cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agathe Uwilingiyimana
Carreira política
O 6 de abril de 1994, o presidente Habyarimana foi asasinado despois de que descoñecidos derribasen con mísiles o avión que o transportaba. O magnicidio desatou unha vaga de violencia en Kigali. Horas máis tarde, tropas leais a Habyarimana enfrontáronse a Uwilingiyimana e ás tropas internacionais da Misión de Asistencia das Nacións Unidas para Ruanda (UNAMIR). A primeira ministra foi violada e asasinada, mentres que dez soldados belgas foron torturados e executados (cinco soldados de Ghana de UNAMIR foron liberados previamente). Os sucesos do 7 de abril desataron posteriormente o xenocidio ruandés, que acabou coa vida de entre 500 000 e dous millóns de ruandeses.
Brenes
Brenes é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía.
Ten unha área duns 21,45 km² e unha poboación de	12.501 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 589,18 hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 18 m e a 22 km da capital provincial, Sevilla.
Luigi Broglio
Luigi Broglio, nado o 11 de novembro de 1911 en Mestre e finado o 14 de xaneiro de 2001, foi un enxeñeiro aeroespacial italiano.
Traxectoria
Brogilo graduouse en enxeñaría civil en 1934. Foi presidente do Comité Nacional Italiano de Investigación do Espazo, concibindo e dirixindo o programa San Marco, un proxecto conxunto entre Italia e os Estados Unidos para o lanzamento dunha serie de satélites artificiais que serían os primeiro en ser desenvolvidos por Italia.
Punzón
miniatura|250x250px| Punzón [[Aceiro|de aceiro.]] Un punzón é unha vara ou pau cilíndrico metálico, cunha punta moldada, xeralmente cónica nun extremo, e unha superficie plana no outro, que adoita ser golpeada cun martelo.
Usos
Os punzóns utilízanse para perforar ou marcar cunha punta nunha peza onde se quere perforar ou delimitar para continuar co traballo. En certos casos tamén serve como soporte e soporte para empurrar parafusos ou pezas a un lugar determinado. Están fabricados con materiais ultra resistentes como o aceiro. Os punzóns utilízanse para marcar o centro dos círculos de debuxo, para iniciar puntos de perforación, para abrir buratos na chapa metálica, para transferir localizacións de orificios en modelos e para eliminar remaches, pasadores ou parafusos. Sólido ou oco son os dous tipos de uso habitual. Os sólidos clasifícanse segundo a forma das súas puntas.
Tamén se chama punzón ao instrumento cilíndrico de aceiro cunha figura en relevo nun extremo, que se usa para gravar moedas ou obxectos semellantes.
Química bioortogonal
O uso da química bioortogonal adoita realizarse en dous pasos. En primeiro lugar, modifícase un substrato celular cun grupo funcional bioortogonal (reporteiro químico) e introdúcese na célula; os substratos inclúen metabolitos, inhibidores enzimáticos, etc. O informador químico non debe alterar a estrutura do substrato drasticamente para evitar afectar á súa bioactividade. En segundo lugar, introdúcese unha sonda que contén o grupo funcional complementario para reaccionar e marcar o substrato.
Aínda que se desenvolveron reaccións bioortogonais eficaces como a química de clic sen cobre, o desenvolvemento de novas reaccións segue xerando métodos ortogonais para o etiquetado que permiten utilizar múltiples métodos de etiquetado nos mesmos biosistemas. Bertozzi foi galardoada co Premio Nobel de Química en 2022 polo seu desenvolvemento da química do clic (click chemistry) e da química bioortogonal. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Bioorthogonal_cell_labeling.svg/220px-Bioorthogonal_cell_labeling.svg.png|miniatura| Aquí móstrase unha ligadura bioortogonal entre a biomolécula X e o compañeiro reactivo Y. Para ser considerados bioortogonais, estes socios reactivos non poden perturbar outras funcións químicas que se atopan naturalmente dentro da célula.
Etimoloxía
A palabra bioortogonal provén do grego bio [vivo] e orthogōnios [en ángulo recto]. Así, literalmente, unha reacción que vai perpendicular a un sistema vivo, polo que non o perturba.
Requisitos de bioortogonalidade
Para ser considerada bioortogonal, unha reacción debe cumprir unha serie de requisitos:
Bioortogonalidade
A azida pode actuar como un electrófilo brando que prefire os nucleófilos brandos como os fosfanos. Isto contrasta coa maioría dos nucleófilos biolóxicos que normalmente son nucleófilos duros. A reacción prodúcese selectivamente en condicións de tolerancia á auga para producir un produto estable.
As fosfinas están completamente ausentes dos sistemas vivos e non reducen os enlaces disulfuro a pesar do potencial de redución leve. As azidas demostraron ser biocompatibles en fármacos aprobados pola FDA como a azidotimidina e a través doutros usos como enlaces cruzados. Ademais, o seu pequeno tamaño permítelles incorporarse facilmente ás biomoléculas a través das vías metabólicas celulares.
Reacción clásica de Staudinger
alt=The mechanism of the Staudinger reaction|600x600px|O mecanismo da reacción de Staudinger
A fosfina nucleófila ataca a azida no nitróxeno terminal electrófilo. A través dun estado de transición de catro membros, o N 2 pérdese para formar un aza-iluro. O iluro inestable hidrolízase para formar óxido de fosfina e unha amina primaria. Non obstante, esta reacción non é inmediatamente bioortogonal porque a hidrólise rompe o enlace covalente no aza-iluro.
Ligadura Staudinger
alt=The mechanism of the Staudinger ligation using a modified triarylphosphine|600x600px|O mecanismo da ligadura de Staudinger mediante unha triarilfosfina modificada
A reacción foi modificada para incluír un grupo éster orto ao átomo de fósforo nun dos aneis arilo para dirixir o aza-iluro a través dunha nova vía de reactividade co fin de superar a hidrólise inmediata colocando o éster para aumentar a concentración local. O ataque nucleófilo inicial á azida é o paso limitante da velocidade. O iluro reacciona coa trampa de éster electrófilo mediante ciclación intramolecular para formar un anel de cinco membros. Este anel sofre hidrólise para formar un enlace amida estable.
