cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ruby
Sintaxe
Fronte ós métodos "getter" e "setter" doutras linguaxes como C++ ou Java, os métodos de acceso en Ruby poden ser escritos nunha soa liña de código. Como a invocación destes métodos non require o emprego de parénteses isto fai trivial os cambios nas variables de instancia nunha clase completa, modificando unha única liña de código e sen ter que facer unha refactorización para ter outra funcionalidade, isto é similar ás propiedades dos membros en C# e VB.NET. Os descritores de propiedades en Python son similares, pero traen un proceso de desenvolvemento. Se un comeza en Python a empregar variables de instancia expostas publicamente, o código interno da clase pode precisar o axuste para empregar unha variable de privada fronte a unha propiedade pública, Ruby elimina esta decisión de deseño forzando a tódalas variables de instancia a ser privadas, pero tamén proporciona unha forma simple de declarar métodos de set e get. Isto mantén nunha idea de que en Ruby, un nunca accederá directamente ós valores internos dos membros da clase dende fóra dela. Polo tanto terá que a pasar unha mensaxe á clase e recibir unha resposta.
Características da linguaxe
En termos de velocidade, Ruby ten un rendemento inferior a algunhas linguaxes compiladas (xa que é unha linguaxe interpretada) e outras linguaxes maioritarias de script como Python e Perl. Porén, en futuras versións (revisión actual: 1.9), Ruby será compilado bytecode para ser executado en YARV (Yet Another Ruby VM). Actualmente, o memory footprint(emprego de memoria) de Ruby é superior para as mesmas operacións que as de Perl e Python.
A omisión dos parénteses nos argumentos dos métodos poden levar a resultados inesperados se os métodos recollen parámetros múltiples. Nótese que os desenvolvedores de Ruby advertiron que a omisión de parénteses en métodos multi-parametrais será eliminado en futuras versións de Ruby, o intérprete de Ruby actualmente (Feb 2007) volta unha advertencia que advirte ó escritor de non omitir os, para evitar significados ambiguos no código. O non emprego dos  así e todo é tamén unha práctica moi común, e pode ser especialmente boa para empregar Ruby coma unha linguaxe de máis lexible polas persoas, ademais do método chamado.
A lista de "falla" pode ser atopado no libro de Hal Fulton The Ruby Way, 2nd ed (ISBN 0-672-32884-4), Section 1.5. Unha lista similar á da 1ª edición escrita para a anterior versión da linguaxe (versión 1.6), algúns problemas solucionáronse co tempo. , por exemplo, agora funciona con,  , e  , así coma cos iteradores.
Repositorios e librarías
O Ruby Application Archive (RAA), tamén coñecido coma RubyForge, serve como repositorio para un amplo rango de aplicacións Ruby e librarías, contendo máis de dous centos de elementos. Aínda que o número de aplicacións non coincide moito co volume de material dispoñíbel na comunidade Perl ou Python, hai un amplo rango de ferramentas e utilidades as cales serven para impulsar o desenvolvemento da linguaxe.
RubyGems chegou a ser o mantedor de paquetes estándar para as librarías Ruby. É moi similar en propósitos ó de Perl CPAN, aínda que o seu uso é moi parecido a apt-get.
Implementacións
Ruby ten dúas grandes postas en funcionamento: O Ruby oficial intérprete tamén chamando como o Matz's Ruby Interpreter(Intérprete de Ruby de Matz) (MRI), o máis estendido, e JRuby, a posta en funcionamento baseada en Java.
Hai outras postas en funcionamento como son IronRuby (pre-alpha fontes dispoñibles dende o 31 de agosto de 2007 ), Rubinius, Ruby.NET, XRuby e YARV. YARV é a nova máquina virtual oficial de Ruby 1.9 non estará dispoñible como un proxecto separado dende a devandita versión.
Sistemas operativos
Están dispoñibles versións do interprete de Ruby para os seguintes sistemas operativos: Existen outros portes que non se listaron aquí.
Críticas
A versión 1.8, a actual versión estable do interprete, ten algunhas limitacións, que inclúen:
Ruby 2.0 é o obxectivo para eliminar estes problemas mencionados:
A versión 1.9, o código base que é considerado a versión de desenvolvemento de 2.0 2.0, foi liberada  o 26 de decembro de 2007.
Algúns problemas aínda non foron resoltos, polo que na versión 2.0 serán incluídos:
Licenza
O intérprete e as bibliotecas están licenciadas de forma dual (inseparable) baixo as licenzas libres e de código aberto GPL e Licenza Ruby.
Ruud van Nistelrooy
Rutgerus Johannes Martinius "Ruud" van Nistelrooy, nado en Oss o 1 de xullo de 1976, é un exfutbolista neerlandés. Xogaba de dianteiro e foi internacional coa selección neerlandesa.
Traxectoria
Xogou catro anos no FC Den Bosch, holandés. Posteriormente pasaría a xogar durante só unha tempada no SC Heerenveen, tamén dos Países Baixos. No ano 1998 da o seu salto á alta competición co club PSV Eindhoven e máis tarde ó Manchester United inglés.
No ano 2006 chega a España, ó Real Madrid, por unha cantidade de 15 millóns de euros. Neste club gañaría a Liga BBVA e a Supercopa de España de Fútbol. No ano 2009 o Real Madrid venderíao ó Hamburgo SV, no cal anotaría un total de 17 goles en dúas tempadas. No 2011 volvería de novo a España, esta vez nas mans do Málaga CF.
Emma Penella
Manuela Ruiz Penella, máis coñecida como Emma Penella, nada en Madrid o 2 de marzo de 1931 e finada o 27 de agosto de 2007, foi unha actriz española de cine, teatro e televisión.
Traxectoria
Intérprete de marcada personalidade e gran prestixio desde a década de 1950, triunfou en cine grazas a películas como El verdugo, de Luis García Berlanga e mantivo unha intensa actividade teatral. Tras unha retirada a mediados da década de 1990, volveu adquirir gran popularidade mercé á súa participación na exitosa serie de televisión Aquí no hay quien viva e posteriormente en La que se avecina xunto con Gemma Cuervo e Mariví Bilbao.
