cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Premio do Brasil de 2019
O Gran Premio do Brasil de 2019 (oficialmente coñecida como o Formula One Grande Prêmio do Brasil 2019) foi unha carreira de Fórmula Un que se disputou o 17 de novembro de 2019 no Autódromo José Carlos Pace en São Paulo, Brasil. A carreira marcará o cuadraxésima oitava edición do Gran Premio do Brasil, e o cuadraxésimo sétima vez que a carreira disputouse como unha proba do Campionato Mundial desde a tempada inaugural en.
Network, un mundo implacable
Network, un mundo implacable (en Network) é un filme dramático satírico estadounidense de 1976, dirixido por Sidney Lumet e protagonizado por Faye Dunaway, William Holden, Peter Finch e Robert Duvall. Foi galardonado con catro premios Oscar: mellor actor (Finch, con carácter póstumo), mellor actriz (Dunaway), mellor actriz secundaria (Beatrice Straight) e mellor guión orixinal (Paddy Chayefsky). A interpretación de Straight ocupa só 5 minutos e 2 segundos, a máis breve de todos os intérpretes gañadores do Oscar. O filme gañou tamén catro premios Globo de Ouro: mellor actor e actriz de drama (Finch e Dunaway), mellor director (Lumet) e mellor guión (Paddy Chayefsky) e un premio BAFTA ao mellor actor (Peter Finch).
En 2000, Network, un mundo implacable foi considerado "cultural, histórica e esteticamente significativo" pola Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América e seleccionado para a súa preservación no National Film Registry.
Foi emitido na TVG o 16 de novembro de 1994.
Argumento
Un locutor de noticias dunha cadea de televisión estadounidense é despedido pola baixa audiencia do programa. Anuncia entón que vai cometer suicidio en directo. Por esta razón os índices de audiencia volven crecer e pasa a ser coñecido como o profeta tolo e é readmitido.
Interkosmos 8
Interkosmos 8 (Интеркосмос 8 en ruso), tamén denominado DS-U1-IK Nº 2, foi un satélite artificial soviético lanzado o 30 de novembro de 1972 mediante un foguete Kosmos 2I desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Interkosmos 8 foi o segundo e último membro da serie de satélites DS-U1-IK e estaba adicado ó estudo da ionosfera terrestre, á medición da concentración de electróns e ións positivos na mesma, a medi-la temperatura de electróns no espazo entre o satélite e a superficie terrestre e medi-los fluxos de electróns con enerxías maiores de 40 keV e dos protóns a enerxías maiores de 1 MeV.
Interkosmos 8 estaba enmarcado dentro do programa de colaboración internacional Interkosmos entre a Unión Soviética e outros países e deseñouse como unha continuación da misión de Interkosmos 2. Foi inxectado nunha órbita inicial de 679 km de apoxeo e 214 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 71 graos e un período de 93,1 minutos. Reentrou na atmosfera o 2 de marzo de 1973.
Instrumentación
Bulgaria proporcionou unha trampa de ións, e Checoslovaquia e a República Democrática Alemá contribuíron con diversos instrumentos, aínda que a maior parte do equipo de a bordo era soviético.
Paleóxeno
300px|miniatura|Durante o paleóxeno aparecen e diversifícanse os [[Equidae|équidos, como Hyracotherium (na ilustración) ou Mesohippus.]]
O paleóxeno (escrito ás veces paleoxeno ), tamén coñecido como terciario temperán, é, na escala de tempo xeolóxico, un período xeolóxico, o que inicia a era Cenozoica.
Comenzou hai 65,5 ± 0,3 millóns de anos e acabou hai 23,03 millóns de anos. Cunha duración, por tanto, duns 43 millóns de anos, o paleóxeno destacou especialmente pola evolución dos mamíferos a partir de especies pequenas e relativamente pouco importantes como o eran a finais do cretáceo.
Divídese en paleoceno, eoceno e oligoceno.
O período paleóxeno marcou un tempo de transición na historia da Terra. O cambio climático máis profundo foi o arrefriamento que fixo medrar as rexións polares. No ámbito global formáronse cadeas montañosas actuais en América do Norte (Sierra Nevada e Montañas Rochosas) e en Europa (Alpes, cadeas Ibéricas, Béticas, Pireneo e Cantábrica). Os sedimentos que rexistran estes e outros sucesos cenozoicos están, na súa maioría, non consolidados, a excepción de carbonatos e algúns silicatos litificados.
Os organismos que permaneceron nos océanos son os taxons que persisten hoxe en día. Sobre a Terra, as anxiospermas do paleóxeno eran parecidas ás do cretáceo superior. A vida animal cambiou drasticamente; os mamíferos, en xeral pequenos ao inicio do paleóxeno, xa eran moi parecidos aos actuais a finais do período. Importantes no período foron: Mesohippus (cabalos), foraminíferos, monos, plantas con flor, a diversificación dos mamíferos, a formación do carbón, os Alpes e, en Suramérica, a subdución de tipo Andino.
Maside
Maside é un concello da provincia de Ourense, pertence á comarca do Carballiño. Segundo o IGE en 2014 tiña 2.906 habitantes (3.157 en 2003).
Situación
O concello de Maside é bastante chao. Atópase entre a Serra do Faro e os Montes do Testeiro no oeste e a bacía do río Miño no suroeste, con alturas entre os 200 m e os 500 m coas alturas do Alto do Bolo (544 m), o Pico Piñeiro (443 m) e Amarante (430 m). É de notar a presenza de mananciais de augas termais do parque da Rañoa. O territorio está cuberto por unha superficie forestal moi ampla e a superficie agrícola é moi fértil.
Historia
Hai restos castrexos en Piñeiro, Maside e Listanco. Os romanos explotaron a arsenopirita no Puzo do Lago e talvez o ouro (de onde se pensa que se orixinou a lagoa actual).
Na Idade Media Maside pertenceu ao Conde de Ribadavia e a parroquia de Garabás ostentou o título de "vila".
Patrimonio
Pódense ver boas mostras do románico rural de carácter austero (século XIII) nas igrexas de Garabás, Santa Comba de Trevoedo, Santa María de Louredo e, especialmente na de San Tomé de Maside Vello, de fins do século XII. Da mesma época é a ponte de San Fiz sobre o río Barbantiño, construído probabelmente sobre un romano anterior.
