cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Columbia Británica
1900 - Tempos actuais
A Columbia Británica comezou a prosperar economicamente despois do comezo da segunda guerra mundial. Varias ferrovías e autoestradas foron construídas durante as décadas que sucederían a guerra. En 1951, reservas de petróleo e gas natural foron descubertas. As grandes bosques pasaron a ter gran valor económico para a provincia durante a década de 1960, cando o Estados Unidos pasou a importar madeira do Canadá. En 1964, un acordo realizouse entre o Canadá e os Estados Unidos sobre a construción de catro encoros no Río Columbia. Tres destas serían construídas en territorio canadense, todas na Columbia Británica. A primeira delas inaugurouse en 1967, e a última delas en 1973.
A partir da década de 1970, o comercio internacional co Xapón pasou a tornarse gradualmente cada vez máis importante na economía da provincia. Ata entón, a Columbia Británica dependía economicamente basicamente do Ontario, do Quebec e dos Estados Unidos. Estes lazos comerciais estendéronse posteriormente coa China. Actualmente, o porto de Vancouver é o máis movido do país, sendo un importante centro de recepción de produtos importados do Extremo Oriente, e de produtos canadenses exportados para a Asia.
Vancouver foi sede en 1986 da Expo 86, unha feira internacional de telecomunicacións e transportes, o que axudou a promover o turismo na cidade e na provincia. En 2000, o goberno ratificou o Tratado de Nisga, onde o goberno provincial cedía á tribo indíxena nisga máis de 2 mil quilómetros cadrados de terra no norte da provincia, ben como substancial axuda financeira.
Xeografía
250px|miniatura|A Columbia Británica é rica en ríos, lagos e montañas.
A Columbia Británica sitúase no extremo oeste do Canadá, na costa do Océano Pacífico. É a única subdivisión canadense que se baña polo Pacífico. Limítase co estado americano de Alasca a noroeste, os territorios canadenses de Yukon e os Territorios do Noroeste ao norte, coa provincia canadense de Alberta a leste, e cos Estados americanos de Washington, Idaho e Montana ao sur. A fronteira sur foi estabelecida polo Tratado de Oregon de 1846.
O litoral posúe 25 725 quilómetros de extensión. Isto inclúe o litoral formado polas illas oceánicas - que responden por 75% do litoral da provincia - baías, estuarios e calquera outra rexión que posúe contacto co mar. A hidrografía é extensa e variada, con numerosos ríos, lagos e fervenzas. O río máis extenso da provincia é o Río Fraser, cos seus 1 370 quilómetros de lonxitude. O río Fraser está localizado completamente dentro da Columbia Británica. A súa nacente localízase nas Montañas Rochosas. Desemboca no Océano Pacífico. O delta do río abriga a rexión metropolitana de Vancouver. O maior lago natural é o Lago Babine, con 647 quilómetros cadrados. Contándose reservatorios artificiais, o maior lago da provincia é o Lago Willinston, cos seus 1 761 quilómetros cadrados. A máis alta caída de auga é o Delta Falls, que posúen máis de 400 metros de altura. Os bosques cobren máis do 62% de todo a Columbia Británica, ocupando unha área de máis de 600 mil quilómetros cadrados. A provincia posúe preto do 15% de todos os bosques do Canadá.
A Columbia Británica pode ser dividida en seis distintas rexións xeográficas: 250px|dereita|miniatura|Mapa da Colúmbia Británica.
Clima
O clima varía de rexión a rexión. O leste da provincia, especialmente no nordeste, posúe as temperaturas máis baixas no inverno, con mínimas entre -50 °C e 0 °C, e máximas de -30 °C e 8 °C. A temperatura media na rexión é de -23 °C no extremo nordeste, e de -17 °C no centro-leste e no centro-norte. A temperatura media no inverno no interior é de -9 °C. Os invernos tenden a ser lenes ao longo do litoral, grazas á corrente quente do Océano Pacífico. Vancouver e Victoria rexistran mínimas que varían entre -14 °C a 8 °C, e máximas entre -5 °C e 15 °C. A media respectiva das mínimas e máximas é de 1 °C e 7 °C. A temperatura máis baixa rexistrada foi de -59 °C, no Río Smith, o 31 de xaneiro de 1947.
No verán, as temperaturas máis altas rexístranse no sur da provincia, especialmente no centro-sur, en torno de Kamloops. As temperaturas ao longo do litoral tenden a suavizarse polo Océano Pacífico. Vancouver e Victoria rexistran máximas de ata 32 °C e mínimas de ata 6 °C. As temperaturas tenden a ser lenes en toda a provincia no verán, coa excepción das rexións de maior altitude, cunha media no verán de 12 °C ou menos. A temperatura máis alta xa rexistrada na Columbia Británica foi de 44 °C, rexistrada en 16 e 17 de xullo de 1941.
As taxas de precipitación media anual varían bastante de rexión a rexión. As Montañas Costeiras serven como obstáculos naturais ás correntes de ar húmido procedente do Océano Pacífico. Estas correntes condénsanse en maior parte nunha estreita faixa de apenas 20 quilómetros de espesura ao longo do litoral da provincia. Por causa diso, o litoral posúe unha altísima precipitación media anual, de máis de 250 centímetros - en canto que Victoria, localizada no extremo sur da provincia e non localizada próximo a grandes obstáculos naturais, rexistra apenas 86 centímetros anuais.
Chove constantemente no litoral; e as choivas son constantes en Vancouver, que se apelida nacionalmente de Rainy City (cidade chuviosa). Rexístrase en media máis de 19 días de choiva ou neve en Vancouver, no inverno, e apenas 7 días chuviosos no verán. As precipitacións son mínimas nos Mesetas do Interior, menos de 70 centímetros anuais, aumentando no sueste para 150 centímetros. Xa a precipitación de neve é rara en toda a Columbia Británica, especialmente ao longo do litoral, ocorrendo con máis frecuencia no interior, especialmente no nordeste, da provincia.
Política
250px|dereita|miniatura|Vista do Parlamento provincial, en [[Victoria, Columbia Británica|Victoria.]]