Premios e candidaturas
Círculo de Escritores Cinematográficos
Fotogramas de Prata
Outros
Block DM-2M 11S861-01
Block DM-2M 11S861-01, tamén coñecido como Block DM-2M e comercialmente como Block DM3 ou Block DM4, é o nome dun foguete ruso usado como remolcador espacial e etapa superior.
Características
O Block DM-2M 11S861-01 foi un foguete usado como remolcador espacial ou etapa superior para ser usado con foguetes Proton, con sistema de guiado incluído e inicialmente usado para a inserción de satélites militares na órbita xeoestacionaria. A versión comercial Block DM3 leva un adaptador fabricado por Saab para lanzar satélites baseados no bus Hughes HS 601 e a versión Block DM4 úsase para poñer en órbita satélites co bus FS-1300. Tódalas versións usan un queroseno sintético que lles permite ser máis eficientes que a versión do que proceden, o Block DM-2 11S861.
928
Mortes
Historia ano a ano
A lente de diamante
A lente de diamante (en The Diamond Lens) é unha obra escrita por Fitz-James O'Brien. Está considerada unha das obras cumio de O'Brien.
Foi traducido ó galego por Alejandro Tobar e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.
San Salvador, San Salvador de Bastavales, Brión
San Salvador é un lugar da parroquia dos San Salvador de Bastavales no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 58 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 28 eran homes e 30 eran mulleres.
Epipófise
miniatura|Cranio e vértebras do pescozo do [[terópodo abelisáurido Carnotaurus con epipófises claramente visibles. Neste xénero as epipófises están moi agrandadas.]]
As epipófises son proxeccións óseas das vértebras cervicais que se encontran nos dinosauros e algunhas aves basais. Estes procesos óseos pares sitúanse sobre as postcigoapófises na parte caudal do arco neural vertebral. A súa morfoloxía é variable e vai desde pequenas elevacións con forma de outeiro a proxeccións semellantes a ás grandes e de construción complexa. As epipófises evolucionaron para proporcionar a estes animais unha maior área de unión a varios músculos do pescozo, polo que unhas epipófises grandes indican unha forte muscultura no pescozo.
A presenza de epipófises é unha sinapomorfía (característica distintiva) do grupo Dinosauria. As epipófises estaban presentes nos dinosauros máis basais, pero ausentes nos antepasados moi relacionados con este grupo como Marasuchus e Silesaurus. Eran típicas da maioría das liñaxes de dinosauros; non obstante, perdéronse en varias liñaxes derivadas de terópodos cando evolucionaron incrementando a curvatura con forma de S do pescozo.
Xoán Xulio Alfaia
Xoán Xulio Alfaia, nado en Tui en 1944, é un escritor galego, de relatos, poesía e ensaio.
Traxectoria
Polas características da súa poesía, pódese enmarcar no grupo de epílogos do socialrealismo.
Manuel González González (homónimos)
O nome Manuel González González pode referirse a:
Midón, Coristanco, Coristanco
Midón é un lugar da parroquia de Coristanco no concello coruñés de Coristanco na Comarca de Bergantiños. Tiña 23 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 11 homes e 12 mulleres.
Rissa brevirostris
A Rissa brevirostris é unha especie de gaivota de distribución reducida no Pacífico subártico. Reprodúcese nas illas Pribilof, Bogoslof e Buldir do mar de Bering e nas illas Comandante. Diferénciase do máis común garrucho ou gaivota tridáctila (Rissa tridactyla) pola cor das patas, que nesta especie son vermellas, e no garrucho son xeralmente negras. Algúns individuos de R. tridactyla poden ter tamén as patas vermellas, o que dificulta a identificación da especie. O bico é máis curto e as alas algo máis escuras. Os individuos novos son similares os adultos e non teñen as patas negras e unha banda en forma de W nas alas coma os exemplares inmaturos do garrucho. Coincide coa subespecie do océano Pacífico, Rissa tridactyla pollicaris, en ter o dedo posterior dos pés ben desenvolvido.
Mañente, Vilaronte, Foz
Mañente é un lugar da parroquia de Vilaronte, no concello de Foz, na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE en 2009 tiña 224 habitantes (114 mulleres e 110 homes), o que supón un aumento respecto do ano 1999 cando tiña 211 habitantes.
Manuel González González (político)
Manuel González González é un político mexicano, do Partido de la Revolución Democrática (PRD).
Nas eleccións no Distrito Federal de México de 2009 alcanzou o primeiro posto á xefatura da Delegación de Xochimilco, unha das Demarcacións territoriais, antigas alcaldías da Cidade de México, acadando 42 483 votos (o 36,87 %), ocupando dita xefatura durante o período 2009-2012.
William de Ockham
miniatura|dereita|Unha das ilustracións do manuscrito de Ockham Summa Logicae.
Willian de Ockham ou Guillerme de Occam, nado en Ockham en 1285 e finado en Múnic en 1349, foi un filósofo e teólogo inglés que influíu no pensamento lóxico, análise lóxica e a filosofía na Idade Media. Foi probabelmente o creador do principio da "Navalla de Ockham". Dedicou os seus últimos anos ao estudo e á meditación nun convento de Múnic, onde morreu o 3 de abril de 1349, vítima da peste negra.
Traxectoria
thumb|Quaestiones in quattuor libros sententiarum
O inicio da vida académica
Cando, aínda en idade precoz, ingresou na Orde Franciscana, onde estudou Filosofía. Aínda novo, foi á Universidade de Oxford a ensinar ciencias filosóficas e matemáticas, tivo contacto con outro franciscano, o filósofo e teólogo, Duns Scoto, do cal se tornou discípulo. Escribiu varios ensaios sobre as Sententiarum Libri (Sentenzas) do teólogo Pedro Lombardo.
A súa obra marcou a transición para o pensamento renacentista, foi defensor do poder leigo e da racionalidade, anticipou as tendencias de secularización que marcaron os tempos modernos.
