cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Omar Khayyam
Literatura
En canto a poeta percibe a natureza cunha delicadeza e sutileza especiais, destacando a beleza da súa linguaxe:
Aguada, Carballedo
Santa Baia de Aguada é unha parroquia que se localiza no concello lugués de Carballedo da comarca de Chantada. Segundo o IGE en 2011 tiña 324 habitantes (163 homes e 161 mulleres), distribuídos en 16 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 412 habitantes. En 2016 Tiña 263 habitantes, 124 mulleres e 139 homes, segundo o INE. En 2020 242, 111 mulleres e 131 homes.
Toponimia
O topónimo procede do latín  e pode significar auga levada, traída ou abundante A xente da comarca acostuma dicir A Aguada, con artigo.
Patrimonio
A igrexa data de principios do século XIII e é de estilo románico, a excepción da fachada e a sancristía. A porta sur presenta un arco apuntado. A casa reitoral -priorado- é do século XVII-XVIII con muros perpiaños de granito. Sobre a portada destaca o escudo de Oseira, mosteiro do que foi priorado.
Kosmos 351
Kosmos 351 (Космос 351 en ruso), tamén denominado DS-P1-Yu Nº 34, foi un satélite artificial soviético lanzado o 27 de xuño de 1970 mediante un foguete Kosmos 2I desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Kosmos 351 foi o trixésimo cuarto membro da serie de satélites DS-P1-Yu e o trixésimo primeiro lanzado con éxito tralo fracaso dos lanzamentos do segundo, vixésimo terceiro e trixésimo segundo membros da serie. Estaba adicado a servir como obxectivo para as probas antisatélites e antimísiles soviéticas.
Kosmos 351 foi inxectado nunha órbita inicial de 494 km de apoxeo e 282 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 71 graos e un período de 91,9 minutos. Reentrou na atmosfera o 13 de outubro de 1970.
Mammoth
"Mammoth" é unha canción da banda estadounidense de post-punk revival Interpol, editada como segundo sinxelo do seu álbum Our Love to Admire o día 3 de setembro do 2007. Acadou o número 44 na lista británica de sinxelos. A canción foi chamada inicialmente "Pawn Shop" antes de recibir o nome definitivo de "Mammoth".
Listaxe de cancións
CD
7" #1
7" #2
12"
O Valado, Sillobre, Fene
O Valado é un lugar da parroquia de Sillobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 69 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 34 homes e 35 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 60 habitantes.
Buio, Sillobre, Fene
Buio é un lugar da parroquia de Sillobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 75 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 35 homes e 40 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 74 habitantes.
José Neira Fernández
José Neira Fernández, O Neira, nado en Mera de Arriba (Ortigueira) en 1909, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Traballou de ferreiro en Cuíña e pertenceu ao Sindicato xeral de proletarios de San Clodio da CNT. Escapou ao monte, onde xa estaba fuxido o seu irmán Amandino Neira, ao ser mobilizada a súa quinta en 1937. O 1 de xuño de 1939 a Garda Civil e tropas do exército procedentes de Ferrol rodearon a cova de Montemeao onde estaba acubillado co seu irmán Amandino e Modesto Villar Ínsua; Amandino e Modesto morreron polos disparos e José, ferido nunha man, consegue saír do cerco grazas a colaboración dun grupo de soldados sitiadores. O 18 de xullo de 1939 os seus pais, dúas irmás, a súa muller e varios veciños foron deportados a Herrera del Pisuerga acusados de colaborar cos fuxidos; Gloria Giz Castro, a moza de Amandino, foi encarcerada na prisión de Ferrol. Ao conseguir organizar ao fuxidos das comarcas de Viveiro e Ortegal, converteuse no líder do primeiro grupo de guerrillas estable en Galicia, que se coñeceu como Grupo Neira, composto maioritariamente por anarquistas.
Tras ser xulgado e declarado en rebeldía, desapareceu en 1944 sen saberse o seu paradoiro. Varias fontes afirman que foi eliminado por José Castro, militante comunista, cando o PCE pretendeu facerse co control do movemento guerrilleiro. Foi substituído polo comunista asturiano Marcelino Rodríguez Fernández Marrofer, que deu paso ao control do movemento guerrilleiro polo PCE.
María Blasco Marhuenda
María Antonia Blasco Marhuenda, nada en Alacant en 1965, coñecida como María Blasco, é unha bióloga española especializada nos telómeros e a telomerasa. Desde o ano 2011 dirixe en España o Centro Nacional de Investigaciones Oncológicas (CNIO).
Traxectoria
Licenciouse, no ano 1988, en Ciencias Biolóxicas pola Universidade Autónoma de Madrid e obtivo o doutoramento en 1993 en Bioquímica e Bioloxía Molecular pola mesma universidade baixo a dirección de Margarita Salgas Falgueras, do Centro de Bioloxía Molecular Severo Ochoa (UAM-CSIC), en Madrid. Ese mesmo ano trasladouse para ocupar un posto como investigadora posdoutoral no laboratorio da Dra. Carol Greider no Cold Spring Harbor Laboratory de Nova York, onde estivo até o ano 1997 en que comezou a súa andaina como xefa de grupo e científica do CSIC no Departamento de Inmunoloxía e Oncoloxía do Centro Nacional de Biotecnología (CSIC), Madrid.
Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas
En 2003 incorporouse ao Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas (CNIO), entón baixo a dirección do doutor Mariano Barbacid, como responsable do Grupo de Telómeros e Telomerasa e, até 2011, como Directora do Programa de Oncoloxía Molecular. De 2005 a 2011 foi Vicedirectora de Investigación Básica. Desde o 22 de xuño de 2011 dirixe o CNIO, unha institución de preto de cincocentas persoas.
Life Length - Ensaio de envellecemento
María Blasco é fundadora da empresa de biotecnoloxía Life Length xunto coa Fundación Marcelino Botín e a consultora Matlin Associates. Life Length, creada en setembro de 2010, é a empresa encargada de explotar comercialmente, baixo licenza cedida polo CNIO, a tecnoloxía que permite coñecer a lonxitude dos telómeros e a previsión de división celular e por tanto a expectativa de vida -esperanza de vida individual- segundo esas variables.
