cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Belarús
O Parlamento da República declarou a soberanía de Belarús o 27 de xullo de 1990, e trala caída da Unión Soviética, Belarús declarouse independente o 25 de agosto de 1991. Aliaksandr Lukašenka é presidente do país desde 1994. Durante a súa presidencia, Lukašenka continuou con políticas da era soviética, como a propiedade estatal da economía, a pesar das obxeccións dos gobernos occidentais. Segundo algunhas organizacións, as eleccións non son limpas, e os opositores políticos sofren forte represión. Desde 2000, Belarús e Rusia asinaron un tratado para unha maior cooperación.
A maioría dos 9,5 millóns de habitantes de Belarús moran nas áreas urbanas próximas a Minsk ou nas capitais das outras rexións. Máis do 80% da poboación son nativos belarusos, o resto compóñena minorías de rusos, polacos e ucraínos. Desde un referendo en 1995, o país ten dúas linguas oficiais, o belaruso e o ruso. A Constitución de Belarús non declara unha relixión oficial, aínda que a principal relixión no país é o cristianismo ortodoxo, mentres que a segunda máis popular, o catolicismo, ten un seguimento moito menor en comparación.
Etimoloxía
Belarús (en belaruso Bielaruś) significa literalmente Rutenia branca (Biel = Branco/a Rus -nome medieval que se daban os estados eslavos orientais xeralmente cun goberno monárquico que reunía a unha federación de "tribos"- ou Rusiya -Rusia-). Por este motivo ocasionalmente, especialmente cando se atopou baixo o dominio do tsarato ruso a rexión era chamada en español Rusia Branca. En canto á cualificación de "Branca" parece derivar da cor emblemática elixida para diferenciala do pobo dos rusos e dos ucraínos.
Ata 1991, o país denominouse de acordo coa forma en lingua rusa (Белоруссия, Belorússiya) mesmo na lingua propia do país, alternando alí coa local (Беларусь, Belarús), ambas as dúas relacionadas etimoloxicamente co nome medieval. Por esa razón, na meirande parte das linguas máis faladas do mundo o nome deste país baseouse tradicionamente no topónimo ruso: Byelorussia ou Belorussia en inglés, Biélorussie en francés, Bielorussia en italiano, Bielorrússia en portugués ou Bielorrusia en castelán. Noutras, como en alemán (Weißrussland), o topónimo é unha tradución crúa.
En 1991, canda a disolución da URSS e a independencia das repúblicas que a integraban, o Soviet Supremo da República Socialista Soviética Bielorrusa decretou que o nome do país había ser República de Belarús, tanto en belaruso coma en ruso (grafado Рэспубліка Беларусь, Respublika Bielaruś e Республика Беларусь, Respublika Belarus respectivamente). Dende entón, no eido diplomático, tódolos países empregan formas baseadas nesta forma oficial vernácula, incluída Rusia, sen prexuízo de que organismos reguladores dalgunhas linguas manteñan a vixencia das formas anteriores e mesmo as recomenden con base na tradición da propia lingua e rexeitando mudanzas ao abeiro de resolucións políticas.
Historia
A actual poboación eslava de Belarús estableceuse aí entre os séculos VI e VIII. Os primeiros eslavos orientais entraron en contacto cos varengos ou varegos e estiveron organizados baixo Rus, notablemente no principado de Pólatsk, na actual Belarús do norte.
Tras a Revolución Rusa de 1917, ao final da ocupación alemá durante a primeira guerra mundial, o 25 de marzo de 1918, os belarusos declararon a súa independencia por primeira vez, pero a República Popular Belarusa (Беларуская Народная Рэспубліка) durou pouco e non puido seguir sendo independente. Na Belarús actual a independencia da BNR non é considerada un feito de importancia, pero a oposición ao presidente Lukašenka celebra o 25 de marzo anualmente.
En 1919, foi declarada a RSS Belarusa, que en 1922 se converteu nun dos membros fundadores da URSS.
Na segunda guerra mundial, Belarús foi a primeira república soviética en ser ocupada pola Alemaña nazi entre 1941 e 1944. Logo da derrota alemá, contoulla entre os membros fundadores da ONU en 1945, ofrecendo representantes separados dos da URSS.
A súa proximidade con Moscova obrigou a Belarús a converterse en destino de millóns de refuxiados, desprazados pola durísima política de recolocación de poboacións durante o goberno de Iosif Stalin.
Ata 1985, os seus representantes votaron solidariamente cos dos rusos no Partido Comunista Soviético, pero logo comezou a tomar camiños independentes.
Belarús declarou a independencia da URSS o 27 de xullo de 1990 e se fixo efectiva no ano seguinte tras a caída definitiva do sovietismo. A continuación, o país asinou un importante acordo de cooperación económica coas tamén ex repúblicas soviéticas de Casaquistán e Uzbekistán.
O 8 de decembro de 1991, os líderes de Rusia (Boris Eltsin), Ucraína (Leonid Kravchuk), e Belarús (Stanislav Shushkevich) reuníronse en Belavezhskaya Pushcha (Belarús), para emitir unha declaración pola que a URSS foi disolta e substituída pola Comunidade de Estados Independentes (CEI).
Logo, Belarús converteuse nunha república independente tanto de Rusia como da CEI. O seu primeiro presidente, Aliaksandr Lukašenka, viuse cercado por acusacións de violacións aos dereitos humanos, ao que se sumou unha grave crise económica en 1998. A oposición boicoteou as eleccións de 2000, pero Lukašenka conseguiu ser reelecto no ano seguinte.
miniatura|Escudo da República Socialista Soviética de Belarús miniatura|Bandeira da República Socialista Soviética de Belarús
Goberno e política
Antigamente formaba unha das 15 Repúblicas Socialistas Soviéticas da URSS ata o ano 1991. Gozaba dun Soviet Supremo de 421 deputados, dos cales 319 eran belarusos, 69 rusos, 13 ucraínos, 4 polacos e 2 xudeus; deles, 292 eran membros do PCUS e 153 eran mulleres.
