cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Couto, Iria Flavia, Padrón
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.
¡Dos!
¡Dos! (estilizado como ¡DOS!) é o décimo álbum de estudio da banda estadounidense de punk rock Green Day, publicado o 9 de novembro de 2012 en Australia, o 12 no Reino Unido e o 13 nos Estados Unidos a través do selo Reprise Records. É o segundo disco da triloxía ''¡Uno! ¡Dos! ¡Tré!''. Tras o estilo power pop do seu predecesor, ¡Dos! foi vendido como o contacto de Green Day co garage rock.
Encoro hidroeléctrico de Itaipú
miniatura|400px|Vista do encoro de Itaipú. O Encoro Hidroeléctrico de Itaipú, o maior en operación no mundo, é un emprendemento binacional desenvolvido polo Brasil e polo Paraguai no Río Paraná no treito de fronteira entre os dous países, 14 km ao norte da Ponte da Amizade. A área do proxecto esténdese desde Foz do Iguazú, no Brasil, e Ciudad del Este, no Paraguai, ao sur, até Guaíra (Brasil) e Salto del Guairá (Paraguai), ao norte. A potencia instalada do Encoro é de 14.000 MW (megawatts), con 20 unidades xeradoras de 700 MW cada. No ano 2000, a fábrica atinxiu o seu récord de produción de 93,4 billóns de quilowatts-hora (kWh), sendo responsábel do suprimento do 95% da enerxía eléctrica consumida no Paraguai e 24% de toda a demanda do mercado brasileiro.
Marabilla da enxeñaría, segundo a Sociedade Americana de Enxeñeiros Civís
miniatura|250px|Vista do encoro de Itaipu. O encoro de Itaipu forma parte da lista das sete marabillas do mundo moderno, elaborada en 1995 pola revista Popular Mechanics, dos Estados Unidos. Esta lista fíxose con base nunha investigación realizada pola Asociación Norteamericana de Enxeñeiros Civís (Ace) entre enxeñeiros dos máis diversos países.
Alén de Itaipú, forman parte da lista: a Ponte Golden Gate (EUA); o Canal do Panamá, que liga o Océano Atlántico ao Pacífico; o Eurotúnel, que une Francia e Inglaterra baixo o Canal da Mancha; os Proxectos do Mar do Norte para o Control das Augas (Países Baixos); o Edificio Empire State (EUA); e a Torre da Canadian National (CN Tower) no Canadá.
Negociacións entre o Brasil e Paraguai
miniatura|Vista parcial do encoro O encoro de Itaipú foi o resultado de intensas negociacións entre os dous países durante a década de 1960. En 22 de xuño de 1966, os ministros das Relacións Exteriores do Brasil, Juracy Magalhães, e de Paraguai, Sapena Pastor, asinaron a "Acta do Iguazu", unha declaración conxunta que manifestaba a disposición para estudar o aproveitamento dos recursos hidráulicos pertencentes en condominio aos dous países, no treito do Río Paraná "desde e inclusive o Salto de Sete Caídas até a foz do Río Iguazú".
Inicio da obra
En 1970, o consorcio formado polas empresas IECO (dos Estados Unidos de América) e ELC (da Italia) venceu a concorrencia internacional para a realización dos estudos de viabilidade e para a elaboración do proxecto da obra. O inicio do traballo deuse en febreiro de 1971. En 26 de abril de 1973, Brasil e Paraguai asinaron o Tratado de Itaipú, instrumento legal para o aproveitamento hidroeléctrico do Río Paraná polos dous países. En 17 de maio de 1974, creouse a entidade binacional Itaipú, para xerenciar a construción da fábrica. O inicio efectivo das obras ocorreu en xaneiro do ano seguinte.
Desvío do Río Paraná
No día 14 de outubro de 1978 foi aberto o canal de desvío do Río Paraná, que permitiu secar un treito do leito orixinal do río para construír alí o encoro principal, en concreto.
Surximento do depósito
O depósito do encoro comezou a formarse en 13 de outubro de 1982, cando foron concluídas as primeiras obras e, a continuación, se pecharon as comportas do canal de desvío. Nese período, as augas subiron 100 metros e chegaron ás comportas do vertedoiro ás 10 horas do día 27 de outubro, debido ás chuvias fortes e enchentes que ocorreron.
Inicio das operacións
O 5 de maio de 1984 entrou en operación a primeira unidade xeradora de Itaipú. As 18 unidades xeradoras foron instalándose ao ritmo de dúas a tres por ano.
Expansión da capacidade en 2005
No ano en que Itaipú comemorou 31 anos de creación, a fábrica tivo a súa capacidade instalada elevada de 12.600 megawatts (MW) para 14.000. As dúas últimas unidades xeradoras, segundo o cronograma, deberían ter sido inauguradas nos meses de setembro e outubro.
Coas 18 unidades, Itaipú produce unha media de 90 millóns de megawatts-hora (MWh) por ano. Co aumento da capacidade e en condicións favorábeis do río Paraná (chuvias en niveis normais en toda a bacía), a xeración poderá chegar até 100 millóns de MWh.
Cada turbina xera en torno de 700 megawatts/hora (MW/h), sendo que toda a auga das Cataratas do Iguazú ten a capacidade de alimentar apenas dúas turbinas da fábrica.
Compensacións
Nos 170 quilómetros de extensión, entre a Foz do Iguazú e Guaíra, o encoro de Itaipú atinxe áreas de 16 municipios, dos cales 15 no Paraná e un no Mato Groso do Sur. Como compensación, Itaipú paga uns dereitos ou compensacións a eses municipios, proporcionalmente á área de terra alagada. O goberno do Paraná tamén recibe o mesmo valor pago aos 15 municipios que teñen dereito a tales compensacións.
Neferkasokar
Neferkasokar foi un soberano da segunda dinastía de Exipto. Gobernou c. 2719-2711 adC (von Beckerath)
Encoro hidroeléctrico de Itaipú
Compensacións
Con base na chamada Lei dos Royalties (Lei das compensacións), promulgada en 1991, Itaipú pagou até hoxe máis de US$ 2,05 billóns en royalties, dos cales cerca do 75% ficaron no Paraná, distribuídos medio a medio entre o goberno do Estado e os municipios lindeiros.
