cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Petr Ilich Chaikovskii
Os derradeiros anos
En 1890, Chaikovskii aceptou outros dous encargos do Teatro Imperial para compoñer unha ópera (Iolanda) e un ballet (O Quebranoces). Ao mesmo tempo recibiu unha invitación para dirixir as súas obras en América coa ocasión da apertura do Carnegie Hall en Nova York. Durante esta viaxe recibiu a noticia do falecemento da súa irmá Aleksandra pero decidiu continuar coa xira. En total dirixiu seis concertos: catro en Nova York, un en Baltimore e outro en Filadelfia. O compositor quedou realmente abraiado e agradecido da calorosa acollida que tivo o tour.
Unha vez de volta en Rusia, continuou coa composición do ballet O Quebranoces (1891, baseado na adaptación de Alexandre Dumas) e da ópera Iolanda (1891, a historia dunha princesa medieval cega). A première das dúas obras tivo lugar en decembro de 1892 no Teatro Mariinskii de San Petersburgo, contando coa presenza do tsar e da familia real. O ballet tivo un grande éxito pero a ópera non resultou tan atractiva para o público.O compositor, algo decepcionado, abandonou a cidade por unha tempada.
Morte do compositor
miniatura|Tumba de Chaikovskii no mosteiro Alexandre Nevski. Chaikovskii finou o 6 de novembro de 1893 en San Petersburgo. A versión oficial indicou que o compositor faleceu a consecuencia do cólera por inxerir auga non fervida. Existen outras teorías que indican que a súa morte foi un "suicidio obrigado" como castigo por manter relacións homosexuais cun home pertencente ao ámbito real (un castigo que sería imposto por un tribunal de honor da Escola de Xurisprudencia de San Petersburgo). Estudos recentes indican que a teoría do suicidio forzado non ten sentido na sociedade rusa da época, xa que Chaikovskii gozaba dos privilexios das altas esferas e os comportamentos homosexuais eran perfectamente aceptados nos círculos da Corte e da familia real.
O seu funeral tivo lugar o 9 de novembro na Catedral de Kazan de San Petersburgo. O tsar Alexandre III, grande amigo do compositor, puxo a disposición a súa fortuna persoal para cubrir tódolos gastos do evento.
Vida sentimental
A pesar da súa homosexualidade, debido ás presións que recibiu na súa xuventude para contraer matrimonio, Chaikovskii pensaba que podía mudar a súa orientación sexual. En 1868 coñeceu á mezzo-soprano belga Désirée Artôt, coa que comezou unha relación de amizade. Namorado platonicamente da súa voz, iniciou os trámites co pai da soprano para formalizar a unión. Pero a nai de Artôt soubo das tendencias sexuais do compositor e casou á súa filla cun barítono español, feito do que o compositor non tardou en repoñerse.
Máis tarde, en 1877 comezou a recibir varias cartas de amor dunha antiga alumna do conservatorio chamada Antonina Miliukova, coa que casou o 18 de xullo dese mesmo ano. Porén, a personalidade desequilibrada de Antonina provocou a súa separación un mes e medio despois da voda.
Aberturas
miniatura|Tchaikovski cara 1868 cando compuxo a obra Romeo e Xulieta
Roque Sáenz Peña
Roque Sáenz Peña Lahitte, nado en Buenos Aires o 19 de marzo de 1851 e finado na mesma cidade o 9 de agosto de 1914, foi un avogado e político arxentino, presidente do seu país entre 1910 e 1914. Antes foi combatente voluntario do exército peruano, durante a Guerra do Pacífico.
Primeiros anos
Sáenz Peña cursou os seus estudos secundarios no Colexio Nacional de Buenos Aires baixo a dirección de Amadeo Jacques. En 1875 graduouse de doutor en Dereito. Durante a Revolución de 1874, defendeu ás autoridades da nación, como Capitán do Rexemento N° 2. Vencida a revolución, foi ascendido a Segundo Comandante de Gardas Nacionais, pero solicitou ser relevado das filas.
Opositor a Bartolomé Mitre, militou no Partido Autonomista encabezado por Adolfo Alsina, e en 1876 foi elixido para un escano de Deputado na Lexislatura da Provincia de Buenos Aires. Pese á súa mocidade, chegou a desempeñar a presidencia do corpo. En 1878, discordando da política de conciliación iniciada polo presidente Nicolás Avellaneda á quen Sáenz Pena se opoñía, renunciou ao seu cargo e terminou por abandonar a política por algún tempo.
A Guerra do Pacífico
Cando foi declarada a Guerra do Pacífico entre Chile e o Perú en 1879, ausentouse do seu país viaxando cara a Lima. Ofreceu os seus servizos ao Perú, que lle outorgou o grao de Tenente Coronel (Comandante). Destacouse na batalla de Tarapacá: caído o xefe do seu rexemento, asumou o mando e fixo retroceder ás forzas chilenas. Comandando na batalla de Arica o batallón de Iquique, logo de ser ferido e contemplar a morte de moitos dos seus camaradas peruanos, caeu prisioneiro en mans do comandante inglés ao servizo do exército chileno, Robert Souper Howard.
Sometido a un Consello de Guerra e feito prisioneiro, foi posto en liberdade despois de tres meses, a instancias da súa familia e do goberno arxentino. Regresou a Buenos Aires en setembro de 1880. O Congreso da Nación Arxentina, en voto unánime, devolveulle a cidadanía arxentina, que perdera de xure ao incorporarse ao exército peruano.
Actuación política posterior
Cando regresou a Arxentina, presidía o país o Xeneral Roca, e o seu Ministro de Relacións Exteriores, Bernardo de Irigoyen nomeono Subsecretario en 1881. En 1883, xunto aos seus amigos Paul Groussac, Carlos Pellegrini e Exequiel Ramos Mejía concibiu o proxecto de fundar a revista Sud América, na que as súas ideas foron amplamente publicitadas.
