cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Homoloxía (bioloxía)
Xenética e homoloxía
A partir da década de 1920 a homoloxía comezou a considerarse desde unha perspectiva xenética. En 1920 Alexander Weinstein acuñou o termo xenes homólogos para referirse a xenes de especies distintas con expresiones fenotípicas similares. En 1934 Alan Boyden reivindicou a xenética como ferramenta para o recoñecemento de homoloxías, ás que considerou, por primeira vez, como un "fenómeno xenético". Ao principio, o concepto de homoloxía, asociado á xenética mendeliana, individualizou os xenes a partir da súa función e non da súa ascendencia común. Dous alelos considerábanse homólogos só se compartían a mesma expresión fenotípica. Este concepto de homoloxía foi moi utilizado ata a décadaa de 1960. A partir de entón impúxose a concepción de homoloxía xenética usada actualmente, segundo a cal, dous xenes de dúas especies distintas son homólogos se derivan dun mesmo xene ancestral.
Homoloxía de secuencias
miniatura|500px|left|[[Aliñamento de secuencias xerado por ClustalW entre dúas proteínas dedo de zinc identificadas polo número de GenBank (Clave).]]
A secuencia de nucleótidos dun xene transmítese de pais a fillos e é o que principalmente cambia coa evolución. Cando examinamos o xenoma de dúas especies esperamos encontrar os xenes equivalentes en ambas as dúas, cunha secuencia algo diferente, máis diferente canto máis remoto no tempo sexa o antepasado común. A expresión homoloxía de secuencias refírese á correspondencia entre as cadeas nucleotídicas deses dous xenes, que é precisamente a que permite recoñecer que son homólogos (ou a da secuencia de aminoácidos das proteínas codificadas nos mesmos).
Dentro da homoloxía de secuencias distínguense dous tipos de homoloxía: a ortoloxía e a paraloxía. Chámanse xenes ortólogos aos que son semellantes en secuencia por pertencer a dúas especies que teñen un antepasado común. Existen ademais xenes parálogos, que son os que se encontran no mesmo organismo, e que un procede da duplicación do outro. A ortoloxía require que se tivera producido especiación, mentres que esta non é necesaria no caso da paroloxía, que xeralmente se produce en individuos dunha mesma especie.
A duplicación xénica é un fenómeno evolutivo importante. Unha vez ocorrida, os xenes repetidos evolucionan separadamente, e poden dar lugar a produtos distintos, dando a posibilidade de novas adaptacións. En bioloxía molecular, a paraloxía é o equivalente da homoloxía serial. Son parálogos, por exemplo os xenes que determinan as distintas clases de hemoglobinas que se producen ao longo da vida fetal e adulta. A hemoglobina consiste nun grupo hemo e catro globinas. Nos vertebrados primitivos estas catro cadeas de globinas eran do mesmo tipo, porque se producían a partir do mesmo xene. Porén, nos vertebrados superiores a hemoglobina consiste en dúas cadeas de globina distintas α e β, debido á que ocorreu unha duplicación xénica que levou a ter dúas copias do xene de globina orixinal. Ambas as copias diverxiron no decurso da evolución, dando lugar a dous xenes de globina especializados distintos e aos seus produtos.
GenBank é unha base de datos na que se almacenan todas as secuencias de ADN. Para facer unha proba de homoloxía realízase unha procura chamada BLAST. Introdúcese unha secuencia e obtense unha lista de todas as secuencias almacenadas que se parecen á secuencia introducida, ordenada de maior a menor grao de similitude. Hai moitas outras ferramentas informáticas para comparar secuencias.
Homoloxía estrutural e homoloxía de procesos
Entre todas as homoloxías moleculares descubertas, as máis sorprendentes foron as vinculadas a xenes reguladores como os xenes Hox. E.B. Lewis e o seu equipo foron os primeiros en analizar unha rexión do cromosoma 3 de Drosophila que contiña varios xenes homeóticos, que máis adiante se comprobou que estaban tamén presentes en vertebrados.
O descubrimento deste tipo de sorprendentes homoloxías moleculares no campo da bioloxía evolutiva do desenvolvemento puxo en cuestión a clásica distinción entre homoloxía e analoxía. É o caso da relación entre os ollos e os corazóns de vertebrados e insectos, casos paradigmáticos de analoxía:
Porén, moitos biólogos reaccionaron contra o optimismo desatado pola avalancha de homoloxías moleculares, xa sexan seriais ou especiais, mostrándose contrarios á redefinición xenético-molecular do concepto de homoloxía. O argumento principal ten que ver co tamén recente descubrimento de que os xenes homólogos poden expresarse en estruturas que non o son. Precisamente ese é o caso dos xenes Hox: o descubrimento da expresión homóloga dos xenes responsables da identidade dos segmentos do eixe anteroposterior no rato e a drosófila, levou a establecer unha homoloxía entre o control da metamería en artrópodos e vertebrados. Porén, comprobouse que os complexos Hox poden servir para rexionalizar outros eixes, como os das extremidades. Abouehif et al defenderon que a homoloxía é un fenómeno xerárquico (é dicir, que pode darse en distintos niveis da organización orgánica) e que, por tanto, non podemos caracterizar a homoloxía en termos exclusivamente moleculares, senón especificar en cada caso o nivel ao que nos referimos cando falamos de homoloxía. Así, os ollos de vertebrados e artrópodos serían homólogos en tanto que órganos fotorreceptores, pero non como estruturas fotorreceptoras complexas e organizadas. Na mesma liña, Scott Gilbert propuxeron o concepto homoloxía de procesos para ilustrar os patróns de expresión xenéticos homólogos, e manter o concepto de homoloxía estrutural para as homoloxías clásicas.