O 24 de agosto de 1991 proclamouse república independente, e o 17 de setembro tomou o nome de Belarús. Adoptou unha constitución democrática o 15 de marzo de 1994, pola que establecía a forma de goberno republicana presidencialista cun parlamento de 360 deputados (reducidos en 1995 a 198). Actualmente posúe unha cámara alta composta por 64 curuis, dos cales 56 son elixidos polas asembleas rexionais e 8 polo presidente da nación. A cámara baixa ou de representantes conta con 110 deputados.
O poder executivo é exercido por un presidente, un vicepresidente e un primeiro ministro.
A lingua oficial é o belaruso, polo menos en teoría, pois o ruso é cooficial novamente desde 1995; é unha incógnita o papel oficial das outras linguas faladas no territorio (como o polaco).
O 14 de maio de 1995 un referendo outorgou poderes ao presidente Aliaksandr Lukašenka para disolver o parlamento e aumentar o grao de integración económica con Rusia. Un novo referendo, o 24 de novembro de 1996, permitía unha nova constitución que incrementaba aínda máis os poderes presidenciais.
Organización político-administrativa
Actualmente Belarús divídese en 6 rexións chamadas voblasts (vobłasć), que levan o nome das cidades que serven de centro administrativo. Cada un dos voblast ten un poder lexislativo provincial, chamado oblsovet (Consello do oblast), que é escolleito polos residentes de cada voblast, e un Poder Executivo Provincial, elixido o xefe polo Presidente. Os voblasts subdivídense en raións (distritos). Tal como os voblasts, cada raión ten a súa autoridade lexislativa propia (raisovet) que son escolleitos polos seus habitantes, e unha autoridade executiva nomeada por poderes executivos máis altos. Dende o 2002, hai seis voblasts, 118 raións, 102 cidades e 108 asentamentos urbanos.
A capital Minsk é unha rexión especial. A cidade de Minsk está dirixida por un comité executivo e ten unha carta da autonomía dada polo goberno nacional. miniatura
Xeografía
A República de Belarús está situada ao leste do continente europeo, e rodeada por Rusia, Lituania, Letonia, Polonia e Ucraína. En concreto, atópase entre as latitudes 51° e 57° N, e as lonxitudes 23° e 33° L. A súa extensión de norte a sur é de 560 km, e de oeste a leste de 650 km.
É un estado case completamente chairo: a súa máxima altura non chega a superar os 300 m.
O país divídese en tres rexións xeográficas ben diferenciadas: a do norte, poboada de lagos glacióxenos; a meseta boscosa central; e a parte meridional, moi pantanosa e completamente deshabitada chamada Pantanos de Prypett.
Existen en Belarús máis de 4000 lagos, pantanos e ríos que cobren o 20% da superficie do país.
Clima
O clima é moi diferente segundo se trate das rexións occidental ou oriental do país.
Ao oeste, na zona próxima ao Báltico, chove en abundancia e a temperatura é moderada. A zona leste, pola contra, é moi seca e padece grandes variacións de temperatura.
Ecoloxía
Belarús sofre dous grandes problemas ambientais: a contaminación química da terra polo exceso de pesticidas, e unha continua e elevada taxa de radioactividade produto do accidente sufrido en 1986 pola central nuclear de Chernobyl (Ucraína).
Demografía
400 px|miniatura|Evolución da poboación do país entre 1960 e 2010, en miles de habitantes.
Belarús é etnicamente homoxénea: está poboada principalmente por belarusos (83,7%), rusos (8,3%), polacos (3,1%), ucraínos (1,7%) e outros (3,2%) (2009).
A maioría dos indicadores demográficos son similares aos doutros países europeos, tales como a taxa de crecemento da poboación e a taxa natural de crecemento negativa.
Nos últimos doce anos a Igrexa greco-católica de Belarús cuadruplicou o número das súas parroquias, ata un total de 432, agrupadas en catro dioceses. O 80% da poboación profesa esta crenza (200). Tamén hai adeptos á Igrexa Ortodoxa, é a súa maioría os rusos.
O 69,5% dos habitantes teñen entre 15 e 64 anos de idade (2005) e o analfabetismo é sumamente baixo: soamente o 0,4% en 2003.
Deportes
O actual personaxe ilustre de Belarús é o xogador do Arsenal Alexander Hleb.
Cultura
O notable poeta belaruso Adam Mickiewicz, amigo de Frédéric Chopin e nacionalizado polaco, foi un dos principais líderes do movemento independentista polaco respecto de Rusia. Tamén podemos destacar a Yanka Kupala (Iván Dominikovich Lucevich) que foi o creador da lingua literaria belarusa.
Belarús ten catro sitios declarados patrimonio mundial, con dous deles sendo compartidos entre Belarús e os seus países veciños. Os catro son: O complexo do Castelo Mir; O castelo Niasvizh; a Belovezhskaya Pushcha (compartida con Polonia); e o Arco Xeodésico de Struve (compartido con Estonia, Finlandia, Letonia, Lituania, Noruega, Moldavia, Rusia, Suecia e Ucraína).
A dieta típica dos belarusos inclúe o pan, as papas, o repolo e o porco. Os belarusos tamén tenden a comer pequenas porcións de comida na mañá aínda que se serven comidas moi abundantes ao xantar e cear. Algúns dos pratos máis amplamente servidos en Belarús inclúen a "kotleta po krestyansky", unha mestura de costela de porco servida en salsa de champiñóns; unha sopa chamada "shtchi" que inclúe chucrut, patacas e cebola frita; e o "kalachi". Aos invitados estranxeiros, sérvenlles pan de centeo cun chisco de sal nun lado e élles ofrecido nun pano tradicional, chamado "rushnik".
{| ! Data !! Nome en galego !! Nome local !! Observacións 1 de xaneiro Ano novo Новы год 7 de xaneiro Nadal da Igrexa Ortodoxa Каляды праваслаўныя 8 de marzo Día Internacional da muller Міжнародны жаночы дзень 15 de marzo Día da constitución Дзень Канстытуцыі Adoptado en 1994 1 de maio Día do Traballo Дзень Працы 9 de maio Día da Vitoria Дзень Перамогі Denota a vitoria contra a Alemaña Nazi na segunda guerra mundial (Gran Guerra Patriótica) 3 de xullo Día da Independencia Дзень Незалежнасьці Adoptado en 1996 7 de novembro Día da Revolución de Outubro Дзень Кастрычніцкай рэвалюцыі 25 de decembro Nadal da Igrexa católica Каляды каталіцкія Movible Semana Santa Ortodoxa Вялікдзень праваслаўны Movible Semana Santa católica Вялікдзень каталіцкі 9 días logo da Pascua Ortodoxa Día da conmemoración Радуніца
Maxilar superior
miniatura|300px|dereita|Visión lateral do maxilar superior e as súas relacións cos [[óso nasal|ósos propios do nariz, o ungüe ou óso lacrimal, e os dentes da arcada superior.]] O maxilar superior (ou simplemente maxilar ou maxila) é un óso da faciana. Embrioloxicamente fórmanse dous maxilares superiores que despois se unirán pola liña media.
Estrutura do óso
Cómpre salientar que a articulación entre maxilar superior e os dentes é unha articulación de forma exclusiva. É unha gonfose. Tamén hai que mencionar a posibilidade de atopar nomeado este óso como maxilar simplemente, debido a que o maxilar inferior se adoita denominar mandíbula.
Dólar de Trinidad e Tobago
O actual dólar de Trinidad e Tobago instituíuse en 1964, dous anos despois da independencia do país, e ten os seus antecedentes nos extintos dólar de Trinidad e dólar de Tobago.
En xaneiro de 2021, o tipo de cambio con respecto ao euro era 1 EUR = 8,32 TTD, e con respecto ao dólar estadounidense 1 USD = 6,78 TTD.
Antecedentes
A historia monetaria da antiga colonia británica de Trinidad e Tobago vai en paralelo á dos demais territorios británicos do Caribe Oriental. A primeira moeda usada nesa área foi o real de oito español (coñecida no mundo anglosaxón como spanish dollar), que comezou a circular no século XVI. A finais do século XVII houbo diferentes propostas para a creación dun banco nas Indias Occidentais, apoiadas polos terratenentes, máis a moeda española de prata e, posteriormente, os pesos mexicanos, continuaron a ser a base das moedas que se mantiveron en circulación ata a metade do século XIX.
A abolición da escravitude nas Indias Occidentais foi o catalizador que conduciu ao establecemento do primeiro banco. O Colonial Bank fundouse o 1 de xuño de 1836 e abriu a súa primeira sucursal en Trinidad en 1837. O seu funcionamento inicial baseábase no uso dos pesos españois e mexicanos como moeda oficial, e estaba obrigado a realizar todos os pagamentos nesas moedas, aínda que os ingresos se podían facer en calquera outra divisa. O banco fixo presión ao Goberno para que lle permitise emitir diñeiro noutra moeda, e o resultado foi unha orde imperial de 1838 pola que Trinidad e Tobago adoptou formalmente como unidade a libra esterlina, aínda que as moedas de prata españolas e mexicanas, xunto coas colombianas, mantiñan a súa condición de moedas de curso legal.
En 1840 xurdiu un segundo banco, o West India Bank, que abriu a súa primeira sucursal en 1843. Ambas as institucións seguiron estratexias diferentes: en tanto que o Colonial Bank mantivo unha postura conservadora, incluíndo a eliminación da moeda en circulación, o West India Bank iniciou unha expansión agresiva. Nesta conxuntura, a Lei de dereitos do azucre de 1846, que igualaba os aranceis sobre o azucre importado polo Reino Unido desde as colonias británicas co dos territorios non británicos, creou en Trinidad e Tobago unha crise financeira, debido á repentina caída do prezo do azucre. Esta situación levou á creba do West India Bank.
A crise internacional da prata de 1873 marcou o final do uso dos pesos españois e hispanoamericanos (os spanish dollars) nas Indias Occidentais e estas moedas foron desmonetizadas en Trinidad e Tobago cara a 1879. Na súa substitución comezou a usarse a moeda británica, aínda que popularmente se seguía a contar en dollars, a razón de 1 dollar = 4 shillins e 2 pence. Os bancos locais chegaron a emitir o seu propio papel moeda, con denominación en dólares. Porén, a Administración facía as súas contas en libras esterlinas.
O nacemento do dólar
A situación cambiou en 1935, cando Trinidad e Tobago adoptaron para a súa moeda o sistema decimal. A Orde de Interpretación da Moeda, de 1934, substituíu o sistema de libras, xilins e peniques polo do dólar, fixando un tipo de cambio dun dólar por cada 4 xilins e dous peniques. Porén, a partir de 1949, coa introdución do dólar das Indias Occidentais Británicas en substitución da libra esterlina, a moeda de Trinidad e Tobago vinculouse oficialmente coa do resto dos territorios británicos do Caribe Oriental en xeral.
miniatura|259x259px| 100 dólares de Trinidad e Tobago de [[1964. ]]
Logo da Independencia do país en 1962, en 1964 adoptouse novamente o dólar de Trinidad e Tobago como unidade monetaria do novo Estado, inicialmente coexistindo co dólar das Indias Occidentais Británicas e xa, a partir de 1967, como única moeda circulante no país, ata a actualidade.
Entre 1964 e 1968, o dólar de Trinidad e Tobago utilizouse tamén en Granada como moeda de curso legal, ata que ese país se incorporou aos acordos de moeda común do dólar do Caribe Oriental.
Moedas
En 1966 introducíronse na circulación as primeiras moedas, cos valores de 1, 5, 10, 25 e 50 cents. A serie completouse en 1969 coa cuñaxe das primeiras moedas dun dólar, en tamaño grande, que foron substituídas en 1995 por outras de tamaño inferior. As moedas de 1 e de 5 cents están cuñadas en bronce, en tanto que o resto da serie son de cuproníquel. Os anversos de todas as moedas desta primeira serie amosaban o escudo de armas de Trinidad e Tobago, en tanto que no reverso só se amosaba o valor, a data e o nome do país. A partir de 1976, logo da declaración da república, nos reversos xuntouse á expresión do valor a representación dun paxaro ou dunha flor nacionais. As moedas de 50 cents e dun dólar son infrecuentes na circulación, aínda que se poden obter con facilidade nos bancos.
