cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Noam Chomsky
Teoría de principios e parámetros
Chomsky ocúpase das linguas naturais partindo dunha gramática universal propia de todos os seres humanos, de raíz biolóxica, da cal derivan as distintas linguas das diversas culturas que existiron na historia do home e que aínda existen.
A diferenza entre a gramática universal (GU) e as distintas gramáticas particulares (GGPP) radica en que a primeira se relaciona coa disposición dun conxunto de principios ―como o «principio de proxección», o «principio de dependencia da estrutura», o «principio de ligamento», a «teoría do caso», o «criterio temático» e algúns outros―, mentres que as GGPP se vinculan ás múltiples variacións que poden facer as linguas dos parámetros deses principios. Un exemplo desta variación dase no «parámetro dos suxeitos nulos», que en galego se pode presentar mentres que en inglés non o fai como se mostra no seguinte exemplo: Así, as GGPP non son máis que combinacións de elementos finitos que poden dar lugar a múltiples linguas e idiomas que nesta teoría son chamadas lingua-I.
O sistema encargado de articular estes principios e variar os parámetros é o cerebro humano coa súa capacidade de sintaxe, que no seu sentido amplo adquire a forma dun sistema computacional que opera en módulos. Os módulos responden a unha estrutura matriz con tres compoñentes, dentro dos cales actúan os principios e parámetros definidos coma unha serie de teorías da linguaxe, conectadas con catro módulos centrais: a estrutura-P, a estrutura-S, a forma fonolóxica (FF) e a forma lóxica (FL). A estrutura-P conecta as oracións con principios, mentres que a estrutura-S apela ás transformacións ou variabilidades que poden presentar ditas conexións; ademais, a FF vincúlase coas entonacións e sons das expresións lingüísticas ou fonoloxía e a FL encárgase da semántica destas expresións en relación á súa interpretación de sentido e significado.
Na estrutura-P encóntranse as primeiras relacións entre léxico e sintaxe, como as relacións sintagmáticas que establecen que é sintagma verbal, sintagma nominal, sintagma adxetival ou sintagma preposicional, entre outras relacións categoriais.
A estrutura-S sinala accións transformacionais ou de parámetro, non só de principio como na estrutura-P. Un exemplo disto é a operación móvase α, na que un elemento se move na oración a outra posición. A estrutura-S tamén serve como conector entre dous módulos que non se relacionan directamente, o primeiro é a forma fonolóxica (FF) que é aquela encargada de articular sons con formas léxicas a partir de fonemas definidos, como tamén establecer as entonacións dunha pregunta ou unha afirmación, unha suposición entre outras accións ligadas ao mesmo.
Por último, a forma lóxica, que é quizais a máis complexa de todas, conéctase co exercicio semántico de interpretación e significado no sentido dunha oración na que se encontran a nivel léxico as redes temáticas e as seleccións S como modos de organizar a oración segundo papeis temáticos (coma axente, tema, experimentante ou benefactivo) e categorías gramaticais (coma animado ou humano) respectivamente, para despois debuxar a estrutura morfolóxica da oración a nivel sintáctico.
Visión política
miniatura|Noam Chomsky en 2015 Chomsky é unha figura coñecida da esquerda estadounidense. Auto-defínese como un crítico antixerárquico e alíñase coas posicións do anarcosindicalismo, se ben non se opón á política electoral. Un dos seus temas preferidos, e o que lle deu notoriedade pública nun principio, foi o papel dos Estados Unidos no mundo. Acusa a superpotencia de tentar organizar o mundo arredor de si mesma por medios militares e económicos. Foi por esta razón pola que interveu militarmente no Vietnam e Indochina así como en Centroamérica e Suramérica: para evitar que se afastasen do seu sistema económico. Tamén por iso apoia a Israel, Arabia Saudita ou Turquía. Afirma que a política exterior está guiada pola "ameaza do bo exemplo", tamén coñecida como teoría do dominó: que un país poida desenvolverse independentemente da esfera de influencia norteamericana e se converta en modelo para outros.
É tamén un crítico do poder dos medios de comunicación de masas, aos que acusa de seren como "a porra dos sistemas totalitarios". A súa visión política esténdese dende as relacións internacionais á xestión ecolóxica do planeta.
Carballido, A Fonsagrada
Santa María de Carballido é unha parroquia do concello da Fonsagrada, na provincia de Lugo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 210 habitantes (104 homes e 106 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 2007, cando tiña 266.
Xeografía
Limita ao norte con Santo André de Logares e co concello da Pontenova, ao sur con Maderne e O Trobo, ao leste coa Veiga de Logares e ao oeste co concello de Ribeira de Piquín.
Está atravesada polo río Rodil, afluente do río Eo. A fraga de Carballido, con flora autóctona, forma parte da zona especial de conservación (ZEC) Carballido.
Villaturde
Villaturde é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 183 habitantes (INE 2012).
Olga Viza
Olga Viza, nada en Barcelona o 18 de agosto de 1958, é unha xornalista española.
Traxectoria
Debutou en Televisión Española en xaneiro de 1978, cando aínda non finalizara os seus estudos de xornalismo, concretamente no espazo Polideportivo. Nos seguintes anos, alternaría a información deportiva con incursións esporádicas noutros xéneros televisivos, coma o programa musical Exterior día (1981).
Desde o programa deportivo Estadio 2, durante a segunda metade dos anos oitenta e principios dos noventa, tivo ocasión de narrar os acontecementos deportivos máis importantes, desde o Mundial de Fútbol de España ata os Xogos Olímpicos de Barcelona. Todo isto compatibilizado coa información deportiva en Telediario entre 1987 e 1992.
En setembro deste último ano, fichou por Antena 3. Ata 2003 presentou os informativos de mediodía e de tarde (Antena 3 Noticias), ademais dun magazín de actualidade para Antena 3 Televisión Internacional. Nese ano foi despedida pola canle nun proceso de reestruturación de persoal.
Tras un breve paso por Telecinco no programa semanal No es lo mismo (2004), recalou en La Sexta, que lle asignou a presentación do programa de entrevistas Habitación 623 a principios de 2006.