Exemplo: Os dedos das aves
A homoloxía dos apéndices das aves foi de grande interese para paleontólogos e biólogos evolutivos, xa que está ligada á evolución das aves. É un exemplo clásico de conflitos anatómicos e embriolóxicos. Dentro da bioloxía do desenvolvemento, os dedos das ás das aves son considerados, nas bases embriónicas como os dedos 2, 3 e 4. Pero para a paleontoloxía, os dedos das ás son os 1, 2 e 3 segundo as análises filoxenéticas de fósiles, o que indica que as aves descenden de dinosauros terópodos que perderon os dedos 4 e 5. Argumentouse inicialmente que o desenvolvemento das ás non apoia a conclusión de que as aves son terópodos, e que as aves descenden dun antepasado que perdeu os dedos 1 e 5 (pero estudos posteriores non o confirmaron). Por medio de estudos no desenvolvemento de extremidades de ratos e polos chegouse á conclusión de que o dedo 1 en extremidades en desenvolvemento non expresan Hoxd12, pero si Hoxd13. O resto dos dedos, expresan tanto Hoxd12 e Hoxd13. Este patrón de expresión identifica o dedo máis anterior da á como dedo 1. De acordo coa hipótese anteriormente explicada, estes dedos son o 1, 2 e 3 igual que nos dinosauros terópodos, o que indica que as aves son dinosauros. Grazas a toda a evidencia experimental chegouse ao consenso que apoia o cambio na identidade dos dedos, é dicir, unha homeose na evolución dos dedos das aves actuais.
Un caso similar ao das aves é o do réptil esgonzo común Chalcides striatus, que se caracteriza por posuír extremidades reducidas con tres dedos en vez de cinco como a maioría dos xéneros da orde (Scincidae). Estudos de anatomía identifican que os tres dedos das extremidades dianteiras desta especie, corresponden aos dedos 1, 2 e 3, mentres que estudos no desenvolvemento suxiren que estes dedos corresponden aos 2, 3 e 4. Por medio do estudo da expresión de xenes Hoxd11 estableceuse que os dedos 1,2 e 3 se desenvolven na posición 2, 3 e 4. Isto suxire que igual que nas aves, nestes lagartos tamén ocorreu un patrón de cambio homeótico.
Método comparativo
O concepto de homoloxía está no centro do método comparativo aplicado en bioloxía (véxase Anatomía comparada). Desde que Darwin explicou como se orixinou a diversidade da vida, a comparación realízase esencialmente entre compoñentes homólogos dos organismos. A comparación homóloga é a única lexítima na análise filoxenética (cladística), que trata de explicar a historia evolutiva das formas de vida.
Artello Teatro
Artello Teatro é unha compañía teatral fundada en Vigo no ano 1978 por Ernesto Chao e Antonio Durán "Morris".
En 1994 comezaron unha nova andaina Rosa Hurtado, Santiago Montenegro coa dirección de Manuel Pombal co sobrenome alla scala 1:5.
Vladimir Zworykin
miniatura|Zworykin cun receptor de raios catódicos, o kinescope, en 1929.
Vladimir Kozmich Zworykin, nado o 29 de xullo de 1888 en Murom (Rusia) e morto o 29 de xullo de 1982 en Princeton, Nova Jersey foi un inventor, enxeñeiro e pioneiro da televisión estadounidense de orixe rusa.
Lozère
miniatura|180px|Localización do departamento de Lozère
Vladimir Zworykin
Traxectoria
Zworykin estudou no Instituto de Tecnoloxía de San Petersburgo e no Collège de France en París. Despois de participar na Primeira guerra mundial emigrou aos Estados Unidos en 1919. Ingresou na Universidade de Pittsburgh, adoptando a nacionalidade estadounidense en 1924. Traballou na Westinghouse Electric Corporation de Pittsburgh. En 1923, e de novo con melloras en 1925, traballando na Westinghouse, solicitou a patente dun tubo de raios catódicos para a transmisión e recepción de imaxes, coñecido como Televisión Systems, pero non tivo éxito en conseguir un aparello funcional. En 1929 patentou un receptor de tubo de raios catódicos ao que chamou kinescope. Ao cambiar aos laboratorios da Radio Corporation of America 1RCA cara 1930 comezou a experimentar cun novo tipo de tubo de raios catódico que deu orixe en 1931 ao primeiro iconoscopio funcional, unha das primeiras cámaras de televisión na que un raio de electróns de alta velocidade explora un mosaico fotoemisor.
Lozère
Lozère (48) é un departamento francés situado no sur de Francia, na rexión de Occitania.
A-4
A Autovía do Sur ou A-4, antigamente coñecida como Autovía de Andalucía, é unha das seis autovías radiais de España e comunica Madrid con Andalucía. É parte da E-5 da Rede de Estradas Europeas.
June Almeida
June Dalziel Almeida, nada en Glasgow o 5 de outubro de 1930 e finada en Bexhill o 1 de decembro de 2007, foi unha viróloga escocesa que, con pouca educación formal, se converteuse en Doutora en Ciencias e pioneira na identificación, diagnóstico e obtención de imaxes de virus. Descubriu un novo tipo de coronavirus. Publicou o Manual for rapid laboratory viral diagnosis en 1979.
A-4
Construíuse seguindo o trazado da estrada nacional N-IV, que une as cidades de Madrid, Córdoba, Sevilla e Cádiz entre outras. Atravesa o Parque Natural de Despeñaperros na provincia de Xaén, que separa as comunidades de Andalucía e Castela-A Mancha, mediante grandes obras de enxeñaría.
Lozère
Sede universitaria
Na vila de Albaret-Sainte-Marie localízabase un dos dous campus da Univerdidade de Montpellier I, hoxe integrados na refundada Universidade de Montpellier.
A-4
Ata o ano 1991, a autovía partía de Madrid e remataba no quilómetro 37. O proxecto orixinal consistía en construír a autovía dende Madrid ata Sevilla con motivo da Expo'92, co cal en 1992 quedou rematada ata Sevilla.
June Almeida
Traxectoria
June Dalziel Hart deixou a escola aos 16 anos para traballar como técnica de histopatoloxía no Glasgow Royal Infirmary. Logo mudouse ao Hospital St. Bartholomew para continuar a súa carreira.
