cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Glicoquinase
Supresión do glicagón nas células alfa
Propúxose tamén que a glicoquinase ten un papel de sensor da glicosa nas células alfa pancreáticas, pero as evidencias son menos consistentes, e algúns investigadores non atoparon probas de actividade de glicoquinase nesas células. As células alfa encóntranse nos illotes de Langerhans pancreáticos, mesturadas coas células beta e outras células. Aínda que as células beta responden aos aumentos no nivel de glicosa segregando insulina, as células alfa responden reducindo a secreción de glicagón. Cando a concentración de glicosa en sangue diminúe ata niveis hipoglicémicos, as células alfa liberan glicagón. O glicagón é unha hormona proteica que bloquea o efecto da insulina nos hepatocitos, inducindo a glicoxenólise e gliconeoxénese, e reducindo a actividade da glicoquinase nos hepatocitos. Non está aínda claro o grao no cal a supresión do glicagón pola glicosa é un efecto directo da glicosa a través da vía da glicoquinase nas células alfa, ou, polo contrario, un efecto indirecto mediado pola insulina ou outros sinais das células beta.
Período de Uruk
A roda
A invención da roda en Mesopotamia está situada cara ao final do período Uruk. Antes dela, a forma de transporte máis utilizada eran probablemente os barcos, que seguiron xogando un papel predominante despois da súa invención. O transporte terrestre levábase a cabo mediante tracción animal, humana ou por bois e burros, que xa foran domesticados. Non se rexistra o uso de rolos antes da invención da roda, sendo posible que se inventase directamente.
Glicoquinase
Hipotalámica
Aínda que todas as neuronas utilizan a glicosa como fonte de enerxía, certas neuronas sensibles á glicosa alteran a súa velocidade de envío de impulsos en resposta ao incremento ou diminución dos niveis de glicosa. Estas neuronas sensibles á glicosa están concentradas principalmente no núcleo ventromedial e no núcleo arqueado do hipotálamo, os cales regulan moitos aspectos da homeostase da glicosa (especialmente a resposta á hipoglicemia), utilización de fontes de enerxía, saciedade e apetito, e mantemento do peso corporal. Estas neuronas son máis sensibles aos cambios de glicosa no intervalo de concentracións de 0,5-3,5 mmol/L de glicosa.
A glicoquinase atopouse no encéfalo fundamentalmente nas mesma áreas que conteñen neuronas sensibles á glicosa, como os dous núcleos hipotalámicos mencionados. A inhibición da glicoquinase elimina a resposta do núcleo ventromedial á comida. Porén, os niveis da glicosa no cerebro son menores que os niveis plasmáticos, normalmente de 0,5-3,5 mmol/L. Aínda que este rango de concentracións corresponde co da sensibilidade das neuronas sensibles á glicosa, está por debaixo da sensibilidade de inflexión óptima para a glicoquinase. A presunción, baseada en probas indirectas e especulacións, é que a glicoquinase neuronal está dalgún modo exposta aos niveis de glicosa do plasma sanguíneo mesmo nas neuronas.
Período de Uruk
A roda
Á parte do transporte, unha das aplicacións máis salientables da roda foi a invención do torno. Nos seus primeiros usos consistía simplemente nunha roda sobre a que se colocou a peza cerámica, permitindo a súa rotación. Pero o verdadeiro nacemento do torno de olería produciuse coa invención dun sistema que permitía o xiro desta roda mediante o movemento dos pés, que se logrou arredor do ano 3000 a.C., xa no seguinte período.
Glicoquinase
Os enterocitos e a incretina
Aínda que a glicoquinase aparece en certas células do intestino delgado (enterocitos) e estómago, a súa función e regulación non é ben comprendida. Suxeriuse que tamén aquí a glicoquinase funciona como sensor de glicosa, o que permite que estas células realicen a primeira resposta metabólica á entrada de carbohidratos no corpo. Sospéitase que estas células están implicadas nas funcións de incretina.
Importancia clínica
Como a insulina é un dos reguladores da síntese da glicoquinase máis importantes, se non o que máis, todos os tipos de diabetes diminúen a síntse de glicoquinase e a súa actividade mediante varios mecanismos. A actividade da glicoquinase é sensible ao estrés oxidativo das células, especialmente nas células beta.
Descubríronse unhas 200 mutacións do xene da glicoquinase humana GCK, que poden cambiar a eficiencia da unión da glicosa ao encima e da fosforilación, incrementar ou diminuír a sensibilidade da secreción de insulina nas células beta en resposta á glicosa, e producir unha hiperglicemia ou hipoglicemia clinicamente significativas.
Diabetes
Unhas 190 destas mutacións reducen a eficiencia funcional da glicoquinase. Os heterocigotos para os alelos con actividade reducida para o encima orixinan que haxa un limiar máis alto para a liberación de insulina e unha hiperglicemia leve persistente. esta condición denomínase MODY2 (maturity onset diabetes of the young type 2).
Os homocigotos para os alelos GCK coa función reducida poden causar deficiencia de insulina conxénita grave, que dá lugar a unha diabetes neonatal persistente.
Hipoglicemia hiperinsulinémica
Ata 2004 descubríranse 5 mutacións que aumentaban a secreción de insulina. A heterocigosidade para as mutacións que producen unha ganancia de función reducen o limiar de glicosa que activa a liberación de insulina. Isto crea hipoglicemia con patróns variados, como o hiperinsulinismo conxénito persistente ou transitorio, ou a hipoglicemia reactiva ou do xaxún que aparece na idade adulta.
Non se atoparon casos de homocigosidade para as mutacións de ganancia de función.
Diana de fármacos
Varios laboratorios financiados por compañías farmacéuticas están investigando moléculas que activan a glicoquinase coa esperanza de que isto sexa útil no tratamento da diabetes mellitus de tipo 2. O potencial activador da glicoquinase MK-0941 orixina melloras na glicemia non sostidas, e un incremento da presión arterial e do risco de hipoglicemia.
Sanxumil, Dumbría, Dumbría
Sanxumil é un lugar da parroquia de Dumbría no concello coruñés de Dumbría na Comarca de Fisterra. Tiña 7 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 3 eran homes e 4 mulleres.
