cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abraham Cupeiro
Abraham Cupeiro, nado en Sarria en 1980, é un músico e musicólogo galego, coñecido por recuperar e reconstruír instrumentos da antigüidade.
Traxectoria
Estudou trompeta no Real Conservatorio Superior de Música de Madrid e fixo un máster de Interpretación da Música Antiga na Universidade Autónoma de Barcelona.
No ano 2006, construíu unha trompeta barroca con técnicas do século XVIII. Tamén reconstruíu un carnyx, unha trompeta celta da Idade de Ferro, guiándose pola imaxe dunha moeda romana. Tamén recuperou un instrumento desaparecido da tradición galega, a corna. Conta cunha colección de máis de 200 instrumentos de todo o mundo e de diferentes épocas.
Portomourisco, Larouco
San Víctor de Portomourisco é unha parroquia do concello ourensán de Larouco na comarca de Valdeorras. Segundo o IGE en 2015 tiña 18 habitantes (10 homes e 8 mulleres) establecidos nunha única entidade de poboación.
Desde o punto de vista eclesiástico, xunto cos dous lugares da parroquia homónima do concello de Petín, forma a parroquia eclesiástica de Portomourisco.
Frank Sherwood Rowland
Frank Sherwood Rowland, nado o 28 de xuño de 1927 en Delaware, Ohio (Estados Unidos) e finado o 10 de marzo de 2012, foi un profesor de química estadounidense na Universidade de California, Irvine. A súa investigación dedícase á química atmosférica e á cinética química, foi condecorado co Premio Nobel de Química en 1995.
Traxectoria
Rowland recibiu o seu BA a partir da Universidade Wesleyana de Ohio en 1948. Logo obtivo o seu M.S. en 1951 e o seu doutoramento en 1952, na Universidade de Chicago. Ocupou cargos académicos na Universidade de Princeton (1952-56) e na Universidade de Kansas (1956-64) antes de converterse nun profesor de química na Universidade de California, Irvine, en 1964. En Irvine a principios do decenio de 1970 comezou a traballar con Mario J. Molina. Rowland foi elixido para a Academia Nacional de Ciencias en 1978, e serviu como presidente de Asociación Americana para o Avance da Ciencia (AAAS) en 1993.
O seu traballo máis coñecido é o descubrimento de que os clorofluorocarbonos contribúen co esgotamento do ozono. Teoría de que os gases de compostos orgánicos artificiais combínanse coa radiación solar e descomponse na estratosfera, liberando átomos de cloro e moléculas de monóxido de cloro que individualmente son capaces de destruír un gran número de moléculas de ozono. A investigación de Rowland, publicada por primeira vez na revista Nature en 1974, iniciou unha investigación científica do problema. A Academia Nacional de Ciencias recoñeceu a validez das súas conclusións en 1976, e en 1978 os aerosois a base dos CFCs foron prohibidos nos Estados Unidos.
Recibiu o Premio Nobel de 1995 en Química, xunto con Mario J. Molina do MIT e Paul J. Crutzen do Instituto Max Planck de Química en Mainz, Alemaña. O Edificio de Ciencias Físicas na Universidade de California, Irvine, que o tivo nos seus laboratorios durante moitos anos, pasou a denominarse Salón de Rowland na súa honra nese mesmo ano.
Ortoloxía
Ortoloxía pode referirse a:
Campionato Mancomunado Galaico-Ástur 1934/35
O Campionato Mancomunado Galaico-Ástur 1934/35 foi a primeira edición do Campionato Mancomunado Galaico-Ástur de fútbol. Comezou en setembro de 1934 e rematou en novembro do mesmo ano. Partiparon o Oviedo, o Stadium Avilesino, o Sporting de Xixón, o Deportivo da Coruña, o Racing de Ferrol e o Celta de Vigo.
Shimon Peres
Shimon Peres (en שִׁמְעוֹן פֶּרֶס, nado como Shimon Persky), nado en Vishniev (entón parte de Polonia, hoxe Belarús) o 2 de agosto de 1923 e finado en Ramat Gan o 28 de setembro de 2016, foi un político israelí, líder do Partido Laborista israelí, foi oitavo primeiro ministro de Israel de 1984-1986 e 1995-1996 e foi o viceprimeiro ministro, dende 2005, baixo Ariel Sharon. En 1994 gañou o Premio Nobel coh Yitzhak Rabin e Yasser Arafat, polos seus esforzos en conseguir a paz que culminaron no acordos de Oslo.
Campionato Mancomunado Galaico-Ástur 1934/35
O campionato viuse interrompido no mes de outubro por causa da folga xeral revolucionaria de 1934, dividíndose a competición en dous grupos: o asturiano e o galego. No grupo galego reiniciouse o torneo e non valeron os resultados dos encontros xogados entre os equipos galegos antes de que se producise a división. En cambio, no grupo asturiano tivéronse en conta os resultados dos partidos que xogaran entre si os equipos asturianos antes da partición en grupos. O vencedor do grupo asturiano foi o Oviedo e o do grupo galego foi o Celta de Vigo.
Os seis equipos que participaron no torneo obtiveron a clasificación para a Copa de España, accedendo os gañadores de ámbolos grupos directamente á rolda de oitavos de final.
Baltar, Baltar, A Pastoriza
Baltar é un lugar da parroquia de Baltar no concello da Pastoriza. Segundo o IGE, en 2019 tiña 38 habitantes (19 mulleres e 20 homes), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 44 habitantes.
Penaserra
O topónimo Penaserra pode facer referencia a dous lugares de Galicia:
Respecto
dereita|miniatura|360x360px|Sinal sobre o respecto en [[São João dá Barra: Respeite se quer ser respeitado (en galego: «Respecte se quere ser respectado»).]] O respecto (do latín respectus, «atención» ou «consideración») é a consideración e valoración especial que se lle ten a alguén ou a algo, ao que se lle recoñece valor social ou especial diferenza. Moitas formas de respecto baséanse na relación de reciprocidade (respecto mutuo, recoñecemento mutuo etc.). Con todo, no que se refire ao respecto das persoas cara a obxectos, costumes e institucións sociais, fundaméntase noutras consideracións diferentes da reciprocidade.
Tradicionalmente considérase que as mostras de respecto están relacionadas con cuestións morais e éticas, aínda que nalgúns casos teñen que ver con cuestións legais e culturais. O termo respecto aparece en diversas disciplinas como a filosofía política e outras ciencias sociais como a antropoloxía, a socioloxía e a psicoloxía.
O respecto nas relacións interpersoais comeza no individuo, no recoñecemento do mesmo como entidade única, que necesita e quere comprender ao outro. Consiste en saber valorar os intereses e necesidades doutro individuo, por exemplo nunha reunión.
Abades, Baltar
No Antigo Réxime pertencía á xurisdición de Baltar. En 1826 tiña 400 habitantes, e en 1846 tiña 276. Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Limia, pertencente á diocese de Ourense.
Cara ao sur, a través da Raia Seca, limita con Portugal, co concello de Montalegre.
Penaserra, Samarugo, Vilalba
A Calzada é un lugar da parroquia de Samarugo, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Rubén Martínez
O nome Rubén Martínez pode referirse, entre outros, a algún dos seguintes:
Orquestra
miniatura|250px|Orquestra Filharmónica. miniatura|dereita|250px|Actuación da [[orquestra Panorama en Barrantes.]]
Unha orquestra é unha formación instrumental típica da música académica que se divide tradicionalmente nas seccións de corda, de vento e de percusión. Nace no século XVII e toma coma base a corda fretada. Pouco a pouco iranse engadindo instrumentos ata chegar á orquestra sinfónica actual. O termo emprégase tamén para facer referencia a conxuntos instrumentais diversos, falándose de orquestras de jazz, de baile, de vento etc.
As principais orquestras galegas son a Orquestra Sinfónica de Galicia (con sede na Coruña) e a Real Filharmonía de Galicia (con sede en Santiago de Compostela).
Etimoloxía
A palabra orquestra provén do grego ορχήστρα, orchestra, e significa lugar para bailar.
Esta definición remóntase ao século V a.C., cando as actuacións facíanse nos teatros ao aire libre. Fronte á área principal da actuación había un espazo para cantantes, danzantes e músicos. Este espazo chamouse orquestra. Hoxe en día, o termo refírese a un conxunto de instrumentos musicais e aos músicos que os tocan ou executan, independentemente do xénero musical que realicen (clásico, tropical, moderno etc.).
Na Idade Media o termo pasou a referirse ao escenario en si mesmo. A partir do final do século XVII, usouse para se referir ao conxunto de intérpretes, como é hoxe. Non obstante, o termo aínda denota o conxunto de asentos colocados a nivel do chan fronte ao escenario en teatros e salas de concertos.
Evolución histórica
Na historia da música académica occidental, a instrumentación da orchestra foise expandindo ao longo do tempo, engadindo novos instrumentos e adaptándose aos requirimentos dos novos repertorios. Deste xeito, partindo da orquestra barroca vanse desenvolvendo a orquestra clásica, orquestra sinfónica e orquestra romántica até chegar á orquestra moderna, que pode incorporar máis de cen instrumentos, entre os cales se poden atopar instrumentos electrónicos. O termo orquestra de cámara refírese a agrupacións musicais dun tamaño menor de cincuenta instrumentos.
Monte Arkle
miniatura|dereita|350px|Vista da cara suroeste do monte Arkle. En primeiro termo, o lago [[Stack.]] O monte Arkle (en Airceil) é un cumio relativamente baixo do noroeste de Escocia pero dunha característica forma que lle deu notoriedade.
Localización
O monte sitúase no medio dunha pequena chaira, completamente rodeado de lagos, ao sur do antigo condado de Sutherland e ao norte da recente área municipal da Terra Alta. Atópase ao sur do monte Foinaven e ao norte do lago Stack, no centro dunha zona practicamente deshabitada.
Características
O Arkle ten unha altura de 787 m (2.580 pés), polo que está clasificado entre os corbetts, os montes escoceses que teñen entre 2.500 e 3.000 pés. É polo tanto unha montaña de altitude media, pero que ten unha prominencia de 690 m, é dicir, que está rodeada de elevacións que non chegan aos 100 m. Por esa razón ten unha silueta moi recoñecible e distinguible na distancia.
Está formada por unha gran masa de cuarcita sobre un leito de gneis. A maior dureza da cuarcita e a erosión deron lugar á súa particular forma.
Curiosidade
Arkle significa olmo en gaélico escocés.
Breakdance
miniatura|Un breakdancer en [[Faneuil Hall, Boston, Estados Unidos.]] O breakdance, máis coñecido por b-boying polos seus practicantes, é un estilo de baile urbano que forma parte da cultura hip hop e que xurdiu a redor da década dos 70 nos barrios marxinais da cidade de Nova York, nos Estados Unidos de América.
Historia
Ten a súa orixe nunha disciplina de baile moito anterior, o uprock, que consiste en imitar unha batalla, simulada, sen poder tocar ó rival. A partir deste baile que se bailaba de pé, diversos bailaríns como Apache ou Easy-Rock, comezaron a levar o baile cara ao chan, facendo pasos moi básicos.
O DJ neoiorquino Kool Herc, que emigrou a Xamaica na busca de inspiración musical, comezou a facer festas en apartamentos abandonados onde pinchaba a súa propia música para que a xente a bailara e o pasara ben, comezou a ver que certas partes das cancións gustaban moito máis á xente e empezou a reproducilas constantemente. Como eses ritmos eran moi fortes e rápidos os b-boys (Con este nome se coñece os bailaríns da disciplina) bailaban sen parar creando enfrontamentos, por iso o b-boying é un baile de batalla e as competición deste estilo se fan na súa maioría nesa modalidade.
Existe bastante controversia acerca da orixe do nome. Pero nun documental feito na década dos 80, o DJ neoiorquino Kool Herc afirmou que o termo ven da palabra break boy, break significa "romper", e cando el vía ós mozos bailar e facer os pasos máis complicados loitando por deixar claro quen era o mellor, dicía que "os nenos o rompían" e de aí sae o nome.
Nun principio usábase música funk, coma James Brown e outros estilos nos que predominaba a percusións, de bongos e baterías, xa que isto inspiraba moita enerxía para facer movementos rápidos e dinámicos.
Algúns grupos como Starchild La Rock foron pioneiros en desenvolver o estilo do floorwork, unha das disciplinas do baile, que consiste en pasos con pernas, mans e lombo tocando co chan e outros coma Air Force, nos powermoves, outra 'categoría' da disciplina que consiste en movementos técnicos do estilo da ximnasia ou a capoeira.
O b-boying ten influencias de moitos outros bailes, coma por exemplo a capoeira, o charleston, a salsa e outros bailes latinos.
New York City Breakers e Rock Steady Crew foron os grupos que tiveron máis repercusión no mundo do breakdance, xa que protagonizaron películas coma Wild Style ou Beat Street, grazas ás cales o baile se estendeu a outros continentes coma Europa e Asia, facendo así que crecera o interese e a aceptación do b-boying e da cultura hip hop. Así comezou a estenderse e a evolucionar, mesturándose coa cultura de cada lugar, o que contribuíu a que cada zona do planeta desenvolvese o seu estilo, deixándose influenciar polos bailes propios ou doutras disciplinas. Neste baile é primordial preservar a orixinalidade, o estilo propio e a musicalidade, a xente que copia a outros b-boys non é respectada polos demais, está moi mal visto.
Aelfflaed de Wessex
Ælfflæd de Wessex, nada posibelmente no ano 890 e finada en 920, foi filla do príncipe Aethelhelm -fillo á súa vez do rei Aethelred I- e da súa esposa Elswitha.
Traxectoria
Casou no ano 901 con Eduardo o Vello, rei de Wessex, reconciliándose desta forma as dúas familias -pois o pai de Ælfflæd, Aethelhelm fora relegado da sucesión xunto ao seu irmán por Alfredo o Grande, pai de Eduardo-. Do seu marimonio naceron 10 fillos, entre eles Eadgifu, raíña de Francia, e Edith, raíña de Alemaña.
Descendencia
Os seus fillos foron.
Morte
Morreu no ano 920, aos 30 anos de idade, sendo sepultada na catedral de Winchester.
¡Ya Somos Tres!
¡Ya Somos Tres! foi un semanario editado en Betanzos en 1889.
Traxectoria
Subtitulado Semanario joco-serio apareceu o 2 de maio de 1889. Publicábase os xoves. Dirixido por Manuel J. Lema. Patricio Gamarra e Mala Racha eran os pseudónimos dos seus redactores, e entre os colaboradores figuraron Adolfo Vázquez Gómez, Moisés González Besada, J. Luis de León, Lisardo Barreiro, Manuel Castro López. En outubro de 1889 publicou un número extraordinario dedicado a Eduardo Vincenti.
Invasión soviética de Polonia
A invasión soviética de Polonia de 1939 foi unha operación militar da Unión Soviética iniciada sen unha declaración formal de guerra o día 17 de setembro de 1939, durante as primeira fases da segunda guerra mundial. Dezaseis días despois de que a Alemaña nazi invadise Polonia dende o oeste, a Unión Soviética fixo o mesmo dende o leste. A invasión rematou o 6 de outubro de 1939 coa división e anexión de toda a Segunda República Polaca polos alemáns e os soviéticos.
A comezos de 1939 a Unión Soviética iniciou negociacións co Reino Unido, Francia, Polonia e Romanía para establecer unha alianza contra a Alemaña nazi. As negociacións fallaron cando os soviéticos esixiron a Polonia e Romanía dereitos de tránsito para as súas tropas no seu territorio como parte dun acordo colectivo de seguridade. O fracaso desas negociacións levaron á Unión Soviética a asinar o pacto Ribbentrop-Molotov coa Alemaña nazi o 23 de agosto; este era un pacto de non-agresión que contiña un protocolo segredo para dividirse o norte e o leste de Europa. Unha semana despois de asinar o tratado as forzas alemás invadiron Polonia dende o norte, oeste e sur. As forzas polacas retiráronse cara o sueste e preparáronse para a defensa na cabeza de ponte romanesa, agardando polo apoio francés e británico. O Exército Vermello invadiu o Kresy (as provincias da fronteira leste) segundo o protocolo segredo o día 17 de setembro. O goberno soviético anunciou que estaba actuando para protexer aos ucraínos e bielorrusos que vivían na parte leste de Polonia, debido a que o estado polaco colapsara polo ataque alemá e non podía garantir a seguridade dos seus propios cidadáns. Cunha segunda fronte, o goberno polaco chegou á conclusión de que a defensa da cabeza de ponte romanesa xa non era factible, e ordenou a evacuación de emerxencia de todas as tropas á neutral Romanía.
En agosto de 1945, tras o final da guerra en Europa, a Unión Soviética e Polonia asinaron un tratado de fronteiras. Este acordo recoñecía o status quo da fronteira oficial coa excepción da rexión ao redor de Bialystok e unha pequena parte da ribeira leste do río San ao seu paso por Przemyśl, en Galicia, que foi devolta a Polonia.
Antecedentes históricos
O resultado da conferencia de paz de París fixo pouco para diminuír as ambicións territoriais das partes na rexión. Józef Piłsudski tratou de ampliar os límites de Polonia cara o leste como un intento de crear unha federación liderada polo país para contrarrestar calquera posible intención imperialista por parte de Rusia ou Alemaña. Ao mesmo tempo, os bolxeviques comezaron a gañar vantaxe na guerra civil rusa e comezaron a avanzar cara o oeste, cara os territorios en disputa coa intención de aistir a outros movementos comunistas no leste de Europa. As escaramuzas fronteirizas de 1919 deron paso á guerra polaco-soviética de 1920. Despois da vitoria polaca na batalla de Varsovia, os soviéticos pedirn a paz e a guerra rematou cun armisticio en outubro de 1920. As partes asinaron un tratado formal de paz, a paz de Riga, o 18 de marzo de 1921, dividindo os territorios disputados entre Polonia e a Unión Soviética. Nunha acción que en gran parte determinou a fronteira entre os dous países durante o período de entreguerras, os soviéticos ofreceron á delegación de paz polaca concesións territoriais nas áreas limítrofes en disputa, que se asemellaban moito á fronteira entre o Imperio Ruso e a República das dúas nacións antes da primeira partición de 1772. A raíz do acordo de paz, os líderes soviéticos abandonaron en gran medida a causa da revolución interacional e non retomaron o concepto ata pasados uns 20 anos.
Invasión alemá de Polonia
O 26 de agosto Hitler intentou disuadir aos británicos e aos franceses para que non interferisen no próximo conflito, incluso comprometéndose a que o Reino Unido tivese forzas da Wehrmacht á súa disposición nun futuro. Na medianoite do 19 de agosto, o ministro de exteriores alemán, Joachim von Ribbentrop, entregou ao embaixador británico, Neville Henderson, a lista de termos que supostamente garantiría a paz co respecto a Polonia. Baixo eses termos, Polonia devolvería Danzig a Alemaña e debería haber un referendum no corredor polaco, baseado na residencia en 1919, dentro do ano. Cando o embaixador polaco Lipski foi ver a Ribbentrop o 30 de agosto, anunciou que el non tiña o poder para asinar e Ribbentrop despediuno. Os alemáns anunciaron que Polonia rexeitara o otrecemento xermano e as negociacións remataron. O 31 de agosto unidades alemás disfrazadas de polacas escenificaron o incidente Gleiwitz preto da cidade fronteiriza de Gleiwitz. Na mañá seguinte Hitler ordenou que as hostilidades contra Polona comezasen ás 4:45 do 1 de setembro.
Os gobernos aliados declaráronlle a Guerra a Alemaña o 3 de setembro pero non proporcionaron ningún apoio significativo. A pesar de que algúns polacos tiveran éxito en zonas fronteirizas menores, a superioridade técnica, operacional e numérica dos alemáns forzaron aos polacos a retroceder cara Varsovia e Lwów. O 10 de setembro o comandante en xefe polaco, o mariscal Edward Rydz-Śmigły, ordenou unha retirada xeral ao o sueste, cara a cabeza de ponte romanesa. Pouco despois de que comezasen a súa invasión de Polonia, os líderes nazis comezaron a urxir aos soviéticos para que cumprisen o acordó e atacasen dende o leste. O ministro de exteriores soviético Vyacheslav Molotov e o embaixador alemán en Moscova Friedrich Werner von der Schulenburg intercambiáronse unha serie de mensaxes diplomáticas sobre a material, pero os soviéticos porén atrasaron a súa invasión do leste de Polonia. A Unión Soviética estaba distraída por eventos cruciais relacionados coas súas disputas fronteirizas co Xapón. Precisaba tempo para mobilizar ao Exército Vermello e viron unha vantaxe diplomática agardando que Polonia se desintegrase antes de realizar o seu movemento. O 17 de setembro de 1939 entregou a seguinte declaración de Guerra ao embaixador polaco en Moscova:
A Guerra xermano-polaca revelou a quebra interna do estado polaco. Durante o curso de dez días de hostilidades Polonia perdeu todas as súas áreas industriais e centros culturais. Varsovia, como capital de Polonia, xa non existe. O goberno polaco desintegrouse, e xa non amosa signos de vida. Isto significa que o estado polaco e o seu goberno, de feito, deixaron de existir. Do mesmo xeito, os acordos entre a Unión Soviética e Polonia deixaron de estar vixentes. Deixando os seus propios recursos e falta de liderazgo, Polonia converteuse nun campo apto para todo tipo de perigos e sorpresas, o que pode constituír unha ameaza para a Unión Soviética. Por esas razóns o goberno soviético, que ata o de agora foi neutral, non pode seguir mantendo unha actitude neutral cara eses feitos.
O goberno soviético non pode ver con indiferenza o feito de que os habitantes afíns de Ucraína e a Rusia Branca, que viven en territorio polaco e que están a mercede do destino, poidan quedar indefensos.
Nestas circunstancias, o goberno soviético solicitou ao Alto Mando do Exército Vermello que ordenase ás tropas cruzar a fronteira e coller baixo a súa protección as vidas e as propiedades da poboación do oeste de Ucraína e a Rusia Branca.
Ao mesmo tempo o goberno soviético propón tomar todas as medidas para sacar ao pobo polaco da infortunada guerra á que foron arrastrados polos seus imprudentes líderes, e permitir que vivan unha vida en paz.
Ceyzérieu
Ceyzérieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Invasión soviética de Polonia
Invasión alemá de Polonia
Comisario do Pobo para Asuntos Exteriores da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas V. Molotov
Ese mesmo día Molotov declarou na radio que todos os tratados entre a Unión Soviética e Polonia non tiñan xavalor: o goberno polaco abandonara á súa xente e efectivamente deixara de existir. Tamén ese día o Exército Vermello cruzaba a fronteira e entraba en Polonia.
Situación en Polonia o día da invasión
Na mañá do 17 de setembro de 1939, a administración polaca aínda estaba activa no territorio completo de seis voivoados orientais, ademais de en partes doutros cinco voivoados; no leste de Polonia as escolas estaban abertas a mediados do mes de setembro. As unidades do exército polaco concentraron as súas actividades en dúas áreas, no sur (Tomaszów Lubelski, Zamość, Lwów) e no centro (Varsovia, Modlin e o río Bzura). Debido á forte defensa polaca e á falta de combustible, o exército alemán estancouse, e a situación estabilizouse nas áreas ao leste da liña Augustów (Grodno, Białystok, Kobryń, Kowel, Żółkiew, Lwów, Żydaczów, Stryj, Turka). As conexión por ferrocarril estiveron operativas nun terzo do territorio do país, e tanto o tráfico de pasaxeiros como de carga levábase a cabo coas fronteiras de cinco países veciños (Lituania, Letonia, Unión Soviética, Romanía e Hungría). En Pińsk, os plans de fabricación de varios bombardeiros PZL.37 Łoś seguían adiante, nunha fábrica de PZL que se trasladara dende Varsovia. Un barco da armada francesa con carros de combate Renault R35 para Polonia achegouse ao porto romanés de Constanta, e outro barco, con equipo de artillería, acababa de deixar Marsella. En total, dazasete barcos franceses con material foron enviados aos portos romaneses de Constanta e Galati, levando cincuenta carros de combate, vinte avións e gran cantidade de munición e dinamita. As maiores cidades aínda estaban en mans polacas, como Varsovia, Lwów, Wilno, Grodno, Łuck, Tarnopol e Lublin (capturada polos alemáns o 18 de setembro). Segundo o historiador Leszek Moczulski, aproximadamente 750.000 soldados estaban aínda nas ringleiras do exército polaco (os historiadores polacos Czesław Grzelak e Henryk Stańczyk afirman que eran uns 650.000), incluídas dúas brigadas motorizadas e vinte e seis divisións de infantería.
O exército polaco, a pesar de estar decimado por semanas de loita, aínda era unha forza formidable. Como escribiu o historiador Leszek Moczulski, o 17 de setembro de 1939 o exército polaco aínda era máis grande que a meirande parte dos exércitos europeos, e suficientemente forte para poder loitar contra a Wehrmacht durante longo tempo. Na liña Baranowicze – Łuniniec - Równe, os ferrocarrís transportaban tropas da esquina nordeste do país cara a cabeza de ponte romanesa día e noite, e a segunda batalla máis grande da campaña de setembro, a batalla de Tomaszów Lubelski, comezou o día da invasión soviética. Segundo Leszek Moczulski, ao redor de 250.000 soldados polacos estaban loitando no centro de Polonia, 350.000 estaban preparándose para defender a cabeza de ponte romanesa, 35.000 estaban no norte de Polesia, e 10.000 loitando na costa do Báltico, en Hel e Gdynia. Debido ás continuas batallas na zona de Varsovia, Modlin, do río Bzura, Zamość, Lwów e Tomaszów Lubelski, a meirande parte das divisións xermanas recibiron a orde de regresar cara eses lugares. A área que quedaba en control das autoridades polacas era duns 140.000 quilómetros cadrados, aproximadamente 200 quilómetros de ancho e 950 de longo, dende o río Daugava aos Cárpatos. Polskie Radio Baranowicze e Polskie Radio Wilno deixaron de emitor o 16 de setembro, despois de ser bombardeadas pola Luftwaffe, pero Polskie Radio Lwów e Polskie Radio Warszawa II aínda traballaban o 17 de setembro.
Forzas en oposición
O Exército Vermello entrou nas rexións leste de Polonia con sete exércitos terrestres, que contabilizaban entre 450.000 e 1 000 000 de soldados, divididos en dúas frontes. O komandarm de 2º rango Mikhail Kovalyov lideraba a invasión na fronte bielorrusa, mentres que o komandarm de 1º rango Semyon Timoshenko comandaba a invasión da fronte ucraína. En total os soviéticos estaban despregando non menos de 25 divisións de infantería, 16 de cabalería e 12 brigadas de carros de combate. O número de carros superaba á suma de carros e vehículos blindados de Polonia e Alemaña, cuns 3.700 carros de combate e 380 auto-metralladoras. Por aire os soviéticos contaban cuns 2.000 avións de combate, sendo un 60% deses avións cazas I-16 e I-152bis. Os bombardeiros medios, como o SB-2 supoñían outro 30%.
En virtude do plan Zachód de defensa polaco, Polonia asumía que a Unión Soviética manteríase neutral durante un conflito con Alemaña. Como resultado, os comandantes polacos despregarn a meirande parte das súas tropas no oeste, para encarar a invasión xermana. Nese tempo, non máis de 20 batallóns debilitados, formados por uns 20.000 homes dos Korpus Ochrony Pogranicza (corpos de protección de fronteiras), defendían as fronteiras do leste. A meirande parte desas tropas eran infantería lixeira on escaso apoio artilleiro. Cando o Exército Vermello invadiu Polonia o 17 de setembro, o exército polaco estaba no medio dunha retirada cara a cabeza de ponte romanesa para reagruparse e agardar a axuda francesa e británica.
Campaña militar
miniatura|275px|Disposición das tropas tras a invasión soviética Cando a Unión Soviética invadiu, Rydz-Śmigły estaba inicialmente inclinado a que as forzas fronteirizas do leste resistisen, pero foi disuadido polo primeiro ministro Felicjan Sławoj Składkowski e o presidente Ignacy Mościcki. Ás 4:00 do 17 de setembro, Rydz-Śmigły ordenou ás tropas polacas que se repregasen, estipulando que só se enfrontasen ás tropas soviéticas en defensa propia. Porén, a invasión alemá danara seriamente os sistemas de comunicación polacos, causando problemas de mando e control para as forzas de Polonia. Na confusión resultante, producíronse enfrontamentos entre polacos e soviéticos en toda a fronteira. O xeneral Wilhelm Orlik-Rückemann, que tomou o mando dos Korpus Ochrony Pogranicza o 30 de agosto, recibiu directivas non oficiais despois do seu nomeamento. Como resultado, el e os seus subo, antes de disolver o grupo o 1 de outubro.
O goberno polaco rexeitou renderse ou negociar a paz e ordenou a todas as unidades evacuar Polonia e reorganizarse en Francia. O día despois de que a invasión soviética comezase, o goberno polaco marchou a Romanía. As unidades polacas procederon a manobrar cara a zona da cabeza de ponte romanesa, aguantando os ataques alemáns dun flanco e enfrontándose ocasionalmente coas tropas soviéticas no outro. Nos días seguintes á orde de evacuación, os alemáns derrotaron aos exércitos Kraków e Lublin ba batalla de Tomaszów Lubelski.
Unidades soviéticas a miúdo atopábanse con unidades alemás avanzando dende a dirección contraria. Ocorreron destacados exemplos de cooperación entre os dous exércitos. A Wehrmacht pasoulle a fortaleza de Brest Fortress, que fora tomada despois da batalla de Brześć Litewski do 17 de setembro, á 29ª brigada de carros de combate soviética. O xeneral alemán Heinz Guderian e o brigadier soviético Semyon Krivoshein realizaron un desfile conxunto o día 22 na cidade. Lwów rendeuse o 22 de setembro, días despois de que os alemáns entregaran as operacións de asedio aos soviéticos. Forzas soviéticas tomaron Wilno o 19 de setembro despois dunha batalla de dous días, e tomaron Grodno o 24 de setembro despois de loitar durante catro días. Cara o 28 de setembro, o Exército Vermello alcanzara a liña formada polos ríos Narew, Western Bug, Vistula e San, a fronteira acordada anteriormente cos alemáns.
A pesar dunha vitoria táctica polaca o 28 de setembro na batalla de Szack, o resultado dun conflito máis longo nunca estivo en dúbida. Voluntarios civís, milicias e unidades en retirada reorganizadas resistiron contra as forzas alemás na capital polaca, Varsovia, ata o día 28, e a fortaleza de Modlin, ao norte da capital, rendeuse o día seguinte despois dunha intensa batalla de 16 días. O 1 de novembro tropas soviéticas levaron a unidades polacas aos bosques na batalla de Wytyczno, un dos derradeiros enfrontamentos directos da campaña. Varias garnicións polacas illadas lograron manter as súas posicións moito despois de ser rodeadas, como as da área fortificada de Sarny que resistiu ata o 25 de setembro. A derradeira unidade operacional do exército polaco en renderse foi Grupo Independente Operacional "Polesie" do xeneral Franciszek Kleeberg. Kleeberg rendeuse o 6 de outubro despois da batalla de Kock, rematando así a campaña. O 31 de outubro Molotov reportou ao Soviet Supremo: "Un pequeno golpe do exército alemán, e posteriormente do Exército Vermello, foi suficiente para que non quede nada desa fea criatura do Tratado de Versalles".
Xosé Lois Piñeiro
Xosé Lois Piñeiro García nado na Pobra do Caramiñal o 7 de maio de 1971, é un político galego. Pertence o grupo de esquerdas Nós Pobra.
Traxectoria
Profesor do IES Espiñeira de Boiro. Exmilitante do Bloque Nacionalista Galego, foi elixido concelleiro na Pobra por esta formación en 2007, sendo a maiores deputado provincial a partir de 2011. En maio de 2014 abandonou o BNG e pasou a formar parte de Compromiso por Galicia, dimitndo como deputado provincial pero conservando a acta de concelleiro na Pobra como non adscrito. Nas eleccións municipais de 2015 encabezou a candidatura veciñal de confluencia de Nós Pobra á alcaldía da Pobra do Caramiñal e foi elixido alcalde co apoio do BNG e do PSdeG, gobernando en minoría. En 2016 abandonou CxG para integrarse definitivamente no proxecto de En Marea. Nas eleccións municipais de 2019 foi a candidatura máis votada, con 5 concelleiros, e revalidou a alcaldía como cabeza da lista máis votada e co apoio da única concelleira do PSdeG, gobernando ambos en minoría ata que en outubro de 2020 se incorporaron ao goberno os 2 concelleiros do BNG. Nas municipais de 2023 encabezou de novo Nós Pobra e baixou de 5 a 3 concelleiros, sendo superados polos 6 do PPdeG. Nesta situación a súa coalición de goberno perdeu a maioría para gobernar, polo que o árbitro da situación pasou a ser o único concelleiro da formación VIP (exmembro do PP), que podía equilibrala balanza en favor dos populares ou da esquerda. O veto de VIP á súa continuidade como alcalde, ó cal se sumou o BNG, estendido posteriormente á súa número 2, supuxo que ambos renunciasen á alcaldía en favor do número 3 de Nós Pobra José Carlos Vidal, o cal finalmente elixido alcalde co apoio do BNG, PSdeG e VIP.
Syra Alonso
Syra María Alonso Brufau, nada na Coruña en 1899 e finada en México en 1970, foi unha escritora galega.
Privacidade
A privacidade pode ser definida como o ámbito da vida persoal dun individuo, quen se desenvolve nun espazo reservado, o cal debe manterse confidencial. Tamén se aplica á calidade de privado.
Syra Alonso
Traxectoria
No ano 2000 a editorial A Nosa Terra publicou Syra Alonso: Diarios, con tradución de Anxos Sumai.
Privacidade
O desenvolvemento da sociedade da información e a expansión da informática e das telecomunicacións expón novas ameazas para a privacidade que han de ser afrontadas desde diversos puntos de vista: social, cultural, legal, tecnolóxico etc. Máis cando aumenta por todo o mundo a recolección de datos, tanto por entidades privadas como públicas, e tamén o número de entidades que fan dita recolección e os casos de filtración de datos.
A privacidade consiste nun entendemento colectivo sobre as barreiras e limitacións dunha situación dada e o coñecer o modo no que operar dentro delas.
Respeten nuestro dolor
"Respeten nuestro dolor" é unha canción da banda viguesa de rock Siniestro Total, editada como terceiro sinxelo do seu álbum Policlínico miserable no ano 1995. Foi lanzado como sinxelo promocional cun único tema.
O debuxo da capa do sinxelo foi realizado polo debuxante de Ribeira Das Pastoras.
Listaxe de cancións
A letra foi escrita por Julián Hernández e a música por Julián Hernández, Javier Soto, Segundo Grandío e Ángel González.
Rapa das bestas
miniatura|A [[rapa das bestas de Sabucedo.]] A rapa das bestas é o nome da operación que consiste en cortar a crina dos cabalos que se realiza nos curros celebrados en varias localidades do territorio galego.
Cidade de David
miniatura|A cidade bíblica de David na época do [[Templo de Xerusalén|Templo de Herodes. A muralla sur do Monte do Templo aparece na parte superior.]]
A Cidade de David (עיר דוד, Ir David; tradución literal ao مدينة داوود, Madina Dawud, nome común en وادي حلوه, Wadi Hilweh) é un asentamento israelí, e un sitio arqueolóxico do que se cre que foi o núcleo urbano orixinal da antiga Xerusalén. Suxerido en 1920, o nome comezou a utilizarse oficialmente na década de 1970, trala captura de Xerusalén Leste por parte do Estado de Israel. Hoxe en día o nome está cuestionado pola comunidade académica arqueolóxica. En 1997 leváronse a cabo tarefas de mantemento no parque pola Ir David Foundation. Malia que está situada dentro do municipio de Xerusalén, considérase un asentamento,   construído no territorio de Cisxordania que foi ocupado e anexado por Israel trala guerra dos seis días de 1967 e a lei de Xerusalén de 1980. A comunidade internacional considera o asentamento israelí ilegal segundo o dereito internacional, porén non acepta este criterio. Destacan dentro da cidade as estruturas da idade de Ferro atribuídas aos reis de Xudea, e tamén contén unha infraestrutura caanita da idade de bronce.
O sitio arqueolóxico está situado no barrio árabe de Wadi Hilweh, e esténdese desde a muralla sur da cidade vella. Os restos no sitio inclúen varios túneles de auga, un dos cales foi construído polo rei Ezequías e aínda leva auga no seu interior, carias piscinas entre as que está a piscina de Siloé mencionada tanto no Antigo e Novo Testamento, e neste lugar ou na próxima Ofel os investigadores esperan atopar, ou afirman que xa o fixeron, os restos de Acra, unha fortaleza construída por Antíoco Epífanes para subxugar a aqueles xerosolimitanos que se opoñían á helenización. A arqueóloga Eilat Mazar pensa que un sitio arqueolóxico coñecido Grande Estrutura de Pedra, que descubriu na parte superior e presuntamente datado dos séculos X e IX antes de Cristo, poden ser o palacio do rei David. Non lonxe da área de escavación apareceron un gran número de bullae cos nomes Guedalías fillo de Paxhur e Iucal fillo de Xelemías, dous oficiais mencionados no Libro de Xeremías.
A área da Cidade de David é un dos sitios arqueolóxicos con maior número de escavacións da Terra Santa.
Rebordechá, San Pedro de Laroá, Xinzo de Limia
Rebordechá é un lugar da parroquia de San Pedro de Laroá, no concello ourensán de Xinzo de Limia. No ano 2022 tiña 156 habitantes, dos cales 79 eran homes e 77 mulleres.
Psiconautas, los niños olvidados
Psiconautas, los niños olvidados é un filme galego de animación de 2015, dirixido por Alberto Vázquez e Pedro Rivero.
É a adaptación da novela gráfica Psiconautas, do propio Alberto Vázquez. Gañou o Goya á mellor película de animación do 2016 e foi preseleccionada para os Oscar.
Argumento
Birdboy e Dinki son dous adolescentes que decidiron escapar dunha illa asolagada por unha catástrofe ecolóxica: Birdboy illándose do mundo, Dinki emprendendo unha arriscada viaxe coa esperanza de que Birdboy a acompañe.
Produción
É unha coprodución entre a galega ZircoZine, de Luis Tosar e Farruco Castromán, e a vasca Basque Films. Trátase da segunda adaptación da novela de Alberto Vázquez, despois da curta Birdboy, que tamén gañou un Goya e foi preseleccionada para os Oscar.
A pesar de ser proxectada en diversos festivais dende o 2015, non se estreou nos cines até o 2017.
Recepción e premios
O filme foi ben recibido pola crítica e acumulou premios dende a súa mesma estrea no Festival de Donostia, no que gañou o premio Lurra ("Terra" en éuscaro), entregado por Greenpeace. Cando o filme se estreou nos cines, xa levaba gañados numerosos premios como o Goya á mellor película de animación, o Premio Platino á mellor película de animación ou os premios a mellor película de animación dos festivais de Stuttgart e Sofía. Ademais foi preseleccionado para os Oscar.
O éxito de crítica non foi acompañado por un éxito de audiencia e o filme rematou 2017 cunha recadación acumulada nos cines españois de 15.912€ e 2.883 espectadores. Con todo, fóra de España o filme logrou unha recadación unhas seis veces maior.
Dayron Robles
miniatura|dereita|290px|Robles á esquerda da imaxe. miniatura|290px|dereita|Final de [[110 metros valados en Pequín o 21 de agosto de 2008, o gañador é Robles.]] Dayron Robles, nado en Guantánamo o 19 de novembro de 1986, é un atleta cubano especializado nos 110 metros valados.
Dayron Robles é un atleta especializado nas carreiras de valados, de 1.92 m e 80 kg de peso. Empezou a destacar a nivel internacional cando se proclamou en 2006 subcampión do mundo en pista cuberta en Moscova, sobre a distancia curta de 60 metros valados. Dous anos despois, nos mundiais de 2008 de pista cuberta, foi descualificado logo de frearse despois de botarse a correr ao coidar que fixera unha saída nula e non superar os valados.
O 12 de xuño de 2008 conseguiu o récord do mundo de 110 metros valados ao rexistrar 12"87, cun vento favorábel de 0.9 m/s. A carreira disputouse no marco dunha proba internacional en Ostrava (República Checa). O anterior posuidor do récord do mundo era o chinés Liu Xiang que atesouraba 12"88, tres centésimas máis.
Mandril
O mandril (Mandrillus sphinx) é un primate da familia Cercopithecidae, relacionado co babuíno e máis estreitamente co dril. O seu hábitat natural atópase no Camerún, Gabón, Guinea Ecuatorial e a República do Congo. Os mandrís viven principalmente na selva tropical e nas zonas de confluencia coa sabana. Teñen unha dieta omnívora que se compón de froitas e insectos. A súa época de apareamento ten lugar dende xuño ata outubro.
Tanto o mandril coma o dril foron outrora clasificados como babuínos dentro do xénero Papio, pero investigacións recentes determinaron que deberían ser separados no seu propio xénero, Mandrillus. Charles Darwin escribiu en The Descent of Man que "ningún outro membro da clase dos mamíferos está coloreado dun xeito tan extraordinario coma o está o adulto macho de mandril." A especie está clasificada como vulnerable pola IUCN.
Cabra montesa
A cabra montesa (Capra pyrenaica) é unha das especies de bóvidos do xénero Capra que existen en Europa, sendo as outras o íbice ou cabra dos Alpes, as cabras salvaxes do Cáucaso e a cabra doméstica. Trátase dun endemismo que actualmente non se atopa fóra das áreas montañosas da Península Ibérica.
Descrición
A cabra montesa é unha especie con forte dimorfismo sexual, do mesmo xeito que moitos outros bóvidos. As femias miden uns 1,20 metros de longo e 60 cm de altura na cruz, pesando entre 30 e 45 quilos de peso. Teñen cornos bastante curtos e parécense bastante a unha cabra doméstica.
A cor e lonxitude da pelaxe varía segundo as subespecies e a época do ano, tornándose máis longa e agrisada no inverno. Tralas mudas de pelo de abril e maio, a cor é parda ou canela, con manchas escuras na parte inferior das patas que nos machos adultos poden espallarse cara aos costados, ombreiros e ventre. A parte central deste é branca en ambos sexos, e a cola negra e curta (12–13 cm).
Hábitos
Esta especie desenvólvese por igual de día e de noite, aínda que as súas máximas horas de actividade localízanse pola mañá e a finais da tarde, preto do solpor. No inverno desenvolven a súa actividade nas horas centrais do día, que é cando fai máis calor.
Son animais sociables, pero cambian a miúdo de manda. Esta pode estar constituída por machos adultos, femias cos seus años ou adolescentes de ambos sexos (neste último caso, só durante o verán). Os machos e as femias adultas reúnense na época de celo, nos meses de novembro e decembro -caracterizados polos violentos combates cabeza contra cabeza dos machos- e os años (un por parto) nacen todos en maio.
Habitan tanto en bosques como en extensións herbáceas, en cotas montañosas de entre 500 e 2.500 metros de altura. A dieta é predominantemente herbácea, aínda que no inverno tórnase máis arbustiva. Se é necesario, escavan na neve para acceder ata a vexetación.
Subespecies
Coñécense catro subespecies de cabras montesas, dúas das cales se extinguiron en tempos recentes. No entanto, varios autores puxeron en dúbida a súa validez. Estas subespecies son as seguintes:
Estado de conservación
A cabra montesa conta con lobos, osos e aguias como depredadores naturais, pero estes desapareceron nos últimos tempos de amplas zonas da súa área de distribución. A caza desta especie por parte do home producíase xa na Prehistoria, primeiro a cargo do home de Neandertal e dende hai 40-35.000 anos, pola especie humana. Son abondosos os seus restos nas covas paleolíticas e aparece representada con frecuencia nas pinturas rupestres de toda a Península Ibérica.
Coa introdución da agricultura e o aumento da poboación humana (e con iso, da caza), a súa poboación desapareceu de varias zonas e noutras minguou ostensiblemente. En tempos recentes, o feito de ser unha especie única no mundo, endémica da Península, converteuna nunha cobizada especie de caza maior. Tense constancia da chegada expresa de cazadores procedentes de Francia e o Reino Unido durante os séculos XIX e XX, especialmente ao Pireneo, buscando unicamente a morte dalgún exemplar e os seus valiosos cornos como trofeo.
Xa a finais do século XIX, a poboación de cabra montesa estaba en rápida regresión, téndose extinguido a subespecie galega-portuguesa. Afonso XIII de España creou en 1905 o Refuxio Real de Caza da Serra de Gredos para limitar a caza deste animal na zona e salvar así á entón reducida poboación local, pero non tomou maiores medidas polo salvamento da especie. Non foi ata 1950 cando comezaron a crearse numerosas reservas para protexer a cabra montesa, aínda que en moitos casos non se crearon políticas axeitadas para o efecto. A extinción recente do bucardo débese en boa medida a iso, reducido a só 20 exemplares en 1970 e condenado xa que logo á desaparición nunhas poucas décadas. A falta de cabras montesas para as cacerías intentou cubrirse durante o tardofranquismo coa introdución doutros bóvidos foráneos, coma o muflón e o arruí, especies que tiveron un impacto desigual sobre a flora e fauna local e nalgúns casos puxeron aínda máis en apertos á cabra montesa, pois compiten con ela polos mesmos recursos. Mentres que a caza da especie non está permitida en moitas zonas, noutras, como en Gredos, só se usa como medio para controlar a súa poboación debido á escaseza de depredadores naturais.
En Galicia
A Xunta de Galicia leva a cabo un plan de reintrodución a grande escala na comunidade autónoma galega dende 2003. Estimacións do 2006 achegaron un censo que rolda os 400 exemplares en Galicia. A maioría dos espécimes localízanse nos parques naturais da Baixa Limia-Serra do Xurés e no Invernadeiro, ambos os dous na provincia de Ourense.
Domingo Pérez de Granada
250px|thumb|Situación do concello na [[provincia de Granada.]] Domingo Pérez de Granada (ata 2015 Domingo Pérez) é un concello español da provincia de Granada, en Andalucía. Pertence á comarca de Los Montes. Limita cos concellos de Dehesas Viejas, Campotéjar, Montejícar, Guadahortuna, Píñar e Iznalloz.
Tiña en 2016 unha poboación de 907 habitantes repartidos nas entidades de Domingo Pérez de Granada, Cotílfar e Cañatabla.
Elba
O topónimo Elba pode facer referencia a:
Amais, como antropónimo feminino pode referirse a:
Baltar, Baltar
San Bartolomeu de Baltar é unha parroquia do concello de Baltar na comarca da Limia, na provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2011 tiña 276 habitantes, deles 149 eran homes e 127 eran mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 309 habitantes.
Musicoloxía
miniatura|dereita|Pintura de instrumentos de finais do século XVIII da escola de Zlatá Koruna. A musicoloxía é o estudo científico ou académico de todos os fenómenos relacionados coa música, como as súas bases físicas, a súa historia e a súa relación co ser humano e a sociedade. As súas orientacións son moi diversas, fan énfase en diferentes áreas de traballo, obxectos de estudo e problemas de investigación. A musicoloxía definiuse e desenvolveuse de maneira moi diferente segundo as diversas tradicións nacionais. Por exemplo, na academia inglesa, a teoría da música non pertence á musicoloxía; ambas ensínanse en departamentos universitarios diferentes e posúen asociacións e revistas específicas.
Porto de Cubas, Samarugo, Vilalba
Porto de Cubas é un lugar da parroquia de Samarugo, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Musicoloxía
A musicoloxía na historia
As ferramentas para abastecer a historia da música inclúen o estudo de manuscritos, estudo de traballos de compositores (ás veces realizando crítica textual), estudo das biografías de compositores e músicos, iconografía, estudo da relación entre a palabra e a música ou entre a música e a sociedade. O uso da análise musical para conseguir estas metas é a miúdo unha parte da historia da música, aínda que a análise “pura” ou o desenvolvemento de ferramentas novas da análise da música é máis probable que se inclúa no campo da teoría da música.