Na súa carreira destaca a especialidade en deportes: seis Xogos Olímpicos, tres Mundiais, probas do Campionato Mundial de Motociclismo e do Campionato Mundial de Fórmula 1, e tamén torneos de ximnasia, tenis e golf.
Recoñecementos
Recibiu polo seu traballo en Antena 3 Noticias o Premio ATV 2002 á Mellor Comunicadora de Programas Informativos, ademais dun Ondas en 1995. Tamén estivo nomeada en 1993 e 1995 como Mellor presentadora ó TP de Ouro.
Cereixido, A Fonsagrada
Santiago de Cereixido é unha parroquia do concello da Fonsagrada, na provincia de Lugo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 79 habitantes (44 homes e 35 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 2007, cando tiña 119.
Karl Bartsch
Karl Friedrich Bartsch, nado en Sprottau en 1832 e finado en Heidelberg en 1888, foi un filólogo alemán.
Traxectoria
Logo de rematar os seus estudos na Universidade de Breslau instalouse en Berlín, discípulo de Wilhelm Grimm viaxa a Francia e Inglaterra para estudar manuscritos en occitano. Foi conservador do Museo Xermánico de Nuremberg (1855), profesor de filoloxía na Universidade de Rostock (1858) e Heidelberg (1871).
Traduciu A Divina Comedia ao alemán, fixo unha edición crítica dos Nibelungenlied e escribiu entre outras obras Denkmäler der provenzalischen Litteratur (1856), Chrestomathie de l'ancien français (1866) e Grundriss zur Geschichte der provenzalischen Literatur (Bases para a historia da literatura provenzal) (1872).
Buxenus
Buxenus é un deus celta, epíteto galo de Marte, que é coñecido por unha única inscrición atopada en Velleron, no departamento francés de Vaucluse.
Owain Yeoman
Owain Sebastian Yeoman, nado o 2 de xullo de 1978 en Chepstow, é un actor galés.
Traxectoria
Owain é quen de falar inglés, francés e alemán. Estudou literatura inglesa na Universidade de Oxford, e logo estudou teatro na Royal Academy of Dramatic Art de Londres. Posteriormente traballou dirixindo e protagonizando a obra teatral Othello, no Oxford Playhouse, e tamén traballou noutras obras teatrais como Man, Beast & Virtue, ou The Wizard of Oz.
Yeoman é principalmente coñecido por ter interpretado ao axente da CBI Wayne Rigsby na serie de televisión The Mentalist entre os anos 2008 e 2014.
Vida persoal
O 9 de decembro de 2006 casou coa actriz inglesa Lucy Davis na Catedral de St Paul de Londres. Divorciáronse en outubro de 2011.
O 7 de setembro de 2013, Yeoman casou coa deseñadora de xoias Gigi Yallouz nunha propiedade privada en Malibú, California. Teñen unha filla chamada Ever Belle.
Owain tamén é un vexetariano comprometido coa Asociación de Coidado de Animais, a PETA, para a que el posou para unha campaña de promoción do vexetarianismo.
Castelo Aragonés
O Castelo aragonés é unha fortificación que se atopa nunha illa de marea de rocha traquítica situada no lado de Oriental de Ischia, que está conectado por medio dunha ponte de cachotaría ao longo de 220 m ao antigo Borgo di Celsa, agora coñécida como Ischia Ponte. O illote sobre o que se construíu o castelo provén dunha erupción producida hai máis de 300.000 anos. Alcanza unha altura de 113 m sobre o nivel do mar e ten unha superficie de aproximadamente 56.000 m². Xeoloxicamente é unha burbulla de magma que se consolidou durante as erupcións, e chámase "cúpula de estancamento."
Ao castelo accédese a través dun túnel escavado na rocha na metade do século XV por Afonso V de Aragón. Antes o acceso só era posible por mar a través dunha escaleira situada no lado norte do illote. O túnel ten 400 metros de longo e o camiño está iluminado por altos biolos que ao tempo tamén actuaban como "misiles plomo" a través dos cales botábase aceite quente, pedras e outros materiais sobre os inimigos. A seguinte sección é unha pista que corre costa arriba ao aire libre e conduce ata a cima da illa. A partir deste camiño que se desvía existen carreiros máis pequenos que conducen a varios edificios e xardíns. Desde os anos setenta do século XX tamén funciona un ascensor, cuxo camiño está tallado na rocha e alcanza os 60 metros sobre o nivel do mar.
Orixes
A construción do primeiro castelo remóntase á 474 aC baixo o nome de Castrum Gironis, ou "Castelo de Girone" en honor ao seu fundador. Nese ano, o grego Gerone I o tirano de Siracusa prestou axuda coa súa frota a Cumas na guerra contra os Etruscos, contribuíndo á súa derrota nas augas de Lacco Ameno. Os deudores de devandita intervención, os Cumanis entón decidiron premiar ao aliado cedendolle toda a illa.
Nos séculos seguintes a fortaleza de Gerone transformouse radicalmente, co fin de servir como un refuxio seguro para a poboación contra os saqueos de visigodos, vándalos, godos, árabes, normandos (1134 - 1194), Hohenstaufen (1194 - 1265) e Anjou (1265 - 1282). A erupción do Arso de 1301 proporcionou un poderoso incentivo para o desenvolvemento dos asentamentos urbanos. A destruída cidade de Geronda, que unha vez estivo na zona onde actualmente crecen piñeiros, os ischitanos refuxiáronse no castelo que garantía tranquilidade e seguridade, creando un refuxio no que vivir.
Esperanza Gómez González
Esperanza Gómez González, nada en Vilachá (A Pobra do Brollón) cara a 1894, foi unha labrega e política galega.
Traxectoria
Labrega, en 1936 estaba viúva e tiña sete fillos. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detida no cárcere de Monforte de Lemos o 13 de febreiro de 1938. Foi xulgada en consello de guerra en Lugo o 15 de xuño de 1938 acusada de auxilio á rebelión e condenada a quince anos e un día de reclusión tempoal. O 26 de marzo de 1940 foi trasladada a prisión de Tarragona. Despois pasou á Prisión Provincial de Mulleres de Barcelona. En 1937 abríronlle expediente de responsabilidades políticas e foi condenada en 1941 a unha sanción de 100 pesetas. Fóronlle embargados os bens para pagar a sanción.
