cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esmeralda Arboleda
Traxectoria
Durante un longo período viviu en México xunto ó seu segundo esposo e ó seu regreso a Colombia fixo parte da campaña presidencial de Virgilio Barco, exercendo durante este mandato o seu último cargo público, o de directora rexional do Instituto Colombiano de Benestar Familiar. Esmeralda Arboleda faleceu debido a unha insuficiencia renal en 1997.
Tour Down Under 2015
A 17ª edición do Tour Down Under (oficialmente polo patrocinio: Santos Tour Down Under) celebrouse nos arredores de Adelaida, Australia entre o 20 e o 25 de xaneiro de 2015.
A carreira comezou en Tanunda e tras 812 quilómetros rematou en Adelaida. Nela participaron 133 ciclistas de 19 equipos, un número de 7 por equipo. A etapa raíña foi a quinta, que tivo final no outeiro de Willunga.
Esta proba foi a carreira inaugural do calendario do UCI WorldTour 2015. O gañador foi o australiano Rohan Dennis, que empregou un tempo de 19 horas 15 minutos e 18 segundos para percorrer os 812 km cunha velocidade media de 42,18 km/h. Ademais, Rohan Denis tamén logrou o maillot branco dos xoves. O resto do podio tamén foi local, xa que segundo quedou Richie Porte e terceiro o excampión do Tour de Francia e do mundo, Cadel Evans.
Nas clasificacións secundarias, o tamén australiano Jack Bobridge gañou o maillot de puntos azuis da montaña, o surafricano Daryl Impey logrou a clasificación dos sprints e o equipo navarro do Movistar Team venceu na clasificación por equipos.
Equipos
No Tour Down Under participaron 19 equpos diferentes: os 17 do UCI WorldTour (participación obrigada), 1 equipo australiano de categoría Profesional Continental e unha selección de xoves ciclistas locais que competiu co nome de UniSA-Australia polo patrocinio da Universidade do Sur de Australia.
Clasificación xeral
A seguinte táboa amosa as vinte primeiras posicións da clasificación xeral tralo remate da carreira:
Compañía de Xesús
A Compañía de Xesús (en latín Societas Iesu, S.I.) é unha orde relixiosa católica fundada por Ignacio de Loiola, que despois foi canonizado como Santo Ignacio de Loiola.
Traxectoria
Fundada o 15 de agosto de 1534 en París, e aprobada pola igrexa en 1540 por medio da bula Regimini Militantis Ecclesiae do papa Paulo III, é unha orde apostólica que concreta a súa misión polo servizo da fe e a promoción da xustiza.
Vol. 3: (The Subliminal Verses)
Vol. 3: (The Subliminal Verses) foi o terceiro álbum de estudio do grupo Slipknot, publicado o 25 de maio de 2004 baixo o selo Roadrunner Records, cunha edición especial de dous discos publicada o 12 de abril de 2005. É o único álbum do grupo producido por Rick Rubin.
Foi recibido positivamente pola crítica e chegou a estar entre os dez primeiros postos das listas de vendas en once países, sendo certificado coma disco de platino nos Estados Unidos. O grupo recibiu un Grammy á mellor actuación de metal polo tema "Before I Forget" deste álbum.
Is the Is Are
Is the Is Are é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock DIIV, publicado o 5 de febreiro de 2016 a través do selo Captured Tracks. Autoproducido polo vocalista e guitarrista Zachary Cole Smith, o álbum foi gravado no Strange Weather Recording Studio e en The Bunker, en Williamsburg, Brooklyn. Foi precedido polos sinxelos "Dopamine", "Bent (Roi's Song)", "Under the Sun" e "Is the Is Are".
Igrexa de Halla
A igrexa de Halla (sueco: Halla kyrka) é unha igrexa medieval luterana en Halla, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.
Historia e arquitectura
A parte máis antiga da igrexa de Halla é a nave románica que data de ao redor do ano 1200, que posteriormente uniuse ao novo coro a través dunha extensión. A torre é un pouco posterior (sobre 1225) e da mesma escala que a nave, mentres que o desproporcionadamente grande coro e de mediados do século XIV, construído en estilo gótico e substituíndo a un anterior románico de ao redor do ano 1120. A sancristía construíse ao mesmo tempo que o actual coro. Pénsase que o único resto que queda do antigo coro é o portal oeste da torre. Supostamente a ábsida dese coro construíuse ao mesmo tempo que a torre, construíuse un novo portal e o antigo trasladouse á torre.
Os académicos concluíron que había plans para substituír todo o edificio por outro gótico, pero os construtores probablemente quedaron sen fondos despois de levantar o coro.
En 1697 abriuse unha pequena fiestra rectangular ao lado do púlpito, e ao redor do ano 1860 ampliáronse as dúas fiestras orixinais da nave, unha no sur e outra no norte.
No interior a nave está dominada por un gran teito pintado que data do ano 1697. No medio hai unha representación do Xuízo Final e en círculos nas esquinas están San Pedro e San Paulo. As paredes do coro está decoradas con frescos bastante desgastados. Representan apóstolos e varios santos, incluídos San Martiño e San Xurxo e o Dragón. Os frescos son dos séculos XV e XVI e algúns deles foron atribuídos ao artista coñecido como Passionsmästaren.
A igrexa ten dous obxectos medievais interesantes: unha cruz triunfal de mediados do século XV, probablemente feita fóra de Gotland, e unha pía bautismal realizada polo escultor Hegvald ao redor de 1120. A pía está considerada unha das máis interesantes da illa. Nos seus relieves represéntase, entre outros obxectos, a infancia de Cristo.
1183
Arquitectura
Historia ano a ano
Estanislao Figueras
Estanislao Figueras y Moragas, nado en Barcelona o 13 de novembro de 1819 e finado en Madrid o 11 de novembro de 1882, foi un político catalán, presidente da I República Española dende febreiro de 1873 até xuño do mesmo ano.
Traxectoria
Licenciado en dereito en 1844, trasládase a Tarragona para comezar a exercer de avogado. En Tarragona ingresa no Partido Progresista e participa nas revoltas liberais de 1848. Nese mesmo ano pasa a Madrid onde se pon en contacto cos políticos republicanos.