Tamén existen moedas de prata con valores de 5 e 10 dólares, e de ouro con valores de 100 e 200 dólares, mais estas moedas non están destinadas á circulación, senón que só se poden adquirir, para a súa colección e como moedas de investimento, no Banco Central de Trinidad e Tobago, a uns prezos que varían en función do mercado dos metais preciosos.
Moedas en circulación
As moedas en circulación teñen os valores de 5, 10, 25 e 50 cents. En 2014, o Goberno detivo a cuñaxe das moedas dun cent. O 3 de xullo de 2018 regulouse a aplicación do arredondamento, ao deixaren de ser de curso legal as moedas dese valor, aínda que o Banco Central as trocará indefinidamente en múltiplos de 5 cents.
Billetes
No século XIX, ando se introduciu a libra esterlina como moeda das Indias Occidentais Británicas, as colonias do Caribe oriental continuaron, non obstante, utilizando o "dólar español" (spanish dollar = real de oito) como unidade de conta. Deste xeito, o dólar antillano equivalía a catro xilins e dous peniques británicos.
Xa en 1898, o Colonial Bank introduciu so primeiros billetes con denominacións en dólares. Máis tarde, este banco foi adquirido polo Barclays Bank, que continuou coa emisión de billetes con esta denominación ata 1941.
O propio Goberno de Trinidad e Tobago fixo emisións de papel moeda con valores de 1 dólar e de 2 dólares en 1905, seguidas polas de 5 dólares en 1935 e as de 10 e 20 dólares en 1942.
Paralelamente, o Royal Bank of Canada en Trinidad introduciu en 1909 billetes de 5, 20 e 100 dólares, e a partir de 1920 estes billetes pasaron a indicar, á parte do seu valor en dólares, a súa equivalencia en libras esterlinas. O billete de 100 dólares deixaron de emitirse en 1920, en tanto que os de 5 e de 20 dólares se emitiron ata 1938.
O Canadian Bank of Commerce introduciu en 1921 billetes de 5, 20 e 00 dólares, e os dous primeiros valores seguiron a emitirse ata 1939.
miniatura|299x299px| Conxunto de [[Papel moeda|billetes de diversos valores en dólares de Trinidad e Tobago. ]]
Xa como estado independente, o 14 de decembro de 1964, o Central Bank of Trinidad and Tobago puxo en circulación billetes de 1, 5, 10 e 20 dólares, aos que se lles sumaron os valores de 50 e de 100 dólares o 6 de xuño de 1977, aínda que o de 50 dólares foi retirado axiña logo de que se producise o roubo dunha gran cantidade destes billetes antes da súa posta en circulación. Esta serie de billetes amosaba nos seus reversos como motivo principal unha imaxe do edificio do Banco Central de Trinidad e Tobago, e nos seus anversos as armas do novo Estado xunto cun paxaro nacional.
En 2002 introducíronse novos billetes de 1 e de 20 dólares e un ano máis tarde completouse a serie cos valores de 5, 10 e 100. Nesta nova serie introducíronse moi poucos cambios, centrados fundamentalmente na mellora da súa seguranza. En 2012 reintroduciuse o valor de 50 dólares para conmemorar o 50 aniversario da independencia do país.
Billetes en circulación
O 9 de decembro de 2019 comezaron a distribuírse nos bancos novos billetes de 100 dólares feitos de polímero e os que estaban ata entón en circulación foron desmonetizados o 31 de decembro dese mesmo ano.
O 21 de febreiro de 2020, o banco central anunciou o inminente cambio de todos os billetes en circulación por outros novos feitos de polímero. Deste xeito, o 27 de outubro introducíronse os novos billetes de 5, 10 e 20 dólares, que comezaron a ser distribuídos nos bancos a partir do día 2 de novembro. Os valores de 1 e de 50 dólares entraron en circulación en xaneiro de 2021. Todos estes billetes amosan o escudo de armas de Trinidad e Tobago nos seus anversos e o edificio do banco central do país nos reversos.
Diego Placente
Diego Rodolfo Placente, nado en Buenos Aires o 24 de abril de 1977, é un futbolista arxentino. Xoga de defensa e actualmente atópase sen equipo.
Traxectoria
Comezou a súa carreira futbolística en Argentinos Juniors e logo dun ano, River Plate contratou a Placente.
Despois de tres anos, o futbolista mudou a Europa, concretamente ó alemán Bayer Leverkusen, equipo no que tivo a oportunidade de conquistar o Bundesliga, a Copa Alemá e a Liga de Campións.
En 2002, o seu equipo chego ata a final de Copa Alemá e Liga de Campións, perdendo a Copa por goles de diferenza co Bayern Munich. Foi tido en conta por Marcelo Bielsa para o mundial de 2002 no Xapón pero apenas xogou.
En 2005 é fichado polo Celta de Vigo, e non foi chamado por José Pekerman para disputar o mundial de 2006 en Alemaña.
Selección nacional
Participou en 22 encontros coa selección arxentina entre 2000 e 2005, chegando a xogar o Mundial de Corea e o Xapón de 2002.
Najat el Hachmi
Najat el Hachmi, nada en Nador (Marrocos) o 2 de xullo de 1979,  é unha escritora española de orixe marroquí e colaboradora en diversos medios de comunicación.
Traxectoria
Naceu na cidade marroquí de Nador e ao oito anos trasladouse a Vic onde residía o seu pai, que emigrou a Cataluña antes de que ela nacese. En Vic creceu e realizou a súa formación académica até chegar á Universidade de Barcelona onde estudou filoloxía árabe.