Richard N. Richards
Richard Noel "Dick" Richards, nado en Key West, Florida, o 24 de agosto de 1946, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-28, STS-41, STS-50 e STS-64.
Traxectoria
Richard graduouse en enxeñaría química pola Universidade de Missouri en 1969 e é máster en sistemas aeronáuticos pola Universidade do Oeste de Florida en 1970.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en maio de 1980, participando nas misións STS-28, STS-41, STS-50 e STS-64 e pasando un total de 33,90 días no espazo.
Roger Martin du Gard
Roger Martin Du Gard, nado en Neuilly-sur-Seine o 23 de marzo de 1881, finado en Bellême, Orne o 22 de agosto de 1958, foi un novelista francés.
Traxectoria
Nacido nunha familia acomodada, de avogados e maxistrados, a súa situación permitiulle dedicarse á literatura. De vocación literaria precoz, foi consciente dela tras ler a novela de Lev Tolstoi, A guerra e a paz. Para intentar consolidar a súa vocación de novelista, iniciou estudos de Letras, aínda que non os rematou. Presentouse logo á unha oposición da École des chartes, obtendo a praza de arquiveiro-paleógrafo, cunha tese sobre a abadía de Jumièges.
Participou como soldado na primeira guerra mundial. Cando esta rematou, empezou a redacción da que foi a súa obra magna: a saga de Les Thibault. Nela non trata de demostrar nada. Non xulga nin condena: mostra ás veces de modo demasiado fragmentario a evolución da relixión contemporánea, como o feito da separación entre a Igrexa e o Estado Francés en 1905.
Recibiu o Premio Nobel de Literatura en 1937. A partir dese momento a súa obra deixou de ser considerada relevante por parte da crítica, até que Albert Camus a volveu reivindicar.
Pode considerarse un herdeiro da novela realista tradicional do século XIX; mais a certeza das súas descricións, os seus detalles narrativos e a penetración psicolóxica que fai dos seus personaxes, fan que non se poida cualificar como un escritor falto de innovación e forza.
Pasou a maior parte da segunda guerra mundial en Niza. Alí empezou a elaborar unha novela que quedou inconclusa, Le Lieutenant-colonel de Maumort, que se publicou postumamente. Esta publicación, ao igual que outras que tamén foron póstumas (correspondencia, diario, relatos curtos) fai máis complexa a figura dun escritor que se reivindicou a si mesmo como novelista.
Sandrexo, Treos, Vimianzo
Sandrexo é unha aldea da parroquia de Treos, no concello coruñés de Vimianzo. Tiña 18 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 9 homes e 9 mulleres.
Dista 9,3 km da capital do municipio, tendo coma veciña máis achegada (menos de 1 km) á parroquia de Tines, do mesmo municipio.
La Principal de la Bisbal
La Principal de la Bisbal é unha cobla de sardanas fundada en 1888 polos membros da Cobla Vella da poboación de La Bisbal d'Empordà. O ano 1932 foi escollida a cobla oficial da Generalitat de Cataluña, título que lle foi restituído en 1978 polo presidente Josep Tarradellas. En 2014, recibiu o premio Nacional de Cultura.
Treos, Treos, Vimianzo
Treos é unha aldea da parroquia homónima en Vimianzo, A Coruña. Tiña 45 habitantes no ano 2019 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 19 homes e 26 mulleres.
La Principal de la Bisbal
Contexto histórico
O nacemento da Principal de la Bisbal coincide coa época en que a sardana comeza a espallarse por Cataluña. Facían trece anos da morte de Pep Ventura, catro da aparición en Torroella de Montgrí de Els Montgrins e faltaban dúas para o nacemento da Principal de Peralada. A sardana comezara un proceso de evolución e expansión que lle permitiu estenderse dende as terras de Xirona cara ó resto de Cataluña.
Nacemento
La Principal de la Bisbal fundouse o 22 de marzo de 1988 froito da competencia entre as conlas Vella e Nova de la Bisbal e o interese da primeira en organizar unha nova orquestra para afrontar o progreso experimentado pola música en xeral e, especialmente, na mellora das orquestras empordanesas. Este progreso baseábase no paso das coblas de tres quartans á cobla moderna, formada primeiro por dez instrumentistas e, pouco despois, por once. As de tres quartans denominábanse así porque estaban formadas só por tres músicos: un tocaba o flabiol e o tamboril, outro a tarota e o último a cornamusa.
Treos, Treos, Vimianzo
Dista 7,5 km da capital do concello.
La Principal de la Bisbal
Nacemento
Os músicos que formaron parte da primeira etapa da Principal de la Bisbal xurdiron da escola do compositor e musicólogo Joan Carreras i Dagàs. De feito, non se entendería o seu nacemento sen ter presente o traballo dos anos anteriores de Carreras e da súa Escola de Música na Bisbal. Carreras, que era de Xirona e estivera traballando en Barcelona e en Francia, seguramente foi á Bisbal pola súa amizade con Joaquim Galí, bisbalense apotecario, e Melcior de Ferrer, un compositor moi coñecido na época.
Joaquim Galí era tamén o vicepresidente da sociedade construtora do Tren Pequeno (Palamós-Xirona). Sen este tren, a cobla non tería tomado o voo que tivo porque non podería desprazarse cunha certa rapidez e comodidade a moitos dos lugares onde a alugaban. Isto explica tamén que ningún dos músicos que a fundaron nacese na Bisbal, malia que a maioría acabaron vivindo, influenciando tamén que máis dun deles acabase estudando na Escola de Música de Carreras i Dagàs. Este é o caso de Robert Mercader i Sureda, flabiolario fillo de Celrà e primeiro director da Principal até 1891, cando se reformou o persoal. Mercader proviña da Vella e morreu en Buenos Aires en 1937.
En 1902, a Principal participou no concurso de coblas de Barcelona e gañou o primeiro premio, ex-aequo coa Principal de Peralada.
