cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fortriu
Tradicionalmente, críase que o reino de Fortriu debía estar no centro de Escocia, con capital quizais en Strathearn, até o punto de que a comunidade académica considerábao algo comunmente aceptado. Porén, novas investigacións levadas a cabo polo historiador Alex Woolf parecen eliminar devandito consenso, e mesmo a idea mesma da localización de Fortriu. Como apunta Woolf, a única base para a antiga localización de Fortriu era unha batalla preto de Strathearn na que os "homes de Fortriu" tomaran parte. Este argumento era feble por dous motivos: en primeiro lugar, existen dous Strathearn, un no norte e outro no sur de Escocia; ademais, nada impide que os "homes de Fortriu" estivesen guerreando lonxe do seu propio territorio. Máis aínda, unha enumeración de pobos incluída na Crónica anglosaxoa deixa ben claro que Fortriu situábase ó norte do Mounth (é dicir, dos Montes Grampianos), na área visitada por San Columba. A Profecía de Berchán tamén sinala de que o rei Dub de Escocia morreu na "Chaira de Fortriu". Outra fonte, a Crónica dos reis de Alba, dinos que devandito rei morreu en Forres, unha poboación de Moray. Ademais, certas adicións á Crónica de Melrose confirman que Dubh morreu a mans dos homes de Moray, en Forres.
Gran Premio de Austria de 1977
O Gran Premio de Austria de 1977 foi unha carreira do Campionato do Mundo Fórmula 1 celebrada no Circuíto de Österreichring o 14 de agosto de 1977. Foi a 12ª carreira da tempada de Fórmula Un de, e o décimo Gran Premio de Austria o oitavo, que se celebrou en Österreichring. Levouse a cabo sobre 54 voltas para cubrir unha distancia de carreira de 320 quilómetros.
Logo de 1976 engadiuse unha chicane chamada "Hella-Licht", en substitución da moi rápida Vost-Hugel Kurve.
Resumo da carreira
A choiva caera inmediatamente antes de comezar a carreira deixando a pista mollada, pero non ía chover durante a carreira. A elección de pneumáticos repartiuse entre mollados e slicks. Mario Andretti liderou no comezo ata que o motor do seu Lotus 78 fallou. Nese momento a pista estábase secando. Gunnar Nilsson e Jones protagonizaron as primeiras voltas na pista mollada. Nilsson pasara de 16º ao segundo lugar e Jones progresara desde a 14º posición na grella ao cuarto posto. James Hunt converteuse no líder da carreira. Nilsson entrou en boxes para cambiar os seus desfeitos pneumáticos de choiva do seu Lotus 78, mentres Jones pasou ao Brabham de Hans Joachim Stuck e ao Wolf WR3 de Jody Scheckter para marchar na segunda posición. Jones non progresaría máis pero un fallo no motor no McLaren M26 de Hunt ao final da carreira deixouno primeiro. Nilsson recuperouse da súa parada en boxes e chegou ao terceiro posto ata que unha falla no motor obrigouno a retirarse. Lauda con problemas de dirección chegou co seu Ferrari á segunda posición cando secou a pista, mentres que Stuck logrou a terceira posición. Scheckter trompeou deixando cuarto a Carlos Reutemann no segundo Ferrari 312T2 por diante de Ronnie Peterson no Tyrrell P34 e o segundo McLaren de Jochen Mass logrou o último punto do campionato en sexto lugar. Malia as cambiantes condicións, 16 coches terminaron a carreira con 17 clasificados. O 17º foi Emilio de Villota, quen estrelou o seu McLaren M23 privado nas últimas voltas, na volta 51º.
Pasaran sete anos desde a última vitoria dun australiano (Jack Brabham no Gran Premio de Suráfrica de 1970 ). A vitoria de Jones non tivo efecto na clasificación do campionato. Pero o segundo posto de Lauda, xunto coas retiradas de Scheckter, Andretti e Hunt fortaleceu considerablemente a clasificación de Lauda no campionato, ampliando a súa vantaxe a 16 puntos.
Bunbury
Bunbury pode facer referencia a:
O corvo
O corvo (en The Raven) é un poema narrativo escrito polo estadounidense Edgar Allan Poe. Publicado por vez primeira en xaneiro de 1845, o poema caracterízase pola súa musicalidade, linguaxe estilizada e atmosfera sobrenatural. Conta a misteriosa visita dun corvo parlante a un amante angustiado, trazando a lenta caída do home cara a tolemia. O amante, a miúdo identificado como un estudante, láiase pola morte do seu amor, Lenore. Sentado no busto de Palas, o corvo semella angustiar aínda máis ó protagonista coa súa constante repetición da palabra "Nevermore" (Nunca máis). O poema emprega referencias folclóricas, mitolóxicas, relixiosas e clásicas.
"O corvo" foi atribuído a Poe de maneira impresa en New York Evening Mirror o 29 de xaneiro de 1845. A súa publicación deulle popularidade a Poe na súa vida, aínda que non lle retribuíu moito éxito financeiro. O poema axiña foi reimpreso, parodiado e ilustrado. A opinión crítica está dividida en canto ó status literario do poema, aínda que segue a ser un dos poemas máis famosos xamais escritos.
Foi traducido ó galego por Tomás González Ahola e foi publicado por Urco Editora no ano 2008.
Tratado de Tordesillas
miniatura|dereita|Liñas divisorias da influencia entre España e Portugal, a liña púrpura é a resultante do Tratado de Tordesillas e a verde a resultante do Tratado de Zaragoza. miniatura|dereita|225px|Casa do tratado de Tordesillas
miniatura|dereita|200px|O Tratado de Tordesillas Coñécese como Tratado de Tordesillas ó asinado en Tordesillas, Castela na actual provincia de Valladolid, o 7 de xuño de 1494 e que define a división do Novo Mundo entre Castela e Portugal.
O tratado establece unha división entre só os dous estados signatarios, tendo como liña divisoria o meridiano localizado a 370 leguas (1.770 km) ao oeste das illas de Cabo Verde - meridiano que se situaría hoxe a 46° 37' oeste.
Foi ratificado por Castela en Arévalo o 2 de xullo e por Portugal en Setúbal o 5 de setembro do mesmo ano. Os orixinais do tratado atópanse no Arquivo Nacional da Torre do Tombo (Lisboa) e no Arquivo Xeral de Indias (Sevilla).
