cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Acuicultura de salmónidos
En Galicia
Galicia converteuse en pioneira en España na cría do salmón, porén, no ano 2005 paralizouse a cría deste peixe debido ás súas complicacións. No ano 2009, a Consellería do Mar autorizou a posta en marcha dunha iniciativa experimental que consistía en instalar unha serie de gaiolas nas proximidades da illa da Rúa, situada no concello coruñés de Ribeira. Ante este novo proxecto, membros da Federación Provincial de Confrarías de Pontevedra iniciaron unha serie de mobilizacións para que a consellería retirase estas gaiolas de cría de salmón do concello e renunciase ao seu traslado ás inmediacións da illa de Ons, onde a consellería pretendía recolocalas. Entre as argumentacións que obxectaron están os posibles efectos que poidan ter o uso de insecticidas e antibióticos na fauna e flora nativas da zona e a aparición doutras especies foráneas procedentes doutras latitudes, ademais dos efectos que poidan causar nas confrarías do lugar e as de Vigo, A Guarda, Pontevedra, Aguiño e Portosín que empregan esta zona.
Troita salmón
miniatura|dereita|200px|Troita arco da vella miniatura|dereita|Macho de troita arco da vella en fase oceánica|200px En 1992 a troita arco da vella (Salmo gairdneri), foi reclasificada coma un verdadeiro salmón co nome de Oncorhynchus mykiss. A troita arco da vella posúe dúas formas diferentes, unha anádroma e outra non-anádroma. A forma anádroma, que emigra dos lagos e ríos ao océano, é coñecida coma troita oceánica ou troita salmón, mentres que a forma non anádroma, que pasa a meirande tempo da súa vida en auga doce coñécese como troita arco da vella.
A troita salmón críase en moitos países do mundo. Dende a década de 1950 a súa produción medrou exponencialmente, particularmente en Europa e recentemente en Chile. A nivel mundial, no ano 2007, 604 695 toneladas foron producidas cun valor de 2 589 billóns de dólares. O meirande produtor é Chile. En Chile e Noruega, a produción dos viveiros mariños expandiuse principalmente para suplir a demanda externa. A produción interna para suplir aos mercados domésticos medrou fortemente en países como Italia, Francia, Alemaña, Dinamarca e España. Outros países con producións significantes son os Estados Unidos, Irán, Alemaña e o Reino Unido.
A troita salmón ten unha tenra e suave carne, cun sabor amendoado. A carne da troita salmón é rosada coma a doutras especies de salmón, e máis saborosa que a clara carne da troita arco da vella. As dúas son apreciadas polo consumidor. Porén, as troitas de viveiros e aquelas pescadas en certos lagos teñen un pronunciado sabor a penso que moita xente atopa pouco atractivo; moitos consumidores tenta asegurarse de ante man cal é a orixe do peixe antes de mercalo. As troitas salmón salvaxes teñen unha dieta camaróns, insectos, e caranguexos de río. A troita salmón é especialmente vulnerable á enfermidade entérica da boca vermella. Porén, esta enfermidade non afecta aos humanos.
Coho salmon
miniatura|dereita|200px|Macho na fase oceánica do salmón coho O salmón coho é o animal estatal da prefectura de Chiba, no Xapón.
O salmón coho chega á súa fase madura despois de ficar un ano no mar.
A nivel mundial, no ano 2007, 115 376 toneladas de salmón coho de viveiro foron producidas cun valor de 456 millóns de dólares. Chile, co 90% da produción mundial, é o principal produtor mundial seguido polo Xapón e o Canadá.
Illas Leti
O arquipélago ten 750 km² e unha poboación de aprox. 60.000 habiteantes. A cidade máis importante é Pati, en Moa. A industria inclúe o cultivo da Rice, palma de cocos e tabaco, a cría de animais e a pesca.
Leti, a illa máis occidental, ten aproximadamente unha poboación de 7000 habitantes. A illa é unha cadea de montañas triangular, entre a montaña de Koli Besar no leste e as montañas Rapat no oeste. Leti non ten portos naturais, e está totalmente illada do mundo exterior durante o monzón de decembro a abril, cando os seus peiraos son inutilizables. En Leti fálase o idioma Leti.
Canterbury
Canterbury é unha pequena cidade do sueste de Inglaterra, non lonxe de Londres, sobre o río Stour, pertencente ao condado de Kent. Tiña 55 240 habitantes no 2011.
Historia
Poboada desde tempos prehistóricos, Canterbury xa foi un centro administrativo romano. Co fin da dominación de Roma, a cidade foi invadida polos xutos que asentaron alí o Reino de Kent. En 597, o misioneiro Agostiño desembarcou en Canterbury co obxectivo de iniciar a conversión dos anglosaxóns. Desde entón, a cidade foi un centro da relixión cristiá, converténdose rapidamente na sede do arcebispo primado de Inglaterra. Foi un importante centro de peregrinación durante a Idade Media, e fíxose soada na obra Os Contos de Canterbury de Geoffrey Chaucer. En 1170 foi asasinado na súa catedral o arcebispo Tomé Becket.
É famosa a súa catedral, sede do arcebispo.
Centro relixioso
miniatura|esquerda|200px|Situación de Canterbury dentro do condado de Kent Canterbury é o principal centro relixioso do Reino Unido por ser a sede do arcebispo de Canterbury, o líder espiritual da Igrexa de Inglaterra (é, xa que logo, o segundo líder cristián máis importante de Europa, logo do Papa de Roma). Desde 2003 ocupa o arcebispado Rowan Williams.
Fotografía de defuntos
miniatura|Pais posando coa súa filla falecida, simulando que esta viva.
A fotografía de defuntos foi unha práctica que, basicamente, consistía en vestir un cadáver recente coas súas roupas persoais e facelo partícipe dun último retrato grupal, cos seus compañeiros, familiares ou amigos.
Historia
A fotografía de defuntos é unha práctica que nace case coa mesma fotografía (un 19 de agosto de 1839) en París, pero logo esténdese rapidamente cara a outros países. Había diferentes escenografías, como defuntos á mesma mesa cos familiares vivos, meniños na cama ou xente maior coa roupa de gala.
