cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ceuta
Historia
Tras a morte do rei Sebastián, o Reino de Portugal incorpórase á monarquía hispánica (1580). En 1640 Ceuta non segue a Portugal na súa secesión, preferindo manterse baixo a soberanía de Filipe IV, pero decide manter as armas de Portugal no seu escudo e na súa bandeira.
En 1656 concédese á cidade Carta de Natureza e engade o título de Fidelísima aos que xa ostentaba de Nobre e Leal.
En 1668 o Tratado de Lisboa asinado entre España e Portugal recoñece a soberanía española sobre Ceuta.
En 1694-1724 prodúcese o asedio de Mulay Ismaíl, Sultán de Marrocos.
En 1704, tras ser cercada por terra, Ceuta resiste á Armada inglesa que tomou Xibraltar. Os marroquís atacan a cidade por terra mentres unha frota anglo-holandesa cañonea e intenta o desembarco na cidade. Prodúcense asedios continuos por parte de Marrocos en 1725-1728, 1732, 1757 e 1790-1791.
En 1812 a Xunta da Cidade convértese no Concello Constitucional. miniatura|200px|Plano de Ceuta no [[século XIX.]] En 1859-1860 prodúcese a guerra de África e un aumento dos límites da cidade.
En 1912 procédese á supresión do Penal e instáurase o Protectorado Español de Marrocos na súa zona norte.
En 1925, Ceuta independízase da provincia de Cádiz por Real Decreto de 4 de agosto.
En 1936 comeza a guerra civil. A sublevación, levada a cabo por tropas do tenente coronel da Lexión, Juan Yagüe, impúxose en Ceuta na madrugada do 17 ao 18 de xullo, sen atopar gran resistencia. Militares leais ao goberno e personalidades da Fronte Popular, como o alcalde, Antonio López Sánchez-Prado, foron posteriormente fusilados tras ser sometidos a simulacros de xuízos. Ceuta tivo grande importancia nos primeiros meses da contenda, como punto de paso do Exército do Norte de África na ocupación da Península.
En 1956 chega a Independencia de Marrocos (fin do Protectorado) e Ceuta serve como base de repregamento das forzas que estaban destinadas no territorio emancipado.
En 1978 a Constitución española, como outras anteriores, recoñécea como territorio compoñente da nación española, integrándoa no novo modelo de organización territorial, coa previsión da posibilidade de constituírse en Comunidade Autónoma.
En 1995 promúlgase o Estatuto de Autonomía da cidade. Ceuta, xunto con Melilla, alcanza o status de cidade autónoma.
O 5 de novembro de 2007 foi visitada por Xoán Carlos I e Sofía de Grecia. Había oitenta anos que un monarca español non visitaba oficialmente Ceuta.
Demografía
Ceuta ten 74.093 habitantes actualmente, os máis son de orixe española, tamén ten poboación árabe de orixe marroquí, e dalgúns inmigrantes xibraltareños.
Linguas: O idioma oficial é o castelán, aínda que se fala tamén o árabe na súa variante marroquí; Ceuta en árabe pronúnciase Sebta, do latín Septum, sete,سبتة (o árabe non ten "p").
O seu xentilicio é ceutí.
Economía
Na economía de Ceuta destaca o enorme peso que ten nela o sector terciario. Apenas existe nin agricultura nin gandería, polo que a pesca é a única actividade de importancia no sector primario. A accidentada orografía e a escaseza de auga, enerxía e materias primas impediron un maior desenvolvemento da cidade. Así mesmo, tanto o sector secundario como o da construción son moi restrinxidos debido á carestía de territorio, a pesar de que este último sector coñeceu un notable desenvolvemento durante os últimos anos. Ceuta, do mesmo xeito que Melilla, ten o status de porto franco. Así mesmo, ten unha serie de vantaxes fiscais, como bonificacións nalgúns impostos. Non está constituído o IVE, e élle devolto o 50% do capital en impostos directos.
Transporte e comunicacións
miniatura|Costa de Ceuta miniatura|250px|Barco de [[EuroFerrys no Porto de Ceuta.]]
Desde a península
A cidade de Ceuta está conectada co resto de España soamente a través do porto e o heliporto de Alxeciras e o aeroporto de Málaga-Costa do Sol. Desde o primeiro parten ferrys de catro empresas distintas ata o porto de Ceuta. O traxecto ten unha duración aproximada de 45 minutos e se efectúan entre 15 e 20 travesías diarias entre as 6:00 h. e as 23:00 h. Desde Málaga e Alxeciras opera un servizo de helicóptero de pasaxeiros ata o Heliporto de Ceuta. Este servizo efectúa na liña Ceuta-Málaga catro traxectos diarios en cada sentido desde as 7:15 h da mañá ata as 20:15 h., cunha duración de 35 minutos; mentres que o traxecto entre Alxeciras-Ceuta transcorre en 7 minutos. Tanto desde Málaga como desde Alxeciras parten trens e autobuses cara a diversos puntos de España, sendo posible desprazarse ata Madrid e Barcelona en tren de alta velocidade desde a malagueña Estación de Málaga - María Zambrano.
Desde Marrocos
Desde Marrocos, o único medio de transporte para desprazarse a Ceuta é en vehículos privados ou cruzando a pé a fronteira. As principais cidades marroquís máis próximas son Tetuán, situada a 40 km, e Tánxer, a 68 km
Desde Rabat e Casablanca a viaxe en coche ata Ceuta require ao redor de 4 h.
Transporte urbano
O transporte urbano está servido por 9 liñas de autobús, que realizan os seguintes percorridos:
Goberno e administración
A máxima autoridade política é o Alcalde-Presidente, representado dende 2001 por Juan Jesús Vivas, do PP.
Turismo
150px|miniatura|Mesquita Muley El Mehdi. miniatura|Faro Punta Almina.