Antecedentes
O principio da expansión marítima portuguesa, baixo a éxida do Infante D. Henrique, levou as carabelas portuguesas polo océano Atlántico, rumbo ao sur, contornando a costa africana. Coa descuberta da Costa da Mina, inicíase o comercio de marfil, ouro e escravos, a atención de Castela aumentouse e, a seguir, comezaron unha serie de escaramuzas no mar, tomando parte embarcacións de ámbalas dúas Coroas.
Portugal, tentando protexer o seu descubrimento, negociou con Castela o Tratado de Alcáçovas en 1479, obtendo en 1481, do Papa Sisto IV, a bula Æterni regis, que dividía as terras descubertas e por descubrir por un paralelo á altura das Canarias, dividindo o mundo en dous hemisferios: a norte, para a Coroa de Castela, e a sur, para a Coroa de Portugal. Sumándose a outras dúas bulas anteriores de 1452 (dun diversas) e 1455 (Romanus Pontifex), o Papa Nicolao V, Portugal recibira todas as terras conquistadas e a conquistar ao sur do cabo Boxador e da Gran Canaria.
Presérvanse, dese xeito, os intereses de ámbalas dúas Coroas e defínese, a partir de entón, os dous ciclos da expansión: o chamado ciclo oriental, polo cal a Coroa portuguesa garantía o seu progreso para o sur e para Oriente, contornando a costa africana; e o que se denominou posteriormente de ciclo occidental, polo que Castela se aventura no océano Atlántico, a oeste.
Bulas Alexandrinas
En maio de 1493, o Papa Alexandre VI - de orixe valenciá- decretou pola bula Inter cætera que as novas terras descubertas situadas a oeste dun meridiano a 100 leguas das illas de Cabo Verde pertencerían a Castela, e as terras ao leste deste meridiano pertencerían a Portugal.
A bula excluía todas as terras coñecidas xa baixo control dun estado cristián. A bula non agradou ao rei Xoán II de Portugal, que abriu negociacións cos soberanos Fernando II de Aragón e Isabel I de Castela para mover a liña máis a oeste, argumentando que o meridiano en cuestión se estendía baixo todo o globo, limitando así as pretensións castelás en Asia. O tratado contrariaba a bula de Alexandre VI, mais foi aprobado polo Papa Xulio II nunha nova bula de 1506.
O Tratado
O tratado resolvía os conflitos que seguiron á descuberta do Novo Mundo por Cristovo Colón. Segundo Juan Pérez de Tudela foi o froito do espírito do Tratado de Alcáçovas. Significa non só a consecución da vontade de esquivar un conflito, senón un acto de submisión recíproca.
O acto final das negociacións levouse a cabo sen os reis, os cales delegaran os seus poderes nuns procuradores plenipotenciarios, tres por cada nación. Por parte de Portugal: Ruy de Sousa, o seu fillo Juan de Sousa e o licenciado Aires Dalmada e Esteban Vaez, quen asistiu como notario. Por Castela: Enrique Enríquez, Gutierre de Cárdenas, comendador maior de Santiago e contador real, e o doutor Rodrigo Maldonado.
Aínda que os acordos foron asinados o día 7 de xuño ambas partes estableceron darse un prazo para ratificalos, 50 días para o Tratado Africano e 100 días para o Tratado Oceánico.
Moi poucas das novas terras foran xa vistas, pois foron determinadas polo tratado e non por exploracións. Castela víase así coa case totalidade das Américas. Porén, cando Pedro Álvares Cabral descubriu o Brasil en 1500, a parte oriental das novas terras foron atribuídas a Portugal, e Castela non tivo medios necesarios para garantir os límites do Tratado e impedir a expansión portuguesa para o oeste.
As outras potencias marítimas europeas (Francia, Inglaterra etc.) foron totalmente excluídas do Tratado, non tendo así dereito algún sobre as novas terras. Puideron só recorrer á piratería e ao contrabando para explorar as riquezas do Novo Mundo, mais a situación mudou cando apareceu o protestantismo e a autoridade papal foi rexeitada. A situación ficou representada pola frase de Francisco I de Francia, pedindo para ver a cláusula no testamento de Adán pola que se excluía a Francia desta división de terras.
Coa volta ao mundo de Fernando de Magalhães, unha nova disputa xurdiu a fin de localizar a continuación da liña de demarcación no outro lado do mundo. Unha das terras disputadas polos dous signatarios era o arquipélago das Molucas, importante rexión debido ás súas especias. Despois de moitas negociacións, o tratado de Zaragoza, asinado o 22 de abril de 1529, definiu a continuación do meridiano a 297,5 leguas a oeste das Molucas, con vantaxe para Portugal, recibindo Castela unha compensación financeira.
Metro columna de auga
Un metro de columna de auga é unha unidade de presión que equivale á presión exercida por unha columna de auga pura dun metro de altura. A súa abreviatura é m.c.a. ou mca, existindo tamén o múltiplo de milímetro columna de auga ou mm.c.a.
Utilízase sobre todo en fontanería e calefacción. As principais equivalencias con outras unidades de presión amósanse a continuación:
A presión relativa baixo unha columna de auga de 1m de altura é:
Como regra mnemotécnica, considérase que debaixo da auga a presión aumenta unha atmosfera por cada 10m de profundidade.
Lobios (homónimos)
O topónimo galego Lobios pode referirse a:
Agatías de Mírina
Agatías Escolástico (en grego bizantino: Ἀγαθίας Σχολαστικός, en latín: Agathias Scholasticus, nado en Mírina cara ao 536 e finado en Constantinopla cara ao 582, foi un poeta e historiador bizantino, fonte principal para parte do reinado de Xustiniano I (527-565).
Traxectoria
Naceu nunha cidade eolia da Asia Menor occidental. Estudou dereito en Alexandría, para volver despois a Constantinopla no 554 para rematar a súa instrución e practicar como avogado (scholasticus) nos tribunais. Malia isto a súa ambición era a literatura.
Escribiu un gran número de poemas breves de amor en metro épico, titulados Δαφνιακά Daphniaca, e algunhas notas marxinais ao da Periéxese de Pausanias. Ocupouse da reedición da Antoloxía Palatina, na que se conteñen un cento dos seus epigramas, e recolleu unha antoloxía de poetas anteriores e contemporáneos, entre eles os seus, co nome de Κύκλος τῶν νέων ἐπιγραμμάτων Ciclo de novos epigramas.
