cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kilimanjaro
Protección do medio ambiente
En paralelo ao labor do parque nacional, puxéronse en marcha varios proxectos a pequena escala a fin de mellorar a xestión da selva coa axuda da poboación local e para iniciar programas de reforestación. Pero as imaxes de satélite mostran que a fragmentación continúa debido á falla de experiencia dos operadores silvícolas e aos poucos recursos investidos na loita contra os incendios.
Un corredor biolóxico de oito quilómetros de ancho mantívose no noroeste do monte Kilimanjaro, en territorio masai, para vincular o parque co Parque Nacional de Amboseli, ao outro lado da fronteira con Kenya, un corredor que facilita a circulación de vinte especies comúns de grandes mamíferos das vinte e cinco presentes nos bosques da montaña.
Sendeirismo e alpinismo
left|miniatura|Plano dos itinerarios de [[sendeirismo, campamentos e refuxios.]] A ascensión ao Kilimanjaro é moi popular entre moitos sendeiristas, especialmente aqueles que inician o asalto aos «Sete Cumios». Aproximadamente 20 000 persoas cada ano cruzan a entrada ao Parque Nacional do Kilimanjaro e realizan a ascensión. O mellor momento é dende xullo ata outubro ou en xaneiro e febreiro para evitar a tempada de choivas. A regulamentación do parque impón as rutas de sendeirismo, os medios para empregar na ascensión (garda, etc.) e as taxas de entrada. Recoméndase ir acompañado de carrexadores e eventualmente dun cociñeiro, mais a lei obriga a ir acompañados por un guía autorizado. Todas as subidas requiren unha boa condición física, sobre todo para previr o chamado «mal de altura». Aínda que os riscos son escasos, algúns turistas perderon a vida na ascensión, por accidente ou por falta de preparación; é conveniente pois ser prudente e informarse antes de tentar a ascensión, xa que só finalizan con éxito o 40% das mesmas. Os gardas están apostados na montaña para permitir unha evacuación rápida en caso de emerxencia.
Rutas de sendeirismo
miniatura|Porta de Marangu. miniatura|Sendeiro a través do [[bosque nubro na ruta Marangu.]] miniatura|Carrexadores dirixíndose á cima. Tárdase entre seis e dez días en chegar ao cumio e volver. As rutas ao cumio do Kilimanjaro empregan sobre todo as ladeiras sur do volcán, e algunhas son moi populares. As rutas do lado norte están reservadas para montañeiros experimentados. Hai sete puntos de partida (portas) en torno da montaña e diversas variantes.
Alpinismo
miniatura|O Mawenzi e The Saddle desde o refuxio Kibo. O tipo de rocha que predomina nestas montañas non é moi favorable para a escalada. No entanto, os picos do Mawenzi ofrecen algunhas boas rutas e o retroceso dos glaciares do Kibo contribúe á aparición dalgunhas paredes verticais nalgúns tramos da ruta Umbwe. É necesario obter permisos especiais antes de iniciar unha escalada.
Refuxios
As rutas están equipadas con refuxios de montaña repartidos de xeito desigual. A ruta Marangu dispón dos máis confortables (roupa de cama, auga, duchas, electricidade, cociñas). Cando non dispoñen de refuxio, existen lugares de acampada situados ao final de cada día de marcha; moitos destes campamentos están situados en covas. Está prohibido acampar fóra destas zonas por cuestións de seguridade. Algúns campamentos levan o nome de hut, que significa «refuxio» (Machame Hut, Barranco Hut) e están equipados con algúns servizos, mais non ofrecen a posibilidade de comer ou durmir.
miniatura|Refuxio Horombo. miniatura|Entrada do refuxio Kibo. miniatura|Senda na ruta Mweka onde se aprecian os refuxios Barafu sobre a crista.
