concello coruñés de Vilasantar na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2017 tiña 19 habitantes (10 homes e 9 mulleres).
Marie de Garis
Marie de Garis, nada Marie Le Messurier o 15 de xuño de 1910 en Saint-Pierre-du-Bois (Guernsey, Illas da Canle) e morta no mesmo lugar o 10 de agosto de 2010, foi unha lingüista e lexicógrafa de Guernsey As súas obras son fonte de autoridade en materia de francés e normando da illa de Guernsey.
Traxectoria
Sen estudos académicos formais, Marie de Garis converteuse nunha especialista na variedade guernesiais do normando. Autora do dicionario bilingüe anglo-guernesiais Dictiounnaire Angllais-Guernésiais, que tivo a primeira edición en 1967. O seu dicionario superou a "Le Dictionnaire franco-normand" de George Métivier e a ortografía que usou converteuse no referente do guernesiais escrito. Publicou obras de investigación lingüística e etnográfica, salientando "Folklore of Guernsey" en 1975. "Glossary of Guernsey place-names" en 1976 e Guernesiais - a grammatical survey en 1985. Foi presidenta de La Société Guernesiaise e de "L'Assembllaïe d'Guernesiais". En 1999 converteuse en membro da Orde do Imperio Británico polo seu traballo en favor da preservación e desenvolvemento da cultura guernesiais.
Guerra de Independencia
O termo Guerra da Independencia utilízase para referirse a unha guerra nun territorio que foi declarado independente.
Guerras da Independencia en Europa
War of independence Война за независимость Kurtuluş Savaşı (anlam ayrımı)
Avelina Valladares
Avelina Valladares Núñez, nada en Vilancosta (A Estrada) o 23 de outubro de 1825 e finada en 1902, foi unha escritora galega, e unha das primeiras mulleres que publicou artigos de opinión na prensa escrita, e empregou o galego como lingua dalgúns dos seus poemas. É irmá do tamén escritor Marcial Valladares.
Traxectoria
Filla de José Dionisio Valladares Gómez, cunha considerable formación académica debido á súa ascendencia fidalga, Avelina Valladares dedicou parte da súa vida ao coidado dos demais (sempre dende as súas fondas conviccións relixiosas), participando na Xunta Parroquial de Beneficencia da súa parroquia, Berres. Nos períodos comprendidos entre 1840 e 1850, e 1864 e 1879, a escritora adicou a meirande parte do seu tempo á escrita, realizando durante eses anos a maior parte da súa obra literaria.
Como poeta afincada no seu tempo, as súas composicións tratan temas relixiosos, amicais ou de costumes. Non obstante, o que máis chama a atención dentro da súa produción literaria, son os artigos conservados, xa que abordan cuestións prácticas coma os cultivos, fan denuncia social ("El ochavo milagroso" critica algunhas supersticións populares) ou diríxense á autoridade (neste caso eclesiástica) para facer peticións de interese xeral. É tamén digno de destacar o seu Diálogo entre un peregrino que se dirige a Compostela y un labriego, obra bilingüe con claras características proclives á dramatización (hoxe existe unha versión teatral feita por Xosé Lueiro Lemos).
Na súa memoria creouse o Premio de poesía Avelina Valladares, convocado polo concello da Estrada. miniatura|page=35|Artigo de [[Manuel Castro López|Castro López.]]
Samuel de los Reyes
Samuel de los Reyes Domínguez, coñecido habitualmente como Samu, nado en Sevilla o 15 de febreiro de 1992, é un futbolista profesional español da canteira do Sevilla, que xoga como lateral esquerdo no UE Llagostera da Segunda División emprestado polo Córdoba.
Traxectoria
Nado en Sevilla, é froito da canteira dun dos principais clubs da súa cidade, o Sevilla Fútbol Club. Samuel de los Reyes fixo o seu debut como xogador sénior en 2008, cando tiña tan só 16 anos, no Sevilla C. En 2011 asina un contrato profesional e é ascendido ao Sevilla Atlético, naquel ano militante na Segunda División B. O 17 de febreiro de [[2013, De los Reyes rescinde o seu contrato co club andaluz e asina co Centre d'Esports Sabadell Futbol Club, da Segunda División. Tan só sete días despois debuta co equipo en liga, xogando os 90 minutos na vitoria por 1-0 ante o Xerez Club Deportivo no Municipal de Chapín. O 31 de maio convértese no primeiro fichaxe do Córdoba Club de Fútbol para a tempada 2013-14, asinandoun contrato por dous anos. Durante a campaña xogou 25 partidos, nun ano no que o equipo cordobés acabaría por ascender á Primeira División tras 42 anos de ausencia. O 21 de agosto asina un novo contrato por dous anos co club, sendo inmediatamente emprestado ao Club Deportivo Lugo da Segunda División por un ano.