O principio de Ockham
Ockham escribiu a súa obra cognominada Ordinatio, esta discorría que todo coñecemento racional ten base na lóxica, consonte cos datos proporcionados polos sentidos. Unha vez que nós só coñecemos entidades palpábeis, concretas, os nosos conceptos non pasan de medios lingüísticos para expresaren unha idea, polo tanto, precisan dunha realidade física para as comprobacións'''.
A Navalla de Ockham
Foi un concepto bastante revolucionario nunha época onde científicos e filósofos eran facilmente acusados pola igrexa de herexes; a Navalla de Ockham defende a intuición como punto de partida para o coñecemento do Universo.
Ockham con destreza conseguiu demostrar que o "Duns Scotus", principio da economía, coñecido como "navalla de Ockham" estabelece que "as entidades non deben ser multiplicadas alén do necesario, a natureza é por si económica e non se multiplica en van".
A confrontación de dúas teorías
Noutras palabras: non se debe aplicar a un fenómeno ningunha causa que non sexa loxicamente dedutíbel da experiencia sensorial. A regra, inspirada na economía medieval, foi usada polo filósofo para eliminar moitas das entidades coas que os pensadores escolásticos explicaban a realidade.
A persecución
Ao realizar a separación entre razón e fe, entre filosofía e teoloxía, a través da súa doutrina científica, e ao defender que só a experiencia permite coñecer a causa das cousas, Ockham foi o precursor do empirismo inglés, do cartesianismo, o criticismo kantiano e da ciencia moderna. En función destas ideas, provocou reaccións que o obrigaron a saír de Oxford antes do doutoramento en teoloxía. Fuxiu para Avignon, en Francia, para non ser acusado como herexe, pois o Vaticano, estando confrontado na discusión sobre o poder temporal da igrexa, queríao fóra do camiño.
O papa Xoán XXII condenouno por herexía; en función da persecución da igrexa, Ockham refuxiouse en Pisa, para deseguida acompañar o emperador Luís de Baviera para Múnic. En Múnic, continuou a atacar o poder da Igrexa, mais desta vez, dirixíase á figura persoal do Papa, con varios ensaios abordando a infalibilidade papal, defendendo a tese de que a autoridade do líder é limitada polo dereito natural e pola liberdade dos liderados, esta afirmada nos Evanxeos, deixando a súa situación coa Igrexa cada vez máis difícil. Un dos seus argumentos máis fortes foi a afirmación categórica que un cristián non contrariaría as ensinanzas evanxélicas ao se colocar ao lado do poder temporal en disputa co poder papal. En función destas ideas, a igrexa excomungou o filósofo, e este mantivo a súa liña de acción ata a fin da súa vida.
O erro do simplismo
O simplismo aparente da Navalla de Ockham, se é mal aplicado, pode moitas veces inducirnos a erros de avaliación en determinados momentos da lóxica. Por exemplo, ao efectuarmos determinados experimentos, non sempre a simplificación é correcta, mesmo que o resultado estea moi próximo, ou ata idéntico. Porén é bastante útil cando o utilizamos en experimentos prácticos para comprobarmos se concordan varias teorías matemáticas nun determinado campo.
Non sempre a simplicidade é a perfección, mais a perfección case sempre é simple
Erroneamente, moitos autores usan a expresión de que, a simplicidade é a perfección, cando se lida con experimentos que esixe un certo grao de complexidade. Ao utilizar solucións simplistas de análise, poderase incorrer en erros que poden destruír moitas veces un traballo de anos. Simplicidade non é sinónimo de facilidade ou simplismo. En xeral obter unha visión ou unha explicación simple para temas complexos esixe un esforzo maior que crear visións complexas, incluso correctas, sobre o mesmo tema. O Cálculo diferencial e Integral, así como gran parte das descubertas científicas da humanidade certamente pasou, ao longo da súa historia, por inxentes reformulacións decorrentes da aprendizaxe e realimentación polas comunidades científicas física e matemáticas ata chegar ao currículo básico de calquera curso de matemática de nivel superior. A simplicidade é consecuencia da experiencia e da creatividade.
Principios de análise lóxica
Un dos máis importantes é a falta de datos para comprobar se a teoría A é máis correcta que a teoría B, ambas tendo o mesmo resultado, así e todo os cálculos e argumentos da teoría A sendo moito máis complexos que para a teoría B. A comunidade científica escollerá sempre a segunda opción, a máis simple.
Einstein e as simplificacións
Probabelmente, cando escribiu que as teorías deben ser tan simples como sexa posíbel, mais non sempre debemos escoller as máis simples, Albert Einstein estábase referindo ao principio de Ockham na súa Teoría da relatividade, pois sabía que as hipóteses testadas moitas veces caían en contradicións, a pesar do resultado ser aparentemente perfecto. De aí puido vir a utilización do principio de Ockham nalgúns puntos considerados contraditorios no seu postulado, pois nas matemáticas, ás veces verdades claras á luz das deducións tórnanse contraditorias ao pasaren para a linguaxe coloquial.
Florentino Menéndez
Florentino Menéndez Palacio, coñecido como Tino ou Asturiano, nado en Los Cuarteles de Peñarrubia (Lada, Langreu) cara a 1922 e finado en Teo o 19 de maio de 1948, foi un guerrilleiro antifranquista.
Traxectoria
Antigo guerrilleiro do grupo Os Caxigales que operaba na zona central de Asturias. Desprazouse a Galicia como traballador nas minas de Fontao, onde se incorporou á dirección do PCE en Galicia que viña de reorganizar Víctor García García "Brasileño". Dende 1947 integrouse na V Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia liderada por Benigno Andrade "Foucellas" e José Remuiñán Barreiro "Ricardito". O grupo foi avistado pola Garda Civil en Loureiro (Luou) o 19 de maio de 1948. A benemérita incendiou a casa onde se refuxiaban os guerrilleiros e Florentino morreu polos disparos das metralladoras xunto a Manuel Agrasar Cajaraville, Vicente López Novo e Ricardo Fernández Carles; tamén morreu o garda civil Jardón Castro. "Foucellas" e "Ricardito" lograron fuxir.