Fútbol
A cidade de Ceuta tivo varios equipos representativos ao longo da súa historia. O primeiro en destacar foi o Ceuta Sport, fundado en 1932 e que en 1941 cambiou o seu nome a Sociedad Deportiva Ceuta. Foi o club máis laureado do Campionato Hispanomarroquí, así como o primeiro equipo ceutí en participar na Copa do Rei e en alcanzar a liga de Segunda División, chegando a disputar o ascenso a Primeira. En 1956 fusionouse co Atlético Tetuán e formou o Club Atlético de Ceuta, que tamén xogou varias tempadas na Segunda División de España, disputando nunha ocasión o ascenso a Primeira División. O equipo caeu a categorías rexionais a finais da anos 1960.
En 1970 creouse a Agrupación Deportiva Ceuta, que chegou a competir unha tempada na Segunda División de España, antes de desaparecer en 1992 por problemas económicos. En 1996 fundouse a Asociación Deportiva Ceuta, que nunca superou a Segunda División B, malia xogar en varias ocasións a promoción de ascenso. En 2012 desapareceu e parte da directiva, xogadores e equipo técnico pasaron ao Atlético Ceuta, fundado en 1956. Este último posteriormente pasou a chamarse Agrupación Deportiva Ceuta Fútbol Club e actualmente é o máximo representante da cidade, xogando na Terceira División.
Condado de Napa
O condado de Napa (en Napa County) é un dos 58 condados do estado de California, nos Estados Unidos. No ano 2010 tiña unha poboación de 136.484 habitantes e unha densidade de poboación de 67 persoas por quilómetro cadrado. A sede do condado é a cidade de Napa.
É coñecido por ser unha das zonas con maior produción de viño dos Estados Unidos.
Azolla nilotica
Azolla nilotica é unha especie de pteridófita (fentos ou fieitos) da clase das polipodiópsidas, orde das salviniales e familia das salviniáceas, unha das sete comprendidas no xénero Azolla.
É un pequeno fieito acuático flotante de distribución africana que posúe, como as demais especies do xénero, unha alga simbionte (unha cianobacteria do xénero Anabaena,  A. azollae) que fixa o nitróxeno.
Como outras salviniáceas é unha planta invasora.
Filmes de Turquía propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|O director turco [[Nuri Bilge Ceylan presentou cinco dos seus filmes ó Óscar ó mellor filme internacional.]] Turquía presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende o ano 1964, e de xeito regular dende 1989. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Turquía para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Margaret W. "Hap" Brennecke
Margaret W. "Hap" Brennecke, nada en 1911 en Emmaus (Pensilvania) e finada en 2008, foi unha química especialista en metalurxia e a primeira muller enxeñeira soldadora que traballou no Laboratorio de Materiais e Procesos do Centro de Voo Espacial Marshall da NASA, contribuíndo ao programa de foguetes Saturno.
Traxectoria
Brennecke licenciouse en química na Universidade Estatal de Ohio e posteriormente estudou metalurxia no Instituto Tecnolóxico Carnegie, a Universidade de Pittsburgh e a Universidade de California, Os Ánxeles. Posteriormente, traballou durante 22 anos na Aluminum Company of America, onde, como investigadora metalúrxica, identificou materiais para vehículos militares e proxectos de enxeñaría utilizados na segunda guerra mundial.
En 1961, Brennecke incorporouse á NASA, onde traballou no programa de foguetes Saturno como experta en soldadura, achegando a súa experiencia centrada nos procesos de soldadura por arco de tungsteno con gas e gas inerte metálico. As responsabilidades de Brennecke incluían a selección de materiais e técnicas para a construción dos foguetes, especialmente os depósitos de combustible crioxénico. Máis adiante na súa carreira, desempeñou un papel similar na elección de materiais e técnicas para o Spacelab e os foguetes impulsores do transbordador espacial.
O alcume de Brennecke, "Hap", foi elixido en parte pola súa neutralidade de xénero, e como un "termo medio entre a cortesía dos tempos e a informalidade" do equipo de enxeñeiros da NASA.
Joyce Allan
Joyce Allan, nada o 8 de abril de 1896 e finada o 31 de agosto de 1966, foi unha conquilióloga, conservadora no Museo Australiano e ilustradora científica.
Primeiros anos e educación
Allan naceu como Catherine Mabel Joyce Allan o 8 de abril de 1896 en Balmain, Sydney. Foi a oitava filla de Florence Fountain Allan, de solteira Hesketh, e Joseph Stuart Allan.
A educación de Allan foi inicialmente privada, pero a continuou asistindo ao Fort Street Girls' High School. Durante o seu tempo no Instituto (High School) visitou a miúdo o Museo Australiano e clasificaba cunchas para Charles Hedley.
Carreira
miniatura|275px|Allan examinando espécimes no Museo Australiano miniatura|275px|Moluscos de Nova Zelandia, por Joyce K. Allan
Joycr Allan foi nomeada empregada temporal no Museo de Australia en febreiro de 1917 e traballou como asistente de Charles Hedley. Inicialmente foi a responsábel de colaborar na conservación da colección de conquilioloxía, así como de subministrar ilustracións para artigos científicos escritos polo persoal do museo. Allan era un artista talentosa, e expuxo obras de arte na Royal Art Society of New South Wales. A medida que pasaba o tempo adquiriu máis experiencia en moluscos e comezou a escribir artigos científicos. Asinou tanto as súas obras de arte como os seus traballos científicos como "Joyce K. Allan". A maioría dos seus artigos publicados estaban relacionados coa subclase dos opistobranquios.
En 1920 Allan obtivo un posto permanente no Museo e, tras a dimisión de Hedley en 1924, foi a responsáble da sección de conquilioloxía do Museo de Australia, con Tom Iredale como asistente. En 1925 as posicións de Allan e Iredale foron invertidas.
Ademais de escribir artigos científicos sobre moluscos, Allan escribiu artigos no Australian Museum Magazine, e contribuíu á Australian Encyclopaedia. Tamén dictou conferencias.
Allan apareceu frecuentemente como tema de artigos en xornais e revistas, non só como resultado de ser unha muller científica, senón tamén polo seu talento para a comunicación científica.
