cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Programa ConCiencia
Recoñecementos
O programa ConCiencia foi recoñecido coa Mención de Honor do Premio "Ciencia en Acción" en 2010, co XL Premio da Crítica Galicia - modalidade de iniciativas culturais e científicas en 2017 e co Premio da Cultura Galega, modalidade Proxección Exterior en 2022. Segundo a organización: "É unha plataforma de lanzamento da imaxe de Galicia cara ao exterior en base ao seu talento".
Aeroporto de Dala
Aeroliñas e destinos
As seguintes aeroliñas operan voos regulares e chárter dende o aeroporto de Dala:
Lyoko
Sandbox 1: Mirror da Ermida
As árbores deixan acceder a unha gravación 3D dalgúns recordos do pai de Aelita e algunhas persoas involucradas con el.
Utilízase unha interface (como un mando) para avanzar e retroceder no tempo de gravación. Ao Mirror accédese desde un escáner cun porto de control parecido ao da fábrica.
Arma letal 3
Arma letal 3 (en Lethal Weapon 3) é un filme estadounidense de 1992 dirixido por Richard Donner. Foi producido por Richard Donner, e está protagonizado por Mel Gibson, Danny Glover e Joe Pesci, xunto con Rene Russo e Stuart Wilson nos papeis secundarios. É o terceiro título da franquía.
Xistra
miniatura| A xistra caracterízase por fortes ventos e pouca visibilidade. Unha xistra é un fenómeno meteorolóxico polo cal un vento levanta a neve do chan. É un tipo de tormenta de neve intensa. Por definición, a diferenza entre unha tormenta de neve regular e unha xistra é pola forza do vento. Unha posible definición de turbulencia é que se produzan ventos superiores a 56 km/h e temperaturas inferiores a -12 °C. Nestas condicións, a neve barrida polo vento reduce drasticamente a visibilidade e corta as estradas.
Unha xistra en Irán que durou do 3 ao 9 de febreiro de 1972 e matou máis de 4000 persoas foi a máis mortal coñecida.
En inglés a xistra correspóndese ao vocábulo blizzard, palabra que provén da lingua alemá e foi empregada por primeira vez polos habitantes de orixe alemá dunha pequena cidade do estado de Minnesota. O termo estendeuse rapidamente á maioría dos países nórdicos e fíxose común na prensa a partir do inverno de 1880-81. O fenómeno do blizzard é particularmente grave no Canadá e no norte dos Estados Unidos, xa que reduce moito a visibilidade, ás veces ata a só metros. As persoas que non se refuxian poden perderse facilmente durante esta treboada de neve, co risco de sufrir unha hipotermia que pode ser fatal. As nevaradas e a choiva xeada provocan a maioría dos accidentes de tráfico durante o inverno en América do Norte.
Definicións
O blizzard defínese oficialmente no Canadá e nos Estados Unidos como unha redución da visibilidade horizontal do chan caracterizada por:
A oficina australiana de meteoroloxía describe blizzard como "vento violento e moi frío cargado con neve, algunha dela, polo menos, levantada do chan nevado".
Centro xerminal
miniatura|dereita|300px|Corte dun ganglio linfático. Os centros xerminais son os sinalados co número 3 e ocupan unha posición xeralmente periférica no ganglio. As outras partes son: 1) cápsula, (2) seo marxinal ou subcapsular, (3) centros xerminais, (4) nódulo linfoide, (5) trabéculas.
Lyoko
Sandbox 2: A nova cidade (Sandbox de Bruxelas)
A nova cidade é o segundo Sandbox que aparece nos libros.
É unha cidade na que case todos os edificios son de azul celeste. Está infestada de mantaliñas voadoras, e cando XANA está preto, parece coma se toda a cidade lle obedecese.
Neste lugar atópase a arma temible que, de ser activada, podería causar un conflito a grandes escalas.
Esta arma está encerrada nun castelo negro e rodeada dunha gran muralla negra a modo de cortalumes. Nun principio, XANA estaba destinado a ser o gardián da arma, para que esta nunca chegase a ser utilizada. Con todo, os terroristas do Green Phoenix, xuntaron a un XANA case resucitado, e activan a arma.
Entre outros usos, esta arma pode (a condición de que haxa unha torre activada): Esta cidade quedou illada do resto de Lyoko pero introducciendo o Código: AELITA desde a sala do corazón de Lyoko e escollendo a chave correcta para abrirse paso á cidade, Lyoko e a primeira cidade quedan así ínterconectadas.
Despois da destrución de Lyoko
Na cuarta tempada, a destrución de Lyoko non é tan completa como parece. Jeremie e Aelita logran restaurar o sector 5, e máis tarde o resto de Lyoko, permitindo que Jeremie envíe aos seus amigos tras XANA pola Rede mundial a través do Mar dixital. Dentro do Mar dixital existen unha especie de illas, coñecidas como “Replikas”, que parecen versións máis pequenas de Lyoko, e cada Replika só ten un sector. Cada Replika é controlada por un supercomputador baixo o control de XANA. Para evitar o ata agora descoñecido propósito de XANA, estes supercomputadores deben ser destruídos.
Con esta fin, Jeremie desenvolve un novo proceso de materialización coñecido como “teletransporte” que permite materializar aos seus amigos na localización na Terra do supercomputador que controla a Replika. Ademais, son materializados coas formas de Lyoko, que Jeremie mellorou na cuarta tempada, non coas súas formas humanas coñecidas nas demais tempadas, dándolles as ferramentas necesarias para destruír cada supercomputador.
Vehículos utilizados en Lyoko
Os vehículos usáronse en Lyoko. A maioría programados por Jeremie, e os demais por XANA. Aparecen a partir da segunda tempada (por primeira vez vistos no episodio 27 (A nova orde). Os que os Guerreiros de Lyoko usan individualmente dentro dun sector tamén admiten ser usados para ir dun sector a outro usando as torres.
Transportador
Na 4ª tempada non se utiliza, pois Jeremie xa sabe virtualizar aos mozos directamente no sector 5; pero no episodio 94 (Loitar até o final) Jeremie chámao para ir desde o sector do xeo ao sector 5.
