cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koldo Eleizalde
Traxectoria
Escribiu libros e artigos sobre a lingua vasca,  La lucha por el propio idioma (1919), Morfología de conjugación vasca sintética  (1913),  Listas de alfabéticas Voces toponomásticas vascas  (Revista Internacional de Estudos vascos, a partir de 1922). Tamén publicou unha novela, Landibar  (1918),  Razas, lengua y nación vasca  (1914),  El problema de la enseñanza en el País Vasco  (1919,  Congreso de estudos vascos), e algunhas traducións en éuscaro como  Gurutza Deunaren bidea  (Kempis),  Halidon Murua  (Halidon Hill), tamén escribiu poemas orixinais en éuscaro.
So a dirección de  Eleizalde, a Sociedade de Estudos Vascos realizou dende o primeiro momento investigacións sobre a toponimia e antroponimia.
Euskaltzaindia
Elizalde participou na constitución da Euskaltzaindia, a Academia da Lingua Vasca, durante a primavera e o verán de 1919, as deputacións provinciais comunicáronlle á Sociedade de Estudos Vascos a  aprobación do proxecto de regulamento dunha academia vasca. A reunión para a constitución da Euskaltzaindia foi o 21 de setembro de 1919 no Palacio da Deputación Provincial de Guipúscoa, sede de Eusko Ikaskuntza, asistiron Resurrección María de Azkue, Arturo Campión, Eleizalde e Julio Urquijo, como académicos de pleno dereito nomeados polo Congreso de Estudos Vascos, así como oito compromisarios incluíndo a Jean-Blaise Adema, como representantes das revistas e sociedades que apoiaron o nacemento da Academia: Txomin Agirre, Pierre Broussain, Ramón Intzagarai, José Agerre, Juan Bautista Eguzkitza, Raimundo Olabide e Pierre Lhande.
Antonov An-8
O Antonov An-8 (nome asigando pola OTAN: "Camp") é un avión de dobre turbohélice e á alta de orixe soviética empregado para o transporte militar lixeiro.
Historia
Ó final da segunda guerra mundial a URSS necesitaba un avión de transporte modeno máis efectivo que o Lisunov Li-2 e máis grande que o Il-12 en desenvolvemento. Despois de previr distintos proxectos Aeroflot e V-Vs acordaron un proxecto revolucionario na URSS, moi ambicioso para o cal Antonov foi designado na tarefa da súa construción.
O Antonov An-8 estivo en servizo militar ata os anos 70, moitos foron transferidos a Aeroflot para o seu uso en vós a África, particularmente a Liberia e Angola.
Era Compostelá
Á Era Compostelá ou Época de Xelmírez foi unha das época de maior brillo e de maior desenvolvemento económico da historia de Galiza. Desenvolveuse durante o século XII, a raíz do período de rexencia do Arcebispo Xelmírez da cidade de Santiago de Compostela.
Evolución
A Era Compostelá parte do contexto dunha época de crecemento poboacional e de expansión do fenómeno urbano. Isto propiciou que aparecesen ou que reabrochasen con maior forza o artesanado e o comercio, motivado isto último en boa parte polos excedentes motivados pola expansión da agricultura. Tamén durante esta época naceu o Camiño de Santiago como fonte de ingresos e como a ponte que comunicou en case todos os sentidos Galiza co resto de Europa, sendo boa proba disto a magnífica literatura medieval expresada na lingua galego-portuguesa. miniatura|350px|esquerda|Miniatura medieval do mosteiro de Toxosoutos onde se representa a Diego Xelmírez ordenando a dous novos cabaleiros en compaña dunha comitiva de aristócratas. Século XIII.
O 17 de setembro de 1111 a nobreza galega encabezada polo Conde de Traba e Diego Xelmírez coroan en Santiago de Compostela ó fillo de Urraca e Raimundo de Borgoña, Afonso Raimúndez, como rei —temorosos de que do novo matrimonio entre Urraca e Afonso de Aragón houbese descendencia: algo que viría coutar os seus proxectos políticos e, así mesmo, os dereitos do futuro "Emperador", como lexítimo sucesor de Afonso VI— sendo o futuro Afonso VII de León e Castela no cómputo español. Sostiña ó novo rei a forza militar do bispo compostelán e a do conde Pedro Froilaz de Trava, quen fora o seu protector e titor durante toda a súa infancia. O sentido da coroación foi preservar o dereitos do fillo de don Raimundo de Borgoña sobre o Reino de Galicia, nun momento en que Urraca, xa viúva, entregaba de facto Castela e León ó seu novo home Afonso o Batallador de Navarra e Aragón. En realidade, a cerimonia compostelá tivo moito máis, nun primeiro momento, de simbólica que de efectiva. Tanto é así que Xelmírez, Pedro Froilaz e outros nobres galegos dirixíronse posteriormente a León para entronizar na sede rexia a Afonso Raimúndez. No camiño, no lugar concreto de Viadangos, saíulles ó paso Afonso o Batallador, presentando batalla e frustrando os plans da nobreza galega. Ata a maioría de idade de Afonso VII, e a morte da súa nai, todo o conxunto noroccidental vai vivir unha etapa de convulsión con frecuentes alianzas e contraalianzas entre nai e fillo e aínda entre esta e o seu esposo aragonés, con Diego Xelmírez sempre presente nelas.
Neste clima de guerra e aproveitando que Calisto II, tío do rei de Galiza, chega ao Papado, Xelmírez consegue o arcebispado para Santiago de Compostela (1120). As pretensións do bispo eran que Compostela fose recoñecida como igrexa metropolitana de Galiza, contra os dereitos tradicionais de ostentaba Braga dende os tempos de San Martiño de Dumio. Calisto II non acepta tanto e decide crear unha nova xurisdición que supuña unha anomalía no poderío eclesiástico peninsular e que, ademais, exercía o seu poder non sobre os territorios galegos en que estaba localizada xeograficamente, senón na antiga xurisdición de Mérida (Estremadura actual e terras ao Sur do río Douro).
