cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tetraoninos
Descrición
A subfamilia foi descrita en 1825 polo zoólogo irlandés Nicholas Aylward Vigors, en Sketches in ornithology, or, Observations on the leading affinities of some of the more extensive groups of birds. Londres : W. Phillips.
miniatura|230px|Bonasa umbellus, femia
Sinónimo
A subfamila tamén se coñeceu como familia:
Nota taxonómica
miniatura|230px|Dendragapus obscurus, femia miniatura|230px|Falcipennis canadensis, macho miniatura|230px|Lagopus mutus, macho en plumaxe invernal, no Xapón miniatura|230px|Tympanuchus cupido, machos en parade nupcial, Estados Unidos
Pitas do monte, lagópodos e grévoles pertencen á orde dos galiformes (Temminck, 1820) e á familia dos fasiánidos (Horsfield 1821). Estudos xenéticos recentes demostran que forman un grupo monofilético, considerado como unha subfamilia distinta, a dos Tetraoninae (Vigors, 1825), que está próxima ao xénero Meleagris (Gray, 1840), aínda que algúns autores continúan tratándoos como unha familia (tetraónidos).
Xéneros e especies
Publicacións recentes aditent 20 especies repartidas en 8 xéneros: A lista sistemática seguinte está tirada de Del Hoyo et al.
Características
Os tetraoninos teñen unha rexa constitución corporal, igual que outros galiformes, como as galiñas. A súa lonxitude vai de 31 a 95 cm, e o seu peso de 0,3 a 6,5 kg. Os machos son maiores que as femias; dúas veces máis pesados na pita do monte (Tetrao urogallus), que é o membro máis grande da familia. Teñen plumas nos orificios nasais. As patas están tamén emplumadas ata as dedas, e teñen plumas ou pequenas escamas nos lados, unha adaptación para camiñar sobre a neve e enterrarse nela como refuxio. A diferenza doutros galiformes, non teñen esporóns.
Padrón (homónimos)
O termo padrón pode referirse a:
Erribera Beitia
250px|miniatura|Ribavellosa Erribera Beitia (en castelán: Ribera Baja e oficialmente Ribera Baja/Erribera Beitia) é un concello de Áraba, no País Vasco. Pertence á cuadrilla de Añana e tiña en 2015 unha poboación de 1.359 habitantes.
Tetraoninos
Alimentación e hábitats
Estas aves aliméntanse principalmente de vexetais: xemas, amentos, follas e ramiñas, que normalmente constitúen o 95% do peso dos alimentos dos adultos. As súas dietas varían grandemente coa estación. As crías comen principalmente insectos e outros invertebrados, reducindo gradualemnte a proporción de comida de orixe animal ata os niveis normais na dieta adulta. Varias das especies que viven en bosques son notables por comeren grandes cantidades de follas de coníferas, que a maioría dos demais vertebrados rexeitan. Para dixerir esta comida vexetal, teñen grandes boches e moellas, comen pedriñas para mellor triturar a comida, e teñen longos intestinos con cegos ben desenvolvidos nos cales hai bacterias simbióticas que dixiren a celulosa.
Erribera Beitia
Está formado por 5 localidades que forman concejos: Igay, Manzanos, Melledes, Quintanilla de la Ribera, Rivabellosa e Rivaguda. Ribavellosa é a capital do concello e tamén da cuadrilla de Añana.
Tetraoninos
Alimentación e hábitats
As especies de bosque forman grupos só en outono e inverno, aínda que os individuos se toleran se se encontran. As especies de pradería son máis sociais, e as especies de tundra (Lagopus) son as máis sociais de todas, formando grupos de ata 100 individuos en inverno. Todas as especies pasan a maior parte do seu tempo no chan, aínda que cando son alarmadas, poden levantar o voo freneticamente e facer longos planeos.
Padrón (homónimos)
O topónimo Padrón pode referirse a:
Tetraoninos
Alimentación e hábitats
A maioría das especies permanecen nas súas zonas de apareamento todo o ano, pero fan curtos movementos estacionais; moitos individuos de perdices das neves das especies Lagopus muta e Lagopus lagopus migran centos de quilómetros.
Reprodución
Excepto nunha especie (Lagopus lagopus), os machos son polígamos. Moitas especies realizan elaboradas exhibicións de cortexo no chan ao amencer e ao solpor, nalgúns casos realizados en leks. Nas exhibicións os machos dalgunhas especies mostran cistas na cabeza rechamantemente coloreadas, sacos inflables moi coloreados situados a ambos os lados do pescozo. Os machos mostran a súa plumaxe, emiten vocalizacións que varían moito dunha especie a outra e poden realizar outras actividades, como tamborilear ou axitar as ás, facer repenicar as súas colas, e facer voos de exhibición. Ocasionalmente os machos loitan entre eles.
O niño é unha depresión pouco fonda ou escarvadura no chan, cun escaso forro de material vexetal. A femia fai unha posta, pero pode substituíla por outra se os ovos se perden. Empeza a poñelos aproximadamente unha semana despois de aparearse e pon un ovo cada día ou cada dous días. A posta consta de 5 a 12 ovos. Os ovos teñen forma de ovos de galiña e son amarelos claros, con pintiñas marróns espalladas. Cando poñen o último ovo, as femias comezan un período de incubación de 21 a 28 días. Os polos eclosionan cubertos cunha densa penuxe de cor marrón amarelada e abandonan o niño inmediatamente. Axiña desenvolven as plumas e poden voar pouco despois das dúas semanas de idade. As femias (e tamén os machos do Lagopus lagopus) permanecen con elas e protéxenas ata o primeiro outono, cando chegan o peso da madurez (agás nos machos de Tetrao urogallus). Son sexualmente maduros na seguinte primavera, pero non adoitan a aparearse ata anos despois.
Poboacións
240px|miniatura|Bonasa umbellus femia no Canadá.
Os tetraoninos constitúen unha parte considerable da biomasa de vertebrados no Ártico e Subártico. A súa cantidade pode caer moi abruptamente os anos que vai mal tempo ou hai unha alta poboación de predadores; as poboacións significativas de tetraoninos son a maior fonte de alimento para linces, raposos, martas e aves de presa. Porén, como poñen moitos ovos, poden recuperarse rapidamente.
