cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lamborghini Miura
O Lamborghini Miura é un modelo de coche deportivo producido polo fabricante de automóbiles italiano Lamborghini entre 1966 e 1973. O coche está considerado como o primeiro superdeportivo moderno cun deseño de motor central traseiro e dous asentos, aínda que o concepto viuse por primeira vez nun coche de produción de estrada co Matra Djet de René Bonnet, presentado en 1964. Desde entón, este deseño converteuse no estándar para deportivos e supercoches de alto rendemento. Cando se presentou, era o coche de estrada de produción máis rápido.
O Miura concibiuse orixinalmente polo equipo de enxeñería de Lamborghini, que deseñou o coche no seu tempo libre contra os desexos do fundador da compañía Ferruccio Lamborghini, que prefería un gran turismo sobre os coches derivados de máquinas de carreiras producidas polo rival local Ferrari.
O chasis rodante do Miura presentouse no Salón do Automóbil de Turín de 1965, e o prototipo P400 debutou no Salón do Automóbil de Xenebra de 1966. Recibiu magníficas críticas tanto por parte dos espectadores como da prensa automobilística, cada un impresionado polo estilo elegante de Marcello Gandini e o revolucionario deseño do motor central do coche.
O buque insignia de Lamborghini, o Miura recibiu actualizacións periódicas e mantívose en produción ata 1973. Un ano despois, o Countach entrou na formación da compañía, no medio de tempos económicos tumultuosos para a compañía.
Trátase dun coche de dúas portas dotado cun motor V12 de 3.929 centímetros cúbicos, o primeiro en montalo transversalmente na parte traseira e capaz de ofrecer entre 350 e 380 cabalos de potencia segundo a versión. Foi máis concretamente o Lamborghini P400 Miura.
Os mozos enxeñeiros Giampaolo Dallara e Paolo Stanzani encargáronse da parte técnica, que sen dúbida destacou o excepcional motor V12 de 4 litros que xeraba unha potencia máxima de 350 CV, 370 CV e 385 CV nos modelos P400, P400S e P400SV respectivamente. Cifras que fixeron do Lamborghini Miura o coche de rúa de produción máis rápido do mundo. A impoñente sección mecánica, acompañada do soberbio deseño da Carrozzeria Bertone, fixo do Miura un éxito rotundo, vendendo 50 coches en tres anos, e nada menos que 763 unidades en sete anos, entre 1966 e 1973. Producíronse 764 unidades.
Desenvolvemento
Durante 1965, os tres principais enxeñeiros de Lamborghini, Gian Paolo Dallara, Paolo Stanzani e Bob Wallace dedicaron o seu propio tempo ao desenvolvemento dun prototipo de coche coñecido como P400. Os enxeñeiros imaxinaron un coche de estrada con pedigrí de carreiras, un que podería gañar na pista e ser conducido pola estrada polos entusiastas. Os tres homes traballaron no seu deseño pola noite, coa esperanza de convencer ao fundador da compañía Ferruccio Lamborghini que un vehículo deste tipo non sería demasiado caro nin distraería do foco da compañía. Cando finalmente subiu a bordo, Lamborghini deu mans libres aos seus enxeñeiros na crenza de que o P400 era unha ferramenta de mercadotecnia potencialmente valiosa, e nada máis.
O coche presentaba un esquema de motor central montado transversalmente, a diferenza dos anteriores coches Lamborghini. O V12 tamén foi infrecuente xa que se fusionou efectivamente coa transmisión e o diferencial, o que reflicte a falta de espazo nun deseño perfecto. O chasis rodante exhibiuse no Salón de Turín en 1965. Os asistentes impresionados fixeron pedidos para o coche a pesar da falta de carrocería que cubrira o chasis.
Bertone encargouse de deseñar o prototipo, que se rematou poucos días antes da súa presentación no Salón do Automóbil de Xenebra de 1966. Ningún dos enxeñeiros atopou tempo para comprobar se o motor cabía no seu compartimento. Comprometidos en mostrar o coche, decidiron encher o compartimento do motor con lastre e manter o capó pechado durante todo o espectáculo, como xa fixeron tres anos antes para o debut do 350GTV. O xefe de vendas, Sgarzi, viuse obrigado a afastar aos membros da prensa automobilística que querían ver a central de potencia do P400. A pesar deste revés, o coche foi o máis destacado do programa, aumentando inmediatamente a reputación do estilista Marcello Gandini.
A reacción favorable en Xenebra fixo que o P400 entrase en produción ao ano seguinte. O nome "Miura", na honra do famoso criador de touros de lida, elixiuse e apareceu no acabado de crear logo da compañía. O coche gañou a atención mundial dos entusiastas da automoción cando elixiuse para a secuencia inicial da versión orixinal de 1969 de The Italian Job.
P400
thumb|1967 Miura P400
O modelo máis antigo do Miura coñécese como P400 (por "Posteriore 4 litri"). Propulsado por unha versión do motor Lamborghini V12 de 3,9 L que usabase no 400GT naquel momento. O motor montado transversalmente producía 350 PS. Entre 1966 e 1969 producíronse exactamente 275 P400, un éxito para Lamborghini a pesar do seu prezo elevado de 20.000 dólares do ano 1966.
Tomando como referencia o Morris Mini, Lamborghini uniu o motor e a caixa de cambios nun só bloque. A súa lubricación compartida continuou ata os últimos 96 SV, cando se dividiu a carcasa para permitir utilizar os aceites correctos para cada elemento.
Unha afirmación non confirmada sostén que os primeiros 125 Miura se construíron con aceiro de 0,9 mm e, polo tanto, son máis lixeiros que os coches posteriores. Todos os coches tiñan cadros e portas de aceiro, con seccións da carrozaría dianteira e traseira de aluminio. Ao saír da fábrica, equipáronse orixinalmente con pneumáticos Pirelli Cinturato 205VR15 (CN72).
Premios
A versión prototipo do Miura gañou o prestixioso Trofeo Gran Turismo no Pebble Beach Concours d'Elegance de 2008, e recreouse para o seu uso no videoxogo Gran Turismo 5.
