cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Carnal, Luneda, A Cañiza
O Carnal é un lugar da parroquia de Luneda, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Adrien Prévost de Longpérier
Henri Adrien Prévost de Longpérier, nado en París o 21 de setembro de 1816 e finado na mesma cidade o 14 de xaneiro de 1882, foi un numismático, orientalista e conservador de museo francés.
Traxectoria
Adrien era fillo de Henri Simon Prévost de Longpérier, comandante da Garda Nacional que chegou a ser alcalde de Meaux de 1840 a 1848.
O 18 de maio de 1836 ingresou, con 20 anos, no Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia, onde en 1842 acadou a condición de primeiro empregado. O 11 de febreiro de 1847 foi nomeado conservador da segunda división de antigüidades do Museo do Louvre, que abranguía os obxectos árabes, exipcios e orientais de todas as épocas. Foi o único conservador desta institución que en 1848 non resultou despedido durante o cambio de réxime, e permaneceu vinculado a este museo ata a súa dimisión en 1869, provocada por unha discusión co superintendente de Belas Artes, Nieuwerkerke.
Entre os seus numerosos intereses científicos figuran tamén as civilizacións americanas e as antigüidades nacionais: Longpérier foi o impulsor da creación dun museo americano no Louvre (1850), e un dos membros da comisión que creou o Museo de Saint-Germain-en-Laye. Entre outros fitos, durante o seu período no Louvre participou na creación do museo asirio desta institución (1847), organizou a galería de antigüidades americanas (1851) e recibiu a colección Campana (1861)
En paralelo ao seu traballo no Gabinete de Medallas, redactou varios catálogos de venda de grandes coleccións de medallas, entre elas as de John Staples Harriot (1843), Linck (1843) e Faudel (1844).
Xunto con Jean de Witte fundou en 1855 o Bulletin archéologique de l'Athenaeum français, que só durou un ano, e en 1856, logo da marcha de Louis de la Saussaye, Adrien de Longpérier asumiu a dirección da Revue numismatique, tamén con Jean de Witte, e ocupou este cargo ata 1876. Durante ese período publicáronse 15 volumes da revista.
A Carreira, Luneda, A Cañiza
A Carreira é un lugar da parroquia de Luneda, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Adrien Prévost de Longpérier
Traxectoria
Entre outras sociedades eruditas e entidades asociativas, en 1838 ingresou na Sociedade de Anticuarios de Francia. O 27 de maio de 1854 foi elixido membro da comisión de antigüidades francesas da Académie des inscriptions et des belles-lettres, e en 1875 foi un dos fundadores da Asociación para a Promoción dos Estudos Gregos en Francia. Ese mesmo ano ingresou na Accademia dei Lincei e foi tamén membro da Sociedade de Anticuarios de Londres. Igualmente, pertenceu á Academia Real de Bélxica, ao Instituto de Francia e á Real Academia das Ciencias de Turín.
Longpérier foi tamén membro do Comité de Traballos Históricos e Científicos de Francia, desde 1858, formando parte da comisión central e da comisión de México desta institución.
En recoñecemento da súa traxectoria erudita, foi recoñecido como cabaleiro (1830), oficial (1863) e finalmente comendador (1878) da Lexión de Honra.
Finou en París o 14 de xaneiro de 1882, no número 47 da rúa Scheffer, aos 65 anos.
Publicacións
Esta é unha escolma dalgúns dos traballos monográficos publicados por Adrien Prévost de Longpérier ao longo da súa traxectoria académica:
Separatas de Revue numismatique
miniatura|383x383px|Lámina XI de [[iarchive:revuenumismatiqu1858unse/page/202/mode/2up|Notices de cent deniers de Pépin, de Carloman et de Charlemagne trouvés près d'Imphy en Nivernais (1858).]]
Marina Garcés Mascareñas
Marina Garcés Mascareñas, nada en Barcelona o 30 de maio de 1973, é unha filósofa e ensaísta catalá. É profesora adxunta da materia Pensamento filosófico e científico contemporáneo na Universidade Aberta de Cataluña. Foi profesora titular de Filosofía na Universidade de Zaragoza durante quince anos. Tamén foi profesora noutras universidades como a Universidade Pompeu Fabra ou a Universidade de Xirona, a través de varios mestrados. Impulsou o proxecto colectivo Espai en Blanc de pensamento crítico e experimental. Un dos conceptos centrais do seu pensamento é o común na forma de desenvolver alternativas para afrontar as crises actuais. Defende a filosofía como forma de vida, unha arte que nace na rúa e continúa ininterrompida no espazo íntimo e invisible.
Pensamento
Os seus referentes son Baudelaire, Immanuel Kant, o confucianismo e Jaurès. Malia as súas aproximacións ao marxismo heterodoxo da escola de Frankfurt na obra Nova il·lustració radical, as súas razóns teñen máis que ver co relativismo posmoderno e a filosofía confucionista.
Marina Garcés percibe a filosofía como unha práctica vinculada non só ao mundo académico, senón tamén relacionada cos movementos sociais e culturais, que cualifica como un territorio de experimentación, resposta e compromiso.
Considera que as novas formas de politización se caracterizan polo anonimato. Non se trata do anonimato das masas, da homoxeneización, da uniformidade, senón da vida que se pode dicir ao mesmo tempo en primeira persoa do singular e do plural. Algo que non se fai desde unhas siglas concretas, representantes, senón desde unha presenza compartida. Trátase de querer reapropiarse da vida e, ao mesmo tempo, de abrir espazos para unha politización radical da vida. En Filosofía inacabada (2015) fálase do "fin dos grandes homes". Cuestiona o feito de que todos os filósofos fosen homes, brancos, occidentais e acomodados, e sinala que hoxe hai un cambio cara á feminización, á precariedade e á colectivización do pensamento filosófico.
