cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ansprando
Ansprando, nado sobre o 657, foi un rei longobardo de Italia.
Traxectoria
Duque de Asti, foi anteriormente titor do xove rei Liutperto en 700 e logo en 701, antes de se exiliar onda o duque de Baviera Teutperto tras o derrocamento do rei en 702. En 712, deu vencido ao rei Ariperto II, que anteriormente fixera asasinar a súa muller e os seus fillos. Rei en marzo de 712, morre en xuño do mesmo ano designando como sucesor ao único fillo que lle quedaba, Liutprando.
Maria Velho da Costa
Biografía
Maria Vello da Costa naceu o 26 de xuño de 1938 en Lisboa, filla natural lexitimada polo conseguinte casamento de seus pais, Afonso Jaime de Bivar Moreira de Brito Vello da Costa e a súa segunda muller Julieta Vaz Monteiro da Asunción.
Licenciouse en Filoloxía Xermánica pola Facultade de Letras da Universidade de Lisboa, foi profesora no ensino secundario de portugués e inglés, e máis tarde funcionaria do Instituto Nacional de Investigação Industrial. Foi presidenta da Associação Portuguesa de Escritores. Ten o Curso de Grupo-Análise da Sociedade Portuguesa de Neurologia e Psiquiatria. Foi membro da Dirección e Presidenta da Associação Portuguesa de Escritores, de 1973 a 1978. Foi leitora do Departamento de Portugués e Brasileiro do King's College - Universidade de Londres, entre 1980 e 1987.
Ten exercido no Estado Portugués funcións de carácter cultural: foi Adxunta do Secretario de Estado da Cultura en 1979 e Agregada Cultural en Cabo Verde de 1988 a 1990. Desempeñou tamén funcións na Comissão Nacional para as Comemorações dos Descobrimentos Portugueses e traballou no Instituto Camões.
Tivo, desde 1975, colaboración regular en argumentos cinematográficos, sobre todo en películas de João César Monteiro, Margarida Gil e Alberto Seixas Santos: Paixão (2012), Veredas (1978) Silvestre (1981) etc.
Consagrada, xa en 1969, coa novela Maina Mendes, tornouse máis coñecida despois da polémica en torno ás Novas Cartas Portuguesas (1972), obra en que se manifesta unha aberta oposición aos valores femininos tradicionais. Esta publicación claramente antifascista e altamente provocadora para o réxime, levou as súas tres autoras ante un tribunal (proceso con grande impacto internacional ), tendo o 25 de Abril interrompido as sancións a que estaban suxeitas as denominadas Tres Marias: Maria Velho da Costa, Maria Teresa Horta e Maria Isabel Barreno.
Ás teses de reivindicación feminina xa enunciadas en Novas Cartas Portuguesas, engádese na súa obra un inconformismo e experimentalismo canto aos modelos narrativos. Inconformismo ese que se pode verificar tamén na súa obra de ensaio.
A súa obra está traducida a varias linguas.
Cosou co economista Adérito Sedas Nunes.
Ligazóns externas
Entrevista en Público en 2013
FA Cup
A Football Association Challenge Cup, mellor coñecida como a FA Cup, é unha competición anual de fútbol inglés de eliminación directa, organizada pola Football Association. Dende 2015 coñécese como The Emirates FA Cup por motivos de patrocinio.
Historia
A primeira vez que se disputou a FA Cup foi en 1871. É a competición futbolística máis antiga do mundo. Desde 1916 até 1919 a competición suspéndese por mor da primeira guerra mundial. Entre 1940 e 1945 a segunda guerra mundial obriga a suspender a competición de novo.
Sistema de competición
O sistema de competición é o de eliminatorias directas a un partido, dentro dun cadro xeral de competición no que participan todos os clubs. En caso de empate, xógase un partido adicional en campo do equipo que sexa visitante no primeiro encontro. Outra igualdade en goles implica que o paso á seguinte rolda é para o equipo que marque máis goles de visitante. Se a paridade persiste hai lanzamentos de penaltis. O campión da FA Cup consegue un posto na seguinte edición da UEFA Europa League.
Resultados
Todos os equipos son ingleses, agás os indicados con (escoceses) ou  (galeses).
Pílula anticonceptiva
miniatura|300px|dereita|Pílula anticonceptiva. Os contraceptivos orais, máis coñecidos como pílulas anticonceptivas ou, sinxelamente, a pílula, é un método contraceptivo feminino que consta dunha pastilla que contén hormonas sexuais femininas, unha combinación de estróxenos (estradiol) e proxestáxeno (proxesterona). Cando se toman por vía oral diariamente, estas pílulas inhiben a fertilidade feminina. A súa eficacia depende dos estudos realizados, e pode oscilar entre o 0,3 e 8 embarazos/muller/ano.
As pílulas foron inicialmente aprobadas para uso anticonceptivo nos Estados Unidos en 1960, e son unha forma moi popular de control da natalidade. Son usadas no presente por máis de 100 millóns de mulleres en todo o mundo e case 12 millóns de mulleres só nos Estados Unidos. O seu uso varía enormemente segundo o país, a idade, a escolaridade e o estado civil. Un terzo das mulleres entre 16-49 anos no Reino Unido utilizan a pílula que só contén o proxestáxeno ou a pílula combinada.
As dúas formas de pílula están na Lista de Medicamentos Esenciais da Organización Mundial da Saúde, os medicamentos máis importantes, necesarios nun sistema básico de saúde. A pílula foi un catalizador para a revolución sexual. Os historiadores acreditan a pílula como o contraceptivo máis importante na transferencia de poder sobre os dereitos reproductivos dos homens para as mulleres.
As pílulas anticonceptivas non protexen contra as doenzas de transmisión sexual como o VIH (SIDA), Chlamydia, herpes xenital, gonorrea, hepatite B ou sífilis). Se se desexa unha protección contra as infeccións de transmisión sexual é preciso empregar o preservativo ou o preservativo feminino.