P400S
O P400S Miura, tamén coñecido como Miura S, presentouse no Salón do Automóbil de Turín en novembro de 1968, onde o chasis orixinal presentárase tres anos antes. Revisouse lixeiramente a partir do P400, coa adición de cristais eléctricos, adornos cromados brillantes ao redor das ventás externas e dos faros, unha nova consola superior en liña con novos interruptores basculantes, colectores de admisión do motor feitos 2 mm máis grandes, diferentes perfís de árbores de levas e paneis extremos do maleteiro con muescas paneis (permitindo un pouco máis de espazo para a equipaxe). Segundo os informes, os cambios no motor foron bos para acadar 20 PS adicionais. O P400S tiña pneumáticos 215/70VR15 Pirelli Cinturato CN12 na parte dianteira e pneumáticos 225/70VR15 CN12 na parte traseira.
Outras revisións limitáronse a comodidades, como unha tapa de guanteira con pechadura, unha posición invertida do chisqueiro e do interruptor do limpaparabrisas e asas de apertura únicas para as seccións da carrozaría dianteira e traseira. Outras melloras no interior incluíron a adición de cristais eléctricos e aire acondicionado opcional, dispoñible por 800 dólares. Producíronse uns 338 P400S Miura entre decembro de 1968 e marzo de 1971. Un S #4407 era propiedade de Frank Sinatra. Miles Davis tamén posuía un, que estrelou en outubro de 1972 baixo a influencia da cocaína, rompendo ambos os nocellos. Eddie Van Halen posuía un e pódese escoitar a aceleración durante a ponte na canción Panamá.
P400SV
thumb|dereita|Un Miura P400SV. Teña en conta a falta de "pestanas" ao redor dos faros
P400 Iota
thumb|Unha recreación do Miura P400 Iota
En 1970, o xefe de desenvolvemento de Lamborghini Bob Wallace creou un muletto de probas que se axustaba ao apéndice J do regulamento de carreiras da FIA. O coche recibiu o apropiado nome de Miura Iota (a pronuncia da letra 'J' en italiano). Wallace fixo amplas modificacións no chasis e motor Miura estándar. As reducións de peso incluíron a substitución de compoñentes do chasis de aceiro e os paneis da carrozaría pola lixeira aliaxe de aluminio Avional e a substitución das fiestras laterais por plástico, co que o coche resultante pesaba aproximadamente 360 kg. menos que un Miura de produción. Engadiuse un alerón dianteiro e substituíronse os faros por unidades fixas carenadas. Wallace substituíu os dous pequenos tanques de combustible pola unidade orixinal máis grande. A suspensión reelaborouse e ampliouse (9" na parte dianteira, 12" na traseira) e instaláronse rodas lixeiras. O motor modificouse para producir 418-440 bhp a 8800 rpm, cunha relación de compresión aumentada, levas alteradas, ignición electrónica, lubricación por cárter seco e un sistema de escape menos restritivo. Este exemplar único finalmente vendeuse a un comprador privado despois de moitas probas. En abril de 1971, o coche estrelouse na estrada de circulación aínda sen inaugurar ao redor da cidade de Brescia, e queimouse ata o chasis.
Noutrora críase amplamente que o Iota tiña o número de chasis #5084 (un número fóra de secuencia para a data en cuestión), así o aclarou o experto en Miura Joe Sackey no seu libro The Lamborghini Miura Bible que isto non é o caso, e ese #5084 é de feito un SV modificado de fábrica a especificación SVJ.
Despois de que o Miura Iota fora destruído, o seu propietario orixinal Walter Ronchi encargou a dous antigos empregados de Lamborghini a construción dun coche tributo baseado no P400S. Este vehículo coñécese co alcume de "Millechiodi" e modificouse especialmente tanto no interior como no exterior para que coincida coas especificacións do Iota orixinal..
Outra recreación do Iota foi posteriormente realizada por Chris Lawrence de Wymondham Engineering para o propietario de Lamborghini Piet Pulford do Reino Unido no chasis #3033.
P400 SV/J
Hai seis exemplares de Miura SV/J que se sabe que construíronse na fábrica mentres o Miura aínda estaba en produción, un construíuse novo (chasis #5090) e cinco convertíronse a partir de SV existentes (chasis #4934, #4860, #4892, #4990 e #5084)
Un destes coches, o chasis #4934, construíuse para o Sha de Irán Mohammad Reza Pahlavi. O Shah gardou este coche baixo garda armada xunto con outro SV no Palacio Real de Teherán. Despois de fuxir do país durante a Revolución iraniana, os seus coches foron incautados polo goberno iraniano. O SV/J vendeuse en Dubai en 1995. En 1997 este coche vendeuse nunha poxa de Brooks a Nicolas Cage, a por 490.000 dólares, converténdose no prezo máis alto do modelo nunha poxa. Cage vendeu o coche en 2002. Desde entón alcanzáronse prezos máis elevados varias veces, incluído o SVJ #4892 que se vendeu por máis de 1,9 millóns de dólares.
Dos seis coches orixinais coñecidos, o número #4892 é unha adición recente á lista de SVJ xenuínos coñecidos con documentación de fábrica que agora saíu á luz.
Un sétimo SV/J construíuse na fábrica Lamborghini entre 1983 e 1987 a partir dun chasis Miura S sen usar. Foi feito para Jean Claude Mimran, un dos irmáns Mimran, os entón propietarios de Lamborghini. A maioría dos expertos non o recoñecen como un SVJ "oficial" debido a que foi convertido (aínda que feito pola fábrica) moito tempo despois de que o Miura deixara de producirse.
Posteriormente, os Miuras foron actualizados ás especificacións SVJ (tentando imitar os SVJ reais de fábrica) por varios garaxes de Suíza, os Estados Unidos e o Xapón.