En 1931 Allan foi nomeada para o posto de asistente científico. Durante a segunda guerra mundial traballou nos Servizos Nacionais de Emerxencia e foi nomeada asistente do superintendente de precaucións contra ataques aéreos. En 1943 Joyce Allan foi elixida membro da Royal Zoological Society of New South Wales e, ao facelo, converteuse na primeira muller en acadar este honor. En 1944 volveu ao Museo de Australia e, tras a xubilación de Tom Iredale, foi escollida para sucedelo.
A principios de 1949 Allan foi nomeada conservadora de cunchas no Museo e, mentres ocupaba ese cargo, asistiu ás reunións da Asociación Australiana e Nova Zelandesa para o Avance da Ciencia. Nese ano tamén asistiu ao "Pacific Science Congress" en Nova Zelandia e, en 1953 viaxou a Copenhague para asistir ao "International Congress of Zoology".
En 1950 Allan escribiu Australian Shells, o primeiro libro que tenta describir a maioría dos moluscos australianos. Foi moi ben considerado tanto pola comunidade científica como polos coleccionistas de moluscos.
Joyce Allan retirouse do seu posto no Museo de Australia en xuño de 1956 como consecuencia de sufrir unha enfermidade. Porén, foi nomeada zoóloga honoraria e, como tal, continuou traballando de xeito voluntario no Museo. Tamén foi autora doutros textos científicos. Non foi até 1962 cando deixou de traballar en calquera función no Museo.
Morte
Joyce Allan morreu o 31 de agosto de 1966 aos 70 anos en Mosman, dunha enfermidade cerebrovascular, e foi incinerada. O seu marido sobreviviu.
Epónimos
Polo menos tres moluscos, un peixe e un insecto foron nomeados en honor de Allan. Estas especies inclúen:
Pedro Voces Canóniga
Pedro Voces Canóniga, nado en Vilaboa (Cacabelos) e finado en Vilavella (Triacastela) o 12 de novembro de 1943, foi un guerrilleiro antifranquista.
Traxectoria
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Formou parte cos seus irmáns Salvador e Demetrio dun grupo chamado Os Pitaciegas activo preto da aldea de Quilos (Vilafranca do Bierzo). En abril de 1942 participou no congreso de Ferradillo no que se fundou a Federación de Guerrillas de León-Galicia. Foi abatido pola Garda Civil en Vilavella o 12 de novembro de 1943 xunto con Félix Yáñez González e Antonio Vega Guerrero. O outro membro do grupo, Ovidio Peláez Rodríguez, logrou fuxir, pero morreu uns meses despois durante un combate na provincia de León.
Vitiaz (1939)
O Vitiaz (en ruso Витязь) é un buque de investigación oceanográfica que foi construído como barco de pasaxe en 1939 pola Deutsche Schiff-und Maschinenbau AG, en Bremen, Alemaña, denominado Mars (Marte), para a Neptun Line, Brema.
Durante a segunda guerra mundial serviu na Kriegsmarine, sendo capturado polo Reino Unido en 1945. Pasou a chamarse Empire Forth para o Ministerio de Transportes de Guerra (MoWT) británico.
En 1946 foi asignado á Unión Soviética en virtude dos termos dos acordos de Potsdam, e pasou a denominarse Ecuador (en ruso, Экватор) e despois foi rebautizado como Almirante Makárov (en ruso, Адмирал Мака́ров).
Descrición
Cando se rexistrou no Reino Unido en 1945, o barco tiña unha eslora de 101,50 m, unha manga de 14,50 m e un puntal de 4,72 m. O seu calado era de 5,84 m. O seu arqueo era 2471 TAB (toneladas de arque bruto) e 1821 TRN (toneladas de rexistro neto).
O barco era impulsado por dous motores diésel de acción única de dous tempos, que tiñan sete cilindros de 62 cm de diámetro con 115 cm de carreira, con hélices de duplo parafuso. Os motores foron construídos por Friedrich Krupp Germaniawerft, en Kiel. Estes motores tiñan unha potencia de 3 000 CV, e podían impulsar á nave a unha velocidade de 14 nós (26 km/h).
Historia
O barco foi construído co número 614 en 1939 no estaleiro Deutsche Schiff- und Maschinenbau AG en Bremen, Alemaña, e bautizouse co nome de Mars (Marte), para a Neptun Line, de Bremen. Foi botado en agosto de 1939 en Bremen. O seu porto de rexistro foi Bremen.
O Mars foi operado pola Neptun Line. Contaba cunha tripulación de 38 efectivos, e aloxamento para 12 pasaxeiros.
A nave foi requisada en 1940 pola Kriegsmarine, pero foi devolta á Neptun Line no transcurso dese mesmo ano. Foi requisada novamente en 1942, e reconvertido nun barco hospital para uso militar. O 13 de decembro de 1943, o Mars foi severamente danado nun ataque aéreo sobre Bremen pola Oitava Forza Aérea dos Estados Unidos.
O barco axudou na evacuación de cidadáns alemáns de Königsberg e Pillau (hoxe Baltisk, no óblast de Kaliningrado). Entre xaneiro e abril de 1945, transportou a 20 000 persoas. O Mars foi probabelmente o último barco importante en abanonar Pillau con destino a Copenhague.
En maio de 1945, o Mars foi capturado en Copenhague, Dinamarca, e transferido ao Ministerio de Transportes de Guerra do Reino Unido, pasando a chamarse Empire Forth. Asignáronlle as letras de código GLTZ e o número oficial do Reino Unido 169468. O seu porto de rexistro foi cambiado a Londres. Operou baixo a dirección da Prince Line Ltd.
miniatura|220px|Selo de correos da URSS de 1959 que representa ao Vitiaz.
Máis tarde pasou a chamarse Almirante Makárov (en ruso, Адмирал Мака́ров). O barco foi reconvertido nun buque de investigación nos anos 1947-48 para o Instituto Shírshov de Oceanoloxía, da Academia de Ciencias da URSS. Estes traballos leváronse a cabo en Leningrado, Odesa, Riga e Vladivostok, na Unión Soviética, e tamén en Wismar, na Alemaña ocupada polos aliados. Durante a reconversión, o barco foi alongado e equipado con modernos laboratorios e aloxamentos, polo que as súas novas medidas foron de 109,44 m de eslora, 14,56 m de manga e un puntal de 5,86 m. O seu desprazamiento foi de 5 710 t. En 1949 pasou a chamarse Vitiaz (en ruso: Витязь).
