cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Clodoveo I
A Galia a finais do século V
Unha multitude de poderes locais ou rexionais de orixe militar ocuparan o baleiro deixado pola deposición do Emperador Romano de Occidente en 476. Entre estes atopábase aínda o reino dun tal Siagrio, establecido na rexión de Soissons.
En 481, Clodoveo, fillo do rei Khilderico I e da princesa Basina de Turinxia, accedeu ao trono do reino franco salio, situado na rexión de Tournai na actual Bélxica. O título de rei non era novo, pois este era dado aos xefes de guerra das nacións bárbaras ao servizo de Roma. Así os francos, antigos servidores de Roma, non eran nada menos que xermanos, bárbaros pagáns, afastados do modo de vida dos galos romanizados durante máis ou menos cinco séculos de dominación e influencia romana.
Clodoveo tiña só quince anos cando se converteu no xefe da súa tribo, a súa coroación deu inicio á primeira dinastía de reis de Francia, os merovinxios, os cales tomaron o seu nome do avó de Clodoveo, o gran Meroveo.
O reino de Clodoveo inscríbese máis ben na continuidade da antigüidade tardía que na Alta Idade Media segundo numerosos historiadores. No entanto contribúe a formar o carácter orixinal deste último período, dando inicio a unha primeira dinastía de reis cristiáns, e grazas á aprobación das elites galo-romanas, crea un poder central en Galia.
A extensión do reino ao leste
Durante toda a súa vida, Clodoveo intenta conservar e agrandar o seu reino para os seus fillos, segundo a tradición xermánica. Para obtelo, Clodoveo non dubida en eliminar todos os obstáculos que se lle presentan no camiño: asasina todos os xefes salios e renanos veciños, algúns dos cales eran os seus antigos compañeiros, ou mesmo membros da súa familia, para asegurarse de que soamente os seus fillos herdasen o seu reino.
Por outra banda, lanza unha serie de alianzas e de conquistas militares, nun principio á cabeza duns mil homes. Máis que as armas, como se creu, era o xeito e a experiencia que os seus homes adquiriran ao servizo do Imperio e contra os outros bárbaros o que lle posibilitou o éxito militar a Clodoveo e ao seu exército.
Se Clodoveo soubo impoñerse rapidamente, é de certa forma grazas á impresión que daba, pois aparecía como o mellor amo entre todos os pretendentes, e polo menos os galo-romanos contentaríase de que fose cristián. É así como Clodoveo conquista a metade norte de Francia moderna, primeiro aliouse cos francos renanos en 484, logo levou a cabo ofensivas cara ao sur a partir de 486. Comezou co revés e derrota de Siagrio, o último representante do Imperio destronado. O reino de Siagrio cubría aproximadamente a área entre o río Sena e o río Loira (Loire), nas que se atopaban as cidades de Senlis, Beauvais, Soissons e París.
Conversión e bautizo
dereita|250px|miniatura|Bautizo de Clodoveo I O bispo de Reims, o futuro San Remi, buscaba quizais a protección dunha autoridade forte para o seu pobo. Os contactos foron numerosos entre o rei e o bispo; este último incita ao rei a protexer aos cristiáns que habitan no seu territorio. Grazas ao seu carisma e quizais en razón da autoridade que el mesmo representaba, Remi soubo facerse respectar por Clodoveo e serviulle mesmo de conselleiro. Incitouno notabelmente a pedir a man da princesa Clotilde, unha princesa cristiá de alta liñaxe, filla do rei dos burgundios. O matrimonio tivo lugar en 492, probabelmente na localidade de Soissons.
Desde entón, Clotilde fixo todo para convencer ao seu esposo de que se convertese ao cristianismo. Ao principio, Clodoveo foi reticente, dubidaba da existencia dun Deus único, ademais a morte prematura do seu primeiro fillo quen habería de ser bautizado cristiamente, non fixo máis que agrandar a súa desconfianza. Por outra banda, se aceptaba converterse ao cristianismo, podería perder o apoio do seu pobo aínda pagán; ademais debía ter tamén o apoio do clero galo-romano xa que este último tiña unha grande influencia sobre a poboación gala.
É finalmente durante a batalla de Tolbiac contra os alamáns cara ao ano 496 cando o destino borra as dúbidas de Clodoveo. Mentres que se atopaba loitando contra os alamáns co fin de estender o seu territorio cara ao leste, o seu exército atopábase case vencido. Non sabendo a que outro deus pagán rezarlle, Clodoveo ora entón a Cristo e promételle que se gaña a batalla se había converter ao cristianismo. No medio da batalla, cando o mesmo Clodoveo se atopaba acurralado e a piques de ser capturado, o xefe alamán é morto por unha frecha, o que fixo que o seu exército fose á deriva e fuxise en pánico. A vitoria foi entón obtida por Clodoveo e o Deus dos cristiáns.
Clodoveo recibe entón o bautizo cuns 3000 guerreiros das mans de San Remi, en Reims, o 25 de decembro entre o ano 496 e/ou 499. Este bautizo converteuse nun evento significativo na historia de Francia, case todos os reis franceses foron a partir de entón consagrados na catedral de Reims, ata 1825, data na cal o rei Carlos X de Francia accedeu ao trono.
É tamén de destacar que o bautizo de Clodoveo marca o inicio do lazo entre o clero e a monarquía francesa, lazo que habería de perdurar ata inicios do século XIX. A partir de Clodoveo, o soberano francés debía gobernar en nome de Deus, e só os seus descendentes directos podían pretender ao trono. O bautizo permitiu ao rei implantar perdurabelmente a súa autoridade sobre as poboacións dominadas; grazas ao seu bautizo, puido contar co apoio do clero para proseguir a expansión do seu reino.
Extensión do reino cara ao sur
Co apoio do emperador romano de Oriente Anastasio I, Clodoveo decide atacar aos visigodos que dominaban a maior parte da Península Ibérica e o suroeste de Galia, Loire (Loira) ao norte e ata Cévennes ao leste.
Na primavera de 507, os francos lanzaron a súa ofensiva cara ao sur, traspasando o río Loira cara a Tours. Afrontaron ao exército do rei Alarico II nunha planicie de Poitiers. Clodoveo gaña finalmente a guerra contra os visigodos logo de asasinar el mesmo ao rei do bando oposto.
