cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Procrastinación
Algúns autores afirman que existen na actualidade condutas aditivas que contribúen a este trastorno: refírense, por exemplo, á chamada "adicción á televisión", á "adicción á computadora" e á "adicción á pornografía", esta última sobre todo a través de Internet. Outros autores afirman que tales adiccións non existen. Porén, malia que xa hai propostas de tratamento para este tipo de problemas condutuais (terapia cognitivo-condutual, sobre todo, que inclúe, por exemplo, a aplicación de opcións na propia computadora para bloquear voluntariamente o acceso ás páxinas de pornografía), trátase dun tema moi novo, no que aínda fai falta realizar moito traballo de investigación.
Por outra banda, a chamada "síndrome do estudante" (o feito de que moitos estudantes pospoñan a entrega dos seus traballos ata o último minuto do día da data límite) está presente, ao parecer, tamén noutros grupos sociais: nas tempadas nas que se achega a data límite para pagar os impostos (para presentar as declaracións mensuais ou anuais), as oficinas onde se levan a cabo eses trámites (os bancos, por exemplo) satúranse de persoas que asisten a realizar ese trámite no último momento.
Un famoso refrán que combate a procrastinación é o que di: "Non deixes para mañá o que poidas facer hoxe". No mundo anglosaxón dise: "A procrastinación é o ladrón do tempo". Tamén podería dicirse que a procrastinación é o ladrón do desexo.
Sao (lúa)
Sao ( ou en grego Σαώ) é un satélite irregular de Neptuno con movemento directo. Foi descuberto por Matthew J. Holman e o seu equipo. o 14 de agosto do 2002. miniatura|esquerda|300px|Satélites irregulares de Neptuno. Sao orbita Neptuno a unha distancia aproximada de 22,4 millóns de kms e ten un diámetro de 44 kms (asumindo un albedo do 0,04).
Sao ten unha órbita excepcionalmente inclinada e moderadamente excéntrica, tal coma ilustra o diagrama e relación a outros satélites irregulares de Neptuno. Os satélites arriba do eixo horizontal son de movemento directo, e os satélites por debaixo do eixo son retrógrados. Os segmentos amarelos esténdense dende o pericentro ó apocentro, amosando a excentricidade; fágase notar a acusadisima excentricidade de Neso e Psámate, máis se a comparamos coa de Sao.
O satélite está nunha comunmente chamada resonancia Kozai, p.e. a súa inclinación e excentricidade van parellas (a inclinación da órbita decrece cando a excentricidade aumenta e viceversa).
Sao, ou Neptuno XI, coma a meirande parte dos satélites máis externos de Neptuno, recibiu un dos nomes das Nereidas; Sao foi asociada a navegación e era alcumada a "Rescatadora" ou "Salvadora". Antes de recibi-lo seu nome oficial o 3 de febreiro do 2007 (IAUC 8802), Sao tiña o nome asignado provisionalmente de S/2002 N 2.
Sinforoso Amoedo
Sinforoso del Carmen Amoedo Canaveri, nado en Buenos Aires o 18 de xullo de 1823, e finado ibídem o 23 de abril de 1871 foi un médico arxentino. Serviu durante a epidemia de febre amarela en Buenos Aires.
Traxectoria
Naceu o 18 de xullo de 1823 en Buenos Aires, fillo de Hilario Amoedo Garazatúa e Juana Josefa Canaveris. Os seus estudos de educación secundaria foron no "Colegio Republicano". Estudou medicina na Universidade de Buenos Aires onde conseguiu o seu doutoramento.
A súa familia recibiu un recoñecemento póstumo polo seu heroísmo durante a epidemia de febre amarela de 1871 que resultou na morte de Amoedo o 23 de abril de 1871. Foi soterrado no cemiterio la Recoleta en Buenos Aires, cun gran monumento ó seu nome.
1251
Mortes
Historia ano a ano
Zach Randolph
Zachary McKenley Randolph, nado o 16 de xullo de 1981 en Marion, Indiana, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense. Antes de ser profesional xogou para a Universidade de Michigan State entre 2000 e 2001, sendo posteriormente seleccionado no Draft da NBA por Portland Trail Blazers. Despois do equipo do estado de Oregón, xogou nos New York Knicks e en Los Angeles Clippers.
Instituto e universidade
Nado no estado de Indiana, Zach Randolph formouse no instituto da súa cidade natal, Marion. Alí xogou durante dous anos no seu equipo de baloncesto, liderandoo a conseguir dous títulos estatais. A súa boa actuación levouno a xogar no baloncesto universitario, onde formou parte dos "Spartans" de Michigan State. Porén, tan só permaneceu alí unha temporada até declararse escollíbel para o Draft da NBA. No Draft foi seleccionado no posto 19 da primeira rolda polos Portland Trail Blazers.
NBA
Xa como profesional na National Basketball Association (NBA), formou xunto ao novato Brandon Roy e ao base de segundo ano Jarrett Jack, o alicerce do rexurdimento dos Portland Trail Blazers tras varios campionatos de frustracións. Na temporada gañou o premio ao Xogador Máis Mellorado, tras unha melloría nos seus números espectacular, pasando de facer unha media de 3,4 puntos e 0,5 rebotes por partido durante a temporada  até os 10,1 puntos e 3,5 rebotes o ano aseguinte. No 2004, asinou un contrato de 6 anos por 36 millóns de dólares.
En xuño de 2007, foi traspasado aos New York Knicks, compartindo vestiario, entre outros, con Eddy Curry, Jamal Crawford e Stephon Marbury. O 21 de novembro de 2008, foi traspasado a Los Angeles Clippers xunto con Mardy Collins a cambio de Cuttino Mobley e Tim Thomas. O 17 de xullo de 2009, foi traspasado a Memphis Grizzlies a cambio de Quentin Richardson. Nesta tempada, Randolph mantén os números do ano pasado sendo o líder os Grizzlies xunto con O.J. Mayo e Marc Gasol. Desde a súa chegada aos Grizzlies mantén unha media de puntos e rebotes superior ao 15-10. Debido ao seu bo rendemento, foi convocado dúas veces para xogar o partido do All-Star da NBA e seleccionado unha vez para o Terceiro equipo All-NBA.
