cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Codesoso, Sobrado
miniatura|Codesoso no [[Catastro de Ensenada (1752).]] miniatura|Codesoso no [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1847). ]]
Xeografía
A parroquia de Codesoso ten unha superficie de 12,09 km² pola que se espallan 18 núcleos de poboación.
Moeda da Antiga Grecia
Período arcaico
Cara á metade do século VI a. de C., os avances tecnolóxicos simplificaron o proceso de produción de moedas de ouro e de prata puros e, consecuentemente, o rei Creso introduciu un dobre padrón no que se basearon as emisións das posteriores series de moedas en ambos os metais, que supuxeron un gran cambio no circulante existente no mercado. miniatura|[[Creseida lixeira de ouro do reino de Lidia, cuñada ca. 561-546 a. de C. (peso: 8,06 g).]] Os primeiros estateros de ouro e de prata levan nos anversos as cabezas dun touro e dun león afrontadas, e nos reversos dous cadrados incusos acaroados. A denominación que reciben habitualmente é o de "creseidas", derivado do do rei Creso. A expresión "estatero creseida" foi utilizada por Plutarco e por Pólux. As creseidas de ouro e de prata tiñan o mesmo peso (10,89 g ) e amosaban unha tipoloxía común; dividíanse en hectés de ouro (a sexta parte) e en hemihectés de prata (a doceava parte). Con todo, estas creseidas iniciais foron substituídas por unhas máis lixeiras, probablemente para simplificar o cambio, cun peso de 8,7 g, de maneira que o valor dunha creseida de ouro equivalía ao de 20 de prata. miniatura|[[Dárico do Imperio Aqueménida do tempo entre Darío I e Xerxes II, ca. 485-420 a. de C. Diámetro: 15 mm. Peso: 8,38 g. ]] miniatura|[[Siclo aqueménida de prata, cuñada ca. 500-450 a. de C., no tempo de Darío o Grande.]] Baixo o reinado de Darío I o Grande, pouco antes do 500 a. de C., estas moedas foron substituídas polos dáricos de ouro e os siclos de prata, que apareceron seguindo o mesmo padrón que o das creseidas lixeiras. Os seus anversos amosaban sempre unha representación do rei e os reversos un cadrado incuso.
As primeiras moedas atenienses aparecen á fin do século VI a. de C. Estas moedas emitíronse baixo o padrón ático dun dracma de 4,3 gramos de prata e, co tempo, a abondosa subministración de prata de Atenas procedente das minas de Lavrio e o seu crecente dominio no comercio fixeron que este se convertese no estándar preeminente. Estas moedas, coñecidas como "mouchos" polo deseño do seu deseño central, eran moi apreciadas pola exactitude de peso e de pureza da prata, o que contribuíu ao seu éxito como premeira moeda de comercio da súa época. Os tetradracmas emitidos neste padrón de peso chegaron a ser moedas moi amplamente utilizadas en todo o período clásico. Nos tempos de Alexandre o Grande e os seus sucesores helenísticos, os Diádocos, adoptouse esta denominación como a habitual para facer pagamentos grandes e para acumulacións de riqueza.
Michael Kidd-Gilchrist
Instituto
Mentres estivo no St. Patrick High School foi considerado un dos mellores xogadores de baloncesto nos Estados Unidos. En xullo de 2010, Gilchrist, xunto ó seu compañeiro en Kentucky Marquis Teague, formaron parte do equipo que gañou a medalla de ouro no Campionato do Mundo FIBA sub-17 en Hamburgo. Na primavera de 2011, Gilchrist e St. Patrick foron derrotados nas semifinais do NJSIAA Parochial polo St. Anthony High School.
Moeda da Antiga Grecia
Período clásico
miniatura|Anverso dun decadracma de Siracusa, coa cabeza de Aretusa ou a raíña Demaret, a lenda ΣΥΡΑΚΟΣΙΟΝ ("dos siracusanos") e catro [[golfiños arredor.]] No período Clásico, as moedas gregas alcanzaron un alto nivel de calidade técnica e estética. As cidades meirandes producían series de moedas moi coidadas de prata e de ouro que amosaban, na maioría dos casos, o retrato dunha divindade ou dun heroe lendario nunha face e un símbolo da cidade na outra. O uso de lendas ou inscrición nas moedas comezaba xeralmente co nome da cidade emisora e, no caso dalgunhas moedas, empregábanse xogos visuais; por exemplo, algunhas pezas cuñadas en Rodas amosaban o deseño dunha rosa, xa que a palabra grega correspondente era rhodon.
Michael Kidd-Gilchrist
Traxectoria universitaria
Gilchrist decidiu ir á Universidade de Kentucky o 14 de abril de 2010. No seu primeiro partido da tempada 2011-12, e o primeiro coma Wildcat, Kidd-Gilchrist foi titular e anotou 15 puntos, con 5 de 9 tiros anotados contra os Marist Red Foxes. Nun partido contra os seus rivais, os North Carolina Tar Heels, Kidd-Gilchrist liderou a Kentucky en anotación con 17 puntos, e ademais capturou 11 rebotes, conseguindo o seu primeiro dobre-dobre coma Wildcat. Contra os cuartos clasificados, os Louisville Cardinals, Kidd-Gilchrist fixo a súa actuación máis espectacular da tempada con 24 puntos e 19 rebotes, anotando 13 tiros libres e rematando o partido sen ningunha perda de balón por primeira vez dende que chegara a Kentucky.
Traxectoria profesional
O 28 de xuño de 2012, Kidd-Gilchrist foi elixido na 2ª posición do Draft da NBA de 2012 polos Charlotte Bobcats. O 8 de febreiro de 2020, foi cortado por Charlotte.
Moeda da Antiga Grecia
Período clásico
As cidades máis ricas de Sicilia emitiron ademais algunhas moedas especialmente finas. O gran decadracma (10 dracmas) de prata de Siracusa é considerada por moitos numismáticos como a moeda máis excelente producida no mundo antigo. As emisións de Siracusa eran bastante regulares no tocante aos seus motivos: nun lado levaban adoito a cabeza da ninfa Aretusa e no outro unha cuadriga vitoriosa. Siracusa foi un dos epicentros da arte numismática durante o período clásico. Baixo a dirección dos gravadores Kimon e Euainetos, nesta zona elaboráronse algúns dos deseños de moedas máis extraordinarios da Antigüidade.