París, a nova capital
Logo de Tournai e Soissons, Clodoveo escolle finalmente París como capital no ano 508. É importante engadir que a lei sálica foi datada despois de 507, algunhas hipóteses indican que a súa promulgación coincidiu coa instalación do rei en París.
As razóns polas cales escolleu París parecen ser simplemente estratéxicas, xa que a cidade fora unha cidade-guarnición e residencia imperial ao final do Imperio. Aínda que o feito de que París fóra a capital era só simbólico, xa que o reino franco non tiña administración e os reis francos que sucederon a Clodoveo non lle deron importancia ao feito de ser propietarios da cidade.
Baixo o reino de Clodoveo en todo caso, e igualmente durante todo o período en que os merovinxios tiveron o poder, a cidade non tivo cambios maiores, o patrimonio antigo da vila foi conservado e ata en ocasións renovado. Soamente algúns edificios relixiosos doados pola familia real e a aristocracia foron construídos, transformando un pouco a paisaxe urbana.
Sucesión
O 27 de novembro de 511, morre en París á idade de 45 anos. Tras unificar practicamente toda Francia, ao morrer, deixou os seus estados repartidos entre os seus catro fillos (Teodorico, Childeberto, Clodomiro e Clotario), seguindo a norma do dereito privado.
O seu reino puido entón ser dividido en catro partes: tres máis ou menos equivalentes, e unha cuarta máis grande que ocupaba máis ou menos o terzo da Galia franca, para o seu fillo máis vello Teodorico, nacido dunha unión pagá antes de 493. Clodoveo foi inhumado na Basílica dos Santos Apóstolos
Comarca de Carnota
alt=Mapa da Comarca de Carnota e relación aproximada cos lindes municipais actuais|miniatura|dereita|Mapa da comarca de Carnota e relación aproximada cos lindes municipais actuais.
A comarca de Carnota é o nome dunha comarca histórica situada na costa occidental de Galicia, entre os ríos Xallas e Tambre. Comprende aproximadamente os actuais municipios de Carnota, Muros, Mazaricos, Outes, Negreira, A Baña, Santa Comba, e parte do Val do Dubra, En distintos momentos da historia funcionou como división territorial administrativa, e tamén coma división relixiosa diferenciada ata a actualidade, co nome de arciprestado de Entíns.
Historia
Pomponio Mela foi outro dos autores que no século I describiu a tribo dos supertamarcos no seu De Chorographia:
Estelas funerarias
miniatura|Estela de Crecente, onde se menciona o pobo dos supertamarcos. Consérvanse cinco estelas funerarias que conteñen referencias á tribo dos celtas supertamarcos, curiosamente todas elas aparecidas moi lonxe da situación orixinal desta tribo:
Condado de Carnota na Idade Media
miniatura|Comarca do Pindo no mapa de Luis López Ballesteros, 1813. A primeira referencia a este territorio despois da ocupación romana é no século IX coma freguesía cedida a bispos lusitanos fuxidos ao norte das invasións árabes.
No ano 830, nunha relación de igrexas da zona, noméanse varias en Carnota: Pintani (posibelmente a ermida do Monte Pindo), Gaudiosi (descoñecida), Santo Ourente de Entíns, Santa Tasia de Entíns, San Pedro de Outes, San Xoán de Roo, Santa Mariña de Esteiro e Zendimiri (descoñecida).
O 18 de maio de 952 Ordoño III doa ao arcebispo de Compostela Sisnando II o Commiso (Condado) de Cornatum . Cando Sisnando II manda fortificar as costas galegas para defendelas dos ataques por mar de normandos e árabes, fai construír nesta zona o Castelo de San Xurxo, entre outros. Porén mentres outras fortificacións desaparecen rapidamente da documentación medieval, San Xurxo mantense ata entrado o século XIV polo que debeu tratarse da máis importante fortaleza costeira sita na rexión.
A Igrexa nomeou tenente deste castelo ao incipiente nobre Pedro Froilaz de Traba, fundador da Casa de Traba, quen en 1091 xa asina coma Conde dun territorio coñecido na altura coma terra ou commisso de Carnota, Carinota ou Karnota. Desde esta posición foi acumulando poder e riquezas para si e para a súa familia. Pedro Froilaz deixa a fortaleza e os seus dominios nesta zona ao seu fillo Rodrigo Pérez de Traba, quen tamén recibiu o título de Conde e posteriormente sería alférez na coroación do futuro rei Afonso VII.
Os dominios do Condado de Carnota eran famosos polas súas rendas, que resultaban sumamente gravosas á Igrexa, así coma polos seus bancos pesqueiros, polo que as propiedades nesta área eran moi cobizadas e obxecto de múltiples doazóns, permutas e mandas testamentarias da época.
Nos anos posteriores o castelo e as terras baixo o seu goberno cambiaron en varias ocasións de mans, circulando do poder nobiliario ao eclesiástico e á coroa alternativamente, e perdendo relevancia ao tempo que os centros de poder se ían concentrando na contorna da incipiente Santiago de Compostela. Finalmente, no primeiro treito do século XIV, o Castelo foi demolido por orde do nobre Lope Sanchez de Ulloa.
Século XIX
Esta grande configuración comarcal debeuse manter coma mínimo ata o século XIX. Así, na cartografía de 1812 de Luis López Ballesteros, o territorio aparece coa denominación de Partido do Pindo (en clara alusión ao macizo granítico carnotán) coma nome dunha rexión con forma de partido cuxa capital situaba en Outes e que remataba polo interior no río Dubra.
Enrique Jaso González
miniatura|300px|Retrato de familia dos Jaso: [[Enrique Jaso Paz (sentado no chan); Josefa Martínez San Juan (sentada na cadeira); a filla máis vella, Evangelina Jaso González, con cabeleira; o rapaz, Enrique Jaso González (ambos os dous son o froito do primeiro matrimonio do pai); outra nena máis nova, Josefita (no chan, acariñando ao can); e Loliña, no colo da nai.]] Enrique Jaso González, nado en 1916 e finado no Rosal o 12 de agosto de 1936, foi un republicano galego.