Esta era unha práctica moi común, e en Galicia levárona a cabo fotógrafos como Virxilio Viéitez, Joaquín Pintos, Francisco Zagala, Maximino Reboredo, Ramón Caamaño, José Moreira, Raniero Fernández ou Pedro Brey.
Estado de Chiapas
Chiapas é un dos 31 estados, que xunto coa Cidade de México, conforman os Estados Unidos Mexicanos. Atópase no sueste de México, sendo o 19º estado de México, tras plebiscito popular, o 14 de setembro de 1824. É coñecido polos seus atractivos turísticos, coa natureza e ruínas das civilizacións precolombianas, entre cidades coloniais e co contacto directo coas diferentes etnias que cohabitan no estado. Exemplos de lugares turísticos son a zona arqueolóxica de Palenque e as fervenzas de Agua Azul.
Limita polo leste con Guatemala, polo oeste con Oaxaca, polo norte con Tabasco, polo sur co océano Pacífico e polo noroeste con Veracruz. Ten 122 concellos.
Galería de imaxes do Bolo
Galería de imaxes do concello do Bolo na provincia de Ourense.
Joseph Liouville
Joseph Liouville, nado en Saint-Omer o 24 de marzo de 1809 e finado en París o 8 de setembro de 1882, foi un matemático francés.
Traxectoria
Joseph Liouville era fillo dun militar que serviu nas campañas napoleónicas e que, ao graduarse en 1814, instalouse coa súa familia en Toul.
Liouville graduouse en 1827 na École Polytechnique (Graduación de 1825). Dous anos despois ingresou na École des Ponts et Chaussées, onde non obtivo o diploma debido a problemas de saúde e, sobre todo, ao seu desexo de realizar unha carreira académica en lugar dunha carreira de enxeñaría. Despois duns anos en varias institucións como axudante e na École Nationale Supérieure des Arts et Métiers como profesor, obtivo unha praza de titular na École Polytechnique en 1838. Obtivo a cátedra de matemáticas no Collège de France en 1850 e a de mecánica na Faculté des sciences en 1857. Liouville foi elixido membro da Académie des Sciences en 1870.
Ademais dos seus logros académicos, foi un organizador notable. Liouville fundou o Journal de mathématiques pures et appliquées, unha publicación que tivo unha gran reputación e aínda a mantén. Foi un dos primeiros en ler as obras inéditas de Évariste Galois, recoñeceu a súa importancia e publicounas na súa revista en 1846. Liouville tamén participou na política e foi membro da Asemblea Constituínte en 1848. No entanto, despois da derrota nas eleccións de 1849, abandonou a política.
Liouville publicou en diversos campos da matemática, como a teoría de números, análise complexa, xeometría diferencial e topoloxía diferencial, así como física matemática e astronomía.
En física matemática, a teoría de Sturm-Liouville, un traballo conxunto con Charles-François Sturm, é hoxe un procedemento común para resolver determinados tipos de ecuacións integrais. Hai un segundo teorema de Liouville sobre a dinámica hamiltoniana. Liouville estaba interesado no problema do valor no límite das solucións de ecuacións diferenciais. En referencia ás integrais elípticas, demostrou que as funcións abelianas son transcendentes.
Decrecemento
Decrecemento é un concepto económico, mais tamén político, acuñado na década de 1970, parcialmente baseado nas teses do economista romanés e creador da bioeconomía, Nicholas Georgescu-Roegen as cales foran publicadas no seu libro The Entropy Law and the Economic Process (1971).
A tese do decrecemento baséase na hipótese de que o crecemento económico - entendido coma aumento constante do Produto Interior Bruto (PIB) - non é sustentábel polo ecosistema global. Esta idea é oposta ao pensamento económico dominante, segundo o cal a mellora do nivel de vida sería independente do crecemento do PIB e por tanto, o aumento do valor da produción debería ser un obxectivo permanente da sociedade.
A cuestión principal, segundo os defensores do decrecemento - dos cales Serge Latouche é o máis notorio - é que os recursos naturais son limitados e polo tanto non existe crecemento infinito. A mellora das condicións de vida debe, entón, obterse sen aumento do consumo, mudándose o paradigma dominante.
Crítica ao pensamento económico dominante
Segundo os seus críticos, as principais consecuencias do produtivismo - entendido coma a énfase cara aos aumentos de produtividade e ao crecemento, nas sociedades industriais, tanto socialistas coma capitalistas - serían:
Aínda que o produtivismo teña sido parcialmente cuestionado polos defensores do desenvolvemento sustentábel, a crítica dos adversarios do crecemento é mais radical xa que consideran o propio desenvolvemento sustentábel como un oxímoro, unha contradición en termos. O desenvolvemento non pode ser sustentábel, unha vez que o aumento constante da produción de bens e servizos tamén provoca aumento do consumo de recursos naturais, acelerando xa que logo o seu esgotamento - lembrando que 20% da poboación mundial xa consome o 85% dos recursos naturais.
Alén diso, os adeptos do decrecemento tentan amosar que mesmo a esperada "desmaterialización da economía" - polo movemento do eixo da actividade económica cara o sector terciario, menos demandante de recursos naturais e, particularmente, de enerxía - acabou por revelarse unha ilusión. Segundo Serge Latouche, a "nova economía" é relativamente inmaterial (ou menos material), porén, máis do que substitución da antiga economía pola nova, o que existe son relacións de complementariedade entre ámbalas dúas. No final, todos os indicadores mostran que a extracción de recursos continúa a medrar.
Presupostos da Teoría do decrecemento
Segundo Latouche, o concepto de decrecemento baséase, nun primeiro intre, na crítica antropolóxica da modernidade e do homo economicus, nos anos 1970, cando a mensaxe de Ivan Illich é a de que viviriamos mellor doutro xeito -ou sexa, sería desexábel saírmos deste sistema-. O segundo momento da teoría do decrecemento, ligado principalmente á ecoloxía e ao relatorio do Club de Roma cando se volve imperativo, por razóns físicas, saír dese sistema.
Para os teóricos do decrecemento sustentábel o PIB é unha medida parcial da riqueza e, se se pretende restabelecer toda a variedade de riquezas posíbeis, cómpre deixar de utilizalo coma guieiro. Neste sentido, defenden o emprego doutros indicadores coma IDH, a "pegada ecolóxica" e o Índice de Saúde Social.