Entre as construcións civís destaca o hórreo de Listanco, o pazo de As condomas, do século XIII, e o pazo de Armeses, en Listanco, do século XIX. O reloxo do concello procede do mosteiro de Oseira.
Camilo Rodríguez Pérez
Traxectoria
Comerciante de tecidos no Carballiño. No franquismo foi nomeado alcalde do Carballiño en 1959, permanecendo no cargo até 1961. Foi presidente do Casino do Carballiño.
O fóra da lei
Estreouse en galego na TVG o 5 de maio de 2010.
Orella de mar
miniatura|250px|Sashimi de orella de mar miniatura|250px|Fotografías en branco e negro da cuncha das orellas de mar miniatura|250px|Orellas de mar presas ás pedras miniatura|250px|Haliotis corrugata miniatura|250px|Haliotis sorenseni miniatura|250px|Haliotis tuberculata
A orella de mar ou peneira, Haliotis, é un molusco gasterópodo, o único na familia Haliotidae. A súa carne é un prato moi apreciado na Asia.
Touza
O termo galego A Touza (provén dun probábel *, posibelmente da raíz indoeuropea 'inchar, crecer') pode referirse a:
Como topónimo, é un orónimo que indica un terreo pechado con árbores ou matos, ou ben un grupo de penas ou rochas na praia. Pode referirse a:
Ourille
O topónimo galego Ourille pode referirse a:
Ohsumi
miniatura|250px|Modelo dun satélite Ohsumi en exposición. Ohsumi foi unha serie de satélites artificiais xaponeses lanzados entre 1966 e 1970. Só un chegou a órbita, converténdose no primeiro satélite xaponés en ser orbitado mediante un foguete indíxena.
Características
Lanzáronse catro satélites Ohsumi entre 1966 e 1969 que non conseguiron chegar a órbita por diversos fallos do foguete lanzador. A quinta unidade, coñecida xa simplemente como Ohsumi, conseguiu entrar en órbita o 11 de febreiro de 1970, recibíndose o seu sinal dúas horas e media tras chegar ao espazo. O satélite funcionou ata a súa sétima órbita e reentrou na atmosfera terrestre o 2 de agosto de 2003.
Martín Echegaray
Martín Echegaray Olañeta, nado en Freixeiro (Vigo) o 28 de outubro de 1866 e finado en Baños de Molgas o 18 de xullo de 1931, foi un empresario, político e filántropo galego.
Traxectoria
Emigrou a Buenos Aires con trece anos. Foi dependente de comercio e co tempo converteuse nun próspero comerciante. Amasou unha gran fortuna con negocios de navegación e comercio transoceánico. En 1906 puxo en marcha un proxecto de navegación rápida de grandes transatlánticos entre Europa e o Río da Prata. Formou parte da colectividade galega de Buenos Aires vinculado ás iniciativas para a creación dunha entidade que agrupara á emigración galega como o frustrado Centro Galego a a Unión Galega. Foi tamén colaborador da Sociedade Hispanoamericana Val Miñor. Tamén formou parte dos círculos republicanos e da masonería liberal da capital arxentina e foi membro correspondente da Real Academia Galega. miniatura|page=318|Anuario de ferrocarriles españoles. 1915, p. 275. De regreso a España o 13 de maio de 1906, instalouse primeiro en Xixón e despois en Vigo en 1910. Creou con outros socios a Compañía de Tranvías Eléctricos de Vigo, da que foi o primeiro presidente. Mercou a illa de Toralla a Enrique Lameiro e instalou nela unha residencia de verán denominada Vila Gioja. Foi concelleiro en Vigo en 1922. Foi presidente do Centro Republicano Vigués e membro da Loxa Masónica Vicus nº 8. Morreu cando tomaba as augas en Baños de Molgas e foi soterrado no cemiterio de Pereiró. Máis tarde os seus restos foron trasladados a Buenos Aires, onde descansan nun panteón familiar.
Vida persoal
Casou con Inocencia García Iglesias. O seu fillo Segundo Echegaray García foi asasinado polos falanxistas en setembro de 1936. Outros fillos: Juan, Eduarda, Luis, Isabel e Inocencia, exiliáronse, coa nai, na Arxentina e outro fillo, Martín Echegaray García, pintor, permaneceu en Francia.
Recoñecementos
Foi nomeado fillo predilecto de Vigo o 14 de marzo de 1907.
Durante a República a estrada que comunicaba a estación de Coruxo con Canido levou o seu nome. Hoxe lévao unha rúa que conecta a Avenida da Florida coa Avenida de Castelao.
Cosméticos
Os cosméticos ou maquillaxe son produtos e substancias empregadas para alterar a aparencia ou olor do corpo humano. Xeralmente prodúcense sintéticamente a partir de mesturas de compostos químicos e/ou derivados de produtos naturais.
O termo cosmético deriva do grego κοσμητικὴ τέχνη (kosmetikē tekhnē), que significa "técnica de vestimenta e adornos", e κοσμητικός (kosmētikos), "versado en ordenar ou arranxar".
Considéranse produtos cosméticos as cremas, locións, perfumes, pintalabios, laca de unllas, lapis de ollos, sombra de ollos, tinguiduras para o cabelo, deodorantes ou sales de baño entre outros.
Gustavo V de Suecia
Gustavo V de Suecia, nado en Drottningholm o 16 de xuño de 1858, finado no mesmo lugar o 29 de outubro de 1950, foi rei de Suecia entre 1907 e 1950. Era o fillo máis vello dos reis Óscar II e Sofía de Nassau. Casou o 20 de setembro de 1881 con Vitoria de Baden.
Gustavo V converteuse en príncipe herdeiro de Suecia e Noruega en 1872. Foi rei de Suecia desde 1907 (Noruega separouse en 1905) e sería o último monarca con poder efectivo no goberno, cedendo ante os cambios constitucionais que fixaban unha monarquía parlamentaria. Non obstante, involucrouse constantemente na política interna e externa, confrontándose en máis dunha ocasión co goberno parlamentario, ante o adverso escenario que experimentou Suecia nas dúas guerras mundiais. Con 43 anos no poder, o seu goberno foi o máis longo dun monarca na historia de Suecia (Magnus Eriksson estivo 45 anos, mais 12 destes non tivo parte activa no goberno debido á súa minoría de idade). Era de carácter conservador e mantivo certa política de achegamento diplomático con Alemaña e algúns líderes nazis.