Alarmona
Unha alarmona é unha molécula sinalizadora intracelular que producen as bacterias, os cloroplastos e unha pequena minoría de arqueas cando reaccionan a factores ambientais moi adversos. As alarmonas regulan a expresión xénica a nivel de transcrición. As alarmonas prodúcense en altas concentracións cando as bacterias e plantas están sometidas a factores ambientais adversos, como a falta de aminoácidos, para producir proteínas. O ARNt non cargado funciona como alarmona. Despois, o guanosín-5'-trifosfato (GTP) é convertido en guanosín 5´-difosfato 3´-difosfato (ppGpp), que é a alarmona arquetípica. O ppGpp únese ás subunidades β e β´ da ARN polimerase, cambiando a preferencia de promotor. Isto fará diminuír o nivel de transcrición dos xenes do ARNr e a doutros xenes, pero incrementará a de xenes que interveñen na biosíntese de aminoácidos e no metabolismo implicado na fame.
Lee Archambault
Lee Joseph "Bru" Archambault, nado en Oak Park, Illinois, o 25 de agosto de 1960, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-119 e STS-117.
Traxectoria
Archambault graduouse en enxeñaría astronáutica e aeronáutica pola Universidade de Illinois-Urbana en 1982 e é máster na mesma materia pola mesma institución en 1984.
Foi seleccionado como candidato a astronauta pola NASA en xuño de 1998, completando o seu adestramento en xuño de 1999 e participando nas misións STS-117 e STS-119. Pasou un total de 26,65 días no espazo.
Jerome Apt
Jerome "Jay" Apt III, nado en Springfield, Massachusetts, o 28 de abril de 1949, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-37, STS-47, STS-59 e STS-79.
Traxectoria
Foi seleccionado como candidato astronauta pola NASA en xuño de 1985, completando o seu adestramento en xullo de 1986 e participando nas misións STS-37, STS-47, STS-59 e STS-79. Pasou un total de 35,30 días no espazo. Retirouse da NASA en maio de 1997.
A Castiñeira Vella, Luneda, A Cañiza
A Castiñeira Vella é un lugar da parroquia de Luneda, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Os Cortizos, Luneda, A Cañiza
Os Cortizos é un lugar da parroquia de Luneda, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
O Cotiño, Luneda, A Cañiza
O Cotiño é un lugar da parroquia de Luneda, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
O Coto do Mouro, Luneda, A Cañiza
O Coto do Mouro é un lugar da parroquia de Luneda, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
A Chan, Luneda, A Cañiza
A Chan é un lugar da parroquia de Luneda, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Pobo patamona
Os patamona son un pobo indíxena que habita nas montañas Pakaraima de Güiana e no norte do Brasil. Falan unha lingua da familia caribe, o kapóng, e moitas veces foron referidos indistintamente como akawaio ou ingariko. Os patamona considéranse un subgrupo do pobo kapon.
António Campos
António Pereira Campos, nado en Leiria o 29 de maio de 1922 e finado en Figueira da Foz o 8 de marzo de 1999, foi un dos primeiros cineastas de Portugal que se dedicou á práctica do cine documental dende a perspectiva da antropoloxía visual. Practicando máis o documental puro, ensaia a docuficción. Na ficción, explora o cine etnográfico utilizando técnicas de cine directo. No documental, foi un dos fundadores do movemento Novo Cinema en Portugal.
Comezou a practicar o cine etnográfico a principios dos anos 60, ao mesmo tempo que o cineasta norteamericano John Marshall, que rodou os bosquimáns de Namibia en 1957. The Hunters, foi a súa primeira película.
Pobo patamona
En Güiana, son uns 5.000 membros desta etnia e de grupos étnicos estreitamente relacionados. A poboación estimada en Güiana en 1990 era de 5 500 persoas. Segundo FUNASA, o Brasil tiña 120 patamona no ano 2010. Foron recoñecidos como un grupo étnico distinto no Brasil dende 2005.
António Campos
Traxectoria
Como afeccionado ingresou no Grupo Dramático Miguel Leitão, en Leiria, e ao mesmo tempo foi empregado administrativo na Escola Industrial e Comercial da mesma cidade. En 1961 marchou a Londres cunha bolsa da Fundación Calouste Gulbenkian, institución coa que colaboraría entre 1970 e 1977. Posteriormente, tamén sería correspondente en Portugal da Federación Internacional de Cine sobre Arte e membro da Unión Internacional de Cineastas Independentes (UNICI).
Cineasta independente, comezou como afeccionado explorando o cine etnográfico, sen obxectivos científicos pero con interese antropolóxico, en película de 16 mm, utilizando técnicas de cine directo. Foi o axudante de Paulo Rocha na produción de Mudar de Vida (1966).
Cultivou o concepto de antropoloxía visual, aplicado ao cine, concepto explorado tamén na ficción por cineastas como João César Monteiro e António Reis e, no documental, por Ricardo Costa e Pedro Costa. A partir da Revolución dos Caraveis realizou algúns filmes de ficción con importantes contidos etnográficos, en película de 35 mm, que se estrearon no circuíto comercial.
Gente da Praia da Vieira (1976) é, con Trás-os-Montes (película), de António Reis e Margarida Cordeiro, e con Mau Tempo, Marés e Mudanza, de Ricardo Costa, unha das primeiras docuficcións do cine portugués. Os traballos do mesmo ano foron precedidos por O Acto da Primavera (1962), de Manoel de Oliveira, e ''Ala-Arriba! (película)'' (1948), de Leitão de Barros. Estas obras tamén se caracterizan por ser etnoficcións.
Participou no Festival de Cine do Século XX en Cracovia, Polonia.
En 2013, foi homenaxeado pola organización do I Festival Internacional de Cine Etnográfico, CinANTROP, que se celebra en Leiria e Lisboa. Ademais de varias exposicións con todo o material empregado por António Campos dispensadas pola Cinemateca, haberá un premio co seu nome.
Influencias
Na forma de filmar de António Campos, como na dos seus coetáneos portugueses no documental, hai unha combinación de elementos:
Como no caso de Campos, unha fina sensibilidade poética, unha humildade compartida e unha boa disposición son trazos que identifican, a partir de entón, un aspecto do cinema portugués.