Formigón
A cantidade de formigón utilizada na construción da fábrica hidroeléctrica de Itaipú daría para construír 210 estadios de fútbol do tamaño do Maracaná. No momento da súa construción a fabricación de formigón era suficiente para construír a cada hora un predio de 25 andares. Usando todo o formigón empregado na construción, estimouse que se podería construír todo o estado de Santa Catarina hoxe.
Ferro
O ferro e aceiro utilizados permitirían a construción de 380 Torres Eiffel.
Caudal
A caudal máximo que pode baleirar o encoro de Itaipú (62,2 mil metros cúbicos por segundo) corresponde a 40 veces o caudal medio das Cataratas do Iguazú.
O caudal de dúas turbinas de Itaipú (700 metros cúbicos de auga por segundo cada un), corresponde a todo o caudal medio das Cataratas (1500 metros cúbicos por segundo).
Enerxía
O Brasil tería de queimar 434 mil barrís de petróleo por día para obter en plantas termoeléctricas a mesma produción de enerxía de Itaipú.
Escavacións
O volume de escavacións de terra e rocha en Itaipú é 8,5 veces superior ao do Eurotúnel (que liga Francia e Inglaterra baixo o Canal da Mancha) e o volume de formigón é 15 veces maior.
"Pega-bicho"
Nunha operación denominada Mymba Kuera (que en tupí-guaraní quer dicir “pega-bicho”), durante a formación do encoro, equipos do sector ambiental de Itaipú esforzáronse en percorrer a maior parte da área que sería alagada para salvar centenas de exemplares de especies de animais da rexión.
O encoro
Aínda que sexa apenas o sétimo do Brasil en tamaño, o encoro de Itaipú ten o maior aproveitamento en relación á área inundada. Para a potencia instalada de 12.600 MW, alagáronse 1.350 quilómetros cadrados. Os depósitos dos encoros de Sobradiño, Tucuruí, Porto Primavera, Balbina, Serra da Mesa e Furnas son maiores que o Itaipú, mais todos perden na relación área inundada/capacidade instalada.
O encoro que máis produce, Tucuruí, ten capacidade instalada de 4.240 MW, mais houbo necesidade de inundar unha área de 2.430 quilómetros cadrados. Itaipú é beneficiada por ser o último encoro da Bacía do Río Paraná clasificada como a fío de auga, isto é, utiliza toda a auga que chega ao depósito, mantendo unha reserva mínima para garantir a operacionalidade. miniatura|dereita|250px|Vista da represa
Dimensións
A presa ten 199 metros de altura, o que é equivalente a un predio de 65 andares.
Neferkasokar
O seu nome figura entre Neferkara e Hudjefa na Lista Real de Saqqara e o Canon Real de Turín onde lle asignan un mandato de 8 anos. Aínda que non está na Lista Real de Abidos.
Pode tratarse do Sesocris de Manetón, segundo Xulio Africano e Eusebio de Cesarea.
Encoro hidroeléctrico de Itaipú
Traballadores
A súa construción implicou o traballo directo de 40.000 persoas.
Neferkasokar
Posiblemente se tratáse dun mandatario que só gobernaba na rexión do delta do Nilo.
Von Beckerath asigna como sucesor de Neferkasokar a Hudjefa.
Encoro hidroeléctrico de Itaipú
Cantidades removidas
Na súa construción foron removidos máis de 50 millóns de toneladas de terra e pedras.
Fontelas, Xestoso, Silleda
Fontelas é un lugar da parroquia de Xestoso no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2009 tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).
Neferkara
Neferkara, ou Seneferka (?), foi un faraón da segunda dinastía de Exipto, c. 2724-2719 adC (von Beckerath)
O seu nome de Horus puidese ser Seneferka. Só se coñece polas súas referencias nas Listas Reais de Exipto e as inscricións, co nome Seneferka, atopadas en recipientes da tumba 3505, en Saqqara, pertencente ao alto oficial Merka, datado no reinado de rei Qaa, que gobernou ao final da primeira dinastía (Emery)
Durante o Período tardío de Exipto, este faraón, gozou de gran popularidade.
Coralito
Nos cnidarios antozoos da orde dos escleractinios, denomínase coralito ao esqueleto calcario dun pólipo individual da colonia.
Neferkara
Outras hipóteses
Algúns exiptólogos opinan que o rexistro 2.25 do Canon Real de Turín podería verse como Aaka, resultando difícil a súa lectura.
Coralito
Corais que o presentan
miniatura|300px|Anatomía dun pólipo coralino, co seu coralito, [[cenosarco e cenósteo]] Ademais dos escleractinios, o termo tamén é aplicábel as especies do xénero Millepora, denominadas comunmente "corais de fogo", e a Heliopora coerulea, especie chamada "coral azul", ambas as especies pertencuntes clase dos hidrozoos. Todos eles conforman os chamados corais hermatípicos, principais contribuíntes á formación de arrecifes coralinos.
Neferkara
Outras hipóteses
Os exiptólogos situaron normalmente a Sejemib, Sesojris, como sucesor de Sened, Sethenes, pero na lista de Sincelo, tomada de Manetón, hai dous reis entre eles, Kaires e Neferjeres, e na Lista Real de Saqqara hai tres reis entre eles, Neferkara, Neferkasocar e Hudjefa.
Coralito
Corais que o presentan
No caso das especies coloniais, a estrutura esquelética da colonia, denominada corallum, é o resultado da suma de todos oscoralitos individuais, dispostos en diversas estruturas, masivas, ramificadas, laminares, esféricas, alombadass, columnares, foliáceas, incrustantes ou en placas.