Esplendor
A maioría de idade da cobla La Principal de la Bisbal, o inicio da súa gran puxanza, produciuse coa chegada, a comezos do século XX, de varios compoñentes da cobla de Palau-sator: os Saló e os seus familiares achegados, os Barnosell.
En 1935, foi nomeado director Conrad Saló i Ramell, o centenario do nacemento do cal se celebrou hai pouco. Exerceu o cargo até 1990 e foi considerado o director de cobla máis capacitado e rigoroso.
A baixa de Ferran Rigau en 1950 propiciou que á copla se incorporase Ricard Viladesau, da cal formaría parte até 1970. Viladesau foi o solista indiscutido da tenora, nun momento onde tamén coincidiu con "Moreno"  (Josep Puig) ó fiscornio e Àngel Pont no tible. Cando La Bisbal tiña formación de orquestra, en Viladesau tocaba o saxofón, a viola e o violín, e naquel momento era considerado o mellor tenor de Cataluña, o único quen de interpretar determinadas obrigadas, como a súa propia composición Sa Roncadora.
En 1988, na conmemoración do centenario da cobla, a entidade recibiu moitas homenaxes, destacando os actos do centenario en La Bisbal e os concertos no Gran Teatro do Liceo (29 de outubro), no Palacio da Música Catalá, na Abadía de Montserrat e no Palacio da Generalitat de Cataluña, onde lle foi entregada a prestixiosa Creu de Sant Jordi.
Músicos máis relevantes
As figuras máis senlleiras da historia da cobla formaron parte nun momento ou outro da súa traxectoria artística. Cómpre nomear os tenores Josep Gispert, Albert Martí, Ramon Rosell, Josep Coll, Ferran Rigau e Ricard Viladesau; os tibles Enric Barnosell, Àngel Pont e Joan Parara; os trompetistas Pere Pruñunosa, Francesc Capellas e Joan Sadurní; os fiscorniarios Tomàs Garcia, Lliberat Juanals, Josep Puig "Moreno" e Josep Riumalló; os contrabaixistas Fèlix Horcajo, Emili Salón e Josep Vallespí, entre outros.
Algúns directores da Principal de la Bisbal foron os mestres Robert Mercader, Josep Canet, Josep Maria Soler, Josep Saló, Genís Canet, Conrad Saló, Josep Cassú, Josep Maria Surrell e o fillo de Josep Cassú, Francesc Cassú.
O Amieiro
Co topónimo O Amieiro podémonos referir a varios lugares de Galicia:
Cuíñas, A Fonsagrada
San Cristovo de Cuíñas é unha parroquia do concello da Fonsagrada, na provincia de Lugo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 104 habitantes (61 homes e 43 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 2007, cando tiña 140.
Torchwood
Torchwood é unha serie de televisión británica que se emite no Reino Unido pola canle BBC Three. En España emítea a cadea Cuatro. Trátase dun spin-off do clásico de ciencia ficción Doctor Who.
Torchwood é unha axencia externa do goberno británico, creada pola Raíña Vitoria, que se encarga de buscar calquera fenómeno sobrenatural que ocorra no Reino Unido, estudalo e neutralizar as ameazas que nazan do mesmo. Como na cidade de Cardiff hai unha barreira dimensional que se estende cada día máis, unha das bases de Torchwood atópase alí. Dita base, denominada Torchwood Three, está situada (na serie) baixo a praza Roald Dahl Plass, na baía de Cardiff, onde tamén se atopa o Millenium Center, un edificio peculiar facilmente recoñecible nas tomas aéreas da cidade que aparecen continuamente na serie. Torchwood Three consta de cinco membros, liderados polo enigmático Capitán Jack Harkness.
En Torchwood aparecen moitos temas LGBT, sobre todo a bisexualidade. Practicamente todos os personaxes tiveron algún encontro con alguén do mesmo sexo na primeira temporada. O creador da serie, Russell T. Davies, denomina ao Capitán Jack Harkness omnisexual, xa que mantén relacións con homes, mulleres, alieníxenas etc.
Mélanie Laurent
Mélanie Laurent, nada o 21 de febreiro de 1983 en París é unha actriz, modelo, escritora e cantante francesa. Acadou o recoñecemento internacional debido ó seu papel de Shosanna Dreyfus no filme de Quentin Tarantino Inglourious Basterds (2009).
David Pérez Iglesias
David Pérez Iglesias, nado en Ames en 1962, é un escritor e guionista galego.
Obras
260px|miniatura|O Davide (David Pérez Iglesias)
1507
Outros
Historia ano a ano
Alba (revista)
Alba é o título dunha revista poética, en galego e castelán, editada na Coruña, primeiro, e Vigo, de 1948 a 1956, baixo a dirección de Ramón González-Alegre Bálgoma (1920-1968). Alcanzou un total de 16 números.
Ó longo da publicación, a dirección de Ramón González-Alegre estivo compartida co xuíz e poeta vigués Otto José Cameselle Barcia (1921-1976) desde o cuarto número, e por un consello de dirección entre os números 10 e 13, para volver ser asumida en exclusiva a partir do número 14.
Sábese que a revista se creou na Coruña porque alí traballaban González Alegre e Alfonso Alcaraz, que inspiraron a edición de Alba, e que pasou a editarse en Vigo a partir de 1949 porque González Alegre foi trasladado a esta cidade pola empresa navieira para a que traballaba, e alí coñeceu a Cameselle. Non constan razóns do cesamento da publicación, e o propio González Alegre so di que
Foi reeditada como facsímile en 1995 polo Centro Ramón Piñeiro.
Estrutura
A publicación non tivo periodicidade fixa: entre 1948 e 1949 apareceron 3 números; en 1950, 3; en 1952, 4; en 1953 e 1954, un número cada ano. Tampouco foi fixo o seu formato nin o número de páxinas, que variou entre extremos de 8-10 ata 48-50 páxinas; en moitos casos sen paxinar. Mesmo carecen de datación ata o número 9.