Juan Carlos Mestre
Juan Carlos Mestre, nado en Vilafranca do Bierzo o 15 de abril de 1957, é un poeta, ensaísta, gravador e pintor español.
Premio Castilla y León de las Letras en 2017 ao conxunto da súa obra, tamén posúe outros importantes premios, como o Nacional de Poesía (2009) pola súa obra La casa roja.
Traxectoria
Juan Carlos Mestre naceu en Vilafranca del Bierzo, no seo dunha familia con raíces galegas (seus avós eran de Castro Caldelas).
O seu primeiro poemario foi Siete poemas escritos junto a la lluvia. A este seguiulle La visita de Safo. E co seu terceiro poemario, Antífona del otoño en el valle del Bierzo, publicado en 1986, resultou gañador do Premio Adonáis.
En 1987, durante a súa estancia de varios anos en Chile, publicou Las páginas del fuego e, máis tarde, de regreso a España, La poesía ha caído en desgracia, polo que se lle outorgou en 1992 o Premio Jaime Gil de Biedma.
Co seu poemario La tumba de Keats, escrito e editado durante a súa estancia en Italia como bolseiro da Academia de España en Roma, foi galardoado co Premio Jaén de Poesía de 1999.
Como gravador obtivo a Mención de Honor no Premio Nacional de Gravado da Calcografía Nacional (1999) e na VII Bienal Internacional de Gravado de Ourense (2002).
Expuxo a súa obra gráfica e pictórica en España, Europa e América, editando libros de artista e realizando gravacións discográficas xunto a músicos como Amancio Prada, Luis Delgado, José Zárate ou Pedro Sarmiento.
Un salto cara a adiante: primeiro poemario en galego
miniatura|200px|Mestre pintando unha das súas típicas dedicatorias.
Juan Carlos Mestre vén de dar un salto cara a adiante na súa traxectoria liateraria coa presentación do seu primeiro poemario en galego —a lingua da súa infancia— 200 gramos de patacas tristes, o pasado 12 de outubro deste ano de 2019. A presentación fíxose na súa vila natal, acto que serviu, tamén, de homenxe a este autor, pero, así mesmo, de reivindación do galego do Bierzo.
No acto, o presidente da Fundación Rosalía de Castro, Anxo Angueira, cualificou o paso dado por Mestre como «un feito marabilloso e impagable, que nos dá esperanza», mentres que o editor do libro, Miguel Anxo Fernán Vello, sinalou que esta obra en galego do poeta berciano é como «unha continuación dos autores históricos do Bierzo, como Sarmiento, Fernández Morales ou González-Alegre», para asegurar que este texto «está destinado a conquistar o futuro; trátase dunha nave que busca no tempo para entrar na república das letras galegas». Tamén interveu Héctor Silveiro, filólogo e membro correspodente da RAG no Bierzo, que puxo en valor e contexto o que supón que Mestre escriba en galego: «pedinlle dous poemas e mandoume un libro», dixo para destaxar que ese día foi «un día histórico para o galego no Bierzo, pola loita pola dignidade do galego nesta terra»; esta obra, continou, «será unha referencia e un revulsivo para a literatura galega». Pola súa parte, Xosé Luís Méndez Ferrín —a través dun vídeo— afirmou a importancia de que unha figura como Mestre «ofrecese unha lealdade lingüística ao Bierzo» ademais de emparentar a súa prosa poética con autores como Castelao ou Dieste.
Finalmente, Mestre recordou que os seus inicios poéticos fixéraos no idioma galego, e que o primeiro premio que gañara, de mozo, foi no Barco de Valdeorras, confesando que «un libro que aínda hoxe segue comigo e que foi a salvación da miña vida foi Cantares gallegos de Rosalía».
Poética
En palabras do autor:
Exposicións colectivas
— ... —
E moitas máis. (Ver: Juan Carlos Mestre. Exposiciones).
Os Tempranos de Eirís
Os Tempranos de Eirís da Cruña foi un cuarteto musical galego, o primeiro grupo de gaiteiros da Coruña e As Mariñas.
Traxectoria
O cuarteto nace en 1923, formado por Xosé Temprano e Alejandro Temprano (gaiteiros), xunto con Xosé Castelo "O Betanceiro" (tamboril) e Mourenza (bombo). A denominación dos Tempranos procede do apelido dos gaiteiros, formato moi utilizado nestes grupos ao longo do século, como Os Garceiras, Os Neiras ou Os irmáns Portela.
Naquela época resaltaban os gaiteiros solistas acompañados de tamboril, coma o tío Farruco de Montrove (de Oleiros) e Silveira (tamboril), que eran os que facían as festas da comarca das Mariñas. Tamén na Coruña estaba Enrique Ambite, gaiteiro de San Pedro de Visma, e Emilio Corral. Tamén estaban Os Gaiteiros de Soutelo e Os Celiñas de Lugo.
Destaca a utilización de instrumentos percutivos con tensores de corda (tamboril e bombo) neste cuarteto, pois nesa época e durante o tempo que tocou o cuarteto xa se viñan empregando caixa e bombo de latón ou bronce por outros grupos que coexistiran no mesmo tempo, como por exemplo, Os Trintas de Trives. Outro detalle da súa liña enxebre era a utilización do traxe galego acompañado por unha monteira baixa cun pequeno corno que era típica da comarca e que aparece moi similar noutras zonas da Costa da Morte (Gaiteiros de Neaño ou Os Maravillas de Corme) ou en Betanzos polo "Cafú", gaiteiro solista que adoitaba tocar para as danzas gremiais da vila dende finais do século XIX.
A fundación deste cuarteto non foi casual, pois o pai destes dous gaiteiros, de profesión lanterneiro, xa fora músico, tocando o acordeón diatónico ou de botóns. Morreu novo, polo que o fillo máis vello, Xosé, cando aínda era moi novo, tivo que entrar a traballar na fábrica de tabacos da Coruña á que estaría ligado toda a vida ata xubilarse. Dende pequeno xa tocaba a ocarina, e ao entrar na fábrica fixo unha frauta no taller da mesma e logo mercou unha traveseira de ébano con chaves, de segunda man por 7 pesetas (conservada aínda polo seu fillo Pepe, tamén gaiteiro). Posteriormente mercou a súa primeira gaita ao "Tintorero", un artesán da rúa do Orzán da Coruña. Foi entón cando se formou o cuarteto, ás veces convertido en quinteto grazas á pandeireta de Xoán Lesta.
