cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Batalla de Egospótamos
A batalla de Egospótamos foi un enfrontamento naval librado entre Atenas e Esparta no  marco da Guerra do Peloponeso no ano 405 a.C. na  desembocadura do Egospotamos, río do Queroneso. Parece ser que alí chegou caer un meteorito, segundo predixo Anaxágoras.
Micronutriente
Son substancias indispensábeis para os diferentes procesos metabólicos dos organismos vivos e sen eles poderían morrer.
Desempeñan importantes funcións catalizadoras no metabolismo como cofactores enzimáticos, ao formaren parte da estrutura de numerosos enzimas (grupos prostéticos) ou ao acompañalas (coenzimas).
En animais
Nos animais os micronutrientes comprenden as vitaminas e os minerais. Os minerais divídense en elementos químicos esenciais e oligoelementos. Estes últimos necesítanse nunha dose aínda menor.
Os micronutrientes non sempre necesitan ser achegados diariamente. As vitaminas A, D ou a B12 poden almacenarse no fígado para cubrir as necesidades de períodos superiores ao ano. De feito, por exemplo, nalgúns países pobres subminístraselle aos nenos unha pastilla ao ano que cobre todas as súas necesidades de vitamina A nese período. (Idealmente, sería mellor darlles unha dose cada 6 meses).
Algúns dos máis importantes micronutrientes son o iodo, o ferro e a vitamina A, que son esenciais para o crecemento físico, o desenvolvemento das funcións cognitivas e fisiolóxicas e a resistencia ás infeccións.
O ferro e a vitamina A encóntranse naturalmente nos alimentos, e o iodo debe ser adicionado a alimentos de consumo básico, como o sal, que en moitos países se fortifica con iodo.
Existen outros micronutrientes como o zinc, o ácido fólico, o calcio e todas as vitaminas e minerais.
Nas plantas
Nas plantas todos os micronutrientes son minerais. Falamos principalmente de seis: ferro, manganeso, cinc, molibdeno, boro e cloro, aínda que normalmente tamén se inclúe o níquel.
The O'Rahilly
miniatura|dereita|220px|Placa commemorativa en Ballylongford. Michael Joseph O'Rahilly, coñecido comunmente coma The O'Rahilly, nado en Ballylongford, condado de Kerry, o 22 de abril de 1875 e finado en Dublín o 29 de abril de 1916, foi un político e revolucionario irlandés.
Traxectoria
Aderido dende moi novo á causa republicana e nacionalista irlandesa, viaxou longamente por Estados Unidos e Europa antes de se asentar definitivamente en Dublín. Foi membro fundador dos Voluntarios Irlandeses e líder da súa sección paramilitar. Xunto con Eoin MacNeill e Bulmer Hobson opúxose ao Alzamento de Pascua. Porén, cando a rebelión estalou optou finalmente por se unir a ela, falecendo no transcurso dos combates.
Micronutriente
Nas plantas
Puidéronse estudar ben nelas grazas aos cultivos sen solo. Descubriuse que algúns elementos se necesitan en proporcións tan baixas que un fertilizante que non os conteña na súa formulación, pode achegalos debido ás impurezas que contén.
Nalgúns casos, como o do sodio, poden ser achegados só por tocar unha folla da planta. A suor dos dedos contén suficiente sal, que fai o efecto dun fertilizante foliar.
Algúns micronutrientes é suficiente con que se lles subministre ás plantas unha vez na súa vida. Simplemente bástalles co contido del que hai na semente. Para que se produza deficiencia deberían cultivarse varias xeracións en ausencia dese mineral.
A seguinte táboa mostra os miconutrientes esenciais de uso xeneralizado entre as plantas:
Deficiencia
O interese pola deficiencia dos micronutrientes na nutrición vexetal baséase en varias razóns:
Toxicidade
O interese tamén é debido á toxicidade producida por unha alta dispoñibilidade destes elementos para a planta (por condicións naturais do solo, contaminación ou prácticas de manexo). Este problema esta agravado polo feito de que altos niveis tóxicos de elementos nos solos levan normalmente á contaminación das augas, con consecuencias sobre a saúde animal e humana.
En moitos casos a toxicidade dos micronutrientes non ten que ver coa cantidade na que se atopen no solo senón coa forma química na que se atopan, é dicir, co seu grao de solubilidade e de dispoñibilidade para a planta. Estes elementos pódense atopar no solo en formas inorgánicas, orgánicas e en disolución.
Todos os micronutrientes atopáronse en cantidades variábeis nas rochas ígneas. Dous deles, o ferro e o manganeso ocupan posicións estruturais nos principais silicatos primarios, así como outros rara vez se atopan nesas posicións. Cando progresa a alteración mineral estes elementos pasan ao solo e cambian a súa forma química, desa forma pódense atopar como minerais secundarios formando óxidos e sulfuros. Tamén os minerais secundarios, incluíndo as arxilas, poden presentar na súa estrutura altos niveis de ferro e manganeso e máis baixos de cinc e cobalto. Os micronutrientes liberados por alteración do material orixinal poden adsorberse aos coloides inorgánicos do solo, de forma análoga ao calcio e ao aluminio, sendo nalgúns casos catións cambiábeis.
Anións tales como o borato e o molibdato tamén poden sufrir adsorción polos minerais do solo, de forma similar ao que ocorre co fosfato.
A materia orgánica é unha fonte importante de micronutrientes, algúns deles tenden a formar combinacións complexas cos coloides orgánicos (humus). O cobre presenta unha especial afinidade coa materia orgánica, formando compostos moi estábeis, de tal maneira que a súa dispoñibilidade inmediata pode ser moi baixa en solos orgánicos. Aínda que estas unións impidan a dispoñibilidade inmediata dos micronutrientes a súa liberación segundo progresa a descomposición da materia orgánica é un importante factor de fertilidade.