Bóvidos
A dos bóvidos (Bovidae) é unha familia de mamíferos artiodáctilos ruminantes que comprende, segundo os autores, entre oito e dez subfamilias (algúns chegan a admitir até a ducia), entre as que destacan a dos bovinos (Bovinae), que inclúe bois, bisontes e búfalos; a dos caprinos (Caprinae), que agrupa a cabras, ovellas e rebezos, e a dos antilopinos (Antilopinae), ou antílopes verdadeiros, que comprende as numerosas especies de gacelas e outros antílopes.
Os seus hábitats naturais son moi variados, estendéndose desde o Ártico até o trópico de Cáncer, habitando sobre todo en rexións de praderías e sabanas, no vello mundo (Eurasia e África) e en Norteamérica.
A domesticación dalgúns bóvidos comezou no neolítico, coas ovellas, en Mesopotamia, hai 10.000 anos.
Características
miniatura|[[Impala (Aepyceros melampus).]] miniatura|[[Alcelafo (Alcelaphus buselaphus).]] miniatura|[[Gacela|Gacela dorcas (Gazella dorcas).]] miniatura|[[Hippotragus niger.]] miniatura|[[Bisonte americano (Bison bison).]] miniatura|[[Vaca rubia galega (femia de Bos taurus).]] miniatura|[[Saola (Pseudoryx nghetinhensis).]] miniatura|[[Cebú (boi)|Cebú (Bos indicus).]] miniatura|[[Syncerus caffer|Búfalo africano, ou búfalo cafre (Syncerus caffer).]] miniatura|[[Pucú (Kobus vardonii), macho.]] miniatura|[[Dic-dic de Kirk (Madoqua kirkii), femia.]]miniatura|[[Cabra montesa (Capra pyrenaica).]] miniatura|[[Muflón (Ovis musimon).]]
Todos eles teñen como característica en común unha alimentación estritamente herbívora (excepto a maioría dos duiqueros, que son omnívoros.)
Tanto as femias como os machos presentan unhas protuberancias na fronte (cornos). Os cornos non están ramificados, e normalmente son curvos ou retortos. A súa estrutura é ósea, e están recubertos por unha funda córnea que nunca muda.
En xeral, as súas especies habitan en climas temperados e tropicais.
Os bóvidos máis grandes poden chegar a pesar cerca dunha tonelada e ter unha altura na cruz de 2 m (bois, búfalos, bisontes). Por outra parte, os máis pequenos poden pesar tan só 3 kg e non ser máis grandes que un gato doméstico (dic-dics).
Algúns deles son macizos, pesados e musculosos (como o touro), mentres que outros poden ser áxiles, con patas finas e longas (como as gacelas).
A maioría dos membros desta familia congréganse en grupos grandes con estruturas sociais moi complexas, pero existen casos nos que o seu comportamento non é gregario.
Os bóvidos ocupan unha ampla área de dispersión, incluíndo zonas de climas e hábitats diferentes, podendo vivir en desertos, na tundra e en bosques tropicais.
Tal e como se mencionou son ruminantes, tendo o seu estómago policompartimentado; na etapa adulta teñen catro compartimentos gástricos ou estómagos (rume ou panza, retículo ou barrete, libro ou omaso e calleiro ou abomaso —que é o verdadeiro estómago, o que segrega o suco gástrico—).
As diferentes funcións de cada compartimento abarcan todo o proceso de dixestión dos vexetais inxeridos, que poden ser forraxe (pasto) ou produtos agrícolas (palla, feo, alfalfa etc.) no caso de seren animais domésticos.
Nas etapas infantís, os bóvidos só teñen desenvolvido o abomaso, e aliméntanse unicamente de leite materno; nese momento non se consideran ruminantes. Aproximadamente aos tres meses de idade, segundo a especie, xa adoitan ter en funcionamento as catro cavidades estomacais, polo que poden xa considerarse ruminantes.
Clasificación
A familia foi definida en 1821 polo zoólogo británico John Edward Gray (1800-1875), na súa obra "On the natural arrangement of Vertebrose Animals".
Taxonomía
Tradicionalmente considerábase que a familia comprendía as dez subfamilias seguintes:
Familia Bovidae
Autores como Cabrera separan os xéneros Rupicapra (rebezos) e afíns da subfamilia dos Caprinae e forman con eles a dos Rupicaprinae. Porén, a maioría dos autores reducen actualmente o número de subfamilias a oito:
O último bóvido
A última especie de bóvido descubriuse en data tan recente como 1992, na Reserva Natural de Vu Quang, nas selvas do norte de Vietnam, preto da fronteira con Laos. Este raro animal, coñecido polos lugareños como sao la (e na bibliografía internacional como saola ou boi de Vu Quang), foi clasificado como Pseudoryx nghetinhensis, e adscrito á liñaxe dos xéneros Bos e Bison (tribo dos bovininos). Ante o perigo de que desaparecese esta especie, (e outra, descuberta na mesma selva, e no mesmo ano, pero pertencente á familia dos cérvidos e clasificada como Megamuntiacus vuquangenisis), as autoridades do país ampliaron considerabelmente a reserva, limitando ademais a explotación forestal. Na reunión do CITES de novembro de 1994, en Fort Lauderdale, Florida, Estados Unidos acordouse incluír ambas as especies no "anexo I" deste convenio internacional, o que implica a prohibición total do seu comercio.
Evolución e filoxenia
A familia dos bóvidos coñécese grazas a fósiles do mioceno temperán, hai ao redor de 20 millóns de anos (MA). Os primeiros bóvidos indiscutíbeis foron os Eotragus, que viviron hai 18 MA en Europa, África e Paquistán. Eran animais pequenos, algo parecidos ás gacelas, e vivían probabelmente en ambientes forestais.
Os bóvidos diversificáronse rapidamente no mioceno tardío, nun período no que a Terra sufriu un quecemento que levou a unha gran mestura das faunas de África, Eurasia e Norteamérica. Esta radiación miocena tardía, que ampliou notabelmente o número de especies, debeuse en parte a que moitos bóvidos se adaptaron a hábitats máis abertos, como as praderías (no mioceno había ao redor de 78 xéneros, en comparación cos 50 actuais). O seu desenvolvemento tivo lugar no vello mundo, onde aínda son numerosos, especialmente en África.
