cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A Bola, Santa Baia de Berredo, A Bola
A Bola é un lugar da parroquia de Santa Baia de Berredo no concello ourensán da Bola na comarca da Terra de Celanova. Tiña 21 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 7 eran homes e 14 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 19 habitantes (6 homes e 13 mulleres).
A Pena, Donsión, Lalín
A Pena é un lugar da parroquia de Donsión, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 56 habitantes (28 homes e 28 mulleres), o que supón un aumento de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
O Rosario
Co topónimo O Rosario podemos referirnos a tres lugares de Galicia:
Eleccións á Asemblea de Estremadura de 1983
As primeiras eleccións á Asemblea de Estremadura tiveron lugar o 8 de maio de 1983, coincidindo coas eleccións aos parlamentos de todas as comunidades autónomas salvo Andalucía, Cataluña, Galicia e País Vasco. Presentáronse sete candidaturas en total: PSOE, a coalición AP-PDP-UL, CDS (só por Cáceres), PCE, Extremadura Unida, Bloque Popular de Extremadura (só por Cáceres) e a coalición entre PCEU e PCOE (só por Badaxoz). Esta primeira Asemblea tería que elixir o primeiro presidente da Xunta de Estremadura. A presidencia da Xunta preautonómica era ostentada polo socialista Juan Carlos Rodríguez Ibarra.
Cun censo de 786.200 electores, os votantes foron 565.244 (71,9%) e 220.956 as abstencións (28,1%).
Resultados
O PSOE obtivo maioría absoluta, e conseguiu o nomeamento do seu candidato, Juan Carlos Rodríguez Ibarra, como presidente da Xunta. Ademais do PSOE, só a coalición AP-PDP-UL, Extremadura Unida e o PCE obtiveron representación. Contabilizáronse 2.622 (0,5%) votos en branco.
Veas cavas
miniatura|250px|Vista frontal dun corazón humano. As frechas brancas indican o fluxo normal do sangue. 3.-Vea cava superior 11.-Vea cava inferior As veas cavas superior e inferior ("venae cavae", singular "vena cava") son as veas que devolven o sangue do corpo (pobre en osíxeno) en dirección á aurícula dereita do corazón:
Ronin (homónimos)
Ronin pode referirse a:
Veas cavas
Vea cava inferior: segue á beira da aorta abdominal cargando sangue da parte inferior do corpo. É a vea máis grande do corpo humano.
Vea cava superior: está por riba do corazón, e fórmase dunha converxencia das veas braquiocefálicas esquerda e dereita, que conteñen sangue procedente da cabeza e brazos.
Primeiro ministro de Dinamarca
miniatura|right|120px|Brasón de Dinamarca. O primeiro ministro de Dinamarca (en dinamarqués, statsminister) é o xefe de goberno do país e líder dunha coalición política no parlamento (Folketing). É nomeado polo monarca.
Esta é a lista dos primeiros ministros de Dinamarca desde o 1848.
{| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=10 |
Primeiros ministros (Premierminister) (1848-1855)
! colspan=2 width=70|Ficheiro ! width=30%|Primeiro Ministro (Nacemento–Morte) ! colspan=2 width=30%|Período ! width=15%|Partido ! width=10%|Elección ! width=15%|Goberno ! rowspan=4 style="background:gray| ! style="background:blue| ! style="background:gray| ! style="background:gray| ! colspan=10 |
Presidentes do Consello (Konseilspræsident) (1856-1918)
! style="background:gray| ! style="background:gray| ! style="background:SkyBlue| ! style="background:Lightblue| ! style="background:SkyBlue| ! style="background:SkyBlue| ! style="background:Green| ! style="background:Lightgreen| ! style="background:Gray| ! style="background:Lightgreen| ! style="background:Green| ! style="background:Green| ! style="background:Green| ! style="background:Green| ! style="background:Blue| ! rowspan=2 style="background:blue| ! style="background:Blue| ! style="background:Blue| ! style="background:Pink| ! style="background:blue| ! style="background:Pink| ! colspan=10 |
Ministros de Estado (Statsminister). (1918-presente)
! style="background:pink| ! style="background:gray| ! style="background:gray| ! rowspan=2 style="background:Blue| ! style="background:red| ! style="background:Blue| ! rowspan=5 style="background:red| ! style="background:red| ! style="background:gray| ! style="background:red| ! style="background:Blue| ! style="background:red| ! style="background:Blue| ! style="background:red| ! rowspan=2 style="background:red| ! rowspan=2 style="background:red| ! rowspan=2 style="background:red| ! style="background:pink| ! style="background:red| ! style="background:red| ! style="background:Blue| ! rowspan=4 style="background:red| ! rowspan=4 style="background:Green| ! rowspan=4 style="background:red| ! rowspan=3 style="background:Blue| ! style="background:Blue| ! rowspan=2 style="background:red| ! style="background:Blue| ! style="background:red|
Nicolau Nasoni
Traxectoria
Debido ao traballo do seu avó, que era empregado na casa Davanzatb, talvez como administrador de bens, Nasoni certamente mantivo relacións con fidalgos do Porto, varios dos cales eran padriños dos seus numerosos irmáns - era o máis vello dun fato de nove.
Antes de se mudar para a cidade do Porto, Nasoni viviu en Siena, Roma e, máis tarde, en Malta, onde deu os primeiros pasos en arquitectura. Foi nesta illa onde asinou e pintou un teito no pazo da Valeta, en 1724, obra dirixida a frei D. Antonio Manuel de Villena, Gran Mestre da Orde de Malta.
Non é coñecida de certo a data exacta na que este arquitecto chega á cidade do Porto. Sábese apenas que en novembro de 1725 iniciou un traballo de pinturas na Sé do Porto.
O 31 de xullo de 1729 casa nesta cidade cunha fidalga napolitana, Dª. Isabel Castriotto Rixaral, que morrerá un ano despois (1730), moi probabelmente debido a complicacións no parto do seu único fillo, de nome Xosé, nacido algúns días antes, o 8 de xuño. O padriño de Xosé, un fidalgo portuense, empregou a Nasoni na obra da casa e xardín da Quinta da Prelada.