O 6 de febreiro de 2019, Randolph foi traspasado xunto a Justin Jackson ós Dallas Mavericks a cambio de Harrison Barnes. Dous días máis tarde foi cortado polos Mavericks.
Kartini
Raden Ayu Kartini, nada en Jepara o 21 de abril de 1879 e finada en Rembang o 17 de setembro de 1904, tamén coñecida como Raden Ajeng Kartini, foi unha nobre xavanesa considerada heroína nacional indonesia polo seu labor pioneiro no campo dos dereitos da muller.
Traxectoria
miniatura|Foto de estudio cos seus pais e irmáns Kartini naceu nunha familia de priyayi -unha especie de nobreza formada por funcionarios- nas Indias Orientais Neerlandesas. O seu pai, Raden Mas Aria Adipati Sosroningrat, era bupati (gobernador) de Jepara e a súa nai, Ngasirah, era a súa primeira esposa pero non a dona principal. As leis coloniais da época establecían que un gobernador tiña que casar cunha nobre e como a nai de Kartini non era o suficientemente nobre e a poligamia era habitual na nobreza, Sosroningrat casou con Raden Ajeng Woerjan, descendente directa do raxá de Madura.
Kartini era o quinto fillo e a filla máis vella, incluíndo os medios irmáns. A súa era unha familia cunha importante tradición dentro do alto funcionariado colonial: o seu avó, Pangeran Ario Tjondronegoro IV, fora gobernador aos vinte e cinco anos, e intelectual, o irmán máis vello de Kartini, era lingüista. Kartini puido ir á escola ata os doce anos, alí aprendeu a falar e escribir neerlandés, algo infrecuente nas mulleres xavanesas na época. Pero tras cumprir os doce anos, como era habitual na nobreza xavanesa, quedou recluída na casa para se preparar para o matrimonio, pero a diferenza doutras familias o seu pai permitiulle tomar leccións de bordado e aparecer en público con ocasión dalgúns acontecementos especiais. Durante a súa reclusión continuou a se instruír por medio de lecturas e fixo amigos por correspondencia nos Países Baixos, salientando a amizade que mantivo con Rosa Abendanon; os libros, xornais e revistas europeos fixeron que se interesase polo feminismo europeo e polas condicións das mulleres do seu país. Entre as lecturas desa época está o xornal De Locomotief de Semarang, así como leestrommel, un paquete con revistas neerlandesas que as librerías enviaban a subscritores, o que incluía revistas culturais, cienfíticas e a revista feminina De Hollandsche Lelie, á que enviou colaboracións que lle publicaron. Antes dos vinte anos xa lera Max Havelaar e Geloofsbelydenis de Multatuli, mais tamén De Stille Kracht de Louis Couperus, as obras de Frederik van Eeden, Augusta de Witt, a autora romántico-feminista Goekoop de-Jong Van Eek ou a novela antibélica de Berta von Suttner, Die Waffen Nieder!.
Os pais de Kartini arranxaron o seu matrimonio, contra a súa vontade, con Joyodiningrat, gobernador de Rembang, quen xa tiña tres mulleres, casou o 12 de novembro de 1903. O seu home permitiulle abrir unha escola para mulleres no pórtico oriental da súa residencia. O 13 de setembro de 1904 deu a luz ao seu fillo morrendo poucos días despois, o 17 de setembro.
Herdanza
Inspirándose no exemplo de Kartini, o político neerlandés Conrad Theodor van Deventer estableceu en 1913 a Fundación Kartini para a construción de escolas para mulleres ( as Kartinischolen). Con motivo do cincuenta aniversario da súa morte celebrouse un recoñecemento nalgunha das escolas da fundación e o creador do himno nacional Wage Rudolf Supratman escribiu unha canción dedicada a ela que se espallou entre o movemento nacionalista. Ao longo da década de 1930 celebrábase o día de Kartini en varias cidades do centro de Xava organizado por asociacións de mulleres, a sección feminina xavanesa da organización xuvenil nacionalista Indonesia Moeda comezando a se espallar a celebración por outras partes das Indias Neerlandesas e tirando algunhas publicacións nacionalistas edicións especiais dedicadas a Kartini. Coa independencia instituíuse oficialmente o Día de Kartini o 21 de abril. En 1964 o presidente Sukarno incluíuna no panteón de heroes nacionais. miniatura|Conmemoración do día de Kartini en 1953
Obra epistolar
Despois da morte de Kartini, Jacques Henrij Abendanon, antigo ministro de cultura das Indias Neerlandesas recolleu e publicou as cartas que ela intercambiaba cos seus amigos en Europa, o libro publicouse como Door Duisternis tot Licht en 1912 nos Países Baixos e nos anos sucesivos viu cinco edicións, engadíndose na última máis cartas. O libro escrito por unha muller nativa atraeu grande interese nos Países Baixos e axudou a cambiar o xeito en que os neerlandeses vían as mulleres xavanesas e tamén inspirou á intelligentsia indonesia e ao movemento polos dereitos da muller. En 1920 traduciuse ao inglés como Letters of a Javanese princess e en 1922 ao malaio, lingua franca das Indias Orientais Neerlandesas, como Habis gelap terbitlah terang. Á lingua materna de Kartini, o xavanés, traduciuse en 1938 co título de Mboekak Pepeteng.
Pensamento
miniatura|Mestras e alumnas dunha Kartinischool contra 1920
Condición da muller
Nas súas cartas, Kartini escribiu particularmente das condicións sociais da súa época e en especial das da muller xavanesa. Rebélase contra a tendencia que tiña a cultura tradicional xavanesa para pórlle pexas ao desenvolvemento da muller; pola contra, ela quería que tivesen liberdade para aprenderen e estudaren. Kartini escribiu das súas ideas e ambicións que incluían segundo as súas propias palabras o Zelf-ontwikkeling, Zelf-onderricht, Zelf-vertrouwen, Zelf-werkzaamheid e Solidariteit, traducido como autodesenvolvemento, autoaprendizaxe, autoconfianza, autosuficiencia e solidariedade, ideas todas baseadas no lema Religieusiteit, Wijsheid en Schoonheid, isto é relixiosidade, sabedoría e beleza, aos que habería que engadir o humanitarismo e o nacionalismo.
