cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galiña
As galiñas na cultura popular galega
Pitos a nacer|miniatura|250px En Galicia os nomes tradicionais da especie son cronoloxicamente: pito, polo/pola, galiña/pita ou galo/pito (dende un ano en adiante); fálase tamén de galiña poñedora (de ovos) ou de carne, e ten moita tradición a cría de capón (galo para carne, cebado e castrado). Crese que as galiñas vellas cantan como o faría un galo, polo que esta forma de cantar, actitude propia da vellez, agoira a morte de alguén da casa. Para espanta-lo agoiro hai que dicir: Pasa, mala cousa, pasa,/ San Xuan bendiga nuestra casa/ cunha palanca/ por riba da casa. Outras informacións van máis lonxe e aconsellan que cando tal aconteza hai que mata-la galiña de contado e, deste xeito, a desgraza que agoiraba recaerá sobre ela. Rivas Quintas engade que, á vez que se lle retorce o pescozo, hai que dicirlle: Morte por morte, en ti cai a sorte.
A Alence, As Nogais
Santa Lucía da Alence é unha parroquia do concello das Nogais na comarca dos Ancares, na provincia de Lugo. Tiña 52 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 26 homes e 26 mulleres. O que supón unha diminución de 10 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 62 habitantes (33 homes e 29 mulleres) e 14 menos que en 2006.
Historia
En 1889 o alcalde nogalego Manuel Núñez Saavedra solicitou ó bispo de Lugo a creación da parroquia da Alence, cuxos lugares se segregarían da de Torés. Deste xeito a nova parroquia constituíuse finalmente en 1891.
En 1966, co decreto de 20 de xaneiro, o lugar de Meizarán deixou de pertencer á Alence e pasou a formar parte de Lamas do Biduedo, no concello de Triacastela.
Carlos Amil
Traxectoria
Comezou a súa carreira no equipo de cine Imaxe, a finais da década de 1970. É un dos fundadores da empresa de vídeo Trama, canteira fundamental do audiovisual galego pola que pasaron entre outros Xavier Villaverde, Miguel Castelo, Pancho Casal, Mateo Meléndrez, Guillermo Represa, Xesús Vecino, Jorge Algora ou Suso Montero. Desta época cómpre salientar a súa colaboración como cámara nos traballos Veneno Puro e Viuda Gómez, de Villaverde, ou Salvamento e socorrismo, de Antón Reixa.
Contratado por VideoVoz Tv, foi un dos primeiros profesionais en traballar para a TVG en tarefas de director, realizador e montador en programas como O monacato en Galicia, ou Lendas. Tamén compartiu tarefas de guionista nalgúns deses programas.
Durante moitos anos desenvolveu un importante traballo pedagóxico como mestre de montaxe e de realización de cinema e televisión na Escola de Imaxe e Son da Coruña, formando equipo con nomes fundamentais do audiovisual galego como Manolo González, Daniel Domínguez, Ignacio Pardo, Pepe Coira ou Carlos Oro.
Henge
miniatura|dereita|Tres "henges", círculos concéntricos, en liña. Henges de Thornborough en Masham, North Yorkshire, Inglaterra.
Carlos Amil
Traxectoria
Dirixiu a película Blanca Madison no ano 2000. Rodou o filme A casa da luz (2008), adaptación da novela do mesmo título de Xabier P. Docampo, da que é guionista o propio director.
Henge
Un henge é un tipo de construción neolítica consistente en movementos de terra en forma de recinto circular peraltado cunha canle interna. O termo henge foi empregado por primeira vez en 1932 por Thomas Kendrick tomando a raíz do topónimo Stonehenge, e que procede do inglés antigo heng, que significa "suspenso" ou "pendurado".
Existen tres tipos de henges:
Henges en Galicia
miniatura|esquerda|Imaxe da Roda Henge. Téñense localizado en Galiza, máis de 48 posíbeis construcións destas características, se ben a maioría permanecen sen investigar.
En San Pedro de Benquerencia, Barreiros, localizáronse en 2006 os restos dun círculo lítico duns 50 metros de diámetro durante a construción da Autovía do Cantábrico. O henge de Roda ten uns 3700 anos de antigüidade. Esta construción consta dun foxo exterior de entre tres e catro metros de diámetro e un metro de profundidade. O círculo está formado por dous muros, entre os cales se depositou terra do foxo, formando así o parapeto. Tería no punto máis alto probablemente os tres metros. Consérvase a zona de entrada, de entre metro e medio e dous metros, orientada ao noroeste. Xunto á entrada hai unha pedra que podería ser un dos menhires que delimitaban o acceso.
Outro henge podería estar en Coeses (Lugo), o Henge de Lavandeiras, índa sen estudar. En San Bartolomeu de Xove, nas obras do corredor San Cibrao Ferrol foi atopada unha formación similar ás anteriores.
Sudán do Sur
O Sudán do Sur (en inglés: South Sudan), oficialmente República do Sudán do Sur (en inglés: Republic of South Sudan) é un país independente do centro de África, antiga rexión autónoma do Sudán, con capital en Juba. Fai fronteira con Etiopía ao leste, Kenya, Uganda e a República Democrática do Congo ao sur, e a República Centroafricana ao oeste.
A Constitución interina do Sudán do Sur foi aprobada o 5 de decembro de 2005 e un proceso de referendo para a independencia da rexión comezou o 9 de xaneiro de 2011. Nos primeiros resultados provisionais do referendo, escrutado o 100% das provincias do norte e o 98,7% das provincias do sur, os resultados achegaban un 98,8% de votos a favor do dereito de autodeterminación. Así, por mor dos resultados, o Sudán do Sur foi proclamado estado independente o 9 de xullo de 2011.