Salvo casos excepcionais, a única ilustración da revista era a que aparecía na portada, que se repite nos tres primeiros números e xa é diferente en tódolos seguintes. A partir do número 14, as distintas seccións nas que se dividía ábrense con cadansúa ilustración. Entre os ilustradores cabe citar a Luís Seoane, José Sesto, Prego de Oliver ou Suárez Llanos.
Liña editorial
O seu obxectivo era ofrece-la posibilidade de publicar a tódolos poetas galegos, sen discriminar pola lingua na que o fixesen, a acolleu textos de Cunqueiro, Pimentel, Amado Carballo, Manuel María, González Garcés, Pura Vázquez e o propio González Alegre, entre unha longa lista de colaboradores esporádicos ou habituais.
Os cambios introducidos a partir do décimo número (1952) van máis aló da creación dese "consello de dirección" no que entran, ademais de Otto José Cameselle, Celso Emilio Ferreiro, Bernardino Graña e Luis Santamaría. Neste número publícase un Editorial que define claramente os obxectivos de Alba:
Castelao en Alba
No número 4, sen datar pero presumiblemente de primeiros de 1950, dáse a nova da morte de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao. Baixo o título "Nosotros y Castelao" e asinado por R.G.A.B. fan a memoria de Castelao como "poeta gallego ... ya que desde ningún otro punto de vista nos interesa".
Debe terse en conta, ó ler esta editorial, a instrución ditada pola Dirección Xeral de Prensa ó día seguinte ó da morte, advertindo ós xornais do tratamento que debían dar á noticia do pasamento.
Elena Ceaușescu
Elena Ceaușescu, de solteira Elena Petreșcu, nada en Balotești o 7 de xaneiro de 1916 e finada en Târgovișche o 25 de decembro de 1989, foi viceprimeira Ministra de Romanía (1952 - 1989) e dona do presidente romanés Nicolae Ceaușescu.
Traxectoria
Nada nunha familia pobre nun poboación preto de Targoviște, trasladouse co seu irmán a Bucarest despois da finalización da escola primaria. En 1937 ingresou ao Partido Comunista (PCR), onde coñecería a Nicolae Ceaușescu en 1939, co que casaría en 1945.
Elena Ceaușescu rematou a carreira de química en 1967. Até a elección de Nicolae como Secretario Xeral do PCR, Elena tivo diversos postos de variable importancia, como secretaria do Ministerio de Asuntos Exteriores. Co ascenso do seu home, Elena comezou a tomar posicións importantes na estrutura estatal e a dirección do PCR. Dende 1979 Elena era a segunda persoa en importancia de Romanía, co título de Vice Primeira Ministra.
Trala Revolución romanesa de 1989, o 25 de decembro de 1989, Elena e mailo seu home foron condenados a morte por un tribunal creado ex profeso nun xuízo sumario sen ningunha garantía xurídica, validez legal nin posibilidade de defenderse das acusacións, baixo os seguintes cargos: xenocidio, dano á economía nacional, enriquecemento inxustificable e uso das Forzas Armadas en accións en contra de civís. Foron executados por fusilamento nun cuartel militar en Târgovișche. Estes sucesos foron transmitidos pola televisión romanesa días despois para acougar á poboación, xa que seguía habendo combates entre os partidarios e opositores a Ceaușescu.
Romanillos de Atienza
Romanillos de Atienza é un concello español da provincia de Guadalaxara, comunidade de Castela-A Mancha. Ten unha área 24,01 km² e unha poboación de 57 habitantes (INE, 2005), cunha densidade de poboación de 2,37 hab/km².
Atópase na ruta do Camiño do Cid.
La pell de brau
La pell de brau é un libro de poemas de Salvador Espriu publicado en 1960.
Publicación
Foi escrito entre xuño do 1957 en Arenys de Mar e xullo do 1958 en Barcelona. Finalmente fou publicado por Els Llibres de la Lletra d'Or o mes de abril de 1960. Foi adicado ó escritor Carles Riba, falecido o ano anterior 1959. O libro foi reeditado en numerosas ocasións: no 1968 por Cuadernos para el diálogo, no 1977 e no 2010.
Obra
O libro iníciase cunha cita da Crónica do Gran Capitán. Tras dela atopamos un total 54 poemas. Pechandose o volumen cunha cita do Libro de buen amor. Trátase dunha alegoría crítica da España da posguerra e a súa intransixencia cos distintos pobos da península Ibérica. Utiliza o mito de Sepharad, o lugar de orixe dos xudeus sefardís para referirse a España. Por mor do seu contido, é unha das obras máis populares e citadas do autor. Salvador Espriu converteuse, tras a publicación de La pell de brau, nun símbolo da loita contra o franquismo.
En 2012, foi empregado pola Asemblea Nacional Catalá nun anuncio de vídeo da manifestación "de Cataluña, novo estado en Europa".
Jack Gleeson
Jack Gleeson, nado o 20 de maio de 1992 en Cork, é un actor irlandés de cinema e televisión. É principalmente coñecido por interpretar a Joffrey Baratheon na serie de televisión da HBO Game of Thrones.
Traxectoria
Gleeson comezou a actuar con sete anos no teatro independente Workshop. No cinema, fixo os seus primeiros papeis con aparicións minoritarias en Batman empeza (2005), Shrooms (2007) e A Shine of Rainbows (2009). No 2010 apareceu como protagonista en All Good Children de Alicia Duffy.
Recentemente, acadou recoñecemento internacional na serie da HBO Game of Thrones, facendo o papel de Joffrey Baratheon.
Modesto Prieto Camiña
Modesto Prieto Camiña foi un escritor, xornalista e pintor galego.
Traxectoria
Foi profesor axudante do Instituto Nacional de Segunda Ensinanza de Vigo e membro da Sociedad de Amigos del Arte. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi depurado, sendo separado do cargo e inhabilitado. Nun intento de escapar das consecuencias do seu pasado político republicano, participou en febreiro de 1937 nun mitin organizado polo SEU no Cine Odeón de Vigo xunto a Jesús Suevos e Ramón González-Alegre. Colaborou en Eco de Galicia,  Vida Gallega, Ideal Gallego, La Voz del Agro, Las Riberas del Eo, Vida Gallega e Cultura Gallega. É autor da zarzuela La princesa del castillo estreada en Vigo en 1925 e do drama en dous actos Rosiña, con José Bremón Sánchez, estreado en febreiro de 1936. Foi un dos fundadores do Sindicato Nacional de Escritores Españoles. Nos anos cincuenta residía en Madrid.