Por influencia deste mesmo fidalgo, en 1731 é solicitado para deseñar a igrexa dos Clérigos, que lle deu traballo para máis de 30 anos e o inmortalizou.
Aínda en 1731 Nasoni volta a casar, desta vez cunha portuguesa, Antonia Mascarenhas Malafaia, coa cal tivo 5 fillos.
Un pouco no espírito do Renacemento italiano, Nasoni dedicouse a traballos artísticos abondo, desde pintura a ourivaría, especialidade tradicional no Porto. Tornouse unha especie de Michelangelo para esta cidade, que en pouco tempo lle soubo recoñecer o debido valor.
A partir de aí, realizou innúmeros traballos no Porto e Norte de Portugal, dos cales se destacan o pazo do Freixo (Porto), a igrexa do Bo Xesús (Matosiños), o pazo de S. Xoán Novo (Porto), o corpo central do pazo de Mateus (Vila Real) e, obviamente, a Torre dos Clérigos (Porto).
A obra onde Nicolau Nasoni se evidencia máis como escultor está na Quinta de S. Gens, na Señora da Hora (concello de Matosiños). Entre 1725 e 1738, surde entón a casa señorial, co seu corpo rectangular, un torreón central recuado, grande patio fronteiro á casa, escaliras exteriores, e pasaxe central sobre o patamal das escaleiras, polo que se accede á planta baixa.
Vindo para a cidade como pintor, sobresairá aquí sobre todo como arquitecto, mais tamén como deseñador de esculturas, revelando un notábel sentido de integración paisaxística das obras arquitectónicas.
Morreu inexplicabelmente na pobreza a 30 de agosto de 1773. Foi sepultado precisamente na igrexa dos Clérigos, non se coñecendo, porén, o lugar exacto onde se encontra a súa sepultura.
Non sobreviviu ningún retrato deste artista que tanto fixo polo Porto.
Monte de Baltar, Redondela
O Monte de Baltar, tamén coñecido coma Monte Outeiro Grande, é un macizo granítico de 260 metros de altura que se atopa no concello pontevedrés de Redondela, na parroquia do Viso.
Desde o ano 2008 conta cunha estación meteorolóxica, na que se rexistran datos de temperaturas, humidade, presións, velocidade e dirección do vento e precipitacións.
Dende o ano 2001 celébrase no seu cumio o festival A Noite da Lúa Meiga de música tradicional galega.
A Igrexa, O Deveso, As Pontes de García Rodríguez
A Igrexa é un lugar da parroquia do Deveso no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Tiña 6 habitantes no ano 2014 segundo datos do IGE, dos cales 3 eran homes e 3 eran mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Pobo ngalop
Os ngalop (en སྔལོངཔ་, snga long pa; "os primeiros resucitados" ou "os primeiros conversos") son un grupo étnico de Bután conformado pola poboación da etnia tibetana que migrou ao territorio butanés desprazando aos nativos sharchop e introducindo o budismo e as costumes tibetanas a Bután. Representan o grupo étnico maioritario e politicamente dominante do país, sendo maioría nas áreas do Norte e Oeste, incluíndo a capital butanesa Thimphu. Antigamente chamados “Bhotiya” que significa “procedente de Bod (Tíbet)” o termo é rara vez usado usado hoxe en día. A maioría dos ngalop practican o budismo tibetano na súa variante Kagyu aínda que, do mesmo xeito que no caso dos tibetanos, algúns son bonpos. O seu idioma é o dzongkha, descendente do tibetano e lingua oficial de Bután. O seu número calcúlase, segundo datos oficiais do goberno butanés, en 708,500 persoas, 72% da poboación de Bután.
Arquitectura popular
miniatura|250px|Pendello de feira de [[Agolada.]] miniatura|265px|Casas rurais de pedra e arxila no [[Nepal.]] miniatura|250px|Casa típica restaurada: black house en [[Trotternish, na Illa de Skye, Escocia.]] Denomínase arquitectura vernácula, arquitectura tradicional ou arquitectura popular a todo tipo de arquitectura no que se empregan materiais e recursos da propia contorna na que a edificación é construída. Dese xeito, presenta carácter local ou rexional.
É a arquitectura das clases populares, sen arquitectos nin planos, realizada polos propios usuarios ou por artesáns con escasa instrución, que constrúen diversos tipos de edificios, basicamente as vivendas das áreas rurais, así coma diversos tipos de edificacións ou elementos auxiliares (muros, estradas, pontes, muíños, lavadoiros, fontes, hórreos, pozos, eiras, palleiras, pendellos etc.) Normalmente se relaciona co mundo rural agrícola.
Características
Os materiais tradicionais son a pedra, a madeira, o barro (ladrillo) e materiais vexetais (coma colmo, vimbio, pólas de árbores etc).
As construcións e edificios da arquitectura vernácula son funcionais, adecuándose sempre á finalidade prevista e aos materiais dispoñíbeis en cada lugar. Caracterízanse por unha grande economía de medios, procurándose o aforro de traballo e materiais (aínda que ás veces se sobredimensione para asegurar cálculos). Empréganse técnicas sinxelas cuxa orixe se remonta a épocas anteriores que se teñen transmitido dunha a outra xeración mediante a tradición oral.
Arquitectura popular ou arquitectura vernácula, son termos que se aplican indistintamente ás construcións ou aos edificios que presentan trazas ou características tipolóxicas comúns en determinados ámbitos xeográficos de diversa extensión, por exemplo: o hórreo tipo tudense ou a casa do viño nnunha zona concreta de Galicia.
A historia da arquitectura, se vén ocupando tradicionalmente do estudo dos monumentos, da obra dos arquitectos, das correntes e estilos da «arquitectura culta» deixando de lado a «arquitectura sen arquitectos» que representa o 90% dos espazos onde a humanidade mora e traballa, fronte ao 10% que representan os edificios e espazos da «arquitectura culta».
Fóra de Galicia existen diferentes técnicas (tapiais) e materiais (adobe, bambú...) tradicionais.
