cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfredo Astiz
Xuízos
Ante a impunidade establecida na Arxentina para xulgar a Astiz, Francia xulgouno en ausencia en 1990 condenándoo a prisión perpetua, polo secuestro e o asasinato de Alice Domon e Léonie Duquet. A partir dese momento Astiz nunca máis puido saír da Arxentina pois podía ser inmediatamente detido e enviado a Francia para cumprir a súa condena.
En 1998 foi expulsado da Mariña e perdeu o seu rango.
En 2003 o Congreso Nacional anulou as leis de Punto Final e Obediencia Debida permitindo a reapertura de varias causas coas que estaba vinculado, dispoñéndose por tal motivo a súa prisión preventiva na mega-causa ESMA.
En maio de 2006 foi procesado con prisión preventiva pola desaparición do grupo da Igrexa Santa Cruz e outros seis casos de secuestros e torturas. En Francia foi condenado a cadea perpetua.
Pouco despois, o 18 de agosto de 2006 a Cámara de Casación Penal, admitiu a trámite a petición de reapertura da investigación do ocorrido con Dagmar Hagelin por considerala delito de lesa humanidade e como tal imprescriptible.
Por outra banda en 1997 o xuíz español Baltasar Garzón solicitou a detención e extradición de 45 militares arxentinos e un civil a quen procesou por xenocidio, terrorismo de Estado e someter a torturas a presos políticos durante o réxime de facto que gobernou na Arxentina entre 1976 e 1983. Entre eles atópase Alfredo Astiz. A petición foi rexeitada varias veces polo goberno arxentino alegando o principio de territorialidade.
O 27 de xullo de 2003 o presidente Néstor Kirchner mediante o Decreto 420/03 modificou o criterio de rexeitamento das extradicións sustentado ata ese momento ordenando "obrigatoriedade do trámite xudicial" solicitado pola Xustiza española, e abrindo así o camiño á extradición efectiva dos militares requiridos.
Simultaneamente, en agosto de 2003, o entón presidente de España José María Aznar ordenou non continuar co proceso de extradición das solicitudes por crimes durante o goberno de facto na Arxentina. Pero en 2005 esta decisión foi anulada pola Corte Suprema de España, ordenando continuar adiante coas extradicións solicitadas por Garzón.
Actualmente, Alfredo Astiz padece dun cancro de páncreas.
Sala hipóstila
thumb| Sala hipóstila do templo de Edfu. Sala hipóstila (do grego hypóstȳlos -prefixo hypó, "baixo", e stŷlos, " columna") é a denominación historiográfica dos recintos arquitectónicos cubertos sostidos por columnas, que ás veces chegan a ser verdadeiros bosques de columnas. Habitualmente son adintelados, de teitume plana.
Templo exipcio
thumb|150px|left|Planta do [[templo de Luxor (E: sala hipóstila).]] thumb| thumb|center|Planta do [[templo de Edfu.]]
Nos templos exipcios a sala hipóstila era a estancia posterior á sala hípetra e ás seguintes pezas, cada vez máis recónditas. A sala hipóstila xa non tiña acceso o pobo, pero si a aristocracia, que non podía continuar ás seguintes salas, reservadas en exclusiva para o faraón e os sacerdotes (a última adoita denominarse sanctum sanctorum por comparación co [[Templo de Xerusalén).
Bruna Tenório
Bruna Tenório, nada en Maceió, Alagoas o 27 de xuño de 1989, é unha modelo brasileira de antergos europeos e indíxenas brasileiros.
Bruna Tenório comezou a súa carreira no 2006 desfilando para Chanel, Christian Dior e Dolce & Gabbana en París e Milán. Despois diso, desenvolveu unha exitosa carreira como estrela de Style.com.
Sala hipóstila
Outros exemplos
left|thumb|Restos da apadana de Persépole. thumb|Sala de oración da [[Mesquita-Catedral de Córdoba|Mesquita maior de Córdoba.]] thumb|left|Ídem, planta. thumb|Ídem, planta.
A mandapa dos templos da India (serve de vestíbulo ao santuario nun complexo de templos)
A apadana dos palacios aqueménidas (Persépole, Susa).
O Telesterion de Elêusis e o Eleusinion da Acrópole de Atenas.
A sala de oracións das mesquitas (haram).
A Silva, Rodís, Cerceda
A Silva é un lugar da parroquia de Rodís no concello coruñés de Cerceda na comarca de Ordes. Tiña 540 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE, dos cales 250 eran homes e 290 eran mulleres.
Altia
Altia Consultores S. A. é unha empresa constituída o 17 de marzo de 1994 con sede na cidade da Coruña. Dedícase á prestación de servizos de consultoría no eido das TIC. O seu presidente executivo é Constantino Fernández Pico, coñecido por presidir tamén o consello de administración do R. C. Deportivo da Coruña desde 2014 ata 2019.
Descrición
Altia foi impulsada por Tino Fernández en 1994, e a súa primeira sede estivo na Coruña. Conta con delegacións en: Oleiros, Vigo, Vitoria-Gasteiz, Milladoiro, Madrid, Valladolid, Alacante, Toledo, Ames, Valladolid, Santiago de Chile, Leioa, Tenerife, Palma de Mallorca e Barcelona, ademais dun centro de desenvolvemento tecnolóxico no Campus de Elviña e un centro de datos no Campus das Lagoas-Marcosende.
Entre os seus clientes figuran ou figuraron empresas como Abanca, Coren, Augas de Galicia, Banco Pastor, Banesto, BBK, Bricoking, Cafés Candelas, Caramelo, Citröen, Codere, CRTVG, Emalcsa, Estrella Galicia, FORTA, Inditex, Megasa, Navantia, R, Renault, Roberto Verino, Telefónica, Turgalicia ou Vodafone así como distintas administracións públicas tanto a nivel local, autonómico como estatal ademais de entidades e organismos dependentes destas.
En 2010 Altia empezou a cotizar no Mercado Alternativo Bolsista da Bolsa de Madrid.
En 2014 entrou no seu accionariado o multimillonario investidor indio Ram Bahvani cun 5% do accionariado ao comezo, chegando ata o 8,5% actual (2016)
Actualmente conta con máis de 2.2000 empregados entre inxenieiros e consultores.