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1960
Resumo
Foi o último ano da fórmula de 2´5 litros e trouxo outra vitoria de Brabham e Cooper, e viu como Lotus, Ferrari e BRM adoptaban o motor traseiro. Os automóbiles con motor dianteiro foron superados.
O sistema de puntuación foi cambiado, eliminouse o punto pola volta rápida e no seu lugar outorgouse 1 punto ao sexto clasificado. Así pois, adxudicáronse puntos aos seis primeiros lugares (8, 6, 4, 3, 2, 1). Para a conta final do campionato só se contaron os seis mellores resultados dos dez posibles.
Equipos e pilotos
Os sguientes equipos e pilotos competiron no Campionato Mundial de Fórmula 1 de da FIA.
Clasificación do Mundial de Pilotos de 1960
Os puntos concédense sobre a base 8-6-4-3-2 aos cinco primeiros clasificados en cada carreira.
Clasificación do Mundial de Construtores de 1960
Os puntos concédese sobre unha base 8-6-4-3-2-1 en cada carreira (excluído o obtido nas 500 Millas de Indianápolis), cos mellores resultados de seis carreiras. Só o mellor coche de cada fabricante era elixible para gañar puntos.
Humbug
Humbug é o terceiro disco de estudio dos Arctic Monkeys, unha banda de indie rock británica, lanzado o 18 de abril de 2007.
Listaxe de cancións
Todas as cancións compostas por Alex Turner, agás as indicadas.
Comandanta Ramona
A Comandanta Ramona, nada en 1959 no estado mexicano de Chiapas e finada o 6 de xaneiro de 2006 en San Cristóbal de Las Casas, foi unha muller indíxena tzotzil e comandante do Exército Zapatista de Liberación Nacional de Chiapas, México, que finou o 6 de xaneiro de 2006 por causa de cancro no ril. O termo "comandanta" era o nome do seu cargo no EZLN, para referirse a ela en particular. Foi unha das figuras públicas máis importantes da primeira etapa do levantamento zapatista e central para o Movemento de mulleres zapatistas.
Foi unha das representantes máis destacadas do EZLN durante os primeiros anos de vida pública do movemento. O grupo musical Quetzal dos Ánxeles gravou o tema Todos somos Ramona na súa honra.
Participación no EZLN - Comité Clandestino Revolucionario Indíxena CCRI
Ramona participou durante máis de vinte anos no EZLN, o seu labor de defensa dos dereitos das mulleres indíxenas á saúde, a educación e o pagamento xusto polo traballo artesanal, fixérona célebre nas comunidades dos altos de Chiapas. Traballou en profundidade no CCRI planeando o levantamento do 1 de xaneiro de 1994, formou parte activa da toma de San Cristóbal de las Casas.
Lei Revolucionaria de mulleres
Un ano antes do levantamento armado, a Comandanta Ramona e a Maior Ana María realizaron unha consulta a mulleres habitantes das comunidades baixo o control do EZLN, a información que obtiveron cristalizaría na Lei Revolucionaria de mulleres.
A lei aprobouse polas comunidades indíxenas o 8 de marzo de 1993 e foi publicada xunto coa Primeira Declaración da Selva Lacandona, a súa función é garantir os dereitos reprodutivos, educativos, políticos e laborais das mulleres.
Participación nas negociacións con Ernesto Zedillo
O 21 de febreiro de 1994 comezaron oficialmente as negociacións entre o EZLN e o goberno do, daquela presidente, Ernesto Zedillo. Ramona formou parte dos Diálogos de Catedral en San Cristóbal.
Case un ano despois, o 9 de febreiro de 1995, Zedillo ordenou unha avanzada militar contra as comunidades zapatistas, rompendo a tregua estabelecida como parte das negociacións e cercando as milicias indíxenas na selva. O 9 de outubro a Comandanta Ramona rompeu o cerco para dirixirse á Cidade de México onde participaría na Convención Nacional Indíxena. Foi a primeira viaxe fóra de Chiapas que realizaba un membro do EZLN e a súa aparición pública foi aclamada por milleiros de persoas na Praza da Constitución da Cidade de México.
Trasplante de ril e diagnóstico de cancro
Durante 1996 Ramona foi diagnosticada cun fallo renal causado por cancro, e a súa saúde era precaria durante gran parte das negociacións. Na súa viaxe á Cidade de México recibiu un transplante de ril grazas a unha doazón do seu irmán, a pesar do seu delicado estado de saúde logrou recuperarse e continuar participando activamente como representante pública do EZLN.
Última aparición pública e falecemento
A última vez que apareceu en público foi durante as reunións preparatorias de La Otra Campaña, o 16 de setembro do 2005, no Caracol de La Garrucha. Daquela xa fora operada e a súa saúde estaba moi deteriorada. Nove anos despois do transplante regresou o cancro dun xeito máis agresivo.
O 6 de xaneiro de 2006, o Subcomandante Marcos anunciou o falecemento da Comandanta Ramona durante un evento parte da Otra Campaña, sinalou que morreu de camiño a San Cristóbal. Con motivo da súa morte, o Subcomandante Marcos suspendeu as actividades de "La Otra Campaña" durante varios días para estar presente no servizo funerario de Ramona, na zona selva do estado.
Camiño do Cid
O Camiño do Cid é un itinerario turístico cultural baseado nun personaxe histórico, Rodrigo Díaz de Vivar (O Cid Campeador), e nunha obra literaria, o Cantar de Mio Cid.
Características
miniatura|200px|Placa conmemorativa en [[Monforte de Moyuela: "Hya va el mandado por las tierras todas, pesando va a los de Monçon [Monforte] e a los de Huesca [Huesa] .".]]