As súas cartas tamén expresaban as súas esperanzas no apoio do exterior e na correspondencia con Estell "Stella" Zeehandelaar expresaba o seu desexo de ser como unha moza europea, describindo os padecementos das mulleres xavanesas baixo o peso da tradición, sen poderen estudar, reclusas, obrigadas a prepararse para parcipipar en matrimonios polígamos cun home que non coñecen.
Relixión
Aínda que muller piadosa non oculta as súas críticas á relixiosidade tradicional, non entende a razón pola que o Corán había ser memorizado e recitado sen a obriga de comprendelo; cría que a relixión non debía suscitar problemas, desacordos e ofensas, escribindo que "a relixión debía protexer contra o pecado mais con moita frecuencia os pecados cometíanse no nome da relixión" e que esta non debía servir aos homes para perpetuar a poligamia.
Jamboree
Jamboree é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Beat Happening, publicado en 1988 a través dos selos K Records e Rough Trade Records. Todos os temas foron producidos por Steve Fisk coa asistencia dos membros de Screaming Trees Mark Lanegan e Gary Lee Conner (que toca un breve solo de guitarra en "Midnight a Go-Go"), agás "Cat Walk," producida por Patrick Maley, e "The This Many Boyfriends Club", gravada ao vivo por Rich Jensen. O disco marca unha aproximación máis escura ao twee pop polo cal a banda é coñecida, debido principalmente a unha produción máis turbia que está presente nas primeiras gravacións do grupo e ao dominio de temas compostos por Calvin Johnson, mentres que Heather Lewis só canta en dúas cancións, a infrecuentemente descarada "In Between" e a máis típica "Ask Me". No momento do lanzamento do disco, Johnson describiu o son de Jamboree como "escuro e sexy". Aínda así, a banda retivo o seu énfase na exuberancia sobre a musicalidade, como Bret Lunsford dixo nunha entrevista, mentres gravaba a primeira canción do álbum, "Bewitched", unha corda da guitarra atascouse nun parafuso que saía e el continuou tocando o tema, golpeando un pouco máis forte a corda ata que se desenganchou.
Dúas cancións de Jamboree, "Bewitched" e "Indian Summer", foron listadas como de escoita esencial no artico de 2005 de Pitchfork sobre twee pop titulado "Twee as Fuck". "Indian Summer" é quizais a canción máis coñecida do grupo, xa que foi versionada con éxito pola banda de dream pop Luna, cuxo cantante, Dean Wareham, bromeou en The Shield Around the K: The Story of K Records, un documental sobre a historia do selo K Records de Johnson, dicindo que a canción era "o 'Knocking on Heaven's Door' indie-- todos a fixeron". O tema tamén foi versionado por Ben Gibbard para a banda sonora do documental Kurt Cobain: About a Son; Jamboree era un dos álbums favoritos de Cobain. AllMusic dixo do álbum: "...cara corte é unha marabilla de inocencia e inxenuidade".
Musgo knockout
miniatura|350px|[[Physcomitrella patens de tipo silvestre e knockout: fenotipos desviados inducidos nos transformantes da biblioteca de disrupción de xenes. A Physcomitrella de tipo silvestre e as plantas transformadas cultiváronse nun medio Knop mínimo para inducir a diferenciación e o desenvolvemento de gametóforos. Para cada planta móstrase unha vista xeral (ringleira superior; a barra de escala corresponde a 1 mm) e un primeiro plano (ringleira inferior; barra de escala de 0,5 mm). A: Planta de musgo de tipo silvestre haploide completamente cuberta con gametóforos follosos e primeiro plano de folla de tipo silvestre. B–D: Diferentes mutantes. ]]
Un musgo knockout é unha planta de musgo na cal un ou máis xenes específicos son eliminados (deleción) ou inactivados (o que se denomina knockout de xenes) por medio da técnica da gene targeting. Despois da deleción dun xene, o musgo knockout perde o trazo que estaba codificado por ese xene. Así, pode inferirse a función deste xene. Este enfoque científico denomínase xenética inversa, xa que os científicos tratan de desvelar a función dun xene específico. Na xenética clásica o científico empezaba estudando un fenotipo de interese e buscaba o xene que causaba dito fenotipo. Os musgos knockout son importantes en investigación básica en bioloxía e en biotecnoloxía.
Fundamento científico
A deleción ou alteración dirixidas de xenes depende da integración dunha febra de ADN nunha posición específica e predicible no xenoma da célula hóspede. Esta febra de ADN debe ser sometida a enxeñaría para que ambos os extremos sexan idénticos para este locus xénico específico. Isto é un requisito previo para que sexa integrado eficientemente por recombinación homóloga. Basicamente, faise o mesmo proceso para os ratos knockout. Ata agora, este método de gene targeting en plantas terrestres foi levado a cabo nos musgos Physcomitrella patens e Ceratodon purpureus, xa que nestas especies de plantas sen sementes a eficiencia da recombinación homóloga é varias ordes de magnitude maior que nas plantas con sementes.
Os musgos knockout son almacenados e distribuídos por un biobanco especializado chamado International Moss Stock Center (Centro de Almacenamento de Musgos Internacional).
Agustín Fernández Mallo
Agustín Fernández Mallo, nado na Coruña en 1967, é un físico e escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en física pola Universidade de Santiago, desenvolve o seu labor profesional nese campo, pero é coñecido pola súa traxectoria literaria. Os seus libros, escritos en castelán, aínda non foron traducidos ao galego. Colabora en revistas culturais españolas, como Lateral ou Contrastes, e vive en Palma.
Ribeira de Piquín
<div class="reflist " style=" list-style-type: ;">
Musgo knockout
División de cloroplastos
A primeira publicación científica sobre a identificación e función dun xene ata ese momento descoñecido utilizando musgos knockout apareceu en 1998 e os autores foron Ralf Reski e colaboradores. Delecionaron o xene ftsZ e así identificaron funcionalmente o primeiro xene fndamental para a división dun orgánulo nun eucarionte, o plastidio.