Pobo saami
240px|miniatura|dereita|Territorio habitado polos saamis. 200px|miniatura|dereita|Bandeira do pobo saami. O pobo saami é un grupo indíxena fino-úgrico que vive na zona ártica de Laponia, que abrangue partes de Noruega, Suecia, Finlandia, a península de Kola en Rusia, e a beira entre o sur e o centro de Suecia e Noruega. Os saamis son o único pobo de Escandinavia recoñecido e protexido baixo as convencións internacionais dos pobos indíxenas. Tamén son o pobo indíxena máis setentrional de Europa. As terras ancestrais dos saamis teñen unha extensión de 388.350 km², que é aproximadamente o tamaño de Noruega. As súas linguas tradicionais son as linguas saamis, que están clasificadas dentro da familia das linguas urálicas.
Tradicionalmente, o pobo saami desenvolveu diversos tipos de estilo de vida, destacando como pescadores, trampeiros para o comercio de peles ou na cría de ovellas. Porén, son principalmente coñecido pola cría de renos en réxime de seminomadismo. Actualmente, un 10% dos saamis teñen relación coa cría de renos e uns 2.800 está directamente relacionados con esta actividade. Por razóns medioambientais, culturais e políticas, a cría de renos está legalmente reservada aos saamis en certas rexións dos países nórdicos.
Lingua
O pobo saami fala diversas linguas saamis, pertencentes ao grupo ugrofinés da familia das linguas urálicas. Existen nove linguas saamis diferentes, que se falan no norte de Noruega, Suecia e Finlandia, así como na península de Kola, en Rusia. Ás veces considérase que todas as linguas saamis non son máis que dialectos dunha única lingua saami. Se ben as linguas saamis non son próximas a ningunha outra lingua do seu grupo, as súas gramáticas son similares á da lingua finesa, aínda que a sintaxe foi influenciada polas linguas nórdicas, e contan con moitos empréstitos das linguas escandinavas e da lingua rusa.
O saami setentrional é a variante máis falada e a súa área repártese entre os tres países nórdicos. Na península de Kola (Rusia) e en Finlandia fálanse variantes orientais, mentres que os dialectos meridionais son falados principalmente no centro de Noruega e no centro-norte de Suecia.
Actualmente a lingua saami é a maior lingua no interior do condado de Finnmark. Se ben case todas as persoas saami son bilingües na súa lingua saami e na lingua do país no que habitan, e a pesar de contaren con literatura propia e seren empregadas en xornais, as linguas saami teñen un uso limitado na educación e na política.
Julio Muñoz Aguilar
Julio Muñoz Rodríguez de Aguilar, marqués de Salinas, finado en Hornachuelos (Córdoba) o 21 de xullo de 1983, foi un militar e político español.
Traxectoria
Carlista. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi Xefe da Delegación de Prensa da Xunta Nacional Carlista de Guerra e despois nomeado Xefe provincial de Falange Española Tradicionalista y de las JONS de Guipúscoa. En febreiro de 1938 foi nomeado Gobernador civil da Coruña. En marzo foi nomeado membro da Junta Política de FET y de las JONS. Xunto con Pedro Barrié de la Maza, promoveu a adquisición mediante subscrición popular do Pazo de Meirás o 5 de decembro de 1938 para regalarllo a Francisco Franco. Permaneceu como gobernador até novembro de 1939. Nos anos corenta foi o primeiro Xefe da Casa Civil de Francisco Franco. Foi condecorado coa Gran Cruz do Mérito Naval en 1939.
Vida persoal
Casou con Magdalena Muguiro Frígola en 1924.
Rui Patrício
Rui Pedro dos Santos Patrício, máis coñecido como Rui Patrício, nado en Regueira de Pontes, Leiria, o 15 de febreiro de 1988, é un futbolista profesional portugués que xoga como porteiro para o Sporting Clube de Portugal da Primeira Liga. É neste club no que pasou gran parte de toda a súa carreira, debutando no primeiro equpo con tan só 18 anos e xogando preto de 300 partidos oficiais. A nivel internacional, convocado con todas as categorías inferiores, Patrício debuta coa selección absoluta en 2010. Foi o porteiro da súa selección no Mundial do Brasil 2014 e do equipo campión da Eurocopa de Francia 2016.
Sudán nos Xogos Olímpicos
O Sudán participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1960, e dende entón competiu na maioría dos Xogos Olímpicos de Verán. O país non asistiu aos Xogos de 1964 e boicoteou os de 1976 e 1980. O Sudán nunca participou nos Xogos Olímpicos de Inverno.
O Comité Olímpico Nacional do Sudán foi creado en 1956 e recoñecido polo Comité Olímpico Internacional en 1959.
Martin A. Hansen
Alfred Martin Jens Hansen, coñecido como Martin A. Hansen, nado o 20 de agosto de 1909 e finado o 27 de xuño de 1955, foi un escritor en lingua dinamarquesa. Naceu nunha familia humilde e relixiosa e fixo carreira como docente en Haslev, Dinamarca.
Costa, Soñeiro, Sada
Costa é un lugar da parroquia de Soñeiro no concello coruñés de Sada, na comarca da Coruña. Segundo o IGE, en 2011 tiña 122 habitantes (60 homes e 62 mulleres).
Serra da Pena
A serra da Pena é unha das serras do sur de Galiza, localizada no extremo meridional do concello de Calvos de Randín. Ten unha grande área de migmatitas e algúns gneis "ollo de sapo", unha intrusión de granito de dúas micas e diques de aplita e pegmatita.
Na vexetación destacan os bosques de cerquiños así como os bidueiros, salgueiros, acivros, castiñeiros ou escambróns. Forma parte do espazo declarado Zona de Especial Protección dos Valores Naturais "Baixa Limia-Serra do Xurés".
O punto de maior altitude é o Alto do Candal, con 1.424 metros sobre o nivel do mar.