Traxectoria
Fillo de Enrique Jaso Paz. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 o seu pai foi asasinado. Foi paseado preto de San Miguel de Tabagón.
O Pardiñeiro
O topónimo galego O Pardiñeiro pódese referir a:
Loures
Loures é unha cidade portuguesa no Distrito de Lisboa, na rexión de Lisboa e subrexión da Grande Lisboa. A súa área municipal ten 205.054 habitantes, segundo o censo de 2011.
Xeografía
Está subdividida en 18 freguesías e limita ao norte co municipio de Arruda dos Vinhos, ao leste con Vila Franca de Xira e co esteiro do Texo, a través do cal limita con Alcochete, fracción occidental de Montijo e Benavente, ao sueste con Lisboa, ao suroeste con Odivelas, ao oeste con Sintra e ao noroeste con Mafra.
Historia
O concello foi creado por Decreto Real en 1886, Foi o primeiro concello en proclamar a Primeira República Portuguesa, un día antes co resto do país, o 4 de outubro de 1910. Na actualidade, está en discusión unha alteración das fronteiras do municipio, ademais de existir movementos que defenden a segregación de Sacavém e a súa constitución en concello de seu.
Os Trobos, Lamas, Cospeito
Os Trobos é un lugar da parroquia de Lamas no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá.
O Noval, Paradela, Meis
O Noval é un lugar da parroquia de Paradela no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 41 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 20 eran mulleres e 21 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 45 veciños, e 2005, cando eran 52.
Sa, Insua, Vilalba
Sa é un lugar da parroquia de Insua, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 35 habitantes (21 homes e 14 mulleres).
Kuvempu
Kuppali Venkatappa Puttappa, nado en Hirekodige o 29 de decembro de 1904 e finado en Mysore o 11 de novembro de 1994, máis coñecido polo seu sobrenome literario Kuvempu ou por K. V. Puttappa, foi un escritor, crítico literario e pensador kanarés. Considerado o meirande poeta kanarés do século XX. Foi o primeiro escritor kanarés en recibir o premio Jnanpith.
O goberno de Karnataka concedeulle o título honorífico de Rashtrakavi ("poeta nacional") en 1958 e o de Karnataka Ratna ("xema de Karnataka") en 1992. A súa narrativa épica Sri Ramayana Darshanam, unha interpretación moderna da épica hinduísta india Ramayana, está considerado como o rexurdimento do xénero Mahakavya nunmha forma contemporánea. A letra do himno oficial de Karnataka Jaya Bharata Jananiya Tanujate é un dos seus poemas.
Traxectoria
dereita|miniatura|250x250px|A casa de Kuvempu, "Udayaravi", en Mysore
Primeiros anos
Kuvempu naceu no distrito de Chikmagalur na casta vokkaliga, seu pai chamábase Venkatappa Gowda e súa nai Seethamma. De rapaz viviu coa súa familia no distrito de Shivamogga. Ao primeiro recibiu educación na súa casa cun profesor particular e logo foi continuou estudos en Tirthahalli mais en Mysore. En 1929 graduouse en kanarés na Universidade de Mysore. Casou o 30 de abril de 1937 e tivo dous fillos, K P Poornachandra Tejaswi, tamén escritor, e Kokilodaya Chaitra, e dúas fillas, Indukala e Tharini.
Carreira
Logo de se graduar foi lector de kanarés na Universidade de Mysore en 1929 e profesor asociado na Universidade de Bangalore desde 1936. Volveu a Mysore como profesor en 1946. Foi vicechanceler da Universidade de Myrose desde 1956 ata a súa xubilación en 1960.
Obra
miniatura|Poema de Kuvempu Kuvempu comezou a escribir en inglés, publicando tan só unha colección de poesía co título de Beginner's Muse mais logo cambiou para a súa lingua materna, o kanarés, encabezando o movemento para facer desa lingua o medio de ensino baixo o lema "educación na lingua materna". Fundou o instituto de estudos kanareses da Universidade de Mysore co nome de Kannada Adhyayana Samsthe.
Na súa obra foi contra o sistema de castas e o ritual relixioso sen sentido. A súa versión do Ramayana publicada en dous volumes en 1949 e 1957, Sri Ramayana Darshanam, é unha recreación total, dos personaxes e das ideas filosóficas, morais e espirituais da obra orixinal, mantendo a natureza simbólica orixinal. É un dos representantes máis coñecidos da xeración Navodaya, que renovou a poesía kanaresa. Tamén un recoñecido dramaturgo, unha das súas obras máis populares é Raktaakshi, publicada orixinalmente en 1932, é unha recreación cultural do Hamlet de Shakespeare.
13 de marzo
O 13 de marzo é o 72º día do ano do calendario gregoriano e o 73º nos anos bisestos. Quedan 293 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|150px|Joseph Priestley.
Mortes
miniatura|150px|Clarence Darrow.
Notas
Os 366 días do ano
Aleksandr Evreinov
Primeiros anos
Naceu nunha familia nobre de San Petersburgo o 8 de marzo de 1877,   fillo do tenente-xeneral Nikolai Danilovich Evreinov. En 1897 graduouse polo Liceo de Tsarskoe Selo, e serviu no corpo diplomático imperial. O seu primeiro posto foi o de secretario da embaixada de Rusia en Constantinopla, entre 1900 e 1906, e durante a súa estadía en Constantinopla se converteu ao catolicismo. Posteriormente foi segundo secretario da embaixada en Roma, até 1909, cando decidiu entrar no seminario. Estudou no Pontificio Colexio Grego de Santo Atanasio, e o 7 de decembro de 1913 foi ordenado sacerdote por Lazar Mladenov. Entre 1916 e 1921 traballou na nunciatura apostólica de París, como secretario do nuncio Bonaventura Cerretti. Polo seu traballo a prol das relacións entre a Santa Sé e Francia, recibiu o título de protonotario apostólico, e foi condecorado coa Orde da Lexión de Honor.
Ministerio en París e entre a diáspora rusa
En 1925 Evreinov celebrou a primeira liturxia en París segundo a tradición litúrxica rusa, na cripta da igrexa da Madalena, o que marcou o comezo da creación da parroquia grecocatólica rusa dedicada á Santa Trindade. Os sacerdotes Vladimir Abrikosov e Dmitrii Kuzmin-Karavaev tamén estiveron asociados a esta comunidade, formada por membros da diáspora rusa. En 1927 a parroquia obtivo as súas propias instalacións, que foron consagradas por Pranciškus Būčys.