Ignacio Garriga
Ignacio Garriga Vaz de Concicao, nado en Sant Cugat del Vallès o 4 de febreiro de 1987, é un odontólogo, profesor universitario e político catalán. En 2021, era o voceiro do comité executivo nacional de VOX. Foi deputado no Congreso dos Deputados por Barcelona na XIII e XIV lexislaturas.
Estanislao Figueras
Traxectoria
Máis tarde uniríase ao Partido Demócrata de España, debido a unha escisión do Partido Progresista. En 1851 consegue un escano no congreso pola provincia de Tarragona, cidade á cal se trasladaría para formar parte da Xunta Revolucionaria, a cal presidiu durante o Bienio Progresista (1854 - 1856). No ano 1855 foi elixido deputado a Cortes, onde liderou unha minoría republicana, e votou a favor dun réxime republicano, opción que non contou co apoio do resto da Cámara. Ao ano seguinte, durante o cal tiña que xurdir a nova Constitución Española, apoiou a descentralización do Estado, postura que o enfrontou co sector máis conservador.
En 1867 foi levado ao cárcere, o cal motivou a súa fuxida a Portugal, país no que se refuxiaría até o triunfo da Revolución de setembro de 1868, que deu inicio ao Sexenio Democrático. Ao seu regreso afiliouse ao Partido Republicano Federal, liderado por Francesc Pi i Margall e fundou o xornal La Igualdad.
Ignacio Garriga
Traxectoria
É o menor de cinco irmáns (tres deles son irmáns por parte de pai). Seus pais son Rafael Garriga Kuijpers que casou en segundas nupcias con Clotilde Vaz de Concicao Morlay (española de orixe ecuatoguineano). A nai de Ignacio, Clotilde, que era descendente dun pai portugués, naceu en febreiro de 1947 en Guinea Ecuatorial cando aínda era unha colonia española, polo que administrativamente naceu con nacionalidade. Os pais de Clotilde tiñan un supermercado en Malabo, pero despois da morte de Pablo, o pai de Clotilde e o avó de Garriga, a súa nai Mercedes enviou a Clotilde e aos seus sete fillos a vivir a Barcelona.
Estanislao Figueras
Traxectoria
En febreiro de 1873 foi elixido Presidente da Primeira República española, cargo que ocupou até xuño do mesmo ano, mes no que a crise económica do país, e a crise interna no seu partido, propiciaron a substitución por Pi i Margall e a fuxida a Francia, de onde regresou para intentar, sen éxito, a reconstrución do seu partido.
Ignacio Garriga
Traxectoria
O pai de Ignacio Garriga, provén dunha familia estreitamente vencellada á política e que estivera relacionada con organizacións nacionalistas flamengas como Vlaams Economisch Verbond.
Foi alumno de La Farga, un colexio vencellado ao Opus Dei, despois licenciouse en odontoloxía e foi profesor da Facultade de Odontoloxía da Universidade Internacional de Catalunya, centro tamén relacionado co Opus, e ten impartido charlas en lugares como o Club Empel de Barcelona sucesor do Casal Tramuntana, un punto de encontro de mozos de ideoloxía de extrema dereita en Barcelona. Aínda que afirmou que a súa lingua materna era o catalán, considérase plenamente castelanfalante.
Traxectoria política
En 2005, cando tiña 18 anos, afiliouse ao Partido Popular, pero o abandonou en 2010 por desacordos pola posición do partido en temas como o matrimonio homosexual, aborto, unidade española e inmigración. Porén, os motivos da súa saída do Partido Popular tamén se debían a disputas coa entón dirección do partido por parte de Alicia Sánchez-Camacho e a un intento de golpe interno na sección local de Sant Cugat.
Garriga uniuse a Vox en 2014 e ao ano seguinte xa era candidato á alcaldía de San Cugat. Debido a ser o único político " mestizo " do partido, ás veces é descrito como o "negro Vox" ou o "home negro de Vox", aínda que Garriga rexeita esta identificación. A pesar da súa oposición á inmigración ilegal por parte do seu partido político, Garriga fixo comentarios en favor dos inmigrantes en España, xa que el mesmo se considera de orixe inmigrante, aínda que tamén apoia a deportación obrigatoria de inmigrantes ilegais. Ademais, Ignacio Garriga afirmou que Vox é un partido político humanista e cristián. Aínda que se identifica "orgulloso" como catalán, Garriga está fortemente en contra do movemento independentista en Cataluña.
Converteuse en membro das Cortes Xerais, na XIII lexislatura de España, despois de se presentar como cabeza de lista de Vox na provincia de Barcelona nas eleccións do 28 de abril de 2019. Nas eleccións xerais de novembro de 2019, repetiu como cabeza de lista e volveu consegui-lo escano, formando parte da XIV lexislatura. Foi nomeado polo seu partido como candidato á presidencia da Generalitat de Catalunya de cara ás eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2021.
Nas Eleccións ao Parlamento de Cataluña en febreiro de 2021, foi nomeado polo seu partido como candidato á presidencia da Generalitat conseguindo, Vox, un total de 11 escanos co que se converteu na cuarta forza do Parlamento catalán, o que foi considerado un «sorpasso» sobre o Partido Popular e Cidadáns.
Monoacilglicérido
miniatura|dereita|150px|Estrutura química xeral dun 1-monoacilglicérido. miniatura|dereita|150px|Estrutura química xeral dun 2-monoacilglicérido. Un monoacilglicérido, tamén denominado monoacilglicerol ou monoglicérido, é un lípido do grupo dos acilglicéridos formado por unha molécula de glicerol (tamén chamado propanotriol ou glicerina) que leva esterificado un ácido graxo nun dos seus grupos OH ; os outros dous grupos OH quedan libres.
Os monoacilglicéridos poden dividirse en dous grupos: 1-monoacilglicéridos, co ácido graxo esterificado no carbono 1, e 2-monoacilglicéridos, co ácido graxo esterificado no carbono 2. Como a molécula é simétrica non hai 3-monoacilglicéridos, xa que serían iguais aos 1-monoacilglicéridos.
Os monoacilglicéridos poden formarse tanto por procesos químicos industriais coma biolóxicos. Orixínanse biolóxicamente ao liberarse dos diacilglicéridos en reacción catalizada pola diacilglicerol lipase. Os monoacilglicéridos son degradados polo encima monoacilglicerol lipase.
