cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
María a Balteira
Pegada na lírica medieval
<poem style="margin-left: 2em"> María Balteira, por que jogades os dados, pois a eles descreedes? <poem style="margin-left: 2em"> Os beesteiros daquesta fronteira pero que cuidan que tiran mui ben quero lhis eu conselhar ûa ren; que non tiren con Maria Balteira
e de carácter licencioso: <poem style="margin-left: 2em"> O que veer quiser, ai, cavaleiro, Maria Pérez, eve algun dinheiro; Senon, non poderá i adubar prol
pero fundamentalmente moi popular:
<poem style="margin-left: 2em"> O que a Balteira ora quer vingar das desonras que no mundo prendeu se ben fezer non deva começar en mi, que ando por ela sandeu
Hetmanato (1918)
miniatura|280px|Cartel propagandístico alemán de 1918 sobre as fronteiras do estado monicreque de Ucraína. miniatura|Selo de correos do Hetmanato.
O Hetmanato (en ucraíno: Гетьманат, Hetmanat), tamén coñecido como Atamanato, II Hetmanato (en ucraíno: II Гетьманат, II Hetmanat), Estado de Ucraína e Estado ucraíno (en ucraíno: Українська держава, Ukraínska derzhava) foi unha institución política ucraína de Goberno, cunha moi curta existencia na Historia de Ucraína.
Foi instaurada, co apoio das Potencias Centrais, o 28 de abril de 1918 polos cosacos ucraínos e algunhas organizacións militares, despois da desbandada da Rada Central da República Popular de Ucraína, no marco da primeira guerra mundial, manténdose até o 14 de decembro do mesmo ano.
A figura política destacada foi o xeneral Pavló Skoropadski, que exerceu en forma persoal o poder, por riba da proclamación teórica do país como unha monarquía.
O territorio deste efémero Estado hoxe forma parte de Ucraína, Rusia, Belarús, Moldavia e Polonia.
Proclamación do novo réxime
Debido a que a Rada Central se demostrara incapaz de mantener a orde ante as condicións caóticas en que se encontraba Ucraína na primavera de 1918, a administración rapidamente perdeu a confianza da clase social dos terratenentes e da dos empresarios. Igualmente, deixaron de confiar na República Popular de Ucraína o Imperio alemán e o Imperio Austrohúngaro (as Potencias Centrais) que, en virtude do tratado de Brest-Litovsk seguían mantendo presenza política e militar no territorio ucraíno.
Nestas condicións, en abril de 1918, as clases dominantes ucraínas, agrupadas na organización dereitista Украинская народная громада (Ucraínskaia Narodna Gromada ou "Masa Popular Ucraína"), organizaron un golpe de estado, poñendo á fronte do mesmo o xeneral Pavló Skoropadski. Skoropadski era un militar de ideas políticas conservadoras e, acabada a primeira guerra mundial, era o comandante do primeiro corpo de exército do Exército ruso que se ucranizara tras a paz cos alemáns, pasando a ser logo o líder dos Cosacos libres como atamán. O golpe efectuouse mediante unha proclamación no Congreso de todos os ucraínos (Всеукраинского съезда) reunido en Kíiv, con 7.000 delegados en representación duns 3 millóns de ucraínos, que exixiu o cesamento de calquera experimento de tipo socialista e elixiu a Skoropadski como líder.
Os Fusileiros de Sich opuxéronse ao golpe, pero foron disolvidos, e substituídos polos chaquetas azuis (unha división ucraína chamada así pola cor dos seus uniformes, formada por prisioneiros de guerra que estaban en mans de austríacos e alemáns, capturados na primeira guerra mundial ao Exército ruso).
Polo que respecta ao Imperio Austrohúngaro e ao Imperio Alemán, as potencias que mantiñan baixo ocupación militar o territorio ucraíno como un protectorado, desexando ante todo a estabilidade, deron a benvida ao golpe de estado; Skoropadski cooperou con eles, o que fixo que se fixera impopular aos ollos dos campesiños ucraínos, debido á requisa de alimentos efectuada por alemáns e austrohúngaros para contrarrestar o bloqueo ao que os sometían os Aliados.
Skoropadski denominou ao seu novo réxime Ukrainska Derzhava ou Estado ucranío, sendo coñecido polos historiadores tamén como Hetmanato ou Atamanato.
Obra de goberno
Unha das primeiras medidas do Goberno de Skoropadski foi, en palabras das Garantías para todo o pobo ucraíno:
Posteriormente tomáronse novas medidas abolindo lexislacións máis progresistas anteriores (como a lei da terra de 31 de xaneiro de 1918 aprobada pola Rada Central) e restablecendo a normativa rusa anterior á Revolución. Loxicamente, as medidas tomadas respondían ao apoio dos sustentadores políticos do novo réxime, o Partido Democrático Hlevorobsk Ucraíno (Украинская демократическая хлеборобская партия) e a Unión de Terratenentes (Союз земельных собственников).
O novo estado proclamado mantivo o escudo de Ucraína (o Tryzub) e os símbolos nacionais ucraínos, pero cambiou o deseño da bandeira a azul claro sobre amarelo, invertendo a colocación das cores na mesma. miniatura|Skoropadski rodeado polos seus oficiais.
O Hetmanato entregouse a unha intensa actividade lexislativa, con máis de 500 novas normas aprobadas, co obxecto de buscar o restablecemento da situación económica.
Tratando de asegurar a subsistencia do réxime, optouse por un fortalecemento das forzas armadas, creándose un sistema de oito corpos de exército de tipo territorial e de base censitaria, en oito distritos militares: I de Volinia, II de Podolia, III de Odesa, IV de Kíiv, V de Chernigov, VI de Poltava, VII de Khárkov e VIII de Ekaterinoslav. Nominalmente, contaba con 54 rexementos de infantaría, 28 de cabalaría, 48 de artillaría de campaña, 33 de artillaría a cabalo. 74 xenerais en tempos de paz, 14 930 oficiais, 2975 oficiais superiores e 291 121 soldados e cosacos; ao que habería que engadir as divisións da Garda e a frota do mar Negro. Así, en decembro de 1918 o exército ucraíno do Hetmanato superaba os 60 000 homes.