Primeiros anos
O príncipe Óscar Gustavo Adolfo naceu un 16 de xuño de 1858 no palacio de Drottningholm, sendo fillo dos daquelas duques de Östergötland, os príncipes Óscar e Sofía. Foi bautizado na Igrexa do Castelo de Estocolmo o 12 de xullo, e foille outorgado o título de Duque de Värmland.
En outubro de 1869, comezou a súa educación primaria xunto cos seus dous irmáns máis novos no colexio Beskowska, en Estocolmo. A familia estableceu a súa residencia no Palacio do Príncipe Herdeiro e os veráns adoitábaos pasar no Castelo Sofiero, co duque Óscar. Nos seus primeiros anos, o príncipe Gustavo foi de constitución débil, pero a súa constante educación física, converteríano nun home alto, esvelto, atlético e lonxevo.
Príncipe herdeiro
220px|miniatura|esquerda|Príncipe Gustavo. A partir do 18 de setembro de 1872, cando faleceu o rei Carlos XV e o duque Óscar converteuse no novo monarca, Gustavo foi nomeado príncipe herdeiro dos reinos de Suecia e Noruega. Desde entón a familia mudouse ao Palacio Real de Estocolmo e Gustavo abandonou a escola da súa infancia para levar unha educación particular no palacio.
En 1877, comezou a súa educación superior na Universidade de Uppsala, e ese mesmo ano, encargouse por primeira vez do goberno durante unha viaxe do seu pai. Na universidade estudou latín, economía nacional, historia nórdica, historia da arte, dereito procesal e ciencia política. Ao mesmo tempo levaba a súa educación militar en Suecia e en Noruega. Aos dezasete anos era subtenente, e en 1898 chegaba ao rango de xeneral.
Adquiriu relevancia internacional cando no seu papel de príncipe herdeiro organizou a Exposición de Estocolmo de 1897. Participou politicamente nos turbulentos anos seguintes: para solucionar o conflito parlamentario de 1887 entre liberais e conservadores que abarcaba discusións sobre o dereito ao sufraxio universal e a tensión das relacións con Noruega tras a súa separación.
miniatura|230px|Catro xeracións [[Bernadotte: detrás, o príncipe herdeiro Gustavo (esquerda) e seu fillo o príncipe Gustavo Adolfo (futuro rei Gustavo VI Adolfo); no centro, o rei Óscar II co pequeno príncipe Gustavo Adolfo.]] O príncipe foi o primeiro presidente da Asociación Central Sueca para o fomento do deporte, fundada en 1897 e antecesora da actual Real Federación Deportiva Sueca. A Asociación organizou os xogos nórdicos por primeira vez en 1901 e construíu o Estadio Olímpico de Estocolmo para os Xogos Olímpicos de 1912, que foi inaugurado polo propio Gustavo, xa convertido en rei.
Mantivo unha activa vida social e diplomática. Xunto co seu pai o rei Óscar, pronunciouse a favor da unión e solidariedade entre os reinos nórdicos e xogou un papel importante no fortalecemento das relacións co Reino Unido.
En 1878 Gustavo iniciou unha viaxe ao estranxeiro que duraría un ano. En 1879 obtivo o título de Doutor en Dereito Civil pola Universidade de Oxford e visitou varias familias reais. Nesa viaxe coñeceu á súa futura cónxuxe Vitoria de Baden, sendo a petición de man e o compromiso matrimonial en marzo de 1881.
O 20 de setembro de 1881 celebrouse a voda coa princesa Vitoria na igrexa do castelo de Karlsruhe. Os príncipes herdeiros terían tres fillos:
Rei de Suecia
miniatura|esquerda|200px|Gustavo V. O 8 de decembro de 1907, Gustavo V sucedeu a seu pai como rei de Suecia. Por iniciativa propia decidiu que o monarca sueco xa non tiña que ser coroado. Por lei, o rei estaba impedido para intervir en política, mais Gustavo decidiu enfrontarse ao primeiro ministro Karl Staff, de formación liberal. O rei opúxose, en concordancia coas clases altas do país e un sector considerable de campesiños, á política pacifista de Staff que trataba de impedir o armamentismo de Suecia fronte a unha inevitable guerra en Europa. A marcha labrega de 1914 en favor do rei e o discurso político de Gustavo V nesa ocasión provocou a dimisión de Staff en protesta pola intromisión ilegal do monarca na vida política.
Primeira guerra mundial
O 18 de decembro de 1914 Gustavo V organizou o encontro dos tres reinos en Malmö, xunto cos demais gobernos nórdicos, onde se pronunciou a favor da solidariedade nórdica fronte ás potencias europeas e da política de neutralidade na primeira guerra mundial. Así Gustavo V trataba de pór fin aos rumores que falaban dun arrimo a Alemaña, pois entre 1911 e 1914, os reis Gustavo e Vitoria apoiaran a alianza militar con Alemaña.
Nos anos da guerra en Europa, Suecia foi sacudida por duros acontecementos, entre eles a fame negra no campo, o abrollo dunha epidemia de gripe española e o afundimento dun buque sueco polos alemáns en 1916. En 1918 faleceu o fillo máis novo do rei, o príncipe Erik, vítima da epidemia.
Período de entreguerras
A saúde da raíña Vitoria empeorou neses momentos, e tivo que estar un tempo máis prolongado no estranxeiro, e Roma e Baden-Baden convertéronse no seu segundo fogar. A raíña faleceu en Villa Svezia, a súa casa en Roma o 4 de abril de 1930.
Despois da guerra mundial, Gustavo V dedicouse á súa política báltica, que incluía a incorporación das illas Åland a Suecia. Opúxose en certa medida ás sancións económicas que se fixaron para Alemaña no tratado de Versalles, e expresou en máis dunha ocasión a súa preocupación polos gromos comunistas en Europa. No parlamento, a esquerda ameazou con cambios constitucionais e en 1918 o rei tivo que aceptar o parlamentarismo, que debilitou considerablemente a monarquía sueca.
Nos inicios da década de 1930, Suecia viuse afectada pola crise económica mundial. En 1931, Adolf Hitler e Goebbels foron convidados a expoñer conferencias en Estocolmo, invitados polo líder nacionalsocialista sueco Birger Furugård. O permiso foi denegado polo goberno sueco.