Historia
miniatura|esquerda|Transporte no [[río Nilo, na súa parte chamada Nilo Branco.]] Hai pouca documentación da historia do actual territorio do Sudán do Sur ata o comezo do dominio exipcio no norte na década de 1820 e a posterior ampliación de capturas de escravos no sur. A información antes desa época baséase en gran medida na historia oral. Segundo estas tradicións, pobos nilóticos como os dinkas, nuer, shilluk e outros, entraron por primeira vez ao Sudán do Sur nalgún momento antes do século X. Durante o período comprendido entre o século XV ata o século XIX, as migracións tribais, en gran parte da zona de Bahr al Ghazal (Río da Gacela), reuniron a estes pobos na súa localización actual. O pobo azande (non nilótico) entrou no Sudán do Sur durante o século XVI, habitando no estado máis grande da rexión. No século XVIII, o pobo avungara entrou e rapidamente impuxo a súa autoridade sobre os azande.
Durante séculos, as barreiras xeográficas impediron o avance do islam cara ao sur do Sudán, mantendo o dominio avungara e o patrimonio social e cultural das diversas etnias que habitaron o actual Sudán do Sur. Intentos de colonización por parte de franceses e belgas foron repelidos por guerrillas avungara e azandes. Recentemente a fins do século XIX, a chegada de británicos e exipcios rompería esta independencia das tribos sursudanesas.
Exipto, nese entón un estado vasalo do Imperio otomán, dominaba o territorio do actual Sudán desde 1821 e realizou o seu primeiro intento expansionista ao sur cando na década de 1870, o khedive Ismail Paxá crea a provincia de Ecuatoria. O primeiro gobernador nomeado por parte de Exipto foi o británico Samuel Baker en 1869, seguido por Charles George Gordon en 1874 e de Emin Paxá en 1878. A rebelión dos anos 1880 en Exipto contra a forte influencia europea, desestabilizou a provincia nacente e Ecuatoria deixou de existir como un posto de avanzada de Exipto en 1889. Desa época, algúns asentamentos permaneceron, como Lado, Gondokoro, Dufile e Wadelai.
miniatura|esquerda|upright|Mulleres dunha tribo [[nilótico|nilótica no Sudán Anglo-Exipcio.]] A rebelión mahdista de Muhammad Ahmad estendeu a súa influencia desde o Sudán ao sur, pero tras a morte de devandito líder, non puideron manterse cohesionadas e foron derrotadas polas forzas anglo-exipcias, quen finalmente estableceron o seu dominio formando o condominio do Sudán Anglo-Exipcio en 1899, incorporando a antiga Ecuatoria. En 1894, en tanto, colonizadores belgas formaran o Territorio de Lado, un enclave do Estado Libre do Congo. Á morte do rei Leopoldo II de Bélxica, o territorio pasou a mans británicas que o incorporaron ao Sudán, pero dous anos despois cederon o seu parte meridional a Uganda.
miniatura|[[John Garang foi o líder do ELPS durante a guerra civil e primeiro presidente do Goberno do Sudán do Sur trala restauración da autonomía en 2005. Faleceu en accidente aéreo ese mesmo ano.]] As tensións entre ambos os grupos étnicos baixo un único goberno non tardaron en aflorar e en 1955, soldados do sur protagonizaron motíns que derivarían na primeira guerra civil sudanesa. O conflito, que enfrontou ao goberno central co Movemento de Liberación do Sur do Sudán, só terminou en 1972 coa firma dun protocolo de paz en Adís Abeba que permitiría a creación dun goberno autónomo no Sudán do Sur. O acordo significou unha década de paz, ata que o presidente sudanés Yaffar al-Numeiry anunciase o establecemento dun estado islámico e a aplicación da xaria en todo o país, o que provocaría o estalido da segunda guerra civil sudanesa.
Tras anos de enfrontamento, o conflito terminou oficialmente coa firma dun acordo de paz en xaneiro de 2005 entre o goberno do Sudán e o Exército de Liberación do Pobo do Sudán (ELPS). O acordo restableceu o goberno autónomo sursudanés ata por seis anos, tras o cal realizaríase un referendo sobre unha posible secesión. Este referendo realizouse en xaneiro de 2011 que outorgou unha maioría dun 98,83% á opción independentista. Tras eses resultados, o goberno sudanés de Omar al-Bashir aceptou a división do país, que levou a cabo o 9 de xullo de 2011 cando se proclamou oficialmente a República do Sudán do Sur.
Organización territorial
O Sudán do Sur divídese en 10 estados federais, subdivididos á súa vez en 86 condados. Estes dez estados corresponden a tres das antigas rexións en que se dividía o Sudán: Bahr el Ghazal, Grande Alto Nilo e Ecuatoria.
300px|miniatura|Estados do Sudán do Sur
Demografía
miniatura|Vista aérea da capital, [[Juba.]] O Sudán do Sur ten unha poboación de ao redor de 9 millóns de habitantes (estimación de 2008). Trátase principalmente de persoas que se dedican á vida rural e están dedicadas a unha economía de subsistencia.
Este territorio foi duramente golpeado polas continuas guerras civís. Isto trouxo como resultado unha falta de desenvolvemento das infraestruturas, a destrución e o desprazamento: máis de 2 millóns de persoas morreron e máis de 4 millóns foron desprazados ou son refuxiadas pola guerra civil e as súas consecuencias.
Os dinkas, cuxa poboación estímase nuns tres millóns de persoas, constitúen a comunidade máis numerosa do Sudán do Sur.
Linguas
O Sudán do Sur ten moitos máis grupos tribais e linguas que o seu veciño do norte. A lingua da educación e os asuntos de goberno é o inglés, que foi aprobado como lingua oficial para o sur do Sudán en 1928 e recoñecido como lingua principal no entón sur do Sudán a finais de 1980. A actual Constitución de 2011, aínda que recoñece a todas as linguas nativas do país co carácter de linguas nacionais, establece ao inglés como lingua de traballo do goberno e de instrución en todos os niveis educativos.
Estrella de Navidad
Estrella de Navidad é unha cervexa especial de edición limitada lanzada ao mercado anualmente por Estrella Galicia co gallo das festas do Nadal. Adoita comercializarse na canle de alimentación dende finais do mes de novembro ata o final das festas do Nadal en caixas de seis botellas de 33 centilitros.