Que se atopen dunha ou doutra maneira depende en gran parte ao pH e á aireación do solo (potencial redox). Os catións poden atoparse na súa forma simple (en condicións ácidas) e como hidroxilos (segundo aumenta o pH). Aínda que existen excepcións a isto: a forma máis común do molibdeno en disolución é como anión molibdato, MoO4−2, que reacciona, igual que o anión fosfato, a baixo pH cos coloides do solo, que nestes casos poden presentar carga positiva. O boro tamén pode atoparse en forma aniónica (a altos pH), porén o ácido bórico non disociado é a forma dominante e segundo investigadores recentes a que absorben as plantas superiores.
Riomaior
Co topónimo Riomaior podemonos referir a:
Lama (material)
dereita|miniatura|244x244px|Barro. A lama, ou barro , ou bulleiro , ou lodo , ou trollo , é unha mestura semilíquida de auga e terra composta por sedimentos, partículas de po e arxila. Os depósitos de barro endurécense co paso do tempo até converterse en lutita.
Usos
miniatura|200px|Casa de barro en [[Gobernación de 'Amran|'Amran, Iemen.]] Os usos son moi variados, desde a construción onde se usa para darlle terminación de calidade, fabricación de envases para almacenar auga, artesanías como vasos de barro, elementos decorativos e esculturas etc.
Barro na construción
O barro é un dos primeiros materiais usados polo home para construír refuxios. O barro apilado a man (cob), en forma de ladrillos (adobe), ou compactado (tapial) é unha forma moi barata e pouco tecnificada de crear paredes e muros, polo que foi amplamente utilizado polas civilizacións antigas así como polas culturas localizadas en contornas desérticas, onde escasea a pedra e a madeira.
Outros usos
Un baño de barro, usualmente con ingredientes especiais, úsase por motivos de beleza, saúde ou pracer. Tamén se utiliza para facer artesanías ou obxectos de decoración.
Zooloxía
Algúns animais, como os elefantes, utilizan o barro como protector contra parasitos, insectos e a radiación solar. Ademais, os bulleirais adoitan consituír importantes biótopos en diferentes ecosistemas.
Cataplexía
A cataplexía consiste en episodios súbitos e xeralmente breves de perda bilateral do ton muscular durante a vixilia.
Características
A maioría das veces os episodios aparecen en relación con emocións intensas; durante o acceso, a hipotonía ou flaccidez muscular fai que a persoa caia repentinamente.
Na narcolepsia
Pode ser o primeiro síntoma da narcolepsia, aínda que adoita presentarse despois da manifestación da somnolencia diúrna, mais existe a posibilidade de que non se dea. É considerada como o único síntoma específico da narcolepsia xa que o resto poden afectar a outras enfermidades ou trastornos. A prevalencia de cataplexía en narcolépsicos varía moito, cun rango entre 60 % e 90 %.
A cataplexía é a supresión anormal da actividade motora esquelética (é coma se os músculos se desactivasen). En persoas sas ten lugar durante o sono MOR; con todo, nos narcolépticos que sofren cataplexía esta inhibición prodúcese anormalmente fóra do contexto do sono e maniféstase como un ataque catapléxico.
A Seara, Cedrón, Láncara
A Seara é un lugar da parroquia de Cedrón, no concello lugués de Láncara, na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2007 tiña 13 habitantes (7 homes e 6 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 16 habitantes.
Cataplexía
Na narcolepsia
A investigación sobre a cataplexía centrouse nas células da formación reticular caudal que controlan a relaxación muscular durante o sono MOR: as células do núcleo magnocelular do bulbo raquídeo.
É un trastorno do sono paradoxal, presente con gran frecuencia en narcolépticos, causado por unha inhibición xeneralizada das neuronas motrices por intrusión de elementos do sono MOR.
Cela, Outeiro de Rei
Santa María de Cela é unha parroquia do concello de Outeiro de Rei na comarca de Lugo, na provincia de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 264 habitantes (129 homes e 135 mulleres), o que supón unha diminución en relación ao ano 2006 cando tiña 284 habitantes.
Xeografía
Pertence ao arciprestado de Aguiar, da diocese de Lugo. Limita ao norte co concello de Cospeito, ao oeste co de Rábade, ao leste coa parroquia de Taboi e ao sur coas de Folgueira e Matela. Bañada polo río Miño e o regato Regueiro, destaca a presenza no seu termo da Insua de San Roque, á cal na antigüidade levábase a pacer o gando que era transportado en barcas, chegando a xuntarse neses tempos ata 50 embarcacións.
A insua de San Roque é a illa máis grande do curso alto do Miño. Esta illa constitúe unha área representativa das zonas húmidas da Terra Chá e xunto á insua de Trabanca e a insua de Santa Mariña ou de Baixo conforma as chamadas Insuas do Miño. Todas elas forman parte da zona especial de conservación (ZEC) Parga - Ladra - Támoga e da zona núcleo da reserva da biosfera Terras do Miño. Este dobre illamento do río Miño en Cela favoreceu un bosque autóctono onde se poden ver especies como os carballos, o acivro e o freixo que conviven en harmonía.
Historia
O pasado histórico remóntase á época da dominación romana, tempo no que a parroquia recibiu o nome de Aguas Celenas. Xa na Reconquista aos árabes, realizada polo bispo Odoario, Cela foi o lugar elixido para iniciar esta tarefa, polo seu valor estratéxico.
Patrimonio
O Pazo de Cela está tamén en Fompedriña, nunha zona chaira e fértil da ribeira esquerda do Miño. É coñecido tamén co nome de Retorta antiga. Ten dous andaes, con planta rectangular que forma un L co edificio auxiliar. Ten fábrica de cachotería de pedra de lousa, cantería en linteis e xambas. Pequena solaina no ángulo interior do conxunto e escudo de armas.
A igrexa parroquial é un templo moderno con amplo atrio, cemiterio e contorno de grandes carballos. De cruz latina, cuberta de lousa e muros de pedra revocados de cemento. Nave esvelta, cunha porta lateral Sur, a dúas augas, porta principal con lintel semiarqueado e ventá con lintel semicircular, espadana de dous vans. Piso de cemento, coro de madeira sobre os pés, pía bautismal, á esquerda, con debuxos xeométricos e pé cadrado. Cruceiro con cúpula sobre catro arcos de medio punto, cuberta a catro augas, máis elevada cá nave, e iluminada a través de catro óculos laterais. Ten un retablo maior, moderno, sen valor. Tamén hai un retablo da capela lateral dereita, neogótico coa Inmaculada e San Roque, o Neno, un can e unhas chaves ós pes (s. XVII). A cruz parroquial é de prata repuxada (s. XVIII).