O Vitiaz estaba rexistrado no porto de Vladivostok. Fixo 65 viaxes de investigación oceanográfica cubrindo 800 000 millas náuticas (1 500 000 km). En agosto de 1957 mediu a profundidade da fosa das Marianas: 11 022 m. O 29 de maio de 1958, o Vitiaz encontrabáse a 2 000 millas náuticas (3 700 km) ao oeste das illas Marshall cando detectou radioactividade na chuvia a niveis que eran prexudiciais para a saúde humana. O 7 de novembro de 1960, informouse que o Vitiaz fora atacado no mar Arábigo por un Grumman S-2F do portaavións USS Essex. A Mariña dos Estados Unidos negou que o avión atacara ao barco, que simplemente comprobara a súa identidade. A principios da década de 1960, ao Vitiaz asignóuselle o número IMO 5382609.
Abelardo Macías Fernández
Abelardo Macías Fernández, coñecido como Liebre, nado en Lago de Carucedo (Carucedo) en 1912 e finado en Vilasinde (A Veiga de Valcarce) o 17 de marzo de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista.
Traxectoria
Militante da Confederación Nacional do Traballo (CNT), cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 organizou un grupo de resistencia que operou na comarca do Bierzo, na zona de Carucedo e Borrés, do que formaron parte Enrique Oviedo Blanco "Chapa", José Blanco "Palitos", Manuel Álvarez Martínez "Gaitero" e Gilberto Cuadrado Soto. Foi acusado pola Garda Civil de ser o responsable da execución de oito persoas (Roque Carujo Bello, Laurentino Bello Gómez, Benigno Cobo Gómez, Serafín Álvarez González, Rosa Moldes, Luisa Cobo Moldes, Ginés Gómez Losada e Salustiana Franco) en Lago de Carucedo o 17 de marzo de 1939. En xullo de 1940 formou parte dun grupo con Manuel Girón Bazán, Marcelino de la Parra Casas, José Vega Seoane, Enrique Oviedo e Eduardo Pérez Vega, que intentou pasar a Portugal, pero foi interceptado por axentes portugueses e tivieron que regresar e continuar a loita armada.
En 1948, cando a maior parte dos guerrilleiros superviventes decidiron pasarse a Francia, Macías permaneceu para continuar a loita no Bierzo, refusando entrar no Exército Guerrilleiro de Galicia controlado polo PCE. A finais de 1948, con Hilario Álvarez Méndez, Victorino Nieto Rodríguez e Alpidia García Moral, chegou á zona fronteiriza entre as provincias de León e Lugo. Produto dunha delación o grupo foi cercado en Vilasinde (A Veiga de Valcarce) o 17 de marzo de 1949, Abelardo, Hilario Álvarez e Alpidia García foron abatidos, mentres que Oliveros Fernández Armada e Victorino Nieto conseguiron fuxir.
A súa irmá Julia Macías sufriu varios anos de cárcere e diversas humillacións.
2001: Unha odisea do espazo
2001: Unha odisea do espazo (en 2001: A Space Odyssey) é un filme británico-estadounidense de ciencia ficción producido e dirixido por Stanley Kubrick que foi estreado en 1968. O guión, escrito por Kubrick e Arthur C. Clarke, está parcialmente baseado na historia curta de Clarke "The Sentinel". Posteriormente, Clarke escribiu a novela 2001: A Space Odyssey, que foi publicada pouco despois da estrea. Conta a historia dunha viaxe a Xúpiter coa computadora Hal despois do descubrimento dun misterioso monólito negro que afecta á evolución do home. No filme trata os temas do existencialismo, a evolución humana, a tecnoloxía, a intelixencia artificial e a vida extraterrestre. Destaca pola súa exactitude científica na descrición dun voo espacial, polos seus efectos especiais pioneiros e pola súa ambigua imaxinería. Emprega o son e un diálogo mínimo no canto das técnicas narrativas tradicionais e a banda sonora está formada por obras da música clásica como Danubio Azul e Also sprach Zarathustra.
Financiado e distribuído polo estudio estadounidense Metro-Goldwyn-Mayer, 2001: A Space Odyssey foi rodado e editado case na súa totalidade en Inglaterra, empregando as instalacións da subsidiaria de MGM, "MGM British" e os Estudios Shepperton, escollidos pola súa maior capacidade de profundidade de son. A produción foi subcontratada á produtora de Kubrick e tívose en conta que o filme fose suficientemente británico para que tivese dereito de subvención de Eady Levy. Tendo rodado outros dous filmes en Inglaterra, despois de 2001: A Space Odyssey, Kubrick decidiu asentarse alí permanentemente para as súas rodaxes.
Foi estreada en galego pola Televisión de Galicia o 9 de maio de 2009.
Sinopse
O filme está dividido en catro capítulos, ou apartados, que representan tres épocas diferentes no tempo. Os capítulos aparecen de xeito cronolóxico comezando no pasado e finalizando no futuro sen pasar polo presente (tendo en conta que o filme estreouse no ano 1968). Cada capítulo, bardante o segundo, vén precedido por un título. O filme comeza coa Terra ascendendo sobre a Lúa, e co Sol á súa vez ascendendo sobre a Terra, todos aliñados. A imaxe está acompañada da peza Also sprach Zarathustra de Richard Strauss.
O amencer do home
Hai uns catro millóns de anos, un grupo de primates fan vida cotiá nunha árida sabana: vagan na procura de alimento e conviven de forma pacífica. Despois un dos membros da manda é atacado por un leopardo.
A manda comeza a disputar con outro grupo de primates pola auga dunha poza e polo espazo vital, pero sen chegaren ao contacto físico. Despois, os primates temen a escuridade nocturna e os seus depredadores, descansando con sono nervioso no fondo dun pequeno covo.