A súa obra constitúe tamén unha fonte importante sobre a historia do Irán preislámico, servindo de base para o Shahnameh de Ferdowsi e para a Historia de Tabari.
María Barbeito
miniatura|Tumba de María Barbeito no [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña.]] María Nicolasa Paula Barbeito Cerviño, nada na Coruña o 2 de marzo de 1880 e finada na mesma cidade o 20 de novembro de 1970, foi unha pedagoga, escritora, tradutora, lingüista, publicista, conferenciante e profesora galega.
Provincia de Navoiy
A provincia de Navoiy (en uzbeko Navoiy viloyati, en ruso Навоий вилояти) é unha división administrativa (viloyati) do Uzbekistán, na parte central setentrional do territorio uzbeko, con capital na cidade de Navoiy. Gran parte do seu territorio está ocupado polo deserto Kyzyl Kum.
María Barbeito
Traxectoria
En 1896 aprobou a reválida na Escola Normal como profesora de primeiro ensino superior, gañando praza nas oposicións de 1902 como mestra co número un da súa promoción con vinte e un anos. Escolleu como destino a Escola Graduada Pública de Párvulos "Da Guarda", na súa cidade local. Dende 1911 exerceu como directora da escola, que converteu nun colexio modelo, sendo pioneira na renovación pedagóxica. Introduciu en Galicia os principios de Maria Montessori e o seu método, baseado en fundamentos psicopedagóxicos de liberdade e autoactividade dos nenos nun ambiente que favoreza o seu desenvolvemento. Así mesmo, introduciu o método dos centros de interese desenvolvidos polo belga Ovide Decroly, consistente en desenvolver un plan de estudo conforme cos intereses dos nenos en cada idade. Na memoria de actividades que redactou en 1932 recolleu o seu proxecto curricular e a súa metodoloxía educativa coa dotación de material do método Montessori que importou de Italia en 1915, coleccións de láminas didácticas, unha gramola para audicións musicais, unha biblioteca escolar e unha Biblioteca Popular Circulante, á que doou parte da súa colección bibliográfica.
En 1933, obtivo por concurso de méritos o cargo de Inspectora Mestra dende o que creou un Plan de Lectura Global (1934) para as escolas da súa zona de inspección. En 1935 obtivo unha bolsa da Junta de Ampliación de Estudios grazas a cal emprendeu unha viaxe por Europa xunto con outros dez docentes españois. Visitou institucións educativas de Francia, Bélxica, Países Baixos, Alemaña, Suíza e Italia nos que tomou contacto cos métodos pedagóxicos que se impartían en Europa. Tralo regreso escribiu como resumo da viaxe e das visitas realizadas Países y Escuelas ("Países e escolas"), no que realiza unha crítica das prácticas pedagóxicas observadas aprobando aspectos como a gratuidade e a obrigatoriedade das escolas públicas de Bélxica, ou o espírito democrático das escolas alemás baixo os plans da pedagoxía Waldorf de Rudolf Steiner, ou o ambiente de escola activa de Milán impulsado por Giuseppina Pizzigoni.
En 1936, co triunfo do golpe militar, foi afastada do seu posto de mestra das escolas "Da Guarda". O proceso de depuración iniciouse no mes de setembro, e foi sinalada con falsas acusacións por unha compañeira de carreira que pretendía o seu posto: Rosa Buján, unha das instigadoras da "morte civil" da eminente pedagoga. En 1941, con sesenta anos, foi destituída dos seus cargos académicos e forzada a xubilarse por razóns políticas. Iniciou unha nova etapa retirada dos centros escolares dedicándose á escritura e á tradución de libros escritos en francés.
Entre os temas de interese dentro da área de pedagoxía figura o bilingüismo na escola galega sobre o que publicou un artigo no Boletín da Academia Galega en agosto de 1931,, en que recoñecendo o seu "rexionalismo puro" formula a necesidade do uso da lingua materna entre mestre e discípulos así como revindica:
No seu desexo de ofrecer aos nenos e nenas unha boa educación, embarcouse nunha serie de actividades que cubran as necesidades básicas dos mesmos buscando o seu benestar social como base dun desenvolvemento mental. Por iso, realizou unha intesa labor asistencial a través de diversos proxectos como "Gota de Leche", "Casa Cuna", "Comedor y ropero Da Guarda", "Colonias Escolares para Niños pretuberculosos", e foi presidenta da Asociación Concepción Arenal para protección e rehabilitación do Preso.
"El niño descalzo" foi un organismo que fundou en colaboración co director de La Voz de Galicia coa fin de repartir calzado entre os escolares pobres da cidade; tamén participou na "Xunta de protección á infancia" e promoveu a "Festa da Flor", celebrada por primeira vez na Coruña o 11 de agosto de 1912 para auxilio de organismos benéficos dedicados á infancia. A "Festa da Flor" propúxoa o 2 de marzo de 1912 nunha conferencia que impartiu na Escola Normal de Mestras seguindo o modelo de recadación que se realizaba noutros países de Europa. Apoiada por autoridades e personalidades, mentres se celebraban as festas da cidade numerosas postulantes entregaban flores a cambio dunha doazón que se repartiría entre as distintas institucións de beneficencia infantil. Debido ao seu éxito, a partir do ano 1913 a Festa da Flor celebrouse noutras cidades españolas e dende 1914, por orde do Goberno, a súa recadación sería destinada á loita contra a tuberculose.
Pertenceu ao Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento, e obtivo diversos premios literarios e distincións como a Medalla de Mutualidades, a Cruz de Beneficencia e a Medalla de Ouro da Cruz Vermella. Como muller declarou "son feminista, aínda que non revolucionaria" insistindo na importancia da educación das mulleres e sendo firme defensora dos dereitos da muller.
Achegas pedagóxicas
María Barbeito mostrouse sempre contraria á ensinanza baseada na memorización e opta por unha metodoloxía que aproveite os recursos da comunidade e fomente a observación. Para ela, educar non significaba transmitir coñecementos, senón formar aos nenos e ás nenas para que poidan adquirilos por si mesmos, defendendo unha educación renovadora, libre e creativa. Por esa razón eliminou os sistemas memorísticos e incluíu as referencias didácticas e pedagóxicas que viñan das reflexións do filósofo americano John Dewey, así como tamén as do médico e psicopedagogo belga Decroly, coa súa pedagoxía baseada na metodoloxía dos centros de interese.