Limitacións
Os reactivos de fosfina sofren lentamente a oxidación do aire nos sistemas vivos. Ademais, é probable que sexan metabolizados in vitro por encimas do citocromo P450.
A cinética das reaccións é lenta con constantes de velocidade de segunda orde arredor de 0,0020 M −1 •s −1. Os intentos de aumentar as taxas de ataque nucleófilo engadindo grupos doadores de electróns ás fosfinas melloraron a cinética, pero tamén aumentaron a taxa de oxidación do aire.
A cinética deficiente require que se usen altas concentracións de fosfina, o que leva a problemas co sinal de fondo elevado nas aplicacións de imaxe. Intentáronse para combater o problema do fondo elevado mediante o desenvolvemento de reactivos de fosfina fluoroxénica baseados en fluoresceína e luciferina, pero a cinética intrínseca segue sendo unha limitación.
Química de clic sen cobre
A química de clic sen cobre é unha reacción bioortogonal desenvolvida por primeira vez por Carolyn Bertozzi como unha variante activada dunha cicloadición de Huisgen azida alquino, baseada no traballo de Karl Barry Sharpless et al. A diferenza de CuAAC, a química de clic libre de Cu foi modificada para ser bioortogonal eliminando un catalizador de cobre citotóxico, permitindo que a reacción se produza rapidamente e sen toxicidade celular viva. En lugar de cobre, a reacción é unha cicloadición de alquinazida promovida por cepas (SPAAC). Desenvolveuse como unha alternativa máis rápida á ligadura Staudinger, coas primeiras xeracións reaccionando máis de sesenta veces máis rápido. A incrible bioortogonalidade da reacción permitiu que a reacción de clic sen cobre se aplique dentro de células cultivadas, peixe cebra vivo e ratos. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Clickscheme.png/600px-Clickscheme.png|alt=click chemistry labeling|centro|600x600px| prema en etiquetaxe química
Toxicidade do cobre
A clásica cicloadición de azida-alquino catalizada por cobre foi unha reacción de clic extremadamente rápida e eficaz para a bioconxugación, pero non é adecuada para o seu uso en células vivas debido á toxicidade dos ións Cu(I). A toxicidade débese ao dano oxidativo das especies reactivas do osíxeno formadas polos catalizadores de cobre. Tamén se atopou que os complexos de cobre inducen cambios no metabolismo celular e son absorbidos polas células.
Houbo algún desenvolvemento de ligandos para previr o dano das biomoléculas e facilitar a eliminación en aplicacións in vitro. Non obstante, descubriuse que os diferentes ambientes de ligandos dos complexos aínda poden afectar o metabolismo e a captación, introducindo unha perturbación non desexada na función celular.
Bioortogonalidade
alt=The mechanism proceeds through a standard 1,3-dipolar cycloaddition.|350x350px|O mecanismo procede a través dunha cicloadición estándar 1,3-dipolar.
A reacción procede como unha cicloadición 1,3-dipolar estándar, un tipo de desprazamento pericíclico concertado asíncrono. A natureza ambivalente do 1,3-dipolo debería facer imposible a identificación dun centro electrófilo ou nucleófilo na azida de tal xeito que a dirección do fluxo de electróns cíclico careza de sentido. [p] Porén, os cálculos demostraron que a distribución de electróns entre os nitróxenos fai que o átomo de nitróxeno máis interno teña a maior carga negativa.
Rexioselectividade
Aínda que a reacción produce unha mestura rexioisomérica de triazoles, a falta de rexioselectividade na reacción non é unha gran preocupación para a maioría das aplicacións actuais. Os requisitos máis rexioespecíficos e menos bioortogonais son mellor atendidos pola cicloadición Huisgen catalizada por cobre, especialmente tendo en conta a dificultade sintética (en comparación coa adición dun alquino terminal) de sintetizar un ciclooctilo con tensión.
Desenvolvemento de ciclooctilos
Os ciclooctinos monofluorados (MOFO) e difluorados (DIFO) creáronse para aumentar a taxa mediante a adición de substituíntes de flúor que atraen electróns na posición proparxílica. O flúor é un bo grupo de atracción de electróns en termos de accesibilidade sintética e inercia biolóxica. En particular, non pode formar un aceptor de Michael electrófilo que poida reaccionar secundariamente cos nucleófilos biolóxicos. DIBO (dibenzociclooctino) foi desenvolvido como unha fusión a dous aneis de arilo, o que provocou unha tensión moi elevada e unha diminución das enerxías de distorsión. Propúxose que a substitución de biarilo aumenta a tensión do anel e proporciona a conxugación co alquino para mellorar a reactividade. Aínda que os cálculos predixiron que a substitución de monoarilo proporcionaría un equilibrio óptimo entre o choque estérico (con molécula de azida) e a cepa, os produtos monoarilados demostraron ser inestables.