División administrativa
Polo que respecta á división administrativa do territorio do Hetmanato, quedou composta por un total de 19 gubernias ou gobernaturas, unha okruha, unha rexión autónoma e unha república autónoma: thumb|300px|División administrativa do Hetmanato A liña verde indica o alcance das reivindicacións territoriais do Estado ucraíno.
Problemas do Hetmanato
miniatura|200px|Fotografía de [[Pavló Skoropadskl.]]
A requisa de alimentos e a restitución da propiedade da terra aos terratenentes provocaron o aumento da oposición interna.
Os opositores ao réxime de Skoropadski actuaron mediante incendios e outros actos de sabotaxe, que culminaron no asasinato en xullo de 1918 do mariscal de campo Hermann von Eichhorn, que era o comandante en xefe das tropas alemás despregadas en Ucraína. A coalición anti-Skoropadski forzou a este á reforma do Corpo de Fusileiros de Sich en agosto de 1918.
A esa altura da primeira guerra mundial, cada vez era máis obvio que as Potencias Centrais ían perdela, e que Skoropadski non se sostería moito tempo no poder sen a axuda que lle brindaban aquelas.
Para salvar a situación, Skoropadski dirixiuse entón cara aos elementos conservadores rusos da sociedade, co que, para buscar o seu apoio, propuxo unha unión en forma de federación coa Rusia de Denikin (os rusos brancos), o que erosionou aínda máis a súa popularidade entre os ucraínos.
N-554
Adoptou esta denominación en 1988 logo da fragmentación da C-550, que percorría a costa galega das Rías Baixas. A nomenclatura desta vía, así como do resto das estradas nacionais de España, estableceuse no cuarto plan xeral de estradas de 1939-41 (Plan Peña). Foi reformada en 2009.
Mide 10 quilómetros, indo a maioría da estrada paralela á enseada de San Simón e á AP-9. Atravesa as aldeas do Toural, Acuña (parroquia de Vilaboa), Riomaior (Santa Cristina de Cobres), e Santradán (Cobres).
Fran Peleteiro
Traxectoria
Na súa filmografía figuran filmes como A Praia dos Afogados de Gerardo Herrero, Invasor de Daniel Calparsoro, Personal Movie de Héctor Carré; telefilmes como Outro máis de Ricardo Llovo, Tres días en abril de David Alonso e teleseries como Aída ou Matalobos.
miniatura A súa traxectoria non se limita ao audiovisual senón que vai paralela aos seus case vinte anos de actividade escénica, onde ten traballado como actor con La Cubana, con Leo Bassi, La Fura dels Baus, Artello teatro, A Factoría, Disque Danza ou o Centro Dramático Galego, como cantante en espectáculos musicais como El Libro de la Selva ou a Powell Ópera de Frank Leibovici. Tamén é autor de varias comedias, dous dramas e un musical; encargándose tamén da dirección escénica de varias delas.
Formado nos diferentes grupos e escolas de Vigo dende que tiña cinco anos, obtén o Título Superior de Arte Dramática pola ESAD de Galicia no 2009. Conta ademais cunha sólida formación complementaria en canto, danza e interpretación con mestras como Ana Senra, Nuria Gullón, Elena Atienza, Olga Cameselle, Mariano Barroso, Maga Martínez, Iñaki Aierra, Arnold Taraborreli, Dani Salgado, Olga Magaña, Afonso Becerra, Elisenda Renom, Andreu Reich, Marión Sarmiento, Cristina Domínguez, Mariana Carballal, Carmen Portaceli ou Will Keen.
O Prado Vello, Labrada, Guitiriz
O Prado Vello é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2012 tiña catro habitantes (un home e tres mulleres), un menos ca en 2000.
O lugar, igual ca Estremil, Galiñeiro, A Granxa, O Rodeiro, Saa e O Toxiño, pertenceu á parroquia do Buriz até 1919.
A Carreira, Labrada, Guitiriz
A Carreira é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 10 habitantes no ano 2012 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 5 homes e 5 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000.
A-52
A A-52 ou autovía das Rías Baixas é unha autovía que une as localidades de Benavente (Zamora) e O Porriño (Pontevedra), intercomunicando o sur de Galicia entre si, saíndo cara a Zamora e unindo Galicia con Madrid. Ten 306 quilómetros, iniciándose no p.q. 267 da autovía do Noroeste (A-6) e finalizando no punto quilométrico 306, onde liga coa A-55. No futuro prolongarase ata Vigo, constituíndo unha alternativa á A-55 e á AP-9. Atravesa 3 provincias e conta con varios túneles e viadutos de tamaño considerable.
Historia
A súa construción remóntase ós inicios de 1994, cando se empezaron as obras no tramo Melón-Barbantes (Ourense), e terminou no 2003, cando se puxo en servizo o último tramo entre Requeixo de Seabra (provincia de Zamora) e A Vilavella (A Mezquita), derivado da dificultade deste último. A obra resultou máis custosa do previsto inicialmente, debido ós continuos desprendementos de terras, as dificultades orográficas aparecidas e a complexidade do trazado. Os primeiro tramo aberto foi Vigo-Ourense, o de maior volume de tráfico, a finais de 1998. O tramo Ourense-Benavente completouse a finais de 2003.
Tras superar o estudo informativo, o 25 de outubro de 2007 entrou en redacción o proxecto para a prolongación da autovía ata Vigo, cun túnel de 2,8 km baixo o monte de Puxeiros, e unha distancia total de 1430 metros sobre viadutos, como alternativa á actual A-55. Estaba previsto que as obras se iniciasen cara a 2009 e rematasen a mediados de 2011, pero na actualidade aínda non comezaron. A prolongación constará de 10,3 km e custará arredor de 169 millóns de euros.
C. Tangana
Traxectoria
É coautor da canción «Malamente» interpretada pola súa exparella Rosalía, traballo que recibiu no ano 2018 dous premios Grammy Latinos.