Ademais de transportar aos Guerreiros de Lyoko ao sector 5, pode ir recollelos a este sector e envialos de volta ao sector desde o que foron, ou a calquera outro, aínda que nunca se viu.
Skidbladnir (Skid)
É un submarino programado por Jeremie e Aelita para navegar polo Mar dixital (a Rede), pois ao parecer os Guerreiros de Lyoko non poden sobrevivir nese lugar, e se fosen desvirtualizados alí perderíanse para sempre. O seu nome vén da literatura nórdica. Ten forma de cáliz cando está parado e vertical, pero cando avanza rota e convértese nun veloz submarino con capacidade para cinco (o quinto era para William, pero nunca chegou a usalo). Componse dunha cabina de control circular, ocupada por Aelita, na súa popa, flanqueada por dous estilizados aleróns. O seu casco componse dun longo esporón ao que van axustados catro minisubmarinos, os NavSkids, nos que viaxan e combaten os membros do equipo. Para loitar desacóplanse e actúan como submarinos independentes, pero non poden volver entrar a Lyoko por si mesmos. O Skidbladnir e os seus NavSkids combaten con torpedos (sen límite de disparos, pero ás veces menciónase que consomen enerxía) que lanza por unhas toberas na quilla dos NavSkids e na cabina de Aelita. O Skid foi destruído polo Koloso.
Cando William-XANA combate no Mar dixital, usa algo parecido a un NavSkid, chamado Rorkal, pero negro e máis grande, e con dous propulsores no canto dun. Combate con torpedos e adoita ir escoltado por monstros de XANA, de quen se sospeita que foi XANA o que creou esta nave cos datos do Skidbladnir que roubou a Scyphozoa no episodio 76 (O lago).
Mantaliña negra
XANA creou unha mantaliña negra como vehículo de William-XANA. É como unha mantaliña normal, pero no canto de azul é negra. Ten rendas para o fácil uso de William-XANA.
Centro xerminal
Os centros xerminais son partes dos ganglios linfáticos e dos tecidos linfoides nos que os linfocitos B maduros proliferan rapidamente, diferéncianse, mutan os seus anticorpos (por medio de hipermutación somática), e cambian a clase dos seus anticorpos durante unha resposta inmunitaria normal ante unha infección. Durante este proceso de rápida división e selección, as células B reciben o nome de centroblastos, e unha vez que paran de proliferar denomínanse centrocitos. Os centros xerminais están situados nos ganglios do sistema linfático e en tecidos linfoides periféricos como o bazo, placas de Peyer, tonsilas etc. Os centros xerminais son un elemento importante na resposta inmunitaria humoral das células B. Desenvólvense dinamicamente despois da activación das células B polos antíxenos T dependentes. Histoloxicamente, os centros xerminais son a descrición de certas partes distinguibles microscopicamente dos tecidos linfoides.
Morfoloxía en diferentes estadios
A morfoloxía dos centros xerminais é moi específica e mostra propiedades que son características de diferentes estadios da reacción.
Na súa forma totalmente desenvolvida os centros xerminais aparecen como unha masa esférica cun polo escuro con moitas células, e un polo claro con menos células. Todo o centro xerminal está rodeado por unha envoltura de células alongadas, e rodeando a estas parcialmente hai un casquete de linfocitos pequenos, que é máis groso sobre o polo claro. A zona clara co seu casquete está orientada no bazo cara á polpa vermella, nos ganglios linfáticos cara ao seo marxinal subsuperficial, e nos aparatos dixestivo e respiratorio cara á superficie epitelial. Na zona escura atopamos células da liña linfoide en xeral grandes en diferentes estadios, xunto con algúns macrófagos (que conteñén restos fagocitados de linfocitos), e células dendríticas foliculares que forman unha rede. Na zona clara atopamos linfocitos pequenos, máis macrófagos e células dendríticas foliculares con moitas prolongacións.
Proceso
O proceso de diferenciación das células B nos centros xerminais desenvólvese da seguinte maneira:
1. As células B activadas migran desde o foco primario da infección aos folículos primarios do ganglio e comezan coa súa expansión monoclonal rodeados de células dendríticas foliculares (FDC). Durante este período denomínanse centroblastos.
2. Despois de varios días de expansión as células B sofren hipermutación somática, un proceso no cal mutan o seu ADN que codifica os anticorpos e así xeran unha diversidade de clons no centro xerminal. Isto implica substitucións pseudoaleatorias cun nesgo cara a rexións do ADN que codifican a superficie de recoñecemento do antíxeno dos anticorpos que producen as células B. Durante este tempo tamén sofren o cambio de isotipo (cambio de clase).
3. Despois de recibiren estímulos aínda non identificados das células dendríticas foliculares, as células B en maduración (centroblastos) migran desde a zona escura á clara do centro xerminal (ver máis arriba) e empezan a expresar os seus anticorpos na superficie da célula e neste estado denomínanse centrocitos. Os centrocitos están nun estado de apoptose activada e compiten polos sinais de supervivencia que envían as células dendríticas foliculares que presentan o antíxeno, o que significa que morrerán se non son "rescatadas" por estes sinais de supervivencia. Este proceso de rescate crese que é dependente da afinidade do anticorpo polo antíxeno. Deste xeito, se unha célula B mutou para formar un anticorpo con maior afinidade por un antíxeno, é máis probable que sobreviva. Deste modo, o sistema inmunitario pode recoñecer mellor os antíxenos.
4. As células B funcionais despois deben interaccionar con células T axudantes para obter os sinais de diferenciación finais. Isto implica o cambio de isotipo, por exemplo do tipo de anticorpo IgM a outro tipo de anticorpo, como pode ser o IgG. A interacción coas células T pénsase que impide a xeración de anticorpos autorreactivos.
5. As células B convértense ou ben nunha célula plasmática (que segrega grandes cantidades de anticorpos) ou ben nunha célula B de memoria (que pode ser reactivada en posteriores contactos co mesmo antíxeno). As células B poden tamén recomezar todo o proceso de proliferación, mutación e selección de acordo coa hipótese do reciclado.
