cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gurgullo do eucalipto
Loita contra a praga
Atravesan durante a metamorfose polas fases de ovo, larva, pupa e adulto. As tres primeiras ocorren no interior dos ovos do Gonipterus. Os ovos miden de 0,2-0,3 mm de lonxitude e son primeiro translúcidos e logo opacos. As larvas son tamén moi pequenas, de 0,1 a 0,6 mm. Finalmente, nacen as avespas adultas que fan a súa posta noutras árbores, pechando o ciclo: estímase que de cada ooteca parasitada nacen 10 avespas. O seu potencial reprodutivo tamén resulta moi favorable, xa que poden presentar, en condicións óptimas, ata 17 ciclos reprodutores nun ano fronte ós 2-3 do Gonipterus. Santolamazza e outros comprobaron que tanto un como outro presentan uns requirimentos de temperatura, en graos-día, para completa-lo seu desenvolvemento que implica que a avespa non poida ter, seguramente, as 17 xeracións que se lle atribúen mentres que o Gonipterus pode chegar, polo menos en determinados anos, ás 3 xeracións anuais (Santolamazza 2006).
Diferentes colectivos ecoloxistas advertiron o risco medioambiental que podía supoñe-la introdución no noso ecosistema dunha especie foránea, da que se descoñocían as posibles interaccións sobre outras especies vexetais ou animais. Mesmo houbo unha interpelación parlamentaria do deputado Miguel Cortizo (PSdeG) criticando a medida. A Administración asegurou que o método de loita biolóxica baseado na diseminación de Anaphes nitens era "eficaz e inocuo" para o contorno; que fora empregada previamente en Suráfrica, Portugal ou Irlanda, con éxito e sen consecuencias nocivas no medio ambiente; que non se comprobou nunca ningunha interacción entre o Anaphes e ningunha outra especie que non fose o Gonipterus, así como que resulta inofensiva para o home.
A principios de 2012 existe unha gran polémica social pola intención da patronal española do papel (ASPAPEL) de realizar coa colaboración da Xunta de Galicia e outras entidades unha fumigación aérea masiva das plantacións de eucaliptos galegas afectadas por este insecto. A fumigación preténdese realizar co insecticida chamado comercialmente Cascade, cuxo principio activo é a substancia denominada flufenoxurón prohibida pola Unión Europea. Un dos seus peores efectos é que é altamente tóxica para as larvas das abellas, como o propio fabricante recoñece na etiquetaxe do produto.
Poliandria
Poliandria (do grego polýs: moitos e andrós: home), é unha condición infrecuente (polo menos en tempos históricos), análoga á polixinia, na cal unha soa muller pode estar ao mesmo tempo en matrimonio con varios homes.
Historia e características
As formas máis notorias de poliandria observáronse na Creta antiga, as etnias tradicionais do Tíbet, ou entre os inuit, ou entre a etnia matriarcal dos mosso, residente inmediatamente ao leste do Tíbet. En todos os casos coñecidos, a poliandria débese a que nas poboacións onde se practicou existiu unha alta taxa de masculinidade, un "exceso" numérico de homes en relación ao de mulleres, e os homes de tales etnias non puideron "adquirir" mulleres doutras etnias. A alta taxa de masculinidade entre as etnias en cuestión case sempre foi ocasionada polo infanticidio das mulleres neonatas. De modo que se debe evitar a crenza segundo a cal a poliandria se corresponde "sempre" con sociedades matriarcais (case sempre sucede ao contrario). En xeral, a poliandria practicouse compartindo varios irmáns a unha mesma muller. Se a poliandria non implica matriarcados, en cambio si adoita implicar matriliñaxes. En efecto: sendo a única proxenitora certa a muller, nas sociedades con poliandria resulta máis doado establecer a liñaxe parental certa ao ser referente a muller.
Batalla do río da Prata
A Batalla do Río da Prata, ocorrida o día 13 de decembro de 1939, foi unha batalla naval da segunda guerra mundial. Foi o primeiro enfrontamento naval entre ingleses e alemáns na guerra, e o único episodio da mesma que transcorreu en América do Sur. Na batalla enfrontouse o acoirazado de peto alemán Graf Spee contra os cruceiros lixeiros Ajax e Achilles e o cruceiro pesado Exeter.
No transcurso da batalla, o Exeter foi gravemente danado polo que tivo que retirarse, mentres que os outros buques recibiron danos moderados. O Ajax e o Achilles seguiron entón ao Graf Spee que entrou nas augas neutrais de Montevideo, capital do Uruguai. Despois dun tenso período de tempo, o capitán do Graf Spee, Hans Langsdorff, afundiría o seu barco.
Antecedentes
O Graf Spee estivera no mar dende o comezo da segunda guerra mundial en setembro de 1939, e afundira varios barcos mercantes no océano Índico e Atlántico Sursen perda de vidas, debido á política do seu capitán de recoller todas as tripulacións despois de afundir os barcos.
A Royal Navy reuniu nove forzas para buscar ao barco. A forza G, o escuadrón de cruceiros de Suramérica, formada polo cruceiro pesado HMS Exeter de 8520 toneladas con seis canóns de 200 milímetros, e dous cruceiros lixeiros clase Leander, os HMS Ajax e Achilles ámbolos dous de 7390 t con oito canóns de 150 mm. Aínda que tecnicamente era un cruceiro pesado debido aos sus canóns de 200 mm, o Exeter cos seus seis canóns (tres torretas de dous) era unha versión reducida da clase County, como o HMS Cumberland, que tiña catro canón dobres de 200 mm, dous a proa e dous a popa. A forza estaba comandada polo comodoro Henry Harwood do Ajax, que estaba capitaneado por Charles Woodhouse. O Achilles era da División de Nova Zelandia (precursora da Royal New Zealand Navy) e estaba capitaneado por Edward Parry. O capitán do Exeter era F. S. Bell. O cruceiro pesado HMS Cumberland, de 10.000, estaba a ser reabastecido nas illas Malvinas nese momento, pero estaría dispoñible a curto prazo.