Renunciou ao cargo de Subsecretario, e trasladouse a Europa por dous anos. De regreso a Buenos Aires, apoiou a candidatura presidencial de Miguel Juárez Celman. En 1887, con Juárez Celman xa na presidencia, foi designado ministro plenipotenciario no Uruguai. O ano seguinte foi representante do país na Conferencia de Montevideo. Entre 1889 e 1890, xunto a Manuel Quintana representou a Arxentina na Conferencia de Washington, onde defendeu o principio da inviolabilidade dos Estados e rexeitou o proxecto estadounidense de crear unha unión aduaneira continental. Volveu a Buenos Aires para facerse cargo da carteira de Relacións Exteriores do agonizante goberno de Juárez Celman, que caerá pouco despois.
No medio da grave crise política e económica que sacudía ao país, a figura de Roque Sáenz Pena perfílase como favorita para as eleccións presidenciais de 1892. Contaba con forte apoio entre a mocidade, e na provincia de Buenos Aires. Para destruír a súa candidatura, Bartolomé Mitre, aliado de Roca, impulsou a candidatura do seu propio pai: Luís Sáenz Pena e, para non enfrontarse co seu pai, Roque prefiriu renunciar á súa candidatura. As eleccións deron como triunfador a Luís Sáenz Pena, que designou a Roque xefe do Rexemento de Gardas Nacionais. En xuño de 1892 incorporouse á Cámara de Senadores da Provincia de Buenos Aires, pero ao pouco tempo renunciou a ambos cargos para retirarse da vida pública. Por un tempo vivirá en Entre Ríos, e regresou a Buenos Aires en 1895.
En 1905, en recoñecemento á súa actuación durante a guerra do Pacífico, foi invitado oficialmente polo Perú para inaugurar o monumento a Bolognesi. Alí recibiu a medalla de ouro que se lle outorgaba por lei do Congreso, e a divisa de Xeneral de Brigada do exército peruano. En 1906 o goberno de José Figueroa Alcorta designouno representante extraordinario para asistir aos actos da voda de Afonso XIII de España. De regreso á Arxentina, en 1907 foi nomeado para encabezar as misións diplomáticas en Suíza e Italia. Chegado a Roma, recibiu instrucións do seu goberno para representar ao país na segunda Conferencia de Paz da Haia xunto a Luís María Drago; alí sosterán unha posición favorable á creación dun tribunal internacional de arbitraxe.
En 1909 formou parte do tribunal arbitral que solucionaba conflitos diplomáticos entre Estados Unidos e Venezuela. A súa misión diplomática ante os gobernos italiano e suízo prolongouse ata 1910. Estaba en Italia cando foi proclamado candidato a Presidente da República.
Presidente da Arxentina
Asumiu a presidencia o 12 de outubro de 1910. Os seus esforzos concentráranse en democratizar a vida política, a través dunha reforma electoral baseada en tres elementos: o voto secreto, obrigatorio, e utilizando o padrón militar. Entre os opositores ao seu goberno atópanse os beneficiarios do antigo réxime electoral, cuxos privilexios foron claramente ameazados pola reforma. Así, moitos lexisladores dos sectores conservadores, aínda non opoñéndose abertamente, obstaculizaron a reforma; aínda así, esta foi proclamada o 10 de febreiro de 1912 como Lei N° 8871, coñecida desde entón como "Lei Sáenz Pena".
Desde o momento da súa asunción como presidente, a súa saúde xa non era boa, e empeorou a partir de 1913. A versión que circulaba na época era que o presidente sufría as consecuencias neurolóxicas dunha sífilis que contraeu durante a guerra entre Chile e o Perú
Finalmente, por razóns de saúde, delegou o mando presidencial no seu vicepresidente Victorino de la Plaza. Morreu o 9 de agosto de 1914, dous anos antes de terminar o seu mandato.
Jesús Tallón Maceira
Jesús Tallón Maceira é un político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Nas eleccións municipais de 1991 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía da Estrada e foi elixido alcalde grazas a un pacto coa Agrupación Independiente de A Estrada de Ramón Campos Durán e o BNG. Este tripartito durou menos dun ano, debido a que existiron negociacións entre o PP e a formación de Ramón Campos, que deron como resultado que Ramón Campos acadou a alcaldía co apio do PPdeG. Jesús Tallón foi despois secretario xeral do PSdeG da Estrada.
Lamela, Albarellos, Boborás
Toponimia
O orónimo Lamela é un topónimo que provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Agrochao, Piñeiro, Cedeira
Agrochao é un lugar da parroquia de Piñeiro no concello coruñés de Cedeira, na comarca de Ferrol. Tiña 14 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 8 homes e 6 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 10 habitantes.
Francisco Herrera el Viejo
Traxectoria
Examínase de pintor en 1619, trasladándose a Madrid onde morre en 1656. Discípulo quizais de Antonio Pacheco, mostra nas súas obras pegadas do seu estilo e aínda de Juan de Roelas. Acusa no seu labor o coñecemento doutros artistas como Francisco de Zurbarán e Velázquez. Foi pai doutro gran pintor e arquitecto, Francisco de Herrera o Mozo.
Considérase, xunto con Roelas, un pintor de transición desde o Manierismo ata o Barroco.
Bruno Schweiger
José Bruno Schweiger Damboech, nado en Múnic, foi un enxeñeiro e político alemán residente en Galicia.
Traxectoria
Vivía en Marín onde traballaba de enxeñeiro. Co seu irmán Juan eran contratistas de obras públicas. Tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi xefe da Centuria de Zapadores de Falange de Marín. Participou na represión dos republicanos da comarca de Pontevedra, sendo o xefe das brigadas de falanxistas que actúan en Marín, Cangas e Moaña. Participou nas execucións de Raimundo Rodríguez Neira e Carmen Pesqueira. A primeira falanxe de Zapadores de Marín incorporuse á fronte de Asturias en novembro de 1936 e en xaneiro de 1937 sumóuselle outra falanxe, quedando formada a 1ª Centuria de Zapadores de Falange Española Tradicionalista y de las JONS de Marín da que Bruno Schweiger foi o xefe. O 21 de febreiro de 1937 foi ferido gravemente, polo que se lle concedeu a "Medalla de Sufrimientos por la Patria" un ano despois. Logo de rematada a guerra foi vivir a Vigo.
Vida persoal
Casou con Bárbara Schaffer Meister, que finou en Lugo o 15 de xullo de 1941, e foi pai de Elisabeta e María Asunción Beatriz Schweiger.