O proceso descrito implica a intervención de citocinas como o TNF-alfa.
Importancia médica
Como os centros xerminais son estruturas importantes do sistema nervioso adaptativo, a súa desregulación está implicada en moitas enfermidades inmunes, como por exemplo a artrite reumatoide e moitos linfomas.
Ailurops ursinus
Ailurops ursinus é unha especie de mamífero marsupial australidelfo da orde dos diprotodontes, suborde dos falanxeroideos, familia dos falanxéridos e subfamilia dos ailuropinos. unha das dúas que integran o xénero Ailurops, o único da subfamilia.
Dimensións
Ailurops ursinus ten unha lonxitude de cabeza e tronco duns 56 cm, unha cola, prénsil, duns 54 cm de lonxitude e un peso de até os 7 kg.
Aparencia
Presenta un fociño curto e pequenas orellas peludas. A capa está formada por unha pelaxe suave e laúda cuberta por pelos longos e grosos que a protexen, e pode ser de cor negra, gris ou parda, con tonalidades máis claras no abdome e nas extremidades. A coloración pode variar segundo a distribución xeográfica e a idade do animal. A cola, prénsil e carente de pelo na súa poción distal, é case tan longa como o resto do corpo, e o animal utilízaa, xunto coas patas dianteiras (con dous dedos opoñíbeis) e a sindactilia dos pés das traseiras, para desprazarse polas árbores. Xunto co seu parente, o cuscús ursino das Talaud (A. melanotis), é o máis primitivo representante da familia dos falanxéridos, e presenta características primitivas nos dentes e na forma do cranio.
Distribución e hábitat
O cuscís ursino común está presente na illa Célebes, así como nas veciñas illas de Butung e Peleng, nas illas Togian e, quizais, na illa de Muna.
Vive nos bosques tropicais, desde o nivel do mar até máis de 600 m de altura.
Comportamento
Ailurops ursinus adoita vivir en parellas ou en pequenos grupos de tres ou catro individuos. Estritamente arbóreo, móvese lentamente desprazándose dunha árbore a outra grazas á súa cola prénsil e ao forte agarre coas patas dianteiras. Pasa a maior parte do día en repouso e dedica pouco tempo á nutrición e ao aseo do pelo. Crese que ten un comportamento diúrno e nocturno, alternando períodos de actividade con períodos de descanso.
Nutrición
A súa alimentación baséase principalmente no consumo de follas, pero tamén pode comer, en menor medida, froitos inmaturos, flores e brotes.
Reprodución
As femias paren unha ou dúas crías unha ou dúas veces ao ano. As crías pasan os seus oito primeiros meses de vida dentro do marsupio da nai, e ao saíren del seguen coa súa nai durante un curto tempo. Descoñécese a idade á que alcanzan a madurez sexual.
Sinónimos
Posteriormente o xénero Phlangista foi reclasificado no xénero Phalanger, que creara en 1780 Storr, pasando a nosa especie a denominarse Phalanger ursinus (Temminck, 1824). Posteriormente foi trasladada ao xénero Ailurops, polo que chegou ao seu nome actual Ailurops ursinus (Temminck, 1824). miniatura|Situación das illas Togian.
Subespecies
A día de hoxe recoñécense na especie as catro subespecies seguintes:
Estado de conservación
A pesar de ser intensamente cazados pola súa carne, o cuscús ursino común é aínda moi numeroso nalgunhas áreas, pero a diminución da súa poboación producida nos últimos anos fixo que a UICN cualificara a especie como VU (vulnerable). Á parte da caza, a poboación desta especie está ameazada pola destrución do seu hábitat e á captura de exemplares que se usan como animais de compañía.
International Plant Names Index
O International Plant Names Index (IPNI, Índice de Nomes de Plantas Internacional) descríbese el mesmo como "unha base de datos dos nomes e detalles bibliográficos básicos asociados de plantas con sementes, fentos e licófitas." A cobertura que fai dos nomes de plantas é mellor no nivel de especie e xénero. Inclúe detalles bibliográficos básicos asociados cos nomes, e os seus obxectivos son eliminar a necesidade de facer repetidas referencias ás fontes primarias para dar información bibliográfica básica sobre nomes de plantas.
O IPNI tamén mantén unha lista de abreviacións dos nomes de autores estandarizadas. Estas estaban inicialmente baseadas en Brummitt & Powell (1992), pero estanse a engadir decote novos nomes e abreviacións.
Descrición
O IPNI é o produto dunha colaboración ente os Royal Botanic Gardens, Kew (Index Kewensis), os Harvard University Herbaria (Gray Herbarium Index), e o Australian National Herbarium (APNI). A base de datos IPNI é unha colección de nomes rexistrados polas tres institucións cooperantes e estas traballan cara a estandarización da información. O estándar de abreviacións de autores recomendado polo Código Internacional de Nomenclatura para algas, fungos e plantas é a obra de Brummitt and Powell Authors of Plant Names. No IPNI pode consultarse unha lista de autores e abreviacións dixitalizada e continuamente posta ao día.
Máis que prescribir a nomenclatura botánica aceptada, o que fai o IPNI é proporcionar nomes que aparecesen en publicacións eruditas co obxectivo de prover dun índice de nomes publicados. The Plant List é un proxecto complementario iniciado en 2010, que pretende determinar cales son os nomes aceptados das especies. O uso do IPNI é gratuíto.
Historia da escultura
miniatura|250px|[[Auriga de Delfos.]] A historia da escultura é unha parte da historia da arte que estuda a evolución da escultura dende os seus comezos tendo presente as diferentes culturas arredor do mundo e os períodos históricos que acostuman coincidir cos da mesma historia da arte. Ó longo do tempo, moitas das súas formas e ferramentas empregadas continúan sendo as mesmos ou semellantes.