BARAC (biarylazacyclooctynone) seguiu coa adición dun enlace amida que engade un centro tipo sp2 para aumentar a velocidade por distorsión. A resonancia de amida contribúe a unha tensión adicional sen crear insaturación adicional que levaría a unha molécula inestable. Ademais, a adición dun heteroátomo ao anel de ciclooctino mellora tanto a solubilidade como a farmacocinética da molécula. BARAC ten unha taxa (e sensibilidade) suficientes até o punto de que non é necesario eliminar o exceso de sonda para reducir o fondo. Isto fai que sexa moi útil en situacións nas que o lavado é imposible, como nas imaxes en tempo real ou nas imaxes de animais enteiros. Aínda que BARAC é extremadamente útil, a súa baixa estabilidade require que debe almacenarse a 0 °C, protexido da luz e do osíxeno. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Baracsynthesis.png/220px-Baracsynthesis.png|dereita|miniatura| A síntese foi deseñada polo grupo Bertozzi como unha ruta modular para facilitar futuras modificacións na análise SAR. O primeiro paso é a síntese de indol de Fischer. O produto alquilase con bromuro de alilo como asa para a futura fixación da sonda; Despois engádese TMS. A oxidación abre os aneis centrais para formar unha amida cíclica. A cetona trátase como un enolato para engadir un grupo triflato. A reacción do alqueno terminal xera un enlace para a conxugación cunha molécula. A reacción final con CsF introduce o alquino deformado no último paso. Realizáronse máis variacións de axustes en BARAC para producir DIBAC/ADIBO para engadir tensión do anel distal e reducir os estéricos ao redor do alquino para aumentar aínda máis a reactividade. O ceto-DIBO, no que o grupo hidroxilo se converteu nunha cetona, ten un aumento de tres veces na taxa debido a un cambio na conformación do anel. Os intentos de facer un difluorobenzociclooctino (DIFBO) non tiveron éxito debido á inestabilidade.
Os problemas con DIFO con estudos in vivo con ratos ilustran a dificultade de producir reaccións bioortogonais. Aínda que DIFO foi extremadamente reactivo no etiquetado das células, funcionou mal nos estudos sobre ratos debido á unión coa albumina sérica. A hidrofobicidade do ciclooctilo promove o secuestro por membranas e proteínas séricas, reducindo as concentracións biodisponibles. Como resposta, o DIMAC (dimethoxyazacyclooctyne) foi desenvolvido para aumentar a solubilidade en auga, a polaridade e a farmacocinética, aínda que aínda están en desenvolvemento esforzos no etiquetado bioortogonal de modelos de rato.
Reactividade
Os esforzos computacionais foron vitais para explicar a termodinámica e a cinética destas reaccións de cicloadición que desempeñaron un papel vital para seguir mellorando a reacción. Existen dous métodos para activar os alquinos sen sacrificar a estabilidade: diminuír a enerxía do estado de transición ou diminuír a estabilidade dos reactivos. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/CyclooctyneReactivity.png/220px-CyclooctyneReactivity.png|centro|miniatura| A frecha vermella mostra a dirección do cambio de enerxía. As frechas negras mostran a diferenza na [[enerxía de activación antes e despois dos efectos.]] Diminución da estabilidade dos reactivos: Houk propuxo que as diferenzas na enerxía (Ed ‡) necesaria para distorsionar a azida e o alquino nas xeometrías do estado de transición controlan as alturas da barreira para a reacción. A enerxía de activación (E ‡) é a suma das distorsións desestabilizadoras e as interaccións estabilizadoras (Ei ‡). A distorsión máis significativa está no grupo funcional azida con menor contribución de distorsión alquino. Non obstante, é só o ciclooctino o que se pode modificar facilmente para obter unha maior reactividade. As barreiras de reacción calculadas para a azida de fenila e o acetileno (16,2 kcal/mol) fronte ao ciclooctilo (8,0 kcal/mol) dan como resultado un aumento da taxa previsto de 10 6. O ciclooctilo require menos enerxía de distorsión (1,4 kcal/mol fronte a 4,6 kcal/mol) o que resulta nunha enerxía de activación máis baixa a pesar da menor enerxía de interacción. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Energies.png/220px-Energies.png|dereita|miniatura| Relación entre enerxía de activación, enerxía de distorsión e enerxía de interacción Enerxía diminuínte do estado de transición: os grupos que retiran electróns como o flúor aumentan a taxa ao diminuír a enerxía LUMO e a fenda HOMO-LUMO. Isto leva a unha maior transferencia de carga da azida ao ciclooctilo fluorado no estado de transición, aumentando a enerxía de interacción (menor valor negativo) e a enerxía de activación global. A baixada do LUMO é o resultado da hiperconxugación entre os orbitais doadores alquino π e os aceptores CF σ*. Estas interaccións proporcionan estabilización principalmente no estado de transición como resultado do aumento das capacidades doadores/aceptores dos enlaces a medida que se distorsionan. Os cálculos do NBO demostraron que a distorsión do estado de transición aumenta a enerxía de interacción en 2,8 kcal/mol.
A hiperconxugación entre enlaces π fóra do plano é maior porque os enlaces π no plano están mal aliñados. Non obstante, a flexión do estado de transición permite que os enlaces π no plano teñan unha disposición máis antiperiplanar que facilita a interacción. A estabilización da enerxía da interacción hiperconxugativa adicional conséguese a través dun aumento da poboación electrónica do σ* debido á formación do enlace CN. A hiperconxugación negativa cos enlaces σ* CF mellora esta interacción estabilizadora.
Róisín McLaren
Róisín Mary Bridget McLaren, nada en Edimburgo o 12 de outubro de 1994, é unha activista polo clima británica e co-portavoz nacional do Partido Socialista Escocés (SSP, polas súas siglas en inglés).
Química bioortogonal
Rexioselectividade
Aínda que a rexioselectividade non é un gran problema nas aplicacións actuais de imaxe da química de clic sen cobre, é un problema que impide futuras aplicacións en campos como o deseño de fármacos ou a peptidomimética.
Róisín McLaren
Vida persoal
McLaren naceu en Edimburgo antes de mudarse a Livingston e logo a West Calder, onde pasou a maior parte da súa infancia. O seu bisavó era mineiro de xisto e membro do Partido Laborista Independente en West Calder. O seu pai era membro do Partido Comunista de Gran Bretaña e despois foino da Esquerda Democrática de Escocia. A súa nai foi membro do Partido Socialista dos Traballadores. A súa familia era partidaria de votar "Si" no referendo de 1979 para a reinstauración da asemblea lexislativa en Escocia.