Nun amencer, un dos primates esperta e encontra fronte ao refuxio un monólito negro, un bloque ortoédrico perfecto de varios metros de altura que provoca a alarma no grupo e un primeiro momento de confusión e medo. Aos poucos, vanse achegando ao obxecto, e rematan acariciándoo.
No seguinte plano un dos simios decátase de que pode usar un óso como ferramenta e arma, incluíndose flashbacks do monólito, dando a entender que este motivou certos cambios na conduta dos primates e que lles deu certo grao de conciencia sobre os recursos dispoñibles para sobrevivir, sendo capaces de matar animais e comer carne. Outra mañá, arrebatan o control da charca á outra manda, matando no proceso ao líder rival. Exultante coa vitoria, o primate vencedor lanza o óso ao aire.
Ten lugar entón unha enorme elipse temporal na narración: o óso que ascende no aire convértese nunha nave espacial que vai da Terra á Lúa no ano 1999.
TMA-1 (Anomalía Magnética de Tycho no. 1)
En 1999 o doutor Heywood Floyd viaxa da Terra á Lúa. Primeiro vai nun avión-foguete que o leva até unha estación espacial en órbita. A manobra de aproximación é unha coreografía espacial coa música de Danubio Azul de Johann Strauss (fillo). Na estación espacial as actividades desenvólvense nos aneis exteriores circulares, que posúen gravidade debido á forza centrífuga da rotación do conxunto, mentres que na parte central, onde está o hangar para as naves, esta rotación non provoca gravidade. Durante a estancia, o doutor Floyd realiza unha videoconferencia coa súa filla na Terra e ten un encontro con científicos doutros países (algúns da URSS), que lle preguntan sobre a estraña incomunicación coa base estadounidense de Clavius, e se son certos os rumores que apuntan a unha epidemia nela. Despois o doutor Floyd continúa a viaxe á Lúa, facéndose a aterraxe de novo co Danubio Azul soando.
miniatura|Cráter Tycho.
O doutor Floyd viaxou para facerse cargo da investigación do descubrimento dun monólito negro de perfecta forma ortoédrica (a mesma clase de monólito que apareceu na escena inicial) e superficie lisa, enterrado no cráter Tycho e descuberto durante unha análise magnética da superficie lunar, polo que foi bautizado TMA-1 (Tycho Magnetic Anomaly #1 ou Anomalía magnética de Tycho número 1).
O monólito resístese a calquera tipo de análise da súa estrutura ou das súas características, e tampouco demostra ningún tipo de actividade. Porén, considérase obvio que foi fabricado por unha civilización extraterrestre avanzada, que fora enterrado intencionadamente e que era a primeira proba real da existencia de vida extraterrestre, polo que de momento se debía manter en segredo. Trala chegada do grupo do doutor Floyd até a escavación, marabillándose ao ver e tocar algo tan perfecto, plano e insondable, comeza a amencer nesa parte da Lúa, e o monólito, ao recibir o primeiro raio de Sol des que fora enterrado, emite unha potente sinal acústica que deixa atordados os presentes.
Misión a Xúpiter
No ano 2001 a nave espacial Discovery 1 viaxa cara a Xúpiter con cinco tripulantes (tres en hibernación e dous espertos, David Bowman e Frank Poole) xunto cun supercomputador de última xeración chamado HAL 9000 que goberna a nave utilizando intelixencia artificial, o que lle permite comunicarse cos humanos mediante a fala. A vida a bordo é monótona: os tripulantes comen, dormen, fan exercicio, xogan ao xadrez coa computadora, comunican regularmente á Terra o desenvolvemento da misión e manteñen triviais conversas persoais cos coñecidos da Terra (cun retardo de 7 minutos debido á distancia). Nada se di sobre a misión, máis alá dunha exploración da contorna de Xúpiter, e non hai ningunha conversa que mencione TMA-1 ou algo relacionado.
Pouco antes de chegar ao punto de destino, HAL 9000 pregunta a David Bowman se non ten dúbidas sobre a misión e o secreto da mesma, mais ao responder este de forma negativa, o computador autointerrómpese para anunciar un fallo nunha unidade de comunicacións que podería dar lugar á perda da conexión coa Terra. David Bowman sae da Discovery nunha das pequenas naves esféricas con brazos de manipulación nun paseo espacial para substituír a unidade teoricamente avariada. Cando regresa ao interior as análises da unidade son correctas, e desde o control da misión en Terra, cun computador similar ao da nave, tampouco encontran fallo ningún, o que pon en dúbida a fiabilidade de HAL 9000.
Bowman non ten claro o que sucedeu, HAL parece non sabelo tampouco e Frank non responde, polo que monta noutra das pequenas naves e sae a rescatar o seu compañeiro. Con Bowman fóra, HAL provoca a morte dos tripulantes hibernados. Bowman logra chegar até Poole, pero xa está morto, así que o recolle e regresa á Discovery, pero HAL non lle abre o hangar. Decide intentar unha manobra arriscada que HAL non cre que poida conseguir: abandona a Frank Poole no espazo, abre a porta exterior de emerxencia da Discovery cos brazos articulados da pequena nave (pois a apertura manual escapa ao control de HAL) e coloca o zapón da nave orientada cara a ela. Despois, activa a saída de emerxencia do zapón, sendo lanzado cara ao interior da Discovery, onde consegue presurizar a cámara de acceso.
Xa con casco, para evitar a despresurización provocada por HAL 9000, Bowman vai á sala onde está o hardware do computador para desconectalo. Durante o percorrido, HAL parece querer explicar o sucedido, desculpándose por todo e pedindo que non o desconecte. David vai extraendo unha a unha as tarxetas de memoria; pouco a pouco vanse desconectando as funcións de HAL, que suplica compaixón a David, pero cada vez con máis problemas de comunicación até que parece retomar as súas funcións primordiais e primeiras aprendizaxes, como unha canción ("Daisy", de Harry Dacre, 1892) e, por fin, desactívase. Ao quedar HAL desconectado, ponse en marcha unha gravación que informa a David Bowman da verdadeira misión: a investigación da orixe da sinal emitida por TMA-1 en 1999, nun punto próximo a unha das lúas de Xúpiter.