Dende as civilizacións prehistóricas até as actuais, a escultura pasou por diversas fases funcionais; inicialmente, tiña un uso utilitario e usábase para ritos máxicos ou relixiosos. En certos momentos da historia, por mor da aparición nalgunhas relixións de aniconismo –por exemplo, no cristianismo ortodoxo e no islam–, a práctica da escultura redúcese á realización de ornamentos sen ningunha representación de imaxes. O rexeitamento de Moisés do culto ó becerro de ouro, que cita a Biblia, foi seguramente un acontecemento decisivo nunha parte da historia da escultura, xa que promove a práctica segundo a cal conviña evitar a existencia de imaxes sagradas ou de persoas relixiosamente relevantes. Iniciativas como esta producíronse tamén nos comezos do cristianismo e do budismo, mais co tempo, en ámbalas dúas relixións reverteuse esta tendencia e a escultura acadou unha gran relevancia, sobre todo no budismo. Porén, nalgúns sectores continúa practicándose a iconoclastia, como demostrou a destrución dos Budas de Bamiyán por parte do movemento dos talibáns no ano 2001.
Os escultores medievais e renacentistas traballaban en colaboración con outros artesáns e adoitaban a ter grandes talleres; nestes locais podían traballar moitos axudantes e oficiais, e o mestre escultor era o encargado do acabamento das obras. Por outra banda, detrás da arte existiron grandes mecenas, o patrocinio dos cales, nalgúns casos, duraba durante toda a vida. A partir do século XIX, os escultores dependen normalmente das galerías de arte públicas e privadas onde se expoñen as obras de cara á súa venda, xa que as encargas para proxectos civís son relativamente pouco comúns.
José Manuel Pose
José Manuel Pose Castelo (nado en Rois e finado o 19 de marzo de 2013, foi un empresario e piloto de rallys galego, que competiu no Campionato de Galicia de Rally.
Traxectoria
Era fillo do tamén piloto José Pose, campión galego de montaña en 1993. Comezou no ano 1991 cun Seat Marbella, co que participou logo na Copa Marbella do Campionato de Galicia. Despois dunha paréntese regresou á competición cun Peugeot 106 e no 2006 detectóuselle un cancro de pulmón, que o obrigou a operarse en Pamplona e o mantivo apartado da competición. Máis tarde arrendou un BMW M3 que cambiou en 2011 por un Subaru Impreza WRC. A súa última carreira foi no Rally Botafumeiro de 2012 onde finalizou décimo cun Mitsubishi Lancer Evo X.
Faleceu polo cancro o 19 de marzo de 2013.
Vida persoal
Casou con Isabel e tivo un fillo, Maxi.
Ácido propiónico
O ácido propiónico ou ácido propanoico é un ácido carboxílico que pode encontrarse naturalmente, coa fórmula molecular C3H6O2 e fórmula semidesenvolvida CH3-CH2-COOH. En estado puro, é un líquido incoloro, corrosivo de cheiro acre cunha densidade de 0.99 g/cm3 e unha masa molar de 74,08 g/mol.
Historia
O ácido propiónico foi descrito inicialmente en 1844 por Johann Gottlieb, que o encontrou entre os produtos da degradación do azucre. Nos anos sucesivos outros químicos sintetizárono con outros métodos, mais sen decatárense que estaban obtendo a mesma substancia. En 1847 o químico francés Jean-Baptiste Dumas estableceu que todos os ácidos obtidos eran o mesmo composto. El chamouno ácido propiónico, das palabras gregas protos (primeiro) e pion (graxa) porque era o ácido carboxílico máis pequeno (de fórmula H (CH2)nCOOH) que mostraba as características típicas dos ácidos graxos, como producir unha capa aceitosa cando se saliniza a auga, e ter un sal potásico xabonoso.
Propiedades
O ácido propiónico ou propanoico ten características físicas intermedias entre as dos ácidos carboxílicos máis pequenos (como o ácido fórmico e acético), e os ácidos graxos máis grandes. É miscible con agua, pero pode ser retirado da auga engadindo sal. Como os ácidos acético e fórmico, o seu vapor non consiste en moléculas separadas do ácido, senón en pares de moléculas unidas por enlaces de hidróxeno. Tamén mostra este emparellamento de moléculas en estado líquido.
Quimicamente, mostra as características xerais dos ácidos carboxílicos, e como a maioría, pode formar derivados de tipo amida (propanamida), éster, anhídrido, e derivados do cloro. Pode experimentar a alfa-haloxenación con bromo en presenza de PBr3 como catalizador (a reacción de HVZ) para formar CH3-CHBr-COOH.
Síntese
Na industria pode producirse por hidrocarboxilación do etileno, segundo a reacción:
Outro modo de produción industrial é a partir da oxidación aeróbica de propanal. En presenza de catións de cobalto ou manganeso, esta reacción procede rapidamente mesmo a temperaturas baixas. Normalmente este proceso realízase a temperaturas entre 40 °C e 50 °C, segundo a seguinte ecuación:
Antigamente producíanse grandes cantidades de ácido propiónico como subproduto do ácido acético. Pero os cambios no método de produción do acético, fixeron que na actualidade esta sexa unha fonte menor. O maior produtor do mundo é BASF, cunha capacidade de produción anual de aproximadamente 80.000 toneladas.
Metabolismo
O ácido propiónico prodúcese bioloxicamente pola degradación metabólica de ácidos graxos de número de carbonos impar, e dos aminoácidos isoleucina, metionina e valina. Nestas reaccións fórmase o tioéster propionil-CoA.
O metabolismo do ácido propiónico comeza coa súa conversión en propionil-CoA. Como ten tres carbonos (número impar) non pode entrar directamente na beta oxidación ou no ciclo do ácido cítrico. Na maioría dos vertebrados, o propionil-CoA é carboxilado a D-metilmalonil-CoA, que se isomeriza a L-metilmalonil-CoA. Un encima dependente da vitamina B12 cataliza a conversión do L-metilmalonil-CoA a succinil-CoA, que é un intermediario do ciclo do ácido cítrico e pode incorporarse a el doadamente.
As bacterias do xénero Propionibacterium prodúceno como produto final do seu metabolsimo anaeróbico (fermentacións). Estas bacterias atópanse comunmente nos estómagos de ruminantes e na pel humana, e a súa actividade é parcialmente responsable do cheiro do queixo suízo e da suor.