En 1928 Evreinov foi elevado ao rango de arquimandrita, e en 1930 fundou e editou o xornal «Благовест» (Blagovest). En 1932, por iniciativa de Evreinov, a parroquia formou a Irmandade do Prelado e Obrador de Milagres Nicolao, con reunións os terceiros domingos do mes para facer lecturas e oracións especiais, así como a Irmandade de Oración pola Unidade da Igrexa, que continuou a tradición moscovita de reunions conxuntas entre ortodoxos e católicos dedicadas á unidade da Igrexa, estabelecidas por Tikhon Bellavin e Leonid Fedorov.
Episcopado
Foi chamado a Roma para formar parte da Congregación para as Igrexas Orientais, e nomeado bispo ordenante para o rito bizantino na cidade. O 6 de decembro de 1936 Evreinov foi consagrado bispo titular de Pionia. A consagración tivo lugar na igrexa de Santo Antón Abade no Esquilino a carón do Russicum, de mans de Mykolai Charnetskyi, e tivo como co-consagrantes principais ao arcebispo de Beirut e Xibail Maksimus Sair e ao bispo de Lungro Giovanni Mele.
Con ocasión do 950º aniversario da cristianización da Rus de Kíiv, o 21 de maio de 1938 Evreinov celebrou na basílica de San Pedro xunto con outros eclesiásticos da Igrexa católica bizantina ucraína como Yosyf Slipyi e o abade Klymenty Sheptytskyi, futuro exarca de Rusia. Estaban tamén presentes os sacerdotes Cyrille Korolevskij e Viktor Novikov, futuro exarca de Siberia. O 19 de marzo de 1947 foi elevado ao rango de arcebispo, co título de Parium.
Evreinov ordenou sacerdotes a moitos representantes do apostolado ruso, como Andrei Katkov, Karol Kozine, Andrei Sterpin, Teodor Romzha e outros. Durante a segunda guerra mundial dirixiu o Comité Pontificio para a Axuda aos Prisioneiros de Guerra, e entre 1947 e 1959 dirixiu a División da Prensa Estranxeira da Secretaría de Estado da Santa Sé. En Roma continuou a ter contacto coa emigración rusa. O 5 de xuño de 1952 o arcebispo consagrou un novo altar, doado polos greco-católicos eslovacos do Canadá e dos Estados Unidos de América, na basílica de San Clemente, na capela onde está a tumba de san Cirilo.
O arcebispo viviu en Roma no Pontificio Colexio Ruso. Finou o 20 de agosto de 1959, e foi enterrado no mosteiro greco-católico de Grottaferrata segundo o seu desexo.
Viñal, O Pao, Gomesende
Viñal é un lugar da parroquia do Pao no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Tiña 21 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 8 eran homes e 13 mulleres.
Zakaria Bakkali
Zakaria Bakkali, nado en Liexa o 26 de xaneiro de 1996, é un futbolista belga. Xoga de extremo e o seu equipo actual é o Beerschot turco, no que xoga cedido polo Anderlecht.
Traxectoria
O 14 de xullo de 2017 fichou polo Deportivo da Coruña, cedido polo Valencia CF por unha temporada.
Mateo I Orsini
Mateo I Orsini, conde palatino de Cefalonia e Zante, era fillo de Ricardo Orsini e neto de Margaritone de Brindisi. No 1197 ao ser encarcerado o seu avó, o seu pai tomou as rédeas do poder en nome de Mateo I, e ao morrer Margaritone, cara ao 1203, herdou Cefalonia e Zante onde gobernou até 1238.
En 1238 as noticias desaparecen e probabelmente morreu aínda novo, pero os Orsini permaneceron en posesión do feudo, pois en 1260 aparece como conde o fillo Ricardo I Orsini.
Probabelmente do 1238 ao 1260 actuou como rexente deste fillo, a muller de Mateo I, Ana Ánxela, filla do sebastocrátor Xoán I de Zoe Ducas (neta do emperador bizantino Isaac II Anxo).
Beis, Cis, Oza-Cesuras
Beis é un lugar da parroquia de Cis no concello coruñés de Oza-Cesuras na comarca de Betanzos. Tiña 36 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 20 homes e 16 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 29 habitantes.
Joaquín Pintos
Joaquín Pintos Amado, nado en Vigo o 4 de marzo de 1881 e finado en Pontevedra o 16 de outubro de 1967, foi un fotógrafo galego.
Traxectoria
Mercou a súa primeira cámara de fotos con 18 anos, sendo alumno de Francisco Zagala. Iniciouse como fotógrafo ambulante polo rural da comarca, establecéndose despois no centro da vila de Pontevedra, na rúa Michelena. Xubilouse en 1965, e foi mestre de José Veiga Roel.
En 1907 recibiu o encargo de facer unha reportaxe sobre o complexo balneario de Bos Aires, construído por Casimiro Gómez en Monte Porreiro aproveitando as augas do río Lérez. En 1909 participou na Exposición Rexional celebrada en Santiago de Compostela.
Realizou fotografía retratística, xornalística (colaborou coa Axencia EFE, co ABC e coa revista Vida Gallega) e postais. Algunhas destas postais eran impresas en coidadas edicións en Alemaña. Parte delas consérvanse no Museo de Pontevedra.
Æthelfrith de Northumbria
miniatura|496x496px|Reinos de Inglaterra circa 600. Æthelfrith (tamén Aethelfrido, Aethelfrith, Etelfrido), finado c. 616, foi rei de Bernicia desde c. 593 até c. 616; e tamén foi, desde c. 604, o primeiro rei berniciano que reinou en Deira, un reino ao sur de Bernicia. Tendo en conta que Deira e Bernicia foron os dous reinos que formaron o coñecido posteriormente como Reino de Northumbria, pode ser considerado, en termos históricos, o primeiro rei de Northumbria. Tamén é lembrado polas súas exitosas campañas contra os britanos e pola súa vitoria sobre o reino irlandés de Dalriada. Aínda que foi derrotado e morreu en batalla e foi substituído polo seu rival dinástico, a súa liña foi finalmente restaurada no trono na década de 630.