Esta cervexa caracterízase por estar elaborada con 100% malte e lúpulo cultivado en Galiza, na plantación que a compañía xestiona no Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo dende o 2005.
Na edición do 2010, esta cervexa incorporou importantes novidades no seu envase. A novidade máis rechamante foi a aplicación dunha etiqueta transparente autoadhesiva de carácter termosensible que cambia a súa cor cando a cervexa acada a temperatura óptima para o seu consumo. Outra novidade salientable foi o uso dun tapón abre-fácil que permite prescindir dun abridor e facilitar así a súa apertura inmediata.
Sudán do Sur
Linguas
O distintivo árabe Yuba, un pidgin desenvolvido no século XIX entre os descendentes dos soldados sudaneses, orixinarios principalmente da tribo bari, é unha ampla lingua franca utilizada no Sudán do Sur xunto co inglés. Outras linguas faladas son linguas africanas como o dinka (3.000.000 falantes) e o nuer (1.400.000 falantes).
Relixión
Os sursudaneses practicaban a relixión tradicional predominantemente e o cristianismo era nese entón unha relixión moi minoritaria no país; con todo, no censo de 2011 e moitos estudos sobre a relixión no país, actualmente sostense que a maioría da poboación profesa o cristianismo, cunha porcentaxe do 70%. Dos cristiáns, os evanxélicos e pentecostais son o grupo de máis rápido crecemento e abarcan o 60% da poboación sursudanesa. Outro 10% constitúeo o catolicismo, anglicanismo e outras denominacións protestantes, nas que destacan a Igrexa Episcopal do Sudán e a Igrexa Católica. O restante 20% da poboación practica as relixións tradicionais e crenzas animistas entre outras.
A Constitución Transitoria garante a separación entre a igrexa e o estado, a liberdade de relixión, e a igualdade entre todas as crenzas.
Economía
miniatura|Gando nas rúas de [[Juba.]]
O Sudán do Sur é un dos países máis pobres do mundo. Logo da guerra, a pobreza e a fame estendéronse entre a poboación. A agricultura e sobre todo a gandería víronse seriamente afectadas, dependendo da oferta de axuda dos países veciños e doutras partes do país. No entanto, os refuxiados que regresaron convertéronse nun problema.
A pesar da súa pobreza, o país ten importantes recursos minerais, especialmente petróleo, e como consecuencia do resultado do acordo de paz de 2005 tamén participa nos beneficios dos mesmos. Segundo un estudo do Banco Mundial, cos ingresos do petróleo que se acumulan no goberno autónomo sería suficiente para reducir a pobreza e mellorar as condicións de vida da poboación do Sudán meridional. O goberno anunciou que en uso da súa autonomía quere utilizar os ingresos principalmente para o desenvolvemento da agricultura e as infraestruturas.
Museo do Futbol Club Barcelona
250px|miniatura|Entrada ao Museo O Museu del Futbol Club Barcelona ou Museu President Núñez é o museo do Futbol Club Barcelona situado nas instalacións do Camp Nou, en Barcelona. Exhibe todos os trofeos conseguidos por todas as seccións deportivas do club catalán ao longo da historia, e todo tipo de obxectos relacionados cos seus equipos, xogadores e masa social. Inaugurado o 24 de setembro de 1957, actualmente é un dos museos máis visitados de Cataluña cunha media anual de visitantes nos últimos anos superior ás 1.200.000 visitas.
Historia
A idea de facer un Museo do Barça, foi unha idea que xa tivo entre os anos vinte e trinta, Joan Gamper, fundador do club. Finalmente con todo, non foi ata as Festas da Mercè de 1957, cando se inaugurou. O museo ocupa unha superficie de 3.500 metros cadrados. Ademais dos trofeos, o museo ofrece audiovisuais en varios idiomas que explican a historia do club, e todo tipo de obxectos relacionados co equipo, xogadores e a masa social.
En 2000, durante a presidencia de Joan Gaspart i Solves, pasouse a chamar Museu President Núñez, na honra do expresidente Josep Lluís Núñez, fundador do museo.
Ademais dos obxectos relacionados coa historia do Futbol Club Barcelona, o Museo tamén conta cunha gran cantidade de obras artísticas de temática deportiva dalgúns artistas cataláns, como Salvador Dalí, Joan Miró, Antoni Tàpies, Josep Segrelles ou Josep Maria Subirachs.
Ademais, o museo ten en exposición permanente a Colección Futbolart, propiedade de Pablo Ornaque, e considerada unha das melloras coleccións privadas do mundo sobre o fútbol, con obxectos de todo tipo, algúns dun valor incalculable.
En 2007 o museo alcanzou a súa cifra récord de visitas anuais, chegando a un total de 1.397.574 visitantes.
No ano 2010 o museo realizou cambios moi destacados, adaptándose ao século XXI cun gran número de seccións audiovisuais, no chamado "Camp Nou Experience". A mañá do 9 de setembro do mesmo ano, rexistrou a cifra de 20 millóns de visitas nos 26 anos de existencia do museo. A afortunada recibiu a benvida do presidente Sandro Rosell, unha camiseta conmemorativa, un vale de agasallo de 300 euros por á tenda do Barça, e a posibilidade de pisar o céspede do Camp Nou.
Servizos
O Museo ofrece a posibilidade de ter unha visita guiada que, ademais da entrada ao museo, permite visitar espazos normalmente restrinxidos ao público. A visita guiada permite acceder á tribuna presencial, de maneira que calquera visitante pode gozar das espectaculares vistas do estadio do Camp Nou sentado na cadeira de brazos presidencial, os vestiarios, as salas de prensa e o propio céspede do Camp Nou.