Nos últimos anos as tres especies da tundra mantiveron as súas poboacións anteriormente coñecidas. As especies de pradería e de bosque declinaron moito debido á perda de hábitat, aínda que as aves de caza máis populares como a Lagopus (lagopus) scoticus e a Bonasa umbellus se beneficiaron da boa xestión do hábitat. A maioría das especies están clasificadas nas listas da IUCN como en situación "menos preocupante" ou "case ameazadas", pero as Tympanuchus cupido e Tympanuchus pallidicinctus son consideradas "vulnerables" e a Centrocercus minimus considérase "en perigo". Algunhas subespecies, como a Tympanuchus cupido attwateri e a Tetrao urogallus cantabricus (que é a subespecie de pita do monte que vive en Galicia), e algunhas poboacións nacionais e rexionais están tamén en perigo.
Selección do tamaño dos machos
A diferenza fenotípica entre machos e femias denomínase dimorfismo sexual.
Os tetraoninos macho adoitan ser máis grandes que as femias en todas as especies, con algunhas diferenzas entre unha especie e outra en canto ao tamaño da diferenza. A hipótese que está apoiada por máis probas sobre a evolución deste dimorfismo sexual é a da selección sexual. A selección sexual favorece a exstencia de machos grandes; unha selección máis forte para o tamaño grande dos machos orixina un maior dimorfismo sexual nos tamaños. O tamaño das femias increméntanse en correspondencia co incremento no tamaño dos machos, e isto débese á herdanza (pero non na mesma medida que o tamaño do macho). Isto débese a que as femias que son menores poden seguir reproducíndose sen teren unha desvantaxe substancial, cousa que non é así nos machos.
Selección do comportamento de apareamento
miniatura|240px|Macho de [[pita do monte exhibíndose na parada nupcial.]] Os machos presentan un comportamento de exhibición no cal se xuntan moitos machos nunha área e realizan exhibicións para atraer as femias. As femias escollen selectivamente entre os macos presentes elixindo os trazos que elas consideran máis atractivos. Os machos fan dous tipos de exhibicións: a de lek típico e a de lek explotado. Na de lek típico, os machos exhíbense en pequenas áreas, e na de lek explotado, as exhibicións fanse en áreas que non teñen moitos recursos para as femias. Os machos poden tamén competir entre eles polo acceso á femias mediante a territorialidade, na cal un macho defende un terriotorio que ten recursos que as femias necesitan, como alimentos ou bos sitios para aniñar. Estas diferenzas nos sistemas de apareamento no comportamento dos machos explican a evolución do tamaño corporal destas aves. Os machos das especies territoriais son menores que os das especies que utilizan leks explotados, e os machos de especies que usan leks típicos son os máis grandes de todos. Os machos que teñen un comportamento de buscar parella en leks, e teñen que competir con outros machos polas femias para que estas os escollan, teñen un maior dimorfismo sexual no tamaño. Isto apoia a hipótese de que a selección sexual afecta ao tamaño corporal dos machos e tamén dá unha explicación de por que algunhas especies de tetraoninos teñen unha diferenza máis drástica entre os tamaños de machos e femias que outras.
Na cultura
Os tetraoninos son aves de caza, e os cazadores matan millóns delas cada ano para alimentarse, por deporte ou para outros usos. As plumas da cola dos machos de Lyrurus tetrix son un ornamento tradicional para sombreiros en Escocia e os Alpes. Existen danzas folclóricas nos Alpes e nas praderías de Norteamérica que imitan as exhibicións que fan os machos destas aves nos leks.
As Rozadas, Bendia, Castro de Rei
As Rozadas é un lugar da parroquia de Bendia no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 12 habitantes (seis homes e seis mulleres).
INTASA
INTASA (Industrias del Tablero Sociedade Anónima) é unha empresa galega adicada á produción e comercialización de derivados da madeira. A empresa ten a súa sede na cidade da Coruña.
Historia
As orixes da empresa están no grupo industrial creado pola familia Tojeiro nas Pontes de García Rodríguez. A empresa Intasa creouse en 1987 polas axudas á Zona de Urxente Reindustrialización.
Abdala Qarali
Abdala bin Mikhail Qarali, O.L.M. (en عبد الله بن ميخائيل قراءلي), nado o 8 de setembro de 1672 en Alepo e finado o 6 de xaneiro de 1742, foi un relixioso católico maronita, bispo de Beirut dende 1716 até o seu pasamento.
Traxectoria
Naceu o 8 de setembro de 1672 en Alepo. Desexou facer vida monástica, pero o seu pai Mikhail non estivo de acordo, ao non haber mosteiros maronitas na súa rexión. Finalmente o seu pai aceptou, e en 1694 finalmente marchou cara a Xerusalén en peregrinación xunto co tamén alepino Yusif al-Batin, e posteriormente os dos se dirixiron ao Monte Líbano, onde se reuniron en Srarta (preto de Trípoli) con Xibrail Hawa. Os tres visitaron ao patriarca Estevo II al-Duaihi no mosteiro de Qanubin, e o acompañaron a visitar algúns mosteiros. Posteriormente, o bispo de Alepo Xibrail al-Blausani convidounos a visitar o mosteiro de Tamix, no Kisruan, onde Qarali e al-Batin estiveron arredor de 3 meses, logo dos cales Qarali volveu a Qanubin; dende alí, e xunto con Xibrail, acompañou ao patriarca pola rexión de Batrun e Xubail.
-451
Outros
Historia ano a ano
Abdala Qarali
Traxectoria
En 1695 o patriarca tivo que se agochar do paxá de Trípoli, e Qarali e os seus compañeiros volveron ao mosteiro de Qanubin. Cando o patriarca se uniu a eles, obtiveron permiso para pasar o estío no mosteiro de San Serxio en Ihdin. En setembro, coa aprobación do bispo de Ihdin, se estabeleceron no mosteiro de Santa Maura en Ihdin. No verán do mesmo ano foi ordenado diácono polo patriarca Estevo II, e finalmente os tres compañeiros tomaron o hábito ante o patriarca, o 10 de novembro de 1695. Os monxes elixiron como superior a Xibrail Hawa, e a comezos de 1696 pasaron o inverno no convento dos xesuítas de Trípoli, volvendo en primavera a Santa Maura e completando a restauración do mosteiro no verán do mesmo ano.