O Tenente Gobernador representa a Raíña Isabel II como xefe do estado. O xefe do goberno, en práctica, e tamén maior oficial do Poder Executivo da provincia, é o Premier (primeiro-ministro), a persoa que lidera o partido político con máis cadeiras na Asemblea Lexislativa. O gobernador preside sobre un Consello Executivo, que é o Gabinete da provincia. O gabinete fórmase por 25 diferentes ministros, como o Ministro da Educación, da Economía, do Traballo etc. O gabinete renuncia se perde o soporte da maioría dos membros do poder Lexislativo do Quebec.
O Poder Lexislativo é a Asemblea Lexislativa, que é composta por 79 membros. Cada un dos membros da Asemblea é electo pola poboación dun dos 79 diferentes distritos electorais da provincia, para mandatos de ata 4 anos de duración. Se o Tenente Gobernador disolver a Asemblea antes destes 5 anos, a pedido do gobernador, todos precisan concorrer ás eleccións novamente. Non hai límite de termos que unha persoa pode exercer.
A maior corte do Poder Xudicial é a Court of Appeal of British Columbia. Esta é composta dun xuíz-xefe e doutros 18 xuíces. A Corte Suprema é a segunda maior corte da provincia, e é composta por 155 xuíces diferentes. Todos os xuíces da Court of Appeal e da Corte Suprema escóllense polo gobernador e aprobados simbolicamente polo Tenente Gobernador. Os xuíces continúan a exercer os seus oficios ata os 75 anos de idade.
A Columbia Británica posúe preto de 150 áreas incorporadas (cidades - cities ou towns; vilas e distritos municipais). Cada unha gobérnase por un prefecto, que lidera un Consello Municipal, todos electos pola poboación da cidade, para mandatos de ata 3 anos. Alén diso, a Columbia Británica posúe tamén 27 distritos rexionais e dúas rexións non-incorporadas. Estas rexións adminístranse por un consello, cuxos membros son escollidos directamente polo consello. Os membros dos consellos exercen o seu oficio ata que o consello opte por substituílo. Impostos son responsábeis de case o 60% da renda anual da provincia. O restante ven de verbas recibidas do goberno federal e de empréstitos.
Demografía
Segundo o censo nacional canadense de 2001, a poboación era de 3 907 738, un crecemento do 5% sobre a poboación da provincia en 1996, que era estimada en 3 724 500. Unha estimativa realizada en 2005 estima a poboación da provincia en 4,2 millóns de habitantes.
A maior parte da poboación vive no sur da provincia. Máis do 60% vive en torno das rexións metropolitanas de Vancouver ou de Victoria. Vancouver, cos seus 650 mil habitantes, é a cidade máis populosa da provincia. A súa rexión metropolitana posúe aproximadamente 2,1 millóns de habitantes. Vancouver, segundo numerosas investigacións internacionais, posúe o mellor padrón de calidade de vida do Canadá, entre cidades con máis de 250 mil habitantes, así como o terceiro mellor do mundo, atrás soamente de Xenebra e Zürich, ambos na Suíza. Victoria é a capital administrativa. Posúe 72 mil habitantes, con máis de 335 mil habitantes na súa rexión metropolitana. Surrey, Richmond, e Burnaby tamén son grandes cidades, aínda que fagan parte da rexión metropolitana de Vancouver. Outras cidades importantes son Kamloops, Kelowna e Prince George.
Cerca do 75% da poboación da provincia naceu no Canadá. O restante son persoas que inmigraron para o Canadá e instaláronse na provincia. A Columbia Británica posúe unha das taxas de inmigración máis altas de todo o Canadá. Isto foi unha característica típica da provincia desde a década de 1870, cando os primeiros chineses, italianos e alemáns contratáronse como man-de-obra barata para a construción da Canadian Pacific Railway. Despois da inauguración da ferrovía, xaponeses tamén comezaron a inmigrar á provincia.
250px|dereita|miniatura|[[Vancouver.]] 250px|dereita|miniatura|[[Victoria, Columbia Británica|Victoria.]] 250px|dereita|miniatura|[[Kelowna.]]
Porén, as relacións entre os brancos e os asiáticos non foron amigables de inicio. Asiáticos eran amplamente discriminados na provincia, e a crecente inmigración asiática levou a provincia a pedir ao goberno nacional leis que impedisen a inmigración de chineses e asiáticos ao país. Estas leis aprobáronse na década de 1920, para seren eliminadas apenas na década de 1960.
A provincia recibiu grandes números de ingleses, escoceses e irlandeses durante a primeira metade do século XX, especialmente nos anos que sucederon as guerras mundiais. A inmigración alemá e americana foi forte durante no final do século XIX e despois do fin da segunda guerra mundial. Grandes números de franceses, poloneses e neerlandeses instaláronse na provincia despois do fin da segunda guerra mundial, e italianos instaláronse na provincia durante a década de 1960.
Actualmente, a Columbia Británica posúe a segunda taxa de inmigración máis alta do Canadá. Perde apenas para Ontario. Os inmigrantes que instálanse na provincia son na súa maioría chineses e hindús. A rexión metropolitana de Vancouver atrae máis inmigrantes do que calquera área urbana canadense con excepción de Toronto e rexión.
As maiores etnias da provincia son, organizados en orde decrecente, ingleses, escoceses, irlandeses, chineses, alemáns, italianos, franceses, poloneses e neerlandeses. Cerca de 170 mil nativos indíxenas viven na provincia.
Maiores cidades
Para a lista completa das cidades da Columbia Británica, vexa a Lista de cidades da Columbia Británica
Economía
O produto interior bruto é de máis de 120.000 millóns de dólares canadenses por ano (3º no país). A economía da provincia baséase na agricultura, gandería, minería e na industria madeireira, en canto que na rexión metropolitana de Vancouver (e en menor grao tamén en Victoria) as principais fontes de renda son o comercio, o turismo e os transportes.