Defendía a instalación de escolas públicas (“escolas de todos”) fronte ás clasistas. Introduciu a música e a ximnasia rítmica na escola, ao igual que abriu comedores, roupeiros e colonias escolares. Nas Escolas da Guarda engadiu a observación antropolóxica e o uso de fichas para o estudo psíquico individualizado de cada alumno e alumna. Tamén foi unha gran promotora da coeducación de ambos xéneros e do emprego da lingua galega nas aulas.
Como proba das prácticas pedagóxicas observadas nas escolas europeas, propuxo a través dun escrito certas innovacións ás escolas, entre elas a relación epistolar entre alumnado, diarios escolares, arquivos de traballos dos nenos e nenas, xardín escolar, sesións de cine, creación dun xornal escolar, museos da escola e representacións teatrais infantís.
Foi membro correspondente da Real Academia Galega e formou parte da sección pedagóxica do Instituto de Estudos Galegos.
Pedro Crespo
Pedro Crespo Ballesteros, nado o 16 de marzo de 1989 en Murcia o, é un futbolista español. Xoga de centrocampista.
María Barbeito
Vida persoal
En 1909 contraeu matrimonio con Juan Martínez Morás, fillo de Andrés Martínez Salazar, con quen tivo tres fillos: Juan María, Carlos e Isabel.
Obra
Escribiu numerosos artigos e libros entre os que destacan:
Pedro Crespo
Traxectoria
O 30 de maio de 2012 anunciouse que non continuará no filial do Deportivo.
Movemento Social Republicano
O Movemento Social Republicano (MSR) foi un partido político español de ultradereita, fundado en 1999 e disolto en 2018. A súa ideoloxía é definida por eles mesmos como "nacionalismo revolucionario". Dentro do Movemento hai un sindicato (Unión Sindical de Trabajadores), con sección para estudantes (Unión Sindical de Estudiantes), e unhas xuventudes (Liga Joven). Edita unha publicación oficial (Tribuna de Europa) e un boletín informativo (Libertad).
La Toja
La Toja é unha marca de produtos de cosmética e beleza de orixe galega fundada en 1907. A marca foi vendida polo Banco Pastor en 1986. En 1992 Henkel comprou a marca La Toja a Nobel Consumer Goods.
Historia
As orixes da marca están a finais do século XIX co aproveitamento das augas da illa da Toxa, ricas en sodio, calcio, ferro e magnesio. En 1899 inaugurouse o balneario da Toxa. En 1907 inaugurouse o Gran Hotel que acadou sona entre a xente de cartos de Galicia e Madrid. O seu propietario, José Riestra López, creou a fábrica de sales e xabóns. Sales de La Toja S.A., como marca foi rexistrada en 1907 para aproveitamento comercial dos sales minerais do manancial para produtos cosméticos. Xa en 1905 se fabricaba na illa xabón La Toja.
Antes da Guerra Civil a illa e a marca pasou a mans do banqueiro Pedro Barrié de la Maza e do Banco Pastor. O hotel foi hospital de sangue durante a Guerra Civil e na posguerra pasou a ser un sanatorio. A produción da marca La Toja trasladouse á Pasaxe nas aforas da Coruña. Posteriormente a produción sería levada a Culleredo. A auga chegaba en cisternas dende a illa e en Culleredo facíase a extracción dos minerais que se engadían ao xabón. En 1955 saca ao mercado o xabón Magno, o primeiro xabón negro con espuma branca. En 1979 aparece o primeiro xel de ducha Magno. A finais dos anos 90 faise cargo da marca Schwarzkopf & Henkel. En 2007 S&H pecha a súa fábrica en Culleredo trasladando a produción a outras fábricas do grupo fóra de España.
Richard Z. Kruspe
Richard Zven Kruspe (Wittenberge, República Democrática Alemá, 24 de xuño de 1967) é un músico alemán, guitarrista da banda alemá Rammstein e a neoiorquina Emigrate, na cal ademais canta en inglés.
Traxectoria
Naceu en Wittenberge, Alemaña Oriental, actual estado de Brandeburgo, e viviu alí cos seus pais e os seus tres irmáns. Durante a súa adolescencia practicou boxeo e recibiu formación profesional como cociñeiro. Aos 19 anos trasladouse ao distrito berlinés de Prenzlauer Berg, entón encadrado no Berlín Oriental. En 1989 escapou do país a través da fronteira entre Austria e Hungría, sendo o único compoñente de Rammstein que se atreveu a cruzar o muro de Berlín. Tras a reunificación alemá regresou ao Berlín Oriental, onde tocou en varios grupos como Dás Auxe Gottes, Orgasm death gimmick e Die Asina. En 1994 fundou Rammstein xunto a Till Lindemann, Paul Landers, Oliver Riedel, Christoph Schneider e Christian Lorenz (Flake)
Richard contraeu matrimonio coa actriz Caron Bernstein o 29 de outubro de 1999. A cerimonia foi xudía e Richard compuxo a música. Tomou o nome Richard Kruspe-Bernstein durante o tempo que durou o seu matrimonio. Ao separarse no 2004 recuperou o apelido 'Kruspe'.
A primeira filla de Kruspe naceu o 28 de febreiro de 1991 e chámase Khira Li Lindemann. Ten o apelido 'Lindemann' porque a súa nai estivo previamente casada co vocalista de Rammstein, Till Lindemann, cuxo apelido mantivo tras divorciarse del. Kruspe e a nai de Khira Li nunca chegaron a casar. En 1998, Khira Li apareceu na presentación da canción Tier de Rammstein en Live aus Berlin. Tamén colaborou nos coros de Spieluhr, do álbum Mutter (2001).
A segunda filla de Richard naceu o 28 de setembro de 2011, chámase Maxime Alaska Bossieux. A súa nai é Margaux Bossieux, a súa actual parella. Ela é baixista da banda punk "Dirty Mary" e actualmente da banda Emigrate, na cal tamén participa como corista.