Gran Premio de Arabia Saudita de 2023
O Gran Premio de Arabia Saudita de 2023 (oficialmente Formula 1 STC Saudi Arabian Grand Prix 2023) foi unha carreira de Fórmula 1 que se celebrou o 19 de marzo de 2023. Disputouse no Circuíto urbano de Jeddah en Jeddah, Arabia Saudita. A carreira foi a segunda rolda da tempada de Fórmula 1 e marca a segunda vez que se celebra o Gran Premio de Arabia Saudita como parte do Campionato Mundial de Fórmula Un.
Antecedentes
O evento celebrouse durante a fin de semana do 17 ao 19 de marzo. Foi a segunda rolda do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2023.
Clasificación do campionato antes da carreira
De entrada a fin de semana, Max Verstappen lidera o Mundial de Pilotos con 25 puntos, a 7 puntos do seu compañeiro Sergio Pérez Mendoza, segundo, e a 10 de Fernando Alonso, terceiro. Red Bull Racing lidera o Campionato de Construtores diante de Aston Martin por 10 puntos e Mercedes por 27 puntos.
Eleccións de pneumáticos
O fornecedor de pneumáticos Pirelli traerá os compostos de pneumáticos C2, C3 e C4 (designados como duro, medio e brando, respectivamente) para que os equipos os utilicen no evento.
Cualificación
A cualificación celebrouse o 18 de marzo de 2023 ás 20:00 hora local (UTC+3).
Max Verstappen foi o máis rápido na primeira quenda, pero problemas co seu coche deixárono fóra da disputa despois da segunda quenda. Clasificouse décimo quinto, o seu compañeiro de equipo Sergio Pérez foi o piloto máis rápido tanto na segunda como na terceira quenda, logrando a súa segunda pole position da súa carreira. Fernando Alonso de Aston Martin clasificouse segundo despois de que Charles Leclerc, segundo clasificado, sufrise unha penalización de dez postos na grella debido a montar novos compoñentes do motor.
Carreira
A carreira celebrouse o 19 de marzo de 2023 ás 20:00 hora local (UTC+3).
Informe da carreira
Despois da volta de formación, Alonso aliñouse nunha posición de partida incorrecta na grella, sancionándolle cinco segundos. Cumpriu a penalización na parada programada en boxes. Alonso liderou as tres primeiras voltas da carreira. Pérez pasoulle pronto para tomar o liderado da carreira. Na 16ª volta, Stroll retirouse debido a un fallo no motor, sacando un coche de seguridade. Pouco despois da reanudación, Verstappen, que comezara décimo quinto, remontou pola pista para finalmente ocupar o segundo posto detrás de Pérez, que mantivo o liderado ata a última volta. Albon retirouse na volta 27 por problemas nos freos. O terceiro posto de Alonso converteuno no sexto piloto que conseguiu 100 podios na súa carreira na Fórmula Un.
Despois da carreira
Despois da carreira, Alonso foi penalizado por non cumprir correctamente a primeira penalización na súa parada en boxes. A penalización de dez segundos que recibiu faceríalle caer á cuarta posición por detrás de Russell, pero foi apelada por Aston Martin, polo que Alonso mantivo a súa posición de terceiro. Alonso criticou a FIA pola súa lenta resposta, ao ter sido informado da súa sanción tras as celebracións do podio,  Russell criticou as sancións por ser "demasiado extremas". A FIA debe investigar máis a fondo o problema antes da rolda da carreira de Australia.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Alberto Retuerta
Alberto Retuerta Cuadros, coñecido como Retu, nado en Madrid o 1 de xaneiro de 2002, é un futbolista español que xoga de lateral esquerdo no Hércules, cedido polo Deportivo da Coruña.
Traxectoria
Comezou a xogar ao fútbol nas canteiras do Vicálvaro e do Rayo Vallecano e aos 10 anos ingresou na estrutura do Real Madrid. Subiu polos diferentes equipos do club durante a seguinte década e con 18 anos debutou co Real Madrid Castilla na Segunda División B, da man de Raúl, nunha vitoria por 3-1 sobre o Navalcarnero. Durante esa tempada (2020/21) compaxinou o filial co equipo xuvenil, co que disputou a Copa de Campións, caendo en semifinais fronte ao Deportivo da Coruña. Na seguinte campaña subiu definitivamente ao Castilla, co que disputou a nova Primeira División RFEF, xogando 10 encontros, 9 deles como titular.
En xullo de 2022 foi anunciado como novo xogador do Deportivo da Coruña, da mesma categoría. Sen minutos en liga, disputou un só partido co equipo galego na tempada, a derrota fronte ao Guijuelo na primeira rolda da Copa do Rei. En xaneiro anunciouse a súa saída ao Hércules, en calidade de cedido ata o remate da tempada.
Joel Schumacher
Joel T. Schumacher, nado en Nova York o 29 de agosto de 1939 e finado na mesma cidade o 22 de xuño de 2020, foi un director, produtor e guionista cinematográfico estadounidense.
Traxectoria
Schumacher naceu na cidade de Nova York. A súa nai Marian era unha xudía de ascendencia sueca mentres que o seu pai Frank era un baptista de Knoxville (Tennesse), que faleceu cando Joel tiña catro anos. Estudou no Parsons The New School for Design e en The Fashion Institute of Technology da súa cidade natal. Despois dos seus primeiros traballos no mundo da moda, descubriu a súa verdadeira paixón no cinema.
Trasladouse aos Ánxeles, onde comezou a traballar como deseñador de vestiario en filmes como O durmiñón e desenvolveu o seu coñecemento na televisión, sendo ouvinte en UCLA. En 1976 escribiu o seu primeiro guión para o filme de baixo orzamento Car Wash con escaso éxito; a este seguírono títulos como O meigo (1978), unha adaptación levada á pantalla por Sidney Lumet.
Na década de 1980, Schumacher especializouse como produtor en diferentes xéneros, como a comedia D.C. Cab (1983), Saint Elmo, punto de encontro ou o filme de terror The Lost Boys, considerados filmes arquetípicos da década de 1980.