Premios e recoñecementos
Ao longo da súa traxectoria recibiu numerosos premios e recoñecementos, entre eles:
Lámpada incandescente
miniatura|220px|Bombilla Unha lámpada de incandescencia ou bombilla é un dispositivo que produce luz por medio do arrequecemento (efecto Joule) dun filamento metálico, na actualidade é de volframio, que se pon incandescente ao pasar a corrente eléctrica ao seu través. Coa tecnoloxía existente, actualmente considéranse pouco eficientes xa que o 90% da electricidade que consome transfórmaa en calor e só o 10% restante en luz. Tamén existen lámpadas LED ou de baixo consumo que son as máis aforradoras.
Historia
miniatura|esquerda|150px|Lámpada incandescente antiga, con filamento de carbono. O invento da lámpada incandescente atribúese xeralmente a Thomas Alva Edison quen presentou o 21 de outubro de 1879 unha lámpada práctica e viable, que luciu durante 48 horas ininterrompidas, con todo o invento fora desenvolvido primeiramente por Humphry Davy e perfeccionado por Warren de la Rue. O 27 de xaneiro de 1880 foille concedida a patente, co número 223.898. Outros inventores tamén desenvolveran modelos que funcionaban en laboratorio, incluíndo a Joseph Wilson Swan, Henry Woodward, Mathew Evans, James Bowman Lindsay, William Sawyer e Humphry Davy.
O alemán Heinrich Göbel xa rexistrara a súa propia lámpada incandescente en 1855, moito antes xa que logo que Thomas Edison. Tempo despois, pero sempre antes que Edison, o 11 de xullo de 1874 concedéuselle ao enxeñeiro ruso Alexander Lodygin a patente nº 1619 para unha lámpada incandescente. O inventor ruso utilizou un filamento de carbono.
A lámpada é un dos inventos máis utilizados polo ser humano desde a súa creación ata a data. Segundo unha lista da revista Life é a segunda máis útil das invencións do século XIX. A comercialización da lámpada por parte da compañía de Edison estivo infestada de disputas de patentes cos seus competidores.
En 2009 unha Directiva da Unión Europea establece un prazo para que nos estados membros déixese de fabricar e comercializar lámpadas incandescentes. O 1 de setembro de 2009 prohibiuse a fabricación e distribución de lámpadas de potencia superior ou igual a 100 W, o 1 de setembro de 2011 as lámpadas de 60 W. O 1 de setembro de 2012 retiraranse as lámpadas de 25 e 40 W. As lámpadas incandescentes están sendo substituídas por opcións máis eficientes, como as lámpadas fluorescentes compactas e as baseadas en tecnoloxía LED.
Funcionamento e partes
Consta dun filamento de wolframio moi fino, encerrado nunha bocha de vidro na que se fixo o baleiro, ou se encheu cun gas inerte, para evitar que o filamento se volatilice polas altas temperaturas que alcanza. Complétase cun casquete metálico, no que se sitúan as conexións eléctricas.
Inicialmente no interior da bocha facíase o baleiro. Actualmente a bocha está rechea dalgún gas nobre (normalmente cripton) que impide a combustión do filamento.
O casquete serve tamén para fixar a lámpada nun portalámparas por medio dunha rosca (chamada Rosca Edison) ou unha baioneta. En case todo o mundo os casquetes da raia para lámpadas de potencias medias desígnanse co código de roscas Edison E-27, representando este número a medida en milímetros da súa rosca. É tamén moi frecuente un talle menor da raia, a chamada E-14, ou rosca Mignon, e case desaparecida a chamada Goliath, E-45, reservada para lámpadas de grandes potencias.
Unfaithful (filme de 2002)
Unfaithful é un filme estadounidense de 2002 dirixido e producido por Adrian Lyne e protagonizado por Richard Gere, Diane Lane, Olivier Martinez, Erik Per Sullivan, Chad Lowe e Dominic Chianese. Foi adaptado por Alvin Sargent e William Broyles Jr. a partir do filme francés La Femme infidèle. Conta a historia dunha parella que vive nos suburbios da cidade de Nova York cuxo matrimonio se ve perigosamente ameazado cando a muller comeza unha relación cun descoñecido que atopa por casualidade.
Galicia Textil
Galicia Textil SA é unha empresa galega con sede en Xuvia, Neda (A Coruña) actualmente propiedade da empresa Textil Santanderina SA.
Historia
miniatura|esquerda|200px|Instalacións á beira do río Xuvia, á dereita; á esquerda o muíño.
Despois do peche das instalacións como fábrica de moeda, o 9 de novembro de 1876 Francisco de Barcón y Quevedo compra ao Estado a Real Fábrica de Moeda e Cobrería de Xuvia xunto con todo o predio. Creando alí unha fábrica de fiados e tecidos, baixo o nome de Barcón & Cía. a empresa foi inaugurada o 10 de marzo de 1878. O 19 de febreiro de 1928 Barcón vende a fábrica a Dionisio Tejero Pérez coa que funda a firma Galicia Industrial. O 1 de xaneiro de 1956, Galicia Industrial troca de nome ao ser absorbida pola firma Dionisio Tejero, S.A. O 1 de marzo de 1982 un grupo téxtil formado por: Textil Santanderina S.A., Vic Industrial S.A. e Gerona Textil S.A. compran a fábrica creando a actual Galicia Textil S.A.
A empresa explota unha central eléctrica no río Xuvia de 200 kW.
Oscillatoria
miniatura|Filamentos de Oscillatoria sp. Oscillatoria é un xénero de cianobacterias filamentosas que foi nomeado polo seu movemento oscilatorio. Os filamentos das súas colonias poden escorregar adiante e atrás un contra outro ata que toda a masa queda reorientada cara á súa fonte de luz. Atópanse comunmente en augas de depósitos de rego, e é principalmente de cor verde azulado ou verde acastañado. Oscillatoria é un organismo que se reproduce por fragmentación. Oscillatoria forma longos filamentos de células que poden romper en fragmentos chamados hormogonios. Os hormogonios poden crecer formando novos filamentos máis longos. A rotura nos filamentos xeralmente ocorre onde hai células mortas (necridios). Oscillatoria usa a fotosíntese para sobrevivir e reproducirse. Cada filamento de oscilatoria consta dun tricoma que está feito de ringleiras de células. O extremo do tricoma oscila como un péndulo.
Dobre enlace
Un dobre enlace ou enlace dobre en química é un enlace químico entre dous elementos químicos no que están implicados catro electróns de enlace en lugar dos habituais dous. O dobre enlace máis común é o que se establece entre dous átomos de carbono, tal como o dos alquenos. Hai moitos tipos de dobre enlace entre dous átomos diferentes, por exemplo no grupo carbonilo entre un átomo de carbono e outro de oxíxeno. Outros dobres enlaces comúns encóntranse en compostos azo (N=N), iminas (C=N) e sulfóxidos (S=O). Nas fórmulas esqueléticas dos compostos o dobre enlace debúxase como dúas liñas paralelas (=) entre os dous átomos conectados; tipograficamente úsase o signo igual.
Os dobres enlaces son máis fortes que os enlaces covalentes simples e os dobres enlaces son máis curtos (de menor lonxitude) e ríxidos (en canto a capacidade de rotar dos átomos implicados). A orde de enlace é dous. Os dobres enlaces son tamén ricos en electróns, o que os fai reactivos.
Primeiro ministro de Eswatini
miniatura|Brasón de Eswatini. O primeiro ministro de Eswatini é o xefe de goberno de Eswatini. Esta é a lista de primeiros ministros país, dende o 1967 ata hoxe.
Dobre enlace
No metabolismo hai encimas especializados en formar ou eliminar dobres enlaces chamados liases.
Oscillatoria
Investígase en Oscillatoria sp. a produción natural de hidroxitolueno butilado (BHT), que é un antioxidante, aditivo alimentario e composto químico industrial.
Oscillatoria contén as seguintes especies:
Dobre enlace
Os dobres enlaces poden orixinar isomerías como a ceto-enol (pola posición do dobre enlace) ou a cis-trans (polas posicións dos substituíntes unidos aos carbonos ligados por dobre enlace). Poden orixinar tamén resonancia, como no enlace peptídico.
Enlace
O tipo de enlace pode explicarse en termos de hibridación de orbitais. No etileno cada átomo de carbono ten tres orbitais sp2 e un orbital p. Os tres orbitais sp2 dispóñense nun plano formando ángulos de 120°. O orbital p é perpendicular a ese plano. Cando se aproximan os átomos de carbono, solápanse dous dos orbitais sp2 para formar un enlace sigma. Ao mesmo tempo, aproxímanse os dous orbitais p (no mesmo plano) e xuntos forman un enlace pi. Para ter un solapamento máximo, os orbitais p teñen que permanecer paralelos, e, por tanto, a rotación arredor do enlace central non é posible. Esta propiedade dá lugar a isomería cis-trans. Os dobres enlaces son de menor lonxitude que os simples porque o solapamento dos orbitais p está maximizado.
A lonxitude de enlace do enlace C=C é de 133 pm (picómetro), polo que é máis curta que a lonxitude do enlace C−C no etano, que é de 154 pm. O dobre enlace é tamén máis forte, 636 (KJ/mol) fronte 368 kJ/mol, pero non é o dobre, xa que o enlace pi é máis feble que o enlace sigma debido a un solapamento pi menos efectivo.
Nunha representación alternativa, o dobre enlace orixínase a partir de dous orbitais sp3 solapados como nun enlace flexionado ou banana.
Variacións
Nas moléculas con dobres enlaces alternados con enlaces simples, pode existir solapamento de orbitais p en múltiples átomos dunha cadea, dando lugar a un sistema conxugado (enlaces conxugados). A conxugación pode encontrarse en dienos e enonas. En moléculas cíclicas, a conxugación pode orixinar aromaticidade. Os cumulenos teñen dous dobres enlaces adxacentes.
Os dobres enlaces son comúns nos elementos do período 2 da táboa periódica carbono, nitróxeno, e oxíxeno, e menos comúns en elementos de períodos superiores. Os metais tamén poden establecer múltiples enlaces nun enlace múltiple metal-ligando.
Cis e trans
A posición dos grupos químicos substituíntes unidos a carbonos enlazados por dobres enlaces en compostos orgánicos determina que estes substituíntes con respecto ao dobre enlace poidan estar en disposición cis ou trans. Cando os grupos químicos substituíntes están ambos ao mesmo lado do dobre enlace, a disposición é cis, como se ve cos átomos de cloro no cis-1,2-dicloroeteno da figura. Se están a distinto lado, é trans, como se ve nos átomos de cloro no trans-1,2-dicloroeteno da figura. Na terceira figura móstranse dobres enlaces cis e trans en cadeas hidrocarbonadas como as dos ácidos graxos.
Perdigueiro galego
O perdigueiro galego é unha raza de cans de orixe galega. É un can de caza de mostra, especializado na caza de pluma (perdiz, arcea e paspallás). Tamén recibe o nome popular de "can das perdices".
A partir da década dos setenta, coa introdución de razas foráneas, foi moi mesturado e practicamente absorbido polos pointer ingleses e os braco alemáns, o que causou o declive e a práctica desaparición desta raza. Nestes momentos estase intentando recuperar a partir dos poucos exemplares que aínda se poden atopar en maior ou menor pureza, dispersos polas provincias de Lugo e Ourense.
Orixe
As súas orixes remóntanse ao tipo antigo de braco italiano que, orixinariamente, chegou á Península Ibérica cos romanos e estableceuse en toda a zona comprendida entre o norte da provincia da Lusitania e o suroeste do que hoxe é Francia, sufrindo cambios morfolóxicos nas diferentes rexións xeográficas. Outras razas relacionadas son o perdigueiro portugués, perdigueiro de Burgos, pachón navarro ou de Vitoria, braco español e o braco francés (tipo Gascuña e tipo Pireneos).
Distribución xeográfica
A súa área de distribución abrangue toda a zona noroccidental da Península Ibérica, en zonas de terreo quebrado de bosque e monte baixo, con toxeiras e abundante vexetación arbustiva.
Era frecuente velos nas zonas ourensás da Mezquita e Viana do Bolo, así como nos concellos de Riós, Laza e A Veiga.
Morfoloxía
É un can de tipo bracoide, de tamaño mediano, eumétrico e mesomorfo; ben proporcionado, de aspecto rexo, con peito amplo e con estrutura sólida, trotador, de movementos flexibles, forte e resistente. É excelente como can de mostra e bo cobrador tanto na terra coma na auga.
Teñen unha altura á cruz de 55–60 cm nos machos e de 50–55 cm nas femias.
Doug Christie
Douglas Dale Christie, nado o 9 de maio de 1970 en Seattle, Washington, é un xogador de baloncesto estadounidense retirado que xogou 15 tempadas na NBA. Mide 1,98 metros e xogaba de escolta.
Universidade
Despois de gañar o campionato estatal co seu instituto, elixiu Pepperdine para a súa carreira universitaria. Tras tres tempadas nas que acadou 16 puntos, 5,1 rebotes e 4,5 asistencias, conseguiu ser coñecido a nivel nacional, e que os equipos profesionais se fixaran nel.
Profesional
Foi elixido no posto 17 do Draft da NBA de 1992 polos Seattle SuperSonics, pero debido a un problema de contrato, nunca chegou a xogar na súa cidade, sendo traspasado xa avanzada a tempada a Los Angeles Lakers. Alí estivo durante tempada e media, pero foi usado moi pouco polo seu adestrador. Foi traspasado aos New York Knicks, pero tampouco tivo sorte, debido en parte ás lesións que lle fixeron perderse moitos partidos. A mediados da tempada 1995-96 foi de novo traspasado aos Toronto Raptors, onde por fin conseguiu un oco no cinco inicial e puido amosar as súas cualidades. No seus 5 anos no Canadá obtivo unhas boas cifras de máis de 14 puntos e 2 roubos de balón por partido, aparecendo sempre entre os primeiros da liga neste apartado.
Tallo, Tallo, Ponteceso
Tallo é un lugar da parroquia de Tallo no concello coruñés de Ponteceso na Comarca de Bergantiños. Tiña 27 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 13 eran homes e 14 mulleres.
Doug Christie
Profesional
Na tempada 2000-01 foi traspasado a Sacramento Kings, onde se amosou coma un extraordinario defensor, aparecendo durante 4 anos consecutivos nos mellores quintetos defensivos da liga. A pesar diso, foi traspasado a Orlando Magic en 2005 a cambio de Cuttino Mobley, onde tras unha lesión no seu xeonllo foi despedido. Asinou entón un contrato dun ano cos Dallas Mavericks, pero de novo os problemas no seu xeonllo o apartaron do equipo. Na tempada 2006-07 asinou dous contratos de 10 días con Los Angeles Clippers, tras os cales viuse de novo no paro. Na actualidade recupérase dos seus problemas de xeonllo, e atópase na situación de axente libre. Nos seus 15 anos coma profesional asinou 11,2 puntos, 4,1 rebotes e 1,9 roubos de balón.
Lubián, Sillobre, Fene
Lubián é un lugar da parroquia de Sillobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 65 habitantes (29 homes e 36 mulleres), catro máis ca en 2000.
Boundin'
Boundin' é unha curtametraxe de animación de Pixar estreada no 2003. Foi emitida nos cines antes da estrea de The Incredibles.
Sinopse
A curta está protagonizada por unha ovella, que vive no oeste americano, cuxa elegancia e baile son moi populares entre os outros animais. Un día, o seu pastor chega e rápalle a la. Sen a súa fermosa cobertura, a ovella vólvese tímida e perde a confianza que lle facía bailar tan elegantemente. Tan apoucado estaba que un jackalope que se cruza con el ensínalle as vantaxes de "chimpar" ben alto. A ovella esquece o seu problema cos chimpos e recupera a súa vida feliz. A la vólvelle medrar no inverno, só para que lla volvan cortar de novo, pero o seu orgullo está restaurado e xa non lle importa.
Sobreira de Abaixo, Fornas, Chantada
Sobreira de Abaixo é un lugar da parroquia de Fornas no concello lugués de Chantada, na comarca de Chantada. Segundo o IGE, en 2009 tiña 56 habitantes (26 homes e 30 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 72 habitantes.
Economía
Sobreira de Abaixo está constituído por cinco casas de campo, cada unha coas súas terras. A actividade orixinal era a labranza e o autoconsumo ademais da venda de leite e carne de vacún principalmente. As terras son ricas e dedicadas fundamentalmente a pradería, tamén abundan as carballeiras e hai algo de forraxes principalmente millo.
En Sobreira de Abaixo están as instalacións de ICOS, sociedade cooperativa dedicada á actividade agraria principalmente, aínda que ultimamente está transvasando as súas competencias.
Festas
Na actualidade este é o lugar de celebración da "Festa da Empanada" durante as festas patronais da vila no mes de agosto.
As festas do lugar son en maio na honra da Virxe de Lourdes así como da súa parroquia San San Cristovo de Fornas, estas festas seguen o patrón das festas de campo e son principalmente para reunións familiares aínda que na actualidade percíbese un declive deste costume.
O Reboredo, Sillobre, Fene
O Reboredo é un lugar da parroquia de Sillobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 3 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 1 muller, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 5 habitantes.
Igrexa de Santa María de Taboada dos Freires
A Igrexa de Santa María de Taboada dos Freires é un templo románico da parroquia de Taboada dos Freires, no concello de Taboada (provincia de Lugo).
Descrición
É das poucas igrexas construídas polos templarios no concello e das poucas na súa contorna.
Consiste nunha soa nave de planta basilical, que foi prolongada na súa cabeceira aproximadamente en 1920. Do punto de vista estético, cabe destacar a portada occidental, onde hai unha representación de Sansón degolando un león relizada polo mestre Pelaxio, enmarcada en arquivoltas. A parte románica da nave conta con canzorros, e tamén hai unha xanela que foi recolocada na cabeceira cando foi ampliada. No interior, cabe salientar un retablo en madeira de principios do século XX.