Ribeira de Piquín
Ribeira de Piquín é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca de Meira. Segundo o IGE en 2022 tiña 500 habitantes (580 en 2015, 664 en 2010, 771 en 2006, 785 en 2005, 810 en 2004, 827 en 2003). O seu xentilicio é «».
Demografía
Ribeira de Piquín segue a tendencia da Galicia interior: poboación diseminada e envellecida. Así o demostra a súa baixa densidade media (7 hab./Km2), en retroceso dende comezos do século XX por mor da forte emigración da zona, principalmente á Arxentina e a Cuba.
A forte emigración da zona atópase intimamente vencellada á estrutura minifundista da terra, á escasa mecanización e ás malas comunicacións. A súa poboación actual contrasta cos 2 229 de principios de século (censo de 1900), un descenso de arredor do 75% da poboación.
Situación
O concello de Ribeira de Piquín está situado a uns 50 km ao nordeste da capital da provincia. A casa do concello atópase no Chao de Pousadoiro. Cunha extensión de 73 km², limita ao norte coa Pontenova e Riotorto, ao sur con Baleira, ao leste coa Fonsagrada e ao oeste con Meira e Pol.
Relevo e orografía
Ten un relevo moi accidentado configurado por dúas serras que bordean o paso do río Eo: a Serra de Meira, que limita o concello ao oeste, e a Serra de Pousadoiro, que o limita ao leste.
O río Eo atravesa o concello pola parte central e forma coas serras un val angosto e encaixado. A aparente uniformidade destas terras interrómpenas outros dous ríos que tamén a cruzan, o río Rodil e o río Lúa. Hai outros moitos ríos de menor envergadura e arroios que discorren polos profundos vales, en especial na zona nordeste, con altitudes próximas aos 900 metros. Os puntos máis elevados son A Pena de Ouviaña (893 m) e A Pena Grande (889 m).
Vexetación
A vexetación autóctona foi substituída en gran medida debido a reforestación con especies foráneas. Nas zonas máis agrestes atópanse matogueiras, mentres que no resto medran bidueiros, carballos e castiñeiros.
Clima
O clima pode clasificarse como de transición entre o oceánico húmido e o oceánico continental. A influencia da montaña produce un clima moi frío nos cumios e agradable nos vales. Presenta invernos fríos con temperaturas medias de entre 5-6 °C e veráns frescos con temperaturas medias de 16-17 °C, con precipitacións elevadas, de entre 1600 e 1700 mm anuais.
Idade Antiga
A historia do concello remóntase a Idade Antiga, así, preto da pena de Nuria consérvanse vestixios dun poboado primitivo e restos célticos ou precélticos na Insua. Enfronte de Montefurado acháronse varias machadas de pedra, unha punta de lanza de ferro e unha fíbula, tamén de ferro, moteada de tres liñas simétricas de pingas de bronce. Así mesmo, é probable que o paso baixo terra de Montefurado fose efecto da acción mineira levada a cabo polos romanos na parte setentrional da Gallaecia.
Idade Media
Pero a historia propiamente dita do municipio de Ribeira de Piquín comezou no século XI, coa restauración ou fundación do Mosteiro de Meira, que puxo ao descuberto o quefacer económico, social, cultural e relixioso duns pobos que os documentos do convento meirense chaman de tras a Serra.
Musgo knockout
Modificacións de proteínas
Por medio de knockout de xenes múltiple someteuse a enxeñaría as plantas de Physcomitrella, que carecían de glicosilación de proteínas específica de plantas, unha importante modificación postraducional. Estes musgos knockout son utilizados para producir compostos biofarmacéuticos complexos no campo da molecular farming.
Ribeira de Piquín
Idade Contemporánea
O concello constituíuse o 6 de maio de 1935 ao ser segregado de Meira. O seu primeiro alcalde foi Fermín Llousas González. As parroquias de Santalla de Piquín, San Pedro de Navallos e San Xurxo de Piquín pertencían ao concello de Meira, do que se segregaron por acordo do ano 1933.
Musgo knockout
Colección de mutantes
En cooperación coa compañía química BASF, Ralf Reski e colaboradores estableceron unha colección de musgos knockout que se utiliza para a identificación de xenes.
Ribeira de Piquín
Idade Contemporánea
A sesión constitutiva do municipio de Ribeira de Piquín celebrouse o día seis de maio do ano 1935 baixo a presidencia de Eusebio Sierra, secretario do Concello de Fonsagrada, que actuaría como Delegado gobernativo para o efecto de dar posesión aos concelleiros e a designación entre eles de alcalde do novo concello, cargo para o que é elixido Fermín Llousas González, por nove votos a favor e unha papeleta en branco. Primeiro tenente de Alcalde, foi Manuel Pardo Durán e segundo tenente de alcalde Emilio Fernández Fernández. Subscribiu o acta como secretario Luís Goy, aínda que parece que de feito o foi Avelino López Otero, natural de Barcia e naquel momento profesor do Colexio Balmes de Lugo.
Nos cincuenta integrouse no concello de Ribeira de Piquín a parroquia de Santiago de Acevo.
Patrimonio artístico
Entre o seu patrimonio destacan:
A igrexa é unha das poucas que pertenceu en Galicia á orde militar e relixiosa de San Xoán de Malta (Orde dos Cabaleiros de San Xoán de Xerusalén) e conserva, como curiosidade, no muro sur polo exterior un reloxo de sol fabricado en 1742 en lousa da autoría dun Lombardero, familia de reloxeiros do s. XVIII con orixe en Santalla de Oscos, na veciña Asturias.
Ademais, no muro interior do lado oeste do mesmo pórtico (denominado polos veciños do lugar cabildro), mesmo en fronte da fachada da igrexa, incrustadas nunha parede ben caleada, pódense ver as cinco caveiras humanas. As caveiras quedan altas (entre 2,66 e 3,44 metros), pero ordenadas, simulando a figura dun triángulo. Supoñen os veciños do lugar, dado o tamaño dalgunhas das caveiras, que poderían ser de persoas que aínda non chegaran á madurez, aínda que se contradín coa opinión popular, recollida e publicada, que explica que as caveiras poderían pertencer a antigos párrocos.