O sector primario representa o 5% do PIB. A agropecuaria representa o 1% e emprega aproximadamente 29 500 persoas. A pesca e a industria madeireira representan xuntas o 4% do PIB e empregan aproximadamente 30 mil persoas. A Columbia Británica é a maior produtora de madeira do Canadá, representando uns tres quintos da produción nacional. É tamén a maior exportadora de madeira e derivados para o Estados Unidos.
O sector secundario representa o 22% do PIB. A industria de manufacturación representa o 12% do PIB e emprega aproximadamente 206 mil persoas. A industria da construción representa o 5% do PIB e emprega a unhas 112.500 persoas. A minaría representa o 3% do PIB e emprega aproximadamente 26 mil persoas. A Columbia Británica posúe reservas considerábeis de carbón, cobre, chumbo, molibdeno, prata, gas natural, petróleo, ouro e zinc.
O sector terciario representa o 73% do PIB. Servizos persoais, comerciais e comunitarios representan o 25% do PIB e emprega preto de 812 mil persoas. Servizos financeiros e inmobiliarios empregan aproximadamente 122 mil persoas e representan máis do 22% do PIB. O comercio representa o 11% e emprega aproximadamente 305 mil persoas. Os transportes e comunicacións representan o 10% e empregan máis de 215 mil persoas, e servizos gobernamentais representan o 5%, empregando aproximadamente 90 mil persoas.
Educación
A primeira escola inaugurada no que é hoxe a Columbia Británica inaugurouse en 1849 pola Compañía da Baía de Hudson. A compañía construíra a escola para o ensino dos nenos dos seus funcionarios. En 1872, un acto provincial estabeleceu a creación dun sistema de educación pública. Actualmente, é o Ministerio da Educación da Columbia Británica o responsábel por ditar regras e padróns das escolas da provincia. Cada cidade (ou distrito rexional, cando as cidades e/ou vilas dentro do distrito son incapaces de fornecer este servizo debido á baixa poboación estudantil) é servida por un distrito escolar. Cada distrito escolar está gobernado por un consello, cuxos membros son elixidos, dependendo da cidade, polos electores, polos municipios ou mesmo directamente polo goberno provincial. Todas os nenos entre 6 e 15 anos de idade precisan frecuentar a escola.
En 1999, as escolas públicas da provincia atenderon a uns 616 mil estudantes, empregando aproximadamente 30,3 mil profesores. As escolas privadas atenderon preto de 59,3 mil estudantes, empregando aproximadamente 3,6 mil profesores. O sistema de escolas públicas da provincia consumiu uns 4.899 millóns de dólares canadenses, e o gasto das escolas públicas por estudante é de aproximadamente 7,2 mil dólares canadenses.
A maioría das cidades posúe ao menos unha biblioteca municipal pública. As grandes universidades tamén posúen grandes bibliotecas académicas cuxo aceso é libre para o público en xeral. A provincia posúe 7 universidades e decenas de facultades. A maioría das universidades administrase pola provincia, en canto a gran maioría das facultades é privada.
Transportes e telecomunicacións
A xeografía, puntuada por obstáculos naturais, fixo o desenvolvemento de diferentes sistemas de transportes difícil ao longo da historia da provincia. As grandes cadeas de montañas presentes na Columbia Británica tornaron extremadamente difícil e cara a construción de autoestradas e ferrovías. En 1995, a provincia posúa preto de 65.728 quilómetros de estradas, das cales máis da metade eran pavimentadas.
A primeira ferrovía transcontinental do Canadá, a Canadian Pacific Railway, inaugurouse en 1885 na provincia. O primeiro tren viaxando nunha viaxe transcontinental chegou en Vancouver en 1887. Actualmente, a Columbia Británica posúe case 6,8 mil quilómetros de ferrovías. Vancouver é un gran polo ferroviario, así como tamén é o centro portuario con máis movementos do Canadá.
O Aeroporto Internacional de Vancouver move máis do 90% de todo o tráfico aéreo da provincia. É un dos dous hubs secundarios da Air Canada, a principal liña aérea do país. O Aeroporto Internacional de Vancouver é o segundo aeroporto máis movido do Canadá, perdendo apenas para o Aeroporto Internacional de Toronto.
O primeiro xornal publicado na Columbia Británica foi o Victoria Gazette, publicado en xuño de 1858, en Victoria. Parou de publicarse en novembro de 1859. O primeiro xornal da provincia foi o Daily Colonist, en Victoria, en decembro de 1858. O Daily Colonist fundiríase co Victoria Times en 1980, para formar o actual Times-Colonist. En 2002, eran publicados na Columbia Británica cerca de 150 xornais, dos cales 16 deles eran diarios. En 2002, a Columbia Británica posuía 98 estacións de radio - das cales 54 eran AM e 44 eran FM - e 8 de televisión.
Reichstaler
miniatura|320px|Reichstaler [[Austria|austríaco do Sacro Imperio Romano Xermánico a nome do emperador Rodolfo II (1576-1611).]] O reichstaler (en galego: "tálero imperial") foi unha moeda de prata padrón do Sacro Imperio Romano Xermánico, estabelecida en 1566 pola Convención de Leipzig.
Como caeu Obélix na marmita do druída cando era cativo
Como caeu Obélix na marmita do druída cando era cativo (en Comment Obélix est tombé dans la marmite du druide quand il était petit) é unha historia da serie de banda deseñada de Asterix escrita por René Goscinny e publicada orixinalmente en francés na revista Pilote, no número 291 (1965), con só uns poucos debuxos. En 1989, foi completamente ilustrada por Albert Uderzo e publicada como un álbum.
Reichstaler
Ademais, este tálero serviu como moeda de conta (non amoedada) ao longo do século XVII en varios estados alemáns do norte e cuñouse novamente en Prusia a partir de 1750.
Como caeu Obélix na marmita do druída cando era cativo
Foi traducido ó galego por Xavier Senín e Isabel Soto e publicado pola editorial Bruño en maio de 2009.