A partir dese momento, Schumacher participou en proxectos como 8mm (1999) con Nicolas Cage e a comedia Flawless (1999) con Robert De Niro, que recibiron boas críticas aínda que non recadaron moitos cartos. En 2000 o director deu un xiro radical e obtivo unhas das mellores críticas da súa carreira co drama ambientado na guerra de Vietnam Tigerland, onde se deu a coñecer Colin Farrell. O traballo de Schumacher continuou coa controvertida Phone Booth (2002), onde o director volveu contar con Colin Farrell e tamén o suspense político Bad Company (2002) protagonizado por Anthony Hopkins e Chris Rock. En 2004 dirixiu The Phantom of the Opera, baseado no musical homónimo. O filme obtivo tres candidaturas aos premios Óscar e outras tres aos Globos de Ouro, mais non gañou ningún deles.
Vida persoal
Schumacher describiuse a si mesmo como "extremadamente promiscuo", dicindo nunha entrevista de 2019 que era sexualmente activo desde os once anos e estimou que mantivo relacións sexuais con entre 10 000 e 20 000 homes ao longo da súa vida. Schumacher dixo que a primeira persoa que coñeceu que morreu pola epidemia de sida en 1983 "non era promiscua", o que levou a Schumacher a crer que morrería pouco despois, lembrando que no seu momento pensou: "Se el a ten, eu debo tela cuadriplicado [...] Estaba seguro de que a tiña, estaba a planear a miña morte", mais nunca contraeu a doenza.
En 1984, Schumacher comprou a Doris Duke as cortes de cabalos que pertenceran a Rudolph Valentino.
Schumacher fixo doazóns aos candidatos do Partido Demócrata, incluídas varias campañas ao Congreso e a campaña presidencial de 2004 de John Kerry.
Arco de illas
miniatura|O [[arquipélago das illas Ryukyu entre o Xapón e Taiwán é un exemplo de arco de illas volcánicas.]]
Os arcos de illas poden ser activos ou inactivos baseándose na súa sismicidade e presenza de volcáns activos. Os arcos activos son as cristas de volcáns recentes cunha zona sísmica profunda asociada. Tamén posúen unha distintiva forma curvada, unha cadea de volcáns activos ou recentemente extintos, unha fosa oceánica profunda asociada e unha gran anomalía de Bouguer negativa no lado convexo do arco volcánico. A pequena anomalía gravitatoria positiva asociada cos propios arcos volcánicos foi interpretada por moitos autores como debida á presenza de rochas volcánicas densas baixo o arco. Os arcos inactivos son unha cadea de illas que conteñen rochas volcánicas e volcanoclásticas máis vellas.
A forma curvada de moitas cadeas volcánicas e o ángulo da litosfera descendente están relacionados. Se a parte oceánica da placa se representa polo leito do océano do lado convexo do arco e se a zona de flexión aparece baixo a fosa oceánica, entón a parte desviada da placa coincide aproximadamente coa zona de Benioff que hai baixo a maioría dos arcos.
Localización
A maioría dos arcos insulares modernos están preto das marxes continentais (especialmente nas marxes norte e oeste do océano Pacífico). Porén, non hai probas directas nos arcos que mostren que se encontrasen sempre na mesma posición na que están hoxe con respecto aos continentes, aínda que hai evidencias nalgunhas marxes continentais que suxiren que algúns arcos puideron emigrar cara aos continentes durante o Mesozoico tardío ou o Cenozoico temperán. Tamén se encontran en zonas de converxencia oceánica-oceánica, nas cales a placa máis vella subduce baixo a máis nova, creando unha fosa, volcanismo e illas.
As zonas de fractura nas cales terminan algúns arcos de illas activos poden interpertarse en termos de tectónica de placas como resultado de movementos ao longo de fallas transformantes, que son marxes de placas onde a codia non está sendo destruída nin xerada. Así, a localización presente destas cadeas de illas inactivas débese á disposición actual das placas litosféricas. Porén, a súa historia volcánica, que indica que son fragmentos de antigos arcos insulares, non está relacionada necesariamente coa disposición de placas actual e pode deberse a diferenzas na posición das marxes de placas no pasado.
Formación tectónica
miniatura|upright=1.5|Dúas placas que coliden e crean nas primeiras fases un arco de illas entre elas.
Comprender a fonte de calor que causa a fusión do manto terrestre foi un problema moi discutido. Críase que a calor se producía pola fricción na parte superior da porción que se introduce da placa subducente. Porén, isto é improbable porque a viscosidade da astenosfera diminúe co incremento da temperatura, e ás temperaturas que cómpren para a fusión parcial, a astenosfera tería unha viscosidade tan baixa que non se podería producir fusión por cizalla ou fricción.
Agora pénsase que a auga actúa como un axente principal que impulsa a fusión parcial baixo os arcos. A cantidade de auga presente na lousa subducente (slab na literatura inglesa) está relacionada coa temperatura de fusión do manto. Canta maior é a cantidade de auga presente, máis se reduce a temperatura de fusión do manto. Esta auga libérase durante a transformación de minerais a medida que aumenta a presión, e o mineral que leva máis auga é a serpentinita.
Estas reaccións metamórficas entre minerais causan a deshidratación da parte superior da lousa subducente a medida que a lousa hidratada se introduce cada vez máis profundamente. A calor tamén chega a ela transmitida pola astenosfera que a rodea. A medida que a calor se transfire á lousa subducente, os gradientes de temperatura estabilízanse de maneira que a astenosfera veciña á lousa subducente arrefría e faise máis viscosa que as áreas circundantes, especialmente preto da parte superior da lousa subducente. Esta astenosfera máis viscosa é despois arrastrada cara abaixo xunto coa lousa subducente causando que o manto menos viscoso flúa detrás dela. É a interacción deste manto con fluídos acuosos que ascenden da lousa subducente que se introduce o que se cre produce a fusión parcial do manto a medida que traspasa o seu punto de sólidus húmido. Ademais, algunhas fusións poden ser o resultado do ascenso de material quente do manto dentro da cuña do manto. Se o material quente ascende o bastante rápido como para que se perda pouca calor, a redución da presión pode causar liberación da presión ou fusión parcial por descompresión.