Número de identificación persoal
Un número de identificación persoal ou PIN (en inglés, Personal identification number) é un tipo de contrasinal consistente nun código numérico usado en certos sistemas para obter acceso a algo, ou identificarse.
Funcionamento
Por cuestións de seguridade, o número PIN é persoal e intransferíbel. O PIN é maiormente utilizado nos caixeiros automáticos e nos cartóns de prepago telefónicos. Hai algúns anos as tradicionais tarxetas de crédito nas que se requiría asinar foron substituídas por un tarxetas cun chip provisto dun número PIN. Neste caso o cliente debe dixitalizar o seu PIN no momento de facer a compra.
No 2002 dous estudantes da Universidade de Cambridge, Piotr Zielinski e Mike Bond, descubriron unha falla de seguridade no sistema de xeración de PINs do IBM 3624. Sabendo como atacar a táboa de decimais no computador dun banco, podían descubrir o código PIN dos caixeiros automáticos en só 15 intentos.
Nota lingüística
En inglés contrasinal dise password, é dicir, "palabra de paso". Un número non pode ser considerado unha palabra e polo tanto inventouse a sigla Personal Identification Number. En galego pódense empregar os palabras contrasinal ou clave. Cando o número non é inventado polo usuario pódese referir como código secreto.
Pa de Abaixo, Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez
Pa de Abaixo é un lugar da parroquia de Espiñaredo no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Estaba despoboado no ano 2014 segundo datos do IGE.
Bereixo, Piñeiro, Cedeira
Bereixo é un lugar da parroquia de Piñeiro no concello coruñés de Cedeira, na comarca de Ferrol. Tiña 14 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 5 homes e 9 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 11 habitantes.
O apelido galego Bereijo procede con toda seguridade deste topónimo xa que a gran maioría dos que o portan son, en orixe, do concello de Cedeira.
Welford Road Stadium
O Welford Road Stadium é un estadio de rugby da cidade de Leicester, Inglaterra. Este estadio é propiedade do equipo de rugby Leicester Tigers, que xoga os seus partidos como local no mesmo e que se trasladou aló en 1892, cunha capacidade para 1.100 espectadores. Actualmente ten unha capacidade para 24.000 espectadores, sendo un dos estadios máis grandes da AVIVA Premiership. Foi sede da Copa do Mundo de Rugby en dúas ocasións, en 1991 e 1999, ademais de acoller varios partidos do Seis Nacións a principios do século XX.
Pa de Arriba, Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez
Pa de Arriba é un lugar da parroquia de Espiñaredo no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Estaba despoboado no ano 2014 segundo datos do IGE.
Matt Stone
Matthew Richard "Matt" Stone, nado en Houston (Texas) o 26 de maio de 1971, é un guionista, actor e produtor estadounidense, coñecido por crear, xunto co seu amigo Trey Parker a serie de animación South Park.
Traxectoria
A comezos da década de 1990 coñeceu a Parker con quen dirixiu a súa primeira curtametraxe Jesus vs. Frosty en 1992, ao ano seguinte actuou na súa primeira longametraxe Alferd Packer: The Musical que dirixiu Parker. En 1995 dirixiu outra curta Jesus vs. Santa, tamén con Parker, o resultado deulles azos para crearen unha serie de televisión animada seguindo o estilo das dúas curtas e que co nome de South Park tivo a súa estrea o 13 de agosto de 1997 e onde tamén lle pon voz a varios dos personaxes. Polo seu traballo en South Park Parker gañou catro Emmy. En 1997 produciu e actuou en Orgazmo.
Cuarto de baño
miniatura|346x346px|Cuarto de baño típico. miniatura|385x385px|Cuarto de baño en [[Hong Kong, onde a área para ducharse comparte o mesmo espazo que o inodoro e o lavabo.]] Un cuarto de baño (chamado tamén sanitario ou simplemente baño ) é unha habitación xeralmente utilizada para o aseo persoal, o baño e a evacuación de refugallos humanos.
Particularidades
En certos baños non se instalan todos os aparellos e accesorios que foron sinalados. En países fríos adóitase separar o inodoro (cun lavamans) noutro local á parte, posto que esta área require máis ventilación, e iso arrefriaría demasiado o ambiente cando se desexa tomar unha ducha.
CD9
O CD9 (cluster de diferenciación 9) é un antíxeno proteico da superficie celular, que nos humanos está codificado no xene CD9 situado no cromosoma 12. Exprésase especificamente en células pre-B, monocitos, eosinófilos, basófilos, plaquetas, células T activadas, nervios, músculo liso vascular e ovocitos.
A proteína codificada por este xene forma parte da superfamilia transmembrana 4, tamén chamada familia da tetraspanina. A maioría dos membros desta familia son proteínas da superficie celular que se caracterizan pola presenza de catro dominios hidrofóbicos. Estas proteínas median eventos de transdución de sinais que xogan un papel na regulación do desenvolvemento da célula, activación, crecemento e motilidade.
O CD9 é unha glicoproteína de 24 kDa da superficie celular que forma complexos con integrinas e outras proteínas da superfamilia transmembrana 4. Atópase na superficie das vesículas chamadas exosomas. Pode modular a adhesión e migración celular e tamén desencadea a activación e agregación plaquetaria. Ademais, a proteína parece promover a fusión da célula muscular e apoia o mantemento dos miotubos. Esta proteína tamén parece ser fundamental para a fusión do óvulo e o espermatozoide durante a fertilización, xa que os gametos dos ratos knockout CD9 non se poden fusionar. O CD9 está localizado na membrana de microvilli dos ovocitos e tamén parece intervir en manter a forma normal dos microvilli do ovocito.
Interaccións
O CD9 interacciona con TSPAN4, PTGFRN, CD81,  CD117, CD46, CD29 e CD49c.
Individualismo
O individualismo é a posición moral, filosófica, política e ideolóxica, ou simplemente un punto de vista social, que salienta «a dignidade moral do individuo». Os individualistas promoven o exercicio dos obxectivos e os desexos propios e en tanto a independencia e a autosuficiencia mentres se opoñen á maioría das intervencións externas sobre as opcións persoais, sexan estas sociais, estatais, ou de calquera outro tipo de grupo ou institución. No lado oposto atopamos o colectivismo.