Reichstaler
Moeda metálica
A Convención de Leipzig fixou o contido de prata do reichstaler en ​1⁄9 dun marco de Colonia, o que equivale a 25,98 gramos de prata fina no sistema decimal. Foron varios os estados que se acolleron a este sistema padrón, que complementaron coa emisións de diversas moedas divisionarias, en función dos seus sistemas tradicionais.
Este tálero foi cuñado continuamente desde a súa creación en 1566 na maioría de Europa do norte ata a introdución doutras moedas que entraron en competencia con el, como o tálero de convención (konentionstaler) en 1751, cuñado a razón de 10 pezas nun marco de prata, e o tálero prusiano en 1750, con 14 pezas por marco. Con todo, o reichstaler ficou como principal moeda de comercio en Escandinavia e no Báltico ata ben entrado o século XIX.
O contido de prata fina do rijksdaalder dos Países Baixos mantívose en 25,40 gramos (528,5 azen) durante o século XVII, o que o aproximaba ao contido medio dos reichstalers circulantes nesa época (25,37 gramos).
Nalgúns lugares establecéronse bancos de troco como o Banco de Hamburgo (Hamburger Bank) para recibiren prata de depositantes e acreditar as súas contas nunha moeda bancaria equivalente ao reichstaler, que se denominou "tálero do Banco de Hamburgo" (Bankotaler der Hamburger Bank). Cara á fin do século XVIII, cada marco de Colonia (ou 233,856 gramos de prata fina) comprábase por 9​5⁄24 destes táleros de banco (ou 25,40 g por tálero) e vendíase por 9​1⁄4 táleros (ou 25,28 g por tálero).
Outra moeda moi popular no comercio de tamaño semellante ao do reichstaler propio dos Países Baixos austríacos foi o kronentaler ("tálero da coroa"), con 25,7 gramos de prata fina e valorado en 2,7 floríns nos Países Baixos e nos estados do sur de Alemaña.
Unidade de conta
miniatura|160px|[[Abreviaturas utilizadas historicamente para o reichstaler]]
Ao mesmo tempo que o reichstaler era unha moeda física, a partir de mediados do século XVII fixéronse esforzos para definir, nos estados do norte de Alemaña, un novo reichstaler como unidade de conta mais co valor dunha fracción do reichstaler circulante. Un exemplo disto é o tálero de Leipzig de 1690, que contiña ​1⁄12 dun marco de prata fina e equivalía a ​3⁄4 do reichstaler orixinal. Malia ser moi amplamente utilizado, o seu uso non chegou a xeneralizarse.
En 1754, o tálero de convención converteuse na moeda estándar da maioría dos estados da Alemaña do norte, co reichstaler como unidade de conta definida como 1/(13​1⁄3) do marco de Colonia ou ​3⁄4 do tálero de convención (ou 17,54 g de prata fina). A maioría dos estados dividiron este reichstaler en 24 groschen, cada un deles composto por 12 pfennig.
Entre outras unidades de conta relacionadas co reichstaler cómpre mencionar o rigsdaler dinamarqués (que como unidade de conta tiña o valor de ​1⁄2 do rigsdaler cuñado), e o riksdaler sueco (co valor de ​1⁄4 do riksdaler metálico).
Reichstaler prusiano
miniatura|160px|Reichstaler de [[Reino de Prusia|Prusia cuñado en 1777 a nome de Frederico II, na ceca de Berlín]]
En 1750, Prusia adoptou un reichstaler (frecuentemente mencionado simplemente como taler -tálero-) que contiña ​1⁄14 dun marco de Colonia ou 16,70 g de prata fina). Á parte de como especie cuñada, funcionou tamén como unidade de conta. Nos inicios do século XIX este tálero chegou a substituír o reichstaler de 17,54 gramos do norte de Alemaña como unidade padrón de conta.
Así mesmo, este novo estándar prusiano foi unha das moedas que integraron o sistema monetario dos estados do sur de Alemaña despois da unión monetaria de 1837, co valor de ​1 3⁄4 de florín.
O reichstaler de Prusia serviu de modelo para o vereinstaler da Unión Alfandegueira Alemá (Zollverein), de case o mesmo peso, que acabou por substituílo en 1857.
Manuel Gómez Suárez
Manuel Gómez Suárez, coñecido como El Electricista ou Do Cura, nado en Noia e finado en Ferrol o 8 de xaneiro de 1937, foi un político galego.
Traxectoria
Veciño de Fene. Electricista do Arsenal de Ferrol. Era presidente do Grupo Galeguista de Ferrol. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado en Ferrol. Condenado á pena de morte, foi executado no castelo de San Felipe o 8 de xaneiro de 1937 con 51 anos. Por responsabilidades civís fóronlle reclamadas á familia 16.000 ptas.
O aniversario de Astérix e Obélix. O libro de ouro
Foi traducido ó galego por Valentín Arias, Xavier Senín e Isabel Soto e publicado pola editorial Bruño en outubro de 2009.
Filmes do Camerún propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
O Camerún presentou un filme para o Óscar ó mellor filme internacional por primeira vez en 1980. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Viaxe interplanetaria
miniatura|dereita Unha viaxe interplanetaria é un caso particular de viaxe espacial que, a diferenza das viaxes interestelares, ten lugar dentro do noso Sistema Solar. Pola súa mesma natureza, as viaxes interestelares teñen miles de anos de duración ou conceptos tales como o Hiperespacio, polo que estiveron case sempre relegados á space opera da ciencia ficción.
As viaxes interplanetarias, en troques, están ao alcance da nosa tecnoloxía actual. O home chegou á Lúa, enviou sondas a outros planetas e, mesmo, un robot a Marte. Por todo iso, e a diferenza das viaxes interestelares, as viaxes interplanetarias son un dos alicerces da ciencia ficción.
A odisea de Astérix
A odisea de Astérix (en L'Odyssée d'Astérix) é o vixésimo sexto volume da serie de banda deseñada Astérix, publicado orixinalmente en francés en 1981. É o segundo título da serie escrito e ilustrado por Albert Uderzo en solitario. O libro describe a viaxe de Astérix e Obélix a Oriente Medio. Está amplamente inspirado nos filmes de James Bond e nos relatos bíblicos.
