cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fraemelle, San Fiz de Monfero, Monfero
Fraemelle é un lugar da parroquia de San Fiz de Monfero no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 15 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE dos cales 8 eran homes e 7 eran mulleres.
Real Observatorio de Madrid
miniatura|250px|Fachada do observatorio. O Real Observatorio de Madrid é unha institución científica que se atopa na cidade de Madrid, España. Foi construído en 1790, e dende entón fíxose cargo do traballo realizado previamente polo observatorio da armada da costa de Cádiz.
É a sede do Observatorio Astronómico Nacional de España e do Observatorio Xeofísico Central, ámbolos dous administrados polo Instituto Xeográfico Nacional de España (a través do departamento de Astronomía, Xeofísica e Aplicacións Espaciais).
Historia
miniatura|Reconstrución do telescopio de [[William Herschel, no edificio anexo para a súa exposición.]] O edificio principal do Real Observatorio de Madrid, deseñado por Juan de Villanueva, comeza a construírse en 1790 no antigo cerrillo de San Blas. Situado a carón do actual Parque do Retiro na rúa de Alfonso XII. Encárgase ó astrónomo William Herschel a construción dun telescopio reflector cun espello de 60 cm de diámetro. Dada a carencia dunha tradición astronómica no país, os primeiros astrónomos do Observatorio inician a súa aprendizaxe en diversos países europeos. Porén, este pulo inicial remata coa guerra contra Francia, que supón a dispersión do persoal e a destrución de equipos, biblioteca e edificacións provisionais.
En 1834 a raíña María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias nomea Director do Real Observatorio de Madrid ao ilustrado Domingo Fontán, autor do primeiro mapa (de Galicia) realizado en España con métodos científicos.
En Galicia
alt=Placa de latitude na porta da Facultade de Xeografía e Historia da USC, referida ó observatorio Astronómico de Madrid.|miniatura|Placa de latitude na porta da Facultade de Xeografía e Historia da USC, referida ó observatorio Astronómico de Madrid. Escollido como referencia nalgún momento para a medida de latitude en España (en troques de Greenwich, que rematou sendo a norma, París ou outros puntos da xeografía española), a placa de latitude que aparece na porta da Facultade de xeografía e Historia da USC en Santiago está referida a este observatorio.
José Frau
José María Isidro Frau y Ruiz, nado o 15 de maio de 1898 en Vigo e finado o 24 de marzo de 1976 en Madrid, foi un pintor de orixe galega.
Traxectoria
Fillo dunha andaluza e un mallorquino, carabineiro destinado en Vigo, con tres anos abandonou Galicia.
Expuxo en Pittsburgh e viaxou a Buenos Aires e Montevideo. En 1950 foi a vivir a México onde expón, así coma en Nova York. Fixou a súa residencia definitiva en España, na provincia de Guadalajara, en 1966.
Pódese apreciar obra de Frau no Museo Municipal Quiñones de León (sala monográfica con nove cadros doados polo autor), na Colección Afundación, no Museo Provincial de Pontevedra, no Museo de Belas Artes da Coruña, e no Museo Galego de Arte Contemporánea Carlos Maside. Amais diso, ten obra no Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía e en pinacotecas de París, Pittsburgh, Moscova, Nova York, Buenos Aires, California e Alemaña.
En Vigo, unha rúa, entre as rúas Álvaro Cunqueiro e López Mora, leva o nome do pintor.
Dimitris Christofias
miniatura|dereita|250px|Dimitris Christofias Dimitris Christofias, en grego Δημήτρης Χριστόφιας, nado en Dikomo o 29 de agosto de 1946 e finado en Nicosia o 21 de xuño de 2019, foi un político chipriota, que foi presidente de Chipre de 2008 a 2013.
Traxectoria
Christofias foi o secretario-xeral do AKEL, un partido marxista-leninista. Venceu nas eleccións presidenciais no 2008 na segunda ronda de votacións. Durante toda a campaña electoral, prometeu reiniciar conversacións cos chipriotas turcos, co fin de encontrar unha solución para o conflito chipriota e a reunificación da illa. Tamén apoiou o peche das bases militares británicas en Chipre. É o primeiro presidente comunista do Chipre.
Staffan Mörling
miniatura|Staffan Mörling canda a [[Xoán Carlos I e Manuel Gutiérrez Mellado no Laboratorio de Linguas de Kungliga Sjökrigsskolan.]]
Staffan Mörling, nado en Karlstad (Värmland) o 31 de decembro de 1936 e finado o 14 de maio de 2020, foi un etnólogo e antropólogo sueco. Estaba especializado no estudo de lanchas e dornas.
Traxectoria
Estudou Latín, Historia da Arte e Antropoloxía na Universidade de Lund. Na illa de Ons comezou a estudar as dornas para a súa tese de doutoramento. Alí coñeceu a Xosefa Otero, a súa dona, que traballou de costureira na illa e coa cal aplicou as teorías danesas da nova etnoloxía. Tiveron unha filla, Maribel.
Foi profesor de idiomas na Escola Naval Militar de Marín. Foille concedida a Cruz do Mérito Naval. Amais, o concello de Bueu nomeouno Fillo Adoptivo e adicoulle unha rúa na vila.
Luc Luycx
Traxectoria
Como traballador da Real Casa da Moeda de Bélxica, en 1997 resultou gañador do concurso para o deseño dos reversos comúns das primeiras series de moedas con valor facial en euros, postas en circulación o 1 de xaneiro de 2002, motivo polo cal estas amosan un monograma composto por dous L entrelazados.
Luc Luycx fora anteriormente o responsable do deseño dalgunhas das medallas conmemorativas para os sobres de primeiro día da empresa belga de correo, así como de diversas pezas de ouro e prata cuñadas na ceca oficial dese país e con valor en francos.
Emisións regulares en euros da eurozona
A selección dos proxectos de Luc Luycx para o reverso común das primeiras moedas de euro da eurozona foi anunciada no Consello Europeo celebrado en Ámsterdam o 13 de xuño de 1997. Estes deseños representan a Unión Europea en diferentes escalas: o seu lugar no mundo, nas pezas de 1, 2 e 5 céntimos; os países membros, sobre un mapa de Europa, nas moedas de 10, 20 e 50 céntimos; e eses mesmos países sen as súas fronteiras nas pezas dun e dous euros.