Braga ficaba así rodeada pola xurisdición de Compostela e, perante este perigo, convértese no centro do movemento independentista do Condado de Portugal. En 1128 o líder da nobreza galega Fernando Pérez de Traba e Tareixa de Portugal que despregaban un poder autónomo no espazo galaico-portugués son vencidos polo fillo da última, Afonso Henriques. Este sería o xermolo do futuro reino portugués separado de Galiza e León. Á súa morte, Afonso VII dividiu os seus reinos (1156), cedendo Galiza e León a Fernando II, quen xa viña usando o título de "Rei de Galiza" cando menos dende 1152.
Fernando II fai unha política de concesión de cartas-póboas, que xa iniciara o seu pai e funda entre outras, as vilas de Padrón, Ribadavia, Noia e Pontevedra tamén deu un pulo fundamental á catedral de Santiago de Compostela. O seu fillo Afonso IX mantivo a mesma política fundando ó longo da costa, Betanzos, A Coruña, Baiona, Ferrol e Neda. Estas vilas de reguengo supoñen unha verdadeira revolución na estrutura social da época porque, por unha banda, inauguran a diversificación económica, rachando coa autarquía dos séculos anteriores e facilitando o desenvolvemento das actividades pesqueiras e pre-industriais orientadas á elaboración de materias primas, peixe salgado sobre todo, que se comercializa a través dos portos, pola outra banda, serven para consolidar socialmente unha serie de "liñaxes" ou "casas" que teñen na súa orixe ós segundos da grande nobreza e á fidalguía local, que se reparten os cargos municipais e administrativos (alcaldes, rexedores, xuíces, meiriños). Crease así unha protoburguesía no reino que mesmo chega a introducir nos mosteiros rurais os seus membros: priores de nome e fidalgos de vocación, máis preocupados polos intereses das súas casas que polos ideais monásticos. É unha política de fortalecemento do elemento urbano fronte á grande nobreza.
Tamén se produce, ó longo deste século, un rápido crecemento da poboación que, no medio rural, se traduce en máis brazos para traballaren a terra e, como consecuencia, ábrense novos espazos e colonízanse e áranse terras virxes baixo a dirección dos grandes mosteiros. Isto, unido á mellora dos aparellos de labranza e ao aperfeizoamento dos sistemas de cultivo, xera un aumento da produtividade que vai repercutir no nivel de vida. A repartición desa maior produtividade entre os labregos e os señores realízase mediante o establecemento dos foros. As transformación económicas e sociais acarretan cambios profundos na mentalidade e iníciase, nas vilas, unha renovación relixiosa de man das ordes mendicantes, sobre todo dos franciscanos, que traen xermolos de reformas sociais.
Con estes monarcas o centro vital dos reinos é, loxicamente, Compostela, onde reside a corte galega, e o seu esplendor ficou perpetuado polo Mestre Mateo no granito da Catedral e, sobre todo, no Pórtico da Gloria e Praterías. Da prosperidade do reino dan fe tamén as innumerables construcións románicas que aínda salfiren Galiza. A outro nivel menos visible, a cultura galega reflíctese na creación literaria, que ficou plasmada por unha banda na redacción da Historia Compostelá e do Códice Calixtino.
Afonso VIII, deu en herdanza os reinos de Galiza e León ás fillas que tivera con Tareixa de Portugal: Dona Sancha e Dona Aldonza. Acaso estes dous reinados, o de Fernando II e Afonso IX —en realidade, Afonso VIII nunha cronoloxía galego-leonesa— constitúen o momento central na posibilidade de constituír un espazo galego-leonés de seu, nun momento no que a monarquía patrimonial deixaba paso xa á de carácter territorial.
Anhui
Anhui (en 安徽; pinyin: Ānhuī) é unha provincia da República Popular da China, que se atopa na rexión leste do país. Atópase ó longo das concas dos ríos Yangtzé e Huai, bordea Jiangsu polo leste, Zhejiang polo sueste, Jiangxi polo sur, Hubei polo suroeste, Henan polo noroeste e Shandong polo norte. A capital da provincia é Hefei.
AG-51
A AG-51 é unha autovía autonómica proxectada para dar acceso á PLISAN desde a A-52. A obra foi adxudicada en febreiro de 2010 a Dragados SA e OCASA por un importe de 18 millóns de euros. A lonxitude total é de 4,5 quilómetros cunha velocidade limitada a 80 km/h.
A súa posta en servizo foi adiada en diversas ocasións: primeiramente estaba prevista para 2009, logo 2012 e logo 2013, porén non estaría -parcialmente- en funcionamento até febreiro de 2015 para dar servizo, cun tramo de 2,36 km , a dúas parroquias de Salvaterra.
No Plan MOVE recóllese unha ampliación cara Portugal mediante unha nova ponte internacional no horizonte 2020.
Donald Arthur Glaser
Donald Arthur Glaser, nado en Cleveland, Ohio, o 21 de setembro de 1926 e finado o 28 de febreiro de 2013, foi un físico e neurobiólogo norteamericano galardoado no ano 1960 co Premio Nobel de Física.
Biografía
Naceu o 21 de setembro de 1926 na cidade norteamericana de Cleveland, situada en Ohio. Graduase en física e matemáticas o ano 1946 no  Case Institute of Technology de Cleveland, ampliando posteriormente estudos no California Institute of Technology o 1949.
Investigacións científicas
En 1952 inventou a cámara de burbullas, un trebello que permitiu detectar partículas mediante o hidróxeno líquido. Por esta invención foi galardoado co Premio Nobel de Física o ano 1960.
San Cristovo do Az, Rodeiro
San Cristovo do Az é unha parroquia que se localiza no concello de Rodeiro. Segundo o IGE en 2013 tiña 148 habitantes (68 mulleres e 80 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 253 habitantes.
Cúpula radial
A cúpula radial é unha formación ósea da epífise proximal do radio, de forma cilíndrica, que se artella co cóndilo umeral na articulación umerocubital. A cúpula está rodeada polo ligamento anular do cóbado e posúe unha superficie articular para a articulación radiocubital superior.
