cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
José Lins do Rego
Perfil da obra e traxectoria literaria
esquerda|miniatura|Gilberto Freyre e José Lins do Rego, anos 1950. [[Arquivo Nacional do Brasil|Arquivo Nacional.]] O mundo rural do Nordeste, coas facendas, as senzalas e os enxeños, serviu de inspiración para a obra do autor, que publicou o seu primeiro libro - Menino de engenho - en 1932.
En 1926 decidiu deixar para tras o traballo como promotor público no interior de Minas Xerais e trasladouse para Maceió, Alagoas. Alí conviviu cun grupo de escritores moi especial: Graciliano Ramos (o autor de Vidas Secas), Rachel de Queiroz (a moza cearense, que xa publicara a novela O Quince), o poeta Jorge de Lima, Aurélio Buarque de Holanda (o mestre do dicionario), que se tornarían os seus amigos para sempre. Convivindo neste ambiente tan creativo, escribiu as novelas Doidinho (1933) e Bangue (1934). De aí en diante a obra de Zélins, como era chamado, non coñeceu interrupcións: publicou novelas, un volume de memorias, libros de viaxe, de conferencias e de crónicas. E Histórias da Velha Totônia, o seu único libro para o público infanto-xuvenil, lanzado en 1936. Tamén se encontra colaboración da súa autoría na revista luso-brasileira Atlántico.
En 1935 mudouse para o Río de Xaneiro.Os seus libros foron adaptados para o cinema e traducidos na Alemaña, Francia, Inglaterra, España, foi elixido para a Academia Brasileira de Letras.
En 1957 José Lins faleceu. Encóntrase sepultado no Cemiterio de San João Batista no Río de Xaneiro. A obra de José Lins do Rego foi publicada pola editora José Olympio.
Estilo
O estilo de José Lins é enteiramente desposuído e sen actitudes ou artifícios literarios. El víase a si mesmo como un escritor instintivo e espontáneo, chegando a apuntar que as súas fontes da arte narrativa estaban nas rúas: "Cando imaxino nas miñas novelas tomo sempre como modo de orientación o dicir as cousas como elas xorden na memoria, cos xeitos e as maneiras simples dos cegos poetas." A pesar desta simplicidade lingüística con que escribe, describe con moita técnica os estados psicolóxicos dos seus personaxes, seguindo así unha liña inaugurada por Proust. Alén diso, ten un dominio da tradición literaria e consegue facer unha crítica dos hábitos nun estilo que lembra a Thomas Hardy.
Fortuna crítica e legado
Menino de Engenho é amplamente considerado pola crítica como o pioneiro dunha "obra que se revelou de importancia fundamental na historia da moderna novela brasileira". O compañeiro Gilberto Freyre afirmou que José Lins iniciara, de feito, unha "nova novela en lingua portuguesa" e provocado no Nordeste a poesía modernista-tradicionalista que Jorge de Lima inaugurara con"O Mundo do Menino Impossível" e "Essa Nega Fulô". Alfredo Bosi, á súa vez, encontrou na obra de José Lins de máis alta expresión literaria, poética e recordativa da transición do enxeño para a fábrica na rexión canavieira da Paraíba e de Pernambuco. Wilson Martins non ficou satisfeito con Fogo Morto no seu História da Inteligência Brasileira, e afirmou que o "o libro pasa de simple reelaboración do Ciclo da Cana-de-Açúcar, sen nada lle engadir e até tirándolle algunha cousa." Bosi considerou, no entanto, Fogo Morto a certa "superación" do ciclo da cana-de-azucre.
Antonio Candido destacou a análise das personaxes de Fogo Morto: "O que torna esa novela impar entre os publicadas en 1943 é a calidade humana dos personaxes creados: aquí, os problemas se funden nas persoas e só teñen sentido mentres elementos do drama que elas viven." Massaud Moisés puxo esta novela entre os libros dos anos 30, aínda sendo lanzado en 1943, pola razón de ser a obra unha expresión "acabada do espírito do proxecto estético e ideolóxico rexionalista característico daquela década." Luciana Stegagno Picchio afirmou que grazas a José Lins "o regionalismo tornouse un acto persoal, un instrumento de realización literaria." Sérgio Milliet afirmou que José Lins fixo unha grande obra ao "ofrecernos unha imaxe moi nítida do Nordeste dos últimos enxeños, evolucionando lentamente entre crises políticas e loitas domésticas, modorrento baixo o sol das secas." Carpeaux escribiu que todo o universo da casa-grande, da senzala, dos señores de enxeño etc. "nunca máis existirá a non ser nas novelas de José Lins do Rego."
Análise
miniatura|Funeral de José Lins do Rêgo, 1957. [[Arquivo Nacional do Brasil|Arquivo Nacional.]] Mário de Andrade escribiu que Fogo Morto era un "dato psicolóxico único". A creación literaria de José Lins do Rego, como el mesmo afirma, foi baseada, fundamentalmente, nas historias de trancoso, contadas pola vella Totôia e pola lectura dos doce pares de Francia, de Carlos Magno, que el leu aos doce anos, aínda no internato de Itabaiana, recibindo, tamén, influencias de Victor Hugo, Proust, Hardy, Stendhal e os que el chamaba "os grandes rusos da miña vida: Tolstói, Tchecov e Dostoievski". Entre os brasileiros, el cita Raul Pompeia, Machado de Assis, Gilberto Freyre e Olívio Montenegro. Participou do movemento rexionalista do 33 organizado por Gilberto Freyre no Recife.
Academia Brasileira de Letras
miniatura|Posesión de José Lins do Rêgo na Academia Brasileira de Letras. Foi elixido membro da Academia Brasileira de Letras o 15 de setembro de 1955, para a cadeira 25.
Unión de Centro Democrático
Unión de Centro Democrático (UCD) foi un partido político español de centro dereita establecido por Adolfo Suárez, presidente do goberno, como unha coalición electoral formada en abril de 1977 de partidos liberais, democristiáns e socialdemócratas para concorrer ás primeiras eleccións lexislativas democráticas tras a morte de Franco previstas para xuño dese ano. UCD disolveuse o 18 de febreiro de 1983 tras a desfeita das eleccións xerais de 1982.