Ámbito
A ruta percorre oito provincias españolas (Burgos, Soria, Guadalaxara, Zaragoza, Teruel, Castellón, Valencia e Alacant) pertencentes a catro Comunidades Autónomas (Castela e León, Castela-A Mancha, Aragón e Comunidade Valenciana). Pode percorrerse tanto por estrada como por sendeiro.
Aneis temáticos
O Camiño do Cid conta cuns aneis, ou espazos temáticos, que responden a circuítos de estrutura circular con identidade propia dentro do Camiño. Son os seguintes:
O salvoconduto
''
Independentemente da opción que escolla o viaxeiro, as persoas que percorran o Camiño do Cid poden solicitar o salvoconduto, a credencial que certifica o paso do viaxeiro polas distintas localidades do Camiño do Cid e o medio para obter o documento acreditativo do Camiño do Cid. Para conseguir dito documento é necesario estampar polo menos cinco selos oficiais por provincia, excepto no caso das provincias de Soria e Castellón, onde só son necesarios 4 selos.
O salvoconduto expídese gratuitamente na sede do Consorcio Camiño do Cid e noutros puntos da ruta, na súa maioría oficinas de turismo. O documento recorda ao que se utilizaba na Idade Media para asegurar o paso libre e seguro de viaxeiros e mercadorías. Os puntos de selado oficiais aparecen identificados cunha "corneja".
Lisosoma
miniatura|Os lisosomas dixiren os materias externos captados pola célula ou reciclan materiais intracelulares. A primeira etapa do diagrama mostra como material externo entra nun vacúolo fagocítico a través da membrana plasmática nun proceso chamado endocitose. Na segunda etapa un lisosoma con encimas hidrolíticos activos achégase ao vacúolo. Na terceira etapa o lisosoma fusiónase co vacúolo e os encimas hidrolíticos entran en contacto co material do seu interior. Na etapa final, os encimas dixiren as partículas fagocitadas. Os lisosomas son vesículas rodeadas de membranas que conteñen enzimas hidrolíticas encargadas das dixestións intracelulares. Foron descritos por Christian De Duve no ano 1949. Son orgánulos moi heteroxéneos en canto á súa forma e o seu tamaño. A súa diversidade reflicte a ampla variedade de materiais que están dixerindo.
Conteñen arredor duns 40 enzimas diferentes, todos eles hidrolases ácidas, cuxo pH óptimo é próximo a 5. Entre elas están proteases, nucleases, glicosidases, lipases, fosfatases, sulfatases e mais fosfolipases.
Características
A membrana lisosomal é resistente á acción dos enzimas hidrolíticos, xa que a meirande parte das súas proteínas están moi glicosiladas. Dita membrana contén unha bomba de protóns que mantén o pH ácido (arredor do pH 5) no interior do lisosoma e proteínas de transporte que permiten que os produtos resultantes da dixestión pasen ao citosol.
Os lisosomas fórmanse a partir de vesículas que se desprenden do aparello de Golgi. A membrana do lisosoma mantén os enzimas hidrolíticos fóra do contacto co citosol (cuxo pH é aproximadamente 7.2). Ademais, a dependencia ácida da actividade destes enzimas protexe o contido do citosol, aínda que se produza algunha fuga de enzimas lisosomais.
Función
A función dos lisosomas é intervir na dixestión intracelular de macromoléculas. Dependendo da procedencia do material implicado na dixestión, pódense distinguir dous procesos diferentes:
Heterofaxia
Consiste na dixestión de materiais de orixe exóxena, que se incorpora á célula por pinocitose ou fagocitose. Este material incorpórase á célula en vesículas en endocitose e posteriormente é transferido a un lisosoma, onde se dixire. Os produtos resultantes da dixestión (aminoácidos, monosacáridos, nucleótidos etc.) son transportados a través da membrana lisosomal e pasan ao citosol, onde poden ser utilizados pola célula. Se a dixestión é incompleta, fican no interior dos lisosomas substancias non dixeridas, que forman os corpos residuais. Nos protozoos e en moitos invertebrados inferiores, os corpos residuais verten os refugallos ao exterior por exocitose, proceso denominado defecación celular. Nos animais superiores os corpos residuais fican no interior da célula. A heterofaxia intervén en procesos como a nutrición e a defensa dos organismos.
Autofaxia
Consiste na dixestión de material de orixe endóxena, é dicir, de partes da propia célula. Para iso, un orgánulo defectuoso é rodeado de membranas procedentes do retículo endoplasmático, formándose un autofagosoma. O autofagosoma fusiónase cun lisosoma e iníciase a dixestión.
A autofaxia está relacionada co recambio dos compoñentes celulares; por autofaxia destrúense os compoñentes celulares defectuosos ou que xa non son necesarios para a célula. Tamén intervén na destrución de tecidos e órganos durante a metamorfose nos insectos ou en anfibios. A autofaxia asegura a nutrición en condicións desfavorábeis, vivindo a célula dos seus propios materiais.
Formación de lisosomas primarios
Os lisosomas primarios son orgánulos derivados do sistema de endomembranas. O lisosoma primario orixínase como unha vesícula que se desprende do aparello de Golgi, cun contido de enzimas hidrolíticos (hidrolases). As hidrolases son sintetizadas no retículo endoplasmático rugoso e viaxan ata o aparato de Golgi por transporte vesicular. Alí sofren unha glicosilación terminal (na que se lles adiciona un carbohidrato) por efecto da cal pasan a ter cadeas glicídicas ricas en manosa-6-fosfato (manosa-6-P). A manosa-6-P é o marcador molecular que dirixe os enzimas cara á ruta dos lisosomas. Existe unha doenza na cal as hidrolases non levan o seu marcador; as membranas do aparello de Golgi non as recoñecen como tales e empaquétanas en vesículas de secreción para ser exocitadas. Aqueles que padecen esta enfermidade acumulan hidrolases no medio extracelular, á vez que as súas células carecen delas.
Lisosomas secundarios e dixestión celular
Os lisosomas primarios conteñen unha variedade de enzimas hidrolíticos que poden degradar case todas as moléculas orgánicas. Estas hidrolases póñense en contacto cos seus substratos cando os lisosomas primarios se fusionan con outras vesículas. O produto da fusión é un lisosoma secundario ou vacúolo dixestivo. Polo tanto, a dixestión de moléculas orgánicas lévase a cabo nos lisosomas secundarios, xa que estes conteñen á vez os substratos e os enzimas con capacidade de degradalos.