En 1696 foron convidados polos habitantes de Bixari a tomar posesión do mosteiro de santo Eliseo, e alí enviaron a algúns monxes que decidiran comezar a vida monástica con eles. No estío, Qarali foi elixido polo superior (Hawa) para ser ordenado sacerdote, e recibiu a ordenación de mans do bispo de Ihdin; comezou tamén a dar clase na escola local.
O 17 de setembro de 1716 foi ordenado bispo polo patriarca Xacobe IV, para a sé de Beirut. Finou no cargo o 6 de xaneiro de 1742.
Radio Free Europe/Radio Liberty
miniatura|250px|Logo de Radio Free Europe/Radio Liberty. Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE / RL) é unha organización de radiodifusión financiada polo goberno dos Estados Unidos que transmite novas, información e análise a países de Europa do Leste, Asia Central e Medio Oriente onde di que "o libre fluxo de información está prohibido polo goberno ou non está completamente desenvolvido". RFE/RL é unha corporación 501c-3 que recibe fondos do goberno estadounidense e é supervisada pola Xunta de Gobernadores de Radiodifusión, unha axencia que supervisa todos os servizos de radiodifusión internacionais do goberno federal dos Estados Unidos.
Durante a guerra fría, Radio Free Europe (RFE) transmitiuse ós países satélites soviéticos e Radio Liberty (RL) dirixiuse á Unión Soviética. RFE foi fundada como unha fonte de propaganda anticomunista en 1949 polo Comité Nacional para unha Europa Libre. RL fundouse dous anos máis tarde e as dúas organizacións fusionáronse en 1976. Os gobernos comunistas enviaban con frecuencia axentes para infiltrarse na sede de RFE, e a KGB regularmente bloqueaba os seus sinais. RFE/RL recibiu fondos da CIA até 1971. Durante os primeiros anos de existencia de RFE, a CIA e o Departamento de Estado emitiron amplas directivas de política, dando lugar ó xurdimento dun sistema onde a política de difusión determinábase entre eles e o persoal de RFE.
RFE/RL tivo a súa sede na cidade alemá de Múnic de 1949 a 1995. En 1995, a sede trasladouse a Praga, na República Checa. As operacións europeas reducíronse significativamente dende o final da guerra fría. Ademais da sede, o servizo mantén 17 oficinas locais nos países ó longo da súa rexión de transmisión, así como unha oficina corporativa en Washington, D.C. RFE/RL transmite en 25 linguas a 20 países en Europa do leste, Medio Oriente, Asia central e o subcontinente indio.
BRILAT
miniatura|Escudo da BRILAT. A BRILAT, ou Brigada de Infantería Ligera "Galicia" VII, é unha unidade de infantería lixeira do Exército de Terra de España, encadrada dentro das Forzas Lixeiras. Foi creada en 1966 coa denominación inicial de Brigada de Infantería Aerotransportable, e ten participado en diversas operacións multinacionais en países coma Bosnia e Hercegovina, Kosovo, Iraq, Paquistán, Líbano, Afganistán e Malí.
Cambios de denominación
A través dos seus anos de existencia o nome de Brigada de Infatería Aerotransportable deu paso a Brigada de Infatería Ligera Aerotransportable, máis tarde a Brigada de Infatería Ligera Aerotransportable "GALICIA" VII e por último a Brigada de Infatería Ligera "GALICIA" VII - BRILAT.
Localización e estrutura
Dende 1988 a maioría das súas unidades atópanse en Pontevedra, actualmente na Base General Morillo, que ocupa terreos da parroquia de Salcedo, concello de Pontevedra, e unha pequena parte da de Figueirido, concello de Vilaboa. Esta base está integrada por uns 2 400 efectivos, dos cales ó redor de 1 700 son galegos. A porcentaxe de mulleres é dun 11%.
En Siero, Asturias, hai un rexemento de infantería, e en Santovenia de Pisuerga, Valladolid, un grupo de cabalaría de recoñecemento.
Armamento e vehículos
dereita|miniatura|Instalacións da BRILAT en Figueirido. Entre o armamento que ten de dotación individual está as pistolas Llama M-82 e HK USP, fusís HK G36, 12'70 Barret e Accuracy 7'62, e lanzafoguetes Instalaza C-90.
Como armamento colectivo emprega sistemas coma a metralladora MG3, morteiros, o lanzagranadas LAG 40, o obús 105/37 Light Gun, os mísiles contracarro TOW e MILAN, ou o mísil antiaéreo Mistral.
Dispón de variedade de vehículos lixeiros e pesados, algúns deles procedentes do construtor galego URO e outros dos fabricantes Santana, Nissan, Iveco, Pegaso ou BAE Systems.
Ten blindados a rodas Centauro, e VEC, porén, cando actúa en zona de operacións, emprega outros de máis recente adquisición, coma o Iveco LMV Lince ou o RG-31 Nyala, especialmente deseñados para a protección dos tripulantes contra artefactos explosivos.
Máis materiais dos que fai uso son o radioteléfono PR4-G ou o radar RAVEN.
Participacións en misións internacionais
En 1995 comezou a participación da BRILAT en misións internacionais, no marco das Nacións Unidas ou da OTAN. Nelas varios integrantes da BRILAT perderon a vida en diversas circunstancias.
Operacións en territorio nacional
miniatura|275px|Banda de guerra da BRILAT. Nos anos 2002 e 2003 traballou na limpeza do chapapote das praias galegas tralo desastre do Prestige.
Tralos atentados do 11 de marzo de 2004, persoal da brigada patrullou estacións e vías de ferrocarril durante meses.
A BRILAT patrulla tódolos anos os montes galegos en tempada estival, en prevención dos incendios forestais.
Xefatura
A xefatura correspondeulle, dende 2009 ata 2014, ao xeneral de brigada ourensán José Antonio Alonso Miranda, de 2014 a 2019 a Luis Cebrián Carbonell e dende 2019 a Luis Cortés Delgado.
Recoñecementos
En 1995 a brigada recibiu a Medalla de Ouro de Galicia, e en 2011 a Medalla de Ouro da Deputación de Pontevedra.
Caifanes
miniatura|Caifanes en 2011 Caifanes é unha banda de música rock mexicana formada en Cidade de México en 1987. Estivo en activo até 1995, volvendo a unirse en 2011.