Récords
miniatura|Panel que indica o cumio do pico Uhuru. O 28 de setembro de 2010, Kílian Jornet i Burgada bateu o dobre récord de ascensión máis rápida en 5 h 23 min 50 s pola vía Great Western Breach, e o de ascensión/descenso cun tempo de 7 h 14 min, descendendo por unha vía diferente. Este segundo tempo foi mellorado o 15 de agosto de 2014 polo suízo-ecuatoriano Karl Egloff en 6 h 42 min 24 s. Antes os récords estaban en posesión do italiano Bruno Brunod cun tempo de 5 h 38 min 40 s, pola Marangu Route, en 2001, e polo tanzano Simon Mtuy, que o 26 de decembro de 2004 realizou a ascensión e descenso máis rápido ata aquela cun rexistro de 8 h 27 min, ascendendo pola Umbwe Route e descendendo pola Mweka Route. Este último realizou a ascensión máis rápido sen asistencia alimentaria en 9 h 19 min o 22 de febreiro de 2006. Entre as mulleres, a británica Rebecca Rees-Evans coroou a montaña en 13 h 16 min 37 min polo mesmo itinerario. A persoa máis nova en acadar o pico Uhuru foi o estadounidense Keats Boyd aos sete anos o 21 de xaneiro de 2008, aínda que normalmente non está permitido facelo tendo menos de dez anos de idade. Por outra banda, a persoa de maior idade, segundo o Libro Guinness dos Récords, foi o estadounidense Carl Haupt, que realizou a ascensión en 2004 aos 79 anos; aínda que hai constancia de que o francés Daniel Valtée o conseguiu antes ca el, aos 87 anos.
O Kilimanjaro na cultura popular
miniatura|Cadro de [[1911 representando unha escena da colonización alemá co Kilimanjaro como pano de fondo.]] miniatura|Vista «clásica» dun [[Elephantidae|elefante co Kilimanjaro ao fondo.]] O status do Kilimanjaro evolucionou dende unha dimensión mítica a metade do século XIX —debida aos relatos oníricos da Antigüidade, ás fantasías de El Dorado do Renacemento e, finalmente, ás historias sagradas da suposta presenza de neve na súa cima, a imaxe emblemática a medida que os misioneiros e exploradores foron capaces de demostrar a realidade da existencia dos glaciares e estudar a xeografía da montaña. No entanto, aínda permanece no imaxinario iconográfico e textual un lugar que evoca os relatos bíblicos (os grandes animais, a imaxe do «bo salvaxe») e o berce da Humanidade (descubrimentos arqueolóxicos).
A literatura evocou moitas veces o aspecto fantástico do Kilimanjaro:
En música, Pascal Danel sacou en 1966 a canción Kilimanjaro, cuxa letra parece inspirada pola novela de Hemingway; foi un éxito internacional que se adaptou en seis idiomas diferentes e que tivo máis de 180 versións:
Jean Ferrat evoca nestas palabras o Kilimanjaro, nun texto do mesmo título, en 1985:
Pola súa banda, Pierre Perret consola o seu amigo por levalo «a un picnic no alto do Kilimanjaro» («faire un pique-nique en haut du Kilimandjaro», en Mon p'tit loup) mentres Michel Sardou fai rimar «o teito do Kilimanjaro e a montaña Eldorado» («le toit du Kilimandjaro et la montagne Eldorado», en Dans ma mémoire, elle était bleue). En 1981, Carlos Santana compuxo unha peza instrumental titulada Tales of Kilimanjaro (Contos do Kilimanjaro).
miniatura|Representación do Kilimanjaro nun [[selo postal|selo de Kirguistán emitido en 1995.]] A imaxe cambiante do Kilimanjaro no imaxinario colectivo acompaña o éxito que a montaña adquire nas artes despois do Século das Luces e o desenvolvemento do turismo é probablemente responsable da súa popularidade, a medida que os soportes se diversifican: tecidos (batik), estampas, litografías, gravados en cobre e aceiro, fotografías, etc. No entanto, as súas dimensións e as trabas impostas polas prácticas artísticas teñen sido durante moito tempo un obstáculo para a diversificación da súa representación. Frecuentemente aparece como pano de fondo de vistas compostas con animais salvaxes, flora exótica ou guerreiros masais en primeiro plano. Estas representacións son principalmente un reflexo dos prexuízos culturais e estereotipos occidentais sobre África. Nos primeiros tempos, tiñan un aspecto inquietante; despois, son máis románticas. Unha constante é o círculo de nubes, en primeiro lugar para falar do seu lado misterioso, despois, da súa dimensión espiritual e, finalmente, da súa altura.
Monseñor Le Roy é un dos que produciu a maioría dos gravados sobre o Kilimanjaro (unha obra notable é Le Kilima-Njaro, vue prise du Matchamé, de 1893). Tamén é un dos primeiros, con J. Chanel, que tomou fotografías da montaña nos anos 1890. A fraxilidade das primeiras placas fotográficas crea problemas de sobreexposición. Así, as dificultades inherentes a esta técnica máis auténtica son unha das súas debilidades, mais axudará a diversificar os puntos de vista do cume.