Lauro Olmo Enciso
Lauro Olmo Enciso, nado en Madrid o 6 de xuño de 1955, é un arqueólogo español, fillo do dramaturgo galego Lauro Olmo Gallego.
Traxectoria
Estudou Xeografía e Historia na Universidade Autónoma de Madrid (UAM). É profesor titular de arqueoloxía na Universidade de Alcalá, aínda que tamén impartiu clases na Universidade Complutense de Madrid e na UAM. Foi investigador visitante en Harvard cunha bolsa Fulbright, así como na Università di Siena.
Investigou a cidade visigoda de Recópolis (Zorita de los Canes, provincia de Guadalaxara), como director científico. Tamén foi director científico nas escavacións de Vega Baja (Toledo).
Nassau
O topónimo Nassau pode referirse a:
Arturo Sieiro Alonso
Arturo Sieiro Alonso foi un político galego.
Traxectoria
Coa proclamación de República, foi elixido alcalde de Boiro. Dimitiu o 17 de agosto de 1931.
A Areosa, Vilarmaior, Vilarmaior
A Areosa é un lugar da parroquia de Vilarmaior no concello coruñés de Vilarmaior na comarca de Betanzos. Tiña 6 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 2 eran homes e 4 eran mulleres.
Ethan Hawke
Ethan Green Hawke nado o 6 de novembro de 1970 en Austin, Texas, é un actor, escritor e director estadounidense.
Galería de imaxes do río Lérez
O río Lérez nace na Serra do Candán, no monte de San Bieito, no lugar da Noveliza, na parroquia de Aciveiro (Forcarei). Percorre 60 km. Na súa desembocadura forma a ría de Pontevedra
Truitín, Dumbría, Dumbría
Truitín é un lugar da parroquia de Dumbría no concello coruñés de Dumbría na Comarca de Fisterra. Tiña 18 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 8 eran homes e 10 mulleres.
Saxicola
miniatura|240px|Femia de [[Saxicola rubicola|chasco en Punjab, India]]
Saxicola (do latín: saxum, 'rocha' + icola, 'habitante de' ) é un xénero de aves paseriformes que comprende os chascos ou chascas, que consta de 15 especies que viven no Vello Mundo. En Galicia é sedentario e abundante o chasco común (Saxicola rubicola, antes clasificado como S. torquata), e é un visitante menos común o chasco rabipinto (Saxicola rubetra). Son pequenos paxaros insectívoros que aparecen en áreas de matogueira aberta e praderías con arbustos espallados. Antes estaban clasificados na familia dos túrdidos, pero actualmente considéranse muscicápidos.
Especies
As seguintes 15 especies son actualmente aceptadas en Saxicola:
Especies antes incluídas no xénero Saxicola, pero hoxe tratadas nun xénero separado son:
Taxonomía
O xénero foi creado polo naturalista alemán Johann Matthäus Bechstein en 1802. Como especie tipo foi despois designado o chasco común. O nome Saxicola procede do latín saxum, 'rocha' e incola, 'que vive en'. O nome común chasco é onomatopeico, polo son que fan.
O xénero foi anteriormente incluído na familia Turdidae, pero foi despois reclasificado e colocado dentro da familia Muscicapidae, na cal os xéneros máis emparentados con el son Oenanthe (pedreiros) e Campicoloides.
As evidencias xenéticas e de comportamento fixeron que nos últimos anos se aceptasen novas especies no xénero, e o cambio máis notable foi a subdivisión da ampla "especie" (unha superespecie ou complexo de especies) chamada Saxicola torquatus ("chasco común"), en cinco especies separadas; un cambio hoxe amplamente aceptado, aínda que non unanimemente. Isto afectou ás poboacións europeas do antigo S. torquatus que agora se chaman S. rubicola (o chasco común actual), mentres que hoxe se reserva a denominación S. torquatus só ás poboacións africanas. Os datos das secuencias do ADNmt do xene do citocromo b e datos do perfil do ADNn, confirmaron que o chasco de Fuerteventura (hoxe S. dacortiae) e o da illa de Réunion (hoxe S. tectes) eran especies distintas, pero que ademais as poboacións do continente africano (hoxe S. torquatus), as de Madagascar (hoxe S. sibilla), e as europeas (hoxe S. rubetra) eran cada unha unha especie distinta, así como as asiáticas siberianas (hoxe S. maurus) e os chascos de Stejneger (hoxe S. stejnegeri). Debido á confusión da asignación das subespecies, o nome S. torquatus foi brevemente usado para a especie europea (hoxe S. rubicola), e o chasco africano foi incorrectamente denominado S. axillaris (hoxe S. torquatus).
Debido a un uso incorrecto da gramática latina, varias destas especies no pasado recibiron nomes con terminación feminina ("S. torquata, S. maura, S. leucura, S. ferrea" etc.), hoxe usadas en masculino.
Castroncelos, Castroncelos, A Pobra do Brollón
Castroncelos é a aldea máis importante da parroquia de Castroncelos, no concello lugués da Pobra do Brollón, onde se encontra a igrexa parroquial.
Contaba en 2007 con 31 habitantes, 12 homes e 19 mulleres.
Udmurtia
A República de Udmurtia (Удму́ртская Pеспу́блика; Удмурт Элькун, ou Udmurtia (Удму́ртия; Удмуртия) é unha república rusa localizada no Distrito Federal do Volga. A súa capital é a cidade de Izhevsk. A poboación da república é de 1.521.420 (Censo de 2010).
Río Negro, río Tera
O río Negro é un curso fluvial do noroeste da provincia de Zamora. Nace na serra da Cabreira e desauga no río Tera. Debe o seu nome por unhas algas que poboan os seus fondos e que na época estival adquiren unha cor escura.
Traxectoria
Nace en pico Muelo de Reigada, pertencente á localidade de Escuredo (Rosinos de la Requejada), case no límite coa provincia de León. Á altura de Rioconejos recibe as augas do río Sapo e uns quilómetros máis abaixo, no termo de Rionegro del Puente (aínda que nun tramo de río agora convertido en central hidroeléctrica co Salto da Nosa Señora de Agavanzal) desemboca no río Tera. É un río de augas moi limpas e que conserva aínda especies de gran valor ecolóxico.