Seguindo un aviso de asalto do mercante Doric Star, que foi afundido polo Graf Spee fronte a Suráfrica, Harwood sospeitaba que o atacante intentaría atacar despois diso a barcos mercantes na baía do río da Prata, entre o Uruguai e a Arxentina. Ordenou ao seu escuadrón ir cara a posición 32° sur, 47° oeste. Harwood elixiu esa posición, segundo os seus despachos, debido a que era a zona máis conxestionada das rutas marítimas do Atlántico Sur, e polo tante o punto onde o asaltante podería facer máis dano aos barcos inimigos. Un cargueiro noruegués viu ao Graf Spee practicando cun dos seus reflectores e avisou do seu curso cara Suramérica.
Os tres cruceiros reuníronse no estuario o 12 de decembro. A política de combate de Harwood de tres cruceiros contra un acoirazado de peto era atacar á vez, de día ou de noite. Se era de día, os barcos atacarían como dúas unidades, o Exeter separado do Ajax e o Achilles. Se era de noite, os barcos permanecerían nun mesmo grupo en formación aberta. Ao atacar dende dous lados, Harwood agardaba darlle aos seus barcos máis lixeiros a posibilidade de superar a vantaxe alemá de maior alcance e fogo máis pesado dividindo os seus disparos.
Aínda que tiñan menos potencia de fogo e polo tanto unha desvantaxe táctica, os británicos tiñan a vantaxe estratéxica. Cada atacante regresando a Alemaña debía burlar o bloqueo do mar do Norte, e era razoable que ocorrese un encontro coa Home Fleet no seu regreso. Para conseguir a vitoria, os británicos só tiñan que danar o barco o suficiente como para que non puidese facer a viaxe ou para que non tivese a capacidade de loitar contra a Home Fleet (polo contrario, os alemáns deberían destruír a forza aliada sen ser gravemente danados). Por outra banda, debido á enorme superioridade numérica, incluso a perda dos tres cruceiros non supoñía unha mingua significativa na capacidade naval aliada, mentres que oGraf Spee era un dos principais barcos da Kriegsmarine. Os británicos podían correr o risco de sufrir unha derrota táctica se conseguían unha vitoria estratéxica.
A batalla
O 13 de decembro, o barcos avistáronse de preto. O Admiral Graf Spee, a pesar de ter identificado correctamente ao Exeter, inicialmente sospeitou que os dous cruceiros lixeiros eran destrutores máis pequenos e que os barcos británicos estaban protexendo un convoi mercante, cuxa destrución sería un premio importante. Debido a que o avión de recoñecemento do Graf Spee estaba fóra de servizo, o seu capitán, Hans Langsdorf, baseouse en vixías para conseguir esta información. Langsdorf decidiu atacar, a pesar de recibir un informe preciso do servizo naval alemán o 4 de decembro da actividade británica ba zona do río da Prata. Ese informe incluída a información de que o Ajax, o Achilles, o Exeter e o Cumberland estaban patrullando o costa suramericana. Langsdorf decatouse demasiado tarde de que estaba encarando os tres cruceiros. miniatura|250px|O Achilles visto dende o Ajax durante a batalla Acelerando inmediatamente os seus motores diésel, aproximouse ao escuadrón inimigo a unha velocidade de 24 nos (44 km/h) coa esperanza de interceptar aos barcos ingleses impulsados a vapor antes de que puidesen chegar da velocidade de cruceiro á potencia total. Esta estratexia pode parecer un erro inexplicable. Langsdorf podería quizais ter manobrado para manter ai buques británicos a unha distancia dende a cal podería destruilos cos seus canóns de 280 mm mentres se mantiña fíra do alcance efectivo dos seus canóns máis pequenos. Por outra banda, sabía que os cruceiros británicos tián entre 4 e 6 nos (7,4–11 km/h) de vantaxe en velocidade sobre o Graf Spee e podería, en principio, manterse fóra de rango mentres eles decidisen usar a táctica habitual dos cruceiros na presenza dunha forza superior, mentres pedían reforzos.
Os británicos executaron o seu plan de batalla: o Exeter virou cara o noroeste, mentres que o Ajax e o Achilles, operando xuntos, viraron cara o nordeste para dividir o fogo do Graf Spee. O barco alemán comezou a disparar cara o Exeter a 17.000 m cos seus seis canóns de 280 mm ás 06:18. O Exeter abriu fogo cos seus canóns de proa ás 06:20 e cos de popa ás 06:22, o Achilles ás 06:21, e o Ajax ás 06:23. Dende a primeira salva, o fogo Graf Spee foi moi preciso, e o seu terceiro disparo impactou preto do Exeter ás 06:23, estoupando un proxectil de 280 mm pouco antes, en fronte do medio do barco. Rachos deste proxectil mataron a tripulantes dos tubos de torpedos, danaron os sistemas de comunicación do barco, encheron de buratos as chemineas e os reflectores, e destrozaron o avión Walrus xusto cando ía ser lanzado para apoiar o fogo dos canóns. Tres minutos despois, o Exeter sufriu un impacto directo na súa torreta "B", puñendo os seus dous canóns fóra de combate. A metralla varreu a ponte, matando ou ferindo a toda a tripulación que alí se atopaba agás o capitán e dous homes máis. As comunicacións do capitán Bell foron destruídas, ao igual que as comunicacións co posto de mando de popa, e o barco tivo que ser dirixido a través dunha cadea de mensaxeiros o resto da batalla. miniatura|250px|Movemento dos buques durante a batalla Mentres tanto, o Ajax e o Achilles achegáronse aos 12.000 m e comezaron a facerlle fronte ao Graf Spee, causando que tivese que dividir o seu armamento principal ás 06:30, usando os seus canóns de 150 mm contra eles. Ás 06:32 o Exeter lanzou dous torpedos das lanzadeiras de estribor, pero ámbolos dous perdéronse. Ás 06:37 o Ajax enviou o seu avión de observación. Ás 06:38 o Exeter xirou para poder disparar os seus torpedos e recibiu dous impactos directos máis de proxectís de 280 mm. Un impactou na torreta "A" e deixouna fóra de combate, o outro entrou no casco e comezou varios incendios. Nese momento o Exeter estaba seriamente danado, tendo só a torreta "Y" operativa, tiña unha escora de 7° e estaba inundándose. A cambio, un dos proxectís de 200 mm do Exeter penetrou en dúas cubertas, estoupando na área zona de chemineas do Graf Spee e destrozando o seu sistema de procesamento de carburante deixándoo con só 16 horas de combustible, insuficiente para regeresar a casa.