Historia
A UCD formouse como un conglomerado de personalidades políticas que representaban siglas que apenas tiñan unha mínima estrutura, Fernando Álvarez de Miranda (PDC), Pío Cabanillas (PP), Gonzalo Casado (PSI), Manuel Clavero (PSLA), Francisco Fernández Ordóñez (PAD), Juan García Madariaga (PPL), Joaquín Garrigues (FPDL), Enrique Larroque (PL), José Ramón Lasuén (FSD), José Luis Meilán Gil (PGI), Lorenzo Olarte (UC), Eurico de la Peña (USDE), Antonio Pérez Crespo (UDM), Enrique Sánchez de León (AREX) e Ignacio Camuñas (PDP) baixo o liderado de Adolfo Suárez. Nas eleccións lexislativas de 1977 conseguiu o 34.44% dos votos e 166 escanos, a maioría relativa no Parlamento que elixiu Adolfo Suárez como presidente do goberno. O 4 de agosto a UCD transformouse nun partido político e con 3 dos 7 poñentes foi clave na elaboración da Constitución de 1978.
En 1978 celebrou o seu primeiro congreso nacional que elixiu como presidente a Adolfo Suárez e como secretario xeral a Rafael Arias Salgado. Nas eleccións de 1979 tivo o 34.84% dos votos e 168 escanos. O crecemento da UCD continuou ata 1981 pero a partir dese momento os conflitos internos e os problemas económicos deses anos acabaron por prexudicar seriamente ao partido, en xaneiro de 1981 Suárez renunciou á presidencia do goberno, substituíuno Leopoldo Calvo-Sotelo Bustelo e o intento de golpe de estado do 23 de febreiro de 1981 cando se realizaba a votación de investidura do novo presidente agudizaron os problemas internos da UCD, Suárez deixou a UCD e formou en xuño o Centro Democrático y Social, Fernández Ordóñez e os socialdemócratas integráronse no PSOE, Miguel Herrero e outros tres deputados marcharon a Alianza Popular ao igual que os democristiáns de Óscar Alzaga, o grupo parlamentario centrista quedou reducido a 151 escanos e Calvo Sotelo tivo que convocar eleccións para o 28 de outubro de 1982 que gañaron por maioría absoluta os socialistas, a UCD presentou como candidato a Landelino Lavilla e resultou na desfeita electoral do partido que tivo o 6.77% dos votos e tan só 11 escanos (5 procedentes de Galicia), tras a disolución do partido, nos territorios onde mantivera unha certa forza deu orixe a partidos rexionalistas ou nacionalistas como foi o caso de Galicia onde a UCD local serviu de base para a formación de Coalición Galega pero no conxunto de España a base electoral e os militantes da UCD transferiuse a Alianza Popular e en menor medida ao PSOE.
Francisco Hernández de Córdoba (descubridor do Iucatán)
Francisco Hernández de Córdoba, nado en Córdoba, e finado en Sancti Spíritus, Cuba, en 1517, foi un conquistador español, que pasou á historia pola accidentada expedición que dirixiu entre febreiro e maio de 1517, durante a cal se rexistrou para o Imperio español o que denominaron "o descubrimento da península do Iucatán".
Expedición ó Iucatán
Francisco Hernández de Córdoba era un dos encomenderos máis ricos asentados na illa de Cuba. Foi nomeado polo Gobernador da illa, Diego Velázquez de Cuéllar, xefe da expedición que debía explorar os mares ó occidente de Cuba e as súas posibles illas ou costas continentais.
Durante o seu desenvolvemento, os españois tiveron por primeira vez constancia da presenza en América de culturas avanzadas, os maias, con casas de cal e canto e organización social de complexidade máis próxima á do Vello Mundo, e tívose tamén esperanza de existencia de ouro.
Achou moitos poboados habitados e estabeleceu neles contactos puntuais, pero xeralmente hostís, até o punto que resultou para os españois moi difícil a provisión de auga, polos ataques de que eran obxecto. Nun deles, no lugar que chamaron Champotón, o ataque foi moito máis fero do normal e causou moitos mortos ós expedicionarios, sendo case todos, incluído Hernández de Córdoba, feridos por armas arreboladizas: frechas e lanzas.
O piloto Antón de Alaminos decidiu levar áncoras e dirixir os seus barcos a Florida, lugar que coñecía por participar na expedición de Juan Ponce de León en 1512. Alí recalaron o xusto para recoller víveres e auga e regresar a Cuba.
Eilat
Eilat (en אֵילַת e en إيلات) é a máis meridional das cidades do Estado de Israel, cun importante porto e un concorrido resort internacional. Sitúase no Distrito Meridional de Israel, na exigua costa que o país ten sobre o golfo de Eilat na rexión sur do Deserto do Negev, no extremo sur do Aravá. A súa poboación en 2016 era duns 50.072 habitantes A cidade sitúase ao carón da poboación exipcia de Taba ao sur e coa cidade portuaria xordana de Aqaba ao leste, e a vista de Arabia Saudita ao sueste, cruzando o golfo. O seu nome deriva da bíblica cidade Elath, que adoita identificarse hoxe en día coa veciña Aqaba. As praias da cidade, a vida nocturna e as paisaxes do deserto, converten a cidade nun destino popular para o turismo nacional e internacional.
Francisco Hernández de Córdoba (descubridor do Iucatán)
Expedición ó Iucatán
Pero Hernández non viviu a continuidade da súa obra: morreu naquel mesmo ano de 1517, só dúas semanas despois de regresar da súa desgraciada expedición, como resultado das feridas e a sede sufridas durante a viaxe, e decepcionado ó saber que Diego Velázquez preferira a Juan de Grijalva como capitán da seguinte expedición ó Iucatán.
Eilat
O abrasante calor do Negev, un dos máis áridos desertos do planeta, queda suavizado pola situación costeira de Eilat: as augas do mar Vermello axudan a suavizar as altas temperaturas, gozando a cidade dun clima idóneo que fixo unha das máis importantes atraccións turísticas de Israel. O reclamo turístico queda completado coa existencia de formacións coralinas, moi apreciadas polos submarinistas, e as expedicións de aventura ao interior do Negev.