O 11 de decembro de 1954 casou con Enrique Rosalio Almeida, un artista venezolano co que tivo unha filla, Joyce. Mudáronse ao Canadá onde traballou no Instituto de Cancro de Ontario en microscopía electrónica. A pesar de ter poucas cualificacións formais foi promovida de acordo coas súas habilidades. As publicacións acreditárona polo seu traballo na identificación da estrutura viral. As súas habilidades foron recoñecidas por A. P. Waterson, entón profesor de microbioloxía na Escola de Medicina do Hospital de St Thomas, quen a persuadiu de volver a Inglaterra para traballar no hospital. Desenvolveu un método para visualizar mellor os virus utilizando anticorpos para agregalos. Traballou co virus da hepatite B e os virus do arrefriado.
Almeida seguiu a Waterson á Escola de Medicina de Posgrao en Londres, onde as súas contribucións aos artigos foron recoñecidas co seu premio de Doutoramento. Terminou a súa carreira no Instituto Wellcome. Mentres traballaba para Wellcome foi nomeada en varias patentes no campo dos virus de imaxe. En 1970 Albert Kapikian pasou seis meses no Reino Unido onde, por suxestión do seu xefe, estudou as técnicas de Almeida. De volta nos EE.UU. usou estas técnicas para identificar unha causa de gastroenterite non bacteriana - ou virus de Norwalk.
Almeida deixou Wellcome e empezou a ensinar ioga pero volveu nun papel de asesora a finais dos 80 cando axudou a tomar fotos novas do virus do VIH. Publicou o Manual for rapid laboratory viral diagnosis en 1979 para a Organización Mundial da Saúde.
Almeida morreu en Bexhill dun ataque ao corazón en 2007
Legado e coronavirus
Despois da pandemia por coronavirus de 2019-20, a súa investigación volveu chamar a atención. A BBC describiu a Almedia como "a muller que descubriu o primeiro coronavirus". O profesor Hugh Pennington sinalou que os chineses utilizaran as súas técnicas para identificar COVID-19 e o seu traballo axudara á identificación temperá.
Breakdown (filme de 1997)
Breakdown é un filme estadounidense dirixido por Jonathan Mostow que foi estreado en 1997. Está protagonizado por Kurt Russell, J. T. Walsh (nun dos seus derradeiros filmes) e Kathleen Quinlan. A banda sonora orixinal foi composta por Basil Poledouris. Foi producido por Dino De Laurentiis Company e Spelling Films e estreouse o 2 de maio de 1997 por Paramount Pictures.
Sinopse
O coche dunha parella que viaxa polo suroeste dos Estados Unidos sofre unha avaría nunha estrada deserta. Un camioneiro ofrécese a levar á muller a un restaurante preto de alí mentres el agarda na furgoneta. Mais cando o home chega ó restaurante ninguén viu á súa muller.
Georg Friedrich Grotefend
Traxectoria
En 1802, deu descifrado, tras só unhas poucas semanas, a inscrición persa de Behistún descuberta e copiada en 1621. Ao principio tratábase só dunha aposta, na que pretendía demostrar que era posíbel descifrar un sistema de escritura totalmente descoñecido sen axuda exterior. dereita|miniatura|250px|A Inscrición de Behistún, tallada na parede dun acantilado, fornece o mesmo texto en tres linguas, contando a historia das conquistas do [[Darío I|Rei Darío. Está ilustrada con imaxes en tamaño real de Darío con outras figuras.]]
Inscricións cuneiformes
O seu meirande mérito é o de ter descifrado as inscricións cuneiformes de Persépole que Carsten Niebuhr copiara en Nínive durante a súa gran viaxe a Arabia. Chegou ás seguintes conclusións:
De acordo con esta idea Grotefend foi quen de identificar X con Xerxes I, Y con Darío I e Z con Histaspes. Georg Friedrich Grotefend retirouse en 1849 e morreu en 1853 en Hannover.A súa tumba está situada no cemiterio da Marienstraße en Hannover. O Instituto Grotefend-Gymnasium de Hann-Münden da súa vila natal leva o seu nome desde 1976.
Apple I
miniatura|dereita|200px|O Apple I
O Apple I foi un dos primeiros ordenadores persoais e un dos primeiros en combinar un microprocesador cunha conexión para teclado e monitor. Foi o primeiro produto de Apple Computer e foi exposto en abril de 1976 no Homebrew Computer Club de Palo Alto, California.
Deseño
O Apple I foi deseñado e montado por Steve Wozniak orixinalmente para uso persoal. Mentres que foi idea de Steve Jobs o vender o aparello.
Comercialización
O Apple I saíu á venda en xullo de 1976 por 666,66$ porque a Wozniak lle gustaban os díxitos repetidos e porque orixinalmente o venderon a unha tenda local por 500$ e engadiron un terzo de marxe de beneficio. Producironse preto de 200 unidades do Apple I e a diferenza doutras computadoras para afeccionados, que foron vendidas como kits, o Apple I consistía nun taboleiro de circuítos completamente ensamblado que contiña arredor de 60 chips. Porén, para facer unha computadora funcional, os usuarios tiñan que engadirlle unha carcasa, un transformador para a corrente, o interruptor de acendido, un teclado ASCII e unha pantalla de vídeo composto. Unha tarxeta opcional proporcionaba unha interface para casetes de almacenamento que foi comercializada máis adiante ao prezo de 75$.
Isto fixo do Apple I unha máquina innovadora no seu momento, a pesar da carencia de gráficos ou de capacidades de son. En abril de 1977 o prezo baixou a $475. A súa comercialización continuou ata agosto de 1977, a pesar da introdución do Apple II en abril de 1977, que comezou a venderse en xuño dese ano. Apple sacara o Apple I da súa lista de prezos antes de outubro de 1977, descontinuándoa oficialmente.
Na actualidade
En 2008 estimouse que aínda quedaban de 30 a 50 Apple I, converténdose nun raro artigo de colección. Nunha poxa en 1999 un Apple I acadou as cifras de $50.000. No ano 2010 foi vendido un ao prezo de $213.600. Afírmase que Steve Jobs e Steve Wozniak son os pais da era da computadora persoal co seu produto o Apple I acreditándolle como o primeiro computador persoal que se vendía completamente ensamblado, non obstante, algúns din que o honor lexítimo pertence a outras máquinas, como o Datapoint 2200.
