cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cocolitóforo
Toxicidade
Non se informou de ningunha evidencia ambiental de toxicidade dos cocolitóforos, pero pertencen á clase Prymnesiophyceae que contén ordes con especies tóxicas. As especies tóxicas atópanse nos xéneros Prymnesium e Chrysochromulina. Algúns membros do xénero Prymnesium producen compostos hemolíticos, que son os axentes responsables da súa toxicidade. Algunhas destas especies tóxicas son responsables de grandes mortaldades de peixes e poden acumularse en organismos como moluscos ou crustáceos; transferíndose ao longo da cadea trófica. En probas de laboratorio para xéneros de cocolitóforos oceánicos con membros tóxicos, demostrouse que Emiliania, Gephyrocapsa, Calcidiscus e Coccolithus non son tóxicos, como tampouco as especies costeiras do xénero Hymenomonas; porén, varias especies de Pleurochrysis e Jomonlithus, ambos xéneros costeiros, eran tóxicas para o crustáceo Artemia.
Interaccións na comunidade
Os cocolitofóridos encóntranse predominantemente como células separadas que flotan libremente haploides ou diploides.
Competición
A maioría do fitoplancto necesita luz solar e nutrientes do océano para sobrevivir, polo que prosperan en áreas con afloramentos de augas ricas en nutrientes que ascenden desde os niveis inferiores do océano. A maioría dos cocolitóforos só necesitan luz para a produción de enerxía e teñen unha maior proporción de captación de nitrato que de amonio (o nitróxeno cómpre para o crecemento e pode usarse directamente a partir do nitrato pero non do amonio). Debido a isto, prosperan en ambientes pobres en nutrientes, onde outro tipo de fitoplancto non se pode alimentar. Compensacións asociadas con estas taxas de crecemento máis rápidas inclúen un menor raio e volume celular que outros tipos de fitoplancto.
Infección viral e coevolución
Sábese que virus de ADN xigantes infectan liticamente a cocolitóforos, especialmente a Emiliania huxleyi. Estes virus, chamados virus de E. huxleyi (EhVs), parecen infectar case exclusivamente á fase diploide cuberta con cocosfera do ciclo vital. Propúxose que como o organismo haploide non está infectado e, por tanto, non afectado polo virus, a “carreira de armamentos evolutiva” entre os cocolitóforos e estes virus non segue o esquema evolutivo clásico da hipótese da Raíña Vermella, senón a chamada dinámica ecolóxica do “Gato de Cheshire”. Traballos máis recentes suxeriron que a síntese viral de esfingolípidos e a indución da morte celular programada proporciona unha ligazón máis directa para estudar a carreira de armamentos coevolutiva tipo Raíña Vermella polo menos entre os cocolitovirus e o organismo diploide.
Impacto sobre o ciclo do carbono
Os cocolitóforos teñen efectos a longo e curto prazo sobre o ciclo do carbono. Para a produción de cocólitos cómpre a captación de carbono e calcio inorgánicos disoltos. O carbonato de calcio e o dióxido de carbono prodúcense a partir de calcio e bicarbonato pola seguinte reacción química:
Como os cocolitóforos son organismos fotosintéticos poden usar parte do CO2 liberado na reacción de calcificación para facer a fotosíntese.
Porén, a produción de carbonato de calcio rebaixa a alcalinidade da superficie e en condicións de baixa alcalinidade o CO2 é liberado de novo á atmosfera. Como resultado disto, postulouse que as grandes floracións de cocolitóforos poden contribuír ao quecemento global a curto prazo. Non obstante, unha idea máis amplamente aceptada é que a longo prazo os cocolitóforos contribúen a unha diminución global das concentracións de CO2 atmosférico. Durante a calcificación cáptanse dous átomos de carbono e un deles queda atrapado como carbonato de calcio. Este cabonato de calcio afúndese ao fondo o mar en forma de cocólitos e pasa a formar parte dos sedimentos; así, os cocolitóforos proporcionan un sumidoiro para o carbono emitido, mediando os efecto das emisións de gases de efecto invernadoiro.
Respostas evolutivas á acidificación oceánica
A acidificación do océano debida ao incremento das concentracións de CO2 na atmosfera pode afectar á maquinaria de calcificación dos cocolitóforos. Isto pode que non só afecte eventos inmediatos como incrementos na poboación ou produción de cocólitos senón que pode inducir unha adaptación evolutiva de especies de cocolitóforos en períodos máis longos de tempo. Por exemplo, os cocolitóforos usan canles iónicas de H+ para bombear constantemente ións H+ fóra da célula durante a produción de cocólitos. Isto permítelles evitar a acidose, xa que doutro modo chegarían a ter un exceso tóxico de ións H+. Cando se interrompe o funcionamento destas canles iónicas, os cololitóforos paran o seu proceso de calcificación para evitar a acidose, formando así un bucle de retroalimentación. Unha alcalinidade oceánica baixa, altera o funcionamento das canles iónicas e produce unha presión selectiva sobre os cocolitóforos e fainos (xunto con outros calcificadores oceánicos) vulnerables á acidificación oceánica. En 2008, as evidencias de campo indicaban un incremento na calcificación de sedimentos mariños formados recentemente que contiñan cocolitóforos, o que apoiaba os primeiros datos experimentais que mostraban que un incremento nas concentracións oceánicas de CO2 ten como resultado un incremento na calcificación deses organismos. Unha diminución da masa de cocolitóforos está relacionada tanto co incremento das concentracións de CO2 coma cunha diminución das concentracións de CO32- nos océanos do mundo. Esta menor calcificación crese que pon os cocolitóforos en desvantaxe ecolóxica. Porén, algunhas especies como Calcidiscus leptoporus non son afectadas desta maneira, mentres que a especie máis abundante Emiliania huxleyi podería selo (hai estudos con resultados contraditorios). Ademais, atopáronse cocolitóforos moi calcificados en condicións de baixa concentración de CO32− en contra das predicións. Comprender os efectos da acidificación dos océanos sobre os cocolitóforos é absolutamente esencial para predicir a futura composición química dos océanos, especialmente a súa química dos carbonatos. Grupos como o CALMARO europeo están monitorizando as respostas das poboacións de cocolitóforos ás variacións de pH e traballando para determinar medidas ambientais eficaces de control.
Microfósiles
Os fósiles de cocólitos son abundantes e valiosos microfósiles calcarios. Son de particular interese os fósiles que datan do Máximo Térmico do Palaeoceno-Eoceno hai 55 millóns de anos. Fixéronse tamén estudos de microfósiles de cocolitóforos de sedimentos de augas profundas e comparáronse cos sedimentos mariños tomados dos continentes.
Impacto nos océanos
Os ccoolitofóridos liberan á atmosfera DMA (dimetil sulfuro), que pode influír no clima global e a temperatura oceánica.
Ligazóns externas
Fontes con información detallada
Introducións aos cocolitóforos
Langueirón
O topónimo galego  Langueirón pode referirse a:
Montblanc (empresa)
miniatura Montblanc International GmbH é un fabricante alemán de estilográficas, reloxos, xoiaría e marroquinaría de luxo. O seu actual director executivo é Jérome Lambert.
William Rose Benét
Traxectoria
Naceu en Brooklyn nunha familia de tradición militar, pasou a súa infancia en Bethlehem, Pensilvania, estudou na The Albany Academy en Albany, Nova York e na Universidade Yale, onde se graduou en 1907. Comezou a editar a Saturday Review of Literature en 1924 e continuou a editala e a escribir nela ata a súa morte. En 1942 levou o Premio Pulitzer de poesía polo poemario autobiográfico The Dust Which Is God (1941). Tamén é autor de The Reader's Encyclopedia (1948), obra de referencia da literatura mundial.
Vita Imana
Vita Imana é un grupo musical de groove metal procedente de Madrid. Formado no 2005, levan editados catro álbums de estudio, actuando en varios festivais nacionais e internacionais coma o Festimad, o Wacken Open Air ou o Resurrection Fest entre outros.
Historia
O grupo foi fundado no 2005 polo batería Daniel García e o baixista Pepe Blanco, incorporando posteriormente a Román García e "Puppy" coma guitarristas, e a Míriam Baz na percusión. O vocalista Javier Cardoso incorporouse á formación no 2007. Durante os primeiros anos o grupo realizou varias actuacións polo territorio español e gravaron un EP titulado "Despierta".
En marzo de 2010 publicaron o seu primeiro álbum de estudio, titulado En Otro Lugar. O álbum foi autoeditado polo grupo e mesturado por Mika Jussila, e foi recibido con boas críticas en xeral polos medios especializados. Trala pubicación do disco firmaron coa axencia Sobry Music, e actuaron en varios festivais internacionais, destacando a súa actuación no Wacken Open Air ao que accederon por medio do concurso organizado polo mesmo festival ao gañar a final nacional do mesmo.
O seu segundo álbum de estudio, titulado Uluh, foi publicado o 30 de xaneiro de 2012, seguido dunha xira do grupo por España que incluíu actuacións no Sonisphere, o Viña Rock, Costa de Fuego ou o Derrame Rock entre outros.
O seu terceiro álbum de estudio foi titulado Oceanidae, publicado en marzo de 2014, tendo de novo unha boa recepción xeral por parte da crítica especializada, e o seu cuarto álbum de estudio foi El M4l, publicado no 2017.
O Chao, Insua, Ortigueira
O Chao é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.
Escudo de Timor Leste
O escudo de armas de Timor Leste foi aprobado o 18 de xaneiro de 2007 pola lei 02/2007. Está baseado no primeiro deseño usado cando o país declarou unilateralmente a súa independencia o 28 de novembro de 1975.
O lema en portugés é "Unidade, Acção, Progresso".
Perfect Rainbow
Perfect Rainbow é o primeiro single do artista xaponés Cornelius, lanzado o mercado no Xapón o ano 1993 producido por el mesmo.
Galería de imaxes da Merca
Galería de imaxes do concello da Merca na provincia de Ourense.
Piollo
miniatura|150px|dereita|Piollos das ovellas
A orde Phthiraptera foi considerada tradicionalmente en dúas ordes distintas ou dúas subordes: os piollos chuchadores (Anoplura) e os piollos mastigadores (Mallophaga). Na actualidade, os Mallophaga son considerados parafiléticos e hoxe recoñécense catro subordes:
Os piollos son moi específicos co seu hospedador, e moitas especies incluso prefiren partes específicas do corpo deste. Os piollos pasan a súa vida enteira sobre o hospedador, desenvolvendo adaptacións que lles permiten manter un contacto moi estreito. Estas adaptacións reflíctense no seu tamaño (de 0,5 a 8 mm), patas e garras fortes para se agarraren fortememente ao pelo, pel e plumas e ausencia de ás. Aliméntanse de restos da pel (alimentación epidermal), partes de plumas, secrecións sebáceas e sangue. A súa cor varía de castaño claro a gris escuro. No caso de se alimentaren de sangue, poden ser moito máis escuros. Non se afogan na auga, xa que poden infrar, mantendo ar e así flotan. Os piollos non saltan, mais poden ser transmitidos por contacto, forma na que adoitan trasladarse dun hospedador a outro.
Os piollos fixan os seus ovos ao pelo do seu hospedador, denominados comunmente lendias ou miúdas. Para eliminalos utilízase un peite especial cuns dentes moi finos e apertados que arrastran as lendias do cabelo.
O mellor xeito de eliminar os piollos do pelo, sen empregar substancias químicas (que poden producir resistencias posteriores), é afogalos en aceite para cativos, xa que a súa viscosidade os afoga.
Taxonomía
A orde Phthiraptera divídese en 4 subordes e 17 familias:
Suborde Amblycera
Suborde Anoplura
Suborde Rhynchophthirina
150px|Piollo1
Carlos Paredes
Carlos Paredes, nado en Coímbra o 16 de febreiro de 1925 e finado en Lisboa o 23 de xullo de 2004, foi un compositor e guitarrista portugués. Paredes é considerado un dos grandes guitarristas da cultura portuguesa. É un dos principais responsables da divulgación e popularidade da guitarra portuguesa.
É coñecido coma O mestre da guitarra portuguesa ou O home dos mil dedos.
Cores
O topónimo galego Cores pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Juan de Borbón y Battenberg
Desde o 15 de xaneiro de 1941 ata o 14 de maio de 1977 foi o Xefe da Casa Real española. Nese día, nun discurso dado no Palacio da Zarzuela, renunciou oficialmente ós seus dereitos sucesorios en favor do seu fillo o rei Xoán Carlos I, reservándose para si mesmo o título de conde de Barcelona, propio dos soberanos españois.
Rezmondo
Rezmondo é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 16 habitantes (INE 2012).
Juan de Borbón y Battenberg
Nacemento e formación
Nado Juan Carlos Teresa Silverio Alfonso de Borbón y Battenberg, era fillo de Afonso XIII e de Vitoria Uxía de Battenberg. Tras realizar os seus primeiros estudos en Madrid, ingresou na Escola Naval Militar de Cádiz (actualmente en Marín). Tivo que interromper a súa formación, que continuou na Royal Navy, ao ter que partir cara ao exilio coa proclamación da Segunda República española.
No ano 1927 foi nomeado cabaleiro da Orde do Vélaro de Ouro.
Herdeiro dos dereitos dinásticos
Como terceiro fillo varón de Afonso XIII, non estaba destinado a herdar a coroa. Con todo, o primoxénito, Alfonso, renunciou á coroa para poder casar cunha persoa que non pertencía á realeza en 1933. O segundo, Jaime de Borbón, foi obrigado a renunciar porque era xordomudo (aínda que máis tarde arrepentiuse e quixo recobrar os seus dereitos). Tamén utilizouse como argumento, que reforzaría a renuncia de Jaime, a súa ligazón cunha muller que, aínda que nobre, non pertencía á realeza. A continuación viñan as súas dúas irmás máis vellas (Beatriz e María Cristina) sobre as que tivo preferencia por ser mulleres, o que converteu a Juan en herdeiro dos dereitos dinásticos da Casa de Borbón.
Coa proclamación da República numerosos monárquicos españois, como José Calvo Sotelo, perseguiron a abdicación do seu pai e o nomeamento de don Juan como xefe da Casa Real española. Ao tempo, pretendíase unificar na figura de don Juan a todos os monárquicos españois, escindidos entre afonsinos e carlistas. Con todo, a negativa de Afonso XIII a renunciar ao trono e a desconfianza dos carlistas acabaría por imposibilitar a operación.
Guerra Civil
Ó comezo da Guerra Civil española, co apoio do seu exiliado pai Afonso XIII, pretendeu unirse aos sublevados contra a Segunda República. O 1 de agosto de 1936 cruzou a fronteira española por Dancharinea escoltado por un grupo de navarros monárquicos. Pasou coa identidade falsa de Juan López e traballador do Hotel "La Perla" de Pamplona. Chegou ao hotel pola mañá onde foi saudado polo director e púxose unha funda azul co símbolo da falanxe e unha boina vermella que lle regalaron. Ao asomarse a unha das xanelas foi recoñecido por carlistas que estaban no próximo "Círculo Tradicionalista" e recrimináronlle o uso do seu símbolo. Estes denunciárono e el partiu inmediatamente cara a Burgos para evitar ser coñecido e que isto impedise a súa incorporación. Pola noite, cando ceaba no parador de Aranda de Duero, telefonoulle o xeneral Fidel Dávila, que transmitía ordes do xeneral en xefe do levantamento militar, Emilio Mola, no que dispuxo que retornase, algo que fixo, pasando a fronteira o 2 de agosto.
Renuncia de Afonso XIII
miniatura|esquerda|200px|Monumento a Juan de Borbón en [[Madrid]] Desde a renuncia de Afonso XIII como xefe da Casa Real española o 15 de xaneiro de 1941 (apenas un mes antes da súa morte), Juan foi o pretendente ao trono de España e encabezou a defensa da causa monárquica contra a ditadura de Franco, ligando o proxecto de restauración da monarquía a unha concepción política liberal e democrática (Manifesto aos españois, 1945), liderando parte da oposición ao franquismo. En 1946 instalouse en Estoril, Portugal coa súa familia e desde alí, asesorado por un consello privado, despregou un paciente labor diplomático en favor da súa propia causa.
No ano 1956 sufriu un duro golpe que afectou á súa familia: a morte accidental do seu fillo máis pequeno, o infante Alfonso, de 15 anos, mentres xogaba cun revólver co seu irmán Xoán Carlos. O irmán máis vello de Juan e tío de Xoán Carlos I, Jaime de Borbón, arrepentido de renunciar aos seus dereitos sucesorios, solicitaría máis tarde unha investigación en profundidade, ao considerar que tal suceso podía afectar á liña sucesoria.
Renuncia ao trono e morte
O 14 de maio de 1977, nunha sinxela e breve cerimonia celebrada no Palacio da Zarzuela, Juan de Borbón renunciou oficialmente aos seus dereitos dinásticos, cedendo ao seu fillo, o xa rei Xoán Carlos I desde 1975, a xefatura da Casa Real española. Desde entón mantivo o título de conde de Barcelona, que xa usara durante o seu exilio.
No ano 1978 foi nomeado Almirante Honorario da Armada Española. O goberno ascendeulle o 4 de decembro de 1988 a Capitán Xeneral da Armada.
No ano 1980 diagnosticóuselle no Memorial Hospital de Nova York un cancro de larinxe, enfermidade que lle provocou a morte o 1 de abril de 1993, aos 79 anos de idade, na Clínica Universitaria de Navarra. Foi soterrado no Mosteiro de San Lorenzo de El Escorial, con honores de rei de España.
Descendencia
Juan de Borbón casou coa súa prima a princesa María das Mercedes de Borbón-Dúas Sicilias o 12 de outubro de 1935 na basílica d'Os Anxos en Roma, tiveron catro fillos:
Romariz, Damil, Begonte
Romariz é un lugar da parroquia de Damil no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Colleitadora
miniatura|Colleitadora nun cultivo de cereais. miniatura|Vídeo de dron de colleitadora 2022 miniatura|Colleitadora preparada para cortar plantas de talos grosos miniatura|Colleitadora descargando o gran. Denomínase colleitadora  a unha máquina dedicada a realizar labores de recolección de produtos agrícolas.
Stellarium
Stellarium é un programa de código aberto GNU que permite ver o firmamento dunha forma realista, tal e como se ve a simple vista, cun binóculo ou cun telescopio. Con el pódese calcular a posición do sol, a lúa, os planetas, e as constelacións. Serve como ferramenta educativa, para astrónomos afeccionados ou coma mero entretemento.
Colleitadora
Nos seus comezos, esta máquina era accionada por un tractor e servía para traballar no sentido de cortar o cultivo, que posteriormente era procesado por outros medios para extraer os grans, proceso denominado trilla ou trillado. Actualmente pódese atopar nunha soa máquina que realiza ambas as operacións e que é autopropulsada.
Stellarium
VirGO
VirGO e un navegador visual, engadido a stellarium por Observatorio austral europeo (ESO) Arquivo Científico que da facilidade aos astrónomos accedendo a navegación de datos astronómicos profesional.
O Coto, Insua, Ortigueira
O Coto é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.
Manuel Castro Rodríguez
Manuel Castro Rodríguez, nado en Castro Caldelas en 1906 e fusilado en Alcalá de Henares o 21 de febreiro 1946, foi un militar galego.
Traxectoria
Membro do Partido Comunista de España, foi comisario político do V Rexemento do Exército Republicano. Estivo ao mando da 19ª Brigada Mixta e da 48ª Brigada Mixta. Fóille concedida a Medalla ao Valor do Exército da República o 1 de outubro de 1938. Foi tenente coronel no Exército español. Logo do remate da Guerra Civil exiliouse en Francia e entrou na resistencia contra os alemáns e o réxime de Vichy, acadando o grao de tenente xeneral, mandou o batallón de Tarbes e a 26ª Agrupación Guerrilleira. En 1944 o PCE enviouno a Galicia para organizar os grupos guerrilleiros antifranquistas do país. En outubro de 1944 presidiu a xuntanza de Abegondo á que acudiron Manuel Ponte, José Ramuñán Barreiro, Francisco Rey Balbís, Chema Urquiola, Adolfo Allegue Allegue, Juan Pérez Dopico e outros responsábeis das guerrillas, e na que lles expón as consignas da Unión Nacional Española e acórdase a constitución do Exército Guerrilleiro de Galicia. Como Manuel Castro non foi aceptado por todas as partidas déronlle o mando a Marcelino Rodríguez Fernández (Marrofer).
Intentou axudar a Cristino García Granda a facer o mesmo cos grupos que operaban nas serras de Gredos e Guadarrama pero non deu os resultados que procuraba. O 13 de xuño de 1945 nun enfrontamento entre a Garda Civil e Manuel Castro e os seus homes morreron cinco guerrilleiros. Os superviventes movéronse cara a Madrid para tentar relanzar a resistencia urbana. O 20 de outubro a policía detivo a Cristino García, Manuel Castro e varios dos seus homes. Xulgados en consello de guerra sumarísimo o 22 de xaneiro de 1946, Manuel e Cristino foron condenados a pena de morte o 8 de febreiro xunto con Antonio Medina Vega, Francisco Esteve, Luis Ávila Núñez, Francisco Carranque Muñoz, Eduardo González, Gonzalo González, Joaquín Almazán e Eduardo Fuertes. Foi fusilado na madrugada do 21 de febreiro de 1946 con Cristino García Granda e Antonio Medina nas tapias do cemiterio municipal de Carabanchel Bajo, onde foron soterrados.
Praia de Sacido
A praia de Sacido é unha praia de 282 metros de lonxitude, situada no concello de Viveiro. Esta praia goza de instalacións e servizos, e dunha ocupación media na tempada estival, sendo as súas augas tranquilas. Está rodeada por un alto cantil.
Escudo do Senegal
O escudo de armas do Senegal é un dos símbolos nacionais do país. Representa a un león rampante na parte esquerda e un baobab na dereita, franqueados por dúas follas de palma e coroados por unha estrela verde de cinco puntas. Foi adoptado cinco anos despois de que o país conseguise a súa independencia. Os dous símbolos do escudo xa estiveran nos emblemas senegaleses con anterioridade.
Pablo Hernández de Cos
Pablo Hernández de Cos, nado en Madrid o 20 de xaneiro de 1971, é un economista español que exerceu como gobernador do Banco de España dende o 11 de xuño de 2018. Con 47 anos no momento do nomeamento, converteuse no gobernador máis novo dende José Ramón Álvarez Rendueles, que fora nomeado gobernador con 38 anos de idade en 1978. Dende 2019, tamén preside o Comité de Basilea.
Traxectoria
En 1997 incorporouse ao Banco de España como economista titulado do Servizo de Estudos do Banco de España. Entre 2004 e 2007 foi asesor do consello executivo do Banco Central Europeo. Dende o 1 de outubro de 2015, foi director xeral da Dirección Xeral de Economía e Estatística do organismo trala dimisión de Luis Malo de Molina, que ocupaba o cargo desde 1992.
Membro de organismos
Hernández de Cos é membro do Consello de Estatística de España, do Padroado do Centro de Estudos Monetarios e Financeiros (CEMFI) e do Padroado e do Comité Executivo da Fundación de Estudos de Economía Aplicada (FEDEA).
Cefonicid
Cefonicid é un antibiótico beta-lactámico pertencente á segunda xeración das cefalosporinas. En España foi comercializada baixo o nome de Monocid.
Espectro de acción
Cefonicid presenta actividade fronte a bacterias grampositivas (Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Staphylococcus, Streptococcus agalactiae e Peptococcus) e bacterias gramnegativas (Haemophilus influenzae, Escherichia coli, Citrobacter, Enterobacter, Klebsiella, Neisseria gonorrhoeae, Proteus mirabilis, Providencia rettgerii, Morganella morganii). As especies de Bacteroides e Pseudomonas adoitan ser resistentes.
Dosificación
Existe unha única formulación que se pode administrar por vía intravenosa ou intramuscular. A dose convencional é de 1 gramo cada 24 horas. A dose debe ser reducida en insuficiencia renal (filtrado menor de 30) e en poboación pediátrica.
Embarazo e lactación
En estudos experimentais cefonicid non causou danos nos fetos. Non se experimentou en mulleres humanas. Excrétase en pequenas cantidades no leite materno polo que se recomenda precaución no seu uso.
Distrito de Gagra
O Distrito de Gagra (en გაგრის რაიონი, en Гагра араион, en Гагрский район) é un dos 7 distritos de Abkhazia. Este corresponde ao distrito xeorxiano do mesmo nome. Na época medieval, foi coñecido como a parte sur de Sadzen. Fica na parte máis ao oeste de Abkhazia, na fronteira con Rusia. A súa capital é Gagra, que lle pon nome ao distrito. A poboación da capital en 1989 era de 77,079 habitantes, pero este número baixou dramaticamente seguindo o colapso da Unión Soviética e a Guerra de Abkhazia de 1992-1993, tengo no 2003 37,002 habitantes. A etnia armenia na actualidade é a máis habitada na zona.
Demografía
Segundo o censo de 2003, o distrito de Gudauta tiña unha poboación de 36,775:
Cidades
As principais cidades do distrito son:
Dáctilo (mitoloxía)
Na mitoloxía grega, os Dáctilos (en grego antigo Δάκτυλοι Dáktyloi "Dedos") foron unha raza arcaica de homiños fálicos relacionados coa Gran Nai, ben Cibeles ou ben Rea.
Os Dáctilos eran antigos ferreiros e feiticeiros curadores. Nalgúns mitos aparecen traballando para Hefesto, e ensinaron a traballar os metais, as matemáticas e o alfabeto aos humanos.
Cando Rea, a nai dos deuses, souboo que o momento do parto lle chegara, marchou a unha cova sagrada do monte Ida, na Frixia. Cando se encrequenaba para parir, cravou os seus dedos na terra (Xea), o que deu orixe a estes chamados Δάκτυλοι Ἰδαῖοι Dáktyloi Idaĩoi, "Dedos Ideos", Non se sabe exactamente cantos eran. Algúns dicían que eran dez; outros que ern unha raza ue contaba con dez decenas. Porén a miúdo dícíase quee eran tres (ou trinta e tres).
Ombre
O topónimo galego Ombre pode referirse a:
Escada
dereita|thumb|260px|Escada de apoiar tradicional. Unha escada, escala, esqueiro ou esqueira é unha escaleira normalmente de madeira ou metálica formada por dúas hastas (pezas longas verticais) ligadas por barras ou paus horizontais, que pode ser portátil ou mecánica adaptábel a un vehículo. Serven para que as persoas poidan ascender e descender de lugares inaccesíbeis por se atoparen a distinta altura ou nivel. Empréganse principalmente en actividades de bricolaxe, xardinaxe, fruticultura.
Por extensión chámase escada ao guión detallado que reflicte os contidos e a súa duración dentro dun programa, así como a súa forma de presentación.
Partes
Están compostas por dous montantes ou hastas de lonxitude variábel unidos transversalmente grazas a traveseiros colocados de xeito equidistante chamados banzos ou chanzos que permiten o ascenso progresivo até a zona desexada. Son trebellos facilmente transportábeis pola súa levidade. Orixinalmente fabricábanse de madeira e ademais dos usos actuais eran comúns para acceder a sobrados e faiados. Actualmente o material máis utilizado é o aluminio pola súa lixeireza e porque permite unións entre banzos e montantes de maior consistencia, que prolongan a vida útil da escada.
Tipos e normativa
Tamén existen as seguintes:
A normativa DIN EN 131 regula, a nivel europeo a fabricación e características das escadas.
O Vilar, Damil, Begonte
O Vilar é un lugar da parroquia de Damil no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Jordi Ventura i Subirats
Jordi Ventura i Subirats (Barcelona, 1932-1999) foi un historiador catalán especializado en culturas minoritarias e en occitanismo, profesor de historia económica da facultade de ciencias econónicas da Universidade de Barcelona.
Estivo exiliado entre 1951 e 1956 en Francia, Estados Unidos e Venezuela. Era diplomado en Ciencias Empresariais nos Estados Unidos, pero máis tarde doutorouse en Historia, e estudou xornalismo. Especializouse na Idade Media e tentà ser un revulsivo á escola histórica impulsada por Ramon d'Abadal i de Vinyals. Foi profesor na Escola de Periodisme de l'Església, en Barcelona. Foi membro do Institut d'Estudis Occitans e cordinador do comité científico da Asociación das Rexións de Europa desde 1989.
Interesouse por cuestións de temática variada, como as nacións minoritarias de Europa (en especial, Occitania), e pola influencia de Etienne Cabet no socialismo utópico catalán. Finalmente mantivo unha forte polémica con Jesús Mestre i Godes sobre a súa visión do catarismo.
Tricorne
miniatura|dereita|Grupo de ingleses portando tricornes. O tricorne é un tipo de sombreiro que ten a aba dura e dobrada formando tres picos.
Características
O sombreiro redondo de aba ancha, usado polos soldados no século XVII, foise modificando sucesivamente até se converter no de tres picos, que como peza militar se usou durante o século XVIII e desapareceu a partir da Guerra da Independencia Española. No seu período máis popular, tamén foi de uso civil. Ao ser recollida a punta dianteira transformouse no actual tricorne que, fabricado en charón e con dúas puntas a cada lado da cabeza, caracteriza a Garda Civil española.
O Muíño de Silvao, Insua, Ortigueira
O Muíño de Silvao é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.
Manuel Hurtado
Manuel Hurtado Sanjurjo, nado en Lugo o 27 de xuño de 1984, é un atleta, adestrador deportivo e político galego.
Traxectoria
Licenciouse en 2009 en xornalismo pola Universidade Complutense mentres residía no Centro de Alto Rendemento de Madrid e logo fixo maxisterio na Universidade de Santiago de Compostela (2012). Coñecido deportivamente como Huracán Hurtado é especialista de media e longa distancia, e antes de marcha atlética, acadou o 3º posto no Campionato de España de 10 km no 2010. 1º posto nos 10 000 m en 2012 no Campionato de España Universitario de Atletismo. No 2015 gañou nos 5000 m do Campionato Galego absoluto e quedou en terceiro lugar do Campionato de España de Carreira de Montaña. En 2017 volveu gañar o Campionato Galego en 5000 e 10 000 m. En 2018 proclamouse campión galego de cross curto, cross longo e medio maratón.
Dende o ano 2010 comezou a colaborar co seu primeiro club de atletismo nos labores de monitor, chegando a ter o título de adestrador nacional nivel II no ano 2015 e nivel III no 2018. Dende 2010 é adestrador de base nun colexio de Lugo e mais tamén dirixe a campioa de España sub-18 dos 3000 m, Sara López e a subcampioa sub-16 nos 600 m, Carmen Victoria González.
Actividade pública
Realizou colaboracións con diversos medios xeneralistas e tamén especializados en información deportiva, e máis é tertuliano do programa Voces de Lugo de RadioVoz, dirixido por Félix Jorquera. En agosto de 2018, anunciou publicamente o seu salto á política local, logo de presentar a súa candidatura a encabezar a lista de Compromiso por Galicia nas eleccións municipais de 2019.
Ficoeritrocianina
A ficoeritrocianina é un tipo de ficobiliproteína, unha cromoproteína captadora de luz de cor maxenta que intervén na fotosíntese dalgunhas cianobacterias. Esta cromoproteína consta de dúas subunidades alfa e beta, xeralmente agregadas formando un hexámero, que contén pigmentos de tipo ficobilina, que poden ser ficoviolobilina violeta (na alfa-ficoeritrocianina unida covalentemente ao residuo Cys-84), ou dúas ficocianobilinas azuis (na beta-ficoeritrocianina, que están unidas covalentemente a Cys-84 e Cys-155). A ficoeritrocianina é similar á ficocianina, un importante compoñente do complexo captador de luz (ficobilisoma) das cianobacterias e algas vermellas.
Nun estudo realizado con 240 cepas de cianobacterias atopouse que ningunha das cepas sintetizaba á vez ficoeritocianina e ficoeritrina e que a ficoeritrocianina estaba fundamentalmente restrinxida ás cepas que formaban heterocistes, o cal pode ter utilidade taxonómica. Noutro experimento estudouse a síntese da subunidade alfa da ficoeritrocianina, introducindo o seu xene en plásmidos de Escherichia coli.
Aeroporto de Trebisonda
O aeroporto de Trebisonda é un aeroporto turco preto da cidade de Trebisonda, na rexión do leste do mar Negro. O aeroporto inaugurouse no ano 1957. No ano 2017 usaron o aeroporto un total de 4 153 532 pasaxeiros, sendo o sétimo aeroporto máis concorrido de Turquía.
Escudo de Costa Rica
O escudo de armas de Costa Rica é un dos símbolos oficiais do país. Foi deseñado en 1848, con modificacións en 1906, 1964 e 1998. O último cambio foi o engadido do fume para distinguir os tres volcáns.
Chandrexa
O topónimo galego Chandrexa pode referirse a:
Orgánulo
miniatura|350px|Esquema dunha célula animal típica, amosando compoñentes subcelulares. Orgánulos: (1) [[nucléolo (2) núcleo (3) ribosomas (4) vesícula (5) retículo endoplasmático rugoso (REr) (6) aparato de Golgi (7) citoesqueleto (8) retículo endoplasmático liso (REl) (9) mitocondrias (10) vacúolo (11) citoplasma (12) lisosoma (13) centríolos]]
En bioloxía celular, denomínanse orgánulos ou organelos as diferentes estruturas suspendidas no citoplasma da célula eucariota, que teñen unha forma e unhas funcións especializadas ben definidas e diferenciadas. A célula procariótica carece da maior parte dos orgánulos (xeralmente só posúe ribosomas).
Non todas as células eucariotas conteñen todos os orgánulos ó mesmo tempo, senón que algúns aparecen en determinadas células de acordo coas súas funcións.
Historia e terminoloxía
Os termos orgánulo e organelo introducíronse xa no século XIX cando se empezaron a estudar as partes internas da célula. As subestruturas celulares cunha función específica recibiron o nome de orgánulos por analoxía co termo órgano (as unidades funcionais do corpo dun organismo pluricelular). Porén, nos primeiros traballos sobre as células os autores raramente facían distinción entre "orgánulos" e "órganos". Considérase que o primeiro  que usou o diminutivo de órgano para referirse ás estruturas internas da célula foi o zoólogo alemán Karl August Möbius (1884), que utilizou nunha revista científica o termo organula (plural de organulum, diminutivo latino de organum). Polo contexto en que foi utilizado, está claro que se refería ás estruturas relacionadas coa reprodución dos protistas. Porén, algo despois, nunha nota a rodapé que foi publicada como unha corrección no seguinte número da revista, xustificou a súa proposta terminolóxica de chamarlle mellor a ditas estruturas de organismos unicelulares "organella" (en vez de orgánulos) porque son simplemente distintas partes dunha célula, a diferenza dos órganos dos seres pluricelulares. Por tanto, o termo orixinal orgánulos (organula) e o algo posterior organelos (organella) referíanse ás subestruturas dos organismos unicelulares.
Varios anos despois orgánulo ou o termo posterior organelo foron aceptados e utilizáronse cada vez máis para referirse ás estruturas subcelulares de todos os organismos, unicelulares e pluricelulares. Os libros de arredor de 1900 de Valentin Häcker, Edmund Wilson e Oscar Hertwig aínda falan de órganos celulares, pero máis tarde órgano e organelos úsanse ás veces conxuntamente como sinónimos; por exemplo Bengt Lidforss publicou textos en 1915 (en alemán) nos que falaba de "órganos ou organelos" (Organe oder Organellen).
Arredor de 1920, o termo organelo utilizouse para referirse a estruturas propulsoras ("complexos organelos motores", por exemplo, flaxelos e a súa ancoraxe basal e outras estruturas de protistas ciliados como os cilios). Alfred Kühn falaba dos centríolos como organelos da división.
Max Hartmann no seu libro de 1953 utiliza o termo para referirse aos esqueletos de protistas intracelulares ou extracelulares (película, cunchas ou cubertas, paredes celulares).
Máis tarde, foi emerxendo a definición, hoxe moi usada, de organelo, na cal só as estruturas rodeadas por membranas se consideraban organelos. Porén, a definición orixinal e máis xeral de unidade subcelular funcional aínda coexiste coa máis restrinxida (só os rodeados de membrana).
En 1978, Albert Frey-Wyssling propuxo, con moi escaso éxito, que organelo se restrinxise só ás estruturas que converten enerxía, como os centrosomas, ribosomas, e nucléolos.
Actualmente pode atoparse en diversos textos o termo organelo/orgánulo usado con diferentes significados: algúns consideran orgánulo só os que conteñen ADN (mitocondrias e cloroplastos de orixe endosimbótica),  pero para a maioría son todos os "compartimentos celulares", polo que deben estar rodeados de membrana, aínda que o uso do termo para referirse a partes da célula non rodeadas de membrana (ribosomas, por exemplo) é tamén común. Nalgúns textos fálase de orgánulos/organelos rodeados de membrana e non rodeados de membrana. Tamén se ve ás veces organela en vez de organelo.
Terraformación
miniatura|230px|Concepción artística en catro estadios diferentes da terraformación de [[Marte.]] Terraformación é a denominación dada ó proceso, ata o de agora teórico, de modificar a atmosfera e temperatura dun corpo celeste sólido coma un planeta, un satélite etc, ata deixalo en condicións adecuadas para soster un ecosistema confortable para os seres vivos da Terra, malia que o proceso poida chegar a ser moi lento. A posibilidade de crear unha biosfera planetaria semellante á da Terra noutro planeta aínda precisa ser desenvolvida.
Orgánulo
Clasificación segundo a súa xénese
Atendendo á súa xénese, os orgánelos clasifícanse en dous grupos:
Terraformación
A maior parte do que se sabe sobre a modificación das condicións para a vida planetaria é baseado no que observamos no noso propio mundo. Consecuentemente Marte é o candidato máis probable para as primeiras experiencias en terraformación, por ser o planeta máis parecido e máis próximo á Terra. A NASA estuda maneiras de quecer o planeta e de alterar a súa atmosfera coa tecnoloxía actualmente dispoñible. Outras cuestións a debater son de índole ética, loxística, económica, política e o procedemento para alterar o ambiente doutro planeta.
Primeiras aparicións do termo
O termo terraformación foi empregado por primeira vez no ano 1942 nun relato chamado "Órbita de Colisión" ("Collision Orbit"), de Jack Williamson aínda que o concepto pódese dicir que é anterior, aparecendo varios exemplos na literatura.
Orgánulo
Orgánulos endosimbióticos
Son orgánulos incorporados á célula eucarionte inicialmente como bacterias endosimbiontes. Os orgánelos de orixe endosimbiótico teñen o seu propio xenoma, a súa propia maquinaria de síntese proteica, incluídos ribosomas, e multiplícanse por bipartición, de maneira que se se extirpan experimentalmente dunha célula non poden volver a se formar.
Terraformación
Uso do termo no ámbito científico
Ó longo do tempo o termo aparece en diversos libros e filmes de ficción científica, mais foi só a partir da década de 1980 que o termo pasou realmente a designar un ramo de estudo da enxeñaría planetaria. miniatura|150px|dereita|[[Carl Sagan.]]
Carl Sagan, astrónomo e divulgador científico, suxería aplicar a enxeñaría planetaria en Venus nun artigo publicado na revista Science en 1961 titulado "O Planeta Venus" ("The Planet Venus"). Consistía en diseminar na atmosfera de Venus algas que asimilasen o dióxido de carbono e reducisen o efecto invernadoiro ata obter temperaturas confortables. Posteriores descubrimentos sobre as condicións de Venus descartarían esta proposta.
Sagan tamén albiscou un Marte habitable para a vida humana nun artigo publicado na revista Icarus en 1973 titulado "Enxeñaría Planetaria en Marte" ("Planetary Engineering on Mars"). Tres anos despois a NASA oficialmente asumiu o asunto da enxeñaría planetaria nun estudo, usando o termo "ecosíntese planetaria" ("planetary ecosynthesis"). O estudo concluía que non había limitación coñecida para alterar Marte, manter vida no planeta e facelo habitable. O mesmo ano, 1976, un dos investigadores, Joel Levine, organizou a primeira conferencia sobre terraformación que naquel momento foi denominada "modelación planetaria" ("planetary modeling"). miniatura|100px|esquerda|Insignia da [[NASA.]]
Orgánulo
Orgánulos procarióticos
miniatura|Estrutura celular dunha bacteria
Terraformación
Uso do termo no ámbito científico
En marzo de 1979, o escritor e enxeñeiro da NASA James Oberg organizou o "Primeiro Coloquio sobre Terraformación", sesión especial celebrada durante a “Conferencia Científica Lunar e Planetaria” de Houston. Oberg popularizou o concepto de terraformación, que se discutira nese coloquio, no seu libro "Novos Mundos" ("New Earths") publicado en 1981.
Orgánulo
Orgánulos procarióticos
Os procariotas non son estruturalmente tan complexos coma os eucariotas, e pensábase inicialmente que non tiñan estruturas internas limitadas por membranas lipídicas similares a orgánulos membranosos. No pasado víanse como organismos con moi pouca organización interna; pero, pouco a pouco, empezaron a coñecerse detalles da súa estrutura interna que fixeron mudar esta visión. Unha idea inicial incorrecta desenvolvida na década de 1970 era que contiñan pregamentos internos da membrana chamados mesosomas, pero estes foron despois identificados como artefactos producidos polas substancias químicas utilizadas na preparación das células para a microscopía electrónica.
Terraformación
Uso do termo no ámbito científico
En 1982 a palabra terraformación usouse para o título dun artigo; "Terraformando Marte" ("Terraforming Mars") publicado na revista Journal of the British Interplanetary Society polo planetólogo Christopher McKay. O artigo argumentaba a posibilidade dunha biosfera marciana autorregulada. O uso da palabra foi dende entón o termo preferido.
En 1984, James Lovelock e Michael Allaby publicaron "Enverdecendo Marte" ("The Greening of Mars"). no que se describe un novo método de quecer Marte engadindo clorofluorocarbonos (CFCs) na súa atmosfera. Motivado polo libro de Lovelock o biofísico Robert Haynes, traballando na sombra promoveu os estudos sobre terraformación, e contribuíu coa palabra ecopoiese ó seu léxico.
Orgánulo
Orgánulos procarióticos
Porén, as investigacións máis recentes revelaron que polo menos algúns procariotas teñen microcompartimentos asimilables a orgánulos, tales como os carboxisomas. Estes compartimentos subcelulares teñen 100 - 200 nm de diámetro e están rodeados por unha cuberta proteica. Outros dos orgánulos descubertos son o magnetosoma, rodeado de membrana, e as estruturas similares a un núcleo de Planctomycetes, que están limitadas por membranas lipídicas.
Terraformación
Algunhas definicións
O principal motivo para levar a cabo a terraformación é a creación dunha ecoloxía que manteña mundos adecuados para seren habitados por humanos.
Se a investigación en nanotecnoloxía e en química avanzada continúa e progresa coma ata o de agora pode ser factible terraformar planetas en séculos no canto de milenios. Por outra parte, pode ser razoable modificar os humanos (pantropía) xeneticamente para que sexan menos esixentes canto ás condicións ambientais, reducíndose o grao en que habería que terraformar novos mundos.
Non obstante, algúns investigadores cren que os hábitats espaciais serían unha forma máis económica de colonización espacial.
Martyn J. Fogg en 1985 comeza a publicar algúns artigos relativos á terraformación. Tamén realiza tarefas como editor en asuntos de terraformación para The Journal of the British Interplanetary Society en 1991. No seu libro Terraforming: Engineering Planetary Environments (1995), Fogg propón as seguintes definicións respecto a distintos aspectos relacionados coa terraformación:
Frogg tamén contempla definicións para os planetas candidatos en función do seu grao de compatibilidade para a vida humana:
Marte era bioloxicamente compatible cando era un planeta xove mais actualmente non entra en ningunha destas tres categorías no senso de que sería preciso empregar grandes recursos para terraformalo.
Requisitos para a terraformación
Habitabilidade planetaria
miniatura|300px|[[Zona de habitabilidade circunestelar.]]
Alicia de Borbón-Parma
Alicia de Borbón-Parma e Habsburgo-Lorena, nada en Viena o 12 de novembro de 1917 e finada en Madrid o 28 de marzo de 2017, foi unha nobre española que recibiu o tratamento de infanta de España. Ostentou os títulos de Princesa de Borbón-Parma, princesa das Dúas Sicilias, duquesa viúva de Calabria e condesa viúva de Caserta.
Terraformación
Requisitos para a terraformación
A principal premisa da astrobioloxía, segundo define a NASA, é a busca de auga líquida. A vida tal e como a coñecemos necesita auga líquida amais de elementos como carbono, nitróxeno, fósforo e xofre. É precisa a presenza de auga líquida en cantidade suficiente e nas condicións óptimas para favorecer o ensamblado das moléculas orgánicas máis complexas e unha fonte de enerxía que manteña o metabolismo.
Alicia de Borbón-Parma
Traxectoria
Era filla de Elías I, duque de Parma (1880-1959) e da arquiduquesa María Ana de Austria (1882-1940). Neta por vía paterna do duque Roberto I de Parma e da princesa María Pía de Borbón-Dúas Sicilias (filla do Rei Fernando II das Dúas Sicilias). Por vía materna é neta do arquiduque Federico, duque de Teschen e da princesa Isabel de Croÿ. A súa nai a arquiduquesa María Ana de Austria era sobriña da raíña María Cristina de España, esposa do rei Afonso XII.
Terraformación
Requisitos para a terraformación
Un requisito importante para a vida é a fonte de enerxía pero a noción dun planeta habitable implica que outros moitos criterios xeofísicos, xeoquímicos e astrofísicos deban cumprirse previamente na superficie dun corpo astronómico para poder soportar vida. De particular interese é o conxunto de factores complexos, animais multicelulares ademais de organismos simples nese planeta. A investigación e a teorización sobre o asunto forma parte da ciencia planetaria e da nova disciplina da astrobioloxía.
Etapas adicionais de terraformación (Ecopoiese)
Unha vez que as condicións sexan máis favorables para a vida, podería comezar a importación das especies exóticas, empezando pola vida microbiana, nun principio de tipo extremófila. Con condicións semellantes ás da Terra, a vida vexetal tamén podería ser trasladada. Isto aceleraría a produción de osíxeno, que na teoría outorgaría ó planeta as condicións necesarias para acoller vida humana e animal.
Alicia de Borbón-Parma
Traxectoria
O matrimonio tivo tres fillos:
Terraformación
Terraformando Marte
miniatura|[[Marte.]]
Condicións previas
Debátese entre os científicos sobre se tan sequera sería posible terraformar Marte, ou o estable que sería o clima unha vez terraformado. É posible que nunha escala de tempo xeolóxica —decenas ou centos de millóns de anos— Marte puidese perder toda a súa auga e atmosfera de novo, posiblemente debido ós mesmos mecanismos que o levaron ó seu estado actual.
miniatura|300px|left|[[Magnetosfera terrestre]] A Terra está protexida do vento solar (fluxo de partículas enerxéticas cargadas que emana do Sol) polo seu campo magnético, que desvía a maior parte desas partículas cargadas. Estas partículas destruirían a capa de ozono, que protexe a Terra dos daniños raios ultravioleta. O cálculo da perda de CO2 da atmosfera de Marte —deducido a partir da captura de ións de vento solar— dá como resultado a perda case total da súa atmosfera, consecuencia da ausencia de campo magnético neste planeta.