No ano 1934 Alejandro marcha a facer o servizo militar á mariña, embarcando no buque Juan Sebastián Elcano xunto coa súa gaita, coa que daría a volta ao mundo.
No seu lugar entra no cuarteto, Farruco Paradela, afamado gaiteiro da rúa Falperra, que combina o toque pechado co aberto, técnicas que utilizaba no cuarteto e que sobresaía pola súa mestría. Segundo se conta coincidiron nunhas alboradas en Betanzos cos Gaiteiros de Soutelo, que dixeron del que "era o gaiteiro con máis enxebreza que coñeceran".
Juan "o Pachero" de Eirís comeza a tocar o bombo, e Alejandro, ao regresar da mili, fai parella de gaita con Paradela, pasando Xosé a tocar o tamboril ininterrompidamente ata finais dos anos 70, cando o cuarteto deixou de tocar.
Con esta formación en 1956 chegaron a estar no MeCaribe tres meses e medio coa intención de actuar en Santo Domingo e México, pero por cuestións políticas tiveron que quedar actuando en Cuba.
Na fábrica de Tabacos coincidiron co mestre Anta Seoane, e Fernando Álvarez e Pepe Temprano aproveitaron moito os seus coñecementos, xa que este músico xa era membro numerario da Real Academia de Belas Artes da Coruña.
Para rematar é importante mencionar que tanto Xosé como Alejandro foron presidentes de Cantigas da Terra despois de colaborar coa práctica totalidade de agrupacións de baile e coros existentes na Coruña.
Alejandro publicou en 1982 o libro autobiográfico Un gaiteiro en la vuelta al mundo, que abarca a súa viaxe no buque escola Juan Sebastián Elcano en 1935, así como o seu paso pola política.
O grupo tamén aparece nos traballos de investigación do etnógrafo Alan Lomax, tocando nunha actuación en Palma de Mallorca en 1952.
A pervivencia musical e histórica dos Tempranos de Eirís continúa na figura de Pepe Temprano, que segue en activo como gaiteiro na agrupación Eidos da Coruña e atesoura unha das colección tanto discográficas como de instrumentos musicais máis extensa de Galicia.
Anunciación
miniatura|Anunciación, de artista descoñecido, c. 1420, [[Museo Nacional de Arte de Cataluña, Barcelona]] miniatura|A Anunciación por [[El Greco, c.  1590-1603, Museo de Arte de Ohara, Kurashiki, Xapón]] A Anunciación (do latín annuntiatio), tamén coñecida como a Anunciación para a benaventurada Virxe María, a Anunciación da Nosa Señora, ou a Anunciación do Señor, é a celebración cristiá do anuncio do anxo Gabriel á Virxe María, en Nazaret, segundo a cal ía concibir e ser a nai de Xesús, o Fillo de Deus, na súa Encarnación. Gabriel dixo a María que o nome do seu fillo sería Yeshua, que significa "YHWH é a salvación".
A Anunciación é un tema clave na arte cristiá en xeral, particularmente durante a Idade Media e o Renacemento. Unha obra de arte que representa a Anunciación é ás veces chamada unha Anunciación.
Philippe Lebon
Philippe Lebon (29 de maio de 1767 – 1 de decembro de 1804, foi un inventor, enxeñeiro e químico francés, inventor do gas de iluminación.
Naceu en Brachay, estudou na Escola de Enxeñería de Pontes e Camiños de París rematando en 1789 e foi profesor de mecánica na de París. Estudou as propiedades do gases de destilación da madeira, utilizándoas para a iluminación e a calefacción. Patentou en 1799 a thermolampe e en 1801 alugou unha casa onde realizaba demostracións públicas de como podía iluminar por medio do gas cidade a casa coa intención de conseguir investidores para fundar unha compañía que desenvolvese o seu invento. Ó non ser capaz de conseguilo volveu ás súas clases, aínda que o goberno francés lle deu unha concesión forestal para que investigase coa manufactura de alcatrán a partir da madeira para a súa utilización pola mariña.
miniatura|Debuxo da "thermolampe" que figura na súa patente
Lebon
Lebon é un apelido francés, lévano entre outros:
Touring Band 2000
Touring Band 2000 é o segundo DVD editado pola banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam. Foi lanzado polo selo Epic Records o 1 de maio do 2001 e está formado por actuacións da parte norteamericana da xira de promoción de Binaural, gravadas de agosto a novembro do 2000.
Os extras do DVD inclúen unha montaxe da xira europea dese ano, outra con metraxe descartada da banda e tomas especiais centradas no batería Matt Cameron chamada Matt Cam. Musicalmente inclúe tres cancións instrumentais inéditas ("Thunderclap", "Foldback" e "Harmony") e os videoclips de "Do the Evolution" e "Oceans", este último non fora aínda lanzado nos Estados Unidos.
Simon Cowell
miniatura|200px|Simon Cowell en 2008 Simon Phillip Cowell, nado o 7 de outubro de 1959 en Brighton, é un empresario e personalidade televisiva inglesa.
Traxectoria
É famoso no Reino Unido e os Estados Unidos polo seu papel de xuíz en programas da televisión como Pop Idol, American Idol, The X Factor e Britain's Got Talent, tamén é o propietario da produtora de televisión e música Syco. Cowell é coñecido polas súas críticas ásperas, controvertidas e polos seus insultos ós concursantes e ás súas habilidades. É o creador da franquía de programas Got Talent, X Factor e do grupo musical Il Divo.