Relación con Galiza
É fillo dun vigués, e descendente de galegos, moitos deles da zona de Salvaterra, tanto por vía paterna como materna, desde hai séculos, como o seu 'noveno-avó' J. Álvarez de Puga, nado en 1680 en Arbo, aínda que algúns deles emigraron a Madrid no século XIX. Moitos dos seus antepasados foron militares, como Luís Antonio Álvarez de Puga, Capitán da Armada que loitou no século XIX contra Napoleón.
En 2021 respondeu a un chío de Twitter do R. C. Celta de Vigo para facer o himno do centenario, e en marzo de 2023 foi confirmado polo club.
Álvar Páez
O nome de Álvar Páez pode referirse a:
Federación Galega de Caixas de Aforro
A Federación Galega de Caixas de Aforro foi unha asociación das caixas de aforro domiciliadas en Galicia. Aínda que o seu nome e número de membros foi variando, o seu fin era a representación colectiva e a cooperación entre as entidades adheridas.
Historia
A primeira asociación das caixas de aforro de ámbito galego foi constituída en 1926 co nome de Federación de Cajas de Ahorro de Galicia. Tiña como finalidade fomentar a colaboración e axuda mutua entre os membros, dentro do respecto á independencia de cada un.
En 1924 as caixas de aforro de Guipúscoa, Biscaia, Navarra e Álava formaran a Federación Vasco-Navarra, a primeira asociación desta natureza en España. Seguindo o seu exemplo, a Caixa de Aforros e Monte de Piedade Municipal de Vigo propuxo ó resto de caixas galegas a formación dunha federación. Para isto, convocara unha asemblea rexional en 1925 e unha proposta de estatutos ás súas potenciais socias que foron ratificados o 23 de setembro de 1926, sendo o seu primeiro presidente Maximiliano Asúnsolo Linares-Rivas, alcalde da Coruña e conselleiro da Caixa de Aforros local. Un dos seus primeiros obxectivos foi atender ás colectividades galegas na emigración e conseguir a protección dos seus aforros e editou unha publicación trimestral dende 1927. A Federación incorporouse á Confederación Española de Caixas de Aforro na súa fundación, en 1928.
A mediados da década de 1930 o órgano de representación da Federación era a Asemblea Xeral onde os votos dependían en función do volume das institucións asociadas. Os acordos tomados na Asemblea Xeral eran de obrigado cumprimento polas caixas de aforro. Ademais, a Asemblea Xeral designaba un Comité Directivo integrado por un presidente, un secretario e dous vogais.
En 1977, xusto antes da primeira gran fusión das caixas galegas (entre as caixas da Coruña-Lugo e Ferrol), estaba integrada polas seguintes entidades:
Dynamite Steps
Dynamite Steps é o quinto álbum da banda estadounidense de rock alternativo The Twilight Singers, publicado o 14 de febreiro do 2011 a través do selo Sub Pop Records.
Poñente
O termo poñente pode referirse a:
Abelenda das Penas, Carballeda de Avia
Santo André de Abelenda das Penas é unha parroquia do concello de Carballeda de Avia, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 355 habitantes, deles 173 eran homes e 182 eran mulleres.
Está comunicada pola estrada OU-0306. Por ela discorre o rego de Bullón. A igrexa parroquial é de arquitectura románica. Hai canteiras de granito e industria madeireira.
Xoana de Castela
Xoana de Castela pode referirse a:
Manuel Otero Acevedo
Manuel Otero Acevedo, nado en Rosario o 17 de abril de 1865 e finado en Pontecesures o 19 de xuño de 1920, foi un médico e xornalista arxentino residente en Galicia.
James Joyce
James Augustine Aloysius Joyce, nado en Rathgar, actualmente un barrio de Dublín, o 2 de febreiro de 1882 e finado en Zürich (Suíza) o 13 de xaneiro de 1941, foi un novelista, escritor de relatos curtos, poeta, profesor e crítico literario irlandés. Contribuíu ao movemento das vangardas do modernismo e está considerado como un dos autores de maior influencia e relevancia do século XX. A súa obra máis coñecida é Ulises (1922), unha obra emblemática na que fai unha correspondencia con cada episodio da Odisea de Homero usando unha gran variedade de estilos literarios, entre os que destaca o seu afamado monólogo interior. Outras obras ben coñecidas de Joyce son o volume de contos Dublineses (1914), e as novelas Retrato do artista cando novo (1916), e Finnegans wake (1939). Outros escritos seus inclúen tres libros de poesía, unha obra de teatro, as súas cartas publicadas e traballos xornalísticos ocasionais.
Joyce naceu no seu dunha familia de clase media. A pesar da caótica vida familiar imposta polas impredicibles finanzas do seu pai, foi un brillante estudante que asistiu brevemente á escola O'Connell, dirixida por Christian Brothers, antes de destacar nas escolas xesuítas de Clongowes e Belvedere. Continuou os seus estudos no University College Dublin.
En 1904, cando tiña pouco máis de vinte anos, emigrou a Europa continental coa súa parella, e máis tarde esposa, Nora Barnacle. Viviron en Trieste, París e Zürich. Aínda que a maior parte da súa vida adulta viviuna no estranxeiro, o universo ficticio de Joyce céntrase en Dublín e está poboado en gran parte por personaxes que se asemellan moito a familiares, inimigos e amigos da súa época alí. Ulises, en particular, está ambientado con precisión nas rúas e as calellas da cidade. Pouco despois da publicación de Ulises, elucidou esta preocupación dalgunha maneira dicindo: "Para min, sempre escribo sobre Dublín, porque se podo chegar ao corazón de Dublín podo chegar ao corazón de todas as cidades do mundo. No particular está contido o universal".
Irlanda
miniatura|Estatua de Joyce preto da rúa O'Connell en [[Dublín.]] O máis vello dos dez fillos, James Joyce naceu nunha numerosa familia católica no arrabalde de Rathgar, en Dublín. A familia do seu pai, proveniente de Cork, era de ricos comerciantes. En 1887, o pai, John Stanislaus Joyce, anteriormente secretario nunha destilaría, foi nomeado cobrador de taxas inmobiliarias pola Dublin Corporation (o Consello Municipal); a familia mudou daquela para o novo e elegante arrabalde de Bray. Ao ano seguinte, o rapaz comeza a súa educación no Clongowes Wood College, un internado no Condado de Kildare.