Empresas do Grupo Altia
Estas empresas forman parte do grupo Altia:
Lara Rodríguez
Lara Rodríguez Peña, nada en Lalín o 12 de decembro de 1989, é unha profesora e política galega.
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Granada, é profesora de Lingua Castelá e Literatura no ensino público.
En 2015 foi elixida candidata número un da Plataforma Aberta Cidadá de Lalín ás Eleccións municipais de 2015 en Galicia. Foi elixida concelleira e nomeada terceira tenenta de alcalde, facéndose cargo das concellerías de Cultura e Educación. miniatura|Papeleta dos candidatos de [[En Marea ao Congreso por Pontevedra, nas Eleccións Xerais de 2016.]] Foi elixida, a través de primarias, para formar parte da candidatura de En Marea para as eleccións xerais de 2015, e finalmente foi a número catro pola provincia de Pontevedra. Volveu ocupar o cuarto posto nas listas de En Marea nas eleccións xerais de 2016.
Nas municipias de 2019 volveu encabezar a candidatura da Plataforma Aberta Cidadá ao concello de Lalín, pero non foi elixida.
Taubaté
Taubaté é unha cidade do estado brasileiro de São Paulo. En 2010 tiña 273 426 habitantes.
Está a 123 km de distancia da capital do estado, a cidade de São Paulo, coa que está unida pola autoestrada Presidente Dutra. É un centro industrial importante no camiño entre Río de Xaneiro e São Paulo e ten unha fábrica de automóbiles Ford.
Nabás
O topónimo galego Nabás pode referirse a:
Sub Pop
Sub Pop Records é un selo discográfico independente de Seattle, Washington, fundado no ano 1986 por Bruce Pavitt e Jonathan Poneman. Sub Pop fíxose famosa a principios dos anos 90 por ter a bandas como Nirvana, Soundgarden, Mudhoney, artistas centrais no movemento grunge, polo que a miúdo fálase dela por dar os primeiros pasos para a popularización deste xénero.
Historia
Sub Pop foi fundada por Bruce Pavitt en Olympia, Washington en 1979 como un fanzine chamado Subterranean Pop. Inspirado polo fanzine Fast Forward, Sub Pop comezou a alternar as súas publicacións con casetes recompilatorios de bandas estadounidenses (aínda que tamén apareceron varias bandas estranxeiras). Houbo nove publicacións de Sub Pop en total: seis fanzines e tres casetes (números 5, 7, e 9). Despois do número 9, Sub Pop cambiou a un formato só de casete, pero o proxecto foi abandonado pola cantidade de traballo que requiría para seguir. Continuaría como unha columna no xornal de Seattle The Rocket durante anos.
En 1986, Pavitt mudouse a Seattle e editou o primeiro LP da Sub Pop, o recompilatorio Sub Pop 100. En 1987, Sub Pop editou o EP Dry as a Bone de Green River, e pouco despois, ese mesmo ano, Pavitt coñeceu a Jonathan Poneman.
Kim Thayil de Soundgarden presentoulle a Pavitt a Jonathan Poneman e os dous decidiron formar un selo discográfico en 1986. Despois de que varias bandas da escena local asinasen polo selo, Pavitt e Poneman traballaron para popularizar a música que fixo famoso o seu selo.
O seu primeiro paso foi o Sub Pop Singles Club, un servizo de subscrición que permitiu aos seus subscritores recibir sinxelos de bandas locais mensualmente por correo. Isto permitíulle á Sub Pop converterse nunha compañía forte na escena local, e o seu nome era sinónimo da música da area de Seattle, do mesmo xeito que a Motown Records o era de Detroit. A súa primeira edición do Singles Club foi o sinxelo de Nirvana "Love Buzz/Big Cheese", en novembro de 1988. O Singles Club rematou cinco anos despois e relanzouse en 1998 durando ata 2002.
Aínda que a Sub Pop foi importante na popularización do grunge, algúns fans criticaron a Pavitt e a Poneman polas súas accións. Eses fans sentían que o seu rol na popularización do grunge estaba motivada máis por avaricia que por amor á música. Despois de que moitas exitosas bandas de grunge deixasen a Sub Pop tras asinar con grandes discográficas formouse unha empresa conxunta coa Warner..
En 1996, Bruce Pavitt deixou o selo debido a que necesitaba máis tempo para a súa familia.
Éxito comercial
Sub Pop ten dous álbums de platino, Bleach de Nirvana e Flight of the Conchords de Flight of the Conchords; ademais de dous álbums de ouro, Give Up de The Postal Service e Wincing the Night Away de The Shins. O sinxelo "New Slang" destes últimos tamén foi ouro, e o sinxelo editado dixitalmente para "Such Great Heights" de The Postal Service foi platino.
O 31 de xaneiro do 2007 Sub Pop anunciou que o terceiro álbum de The Shins para o selo, Wincing the Night Away, estreárase no número 2 nas listas da Billboard, conseguindo unhas vendas de 117.991 copias (35.000 dixitalmente) na súa primeira semana. Esta é a primeira vez que un álbum de Sub Pop entrou nos dez primeiros postos das listas ou superou a cifra de 100.000 discos vendidos na súa semana de estrea.
Artistas que traballaron coa Sub Pop
Os seguintes artistas pertencen ou pertenceron á Sub Pop ou teñen algún material editado a través do selo:
-78
Outros
Historia ano a ano
Arrabal
O topónimo Arrabal pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Bonifacio Botana
Traxectoria
Emigrou a Buenos Aires. Traballaba como chofer de Correos e Telégrafos. Foi un dos fundadores da sociedade Pro-Escuelas Hispano-Americanas en el municipio de Frades e pertenceu á sociedade Municipios Unidos de Ordenes. Foi secretario da Unión Galaico Americana. A unha iniciativa súa debeuse a creación da Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales, da que foi un dos fundadores, e na que ocupou os cargos de secretario e presidente.
Helios Suns
O Helios Suns, antes coñecido como Košarkarski Klub Helios Domžale, é un club de baloncesto profesional da cidade de Domžale, Eslovenia. O Club foi fundado en 1949 e actualmente compite na 1. SKL, a máxima categoría do baloncesto esloveno. O club gañou a liga eslovena na tempada 2006-07, cando venceron na final ao Union Olimpija de Ljubljana. Disputa os seus partidos como local no Hala komunalnega centra, pavillón con capacidade para 2.500 espectadores.
Arquieparquía católica ucraína de Filadelfia
A arquieparquía de Filadelfia (en Archieparchia Philadelphiensis Ucrainorum) é unha sé metropolitana católica ucraína. En 2010 tiña 14.980 bautizados. O seu arcebispo actual é Stefan Soroka.
Territorio
A eparquía abrangue os distrito federal de Washington, D.C., e os estados de Virxinia, Maryland e Nova Jersey, e a parte oriental do de Pensilvania, até os condados de Potter, Clinton, Centre, Mifflin, Huntingdon e Fulton. A sé arquidiocesana é a cidade de Filadelfia, onde está a catedral da Inmaculada Concepción. O territorio está organizado en 66 parroquias.
Historia
O 28 de maio de 1913 o papa Pío X erixiu un ordinariato para os fieis de rito oriental nos Estados Unidos.
O 8 de maio de 1924 o ordinariato foi elevado a exarcado apostólico.
O 14 de xullo de 1961 cedeu os territorios ao oeste de Ohio e dos ríos Missouri e Mississippi para erixir a eparquía de San Nicolao de Chicago.
O 5 de decembro de 1983 cedeu os territorios dos estados de Ohio, Kentucky, Tennessee, Mississippi, Alabama, Xeorxia, a Florida, Carolina do Norte e do Sur, Virxinia Occidental e a parte occidental de Pensilvania para erixir a eparquía de San Xosafat de Parma.
San Miguel, Insua, Ortigueira
San Miguel é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 10 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 4 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Inmaculada de Soult
Orixe
A obra foille encargada a Murillo por Justino de Neve, intelectual e sacerdote, amigo do pintor, que fundara o denominado Hospital dos Venerables Sacerdotes de Sevilla. O cadro, cuxas dimensións son 274 x 190 cm, foi rematado en 1678, e colocado na igrexa do devandito hospital. De aí que sexa coñecido tamén como Inmaculada dos Venerables.
Vicisitudes
A obra permaneceu no seu lugar até a Guerra de Independencia española. Durante a ocupación de Sevilla polas tropas francesas, a obra foi parar ás mans do mariscal francés Jean de Dieu Soult, duque de Dalmacia, que a trasladou con el para Francia ao acabar a guerra, detentando a posesión até o seu falecemento. En 1852, como outras obras de arte que posuía, foi posto en poxa, adquiríndoa o goberno francés para o Museo do Louvre. Dada a sona de Murillo no século XIX, o cadro chegou a acadar o maior valor pago na época por un cadro, ao superar os 600.000 francos.
En 1940, un acordo entre o goberno franquista e o da Francia de Vichy, propiciou que puidese ser intercambiado, de xeito que volveu para España, mais non para Sevilla, senón para o Museo do Prado, onde aínda figura, e que posúe outros dous cadros de Murillo co mesmo tema, as denominadas Inmaculada de Aranjuez e a Inmaculada de San Ildefonso.
Tema
Represéntase a Inmaculada Concepción da Virxe María, é dicir o dogma católico que asenta que a nai de Xesús, concibiu a este sen pecado orixinal e sen mingua da súa virxindade. Esta crenza, que non foi proclamada oficialmente como dogma até ben entrado o século XIX, era ardorosamente defendido na España do Século de Ouro (e non só nela, pois o veciño Portugal foi posto so a protección da Inmaculada en 1664). Naturalmente, era defendido e apoiado con maior vehemencia en canto era negado polo Protestantismo.
Isto fixo que se convertese nun dos temas iconográficos que recibía grande número de encargos por parte das institucións relixiosas, como medio de propaganda das teses asentadas durante o Concilio de Trento, sobre o culto de María e dos santos. A representación arrinca ao parecer dun motivo de comezos do século XVI: a Virxe cos símbolos das ladaíñas, mais agora, en controversia cos protestantes, interesa despoxalo de todo o que sexa accesorio e carente de base histórica. Durante o transcurso do XVII tenderase a pintar á María soa, en medio de nubes, e como moito acompañada de anxos.
Precedentes
Murillo atopa o tema xa elaborado, e o seu mestre, Juan del Castillo, tamén o pintou, aínda que hai certa diversidade na plasmación do mesmo. Así, Zurbarán (1598-1664) na Inmaculada do Museo de Arte de Cataluña, mostra aínda doantes e anxos, que mesmo deitan louvanzas, que o pintor plasma en letras e cartelas. Porén a Inmaculada de José de Ribera (1591-1652), no convento das Agostiñas de Salamanca (1635), pode sinalarse como un precedente directamente entroncado coas de Murillo e outros autores (as de José Antolínez (1635-1675) chegaron a rivalizar coas do sevillano ).
A Inmaculada de Soult
Murillo realiza esta Concepción xa en plena madurez, dentro da súa etapa "vaporosa", consonte á periodización de Ceán Bermúdez, na que a pintura e a cor predominan sobre o debuxo. Fronte a exemplos anteriores, nos que predomina o movemento das roupas, axitadas polo vento, o sevillano mostra a vestimenta firme, pero coas cores branca e azul peculiares na maioría das súas inmaculadas. O punto de vista é máis baixo, de xeito que María aparece lixeiramente alongada, e contraposto, xirando a cabeza para a súa esquerda e arriba, mentres o corpo fica virado para a dereita. A intención non é a de dialogar con o fiel, senón mostrarlle o camiño para o paraíso. Multiplica o número de anxos, de corpo enteiro, a respecto de obras anteriores, e disponos en case paralelo coa figura da Virxe, movéndose en espiral. Deste xeito, a quietude case escultórica de María, contrasta con o movemento alegre dos anxiños, dotándo a obra dun profundo ton barroco. Ao arredor as nubes prefiguran a gloria. Non pode faltar a media lúa aos pés, como vencedora das tebras, que envolvían a humanidade antes da divina concepción. Mais o tema en Murillo, non se esgota no soamente relixioso: as súas inmaculadas son vistas como unha glorificación da muller.
Santuario Virxe da Pena de Congosto
O Santuario Virxe da Pena é un templo relixioso situado no cumio da montaña que preside o chairo sobre o que se estende a localidade de Congosto (Provincia de León), no centro da bisbarra do Bierzo.
Historia
As súas orixes son do século XIII, cando se construíu unha pequena ermida. Este templo foise ampliando, principalmente polo paso do Camiño de Santiago por este lugar naquela época.
Tras un período de auxe, entre os séculos XIV ao XVIII, abeirando mesmo un convento, chegou un tempo de decadencia coa entrada das tropas de Napoleón no século XIX, e máis tarde, no ano 1936, acabou sendo destruído polo lume. Rapidamente o concello mostrou interese por reconstruír o Santuario, pero houbo que esperar ata o ano 1957, cando a familia alemá Honingman-Bayer axudou a que a reconstrución fose unha realidade.
En 1995 creouse a "Irmandade Virxe da Pena", que segue a súa traxectoria de axuda para fomentar a devoción e o culto a esta Virxe da Pena, organizando actos socioculturais e traballando pola conservación do Santuario.
Galicia Bilingüe
miniatura|Manifestación de Galicia Bilingüe con [[Ana Pastor Julián|Ana Pastor, esquerda, e Rosa Díez, dereita, á cabeza.]] Galicia Bilingüe é unha asociación de ámbito galego que se ocupa de analizar a situación lingüística de Galicia, con especial foco nos dereitos de uso do castelán.
Historia e características
Galicia Bilingüe expuxo novos escenarios para a política lingüística galega a partir de teses dende as que o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega é entendido como unha afronta aos dereitos dos castelanfalantes. Así, por exemplo, a asociación centra o seu discurso na elección paterna da lingua vehicular no ensino.
miniatura|[[Albert Rivera na manifestación de Galicia Bilingüe.]]
Destaca a organización por parte de Galicia Bilingüe dunha manifestación en Santiago de Compostela en 2009, que recibiu unha oposición que rematou con altercados, á que asistiron outros colectivos do nacionalismo español como a Asociación de Vítimas contra o terrorismo, Asociación Por la Tolerancia de Cataluña, Círculo Balear, Ciutadans ou a Plataforma para la Libertad de Elección Lingüística de País Vasco.
En 2010 un xuíz ordenou o peche da web de AMI, por animar a atentar contra membros da asociación, tras denuncias de Galicia Bilingüe.
As súas posicións estiveron apoiadas ao primeiro por destacados persoeiros do Partido Popular como Carlos Negreira, exalcalde da Coruña, Corina Porro, exalcaldesa de Vigo, Alfonso Rueda Valenzuela, vicepresidente da Xunta de Galicia durante o mandato de Núñez Feijóo, Ignacio López-Chaves, voceiro do Partido Popular de Cultura no Parlamento, ou Ana Pastor, ministra durante varios dos gobernos do Partido Popular, así como por Rosa Díez, dirixente de UPyD, Albert Rivera, líder de Ciutadans, e outros persoeiros como a escritora Marta Rivera de la Cruz ou o actor Manuel Manquiña.
Apoiou as propostas lingüísticas ao primeiro do goberno de Núñez Feijoo pero logo acusouno de incumprir as súas promesas electorais e mesmo de discriminar o castelán.
En xaneiro de 2019 pasou a formar parte da plataforma Hablamos Español que pretende denunciar as que considera políticas lingüísticas discriminatorias co castelán.
Arrabalde
O topónimo Arrabalde pode referirse a:
The Diary of Anne Frank (serie de televisión)
The Diary of Anne Frank é unha adaptación da BBC, en asociación con France 2, do libro The Diary of a Young Girl, escrito por Deborah Moggach.
Comezouse a gravar no outubro de 2007, no Reino Unido, e emitiuse do 5 ao 9 de xaneiro do 2009 en cinco episodios de media hora.
A revolución vertical
Foi traducida ó galego dende a versión en inglés por Xosé Álvarez Alonso e foi publicada pola Editorial Galaxia no ano 2019.
Manilkara zapota
thumb|220px|Casca con fendas usadas para a extracción do látex en [[Quintana Roo, México.]]
A Manilkara zapota é unha árbore tropical da familia das sapotáceas ( antes chamado Sapota zapotilla ou Achras zapota ) orixinario de México, América central e América do Sur tropical. Foi introducido en Filipinas durante a colonización española. Desde entón, difundiuse por Asia e crece en grandes cantidades na India, Tailandia, Malaisia, Camboxa, Indonesia ou Bangladesh, lugares onde o froito é moi popular e coñécese como chikoo.
Polo seu sabor doce e aromático, numerosos pobos amerindios utilizaban o seu látex, coñecido como goma de mascar (coñecido en náhuatl como tzictli), para mascar. De feito, até hai relativamente pouco tempo utilizábase aínda esta saiba como material para facer as gomas de mascar.
A Ponte Nova, Agrón, Ames
A Ponte Nova é un lugar da parroquia de Agrón no concello coruñés de Ames na comarca de Santiago. Tiña 77 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 39 homes e 38 mulleres.
Manilkara zapota
Recolla
O proceso da colleita da goma de mascar aseméllase moito á que se usaba para a extracción do caucho da Hevea brasiliensis. Entre xullo e febreiro, na estación chuviosa, o toro da árbore márcase de mañá cedo con fendas de machado pouco fondas e en zigzag, para que a saiba abrolle polos cortes e se deposite en saquetiños colocados a ese efecto; á tarde, os chicleros apañan o quilogramo e medio (aproximadamente) de saiba que abrollou e o transportan a plantas de procesamento.
Froito
left|thumb|200px|Muller de Mysore (India), cun queipo cheo de chicozapotes, froito da árbore da goma de mascar. A árbore é orixinaria das rexións tropicais de [[América central.]]
A M. zapota cultívase tamén polo seu froito comestíbel, semellante á ameixa. A polpa é parda, translúcida e moi doce. En México, esta froita é comercializada con dous nomes: chicozapote e chupeta, palabra esta última que provén do náhuatl e significa zapote de mel, precisamente por ser o máis doce dos froitos que producen as árbores da familia das sapotáceas. En Guatemala tamén se cultiva con este último nome e se comercializa amplamente por todo o territorio guatemalteco. Úsase incluso a súa madeira para elaborar enfeites artesanais e esculturas con formas moi diversas: ruínas maias, tatús, xaguares, tucanos etc. En Venezuela chámanlle zapote.