Os mono- e diacilglicéridos engádense con frecuencia aos alimentos industriais en pequenas cantidades, nos que actúan como emulsionantes, que axudan a que se mesturen ben os ingredientes do alimento, como aceites e auga, por exemplo  Tamén se usan ás veces en produtos cosméticos e farmacéuticos. A fonte comercial destes produtos pode ser animal (derivados vacúns ou porcinos) ou vexetais e ás veces sintética. Poden atoparse en produtos de panadaría, bebidas, xeado, goma de mascar, graxa alimentaria, nata montada, margarina, e produtos de confeitaría. Cando se usan en produtos de panadaría, os monoacilglicéridos aumentan o volume da barra de pan, e crean un miolo do pan mol e suave.
Un monoacilglicérido especial é o 2-araquidonoílglicerol, que é un agonista dos receptores cannabinoides. Outro importante monoacilglicérido é o 2-oleoílglicerol, que é agonista do receptor GPR119.
Cornelius
Cornelius pode referirse a:
Florencio Delgado
Florencio Manuel Delgado Gurriarán, nado en Córgomo (Vilamartín de Valdeorras) o 27 de agosto de 1903 e finado en Fair Oaks (California) o 14 de maio de 1987, foi un avogado e poeta galego. En México fundou a revista Vieiros, con Luís Soto e Carlos Velo, a Fundación do Padroado da Cultura Galega, a Irmandade Galeguista e o Ateneo de Galicia. A súa obra está recollida nos libros Bebedeira (1934), Galicia infinda (1963), Cantarenas. Poemas (1934-1980) (1981) e O soño do guieiro (1985). Encargouse da selección e tradución de poemas franceses incluídos en Poesía inglesa e francesa vertida ao galego (1949) e da tradución de Cemiterio mariño de Paul Valéry.
Utilizou, en escritos de prensa ou revistas, varios pseudónimos: Korgomófilo, Nadel, Porto do Río, Xan do Sil, Sil e R. Miño. miniatura|Familia Delgado Gurriarán no ano 1919, Florencio é o primeiro da dereita na fila de arriba.
Traxectoria
Florencio estudou na aldea, en escolas particulares. Aos seis anos marcharon a Palencia onde estudou cos Maristas. Rematou o bacharelato en Valladolid e licenciouse en Dereito nesa universidade con 20 anos. Alá espertou cara ao «protonacionalismo» ao ler o xornal A Nosa Terra, voceiro das Irmandades da Fala. Anteriormente lera a Rosalía, Curros e Cabanillas na biblioteca familiar de Córgomo, onde tan só acudía os veráns. Estas lecturas espertaran a súa vocación poética.
De volta en Córgomo, 1928, exerceu como avogado no Barco de Valdeorras mentres preparaba oposicións a Rexistros, que non aprobou. Tamén participa nas estruturas asociativas de Córgomo: organizaba festas, promovía actividades culturais...; e levaba preitos dos veciños, pois traballaba de pasante nun bufete do Barco.
Guerra Civil
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 logrou escapar da represión franquista, iniciada na comarca de Valdeorras polo bando sublevado, coa axuda do seu irmán Lucio, escollido como xefe dos falanxistas de Córgomo. Entre os dous elaboraron un plan de fuxida para Florencio, na que contaron coa axuda de familiares e amigos. Inicialmente pasou por Zamora e Valladolid, volveu despois ata Ponferrada e cruzou a Portugal pola raia galega ata Tourém e chegou a Porto, Portugal. Desde alí viaxou nun barco noruegués, escondido debaixo dunha cama, a Bordeos (Francia). Despois foi a París e a comezos de 1938 conseguiu chegar á Barcelona republicana. Alístase no Exército, na Subsecretaría de Armamento. Ao pouco, xa como tenente, entra no Servizo de Información Periférico, dependente do Estado Maior, onde coñece a Guerra da Cal e a Líster, e se reencontra con Castelao, Santiago Álvarez e outros valdeorreses. Nese mesmo ano accedeu á executiva do Partido Galeguista como Secretario de Propaganda. Colabora en Nueva Galicia con poemas de combate, baixo o pseudónimo Nadel, que en alemán significa “agulla”. En ocasións foi á fronte do Ebro, mais deseguida cambiaron os cometidos. Viaxou a Francia nos comezos de 1939 en misión oficial, con pasaporte republicano, visado polo goberno francés, o que lle permitiu mobilidade para preparar a evacuación ante a inminente derrota do Exército republicano. Alá, entre París e a franxa sur, con Valenzuela, Pla e Ramiro Isla, sacaron galegos dos campos de concentración do sur de Francia. Finalmente, entre outras axudas, as SHC (Sociedades Hispanas Confederadas) financiaron o Ipanema, barco onde moitos galegos puideron recalar en Veracruz o día de San Fermín, con Florencio Delgado entre os mil pasaxeiros. Viaxaban con el, entre outros, Roxelio Rodríguez de Bretaña, Andrés Valín Salvador, Carlos Tomé Alonso, Johán López Durá, Serafín Ferro ou Elixio Rodríguez. O Tribunal de Responsabilidades Políticas abriulle expediente, que foi pechado en decembro de 1940 coa sanción do maior valor dos bens que lle embargaran. miniatura|Florencio Delgado a bordo do Ipanema con Roxelio Rodríguez de Bretaña, Andrés Valín, Carlos Tomé, Johán López Durá, Serafín Ferro e Elixio Rodríguez.
O exilio en México
Trala guerra civil, exiliouse en México. Traballou un tempo de organizador de explotacións agrarias colectivas, como delegado do SERE (Servicio de Evacuación de Refugiados Españoles) en Toluca. Despois, xa na capital, pasou por múltiples ocupacións como vendedor de fertilizantes, zapatos ou aceites ata asentarse na farmacéutica Queralt Mir, onde se xubilou. En 1951 pasou a residir en Guadalaxara (Nueva Galicia, Xalisco). Desde 1940 tivo a nacionalidade mexicana.
Foi un dos creadores da revista Vieiros, con Luís Soto e Carlos Velo. Tamén fundou o Padroado da cultura galega de México, a Irmandade Galeguista, a asociación A nosa xente, o Ateneo de Galicia e a audición radiofónica Hora de Galicia, que estivo en antena todos os domingos durante case dúas décadas. Colaborou nas publicacións Saudade - Verba galega das Américas, Galicia, Heraldo de Galicia, Nova Galicia e Opinión Gallega.