Mikel Irastorza
Desde 2007 Irastorza exerceu de representante do Foro de Debate Nacional, unha agrupación que agrupaba Eusko Alkartasuna e Aralar. Foi líder do grupo independentista inactivo desde o 2011 ETA (Euskadi Ta Askatasuna), despois de 8 anos ocupando diferentes tarefas, foi detido na localidade de Ascain, no sur de Francia, o 5 de novembro de 2016. A parella que o aloxaba na súa casa tamén foi detida.
Macadamia tetraphylla
A macadamia (Macadamia tetraphylla) é unha árbore na familia Proteaceae, nativa de Nova Gales do Sur e Queensland en Australia. Coñécese polo seu froito comestíbel, a noz de macadamia, noz poppel (Poppel Nut), noz de Queensland ou noz de casca áspera (Rough-shelled Queensland Nut)
Descrición
Foi introducido en México, desenvolvéndose con xeito nos estados Michoacán e Xalisco.
Primeira cultura alimentaria nativa de Australia
Macadamia tetraphylla foi a primeira planta en terse cultivado por australianos non indíxenas como cultura comercial. A primeira plantación comercial de árbores de macadamia realizouse a comezos da década de 1880, a 12 km ao sueste de Lismore, Nova Gales do Sur consistente de M. tetraphylla. Plantóns da plantación orixinal foron usados como portaenxerto para as variedades modernas enxertadas ben entrado o século XX. Esta plantación orixinal foi finalmente clareada e substituída por variedades modernas enxertadas a mediados da década de 1990.
Taxonomía
Macadamia tetraphylla foi descrita por Lawrence Alexander Sidney Johnson e publicado en Proceedings of the Linnean Society of New South Wales 79(1): 15–16. 1954.
Martul, Castroncelos, A Pobra do Brollón
Martul é unha aldea da parroquia de Castroncelos, no concello lugués da Pobra do Brollón. En 2007 tiña 18 habitantes, 6 homes e 12 mulleres.
A Armada, Vilarmaior, Vilarmaior
A Armada é un lugar da parroquia de Vilarmaior no concello coruñés de Vilarmaior na comarca de Betanzos. Tiña 16 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 9 eran homes e 7 eran mulleres.
Regato de Quintela
O regato de Quintela nace no monte de Outeiro e ao xuntarse co regato de Nigueiroá, preto da igrexa de San Pedro de Vilar, fórmase o río Ourille. Conforma o linde norte entre as parroquias de Sanguñedo e Ourille o cal pode ser atravesado pola ponte do Cubo. Leva augas do regato da Cernadela e máis do regato do Sobradiño.
Olveiroa, Olveiroa, Dumbría
Olveiroa é un lugar da parroquia de Olveiroa no concello coruñés de Dumbría na Comarca de Fisterra. Tiña 126 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 58 eran homes e 68 mulleres.
República Centroafricana nos Xogos Olímpicos
A República Centroafricana participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1968, e entre 1984 e 2016 enviou atletas en cada edición dos Xogos de Verán. O país non conseguiu gañar ningunha medalla olímpica e ningún deportista da República Centroafricana competiu nunha edición dos Xogos Olímpicos de Inverno.
O Barrio, Vilarmaior, Vilarmaior
O Barrio é un lugar da parroquia de Vilarmaior no concello coruñés de Vilarmaior na comarca de Betanzos. Tiña 6 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 3 eran homes e 3 eran mulleres.
Ilegal (filme)
Ilegal é un filme galego de 2003 dirixido por Ignacio Vilar, rodado orixinalmente en lingua castelá.
Sinopse
Luis (Chisco Amado) é un mozo documentalista que leva un tempo en Marrocos tratando de realizar o mellor documental sobre o tráfico de inmigrantes ilegais cara a Europa. Este negocio estaba en mans de pequenas organizacións de tipo familiar, pero agora as redes mafiosas están entrando no negocio. Luis ve perigar o seu posto e a súa vida por conseguir as mellores imaxes para o documental.
Benito Calo Beade
Benito Calo Beade foi un político galego.
Traxectoria
Coa proclamación de República, foi elixido concelleiro. Logo da dimisión do alcalde Arturo Sieiro Alonso o 17 de agosto de 1931, foi elixido alcalde de Boiro. Permaneceu no cargo até febreiro de 1936.
Lista de nomes en galego
A lista de nomes en galego pode referirse a:
Fonte do Araño
Fonte do Araño é o primeiro álbum de estudio do músico galego de folk Emilio Cao. Foi publicado en 1977 baixo o selo Novola.
O Empalme, Castroncelos, A Pobra do Brollón
Leva este nome por situarse no cruzamento da estrada LU-933 (antiga C-533 da Gudiña a Lalín) coa estrada que vai da vila da Pobra do Brollón á estación do ferrocarril e a Vilachá.
O Castro, Vilarmaior, Vilarmaior
O Castro é un lugar da parroquia de Vilarmaior no concello coruñés de Vilarmaior na comarca de Betanzos. Tiña 23 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 14 eran homes e 9 eran mulleres.
Trasbar, Dombodán, Arzúa
Trasbar é un lugar da parroquia de Dombodán no concello coruñés de Arzúa, na Comarca de Arzúa. Tiña 22 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 12 eran homes e 10 eran mulleres.
Ponte disulfuro
Unha ponte disulfuro ou enlace disulfuro é un enlace covalente S-S que une por oxidación dous grupos tiol de dúas moléculas. As pontes disulfuro máis importantes danse nas proteínas entre dous residuos do aminoácido cisteína, que ten un grupo tiol (-SH) na súa cadea lateral. A molécula que se orixina pola unión de dúas cisteínas chámase cistina. Pero as pontes disulfuro están presentes tamén noutros compostos, como o caucho vulcanizado. 500px|centro|miniatura|Formación dunha ponte disulfuro. A ponte disulfuro é un elemento importante das estruturas terciaria (repregamento da proteína) e cuaternaria (asociación de varias cadeas polipeptídicas) das proteínas. A formación dunha ponte disulfuro a partir de dúas cisteínas ten lugar espontaneamente en condicións oxidantes, en particular en presenza de O2. Pero estas condicións non se dan en xeral no citoplasma, que é un ambiente redutor, polo que non se poden formar alí, senón cando as proteínas son secretadas ou expostas na superficie celular. O retículo endoplasmático ten encimas que poden catalizar a formación destes enlaces.