Lei da gravitación universal
miniatura|Campo de gravidade preto da superficie da Terra. Móstrase un obxecto acelerando cara á superficie A lei da gravitación universal afirma que, se dous corpos posúen masa, ambos están sometidos a unha forza de atracción mutua proporcional ás súas masas e inversamente proporcional ao cadrado da distancia que separa os seus centros de gravidade. Esta lei foi formulada polo físico inglés Isaac Newton na súa obra Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, publicada en 1687, que describe a lei da gravitación universal e as leis de Newton, as tres leis dos corpos en movemento que se asentaron como fundamento da mecánica clásica.
A gravidade é unha forza fundamental de atracción que actúa entre todos os obxectos por causa das súas masas, iso é, a cantidade de materia de que están constituídos. A gravidade mantén os obxectos celestes unidos e ligados, como os gases quentes contidos polo Sol e os planetas, confinados ás súas órbitas. A gravidade da Lúa causa as mareas oceánicas na Terra. A causa da gravitación, os obxectos sobre a Terra son atraídos cara ao seu centro.
Historia
miniatura|[[Isaac Newton, o primeiro que formulou a lei da gravitación universal]] Aínda que os efectos da gravidade sexan fáciles de notar, a procura dunha explicación para a forza gravitacional ocupou o ser humano durante séculos. O filósofo grego Aristóteles emprendeu unha das primeiras tentativas de explicar como e por que os obxectos cen en dirección á Terra. Entre as súas conclusións, estaba a idea de que os obxectos pesados caen máis rápido que os leves. A pesar de que algúns se opuxesen a esa concepción, foi comunmente aceptada ata o fin do século XVII, cando as descubertas do científico italiano Galileo Galilei gañaron aceptación. De acordo con Galileo, todos os obxectos caían coa mesma aceleración, a menos que a resistencia do ar ou algunha outra forza os frease.
Os antigos astrónomos gregos estudaran os movementos dos planetas e da Lúa. Entre tanto, o paradigma aceptado hoxe foi determinado por Isaac Newton, físico e matemático inglés, baseado en estudos e descubertas feitas polos físicos que ata entón investigaban o camiño da gravitación. Como o mesmo Newton dixo, chegou ás súas conclusións porque estaba "apoiado en ombreiros de xigantes". No inicio do século XVII, Newton baseou a súa explicación en coidadosas observacións dos movementos planetarios feitas por Tycho Brahe e por Johannes Kepler. Estudou o mecanismo que facía que a Lúa xirase arredor da Terra e estudando os principios elaborados por Galileo Galilei e por Kepler, conseguiu elaborar unha teoría que dicía que todos os corpos que posuían masa sufrirían atracción entre si. Newton nos Principia menciona como referencias varios pioneiros que inclúen a Bullialdus, que suxeriu sen demostralo que existían unha forza dende o Sol que era proporcional ao cadrado da distancia, e Borelli, que suxeriu, tamén sen demostración, que había unha tendencia centrífuga no movemento dos planetas que estaba a ser contrarrestada por outra forza dirixida cara ao Sol. D. T. Whiteside escribiu que a inspiración de Newton veu principalmente de Borelli, xa que gardaba unha copia do libro do italiano na súa biblioteca.
Conta unha lenda que cando tiña vinte e tres anos, Newton viu unha mazá caer dunha árbore e comprendeu que a mesma forza que a facía caer mantiña a Lúa na súa órbita arredor da Terra.
Corpos de simetria esférica e a gravitación
As partículas dos corpos que posúen unha distribución de masa simetricamente esférica, como estrelas, lúas e planetas, tenden a se aproximar ao centro de masa. Así, un acumulado de po cósmico ao aglutinarse, as partículas comezan a se aproximar de xeito uniforme, pois canto máis acumuladas, máis forza teñen para comprimilas. Por iso os corpos xeralmente asumen unha forma esférica, visto que, cando a súa masa é pequena ese efecto é bastante baixo e os corpos poden ter alteracións nos seus formatos.
Formulación da lei da gravitación universal
miniatura|300px|Dous corpos puntiformes m1 e m2 atráense exercendo entre si forzas da mesma intensidade F1 e F2, proporcionais ao produto das dúas massas e inversamente proporcionais ao cadrado da distancia (r) entre elas. G é a [[constante da gravitación universal.]] A lei da gravitación universal indica que dúas partículas calquera do Universo se atraen gravitacionalmente por medio dunha forza que é directamente proporcional ao produto das súas masas e inversamente proporcional ao cadrado da distancia que as separa.
Se os corpos non son de partículas ou non poden considerarse puntos materiais, a distancia establecida entre elas debe ser medida en relación ao centro da súa masa, ou sexa, puntos onde se pode supoñer que está concentrada toda a masa do corpo ou o sistema de corpos. onde
A constante gravitacional universal foi medida anos máis tarde por Henry Cavendish. O descubrimento da lei de gravitación universal deuse en 1685 como resultado dunha serie de estudos e traballos iniciados moito antes.
O establecemento dunha lei de gravitación que unifica todos os fenómenos terrestres e celestes de atracción entre os corpos, tivo enorme importancia para a evolución da ciencia moderna.