Tamén tivo diversas ocupacións: empregada da limpeza, cociñeira, monitora de deportes e mediadora da Delegación de Ensino de Vic onde traballaba cando presentou en 2004 o seu primeiro libro: Eu tamén son catalá. Escrito en catalán e posteriormente traducido ao castelán, trátase dun texto autobiográfrico no que abordou en profundidade a súa experiencia como inmigrante, a cuestión da identidade e o seu proceso de arraigamento en Cataluña, a lingua, a relixión, as mulleres, o sentimento de perda cara a Marrocos e a súa relación co país de adopción.
O éxito chegoulle en 2008 con El último patriarca que recibiu o Premio Ramon Llull, o Prix Ulysse á primeira novela 2009 e foi finalista do Prix Méditerranée Étranger 2009. No libro a autora axusta contas co machismo e a violencia dos xefes de familia ancorados no conservadorismo e a tradición por encima de todo, en contraposición coa historia da súa filla, moza que busca a liberdade desprendéndose dun legado social que non elixiu. O libro foi traducido a numerosas linguas, entre elas o inglés, francés, italiano, portugués, turco, romanés e árabe.
En outubro de 2012 asinou, xunto cun centenar de profesionais, un manifesto a favor do federalismo en Cataluña e en 2015 apoiou á confluencia de esquerdas Catalunya Sí que es Pot.
En 2015 publicou La hija extranjera coa que logrou o Premio Sant Joan de novela, o terceiro galardón literario mellor dotado en catalán e cuxo argumento se centra no conflito de identidades entre unha nai e unha filla.
En 2021 gañou o premio Nadal, coa novela El lunes nos querrán.
Tempada 2010-11 da NBA
A tempada 2010-11 da NBA foi a 65ª na historia da liga. A tempada rematou cos Dallas Mavericks como campións tras gañar aos Miami Heat por 4-2.
Por conferencia
x- Clasificado para playoffs
y- Campión de división
c- Vantaxe de campo nos playoffs de conferencia
z- Vantaxe de campo en todos os playoffs
Playoffs
Os campións da edición 2010–2011 da NBA foron os Dallas Mavericks.
El Guerrillero (Alfoz)
El Guerrillero foi un periódico editado en Alfoz entre 1907 e 1908.
Historia e características
Apareceu en abril de 1907. Quincenario fundado e dirixido polo párroco de Alfoz José Martínez Calvo. Entre os seus colaboradores figurou Antón Villar Ponte. Aínda se publicaba en febreiro de 1908.
Lompnas
Lompnas ou Lompnaz é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Sitios de Zaragoza
250px|thumb|Asalto das tropas francesas ao mosteiro de Santa Engracia o [[8 de febreiro de 1809 pintado por Lejeune.]] Os sitios de Zaragoza foron dous asedios sufridos pola cidade aragonesa de Zaragoza durante a guerra da Independencia, que enfrontou aos exércitos de ocupación do Primeiro Imperio Francés de Napoleón Bonaparte e a forzas españolas leais á dinastía Borbón.
A praza era clave para garantir as comunicacións do nordés e o abastecemento das tropas en Cataluña, así como para controlar Aragón. Por iso, tras a sublevación da cidade a consecuencia dos sucesos do 2 de maio de 1808, enviouse a un exército para restablecer o control da cidade. Aínda que as tropas francesas eran superiores en número e armamento, a cidade resistiu.
Con todo, a finais de ano, os franceses regresaron en maior número, renovándose o sitio. A pesar da feroz resistencia da cidade, inmortalizada por varios cronistas, a cidade, decimada pola guerra e as epidemias derivadas do sitio, capituló finalmente o 21 de febreiro de 1809.
Juan González Rodríguez
Juan González Rodríguez, nado na Coruña o 27 de novembro de 1873 e finado na mesma cidade o 26 de xaneiro de 1960, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Foi presidente do Casino Republicano da Coruña. Foi alcalde da Coruña en tres períodos diferentes. O seu primeiro mandato foi entre 1919 e 1920 e o segundo un ano máis tarde. O 26 de marzo de 1930 foi un dos asinantes do Pacto de Lestrobe. Coa chegada da República volveu ser elixido alcalde da Coruña logo da dimisión de Ángel Senra Fernández o 26 de agosto de 1931, permanecendo co cargo ata o 21 de xullo de 1932, cando foi nomeado gobernador civil de Ourense. Continuou no cargo ata o 3 de outubro de 1933 en que pasou ao Goberno civil de Lugo. Afiliado a Izquierda Republicana, volveu ser concelleiro da Coruña no período da Fronte Popular.
Vida persoal
Casou con Emilia Catoira Touriñán e foi pai de Luciano, Jenaro, José Luis, Alfonso e Javier González Catoira.
Fotoliase
As fotoliases son encimas de reparación do ADN que reparan os danos causados pola exposición á luz ultravioleta. Este encima necesita luz visible, preferentemente do extremo violeta/azul do espectro, e o mecanismo que utiliza denomínase fotorreactivación.
As fotoliases únense ás febras complementarias de ADN e rompen certos tipos de dímeros de pirimidina que se orixinan cando un par de bases de timina ou citosina da mesma febra do ADN quedan enlazadas covalentemente. Estes dímeros orixinan un 'vulto' na estrutura do ADN, denominado lesión. O enlace covalente máis común implica a formación dunha ponte de ciclobutano. As fotoliases teñen unha alta afinidade por estas lesión e únense reversiblemente a elas e convértenas de novo nas bases orixinais. miniatura|esquerda|410px|Un dímero de ciclobutano timina-timina inducido pola radiación UV (á dereita) é o tipo de [[dano directo no ADN|dano no ADN que é reparado pola ADN fotoliase. Nota: No diagrama a base está incorrectamente sinalada como timina, xa que as estruturas carecen de grupos 5-metilo, pero obsérvase perfectamente a ponte de ciclobutano.]]