En bioquímica, a redución dunha ponte disulfuro pode facerse con redutores, como o 2-mercaptoetanol ou o ditiotreitol (DTT ou reactivo de Cleland). miniatura|dereita|Á esquerda o aminoácido cisteína. Á dereita a cistina, molécula formada por dúas cisteínas unidas por ponte disulfuro.
Propiedades
A ponte disulfuro é un enlace covalente forte, cunha enerxía de disociación de enlace de 60 kcal/mol. Porén, é un 40% máis feble ca un enlace C-C ou C-H, polo que é o "enlace feble" en moitas moléculas. Ademais, o enlace S-S é susceptible de escisión por reactivos polares, tanto electrófilos coma especialmente nucleófilos: O enlace disulfuro ten unha lonxitude duns 2,05 Å, polo que é 0,5 Å máis longo ca o enlace C-C. A rotación sobre o eixe S-S ten unha barreira baixa. Os disulfuros mostran clara preferencia polo ángulo recto. Cando o ángulo se aproxima a 0° ou 180°, o disulfuro é un oxidante significativamente mellor.
Os disulfuros onde os dous grupos R son iguais, chámanse simétricos, por exemplo o difenil disulfuro ou o dimetil disulfuro. Cando os dous grupos R non son idénticos, dise que o composto é asimétrico ou un disulfuro mixto.
Aínda que a hidroxenación de disulfuros é normalmente inviable, a constante de equilibrio da reacción dá unha medida do potencial estándar de redución dos disulfuros: Este valor é de aproximadamente -250 mV vs NHE (pH = 7). Por comparación, o potencial estándar de redución das ferrodoxinas é de aproximadamente -430 mV.
Funcións biolóxicas
É un enlace necesario para a estabilización da estrutura de certas proteínas. Por exemplo, algunhas pequenas proteínas como as toxinas presentes no veleno de serpes ou de escorpións non poden adoptar unha conformación activa se as pontes disulfuro non pechan a súa estrutura.
Na ricina, as pontes disulfuro enlazan as súas dúas cadeas A e B de funcións completamente diferentes. A cadea B permite que a toxina se fixe á parede celular e a cadea A, responsable das propiedades tóxicas, pode inhibir a síntese proteica atacando ao ARN dos ribosomas, o que comporta a morte celular. A destrución da ponte disulfuro fai que a toxina sexa totalmente inactiva (non pode penetrar na célula). Noutras proteínas as pontes disulfuro serven para manter o enlace ente as diferentes cadeas polipeptídicas ou subunidades da proteína. É o caso dos anticorpos producidos polas células do sistema inmunitario, que están compostos por catro cadeas unidas por pontes disulfuro. Outro exemplo é a hormona insulina, composta por dúas cadeas unidas por tres pontes disulfuro.
Nalgúns casos hai pontes disulfuro no sitio activo de certos encimas ou en proteínas implicadas en procesos de oxidorredución ou de transporte de electróns. Por exemplo, as tiorredoxinas que participan na homeostase do estado redox da célula.
As protaminas do núcleo dos espermatozoides de mamíferos conteñen moitas pontes disulfuro. A dureza e resistencia química dos diversos tipos de queratinas do pelo, plumas ou uñas dependen do número e disposición das súas pontes disulfuro.
En proteínas regulatorias
Como as pontes disulfuro poden ser reducidas reversiblemente e reoxidadas, o estado redox destes enlaces acabou evolucionando a un elemento sinalizador usado na regulación. Nos cloroplastos, por exemplo, a redución encimática das pontes disulfuro foi relacionada co control de numerosas vías metabólicas e coa expresión xénica. Esta actividade sinalizadora redutiva parece que a leva a cabo o sistema ferredoxina-tiorredoxina, canalizando electróns desde as reaccións luminosas do fotosistema I para reducir cataliticamente disulfuros en proteínas reguladas dun modo dependente da luz. Deste modo, os cloroplastos axustan a actividade de procesos chave como o ciclo de Calvin, a degradación do amidón, a produción de ATP e a expresión xénica de acordo coa intensidade da luz.
Bioxénese e localización celular
Nas proteínas que conteñen gran número de cisteínas, a disposición correcta das pontes disulfuro necesita ás veces a intervención dun encima específico que posúa unha actividade de disulfuro isomerase como a PDI (proteína disulfuro isomerase). Este labor realízano os encimas do retículo endoplasmático rugoso, pero non os do citosol. O citosol das células é un ambiente moi redutor, e consecuentemente as proteínas citoplásmicas conteñen poucas ou ningunhas pontes disulfuro. Estas encóntrase sobre todo en proteínas exportadas a outros compartimentos celulares, como o lisosoma, ou fóra da célula. Tamén se encontran nos dominios extracelulares das proteínas de membrana, e interveñen en concreto na oligomerización das subunidades de certos receptores como o receptor da insulina.
O intercambio tiol-disulfuro é unha reacción química na que un grupo tiolato -S- ataca a un átomo de xofre dunha ponte disulfuro -S-S-. A ponte disulfuro orixinal rompe, e o seu outro átomo de xofre (verde na figura) libérase como un novo tiolato, levando con el a carga negativa. Mentres, fórmase unha nova ponte disulfuro entre o tiolato que ataca (vermello na figura) e o átomo de xofre da ponte orixinal (azul na figura).
centro|frame|Figure 1: Reacción de intercambio tiol-disulfuro mostrando o intermediato linear no cal se comparte a carga entre os tres átomos de [[xofre. O grupo tiolato (en vermello) ataca un átomo de xofre (en azul) da ponte disulfuro, desprazando o outro xofre (en verde) e formando unha nova ponte disulfuro.]]
Os tiolatos (-S-) e non os grupos tiol (-SH) son os que atacan as pontes disulfuro. Por tanto, o intercambio tiol-disulfuro queda inhibido normalmente a pH por debaixo de 8, no cal a forma tiol protonado (-SH) está favorecida con respecto á forma tiolato desprotonado (-S-). O pKa dun grupo tiol típico ronda o 8,3, pero pode variar debido ao seu ambiente.