Arquitectura popular en Galicia
miniatura|dereita|250px|Hórreo de madeira en [[Allariz.]] Galicia conta cunha riqueza enorme de construcións vernáculas, de feito é das zonas de Europa con máis representación, en parte grazas á durabilidade e calidade do granito (a pedra máis estendida). O estilo vén marcado polas condicións climáticas, a historia e a dispoñibilidade de materiais.
Aínda que atopamos variantes locais, podemos dicir que hai unha compoñente común en toda a construción galega, con semellanzas á construción doutras zonas da Península Ibérica e de Europa, especialmente da Europa atlántica, xa que comparte clima, materiais e tipo de agricultura e polo tanto tipo de vida e necesidades. A casa galega sería, polo tanto, unha mestura entre a casa mediterránea e a atlántica ou británica.
É polo xeral unha arquitectura caracterizada por ser rexa, forte, sobredimensionada e funcional, porén moi enxeñosa, fermosa, e cun impresionante dominio da cantaría que se aprecia especialmente nos hórreos, cruceiros e petos de ánimas.
Materiais
A pedra, principalmente granito (tamén chamado pedra de gra) é o material rei da construción galega na costa. Noutras zonas tamén atopamos xisto e lousa, especialmente no interior.
A madeira, principalmente de carballo, agás no caso de valados ou peiraos, emprégase nas trabes e estruturas horizontais e de cuberta interiores, separacións (tabiques) e cerramentos (hórreos de caixa de madeira, palleiras...).
Henry Cohen (numismático)
Henry Cohen nado en Amsterdam en 1806 e finado na comuna francesa de Bry-sur-Marne en 1880, foi un numismático francés, experto na moeda da Antiga Roma e autor dun dos catálogo de moedas de época imperial que se converteu na obra de referencia nese período.
Tamén é coñecido polos seus traballos sobre bibliofilia e pola súa obra musical e musicolóxica.
Traxectoria
Henry Cohen naceu o 21 de abril de 1806 en Amsterdam. Desde moi novo, apaixonouse pola música, sobre a que escribiu varias obras en colaboración co barón Jean de Witte, tamén numismático, e dedicouse así mesmo ao coleccionismo de moedas romanas e de libros antigos.
miniatura|esquerda|[[Debuxo dun dodrans republicano, realizado por Henry Coen e publicado en Description générale des monnaies de la République romaine, communément appelées médailles consulaires, 1857.]] En 1859 entrou a traballar como interino no Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia, entidade da que chegou a ser nomeado bibliotecario en 1875. Entre as súas obras en materia numismática é moi de salientar a súa Description historique des monnaies frappées sous l'Empire romain ("Descrición histórica das moedas cuñadas no Imperio Romano"), un catálogo de moedas romanas inventariadas na súa época que abrangue desde Pompeio ata Rómulo Augústulo, referencia dos estudos de numismática imperial romana na fin do século XIX e unha parte do século seguinte, ata a publicación de The Roman Imperial Coinage, xa no século XX.
Moi afeccionado aos gravados e á bibliofilia, tamén é autor dunha obra de referencia sobre o libro ilustrado do século XVIII: Guide de l'amateur de livres à vignettes du XVIIIe siècle ("Guía do afeccionado aos libros con ilustracións do século XVIII"), da que houbo seis reedicións entre 1870 e 1912.
Ademais deses traballos principais, Cohen escribiu tamén varas composicións musicais, unha das cales, a ópera l'Impgnatrice, chegou a ser representada en Nápoles, en París e en Londres cara a 1834. Ademais, publicou diversos traballos sobre teoría musical.
Henry Cohen morreu o 17 de maio de 1880 na comuna francesa de Bry-sur-Marne, no departamento de Val do Marne, na rexión da Illa de Francia, onde está soterrado.
Obra
Esta é unha selección dos traballos publicados por Henry Cohen.
Arquitectura popular
Materiais
As cubertas, cunha pendente algo máis pronunciada que no mediterráneo pero menos que nas Illas Británicas, cóbrense con cerámica (tella), pedra (lousa) ou material vexetal (colmo), dando lugar a tellados, lousados e colmados respectivamente.
O Valado
O topónimo O Valado pode facer referencia a varios lugares de Galicia:
Arquitectura popular
As casas
miniatura|Casa galega rehabilitada, con [[galería (arquitectura)|galería e lumieiras no tellado.]] miniatura|Fiestra nunha típica casa galega. A casa popular é a casa agrícola ou mariñeira, que comporta non só a vivenda senón tamén as construcións auxiliares, que poden ser máis ou menos dependendo da zona (hórreo ou canastro, palleira, alpendre ou pendello, pozo, casa do forno, lagar etc.) e cerramentos.
Powder
Powder é un filme estadounidense dirixido e escrito por Victor Salva, que foi estreado en 1995.
Sinopse
Nunha pequena vila norteamericana, cando o sherif Barnum investiga o falecemento dun ancián, descobre ó seu neto adolescente vivindo na súa granxa. Sen máis parentes vivos, viviu illado do resto do mundo, que só coñece a través dos libros que leu. Enviado a un orfanato estatal para mozos inadaptados, o estraño rapaz terá serios problemas para integrarse socialmente cos demais internos. A súa estraña aparencia -albino e sen cabelos-, a súa extraordinaria intelixencia e, sobre todo, os seus inusitados e abraiantes poderes sobrenaturais, provocarán o medo e a burla dos veciños da localidade.
Arquitectura popular
As casas
Xeralmente a vivenda galega é pequena, ás veces terrea (por exemplo no caso de tipoloxías como as pallozas, e nos casos máis evoluídos cun segundo andar (sobrado). O faiado non adoita ser habitábel e a pendente da cuberta non é moi pronunciada.
Na planta terrea adoitan atoparse as cortes e a adega no caso das casas onde se produce viño (casa do viño). No sobrado, os cuartos e a sala de respecto. A cociña acostuma ir tamén no sobrado, aínda que nalgunhas tipoloxías de casas, especialmente nas provincias da Coruña e Lugo, vai na planta terrea. Salienta na cociña o talle das lareiras onde se prendía o lume, moitas veces con grandes cambotas, especialmente nas casas podentes.