Así, ás 06:38, o Graf Spee estaba condenado; non podía facer as reparacións no sistema de combustible baixo fogo inimigo. Dúas terceiras partes dos seus canóns anti-aéreos foron eliminados, así como unha das súas torretas secundarias. Non había bases navais amigas ao seu alcance, non estaba en condicións de navegar e só podía entrar no porto neutral de Montevideo.
Aproximadamente ás 06:36, o Admiral Graf Spee deixou de navegar cara o leste, quedando detrás o Ajax e o Achilles, e dirixiuse cara o noroeste toward botando fume. Esta manobra colocou ao barco máis ou menos paralelo ao Exeter. Sobre as 06:50, o Exeter estaba fortemente escorado cara estribor, entrándolle auga. Porén, aínda navegaba a toda velocidade e disparou coa súa única torreta operativa. Corenta minutos despois, a auga entrou en contacto co sistema eléctrico dun dos canóns, e a piques estivo de provocar un curto-circuíto nesa torreta estragándoa. O capitán Bell viuse forzado a abandonar o combate. Isto puido ser a oportunidade para acabar co Exeter, pero o fogo combinado do Ajax e o Achilles mantivo a atención de Langsdorf sobre eses barcos.
Ás 06:56, o Ajax e o Achilles viraron a estribor para poder disparar con todas as súas armas, facendo que ás 07:10 o Admiral Graf Spee xirase e crease unha cortina de fume. Ás 07:10, os dous cruceiros lixeiros viraron para reducir o alcance de 13 quilómetros, a pesar de que isto significase que só os seus canóns de proa poderían disparar. Ás 07:16 o Graf Spee virou e dirixiuse cara o gravemente danado Exeter, pero o fogo dos outros dous barcos fixo que ás 07:20 xirase novamente e disparase os seus canósn de 280 mm cara eles, que viraron cara estribor para poder disparar con todos os canóns. O Ajax virou ás 07:24 e disparou os seus torpedos que tiñan un alcance de 7,2 km, facendo que o Graf Spee lle dese as costas tras unha cortina de fume. Ás 07:25 o Ajax foi alcanzado por un proxectil de 280 mm que deixou inutilizada a torreta "X" e atascou a "Y", causando algunhas baixas. Cara as 07:40, o Ajax e o Achilles foron quedando sen recursos e os británicos decidiron cambiar a táctica, movéndose cara o leste tras unha cortina de fume. Harwood decidiu ocultarse do Admiral Graf Spee e intentar atacalo de noite, cando podería atacar con torpedos e aproveitar mellor a súa vantaxe en velocidade e manobrabilidade e minimizar as súas deficiencias en blindaxe. O Ajax recibiu outro impacto de 280 mm que destruíu o mastro e causou algunhas baixas. O Graf Spee continuou cun curso sur-oeste.
A busca
Nese momento a batalla converteuse nunca busca. O capitán Parry, do Achilles, escribiu despois: "A día de hoxe non sei porque o Admiral Graf Spee non se encargou de nós, o Ajax e o Achilles, cando rematou co Exeter". Os cruceiros británico e neozelandés separáronse mantendo unha distancia duns 24 quilómetros do Graf Spee. O Ajax mantívose a babor do barco alemán e o Achilles a estribor e ás 09:15 o Ajax recuperou o seu aavión. Ás 09:46 Harwood avisou ao Cumberland para que os reforzase, e tamén o Almirantado ordenou aos barcos que estivesen dentro dos 4800 km que se dirixisen cara o río da Prata. Ás 10:05 o Achilles sobreestimara a velocidade do Graf Spee e entrou dentro do alcance dos seus canóns. O barco alemán xirou e disparou dúas veces cos seus canóns de proa. O Achilles deu a volta nunha cortina de fume.
Ás 11:03 un barco mercante foi visto nas proximidades do Graf Spee. Despois duns pouco minutos, o Graf Spee chamou ao Ajax por telegrafía sen fíos usando ambos barcos sinais de chamada de antes da guerra, co sinal: "por favor, recollede os botes salvavidas do vapor inglés". O Ajax non respondeu, pero pouco despois o barco británico aproximouse ao SS Shakespeare que tiña os seus botes salvavidas aínda izados e os seus tripulantes a bordo. O Graf Spee disparara un canón e ordenara que se detivese, pero ao non obedecer as ordes de abandonar o barco Langsdorff decidiu continuar o seu camiño, e o Shakespeare tivo unha escapada afortunada. A persecución continuou durante o resto do día, ata que ás 19:15 o Graf Spee virou e disparou contra o Ajax que se ocultou tras unha cortina de fume.
Era evidente que o Graf Spee estaba entrando no estuario do río da Prata. Como no estuario había bancos de area, Harwood ordenou que o Achilles se mantivese á sombra do Graf Spee mentres o Ajax cubriría calquera intento de que se dese a volta a través dunha canle diferente. O sol púxose ás 20:48, marcando a silueta do Graf Spee. O Achilles achegouse novamente dentro do alcance dos seus canóns e os alemáns dispararon, forzando ao Achilles a dar a volta.
O Graf Spee entrou en Montevideo, capital do Uruguai, botando a áncora sobre as 00:10 do 14 de decembro. Este foi un erro político xa que o Uruguai, a pesar da súa neutralidade, beneficiarase significativa da influencia británica durante o seu desenvolvemento, e estaba a favor dos aliados. O proto de Mar del Plata na costa arxentina, a 320 km ao sur de Montevideo, sería unha mellor elección para o Graf Spee.
Ademais, se o Graf Spee abandonase o porto nese momento, o danado Ajax e o Achilles serían os únicos barcos da Commonwealth que atoparían na zona.
Trampa de Montevideo
En Montevideo, a 13ª Convención da Haia entrou en xogo. Baixo o artigo 12, "...os buques de guerra belixerantes non poder permanecer en portos, radas, ou augas territoriais de dita potencia durante máis de 24 horas...", modificado polo artigo 14 "Un buque de guerra belixerante non pode prolongar a súa estancia nun porto neutral máis aló do tempo permitido agás por causa de danos..." Os diplomáticos británicos meteron presión para forzar a saída do Graf Spee. Tamén era relevante o artigo 16 que nunha parte di, "Un buque de guerra belixerante non pode deixar un porto neutral ou rada ata 24 horas despois da saída dun buque mercante con pavillón do seu adversario".
Os alemáns liberaron 61 mariños mercantes británicos que estaban a bordo segundo as súas obrigas. Langsdorff entón pediulle ao goberno uruguaio dúas semanas para facer reparacións. Inicialmente, os diplomáticos británicos no Uruguai, como Eugen Millington-Drake, procuraron que se forzase ao Admiral Graf Spee a abandonar o porto inmediatamente. Despois de consultar con Londres, que era consciente de que non había forzas navais británicas importantes na zona, Millington-Drake continuou demandando abertamente que o Graf Spee marchase. Ao mesmo tempo, os británicos secretamente prepararon aos mercantes británicos e franceses para que saísen de Montevideo en intervalos de 24 horas, para que se puidese aplicar o artigo 16. Isto mantiña ao Graf Spee no porto dándolles máis tempo aos británicos para reunir unha maior forza na zona.
Os alemáns, porén, foron enganados por completo, e agardaban enfrontarse a unha forza moi superior á súa saída do río da Prata. O Graf Spee usara dous terzos da súa munición de 280 mm e só lle quedaban proxectís para aproximadamente 20 minutos de disparos, que non era apenas suficiente para un combate ao saír de Montevideo, e moito menos para o seu regreso a Alemaña.
Mentres ao barco se lle impedía abandonar o porto, o capitán Langsdorff consultou co seu mando en Alemaña. Recibiu ordes que lle permitían algunhas opcións, pero non internarse no Uruguai. Os alemáns temían que os uruguaios fosen persuadidos para unirse á causa aliada. Finalmente, o capitán decidiu afundir o seu barco no estuario do río da Prata o 17 de decembro, para evitar unha perda de vidas innecesaria que non levaría a ningunha vantaxe militar, unha decisión que seica enfureceu a Adolf Hitler. A tripulación do Admiral Graf Spee foi trasladada a Buenos Aires, Arxentina, onde o capitán Langsdorff se suicidou o 19 de decembro. Foi enterrado con honras militares, e varios oficiais británicos estiveron presentes. Moitos dos tripulantes trasladáronse a Montevideo coa axuda da poboación local de orixe alemá e os mortos foron enterrados no "Cementerio del Norte" en Montevideo.
Repercusións
A propaganza nazi informou de que o Admiral Graf Spee afundira un cruceiro pesado e danara gravemente dous cruceiros lixeiros mentres que o barco alemán só estaba lixeiramente danado. O afundimento do Admiral Graf Spee, porén, foi unha gran vergoña e un feito difícil de explicar. A batalla foi unha gran vitoria propagandística para os británicos durante a Guerra de Mentira, e a reputación do Primeiro Lord do Almirantado Winston Churchill mellorou. O Exeter chegou ás Illas Malvinas para unha reparación de emerxencia e posteriormente dirixíuse cara Devonport onde estivo 13 meses.
Os prisioneiros de mercantes collidos polo Admiral Graf Spee que foran transferidos ao barco de apoio Altmark foron liberados por un grupo de abordaxe do destrutor británico HMS Cossack, no Incidente Altmark (o 16 de febreiro de 1940), ocorrido en Jøssingfjord que naquel momento eran augas neutrais norueguesas. Os prisioneiros que non foran transferidos ao Altmark permaneceron a bordo do Graf Spee durante a batalla, e foron liberados á súa chegada a Montevideo.
O 22 de decembro de 1939, ao redor de 1000 mariñeiros do Graf Spee foron levados a Buenos Aires e internados alí; polo menos 92 deles foron transferidos durante 1940 a un campamento de Rosario, algúns foron levados ao Club Hotel de la Ventana na provincia de Buenos Aires e outro grupo a Villa General Belgrano, un pequeno pobo fundado por inmigrantes alemáns en 1932. Algúns deses mariñeiros posteriormente establecéronse alí. Hai moitas historias, pero pouca información fiable, sobre as súas actividades despois da guerra, e algunhas falan de fuxidas ilegais para volver a incorporarse ás forzas armadas alemás, de actividades de espionaxe e de submarinos alemás atracando clandestinamente na Arxentina. Despois da guerra, moitos mariñeiros alemáns establecéronse permanentemente en varios lugares do Uruguai, e algúns regresaron despois de ser repatriados a Alemaña. Ringleiras de cruces sinxelas no "Cementerio del Norte" de Montevideo marcan onde foron enterrados os alemáns mortos. Tres mariñeiros que morreron no Achilles enterráronse no British Cemetery en Montevideo, mentres que os que morreron no Exeter foron lanzados ao mar.
Hermann Maier
Hermann Maier, nado en Altenmarkt im Pongau o 7 de decembro de 1972, é un ex-esquiador austríaco que gañou dúas medallas de ouro olímpicas (4 medallas en total), tres campionatos do mundo (6 medallas en total), 4 xerais da Copa do Mundo (e 10 Copas do Mundo en diferentes disciplinas) e 54 vitorias na Copa do Mundo de Esquí Alpino (cun total de 96 podios). Foi un dos mellores expoñentes do deporte. O martes 13 de outubro de 2009 anunciou a súa retirada definitiva da competición, tras unha lesión no xeonllo dereito producida no mes de marzo e que tivo que ser operada.
Inicios
esquerda|miniatura|211x211px|Maier no "Day of Sports" de [[Viena en 2006.]] Aínda que a Maier inicialmente non lle entusiasmaba o éxito no esquí, ía á escola de esquí Schladming, mais aos seus 15 anos foi enviado á casa porque tiña unha constitución débil debido ao seu crecemento. Unha vez na casa estivo na escola de esquí do seu pai en Flachau. No verán dedicábase a traballar como albanel e no inverno como profesor de esquí.
Participando en carreiras locais ilegais, Maier comezou a destacar como campión rexional en Salzburgo e no Tirol, pero aínda non se gañou un sitio no equipo da Copa do Mundo de esquí de Austria. O seu sobresaliente talento foi recoñecido por primeira vez polos adestradores austríacos en 1996 cando se colocou co duodécimo mellor tempo no slálom xigante da Copa do Mundo en Flachau, aínda que Maier só estaba a abrir a pista e non participaba na competición. Isto foi o principio da súa carreira internacional.
Carreira
Nos Xogos Olímpicos de Nagano (1998) sufriu na proba de descenso unha das caídas máis espectaculares que se lembran cando saíu despedido polo aire cando ía máis de 100 quilómetros por hora voando literalmente unha centena de metros e rompendo finalmente dúas proteccións que non lograron detelo totalmente, parando case 30 metros despois. Estas imaxes deron a volta a todo o mundo e mesmo foi a portada de Sports Illustrated. Foi tan impresionante como a súa expresión de normalidade ao erguerse e abandonar polo seu propio pé a pista con só molestias no xeonllo e o ombreiro e que a pesar das súas lesións gañase nos días seguintes a medalla de ouro no slálom xigante e no super-G. Ese mesmo ano gañou a Copa do Mundo global e a modalidade de Super-G. Nos anos 2000 e 2001 volveu gañar a competición global da Copa do Mundo.
A súa prometedora carreira estivo a piques de truncarse definitivamente tras un accidente de moto en agosto de 2001 no que chocou cun automóbil camiño da casa tras unha sesión de adestramento. Os médicos estiveron a piques de cortarlle unha perna, mais a súa insistencia así como a decisión e fe do cirurxián Arthur Trost (que durante varias horas loitou coa fractura aberta, cos tendóns e os ósos esnaquizados para evitar unha amputación que parecía inevitable) salvaron mediante unha intensiva cirurxía reconstrutiva a perna esquerda do mellor esquiador do momento. Contaba entón con tres Globos de cristal (Xeral da Copa do Mundo), 41 triunfos e 69 podios na Copa do mundo e era dobre Campión Olímpico e Mundial. Maier comezou un longo e duro proceso de rehabilitación que durou 17 meses e que lle fixo perderse as tempadas 2001-2002 e 2002-2003 así como os Xogos Olímpicos de Salt Lake City 2002. Moitos pensaron que a súa carreira rematara e poucos que puidese volver andar con normalidade e moito menos esquiar.
Con todo Maier volveu á Copa do Mundo en xaneiro de 2003 en Adelboden, Suíza, e só dúas semanas despois sorprendeu a todo o mundo do esquí cunha sorprendente vitoria do super-G en Kitzbühel, Austria. En 2004, na súa primeira tempada completa tras o accidente, Maier volveu gañar a competición global da Copa do Mundo por cuarta vez na súa carreira e a súa quinta Copa do Mundo no Super-G, un feito visto como un dos maiores regresos na historia dos deportes. Ese ano, Hermann Maier recibiu o premio Laureus World Sports Award polo regreso do ano.
Como reflexo da súa natureza aparentemente indestructible, foi alcumado Herminator. Despois dos Xogos Olímpicos de Nagano apareceu no programa de Jay Leno, xunto co actor Arnold Schwarzenegger, coñecido no mundo enteiro pola saga Terminator.
En 2004, Maier escribiu unha autobiografía cos seus amigos e o seu axente de publicidade, Knut Okresek. Un libro en lingua alemá titulado Hermann Maier: Dás Rennen Meines Lebens ("Herman Maier: A carreira da miña vida") no que contaba a súa recuperación dende o accidente de motocicleta en 2001. En 2005, VeloPress, adquiriu os dereitos do libro e foi publicado durante os Xogos Olímpicos de 2006 como Hermann Maier: The Race of My Life.
O 30 de novembro de 2008, case tres anos despois do seu último triunfo nunha proba da copa do mundo, logrou sumar en Lake Louise a súa vitoria número 54 (e podio número 95), aumentando ademais a 24 a marca de vitorias en superxigante, disciplina na cal é claramente o mellor de todos os tempos. Converteuse ademais no segundo esquiador alpino de maior idade en gañar unha proba da Copa do Mundo con 35 anos e 358 días, por detrás de Marco Buechel con 36 anos e 45 días.
Brión (homónimos)
O topónimo galego Brión pode referirse a:
A Ribeira, Seixas, As Somozas
A Ribeira é un lugar da parroquia de Seixas no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 contaba cun habitante (1 home).
Arquivo do Museo Provincial de Lugo
O Arquivo do Museo Provincial de Lugo alberga diferentes fondos que ao longo do tempo foron doados ou depositados na institución. Sitúase no propio edificio do Museo, compartindo estancia cunha biblioteca especializada e na actualidade está composto por 27 fondos. Depende directamente da Deputación de Lugo e da Rede Museística Provincial de Lugo. miniatura|239x239px|Arquivo do Museo Provincial de Lugo
O Caimán do río Tea
O Caimán do río Tea, é unha banda de rock bravú fundada en Ponteareas no ano 1991
Traxectoria
Despois duns anos de aprendizaxe saltan á fama coa participación na sección musical do programa da TVG Xabarín Club coa canción "Estou na lavadora". Esta canción tería bastante repercusión, sendo incluída no recompilatorio A cantar con Xabarín editado por BOA en 1994.
Ese mesmo ano ao igual que outros grupos coma Os Rastreros, Os Diplomáticos de Monte-Alto e Os Skornabois reúnense en Chantada, na taberna El caballero de Viana, para asinar o Manifesto de Viana e establecer as bases do movemento bravú. Co tempo tamén participarían no disco recompilatorio Unión Bravú (Edicións do Cumio, 1996) coa canción "Manolo Pescadilla".
En 1995 asinan co selo Sons Galiza, onde coinciden con Yellow Pixoliñas, e lanzan o seu primeiro disco Feito na Casa, producido por Miguel Costas e no que parodian a portada do disco de Bruce Springsteen Born in the U.S.A.
Ese mesmo ano gañan o Certame Galego da Canción e como premio editan o disco Certame Galego da Canción Xuventude 95 (Xunta de Galicia, 1995), composto por cinco cancións. Volven participar no Xabarín Club coa canción "Ven a bailar" e no ano 1998 gravan o seu último traballo, un sinxelo autoeditado con dúas cancións.
Finalmente o Caimán do río Tea desaparece e anos despois, en 2006, apareceu Capitán Furilo, no que se mantén a formación orixinal salvo Xosé Cambra, que foi substituído por Oscar T. Este grupo acabaría tendo un corte musical totalmente diferente.
Arquivo do Museo Provincial de Lugo
Contexto xeográfico e cultural
O arquivo histórico sitúase fisicamente no Museo Provincial de Lugo, un dos catro centros que conforman a Rede Museística Provincial, constituída oficialmente no ano 2006. Esta rede agrupa a catro museos que até o momento dependían da Excma. Deputación Provincial: O Museo Provincial de Lugo, o Museo - Fortaleza de San Paio de Narla, o Museo Provincial do Mar e o Museo Pazo de Tor. A creación da Rede Museística responde á necesidade de mellorar a coordinación dos catro centros e de potenciar o aproveitamento adecuado dos recursos técnicos e humanos do Museo Provincial, permitindo xestionar de forma unitaria o conxunto da Rede para que cada un deles cumpra adecuadamente as súas funcións, presentando ao conxunto da provincia unha ampla e variada oferta cultural. Así, a Rede Museística Provincial, pretende unificar criterios e obxectivos, incentivar a colaboración, optimizar recursos e mellorar a comunicación chegando a todo tipo de usuarios.
Edificio
O continuo incremento de fondos museísticos xera un problema de espazo, que obriga a trasladar ao Museo dende o Pazo de San Marcos ao antigo convento de San Francisco. Deste edificio, declarado Tesouro Artístico Nacional en 1931, conserváronse tres dependencias (cociña, claustro e refectorio) que, unidas á creación de amplas salas expositivas, permiten realizar o traslado do Museo Provincial en 1957. Tras deixar sen efecto unha convocatoria de 1949 para a reforma do antigo cenobio, a Corporación Provincial acorda aprobar en 1950 un proxecto presentado polo defunto D. Miguel Durán Loriga, encargándolle a Manuel Gómez Román a tarefa de ultimar devandito proxecto. Gómez Román, aínda sendo enormemente respectuoso co traballo do seu colega, presentará unha reforma radical na concepción das fachadas que será aprobada pola Corporación Provincial en xaneiro de 1951. Ademais dos cambios na organización de salas, dos que o máis significativo foi o realizado entre 1986 e 1991 aproveitando a necesidade de acondicionamento do edificio, dende a súa inauguración até a actualidade o Museo ampliarase até en dúas ocasións, a primeira en 1963 baixo proxecto de Gómez Román e a segunda en 1997, cunha ambiciosa ampliación arquitectónica debida ao considerable aumento de fondos, realizada por Antonio González Trigo. O Arquivo forma parte deste edificio e comparte estancia coa Biblioteca especializada. No ano 2015, paralelo á súa organización, levouse a cabo o seu traslado a un espazo contiguo onde as condicións de conservación eran máis favorables para a documentación.
Fondos documentais
Boa parte dos fondos corresponden a doazóns e depósitos realizados ao Museo Provincial. A gran maioría deles son arquivos privados, destacando os familiares e os persoais. Representamos a continuación o Cadro de clasificación presentado polo arquiveiro Ángel Arcay Barral nas Jornadas Arquivando organizadas pola Fundación Sierra-Pambley:
O Arquivo abre de luns a venres en horario de 09:00 a 14:30. Os seus fondos poden ser consultados a través do arquivo dixital que se atopa aloxado na web da Rede Museística Provincial.
Trancho
O trancho,    trancha    ou espadín,    Sprattus sprattus (Linnaeus 1758), é un peixe mariño da familia dos clupeidos, da orde dos clupeiformes.
Características
Trátase dun clupeido pequeno moi similar á sardiña, pero máis pequeno e comprimido; alcanza tamaños medios duns 12 cm (máximo de 16 cm).
O opérculo é liso, sen estrías.
As escamas son agudas entre as aletas ventrais e a anal, coas puntas ergueitas e dirixidas cara a atrás, de xeito que forman unha quilla de escudetes na zona ventral.
A boca é relativamente grande (chega posteriormente ata o nivel do primeiro terzo do ollo), e co maxilar inferior que supera lixeiramente ao superior. Non ten dentes, o ben estes son pequenos e pouco numerosos, situados en ambos os maxilares, na lingua e nos ósos palatinos (nunca no vómer).
A coloración é azulada na rexión ventral e prateada nos flancos e no ventre.
Hábitat e bioloxía
Distribúese pola costa europea do Atlántico entre os 66º N e os 30º N, desde Escandinavia e o golfo de Botnia ata o estreito de Xibraltar, entrando no Mediterráneo, chegando ata o mar Negro. Existen grandes poboacións nos fiordes, nas costas de Dinamarca e no mar Báltico.
Reprodúcese desde xaneiro a xullo, en fondos de entre 10 e 20 m, e as femias producen de 6 000 a 14 000 ovos, peláxicos, que eclosionan ao cabo duns 7 días. As larvas cando nacen miden de 3 a 4 mm, e son moi semellantes ás do arenque. Cando teñen un ano miden uns 10 cm.
Aliméntase de zooplancto, en particular de copépodos, e eles mesmos forman parte da dieta de numerosos especies de peixes depredadores. Teñen unha lonxevidade de 5 a 6 anos.
Importancia pesqueira e comercial
Nas zonas máis nórdicas péscanse con artes de arrastre, e as capturas flutúan considerablemente de ano en ano pero, como na súa maior parte están formadas por peixes dun a dous anos. Unha estación reprodutora pobre reflíctese rapidamente na produción pesqueira. Emprégase na industria conserveira, afumado e enlatado en aceite, comercializándose cos equívocos nomes de "sardiñas norueguesas", "anchoas" e, afumado, co de "Kielersprot", ao que son moi afeccionadas as xentes do norte. Cando as capturas son abundantes, grandes cantidades procésanse para fabricar aceite e fariña de peixe. As capturas europeas anuais oscilan entre as 200 000 e as case 400 000 toneladas.
Presenza en Galicia
A primeira cita do trancho nas nosas augas foi a de Cornide, en 1788, denominando á especie como Clupea alosa. Xa no século XX, de Buen rexístraa en Vigo en 1927, como Clupea sprattus, e en 1935, como Sprattella sprattus. Lozano y Rey cítaa en 1947 en Pontevedra e Vigo, como Clupea sprattus; e con este mesmo nome a anotan Navarro nas Cíes, Anadón (1950) e Oliver (1950) e Arté (1956), entre outros. Xa como Sprattus sprattus rexístrana López Veiga (1976), López-Jamar (1977), Álvarez et al. (1983), Fariña et al,, en 1983, en fondos da plataforma continental de menos de 200 m, desde a desembocadura do Miño ata Fisterra e, en 1984, Ferreiro e Labarta rexistran a súa desova na ría de Vigo.
Literatura medieval
miniatura|230px|Manuscrito do Liber Divinorum Operum de [[Hildegard von Bingen (s. XIII).]] Literatura medieval é un termo empregado para referirse a todos aqueles traballos escritos principalmente en Europa durante a Idade Media, isto é, durante os aproximadamente mil anos transcorridos desde a caída do Imperio Romano de Occidente até os inicios do Renacemento a finais do século XV. A literatura deste tempo estaba formada basicamente de escritos relixiosos e traballos segrares. Igual que na literatura moderna, é un tema de estudo amplo e complexo, que abrangue desde os escritos máis sagrados até os máis profanos. Por mor da grande amplitude espacial e temporal deste período é difícil falar da literatura medieval en termos xerais sen caer en simplificacións. Por esta razón, é máis axeitado caracterizar as obras literarias polo seu lugar de orixe, a súa lingua ou o seu xénero.
Anonimato
miniatura|esquerda|170px|O [[Codex Calixtinus está atribuído a numerosos autores.]] Unha gran cantidade de obras pertencentes á literatura medieval son anónimas. Isto non se debe unicamente á falta de documentos deste período, senón tamén a que o papel que xogaban os autores naquela época difire considerabelmente da interpretación romántica do termo na actualidade. Os autores medievais estaban sometidos con frecuencia aos escritores clásicos e aos Pais da Igrexacatólica, e tendían a re-escribir historias, que tiñan ouvido ou lido, máis que a crear historias novas. E incluso cando creaban unha nova historia, non adoita quedar claro quen era o autor, xa que atribuían certas ideas a outros libros doutros autores. Isto fai que o nome dos autores individuais sexa pouco ou nada importante, e por iso os grandes traballos da época nunca son atribuídos a unha persoa en concreto.
Literatura relixiosa
miniatura|dereita|180px|A [[Summa Theologiae de San Tomé de Aquino.]] Os traballos relacionados coa teoloxía foron o tipo de literatura dominante ao longo da Idade Media; o clero católico era o centro intelectual da sociedade nesta época, razón pola que a súa produción literaria foi, con diferenza, a máis produtiva.
Numerosos himnos desta época sobreviviron o paso do tempo, tanto litúrxicos como paralitúrxicos. A liturxia en si non estaba establecida e numerosos misais competían e alegaban concepcións individuais da misa. Certos estudosos relixiosos como Anselmo de Canterbury, San Tomé de Aquino e Pierre Abélard escribiron longos tratados sobre teoloxía e filosofía, tratando de reconciliar as ensinanzas dos autores gregos e pagáns romanos coas doutrinas da Igrexa católica. As haxiografías -ou as vidas dos Santos- tamén se escribiron principalmente durante este período, a modo de estímulo para o devoto e de advertencia para o resto.
A Lenda Dourada de Santiago de la Vorágine alcanzou tal popularidade que, no seu tempo seguramente se leu máis que a Biblia. San Francisco de Asís foi outro prolífico poeta e os seguidores da súa orde, os franciscanos, acostumaban escribir poemas como unha expresión da súa piedade. As obras Dies Irae (Día da Ira) e Stabat Mater (Estaba a Mai) son probabelmente dous dos mellores poemas latinos en materia de relixión. A poesía goliárdica (estrofas de catro liñas de versos satíricos) foi unha forma de arte utilizada por algúns cregos para expresaren o seu desacordo nalgún tema. O único escrito relixioso amplamente estendido e non escrito por cregos foron os xogos misteriosos: perdendo co tempo promulgacións simples do tableaux dunha escena bíblica soa, cada auto relixioso converteuse na expresión do seu pobo dos acontecementos cruciais na Biblia. O texto destas obras teatrais normalmente controlábano as confrarías locais, e os autos relixiosos eran levados a cabo regularmente en días festivos determinados, con frecuencia durando todo o día e parte da noite.
Durante a Idade Media, a poboación xudía residente en Europa tamén produciu un certo número de escritores destacados. Maimónides, nado en Córdoba, e Rashi, nado en Troyes, son dous dos máis coñecidos e que máis influencia tiveron entre os autores xudeus.
Literatura profana
O tema do amor cortés cobrou importancia no século XI, especialmente nas linguas romances, principalmente o francés, o español, o provenzal, o galego e o catalán, e nas linguas gregas, onde os cantantes ambulantes — os trobadores — gañaban a vida coas súas cancións. Os escritos dos trobadores acostuman ir asociados ao amor non correspondido, pero non sempre é así, como se pode ver na Alborada. En Alemaña, os Minnesänger continuaron a tradición dos trobadores.
miniatura|200px|O [[pergamiño Vindel posúe letra e música das cantigas de Martín Codax.]] Ademais dos poemas épicos típicos da tradición alemá, como o Beowulf oo o Cantar dos nibelungos, outros poemas épicos incluídos dentro dos cantares de xesta como o Cantar de Roldán e o Digenis Acritas, que tratan sobre a Materia de Francia e as cancións acríticas respectivamente, e os amoríos corteses á maneira da cortesía romance, que tratan sobre a Materia de Bretaña e a Materia de Roma, lograron alcanzar unha gran popularidade. O romance cortés non se distingue unicamente dos cantares de xesta polos temas tratados, senón tamén pola súa énfase no amor e no código de honor da cabalaría, en lugar de se centrar en accións de guerra.