Michael Kidd-Gilchrist
Traxectoria profesional
O 11 de febreiro de 2020, Kidd-Gilchrist asinou cos Dallas Mavericks. Debutou cos Mavericks o 21 de febreiro de 2020, na vitoria por 122-106 contra os Orlando Magic.
Moeda da Antiga Grecia
Emisións da Magna Grecia
Entre os primeiros lugares que emitiron moedas durante a colonización grega do sur de Italia (Magna Grecia) atopábanse Paestum, Crotone, Síbaris, Caulonia, Metaponto e Tarento. Estas cidades antigas comezaron a producir moeda de 550 a. C. a 510 a. C.
Michael Kidd-Gilchrist
Traxectoria profesional
O 28 de novembro de 2020, Kidd-Gilchrist asinou cos New York Knicks. Foi cortado polos Knicks o 19 de decembro de 2020.
Moeda da Antiga Grecia
Período helenístico
miniatura|esquerda|[[Dracma de Alexandría, ca. 222-235 d. de C. Anverso: cabeza laureada de Alexandre Severo, KAI(ΣΑΡ) MAPA(ΚΟΣ) AYP(ΗΛΙΟΣ) ΣЄY(ΑΣΤΟΣ) ΑΛЄΞΑΝΔΡΟΣ ЄΥΣЄ(ΒΗΣ). Reverso: busto de Asclepio.]]
O período helenístico caracterizouse polo espallamento da cultura grega a través dunha parte grande do mundo coñecido. Establecéronse reinos da órbita grega en Exipto e en Siria e, durante un tempo, mesmo en Irán e ata no que hoxe é Afganistán e o noroeste da India. Os comerciantes gregos difundían a moeda grega a través desa área tan ampla, e os novos reinos de camiño comezaron a emitir as súas propias moedas. Ao seren estes reinos moito máis grandes e máis ricos que os estados-cidade gregos do período clásico, as súas emisións, consecuentemente, foron moito máis abundantes e, frecuentemente, de ouro, aínda que polo xeral carecían da delicadeza estética das moedas do período anterior.miniatura|20 [[estateros a nome do rei grecobactriano Eucrátides I, a moeda de ouro máis grande coñecida da Antigüidade (peso: 169,2 g e diámetro: 58 mm). Gabinete de Medallas, París.]]
No entanto, algunhas das moedas grecobactrianas e dos seus sucesores na India, os indogregos están consideradas como os mellores exemplos da arte numismática grega, cunha mestura de realismo e idealización nos seus motivos. A estas series corresponden algunhas das moedas máis grandes que se cuñaron no mundo helenístico: a meirande moeda de ouro foi emitida a nome do rei grecobactriano Eucrátides I (171-145 a. de C.) e a de prata polo indogrego Amintas Nicátor (95-90 a. de C.). En palabras de Roger Ling: "os retratos destas moedas amosan "un grao de individualidade nunca igualado polas representacións adoito eslamiadas dos seus contemporáneos máis ao Oeste".
Moedas conmemorativas
O uso de moedas conmemorativas para celebrar unha vitoria ou a anexión dun territorio foi unha invención grega. As moedas son valiosas e duradeiras, e pasan por moitas mans. Nunha época sen xornais nin outros medios de comunicación supuñan un xeito ideal de espallamento dunha mensaxe política. A primeira destas moedas conmemorativas foi un decadracma emitido por Atenas logo da vitoria grega nas guerras persas. Estas moedas cuñáronse arredor do ano 480 a. de C., e amosaban a representación do moucho de Atenas, a ave sagrada da deusa Atenea, ollando o espectador coas ás estendidas e sostendo un feixe de pólas de oliveira, que non só era a planta sagrada de Atenea senón tamén un símbolo de paz e prosperidade.
Preferente Autonómica de Galicia 2010/11
No Grupo Norte, o Lemos e o Flavia víronse prexudicados polos descensos do Santa Comba e o Narón de Terceira División, descendendo a Primeira Autonómica. No Grupo Sur, o Porriño Industrial e o Rápido Bahía víronse prexudicado polos descensos do Pontevedra B e o Portonovo de Terceira División, descendendo a Primeira Autonómica.
Promoción de ascenso
O campión da promoción, o Boiro, non ascendeu a Terceira División porque non se produciron os ascensos a Segunda División B necesarios.
Marta Dahlgren
Marta Cristina Dahlgren Thorsell, nada en Vanersborg en 1941, é unha profesora e tradutora sueco-galega.
Traxectoria
Chegou a Galicia en 1967. Tras a crianza das dúas fillas (unha delas é a artista viguesa Elena Gómez Dahlgren), cursou estudos universitarios en Vigo e máis tarde en Compostela ; doutorouse con sobresaíante cum laude en Filoloxía Inglesa (coa tese Narrators and Reflectors in Works by William Faulkner) e quitou a praza como profesora titular de inglés na Universidade de Vigo, onde impartiu a docencia dende 1992 até a súa xubilación en setembro de 2009. Previamente, entre 1981 e 1992, exercera como profesora de inglés técnico na Escola de Enxeñaría Técnica Industrial de Vigo.
Aprendeu a lingua galega durante a súa etapa como profesora universitaria.
Na súa faceta de tradutora dende o sueco, foi galardoada en 2002 co premio de Tradución outorgado pola Área de Normalización Lingüística do Concello de Vigo, pola obra Os irmáns de Corazón de León, traducida canda Liliana Valado; así mesmo, en 2016 recibiu o XV Premio Plácido Castro pola súa tradución ao galego de Kallocaína, unha novela de Karin Boye.
José María Lado
Traxectoria
Lado naceu na Habana, fillo dun galego e unha cordobesa e non debutou en escena até o seu regreso a España. Comezou no teatro, de onde pronto saltou ao cine. Aí traballou baixo as ordes dos grandes directores españois da época como Rafel Gil, José Luis Sáenz de Heredia, Edgar Neville, Florián Rey, Pedro Lazaga, Luis García Berlanga ou Luis Buñuel.
