cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manuel Ávila Camacho
Presidencia
Durante o seu mandato, Ávila Camacho enfrontouse á dificultade da Segunda Guerra Mundial. Despois de que dúas naves mexicanas cargadas de petróleo fosen destruídas por submarinos alemáns no Golfo de México, Ávila declarou a guerra contra as forzas do Eixe o 22 de maio de 1942. 15,000 soldados mexicanos pelexaron na guerra, en diferentes frontes, incluíndo o escuadrón aéreo 201 que pelexou contra os xaponeses no Pacífico. Ademais, empezando un período de amizade cos Estados Unidos, Ávila Camacho cooperou na guerra, provendo ao seu veciño país con 300,000 traballadores baixo o Programa Bracero para substituír a algúns dos americanos que tiveran que saír do país para ir á guerra. México tamén continuou a súa relación diplomática co Reino Unido e Rusia. En 1944, México asino a Carta das Nacións Unidas e o seguinte ano converteuse no cuartel da Conferencia Interamericana sobre a Guerra e a Paz.
No ámbito nacional, Ávila Camacho protexeu á clase traballadora, creando unha seguridade social en 1943 e traballando para reducir ao analfabetismo. Continuou a reforma agraria e promulgou unha conxelación de rendas para beneficiar aos cidadáns con salarios baixos. Tamén promoveu a reforma das eleccións, establecendo novos requisitos que facían imposible aos comunistas o ser candidatos. Tamén foi responsable, o 18 de xaneiro de 1946 de mudar o nome do que fora o Partido da Revolución Mexicana (PRM) polo nome que ten na actualidade, o Partido Revolucionario Institucional (PRI).
Cando en 1946 terminou o seu mandato, Ávila Camacho retirouse a traballar á súa granxa.
Liñaio, Negreira
San Martiño de Liñaio é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 219 habitantes (104 homes e 115 mulleres), 114 menos ca en 1999. Ten nove entidades de poboación.
Festas
Aínda que o patrón sexa San Martiño, (11 de novembro), a súa festa máis importante son As Dores, que se celebra o último domingo do mes de xullo. Tamén se celebra o Santo Antón. Na aldea de Pontevedra celébrase unha romaría o último domingo de maio na honra da Virxe do Bo Suceso.
Euloxio R. Ruibal
Euloxio Rodríguez Ruibal, nado en Ordes o 16 de marzo de 1945, é un escritor e director galego. Está considerado un dos renovadores do teatro galego.
Traxectoria
Comezou a súa actividade teatral no grupo Ditea en 1961, baixo a dirección de Agustín Magán, e fundou o grupo de teatro Obradoiro. Tamén foi animador do equipo de cine Reina Lupa (1972), co que realizou varias curtametraxes e documentais (Catro por Catro, Mesturanza, Holocausto...).
Roraima
Roraima (que en pemón, unha das linguas indíxenas do Brasil, significa monte verde) é un estado do Brasil situado na Rexión Norte. A máis setentrional das unidades da federación brasileira ten como límites Venezuela ao norte e noroeste, Güiana ao leste, Pará ao sueste e o Estado do Amazonas ao sur e ao oeste. Ocupa unha área de 225.116,1 km² e a súa capital é Boa Vista.
Escipión
Escipión pode referirse a:
Roraima
Historia
miniatura|esquerda|200px|Parque na cidade de [[Boa Vista, Roraima|Boa Vista, capital de Roraima.]] O territorio disputárono os luso-brasileiros, holandeses, españois e ingleses, pero o poboamento por parte dos brancos só comezou realizarse no século XVIII, despois da morte de moitos indíxenas.
Euloxio R. Ruibal
Traxectoria
Foi presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega e director das galerías de arte Torque e Citánia. Foi elixido membro da Real Academia Galega en marzo de 2005, e foi Arquiveiro-bibliotecario da institución entre 2010 e 2013. Foi profesor na Universidade de Santiago de Compostela até a súa xubilación.
Roraima
Historia
A creación da freguesía de Nossa Senhora do Carmo, en 1858, transformada en municipio de Boa Vista en 1890, consolidou a organización local. A disputa polas terras con Inglaterra na fronteira güianesa só terminou definitivamente en 1904, despois da arbitraxe do rei Vitor Manuel II de Italia, que deixou fóra do Brasil partes do territorio do Pirara, incorporado á Güiana Inglesa.
En 1943 creouse o Territorio Federal de Rio Branco, que, en 1962, pasou a denominarse Roraima. Coa constitución brasileira de 1988 converteuse en estado. Actualmente, empeza a destacar a produción de soia.
Xeografía
O clima do estado é ecuatorial (N, S e O) e tropical (E). Gran parte do estado está cuberta pola selva amazónica, cunha pequena superficie de sabana ao leste. O punto máis alto do estado é o Monte Roraima, con 2.875 metros de altitude.
Euloxio R. Ruibal
Obra
Euloxio Rodríguez Ruibal é un dos dramaturgos máis frutíferos en lingua galega. Como acontece con outros autores da Nova Dramaturxia Galega (terminoloxía usada seguindo a Manuel F. Vieites e non a Manuel Lourenzo e Francisco Pillado), a súa obra está claramente marcada polo teatro épico do xermano Bertolt Brecht, utilizando igualmente o recurso do efecto de distanciamento, propio da dramática do alemán. Na obra de Ruibal, pois, como na do resto de autores do grupo Abrente, existe a expresa vontade de conectar co teatro das máis sobranceiras correntes da vangarda europea, sen descoidar a tradición galega. Por isto, achamos na dramática deste autor a influencia de escritores do país, como Alfonso Daniel Rodríguez Castelao e Eduardo Blanco Amor. Algunhas das obras obras de creación máis importantes de Euloxio R. Ruibal son as seguintes:
Teatro
miniatura|E. Ruibal foi o primeiro gañador do premio de teatro de [[Ribadavia.]]
Narrativa
miniatura
Obras colectivas
Destaca na obra de Ruibal un gran número de textos dramáticos de curta extensión.
Diogo Dias
Diogo Dias, nado probabelmente antes de 1450 e finado despois de 1500, foi un navegante e explorador portugués, irmán de Bartolomeu Dias.