O que queda do lisosoma secundario despois da absorción é un corpo residual. Os corpos residuais conteñen refugallos non dixeribles que nalgúns casos se exocitan e noutros non, acumulándose no citosol a medida que a célula envellece. Un exemplo de corpos residuais son os gránulos de lipofuscina que se observan en células de longa vida, como as neuronas.
Enfermidades lisosómicas
Son doenzas causadas pola disfunción dalgún enzima lisosómico ou pola liberación incontrolada de ditos enzimas no citosol, o que produce a lise da célula.
Nalgúns casos, a liberación dos enzimas cumpre un papel fisiolóxico, permitindo a reabsorción de estruturas que xa non son útiles, por exemplo a cola dos cágados durante a metamorfose dos anfibios.
Enfermidades de almacenamento lisosómico
Nas enfermidades de almacenamento lisosómico, algún enzima do lisosoma ten actividade reducida ou nula debido a un erro xenético e o substrato de dito enzima acumúlase dentro do lisosoma, o cal aumenta de tamaño a causa do material sen dixerir, e isto interfire cos procesos celulares normais. Algunhas destas enfermidades son:
Gota
Na gota, o ácido úrico proveniente do catabolismo das purinas prodúcese en exceso, o que provoca a deposición de cristais de urato nas articulacións. Os cristais son fagocitados polas células e acumúlanse nos lisosomas secundarios; estes cristais provocan a rotura de ditos vacúolos coa conseguinte liberación de enzimas lisosómicos no citosol que causa a dixestión de compoñentes celulares, a liberación de substancias da célula e a autólise celular.
Artrite reumatoide
A membrana dos lisosomas é impermeable aos enzimas e resistente á acción destes. Ambos os feitos protexen normalmente á célula dunha batería enzimática que podería degradala. Existen, non obstante, algúns procesos patolóxicos, como a artrite reumatoide, que causan a destrución das membranas lisosomais, coa conseguinte liberación dos enzimas e a lise celular.
Igrexa ortodoxa romanesa
miniatura|200px|Catedral de Mioveni. A Igrexa ortodoxa romanesa (Biserica Ortodoxă Română en romanés) é unha das igrexas autocéfalas integradas na comuñón ortodoxa.
No Reino de Romanía
En 1859, a unión dos principados de Moldavia e Valaquia resultou no nacemento do moderno estado romanés. Xa que a organización territorial das Igrexas ortodoxas tende a seguir a do estado, en 1872 as metrópoles ortodoxas dos antigos principados, a metrópole de Ungro-Valaquia e a metrópole de Moldavia, uníronse para formar a Igrexa ortodoxa romanesa.
A constitución romanesa de 1866 declarou á Igrexa ortodoxa "independente de calquera xerarquía estranxeira", e unha lei aprobada en 1872 declarou á Igrexa como "autocéfala". Logo dun longo período de negociacións co patriarcado Ecuménico de Constantinopla, baixo o que estaban ditas metrópoles, este recoñeceu finalmente á Metrópole de Romanía en 1885, que foi elevada ao rango de patriarcado en 1925.
Estrutura
Nos países lindeiros e na diáspora, as xurisdicións son as seguintes:
Demografía
Pertencen a ela a maioría dos romaneses (o 86,8% da poboación de Romanía de acordo co censo de 2002 ). Polo número de fieis (20 millóns entre Romanía, Moldavia e a diáspora), é a segunda das igrexas ortodoxas autocéfalas, só por detrás da Igrexa ortodoxa rusa.
90210
90210 é unha serie de televisión estadounidense ideado por Rob Thomas, Jeff Judah e Gabe Sachs. É a cuarta serie da franquía Beverly Hills, 90210 creada por Darren Star. Está producida por CBS Television Studios para The CW Television Network que comezou a emitila nos Estados Unidos ó tempo que no Canadá pola Global Television Network, o 2 de setembro de 2008. Emitiuse unha tempada de 24 episodios e en agosto de 2009 confirmouse que renovou por unha tempada máis de 22 episodios.
Sinopse
A serie desenvólvese arredor da familia Wilson, xunto con outros estudantes ricos no ficticio West Beverly Hills High, onde Annie Wilson (Shenae Grimes) e Dixon Wilson (Tristan Wilds) se establecen cando seu pai, Harry Wilson (Rob Estes), chega desde Kansas coa súa familia para coidar da súa nai, a antiga estrela da televisión Tabitha Wilson (Jessica Walter), que ten problemas coa bebida. Annie e Dixon loitan por asentar as súas vidas mentres fan novos amigos. En 90210 participan actores da serie orixinal e tamén actores convidados como Jennie Garth, Shannen Doherty, Tori Spelling e Joe E. Tata.
Miedes de Atienza
miniatura|150px|Escudo de Miedes de Atienza Miedes de Atienza é un concello español da provincia de Guadalaxara, comunidade de Castela-A Mancha. Ten unha poboación de 87 habitantes (en 2009).
Xeografía
Está situado na Ruta da la e no Camiño do Cid, ruta do desterro de Rodrigo Díaz de Vivar.
Historia
Miedes, como tal, non aparece na historia até a Idade Media sempre no contexto da reconquista e repoboación, ao igual que as localidades próximas. A localización do lugar, na vertente sur dun dos pasos naturais entre ambas mesetas, situado entre as fortalezas de Gormaz e Atienza e xunto a un outeiro de fácil defensa (hoxe coñecida como El Castillo), fixeron viable a instalación dunha comunidade co obxectivo de controlar o territorio castelán do sur do Douro, así como servir de foco de ataque ás avanzadas musulmás. De feito no Cantar de mío Cid menciónase a Miedes como zona de fronteira.
RL-10
miniatura|250px|Un RL-10B-2 usado na segunda etapa dos fogutes [[Delta IV.]] RL-10 é toda unha familia de motores foguete dos Estados Unidos.