Coa invención da radio, Gustavo V converteuse no primeiro monarca sueco en falar directamente cos seus súbditos por este medio, e de feito, utilizouno con frecuencia, como no discurso do 27 de outubro de 1936, o día dos países nórdicos, onde chamou á unidade entre os escandinavos. En 1937 Adolf Hitler prohibiulle aos alemáns aceptar os premios Nobel, situación que evidenciou as malas relacións entre ambos países, que Suecia tratou de distender dada a súa inferioridade militar.
miniatura|250px|O rei Gustavo V xunto co seu neto o príncipe [[Gustavo Adolfo, duque de Västerbotten|Gustavo Adolfo (esquerda) e Hermann Göring (centro) en Berlín en 1939.]] Tanto o rei como o príncipe herdeiro participaron en reunións con líderes da Alemaña nazi. Aínda que se tratou de vincular estes feitos con presuntas simpatías nazis do rei, outras versións interpoñen os motivos diplomáticos. Entrevistouse con Hitler en Berlín en 1933, ao que lle demandaría suavizar a súa política persecutoria cara aos xudeus. A petición de Franklin Delano Roosevelt, en 1938 participou en negociacións co fin de asegurar a paz co goberno alemán.
Segunda guerra mundial
O 3 de setembro de 1939, ao pouco de estalar a Segunda guerra mundial o goberno de Suecia, encabezado por Per Albin Hansson, adoptou formalmente unha política de neutralidade, decisión que foi cualificada de "sensata" polo ministro alemán de exteriores Joachim von Ribbentrop en 1940. O rei Gustavo uniuse a esta decisión, e convocou os gobernos dos catro estados nórdicos (esta vez incluída Finlandia) a unha reunión o 18 de outubro de 1939. Nesa reunión, Gustavo emprazou a establecer unha posición neutral conxunta e a colaboración económica e humanitaria entre os países nórdicos. Cando Noruega se viu involucrada no conflito, Gustavo V avogou pola axuda a este país, en prol do compromiso adquirido na reunión de 1939. Esta posición puxo o rei nunha situación de confrontación parcial co primeiro ministro.
O rei Gustavo recibiu con desagrado a presión que exerceu Alemaña sobre o rei Haakon VII de Noruega para que este abdicara. O mesmo ano de 1940, o goberno alemán esixiu dereito de libre tránsito das súas tropas por territorio sueco. O 17 de xuño, Gustavo V enviou un telegrama a Hitler, no que lle demandaba "moderación" en canto ás esixencias de dimisión a Haakon VII. O rei apelou á súa consanguinidade coa familia real norueguesa.
Ao primeiro ministro Per Albin Hansson, o rei pedíalle que aceptara o paso de tropas alemás polo norte de Suecia rumbo a Finlandia e incluso ameazou con depor a coroa se non accedía ás peticións nazis, pois iso implicaría un conflito con Alemaña. Tanto o rei como o príncipe herdeiro Gustavo Adolfo pronunciáronse posteriormente a favor do tránsito de tropas aliadas en Suecia, o que foi rexeitado polo goberno parlamentario. Mais o 8 de xullo, o ministro Hansson decidiu permitir o tránsito de tropas alemás, argumentando que o permiso non implicaba a entrada no conflito. Non obstante, esa circunstancia, que tratou de manterse en segredo, puxo en risco a neutralidade de Suecia na guerra.
Facendo uso do seu talento diplomático, o rei ofreceuse en agosto de 1940 como mediador para posibles negociacións de paz entre Reino Unido e Alemaña. No seu aniversario 85, en 1943, ofreceu un discurso no que daba a súa visión acerca da súa función na política; segundo el, en casos normais un monarca constitucional debía manterse neutral nos aspectos políticos, pero en casos especiais, como nunha guerra, estaba obrigado a axudar ao seu país fronte ás adversidades.
Posguerra
Despois da guerra, o rei comezou a viaxar constantemente a Niza, na Riviera francesa, onde permanecía por longos períodos. En 1948 festexou os seus 90 anos cunha grandiosa celebración. Nese tempo foi evidente a diminución física do monarca, e na apertura do parlamento de 1950 o trono estaba baleiro.
A mañá do 29 de outubro de 1950, Gustavo V faleceu no Palacio de Drottninglhom, a causa dunha bronquite que se lle complicou. O 9 de setembro tivo lugar o enterro na Igrexa de Riddarholmen, en Estocolmo. Culminou así o seu reinado de 43 anos.
Vida privada
Foi un segredo oficial que o rei era homosexual e na súa vellez xa non se molestou en ocultalo. Unha suposta relación homosexual con Kurt Haijby desatou o chamado escándalo Haijby, durante o cal se demostrou que a coroa pagara grandes sumas de diñeiro para manter o silencio, e que se intentara botar a Haijby do país ou que se meteu a este inxustificadamente nun psiquiátrico. O rei non foi consciente probablemente destes feito ou polo menos non estivo implicado directamente, mais o escándalo desatouse no comezo dos anos 1950 cando o publicou Vilhelm Moberg.
Gustavo V foi un destacado xogador de tenis, deporte onde utilizaba en pseudónimo Mr. G. Obtivo fama internacional e o seu nome foi incluído no Salón Internacional da Fama do tenis en 1980. Nese tempo, o tenis era un deporte de escaso prestixio en Suecia, mais a participación do rei fixo que aumentara a súa popularidade. Gustavo coñeceu o deporte durante unha visita a Inglaterra en 1876 e tras o seu regreso a Suecia fundou o primeiro club no seu país. Nas súas viaxes á riviera francesa, foi visto xogando en múltiples ocasións. Durante a segunda guerra mundial, intercedeu ante Hitler para obter mellor trato para os campións Jean Borotta e Gottfried von Cramm, tenistas prisioneiros dos alemáns.
Foi nomeado membro da Orde do Vélaro de Ouro o 30 de xuño de 1881.