Xusto en fronte da igrexa estaba a casa reitoral, construída no século XVII e que posibelmente albergase no seu momento un mosteiro, que estivo habitada aproximadamente até 1980 e que en 2018 se veu abaixo, após décadas de desleixo.
Barricade
"Barricade" é unha canción da banda estadounidense de post-punk revival Interpol, editada como primeiro sinxelo do seu álbum Interpol o 3 de agosto do 2010. O tema estreouse no número 39 da lista Billboard Alternative Songs.
O 28 de agosto publicouse o seu vídeo musical a través da páxina de Facebook da banda. Foi filmado no aeródromo Floyd Bennett en Brooklyn baixo a dirección de Moh Azima. Nel vese a Daniel Kessler e Sam Fogarino tocando en fronte de espellos, mentres Paul Banks canta en fronte dun proxector.
Chlamydia
Chlamydia é un xénero de bacterias que son parasitas intracelulares obrigadas. As infeccións por Chlamydia están entre as enfermidades bacterianas de transmisión sexual máis comúns en humanos, e son unha causa de cegueiras de orixe infecciosa en todo o mundo.
Aínda que antes o xénero comprendía máis especies, en 1999 xa só se aceptaban tres especies de Chlamydia, que son: Chlamydia trachomatis (patóxeno humano), Chlamydia suis (afecta só a porcos), e Chlamydia muridarum (afecta só a ratos e hámsteres). Outras especies que clasicamente se consideraban do xénero Chlamydia mais que despois foron cambiadas de xénero son C. pneumoniae, C. psittaci e C. pecorum. (a primeira, igual que C. trachomatis, transmítese de persoa a persoa, e as dúas últimas transmítense de animais a persoas). Porén, os cambios taxonómicos neste controvertido xénero fixeron que se revertesen algúns dos cambios realizados e que actualmente se acepten máis de dez especies.
Clasificación
Como as clamidias teñen un ciclo de vida único foron clasificadas taxonomicamente na súa propia orde, chamado Chlamydiales, e pertencen á familia Chlamydiaceae. Na familia Chlamydiaceae houbo importantes cambios taxonómicos en 1999 (ver máis adiante). En 2008 propúxose a introdución na familia dun novo axente clamidial, ao que se lle chamou Candidatus Clavochlamydia salmonicola.
Cambios taxonómicos
Chlamydia é un taxon xenérico acuñado en 1945 por Jones et al., que tiña a Chlamydia trachomatis como especie tipo. .
En 1999, Everett, Bush e Andersen presentaron unha nova proposta para a clasificación das Chlamydiaceae na que se facían cambios de xénero dalgunhas especies. Como resultado da proposta foron validadas cinco novas especies, mentres que C. pneumoniae, C. pecorum e C. psittaci foron trasladadas a un novo xénero: Chlamydophila. A nova clasificación presentouse así:
A nova clasificación de Everett et al. está baseada en criterios fenotípicos, morfolóxicos e xenéticos limitados (porque por exemplo, non considera as recentes análises do operón ribosomal), e tivo a oposición de moitos investigadores de clamidias, a maioría non taxonomistas, que publicaron as súas obxeccións en 2001, as cales foron respondidas por Everett et al. As principais obxeccións baséanse no seguinte: non hai suficientes razóns para dividir a primitiva familia Chlamydiaceae en dous novos xéneros; os médicos clínicos están acostumados á clasificación actual e o cambio pode producir confusión; fíxose demasiada énfase no estudo de secuencias nucleotídicas curtas e tívose pouca e insuficiente consideración de características biolóxicas básicas.
Porén, en palabras de Michael Ward «a nova clasificación de Everett et al. foi apropiadamente revisada e aprobada por autoridades taxonómicas internacionais e debería prevalecer ata ser superada por novos coñecementos e un sistema máis efectivo. Isto é así porque incorpora investigacións moleculares recentes e as perspectivas actuais da evolución microbiana». Pero a polémica continuou, porque algunhas análises xenómicas recentes parecen apoiar a clasificación das clamidiáceas nun só xénero, Chlamydia, polo que a cuestión podía volverse a revisar. De feito, a reversión foi finalmente aceptada pola comunidade científica, polo que o número de especies (válidas) de Chlamydia subiu a 9. Posteriormente illáronse moitas especies probables, pero non chegaron a ser nomeadas. En 2013 engadiuse unha 10ª especie, ''Ch. ibidis'', coñecida só en ibis sagrados que vivían silvestres en Francia. Engadíronse dúas especies máis en 2014 (validadas en 2015): ''Ch. avium, que infecta pombas e papagaios, e Ch. gallinacea'', que infecta galiñas, galiñas de Guinea e pavos. En 2015 engadiuse á lista ''Ch. abortus e as especies reclasificadas do xénero Chlamydophila''. Varias especies novas foron clasificadas orixinalmente como cepas aberrantes de ''Ch. psittaci''
Características
Chlamydia é un grupo de bacterias de pequeno tamaño comparadas con outras bacterias. As especies de Chlamydia teñen xenomas dun tamaño de aproximadamente 1 a 1,3 megabases. Forman cocos agrupados en cadeas, e teñen un ciclo replicativo intracelular que as converte en parasitos intracelulares obrigados de vertebrados, xa que non posúen toda a maquinaria necesaria para a súa replicación autónoma. A súa parede celular é gramnegativa (con membrana externa), pero o peptidoglicano está ausente ou é case imperceptible (a pesar de teren xenes para a súa síntese). Os principais antíxenos das clamidias están presentes na membrana externa, a cal contén o lipopolisacárido (LPS), a proteína maior da membrana externa (MOMP, do inglés "Major Outer Membrane Protein") e outras dúas proteínas ricas en cisteína: unha proteína de envoltura (62kD) e unha lipoproteína (12kD). A MOMP e o LPS son os compoñentes antixénicos máis importantes.
Chlamydia pode encontrarse en dúas formas: forma de corpo ou corpúsculo elemental e forma de corpo ou corpúsculo reticulado.
O corpo elemental é a partícula infecciosa non replicante que se libera cando a célula infectada rompe. Do corpo elemental depende a capacidade da bacteria de transmitirse dunha persoa a outra. Esta forma é análoga a unha espora. O corpo elemental pode medir de 0,25 a 0,3 μm de diámetro, e fórmao fundamentalmente a especie C. trachomatis (e tamén as especies que antes se consideraban Chlamydia, C. pneumoniae e C. psittaci, hoxe noutro xénero). Esta forma está cuberta por unha parede celular ríxida e contén un xenoma de ADN cun peso molecular de 66 × 107 Da (cuns 600 xenes, o que é só unha cuarta parte da información xenética dunha bacteria típica como Escherichia coli). Contén tamén un plásmido de ADN críptico de 7.498 pares de bases. O xenoma contén un marco de lectura aberto (ORF) para un xene implicado na replicación do ADN. Ademais, o corpo elemental contén unha ARN polimerase responsable da transcrición do xenoma de ADN unha vez que a bacteria entra no citoplasma da célula hóspede e inicia o seu ciclo de crecemento. Tamén presenta ribosomas e subunidades ribosómicas. O corpo elemental induce a súa propia endocitose cando encontra as súas células diana. Estímase que nun fagolisosoma da célula xeralmente hai de 100 a 1000 corpos elementais.
Estudos realizados sobre o ciclo de crecemento de C. trachomatis (e da antiga C. psittaci, hoxe noutro xénero) en cultivos celulares in vitro indican que os corpos elementais se desenvolven en corpos reticulados non infecciosos dentro dun vacúolo citoplasmático da célula infectada. Despois de que entra o corpo elemental na célula, ten lugar unha fase de eclipse de 20 horas ata que a partícula infecciosa se transforma en corpo reticulado. A produción de corpos elementais clamidiais é máxima de 36 a 50 horas despois da infección.
Patoloxía
O ser humano é afectado pola especie Chlamydia trachomatis, que produce diversas patoloxías no ser humano como:
A infección xenital pode ser asintomática en mulleres, pero causar danos no seu aparato xenital con complicacións futuras na súa fertilidade por causar inflamacións do cérvix uterino chamadas cervicites, ou a Enfermidade Inflamatoria Pélvica ou EPI que é causa de abortos e esterilidade. Ademais a muller pode contaxiala sen saber sequera que estaba infectada. Se está embarazada pode ter un bebé prematuro, o bebé pode infectarse e ter conxuntivites ou problemas respiratorios.
Outras especies infecciosas que afectan a humanos que tradicionalmente se consideraban Chlamydias (hoxe están clasificadas noutro xénero) son: C. psitacci, que orixina a psitacose transmitida por aves (causa febre, calafríos e ás veces pneumonía), e C. pneumoniae, que orixina no 90% dos casos infeccións subclínicas e pode producir farinxite, otite media, pneumonía atípica e parece que contribúe á formación de placas ateroescleróticas.
Tratamento
As clamidias son sensibles aos antibióticos que inhiben a síntese proteica como as tetraciclinas e os macrólidos. Por exemplo, pode utilizarse azitromicina e doxiciclina. Ante calquera síntoma ou sospeita deberíase acudir a un centro de saúde para ser avaliado por un especialista. As mulleres embarazadas poden realizar probas para detectar a presenza de clamidias na primeira fase do embarazo.
Probas clínicas
Xeralmente as infeccións clamidiais son asintomáticas. Existen diversas probas para comprobar se houbo transmisión de clamidias nunha relación sexual.
As Chlamydia poden detectarse en probas con cultivos celulares ou sen cultivos celulares. As principais probas que non utilizan cultivos celulares son: Proba de Anticorpo Monoclonal Fluorescente, ELISA, sondas de ADN, probas de Chlamydia rápidas e as probas de leucocito esterase. O primeiro tipo de probas pode detectar a proteína da membrana externa principal (MOMP), e o segundo tipo detecta un produto coloreado convertido por un encima unido ao anticorpo. As probas de Chlamydia rápidas utilizan anticorpos contra a MOMP, a proba da leucocito esterase detecta nos ouriños encimas producidos polos leucocitos que conteñen a bacteria.
Aeronomía
miniatura|256px|Fenómenos de descarga eléctrica na atmosfera superior, obxecto de estudo da aeronomía Aeronomía é a ciencia que estuda as capas superiores da atmosfera, onde os fenómenos de ionización e disociación son importantes. O termo aeronomía foi introducido por Sydney Chapman e a definición anterior data de 1960. Hoxe en día o termo inclúe a ciencia das rexións correspondentes doutros planetas e é unha póla da física atmosférica. A investigación aeronómica necesita de globos, satélites e foguetes sonda. As mareas atmosféricas dominan a dinámica da mesosfera e a termosfera inferior, polo que a súa comprensión é esencial para a comprensión da atmosfera como un todo. Outros fenómenos estudados pola aeronomía son os raios da atmosfera superior.
Barril beta
Tipos de barrís beta
A gran maioría dos barrís beta posúen unha das seguintes topoloxías:
Sandwich
O barrís beta de tipo sandwich (up-and-down beta barrels) son os de topoloxía máis simple e consisten nunha serie de láminas beta, cada unha das cales establece pontes de hidróxeno coas láminas inmediatamente anterior e posterior na secuencia primaria.
Greca
Os de tipoloxía en greca (Greek key, nome dunha especie de greca decorativa) están formados por láminas beta adxacentes no espazo pero non en secuencia. Estes barrís beta xeralmente consisten en polo menos un motivo estrutural en greca unido a unha forquita beta, ou dúas chaves gregas sucesivas. A plastocianina é un exemplo.
Brazo de xitano
O barril tipo brazo de xitano (con forma que lembra a dese doce, en inglés jellyroll) ou remuíño, é unha estrutura complexa non local na cal catro pares de láminas beta antiparalelas e unha soa delas adxacente en secuencia, están "envoltas" tridimensionalmente para adoptar a forma dun barril.