Unificación do Reino
Æthelfrith, fillo de Æthelric e neto de Ida, aparentemente foi sucesor de Hussa como rei de Bernicia ao redor do ano 592 ou 593; a ascensión de Æthelfrith puido ser complicada, con rivalidades entre as diferentes dinastías, e os familiares de Hussa. A Historia Brittonum conta que Æthelfrith reinou en Bernicia por doce anos e en Deira por outros doce, o cal se pode interpretar como que reinou en Bernicia desde 592 até 604, ano no que tamén empezou a reinar en Deira. Os seus predecesores eran personaxes historicamente escuros; Æthelfrith é o rei berniciano máis antigo do que se coñecen detalles significativos. O historiador Frank Stenton dixo que "a historia continuada de Northumbria, e en efecto a de toda Inglaterra, comeza co reino de Æthelfrith", e que "el foi realmente o fundador do reino histórico de Northumbria, e foi lembrado como o primeiro gran líder que saíu dos anglos setentrionais".
Beda narra os grandes éxitos de Æthelfrith contra os britanos, aínda que tamén o críticou polo seu paganismo (a conversión de Northumbria non comezou senón até a década despois da súa morte).
Áedán mac Gabráin, o rei de Dalriada (ao noroeste de Bernicia), alarmouse polos éxitos do berniciano, e en 603 dirixiu "unha inmensa e ponderosa armada" contra Æthelfrith. Aínda que Æthelfrith comandou unha forza inferior, venceu na Batalla de Desgastan; a maioría do exército de Áedán morreu nesta batalla, e Áedán apenas puido escapar. Beda conta que a vitoria de Æthelfrith foi tan devastadora que os reis irlandeses non volveron declarar guerra ningunha, até os tempos do mesmo Beda. A batalla tamén lle custou cara a Æthelfrith; Beda conta que Teobaldo, o irmán de Æthelfrith, morreu, "con case todo o exército que comandaba". Hering, o fillo de Hussa, o predecesor de Æthelfrith, tamén é mencionado como parte ao lado dos invasores, o cal indica que si existiu unha rivalidade entre as dinastías de Bernicia. Æthelfrith puido chegar a acordos con Dalriada, xa que despois disto, as campañas militares de Æthelfrith tiveron lugar noutras partes de Gran Bretaña, e os seus fillos puideron refuxiarse na Dalriada irlandesa despois da morte de Æthelfrith.
Æthelfrith obtivo o control de Deira ao redor de 604; as circunstancias disto son descoñecidas. Que obtivese poder en Deira a través dunha conquista puidese explicar porqué o fillo de Aella, Edwin e Hereric, sobriño de Edwin, os cales eran notábeis membros da realeza deirana tiveron que exiliarse.
Tamén por aquela época naceu Oswald, o fillo de Æthelfrith. Oswald era fillo de Acha, filla de Aella, e por tanto irmá de Edwin. Aínda que Beda non menciona explicitamente que Æthelfrith casou con Acha, pénsase que así o fixo. Ambos se puideron casar antes de tomar o poder en Deira, nese caso o matrimonio puido facilitar a toma do poder, ou se puideron casar despois para consolidar o seu poder en Deira.
A Historia Brittonum conta que Æthelfrith lle deu a cidade de Din Guaire á súa primeira esposa, Bebba, pola cal foi renomeada Bebbamburg. Beda tamén menciona que Bebbamburg foi nomeada en honra a unha raíña chamada Bebba, aínda que non menciona a Æthelfrith. Mencionouse que ela "foi probablemente a primeira e máis importante esposa de Æthelfrith".
Masacres
Entre os anos 613 e 616, Æthelfrith atacou Powys e derrotou ao seu exército na Batalla de Chester, na que morreu o rei de Powys Selyf Sarffgadau, xunto con outro rei chamado Cetula, probablemente Cadwal Crysban de Rhôs. Masacrou tamén aos monxes de Bangor-Is-Coed que se achaban reunidos para axudar aos britanos coas súas oracións. Beda di que decidiu atacalos porque, aínda que estaban desarmados, estábanselle opondo por medio das oracións. Dise que morreron ao redor de 1.200 monxes, con só 50 que lograron escapar. A vitoria de Æthelfrith en Chester subliñouse por ter unha grande importancia estratéxica, xa que puido provocar a división dos britanos de Gales e os do norte; con todo, notouse que Beda enfocou máis o masacre dos monxes e non inclúe detalle ningún da batalla, nin a menciona como decisiva.
Hereric foi envelenado mentres que se hospedaba na corte de Ceretic, rei de Elmet; Æthelfrith puido ser o responsábel do asasinato xa que isto consolidou a súa liña ao poder en Bernicia.
Edwin terminou en Anglia Oriental, baixo a protección do seu rei, Redwald. Æthelfrith mandou mensaxeiros para subornar a Redwald con "unha gran suma de diñeiro" para que asasinase a Edwin; Beda reporta que o seu primeiro intento non tivo ningún efecto, pero Æthelfrith mandou máis mensaxeiros e ameazou coa guerra se Redwald non accedía. (Subornos e ameazas como estas tamén puideron ser usadas para conseguir o asasinato de Hereric). Redwald eventualmente accedeu a matar a Edwin ou entregalo aos mensaxeiros de Æthelfrith, pero foi aparentemente disuadido pola súa esposa, a cal lle dixo que unha cousa así non seria merecedora da súa honra. Redwald entón levantou un exército e marchou en contra de Æthelfrith, e ao redor de 616 Æthelfrith foi derrotado e morreu no lado leste do río Idle por un exército de Redwald; Beda dixo que Æthelfrith tiña un exército inferior, xa que Rewald non lle deu suficiente tempo para agrupar forzas bastantes.
Despois da morte de Æthelfrith, Edwin converteuse en rei de non só de Deira senón tamén de Bernicia; os fillos de Æthelfrith, Eanfrith, Oswald, e Oswiu escaparon cara á o norte. Despois da morte de Edwin en 633 na Batalla de Hatfield Chase, Eanfrith retomou temporalmente o poder de Bernicia, e Oswald de Northumbria tomou poder de toda Northumbria despois da morte de Eanfrith. Desde este punto os descendentes de Æthelfrith reinaron até principios do século XIII.