Platecarpus
Platecarpus ("Pulso chan") é un xénero extinto de lagartos acuáticos pertencentes á familia dos mosasauros, que viviu hai 84–81 millóns de anos, dende mediados do Santoniano até comezos do Campaniano, no período Cretáceo superior. Atopáronse fósiles nos Estados Unidos e un posible espécime en Bélxica e África. Un espécime ben conservado de Platecarpus permitiu coñecer que se alimentaba de peixes de tamaño medio, e teorizouse sobre se tamén se alimentaba de téutidos e amonitas. Ó igual que outros mosasauros, críase que nadaba ó estilo das anguias, malia que hai estudos que suxiren que o seu estilo de natación podería terse asemellado máis ó dos tiburóns. Un espécime excepcionalmente ben preservado de P. tympaniticus coñecido como LACM 128319 amosa impresións da pel, os pigmentos nas fosas nasais, os tubos bronquiais e a presenza dunha extremo na cola, o que demostra que el e outros mosasauros non tiñan necesariamente un método de natación similar a anguías, senón que eran máis poderosos e rápidos nadadores. Este exemplar atópase no Museo de Historia Natural do Condado dos Ánxeles.
Lugares de Bergondo
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Bergondo.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Bergondo
LOT Polish Airlines
LOT Polish Airlines é a aeroliña nacional de Polonia. Baseada en Varsovia, LOT foi creada no ano 1929, sendo unha das aeroliñas máis antigas aínda operativas. Usando unha frota de 55 avións, LOT voa a 60 destinos en Europa, Oriente Medio, Norteamérica e Asia.
Okean E
Okean E foi unha serie de dous satélites artificiais soviéticos lanzados en 1979 e 1980.
Características
Os satélites Okean E foron satélites experimentais para monitorizar a superficie oceánica. Eran prototipos dos satélites Okean O1. Estaban baseados no bus Tselina-D e levaban a bordo un radiómetro, un polarímetro para radiación na lonxitude de onda de 3,2 cm, un espectrómetro infravermello e unha cámara multiespectral cunha resolución de 1,8 km.
Okean E-1 foi tamén denominado Kosmos 1076 e foi lanzado o 12 de febreiro de 1979, mentres que Okean E-2 (Kosmos 1151) foi enviado ao espazo o 23 de xaneiro de 1980. Ambos satélites foron lanzados mediante foguetes Tsiklon-3 e foron seguidos polos dous satélites tamén experimentais Okean OE.
Condados de Nebrasca
O estado de Nebrasca, en Estados Unidos, divídese en 93 condados (counties).
Mapa de condados de Nebrasca
miniatura|centro|500px|Mapa dos condados de Nebrasca
Another Gay Movie
Fíxoselle unha secuela estreada no 2008.
Quincunx
miniatura|Quincunx do [[Casa de moeda|obradoiro monetario de Teate (ca. 225-200 a. de C.). Peso: 20,68 g. Anverso: cabeza de Atenea con casco corintio; cinco puntos. Reverso: TIATI, bufo sobre capitel xónico; estrela e cinco puntos, como sinal de valor.]] O quincunx foi unha moeda de bronce da antiga Roma, da época da República, divisionaria do ás, co valor de cinco onzas (unciae).
Historia
A palabra quincunx ten a súa orixe no numeral latino quinque, que significa "cinco", e a palabra uncia ("onza"), que significa "un doceavo", xa que unha onza equivalía a 1/12 do ás, que nos seus primeiros momentos pesaba unha libra. Xa que logo, o quincunx tiña unha equivalencia de 5/12 do ás.
Tendo en conta que non se adapta ao padrón do resto dos divisores do ás (baseado no sistema doudecimal: sextans, quadrans, triens...), considérase que o quincunx non formaba parte do sistema monetario Romano.
Anel (micoloxía)
miniatura|right|No [[Píleo (micoloxía)|pé do cogomelo Gymnopilus junonius pode verse un anel.]]
A Reguenga, Ribela, Coles
A Reguenga é un lugar da parroquia de Ribela no concello ourensán de Coles na comarca de Ourense. Tiña 69 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 42 eran homes e 27 mulleres.
Anel (micoloxía)
En micoloxía, un anel (do latín annulus) é a estrutura anular que se pode atopar ás veces no estipe (pé) dalgúns cogomelos. O anel representa o resto que fica do veo parcial, despois de crebar para expor as lamelas ou outro tipo de superficie expositora das esporas. O anel pode ser groso e membranoso ou pode ser coma unha arañeira. Este último tipo de anel é denominado cortina. Os aneis poden ser persistentes, ficando coma unha característica notábel dos fungos maduros, ou poden desaparecer logo trala saída do cogomelo, deixando se cadra un pequeno resto sobre o estipe denominado "zona anular". Para especies comestíbeis de cogomelos, esta zona é amplamente considerada como a máis saborosa.
Os aneis presentan diversas formas que poden ser importantes na identificación do fungo. A seguir indícanse as máis características:
Muhammad IX de Granada
Muhammad IX de Granada (1396-1454) foi un sultán nazarí de Granada que reinou en varios períodos durante a súa vida.
Contexto histórico
Todos os reinados de Muhammad IX estiveron marcados pola loitas entre os clans máis influentes do emirato e polas intervencións de Castela, o que resultou en tres períodos durante os cales reinaron outros emires.
Ao longo de todo o seu reinado gobernaba en Castela o rei Xoán II, que subiu ao trono no 1406, cando Muhammad tiña só un ano de idade e morreu en 1454. Xoán II ten a reputación de ser un dos reis máis febles e menos capaces da historia castelá. Durante o seu reinado, Castela non representou un gran perigo militar, mais iso non impediu a Xoán fomentar desordes no emirato granadino explotando as rivalidades entre os clans de granadinos.
Tamén en Aragón, durante todo o reinado de Muhammad IX, reinou Afonso V. Porén, este soberano non mostrou moito interese pola política ibérica, aparentemente preferindo dedicarse a Nápoles, a Sardeña e a Sicilia.
Este contexto é a orixe de non ocorreran grandes batallas arredor os reino granadino, o que foi unha sorte para os Nazaríes que xa non tiñan calquera aliados con quen puidesen contar para os auxiliar.
Ascenso ao trono
Non se pode dicir da situación no interior do emirato foxe boa, xa que volveuse precaria a partir do 9 de novembro de 1417, cando morre o rei Iusuf III e lle sucede o seu primoxénito Muhammad VIII de oito anos de idade. Segundo as crónicas castelás, o poder efectivo ficou entón nas mans do visir do rei defunto, Alí al-Amin, que asumiu o cargo de rexente. Alí al-Amin pertencía ao clan dos Bannigas (Banu Egas ou Venegas). Os abencerraxes (nome castelanizado dos Banu Sarray ou Banu Sarraj; en بنو السراج), un clan árabe proveniente do Norte de África, rivais dos Bannigas, comezan entón a ter un papel primordial na política do reino nazarí, que perduraría até ao seu final.