O cruceiro de Meidonín está situado nun cruzamento de camiños no lugar de Meidonín é de propiedade particular. Presenta dúas inscricións: unha na base na que se le "San Roque", debaixo da representación escultórica do Santo e dun devoto. E outra no fuste, onde aparece a data do cruceiro: 1885.
O cruceiro de Quintián atópase ó carón dunha pista preto do cemiterio parroquial de Cela. De propiedade pública, ata hai uns trinta anos os nenos que morrían sen bautizar eran enterrados xunto ó mesmo.
Festas
Festa en honor á Virxe da Ascensión (o 15 de agosto). Antigamente festexábase tamén o San Benito e o San Roque.
Condensador (termodinámica)
dereita|miniatura|300px|Condensador arrefriado por ar para [[sistema de refrixeración industrial de por compresión con R22]] En sistemas de intercambio térmico, un condensador é un aparello empregado para condensar unha substancia, pasándoa do seu estado gasoso para o líquido.
A condensación pódese producir ben utilizando aire mediante un ventilador ou con auga (isto último adoita ser en circuíto pechado cunha torre de refrixeración, nun río ou no mar). A condensación serve para condensar o vapor, despois de realizar un traballo termodinámico, por exemplo, unha turbina de vapor, ou para condensar o vapor comprimido dun compresor de frío nun circuíto frigorífico. Cabe a posibilidade de seguir arrefriando ese fluído, obténdose así líquido subarrefriado como é o caso do aire acondicionado.
O condensador termodinámico é moi empregado na industria da refrixeración, do aire acondicionado, na industria naval e na produción de enerxía eléctrica, en centrais térmicas e nucleares.
Adopta diferentes formas segundo o fluído e o medio. No caso dun sistema fluído/aire, está composto por un tubo de diámetro constante que curva 180° cada certa lonxitude e unhas láminas, xeralmente de aluminio, entre as que circula o aire.
Un condensador é un cambiador de calor latente que converte o vapor do seu estado gasoso ao seu estado líquido, tamén coñecido como fase de transición. O propósito é condensar a saída (ou extractor) de vapor da turbina de vapor para así obter máxima eficiencia e igualmente obter o vapor condensado en forma de auga pura de regreso á caldeira. Condensando o vapor do extractor da turbina de vapor, a presión do extractor é reducida da presión atmosférica para un valor inferior, incrementando a caída de presión do vapor entre a entrada e a saída da turbina de vapor. Esta redución da presión no extractor da turbina de vapor, xera máis calor por unidade de masa de vapor entregada á turbina de vapor, por conversión de poder mecánico.
Función do condensador
A función principal do condensador nunha central térmica é ser o foco frío ou sumidoiro de calor dentro do ciclo termodinámico do grupo térmico. Polo tanto, a súa misión principal é condensar o vapor que provén do escape da turbina de vapor en condicións próximas á saturación e evacuar a calor de condensación (calor latente) ao exterior mediante un fluído de intercambio (aire ou auga).
No caso dunha máquina frigorífica, o condensador ten por obxectivo a disipación da calor absorbida no evaporador e da enerxía do compresor.
Adicionalmente, o condensador recibe os seguintes fluxos:
As condicións no interior do condensador son de saturación, é dicir, fórmase a presión de saturación correspondente á temperatura de condensación do vapor. Esta presión é sempre inferior á atmosférica, é dicir, pódese falar de baleiro.
Disposición construtiva dun condensador en centrais térmicas
Os condensadores que empregan aire como fluído refrixerante, chamados aerocondensadores, teñen un baixo rendemento e, polo tanto, necesitan de grandes superficies para ser instalados. Isto é o motivo polo que o uso deste tipo de condensadores non é xeneralizado, empregándose só nos casos nos que non haxa dispoñibilidade de auga.
Este artigo centrarase nos condensadores de auga como fluído refrixerante. Os condensadores das centrais térmicas son cambiadores de calor tubulares, de superficie, do tipo carcasa e tubo nos que a auga (fluído refrixerante) circula polos tubos e o vapor (fluído arrefriado) circula polo lado da carcasa. Os tubos están dispostos de forma horizontal, cunha pequena pendente para poder ser drenados con facilidade e agrupados en paquetes.
As partes máis significativas dun condensador deste tipo son:
Tipos de condensadores para centrais térmicas
Segundo a súa disposición relativa con respecto da turbina de vapor, os condensadores poden clasificarse en:
Segundo o número de corpos:
Tipos de condensadores para máquinas frigoríficas
Os tipos de condensadores máis utilizados nunha máquina frigorífica son os seguintes:
Departamento de Gossas
No ano 2005 tiña unha poboación estimada de 159.946 habitantes.
SAGE Publications
miniatura|Conferencia de 2008.
SAGE Publishing é unha empresa editorial independente fundada en 1965 en Nova York por Sara Miller McCune e agora con sede en California. Publica máis de 1 000 revistas e máis de 800 libros cada ano, así como traballos de referencia e produtos electrónicos en áreas como o negocio, humanidades, ciencias sociais, ciencia, tecnoloxía e medicina. SAGE tamén posúe e publica baixo Corwin Press (dende 1990), CQ Press (dende 2008), Learning Matters (dende 2011), e Adam Matthew Digital (dende 2012). Conta con máis de 1 500 empregados nas súas oficinas principais dos Ánxeles, Londres, Nova Deli, Singapur, Washington DC e Melbourne.
Unión Latina
Unión Latina foi unha organización internacional conformada polos países que falan algunhas das denominadas linguas romances, coa función de promover e difundir a súa herdanza común e aquilo que identifica o mundo latino.