Roadster
thumb|Miura Roadster na illa de Amelia en 2013
Outro único, o Miura Roadster (en realidade máis un modelo targa, pero sen teito desmontable) construíuno o Grupo Bertone como coche de exhibición. Baseado nun P400, mostrouse por primeira vez no Salón do Automóbil de Bruxelas de 1968. Despois de ser exposto en varios salóns de automóbiles, o coche vendeuse á International Lead Zinc Research Organization que o converteu nun vehículo expositor que mostraba as posibilidades de usar aliaxes de zinc nos automóbiles. O coche chamábase ZN75. A algúns outros Miuras quitáronlles a parte superior, pero este Bertone Miura Roadster foi o único Miura convertible de fábrica.
O único Miura Roadster mostrouse no Amelia Island Concours d'Elegance en 2013.
P400 SVJ Spider
thumb|dereita|Miura #4808 coa parte superior de targa no seu lugar
Este exemplar único do Miura mostrouse no Salón do Automóbil de Xenebra de 1981 xunto a outros novos modelos Lamborghini (Jalpa e LM002) pouco despois, o novo CEO da empresa, Patrick Mimran, fíxose cargo da fábrica aínda que nunca autorizouse como modelo. Acabado en branco perla, o SVJ Spider era o Miura S anteriormente amarelo presentado no Salón do Automóbil de Xenebra de 1971, e usa o chasis #4808 Equipado con rodas anchas e un alerón traseiro que reflicte o renacemento da marca, algúns consideraron erróneamente como un prototipo dunha posible serie limitada de Miura Spider, mentres que en realidade era simplemente un coche de exhibición único construído en nome do importador suízo de Lamborghini. Lambo-Motor AG (e, como tal, non é unha modificación oficial de fábrica nin ten ningún vínculo coa versión orixinal de fábrica de 1970).
Posteriormente, comprouno o coleccionista suízo de Lamborghini Jean Wicki, ao coche quitáronlle o alerón traseiro e o alerón dianteiro e pintouse de cor prata, achegando o estilo do coche ao Berlinetta SVJ. O especialista en Lamborghini Autodrome (Francia) comprou o coche a Wicki e restaurou a súa carrozaría e tapicería en colaboración coa Carrosserie Lecoq (París). Pintado tradicionalmente de verde lima Miura, o coche foi finalmente vendido a un coleccionista parisiense. O coche ten problemas de rixidez e non se conduce tan ben (como o describe o experto de Miura Joe Sackey).
Ademais das modificacións privadas, só hai dous Miura "descapotables", presentados oficialmente nos Salóns Internacionais do Automóbil: o Bertone Miura Roadster, exposto no propio stand de Bertone en Bruxelas en 1968, e este exemplar que non é de fabrica, que se mostra no stand de Lamborghini no Salón do Automóbil de Xenebra en 1981.
2006 concepto Miura
Presentouse un concept car Miura no Museum of Television & Radio estadounidense o 5 de xaneiro de 2006, xunto ao Los Angeles Auto Show, aínda que non se presentou no propio show. Pola contra, o automóbil conceptual Miura debutou oficialmente no Salón Internacional do Automóbil de América do Norte dúas semanas despois. Foi o primeiro deseño escrito polo xefe de deseño de Lamborghini Walter de'Silva, en conmemoración do 40 aniversario da presentación en Xenebra do Miura orixinal en 1966.
O presidente e CEO de Lamborghini, Stefan Winkelmann, negou que o concepto marcase o regreso do Miura á produción, dicindo: "O Miura foi unha celebración da nosa historia, pero Lamborghini trata sobre o futuro. O deseño retro non é para o que estamos aquí. Así que non faremos o Miura.”
2016 Lamborghini edición especial Aventador Miura Homenaxe
Para celebrar o 50 aniversario do Lamborghini Miura, un precursor de todos os superdeportivos Lamborghini V12, Lamborghini presentou o Aventador Miura Homage. O coche de edición especial creado pola división de personalización Ad Personam da compañía. Só había 50 unidades.
Volcán Barú
miniatura|dereita|320px|O Chiriquí localízase no oeste de Panamá
O Volcán Barú (ás veces denominado tamén Volcán Chiriquí) con 3.475 m. sobre o nivel do mar constitúe a maior elevación de Panamá, no sur da América Central. Trátase dun estratovolcán dormente na actualidade.
Situación
Desde o seu cume é posíbel ver, en días despexados, tanto o Mar Caribe como o Océano Pacífico. Dada a latitude no que se localiza, son moi raras as nevadas, pero si son frecuentes as xeadas na cima.
Contorno ambiental
O Barú forma parte do Parque Nacional Volcán Barú, de 14.326 ha, creado en 1977.
Erupcións
Aínda que na actualidade é un volcán dormente, estudos realizados mostran que ca. 500 ou 600 rexistrou unha potente erupción que sepultou poboados relativamente achegados. Cara 1550, ao parecer, volveu a ter actividade eruptiva, máis os especialistas non están totalmente de acordo neste caso.
Laurence Fishburne
Laurence John Fishburne III, nado en Augusta (Xeorxia) o 30 de xullo de 1961, é un actor, produtor e director estadounidense de cine e televisión. É principalmente coñecido polo seu papel de Morpheus na triloxía de Matrix, por interpretar a Jason "Furious" Styles no drama Boyz n the Hood e a Tyrone "Mr. Clean" Miller en Apocalypse Now.
Volcán Barú
Outros
Desde hai pouco tempo estanse a efectuar estudos con vistas á explotación das súas posibilidades de xeración e aproveitamento de enerxía xeotermal.
Laurence Fishburne
Fishburne foi o primeiro actor afroamericano en interpretar a Othello nun filme dun grande estudio cando apareceu na adaptación de 1995 de Oliver Parker. Pola súa interpretación de Ike Turner en What's Love Got to Do With It, foi nomeado ó Oscar ó mellor actor. Gañou o premio Tony pola súa interpretación en Two Trains Running (1992), e un Emmy por TriBeCa (1993).