Dende outono de 2005, o fabricante de guitarras ESP comercializa un modelo chamado ESP RZK-1 Richard Kruspe Signature.
Vicinte, Outeiro de Rei
Santa María de Vicinte é unha parroquia do concello de Outeiro de Rei na comarca de Lugo, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 96 habitantes (54 homes e 42 mulleres), os mesmos ca no ano anterior.
Patrimonio
Na aldea de Vicinte localízase un castro. A Capela de Bravos é de orixe románico rural; preto dela sobresae dunha pena firme unha sepultura tallada na mesma pedra.
En Bravos existe un Centro de Interpretación Avifauna.
Festas
Virxe de Fátima, o 13 de maio.
Skellefteå
Skellefteå é unha cidade sueca no condado de Västerbotten e é a capital do municipio de Skellefteå. No ano 2017 tiña 72 723 habitantes.
Skellefteå é unha cidade industrial histórica, sendo a minería, principalmente a do ouro, unha das industrias máis importantes. Politicamente é un importante bastión do Partido Socialdemócrata Sueco. A cidade é moi coñecida polo seu equipo de xoquei sobre xeo, o Skellefteå AIK, que xoga na principal división do país gañando o título en varias ocasións.
A cidade fundouse no ano 1845 e medrou principalmente durante as décadas de 1950 e 1960 ata case alcanzar o seu tamaño actual. É a segunda cidade máis grande de Västerbotten tras Umeå e atópase a medio camiño entre esta e Luleå, a uns 15 quilómetros da costa do golfo de Botnia.
Garganta (homónimos)
A palabra garganta, voz de orixe controvertida (hai autores que a atribúen a unha onomatopea relacionada coa raíz garg- de gargallo, derivada do grego γαργαρίζειν gargarízein, a través do latín gargarizo, -as, -avi, -atum, gargarizare, 'gargarexar', mentres que outros tírana dun baixo latín *garganta, e este do grego γαργαρεόν gargareón, 'úvula'), pode referirse a:
Villaralto
Villaralto é un municipio andaluz da provincia de Córdoba. No ano 2005 tiña 1.385 habitantes. A súa extensión superficial é de 23 km² e ten unha densidade de 60,2 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 38º 27' N, 4º 59' O. Atópase situada a unha altitude de 585 metros e a 80 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.
Villaralto limita cos concellos de El Viso, Hinojosa del Duque, Alcaracejos, Dos Torres e Villanueva del Duque. O seu edificio máis emblemático é a parroquia de San Pedro Apóstolo, con tres naves e torre do século XVIII. A festa máis coñecida é a romaría da Divina Pastora que se celebra na ribeira do Guadamatilla o primeiro domingo de maio. A economía está baseada na gandaría, a agricultura, algunhas industrias e establecementos varios.
Aniceto
Aniceto foi o líder dun infrutuoso levantamento contra a dominación romana no Ponto no ano 69.
Traxectoria
Antigamente, fora un liberto do rei Polemón II. Aniceto comandara a frota real até que o Reino do Ponto se converteu nunha provincia romana durante o reinado do emperador Nerón no 63. Durante a guerra civil tras a morte de Nerón, Aniceto uniuse a Vitelio e encabezou unha insurrección xeral contra Vespasiano no Ponto e Cólquida no 69. Os rebeldes destruíron a armada romana nun súbito ataque contra Trapezus. Tras disto, Aniceto pasou entón á pirataría utilizando un tipo de barco coñecido como camarae.
A revolta, non obstante, foi sufocada polos reforzos romanos baixo o mando de Virdio Xémino, un tenente de Vespasiano. Vencido na desembocadura do río Cohibo (actualmente o Río Khobi, situado no oeste de Xeorxia), Aniceto foi entregado aos romanos por unha tribo local, que lle deron morte.
Altostratus
miniatura|300px|Altostratus Os Altostratus ou altostratos, abreviadamente As, son un xénero de nubes que, segundo a definición adoptada pola Organización Meteorolóxica Mundial, se caracterizan por constituíren unha lámina ou capa agrisada ou azulada, de aspecto estriado, fibroso ou uniforme, que cobre por enteiro ou parcialmente o ceo, como unha gran saba. Teñen partes delgadas dabondo que permiten distinguir vagamente o Sol. A diferenza dos Cirrostratus non producen halo.
Características
Adoitan ser o groso dunha fronte cálida e atopánse mesturados cos Nimbostratus na súa parte máis activa. Tamén poden formar parte da sección media e baixa dun Cumulonimbus. Sitúanse a entre 3 e 7 quilómetros de altura e o seu espesor varía entre 1 e 4 quilómetros. Asociados ás frontes cálidas adoitan orixinar chuvias ou nevaradas febles. Unha precipitación característica dos altostratos é a virga, precipitación líquida ou sólida que se evapora antes de chegar ao chan. Son nubes medias que se forman entre 3 e 7 quilómetros de altitude.
Especies
Non ten.
Pablo López Vidal (futbolista)
Pablo López Vidal, nado na Coruña o 21 de setembro de 1977, é un exfutbolista galego, que xogaba de defensa.
Dende 2020 é o segundo adestrador de Emilio Larraz no Racing de Ferrol.
Fedor Smolov
Fedor Mikhailovich Smolov (en Фёдор Михайлович Смолов) nado o 9 de febreiro de 1990 en Saratov, é un futbolista ruso que xoga na demarcación de dianteiro. Xoga no FC Lokomotiv Moscova e na selección rusa.
Foi o artilleiro do Campionato Ruso, con 20 goles.
Traxectoria
Smolov é un graduado da academia de fútbol Master-Saturn Yegoryevsk. En 2007, uniuse ó Dinamo de Moscova. O 14 de xullo de 2010, o club anunciou que Smolov ía unirse ó Feyenoord nun acordo de préstamo dun ano. Retornado da cesión, Smolov comezou na tempada 2011-2012 como xogador do primeiro equipo, pero tras 9 xornadas sen marcar foi limitado a facer substitucións. Así, foi cedido de novo, esta vez para Anzhi Makhachkala - inicialmente para toda temporada 2012-2013, e despois para a segunda parte da 2013-2014.
Cesión no Ural
O 1 de setembro de 2014, Smolov foi ó Ural como cedido por unha tempada. Dúas semanas máis tarde, na súa estrea no novo club, marcou un gol contra o Amkar Perm. Xogou un papel importante na tempada, proporcionando 8 goles e 2 asistencias en 22 partidos na Liga ó Ural.