Tamén foi usado como termo denotando «a calidade de ser un individuo; unha peculiaridade». O individualismo é tamén asociado con intereses e estilos de vida artísticos e bohemios onde existe unha tendencia cara á autocreación e a experimentación en tanto oposta ou elusiva da tradición ou as opinións e comportamentos populares ou de masas e en tanto cunha posición filosófico-ética humanista.
Flushed Away
Flushed Away é un filme de animación por ordenador dirixido por David Bowers e Sam Fell que foi estreado no 2006. Os actores Hugh Jackman, Kate Winslet, Andy Serkis, Bill Nighy, Ian McKellen, Shane Richie e Jean Reno poñen as voces dos personaxes principais.
Sinopse
Roddy é un rato da alta sociedade que vive coma un rei nun piso de Kensington atendido por dous mordomos, os hámsteres Gilbert e Sullivan. Pero cando unha vulgar rata de sumidoiro chamada Sid aparece pola cociña e decide que lle gusta a casa de Rody, a este non lle queda máis remedio que desfacerse do intruso levándoo cara ao "remuíño". Pero Sid non se deixa enganar e é Roddy quen acaba desaparecendo polo váter cara ao mundo subterráneo de Ratónpolis. Alí coñece a traballadora e emprendedora Rita, que sobrevive nos sumidoiros no seu barco, o “Jammy Dodger”.
Fortaleza do Castro
A fortaleza do Castro é un forte ergueito no alto do monte do Castro, na cidade de Vigo. A fortaleza actual data do século XVI, e formaba parte, xunto co Castelo de San Sebastián e as desaparecidas murallas da cidade, dunha rede estratéxica de castelos para a defensa da cidade.
Xogos Píticos
Os Xogos Píticos foron un do catro Xogos Panhelénicos cos de Olimpia, os Xogos Nemeos e os Xogos Ístmicos. Foron realizados no santuario de Delfos, e eran consagrados a Apolo; dábase como premio unha coroa de loureiro.
Paredes, Albarellos, Boborás
Paredes é un lugar da parroquia de Albarellos no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Tiña 1 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 1 eran homes e 0 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 1 habitantes (1 homes e 0 mulleres).
Fortaleza do Castro
Historia
miniatura|300px|Vigo en 1856, por [[Francisco Coello de Portugal y Quesada|Francisco Coello.]] No lugar no que se atopa o que hoxe é unha fortaleza, ergueuse o Castelo do Castro, que formaba parte do sistema defensivo da cidade. Construíuse na Idade Media ao mesmo tempo que a Fortaleza de San Sebastián e maila fortaleza que unía ambas as fortificacións.
Xogos Píticos
Orixe mítica
miniatura|Apolo matando a Pitón, obra de Cornelis de Vos. Madrid, [[Museo do Prado.]] A competición debe o seu nome ao lugar, que se chamaba Pito, ben polas preguntas (punthanesthai) que lle facían os visitantes do oráculo, ben porque o animal que alí morreu estaba a podrecerse (punthesthai).
Fortaleza do Castro
Historia
A fortaleza do Castro estaba formada por tres recintos amurallados. Na actualidade só se conserva o primeiro recinto e parte do segundo; o terceiro, que sería a muralla da cidade, desapareceu na súa totalidade. O primeiro recinto é a fortaleza que coroa o cumio do Castro, agora convertida en miradoiro. O segundo recinto é a fortaleza de San Sebastián, na actualidade ocupado pola praza do Rei e a casa consistorial. Atopáronse pasadizos e túneles que comunicaban os castelos entre si e coa cidade.
Xogos Píticos
Orixe mítica
Como os outros grandes xogos, tamén na súa orixe eran uns xogos fúnebres (agon epitaphios). Hai diferentes tradicións sobre a súa orixe mítica: A máis difundida relata que os implantou o propio Apolo, tras matar a Pitón e colocar os seus ósos nun caldeiro dentro do seu templo. Unha variante desta tradición sinala que Apolo foi enviado por Zeus ao val do Tempe (Tesalia) a purificarse por esta morte e regresou a Delfos para apoderarse do oráculo cunha coroa de loureiro de Tempe e unha rama na súa man dereita. Por iso aos vencedores dos Xogos Píticos premiábanos cunha coroa de loureiro. Pausanias relacionaba o premio do loureiro, en cambio, co relato mítico de Apolo e Dafne.
Unha tradición alternativa dicía que os fundou Diomedes en honra de Apolo e outra versión indica que os xogos se celebraban en honra de Neoptólemo, fillo de Aquiles, que fora asasinado no templo de Apolo Pitio por Orestes.
Fortaleza do Castro
Características
A fortaleza atópase baixo a protección de Declaración xenérica do Decreto do 22 de abril de 1949, e a Lei 16/1985 sobre o Patrimonio Histórico Español.
Xogos Píticos
Inicios
Nos primeiros tempos celebrábanse cada 8 anos. Este ciclo de 2.920 días correspondía exactamente a 99 lúas e representaba un moi longo ano.
Fortaleza do Castro
Características
A finais de 2013 por orde do Concello de Vigo iníciase o derrubamento do edificio en pedra ameado que fora a localización do restaurante de referencia vigués El Castillo. Co derrubamento descubrirase parte do paramento da muralla agochado parte do século XX.
Xogos Píticos
Inicios
Estes primeiros xogos consistían unicamente nun concurso musical, onde cada candidato cantaba un himno en honra de Apolo, acompañándose dunha lira. O primeiro vencedor foi Crisótemis de Creta, fillo de Carmanor. Despois de Crisótemis cítase como vencedor a Filamón e despois a Támiris. Así o comenta Pausanias, que engade que Hesíodo non puido tomar parte na proba porque non se sabía acompañar coa cítara, e que Homero non participaba porque era cego.
Os Xogos Píticos tomaron a súa forma definitiva despois da chamada primeira guerra sacra: cara ao -595 os habitantes da veciña Cirra querían controlar o rico santuario de Delfos. Os habitantes de Delfos pediron axuda aos anfictións, un grupo de 12 etnias relacionado inicialmente co culto a Deméter en Tesalia. Cirra foi vencida e os anfictións pasaron a administrar o santuario a partir de -590.