Recibiu a medalla Eduardo Pondal en 1975 da asociación A Nosa Xente de México.
Durante a época de Vieiros, mantivo especial relación coa intelectualidade do exilio interior, como Francisco Fernández del Riego e Valentín Paz-Andrade, e co Grupo Brais Pinto. Tamén se relacionou con Rodolfo Prada e outros galeguistas da Arxentina.
Volta a Galicia
Despois de verse pechada a súa causa política en 1959 volveu temporalmente a Galiza en 1968 para ver a familia, logo de trinta e dous anos de exilio. Volveu en 1976 para contemplar como era o escenario posfranquista e albiscar as posibilidades de revitalizar o vello Partido Galeguista, logo de visitar aquí os seus principais «axentes». E en 1981 quixo contemplar a publicación compilada dos seus poemas de loita e combate, que xa tardaban; marchou para non volver, cunha doenza cardíaca. Nese ano foi recoñecido como membro correspondente da Real Academia Galega, e celebrouse un acto solemne no Casino do Barco, coa imposición da medalla. Foi apadriñado polos académicos Xulio Francisco Ogando, Ramón Piñeiro e Valentín Paz-Andrade. O acto contou coa presenza de Lauro Olmo Gallego, Isaac Díaz Pardo e o presidente da Xunta, Xosé Quiroga Suárez. Así homenaxeou O Barco de Valdeorras ao "poeta do viño e a viña", amais de ser pregoeiro na capital valdeorresa e membro de mérito do Instituto de Estudos Valdeorreses.
Morte
dereita|miniatura|Nicho de Florencio Delgado Gurriarán e irmás en Córgomo. Finou o 14 de maio de 1987, cando se atopaba na casa dun dos seus fillos en California. As súas cinzas foron trasladadas a Córgomo o 12 de xullo dese ano.
O seu parente Ricardo Gurriarán escribiu:
Bebedeira
miniatura|Dedicatoria a [[Manuel Iglesias Corral nun exemplar de Bebedeira.]]
Publicado pola Editorial Nós en 1934, é un poemario vinculado ao hilozoísmo de Luís Amado Carballo. Por este libro pertence o autor á Xeración de 1922 ou 1925. Ricardo Carballo Calero descríbeo como «unha turbulenta visión da dionisíaca terra de Valdeorras. É unha descrición poética de forte alento xeórxico, dun ruralismo moi animista e sanguíneo».
Galicia infinda
Publicada na Colección Salnés da Editorial Galaxia en 1963, esta obra reuniu boa parte da súa poesía de posguerra. Está composta por cinco apartados: Cantarenas, Valdeorras, Castiñeiros, Varia e Poemas mexicanos. No libro conviven tendencias heteroxéneas, como a adopción dunha arquitectura modernista, motivos neorrománticos e recreacións de situacións e presenzas pouco habituais ata entón na literatura galega. A obra ten tres tipos de poemas:
Cantarenas. Poemas (1934-1980)
Publicado por Ediciós do Castro en 1981 e con limiar de Xosé Gayoso Díaz, recolle os poemas de Bebedeira e engade outros novos: Valdeorresas e Dionisias. O autor pon de novo o mundo do viño no centro do seu universo poético. Regresa á terra da infancia que tanto o marcou, á que homenaxeou empregando en ocasións como pseudónimo o nome Corgomófilo.
O soño do guieiro
Publicado na Colección Opúsculos de poesía de Ediciós do Castro en 1986 e subtitulado Xeiras dun galeguista, está dedicado a Castelao. Volve recoller poemas doutros momentos vitais, expresión xa da súa musa cívica, xa da elexíaca. O volume inclúe ademais algúns dos seus poemas sociolingüísticos, unha das facetas máis notables da súa poética. Recompilación da poesía de loita, de combate, desde a guerra civil, a posguerra e o exilio. É unha obra que se inspira nos valores da súa terra de Valdeorras, nas paisaxes, nos costumes, nos tipos humanos, mais que non renuncia a outros rexistros, en parte, froito das circunstancias vividas: poesía política, denuncia e crítica social…
Nos dous últimos libros hai mostras elocuentes do seu talento satírico, cando retrata o ditador Francisco Franco ou describe o desleixo lingüístico de certos falantes.
Obra colectiva
miniatura|Mural en Córgomo, obra de [[Anxo Baranga. ]]
Tradución
Gañou o concurso de tradución convocado pola Federación das Sociedades Galegas da Arxentina, verquendo ao galego poemas en lingua francesa. Os textos publicáronse no volume Poesía inglesa e francesa vertida ao galego (1949), con outras traducións do francés e inglés de Plácido Castro e Lois Tobío Fernández. Delgado Gurriarán tamén verteu ao galego a Arthur Rimbaud, Stéphane Mallarmé ou Paul Valéry.
Vida persoal
Casou en México en 1944 con Celia Teijeiro (†2022), filla de emigrantes galegos, e tiveron cinco fillos. dereita|miniatura|Rúa Florencio Delgado Gurriarán en Córgomo.
Día das Letras Galegas 2022
En 2021, o proxecto “As Letras de Florencio” iniciou unha campaña para que se lle dedicase o Día das Letras Galegas. A Real Academia Galega, no plenario do 2 de xullo de 2021, decidiu dedicarlle o Día das Letras Galegas de 2022: :
No Plenario, a candidatura do valdeorrés acadou 14 votos, fronte aos 4 de Fiz Vergara Vilariño e os 4 da candidatura conxunta de Ánxel Casal e Federico García Lorca. A súa candidatura fora presentada polos académicos Xesús Alonso Montero, Ramón Villares e Rosario Álvarez Blanco.
A RAG decidiu desenvolver contidos para achegar a figura de Delgado Gurriarán a toda a sociedade. Ademais, con este motivo, a súa obra foi obxecto de numerosas adaptacións musicais, da man de artistas como Fátima Delgado, Babykatze, Xurxo Souto, Anxo Rei ou Dioivo.