Adhesión celular
miniatura|300px|Esquema da adhesión celular.
A adhesión celular ou adherencia celular é a unión dunha célula a unha superficie ou substrato, como a matriz extracelular ou outra célula. A adhesión ocorre pola acción de proteínas chamadas moléculas de adhesión celular ou ás veces adhesinas. Exemplos destas proteínas son as selectinas, integrinas e cadherinas. A adhesión celular é esencial para o mantemento da estrutura multicelular. A adhesión celular pode establecer unha ligazón co citoplasma das células e pode estar implicado na transdución de sinais. A adhesión celular é tamén esencial para a patoxénese dos organismos infecciosos.
Proceso
A adhesión prodúcese polas reaccións reversibles que ocorren nas proteínas da superficie delular, que son desencadeadas por estímulos do ambiente celular. As forzas e interaccións poden incluír hidrólises/reaccións hidrofóbicas, reaccións electrostáticas, movementos brownianos, e a facilitación por polisacáridos ou polímeros de biofilmes.
Eucariotas
Os protozoos expresan moitas moléculas de adhesión. Un exemplo de protozoo patóxeno é o parasito da malaria Plasmodium falciparum, que utiliza unha molécula de adhesión celular chamada proteína circumsporozoíto para unirse ás células do fígado, e outra molécula de adhesión chamada proteína da superficie do merozoíto para unirse aos glóbulos vermellos.
As células humanas expresan moitos tipos de moléculas de adhesión. Os tipos principais son: integrinas, superfamilia das inmunoglobulinas, cadherinas, e selectinas. Cada unha destas moléculas de adhesión ten unha función diferente e recoñece distintos ligandos. Os defectos na adhesión celular son xeralmente atribuíbles a defectos na expresión das moléculas de adhesión.
Os eucariotas multicelulares utilizan unhas estruturas para a adhesión celular nos tecidos chamadas unións celulares, que unen unhas células con outras. Hai catro tipos de unións celulares:
As adhesións célula-célula nas unións de ancoraxe están mediadas por cadherinas. A subunidade de cadherina, β-catenina xoga un papel na adhesión célula-célula ao controlar a adhesión mediada polas cadherinas á membrana plasmática. Porén, as adhesións célula-matriz, son xeralmente mediadas polas integrinas.
A adhesión célula-célula selectiva permite que as células de vertebrados se ensamblen formando tecidos organizados. A unión homofílica permite un recoñecemento selectivo. As células dun tipo similar poden adherirse mentres que as de tipo diferente son segregadas.
A adhesión fúnxica permite que os fungos se adhiran aos tecidos dos hóspedes.
Doenzas xenéticas humanas
Hai enfermidades xenéticas causadas por unha incapacidade de expresar unha molécula de adhesión específica. Un exemplo é a deficiencia de adhesión de leucocitos-I, onde os pacientes non expresan o precursor da subunidade de integrina β2. Esta integrina é necesaria para que os leucocitos se adhiran á parede dos vasos sanguíneos durante a inflamación para loitar contra as infeccións. Os leucocitos de pacientes de deficiencia de adhesión de leucocitos-I non se poden adherir e os pacientes presentan graves episodios de infeccións que poden ser mortais.
Adhesión de tumores
Os tumores con metástases cancerosos que se espallan polo sistema circulatorio utilizan mecanismos de adhesión celular para establecer novos tumores no corpo. A liberación de ácido epoxieicosatrienoico crese que incrementa esta propensión.
Procariotas
Os procariotas teñen moléculas de adhesión xeralmente denominadas "adhesinas". As adhesinas poden encontrarse en pili (fimbrias), flaxelos, ou na superficie celular. A adhesión da bacteria é o primeiro paso na colonización e regula o tropismo (interaccións específicas de célula ou de tecido).
Virus
Os virus tamén teñen moléculas de adhesión celular que lles son necesarias para unirse ás súas células hóspede. Por exemplo, o virus da influenza ten unha hemaglutinina na súa superficie que é necesaria para o recoñecemento do azucre ácido siálico na superficie da célula. O VIH ten unha molécula de adhesión denominada gp120 que se une ao seu ligando CD4, expresado nos linfocitos.
Hipótese da adhesión diferencial
A hipótese da adhesión diferencial (ás veces chamada hipótese termodinámica) é unha teoría sobre a adhesión celular proposta por Malcolm Steinberg en 1964 para explicar o mecanismo polo cal células heterotípicas (é dicir, de tipos distintos) en agregados mixtos se distribúen en territorios isotípicos (dun só tipo celular). Esta teoría postula que os tecidos se comportan como líquidos viscoelásticos, e que posúen tensións de superficie medibles. Estas tensións de superficie foron determinadas en varios tecidos, entre eles os tecidos embrionarios e liñas celulares. As tensións de superficie concordan co comportamento de distribución mutuo: o tipo de tecido coas tensións superficiais máis altas ocupará unha posición interna en relación cos tecidos con tensións superficiais máis baixas (se estes tecidos poden interaccionar uns con outros por medio das súas maquinarias de adhesión).
As diferenzas cuantitativas na adhesión homo e heterotípica suponse que son suficientes para explicar o fenómeno sen a necesidade de postular sistemas de adhesión específicos de célula, o cal en xeral foi aceptado, aínda que agora se sabe que existen algunhas moléculas de adhesión específicas de tecidos.
Implicacións clínicas
A disfunción da adhesión celular e da migración celular ocorre durante a metástase do cancro. A adhesión celular e a tracción poden permitir que as células migren. As células poden formar sitios de adhesión mediados por integrinas chamados adhesións focais. As adhesións focais no bordo da célula que avanza proporcionan a tracción suficiente para permitir que a célula se arrastre cara adiante.
O pénfigo é o resultado da interacción de autoanticorpos con cadherinas desmosómicas, e orixina tamén unha perda de adhesiòn celular.
Turbomáquina
miniatura|180px|Turbina Pelton, turbomáquina transversal de admisión parcial. Unha turbomáquina é unha máquina cuxo elemento principal é unha roda (rotor) a través da cal pasa un fluído de forma continua, cambiando este a súa enerxía en forma de cantidade de movemento ou presión pola acción da máquina, significando este feito unha transferencia de enerxía entre a máquina e o fluído, a cal pode ser en sentido máquina-fluído ou fluído-máquina (motor).