Xúpiter e máis alá do infinito
Tempo despois, David Bowman chega ás proximidades de Xúpiter na Discovery e sae nunha das naves esféricas a investigar un enorme monólito negro que orbita a lúa Ío e que foi a orixe da sinal similar á do TMA-1 en 1999. Non parece haber interacción algunha, pero de socato, ao achegarse cara a el considerablemente e situarse fronte a unha conxunción astral lineal que forma unha cruz co monólito situado perpendicularmente, David comeza unha viaxe estraña por unhas paisaxes psicodélicas de luz e cor a grande velocidade.
A escena cambia repentinamente e Bowman aparece dentro da pequena nave pero, á vez, no interior dunha estraña habitación decorada ao estilo Luís XVI. Bowman sae da nave, intentando entender que é aquilo. Finalmente, nunha rápida sucesión, vese a si mesmo cada vez máis vello até acabar moribundo na cama fronte ao monólito. Repentinamente, Bowman toma forma de feto dentro dunha esfera transparente na cama da habitación, pasando despois a flotar no espazo sobre a Terra na escena final, de novo coa música de Also sprach Zarathustra.
Música
O filme conta con música de Richard Strauss (a introdución de Also sprach Zarathustra), Johann Strauss fillo e György Ligeti que acompañan as imaxes do espazo. Alex North compuxo unha obra musical para o filme, mais Stanley Kubrick non a incluíu, aínda que saíu á luz da man de Jerry Goldsmith 25 anos despois. A dirección e deseño dos efectos visuais foron obra de Kubrick, sendo supervisados por Wally Veevers.
Stanley Kubrick empregou a música de Ligeti sen solicitar permiso nin aboar dereitos de autor, polo que o compositor debeu presentar unha denuncia a pesar da admiración que mostrou pola película. Kubrick incluíu na banda sonora até catro obras de Ligeti: Réquiem, Lux Aeterna, Atmosphères e Aventures. É o Réquiem o que acompaña as aparicións do monólito e tamén é a micropolifonía de Ligeti a que soa durante a abstracta viaxe final de David Bowman: con iso Kubrick fai realmente un percorrido pola música do século XX que comeza con Zaratustra e culmina con Ligeti, para volver iniciar o ciclo cos acordes finais da obra de Strauss.
Herdanza
2001: Unha odisea do espazo inspirou no seu momento a miles de persoas a seguir carreiras científicas afíns coa astronáutica, a astronomía e a tecnoloxía da informática (Intelixencia artificial). Os seus efectos especiais e os seus vangardistas elementos tecnolóxicos foron un modelo a seguir para os seguintes filmes e novelas do xénero da ciencia ficción. Dende a súa estrea, inspirou a varias producións posteriores do xénero de ciencia ficción, entre elas A guerra das galaxias, Blade Runner, Alien etc. Varios directores recoñecidos coma George Lucas ou Ridley Scott declararon ao filme coma o que cambiou e definiu o xénero anteriormente citado.
Blasius Merrem
Blasius Merrem, nado en Bremen o 4 de febreiro de 1761 e finado en Marburgo o 23 de febreiro de 1824, foi un naturalista e zoólogo alemán, especialista en ornitoloxía e herpetoloxía.
Traxectoria
Fillo dun comerciante, Merrem dedicouse inicialmente ao estudo das linguas (árabe, latín, grego).
Ingresou na Universidade de Gotinga en 1778, onde foi alumno de Johann Friedrich Blumenbach e interesouse pola zooloxía en xeral e pola ornitoloxía e a herpetoloxía en particular.
Despois de graduado ensinou como profesor na Universidade de Duisburgo e, máis tarde, na de Marburgo.
Desde 1782 foi asesor da Academia de Ciencias de Göttingen, e membro correspondente desta desde 1785.
En 1820 foi elixido membro da Leopoldina.
Abreviatura
A abreviatura Merrem emprégase pare recoñecer a Blasius Merrem como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Xosé Hermida
Xosé Andrés Vázquez Hermida, nado en Boiro en 1963, é un xornalista galego.
Traxectoria
Licenciado en Filosofía pola Universidade de Santiago de Compostela, comezou traballando na súa cidade natal para El Correo Gallego e máis tarde nos informativos da Radio Galega. Chegou ao diario El País en Galicia en 1989, e permaneceu como correspondente en terras galegas para este xornal durante 26 anos, ata 2006. Logo foi subdelegado da edición galega do diario (2006-2009) e delegado (2009-2015), até o peche da edición en Galicia.
A continuación foi trasladado á redacción central en Madrid, para seguidamente ser delegado no Brasil da corresponsalía con sede en São Paulo. En xullo de 2018, a nova directora do País, Soledad Gallego-Díaz, nomeou a Xosé Hermida e Claudi Pérez xefes para noticias de nacional.
En 2017 o Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia (CPXG) e o Club de Prensa de Ferrol concedéronlle o XIII Premio José Couso á Liberdade de Expresión. No manifesto lido durante a entrega do premio sinalouse o recoñecemento a Xosé Hermida como «xornalista que prestixia a profesión e do que os que o coñecen só saben falar ben, como profesional e como xefe». Hermida dedicou o premio á súa esposa falecida o ano anterior, a xornalista da Axencia EFE, Ana Viqueira.
O Carqueixo, Bóveda, Lugo
O Carqueixo é un lugar da parroquia de Bóveda no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Haumea
Haumea pode referirse a a:
Coeo, Bóveda, Lugo
Coeo é un lugar da parroquia de Bóveda no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Farxocos, Bóveda, Lugo
Farxocos é un lugar da parroquia de Bóveda no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Luxilde, Bóveda, Lugo
Luxilde é un lugar da parroquia de Bóveda no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Malle, Bóveda, Lugo
Malle é un lugar da parroquia de Bóveda no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Santo Antolín, Santo Antolín, Sarria
Santo Antolín é un lugar da parroquia de Santo Antolín no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria.