Química bioortogonal
Rexioselectividade
Actualmente a maioría dos ciclooctilos reaccionan para formar mesturas rexioisómeras. A análise computacional descubriu que, aínda que se calcula que a rexioselectividade da fase gaseosa favorece a adición de 1,5 sobre a adición de 1,4 até 2,9 kcal/mol en enerxía de activación, as correccións de solvatación orixinan as mesmas barreiras enerxéticas para ambos os rexioisómeros. Mentres que o isómero 1,4 na cicloadición de DIFO está desfavorecido polo seu maior momento dipolar, a solvatación estabilizao máis forte que o isómero 1,5, erosionando a rexioselectividade. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Bicyclenonyne.png|dereita|miniatura Os ciclooctinos simétricos como o BCN (biciclo[6.1.0]nonino) forman un único rexioisómero tras a cicloadición e poden servir para resolver este problema no futuro.
Róisín McLaren
Vida persoal
Asistiu á Academia de St. Kentigern antes de recibir un posto de "fundadora" na Escola de George Heriot. Logo estudou Xestión Ambiental Sustentable no Colexio Rural de Escocia. McLaren ten interese na cetraría.
Química bioortogonal
Aplicacións
A aplicación máis estendida da química de clic sen cobre é na imaxe biolóxica en células vivas ou animais utilizando unha biomolécula marcada con azida e un ciclooctilo que leva un axente de imaxe.
Róisín McLaren
Carreira política
McLaren uniuse ao Partido Nacional Escocés en 2010. En 2013, uniuse á Asociación Nacionalista Escocesa da Universidade de Edimburgo e converteuse na presidenta da sociedade. Foi unha organizadora destacada da campaña "Yes Scotland" no campus da Universidade de Edimburgo. En 2014, participou no debate do campus sobre a independencia escocesa, instando á audiencia para aproveitar o impulso da campaña "Yes Scotland" para "crear un país socialmente responsable para as futuras xeracións".
Química bioortogonal
Aplicacións
As variantes fluorescentes de ceto e oxima de DIBO utilízanse nas reaccións de clic de fluoro-interruptor nas que a fluorescencia do ciclooctilo é apagada polo triazol que se forma na reacción. Por outra banda, os ciclooctinos conxugados con cumarina como coumBARAC foron desenvolvidos de xeito que o alquino suprime a fluorescencia mentres que a formación de triazol aumenta o rendemento cuántico de fluorescencia en dez veces. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Coumbarac.png/220px-Coumbarac.png|miniatura| a fluorescencia de coumBARAC aumenta coa reacción O control espacial e temporal do etiquetado do substrato investigouse mediante ciclooctilos fotoactivables. Isto permite o equilibrio do alquino antes da reacción para reducir os artefactos como resultado dos gradientes de concentración. Os ciclooctinos enmascarados son incapaces de reaccionar coas azidas na escuridade, pero convértense en alquinos reactivos ao irradiarse coa luz.
Róisín McLaren
Carreira política
McLaren uniuse ao Partido Socialista Escocés en 2017. Asistiu á conferencia da Scottish Independence Convention que levaba por título "Build: Bridges to Indy" e, nunha entrevista co xornal Scottish Socialist Voice, afirmou que "se a independencia ten que ver con algo, é con mellorar as vidas das persoas da clase traballadora".
Química bioortogonal
Aplicacións
alt=Light causes a radical reaction that unmasks the alkyne which can then undergo cycloaddition with an azide|600x600px|A luz provoca unha reacción radical que desenmascara o alquino que despois pode sufrir cicloadición cunha azida.
Róisín McLaren
Carreira política
En novembro de 2017, McLaren escribiu no xornal The Guardian para chamar a atención sobre os contratos de cero horas e a política do SSP dun salario mínimo de 10 libras. En decembro do mesmo ano, escribiu un artigo conxunto co actual Secretario Nacional do SSP, Hugh Cullen, en Conter, un blog radical pro-independentista, no que salientaban a necesidade dun partido socialista ben organizado e partidario da independencia de Escocia.
Química bioortogonal
Aplicacións
Estase explorando a química de clics sen cobre para a súa utilización na síntese de axentes de imaxe PET que deben fabricarse rapidamente con gran pureza e rendemento para minimizar a desintegración isotópica antes de que se poidan administrar os compostos. Tanto as altas constantes de velocidade como a bioortogonalidade do SPAAC son susceptibles á química PET.
Róisín McLaren
Carreira política
O 2 de xuño de 2018, McLaren presidiu unha sesión na Connolly150, unha conferencia internacional organizada ao redor da figura do obreiro irlandés e socialista James Connolly, que reuniu a conferenciantes de todo o mundo paia debater e celebrar a súa vida e as súas ideas. Uns meses máis tarde, o 10 de novembro de 2018, foi elixida co-portavoz nacional do Partido Socialista Escocés, vencendo a Frances Curran, e foi nomeada paia dirixir o grupo de acción sobre cambio climático do SSP.
Química bioortogonal
Cicloadición de dipolos de nitrón
A química de clic sen cobre adaptouse para usar nitronas como 1,3-dipolo en lugar de azidas e utilizouse na modificación de péptidos.
alt=Cycloaddition between a quadricyclane and a bis(dithiobenzil)nickel(II) species. Diethyldithiocarbamate is used to prevent photoinduced reversion to a norbornadiene.|600x600px|Cicloadición entre un cuadriciclano e unha especie de bis(ditiobencil)níquel(II). O dietilditiocarbamato úsase para evitar a reversión fotoinducida a un norbornadieno.
Esta cicloadición entre unha nitrona e un ciclooctilo forma isoxazolinas N-alquiladas. A velocidade de reacción é mellorada pola auga e é extremadamente rápida con constantes de velocidade de segunda orde que van de 12 a 32 M −1 •s −1, dependendo da substitución da nitrona. Aínda que a reacción é extremadamente rápida, enfróntase a problemas para incorporar a nitrona ás biomoléculas mediante o etiquetado metabólico. A etiquetaxe só se conseguiu mediante a modificación do péptido postraducional.