As fotoliases son flavoproteínas e conteñen dous cofactores captadores de luz. Todas as fotoliases conteñen o cofactor FADH− (reducido en dous electróns, semiquinona). Divídense en dúas clases baseándose no segundo cofactor que leven, que pode ser a pterina meteniltetrahidrofolato (MTHF) nas folato fotoliases ou a deazaflavina 8-hidroxi-7,8-didemetil-5-deazariboflavina (8-HDF) nas deazaflavina fotoliases. Aínda que só é necesario o FAD para a actividade catalítica, o segundo cofactor acelera significativamente a velocidade da reacción en condicións de baixa iluminación. O encima actúa por medio de transferencia de electróns, na cal o cofactor flavínico reducido FADH− é activado pola enerxía da luz e actúa como un doante de electróns para romper o dímero de pirimidina.
Baseándose na similitude de secuencias as ADN fotoliases poden agruparse en dúas clases. A primeira clase contén encimas de bacterias grampositivas e gramnegativas, da arquea halófila Halobacterium halobium, e de fungos e plantas. Entre as proteínas que conteñen este dominio tamén están os criptocromos 1 e 2 da planta Arabidopsis thaliana, que son fotorreceptores de luz azul que funcionan como mediadores da expresión xénica inducida por luz azul e na modulación dos ritmos circadianos.
A rama de criptocromos denominada Cry-DASH (Criptocromo-Drosophila, Arabidopsis, Synechocystis, Humanos) pensábase anteriormente que non tiña actividade de reparación do ADN debido a que a súa actividade sobre o ADN bicatenario era desprezable. Mais o estudo publicado por A. Sancar e P. Selby proporcionou probas que indicaban que esta rama de criptocromos tiña actividade de fotoliase cun alto grao de especificidade polos dímeros de pirimidina ciclobutano no ADN de febra simple. O seu estudo mostrou que a VcCry1 de Vibrio cholerae, a X1Cry de Xenopus laevis, e a AtCry3 de Arabidopsis thaliana tiñan actividade de fotoliase sobre o ADN de febra simple irradiado con luz UV in vitro.
Algunhas cremas protectoras solares inclúen a fotoliase entre os seus ingredientes, e salientan a súa acción reparadora sobre a pel danada polos raios UV.
Proteínas humanas que conteñen este dominio
CRY1; CRY2.
A Igrexa, Oza, Carballo
A Igrexa é un lugar da parroquia de Oza no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 10 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 4 homes e 6 mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
575
Outros
Historia ano a ano
Lochieu
Lochieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Chouselas, Corvite, Abadín
Chouselas é un lugar da parroquia de Corvite, no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá. Tiña un habitante en 2015 (un home) segundo datos do IGE, os mesmos habitantes que en 2011 (un home).
Jago Geerts
Jago Geerts, nado en Balen o 21 de abril de 2000, é un piloto belga de motocrós.
Carreira
En 2015, Geerts comezou a competir no Campionato Europeo de 125cc, con KTM. Despois de perderse o comezo da tempada por lesión, fíxose cun segundo posto en Bélxica e conseguiu vitoria nos Países Baixos. Quedou 11º na clasificación final. En 2016, proclamouse campión europeo de 125cc con máis de cen puntos de vantaxe sobre o segundo, o francés Stephen Rubini. Dos oito Grandes Premios gañou tres, quedou tres veces segundo e dúas veces terceiro.
En 2017 Geerts participou no Campionato Europeo MX2. Subiu dúas veces ao podio e finalizou sétimo no campionato. Nese ano tamén tivo algunha participación no Campionato Mundial de Motocrós, no que acabou con 49 puntos na clasificación final.
En 2018, xa correu a tempo completo no Campionato Mundial MX2 con Yamaha, baixo a dirección de Marnicq Bervoets. Conseguiu subir ao podio no Gran Premio de Letonia, por detrás de Thomas Kjær Olsen e finalizou a tempada en 10ª posición.
Na tempada 2019 do Mundial, conseguiu o terceiro posto nos Países Baixos e Rusia e catro segundos postos en Trentino, Francia, Letonia e Turquía, todos eles por detrás de Jorge Prado. Rematou o campionato como terceiro clasificado.
Ángel López Ruano
Ángel Domingo López Ruano, coñecido como Ángel, nado nas Palmas de Gran Canaria o 10 de marzo de 1981, é un exfutbolista español, que xogaba de defensa ou centrocampista. Foi internacional coa selección española.
Traxectoria
Logo de xogar nas categorías inferiores e nos equipos B e A do UD Las Palmas, Ángel chega ao Celta no mercado de inverno da tempada 2002-03, con Miguel Ángel Lotina no banquiño celeste. Esa tempada acabou disputando 15 partidos. O seu debut produciuse un 9 de febreiro de 2003, contra o Mallorca, nun encontro que o Celta gañou 0-2. Ángel xogara de titular como interior dereito.
Custoulle ter un sitio no equipo e convencer a afección. Foi con Fernando Vázquez en Segunda División cando se fixo un imprescindible no once titular. O adestrador xa o coñecía do seu paso polo Las Palmas. Tiña contrato co Celta ata o ano 2012, pero no 2007 marchou ao Villarreal.
O adestrador da selección española Luis Aragonés cconvocouno por primeira vez o 10 de novembro de 2006. O seu debut como internacional tivo lugar o 16 de novembro de 2006 no amigábel España-Romanía (0-1), onde xogou de titular durante 73 minutos. Repetiu o 7 de febreiro de 2007 ante Inglaterra, onde xogou 45 minutos. O seu debut en partido oficial foi o 24 de marzo de 2007, cando foi titular no España-Dinamarca (2-1), nun partido de clasificación para a Eurocopa de fútbol 2008, e onde recibiu un cartón amarelo.
In a Million Years
In a Million Years é o primeiro álbum de estudio do grupo musical australiano Last Dinosaurs. Foi lanzado o 2 de marzo de 2012 por Dew Process. Serve como continuación do seu primeiro traballo, o EP Back from the Dead (2010). O título do álbum foi anunciado despois do lanzamento do segundo sinxelo, "Zoom". Este álbum acadou o número 8 nas listas musicais australianas.
Partido Laborista de Saint Kitts e Nevis
O Partido Laborista de Saint Kitts e Neves (en inglés: Saint Kitts and Nevis Labour Party) é un partido político de centro-esquerda de San Cristovo e Neves. Nas eleccións lexislativas do 25 de outubro de 2005, o partido obtivo o 50.6% do voto popular, e 7 dos 11 escanos do parlamento. Denzil Douglas foi confirmado como Primeiro Ministro.
É membro da Internacional Socialista.
691
Outros
Historia ano a ano
Galinux-Slax
Galinux-Slax é unha distribución GNU/Linux (en adiante só Linux) baseada noutra distribución chamada Slax (Slackware). O máis especial de Galinux-Slax é que se pode instalar coexistindo con Windows XP no mesmo disco duro sen modificar o inicio nin facer particións.
Características
Está deseñado para o ensino nos centros educativos galegos: é moi doado de manexar, ten unha aparencia e organización "familiares" para os usuarios dos sistemas operativos Windows de Microsoft (en diante só Windows), emprega o galego en todas as aplicacións e ferramentas posibles e ademais é moi seguro: por defecto non é posible a escritura en unidades de disco con formato NTFS (Windows XP e outros); mesmo hai un modo de inicio especial no que só está permitida a navegación web (kiosk mode).
Conta con tres presentacións, coma calquera outro programa instalable para Windows XP (sen facer particións nin modificar o sector de inicio), Live-CD de inicio (non precisa sistema operativo previo nin disco duro) ou instalador universal para discos duros, memorias USB etc. (executable desde Linux/MS-DOS/FreeDOS/Win9X/NT/XP).
En todos os casos compórtase coma un Live-CD executándose en memoria RAM, é dicir, non se instala dun xeito real e non interfire cos arquivos nin documentos gardados no disco duro. Apagando o PC todo queda como estaba antes de arrincar Galinux-Slax e non se gardan por defecto cambios na configuración nin nos documentos. Pero tamén é moi doado facer que garde os cambios e documentos por defecto.
É configurable: pode decidir en calquera momento –xa na instalación en Windows XP- cales programas e ferramentas serán cargados por omisión en cada reinicio. Se ten Galinux-Slax xa iniciado e logo decátase de que nesa sesión necesitaba algún máis, pode cargalo "en vivo" con só facer clic nun módulo (tipo de arquivo especial que instala programas ou configuracións dun xeito automático e instantáneo).
Moreda, San Martiño de Lanzós, Vilalba
Moreda é un lugar da parroquia de San Martiño de Lanzós, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 84 habitantes (36 homes e 48 mulleres), o que supón unha diminución de 13 habitantes con respecto ó ano 2008.
Moreda é o único lugar da parroquia de San Martiño de Lanzós amparado pola D.O. do queixo de San Simón da Costa.
As Casas Novas, Oleiros, Vilalba
As Casas Novas é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Lompnieu
Lompnieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Ferradás, Oleiros, Vilalba
Ferradás é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
O Outeiro, Oza, Carballo
O Outeiro é un lugar da parroquia de Oza no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Tiña 30 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 13 homes e 17 mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Naomie Harris
Naomie Harris, nada o 6 de setembro de 1976 en Londres, é unha actriz de cine e televisión.
Kenneth Anger
Traxectoria
Anger é coñecido polos seus filmes experimentais, nos que non buscaba alcanzar o éxito comercial. Especializouse en curtametraxes, facendo desde 1937 máis de corenta filmes, gañando fama coma un dos cineastas máis influentes do cinema independente.
Moi frecuentemente os seus filmes mesturan elementos do surrealismo co homoerotismo e o ocultismo. Os seus filmes tamén foron descritos como "contidos de erotismo, documental, psicodrama e espectáculo". Anger describiuse a si mesmo como sendo "un dos primeiros cineastas homosexuais dos Estados Unidos, e, certamente, o primeiro que traballou coa homosexualidade de forma nada discreta. Algúns dos seus principais filmes homoeróticos, tales como Fireworks (1947) e Scorpio Rising (1964), foron producidos a favor da legalización da homosexualidade nos Estados Unidos. Concentrouse tamén nos temas do ocultismo, tornándose obcecado polo famoso ocultista inglés Aleister Crowley. El mesmo, máis tarde, volveuse tamén seguidor da Thelema, a relixión de Crowley. Esta influencia é bastante evidente en filmes como Inauguration of the Pleasure Dome (1954), Invocation of My Demon Brother (1969) e, principalmente, Lucifer Rising (1972).
Anger dixo que os cineastas franceses Auguste e Louis Lumière e Georges Méliès son as súas influencias, e dixo tamén que foron unha forte influencia nos traballos de cineastas contemporáneos, como Martin Scorsese, David Lynch e John Waters. Ademais dixo tamén que causou "un impacto profundo no traballo de moitos cineastas e artistas".
Durante a década de 1960 e 1970 traballou e asociouse con diversos famosos da cultura popular e do ocultismo, incluíndo Anton LaVey (fundador da Igrexa de Satán), o sexólogo Alfred Kinsey, o artista Jean Cocteau, o dramaturgo Tennessee Williams e músicos como Mick Jagger, Keith Richards, Jimmy Page e Marianne Faithfull.
Kenneth Anger é tamén o autor dos controvertidos best-séllers Hollywood Babylon (1959) e a súa secuela Hollywood Babylon II (1986), nos que expón varios rumores e segredos sobre as celebridades de Hollywood.
Cidade da Xustiza de Vigo
A Cidade da Xustiza de Vigo é un complexo administrativo xudicial da cidade de Vigo, no edificio que antigamente ocupou o Hospital Xeral.
Comarca da Terra Chá
A comarca da Terra Chá é unha comarca galega situada na zona norte e interior da provincia de Lugo. É a comarca máis extensa de Galicia con 1823,02 km². No ano 2020 tiña 39.702 habitantes. A paisaxe desta chaira combina frecuentes outeiros coroados na súa maioría por castros —cómpre citar o castro de Viladonga— con agros e pasteiros chans, importantes lagoas como a de Cospeito ou Caque e máis dun cento de ríos e regatos que percorren a comarca.