Pasaba por aquí
Pasaba por aquí (en I Came By) é un filme británico de 2022 dirixido por Babak Anvari. Está protagonizado por George MacKay, Percelle Ascott, Kelly Macdonald e Hugh Bonneville.
I Came By estreouse o 31 de agosto de 2022 a través de Netflix,  onde conta con versión substitulada en galego.
Santa Eufemia, Santo Antolín, Sarria
Santa Eufemia é un lugar da parroquia de Santo Antolín no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria.
O Burgo, O Burgo, Lugo
O Burgo é un lugar da parroquia do Burgo no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Xesús de Nazaret, Bóveda, Lugo
Xesús de Nazaret é un lugar da parroquia de Bóveda no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
The Girl on the Train (filme de 2021)
The Girl on the Train (en द गर्ल ऑन द ट्रेन) é un filme indio de 2021 dirixido por Ribhu Dasgupta e producido baixo as produtoras Universal Pictures, Amblin Entertainment e Reliance Entertainment. O filme está baseado na novela homónima da escritora británica Paula Hawkins, e está protagonizado por Parineeti Chopra, no papel dunha muller india divorciada con problemas de alcoholismo que se ve envolta nunha investigación de asasinato. O resto do elenco está composto por Avinash Tiwary, Aditi Rao Hydari e Kirti Kulhari.
A fotografía principal comezou o 4 de agosto de 2019. A estrea pospúxose por mor da pandemia de COVID-19. O filme estreouse finalmente o 26 de febreiro de 2021 a través de Netflix.
Calidris
Calidris é un xénero de aves caradriformes da familia dos escolopácidos.
Descrición
O xénero foi descrito en 1804 polo naturalista e zoólogo alemán, especialista en ornitoloxía e herpetoloxía, Blasius Merrem.
Etimoloxía
O nome científico Calidris está tirado do grego antigo καλυδρίς calydrís, termo empregado por Aristóteles para designar algunhas aves acuáticas de cor gris.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmante válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Especies
No xénero recoñécense as seguintes 24 especies:
Características
Os seus bicos tienen puntas moi sensibles que conteñen numerosos corpúsculo de Herbst, o que permite que estas aves localicen presas enterradas na lama, que normalmente buscan con inquietas carreiras e sondaxes.
The Lincoln Lawyer (serie de televisión)
The Lincoln Lawyer é unha serie de televisión estadounidense creada por David E. Kelley e desenvolvida por Ted Humphrey. Está baseada na novela de 2008 The Brass Verdict de Michael Connelly, unha secuela da novela The Lincoln Lawyer. Está protagonizada por Manuel Garcia-Rulfo como Mickey Haller, un avogado defensor dos Ánxeles. Neve Campbell, Becki Newton, Jazz Raycole, Angus Sampson e Christopher Gorham compoñen o resto do elenco.
Estreouse en Netflix o 13 de maio de 2022, onde conta con opción de subtitulado en galego. Foi traducido por Bruno Martínez Pita.
Thomas Gainsborough
Thomas Gainsborough, nado en Sudbury (Suffolk), bautizado o 14 de maio de 1727 e finado en Londres o 2 de agosto de 1788, foi un pintor de paisaxes e retratista inglés.
Foi académico e un dos fundadores da Royal Academy of Arts. É coñecida a súa rivalidade con Joshua Reynolds, o primeiro presidente da Academia. Pintaba rapidamente, e as súas obras de madureza caracterízanse por unha paleta lixeira e golpes fáciles. A pesar de ser un prolífico retratista, Gainsborough conseguiu máis satisfacción coas súas paisaxes.
Suffolk
En 1746, Gainsborough casou con Margaret Burr, filla ilexítima de Henry Scudamore, terceiro duque de Beaufort, que estableceu unha anualidade de duascentas libras para a parella. A obra do artista, por entón formada principalmente por pinturas de paisaxes, non se vendía moi ben. Regresou a Sudbury en 1748-1749 e concentrouse na pintura de retratos.
En 1752, el e a súa familia, que agora incluía dúas fillas, Mary ("Molly", 1750–1826) e Margaret ("Peggy", 1751–1820), trasladouse a Ipswich. Aumentaron as encargas de retratos personais, mais a súa clientela estaba formada principalmente por comerciantes e cabaleiros locais. Tiña que tomar prestado da anualidade da súa esposa como garantía.
Bath
thumb|Margaret Burr (1728-1797), esposa do artista, principios da década de 1770|220x220px Entre 1759 e 1774 viviu en Bath, balneario costeiro de moda, onde pintou numerosos retratos (A muller de azul) e paisaxes. En Bath viviu no número 17 de The Circus. Alí estudou os retratos de van Dyck e ao final foi quen de atraer unha clientela elegante. En 1761, comezou a enviar traballos á exposición da Society of Arts en Londres e a partir de 1769 presentou obras ás exposicións anuais da Royal Academy. Seleccionou retratos de clientes ben coñecidos para chamar a atención. Estas exposicións axudárono a obter reputación nacional, e foi convidado a converterse nun dos membros fundadores da Royal Academy en 1769. A súa relación coa academia, non obstante, non foi sinxela e deixou de expor as súas pinturas alí en 1773.
Londres
miniatura|[[O Mozo Azul|O mozo azul (1770). The Huntington Library, California]] En 1774, Gainsborough e a súa familia trasladáronse a Londres para vivir en Schomberg House, Pall Mall. En 1777, de novo comezou a expor as súas pinturas na Royal Academy, incluíndo retratos de celebridades contemporáneas como o duque e a duquesa de Cumberland. Continuaron celebrándose exposicións súas durante os seguintes seis anos.
En 1780, pintou os retratos do rei Xurxo III e da raíña consorte Carlota Sofía. Despois recibiu moitas encargas reais. Isto proporcionoulle certa influencia na Academia e permitiulle impor a forma en que desexaba que se expuxese a súa obra. Con todo, en 1783, quitou as súas pinturas da seguinte exposición e levounas a Schomberg House.