Unha serie de conspiracións, intrigas e asasinatos, envolvendo sobre todo os dous clans rivais, enfraquecen o poder. Os abencerraxes, que deteñen o comando militar en Guadix e Íllora, sublévanse en 1419 contra a autoridade do visir Alí al-Amin e poñen en práctica unha estrataxema para derrubar o mozo Muhammad VIII e substituílo no trono por Muhammad al-'Aysar. Para iso convocan os alfaquís (xuristas islámicos) na gran Mesquita de Granada e incítanos a declarar ilexítimo o goberno de Muhammad VIII por mor da súa minoría de idade. Intimidados ou convencidos, os alfaquís emiten a declaración que lles pedían. O camiño para o trono queda así aberto para Muhammad al-'Aysar, que non sobe inmediatamente á Alhambra, o complexo palaciano que e a sede do poder nazarí. Al-Amin réndese e o mozo emir é destituído e encerrado na prisión coa súa familia (segundo outras fontes, foi enviado para a corte dos Háfsidas en Tunes). Os habitantes de Granada alcuman o novo soberano como o al-Aysar ("o zurdo").
Ocupou o trono en catro ocasións, alternándose en forma violenta con outros pretendentes.
Coa proclamación como sultán de Iusuf ben Ismael, Muhammad IX fuxiu a Almería en 1432, pero pouco despois logrou recuperar Granada. Reiniciou entón as campañas militares nas fronteiras, perdendo diversas prazas. En 1439 asinou a paz con Castela, pero en 1445 foi destronado por Muhammad o Collo.
Recuperado o trono en 1447, sufriu a derrota na batalla de Los Alporchones en 1452 por parte das tropas castelás.
Diacrítico
Un (signo) diacrítico (do grego διακριτικός diacritikós, «que distingue») é un signo situado sobre (diacrítico superescrito), debaixo (diacrítico subscrito), en ou a través (diacrítico inscrito), despois (diacrítico adscrito), diante (diacrítico preescrito) ou ao redor (diacrítico circunscrito) dun grafema para modificar o seu valor fonético, permitir unha lectura máis precisa ou evitar unha ambigüidade entre homógrafos.
Academia Literaria de Santiago
A Academia Literaria de Santiago foi unha institución cultural decimonómica da cidade de Santiago de Compostela, plataforma de debates dos mozos provincialistas da xeración universitaria de 1846.
Polideportivo de Les Comes
O Poliesportiu Les Comes é un pavillón polideportivo da cidade de Igualada (Cataluña). Foi inaugurado en 1984 e ten capacidade para 1.500 espectadores. Está situado na Rúa Carles Riba. O seu uso principal é a práctica de hóckey a patíns, sendo a casa do Igualada HC (nas súas categorías masculina e feminina), e ten acollido numerosos eventos deste deporte ao longo da súa historia, tanto a nivel de clubs como de seleccións, salientando o Campionato de Europa Xuvenil de hóckey a patíns 1995, a final a catro da Liga Europea de 1999, ou a Copa do Rei 2008 de hóckey a patíns. Ten unhas medidas de 40 x 20 metros e a súa superficie é de terrazo.
Academia Literaria de Santiago
Historia
Fundada en 1840, en plena etapa de liberdades conseguidas pola vitoria do Partido Progresista coa rexencia de Baldomero Espartero; varios mozos universitarios conseguen do Capitán Xeneral de Galicia, Fermín Iriarte, a cesión do refectorio do mosteiro de San Martiño Pinario para celebrar as súas sesións, o que será motivo de agradecemento por parte de Domingo Díaz de Robles, que lle adicara un extenso poema.
Diacrítico
Características
Do mesmo xeito que as ligaduras e que as letras suplementarias inventadas, a adición de diacríticos amplía o número de grafemas dunha escritura. En moitos casos, a letra con diacrítico non se considera como un grafema independente senón como un alógrafo, é dicir, outra versión escrita da letra simple. A letra con diacrítico non intervén xa que logo, na clasificación alfabética.
Academia Literaria de Santiago
Historia
A través dela pretendía vincularse coa academia literaria do XVIII, a academia foi creada a imitación do Liceo Artístico y Literario de Madrid. O promotor da Academia foi o militar ferrolán Domingo Díaz de Robles, fundador do xornal El Idólatra de Galicia, sendo o seu primeiro presidente o presbítero Pedro Losada Rodríguez (que foi censor da mesma anos despois). Na Academia discutíanse toda clase de temas: relixión, filosofía, historia, e sobre todo temas sociais; sendo desta maneira un dos centros mais efectivos de politización universitaria.
Diacrítico
Características
Como exemplo, o acento agudo do francés modifica o valor fonético dun e, pronunciado xeralmente [ǝ] (e mudo): é sona [e]. O acento grave sobre un a, non obstante, só permite distinguir homógrafos: la (artigo) ~ là (adverbio de lugar), soando os dous [la]. Porén non se consideran é e à como letras independentes de e e a. O francés non coñece diacrítico ningún que sirva para afinar a lectura: todos son obrigatorios.
Academia Literaria de Santiago
Historia
Entre os seus membros destacan, Losada Rodríguez, Díaz de Robles, Antonio Neira de Mosquera, Antonio Romero Ortiz, J. M. Rodríguez Carracido, Valenzuela y Ozores, José Domínguez Izquierdo, Vicente Manuel Cociña, José María Posada, os irmáns José e Ramón Rúa Figueroa e participando Francisco Añón, Leopoldo Martínez Padín, J. María Gil, Joaquín Amigo, Antolín Faraldo, Augusto Ulloa Castañón, Alberto Camino e outros destacados literatos e activistas políticos como Bermúdez Cedrón, Taboada y Terrazo e Garea. A maior parte deles militaban no Partido Progresista, no Partido Moderado ou compórtanse como tales, deron en ser a primeira elite galega que servirían para que agromase o Rexurdimento o Provincialismo, sementando a raíz do galeguismo e algúns mesmo participando no levantamento de 1846 debido ó seu compromiso con Galicia iniciando unha nova prensa a través do romanticismo social de Victor Hugo.