É coñecido por ser o primeiro europeo en avistar Madagascar.
Traxectoria
miniatura|250px|O barco de Diogo Dias, detalle da 2ª viaxe á India de Pedro Álvares Cabral, 1500. Sábese moi pouco de Dias, xa que as fontes históricas non son moi explícitas co personaxe. Así, non queda claro se o Diogo Dias mencionado como o tradutor dunha carta de 1465 enviada pola chancelería alemá a un tal Alfons V é o mesmo que o explorador. Ademais, nos diferentes escritos en que se menciona, refírense a el tanto por Diego, Pedro ou Pero, e o seu apelido sen ortografía, Díaz.
O que si se sabe é que Diogo Dias partiu en agosto de 1487 como capitán dun buque de subministracións, co seu irmán Bartolomeu Dias cara ao cabo da Boa Esperanza. O piloto desta nave era João de Santiago, que anteriormente acompañara a Diogo Cão na súa viaxe até o río Congo.
Diogo Dias participou no descubrimento da ruta marítima á India, asistindo como cronista e escritor no barco de Vasco da Gama, o São Gabriel. Sendo responsábel dos recentes postos comerciais portugueses en Calicut, foi feito prisioneiro polas autoridades locais, pero logrou escapar.
miniatura|250px|Ruta aproximada da viaxe de Cabral cara á India, así como da ruta do barco de Diogo Dias.
Despois participou na segunda expedición de Pedro Álvares Cabral á India e formou parte da expedición que desembarcou en abril de 1500 no actual Brasil. É mencionado por Pero Vaz de Caminha na Carta de Descubrimento do Brasil como un "home gracioso e encantador", que fora "alguacil de Sacavém", e déscribeo "bailando na praia de Porto Seguro do mesmo xeito cós indios, ao son dunha harmónica".
Seguindo cara á India, en maio de 1500, debido a unha forte tormenta, o seu barco quedou separado da frota de Cabral no cabo da Boa Esperanza. Co seu barco explorou as augas do océano Índico até a entrada do mar Vermello, sendo o primeiro portugués en navegar polas súas augas. Incapaz de proseguir rumbo á India, retornou a Portugal.
Tamén foi o primeiro europeo en avistar a illa de Madagascar, o 10 de agosto de 1500, á que chamou ilha de São Lourenço. Posteriormente regresou a Portugal bordeando Mozambique, seguindo a costa oriental de África. Preto das illas de Cabo Verde deu, por azar, cos catro barcos da expedición á India de Cabral, que estaban coma el, de regreso. Cando chegou a Portugal apenas contaba con sete hombes.
A data e o lugar exactos da súa morte seguen sen coñecerse.
Jacoba Felice
Jacoba Felice, tamén coñecida como Jacqueline Félicie, foi unha médica de orixe alemá de comezos do século XIV.
Traxectoria
O 11 de agosto do ano 1322 foi acusada de exercer pola Facultade de Medicina da Universidade de París, cos seguintes cargos por parte do tribunal: "visitaba os enfermos, examinaba os seus ouriños, tomáballes o pulso e tocaba os seus corpos e membros". O resultado foi a inculpación e a excomuñón. Foi un caso paradigmático polo ben documentado que está, do proceso de separación na Europa cristiá das mulleres do exercicio da medicina, cun certo peso na tradición musulmá e xudía por aquel entón.
A pesar de que testemuñaron ó seu favor moitos dos seus pacientes, incluída unha criada do bispo encargado do caso que xa fora desafiuzada por varios médicos con anterioridade, foi acusada polo xurado, pois, segundo este, "un home pode curar os enfermos moito mellor que calquera muller".
Lóxica
A lóxica, termo con orixe no grego λογική logos, 'razón', 'palabra', é a parte da filosofía e das matemáticas que se ocupa dos razoamentos expresados lingüisticamente. Estuda a súa estrutura, a súa forma e a súa corrección e establece cando un razoamento está ben construído e podemos, polo tanto, asegurar a validez da súa conclusión.
Así como o obxecto de estudo tradicional da química é a materia, e o da bioloxía a vida, o da lóxica é a inferencia. A inferencia é o proceso polo cal se derivan conclusións a partir de premisas. A lóxica investiga os principios polos cales algunhas inferencias son aceptables, e outras non. Cando unha inferencia é aceptable, éo pola súa estrutura lóxica, e non polo contido específico do argumento ou a linguaxe utilizada. Por esta razón a lóxica considérase unha ciencia formal, como a matemática, no canto dunha ciencia empírica.
A lóxica tradicionalmente foi considerada unha rama da filosofía. Pero desde finais do século XIX, a súa formalización simbólica demostrou unha íntima relación coas matemáticas, e deu lugar á lóxica matemática. No século XX a lóxica pasou a ser principalmente a lóxica simbólica, un cálculo definido por símbolos e regras de inferencia, o que permitiu a súa aplicación á informática. Até o século XIX, a lóxica aristotélica e estoica mantiveron sempre unha relación cos argumentos formulados en linguaxe natural. Por iso, aínda que eran formais, non eran formalistas. Hoxe esa relación trátase baixo un punto de vista completamente diferente. A formalización estrita mostrou as limitacións da lóxica tradicional ou aristotélica, que hoxe se interpreta como unha parte pequena da lóxica de clases.
A natureza da lóxica
miniatura|[[Aristóteles, 384–322 adC., un dos pais da filosofía.]] O concepto central que estuda a lóxica é a relación de consecuencia lóxica. Informalmente podémolo expresar de varias maneiras. Dado un conxunto de proposicións (as premisas) e unha proposición (a conclusión) podemos dicir que as premisas teñen como consecuencia lóxica a conclusión se esta se segue das premisas, ou se as premisas constitúen unha boa xustificación para a conclusión, ou o razoamento que empeza coas premisas e acaba coa conclusión é loxicamente válido. Esta relación explicouse de varias maneiras que, xeralmente, parten dunha mesma idea básica: entre unhas premisas e unha conclusión hai relación de consecuencia lóxica se, e só se, non é posible que as premisas sexan verdadeiras e en cambio a conclusión sexa falsa.