Bella Akhmadulina
miniatura Izabella Akhatovna Akhmadulina (ruso: Бе́лла (Изабе́лла) Аха́товна Ахмаду́лина, Белла Әхәт кызы Әхмәдуллина), nada en Moscova o 10 de abril de 1937 e finada o 29 de novembro de 2010, foi unha poeta e tradutora soviética e rusa, que formou parte da Nova Vaga rusa, considerada unha das mellores poetas da segunda metade do século XX.
Traxectoria
A súa poesía caracterízase polo seu intenso lirismo, polas súas formas refinadas e cargada de imaxes e o humor no seo dun estilo "resolutamente apolítico". Nos seus primeiros traballos utilizou cuarteto rimados, con vivencias imaxinativas da vida diaria nunha linguaxe chea de arcaísmos e neoloxismos. A relixión e a filosofía convertéronse en temas principais nas súas últimas obras. Como tradutora verteu ao ruso a poetas clásicos e modernos da Unión Soviética, así como a europeos e norteamericanos.
Astiaxes
Astiaxes, finado no ano 550 a.C., foi o último rei de Media, fillo de Ciaxares, destronado no 550 a.C. polo persa Ciro II o Grande.
Contexto
Non hai razón para dubidar de Heródoto cando afirma que Astiaxes era o fillo do rei medo Ciaxares. Sabemos por un texto cuneiforme que o último aínda reinaba no -614, cando destruíu o centro relixioso asirio: Assur. Ciaxares aínda vivía no verán do -585, cando asinou un tratado de paz cos lidios, con quen estivera loitando durante cinco anos. Celebrouse entón un matrimonio diplomático para selar o acordo: Arienis, filla do rei lidio Aliates e irmá do futuro rei Creso, casou co príncipe da coroa meda Astiaxes.
Arienis non era a primeira esposa de Astiaxes. A súa filla Mandane estaba casada co rei persa Cambises I, rei de Anshan e Susa, desde antes do -576, cando o futuro rei Ciro II o Grande naceu, polo que Mandane tivo que nacer antes, digamos sobre o -590. Parece pois inevitábel asumir que Astiaxes tiña outra muller.
Existe outro argumento para explicar que Arienis non era a primeira muller de Astiaxes. O seu pai empezou a reinar antes do -614. Se asumimos que iniciara o seu reinado aos trinta, o cal non é improbábel, e que o seu fillo nacera cando el tiña uns 25 anos, o que é posíbel, temos que asumir que Astiaxes casou con Arienis á idade de polo menos 34, o que é moi improbábel.
O historiador babilonio Beroso (século -III) cóntanos que após a caída de Assur, unha alianza entre medos e babilonios foi alicerzada con outro matrimonio real: o príncipe á coroa babilonia Nabucodonosor II casou con Amitis, a filla de Astiaxes. Isto é imposíbel, porque suxire que Astiaxes tería ao menos cen anos cando foi destronado.
Astiaxes, rei
Non está claro cando foi escollido Astiaxes rei dos medos. Heródoto dinos que reinara durante 35 anos cando foi feito preso por Ciro. Por un texto cuneiforme coñecido pola "Crónica de Nabónido", sabemos que isto aconteceu no ano 6 do reinado do rei babilonio Nabónido, período que se sitúa entre o 10 de marzo do -550 e o 28 de marzo do -549. Contando para atrás, chegamos ao -585 como o ano da ascensión ao trono por parte de Astiaxes. Isto non é imposíbel, aínda que debemos asumir que o pai de Astiaxes, Ciaxares, seguía vivo no -585, cando, como se explicou anteriormente, concluíu un tratado cos lidios.
No entanto, os anos de reinado dos reis medos mencionados por Heródoto son un pouco sospeitosos: os 4 reis reinan exactamente 150 anos, por parellas de 75 anos. É obvio que debemos ser cautos, pero até o de agora, non existe nada que contradiga a Heródoto no sentido que Astiaxes reinou a partir do -585 até o -550, mentres que seu pai o fixo a partir do -625 até o -585 (malia que existe unha inscrición que di que Astiaxes foi destronado no -554).
A historia de Ciro
Segundo Heródoto, Astiaxes tivo un soño acerca do seu neto Ciro, fillo de Mandane e Cambises I. Astiaxes tomou este soño como unha diabólica profecía, así que ordenou ao seu cortesán Harpago asasinar ao xove Ciro. Harpago, temendo manchar o seu nome con este infanticidio, secretamente delegou a encarga a un pastor chamado Mitradates. Mais este, que perdera había pouco o seu propio fillo, decidiu quedar con el como seu. Para iso vestiu ao seu verdadeiro fillo morto coas roupaxes do príncipe e expuxo o corpo ás feras do bosque tal e como se lle ordenara facer co mozo Ciro. O engano funcionou e Ciro criouse co pastor.
Pero cando o mozo acadou os dez anos de idade, fíxose xa evidente que non era o fillo dun pastor. O seu comportamento era demasiado nobre, segundo Heródoto. Por unha casualidade Astiaxes puido entrevistarse co neno, e inmediatamente sospeitou o que podía ter pasado ao se decatar que o suposto fillo de pastor se lle asemellaba. Ordenou a Harpago relatar o que acontecera realmente, o cal confesou que non matara o neto do rei malia que se lle ordenara facelo. Ciro recibiu un trato favorábel e mesmo lle foi permitido volver cos seus verdadeiros pais. Harpago, en troques, recibiu un cruel castigo polo seu comportamento. Astiaxes convidouno a un banquete no que, entre o xantar, estaba agochada a carne do seu propio fillo, facéndollo saber no momento oportuno.
A vinganza de Harpago
Probabelmente a primeira parte da historia de Ciro é un conto inventado para explicar a realidade histórica que é a segunda parte: Astiaxes foi traizoado. Podemos atopar o mesmo desenlace na Crónica de Nabónido, onde se relata que Ciro tomou ouro, prata e todo o botín que puido levándoo para Anshan.
É posíbel que, no fondo, a causa máis forte que provocou a rebelión fose a insatisfacción coa política de Astiaxes. No século -VI, as tribos iranianas foron asentándose cada vez máis, e os seus líderes xa non eran xefes tribais "primeiros entre iguais", senón que empezaron a comportarse como reis auténticos. Cando Astiaxes empezou a castigar a algún dos outros xefes tribais, a revolta foi inevitábel.