Francisco Salinas Portugal
Francisco Salinas Portugal, nado en Güín (Bande) o 26 de xaneiro de 1955, é un estudoso da literatura galega e poeta.
Ponte disulfuro
No pelo
Os cabelos están constituídos nun 90% por queratina, á que están asociadas outras moléculas como os pigmentos que lle dan ao cabelo o seu brillo e ton. As moléculas de queratina están enlazadas entre si por pontes disulfuro, cuxo número e situación dan ao pelo a súa forma. Unha permanente consiste en dúas reaccións químicas sucesivas. A primeira (unha redución) rompe un certo número de pontes disulfuro e a estrutura da proteína reláxase. Peitéase entón o cabelo formando as ondulacións coa forma desexada. Esta operación pon en fronte as cisteínas das moléculas de queratina, que orixinariamente estaban separadas. A segunda reacción (unha oxidación) restablece as pontes disulfuro, que se forman entre cisteínas que nunca se terían enlazado espontaneamente, creando unha tensión que dobra o cabelo, que queda de forma relativamente duradeira coa forma do peiteado: é a permanente.
Francisco Salinas Portugal
Traxectoria
miniatura|Francisco Salinas Portugal (arriba no medio) con parte dos integrantes da 1ª promoción de Galego-Portugués da USC, de abaixo a arriba: [[Anxo González Guerra, Manuel Castelao Mexuto, Luís Cambeiro Cives, Vitoria Ogando, Manuel Ferreiro Fernández, Tareixa Roca Sánchez, María dos Anxos González Refoxo, Ramona Giráldez Domínguez, María Xosé Queizán Vilas, María do Carme García Pereiro, Luís Gayoso Baqueiro, Carme Vázquez Castro, Manuel Figueiras Fernández e César Morán Fraga. A Coruña, 09/09/2017]] Trasladouse a Santiago de Compostela para cursar os seus estudos de Filoloxía Románica e nesta cidade entrou en contacto con personalidades da cultura galega (como Ricardo Carvalho Calero) e comezou a destacar como poeta. Foi membro do colectivo Alén. Ensaísta experto nas literaturas de lingua portuguesa, realizou a súa tese de doutoramento sobre o escritor angolano Pepetela. Foi profesor titular na Facultade de Filoloxía da Universidade da Coruña, na que se xubilou.
Boys Don't Cry (álbum)
Boys Don't Cry é un álbum da banda inglesa The Cure, editado o 5 de febreiro de 1980 no Reino Unido e en agosto dese ano nos Estados Unidos. É un recompilatorio das cancións de Three Imaginary Boys, pero sen tres dos seus temas ("Foxy Lady", "Meathook" e "It's Not You") e con cortes adicionais ("Boys Don't Cry", "Plastic Passion", "Jumping Someone Else's Train", "World War" e "Killing an Arab"). O sinxelo de estrea para este álbum foi "Boys Don't Cry".
Francisco Salinas Portugal
Premios
Premio da AELG á mellor obra de poesía do ano 2012, por Boca da cobra. Ex-aequo con Os ángulos da brasa, de Manuel Álvarez Torneiro.
Boys Don't Cry (álbum)
Na contraportada da edición orixinal británica de Three Imaginary Boys, os temas non veñen listados convencionalmente, senón representados por pictogramas. Boys Don't Cry colleu o pictograma da canción "Fire in Cairo" para a imaxe da portas.
Ponte disulfuro
No pelo
As reaccións empregadas para ondular ou rizar un cabelo liso poden usarse tamén para estirar un cabelo rizado.
Boys Don't Cry (álbum)
Listaxe de cancións
Todos os temas por The Cure.
Versións en CD
Na versión en CD do álbum, "Object" foi substituída por "So What", o berro do final de "Subway Song" foi acurtado, e "World War" foi quitada.
Paraponera clavata
Paraponera clavata é unha especie de formiga, coñecida de forma xeral como formiga bala, que recibe o seu nome pola súa trabada extremadamente potente. Habita nas terras baixas e húmidas das selvas tropicais dende Nicaragua e o extremo leste de Honduras e no sur de Paraguai.
Boys Don't Cry (álbum)
Versións en CD
O édición orixinal en CD de Fiction/Polygram feita en Alemaña (#815 011-2) conta con 13 temas. Coincide coa orde e o contido do vinilo orixinal estadounidense. Inclúe "Object" e "World War" e desaparece "So What". O berro ao final de "Subway Song" está completo, pero a intro de "10:15 Saturday Night" está cortada.
Tempada 1946-47 da BAA
A tempada 1946-47 da BAA foi a edición inaugural da Basketball Association of America, a liga profesional de baloncesto de Norteamérica que uns anos despois sería rebautizada como National Basketball Association. A liga naceu con 11 franquías, e cun formato de tempada regular seguida duns playoffs polo título. A tempada rematou cos Philadelphia Warriors como primeiros campións da historia da liga.
Antecedentes
Antes da creación da BAA xa houbo en Norteamérica outras ligas profesionais de baloncesto, como a American Basketball League (ABL) ou a National Basketball League (NBL), pero a BAA foi a primeira liga que se xogou en grandes pavillóns de grandes cidades.
A orixe do torneo foi a inquietude dalgúns dos propietarios de pavillóns de hóckey sobre xeo, que non estaban satisfeitos co feito de que os seus pavillóns quedasen tantos días sen uso cando non había encontros da NHL. Foi así como se chegou a un acordo para crear varias franquías de baloncesto e promocionar este deporte nos seus pavillóns con esta nova liga.
Tempada regular
A tempada regular comezou o 1 de novembro de 1946 e rematou o 31 de marzo de 1947, dando como resultado un aparente dominio dos Washington Capitols, que acadaron unha porcentaxe de vitorias moi superior á do resto dos equipos. Cada equipo da División Leste disputou 60 encontros, mentres que os equipos da División Oeste tamén disputaron 60, menos os dous líderes que xogaron un encontro mais para desempatar no liderado da táboa. Os tres primeiros equipos de cada División clasificáronse para a loita final polo título nos playoffs.