Acidemia propiónica
Na acidemia propiónica (ou aciduria propiónica), un trastorno hereditario raro, o propionato actúa como unha toxina metabólica para os hepatocitos do fígado, acumulándose nas mitocondrias como propionil-CoA e o seu derivado, metilcitrato, que son inhibidores do ciclo do ácido cítrico. O propanoato é metabolizado oxidativamente polas células da glía, o cal suxire que os astrocitos son vulnerables na acidemia propiónica cando se acumula propionil-CoA. A acidemia proipiónica pode alterar a expresión xénica neuronal e glial ao afectar á acetilación das histonas. Cando se infunde ácido propiónico directamente no cerebro de roedores orixina neles cambios de comportamento e cerebrais (neuroinflamación, depleción dos niveis de glutatión) que poden utilizarse como un medio para modelar o autismo en ratas.
Acne
Na pel humana viven moitas propionibacterias, que producen ácido propiónico. A máis salientable é a Propionibacterium acnes, que vive principalmente nas glándulas sebáceas e é unha das principais causantes da acne.
Aplicacións
Utilízase moito como conservante. O ácido propiónico inhibe o crecemento de balores e dalgunhas bacterias. Por iso a maioría do que se produce utilízase como conservante para o penso e para alimentos de consumo humano. Para o penso utilízase directamente, ou como o seu sal de amonio. Favorece o crecemento das bacterias propiónicas no rume dos herbívoros e mellora o procesamento da comida.
Lingua rutena
Falantes
O Ethnologue dá un total de 636.230 falantes. Segundo os censos nacionais, a poboación total de falantes é de 70.734:
Ácido propiónico
Aplicacións
Nos alimentos humanos, especialmente o pan e outros produtos cocidos ao forno, utilízase o seu sal de sodio ou de calcio. Como aditivo alimentario o seu uso está aprobado na Unión Europea, EEUU e Australia e Nova Zelandia. O seu número E é o E280.
Seguridade
O principal perigo que ten son as queimaduras químicas que poden producirse ao contacto co líquido concentrado. En estudos en animais de laboratorio, o único efecto de saúde adverso asociado á exposición a longo prazo con cantidades pequenas deste ácido foi a formación de ulceracións de esófago e estómago por consumo. Non se observaron efectos tóxicos, mutaxénicos, carcinóxenos ou reprodutivos.
No corpo é rapidamente oxidado, metabolizado, e eliminado do corpo como dióxido de carbono no ciclo de Krebs (vía propionil-CoA → metilmalonil-CoA → succinil-CoA), e por iso non é bioacumulable.
Camilo Castelo Branco
Camilo Ferreira Botelho Castelo Branco, nado en Lisboa o 16 de marzo de 1825 e finado en São Miguel de Seide o 1 de xuño de 1890, foi un escritor portugués.
Tivo unha vida atribulada que lle serviu moitas veces de inspiración para as súas novelas. Foi o primeiro escritor de lingua portuguesa capaz de vivir exclusivamente dos seus escritos literarios. A pesar de ter que escribir para un público, suxeitándose así aos ditames da moda, conseguiu ter unha escrita moi orixinal.
Traxectoria
Orfo de mai cando tiña apenas un ano de idade e orfo de pai da cando dez anos, estas mortes creáronlle un carácter de eterno insatisfeito coa vida. Estando orfo, foi recollido por unha tía de Vila Real, nos Tras-os-Montes, e despois por unha irmá máis vella en Vilarinho de Samardã, no 1839 recibindo unha educación irregular a través de dous curas de provincia.
Aínda cando vivía con Patrícia Emília de Barros, Camilo publicou, n' O Nacional, correspondencia contra José Cabral Teixeira de Morais, gobernador civil. Debido a este desencontro foi mallado polo «Ollos-de-Boi», un matón do gobernador. As súas irreverentes correspondencias xornalísticas valéranlle, en 1848, unha nova agresión a cargo de Cazadores 3. Camilo abandona a Patrícia nese mesmo ano, fuxindo para casa da irmá, residente agora en Covas do Douro.
Camilo tenta cursar medicina no Porto. A partir de 1848 fai unha vida de bohemia, repartindo o seu tempo entre os cafés e os salóns burgueses, dedicándose entre tanto ao xornalismo.
Apaixónase por Ana Plácido, e cando esta casa, ten, de 1850 a 1852, unha crise de misticismo, chegando a ingresar no seminario, que abandonará. Ana Plácido era muller dun negociante portuense chamado Pinheiro Alves, un "brasileiro" (de aí a aparición do tipo do "brasileiro", emigrante enriquecido retornado do Brasil, tantas veces nas súas novelas, case sempre de maneira depreciativa). Camilo seduce e rapta Ana Plácido e, despois dalgún tempo agachados, son capturados polas autoridades e xulgados. Este caso emocionou a opinión pública polo seu contido, tipicamente romántico, do amor contrariado que se ergue e revela contra das convencións sociais. Fican presos na lóbrega cadea da "relação" do Porto, onde Camilo escribiu Memórias do Cárcere, tendo alí coñecido o famoso delincuente Zé do Telhado. Despois de absolvidos do crime de adulterio, Camilo e Ana Plácido pasan a vivir xuntos.
Entre tanto Ana Plácido ten un fillo, de orixe incerta, teoricamente de seu antigo marido Pinheiro Alves, ao que se suman logo dous máis de Camilo. Cunha familia para sustentar Camilo vai escribir a un ritmo alucinante.
Obras
miniatura|Amor de Perdição (2012), do escultor Francisco Simões, no [[Porto, Portugal.]]
Gran Premio de Italia de 1961
O Gran Premio de Italia de 1961 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 10 de setembro de 1961 no circuíto de Monza. Foi a sétima carreira da tempada de Fórmula Un de. Foi o 32º Gran Premio de Italia e o 26º, que se celebrou en Monza.
Informe da carreira
A carreira estivo marcada por un dos accidentes máis terribles na historia da Fórmula Un, cando no final da segunda volta, ao achegarse á Parabólica o piloto alemán Wolfgang von Trips perdeu o control do seu Ferrari e estrelouse contra unha bancada chea de espectadores, matando a 15 e morrendo el mesmo. A carreira non foi detida, supostamente para axudar ao labor de rescate dos feridos. Esta foi tamén a última carreira de Fórmula Un que se celebrou no trazado de 10 quilómetros do circuíto de Monza, cos dous peraltes e a recta incluídos entre as bancadas.
Promesa
A promesa, xuridicamente, é un contrato no cal dúas ou máis persoas obríganse unha á outra a dar, facer ou non facer algo no futuro, o vencemento dun prazo ou o cumprimento dunha condición.
Historicamente discutiuse se a promesa é un contrato autónomo, ou se simplemente é preparatorio do que será un contrato definitivo. Hoxe en día parece claro que a promesa é autónoma, por canto é un contrato con obxectivo propio, e seguirá sendo válido aínda que o contrato futuro non se celebre, dando dereito a indemnización de prexuízos.
El Demócrata (Lugo)
El Demócrata foi un periódico editado en Lugo en 1913.
Historia e características
Subtitulado Semanario independiente, apareceu en 1913.
Real Tapia Club de Fútbol
O Real Tapia e un club de fútbol español, da localidade de Tapia de Casarego, en Asturias. Fundouse en 1947 e xoga en Terceira División. O seu campo é o estadio La Xungueira, con capacidade para 3.000 espectadores.
A Peruca, Oín, Rois
A Peruca é un lugar da parroquia de Oín no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 60 habitantes (27 homes e 33 mulleres).
Tallobre, Ouviaño, Negueira de Muñiz
Tallobre é un lugar da parroquia de Ouviaño, no concello de Negueira de Muñiz, na comarca da Fonsagrada, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña oito habitantes (tres homes e cinco mulleres), a mesma cantidade ca en 2006.
Valiñas, Barro
Santo André de Valiñas é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Barro. Segundo INE de 2016 tiña 214 habitantes (110 mulleres e 104 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha lixeira diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 219 habitantes.
El Demócrata
El Demócrata foi o nome de varias publicacións:
Páramo, Páramo, Castroverde
Páramo é un lugar da parroquia do Páramo no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 22 habitantes (14 homes e 8 mulleres).
Kuwaliya
Kuwaliya foi unha rexión mencionada nas inscricións hititas, identificada como a parte norte da clásica Frixia, talvez ata a zona da costa do Mar de Mármara ou Propóntide, onde algúns sitúan Karkissa (que sería a mesma que Karkiya, que en xeral se identifica como Caria).
Esta rexión foi cedida ao ex rei de Mira Mashwiluwa ou Mashwiluwas por Suppiluliumas I, pois a maior parte do reino de Mira caera en mans dos seus irmáns e despois de Hapalla, e titulouse rei de Mira e Kuwaliya (a pesar de que só gobernaba Kuwaliya) Despois da vitoria de Mursilis II sobre Arzawa e o seu aliado Hapalla, Mira foille arrebatada e restituíuse a Mashwiluwas de Kuwaliya, que entón foi rei efectivo de Mira e Kuwaliyas.
Tuberosidade cubital
A tuberosidade cubital é unha formación ósea da epífise proximal do cúbito, situada por debaixo da apófise coronoide cubital. Serve para a inserción do músculo braquial anterior e da corda oblicua.
Mercedes Ruehl
Mercedes Ruehl, nada en Queens (Nova York) o 28 de febreiro de 1948, é unha actriz estadounidense.
Traxectoria
Comenzou a súa carreira no teatro rexional, a fins dos anos 70 cambiou a súa sorte e tras unha serie de producións en Nova York fíxose unha actriz de teatro coñecida, gañou Tony en 1991, 1995 e 2002. Gañou un Oscar pola súa actuación en The Fisher King (1991)
Tubulina
A tubulina é unha familia de proteínas globulares de 55 kDa. A familia das tubulinas está formada polas tubulinas alfa (α), beta (β) e gamma (γ), que comparten unha identidade na súa secuencia de aminoácidos do 35-40%, aínda que a súa semellanza con calquera outra proteína coñecida é mínima. As tubulinas α e β son as subunidades esenciais dos microtúbulos, e a tubulina-γ é un compoñente fundamental do centrosoma. Existen tamén outras variantes menores, que non están presentes en todos os organismos eucariotas, denominadas tubulina-delta (δ), épsilon (ε) e zeta (ζ). Comunmente denomínase tubulina a un heterodímero formado por dúas subunidades (α e β) que ao se ensamblar de maneira moi organizada xera un dos principais compoñentes do citoesqueleto, os microtúbulos. Todas as células eucariotas presentan microtúbulos, o cal indica que as subunidades que os conforman probablemente se orixinaron cando os eucariotas aparecieron por primeira vez, hai aproximadamente 1.500 millóns de anos. É probable que outras proteínas que se asocian aos microtúbulos tamén daten da orixe dos eucariotas, como algúns membros das familias das cinesinas e dineínas, aínda que outras son de orixe máis recente, como a proteína tau específica das neuronas.
Tubulina e estrutura dos microtúbulos
As interaccións proteína-proteína entre as subunidades dos microtúbulos constitúen unha restrición á estrutura terciaria das tubulinas α e β. Estudos tradicionais de microscopía electrónica utilizando células fixadas con glutaraldehido estableceron que un MT está composto normalmente por 13 protofilamentos de tubulina dispostos liñalmente. Aínda que se identificaron variantes desta estrutura, o número de protofilamentos in vivo parece variar entre 12 e 15. O protofilamento consiste en unidades globulares alternadas, cunhas dimensións aproximadas de 50 x 50 x 40 angstrom, cunha unidade que se repite ao longo do eixe lonxitudinal do protofilamento de arredor de 80 angstrom. Estas dimensións son compatibles cun monómero de tubulina de 50 kDa que forma heterodímeros α/β, que constitúen a unidade de 80 angstrom. Dado que os protofilamentos forman a base da ensamblaxe dos microtúbulos, é probable que as interaccións lonxitudinais entre os heterodímeros sexan máis estables que as interacciones laterais, entre protofilamentos.
miniatura|200px|esquerda|Esquema da polimerización das subunidades de tubulina para formar os microtúbulos.
Os heterodímeros ensámblanse nos protofilamentos de tal maneira que a tubulina-β dun dímero contacta coa tubulina-α do dímero seguinte. Por iso, os microtúbulos teñen polaridade, xa que presentan tubulina-α nun extremo do polímero (o extremo "menos", -) e tubulina-β no outro (o extremo "mais", +). Os 13 protofilamentos que forman un microtúbulo dispóñense un ao lado do outro, de tal xeito que seguindo as subunidades α ou β lateralmente arredor do micrtúbulo, observaremos que forman unha hélice de tres subunidades. Isto significa que a hélice percorre 3 subunidades ata completar unha volta. Este tipo de hélice non é perfectamente simétrica, o que dá lugar a unha zona de unión na parede do microtúbulo no lugar onde cada hélice completa unha volta. Os protofilamentos interaccionan entre eles lateralmente sobre todo por medio de contactos α–α e β–β, aínda que na zona de unión a tubulina-α contacta coa tubulina-β. miniatura|dereita|β-tubulina no [[protista Tetrahymena.]]
O dímero de tubulina une 2 moles/mol do nucleótido guanosina: un está nun sitio intercambiable, entanto que o segundo non é intercambiable. A tubulina purificada de neuronas contén 1 mol/mol tanto de GTP coma de GDP, e é o GDP o que está unido ao sitio intercambiable. O sitio intercambiable está localizado na subunidade β, e parece que o GTP non intercambiable está unido á subunidade α. A ensamblaxe de microtúbulos é, en case todas as condicións, dependente de GTP ou un análogo non hidrolizable de GTP, unido ao sitio intercambiable. Esta molécula de GTP hidrolízase posteriormente a GDP, que permanece unido ao microtúbulo ensamblado e só é intercambiable cando o microtúbulo se desensambla. Esta mudanza na capacidade de intercambio pode deberse ao empaquetamento das subunidades no microtúbulo ensamblado ou a un cambio de conformación dependente da ensamblaxe.
In vitro, os microtúbulos polimerizan espontaneamente a partir de altas concentraciones de tubulina α e β, en presenza de GTP e Mg2+. O proceso de polimerización ocorre en dous pasos: a nucleación, que é a fase limitante, seguida dunha rápida elongación. Pénsase que a nucleación implica a formación dun par de protofilamentos curtos, que constarían de 7, 12 ou 18 dímeros de tubulina α/β. Unha vez que se formou este núcleo, crece rapidamente de maneira lateral e lonxitudinal como unha lámina, ata que se ensamblan arredor de 1000 dímeros; nese momento a lámina péchase sobre si mesma para formar un cilindro. As láminas tamén poden observarse nos extremos en crecemento de microtúbulos preformados, o que suxire que os microtúbulos son polímeros de dúas dimensións, e non un polímero helicoidal, en canto ao seu modo de elongación. Suponse que os microtúbulos se ensamblan do mesmo xeito in vivo, aínda que a concentración de tubulina-α/β dentro das células está por debaixo do nivel que se precisa para que se produza a nucleación espontánea que se observa in vitro, polo que o proceso está catalizado por centros organizadores de microtúbulos (COMTs, en inglés MTOCs), como son os centrosomas nas células animais e o corpo polar do fuso en lévedos. A necesidade de centros organizadores de microtúbulos in vivo permitelle á célula controlar cando e onde se produce a nucleación de microtúbulos. Un gran número de evidencias (experimentos xenéticos, estudos de inhibición con anticorpos, ensaios de complementación in vitro e microscopía de fluorescencia e electrónica) implican á tubulina-γ como a proteína chave responsable da nucleación de microtúbulos in vivo.
Tubulina-γ
Esta proteína está moi conservada, e é aproximadamente un 30% idéntica ás tubulinas α e β, pero non se ensambla na estrutura polimérica dos microtúbulos. Aínda que a súa actividade se concentra nos centros organizadores de microtúbulos, a maior parte da tubulina-γ atópase no citosol. A tubulina-γ citosólica encóntrase principalmente en dous complexos: o complexo maior en anel de tubulina-γ (denominado γTuRC, ou γ-tubulin ring complex) e o complexo pequeno de tubulina-γ (denominado γTuSC, ou γ-tubulin small complex), que é unha subunidade do γTuRC e é análogo ao complexo Tub4 de Saccharomyces cerevisiae.
O complexo γTuRC foi inicialmente illado a partir de ovos do anfibio Xenopus e de células da mosca Drosophila. Consta aproximadamente de 10–14 moléculas de tubulina-γ e polo menos seis proteínas adicionais, xerando un complexo de arredor de 2 MDa. Este complexo está ben conservado, xa que se identificaron complexos similares en células de mamífero. En imaxes de microscopía electrónica, observouse que o complexo γTuRC ten unha estrutura en anel aberto e flexible, de arredor de 25 nm de diámetro. De acordo coa súa estrutura, parece ser que este complexo funciona como un molde, a partir do cal crecen os microtúbulos. Como os microtúbulos celulares normalmente conteñen 13 protofilamentos, o modelo propón que o γTuRC contén 13 unidades de tubulina-γ que interaccionan lateralmente. Porén, datos procedentes de varios estudos suxiren que o complexo γTuRC se ensambla a partir de complexos γTuSCs preformados, que conteñen dúas copias de tubulina-γ e unha copia de cada unha das proteínas homólogas do lévedo S. cerevisiae Spc97 e Spc98. Isto implica que o complexo γTuRC debe conter un número par de moléculas de tubulina-γ, en lugar de 13 como se propuxera inicialmente. Propúxose que os compoñentes do γTuRC que non forman parte dos γTuSC, forman unha "carapucha" (cap) que cobre o extremo "menos" dos microtúbulos, que podería regular a súa actividade, darlle estabilidade á hélice e/ou ancorar o γTuRC ao centrosoma.
Farmacoloxía
As tubulinas son a diana de fármacos anticancerosos como o taxol, Tesetaxel e os "Vinca alcaloides" vinblastina e vincristina. O axente contra a gota colchicina únese á tubulina e inhibe a formación de microtúbulos, parando a motilidade dos neutrófilos e diminuíndo a inflamación. O fármaco antifúnxico Griseofulvin afecta á formación de microtúbulos e ten aplicacións no tratamento do cáncer.