Despois de Clongowes, Joyce estudou na casa e por un breve tempo na escola dos Christian Brothers, na rúa Richmond norte, antes de pasar á escola xesuíta de Dublín, o "Belvedere College", en 1893. A oferta foi feita, cando menos en parte, na esperanza de que amosase que tiña unha vocación e se xuntaría á Compañía de Xesús. Porén, Joyce rexeitou o catolicismo aos dezaseis, aínda que a filosofía de Tomé de Aquino sería unha das súas fortes influencias na vida.
Matriculouse na "University College Dublin" en 1898. Estudou linguas modernas, especificamente inglés, francés e italiano. Tamén tomou contacto cos círculos teatrais e literarios da cidade. A súa crítica do Novo Drama de Henrik Ibsen foi publicada en 1900 pola Forthnightly Review o que lle levaría a recibir unha carta de agradecemento polo propio dramaturgo noruegués. Joyce escribiu outros artigos e polo menos dúas pezas teatrais (unha delas titulada A Brilliant Career, ambas desaparecidas) durante este período. Moitas das súas amizades do University College aparecen como personaxes nos seus libros.
1902-1904: anos decisivos
Joyce foi a París por primeira vez en 1902 para estudar medicina (nesa época había un efervescente movemento artístico en Montparnasse e Montmartre). En 1903 retorna a Irlanda, pois súa nai morría de cancro. Busca traballo como xornalista e profesor particular. En xaneiro do ano seguinte, escribe Un retrato do Artista, un ensaio-narrativa sobre estética, nun día, mais a obra é rexeitada pola revista libre-pensante Dana. No seu vixésimo-segundo aniversario, decide revisar a historia e transformala nunha novela que pensou titular Stephen Hero. No mesmo ano, publica o seu primeiro traballo na idade adulta: a sátira desaforada ao Santo Oficio, na cal proclamábase superior a moitos membros prominentes do Rexurdimento Céltico e afirma a súa herdanza lingüística inglesa.
En 1904 coñecería a Nora Barnacle, unha rapaza do Condado de Galway que traballaba como camareira e había ser a súa compañeira para toda a vida. O 19 de xuño, saíron por primeira vez, aínda que a natureza do encontro non sexa coñecida con precisión; a data é conmemorada na obra de Joyce, pois nela transcorre Ulises.
Vai vivir cun estudante de medicina, Oliver St. John Gogarty, que lle serviu de base para o personaxe de Buck Mulligan en Ulises. Despois de durmir seis noites na Torre Martello, de Gogarty, marcha dela tras unha discusión, embebédase e métese nunha pelexa da que é rescatado por Alfred Hunter, un coñecido do seu pai, un xudeu irlandés, que seria o modelo para Leopold Bloom, o heroe de Ulises.
Trieste
Pouco despois foxe con Nora. Primeiro van a Pula (actualmente Croacia) e máis tarde a Trieste (Italia), daquela ambas en Austria-Hungría, para ensinar inglés na escola Berlitz. Un dos seus alumnos triestinos foi Ettore Schmitz, coñecéranse en 1907, foron amigos e críticos mutuos. Joyce pasaría a maior parte das décadas seguintes no continente. Alí nacerían os seus fillos Giorgio (1905) e Lucia (1907).
Joyce publica en 197, Chamber Music (Música de cámara), unha antoloxía de 36 poemas líricos curtos. A obra, inspirada na poesía do período isabelino, levouno á súa inclusión na Antoloxía Imagista, editada por Ezra Pound, que se amosaría como un defensor de Joyce durante máis dunha década.
Nas visitas a Dublín, abre o primeiro cinema da cidade, o Volta, en 1909, mais fracasa; despois, en 1912, desenténdese co editor sobre a súa nova obra, e publica contra el, no mesmo ano, Gar from a Burner.
A obra que Joyce quería facer saír na súa cidade natal era Dublineses, unha serie de quince contos sobre a cidade e a vida dos seus habitantes. Os contos son unha análise do estancamento e parálise da sociedade dublinesa. Incorporan epifanías, unha palabra usada particularmente por Joyce, que para el significaba unha súbita consciencia da alma en algo.
A pesar do seu interese polo teatro desde a mocidade, Joyce só publicou unha peza, Exiliados, iniciada en Trieste despois do comezo da primeira guerra mundial e publicada en 1918. Un estudo da relación home-muller, a peza conecta con outra obra anterior "Os Mortos" (o último conto de Dublineses) e coa posterior Ulises.
Esta tamén foi iniciada na cidade italiana en 1914, a aínda lle levaría moitos anos para completala e publicala. Porén, comezada a guerra, a permanencia de Joyce en territorio austro-húngaro tornase imposíbel, xa que sendo cidadáns británicos, eran considerados inimigos. En 1915, Joyce e Nora múdanse á neutral Suíza; após breves estancias noutras cidades, establécense definitivamente en Zürich.
Zürich
Eventos importantes da primeira estadía suíza de Joyce son a publicación de Exiliados, a continuidade da composición de Ulises, a primeira crise de iridite, que iría empeorando a súa visión ao longo dos anos seguintes, e a publicación da súa primeira novela, Retrato dun artista cando novo.
París
Rematada a guerra, volveu a Trieste pero atopou a cidade moi cambiada, e as súas relacións co seu irmán (que estivera preso nunha cárcere austríaca debido ás súas ideas políticas pro-italianas) eran máis tensas ca nunca. Joyce foi a París tras unha invitación de Ezra Pound, e o que ía ser unha estancia dunha semana converteuse nunha estadía na Cidade da luz onde, excepto por dúas visitas a Irlanda, permaneceu os seguintes vinte anos. Viaxou frecuentemente a Suíza polos seus problemas oculares e tamén debido ao tratamento da súa filla Lucia que sufría esquizofrenia.