Moedas belgas conmemorativasde 2 euros
Desde 2004, á parte da emisión da serie regular en euros, cada país pon en circulación anualmente unha ou varias moedas de dous euros cun anverso alternativo para conmemorar diferentes feitos. Luc Luycx encargouse do deseño de varias destas pezas conmemorativas emitidas por Bélxica:
Deepa Mehta
Deepa Mehta, nada en Amritsar o 15 de setembro de 1950, é unha directora de cine e guionista india-canadense. É coñecida pola súa "Triloxía dos elementos", composta polos filmes Fire (1996), Earth (1998) e Water (2005).
Cofundou Hamilton-Mehta Productions co seu marido, o produtor David Hamilton, en 1996. Recibiu un Premio Genie en 2003 polo seu guión de Bollywood/Hollywood. En maio de 2012, Mehta recibiu o premio "Governor General" polo seus éxito artísticos, a meirande honra ás artes no Canadá.
Harry Blanchard
Harry Cutler Blanchard (13 de xuño de 1929, Burlington, Vermont - 31 de xaneiro de 1960, Bos Aires, Arxentina) foi un piloto de carreiras estadounidense.
A súa única aparición nun Gran Premio foi ao volante dun coche Porsche RSK Fórmula 2 no primeiro Gran Premio dos Estados Unidos en Sebring en 1959. Finalizou sétimo e último, a catro voltas do gañador, Bruce McLaren. Poucos meses despois morreu cando o seu Porsche deportivo volcou durante a carreira dos 1000 km. de Bos Aires.
Resultados completos de Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Estribor
miniatura|Babor e estribor.
Estribor (nome tradicional arca ou asimán) é como se designa o costado dereito dun buque ou nave en sentido lonxitudinal popa/proa mirando á proa. Estribor e babor son expresións e termos náuticos empregados tanto en naves náuticas como aéreas.
En normativa internacional empregan os buques e aeronaves as cores vermello para babor e verde para estribor para as luces de sinalización cando é de noite.
Unha regra mnemotécnica moi sinxela para lembrar facilmente cal é babor e estribor é lembrar que en terra dise: dereita/esquerda. No mar é ao revés: esquerda/dereita -> babor/estribor.
Buck-O-Nine
Buck-O-Nine é un grupo musical de ska punk de Estados Unidos, formado en San Diego (California) en 1991.
Comblessac
Comblessac (en Komlec'hieg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Stephen Billington
Stephen Billington, nado en Bolton (Lancashire) o 10 de decembro de 1969, é un actor inglés coñecido por interpretar a Greg Kelly en Coronation Street.
Río Lonia
O río Lonia é un afluente do río Miño pola súa banda esquerda.
Percorrido
Segue unha dirección leste-oeste até chegar ao encoro de Cachamuíña, no concello do Pereiro de Aguiar. Denantes de entrar no concello de Ourense, forma outro encoro en Castadón. Chega a Ourense polo barrio do mesmo nome, A Lonia, e desemboca no río Miño.
Aproveitamento
Nas beiras do río Lonia encóntranse numerosos muíños, a maioría deles en estado de abandono.
O encoro de Cachamuíña serve de abastecemento de auga á cidade de Ourense.
Afluentes
Marxe dereita
Marxe esquerda
Contra Costa
O Condado de Contra Costa (en inglés Contra Costa County) é un dos 58 condados de California. Foi fundado en 1850 e conta cunha poboación de 948.816 habitantes (2000). A súa capital é a pequena cidade de Martinez, pero a cidade máis poboada é Concord.
O Condado de Contra Costa é un dos 9 condados que compoñen a populosa Área da Baía de San Francisco, e tamén un dos 27 condados orixinais de California.
Emilio Tapia Rivas
Emilio Tapia Rivas, nado en Mondoñedo o 7 de agosto de 1862 e finado en Lugo o 12 de xuño de 1918, foi un avogado, político, xornalista e escritor galego. miniatura|Mención a Tapia nun exemplar de [[Ilustración Gallega (Vigo)|Ilustración Gallega, 1912.]]
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade Central de Madrid (1883-1885). Foi profesor de Xeografía e Historia en Viveiro. Foi director de El Lucense, El Eco de Galicia, El Diario de Mondoñedo, El Día de Mondoñedo e El Norte de Galicia e fundou El Correo de Lugo na súa última etapa. Deputado provincial, foi vicepresidente e dende o 13 de novembro de 1914, presidente da Deputación de Lugo. Continuou no cargo até o 3 de maio de 1917. Foi o líder dos conservadores da provincia de Lugo. Foi académico fundador da Real Academia Galega.
Babor
miniatura|Babor e estribor. miniatura|dereita|150px|Os buques e aeronaves indican babor e estribor coas luces en cores vermella e verde respectivamente segundo a normativa internacional. Babor, couso ou couce é como se designa o costado esquerdo dun buque ou nave en sentido lonxitudinal popa/proa mirando á proa. Tanto Estribor coma Babor son expresións e termos náuticos empregados tanto en naves náuticas como aéreas. Empréganse as palabras específicas babor e estribor en vez de esquerda e dereita para evitar confusións xa que para cada persoa a dereita e a esquerda serían orientacións subxectivas dependendo do movemento adiante e atrás, mentres que ao referirse ao buque non existe tal confusión, a proa e a popa están sempre na mesma orientación lonxitudinal.
En normativa internacional empregan os buques e aeronaves as cores vermello para babor e verde para estribor para as luces cando é de noite.
Unha regra mnemotécnica moi sinxela para lembrar facilmente cal é babor e estribor é lembrar que en terra dise: dereita/esquerda. No mar é ao revés: esquerda/dereita -> babor/estribor.
District 9
District 9 é un filme de ficción científica dirixido por Neill Blomkamp que foi estreado en 2009. O filme orixinal foi rodado en lingua inglesa, lingua nyanja, lingua afrikaans, lingua zulú, lingua xosa e lingua sotho. Protagonizada por Sharlto Copley, Jason Cope, e Robert Hobbs, o filme está ambientado en Xohanesburgo no ano 2010, 28 anos despois da chegada dunha nave alieníxena á cidade surafricana. Tras máis de dúas décadas dende o primeiro contacto, os aliens conviven cos humanos, pero foron recluídos nunha especie de gueto, o Distrito 9.