Westland Helicopters
Westland Helicopters foi unha compañía aeroespacial británica. Orixinalmente chamada Westland Aircraft, a compañía centrouse na fabricación de helicópteros despois da segunda guerra mundial. Foi amalgamada con outras empresas firmas británicas en 1960 e 1961. No ano 2000 fusionouse co construtor de helicópteros italiano Agusta para formar AgustaWestland, que á súa vez converteuse en Leonardo-Finmeccanica en 2016.
Helicópteros
miniatura|Westland Wasp HAS.1. miniatura|[[Westland Lynx]] miniatura|[[Westland Sea King da RAF]]
Ebina
Ebina (海老名市, えびなし, Ebina-shi) é un concello dunha cidade da prefectura de Kanagawa no Xapón. Está situada ó sur da rexión de Kantō e ó oeste da prefectura, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 26,48 km² e a poboación de 127.105 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 4.800 h/km².
O concello de Ebina limita cos concellos de Atsugi, de Zama, de Yamato, de Ayase, de Fujisawa e de Samukawa.
684
Véxase tamén
Historia ano a ano
Meg Griffin
Megan Griffin (usualmente chamada Meg) é unha personaxe da serie de animación estadounidense Family Guy. É a maior de tres irmáns, e a única filla. A súa vida é unha pescuda constante pola aceptación social, que non adoita conseguir debido, entre outras cousas, á actuación da súa familia.
Cando algo sae mal Peter non dubida en botarlle a culpa e ata agredila. Tempada a tempada parece que o seu rol na serie vaise esaxerando chegando a ser o chiste fácil e perdendo protagonismo. Para ter amigas fíxose pasar por lesbiana. No futuro, o cal visita Stewie, Meg cámbiase de sexo, chamándose Ron.
Family Guy
Bullying (filme)
Bullying é un filme catalán dirixido polo madrileño Josecho San Mateo que foi estreado no 2009. Foi presentado no "Festival de Málaga de Cine Español" en abril de 2009 e chegou ós cinemas españois o 23 de outubro de 2009. O filme conta a vida dun rapaz chamado Jordi que sofre bullying por ser intelixente e bo estudante. El e a súa nai múdanse para comezar unha nova vida por mor da morte do seu pai. Ó comezo todo semella perfecto, até que Jordi entrar na nova escola e coñece a Nacho, que fai da súa vida un inferno.
Queratocito corneal
miniatura|dereita|Corte da córnea. O estroma onde se encontran os queratocitos é a parte central que comprende case todo o grosor da córnea. Os queratocitos corneais (ou fibroblastos corneais ou, simplemente, queratocitos) son fibroblastos especializados que se encontran no estroma da córnea do ollo. A córnea consta de varias capas: epitelio externo, membrana de Bowman, estroma, membrana de Descemet e endotelio corneal. O estroma corneal é a capa central da córnea, que ocupa do 85-90% do grosor da mesma, e está formada por láminas de coláxeno moi regulares e compoñentes da matriz extracelular. Os queratocitos están situados nas estreitas fisuras que quedan entre os feixes de fibras coláxenas do estroma. Os queratocitos xogan un importante papel no mantemento da transparencia da córnea, na curación das súas feridas, e na síntese dos seus compoñentes. Nunha córnea inalterada os queratocitos permanecen en estado dormente, pero póñense en acción en canto hai calquera tipo de dano ou inflamación na córnea. Algúns queratocitos que se sitúan debaixo do lugar onde se produciu o dano sofren apoptose inmediatamente despois de producirse a ferida. Calquera fallo neste ben orquestado proceso de curación de feridas pode facer perder transparencia á córnea, e unha excesiva apoptose de queratocitos pode ser parte de procesos patolóxicos propios dos trastornos dexenerativos da córnea, como o queratocono, polo que isto espertou o interese no estudo destas células.
Orixe e funcións
Os queratocitos derivan durante o desenvolvemento embrionario da poboación cranial celular da crista neural, desde onde migran para establecerse no mesénquima. Nalgunhas especies a migración desde a crista neural realízase en dúas ondadas, a primeira ondada orixina o epitelio corneal e a segunda invade o rudimento do estroma segregado polo epitelio e aínda desprovisto de células; noutras especies ambas as poboacións chagan nunha soa ondada de migración. Unha vez que se establecen no estroma, os queratocitos empezan a sintetizar moléculas de coláxeno de diferentes tipos (I, V, VI) e queratán sulfato. No momento do nacemento a proliferación dos queratocitos non está rematada e a maioría deles está en estado quiescente. Cando finaliza o desenvolvemento do ollo, xa se estableceu na córnea unha rede interconectada de queratocitos, que presentan prolongacións dendríticas que conectan as células coas súas veciñas.
Os queratocitos quiescentes sintetizan as denominadas proteínas cristalinas da córnea (ou cristalinas), que aparecen tamén no cristalino do ollo (lente do ollo). Estas proteínas pertencen a unha familia proteica que comprende proteínas estrutrurais e encimáticas (como o grupo das alcohol deshidroxenases), que son transparentes, hidrosolubles e poden ter actividade encimática. As proteínas cristalinas da córnea, igual cós do cristalino do ollo, pénsase que manteñen a transparencia e óptima refracción da córnea. As proteínas cristalinas da córnea tamén forman parte da defensa antioxidante corneal. As proteínas cristalinas expresadas polos queratocitos humanos son ALDH1A1, ALDH3A1, ALDH2 e TKT. Cada especie ten diferentes tipos de proteínas cristalinas.
Carneiro bravo
O muflón, tamén chamado carneiro bravo, (Ovis musimon ou Ovis aries musimon) é un gran artiodáctilo da subfamilia Caprinae que se pode atopar en moitas partes de Europa. Curiosamente, extinguiuse hai milenios deste continente por mor da caza excesiva e as mudanzas climáticas, quedando relegado ás illas de Córsega, Sardeña e Chipre, tendo sido introducido con fins cinexéticos nesta última illa durante o Neolítico. En séculos posteriores volveu ao continente de man do home, onde se adaptou perfectamente e hoxe en día é unha especie en expansión, sobre todo nas zonas montañosas. En tempos recentes levouse tamén ás illas Canarias, Estados Unidos, Nova Zelandia, Hawai e numerosos coutos de caza en todo o mundo, ata en lugares tan afastados como Chile. Crese que este animal deu orixe á ovella doméstica (Ovis aries), logo de ser domesticado en Mesopotamia cara ao 9000 a. C.