Nos primeiros tempos da súa historia evolutiva, os bóvidos dividíronse en dous clados principais, Boodontia (de dentes de boi) e Aegodontia (de dentes de cabra). Esta temperá división entre Boodontia (de orixe euroasiática) e Aegodontia (de orixe africana) atribúesa á división entre estas masas de terra continental. Cando estes continentes se uniron posteriormente, a barreira que os illaba desapareceu, e ambos os grupos se expandiron os uns cara aos terriotorios dos outros.
No mioceno medio os bóvidos xa estaban presentes no conxunto do vello mundo, e unhas poucas especies chegaron no plistoceno a Norteamérica a través do estreito de Bering.
Muxía
Muxía é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Fisterra. Segundo o IGE a súa poboación no 2014 era de 5.068 habitantes (5.424 no 2010, 5.746 no 2006, 5.823 no 2005, 5.899 no 2004, 6.029 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Poboación
miniatura|esquerda|150px|Casa consistorial.
Bóvidos
Evolución e filoxenia
Un posíbel cladograma represéntase a continuación:
Muxía
Patrimonio cultural de Muxía
O concello de Muxía ten un importante patrimonio cultural no que podemos sinalar como predominante o patrimonio relixioso de época románica coas igrexas de San Cristovo de Nemiña, San Xiao de Moraime, Santa Leocadia de Frixe, Santa María de Morquintán, Santa María (esta última de estilo románico de transición) e San Martiño de Ozón (posteriormente transformada) entre outras. Ademais o concello tamén conta con dous mosteiros, o mosteiro de Moraime e o mosteiro de Santa María de Ozón.
Bóvidos
En Galicia e en Europa
Na Península Ibérica, ademais das tres especies domésticas, vacas, cabras e ovellas, habitan outras tres dos xéneros Capra, Ovis e Rupicapra.
Muxía
Patrimonio cultural de Muxía
Mais de entre todos os edificios relixiosos muxiáns o máis coñecido é o santuario da Virxe da Barca por ser punto de peregrinación desde o século XI ou XII, peregrinación que co paso do tempo deu lugar á actual Romaría da Barca que combina celebracións relixiosas e pagás na vila durante os mesmos días.
Lugares de Muxía
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Muxía vexa: Lugares de Muxía.
Bóvidos
En Galicia e en Europa
Os bóvidos salvaxes da nosa terra estiveron suxeitos a repoboacións e reintroducións. O rebezo galego (Rupicapra pyrenaica parva), que en tempos pasados fora moi común nas serras orientais lindantes con Asturias e León, estivo a piques da extinción pero, na actualidade, está recolonizando estes hábitats a causa das medidas para a protercción da especie e, sobre todo, da súa reintrodución na montaña leonesa. A cabra montesa autóctona, Capra pyrenaica lusitanica, que vivira nas serras orientais e sudorientais, extinguiuse a mediados do século XIX). Na actualidade inténtanse repoboar estas zonas con individuos da subespecie C. p. victoriae.
O caso do muflón
O carneiro bravo ou muflón (Ovis musimon = Ovis aries musimon) extinguiuse hai milenios do continente europeo debido á caza excesiva e aos cambios climáticos, e quedou relegado ás illas de Córsega, Sardeña e Chipre, e foi reintroducido nesta última illa durante o neolítico.
En séculos posteriores volveu ao continente da man do home, adaptándose perfectamente e sendo hoxe en día unha especie en expansión, sobre todo nas zonas montañosas, de xeito que hoxe xa non está en perigo de extinción (aínda que o seu status é, segundo a UICN, de VU (vulnerábel), e é obxecto en moitos lugares de actividade cinexética.
Nos anos 1930 lográronse introducir de contrabando algúns exemplares no continente, en Italia, exemplares que foron liberados en primeiro lugar en zonas protexidas e, despois, en territorios libres, estando hoxe moi estendidos nos Apeninos e nos seus contrafortes. Tamén existen importantes poboacións en Alemaña e na República Checa.
Na península italiana o muflón é unha especie xestionada, pero soamente na selección dos espécimes (como a maioría dos ungulados silvestres, agás o xabaril). Só en Sardeña, onde viven máis de 2.000 exemplares, aínda hoxe é unha especie protexida en risco de extinción pola caza furtiva e a competencia dos rabaños de ovellas.miniatura|[[Rupicapra|Rebezo (Rupicapra pyrenaica).]]En tempos recentes introduciuse tamén na península Ibérica, nas illas Canarias, nos Estados Unidos (incluído Hawai) e en numerosos coutos de caza de todo o mundo, mesmo en lugares tan afastados de Europa como Chile ou Arxentina. O muflón está distribuído en España nos Portos de Tortosa-Beceite, entre Tarragona, Teruel e Castellón, en Tenerife (Parque Nacional dos Canellóns do Teide), na serra de Cazorla (provincia de Xaén) e de Alcaraz (provincia de Albacete), na reserva de caza da Moa de Cortes (Valencia), na serra do Cid (Alacant), nas serranías de Cuenca e de Ronda (esta, na provincia de Málaga), no Parque Natural dos Alcornocales (Cádiz), no Pireneo catalán, na reserva de caza do Alt Pirineu (Lleida), nos montes do Invernadeiro (Ourense) e no Parque Natural da Serra da Moa e cabo Tiñoso, en Cartaxena (Rexión de Murcia).
1386
Outros
Historia ano a ano
Ramon Casanellas
Ramon Casanellas Lluch, nado en Barcelona en 1897 e finado no Bruc, Anoia, en 1933, foi un político e sindicalista catalán.
Traxectoria
Afiliado desde moi novo á Confederación Nacional do Traballo, tivo un papel moi activo nas folgas revolucionarias do 1918, polas que tivo que exiliarse para evitar represalias do Estado. Máis tarde volveu a Barcelona no 1919. Xunto con Pedro Mateu e Luis Nicolau participou no atentado contra o Presidente do Goberno Eduardo Dato e Iradier o 8 de marzo do 1921, disparándolle máis de 20 tiros desde unha motocicleta con sidecar, causándolle a morte. O atentado foi preparado coma resposta do sindicalismo barcelonés á dura represión e terrorismo branco, coñecidos como pistoleirismo, exercidos polo gobernador civil de Barcelona Martínez Anido e a patronal catalá, contra o movemento obreiro.