Estrutura
O coralito está composto de aragonita, unha das formas cristalinas alotrópicas do carbonato cálcico, producida e segregada polo pólipo coralino. Os coralitos varían en tamaño, pero na maioría dos corais coloniais teñen menos de 3 mm de diámetro. A superficie interna do coralito coñécese como cáliz. Este presenta no seu interior unhas láminas en posición vertical chamadas septos e, nalgunhas especies, estes tabiques continúan fóra da parede do coralito, denominándose cristas. Noscoralitos que non teñen parede, as láminas coñécense como septocostelas. Os septos, costelas e septocostelas poden teren ornamentacións en forma de dentes, e poden seren grosos, delgados e de tamaño variábel. Ás veces hai lóbulos paliformes, en forma de bastóns, que se elevan desde as marxes internas dos tabiques. Estes poden formaren un círculo ordenado chamado coroa paliforme. Os septos non adoitan unirse no centro do coralito, senón que forman unha columela, unha masa de septos entrelazados ou unha proxección en forma de cúpula ou piar. A parte inferior do pólipo está en íntimo contacto co coralito e ten mesenterios radiais entre os septos que aumentan a superficie da área da cavidade corporal e axudan á dixestión. Os septos, os lóbulos paliformes e as costelas poden verse a miúdo a través do cenosarco, a capa de tecido vivo que cobre o cenósteo, o esqueleto calcario segregado polo cenosarco.
Terminoloxía da estrutura do coralito
miniatura|300px|Estrutura do coralito dunha [[Caryophyllia sp]] Distínguense as seguientes partes na estrutura dun coralito:
República Partenopea
A República Partenopea, ou República Napolitana (en italiano, Repubblica Napoletana; en francés, République parthénopéenne) ocupou un pequeno período na historia do Reino de Nápoles. Foi o resultado das actividades de Francia como secuela do xacobinismo da Revolución francesa para exportar a revolución, constituíndose así en República irmá, un estado satélite da Primeira República Francesa.
Orixes da república
miniatura|esquerda|190px|Retrato de [[Fernando IV de Nápoles|Fernando IV.]] Cando estalou a Revolución francesa o rei Fernando IV de Nápoles e a raíña María Carolina, filla da emperatriz María Tareixa I de Austria e irmá de María Antonieta, raíña de Francia, que era quen realmente gobernaba, porque o seu marido só se preocupaba das relacións coa Igrexa e da construción de obras públicas, como a Academia de Arquitectura de Nápoles ou a Casa Vanvitelliana, a raíña controlou ao seu esposo e participaba activamente no goberno do reino, chegando a ter unha posición de gran poder. Nos primeiros anos de goberno, María Carolina mostrouse tolerante cos movementos republicanos. Porén, tras a morte na guillotina de Luís XVI, o Reino uniuse en 1793 á Primeira Coalición que formaran varios Estados europeos en contra de Francia, levando a cabo severas persecucións contra todos os sospeitosos de simpatizaren coa causa revolucionaria francesa. O republicanismo, así e todo, foi gañando terreo, especialmente entre a aristocracia.
En 1796 o xeneral Napoleón Bonaparte invadiu Italia e venceu con facilidade ás tropas austríacas e aos débiles gobernos locais, aínda que de contado se asinou a paz.
Pero en 1798, mentres o xeneral Bonaparte se encontraba en Exipto, María Carolina induciu a Fernando a entrar de novo en guerra con Francia. Nese ano os franceses ocuparon Roma e os xacobinos da cidade crearon a República Romana. Fernando IV de Nápoles enviou un exército para frear aos franceses e restaurar a autoridade papal. O exército napolitano tiña 70.000 homes baixo o mando do general austríaco Karl von Mack. Nun primeiro momento, o 29 de outubro entraron en Roma, obrigando ao xeneral napoleónico Jean Étienne Championnet a retirarse. Pero logo, inesperadamente, Championnet contraatacou e o exército napolitano non foi capaz de resistir, retirándose cara a Nápoles e entregando aos franceses todas as fortalezas dos territorios setentrionais do Reino, incluíndo Gaeta.
miniatura|esquerda|150px|Michele Pezza.
O 8 de decembro de 1798, Fernando IV realizou desde L'Aquila unha proclama pola que chamaba aos cidadáns a defender o Reino. Na súa marcha cara a Nápoles, o xeneral Championnet encontrou unha forte resistencia de labregos nos Abruzos e o Lacio, destacando a que organizou Michele Pezza, alcumado Fra Diavolo.
O 22 de xaneiro de 1799 un grupo de napolitanos xacobinos, entre os cales estaban Mario Pagano, Domenico Cirillo, Nicola Fasulo, Carlo Lauberg e Giuseppe Logoteta, proclamaron no Castel Sant'Elmo a República Partenopea (ou República Napolitana). Este novo Estado estaba controlado por Francia (era unha das chamadas Repúblicas irmás da Primeira República francesa) e por non ter apoio popular, sobre todo nas provincias, porque a poboación era leal ao seu antigo rei e desexaba o retorno da monarquía.
A República
A República existiu unicamente debido ao poder do exército francés, que se comportou brutalmente cos napolitanos, saqueando e violando. Os republicanos napolitanos eran homes de cultura e elevada categoría, pero teorizantes e inexpertos, e sabían moi pouco das clases baixas de seu propio país. O goberno pronto se encontrou en dificultades financeiras; fallaron ao organizar o exército, e tveron pouco éxito no seu intento de "democratizar" as provincias.
240px|miniatura|Fabrizio Ruffo.
A finais de xaneiro o cardeal Fabrizio Ruffo viaxou a Palermo para presentar ao rei Fernando un proxecto de reconquista do Reino de Nápoles. Aceptado o plan, o cardeal volveu a Nápoles onde contou co apoio dos napolitanos. Miles de homes preparáronse para loitar contra os xacobinos en defensa dos borbóns.
Ruffo creou o Exército Católico Real e, o 13 de xuño de 1799, Fernando IV restaurou a monarquía borbónica. O éxito foi máis alá das expectativas e, con "Exército cristiano da Santa Fe" (Esercito Cristiano della Santa Fede), composto por ladróns, presos, campesiños e algúns soldados, marcharon a través do Reino saqueando, queimando e masacrando. Unha escuadra inglesa acercouse a Nápoles e ocupou a illa de Procida, pero despois dunas poucas batallas coa frota republicana ao mando de Francesco Caracciolo, un exoficial da Armada borbónica, fíxoos regresar a Palermo, xa que a frota franco-española os esperaba.
Ruffo, xunto con buques rusos e turcos, ao mando do almirante Ushakov, marchou cara a capital, da que se retiraron os franceses, a excepción dunha pequena forza ao mando de Méjean. Os destacamentos republicanos dispersos foron derrotados, só Nápoles e Pescara resistiron.