Lingua búlgara
O búlgaro (български език, bǎlgarski ezik) é unha lingua indoeuropea, pertencente á familia das linguas eslavas meridionais das linguas eslavas. O búlgaro posúe grandes innovacións lingüísticas que a manteñen afastada doutras linguas eslavas.
A lingua búlgara está moi relacionada coa lingua macedonia, xeralmente recoñecida como unha lingua distinta, aínda que prevalece a opinión en Bulgaria, e en Grecia, xunto a opinión de lingüistas internacionais, de que as dúas linguas son variantes do mesmo diasistema.
Distribución xeográfica
O búlgaro é a lingua máis falada en Bulgaria. Tamén hai comunidades de falantes no Canadá, España, Grecia, Hungría, Israel, Moldavia, Romanía, Serbia, Turquía, Ucraína e nos Estados Unidos cun número aproximado de falantes nativos de 12 millóns de persoas.
Status oficial
É lingua oficial de Bulgaria, é tamén da Unión Europea a partir do 1 de xaneiro do 2007.
Olavi Virta
Oskari Olavi Ilmen, coñecido como Olavi Virta, nado en Sysmä o 27 de febreiro de 1915 e finado en Tampere o 14 de xullo de 1972, foi un popular cantante finlandés, chamado o Rei do tango finés.
Traxectoria
Gravou seiscentas cancións entre 1939 e 1966. Os seus principais éxitos foron as cancións Punatukkaiselle tytölleni, "Ennen kuolemaa", "Täysikuu", "Hopeinen Kuu" e os tangos "Satumaa" e "La Cumparsita", que foi disco de ouro. O seu repertorio inclúe cancións populares finesas, tangos, boleros e pezas de jazz.
Gañou tres discos de ouro e participou en vinte filmes. En 1972, Peter von Bagh realizou un documental sobre a súa vida.
Toño Salazar
Antonio Salazar, nado posiblemente en Cidade de Guatemala o 1 de xuño de 1897 e finado en Santa Tecla o 31 de decembro de 1986, foi un caricaturista, ilustrador e diplomático salvadoreño.
Henri Bergson
Henri Bergson, nado en París o 18 de outubro de 1859 e finado o 4 de xaneiro de 1941, foi un escritor e filósofo francés.
Traxectoria
Nado en Auteuil (París) en 1859, estuda no Liceo Condorcet e logo na Escola Tradicional, onde recibe leccións de Ollé-Laprune e de Boutroux. Ao mesmo tempo, os seus autores preferidos son Stuart Mill e sobre todo Herbert Spencer e a súa concepción evolucionista.
En 1881 é profesor no Liceo de Angers e dous anos máis tarde no de Clermont-Ferrand. Volta a París, é nomeado profesor do Liceo Henri IV, en 1889; no mesmo ano publícase o seu primeiro traballo importante, Essai sur les données inmédiates da conscience (Ensaio sobre os datos inmediatos da conciencia), ao mesmo tempo que un estudo sobre Quid Aristoteles de tolo senserit (A idea de lugar en Aristóteles). Nestes traballos apréciase como Bergson está xa convencido dunha nova concepción do tempo (entendido como «duración interna» inmediatamente captada pola nosa conciencia) onde atoparemos a solución a tantos problemas filosóficos do espírito, especialmente a cuestión da liberdade.
Sete anos despois aparece Matiere et Mémoire, no que se expón a cuestión das relacións entre o material e o espiritual, e a das súas respectivas realidades. Dende 1900 pertence ao College de France. Ese mesmo ano aparece Le rire (A risa) e a continuación algúns artigos importantes, especialmente o titulado Introduction á métaphysique (1903); ata que en 1907 publícase o seu terceiro libro, L'évolution créatrice (A evolución creadora).
En anos sucesivos aparecen novos artigos, entre os que destacan: L'intuition philosophique (1911) e un longo ensaio sobre o método redactado en 1922 e publicado, co título de Introduction, na pensée et le mouvant (O pensamento e o movente). En 1932, dá á imprenta a última das súas obras fundamentais, Les deux sources da morale et da religion. Nos anos finais da súa vida, Bergson foi achegándose cada vez máis ao catolicismo, sen chegar a converterse formalmente, debido, segundo propia confesión, a non querer, naqueles tempos de violento antisemitismo, desertar da súa orixe xudía. Morre en París o 4 de xaneiro de 1941.
O punto de partida
Cando cara a 1880 Bergson está iniciando o seu traballo filosófico persoal, as tradicións que gravitan conscientemente nel son varias. A máis directa e decisiva é a liña de filósofos da «experiencia da conciencia», aos que se adoita chamar, con denominación pouco precisa, espiritualistas. Deles, o máis próximo a Bergson é Boutroux, só 14 anos maior que el, e do que foi discípulo precisamente na época en que Boutroux mostraba a estratificación ontolóxica da realidade en capas descontinuas das que, se unhas poden explicarse mediante leis necesarias, outras só son intelixibles se se admite a continxencia. Tamén ten relación directa con Jules Lachelier, ao cal dedica en 1889 o seu primeiro Ensaio; este autor espúxose, baixo o tema do fundamento da indución, a cuestión das relacións entre necesidade e liberdade. Gran prestixio ten por entón Félix Ravaisson, de quen Bergson admira a súa sensibilidade polo individual concreto non só no mundo mecánico da natureza, senón tamén no mundo «interior» dos modos activos da conciencia. Tamén Ollé-Laprune, coa súa concepción da verdade só alcanzada nunha interiorización, inflúe no noso autor.
Pero é sen dúbida Spencer quen, co seu evolucionismo, opera máis decisivamente sobre a posta en marcha do pensamento de Bergson. Este diranos anos máis tarde, no ensaio Introduction, que partiu da impresión de que todos os sistemas filosóficos clásicos adoecían do defecto de non encartarse á realidade; só era unha excepción Spencer, pero o seu sistema pareceulle insuficiente e ao proporse reforzalo atopouse co tema do tempo, que xa sería en diante unha das motivacións centrais da súa filosofía. A sorpresa foi para Bergson comprobar que o tempo real non se podía medir e só se podía captar penetrando no dominio da vida interior do espírito. Examinaremos, a partir deste comezo, os sucesivos desenvolvementos que vai experimentando o esforzo filosófico de Bergson.