A forma tamén é unha noción central para a lóxica porque permite estudar a consecuencia lóxica. Recibiu varios tratamentos. En particular, a lóxica simbólica fíxoo a través de linguaxes simbólicas, mentres que a lóxica tradicional aristotèlica-medieval fíxoo a través da siloxística.
Consistencia, corrección e completitude
Algunhas das propiedades máis importantes que pode ter un sistema formal son as seguintes:
Xusto é dicir que non todos os sistemas formais gozan destas tres propiedades. De feito, os soados traballos de Kurt Gödel mostraron que non hai ningún sistema útil para a aritmética que sexa ó tempo consistente e completo.
Razoamento dedutivo e indutivo
En todo o que dixemos até aquí facíamos referencia só ao razoamento dedutivo, é dicir, a aquel que estuda a relación de consecuencia lóxica entre un conxunto de premisas e unha conclusión. Aínda así, hai que ter en conta que tradicionalmente tamén se considerou outro tipo de razoamento, o razoamento indutivo, que tipicamente deriva xeneralizacións aceptables a partir de observacións empíricas. Este outro tipo de razoamento tamén foi obxecto de estudo pola lóxica. Por tanto, hai que distinguir coidadosamente entre a validez dedutiva e a validez indutiva. Dixemos que unha inferencia é dedutivamente válida se, e só se, non é posible que as premisas sexan verdadeiras e a conclusión sexa falsa. Así, a inferencia dedutiva ou consecuencia lóxica recibe un tratamento puramente semántico. A validez indutiva, en cambio, require aclarar que é unha xeneralización aceptable a partir dun conxunto de observacións empíricas. Este concepto tentouse dilucidar desde varios puntos de vista, algúns máis formais que outros, e ás veces deron lugar a definicións que involucran modelos probabilísticos.
Concepcións diferentes da lóxica
Como vimos até agora, a lóxica xurdiu da preocupación pola corrección da argumentación. Os lóxicos modernos normalmente queren asegurarse que a lóxica estuda tan só aqueles argumentos que se desprenden de formas xerais apropiadas de inferencia. Así pois, por exemplo, a Enciclopedia Stanford de Filosofía di da lóxica que non ''cobre, aínda así, a totalidade dos bos razoamentos. Esta é a tarefa da racionalidade. Máis ben, a lóxica trata con inferencias das que se pode determinar a orixe da súa validez nas características formais das representacións que están involucradas nesta inferencia, sexa esta lingüística, mental, ou doutro tipo''.
Como contraste, Immanuel Kant argumentou que a lóxica tería que se concibir como ciencia do xuízo, unha idea recollida nas obras lóxicas e filosóficas de Gottlob Frege, onde o pensamento (en alemán: gedanke) se substitúe polo xuízo (en alemán: urteil). Seguindo esta concepción, as inferencias lóxicas válidas seguiríanse das características estruturais do xuízo ou dos pensamentos.
Historia da lóxica
A lóxica como ciencia e como instrumento de coñecemento científico nace en Grecia e foi fundada por Aristóteles, que escribe moitos tratados sobre o razoamento dedutivo referíndose a unha modalidade deste razoamento que recibe o nome de siloxismo. A esta lóxica iniciada por este filósofo, e conservada practicamente na súa totalidade con algunhas achegas da Idade Media e da Idade Moderna, dámoslle o nome de lóxica clásica ou tradicional. A partir do século XIX comeza a contribución de matemáticos e lóxicos como Boole (XIX), Frege (XIX-XX) ou Rusell (XX), e con eles iniciase a chamada lóxica moderna ou simbólica. As principais diferenzas entre a lóxica clásica e moderna son as seguintes: Na lóxica tradicional só se substituían por símbolos as partes variables dos enunciados, é dicir, os nomes e os predicados, e os outros elementos permanecían nunca linguaxe natural. Coa lóxica simbólica tamén os elementos que sinalan relacións se substitúen. Outra diferenza é que a lóxica moderna ten unha linguaxe formal (por iso pode chamarse lóxica formal), pois non emprega unha linguaxe corrente senón as súas propias regras e signos. A pesar de todo a lóxica moderna non anula á anterior porque inclúe as contribucións fundamentais da súa predecesora. Por iso, a lóxica moderna é máis ampla.
Idade Antiga
A lóxica, como unha análise explícita dos métodos de razoamento, desenvolveuse orixinalmente en tres civilizacións da historia antiga: China, India e Grecia, entre o século V e o século I a.C.
Aleksei Nikolaevich Tolstoi
Aleksei Nikolaevich Tolstoi (en ruso: Алексей Николаевич Толстой), nado en Pugachov o 10 de xaneiro de 1883 e finado en Moscova o 23 de febreiro de 1945, tamén chamado Camarada Conde, foi un escritor ruso soviético autor de escritos de moitos xéneros, aínda que especializado na ficción científica e nas novelas históricas.
Lóxica
Idade Antiga
Na China non durou moito tempo: a tradución e a investigación escolar en lóxica foi reprimida pola dinastía Qin, acorde coa filosofía lexista. Na India, a lóxica durou bastante máis: desenvolveuse (por exemplo coa nyāya) ata que no mundo islámico apareceu a escola de Asharite, a cal suprimiu parte do traballo orixinal en lóxica. A pesar do anterior, houbo innovacións escolásticas indias até principios do século XIX, pero non sobreviviu moito dentro da India colonial. O tratamento sofisticado e formal da lóxica moderna aparentemente provén da tradición grega.
Aleksei Nikolaevich Tolstoi
Traxectoria
De familia nobre, naceu en Pugachov. Aleksei era fillo do conde Nikolai Aleksandrovich Tolstoi (1849–1900) e de Aleksandra Leontievna Turgeneva (1854–1906). A súa nai era sobriña neta do decembrista Nikolai Turgenev e parente do destacado escritor Ivan Turgenev. O seu pai pertencía á familia Tolstoi e era parente remoto de Lev Tolstoi.