O 13 de xuño de 1799, Ruffo e as súas tropas chegaron a Nápoles e, despois duna cruenta batalla na Ponte da Magdalena, entraron na cidade. Durante semanas, os calabreses e os lazzaroni continuaron o saqueo e o masacre, e Ruffo foi incapaz de contelos, incluso si houbese querido facelo. Pero os realistas non eran aínda donos da cidade, xa que os franceses no castelo de Sant'Elmo e os republicanos nos castelos Nuovo e dell’Ovo, seguían resistindo e bombardeando as rúas, mentres que a frota franco-española podía chegar en calquera intre. Por conseguinte, Ruffo estaba desesperadamente ansioso por chegar a un acordo cos republicanos para a evacuación dos castelos, malia as ordes da raíña de non chegar a un acordo cos rebeldes.
Despois dalgunhas negociacións as partes concluíron un armisticio, e acordoise e asinouse a capitulación (onorevole capitolazione), mediante a cal os castelos serían evacuados, os reféns liberados e as gornicións libres para permaneceren en Nápoles sen seren molestadas, ou para viaxaren a Toulon.
Mentres os buques estaban preparándose para a viaxe a Toulon, foron liberados todos os reféns dos castelos salvo catro. Pero o 24 de xuño de 1799 o almirante Nelson chegou coa súa frota e, ao ter coñecemento da capitulación negouse a recoñecela, exceptuando a medida que afectaba aos franceses. Ruffo, indignado, declarou unha vez que foi asinado o tratado, pero non só por el, senón tamén polos comandantes rusos e turcos, e polo capitán británico Foote, e que debían ser respectados. Ante a negativa de Nelson dixo que non lle axudaría na captura dos castelos. O 26 de xuño Nelson cambiou de actitude e autorizou a Sir William Hamilton, o ministro británico, a informar ao cardeal que el (Nelson) non faría nada para romper o armisticio; mentres tanto os capitáns Bell e Troubridge escribiron que tiñan autorización de Nelson para dicir que este último non se oporía ao embarque dos republicanos. A pesar destas expresións equívocas, os republicanos mostráronse satisfeitos e embarcaron nos buques preparados para eles. Pero o 28 de xuño Nelson recibiu a resposta da corte, en consecuencia, moitos dos republicanos foron detidos. Caracciolo, que fora capturado mentres intentaba escapar de Nápoles, foi xulgado por un tribunal militar dos oficiais realistas baixo os auspicios de Nelson a bordo do buque insignia do almirante; foi condenado a morte e aforcado na verga dun mastro.
Consecuencias
O 8 de xullo de 1799 o rei Fernando chegou a Nápoles desde Palermo, e os xuízos subsecuentes foron levados dunha maneira máis arbitraria; foron executadas 99 persoas, como o filósofo Mario Pagano; o científico Domenico Cirillo; Manthonè, o ministro da Guerra da República Massa; o defensor do catelo dell’Ovo; Ettore Caraffa, o defensor de Pescara e Eleonora Fonseca Pimentel, poetisa da corte transformada en revolucionara e editora de Il Monitore Napoletano, o periódico do goberno republicano. Máis de 500 persoas foron encarceradas e ao redor de 350 deportadas. A censura e a opresión posterior de todo movemento político foi moi debilitante para Nápoles.
Cando estes xuízos foron coñecidos en Gran Bretaña, Charles James Fox denunciou a Nelson na Cámara dos Comúns, por estar involucrado nas "atrocidades cometidas na baía de Nápoles".
Na literatura
Alexandre Dumas describiu este episodio histórico, pouco coñecido, na súa novela La San-Felice (1863).
Talatosuquios
Os talatosuquios (Thalattosuchia, en grego "crocodilos mariños") son unha suborde de arcosaurios crocodilomorfos fósiles que viviron desde principios do Xurásico a mediados do Cretáceo, hai aproximadamente entre 190 e 125 millóns de anos, durante o Sinemuriano ao Aptiano. É un clado de cocodrilomorfos mariños que acadaron unha distribución cosmopolita. Reciben o nome de crocodilos mariños, aínda que non se consideran membros de Crocodilia.
Algunhas filoxenias sitúan os talatosuquios como un clado dos mesoeucrocodilios, mentres que outras os inclúen no clado neosuquios.
O termo Thalattosuchia foi acuñado por Fraas en 1901. Varios autores consideraron Thalattosuchia como unha infraorde ou unha suborde dentro de Mesosuchia. Porén, Mesosuchia é un grupo parafilético, que tende a non usarse actualmente. Defínense como o clado máis inclusivo que contén Geosaurus giganteus (Sommerring, 1816) pero non Goniopholis crassidens (Owen, 1841), Pholidosaurus schaumbergensis (Meyer, 1841) nin Crocodylus niloticus (Laurenti, 1768). miniatura|240px|[[Pelagosaurus, un teleosáurido.]]
Desde que Buffetaut (1982) demostrou as características compartidas das formas temperás de Metriorhynchidae e Teleosauridae, Thalattosuchia constou destas dúas familias. Algúns membros temperáns de Teleosauridae descubríronse en depósitos non mariños, o que suxire que os talatosuquios evolucionaron desde formas semiacuáticas de auga doce a formas completamente mariñas. A sistemática do xénero Pelagosaurus é confusa, e foi situado en diferentes posicións nas clasificacións; algúns autores colocárono como un teleosáurido, outros como un taxon irmán do clado Teleosauridae + Metriorhynchidae, mentres que outros o consideran como un metriorrínquido basal.
Reigosa, Xestoso, Silleda
Reigosa é un lugar da parroquia de Xestoso no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2007 estaba deshabitado.
Hudjefa
Hudjefa foi un mandatario da segunda dinastía de Exipto. Gobernou c. 2711-2709 adC (von Beckerath)
Rerum Novarum
miniatura|León XIII promulgou a encíclica Rerum Novarum o 15 de maio de 1891.
Hudjefa
O seu nome figura entre Neferkasocar e Khasekhemui na Lista Real de Saqqara e o Canon Real de Turín, onde se consigna un mandato dun ano, oito meses e catro días.