Estatísticas
Joe Fulks foi o xogador mais salientable da liga levando ó seu equipo ó título con 1.389 puntos anotados (23'1 por encontro), sendo Bob Feerick o segundo máximo anotador da liga con 926 puntos (16'8 por encontro), e Stan Miasek o terceiro con 895 puntos (14'9 por encontro).
Líderes
As estatísticas de anotación, asistencias e porcentaxe de acertos, foron lideradas polos seguintes xogadores:
Oxyrrhis
Oxyrrhis é un xénero de dinoflaxelados no que está incluído a especie Oxyrrhis marina.
Ás veces o xénero é considerado monotípico, pero algunhas fontes asignan a este xénero tamén as especies Oxyrrhis parasitica e O. phaeocysticola.
Happily Ever After
Happily Ever After é un LP dobre recompilatorio da banda inglesa The Cure, editado en 1981 polo selo A&M Records. Está formado polos álbums Seventeen Seconds e Faith e lanzouse só nos Estados Unidos. A finais dos anos 80 editaríase en CD.
Lípido
miniatura|dereita|450px|Estruturas dalgúns lípidos comúns. Na parte superior están o [[colesterol e un ácido graxo, o ácido oleico. No medio un triglicérido composto de cadeas oleoíl, estearoíl, e palmitoíl unidas ao glicerol. Na parte inferior o fosfolípido, fosfatidilcolina. ]] miniatura|Molécula de [[colesterol.]]
Os lípidos son un amplo grupo de compostos químicos orgánicos naturais, que son uns dos principais compoñentes dos seres vivos, formados principalmente por carbono, hidróxeno e osíxeno, aínda que tamén poden conter fósforo, nitróxeno e xofre, entre os que se inclúen as graxas, ceras, esterois, vitaminas liposolubles (como as vitaminas A, D, E, e K), fosfolípidos e outros. Algúns lípidos son moléculas liñais ou curvadas e outros son compostos cíclicos. Poden definirse a grandes trazos como moléculas relativamente pequenas hidrófobas ou anfipáticas. As hidrófobas poden disolverse en solventes apolares. As anfipáticas teñen unha parte polar e outra non polar, e poden formar en disolución en medio acuoso estruturas como vesículas, liposomas, ou membranas. Entre as principais funcións biolóxicas dos lípidos están o almacenamento de enerxía, ser moléculas estruturais nas membranas e intervir na sinalización celular. Os lípidos teñen aplicacións en cosmética e na industria alimentaria e a nanotecnoloxía.
Os lípidos biolóxicos orixínanse enteiramente ou en parte a partir de dous tipos de subunidades bioquímicas, que son: grupos cetoacil e isopreno. Tendo en conta este enfoque, os lípidos poden dividirse en varios tipos: acilos graxos (ácidos graxos), glicerolípidos, fosfoglicéridos (ou glicerofosfolípidos), esfingolípidos, sacarolípidos, e policétidos, derivados da condensación de subunidades cetoacil; e lípidos esterois (esterois e esteroides) e lípidos prenólicos (isoprenoides), derivados da condensación de subunidades de isopreno.
Aínda que o termo lípido se usa ás veces como sinónimo de graxa, en realidade ten un significado máis amplo, xa que, propiamente falando, as graxas serían só os triglicéridos. Moitos lípidos conteñen ácidos graxos como compoñente principal (triglicéridos, fosfolípidos). Os ácidos graxos presentan unha reacción característica chamada saponificación cando os facemos reaccionar quimicamente con álcalis na que se orixinan xabóns. Os lípidos con ácidos graxos que presentan esta reacción de saponificación denomínanse saponificables.
Os humanos e outros mamíferos teñen diversas rutas metabólicas para sintetizar a maioría dos seus lípidos ou para degradalos, pero algúns lípidos chamados ácidos graxos esenciais non poden ser sintetizados a partir de precursores simples no organismo, polo que deben tomarse na dieta.
Acilos graxos (ácidos graxos)
Os ácidos graxos, ou os residuos de ácidos graxos que forman parte dos lípidos, son un grupo moi diverso de moléculas sintetizadas a partir dunha molécula inicial de acetil-CoA, que se alonga con grupos de dous carbonos procedentes de moléculas de malonil-CoA ou metilmalonil-CoA mediante un proceso chamado síntese de ácidos graxos. Están formados por unha cadea hidrocarbonada que termina nun grupo ácido carboxílico; esta disposición confírelle á molécula un carácter anfipático, xa que ten un extremo polar ou hidrófilo e outro non polar ou hidrófobo, que é insoluble en auga. Os ácidos graxos son un dos constituíntes máis importantes dos lípidos biolóxicos, e forman parte de moitos lípidos complexos. A cadea carbonada, que xeralmente ten entre 4 e 24 carbonos, pode ser saturada (todos os enlaces entre carbonos simples) ou insaturada (algún enlace dobre ou triplo), e pode levar unidos grupos funcionais que conteñen oxíxeno, nitróxeno, xofre, e halóxenos. Os enlaces dobres da cadea poden ser de tipo cis ou trans, o que a fecta á configuración e propiedades da molécula. Os dobres enlaces cis fan que a cadea do ácido graxo se dobre acusadamente, o que xoga un importante papel na estrutura e función das membranas da célula. A maioría dos ácidos graxos naturais están na configuración cis, aínda que as formas trans existen tamén nalgúns aceites e graxas naturais parcialmente hidroxenados.
Os ácidos graxos máis comúns que forman parte de triglicéridos e fosfolípidos son o ácido palmítico, o esteárico e o oleico. Outros exemplos de ácidos graxos bioloxicamente importantes son os eicosanoides, derivados do ácido araquidónico e o ácido eicosapentaenoico, entre os que se inclúen as prostaglandinas, leucotrienos, e tromboxanos. O ácido docosahexaenoico é tamén importante bioloxicamente, especialmente para a vista. Outros lípidos importantes do grupo dos ácidos graxos son os ésteres de ácidos graxos e as amidas de ácidos graxos. Entre os ésteres de ácidos graxos están importantes compostos e intermediarios como as ceras, os derivados tioéster de ácidos graxos e coencima A, o tioéster de ácidos graxos ACP e as ácido graxo carnitinas. Entre as amidas de ácidos graxos están as N-aciletanolaminas, como o neurotransmisor cannabinoide anandamida.