Eclipse solar do 13 de novembro de 2012
right|250px|thumbnail|Eclipse solar do 13 de novembro de 2012 right|250px|thumbnail|Eclipse solar do 13 de novembro de 2012 right|250px|thumbnail|Eclipse solar do 13 de novembro de 2012 right|250px|thumbnail|Eclipse solar do 13 de novembro de 2012
O 13 de novembro de 2012 produciuse unha eclipse solar total cunha magnitude de 1.0500. A totalidade foi visible no norte de Australia e o sur do océano Pacífico durante un máximo de 2 minutos e 30 segundos, desde o océano Pacífico até o leste de Nova Zelandia. Percorreu o sector sur da Polinesia até o arquipélago Juan Fernández, para logo deixar de ser visible.
Margarita Poza
Margarita Poza Domínguez, nada na Coruña en 1972, é unha investigadora do Instituto de Investigación Biomédica de A Coruña e profesora asociada da Universidade da Coruña que dirixe o proxecto CovidBens.
Traxectoria
Margarita Poza é doutora en Bioloxía pola Universidade de Santiago de Compostela. No ano 2007 incorporouse ao Instituto de Investigación Biomédica dentro do Programa de estabilización de doutores Isidro Parga Pondal da Xunta de Galicia. No ano 2012 tras conseguir a acreditación Manuel Colmeiro entrou nun programa de estabilización de investigadores nas Fundacións de Hospitais. Na actualidade, ademais de investigadora é Profesora Asociada de Microbioloxía na Universidade da Coruña.
A súa principal liña de investigación é o estudo da microbiota intestinal e o cancro colorrectal. Pero tamén coordina o proxecto CovidBens, xunto a Ricardo Cao e Susana Ladra, no que traballa un equipo multidisciplinar de persoas expertas que analiza as augas residuais que chegan á estación depuradora de Bens, onde se verten os refugallos procedentes dos municipios da Coruña, Arteixo, Cambre, Culleredo e Oleiros, para  medir a cantidade de coronavirus na auga residual. O proxecto foi un dos vinte premiados pola RAGC en xullo de 2020.
Don't Say a Word
Don't Say a Word é un filme estadounidense dirixido por Gary Fleder que foi estreado no 2001. Está protagonizado por Michael Douglas, Brittany Murphy e Sean Bean. Está baseado na novela homónima de Andrew Klavan, e o guión foi escrito por Anthony Peckham e Patrick Smith Kelly.
John Atta Mills
John Evans Atta Mills, nado o 21 de xullo de 1944 en Tarkwa, daquela Costa de Ouro e na actualidade Ghana e finado en Accra o 24 de xullo de 2012, foi un político ghanés, presidente da república desde 2009 ata a súa morte.
Traxectoria
Estudou o bacharelato nunha escola elitista en Accra e logo licenciouse en Dereito pola Universidade de Ghana, na mesma capital, en 1967. Foi escollido como bolseiro para realizar estudos de posgrao en Dereito na Escola de Estudos Orientais e Africanos de Londres. En 1971, despois de estudar parcialmente nos Estados Unidos, remata a súa tese sobre impostos e desenvolvemento económico, e regresa a Ghana para dar clases na facultade de dereito onde el estudara. Durante máis de trinta anos ocupa ese posto de profesor universitario, grazas ao que produce a maior parte dos seus libros, centrados nos impostos.
Militante do NDC, o principal partido socialdemócrata de Ghana, foi escollido polo exgolpista Jerry Rawlings como vicepresidente durante o seu segundo mandato, entre 1997 e 2001, e posteriormente designado por este para concorrer as presidenciais de 2000, onde foi derrotado polo opositor John Kufuor (48,4% fronte a 44,8% na primeira volta e 56,9% fronte a 43,1% na segunda). Volveuse presentar como candidato socialdemócrata nas presidenciais de 2004, e foi derrotado por Kufour por 52,5% fronte ao 44,6% xa na primeira volta.
En 2006 é escollido polo seu partido de novo como candidato ás eleccións presidenciais de 2008, polo 81.4% das bases (1.362 votos), moi por diante dos seus opoñentes, Ekwow Spio-Garbrah, Alhaji Mahama Iddrisu, e Eddie Annan. Nos comicios celebrados en 2008 para substituír a John Kufuor, foi derrotado polo candidato liberal Nana Akufo-Addo por un 49,1% fronte ao 47,9% na primeira volta; porén, na segunda foi capaz de aumentar a participación e agrupar o voto dos pequenos candidatos e superou por unha estreita marxe o candidato liberal: 50,2% fronte ao 49,8%.
Tomou posesión do seu cargo o 7 de xaneiro de 2009.
Vida persoal
Foi xogador de hóquei sobre herba e chegou a disputar un partido coa selección do seu país.
Estivo casado con Ernestina Naadu Mills, e tivo un fillo, Sam Kofi Atta Mills.
É cristián metodista e amigo persoal do telepredicador T.B. Joshua, un dos líderes relixiosos máis importantes de Ghana.
Yo se la chupé a Mark E. Smith
Yo se la chupé a Mark E. Smith é un EP da banda galega de post-punk Travesti Afgano, publicado o 5 de xullo de 2013 a través do selo Seara Records. O disco foi lanzado en casete nunha edición limitada e foi gravado en Tomiño por Manu G. Sanz, membro de Selvática.
Luis Usera Bugallal
Luis Usera Bugallal, nado en Talavera de la Reina o 8 de xullo de 1890 e finado en Madrid o 7 de agosto de 1958, foi un avogado, empresario e político español de orixe galega.
Distrito de Likoma
Likoma é un distrito do Malawi localizado na Rexión do Norte. A súa capital é a cidade de Likoma, na illa Likoma. Cobre unha área de 18 km2 e segundo estimacións do ano 2004 tiña unha poboación de 9.856 habitantes.
Luis Usera Bugallal
Traxectoria
Fillo do xuíz Víctor Usera e da dama galega Luisa Bugallal, foi sobriño de Gabino Bugallal, quen foi presidente do goberno de España. Casou coa condesa de Bugallal, Matilde Bugallal Rodríguez.
Vida persoal
Casou coa súa curmá Matilde Bugallal Rodríguez-Fajardo, III condesa de Bugallal.
1184
Mortes
Historia ano a ano
Santo Ignacio
Santo Ignacio (tamén en español San Ignacio e en portugués Santo Inácio) pódese referir a:
Galería de imaxes de Gres, Vila de Cruces
Santiago de Gres é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces.