Rerum Novarum
Rerum novarum (en latín: Das cousas novas) está considerada como a encíclica coa que se abre a chamada Doutrina social da Igrexa. Foi promulgada polo papa León XIII o 15 de maio de 1891. O documento versaba sobre as condicións da clase traballadora nacida da Revolución Industrial.
Hudjefa
Posiblemente se tratase dun xerarca que só gobernaba na rexión do delta do Nilo.
Rerum Novarum
Os cambios na sociedade e na Igrexa
Tres elementos marcan a xénese desta encíclica: A Revolución Industrial, o "catolicismo social" e a organización das bases católicas.
Premio Vergílio Ferreira
O premio Vergílio Ferreira foi instituído pola Universidade de Évora co obxectivo non só de homenaxear ao mesmo tempo o grande escritor que lle dá o nome, mais tamén de galardoar o conxunto da obra literaria dun autor de lingua portuguesa, relevante no ámbito da narrativa e/ou ensaio.
Rerum Novarum
A Revolución Industrial
A Revolución Industrial, dende o punto de vista social supón tres grandes cambios que obrigan á Igrexa a replantexarse o seu papel na sociedade:
Premio Vergílio Ferreira
Este premio contempla anualmente propostas de candidatura oriundas de diversas universidades, dentro e fóra de Portugal, onde se desenvolvan estudos de Literatura e Cultura portuguesas.
Vencedores
A lista de vencedores é a seguinte:
Rerum Novarum
O catolicismo social
miniatura|dereita|250px|O bispo Von Ketteler, un dos integrantes do chamado catolicismo social. Ante a nova situación social que nace da Revolución Industrial, distintos sectores da Igrexa europea tentarán responder a estas novas realidades, nunha liña de actuación que combinará a pastoral co compromiso social e político, así por exemplo:
A organización das bases católicas
Como novidade desta etapa da historia da Igrexa, o laicado comeza a organizarse fóra das estruturas tradicionais (confrarías, obras pías). Son organizacións aínda cunha forte tutela por parte do clero, pero que irán evolucionando a asociacións máis independentes e incluso en confrontación coa xerarquía:
O pensamento social de León XIII
A encíclica Rerum Novarum hai que inscribila tamén no conxunto das encíclicas de temática social que publicou o papa:
O propio León XIII o confirma ao comezo da encíclica:
A Horta, Iria Flavia, Padrón
A Horta é un lugar da parroquia de Iria Flavia no concello coruñés de Padrón, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 40 habitantes (19 homes e 21 mulleres).
Perdida
Perdida é o oitavo álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Stone Temple Pilots, publicado o 7 de febreiro de 2020 a través do selo Rhino Entertainment. É o segundo disco do grupo con Jeff Gutt como vocalista. O seu primeiro sinxelo, "Fare Thee Well", foi editado o 2 de decembro de 2019.
TRS 4
Características
TRS 4 foi o cuarto membro exitoso da familia de satélites ERS (Environmental Research Satellites), pequenos satélites lanzados como carga secundaria xunto satélites máis grandes para facer probas tecnolóxicas e estudos do contorno espacial. TRS 4 foi lanzado xunto cos satélites Midas 7 e Dash 2. Levaba un único experimento a bordo, similiar ós de TRS 2 e TRS 3, consistente en 132 células solares en diferentes configuracións, algunhas protexidas e outras desprotexidas, para investigar os efectos que o espazo tiña nelas. O satélite recolleu datos durante 11 días.
Illas Aleutianas
As illas Aleutianas (posiblemente o nome vén da lingua chukchi aliat, illa) forman unha cadea de pequenas illas volcánicas que forman un arco situado no norte do océano Pacífico que se estende ao longo de 1 900 km dende o extremo da península de Alasca ata a península de Kamchatka.
Segundo o censo do ano 2000 as Aleutinas tiñan 8 162 habitantes, deles 4 282 concentrados na cidade de Unalaska.
Xeografía
As illas, coñecidas antes de 1867 como o arquipélago de Catarina, comprende catro grupos: Fox, Andreanof, Rat e Near, localizadas entre os 52° N e os 174° O.
A gran maioría das illas mostran as marcas da súa orixe volcánica e hai numerosos volcáns na parte norte da cadea, algúns aínda activos, Shishaldin (3041 m), en Unimak, é o máis importante.
O clima das illas é oceánico, con temperaturas moderadas e uniformes e con abondosa chuvia. As néboas son constantes. A temperatura media anual de Unalaska, a illa máis importante do grupo, é 3,4 °C, e en xaneiro a media é de 1,1 °C e 11,1 °C en agosto, con 250 días de chuvia por ano (2 032 mm).
Historia
Os Ungangan son o pobo orixinario das Aleutianas, coñecidos internacionalmente como aleutianos. A súa lingua está relacionada coas linguas inuit. Moitos antropólogos cren que os primeiros seres humanos en pisar América seguiron a rota das agora illas Aleutinas que entón formaba un paso de terra entre Asia e América.
En 1741 o goberno ruso enviou a Vitus Bering, un danés ao servizo de Rusia, e a Aleksei Chirikov, nunha viaxe de exploración ao Pacífico Norte. Chirikov descubriu moitas das illas Aleutianas orientais, e Bering a maioría das occidentais. Nas illas establecéronse compañías comerciais rusas dedicadas ao comercio de peles, algúns aleutianos mesmo foron transferidos ás Illas Pribilof para cazaren lontras mariñas. As illas pertenceron a Rusia ata a merca de Alasca polos Estados Unidos en 1867.
Lista das Illas Aleutianas
miniatura|300px|Localización das illas Aleutianas miniatura|300px|Xeografía física das illas Aleutianas miniatura|300px|As Illas Aleutianas e a Península de Alasca, vistos dende a órbita da Terra miniatura|300px|Vista de Atka, Amlia e outras das illas Aleutianas dende o espazo miniatura|300px|Mapa das illas Fox miniatura|300px|Mapa das [[illas Andreanof]] miniatura|300px|Mapa das illas Rat miniatura|300px|Mapa da [[illa Amchitka]] miniatura|300px|Mapa que mostra a posición das [[illas do Comandante, ao leste de Kamchatka. A illa máis grande, no oeste, é a illa de Bering, e a pequena é a illa Medni]]
Illas Fox
dereita|Alasca with Aleutian island chain (at bottom), Unalaska Island is marked.