Glicerolípidos
Os glicerolípidos están compostos principalmente por glicerois mono-, di-, e tri-substituídos, e os máis importantes son os triésteres de ácidos graxos e glicerol chamados triglicéridos ou triacilglicerois, que xa non teñen ningún grupo OH libre do glicerol. Nestes compostos, os tres OH do glicerol están esterificados con ácidos graxos. A súa misión é almacenar enerxía, polo que constitúen a maior parte das graxas que se almacenan no organismo (as graxas do tecido adiposo). A hidrólise dos enlaces éster dos triglicéridos e a conseguinte liberación de glicerol e ácidos graxos no tecido adiposo son os pasos iniciais do metabolismo das graxas.
Outras subclases de glicerolípidos son os glicosilglicerois, que presentan un ou máis residuos de azucres unidos directamente ao glicerol por medio de enlace glicosídico. Exemplos deste tipo son os digalactosildiacilglicerois que se encontran nas membranas das plantas e o seminolípido dos espermatozoides de mamífero.
Glicerofosfolípidos (fosfoglicéridos)
Os glicerofosfolípidos ou fosfoglicéridos, son moi comúns nos seres vivos e o compoñente principal da bicapa lipídica das membranas celulares, e están implicados no metabolismo e sinalización celular. Os tecidos nerviosos como o do cerebro conteñen cantidades relativamente grandes de fosfoglicéridos, e as alteracións na súa composición foron relacionadas con varios trastornos neurolóxicos. Un fosfoglicérido típico está formado por un glicerol esterificado con dous ácidos graxos e unha molécula polar unida ao OH que queda libre do glicerol. Os fosfoglicéridos poden subdividirse en distintos tipos, baseándose na natureza do grupo polar de cabeza situado na posición sn-3 do glicerol nos eucariotas e bacterias, ou na posición sn-1 nas arqueas. miniatura|dereita| [[Fosfatidiletanolamina ]] Exemplos de fosfoglicerolípidos que se encontran nas membranas biolóxicas son a fosfatidilcolina, fosfatidiletanolamina e fosfatidilserina. Ademais de serviren como compoñentes principais das membranas da célula e ser sitios de unión para as proteínas extra- e intracelulares, algúns fosfoglicéridos das células eucarióticas, como os fosfatidilinositois e os ácidos fosfatídicos son segundos mensaxeiros ou precursores de segundos mensaxeiros. Aínda que o típico nos fosfoglicéridos é que dous dos grupos OH do glicerol estean esterificados con ácidos graxos de cadea longa, hainos tamén unidos a alquilos e a 1Z-alquenilos (plasmalóxeno), e variantes dialquiléter nas arqueas.
Esfingolípidos
Os esfingolípidos son unha complicada familia de compostos que comparten unha estrutura común, un esqueleto formado por unha base esfingoide que se sintetiza a partir do aminoácido serina e dun acilo graxo de longa cadea-CoA, que despois é convertido en ceramidas, fosfoesfingolípidos, glicoesfingolípidos e outros compostos. A principal base esfingoide nos mamíferos é a xeralmente denominada esfingosina. As ceramidas (N-acil-base esfingoide) son unha importante subclase de derivados de base esfingoide cun ácido graxo unido por enlace amida. Os ácidos graxos que levan son tipicamente saturados ou monoinsaturados con cadeas de lonxitudes que van de 16 a 26 átomos de carbono. miniatura|esquerda| [[Esfingomielina ]]Os principais esfingolípidos dos mamíferos son as esfingomielinas (ceramida fosfocolinas), mentres que os insectos conteñen principalmente ceramidas fosfoetanolaminas e os fungos teñen fitoceramidas fosfoinositois e grupos de cabeza que conteñen manosa.
Os glicoesfingolípidos son unha familia diversa de moléculas compostas por un ou máis residuos de azucre unidos por enlace glicosídico á base esfingoide. Exemplos destes son os glicoesfingolípidos simples e complexos como os cerebrósidos e gangliósidos.
Colúns, Treos, Vimianzo
Colúns é unha aldea da parroquia de Treos, no concello coruñés de Vimianzo. Dista 8 km. da capital do concello. Tiña 32 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 19 homes e 13 mulleres.
Lípido
Lípidos esterois (esterois e esteroides)
miniatura|dereita|Estrutura básica dun esterol. Este grupo de lípidos está formado por un esqueleto cíclico básico de catro aneis chamado esterano, e as distintas modificacións e adicións de grupos químicos e cadeas a este esqueleto orixinan os distintos tipos de esteroides. Os esterois, como o colesterol e os seus derivados, teñen un OH no carbono 3 do esqueleto, e son un importante compoñente dos lípidos de membrana, xunto cos fosfoglicéridos e esfingomielinas. Os esteroides, derivados da mesma estrutura de catro aneis, teñen diferentes funcións biolóxicas como hormonas e moléculas de sinalización. Os esteroides de 18 carbonos inclúen o grupo dos estróxenos, e os de 19 carbonos os andróxenos como a testosterona e a androsterona. A subclase de 21 carbonos comprende os proxestáxenos e os glicocorticoides e mineralocorticoides. Os secosteroides comprenden varias formas de vitamina D e caracterízanse por ter aberto o anel B da súa estrutura básica. Outros exemplos de esterois son os ácidos biliares e os seus conxugados, que nos mamíferos son derivados oxidados do colesterol e sintetízanse no fígado. Os equivalentes nas plantas son os fitosterois, como o β-sitosterol, estigmasterol, e brassicasterol; este último composto tamén se usa como biomarcador para o crecemento das algas. O esterol predominante nas membranas celulares dos fungos é o ergosterol.