Queratocito corneal
Orixe e funcións
O queratán sulfato producido polos queratocitos pénsase que axuda a manter a hidratación corneal óptima. Os trastornos xenéticos que afectan a esta síntese orixinan a distrofia corneal macular.
De acordo cun estudo, a densidade media de queratocitos no estroma humano é de aproximadamente 20.500 células por mm3, ou 9.600 nunha columna de 1 mm2 de sección. A maior densidade obsérvase na capa do 10% superior do estroma. O número de queratocitos declina coa idade nunha proporción de aproximadamente un 0,45% ao ano.
Carneiro bravo
Historia natural
Distribución europea|miniatura|esquerda Trátase dun animal social que vive en pequenos grupos familiares no caso das femias e as súas crías (unha por parto), aos que se engade un macho na época de celo que é solitario o resto do ano. Para poder incorporarse a unha destas mandas, os machos deben medir antes as súas forzas con outros rivais, batendo os seus cornos violentamente. A bóveda cranial está reforzada para diminuír os efectos do impacto, pero isto non logra evitar un leve atordoamento dos contendentes tras un golpe especialmente potente.
Queratocito corneal
Orixe e funcións
Despois de producirse unha ferida na córnea, algúns queratocitos sofren apoptose, desencadeada polas moléculas sinalizadoras segregadas polas capas superiores, como IL1 alfa e TNF-alfa. Outros queratocitos veciños, cando son estimulados por esas mesmas moléculas, fanse activos, proliferan e empezan a sintetizar metaloproteinases da matriz que causan a remodelación do tecido. Estas células activadas denomínanse en diversas fontes "queratocitos activos" ou "fibroblastos" ou dise que adoptan un "fenotipo reparador". Despois de producirse un dano grave na córnea ou nos estados avanzados do proceso de curación un certo número de queratocitos transfórmase en miofibroblastos que segregan activamente compoñentes da matriz extracelular; esta transformación pénsase que está causada polo TGF-beta. Axiña que a membrana basal do epitelio corneal está restaurada, o fluxo de TGF-beta no estroma diminúe drasticamente e os miofibroblastos desaparecen, despois do cal os queratocitos activados que quedaban continúan durante un certo tempo remodelando a matriz extracelular, segregando IL1-alfa para así manter o seu "fenotipo reparador".
Carneiro bravo
Historia natural
A alimentación é puramente vexetariana, e adoita realizarse pola noite, cando o muflón é máis activo. Os seus inimigos máis perigosos son os lobos e en menor medida os osos, mentres que os linces e aguias adoitan depredar sobre os individuos máis novos.
Queratocito corneal
Orixe e funcións
A apoptose dos queratocitos, tanto en estado quiescente coma en estado activo, é un proceso que está sendo moi estudado. Nunha córnea sa a morte celular programada é un fenómeno raro, pero inmediatamente despois dun dano na capa superior da córnea os queratocitos situados directamente baixo a zona danada sofren apoptose. Unha hipótese que explica esta rápida reacción é a necesidade de rexeitar o espallamento dunha posible infección pola córnea, porque as células inmunitarias tardan varias horas en chegar ao sitio do dano debido ás limitacións do sistema inmune ocular. Se todo ocorre normalmente, os queratocitos que faltan serán substituídos pola mitose das células adxacentes. A apoptose pode observarse despois de operacións cirúrxicas oculares, como a queratotomía e ciruruxía láser, e pode xogar un papel no desenvolvemento das complicacións postoperatorias.
Importancia clínica
miniatura|Inmunorreactividade á [[alcohol deshidroxenase nunha córnea saudable (arriba), na distrofia de Fuchs e no queratocono de córnea. Preparación de córnea na que os queratocitos foron tinguidos con diaminobencidina. De Mootha et al., 2009. ]]
Os queratocitos interveñen en diversos trastornos da córnea. De acordo coas investigacións comparativas realizadas, as súas funcións no queratocono, a forma máis frecuente de distrofia corneal, diverxen claramente das que realizan normalmente. Nas córneas queratocónicas estas células sofren apoptose lonxe de zonas con danos epiteliais; e existe unha hipótese que considera que unha excesiva apoptose de queratocitos é o fenómeno patolóxico principal no desenvolvemento do queratocono. De acordo cun estudo, os queratocitos dos pacientes con queratocono diminuíron os seus niveis dunha das subformas de alcohol deshidroxenase (ADH1B), e segundo outro estudo segregan significativamente menos superóxido dismutase 3.
Lingua frisoa occidental
O frisón occidental, tamén referedido simplemente como frisón (Frysk, Fries ) é unha lingua falada na provincia de Frisia (Fryslân) no norte do Países Baixos, a maioría de orixe frisoa. A provincia posuía 643.000 habitantes no 2005, dos cales o 94% podían entendelo, o 74% falalo, o 75% lelo e o 27% escribilo.
Homologacións de automóbiles de carreiras
As homologacións de automóbiles de carreiras son unha serie de regulacións para automóbiles de carreiras para a súa adaptación en competicións automobilísticas, xeralmente rallys e circuítos. Son reguladas pola FIA desde a súa introdución na década de 1960 e seguen vixentes na actualidade.
Para que un automóbil poida participar nunha competición, xa ben sexa internacional, nacional ou rexional, que se rexe baixo as normativas da federación internacional, debe estar homologado con algunha destas normativas. Os encargados para tal proceso son as marcas fabricantes de coches, que ademais son en maior medida as primeiras interesadas en que os seus modelos sexan homologados, non só para competir se non por razóns de mercadotecnia.
A razón de que un auto teña que pasar un proceso de homologación, e principalmente a obrigación da comercialización dun mínimo de unidades, faise para evitar que as competicións sexan protagonizadas por coches que nada se parecen aos modelos de serie, como así sucede noutras categorías, por exemplo as competicións de monoprazas e na súa maior vertente a Fórmula 1.
Cando un automóbil perde a ficha de homologación, é dicir, convértese nun vehículo histórico, xa non pode formar parte dunha competición e soamente pódese utilizar en competicións de históricos.
Historia
En 1957 promulgouse o primeiro regulamento chamado, Formulario Internacional de Homologación, que logo se convertería no Anexo J da FIA. Nel, establecíanse os grupos, en función da súa preparación e as clases, en función da cilindrada. Do mesmo xeito obrigouse a incorporar medidas de seguridade como as barras antienvorco. O Anexo J promulgouse finalmente en 1965 e nel establecéronse as divisións dos vehículos en 6 Grupos:
As marcas inclináronse máis polo grupo 4, que se converteu na categoría predominante dos rallies ata 1983 coa aparición do Grupo B e do Grupo A.
En 1982 entrou en vigor a normativa que substituíu á vella lexislación. Esta dividía aos vehículos de rally en tres clases: Grupo N, Grupo A e Grupo B. O primeiro eran os coches de serie con apenas modificacións similar ao anterior Grupo 1, o segundo con máis permisividade na preparación, substituía ao grupo 2, e o terceiro era o grupo C que se asemellaba ao grupo 4 aínda que máis afastado. Esta regulamentación permitía ás marcas construír vehículos exclusivamente para competición coa condición de fabricar só 200 unidades para o mercado e ademais as novas pezas ou evolucións dos mesmos, poderían homologarse con só fabricar 20 coches máis. As marcas dispoñían entón dunha normativa que lles permitía fabricar coches desde cero, abaratando custos e sen necesidade de fabricar as unidades de xeito masivo. O grupo B fíxose o máis popular e protagonizou os campionatos de rally de 1983 ata 1986, o seu último ano, cando foron prohibidos. Ao ano seguinte o grupo A converteuse no seu substituto.
Proceso de homologación
miniatura|Para homologar un coche a marca debe pasar un exame ante a FIA presentando varias unidades de cada peza do modelo a homologar.
Para homologar unha marca debe pasar un exame realizado pola FIA. Debe documentar a procedencia do motor e da produción das unidades do modelo de serie elixido, posto que a federación esixe que se constrúan un mínimo de devandito modelo. Este número varía segundo o tipo de homologación. Por exemplo para o grupo A esíxense 25.000 unidades, mentres que do grupo B esixíanse só 200. Ademais da documentación, a marca debe presentar un modelo de serie, un chasis básico e unha carrozaría transformada e 20 unidades de cada peza retocada tanto do motor como de calquera parte do automóbil. Para realizar o exame preséntase o máximo responsable de rally da FIA, varios técnicos e o representante dunha marca da competencia que actúa a modo de notario. Este proceso, de obrigado cumprimento, debe de realizarse só cando a marca ten claro que ningunha parte do coche ten que modificarse, posto que unha vez homologado, cada peza debe utilizarse tal como sexa aprobada. Para cambiar algunha peza, o fabricante debería pasar de novo por todo o proceso de homologación. Por este motivo, as marcas, para aforrar tempo e custos homologan varias pezas dunha soa vez, nas chamadas evolucións, por iso é polo que moitos coches de carreiras sofren algunha ou varias evolucións ao longo da súa andaina na competición. Unha vez homologado o coche xa está listo para competir.
Tipos de homologacións
Existen varios tipos de homologacións. As primeiras categorías definíanse por números, (grupo 1, grupo 2) e desde 1982, establécense por letras (grupo A, grupo B). Cada grupo establece unha serie de normativas ás que se ten que ater cada automóbil para ser homologado baixo dita normativa.
Calquera automóbil pode obter a homologación en calquera categoría, o único impedimento é o proceso que supón e o custo de fabricar todas as unidades esixidas. Un exemplo diso é, que o Subaru Impreza e o Mitsubishi Lancer, compiten en rally baixo as categoría de coches de grupo N e grupo A. Ás veces as marcas sacan ao mercado unha versión diferente do modelo para adaptarse a algunha categoría como Peugeot, que cando quixo homologar o Peugeot 206 como World Rally Car en 1998, comercializou unha versión limitada de 2.500 unidades chamada Peugeot 206 GT coa única diferenza respecto do 206 convencional que tiña unha lonxitude de 4,005 m, a lonxitude necesaria para poder ser homologado como WRC. Este proceso non é tan sinxelo, posto que a obriga da fabricación das unidades mínimas é o principal escollo. Para entender isto, en 1986 Citroën dispoñía do Citroën BX 4TC do grupo B, un coche de motor dianteiro e tracción ás catro rodas, que podía ser homologado como grupo A en 1987, (cando os grupo B foron prohibidos) só con colocarlle unha brida ao turbo para que non excedese dos 300 cv (que permitía a normativa de grupo A) e fabricar a 5.000 unidades mínimas. O problema era que fabricar esas 5.000 unidades do Citroën BX, supoñería construír un auto que contaba con tecnoloxía moi sofisticada, o cal era moi caro para a marca, e o seu prezo no mercado era prohibitivo.
Grupo A
miniatura|O [[Lancia Delta (grupo A)|Lancia Delta foi o modelo de grupo A máis exitoso no campionato mundial de rally.]]
Os vehículos de grupo A son coches de serie pero que permiten grandes modificacións, a diferenza do grupo N. Son similares ao anterior Grupo 2 e foi introducido en 1982 e inicialmente para homologar un coche como grupo A esixíanse fabricar 5.000 unidades do modelo elixido, aínda que esta cifra rebaixouse despois á cantidade a 2.500.
Dentro do grupo A existen varias especificacións baseadas na mesma. Estas son:
Debe ter un peso mínimo de 1230 quilogramos e un motor de gasolina con cilindrada menor a 2.0 litros. Permítese o uso de turbocompresor con sistema anti-retardo, tracción ás catro rodas, diferenciais activos, caixa de cambios secuencial e apéndices aerodinámicos.
Son vehículos de tracción dianteira con caixas secuenciais. Ao principio tiñan un peso mínimo de 960 Kg. pero tras ver o nivel de prestacións adquirido por estes vehículos, os cales superaban sen problemas aos WRC en asfalto seco, a FIA engadiulles un lastre adicional de 40 Kg. situando así o seu peso mínimo en 1.000 Kg.
Na fórmula Super 1600, un auto "adecuado ás normas básicas" defínese como un auto de pasaxeiros que ten un eixe dunha soa tracción e un motor de 4 cilindros atmosférico (sen turbo) e unha configuración de volume máximo de 1640 cc. Ao momento da homologación, o auto debe estar ou estar na produción en serie.
Algunhas das especificacións FIA para os automóbiles Super 2000 inclúen as seguintes: o automóbil base debe ser de 4 prazas e estar homologado pola FIA dentro do grupo A, o motor debe ter unha cilindrada máxima de 2.0 litros, sen sobrealimentación e de menos de 280 CV de potencia máxima, sen axudas electrónicas para o piloto e de 1,8 metros de ancho como máximo, entre outras características.
Un RRC é, en esencia, un World Rally Car modificado para competir con automóbiles da categoría Super 2000. Foron concibidos como unha evolución menor destes conservando parte das súas prestacións pero a un custo máis accesible e pensado para competicións como o Campionato de Europa ou o WRC 3. Contan cun paquete aerodinámico e mecánico inferior a un WRC, motor 1.6 cc, unha brida no turbo de 30 mm (fronte aos 33 mm dos WRC) e freos máis pequenos, entre outros. Poden converterse nun WRC en cuestión de horas só con adquirir o material adecuado.
Grupo B
Os grupo B eran vehículos tomados de serie con grandes modificacións. Eran moi potentes, lixeiros e introduciron importantes evolucións técnicas á competición, como a introdución da tracción integral e os motores turboalimentados que permitiron elevar a potencia a novos límites. Estaban construídos sobre un chasis tubular rodeado dunha carrozaría lixeira de fibra. A maioría ascendían dos 300 cv, chegando ata a alcanzar os 500 cv como o Peugeot 205 Turbo 16. Esta regulamentación permitía ás marcas construír vehículos exclusivamente para competición coa condición de fabricar só 200 unidades para o mercado e ademais as novas pezas ou evolucións dos mesmos, poderían homologarse con só fabricar 20 coches máis. As marcas dispoñían entón dunha normativa que lles permitía fabricar coches desde cero, abaratando custos e sen necesidade de fabricar as unidades de xeito masivo.
A seguridade foi o punto fraco dos grupo B. A regulamentación en canto á mesma era practicamente inexistente: establecéronse pesos mínimos moi baixos e non se puxeron límites en canto á potencia, todo iso provocou que unha serie de accidentes mortais levase á súa prohibición en 1986.
Grupo N
Os vehículos de grupo N son coches de serie con apenas modificacións. Son similares ao anterior Grupo 1 e foi introducido en 1982. Os automóbiles máis representativos son o Subaru Impreza e o Mitsubishi Lancer Evolution.
Grupo R
O grupo R é de recente creación e actualmente se modela como a categoría do futuro. Estableceuse en 2012 e tomou efecto en 2013, a partir desa data, ningún coche poderá homologarse como grupo A ou N e os existentes serán reclasificados dentro da normativa nova. Dentro da mesma se subdividen en cinco categorías ordenadas por números: R1, R2, R3, R4 e R5. Algúns vehículos homologados dentro do grupo R son: o Citroën DS3, o Ford Fiesta, o Peugeot 208 ou o Renault Clio.
Grupo 1
O grupo 1 foi implantado en 1969 e substituído en decembro de 1981, polo Grupo N. Para que un construtor homologase un vehículo como grupo 1, tiña que producir unha cantidade mínima de 5.000 unidades anuais, do modelo en cuestión. Ademais o vehículo debía constar de catro prazas.
Grupo 3
O grupo 3 foi implantado en 1957 e sufriu varias modificacións ao longo da súa existencia. Foi substituído en decembro de 1981, polo grupo B. Para que un construtor homologase un vehículo como Grupo 3, tiña que producir unha cantidade mínima de 500 unidades anuais do modelo en cuestión. Ademais só permitíaselles mínimas modificacións. Un automóbil do grupo 3 foi o Jaguar E-Type.
Grupo 4
O grupo 4 foi implantado en 1966 e foi substituído en 1983 polo grupo B. Para que un construtor homologase un vehículo como Grupo 4, requiríase que se producise un mínimo do mesmo durante 12 meses. A produción requirida para o Grupo 4 era de 50 unidades, aínda que despois foi reducida a vinte e cinco. Un exemplo de grupo 4 foron o Lancia Stratos (en rally) e o Ford GT40 (en circuítos).
Grupo 5
O grupo 5 foi unha categoría para automóbiles deportivos de produción que incluíu catro categorías distintas entre 1966 e 1982. As primeiras regulacións usáronse entre 1966 e 1969, posteriormente entre 1970 e 1972, novamente de 1972 a 1975 e finalmente de 1976 a 1982, o seu último ano. Foron usadas principalmente para competicións de turismos en circuítos.
Grupo 6
O grupo 6, a semellanza do grupo 5, tamén se aplicou para competicións en circuítos, e tamén se aplicou en dous períodos distintos. A primeira de 1966 a 1971 e a segunda de 1976 a 1982.
Meda dau doka
Meda Dau Doka ou God Bless Fiji (Deus beiza Fidxi) é o himno nacional das Illas Fidxi. A música resultou da adaptación dun himno de 1911, de Charles Austin Miles titulado Dwelling in Beulah Land. A letra e a música resultante foron compostas por Michael Francis Alexander Prescott e adoptadas despois da independencia, en 1970.
A letra en inglés e en fidxiano non son traducións mutuas, tendo, até, poucas semellanzas.
Peyriat
Peyriat é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Acció (grupo musical)
Acció é un grupo de música catalán de pop rock con trazos de reggae que foi fundado no 2008 en Torroella de Montgrí. O grupo está formado por Aleix Cansell (teclado e voz), Pau Feliu (baixo eléctrico e voz), Jordi Pareta (voz principal e guitarra), Lucas Hope (batería), Eduard Frigola (saxofón), Aniol Alabau (trompeta) e Marc Foix (guitarra eléctrica).
688
Véxase tamén
Historia ano a ano
680'erne
Ministro sen carteira
Ministro sen carteira (ou ministra sen carteira) é un termo creado entre finais do século XIX e principios do XX para designar os membros do goberno coa consideración de ministro e coas mesmas funcións e prerrogativas ca estes aínda que, porén, carecen de cometidos determinados, polo que poden desenvolver aquelas que lles atribúe o Presidente do Goberno ou o primeiro ministro para unha cuestión especial ou para un tema xeral por tempo determinado.
O seu voto nas decisións do Consello de ministros teñen igual valor có dun ministro con área específica de goberno.
Nalgúns países, o número de ministros sen carteira está limitado por lei, como medida para evitar nomeamentos de favor.
Conselleiro sen carteira
Na estrutura do poder galego, este cargo denomínase conselleiro ou conselleira sen carteira.
Foron conselleiros sen carteira do goberno galego Vitorino Núñez durante a Xunta preautonómica, Xoán Manuel Diz Guedes, entre maio de 2000 e o 10 de xaneiro de 2001, e Vítor Manuel Vázquez Portomeñe entre 1996 e 1997, ocupados fundamentalmente de tarefas de asuntos parlamentarios e de relacións institucionais.
Feáns, Villestro, Santiago de Compostela
Feáns (do latín fenales, de fenu 'feo' + -ales, 'lugar onde abunda o feo' ) é un lugar da parroquia do Villestro no concello coruñés de Santiago de Compostela na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 58 habitantes (24 homes e 34 mulleres), o que supón unha diminución fronte ao ano 1999 cando tiña 64 habitantes.
Forcas, Parada de Sil
San Mamede de Forcas é unha parroquia do concello ourensán de Parada de Sil na comarca da Terra de Caldelas. No ano 2007 tiña 74 habitantes, deles 35 eran homes e 39 eran mulleres, o que supón unha diminución de 21 habitantes en relación ao ano 2000.
Nesta parroquia atopouse a espada de Forcas, unha espada da idade de bronce conservada no museo arqueolóxico de Ourense. Sobre o río Mao hai unha ponte románica con marcas de canteiro.
A Moon Shaped Pool
A Moon Shaped Pool (en galego «unha poza con forma de lúa») é o noveno álbum de estudio da banda de rock británica Radiohead. Foi lanzado como descarga dixital o 8 de maio de 2016, e en formato CD e LP o 17 de xuño. A edición especial con dous temas extra e artwork adicional púidose adquirir desde o 28 de setembro.
Radiohead traballou no álbum de forma intermitente dende o final da xira en 2012 do seu anterior disco, The King of Limbs. Foi gravado no estudo La Fabrique de Saint-Rémy-de-Provence (sur de Francia) con Nigel Godrich. Inclúe algúns temas escritos varios anos antes: «True Love Waits» data polo menos de 1995, «Burn the Witch» comezou a comporse sobre o 2000, e «Present Tense» é de 2008. No álbum predominan os arranxos para cordas e coro de Jonny Greenwood, interpretados pola London Contemporary Orchestra. A Moon Shaped Pool recibiu a aclamación da crítica e converteuse no sexto álbum de Radiohead en ser número 1 en Reino Unido.
Gravación
Varios temas da Moon Shaped Pool foron escritos algún tempo antes da realización do álbum. «True Love Waits» data polo menos de 1995, e unha versión en vivo foi lanzada no álbum en directo I Might Be Wrong: Live Recordings (2001). En 2012, Godrich dixo sobre a canción que: «Tentemos gravala en contables ocasións, pero nunca funcionou... Para acreditala [Yorke], necesita sentir que unha canción ten validación, que ten unha razón para existir como gravación. Puidemos facer 'True Love Waits' e facer que soase como John Mayer. Ninguén quería facer iso». Radiohead traballou en «Burn the Witch» nas sesións dos álbums Kid A (2000), Hail to the Thief (2003) e In Rainbows (2007), e as letras do tema apareceron no artwork de Hail to the Thief e na web de Radiohead en 2005. O tema «Present Tense» (entón coñecido como «The Present Tense») data de 2008 e foi tocado por primeira vez por Thom Yorke no Latitude Festival de 2009.
Lanzamento e promoción
dereita|miniatura|Clive Deamer, batería que acompaña á banda na xira da Moon Shaped Pool. O 30 de abril de 2016 houbo fans que reportaron recibir folletos procedentes da banda por correo ordinario. Neles mostrábanse os versos «Sing a song of sixpence that goes / Burn the Witch / We know where you live», xunto cunha fotografía abstracta de artwork en branco e negro, e o símbolo do grupo. O 1 de maio a banda eliminou toda a información das súas contas en Twitter e Facebook, así como da súa páxina oficial, a cal quedou completamente en branco, xerando numerosos rumores sobre a saída do álbum. O 3 de maio publicaron un novo tema, «Burn the Witch», xunto ao seu correspondente videoclip. O 6 de maio compartiron o segundo sinxelo, «Daydreaming», así como o videoclip do mesmo, dirixido por Paul Thomas Anderson. Ese mesmo día anunciaron que o novo álbum poderíase descargar o 8 de maio ás 19:00, hora inglesa, e estaría dispoñible en formato físico o 17 de xuño. dereita|miniatura|180x180px|Concerto da xira no Zénith de [[París o 24 de maio de 2016.]] O 8 de maio o álbum foi finalmente publicado en forma de descarga dixital, dándose a coñecer tamén de maneira simultánea a portada e o título do mesmo, o cal provén do primeiro verso do coro do tema «Identikit». Tras lanzarse, o álbum foi emitido integramente en varias radios de diferentes países, sendo na BBC Radio 6 Music presentado por Tom Robinson. O 20 de maio de 2016 comezou a xira mundial do álbum, que durou de maio a outubro e tivo datas en Europa, Norteamérica e o Xapón. Do mesmo xeito que na xira de The King of Limbs, contaron de novo con Clive Deamer como batería adicional. O 15 de xuño o álbum foi lanzado en formato físico (CD e LP) no Xapón, e o 17 de xuño, no resto do mundo. Ese mesmo día foi subido ao servizo de streaming Spotify e realizouse o evento «Live from A Moon Shaped Pool» en numerosas tendas de discos do mundo, que incluía un stream de listas de reprodución facilitadas por Radiohead e o son do seu concerto no Roundhouse de Londres, así como outras actividades como competicións, artwork, etc. Varios asistentes ao evento de Istambul foron atacados por un grupo de homes furiosos debido a que os clientes estaban a beber cervexa e pondo música durante o Ramadán. A banda lanzou un comunicado condenando o ataque e enviando «amor e apoio» aos fans de Istambul. Desde a semana seguinte a banda zou a publicar unha serie de vídeos curtos denominados vignettes dirixidos por artistas como Adam Buxton, Richard Ayoade, Yorgos Lanthimos, Ben Wheatley ou Grant Gee. O 15 de xullo anunciou unha competición entre os fans para crear unha vignette de «Daydreaming» usando unha versión alternativa do tema con cordas adicionais.
Recepción
A Moon Shaped Pool ten unha puntuación de 88 sobre 100 no agregador de críticas Metacritic, baseándose en 41 opinións e indicando «aclamación universal». Patrick Ryan de USA Today escribiu que «o melancólico, sinfónico e punzante A Moon Shaped Pool... valeu a pena a espera». Chris Gerard de PopMatters sentiu que o álbum é «digno do catálogo inigualable de Radiohead». Jamieson Cox de Verge eloxiou os arranxos de corda do álbum e o seu «magnanimidad emocional». Andy Beta de Rolling Stone describiuno como «un asombro, triunfo impresionante» e como «o álbum máis belo e abatido até a data» de Radiohead, eloxiando os seus timbres e melodías. Noutra recensión, o crítico de Rolling Stone Will Hermes escribiu que «é a voz de Yorke o que mantén o centro emocional, e nunca foi máis conmovedora... [A Moon Shaped Pool é] un dos seus máis notables álbums musicalmente e emocionalmente». Sam Richards de NME describiu A Moon Shaped Pool como «un álbum de misteriosa, elusiva beleza que é estraño, brillante e incerto todo ao mesmo tempo». Stephen Thomas Erlewine escribiu para AllMusic que «hai unha comodidade melancólica ao seu fluxo e refluxo, un movemento suave mecedor que séntese reconfortante; é un tónico para a clausura».
Eric Renner Brown de Entertainment Weekly eloxiou o álbum pola súa variedade de texturas musicais e grande escala: «Por natureza, os álbums de Radiohead sempre serán algo épico, pero este é máis consistentemente grandioso que calquera dos lanzamentos da banda desde a obra mestra de 2000 Kid A». Jon Pareles, escribindo para The New York Times, dixo que o álbum foi quizais «a máis escura declaración [de Radiohead] — aínda que o de maior superficie pastoral da banda». Eloxiou a voz de Yorke e os arranxos de corda de Greenwood, escribindo: «Tanto o Sr. Yorke como o Sr. Greenwood son implacablemente oíntes curiosos, amantes da melodía e exploradores de idiomas, creadores de crebacabezas que non temen á emoción».
Abrelatas
miniatura|dereita|Abrelatas Un abrelatas é unha ferramenta utilizada para abrir latas de conserva.
A Moon Shaped Pool
Segundo CD
A edición especial inclúe un segundo CD con dúas pistas adicionais.
Abrelatas
Características
As primeiras latas de conserva abríanse utilizando coitelos, ciceis ou rochas. En 1858, o norteamericano Ezra Warner patentou o primeiro abrelatas. Era un aparello enorme, difícil de usar que consistía nunha especie de fouce que tiña que se introducir á forza na lata. En 1870 William Lyman deseñou o primeiro abrelatas moderno.
Abrelatas de peto
O abrelatas de peto foi patentado por José Valle Armesto, a comenzos do século XX.
Filles de joie
Filles de joie é un filme belga de 2020 dirixido por Frédéric Fonteyne e Anne Paulicevich. Foi escollido como candidato de Bélxica para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Telémaco de Roma
Telémaco foi un monxe que, segundo a tradición católica, cando tentaba despartir a uns gladiadores no Coliseo de Roma morreu apedrado pola multitude no ano 404. O emperador cristián Honorio, impresionado polo martirio do monxe prohibiu a loita de gladiadores en Roma. A súa historia cóntanola Teodoreto, bispo de Cirro.
Pye Jakobsson
Pye Jakobsson, nada en Estocolmo en 1968, é unha traballadora do sexo e activista social sueca.
Traxectoria
Comezou a traballar como stripper en 1987. En 1988 mudouse a Lisboa, onde quedou 6 anos, acadando o título de Piano no Conservatorio da cidade. Ao regresar a Suecia comezou a ocuparse polos dereitos humanos das persoas que traballan na industria sexual.
Forma parte da organización Rose Alliance, a prol da reivindicación dos dereitos para as traballadoras e traballadores do sexo.
Ten formación en neuropsiquiatría, sendo especialista en trastorno do déficit de atención con hiperactividade e na síndrome de Asperger.
Federación do Xura
A Federación do Xura foi a máis importante e antiautoritaria sección anarquista da Primeira Internacional, baseada principalmente nos reloxeiros das montañas do Xura en Suíza. A Federación do Xura, xunto a outras seccións anarquistas, foi expulsada da Primeira Internacional despois do Congreso da Haia (1872).
Os anarquistas na Federación do Xura, como James Guillaume, desempeñarían un papel clave na conversión anarquista de Piotr Kropotkin. En Memorias dun revolucionario, Kropotkin escribe:
Río Kerzhenets
O Kerzhenets é un río que percorre o oblast de Nizhni Novgorod en Rusia antes de desembocar no Volga nas proximidades da localidade de Liskovo. O río ten unha lonxitude de 290 km cubrindo unha bacía de 6140 km². Ó longo dos séculos XVII e XIX asentáronse na súa cunca comunidades de Vellos Crentes, ortodoxos desconformes coas reformas realizadas na igrexa ortodoxa rusa no século XVII.