Fishburne foi protagonista en varios clásicos de culto, incluíndo Deep Cover e King of New York. Dende 2008 a 2011, fixo o papel de Dr. Raymond Langston no drama da CBS CSI: Crime Scene Investigation, e entre 2013 e 2015 fixo do Axente Especial Jack Crawford no suspense da NBC Hannibal. No 2013, apareceu en O home de aceiro e no 2016 retomou o seu papel en Batman contra Superman: O amencer da xustiza.
Traxectoria
Fishburne naceu en Augusta, Xeorxia, fillo de Hattie Bell (nada Crawford), unha mestra de matemáticas e ciencias nun instituto, e Laurence John Fishburne, Jr., un oficial de correccional xuvenil. Despois de que os seus pais se divorciaran sendo aínda neno, mudouse coa súa nai a Brooklyn, Nova York, onde se criou. A pai de Fishburne víao unha vez ó mes. Fishburne graduouse na Academia Lincoln Square de Nova York.
A Cambra
O topónimo galego A Cambra pode referise a:
Anna Sandström
Anna María Carolina Sandström, nada en Estocolmo o 3 de setembro de 1854 e finada na mesma cidade o 26 de maio de 1931, foi unha feminista sueca, unha innovadora pedagoga e pioneira dentro do sistema educativo do seu país. É considerada a líder da reforma pedagóxica levada a cabo no ensino feminino en Suecia a finais do século XIX.
Primeiros anos
Anna Sandström era a filla do administrador Carl Eric Sandström e Anna Erica Hallström. Logo da morte do seu pai, foi criada como nena adoptiva do coronel Hjalmar Hagberg. Debido á profesión do seu pai adoptivo viaxou por todo o país, co que a miúdo tiña que interromper os seus estudos. Estudou na Real Escola Normal para nenas e no Högre lärarinneseminariet en Estocolmo, onde se graduou como profesora en 1874. Aínda que daquela había pouco que as mulleres acadaran o dereito de asistir á universidade en Suecia, ela non puido entrar na universidade.
Traballou como profesora na escola feminina Åhlinska skolan de 1874 a 1882 e tamén en Södermalms högre läroanstalt en Estocolmo de 1881 a 1883. O ambiente da escola de nenas non remataba de gustarlle e Anna criticaba o tipo de ensino que alí se lle daba ás escolares. Seguiu estudando de xeito autodidacta historia, literatura francesa, literatura sueca e latín. Tamén se interesou polas publicacións de renovación pedagóxica.
Renovadora da educación
En 1880, Sandström debutou no debate educativo co seu artigo Gifva våra flickskolor berättigade anledningar até missnöje? na publicación feminista Tidskrift för hemmet creada por Sophie Adlersparre. Baixo o seudónimo de Uffe, criticou a educación ríxida e formalizada e o seu foco estrito en linguas. No caso das mulleres era o francés o que distinguía as mulleres con formación, mentres que no caso dos homes académicos era o latín.
En 1882, publicou Realism i undervisning eller Språkkunskap och bildning baixo o mesmo seudónimo e espertou grande atención. Isto é visto como o punto de partida que conectou varios importantes reformadores da pedagoxía de finais do século XIX en Suecia, uníndoos na reforma educativa. Supoñíase que o autor era un respectado académico e, baixo o nome de "Uffe", Sandström fundou a un grupo de debate literario chamado Uffe-kretsen ("Uffe Círculo"), formado por  reformistas educativos, que estivo activo entre 1883-1892. Os membros principais eran Fredrique Runquist, Fridtjuv Berg, Hjalmar Berg, Sigfrid Almquist, Sofi Almquist e Nils Lagerstedt. Este grupo fundou dous centros coeducativos, publicou artigos radicais e libros docentes, organizou  xuntanzas escolares internacionais con grupos similares en Dinamarca e Noruega, fundou o Pedagogiska biblioteket (Biblioteca Pedagóxica) así como a Pedagogiska sällskapet (Sociedade Pedagóxica). Esta última sucedeu ao Uffe-kretsen en 1892.
Carreira educativa
En 1883, Sandström cofundou a escola coeducativa Nya skolan (Nova escola) en Estocolmo co seu colega Fredrique Runquist. A partir de 1886 pasou a chamarse Anna Sandströms skola (a escola Anna Sandström) e  Anna exerceu na dirección de 1883 a 1926. Fundara esta escola en relación ó seu aínda non revelado seudónimo masculino, Uffe, xa que as súas ideas foran daquela moi aclamadas. Tiña como meta a consecución das ideas que presentara na súa publicación de 1882, e utilizou a escola como a contorna onde probar as súas ideas educativas a través da experiencia empírica.
En 1900 fundou en Estocolmo o Anna Sandströms seminarium (Seminario de Mulleres Anna Sandström) para profesoras e xestionouno entre 1900 e 1926. Pretendía ser unha alternativa ao Högre lärarinneseminariet (Seminario superior de profesores).
As ideas de Anna Sandström, aplicadas nas súas escolas, tiveron un grande peso na reforma das universidades públicas entre 1905 e 1928 e nos plans de reforma educativa de 1919. En 1904 foi galardoada co Illis quorum polo seu longo traballo "exitoso no ensino das mozas".
Editora
En 1883 cofundou a publicación radical Verdandi xunto con Lars Hökerberg, quen a seguiu editando ata 1929.
Esta publicación presentábase como o medio de difusión dos escritos baixo seudónimo de Uffe. Popularmente críase que Uffe era o nome real dun académico. Este medio converteuse na principal publicación sobre educación en Suecia ata 1920 e era habitual que publicase artigos dos máis importantes pioneiros educativos da época.
Feminista
Anna Sandström pertenceu ao círculo das fundadoras do movemento de dereitos das mulleres a través da Asociación Fredika Bremer (Fredrika Bremer-förbundet) de Sophie Adlersparre en 1884. Durante a década de 1890, era coñecida pola súa participación no debate arredor do xénero a través dos seus artigos na publicación desta asociación.