Adhesión celular
Medida e aplicacións
As forzas de adhesión celular das células de mamíferos poden medirse especificamente a nivel de receptor-ligando. Investigadores da Universidade de Nagoya no Xapón desenvolveron unha proba para medir a adhesión de células individuais e determinar potencialmente a viabilidade celular.
Turbomáquina
Características
As turbomáquinas diferéncianse doutras máquinas en que funcionan de xeito continuo e non discreta, como os compresores de émbolo e as bombas de vapor a pistón, as cales son máquinas de desprazamento volumétrico ou positivo. A semellanza doutras máquinas, son transformadoras de enerxía, entregándolle enerxía mecánica ao fluído de traballo converténdoa en presión (enerxía potencial), enerxía térmica ou enerxía cinética do fluído, podendo ser este intercambio en sentido contrario.
Clasificación
As turbomáquinas poden clasificarse de acordo a moitos criterios relativos ao funcionamento e composición das mesmas, estes son:
Intercambio de enerxía entre o fluído e a turbomáquina
Cando o fluído de traballo pasa a través da turbomáquina a natureza do intercambio de enerxía é moi complexa debido á cantidade de procesos termodinámicos irreversibles que ocorren, ademais da natureza complicada e moitas veces caótica do movemento do fluído no seo do rotor. Para obter unha primeira consideración deste intercambio enerxético débense facer consideracións teóricas sobre a natureza do fluído e o seu comportamento a través da roda, isto coa finalidade de simplificar a modelaxe matemática do fluído no seu paso e poden ser:
Unha vez declaradas estas simplificacións podemos aludir ás leis de conservación da mecánica e á ecuación de transporte de Reynolds de xeito sinxelo; pero dependendo da forma do fluído a través do rotor as formulacións serán distintas.
Definición do volume de control
A superficie de control que se utiliza para estudar o intercambio enerxético na turbomáquina encerra ao rodete e xeralmente en turbomaquinaria utilízanse dúas superficies separadas por un infinitesimal, unha tocando ao rodete, e outra un infinitesimal antes de tocar ao rodete, as cales xeran dúas entradas e dúas saídas do rodete (unha logo da outra en ambos os casos), as cales reciben o seu nome do seu enumeración en orde crecente de acordo ao sentido do fluído de traballo do cero (0) ao tres (3).
Triángulo de velocidades
Na linguaxe das turbomáquinas fálase de triángulo de velocidades para referirse ao triángulo formado por tres vectores os cales son: miniatura|200px|Triángulo de velocidades.
Estes tres vectores forman un triángulo xa que a suma nun mesmo punto é igual a \vec{c} nese punto por leis do movemento relativo.
O ángulo entre os vectores \vec{c} e \vec{u} é denotado \alpha e o ángulo entre os vectores \vec{w} e \vec{u} denotase \beta. Esta nomenclatura é unha norma DIN 1331.
Turbomáquinas radiais
miniatura|180px|Volume de control e velocidades no rotor As forzas que actúan sobre o volume de control son debidas ás presións na entrada e na saída do rodete, se estas se consideran iguais na saída e na entrada, entón as forzas lineares son anuladas por cuestión de simetría.
A ecuación de transporte de Reynolds relaciona o cambio de momento angular no tempo, que por leis da mecánica é igual a suma de momentos aplicados, coa súa análoga propiedade intensiva que definimos arriba da seguinte maneira:
Como se supón que a situación é de fluxo estábel (estacionario), ningún termo depende do tempo, polo cal o primeiro sumando do lado dereito da ecuación é cero. O seguinte sumando é unha integral que se avalía en toda a superficie de control. Suporase que o rodete é dunha turbomáquina xeradora:
o vector \vec{c} pode escribirse en coordenadas cilíndricas como o que permite chegar a seguinte expresión:
Pódese considerar a velocidade \vec{c} independente de \theta e de z xa que todas as liñas de corrente son iguais; isto permite avaliar estas integrais así:
Onde b é o groso del rodete. Como o réxime é estábel se a mesma masa que entra sae, isto é. Esta integral representa o produto da densidade do fluído pola área na que avaliamos a integral pola compoñente da velocidade normal a esta área, polo tanto se \dot{m} é o fluxo másico que circula a través do rodete pódese escribir:
Onde \vec{M} é a totalidade dos momentos aplicados sobre o volume de control, e se resume no torque aplicado polo rotor para manter o fluxo de fluído. Para obter datos enerxéticos en vez de mecánicos recorremos á definición de potencia N=M\omega, onde \omega a velocidade angular e podemos reescribir a anterior relación mecánica como unha relación enerxética:
Esta ecuación é coñecida como a ecuación xeral das turbomáquinas e foi enunciada por Euler en 1754.
Partes dunha turbomáquina
Unha turbomáquina consta de diversas partes e accesorios dependendo do seu tipo, aplicación e deseño. Por exemplo un ventilador pode ser unha turbomáquina que só conste dunha árbore, motor, rodete e soporte, mentres que un compresor centrífugo ou unha bomba semi-axial pode ter moitas partes que ata non comparta coas demais turbomáquinas existentes. Con todo, a maioría das turbomáquinas comparten o feito de ter partes estáticas e rotativas; e dentro destes conxuntos poden haber diversos elementos os cales moitas turbomáquinas comparten e unha enumeración competente pode ser a seguinte:
Partes estáticas
Estas partes poden constar dunha brida no caso da maioría das bombas e compresores, pero nas turbinas hidráulicas grandes só son grandes tubaxes e a saída moitas veces ten forma de difusor. Nos muíños de vento a entrada e a saída só poden ser superficies imaxinarias antes e despois do rodete.
Algarra
Algarra é un concello da provincia de Cuenca na comunidade de Castela-A Mancha. En 2009 tiña 26 habitantes. Encóntrase a 1289 metros sobre o nivel do mar.