Procesamento do ARN
Formación da carapucha 5'
A formación da carapucha 5' ou capping no pre-ARNm é a adición dunha molécula de 7-metilguanosina (m7G) ao extremo 5' do ARN. Para facelo, primeiro hai que eliminar o 5' fosfato terminal, o cal faise coa axuda dun encima fosfatase. Despois, o encima guanosil transferase cataliza a reacción, que produce o extremo 5' difosfato. Despois, este difosfato ataca o átomo de fósforo gamma da molécula de GTP (que perde dous fosfatos) para engadir o residuo de GMP formando un enlace 5'5' trifosfato. O encima (guanina-N7-)-metiltransferase ("cap MTase") transfire un grupo metilo desde a S-adenosil metionina ao anel de guanina. Este tipo de carapucha ou cap, que simplemente ten a (m7G) en posición denomínase estrutura cap 0. A ribosa do nucleótido adxacente pode tamén ser metilada para dar unha cap 1. A metilación de nucleótidos augas abaixo da molécula de ARN produce as estruturas cap 2, cap 3 e así sucesivamente. En todos estes casos os grupos metilo engádense aos grupos 2' OH do azucre ribosa. A carapucha 5' protexe o extremo 5' do transcrito primario de ARN do ataque das ribonucleases que teñen especificidade para enlaces fosfodiéster 3'-5'.
Clivaxe e poliadenilación
O procesamento do pre-ARNm no extremo 3' da molécula de ARN implica a clivaxe (corte) do seu extremo 3' e despois a adición duns 200 residuos de AMP para formar a chamada cola poli(A). As reaccións de clivaxe e adenilación ocorren se cerca do extremo 3' do ARN está localizadaa unha secuencia sinal de poliadenilación (5'-AAUAAA-3'), a cal vai seguida doutra secuencia, xeralmente a 5'-CA-3'. O segundo sinal é o sitio de clivaxe. Unha secuencia rica en GU tamén adoita estar presente no ARN un pouco máis augas abaixo. Despois, dúas proteínas de múltiples subunidades chamadas factor de especificidade de poliadenilación e clivaxe (CPSF) e factor de estimulación da clivaxe (CstF) transfírense desde a ARN polimerase II á molécula de ARN. Os dous factores únense aos elementos de secuencia do ARN. Fórmase un complexo proteico que contén factores de clivaxe adicionais e o encima poliadenilato polimerase (PAP). Este complexo cliva o ARN entre a secuencia de poliadenilación e a secuencia rica en GU no sitio de clivaxe marcado polas secuencias 5'-CA-3'. Despois, a poli(A) polimerase engade unhas 200 unidades de AMP ao novo extremo 3' do ARN utilizando como precursor moléculas de ATP. A medida que se sintetiza a cola poli(A), únense a ela moitas copias da proteína de unión ao poli(A), as cales protexen o extremo 3' da dixestión polas ribonucleases.
center|700px
Splicing
O splicing ou empalme do ARN é o proceso mediante o cal se eliminan os intróns (rexións que non codifican secuencias proteicas) do pre-ARNm, deixando só os exóns (rexións codificantes), que son conectadas para volver a formar unha soa molécula continua de ARN. Aínda que a maior parte do splicing do ARN ocorre despois da síntese completa da molécula de pre-ARNm e do 5'-capping, os transcritos con moitos exóns poden ser empalmados cotranscricionalmente. A reacción de splicing está catalizada por un grande complexo proteico chamado espliceosoma, que é unha ensamblaxe de proteínas e moléculas de ARN nuclear pequeno que recoñecen os sitios de empalme na secuencia do pre-ARNm. Moitos pre-ARNm, entre os cales están os que codifican os anticorpos, poden sen empalmados de diversas maneiras, producindo diferentes ARNm maduros, que codifican diferentes secuencias de proteínas (diferentes anticorpos no exemplo), mediante un proceso que se coñece como splicing alternativo, e permite a produción dunha gran variedade de proteínas a partir dunha limitada cantidade de ADN.
Subrexión de Turku
miniatura|200px|Localización da subrexión de Turku. A subrexión de Turku (en finés Turun seutukunta) é unha das cinco subrexión da rexión de Finlandia Propia. En 2017 tiña unha poboación de 325 814 habitantes.
Poboación
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.
Procesamento do ARN
Procesamento do ARNr
Nos procariotas hai sete xenes para os ARNr, cada un dos cales orixina un ARN precursor de 30S, que contén os tres tipos de ARNr (de 23, 16 e 5S) e mesmo algúns ARNt, separados por secuencias espazadoras. Este transcrito longo despois é cortado para dar os ARNr definitivos, proceso chamado trimming (recorte), que realizan os encimas ribonuclease P e ribonuclease III.
Nos eucariotas o proceso é similar, pero aquí a molécula precursora é de 45S (contén só tres ARNr de 28, 18 e 5,8S, pero non o ARNr 5S, que se transcribe á parte, nin ARNt). Os eucariotas teñen centos de xenes de ARNr precursor de 45S, que se transcriben no nucléolo pola ARN polimerase I. Despois unha clivaxe endonucleolítica separa os ARNr e elimina os espazadores que hai entre eles. Nos eucariotas o ARNr 5,8S establece apareamento de bases co de 28S cando se liberan e forman as subunidades do ribosoma.
As modificacións postranscricionais que sofre un ARNr poden afectar tamén a modificacións de bases, e danse en eucariotas e procariotas. Poden ser de tres tipos básicos: metilación de bases, metilación de ribosas, e pseudouridilación. A metilación de bases ocorre en rexións conservadas do ARN; na subunidade menor ribosómica procariota esta metilación non é esencial, pero mellora a eficiencia da tradución. A metilación das ribosas ocorre sempre no carbono 2' e é moito máis frecuente en eucariotas que en bacterias, pero na arquea Sulfolobus solfataricus é comparable á de eucariotas ; a metilación de ribosas non é esencial para o funcionamento do ARN, pero as mutacións que a impiden en microorganismos afectan ao crecemento. A pseudouridilación (introdución de pseudouridina ou Ψ) é común en eucariotas e máis rara en procariotas.
Julio Lazúrtegui
Julio de Lazúrtegui González, nado en Bilbao o 31 de xaneiro de 1859 e finado na mesma cidade o 4 de agosto de 1943, foi un industrial español do sector mineiro e metalúrxico.
Traxectoria
A comezo do século XX proxectou o desenvolvemento dun sector siderúrxico en torno a Ponferrada, entre a Meseta e Galicia, semellante ó biscaíño. Este proxecto foi publicitado en "Una nueva Vizcaya a crear en El Bierzo" (Bilbao, 1918).