Problema de Kepler
O problema de Kepler é un caso especial do problema dos dous corpos, en que os dous corpos interactúan por unha forza central que varía proporcionalmente ao inverso do cadrado da distancia. Ese problema resúmese en empregar a segunda lei de Newton para escribir as ecuacións de movemento do sistema, descubrindo a súa traxectoria no espazo. Isto é:
Sistema polar de coordenadas
Para resolver o problema, é necesario saber como se escribe a aceleración \vec{a} en coordenadas polares, isto é, como combinación linear dos vectores unitarios \hat{r} e. Como, abonda derivar dúas veces o vector posición \vec{r} en relación co tempo para atopar a aceleración. En coordenadas polares:
Derivando a expresión, pola regra do produto:
De aí concluíuse que e, polo tanto:
Derivando outra vez e empregando a relación :
Resolución da segunda lei de Newton
Pola segunda lei de Newton:
Cancelando a masa m de ambos os membros da ecuación e escribindo en coordenadas polares, obtense a seguinte ecuación vectorial:
Multiplicando (2) por mr, nótase que existe conservación do momento angular L:
Eliminando \dot\theta en (1) mediante (2) pola relación, obtense:
Devandita ecuación diferencial de r en función de t pode modificarse de xeito que r sexa unha función de \theta modificando a segunda derivada temporal mediante a regra da cadea:
Resulta, entón a seguinte ecuación para a función r(\theta):
Para resolver (3), defínese a función e, consecuentemente, as súas derivadas en relación a \theta:
Substituíndo esas novas relacións en (3):
Resultando, finalmente, na ecuación do oscilador harmônico:
Cunha solución xeral que se pode escribir como:
En que A e \delta son constantes arbitrarias. É conveniente escribir, en que \epsilon é a nova constante, denominada excentricidade. Así, r(\theta) resulta ser:
Iluminación en fotografía
miniatura|Lago de [[Pokhara, Nepal. As nubes impiden O paso da luz solar.]]A iluminación en fotografía é o conxunto de técnicas, posicións, equipos e sistemas que se usan para realizar unha fotografía. Emprégase para iluminar unha escena ou un suxeito ben sexa na fotografía, o cine ou a televisión. É, polo tanto, a base da fotografía, o cine e o vídeo e, quizais, sexa sexa o factor de maior importancia na arte fotográfica pois, sen luz non existiría imaxe a retratar; experimentariamos o "negro". Daquela, a iluminación consiste en dirixir e facer rebotar a luz cara a un obxecto coa intención de retratalo polo que o dominio correcto da luz é fundamental para conseguir o resultado desexado.
A luz pode provir do propio Sol ou de diversos tipos de focos que crean diferentes tipos de luz.
Fontes de luz
miniatura|Efecto de ollos vermellos provocado por luz de flash Calquera obxecto capaz de emitir luz pode iluminar unha escena. Non obstante, os máis usados ​​son:
miniatura|esquerda|Vista lateral da cabeza dun [[Foco (iluminación)|foco de luz]] thumb|esquerda|A modelo foi iluminada desde a esquerda con luz estroboscópica (flash). A luz do flash ten unha tonalidade cálida por un filtro laranxa, para combinar co solpor.
Ambas, luz natural e artificial son compatíbeis e complementarias (pódese usar unha como luz principal e a outra como luz de recheo). A principal vantaxe da artificial é a capacidade para cambiar a súa dirección, cor e intensidade. Non obstante, require algúns coñecementos técnicos e custos máis elevados. Outras fontes de luz inclúen candeas, lóstregos, fogos, a luz da lúa, do ceo e das estrelas, faíscas, lume (de fogueiras, incendios, fósforos) ou mesmo seres bioluminiscentes coma os vagalumes, xa que o sensor da cámara é sensíbel a luces moi tenues.
Unha iluminación básica consiste no uso de tres luces: principal, recheo e contra.
Se queremos que o fondo non quede moi escuro podemos iluminalo cunha luz suave, para que non desvíe a mirada do obxecto protagonista da fotografía.
miniatura|Escena iluminada con luz solar que provoca un efecto de [[contraluz nas vivendas.]]
Escala de realismo
Cada esquema de iluminación produce un efecto diferente sobre o suxeito en relación co nivel de "realismo" da iluminación. A luz máis real é a iluminación natural e, en consecuencia, luz solar. Este efecto tamén se pode conseguir coa luz artificial, cando imitan a luz do Sol. Neste caso, hai unha única fonte de luz principal que ilumina o suxeito desde arriba e, ocasionalmente, desde o lado. A  iluminación naturista segue os cánones de pintura clásica sobre a luz e consiste nunha representación da luz natural pero non fiel a ela, sendo capaz de crear atmosfera e carácter grazas ao uso de varias fontes de luz e reflectores.
A iluminación abstracta considérase realista porque o suxeito é facilmente recoñecible, pero debido á luz, a súa cor, forma ou estrutura modificáronse. Unha técnica común para crear un efecto abstracto é retroiluminación. A  iluminación irreal  vén dada por unha distribución antinatural da iluminación. Crea tensión na imaxe, dá a impresión de deformar o suxeito ou incluso fantasmal. É a iluminación menos realista pero ao mesmo tempo dá espazo aberto á creatividade do usuario.
Suricata
O suricata (Suricata suricatta) é un pequeno mamífero carnívoro da familia dos herpéstidos.
Características
O seu corpo mide entre 25 e 30 cm máis un rabo duns 20 a 24 cm, o seu peso medio varía entre 730 gramos nos machos e 720 nas femias, aínda que hai exemplares que poden chegar aos 970 gramos. A pelaxe é xeralmente gris acastañada, ás veces castaña avermellada, o rabo é castaño escuro no cabo.
Distribución
O suricata habita no deserto do Kalahari e en chairas secas de Suráfrica, Namibia, Botswana e unha pequena zona de Angola.
Costumes
Debido a que se desenvolve en zonas con escasa ou nula vexetación pode enxergar os depredadores de lonxe, vivindo en túneles subterráneos, alimentándose de insectos e outros pequenos animais así como de tubérculos e bulbos de plantas. Os suricatas viven en grupo, cada colonia pode consistir de vinte ou trinta membros, mentres os suricatas procuran comida ou mesmo descansa no exterior sempre hai un deles que permanece de vixía, poñéndose de pé, apoiado nas súas patas traseiras, á esculca de predadores coa misión de avisar ao resto de detectar perigo. Cada colonia conta cun macho e unha femia dominante, que son lixeiramente maiores que o resto. Só o macho dominante copula coas femias. A xestación dura de 70 a 77 días, normalmente paren de 2 a 4 crías, ás veces cinco, alimentándose do leite materno durante 4 ou 6 semanas.
Gran Premio da China de 2015
O Gran Premio da China de 2015 oficialmente 2015 Formula 1 Chinese Grand Prix, foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 12 de abril de 2015 no Circuíto Internacional de Xangai da China. foi a terceira carreira da tempada de Fórmula Un 2015.
A práctica e a cualificación
A cualificación comezou ás 3:00 pm hora local. Mercedes foi o único equipo que utilizou o composto medio na Q1, todos os outros equipos utilizaron o pneumático brando máis rápido. Na Q3 Lewis Hamilton conseguiu a súa terceira pole da tempada por diante do seu compañeiro de equipo Nico Rosberg. Esta foi a terceira pole consecutiva de Hamilton, e tamén a súa terceira pole consecutiva no Gran Premio da China, logo de lograr tamén a pole na pista en e.
Carreira
A carreira comezou ás 2:00 pm hora local. Kimi Raikkonen logrou pasar aos dous monoprazas de Williams na primeira volta para subir ao cuarto. Na 2ª volta Carlos Sainz Jr. trompeou o seu Toro Rosso e caeu cara atrás.
Na volta 30, Ferrari intentou intimidar ao Mercedes de Nico Rosberg ao meter cedo en boxes a Sebastian Vettel. Pero, non tivo éxito como Mercedes reaccionou metendo a Rosberg nos boxes na volta seguinte, o que permitiu a Rosberg manter a posición en pista diante de Vettel. Na volta 33, Pastor Maldonado, que marchaba en sétima posición por diante do seu compañeiro de equipo Romain Grosjean, perdeu tempo na entrada de boxes, e caeu varias posicións. A continuación, trompeou o seu coche na volta 39 cando intentaba recuperar o tempo perdido, e na volta 48 tivo unha colisión con Jenson Button logo dunha longa batalla pola posición, danando o seu coche e retirándose por problemas no freo traseiro unhas cantas voltas máis tarde. Despois os comisarios consideraron a Button culpable do incidente.
Os tres primeiros comezaron a distanciarse na segunda metade da carreira, e na volta 54 Lewis Hamilton lideraba diante de Rosberg por 10´06 segundos, con Vettel outros 12´12 segundos detrás de Rosberg. Pero, debido ao intento anterior de Ferrari para socavar Rosberg de meter cedo en boxes a Vettel, os pneumáticos de Raikkonen eran 4 voltas máis frescos que os do seu compañeiro de equipo, e achegábase a Vettel nas últimas voltas. Logo de saír da súa parada en boxes 4´84 segundos detrás de Vettel na volta 35, Raikkonen pechara a brecha a 1´37 segundos na volta 54. pero, a posibilidade dunha batalla entre compañeiros de equipo de Ferrari extinguiuse logo dun fallo na transmisión no Toro Rosso de Max Verstappen que obrigou a saír o coche de seguridade nas dúas últimas voltas, o que significou que a carreira terminou en condicións de seguridade para automóbiles.
Hamilton cruzou a liña de meta para gañar a súa segunda carreira da tempada, con Rosberg segundo e Vettel completando o podio terceiro.
Pleura
O termo pleura (do grego antigo πλευρά pleurá, "costado", "flanco", "costela") pode referirse a:
Chelonoidis
miniatura|dereita|Chelonoidis chilensis, a tartaruga do Chaco. miniatura|dereita|Chelonoidis carbonaria, tartaruga con patas con puntos vermellos. miniatura|dereita|Chelonoidis chatamensis, a tartaruga da illa San Cristóbal, unha das especies das illas Galápagos do [[complexo de especies C. nigra.]] Chelonoidis é un xénero de tartarugas da familia Testudinidae. Encóntranse en Suramérica continental e nas illas Galápagos (a 1 000 km da costa suramericana do Pacífico). Anteriormente foran asignadas ao xénero Geochelone, pero unha análise xenética comparativa posterior indicou que en realidade están máis estreitamente relacionadas coas tartarugas africanas do xénero Kinixys. Os seus antepasados eran africanos e aparentemente chegaron cruzando o Atlántico flotando no Oligoceno. Esta longa travesía foi posible pola súa capacidade de flotar coas cabezas ergueitas e de sobrevivir seis meses ou máis sen comida nin auga.
Cos cambios taxonómicos recentes, do antigo xénero Geochelone separáronse unha gran parte das súas especies, que foron asignadas a xéneros propios, que son: Aldabrachelys (das Seychelles e Madagascar), Astrochelys (Madagascar), Chelonoidis (Suramérica e illas Galápagos), Stigmochelys (África) , e o xénero antigo extinto Colossochelys (sur de Asia).
Os membros do xénero Chelonoidis que viven nas illas Galápagos (que foron antes tratados como subespecies e agora como especies que forman un complexo de especies relacionadas) están entre os quelonios terrestres existentes de maior tamaño. Especies xigantes deste xénero estaban presentes tamén na Suramérica continental durante o Plistoceno, pero agora as especies continentais son máis pequenas que as das Galápagos.
Especies
Velaquí unha listaxe alfabética das especies separadas por zonas xeográficas.
Rally Comarca da Ulloa de 2012
O Rally Comarca da Ulloa de 2012 foi a 5º edición e a terceira ronda da tempada 2012 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse entre o 11 e o 12 de maio.
Festa da Reconquista
A festa da Reconquista é unha festa que se celebra na cidade vella da vila de Vigo o 28 de marzo. Nela represéntase a toma da cidade polos franceses a comezos de século XIX e a reconquista polos habitantes galegos. Ademais das representacións, hai outras actividades na rúa, música popular, obradoiros e postos de comida e artesanía a xeito de feira. É hoxe en día a celebración máis emblemática da vila.
Antecedente histórico
A festa conmemora o alzamento popular que ocorreu o 28 de marzo de 1809, cando as tropas do exército do Primeiro Imperio Francés de Napoleón Bonaparte saíron da vila. No contexto da Guerra da Independencia española, os vigueses, encabezadas polos militares Pablo Morillo e Bernardo González “Cachamuíña” conseguiron expulsar os galos da vila, converténdose na primeira localidade de Europa en facelo. Fernando VII outorgou en 1810 a Vigo o título de cidade “fiel, leal e valorosa”.
A festa
miniatura|[[Francisco Javier Vázquez Varela|Vázquez Varela presencia a toma francesa da casa do concello.]] Toda a zona vella da cidade (Porta do Sol, Praza da Constitución, Praza da Princesa…) énchese de postos de comida (marisco, empanada, churrasco, filloas), bebida (viños e licores) e artesanía a xeito de feira da época. Os vigueses vístense de campesiños, mariñeiros, soldados etc. A Asociación Cultural e Veciña Casco Vello de Vigo encárgase de marcar as pautas da festa, así como a lista de feirantes, as actividades e incluso a vestimenta oficial da época. Represéntanse ademais batallas entre galegos e galos en cada recuncho. O momento máis importante ocorre no episodio na rúa Gamboa, no que se simula o derrubamento da porta da vila. Ademais existen demostracións da artesanía da época e representacións musicais con máis de trinta bandas e danzas. O cartel que anuncia a festa escóllese por conscurso popular.
No ano 2009 celebrouse o bicentenario da reconquista da cidade. Ademais dos actos habituais celebrouse o I Congreso sobre a Reconquista de Vigo.
Couce do Baño, Recemel, As Somozas
Couce do Baño é un lugar da parroquia de Recemel no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 3 habitantes (1 home e 2 mulleres).
Babyshambles
Babyshambles é unha banda inglesa de indie rock procedente de Londres. Foi formada por Pete Doherty durante un hiato da súa anterior banda The Libertines, pero Babyshambles converteuse dende entón no seu principal proxecto (aínda que recentemente centrouse no seu traballo en solitario). Babyshambles leva editados dous álbums, tres EPs e varios sinxelos. A banda recibiu moita atención dos tabloides británicos debido ao interese pola vida persoal de Doherty.
Guiador
miniatura|dereita|220px|Guiador dunha [[bicicleta.]] miniatura|dereita|220px|Guiador dunha [[motocicleta.]] O guiador dunha bicicleta ou motocicleta é o equivalente ao volante nos vehículos de catro rodas. É a peza que serve para guiar a roda dianteira e nela adoitan situarse os freos e, de ser o caso, o acelerador e os espellos retrovisores. Hainos de diferentes tamaños, formas e materiais, como por exemplo ferro, titanio, carbono ou aluminio.
Coto
Amais, como topónimo pode referirse a:
Alejandro Toledo
Alejandro Celestino Toledo Manrique, nado o 28 de marzo de 1946, foi o presidente do Perú entre o 28 de xullo de 2001 e 28 de xullo de 2006. Foi o primeiro presidente elixido despois da crise que resultou na renuncia de Alberto Fujimori.
Biografía
Toledo é un dos 16 irmáns dunha familia de indíxenas labregos da rexión de Cabana, Departamento de Ancash. Creceu en Chimbote, cidade do litoral norte do Perú. Conseguiu unha bolsa de estudos da Universidade de San Francisco, nos Estados Unidos, onde estudou economía. Posteriormente fornouse mestre pola Universidade de Stanford. Despois de traballar no exterior, fornouse profesor da Universidade do Pacífico, no Perú.
Antes de ser elixido presidente, Toledo traballou en diversas organizacións, incluíndo as Nacións Unidas, o Banco Mundial, o Banco Interamericano de Desenvolvemento, a OIT, e a Organización de Cooperación e Desenvolvemento Económico - OCDE. Tamén foi profesor visitante na Universidade de Waseda, en Toquio, nonXapón.
Entre os diversos traballos de Toledo, hai moitos sobre reformas estruturais e desenvolvemento económico. Porén, o seu último libro, Las Cartas sobre la Mesa, describe a súa traxectoria política ata o xurdimento da coalición política Perú Posible que o elixiu presidente.
Entrada na política
Toledo ingresou na política como candidato independente, na elección de 1995, na cal Alberto Fujimori foi reelixido pola última vez. Ele fundou o partido Perú Posible en 1999 e declarou a súa intención de disputar a elección de 2000. A pesar dunha controversia constitucional, Fujimori anunciou pola terceira vez a súa candidatura.
A pesar de ser un político de pequena expresión no inicio, logo Toledo tornouse líder da oposición a Fujimori, e tivo apoio doutros candidatos a presidente. A pesar deste apoio, Fujimori derrotouno, baixo alegacións de fraude electoral. Toledo recusouse a participar dunha segunda volta contra Fujimori, e pediu, sen éxito, a anulación das eleccións.
A 28 de xullo de 2000 Fujimori asumiu o seu terceiro mandato. Entre tanto, os protestos da oposición gradualmente creceron e, durante visita a Brunei o novembro de 2000 para participar nun congreso da APEC, gran parte do Congreso Peruano negou continuar o apoio a Fujimori. Este dirixiuse ao Xapón de onde enviou a súa renuncia por fax e solicitou a cidadanía xaponesa.
Coa caída de Fujimori, asumiu interinamente Valentín Paniagua Corazao, presidente do Congreso peruano. Este organizou eleccións en 29 de maio de 2001, vencidas por Alejandro Toledo que disputou contra Alan García.
Ambasvías, Cervantes
Santalla de Ambasvías é unha parroquia que se localiza no concello de Cervantes. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 41 habitantes (26 homes e 15 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 44 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 29 habitantes, sendo 20 homes e 9 mulleres.
Pleura (insectos)
A pleura (do grego antigo πλευρά pleurá, "costado", "flanco", "costela") é un esclerito lateral do segmento torácico dun insecto, entre o tergo e o esterno.
Os prefixos pro-, meso- e meta- utilízanse, respectivamente, para antepoñer á palabra pleura ás pleuras do primeiro, segundo e terceiro segmentos torácicos.
A Atalaia, San Martiño de Meanos, Zas
A Atalaia é un lugar da parroquia da San Martiño de Meanos no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
Aristocracia
O termo aristocracia (do latín aristocratia, e este do grego ἀριστοκρατία, 'goberno dos mellores'; de ἄριστος ,'excelencia', e κράτος, 'poder' ou 'forza') refírese en orixe á forma de goberno na que unha clase social dominante e privilexiada —«os mellores» (ἄριστοι)— exercían o poder. Tal e como a concibía Platón, na aristocracia gobernaba o home «bo e xusto» de forma colexiada, feito que a distinguía da simple monarquía.
De feito, o termo define un réxime político no que o poder está en mans das clases altas da sociedade. Co mesmo nome, desígnase aos nobres, e úsase aristocracia como sinónimo de nobreza. Platón e Aristóteles empregaron a palabra no seu sentido orixinal. Para Platón, "os mellores" eran os filósofos, "posuidores"…
(erro filosófico) Pois Aristóteles acuñou o termo e deu este concepto de quen eran filósofos, distinguíndoos dos "Sabios" (quen crían ser posuidores da verdade…) mentres que os filósofos eran "buscadores da verdade…"
… da verdade e dun claro sistema ético. Para Aristóteles, a aristocracia era distinta á monarquía, goberno dun só, e á democracia, goberno do pobo. Na teoría aristotélica, os poucos exercen o poder en beneficio do todo. Cando non o fan así, a aristocracia convértese en oligarquía, goberno de facción. Máis aló do seu sentido orixinario, para gregos e romanos as aristocracias foron clases sociais ben definidas, que exercían o poder ou se empeñaban en manexalo detrás da escena.
É dicir que desde antigo identificouse o termo cun estrato social elevado e minoritario. Na Alta Idade Media, as monarquías non daban lugar ao crecemento das aristocracias. Na medida en que se desenvolveron as cortes, os títulos nobiliarios habilitaron a novos aristócratas que influían decisivamente na política dos reinos. Na práctica, non houbo historicamente casos significativos de "goberno dos mellores" ou goberno de poucos, xa que formalmente o poder exercérono os reis ou, en éraa contemporánea, os representantes do pobo. Talvez só exceptuaron esta regra Venecia e Polonia.
Con todo, desígnase como aristocracia á nobreza ou a grupos poderosos, por tradición ou liñaxe, en calquera sociedade. Nun sentido máis amplo, o termo úsase para falar de grupos selectos e excluíntes en diversos ambientes ou contextos (por exemplo, "a aristocracia financeira", a "aristocracia do saber", ata a "aristocracia proletaria", polos traballadores mellor renumerados).
Fanoi
O topónimo galego Fanoi pode referirse a:
Estrella Galicia Artesana
A Estrella Galicia Artesana é unha cervexa especial lanzada ao mercado por Estrella Galicia en maio do 2011. Trátase dunha cervexa de autor asinada polo prestixioso cociñeiro galego Pepe Solla. Segundo a empresa galega, esta cervexa foi concibida e elaborada co obxectivo de maridar perfectamene cos peixes e mariscos, tan típicos da gastronomía galega. É a primeira dunha serie de cervexas que a empresa galega lanzará ao mercado nos vindeiros anos. A produción inicial desta cervexa especial foi de 150.000 litros embotellada en botellas de 33 centilitros cun peche abre-fácil que permite prescindir dun abridor e facilitar a súa apertura inmediata.
Presentación
O 11 de maio do 2011, Estrella Galicia presentou a súa nova Estrella Galicia Artesana no marco do evento gastronómico Santiago (e) Tapas, onde esta cervexa foi a cervexa oficial e premiou unha das tapas que optaron ao concurso polo seu maridaxe co produto. Manel Pérez Piñón, responsable de Trade Marketing de Estrella Galicia, comentou na presentación do produto que "foi un luxo traballar man a man con Pepe Solla neste proxecto". Pola súa banda, Pepe Solla manifestou sentirse "como un neno pequeno na noite dos Reis Magos" e expresou a súa ilusión por ''"combinar a miña profesión no ámbito da gastronomía coa creación dun produto a medida, colaborando cos mestres cervexeiros de Estrella Galicia e involucrándome no proceso dende o principio”.
Características
É unha cervexa de carácter máis suave e fresco, cunha gradación alcohólica de 4,2 graos. Ten un intenso aroma a cereal e lixeiros toques de mel. No seu sabor, lixeiramente amargo na boca, destaca inicialmente o carácter a malte acompañado de herba de limón equilibrado co amargor do lúpulo empregado na súa elaboración.
Ambreína
A ambreína (termo de acordo co Vocabulario Científico Internacional), ou ambarina (forma aconsellada pola RAG), é un alcohol triterpénico que é o principal constituínte do ámbar gris, unha secreción do aparello dixestivo do cachalote.
Ambreína
A forma ambreína, do VCI, procede da inglesa ambrein, que a formou coa raíz amber- de ambergris ("ámbar gris"), que é un calco do francés medieval ambre gris, e este derivado do latín ambra grisea, coa adición do sufixo -in (en galego -ina), que se usaba no século XIX para formar os nomes dos compostos orgánicos de fórmula química descoñecida, e que entrou no inglés en 1828. (Actualmente -ina resérvase para fomar os nomes das aminas).
Ambarina
Ambarina está formada poa raíz ambar- (de "ámbar gris"), e o elemento -ina.
Propiedades e usos
miniatura|150px|Ambroxano miniatura|150px|Ambrinol
Como afrodisíaco
Suxeriuse que a ambreína sería o posíbel compoñente activo que produciría os supostos efectos afrodisíacos do ámbar gris.
O feito de que se demostrara que aumenta a actividade sexual nas ratas, subministra un certo apoio ao seu uso tradicional como afrodisíaco.
Como fixadora de perfumes
A ambreína é capaz de fixar os aceites volátiles mediante evaporación lenta. polo que foi utilizada como fixador de perfumes.
A pesar de que ela mesma é inodora, é a precursora biolóxica dunha serie de derivados aromáticos, como o ambroxano e o ambrinol.