Ata hai poucos anos, nesta igrexa celebrábanse as poxas de galos e lacóns para sufragar os oficios de ánimas e tamén a festividade de San Antonio.
A Igrexa de San Xurxo de Piquín, situada na beira esquerda do río Eo e datada no ano 1782, posúe un belo estilo neoclásico con muros de lousa. A súa planta é de cruz latina, formada por dúas capelas, cunha soa nave cuberta por unha bóveda de canón. ​No interior, un retablo neoclásico na capela lateral e unha cruz de prata en relevo. A igrexa está rodeada polo cemiterio e un contorno natural, o seu arco na entrada principal da paso ó seu solemne interior.
A Igrexa de Santa Baga de Piquín, con muros de cachotaría en lousa do país, posúe varios retablos barrocos do século XVIII, con tallas interesantes, sobre todo o maior, de tres pisos e cinco rúas, columnas entorchadas e estriadas e banco con relevos sinxelos.
Capelas: Santo Estevo, Santa Catarina; San Miguel; Santa Apolonia; San Luis Rei; San Caetano; San Antón; Capelas de Baragón, Boel, Cabaceira, Lamas, Outariz, Piquín, Vilares (Santabaia), Barcia, Meroi, Mestre, Sadradín, San Fiz (San Xurxo)
Neste concello naceu o artesán José Seivane. En agosto de 2008 no Chao de Pousadoiro foi inaugurado un busto na súa memoria. Na súa inauguración deu un concerto a súa neta, a gaiteira Susana Seivane.
Patrimonio natural
Na actualidade existen tres rutas de sendeirismo homologadas :
Ruta do "Muíño de García" (PRG 229)
Esta ruta de 4,5 kms transcorre integramente polo concello de Ribeira de Piquín. Comeza na área recreativa e na praia fluvial de Chao do Pousadoiro.
Ruta Pena de Millares (PRG 209)
Esta ruta circular foi homologada no ano 2017 e consta dunha distancia de máis de 12 kms cunha dificultade media.
Ruta fervenza dos Portelos (PRG 228)
A senda comeza a uns 400 metros de altitude, xunto á estrada LU-751 e o camiño discorre paralelo ao río Eo, entre campos e bosque. Tras percorrer un quilómetro, o carreiro ascende e atravesa a estrada. Logo pasa preto da aldea de San Xurxo de Piquín, onde podemos atopar a igrexa parroquial. Seguindo unha ampla pista forestal, alcánzase a derivación que leva á Fervenza de Pena dos Portelos. Durante o percorrido de acceso, transítase polo bosque autóctono con carballos e castiñeiros centenarios.
Reserva da Biosfera Río Eo - Oscos e Terra de Burón
O concello forma parte da reserva da biosfera Río Eo, Ozcos e Terras de Burón e ten un carácter interautonómico. Por tanto, está xestionada pola Xunta de Galicia e o Principado de Asturias; esténdese ó longo de 14 concellos, sete na provincia de Lugo (Ribadeo, Trabada, A Pontenova, Ribeira de Piquín, Baleira, A Fonsagrada e Negueira de Muñiz) e os outros sete no territorio asturiano. Esta reserva vertébrase a través da conca fluvial do río Eo e nela pódense distinguir catro grandes unidades paisaxísticas: litoral cantábrico occidental, leitos fluviais, estuario e desembocadura do río Eo, e serras e montañas. Neste caso, tamén as augas mariñas posúen unha destacada importancia.
Lugares de Ribeira de Piquín
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Ribeira de Piquín vexa: Lugares de Ribeira de Piquín.
1252
Mortes
Historia ano a ano
Necrópole de Gizeh
A Necrópole de Gizeh é unha parte dunha das principais necrópoles do Antigo Exipto, a necrópole da cidade de Menfis. Situada na chaira de Gizeh, ao oeste da poboación homónima, a uns vinte quilómetros do Cairo. Comezou a empregarse durante a segunda dinastía, téndose atopado cerámica datada no reinado de Nynecher. Nela atópanse as famosas pirámides construídas polos faraóns da cuarta dinastía. Foi utilizada principalmente durante o Imperio Antigo.
A súa superficie xeolóxica é de pedra calcaria e é coñecida como formación Muqqatam. Presenta unha suave pendente con dirección noroeste a sueste e divídese en tres capas primarias nas que se alternan a pedra dura e branda. Cando ocorría a crecida anual do Nilo, a auga estendíase por toda a beira da meseta.
Está conformada principalmente por un grupo de complexos piramidais da cuarta dinastía (2613 a 2494 a.C.) os dos faraóns Queops, Quefrén e Micerinos (Khufu, Khafra e Menkaura). Gran parte da pedra empregada para a realización destes monumentos provén das canteiras locais, coma a da próxima Tura.
Na actualidade, as construcións de Gizeh xa non se ven como o resultado da ardua tarefa dos escravos, senón máis ben coma proxectos públicos de grande envergadura, motivados pola relixión e levados a cabo ata a súa finalización por e para o beneficio de toda a nación. Para o exipcio medio a pirámide era moito máis cá morada do faraón. A enorme necrópole de Menfis non se salvou da reutilización masiva das súas pedras, durante máis dun século abasteceu a cidade do Cairo para a construción de moitos dos seus barrios. En 1882, W. Flinders Petrie denunciou a desaparición progresiva do monumento que estaba sendo despoxado da súa pedra a un ritmo de trescentos camelos ao día.
miniatura|centro|Pirámides de Queops, Quéfren e Micerinos.|600px
Principais monumentos na necrópole de Gizeh
A necrópole ocupa 160 km² a ambos os dous lados dun uadi: a rentes, atópanse as pirámides cun amplo campo ocupado por mastabas de nobres á beira. Nunha chaira, están os templos funerarios e a esfinxe. Alén do uadi, sobre uns outeiros, hai máis tumbas particulares.
John Marshall
John Marshall, nado o 24 de setembro de 1755 e finado o 6 de xullo de 1835, foi un estadista e xurista estadounidense, figura moi importante do Tribunal Supremo dos Estados Unidos, onde foi o Xuíz Presidente (Chief Justice) desde o 4 de febreiro de 1801 até a súa morte.