Lingua kurda
A lingua kurda (Kurdî) é unha lingua indoirania falada no Kurdistán, un territorio que abrangue poboacións kurdas en partes de Irán, Iraq, Siria e Turquía. É empregado por entre 25 ou 30 millóns de persoas, aínda que os datos exactos non se saben. O kurdo pertence ao subgrupo occidental dos idiomas iranios, pertencentes á póla indoirania da familia indoeuropea. As linguas máis relacionadas co kurdo son o baluchi, o gilaki, e o talysh, que pertencen tamén á rama occidental setentrional dos idiomas iranios. O idioma persa, pertencente ao ramo sudoccidental, tamén se considera unha lingua relacionada co kurdo.
Hai tres dialectos importantes da lingua kurda, relacionados coa súa distribución xeográfica. O kurdo setentrional é falado polos kurdos en Turquía, Siria e partes da ex-Unión Soviética. O sorani ou kurdo central é falado no Kurdistán Iraquí e no Irán, e o queluri é falado no oeste do Irán.
Gatafornela
A gatafornela (Circus cyaneus) é unha ave de rapina que cría na parte setentrional do hemisferio norte, incluíndo Canadá e parte dos Estados Unidos e o norte de Eurasia
Descrición
Son rapaces de alas longas, dunha envergadura de ata 105 cm, que manteñen formando un V cando voan baixo. Os machos miden uns 43 cm de lonxitude fronte ós aproximadamente 51 cm das femias. Os machos pesan entre 300 e 400 g; as femias, claramente máis pesadas, de 410 a 710 g. Os dous sexos teñen plumaxes ben diferenciadas: as femias, moi semellantes ás doutras especies da familia, son castañas por riba, coas plumas cobertoiras da cola brancas e manchas castañas na parte inferior do corpo. Os machos adultos teñen o lombo gris cinza, a cabeza e o peito son cincentos, as puntas das alas son negras. Diferéncianse doutras especies do xénero Circus pola falta da faixa alar negra. Os exemplares novos son semellantes á femia, castaños coa parte inferior raiada. Son aves barulleiras, doadas de escoitar nos arredores do niño.
Hábitat e distribución
Son aves en xeral de paisaxes abertas: uzais, pantanos e zonas acuáticas con áreas de canaval. Estivo espallada case por toda Europa, coa excepción de Islandia, o norte de África e o oeste de Asia, pero hoxe desapareceu de moitas zonas. En Galicia é unha especie catalogada como vulnerable, estimándose que había en 2006 entre 68 e 119 parellas.
Taxonomía
Comprende dúas subespecies, só unha segundo algúns autores:
Alimentación
Capturan as presas voando baixo coas alas formando un V e aproveitando os obstáculos do terreo para agacharse e caer sobre delas por sorpresa. O seu alimento principal son mamíferos pequenos e paxaros, aínda que capturan e comen tamén lagartos, ras e insectos. Os exemplares máis grandes poden atrapar crías de coello e perdices.
Reprodución
A partir dos meses de marzo ou abril comezan os seus voos de exhibición, moi vistosos. A parella voa xunta formando curvas, interrompidas por ascensos verticais do macho seguidos de caídas en picado. En ocasións un macho experimentado aparéllase con varias femias e ten que fornecer tódolos niños con alimentos.
Fan niños relativamente pequenos, construídos con herbas, follas e pauciños no chan, en zonas de vexetación mesta, preferentemente de terreos abertos. Poñen, cuns dous días de separación entre ovo e ovo, de 4 e 6 ovos con coloracións que varían do branco ó azul claro. Chocan entre 28 e 31 días, e os polos fican no niño 6 ou 7 semanas. Coma en case tódalas aves que crían no chan, as perdas de ovos e polos son moi elevadas: só chegan a voar de media 1,2 polos por niño, dos que o 60% morren no primeiro ano de vida.
Migracións
Na Europa occidental son aves sedentarias, mentres que os exemplares rusos e escandinavos pasan o inverno máis ó sur, no sur e centro de Europa e Turquía.
A Acea, Ambía, Baños de Molgas
A Acea é un lugar da parroquia de Ambía no concello ourensán de Baños de Molgas na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 6 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 4 eran homes e 2 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo "Acea" é o árabe as-saniya, que é un muíño de auga destinado a moer fariña.
Benito Villamarín
Chegada a Sevilla
Chegou a Sevilla despois da Guerra Civil, antes de partir cara a Arxentina, que era o seu destino. Porén, quedou en Lora del Río onde dirixía un almacén de olivas o seu tío Andrés e onde coñeceu a quen sería a súa esposa, Ángeles Guillén.
Real Betis
Converteuse nun referente no negocio olivícola, pioneiro ademais na exportación a Estados Unidos. Sería xente dese mundo quen o levaría ata o Betis. Eles e o respaldo institucional do entón capitán xeneral da Segunda Rexión Militar, o Tenente Xeneral Eduardo Sáenz de Buruaga decidiron que Benito Villamarín tomara a dirección do club. En última instancia foi Sáenz de Buruaga quen convenceu a Villamarín para entrar no club como presidente
Renda per cápita
thumb|280px|Países por PIB (nominal) per cápita en 2019 A renda per cápita ou PIB per cápita é a relación que hai entre o PIB (Produto Interior Bruto) dun país e a súa cantidade de habitantes. Para conseguilo, hai que dividir o PIB dun país pola poboación deste.
É un indicador comunmente usado para estimar a riqueza económica dun país. Numerosas evidencias mostran que a renda per cápita está positivamente correlacionada coa calidade de vida dos habitantes dun país.
Benito Villamarín
Filantropía
A relación de Benito Villamarín Prieto coa cidade non rematou no deporte, pois el e a súa muller, Ángeles Guillén Morillo, custearon o paso de Xesús Cautivo. O paso de Xesús Cautivo xunto co paso de Nosa Señora das Mercedes compoñen a procesión da Irmandade de Santa Xenoveva do Luns Santo en Sevilla. En agradecemento Benito Villamarín foi nomeado Tenente Maior Honorífico desta irmandade fundada en 1956 e que toma o seu nome da muller de Gonzalo Queipo de Llano.
Renda per cápita
Críticas
Existen medidas alternativas da renda nacional que contabilizan dalgún xeito os factores englobados nas críticas 2 e 3, estes indicadores son: o índice de benestar económico sostible (IBES) e o índice de progreso xenuíno (IPG).