A caída de Astiaxes non significou o final da guerra xa que os seus antigos aliados estaban preparados para axudalo. No -547, Creso lanzou unha expedición para vingar o seu xenro, mais foi derrotado, co que Ciro engadía Lidia aos seus dominios.
Montes Adirondack
Os montes Adirondack (en Adirondack Mountains) é un macizo montañoso dos Estados Unidos no nordés do estado de Nova York. Ten unha extensión de 13 000 km2 entre montañas, terras boscosas, outeiros redondos, vales en forma de U e lagos. Eríxese por riba da rexión montañosa dos Apalaches.
Etimoloxía
Pénsase que a palabra Adirondack provén do vocábulo mohawk ha-de-ron-dah que significa "comedores de árbores". O primeiro uso escrito, que aparece como Rontaks, foi en 1729 por parte do misioneiro francés Joseph-François Lafitau. Este explicou que a palabra era empregada polos iroqueses como expresión despectiva contra os grupos de algonquinos que nos practicaban a agricultura e polo tanto ás veces tiñan que comer árbores para sobrevivir durante o inverno. Como os mohawks non tiñan linguaxe escrita nesa época, os europeos empregaron varias traducións fonéticas da palabra, como Achkokx, Rondaxe e Adirondax. Estas palabras estaban moi asociadas á rexión, mais non eran aínda consideradas un topónimo: un mapa inglés de 1761 nomea a área simplemente como Deer Hunting Country ("país da caza do cervo"). En 1837, os montes foron chamados Adirondacks por Ebenezer Emmons.
Montañas
O conxunto dos montes de Adirondack consíderase «montañas novas» pois segundo un estudo orográfico medra 1,5 mm anualmente. O cumio máis alto é o monte Marcy con 1629 m, fonte máis alta do río Hudson. Existen unhas corenta montañas que superan os 1200 metros.
A maioría dos montes altos teñen tres zonas de vexetación:
Parque nacional
En 1882, o estado de Nova York declarou a rexión parque nacional aínda que existían propiedades privadas que se manteñen. O fin desta declaración foi conservar «a vida silvestre [, e que as terras] non se poidan vender, arrendar ou intercambiar, nin seren ocupadas por corporacións, privadas ou estatais».
Sarras (Santo Graal)
Sarras é o nome polo que se coñece á illa mística á cal é levado o Santo Graal segundo as lendas artúricas.
No ciclo de Lancelot-Graal, Sarras é visitada por Xosé de Arimatea e o seu séquito de camiño a Inglaterra. Na illa, o fillo de Xosé é investido bispo e Cristo amósalle os misterios do Graal. Cando os cabaleiros da Táboa Redonda, Galaaz, Perceval e Bors atopan o Graal en Corbenic, encárganse de levalo de regreso a Sarras a bordo do barco do rei Salomón. Galaaz e Perceval morren na illa e Bors regresa a Camelot para narrar a aventura.
Isambard Kingdom Brunel
Isambard Kingdom Brunel, nado en Portsmouth o 9 de abril de 1806 e finado en Londres o 15 de setembro de 1859, foi un enxeñeiro británico e francés. É coñecido sobre todo por ser o creador da liña de ferrocarril Great Western Railway, unha serie de tres famosos barcos de vapor, así como numerosas pontes de grande importancia no Reino Unido. Foi votado como o segundo personaxe británico máis importante de todos os tempos na enquisa levada a cabo en 2002 pola BBC (100 Greatest Britons).
A pesar de que os proxectos de Brunel non sempre tiveron éxito, frecuentemente contiñan solucións innovadoras aos típicos problemas de enxeñaría da época. Durante a súa curta carreira Brunel conseguiu ser o primeiro en moitos logros de enxeñaría, incluíndo a participación na construción do túnel do Támese, primeiro túnel baixo un río navegable, e o desenvolvemento do primeiro transatlántico de aceiro propulsado mediante hélice, o Great Britain.
Primeira etapa
Isambard Kingdom Brunel era fillo do enxeñeiro civil francés sir Marc Isambard Brunel e de Sophia Kingdom, e naceu en Portsmouth (Hampshire, Inglaterra) o 9 de abril de 1806. Tiña dúas irmás: Sophia e Emma.
Dende moi novo, Brunel amosou un especial talento polo debuxo e os principios xeométricos. Á idade de 14 anos foi enviado a Francia para ser educado primeiro no Lycée Henri IV de París e despois na Universidade de Caen en Normandía. Tras completar os seus estudos teóricos relacionados coa enxeñaría, traballou co mestre artesán Abraham Louis Breguet, quen o instruíu na arte aplicada da construción de reloxos e instrumentos científicos.
Aos dezasete anos de idade volveu a Inglaterra, onde comezou a colaborar co seu pai. Continuou a súa formación práctica, visitando case a diario a Escola Superior de Enxeñeiros de Maudslay. Brunel comezou a destacar cando, aos vinte anos, foi designado polo seu pai como enxeñeiro xefe auxiliar na obra cume da súa carreira, que era a construción do túnel baixo o río Támese, que o cruza entre Rotherhithe e Wapping.
Pontes
Os primeiros proxectos en solitario de Brunel foron pontes como o Royal Albert Bridge cruzando o río Tamar en Saltash preto de Plymouth (Inglaterra).
Construído en 1838, a ponte de ferrocarril Maidenhead sobre o río Támese en Berkshire continúa a ser a ponte de perpiaños de arco rebaixado co menor cociente [frecha/luz] construído no mundo. Esta ponte está aínda en uso. A ponte consta de dous arcos de 39 metros de luz cada un cunha frecha de 7 metros. A largura do taboleiro permite o uso de catro liñas ferroviarias sobre o mesmo.
O Royal Albert Bridge, construído en 1854, foi deseñado por Brunel para a compañía ferroviaria de Cornualla despois de que o Parlamento Británico rexeitase o plan orixinal de utilizar os servizos dun transbordador para cruzar o estuario do río Tamar. A ponte consiste en dous grandes vans de 139 metros de luz e 30 metros de frecha respectivamente sobre a máxima marea viva ademais de 17 vans de dimensións moito máis pequenas.