Lóxica
Idade Antiga
Considérase a Aristóteles o fundador da lóxica como propedéutica ou ferramenta básica para todas as ciencias. Aristóteles foi o primeiro en formalizar os razoamentos, utilizando letras para representar termos. Tamén foi o primeiro en empregar o termo «lóxica» para referirse ao estudo dos argumentos dentro da «linguaxe apofántica» como manifestador da verdade na ciencia. Sostivo que a verdade maniféstase no xuízo verdadeiro e o argumento válido no siloxismo: «Siloxismo é un argumento no cal, establecidas certas cousas, resulta necesariamente delas, por ser o que son, outra cousa diferente». Referiuse en varios escritos do seu Órganon a cuestións tales como concepto, a proposición, definición, proba e falacia. Na súa principal obra lóxica, os Primeiros analíticos, desenvolveu o siloxismo, un sistema lóxico de estrutura ríxida. Aristóteles tamén formalizou o cadro de oposición dos xuízos e categorizou as formas válidas do siloxismo. Ademais, Aristóteles recoñeceu e estudou os argumentos indutivos, base do que constitúe a ciencia experimental, cuxa lóxica está estreitamente ligada ó método científico. A influencia dos logros de Aristóteles foi tan grande, que no século XVIII, Immanuel Kant chegou a dicir que Aristóteles practicamente completara a ciencia da lóxica.
Os filósofos estoicos introduciron o siloxismo hipotético e anunciaron a lóxica proposicional, pero non tivo moito desenvolvemento.
Aleksei Nikolaevich Tolstoi
Traxectoria
Cursou o ensino secundario en Samara e os estudos superiores no Instituto Tecnolóxico de San Petersburgo. Ao terminar a carreira dedicouse á literatura e nun principio cultivou a poesía de tendencia simbolista. Posteriormente afastouse dela. Destacou como prosista, sobre todo cos seus relatos do ciclo A rexión do Volga (1910-1911), para os que tomou como modelos literarios a Turgenev, a Tolstoi e a Gogol. Entre 1914 e 1916 foi correspondente de guerra.
Lóxica
Idade Antiga
Doutra banda, a lóxica informal foi cultivada pola retórica, a oratoria e a filosofía, entre outras ramas do coñecemento. Estes estudos centráronse principalmente na identificación de falacias e paradoxos, así como na construción correcta dos discursos.
Aleksei Nikolaevich Tolstoi
Traxectoria
Hostil á Revolución de Outubro, en 1918 emigrou, mais en 1923 rectificou a súa posición e volveu ao seu país. Escribiu Детство Никиты ("A infancia de Nikita"), novela autobiográfica; a triloxía Хождение по мукам (1920-1941); novelas de ficción científica como Aelita e Гиперболоид инженера Гарина ("O hiperboloide do enxeñeiro Garin"); relatos sobre o paso da guerra á vida civil como Гадюка ("A víbora"); o drama Иван Грозный ("Iván o Terrible") e a súa gran novela histórica (da que a terceira parte quedou sen rematar) Пётр I ("Pedro I"), en que estivo traballando dezaseis anos, de 1919 a 1935.
Lóxica
Idade Antiga
No período romano a lóxica tivo pouco desenvolvemento, máis ben fixéronse sumarios e comentarios ás obras recibidas, sendo os máis notables: Cicerón, Porfirio e Boecio. No período bizantino, Filopón.
Idade Media
miniatura|[[Averroes, un dos principais árabes en rescatar a lóxica aristotélica e regresala a Occidente.]] Co nome de Dialéctica na Idade Media a lóxica mantén a condición de ciencia propedéutica. Así se estuda na estrutura dos ensinos do Trivium como unha das artes liberais pero sen especiais achegas na Alta Idade Media.
Mary Anning
Traxectoria
Anning naceu na vila de Lyme Regis. O seu pai era ebanista e complementaba os seus ingresos cavando nos acantilados cheos de fósiles preto da vila e vendendo despois o que atopaba ós turistas. A súa nai era Mary Moore, e a parella tivo dez fillos. , mais só dous chegaron a adultos, Mary e Joseph.
Lóxica
Idade Media
Na súa evolución cara á Baixa Idade Media son importantes as achegas árabes de Al-Farabí; Avicena e Averroes, pois foron os árabes quen reintroduciron os escritos de Aristóteles en Europa.
Aleksei Nikolaevich Tolstoi
Traxectoria
Durante a segunda guerra mundial, serviu na Comisión Extraordinaria do Estado de 1942-1947 que "verificou sen dúbida razoable" o exterminio en masa de xente nas cámaras de gas polos ocupantes alemáns. Durante os xuízos de Nürnberg, os fiscais soviéticos recoñeceron o seu traballo na investigación das atrocidades cometidas na rexión de Stavropol.
Mary Anning
Traxectoria
O 19 de agosto de 1800, cando tiña quince meses, sobreviviu a un raio que matou outras tres mulleres. Tivo unha educación moi limitada, asistiu á escola dominical da igrexa congregacionista, onde lle aprenderon a ler e escribir. Ó morrer de tuberculose no 1810, a familia quedou sen soporte, e Mary comezou a recoller fósiles a tempo total para gañar cartos. A comezos do século XIX, coleccionar fósiles estaba de moda; primeiro como pasatempo, pero pouco a pouco foise transformando nunha ciencia ó incrementarse a importancia dos fósiles en bioloxía e xeoloxía. Ese mesmo camiño seguiu Anning, decantándose cada vez máis cara a aspectos científicos, a partir do descubrimento casual dun esqueleto completo de ictiosauro, o primeiro de que se ten constancia, o que fixo ós 12 anos.
Lóxica
Idade Media
Na Baixa Idade Media o seu estudo era requisito para entrar en calquera universidade. Desde mediados do século XIII inclúense na lóxica tres corpos separados do texto. Na logica vetus e logica nova é tradicional escritos lóxicos, especialmente o Órganon de Aristóteles e os comentarios de Boecio e Porfirio. A parva logicalia pode ser considerada como representativa da lóxica medieval.
A evolución crítica que se vai desenvolvendo a partir das achegas de Abelardo dinamizaron a problemática lóxica e epistemolóxica a partir do século XIII (Pedro Hispano, Raimundo Lulio, Lambert de Auxerre e Guillerme de Sherwood) que culminaron en toda a problemática do século XIV: Guillerme de Ockham, Jean Buridan e Alberte de Saxonia.