En 1784 faleceu o pintor real Allan Ramsay e o rei viuse obrigado a dar o traballo ao rival de Gainsborough e presidente da Academia, Joshua Reynolds. Porén, Gainsborough continuou a ser un pintor favorito da familia real.
Nos seus últimos anos, Gainsborough pintou con frecuencia paisaxes ordinarias relativamente sinxelas. Con Richard Wilson, foi un dos creadores da escola paisaxista británica do século XVIII.
Foi o pintor favorito da aristocracia británica e logrou unha gran fortuna cos seus retratos. Morreu de cancro en Londres en 1788 aos sesenta e un anos de idade. Segundo a súa filla Peggy, as súas últimas palabras foron "van Dyck". Por expreso desexo seu, foi enterrado na igrexa de St. Anne, Kew, onde a familia rezaba habitualmente. Está soterrado no mesmo lugar que o ilustrador botánico Francis Bauer. En 2011, estaba en proceso unha iniciativa para pagar os custos da restauración da súa tumba.
Carrigueiros, O Burgo, Lugo
Carrigueiros é un lugar da parroquia do Burgo no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Rally de Terra de Lugo
O Rally de Terra de Lugo foi unha proba de rally organizada polo RACE e a Escudería Miño-Lugo na provincia de Lugo, que foi cita puntuable para o Campionato de España de Rally de Terra en varias ocasións e tamén para o Campionato de Galicia de Rallys de Terra. Disputouse por primeira vez en 1984 e recibiu outros nomes como Rally RACE Lugo ou Rally de Lugo de Terra.
O Canedo de Abaixo, O Burgo, Lugo
O Canedo de Abaixo é un lugar da parroquia do Burgo no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Shi Jian 6
Shi Jian 6 ou SJ 6 foi unha serie de oito satélites artificiais da China lanzados entre 2004 e 2010, todos mediante foguetes CZ-4B desde o Centro de lanzamento de Taiyuan.
Garaloces, O Burgo, Lugo
Garaloces é un lugar da parroquia do Burgo no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Concello de Markaryd
Markaryd é un concello sueco no condado de Kronoberg. A súa capital é Markaryd. En setembro do ano 2022 o municipio tiña unha poboación de 10 207 habitantes.
O concello de Markaryd está situado no suroeste do landskap de Småland, e limita cos de Escania e Halland.
A Carreira, Celeiros, Ponteareas
A Carreira é un lugar da parroquia de Celeiros no concello pontevedrés de Ponteareas, situado a carón de Ribadas. No ano 2022 tiña 38 habitantes (15 homes e 23 mulleres).
Lugares
Neste barrio atópase o predio onde estaba a antiga igrexa de Celeiros, agora invadida pola vexetación.
Toponimia
O topónimo A Carreira é un hodónimo relacionado con carreiro, "camiño estreito".
Poutomillos, O Burgo, Lugo
Poutomillos é un lugar da parroquia do Burgo no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
A Acea de Arriba, San Fiz de Reimóndez, Sarria
A Acea de Arriba é un lugar da parroquia de San Fiz de Reimóndez, no concello lugués de Sarria, na comarca de Sarria.
Callás, San Fiz de Reimóndez, Sarria
Callás é un lugar da parroquia de San Fiz de Reimóndez, no concello lugués de Sarria, na comarca de Sarria.
Haumea (mitoloxía)
Haumea é a deusa da fertilidade e os partos na mitoloxía hawaiana. É a nai de importantes deidades, como Pele, Kāne Milohai, Kāmohoaliʻi, Nāmaka, Kapo e Hiʻiaka. Haumea é unha das deidades hawaianas máis importantes, e a súa adoración é das máis antigas nas illas de Hawai. Segundo as lendas, foi finalmente asasinada por Kaulu.
Legado
O 17 de setembro de 2008 a Unión Astronómica Internacional (IAU) anunciou o nome de Haumea para deniminar ao quinto planeta anano do sistema solar na honra desta deidade hawaiana. As dúas lúas deste planeta nomeáraronse como as fillas da deusa Haumea: Hiʻiaka e Namaka.
O Real, San Fiz de Reimóndez, Sarria
O Real é un lugar da parroquia de San Fiz de Reimóndez, no concello lugués de Sarria, na comarca de Sarria.
Cima de Vila, San Fiz de Reimóndez, Sarria
Cima de Vila é un lugar da parroquia de San Fiz de Reimóndez, no concello lugués de Sarria, na comarca de Sarria.
Christopher Reeve
Christopher D'Olier Reeve, nado en Nova York o 25 de setembro de 1952 e finado en Mount Kisco, Nova York, o 10 de outubro de 2004, foi un actor, guionista e director cinematográfico. A súa sona vénlle por ter interpretado en varias ocasións o papel do heroe de DC Comics Superman, comezando polo aclamado título Superman que lle valeu un BAFTA.
O 27 de maio de 1995, Reeve quedou tetrapléxico despois de caer dun cabalo durante unha competición de equitación en Culpeper, Virxinia. Por mor diso usou unha cadeira de rodas e un ventilador portátil polo resto da súa vida. Fixo activismo polas persoas con lesión da medula espiñal e pola investigación con células nai, creando a Fundación Christopher Reeve e cocreando o Centro de Investigación Reeve-Irvine.
Traxectoria
Christopher Reeve era fillo do profesor e escritor Franklin Reeve e da xornalista Barbara Johnson. O matrimonio Reeve separouse cando Chistopher contaba con catro anos. Pasou entón a vivir coa súa nai e o seu irmán Benjamin en Princeton (Nova Jersey). Uns anos despois, Barbara Johnson casou de novo. A pesar diso, ambos irmáns medraron tamén nos ambientes frecuentados polo seu pai. F. D. Reeve, como lle gustaba asinar os seus libros e poemas, era un refinado intelectual que ademais ensinaba literatura rusa na universidade. Robert Frost, Robert Penn Warren e Daniel Patrick Moynihan eran algúns dos amigos do F. D. Reeve que estiveron presentes na infancia e na adolescencia de Christopher.