Sinopse
Trala chegada dunha enorme nave espacial á cidade de Xohanesburgo (Suráfrica), os alieníxenas foron encerrados en campos de concentración en calidade de refuxiados. Uns vinte anos antes, cando entraron en contacto co noso planeta, os homes agardaban un ataque hostil, ou grandes avances tecnolóxicos. Pero o certo é que chegaron moribundos e sen un obxectivo definido.
OpenStreetMap
OpenStreetMap (tamén coñecido polas súas siglas OSM) é un proxecto aberto e colaborativo para crear mapas libres, gratuítos e editables. As trazas dos mapas créanse empregando información obtida de dispositivos GPS ou empregando fotografías aéreas ou de satélites e outras fontes como bases de datos da administración. Dende 2016 OSM emprega en España cartografía PNOA para mapeado e edición.
Descrición
miniatura|esquerda|Evolución do mapeo da área da cidade de [[Múnic (Alemaña) de agosto de 2006 a setembro de 2007 por colaboradores de OpenStreetMap.]] miniatura|esquerda|x250px|OSM de Galiza indicando a [[zona económica exclusiva|ZEE en Galiza.]] Os inicios do proxecto están en xullo de 2004 por Steve Coast en protesta polos altos prezos que Ordnance Survey, a axencia cartográfica de Gran Bretaña, cobraba pola súa información. O 9 de agosto de 2004 pediu o dominio openstreetmap.org. En 2006 o proxecto OSM pasou a estar organizado baixo unha fundación internacional con apoios para aloxar a súa base de datos. O proxecto foi ampliándose a máis países do mundo e en abril de 2009 iniciouse a colaboración con Wikipedia para empregar os seus mapas xeoreferenciados. Dende entón Wikipedia ofrece ligazóns aos mapas de OSM, entre outros.
O proxecto baséase en edicións feitas por colaboradores rexistrados. Os usuarios crean unha conta rexistrándose na páxina do proxecto OSM. Poden editar directamente os mapas na páxina web do proxecto sen necesidade de instalar programa algún no seu ordenador. Unha vez rexistrado e acceso á páxina de edición amósanse imaxes de distintas zonas. Cada usuario pode elixir a zona ou lugar que desexa mapear. Converter esas fotos en datos que se incorporarán á base de OSM. Así pódense trazar estradas, edificios, terreos, zonas segundo o seu uso ou calquera outro dato. Todo será incorporado aos mapas de OSM. Existen programas alleos a OSM que permiten baixar partes dos mapas do proxecto chamadas teselas. Estes anacos permiten ser editados de xeito completo podendo engadir datos doutras aplicacións como receptores GPS, trazas completas. Toda esa información pode ser subida posteriormente á base de datos de OSM. Terceiras empresas e usuarios desenvolven programas que empregarán a base de datos OSM. Algunhas fan uso comercial deses datos. O proxecto OSM fomenta o uso comercial. Cada empresa decide o nivel de liberdade que da ao seu proxecto. Así algunhas deixan empregar parte do seu software de xeito libre e cobran por algunhas funcións.
OSM en Galiza
Na ampliación de OSM chegou a ofrecer algunhas imaxes de satélite das principais cidades de Galiza non estando dispoñible no resto de xeito que as vilas máis pequenas e as estradas entre elas non tiñan presenza no proxecto. Hoxe en día as imaxes xa están dispoñibles para todo o territorio aínda que faltan moitas estradas secundarias por trazar.
Aarre Kuukauppi
Traxectoria
Naceu na vila carelia de Padozero, fillo de Matti Kuukauppi e de Aino Kylmäsuu. En 1977 comezou a participar de xeito activo na vida da comunidade luterana de Pushkin. En 1980 graduouse en arte pola Academia Artística-Industrial de San Petersburgo.
En 1990 foi ordenado diácono da parroquia de Koltushi, e en maio de 1992 vigairo da Igrexa Luterana Evanxélica de Ingria. En agosto do mesmo ano pasou a ser pastor e reitor da parroquia de Koltushi.
En 1995 foi elixido bispo, recibindo a consagración episcopal de mans dos bispos Leino Hassinen (da súa igrexa), Matti Sihvonen (da Igrexa Luterana Evanxélica de Finlandia), Henrik Svenungsson (da Igrexa de Suecia), Jaan Kiivit (da Igrexa Luterana Evanxélica de Estonia) e Georg Kretschmar (da Igrexa Luterana Evanxélica en Rusia, Ucraína, Casaquistán e o Asia central). Dende 1996 é cabeza da Igrexa Luterana Evanxélica de Ingria.
Está casado e ten 4 fillos.
Waziristán
Waziristan (paxto e urdú: وزیرستان, "terra dos Wazir") é unha rexión montañosa do noroeste de Paquistán, limítrofe con Afganistán e cunha superficie de 11.585 km². É parte das Áreas Tribais Administradas Federalmente e considérase fóra das catro provincias do país.
Historia e características
Waziristán comprende a área oeste e suroeste de Peshawar entre o río Tochi ao norte e o río Gomal ao sur. A rexión foi un territorio tribal independente ata 1893, permanecendo fóra do Imperio Británico. As incursións tribais no territorio controlado polos británicos foi un problema constante para estes, provocando frecuentes expedicións punitivas entre 1860 e 1945. A rexión incorporouse a Paquistán en 1947.
Administrativamente, Waziristán divídese en dúas "axencias", Waziristán do Norte e Waziristán do Sur, con poboacións estimadas (en 1998) de 361.246 e 429.841 respectivamente. As dúas partes teñen características moi diferentes, aínda que ámbalas dúas tribos son subgrupo da tribo Wazir e falan unha linguaxe común, o wazirí. Teñen reputación de guerreiros formidables, e son coñecidos polas súas frecuentes inimizades familiares.
As tribos Wazir divídense en subtribos gobernadas polos homes máis vellos da vila que se reúnen nunha jirga tribal. Social e relixiosamente, Waziristán é unha área extremadamente conservadora. As mulleres son gardadas coidadosamente, e cada familia debe estar liderada por unha figura masculina. A cohesión tribal mantense por medio dos chamados Actos de Responsabilidade Colectiva da Regulación de Delitos da Fronteira.Collective Responsibility Acts in the Frontier Crimes Regulation.
A presenza talibán na área foi un asunto de interese internacional, en particular desde a invasión estadounidense de Afganistán en 2001.