Necrópole de Gizeh
Patrimonio da Humanidade
miniatura|esquerda|Animación en 3D da Necrópole de Gizeh. O conxunto de Menfis coas súas necrópoles e campos de pirámides (Gizeh, Abusir, Saqqara e Dahshur) foi declarado en 1979 Patrimonio da Humanidade pola Unesco co nome de Menfis e a súa necrópole, a zona das pirámides dende Gizeh ata Dahshur. Está catalogada de tipo Cultural, (criterios I, III, VI) con n° de identificación 86.
John Marshall
Marshall era orixinario da Commonwealth de Virxinia e líder do partido federalista. Foi o autor da sentenza Marbury vs. Madison (1803), que pasa por ser a sentenza máis famosa da historia, conforme á cal a función dos xuíces é dicir o que é Dereito e na que se di -textualmente- que "unha lei contraria á Constitución é nula, e que os tribunais, ademais dos demais poderes, están sometidos á Constitución".
Necrópole de Gizeh
Historia
dereita|miniatura|Litografía das [[Pirámides de Gizeh de 1848 conservada na Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos.]] miniatura|dereita|As [[Pirámides de Gizeh nunha imaxe do século XIX.]] A necrópole de Gizeh é a maior do Antigo Exipto, con soterramentos datados dende as primeiras dinastías. O seu esplendor acadouno durante a cuarta dinastía, cando se erixiron a pirámide de Queops (Khufu), tamén coñecida como a Gran Pirámide, a pirámide de Quefrén (Khafra) e a relativamente pequena pirámide de Micerinos (Menkaura), xunto con varias outras subsidiarias menores, templos funerarios, Templos do Val, embarcadoiros, calzadas procesionais e foxas escavadas contendo barcas solares cerimoniais; tamén esculpiuse na rocha da meseta a Grande Esfinxe de Gizeh.
Asociados a estes monumentos reais atópanse numerosas mastabas de membros da familia real, outras concedidas polo faraón a funcionarios e sacerdotes, e algúns monumentos de épocas posteriores con vencellos co culto aos antepasados.
Das tres pirámides principais consérvase o seu núcleo, conformado por bloques de pedra calcaria, mais da súa codia, feita con calcaria puída ou granito rosado, só quedan algúns restos, pois estes bloques foron empregados para construír edificios na próxima cidade do Cairo.
A pirámide de Quefrén (Khafra) semella a máis alta, mais é debido a que foi construída sobre unha zona máis elevada da meseta de Gizeh; en realidade é a que se adxudica a Queops (Khufu) a de maior altura e volume. A Gran Pirámide estaba considerada na antigüidade unha das Sete marabillas do mundo, e é a única das sete que aínda perdura.
A finais do Imperio Antigo, durante a sexta dinastía había en Gizeh varios centos de tumbas.
Imperio Antigo
Aínda que non se atopa totalmente escavado o monumento máis antigo ata o de agora atopado na meseta é a Mastaba V que data posiblemente de tempos do monarca Djet da Dinastía I.
A necrópole foi moi utilizada durante a IV dinastía, pero resulta paradoxal o feito de que estes construtores, que destacan pola súa pericia nas artes e virtuosidade técnica, fosen tan reticente en emprega-la escritura para difundi-la súa mensaxe.
Complexo piramidal de Queops
miniatura|A [[Gran Pirámide de Gizeh|Pirámide de Queops nunha tarxeta postal do século XIX.]] miniatura|dereita|A [[Gran Pirámide de Gizeh|Pirámide de Queops, coa Esfinxe diante.]] A Gran Pirámide ou  Pirámide de Queops  (chamada "Queops e o que pertence ao horizonte"), é o máis famoso monumento que se pode contemplar neste lugar, a única das Sete Marabillas da Antigüidade que permanece en pé. Esta formaba parte dun complexo, composto polas pirámides secundarias das raíñas (3), o seu Templo Funerario, o Templo do Val e a calzada (avenida da eternidade) que unía a pirámide co Templo do Val, e as Barcas Solares soterradas en cinco foxas, completamente desmontadas, entre outros, elementos necesarios para que o Faraón puidese facer a súa viaxe nocturna (na actualidade unha delas foi montada e consérvase no Museo das Barcas Solares, situado neste mesmo lugar). No ano 1991, un equipo dirixido polo arqueólogo Zahi Hawass descubriu os restos da pirámide satélite (para algúns autores coñecidas como pirámides de culto) de Queops, na esquina suroeste da Gran Pirámide.
Tumba da Raíña Hetepheres
Outra importante descuberta ocorreu en 1925 e debeuse á mera sorte cando o fotógrafo da expedición de Reisner, Mohamadien Ibrahim, poñendo o seu trípode golpeou o que sería a selaxe da entrada dun paso subterráneo. Despois de dez anos quitando cascallo do pozo atoparon elementos de ofrendas, un selo con nome do taller funerario de Queops, e finalmente chegaron a inacabada cámara funeraria onde atoparon varios obxectos de gran beleza: unha cama, dúas cadeiras de brazos, un pavillón portátil ou unha cadeira, todos en madeira dourada e que constitúen exemplos únicos de mobles do Imperio Antigo, unha caixa de pel para bastóns, caixas de madeira, ademais de vinte brazaletes de prata con incrustacións de turquesa, lapislázuli e cornalina. Tamén no interior había un sarcófago de alabastro. Nos obxectos, aparecían os nomes de Snefru e Hetepheres (co titulo de "Nai do Rei do Alto e do Baixo Exipto") e algúns co nome de Queops. Do estilo dos obxectos e nomes aparecidos nela deduciuse que se trataba da tumba da muller de Snefru e nai de Queops, Hetetpheres (Fosa G7000x). Os obxectos aparecidos consérvanse no Museo Exipcio do Cairo e no Museo de Belas Artes de Boston. A tumba atópase ao leste da pirámide de Queops.