HC Kometa Brno
O HC Kometa Brno é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Brno, República Checa. O club foi fundado en 1953 e actualmente compite na máxima categoría do hóckey sobre xeo checo, a Extraliga Checa. Xoga os seus partidos como local no Kajot Arena, un pavillón con capacidade para 7.200 espectadores. Con 11 campionatos checoslovacos é o segundo equipo máis laureado da competición por detrás do HC Dukla Jihlava (12 títulos), e as súas 3 IIHF European Champions Cups o converten no equipo checo máis laureado a nivel internacional.
Historia
miniatura|right|300px|Xogadores e seareiros do Kometa Brno logo do partido amigable do final da tempada 2011. O club foi fundado en 1953 como un equipo de hóckey sobre xeo do exército checoslovaco baixo o nome de Rudá hvězda Brno ("Estrela Vermella"), e xogou o seu primeiro partido fronte ao Motorlet Praha, gañando por 4 goles a 2. A meirande parte dos xogadores foron transferidos de dous equipos de Brno (TJ Spartak Brno Zbrojovka e TJ Spartak GZ Královo Pole ). Gañou o seu primeiro campionato checoslovaco en 1955, cando comezou a mellor etapa do club, que dominou a competición dende ese ano ata 1966, gañando todos os títulos disputados coa única excepción do ano 1959, cando se proclamou campión o Sokol Kladno.
En 1962 mudou o seu nome cara ZKL Brno (ZKL é a abreviación de Závody kuličkových ložisek) e deixou de ser un equipo do exército. Pouco despois xogou e gañou as tres primeiras edicións da IIHF European Champions Cup en 1966, 1967 e 1968. En 1976 o nome volveu mudar a Zetor Brno. En 1980, o equipo descendeu á segunda categoría do hóckey sobre xeo checoslovaco, volvendo ao ano seguinte á máxima categoría para descende novamente en 1988.
Pouco despois da Revolución de Veludo (1994), o club cambiou novamente o seu nome para pasar a chamarse HC Kometa Brno e participar na tempada inaugural da máxima categoría do hóckey sobre xeo na República Checa, a Extraliga Checa. "Kometa" foi o alcume do equipo dende os anos '50 was the team's nickname since 1950's (oposto ao oficial "Estrela Vermella") e o equipo foi asociado a este nome dende os seuis inicios.
En 1996 o equipo descendeu da Extraliga á segunda categoría, a 1. národní hokejová liga. Durante moitos anos, o club loitou contra a complicada situación económica, os múltiples trocos de propietario e contra un novo descenso que tivo lugar na tempada 2001-02. O club estivo a piques de desaparecer, xogando na división Leste da terceira categoría do hóckey sobre xeo checo, a 2. národní hokejová liga. Non obstante, na tempada 2003-04, o equipo regresou 1. liga, comezando o seu pequeno renacer. En 2004, o Kometa xogou os seus primeiros play-offs dende 1997, chegando ás semifinais no 2008 e á final no 2009. O 1 de abril de 2009, o Komenta mercou a praza para competir na Extraliga, praza que ocupara outro equipo da Rexión de Moravia Meridional, o HC Znojemští Orli e que agora serve como canteira do equipo de Brno.
Números retirados
Dende a súa creación, o club de Brno ten retirado o número dalgúns antigos xogadores:
Adestradores
O primeiro adestrador do equipo foi Václav Řezáč, e os adestradores que levaron ao equipo á consecución dos diferentes títulos que posúe foron: Slavomír Bartoň, Vladimír Bouzek e Eduard Farda. Bouzek conduciu ao equipo aos títulos que conseguir en 1956, 1957, así como aos conseguidos entre 1961 e 1966.
Neon Genesis Evangelion (franquía)
Neon Genesis Evangelion (新世紀エヴァンゲリオン) é unha franquía xaponesa creada por Hideaki Anno e propiedade de Khara. A franquía baséase nunha historia de acción mecha postapocalíptica, que conta os esforzos dunha organización paramilitar chamada NERV que loita contra seres hostís chamados Anxos, usando máquinas xigantes humanoides chamadas Evangelions (ou EVAs) que son pilotados por un grupo escollido de adolescentes. As obras derivadas do manga e o anime orixinais desvíanse deste tema central en diferentes graos, centrándose nas interaccións románticas dos personaxes, historias paralelas que non aparecen na obra orixinal, ou reinterpretacións dos conflitos das obras orixinais.