Representou a liña entón radical do movemento feminista, que vía homes e mulleres como individuos únicos e defendía o dereito a desenvolver as súas personalidades en oposición ós tradicionais roles de xénero: estaba en contra do feminismo da diferenza representado por Ellen Key, que reclamaba iguais dereitos para homes e mulleres baseándose en que as súas diferenzas complementarían e beneficiarían a sociedade. Pola contra, Anna loitaba pola igualdade de homes e mulleres porque consideraba que os homes e as mulleres naceran iguais e tan só diferentes en canto a individuos, non en función do seu sexo. Anna consideraba que era un gasto inútil o esforzo de crear diferenzas psicolóxicas a través de roles de xénero artificiais en lugar de axuda-los individuos a desenvolver os seus talentos persoais e vocacións.
Deste xeito Anna converteus nunha das figuras principais dentro do feminismo sueco. Os seus artigos eran tamén impresos e vendidos por separado. No seu artigo de 1898 Under hvilka förutsättningar kan kvinnorörelsen blifva af verklig betydelse för kultur och framåtskridande? (Baixo que circunstancias podería o movemento das mulleres tornarse de vital importancia para a cultura e o progreso?) expuxo que a igualdade entre os sexos era non só necesaria para o progreso persoal de cada individuo, senón que tamén favorecía os matrimonios felices e permitía o desenvolvemento dunha sociedade máis rica. Nos últimos anos da súa vida centrouse máis na cuestión concreta do ensino feminino que nos temas xerais de xénero.
Anna Sandström foi membro do consello da Pedagogiska sällskapet (Sociedade Pedagóxica) en 1892-1902. Foi tamén unha habitual e destacada participante nas  Flickskolemöten (Xuntanzas de Escolas femininas). Estes eventos para profesorado e renovadores pegagóxicos realizáronse en Suecia entre 1879 e 1901 para debater sobre o ensino feminino e foron xestionados polas escolas femininas ata a introdución da coeducación.
ʻokina
miniatura|300px|«ʻŌlelo Hawaiʻi» (en hawaiano: Lingua hawaiana), no que se ve a diferenza entre o ʻokina e a [[comiñas|comiña simple.]] O ʻokina (  ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. A palabra ʻokina é o nome usado para esta letra en hawaiano.
Uso
O ʻokina é empregado en varias linguas austronesias para representar a consoante oclusiva glotal, sendo en ocasións substituído por un apóstrofo ou un acento grave. Pode aparecer con formas distintas:
As linguas que utilizan este símbolo son o hawaiano, o tongano (onde se lle chama fakauʻa), o samoano, o rarotongano, o tahitiano (ʻeta) e o wallisiano.
As Tres Casas, Carelle, Sobrado
As Tres Casas é un lugar da parroquia de Carelle, no concello coruñés de Sobrado, na comarca da Terra de Melide.
Andalucía
Andalucía é unha Comunidade autónoma española situada no sur da Península Ibérica. Limita ao sur co Mar Mediterráneo e o Océano Atlántico, ao norte con Estremadura e Castela-A Mancha, ao leste coa Rexión de Murcia e ao oeste con Portugal.
Está formada por oito provincias: Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Málaga, Sevilla e Xaén. A capital da comunidade autónoma é Sevilla, cidade recoñecida no Estatuto de Autonomía como sede da organización institucional da Comunidade Autónoma, denominada Xunta de Andalucía. O novo Estatuto de Autonomía (2007) define Andalucía como unha "realidade nacional".
Xeografía
Andalucía é a segunda Comunidade Autónoma de maior extensión territorial de España por detrás de Castela e León, e a primeira en canto ao número de habitantes.
Andalucía componse de tres unidades fundamentais:
Clima
As precipitacións diminúen do oeste ao leste, situándose en Andalucía o punto con máis chuvia da Península Ibérica (Serra de Grazalema, 2.138 litros anuais) e o menos chuvioso de Europa (Cabo de Gata, 117 litros anuais). A Andalucía húmida coincide cos puntos máis altos da Comunidade (as tres Serras), especialmente a área da Serranía de Ronda e a Serra de Grazalema. A Andalucía árida encóntrase representada por gran parte da provincia de Almería e o Foxo de Guadix-Baza. O val do Guadalquivir presenta pluviometría media.
Os días de chuvia por ano son case 75, descendendo de 50 nas zonas máis áridas. Pola contra, en grandes partes da Andalucía supéranse os 300 días de sol ao ano.
A temperatura media anual de Andalucía é superior aos 16 °C, e tamén con variacións xeográficas, oscilando desde os 18,5 °C de Málaga aos 15,1 °C en Baeza. O mes de máis frío é xaneiro (12,5 °C en Málaga, 6,4 °C en Granada) e o máis caloroso agosto (28,5 °C en Écija).
Hidroloxía
Os ríos máis importantes da Andalucía son:
Historia
miniatura|Figura [[iberos|ibera do Oso de Porcuna, no Museo Arqueolóxico Nacional de España.]] A historia de Andalucía é dunha gran complexidade debido á súa ampla dilatación no tempo. A posición xeoestratéxica de Andalucía no extremo sur de Europa, entre esta e África, entre o océano Atlántico e o mar Mediterráneo, así como as súas riquezas minerais e agrícolas e a súa grande extensión superficial de 87.268 km² (maior que moitos dos países europeos), forman unha conxunción de factores que fixeron de Andalucía un foco de atracción doutras civilizacións xa desde o inicio da Idade dos Metais.
De feito, a súa situación xeográfica como nexo entre África e Europa, fai que algunhas teorías apunten a que os primeiros homínidos europeos, previo paso do Estreito de Xibraltar, situáronse no territorio andaluz. As primeiras culturas desenvolvidas en Andalucía (Os Milleiros, O Argar e Tartessos), tiveron un claro matiz orientalizante, debido a que pobos do Mediterráneo oriental asentáronse nas costas andaluzas á busca de minerais e deixaron o seu influxo civilizador. O proceso de paso da prehistoria á historia, coñecido como protohistoria, estivo ligado á influencia destes pobos, principalmente gregos e fenicios, amplo momento histórico no que se fundou Cádiz, a cidade máis antiga de Europa occidental, seguida en antigüidade por outra cidade andaluza: Málaga. miniatura|esquerda|Vista parcial do foro das ruínas de [[Baelo Claudia.]]
Andalucía quedou incorporada plenamente á civilización occidental coa conquista e romanización da provincia Bética. Esta tivo grande importancia económica e política no Imperio, ao que achegou numerosos maxistrados e senadores, ademais das figuras sobresalientes dos emperadores Traxano e Adriano.
As invasións xermánicas de vándalos e posteriormente de visigodos non fixeron desaparecer o papel cultural e político da Bética e durante os séculos V e VI os terratenentes beticorromanos mantiveron practicamente unha independencia con respecto a Toledo. Neste período destacaron figuras como Santo Isidoro de Sevilla ou San Hermenexildo.
No 711 produciuse unha importante ruptura cultural coa invasión musulmá da Península Ibérica. O territorio andaluz foi o principal centro político dos distintos estados musulmáns de Al-Ándalus, sendo Córdoba a capital e un dos principais centros culturais e económicos do mundo naquel tempo. Este período de florecemento culminou no Califato Omeia de Córdoba, onde destacaron figuras como Abderramán III ou Alhakén II. Xa no século X houbo un período de grave crise, que foi aproveitado polos reinos cristiáns do norte peninsular para avanzar nas súas conquistas e polos distintos imperios norteafricanos que se foron sucedendo -Almorábides e Almohades- que exerceron a súa influencia na o-Ándalus e tamén estableceron os seus centros de poder na península en Granada e Sevilla, respectivamente. Entre estes períodos de centralización de poder, o seu produciu a fragmentación política do territorio peninsular, que quedou dividido en primeiros, segundos e terceiros reinos de taifas. Entre estes últimos, o Reino nazarí de Granada tivo un papel histórico e emblemático fundamental.
As reformas borbónicas do século XVIII non remediaron que España en xeral e Andalucía en particular fosen perdendo peso político e económico no contexto europeo e mundial. Así mesmo a perda das colonias españolas de Ultramar irán sacando a Andalucía dos circuítos económicos mercantilistas. Esta situación agravouse durante os séculos seguintes e Andalucía pasará de ser unha das rexións máis ricas de España a unha das máis pobres no final do errado proceso de industrialización no século XIX.
Demografía
Andalucía é a primeira Comunidade Autónoma española en canto á súa poboación, que en 2005 era de 7 849 799 habitantes. Esta poboación concéntrase, sobre todo, nas capitais provinciais e nas áreas costeiras, polo que o nivel de urbanización de Andalucía é bastante alto; a metade da poboación andaluza concéntrase nas 26 cidades de máis de 50.000 habitantes.
Peite (arácnidos)
Nos escorpións chámase peite (en latín científico pecten) a cada unha das estruturas lamelares e móbiles, en forma de peite, que son modificacións dos apéndices do terceiro segmento do opistosoma. Teñen funcións táctiles mecanorreceptoras e quimiorreceptoras de contacto, e están situadas na cara ventral do animal do mesosoma (a parte ancha do opistosoma, ben diferenciada do metasoma, rexión estreita e cilíndrica formada por cinco segmentos mais o telson e vulgarmente coñecida como cola).
Andalucía
Demografía
As áreas máis poboadas son:
Organización territorial
200px|miniatura|Mapa provincial de Andalucía Andalucía divídese en oito provincias, segundo o Decreto de 1833 da División Provincial, feito por Javier de Burgos. Á súa vez, estas provincias divídense en 771 concellos. As oito provincias son as seguintes:
Peite (arácnidos)
Son órganos sensoriais situados un en cada lado da chamada placa pectínea, na zona ventral do escorpión. O seu nome é consecuencia da similitude que a súa forma ten cos peites. Están formados por tres filas de placas lonxitudinais, entre as cales a placa basal media e os fulcros son significativos para a sistemática dos xéneros e as especies.
Andalucía
Símbolos
miniatura|Retrato de [[Blas Infante, realizado sobre azulexos, situado na avenida homónima de Xerez da Fronteira.]] miniatura|Versión vocal do himno de Andalucía. miniatura|Versión instrumental do himno de Andalucía. O escudo de Andalucía mostra a figura dun Hércules mozo entre as dúas columnas de Hércules que a tradición sitúa no estreito de Xibraltar, cunha inscrición ós pés dunha lenda que di: Andalucía por sí, para España y la Humanidad, sobre o fondo dunha bandeira andaluza. Un arco coas palabras latinas Dominator Hercules Fundator ,tamén sobre a bandeira andaluza, pecha ás dúas columnas.
Peite (arácnidos)
Os peites son captadores sensoriais que informan aos escorpións, palpando, da composición da superficie examinada, a súa humidade e a súa temperatura.
Andalucía
Símbolos
A Bandeira de Andalucía está composta por tres bandas horizontais verde, branca e verde, de igual tamaño; sobre a banda central branca está situado o escudo. Foi creada por Blas Infante e aprobada pola Asemblea de Ronda en 1918. Infante elixiu o verde como símbolo da esperanza e da unión e o branco como símbolo da paz e do diálogo. A elección destas cores débese a que Blas Infante considerou que foran os máis empregados ó longo da historia do territorio andaluz. Segundo el, o estandarte da dinastía andalusí dos Omeias era verde e representaba a convocatoria ó pobo. O branco, pola outra banda, simboliza o perdón entre os almohades, que na heráldica europea e interpretado como parlamento ou paz.
O himno de Andalucía é unha composición musical de José del Castillo Díaz con letra de Blas Infante. A música está inspirada no Santo Dios, un canto relixioso popular que os campesiños e xornaleiros dalgunhas comarcas andaluzas cantaban durante a sega Blas Infante puxo este canto en coñecemento do Maestro Castillo, quen adaptou e harmonizou a melodía. A letra do himno apela ós andaluces para que se mobilicen e pidan terra e liberdade, mediante un proceso de reforma agraria e un Estatuto de Autonomía para Andalucía, no marco de España.
O Parlamento de Andalucía aprobou de xeito unánime en 1983 que se recoñecera a Blas Infante no Estatuto de Autonomía de Andalucía como Padre de la Patria Andaluza.