O mundo do eu
No Ensaio sobre os datos inmediatos da conciencia, Bergson expón á cuestión de se talvez o coñecemento máis directo e inmediato de nós mesmos non estará deformado polo hábito do coñecemento exterior, fundamentalmente espacial. Non debe esquecerse, e o autor explícao no Prefacio de devandita obra, que o que el busca é unha solución ao problema da liberdade, como un carácter esencial do noso eu concreto. Non será que a dificultade, tanto neste como en tantos outros problemas filosóficos, está en que falamos e pensamos unha linguaxe propia para o mundo do espazo, pero inadecuado para o mundo do eu?
Materia e espírito
No seu seguinte libro, Materia e Memoria, exponse a cuestión das relacións entre materia e espírito. Busca unha tese que non sexa nin idealista nin realista; para iso parte de que materia non significa nin cousa nin representación, senón algo que constrúe o suxeito e que denominaremos «imaxe»; entón a percepción é unha selección de imaxes que se fai non con fins especulativos, senón con vistas á acción.
Bergson está tratando de entender as relacións de corpo e espírito no home e pensa que pode logralo investigando a memoria. Atopa que esta non é a simple facultade de percibir o pasado, senón unha especie de existencia virtual que move e trata de chegar ao presente actual; é dicir, é o mesmo espírito, e o noso corpo non é senón un centro de percepcións, ou sexa, de proxectos de acción, movido polo espírito ou memoria.
Nesta obra, Bergson vai aproximándose á súa característica visión metafísica, segundo a cal o real non é nin a extensión pura, ou materia, nin a inextensión pura, ou espírito, senón «o extensivo», que inclúe a ambas sen opolas como adoita facer o noso entendemento. O real non é, tampouco, nin só necesidade absoluta, nin só liberdade pura, senón que abarca ambas. Pero estas ideas só estarán ben configuradas uns anos máis tarde.
A intuición e o método da metafísica
É en 1903, no ensaio titulado Introdución á metafísica, cando Bergson chega a precisar con máis rigor nocións que antes xa albiscara e utilizara.
En primeiro lugar, a intuición, que habería que entrecomillar para significar o sentido en que Bergson a emprega, moi diferente á acepción usual de coñecemento inmediato. Bergson diranos que hai un coñecemento relativo, desde fóra, e un coñecemento absoluto, exercido desde dentro; o primeiro opera por análise, o segundo por simpatía ou intuición. Pois ben, é «o noso eu durando» o que non pode ser captado de todo nin por imaxes nin por conceptos, como querían H. Taine, por unha banda, e os especulativos alemáns por outra; o eu propio só pode ser aprehendido mediante a intuición, que é precisamente o modo de coñecer o que está cambiando. A intuición consiste en colocarse no mesmo discorrer da duración, para desde alí alcanzar cognoscitivamente todo: cara abaixo, ata a materia; cara arriba, ata a eternidade vivente; e ese movemento da intuición cara abaixo e cara arriba é a metafísica.
Bergson non nega nunca a existencia dunha realidade exterior a nós. Pero esa realidade é entendida como mobilidade ou tendencia. Non se pode facer metafísica intentando reconstruír a calidade con conceptos (cos cales funciona a intelixencia común ou práctica e a científica, e que só captan instantáneas); para filosofar hai que investir a dirección do pensamento, levándoo a tomar «conciencia da duración». Isto é o que o pensamento grego, que filosofa desde a Idea, non alcanzou a ver. A filosofía moderna vai en sentido inverso á antiga, e sobre a idea pon a alma; pero o racionalismo e o empirismo ensimésmanse no concepto, esquecendo o carácter simbólico deste instrumento lóxico; a crítica de Inmanuel Kant vai contra eses modos de entender o coñecemento, para concluír, nunha especie de novo platonismo, como é posible a ciencia e por que non é posible a metafísica. Pero a metafísica, e isto é o que non advertiu Kant, é un coñecemento que aspira a captar progresivamente e desde dentro o propio facerse en que a realidade consiste.
A evolución creadora
Uns anos máis tarde Bergson publica a súa obra máis significativa: A evolución creadora, na que o autor expón, non tanto unha teoría evolucionista máis, canto un método que debería ensaiarse en diante. A evolución do mundo do vivente mostra que a intelixencia é algo que se vai configurando nunha adaptación cada vez máis precisa dos seres ás súas condicións de existencia. Por iso non nos serve o evolucionismo que ata agora se construíu mediante o pensamento lóxico ou conceptual e que non acerta a explicar a verdade, acabando por deixarnos perplexos ante o incognoscíbel. Hai que ir a unha explicación evolucionista na que a teoría do coñecemento sexa solidaria da teoría da vida. Así, veremos a xénese da intelixencia e, a partir dela, a xénese doutras formas de conciencia e da materia mesma. O resultado é que Bergson sitúase máis aló do mecanicismo e do finalismo, chegando, desde unha ampliación do darwinismo, a explicar a evolución por un impulso (élan) orixinal e, común de todo o vivente. Algúns críticos sinalan que non supera o panteísmo; outros defendeno.
A ética e a relixión
25 anos máis tarde Bergson aplica o seu método ao tema da moral facendo ao mesmo tempo unha filosofía da relixión. Nas dúas fontes comeza por distinguir entre a obriga natural, que consiste en presión ou compulsión, tanto máis pura canto mellor se reduce a fórmulas impersonais, e a moral aberta ou perfecta, na cal hai un «chamamento», e que se encarna nunha personalidade privilexiada que se converte en exemplo. Paralelamente no campo do relixioso Bergson enfronta a relixión estática coa relixión dinámica. A primeira -di- é a que nace como reacción defensiva da natureza contra o que podería haber de deprimente para o individuo e de disolvente para a sociedade. Relixión dinámica é en cambio a que vive o home que, en contacto íntimo co impulso vital, chega a remontarse ata o punto de onde o impulso vén. A alma capaz e digna deste esforzo nin sequera se preguntará se o principio co que está en contacto é a causa transcendente de todas as cousas ou se só a súa delegación terrea: bastaralle -di- sentir que a penetra. Este modo de entender a relixión é o misticismo, que Bergson estuda nos seus mecanismos e o seu alcance, considerando que o caso máis completo é o dos grandes místicos cristiáns, aos que admira, aínda que a súa interpretación dos mesmos non chega ao fondo e vai cara ao naturalismo.