Tamén se poden encontrar neste período poesías políticas, especialmente a finais da Idade Media, escritas tanto por cregos como por escritores laicos, que utilizaban a forma do goliárdico. A literatura de viaxe tamén foi moi popular nesta época, co obxectivo de entreteren a sociedade con historias de fabulosas terras máis alá das fronteiras que a maioría das persoas nunca cruzaran. Cabe salientar a importancia das peregrinacións nesta época, especialmente a Santiago de Compostela, fonte de fábulas e historias influídas pola prominencia dos Contos de Canterbury de Geoffrey Chaucer.
Literatura escrita por mulleres
miniatura|Miniatura da obra [[A cidade das mulleres de Cristina de Pizán.]] A pesar de non estaren as mulleres medievais en igualdade de condicións cos homes (pois incluso abundaban os folletos misóxinos, aínda que moitas seitas -como os cátaros- ofrecían dereitos e un status maior á muller), algunhas mulleres foron quen de utilizar a súa habilidade coa palabra escrita para gañaren sona. A escritura relixiosa foi a opción máis doada para elas — as mulleres que eran posteriormente canonizadas como santas adoitaban ter publicado as súas reflexións, as súas revelacións e as súas oracións. A maior parte dos coñecementos actuais sobre as mulleres na Idade Media conseguíronse a través dos traballos realizados por monxas como Clara de Asís, Bríxida de Suecia e Catarina de Siena.
Porén, as perspectivas relixiosas das mulleres foron frecuentemente cualificadas de pouco ortodoxas polo poder establecido, e as experiencias místicas de autoras como Xuliana de Norwich e Hildegard de Bingen dannos unha visión dunha das experiencias medievais menos confortábeis para as institucións que gobernaron Europa nesa época. As mulleres tamén escribiron algúns textos influentes entre os escritos laicos — as reflexións no amor cortés e na sociedade por Marie de France e Christine de Pizan seguen sendo estudadas polos seus avanzados puntos de vista da sociedade medieval.
Literatura salientábel deste período
miniatura|200px|Manuscrito do [[Cantar dos nibelungos (v. 1220).]] miniatura|As [[Cantigas de Santa María veñen acompañadas da partitura]] miniatura|dereita|180px|Os cabalos con cabeza de león, [[Apocalipse de Saint-Sever.]]
Cromosoma artificial humano
Os cromosomas artificiais humanos (CAH ou máis coñecidos polas siglas inglesas HAC) son vectores de transferencia para grandes fragmentos de ADN. Están en desenvolvemento desde a década de 1990, tras o éxito dos cromosomas artificiais de lévedo YAC e, máis recentemente, de bacterias BAC e os PAC derivados do plásmido P1. Os YAC e PAC utilízanse para clonar grandes loci genómicos incluídas as rexiós reguladoras, e téñense utilizado moito para xerar mapas físicos do xenoma humano, identificar xenes de enfermidades por clonación posicional, e para xerar ratos transxénicos para estudos de expresión xénica.
Funcións dos cromosomas artificiais humanos
400px|miniatura|dereita|Representación da transferencia mediada por microcélulas dun cromosoma humano a unha célula de rato. Os HAC son vectores de transferencia de xenes que se comportan e se constrúen como os cromosomas humanos normais. Poden replicarse, segregan de maneira estable e usan os compoñentes funcionais da célula humana, evitando así os problemas de integración no xenoma do hóspede; por tanto, poden introducirse noutras células humanas sen problema. Son moi útiles para estudar a expresión e entender a función dos cromosomas, xa que ofrecen a posibilidade de expresar grandes fragmentos de ADN humano noutros modelos animais.
A combinación de fragmentos de cromosomas ou os cromosomas artificiais humanos por transferencia mediada por microcélulas facilitou o mapeo de xenes humanos e diversos estudos xenéticos. A recente aparición da enxeñaría de tecidos nai baseada en células abriu novas vías para as terapias xénicas e celulares. Agora a tarefa en marcha é o desenvolvemento de vectores seguros e eficaces que poidan introducir xenes terapéuticos en células troncais ou nais e manter a expresión reguladora específica a longo prazo destes xenes. Aínda que segue sendo necesario mellorar a eficiencia da transferencia, os HACs posúen varias características que se requiren para un bo vector de terapia xénica, incluído o seu mantemento episomal estable na célula e a capacidade de inserción de xenes de gran tamaño. Ademais, os HACs tamén poden conter loci xenómicos con elementos reguladores, que permiten a expresión de transxenes nun ambiente xenético semellante ao do cromosoma natural.
Septicemia
A septicemia ou sepse é unha síndrome de anormalidades fisiolóxicas, patolóxicas e bioquímicas potencialmente mortal asociadas a unha infección. Estas anormalidades son secundarias a unha resposta inmunitaria desbalanceada fronte á infección, que termina danando os tecidos e órganos propios e conducindo a unha disfunción multiorgánica. A síndrome de resposta inflamatoria sistémica asóciase coa sepse, pero non é causa absoluta desta, xa que a sepse involucra a activación tanto de respostas proinflamatorias como antiinflamatorias.
Cromosoma artificial humano
Construción dos cromosomas artificiais humanos
Á hora de crear os HAC, o traballo céntrase na determinación dos requisitos para a súa formación. O máis importante na definición das secuencias dos HAC, é a función do centrómero e a identificación funcional do cinetocoro. O principal elemento funcional do centrómero humano definiuse como α satélite ou ADN alfoide. Tamén se determinou o tamaño mínimo da matriz alfoide compatible cun centrómero funcional.
Septicemia
Infección
Chámase infección a todo proceso patolóxico secundario á invasión por microorganismos patóxenos ou potencialmente patóxenos dun tecido, líquido ou cavidade anatómica que en condicións normais deben permanecer estériles. Porén, está definición non é perfecta, xa que, por exemplo, o colon non é estéril e unha infección por Clostridium difficile pódese xerarse alí. As manifestacións da infección por este xerme non se relacionan coa invasión, senón coa exotoxina que produce.