Tumba da Raíña Khentkaus
miniatura|Tumba da raíña [[Khentkaus I no Campo Central.]] Khentkaus foi unha Raíña nai, parente de Queops pola vía paterna, e filla do príncipe Hordjedef. Do "papiro Westcar", que narra o nacemento divino dos primeiros reis da dinastía V, deduciuse que foi a nai dos primeiros gobernantes da dinastía V.
A súa tumba emprázase no campo central de Gizeh, sen se atopar asociado a ningún complexo real, sendo este dato a destacar pola súa rareza. Chegou a recibir o nome de "Cuarta pirámide de Gizeh" ata que o arqueólogo Selim Hassan, ao realizar as escavacións, demostrou que non mostraba indicios de presentar forma piramidal. En realidade presenta o aspecto dun sarcófago xigante, a imaxe da mastaba xigante de Shepseskaf, no sur de Saqqara.
Consta de dous niveis, o primeiro deles escavado na pedra calcaria característica desta rexión. Ao complexo uníaselle unha capela orientada cara o leste, composta por tres cámaras (no pasado decoradas), e rodeábase todo o conxunto cun recinto. Na marxe sueste atopouse unha foxa naval. Outra singularidade deste monumento é que a avenida non parece estar asociada a ningún templo do val. Completa o conxunto unha serie de vivendas dispostas liñalmente para os sacerdotes funerarios da raíña.
Complexo Piramidal de Quefrén. A Grande Esfinxe
miniatura|A Pirámide de Quefrén vista desde unha estación arqueolóxica próxima. A Grande Esfinxe atribuída ao Faraón Queops e outro dos vestixios de máis sona. Atópase á beira do Templo do Val que forma parte do seu Complexo Piramidal. Os estudosos non se poñen de acordo na atribución da súa construción, dubidando entre Queops, Djedefre e Quefrén. Destaca pola súa monumentalidade, xa que se elaborou usando un lombeiro rochoso moi preto da calzada de Quefrén e do seu Templo do Val.
A pirámide de Quefrén (chamada na antigüidade "Grande de Quefrén") ao estar situada sobre un pequeno promontorio semella máis alta que a Gran Pirámide. Presenta, no seu interior, o deseño típico das pirámides do Imperio Antigo, coa cámara funeraria de grandes dimensións (no que Belzoni descubriu un marabilloso sarcófago) baixo terra, e no seu cume aínda conserva unha boa parte do revestimento de pedra calcaria vermella que orixinalmente a cubriría toda. Tamén se conserva en bo estado o seu Templo do Val no que Auguste Mariette, nas escavacións que dirixiu no ano 1860, atopou varias estatuas do faraón e no que se documenta a súa dedicación cultural ata a época romana.
Complexo piramidal de Micerinos
miniatura|Pirámide de Micerinos. O Complexo Piramidal de Micerinos ("Micerinos é divino") é o máis pequeno dos existentes en Gizeh. A causa do seu menor tamaño non debe interpretarse como a existencia dun período de crise económica, senón da evolución das crenzas relixiosas dos antigos exipcios, xa que as pirámides máis que monumentos de representación de poder exclusivamente son monumentos cun fondo sentido relixioso.
No seu Templo do Val construído en ladrillo, atopáronse as famosas esculturas do monarca que o representan en tríades con diversos deuses. A pirámide tamén conserva parte do seu revestimento orixinario de granito vermello de Asuán nas ringleiras máis baixas. Foi obxecto de reutilización durante a dinastía XXVI saíta.
Cemiterios de mastabas
miniatura|Porta falsa na [[mastaba de Seneb (G1036), no Cemiterio Oeste.]] miniatura|Estatuas na [[mastaba de Idu (G7102), no Cemiterio Leste.]] Estes complexos atópanse rodeados por mastabas pertencentes a membros da familia real e da alta nobreza, que nalgúns sectores se ordenan en extensas ringleiras ao redor de metódicas rúas e avenidas que seguen o eixe marcado polo complexo da pirámide do rei. Principalmente pertencen a membros das escalas máis altas da sociedade da IV dinastía. Eran arquitectos, escribas, médicos, recadadores de impostos, sacerdotes, oficiais dos templos, músicos... En 1902, as autoridades das antigüidades exipcias expulsaron os buscadores de tesouros do lugar e invitaron a varias misións arqueolóxicas para que escavaran nel. Estas expedicións foron a do americano George A. Reisner, o alemán Georg Steindorff (máis adiante unido a Junker) e o italiano Schiaparelli.
As tumbas privadas máis antigas atópanse na zona de canteiras que se atopan ao redor das pirámides de Quefrén e Micerinos.
Nas escavacións, atopáronse testemuñas de cemiterios anteriores á IV dinastía, pero sería co plan de Queops co que comezaría o verdadeiro período de utilización continuada e masiva. Queops realizou o máis importante intento de organizar o desenvolvemento da necrópole a través dun plan urbanístico dunha envergadura ata o momento sen precedentes, inserindo as mastabas aliñadas metodicamente en rúas e avenidas segundo o eixe do complexo real. Ordénanse en dous grandes cemiterios, o Cemiterio Oeste e o Cemiterio Leste. O estudo destes complexos de tumbas deu moitísimos resultados, podéndose extraer deles a evolución da que foi produto.
Durante a maior parte do reinado de Queops constátase unha redución máxima da mastaba, construíndose cunha simplicidade extrema. Reducíanse a unha mastaba maciza (sen cámaras interiores), sen pinturas decorándoas, cun sinxelo nicho no extremo sur da parede leste, onde se colocaba unha lousa de estela rectangular inscrita. Un exemplo que exceptúa a regra e demostra que non foi a falta de talento o que produciu que non se decorasen as mastabas e a Estela de Wpemnefret, cunha marabillosa policromía e relevos, sendo o único elemento decorado da Mastaba G1201.
Outro dos elementos atopados nestas mastabas das primeiras tumbas da IV dinastía, son as denominadas cabezas reservadas, atopadas nos pozos funerarios. Son elementos bastante inusitados no Antigo Exipto, que prefire a creación e uso de estatuas enteiras. Carecen de inscricións e non hai dúas iguais. Non se teñen atopado en todo Exipto máis exemplos de similares características.