Cruceiro do Hío
O cruceiro do Hío é o máis emblemático e elaborado dos cruceiros galegos. Está situado na praza que se abre fronte á igrexa de Santo André, románica do século XII, na parroquia do Hío, concello de Cangas.
Os especialistas atribúeno á man de Xosé Cerviño García, tamén chamado Pepe da Pena, pero cómpre indicar que outros negan esta autoría e consideran como autor a Ignacio Cerviño Quinteiro, outro canteiro e escultor da mesma época que aquel. Foi tallado en 1872, cando aínda o artista non cumprira os 30 anos, nunha soa peza de granito, salvo algunha figura exenta.
Descrición
A escultura consiste nunha representación dramatizada dos momentos máis significativos do home, desde a creación ata a redención, co habitual simbolismo iconográfico do estilo barroco. A identificación e papel das figuras esculpidas tamén é obxecto de diferentes interpretacións segundo a fonte que se consulte.
A escena principal reflicte o descendemento ou desencravo de Cristo. A figura central, naturalmente, é Xesús, xa morto, ó que baixan da cruz suxeito cunha tea por baixo dos brazos. Dous homes gabean por unha escada ata os brazos da cruz, son Xosé de Arimatea (propietario do sepulcro onde se enterraría a Xesús) e Nicodemo (un fariseo próximo a Xesús), que suxeitan o pano e descenden o corpo de Cristo ás mans de San Xoán que, no pé da cruz, cólleo polas pernas. A San Xoán acompáñano a Virxe e de María Magdalena. Dous anxelotes completan o grupo.
O Calvario está sobre unha ménsula, cuxa cara superior imita a forma dun monte, apoiada sobre catro anxos, a modo de atlantes. miniatura|esquerda|Eva, detalle da base do cruceiro do Hío, Cangas.
No fuste, de sección circular, podemos diferenciar tres escenas. A superior son dous arcanxos: un pisando a cabeza dunha cobra e outro que parece acoller un meniño ou protexer unha alma. Baixo eles, a Virxe pisando un dragón ou unha cobra, símbolos clásicos do demo, representando a salvación; a cobra protéxese cunha media lúa. E finalmente, baixo a Virxe, as figuras de Adán e Eva expulsados do paraíso, nus e tapándose, avergonzados polo seu pecado.
Nunha inscrición case ilexible tallada no fuste consta a data da súa construción.
Na base do cruceiro, como nunha capeliña, ábrense catro fornelas. Na primeira están representadas as ánimas do purgatorio, ou almiñas, pedindo a intercesión da Virxe (hai que di que posiblemente a Virxe do Carme); unha destas almiñas que pide axuda para saír do purgatorio está tocada cunha mitra de bispo. Na segunda, Cristo resucitado no limbo dos xustos (outros creen ver a Cristo sacando almas do inferno ou, tamén, a Virxe con Xesús). E finalmente, en cadanseu fornelo, Adán e Eva no paraíso. Estes últimos están ó pé dunha maceira, co demo tentando a Eva de novo en forma de cobra gabeando polo tronco, e aparecen coa metade inferior cuberta polo que semellan lapas, en alusión ás consecuencias do pecado orixinal; outra posible interpretación é que as imaxes recollen o momento de comete-lo pecado orixinal e o que lles cobre é vexetación, nun intento inxenuo de oculta-los órganos sexuais da vista dos fieis. miniatura|dereita|Adán
O cruceiro está levantado sobre unha escalinata de tres andares, de forma octogonal cos ángulos redondeados, no que asenta unha mesa que sostén no seu centro o fuste. Todo o conxunto está rodeado por unha reixa metálica que tenta protexelo dos visitantes. Entre a igrexa e o cruceiro érguese unha columna cun anxo que sinala cara a cruz.
Estado de conservación
O estado de conservación do cruceiro é relativamente bo, aínda que sofre importantes crecementos de liques que colonizan amplas zonas. Sufriu tamén o trato irrespectuoso dos turistas, que chegaron a romper algunha das figuras, que tiveron que ser reparadas ou substituídas nas diferentes intervencións que se fixeron (parece ser que as figuras de Adán e Eva do fuste son obra de Manuel Coia, un escultor de Nerga, outro lugar da mesma parroquia).
San Javier de Loncomilla
miniatura|190px|O escudo da comuna. miniatura|O río Loncomilla.
San Javier de Loncomilla é unha comuna, cidade e un municipio chileno da provincia de Linares, na rexión de Maule. En termos de poboación, segundo o INE no ano 2002, tiña 14.725 habitantes. A área da comuna é de 1.313 km2. A comuna está situada a 24 km ao sur de Talca e 31 km ao norte de Linares, no sur do río Maule. O xentilicio da comuna é sanjavierino/a.
Ricardo I Orsini
Ricardo Orsini (en italiano: Riccardo Orsini), finado en 1303 ou 1304, foi o conde palatino de Cefalonia e Zante desde antes de 1260 até a súa morte en 1303/4, e tamén capitán xeneral de Corfú en 1286–1290, conde de Gravina en 1284–1291. Tamén serviu como bailío anxevino no Principado de Acaia desde 1297 até 1300.
Traxectoria
Xeralmente asúmese que Ricardo foi fillo de Mateo Orsini, conde palatino de Cefalonia e Zante, e unha filla do sebastocrátor Xoán Comneno Ducas. Con todo, dado o longo período entre o comezo do reinado de Mateo nos primeiros anos do século XIII e a data testemuñada da morte de Ricardo, é probábel que outro personaxe fose posto entre Mateo e Ricardo, quizais o «conde Teodoro» referido nun documento de 1264 (posibelmente o fillo de Mateo e o pai de Ricardo).
Non está claro cando se converteu exactamente Ricardo en conde palatino. Non é rexistrado especificamente polo seu nome nun documento até 1264. Con todo, segundo o testemuño do cronista Marino Sanudo o Vello, aínda era un menor de idade ao redor de 1262, cando Guillerme II de Villehardouin asumiu a rexencia do condado despois do seu regreso do seu cativerio bizantino. Algúns autores datan a súa ascensión xa en 1238, a data do último documento en referencia a Mateo Orsini, a miúdo asumido como a data da súa morte. Se é así, Ricardo foi entón talvez o «Conde de Cefalonia» mencionado nun intento veneciano para formar unha alianza cos gobernantes francos de Grecia en axuda do asediado Imperio latino de Constantinopla.