O lado en subdución do arco de illas é unha fosa oceánica profunda e estreita, que é o trazo sobre a superficie da Terra do límite entre a placa subducente e a non subducente ou acabalgante. Esta fosa créase polo pulo gravitacional cara abaixo da placa subducente relativamente densa sobre o bordo de avance da placa. Ao longo do límite de subdución ocorren multitude de terremotos cos seus hipocentros situados a unhas profundidades crecentes baixo o arco de illas: estes tremores de terra definen a zona de Benioff.
Os arcos de illas poden formarse en zonas intraoceánicas ou en fragmentos de codia continental que migraron dunha masa continental adxacente ou en volcáns activos relacionados coa subdución nas marxes dos continentes.
Características
miniatura|upright=1.65|Unha seción transversal esquemática dun arco de illas desde a fosa á cunca tras arco A continuación sinálanse algunhas características xeneralizadas presentes na maioría dos arcos de illas.
Araks-N
Araks-N ou Arkon foi unha serie de dous satélites de recoñecemento rusos.
Arco de illas
Características
As fosas son os elementos máis profundos das cuncas oceánicas; a máis profunda de todas é a fosa das Marianas (de aproximadamente 11.000 m de profundidade). Fórmase pola flexión da litosfera oceánica que subduce, que se desenvolve no lado oceánico do arco de illas.
O arco volcánico ou magmático, formado polas illas volcánicas do arco.
A cunca tras arco tamén se denomina mar marxinal e fórmase no lado interno cóncavo dos arcos de illas ligado a dorsais tras arco. Desenvólvense en resposta á tectónica tensional debido ao rifting dun arco de illas existente.
A zona de Benioff ou de Wadati–Benioff é o plano que forma a lousa de placa subducente ao introducirse baixo a placa non subducente acabalgante, na cal hai unha intensa actividade volcánica, que se define pola localización de eventos sísmicos baixo o arco. Ocorren terremotos desde preto da superficie ata ~660 km de profundidade cos hipocentros sobre o plano de Benioff. O ángulo que forma o plano de Benioff adoita ser desde arredor de 30° ata case ser vertical.
Geheimes Kuba
Geheimes Kuba é unha serie documental alemá que retrata a historia de Cuba dende tempos coloniais até o presente. Componse de oito episodios e estreouse a través de Netflix o 11 de decembro de 2015.
Arco de illas
Características
Pode formarse unha nova cunca oceánica entre a marxe continental e os arcos illa no lado cóncavo do arco. Estas cuncas teñen unha codia que é oceánica ou intermedia entre a codia oceánica normal e a típica dos continentes; o fluxo de calor nas cuncas é maior que a normal nas áreas continentais ou oceánicas.
Araks-N
Características
Os Arkas-N eran satélites electroópticos de recoñecemento cunha resolución de entre 2 e 10 m cunha órbita alta para pasar máis tempo sobre os seus obxectivos. Foron construídos sobre a plataforma Arkon de NPO Lavochkin e montaban un telescopio de 1,5 m.
Geheimes Kuba
En Geheimes Kuba, máis de 50 testemuñas e expertos internacionais sobre Cuba foron entrevistados no documental, abranguendo tanto partidarios como detractores de Fidel Castro e o seu predecesor Fulgencio Batista. Entre eles están o ex xefe de intelixencia de Cuba Juan Antonio Rodríguez Menier e o xefe da KGB para América Latina Nikolai Leonov, o compañeiro de Che Guevara Dariel Alarcón e o axente da CIA Félix Rodríguez, a antiga amante de Fidel Castro Marita Lorenz e o seu antigo gardacostas Carlos Calvo, a fillastra do xefe da mafia Meyer Lansky, o famoso novelista cubano Leonardo Padura e o último Xefe de Estado da RDA e amigo persoal dos irmáns Castro, Egon Krenz.
Arco de illas
Características
Algúns arcos, como o das illas Aleutianas, pasan lateralmente á plataforma continental no lado cóncavo do arco, mentres que a maioría dos arcos están separados da codia continental.
Araks-N
Características
Arkas-N 1 foi lanzado o 6 de xuño de 1997, mentres que Arkas-N 2 o foi o 25 de xullo de 2002, ambos mediante un Proton K/DM-5. Arkas-N 1 sufriu un fallo na batería nada máis ser lanzado. Funcionou catro meses ata quedar fóra de servizo. Arkas-N 2 funcionou durante un ano ata que o seu compartimento presurizado perdeu presión e deixou de funcionar. Valorouse lanzar un Arkas-N 3 coas partes de reposto dos dous primeiros, pero finalmente decidiuse acabar co programa.
Arco de illas
Características
O movemento entre as placas litosféricas explica as principais características dos arcos de illas activos. O arco illa e a pequena cunca oceánica están situadas sobre a placa que non subduce, que se encontra coa placa subducente que contén codia oceánica normal en toda a zona de Benioff. A curvatura que experimenta a placa subducente ao meterse por debaixo orixina a fosa.
Rochas volcánicas nos arcos de illas
Nos arcos de illas fórmanse tres series de rochas volcánicas:
Esta serie volcánica está relacionada coa idade da zona de subdución e coa profundidade. A serie de magma toleítico está ben representada en zonas de subdución novas formados por magma procedente dunha profundidade relativamente pequena. As series calcoalcalina e alcalina atópanse en zonas de subdución maduras, e están relacionadas con magma procedente de grandes profundidades. A andesita e a andesita basáltica son as rochas volcánicas máis abundantes nun arco de illas, o cal é indicativo de magmas calcoalcalinos. Algúns arcos de illas presentan unha distribución característica das series volcánicas, como pode verse no sistema do arco do arquipélago do Xapón, onde as rochas volcánicas cambian na serie toleítas—calcoalcalinas—alcalinas conforme se incrementa a distancia á fosa.
No magmatismo do arco están implicados varios procesos, que dan lugar a un grande espectro na composición das rochas. Estes procesos son, entre outros, a mestura de magmas, o fracionamento, variacións na profundidade e grao de fusión parcial e asimilación. Por tanto, as tres series volcánicas orixinan unha ampla variedade na composición das rochas e non corresponden a tipos absolutos de magma ou rexións fonte.
Exemplos de arcos de illas antigos
Identificáronse restos de arcos de illa antigos nalgunhas partes do mundo. Uns exemplos son:
Ariel (satélites)
Ariel foi unha serie de seis satélites artificiais colaboración entre Reino Unido e Estados Unidos para estudar a atmosfera superior e os fenómenos de altas enerxías.
Bandeira das Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur
A bandeira das Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur é un dos símbolos oficiais das Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur, un dos Territorios Británicos de Ultramar. Foi concedida o 3 de outubro de 1985, cando se crea o Territorio. Anteriormente o Territorio formaba parte das antigas Dependencias das Illas Malvinas e usaba a mesma bandeira que as Illas Malvinas.
Ariel (satélites)
Ariel 1 e 2
Foron lanzados o 26 de abril de 1962 e o 27 de marzo de 1964 respectivamente, un mediante un foguete Delta e o outro mediante un Scout X-3. Ariel 1 tiña forma de cilindro de 62 kg e 58 cm de diámetro, cunha altura de 22 cm, e a súa misión foi estudar a ionosfera e a súa relación coa actividade solar. Funcionou ata o 9 de xullo de 1962. Ariel 2 levaba tres experimentos a bordo para medir as ondas de radio galácticas.
Ariel 3 e 4
Foron lanzados o 5 de maio de 1967 (mediante un Scout A) e o 11 de decembro de 1971 (usando un Scout B1) respectivamente. Ariel 3 levaba cinco experimentos a bordo e tiña forma de prisma de doce lados e 57 cm de altura cun diámetro de 69,6 cm. Ariel 4 foi lanzado para estudar a interacción entre ondas electromagnéticas, plasmas e partículas enerxéticas coa ionosfera.
Ariel 5
Ariel 5 foi lanzado o 15 de outubro de 1974 mediante un Scout B1 con seis experimentos a bordo para estudar os raios X de orixe astronómica.
Ariel 6
Ariel 6 foi lanzado o 2 de xuño de 1979 mediante un Scout D1. Levaba instrumentos a bordo para estudar raios X e raios cósmicos.
Bugatti Type 101
thumb|260px|Vistas traseiras
O Bugatti Type 101, tamén chamado Tipo 101, foi o último coche de pasaxeiros desenvolvido e construído polo fabricante de automóbiles francés Bugatti, foi un coche de luxo producido entre 1951 e 1965. Con el, a fábrica tradicional de Alsacia intentou retomar a produción regular de automóbiles despois da Segunda Guerra Mundial. Porén, Bugatti non puido reeditar os éxitos anteriores á guerra. O Tipo 101 só tivo unha produción de seis unidades. Ademais, algúns Bugatti máis antigos equipáronse con carrocerías ao estilo do Tipo 101. Foi o último coche producido pola compañía francesa antes do seu peche.
Contexto histórico
Trala Segunda Guerra Mundial e a morte de Ettore Bugatti e o seu fillo Jean, Roland Bugatti, irmán de Jean, tomou as rendas da empresa de Molsheim xunto a Pierre Marco, ex-piloto de Bugatti durante os vinte para retomar a produción. A situación económica da casa francesa distaba de ser de cor rosa, a morte de Jean descendente de Bugatti, acontecida en 1939, ademais de interromper o brillante rumbo estilístico de Bugatti que naquela década deu nacemento dalgúns dos modelos máis emblemáticos, sumiu ao seu propietario Ettore Bugatti nunha grave depresión, que xa se retirara da dirección da súa empresa debido ás decepcións derivadas do malestar social do 1936, deixando ao seu fillo Jean á fronte do mesmo. Dese estado de depresión, Ettore nunca se recuperará, tamén grazas aos horrores da guerra que estalaría en breve. Os graves problemas de saúde que sufriu o propio Ettore ao final da guerra levaron axiña ao seu declive e á morte, que ocorreu en agosto de 1947. Dous meses antes conseguira gañar o caso contra o goberno francés que o acusara de colaboracionismo e confiscara a súa empresa. Outra razón da crise económica na que se atopou Bugatti foi a imposibilidade de recibir compensación polos danos sufridos na planta de Molsheim tras os bombardeos. Isto foi porque Ettore Bugatti non apareceu como cidadán francés, xa que sempre quixo manter a súa cidadanía italiana.
En 1951 Bugatti fixo outro intento de restablecerse como fabricante de automóbiles. Para demostrar que este era un novo comezo, Roland Bugatti implementou un novo sistema de numeración para os seus coches que era completamente diferente ao anterior. O novo modelo debería chamarse Tipo 81 no sistema antigo, pero no seu lugar escolleuse o nome Tipo 101.
Estaba impulsado polo coñecido motor de oito cilindros en liña da década de 1930 cunha cilindrada de 3,3 litros e dous árboles de levas en cabeza. Aquí tampouco houbo apenas cambios. As modificacións concernían principalmente á preparación da mestura, en lugar dos carburadores Stromberg dos modelos de preguerra, agora utilizáronse carburadores descendentes carburador Weber. Un aumento do rendemento cun compresor estaba dispoñible baixo petición. Montaba unha transmisión manual de catro velocidades, aínda que se podía pedir unha caixa de cambios Cotal como opción, con preselección de marchas operada eléctricamente.
Tamén se recoñeceu noutros aspectos que o Tipo 101 non era un coche novo, Bugatti utilizou numerosas pezas na construción do chasis, que foran producidos antes da guerra e que desde entón se gardaban nos almacéns das fábricas.
Características
O Tipo 101 desenvolveuse sobre a base do Tipo 57 de antes da guerra. Polo tanto, o chasis mantivo a configuración clásica habitual con largueiros e traveseiros con suspensión con eixe ríxido nos dous eixes e suspensión de bésta semielíptica. Realizáronse algunhas melloras de detalle e a distancia entre eixes alongouse significativamente (de 2,98 a 3,30 metros), pero a estrutura básica era substancialmente a mesma. O sistema de suspensión era un eixe ríxido tanto na parte dianteira como na traseira, asistido por béstas semielípticas. O sistema de freos incluía tambores nas catro rodas. O Tipo 101 estaba propulsado por 3257 cm³ doble árbore de levas en cabeza DOHC dos válvulas por cilindro derivado del Tipo 57, que na versión sobrealimentada mediante ompresor volumétrico entregaba ata 190 CV a 5400 RPM mentres que na versión de aspiración natural acadaba 135 HP. A principal diferenza entre este motor e o do Tipo 57 estaba no carburador usado, xa non un Stromberg, senón un Weber. A tracción é obviamente traseira, con caixa de cambios manual de 4 velocidades. No entanto, sobre o tipo de embrague usado, as fontes son conflitivas, algúns falan dun embrague de disco único seco e outros falan dun embrague seco de dous discos.
Produción
o Tipo 101 non tivo éxito, a razón deste fracaso foi principalmente no feito de que o coche estaba tecnicamente desfasado e era demasiado caro xa que aínda estaba vinculado a procesos de produción artesanal. En segundo lugar, os coches de luxo franceses non atoparían o favor do público nin entón nin máis tarde, como tamén se testemuñarán as quebras doutros fabricantes franceses de coches de luxo, Facel Vega e Talbot-Lago principalmente. left|thumbnail|Bugatti Type 101C Polo tanto, só se fixeron oito exemplaress, dos cales sete entre 1951 e 1952 e un varios anos despois. Este último Tipo 101 (chamado 101C) construíuse de feito en 1965 por Ghia segundo un deseño de Virgil Exner sobre o último chasis sen rematar do Tipo 101 tras a quebra de Bugatti. Tamén exhibíuse no Salón do Automóbil de Turín de 1965 nun intento de revivir a marca, pero non se puido atopar financiamento e canceláronse os plans para a produción futura. O coche estivo exposto ao público no Pebble Beach Concours d'Elegance de 2017.
Se excluímos o exemplar coa carrocería de roadster de 1965, que pertenceu a outra época con outras tendencias estilísticas, os outros exemplares construídos máis dunha década antes estaban "vestidos" por carrozarías externas, como tamén aconteceu durante a década de 1930, outro aspecto máis que testemuñaban os criterios de produción agora desfasados. Os sete exemplares producidos son: tres cupé (Gangloff, Guilloré e Antem), tres cabriolet (todos de Gangloff) e un saloon (Guilloré). O único aspecto acorde cos tempos, ademais común aos sete exemplares, estaba no plano do deseño, que destacaba a transición ao estilo pontón, abandonando así efectivamente os gardalamas separados do resto da carrozaría.
Malmin jäähalli
O Malmin jäähalli é un estadio de hóckey sobre xeo da cidade de Helsinqui (Finlandia). Foi inaugurado o 2 de marzo de 2006, está situada no distrito de Malmi e ten capacidade para 500 persoas.
No estadio xoga os seus partidos como local o equipo feminino do HIFK, tamén coñecido como Stadin Gimmat, que compite na máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino finlandés, a Naisten Liiga.
O estadio conta con tres pistas, cafetería, servizo de afiado e sala de conferencias.
Lingua kapóng
O kapóng é unha lingua caribe falada principalmente en Güiana, máis tamén na rexión do alto Mazaruní. Aínda que moitos falantes non viven en aldeas, hai unha serie de núcleos de poboación, en particular Kamarang, Jawalla, Waramadong e Kako. Existen dúas variedades da lingua, o akawaio, o ingarikó (ingaricó) e o patamona.
Distribución xeográfica
A lingua kapóng fálase nas terras tropicais de América do Sur, especialmente nos países de Güiana, o Brasil e Venezuela.
En Güiana, o kapóng é falado nas selvas do río Mazaruní. En 2013, unha enquisa do Banco Interamericano de Desenvolvemento identificou un 20% de fluidez entre os akawaio, que foi a taxa de fluidez máis alta entre todos os grupos indíxenas en Güiana. Porén, o patamona non utilizaba ningunha lingua indíxena na enquisa.
O número de falantes no Brasil é duns 10.000, e a transmisión da lingua neste país considérase que está en bo estado. Os falantes do Brasil atópanse na Terra Raposa indíxena de Roraima.
En Venezuela fálase kapóng nos estados de Bolívar e Monagas.
Variedades
O kapóng ten tres variedades:
Vocabulario
Gran parte da lingua kapóng fai énfase nun espírito/deus superior no ceo, e isto reflíctese no vocabulario desta lingua.
Homunculus (manga)
Sinopse
A trepanación é un procedemento médico no cal se fai un burato no cranio, co obxectivo de aumentar a circulación sanguínea e mellorar a presión dentro do cranio. Segundo a ficción especulativa do manga, a trepanación permite aflorar o sexto sentido dunha persoa, a cal inclúe a percepción extrasensorial, como ver pantasmas e mover obxectos coa mente.
Trofeo Sari Fisk
O Trofeo Sari Fisk (en finés Sari Fisk -palkinto) é un galardón individual entregado anualmente pola Federación de Hóckey sobre Xeo de Finlandia. O premio foi outorgado por primeira vez na tempada 2010-11 como recompensa á xogadora co mellor rexistro plus–minus ao final da Naisten Liiga, a máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino en Finlandia. O trofeo recibe o seu nome en honor da ex xogadora internacional con Rinlandia Sari Marjamäki (de solteira Fisk).
Riikka Noronen foi a primeira xogadora en recibir o galardón, mentres que Riikka Noronen e Saija Tarkki son as únicas xogadoras que conseguiron gañar o premio en máis dunha ocasión.
Gañadoras
miniatura|[[Annina Rajahuhta gañadora do premio en 2014.]]
Mary Horner Lyell
Mary Elizabeth Horner Lyell, nada o 9 de outubro de 1808 e finada o 24 de abril de 1873, foi unha concóloga e xeóloga inglesa e colaboradora do seu compañeiro o xeólogo Charles Lyell. Aínda que non acadou o recoñecemento individualmente, os historiadores consideran que é probable que contribuíse moito ao traballo do seu marido e que a súa notoriedade eclipsase a súa propia imaxe.
Traxectoria
Mary Elizabeth Horner era a maior de seis fillas de Leonard Horner, profesor de Xeoloxía que ensinou en Inglaterra e Alemaña. Leonard Horner quería que todos os seus fillos tivesen unha boa educación. Mary converteuse en concóloga e xeóloga, mentres que a súa irmá máis nova, Katharine, aprendeu a botánica. Casou con Charles Lyell en xullo de 1832, con quen compartiu non só o seu amor pola xeoloxía, senón tamén o seu amor pola literatura e as relacións amigables no mundo literario. A súa irmá Katherine casou con Henry Lyell, o irmán máis novo de Charles.
Horner Lyell é máis coñecida polo seu traballo científico de 1854, onde estudou e clasificou a súa colección de caracois terrestres das Illas Canarias. Este estudo foi comparado co de Charles Darwin sobre aves e tartarugas das illas Galápagos. Mary e Charles eran un equipo científico. Ela acompañouno nas súas excursións e axudouno debuxando esbozos dos seus achados xeolóxicos; empaquetar a súa roupa, equipamento e exemplares; catalogar as súas coleccións de rochas, minerais e fósiles; aprender español e sueco ademais das linguas que xa coñecía, francés e alemán, para traducir a súa correspondencia e axudalo a comunicarse; e facendo de escriba cando a súa vista comezou a fallar coa idade.
O xeólogo Roderick Murchison sinala a súa asistencia ás conferencias especiais da Sociedade Xeolóxica de Londres e está claro que tiña un grande interese e un profundo coñecemento da xeoloxía. Horner Lyell mantivo correspondencia con Elizabeth Agassiz sobre a xeoloxía glaciar de América do Sur e tamén co naturalista William Prescott. Foi testemuña das conversacións do seu marido con Charles Darwin, e Darwin sentiu que merecía un "monumento á paciencia" por ter que soportar discusións longas e pouco sofisticadas, e despois descubriu que Horner Lyell realmente se deleitaba en escoitalas.
Mary Horner Lyell non logrou o recoñecemento individualmente, pero algúns historiadores consideran que probablemente contribuíu en gran medida ao traballo científico de Charles Lyell, que o seu propio traballo se fundiu co traballo do seu marido e que a súa notoriedade eclipsou a súa propia imaxe. Tras a morte do seu marido, a autora da necrolóxica escribiu sobre Mary: "Se ela non fose parte del, ela mesma gozaría de máis fama".
Dragon Ball Z: Ultimate Battle 22
Dragon Ball Z: Ultimate Battle 22 (en ドラゴンボールZ: アルティメイトバトル22; Doragon Bōru Zetto: Arutimeito Batoru Towintetzū) é un videoxogo xaponés de loita de 1995, desenvolvido por Tose e publicado por Bandai e Infogrames para a consola PlayStation. Baseado na franquía de Akira Toriyama Dragon Ball, o seu modo de xogo é semellante ó da subserie Super Butōden, consistente en pelexas un contra un cunha configuración de seis botóns. Contén movementos especiais, así como cinco modos de xogo diferentes. Tamén é coñecido como "Ultimate Battle 22" ou "UB22" polos fans debido á lista de vinte e dous personaxes xogables da serie.
Bandeira das Illas Caimán
A bandeira das Illas Caimán é un dos símbolos oficiais das Illas Caimán, un dos Territorios Británicos de Ultramar. Consiste nun estandarte azul co escudo das Illas Caimán. Adoptada en 1959 para complementar a Union Jack e para substituír a bandeira da Colonia de Xamaica, foi a bandeira das Illas Caimán dende que ese ano se lle concedeu o autogoberno ao territorio. O deseño da bandeira actual supuxo a eliminación do disco branco e o contorno do escudo de armas cun adorno branco, aínda que a versión anterior adoita utilizarse a título oficial. A bandeira das Illas Caimán é semellante ás bandeiras doutros oito Territorios Británicos de Ultramar, que tamén teñen o estandarte azul cos seus respectivos escudos.
Variantes
O estandarte do gobernador do territorio presenta a Union Jack co escudo territorial no centro. A bandeira civil (para buques mercantes) ten un deseño case idéntico ao da bandeira territorial, pero usa unha bandeira vermella no seu lugar.
Asplenium onopteris
Asplenium onopteris é unha especie de fento que se atopa principalmente na conca do Mediterráneo, pero tamén ao redor do Atlántico oriental.
Descrición
É difícil de identificar en comparación con, Asplenium adiantum-nigrum. A principal diferenza é que A. onopteris é diploide e é un dos dous proxenitores do tetraploide A. adiantum-nigrum (o outro é o diploide A. cuneifolium). Utilizando un microscopio, a diferenza observable máis consistente entre A. onopteris e A. adiantum-nigrum é que as esporas de A. onopteris teñen un diámetro medio de 28 μm e son case todas menores de 31 μm, mentres que as de A. adiantum-nigrum teñen un diámetro medio de 34 μm e son case todos maiores de 31 μm. Os foliolos da A. onopteris típica son máis estreitos en relación coa súa lonxitude que os da A. adiantum-nigrum típica, pero este non é un medio fiable de identificación.
Taxonomía
Linné foi o primeiro en describilo co binomio Asplenium onopteris no seu Species Plantarum de 1753.
Unha filoxenia global de Asplenium publicada en 2020 dividiu o xénero en once clados, aos que se lles deu nomes informais en espera de máis estudos taxonómicos. A. onopteris pertence ao "subclado Onopteris " do "clado Pleurosorus ". O clado Pleurosorus ten unha distribución mundial; os membros son xeralmente pequenos e atópanse nas ladeiras, a miúdo refuxiándose entre rochas en hábitats expostos. O subclade Onopteris ten gametofitos de tipo Aspidium. O seu parente diploide máis próximo dentro do subclade é o norteamericano A. montano.