Demografía
Evolución da poboación de Algarra desde a década de 1930 ata agora:
Galería de imaxes do mosteiro de San Vicente do Pino
Mosteiro de San Vicente do Pino é un conxunto monumental situado en Monforte de Lemos.
Regato do Cepelo
O regato do Cepelo é un rego que transcorre polo concello de Outeiro de Rei, na provincia de Lugo. Desemboca no río Pequeno, un afluente do río Miño. Ten unha lonxitude aproximada de 1 quilómetro, e un caudal escaso e variable. Este regato serviu de inspiración a moitos escritores como Manuel María. O regato do Cepelo tamén é designado con outros nomes: Barciela, Monte, Portocepelo, Docepelo e Regas.
Características
Nace e morre en Outeiro de Rei. Ten comezo no monte, concretamente no sur da parroquia de Bonxe. Decorre polas Regas, un pouco máis arriba do barrio do Cantón, chega ao río Robra e posteriormente desemboca no río Pequeno. miniatura|dereita|Estrada de Outeiro de Rei na zona do Regato do Cepelo.
Muíños
Ademais de muíños, na contorna do regato hai varias fontes: a de Francos, a da Agüela ou Fonte de Penelas.
Madorras
No catastro de Ensenada aparecen mencionadas varias madorras nas inmediacións do Cepelo. A máis rechamante é a chamada “Medorra Grande”.
No ano 1929, no boletín nº 205 da Real Academia Galega, aparece un artigo publicado por Ángel del Castillo no que di:
"“Una de las comarcas más interesantes en el aspecto de la arqueología prehistórica es la de Otero de Rey, en la provincia de Lugo, en cuyos montes abundan tanto las mámoas, que llegan a construir verdaderas necrópolis. A docenas las hemos visto y anotado recorriendo aquellas tierras, siendo notable algunos grupos, como el del monte de Matela, en la parroquia de Santa Marina del Puente, en general de pequeñas proporciones, y el de las gándaras de Otero de Rey, interesante por lo numeroso y por levantarse entre ellas una de proporciones extraordinarias, pues mide más de 32 metros de diámetro”."
Nun inventario que hai no museo do Castro de Viladonga, realizado na década de 1990, aparecen mámoas no monte de Matela, no de Santa Mariña, no das Rozas, e tamén nas parroquias de Bonxe, Matela, Robra, Silvarrei, Outeiro de Rei e nas Agraceiras en Guillar.
Tamén se podían ver algúns castros.
Poemas de Manuel María
Manuel María pensou no Cepelo como exemplo de humildade. Serviulle de inspiración e aparece mencionado en moitos dos seus poemas. miniatura|O Regato do Cepelo
Jorge Racca
Jorge Óscar Racca, nado o 4 de setembro de 1971 en General Pico, é un ex xogador profesional de baloncesto internacional arxentino con pasaporte italiano, que cunha estatura de 1,98 metros xogaba na posición de escolta. Participou nos Xogos Olímpicos de 1996 de Atlanta e foi nomeado dúas veces mellor xogador da Liga de baloncesto da Arxentina.
Ichthyostega
Ichthyostega (do grego: "peixe teito") é un xénero temperán de tetrapodomorfos que viviu a finais do período devoniano serodio. Foi un dos primeiros vertebrados con catro extremidades no rexistro fósil. Ichthyostega posuía pulmóns e extremidades que o axudaban a navegar por augas pouco profundas nos pantanos. Malia que Ichthyostega é considerado a miúdo un "tetrápodo" porque posuía extremidades e dedos, era máis basal ("primitivo") que os verdadeiros tetrápodos e pódense denominar con máis precisión como estegocéfalos.
Edicto de Tesalónica
miniatura|dereita|150px|Teodosio I o Grande.
O Edicto de Tesalónica foi decretado o ano 380 polo emperador romano Teodosio I, polo cal o cristianismo pasou a ser a relixión oficial do Imperio romano.
O 24 de novembro de 380, facíase público o edicto nos seguintes termos:
Con este edicto, o Imperio Romano na súa totalidade pasaba a ter unha nova relixión oficial despois de 67 anos de liberdade de culto. O panteón romano complementouse ao longo de moitos séculos cos deuses, deidades e lares domésticos, co culto aos propios antepasados e mesmo con divindades pre-romanas que foran asimiladas despois do proceso de romanización en moitos lugares do Imperio. Todo isto tiña que ser agora abandonado para abrazar o culto a unha relixión monoteísta e ás normas morais que o acompañaban. A pesar disto, Teodosio protexeu na medida das súas posibilidades aos agora semi clandestinos pagáns da persecución e o acoso dos cristiáns.
Arandilla del Arroyo
Demografía
Evolución da poboación de Arandilla del Arroyo desde a década dos 30 ata agora:
Heraldo de Galicia (1913)
Heraldo de Galicia foi un xornal editado en Ourense en 1913.
Historia e características
Subtitulado Diario independiente, pareceu a principios de xaneiro de 1913. Periódico de tendencia agrarista fundado por Adolfo Merelles Martel, estaba dirixido por Benito Serantes Echegaray. Foron os seus redactores Justo Hermida, Antonio Docampo e Vicente Domínguez. Entre os seus colaboradores figurou Amando Losada Díaz. En outubro de 1913 Benito Serantes dimitiu como director, sendo substituído polo fundador Adolfo Merelles. Nos últimos meses de 1913 substituíu á revista Acción Gallega como portavoz do movemento Acción Gallega durante un período curto de tempo. Cesou a súa publicación o 11 de novembro de 1913. Foi continuado por El Heraldo Gallego.
A-5
A Autovía do Suroeste ou A-5, antigamente coñecida como Autovía de Estremadura, é unha das seis autovías radiais de España e comunica Madrid con Estremadura pasando por Castela-A Mancha. É parte da E-90 da Rede de Estradas Europeas.
A vía comeza á altura da M-30 en Madrid e toma dirección suroeste ata chegar a Navalmoral de la Mata, na provincia de Cáceres. A partir de aí diríxese cara ao sur ata Mérida. Dende Mérida ata a fronteira portuguesa nas proximidades de Badaxoz toma unha dirección oeste.