Etimoloxía
A orixe do nome Eilat, mencionado no Antigo Testamento, non se coñece a con certeza, pero probablemente proveña da raíz hebrea A-Y-L (א. י. ל.), que tamén é a raíz para a palabra Elah (אלה), que significa Pistacia. Como outras moitas localidades, Eilat aparece mencionada na Biblia tanto na forma singular como plural (Eilot).
Antigüidade
O asentamento orixinal situábase probablemente no extremo norte do Golfo de Eilat. As escavacións arqueolóxicas excavations descubriron importantes tumbas prehistóricas que datan do milenio 7 a.C. na zona occidental de Eilat, mentres que as escavacións e traballos co cobre no Val de Timna datan dos milenios 5 e 6 a.C..
Período xudeu
miniatura|250px|dereita|O asentamento de Eilat na década de 1960 Eilat mencionase na Biblia por primeira vez no Libro do Éxodo. As primeiras seis estacións da ruta do Éxodo teñen lugar en Exipto. A sétima é o cruzamento do mar Vermello e desde a 9ª a 13ª teñen lugar nas proximidades de Eilat. A estación 12ª refírese a unha ducia de campamentos arredor de Timna no moderno Israel preto de Eilat. Cando o rei David conquistou Edom, que ata entón fora a fronteira común entre Edom e Midian, pasou por Eilat, a cidade compartida tamén por eles. A cidade portuaria comercial e centro da industria do cobre mantivéronse con Exipto ata que foi reconstruída por Salomón no lugar hoxe coñecido como Ezion-Geber (I Reis 9:26). En 2 Reis 14:21-22 "Xudá enteiro fixouse en Azarías, cando tiña dezaseis anos, e aclamárono rei, no lugar do seu pai Amasías. El reconstruíu Eilat e volveullo a Xudá, despois de que o rei adormeceu con seus pais." E de novo en 2 Reis 16:6 "Por aquel mesmo tempo o rei de Edom recuperou Eilat, desbotando de alí a Xudá. Os edomitas entraron en Eilat e quedaron alí ata o día de hoxe."
Foi un prospero porto de comercio xudeu entre os séculos 9º e 7º a.C.
Períodos romano e musulmán
Unha comunidade islámica de comerciantes de cobre de entre 250 e 400 residentes floreceu durante o Califato Omeia entre os anos 700 e 900 d. C.. Os seus restos atopáronse en 1989, no extremo norte da moderna Eilat, entre o que hoxe en día é a súa zona industrial e próxima ao Kibbutz Eilot.
Tralo establecemento do Estado de Israel
As miñas de Cobre de Timma preto do val de Timma quedaron abertas, construíuse un porto, e o turismo comezou a chegar. A construción da cidade e o porto de Eilat comezou pouco despois do final da guerra. O porto pasou a ser vital para o desenvolvemento do novo país.
Trala Guerra árabe-israelí de 1948, os países árabes mantiveron un estado de hostilidade con Israel, bloqueando tódalas rutas terrestres; os accesos a Israel e o comercio co resto do mundo realizábase por aire e mar. Máis adiante, Exipto denegou o paso pola canle de Suez aos buques rexistrados en Israel e a calquera buque que transportara mercancías cara portos israelitas. Isto converteu ao porto de Eilat nun punto crucial para as comunicacións de Israel, o seu comercio e intercambios con África e Asia, así como para as importacións de petróleo. Sen acceso a un porto no mar Vermello, Israel non podería lograr as súas relacións diplomáticas, culturais e comerciais máis aló do mar Mediterráneo e Europa. Esta situación sucedeu en 1956 e de novo en 1967, cando o peche por parte de Exipto dos estreitos de Tirán ao comercio para Israel bloqueou o porto de Eilat.
En 1956, isto levou a participación israelí xunto ao Reino Unido e Francia na guerra contra Exipto desatando a Guerra de Suez, mentres en 1967 o 90% do petróleo israelí pasaba polos estreitos de Tirán. Os petroleiros que tiñan que cruzar os estreitos atrasáronse. O peche dos estreitos foi citado por Israel como un casus belli adicional, levando ao comezo da Guerra dos Seis Días. Tralo tratado de paz asinado con Exipto en 1979 e Xordania en 1994, as fronteiras de Eilat cos seus veciños quedaron finalmente abertas.
Conflito árabe-israelí
miniatura|230px|O primeiro ministro [[David Ben-Gurion dando un discurso en 1959 durante o décimo aniversario da cidade.]]
Eilat está defendida polas súa propia unidade das forzas especiais, a Lotar Eilat. Esta unidade de reservistas das Forzas Especiais de Israel está adestrada en contraterrorismo e rescate de reféns na área de Eilat. Tomou parte en moitas misións na rexión desde a súa creación en 1974. A unidade está formada unicamente por reservistas, cidadáns que deben ser habitantes de Eilat, e ter idades comprendidas entre 20 e 60 anos, que son chamados en caso de ataque terrorista na cidade. É ademais unha das tres unidades autorizadas polo exército israelí para liberar reféns baixo o seu propio comando.
No ano 2007 un atentado acabou coa vida de tres panadeiros civís. Este foi o primeiro ataque deste tipo desde a Segunda Intifada que tivo lugar en Eilat. Porén, outros ataques xa tiveran lugar na rexión anteriormente.
En 2011, varios terroristas infiltráronse en Israel a través da fronteira coa península do Sinaí, perpetrando varios ataques na autoestrada 12, nos que se viron afectados autocares civís e vehículos privados a varios quilómetros ao norte da cidade.
Por mor destes ataques e, en prevención de infiltración de terroristas en territorio israelí, as autoridades do país construíron unha barreira de aceiro na fronteira con Exipto. Esta barreira está equipada con cámaras de seguridade, radares e sensores de movemento ao longo de toda a fronteira. A valla quedou rematada en xaneiro de 2013.
Xeografía
200px|miniatura|Montañas de Eilat A xeoloxía e a paisaxe son variadas: as rocas ígneas e metamórficas, pedra arenisca e pedra calcaria; montañas de ata 892 metros sobre o nivel do mar; amplos vales, como o Arava, e a beira do mar no Golfo de Aqaba. Cunha precipitación media anual de 28 milímetros e as temperaturas no verán de 40 °C e superiores, os recursos hídricos e a vexetación son limitados.