No -586 os anfictións que dirixían o santuario repartiron xunto aos premios para a citarodia, o canto con acompañamento de cítara, premios para a aulodia, canto con acompañamento de óboe (aulos) e para óboe só. Nese ano, Sacadas de Argos gañou esta competición co «nomo pítico», canto no cal se escenificaba con sons a loita de Apolo contra Pitón.
Comezo oficial
miniatura|Vista do estadio de Delfos utilizado nos Xogos Píticos. Os chanzos da esquerda foron engadidos na época romana. miniatura|Os Xogos Píticos incluían carreiras de carros. O Auriga de Delfos representa un dos vencedores desta carreira. Segundo a Crónica de Paros, en -590 xa tivo lugar un agon gymnikos khrematites, é dicir, unha competición ximnástica con premios de gran valor procedentes de botíns de guerra, pero desde -582 foi un agon stephanites, unha competición cunha coroa de loureiro como único premio para o vencedor. Esta data marca o comezo oficial da era dos Xogos Píticos.
Desde entón celebráronse cada 4 anos. Tiñan lugar no mes de bucatio, o segundo do calendario délfico (agosto-setembro), o terceiro ano de cada Olimpíada, posto que estas tamén eran festas «pentéricas», como as Píticas, que se celebraban cada 4 anos. Desde o século -IV no mes de heraios (outubro).}}
A tregua sacra
Antes do inicio dos xogos uns heraldos (teoros) percorrían o mundo grego para proclamar a tregua sacra, que permitía que os gregos asistisen aos xogos con total inmunidade, mesmo en tempo de guerra. Existía para iso un período sacro, cuxa duración exacta se descoñece, que preservaba aos teoros e aos participantes de toda acción bélica. Se unha cidade non aceptaba someterse a esta norma quedaba excluída da participación nos Xogos Píticos e se, tras aceptala, violaba a tregua, debía afrontar importantes multas e os seus representantes eran expulsados.
Eventos e desenvolvemento dos Xogos
Os xogos duraban varios días. Os primeiros dedicábanse aos sacrificios, ás procesións dos teoros, sacerdotes e participantes ao altar de Apolo para ofrecerlle unha hecatombe, e a un banquete. Poida que tamén se celebrase unha representación, en forma de drama sacro, da loita de Apolo contra o dragón (o primeiro día, o 6 de bucatio).
Desde un período moi antigo celebrábase a festividade do Estepterio ou Septerión. Nas Cuestións gregas Plutarco relaciona esta festividade cunha representación da loita entre Pitón e Apolo. Apolo, despois de matar o dragón, fuxiría ao val do Tempe para ser purificado ou ben sería Pitón quen, unha vez ferido, fuxiu e Apolo seguiuno, alcanzándolle no momento en que morría e cando o seu fillo, chamado Aix (a cabra), estaba a enterralo. Noutra pasaxe, Plutarco indica que estes ritos eran realizados para aplacar as iras dos démones por esta morte.
Cos anos instauráronse outras competicións musicais: intérpretes de cítara (sen canto), para coros cíclicos (para ditirambos, e o coro formado en círculos), para actores de traxedia e comedia.
Nalgunha época celebráronse tamén concursos de pintores.
Durante o Imperio romano engadiuse a proba de encomio (poema de encomio) tanto en verso como en prosa, e unha proba de pantomima. Igualmente houbo a competición para trompeteiros e heraldos.
Un destacado citaredo foi Aristónoo que chegou a obter seis vitorias nos Xogos Píticos. Despois das competicións musicais celebrábanse as competicións deportivas: estadio, carreira longa (dólico, 24 estadios de 178 metros), carreira dobre (diaulo, de dous estadios), pancracio, loita, puxilato, carreira con armas, péntatlon (cada atleta presentábase ás probas de carreira, salto de lonxitude, loita, lanzamento de disco e de xavelina).
Pausanias cita a Ecmeas de Parapotamios como o primeiro vencedor dos primeiros xogos que organizaron os anfictións, na proba do puxilato infantil. miniatura|Teáxenes recibe a palma de honra, entregada por Cariclea. Óleo sobre lenzo pintado cara a 1626 por Abraham Bloemaert. A carreira de armas organizouse por vez primeira na 23º Pitiada, na que venceu Timéneto de Fliunte. Un relato novelesco do desenvolvemento dunha carreira de armas nos xogos foi narrado por Heliodoro, no que venceu Teáxenes e recibiu unha palma como premio de mans da súa amada Cariclea.
Valéry Giscard d'Estaing
Valéry René Marie Georges Giscard d'Estaing, nado en Coblenza o 2 de febreiro de 1926 e finado en Authon o 2 de decembro de 2020, foi un político francés de centro-dereita.
Igrexa católica etíope
A Igrexa católica etíope, antigamente coñecida como a Igrexa abisinia uniata, é unha Igrexa particular metropolitana oriental, parte da Igrexa católica. Estabelecida en 1930, os seus fieis son habitantes de Etiopía.
Como as outras Igrexas católicas orientais, a Igrexa católica etíope está en plena comuñón coa Santa Sé. Acepta a doutrina cristolóxica do Concilio de Calcedonia e a xurisdición universal do Papa. Isto distínguea da Igrexa etíope tewahedo, a Igrexa ortodoxa oriental (non calcedoniana) á que pertencen a maioría dos cristiáns nestes dous países.
Valéry Giscard d'Estaing
Traxectoria
Exerceu o cargo de presidente da República Francesa de 1974 a 1981. Entre 2002 e 2003 foi presidente da Convención para o Futuro de Europa, que redactou un proxecto de Constitución Europea aprobado en 2004 polos xefes de Estado e de Goberno dos membros da Unión Europea.
Xogos Píticos
Eventos e desenvolvemento dos Xogos
Tamén instituíron o pancracio para mozos. Tras as competicións ximnásticas desenvolvíanse os concursos hípicos: as carreiras de cabalos, de carro con catro cabalos (cuadrigas) e con dous cabalos (bigas).
O primeiro vencedor destas competicións foi Clístenes de Sición.
Igrexa católica etíope
Comparte con ditas Igrexa o rito litúrxico alexandrino, empregando a lingua ge'ez como lingua litúrxica.
Kiefer Sutherland
miniatura|Kiefer Sutherland no 2014. Kiefer William Fredrick Dempsey George Rufus Sutherland, nado o 21 de decembro de 1966 en Londres, é un actor canadense.
Igrexa católica etíope
Historia
Os descubrimentos portugueses permitiron que se abriran novas vías de comunicación entre a Igrexa Católica e a Igrexa Ortodoxa Etíope, coa chegada no século XIV de misioneiros católicos a Etiopía. O 28 de agosto de 1439 o papa Uxío IV mandou unha mensaxe de unidade coa Igrexa católica ao Emperador de Etiopía Constantino I pero os seus esforzos non deron resultado.
Xogos Píticos
Eventos e desenvolvemento dos Xogos
Un relato do desenvolvemento dunha ficticia carreira de carros nestes xogos nárrase na traxedia Electra, de Sófocles, na que Orestes compite contra outro nove carros e morre de maneira accidental, pero tratábase dun engano para facer crer a Clitemnestra que o seu fillo morrera.
A famosa estatua do Auriga de Delfos, que formaba parte dun grupo escultórico maior, representa a un gañador da carreira de cuadrigas dos Xogos Píticos. Segundo unha inscrición, foi dedicado por Polizalo, tirano de Gela. Discútese se Polizalo foi o vencedor ou se foi unha dedicatoria en honra do seu irmán Hierón, cuxas vitorias están documentadas a través de poemas de Píndaro e Baquílides.
Igrexa católica etíope
Historia
Cos ataques islámicos de 1531 ameazando a Etiopía, o emperador buscou a axuda dos portugueses para derrotar ao Sultanato de Adel na Guerra Adel-Etíope. Xunto cos portugueses, chegaron misioneiros xesuítas, que centraron as súas actividades misioneiras na clase dirixente co propósito de buscar a unión da Igrexa ortodoxa etíope coa Igrexa católica. O emperador Sissinios converteuse principalmente pola predicación do xesuíta Pedro Páez. En 1622, Sissinios fixo do catolicismo a relixión do estado. Ao ano seguinte, o papa Gregorio XV designou a Afonso Mendes, un xesuíta portugués, como patriarca da Igrexa etíope. Mendes tentou latinizar a Igrexa etíope e foi apoiado por Sissinios, mais o efecto desexado foi o contrario e, logo da morte de Sissinios en 1632, o seu sucesor Fasílides expulsou en 1636 a Mendes do país, rematou a unión con Roma e expulsou ou matou os misioneiros que quedaban, permanecendo o país pechado aos misioneiros católicos por 200 anos.
Gran Premio de Hungría de 1995
O Gran Premio de Hungría de 1995 (oficialmente o XI Marlboro Magyar Nagydij) foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 13 de agosto de 1995 no Hungaroring, Budapest. Foi a décima carreira da tempada de Fórmula Un de. A carreira de 77 voltas gañouna o piloto de Williams Damon Hill despois de comezar desde a pole position. O seu compañeiro de equipo David Coulthard finalizou segundo e Gerhard Berger quedou en terceiro lugar para o equipo Ferrari.
Igrexa católica etíope
Historia
En 1839 os lazaristas e os capuchinos retomaron as actividades misioneiras no país, aínda que con certas limitacións. No mesmo ano, Xustino de Jacobis foi nomeado primeiro Prefecto Apostólico de Abisinia e lle foi encomendada a fundación de misión católicas no país. Logo de oito anos de traballo, foi nomeado bispo titular de Nilopolis en 1847, e pouco despois Vigairo Apostólico de Abisinia, pero rexeitou a dignidade episcopal até que lle foi imposta en 1849.
Xogos Píticos
Eventos e desenvolvemento dos Xogos
Na 48º Pitiada engadiuse a carreira de bigas, onde gañou Execéstides de Fócida. Por outra banda, na 53º, incluíuse a carreira de cuadrigas con poldros, onde venceu Orfondas de Tebas. Tamén instituíron a carreira de biga con poldros e a carreira montado dacabalo.
Gran Premio de Hungría de 1995
Rubens Barrichello corría terceiro antes de que o seu motor morrese na última curva, e arrastrouse ata a liña de meta para quedar sétimo. O equipo Jordan esperaba no muro dos pits para celebrar o 3º posto, debido á superstición que seguiu a este incidente, nunca máis volveron ao muro antes de que terminase unha carreira.
Xogos Píticos
Eventos e desenvolvemento dos Xogos
As competicións hípicas dos xogos realizábanse no hipódromo que se achaba nunha chaira que se achaba nas proximidades de Cirra. Introduciuse unha nova categoría, os «imberbes» (ageneioi), cuxa idade se situaba entre a categoría xuvenil e a adulta.
Gran Premio de Hungría de 1995
Pedro Lamy substituíu a Pierluigi Martini en Minardi.
Torpedo (arma)
miniatura|250px|Torpedo no exterior do Museu do Expedicionário. [[Curitiba, Estado do Paraná, Brasil.]]
Gran Premio de Hungría de 1995
Taki Inoue foi atropelado por un auto de seguridade Tatra 623 mentres intentaba apagar un incendio no seu Footwork, este foi o seu segundo incidente nesta tempada, afortunadamente sufriu feridas leves.
Igrexa católica etíope
Historia
En 1889 o Emperador Menelik II chegou ao trono e permitiu o acceso ao país aos misioneiros católicos. Coa conquista de Etiopía por Italia na Segunda Guerra Italo-Abisinia as actividades misioneiras aumentaron no país, do mesmo xeito que en Eritrea, baixo control italiano dende 1889.
Torpedo (arma)
Un torpedo moderno é un proxectil autopropulsado que se despraza por debaixo da auga estando deseñado para detonar na proximidade ou en contacto cun obxectivo.
Igrexa católica etíope
Historia
En 1919 foi fundado o Pontificio Colexio Etíope no Vaticano polo papa Bieito XV, coa Igrexa de santo Estevo, detrás da Basílica de San Pedro, como igrexa do colexio.
Torpedo (arma)
Etimoloxía
A palabra torpedo é de orixe latina. En tempos do Imperio romano, o torpedo era o nome de certos peixes capaces de causar choques eléctricos para defendérense, como o peixe gato da conca do Nilo ou a raia eléctrica, tamén chamada 'peixe torpedo'. Como eses choques podían deixar atontadas ás súas vítimas, xurdiu no propio latín a nova palabra torpedo co sentido de 'atontamiento' ou 'entorpecemento', derivada do verbo torpere 'agarrotarse', 'quedar paralizado'.
Igrexa católica etíope
Historia
A Igrexa latina xa fora establecida no sur do país, en territorios aínda non cristianizados e que foron incorporados ao país a finais do século XIX. A ocupación italiana de Etiopía en 1936 facilitou o aumento do número de xurisdicións de rito latino, mais a expulsión dos misioneiros estranxeiros co gallo do fin da segunda guerra mundial levou a que os cregos de rito etíope tiveran que ocuparse dos territorios até entón baixo réxime latino. En 1951 foi creado o Exarcado Apostólico de Rito Etíope de Adís Abeba, e o ordinariato para Eritrea foi elevado ao rango de Exarcado. Dez anos máis tarde, o 20 de febreiro de 1961, foi establecida unha provincia eclesiástica etíope, con Adís Abeba como Sé Metropolitana con Asmara (en Eritrea) e Adigrat como eparquías sufragáneas.
Torpedo (arma)
Historia
A principios do século XIX denominábase torpedo a calquera artefacto explosivo mariño, destinado a afundir un barco; eran cargas explosivas estáticas. O seu inventor foi o estadounidense Robert Fulton, que desenvolveu un artefacto mecánico que estalaba ao facer contacto cun barco, e ao que chamou torpedo, porque lle recordaba aos peixes do mesmo nome (os torpediniformes). Actualmente estes artefactos son as denominadas minas mariñas e foron moi utilizadas a partir da Guerra de Secesión.
Pero foi o enxeñeiro británico Robert Whitehead quen inventou o torpedo como arma con movemento propio, impulsado por un dispositivo de aire comprimido que lle permitía desprazarse a sete quilómetros por hora.
Igrexa católica etíope
Historia
En 1995 foron creadas dous novas eparquías, Barentu e Keren, en Eritrea, e a vigairía apostólica da Igrexa católica foi abolida, converténdose Eritrea no único país do mundo no que todos os católicos, sen importar o seu rito litúrxico, pertencían a unha xurisdición católica oriental. En 2003 foi creada unha eparquía máis en Endibir na rexión das Nacións, Nacionalidades e Pobos do Sur de Etiopía, e en 2012 outra máis en Segeneiti, no sur de Eritrea, quedando xa que logo estruturada a Igrexa en sete sedes, tres en Etiopía e catro en Eritrea.
O 19 de xaneiro de 2015 o papa Francisco instituíu a Igrexa católica eritrea como Igrexa particular autónoma, separándoa da Igrexa etíope, e nomeando como primeiro metropolita ao arcebispo de Asmara, Menghesteab Tesfamariam.
Torpedo (arma)
Historia
A utilización de torpedos incentivou o desenvolvemento dun novo tipo de embarcación lixeira para o seu uso, que se coñece como lancha torpedeira.
Torpedos actuais
miniatura|Lanzamento dun torpedo lixeiro Mark-46 desde un tubo lanzatorpedos dun buque de guerra. Un torpedo actual, como o Mark-48, contén o equivalente a 550 kg de TNT.
Este explosivo ve maximizado o seu efecto cando o artefacto estala baixo a quilla do obxectivo, en lugar de golpealo lateralmente.
Cando a detonación ocorre baixo a quilla, a onda de presión resultante eleva o navío, e pode romper a súa quilla no proceso.
O efecto destrutor combinado adoita partir pola metade obxectivos pequenos, e danar severamente buques de máis desprazamento.
Igrexa católica etíope
Xurisdicións, estrutura e demografía
miniatura|300px|Mons. [[Berhaneyesus Souraphiel, arcebispo metropolitano de Adís Abeba, na inauguración dun programa médico cun sacerdote italiano.]]
Eparquías
A Igrexa Católica Etíope ten xurisdición eclesiástica sobre Etiopía. A Igrexa estrutúrase en 4 igrexas locais, unha arquieparquía e 3 eparquías sufragáneas dela. A arquieparquía de Adís Abeba cobre, xunto coas eparquías de Adigrat, Bahir Dar–Dessie e Embeder, a totalidade do territorio etíope.
Xerarquía
A maior autoridade desta Igrexa é o arcebispo metropolitano de Adís Abeba, cargo que dende xullo de 1999 ocupa o Abuna Berhaneyesus Souraphiel CM. Por enriba del tan só está o Papa, segundo dispón o canon 43 do CCEO.
Demografía
Os fieis da Igrexa católica etíope son unha pequena parte dos cristiáns etíopes, pertencendo a maioría deles á Igrexa ortodoxa etíope. Tamén hai certo número de fieis emigrados aos países do Medio Oriente, e existen minorías en Somalia e Xerusalén. En total, os fieis católicos etíopes (sen contar aos de rito latino) son arredor de 150.000. A continuación amósanse os números do metropolitanato de Adís Abeba en 2016:
Liturxia
A Igrexa Etíope emprega na súa liturxia o rito ge'ez (ou etíope), que comparte coa Igrexa etíope tewahedo e coa Igrexa católica eritrea. Este rito é un dos dous ritos alexandrinos, sendo o outro o rito copto.
Xogos Píticos
Eventos e desenvolvemento dos Xogos
Rexístranse vitorias de mulleres pero descoñécese se a participación das mulleres nestes xogos tiña carácter habitual ou era esporádica.
Á marxe das competicións tiñan lugar outras manifestacións: o famoso actor Sátiro (século -IV) deu unha representación das bacantes de Eurípides. Os actores profesionais, agrupados na Tekhnitai de Dioniso, desempeñaban un papel importante nos agones (agones) musicais.
Do mesmo xeito que en Olimpia, se compilaron unhas listas cos nomes dos pitiónicos (pythionikai), os vencedores dos Xogos Píticos. Cando un terremoto destruíu os arquivos en -373, encargóuselle a Aristóteles refacer as listas. Co seu discípulo Calístenes, acometeu a tarefa e foron honrados nun epígrafe que aínda se conserva.