O Día de Andalucía é celebrado o 28 de febreiro e conmemora o referendo do ano 1980 que deu a plena autonomía á comunidade andaluza tras unha longa loita a través do procedemento estipulado no artigo 151 da Constitución para aquelas comunidades que, coma a andaluza, non tiveron a oportunidade de referendar o seu estatuto durante a Segunda República á causa do estalido da guerra civil española.
Goberno e administración
Andalucía accedeu á autonomía mediante a denominada vía ou procedemento agravado, recollida no artigo 151 da Constitución española de 1978. Seguindo este procedemento, a Comunidade Autónoma de Andalucía constituír o 28 de febreiro de 1980 tras a celebración dun referendo, declarando no artigo 1º do seu Estatuto de autonomía (1981) que tal autonomía está xustificada na "identidade histórica, no autogoberno que a Constitución permite a toda nacionalidade, en plena igualdade ao resto de nacionalidades e rexións que compoñan España, e cun poder que emana da Constitución e o pobo andaluz, reflectido no seu Estatuto de Autonomía".
O Estatuto de Andalucía regulamenta as distintas institucións encargadas do goberno e a administración dentro da Comunidade. A Xunta de Andalucía é a institución principal na que se organiza o goberno. Por outra banda, existen outras institucións de autogoberno: o Defensor do Pobo Andaluz, o Consello Consultivo, a Cámara de Contas, o Consello Audiovisual de Andalucía e o Consello Económico e Social.
Xunta de Andalucía
miniatura|[[Palacio de San Telmo, sede da Presidencia da Xunta de Andalucía.]] A Xunta de Andalucía é a institución en que se organiza o autogoberno da Comunidade Autónoma de Andalucía. Está integrada por:
Poder xudicial
O órgano xurisdicional superior da Comunidade Autónoma é o Tribunal Superior de Xustiza de Andalucía, con sede en Granada, ante o que se esgotan as sucesivas instancias procesuais sen prexuízo da xurisdición que corresponde ao Tribunal Supremo. No entanto, o Tribunal Superior de Xustiza de Andalucía non é un órgano da Comunidade Autónoma senón que fai parte do Poder Xudicial, que é único en todo o Reino e que non pode ser transferido ás Comunidades Autónomas. O territorio andaluz está dividido en 88 partidos xudiciais.
Economía
Segundo a Contabilidade Rexional elaborada polo Instituto Nacional de Estatística, a renda por habitante da comunidade situouse en 2006 en 17.251 €, que segue sendo unha das máis baixas de España. No entanto, o crecemento da comunidade especialmente nos sectores de industria e servizos foi superior á media de España e maior a varias comunidades da eurozona.
miniatura|250px|esquerda|[[Ronda, grande atractivo turístico de Andalucía.]] O sector primario, a pesar de ser o que menos VAB achega á economía, aínda representa certa importancia relativa respecto ao resto de sectores produtivos. Importancia que se fai maior se o comparamos co sector primario doutras economías occidentais, onde se reduciu ao mínimo. O sector primario de longa tradición andaluza, produce o 8,26% do total e emprega o 8,19% (IEA 2007) da poboación activa. En termos monetarios pode considerarse un sector de competitividade crecente nos últimos anos.
O sector industrial andaluz tivo tradicionalmente un escaso peso na economía e caracterizouse pola súa debilidade. No entanto en valores absolutos a industria achegou en 2007 11.979 millóns de Euros e asalariou máis de 290.000 traballadores. A contribución de produción representa un 9,15%, por baixo do 15,08% da economía española, situación acrecentada co descenso do peso do sector industrial a respecto da economía andaluza, a pesar do lixeiro aumento do peso da comunidade no último lustro.
O sector terciario ou de servizos, tanto en termos de produción como de emprego, experimentou nas últimas décadas un crecemento moi significativo na súa participación na economía. De ser un sector minoritario, pasou a ser amplamente maioritario como na maior parte das economías occidentais. Cabe destacar o seu turismo, sendo a segunda comunidade máis visitada logo de Cataluña, con 30 millóns de visitantes anuais, sendo os principais destinos a Costa do Sol e Serra Nevada.
Transporte
Os eixos principais da rede viaria convertéronse en autovía en boa parte, conformando unha extensa rede. A E-05 (A-4) que vai de Madrid a Sevilla e continúa ata Cádiz, entra por Despeñaperros e pasa por Bailén e Córdoba. Desde Bailén parte a A-44 (E-902) que ten un ramal ata Granada e Motril. A comunidade autónoma é atravesada de leste para oeste pola autovía A-92 que comunica Sevilla, Málaga, Selecta e Almería coa autovía A-49 Sevilla-Huelva e que segue cara ao oeste ata Portugal. Tamén existe un eixo transversal Norte-Sur que comunica Córdoba con Málaga A-45. Con todo, as necesidades de accesibilidade non terminan de estar resoltas, conxestionándose moitos tramos da rede viaria na época de vacacións, e soportando moito tráfico pesado desde as zonas agrícolas da costa. Puntualmente, o paso de magrebís que traballan en Europa incrementa o uso das conexións ata Tarifa e Alxeciras.
En 2008 Andalucía posúe seis aeroportos públicos, todos cualificados de interese xeral, e xa que logo internacionais. O tráfico de pasaxeiros está moi concentrado, tendo o Aeroporto de Málaga o 60,67% dos pasaxeiros totais da comunidade. Os dous aeroportos con máis tráfico (o de Málaga e o Aeroporto de Sevilla), acaparan o 80,79% do total e se a estes se lles engade o Aeroporto de Xerez, o 87,96%.
O Consello de Goberno aprobou o Plan de Infraestruturas para a Sustentabilidade do Transporte en Andalucía (PISTA) 2007-2013, que suporá un investimento de 30.000 millóns de euros en infraestruturas e servizos de transporte.
O Piñeiro, Verís, Irixoa
O Piñeiro é un lugar da parroquia de Verís no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 18 habitantes (10 homes e 8 mulleres).
O Pirineo, Verís, Irixoa
O Pirineo é un lugar da parroquia de Verís no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 2 habitantes (2 homes).
Aeroporto de Abu Zabi
O aeroporto de Abu Zabi é un aeroporto internacional no emirato de Abu Zabi, a capital dos Emiratos Árabes Unidos. O aeroporto, situado a 30,6 quilómetros ao leste da cidade de Abu Zabi, é o segundo máis grande do país, servindo a máis de 24 millóns de pasaxeiros no ano 2016. Os espazos das súas terminais están dominados por Etihad Airways, que é a aeroliña nacional dos Emiratos Árabes Unidos e a segunda máis grande do país tras Emirates. Máis de 30 aeroliñas ofrecen servizos a uns 120 destinos en máis de 60 países.
Step you/Is this LOVE?
Step you / Is this LOVE? é o single nº 35 da cantante xaponesa Ayumi Hamasaki, lanzado orixinalmente o 20 de abril do ano 2005, foi o primeiro single da cantante lanzado ese ano.
Información
Tralo éxito do single anterior, "Carols", e unha larga espera de meses, lanzouse este single, o primeiro de unicamente dúas caras A de Ayumi Hamasaki. Orixinalmente estaba destinado a ser unha versión de rock máis acústico. A primeira versión da canción estreouse en comerciais da cadea de produtos Panasonic, pero posteriormente modificouse, e dentro da xira que Hamasaki daba dentro dese ano ayumi hamasaki ARENA TOUR 2005 A～MY STORY～, a canción "Step you" cantouse en vivo por primeira vez, sobstituíndo a "Trauma".
O single logrou de novo grandes vendas, superando a varios singles anteriores da cantante que pouco a pouco foran baixando en popularidade. O single foi o máis vendido do 2005, ata que ese mes o superou o single de Mika Nakashima (lanzado baixo o nome NANA) "Glamorous Sky".
O single tamén logrou chamar a atención grazas a que incluíu un novo vídeo musical dunha das pistas do álbum MY STORY, a canción feminista "My name's WOMEN", que non logrou converterse en single pola súa conta, pero si foi promocionada en televisión tamén grazas a produtos da empresa Panasonic.
Relación vídeo/canción
Os tres vídeos presentes neste single teñen historias completamente diferentes, sen ningunha relación aparente un co outro.
No vídeo musical de "Step you" móstrase a catro tipos de persoas distintas representados polos números 1,2,3 e 4, e interpretados pola mesma Ayu. A primeira é o que pode considerarse a chica “kawaii”, algo así como a “xenial”. A segunda é unha chica máis madura, que viste elegantes roupas. A terceira é a “anxelical”, que agarda a que algún día un príncipe a leve a algún lugar distante. Por último, a cuarta é o que pode chamarse “a fera”, que posúe unha gran melena, á parte de voluptuosos movementos. O vídeo musical ten relación coa canción, posto que o tema trata principalmente sobre querer achegarse a unha persoa, tratar de coñecela, e lograr chegar a ver o verdadeiro eu desa persoa e ó mesmo tempo mostrar as facetas da persoa (nese caso Ayumi) que se quere achegar.
Con "My name's WOMEN" mostrase o lado feminista de Ayumi Hamasaki, tanto na canción como no vídeo. O inicio do vídeo vese a unha “nerd” (interpretada pola mesma Ayumi) que é rexeitada por alguén polo que se sente atraída, e dáse conta de que é un mullereiro. Nese momento decídese vingar, e aparecen como invitadas especiais CHIHARU e ETSU da banda TRF, para desafiar ós homes (bailaríns), entre os que se encontra o que rexeitou a Ayu. As imaxes de detrás da cámara deste vídeo non se atopan rexistradas en ningún lanzamento oficial (como nos outros dous anteriores, onde no álbum (miss)understood vense rexistradas imaxes da gravación), porén transmitiuse nunha edición do programa Making The Video que mostrou como se realizou o vídeo musical desta canción.
Herbogo, Rois
San Pedro de Herbogo é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 266 habitantes (141 homes e 125 mulleres) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 305 habitantes.
Patrimonio
A igrexa de San Pedro de Herbogo do século XVIII, é de estilo barroco con influencias dos mestres composteláns. De nave rectangular e teito a dúas augas, ten fábrica de cadeirado de granito moi regular en todos os muros. Fachada lisa con porta alintelada con orelleiras e dous pequenos vans a cada lado.
Gran Premio de España de 1969
O Gran Premio de España de 1969 foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 4 de maio de 1969 en Barcelona. Foi a segunda proba da tempada de.
Este é un dos dous únicos Grandes Premios da historia, onde o ganador terminou dúas voltas por diante do segundo clasificado, o outro caso foi o Gran Premio de Australia de 1995. Foi a última carreira da éra das ás altas na Fórmula Un. Os dous coches oficiais de Lotus sufriron accidentes masivos cando a súa suspensión montada na á fallou. Malia a estreiteza do circuíto de Montjuïc, os pilotos Jochen Rindt e Graham Hill sobreviviron. Jackie Stewart logrou unha das súas actuacións máis dominantes, nun circuíto que era sinónimo de perigo e cunha falta de profesionalidade que el detestaba.
Gacela (homónimos)
Gacela pode referirse a:
Gastrozoide
En zooloxía, denomínase gastrozoide, ou gastrozooide, a un zooide (individuo que forma parte dunha colonia e presenta unha estrutura variábel segundo a función que desempeña na colonia), dunha colonia de cnidarios antozoos que presenta boca e tentáculos, e que se ocupa da dixestión dos alimentos.
Os gastrozois aseméllanse a pólipos con tentáculos parcial ou completamente atrofiados. Cerca, ou na base, do gastrozoide encóntranse zooides adaptados para capturaren presas, os dactilozoides, con tentáculos punzantes, que transfiren a súa presa ao gastrozoide para a súa dixestión.
El País (1887-1921)
miniatura|Ano I, número 1. El País foi un xornal republicano español que se imprimiu en Madrid entre 1887 e 1921.