Porinas
Nas porinas son comúns estruturas beta de dezaseis ou dezaoito cadeas, que funcionan como transportadores de ións e pequenas moléculas que non poden difundir directamente a través da membrana. Ditas estruturas aparecen nas membranas externas das paredes celulares das bacterias gramnegativas, cloroplastos, e mitocondrias. O poro central da proteína está tapizado de residuos cargados dispostos de modo que as cargas positivas e negativas se sitúen en lados opostos do poro. Un longo bucle entre dúas láminas beta tapa parcialmente o canal central; o tamaño exacto e a conformación do bucle axudan a discriminar entre as moléculas que pasan a través do transportador.
Lipocalinas
miniatura|dereita|Unha proteína urinaria maior de rato unida ao 2-sec-butil-4,5-dihidrotiazol (SBT), unha [[feromona de rato. O barril beta forma unha estrutura con forma de cáliz na cal a molécula SBT se une firmemente.]]
As lipocalinas son proteínas de barril beta tipicamente de oito cadeas que son a miúdo secretadas ao medio extracelular. A súa característica máis distintiva é a súa capacidade de unirse e transportar pequenas moléculas hidrofóbicas nunha estrutura con forma de cáliz en barril beta. Exemplos desta familia son as proteínas de unión ao retinol (RBPs) e a proteínas urinarias maiores (Mups). As RBP únense ao retinol (vitamina A) e transpórtano, e as Mups únense a varias pequenas feromonas, como a 2-sec-butil-4,5-dihidrotiazol (abreviada como SBT ou DHT), a 6-hidroxi-6-metil-3-heptanona (HMH) e a 2,3 dihidro-exo-brevicomina (DHB).
Taboado, Sillobre, Fene
Taboado é un lugar da parroquia de Sillobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 75 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 31 homes e 44 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 83 habitantes.
We Die Young
We Die Young é un EP da banda estadounidense Alice in Chains, editado no mes de xullo de 1990 a través do selo Columbia Records. O EP lanzouse só en vinilo e en casete, e hoxe en día é un obxecto de coleccionismo para os seareiros da banda.
Sergio Llorente
Sergio Antonio Llorente Paz, máis coñecido como Sergio Llorente, nado o 13 de setembro de 1990 en Madrid, é un xogador profesional español de baloncesto. Actualmente xoga para o Club Baloncesto Breogán de Lugo, no que xoga na posición de base cunha altura de 1,85 metros. É fillo do tamén ex xogador profesional José Luis Llorente.
Dado-Dadá
O Dado Dadá é un club de jazz do ensanche compostelán, situado no número 19 da rúa Alfredo Brañas. Abriu as súas portas en febreiro de 1980, sendo o máis antigo dos clubs de jazz de Galicia.
Traxectoria
O club foi dirixido desde a súa fundación por Carlos Asorey e dende o seu falecemento no ano 2007 pola súa viúva Carmen Eixo. Dende 1999 ven celebrando anualmente o ciclo Galicia Cinco EstreJAZZ, composto por concertos e jams tódolos martes de outubro a xullo. Dende 2009, tamén celébranse jams de blues tódolos xoves.
Polo seu escenario pasaron figuras do jazz galego como Abe Rábade, Ramón Ángel, Paco Charlín, Virxilio da Silva, Alvaro Vieito, Pablo Castaño, Manolo Gutiérrez, Xacobe Martínez Antelo, Max Gómez, Toño Otero, Javi "GDJazz" Pereiro, L.A.R. Legido ou Marcelino Galán entre outros. E da escena internacional como Carolin Breuer, Chris Kase, Skip Haden, Barry Harris, Avishai Cohen, Javier Colina, Perico Sambeat, Jorge Pardo, Marc Mirtalta, Carles Carli, Carles Benavent ou Bill Goodwin. No ano 1999, o mestre de jazz Pedro Iturralde gravou no club o seu disco Etnofonias.
Non só o jazz ten cabida no Dado Dadá, e tamén cantautores como Quique González, Ismael Serrano, Sergio Makaroff, Santiago Feliu, Norge Batista, Pedro Luis Ferrer ou o habitual Javier Krahe tocaron no Dado Dadá. Tamén actores e cómicos como Mofa e Befa, Os Tonechos, Simone Negrin, Susana Dans ou Luís Tosar actuaron no club.
O club é punto de reunión dos magos composteláns.
Manuel José Botana Agra
Manuel José Botana Agra, nado en Brandeso (Arzúa) en 1939, é un xurista e sacerdote galego.
Traxectoria
Na década de 1950 estudou nun seminario, e tras facerse sacerdote foi nomeado en 1962 coadxutor de Monelos (A Coruña), e despois destinado á Lavacolla (Santiago de Compostela). Entre 1966 e 1970 estudou dereito na Universidade Complutense de Madrid, e doutorouse na Universidade de Santiago de Compostela en 1975 coa tese La obligación de explotar la invención patentada, premio extraordinario de doutoramento.
En 1978 foi contratado como adxunto numerario de Dereito Mercantil na Universidade de Santiago, e desde 1984 é catedrático de dereito mercantil. Xubilouse en 2009, se ben seguiu vinculado á USC como emérito (profesor ad Honorem desde o ano 2012).
A súa investigación centrouse no dereito industrial (patentes, marcas, denominación de orixe) e o dereito de autor. É autor de varios libros e de numerosos artigos publicados en revistas españolas e estranxeiras, así coma director de varias teses do doutoramento.
W lesie dziś nie zaśnie nikt
W lesie dziś nie zaśnie nikt é un filme polaco de 2020 dirixido por Bartosz M. Kowalski, escrito por Bartosz M. Kowalski, Jan Kwiecińesquí e Mirella Zaradkiewicz e protagonizado por Julia Wieniawa-Narkiewicz, Michał Lupa e Wiktoria Gasiewska.
O 27 de outubro de 2021 estreouse a súa secuela, W lesie dziś nie zaśnie nikt 2.
Sinopse
Cada ano, un grupo de mozos polacos son enviados a un campamento libre de tecnoloxía para adictos aos móbiles. Durante unha camiñata polo monte, os mozos encóntranse cuns monstros que estiveron encerrados no soto dunha cabaña durante trinta anos.