Galería de imaxes da praia das Sinas
Praia das Sinas, Vilanova de Arousa
Praia de Llas
A praia de Llas é un areal do concello de Foz, en augas do mar Cantábrico. No ano 2009 e no 2010 recibiu a Bandeira Azul.
Características
Ten 760 metros de lonxitude, cunha anchura media de 30 metros. Está situada ao noroeste do núcleo urbano de Foz, sendo un areal semiurbano pouco urbanizado. Conta cunha zona dunar sobre a que discorre a estrada que a bordea.
Recibe ventos do Cantábrico que provocan ondas moderadas, polo que é apta para a práctica de deportes náuticos. En verán conta con servizo de socorrismo e posto da Cruz Vermella.
Historia
Co aumento do turismo, o camposanto animal foi trasladado ao vertedoiro dunha antiga fábrica de cerámica, xa desaparecida. Porén, aínda hoxe é relativamente frecuente que aparezan restos de osamenta animal.
Distrito de Karonga
Karonga é un distrito do Malawi localizado na Rexión do Norte. A súa capital é a cidade de Karonga. Cobre unha área de 3.355 km2 e segundo estimacións do ano 2004 tiña unha poboación de 230.026 habitantes.
1185
Mortes
Historia ano a ano
Torvaldo e Dorliska
Torvaldo e Dorliska é un ópera semiseria (denominado dramma semiserio) con música de Gioachino Rossini e libreto en italiano de Cesare Sterbini baseado en Lodoïska (1796) de Francesco Gonella. Foi estreada o 26 de decembro de 1815 no Teatro Valle de Roma.
Historia
O binomio Gioachino Rossini e Cesare Sterbini realizou a ópera buffa máis famosa do xénero, Il barbiere di Siviglia. A pesar delo, o primeiro contacto profesional entre o compositor e o libretista tivo lugar uns meses antes deste febreiro de 1816, mes no que Il barbiere viu a luz. Foi por Torvaldo e Dorliska.
Na estrea participaron intérpretes de renome como Filippo Galli no papel do malvado duque de Orlov ou Domenico Donzetti interpretando a namorado Torvaldo. A pesar do bo elenco, a ópera non tivo o éxito esperado, e aínda que non foi un fracaso, pouco a pouco caeu no esquecemento, desaparecendo do repertorio cara o ano 1839.
A obra quedou complétamente esquecida ata o chamado Renacemento rossiniano. En 1976 a ópera resucitou en Milán da man de Alberto Zedda cun elenco que unía a nomes tan rossinianos como Lella Cuberli, Enzo Dara e Lucia Valentini Terrani, xunto con outros máis afastados da óptica belcantista como Sigmund Nimsgern. O ano do bicentenario de Rossini foi fundamental para Torvaldo i Dorliska: a RTSI programou de novo esta ópera cun elenco que incluíu a Ernesto Palacio e Fiorella Pediconi nos roles principais xunto con Stefano Antonucci no papel do Duque e a Mauro Buda como o seu criado Giorgio. Dirixía o desaparecido Massimo de Bernart.
No ano 2006 presentouse a ópera en Pésaro, da man de Darina Takova e Francesco Meli como protagonistas, Michele Pertusi como Duque e Bruno Pratico no papel de Giorgio, dirixidos por Víctor Pablo Pérez e coa posta en escena de Daniele Abbado.
Torvaldo e Dorliska pasa hoxe en día bastante desapercibida, mais resulta moi interesante de escoitar pola frescura da súa música e pola delimitación psicolóxica das personaxes que forman o drama. Nas estatísticas de Operabase aparece con tan só dúas representacións no período 2005-2010.
Galería de imaxes do castelo de Santo Antón
O castelo de Santo Antón é un castelo do século XVI que formaba parte, xunto co castelo de Santa Cruz e o castelo de San Diego, dunha rede estratéxica de castelos e baterías para a defensa da cidade da Coruña.
San Amaro
San Amaro é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca do Carballiño. Segundo o IGE en 2017 tiña 1.112 habitantes (1.141 en 2016). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Torvaldo e Dorliska
Orquestración
a partitura de Rossini require a utilización de:
San Amaro
Patrimonio histórico e artístico
O patrimonio arqueolóxico de San Amaro é salientable en achados de épocas anteriores ó mundo castrexo. Posiblemente os restos máis antigos que se atoparon son os do monte da Chaira, inmediato ó castro de San Cibrán de Las, con útiles líticos do Paleolítico. Iso móstranos que as terras do San Amaro xa foron habitadas dende as primeiras épocas da Prehistoria.
Torvaldo e Dorliska
Orquestración
Para os recitativos:
San Amaro
Patrimonio histórico e artístico
Pero o concello de San Amaro é máis coñecido, incluso internacionalmente, por posuír un dos sitios castrexos máis importantes da Península Ibérica, o castro de San Cibrao de Las, a posible Lámbrica dos textos clásicos do xeógrafo clásico Mela. Cómpre destacar que este impresionante castro está compartido co veciño concello de Punxín, igual que o veciño monte de San Trocado.
O monte de San Trocado tamén contén un pequeno castro, con medidas moito máis modestas que o anterior, pero non deixa de ser importante pola relación que tivo con aquel, pois debeu ser punto de vixía das rutas terrestres que conectaban o castro de Las co embarcadoiro da Barca e cos puntos mineiros das abas do San Trocado. Dende alí tamén podía divisarse a navegación fluvial polo río Miño.
Os restos dos períodos castrexo e da romanización están representados, ademais de polos sitios arqueolóxicos citados de Lás e Santrocado, por un conxunto de pequenos castros que en moitos casos son a orixe dalgunha aldea ou parroquia. Estes humildes castros arrodeaban ó de San Cibrao de Las, chamado alí A Ciudá, ó que estarían politicamente sometidos. Citaremos: o Castro Martiño en Eiras, o Castro de Eiras, o Castro de Salamonde, o Castro de Outeiro en Beariz e o castro de Salamonde, entre outros.
Da época romana temos un ara con inscrición, que apareceu na parroquia de Eiras, adicada ó deus Bandua de Lámbrica por un tal Emilio Reburrino, o primeiro habitante coñecido dese lugar. Lámbrica pode tratarse do topónimo primixenio do Castro de San Cibrao de Lás, nome que nos fai recordar as descricións de Mela.
