cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Penicilina
Mecanismo de acción
A acción da penicilina, e en xeral dos β-lactámicos, desenvólvese fundamentalmente na última fase da síntese do peptidoglicano da parede celular, uníndose a un enzima transpeptidase chamado proteína fixadora de penicilina, responsable de producir unha serie de enlaces cruzados entre as cadeas de péptidos. A formación destes enlaces ou pontes é a que confire, precisamente, a maior rixidez á parede bacteriana. Polo tanto, os β-lactámicos como a penicilina inhiben a síntese do peptidoglicano indispensable na formación da parede celular bacteriana. As bacterias sen a súa parede celular estalan ou son máis facilmente fagocitadas polos granulocitos.
Esta inhibición produce unha acumulación dos precursores do peptidoglicano, os cales producen unha activación de enzimas como hidrolases e autolisinas que dixiren, aínda máis, o remanente de peptidoglicano na bacteria. Ao perderen a súa parede celular como consecuencia da acción da penicilina, as bacterias grampositivas son denominadas protoplastos, mentres que as gramnegativas, que non chegan a perder toda a súa parede celular, reciben o nome de esferoplastos.
Uso en clínica
miniatura|Durante a [[segunda guerra mundial, as autoridades sanitarias anunciaban a penicilina como cura para as enfermidades venéreas. ]] Inicialmente, tras a comercialización da penicilina natural na década de 1940, a maioría das bacterias eran sensibles a ela. Pero debido ao uso e abuso desta substancia moitas bacterias volvéronse resistentes, aínda que segue sendo activa nalgunhas cepas de Streptococcus sp, Staphylococcus sp, Neisseria sp, Clostridium sp, Listeria monocytogenes, Haemophilus sp, Bacteroides sp, Escherichia coli, Proteus mirabilis, Klebsiella e Enterobacter.
A penicilina é indicada, por exemplo, en pacientes embarazadas, a termo ou non, como medida profiláctica cando se sospeita nelas un alto risco de infección polo estreptococo do grupo B.
A penicilina V potásica indícase para tratar certas formas de pneumonía bacteriana, a escarlatina, e as infeccións en oídos, pel e garganta. Tamén se usa para previr a febre reumática recorrente e a corea infecciosa. En forma inxectable, a penicilina V úsase en certas infeccións bacterianas dos ósos, estómago, articulacións, sangue, meninxite e das válvulas do corazón.
O tratamento inicial dunha bacteriemia (presenza de bacterias en sangue que ocasiona febre alta, confusión, estupor e morte en apenas 12 horas), lévase a cabo coa administración de penicilinas semisintéticas como a nafcilina ou a metacilina intravenosas, se o paciente non é alérxico ou a infección é causada por bacterias sensibles.
A borreliose, transmitida polas carrachas e que pode cursar sen tratamento durante varias semanas ou meses causando síntomas neurolóxicos ou cardíacos, é unha enfermidade que pode ser tratada con penicilina oral ou amoxicilina, especialmente en nenos. Nos estadios avanzados adóitase administrar penicilina intravenosa de 2 a 4 semanas.
Os antibióticos de preferencia no tratamento do tétanos tamén son as penicilinas a altas doses.
Aplicación veterinaria
A penicilina G adminístrase en preparados inxectables para o tratamento de infeccións por organismos susceptibles en múltiples especies veterinarias, incluíndo cans, gatos, furóns domésticos, coellos, ourizos e aves. A penicilina G soa ou combinada usouse con éxito para tratar xatas con mastite. Certas especies, incluíndo serpes, paxaros, tartarugas, coelliños de indias e chinchillas, mostraron sensibilidade á penicilina procaína.
Implicacións clínicas
A penicilina deu comezo á era dos antibióticos, traendo a cura de enfermidades comúns como a sífilis, facendo que as intervencións cirúrxicas fosen menos arriscadas e que a medicina das infeccións fose máis confiable. Antes da década de 1930, persoas adultas e nenos morrían en grandes cantidades por infeccións bacterianas como a pneumonía e a febre reumática, desde os máis pobres ata os máis ricos. En 1924, o fillo do presidente estadounidense Calvin Coolidge, un mozo de 16 anos de idade, morreu por unha septicemia orixinada nunha ferida dun pé polas súas zapatillas de tenis. Aínda que a prevención, as vacinas e outras medidas epidemiolóxicas trouxeron a erradicación de certas enfermidades, a penicilina por si soa salvou máis vidas desde a súa introdución no mercado que ningún outro medicamento. Pero o mal uso da penicilina trouxo, á súa vez, resistencias en organismos que poden orixinar infeccións fulminantes como Staphylococcus e Clostridium. Fleming, durante o seu discurso de aceptación do premio Nobel polo seu descubrimento, dixo: ''
Farmacoloxía
Dado que a maioría das penicilinas son destruídas polo zume gástrico, a absorción por vía oral non é boa e por iso deben ser administradas parenteralmente. A penicilina absórbese rapidamente tanto coa administración intramuscular coma a subcutánea. Os niveis sanguíneos posteriores á administración parenteral son elevados pero transitorios. A toxicidade oral (LD50), é dicir, a dose letal no 50% dos animais de experimentación é aproximadamente 8 900 mg/kg. Certas reaccións neurolóxicas obsérvanse, incluíndo convulsións, se a penicilina e outros β-lactámicos chegan a alcanzar concentracións moi elevadas no líquido cefalorraquídeo.
A unión a proteínas séricas é variable nun rango que vai desde o 15% para a amoxicilina ata o 97% para a dicloxacilina. A vida media sérica é curta, aproximadamente 30 minutos para penicilina G e 60 minutos para penicilinas de amplo espectro.
A penicilina é eliminada polos riles, de modo que unha diminución ou inhibición da secreción tubular renal pode aumentar a concentración e o efecto terapéutico da penicilina. As doses deben ser reconsideradas en pacientes con insuficiencia renal ou que estean tomando outros medicamentos como o probenecid, usado en pacientes que requiran concentracións particularmente elevadas de penicilina.
Unidades
A acción da penicilina G definiuse inicialmente en unidades. Por exemplo, a penicilina G sódica cristalina contén aproximadamente 1 600 unidades/mg (1 unidade = 0.6 µg; 1 millón de unidades de penicilina = 0.6 g). As penicilinas semisintéticas prescríbense por peso no canto de facelo por unidades. A concentración inhibitoria mínima (CIM) de calquera penicilina (ou calquera outro antimicrobiano), polo xeral vén dada en gr/ml. A maioría das penicilinas dispénsanse en forma de sales de sodio ou potasio do ácido libre. A penicilina G potásica contén aproximadamente 1,7 mEq de K+ por cada millón de unidades de penicilina. Os sales de penicilina en forma cristalina seca consérvanse estables durante períodos longos de tempo, chegando a conservarse varios anos a 4 °C. As solucións preparadas perden a súa actividade con rapidez, unhas 24 horas a 20 °C, polo que cada solución debe ser preparada xusto antes da súa administración.
Reaccións adversas
Describíronse diversos tipos de reaccións, algunhas delas mortais, en persoas ás que se administrou penicilina. A penicilina e os seus derivados son as causas máis frecuentes de reaccións dependentes da inmunoglobulina E (IgE), aínda que poden tamén producirse inmunoglobulinas G e M. As reaccións adversas á penicilina ocorren en ≤1% dos pacientes que toman o antibiótico. Aínda que a alerxia á penicilina é a forma máis frecuente de alerxia a medicamentos, menos do 20% das persoas que cren ser alérxicas sono verdadeiramente. Entre as reaccións adversas máis comúns están:
Entre os efectos secundarios menos frecuentes, que se dan no 0,1-1% dos pacientes, están:
A dor e a inflamación do sitio de inxección son tamén frecuentes nas penicilinas administradas por vía parenteral, como a benzilpenicilina. Ocasionalmente informouse que as penicilinas, así como outros fármacos, poden causar necrose epidérmica tóxica, pénfigo e eritema multiforme.
Os pacientes con fibrose quística teñen maior probabilidade de sufrir reaccións adversas á penicilina e os seus derivados. A penicilina non causou defectos de nacemento polo que con frecuencia se receita a mulleres embarazadas. As penicilinas poden cruzar a barreira placentaria e só deben ser usadas no embarazo cando sexa absolutamente necesario e recomendado baixo supervisión médica. A penicilina pode tomarse durante a lactación, con todo, pequenas cantidades do antibiótico poden pasar ao leite materno e causar no lactante indixestión, diarrea ou reaccións alérxicas.
Alerxia á penicilina
As reaccións alérxicas a calquera dos antibióticos β-lactámicos poden darse en ata un 10% dos pacientes que reciben estes axentes. Aceptouse no pasado que pode haber ata un 10% de sensibilidade cruzada entre os diferentes derivados da penicilina, é dicir, que un 10% de pacientes hipersensibles a un dos medicamentos, como as cefalosporinas e carbapenemas, tamén o será para os outros derivados da penicilina, por razón de que todas teñen un anel β-lactámico. Con todo, achados recentes mostraron que non hai un aumento de alerxias cruzadas desde as cefalosporinas de segunda xeración ata as máis recentes. Certas investigacións actuais demostraron que o principal factor na determinación de reaccións inmunitarias é a similitude que hai entre as cadeas laterais das cefalosporinas de primeira xeración e as penicilinas e non necesariamente entre a estrutura do β-lactámico común entre eles. Nunha revisión de historias clínicas, atopouse que a alerxia á penicilina é máis frecuente nas mulleres que nos homes.
A vía de administración máis frecuente coa cal aparecen estas reaccións alérxicas é a endovenosa, e raramente ocorre cando se administra por vía oral. Para desenvolver a reacción necesítase unha exposición inicial ao medicamento ou aos seus determinantes antixénicos, por exemplo, ao inxerir leite ou produtos de animais tratados con penicilina, a través do leite materno ou polo contacto co medicamento ao administralo ao individuo.
A maioría dos pacientes expostos á penicilina desenvolven anticorpos fronte a este antibiótico e, con todo, non manifestan reaccións ao exporse novamente a ela. Aqueles que desenvolven reaccións alérxicas asociadas á administración de penicilinas mostran síntomas que varían amplamente: anafilaxe, enfermidade do soro, anemia hemolítica, enfermidades renais, anxioedema, urticaria, vasculite entre outros, e poden chegar a ocasionar a morte.
As probas cutáneas, como o Pre-pen e o Kremers-Urban, deseñáronse para pacientes nos que se sospeitan reaccións alérxicas á penicilina mediadas por IgE e que se anticipa o seu tratamento, como no caso de pacientes con endocardite ou mulleres embarazadas con sífilis. Cerca do 25% dos pacientes con antecedentes de alerxia á penicilina terán unha proba cutánea positiva, mentres que un 6% (do 3 ao 10%) con antecedentes negativos presenta unha resposta cutánea positiva. Outras probas, como a radioalergoadsorción ou probas in vitro, non ofrecen vantaxes sobre as probas cutáneas correctamente realizadas.
Como é de esperar, un gran número de pacientes (dun 50 a un 100%) cunha proba cutánea positiva, producen reaccións alérxicas á penicilina de ser administrado o antibiótico, mentres que un 0,5% dos pacientes con probas cutáneas negativas reaccionan ao fármaco, a cal tende a ser unha reacción leve ou tardía, logo da administración de penicilina. Logo de varios anos, ata un 80% dos pacientes perde a sensibilidade anafiláctica e os anticorpos IgE.
Interaccións medicamentosas
A penicilina non debe ser tomada conxuntamente con outros antibióticos como o cloranfenicol, a eritromicina, a tetraciclina ou a neomicina, entre outros, porque se reduce a súa efectividade. Sábese que a penicilina diminúe o efecto das pílulas anticonceptivas e que as reaccións secundarias ocorren con máis frecuencia ao combinar a penicilina cos beta bloqueantes. Tamén interfire coa absorción do atenolol, e a grandes doses, a penicilina potencia o efecto dos medicamentos anticoagulantes.