Xoán o Ancián
Papías
Xoán o Presbítero aparece nun fragmento de Papías, bispo de Hierópolis no século II, quen publicara en cinco volumes unha "Exposición sobre os ditos do Señor" (en grego κυριακῶν λογίων ἐξηγήσις, Kyriakôn logiôn exêgêsis). Esta obra perdeuse mais fican fragmentos citados por Ireneo de Lión (202) e Eusebio de Cesarea (339).
Un destes fragmentos citados por Eusebio na súa Historia da Igrexa (Libro III, capítulo 39), di:
"'Pero non me negarei a escribir, xunto coas miñas interpretacións, cantas instrucións recibira con coido dos anciáns e que gardei con coido na memoria, á vez asegurándoche a súa verdade. Porque eu non me compracía, como a multitude, nos que falaban moito, senón nos que ensinaban a verdade; nin en aqueles que daban mandamentos estraños, senón nos que repetían os que o Señor dera para a nosa fe e que proceden da verdade mesma. Se, entón, viña calquera dos que seguiran aos anciáns, eu inquiría minuciosamente nos ditos deles: que dixera Andrés, que Pedro, que Filipe, que Tomé ou Santiago, ou qué Xoán ou Mateo ou calquera outro dos discípulos do Señor; o que din Aristión e o ancián Xoán, discípulos do Señor. Porque eu cría que aquilo que se pode obter dos libros non me era tan proveitoso coma o que ven da voz viva e permanente.'"
Interpretación
A interpretación deste texto ten basicamente dúas perspectivas: a de que Eusebio de Cesarea distingue entre dous Xoáns, o apóstolo e o ancián, e da que, como sostén a tradición da Igrexa, identifica só a un.
Distinción
Eusebio, o historiador da Igrexa, mediante a devandita pasaxe, é o primeiro en distinguir inequivocamente un Xoán o Ancián dun Xoán o Apóstolo. Presenta a cita coas seguintes palabras: "Ademais, o propio Papías, na introdución aos seus libros, manifesta que non era el mesmo un oínte e testemuña ocular dos santos apóstolos; senón que nos di que recibiu as verdades da nosa relixión dos que estaban familiarizados con eles [os apóstolos]."
Despois de citar a Papías, Eusebio continua:
'' Paga a pena observar aquí que el enumera dúas veces o nome de Xoán. O primeiro que menciona relaciónao con Pedro, Santiago, Mateo e o resto dos apóstolos, referíndose claramente o evanxelista; pero o outro Xoán menciónao despois dun intervalo, e colócao fora do resto dos apóstolos, pondo a Aristión diante del, e claramente chámao “ancián”. Isto amosa que a afirmación de aqueles que din que é o certo que había dúas persoas en Asia que tiñan o mesmo nome, e que había dúas tumbas en Éfeso, cada unha das cales, incluso hoxe, chámanse de Xoán. É importante ter en conta isto. Pois é probable que fora o segundo, se non se estiver disposto a admitir que era o primeiro, quen viu a revelación, a quen se lle atribúe ao nome de Xoán. E Papías, de quen estamos falando agora, confesa que recibiu as palabras dos apóstolos dos que os seguiron, pero di que el mesmo era un oínte de Aristión e do ancián Xoán. Polo menos el menciónaos con frecuencia polo nome, e dá as tradicións deles nos seus escritos. Esas cousas, esperamos, non foran aducidas inútilmente por nós. ''
Eusebio identifica a Xoán o Ancián como o autor do Libro da Apocalipse, cuxa canonicidade discute pois desacorda co seu contido, especialmente co milenarismo implícito no "reino do milenio".
O padre da Igrexa Xerome de Estridón toma o punto de vista de Eusebio no seu De Viris Illustribus ("Sobre os homes ilustres"). No capítulo 9, que trata ao Apóstolo Xoán e os seus escritos, atribúelle tanto o Evanxeo de Xoán como a Primeira Epístola, e continúa a dicir: "As outras dúas [Epítolas] das cales a primeira é 'O ancián á señora elixida e aos seus fillos' e a outra 'O ancián a Gaio o amado, a quen amo na verdade,' dise que son a obra de Xoán o Ancián a cuxa memoria hoxe se amosa outro sepulcro en Éfeso, aínda que algúns pensan que hai dúas tumbas do mesmo Xoán o Evanxelista. "
No capítulo XVIII, contradicindo a Papías, Xerome repite a devandita pasaxe e continúa:
"Parece, segundo este catálogo de nomes, que o Xoán colocado entre os discípulos non é o mesmo que o ancián Xoán a quen na súa enumeración pon despois de Aristión. Dicimos isto ademais debido á opinión mencionada enriba, onde rexistramos que moitos declaran que as últimas dúas epístolas de Xoán son obra non do Apóstolo, senón do Ancián. "
A atribución de Xerome da Segunda Epítola de Xoán e a Terceira Epístola de Xoán faise eco do texto destes libros, nos que o autor se auto-refire como "ho presbyteros", que pode ser traducido como "o presbítero", "o maior", "o ancián", "o vello", a mesma palabra que usa Papías.
O Decretum Gelasianum asociado co Papa Xelasio I, aínda que posterior a el, segue a Xerome aceptando que unha carta é de Xoán o Apóstolo e dúas outras de Xoán o Ancián.
En tempos modernos, a distinción a miúdo reviviu, sobre todo –e contrastando claramente coa perspectiva de Eusebio– "para apoiar a negación da orixe apostólica do Cuarto Evanxeo ", cuxa "beleza e riqueza" algúns estudosos achan difícil de atribuír a un "pescador de Galilea".
Controversia pola súa identificación
Gran parte da tradición da Igrexa atribuíu directamente todos os libros do Xoán do Novo Testamento a un único autor, o apóstolo Xoán. A opinión exposta por Eusebio non permaneceu incontestada. A Enciclpedia Católica dos anos '90, por exemplo, afirmaba que a distinción "non ten base histórica". Para apoiar esta opinión, propón catro argumentos:
Na súa "Carta a Florino", da que se conserva un fragmento, Ireneos fala de "Policarpo que recibira así [información] das testemuñas oculares da Palabra de vida " e de Xoán como "aquel ancián bendito e apostólico ".
Notas
Bibliografía en inglés
Ashanti (homónimos)
Ashanti pódese referir a: