cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toxicidade do monóxido de carbono
Determinación analítica de carboxihemoglobina
Existen distintos métodos para a identificación e cuantificación de carboxihemoglobina en sangue: exame espectroscópico, espectrofotométrico, cromatografía gasosa e infravermello.
Ligazóns externas
Monossido di carbonio
Cuadernos de Estudios Gallegos
Cuadernos de Estudios Gallegos é unha publicación científica, de periodicidade irregular, do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento (CSIC), con sede en Santiago de Compostela.
O primeiro número é de 1944. A temática da revista abrangue áreas como a prehistoria, a arte, a crítica literaria, a filoloxía ou a etnografía e refírese principalmente a Galicia. O idioma empregado é fundamentalmente o castelán. Está dirixida por Eduardo Pardo de Guevara, director do propio IEGPS, cargo que ocuparon anteriormente Francisco Javier Sánchez Cantón e Xosé Filgueira Valverde sucesivamente.
Na páxina web do Instituto pódense descargar os contidos da revista publicados a partir de 1991.
Autores
Publicou artigos de, entre outros autores: Fermín Bouza-Brey, Isidro García Tato, Florentino López Cuevillas, Ramón Otero Pedrayo, Paulino Pedret, Vicente Risco, Francisco Javier Sánchez Cantón e Xesús Taboada Chivite.
O Formigueiro, Triabá, Castro de Rei
O Formigueiro é un lugar da parroquia de Triabá no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
Dana Stevens (crítica)
Dana Shawn Stevens, nada o 30 de xuño de 1966 é unha crítica cinematográfica de Slate. É tamén unha convidada regular no podcast cultural semanal da revista, Culture Gabfest. Está a traballar nun libro sobre Buster Keaton e o século XX.
Illa Grande da Terra do Fogo
A Illa Grande de Terra do Fogo está situada no extremo sur de América, continente do cal está separada polo Estreito de Magalláns. O seu extremo norte sitúase aproximadamente no paralelo 52,5º sur (Punta Delgada, Chile) e o seu extremo sur é o cabo San Pío, (Arxentina) ao sur do paralelo de 55º S. É con fartura a maior das illas do Grande Arquipélago Fueguino, sendo, cunha área de 47.401 km², a 29ª maior illa da Terra.
Está delimitada ao sur polo Canle Beagle, ao leste polo Océano Atlántico e ao oeste polo Océano Pacífico. Esta grande illa é compartida pola Arxentina e Chile, a quen lles corresponde a parte oriental e occidental, respectivamente.A parte Arxentina da illa corresponde á Provincia de Terra do Fogo, Antártida e Illas do Atlántico Sur, cuxa capital é a cidade de Ushuaia. O sector chileno da illa grande corresponde maioritariamente á Provincia de Terra do Fogo, pertencente á XII Rexión de Magalláns e a Antártica Chilena. A capital da referida Provincia é Porvenir. O resto da sección chilena da illa corresponde a parte da Provincia da Antártica Chilena, pertencente tamén á referida Rexión
Xeografía e relevo
A illa Grande de Terra do Fogo posúe dous sectores ben diferenciados, os dous terzos setentrionais están formados por mesetas e chairas suavemente ondulados. O sur é montañoso con ramificacións da cordilleira dos Andes (Andes Fueguinos), que teñen aquí orientación Leste-Oeste. O límite das neves eternas nestas montañas é moi baixo, aproximadamente desde os 500 msnm. A cordilleira Darwin no sector suroeste (chileno), conta cos puntos máis altos da illa. Deles o monte Shipton con 2469 msnm, é o máis alto, seguíndoo o monte Darwin. No fondo dos vales hai lagos como o Kami (ou Lago Fagnano) ou turbeiras ou, nas vertentes máis elevadas e menos soleadas, glaciares. As costas meridionais e occidentais onde os Andes entran en contacto co mar, son elevadas e moi accidentadas existindo algúns fiordes, as costas setentrionais, por contrapartida, son pouco accidentadas chamando a atención a case circular Baía San Sebastián e a baía Inútil.
Hidrografía
Ademais dos lagos e glaciares, a illa posúe numerosos ríos cuxas nacentes están en Ándelos e son na súa maioría afluentes do Río Grande de Terra do Fogo que desauga no Mar Arxentino.
Flora
200px|miniatura|esquerda|[[Drimys winteri flores]] miniatura|250px|Imaxe desde un satelite da NASA 200px|miniatura|esquerda|[[Nothofagus pumilio]]
Só o 30% das illas teñen bosque que é clasificado como (selva fría magallánica); o nordeste está composto por estepa e semideserto fresco. Nas chairas do nordeste predomina unha formación de tussok (coironales ou estepa de coirón) cuxa especie característica é a Festuca gracillima. Existen sete especies de árbores que se poden atopar nos bosques de Terra do Fogo: Canelo (Drimys winteri), Leña dura Maytenus magellanica, a conífera máis austral do mundo "Ciprés das Guaytecas" (Pilgerodendron uviferum), Notro (Embothrium coccineum), e tres especies de Haxas austrais; Ñirre Nothofagus antarctica, Lenga Nothofagus pumilio e o sempre verde Coigüe de Magallanes Nothofagus betuloides. Moi deliciosas froitas crecen en espazos abertos nestes bosques, é o caso do amorodo (Fragaria chiloensis var. chiloensis forma chiloensis) e calafate (Berberis buxifolia), que foron e son colleitadas polos indios e campesiños respectivamenteMartínez Crovetto, Raúl. 1968. Estudos Etnobotánicos. Nomes de plantas e a súa utilidade segundo os indios onas de Terra do Fogo. Revista da Facultade de Agronomía e Veterinaria da Universidade do Nordeste, Correntes, Arxentina. Estes bosques son únicos no mundo por haberse desenvolvido nun clima con invernos tan fríos (ao redor de 9 °C). A cobertura arbórea esténdese moi preto da punta máis austral de Suramérica. Os ventos son tan fortes que áreas expostas ao vento as árbores crecen torcidos pola forza dos ventos, e a xente denomínaos "árbores-bandeira" pola forma que necesitan tomar na súa loita contra o vento. A vexetación arbórea esténdese tan ao sur como a Illa dos Estados, Illa Navarino e o norte de Illa Hoste. A altitudes próximas aos 500 m pódense en atopar comunidades ananas de nothofagus. Indo máis cara ao sur, as illas Wollaston e o sur da illa Hoste Island están cubertas por tundra subantártica. Os bosques de Terra do Fogo deixaron de ter importancia local, foron considerados como a fonte desde onde árbores foron plantados noutras partes do mundo en lugares que teñen practicamente o mesmo clima pero que se atopaban orixinalmente carentes de árbores como as Illas Feroe e arquipélagos próximos, a maior parte das especies foron colleitadas dos lugares mais fríos de Terra do Fogo en sitios principalmente lindeiros coa tundra. Este esforzo resultou en cambios positivos, na medida en que os fortes ventos e fríos veráns non permiten o crecemento das árbores en Feroe desde outras rexións do mundo, estes agora son usados como ornamentais, para formar cortinas contra o vento e para loitar contra a erosión causada por tormentas e o pastoreo en Feroe. 200px|miniatura|[[Nothofagus betuloides]]200px|miniatura|dereita|[[Nothofagus antarctica]]
Clima
O clima nesta rexión é bastante inhóspito. É subpolar oceánico (clasificación climática de Köppen Cfc) con curtos e frescos veráns e longos, húmidos e moderados invernos: o nordeste caracterízase por fortes ventos e pouca precipitación; no sur e oeste é moi ventoso, brumoso e húmido a maior parte do ano e son poucos os días do ano sen choiva, auganeve, saraiba ou neve. Na Illa dos Estados, 230 km ao leste de Ushuaia recibe 1400 mm de choiva. As precipitacións son máis fortes no oeste, 3000 mm anuais. As temperaturas son moi uniformes ao longo do ano: en Ushuaia apenas exceden os 9 °C no verán e promedian 1 °C no inverno. As nevadas poden ocorrer no verán. Os fríos e húmidos veráns axudan a preservar os antigos glaciares. As illas mais austrais posúen clima subantártico típico de Tundra que fai o crecemento de árbores imposible. Existen algunhas áreas no interior que teñen clima polar. Rexións no mundo con climas similares a Terra do Fogo son: Illas Aleutianas, Islandia, Península de Alasca e Illas Feroe. Os invernos son moi prolongados e rigorosos nos cales son continuas as nevadas, durante os invernos, cando as temperaturas constantemente sitúanse baixo os -10°C (10 graos centígrados ou Celsius baixo cero) as horas de sol son escasas (amence facía as 9:30 horas e escurece cara ás 15 horas), a primavera adoita posuír frecuentes orballos e ocasionais nevadas, os veráns son agradables aínda que con temperaturas que apenas superan os 15 °C (excepcionalmente, a partir do quentamento global, rexistráronse algúns poucos días con temperaturas que frisaron os 30 °C), se no inverno as horas con sol son poucas, por contrapartida, durante o verán fueguino o sol sae temperán e recentemente ponse cara ás 22:30 horas. Durante todo o ano son frecuentes e fortes os ventos (ouveadores ou bramadores) que sopran desde o cuadrante suroeste traendo aire frío e moita humidade que se condensa e precipita nas cordilleiras.
Pobos orixinarios de Terra do Fogo
miniatura|Fantásticos homes con cola que o mapa de [[Alonso de Ovalle situaba como habitantes de Terra do Fogo en 1646.]] miniatura|[[Faro (construción)|Faro do fin do mundo o Les Eclaireurs, Terra do Fogo.]] En canto á poboación pre-europea, o arquipélago fueguino está habitado polo Homo sapiens sapiens desde hai uns 10.000 anos. O primeiro poboamento foi obra de paleoamericanos, os cales serían os devanceiros dos yámana, os mánekenks e quizais parcialmente dos kawéskar, vulgarmente chamados alacalufes.
Os yámana habitaban principalmente na rexión oriental, os kawéskar nas abruptas e anfractuosas costas occidentais. Cara ao século XIV unha etnia do conxunto amerindio, do subconxunto pámpido e da liñaxe dos patagóns, os onas, ingresaron a Terra do Fogo. Esta nova poboación instalouse principalmente na rexión esteparia (aproximadamente a metade norte do arquipélago), pasando a ser a etnia selknam; unha liñaxe do conxunto ona accedeu ao extremo sueste do territorio mixoxenizándose cos yámana, dando orixe deste xeito á etnia manneken ou manekenken, coñecida vulgarmente como "aush".
A inmensa maioría da poboación orixinaria da illa pereceu a fins do século XIX e inicios do século XX, vítima principalmente dunha campaña de exterminio lanzada polos estancieros patagónicos. Actualmente un número de descendentes dos fueguinos habitan nela.
Época colonial
Os primeiros europeos que tiveron contacto con esta illa foron os membros dunha expedición española ao mando de Fernão de Magalhães, cara ao 21 de agosto de 1520. O nome atribúese á visión que tiveron dela estes primeiros mariñeiros europeos que exploraron as súas costas: desde os seus barcos divisaban sorprendentes e constantes fogueiras. Así, foi nomeada "Terra dos Fogos", nome que Carlos I de España modificaría a "Terra do Fogo".
As fogueiras eran a forma en que os orixinarios se protexían do frío austral, indíxenas onas (ou selk'nam) e yámana (ou yaghan) que, a pesar do duro clima, apenas utilizaban roupa. Só o lume e a súa especial adaptación metabólica (temperatura corporal un grao superior á nosa) os mantiña quentes. Portaban fogueiras acendidas ata nas canoas de cortiza de lenga, que utilizaban para pescar e cazar mamíferos mariños.
Cara a 1555 o español Juan de Alderete intentou unha conquista da Terra do Fogo pero, igual que Pedro Sarmiento de Gamboa, debeu desistir ante as inclemencias climáticas (máis que ante a resistencia dos nativos, xa que os fueguinos aborixes adoitaban ser hospitalarios). A inicios do século XVII outro español, Francisco de Hoces, notou por vez primeira que Terra do Fogo era un conxunto insular. O descubrimento de Hoces foi corroborado polos neerlandeses Cornelius Schouten e Isaac Le Maire.
Época republicana
Tras a independencia da Arxentina e Chile, os dous novos estados discutiron longamente a soberanía sobre a illa. En xullo de 1876 os chanceleres de ambos os países, Bernardo de Irigoyen e Diego Barros Arana, dentro dun acordo xeral sobre as fronteiras, decidiron dividir a illa cunha liña imaxinaria que separase o sector chileno, ao oeste, do arxentino, ao leste. A fronteira convida por ambos os países en virtude do Tratado de Límites de 1881 esténdese desde o Cabo Espírito Santo, na boca do Estreito de Magalláns, ata o Canle de Beagle, seguindo a lonxitude 68º 34' O.
Desde décadas antes (1840) xa comezara o asentamento de poboación branca, iniciada coa introdución de misioneiros anglicanos e católicos salesianos. Tras eles chegaron os primeiros estancieros, que iniciaron unha forte presión sobre a poboación indíxena.
En 1881 comezaron a chegar a Terra do Fogo buscadores de ouro, que tras algunhas investigacións lograron achar o prezado metal na illa. A noticia estendeuse rapidamente, dando paso a unha febre do ouro que atraeu numerosos inmigrantes europeos. Entre eles chegou Julius Popper, que alcanzou a erixir un pequeno imperio mineiro, baseado en cuestionados métodos, como o xenocidio da poboación autóctona.
A súbita riqueza aurífera permitiu o establecemento das principais poboacións urbanas. Porvenir, en Chile, e Río Grande, na Arxentina, creáronse en 1883. A maior poboación da illa, Ushuaia, foi fundada ao ano seguinte.
Nos últimos anos do século XIX creáronse as primeiras grandes estancias ovelleiras da illa, propiedade das familias Menéndez e Bridges.
Videoxogo de estratexia
Os videoxogos de estratexia son videoxogos que requiren que o xogador poña en práctica as súas habilidades de planificación e pensamento para manobrar, xestionando recursos de diverso tipo (materiais, humanos, militares...), conseguir a vitoria. Na maioría dos videoxogos de estratexia, "ao xogador concedéselle unha vista do mundo absoluta, controlando indirectamente as unidades baixo o seu poder".
"A orixe dos videoxogos de estratexia está fortemente vinculado cos seus curmáns próximos, os xogos de mesa de estratexia".
Relacións con outros xéneros de videoxogos
Moitos videoxogos deste xénero comparten en maior ou menor medida características con outros xéneros. Así sucede por exemplo cos MOBA e os videoxogos de rol, ou os 4x cos videoxogos de construción e xestión.
De acordo á dinámica e ao predominio da táctica e estratexia
thumb|Batalla no videoxogo de estratexia en tempo real [[Cossacks: European Wars.]] Os videoxogos de estratexia xeralmente toman unha de catro posibles formas arquetípicas, dependendo de se o xogo é por quendas, en tempo real e se o xogo enfocase en estratexia de todos os ámbitos ou só nunha, preferentemente a militar (táctica). Non obstante todo xogo contén implícitas cada unha destas 4 características que se poden superpoñer de tal maneira que sexa moi complexo clasificar a un xogo dentro dun só subxénero.
Estratexia en tempo real
Os videoxogos de estratexia en tempo real o RTS (siglas en inglés de real-time strategy) son videoxogos de estratexia nos que non hai quendas se non que a acción transcorre de forma continua no tempo.
Nos videoxogos en tempo real son dos subxéneros da estratexia máis dinámicos que hai. Ademais, por regra xeral están máis traballados no apartado gráfico, xa que ao ter terreos de xogo máis pequenos que outros subxéneros, pódense representar máis texturas sen alterar tanto o rendemento.
Os RTS están pensados para ser xogados de forma moi dinámica e rápida. A diferenza dos baseados en quendas non precisan unha planificación tan pausada das decisións e céntranse moi frecuentemente na acción militar. A recolección de recursos sole ser simple, só hai materias primas. As batallas represéntanse a unha escala de refrega, aínda que hai varios xogos que se centran en representar batallas multitudinarias con millares de unidades no terreo, como sucede nas batallas da serie Total War.
A raíz da difusión de Internet adquiriron especial popularidade os RTS masivos multixogador online, onde cabe destacar títulos como OGame, Mount&Blade, Travian, 0 A.D., Age of Empires Online, Kingdoms of Camelot, Galaxy life, Clash of Clans, World of Warcraft: Warlords of Draenor, EVE Online, Crowfall, Conan Exiles... Algúns de eles teñen a particularidade de ser xogos de navegador web, por tanto multiplataforma.
Táctica en tempo real
Son coñecidos tamén polas súas siglas en inglés RTT (real-time tactics). Compartindo aspectos dos xogos de simulación e xogos de guerra, os xogos de táctica en tempo real enfócanse en aspectos operacionais e control de guerra. A diferenza dos xogos de estratexia en tempo real, o manexo económico e de recursos e a construción de edificios non forman parte das batallas. Algúns exemplos son a serie Commandos, Warhammer: Dark Omen, World in Conflict e a serie Close Combat.
Estratexia por quendas
Tamén son coñecidos polas súas siglas en inglés TBS (turn-based strategy). O termo "xogo de estratexia por quendas" xeralmente aplicase a certos videoxogos de estratexia para distinguilos dos xogos de estratexia en tempo real. Un xogador dun xogo por quendas posúe un período de análise antes de realizar unha acción. Algúns exemplos deste xénero son Empire-Strike, Civilization, e as series Heroes of Might and Magic e Master of Orion.
Os xogos por quendas veñen en dúas formas dependendo de se, nunha quenda, os xogadores xogan simultaneamente ou xogan as súas quendas en secuencia. Os primeiros son chamados xogos de estratexia por quendas simultáneos; sendo Diplomacy un exemplo notable. Os últimos caen na categoría dos xogos de estratexia por quendas alternadas, e á súa vez se subdividen en: A diferenza está no orde no que os xogadores xogan as súas quendas. En clasificado, os xogadores empezan as súas quendas no mesmo orde sempre. No inicio round robin, o xogador que empeza é elixido de acordo a unha política round robin. En aleatorio o primeiro xogador é elixido ao azar.
Case todos os xogos de estratexia que non sexan videoxogos (xogos de mesa) son por quendas. O mercado dos xogos de computadora ultimamente inclinouse máis polos xogos en tempo real.
Algúns xogos recentes mesturaron compoñentes dos xogos en tempo real con compoñentes dos xogos por quendas. Nestes xogos aos xogadores sónselle dados 100 movementos por día. Estes movementos poden ser tomados en calquera momento dese día independentemente de se outros xogadores realizaran os seus movementos ou non.
Táctica por quendas
Coñecidos tamén pola súas siglas TBT (turn-based tactics). A xogabilidade táctica por quendas caracterízase pola expectativa dos xogadores por completar as súas tarefas usando só as forzas de combate que provéenselles, e usualmente pola disposición dunha representación realista (ou polo menos crible) de operacións e tácticas militares. Exemplos do xénero son Jagged Alliance e a serie X-COM, así como xogos de rol tácticos como Final Fantasy Tactics, a serie Fire Emblem e os xogos da desenvolvedora Nippon Ichi.
Pola súa temática
Independentemente de que sexan en tempo real ou por quendas, estratéxicos ou tácticos, os videoxogos de estratexia categorízanse a miúdo pola súa temática ou o seu enfoque, pois pouco teñen que ver aqueles que se centran por exemplo no desenvolvemento dun imperio cos que se basean na defensa ou a destrución dunha fortaleza ou unha facción inimiga.
Construción de imperios
Tamén coñecidos como 4X, son xogos nos que debe explorar, expandir, explotar e exterminar. Poden ser por quedas ou en tempo real. Quizais os xogos máis coñecidos deste subxénero sexan as series Civilization e Age of Empires, World of Warcraft: Warlords of Draenor, EVE Online, Crowfall, Conan Exiles e Mount&Blade.
Videoxogos de artillería
thumb|Scorched 3D, exemplo dun videoxogo de artillería [[software libre|libre.]]
Son xogos, xeralmente por quendas, nos cales os tanques atácanse uns a outros ou similares. Os xogos de artillería son un tipo de xogo de estratexia, aínda que tamén foron descritos como xogos de disparos. Algúns exemplos de xogos de artillería son Worms, Gunbound, Scorched Earth, Tanarus, Gorilla (o cal está programado en QBASIC), así como o popular xogo para móbiles e tabletas Angry Birds.
MOBA
Neste xénero saliéntase o xogo en equipo, os xogadores seleccionan e controlan un "heroe", unha unidade de grande alcance con varias habilidades e vantaxes para formar a estratexia xeral dun equipo. O obxectivo é destruír a estrutura principal dos opoñentes coa axuda de unidades controladas por ordenador xeradas periodicamente que marchan cara a estrutura principal do inimigo a través de sendeiros aos que se refire como "carrís". Diferénciase dos xogos tradicionais RTS en que non hai construción de unidades (estas xéranse soas) e os xogadores controlan só un personaxe. Algúns exemplos destes xogos son: League of Legends, Defense of the Ancients ou Heroes of the Storm
Tower Defense
Tower defense ou TD é un subxénero dos videoxogos de estratexia en tempo real. O obxectivo é lograr que as unidades inimigas non cheguen a cruzar o mapa, para logralo débense construír torres ou outros artefactos que as ataquen ao pasar. Tanto os inimigos como as torres teñen diferentes habilidades e custos. Ao eliminar unha unidade inimiga recíbense puntos ou diñeiro que debe ser utilizado para construír ou mellorar torres. Exemplos destacados son: Desktop Tower Defense, Plants vs. Zombies e Kingdom Rush.
Historia
A estratexia é un xénero moi antigo, como se pode observar con videoxogos coma Defender of the crown, de 1986 e outros de estratexia por quendas, non obstante, o seu maior apoxeo comeza con videoxogos de estratexia en tempo real, cun pioneiro coma Dune 2, de Westwood studios e outros tamén pioneiros, pero en temática coma o videoxogo de Blizzard Warcraft: orcs & humans,de 1994 e o posterior Comand & Conquer, de 1995, tamén de Westwood studios, que foi o que iniciou realmente unha interminable lista de clons.
Este planteamento foi moi exitoso, e salvo excepcións coma Civilization, Civilization II, e outras menos exitosas; habería que esperar ata o ano 1998 para ver unha serie de videoxogos de compañías xa asentadas nun sector sempre en crecemento (coma Blizzard ou Microsoft) que realmente o seu propósito era innovar, casos relevantes son os de StarCraft (cunha opinión xeneralizada dos xogadores sobre el, que o situaría coma o mellor videoxogo deste xénero xamais realizado) que incorporaba a temática espacial; e Age of empires, que incorporaba á estratexia en tempo real acción coma o comercio ou a sucesión de idades. Nese mesmo ano tamén houbo videoxogos españois de gran sona internacional, coma Comandos, de Pyro studios.
Actualidade
Na actualidade este xénero poderíase considerar como o máis importante en PC, grazas a títulos coma Empire Earth, de Sierra, do ano 2001, e sobre todo da innovadora saga Total War de The Creative Assembly, uns estudios punteiros no software europeo, con exemplos coma Medieval:Total War (2002) ou Rome:Total War (2004), con millóns de copias vendidas en todo o mundo. Tamén os importantes estudios norteamericanos Blizzard revolucionaron o mercado con Warcraft III:Reing of Chaos(2002) e a súa expasión The frozen throne. En definitiva, a estratexia actual intenta explorar novos camiños, fusionando xéneros (caso da sobresaínte mestura estratexia-rol Spellforce -2003-, obra mestra do software centroeuropeo, de JoWood, produtora austríaca e de Phenomic game developments, estudios teutóns), por exemplo, ou modalidades da propia estratexia, por quendas e en tempo real, como no mencionado caso de Total War.
Ciutat del Teatre
A Ciutat del Teatre de Barcelona (Cidade do Teatro de Barcelona en catalán) é un amplo complexo de instalacións para a formación e representación teatral, que se atopa situada ao final da rúa Lleida, xusto na fronteira entre o antigo barrio da França Xica (na parte norte do Poble-sec) e o parque de Montjuïc, na cidade de Barcelona.
Comprende o Mercat de les Flors, na praza interior chamada de Margarita Xirgú; o Teatre Lliure, no antigo Palacio da Agricultura construído para a Exposición Internacional de Barcelona de 1929, que acolle unha sala principal (Sala Fabià Puigserver) e unha máis reducida (o Espai Lliure); e, finalmente, o Centre de Documentació i Museu de les Arts Escèniques.
Así mesmo, nun sentido máis amplo pódense considerar tamén incorporados, dado a súa proximidade, o Barcelona Teatre Musical, situado no recinto do antigo Palau d'Esports de Barcelona, e o Teatre Grec, que acolle as representacións teatrais da tempada de verán ao aire libre.
A1C
miniatura|O [[astronauta Ed White vestido un traxe A1C para a misión Apolo I.]] A1C foi o nome dun traxe espacial presurizado pensado para usar nas misións do bloque I do proxecto Apollo e deseñado a partir do traxe G4C usado no programa Gemini. O traxe nunca chegou a voar debido á cancelación das misións Apolo do bloque I polo accidente que levou á morte dos astronautas da misión Apollo 1 na rampla de lanzamento durante unhas probas en terra.
Faro do cabo Ortegal
O faro do cabo Ortegal é un faro galego proxectado no Cabo Ortegal en 1982, data de aprobación da súa construción por orde ministerial; acabou a obra en 1984.
Galería de imaxes
miniatura|center|600px|Faro e cabo
Enid Blyton
Enid Blyton (nada en East Dulwich (Londres) o 11 de agosto de 1897 e finada en Hampstead o 28 de novembro de 1968, foi unha escritora inglesa de literatura infantil e xuvenil tamén coñecida como Mary Pollock.
All-Ireland Senior Football Championship 2015
O All-Ireland Senior Football Championship 2015 foi a 128ª edición do campionato de fútbol gaélico máis importante do mundo, que se creou en 1887. No campionato participaron 33 equipos: 31 condados de Irlanda (todos menos Kilkenny), Londres e Nova York.
Enid Blyton
É coñecida por numerosas series de libros baseados en personaxes recorrentes e deseñados para diferentes grupos de idade. Os seus libros gozaron de grande éxito en moitas partes do mundo, e venderon máis de 600 millóns de copias.
All-Ireland Senior Football Championship 2015
Equipos
No campionato participaron 33 equipos: 31 condados de Irlanda máis Londres e Nova York. Igual que en anos anteriores, os futbolistas do condado de Kilkenny no lograron facer un equipo. Nova York non participou nas eliminatorias.
Enid Blyton
Un dos personaxes máis coñecidos de Blyton é Noddy, destinado aos lectores máis novos. Con todo, o seu traballo principal é o xénero de novelas para lectores mozos, no que os nenos teñen as súas propias aventuras coa mínima axuda dos adultos. Unha serie deste tipo son The Famous Five (21 novelas, 1942-1963, baseadas en catro nenos e o seu can) ou Five Find-Outers, (15 novelas, 1943-1961, onde cinco nenos regularmente burlan o policía local), así como The Secret Seven (15 novelas, 1949-1963, unha sociedade de sete nenos que resolven varios misterios).
All-Ireland Senior Football Championship 2015
25px|border Connacht Senior Football Championship
Na rolda preliminar Nova York perdeu con Galway 0-8 a 2-18.
Enid Blyton
O seu traballo consiste en contos infantís de aventuras e fantasía, ás veces con maxia. Os seus libros foron e seguen sendo enormemente populares en toda a Mancomunidade Británica de Nacións e en case todo o mundo. A súa obra foi traducida a case 90 idiomas.
All-Ireland Senior Football Championship 2015
25px|border Leinster Senior Football Championship
Na fase preliminar disputáronse 3 partidos: Offaly 0-13 - Longford 0-16, Laois 3-16 - Carlow 0-8 e Louth 0-16 - Westmeath 3-14.
Enid Blyton
A produción literaria de Blyton foi de máis de 800 libros en aproximadamente 40 anos. Chorion Limited de Londres é agora a propietaria e manexa as propiedades intelectuais e marcas dos personaxes de Blyton como Noddy e a coñecida serie The Famous Five.
All-Ireland Senior Football Championship 2015
25px|border Ulster Senior Football Championship
Na rolda preliminar Donegal venceu a Tyrone 1-13 a 1-10.
Enid Blyton
Traxectoria
Blyton naceu no número 354 de Lordship Lane, East Dulwich (Londres), filla máis vella de Thomas Carey Blyton (1870-1920), un vendedor de artigos de coitelaría, e a súa esposa, María Teresa Harrison Blyton (1874-1950). Tivo dous irmáns máis novos, Hanly (1899-1983) e Carey (1902-1976), que naceron logo de que a familia se trasladase á localidade próxima de Beckenham na Avenida Oakwood.
De 1907 a 1915, Blyton foi educada na escola de San Cristóbal (St. Christopher's School) en Beckenham. miniatura| dereita|Antiga casa de Enid Blyton "Old Thatch" (Palla Vella), preto de [[Bourne End, Buckinghamshire, Inglaterra.]]
Ela ensinou durante cinco anos en Bickley, Surbiton e Chessington, e escribía no seu tempo libre. O seu primeiro libro, Child Whispers, unha colección de poemas, foi publicado en 1922.
O 28 de agosto de 1924 Blyton casou co Maior do exército británico Hugh Alexander Pollock, DSO (1888-1971), un heroe de guerra e alcohólico depresivo que traballaba co seu editor George Newnes. A parella trasladouse a Bourne End, Buckinghamshire (Peterswood nos seus libros). Co tempo mudáronse a unha casa en Beaconsfield, chamada Green Hedges ("Sebes Verdes"), por decisión dos seus lectores, logo dun concurso no Sunny Histories. Tiveron dous fillos: Gillian Mary Baverstock (15 de xullo de 1931 - 24 de xuño de 2007) e Imogen Mary Smallwood (nada o 27 de outubro de 1935).
A mediados de década de 1930 Blyton experimentou unha crise espiritual, Enid sentiu desexos de converterse á fe católica, pero desistiu por mor das renuncias que tería que facer na súa vida. A pesar diso deu ás súas fillas unha educación relixiosa, foron bautizadas na fe anglicana e foron á escola dominical.
Desde a súa morte en 1968 e a publicación da autobiografía da súa filla Imogen, A Childhood at Green Hedges, Blyton aparece como unha persoa inestable emocionalmente e a miúdo maliciosa. En 1939 o seu matrimonio con Pollock atopábase en dificultades, e ela comezou unha serie de romances. En 1941 coñeceu a Kenneth Fraser Darrell Waters, un cirurxián de Londres, con quen comezou unha relación. Durante o seu divorcio, Blyton chantaxeou o maior Pollock acusándoo de ter toda a culpa do fracaso do matrimonio, sabendo que a exposición do seu adulterio podería arruinar a súa imaxe pública. Ela prometeu que se el admitía os cargos de infidelidade, lle permitiría un acceso ilimitado ás súas fillas. Con todo, despois do divorcio, Pollock tivo prohibido pórse en contacto coas súas fillas, e Blyton asegurouse de que non volvese atopar traballo en ningunha editorial posteriormente. Volveu beber en exceso e viuse obrigado a solicitar a bancarrota.
Blyton e o doutor Darrell Waters casaron na oficina de Rexistro da Cidade de Westminster o 20 de outubro de 1943, e posteriormente cambiaron o apelido das súas dúas fillas a Darrel Waters. Pollock tamén volveu casar despois. O segundo matrimonio de Blyton era moi feliz e, polo que a súa imaxe pública se refire, adaptouse sen problemas ao seu papel como esposa dun médico abnegado, vivindo con el e as súas dúas fillas en Green Hedges.
O marido de Blyton morreu en 1967. Durante os meses seguintes, ela enfermou cada vez máis. Enferma de alzhéimer, Blyton foi trasladada a unha clínica de repouso tres meses antes da súa morte. Morreu no Greenways Nursing Home, Londres, o 28 de novembro de 1968, á idade de 71 anos e foi incinerada no Golders Green Crematorium, onde quedaron as súas cinzas.
A casa de Blyton, Green Hedges, foi vendida en 1971 e demolida en 1973. A área onde unha vez estivo Green Hedges agora está ocupada por casas e unha rúa que se chama Blyton Close. A súa filla Imogen dixo: "A verdade é que Enid Blyton era arrogante, insegura, pretenciosa, moi hábil en pór as cousas difíciles ou desagradables, e sen un chisco de instinto maternal. Cando era nena, eu víaa como unha autoridade bastante estrita, como adulta dábame mágoa". A filla máis vella, Gillian, non tiña o mesmo punto de vista cara á nai, e a biografía de Imogen de Blyton contén un prólogo de Gillian no sentido de que os seus recordos da infancia con Enid Blyton foron principalmente felices. miniatura|Placa azul na súa casa en East Dulwich.
Mercedes Gallego
María de las Mercedes Gallego Esperanza, nada en Ourense o 1 de xaneiro de 1952, é unha historiadora da arte e política galega.
Enid Blyton
Outras obras
Blyton escribiu centos doutros libros para nenos pequenos e maiores: novelas, coleccións de contos e algunhas obras de non ficción. Tamén encheu un gran número de páxinas da revista, Sunny Stories, que era inmensamente popular entre os nenos máis pequenos.
Mercedes Gallego
Traxectoria
Licenciouse e posteriormente doutorouse en Historia da Arte pola Universidade Complutense de Madrid. Posteriormente aprobou unhas oposicións para dar clase no ensino secundario como catedrática de Xeografía e Historia no IES O Couto da cidade de Ourense, do que foi directora entre 1999 e 2004. Nese ano presentouse ás eleccións de 2004 encabezando a candidatura ourensá do PPdeG ao Senado, pola que resultou elixida. Permaneceu na Cámara Alta durante os catro anos da lexislatura, tempo tras o que se reincorporou ao ensino. No ano 2012 ocupou a xefatura Territorial de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria de Ourense.
Enid Blyton
Outras obras
Ela usou o pseudónimo Mary Pollock nuns cantos títulos (o segundo nome máis o apelido de casada). Os últimos volumes da súa serie máis famosa foron publicados en 1963. Moitos dos libros apareceron despois, pero eran principalmente libros de contos feitos de traballos reciclados.
Mercedes Gallego
Traxectoria
Foi presidenta do Grupo de Arte Francisco de Moure (Ourense) entre 1993 - 2005.
Obra
Tamén escribiu os textos dos catálogos de diversas exposicións, como as dos artistas Xavier Cuíñas ou Carmucha Vázquez Prats, ademais de numerosos artigos de arte en xornais e revistas especializadas.
Enid Blyton
Outras obras
Blyton tamén escribiu numerosos libros sobre a natureza e temas bíblicos.
Obxecto
Os libros de Blyton divídense xeralmente en tres tipos. Un que involucra nenos ordinarios en situacións extraordinarias, aventuras, a resolución de crimes, ou doutro tipo que se atopan en circunstancias infrecuentes. Algúns exemplos son a  The Famous Five, The Secret Seven ou The Adventure Series.
O segundo tipo e máis convencional son as historias de internados, que teñen unha maior énfase na vida do día a día na escola. Este é o mundo das festas a media noite, as bromas, e a interacción social dos distintos tipos de caracteres. Exemplos deste tipo son as historias nas Malory Towers e a serie St. Clare's.
O terceiro tipo é o fantástico. Os nenos adoitan ser transportados a un mundo máxico no que se reúnen fadas, trasnos, elfos, ou outras criaturas de fantasía. En moitos dos seus contos, os xoguetes cobran vida cando os seres humanos non están cerca.
"Prohibicións"
Informouse con frecuencia (na década de 1950 e tamén na década de 1980) que varias bibliotecas infantís eliminaran algunhas das obras de Blyton dos seus estantes. A historia destas "prohibicións" de Blyton son confusas. Ás veces alegouse a mala calidade literaria, outras afirmaban que o seu vocabulario era demasiado limitado, que presentaba unha visión demasiado optimista do mundo e ata suxestións de que os libros do pequeno Noddy era "sospeitosos" de ser un mal exemplo para os nenos porque ás veces choraba cando se sentía frustrado e era politicamente incorrecto.
Non hai evidencia de que a popularidade dos seus libros se resentise algunha vez por isto. Ela foi defendida por populares xornalistas e outra xente, pero nunha enquisa de 2003 Blyton figura como a cuarta persoa máis malvada detrás de Adolf Hitler, Pol Pot e Xenxis Kan e por diante de Idi Amin considerado menos desprezable no quinto lugar. Pero a verdade é que ela non estaba interesada nas opinións dos críticos maiores de 12 anos.
En novembro de 2009 revelouse na prensa británica que a BBC prohibiu a dramatización dos libros de Blyton na radio desde 1930 ata a década de 1950.
Actitudes datadas e reimpresións alteradas
Os libros son unha representación do seu tempo, sobre todo os títulos publicados na década de 1950. Presentan o sistema de clases do Reino Unido é dicir, "inculto" fronte a "decente". Moitos dos libros de nenos de Blyton reflicten estereotipos negativos con respecto ao xénero, á raza e á clase.
Un exemplo deste tipo de material con data podería ser a alteración da expresión "black as a nigger with soot" (negro como un negro con feluxe) que aparece en Five Go Off to Camp. Nese momento, "Negro" era o termo estándar formal e "Nigger", un coloquialismo despectivo relativamente común. Este é un dos cambios máis evidentes de alteración nas reimpresións modernas, xunto coa substitución dos Golliwogs por osos de peluche ou trasgos. Algúns destes cambios das editoriais debidos ás actitudes contemporáneas cos estereotipos raciais foron criticados por algúns que o ven como a manipulación dunha peza importante da historia da literatura infantil. O libro de Druce mostra o caso de The Little Black Doll (que quería ser de cor rosa), que se converteu en obxectivo de reimpresión. Tamén se quitaron en deferencia ás modernas actitudes éticas moitas referencias casuais aos escravos e aos castigos corporais - En The Faraway Tree Dame Slap (Dona labazada) cambiouse a Dame Snap (Dona estalo) e varias referencias aos personaxes en Malory Towers e  St. Clare's a expresión "ser azoutado" cambiouse a "ser regañado". As actitudes de Blyton foron obxecto de críticas durante a súa vida laboral; un editor rexeitou unha historia dela en 1960, por ter unha visión negativa literaria dela, pero tamén dicindo que "Hai un toque débil, pero pouco atractivo da antiga xenofobia na actitude da autora ante os ladróns, eles son "estranxeiros" ... e isto parece ser considerado como suficiente para explicar os seus crimes".
Do mesmo xeito, suxeriuse que as representacións de nenos e nenas nos seus libros eran sexistas. Por exemplo, en 2005, nun artigo en The Guardian. Suxería que "The Famous Five" representan unha loita de poder entre Julian, Dick e George (Georgina), cos personaxes femininos xa sexa actuando como nenos ou por seren dominadas. Aínda que os problemas son máis subxectivos que con algunhas das cuestións raciais, suxeriuse que unha nova edición dos libros abordase estas cuestións a través de cambios, o que deu lugar á nostalxia polos libros e a súa falta de corrección política. Nos libros dos Secret Seven, as nenas están excluídas deliberadamente de tarefas tales como a investigación dos viláns e dos agochos - en Go Ahead, Secret Seven, dise directamente "Por suposto que non", dixo Peter, soando moi crecido, de súpeto, "Explorar esa cova de carbón é un traballo de homes". Nos Famous Five isto é menos frecuente, pero en Five on a Hike Together, Julián dá ordes similares a George: "Podes parecer un mozo e comportarte como un mozo, pero es unha moza. E gústenos ou non, as nenas teñen que ser coidadas".
Cine
A historia da vida de Blyton converteuse nunha película da BBC en 2009 con Helena Bonham Carter no papel protagonista. A filmación comezou en marzo de 2009 e emitiuse por primeira vez no Reino Unido na BBC Four o 16 de novembro de 2009, seguido dun documental sobre Enid Blyton. Matthew Macfadyen e Denis Lawson interpretaron o primeiro marido de Blyton, Hugh Pollock, e o segundo marido de Blyton, Kenneth Darrell Waters, respectivamente.
Estatísticas
miniatura|Un estante cheo de reimpresións de Enid Blyton.
Thoth-Amon
Thoth-Amon é unha personaxe ficticia do mundo de Conan o bárbaro, creado por Robert E. Howard, sendo habitualmente antagonista do heroe. Aparece por vez primeira en "O fénix na espada", a primeira das historias de Conan, e é un feiticeiro adorador do deus serpe Set, e en dúas ocasións (O reino salvaxe de Conan 3 e 4) dirixiu un exército de homes-serpe ós que Conan e o seu fillo Conn tiveron que aniquilar.
Nome
miniatura|150px|O deus exipcio [[Tot.]] Presumiblemente Howard derivou o nome da personaxe a partir das deidades exipcias Tot e Amón.
Descrición
Thoth Amón é un feiticeiro moi poderoso que leva unha túnica vermella con carapucha e ó que se lle supoñen uns 180 anos. Mantense con vida grazas á súa maxia.
Cos seus poderes pode crear obxectos do nada, facer aparecer monstros e feras, invocar tornados, bólas de enerxía, provocar explosións, ver o futuro e invocar ó deus Set, que se materializa en forma de serpe xigante.
Morreu no Reino salvaxe de Conan 4, tras unha batalla con Conan nunha praia de Zembabwei.
Certame de Teatro do Miño
Tanto a representación de O Incerto Señor Don Hamlet, Príncipe de Dinamarca (1958) como as obras dramáticas xurdidas pinga a pinga na década de 1950, valeron de antecedentes para a creación do Certame de Teatro do Miño, celebrado en Lugo no ano 1960. A el concorreron un número significativo de obras, entre as cales o xurado seleccionou as seguintes:
Precisamente un dos membros do xurado, Ricardo Carvalho Calero, narra en 1982 o proceso de selección das obras nun artigo de prensa (o cal foi incluído en Ricardo Carvalho Calero (2000): Escritos sobre Teatro, A Coruña: Biblioteca-Arquivo “Francisco Pillado Mayor” da Universidade da Coruña). En dito artigo, Carvalho sinala un trazo cumún a todas as obras escollidas: tratábase dun teatro evasivo e elitista, acorde co Teatro de Cámara.
Tamén clasificou Ricardo Carvalho Calero nese mesmo traballo as obras arriba refenciadas, as cales se poderían dividir en tres grupos:
O Certame do Miño contou cunha única edición, mais a súa importancia é incuestiónabel. Sendo un produto da recuperación cultural (agromada en Galiza na década de 1960), valeu para que aparecesen novos autores, e achou continuidade nos Premios de Teatro Castelao (1963-1965).
Signo de repetición
miniatura|130px|dereita|Signo de repetición. En música, un signo de repetición é a marca e signo que ten o obxectivo de evitar volver escribir compases que van ser repetidos.
miniatura|500px|esquerda|Signo de repetición cos recadros de 1ª e 2ª vez.
Fluoresceína
A fluoresceína é un composto orgánico e unha tinguidura. Está dispoñible en forma de po de cor laranxa escura/vermella lixeiramente soluble en auga e alcohol. Utilízase amplamente como rastreador fluorescente en moitas aplicacións.
A fluoresceína é un fluoróforo utilizado comunmente en microscopía, nun tipo de láser de colorante como medio láser activo, en ciencias forenses e seroloxía para detectar manchas de sangue ocultas, e en trazado de tinguiduras. Os principais derivados son o isotiocianato de fluoresceína (FITC) e, en síntese de oligonucleótidos, o 6-FAM fosforamidito.
A cor da súa solución acuosa varía de verde a laranxa en función do modo en que é observada: por reflexión ou por transmisión, como se pode ver en medidores de nivelación con burbulla, por exemplo, nos cales a fluoresceína se engade como colorante para o alcohol que enche o tubo para incrementar a visibilidade das burbullas de aire contidas no seu interior (o que mellora a precisión do instrumento). As solucións máis concentradas de fluoresceína mesmo poden parecer vermellas.
Investigación bioquímica
En bioloxía celular, o derivado isotiocianato da fluoresceína é a miúdo utilizado para etiquetar e rastrear células en aplicacións de microscopía de fluorescencia (por exemplo, citometría de fluxo). Outras moléculas bioloxicamente activas (como anticorpos) poden tamén ser unidas á fluoresceína, o que permite dirixir o fluoróforo a proteínas específicas ou estruturas do interior das células. Esta aplicación é común na técnica da yeast display.
A fluoresceína pode tamén ser conxugada a nucleósidos trifosfato e incorporada encimaticamente a sondas para a hibridación in situ. O uso de fluoresceína amidito permite sintetizar oligonucleótidos etiquetados para o mesmo propósito. Outra técnica denominada baliza molecular usa oligonucleótidos etiquetados con fluoresceína sintética. As sondas etiquetadas con fluoresceína poden servir para obter unha imaxe usando hibridación in situ fluorescente (FISH), ou son a diana de anticorpos en inmunohistoquímica. Isto último é unha alternativa común ao uso de digoxixenina, e ambas son usadas conxuntamente para etiquetar dous xenes nunha soa mostra.
Uso médico
miniatura|Aplicación de pingas de fluoresceína para un exame ocular.
A fluoresceína de sodio, que é o sal sódico de fluoresceína, utilízase moito como ferramenta de diagnóstico nos eidos da oftalmoloxía e optometría, nos que se utiliza a fluoresceína tópica no diagnóstico da abrasión corneal, úlcera corneal e infección corneal herpética. Tamén se utiliza nas lentes de contacto ríxidas permeables aos gases para avaliar a capa de bágoas baixo a lente. Está dispoñible en forma de bolsiñas de uso único estériles que conteñen aplicadores de papel sen penuxe bañados en fluoresceína de sodio.
A fluoresceína intravenosa ou oral utilízase na anxiografía de floresceína en investigación e para diagnosticar e categorizar trastornos vasculares como as enfermidades retinais dexeneración macular, retinopatía diabética, condicións intraoculares inflamatorias e tumores intraoculares. Tamén ten un uso crecente durante a cirurxía de tumores cerebrais.
A tinguidura de fluoresceína diluída foi utilizada para localizar defectos do septo ventricular múltiples durante a cirurxía a corazón aberto e confirmar a presenza de calquera defecto residual.
miniatura|O foguete espacial [[Gemini 4 liberando tinguidura na auga, para axudar á localización do lugar de amaraxe en xuño de 1965.]]
Ciencias da Terra
A fluoresceína utilízase como un trazador de fluxo bastante conservador en probas hidrolóxicas para intentar comprender como son os fluxos de auga superficiais e baixo a superficie. Pode engadirse a tinguidura á auga de chuvia en probas de simulación ambientais para axudar a localizar e analizar as filtracions de auga, e en Australia e Nova Zelandia como unha tinguidura para o alcohol desnaturalizado.
Como as solucións de fluoresceína cambian de cor dependendo da súa concentración, foi utilizada como trazador en experimentos de evaporación.
Un dos seus usos máis curiosos foi para tinguir de verde as augas do río Chicago durante a celebración do día de San Patricio en 1962. Non obstante, en 1966, as protestas dos conservacionistas da natureza fixeron que a fluoresceína fose substituída para este uso por tinguiduras de orixe vexetal inocuas, para protexer así a vida silvestre local.