FC Krasnodar
O 2 de xuño de 2015, Smolov asinou un contrato de catro anos con Krasnodar como axente libre. Fixo o seu debut competitivo no seu novo club nunha vitoria fóra por 1-0 contra o Amkar Perm, no seu primeiro partido do campionato, o 20 de xullo de 2015, e marcou o seu primeiro gol nun empate 3-3 contra o Slovan Bratislava na terceira pre rolda da UEFA Europa League o 6 de agosto.
O 10 de abril de 2016, Smolov marcou catro goles na vitoria de 6-0 para o Krasnodar contra o seu club Ural Yekaterinburg. Con 20 goles en 29 partidos, fíxose o maior artilleiro do Russian Premier League na tempada 2015-16, e é o primeiro xogador do Krasnodar que alcanzou este título.
Selección nacional
Foi convocado para a Selección de fútbol de Rusia, por primeira vez nun partido amigábel contra os Estados Unidos o 14 de novembro de 2012. Fixo a súa estrea e marcou o seu primeiro gol para o equipo nacional durante ese partido.
Fadamorgana
Fadamorgana, subtitulada Revista galega de literatura infantil e xuvenil, foi unha publicación periódica aparecida en Santiago de Compostela en 1999.
Descrición
Estivo dirixida por Xosé Antonio Neira Cruz e editada por Atlántica de Información e Comunicación de Galicia.
Amais de dar conta das novidades do xénero, dedicaba un apartado a entrevistar un escritor e outro a falar dalgún ilustrador galego.
Caroteno
miniatura|350px|dereita|Modelo tridimensional do β-caroteno. miniatura|dereita|250px|O caroteno dálle cor laranxa ás [[cenorias e outros vexetais.]] dereita|miniatura|A cor rosa dos [[flamengos salvaxes do Ngorongoro (Tanzania) débese ao beta-caroteno que absorben da súa dieta de algas verdeazuladas. Cunha dieta libre de beta-caroteno, son brancos.]]
Os carotenos (do latín carota, cenoria) son un grupo de terpenos coa fórmula C40Hx, que sintetizan as plantas pero non os animais. Os carotenos funcionan como pigmentos fotosintéticos. Os carotenos son xeralmente de cor laranxa e danlle cor ás cenorias e a moitas froitas e vexetais (batatas e variedades de melón de carne amarela-alaranxada, e nas follas secas). En baixas concentracións danlle unha cor amarela á nata e manteiga cando está presente no alimento das vacas. As especies omnívoras, que transforman en pequena cantidade os carotenoides da dieta en retinoides incoloros, teñen graxas amarelas como resultado da retención dos carotenoides, como sucede coas graxas dos polos.
Os carotenos contribúen á fotosíntese transmitindo a enerxía da luz que absorben ás clorofilas. Tamén protexen os tecidos das plantas axudando a absorber a enerxía do osíxeno singulete, unha forma excitada do osíxeno molecular O2, que se forma durante a fotosíntese.
O β-caroteno componse de dous grupos retinil cíclicos, e degrádase na mucosa do intestino delgado humano pola β-caroteno 15,15'-monooxixenase a retinal, unha forma de vitamina A. O β-caroteno pode almacenarse no fígado e nas graxas do tecido adiposo e convértese en retinal (unha forma da vitamina A para humanos) segundo as necesidades. Os carotenos α-caroteno e γ-caroteno, debido a que teñen só un grupo retinil (anel de beta-ionona), tamén teñen algunha actividade de vitamina A (pero menor ca do β-caroteno), como tamén a xantofila β-criptoxantina. Todos os demais carotenoides, incluído o licopeno, non teñen o anel beta e por iso non teñen actividade de vitamina A (aínda que poden ter actividade antioxidante).
As especies animais difiren moito na súa capacidade de converter o grupo retinil (beta-ionona) contido nos carotenoides a retinal. Os carnívoros en xeral apenas converten os carotenoides da dieta. Os carnívoros puros como os furóns non teñen β-caroteno 15,15'-monooxixenase e non poden converter ningún carotenoide a retinal, polo que os carotenos non son unha fonte de vitamina A para eles; entanto que os gatos poden converter trazas de β-caroteno a retinol, aínda que esas cantidades son insuficientes para as súas necesidades de retinol.
O caroteno utilízase tamén como un aditivo alimentario, que funciona como colorante en zumes, pasteis, sobremesas, manteiga e margarina. Está aprobado o seu uso como aditivo tanto na Unión Europea (co número de código E160a) coma en Australia e Nova Celanda (código 160a) e nos Estados Unidos.
Estrutura, formas e nomenclatura
miniatura|300px|α-caroteno. miniatura|300px|β-caroteno. miniatura|300px|γ-caroteno. miniatura|300px|δ-caroteno. miniatura|dereita|300 px|Todo trans-licopeno. Quimicamente, os carotenos son tetraterpenos (formados por 8 unidades de isopreno) poliinsaturados de 40 átomos de carbono, unidos a hidróxenos e ningún elemento máis (non teñen osíxenos como as xantofilas). Algúns carotenos rematan en grupos cíclicos hidrocarbonados, situados nun extremo ou en ambos os dous. Como teñen unha composición hidrocarbonada, son solubles en lípidos pero non en auga (os outros carotenoides, as xantofilas son menos hidrófobas). Os dobres enlaces conxugados que presentan danlle a cor que teñen. O β-caroteno presenta dous picos de absorción de luz nas lonxitudes de onda de 400 e 500 nm (corresponden á luz azul e verde, polo que reflicte luz vermella-laranxa-amarela, que lle dá a súa cor).
Os carotenos atópanse nas plantas en dúas formas principais nomeadas con letras gregas: alfa-caroteno (α-caroteno) e beta-caroteno (β-caroteno). Tamén existen as formas gamma, delta, epsilon, e dseta (γ, δ, ε, e ζ-caroteno).
As dúas formas principais son os isómeros, α-caroteno e β-caroteno, ambas con dous grupos cíclicos no extremo, que difiren entre si na posición do dobre enlace nun dos grupos cíclicos. O máis común é o β-caroteno, que é antioxidante e protexe ás plantas da luz ultravioleta.