Porén, Brunel é quizais máis coñecido pola súa impresionante ponte colgante de Clifton en Bristol. Cunha lonxitude de 213 m, e suspendido a 61 m de altura sobre o leito do río Avon, converteurse no momento da súa inauguración na ponte co van máis longo do mundo. Brunel presentara catro deseños a un comité encabezado por Thomas Telford, quen rexeitaba todas as solucións recibidas, propoñendo o seu propio deseño no seu lugar. Tras unha dura polémica aireada pola prensa, abriuse o concurso outra vez, e unha nova proposta de Brunel recibiu a aprobación definitiva para iniciar o proxecto.
Brunel escribiu ao seu cuñado, o político Benjamin Hawes:
Non viviu abondo para velo concluído, mais os seus colegas e admiradores da Institución de Enxeñeiros Civís consideraron que a ponte debía ser completada pola lembranza do grande enxeñeiro e comezaron a recadar novos fondos, aínda que ao parecer modificando substancialmente o deseño orixinal. Os traballos iniciáronse en 1862 e remataron en 1864, cinco anos despois da morte de Brunel.
O Gran Ferrocarril do Oeste
miniatura|Locomotora 4-2-4T de vía larga, no depósito de [[Exeter, en 1876.]] En 1833, antes da finalización do túnel do río Támese, Isambard Brunel foi nomeado enxeñeiro xefe do Great Western Railway (Gran Ferrocarril do Oeste), unha das marabillas da época vitoriana, de Londres a Bristol e máis tarde a Exeter.
A empresa foi fundada nunha reunión pública en Bristol en 1833 e validada por unha lei do Parlamento en 1835. Brunel predixo que os pasaxeiros poderían viaxar dende Londres ata Nova York cun só billete comprado na estación de Paddington de Londres, efectuando transbordo dos trens do Great Western ao transatlántico de vapor do mesmo nome na terminal de Neyland no suroeste de Gales.
Brunel tomou dúas decisións que se converteron en temas controvertidos: o uso dunha vía larga de 2,14 m entre os raís, que ofrecía, segundo dixo, un mellor rendemento e maiores velocidades de operación; e a súa escolla dunha ruta que, saíndo de Londres polo val do Támese, continuou polo norte dos Marlborough Downs, co que non pasou por ningunha das grandes cidades da rexión, aínda que se facilitaron ramais a Oxford e a Gloucester. miniatura|esquerda|Locomotoras agardando o seu despezamento despois de abandonar a vía larga en 1892. A súa decisión de empregar un maior largo de vía espertou de inmediato a incredulidade, xa que esa decisión era contraria á de case todos os ferrocarrís británicos (largo internacional). Brunel dixo que non era senón unha evolución lóxica e necesaria do gálibo das vías de ferrocarrís que George Stephenson adoptara para realizar as primeiras liñas de pasaxeiros. Brunel traballara nun marco matemático e levou a cabo unha serie de probas para determinar que a súa vía larga ofrecía o tamaño óptimo para a estabilidade dos trens e a comodidade para os pasaxeiros, así como unha maior capacidade de mercancías. miniatura|Último tren de vía larga, a locomotora Dragon, en ruta por [[Penzance a Taunton, o 20 de maio de 1892, onde se aprecia a dobre vía.]] Brunel examinara toda a lonxitude da ruta entre Londres e Bristol. Baseándose na experiencia obtida co túnel do Támese, púxose a organizar para o Great Western unha impresionante serie de obras: viadutos, estacións e túneles deseñados especialmente, como o célebre túnel de Box, que foi no seu tempo o túnel máis longo de ferrocarril no mundo. Unha anécdota relata que o túnel de Box estaría orientado de xeito que fose iluminado en toda a súa lonxitude polo sol o día do aniversario de Brunel.
A pesar de que a compañía do Great Western sempre sostivo que o seu largo de vía era superior, despois da morte de Brunel decidiuse abandonar a vía larga e convertela ao largo normal ("largo de Stephenson") utilizado por todos os outros ferrocarrís do país. Isto fíxose en maio de 1892. A reforma foi relativamente simple, posto que por entón a empresa xa instalara un terceiro riel en case todas as súas vías (é dicir, liñas de vía dobre, ampla e estándar), o que permitiu a circulación de todos os trens existentes.
O «ferrocarril atmosférico»
miniatura|esquerda|Liña de South Devon en Dawlish contra 1870. Naquela época, o conduto de aspiración (tubo baleiro) foi eliminado, mais se aprecia a vía larga, a sinalización Brunel e a torre cadrada da estación de bombeo, ao fondo. Aínda que en última instancia estaba destinada ao fracaso, outra realización interesante de Brunel, en termos de innovación tecnolóxica, é o ferrocarril atmosférico. A Great Western Railway fixo unha extensión cara ao sur de Exeter a Plymouth chamada South Devon Railway Company (CSD), aínda que administrada pola GWR. En lugar de empregar as locomotoras, os trens eran impulsados por un sistema patentado por Clegg e Samuda en 1839, polo que as bombas de baleiro aspiraban ar por un tubo conectado aos pistóns fixos nos trens.
A sección de Exeter a Newton realizouse de acordo con este principio, coas estacións de bombeo de chemineas distintivas cadradas espazadas cada dous quilómetros, «aspirando» os trens a velocidades de 30 km/h. Os tubos de 381 mm empregáronse nos tramos chans, así como outros de 559 mm, destinados ás seccións en pendente.
Esta tecnoloxía requiría o uso dunha válvula continua de coiro para selar os tubos de baleiro na súa parte superior. O coiro debía ser flexíbel para a súa utilización a través do sebo, algo moi atractivo para as ratas. O resultado inevitábel foi que comían o selo, e o sistema operativo durou menos dun ano: de setembro de 1847 para os experimentos e de febreiro de 1848 ao 10 de setembro de 1848 para o servizo comercial.
Unha sección da tubaxe, sen o selo de coiro, consérvase no Didcot Railway Centre, en Didcot, Oxfordshire.
Un sistema de tren atmosférico similar tamén operou en Francia entre Le Pecq e Saint-Germain-en-Laye, dende 1847 ata 1860.
Transatlánticos
thumb|O SS Great Eastern en construción (1858).