Tamén a publicidade aprópiase do símbolo: convértese en logotipo de marcas de auga mineral, de cervexa, de café, de té, de cigarros, de axencias de viaxe, ou de cadeas hoteleiras. Incluíuse o seu nome en slogans: «Air Tanzania, les ailes du Kilimandjaro» (Air Tanzania, as ás do Kilimanjaro) ou «la Tanzanie, terre du Kilimandjaro et de Zanzibar» (Tanzania, a terra do Kilimanjaro e de Zanzíbar) (State Travel Service). É compartido por tanzanos e kenyatas dependendo de se a parella Kibo-Mawenzi é representada nun sentido ou outro. Tampouco é inmune a ser un motivo representado en moedas e selos. Finalmente, co turismo de masas, a tarxeta postal parece recobrar o conformismo das primeiras representacións artísticas de dous xeitos: debe enxalzar os recursos naturais e a identidade da rexión.
De acordo coa Tanzania National Parks Authority, a primeira voda celebrada na montaña baixo o cumio tivo lugar o 21 de setembro de 2014, cando unha parella americana intercambiou os seus votos no campamento Shira 2. En 2011, unha parella intercambiara os seus votos no cumio. Por outra banda, a montaña ostenta o récord de ter acollido o partido de crícket disputado a maior altitude, cando un grupo de xogadores internacionais xogaron nun cráter da montaña situado a 5 730 msnm..
Notas
<references group="Nota" />
Véxase tamén
100px|dereita
-222
Véxase tamén
Historia ano a ano
Kikuchi
Kikuchi (菊池市, きくちし, Kikuchi-shi) é un concello da prefectura de Kumamoto da rexión de Kyūshū no Xapón. Está situado no centro-norte da illa de Kyūshū e ó norte da prefectura. A súa superficie é de 276,66 km² e a poboación de 51.062 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 185 h/km².
O concello de Kikuchi limita cos concellos de Yamaga, de Kumamoto, de Kōshi, de Ōzu, de Aso (son da prefectura de Kumamoto); e de Hita (da prefectura de Ōita).
Lugares de Coirós
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Coirós.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Coirós
Carrasca branca
A carrasca branca (Erica vagans L.) é unha uz que poucas veces acada o metro de altura; moi ramalluda e de fino arume verticilado (4 ou 5) fortemente revolutas, que abunda nas rexións de montaña de toda Europa. Aparece tamén en Galiza.
Descrición
Medra maiormente de xeito patente (en horizontal) no medio natural, polo que non adoita acadar grandes alturas, mais si cubrir extensións en noiros e abas. É unha planta vizosa e perenne. As inflorescencias son racemosas e aparecen nas partes superiores dos talos. As flores son urceoladas (cos pétalos soldados e de aspecto de campá) e de cor rosada-morada, diferenciándose doutras especies de Erica en que tanto os estames como o estigma sobresaen por fóra da corola. Segundo a zona florea a partir de xuño deica setembro-outubro.
Distribución
É propia da rexión eurosiberiana, principalmente na faixa atlántica desde Portugal até Dinamarca. Sendo frecuente en Irlanda e Bretaña. No Reino Unido só se acha na península de The Lizard, en Cornualla. Na Península Ibérica medra no terzo norte: Galiza, Asturias, Cantabria e País Vasco.
Hábitat
miniatura|dereita|Carrasca branca Medra especialmente nas montañas, a partir dos 800 m, por isto é considerada unha urce de montaña. Como a meirande parte das especies do xénero Erica, medra ben en solos acedos e oligotróficos.
Etimoloxía
Crese que Erica deriva do grego ἐρείκειν ereikein: quebrar, en alusión ás súas pólas febles. O epíteto específico latino vagans significa literalmente vadío, vagabundo; referíndose ao contexto que ten unha ampla distribución. En inglés recibe os nomes de Cornish heath (uz de Cornualla) e wandering heath (uz errante)
Cultivo
miniatura|dereita|Primeiro plano da carrasca branca Téñense desenvolvido numerosos cultivares de flores cun grande abano de cores: brancas, rosas, malva e púrpura. Os cultivares a seguir gañaron o premio de mérito de xardinaxe da Royal Horticultural Society británica:
Bádminton
miniatura|200px|Raquetas de bádminton. miniatura|200px|Volante de bádminton. O bádminton é un deporte de raqueta no que se enfrontan dous xogadores (individual) ou dúas parellas (dobres) situadas nas metades opostas dunha pista rectangular dividida por unha rede.
A diferenza doutros deportes de raqueta, no bádminton non se xoga con pelota, senón cun volante.
Os xogadores deben golpear coas súas raquetas o volante para que este cruce a pista por encima da rede e caia no campo do opoñente. O punto finaliza cando o volante toca o chan, despois de exceder a rede.