Os dous extremos do β-caroteno son estruturalmente idénticos, e denomínanse aneis β.
O α-caroteno ten nun extremo un anel β, e no outro extremo un anel ε (non existen aneis denominados α).
O ζ-caroteno (dseta-caroteno) é o precursor biosintético do neurosporeno, o cal é precursor do licopeno, e este, á súa vez, é precursor do α-caroteno a través da forma ε.
Saúde
Realizáronse estudos científicos para determinar o efecto do β-caroteno na saúde, e os resultados mostraron que pode reducir as probabilidades de ataques cardíacos, funciona como un antioxidande liposoluble e aumenta a eficiencia do sistema inmunitario. Na farmacopea de numerosos países utilízase como protector da radiación ultravioleta tomado por vía oral. Está incluído dentro do grupo D02 do código internacional ATC, concretamente co código D02BB01. Pode reducir a probabilidade de incidencia dalgúns tipos de cáncer de pel pero algúns estudos mostraron que, en persoas fumadoras, pode aumentar a probabilidad de cáncer de pulmón. Non está claro que estes resultados sexan aplicables á poboación xeral.
Carotenemia
A carotenemia ou hipercarotenemia é o exceso de caroteno no corpo, pero, a diferenza da vitamina A, o caroteno non é tóxico. Aínda que a hipercarotenemia non é particularmente perigosa, pode orixinar un ton laranxa na cor da pel (carotenodermia), pero non na membrana conxuntiva dos ollos, o que permite diferenciala da ictericia. Está xeralmente asociada co consumo abundante de cenorias, pero tamén pode ser un signo de trastornos máis graves.
Nanotecnoloxía
Moléculas de β-caroteno e licopeno poden ser encapsuladas en nanotubos de carbono para mellorar as propiedades ópticas dos nanotubos.
Produción
A maior parte da produción sintética de β-caroteno procede dunha fabrica de Freeport, Texas da compañía DSM. Outro importante produtor é BASF. En España, Vitatene produce β-caroteno natural a partir do fungo Blakeslea trispora. En Australia, produce β-caroteno orgánico Aquacarotene Limited a partir de algas secas da especie Dunaliella salina. A compañía Cognis Australia Pty. Ltd., produce tamén β-caroteno a partir de microalgas. En Portugal, Biotrend produce β-caroteno natural todo trans a partir de bacterias Sphingomonas.
Os carotenos tamén se encontran no aceite de palma e no de millo, e no leite, facendo que o leite sexa algo amarelo, dependendo da alimentación das vacas, e a cantidade de graxa no leite (a máis materia graxa, máis caroteno e máis cor amarela).
Os carotenos tamén se encontran nalgunhas especies de térmites, nas que parece que procede da súa dieta.
Síntese
Existen actualmente dous métodos comúns para a síntese total, é dicir, puramente química, do β-caroteno. A primeira foi desenvolvida por Badische Anilin- & Soda-Fabrik (BASF) e está baseada na reacción de Wittig:
O segundo é a reacción de Grignard, elaborada por Hoffman-La Roche a partir da síntese orixinal de Inhoffen et al. Ambos os métodos son similares; a síntese de BASF é C20 + C20 (utiliza dous compostos de 20 carbonos), e a de Hoffman-La Roche é C19 + C2 + C19.
Telladas, San Martiño de Porqueira, Porqueira
Telladas é un lugar da parroquia de San Martiño de Porqueira no concello de Porqueira, na provincia de Ourense. No ano 2008 tiña 18 habitantes, deles 12 eran homes e 6 eran mulleres, o que supón un aumento no número de efectivos en relación a 2007.
Winfred King
Winfred Martin King, nado en Atlanta (Xeorxia) o 12 de xuño de 1961, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense formado na universidade de East Tennesse State. Cunha altura de 2,08 metros xogaba na posición de pivote. Foi elixido no draft da NBA de 1983 no posto 52 (terceira rolda) polos Boston Celtics, aínda que non chegou a debutar nesa competición.
César Luis Menotti
César Luis Menotti, alcumado "El Flaco", nado en Rosario, Provincia de Santa Fe, o 22 de outubro de 1938, foi un futbolista arxentino e na actualidade adestrador.
Traxectoria
Xogaba de dianteiro ou centrocampista. O seu primeiro equipo foi Rosario Central. Como director técnico alcanzou o cumio da súa carreira no Mundial de Fútbol Arxentina 1978, cando levou a selección de fútbol da Arxentina a gañar por vez primeira o Mundial de Fútbol, derrotando na final á selección de fútbol dos Países Baixos.
STS-31
Características
STS-31, con cinco astronautas a bordo (o comandante Loren Shriver, o piloto Charles Bolden e os especialistas de misión Bruce McCandless, Steven Hawley e Kathryn Sullivan), foi lanzada para poñer en órbita o telescopio espacial Hubble e realizar varios experimentos. O despregue do telescopio foi gravado mediante cámaras IMAX. Entre os experimentos a bordo atopábanse os de crecemento de cristais de proteína, investigación en membranas de polímero, un experimento AMOS, medición de radiación e experimentos deseñados por estudantes.
Para poñer o Hubble nunha órbita estable e de longa duración o Discovery chegou ata os 600 km de altura, a órbita máis alta alcanzada nunca por un transbordador. A órbita elevada foi aproveitada polos astronautas para obter imaxes completas de características de grande escala da Terra que non poden obterse desde órbitas máis baixas. A altura da órbita tamén implicou que o acendido dos motores para a deorbitación do transbordador foi a máis longa de tódalas misións STS, con 4 minutos e 58 segundos. O transbordador regresou a terra na Base Edwards da Forza Aérea o 29 de abril de 1990.
Vilela, Outeiro de Rei
Patrimonio
Na igrexa parroquial de Santiago de Vilela hai tallas populares dos séculos XVI e XIX. Ten dous cruceiros de recente creación: un en Vilela Pequena (1945) e outro en Vilela Grande, feito polo escultor Mallo en 1982.
Amélie Gex
miniatura|Amélie Gex Amélie Rose Françoise Gex, nada o 24 de outubro de 1835 en La Chapelle-Blanche e finada o 16 de xuño de 1883 en Chambèry, foi unha escritora savoiana de lingua francoprovenzal.