Lípidos prenólicos (isoprenoides)
Os isoprenoides ou terpenos son lípidos prenólicos sintetizados a partir de precursores de cinco unidades de carbono como o pirofosfato de isopentenilo (chamado isopreno activo) e o pirofosfato de dimetilalilo que se producen principalmente pola vía do ácido mevalónico. Os isoprenoides simples (alcohois liñais, difosfatos etc.) fórmanse pola adición sucesiva de unidades de 5 carbonos, e clasifícanse segundo o número desas unidades de terpeno. As estruturas que conteñen máis de 40 carbonos denomínanse politerpenos. Os carotenoides son importantes isoprenoides simples que funcionan como antioxidantes e como precursores da vitamina A. Outra clase de moléculas bioloxicamente importante son as quinonas e hidroquinonas, que conteñen unha cola isoprenoide unida a un núcleo quinonoide que non é de orixe isoprenoide. As vitaminas E e K, e as ubiquinonas, son exemplos desta clase. Os procariotas sintetizan poliprenois (chamados bactoprenois) nos cales a unidade isoprenoide terminal unida a oxíxeno permanece insaturada, mentres que nos poliprenois animais (dolicois) o isoprenoide terminal está reducido.
Sacarolípidos
miniatura|dereita|300px|Estrutura dos sacarolípido Kdo2-Lipido A. Os residuos de [[glicosamina en azul, e os residuos de Kdo en vermello, as cadeas acil en negro e os grupos fosfato en verde.]]
Os sacarolípidos son compostos nos cales os ácidos graxos están unidos directamente a un esqueleto de azucres, formando estruturas que son compatibles coas bicapas lipídicas. Nos sacarolípidos, un monosacárido substitúe ao glicerol que tería un glicerolípido ou un fosfoglicérido. Os sacarolípidos máis coñecidos son os precursores de glicosamina acilados do Lípido A compoñente dos lipopolisacáridos nas bacterias gramnegativas. As moléculas típicas de lípido A son disacáridos de glicosamina, dos cales se forman derivados con ata sete cadeas de residuos acilo graxos. O mínimo lipopolisacárido que se require para o crecemento de Escherichia coli é Kdo2-Lípido A, un disacárido hexaacilado de glicosamina que é glicosilado con dous residuos de ácido 3-desoxi-D-mano-octulosónico (Kdo).
Funcións biolóxicas
As principais funcións dos lípidos son:
Membranas
As células eucarióticas están compartimentalizadas en orgánulos rodeados de membrana que levan a cabo diferentes funcións biolóxicas. Os fosfoglicéridos son o principal compoñente estrutural da bicapa lipídica das membranas celulares, como a membrana plasmática e as membranas intracelulares dos orgánulos. Nas células animais a membrana plasmática separa fisicamente os compoñentes intracelulares do medio extracelular. Os fosfoglicéridos son moléculas anfipáticas, xa que conteñen unha rexión hidrófoba, formada polas colas de ácidos graxos unidos ao glicerol, e outra hidrófila, formada pola cabeza polar onde está o fosfato e unha molécula polar. Isto permite que se orienten nas membranas coa rexión hidrófoba cara ao interior e a hidrófila cara ás superficies da membrana. Ademais dos fosfoglicéridos, nas membranas hai outros compoñentes que non conteñen glicerol, como as esfingomielinas e os esterois (principalmente colesterol nas membranas animais). En plantas e algas, os galactosildiacilglicerois, e o sulfoquinovosildiacilglicerol, o cal carece de grupo fosfato, son tamén compoñentes importantes das membranas dos cloroplastos e orgánulos relacionados e son os lípidos máis abundantes nos tecidos fotosintéticos de plantas superiores e algas e tamén en certas bacterias.
Haploide
miniatura|120px|As células diploides teñen dúas copias homólogas de cada cromosoma e as haploides só unha.
Lípido
Membranas
miniatura|250px|Autoorganización dos fosfolípidos: un [[liposoma esférico, unha micela, e unha bicapa lipídica.]]
Unha membrana biolóxica é unha forma de bicapa lipídica. A formación de bicapas lipídicas é un proceso favorecido enerxeticamente cando os fosfoglicéridos se encontran nun ambiente acuoso. Isto coñécese como efecto hidrófobo. Nun sistema acuoso, as cabezas polares dos lípidos alíñanse cara ao medio acuoso polar, mentres que as colas hidrófobas minimizan o seu contacto coa auga e tenden a agruparse, formando unha vesícula; e dependendo da concentración do lípido, esta interacción biofísica pode orixinar a formación de micelas, liposomas, bicapas lipídicas ou outras agregacións. O comportamento de fase dos lípidos é unha área de estudo dentro da biofísica. Cando se disolve unha substancia lipofílica ou anfifílica nun medio polar, as moléculas polares (é dicir, a auga nas disolucións acuosas, que son as máis comúns) sitúanse máis ordenadamente arredor da substancia lipofílica disolta, xa que a moléculas polares non poden formar enlaces de hidróxeno coas áreas lipofílicas da molécula, polo que nun medio acuoso, as moléculas de auga forman unha gaiola de "clatrato" ordenada arredor da molécula lipofílica disolvida.
Haploide
Características
Moitos protistas e fungos presentan todas as células somáticas haploides, ao contrario dos animais e plantas vasculares, cuxas células non-reprodutivas son normalmente diploides (2n). Nestes organismos, as células sexuais, os gametos, teñen un único complemento cromosómico, unha vez que son xeradas por meiose.
Lípido
Sinalización celular
Algúns lípidos teñen funcións hormonais (esteroides. ) ou de sinalización celular. Nos últimos anos recadáronse moitas evidencias de que a sinalización por lípidos é unha parte fundamental da sinalización celular. A sinalización por lípidos pode producirse por medio da activación de receptores acoplados á proteína G ou receptores nucleares, e foron identificados lípidos de diversas clases como moléculas de sinalización e segundos mensaxeiros. Entre eles están:
Haploide
Características
Os seres vivos con todas as células haploides na forma adulta teñen un ciclo de vida haplobionte, ou sexa, o cigoto formado pola conxugación de dúas células, é diploide e normalmente sofre inmediatamente meiose para formar células haploides que darán orixe aos novos individuos por mitoses. En moitos protozoos, non se coñece a reprodución sexual, e a fisión binaria, na que ocorre a mitose do núcleo; noutros, no entanto, como o Plasmodium (o organismo responsábel da malaria), ocorren múltiples mitoses na mesma célula, dando orixe a esquizozoítos nun proceso coñecido como esquizogonia.