Ten enlaces ou pasa preto das seguintes poboacións: Alcorcón, Móstoles, Navalcarnero, Valmojado, Santa Cruz del Retamar, Talavera de la Reina, Navalmoral de la Mata, Trujillo, Miajadas, Mérida e Badaxoz, enlazando na fronteira coa portuguesa A-6 a Lisboa.
Anthony Asquith
Anthony Asquith, nado en Londres o 9 de novembro de 1902 e finado o 20 de febreiro de 1968, foi un director cinematográfico británico. Fillo de Herbert Henry Asquith, primeiro ministro do Reino Unido, e Margot Asquith.
Traxectoria
Entre as súas producións destacan The Browning Version (1951) e The Winslow Boy (1948). Tamén dirixiu unha versión da obra de George Bernard Shaw, Pygmalion.
Maine e Loira
Maine e Loira (49) (en francés: Maine-et-Loire) é un departamento francés situado no oeste de Francia, que pertence á rexión País do Loira. Debe o seu nome ao río Loira e ao seu afluente o Maine.
Alceo
Ademais
Mockingjay
Mockingjay é unha novela de ciencia ficción escrita pola estadounidense Suzanne Collins que foi publicada no 2010. É a parte final da triloxía The Hunger Games, sendo as outras dúas The Hunger Games (2008) e Catching Fire (2009). O libro continúa a historia de Katniss Everdeen, que acepta liderar ós distritos de Panem na rebelión contra o tiránico Capitolio. As edicións en tapas duras e en audiolibro foron publicadas por Scholastic o 24 de agosto de 2010. O libro vendeu 450.000 copias logo da primeira semana á venda, superando as expectacións dos publicadores. En xeral recibiu valoracións positivas dos críticos, mentres que a recepción do público e dos fans da saga foi menos entusiasta que cos outros dous libros da triloxía, cun mal recibimento da parte final da historia.
O nome mockingjay refírese ao nome dunha ave ficticia das novelas de Collins, que non foron traducidas a galego. O nome mockingjay é unha mestura dos nomes ingleses das aves: mockingbird (aves norteamericanas do xénero Mimus ) e jay (en galego: gaio: Garrulus glandarius), polo que en galego daría algo como mimogaio. Na versión portuguesa chámanlle simplemente tordo, en castelán fíxose tamén a mestura dos nomes das aves dando coma resultado sinsajo.
Para levar ao cinema o libro, Francis Lawrence, o director, dividiu a obra en dúas partes, a primeira The Hunger Games: Mockingjay – Part 1 estreouse en novembro de 2014, a segunda: The Hunger Games: Mockingjay – Part 2, en novembro de 2015.
Pilar Sánchez Muñoz
Pilar Sánchez Muñoz, nada en Ceuta en 1958, é unha política do PSOE que foi alcaldesa de Xerez da Fronteira dende o 14 de xaneiro de 2005 até o 11 de xuño de 2011.
Traxectoria
Militante do PSOE dende 1985, foi elixida secretaria xeral do PSOE-A de Xerez o 2 de outubro de 2004, responsabilidade que aínda ostenta e que revalidou o 4 de outubro de 2008 novamente. Dende xullo de 2008 forma parte do Comité Federal do PSOE en representación da provincia de Cádiz.
Pilar Sánchez Muñoz é diplomada en Maxisterio (na especialidade de inglés) e licenciada en psicopedagoxía. Funcionaria docente en excedencia, a súa actividade profesional está especializada na orientación psicopedagóxica.
Foi membro da Comisión Permanente do Consello Escolar do Estado, cargo para o que foi elixida en atención á súa dilatada experiencia en temas educativos tanto a nivel profesional como institucional.
En 2015 foi condenada a 4 anos de cárcere polo Tribunal Supremo polos delitos de falsidade en documento oficial, prevaricación e malversación. Ingresou na prisión de Alcalá de Guadaíra o 31 de xaneiro de 2016 para cumprir a súa pena.
Ivor Wood
Traxectoria
Ivor Wood, de pai inglés e nai francesa, naceu en Inglaterra pero a súa familia estableceuse preto de Lión despois da segunda guerra mundial, estudou artes en París e traballou nunha axencia de publicidade, onde coñeceu a Serge Danot con quen realizou Le Manège Enchanté que se emitiu na ORTF entre 1965 e 1977, con Wood realizando as tarefas de animador.
Logo do éxito da serie tamén no Reino Unido, Wood converteuse no animador e director de numerosos programas para nenos a partir de 1968 con The Herbs, durante a década de 1970 realizou Simon in the Land of Chalk Drawings, The Wombles e Paddington. Na década de 1980 realizou para a súa propia compañía de animación, Woodland Animations, series como O carteiro Pat, Gran, Bertha e Charlie Chalk.
La Cierva
miniatura|300px|dereita|Localización da [[provincia de Cuenca.]] La Cierva é un concello da provincia de Cuenca na comunidade de Castela-A Mancha.No ano 2009 vivían 53 habitantes. Ten 71.48 km² de extensión.
Demografía
Evolución da poboación de La Cierva desde a década dos 30 ata agora:
La Revue Blanche
miniatura|Ilustración de [[Toulouse-Lautrec para La Revue blanche (1895).]] La Revue blanche foi unha revista literaria e artística en lingua francesa que se publicou entre os anos 1889 e 1903.
Historia e características
Foi fundada e dirixida polos irmáns Alexandre Thadée e Alfred Athis Natanson. Rivalizou co Mercure de France, de aí o nome (blanche: branca), para marcar o contraste coa cuberta lila do Mercure. Os secretarios de redacción foron o crítico Lucien Muhlfeld e Félix Fénéon, este segundo entre 1896 e 1903. Serviu como voceiro da intelectualidade francesa da época e entre os seus posicionamentos cabe destacar que tomou partido polo acusado do caso Dreyfus.
En 1900 La Revue blanche publicou como serial Le Journal d'une femme de chambre, de Octave Mirbeau.
Arrancacepas
miniatura|300px|dereita|Localización da [[provincia de Cuenca.]] Arrancacepas é un concello da provincia de Cuenca na comunidade de Castela-A Mancha.No ano 2009 vivían 40 habitantes.