Aleksei Nikolaevich Tolstoi
Traxectoria
Académico dende 1939, foi laureado con diversos e importantes premios.
Lóxica
Idade Media
Aquí están tratados unha cantidade de novos problemas na fronteira da lóxica e da semántica que non foron tratados polos pensadores antigos. De especial relevancia é a problemática respecto da valoración dos termos da linguaxe en relación cos conceptos universais, así como o estatuto epistemolóxico e ontolóxico destes e o problema da individuación.
Idade Moderna
miniatura|Retrato de G.W.F. Hegel.
Un novo enfoque adquire esta lóxica nas interpretacións racionalistas de Port Royal, no século XVII, (Antoine Arnauld; Pierre Nicole) pero tampouco supuxeron un cambio radical no concepto da lóxica como ciencia.
Mary Anning
Traxectoria
Foi ese descubrimento o que levou a un mecenas a axudar ós Anning e permitir que Mary construíra a súa propia colección de fósiles, desenterrando o primeiro esqueleto de plesiosauro no 1821, e no 1828 o primeiro fósil de pterodáctilo fóra de Alemaña, completando así os seus grandes descubrimentos, que foron acompañados doutros moitos menores, o que lle valeu que a Asociación Británica para o Avance da Ciencia lle pasara unha asignación anual, así como que a Sociedade xeolóxica de Londres a fixera membro honorario pouco tempo antes da súa morte por cancro. Dáse a circunstancia que este derradeiro recoñecemento foi a título honorario debido a que, pola súa condición feminina, non podía ser membro de condición xeral.
Aleksei Nikolaevich Tolstoi
Legado
Tolstoi está recoñecido por producido algúns dos primeiros exemplos de ficción científica en ruso. As súas novelas Aelita (1923) sobre unha viaxe a Marte e Гиперболоид инженера Гарина (1927) tiveron unha inmensa popularidade entre o público. A primeira foi adaptada nun filme pioneiro na ficción científico en 1924. O seu relato sobrenatural Conde Cagliostro, inspirou o filme de 1984 Formula lyubvi.
Lóxica
Idade Moderna
Aparecen os primeiros intentos e realizacións de máquinas de cálculo, (Pascal, Leibniz) e, aínda que o seu desenvolvemento non foi eficaz, con todo a idea dunha Mathesis Universal ou «Característica Universal», é o antecedente inmediato do desenvolvemento da lóxica a partir do século XX.
Aleksei Nikolaevich Tolstoi
Legado
En 1974, un planetoide descuberto pola astrónoma soviética Lyudmila Zhuravlyova foi nomeado 3771 Alexejtolstoj na súa honra.
Obras destacadas
miniatura|Tolstói nun selo ruso
Lóxica
Idade Moderna
Pero fai un uso novo da palabra «lóxica» como lóxica transcendental, no sentido de investigar os conceptos puros do entendemento ou categorías transcendentais.
A lóxica do pensar transcendental acaba situándose nun proceso dialéctico como idealismo subxectivo en Fichte; idealismo obxectivo en Schelling e, finalmente un idealismo absoluto en Hegel.
Hegel considera a lóxica dentro do Absoluto como un proceso dialéctico do Espírito Absoluto que produce as súas determinacións como concepto e a súa realidade como resultado no devir da Idea do Absoluto como Suxeito cuxa verdade se manifesta no resultado do movemento mediante a contradición en tres momentos sucesivos, tese-antítese-síntese. A epistemoloxía e a ontoloxía van unidas e expostas na Filosofía entendida esta como Sistema Absoluto.
Século XIX
miniatura|George Boole. A partir da segunda metade do século XIX, a lóxica sería revolucionada profundamente. En 1847, George Boole publicou un breve tratado titulado A análise matemática da lóxica, e en 1854 outro máis importante titulado As leis do pensamento. A idea de Boole foi construír á lóxica como un cálculo no que os valores de verdade represéntanse mediante o 0 (falsidade) e o 1 (verdade), e ós que se lles aplican operacións matemáticas como a suma e a multiplicación.
Ó mesmo tempo, Augustus De Morgan publica en 1847 a súa obra Lóxica formal, onde introduce as leis de De Morgan e tenta xeneralizar a noción de siloxismo. Outro importante contribuínte inglés foi John Venn, quen en 1881 publicou o seu libro Lóxica Simbólica, onde introduciu os famosos diagramas de Venn.
Charles Sanders Peirce e Ernst Schröder tamén fixeron importantes contribucións.
Con todo, a verdadeira revolución da lóxica veu da man de Gottlob Frege, quen frecuentemente é considerado como o lóxico máis importante da historia, xunto con Aristóteles. No seu traballo de 1879, a Conceptografía, Frege ofrece por primeira vez un sistema completo de lóxica de predicados. Tamén desenvolve a idea dunha linguaxe formal e define a noción de proba. Estas ideas constituíron unha base teórica fundamental para o desenvolvemento das computadoras e as ciencias da computación, entre outras cousas. A pesar disto, os contemporáneos de Frege pasaron por alto as súas contribucións, probablemente por mor da complicada notación que desenvolveu o autor. En 1893 e 1903, Frege publica en dous volumes As leis da aritmética, onde tenta deducir toda a matemática a partir da lóxica, no que se coñece como o proxecto loxicista. O seu sistema, con todo, contiña unha contradición (o paradoxo de Russell).
Século XX
miniatura|esquerda|Bertrand Russell. O século XX sería un de enormes desenvolvementos na lóxica. A partir do século XX, a lóxica pasou a estudarse polo seu interese intrínseco, e non só polas súas virtudes como propedéutica, polo que se estudou a niveis moito máis abstractos.
En 1910, Bertrand Russell e Alfred North Whitehead publican Principia mathematica, un traballo monumental no que logran derivar gran parte da matemática a partir da lóxica, evitando caer nos paradoxos nas que caeu Frege. Os autores recoñecen o mérito de Frege no prefacio. En contraste co traballo de Frege, Principia mathematica tivo un éxito rotundo, e chegou a considerarse un dos traballos de non ficción máis importantes e influentes de todo o século XX. Principia mathematica utiliza unha notación inspirada na de Giuseppe Peano, parte da cal aínda é moi utilizada hoxe en día.