Traxectoria
Contraria nun principio á integración da Savoia en Francia, acaba aceptándoo, espallando o seu ideal republicano na prensa da época. Comezou a escribir en francés, publicando o seu primeiro verso en francoprovenzal en 1878 no quincenario Le Père André, utilizando nos primeiros anos o sobrenome literario de "Dian de la Jeânna". Os seus contos e poemas recollen a vida local, o traballo dos campos e as crenzas populares.
Pteropus vampyrus
Pteropus vampyrus é unha especie de morcego da familia Pteropodidae. Atópase en Kampuchea, Vietnam, Indonesia, Malaisia, Birmania, Tailandia, Filipinas, Brunei, Tonga e Vanuatu.
Como os demais integrantes do xénero Pteropus, é fruxívoro e aliméntase exclusivamente de froitos, flores, pole e néctar. É coñecido por ser o máis grande da familia e presentar a maior envergadura da apertura alar, entre 140 e 180 cm. Como outros megaquirópteros, carece da habilidade da ecolocalización.
miniatura|esquerda|220px|Pteropus vampyrus voando no Reino Animal de Disney.
Actinomicose
A actinomicose é unha enfermidade infecciosa causada por bacterias do xénero Actinomyces. A Actinomyces israelii é o principal axente nos seres humanos e a Actinomyces bovis nos animais. A enfermidade é de distribución mundial e afecta nunha porcentaxe maior aos homes cás mulleres, causa tumores que botan un líquido purulento. Adoita tratarse con penicilina. Enfermidade pouco frecuente entre os humanos afecta en especial ós bóvidos e ós equinos.
LU-546
A LU-546 é unha estrada da rede primaria básica galega que une Nadela (N-VI), no concello de Lugo, e Monforte de Lemos (LU-664). É un tramo da antiga estrada C-546.
Pere Gimferrer
Pere Gimferrer Torrens, nado en Barcelona o 22 de xuño de 1945, é un poeta, prosista, crítico literario e tradutor catalán e español. A súa obra literaria está composta tanto de obras en castelán como en catalán. Foi elixido membro da Real Academia Española en 1985. Premio Nacional das Letras Españolas en 1998.
Dinastía tolemaica
miniatura|dereita|En cor azul a extensión territorial da dinastía tolemaica
Pere Gimferrer
Escritor Galego Universal, nomeado pola AELG en 2016.
Dinastía tolemaica
A Dinastía tolemaica (Πτολεμαῖοι, Ptolemaioi), tamén coñecida como dinastía láxida ou Lagidae (Λαγίδαι, Lagidai, logo de Lagos, pai de Tolomeo I), foi unha familia real grego macedónica     que gobernou o Reino tolemaico en Exipto durante o período helenístico. O seu dominio durou 275 anos, do 305 ao 30 a.C., Foron a última dinastía do antigo Exipto. Esta dinastía adoptou desde o principio os costumes exipcios e foi unha constante inimiga da dinastía macedonia seléucida.
Pere Gimferrer
Traxectoria
Inicia a súa actividade como poeta con Mensaje del Tetrarca (1963). Séguenlle Arde el mar (Premio Nacional de Poesía, 1966) e La muerte en Beverly Hills (1968) e Extraña froita y otros poemas (1969). En 1968 foi incluído na Antología de la nueva poesía española. Naquela época reivindicaba as influencias de autores vivos que coñecía persoalmente, como Vicente Aleixandre e Octavio Paz, así como os exemplos lidos de Lautréamont, Federico García Lorca e Wallace Stevens.
Dinastía tolemaica
Historia
Ptolomeo, o seu fundador, foi un dos sete somatophylakes (gardacostas) de Macedonia que serviu como xeneral e deputado de Alexandre o Grande, foi nomeado sátrapa de Exipto despois da morte de Alexandre no 323 a.C. No 305 a.C., declarouse a se mesmo como Ptolomeo I, máis tarde coñecido como "Sóter" "Salvador". Os exipcios pronto aceptaron ós Ptolomeos como os sucesores dos faraóns do Exipto independente. A familia de Ptolomeo gobernou Exipto durante o período helenístico dende a morte de Alexandre até a conquista romana no ano 30 a.C., en que converteuse en provincia romana.
Pere Gimferrer
Traxectoria
En 1970 escribiu e publicou Els miralls, o seu primeiro libro de poesía en catalán, que pronto foi seguido por Hora foscant (1972) e Foc cec (1973). É esta unha poesía discursiva, metaliteraria, que ensaia enlazar o Barroco e as vangardas. Explora as tenues fronteiras entre realidade real e realidade artística. En 1981 recompilou toda a súa obra anterior en Mirall, espai, aparicions, que incluía un libro novo, Aparicions. Posteriormente publicou El vendaval (1989) e A llum (1991), nas cales domina a nota visual, o epigrama. Mascarada (1996) é un longo poema unitario no cal, cun transfondo parisiense (paisaxe e referencias literarias), insiste en temas da experiencia amorosa, chegando a extremos de crueza e provocación. En L'agent provocador (1998), as prosas poéticas son unha reflexión sobre como o eu se fai autoconsciente na escritura, o paso do eu activo ao eu reflexivo, combinado con detalles autobiográficos. No ano 2000 Visor editou Poemas (1962-1969), recompilación de toda a poesía orixinariamente escrita en castelán.
Tamén foi autor de obra en prosa, como o Dietari. 1979-1980 (1981) e Segon dietari. 1980-1982 (1982), recompilacións dos artigos publicados no xornal barcelonés El Correo Catalán. Hai unha serie de temas recorrentes: a actitude de rexeitamento e de silencio que caracteriza os intelectuais en determinados momentos da historia; a crítica do poder e a política; o poeta e o artista en aprendizaxe constante; a vontade de definir o momento cultural catalán; as evocacións persoais literarias, artísticas, cinematográficas.
Dinastía tolemaica
Historia
Tamén se coñece co nome de dinastía láxida, pois o pai (ou presunto pai) de Tolomeo I chamábase Lagos, quen estabeleceu a capital deste reino en Alexandría, a gran cidade da época e que foi un dos meirandes centros comerciais e intelectuais da antigüidade.
Pere Gimferrer
Traxectoria
Tamén escribiu unha novela, Fortuny (1983), premio Ramón Llull e premio Joan Crexells.