Cicloadición de norborneno
As cicloadicións dipolares 1,3 desenvolvéronse como reacción bioortogonal usando un óxido de nitrilo como 1,3-dipolo e un norborneno como dipolarófilo. O seu uso principal foi para marcar o ADN e o ARN en sintetizadores automáticos de oligonucleótidos, e a reticulación de polímeros en presenza de células vivas.
alt=Cycloaddition between a norbornene and a nitrile oxide|600x600px|Cicloadición entre un norborneno e un óxido de nitrilo
Os norbornenos seleccionáronse como dipolarófilos debido ao seu equilibrio entre a reactividade e a estabilidade promovidas pola cepa. Os inconvenientes desta reacción inclúen a reactividad cruzada do óxido de nitrilo debido á forte electrofilia e á cinética de reacción lenta.
Cicloadición de oxanorbornadieno
A cicloadición de oxanorbornadieno é unha cicloadición 1,3-dipolar seguida dunha reacción retro-Diels Alder para xerar un conxugado ligado a triazol coa eliminación dunha molécula de furano. Os traballos preliminares demostraron a súa utilidade en experimentos de marcaxe peptídica e tamén se utilizou na xeración de compostos de imaxe SPECT. Máis recentemente, o uso dun oxanorbornadieno foi descrito nunha reacción "iClick" a temperatura ambiente sen catalizador, na que un aminoácido modelo está ligado ao resto metálico, nunha nova aproximación ás reaccións bioortogonais.
600x600px
A deformación do anel e a deficiencia de electróns no oxanorbornadieno aumentan a reactividade cara ao paso que limita a taxa de cicloadición. A reacción retro-Diels Alder ocorre rapidamente despois para formar o 1,2,3 triazol estable. Os problemas inclúen unha mala tolerancia aos substituíntes que poden cambiar a electrónica do oxanorbornadieno e taxas baixas (constantes de velocidade de segunda orde da orde de 10 −4 ).
Ligadura de tetrazina
A ligadura de tetrazina é a reacción dun trans-cicloocteno e unha tetrazina nunha reacción de Diels Alder de demanda inversa seguida dunha reacción retro-Diels Alder para eliminar o gas nitróxeno. A reacción é extremadamente rápida cunha constante de velocidade de segundo orde de 2000 M −1 –s −1 (en metanol/auga 9:1) permitindo modificacións de biomoléculas a concentracións extremadamente baixas.
600x600px
Non só a reacción tolera a auga, senón que se comprobou que a velocidade aumenta en medios acuosos. Tamén se realizaron reaccións utilizando norbornenos como dienófilos a velocidades de segunda orde da orde de 1 M −1 •s −1 en medios acuosos. A reacción aplicouse ao marcado de células vivas e ao acoplamento de polímeros.
[4+1] Cicloadición
Esta reacción de clic de isocianuro é unha cicloadición [4+1] seguida dunha eliminación retro-Diels Alder de N2.
alt=Red shows undesirable side reactions when primary or secondary isonitriles are used.|550x550px|O vermello mostra reaccións secundarias indesexables cando se usan isonitrilos primarios ou secundarios.
O isocianuro é un informador químico preferido debido ao seu pequeno tamaño, estabilidade, non toxicidade e ausencia nos sistemas de mamíferos. Non obstante, a reacción é lenta, con constantes de velocidade de segunda orde da orde de 10 −2 M −1 •s −1.
Química de fotoclic de tetrazol
A química de Photoclick utiliza unha cicloeliminación fotoinducida para liberar N2. Isto xera un intermediario 1,3 nitrilo imina de curta duración a través da perda de gas nitróxeno, que sofre unha cicloadición 1,3-dipolar cun alqueno para xerar cicloaductos de pirazolina.
alt=Photoinduced cycloaddition of an alkene to a tetrazole|650x650px|Cicloadición fotoinducida dun alqueno a un tetrazol
A fotoindución ten lugar cunha breve exposición á luz (a lonxitude de onda depende do tetrazol) para minimizar o fotodano nas células. A reacción realízase en condicións acuosas e xera un único rexioisómero.
A nitrilo imina transitoria é moi reactiva para a cicloadición 1,3-dipolar debido a unha estrutura curvada que reduce a enerxía de distorsión. A substitución con grupos doadores de electróns nos aneis de fenilo aumenta a enerxía HOMO, cando se coloca na 1,3 nitrilo imina e aumenta a velocidade de reacción.
As vantaxes deste enfoque inclúen a capacidade de controlar espacial ou temporalmente a reacción e a capacidade de incorporar tanto alquenos como tetrazoles en biomoléculas mediante métodos biolóxicos sinxelos como a codificación xenética. Ademais, o tetrazol pódese deseñar para ser fluoroxénico para controlar o progreso da reacción.
Ligadura de cuadriciclano
A ligadura do cuadriciclano utiliza un cuadriciclano altamente tenso para someterse á cicloadición [2+2+2] con sistemas π.
alt=Cycloaddition between a quadricyclane and a bis(dithiobenzil)nickel(II) species. Diethyldithiocarbamate is used to prevent photoinduced reversion to a norbornadiene.|600x600px|Cicloadición entre un cuadriciclano e unha especie de bis(ditiobencil)níquel(II). O dietilditiocarbamato úsase para evitar a reversión fotoinducida a un norbornadieno.
O cuadriciclano é abiótico, non reactivo coas biomoléculas (debido á completa saturación), relativamente pequeno e moi tenso (~80 kcal/mol). Non obstante, é moi estable a temperatura ambiente e en condicións acuosas a pH fisiolóxico. É capaz de reaccionar selectivamente con sistemas π pobres en electróns pero non con alquenos, alquinos ou cicloottinos simples.
O bis(ditiobencil)níquel(II) foi elixido como un compañeiro de reacción dunha selección de candidatos baseada na reactividade. Para evitar a reversión inducida pola luz ao norbornadieno, engádese dietilditiocarbamato para quelar o níquel do produto.
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Quadnireagent.png/250px-Quadnireagent.png|centro|250x250px Estas reaccións son potenciadas por condicións acuosas cunha constante de velocidade de segundo orde de 0,25 M −1 •s −1. De particular interese é que se demostrou que é bioortogonal tanto á formación de oximas como á química de clics sen cobre.
Usos
A química bioortogonal é unha ferramenta atractiva para a orientación previa de experimentos en imaxes nucleares e radioterapia.
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Benvidos a Villa Capri
Benvidos a Villa Capri (en Just Getting Started) é un filme estadounidense de 2017 escrito e dirixido por Ron Shelton, sendo o seu primeiro filme dende Hollywood, departamento de homicidios (2003). Está protagonizado por Morgan Freeman, Tommy Lee Jones, Rene Russo, Elizabeth Ashley e Glenne Headly. Estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 8 de decembro de 2017 a través de Broad Green Pictures. Foi mal recibido pola crítica e foi un fracaso de recadación, conseguindo só 7 millóns de dólares sobre un orzamento de 22 millóns.
Estreouse en galego o 4 de agosto de 2021 na TVG. Foi traducido por Rosa Moledo e a directora de dobraxe foi Charo Pena.
Lynn McDonald
Lynn McDonald, nada o 15 de xullo de 1940, é unha activista climática canadense, profesora universitaria e antiga parlamentaria. Foi presidenta do Comité de Acción Nacional sobre a Condición Xurídica e Social da Muller e formou parte do Parlamento do Novo Partido Democrático (NDP, polas súas siglas en inglés) para Broadview, Greenwood entre 1982 e 1988. Ademais, é profesora emérita de socioloxía na Universidade de Guelph.
Carreira política
A primeira candidatura de McDonald para un cargo público foi durante as eleccións provinciais de 1981 cando foi candidata do Novo Partido Democrático de Ontario na viaxe de Oriole no norte de York. Ao ano seguinte, entrou na política federal e foi elixida nas eleccións parciais celebradas para cubrir a vacante creada pola marcha de Bob Rae para asumir o liderado do PND de Ontario. McDonald derrotou ao asistente principal do partido, Gerald Caplan, na terceira votación para gañar o nomeamento do NDP. Nas eleccións parciais, derrotou a Peter Worthington, antigo editor do Toronto Sun que se postulaba como candidato independente, por case 2.000 votos. Nas eleccións federais de 1984, aumentou a súa marxe a máis de 3.500 votos, derrotando novamente a Worthington, quen, esta vez, postulábase como candidato oficial do Partido Conservador Progresista.
McDonald defendeu a igualdade das mulleres tanto dentro como fóra do Parlamento (foi a primeira membro do Parlamento en ser nomeada Sra.). Foi cofundadora do Comité de Ontario sobre a Condición da Muller, en 1971, que meteu presión para a aplicación das medidas do Informe da Comisión Real sobre a Condición Xurídica e Social da Muller no Canadá (no que McDonald achegou algunhas informacións). Como presidenta do Comité de Acción Nacional sobre a Condición Xurídica e Social da Muller, en 1980, achegou o Informe da organización sobre os dereitos de igualdade ao Comité Conxunto Senatorial-Comúns sobre a Carta de Dereitos.
Tamén foi unha opositora do tabaquismo destacada e gañou a inimizade da industria tabacaleira ao trasladar a conta dun membro privado para restrinxir fumar e prohibir a publicidade e os patrocinios do tabaco. Logrou que a Lei de Saúde dos Non Fumadores adoptase, como lei dun membro privado, en 1988, a primeira lexislación no mundo para establecer lugares de traballo e lugares públicos libres de fume. O proxecto de lei tamén prohibiría a publicidade e os patrocinios do tabaco e as vendas reguladas de produtos de tabaco incluídos na lista da Lei de Produtos Perigosos.
O proxecto de lei de McDonald foi preseleccionado por un comité parlamentario para debater no chan da casa e logrou gañar o crecente apoio de parlamentarios de todos os lados da Cámara dos Comúns a medida que os grupos de saúde meteron presión ao seu favor. O 22 de abril de 1987, dez días antes da votación programada en segunda lectura do proxecto de lei, o ministro de Saúde, Jake Epp, anunciou a intención do goberno de presentar un proxecto de lei que prohibiría a publicidade e os patrocinios do tabaco e fortalecería as advertencias sanitarias nos paquetes de cigarros. O goberno tamén anunciou que prohibiría fumar en edificios gobernamentais e restrinxilo noutros lugares de traballo regulados polo goberno federal.
McDonald foi derrotada nas eleccións federais de 1988 polo liberal Dennis Mills por 1.200 votos. Tentou unha reaparición contra Mills nas eleccións federais de 1993, pero foi derrotada por case 10.000 votos xa que o apoio ao NDP colapsou en todo o país. Desde entón, estivo activa en temas ambientais, inicialmente coa Campaña para a Eliminación Nuclear, e, logo, como cofundadora de JustEarth: A Coalition for Environmental Justice, que traballa en cambio climático. Foi membro da Xunta Directiva de Climate Action Network de 2010 a 2014.
Cofundadora da Alianza Electoral Canadense, McDonald fixo campaña por unha alianza deste tipo para as eleccións federais de 2015, o que levaría á adopción dunha representación proporcional a nivel federal. Tamén é cofundadora da Campaña para a Abolición do Peche Solitario. Foi nomeada membro da Orde do Canadá en 2015.
Obra
McDonald é autora dunha serie de libros e artigos académicos que inclúen The Early Origins of the Social Sciences (Montreal: McGill-Queen's University Press, 1993), Women Founders of the Social Sciences (Ottawa: Carleton University Press, 1994) e Women Theorists on Society and Politics (Waterloo: Wilfrid Laurier University Press 1998). É a directora de The Collected Works of Florence Nightingale, unha edición de 16 volumes de libros, artigos, folletos e correspondencia inédita da enfermeira e activista Florence Nightingale, reunidos en máis de 200 arquivos de todo o mundo. A publicación, realizada por Wilfrid Laurier University Press, comezou co volume 1 en 2001 e finalizou co volume 16 en 2012. McDonald é cofundadora de The Nightingale Society, que promove o legado de Florence Nightingale.