Como complemento a unha visita arqueolóxica ó concello de San Amaro podemos dirixirnos as igrexas e ermidas, case sempre acompañadas de cruceiros. Un rico patrimonio relixioso con mostras de tódalas épocas. A igrexa máis sinxela, pero fermosa polo contorno no que se sitúa, é a ermida do San Trocado, no alto dese monte, vestixio de hábitats e cultos prehistóricos que foron cristianizados e os que seguen a acudir os veciños "obedecendo ós mandados do seu espírito", como xa manifestara Cuevillas. Dende alí podemos gozar de fermosas vistas do contorno, un lugar privilexiado para contemplar o Miño no se curso central, as terras do Carballiño e as montañas do Faro de Avión e da Martiñá, entre outras.
As parroquias do concello teñen todas un pequeno tesouro relixioso nas súas igrexas, capelas, cruceiros e mobiliario litúrxico, abundando máis o estilo barroco. Pero tamén hai un fermoso exemplar románico que merece visita: a igrexa de San Fiz de Navío, que data dos séculos XII ou XIII.
Dos edificios barrocos destacar os edificios das igrexas das Neves de Grixoa e Salamonde, con bos retablos nos interiores, aínda que a xoia dos retablos do concello está na igrexa de Santa Uxía de Eiras, cun fermoso exemplar realizado en 1704 por Francisco de Castro Canseco. Dentro dos retablos temos que fixarnos nas imaxes, ás que os habitantes demostraron sempre gran devoción. Hai nelas moitas sorpresas e, nalgúns casos, alto nivel artístico e técnico, como pode apreciarse no San Xosé da igrexa de Eiras, onde está perfectamente caracterizado o "vento" que move as súas vestiduras polo seu lado dereito.
En canto as capelas e cruceiros, destacar dous lugares singulares: a capela e o cruceiro do lugar de San Roque en Salamonde, e a entrada á reitoral de San Cibrao de Las, onde unha serpe de pedra sobe polo fuste do cruceiro cara a cruz. Algúns destes cruceiros, coma o citado de Lás, foron peto de ánimas, pero tamén hai petos de ánimas en muros de paredes como é o do lugar do Cruceiro, de factura popular. Non debemos esquecer as reitorais, edificadas a xeito de pazos e onde residía a autoridade relixiosa de cada parroquia, case sempre anexas ás parroquiais. O mellor exemplo é o da casa reitoral de Anllo, cunha fermosa cheminea. miniatura|300px|Entrada monumental ó pazo de Eiras (San Amaro) con pedras de armas a cada lado, fornela na parte superior, onde estaba unha estatua de San Antonio, e pináculos combinados con ameas derriba da cornixa moldurada. Na arquitectura civil barroca destacan os pazos de Eiras, o Sabariz, tamén nesa parroquia, e a Touza en San Fiz de Navío, con cheminea monumental. Case todos teñen pombal, algúns de perfecta cantaría, como ocorre no da Touza. As parroquias de Navío e de Eiras teñen, ademais, outras casas fidalgas de moi fermosa factura. Son salientables as pedras de armas que podemos atopar en todo o concello, en pazos, casas fidalgas e igrexas, que nos falan da procedencia das familias importantes que transitaron por estas terras, así como das relacións entre elas.
Para finalizar non debemos esquecer a riqueza etnográfica, abandonada case sempre, constituída por casas populares (patín, solaina, escaleiras exteriores, cabaceiro inmediato, forno...), muíños, fornos comunais, eiras, fontes, lavadoiros, lagares e, incluso, algunha telleira. A eles debemos engadir as paisaxes resultado das actividades agrarias tradicionais: os sucalcos en San Fiz de Navío e Xinzo, as corredoiras, algunha delas enlousada, as congostras...). Son todos vestixios das actividades e das tradicións das xentes do San Amaro.
Outras veces vemos pezas moi antigas reutilizadas en edificios posteriores. Exemplo diso son algunhas pedras castrexas reutilizadas na construción da igrexa de Eiras e na reitoral de Anllo.
Tampouco podemos esquecer o patrimonio natural, destacando as beiras dos regatos e as carballeiras que a duras penas se conservan. A xoia natural do concello é a carballa de Eiras, cuns cincocentos anos de historia, soportando temporais e, mesmo, incendios. Está diante do pazo dos Tizón.
Universidade budista
En 2008 foi comprada unha casa rural na aldea de Ventoselo, parroquia de Beariz, para o establecemento do mosteiro budista tibetano Chu Sup Tsang ("Fonte Inesgotable de Sabedoría"), de filiación Gelugpa, o cal comezou a súa actividade educativa en 2009. A partir deste mosteiro, en 2018 comezou a funcionar no mesmo lugar a primeira universidade europea da citada relixión.
Lugares de San Amaro
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de San Amaro vexa: Lugares de San Amaro.
Avelino Díaz
Avelino Díaz Díaz, nado na Órrea (Riotorto), o 14 de novembro de 1897 e finado en Buenos Aires o 29 de marzo de 1971, foi un poeta e xornalista galego. No seu libro monográfico de 2003, Marivel Freire identifícao como "unha voz comprometida na Galicia emigrante". A súa outra faceta poética, máis lírica e sensible, foi escrita toda na Arxentina, onde viviu case toda a vida. É caracterizada polo sinal da perspectiva existencial da diáspora.
Traxectoria
Naceu no lugar da Travesa, na parroquia de Santa Comba da Órrea, onde foi bautizado ós poucos días. Foi fillo de Antonia Díaz Díaz e do poeta Manuel María García Castro, quen nunca o recoñeceu legalmente. Criouse coa nai e os avós maternos na Travesa ata que ós dez anos a familia mudouse a Meira. En 1910, con tan só doce anos, emigrou cun irmán de súa nai a Buenos Aires.
Volveu a Galicia en 1916 sen cartos, mais coa educación que conseguiu adquirir na maior cidade da América hispana. De volta en Meira, residiu no barrio da Pena, e exerceu, sen título oficial, de mestre en tres escolas das aldeas veciñas. O que recibía en troco era tan pouco que se viu compelido, segundo confesou anos máis tarde, a ir ás segas de Castela, das que cinco décadas antes se queixara Rosalía.