Richard Adams
Richard George Adams, nado o 9 de maio de 1920 e finado o 24 de decembro de 2016, foi un novelista inglés moi coñecido como autor da novela para pícaros Watership Down. Outras obras coñecidas son Shardik e The Plague Dogs. Todas elas contan con animais como protagonistas. Watership Down orixinalmente era unha historia que lle contaba ás súas fillas pequenas. Antes de obter éxito literario, Adams era funcionario do Ministerio de Agricultura inglés.
Biografía
Adams naceu o 9 de maio de 1920 en Wash Common, preto de Newbury, Berkshire, Reino Unido. Asistiu á Escola Horris Hill, de 1926 a 1933, e logo ao Bradfield College, desde 1933 até 1938. En 1938, trasladouse ao Worcester College para aprender historia moderna. En xuño de 1940, pouco despois da declaración de guerra entre o Reino Unido e Alemaña, Adams foi chamado para unirse ao exército británico. Serviu no Oriente Medio e na India, sen chegar a combater contra os alemáns ou os xaponeses.
Portfolio europeo das linguas
O portfolio europeo das linguas (tamén coñecido como PEL ou ELP) é un proxecto desenvolvido polo departamento de política lingüística do Consello de Europa dende 1997. É un instrumento para a aplicación do marco común europeo de referencia para as linguas, publicado en 2001.
O obxectivo é que cada persoa sexa consciente das linguas que coñece e que vai aprendendo. Consta dun pasaporte, un informe e unha biografía lingüística, na que se van anotando as capacidades lingüísticas, comunicativas e culturais nas diferentes linguas que practica.
Este portfolio está proposto para todos os países europeos. Hai un primeiro nivel (3-7 anos, que inclúe a educación infantil e o primeiro ciclo de primaria), un segundo (8-11 anos) e o estándar (para a educación secundaria e as persoas adultas).
Del Norte
O Condado de Del Norte (en inglés Del Norte County) é un dos 58 condados de California. Foi fundado en 1857 e conta cunha poboación de 27.507 habitantes (2000). A súa capital é a localidade costeira de Crescent City.
Mitoyo
Mitoyo (三豊市, みとよし, Mitoyo-shi) é un concello da prefectura de Kagawa no Xapón. Está situada norte da rexión de Shikoku e ao oeste da prefectura, na illa de Shikoku. A súa superficie é de 222,66 km² e a poboación de 69.158 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 311 h/km².
Del Norte
O condado de Del Norte, como o seu nome indica, é o condado que se acha máis ó norte de California.
Mitoyo
Historia
A cidade de Mitoyo foi fundada pola fusión de 7 concellos do distrito de Mitoyo (de Nio, de Takase, de Toyonaka, de Yamamoto, de Saita, de Takuma e de Mino) no ano 2006.
César Sánchez Domínguez
César Sánchez Domínguez, coñecido como César, nado en Coria (Cáceres) o 9 de setembro de 1971, é un exfutbolista español. Xogaba de porteiro e o foi internacional coa selección española.
Traxectoria
Formouse na Unión Polideportiva Plasencia en terceira división, da cal ficharía polo Real Valladolid. Debutou en primeira división xogando co Real Valladolid no partido Valladolid-Barcelona (0-6) o 24 de maio do 1992. En ano 1999 fichou polo Real Madrid aínda que non foi ata o ano 2000 cando xogou co club madridista, xa que se decidiu que permanecese un ano máis no Real Valladolid. Nos seus dúas primeiras tempadas no Real Madrid, Vicente del Bosque decidiu outorgarlle a titularidade no último mes de competición, en detrimento de Iker Casillas. Aínda que os seus partidos como titular finalizaron ao final desta Segunda campaña, na final da Liga de Campións de Glasgow, cando Iker Casillas tivo que substituírlle por lesión, completando o de Móstoles unha grande actuación que significaría finalmente a vitoria branca. A partir deste momento César só disputaría de forma continua partidos de Copa do Rei.
As súas grandes citas foron a disputa de dous finais de Copa do Rei, titulos que o Real Madrid non puido gañar. A pesar diso conseguiu títulos tanto a nivel nacional como internacional (2 Ligas Españolas, 1 Liga de Campións, 1 Copa Intercontinental, 2 Supercopas de España, 1 Supercopa de Europa). En 2005 ficha polo Real Zaragoza no que permanece ata o 2008, ano no que o club maño termina descendendo a Segunda División. Entón ficha polo Tottenham Hotspur inglés. A principios do 2009 ficha polo Valencia CF para suplir a baixa do lesionado Renan Brito.
Ao final da tempada o conxunto ché renóvalle o seu contrato ata o 30 de xuño de 2010 tras o gran nivel mostrado. En maio do 2010 renóvaselle por outra tempada máis.
Alejo Indias
Alejo Indias Álvarez, coñecido no mundo do fútbol como Alejo, nado en Don Benito (Badaxoz) o 14 de outubro de 1966, é un exfutbolista catalán de orixe estremeña, que xogaba de defensa.
Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do FC Barcelona, e en 1989 marchou á UE Figueres, chegando a xogar a promoción de ascenso a primeira división en 1992. Ese verán fichou polo Real Club Celta, onde estivo até 1997. En abril de 1994 marrou o penalti definitivo na quenda da final da Copa do Rei que xogaron o Celta e o Real Zaragoza no Estadio Vicente Calderón. Despois fichou polo Elche Club de Fútbol. Retirouse do fútbol profesional en 2001, xogando algunha tempada máis no Sant Andreu de la Barca, de 2ª rexional catalá. Despois foi adestrador do mesmo equipo, e actualmente é coordinador das categorías inferiores.
Xogou varios partidos coa selección de Cataluña.
Grella
Atópase a unha distancia prudencial do lume ou das brasas. Os alimentos reciben calor amodo, e unha vez que as carnes están prontas, achégase un pouco máis a grella á calor e así se consegue que a parte externa das carnes se tornen dunha cor máis dourada, dándolle unha mellor presentación, ademais de ficar crocante e eliminar posíbeis graxas residuais da carne. A carne arranxada sobre grellas é especialmente típica nas gastronomías española (moi salientábel en Galicia), portuguesa, estadounidense, arxentina, boliviana, chilena, uruguaia, peruana, paraguaia e venezolana, mais especialmente na arxentina.
No Río da Prata, dada o estendido costume de comer carne asada con gran frecuencia, é común que o patio traseiro das vivendas teña unha barbacoa ou churrasqueira feita en ladrillo e con cheminea, na que se fai lume de leña e se cociña o asado a pouco lume. Tamén é común en Galicia ter unha lareira ou churrasqueira exterior nun alpendre para facer churrascos na grella: carnes, costelas, chourizos crioulos ou peixes (sardiñas, bacallau...) e hoxe en día pola influencia anglosaxoa: salchichas e hamburguesas.
Historia
miniatura|Grellada típica americana de hamburguesas e mazarocas de millo nunha churrasqueira a carbón. Disque a grella foi desenvolvida cando ao colocar un valo que arrodeaba un fastuoso château (castelo), errou no cálculo. O barón dono da propiedade se negara a pagar ao fabricante o ferro sobrante e, en vinganza, o ferreiro utilizou a reixa sobrante coma soporte para asar carne fronte o castelo. O recendo aloucou ao até que accedeu a desembolsar os dous ducados que debía, polo que obtivo a reixa-grella en pugna.
Contra finais do século XIX, nos arrabaldes do Río da Prata, empregábanse reixas de ferro forxado para tensar os coiros mentres enxugaban. Atribúeselles aos gauchos daquela o uso desta ferramenta para asar as carnes que sobraban dos animais faenados.
Despois dunha lei de amnistía ditada en 1832 no Uruguai, milleiros de presos comúns e prisioneiros políticos viron novamente a luz. No cárcere de Colonia del Sacramento o festexo desembocou en escándalo cando se comezou a destruír o cárcere. En poucas horas, unha banda de ladróns amnistiados roubou gado vacún dos veciños da zona. Un convicto arrincou a porta da súa propia cela e improvisou a primeira grella moderna, cuxos resultados compartiron liberados, policías e transeúntes.
Epsomita
A epsomita é a forma mineral do sulfato de magnesio heptahidratado (MgSO4 · 7H2O). O seu nome provén da localidade de Epsom (Surrey, Inglaterra), de onde hai tempo que son coñecidos os depósitos deste mineral asociados a augas minerais.
Propiedades
Aínda que é de cor branca, a epsomita adoita aparecer coloreada cunha variedade de matices pálidos debido á presenza de impurezas. Estas son fundamentalmente níquel, ferro, cobalto, manganeso e zinc; a cor rosa relaciónase coa presenza de cobalto, mentres que a verde asóciase a da de níquel.
Forma unha serie completa canda a goslarita (ZnSO4 · 7H2O) e a morenosita (NiSO4 · 7H2O).
A epsomita é soluble en auga e ten un sabor amargo e salgado. Ao aire libre deshidrátase, tornándose mate, polo que debe ser conservada nun recipiente pechado ou en plástico e ser limpada só con alcol. Cristaliza no sistema ortorrómbico.
Morfoloxía e formación
A epsomita aparece formando cristais, agregados fibrosos, costras, estalactitas, eflorescencias. Habitualmente atópase como eflorescencias en zonas abrigadas de afloramentos rochosos dolomíticos e calcarios. Normalmente tamén se pode atopar nas paredes de covas e en depósitos de lagos salgados. Tamén abunda en paredes de minas de carbón e minas metalíferas, incluso ns soportes de madeira e no material abandonado.
Por mi culpa
¡Por mi culpa! é un álbum de estudio da cantante de bolero mexicana Chavela Vargas, publicado en 2010.
Epsomita
Depósitos
As acumulacións de epsomita son frecuentes, podéndose destacar os existentes na antiga Unión Soviética —lagos magnésicos de Djaman-Klytch e de Djelonsk—. Nos lagos salgados do Monte Kruger (Washington, Estados Unidos) acháronse cristais que teñen os 2 metros. En España existen eflorescencias importantes moi cerca de Calatayud (Aragón) e en México en Aquiles Serdán (Chiapas).
Bugatti Type 35
right|thumb | 250px | Bugatti Type 35C O Bugatti Type 35 foi o modelo con máis éxito dos Bugatti de carreiras. Destaca pola "finura e elegancia do seu deseño", a súa versión co radiador en forma de arco que evolucionou a partir dos Bugatti Type 13 Brescia, se convertería na marca da casa máis coñecida aínda que nas versións dos distintos Tipo 35 houbo variacións sobre o tema.
O Tipo 35 foi un éxito fenomenal, gañou máis de 1.000 carreiras no seu tempo. Logrou Campionato do Mundo de Grandes Premios en 1926 logo de gañar 351 carreiras e establecer 47 rexistros nos dous anos anteriores. No seu apoxeo, os Tipo 35 promediaron 14 vitorias por semana. Bugatti gañou a Targa Florio durante cinco anos consecutivos, desde 1925 ata 1929, co Tipo 35.
Type 35
right|thumb | 250px | Bugatti Tipo 37 (esquerda) e 35 (dereita) vehículos no Cité de l'Automobile Museum, Mulhouse O modelo orixinal, presentado no Gran Premio de Lión o 3 de agosto de 1924, utilizaba unha evolución do motor 3 válvulas 2.0 L (1991 cc) árbore de levas e 8 en liña visto por primeira vez no Tipo 29. Producíronse 96 unidades.
Este novo motor co veo de manivelas montado sobre coxinetes e árbore de levas en cabeza, permitiu un motor fiable que proporcionaba 6000 rpm, e 90 CV (67 kW). Utilizaba Eixe ríxidos con béstas diante e detrás, e freo de tambor na parte posterior, accionado por cables. Os discos da roda de aliaxe foron unha novidade, para reducir o peso non suspendido. Unha segunda característica do Tipo 35, que se convertería nunha marca Bugatti era que os resortes pasaban a través do eixe dianteiro en lugar de entre os pernos en U como se facía nos seus coches anteriores.
Fíxose unha versión rara cun desprazamento total de 1´5 L (1494 cc). Hai dous destes coches raros en Nova Zelandia.
Dimensións:
250px|right |miniatura| Bugatti Type 35A Grand Prix Racer 1925
Type 35A
Unha versión menos custosa do Tipo 35 apareceu en maio de 1925. Chamado Tipo 35A na fábrica o nome foi ignorado polo público, é foi alcumado "Tecla" como un famoso fabricante de imitacións de xoiería. O motor do Tecla utilizaba tres casquetes de fricción, válvulas máis pequenas, e a bobina de encendido como o Type 30. Non só diminuíron os requisitos de mantemento, senón que tamén reduciuse a produción. Foron vendidos 139 unidades do tipo 35A.
250px|right |miniatura| Bugatti Type 35C Grand Prix Racer 1926
Type 35C
O Tipo 35C contou cun compresor Roots, malia o desdén de Ettore Bugatti pola indución forzada. O motor daba case 128 CV (95 kW) cun só carburador Zenith. O Tipo 35C gañou o Gran Premio de Francia de 1928 e 1930. Cincuenta unidades saíron da fábrica.
Type 35T
Para 1926, Bugatti presentou un modelo especial para a nova carreira Targa Florio. Chamado oficialmente Tipo 35T, pronto se fixo coñecido como o Targa Florio. O desprazamento do motor era de 2.3 L (2262 cc). Os cambios de regras nos Grandes Premios que limitaron a capacidade a 2´0 L limitaron o atractivo deste modelo con só trece producidos.
250px|right |miniatura| Bugatti Type 35B Grand Prix Racer 1929
Type 35B
<- Esta sección está enlazada desde Bugatti ->
A versión final da serie Type 35 foi o Tipo 35B de 1927. Orixinalmente chamado Tipo 35TC, compartiu o motor 2.3 L do Tipo 35T pero engadiu un gran compresor como o tipo 35C. A potencia era de 138 cabalos de forza (102 kW), e realizáronse 45 unidades. O Tipo 35B gañou o Gran Premio de Francia de 1929.
miniatura|250px|Bugatti Type 37 Grand Prix Racer 1928 miniatura|250px|Bugatti Type 37A Grand Prix Racer 1929
Type 37
<- Esta sección está enlazada desde Bugatti ->
O chasis do Type 35 e a carrozaría foron reutilizados no deportivo Tipo 37. Equipado cun novo motor de 1´5 L (1496 cc) 4 en liña, foron construídas 290 unidades do Tipo 37. Este motor era un deseño SOHC de 3 válvulas e producía 60 hp (44 kW). O mesmo motor pasou a ser utilizado no Tipo 40.
Type 37A
O Tipo 37A sobrealimentado representaron 67 das unidades producidas do Tipo 37. A potencia do motor era de ata 80 - 90 CV. Tamén tiña tambores de freo máis grandes.
Type 39
<- Esta sección está enlazada desde Bugatti ->
O Tipo 39 era basicamente idéntico á do Tipo 35C agás do seu motor. Este foi modificado para ser máis pequeno de 1´5 L (1493 cc) cun veo de manivelas curto. Producíronse dez unidades.
Tamén existe unha estraña versión de 1´1 L (1092 cc).
Leszek Lubicz-Nycz
Leszek Władysław Lubicz-Nycz, nado en Brzesko o 20 de agosto de 1899 e finado en Buraków ou en Łomianki o 22 de setembro de 1939, foi un militar e tirador de esgrima polaco, gañador dunha medalla olímpica.
Bugatti Type 35
Actividade deportiva
thumb|left|O Tipo 35 de Meo Costantini no seu debut en Lyon, 1924
Leszek Lubicz-Nycz
Traxectoria
Durante a primeira guerra mundial serviu nas Lexións Polacas, incorporándose ao exército polaco tras a súa formación en 1918, loitou na guerra polaco-soviética recibindo polas súas accións a Cruz de Prata da Orde Virtute Militari. Durante o período de entreguerra serviu en artillería e en diversas academias militares, así como instrutor de esgrima e esquí no Instituto Nacional de Educación Física en Varsovia. Esgrimista de sona, foi dos grandes especialistas polacos de sabre, campión desa especialidade no campionato polaco de 1931. Competiu nos Xogos Olímpicos de 1932 co equipo polaco de sabre, logrando a medalla de bronce. En 1936 publicou o libro Wytyczne nauczania i zasady jazdy na nartach, dedicado ao esquí. Ao comezo da segunda guerra mundial combateu co rango de maior na defensa de Polonia morrendo preto de Varsovia no decurso da batalla de Łomianki. Promovido postumamente ao grao de tenente coronel, inicialmente soterrado no cemiterio de Kiełpin os seus restos trasladáronse o 19 de marzo de 1940 ao Cemiterio Militar de Powązki.
Bugatti Type 35
Actividade deportiva
Estas son só algunhas das principais vitorias do Tipo 35: thumb|right|Algunhas pilotos tamén pilotaron o Tipo 35: entre elas Janine Jennky, vitoriosa aquí na Copa de Borgoña de 1928 sobre un Bugatti Type 35C thumb|dereita|Outra famosa piloto de Bugatti foi [[Eliška Junková]] thumb|dereita|Piloto William Grover-Williams, "W Williams", gañador do Gran Premio de Francia de 1929 thumb|dereita |Louis Chiron, un dos pilotos máis vencedores do Bugatti Type 35
Laura Tato
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía Románica pola Universidade de Santiago de Compostela en 1973 e doutora en Filoloxía Galego-Portuguesa en 1996 pola Universidade da Coruña. Tras exercer a docencia durante quince anos no ensino privado, foi Catedrática de Filoloxías Galega e Portuguesa do Departamento de Letras da Universidade da Coruña ata a súa xubilación en 2021. Reside en Ferrol.
Está especializada en teatro galego, sobre todo no da etapa anterior á guerra civil. Formou parte do equipo coordinador da Historia da Literatura Galega, en 5 volumes, publicada pola AS-PG e A Nosa Terra entre 1996 e 1998. Foi a directora filolóxica da Biblioteca Virtual Galega da Universidade da Coruña de 2001 a 2004. Desde a súa creación, en 1997, dirixe a Serie Azul, 'Literatura Teatral Galega', das publicacións da Biblioteca-Arquivo Teatral Francisco Pillado Mayor da Universidade da Coruña, da que é coordinadora científica.
Foi candidata do Bloque Nacionalista Galego a senadora pola provincia da Coruña nas eleccións de abril e novembro de 2019. miniatura|Papeleta para o [[Senado de España|Senado das eleccións xerais de España de abril de 2019.]]