Antonio de Yepes
Antonio de Yepes Torres, nado en Valladolid en 1554 e finado na mesma cidade o 30 de outubro de 1618, foi un monxe beneditino, abade, predicador, historiador e cronista monástico castelán.
Traxectoria
É autor da importante crónica xeral da orde de San Bieito de sete tomos que se estenden ata o século XII. Era fillo único de ​​Francisco de Yepes e Ana de Torres e tomou o hábito beneditino no Mosteiro de San Benito el Real en Valladolid o 19 de xaneiro de 1570.
Burguillos
Burguillos é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía.
Ten unha área duns 43,14 km² e unha poboación de	6.766 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 151,21 hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 80 m e a 23 km da capital provincial, Sevilla.
Cañada Rosal
Ten unha área duns 25,83 km² e unha poboación de	3.325 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 128,03 hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 168 m e a 79 km da capital provincial, Sevilla.
Acilius sulcatus
miniatura|Vista dorsal do macho miniatura|Vista ventral na que se ve o pé anterior do macho con copas succionadoras
Acilius sulcatus é unha especie de escaravello da familia Dytiscidae. É bastante grande (14,4 – 18,2 mm), con variacións de color ao longo da súa área de distribución, pero normalmente predominan o amarelo e o negro. O seu estilo de vida é acuático.
Distribución
Ten unha distribución mundial, pero encóntrase principalmente no norte de Europa occidental.
Hábitat
Vive en corpos de auga temporais ou permanentes. Mostra unha resposta xeneralista á escolla de hábitat, vivindo en pantanos, lagoas, regatos, etc. Como ademais de nadar pode voar, non está restrinxido a un só corpo de auga. Encóntrase en corpos de auga con niveis altos ou baixos de vexetación, sen que mostre preferencia por ningún dos dous. Domina nos corpos de auga se non hai peixes predadores e utilízase como indicador da presenza de predadores.
Presións ambientais
A. sulcatus ten unha ampla área de distribución e non está sufrindo presións que afecten á continuidade da especie, e o escaravello non foi avaliado pola IUCN. Porén, existe un morfo único que vive nas montañas de Akfadou de Alxeria, e podería adquirir o status de especie separada. A perda de hábitats nesa zona debido á corta de árbores e á separación alopátrica doutras poboacións significa que o morfo merece unha especial atención. Debido á súa área de distribución bastante grande o número de individuos das poboacións de A. sulcatus foron usados como unha axuda na medida da saúde ecolóxica das zonas húmidas.
Ciclo de vida
A. sulcatus é univoltino con adultos que pasan o inverno en corpos de auga permanentes profundos que nunca secan nin se conxelan completamente. As parellas en apareamento poden verse en primavera e outono. As femias poñen os ovos preto da auga baixo materia vexetal. Os ovos fan eclosión pasada unha semana. O desenvolvemento larvario tarda uns 30 días e o desenvolvemento pupal tarda outros 16–28 días.
Alimentación
É un escaravello mergullador predador que se alimenta de pequenos invertebrados e vertebrados. As larvas prefiren como presas os microinvertebrados como Daphnia, mentres que os adultos seleccionan presas do tamaño apropiado. Este escaravello acuático é coñecido pola súa velocidade na auga e persigue activamente as presas en lugar de usar unha estratexia de sentarse e esperar como a que teñen outros artrópodos. É activo tanto de noite coma de día. As larvas de A. sulcatus capturan as presas pola cabeza, coas súas mandíbulas e despois inxéctanlle encimas dixestivos para facer unha dixestión extraoral. Os adultos non utilizan a dixestión extraoral, senón que usan as súas fortes pezas bucais para devorar as presas.
Morfoloxía
A cor varía ao longo da súa área de distribución e non é unha boa característica para identificalo; porén, mostra moitas características morfolóxicas únicas útiles para a identificación. Recoñécese doadamente polas súas grandes e distintivas patas traseiras, que son longas e con setas, tomando unha forma parecida a unha pa para remar cando se estenden. O corpo é sempre máis ancho que alto e hidrodinámico (sen espiñas ou outras estruturas quitinosas que sobresaian). Como en todos os Dytiscidae, a quilla esternal está ausente. A. sulcatus é torpe en terra, mais está moi ben adaptado a un estilo de vida acuático e é un bo voador. A. sulcatus pode recoñecerse tamén por ter estruturas reprodutoras únicas. Os machos teñen tres discos de succión ventrais usados para asegurar o agarre do macho á escorregadiza femia durante a reprodución. A adhesión do macho á femia é prexudicial para a supervivencia dela, xa que o período de apareamento pode atraer a predadores. Para evitar os custos potenciais do apareamento as femias mostran modificacións nos seus élitros. Os élitros femininos teñen moitas rañuras ou regañas con moitas setas suberectas, que fan que a adhesión do macho sexa máis difícil. Os élitros do macho son lisos, sen setas, polo que mostran un alto nivel de dimorfismo sexual. A competición entre os sexos levou a unha carreira de armamentos evolutiva entre os sexos da mesma especie.
Estratexia defensiva
Os escaravellos acuáticos da familia Dytiscidae posúen glándulas defensivas, usadas para segregar axentes repelentes e tóxicos aos vertebrados predadores. As secrecións conteñen principalmente esteroides sintetizados a partir do colesterol. Os esteroides segregados actúan anestesiando os predadores, orixinando narcose. Os esteroides producidos varían en niveis de toxicidade dependendo da dispoñibilidadde de alimento e do fotoperíodo. A. sulcatus está moi ben adaptado ao movemento na auga e pode utilizar a súa velocidade para escapar das ameazas. Cando se comparou con outras 72 especies comúns de escaravellos acuáticos, A. sulcatus foi o que mostrou ter unha maior velocidade natatoria. Durante o día usa principalmente a información visual para evitar os predadores; pero en condicións de baixa luminosidade utiliza sinais químicos como as pistas dominantes para evitalos. . Tamén se suxeriu que utiliza un son 'rumbante' producido pola interacción das ás inferiores cos élitros como estratexia defensiva ao causar unha sensación vibrante desagradable na boca do predador.
Biocontrol
Aínda que non se puxo en práctica, probas de laboratorio mostraron que A. sulcatus pode ser un predador moi efectivo de lavas de mosquito, polo que se examinou o seu posible uso como biocontrol respectuoso co medio ambiente.
Bibliografía
Abjornsson, K., Wagner, B. M. A., Axelsson, A., Bjerselius, R. & Olse¨n, K. H. 1997 Responses of Acilius sulcatus (Coleoptera: Dytiscidae) to chemical cues from perch (Perca fluviatilis). Oecologia. 111: 166–171.
Bergstein, J. 2005. Taxonomy, phylogeny, and secondary sexual character evolution of diving beetles, focusing on the genus Acilius. Umea University Print and Media. 6- 32
Cayrou J., e R. Cereghino. 2005. Life cycle phenology of some aquatic insects: implications for pond conservation. Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems. 15: 559–571
Fescemyer, H.W. e R.O., Mumma.1983. Regeneration and Biosynthesis of Dytisci Defensive Agents (Coleoptera: Dytiscidae). Journal of Chemical Ecology 9(11): 1149–1464
Marshal, J.N. e Diebel, C. (1995). 'Deep-Sea Spiders' That Walk through The Water. The Journal of Experimental Biology. 198:1371–1379.
Miller, J.R., R.O., Mumma. (1975). Physiological Activity Of Water Beetle Defensive Agents. I. Toxicity And Anesthetic Activity Of Steroids And Norsesquiterpenes Administered In Solution To The Minnow. Journal of Chemical Ecology '2(2): 115- 130.
Nilson, A.N., I., Ribera (1995). Morphometric Patterns Among Diving Beetles (Coleoptera: Noteridae, Hygrobiidae, and Dyscidae). Canadian Journal of Zoology. 73: 2343- 2360.
Swevers, J., J., Lambert, J.G.D. e de Loof (1991). Synthesis and Metabolism of Vertebrate-type Steroids by Tissues of Insects a Critical Evaluation. Experientia 47: 687–698
Trogoderma inclusum
Trogoderma inclusum é unha especie de escaravello da familia dos derméstidos de 3,5 mm de longo. Encóntrase en África, Europa e norte de Asia (excluíndo a China), América do Norte, Oceanía e sur de Asia.
Euclid
Euclid é unha nave espacial dentro do programa Cosmic Vision da ESA, destinada ó punto de Lagrange L2. alt=Modelo artístico de Euclid|miniatura|Modelo artístico de Euclid|esquerda|250x250px Está deseñado para abordar dous grandes temas do programa: Cales son as leis físicas fundamentais do universo e como naceu o universo e de que está composto.
Estudará máis dun tezo do ceo, tomando nota de forma, tamaño e posición de milleiros de millóns de galaxias, cunha profundidade de máis de dez mil millóns de anos.
Valor científico
Coa súa ampla cobertura do ceo e os seus catálogos de miles de millóns de estrelas e galaxias, o valor científico dos datos recollidos pola misión vai máis aló do ámbito da cosmoloxía. Esta base de datos proporcionará á comunidade astronómica mundial fontes e obxectivos abundantes para o James Webb Space Telescope e o Atacama Large Millimeter Array, así como para futuras misións como o European Extremely Large Telescope, Thirty Meter Telescope, Square Kilometer Array e o Vera C. Observatorio Rubin.
Ana Legido
Ana Legido Soto, nada en Ourense  o 21 de marzo de 1939 e finada en Sabarís o 9 de xullo de 2012, foi unha pintora galega.
Traxectoria
Filla de Alfonso Legido e Eva Soto, estudou no Colexio Cisneros e máis tarde Maxisterio en Ourense, logo de non ser posible o ingreso na Academia de Belas Artes de San Fernando por cuestións económicas. Casou en 1960 con Fernando Quesada e a partir de aí trasladouse con el primeiro a Zamora e en 1961 a Vigo. O fogar do matrimonio en Vigo (primeiro en Mantelas, logo en Pizarro, máis tarde na avenida das Camelias) deu acubillo a un variado grupo de artistas ourensáns.
A pintura de Ana Legido ten un estilo particular que se achega e ás veces mesmo se categoriza como arte naïf. Participou en exposicións individuais e colectivas en Galicia, resto de España, Italia, Francia e Portugal. Algunhas das súas obras forman parte das coleccións e museos de España, Italia, Portugal e Francia.
Manuel Gómez Fernández
Manuel Gómez Fernández, alcumado Varillas,nado en Santander en 1944, é un exfutbolista español que xogaba como extremo e interior.
Traxectoria
Formou parte do Atlético de Madrid, que o cedeu durante as tempadas 1965/66 e 1966/67 ao Valladolid, de Segunda División. En xuño de 1967 reforzou xunto aos seus compañeiros Ocaña e Bernal o Racing de Ferrol para a disputa da 22ª edición do Trofeo Teresa Herrera, e marcou un gol nas semifinais contra o Deportivo da Coruña e outro na final diante do Celta de Vigo, contribuíndo así á conquista do título.
Ao seu regreso de Galicia, e a pesar do interese do Racing en quedar con el no equipo, saíu cedido ao Europa, tamén de Segunda División. Posteriormente xogou no Alcoyano e no Gimnástica de Torrelavega.
Tula, Rusia
Tula (en alfabeto cirílico ruso: Тула, transliterado Tula) é unha cidade de Rusia, capital da provincia homónima. Está situada ao sur de Moscova, no centro da Rusia europea. Ten uns 550.000 habitantes.