A Pontenova, Oín, Rois
A Pontenova é un lugar da parroquia de Oín no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 24 habitantes (12 homes e 12 mulleres).
Galería de imaxes da igrexa de San Francisco de Betanzos
Igrexa de San Francisco de Betanzos, Betanzos.
Castroverde (homónimos)
O topónimo Castroverde pode referirse a:
Carlo Levi
Traxectoria
Pasou a primeira parte da súa vida en Turín. En 1924 graduouse en medicina con boas notas e obtivo un posto como pintor na Bienal de Venecia. Posicionouse contra o réxime fascista de Mussolini e foi por iso ó cárcere varias veces. No 1935 foi confinado nunha aldea de Lucania. No 1939 exiliouse á Bretaña, regresando a Italia por mor da ocupación de Francia polos nazis. En 1943 volveu á cadea en Italia e participou activamente na resistencia, formando parte do "Comité de Liberación de Toscana". A súa obra máis coñecida, Cristo parou en Éboli, publicouse en plena posguerra, acadando un clamoroso éxito. No momento da súa morte en 1974 era senador da República Italiana.
María Pita H.C.
O María Pita Hóckey Club foi un club galego de hóckey a patíns da cidade da Coruña fundado no 1962 e disolto en 2009.
Cavidade sigmoide menor do cúbito
A cavidade sigmoide menor é unha superficie articular da epífise proximal do cúbito. Está situada por fóra da apófise coronoide. Artéllase coa cúpula radial, na articulación radiocubital superior. Ten forma cóncava e presta inserción ao ligamento anular do cóbado.
Vilarmeor, Ouviaño, Negueira de Muñiz
Vilarmeor é un lugar da parroquia de Ouviaño, no concello de Negueira de Muñiz, na comarca da Fonsagrada, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña oito habitantes (seis homes e dúas mulleres), o que supón un aumento en relación ao ano 2006.
A Gándara do Campo, Coruxou, Irixoa
A Gándara do Campo é un lugar da parroquia de Coruxou no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2019 tiña 22 habitantes (12 homes e 10 mulleres).
Torcuato Fernández-Miranda
Torcuato Fernández-Miranda Hevia, nado en Xixón o 10 de novembro de 1915 e finado en Londres o 19 de xuño de 1980, foi un político español. Duque de Fernández-Miranda, foi presidente de goberno de forma interina durante finais de 1973, logo do asasinato do almirante Carrero Blanco.
Formación e franquismo
Fernández-Miranda licenciouse e doutorouse en Dereito na Universidade de Oviedo, onde tamén obtivo a praza de catedrático de Dereito Político. En 1951 é elixido reitor da Universidade de Oviedo, co que ademais accede ao cargo de procurador en Cortes. Trasladado a Madrid para a vida parlamentaria, ocupa diversas direccións xerais nos ministerios de Educación e Traballo ata que en 1969 é nomeado Secretario Xeral do Movemento (o partido único do réxime do xeneral Franco), con rango de ministro.
Considerado un aperturista no réxime, foi mentor do príncipe de España Xoán Carlos, que xa fora nomeado «sucesor na Xefatura do Estado co título de Rei», de quen foi o seu profesor de Dereito político, e a partir dese momento un dos seus conselleiros máis próximos. Durante o breve período en que Carrero Blanco exerceu a presidencia do goberno, Torcuato Fernández-Miranda exerceu o cargo de vicepresidente, e de forma interina a presidencia logo do asasinato do almirante, o 20 de decembro de 1973, a mans de ETA.
A transición
Porén, o substituto final de Carrero Blanco foi Carlos Arias Navarro, antigo alcalde de Madrid, amigo persoal da esposa de Franco Carmen Polo de Franco, e que ocupara ata daquela o posto de ministro da Gobernación. Logo da morte de Francisco Franco, Fernández-Miranda foi consultado polo rei sobre as súas preferencias en canto a ser nomeado Presidente do Goberno ou Presidente das Cortes. A súa resposta foi:
É, pois, nomeado Presidente das Cortes, cargo que levaba aparellada a Presidencia do Consello do Reino, substituíndo a Alejandro Rodríguez de Valcárcel. Torcuato era partidario de reformar as Leis Fundamentais do Reino mediante as súas propias disposicións para chegar así á democracia evitando baleiros legais. A idea de Torcuato Fernández-Miranda era establecer un sistema con dous partidos políticos, un conservador e outro de tipo máis liberal, e que na súa opinión podía ser o Partido Socialista Obreiro Español (histórico) que presidía Rodolfo Llopis, e que se caracterizaba por ser máis moderado que o PSOE Renovado do interior, encabezado desde 1976 por Felipe González, Alfonso Guerra, Javier Solana e Enrique Múgica, tras a escisión do Congreso de Suresnes.
Tras a dimisión, forzada polo rei, de Arias Navarro, no verán de 1976, coincide co monarca no nomeamento como Presidente o Goberno de Adolfo Suárez, un político novo, apadriñado dentro do réxime polo ministro franquista Fernando Herrero Tejedor e que, do mesmo xeito que Fernández-Miranda e o propio Herrero, pasara pola Secretaría Xeral do Movemento. Para iso, move os fíos do Consello do Reino a fin de que na preceptiva terna de candidatos se atope Suárez, tal e como desexaba o monarca.
Torcuato Fernández-Miranda foi o promotor da Lei para a reforma política, instrumento legal que permitiu desmontar o réxime franquista legalmente coa aprobación das propias Cortes nomeadas por Franco. Logo da aprobación da lei, e fixadas as normas e condicións para unhas eleccións libres e democráticas en España, Fernández-Miranda, considerando que o seu labor xa estaba cumprida, dimitiu do seu cargo antes de que se celebrasen as primeiras eleccións lexislativas da democracia, o 15 de xuño de 1977. O rei designouno senador nesas Cortes Constituíntes e concedeulle o título de duque de Fernández-Miranda e cabaleiro da Orde do Vélaro de Ouro, máxima condecoración que concede o rei.