Camberra
Camberra    é a capital de Australia, e cunha poboación de 410 300 habitantes, é a maior cidade do interior do país. A cidade atópase no norte do Territorio da Capital Australiana, 280 km ao suroeste de Sidney, e 650 km ao nordeste de Melbourne. A territorio de Camberra foi elixido como sede da capital do país en 1908 tralo acordo entre as cidades de Sidney e Melbourne, a dúas cidades maiores de Australia. Camberra é unha cidade atípica entre as australianas, xa que foi enteiramente planificada para a súa construción. A construción da cidade comezou en 1913 seguindo o deseño do arquitecto de Chicago, Walter Burley Griffin quen gañara o concurso para o deseño da cidade. O deseño da cidade foi fortemente influenciado polo movemento da cidade do xardíns, incorporando significativas áreas de vexetación natural na cidade, o que lle valeu a Camberra o alcume de "Capital arbustiva". Aínda que o crecemento e desenvolvemento da cidade foran obstaculizados pola primeira e segunda guerra mundial e a Gran Depresión, Camberra emerxeu como unha cidade próspera trala fin da segunda guerra mundial.
Laura Tato
Artigos
Laura Tato é autora de dous traballos deste tipo indispensábeis para coñecer o teatro posterior á guerra civil. Estes son:
Camberra
miniatura|dereita|300px|Parlamento de Australia.
Como sede do goberno de Australia, en Camberra atópanse a Parlamento, o Tribunal superior de Australia e numerosas axencias e departamentos gobernamentais. Tamén constitúe a sede de moitas institucións sociais e culturais de importancia a nivel nacional. O goberno federal contribúe á maior porcentaxe do PIB do estado, e á maioría dos postos de traballo, aínda que nun nivel menor do que foi no pasado. Camberra é tamén un destino turístico popular entre os turistas internacionais e nacionais. miniatura|dereita|300px|Academia das Ciencias
Camberra divídese en distritos:
Tomoko Yoshida
Tomoko Kira (en xaponés 吉良 知子), nada en Hamamatsu o 6 de febreiro de 1934, e unha escritora xaponesa, máis coñecida co alcume de Tomoko Yoshida (吉田 知子).
Traxectoria
Estudou economía na Universidade Nacional Feminina de Nagoya e creceu en Shinkyō (actual Changchun, capital de Manchukuo). Tras a segunda guerra mundial, residiu en Toyohara (hoxe día Ioujno-Sakhalinsk) e regresou ao Xapón en 1947, onde traballou como profesora de secundaria en Hamamatsu e para as publicacións Ise Shimbun, Gomu (ゴム) e Fabeln, Parabeln (寓話).
A calumnia
A calumnia (en The Children's Hour, tamén chamado The Loudest Whisper no Reino Unido) é un filme estadounidense de 1961 de William Wyler. O guión foi escrito por John Michael Hayes, e está baseado na obra homónima de Lillian Hellman. Está protagonizado por Audrey Hepburn, Shirley MacLaine e James Garner.
Estreouse en galego o 23 de novembro de 1994 a través da TVG.
Sinopse
Unha alumna rancorosa e vingativa, ofendida por un castigo que recibiu, oe por casualidade un comentario e emprégao distorsionándoo ante a súa avoa, acusando ambas as profesoras de seren amantes. O escandaloso rumor esténdese rapidamente entre os pais e os titores, e en vinte e catro horas a escola queda sen alumnas.
Lingua frisoa setentrional
O frisón setentrional é unha lingua minoritaria de Alemaña, falada por unhas 10 000 persoas en Frisia Setentrional. A lingua forma parte do grupo xermánico de linguas frisoas. Comprende 10 dialectos, que á súa vez se dividen no grupo insular e continental.
O frisón setentrional está estreitamente relacionado coa lingua frisoa oriental do noroeste de Alemaña e coa lingua frisoa occidental que se fala nos Países Baixos. Os tres están relacionados co inglés, e xuntos forman o grupo de linguas anglofrisoas.
Elipse (xeometría)
miniatura|Intersección dunha superficie cónica cun plano. Unha elipse é o lugar xeométrico dos puntos do plano tales que a suma das distancias a dous puntos fixos chamados focos é unha constante positiva e igual á distancia entre os vértices.
Unha elipse é a curva cerrada que resulta de cortar a superficie dun cono por un plano oblicuo ao seu eixo de simetría –cun ángulo maior que o da xeratriz respecto do eixo de revolución. Unha elipse que xira arredor do seu eixo menor xera un esferoide achatado, mentres que unha elipse que xira arredor do seu eixo principal xera un esferoide alargado.
dereita|
Historia
A elipse, como curva xeométrica, foi estudada por Menaechmus, investigada por Euclides, e o seu nome atribúeselle a Apolonio de Perge. O foco e a directriz da sección cónica dunha elipse foron estudadas por Pappus. En 1602, Johannes Kepler cría que a órbita de Marte era ovalada, pero máis tarde descubriu que se trataba dunha elipse, co Sol como foco. De feito, Kepler foi quen introduciu a verba «focus» e publicou o seu descubrimento en 1609. Edmond Halley, en 1705, demostrou que o cometa que agora leva o seu nome trazaba unha órbita elíptica arredor do Sol.
Elementos dunha elipse
O punto \, {Q} pode estar localizado en calquera lugar do perímetro da elipse.
Puntos dunha elipse
Se 'F_1' e 'F_2' son dous puntos do plano e d é unha constante maior que a distancia F_1F_2, un punto Q pertencerá á elipse, se:
Partido Occitano
O Partido Occitano (en Partit Occitan; POC) é un partido nacionalista de Occitania. Formouse en Tolosa en 1987 da unión dalgunhas listas rexionalistas das eleccións de 1986 como Union Occitana de Tarn ou Per las regionalas, Los Regionalistas de l'Alta Garona, así como os restos de Volèm Viure al País e País Nòstre.
Historia
Xa en 1985 representa a Occitania na Conferencia de Nacións Sen Estado de Europa Occidental (CONSEO) onde tamén participaron o Emgann (Bretaña), MCA (Córsega), Sinn Féin (Irlanda), Herri Batasuna (País Vasco), Bloque Nacionalista Galego (Galicia) e a Crida a la Solidaritat en Defensa de la Llengua, la Cultura i la Nació Catalanes.
Elipse (xeometría)
Puntos dunha elipse
onde a\; é o semieixo maior da elipse.
Partido Occitano
Historia
Tense presentado cun certo apoio ás eleccións locais, xa que dominan algunhas comunas rurais, e ás rexionais en Linguadoc e Provenza. Forma parte da Alianza Libre Europea e tense proposto facer emerxer a cuestión occitana do dominio público, e relanzar un movemento occitanista crible en favor do recoñecemento occitano.
Elipse (xeometría)
Excentricidade dunha elipse
Dado que, tamén vale a relación:
Partido Occitano
Programa e ideario
Os seus campos de acción política son a economía e o autogoberno, así como a preservación da natureza occitana, na loita contra a industria nuclear e demais problemas que afectan ós occitanos. Os principais obxectivos da nova formación política eran e son: comezar un auténtico movemento político Occitanista, por enriba de tódolos partidos e que loita por un propio goberno dos occitanos, a desalienación e concienciación da poboación occitana e facer chegar o caso occitano ó campo político.
Resultados electorais
Nas eleccións rexionais francesas de 1992 obtén o 5,87 % dos votos en Provenza. Nas eleccións xerais francesas de 1993, obtivo o 1 % no distrito de Ais de Provença (onde tivera o 0,73 % en 1992) e o 7,12 % en Castres (1,64 % en 1992). Pero nas xerais de 1997 tan só vai obter o 1,6 % en Occitania.
Elipse (xeometría)
Excentricidade dunha elipse
A excentricidade indica a forma duna elipse; unha elipse será máis redondeada canto máis se aproxime a súa excentricidade ao valor cero.
Constante da elipse
dereita|300px
Unha elipse, por definición, a suma da lonxitude de ambos segmentos (azul + vermello) é unha cantidade constante, a cal sempre é igual á lonxitude do eixo maior.
Combourg
Combourg (en Komborn, en galó: Conbórn) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
John Kennedy Toole
John Kennedy Toole, nado en Nova Orleáns (Luisiana) o 17 de decembro de 1937 e finado en Biloxi (Mississippi) o 26 de marzo de 1969, foi un escritor estadounidense, autor da novela A conxura dos necios, obra gañadora do Premio Pulitzer de ficción en 1981. Suicidouse en 1969 aos 31 anos tras non conseguir publicar esta novela, sendo editada con enorme éxito en 1980 grazas á insistencia de súa nai, Thelma Toole. Tamén escribiu The Neon Bible aos dezaseis anos, novela que Toole non intentou publicar.
Traxectoria
Fillo de John e Thelma Toole, tivo unha infancia bastante sobreprotexida en Nova Orleáns, dominado por súa nai Thelma Ducoing Toole, a cal non lle deixaba xogar con outros nenos. Foi un bo estudante. Tras graduarse na Universidade de Tulane, realizou un graduado superior en lingua inglesa na Universidade de Columbia, e logo pasou un ano como profesor asistente de inglés na Universidade do Suroeste de Luisiana (actualmente a UL Lafayette) en Lafayette, Luisiana. Despois trasladouse a Nova York para ocupar un posto de profesor no Colexio Hunter. Tamén dedicou algo de tempo en sacarse un doutoramentoen Columbia, aínda que non o acabou porque tivo que acudir a filas no Exército dos Estados Unidos en 1961, onde serviu dous anos en Porto Rico, ensinándolle inglés aos recrutas hispano falantes en Fort Buchanan.
Despois deste tempo no exército, Toole regresou a Nova Orleáns para vivir cos seus pais e dar clases no Dominican College. Pasou tempo deambulando polo Barrio Francés con músicos, e, polo menos nunha ocasión, axudoulle a un amigo músico co seu segundo traballo vendendo tamais nun posto na rúa. Despois de que Toole se graduase con honores na universidade de Tulane, traballou brevemente nunha fábrica de roupa masculina. Ambos escenarios xogaron un importante papel na realización da súa novela A conxura dos necios.
Toole enviou o seu manuscrito da novela A conxura dos necios a Simon and Schuster. Despois dun interese positivo inicial polo libro, o editor rexeitouno, dicindo que o libro "non trataba realmente de nada", aínda que realmente a razón principal da negativa era que a novela metía demasiado o dedo na chaga. Toole comezou a deteriorarse rapidamente logo de perder a esperanza de ver publicado o seu libro, que el consideraba unha obra mestra. Comezou a beber e a descoidar as súas actividades profesionais, deixou de ensinar nas clases de Tulane, caendo nunha profunda depresión.
Toole matouse o 26 de marzo de 1969, despois de desaparecer de Nova Orleáns, poñendo un extremo dunha mangueira no tubo de escape do seu coche e o outro na ventá do condutor. A nota de suicidio que deixou foi destruída pola súa nai, que fixo declaracións confusas sobre o seu contido. Foi enterrado no cemiterio de Greenwood en Nova Orleáns.
Despois da morte de Toole, súa nai insistiulle ao autor Walker Percy para que lera o manuscrito da Conxura dos necios, tarefa á que finalmente cedeu, apaixonándose polo libro, escribíndolle o prólogo na súa primeira publicación en 1980.
Condado de El Dorado
O Condado de El Dorado (en inglés El Dorado County) é un dos 58 condados de California. Foi fundado en 1850 e conta cunha poboación de 156.299 habitantes (2000). A súa capital é a localidade de Placerville, pero a súa cidade máis poboada é a turística South Lake Tahoe, situada na beira do lago Tahoe.
Lavandeira real
A lavandeira real, Motacilla cinerea, é unha ave da orde dos paseriformes e familia dos motacílidos, dos que é a especie máis esvelta, e coa característica cola máis longa.
Condado de El Dorado
O Condado de El Dorado é un dos 27 condados orixinais de California.
Lavandeira real
Descrición
É unha ave duns 19 cm de lonxitude, de coloración gris verdosa no dorso, e amarela na rabadilla e en partes inferiores. A cola está sempre en movemento, e voando amosa unha liña branca na á. Os machos diferéncianse das femias pola presenza neles dunha mancha negra na gorxa durante o período de reprodución.
Distribución e hábitat
Ocupa o norte de África e gran parte de Europa, estendéndose por Asia até o Xapón, estando representada por varias subespecies. A poboación ibérica peninsular nidifica nas zonas montañosas, acudindo na invernada ás chairas cerealeiras e campiñas, procedente do centro e norte de Europa, morando na península uns seis meses, chegando de agosto a novembro, e retornando ás súas áreas de procedencia entre febreiro e abril.
Subespecies
Recoñécense as seguintes subespecies: