Escultura_do_Renacemento_italiano
Mitoloxía
Desde os primeiros días do Cristianismo o panteón grecorromano fora condenado. Chamouse os antigos deuses de demos, e a súa relixión un engado do Diaño para perder a humanidade, mais os modelos formais da estatuaria clásica, incluíndo a de culto, continuaron sendo usados polos artistas paleocristiáns, e o prestixio da estatuaria pagá continuou elevado ao longo de varios séculos. Prudencio, na fin do século IV, aínda recomendaba que se preservasen as estatuas dos ídolos pagáns como "exemplos da habilidade de grandes artistas, e como adorno espléndido de nosas cidades", e Casiodoro relatou como aínda eran feitos esforzos no século VI d.C. de se conservar esculturas antigas como testemuño da grandeza imperial para a posteridade. Con todo, inmediatamente a política do papado e do imperio mudou, estimulando unha asombrosa onda iconoclasta en todo o imperio que decretou a desaparición da vasta maioría do fabuloso acervo de obras de arte acumulado ao longo dos séculos anteriores. esquerda|miniatura|Antico: Mercurio. [[Kunsthistorisches Museum, Viena.]] Coa consolidación do Cristianismo en toda Europa nos século seguintes o "perigo" pagán foi superado, e os seus mitos pasaron a ser vistos máis como lendas curiosas, apenas parte da historia cultural da humanidade. Entre os séculos X e XI, os mitos comezan a ser reinterpretados como alegorías morais, como xa o foran entre os gregos e romanos, o que o século XII se tornou unha práctica xeneralizada, e chegouse ao punto de revisar a condena dos antigos Padres da Igrexa para encontrar na mitoloxía unha prefiguraçión das verdades cristiás, conforme fora suxerido por San Agostiño. Permanecía na cultura, porén, un folclore negativo respecto aos ídolos pagáns, considerándoos imaxes plasmadas so a inspiración do Diaño ou obra de feiticería. No tempo de Dante e Petrarca os círculos ilustrados comezaron a vencer esa aversión, e chegando ao século XV o interese pola representación dos deuses da Antigüidade crecera enormemente. Esa volta débese tamén ao novo interese polo espido artístico e ao esforzo dos humanistas en "salvar" a filosofí­a pagá a través da súa interpretación baixo a óptica moralizante cristiá e racional, e dese modo a mitoloxía puido ser "salvada" en beneficio da poesí­a da obra de arte. Os humanistas, como Cristoforo Landino e Marsilio Ficino, nas súas reelaboracións do Platonismo a través das súas lecturas de Porfirio, Iámblico e Proclo, chegaron á requintada e altamene ética visión platónica das divindades, e os mitos antigos volvéronse logo vehículos de pensamento filosófico renacentista. Máis do que iso, descubriuse neles símbolo de elevada sabedorí­a baixo o disfrace daquelas historias tantas veces inmorais e violentas, as mesmas verdades predicadas polo Cristianismo, e diso se concibiu a idea de que todas a relixións son en esencia igualmente dignas, e que a forma dos mitos fora creada para protexer a Verdade da profanación vulgar. Aí­nda que esa conclusión non chegase ás capas do pobo, entre os letrados florentinos a disolución das fronteiras entre Cristianismo e Paganismo abeirou a herexia, aceptando os dogmas da Igrexa só no seu sentido alegórico e non literal. Mais iso non pasou desapercibido para a Igrexa, que tivo medios de regular os abusos. Ficino, que dicía publicamente que Platón debía ser lido nas igrexas, en 1489 foi acusado de maxia diante de Inocencio VIII, e tivo que facer unha completa defensa coa axuda dun arcebispo para evitar a súa condena. Problemas semellantes afrontou Pico della Mirandola coas súas 900 teses, das cales algunhas foron consideradas heréticas.