Conchita Badía
Concepció Badia i Millàs, máis coñecida como Conchita Badía, nada en Barcelona o 14 de novembro de 1897 e finada na mesma cidade o 2 de maio de 1975, foi unha soprano, profesora de canto, pianista e violinista.
Traxectoria
Practicou varios xéneros, ópera, música de cámara, lieder e canción popular entre eles.
Foi discípula de Enrique Granados na súa academia de Barcelona e de Pau Casals. Durante os anos trinta participou en moitos recitais e concertos, en España, Londres, París e Viena.
Co gallo da Guerra civil española exiliouse coas súas fillas a París, logo a Río de Xaneiro e finalmente á Arxentina en 1937, onde se lles uniu o marido ó ano seguinte. Alí coincidiu con Manuel de Falla co que traballou e chegou a establecer unha grande amizade.
De volta a España, en 1946, foi profesora de canto tendo entre os seus alumnos no Conservatori Superior de Música del Liceu a Montserrat Caballé.
Modelo Burela
Modelo Burela é un filme documental en lingua galega guionizado por Bernardo Penabade e dirixido por Matías Nicieza en 2008. Ten unha duración de 66 minutos, nos que se debate sobre a particular situación lingüística do concello de Burela, onde arredor dun 80% da poboación ten o galego como lingua inicial, porcentaxe que medra até o 86% na mocidade burelá.
Francis Cuggy
Francis Cuggy, nado en Walker (Northumberland) o 16 de xuño de 1889 e finado na mesma vila o 27 de marzo de 1965, foi un futbolista e adestrador inglés que xogaba na posición de mediocentro defensivo.
Traxectoria
Foi o primeiro adestrador da historia do Celta de Vigo aliñándose tamén como xogador no equipo celeste, sendo probabelmente tamén o primeiro estranxeiro do equipo.
Comezou a xogar no Willington Athletic, de onde saíu para fichar polo Sunderland en 1909, debutando na derrota ante o Aston Villa o 12 de febreiro de 1913. No Sunderlan estivo a piques de conseguir o dobrete na tempada 1912-1913 ao gañar o campionato inglés pero perdeu a final da Copa FA ante o Aston Villa que á súa vez foi subcampión de Liga.
Cuggy foi dúas veces internacional coa Selección de fútbol de Inglaterra nas dúas ocasións ante Irlanda e en ambas citas o resultado foi de derrota para o combinado inglés.
O comezo da primeira guerra mundial interrompeu a súa carreira futbolística, reincorporándose ao remate da mesma, na tempada 1919-1920, pero deixou o club en maio de 1921 para converterse en xogador e adestrador do Wallsend. Nos seus doce anos no Sunderland xogou un total de 190 partidos anotando catro goles.
Pese a chegar ao Celta cun contrato de cinco tempadas so estivo dúas na cidade olívica sendo substituído por Andrés Balsa ao final das mesmas, neses anos conquistou o título de campión galego nas dúas tempadas e levou ao Celta de Vigo á semifinal da Copa de España da tempada 1924-1925 contra o Arenas de Getxo. Disputou un total de 24 partidos co Celta, gañando 16, empatando 4 e perdendo so 4 partidos, con 85 goles a favor e 32 en contra.
Estes números converten a Francis Cuggy co adestrador con mellor media da historia do Celta, con 2,17 puntos por partido.
Unha vez rematou o seu vencello co fútbol, Cuggy traballou nos estaleiros de Wearside.
Enrique Peinador
Enrique Peinador Lines, nado en Pontevedra en 1880 e finado en Vigo o 19 de xuño de 1940, foi un empresario e filántropo galego.
Traxectoria
miniatura|275px|Familia Peinador en 1931. Fillo de Sabino Enrique Peinador Vela, sucedeu ao seu pai como xerente do balneario de Mondariz en 1907. Foi Socio protector do Seminario de Estudos Galegos, académico correspondente da Real Academia Galega e artífice da constitución do concello de Mondariz-Balneario en 1924. Membro do Partido Galeguista, en abril de 1936 foi elixido compromisario na candidatura da Fronte Popular por Pontevedra para a elección do presidente da República.
Francis Cuggy
Traxectoria
No ano 2002, a camiseta que vestiu na final da FA Cup de 1913 foi sometida a poxa na casa de poxas Christie's de Londres, vendéndose por 5.875 £.
Palmarés
Sunderland AFC
Enrique Peinador
Traxectoria
Publicou diferentes artigos en Mondariz e La Temporada en Mondariz, colaborou na Guía turística Mondariz-Vigo-Santiago (1912) e escribiu Vocabulario dos cesteiros de Mondariz, na revista Nós (1922).
En 2004 foi nomeado fillo adoptivo de Mondariz-Balneario.
Vida persoal
Casou con Georgina Porrúa Moreno de Villar e foi pai de Enrique Peinador Porrúa.
Francis Cuggy
Palmarés
Celta de Vigo
Bailén (homónimos)
Bailén pode referirse a:
Kuartango
250px|miniatura|Kuartango Kuartango é un concello de Áraba, no País Vasco. Pertence á cuadrilla de Añana e tiña en 2015 unha poboación de 362 habitantes.
Está formado por varias localidades que forman á súa vez concejos: Anda, Aprikano, Etxabarri Kuartango, Jokano, Luna, Marinda, Sendadiano, Urbina Eza, Uribarri-Kuartango e Zuhatzu Kuartango.
Galeaza
miniatura|310px|Galeaza española do século XVI. A galeaza (do italiano galeazza, aumentativo de galea (galera) é un tipo de galera grande que se construíu durante os séculos XV a XVII.
Construción
Os venecianos foron os primeiros en construílas; as dimensións tipo dunha galeaza do século XVII podían ser 59 m de eslora, 9 m de manga e 3,35 m de calado, cun puntal de 6,5 m. Tiñan cuberta corrida, polo que os remeiros ían a cuberto, non como nas galeras, nas que ían á intemperie. Podían levar uns 20 canóns e uns 30 pedreiros. Levaban ata 32 remos por banda, e os remos podían chegar a ser de 15 m de longo, o que esixía sete ou oito homes por remo. Eran de proa redonda como as naves. A proporción de eslora a manga era menor que nas galeras, sendo de 6 a 1 e ata de 5 a 1.