Este compromiso con Galicia coincide co fenómeno da crise de identidade da fidalguía en Galicia, estamento social ao que pertence a maioría, que vendo que é imposible a volta ó absolutismo, loita polo liberalismo rexionalista e gobernar o seu pobo e non que o fagan os de fora, pondo isto de manifesto na Revolución de 1846, no que conflúen diversos estamentos e Romero Ortiz e Antolín Faraldo prestan apoio a formar o Batallón Literario para axudar ás tropas provincialistas axudando xa como enlaces e combatentes.
Diacrítico
Características
Ese tipo existe en árabe, onde as vogais non se escriben; nas obras didácticas ou relixiosas pódense notalas en forma de diacríticos. A fatḥa, un trazo lixeiramente oblicuo subscrito, serve para indicar a presenza dunha vogal [a]: a palabra عدل lese ʿadl (‘adl) pero translitérase ʿdl. Para precisar a súa lectura, pódeselle engadir unha fatḥa: عَدل.
Existen tamén letras diacríticas, mudas e por forza escritas ao lado da letra que modifican. Accesoriamente, puideron converterse en signo diacrítico, como ocorreu co umlaut e a diérese.
Cada escritura puido desenvolver os seus propios diacríticos, como no alfabeto latino (e variantes, coma o alfabeto vietnamita), o alfabeto grego, o cirílico, o árabe, o hebreo, os silabarios xaponeses ou o alfabeto tibetano.
Desafíos na informática
A chegada da informática e a ampla distribución de textos codificados en computador entre varias culturas trouxo o desafío da representación dixital dos sinais diacríticos. Un dos resultados é o problema coñecido como Mojibake, creado (entre outras situacións) cando non hai suficiente coherencia entre os métodos de codificación de diacríticos empregados nun conxunto de programas de computador.
A popularización da World Wide Web aumentou moito a demanda da correcta representación de sinais diacríticos entre computadores das máis variadas nacionalidades. Por ese motivo a linguaxe HTML, moi usada para textos na WWW, inclúe un conxunto bastante completo de códigos estandarizados para representación de diacríticos, como é o Unicode.
Tipos de diacríticos
Algúns dos signos diacríticos máis habituais en distintas linguas e alfabetos son:
Hai tamén signos que teñen outros usos pero aparecen como diacríticos en certos alfabetos, como son a barra ( | ), a vírgula (, ), o apóstrofo ( ' ), os dous puntos ( : ), usado para ligar sufixos a palabras estranxeiras, ou o guión ou trazo ( - ), usado para quebrar palabras e resolver ambigüidades de pronuncia.
Usos
A lingua Inglesa non presenta diacríticos, excepto para pouquísimos casos de palabras oriúndas doutros idiomas. Outra lingua xermánica coma o neerlandés usa o trema. Por exemplo en ruïne indica que o u e o i son pronunciados separadamente das súas formas normais. Entón funciona comp sinal de separación e non como unha indicación dunha versión alternativa do i. Os diacríticos poden usarse para dar énfase (érg koud para moito frío) ou para desambiguación entre os numeral un e o artigo un (één appel, unha [numeral] mazá; een appel, unha [artigo] mazá). Os acentos grave e agudo úsanse nun un pequeno número de palabras, a maioría palabras emprestadas doutros idiomas.
Atópanse moitos diacríticos, porén en menor escala do que nas eslavas nas linguas escandinavas e bálticas. Por exemplo, no estoniano empréganse carons no š ou ž, que poden aparecer só en nomes propios estranxeiros e en palabras emprestadas doutros idiomas, mais poden ser tamén substituídas por sh ou zh nalgúns textos. O apóstrofo pode usarse na declinación dalgúns nomes estranxeiros para separar a raíz de calquera declinación final, como en Monet'  ou Monet'se para os casos xenitivo e ilativo, respectivamente, para o famoso pintor Monet.
Nas linguas románicas son habituais os acentos ademais doutros signos: o catalán usa grave, agudo, cedilla e diérese; o francés usa grave, agudo, circunflexo, cedilla e diérese; o italiano usa agudo e grave e o portugués usa agudo, grave, circunflexo, til, cedilla e trema (no Brasil).
O aimará usa corno sobre P, T, K, Q, Ch
José Alberto Mato Pet
José Alberto Mato Pet, nado en Ponteceso o 23 de novembro de 1943 e finado en Carballo o 2 de xullo de 2009, foi un futbolista galego. Xogaba de porteiro.
Traxectoria
Comezou a xogar ao fútbol no Galera, e máis tarde pasou ao equipo xuvenil do Orzán, no que xogaba de extremo. Un día, ante a ausencia do gardameta titular, colocouse el de porteiro, e dende entón ocupou esa posición.
En 1962 fichou polo Fabril, onde militou durante as seguintes tempadas, case sempre como suplente de Giráldez. O 16 de abril de 1967 debutou co Deportivo da Coruña na Primeira División, nun partido contra o FC Barcelona en Riazor, no que acabou lesionado e substituído no descanso. Formou parte do primeiro equipo tamén durante a tempada 1967/68, pero non chegou a disputar ningún partido oficial.
No verán de 1969 rematou o seu contrato co Deportivo e asinou co Compostela, da Terceira División, co que xogou ata novembro. Máis tarde xogou no Ponteceso e nos veteranos do Bergantiños. Tras abandonar o fútbol rexentou unha zapataría en Carballo.
HIFK Hockey
O Idrottsföreningen Kamraterna i Helsingfors, frecuentemente abreviado como HIFK, é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Helsinqui (Finlandia). Actualmente compite na SM-liiga, a máxima categoría do hóckey sobre xeo finlandés, competición que gañou en seis ocasións, se ben só catro destes títulos os conseguiu dende que a competición adoptou a súa denominación actual en 1975. Xoga os seus partidos como local no Helsingin jäähalli, un pavillón con capacidade para 8.200 espectadores.