Historia
Foi creada en 1954 ao asinar un acordo constitutivo en Madrid, e recoñeceuse como unha institución formal en 1983. Unión Latina anunciou o 26 de xaneiro de 2012 a suspensión das súas actividades por mor de dificultades financeiras. O 31 de xullo de 2012 tivo lugar a disolución do secretariado Xeralxe o despedimento de todo o persoal da organización.
O seu nome nas súas linguas oficiais era en castelán: Unión Latina; catalán: Unió Llatina; francés: Union Latine; italiano: Unione Latina; portugués: União Latina; romanés: Uniunea Latină.
Eneco Tour 2015
A 11ª edición da Eneco Tour foi unha carreira ciclista celebrada no País Vasco entre o 6 e o 11 de abril de 2015.
A carreira consistiu en seis etapas en liña e unha contra reloxo intermedia. Comezou en Bolsward, Países Baixos e tras algo máis de 1.120 quilómetros de percorrido finalizu en Geraardsbergen, Bélxica. Esta foi a vixésimo primeira carreira do UCI WorldTour 2015.
O gañador foi o belga Tim Wellens que quedou por diante do seu compatriota Greg Van Avermaet, segundo e do neerlandés Wilco Kelderman.
Nas demais clasificacións, André Gripel conseguiu o xersei vermello dos puntos, Gijs Van Hoecke o da combatividade e o Lotto-Soudal a clasificación por equipos.
Equipos
No Tour do Benelux 2015 participaron 160 ciclistas de 20 equipos diferentes (8 por equipo): 17 do UCI WorldTour e 3 da categoría Profesional Continental.
Clasificación xeral
A seguinte táboa amosa as vinte primeiras posicións da clasificación xeral tralo remate da carreira:
Subrexión de Kaustinen
miniatura|200px|Localización da subrexión de Kaustinen. A subrexión de Kaustinen (en finés Kaustisen seutukunta) é unha das dúas subrexións da rexión de Ostrobotnia Central. En 2017 tiña unha poboación de 15 712 habitantes.
Poboación
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.
Departamento de Mbacké
Mbacké é un departamento da rexión de Diourbel, no Senegal. A súa capital é Mbacké, que é tamén a única comuna do departemento.
No ano 2005 tiña unha poboación estimada de 710.342 persoas.
Icterus chrysater
Icterus chrysater é unha especie de ave paseriforme da familia Icteridae. É orixinario de México, América Central e Colombia. O seu hábitat natural componse de bosque e sabana. Distínguense catro subespecies que se distribúen en 3 poboacións alopátricas.
Distribución e hábitat
É nativo de México, Belize, Guatemala, O Salvador, Honduras, Nicaragua, Panamá e Colombia.
O seu hábitat natural componse de bosque subtropical e tropical e sabana, dende o nivel do mar até 2500 msnm, aínda que foi observado até unha altitude de 2900 msnm. Prefire bosques abertos e matogueiras. É unha especie común en bosques de piñeiro-encino, aínda que ocorre tamén en bosque nubrado e plantacións de plátano.
Subespecies
Distínguense as seguintes subespecies:
Pedro II do Brasil
Pedro II do Brasil, nado no pazo de São Cristóvão, Río de Xaneiro, o 2 de decembro de 1825 e finado en París o 5 de decembro de 1891, foi o segundo e último emperador do Brasil. Alcumado "o magnánimo", o seu reinado como emperador durou máis de 58 anos. Foi o sétimo fillo do emperador Pedro I do Brasil e a emperatriz María Leopoldina, e polo tanto membro da rama brasileira da casa de Braganza. A abrupta abdicación e marcha cara a Europa do seu pai en 1831 deixou a Pedro II como emperador, legándolle unha infancia e adolescencia desalentadora e solitaria. Obrigado a pasar o tempo estudando en preparación para o seu reinado, só conseguiu ter breves momentos de felicidade e tivo poucas amizades da súa idade. As súas experiencias coas intrigas da corte e coas disputas políticas durante este período afectaron en gran medida o seu carácter posterior, converténdose nun home cun forte sentido do deber e devoción cara ó seu país e a súa xente, mais resentido polo seu papel de monarca.
Herdando un imperio ó bordo da desintegración, Pedro II levou o Brasil de fala portuguesa a ser unha potencia emerxente no ámbito internacional. A nación medrou ata distinguirse dos seus veciños hispánicos grazas á súa estabilidade política, a celosamente protexida liberdade de expresión, o respecto polos dereitos civís, un crecemento económico vibrante e especialmente pola súa forma de goberno: unha monarquía parlamentaria representativa funcional. O Brasil tamén obtivo a vitoria en tres conflitos internacionais (a guerra da Prata, a guerra do Uruguai e a guerra de Paraguai) baixo o seu reinado, e prevaleceu en varias outras disputas internacionais e tensións domésticas. Pedro II promoveu incondicionalmente a abolición da escravitude malia a oposición de poderosos intereses políticos e económicos. Considerado un sabio por propio dereito, o emperador estableceu unha reputación de vigoroso patrocinador da aprendizaxe, da cultura e das ciencias. Conseguiu o respecto e admiración de eruditos como Darwin, Victor Hugo e Nietzsche, e trabou amizade con Wagner, Pasteur e Henry Wadsworth entre outros.
Malia que non existía un desexo de cambio na forma de goberno entre a maioría de brasileiros, o emperador foi derrocado nun repentino golpe de estado apoiado só por unha camarilla de líderes militares que procuraban instaurar unha forma de república liderada por un ditador. Para entón Pedro II estaba esgotado de ser emperador e perdera a esperanza nas perspectivas futuras da monarquía, malia contar cun apoio popular maioritario. Non permitiu que ninguén se opuxese á súa destitución e non apoiou ningún intento de restaurar a monarquía. Pasou os últimos dous anos da súa vida exiliado en Europa, vivindo só e cun baixo nivel económico. Algúns dos seus logros como emperador quedarían posteriormente en nada por mor dun longo período de gobernos débiles, ditaduras e crises económicas e constitucionais no Brasil, e os propios homes que o exiliaran acabaron por consideralo un modelo para a república brasileira. Poucas décadas trala súa morte restaurouse a súa reputación e trasladáronse os seus restos de volta ó Brasil, con celebracións a nivel nacional. A maioría de historiadores presentan a Pedro II dunha forma extremadamente positiva, e varios deles cualificárono como o "máis grande dos brasileiros".