Xa desde a época do seu pai, o conde palatino era un vasalo do Principado de Acaia, e a través dela, despois do tratado de Viterbo, do Reino de Nápoles. Nesta capacidade Ricardo tamén ocupou o cargo de capitán xeneral de Corfú e Butrinto na costa albanesa en 1286–90. En 1291/92, participou con 100 cabaleiros nunha campaña para axudar ao gobernante de Epiro, Nicéforo I Comneno Ducas, contra os bizantinos que estaban a cercar Ioánnina, xunto con 400-500 cabaleiros aqueos baixo Nicolao III de Saint Omer. A cambio, Nicéforo enviou á súa filla, María, como refén a Cefalonia. Despois que os bizantinos foron repelidos, ela casou co fillo e herdeiro de Ricardo, Xoán I Orsini. Isto espertou a indignación de Nicéforo, quen non fora consultado, e que non se tranquilizou até 1295, cando a xove parella chegou a vivir á súa corte.
Despois da morte do príncipe de Acaia, Florent de Hainau t, a súa viúva, a princesa Isabel de Villehardouin nomeou a Ricardo para gobernar no seu lugar como bailío e retirouse ao castelo de Kalamata. O seu goberno parece ser pacífico no que respecta aos conflitos cos gregos bizantinos de Mistrá, pero o tema de sucesión permaneceu aberto xa que Isabel só tiña unha filla, Matilde de Hainaut (nada en 1293). Por suxestión de Ricardo Orsini, a nova herdeira de Acaia comprometeuse co novo duque de Atenas, Guido II de la Roche. O seu matrimonio ocorreu en 1305. Ricardo mantivo o seu cargo até 1300, cando foi substituído por Nicolao III de Saint Omer, a consello do chanceler Benxamín de Kalamata. Isto comezou un período de rivalidade entre Ricardo e Benxamín. En 1303, os amigos de Ricardo na corte convenceron ao novo príncipe Filipe de Savoia para deter a Benxamín, quen foi liberado despois de pagar 20.000 hyperpyróns como rescate. Posteriormente, Benxamín gañouse a confianza do príncipe, e obrigou a Ricardo a renunciar pola mesma suma a cambio da posesión da metade dunha vila, que regresou ao dominio principesco despois da morte de Ricardo.
Ricardo foi asasinado en 1303 ou 1304 por un dos seus propios cabaleiros, un home chamado León.
Matrimonio
Ricardo casou dúas veces: a súa primeira esposa é descoñecida, e a súa segunda foi Margarida de Villehardouin, irmá da princesa Isabel. Do seu primeiro matrimonio, tivo catro fillos: un fillo, Xoán I Orsini, e tres fillas. Todas as súas tres fillas casaron con membros da nobreza aquea: unha, Guillermina, casou co gran condestable Xoán Chauderon, que morreu en 1294, e despois con Nicolao III de Saint Omer; a segunda casou con Xoán de Durnay, barón de Gritzena; e a terceira casou con Enxelberto de Liederkerque, un sobriño do príncipe Florent de Hainaut, que sucedeu a Chauderon como condestábel. Do seu segundo matrimonio, Ricardo tivo unha filla, que morreu de nena.
Proba de Turing
A Proba de Turing ou Test de Turing é o procedemento desenvolvido polo matemático inglés Alan Turing para identificar a existencia de intelixencia nunha máquina.
Fundaméntase na hipótese positivista de que, se unha máquina se comportase en todos os aspectos como intelixente, entón debe selo.
A proba consiste nun desafío. A máquina debe facerse pasar por humano nunha conversación cun home a través dunha comunicación de estilo chat. O suxeito non será avisado de que o outro interlocutor é unha máquina. Para que o test teña éxito, o humano non deberá decatarse disto. Consiste nunha serie de preguntas que fai un interrogador a outro humano e a unha máquina. O interrogador debe dicir quen é o humano e quen a máquina. Se non é capaz de decidirse, consideraríase esa máquina intelixente.
Existe unha versión modificada do test de Touring proposta por John Searle e popularizada por Roger Penrose, chamada sala chinesa. Aínda que se trata dun problema con enormes propostas filosóficas, esta nova proposta non achega nada ó problema.
Exemplos de aplicación
Unha das aplicacións da proba é o control do spam. A proba de Turing poderase usar para eliminar un correo electrónico enviado por unha máquina.
Advanced Crew Escape Suit
Durante a reentrada, ACES usaba o mesmo sistema usado no LES para contrarrestrar as fortes aceleracións, consistente en vexigas de presión situadas nas pernas e no abdome inferior para evita-la acumulación de sangue na parte inferior do corpo tras as longas exposicións á microgravedade. Foi usado por primeira vez na misión STS-64, o 9 de setembro de 1994.
Sendia, Nebra, Porto do Son
Sendia é un lugar da parroquia de Nebra no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Dinastía Song
miniatura|250px|Territorios da dinastías Song e as súas contemporáneas.
A dinastía Song pode ser dividida en dous períodos: o do Song do Norte (北宋) de 960 a 1127, que se refire ao período en que a capital do Imperio chinés estaba na cidade setentrional de Kaifeng; e o do Song do Sur (南宋), de 1127 a 1279, que comezou cando o Imperio perdeu o control de Kaifeng e do norte da China a mans da Dinastía Jin. Durante este período final, a dinastía levou a súa capital a Hangzhou, ao sur do río Yangtzé.
Tai Tsu e os seus sucesores esforzáronse por reorganizar China despois de máis de cincuenta anos de guerra civil, pero a tarefa era superior ás forzas de que dispoñían. En 1068, Wang An-Shih, primeiro ministro no tempo do emperador Sung Shen Tsung, impulsou unha reforma do goberno, simplificou o sistema de impostos e diminuíu o exército, transformándoo nunha forza de dimensións máis razoábeis.