Foi traducido ó galego por Valentín Arias, Xavier Senín e Isabel Soto e publicado pola Editorial Bruño en 2008, nun volume conxunto cos títulos O gran foxo e O fillo de Astérix.
Mar de Savu
O mar de Savu (en indonesio, Laut Sawu) é un pequeno mar do océano Índico localizado no interior do arquipélago indonesio, nomeado así pola illa de Savu (Sawu), cuxas augas pertencen a Indonesia e Timor Leste.
Xeografía
Os seus límites son:
O mar de Savu ten unha profundidade máxima duns 3.500 m. Esténdese ao redor de 600 km de oeste a leste, e 200 km de norte a sur. A cidade máis grande no litoral do mar é Kupang, capital da provincia de Nusa Tenggara Oriental na illa de Timor, cunha poboación de máis de 450.000 habitantes.
Kopi Luwak
O Kopi Luwak ou café de civeta é o café obtido de grans que, tras seren inxeridos polo devandito animal, pasan polo seu tracto intestinal e son expulsados entre os seus excrementos. Estes vivérridos énchense de froitos maduros de café e expulsan o gran parcialmente dixerido.
Características
As civetas moran nas illas de Sumatra, Xava e Célebes, no arquipélago de Indonesia, en Filipinas (alí o produto coñécese por Kape Alamid), Vietnam e algúns estados produtores de café do sur da India. O café de Vietnam é lixeiramente diferente xa que en realidade alí o animal que realiza o proceso é unha donicela, e os grans de café son da variedade robusta.
Kopi é a palabra indonesia para café, e luwak é o nome local que recibe a civeta. Os froitos vermellos de café son parte natural da súa dieta, así como de insectos, pequenos mamíferos e outras froitas. O gran interno do café non é dixerido, pero parece ser que si é modificado quimicamente polas encimas presentes no estómago da civeta, que engaden sabor ao café rompendo as proteínas que producen o seu amargor.
Os grans son excretados aínda cubertos polas capas internas do froito, recolleitos polos habitantes do lugar e logo vendidos aos distribuidores. Os grans lávanse e tórranse só lixeiramente, para non estragar os complexos sabores desenvolvidos durante o proceso.
Dende 1996 existe un proceso industrial polo que se obtén un café semellante ao Kopi Luwak a un custo moito menor.
San Xusto
San Xusto é o nome dun mártir cristián do século IV, finado con 7 anos canda a outro neno (véxase Xusto e Pastor). Como topónimo pode referirse a:
Sanguñedo
O fitónimo galego Sanguñedo pode referirse a:
Red Death at 6:14
"Red Death at 6:14" é un sinxelo da banda estadounidense de garage rock The White Stripes. Foi editado no mes de setembro do 2002, incluído coa revista británica Mojo Magazine. A canción aparece tamén no álbum Sympathetic Sounds of Detroit.
Viaxe interestelar
miniatura|dereita Coñécese co nome de viaxe interestelar unha viaxe tripulada ou non tripulada entre estrelas. Este é un concepto básico dentro da ciencia ficción, pero na práctica, a viaxe interestelar é moito máis difícil que a viaxe interplanetaria debido a que as distancias implicadas son enormemente maiores (da orde do ano luz). Pola mesma razón a viaxe intergaláctica é aínda máis complicado.
A verosimilitude da viaxe interestelar foi debatida arduamente por varios científicos, autores de ciencia ficción e entusiastas. Neste sentido, publicáronse moitos traballos sobre conceptos relacionados. Dados un tempo de viaxe suficiente e un traballo de enxeñaría, parecen posíbeis tanto viaxes non-tripuladas como viaxes xeracionais, aínda que representan un considerábel reto tanto tecnolóxico como económico difícil de acadar, en concreto para sondas tripuladas. A NASA estivo investigando nestes temas durante anos, e acumulou unha serie de aproximacións teóricas.
O papiro do César
Foi traducido ó galego por Xavier Senín e Isabel Soto e publicado por Edicións Xerais en outubro de 2015.
We're Going to Be Friends
A canción aparece nos créditos iniciais da película de 2004 Napoleon Dynamite. Nos comentarios do filme, o seu director Jared Hess afirma que inicialmente non puido atopar unha canción para o principio da película e quería usar ese tema, así que lle enviou unha copia a The White Stripes e eles deron a súa aprobación para que fose usada.
O vocalista e compositor Jack Johnson gravou unha versión da canción para o seu álbum Sing-A-Longs and Lullabies for the Film Curious George.
É unha das canción preferidas da banda de Conan O'Brien e, a petición súa, interpretárona no que sería a súa derradeira actuación no seu programa, o Late Night with Conan O'Brien, o 20 de febreiro do 2009.
Son dixital
O proceso de conversión carrexa unha perda de datos, e é sabido que o son dixital nunca poderá representar o son analóxico de maneira plena, mais, a evolución tecnolóxica chegou a un alto grao de precisión, até o punto de que as diferenzas non sexan perceptibles polo oído humano. A precisión da representación dixital do son varía de acordo coa taxa de mostraxe de frecuencia e a cantidade (profundidade) de bits para cada mostra. Canto maiores sexan estes valores, maior será a fidelidade do son dixital en relación ao son analóxico.
Un sinal analóxico é aquel cunha amplitude que pode tomar en principio calquera valor, isto é, o seu nivel en calquera mostra non está limitado a un conxunto finito de niveis predefinidos como é o caso dos sinais cuantificados. Un sinal dixital é aquel cunhas dimensións (tempo e amplitude) que non son continuas senón discretas, o que significa que o sinal necesariamente terá uns determinados valores fixos predeterminados en momentos tamén discretos.
O proceso que envolve, na captación ou gravación, a conversión do son analóxico en dixital e, na reprodución, a conversión do son dixital en analóxico, permite que o son sexa almacenado e reproducido por medio dun CD, MiniDisc ou DAT, de bandas sonoras de filmes dixitais, de arquivos de son en diversos formatos, como WAV, AIFF, MP3, OGG, e outros medios.
miniatura|Mostraxe dixital dun [[sinal de son.]]
Serxio Iglesias
Serxio Iglesias Rodríguez, nado en Buenos Aires en 1966, é un poeta galego.
A Fernal
O topónimo galego A Fernal pode referirse a:
Serxio Iglesias
Traxectoria
Pasa a súa infancia e mocidade na cidade da Coruña. Comeza a escribir poesía nos anos oitenta, publicando algún poema en revistas como Agália e Luzes de Galiza. Foi membro do colectivo Ronseltz e do Batallón Literario da Costa da Morte.
Vive en Corcubión e é profesor de Lingua e Literatura galegas no IES Fernando Blanco de Cee.
Son dixital
A mostraxe consiste en fixar a amplitude do sinal eléctrico a intervalos regulares de tempo (taxa de mostraxe). Para cubrir o espectro audible (20 a 20000 Hz) adoita bastar con taxas de mostraxe de algo máis de 40000 Hz, con 32000 mostras por segundo teríase un ancho de banda similar ao da radio FM ou unha fita de casete, é dicir, permite rexistrar compoñentes de até 15 kHz, aproximadamente. Para reproducir un determinado intervalo de frecuencias necesítase unha taxa de mostraxe de pouco máis que o dobre (Teorema de mostraxe de Nyquist-Shannon).
A cuantificación consiste en converter o nivel das mostras fixadas no proceso de mostraxe, normalmente, un nivel de tensión, nun valor enteiro de rango finito e predeterminado. Por exemplo, utilizando cuantificación linear, unha codificación linear de 8 bits discriminará entre 256 niveis de sinal equidistantes (28).
O formato máis usado de son dixital PCM linear é o do CD de son: 44,1 kHz de taxa de mostraxe e cuantificación de 16 bits (que mide 65536 niveis de sinal diferentes) e que, na práctica, permite rexistrar sinais analóxicas con compoñentes ata os 20 kHz e con relacións sinal a ruído de máis de 90 dB.
Os Fernández
O topónimo galego Os Fernández, derivado do apelido Fernández, pode referirse a:
Agrela
Unha agrela fai mención a unha pequena agra (unha eira, un terreo cultivado). O topónimo A Agrela pode referirse a varios lugares de Galicia:
Fixó
O topónimo Fixó pode referirse a varios lugares de Galicia:
Fosa coronoide
miniatura|150px|Vista anterior do úmero A fosa coronoide é unha formación ósea do úmero, situada na parte anterior, por encima da tróclea umeral. En posición anatómica está baleira, pero coa extensión máxima do antebrazo acolle a apófise coronoide cubital. Está xusto medial á fosa radial.
Ferral
O topónimo galego Ferral pode referirse a:
Reichsmünzordnung
A Reichsmünzordnung (expresión alemá; en galego: "ordenanza imperial sobre a cuñaxe") foi unha tentativa de reforma monetaria que perseguía a unificación das moi diversas moedas en uso ao longo do Sacro Imperio Romano Xermánico no século XVI.
Historia
miniatura|[[Carlos V, Sacro Emperador Romano-Xermánico|Carlos V recibe a Confessio Augustana na sesión da Dieta de Augsburgo do 25 de xuño de 1530.]] A ordenanza foi emitida en varios pasos na Dieta de Augsburgo entre a década de 1520 e a de 1560, aínda que non chegou a ser adoptada na súa integridade por todos os príncipes e gobernantes dentro do Imperio.
A primeira destas ordenanzas foi ditada por Carlos V en 1524 en Esslingen, unha cidade do estado alemán de Baden-Württemberg, e nela declarábase o marco de Colonia como o padrón xeral para os pesos das moedas. Porén, por mor das protestas dos gobernantes máis influentes do Imperio, nunca se aplicou.
En 1551, o kreuzer foi presentado como padrón da moeda pequena de prata, de xeito que 72 kreuzer equivalían a un florín (gulden) de ouro ou a un guldengroschen de prata, en tanto que 68 facían un tálero. O establecemento dunha moeda de ouro e outra de prata de valor equivalente resultou problemático, xa que o valor da moeda de ouro tendeu a aumentar con respecto ao da de prata. De feito, axiña o florín adquiriu no comercio máis valor que o oficial de 72 kreuzer, o que levou á supresión, en 1559, da proporción estable que vinculaba as moedas de ambos os metais, baixo o imperio de Fernando I. Logo deste cambio, o florín ou gulden pasou a dividirse en 75 kreuzer e presentouse o ducado como unha moeda de ouro adicional. Pola súa banda, o guldengroschen de prata pasou a valorarse en 60 kreuzer, e pouco a pouco foi caendo en desuso en favor do tálero.
En 1566, a Dieta foi forzada a recoñecer oficialmente a nova organización do sistema monetario que se fora creando os anos precedentes e instituíu o reichstaler (de 29,23 gramos, con prata de 889 milésimas) como a moeda oficial do Imperio, que mantivo tal status ata o inicio do século XVIII.
Feros
O topónimo galego Feros pode referirse a:
Asemblea Nacional do Poder Popular de Cuba
A Asemblea reúnese de forma ordinaria en dous períodos anuais (ao finalizar cada semestre) por un termo de dous ou tres días por sesión. Antes de cada período de sesións, reúnense as súas comisións permanentes. Todas as resolucións da Asemblea Nacional foron aprobadas dende a súa fundación por unanimidade.
Correspóndelle designar, a proposta do Presidente do Consello de Estado, os integrantes do Consello de Ministros. Así mesmo cumpre os labores de revisión, en canto revogar os decretos-leis e decretos que emita o Consello de Estado que contradigan a Constitución e as leis. Revogar ou modificar os acordos e decretos das asembleas populares locais e provinciais que contradigan a Constitución e as leis. De entre os integrantes da Asemblea elíxese o Consello de Estado, o cal é responsable ante a Asemblea.
Subordínanse tamén á Asemblea Nacional como órganos estatais o Tribunal Supremo Popular, a Fiscalía Xeral da República e a Contraloría Xeral da República. A Asemblea elixe aos máximos representantes de devanditos órganos, e estes renden conta á Asemblea da súa actividade.
Elección dos deputados
O proceso de elección dos deputados iníciano os Comités de Defensa da Revolución (CDR), que convocan aos veciños de cada barrio baixo a súa xurisdición, constituíndose con eles as Asembleas Populares de Nomeamento de Candidatos, mediante unha papeleta individual que debe entregarse como comprobación da asistencia de cada cidadán ao proceso. Os candidatos son escollidos por nomeamento directo e aberto dos veciños participantes do proceso, atendendo aos seus méritos e traxectorias persoais, incluíndo a posibilidade de auto-proposición e tomando como premisa a voluntariedade e o compromiso de representación popular ante os electores que oficializan a candidatura. Toda persoa maior de 16 anos ten o dereito a elixir e ser elixido como candidato libremente, sen menosprezo da súa condición económica, racial, xenérica ou de idade, exceptuando aqueles cidadáns privados de liberdade ou cuxa sanción penal inclúa unha inhabilitación ou limitación dos seus dereitos como sufraxistas, así como a aqueles declarados mentalmente non capacitados. Non son permitidas campañas de proselitismo político para ningún candidato.
Os candidatos nomeados nas Asembleas de Nomeamento de Candidatos de cada barrio do país (nivel de base popular), son considerados polas Asembleas do Poder Popular respectivas (primeiro a instancias municipais e con posterioridade provinciais nunha segunda volta electoral), que as aproban mediante votación aberta e directa a man alzada, tomando en consideración a traxectoria persoal e méritos de cada candidato analizado. Unha vez aprobadas as candidaturas, estas son incluídas nun proxecto que presenta a Comisión de Candidaturas Nacional ao Consello de Estado.
As listas resultantes son postas á aprobación da poboación por voto directo e segredo en eleccións municipais e nun segundo momento en eleccións ás Asembleas Provinciais e Nacionais. Requírese maioría absoluta para ser electo como representante ás Asembleas Municipais (canteira para a candidatura Provincial e Nacional), en caso contrario efectúase unha segunda volta entre os candidatos que obtiveron as dúas maiores votacións de cidadáns da súa localidade.
Ferrador
O topónimo galego Ferrador pode referirse a:
Asemblea Nacional do Poder Popular de Cuba
Elección dos deputados
A participación do Partido Comunista de Cuba (PCC), ten un papel secundario de acompañamento e observación do proceso electoral. Non postula nin elixe candidatos a ningunha das instancias electorais, as cales son conformadas só con aqueles candidatos elixidos inicialmente polos cidadáns con dereito a sufraxio, polo que na constitución das Asembleas do Poder Popular, a todos os niveis, obsérvase unha heteroxeneidade representativa da propia caracterización poboacional do seu territorio, coa presenza de membros do PCC e de cidadáns que non pertencen ao mesmo.
Mesa da Asemblea Nacional (Presidencia)
I Lexislatura (1976-1981)
II Lexislatura (1981-1986)
III Lexislatura (1986-1993)
V Lexislatura (1998-2003)
Mar de Banda
O Mar de Banda é un mar nas Illas Molucas en Indonesia, conectado ao océano Pacífico pero rodeado por centos de illas, así como polos mares de Halmahera e Ceram. Ten 1000 km de leste a oeste, e aproximadamente 500 km de norte a sur.
Asemblea Nacional do Poder Popular de Cuba
Mesa da Asemblea Nacional (Presidencia)
VI Lexislatura (2003-2008)
Mar de Banda
Illas
Aínda que as fronteiras do mar son perigosas para a navegación, con moitas pequenas illas rochosas, a parte central do mar é relativamente aberta. Os grupos de illas dentro do mar inclúen as Illas Banda. Algunhas illas do Mar de Banda son volcáns activos, incluíndo Gunung Api e Manuk nas illas Banda.
Asemblea Nacional do Poder Popular de Cuba
Mesa da Asemblea Nacional (Presidencia)
VII Lexislatura (2008-2013)
Mar de Banda
Illas
O mar de banda está bordeado polas seguintes illas:
Asemblea Nacional do Poder Popular de Cuba
Mesa da Asemblea Nacional (Presidencia)
VIII Lexislatura (2013-2018)
Mar de Banda
Extensión
A Organización Hidrográfica Internacional (OHI) define o Mar de Banda como unha das augas do Arquipélago das Indias Orientais. A OHI define os seus límites como segue:
Asemblea Nacional do Poder Popular de Cuba
Mesa da Asemblea Nacional (Presidencia)
IX Lexislatura (2018-2023)
Mar de Banda
Actividade tectónica das placas no Mar de Banda
O arco de Banda é famoso pola súa curvatura de 180° e en Timor é xeralmente aceptado como o produto da colisión entre un arco volcánico e a marxe continental australiana. O Mar de Banda ocupa a parte principal da Placa do mar de Banda. A marxe meridional do mar está composta por un arco insular sobre a zona de subdución. Ao leste da fosa de Xava atópase a fosa de Timor que se atopa ao sur de Timor, a fosa de Tanimbar ao sur das illas Tanimbar e a fosa Aru ao leste das illas Aru. Estas fosas son a zona de subducción da placa indoeuropea baixo a placa do mar de Banda, onde a placa indoeuropea movese cara ao norte. Os sedimentos dianteiros progresivamente transportados cara ao norte pola placa indoeuropea foron dobrados e fallados formando a illa de Timor. Ao nordés atópase a illa de Ceram que supera a subdución da Placa Cabeza de Paxaro de Papúa Occidental.
Xosé Manuel Varela
Xosé Manuel Varela Varela, nado en Malpica de Bergantiños en 1967, é docente de lingua e literatura galega, escritor e divulgador cultural.