Primeiros anos
Pedro naceu ás 02:30 do 2 de decembro de 1825 no pazo de São Cristóvão, en Río de Xaneiro, Brasil. Nomeado por san Pedro de Alcántara, o seu nome completo era Pedro de Alcântara João Carlos Leopoldo Salvador Bibiano Francisco Xavier de Paula Leocádio Miguel Gabriel Rafael Gonzaga. Pedro era membro da rama brasileira da casa de Braganza por medio do seu pai, o emperador Pedro I, e recibiu o título honorífico de "don" dende o seu nacemento. Era neto do rei portugués Xoán VI e sobriño de Miguel I. A súa nai foi a arquiduquesa María Leopoldina de Austria, filla de Francisco II, o último emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico. Por medio da súa nai, Pedro era sobriño de Napoleón Bonaparte e primo en primeiro grao dos emperadores Napoleón II de Francia, Francisco Xosé I de Austria e de Maximiliano I de México.
O único fillo varón lexítimo de Pedro I que sobreviviu á infancia, foi recoñecido de forma oficial como herdeiro ó trono brasileiro co título de príncipe imperial o 6 de agosto de 1826. A súa nai, a emperatriz María Leopoldina, faleceu o 11 de decembro de 1826, cando Pedro tiña un ano de idade. Dous anos e medio despois o seu pai casou con Amelia de Leuchtenberg, e o príncipe Pedro desenvolveu unha relación afectuosa con ela, a quen chegou a considerar como a súa propia nai. O desexo de Pedro I de restaurar a súa filla María II no trono de Portugal, usurpado polo seu irmán Miguel I, así como a súa posición política doméstica en declive, deu lugar á súa abrupta abdicación o 7 de abril de 1831. Pedro I partiu de forma inmediata cara a Europa xunto a Amelia, deixando no Brasil o príncipe imperial, quen se converteu no emperador don Pedro II.
Coroación temperá
miniatura|esquerda|180px|Retrato de Pedro II ós 12 anos de idade, 1838. Á súa partida do país, o emperador Pedro I seleccionou tres persoas para que se fixesen cargo do seu fillo e das súas outras fillas. O primeiro deles foi José Bonifácio de Andrada, amigo seu e líder influente durante a independencia brasileira, a quen nomeou gardián do seu fillo. A segunda foi Mariana de Verna, quen xa actuara como aia dende o nacemento de Pedro II. De neno, o entón príncipe imperial chamábaa "Dadama", xa que non era capaz de pronunciar a palabra dama de forma correcta. Considerábaa a súa nai substituta, e continuou chamándoa polo seu alcume ata ben entrada a idade adulta por aprecio. O terceiro foi Rafael, un afrobrasileiro veterano da guerra Cisplatina empregado no Pazo de São Cristóvão e con quen Pedro I tiña unha profunda confianza, pedíndolle que coidase do seu fillo, tarefa que Rafael desempeñou durante o resto da súa vida.
Bonifácio foi destituído da súa posición en decembro de 1833 e foi substituído por outro gardián, Manuel Inácio de Andrade, marqués de Itanhaém. Pedro II pasaba os días estudando, con só dúas horas libres para o entretemento. Demostrando unha grande intelixencia, era capaz de adquirir coñecementos cunha gran facilidade Porén, as horas de estudo resultábanlle esgotadoras e a preparación para o seu papel de monarca era moi esixente. Tiña poucos amigos da súa idade, e mantiña un contacto limitado coas súas irmás. Todo isto, xunto a perda súbita dos seus pais, fixo que a súa nenez lle resultase infeliz e solitaria. O ambiente no que foi criado converteuno nunha persoa tímida e necesitada, que viu nos libros un refuxio e unha forma de escapar do mundo real.
A posibilidade de rebaixar a consideración de maioría de idade do emperador, no lugar de agardar ata que cumprise os 18 anos de idade, estivera considerada polos gobernantes do país dende 1835. A súa elevación ó trono dera lugar a un problemático período de crises sen fin. A rexencia creada para reinar no seu nome estivo envolta en disputas continuas entre faccións políticas e rebelións por toda a nación dende os seus comezos. Segundo o historiador Roderick J. Barman, os políticos que acadaran o poder durante os anos 1830 "perderon toda fe na súa capacidade de gobernar o país por si mesmos" e "aceptaron a Pedro II como figura autoritaria cunha presenza indispensable para a supervivencia do país". Cando o 22 de xullo de 1840 os políticos lle preguntaron se quería asumir o poder completo, Pedro II aceptou timidamente. Ó día seguinte, 23 de xullo de 1840, a Asemblea Xeral declarou formalmente maior de idade a Pedro, que naquel entón tiña 14 anos de idade. Foi aclamado, coroado e consagrado posteriormente o 18 de xullo de 1841.
Establecemento da autoridade imperial
miniatura|200px|Pedro II ós 20 anos de idade, 1846. A eliminación da rexencia trouxo estabilidade ó goberno. Pedro II estaba considerado en todo o país como unha fonte lexítima de autoridade, cunha posición por riba do partidismo e das disputas insignificantes. Non obstante, Pedro seguía sendo un neno tímido, inseguro e inmaturo. A súa natureza era resultado da súa infancia, na que experimentara o abandono, a intriga e a traizón. Un grupo de serventes de palacio de alto rango e políticos notables liderados por Aureliano Coutinho pasaron a ser coñecidos como a "Facción Cortesá", establecendo a súa influencia sobre o mozo emperador. Algúns deles eran persoas moi achegadas a el, como por exemplo Mariana de Verna ou o administrador Paulo Barbosa da Silva. Estes "Cortesáns" utilizaron habilmente a Pedro II contra os seus inimigos, reais ou posibles.
A finais de 1845 e comezos de 1846 o emperador fixo unha xira polas provincias máis meridionais do Brasil, pasando por São Paulo (do que Paraná era parte naquel entón), Santa Catarina e Río Grande do Sur, sentíndose alentado pola cálida e entusiasta acollida que recibiu. Para entón Pedro II madurara tanto física coma mentalmente, converténdose nun home considerado atractivo, medindo 1,90 metros de altura, con ollos azuis e cabelo louro. As súas fortalezas no carácter tornáronse aparentes, acadando seguridade en si mesmo e aprendendo a ser imparcial, dilixente, cortés, paciente e amable. Segundo Barman, "mantivo as súas emocións baixo unha disciplina férrea. Nunca foi maleducado e nunca perdeu os nervios. Foi excepcionalmente discreto coas súas palabras e cauteloso nas súas accións". Este período supuxo a fin da "Facción Cortesá". Pedro II comezou a exercitar unha autoridade completa e enxeñou con éxito a fin da influencia dos cortesáns eliminándoos do seu círculo de confianza ó mesmo tempo que evitou calquera tipo de alteración pública.
Abolición do comercio de escravos e guerra
Pedro II tivo que facer fronte a tres crises entre 1848 e 1852. A primeira delas foi a de confrontar o comercio ilegal de importación de escravos, prohibido no ano 1826 como parte dun tratado con Gran Bretaña. O tráfico de escravos continuaba sen cesar, e o texto do goberno británico recollido na Acta de Aberdeen de 1845 autorizaba os navíos de guerra británicos a abordar outros barcos brasileiros e apresar a calquera que estivese involucrado no comercio de escravos. Mentres o Brasil loitaba contra este problema tivo lugar a segunda crise, a revolta Praieira, o 6 de novembro de 1848. Este conflito entre faccións políticas locais dentro da provincia de Pernambuco foi sufocado en marzo de 1849. O 4 de setembro de 1850 promulgouse a lei Eusébio de Queirós, outorgándolle ó goberno brasileiro unha ampla autoridade para combater o comercio ilegal de escravos. Con esta nova ferramenta, o Brasil procurou eliminar a importación dos mesmos. Cara ó ano 1852 esta primeira crise quedou superada, e Gran Bretaña aceptou que o comercio ilegal quedaba sufocado e baixo control.
A terceira crise foi un conflito coa Confederación Arxentina por mor da predominancia sobre territorios adxacentes ó Río da Prata e a navegación libre polas súas augas. Dende os anos 1830 o ditador arxentino Juan Manuel de Rosas apoiara rebelións dentro do Uruguai e do Brasil. Non foi ata 1850 que o Brasil foi capaz de tratar coa ameaza que lles supoñía Rosas. O Brasil formou unha alianza co Uruguai e con arxentinos desafectos, dando lugar á guerra da Prata e o subsecuente derrocamento do ditador arxentino en febreiro de 1852. Barman afirmou que "unha considerable porción do crédito debe dárselle ó emperador, quen coa súa mente fría, tenacidade de propósito e sentido do que era factible, probou ser indispensable".
O éxito do imperio nestas crises mellorou de forma considerable a estabilidade e prestixio da nación, e o Brasil emerxeu como un poder hemisférico. No eido internacional, os europeos comezaron a considerar o país como unha encarnación de ideais liberais familiares, destacando na liberdade de prensa e o respecto constitucional polos dereitos civís. O seu sistema de monarquía parlamentaria representativa tamén resultaba ser un claro contraste coa mestura de ditaduras e inestabilidade endémica do resto de nacións de América do Sur durante este período.
Política
miniatura|200px|esquerda|Pedro II ós 25 anos de idade, c. 1851. A comezos dos anos 1850 o Brasil gozaba de estabilidade interna e de prosperidade económica. Baixo o mandato do primeiro ministro Honório Hermeto Carneiro Leão (posteriormente marqués do Paraná), o emperador avanzou no seu propio e ambicioso programa: a conciliação e os melhoramentos. As reformas de Pedro II estaban dirixidas a promover un menor partidismo político e a mellorar as infraestruturas e o desenvolvemento económico. A nación estaba interconectándose por medio do ferrocarril e das liñas de telégrafo e barcos de vapor, uníndose nunha única entidade. A opinión xeral, tanto doméstica coma internacional, era que estes logros foran posibles grazas ó "goberno do Brasil como unha monarquía e ó carácter de Pedro II".
Pedro II non era unha figura insigne ó estilo británico nin un autócrata ó estilo dos tsares de Rusia. Exercía o poder por medio da cooperación cos políticos electos e tendo en conta os intereses económicos e o apoio popular. A presenza activa de Pedro II na escena política era unha parte importante da estrutura gobernamental, que incluía o gabinete, a Cámara dos Deputados e o Senado (estes dous últimos formaban a Asemblea Xeral). Utilizou a súa participación na dirección do curso do goberno como un medio de influencia, tornándose indispensable pero sen chegar a dexenerar nun "mandato dun só home". Segundo Barman, no seu manexo dos partidos políticos "precisou manter unha reputación de imparcialidade, traballar de acordo co sentir popular e evitar calquera imposición flagrante do seu parecer no ámbito político".
Conseguiu os seus éxitos máis notables grazas ás formas de non confrontación e de cooperación coas que se enfrontou tanto ós problemas coma ás figuras partisanas coas que tivo que tratar. Non tiña a autoridade constitucional para forzar a aceptación das súas iniciativas sen apoio, e o seu método de colaboracionismo no goberno mantivo a nación progresando e permitiu que o sistema político funcionase con éxito. Respectou as prerrogativas da lexislatura, incluso cando estas resistían, atrasaban ou lle impedían conseguir os seus propios obxectivos. A maioría dos políticos apreciaban e apoiaban o seu papel. Moitos deles viviran durante o período de rexencia, cando a falta dun emperador deu lugar a anos de conflitos entre faccións políticas, e as súas experiencias na vida pública crearon unha convicción xeral de que Pedro II era "indispensable para a continuada paz e prosperidade do Brasil".