Resistencia á penicilina
Cerca do 25% das cepas de Streptococcus pneumoniae illadas en pacientes con otite media son resistentes á penicilina e á amoxicilina, e comparten esa resistencia con cerca do 33% de cepas de Haemophilus influenzae nestes pacientes. Segundo publicacións recentes, a porcentaxe de illamentos de S. pneumoniae con susceptibilidade a penicilina diminuída en Chile e España, por exemplo, é de ao redor dun 30% nos pacientes menores de 5 anos. Polo xeral, as infeccións causadas por estas cepas resistentes asócianse a limitacións terapéuticas e un desenlace desfavorable da infección.
O uso, moitas veces indiscriminado, destes fármacos ante o temor dunha complicación e/ou risco de morte do paciente, case sempre sen o amparo do coñecemento do axente causal da infección e o seu comportamento ante o tratamento aplicado, provoca tal efecto sobre os microorganismos que os leva a desenvolver unha resistencia maior. Este serio problema induciu a varios países a aplicar políticas de uso racional dos antibióticos, baseadas no coñecemento dos parámetros farmacodinámicos e microbiolóxicos destes fármacos e apoiadas pola realización de probas de laboratorio que permitan unha verdadeira avaliación da infección e do tratamento que debe ser aplicado.
Logo da aparición de serias resistencias á penicilina, desenvolvéronse derivados con maior espectro de acción, así como penicilinas resistentes á β-lactamase, como é o caso da flucloxacilina, a dicloxacilina e a meticilina. Con todo, estes fármacos son aínda ineficaces contra as cepas do estafilococo resistente á meticilina, aínda que existen outros fármacos eficaces para tratar a súa infección.
En xeral, a resistencia a antibióticos β-lactámicos en calquera bacteria fundaméntase na interacción entre os factores seguintes:
Cabe destacar a existencia de encimas que hidrolizan elementos das penicilinas diminuíndo a súa actividade: son as chamadas β-lactamases. Nas bacterias gramnegativas, o encima atópase no periplasma, xusto entre as membranas interna e externa, mentres que as grampositivas segregan a β-lactamase ao medio que as rodea. O encima pode ser codificado por xenes do cromosoma bacteriano ou por plásmidos. Un dos xenes bacterianos asociado á produción de β-lactamases é o blaZ, o cal pode ser localizado nun plásmido. A expresión deste xene vén determinada por dous xenes reguladores blaR1 e blaI. Certas evidencias fan supor que a exposición á penicilina provoca que a bacteria active o xene blaR1, cuxo produto actúa como unha protease activando o xene blaI e permitindo a síntese do encima por blaZ.
A β-lactamase ten maior afinidade polo antibiótico que o que este ten pola súa diana. Certos antibióticos, como a ceftriaxona e a cefatazidima, son estables en presenza de β-lactamases codificadas e producidas desde plásmidos. Con todo, as codificadas e producidas desde cromosomas, como no caso de Enterobacter, son encimas que hidrolizan practicamente a todas as penicilinas e cefalosporinas.
Determinouse que a mala evolución de certas enfermidades causadas por organismos con susceptibilidade diminuída á penicilina, como a pneumonía pneumocócica invasiva en nenos, tende a ser independente da susceptibilidade á penicilina do microorganismo. Con todo, como a resistencia á penicilina e outros antibióticos continúa en aumento, estimulouse o interese en novos medicamentos para propiedades bactericidas en contra de organismos resistentes, medicamentos como as quinolonas, cuxo branco son os encimas ADN xirase de bacterias gramnegativas e topoisomerase tipo IV de bacterias grampositivas.
Produción biotecnolóxica
miniatura|200px|Vitrina da Farmacia Märkische en [[Alemaña, 1954 anunciando a produción de penicilina.]] A produción industrial de penicilina emerxeu e floreceu como industria por mor da segunda guerra mundial, en especial pola cantidade de empregos dispoñibles nos Estados Unidos. En xullo de 1943, presentouse un plan para distribuíla en masa ás tropas na fronte de batalla de Europa e, grazas a iso, producíronse 425 millóns de unidades. Por entón, o fungo facíase crecer sobre unha capa delgada de cultivo posto en bandexas ou botellas. Para mellorar os requirimentos de espazo e dos materiais desenvolveuse un novo método comercial de fermentación mergullada en caldeiros de 20 000 a máis de 100 000 litros de capacidade, facendo que se reducisen os prezos de custo e aumentase a produción. Como consecuencia, en 1945, producíronse máis de 646 miles de millóns de unidades. Xa que logo, o que era un composto caro e difícil de illar é hoxe unha «mercadoría química», é dicir, un composto quimicamente puro que se compra e vende a grande escala nun mercado competitivo.
O desenvolvemento biotecnolóxico de cepas superproductoras foi outro campo de investigación de grande interese. A cepa illada orixinalmente por Fleming producía ao redor de 2 u/mL (unidades internacionais por mL). Os procesos empregados a finais da década dos 80 xeraban 85 000 u/mL. O desenvolvemento das cepas baseouse en:
Biosíntese e semisíntese
miniatura|350px|Ruta de [[Anabolismo|biosíntese da penicilina.]] A estratexia de produción industrial de penicilina está ligada ao tipo de penicilina a sintetizar. Basicamente, esta variedade reside na substitución do grupo acilo da posición 6 no ácido 6-aminopenicilánico. Cando a fermentación se produce sen engadir ningún precursor prodúcense as penicilinas naturais. De entre elas, só a penicilina G é útil terapeuticamente e xa que logo é o composto a purificar. Por outra banda, de engadir outros precursores para a cadea lateral, o control da reacción mellora e é posible producir o composto desexado cunha alta especificidade. Esta estratexia dá lugar ás penicilinas biosintéticas, como a penicilina V ou a penicilina O (en pequenas cantidades). A aproximación ao problema máis empregada pasa pola modificación química do composto obtido mediante fermentación. Deste xeito é posible obter unha gran diversidade de penicilinas semisintéticas.
A xeración de penicilinas semisintéticas require a produción, mediante fermentación, de penicilina G (nalgúns casos penicilina V), composto que se converte en ácido 6-aminopenicilánico mediante unha transformación química, ou, máis frecuentemente, encimática. Este composto é logo modificado mediante o encima penicilina acilase de modo que se engada a cadea lateral desexada á posición 6, o que dá lugar á penicilina semisintética final. De feito, o 38% das penicilinas producidas comercialmente empréganse na medicina humana, o 12 % en veterinaria e o 43% como precursores para o deseño de penicilinas semisintéticas.
Regulación da síntese
O anel tiazolidínico da β-lactama xérase mediante a unión dos aminoácidos L-cisteína, L-valina e ácido α-aminoadípico. Este último, aminoácido non proteico, únese ao residuo de cisteína mediante unha síntese de péptido non ribosomal, a cuxo produto se fusiona unha valina mediante unha epimerización, reacción que dá lugar a un tripéptido. Este tripéptido cíclase mediante un proceso aínda non descrito dando lugar ao primeiro produto illable, a isopenicilina N. A acción da penicilina transacetilase, que substitúe a cadea de α-aminoadípico no C6 por unha molécula de ácido fenilacético activada, produce a bencilpenicilina.
A produción de penicilina é unha área que require a colaboración de científicos e enxeñeiros para a efectiva produción de cantidades industriais do antibiótico. A penicilina é un metabolito secundario do fungo Penicillium, é dicir, o fungo non produce o antibiótico cando crece baixo condicións normais, só cando o seu crecemento se atopa inhibido por verse sometido a condicións de estrés. Outros factores inhiben a produción de penicilina, incluíndo a súa mesma ruta de produción. Por exemplo, a lisina inhibe a súa síntese debido a que inhibe a homocitrato sintase, encima implicado na síntese de ácido α-aminoadípico. Porén, a retroinhibición por lisina non parece ser un factor limitante na produción industrial do composto. Outros elementos reguladores son: a concentración de fosfato, de glicosa e de ión amonio.
As células de Penicillium medran usando unha técnica coñecida como «fed-batch» (cultivo de lote nutrido), no que se ven continuamente suxeitas a condicións de estrés e, polo tanto, producen penicilina en abundancia. As fontes de carbono dispoñibles son tamén importantes porque a glicosa inhibe a penicilina mentres que a lactosa non. O valor do pH, os niveis de nitróxeno, fosfato e osíxeno son tamén críticos nos lotes de produción e deben controlarse automaticamente.
O Penido, Cabanas, O Vicedo
O Penido é un lugar da parroquia de Cabanas, no concello lugués do Vicedo, na comarca da Mariña Occidental. Segundo o IGE, en 2015 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Día dos enganos
miniatura|Brincadeira polo Día dos enganos sobre a construción do metro de [[Copenhague en 2001.]] O día dos enganos, día da mentira ou día das petas é unha tradición que ten lugar no primeiro día de abril. Consiste en dar noticias falsas para enviar ás persoas onde non deben ir e outro tipo de brincadeiras.
Orixe
A orixe deste día é controversa, mais a versión máis aceptada para explicar por que o 1 de abril é considerado o día dos enganos ten que ver coa Francia do século XVI. Naquel tempo, o Ano Novo era festexado no día 25 de marzo, data que marcaba o comezo da primavera. As festas duraban unha semana e terminaban no día 1 de abril.
No ano 1564, despois da adopción do calendario gregoriano, o rei Carlos IX de Francia determinou que o ano novo sería commemorado no día 1 de xaneiro. Algúns franceses resistíronse á mudanza e continuaron a guiarse polo calendario antigo, polo cal o ano comezaba no 1 de abril. Os máis brincallóns comezaron a ridiculizalos, a enviarlles regalos estraños e convites para festas inexistentes, brincadeiras coñecidas como plaisanteries.
Actualidade
Na actualidade o Día da Mentira é celebrado en multitude de países ao redor do mundo, entre os cales está Galiza. Nos países de cultura anglosaxoa é coñecido como April Fools' Day (día de abril dos parvos), e é costume que medios de comunicación e mesmo grandes empresas espallen novas falsas. En Italia, Francia e Belxica é coñecido como peixe de abril (pesce d'aprile en italiano, poisson d'avril en francés e aprilvis en neerlandés), e a tradición é facer bonecos de papel con forma de peixe e pegarllos á xente.
Na Galiza dise que No primeiro de abril van os burros onde non deben ir, cando alguén cae nun dos enganos propios do día. Se ben é certo que a celebración do Día dos Enganos en Galiza estaba a desaparecer, substituído en parte pola tradición española do Día dos Santos Inocentes, vénse facendo un esforzo nestes últimos tempos para manter e reavivar a tradición.
Supercopa de España de Fútbol 2013
A Supercopa de España de Fútbol 2013 foi unha competición de fútbol en España que se disputou a dobre partido o 21 e 28 de agosto de 2013. Foi disputada polo FC Barcelona, campión da Primeira División 2012–13 e o Atlético de Madrid, campión da Copa do Rei 2012–13. O campión foi o Fútbol Club Barcelona, que logrou o seu undécimo título.
A Granda, Seixosmil, Meira
A Granda é un lugar da parroquia de Seixosmil, no concello de Meira, na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
Lista de concellos de Cádiz
miniatura|300px|dereita|Mapa dos concellos da provincia de Cádiz
Lista dos 45 concellos da provincia de Cádiz:
Manuel Pardo Becerra
Manuel Pardo Becerra, finado en Lugo o 8 de xuño de 1921, foi un avogado e xornalista galego.
Traxectoria
Fillo de José Pardo Moinelo. Licenciado en Dereito civil e canónico (1886), foi avogado fiscal da Audiencia de Lugo. Con Amador Montenegro fundou en 1889 A Monteira, na que publicou no número inicial a primeira entrega dun artigo titulado "D'a fala gallega" no que se reclamaba a rexeneración da lingua galega. Colaborou en El Lucense e La Integridad. Foi presidente do Consello Diocesano da Adoración Nocturna e da Federación de Sindicatos Agrícolas. Fundou e dirixiu entre 1912 e 1921 a Caixa de Aforros e Monte de Piedade de Lugo.
Chicho Sánchez Ferlosio
José Antonio Julio Onésimo Sánchez Ferlosio, máis coñecido como Chicho Sánchez Ferlosio, nado en Madrid o 8 de abril de 1940 e finado o 1 de xullo de 2003, foi un cantautor español.
Era fillo do escritor e membro fundador de Falange Española Rafael Sánchez Mazas, irmán do escritor Rafael Sánchez Ferlosio e mais do matemático e filósofo Miguel Sánchez-Mazas Ferlosio, ademais de tío do xornalista Máximo Pradera.
A Planta, Cabanas, O Vicedo
A Planta é un lugar da parroquia de Cabanas, no concello lugués do Vicedo, na comarca da Mariña Occidental. Segundo o IGE, en 2015 estaba deshabitado.
Chicho Sánchez Ferlosio
Traxectoria
Compuxo unha gran cantidade de cancións que non chegou a gravar el mesmo pero que si o fixeron outros intérpretes, como Rolando Alarcón, Joan Baez, Soledad Bravo, Víctor Jara ou Quilapayún. Algúns destes temas pasaron a formar parte do folclore popular, como "Gallo rojo, gallo negro", "La hierba de los caminos", "La quinta brigada" ou "A la huelga".
Imperatriz
Imperatriz é a segunda cidade do Maranhão en poboación total. Sitúase nas marxes do río Tocantins enfronte ao estado de Tocantins. Actualmente é, xunto con cidades veciñas, unha grande produtora de soia, a cal é levada ata o porto da capital, Sao Luis por ferrocarril, para exportación. Hai tamén un importante comercio e servizos e algunhas industrias.
A cidade é considerada o portón de entrada da selva amazónica, para quen ven dende a capital ou dende o leste do estado, ou de estados veciños do Nordeste brasileiro.
Fai tamén parte dunha rexión de conflitos pola pose de terras, coñecida como Bico de Papagaio, situada ó sur do estado e tamén no veciño Tocantins. Estes conflitos agrarios moitas veces resultaron en mortes de traballadores rurais.
CPI Virxe da Saleta
O CPI Virxe da Saleta é un centro educativo que se atopa en San Cristovo de Cea. É un colexio público ao que asiste alumnado do propio concello e dos concellos próximos: Piñor e Maside. Nel, impártense tanto clases de educación primaria como de educación secundaria.
Instalacións
Este centro está dividido en tres edificios. O edificio principal consta de dous andares e está situado no centro da parcela. Nel, atópanse dependencias coma a xefatura de estudos, a secretaría, a dirección, a biblioteca e a sala de profesores.
Tamén acolle as clases de Primaria e a aula de inglés. Despois, está o edificio onde se atopan as clases de Educación Secundaria, que tamén consta de dous andares. Acolle ó alumnado mencionado e ademais están as aulas de plástica, tecnoloxía, laboratorio, aula de música, o despacho do departamento de orientación, dúas aulas de informática e diferentes titorías e aulas para desdobres de cursos.
O edificio de infantil consta de dous andares e nel están as tres aulas de infantil e aulas de audición e linguaxe, ademais da aula de pedagoxía terapéutica. Tamén dispón dun pavillón de deportes cuberto e un ximnasio.
O colexio conta con aproximadamente 150 alumnos, repartidos entre os grupos de infantil, primaria e secundaria.
Historia
Este centro foi fundado en 1968, sendo alcalde José Hipólito Rodríguez Presas. No 50 aniversario do centro reuniuse alumnado e profesorado da súa historia. Houbo un xantar popular e varios actos conmemorativos.
Premios
O centro recibiu diversos premios e recoñecementos pola realización da curtametraxe de animación Os xeranios do señor Afonso (2016), sobre o despoboamento no rural, que crearon algúns nenos do centro coa técnica de stop motion. Un dos recoñecementos foi no Festival Escolar Audiovisual Olloboi.
Antonio Rodríguez Álvarez
Antonio Rodríguez Álvarez, nado en 1953, é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
Axente forestal. Nas eleccións municipais de 1987 foi elixido concelleiro pola candidatura de Alianza Popular-Centristas de Galicia, e logo da dimisión do alcalde Francisco Jaime Vázquez Díaz en febreiro de 1988, foi elixido alcalde en marzo. Presentouse ás municipais de 1991 en Montederramo encabezando a candidatura de Centristas de Galicia e foi elixido alcalde por maioría absoluta. Volveu ser elixido polo PPdeG nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta. Foi condenado en 2006 a inhabilitación por falsificación de certificación para obter unha subvención, aínda que librou do cárcere; en marzo de 2007, ao rematar o período de inhabilitación, volveu á política.
LOFAR
miniatura|dereita|Prototipos de antenas LOFAR. LOFAR, acrónimo de Low Frequency ARray, é un radiotelescopio empregado en astronomía. Trátase dun ambicioso proxecto consistente en construír un array interferométrico distribuído ao longo dos Países Baixos e o norte de Alemaña, cunha área efectiva total de até 1 quilómetro cadrado.
Obxectivo
A misión do LOFAR consiste en sondear o universo con frecuencias de radio desde ~10 – 240 MHz con maior resolución e sensibilidade que outras investigacións de sondaxes anteriores, coma a 7C e a 8C, e as sondaxes do Very Large Array (VLA) e mais o Giant Meterwave Radio Telescope (GMRT).
Fredrik Bajer
Fredrik Bajer, nado en Nästved o 21 de abril de 1837 e finado en Copenhaguen o 22 de xaneiro de 1922, foi un escritor, pacifista e político dinamarqués. En 1908 foille concedido o Premio Nobel da Paz.
Traxectoria
Fillo dun pastor luterano, serviu como oficial no exército dinamarqués, loitou na guerra contra Prusia e Austria de 1864 e alcanzou o grao de tenente primeiro, desmobilizado en 1865, estableceuse en Copenhaguen como profesor, tradutor e escritor.
En 1872 entrou no Folketing, apoiou moitas organizacións pacifistas en Dinamarca e en Europa. En 1882 foi un dos fundadores da Asociación Danesa para a Paz e da Oficina Internacional para a Paz, en Berna (1891).
No seu discurso de recepción do Premio Nobel fixo algunhas suxestións para mellorar o traballo pola paz, incluíndo o apoio á lingua internacional esperanto.
Frisia, Países Baixos
Frisia (en neerlandés, Friesland e en frisón e oficialmente, Fryslân) é unha das doce provincias que conforman o Reino dos Países Baixos. Do mesmo xeito que as demais provincias, está gobernada por unha cámara lexislativa elixida mediante sufraxio universal presidida por un comisario designado polo goberno. As linguas oficiais son o neerlandés e o frisón. Con todo, algúns frisóns falan dialectos do baixo saxón. A capital é Leeuwarden (en frisón, Ljouwert). Limita coas provincias de Groninga, Drenthe e Flevoland e co mar de Wadden. Forman parte desta provincia as illas de Vlieland, Terschelling, Ameland e Schiermonnikoog, que limitan así mesmo co mar do Norte.
Departamento de San Marcos
O Departamento de San Marcos atópase na rexión Sur Occidental de Guatemala e é un dos seus 22 departamentos. Limita polo norte con Huehuetenango, polo sur co Océano Pacífico e Retalhuleu, polo leste con Quetzaltenango; e ao oeste cos Estados Unidos Mexicanos. A capital é a cidade de San Marcos.
A Louseira, Seixosmil, Meira
A Louseira é un lugar da parroquia de Seixosmil, no concello de Meira, na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 24 habitantes (12 homes e 12 mulleres).
Opus Dei (álbum)
Opus Dei é o terceiro álbum da banda eslovena de música industrial Laibach, publicado no ano 1987 a través do selo Mute Records. O disco conta con "Geburt einer Nation" ("nacemento dunha nación"), unha versión en alemán da canción de Queen "One Vision", e dúas reelaboracións do único éxito da banda austríaca Opus "Live Is Life". A canción de Opus está en alemán como "Leben heißt Leben" e en inglés como "Opus Dei". "The Great Seal" é o himno do Neue Slowenische Kunst e a súa letra está collida do discurso de Churchill "We shall fight on the beaches" (loitaremos nas praias). Un novo arranxo da canción aparece no álbum Volk, co título "NSK". En Volk a canción aparece acreditada a Laibach e Slavko Avsenik, Jr.
Hai dúas conexións máis co álbum A Kind of Magic de Queen. Aínda que o loop de batería en "Trans-National" é case idéntico ao de "Don't Lose Your Head" de Queen, de feito está composto por samples do tema de introdución da película A batalla de Neretva, composta por Bernard Herrmann na súa versión en inglés. Os elementos de "How the West Was Won" (concretamente as guitarras rítmica e harmonizada) están inspiradas pola canción "Gimme The Prize" de Queen.
Listaxe de cancións
Nas edicións en CD hai catro temas de Baptism:
Évora
Évora é unha cidade portuguesa, capital do Distrito de Évora. Está situada na rexión de Alentejo, subrexión do Alentejo Central, e conta cunha poboación de 56.596 habitantes (2011). Evora é a única cidade portuguesa membro da Rede de cidades máis antigas de Europa.
O seu termo municipal é un dos máis grandes de Portugal, con 1.307 km2, subdividido en 19 parroquias, o municipio ocupa o 5% da superficie do Alentejo. A área urbana ocupa 1643 ha. As súas coordenadas aproximadas son. A cidade limita ao norte co municipio de Arraiolos, ao nordés con Estremoz, ao leste con Redondo, ao sueste de Reguengos de Monsaraz, no sur por Portel, ao suroeste por Viana do Alentejo e ao oeste por Montemor-o-Novo. É sede de Distrito e antiga diocese e metrópole eclesiástica (Archidiocese de Évora).
O seu centro histórico, ben conservado, é un dos máis ricos en monumentos de Portugal, o que lle vale o cualificativo de "Cidade-Museo". En 1986, o centro histórico da cidade foi declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Évora é o centro dunha rexión mineira e agrícola; nela prodúcese cortiza, mármore, amianto, ferro e cobre. Entre o seu patrimonio destaca o templo romano, a catedral e a capela dos Ossos.
Xeografía
O concello de Évora está situado no medio da gran chaira do Alentexo, de ondulación suave e unha altitude media de 240 metros.
Évora está a unha distancia por estrada de 80 km de Beja, 99 km de Setúbal, a 102 km de Portalegre, 102 km de Badaxoz, 132 km de Lisboa, 163 km de Mérida, 193 km de Cáceres, 227 km de Faro, 290 km de Sevilla, 363 km do Porto, 420 km de Braga, 500 km de Viana do Castelo, 502 km de Vigo, 505 km de Madrid, 515 km de Tui, 540 km de Chaves-Verín, 590 km de Santiago de Compostela e Ourense, 660 km da Coruña e de Lugo.
A rexión de Évora caracterízase polo cultivo extensivo de cereais, con manchas de prados e bosques de sobreiras e carballos. Viñedos, oliveiras e campos de arroz tamén forman parte da paisaxe.
Clima
O clima da cidade é tipo mediterráneo, segundo a clasificación climática de Köppen, con precipitacións distribuídas de forma desigual ao longo do ano: as máximas precipitacións prodúcense no inverno; no verán, Évora é a capital do distrito máis quente, seguida da cidade de Beja. A temperatura media anual é de 15,8 °C, pero as variacións mensuais de temperatura son grandes; a media mensual máis alta é en agosto (23,3 °C) e a máis baixa en xaneiro (9,3 °C). A temperatura máis baixa xamais rexistrada foi de -5 °C e a máxima de 44,5 °C fonte: Instituto Portugués de Meteorologia. As tormentas de neve son eventos raros. Un dos últimos ocorreu o 26 de xaneiro de 2006, cando tamén nevou en Lisboa.
Centro histórico e patrimonio
O centro histórico de Évora é un dos máis ricos de Portugal, sendo clasificado como Patrimonio da Humanidade desde 1986. Algúns dos seus principais monumentos son:
Nos arredores da cidade pódese atopar o famoso Convento da Cartuxa, aínda habitado por monxes.
Festa Folc de Vilariño
A Festa Folc de Vilariño é un festival de música galega que se celebra na aldea de Vilariño, na parroquia do Hío do concello de Cangas do Morrazo cada ano a finais do mes de agosto.
A primeira edición da Festa Folc foi no ano 2000 e dende aquela teñen pasado polo escenario da praia grupos como Xosé Manuel Budiño, Os Diplomáticos de Monte Alto, Os Cempés, O Jarbanzo Negro, Lamatumbá, A Quenlla, Quempallou ou Ruxe Ruxe. Aínda que en moita menor medida, tamén algún grupo de fóra do país, como Terrakota ou El Combo Linga, ten tocado no festival.
A Festa Folc adoita celebrarse o sábado máis próximo ao día 23 de agosto, San Bertomeu, pois este é un día tradicionalmente festivo na aldea de Vilariño.
São Luís do Maranhão
São Luís é a capital do Estado brasileiro do Maranhão, localizada na illa de Upaon-Açu.
Historia
miniatura|esquerda|Fachada de predio histórico en São Luís.
Diferente da maioría das cidades brasileiras, non foi fundada polos portugueses, senón polos franceses, baixo o comando de Daniel de La Touche. O seu nome foi unha homenaxe ao rei de Francia, Luís XIII. Os franceses resistiron por tres anos ata que foron derrotados polas tropas portuguesas comandadas por Jerônimo de Albuquerque.
A cidade tamén estivo baixo ocupación dos Países Baixos entre 1641 e 1644. Soamente despois da súa expulsión, os portugueses decidiron crear o Estado do Maranhão e Grão-Pará. Nesa época, a economía da rexión baseábase na plantación de cana de azucre, cacao e tabaco. Conflitos entre as elites económicas levaron a unha revolta, coñecida por Revolta de Beckman.
Economía
miniatura|esquerda|Palácio dos Leões, sede do Goberno do Maranhão. Hoxe en día, São Luís vive principalmente do comercio e servizos, do seu porto (o cal exporta o mineral de ferro producido en Carajás, Pará, ademais de soia e outros produtos) e dun expresivo turismo. Os que a visitan van en busca das súas construcións coloniais (son 3500 predios históricos, espallados por 280 hectáreas), de praias, da súa musicalidade (diferente doutras cidades brasileiras, un dos ritmos musicais máis apreciados en São Luís é o reggae de orixe xamaicana), ou de utilizala para visitar a rexión dos Lençóis Maranhenses, unha extensa franxa de area con centenas de km² e millares de pequenas lagoas na foz do río Parnaíba, ou tamén a cidade de Alcântara, situada na marxe oposta da Baía de São Luís.
Hildegart Rodríguez Carballeira
Hildegart Rodríguez Carballeira, nada en Madrid o 9 de decembro de 1914 e finada o 9 de xuño de 1933, foi unha nena prodixio, concibida pola súa nai como o modelo de muller do futuro. Con tres anos escribía e con oito falaba seis idiomas. Acabou a carreira de Dereito con 17 anos e foi membro activa do PSOE e despois do Partido Republicano Democrático Federal. Cando comezaba a ser coñecida a nivel internacional, ante o intento de separarse do proxecto que a súa nai tiña para ela, o 9 de xuño de 1933 a nai matouna de catro disparos mentres durmía. Tiña entón 18 anos e estaba a estudar medicina. Era curmá do tamén neno prodixio Pepito Arriola.
Infancia
Hildegart foi concibida en Ferrol pola socialista Aurora Rodríguez Carballeira e un home escollido por súa nai unicamente para ese fin. O pai biolóxico de Hildegart resultou ser un sacerdote castrense de Lleida chamado Alberto Pallás Montseny. Cando estivo embarazada mudouse a Madrid, onde naceu Hildegart no número 3 da rúa Juanelo. Malia súa nai ser atea militante, foi bautizada o 23 de marzo de 1915. Aurora tamén pensaba que os nenos non debían ser inscritos no rexistro, aínda así fíxoo o 29 de abril do mesmo ano. Até os 4 anos visitouna o seu pai, ata que Aurora comezou a sospeitar da súa influencia e prohibiullo.
Na súa partida de nacemento consta como Hildegart Leocadia Georgina Hermenegilda María del Pilar Rodriguez Carballeira, aínda que só usou o primeiro dos nomes. A súa nai sempre dixo que Hildegart significaba "xardín de sabedoría" en alemán, pero nada xustifica esa afirmación. En realidade é unha invención ou unha versión mal escrita do nome alemán Hildegard, que significa "virxe heroica, que dá abeiro na batalla".
Activista
Desde moi nova militou activamente no PSOE e na UGT. Tiña un amplo apoio entre as bases, aínda que a cúpula intentaba minimizar a súa presenza pública. Foi expulsada do partido pola publicación en 1932 dunha carta no xornal La Libertad en que criticaba duramente unha posíbel alianza do PSOE cun candidato reaccionario. Tras disto converteuse en membro do Partido Republicano Democrático Federal e nunha fervente crítica dos "socialenchufistas".
A Revolución Sexual
miniatura|300px|Imaxe do xuízo a [[Aurora Rodríguez Carballeira polo asasinato da súa filla ]] Hildegart foi moi activa no movemento pola reforma sexual e a euxenesia na España do seu tempo. Estivo conectada coa vangarda europea no tema e mesmo mantivo correspondencia co sexólogo británico Havelock Ellis, de quen era tradutora. Cando se fundou a Liga Española pola Reforma Sexual, presidida polo doutor Gregorio Marañón, ela foi escollida secretaria. Publicou moitos textos, entre eles a monografía La Revolución Sexual que vendeu 8.000 exemplares só en Madrid na semana da súa publicación. Mantivo unha extensa correspondencia con personalidades europeas da época, entre eles con H.G. Wells, a quen acompañou cando este visitou Madrid. A pretensión de levar a Londres a Hildegart como secretaria súa, coa intención de que se separase de súa nai e desenvolvese o seu potencial, provocou as paranoicas conspiracións en Aurora.
Asasinato
No tempo apareceron diferentes teorías sobre o asasinato de Hildegart, entre elas unha suposta relación sentimental con Abel Vilella. O que parece máis probábel, e coincide co relato da súa nai, é que a deterioración da relación entre ambas era profunda, principalmente polo avance da paranoia da nai. Hildegart intentou varias veces separarse dela, ao que a nai respondía con ameazas de suicidio. Cando viu que a súa filla se apartaba do proxecto que trazara para ela, decidiu destruíla: "O escultor, despois de descubrir a mínima imperfección na súa obra, destrúea". Pola noite, mentres Hildegart durmía, disparoulle tres tiros na testa e un no corazón. Aurora Rodríguez foi xulgada e condenada a 26 anos, 8 meses e un día no cárcere. Pasou dous anos no hospital psiquiátrico de Ciempozuelos, onde finalmente morreu.
Obras
miniatura|Exemplar da Educación Sexual de Hildegart. 1931
Dragoi Ehiztaria
Dragoi Ehiztaria é un filme vasco dirixido por Patxi Barko que foi estreado no 2010.
Sinopse
Fai tempo que Gorka apraza unha e outra vez a resposta ás insistentes preguntas que lle fai o seu fillo Aitor polo seu pasado. Gorka, militante de ETA político-militar ata a seu desartellado a comezos dos oitenta, acaba sumándose ás guerrillas de América Central. Unha experiencia vital que comparte coa enfermeira cristiá Maddalen, a nai de Aitor; con José, un guerrilleiro indíxena; e con Andrés, un ex-militar que encabeza a insurrección.
Orotz-Betelu
Orotz-Betelu (en castelán e tamén oficial: Oroz-Betelu) é un concello español da Comunidade Foral de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Auñamendi e a 45 km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 165 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 23,46 km² e a súa densidade de poboación é de 7,03 hab/km².
Símbolos
O escudo de armas do lugar de Orotz-Betelu ten o seguinte brasón:
As palmas simbolizan a fidelidade no cumprimento do deber e proceden da parroquia de San Adrián onde figuraba gravado no seu retablo. Foi adoptado no ano 1845 ó separarse val de Arce e até esa data empregou o escudo dese val.
Relevo e hidrografía
A localidade atópase entre montañas, destacando a carballeira existente xa que é unha das fragas de maior interese en Europa e o máis importante de toda a Península Ibérica na súa especie. A árbore que predomina é o carballo, aínda que se trata dun bosque mixto no que se pode atopar tamén outras especies como faias, bidueiros, castañeiros, cereixeiros silvestres e un abondoso baixobosque de buxo común.
Hernando de Soto
250px|miniatura|dereita|Hernando de Soto.
Hernando de Soto, nado en Barcarrota en 1500 e finado no río Mississippi o 21 de maio de 1542, foi un conquistador e explorador estremeño. Viaxou a América e participou na expedición de Gaspar de Espinosa que descubriu a costa de Nicaragua, e logo na conquista deste territorio, ás ordes de Francisco Hernández de Córdoba, en 1523. Foi Gobernador da Illa de Cuba entre 1538 e 1539 ano en que parte á conquista da Florida.
Hai unha discusión sobre se naceu en Jerez de los Caballeros ou en (Villanueva) de Barcarrota, ambas as dúas poboacións da provincia de Badaxoz, Estremadura. No seu testamento expresou o seu desexo de ser enterrado ao morrer, xunto aos restos da súa nai, na capela da Concepción da parroquia de San Miguel en Jerez de los Caballeros.
Inicios na exploración
Os pais de Hernando de Soto eran fidalgos da rexión de Estremadura, unha rexión onde abundaba a pobreza e polo cal moita xente nova buscou xeitos de facer fortuna noutros lugares. Existen dúas posibles cidades nas que puido nacer: Barcarrota ou Jerez dos Cabaleiros. Aínda que o que si se coñece con certeza é que na súa nenez viviu en ambas as cidades e que estipulou que o seu corpo fose sepultado en Jerez de los Caballeros, onde se atopaban enterrados xa outros membros da súa familia.
En 1514, de Soto acompañou a Pedro Arias Dávila ás colonias españolas, desembarcando en Panamá. As súas posesións naquel tempo eran soamente un escudo e a súa espada. En 1516, fíxose líder dunha unidade da cabalería e foi con Francisco Hernández de Córdoba na súa viaxe de descubrimento e colonización a través de Nicaragua e de Honduras.
Primeira expedición - Suramérica
250px|miniatura|O Cuarto do Rescate En 1528 de Soto conduciu a súa propia expedición ao longo da costa do Iucatán, esperando atopar a conexión polo mar directa, entre o Océano Atlántico e o Pacífico. Para ese efecto, acompañou a Francisco Pizarro como representante directo del, na súa empresa no Perú e explorou o país. De Soto descubriu a cidade de Cajas. Cun grupo de cincuenta homes, tamén atopou un camiño cara a Cuzco, a capital do Imperio Inca, e foi o primeiro europeo en falar co emperador Inca, Atahualpa cando precedeu a Pizarro na invasión de Cajamarca. Despois de que Atahualpa fose arrestado durante a Batalla de Cajamarca en 1532, de Soto visitouno a miúdo durante o confinamento, e alí emerxeu unha amizade entre os dous homes. El separouse de Pizarro cando os Andes debían ser redistribuídos entre os conquistadores, e cando Atahualpa foi executado a pesar de cumprir a súa promesa de encher O Cuarto do Rescate, unha vez de ouro e dous de prata.
Regreso a España
Volveu a España en 1536 levando con el aproximadamente 100.000 Pesos de ouro, a súa parte da conquista do Imperio Inca. Neste tempo, De Soto era famoso por ser o heroe da Batalla de Cuzco. Foi a Sevilla, onde casou, en 1537, con Inés de Bobadilla, a filla de Dávila, que pertencía a unha das familias máis respectables de Castela, con influencia na corte española, baixo Carlos I. Este período era o ápice da reputación e da abundancia de Soto.