Río, Xestoso, Silleda
Río é un lugar da parroquia de Xestoso no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2009 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
O planeta dos simios (filme de 1968)
O planeta dos simios (en Planet of the Apes) é un filme dirixido por Franklin J. Schaffner que foi estreado en 1968. Está baseado na novela O planeta dos simios de Pierre Boulle.
Sinopse
Unha nave espacial procedente da Terra realiza unha aterraxe forzosa nun planeta descoñecido. Os astronautas, ó mando de Taylor (Charlton Heston) inspeccionan os arredores e descobren que neste planeta os seres intelixentes son uns simios que comparten características físicas cos chimpancés (civís), gorilas (militares) e orangutáns (relixiosos e políticos) da Terra, pero que desenvolveron unha civilización e unha linguaxe (intelixíbel por Taylor). Os humanos deste mundo, en troques, teñen facultades moi pouco desenvolvidas, son incapaces de falar e son tratados coma gando polos simios. Taylor é apreixado, sufrindo unha lesión na gorxa que lle impide falar, e os simios lévano á súa aldea xunto con outros humanos cazados na mesma batida. miniatura|A escena final foi rodada nunha praia entre [[Malibú e Oxnard en California.]] Na aldea, os científicos estúdano detidamente. Co tempo, Taylor gaña a confianza de dous mozos chimpancés e finalmente consegue fuxir. Na súa fuxida avanza ó longo da costa, ata que fai un achado que o deixa impresionado.
Repercusión
O éxito desta longametraxe levou á produción de varias secuelas e precuelas, unha serie de televisión e outra de banda deseñada nos anos sesenta e setenta.
O planeta dos simios foi continuado por catro secuelas:
e dúas serie de televisión:
(A pesar da confusión con "battle" por "conquista" na quinta película da saga, que corresponde ó "conquest" da cuarta en inglés, esta foi a tradución que no seu momento se fixo dos títulos das películas en castelán)
Remakes:
Candidaturas ós Óscars
A película foi candidata ós premios da Academia de Cinema dos Estados Unidos nas categorías de Mellor Banda Sonora e Mellor Vestiario. Gañou un premio honorífico pola calidade da maquillaxe (no 1969 non existía esta categoría nos premios Óscar). A maquillaxe supuxera o 17% do total dos orzamentos.
Rexión Autónoma de Bougainville
miniatura|Provincia de Bougainville Bougainville é unha das subdivisións de Papúa Nova Guinea constituída como rexión autónoma desde o 15 de xuño do 2005, a diferenza do resto das subdivisións de Papúa Nova Guinea, que son provincias. Tamén se lle chama á rexión Salomóns do Norte, pois forma parte do arquipélago das Salomón, ademais de terse constituído xa en 1975 durante uns meses como República de Salomón do Norte. Durante o dominio alemán referíronse como Illas Salomón do Norte.
A illa principal é a propia Bougainville, mais está acompañada da illa Buka como tamén doutras pequenas illas. A súa capital é Buka temporalmente, a esperas de que se volva para Arawa. A poboación da provincia era de 175.160 no censo de 2000. miniatura|esquerda|Mapa das Salomón Setentrionais
Happy Mondays
Happy Mondays é unha banda inglesa de rock alternativo procedente de Salford, Greater Manchester e formada en 1980. Orixinalmente estivo composta por Shaun Ryder nas voces, o seu irmán Paul Ryder no baixo, o guitarrista Mark Day, o teclista Paul Davis e o batería Gary Whelan. Mark "Bez" Berry uniríase posteriormente ao grupo no escenario durante as actuacións ao vivo despois de facerse amigo de Shaun Ryder. Rowetta Satchell uniuse á banda como corista a principios dos anos 90.
Jack Lousma
Jack Robert Lousma, nado en Grand Rapids, Míchigan o 29 de febreiro de 1936, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións Skylab 3 e STS-3.
Traxectoria
Lousma graduouse en enxeñaría aeronáutica pola Universidade de Míchigan en 1959 e é máster na mesma materia pola Escola Naval de Posgraduados dos Estados Unidos en 1965.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en abril de 1966, participando nas misións Skylab 3 e STS-3. Pasou un total de 67,47 días no espazo.
Stari Grad, Belgrado
miniatura|right|190px|O escudo do municipio. 270px|miniatura|A localización do municipio no mapa de Serbia.
Pontedeume, Pontedeume
Nesta parroquia identifícanse os conceptos de parroquia e lugar ao existir unha única entidade de poboación totalmente urbana que é a máis importante do concello e onde está a capitalidade municipal.
Historia
En 1884 a parroquia anexou os barrios e lugares do Picho, Porto, Fontenova, Souto da Vila, Fieitela, Penedos e Aguabar, anteriormente pertencentes ás parroquias de Breamo e Vilar.
Eddie Daniels
Eddie Daniels, nado o 19 de outubro de 1941 en Nova York, é un músico e compositor norteamericano. A súa faceta máis coñecida é a de clarinetista de jazz, porén tamén toca o saxofón soprano, alto e tenor. Así como compaxina o jazz coa música clásica.
Traxectoria
Daniels naceu no seo dunha familia xudía, sendo a súa nai orixinaria de Romanía. Creceu no barrio Brighton Beach de Brooklyn.
De adolescente comezou a interesarse no jazz cando veu a músicos que acompañaban a cantantes como Frank Sinatra, nas súas gravacións. O primeiro instrumento que tocou Eddie foi o saxofón alto e, a idade de 15 anos, xa tocara no concurso xuvenil Newport Jazz Festival.
Na facultade foi cando comezou a tocar o clarinete.
Daniel fixo varias xiras e gravacións con diferenes bandas, pequenos grupos e orquestras, aparecendo en televisión nalgunha ocasión.
A partir do ano 1980 céntrase principalmente no clarinete. Nesta década, 1989, gañou o Grammy por tocar Memos fron Paradise de Roger Kellaway.
Eddie Daniels tamén tocou con Thad Jones e recentemente foi o artista convidado na Big Path Band de Gordon Goodwin para participar no álbum Swingin' for the fences, o primeiro da banda. Participou no arranxo de Goodwin da 40 Sinfónica en sol menor de Mozart no álbum XXL e no álbum da Big Path Band The Path Pack a canción Under the wire.
No ano 2009o compositor e saxofonista suízo Daniel Schnyder compuxo o Concerto para clarinete e orquestra MATRIX 21 adicado a Eddie Daniels. Este concerto foi encargado pola Orchestre de Chambre de Lausana (Suíza) e polo que foi premiada e mundialmente recoñecida en xaneiro de 2010 en Lausana baixo a dirección de Christian Zacharias. En Estados Unidos estreouse o 18 de xullo de 2010 baixo a batuta de Jens Georg Bachmann.
Ligazóns externas
Páxina oficial
Lotus 18
O Lotus 18 foi un automóbil de carreiras deseñado por Colin Chapman para o seu uso por Lotus na Fórmula Júnior, Fórmula 2 e Fórmula 1.
Historia
miniatura| left | [[Stirling Moss no Lotus 18 de Rob Walker no Gran Premio de Alemaña de 1961.]] miniatura|left | Lotus 18 Fórmula Júnior
O Lotus 18 foi o primeiro coche de motor central construído por Lotus e foi unha gran mellora sobre os primeiros coches de motor frontal medianamente exitosos de Chapman, o 12 e o 16. Foi presentado para as tempadas de F1, F2 e FJ de 1960, con preto de 27 unidades das versións F1 e F2 e 110 das versións FJ. Como paso intermedio antes da presentación dos modelos sucesores dos 18, o Lotus 20 para F2 / FJ e 21 para F1, uns chasis do 18 foron recarrozados como 21 para crear o derivado híbrido Lotus 18/21.
O 18 foi substituído polo Lotus 21 na Fórmula Un e co Lotus 20 na Fórmula Júnior en 1961.
Deseño
O coche era un deseño clásico de Chapman, era extremadamente lixeiro e sinxelo; o corpo estaba composto por paneis lixeiros aparafusados a un chasis de tubo fortemente triangulado (case malla espacial). Deste xeito, o coche era ríxido, forte e lixeiro, mantendo a distribución de peso do Lotus 16 a pesar de que o motor moveuse a detrás do piloto.
Inicialmente foi alimentado por un motor de catro cilindros DOHC e 2.467 cc Coventry Climax FPF (3.70" x 3.50") que se herdou da versión Grand Prix de 2.467 cc Coventry Climax FPF (3.70 "x 3.50") do Lotus 16. En 1960, o FPF foi ampliado lixeiramente a 2.497 cc (3.70 "x 90 mm), que producía 239 hp (178 kW) a 6.750 rpm cun peso de só 132 kg. e tiña un amplo intervalo de torque.
O motor de 2´5 litros substituíuse por un Climax FPF Mk.II de 1.5 litros (82 mm x 71mm) coas novas regras para motores da Fórmula 1 en. A variante Formula Júnior utilizou un 998 cc Cosworth Mk.III ou unha Serie Downton BMC "A" con 948 cc de desprazamento. A versión de Fórmula Júnior tamén usou un chasis de tubos máis pequenos e freos de tambor Alfin nas catro rodas.
A contribución máis importante á vantaxe do peso foi a adopción da transmisión manual secuencial orixinalmente desenvolvida para o Lotus 12 por Richard Ansdale e Harry Mundy incorporaronn a caixa de cambios secuencial única e un diferencial de deslizamento limitado ZF nunha carcasa de aliaxe común de magnesio para formar un transeixo, que tamén proporcionou os puntos de montaxe para os freos traseiros interiores. Esta caixa de cambios fora mellorada na súa fiabilidade para o Lotus 15 e 16 en 1957-58 por Keith Duckworth que acababa de unirse a Lotus como enxeñeiro de caixa de cambios.
Aínda que Porsche en Austria foi pioneiro no cambio de velocidades secuencial para coches de carreiras no modelo 360 Cisitalia, a idea era relativamente nova e o orixinal transeixo no Lotus 12, que era esencialmente unha caixa de engrenaxes de motocicleta ampliada combinada co diferencial de deslizamento limitado ZF, obtivo o sobrenome «Queer Box» (caixa estraña) ou «Gearbox-full of neutrals» (Caixa de cambios chea de neutralizadores) pola súa baixa fiabilidade. Mike Costin, adoptou a Queer Box mellorada do Lotus 16 nunha configuración para a montaxe directa detrás do motor para o Lotus 18, mellorando aínda máis a súa fiabilidade e mantendo o deseño pequeno e lixeiro.
A versión de Fórmula Júnior utilizou o transeixo Renault de 4 velocidades, e tanto o cambio de Lotus como o desta caixa Renault tiñan a panca de cambios de velocidade no lado esquerdo do piloto. Unha caixa de cambios opcional foi a caixa de cambios VW con engrenaxes Hewland de 4 velocidades. Esta última caixa de cambios tiña a vantaxe adicional de poder cambiar os cocientes de transmisión detrás da caixa de cambios sen quitar a caixa de cambios do coche.
Para sacar proveito da vantaxe do peso, Chapman deseñou unha máquina lixeira e elegante de só 71 centímetros de alto (excluíndo parabrisas) e pesaba só 440 kg., Para axudar a facilitar isto, o piloto foi colocado nunha posición semi-reclinable, que foi pioneira aproximadamente unha década antes por Gustav Baumm de NSU.
Rendemento en carreira
O Lotus 18 tiña un excelente manexo cun único sistema de suspensión que reducía drasticamente a transferencia de peso e o balanceo da carrozaría nas curvas. En breve, o Lotus 18 demostrou ser máis rápido que calquera outro automóbil de Gran Premio visto, eclipsando mesmo aos míticos Auto Unions e sendo amplamente copiado. Tamén construíuse como coche deportivo de dous asentos chamado Lotus 19 ou Monte Carlo.
Historia nos Grandes Premios
Moss repetiu o seu triunfo nunha carreira lendaria en Mónaco o ano seguinte, superando os máis potentes e máis rápidos 'sharknose' de Ferrari. Logo gañou no temible Nürburgring en condicións meteorolóxicas cambiantes, mentres que Innes Ireland logrou unha terceira vitoria nos EE. UU. Para axudar a Lotus a terminar segundo no campionato de construtores en. O Lotus 18 tamén foi famoso por darlle a Jim Clark a súa primeira oportunidade nun Gran Premio en 1960.