Industrialización
O mexicano do século XIX Antonio López de Santa Anna, exiliouse nos Estados Unidos. Mentres vivía en Staten Island, Nova York, mercou un cargamento de goma de mascar natural, e un coñecido del, o industrial e inventor Thomas Adams concibiu o proxecto de utilizar o material coma substituto do caucho, que acadaba prezos estratosféricos para a época.
O sabor de menta, tan popular actualmente, non se introduciu até 1880; nese ano, William White fabricou a primeira goma con ese sabor baixo a marca Yucatán.
Moncho Borrajo
Ramón Borrajo Domarco, nado en Baños de Molgas o 24 de decembro de 1949, é un humorista, dramaturgo e pintor galego, máis coñecido como Moncho Borrajo.
Traxectoria
Ao entrar na adolescencia marcha cos seus pais, Ramón e Donigna, a Vigo, a estudar o bacharelato. Aos 14 anos comezou a escribir poemas, e con 16 marchou a Valencia para estudar Arquitectura. Alí destaca como debuxante, e abandona a carreira e pásase a estudar Arquitectura técnica e despois Belas Artes na escola San Carlos de Valencia. En 1970 gañou un premio de debuxo na universidade e participou nalgúns certames de debuxo como o que levaba o nome de Joan Miró. A partir desete momento realizou distintas exposicións de debuxo e pintura, ao longo de toda a súa traxectoria.
A principios dos anos setenta realiza diversas actuacións como cantautor dentro do xénero da protesta política, interpretando temas en galego, castelán e valenciano. En 1972 recibiu o 2º premio nun concurso de canción universitaria.
En 1976 recibiu a medalla ao Mérito artístico concedida polo Ministerio de Información e Turismo. En Valencia fundou a biblioteca do Centro Galego e mais un grupo de baile tradicional na mesma entidade.
En 1985 deixou a música e subiu por primeira vez ós escenarios como humorista e dramaturgo, e acadou axiña fama como monologador, co que realizou diversas xiras por teatros de España. En 1991 volveu pintar e foi seleccionado para algunhas exposicións colectivas como a mostra BMW ou a Mostra Unión Fenosa. A partir do ano 2001, con Markitis, inicia unha serie de textos teatrais para diversos personaxes que nalgúns casos dirixe el mesmo (Markitis e Terapia a las seis, de 2004) e noutros unicamente escribe, como con Cariño, ¿mañana qué hacemos?, de 2006. Dentro dese proceso merca o teatro Amaya de Madrid, onde estrea as súas producións.
En 2006 decide xubilarse dos escenarios coa obra Despedida y cierre, e con ela está de xira ata 2009. Nese ano, o 14 de febreiro deu a súa última actuación no Coliseum da Coruña.
Espectáculos
miniatura|235px|Moncho Borrajo, pregoeiro na [[Festa da ameixa do Carril|Festa da Ameixa, O Carril.]]
Premios e legado
Hai unha estatua que o reproduce na praza do Humor da Coruña. É fillo predilecto de Baños de Molgas, e na antiga estación desta localidade hai unha biblioteca que naceu duns 5000 libros seus.
A Tablilla, Rodís, Cerceda
A Tablilla é un lugar da parroquia de Rodís no concello coruñés de Cerceda na comarca de Ordes. Tiña 119 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE, dos cales 57 eran homes e 62 eran mulleres.
Sandar, Agrón, Ames
Sandar é un lugar da parroquia de Agrón no concello coruñés de Ames na comarca de Santiago. Tiña 22 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 11 homes e 11 mulleres.
A Tablilla
Co topónimo A Tablilla podemonos referir a:
Eleccións ao Parlamento de Escocia de 2007
miniatura|dereita|300px|Exterior do colexio electoral de St. Marks Church Hall, en [[Stirling, durante as eleccións ao Parlamento escocés do 3 de maio de 2007.]] As eleccións ao Parlamento escocés de 2007 celebráronse o 3 de maio de 2007 e son a terceira convocatoria electoral dende que entrara en funcionamento o Parlamento escocés, logo da Lei de Escocia de (1999). As eleccións tiveron lugar coincidindo coas eleccións municipais en todos os concellos de Escocia, así como coas eleccións á Asemblea de Gales e as eleccións municipais en diversas vilas e cidades de Inglaterra e Gales.
Sistema electoral
Nestes comicios non se modificou o sistema tradicional de elección ao parlamento escocés, baseado nunha dobre votación por circunscricións e rexións electorais.
O voto por circunscricións
As papeletas electorais para os votos ás circunscricións son de cor crema. Existen 73 circunscricións electorais en Escocia, e cada unha delas elixe o seu representante. A diferenza poboacional é moi pequena entre unha e outra circunscrición, e sitúanse ao redor dos 80.000 habitantes. Só as illas Shetland e Órcadas están sobrerrepresentadas pola súa escasa poboación.
É elixido deputado no parlamento escocés aquel ou aquela candidata que consiga un voto máis có resto. É o que se coñece como first-past-the-post, ou sexa, o primeiro que chega, gaña.
O voto por rexións
As papeletas electorais para os votos ás rexións electorais son de cor violeta. Existen oito rexións electorais, e cada unha delas escolle sete deputados. As rexións teñen ao redor de 600.000 electores.
Aínda que se produce unha nova votación para este sistema, o voto por rexións é considerado complementario do de circunscricións, e procura compensar a proporcionalidade que se perde co sistema de elección directa. Para achar o número de deputados que se lles outorga a cada unha das candidaturas, divídese o número de votos recibidos na urna rexional polo número, máis un, das circunscricións en que obtiveron a vitoria. Así, se unha formación gaña en cinco circunscricións, divídese o seu voto rexional por seis. Despois realízase unha asignación semellante á Lei d'Hont, escollendo os mellores cocientes, e facendo sudivisións por divisores maiores ata completar os sete deputados rexionais.
Sondaxes
A maior parte das sondaxes previas outorgábanlle a vitoria ao Partido Nacional Escocés, cunha porcentaxe que se movía entre o 28 e o 40%, máis elevada canto máis próxima aos comicios. En segunda posición colocaban o Partido Laborista, entre un 28% e un 38%, máis baixa canto máis preto das votacións. Nun segundo estado colocábanse o Partido Conservador e mais o Partido Liberal-Demócrata, entre o 10% e o 18%.
Poecilopsetta
Poecilopsetta é un xénero de peixes teleósteos da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos, familia dos pleuronéctidos e subfamilia dos pecilopsetinos.
O xénero comprende varias especies de pequenos peixes planos propios das augas profundas da rexión Indo-Pacífica, agás dúas (P. beanii e P. inermis), que viven no Atlántico occidental.
Como todos os peixes da familia dos pleuronéctidos, as especies deste xénero teñen o corpo aplanado, asimétrico, e cos dous ollos situados no lado pigmentado do corpo.
Caroline Trentini
Caroline Trentini, nada en Panambi, Río Grande do Sur, o 6 de xullo de 1987, é unha modelo brasileira tamén coñecida como Carol Trentini.
Traxectoria
No 2000, Trentini foi descuberta mentres camiñaba pola rúa por un axente, o mesmo que descubriu a Gisele Bündchen, e pouco despois mudouse a São Paulo, un destino habitual das modelos novas brasileiras. A súa carreira profesional comezou nese intre, e despois dun ano, Trentini mudouse de novo, esta vez a Nova York. Comezou a destacar cando foi elixida por Marc Jacobs para unha campaña publicidataria, e foi fotografada por Juergen Teller.
Poecilopsetta
Taxonomía
O xénero foi descrito en 1880 polo zoólogo, ictiólogo e herpetólogo británico nado en Alemaña Albert Günther.
Especies
Na actualidade recoñécense no xénero as seguintes 15 especies:
Spun
Spun é unha película estadounidense do ano 2002, dirixida por Jonas Åkerlund con Jason Schwartzman, Brittany Murphy, Mickey Rourke, Mena Suvari, John Leguizamo, Patrick Fugit, Eric Roberts, Chloe Hunter e Debbie Harry como protagonistas. Céntrase na vida de varias persoas relacionadas entre elas a través da metanfetamina. A película inclúe elementos de comedia negra e drama, e o título fai referencia ao termo usado para referirse á sensación acadada logo de varios días seguidos sen durmir por mor da metanfetamina.
É a primeira longametraxe de Åkerlund, que xa acadara sona polos seus videoclips. O filme foi gravado en Super 16 en 22 días, e é a longametraxe con máis cortes de edición (máis de 5.000).
Trama
Ross (Jason Schwartzman) é un cliente de Spider Mike (John Leguizamo), un traficante de metanfetamina. Spider Mike e a súa moza Cookie (Mena Suvari) están a discutir decote, e Ross coñece a Frisbee (Patrick Fugit) e Nikki (Brittany Murphy), dous compañeiros de adicción. Nikki leva a Ross a coñecer ao seu mozo, "The Cook" (Mickey Rourke), que subministra a droga a Spider Mike desde un laboratorio doméstico que ten nunha habitación de motel. The Cook dálle a Ross un pouco de meta en agradecemento por levar a Nikki a casa no seu Volvo, e dille que o chamará cando necesite un condutor.
Manuel López Rodríguez (1978)
Manuel López Rodríguez, tamén coñecido como Manuel L. Rodrigues ou Manuel Lôpez Rodrigues, nado en Noia en 1978, é un poeta, artista e editor galego.
Spun
Trama
De volta no seu apartamento, Ross escoita as mensaxes no contestador da súa nai desexándolle un feliz aniversario e da súa antiga moza Amy dicíndolle que lle debe 450 dólares. Ross, pensando que ela aínda o quere, chámaa e déixalle unha mensaxe. Despois vai a un local de striptease, onde ten unha intensa alucinación pornográfica. Despois marcha a casa cunha das bailarinas, April (Chloe Hunter), coa que practica o sexo en diversas posturas. A última delas remata con April esposada á cama, e entón The Cook chama a Ross dicíndolle que vaia de forma urxente para recoller a Nikki e levar o can dela ao veterinario. Ross, aínda colocado pola droga, deixa a April esposada e tápalle a boca e mais os ollos con cinta americana e abandónaa na habitación coa música a todo volume. Mentres Ross e Nikki levan o can ao veterinario, a policía e un equipo de reporteiros da televisión toman a caravana onde Frisbee vive coa súa nai, pensando que o laboratorio onde se fai a metanfetamina está aí. Frisbee e a súa nai son levados a comisaría, e el é convencido pola policía para cooperar nunha redada.
Manuel López Rodríguez (1978)
Traxectoria
Nado en Noia, comezou a escribir poesía con 16 anos, moi influído pola estética modernista e romántica no instituto Virxe do Mar, onde cursou o BUP. Nesta época uniuse a un grupo de amigos estudantes: músicos, poetas, pintores etc. que se xuntaban na cervexaría M15. Recitou por vez primeira na Biblioteca Municipal de Noia, onde leu poemas de Mareas de luz, libro premiado semanas antes nun certame dos centros de ensino de Noia. O ano anterior fora accésit dese mesmo certame.
Bohrio
O bohrio é un elemento químico da táboa periódica dos elementos que ten o símbolo Bh e o número atómico 107. É un elemento sintético. O seu isótopo máis estable é Bh-262 que ten unha vida media de 102 milisegundos.
Historia
miniatura|left|200px|Bohrio Foi sintetizado en 1976 por un equipo soviético liderado por Yuri Oganessian do Instituto de Investigación Nuclear situado en Dubna, o cal produciu o isótopo Bh-261 cunha vida media de 1-2 milisegundos (en datas posteriores déuselle unha vida media de arredor de 10 ms). Conseguírono bombardeando Bismuto-204 cun núcleo de Cromo-54.
Spun
Trama
O mesmo día, Ross e The Cook paran nunha estación de servizo para mercar soda e cápsulas de efedrina. Despois van a unha tenda de licores a coller cervexa, e alí The Cook dálle unha tunda a un home por non respectar ás dúas dependentas da tenda, logo de que elas foran mercarlle droga a Spider Mike. Logo, Ross e The Cook van a unha tenda de películas porno, onde The Cook fala dos seus gustos persoais respecto ás mulleres, e resalta a importancia da pornografía nos Estados Unidos de América. Ross chama de novo á casa de Amy, pero sen atopar resposta. Leva de volta a The Cook á súa casa e volve ao seu apartamento con April, que está aínda amarrada á cama. No motel de The Cook, el e Nikki discuten na habitación logo de que el chamase a unha prostituta, e ela decide marchar a Las Vegas e rematar coa relación. Antes, chama a Ross para que a leve á estación, e Ross deixa de novo a April esposada á cama. Porén, esta é rescatada pola veciña lesbiana de Ross (Debbie Harry), quen, ao cabo, vai á mesma tenda de licores de antes e dálle outra tunda ao mesmo home polo mesmo motivo.
O Pimpín, Insua, Ortigueira
O Pimpín é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 5 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 2 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Manuel López Rodríguez (1978)
Traxectoria
Nos anos 1996 e 1997 fundou o Grupo Literario-artístico Avilés e cofundou a Tertulia Literaria Adamajuana. No 1998 botou a andar, con outros creadores, o Colectivo Literario Sacou, grupo que o levou a recitar por toda Galiza, e a traer a Noia unha manchea de autores así como a organizar as Xornadas de Defensa da Cultura Galega.
Spun
Trama
Mentres Ross e Nikki están fóra, Frisbee vese obrigado a colaborar coa policía levando un micrófono mentres lle merca meta a Spider Mike para poder arrestar a este. Cando entra, Cookie intenta foder con el, en vinganza porque Spider Mike chamou a unha liña de teléfono erótico. Cookie atopa o micrófono e a policía rodea o apartamento. Spider Mike, furioso pola traizón de Frisbee, dispáralle nos testículos, e nese momento entra a policía e arresta a Spider Mike e Cookie. Ao tempo, o laboratorio de The Cook sofre un incendio. Este marcha á tenda de cine erótico, onde é arrestado logo de que o dono da mesma (Rob Halford) chamase á policía. Logo de que The Cook sexa liberado, chama a Ross e pídelle que o leve á cidade á casa do seu provedor. Logo de deixar a Nikki na estación, Ross sabe do arresto dos demais e accede a levar a The Cook á cidade, coa idea de aproveitar a viaxe para visitar a Amy, que tamén vive alá.
Manuel López Rodríguez (1978)
Traxectoria
Cara 1999, e tras comezar os estudos en Compostela, decidiu abandonar a estética neomodernista por outra de corte máis urbana, política e social. A primeiros do 2000 organizou, cos compañeiros do Colectivo Sacou, as I Xornadas de Defensa da Cultura Galega ''. ''En 2000 foi parte do xurado do Certame de Poesía Francisco Añón. Ao ano seguinte incorporouse á Asociación Cultural Éteatro. Un tempo despois entrou como membro da Asociación Audiovisual Paradiso. Participou, xunto a Ramón Blanco Fernández, e en representación do Colectivo Sacou, no recital de poetas novos do World Poetry Day en Santiago de Compostela. No verán, e dentro das II Xornadas de Defensa da Cultura Galega, xestionou e comisionou a 1ª Mostra de Arte Independente Galega.
Bohrio
Historia
En 1981 un equipo de investigación alemán dirixido por P. Armbruster e G. Münzenberg puido confirmar os resultados do equipo Soviético e producir bohrio, concretamente Bh-262 de vida media superior.
Mikel Garikoitz Aspiazu Rubina
Mikel Garikoitz Aspiazu Rubina, nado en Bilbao o 6 de xullo de 1973, máis coñecido como Txeroki, é un membro da banda terrorista ETA, da que asumiu a xefatura militar no 2008 até a súa detención en novembro do mesmo ano.
Spun
Trama
O narcotraficante (Eric Roberts) dálle a The Cook cartos, meta e o equipamento para facer un novo laboratorio. Ross chama a Amy de novo, e déixalle unha mensaxe dicíndolle que a agarda en 20 minutos nun parque próximo cos cartos. The Cook promételle a Ross seis meses de doses de meta se o leva a outro lugar, e Ross acepta coa condición de que primeiro visite a Amy. Amy, que atopou traballo e refixo a súa vida na cidade, déixao no parque tras saber que Ross segue a consumir droga. El, que está colocado, dálle 100 dólares e marcha de volta con The Cook. Finalmente, logo de varios días de actividade frenética activada polo uso de drogas, os protagonistas póñense a durmir, agás The Cook. Mentres Ross descansa no coche, The Cook monta un novo lavoratorio nunha vella caravana, pero préndeselle lume e explota con el dentro.
Bohrio
Historia
Os alemáns suxeriron o nome de nielsbohrio en honor do físico danés Niels Bohr. Os soviéticos suxeriron que este nome se lle dera ó elemento 105, que finalmente recibiu o nome de Dubnio.
Manuel López Rodríguez (1978)
Traxectoria
En febreiro de 2003 participou, recitando un poema de Antón Avilés de Taramancos, no Concerto expansivo organizado por Burla Negra, en apoio á plataforma Nunca Máis, contra o desastre do Prestige. En novembro inaugurou, na Casa da Cultura, as IV Xornadas de Defensa da Cultura Galega presentando a Ana Romaní, Pilar Sampedro e Manolo Barreiro nun debate sobre a dinamización cultural de Antón Avilés na vila. Participou tamén no espectáculo poético-teatral Agora rei... bebamos.
Mikel Garikoitz Aspiazu Rubina
Traxectoria
Nado en 1973 en Bilbao, País Vasco, foi captado para a kale borroka con 24 anos e adestrado no uso de armas por Gorka Palacios e María Soledad Iparraguirre, Anboto, con quen estabeleceu unha estreita amizade.
O seu primeiro atentado foi no 2001, o 7 de novembro. Foi identificado como un dos autores do asasinato do xuíz José María Lidón, cando saía do seu coche en Getxo acompañado da súa muller e seguido noutro vehículo por un dos seus fillos. Tras a tregua de 1998, reorganizou os comandos de ETA, asumindo o mando. Existen sospeitas fundadas de que foi un dos seus lugartenentes o que ordenou in situ o asasinato de dous gardas civís desarmados de 24 e 23 anos en Francia, en decembro de 2007. Ambos os activistas de ETA, tanto Txeroki como o seu lugartenente, estaban entre os terroristas máis buscados nas listas da Garda Civil.
Bohrio
Historia
Houbo polémica sobre o nome que debían recibir os elementos con números atómicos comprendidos entre o 101 e o 109; debido a isto o IUPAC chamoulle unnilseptio (símbolo Uns) de forma provisional a este elemento. En 1994 un comité do IUPAC recomendou que o elemento 107 se chamara bohrio. Isto concordaba cos nomes doutros elementos que recibiron o seu nome en honor a a persoas, onde só se tomaba o apelido, pero tiña en contra a moitos que pensaban que se podería confundir co boro. Pese a isto, en 1997 recoñeceuse internacionalmente bohrio coma o nome do elemento 107.
Mikel Garikoitz Aspiazu Rubina
Traxectoria
Foi detido a madrugada do 17 de novembro de 2008 na localidade francesa de Cauterets, nunha operación conxunta da Garda Civil e a xendarmería francesa. A policía antiterrorista considerou que foi substituído por Aitzol Iriondo.
Txeroki foi trasladado a España dende Francia en setembro de 2009 de xeito temporal, para ser interrogado en relación a cinco das causas que tiña abertas na Audiencia Nacional. O 30 de maio de 2011 foi trasladado por segunda vez a España, tamén de forma temporal durante tres meses, para asistir como imputado ó xuízo polo intento de asasinato de Enrique Ybarra Ybarra, presidente do Grupo Correo.
Invasión de Polonia
A invasión de Polonia foi unha acción militar da Alemaña nazi encamiñada a anexarse o territorio polaco. A operación técnica, coñecida como Fall Weiss (en galego, Caso Branco), iniciouse o 1 de setembro de 1939 e as últimas unidades do exército polaco rendéronse o 6 de outubro dese mesmo ano. Foi o detonante da segunda guerra mundial en Europa e acabou coa Segunda República Polaca.
Manuel López Rodríguez (1978)
Traxectoria
A partir do 2005 volveu mudar o xeito de escrita abandonando a poesía social e urbana por outra de corte máis formal. Participou na antoloxía 37 poemas por man propia da Colección Bourel, xestionada por Antonio Piñeiro. En 2008 publicou o seu primeiro libro, Antítese nativa, gañador do XIV Premio de poesía Suso Vaamonde. Ao ano seguinte incorporouse como membro da ACC Terra de Outes. En 2010 fundou a iniciativa editorial Acha Escrava Editora, que abriu coa segunda edición ampliada de Antítese nativa.
En 2013 organizou o I Encontro de Poetas en Idioma Galego, no Salón de Plenos do Concello de Noia, e posteriormente, no 2014, a segunda edición do "Encontro" na igrexa-museo Santa María a Nova, en Noia. En 2016 organizou coa Lanzadeira de Alcor, plataforma creada por el, diversas presentacións de libros na Casa da Cultura de Noia con autores como Eduardo Estévez, Helena Villar Janeiro, Marta Dacosta, Francisco Castro etc. e o ciclo In-verso en Compostela con dous recitais colectivos, un de poetas medianamente consagrados e outro de poetas novos. Ese mesmo ano, no mes de xullo, ten cabida o 3º Encontro de Poetas en Idioma Galego na Serra de Outes
No 2019 botou a andar o proxecto artístico Mostra Branca, onde mesturaba pintura, poesía e fotografía, expoñendo en diversas cidades e vilas da Galiza.
En 2020 publicou tres poemarios: Rompe, Desde onde non nace e Vangarda ule. Unha peza da súa autoría foi seleccionada para a exposición colectiva de autores galegos Barbantiarte 2020.
Invasión de Polonia
A invasión de Polonia foi a primeira das agresións bélicas que a Alemaña de Hitler emprendería. O exército polaco foi facilmente derrotado, ao non poder facer fronte ás superiores tropas xermanas que estaban a usar a súa famosa técnica chamada blitzkrieg (‘guerra lóstrego’), baseada no movemento rápido dos blindados e a máxima potencia do fogo brutalmente aplicada. Con todo, a caída de Polonia sería acelerada pola posterior invasión por parte da Unión Soviética o 17 de setembro e a ausencia de axuda dos seus aliados Reino Unido e Francia.
Manuel López Rodríguez (1978)
Traxectoria
No 2021 publicou os libros Nas pulsacións e Para que non me esqueza.
Spun
Banda sonora
A música orixinal da película foi escrita por Billy Corgan. A banda sonora inclúe temas de artistas como Iron Maiden (tocada por The Djali Zwan), Ozzy Osbourne, Mötley Crüe, Blues Traveler, Bathory (na que Åkerlund tocara a batería tempo atrás), Richie Havens, Phantom Planet (coa que Jason Schwartzman tocaba a batería nesa época), Per Gessle (membro de Roxette), Paola, e Satyricon, do que aparece na película o vídeo da peza "Mother North".
Invasión de Polonia
A caída de Polonia significaría a caída abrupta dos estándares de vida dos seus cidadáns, especialmente dos polacos xudeus, morrendo un 20 % da poboación polaca existente antes da invasión durante a ocupación.
Mikel Garikoitz Aspiazu Rubina
Xuízos en España
A comezos de xullo de 2011, Txeroki foi absolto da acusación de participar no envío dun paquete bomba en 2006 contra o que era entón presidente do Grupo Correo, Enrique Ybarra. Porén, no seu segundo xuízo en España poucos días despois, foi condenado pola Audiencia Nacional a 377 anos de prisión por un total de 20 delitos de tentativa de asasinato e estragos terroristas, entre eles o da tenente de alcalde de Portugalete, Esther Cabezudo.
Manuel López Rodríguez (1978)
Traxectoria
No 2022 gañou os premios "Lueiro Rey de Poesía", "Francisco Añón", "Rosalía de Castro" e "Díaz Castro". Publicou o micropoemario "Arquitectónica" na revista madrileña Olga. Participou na mostra artística colectiva Barbantiarte 2022 coa peza S/t (Serie 3).
No 2023 publicou os libros "Neste mesmo intre" e "Cruz(eiro)" e gañou o Certame de Poesía Johan Carballeira.