Aínda que á luz dos sistemas contemporáneos a lóxica aristotélica pode parecer equivocada e incompleta, Jan Łukasiewicz mostrou que, a pesar das súas grandes dificultades, a lóxica aristotélica era consistente, aínda que había que interpretarse como lóxica de clases, o cal non é pequena modificación. Por iso a siloxística practicamente non ten uso actualmente.
Ademais da lóxica proposicional e a lóxica de predicados, o século XX viu o desenvolvemento de moitos outros sistemas lóxicos; entre os que destacan as moitas lóxicas modais.
Lóxica siloxística
Organon foi a principal obra sobre lóxica de Aristóteles, e dentro deste, os Primeiros analíticos foi o primeiro traballo explícito en lóxica formal. Nesta obra introdúcese o siloxismo lóxico. O siloxismo estuda as conclusións como proposicións que constan de dous termos, relacionados por un número fixo de relacións, e a expresión das inferencias por medio de siloxismos que consisten en dúas proposicións que comparten unha premisa común, e unha conclusión, que é unha proposición que involucra os dous termos non relacionados das premisas.
A obra de Aristóteles tivo unha grande importancia na época clásica e ó longo do período medieval, onde se estudou a fondo, especialmente desde a perspectiva escolástica. Fixéronse varias críticas á Organon: por exemplo, Occam estudou a conveniencia de aceptar ou non o principio do terzo excluído, alicerce fundamental da lóxica aristotélica. Tamén se estudaron sistemas lóxicos complementarios: os estoicos propuxeron un sistema de lóxica proposicional, que interesou a varios lóxicos medievais.
Hoxe en día, o sistema lóxico aristotélico, a pesar de ter unha grande importancia histórica, quedou obsoleto ante o desenvolvemento da lóxica proposicional e o cálculo de predicados. Con todo, aínda se utiliza en determinados aspectos da teoría da argumentación, para establecer preguntas críticas no funcionamento de esquemas de argumentación, por exemplo, no campo legal ou de intelixencia artificial.
Lóxica proposicional
O cálculo proposicional (tamén chamado cálculo sentencial) é un sistema formal en que as fórmulas que representan proposicións pódense formar combinando proposicións atómicas usando conectores lóxicos. Na lóxica proposicional, existe un sistema de regras de proba formal que permite que certas fórmulas se poidan establecer como teoremas.
Lóxica de predicados
miniatura|Gottlob Frege. A lóxica de predicados é o nome xenérico que reciben os sistemas simbólicos formais como a lóxica de primeira orde, a lóxica de segunda orde ou a lóxica infinitista.
Mentres que a lóxica siloxística aristotélica especificaba a forma dos xuízos involucrados nunha dedución, a lóxica de predicados permite que as sentenzas sexan analizadas como premisa e argumento de formas diferentes, solucionando así o problema de xeneralidade múltiple que preocupaba os lóxicos medievais.
O desenvolvemento da lóxica de predicados atribúese normalmente a Gottlob Frege, a quen tamén se recoñece como un dos fundadores da filosofía analítica, pero a formulación da lóxica de predicados máis utilizada hoxe en día é a lóxica de primeira orde presentada nos Principles of Mathematical Logic de David Hilbert e Wilhelm Ackermann en 1928. A xeneralización analítica da lóxica de predicados permitiu a formalización das matemáticas, e dirixiu a investigación en teoría de conxuntos, abrindo camiño para o tratamento da teoría de modelos de Alfred Tarski. Non é unha esaxeración afirmar que representa os fundamentos da lóxica matemática moderna.
O sistema orixinal de lóxica de predicados de Frege non era de primeira, senón de segunda orde. A lóxica de segunda orde está defendida especialmente por George Boolos e Stewart Shapiro, ante as críticas de Willard Van Orman Quine e outros.
Lóxica modal
O estudo lóxico da modalidade remóntase até Aristóteles, que trata o paradoxo lóxico da continxencia futura: por exemplo, oracións do tipo "Mañá haberá unha batalla naval, ou non haberá ningunha". Segundo o principio do terzo excluído, esta proposición sempre é certa, posto que efectivamente, sempre se dá unha das dúas posibilidades. Aínda así, esta forma de analizalo non resulta satisfactoria, posto que non sabemos do certo que cabe das dúas afirmacións ("haberá unha batalla", ou ben "non haberá ningunha batalla") poida ser certa. Isto expón a posibilidade de introducir operadores modais que se refiran ao grao de certeza de cada proposición: é posible que mañá haxa unha batalla, ou ben é seguro que mañá haberá unha batalla. Con todo, Aristóteles non profunda nesta dirección.
Durante o Idade Media, habería algúns intentos de estudar como se modificaba a lóxica introducindo estes operadores: a idea responde o concepto medieval de continxencia fronte ó de necesidade. William de Ockham, por exemplo, trataría de estudar este tipo de lóxica. Leibniz, e contemporáneamente Deleuze, tratarían problemas similares.
Coa preocupación polos fundamentos das matemáticas de principios de século XX, este problema entroncaríase coas concepcións diferentes das matemáticas que xurdían: por exemplo, o intuicionismo, e daría varios froitos. Coas investigacións de Clarence Irving Lewis, en 1918, a modalidade ampliaríase para incluír a lóxica epistèmica. Co traballo de Arthur Prior, tamén se puido tratar a lóxica temporal como un tipo de lóxica modal. Saul Kripke, coa súa teoría, despois chamada semántica de Kripke, revolucionou as ferramentas formais dispoñibles para os lóxicos, e proporcionaba unha forma de tratar a modalidade usando grafos que tería numerosas aplicacións en lingüística computacional e informática, por exemplo a lóxica dinámica.
Desenvolvementos posteriores da lóxica, por exemplo a lóxica borrosa ou a lóxica cuántica, que incorporan nocións de vaguidade sobre o valor de verdade das proposicións, pódense ver como extensións máis complexas da idea fundacional da lóxica modal.
Arzón, Negreira
San Cristovo de Arzón é unha parroquia que se localiza no sueste do concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 76 habitantes (37 homes e 39 mulleres) distribuídos en 3 entidades de poboación (Romarís, Porqueira e A Devesa), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999, cando tiña 115 habitantes.