Ten unha praza adicada no centro urbano do ensanche de Ponferrada, semellante á praza Moyúa de Bilbao, nomeada dende a súa creación como praza Julio Lazúrtegui.
Foi tamén o creador da Compañía Minera de Villaodrid, que explotou varias minas na contorna da Pontenova (Lugo) e construtora do ferrocarril mineiro Ribadeo-Vilaoudriz para o transporte de mineral ata o Porto Estreito (Ribadeo), que como tren para transporte de viaxeiros estivo en funcionamento ata 1965.
Kachina Chasmata
Kachina Chasmata (ou Kachina Chasma) é o canon máis longo da superficie da lúa de Urano, Ariel. O seu nome procede do nome dun espírito da mitoloxía Hopi. A chasmata ten 622 km de longo por 50 de ancho, cun sistema de fallas normais que corre en dirección noroeste-sueste. As fallas forman bloques nos chanzos das fallas chamados graben. Estes canons cortan terreos con cráteres, o cal indica que posiblemente estes canons se formasen nun estadio tardío da evolución da lúa, cando o interior de Ariel se expandiu e o xeo da superficie rachou coma resultado desta expansión. O chan de Kachina Chasma non é visible nas imaxes obtidas pola sonda Voyager 2 en xaneiro do ano 1986; así pois, non se sabe se o chan da chasmata está cuberto por chairas suaves coma no caso doutras chasmata de Ariel.
Durante o sobrevoo da Voyager 2 no ano 1986 sobre o hemisferio norte de Ariel, este non estaba iluminado polo Sol xa que a sonda chegou durante o transcurso do solsticio do sur de Urano. Pero con todo e grazas á iluminación recibida da reflexión da luz sobre Urano, os científicos puideron detectar algúns detalles do 'hemisferio escuro' poñendo en funcionamento novos métodos de procesado de imaxes. Estas análises indican que a chasmata segue discorrendo a través do hemisferio escuro, posiblemente incluso chegue a acada-lo outro lado do limbo. A distancia total de Kachina Chasmata podería acada-los 1800–2200 km, e podería ser comparable a Ítaca Chasma de Tetis.
Procesamento do ARN
Procesamento do ARNr
Os xenes dos ARNr dalgúns eucariotas e procariotas conteñen intróns.
Procesamento do ARNt
Os ARNt en procariotas orixínanse como longos transcritos que conteñen varios ARNt, que despois son cortados dando os ARNt definitivos. Os xenes dos ARNt están agrupados no xenoma e os transcritos iniciais conteñen de dous a sete ARNt (tamén no transcrito inicial dos ARNr poden ir contidos algúns ARNt en procariotas). As ribonucleases P (que actúa no extremo 5') e D (que actúa no 3') cortan os transcritos liberando os distintos ARNt. No extremo 3' córtase unha estrutura en talo-bucle e ás veces elimínase parte dos nucleótidos que están adxacentes á secuencia CAA característica dos ARNt ou a propia secuencia. Despois, engádese no extremo 3' a secuencia CCA nos ARNt que a perderon na clivaxe anterior, do que se encarga a ARNt nucleotidil transferase. Despois, o ARNt sofre unha modificación das súas bases, maiormente metilacións, pero tamén tiolacións e transformación da uracilo en dihidrouracilo ou en pseudouracilo. Nos eucariotas, o ARNt tamén se forma como un longo precursor que despois é clivado de forma similar aos procariotas. Nos mamíferos, a metilación do ARNt precursor parece que ocorre no núcleo, pero a clivaxe e a unión da secuencia CAA é citoplasmática. Nos mamíferos foron estudadas tamén as modificacións de bases nos ARNt mitocondriais. Nos eucariotas algúns xenes de ARNt conteñen intróns, que son eliminados durante o seu procesamento, por exemplo, en lévedos en 10 ARNt hai que eliminar intróns durante o seu procesamento.
Procesamento doutros ARNs
Outros ARN pequenos da célula sofren tamén un procesamento nos eucariotas. Por exemplo, os microARN (miARN) transcríbense inicialmente en forma de pre-miARN de 70 nucleótidos con 5'-cap e cola de poli(A) e teñen forma de talo-bucle e no seu procesamento intervén o encima Drosha e a proteína Pasha, que actúan no núcleo. Despois o procesamento continúao no citoplasma a endonuclease Dicer, que dá lugar ao miARN maduro.
Degradación do ARN
Unha vez que realizou a súa función, o ARN é degradado encimaticamente, por exemplo por complexos encimáticos como o exosoma (en eucariotas e arqueas) e o degradosoma (en bacterias). Outras nucleases poden destruír tamén o ARN. O exosoma intervén tamén no núcleo no procesamento de ARN nuclear pequeno, ARN nucleolar pequeno e do ARNr 5,8S.
San Paio, Castrelo de Cima, Riós
San Paio é un lugar da parroquia de Castrelo de Cima, no concello de Riós. No ano 2009 tiña 41 habitantes, segundo datos do INE.
Patrimonio e historia
Debe o seu nome ao mártir Paio, do século X. A aldea é atravesada polo río Arzoá, sendo represado e aproveitado para usos agrícolas.
Segundo Pedro González de Ulloa, tense constancia da presenza na aldea dunha familia rica e distinguida, os Fernández Cortés, criados antigos e leais do Conde de Monterrei. En San Paio atópanse os restos dun antigo pombal.
Coprofaxia
miniatura|Femia da mosca [[Chrysomya megacephala alimentándose de feces.]]
A coprofaxia é un comportamento consistente na inxestión das feces. A palabra deriva do grego κόπρος, copros, 'feces' e φαγεῖν, phagein, 'comer'. A coprofaxia comprende moitos tipos de alimentación de feces, incluíndo comer feces doutras especies (heteroespecífica), doutros individuos (alocoprofaxia) da mesma especie, ou as feces propias (autocoprofaxia). Poden comerse unha vez depositadas ou no momento de saíren polo ano.