Os muros son sempre grosos, de cachotaría de granito (nalgún caso perpiaño), reforzando ocos e cantos (bufardas, fiestras e portas) con cantaría de granito.
Nas zonas de xisto e lousa arranxan os linteis con pezas de granito, e na súa ausencia con madeiros (zonas interiores de Lugo e Ourense). Accédese ao sobrado grazas a unha escada exterior de chanzos de pedra e que remata formando un sinxelo patín, un corredor pechado en madeira ou unha complexa soleira, especie de terraza con varanda feita integramente en cantaría de granito, normalmente orientada ao sur. Os balcóns e soleiras poden sosterse con piares de pedra e moitas veces canzorros (ménsulas de cantaría de granito).
A casa común adoita ser cadrada ou rectangular (con excepción da planta circular das pallozas). Nas provincias da Coruña e Pontevedra acostuman ser rectangulares, con muros piñóns (pincho) e tellado a dúas augas con capias ou tornaventos rematando os muros piñóns (triangulares). No interior, as casas adoitan ser máis grandes e illadas, especialmente en Lugo, de planta cadrada e cuberta (lousado) a catro augas. As vivendas mariñeiras adoitan ser máis cativas e estreitas, modestas, normalmente acaroadas, con pinchos, e son comúns as soleiras, corredores e arcadas e soportais.
A cuberta galega, a diferenza doutras zonas peninsulares e ao igual ca británica, carece no beirado de voado sobre o muro, máximo unha tella que sobresae, permitindo que a auga da choiva escorregue polos muros. A respecto da estrutura da cuberta, o cumio ou cumieira adoita sosterse grazas ao uso de tesoiras. Do cumio á soleira acostuma disporse cangos (ás veces terzos) cubertos con ripas de madeira, e onde finalmente pousan as tellas, a lousa ou o colmo.
As fiestras son polo xeral pequenas, rectangulares e verticais, achegadas ao beiril da cuberta, con dous panos (normalmente con seis vidros) aliñados co muro, que abren cara o exterior e contando con contras de madeira tamén de dúas batentes polo interior da casa. No soto ou planta terrea é raro que haxa xanelas, polo que muros contan con pequenas bufardas para o gado. Moitas veces as fiestras posúen tornachoivas (o lintel sobresae do muro para evitar que a choiva entre na casa). Casa grande de Lentille, [[Cenlle|300px|miniatura]]
A casa grande, moitas veces a reitoría da vila, é semellante á casa agrícola pero máis grande. Constrúese con mellor material (cantaría), e acostuma contar con balcóns ou soleiras traballadas, fiestras máis amplas, enfeites etc. As lareiras son máis grandes, con cambotas de pedra que rematan nunha gran cheminea, da que adoitan carecer as vivendas humildes onde o fume adoitaba saír entre ripas e cangos. Tamén son comúns as fiestras con parladoiros.
O pazo está a metade de camiño entre a arquitectura culta e popular. Normalmente segue o estilo da vivenda agrícola humilde, porén máis ostentosa. Moitas veces a orixe era unha torre medieval ameada, polo que pode contar con elementos semellantes a castelos. Acostuman ter grandes lareiras e chemineas, soleiras amplas e escudos nos muros. Ademais é común que o lugar teña un bo xardín, alpendres, un gran hórreo, unha capela e un pombal. Existen tamén no norte de Portugal (paços).
As outras construcións
Son as tamén chamadas construcións auxiliares, moitas delas forman parte da casa xunto á vivenda. Forman parte da casa. miniatura|Muíño de auga en [[Caldas de Reis.]] dereita|miniatura|200px|Peto de ánimas en [[Aguasantas.]]
Conservación
Algunhas construcións contan con algunha figura de protección histórico artístico, como hórreos, cruceiros ou petos.
O chamado feísmo introduciu materiais e tipoloxías de construción alleas ás tradicionais.
Invasión celta dos Balcáns
miniatura|Emigración céltica polos [[Balcáns até Asia Menor.]] Denomínase Invasión celta dos Balcáns á emigración masiva de grupos de tribos célticas da Cultura de La Tène, en dirección sueste cara á Península dos Balcáns, a partir do século -IV. Aínda que os asentamentos celtas concentráronse na metade occidental da Chaira panónica (na conca dos Cárpatos) houbo incursións e asentamentos notables dentro da península balcánica.
Asentamento no sueste de Europa
miniatura|A cabeza dun gálata, representada nun tracio de ouro, [[século -III.]]Dende o século -IV, grupos de celtas entraron na rexión dos Cárpatos e da chaira do Danubio, coincidindo coa migración á península itálica. Os Boios e os Volcae foron dúas grandes confederacións célticas que xeralmente cooperaron nas súas campañas. Grupos disidentes marcharon cara ao sur a través de dúas vías principais: unha seguindo o río Danubio e outra cara ao leste de Italia. Segundo as lendas 300.000 celtas trasladáronse cara a Italia e Iliria. No século -III, os habitantes nativos de Pannonia foron case completamente celtizados. Restos da cultura de La Téne foron atopados amplamente Pannonia, pero os que se atoparon atópase cara ao oeste, alén do río Tisza e cara ao sur, alén do río Sava son moi escasos. Estes achados son considerados como produtos pola cultura local Norica-Pannonia, unha variación da cultura celta. As fértiles terras arredor dos ríos de Pannonian permitiron ós celtas establecerse de forma doada, desenvolver a súa agricultura e cerámica, e ó mesmo tempo explorar as ricas minas da Eslovenia moderna. Así, semella que os celtas crearon unha nova patria para si no sueste de Europa, concentrada nunha rexión que se estendía dende Viena ata o río Tisza.
Primeiras expedicións
A situación política do norte dos Balcáns era un fluxo constante, con varias tribos dominantes que gobernaban sobre os seus veciños. Esas tribos realizaban expedicións militares, e eran "unha clase guerreira emprendedora e móbil capaz, de cando en vez, de conquistar grandes áreas e asoballar a súa poboación". A situación política nos Balcáns durante o século -IV xogou a favor dos celtas. Os ilirios foran guerrear contra os gregos, deixando o seu franco occidental feble. Mentres Alexandre o Grande dominaba Grecia, os celtas non se atreveron atacar a zona sur preto de Grecia. Polo tanto, as primeiras expedicións celtas estaban concentradas contra tribos de Iliria.
A primeira tribo balcánica en ser derrotada polos celtas foi a tribo Autariatae, que durante o século -IV gozaran dunha hexemonía sobre gran parte dos Balcáns centrais, centrados no val do río Morava. Unha parte das tácticas celtas foi revelada nos seus ataques contra a Ardiaei.
1473
Outros
Historia ano a ano
Tonalita
miniatura|dereita|Tonalita (clara) sobre [[gneis de granito vermello da illa de Tjörn en Suecia.]]
A tonalita é unha rocha ígnea plutónica composta de cuarzo e plaxioclasio, horneblenda e biotita. É unha rocha félsica fanerítica da serie ígnea subalcalina e ten un gran de intermedio a groso. Tamén contén ortoclasio mais en cantidades menores. Foi descrita por primeira vez no monte Adamello nos Alpes italianos e o seu nome deriva da poboación de Tonale, próxima ao sitio da súa primeira descrición. O plaxioclasio pode chegar a compoñer máis da metade da rocha.
Unha variedade de tonalita é a trondhjemita que se caracteriza por non ter horneblenda, denominada así pola cidade norueguesa de Trondheim. miniatura|centro|300px|[[Diagrama QAPF para a clasificación das rochas plutónicas.]]
Valentín García Escudero
Valentín García Escudero, nado en Ribadavia en 1833 e finado en Pontevedra o 4 de abril de 1912, foi un notario e político galego.
Traxectoria
En 1859 estableceuse en Pontevedra como Notario e secretario do Xulgado de 1ª Instancia. Republicano, amigo de Emilio Castelar e Eugenio Montero Ríos, do que foi socio na adquisición da illa de Tambo. Foi alcalde de Pontevedra. Foi elixido deputado polo distrito de Ponte Caldelas nas eleccións de 1872 e volveu ser elixido polo mesmo distrito nas eleccións de 1873. miniatura|200px|Matilde Temes Trujeda, esposa de Valentín García Escudero e nai de Valentín García Temes.
Casou con Matilde Temes Trujeda. O seu fillo Valentín García Temes foi o dono do Café Moderno de Pontevedra. Era tío de Vicente García Temes.
Cornoces
O topónimo galego Cornoces pode referirse a:
Rōnin
miniatura|dereita|200px|O ronin é heroe nacional [[Xapón|xaponés Miyamoto Musashi practicando a súa técnica de dúas catanas con bokkens.]]
Un rōnin (en xaponés 浪人) literalmente "home onda" - un home errante como unha onda no mar) era un samurai sen amo durante o período feudal do Xapón, entre 1185 e 1868. Un samurai podía non ter amo debido á ruína ou a caída deste, ou porque perdía o favor deste.
O xeito máis sinxelo que había para que un samurai acabase sendo rōnin era a través do nacemento. O fillo ou filla dun rōnin tamén era rōnin, sempre que non renunciase ao seu status. A miúdo o rōnin por nacemento soñaba con demostrar a súa valía para poder xurar lealdade cun clan, converténdose así nun verdadeiro e auténtico samurai. Aínda que isto ocorrese de cando en vez, era algo infrecuente, reservado aos máis talentosos, pois poucos Daimyos estaban dispostos a sentar un precedente permitindo que un rōnin entrase no seu clan. Mais a miúdo os rōnin eran enviados en certas misións coa promesa da admisión, para logo negárllela baseándose nalgún tecnicismo.
Un dos máis famosos rōnin foi Miyamoto Musashi.
Primeira división española 2008/09
miniatura|280px|Aliñación do [[FC Barcelona, campión de Liga.]] A tempada 2008/09 da Primeira División de España de fútbol pasa a denominarse Liga BBVA. Comenzou a fin de semana do 30 e 31 de agosto de 2008 e rematara o domingo 31 de maio de 2009. Houbo un paro de Nadal entre o 21 de decembro e o 4 de xaneiro.
O 16 de maio, coa disputa da 36ª xornada, o Fútbol Club Barcelona proclamouse campión, por décimo novena vez na súa historia. O Real Madrid e o Sevilla FC clasifícanse de modo directo para a Liga de Campións xunto co FC Barcelona, e o Atlético de Madrid, que xogará a rolda previa. Villarreal CF e Valencia CF clasifícanse para a Copa da UEFA, que tamén xogará o Athletic de Bilbao por ser subcampión de Copa. Real Betis, Numancia e Recreativo de Huelva descenden a Segunda división.
O Deportivo da Coruña, único equipo galego nesta tempada, queda 7º, a 4 puntos dos postos de Copa da UEFA.
Clubs participantes e estadios
Tomaron parte 20 equipos.
Clasificación
{|
PX = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos
Trofeo Pichichi
Diego Forlán logrou por segunda vez na súa carreira o trofeo do Diario Marca ao máximo goleador da Primeira División, así como a Bota de Ouro como mellor goleador das ligas europeas. miniatura|180px|dereita|Forlán marcou doce goles nas últimas oito xornadas
Trofeo Zamora
Ademais de ser o equipo máis goleador, o FC Barcelona foi tamén o menos goleado do torneo. O seu gardameta, Víctor Valdés, erixiuse como Zamora por segunda vez na súa carreira. Para optar ao premio foi necesario disputar 60 minutos en, como mínimo, 28 partidos. miniatura|200px|dereita|Valdés repetiu como [[Trofeo Zamora|Zamora catro anos despois]]
Departamento de Kolda
Kolda é un departamento da rexión de Kolda, no Senegal. Atópase na Alta Casamanza. A súa capital é Kolda. Segundo o censo do ano 2002, a súa poboación era de 279.849 habitantes. No ano 2005, a súa poboación estimábase en 306.591 persoas.
Almudena Cueto
Traxectoria
Dirixente de Mocidades Socialistas ós 19 anos, de 1993 a 2001 foi Concelleira do Grupo Municipal Socialista no Concello de Nava. Licenciouse en Dereito pola Universidade de Oviedo e estudou un curso de Experta Universitaria en Axente de Igualdade de Oportunidades na Uned e un máster universitario en Sustentabilidade e Responsabilidade Social Corporativa na Uned e a Universidade Jaume I de Castelló.
Ós 25 anos trasladou a súa residencia a Barcelona onde traballou como consultora nunha compañía de seguros catalá onde traballou de 2001 até 2004, momento no que regresou a Asturias. De 2004 a 2012 foi integrante do equipo de Antonio Trevín na súa etapa como Delegado do Goberno en Asturias onde traballou como asesora.
Foi fundadora de Más Innovación Social, empresa dedicada a xestionar a creación de valor compartido para as organizacións, a través da innovación e da responsabilidade social. Nas eleccións municipais de maio de 2015 ocupou o oitavo lugar na lista do Partido Socialista de Oviedo que encabezou Wenceslao López e na que este obtivo 5 escanos.
En setembro de 2015 foi nomeada Directora do Instituto Asturiano da Muller e da Mocidade substituíndo a Carmen Sanjurjo.
David Álvarez Carballido
David Álvarez Carballido, nado en San Martín de Suarna (A Fonsagrada) en 1922 e finado no mesmo concello o 1 de febreiro de 2017, foi un reloxeiro e político galego.
Cabra (homónimos)
Cabra pode facer referencia a:
Casal do Río, Santa Baia de Berredo, A Bola
Casal do Río é un lugar da parroquia de Santa Baia de Berredo no concello ourensán da Bola na comarca da Terra de Celanova. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres), os mesmos ca en 2010.
Azərbaycan marşı
Azərbaycan marşı (en galego: Marcha de Acerbaixán) é o himno nacional de Acerbaixán. A letra foi escrita polo poeta Ahmed Javad, e a música foi composta polo compositor azerí Uzeyir Hajibeyov.
1543
Outros
Historia ano a ano
Azərbaycan marşı
O himno foi antes adoptada en 1919 pola República Democrática de Acerbaixán ata 1921, cando a República foi invadido pola Unión Soviética, e foi substituído por un novo himno nacional composto por Uzeyir Hajibeyov para o Estado sucesor, o República Socialista Soviética de Acerbaixán.
Letra en azerí
dereita|200px
PAM-D
PAM-D (acrónimo de Payload Assist Module Delta class) é o nome dun foguete espacial dos estadounidense en servizo desde 1980. Usábase como etapa final nalgúns modelos das familias de foguetes Delta 3000, Delta 4000 e Delta II, e de manera independente desde os transbordadores espaciais. Foi utilizado nuns 122 lanzamentos, con só un errado e outro parcialmente errado.
Álvaro de Bazán
Álvaro de Bazán y Guzmán nado o 12 de decembro de 1526 en Granada (Andalucía) e finado o 9 de febreiro de 1588 en Lisboa (Portugal), foi militar e almirante da Armada española, primeiro marqués de Santa Cruz, en referencia á localidade manchega de Santa Cruz de Mudela, e cabaleiro da Orde de Santiago.
Traxectoría
Naceu no mesmo centro da cidade de Granada, confluencia da rúa Reis Católicos e Gran Vía, onde se abre a Praza de Isabel a Católica, e morreu en Lisboa. O seu avó serviu na Guerra de Granada cos Reis Católicos e o seu pai foi mariño ao servizo de Carlos I. Estes obtiveron da monarquía a concesión dos señoríos do Viso do Porto e de Santa Cruz de Mudela, que pasarían a pertencer a Álvaro de Bazán.
Fillo dun mariño de prestixio, de igual nome e coñecido como Don Álvaro «o Vello» (Xornada de Tunisia) que chegou a ser Capitán Xeneral das Galeras de España, e de Ana Guzmán, filla do conde de Teba e marqués de Ardales, tivo a oportunidade de tomar armas no mar desde moi novo en compañía do seu pai. Ao seu lado estivo na vitoria naval que conseguiu da armada francesa sobre as costas de Galicia o 25 de xullo de 1543, e conducidas as presas á Coruña, quedaron ao coidado do mozo. Con 2 anos de idade, Carlos V fíxolle mercé do hábito de Santiago, expresión da predilección do emperador polo seu pai. O seu mestre foi Pedro González de Simancas, que lle proporcionou unha instrución humanística moi esmerada e fíxolle ter en grande estima a poetas e humanistas, aos que sempre protexeu e dos que foi mecenas.
miniatura|100px|esquerda|Escudo de armas.
De estirpe nobre navarra, o escudo familiar é un taboleiro de xadrez, segundo un devandito popular, por acharse xogando a este xogo antes da batalla, aínda que o máis lóxico sexa que proceda do val de Baztán. Nos marqueses de Santa Cruz engadíronse as oito cruces de San Andrés que rodean ao taboleiro de xadrez.
Bazán estivo ao mando da escuadra de reserva cunha decisiva actuación na batalla de Lepanto. Cóntase que gañou o título de Marqués de Santa Cruz cando o rei se compadeceu del ao velo estar ao sol e mandoulle cubrirse, e ao agradecerllo aquel, o monarca díxolle: «polo sol, señor marqués, polo sol».
A vida militar de Álvaro de Bazán vai indisolublemente unida aos principais feitos de armas da mariña. Foi home de confianza de Filipe II e nomeado Capitán do Mar Océano e Almirante da Mariña.
As súas campañas máis destacadas foron:
Sorprendeulle a morte en Lisboa, ocupado na preparación da Grande e Felicísima Armada. Está enterrado no Viso del Marqués xunto coa súa dona, María Manuela de Benavides.
Logros militares
miniatura|200px|Monumento a Bazán na [[Plaza de la Villa de Madrid (M. Benlliure, 1891).]]
As cifras resultantes das campañas militares de Álvaro de Bazán reafirman o seu posto de honra entre os máis grandes mariños que deu España:
Marqués e mecenas
miniatura|250px|[[Viso del Marqués - Palacio dos marqueses de Santa Cruz e Arquivo Xeral da Mariña Álvaro de Bazán.]]
Polos seus méritos militares o rei Filipe II concedeulle o título de Marqués e tomou o nome de Marques de Santa Cruz por ser señor da vila de Santa Cruz de Múdea, co que o Viso do Porto paso a chamarse Viso del Marqués. Comprou a Filipe II o señorío da vila de Valdepeñas en Cidade Real.
Construio a fins do século XVI dous palacios, un na praza maior de Valdepeñas, que non se conserva, e outro á beira da igrexa parroquial del Viso do Marqués, que si se conserva e é utilizado actualmente como arquivo xeral da mariña. A obra deste último comezouse en 1564 segundo o modelo de Giovanni Castello, o Bergamasco, segundo di Ceán Bermúdez, aínda que Fernando Marías opina que o palacio foi proxectado por Enrique Egas o Mozo e continuado polo Bergamasco cando chegou de Italia acompañado de bos artistas e decoradores. O palacio é considerado unha xoia do renacemento español sendo o único de estilo italiano que se conserva en toda España.
Álvaro de Bazán cubriu este magnífico palacio renacentista de incontables frescos dos pintores manieristas italianos Cesar Arbasia e toda a familia Peroli, Nicolás, Esteban, Francesco e Giambattista Peroli, que fixo chamar de Italia, para narrar con imaxes as súas fazañas militares en paralelismo coas do heroe mitolóxico Hércules.
O marqués quería así estar a metade de camiño entre a corte e o porto de Sevilla ao que como mariño famoso tiña que acudir frecuentemente; ao longo de toda a súa vida preocupouse frecuentemente en redimir cativos dos musulmáns. Na igrexa parroquial contigua atópase como exvoto un crocodilo disecado colgado da bóveda central do presbiterio, agasallo ao marqués dun bajá musulmán nun das súas incontables viaxes.
Os marqueses de Santa Cruz protexeron as artes e as letras, varios escritores dedicáronlles algunhas das súas obras (Góngora, entre outros). Álvaro de Bazán é moi posible que protexese a Bernardo de Balbuena e outros poetas, como un descoñecido «bacharel Jarana». O fillo de Álvaro de Bazán protexeu a Félix Lope de Vega, quen lle dedicou unha comedia, e durante o século XVIII foron ilustrados, fomentaron as industrias locais e a educación nos seus señoríos e protexeron a escritores e intelectuais ilustrados como Carlos de Praves, José de Viera y Clavijo ou Manuel Lanz de Casafonda, que foron preceptores dos seus fillos.
Poesía de Lope de Vega
miniatura|dereita|Fragata da Armada Española [[Álvaro de Bazán (F-101).]]
Le Carnaval de Arlequim
Le Carnaval de Arlequim é unha pintura ao óleo de Joan Miró realizada entre 1924 e 1925. É unha das pinturas surrealistas do artista, e está preservada na Galería de Arte Albright-Knox, Buffalo.
Arthur Koestler
Artúr Kösztler, posteriormente Arthur Koestler, nado en Budapest o 5 de setembro de 1905 e finado en Londres o 1 de marzo de 1983, foi un novelista, ensaísta, historiador, xornalista, activista político e filósofo social húngaro de orixe xudía.
Revista de Ciencias Pedagógicas
Revista de Ciencias Pedagógicas foi un semanario editado en Santiago de Compostela entre 1894 e 1895.
Historia e características
Apareceu o 6 de decembro de 1894. Fundada por Gerardo Rodríguez García xunto co seu irmán José Rodríguez García, que foron os principais redactores; o administrador era Jesús Couto Fernández. Pertencía á Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago. Apareceron 25 números, cesando a súa publicación o 30 de xuño de 1895.
Escudo de Armenia
O Escudo de Armenia (en Հայաստանի Զինանշան, Hayastani Zinanshan) consiste nunha aguia e nun león que soportan un escudo. O escudo de armas mestura novos e vellos símbolos. A aguia e o león son vellos símbolos armenios que datan dos primeiros reinos armenios que existiron antes de Cristo.
O escudo actual foi adoptado o 19 de abril de 1992 por decisión do Consello Superior Armenio.
Polonia
Polonia, oficialmente República de Polonia (Rzeczpospolita Polska), é un país da Europa central membro da Unión Europea (UE), cuxa capital e maior aglomeración urbana é a cidade de Varsovia. Polonia fai fronteira con Alemaña polo oeste; a República Checa e Eslovaquia polo sur; Ucraína, Belarús e Lituania polo leste; e o mar Báltico e o enclave ruso de Kaliningrado polo norte. O país abrangue unha superficie de 312.696 km², facendo de Polonia o sexasésimo noveno país do mundo e o noveno de Europa. Polonia ten unha poboación por riba dos 38 millóns de habitantes, o que o converte no trixésimo cuarto país máis poboado do mundo e o oitavo de Europa. Polonia é un Estado unitario dividido en 16 subdivisións administrativas.
O territorio polaco comprende na súa porción máis grande ao norte parte da gran chaira europea e abarca ao sur territorio montañoso dos Sudetes, os Cárpatos e a Serra da Santa Cruz. A súa capital e cidade máis poboada é Varsovia, a capital histórica de Mazovia, aínda que para moitos polacos, é máis importante a antiga capital, Cracovia, e Poznan, a capital antiga dos polacos, devanceiros de Polonia.
O establecemento dun estado polaco é a miúdo identificado coa adopción do cristianismo polo gobernante Miecislao I, no ano 966, cando o país abranguía unha superficie semellante á actual. En 1025, Polonia converteuse nun reino e en 1569, cimentou unha asociación co Gran Ducado de Lituania‎, trala sinatura da Unión de Lublin, formando a República das Dúas Nacións. A mancomunidade colapsou en 1795 producíndose a partición de Polonia entre Prusia, Rusia e Austria. Polonia recuperou novamente a súa independencia como a Segunda República Polaca en 1918, despois da primeira guerra mundial, mais volveuna perder trala segunda guerra mundial; entón foi ocupada pola Alemaña nazi e maila Unión Soviética. Durante a segunda guerra mundial Polonia perdeu máis de seis millóns dos seus cidadáns. Emerxeu anos máis tarde como a República Popular de Polonia dentro do Bloque do leste, baixo unha forte influencia soviética.
Durante as Revolucións de 1989, o goberno comunista foi derrocado e Polonia converteuse constitucionalmente na "Terceira República Polaca". Polonia é un estado unitario, constituído por 16 voivodinas (en polaco: województwo). Polonia é membro da Unión Europea, da OTAN e da Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE).
Etimoloxía
A orixe do nome de Polonia e o xentilicio dos polacos inclúe endónimos (a maneira de se referiren a si mesmos e ao seu país) e exónimos (a forma en que outros pobos se refiren aos polacos e do seu país). Os endónimos e a maioría dos exónimos dos polacos e de Polonia derivan do nome dos polanos, unha tribo eslava occidental.
Segundo a regesta Dagome iudex, datada do ano 991 d. C., faise mención das terras Civitas Schinesghe, que é o nome co que se autodenominaban os habitantes desas terras (actual Polonia), que á súa vez, é como se chamaba daquela o Ducado de Polonia.
Antes do Reino Polaco
miniatura|Polonia entre 960 e 992, durante o reinado de [[Miecislao I de Polonia|Miecislao I.]]
Os homínidos parecen estar presentes na actual Polonia desde hai cincocentos mil anos. Os eslavos asentáronse neste territorio desde hai 1500 anos e a historia de Polonia como estado case abarca un milenio. O territorio ocupado por Polonia variou enormemente durante a súa historia. No século XVI, durante a República das Dúas Nacións, formaba a nación máis grande de Europa, antes do crecemento do Imperio ruso. Desde ese momento non existiu unha estrutura polaca independente ata a recuperación da independencia en 1918, e tras máis dun século de goberno por parte dos seus veciños, pero as súas fronteiras foron alteradas novamente despois da segunda guerra mundial.
Reino de Polonia 1025-1569
miniatura|A cristianización de Polonia no ano 966, óleo sobre taboa pintado en 1889 por [[Jan Matejko.]]
No século X aparece Polonia como nación; gobernárona unha serie de fortes líderes que converteron aos polacos ao cristianismo, creando un reino poderoso e integrando a Polonia na cultura europea. No século XIII a fragmentación interna determina a erosión da nación inicial, pero ao longo do século consolídase a base do novo Estado dominante que estaba por chegar.
A dinastía Jogalia (1385-1569) formou a Mancomunidade polaco-lituana, comezando co gran duque lituano Jogaila. En 1385 uniuse con Lituania tras a coroación como rei de Jogaila.
Grazas á cooperación de ambos os países, os exércitos lituano e polaco venceron a Orde Teutónica na batalla de Grunwald en 1410. Foi a maior batalla en chan europeo librada en todo o século XV. A amizade foi beneficiosa para os polacos e lituanos, que desempeñaron o papel dominante nun dos imperios máis importantes de Europa polo seguintes tres séculos.
República das Dúas Nacións
miniatura|[[Wawel, sede dos reis polacos. Cracovia foi a capital do país desde 1038 ata o traslado a Varsovia en 1596.]] O Nihil novi, acta adoptada polo Sejm en 1505, transferiu máis poder lexislativo ao Sejm que ao monarca. Este evento marcou o principio do período chamado a «Mancomunidade dos nobres» cando o estado era gobernado por «libres e iguais», a szlachta. A Unión de Lublin de 1569 estableceu a Mancomunidade polaco-lituana como un participante moi influente na política e cultura europea.
Durante as invasións polacas a Rusia (1605-1618), debilitada polo Período Tumultuoso, as tropas da Mancomunidade tomaron Moscova do 27 de setembro de 1610 ao 4 de novembro de 1612, ata que foron expulsados polo alzamento patriótico de Rusia.
Na segunda metade do século XVII, a debilitada mancomunidade de Xoán III Sobieski coligouse co emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, Leopoldo I de Habsburgo, e xuntos venceron o Imperio otomán na batalla de Viena (1683), que marcou o final de douscentos cincuenta anos de conflitos entre a Europa cristiá e o islam otomán. Pola súa resistencia aos avances musulmáns, gañou o nome de Antemurale Christianitatis.
Despois dos seguintes dezaseis anos de guerra cos otománs (1682-1699), estes tiveron que retirarse dos territorios ao norte do Danubio, que nunca volveron ocupar; a guerra acabou así mesmo coa ameaza otomá na Europa central.
Particións e ocupación
No século XVIII a democracia dos nobres gradualmente declinou na desorganización, facendo á vez unha poderosa mancomunidade, vulnerable ás influencias estranxeiras. Eventualmente todos quixeron unha parte de Polonia, e obtivérona, borrando Polonia do mapa en 1795. A idea de independencia polaca mantívose ata o século XIX. A localización de Polonia no centro de Europa volveuse significativa nun período en que Prusia e a Rusia Imperial estaban intensamente involucradas nas rivalidades e alianzas europeas e os Estados modernos establecíanse por completo no continente.
Desde o verán de 1915, Alemaña e Austria-Hungría ocuparan todos os territorios historicamente polacos, grazas á eficacia da ofensiva de Gorlice-Tarnów. Os alemáns propuxeron a creación dun reino polaco o 5 de novembro de 1916 e ese mesmo día os emperadores Guillerme II de Alemaña e Francisco Xosé I de Austria proclamaron o reino independente de Polonia. A elección dun rei foi posposta, sempre considerándose como candidatos a membros da nobreza da Casa de Habsburgo. A independencia deste estado polaco ocupado militarmente era dubidosa, e o gobernador xeral alemán, coronel xeral Hans Hartwig von Beseler, exercía o poder de facto.
Segunda República Polaca
miniatura|esquerda|Soldados polacos entran en [[Kíiv durante guerra polaco-soviética.]]