Vida doméstica
miniatura|200px|As fillas sobreviventes de Pedro II en 1855: A princesa [[Leopoldina do Brasil|Leopoldina e a princesa Isabel (sentada).]] O matrimonio entre Pedro II e Tareixa Cristina tivo un mal comezo. Coa madurez, paciencia e a chegada do seu primeiro fillo Afonso a súa relación mellorou. Tareixa Cristina tivo outros tres fillos: Isabel en 1846, Leopoldina en 1847 e finalmente Pedro en 1848. Os seus dous fillos varóns faleceron moi novos, algo que devastou o emperador. Por mor disto, a súa visión do futuro do imperio cambiou por completo. Malia o afecto que lle tiña ás súas fillas, non cría que a princesa Isabel, a súa herdeira, tivese ningunha posibilidade de prosperar no trono, xa que consideraba que o seu sucesor debía ser varón para que a monarquía continuase sendo viable. Consideraba cada vez máis que o sistema imperial estaba tan inextricablemente ligado a el mesmo que non o sobreviviría. Isabel e a súa irmá recibiron unha educación excepcionalmente boa, mais non foron preparadas para gobernar a nación, e Pedro II excluíu a Isabel da participación nas cuestións e decisións gobernamentais.
No ano 1850 Pedro II comezou a manter relacións discretas con outras mulleres. A máis famosa e duradeira destas relacións foi con Luísa Margarida Portugal de Barros, condesa de Barral, coa que trabou unha amizade romántica e íntima, aínda que non adúltera, cando esta foi nomeada institutriz das fillas do emperador en novembro de 1856. Durante toda a súa vida o emperador mantivo a esperanza de atopar a súa alma xemelga, algo que sentía que lle fora arrebatado por mor da necesidade do seu matrimonio de estado cunha muller pola que nunca sentiu paixón. Segundo José Murilo de Carvalho, esta é unha das instancias que ilustran a súa identidade dual: unha que levaba a cabo asiduamente o seu deber como emperador que lle asignara o destino, e outra que consideraba o papel imperial como unha carga pouco frutífera e que era máis feliz nos mundos da literatura e das ciencias.
Pedro era dilixente e seguía unha rutina esixente. Adoitaba erguerse ás 7 da mañá e non se deitaba ata as 2 da mañá, adicando o día enteiro ós asuntos de estado e con moi pouco tempo libre que adicaba á lectura e ó estudo. Adoitaba vestir diariamente cun sinxelo frac negro, pantalóns e cravat. Para ocasións especiais vestía un traxe real, e só vestía de gala coa coroa, manto e cetro dúas veces ó ano, durante a apertura e peche da Asemblea Xeral. Obrigaba os políticos e oficiais gobernamentais a que mantivesen as normas estritas que el mesmo exemplificaba, adoptando unha estrita política para a selección de serventes civís baseada na moralidade e nos méritos. Para definir o seu estándar propio vivía dunha forma sinxela, chegando a afirmar nunha ocasión: "Entendo que o gasto inútil é como roubarlle á Nación". Os bailes de gala e as asembleas da Corte cesaron a partir do ano 1852. Tamén rexeitou pedir ou permitir a súa asignación anual de 800 millóns de reais dende a súa declaración de maioría de idade ata que foi destronado cincuenta anos despois.
Teresa Barro
María Teresa Barro Muñoz-Ortiz, nada na Coruña o 8 de marzo de 1936, é unha tradutora e escritora galega.
Pedro II do Brasil
Patrón das artes e das ciencias
miniatura|200px|esquerda|Pedro II ós 32 anos de idade, c. 1858. Nos anos 1850 os libros comezaron a aparecer de forma prominente nos seus retratos, en referencia ó seu papel como defensor da educación. No ano 1862 Pedro escribiu no seu diario privado: "Nacín para consagrarme ás letras e ás ciencias". Demostrou sempre un grande entusiasmo pola aprendizaxe e nos libros atopou un refuxio das obrigas da súa posición. Interesáballe un amplo rango de temáticas, incluíndo a antropoloxía, historia, xeografía, xeoloxía, medicina, dereito, teoloxía, filosofía, pintura, escultura, teatro, música, química, física, astronomía, poesía e tecnoloxía entre outras. Cando rematou o seu reinado, había tres bibliotecas no pazo de São Cristóvão que contiñan máis de 60 000 libros en total. A súa paixón pola lingüística levouno a estudar novas linguas durante toda a súa vida, aprendendo a falar e escribir non só en portugués senón tamén en latín, francés, alemán, inglés, italiano, castelán, grego, árabe, hebreo, sánscrito, chinés, occitano e tupí. Foi o primeiro fotógrafo brasileiro ó adquirir un daguerrotipo en marzo de 1840, instalou un laboratorio en São Cristóvão adicado á fotografía e outro adicado á química e á física, e tamén comisionou a construción dun observatorio astronómico.
Teresa Barro
Traxectoria
Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela e na de Madrid, licenciándose nesta última en Pedagoxía en 1960. En 1962 casou con Fernando Pérez-Barreiro Nolla, co que en 1964 se traslada a Londres, onde traballou como tradutora, residindo desde 2008 en Lancaster (Inglaterra). Membro fundadora do Grupo de Traballo Galego de Londres, ten colaborado con distintas publicacións galegas, como Grial, A Nosa Terra e Sermos Galiza, así como nos programas de radio da BBC. En 1980 obtivo o certificado da Faculty of the Astrological Studies de Londres.
Pedro II do Brasil
Patrón das artes e das ciencias
O emperador consideraba a educación algo de importancia nacional e estaba considerado en si mesmo un exemplo concreto do valor da aprendizaxe. Nunha ocasión afirmou: "Se non fose un emperador, gustaríame ser profesor. Non coñezo outra tarefa máis nobre que a de dirixir as mentes novas e preparar os homes do mañá". Foi durante o seu reinado cando se creou o Instituto Histórico e Xeográfico Brasileiro para promover a investigación e a preservación nos campos da historia, xeografía, cultura e ciencias sociais. Tamén se fundaron a Academia Imperial de Música e Ópera Nacional e o Colégio Pedro II, este último servindo como modelo para as escolas de todo o país. A Escola Nacional de Belas Artes, establecida polo seu pai, recibiu reforzo e apoio adicionais. Usando a súa asignación monetaria, Pedro II outorgou bolsas de estudo a mozos brasileiros para que asistisen a universidades, escolas de arte e conservatorios de música en Europa. Tamén financiou a creación do Instituto Pasteur, axudou a asegurar a construción do Bayreuth Festspielhaus de Wagner e contribuíu noutros proxectos semellantes. Os seus esforzos nestes eidos foron recoñecidos tanto no seu país coma no estranxeiro. Charles Darwin dixo del: "O emperador fai tanto pola ciencia, que todo home científico está obrigado a amosarlle o máximo respecto."
Pedro II converteuse en membro da Royal Society, da Academia Rusa das Ciencias, das Reais Academias para a Ciencia e as Artes de Bélxica e da American Geographical Society. En 1875 foi elixido para ingresar na Academia Francesa das Ciencias, unha honra outorgada previamente a tan só outros dous xefes de estado: Pedro o Grande e Napoleón Bonaparte. Mantivo un intercambio de correspondencia con científicos, filósofos, músicos e outros intelectuais, e trabou amizade con moitos deles, incluíndo Richard Wagner, Louis Pasteur, Louis Agassiz, John Greenleaf Whittier, Michel Eugène Chevreul, Alexander Graham Bell, Henry Wadsworth Longfellow, Arthur de Gobineau, Frédéric Mistral, Alessandro Manzoni, Alexandre Herculano, Camilo Castelo Branco e James Cooley Fletcher. A súa erudición asombrou a Friedrich Nietzsche cando se coñeceron en persoa, Victor Hugo díxolle ó emperador: "Señor, é vostede un gran cidadán, vostede é o neto de Marco Aurelio", e Alexandre Herculano chamouno un "príncipe ó que a opinión xeral considera como o máis importante da súa época grazas á súa mente dotada, e debido á súa constante aplicación dese don para as ciencias e a cultura".
Confrontación co Imperio Británico
miniatura|250px|Pedro II xunto a súa muller e fillas visitando unha granxa no sur da provincia de [[Minas Xerais, 1861.]] A finais do ano 1859 Pedro II partiu nunha viaxe polas provincias ó norte da capital, visitando os estados de Espírito Santo, Baía, Sergipe, Alagoas, Pernambuco e Paraíba. Volveu en febreiro de 1860, tras catro meses de viaxe. Tivo un grande éxito, recibindo unha cálida e alegre benvida en tódolos lugares que visitou. A primeira metade dos anos 1860 foi de paz e prosperidade no Brasil. Mantivéronse as liberdades civís e Pedro defendeu con forza a liberdade de expresión que existira dende a independencia da nación. Consideraba os xornais da capital e das provincias un medio ideal para manterse ó tanto da opinión pública e da situación global do estado. Tamén seguía o estado do imperio por medio do contacto directo cos seus súbditos, con audiencias públicas regulares os martes e sábados, onde calquera procedente de calquera clase social, incluíndo escravos, podía ser admitido e presentar as súas peticións e historias.. Tamén era habitual que visitara escolas, institutos, prisións, exhibicións, fábricas, barracas e outros actos públicos, que lle servían de oportunidades adicionais para obter información de primeira man.
Esta tranquilidade disipouse cando o cónsul británico en Río de Xaneiro, William Dougal Christie, estivo a piques de comezar unha guerra entre a súa nación e o Brasil. Christie enviou un ultimato cunha serie de peticións abusivas que xurdiu de dous incidentes menores que tiveron lugar a finais de 1861 e comezos de 1862. O primeiro foi o afundimento dunha barca comercial na costa de Río Grande do Sur tralo que os bens que transportaba foron saqueados polos habitantes locais. O outro incidente foi o arresto de varios oficiais británicos bébedos que provocaran disturbios nas rúas da cidade.
O goberno brasileiro rexeitou ceder a estas demandas, e Christie deu orde ós barcos de guerra británicos de que capturasen mercantes brasileiros a modo de indemnización. O Brasil comezou a prepararse para o que semellaba un conflito inminente. Pedro II foi o principal responsable da resistencia do Brasil, rexeitando calquera tipo de suxestión de ceder perante as demandas británicas. Esta resposta colleu por sorpresa a Christie, quen finalmente cambiou a súa actitude e propuxo un acordo pacífico por medio dunha arbitraxe internacional. O goberno brasileiro presentou as súas demandas, e vendo que a postura británica estaba debilitada, cortou as relacións diplomáticas con Gran Bretaña en xuño de 1863.
Primeiro Voluntario da Patria
miniatura|esquerda|200px|Pedro II ós 39 anos de idade, 1865. Coa ameaza vixente da guerra co Imperio Británico, o Brasil tivo que tornar a súa a atención cara ás súas fronteiras do sur, ao comezar unha nova guerra civil no Uruguai na que os seus partidos políticos se enfrontaban os uns ós outros. Este conflito interno deu lugar ó asasinato de brasileiros e á pillaxe das súas propiedades no Uruguai. O goberno brasileiro decidiu intervir no conflito, temoroso de dar unha impresión de debilidade fronte ó conflito cos británicos. Un exército brasileiro invadiu o Uruguai en decembro de 1864, dando comezo á breve guerra do Uruguai, que finalizaría en febreiro de 1865. Mentres tanto, o ditador de Paraguai, Francisco Solano López, aproveitouse da situación para establecer o seu país como unha potencia rexional. O exército paraguaio invadiu a provincia brasileira de Mato Grosso (na zona coñecida a partir de 1977 como o estado de Mato Groso do Sur), dando comezo á guerra de Paraguai. Catro meses despois as tropas paraguaias invadiron territorio arxentino en forma de preludio dun ataque a Río Grande do Sur.