Demografía
Evolución da poboación de Arrancacepas desde a década dos 30 ata agora:
Sitio paleontolóxico de Ediacara
O sitio paleontolóxico de Ediacara é un famoso sitio paleontolóxico que subministrou unha das principais pegadas sobre a vida dos últimos tempos do precámbrico e que, pola súa riqueza en fósiles foi tomado como representativo da biota do período xeolóxico ediacárico.
Foi descuberto en 1946, cando o xeólogo australiano Reginald C. Sprigg estaba explorando unha zona montañosa ao norte da cidade de Adelaida (Australia Meridional coñecida como Ediacara Hills (outeiros de Ediacara).
O conxunto de organismos que deron lugar aos fósiles alí encontrados coñécese como "fauna de Ediacara".
Importancia
Os fósiles do sitio arqueolóxico de Ediacara son a primeira evidencia certa que temos de organismos pluricelulares con tecidos diferenciados. Tras o seu descubrimento encontráronse fósiles similares en todo o mundo. Neste sitio acháronse gran variedade de pegadas e moldes de partes brandas de diversos seres vivos, algo que non adoita ocorrer frecuentemente dada a dificultade que teñen estas partes para fosilizaren. O máis sorprendente desta "primeira fauna" é a gran diferenza que presentan coa morfoloxía de animais posteriores: abundan as formas planas con simetrías radiadas ou espirais de tres ou cinco raios, mentres que os organismos con simetría bilateral (os máis abundantes en épocas posteriores) escasean. Isto levou a propoñer que Ediacara foi un "experimento evolutivo falido", un momento en que apareceron gran cantidade de novidades evolutivas (sobre todo morfolóxicas) que non tiveron éxito ao adaptarse ao medio. Isto queda demostrado pola dificultade de encontrar seres vivos similares en fósiles de épocas posteriores.
Hipóteses sobre a súa formación
Aínda hoxe a fauna de Ediacara segue resultando descoñecida na súa maior parte, incluso nos seus aspectos máis elementais como, por exemplo, o metabolismo. Unha hipótese sobre esta fauna que parece bastante acertada, pero que aínda así causa polémica, propón que estes organismos non eran animais (organismos eucariotas pluricelulares con tecidos diferenciados) senón organismos procariotas formados por varias células, sen cavidades internas nin tecidos diferenciados.
Álvaro Xosé López Mira
Álvaro Xosé López Mira, nado en Pontevedra o 23 de xullo de 1962, é un politicólogo galego.
Traxectoria
Doutor en Dereito Constitucional pola UNED e licenciado en Ciencias Políticas e Socioloxía na mesma Universidade, na actualidade exerce a docencia como Profesor Titular de Ciencia Política e da Administración na Facultade de Ciencias Sociais da Universidade de Vigo (campus de Pontevedra), da que foi o seu primeiro Vicedecano.
Foi fundador da Fundación Alexandre Bóveda, redactor das Bases do Foro do Novo Estatuto, membro da Comisión Técnica de Dereito Galego no Consello da Cultura Galega. Colabora en diversas publicacións, como Grial, Análise Empresarial, Tempos Novos ou Madrygal. Revista de Estudios Gallegos. Asemade, é membro de sociedades científicas españolas e estranxeiras e de diversos consellos de redacción editoriais.
Alostería
A alostería, alosterismo ou regulación alostérica, é un mecanismo polo que un enzima modifica a súa actividade cando a súa estrutura espacial queda transformada por unha molécula orgánica que se fixa nunha zona do enzima (sitio alostérico ou centro alostérico), diferente do sitio ou centro activo do enzima (sitio enzimático ou centro enzimático). Este mecanismo desempeña un papel esencial nos procesos de regulación xenética, e constitúe o principal sistema de regulación dos ciclos bioquímicos.
Este concepto expuxérono Jacques Monod, Jeffries Wyman e Jean-Pierre Changeux nunha serie de artigos, o máis importante dos cales se publicou en 1965 en Journal of Molecular Biology.
Os efectores que aumentan a actividade do enzima denomínanse activadores alostéricos e aqueles que diminúen dita actividade chámanse inhibidores alostéricos.
Principios do alosterismo
A unión da molécula induce un cambio da conformación espacial da proteína enzimática, de tal modo que se modifica a situación do enlace de polo menos un dos reactivos implicados no proceso de catálise. No modelo de Monod-Wyman-Changeux (MWC) os enzimas alostéricos deben presentar varias propiedades:
Regulación alostérica da hemoglobina
A hemoglobina constitúe un exemplo importante de proteína alostérica, aínda que non sexa un enzima en sentido estrito, senón unha molécula de transporte. Cada un dos catro monómeros da hemoglobina contén un grupo prostético chamado grupo hemo, que pode fixar unha molécula de oxíxeno. A unión da primeira molécula de oxíxeno aumenta a afinidade de unión ao segundo grupo hemo, a unión da segunda aumenta a afinidade para a terceira etc. (cooperación positiva, efecto homotrópico).
Eleccións xerais de España de 1901
As Eleccións Xerais de 19 de maio de 1901 en España foron convocadas na minoría de idade de Afonso XIII, sendo rexente a súa nai María Cristina de Habsburgo-Lorena. A súa base legal foi a Constitución española de 1876, vixente ata 1931 na coñecida como Restauración borbónica en España.
Antecedentes
En base ao Pacto do Pardo de 24 de novembro de 1885 queda instituído o sistema de quendas pacíficas en exercicio do poder entre liberais e conservadores, que consolidou a Restauración ata finais do século XIX e principios do XX.
O 26 de xuño de 1890 o goberno liberal-fusionista reimplanta oficialmente o sufraxio universal na lexislación electoral.
O 17 de novembro de 1900 María Cristina de Habsburgo-Lorena autorizaba o matrimonio da princesa de Asturias, María das Mercedes de Borbón e Habsburgo-Lorena, con Carlos de Borbón-Dúas Sicilias, pretendente carlista, esta decisión provoca graves disturbios en Madrid a principios do mes de febreiro.