O Gran Premio de Bélxica en Spa en 1960 foi notable polo accidente de Moss no Rob Walker 18 na práctica, que o mantivo varios meses fora das carreiras e a morte de Alan Stacey golpeado na cara por un paxaro.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
* Inclúe puntos logrados por outros modelos de Lotus
Resultados nas carreiras fora do campionato de Fórmula 1
(clave)
Aleksandr Nikolaevich Balandin
Aleksandr Nikolaevich Balandin foi un cosmonauta soviético que participou na misión Soiuz TM-9 como enxeñeiro de voo e foi parte da tripulación de apoio da Soiuz TM-8. Pasou un total de 179,05 días no espazo.
Balandin naceu o 30 de xullo de 1953 en Friazino, no óblast de Moscova. Gradouse en enxeñería no Instituto Bauman de Moscova en 1976. Foi seleccionado como cosmonauta o 1 de decembro de 1978, retirándose o 17 de outubro de 1994 por motivos médicos. Posteriormente foi presidente da Asociación Lendint ata o ano 2000.
Juan Ares López
Juan Ares López, Pallares, nado en Nogueirosa (Pontedeume) e finado en Campo Longo o 27 de xullo de 1964, foi un político e guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Presidente da Sociedad Progreso de Agricultores de Nogueirosa, presidiu tamén a Sociedad Agrícola Comarcal del Este de La Coruña, que agrupaba a 12 entidades dos concellos de Pontedeume e Miño. Membro de Izquierda Republicana, co triunfo do Frente Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado concelleiro de Pontedeume e elixido tenente de alcalde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi membro do Comité de Defensa da República e participou no intento de deter as tropas sublevadas que avanzaron dende Ferrol para tomar a vila de Pontedeume o 21 de xullo. Logrou agocharse no seu domicilio durante máis de once anos e despois fuxiu ao monte. Foi enlace do grupo de José Vázquez Mauriz e despois de Ramiro Martínez López. Rendeuse á Garda Civil en maio de 1949. Foi procesado e saíu absolto. Finou en 1964 con 62 anos.
Illa de Santo Antón
miniatura|Ponte que une a illa de Santo Antón coa de San Simón. A Illa de Santo Antón é unha illa situada na costa do concello de Redondela, na provincia de Pontevedra. Está unida á illa de San Simón por unha ponte monumental de tres ollos.
Na illa de Santo Antón (que apenas mide 1,2 hectáreas) había unha leprosería, ao igual que na veciña San Simón, pero o seu lazareto era cualificado coma lazareto sucio, mentres que o de San Simón era un lazareto limpo, debido á virulencia da enfermidade dos enfermos que acollían.
No ano 1999 as illas de San Simón e Santo Antón foron declaradas Ben de Interese Cultural.
No ano 2006 a Consellería de Cultura elixiu o arquipélago de San Simón como símbolo da represión no Ano da Memoria.
Actualmente o arquipélago pode ser visitado de balde durante dúas horas en grupos de 300 ou 400 persoas que saen en catamarán dende o peirao de Cesantes.
Asociación para a Paz
[[Ficheiro:NATO PfP members.png|350px|miniatura|Mapa de membros da Asociación para a Paz:
]]
A Asociación para a Paz (en inglés Partnership for Peace, PfP) é un programa da Organización do Tratado do Atlántico Norte (OTAN) destinado a estreitar as relacións da OTAN con outros estados europeos e a antiga Unión Soviética. Hoxe en día conta con 23 membros.
Foi unha iniciativa dos Estados Unidos na reunión de Ministros de Defensa da OTAN en Travemünde, Alemaña, nos días 20 e 21 de outubro de 1993, e formalmente aprobada do 10 ao 11 de xaneiro no cumio da organización de 1994 en Bruxelas, Bélxica.
Dez Estados que eran membros (Bulgaria, República Checa, Estonia, Hungría, Letonia, Lituania, Polonia, Romanía, Eslovaquia e Eslovenia) desde entón, sumáronse á OTAN.
O Malta pasou a ser membro da PfP, pero retirouse o  co fin de manter a súa seguridad intacta. O Malta decidiu reactivar o seu acceso. Este retorno foi aceptado pola OTAN no cumio de Bucarest do.
Durante o cumio da OTAN en Riga, o, Bosnia e Hercegovina, Montenegro e Serbia foron convidadas e aceptaron sumarse á asociación.
Allahu Akbar
Allahu Akbar (do árabe: Deus (Alá) é grande, en árabe: الله أكبر‎), é o título do himno nacional da Gran Jamahiriya Popular Socialista Árabe e Libia e anteriormente da República Árabe Libia. Foi orixinariamente unha marcha exipcia que se volveu popular en Exipto e Siria durante a Guerra da Canle de Suez de 1956.
Foi adoptado o 1 de setembro de 1969 polo líder libio Muammar al-Gaddafi como himno oficial de Libia, amosando as súas esperanzas dun mundo árabe unido. Substituíu ao anterior himno Libia, Libia, Libia, utilizado polo Reino de Libia dende a súa independencia en 1951.
Transliteración latina do árabe
{|
Allahu Akbar
Allahu Akbar Fauqua Kaidi L'mutadi
Allahu Lilmazlumi Hairumu'ayyidi
(repetir estas últimas dúas liñas)
Qulu Mai
Allah Allah Allahu Akbar
Allahu Fauqa L-mutadi!
Gaisu L-aadi Ga'a Yabgi Masrai
Qulu Mai L-wailu Lil-mustamiri
Wa Llahu Fauqa L-gadiri L-mutagabbiri
Allahu Akbaru Ya Biladi Kabbiri
Wa-hudi Binasiyati L-mugiri Wa-dammiri
Wikidata
O Wikidata é unha base de datos editada de forma colaborativa, parte da Fundación Wikimedia, co obxectivo de proporcionar unha fonte común para certos tipos de datos, como datas de nacemento, que poden utilizar proxectos da Wikimedia como a Wikipedia. Isto é semellante á forma na que a Wikimedia Commons proporciona almacenamento para ficheiros multimedia e acceso a estes ficheiros en tódolos proxectos da Wikimedia.