O Ulises
En 1906, namentres remataba Dublineses, Joyce considerou engadir outro conto, sobre un negociante de anuncios xudeu chamado Leopold Bloom co título de Ulises. A historia non foi escrita, mais a idea permaneceu e, en 1914, Joyce comezou a traballar nunha novela empregando tanto o título como a premisa básica, rematándoo finalmente en outubro de 1921.
Grazas a Ezra Pound, partes na novela comezaran a ser publicados na revista The Little Review en 1918. Esta revista era editada por Margaret Anderson e Jane Heap, co apoio de John Quinn, un avogado de Nova York interesado en arte e literatura experimentais contemporáneas. Lamentabelmente, houbo problemas coa censura norteamericana, e en 1920 os editores foran condenados por publicar obscenidades, o que interrompeu a publicación serial da novela. O libro estivo prohibido nos EUA até 1933.
Joyce atopou dificultades para atopar quen publicase o seu libro, mais a Shakespeare and Company, unha famosa libraría da marxe esquerda parisiense, de propiedade de Sylvia Beach, publicouno en 1922. Unha edición inglesa publicada no mesmo ano polo seu mecenas, Harriet Shaw Weaver, atopou novas dificultades coas autoridades estadounidenses, e 500 copias enviadas aos EUA foron confiscadas e posibelmente destruídas. No ano seguinte, John Rodker imprimiu unha tiraxe de máis de 500 copias, destinadas a substituír ás anteriores, pero estes libro foron queimados pola aduana inglesa en Folkstone.
Ulises e a ascensión do modernismo literario
1922 foi un ano fundamental na historia do modernismo na literatura da lingua inglesa, coa publicación tanto de Ulises como do poema "The Waste Land" de T. S. Eliot. Na súa novela, Joyce emprega o fluxo de consciencia, a parodia e todo tipo de técnicas literarias para presentar aos seus personaxes. A acción do libro, que se desenvolve nun único día, 16 de xuño de 1904, sitúa os personaxes e incidentes da Odisea de Homero no Dublín moderno, e representa a Ulises, Penélope e Telémaco en Leopold Bloom, a súa esposa Molly Bloom e Stephen Dedalus, cuxos caracteres contrastan cos seus modelos, parodiándoos. O libro explora diversas areas da vida dublinesa, estendéndose sobre a súa degradación e monotonía. Aínda así, o libro tamén é un estudo detallado da cidade, e Joyce afirmaba que se Dublín fora destruída por algunha catástrofe, podería ser reconstruída pedra a pedra, usando como modelo a súa obra. Para acadar este nivel de precisión, Joyce usou unha edición de 1904 de Thom´s Directory (unha obra que listaba os propietarios e/ou posuidores de cada inmóbel residencial ou comercial da cidade). Tamén enxurraba os amigos que aínda vivían na cidade con pedidos de información e esclarecementos.
O libro consta de dezaoito capítulos, cada un cobre aproximadamente unha hora do día, comezando sobre as oito da mañá e rematando nalgún momento despois das dúas da madrugada seguinte. Cada un dos dezaoito capítulos ten o seu propio estilo literario, cada un deles tamén se refire a un episodio específico da Odisea de Homero e ten asociado unha cor, arte ou ciencia e un órgano do corpo humano. Esta combinación de escrita calidoscópica cunha estrutura extremadamente formal e esquemática é unha das maiores contribucións do libro no desenvolvemento da literatura modernista do século XX. Outras son o uso da mitoloxía clásica e o foco case obsesivo nos detalles exteriores nun libro no que a meirande parte da acción ocorre dentro das mentes dos personaxes. Aínda así, Joyce queixouse: “talvez teña supersistematizado Ulises”, e minimizado as correspondencias míticas pola eliminación dos títulos dos capítulos.
Legado
miniatura|upright|Dubliners, 1914 A obra de Joyce foi sometida a investigacións intensas por estudosos de todos os tipos, é un dos autores máis notábeis do século XX. Tamén foi influencia importante para autores tan diversos como Samuel Beckett, Jorge Luis Borges, Flann O'Brien, Máirtin Ócadhain, Salman Rushdie, Thomas Pynchon, William Burroughs e moitos outros.
A obra Ulises foi reivindicada coma "unha manifestación e resumo de todo o movemento modernista". A búlgaro-francesa Julia Kristeva, teórica da literatura, caracterizou a escrita desta novela coma "polifónica" e un distintivo da posmodernidade xunto aos poetas Mallarmé e Rimbaud. O filósofo francés Jacques Derrida publicou un libro sobre o uso da linguaxe en Ulises, e o filósofo americano Donald Davidson fixo o mesmo co Finnegans Wake, comparándoo con Lewis Carroll.
A influencia de Joyce tamén se pode ver en campos alleos á literatura. A frase “Three Quarks for Muster Mark”, no Finnegans Wake, é a fonte para a palabra quark, na Física, que designa un dos moitos tipos de partícula elemental. O nome foi proposto polo físico Murray Gell-Mann.
Celébrase anualmente a vida de Joyce no día 16 de xuño, o Bloomsday, en Dublín e nun número cada vez maior de cidades arredor do mundo. En 2004, a capital irlandesa realizou o festival Bloomsday 100, que durou cinco meses (de abril a agosto) e se propuña a achegar a cidade e a obra do seu estimado fillo. Un dos maiores eventos foi un café da mañá para milleiros de persoas en O'Connell Street, a rúa principal da cidade.
En abril de 2013, o Banco Central de Irlanda emitiu unha moeda conmemorativa de prata de 10€ na honra de Joyce, que transcribiu mal un famoso parágrafo de Ulises.
Na cultura galega deixou pegada especialmente na Xeración Nós. En agosto de 1926 Ramón Otero Pedrayo publicou en Nós un anaco da novela Ulises, a primeira tradución do texto realizada nunha lingua da península Ibérica. En 1929 Vicente Risco publicou o relato Dedalus en Compostela.
Produción literaria
miniatura|Busto de James Joyce en [[St. Stephen's Green, Dublín.]]
Traducións ao galego
As obras de Joyce que contan cunha versión publicada en galego son:
Lakposhtha hâm parvaz mikonand
Lakposhtha hâm parvaz mikonand (en, que en galego significa "As tartarugas tamén voan"), é un filme escrito e dirixido polo director de cine iraniano Bahman Ghobadi. Foi o primeiro filme gravado en territorio iraquí dende a caída de Saddam Hussein.
Sinopse
Os feitos ocorren antes da invasión de Iraq pola coalición de países liderados polos Estados Unidos, en 2003. Nun campo de refuxiados no Kurdistán iraquí, na fronteira entre Irán e Turquía, os superviventes buscan desesperadamente os cartos necesarios para comprar unha antena parabólica con poder suficiente para coñecer as noticias internacionais sobre a inminente guerra. Os nenos, marcados pola guerra, mutiladas, orfos, famentos, desenraizados, son os que levan a peor parte, forzados a vivir en condicións infrahumanas e a actuar coma adultos, a pesar da súa curta idade. O filme mostra o sufrimento cotián deses mozos, a amizade entre eles, o difícil que é ter que sobrevivir co mínimo e cuxa única forma de obter ingresos para as súas necesidades básicas é desactivar as minas terrestres e vendelas no mercado negro.
Ghobadi dirixiu a película con moitos mozos protagonistas non profesionais que sufriron a dor na súa propia carne, representando as súas experiencias reais, o que fai máis crúa a alegación antibelicista.
A Paderna, Labrada, Guitiriz
A Paderna é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 10 habitantes no ano 2012 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 7 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 6 habitantes.
Balde, Carballeda de Avia
San Martiño de Balde é unha parroquia do concello de Carballeda de Avia, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 10 habitantes, deles 5 eran homes e 5 eran mulleres.
26
Outros
20er
As Ciencias e as Artes
As Ciencias e as Artes é unha pintura ó óleo sobre táboa pintada entre 1607 e 1650 polo pintor flamengo Adriaan van Stalbemt.
Metal alternativo
Metal alternativo é un subxénero do heavy metal que gañou popularidade a principios dos anos 90. As bandas deste xénero destacan polos seus pesados riffs de guitarra que tenden cara a experimentación, teñen letras pouco convencionais, tempos impares con máis contratempos que o metal normal, usa técnicas máis infrecuentes, afástase dos convencionalismos do heavy metal e incorpora un amplo rango de influencias fóra da escena musical do metal.
As Ciencias e as Artes
Descrición e interpretación
Un grupo de sabios discute ao redor de varias mesas mentres que outro grupo de persoas contempla os cadros que hai colgados nas paredes da estancia. A obra mostra no centro a dous personaxes contemplando un cadro no que se representa a destrución de obras de arte polos protestantes a finais do século XVI. Unha mesa de madeira ocupa a parte dereita da imaxe con álbums con gravados, mapas marítimos, escudos, medallas, compases e un globo terráqueo.
Metal alternativo
Historia
O termo é usado como unha categorización moi frouxa, pero normalmente describe a artistas que tocan un estilo de heavy metal cunha aproximación "alternativa". Moitas bandas categorizadas así están influenciadas por igual polo rock alternativo e polo heavy metal.
Inicialmente o metal alternativo estaba dirixido principalmente aos seguidores do rock alternativo, xa que todas as bandas de metal alternativo dos 80 tiñan as súas raíces nas escena underground estadounidense. Estas bandas comunmente emerxían do hardcore punk (Corrosion of Conformity), do post-hardcore/noise rock (Helmet, The Jesus Lizard), do grunge (Alice in Chains, Soundgarden), ou o rock industrial (Ministry, Nine Inch Nails).
As Ciencias e as Artes
Versións do cadro
miniatura|dereita|Os arquiduques Alberte e Isabel visitando un gabinete de coleccionista de [[Jan Brueghel o Vello.]] Existen ata cinco versións deste cadro. Unha no Museo do Prado de Madrid, outra na Galerie Kugel de París en 1988; a terceira foi rexistrada na Hawkins Collection de Londres en 1951; unha cuarta versión estaba na Galerie de Jonckheere en París no 2002 e a quinta no Galerie Robert Finck de Bruxelas en 1955. As de Madrid e París atribúense a Adriaan van Stalbemt, aínda que hai dúbidas sobre isto.
Metal alternativo
Historia
Estas bandas nunca formaron un estilo ou escena distinto, xa que cada un incorporou influencias do metal tradicional e experimentou con elas á súa maneira. miniatura|250px|[[Corrosion of Conformity]] O movemento grunge de principios dos 90 axudou a incrementar a audiencia destas bandas, e estes artistas estaban cómodos actuando para seareiros do rock alternativo en festivais como Lollapalooza, que tamén se estaban abrindo a bandas de metal como Metallica. Co cambio da paisaxe musical coa recente popularidade do rock alternativo, moitos tipos de bandas de metal comezaron a asociarse co termo.
Novas bandas emerxeron nese tempo coa súa distintiva aproximación ao metal: Skinny Puppy, Nine Inch Nails e Ministry comezaron o industrial, combinando a música electrónica con influencias punk con guitarras pesadas; System of a Down e Tool e os influenciados polo grunge Cold e Allele víronse influenciados polo rock progresivo; Rage Against the Machine incorporou o hip hop e o post-punk como Gang of Four fixera co metal, e Helmet mesturou un fondo de influencias jazz e noise rock/post-hardcore con música rock moi intensa.
A medida que os 90 avanzaban, o son do metal alternativo foi estandarizándose ao inspirarse as bandas máis novas nos mesmos grupos; en Rage Against the Machine, Korn, Deftones, Faith No More, Nine Inch Nails, Primus ou Helmet. Korn, particularmente, cos seus riffs graves e a súa agresiva disonancia, creou o modelo sonoro para un novo movemento, que sería coñecido como nu metal. Durante a primeira década do século XXI, bandas como Queens of the Stone Age, Muse, Fightstar e Biffy Clyro tamén adoptaron patróns do metal alternativo en gran parte da súa música. Antigas bandas de nu metal como Linkin Park tamén fixeron incursións no metal alternativo despois da súa perda de popularidade. Deftones, que comezou a súa carreira antes de que o nu metal se fixese coñecido, tamén regresou ao metal alternativo, e, xunto con QotSA son considerados os pais do metal alternativo moderno. Algunhas bandas do xénero tamén usaron elementos progresivos no seu traballo, como Biffy Clyro e Fightstar.
Roger de Flor (homónimos)
O nome Roger de Flor pode facer referencia a dúas persoas:
Bonifacio VIII, papa
miniatura|Bonifacio VIII. Bonifacio VIII, nado co nome de Benedetto Gaetani en Anagni cara ao 1235 e finado en Roma o 11 de outubro de 1303, foi o Papa nº 193 da Igrexa católica de 1294 a 1303. Na actualidade é recordado en boa medida polas súas loitas con Dante, que na Divina Comedia o colocou nun círculo do inferno xunto co rei Filipe IV de Francia.
Orixes
Procedía dunha familia nobre, os Caetani. Estudou en Todi, Bologna e París, especializándose en Dereito Canónico. Tras rematar os estudos iniciou a súa carreira no seo da Igrexa como cóengo en varias sés episcopais, até que Martiño IV o nomeou cardeal diácono de San Nicolás, cargo que ocupou até que en 1291. Nicolás IV nomeouno cardeal presbítero de San Silvestre e San Martiño. Ocupou este cargo até que foi elixido Papa o 24 de decembro de 1294, trala renuncia de Celestino V que el mesmo alentara.
Papado
O seu primeiro acto como pontífice, temeroso de que trala figura do dimisionario Celestino V se iniciase un cisma na Igrexa, foi ordenar o seu encarceramento no castelo de Fumore, propiedade da súa familia, onde permaneceu até que morreu.
O problema siciliano
Inmediatamente interveu no problema siciliano que, desde os sucesos de 1282 coñecidos como vésperas sicilianas, enfrontaba o reino de Nápoles co reino de Aragón. En 1295 Bonifacio logrou que Xaime II de Aragón firmase a Paz de Anagni, pola que renunciaba a calquera dereito sobre Sicilia a cambio dos feudos de Córsega e Sardeña. Pero os sicilianos rebeláronse contra un acordo que supuña o retorno da dinastía Anjou, e nomearon rei ao irmán de Xaime II, Federico II, que exercera até ese momento o cargo de gobernador da illa. O Papa asumiu este primeiro fracaso político coroando a Federico.
Enfrontamento con Filipe IV de Francia
O enfrontamento iniciouse cando o rei francés, necesitado de recursos económicos pola guerra que mantiña con Inglaterra, pretendeu facer tributar ao clero francés. O Papa respondeu o 25 de febreiro de 1296 coa bula Clericis laicos, pola que prohibía o cobro de taxas ao clero por parte dos poderes políticos sen o consentimento papal. Esta bula foi ignorada por Filipe, que contestou emitindo unha serie de edictos polos que se prohibía, tanto a laicos como a eclesiásticos, a exportación de produtos a Roma, obrigando a Bonifacio a firmar un acordo recoñecendo ao rei francés a potestade de fixar tributos ao clero en casos de extrema necesidade e sen contar cunha autorización previa do pontífice.
O entendemento entre Bonifacio e Filipe foi moi breve, pois en 1301 tivo lugar un novo enfrontamento coa creación do bispado de Pamiers, no sur de Francia, ao nomear como bispo a Bernardo de Saisset. Filipe, incómodo co designado, acusouno de alta traizón e encarcerouno.
Posteriormente convocouse a Filipe e o episcopado francés a un concilio a celebrar en Roma o 1 de novembro de 1302 co fin de definir de modo definitivo a relación entre o poder temporal e a Igrexa. O rei prohibiu a asistencia ao concilio, que finalmente se celebrou sen a asistencia dos franceses, e que deu lugar o 18 de novembro de 1302 á publicación da bula Unam sanctam, na que se expuña a doutrina dun sistema xerárquico con supremacía pontificia afirmando que os dous gobernos, o espiritual e o temporal, pertencen á Igrexa.
A reacción de Filipe IV foi a convocatoria, o 12 de marzo de 1303, dunha asemblea no Louvre. Tras acusar a Bonifacio VIII de herexía e simonía, decidiuse o seu procesamento, encargando ao conselleiro Guillerme de Nogaret a súa captura e traslado a París. Cando o Papa recibiu a noticia das intencións de Filipe, preparou a Supra Petri solio, unha nova bula de excomuñón, que non foi promulgada por falta de tempo, pois o 7 de setembro de 1303 tivo lugar o atentado de Anagni.
Atentado de Anagni
En base a ese dominio universal do Papa, o rei francés debía ser excomungado en Anagni o día da Natividade de María de 1303, e os seus súbditos declarados exentos do xuramento de fidelidade. Guillerme de Nogaret, que se encontraba en Italia coa intención de apresar o Papa, e Sciarra Colonna, inimigo acérrimo de Bonifacio, contando co apoio da alta burguesía de Anagni e de parte do Colexio cardenalicio, asaltaron o palacío papal de Anagni onde se encontraba o Papa por ser a súa residencia de verán. Bonifacio VIII esperou os seus agresores sentado nun trono e revestido de todas as vestimentas do seu rango e os atributos de poder. En tal circunstancia, Sciarra Colonna, deulle unha labazada ao Papa tras ameazalo de morte. Durante tres días quedou en mans dos conxurados, sufrindo todo tipo de inxurias, incluídas as de tipo físico, até que o pobo de Anagni se sublevou na súa defensa, obrigando aos captores a liberalo.
Outras actuacións
Se ben é posible considerar o seu pontificado coma un fracaso no plano político, tivo noutras facetas actuacións destacadas, como o establecemento en 1300, do primeiro ano xacobeo, ou a publicación en 1298 do Liber sextus, unha recompilación de textos legais eclesiásticos. En 1303 fundou a Universidade de La Sapienza.
As profecías de San Malaquías refírense a este papa como Ex undarum benedictione (Da bendición das ondas), facendo referencia tanto ao seu nome de pila, Benedetto, como ao feito de que no escudo de armas da súa familia aparecen unhas ondas.
Na Divina Comedia Nicolás III confunde a Dante con Bonifacio VIII no cerco dos simoníacos. Isto é unha alusión de Dante a que ese é o castigo que lle espera ao pontífice por ceder á fraqueza da simonía. Dicíase por entón que Bonifacio VIII obtivera o papado por medio da corrupción e que se resarciu economicamente cos bens da igrexa.
Zona especial de conservación do Río Lérez
O río Lérez, ademais do río, é un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) que inclúe ao último treito do leito fluvial do río Lérez. Esta área de conservación ocupa 149,55 ha. dos concellos pontevedreses de Cerdedo-Cotobade, Campo Lameiro e Pontevedra. Remata na desembocadura do río Lérez na zona interior da ría de Pontevedra, preto da cidade. Destaca polo seu interese para a pesca e algúns tramos ben conservados da flora de ribeira.
Xeografía
O espazo protexe territorio de Lérez, Mourente, Santa María de Xeve, Xeve e Bora no concello de Pontevedra; do Campo e Fragas no concello de Campo Lameiro; e de Tenorio, Viascón e Sacos no concello de Cerdedo-Cotobade.
Comeza na ponte vella de San Xusto en Sacos, Cerdedo-Cotobade, e ampara ao leito e ribeiras do Lérez ata chegar á praia fluvial de Pontevedra, que se atopa no lugar da Torre, Lérez. Nese treito o río ten as insuas da Illa Rociña e da Ínsua do Pego. Atópanse tamén nel as praias fluviais do rego dos Pozos (entre as Fragas e Tenorio) e a do Canal (entre Xeve e Tenorio). Neste treito do Lérez só chegan, e están protexidos, reducidas extensións de varios regatos pequenos. O maior é o río Almofrei, que conflúe no encoro de Bora.
Hábitats
O Lérez protexe a dous hábitats prioritarios da tipoloxía de peudo-estepas fluviais e de bosques de ribeira con abeneiros e freixos. A meirande parte da súa extensión de interese son formacións herbosas naturais e seminaturais, e en menor medida a de abeneiros e freixos, e as carballeiras (Quercus robur) e os cerquiños (Quercus pyrenaica). O seu treito final ao leste acolle a hábitats de esteiros.
Flora
Entre as especies de interese de conservación atópanse as especies Narcissus cyclamineus,  N. triandrus e especies de Sphagnum. No Lérez atópanse dúas especies vexetais presentes no do catálogo galego de especies ameazadas: o musgo Fontinalis squamosa e N. cyclamineus.
Fauna
Algunhas especies de interese do Lérez son o caracol Quimper Elona, os odonatos Oxygastra curtisii e Macromia splendens, ou o lagarto das silvas (Lacerta schreiberi).
Lexislación
O "Río Lérez" foi declarado como lugar de importancia comunitaria (LIC) en decembro de 2004 dentro da rexión atlántica e ascendeu a zona especial de conservación (ZEC) en marzo de 2014.
Carmina Burana
miniatura|Codex Buranus (Carmina Burana). Os Carmina Burana son unha colección de cantos medievais goliárdicos dos séculos XII e XIII. Púxolles este nome J.A. Schmeller, quen a descubriu a finais do século XIX nun códice de 1225 da abadía de Benediktbeuren (Bura Sancti Benedicti), en Baviera, aínda que hoxe se pensa que non foi alí onde se recompilou, senón en Seckau. A colección atópase actualmente na Bayerische Staatsbibliothek de Múnic.
Estrutura
Esta colectánea, composta por estudantes e clérigos, consta dunhas 300 composicións, das que arredor de 250 están en latín e unhas 50 en alemán, en francés antigo ou nunha mestura de varias delas. Os temas e estrutura rítmica son as comúns da poesía cabaleiresca (as cruzadas, o amor, a natureza) e dos himnos relixiosos. Porén, as composicións típicas son as chamadas Kontrafakturen, que seguen o esquema de versículos e ladaíñas dos Evanxeos pero satirizan e condenan a decadencia dos estudos e a corrupción da curia romana. A composición máis coñecida é a Confessio Goliae, de Gualterio de Châtillon, que eloxia a muller, o viño e o xogo. Algunhas das composicións están acompañadas de neumas, que suxiren as melodías.
A maior parte dos textos é anónima, aínda que se supón a autoría de Hugo de Orleáns, Serlón de Wilton, Pedro de Blois e outros. Estes autores estaban familiarizados coa cultura escolástica do seu tempo e a literatura latina pagá.
Adaptación de Carl Orff
Carl Orff tomou algúns dos textos dos Carmina Burana para compor unha obra coral co mesmo nome en 1937, cuxo fragmento máis coñecido é o O Fortuna que constitúe a primeira parte do preludio. Está pensada para orquestra grande, coro e intérpretes individuais. Orff subtitulouna Cantiones profanae cantoribus et choris cantandae comitantibus instrumentis atque imaginibus magicis (Cancións seculares para cantantes e coros para representar con instrumentos e imaxes máxicas). A composición é propia e non utiliza os neumas orixinais. Utiliza como linguas o latín e o Alto Alemán Medio.
Carmina Burana é posibelmente a obra musical máis famosa composta na Alemaña nazi. A obra, descrita como "cantata escénica" representouse por vez primeira na Ópera de Frankfurt o 8 de xuño de 1937. Foi dirixida por Bertil Wetzelsberger, co Coro Cäcilienchor, escena de Otto Wälterlin e vestiario de Ludwig Sievert.
A obra foi tan ben recibida que se lle encargou a Orff a composición doutras. Aínda que nun principio os críticos locais tachárona de arte dexenerada, foi posteriormente abrazada con entusiasmo polo réxime nazi como louvanza á cultura "aria". Após a guerra, a popularidade continuou a aumentar e na década de 1960 era parte habitual do repertorio clásico internacional, chegándose a representar en Israel en 1966. Hoxe en día utilízase normalmente o formato de cantata.
A obra mestura pasaxes moi rítmicas e percusivas con seccións melódicas. Algúns fragmentos son instrumentais, outros só para voz solista con acompañamento e outras para o grupo completo de coro e orquestra.