cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Festival de Eurovisión
Idiomas
Nun comezo, non existían normas sobre o idioma das cancións ata o Festival de Eurovisión 1965, cando Suecia presentou unha canción en inglés. Desde 1966 ata 1972 cada país debía levar unha canción nun dos seus idiomas oficiais. No Festival de Eurovisión 1973 esta norma foi retirada, pero tras sucesivas polémicas volveuse a instaurar no Festival de Eurovisión 1977. Finalmente, no Festival de Eurovisión 1999 retírase de novo esta norma. Na actualidade, as televisións poden presentar unha canción en calquera idioma, mesturando varios ou creando idiomas imaxinarios, como fixo Bélxica no Festival de Eurovisión 2003 ou os Países Baixos no Festival de Eurovisión 2006.
Nunca se cantou galego no Festival de Eurovisión, aínda que a citada representación de Bélxica do ano 2003 tiña como vocalista do grupo Urban Trad a Verónica Codesal, filla de emigrantes galegos. A interpretación da canción deste grupo, "Sanomi", tivo tamén na escena do auditorio Skonto Hall de Riga (Letonia) a presenza da gaita galega. Quedaron clasificados en segundo lugar, a tan só dous puntos da canción gañadora, "Every way that I can" interpretada por Sertab Erener representando a Turquía.
Menchu Álvarez del Valle
Biografía
Considerada unha das voces máis populares da radio asturiana, tivo dúas irmás: María Flora (1921) e Marisol del Valle (1936), tamén xornalista radiofónica e profesora de comunicación audiovisual. A súa nai chamábase Plácida del Valle Arribas (1900-1993) e o seu pai, Eulalio Álvarez de la Fuente (1897-1983), foi ferroviario.
Naceu en Santander, pero viviu en Oviedo dende os dezaseis anos. Frecuentou a radio dende moi nova, iniciándose en Radio Asturias. En 1947 entrou en Radio Oviedo (despois REM), La Voz del Principado, Radiocadena Española e finalmente Radio Nacional de España. Durante 42 anos traballou ben como locutora, ben como creadora de novos espazos radiofónicos, destacando entre os seus programas Coser y cantar e Rumbo a la gloria. Prexubilouse en 1990. Ao longo da súa carreira recibiu múltiples galardóns.
Festival de Eurovisión
Elección do gañador
O gañador de concurso decídeno as delegacións de todas as televisións participantes, que lle asignan 12 puntos á súa canción favorita, 10 á segunda, e sucesivamente 8 puntos, 7, e ata 1 punto ás seguintes; este sistema utilízase ininterrompidamente desde 1975. As delegacións de cada país non poden votar a súa canción.
Ata 1997 os puntos eran asignados por un pequeno xurado en cada país; con todo, nese ano comezouse a aplicar o voto por teléfono (ou televoto), que actualmente usan case todos os países. Naquela edición foron 6 países os pioneiros, e xeneralizouse ao ano seguinte. O voto por xurado aínda existe e úsase en casos de urxencia, cando hai problemas co televoto. Isto ocorreu en 2003, cando Irlanda non recibiu a tempo os resultados do televoto e utilizou os do xurado de reserva, ou cando en 2004 ningún residente en Mónaco votou. O xurado de reserva está composto por 8 membros.
Menchu Álvarez del Valle
Biografía
Saltou á fama nacional por ser a avoa de Letizia Ortiz Rocasolano, tamén xornalista, cando esta anunciou o seu compromiso matrimonial co Príncipe de Asturias. O seu marido, José Luis Ortiz Velasco, representante da firma Olivetti, faleceu no seu domicilio de Sardéu, en Ribeseya (Asturias), o 30 de marzo de 2005 aos 82 anos.
Menchu recibiu o 13 de febreiro de 2013 o Premio Nacional de Radio; a súa irmá Marisol tamén foi galardoada na mesma edición, sendo o nome concreto do galardón que reciben Premio María Elena Domenech. O devandito premio é outorgado pola Academia das Artes e as Ciencias Radiofónicas de España.
Festival de Eurovisión
Elección do gañador
Para outorgar os votos, os presentadores do Festival conectan vía satélite cun voceiro de cada televisión, que pode dar os puntos en inglés ou en francés. Posteriormente, os presentadores repetían os votos en ambos idiomas, aínda que a partir de 2004, e tendo en conta a rendibilidade do programa e a súa duración, o presentador só repite a votación nun idioma, o contrario do que o voceiro da televisión estatal empregou.
Os cinco grandes
miniatura|dereita|130px|Logo do festival representando a [[España un dos cinco grandes (Big Five).]] No Festival de Eurovisión, e baixo o sistema actual, os únicos países que nunca poden quedar eliminados e ter que disputar a semifinal clasificatoria son: Reino Unido, Francia, España e Alemaña. Son os catro que máis financiamento achegan ao festival. Curiosamente na edición de 2005 estes países, denominados Big Four quedaron nas últimas posicións. Anteriormente a este grupo chamábaselle "Big Five", ata que Italia se retirou da competición. No 2011, Italia volveu á competición, e retornou ao Big Four, cambiando o nome ao Big Five.
Galicia en Eurovisión
A primeira participante galega foi a xa citada Verónica Codesal; Verónica é unha pandeireteira galega que vive habitualmente en Bruxelas e que tamén é membro do grupo Ialma.
Ademais, representando a España acudiron Julio Iglesias, fillo do médico galego Julio Iglesias Puga, e Karina, que tamén tiña un avó galego.
No ano 1985, foi Paloma San Basilio en representación de España. A cantante pasou boa parte da súa vida na cidade de Lugo.
No ano 2011, a representante de España foi Lucía Pérez, natural do Incio, coa canción Que me quiten lo bailao.
Países gañadores
O país con máis éxito no Festival de Eurovisión foi Irlanda con sete vitorias. Preto séguenlle Suecia con seis e Reino Unido, Luxemburgo e Francia con cinco.
Fragmentación (reprodución)
En bioloxía, a fragmentación ou fagmentación clonal é un tipo de reprodución asexual que se dá en organismos multicelulares ou coloniais, fundamentalmente, no cal o organismo se divide en fragmentos que maduran e orixinan novos individuos clónicos.
A fragmentación como método de reprodución pode observarse en moitos organismos desde cianobacterias filamentosas, a mofos, liques, moitas plantas, e animais como esponxas, turbelarios, algúns anélidos, e estrelas de mar.
A fragmentación en fungos e liques
Os mofos, lévedos, e cogomelos, todos os cales forman parte do reino dos fungos, producen pequenos filamentos chamados hifas. Estas hifas obteñen alimentos e nutrientes de materia orgánica do medio ou do corpo doutros organismos para crecer e reproducirse. Cando unha parte das hifas se desprende crece formando un novo individuo.
Moitos liques producen estruturas especializadas que poden facilmente desprenderse e dispersarse. Estas estruturas conteñen hifas do micobionte (fungo) e células do ficobionte (alga ou bacteria fotosintética) que rexeneran un lique completo, e que se denominan soredios e isidios. Poden desprenderse tamén fragmentos máis grandes do talo cando os liques secan ou por lesións mecánicas.
Plantas
A fragmentación é un tipo moi común de reprodución vexetativa nas plantas. Moitas árbores, arbustos, plantas perennes non leñosas e fentos poden formar colonias clonais producindo novos talos que enraízan a partir de estolóns ou rizomas. Se un destes talos enraizados se separa da colonia, produciuse unha fragmentación. Outros mecanismos de fragmentación natural en plantas son:
Animais
Animais como esponxas e colonias de corais fragméntanse de forma natural para reproducirse. Moitas especies de anélidos e platihelmintos tamén se reproducen así.
Cando a fragmentación se produce como resultado de cambios no estado de desenvolvemento do organismo utilízanse os termos arquitomía, paratomía e xemación.
Na arquitomía a animal divídese nun determinado punto da súa anatomía e os dous fragmentos orixinados rexeneran os órganos e tecidos que lles faltan ata formar organismos completos. A fragmentación neste caso non está precedida do desenvolvemento dos tecidos que se van perder. Antes da fragmentación o organismo forma fendas na zona onde se vai producir a división. O fragmento que carece de cabeza ten que rexenerar unha nova cabeza, e o que lle falta a cola, unha nova cola.
Na paratomía, a división ocorre perpendicularmente ao eixe anteroposterior e a división está precedida dunha "prexeración" das estruturas anteriores na porción posterior. Os dous organismos teñen os seus eixes corporais aliñados, é dicir, desenvólvense da cabeza á cola. A xemación pode considerarse similar en moitos aspectos á paratomía, pero os eixes do corpo non teñen por que estar aliñados: a nova cabeza ou zona oral pode crecer cara a un lado ou cara abaixo (por exemplo, no verme platihelminto acelo Convolutriloba retrogemma).
Corais
Moitos tipos de colonias de coral poden aumentar o número de individuos na colonia por fragmentación, que ocorre como un fenómeno natural (rotura de ramas de coral polas tormentas) ou artificial. Nos acuarios con corais, os donos poden fragmentar os corais con distintos propósitos para reproducilos. Entre os xéneros que son moi tolerantes á fragmentación están: Acropora, Montipora, Pocillopora, Euphyllia, e Caulastraea entre moitos outros.
Desvantaxes deste proceso de reprodución
Como este proceso é unha forma de reprodución asexual, non produce diversidade xenética na descendencia, o que o fai máis vulnerable aos cambios ambientais. Pero en determinadas condicións pode servir para aumentar rapidamente a poboación, o que pode ser unha vantaxe.
Bilbainada
A Bilbainada é un xénero musical típico de Biscaia no cal, como o seu nome nos indica, fala principalmente sobre Bilbao e os seus pobos próximos. Desde 1988 Radio Nervión leva realizando un concurso centrado neste xénero musical no que se presentan un número de Bilbainadas e prémiase (segundo valoración dun xurado) á mellor canción do certame, e ao gañador outórgaselle unha figura de Diego López de Haro (fundador de Bilbao) e un cheque cunha cantidade de diñeiro.
Historia
Para fixar a orixe destas cancións chamadas Bilbanadas, habería que remontarse a cando Don Diego fundou a Vila de Bilbao. Pódese dicir que existe certa semellanza entre estas cancións e aquelas notas e letras das chamadas cancións de cego, mostras populares entre as que se aireaban noticias e sucesos en prazas dos pobos. Ademais, en pleno século XX a influendcia dos ritmos da habanera conformarán a bilbainada. As cancións populares recollen así o mellor das tradicións folclóricas e a idiosincrasia dunha terra en cuxa permanencia e enriquecemento participan todos os biscaíños.
Biscaia cambiou a todo aquilo que foi como propio, e fíxoo achegando o seu particular xeito de vivir e de entender a vida. Sendo unha deses xeitos as bilbainadas. Na bilbainada conflúen a vivencia do grupo, a observación curiosa e costumista da realidade, a nostalxia e a ironía con nomes propios e todo iso cun ritmo de celebración polo instante ao que resulta moi difícil resistirse.
Xofre
O xofre (do latín sulphur, -ŭris) é un elemento químico de símbolo S, número atómico 16 (16 protóns e 16 electróns) e de masa atómica 32 u. Á temperatura ambiente, o xofre encóntrase no estado sólido. O xofre é facilmente recoñecido na forma de cristais amarelos que ocorren en diversos minerais de sulfito e sulfato, ou mesmo na súa forma pura, especialmente en rexións volcánicas.
Bilbainada
Historia
Entre 1920 e 1930 fráguanse os primeiros grupos de bilbainadas para un público maioritario e nome artístico. Á súa difusión contribúen tanto o gramófono, como a radio, abrindo unha nova etapa na historia das bilbainadas. Son grupos moi viculados coa Vila os que inflúen na propagaciñon desta terminología botxera. O Botxo, palabra que se utiliza para referirse a Bilbao, dá nome ás cancións botxeras e ao grupo os Botxeros. Os Chimbos, apelativo de certos bilbaínos, presta o seu nome ás cancións chimberanas e a grupos como os Chimberos e os Chimbos... Trátase dunha terminología local que pasa a converterse en universal.
Radio Nervión
O Concurso de Bilbainadas, creado por Radio Nervión no ano 1988, forma xa parte da historia do único e exclusivo xénero que é a bilbainada. Case 200 cancións que desde esa data foron plasmando os aconteceres da vila e a súa contorna. Temas que xa son parte da historia, e que unidas ás máis antigas, forman unha auténtica enciclopedia do botxo. O impulso de Radio Nervión ás Bilbainadas, a través do concurso, e sobre todo, coa súa promoción constante das cancións a través da emisora, consolidou a súa recuperación e garante o seu futuro.
Xofre
Características
miniatura|esquerda|Cristal de xofre.
Este non-metal insípido e inodoro ten unha coloración amarela, mol, fráxil, leve, e desprende un cheiro característico de ovo podre ao mesturarse co hidróxeno. Arde con chama azulada, formando dióxido de xofre. É insolúbel en auga, porén disólvese en disulfito de carbono. É multivalente e presenta como estados de oxidación máis comúns os valores -2, +2, +4 e +6. Encóntrase en grandes cantidades na forma de sulfitos (pirita, galena) e de sulfatos (xeso). Na forma nativa é encontrado xunto a fontes termais, zonas volcánicas e en minas de cinabrio, galena, esfalerita e estibina. É extraído polo proceso Frasch, que consiste en inxectar vapor de auga superenriquecido para fundir o xofre, que posteriormente é bombeado para o exterior utilizándose ar comprimido. Tamén está presente, en pequenas cantidades, en combustíbeis fósiles como carbón e petróleo, cuxa combustión produce dióxido de xofre, que combinado con auga dá como resultado a chuvia ácida.
A coloración variada de Ío, a lúa volcánica de Xúpiter débese á presenza de diferentes formas de xofre en estado líquido, sólido e gasoso. O xofre tamén é encontrado en varios tipos de meteoritos e considérase que a mancha escura que se observa próxima ao cráter lunar Aristarco deba ser un depósito de xofre.
Ontoxenia
miniatura|300px|Etapas iniciais da [[embrioxénese humana.]] miniatura|300px|Partes dun embrión humano. A ontoxenia (tamén ontoxénese ou morfoxénese) é a formación e desenvolvemento dun organismo, xeralmente desde o momento da fecundación do óvulo ata a forma madura do organismo, aínda que o termo tamén se usa para referirse ao estudo de toda a vida do organismo.
Xofre
Características
En todos os estados -sólido, líquido e gasoso- presenta formas alotrópicas cuxas relacións non son completamente coñecidas. As estruturas cristalinas máis comúns son o octaedro ortorrómbico (xofre α) e o prisma monoclínico (xofre β), sendo a temperatura de transición de 96 °C. En ambos os dous casos o xofre encóntrase formando moléculas S8 na forma de anel. As diferentes disposicións destas moléculas producen as diferentes estruturas cristalinas. Á temperatura ambiente, a transformación de xofre monoclínico en ortorrómbico, máis estábel, é moi lenta.
Ao fundirse o xofre, obtense un líquido que flúe con facilidade formado por moléculas de S8, porén ao quentalo se torna marrón levemente avermellado, presentando un aumento na súa viscosidade. Este comportamento débese á ruptura dos aneis, formando longas cadeas de átomos de xofre que se enredan entre si, diminuíndo a fluidez do líquido. O máximo de viscosidade é alcanzado nunha temperatura en torno de 200 °C. Arrefecéndose rapidamente este líquido viscoso obtense unha masa elástica, de consistencia similar á da goma, denominada xofre plástico (xofre γ), que está formada por cadeas que non tiveron tempo para reorganizarse en moléculas de S8; despois de certo tempo a masa perde a súa elasticidade, cristalizando no sistema rómbico. Estudos realizados con raios X mostran que esta forma amorfa pode estar constituída por moléculas de S8 cunha estrutura de hélice en espiral.
Ontoxenia
A ontoxenia refírese á historia do desenvolvemento dun organismo durante a súa propia vida, polo que é distinta da filoxenia, que se refire á historia evolutiva dunha especie. Na práctica, os autores no campo da evolución adoitan falar de especies como trazos ou características "en desenvolvemento". Isto pode causar confusión. Aínda que os procesos de desenvolvemento (é dicir, ontoxenéticos) poden influír nos procesos posteriores evolutivos (por exemplo, os filoxenéticos) (ver bioloxía evolutiva do desenvolvemento), cada organismo individualmente considerado desenvólvese (ontoxenia), mentres que as especies evolucionan (filoxenia).
Xofre
Características
No estado de vapor tamén forma moléculas de S8. Porén a 780 °C xa se alcanza un equilibrio con moléculas diatómicas, S2, e aproximadamente por encima de 1800 °C a disociación complétase encontrándose átomos de xofre. Os óxidos máis importantes son o dióxido de xofre, SO2, que en auga forma unha solución de ácido sulfuroso, e o trióxido de xofre, SO3, que en solución forma o ácido sulfúrico. Coñécense 18 isótopos do xofre, catro dos cales son estábeis: S-32 ( 95,02% ), S-33 ( 0,75% ), S-34 ( 4,21% ) e S-36 ( 0,02% ). O S-35, formado a partir da incidencia da radiación cósmica sobre o Argonio-40 atmosférico, ten unha vida media de 87 días, os demais isótopos radioactivos son de vida curta.
Aplicacións
miniatura|esquerda|Xofre en combustión.
Ontoxenia
A ontoxenia, a embrioloxía e a bioloxía do desenvolvemento son estudos estreitamente relacionados e estes termos úsanse ás veces de forma intercambiable. Recentemente (2003), o termo ontoxenia foi utilizado en bioloxía celular para describir o desenvolvemento de varios tipos celulares nun organismo.
Xofre
Aplicacións
O xofre é un elemento químico esencial para todos os organismos vivos, sendo constituínte importante de moitos aminoácidos. A cisteína, a metionina, a homocisteína e a taurina conteñen xofre, formando as pontes de bisulfito entre os polipeptídeos, ligazón de grande importancia para a formación das estruturas espaciais das proteínas. É constituínte dalgunhas vitaminas, participando na síntese do coláxeno, neutraliza os tóxicos e axuda o fígado na secreción da bile. É encontrado en legumes como espárragos, porros, allos, cebolas, tamén en peixes, queixos e xema de ovos; diferentemente do inorgánico, o xofre dos alimentos non é tóxico e o seu exceso é eliminado pola urina; a súa deficiencia retarda o crecemento. As plantas absorben o xofre do solo como ión sulfato, e algunhas bacterias utilizan o sulfuro de hidróxeno da auga como doadores de electróns nun proceso similar a unha fotosíntese primitiva.
O xofre é usado en múltiples procesos industriais como, por exemplo, na produción de ácido sulfúrico para baterías, fabricación de pólvora e vulcanización do caucho. O xofre tamén ten usos como funxicida e na manufactura de fosfatos fertilizantes. Os sulfitos son usados para branquear o papel e nos mistos. O tiosulfato de sodio ou amonio é empregado na industria fotográfica como fixador, xa que disolve o nitrato de prata; e o sulfato de magnesio (sal Epson) ten usos diversos como como laxante, esfoliante ou suplemento nutritivo para plantas.
Ontoxenia
A ontoxenia é un fértil campo de estudo en moitas disciplinas, como a bioloxía do desenvolvemento, psicoloxía do desenvolvemento, neurociencia cognitiva do desenvolvemento e psicobioloxía do desenvolvemento.
Xofre
Aplicacións
Moitos dos cheiros desagradábeis da materia orgánica débense a compostos de carbono que conteñen o xofre na forma de sulfito de hidróxeno. Disolvido en auga é ácido (pKa1 = 7,00, pKa2 = 12,92) e reacciona cos metais. Os sulfitos metálicos encóntranse na natureza, sobre todo o de ferro (pirita) que pode presentar resistencia negativa, e a galena, sulfuro de chumbo natural, na cal se observou pola primeira vez o efecto semicondutor rectificado. O nitrito de xofre polímero (SN)x, sintetizado en 1975 por MacDiarmid e Heeger, presenta propiedades metálicas, a pesar de estar constituído por non metais con propiedades eléctricas e ópticas non usuais. Este traballo serviu de base para o posterior desenvolvemento, con Hideki Shirakawa, de plásticos condutores e semicondutores que motivou a concesión do Premio Nobel de Química, en 2000, aos tres investigadores.
miniatura|dereita|Xofre bituminoso.
O bisulfito de carbono, o sulfito de hidróxeno, e o dióxido de xofre deben ser manipulados con cautela. Alén de ser bastante tóxico, o dióxido de xofre reacciona coa auga da atmosfera producindo a chuvia ácida, e en altas concentracións reacciona coa auga dos pulmóns formando ácido sulfuroso que provoca hemorraxias, enchendo os pulmóns de sangue coa consecuente asfixia. É moi fétido, mesmo en baixas concentracións. Cando a concentración aumenta o sentido do olfacto rapidamente se satura, "desaparecendo" o olor e pasando inadvertida a súa presenza no ar, o cal deixa as vítimas expostas aos seus efectos, posibelmente letais.
O Xofre na nutrición vexetal
O xofre é absorbido polas plantas principalmente como anión sulfato (SO_4^(2-)). Tamén pode entrar polas follas como dióxido de xofre (SO_2) presente no aire. Nas plantas cumpre as seguintes funcións:
Ontoxenia
A maioría dos organismos sofren cambios alométricos na súa forma a medida que crecen e maduran, mentres que outros experimentan unha metamorfose. Incluso os réptiles (como por exemplo crocodilianos, tartarugas, serpes, lagartos ), nos cales a descendencia xeralmente semella unha miniatura dos adultos, mostran diversos cambios ontoxenéticos na súa morfoloxía e fisioloxía.
O termo ontoxenia úsase tamén en xeoloxía para referirse á orixe dunha formación, cova, lago etc.
Iereván
Iereván ou Ereván (en Երևան, pronunciado [ˌjerəˈvɑːn]; Ереван) é a capital de Armenia. Localizada nas ribeiras do río Hrazdan a 1.200 m de altitude, ten 1 088 300 habitantes (2004).
Historia antiga
Iereván é unha cidade antiga que aparece xa nunha estela do rei de Urartu Argishti I, que lembra a fundación de Erebuni (Էրեբունի) no ano 782 a.C.; na actualidade aínda se conservan as ruínas da fortaleza. Desde entón ten sido un lugar de importancia estratéxica e unha encrucillada de camiños nas rutes de caravanas que ligaban Europa e a India. Foi denominada Iereván (ou Ereván) desde, polo menos, o século VII a.C., cando era capital de Armenia so dominio dos persas.
A cidade seguiu, en xeral, o destino de Armenia, sendo disputada por romanos e persas ou partos, até que pasou a dominio musulmán e de sucesivas dinastías rexionais. Máis tarde foi obxecto de disputa entre Persia e o Imperio Otomán. Foi sede seu dun Khanato independente á morte de Nadir Shah (Khanato de Iereván). Conquistada por Rúsia en 1827, os persas cedérona formalmente en 1828.
Historia contemporánea
No ano 1918, ao rematar a primeira guerra mundial, foi declarada capital da nova República independente de Armenia, e entre 1920 e 1990 foino da República Socialista Soviética de Armenia, dentro da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas. En 1991, xa con o país de novo independente, mantivo o rango de capitalidade e o seu urbanismo foi remodelado para tentar eliminar as características soviéticas.
Inocencio I, papa
Inocencio I, natural de Albano Laziale, foi o papa nº 40 da Igrexa católica.
Foi elixido o 21 de decembro de 401. Ordenou que tódolos casos graves debían ser revisados por el, e nos demais reservábase o dereito a intervir. Exerceu este dereito en diversas cuestións, especialmente nas relacionadas coas celebracións litúrxicas.
O seu gran amigo Xoán Crisóstomo foi expulsado como patriarca de Constantinopla debido a hostilidades persoais coa emperatriz Eudoxia e as intrigas de Teófilo de Alexandría. Inocencio I interveu para reintegralo á súa sede.
Enfrontouse firmemente a Pelaxio e ó pelaxianismo, con tanta autoridade e decisión que Agostiño de Hipona, ó sabelo, pronunciou a famosa frase Roma locuta, causa finita ("Ó falar Roma, rematouse o conto"). Tamén condenou o priscilianismo.
O 24 de agosto de 410 o rei visigodo Alarico conquistou e saqueou Roma. Inocencio non se encontraba na cidade, senón que estaba na corte imperial en Rávena negociando con Alarico. Ó regresar a Roma fixo o posible por reparar os danos feitos polos godos.
Morreu o 12 de marzo de 417.
Carles Capdevila i Plandiura
Carles Capdevila i Plandiura, nado en Els Hostalets de Balenyà o 13 de agosto de 1965 e finado o 1 de xuño de 2017, foi un xornalista catalán que tamén traballou como guionista e presentador de televisión e radio. Foi o fundador e primeiro director do xornal Diari Ara, escrito en lingua catalá.
Traxectoria
Entre os anos 1992 e 1994 viviu en Nova York como correspondente de prensa, experiencia da cal xurdiu o libro Nova York a la catalana, que retrata todo tipo de vinculacións catalás coa cidade nos últimos cincuenta anos.
Formou parte do equipo de guionistas do programa de radio El món s’acaba, que dirixía Xavier Graset. Neste espazo, Capdevila levaba unha sección sobre televisión chamada El Rei del mando (1997-1999). Deste espazo, foi fichado por Toni Soler como subdirector e guionista do programa de televisión Malats de tele (xaneiro 1998-xuño 2000). Posteriormente foi director e condutor do programa de Catalunya Ràdio Eduqueu les criatures e, dende finais de xaneiro de 2008, é presentador e guionista do programa de TV3 Oui els va parir.
Ademais, Carles Capdevila tamén foi director da sección Alguna pregunta més, no programa de Antoni Bassas, El matí de Catalunya Ràdio na emisora Catalunya Ràdio, e colaborou con programas de TV3 como Sense titol (xaneiro-xullo de 1998), Set de Noticies ou Algunha pregunta més.
É autor de diversos libros, entre eles Criatura i compañía (Premio Pere Quart d’humor i sátira 1999) e, co pseudónimo colectivo Germans Miranda, El Barça o la vida e Tocats d’amor. Tamén escribiu textos para outros libros As tres xemelgas ilustrado por Roser Capdevila. Tamén escribiu nos diario Avui (na sección Pel darrere), El 9 nou e El periódico de Catalunya.
Guairá
Guairá é un departamento de Paraguai. A súa capital é a cidade de Villarrica. Limita polo norte co departamento de Caaguazú; polo leste con Caaguazú e Caazapá; polo sur con Caazapá; e polo oeste co departamento de Paraguarí.
Distritos
O departamento está dividido en 17 distritos:
Gran Premio de Francia de 1952
O Gran Premio de Francia de 1952 foi unha carreira de Fórmula Dúas, celebrada en Rouen-les-Essarts o 6 de xullo de 1952. Foi a cuarta carreira da tempada de Fórmula Un de, disputouse baixo as regras da Fórmula Dúas en e , en lugar da normativa da Fórmula Un usada normalmente.
Cántigas da Terra
Cántigas da Terra é un coro galego, formado na Coruña o 28 de decembro de 1916.
Historia
Nun inicio formado unicamente por homes, Cántigas da Terra foi fundado o 28 de decembro de 1916 e debutou ante o público o 12 de xullo de 1917 no Teatro Rosalía de Castro da Coruña, coa peza A festa do Tabeirón, de Enrique Labarta Pose. Estaban dirixidos musicalmente por Mauricio Farto Parra e artisticamente por Leandro Carré Alvarellos e Xosé Iglesias Roura. Entre 1927 e 1929 o seu presidente foi Antón Villar Ponte.
O 25 de setembro de 1922 o grupo actuou na praza de touros de Corcubión, con seis mozas vestidas co traxe típico das Mariñas cantando no Coro acompañadas por vinte e tres homes. Naquela ocasión estiveron dirixidos por Manuel Fernández Amor, creador dos corpos de baile e polifonía.
En 1954 o coro foi invitado ao II Congreso de música celta celebrado en Brest, na primeira actuación dunha colectividade galega na Bretaña. Nese congreso, logo da comunicación presentada pola representación do Coro, aceptouse que "as características e constantes esenciais da música popular galega, eran coincidentes con aquelas outras dos países representados". Dese xeito, Galicia pasou a ser considerada unha das nacións celtas.
A formación gravou 19 discos. O primeiro deles foi en 1920, en matrices de cera, e o último foi presentado no 2004. Ademais participou en gravacións para programas de radio e televisión de varios países. Durante a súa historia o coro fixo centos de actuacións en Galiza e viaxou por España, Portugal, Francia, Suíza, Alemaña, Gran Bretaña, a Arxentina e o Brasil.
Repertorio
O coro foi fundado co gallo de recuperar e espallar a música e a cultura galegas. O seu repertorio conta con máis de setecentas partituras, entre alalás, pandeiradas, maneos, foliadas, muiñeiras, cántigas de berce, cantares de arrieiro e de desafío ou alboradas.
Procuran tamén a preservación do traxe tradicional, buscando antecedentes históricos e estudando as variación das distintas comarcas, así como o coidado da lingua vernácula coa recollida de termos propios. Tamén recollen todo tipo de instrumentos musicais populares, recuperando os xa en desuso.
Juno II
Juno II foi o nome dun foguete derivado do mísil Jupiter. A pesar do seu nome, non ten relación directa co lanzador Juno I.
Características
Juno II puxo en órbita varios satélites do programa Explorer e do programa Pioneer. Empregaba un motor S-3.
Violación en grupo
miniatura|200px|Ilustración xaponesa, c.1830, amosando unha violación en grupo. A violación en grupo ocorre cando un grupo de persoas participan na violación dunha soa vítima. A violación inclúe polo menos dous ou máis violadores (sendo o número máis común tres) e é un crime que ocorre en todo o mundo.
Os culpables e as vítimas das violacións en grupo adoitan ser máis novos que os dunha violación dun só individuo, e teñen maiores posibilidades de ser persoas desempregadas. Ademais, o alcohol e as drogas son máis comúns, así como os ataques de noite. As violacións en grupo adoitan ser máis violentas e ter unha maior resistencia por parte da vítima que as dun ataque individual, polo que son máis comúns as tendencias de suicidio e a busca de psicoterapia.
A violación en grupo é chamada ás veces como "violación colectiva" ou "violación con múltiples perpetradores" na literatura dos estudos.
Seminario de Mondoñedo
O Real Seminario Conciliar de Santa Catarina, coñecido tamén como Seminario de Mondoñedo, é un centro de estudos da Igrexa Católica situado en Mondoñedo e adscrito á diocese de Mondoñedo-Ferrol, destacado como lugar dinamizador da cultura e o galeguismo (por exemplo, fundamental na fundación do neovirxilianismo poético) dende os séculos XIX e XX. Entre os sacerdotes saídos deste seminario estiveron:
Con todo, entre os seus egresados tamén figuran segrares:
O arquiveiro e cronista oficial de Mondoñedo Eduardo Lence-Santar (1879-1960) centrouse no seminario para a súa obra de 1909 El Seminario de Mondoñedo. O seminario de Mondoñedo tamén aparece na trama do libro Ilustrísima, de Carlos Casares.
A Casanova, Armeses, Maside
A Casanova é un lugar da parroquia de Armeses no concello ourensán de Maside na comarca do Carballiño. Tiña 10 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 5 mulleres.
Max von Laue
Traxectoria
Estudou nas universidades de Estrasburgo, Gotinga e Múnic, sendo discípulo de Max Planck. Posteriormente, a partir de 1912 foi profesor de física na Universidade de Zúric e entre 1919 e 1943 director de física teórica na Universidade de Berlín. Tras a súa xubilación en 1943 recibiu o nomeamento de profesor honorario na Universidade de Gotinga.
Max von Laue morreu como consecuencia das feridas producidas por un accidente de coche o día 8 de abril.
Investigacións científicas
Desenvolveu un método para medir a lonxitude de onda dos raios X, utilizando, por primeira vez, cristais salinos delgados como retícula de difracción, chegando a demostrar que estes raios eran de natureza análoga aos da luz, pero non visibles, dado que a súa lonxitude de onda é extremada curta.
Así mesmo, traballou sobre os diagramas (imaxes simétricas) producidas nas placas fotográficas polos raios X que sufriron a reflexión ou a refracción nun material cristalino. Tamén investigou no campo da teoría da relatividade.
En 1914 foi galardoado co premio Nobel de Física polos seus descubrimentos da difracción dos raios X a través de cristais. Grazas a isto, fixo posible un mellor estudo da estrutura dos cristais (método chamado cristalografía de raios X)
Como escritor, a súa obra máis sobresaliente é Das Relativitätsprinzip (O principio da relatividade, 1911).
Recoñecementos
Na súa honra bautizouse o cráter Laue da Lúa. O 12 de outubro de 1990 denominouse ao asteroide (10762) von Laue na súa honra sendo descuberto por Freimut Börngen e Lutz D. Schmadel.
Nuno Eanes Cerzeo
Nuno Eanes Cerzeo, nado en Cercio (Lalín) cara a 1195 e finado cara a 1265, foi un nobre e trobador medieval, do que se conserva pouca información.
Traxectoria
Pertenceu á familia dos Cerceo. Posuíu propiedades en Belesar e estaba vinculado co mosteiro de Oseira, onde foi soterrada a súa irmá Urraca Eanes. É autor de nove textos, oito cantigas de amor e un texto que pode clasificarse como o único exemplo de descordo da lírica galego-portuguesa, a peza ""Agora me quer’eu ja espedir".
Concilio de Trento
miniatura|230px|O Concilio de Trento acordou a obrigatoriedade do uso do rito romano en todo o occidente europeo, apartando a outros ritos como o visigótico ou o bracarense O Concilio de Trento foi o XIX Concilio ecuménico da Igrexa católica, celebrado en períodos descontinuos entre 1545 e 1563. Tivo lugar en Trento, unha cidade do norte da Italia actual que por aquel entón era unha cidade libre rexida por un príncipe-bispo.
Gianni De Biasi
Giovanni De Biasi (alcumado Gianni De Biasi), nado en Sarmede (Trevesia) o 16 de xuño de 1956, é un ex xogador e actual adestrador de fútbol italiano. Xogaba de centrocampista e actualmente adestra o Deportivo Alavés.
Concilio de Trento
Antecedentes e convocatoria
Dende 1518 os protestantes alemáns viñan reclamando a convocatoria dun concilio alemán, e Carlos I tentaba pechar as diferenzas entre católicos e reformistas para poder lidar coa ameaza turca. Na Dieta de Worms (1521) tentouse resolver as disputas, pero sen éxito: Martiño Lutero (a quen Carlos I permitiu que se convocase a dita Dieta) acusou a Roma de exercer a tiranía, e o emperador comprometeuse por escrito a defender a fe católica, aínda que fose coas armas. Nas Dietas posteriores os príncipes alemáns, tanto protestantes como católicos, continuaron insistindo nun concilio.
Gianni De Biasi
Traxectoria
O 22 de setembro de 2017 firmou polo Deportivo Alavés o que resta da tempada 2017–18, con opción a unha máis. Chega en substitución de Luis Zubeldía.
Concilio de Trento
Antecedentes e convocatoria
En vista da situación houbo grandes presións do emperador sobre o papa Clemente VII para que o convocase, ao que este se resistía. Non foi ata 1529 cando Clemente VII se comprometeu a iso, pero a oposición do legado papal na Dieta de Augsburgo de 1530 atrasou de novo o proxecto. Así e todo, o principal responsable de non se chegar a convocar foi a férrea oposición do rei Francisco I de Francia, xa que para que o concilio tivese éxito era necesaria a aprobación da maioría dos monarcas católicos.
Desenvolvemento
Cando ao final foi convocado, resultou un concilio difícil e con continuas interrupcións, no que poden distinguirse ata tres períodos con tres Papas distintos: Paulo III, Xulio III e Pío IV.
Paulo III sempre estivo moi a prol, coma cardeal, á celebración dun concilio xeral, que finalmente convocou para maio do 1537 na cidade de Mantua. Pero sufriu continuos aprazamentos e trocos de lugar por variados motivos:
Por fin, o 13 de decembro de 1545 declarouse aberto o concilio na cidade de Trento. En marzo de 1547 trasladouse para Boloña por medo a unha praga, aínda que parte dos bispos se negaron a desprazarse. Tras varias disputas, rematouse prorrogando de xeito indefinido en setembro de 1549. Paulo II morreu en novembro de 1549.
Xulio III, nomeado papa en 1550, entrou inmediatamente en negociacións con Carlos I para reabri-lo concilio, o que tivo lugar en Trento o 1 de maio de 1551. Porén, só se celebraron unhas poucas sesións. O elector Mauricio de Saxonia, aliado de Carlos I, lanzou un ataque furtivo sobre este. Tras vencer ás tropas imperiais, avanzou sobre o Tirol, co que puxo en perigo a propia cidade de Trento. Esta ameaza provocou unha nova interrupción en abril de 1552. Xulio III morreu en 1555.
Tralo curto papado de Marcelo II (23 días) foi elixido Paulo IV en 1555. Levou a cabo reformas na Igrexa, pero non convocou a continuación do concilio. Carlos I de España abdicou en 1556 e dividiu os seus estados entre o seu fillo Filipe (Filipe II de España) e o seu irmán Fernando (Fernando I de Alemaña).
Pío IV foi elixido papa en 1559, e de seguido mostrou a súa disposición para continua-lo concilio. Con todo, Fernando I e Francisco I preferían un concilio novo nunha cidade diferente a Trento e, ademais, os protestantes opúñanse frontalmente a un concilio. Tras novos atrasos reabrise o 18 de xaneiro de 1562, e xa continuou ata a súa clausura o 4 de decembro de 1563. Constitúe o período conciliar máis importante dos tres.
O emperador tentou, tal como fixera no seu momento coa Dieta de Worms, que estivesen representadas tódalas partes, incluíndo os protestantes, para que o concilio fose verdadeiramente ecuménico. Reiterou as invitacións ós protestantes nos tres períodos e ofreceulles salvocondutos. Porén, só tiñan dereito de palabra; ao seren excomungados non tiñan dereito a voto. Isto, xunto ás frecuentes escaramuzas militares e ao complicado mapa político xermano, fixo que non fosen delegados protestantes.
O número de asistentes variou considerablemente entre os tres períodos. Os nomes que merecen destacarse polas súas contribucións son Domingo de Soto, Diego Laínez, Alfonso Salmeron, Reginald Pole, Girolamo Seripando, Melchor Cano e Johannnes Azra. Os teólogos e prelados españois e italianos foron os máis importantes, tanto polo seu número coma pola influencia que exerceron.
Acordos adoptados nas sesións
Sesión I, 13 de decembro de 1545:
Apertura do Concilio. Os obxectivos que se presentan son, en palabras do propio concilio: extirpación das herexías, restablecemento da disciplina eclesiástica e a reforma dos costumes.
Sesión II, 7 de xaneiro de 1546:
Cuestións de orde do concilio e inicio dos traballos de preparación dos decretos.
Sesión III, 4 de febreiro de 1546:
Sesión IV, 8 de abril de 1546:
Decreto sobre a Revelación: que ten dúas fontes da mesma importancia, a Sagrada Escritura e as tradicións sobre fe e costumes, contra o afirmado por Martiño Lutero. Fíxase o canon da Biblia.
Decreto sobre a Vulgata, que se declara a versión auténtica da Biblia. Séguenlle unha serie de normas para controlar a súa edición, uso e difusión.
Sesión V, 17 de xuño de 1546:
Decreto sobre o pecado orixinal.
Sesión VI, 13 de xaneiro de 1547:
Decreto sobre a xustificación. Un dos máis importantes do Concilio, posto que toca unha das principais discrepancias teolóxicas entre católicos e igrexas reformadas. Coincide con elas en que a xustificación é sempre iniciativa de Deus que, coa súa graza e por medio da redención de Xesucristo, chama ao ser humano á xustificación.
A partir de aquí, o concilio sepárase da doutrina tanto de Lutero, como da de Calvino. Do primeiro porque afirma o valor das obras para a xustificación, fronte a Lutero que dicía “sola fide” só a fe pode salvar ao home. E de Calvino porque nega a predestinación, postura que este defendía, derivada da de Lutero: se a xustificación é puro don de Deus, El é o quen escolle quen vai ser salvo.
Decreto sobre a obriga de residencia dos bispos. O que significaba que, contra o que era costume, quen era elixido bispo tiña a obriga de residir na súa diocese e, polo tanto exercer persoalmente o cargo que lle fora confiado, prohibindo que llo confiase a un legado.
Sesión VII, 3 de marzo de 1547:
Canto a canons sobre os sacramentos, en sesións posteriores promulgaránse decretos sobre cada sacramento en particular. Decreto sobre a reforma: nomeamento de bispos e doutros cargos eclesiásticos, das condicións que deben reunir os candidatos e temas de xurisdición.
Vilariño, Couso, Avión
Vilariño é un lugar da parroquia de Couso no concello Ourensán de Avión na comarca do Ribeiro. Tiña 52 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 21 eran homes e 31 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010 cando tiña 56 habitantes (22 homes e 34 mulleres).
Concilio de Trento
Acordos adoptados nas sesións
Por mor da peste que se acercaba a Trento, acórdase o traslado do concilio a Boloña. Un grupo de asistentes, entre eles os españois, maniféstanse en contra.
Sesión IX, 12 de abril de 1547:
Celebrada en Boloña, ante a escasa asistencia, acórdase adiar o inicio da sesión ata o 2 de xuño.
Partidos politicos de España inscritos de 1976 a 1980
Esta é unha lista de partidos inscritos no Rexistro de Partidos Políticos do Ministerio do Interior de España de 1976 a 1980.
Concilio de Trento
Acordos adoptados nas sesións
Continúan os problemas pola escasa asistencia. Os españois non se presentan e os alemáns non queren acudir a unha cidade situada nos Estados Pontificios. Perante esta situación e as tensións políticas que rodeaban o concilio, acórdase suspendelo por catro anos.
En 1549, morreu o papa Paulo III. Sucedeulle Xulio III, que o 14 de marzo de 1550, ordena que se continúe o concilio na súa sé orixinal de Trento.
Sesión XI, 1 de maio de 1551:
Sesión só de apertura, coa lectura do Decreto que o declaraba comezado de novo.
Sesión XII, 4 de setembro de 1551:
Ácórdase que na próxima sesión se tratará do sacramento da Eucaristía. Protesta do embaixador de Francia.
Sesión XIII, 11 de outubro de 1551:
Decreto sobre a Eucaristía. Reafírmase a presenza real de Xesucristo baixo as especies do pan e o viño eucarístico. O concilio utiliza por primeira vez de xeito oficial o termo de transubstanciación para indicar o cambio que se produce no pan e no viño para se converteren no corpo e sangue de Cristo.
Decreto sobre o exercicio da xurisdición aplicable aos bispos: tanto a forma en que a exercen como o procedemento a seguir nas causas criminais contra eles mesmos.
Sesión XIV, 25 de novembro de 1551:
Decreto a respecto da Penitencia e da Unción de Enfermos. Sobre a primeira, defende o concilio que o perdón de Deus se recibe sempre por medio da Igrexa, a través dos seus sacerdotes. E reafirma a obriga da confesión dos pecados considerados pola Igrexa como graves.
Sobre a Unción e, como moitas veces fará, contra a opinión das igrexas reformadas, afirma que se trata dun verdadeiro sacramento, instituído por Cristo e practicado dende sempre pola Igrexa.
Sesión XV, 25 de xaneiro de 1552:
Decídese que as materias pendentes de tratar sobre Eucaristía e Orde sacerdotal se adíen ata o 19 de marzo.
Un novo enfrontamento político provoca outra parada no Concilio: dunha parte, o emperador Carlos e os legados e bispos que lle eran fieis, queren continuar co Concilio. Doutra banda os legados pontificios, temendo que o emperador aproveite para promover unha reforma da curia romana, tentan suspendelo. O conflito remata cando o avance sobre Trento das tropas do príncipe Mauricio, elector de Saxonia, obriga aos pais conciliares a fuxir da cidade.
Sesión XVI, 28 de maio de 1552:
Convocada pola situación creada na sesión anterior, leuse un decreto polo que se suspendía o Concilio ata que se restablecera a paz.
A suspensión durou dez anos, o concilio non retomou os seus traballos ata a chegada ao papado de Pío IV.
Sesión XVII, 18 de xaneiro de 1562:
Lectura do decreto polo que se acorda continuar o concilio.
Sesión XVIII, 22 de febreiro de 1562:
Lectura das credenciais dos embaixadores de Francia, con algunhas instrucións sobre reformas que o rei de Francia pide que se fagan, tales como que o Papa teña que someterse ás decisións do Concilio, que se faga unha reforma a fondo na disciplina e costumes eclesiásticos, que se obrigue aos bispos a residir nas súas dioceses, que só se ordenen sacerdotes na medida que houber funcións que lles encomendar. Houbo bastante resistencia por parte dos representantes da curia romana.
Sesión XX, 4 de xuño de 1562: O legado pontificio no Concilio pronuncia un discurso contra o solicitado na carta lida polos embaixadores de Francia. Continuaron as deliberacións sobre a Eucaristía e a reforma do clero.
Sesión XXI, 16 de xullo de 1562:
Declaración sobre a comuñón: Rexeitase a obrigatoriedade de recibir a comuñón baixo as dúas especies de pan e viño. Na práctica e, unha vez máis como reacción ao costume das igrexas reformadas, establécese como norma e para os segrares a comuñón só co pan consagrado. Decreto sobre reforma do clero: do capítulo 1 ao 3 trata de taxas e remuneración do clero. No 4, 5 e 7 autorízase aos bispos a creación de novas parroquias, a fusión de varias nunha soa ou ao traslado das mesmas cando o tamaño destas, a súa extensión ou as rendas das que dispoñan para manter ao clero así o aconsellen. O capítulo 6 trata de cuestións disciplinarias e o 8 da obriga que teñen os bispos de visitar anualmente as abadías que teñan encomendadas. Por fin, o capítulo 9 pon baixo o control dos bispos a delicada cuestión das bules e indulxencias. Doutra banda continuaron os traballos no decreto sobre a Misa.
Sesión XXII, 17 de setembro de 1562:
Decretos sobre o sacrificio da Misa.
En primeiro lugar, publicouse un decreto doutrinal (no que se levaba traballando varias sesións) que, en resumo, afirma como doutrina que a misa é memorial do sacrificio redentor de Cristo.