Aínda que os seus compañeiros foron detidos, el conseguiu fuxir e refuxiarse na URSS, desde onde escribiu unha carta exculpatoria dos seus compañeiros. Ficando na URSS, foi recrutado coma axente bolxevique e mandado a América latina para axudar na organización de movementos comunistas.
No 1931 volveu a España para reorganizar o Partido Comunista de Cataluña e máis o Partido Comunista de España, prohibido naquel intre, polo que o dirixiu desde o estranxeiro, a pesar de que fora expulsado e despois readmitido.
O 28 de xuño do 1931 foi presentado coma cabeza da candidatura do Partido Comunista de Cataluña por Barcelona, colleitando un pobre resultado. No 1932 volveu a España para participar no congreso do PCE en Sevilla, co gallo do cal se rexistraron fortes presións para que non fose obrigado a cumprir a condena imposta polo asasinato de Dato. Estas presións lograron o seu froito e Casanellas puido pasearse ceibe pola cidade.
José Juan Figueiras
José Juan Figueiras García, nado en Vigo o 25 de xaneiro de 1979, é un futbolista galego que xoga de porteiro no Athletic Torrellano, da Terceira División RFEF.
Traxectoria
Comezou a xogar ao fútbol en varios equipos vigueses como o Rápido de Bouzas, o Areosa e o Valadares. Aos 18 anos, cando aínda era coñecido como Josiño e tras xogar dúas tempadas como xuvenil no Colegio Hogar San Roque, a segunda delas na División de Honra, foi fichado polo Real Valladolid para o seu filial, o Valladolid B. Con todo, no equipo de Segunda B que adestraba o tamén vigués Antonio Gómez só disputou un partido, na xornada 37 fronte ao Real Zaragoza B.
Na tempada 1999/00 volveu a Galicia para incorporarse ao CD Ourense. Nas súa primeira tempada en Ourense xogou no filial en Terceira, disputando tamén un partido co primeiro equipo en 2ªB, mentres que no seu segundo ano foi o porteiro suplente de Ramón no primeiro equipo, aínda que na parte final da tempada xogou tamén varios partidos co filial en Preferente. Na seguinte tempada, a 2001/02, volveu ser o porteiro suplente do primeiro equipo, tendo por diante a Santisteban e disputando un total de nove partidos.
No verán de 2002 fichou polo Celta de Vigo para xogar no seu filial, o Celta B, en Segunda División B. Foi o porteiro titular toda a tempada por diante de Dani Giménez e incluso debutou co primeiro equipo na penúltima xornada de Primeira División, fronte ao Real Racing Club de Santander en Balaídos, entrando na segunda parte despois de que Pablo Cavallero fora expulsado. Disputou a seguinte tempada de novo co filial como porteiro titular, e debutou na Copa do Rei co primeiro equipo, no partido de volta dos cuartos de final fronte ao Alavés.
No verán de 2009 asinou co Águilas para xogar de novo na categoría de bronce, disputando 38 partidos. Ao ano seguinte fichou polo Granada Club de Fútbol, con quen ascende en dous anos desde Segunda B até a Primeira División. Na súa primeira tempada no equipo andaluz xogou 17 partidos pero tras a chegada do tamén galego Roberto en 2010 apenas dispuxo de minutos, e non chegou a xogar co equipo en Primeira na tempada 2011/12. No verán do 2012 asinou polo Club Deportivo Lugo, na Segunda División, onde compartiu a portería nos dous primeiros anos con Yoel e Dani Mallo. Na súa segunda tempada acabou por converterse nun dos referentes do club albivermello, destacando actuacións como a da última xornada ante o Club Deportivo Mirandés. En 2015 chegou de novo Roberto, que esta vez non conseguiu gañar a titularidade fronte a José Juan, o cal continuou como primeiro porteiro do Lugo ata 2017.
Tras cinco tempadas co club albivermello, onde disputou máis de 130 partidos, quedou libre e asinou co Elche CF da Segunda División B. Despois de conseguir o ascenso á Segunda División co club ilicitano na tempada 2017/18, perdeu a titularidade ao ano seguinte e abandonou o club en xuño de 2019. Fichou entón polo CD Alcoyano da Terceira División, co obxectivo de retornalo á Segunda B, obxectivo que conseguiu na súa primeira tempada. En xaneiro de 2021, a só 5 días de facer os 42 anos, tivo unha destacada actuación no partido de dezaseisavos de final da Copa do Rei fronte ao Real Madrid, no que o seu equipo conseguiu remontar o gol inicial de Militão e eliminar na prórroga ao 13 veces campión de Europa. O club de Alcoi caeu finalmente eliminado na seguinte rolda ante o Athletic Club.
Na tempada 2021/22, o Alcoyano volveuse enfrontar ao Real Madrid na mesma rolda da Copa, sendo desta vez a vitoria para o club madrileño por 1-3. Ao remate da campaña, José Juan deixou o equipo alacantino, cun total de 67 encontros oficiais disputados en dous anos. Fichou entón polo Athletic Torrellano, da Terceira División RFEF.
Edward Daly
Edward "Ned" Daly ou Éamonn Ó Dálaigh (en irlandés), nado o 28 de febreiro de 1891 en Limerick (Irlanda) e executado o 4 de maio de 1916 na prisión de Kilmainham Gaol, foi comandante do Primeiro Batallón de Dublín durante o Alzamento de Pascua de 1916. Era o home máis novo con rango militar e un dos prisioneiros máis novos que foron executados tralo Alzamento.
Traxectoria
Ned Daly naceu en Limerick (Irlanda), era o irmán máis novo de Kathleen Clarke, esposa de Thomas J. Clarke, e membro activo da Irmandade Republicana Irlandesa. O seu tío foi John Daly, un importante feniano que tomou parte no Alzamento Feniano de 1867.
O batallón de Daly, con base en Four Courts e nas áreas ao Norte e Leste do centro de Dublín, participou na loita máis intensa da revolta. Daly rendiu o seu batallón o 29 de abril. No xuízo alegou que o único que facía era cumprir ordes, mais foi condenado a morte e fusilado o 4 de maio de 1916 en Kilmainham Gaol á idade de 25 anos.
Os homes do seu batallón afirmaron que era un bo comandante, unha opinión compartida tamén por un oficial británico capturado polo batallón de Daly.
Paüls
Paüls é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Baix Ebre.
Seán Heuston
Seán Heuston (en Seán Mac Aodha), nado o 21 de febreiro de 1891 en Dublín e executado o 8 de maio de 1916 na prisión de Kilmainham Gaol, foi un rebelde irlandés membro do Fianna Éireann que participou activamente no Alzamento de Pascua de 1916. Cuns 20 homes de aproximádamente a súa idade, ocupou a Casa de Caridade sobre o río Liffey durante dous días, aínda que a intención nun principio era a de ocupar a posición durante unhas horas. Foi condenado a morte e fusilado o 8 de maio dese mesmo ano en Kilmainham Gaol, sendo o máis novo dos rebeldes fusilados.
Heuston viviu moitos anos en Limerick.
A Estación de Heuston en Dublín, onde traballou nas súas oficinas durante unha tempada, recibe o nome actual no seu honor, así como a ponte de Seán Heuston.
Asansol
Nunha rexión, a do val do río Damodar, de antigo poboamento foi centro activo do xainismo fai dous mil cincocentos anos con templos de diferentes épocas espallados pola zona. En 1774 dous británicos da Compañía das Indias Orientais descubriron carbón na área e a súa historia tomou o curso que a ten levado a se converteres no centro dunha gran conurbación mineiro-industrial (Asansol-Dhanbad-Durgapur-Bokaro) con máis de seis millóns de habitantes e un rápido crecemento.
Instituto Enerxético de Galicia
O Instituto Enerxético de Galicia (coñecido co acrónimo INEGA) é un organismo autónomo da Xunta de Galicia creado no ano 1999 e que se rexe basicamente pola Lei 3/1999, do 11 de marzo ao abeiro das competencias que outorga o artigo 13.2 do Estatuto de Autonomía de Galicia. Dende a súa constitución, defínese coma ente de dereito público, con personalidade xurídica e patrimonio propios. A súa sede atópase en Santiago de Compostela.
A súa razón de ser é a de regular e harmonizar a utilización dos diferentes recursos enerxéticos do País, coa fin de reducir na medida do posíbel a dependenza económica enerxética exterior.
Dende 2009 o seu presidente é Eliseo Diéguez García.
Gran Premio de Bahrain de 2020
O Gran Premio de Bahrain de 2020 (oficialmente coñecido como 2020 Formula 1 Gulf Air Bahrain Grand Prix) foi unha carreira de Fórmula Un que se celebrou o 29 de novembro de 2020 no Circuíto Internacional de Bahrain en Sakhir, Bahrain. A carreira foi a décimo quinta rolda da tempada de Fórmula Un e marca a décimo sexta vez que se celebra o Gran Premio de Bahrain como parte do Campionato Mundial de Fórmula Un.
Práctica
A primeira das dúas sesións de adestramento tivo lugar o venres en condicións de luz diúrna pouco representativas, e viu a Lewis Hamilton logarar* o mellor tempo co Mercedes seguido do seu compañeiro de equipo Valtteri Bottas e do piloto de  Racing Point Sergio Pérez.
Albon recibiu un novo chasis para o resto do evento despois do seu accidente en FP2.
Verstappen foi o máis rápido na terceira (e última) sesión de adestramentos do sábado clasificándose por diante de Hamilton e Bottas.
Carreira
Na primeira volta, Romain Grosjean chocou con Daniil Kvyat na recta despois da 3º curva, provocando que o seu coche rebotase nunha barreira á beira da pista. O impacto provocou que o coche de Grosjean se partise á metade e estalase en chamas. Grosjean puido escapar dos restos sen axuda e foi retirado inmediatamente polo coche sanitario. Alan van der Merwe, o piloto do coche médico, dixo que Grosjean parecía sufrir queimaduras leves nas mans e nos nocellos e unha costela rota. Cando reiniciouse a carreira, Kvyat chocou con Lance Stroll e o coche Racing Point deste último piloto quedou do revés.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Fisterra
Fisterra (do latín finis terrae 'fin da terra') é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Fisterra. Segundo o IGE en 2017 tiña 4734 habitantes (5.005 no 2009, 5009 no 2006, 5042 no 2005, 5093 no 2004, 5141 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Toponimia
O topónimo ten orixe latina, de finis terrae 'fin da terra'. Antigamente pensábase que o cabo Fisterra era o punto máis occidental do mundo coñecido, ao veren as lexións romanas o afundimento do sol nas augas do océano Atlántico.
Antiga estación de Vigo
A estación de Vigo foi unha estación de ferrocarril de Adif na cidade de Vigo destinada principalmente ao tráfico de pasaxeiros. Estaba situada na Praza da Estación, no céntrico barrio de Casabranca e próxima á rúa Urzaiz. Foi derrubada en 2011 e constituía unha das dúas cabeceiras da liña Monforte - Vigo.
Fisterra
Xeografía
O municipio de Fisterra é unha península que penetra no océano Atlántico. O seu relevo é bastante accidentado e alcanza a máxima altitude nos montes próximos a Cee (Seoane, 249 m; San Xoán, 247 m; Veladoiro, 241 m) e no Facho (247 m), onde descende bruscamente cara ao mar configurando esa paisaxe enérxica e ata abrupta, que singulariza o concello. Entre ambos os bloques graníticos esténdese o istmo de Langosteira, formado por sedimentos cuaternarios.
Antiga estación de Vigo
Primeira terminal de pasaxeiros (1878)
miniatura|300px|Primeira estación de Vigo, no [[século XIX.|alt=|esquerda]] A primeira estación de tren de Vigo foi un proxecto do ano 1860 do enxeñeiro Francisco Javier Boquerín. As obras concluíron en 1878, tres anos antes da finalización da liña Ourense - Vigo. O primeiro servizo ferroviario partiu dela o 18 de xuño de 1881. En 1923 construíuse unha nova planta nas ás laterais, quedando á mesma altura da parte central do edificio.
No ano 1981 concluíron as obras de electrificación da liña Monforte-Vigo, permitindo así a chegada dos primeiros servizos con trens eléctricos, sendo as UT 440 as encargadas de inaugurar devandita electrificación, e permitindo posteriormente a chegada de trens máis rápidos e máis potentes a Vigo, como as UT 444 ou as locomotoras 251 ou 252, sendo tamén locomotoras habituais por esta zona ata a súa baixa as locomotoras 277. A electrificación era a estándar de RENFE: 3 kV CC.
Fisterra
Xeografía
Na costa sucédense grandes areais (O Rostro, Mar de Fóra, Lagosteira, Sardiñeiro) e abruptos cantís entre os que sobresaen o Cabo da Nave, o Faro e o Monte Facho.
Clima
O réxime termopluviométrico é o típico deste sector costeiro, temperaturas suaves (14,4 °C de media) e precipitacións que non superan os 1000 mm, sendo un dos enclaves menos pluviosos da costa galega.
Antiga estación de Vigo
Segunda terminal de pasaxeiros (1987)
No ano 1987 construíuse un novo edificio para viaxeiros, que sería inaugurado o 28 de setembro dese mesmo ano, substituíndo o orixinal. Ambos predios conviviron até finais da década de 1990, en espera de que se decidira cal ía ser o uso do edificio máis vello, expondo entre outras posibilidades a instalación do Conservatorio Profesional de Música de Vigo. Porén, ese proxecto non saíu adiante e a antiga terminal foi finalmente desmantelada, levando as súas pedras para seren almacenadas na parcela de Mantemento de Infraestruturas na estación de Redondela.
En xaneiro 2011 o Ministerio de Fomento adxudicou á UTE formada polas empresas FCC Construcción e Acciona Infraestructuras as obras da nova estación, que pasaría a ser denominada Vigo-Urzaiz, cabeceira do Eixe Atlántico de alta velocidade. O orzamento da adxudicación ascendeu a 68,4 millóns de euros. O proxecto consistía na execución da obra civil a nivel de praia de vías (nivel de plataformas) da nova estación, a cal se había de situar no mesmo lugar que anterior, mais a unha cota 15 m inferior, como consecuencia do trazado adoptado para o acceso a Vigo da nova liña ferroviaria do Eixe atlántico, e cuxo acceso se realiza, desde Redondela, a través dun túnel de 8 km de lonxitude, o túnel das Maceiras.
Fisterra
Historia
Os restos arqueolóxicos achados nas parroquias de San Martiño e San Vicente de Duio fixeron pensar na existencia dun importante asentamento lacustre que máis tarde sería romanizado. Nestas parroquias atopáronse restos do que sería a vía romana per loca maritima que conducía ata a fin da terra coñecida onde, segundo a lenda, estaría o Promontorium Nerium e o "Ara Solis" lugar de adoración ao Sol construído polos fenicios e supostamente mandado destruír polo Apóstolo Santiago, nome que mantén a praza da vila.
Antiga estación de Vigo
Segunda terminal de pasaxeiros (1987)
Como consecuencia da supresión desta estación foi tamén desmantelada a vía existente até Bifurcación de Chapela e así, a liña Monforte - Vigo pasou a ser denominada no catálogo oficial da Rede Ferroviaria de Interese Xeral como "liña Monforte - Bifurcación de Chapela". Inevitablemente, tamén quedou desafectada do tráfico ferroviario a estación de Chapela.
Fisterra
Historia
Desde a idade media estas terras convertéronse en termo do peregrino xacobeo, que prolongaba ata aquí o seu camiño para venerar as reliquias de San Guillerme e a imaxe do Santo Cristo. Segundo Benjamín Trillo Trillo, O camiño de Santiago é o resultado da cristianización dun ancestral camiño pagán para ver morrer o Sol na fin do mundo. Co fin de acoller os numerosos peregrinos, en 1749 construíuse o Hospital de Peregrinos da nosa Señora do Rosario. Os peregrinos e peregrinas que fan o camiño de Santiago adoitan rematar aquí a súa viaxe.
A tradición oral mestura lendas de temática relixiosa, marítima e pétrea, como as da ermida de San Guillerme, a Orca Vella, Pedras Santas, Santo Cristo de Fisterra ou a cidade de Dugium.
En 1544 houbo unha batalla contra os franceses. En 1805 os franceses foron aliados contra os ingleses, e en 1809 distinguíronse pola resistencia contra a invasión francesa, aínda que non puideron evitar o desmantelamento do castelo de San Carlos, construído no século XVII para a defensa do porto.
Patrimonio
miniatura|Casa consistorial. A vila de Fisterra está formada por un núcleo antigo crecido en anfiteatro sobre o peirao.
O castelo de San Carlos foi construído a mediados do século XVIII dentro dun plan defensivo da ría de Corcubión xunto co castelo do Príncipe, en Ameixenda (Cee) e o castelo do Cardeal, en Corcubión.
Deseñado polos enxeñeiros Lemaur e Exarch, en 1757 iniciouse a súa construción, co reformulamento xeral, a explanación do soar, a cimentación sobre rocha a base de pedra e barro e un tramo de muralla. Ten forma irregular para adaptarse ao terreo rochoso sobre o que está asentado.
Red Bull RB8
O Red Bull RB8 é un coche de carreiras de Fórmula Un deseñado por Adrian Newey para Red Bull Racing para competir no campionato de Fórmula Un de. Será o sexto coche, deseñado por Adrian Newey para o equipo. O coche será pilotado polo actual Campión do Mundo de Pilotos Sebastian Vettel, e Mark Webber, co expiloto de Toro Rosso Sébastien Buemi no rol de piloto de probas. O coche espérase que sexa presentado o 6 de febreiro..
Informouse de que Red Bull Racing non ten ningunha présa en copiar o sistema de altura da carrocería desenvolvido por Lotus no deseño do RB8. O director do equipo Christian Horner declarou que "as cousas teñen que traballarse como un paquete e non como compoñentes individuais".
Fisterra
Economía
Fisterra, terra de gran tradición marítima, vive cara ao mar. O peirao da vila acolle boa parte da actividade económica. A frota está formada por pequenos barcos de baixura que utilizan diversas artes de pesca coma o palangre, nasas ou vetas, poxando as capturas na lonxa e xunto co turismo, xera unha demanda de servizos, avituallamento de barcos, carga e descarga, hostalaría, administración, etc., que dá ocupación a boa parte da poboación.
Red Bull RB8
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
* Tempada en curso. † Pilotos que non terminaron o Gran Premio, pero se clasificaron ao completar máis do 90% da distancia de carreira.
Fisterra
Economía
Os restantes sectores, a agricultura de subsistencia, a industria e construción completan o cadro económico do municipio.
Lugares de Fisterra
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Fisterra vexa: lugares de Fisterra.
Praias
miniatura|Praia de Mar de Fóra. O territorio do municipio é principalmente rodeado polo mar e ofrece excelentes praias, dependendo da posición con augas fortes ou tranquilos (na sombra do cabo Fisterra).
Amalia Álvarez Gallego
Amalia Álvarez Gallego, nada en Lugo o 10 de febreiro de 1906 e finada en Pontevedra o 27 de novembro de 2001, foi unha funcionaria galega.
Traxectoria
miniatura|Lápida no [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra.]]
Foi a quinta dos seis fillos de Xerardo Álvarez Limeses e Dolores Gallego. Sendo nena, a familia instalouse en Pontevedra. Alí realizou os seus estudos primarios e despois estudou Maxisterio. Coñeceu a Alexandre Bóveda nos ensaios da Sociedad Coral Polifónica de Pontevedra, na que ambos cantaban. Casaron o 20 de outubro de 1930. Rematou a carreira e púxose a dar clases, mentres preparaba as oposicións. Optou por facer as de Facenda en Madrid. Obtivo praza en Cádiz e deixou os fillos con familiares. Foi trasladada a Pontevedra. Tivo complicacións para conseguir un certificado de adhesión ao réxime que lle permitiu ocupar a súa praza de funcionaria. As súas fillas foron sinaladas. Participou nas homenaxes que lle fixeron ao seu home coa chegada da democracia.
Husky siberiano
miniatura|Husky siberiano. miniatura|left|Equipo de huskys nunha competición de [[mushing sobre neve.]] O husky siberiano é unha raza de can de traballo propia do oeste de Siberia (Rusia) no límite con Finlandia
Esta raza presenta un acusado parecido co lobo. De mediano tamaño, pode pesar entre 16 e 29 quilos e medir de 51 a 60 centímetros de altura. Orixinalmente foi criado pola tribo chukchi, na que se utilizaba como can de compañía, para pastorear os cervos, tirar das zorras e manter quentes os nenos. Na actualidade pode atoparse en calquera parte do mundo.
Foron levados a Alasca desde o ano 1908 e continuamente durante dúas décadas debido á febre do ouro. Foron empregados para tirar das zorras, e especialmente para a carreira All-Alaska Sweepstakes, que comprendía 657 km desde Nome até Candle, ida e volta. De menor tamaño, máis rápidos e de maior resistencia que os cans comúns (de entre 45 e 54 kg), os siberianos inmediatamente dominaron a carreira.
Naquela época a gran maioría de femias eran sacrificadas ao nacer, e unicamente conseguían sobrevivir aquelas que presentaban unha gran vitalidade, xa que eran utilizadas para a reprodución. Os machos que nacían tamén tiñan que pasar unha proba de aptitude, correndo a mesma sorte que as femias, xa que os chukchis eran moi estritos. Os elixidos, en cambio, eran tratados de forma excepcional, cos mellores coidados e a mellor alimentación.
En xaneiro de 1925, a 30 °C baixo cero, nos Estados Unidos, unha epidemia de difteria asestou un duro golpe á cidade de Nome, en Alasca. Alí o soro era insuficiente para atender a todos os afectados, e unha gran tormenta impedía a engalaxe do avión que contiña a medicina. Pero un husky chamado Balto e todos os seus compañeiros atravesaron o estreito de Bering e levaron o soro necesario. A fazaña durou 127 horas, máis de cinco días.
Na actualidade, moitos dos husky siberianos rexistrados en América do Norte son descendentes dos primeiros cans importados desde Siberia en 1930, tendo sido adestrados por Leonhard Seppala.
É amplamente recoñecido que os huskis se orixinaron exclusivamente cos membros da tribo chukchi do leste de Siberia. Hai evidencia, non obstante, de que os huskys siberianos foron importados das tribos koryak e kamchadal. Recentes análises de ADN revelan que esta é unha das máis antigas razas de can no mundo.
Características
miniatura|Husky Siberiano branco. É un can de tamaño grande (pero de menor tamaño que un Alaskan Malamute) acostumado a vivir na neve. É capaz de modificar drasticamente a súa pelaxe segundo o lugar onde viva, xa que pode cambiar entre pelo curto a máis curto. O husky pode ter estas cores: arroibada, marrón, marrón clara, marela, branca, gris e negra; sendo estas dúas últimos máis frecuentes nas femias. Pode ter a lingua de cor rosada negra. Ten o pelo moito máis denso e groso que outras razas de cans debido á súa procedencia.
Temperamento
miniatura|150px|left|O husky siberiano sente un especial afecto polos nenos O husky siberiano é un can moi atento, servizal e cariñoso, pois sempre está disposto a compracer o seu amo, e a pesar de que está acostumado a vivir en manda, desenvolve un vínculo co dono ou a familia coa que convive. Así que o dono dun husky debe ter o carácter suficiente para poder dominar o can, e á vez darlle o cariño suficiente para obter o seu respecto. Tamén, por outra parte, é un can un pouco testán, algo orgulloso e bastante independente.
É un can robusto e ten aires de lobo gris. O seu ladrido, de xeito diferente ao doutros cans que adoitan ser estridentes e molestos, é rudo e curto; e ás veces ouveo. É un can que rara vez ladra ou morde, senón que protexe cunha gran intimidación. Demostra unha gran felicidade estando en canzada e sempre prevalece un macho alfa; aínda cando só se trate de dous cans, un dos dous demostrará ser o dominante. Non é recomendable que vivan en soidade posto que precisan de moito afecto. Ao seren cans con moita resistencia, poden percorrer moitos quilómetros, o que fai difícil encontralos en caso de extravío, polo que non é recomendable deixar correr ao husky sen supervisión.
Coidados
miniatura|250px|right|Husky siberiano de 9 meses, Arequipa, Perú O husky require dun cepillado diario xa que a súa pelaxe é unha protección ante as inclemencias do tempo, e non necesita perdela até que chegan os períodos estivais nos que realiza a muda e perde a capa interna de pelo, ficando só coa capa superficial, a cal variará lixeiramente a súa tonalidade até que volva repoñer toda a súa pelaxe de cara aos períodos invernais ou máis fríos. Durante a época de muda é cando hai que realizar os cepillados máis continuos xa que lle axudaremos ao can a que a muda se realice antes. Ao contrario do que se pensa, o husky é unha raza que se adapta bastante ben á calor xa que a muda de pelo fai que durante os meses de calor só teña a capa de pelo externa ao igual que calquera outra raza de can. Non é estraño ver un husky estomballado ao sol en pleno verán.
Outro dos falsos mitos sobre o husky é que precisa correr moito todos os días, só o necesitará se é un can dedicado á competición. Un husky criado nun ambienbte familiar só terá as necesidades propias da vida que levou, sendo recomendable que diariamente pasee e se é posible corra xa que será beneficiario para a saúde do can.
Non é un can que enferme con facilidade, mais aconséllase, aínda que estea acostumado a baixas temperaturas, a non bañalo con auga fría se non fai calor, pois podería arrefriarse.
Son moitos os mitos sobre o husky, mais o husky é un can como calquera outro.
Extremidades
Ombros e brazos. Escápula ben colocada cara atrás. O brazo é lixeiramente oblicuo cara atrás desde a punta do ombro até o cóbado e nunca é perpendicular ao chan. Os músculos e ligamentos que teñen os ombros unidos á caixa torácica son firmes e ben desenvoltos.
Cóbados. Próximos ao corpo e sen desviacións cara a fóra ou cara adiante
Articulación do carpo. Forte, pero flexible.
Metacarpos. Vistos de lado están levemente inclinados.
Membros posteriores
Cando o can está parado e visto desde atrás, os membros posteriores están moderadamente separados e son paralelos. Se existen esporóns, deben ser extirpados.
Coxa. Ben musculoso e poderoso.
Xeonllo. Ben angulado.
Articulación tibio-tarsiana. Ben definida e colocada abaixo cerca do chan.
Pés. Ovalados, sen ser longos. Son de tamaño mediano, compactos e ben cubertos de pelo entre os dedos e os amortecedores. Estes últimos son duros e ben acolchados. Cando o can adopta a postura natural, os pés non mostran desviacións cara a fóra ou cara a dentro.
Ollos
miniatura|150px|right miniatura|200px|left|Husky siberiano de mes e medio. miniatura|150 px Poden ter os ollos de cor café, marrón clara, verde, azul e en ocasións até branca. Unha característica da raza son os ollos celestes, aínda que non é de todo dominante. É posible encontrar espécimes nos cales os ollos sexan de diferente cor, fenómeno coñecido como heterocromía. Así mesmo, esta diferenciación de cores é permitida á hora de levar un can a unha exposición de cans. O husky siberiano é unha das poucas razas na cal os ollos celestes é algo común.
A raza dos huskys presenta variados problemas oculares. Segundo a CERF (Canine Eye Registry Foundation) e afirmado pola ACVO (American College of Veterinary Ophthamology), a incidencia de cataratas nesta raza ronda entre o 15 e o 18 %. As cataratas poden ser descubertas a idade temperá polos criadores, que en tal caso non poden certificar os cachorros. Unha versión das cataratas pode ser máis agresiva, causando cegueira total no can aos dous ou tres anos de vida.
Os outros problemas oculares que afectan con maior frecuencia á raza son o glaucoma, que pode producir dores e perda de visión no can, e problemas de distrofia a nivel da córnea causando tamén a perda da visión difusa e progresivamente no can a partir da mediana idade.
Alimentación
O husky come de todo: produtos lácteos, carnes e ósos de calquera tipo, pescados, froitas e verduras. As necesidades alimenticias varían segundo o tamaño e o sexo: nos machos, en ración de mantemento van de 1.250 a 1.500 kcal diarias. Nas femias de 1.050 a 1.350. Estes valores considéranse suficientes para os exemplares que viven nun clima temperado e que non están sometidos a traballo de tiro.
A subministración de complexos mineral-vitamínicos en determinados estados fisiolóxicos (cachorros, estado de xestación, lactación) é de extrema importancia para un normal desenvolvemento físico. Non debe esquecerse tampouco complementar a dieta con aceites vexetais ricos en ácidos graxos insaturados. Tanto as vitaminas como os minerais, os aceites vexetais e todos os compoñentes alimenticios, non deben subministrarse nunca en doses excesivas.
Saúde
Os siberianos xeralmente son cans de boa saúde, vivindo de dez a doce anos. Poden ter problemas da vista (cataratas, glaucoma e outros problemas), alerxias e cáncer en animais máis anciáns. Pode ter problemas de displasia na cadeira, pero non é moi frecuente.
Esta raza necesita dunha dieta de boa calidade, con altos niveis de proteínas e graxa, especialmente se van ser usados para competicións de zorras. Son cans moi eficientes e consomen menos comida que outros cans de similar tamaño e actividade física. A súa dieta debe ser axustada ao nivel da súa actividade física e traballo, a obesidade pode ser un problema se non desenvolve o nivel de actividade que lle corresponde segundo a súa dieta.
Deportes cos husky siberianos
miniatura|left|250px|Huskys turrando dun cart
Os huskys siberianos son aínda utilizados ocasionalmente como cans de tiro nas carreiras de mushing, aínda que teñen sido mudados polo husky de Alasca, unha raza que aínda non foi aceptada polas federacións de crianza de cans pero que é a primeira opción pola xente que participa en torneos desta clase con opcións a vitoria. O husky siberiano foi criado para tirar de zorras con cargas liviás durante grandes tempos e a paso moderado, e é por iso que non poden competir cos seus compañeiros, os alaskanos, que son máis rápidos e áxiles.
miniatura|230px|Huskys en plena carreira