Historia
Unha das principais influencias do HIFK foi o veterano da NHL e campión da Stanley Cup Carl Brewer. Contratado en 1968 como adestrador do HIFK, abogou por un estilo norteamericano que caracterizou durante moito tempo ao equipo. Brewer influíu no estilo do hóckey finlandés, o que o levou a ser recompensado no Hockey Hall of Fame finlandés en 2003. En 1981 o club conseguía o seu maior logro a nivel europeo ao chegar á final da Copa de Europa, onde caeu fronte ao HC CSKA Moscova
Equipo feminino
miniatura|Xogadoras de HIFK Naiset na tempada [[Naisten Liiga 2021-2022|2021-22.]] O Helsingin IFK conta cun equipo feminino, tamén coñecido como Stadin Gimmat que foi fundado en 1982, e refundado en 2018. Actualmente compite na máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino finlandés, a Naisten Liiga.
O equipo foi un dos fundadores da máxima competición feminina de hóckey sobre xeo de Finlandia, a daquela denominada SM-sarja en 1982, mais descendeu por motivos económicos n 1989 e cesou a súa actividade ata que se refundou en 2018, conseguindo o ascenso á Naisten Liiga na súa tempada debut. Os maiores éxitos do equipo ata 2023 foron o campionato finlandés conquistado en 2023, unha medalla de prata en 2022 e tres medallas de bronce conseguidas en 1988, 1989 e 2021.
Arthur Napoleon Raymond Robinson
Arthur Napoleon Raymond Robinson, nado o 16 de decembro de 1926 en Calder Hall, en Tobago e finado o 9 de abril de 2014, foi un avogado e político trinitense. Foi o primeiro ministro de Trinidad e Tobago entre 1986 e 1991 e tamén presidente do país, entre 1997 e 2003.
Volva (homónimos)
O termo volva pode referirse a:
Emirates Stadium
O Emirates Stadium é o terceiro maior estadio de fútbol de Inglaterra, despois do mítico Old Trafford e do ultramoderno Wembley, e por tanto o segundo máis grande de Londres. O Emirates está situado ao norte de Londres, no barrio de Ashburton Grove, moi preto de Highbury Stadium. É propiedade do Arsenal F.C. e nel disputa os seus partidos como local. Ten unha capacidade de 60.355 espectadores sentados.
Historia
miniatura|230px|esquerda|Emirates Stadium. Foi inaugurado no verán de 2006 nun partido amigable Arsenal FC e o Ajax Amsterdam como homenaxe ao xogador holandés Dennis Bergkamp. Creouse como novo estadio do Arsenal para substituír o antigo Highbury Stadium. Actualmente é usado para os partidos da Premier League.
Ten capacidade para 60.355 espectadores, o terreo de xogo conta cunha superficie de 105x68 metros e a súa construción custou uns 390 millóns de libras esterlinas, é dicir, 581 millóns de euros. O estadio foi deseñado pola compañía HOK Sport, que tamén deseñou o Estádio da Luz de Lisboa ou o Estadio Novo Wembley. O seu nome débese a un contrato por 15 anos con Emirates Airlines.
Elementos radioactivos
En decembro de 2006 atopáronse no estadio restos de polonio 210, material altamente radioactivo co que se envelenou ao exaxente soviético Aleksandr Litvinenko. Os sospeitosos do asasinato presenciaron o 1 de novembro o partido entre o Arsenal e o CSKA Moscova. Con todo as cantidades eran mínimas, e rapidamente informouse que non se trataba dun risco para a saúde pública.
Batalla de Yser
A batalla de Yser foi unha batalla da primeira guerra mundial, encadrada na Carreira cara ao mar.
Antecedentes
En agosto de 1914, o exército do Imperio Alemán invadiu Bélxica e os Países Baixos coma parte do Plan Schlieffen. Porén, a superioridade numérica dos exércitos alemáns provocou que os belgas tivesen que retroceder tras sucesivas derrotas, incluíndo o cerco de Antuerpen e a perda de diversas fortalezas. O obxectivo dos efectivos xermanos era o de chegar ata a canle da Mancha e os seus portos, como Calais e Dunkerque. Ao mesmo tempo tamén se iniciou a Primeira batalla de Ypres.
Desenvolvemento da batalla
O exército belga andaba escaso de munición e as tropas estaban moi cansas, debido ás continuas retiradas ante a iniciativa alemá. Para poder aguantar a fronte, Francia enviou reforzos tanto de infantería como mariña.
Os primeiros combates comezaron o 16 de outubro, en torno á cidade de Diksmuide, onde as tropas aliadas detiveron o avance alemán. Ao día seguinte, tropas alemás pouco experimentadas (estudantes pouco adestrados, reservistas...) atacaron Bruxas e Ostende. Simultaneamente, o IV Exército alemán avanzou e tomou a liña Nieuwpoort-Ypres. Deste xeito, os alemáns achegábanse ao río Yser. A partir de entón sucederíanse diversas batallas, sen ningún gañador claro, estabilizándose a fronte cara ao 31 de outubro.
Consecuencias da batalla
O obxectivo principal do Imperio Alemán era, por unha banda, derrotar e anexionar todo o territorio belga. Por outra banda, pretendía tomar diversos portos do Atlántico e así cortar as vías de subministracións británicas. Non obstante os obxectivos non foron completamente conseguidos: Bélxica aguantou o envite alemán en torno ao río Yser e os británicos non se tiveron que retirar de Francia. Estímanse unhas 40 000 baixas belgas e 15 000 francesas. Descoñécense as perdas alemás.
Penacova, Remesar, Bóveda
Penacova é un lugar da parroquia de Remesar no concello lugués de Bóveda, na comarca da Terra de Lemos. Segundo o IGE, en 2012 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Consoante alveolar
miniatura|350px|Os movementos das [[cordas vocais. * As consoantes sonoras inclúen /ɦ/, /w/, /v/, /z/, /ʒ/, /ʤ/, /ð/, /b/, /d/, e /g/. * As consonantes sordas incluyen /h/, /ʍ/, /f/, /s/, /ʃ/, /ʧ/, /θ/, /p/, /t/, e /k/.]] As consoantes alveolares son aquelas que se articulan ó tocar coa lingua os alvéolos dentarios superiores. Existen dúas formas de emitir este tipo de sons:
Con frecuencia, a pronuncia laminar é incorrectamente denominada «dental», porque a punta da lingua aparentemente toca ou se achega ós dentes. Porén, é o punto de contacto posterior o que define o lugar da articulación; aquí é onde a cavidade bucal termina e é o espazo resonante da cavidade bucal que dá ás consoantes e vogais o seu timbre característico.