Significación histórica e influencias
Os seguidores directos de Bergson non foron moitos; poderiamos citar a Le Roy (1870-1954) ou Jacques Chevalier (1882-1962), pero o bergsonismo tivo ampla resonancia posterior. Bergson foi quizais o pensador máis característico dunha xeración de filósofos rigorosamente coetáneos, pertencentes a liñas diversas, pero profundamente afíns, tales como Henri Poincaré (1854-1912) e Emile Meyerson (1859-1933), críticos da ciencia, e os pragmatistas norteamericanos, con quen tivo directa relación, así como Edmund Husserl e Georg Simmel, con quen, en cambio, non conectou. Tamén resulta notable o feito da escasa resonancia que teñen en Bergson as tendencias idealistas derivadas do tronco hegeliano. Debe sinalarse, para rematar, que cara a 1914 apareceron as primeiras críticas ao «mobilismo» de Bergson (poden citarse certas obras de Julia Benda, René Berthelot e o estudo que Jacques Maritain escribiu sobre a filosofía bergsoniana, e na que sinala os límites do seu pensamento filosófico xulgándoo desde a metafísica tomista). No terreo relixioso influíu nalgúns representantes do modernismo teolóxico.
Xavier Alcalá
Francisco Xavier Alcalá Navarro, máis coñecido como Xavier Alcalá, nado en Miguelturra (Cidade Real) o 19 de agosto de 1947, é un escritor galego.
Traxectoria
Traballou como auxiliar de laboratorio en Generale di Telefonia de Elettronica (1973-74), foi enxeñeiro de mantemento en Onuba (Teledyne Isotopes) (1974-75), director técnico rexional da Compagnie Xeral de Radiologie (Thomson-CSF) (1975-77), delegado rexional de Hispano Electrónica (1977-81), director comercial de Gaélico (1981-84), delegado técnico-comercial de Sintel (1984-86), director técnico da Corporación de Radio e Televisión de Galicia (1986-88), subdirector de Sintel Noroeste (1988-94), consultor asociado a Lógica Sistemas de Información (1994-95), director técnico do Centro de Innovación e Servizos de Galicia (1995-2003), conselleiro de Emetel Sistemas e asesor de Tecnoloxías da Información e a Comunicación do Centro de Innovación e Servizos de Galicia. .
Foi o primeiro presidente da AGAL. Escribiu cancións para Andrés do Barro, como "Teño saudade", "A uns ollos verdes" , "Rapaciña" ou "Fogar de Breogán".
Vida persoal
É irmán do arquitecto Alfredo Alcalá. Ten tres fillos: Santiago (1975), Luis (1978) e Inés Alcalá Baillie (1981).
Especia
miniatura|300px|Especias nun mercado de [[Marrocos.]]
Especia é o nome xenérico dado a certas plantas que se empregan para preservar ou sazonar os alimentos ou para aromatizar bebidas; tamén reciben a denominación de condimentos aromáticos. Tecnicamente considéranse especias as partes duras, como as sementes ou codias, de certas plantas aromáticas (árbores, plantas herbáceas ou outras), así como, noutros casos, as raíces ou os froitos, en tódolos casos tralo desecamento, mentres que baixo o nome de herbas aromáticas se clasifican as follas e talos dalgunhas plantas herbáceas; ademais, estas poden utilizarse en fresco. Na práctica, especias e herbas aromáticas tenden a considerarse sinónimos.
Clasificación
As herbas e as especias poden clasificarse en dous grupos: as que modifican tanto o sabor como o aspecto dos alimentos, grupo no que estarían o azafrán, a canela, o tomiño e o romeu, entre outros; e as que excitan o padal, entre as que se atopan a pementa, o pemento, a noz moscada e as diversas variedades de chiles. A cantidade de pratos que se poden cociñar cunhas e con outras, tanto soas como mesturadas, é moi elevada; isto fai que as distintas cociñas de cada cultura adquiran un toque característico.
Uso gastronómico
miniatura|250px|esquerda|Febras de azafrán Poden usarse na cociña frescas ou secas, soas ou mesturadas, enteiras ou moídas. Utilízase a cortiza, as flores (agromos, extremos floridos ou só os estigmas), froitos (maduros ou non), sementes (enteiras ou non), follas, bulbos ou rizomas.
Pódense conxelar sen problema, como tal ou englobadas en pedras de xeo que se engaden ó prato. Aconséllanse a súa adición ó final da preparación culinaria, deixando pousar logo o prato para que desprendan todo o seu aroma.
Debido ás súas propiedades aromatizantes é posíbel que alimentos insípidos ou desagradábeis, aínda que moitas veces nutritivos, pasen a ser saborosos sen perderen as súas propiedades nutritivas. Moitas delas deben tomarse con precaución xa que poden resultar tóxicas en concentracións elevadas. Algunhas presentan compostos incapaces de seren absorbidos polo organismo, sendo eliminadas directamente; outras son destruídos polos propios enzimas dixestivos.
A súa capacidade para potencia-lo sabor permite que se consigan grandes efectos aromáticos e sápidos nos alimentos con cantidades moi pequenas. As especias non adoitan posuír elementos nutricionais, salvo nalgúns casos nos que posúen minerais, como o calcio ou o ferro, ou algunha vitamina, pero non é o seu posible valor nutritivo a razón do seu uso na cociña. Moitas veces adoita ser importante o efecto que teñen sobre o apetito.
Existen no mercado sucedáneos de especias (o máis coñecido é o sucedáneo do azafrán ou colorante alimentario), elaborados con fariñas, féculas, aceites vexetais e colorantes sintéticos.