Algunhas especies comen as feces propias como un comportamento normal, especialmente os lagomorfos, os cales fano para que os materiais vexetais duros que comeron sexan dixeridos por segunda vez de forma máis completa ao tragalos e pasaren por segunda vez polo tracto dixestivo. Outras especies poden comer feces propias ou alleas só en certas condicións, mentres que para outras é a súa forma de alimentación normal, como ocorre, por exemplo, cos escaravellos peloteiros, que se alimentan das feces dos vertebrados.
Nos humanos tamén se describiu a coprofaxia desde finais do século XIX en individuos con enfermidades ou retardos mentais e en certo tipo de actos sexuais.
En invertebrados
miniatura|Dúas bolboretas [[Lysandra bellargus alimentándose dunha masa de feces.]] Os insectos coprófagos comen e dixiren as feces dos grandes animais. As feces conteñen substanciais cantidades de materiais semidixeridos, especialmente no caso dos herbívoros, debido á ineficiencia do sistema dixestivo dos grandes animais. Coñécense miles de especies de insectos coprófagos, especialmente entre as ordes dos Diptera e Coleoptera. Exemplos son as moscas Scathophaga stercoraria e Sepsis cynipsea, que son moscas dos excrementos comúns en Europa arredor da bosta das vacas. Entre os escaravellos, os escaravellos peloteiros son unha liñaxe diversa, moitos dos cales se alimentan dos compoñentes líquidos ricos en microorganismos dos excrementos de mamíferos, e poñen os seus ovos en bólas compostas principalmente dos restos fibrosos que quedaron.
En vertebrados
Os animais salvaxes e os domesticados son ás veces coprófagos, e nalgunhas especies isto forma parte esencial do seu método de dixerir os alimentos vexetais duros.
Algúns cans poden perder encimas dixestivos importantes cando só comen comidas procesadas secas, así que, segundo unha hipótese, poden obtelos comendo materia fecal. Só consomen materia fecal que teña menos de dous días, o cal apoia esta hipótese.
As especies de Lagomorpha (coellos, lebres e picas) producen dous tipos de pellets fecais: os duros e os brandos chamados cecótropos. Os animais destas especies volven a comer os seus cecótropos, para extraer deles máis nutrientes. Os cecótropos derivan do material vexetal mastigado que se recolle no cego, unha cámara entre o intestino delgado e o groso, que contén grandes cantidades de bacterias simbióticas que axudan a dixerir a celulosa e producen certas vitaminas do grupo B. Despois da excreción dos cecótropos brandos, son tragados outra vez polo animal e redixíreos nunha parte especial do estómago. Os pellets permanecen intactos durante unhas seis horas no estómago; as bacterias que hai alí continúan a dixestión dos carbohidratos vexetais. Este proceso de dobre dixestión permite que estes animais extraian nutrientes que non se aproveitaron durante o primeiro paso polo intestino, así como os nutrientes fomados pola actividade microbiana. Este proceso ten o mesmo propósito nestes animais que o que ten a ruminación nos animais ruminantes como vacas ou ovellas.
O gando vacún é ás veces alimentado nalgúns países, como nos Estados Unidos, con esterco de polo. Expresouse a preocupación de que isto podería orixinar encefalopatía esponxiforme bovina (enfermidade das vacas tolas) debido ao penso que contén compoñentes cárnicos e de óso que se lles dá ás veces de comer aos polos. A. FDA dos Estados Unidos regulou esta práctica intentando previr a introdución de calquera parte de cerebro ou medula espiñal de vaca no alimento do gando. Outros países, como Canadá prohibiron o uso de esterco de polo como alimento para o gando e na Unión Europea está prohibido desde 2001.
Os elefantes novos, os pandas xigantes, coalas e hipopótamos comen as feces das súas nais ou outros animais do rabaño, para obter as bacterias necesarias para dixerir debidamente a vexetación da que se alimentan nos seus ecosistemas. Cando estes animais nacen os seus intestinos son estériles e non conteñen estas bacterias. Se non fixesen isto, serían incapaces de obter ningún valor nutricional das plantas. Os bácoros con acceso a feces maternas en momentos temperáns da súa vida mostran unha maior vigor.
Os hámsteres, coellos de Indias, chinchillas, ourizos cachos e ratas-toupeira peladas comen as súas propias deposicións, que se pensa que son unha fonte de vitaminas do grupo B e K, producidas polas bacterias intestinais. Ás veces existe tamén o comportamento de autounción (enzoufarse con substancias olorosas) mentres que estas criaturas comen os seus excrementos. En raras ocasións os gorilas foron observados inxerindo as súas propias feces, posiblemente por aburrimento, por un desexo de comida quente ou para reinxerir as sementes contidas nas feces.
Coprofaxia en humanos
Con frecuencia a coprofaxia ou escatofaxia pode observarse en nenos retardados ou psicóticos, ou ben nalgúns pacientes esquizofrénicos como manifestación dunha grave regresión. Pode estar asociada tamén a prácticas sexuais e comportamentos coprófilos de tipo fetichista. Tamén pode estar relacionada coa gastronomía e a medicina tradicional.
Lingua chechena
O checheno é unha lingua caucásica do norte e unha das dúas linguas oficiais da Chechenia. Os falantes desta lingua son capaces de se entender, en certa forma, cos falantes da lingua inguxa. O checheno ten varios dialectos. Calcúlase o número de falantes en torno de 1,3 millóns. O checheno escribíase co alfabeto árabe ata os anos 20. Anteriormente ao século XX, o árabe utilizábase para a maior parte das comunicacións na Chechenia, utilizando o checheno principalmente como lingua falada. O árabe perdeu popularidade e o ruso converteuse na lingua escrita coa chegada da Unión Soviética. A maioría dos falantes do checheno falan tamén fluentemente ruso. O alfabeto latino comezou a usarse para escribir o checheno en mediados dos anos 20 no canto do árabe. En 1938, foi adoptado o alfabeto cirílico. Coa declaración da República de Chechenia en 1992, a maioría dos falantes do checheno volveron a utilizar o alfabeto latino.
Linguas derivadas
Os dialectos do checheno son o checheno das terras baixas (base da súa lingua literaria) e, segundo as formas adxectivais presentes en fontes rusas, o cheberlojskij, sharojskij, shatojsko-itumkalinskij, galanchzhojskij, akkinskij (a forma utilizada polos chechenos na área de Khasavyurt, en Daguestán, aos que se coñecen tamén como chechenos aukhov) e o dialecto montañés, dividido en dous subdialetos, o khildikharoiskij e majstinskij, modalidades propias dos chechenos que emigraron a Xeorxia oriental entre o século XVII e finais do XIX (mentres que en fontes xeorxianas estes chechenos procedentes das montañas, veciños das tribos do norte de Xeorxía Khevsur, Pshav e Tush, aparecen como "kist"). Así, os xeorxianos mencionan un dialecto kist', mentres a Enciclopedía Xeorxiana (soviética) mantén que os chechenos con residencia na Xeorxía oriental utilizan en contextos familiares un dialecto que é unha mestura de kist'-xeorxiano.
Coprofaxia
Como trastorno e parafilia
A coprofilia é unha parafilia na que o obxecto de interese sexual son as feces e ás veces pode estar asociada coa coprofaxia. A coprofaxia é ás veces representada na pornografía fílmica, xeralmente baixo o termo "scat" (de escatoloxía). A novela de 1785 Les 120 Journées de Sodome ou l'école du libertinage (Os 120 días de Sodoma ou a escola de libertinaxe), escrita polo Marqués de Sade está chea de detalladas descricións de coprofaxia erótica sadomasoquista. No anilingus e outras variantes sexuais pode tragarse certa cantidade de material fecal, o cal supón un risco de transmisión de enfermidades infecciosas.
Lingua chechena
Gramática
Uslar foi o primeiro en levar a cabo un estudo erudito do checheno: a súa gramática, a segunda en orde dentro da súa serie de sete monogramas, apareceu en 1888. Jakovlev, pola súa banda, publicou en 1941 un extenso estudo sobre a sintaxe, mais a análise morfolóxica que realizou por separado, aínda que completada en 1939, non se publicou ata 1959.
Coprofaxia
En cociña
As feces da ave fasiánida Lagopus muta son utilizadas na gastronomía inuit; chámanas urumiit e son consideradas un manxar. Fanse varias bebidas usando as feces de animais ou compoñentes presentes nelas, incluíndo entre outros o café de civeta, o té de panda, o té de insectos e o café Black Ivory (de elefantes). O casu martzu é un queixo sardo que utiliza os procesos dixestivos de larvas de insectos vivas para axudar a fermentar e degradar as graxas do queixo.
Lingua chechena
Gramática
O xogo de consoantes é máis simple en checheno que nas linguas caucásicas veciñas; non hai labialización, só unha lateral e as exectivas redúcense a seis. En total hai 34 consoantes, algunhas representando posicións alófonas e algúns sons exclusivos para empréstitos. As vogais son cinco basicamente: i, e, a, o, u, aínda que esta serie amplíase grandemente por palatalización, labialización, e nasalización. O acento tónico vai na primeira raíz da sílaba. Non hai xénero, tendo os nomes clase, número e caso. Os marcadores para formar o plural son -š e -y, como kor 'fiestra', plural kor.a.š; belxalo 'operário', plural belxaloy; nana 'nai', plural nanoy.
Coprofaxia
Suposto medicamento tradicional
R.A. Lewin informou que "... a inxestión de feces de camelo quentes e frescas foi recomendado polos beduínos como un remedio para a disentería bacteriana; a súa eficiacia (probablemente atribuíble ao antibiótico subtilisina de Bacillus subtilis) foi anecdoticamente confirmada polos soldados alemáns no norte de África durante a segunda guerra mundial". Porén, esta historia é probablemente un mito, e ningunha investigación independente verificou estas afirmacións.
La Juventud Gallega
La Juventud Gallega foi unha revista editada en Madrid en 1905.
Coprofaxia
Suposto medicamento tradicional
Na metade do século XVI os médicos probaban as excretas dos seus pacientes para xulgar mellor o seu estado e condición, segundo François Rabelais, que estudou medicina pero era tamén escritor de ficción satírica grotesca.
La Juventud Gallega
Historia e características
Apareceu en agosto de 1905. Revista quincenal, era órgano da colonia galega en Madrid.
Coprofaxia
Práctica de culto
Os membros dun culto relixioso en Tailandia comían rutineiramente as feces e pel morta do seu líder, a quen consideraban un home sagrado con poderes curativos.
Lingua chechena
Gramática
A numeración do 1 ao 10 é a seguinte: ši', qo', di', pxi', yalx, worh, barh, iss, itt; 20 tqa, 30 tqeitt, 40 šöztqa, 100 b'e. a conxugación do verbo é por clase gramatical sen referencia á persoa, distinguíndose modo, aspecto, tempo e número.
Coprofaxia
Coprofaxia en plantas
Algunhas plantas carnívoras, como as do xénero Nepenthes obteñen nutrientes das feces de animais comensais. Notables exemplos son Nepenthes jamban, cuxo nome en lingua indonesia é a palabra que significa váter.
Margarida de Inglaterra
Túmulo na igrexa onde se atopan os restos mortais de Santa Margarida de Inglaterra.|miniatura Margarida de Inglaterra, nada en Hungría e finada na abadía de Sauvebénite de Auverña (Francia) en 1192, foi unha relixiosa inglesa, pertencente á Orde do Císter.
Traxectoria
miniatura|Igrexa na vila de [[Somersby, Lincolnshire|Somersby (Lincolnshire) en honra á Santa Margarida.]]
De nova foi canda a súa nai de peregrinación a Xerusalén e, a continuación, establecéronse en Belén, onde viviron vidas austeras de penitencia. A súa nai morreu alá, na Terra Santa. Despois diso, Margarida fixo numerosas peregrinacións á Virxe de Montserrat en Cataluña, e despois a Nosa Señora de Le Puy-en-Velay, en Auverña. Preto de alí, na abadía de Sauvebénite, converteuse en monxa cisterciense.
Foron reportados varios milagres no seu túmulo e converteuse nun lugar de peregrinación. No santoral católico, o seu día é o 3 de febreiro.
Juan Bautista Pérez de Cabo
Juan Bautista Pérez de Cabo, nado no Carballiño cara a 1895 e finado en Alacant o 5 de novembro de 1941, foi un avogado e político galego.