Patrimonio
Desde a aldea da Devesa parte un paseo á beira do río Corzán, de máis de 2 quilómetros, que vai a desembocar no río Tambre, ao lado dunha presa construída recentemente.
Economía
Tradicionalmente a veciñanza viviu da agricultura e a gandería. Nos últimos anos diminuíu a poboación, e parte dos seus habitantes traballan en vilas dos arredores.
Festas
A festa máis importante e Nosa Señora da Paz, que se celebra o 28 de agosto. Tamén se celebra a Virxe do Carme o 29 de agosto. Outras festas que se celebran, aínda que con menos importancia son San Xosé (19 de marzo), Santo Antonio (30 de maio), San Cristovo (10 de xullo), o Santísimo Sacramento (primeiro domingo de setembro) e San Miguel (29 de setembro).
Club Deportivo Estradense
O Club Deportivo Estradense é un club de fútbol galego do concello da Estrada. Foi fundado en 1925 e milita na Preferente Autonómica.
Historia
O equipo foi fundado en 1925 por Emilio Velasco García, comandante do Batallón de Reserva da Estrada e primeiro presidente do Club, e mais o empresario Jesús Durán Taboada. Pediron a colaboración do alcalde Benito Vigo Munilla, mais non houbo apoio por falta de orzamento. O equipo naceu con xogadores afeccionados da vila e algún militar do destacamento local, coa idea de federar o club a curto prazo. Por entón non había un lugar para practicar fútbol, debido a que no antigo Campo da Pira se construíra a Praza de Abastos.
O primeiro partido xogouse en Caldas de Reis o 31 de maio de 1925 contra un equipo de Padrón, con vitoria do Estradense por 3-2. O uniforme foi camisa de cor vermella, e o primeiro equipo estaba formado por Pereira; Lueiro, Jesús; Emilio, Cándido, Xestoso; Rey, Carballeda, César, Campos e Pepucho. Xogáronse posteriormente varios encontros noutras localidades, con numerosa presenza de afeccionados estradenses atraídos polas excursións organizadas en paralelo ós partidos.
A xunta directiva alugou un terreo onde está o chalé da familia Blanco, para construír un campo, coñecido como A Decoita ou O Barrio Novo. Nel xogouse o primeiro partido oficial en abril de 1926 contra o Trust Escolar de Santiago de Compostela. O partido rematou 4-3 a prol do Estradense, que formaron con Cándido, Díaz, Mella; Juanito, Cándido, Cantón; Seso, Rey, Reino, Jesús e Carballeda. No ano 1926 o Deportivo Estradense figura federado na Serie C Rexional, terceira categoría a nivel galego.
O campo de herba do Barrio Novo ou da Decoita foi valado e construíronse bancadas en chanzos aproveitando o desnivel do terreo. Inaugurouse en marzo de 1927, o martes de Pascua, e nel xogaron o Celta de Vigo, o Eiriña CF de Pontevedra e outros clubs galegos punteiros.
A comezos da década de 1930 os propietarios reclamaron os terreos do campo. Meses despois a xunta directiva presidida por Manuel Durán Esmorís alugou unha carballeira á familia Leyes -detrás da actual estación de autobuses- na que se fixo un campo de reducidas dimensións, aberto, cunha lixeira costa e cunha toxeira contigua que servía como vestiario precario. Porén, no primeiro lustro da década de 1930 o fútbol estradense acadou o seu máximo nivel, con xogadores como Gonzalo Varela Agrelo, que sería xogador e capitán do Celta en Primeira División durante varios anos; Enrique Durán, a proba polo Celta nunha pretempada; Manolo Torrado, pretendido polo Oviedo; Augusto Reino, xogador do Eiriña; Pedro Sande, posteriormente xogador do Pontevedra e Verino Durán, quizais tecnicamente o mellor xogador da Estrada, entre outros xogadores locais que por diversas circunstancias non puideron destacar en clubs de superior categoría. A guerra civil coutou as aspiracións deportivas de varios xogadores, e causou a morte a Secundino Campos Pego, deseñador do escudo do equipo, redactor do primeiro Regulamento e compositor dun himno. Coa chegada do Franquismo o equipo houbo modificar o seu uniforme, deixando a cor vermella.
Tras a fin da guerra a familia Leyes recuperou os seus terreos. A rapazada ía xogar os seus partidos ó Campo da Feira, costa arriba e costa abaixo, e despois a un recinto na explanada onde o Concello botaba o lixo, atravesado por unha liña de alta tensión eléctrica. Pedíuselle ao Concello que acondicionase o recinto nacendo así o Campo da Baiuca.
En 1959, coincidindo coa chegada á Alcaldía de Mario Blanco Fuentes, retomouse un proxecto para a construción dun grande estadio deportivo redactado en 1942 polo arquitecto Juan Argenti, creando para tal efecto unha comisión, na que estaban integradas tódalas entidades sociais e deportivas estradenses. O proxecto ambicionaba a creación do terceiro estadio mais grande de Galicia despois de Balaídos e Riazor.
En 1960, con Federico Ramírez Calvo como presidente, o equipo inscribiuse no Torneo Rías Baixas. Tras o mal papel do equipo na liga o presidente deixou o posto a José Araujo Ulloa. En 1962 o equipo pasou a xogar o campionato de Serie A Rexional, onde se mantivo até 1978. A comezos da década de 1970 creouse unha sección de balonmán, que chegou a ser un equipo punteiro nas competicións provinciais.
Existira con anterioridade un equipo filial denominado Atlético Estradense e un equipo na categoría xuvenil, mais nestes anos, baixo a presidencia de Alfonso Varela Vázquez -a máis longa da historia do club con 18 anos en dúas etapas-, intentouse facer unha base con equipos de todas as categorías. Levouse tamén a cabo unha fusión de todas as modalidades deportivas existentes dentro dun proxecto denominado Grupo Deportivo Estradense.