Nunha destas mastabas foi enterrado Hemiunu (Visir, Portador do Selo Real e supervisor de tódolos proxectos de construción do rei), considerado o arquitecto supervisor da construción da Gran Pirámide. A súa tumba é unha das maiores de todas, pero o nome do propietario da maior a G2000 aínda segue a ser unha incógnita.
Co tempo, o modelo sinxelo de mastaba foise modificando e cara o final do reinado de Queops o número de pozos, as capelas e a decoración de todo o conxunto foi proliferando, adquirindo unha maior complexidade.
Durante o reinado de Quéfren, magníficos relevos e pinturas decoraban as tumbas da aristocracia, a maior do cemiterio leste a do Visir Ankhhaf ou a da raíña Meresankh III son dos mellores exemplos. Coa dinastía V, prodúcese unha ruptura co esquema de rúas e avenidas ordenado por Queops. A partir desta dinastía, as paredes decoraranse con textos que recollen as fazañas dos seus propietarios, biografías, as súas relacións co Faraón...
Pese a que, a finais da IV dinastía, a necrópole real muda a Saqqara ou outros lugares, moitos membros da nobreza continuaron soterrándose nesta necrópole. Segundo avanzaba a dinastía VI, a necrópole viuse invadida por centos de tumbas e pozos funerarios que afogaban as rúas e avenidas. Deste xeito, a ordenada disposición dos cemiterios de Queops foi desbordada por moreas de tumbas adicionais.
Imperio Novo
Durante o Imperio Novo, houbo un renacer na actividade en Gizeh, construíndose un templo na honra de Horemakhet (durante a dinastía XVIII por parte de Amenhotep II) nas proximidades da Esfinxe. As restauracións feitas á propia Esfinxe, a reutilización da Pirámide de Micerinos ou a transformación da pirámide meridional das raíñas de Queops en Templo dedicado a Isis (no Terceiro Período Intermedio) son outros exemplos da dinamización da actividade da que foi obxecto o enclave. Seguiuse a usar como necrópole ata a época da dominación persa de Exipto.
Construción das pirámides
miniatura|250px|As [[Pirámides de Gizeh.]] miniatura|O complexo da necrópole de Gizeh pola noite. miniatura|Gráfico explicativo da [[teoría da correlación de Orión.]] A maioría das teorías sobre a construción das pirámides baséanse na idea de que foron utilizadas grandes bloque de pedra traídos dunha canteira, arrastrándoas e levantándoas no lugar. Os desacordos céntranse no método polo que se transportaron e colocaron as pedras, e como era posible o método.
Para construír as pirámides, os arquitectos deberon ter desenvolvido as súas técnicas ao longo do tempo. Terían elixido un lugar nunha área relativamente chá de leito rochoso que proporcionaba unha base estable. Despois de examinar coidadosamente o sitio e colocar o primeiro nivel de pedras, construíron as pirámides en niveis horizontais, un encima do outro.
Para a Gran Pirámide de Gizeh, a maioría da pedra para o interior semella ter sido extraída dunhas canteiras inmediatamente ao sur do sitio da construción. O liso exterior da pirámide estaba composto por un fino grao de pedra calcaria branca que se extraía ao longo do río Nilo. Estes bloques exteriores tiveron que ser coidadosamente cortados, transportados en barcazas polo río ata Gizeh, e arrastrados mediante ramplas ata o lugar de construción. Só uns poucos bloques exteriores permanecen no seu lugar na parte superior da Gran Pirámide. Durante a Idade Media, desde o século V ata o século XV, a xente debeu coller as pedras que faltan para a construción de edificios na cidade do Cairo.
Para asegurarse de que as pirámides permaneceran simétricas, todas as pedras exteriores tiñan que ser iguais en altura e ancho. Os obreiros debían ter marcados todos os bloques para indicar o ángulo da parede da pirámide e recortadas as superficies coidadosamente para que os bloques encaixaran. Durante a construción, a superficie exterior da pedra foi de pedra calcaria lisa; o exceso de pedra erosionouse co paso do tempo.
Finalidade
Suponse que as pirámides de Gizeh e outras foron construídas para aloxar os restos dos faraóns falecidos que gobernaron durante o Antigo Exipto. Os antigos exipcios crían que unha parte do espírito do faraón, o seu ka, permanecia co seu cadáver. O coidado adecuado dos restos era necesario para que o defunto faraón realizase as súas novas funcións como "rei dos mortos". Teorízase con que a pirámide servía non só coma unha tumba para o faraón, senón tamén coma un lugar de almacenamento dos utensilios varios que necesitaría na outra vida. Tamén crían que "a morte na Terra era o comezo dunha viaxe ao seguinte mundo". A tumba do corpo embalsamado do Rei situábase debaixo ou dentro da pirámide para protexelo e permitir a súa transformación e ascensión á outra vida.
Astronomía
Os lados das tres pirámides de Gizeh estaban astronómicamente orientados ao norte-sur e este-oeste dentro dunha pequena fracción de grao. Entre os recentes intentos de explicar un patrón tan claramente deliberado están os de S. Haack, O. Neugebauer, K. Spence, D. Rawlins, K. Pickering, e J. Belmonte. A disposición das pirámides é unha representación da constelación de Orión segundo a controvertida teoría da correlación de Orión.
Poboado dos obreiros
Os traballos de extraer, mover, colocar e esculpir a gran cantidade de pedra usada para construír as pirámides, tivo que ser feito por milleiros de obreiros especializados e non especializados, ademais doutros de apoio. Panadeiros, carpinteiros, portadores de auga e outros foron necesarios para o proxecto. Non só se especula cos métodos usados para contruír as pirámides, senón tamén co número exacto de traballadores necesarios para levar a cabo un proxecto desta magnitude. Cando o historiador grego Heródoto visitou Gizeh o 450 aC, foi informado polos sacerdotes exipcios de que "a Gran Pirámide levou 20 anos facela, traballando nela un total de 400.000 homes en quendas de tres meses e 100.000 homes en cada quenda". Evidencias nas tumbas indican que unha forza laboral de 10.000 obreiros traballando en quendas de tres meses, necesitarían sobre 30 anos en construír unha pirámide.