Clima
Eilat ten un Clima árido (segundo a Clasificación climática de Köppen de Köppen BWh ). Os invernos adoitan estar entre 11-23 °C. Os veráns oscilan entre 26-40 °C.
Transporte
200px|dereita|miniatura|O porto de Eilat. 200px|dereita|miniatura|O [[aeroporto de Eilat.]]
Estrada
Eilat conta con dúas estradas principais que a conectan co centro de Israel:
Marítimo
O porto de Eilat e a Eilat Marina permiten a viaxe por mar.
Os plans de futuro inclúen unha liña de ferrocarril para reducir os tempos de viaxe ata Tel Aviv e Xerusalén.
Astrid 2
Astrid 2 ou Astrid 1 foi un satélite artificial sueco lanzado o 10 de decembro de 1998 mediante un foguete Kosmos 3M desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Astrid 2, o mesmo que o seu predecesor, Astrid 1, usaba a plataforma FREJA-C e foi lanzado coa misión de estudar a magnetosfera terrestre e a atmosfera superior. Entre os seus obxectivos estaban facer medicións de alta resolución dos campos eléctrico e magnético na rexión auroral, medir a densidade de electróns e da súa distribución xunto coa dos ións e facer fotografías no ultravioleta da actividade auroral e atmosférica. O satélite foi desenvolvido pola Corporación Espacial Sueca.
O satélite estabilizábase mediante xiro, co seu eixo de xiro apuntando cara o Sol. Os paneis solares proporcionaban ata 90 vatios de potencia a 28 voltios. As comunicacións tiñan lugar en banda S, cunha taxa de baixada de ata 128 kbps. O tamaño da nave, cos paneis despregados, era de 1,7 x 1,1 x 0,3 m.
O 24 de xullo de 1999 perdeuse contacto con Astrid 2, 7,5 meses despois do lanzamento e despois de recoller gran cantidade de información científica.
Instrumentación
Astrid 2 levaba catro instrumentos a bordo:
Aalst
miniatura|Praza de Aalst. Aalst é unha cidade da provincia de Flandres Oriental en Bélxica, xunto ao río Dendre. En 2005 tiña 77 007 habitantes.
Son célebres as súas festas do Entroido. A industria téxtil é a principal actividade económica da cidade. Thierry Martens estabeleceu aquí a primeira imprenta dos Países Baixos en 1473.
Ligazóns externas
Concello de Aalst
Pobo estoniano
Os estonianos (en eestlased) son un grupo étnico fino-báltico que habita en Estonia. Están estreitamente relacionados cos finlandeses, e a súa lingua nacional é a lingua estoniana (en eesti keel).
Malia que Estonia é descrita xeopoliticamente como un país báltico, os estonianos son lingüística, cultural e historicamente relacionados cos pobos urálicos, que difiren dos pobos bálticos de Letonia e Lituania.
Peceñe, Viladavil, Arzúa
Peceñe é un lugar da parroquia de Viladavil no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 10 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 5 eran mulleres.
Capela de Santa María de Oza
A Capela de Santa María de Oza é un templo relixioso de estilo románico construído entre mediados e finais do século XII e reformado nos séculos XVII e XVIII. Está situada na parroquia de Oza, no concello da Coruña. Trala anexión do concello de Oza polo da Coruña en 1912, converteuse nun dos edificios máis antigos do concello herculino. Forma parte do Conxunto Histórico-Artístico do antigo Sanatorio de Oza.
Historia
A Capela de Santa María de Oza foi construída na segunda metade do século XII, sendo a sé parroquial ata a inauguración da nova Igrexa de Oza –situada en Monelos– en 1863.
O templo foi atacado en 1589 polas tropas de Francis Drake durante o desembarco británico en Santa María de Oza, no marco do ataque inglés sobre A Coruña no que María Pita defendeu a cidade. Foi restaurada dos danos sufridos en 1592. Sufriu reformas durante o século XVII, no que se lle engadiron dúas capelas máis, e no século XVIII, no que se construíu a portada actual de estilo barroco. En 1889, o Arcebispado de Compostela cedeu o templo ó lazareto construído nos seus arredores. No ano 1910, a igrexa foi cedida ó Sanatorio Marítimo de Oza recentemente creado, acollendo as cerimonias relixiosas do persoal e mais dos acollidos durante bastantes anos, aínda que posteriormente deixou de ser utilizado. En 1954, coa creación da parroquia da Nosa Señora do Carme no barrio dos Castros, pensouse en empregala como sé parroquial, pero finalmente non se levou a cabo. Foi restaurada en 1993, pero dende aquela non se lle deu uso e sufriu deterioración, ata o punto de que en 2009 a espadana estivo a piques de derrubarse, sendo reparada polo SERGAS –titular do edificio– a comezos de 2011. Diversos colectivos veciñais teñen protestado pola situación de abandono na que se atopa o histórico templo.
Descrición
miniatura|300px|Vista da parte traseira da capela Ten unha soa nave, con ábsida rectangular cuberta con bóveda de canón. Engadíronselle dúas capelas asimétricas no século XVII. A capela norte, de bóveda de canón adornada con casetóns, foi feita a expensas do nobre Lorenzo Bermúdez de Figueroa e nela atópase un escudo do século XVII. A sur tamén é de bóveda de canón e cun arco de faixa na metade da planta. A portada está feita en cantaría, cun van e unha característica espadana barroca que actualmente non conta con campás. Nos arredores do templo atopábase o antigo cemiterio parroquial, que posteriormente foi trasladado preto da nova Igrexa de Oza.
Cruceiro
A carón da capela atópase un cruceiro construído no século XVIII, aínda que a cruz desapareceu, posiblemente por causa dun roubo. Foi bendicido polo párroco José Gil Taboada y Morado e o seu custo foron 553 reais. Está catalogado como Ben de Interese Cultural.
Antón Cañellas
Antón Cañellas Balcells, nado en Barcelona o 4 de outubro de 1923 e finado en Sant Cugat del Vallès o 27 de agosto de 2006, foi un político e xurista catalán.