Os vencedores recibían unha coroa de loureiro, a árbore de Apolo, aínda que, segundo un relato de Ovidio nos xogos máis primitivos premiouse aos vencedores con coroas de aciñeira. Os premios asignábaos o consello da anfictionía, que era tamén quen organizaba os xogos. Os epimeletas encargábanse de dirixilos. miniatura|194x194px|Liña de saída do estadio usado nos Xogos Píticos. Todas estas competicións foron unha importante fonte de inspiración da poesía grega, especialmente da época clásica. Os vencedores encargaban as súas odas aos mellores poetas do seu tempo, fundamentalmente a Simónides de Ceos e a Píndaro. Deste último consérvanse 12 odas triunfais (epinicios), fragmentos de peanes dedicados a Apolo e ditirambos de carácter dionisiaco.
Do mesmo xeito que as competicións olímpicas, as píticas serviron de modelo para as chamadas «competicións isopíticas», que se organizaron en diferentes lugares.
Durante os primeiros dous séculos do Imperio romano, os Xogos Píticos estiveron en pleno auxe (Plutarco, entre outros, era epimeleta dos Xogos Píticos). Despois foi decrecendo a súa importancia até desaparecer no transcurso do século IV.
Edgeley Park
O Edgeley Park é un estadio de rugby e fútbol situado en Stockport (Inglaterra). Foi construído inicialmente para o Stockport Rugby League Club en 1901, mais en 1902, o club desapareceu e no mesmo ano, o Stockport County FC, que estaba a mirar por un estadio máis grande, se trasladou a Edgeley Park, convertíndoo nun estadio de fútbol. Lgo de 108 anos sendo a casa do Stockport County, o estadio é utilizado actualmente polos Sale Sharks, un equipo de rugby para disputar os seus partidos como local.
Progresión xeométrica
miniatura|300px|Diagrama que representa tres sucesións de termo xeral 1(rn−1) ata 6 iteracións. O primeiro bloque é unha unidade e a liña é a suma infinita da sucesión: 2, 3/2 e 4/3 En matemáticas, unha progresión xeométrica é unha sucesión de números onde cada termo despois do primeiro atópase multiplicando o anterior por un número fixo diferente de cero denominado razón. Por exemplo, a sucesión 2, 6, 18, 54, ... é unha progresión xeométrica de razón 3. Analogamente 10, 5, 2.5, 1.25, ... é unha progresión xeométrica de razón 1/2.
Exemplos de sucesións xeométricas son as potencias rk dun número determinado r, como 2k]] e 3k. A forma xeral dunha sucesión xeométrica é
onde r ≠ 0 é a razón e a é o factor de escala, igual ao primeiro valor da sucesión.
Propiedades elementais
O termo n-ésimo dunha progresión xeométrica con valor a e razón r vén dado por
En xeral, para comprobar se unha sucesión é xeométrica, abonda con comprobar se cada un dos termos consecutivos teñen a mesma razón.
A razón dunha progresión xeométrica pode ser negativa, dando lugar a unha sucesión alternada, con números positivos e negativos alternativamente. Por exemplo é unha progresión xeométrica de razón −3.
O comportamento dunha progresión xeométrica depende do valor da razón. Se esta é:
As progresión xeométricas (con razón diferente a −1, 1 ou 0) amosan crecemento o decrecemento exponencial, en oposición ao crecemento ou decrecemento linear dunha progresión aritmética como 4, 15, 26, 37, 48, … (con diferenza 11). Este resultado foi tomado por T.R. Malthus como fundamento matemático da súa obra Principle of Population.
Un resultado interesante das progresións xeométricas é que para cada valor da razón común, tres termos consecutivos a, b e c satisfarán a ecuación onde b se considera a media xeométrica entre a e c.
Series xeométricas
Cálculo da suma 2 + 10 + 50 + 250. A sucesión consiste en multiplicar termo a termo por 5, e logo subtraer da sucesión orixinal. Permanencen dous termos: o primeiro termo, a, e o termo seguinte ao último, arm. O resultado desexado, 312, atópase subtraendo estes dous termos e dividindo por 1 − 5. Unha serie xeométrica é a suma dos termos dunha progresión xeométrica. Por exemplo:
Se a é o primeiro termo (neste caso 2), n o número de termos (aquí 4) e r a constante pola que se multiplica cada termo para atopar o seguinte (aquí 5), a suma vén dada por:
Turquía nos Xogos Olímpicos
Turquía participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos como o Imperio Otomán en 1908, e dende entón competiu na maioría das edicións dos Xogos de Verán, así como nos de Inverno dende a súa primeira aparición en 1936.
Progresión xeométrica
Series xeométricas
No exemplo anterior, resulta:
Turquía nos Xogos Olímpicos
Os deportistas turcos gañaron un total de 104 medallas, das cales 41 foron de ouro, 26 de prata e 37 de bronce. O deporte que máis medallas lle reportou a Turquía foi a loita.
Progresión xeométrica
Series xeométricas
A fórmula funciona para calquera números reais a e r (agás r = 1, que resulta nunha división entre cero). Por exemplo:
Turquía nos Xogos Olímpicos
O Comité Olímpico Nacional de Turquía foi creado en 1908 e recoñecido oficialmente en 1911.
Progresión xeométrica
Derivación
Para derivar a fórmula escríbese primeiro unha serie xeométrica como:
Pódese atopar unha fórmula máis simple para a suma multiplicando ambos os membros da ecuación superior por 1 − r, e verase que posto que todos os outros termos se cancelan. Se r ≠ 1, pódese reordenar a expresión superior para conseguir a fórmula conveniente dunha serie xeométrica que calcule a suma de n termos:
Fórmulas relacionadas
Se a suma non comezase en k=1, senón nun índice diferente m, entón
Derivando esta fórmula respecto de r pódese chegar ás fórmulas das dumas da forma
Por exemplo:
Para series xeométricas que conteñen só potencias de r multiplicadas por 1 − r2 : Entón
Equivalentemente, tomando r2 como a razón e empregando a formulación estándar.
Para unha serie que só ten potencias impares de r e
Series xeométricas infinitas
Unha serie xeométrica infinita é unha serie infinita con termos consecutivos que teñen unha razón común. Estas series converxen se e só se o valor absoluto da razón é menor que 1 ( < 1). O valor pode ser calculado coas fórmulas