Cidade da Xustiza de Vigo
A remodelación do edificio, deseñada polo arquitecto galego Alfonso Penela, conta cunha superficie construída de 38 418 m² e unha gran praza pública, que leva o nome de Miguel Ángel Blanco e na que se localiza o acceso principal. No alto do edificio construirase un biolo acristalado con forma de pirámide, de acceso privado.
Comarca da Terra Chá
Pertencen a ela os concellos de Abadín, Begonte, Castro de Rei, Cospeito, Guitiriz, Muras, A Pastoriza, Vilalba e Xermade, sendo a súa capital Vilalba.
A Terra Chá pódese definir como unha comarca rural cunha economía de clara vocación agrícola e gandeira. A climatoloxía e os solos permiten que haxa unha importante extensión de parcelas dedicadas a pastos onde se alimentan un gran número de vacas destinadas especialmente á produción láctea contando para iso con modernas explotacións que son, na súa maioría, de carácter familiar pero altamente competitivas. Naqueles lugares da comarca onde a topografía é máis montañosa cobra auxe a gandaría extensiva, dedicada á produción cárnica e predominando a raza autóctona rubia galega. A flora da comarca da Terra Cha é moi variada incluíndo importantes áreas de carballeiras, soutos e fragas; domina o carballo acompañado por bidueiros, salgueiros, ameneiros, castiñeiros e piñeiros do país.
Cultura
O poeta Manuel María adicoulle á comarca o poemario Terra Chá, onde fala das súas terras e as súas xentes:
David Fernández Dopico
David Fernández Dopico, nado en Sillobre (Fene) o 7 de xuño de 1910 e finado no mesmo concello o 19 de outubro de 1989, foi un militar e político galego.
Traxectoria
Oficial de mariña do exército republicano. Exiliouse en Tunisia onde foi internado nun campo de concentración. Pasou despois ao campo de Kenchela (Alxeria) en 1941. Militante do Partido comunista. Retornou a Galicia en 1974.
Aficionado á fotografía, realizou imaxes da fuxida dos buques de Cartagena ante a ofensiva franquista o 5 de marzo de 1939 cunha frota de 15 buques, despois de sublevarse contra a oficialidade co almirante Miguel Buiza ao mando. Con estas fotografía, o seu fillo montou a exposición A Mariña Republicana. David pertencía ao destrutor Churruca e algunhas das imaxes mostran á tripulación do buque en diferentes zonas e tarefas entre 1934 e 1935.
Papa Pío
Pío (en latín Pius) foi o nome adoptado por varios papas católicos:
Pous Pius Pius Pave Pius Pius Πάπας Πίος Pope Pius Pius Paus Pius Popiežius Pijus Папа Пиј Pius Pius Pope Pius திருத்தந்தை பயஸ் Giáo hoàng Piô
Hipoxia (ambiente)
A hipoxia no ambiente é a condición na que este presenta niveis baixos de oxíxeno. Normalmente, o 20,9% do gas da atmosfera da Terra é oxíxeno. A presión parcial de oxíxeno na atmosfera é do 20,9% do total da presión barométrica. Porén, na auga, os niveis de oxíxeno son moito menores, aproximadamente do 1%, e flutúan localmente dependendo da presenza de organismos fotosintéticos e a distancia relativa á superficie (como hai máis oxíxeno no aire, este difunde a favor do gradiente de presión parcial).
Hipoxia atmosférica
A hipoxia atmosférica é algo natural a elevadas altitudes. A presión atmosférica total decrece a medida que a altitude aumenta, causando que a presión parcial de oxíxeno sexa máis baixa, o que se denomina hipoxia hipobárica. O oxíxeno permanece a un 20,9% da mestrura de gases total, o que é diferente na hipoxia hipóxica, na que a porcentaxe e oxíxeno no aire (ou sangue) diminúe. Isto é común, por exemplo, nas toqueiras seladas onde viven moitos animais subterráneos, como as ratas-toupa africanas (Bathyergidae). A hipoxia atmosférica é tamén no que está fundamentado o adestramento en altitude, que é unha parte estándar do adestramento dos atletas de elite. Varias empresas imitan a hipoxia creando unha atmosfera artificial normobárica.
Causas da hipoxia ambiental
miniatura|250px|Declive da saturación de oxíxeno ata a anoxia, medida durante a noite no [[fiorde de Kiel, Alemaña. Profundidade = 5 m]] A depleción de oxíxeno pode orixinarse por diversos factores naturais, pero máis frecuentemente é a consecuencia da contaminación e a eutrofización. Na eutrofización os nutrientes que necesitan as plantas e algas entran en grandes cantidades nun río, lago ou océano, e iso impulsa a proliferación do fitoplancto. Aínda que en principio o fitoplancto, por medio da fotosíntese, aumenta a saturación do OD durante as horas diúrnas, a densa poboación da floración de algas reduce a saturación de OD durante a noite debido á respiración celular. É frecuente que en lagos a proliferación de algas chegue a formar densa capa superficial verde de algas, que non deixa pasar a luz ao interior da auga, impedindo a fotosíntese (e a oxixenación) baixo a superficie. Cando as células do fitoplancto morren, afúndense ata o fondo, onde son descompostas por bacterias, un proceso que contribúe a reducir aínda máis a OD na columna de auga. Se a depleción de oxíxeno progresa ata a hipoxia, morren os peixes e invertebrados como os vermes e ameixas do fondo. miniatura|Foto dun vídeo subacuático do leito do mar. O leito mariño está cuberto de cangrexos, peixes e ameixas que están mortos ou moribundos debido á depleción de oxíxeno.
En zonas dun río onde se producen vertidos contaminantes de materia orgánica, prodúcese unha diminución da OD e aumento da DBO (demanda biolóxica de oxíxeno) debido a que o oxíxeno se consome na descomposición desa materia orgánica realizada polas bacterias, o que fai cambiar a fauna e flora desa zona. Río abaixo as condicións van pouco a pouco mellorando.