Licenciado en Dereito, participou na resistencia no franquismo no Front Universitari de Catalunya e foi cofundador das Xuventudes Democráticas de Cataluña en 1947. Destacou no seu labor na Lexislatura Constituínte de España en 1977 como deputado de Centristes de Catalunya, aliada con Unión de Centro Democrático. Foi escolleito de novo deputado no Congreso en 1979, participando activamente na elaboración do Estatuto de Autonomía de Cataluña daquel ano.
Máis tarde foi deputado no Parlamento de Cataluña e senador designado pola comunidade autónoma en 1984. Elixido Síndico de Agravios, ocupou o posto desde 1993 a 2004 e foi nomeado presidente do Instituto Europeo Ombudsman de 2000 a 2002.
Estaba en posesión do Premio Creu de Sant Jordi e da Orde da Lexión de Honra francesa.
Ponte de Londres
A ponte de Londres (London Bridge en inglés) é unha ponte en Londres (Inglaterra) que cruza o río Támese, entre a cidade de Londres e Southwark. Sitúase entre as pontes de "Cannon Street Railway" e "Tower Bridge" (é comunmente confundido con este último aínda que son pontes distintas).
Na parte sur da ponte atópase a Catedral de Southwark e a London Bridge Station. Na parte norte atópase o monumento ao grande incendio de Londres e o Monument tube station. Foi a única ponte sobre o Támese, desde Kingston ata a ponte de Puntney inaugurada en 1729. A ponte actual abriuse o 17 de marzo de 1973 e é a última dunha sucesión de pontes construídas no sitio. É parte da estrada A3 que é mantida pola Autoridade do Gran Londres.
Historia
No lugar actual leva existindo unha ponte durante preto de 2000 anos. A primeira ponte sobre o Támese na zona de Londres foi construído polos romanos como parte do seu programa de construción de estradas para axudar a consolidar a súa conquista no lugar actual ao redor do ano 50 d. C. e estaba feito de madeira. A localización foi probablemente elixida por ser unha zona óptima para construír unha ponte e á vez ter augas profundas con acceso ao mar. O asentamento e a ponte foron destruídos nunha rebelión encabezada pola raíña Boadicea no ano 60 d. C. A súa vitoria foi efémera, e pouco despois os romanos derrotaron aos rebeldes e dedicáronse á construción dunha nova cidade amurallada. Parte da muralla sobreviviu ata os nosos días. A nova cidade e a ponte construíronse ao redor da posición da ponte actual, e deulle acceso aos portos da costa sur a través de Stane  Street e a rúa Watling (A2).
A ponte caeu en desuso despois de que os romanos marcharan. Como Londinium tamén foi abandonado, había pouca necesidade dunha ponte neste punto, e no período saxón o río era a fronteira entre os reinos hostís de Mercia e Wessex. Moito máis tarde, unha tradición escandinava afirma que a ponte foi derrubada polo príncipe noruegués Olaf en 1014, para axudar ao rei anglosaxón Etelredo para dividir ás forzas invasoras do danés Svein Haraldsson quen posuía a cidade amurallada de Londres e Southwark, a ambos os dous lados do río, recuperando así Londres. Pénsase que este episodio inspirou a famosa canción de berce británico "London Bridge Is Falling Down" (a ponte de Londres está a caerse).
A reconstruída Ponte de Londres foi destruída por unha tormenta en 1091, e de novo (esta vez debido ao lume) en 1136.
Antiga Ponte de Londres
miniatura|Antiga Ponte de Londres en 1616. miniatura|Antiga Ponte de Londres en 1745.
Despois da destrución da ponte en 1136, o seu mantedor Peter de Colechurch propuxo substituír a ponte de madeira por unha construción permanente de pedra. Impuxéronse novos impostos para financiar a ponte de pedra, e a construción da nova ponte comezou no reinado de Henrique II de Inglaterra en 1176. Tardáronse trinta e tres anos en completar a ponte e non estivo finalizado ata 1209, durante o reinado de Xoán I de Inglaterra.
Segundo o costume medieval construíronse casas sobre a ponte, a cal pronto estivo chea de tendas, vivendas e mesmo unha capela na súa parte central. Gravados da época mostran que se alzaron construcións de ata sete pisos. Preto de douscentos comercios aliñábanse a ambos os dous lados da estreita rúa; este feito fixo que o tráfico que cruza o río se freara. As casas e as tendas tomaron o espazo e atraían multitudes, xa que cando os carros rompían cruzar a ponte podería levar ata unha hora. Por esta razón, a xente do montón a miúdo optou por utilizar transbordadores para cruzar dunha a outra beira.
Varios arcos da ponte derrubáronse en certas ocasións, e as casas da ponte foron queimadas durante a revolución dos campesiños de 1381 e a rebelión de Jack Cade en 1450, durante a cal tivo lugar unha batalla sobre a ponte.
A parte sur da ponte converteuse nunha das vistas máis tristemente coñecidas de Londres, xa que alí exhibíanse as cabezas dos traidores empaladas e cubertas de alcatrán para protexelas dos elementos. A cabeza de William Wallace foi a primeira en colocarse, en 1305, comezando unha tradición que se perpetuou durante 355 anos. Outras cabezas colocadas na ponte foron as de Thomas More e Xoán Fisher en 1535 e as Jack Cade e Thomas Cromwell en 1540. Un visitante alemán en 1598 relatou ver máis de 30 cabezas sobre a ponte. A práctica foi finalmente abolida en 1660 tras a restauración do reinado de Carlos II de Inglaterra.
As construcións sobre a ponte supuxeron un perigo de incendio constante, á vez que aumentaron a presión sobre os seus arcos, polo que non sorprende que acontecesen numerosos desastres no mesmo. En 1212 ou 1213 iniciouse quizais o maior dos primeiros incendios de Londres, ardendo á mesma vez os dous extremos da ponte atrapando no medio a moitos habitantes e matando ao redor de 3000 persoas. Outro grande incendio ocorreu en 1633 danando unha terceira parte do mesmo, aínda que isto preveu que a ponte fose afectada durante o grande Incendio de Londres en 1666. En 1722 a conxestión era tal sobre a ponte, que o alcalde decretou que "todas as carruaxes e coches de cabalos entrando desde fóra en dirección a cidade circularan no lado oeste da ponte, e todas as carruaxes e coches de cabalos saíndo desde a cidade cara a fóra circularan no lado leste da ponte". Isto posiblemente foi a orixe de que en Gran Bretaña condúzase pola esquerda. Finalmente, en 1758-62 derrubáronse todas as casas sobre a ponte xunto aos dous arcos centrais, o que mellorou a navegación sobre o río.
Prensilidade
A prensilidade é a calidade dun apéndice ou un órgano que ten unha adaptación biolóxica para agarrar ou suxeitar.
De ditos apéndices ou órganos dise que son prénsiles.
Etimoloxía
Os termos prénsil e prensilidade (calidade de prénsil) entraron nas linguas europeas modernas no século XVIII a través do francés préhensile, tomado do latín prehensus, participio pasado de prehendere, "coller", "prender", "atrapar", "capturar".
Vantaxes
A prensilidade é unha adaptación que permitiu ás especies que gozan desta calidade unha gran vantaxe natural na manipulación do seu contorno para a alimentación, a escavación e a defensa. Isto permite a moitos animais, como os primates, usar ferramentas co fin de completar as tarefas que doutro modo sería imposíbel sen a anatomía altamente especializada que posúen. Por exemplo, os chimpancés teñen a capacidade de usar pequenos pauciños para obteren térmites e larvas dunha maneira similar á pesca dos humanos.
Porén, non todos os órganos prénsiles úsanse como ferramentas; a lingua das xirafas, por exemplo, utilízase na alimentación e en condutas de autolimpeza.
Tipos de prensilidade
miniatura|O binturong ([[Arctictis binturong).]] miniatura|[[Octopus vulgaris|Polbo común no Aquarium Finisterrae.]] Entre os apéndices que poden converterse en prénsiles están:
Numa Pompilio
Numa Pompilio, nado no 715 a. C. e finado no 676 ou 672 a. C., foi un nobre da Roma antiga, segundo rei de Roma sucedendo a Rómulo.
Anco Marcio
Tras a misteriosa morte de Tulio, os romanos elixiron a Anco Marcio, un personaxe pacífico e relixioso, para que os gobernase como novo rei. Era neto de Numa Pompilio e, como o seu avó, apenas estendeu os límites de Roma, loitando tan só en defensa dos territorios romanos cando foi preciso. Foi quen construíu a primeira prisión romana no outeiro do Capitolio.
Numa Pompilio
Traxectoria
Casou con Tacia, filla do rei sabino Tito Tacio. Sábese moi pouco deste rei e todas as noticias son a través dunha biografía escrita por Plutarco (c. 50-125), escritor grego.
Anco Marcio
Durante o seu reinado se fortificou o Ianículo, na ribeira occidental do río Tíber, para así fornecer maior protección á cidade por ese flanco, construíndose tamén a primeira ponte sobre o río. Outras das obras do rei foi a construción do porto romano de Ostia na costa do Tirreno, así como as primeiras factorías de salgado. O tamaño da cidade incrementouse grazas á diplomacia exercida por Anco, que permitiu a unión pacífica de varias aldeas menores en alianza con Roma. Grazas a este método, conseguiu o control dos latinos, realoxándoos no Aventino, e consolidando así a clase plebea de Roma.
Tras 25 anos de reinado morreu posiblemente de morte natural, coma o seu avó, sendo lembrado como un dos grandes pontífices de Roma. Foi o último dos reis latino-sabinos de Roma.
Numa Pompilio
Traxectoria
Numa reformou o calendario romano, axustándoo para o ano solar e lunar, engadindo ademais os meses de xaneiro e febreiro até completar os doce meses do novo calendario. Instituíu numerosos rituais relixiosos romanos, como o dos salii, designando ademais un flamen maior como sacerdote supremo de Quirino, o flamen Quirinalis. Organizou o territorio circundante de Roma en distritos, para unha mellor administración, á vez que se lle atribúe a primeira organización da cidade en gremios.
Segundo Plutarco, Numa Pompilio foi o primeiro rei que organizou unha corporación de artesáns. Instituíu oito clases: frautistas, ourives, carpinteiros, tintureiros, zapateiros, curtidores, broncistas e oleiros.
Numa foi recordado como o máis relixioso de todos os reis, por riba mesmo do propio Rómulo. Baixo o seu reinado erixíronse templos a Vesta e Xano, e organizáronse os flámines, as virxes vestais de Roma e os pontífices, así como o Collegium Pontificum. A tradición conta que durante o goberno de Numa un escudo de Xúpiter caeu desde o ceo, co destino de Roma escrito nel. O rei ordenou facer once copias do mesmo, que foron reverenciadas como sagradas polos romanos.
Con este rei remata o período chamado xuvenilista propio da confraría dos lupercos, aquela cuxa iniciación dos seus mozos foi interrompida polo rapto de Remo. Aqueles raparigos foron uns adolescentes eternos e sempre fieis que rodearon a Rómulo até a súa morte e eran os que compuñan a súa garda persoal. Eran os 300 céleres ou veloces.
Sucedeuno Tulio Hostilio.
Lingua polisintética
En tipoloxía lingüística, parte da lingüística, e segundo criterios morfolóxicos, unha lingua polisintética é unha lingua na que unha palabra pode estar formada por unha serie de lexemas e morfemas ata tal punto elevada que equivale ao que noutras moitas linguas se enunciaría por medio dun enunciado.
Exemplos de linguas deste tipo son o inuit e as linguas paleosiberianas.
As linguas polisintéticas opóñense tradicionalmente ás aglutinantes, ás flexivas e ás illantes.
Isokyrö
Isokyrö (en sueco Storkyro) é un municipio de Finlandia situado na rexión de Ostrobotnia. En 2017 a súa poboación era de 4.693 habitantes. A superficie do termo municipal é de 356,91 km2, dos cales 2,78 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 13,25 hab./km².
Limita cos municipios de Laihia, Vaasa, Vörå, Ilmajoki, Kauhava e Seinäjoki, pertencendo os tres últimos á rexión de Ostrobotnia do Sur.
O concello é unilingüe en finés.
George Hoyt Whipple
George Hoyt Whipple, nado en Ashland, Nova Hampshire o 28 de agosto de 1878 e finado en Rochester, Nova York o 1 de febreiro de 1976, foi un médico e profesor universitario estadounidense.Os seus traballos fundamentais de investigación médica foron sobre a función dos nutrientes na estimulación da medula ósea. Obtivo o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina en 1934, compartíndoo con William Parry Murphy e George Richards Minot.
Traxectoria
Fillo de Ashley Cooper Whipple e Frances Anna Hoyt, naceu en Ashland, Nova Hampshire. Era fillo e neto de médicos. Foi á Phillips Academy e logo á Universidade Yale, onde se graduou en 1900. Logo estaría na Universidade Johns Hopkins, onde se doutorou en 1905.
Whipple traballou logo no departamento de patoloxía de Hopkins até que foi para Panamá, durante a construción da Canle de Panamá, como patólogo para o Ancon Hospital en 1907–08. Logo volvería para Baltimore, para traballar para a Universidade Johns Hopkins entre 1910 e 1914.
En 1914, Whipple foi nomeado director da Fundación Hooper para a Investigación Médica na Universidade de California. Foi decano na facultade de medicina desta universidade en 1920 e 1921.
A instancias de Abraham Flexner, que fixera estudos pioneiros na educación médica, e o presidente da Universidade de Rochester, Rush Rhees, Whipple aceptou en 1921 ser profesor na recente e aínda en construción facultade de medicina de Rochester. Traballaría para este centro até 1954 e ficaría en Rochester para o resto da súa vida, sendo recordado como un gran profesor. Whipple faleceu en 1976 con 97 anos e está soterrado no Mount Hope Cemetery de Rochester.
Sextans
Sextans ou Sextante é unha constelación menor do sur que foi inserida no século XVII por Johannes Hevelius. Inseriuna en lembranza polo instrumento que perdera nun incendio. Está situada entre Leo e Hydra e non é unha constelación particularmente brillante. Non hai mitoloxía asociada a esta constelación.
Illa Sur, Nova Zelandia
Xeografía
Limita ao norte co Estreito de Cook, ao oeste co Mar de Tasmania, ao sur e ao leste co Océano Pacífico. Ten unha área de 151.215 km², ocupando o posto número 12 dentro das maiores illas do mundo. Atravésaa en dirección nordés a suroeste unha cadea montañosa chamada Alpes Meridionais, sendo o Monte Cook o seu pico máis alto con 3.754 metros. Hai dezaoito picos de máis de 3.000 metros. No lado leste da illa están as chairas de Canterbury, mentres que o a costa oeste é famosa polas súas costas escarpadas, grandes bosques, e os glaciares Fox e Franz Josef. A espectacular paisaxe da Illa Sur converteuse nun lugar popular para a produción de varias películas, incluíndo a triloxía Triloxía do Señor dos Aneis e a  as Crónicas de Narnia: o león, a bruxa e o armario . Está influenciada por un clima tépedo.
A Illa Sur é ás veces chamada o "continente". A pesar de que ten unha masa 33% maior que a Illa Norte, só o 24% dos 4´4 millóns de habitantes de Nova Zelandia vive na Illa Sur. Nas primeiras etapas dos asentamentos europeos (Pākehā) no país, a illa sur tiña a maioría da poboación europea e da riqueza debido á febre do ouro da década de 1860. A poboación da Illa Norte superou á do Sur no século 20, co 56% da poboación vivindo no Norte en 1911, e a deriva das persoas e empresas ó norte continuou ao longo do século.
Historia
miniatura|Debuxo en carbón en Carters rockpool no río Opihi
right|miniatura|Primeira impresión europea de maoríes, na [[Golden Bay|Murderers' Bay, 1642.]]
miniatura|Buques no que probablemente sexa [[Akaroa Harbour nalgún momento a principios do século XIX.]]
miniatura|[[Gabriel's Gully durante a Central Otago Gold Rush, 1862.]]
Prehistoria
Os debuxos de carbón pódense atopar nos refuxios rochosos de pedra calcaria no centro da Illa Sur, con máis de 500 sitios que se estenden desde Kaikoura a North Otago. Estímase que os debuxos teñen entre 500 e 800 anos, e retratan animais, persoas e criaturas fantásticas, posiblemente réptiles estilizados. Algunhas das aves na foto extinguíronse fai moito tempo, incluíndo a moa e a Aguia de Haast. Foron debuxados polos primeiros maorís, pero cando chegaron os europeos, os maorís locais non coñecían a orixe dos debuxos.
Período maorí clásico
Os primeiros habitantes da Illa do Sur foron os Waitaha. En gran parte foron absorbidos a través de matrimonios e a conquista polos Kāti Mamoe no século XVI.
A Riba, Viladavil, Arzúa
A Riba é un lugar da parroquia de Viladavil no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 6 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 3 eran homes e 3 eran mulleres.
Illa Sur, Nova Zelandia
Período maorí clásico
Os Kāti Mamoe á súa vez foron absorbidos en gran medida a través do matrimonio e a conquista polos Kāi Tahu que emigraron cara ao sur no século XVII. Aínda que hoxe non existe unha organización Kāti Mamoe distinta, moitos Kāi Tahu teñen vínculos Kāti Mamoe no seu whakapapa e, especialmente, no extremo sur da illa.
Pola mesma época un grupo de maorís migrou a Rekohu (as Illas Chatham), onde, ao adaptarse ao clima local e a dispoñibilidade de recursos, eventualmente converteuse nun pobo separado coñecido como Moriori coa súa propia lingua distintiva - estreitamente relacionado coa cultura e o idioma de orixe en Nova Zelandia. Unha característica notable da cultura Moriori, o pacifismo, resultou desventaxosa cando os guerreiros maorís chegaron na década de 1830 a bordo dun barco fletado en Europa.
En 1827-1828 os Ngāti Toa baixo o liderado de Te Rauparaha atacou con éxito aos Kāi Tahu en Kaikoura. Os Ngāti Toa visitaron posteriormente aos Kaiapoi, ostensiblemente para comerciar. Cando atacaron aos seus anfitrións, os ben preparados Kāi Tahu mataron a todos os principais xefes dos Ngāti Toa, excepto Te Rauparaha. Te Rauparaha regresou á súa fortaleza de Illa Kapiti. En novembro de 1830, Te Rauparaha persuadiu ao capitán John Stewart do bergantín Elizabeth para que o levase a el e aos seus guerreiros en segredo a Akaroa, onde cun subterfuxio capturaron ao principal líder dos Kāi Tahu, Te Maiharanui, e á súa esposa e filla. Logo de destruír a aldea de Te Maiharanui levaron aos seus cativos a Kapiti e matáronos. John Stewart, aínda que arrestado e enviado a xuízo en Sydney como cómplice de asasinato, escapou da condena.
colonización europea
Cando Gran Bretaña anexou Nova Zelandia en 1840, a Illa do Sur converteuse brevemente nunha parte da Colonia de Nova Gales do Sur. Esta anexión foi en resposta aos intentos de Francia de colonizar a Illa Sur en Akaroa e a New Zealand Company intentou establecer unha colonia separada en Wellington, e así o tenente gobernador William Hobson declarou a soberanía británica sobre toda Nova Zelandia o 21 de maio de 1840 (a Illa do Norte por tratado e o Sur por descubrimento).
O 17 de xuño de 1843, os nativos maorís e os colonos británicos enfrontáronse en Wairau no que se coñeceu como o Wairau Affray. Tamén coñecida como a "Masacre de Wairau" na maioría dos textos máis antigos, foi o primeiro choque serio de armas entre as dúas partes logo da firma do Tratado de Waitangi e o único que tivo lugar na Illa do sur. Catro maorís morreron e tres resultaron feridos no incidente, mentres que entre os europeos o número de vítimas foi de 22 mortos e cinco feridos. Doce dos europeos foron asasinados a tiros ou golpeados ata a morte logo de renderse aos maorís que os perseguían.
O Acordo de Otago, patrocinado pola Igrexa Libre de Escocia, tomou forma concreta en Otago en marzo de 1848 coa chegada dos primeiros dous barcos de inmigrantes desde Greenock (no Fiorde de Clyde), o John Wickliffe e o Philip Laing. O Capitán William Cargill, un veterano da Guerra Peninsular, serviu como o primeiro líder da colonia, os cidadáns de Otago elixírono posteriormente para o cargo de Superintendente da Provincia de Otago.
Mentres que a Illa Norte foi convulsionada polas Guerras de terra de Nova Zelandia nas décadas de 1860 e 1870, a Illa Sur, coa súa baixa poboación maorí, era xeralmente pacífica. En 1861 descubriuse ouro en Gabriel's Gully en Otago Central, o que provocou unha febre do ouro. Dunedin converteuse na cidade máis rica do país e moitos na Illa Sur resentíronse por financiar as guerras da Illa Norte. En 1865 o Parlamento votou un Proxecto de lei para independizar a Illa do Sur: foi derrotada por 17 a 31.
Cidades
Entre as cidades que se atopan nesta illa están as seguintes:
Athens, Xeorxia
Athens é unha cidade estadounidense do condado de Athens-Clarke, na ribeira do río Oconee, no nordés de Xeorxia. Ten 100.266 habitantes.
Fundouse en 1801 para situar a Universidade de Xeorxia (33.000 alumnos en 2004), en 1806 converteuse oficialmente en cidade, en 1841 o construíuse unha estación de ferrocarril, favorecendo o comercio de algodón.
Linguas
88 % inglés, 5,7 % castelán, 1,3 % chinés, 0,7 % francés, 0,6 % alemán, 0,4 % xaponés, 0,3 % portugués, 0,3 % árabe.
Illa Gran Barreira
A illa Gran Barreira (Great Barrier Island) atópase situada a 88 km ao nordés de Nova Zelandia, fronte ao Golfo de Hauraki. O seu nome en maorí é Aotea, que significa nube branca.
Ocupa unha área de 285 km², sendo a cuarta de maior superficie en Nova Zelandia, logo da illa Sur, a Norte e illa Stewart. Ten unha poboación permanente de aproximadamente 850 habitantes, a maioría en zonas costeiras como Porto Fitzroy e Okupu. O maior asentamento desta illa atópase no porto Tryphena, ao sur da illa. A poboación aumentou nos últimos anos xunto co valor das propiedades.
A pesar de que a illa tecnicamente forma parte de Auckland, ten en común con outras das illas certa flexibilidade nas normas que regulan as actividades cotiás. Por exemplo, os servizos de transporte público das illas Gran Barreira, Chatham e Stewart están exentos das regulacións na sección 70C do Acta de Transporte de 1962 (que estipula que os choferes deben levar un rexistro das súas horas de traballo). Os condutores suxeitos á sección 70B deben, no entanto, levar algún tipo de rexistro das súas horas de traballo.
Xeografía de Romanía
300px|dereita|miniatura|Mapa de Romanía coas cidades.
Unha gran parte das fronteiras de Romanía con Serbia e Bulgaria seguen o curso do río Danubio. No Danubio vai desaugar o río Prut, que serve de fronteira con Moldavia.
Os montes Cárpatos dominan a parte occidental da Romanía, con picos de ata 2 500 m. O máis elevado, o Moldoveanu, atinge os 2.544 m.
As principais cidades son a capital, Bucarest, Braşov, Timişoara, Cluj-Napoca, Constanţa, Craiova, e Iaşi (Jassy).
Lucio Tarquinio Prisco
Lucio Tarquinio Prisco foi o quinto rei de Roma, e o primeiro de orixe etrusca, presumibelmente de ascendencia corintia.
Traxectoria
Tras emigrar a Roma, obtivo o favor de Anco Marcio, quen o adoptou como o seu fillo. Ao ascender ao trono, librou varias guerras contra sabinos e etruscos, dobrando así o tamaño de Roma e obtendo grandes tesouros para a cidade.
Unha das súas primeiras reformas foi engadir 100 novos membros ao Senado procedentes das tribos etruscas conquistadas, polo que o número de senadores ascendeu a un total de 300. Utilizou o gran botín obtido nas súas campañas militares para construír grandes monumentos en Roma. Entre estas obras destaca o gran sistema de sumidoiros da cidade, a Cloaca Máxima, cuxo fin foi drenar as augas que adoitaban estancarse nos vales situados entre os outeiros de Roma. No lugar das antigas marismas, Prisco iniciou a construción do Foro Romano. Outra das innovacións do rei foi a creación dos Xogos Romanos.