Traxectoria
Especialista en lingua e literatura galega, colabora en distintos medios de comunicación radicados na Costa da Morte. Traballou como dinamizador sociolingüístico e cultural e participou en proxectos de divulgación turística dos concellos de Cabana e Malpica. Exerce como docente de lingua e literatura galega no ensino medio. Ademais, foi secretario fundador do Instituto de Estudos Bergantiñáns é patrón da Fundación Eduardo Pondal. Director da colección Costa da Morte de Edicións Embora (Ferrol)
Enxeñaría de montes
A Enxeñaría de montes ou forestal é a titulación académica dunha disciplina que tivo os seus inicios en Alemaña, pretendendo cubrir a necesidade de mellorar a produtividade dos montes. Co transcurso do tempo, a profesión foise perfilando cara ao desenvolvemento e optimización do ámbito forestal: silvicultura, aproveitamento, elaboración e transformación de produtos forestais, infraestruturas específicas etc.
Actividade
A actividade dos Enxeñeiros de Montes podería resumirse nas seguintes actividades:
Ferreiroá
O topónimo galego Ferreiroá pode referirse a:
César Parapar Sueiras
César Parapar Sueiras, nado en Viveiro en 1901 e finado en Lugo o 17 de decembro de 1936, foi un carpinteiro e político galego.
Traxectoria
Carpinteiro. Pasou un tempo na emigración en Cuba e alí foi un dos membros fundadores da Xuntanza Nazonalista Galega d'Habana en 1920, volvendo a Galicia o ano seguinte. Membro da Irmandade da Fala de Viveiro e despois secretario de actas do Grupo Galeguista de Viveiro. Logo do triunfo do Frente Popular en febreiro de 1934 foi nomeado concelleiro de Viveiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 27 de xullo. Xulgado en Lugo por rebelión militar, foi condenado á pena de morte. Foi executado nas tapias do cuartel da Garda Civil de Lugo o 17 de decembro de 1936 con 35 anos.
Centre d'Estudis d'Opinió
miniatura|350px|Logo O Centre d'Estudis d'Opinió, (en galego, Centro de Estudos de Opinión), tamén coñecido polas súas siglas CEO, é o órgano da Generalitat de Catalunya encargado de realizar as enquisas sobre intención de voto, valoración de partidos e líderes políticos, así como os estudos postelectorais.
Creación e sede
Foi creado por decreto o 11 de xaneiro de 2005, e por lei, como organismo autónomo, o 6 de xullo de 2007.
Ten a súa sede na rúa Pau Claris, 138 de Barcelona. Anteriormente, estas tarefas desenvolvíaas o Instituto de Estadística de Cataluña (IDESCAT).
Funcións
Cada ano o CEO realiza catro sondaxes de opinión, o chamado Barómetro de Opinión Política (BOP), que analiza profundamente o comportamento e a evolución das opinións políticas dos cataláns, así como os principais problemas que percibe a cidadanía, a valoración dos partidos políticos e dos seus líderes, as situacións sociolaborais etc. Ademais dos BOP, realiza os Índices de Satisfacción Política (ISP) e outros barómetros como valoración do goberno, debate de política xeral, perfil dos electores dos partidos parlamentarios, así como estudos puntuais como os valores democráticos, 30 anos despois do 15 de xuño de 1977. Taménm eectúa sondaxes da percepción do nivel de vida e das actitudes ante a política, valores básicos, circunstancias vitais e orientacións políticas, entre outros.
O director do CEO é nomeado polo Goberno catalán a proposta do conselleiro de Economía e Finanzas, e conta cun Consello Reitor que se encarga de planificar e programar a súa actividade. O Consello Reitor está constituído por un presidente, tamén nomeado polo executivo a proposta do conselleiro de Economía, e este, ao director, que ten voz pero non voto. Joan Rigol foi o seu primeiro presidente (2007-2011), que foi sucedido por Joan Marcete, e por doce vogais. Oito destes membros deben ser altos cargos da Administración, e os catro restantes expertos escollidos polo Goberno procedentes do ámbito das ciencias políticas, sociais, económicas e da estatística.
O 20 de xuño de 2013 o Goberno español, presidido por Mariano Rajoy, propuxo suprimir, entre outros, este órgano da Generalitat de Catalunya, dentro da prevista reforma das administracións.
Directores do CEO
O CEO até o día de hoxe tivo dous directores:
Wes Studi
Wesley "Wes" Studi (en ᏪᏌ ᏍᏚᏗ) nado en Nofire Hollow (Oklahoma) o 17 de decembro de 1947, é un actor e produtor cherokee que gañou fama internacional polos seus papeis en filmes de nativos americanos. Apareceu en filmes premiados co Óscar como Dances with Wolves (1990) ou O derradeiro dos mohicanos (1992), e en filmes nomeados neses premios como Xerónimo (1993) e The New World (2005). Tamén é coñecido por interpretar a Sagat en Street Fighter (1994). Outros filmes nos que apareceu son Hostís, Heat, Mystery Men, Avatar, A Million Ways to Die in the West, así como na serie de televisión Penny Dreadful. En 2019, recibiu un Óscar Honorífico, converténdose na segunda persoa nativa americana en gañar un Óscar (sendo a primeira Buffy Sainte-Marie), e é o primeiro nativo americano en recibir un Óscar por actuar.
Traxectoria
Fillo de Maggie, unha ama de casa, e Andy Studie, un traballador nun rancho, Studi foi educado na Chilocco Indian Agricultural School en Oklahoma do Norte. Ata que ingresou na escola primaria, só falaba a lingua cherokee. En 1967, foi recrutado no Exército e serviu 18 meses na Guerra de Vietnam. Despois diso, Studi volveuse activo politicamente e participou no Incidente de Wounded Knee na Reserva india de Pine Ridge en 1973.
Adicouse a dar clases de cherokee e escrita en silabario, e axudou a fundar un xornal en lingua cherokee. Entrou no negocio da gandería. Após que o seu matrimonio rematase en divorcio, Studi deixou a gandería e comezou a estudar interpretación.
Discovery Institute
Liña ideolóxica
O Discovery Institute tomou o seu nome do barco que, capitaneado por G. Vancouver, explorou as costas norteamericanas do Pacífico entre 1791 e 1795. depende de doadores privados.