Patrycia Centeno
Patrycia Centeno Vispo, nada na Coruña o 19 de febreiro de 1983, é unha xornalista, escritora e especialista en comunicación política non verbal galega radicada en Cataluña. Pioneira e experta en comunicación non verbal, tamén traballou como xornalista de moda e consultora de imaxe. É colaboradora frecuente do programa Estat de Gràcia de Catalunya Ràdio.
A súa conta de twitter @politicaymoda e o seu blog "Política y moda" son dos máis influentes en termos de análise política.
Frédéric Joliot-Curie
Biografía
miniatura|esquerda|Irène Curie e Frédéric Joliot (1934) Estudou na Escola Superior de Física e Química da Vila de París, onde se licenciou en física. En 1925 foi nomeado asistente persoal de Marie Curie no Instituto Curie de París. O ano seguinte casou con Irène Joliot-Curie, filla de Marie e de Pierre Curie (gañadores do Premio Nobel en Física en 1903), da cal adoptou o seu apelido de solteira. A instancia de Marie doutorouse en ciencias.
En 1945 foi nomeado alto comisario da enerxía atómica, e desde este posto dirixiu a construción da primeira pila atómica francesa, en 1948.
Membro da Academia das Ciencias francesas, en 1937 foi nomeado profesor no Collège de France, cargo que ocupou ata o 1956 cando, tras a morte da súa esposa, ocupou a cátedra de física que esta tiña na Sorbona de París.
Vanessa Sotelo Quintela
Vanessa Sotelo Quintela, nada en Ourense o 21 de agosto de 1995, é unha xogadora galega de fútbol sala. Xoga de pivote e o seu equipo actual é o AD Alcorcón FSF da Primeira división de fútbol sala feminino de España. Estivo nomeada como mellor xogadora do mundo nos anos 2014 e 2015, finalizando en sétima e terceira posición respectivamente. Foi pichichi da liga española no ano 2018.
Frédéric Joliot-Curie
Biografía
Frédéric e Irene Joliot-Curie tiveron unha filla, Helena e un home, Pierre.
Morreu o 14 de agosto de 1958 na cidade de París, dunha enfermidade hepática.
Vanessa Sotelo Quintela
Traxectoria
Antes de xogar a fútbol sala estivo na sección de fútbol 8 alevín do Ponte Ourense e fútbol once infantil do mesmo club. Comezou a xogar fútbol sala no Cidade de As Burgas, na tempada 2011-12 fichou polo Ponte Ourense onde permaneceu dúas tempadas, para retornar no ano 2013-14 ao Cidade As Burgas. Na tempada 2016-17 decidiu fichar polo AD Alcorcón FSF.
Clubs
Actualizado ao último partido xogado o 1 de novembro de 2019.20x20px
Frédéric Joliot-Curie
Investigacións científicas
Durante a súa estancia no Collège de France traballou nas reacciones en cadea e nos requisitos para a construción acertada dun reactor nuclear que utilizase a fisión nuclear controlada para xerar enerxía mediante o uso de uranio e auga pesada.
Durante a invasión nazi en Francia Joliot, membro activo do Partido Comunista Francés, tomou parte activa a favor da Resistencia francesa. Ao acabar a segunda guerra mundial foi nomeado director do Centre National da Recherche Scientifique (Centro Nacional de Investigación Científica, CNRS), converténdose no primeiro comisario do Goberno francés para a Enerxía Atómica. En 1948 supervisou a construción do primeiro reactor atómico francés.
En 1955 foi un dos once intelectuais que asinaron o manifesto Russell-Einstein que instaba a buscar solucións pacíficas aos conflitos internacionais existentes naqueles momentos en plena guerra fría.
Recoñecementos
Na súa honra nomeouse o cráter Joliot sobre a superficie da Lúa.
Santa María de Neda, Neda
Santa María de Neda é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Neda. Segundo o IGE en 2018 tiña 3.015 habitantes (1.558 mulleres e 1.457 homes) distribuídos en 61 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 3.811 habitantes. Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Xuvia, pertencente á diocese de Mondoñedo-Ferrol.
Patrimonio
Igrexa Santa María de Neda. A súa construción data do século XVIII cun estilo arquitectónico barroco ben definido. Atópase rodeada por un amplo atrio e caracterízase pola súa construción nunha nave de tres tramos, dous deles rectangulares e o correspondente ao cruceiro cuadrangular. Un arco triunfal de medio punto delimita os espazos da nave e o presbiterio. Está dividida en tres planos, no central superpóñense unha porta rectangular moldurada, un oco octogonal, unha fornela e unha torre campanario por dous corpos (o primeiro con catro machóns que dan lugar aos ocos onde se colocan as campás, mentres o segundo está formado por unha cúpula sobre tambor). No interior, consérvase e protéxese no Altar Maior, o Cristo da Cadena de orixe inglesa pertencente á época de Tudor.
Esta igrexa tamén alberga un importante cruceiro, que se levanta sobre tres chanzos de granito, hexagonais e cos cantos bocelados. O pedestal, así como a columna e a cruz son de serpentinita ou pedra de Moeche moi abundante na zona e máis fácil de traballar que o granito. O capitel é amplo, adornado con volutas nas esquinas e follas lanceoladas nas caras. Está rematado cun ábaco moldurado, de caras rectas. A cruz é de sección oitavada, cos extremos abertos en flor de azucena con botón central. Acolle as imaxes de Cristo no anverso e tallada ao modo tradicional, e a Virxe das Dores no reverso, en actitude orante, de menor tamaño e situada máis abaixo.
Muíño da Cruz do Pouso. Foi construído a finais do século XIX. Está situado na cara sueste do Monte de Ancos, preto da aldea da Cruz do Pouso e da estrada que comunicaba Ferrol con Vilalba e Ortigueira. Dende as súas orixes foi utilizado para a fabricación de pólvora.
Lendas
O castro de Ancos relacionouse coa poboación prerromana de Libunca, da que non se coñece a localización exacta. A lenda di que o monte de Ancos está oco e cheo de auga, e que se un día rebenta, Neda desaparecerá.
Xunto ao castro de Ancos está a Fonte da Aureana, tamén chamada Fonte de Laureana ou Manancial de Laureana. No século XX houbo unha fábrica de gasosas no lugar, que incluían nos envases o texto "Aguas de la Basana, del manantial de Laureana".