Con elas pretendíase ter unha nave con máis artillería que as galeras e que soportase mellor a navegación en mar aberto. Eran máis lentas que as galeras ordinarias e tiñan unhas condicións mariñeiras bastante pobres.
A época de maior utilización foi a segunda metade do século XVI. Algunha destas naves formaron parte da batalla de Lepanto e da Armada Invencible.
Liga Popular Africana pola Independencia
A Liga Popular Africana pola Independencia (en francés Ligue populaire africaine pour l'indépendance (LPAI) foi un partido político do Territorio Francés dos Afars e dos Issas (actual Djibuti).
José Soto Picos
José Soto Picos, nado na Coruña en 1896 e finado na mesma cidade o 4 de abril de 1937, foi un avogado, xuíz e escritor galego.
Liga Popular Africana pola Independencia
Historia
A LPAI fundouse en febreiro de 1972 como o primeiro partido interétnico do país coa fusión da Liga Popular Africana (LPA) de Hassan Gouled Aptidon, da Liga polo Futuro e a Orde (LFO) de Ahmed Dini, a AJP de Idriss Farah Abaneh e da Union Democrática Issa. Aptidon e Dini asumiron respectivamente o posto de presidente e secretario xeral da nova organización, moi próxima á Fronte de Liberación da Costa dos Somalís (FLCS), e se opón ao goberno dirixido por Ali Aref Bourhan enfrontándose coa Unión Nacional pola Independencia (UNI).
A LPAI participou nas discusións que se celebraron en París no primeiro semestre de 1977 para preparar o acceso á independencia do territorio, integrándose no Reagrupamento Popular pola Independencia que logrou os 51 escanos na Asemblea Nacional nas eleccións de abril de 1977, coa LPAI con 23 escanos  e o seu presidente como primeiro ministro primeiro e Xefe de Estado a partir de xullo. En marzo de 1979 desapareceu substituído polo partido oficial, o Reagrupamento Popular pola Independencia,
José Soto Picos
Traxectoria
Avogado na Coruña. Foi nomeado xuíz municipal do distrito da Audiencia da Coruña en 1927. Foi profesor do Centro de Enseñanza María Pita. Foi candidato a compromisario para a elección do presidente da República polo Partido Republicano Conservador en abril de 1936. Crónicas e relatos seus apareceron en El Noroeste, El Orzán, El Diario de Pontevedra, El Regional, El Norte de Galicia, El Progreso, El Ideal Gallego, La Voz de Galicia, Gráfica, El Progreso de Sada, Mariñana e Radio Coruña.
Concello de Vilaoudriz
Vilaoudriz foi un antigo concello de Galicia que funcionou como unidade administrativa entre 1845 e 1963 en que se fusionou no concello da Pontenova.
Historia
En 1845 os antigos concellos de Miranda e Conforto uníronse para formar o de Vilaoudriz. En 1963 o concello de Puente Nuevo fusionouse co de Vilaoudriz, chamándose até 1979 Puente Nuevo Vilaoudriz. O 9 de xuño dese ano pasou a chamarse oficialmente A Pontenova.
O concello mantivo minas de mineral de ferro e foi extremo da liña de ferrocarril Ribadeo-Vilaoudriz para dar saída a dita produción mineira.
Lingua ndonga
É un dialecto estandarizado da lingua ovambo, e é mutuamente intelixible coa lingua kwanyama, a outra lingua ovambo cunha forma escrita estándar.
Martti Rautanen traduciu a Biblia ó estándar ndonga.
El Ferrolano
El Ferrolano foi un periódico de inclinación provincialista editado en Ferrol en 1846.
Historia e características
Subtitulado Periódico de literatura, apareceu o 10 de febreiro de 1846 como sucesor ou continuador de El Águila. Imprimíao Nicasio Taxonera Marzal. Foron os seus redactores Leandro de Saralegui Fernández, Juan Antonio Lacaci e Benito Vicetto Pérez. Contiña artigos de fondo, sección de literatura, contos, poesía, charadas, gacetiñas e comunicados. Cesou a súa publicación o 31 de marzo dese ano.
Esteban Andrés Suárez
Esteban Andrés Suárez, nado en Avilés o 27 de xuño de 1975, é un futbolista asturiano, que xoga na demarcación de gardameta.
Traxectoria
Formouse no equipo da súa localidade natal, o Real Avilés Industrial CF, tras un breve paso polo Navarro Club de Fútbol. Tras dúas campañas no club en Segunda División B fichou polo Real Oviedo en 1995, porén durante dous anos xogou no equipo filial antes de debutar co primeiro equipo o 19 de outubro de 1997 substituíndo ao expulsado Juan Luís Mora. A partir de entón foi titular indiscutíbel nas seguintes catro tempadas, perdéndose so doce encontros nos seus cinco anos en Oviedo.
Tras un ano no equipo ovetense en segunda división foi cedido a comezos da tempada 2002/03 ao Atlético de Madrid, porén pese a desprazar da titularidade a Germán Burgos o equipo madrileño non exerceu a opción de compra a final de tempada. Así quedou libre de contrato no verán de 2003 e comprometeuse co Sevilla FC.
En Sevilla foi o porteiro titular durante dúas tempadas, clasificándose o equipo os dous anos para disputar a Copa da UEFA. De cara á tempada 2005/06 o Sevilla ficha ao porteiro Andrés Palop que fixo que Esteban saíse do equipo e fichase polo Celta de Vigo.
No Celta tamén acadou a clasificación para a Copa da UEFA na súa primeira tempada, porén non contou con apenas oportunidades a causa do bo momento do porteiro titular, José Manuel Pinto, que gañou o Trofeo Zamora esa tempada. Ao ano seguinte seguiu sen xogar en Liga pero foi o gardameta titular na competición europea, onde o equipo acadou oitavos de final. Pese a este logro o ano rematou co descenso do equipo a Segunda División.
Na división de prata Esteban acadou a titularidade tralo traspaso de Pinto ao FC Barcelona. A final de tempada deixa o equipo e ficha polo UD Almería. No equipo andaluz tamén xoga un papel secundario ao ser o suplente de Diego Alves, militou no equipo ata 2014 sendo titular os últimos anos, no ascenso a Primeira División e un ano na máxima categoría.
Antes de rematar a tempada 2013/14 anunciou que o ano seguinte xogaría no Real Oviedo de Segunda División B.
The Daily Telegraph
The Daily Telegraph ten un xornal irmán, The Sunday Telegraph, que se iniciou en 1961, cunha circulación de 418 670 en marzo de 2014. Os dous xornais impresos actualmente están administrados por separado con diferentes redaccións, pero hai uso cruzado de historias. Novas publicadas en ambos, ademais de artigos do Telegraph en liña, tamén poden ser publicados na páxina web do Telegraph Media Group, www.telegraph.co.uk, todos baixo o título de The Telegraph.
6 de marzo
Nacementos
miniatura|100px|Michelangelo. miniatura|100px|Shaquille O'Neal.
Mortes
miniatura|100px|Gottlieb Daimler.
Vilariño, Bendia, Castro de Rei
Vilariño é un lugar da parroquia de Bendia no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 3 habitantes (tres homes).
William Salice
William Salice, nado en Casei Gerola, Lombardía o 18 de xullo de 1933 e finado en Pavía, Lombardía o 29 de decembro de 2016, foi un empresario italiano. Foi empregado en Ferrero SpA, onde foi recoñecido como o inventor dos ovos Kinder Sorpresa.
Traxectoria
Comezou a traballar en Ferrero en 1960, e finalmente converteuse nun estreito colaborador do dono da empresa, Michele Ferrero.
Ideou o concepto dos ovos Kinder Sorpresa a finais dos anos 1960, mentres investigaba usos alternativos para os moldes de ovos de pascua de chocolate do fabricante, que estaban sen usar a maior parte do ano. A pesar disto, insistiu en referirse a Michele Ferrero como o inventor, afirmando ser, simplemente, o «executor material» da idea. Os ovos Kinder foron comercializados por primeira vez en 1974.
Tamén xogou un papel na creación doutros diversos produtos de Ferrero, tales como os Ferrero Rocher e Pocket Coffee.
Despois da súa xubilación en 2007, cofundou Cor Your Life Foundation, xunto ao empresario italiano Enrico Gasperini. A fundación ofrece cursos gratuítos para mozos emprendedores.
Morreu o 29 de decembro de 2016, na cidade de Pavía, despois de sufrir un accidente cerebrovascular. Tiña 83 anos.
Ferrero Rocher
Composición
O 30 por cento do bombón componse de chocolate con leite elaborado, azucre, manteiga de cacao, pasta de cacao, leite desnatado en po, manteiga concentrada e emulxentes (lecitinas de soia e vainillina). Ten tamén un 28,5% de abelás. dereita|miniatura|Ferrero Rocher capa a capa.|367x367px
Publicidade
Os primeiros anuncios en España protagonizounos Isabel Preysler: preséntanse na súa casa uns amigos que veñen de paseo e sempre ten unha bandexa pequena cos bombóns dispostos en forma piramidal.
Despois Paloma Cuevas foi imaxe dos bombóns. A partir de 2010 a modelo Judit Mascó foi a elixida para protagonizar a campaña na que se segue utilizando a frase "Ferrero Rocher, la expresión del buen gusto".
Portada (arquitectura)
miniatura|dereita|200px|Portada da [[Igrexa de Santa Mariña de Gomariz|Igrexa románica de Gomariz]] En arquitectura, unha portada é a entrada principal que xeralmente se presenta profusamente ornamentada, principalmente nunha igrexa, catedral ou nun grande edificio. As portadas evolucionaron desde os antigos portais da antiga Grecia.
Manuel Borja Calvar
Manuel Borja Calvar Simón, coñecido como Capi, nado en Vigo o 2 de abril de 1981, é un exfutbolista galego. Xogaba de defensa.
Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do Celta de Vigo e tras un breve paso polo Ponte de Ourense fichou polo filial do Real Zaragoza en 2003. Compartiu o filial co primeiro equipo durante dúas tempadas ata que na 2005/06 contou con ficha do primeiro equipo, esta sería a última no equipo maña xa que marcha ao Real Murcia en busca de minutos. Porén non o consegue en Murcia e ficha por Lorca CF, UD Las Palmas e Cidade de Santiago en anos sucesivos.
Foi internacional coa Selección de fútbol de Galicia en tres ocasións entre 2005 e 2008.
Nicole (cantante chilena)
Denisse Lilian Laval Soza, coñecida como Nicole, é unha cantante chilena.
Traxectoria
Iniciou a súa carreira musical desde unha idade temperá. Tal vez me estoy enamorando (1989), o seu primeiro álbum, foi un grande éxito local que conseguiu un Disco de Ouro. Anos máis tarde, tras unha pausa para rematar a súa escolarización, Nicole lanzou Esperando nada (1994), producido por Tito Dávila (anteriormente de Enanitos Verdes), e gravou cinco álbums que alcanzaron o número un en todas as emisoras de radio de Chile e vendeu máis de 80.000 copias.
En 1997, Nicole viaxou a Londres para gravar o seu próximo disco. Ese ano publicou Sueños en tránsito, producido por Gustavo Cerati, ex Soda Stereo. Despiértame, o seu primeiro sinxelo, foi premiado aquel ano cun MTV Video Music Awards na categoría de Mellor Vídeo Feminino. Para ampliar as súas fronteiras, a cantante decidiu probar sorte en México e, posteriormente, en Estados Unidos, onde coñeceu a Bruno del Ganado. En 2002 Nicole lanzou Viaje infinito, álbum que foi gravado en Nova York, producido por Andrés Levin. O álbum foi canddiato a un Grammy Latino e ós MTV Music Awards.
No 2004 Nicole participou en dúas películas, a curtametraxe The Miami friend e For Rent Chile, ambas recoñecidas en importantes festivais de todo o mundo. En 2005 Nicole creou o seu propio selo independente, Chika Entertainment Inc.. APT (2006-2007), o quinto álbum da súa carreira, foi mesturado en España e, a continuación, masterizado en Londres por Barry Sage. A cantante regresou a Chile, onde se concentrou na promoción do seu novo disco. Do mesmo xeito, Nicole fíxose cargo de varias campañas publicitarias. Tamén foi presentadora dun programa de radio co cantante Javiera Parra, e participou no programa Todo a coro, da TVN (Televisión Nacional de Chile), onde dirixiu o coro Talagante Prisión, que foi gañador. Asemade levou un programa de televisión de música en vivo na canle de televisión Vía-X e foi parte do grupo de organizadores do Premio Nacional de Artes 2009 Altazor no seu país.
O Xardoal, Bendia, Castro de Rei
O Xardoal é un lugar da parroquia de Bendia no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá.
Hotu Matu'a
Hotu Matu'a foi o primeiro ariki (rei) da Illa de Pascua, cara o século IV de nosa era.
Lenda
A mitoloxía rapanui, conta que nun mítico continente ou illa chamado Hiva, foi vaticinado por antigos sabios (maorí) que se afundiría baixo as augas. A subida das augas causou moitas mortes, e nas xeracións seguintes construíronse canoas para fuxir da illa e atopar novas terras.
Foi neste contexto no o deus Makemake aparecéuselle en soños ó sabio Hau-Maka; para que o ariki Hotu Matu'a soubese que era o seu destino viaxar cara a Illa de Pascua; é dicir, a Mata ki te Rangi (Ollos que miran ó Ceo).
Primeiramente o ariki enviou sete exploradores á nova terra, para recoñecen o visto por Hau-Maka. Estes exploradores terían sido dous fillos de Hau-maka: Ira e Raparenga; e cinco fillos de Huatava (irmán de Hau-maka) : Ku’u Ku’u, Ringi Ringi, Nonoma, U’ure e Mako’i. A illa é chamada "Te pito o te kainga" (Embigo ou punto extremo da matriz).
Posteriormente, logo da exploración, Hotu-Matu´a xunto á súa familia e o seu séquito chegaron á illa en dous grandes pahi (canoa dobre). Porén, Ira e Raparenga, os cales quedaran agardando ó rei, ó velo que se aproximaba berráronlle que aquela terra non era boa xa que en ela medraba moita maleza; ó que o rei lles contesta que iso non importaba xa que na súa terra tamén medraba maleza, referíndose ás inundacións.
Foi así como desembarcou o Ariki Hotu Matu'a, o primeiro rei da illa, xunto á súa muller e á súa irmá Avarei Pu´ na praia de Anakena, onde fixaría a súa real residencia. Posteriormente, con todos os ritos e bendicións correspondentes, dividiu a terra entre el e a súa irmá. Ademais asigna a mesetas do Poike, ós prisioneiros Hanau Momoko (orellas curtas); quen na terra de Hiva foron derrotados e tamén traídos á illa. Dende entón a illa recibiu o nome de Te pito o te henua (Embigo da Terra).
Antes de morrer, Hotu Matu'a dividiu a illa entregándolle unha parte a cada un dos seus fillos para que estes formaran as súas propias tribos ou mata.
Akahanga
Á súa morte, o Ariki Hotu Matu’a foi soterrado no lugar denominado Akahanga (onde actualmente se atopa o ahu Akahanga). A localización do sitio da tumba do Ariki Henua no centro da liña costeira podería xustificarse, porque deste xeito o poder que del emanaba, repartiríase equitativamente para ámbolos dous lados da illa, dando boas colleitas e boa pesca para todos.
Concello de Vilameá
Vilameá foi un antigo concello de Galicia que funcionou como unidade administrativa entre 1834 e 1963 en que se fusionou no concello da Pontenova.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é a vila situada no medio.
Historia
En 1950 o concello de Vilameá mudou o seu nome polo oficial de Puente Nuevo, e en 1963 fusionouse co concello de Vilaoudriz, chamándose até 1979 Puente Nuevo Vilaoudriz. O 9 de xuño dese ano pasou a chamarse oficialmente A Pontenova.
Scuderia Ambrosiana
A Scuderia Ambrosiana foi un equipo italiano que competiu no Campionato Mundial de Fórmula 1 en e  con coches Maserati e en  con Ferrari, e previamente nas carreiras de Grand Prix, onde gañou a Targa Florio en 1951, terminou segundo en 1937 e 1939 e foi terceiro en 1938. O equipo foi fundado por Giovanni Lurani, Luigi Villoresi, Franco Cortese e Eugenio Minetti e foi chamado así polo Santo patrón de Milán, San Ambrosio. Os coches do equipo estaban pintados en azul e negro, as cores do F.C. Internazionale Milano.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida
Universo Mediodía
O Universo Mediodía (en ruso: "Мир Полудня" ou "Мир Полдня" ) é unha saga de libros de ciencia ficción dos irmáns Arkady e Boris Strugatski. Moitos dos seus argumentos e fondos ideolóxicos foron copiados na serie Star Trek.
Segundo Arkady Strugatski, ambos escritores non pretendían formar un universo de ficción, senón que comezaron a reutilizar personaxes e escenarios de obras anteriores cando lles conviña. Vendo que coincidían en temas semellantes en varias novelas, decidiron seguir certas liñas argumentais que, debido á morte de Arkady, non conseguiron pechar.
Historia do universo Mediodía
No século XXII, grazas ao triunfo do comunismo, a raza humana comeza a explorar o universo e contacta con outros seres intelixentes aos que nin conquistan nin colonizan, só os axudan a progresar debido aos valores éticos que impulsan á civilización terrestre a mirar polo ben de tódolos seres conscientes.
Os humanos acadaron a meta do marxismo e viven nunha meritocracia anarquista administrados por un Consello mundial, onde asesores de diversa índole (científicos, artistas, médicos, etc) "gobernan" o planeta. Aquelas persoas que, a pesar dos beneficios deste sistema aínda non atoparon o seu lugar neste mundo, parten á exploración espacial, algúns con misións encomendadas e outros por autorrealización. Os contactos con outras formas de vida están altamente protocolizados para que as culturas visitadas non sufran trauma algún, pero aínda así hai operacións de estímulo ao progreso técnico e moral en planetas con sistemas de goberno autoritarios e atrasados en tódolos sentidos, nos que ás veces atopan razas humanoides que se sospeitan son humanos tratados xeneticamente pola misteriosa e inalcanzable raza dos "vagabundos" ou Wanderers.
Novelas do universo Mediodía
A principios de 1990 os irmáns Strugatski comezaron a escribir o final da saga Mediodía pero debido á morte de Arkadi, Boris non segiu co libro que pecharía o universo Mediodía. Os Strugatski planeaban o libro como unha secuela directa de Обитаемый остров despois da historia da infiltración de Maxim Kammerer na elite de Saraksh.
A finais dos anos 90 varios escritores rusos de ciencia ficción rendéronlles unha homenaxe a través do libro de autoría colectiva "O tempo dos aprendices", publicado en Rusia con prólogo de Boris Strugatski. Os relatos do libro baséanse en ideas e obras dos Strugatskis, e moitos deles atópanse xa no Universo Mediodía.
Razas doutros planetas
Outras especies posiblemente conscientes que aparecen nos libros son os septoids (ver Mediodía: século XXII), cuxa sensibilidade non está realmente confirmada, semi-conscientes moluscos prehistóricos; os katapumoridako (ver Tempo Wanderers) e a criatura sensible non identificada morta por Pol Gnedykh no sistema solar Kroox (Mediodía: século XXII).
O Camiño, Sedes, Narón
O Camiño é un lugar da parroquia de Sedes no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 6 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 2 mulleres.
Grupo Banesco
Grupo Banesco, tamén coñecido como Banesco Holdig, e un grupo bancario presidido polo banqueiro venezolano Juan Carlos Escotet —que, á súa vez, é o presidente da entidade bancaria venezolana Banesco— que ten a súa sede en Madrid, España.
Historia
O grupo foi establecido no ano 2007 coa finalidade de operar baixo a protección do Banco de España e da Unión Europea no tratamento do réxime fiscal para as sociedades anónimas e a seguridade xurídica para os seus investimentos noutros países, á marxe das autoridades financeiras venezolanas. Está formado por diversas entidades en Panamá, República Dominicana, Estados Unidos, Colombia e Galicia.
Nos últimos meses o banco presidido por Escotet procedeu a impulsar cambios na súa estrutura societaria en España, coa vista posta en crecer. Así, o grupo procedeu a constituír Banesco Holding Hispania, froito da integración doutras filiais, entre elas Banesco Holding Latinoamérica, Banesco Corporación Holding Hispania e Banesco Holding Financiero 2. Así mesmo, procedeu á fusión do seu holding en España con Banesco Dutch Holding BV, domiciliada en Holanda polas súas grandes vantaxes fiscais.
Compra do Banco Etcheverría
O galego Banco Etcheverría, con sede en Betanzos, en 2002 vendeu o 37,12 % do seu capital a Caixa Galicia, e, en abril de 2013, Banesco adquiriu o 44,73 % de Banco Etcheverría de NCG Banco, herdeiro dos activos financeiros de Caixa Galicia, así como parte da participación da familia Etcheverría. Desta maneira, o 69,74 % do capital social de Banco Etcheverría pasou a ser propiedade da entidad venezolana. Ademais, o presidente de Banesco, foi nomeado vicepresidente do consello de administración de Banco Etcheverría.
A entrada do primeiro banco privado de Venezuela incluía a compra do 44,7 % que posuía Novagalicia. Posteriormente, coa saída de parte da familia fundadora, os Etcheverría, Juan Carlos Escotet facíase con máis de 70 % do centenario banco. Coa saída do Etcheverría, Novagalicia iniciaba un novo plan de desinvestimentos de acordo cos mandatos de Bruxelas e, á súa vez, a entidade con sede en Betanzos aceleraba o seu crecemento na comunidade autónoma coa apertura de 50 oficinas e a creación de ao redor de 200 postos de traballo. Tras a entrada de Banesco, Javier Etcheverría continúa como presidente e, o novo conselleiro delegado, Francisco Botas, home de confianza de Escotet, lidera o novo proxecto.
Compra de Novagalicia Banco
O 19 de novembro de 2013, o FROB, propietario de Novagalicia Banco despois da súa nacionalización, abriu o proceso de ofertas vinculantes para a poxa deste banco. Os bancos interesados foron Banco Santander, BBVA, La Caixa (CaixaBank) e Banesco, mentres que entre os fondos que apostaban pola entidade galega estaban Guggenheim, WL Ross, JC Flowers e Anchorage. As ofertas vinculantes deberían remitirse antes do 16 de decembro e, unha vez recibidas e "sempre que unha non resulte substancialmente máis favorábel que o resto", se abriría unha segunda fase, na que se seleccionarían "as tres entidades que presentaran mellores ofertas". A estas tres se lles pediría entón que realizaran a "súa oferta definitiva".
Finalmente, o 18 de decembro de 2013, o FROB anunciou a adxudicación da poxa por Novagalicia Banco, ante a sorpresa da maioría dos observadores, que apostaban por un banco español, especialmente La Caixa, a Banesco, que presentou a oferta como Banco Etcheverría/Grupo Banesco. A adxudicación foi por 1.003 millóns de euros, e sen solicitude de axudas públicas. Banco Etcheverría/Grupo Banesco asumiu o control da entidade galega co compromiso de manter a xestión, a sede e a obra social en Galicia, e o emprego, así como abordar a concesión de novos créditos a familias e pemes por un importe superior aos 9.000 millóns de euros.
Xavier Queipo
Francisco Xavier Vázquez Álvarez, coñecido como Xavier Queipo, nado en Santiago de Compostela o 9 de decembro de 1957, é un biólogo e escritor galego.
Biografía
Licenciado en Bioloxía (1979) e Medicina e Cirurxía (1982) pola Universidade de Santiago de Compostela. Desde 1989 viviu e traballou en Bruxelas ata a súa xubilación. Colaborou no portal web Vieiros, na Revista das Letras e no semanario A Nosa Terra, e na revista Grial. Mantivo unha columna de opinión semanal no programa da Radio Galega Diario Cultural. En 2011 gañou o Premio Xerais coa novela Extramunde e en 2015 o Premio Blanco Amor con Os kowa. Desde xaneiro de 2020 mantén unha colaboración semanal no único diario editado en papel na Galiza, Nós Diario
É membro do Dichterscollectif van Brussel dende 2007. Foi membro da Comisión de Exterior do Consello da Cultura galega até a súa disolución en 2019. Membro da Asociación de Escritor@s en Lingua galega e dos PEN Clubs de Galiza e Flandres. Membro do ‘Collectif des poètes de Bruxelles’ e do Brussels Writers Circle.