Porén, estas reformas non foron debidamente executadas, o que abriu o camiño para que os mongois, comandados por Xenxis Kan e despois por Kublai Khan, acabaran por ocupar o país, en 1279. Antes diso, os mongois xa conquistaran o norte da China, acabando coa dinastía Jin en 1234.
As artes da China, durante o período Song, reflicten a moral do país. Os poetas e pintores miraban para o pasado, tentando imitar ou recordar glorias e realizacións pasadas. Foi durante os Song cando se elaborou o Wujing Zongyao, un manual que contén as técnicas e equipamentos militares máis modernos da época. Nesta época xurdiron os contadores de historias profesionais na China, vagando dun lado para outro como os trobadores da Europa Occidental, entretendo aos que conseguían convencer a escoitalos a cambio dalgunhas moedas. Co tempo, estes homes serían os predecesores dos novelistas chineses.
Seyla Benhabib
Seyla Benhabib, nada en Istambul o 9 de setembro de 1950, é unha profesora de ciencias políticas e filosofía política, pensadora e profesora estadounidense de orixe turca coñecida polo seu traballo que combina a Teoría crítica (Escola de Frankfurt) coa teoría feminista. Está considerada como unha das teóricas da política e o feminismo do século XXI.
É directora do programa de ética, política e economía da Universidade de Yale e ocupa a cátedra Eugene Meyer de Ciencia Política e Filosofía da Universidade de Yale.
É autora de diversos traballos de filosofía sobre o pensamento de Hannah Arendt e de Jürgen Habermas. A partir deste último, Benhabib reformula a noción de "espazo público", empregando para iso un enfoque feminista.
Traxectoria
Foi presidenta da División Oriental da American Philosophical Association (2006-2007) e é membro da Academia Americana das Artes e as Ciencias. Foi investigadora asociada en numerosas institucións, tanto nos Estados Unidos como en Europa.
Dirixiu o programa Ethics, Politics and Economics (2002-2008)
Ensinou previamente nos departamentos de filosofía da Universidade de Boston, SUNY Stonybrook e na Nova Escola en Nova York, así como no departamento de goberno da Universidade de Harvard.
Foi nomeada doutora honoris causa polas universidades de Utrecht, Valencia e Bogazici University en Istambul, e recibiu o prestixioso premio Ernst Bloch e o Leopold Lucas da Universidade de Tubinga.
En 2014 recibiu o Meister Eckhart Prize da Fundación Identity e a Universidade de Colonia.
Ácido de Mead
O ácido de Mead é un ácido graxo omega-9, caracterizado por James F. Mead. Xunto con outros ácidos graxos poliinsaturados omega-9, os animais poden sintetizar o ácido de Mead de novo. Encóntrase en grandes cantidades na cartilaxe.
Seyla Benhabib
Pensamento
O seu pensamento e obra enmárcase a teoría crítica contemporánea (2ª Escola de Frankfurt). Foi alumna de Marcuse e de Habermas. As súas achegas baséanse en articular o universalismo co particularismo.
Ácido de Mead
Química
O ácido de Mead, tamén denominado ácido (5Z,8Z,11Z)-eicosa-5,8,11-trienoico, é quimicamente un ácido carboxílico cunha cadea de 20 carbonos e tres dobreds enlaces en cis. O primeiro dos dobres enlaces está localizado no noveno carbono desde o extremo omega. Na literatura fisiolóxica úsase moito o nome abreviado 20:3 (n-9). En presenza de lipoxixenase, citocromo P450 ou ciclooxixenase o ácido de Mead pode orixinar varios ácidos hidroxieicosatetraenoicos (HETE) e produtos hidroperoxi (HpETE).
Seyla Benhabib
Teoría da democracia
Para Seyla Benhabib, as culturas non son monolíticas, senón que se forman no diálogo entre culturas. Corresponden a unha renovación constante dos límites imaxinarios. Para os teóricos democráticos, as persoas son máis importantes que a preservación das culturas. En democracia, segundo Benhabib, cada persoa debe decidir de acordo á súa vida. Conserva tres condiciones para garantir a coexistencia de pluralismo e cosmopolitismo:
1) Reciprocidade igualitaria: os membros das minorías deben ter os mesmos dereitos cívicos, políticos, económicos e culturais que a maioría.
2) O consentimento voluntario: Cando nace unha persoa, non debe ser considerada automaticamente como pertencente a unha relixión ou a unha cultura. O Estado non debe permitirlles ás comunidades definir as vidas dos individuos. Os membros dunha sociedade teñen o dereito a expresarse e é desexábel preguntarlles aos adultos se desexan pertencer a esta comunidade.
A coexistencia entre a diversidade cultural e a igualdade democrática é un tema controvertido. A primeira condición é de feito ignorada por moitas culturas, cada Estado-nación inclúe grupos que non son aceptados pola maioría. Algúns gobernos non fan nada para deter a discriminación ou as alentan. As outras dúas condicións son tamén problemáticas.
Fronteiras
Seyla Benhabib está favor dun mundo de fronteiras porosas: "Creo que é posíbel ter un imperio sen fronteiras; non creo que sexa posíbel ter unha democracia sen fronteiras ". As fronteiras políticas axudan a definir os seus membros, mais tamén son excluíntes para outros. Cada vez máis persoas están a vivir nun país distinto do seu; a soberanía de estado non é tan forte como no pasado.
A visión cosmopolita de Seyla Benhabib inspírase no filósofo Immanuel Kant e a súa paz perpetua. Segundo Kant, de acordo coa lei da hospitalidade universais, cada persoa ten o dereito a ir onde queira, sen temerlle á hostilidade dos seus hóspedes. Seyla Benhabib toma este dereito como punto de partida do seu pensamento sobre a migración e os refuxiados. Vai mesmo máis lonxe que Kant apuntando que o dereito á hospitalidade debería aplicarse non só para facer turismo, senón tamén para estancias de longa duración (de casos de asilo político).
Daniel Ek
Daniel Georg Ek, nado en Estocolmo o 21 de febreiro de 1983, é un empresario sueco do sector da tecnoloxía da información, coñecido por ser o cofundador de Spotify.
Ácido de Mead
Fisioloxía
O ácido de Mead fai diminuír a actividade dos osteoblastos. Isto pode ser importante para tratar as condicións nas que é interesante causar a inhibición da formación de óso.