Vantaxes e inconvenientes
Pero tamén poden presentar algúns inconvenientes:
Outros usos
Ademais do seu uso culinario, as herbas e mais as especias foron grandes aliadas da medicina e dos curandeiros, ademais de ser empregadas en rituais primitivos de bruxería. Antes da xeneralización da fabricación e do emprego de medicamentos adoitábanse prescribir remedios elaborados con herbas, moitas veces eficaces, que en ocasións serviron para a realización ou a obtención de determinados compostos presentes nalgúns medicamentos.
Especias tradicionais
As especias tradicionais son as que proveñen principalmente das sementes, froitos, flores ou codias secas. Segundo a parte da planta utilizada son:
As mesturas de diferentes especias dan lugar a outro tipo de condimento, tales como: miniatura|250px|Curry nun bazar de [[Istambul]]
As herbas aromáticas, consideradas especias nalgunhas clasificacións, proveñen de follas de plantas pero só perfuman a comida. Non son tan valoradas como as especias xa que o seu cultivo é doméstico e relativamente doado, podendo facerse nunha horta ou xardín pequeno.
José María Ruiz Gallardón
José María Ruiz Gallardón, nado en Madrid o 2 de maio de 1927 e finado na mesma cidade o 17 de novembro de 1986, foi un político, avogado e profesor universitario español.
Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón
Pacios de Veiga é un lugar pertencente á parroquia da Ferreirúa, no concello da Pobra do Brollón, provincia de Lugo. Contaba en 2008 con 78 habitantes (34 homes e 44 mulleres), repartidos en tres lugares: O Corral, O Lugar e Pigüeiro.
José María Ruiz Gallardón
Traxectoria
Foi na última etapa vicepresidente de Alianza Popular, e previamente fora secretario xeral de Acción Regional. É pai do político conservador do Partido Popular Alberto Ruiz-Gallardón.
Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón
Pacios de Veiga está atravesado polo río Cabe e aínda se conservan numerosos muíños antigos de moer cereais.
Historia
Do seu pasado importante quedan vestixios na Casa Prior. O Mosteiro da Madalena de Sarria, tivo nesta aldea unha granxa e un convento da orde dos Cóengos Regulares de San Agustín, frades que se dedicaban a producir viño.
Segundo aparece nun dicionario de 1850, a aldea pertencía á parroquia de Santalla de Rei, así como as súas dúas serras: a de Pacios e a de Portocabe.
Horario de verán
300px|miniatura|Uso do horario de verán {{Legend|#1a80e6|Usado actualmente}} {{Legend|#ef690a|Non usado actualmente}} {{Legend|#c00000|Non usado nunca}} O horario de verán é a convención pola que se adiantan os reloxos para que as tardes teñan máis luz diúrna e as mañás menos. Normalmente os reloxos adiántanse unha hora a principios da primavera e atrásanse en outono (na UE faise o último domingo de marzo e o último domingo de outubro). Moitas culturas antigas, en cambio, alongaban as horas diúrnas no verán. O horario de verán moderno estableceuse por primeira vez en 1916 durante a primeira guerra mundial para aforrar carbón. A pesar das controversias, moitos países empregárono desde entón. En Galicia, pola súa situación xeográfica dentro da UE, a diferenza respecto da hora solar é de dúas horas no inverno e tres no verán.
Engadir tempo de luz diúrna ás tardes beneficia o comercio, a práctica deportiva e outras actividades que se benefician da presenza de luz tras a xornada laboral pero pode ocasionar problemas á agricultura e a outras ocupacións que dependan do tempo solar. O incremento de luz vespertino ao parecer diminúe os accidentes de tráfico, pero os seus efectos sobre a saúde e o crime están menos claros. Dise que mediante o horario de verán afórrase enerxía eléctrica ao reducirse a necesidade de iluminación artificial, pero as evidencias que o apoian son febles.
Orixe
miniatura|Antiga [[clepsidra ou reloxo de auga. Unha serie de engrenaxes fan virar un cilindro que indica a lonxitude das horas segundo a data.]] Algunhas civilizacións antigas, como a exipcia e a romana, axustaban os horarios ao sol con gran flexibilidade, polo común dividían o tempo de luz solar en doce horas de igual duración, e como consecuencia as horas de luz eran máis longas no verán, o que se pode reflectía por exemplo nas clepsidras romanas que tiñan diferentes escalas para os diversos meses do ano: na latitude de Roma, a terceira hora tras raiar o sol, a hora tertia, comezaba ás 09:02 segundo o horario moderno e duraba 44 minutos no solsticio de inverno mentres no verán comezaba ás 06:58 e tiña unha duración de 75 minutos. miniatura|esquerda|[[William Willett]]
O primeiro que propuxo algo semellante ao horario de verán moderno foi o entomólogo George Vernon Hudson, quen en 1895 presentou un artigo na Sociedade Filosófica de Wellington no que propuña un axuste de dúas horas no verán e despois de considerable interese no seu país, Nova Zelandia publicou en 1898 un novo artigo. En 1907 o empresario inglés William Willett publicou un artigo no que propuña adiantar unha hora os reloxos durante os meses de verán, proposta que se presentou na Cámara dos Comúns e que foi moi debatida en 1908 e 1909 pero que non se converteu en lei.
Foi no decurso da primeira guerra mundial cando Alemaña e Austria-Hungría adoptaron o horario de verán o 30 de abril de 1916, e pouco despois o Reino Unido tomou a mesma medida entrando en vigor o 21 de maio dese ano, outros países europeos seguiron a mesma política e os Estados Unidos adoptouno en 1918.
Nos anos que seguiron á guerra moitos países abandonaron o horario de verán, aínda que uns poucos seguiron a mantelo, como o Canadá, Reino Unido, Francia ou Irlada. Nalgúns países volver ao sistema durante algúns períodos nas décadas seguintes, e especial durante a segunda guerra mundial. Na década de 1970 como consecuencia da crise enerxética gran parte dos países volvérono a adoptar.