Mesmo antes da apertura da Great Western Railway, Isambard Brunel pasara ao seu proxecto seguinte: a navegación transatlántica. O primeiro barco que deseñou Brunel foi o Great Eastern, un vapor propulsado por rodas de pas, que no seu momento foi o barco máis grande do mundo e chegou a gañar a Banda Azul en 1838. Tras este, Brunel, con outros colaboradores, deseñou o Great Britain un innovador transatlántico con casco de ferro, o primeiro buque de pasaxeiros propulsado cunha hélice, que tamén foi no seu momento o barco máis grande do mundo. En 1852 Brunel volveu á construción dun terceiro buque transatlántico, o Great Eastern, que era moito máis grande aínda que os seus dous predecesores, e estaba destinado para viaxes á India e Australia. O Great Eastern era dunha tecnoloxía punta para a época: uns 211 m de longo, propulsión mediante unha hélice e dúas rodas de pas, equipado co maior luxo e deseñado para transportar catro mil pasaxeiros.
Brunel deseñou o barco para navegar polos seus propios medios sen escalas dende Londres a Sydney e o seu retorno, dado o feito de que os enxeñeiros da época estaban convencidos de que Australia non tiña reservas de carbón. Ao igual que moitos dos ambiciosos proxectos de Brunel, a construción da nave superou o orzamento inicial e axiña quedou atrás fronte a unha serie de problemas técnicos. miniatura|esquerda|Great Eastern en 1866 O buque foi descrito como un «elefante branco» (un proxecto de prestixio sen esperanza de retorno), pero pódese argumentar que neste caso, o fracaso de Isambard Brunel se debeu principalmente a un clima económico desfavorábel. Os seus buques estaban moi por diante do seu tempo. A súa visión da construción de barcos de vapor con hélice a grande escala e casco metálico axiña se converteu nunha realidade, mais as condicións esixidas na economía mundial tiñan que esperar varias décadas antes de que as viaxes transoceánicas se convertesen nunha industria rendíbel.
O gran buque de Brunel foi construído polo estaleiro de John Scott Russell en Londres, e despois de dúas viaxes de proba en 1859, a súa viaxe inaugural dende Southampton a Nova York foi anunciada para o ano seguinte, o 17 de xuño de 1860. A pesar de que fracasou no seu obxectivo inicial de transportar pasaxeiros, o Great Eastern atopou finalmente un papel tendendo o primeiro cable telegráfico transoceánico en 1866, e continúa a ser considerado un dos máis grandes logros na historia da construción naval. Grazas a el e ao cable transatlántico, Europa e América do Norte abriron unha nova era das telecomunicacións.
Enfermidade e morte
miniatura|Tumba da familia Brunel no cemiterio de Kensal Green, Londres. Brunel sufriu durante varios anos problemas renais antes de morrer. Parece ser que Brunel fumaba ata 40 puros ao día e que adoitaba durmir 4 horas ao día debido ao seu forte ritmo de traballo.
Xusto antes de que o Great Eastern fixese a súa primeira viaxe a Nova York, Brunel sufriu un derramamento cerebral. Faleceu dez días despois, o 15 de setembro de 1859, aos 53 anos, e foi enterrado no mesmo cemiterio de Kensal Green en que xa recibira sepultura o seu pai. Morreu entristecido, antes de que a súa gran nave fose amosada ao mundo e antes de que a ponte de Clifton se rematase.
Vida persoal
En 1830, Isambard Kingdom Brunel foi elixido membro da Royal Society.
O 5 de xullo de 1836, Brunel casou con Mary Elizabeth Horsley (nada en 1813), que procedía dunha familia musical e artística, sendo a filla máis vella do músico inglés William Horsley. Estableceron un fogar no 18 de Duke Street (Westminster, Londres), e tiveron tres fillos: Isambard Brunel Junior (1837-1902), Henry Marc Brunel (1842-1903) e Florence Mary Brunel (1847-1876). Henry Marc, ao igual que o seu pai e o seu avó, converteuse nun enxeñeiro civil de éxito.
Ernie Pieterse
Ernest "Ernie" Pieterse nado o 4 de xullo de 1938 é un expiloto de carreiras de Suráfrica. Participou en tres Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula 1, debutou o 29 de decembro de 1962. Non logrou ningún punto de campionato.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
897
Véxase tamén
Historia ano a ano
Antonio Stradivari
Antonio Stradivari, nado no ano 1644 en Cremona, Lombardía e finado o 18 de decembro de 1737, foi un luthier italiano especialista en instrumentos de corda como violíns, violoncellos, guitarras, violas e arpas.
Thank You
Thank You é un recompilatorio de grandes éxitos da banda estadounidense de rock alternativo Stone Temple Pilots, editado o 11 de novembro do 2003 a traves do selo Atlantic Records.
Ars nova
dereita|miniatura|[[Francesco Landini tocando un órgano portátil (Ilustración do Codex Squarcialupi do século XV).]]
Ars nova (en latín "arte nova") é o estilo musical da produción francesa e italiana do século XIV, xurdido despois da Ars antiqua.
O compositor, teórico musical e poeta francés Philippe de Vitry é un dos representantes máis coñecidos deste novo estilo, que se desenvolveu entre os anos 1320 e 1380 con París como epicentro. As obras son coñecidas sobre todo polo Codex Squarcialupi e o compositor italiano Francesco Landini. Este estilo musical supuxo tanto innovación técnica como unha codificación mais adiantada dos signos musicais.
Winnipeg
Winnipeg é a capital e a cidade máis poboada da provincia de Manitoba, Canadá, localizada nas pradarías do Canadá Occidental. É, ademais, a sétima cidade máis grande do Canadá e a máis importante do centro do país.
Características
Arredor da metade da poboación total de Manitoba reside na Rexión de Winnipeg Capital, o poboación da cal é de 730.305 habitantes. A cidade de Winnipeg conta cunha poboación total de 633.451 habitantes (estimación 2006). A cidade atópase na confluencia dos ríos Red e o Assiniboine. Caracterizada por un clima rigoroso (temperatura media de -19 °C en xaneiro, e de 19,7 °C en xullo) é considerada como unha das grandes cidades máis frías do mundo.
Winnipeg é fogar dunha arquitectura histórica e numerosos parques como Assiniboine Park ou Birds Hill Provincial Park. Pola súa situación, está tamén moi próxima aos ríos do Escudo Canadense e numerosos lagos, entre os que se atopan o lago dos Bosques, o lago Winnipeg (o décimo máis grande do mundo) e o lago Manitoba.
Lugo (homónimos)
Como periódico pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Lugo di Vicenza
miniatura|dereita|[[Vila Godi, en Lugo di Vicenza.]] Lugo di Vicenza é un concello italiano de 3 706 habitantes da provincia de Vicenza (rexión do Véneto).
Características
Lugo é unha das localidades relevantes nos acontecementos humanos e históricos que se desenvolveron entre o século XI e o XIII e de numerosas propiedades que tiveron como protagonistas a varios compoñentes da familia dos Ezzelini. O lugar de maior interese do municipio é a Vila Godi, que se atopa na localidade de Lonedo, unha das vilas palacianas declaradas Patrimonio da Humanidade pola Unesco.
Aeroporto de Sanya-Phoenix
O aeroporto internacional de Sanya-Phoenix é un aeroporto que serve á cidade de Sanya en Hainan, a provincia máis meridional da China. Está situado a uns 15 quilómetros ao noroeste do centro da cidade. No ano 2015 foi usado por 16 191 930 pasaxeiros, converténdoo no 18º aeroporto máis concorrido do país en termos de pasaxe.
Illa Richards
A illa Richards é unha illa deshabitada do ártico canadense localizada en augas do mar de Beaufort, pertencente aos Territorios do Noroeste, Canadá.
Xeografía
Illa Richards está localizada moi próxima á fronteira occidental con Alasca, no delta do río Mackenzie, sendo a maior illa do esteiro. Está separada de terra, no seu extremo oriental, pola canle principal do Mackenzie e a canle Reindeer é o seu límite occidental.
Ten unha superficie de 2.165 km², sendo, por tamaño, a 35ª do Canadá e a 196ª do mundo. É unha illa moi baixa, de tipo estuarino, atravesada por pequenas canles, zonas húmidas e centos de pequenos lagos e lagoas (cunha media de 33 ha de tamaño). Ten unha lonxitude duns 85 km en dirección E-W e uns 40–50 km de anchura, aínda que é difícil precisar os seus límites. A súa costa norte está exposta ás augas do mar de Beaufort, un dos mares do océano Ártico.
Unha cuarta parte da illa está cuberta de auga, unha complexa rede de canles e lagos entrelazados divididos polas canles maiores do delta. as correntes. Moitos dos lagos son formacións termocársticas, depresións formadas pola fusión parcial do permafrost subxacente recheas de auga.
Na zona hai importantes xacementos de petróleo e gas. Foi chamada así polo naturalista John Richardson en 1826 na honra do Gobernador do Banco de Inglaterra, John Baker Richards.
José María Soler García
José María Soler García, nado en Villena (Alacant) o 30 de setembro de 1905 e finado no mesmo lugar o 25 de agosto de 1996, foi un arqueólogo, historiador, investigador, lingüista e folclorista español. É a persoa que estudou Villena e a súa comarca en maior profundidade e nun maior número de eidos, xa que todas as súas investigacións foron sempre na dirección de escrutar todo o que concernía á súa cidade natal.
Fundou o museo arqueolóxico da cidade, ao que se lle deu o seu nome na súa honra despois de que descubrira o Tesouro do Cabezo Redondo e o de Villena. A Fundación municipal José María Soler, constituída tras a súa morte, ten como misión manter o seu legado cultural e convoca cada ano Premios de Investigación en varios niveis sobre a cidade e a área circundante.
Erik Spoelstra
Erik Celino Spoelstra, nado en Evanston (Illinois) o 1 de novembro de 1970, é o actual adestrador de Miami Heat. É o primeiro técnico filipino-estadounidense na NBA. Dende 2001 ata 2008 foi adestrador asistente e director de scouting dos Heat.
José María Soler García
Biografía
Naceu en 1905, fillo dun avogado villenense. Na súa xuventude distinguiuse pola súa participación en varias actividades culturais, escribiu na prensa local e foi director dun grupo teatral de afeccionados. Xa naquel momento era popular na cidade pola súa cultura e coñecementos. Ingresou en Correos en 1917 en Madrid e en 1925 foi destinado a Villena. Durante esta época traballaba repartindo correo e pasaba moitas horas na biblioteca do casino de Cieza. En 1936 chegou a Xefe de Correos de Villena.
Erik Spoelstra
Traxectoria
Spoelstra medrou en Portland (Oregón), onde se graduou no Instituto Xesuíta en 1988, e na Universidade de Portland en 1992. No Instituto Xesuíta, Spoelstra é terceiro na historia en asistencias (488), terceiro tamén en triplas (156) e sexto na porcentaxe de triplas (38.4%) e tiros libres (82.4%). Spoelstra foi o base titular da Universidade de Portland durante 3 anos e foi nomeado Freshman do Ano da West Coast Conference en 1989. Forma parte do selecto grupo que superou 1.000 puntos en Portland. Despois da universidade pasou 2 anos coma adestrador-xogador en TuS Herten, un equipo alemán.
Miami Heat
O 28 de abril de 2008, Spoelstra (coñecido polos xogadores coma "Coach Spo"), foi nomeado sucesor de Pat Riley coma adestrador de Miami Heat. A dimisión de Riley produciuse despois de protagonizar a peor tempada que tivera coma técnico dende que chegara á NBA. Riley seguirá coma presidente do equipo, e a súa primeira decisión foi que o seu relevo fose Erik Spoelstra, asistente baixo a súa dirección pero que nunca tivera experiencia na NBA coma adestrador. Con 37 anos, Spoelstra converteuse no técnico máis novo da liga, 69 días máis novo que Lawrence Frank, adestrador dos New Jersey Nets.
Erik Spoelstra estivera traballando para Miami Heat durante 13 tempadas, pero nunca, coa excepción das ligas de verán, desempeñara aínda o cargo de adestrador xefe. O seu primeiro traballo en Miami foi de director de scouting, no ano 1995, e logo foi ascendido a adestrador asistente, seguindo aínda coas súas funcións de scouting. Dende fai tempo se lle vía como a persoa á que Pat Riley acabaría promocionando para substituílo no banco dos Heat.
José María Soler García
Biografía
Durante a guerra civil foi mobilizado polo exército republicano, aínda que só realizou funcións postais. Ao volver a Villena en 1939 foi deposto do seu posto en Correos e encarcerado "polo seu auxilio á rebelión", aínda que foi liberado pouco despois. É entón, durante os primeiros anos da posguerra e coa cidade dominada por unha minoría triunfadora coa que estaba en desacordo, cando se reclúe no seu domicilio e comeza as súas primeiras indagacións históricas e arqueolóxicas. Para gañarse a vida, tivo que traballar como profesor dunha academia privada, e posteriormente como contable e xefe de oficina, entre outros pequenos labores.
Ademais, foi cronista e arquiveiro de Villena desde 1950 e tamén, desde ese mesmo ano, comisario local de escavacións arqueolóxicas. En 1957 fundou o museo arqueolóxico cos materiais que fora recopilando desde 1940. Ao descubrir, en 1963, primeiro o Tesouro do Cabezo Redondo e logo o de Villena, foi designado 'director perpetuo' do museo, que pasou a chamarse na súa honra Museo Arqueolóxico "José María Soler". Sempre permaneceu solteiro e residiu, xunto a unha irmá tamén solteira, na súa mesma casa natal. Xa desde a década de 1950 pertenceu a diversos centros e institucións provinciais e autonómicas da Comunidade Valenciana. En 1970 recuperou de maneira simbólica o seu posto en Correos, dado que xa se xubilara. Seguiu investigando e publicando practicamente até a súa morte, que ocorreu en 1996. Os seus restos descansan no Panteón de Ilustres de Villena.
Arqueoloxía
miniatura|200px|Entrada do Museo Arqueolóxico "José María Soler". miniatura|230px|dereita|Conxunto do Tesouro de Villena. miniatura|200px|Mapa dos sitios arqueolóxicos do termo de Villena, a maioría dos cales son achados de Soler. En 1939, tras a guerra civil española, Soler dedicou a maior parte da súa actividade investigadora á arqueoloxía da zona. Durante moitos anos realizou unha notable tarefa de campo dedicada á prospección da comarca villenense, descubrindo poboados e restos prehistóricos entre os que destacan o máis antigo, a Cova do Cochino, un asentamento da época musteriana no Paleolítico medio e o excepcional poboado de Bronce coñecido como Cabezo Redondo, cunhas singulares circunstancias que o converten nun dos máis importantes desta época en España.
Non menos de vinte asentamentos prehistóricos foron descubertos dentro da comarca villenense por José María Soler e neles efectuou un meritorio labor de escavación e estudo, cuns resultados tanxibles que poden admirarse no Museo Arqueolóxico. Alí atópanse os abundantes materiais provenientes dos descubrimentos e escavacións realizados por Soler, nunha tarefa levada a cabo persoalmente, co esporádico auxilio dalgún colaborador e practicamente sen medios nin axudas oficiais.
O seu principal achado foi o Tesouro de Villena, encontrado en 1963, e que, composto por 66 pezas, case a totalidade de ouro, constitúe o tesouro de vaixela áurea máis importante de España e o segundo de toda Europa, só superado polo das Tumbas Reais de Micenas, Grecia.
Publicacións
Soler escribiu varios libros acerca dos seus traballos arqueolóxicos, algúns outros de investigación histórica ou folclórica e incluso un dicionario sobre as variantes dialectais do castelán en Villena. Ademais, pronunciou decenas de conferencias e escribiu centos de artigos en periódicos e revistas de moi variada índole, tanto a nivel local como rexional e estatal. A continuación segue unha lista dos seus libros publicados:
Condecoracións
Entre outras de menor entidade, as distincións máis importantes que recibiu foron as seguintes: Ademais, o Concello de Villena dedicoulle unha rúa do centro en 1979.
Illa de Astove
A illa de Astove é un atol de Seychelles situado no océano Índico. Áchase a 38 km SSE de Cosmoledo e as súas coordenadas son.
Características
Trátase dun atol con forma de anel case pechado. A súa lagoa interior ten unha profundidade máxima de 3 metros e está comunicada co mar polo suroeste. O atol mide 4,5 km de Norte a Sur e 2 km de Leste a Oeste, cunha superficie de 4´96 km²; e a súa área total, incluíndo a lagoa é de 9´5 km². O seu único asentamento, na costa occidental, foi abandonado nos anos 80. Existe tamén unha pista de aterraxe de herba. Declarada reserva natural, actualmente está pechada ao público e prohíbese todo acceso.
A illa de Astove e o atol de Cosmoledo, conforman o Grupo de Cosmoledo. Grupo que á súa vez, xunto ao atol de Aldabra e a illa de Asunción constitúen o Grupo de Aldabra.
Pobo sardo
Os sardos (en sardo: sardos ou sardus; en catalán: sards ou sardos; en gallurés: saldi; en lígur: sordi; en italiano: sardi) son o pobo nativo e o grupo étnico orixinario de Sardeña, unha illa mediterránea de Italia.
Candida albicans
Candida albicans é unha especie de fungo diploide que pode crecer como un lévedo unicelular ou como fungo filamentoso multicelular, e é o axente causal de infeccións oportunistas orais e xenitais en humanos, e da onicomicose candidal (infección na lámina ungueal da uña). As infeccións fúnxicas sistémicas por C. albicans (e outros fungos) son comúns en persoas inmunocomprometidas. Poden formarse biopelículas de C. albicans na superficie de aparellos médicos implantables. Ademais, as infeccións adquiridas en hospitais por C. albicans son un problema crecente.
C. albicans é un comensal e un constituínte da flora intestinal normal que comprende os microorganismos que viven na boca e no tracto gastrointestinal. C. albicans vive no 80% da poboación humana sen causarlle efectos nocivos, pero o sobrecrecemento do fungo dá lugar á candidíase. A candidíase é frecuente en individuos inmunocomprometidos, como os pacientes de SIDA ou os que foron sometidos a quimioterapia ou transplantes. Unha forma común de candidíase é a restrinxida ás membranas mucosas da boca ou vaxina, que se cura facilmente nas persoas cun sistema inmunitario en condicións normais. Informouse dunha elevada prevalencia da colonización por C. albicans en mozos con piercings na lingua, en comparación cos indivuduos que non os tiñan. Para infectar os tecidos do hóspede, a forma usual unicelular de tipo lévedo de C. albicans reacciona a estímulos ambientais e cambia á forma invasiva multicelular filamentosa, un fenómeno chamado dimorfismo.