O bádminton é, desde os Xogos Olímpicos de Barcelona de 1992, un deporte olímpico en cinco modalidades: individuais masculino e feminino, dobres masculino e feminino e dobres mixto. Nesta última, a parella está composta por un home e unha muller. Este deporte está fortemente dominado polos deportistas asiáticos: China, Indonesia e Corea do Sur conseguiron 28 medallas de ouro sobre 29.
28 de setembro
O 28 de setembro é o 271º día do ano do calendario gregoriano e o 272º nos anos bisestos. Quedan 94 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Manuel Casado Nieto
Mortes
miniatura|100px|André Breton
Notas
Os 366 días do ano
Francisco Asorey
Francisco Asorey será homenaxeado no Día das Artes Galegas de 2024.
Traxectoria
Nado en Fefiñáns, na mesma localidade onde nacera 13 anos antes Ramón Cabanillas, na casa onde a súa familia tiña o seu negocio de teas localizada na rúa que daquela se chamaba Rúa do Sol e actualmente coñecida como Praza de Francisco Asorey. A casa familiar foi vendida por mor das débedas no ano 1895. Estudou no colexio dos Salesianos en Sarrià (Barcelona) e logo foi profesor de debuxo na escola que tiñan en Barakaldo (Biscaia). Despois viviu uns anos en Madrid, onde entra en contacto co ambiente artístico da capital, que non lle agrada moito, alí coñece e fai moita amizade co pintor Julio Romero de Torres e empeza os seus primeiros traballos artísticos de relevancia. miniatura|250px|Asorey ós 25 anos, á dereita, no seu estudio da Caramoniña rematando o busto do fotógrafo [[Enrique Guerra. ]] En 1918 gaña por oposición a praza de escultor anatómico da facultade de Medicina de Santiago de Compostela, cidade á que se traslada definitivamente a vivir. Alí casa con Jesusa Ferreiro na década de 1920 e monta un taller de escultura na rúa Caramoniña (xunto ao convento de San Domingos de Bonaval). Deste taller saen as obras en madeira policromada tituladas Picariña, Naiciña, O Tesouro, Ofrenda a San Ramón, A Santa e San Francisco (1ª medalla da Exposición Nacional de Belas Artes de Madrid).
Na década de 1930 traslada o taller a Santa Clara por necesidades de espazo. Alí fixo os grandes monumentos de Loriga, Curros Enríquez, Virxe de Tanxil... A represión da guerra civil lévalle a moitos dos seus amigos (como Camilo Díaz Baliño) e el vive eses anos nun plano discreto; adáptase á nova situación e segue traballando, facendo en moitos casos obras para as autoridades franquistas co vocabulario propagandístico que se lle esixe pero tamén afronta encargas de gran calidade, como a Piedade para o Panteón do Centro Galego de Bos Aires, o monumento ao Padre Feijoo no Mosteiro de Samos, o monumento a Ramón Aller en Lalín ou a magnífica talla en madeira do Cristo da igrexa de Santa María de Moiá en Barcelona.
En 1957 foi nomeado académico de honra da Real Academia Galega. .
Estadio Nueva Balastera
Datos básicos
O estadio consta dun piso baixo de cristal e outro superior e máis grande cuberto de láminas metálicas. Cara ao interior, catro torres moi inclinadas no seu punto medio iluminan o campo cuxas bancadas, de cor verde azulado trouxeron polémica porque os palentinos desexábanas moradas, cor típica da cidade. No entanto, os veciños da cidade quedaron sorprendidos coa súa iluminación: a separación dos pisos queda marcada cunha fila de lucecillas e as torres que soportan os focos que iluminan o campo son translúcidas, creándose un sorprendente efecto visible desde moitos puntos da cidade. Curiosamente, o estadio resultou moi barato para a cidade xa que o lugar que ocupaba a Antigua Balastera foi entregado ás empresas construtoras a cambio da construción do actual estadio.
Inauguración
300px|miniatura|Aspecto nocturno do estadio, coas súas características torretas de iluminación en funcionamento. Foi inaugurado o día 10 de outubro de 2006 baixo unha choiva intermitente e aínda sen finalizar. O acto foi realizado pola selección española Sub-21, cun encontro internacional de clasificación á Eurocopa de fútbol 2008 e aos Xogos Olímpicos de Pequín 2008. O encontro disputouse entre España e Italia co resultado de 1-2.
Prestixio
O estadio gañou un gran prestixio mundial. A primeira aparición do estadio no estranxeiro foi nunha reportaxe que realizou Patxi Mangado para o New York Times, onde gustou aos estadounidenses. A continuación realizouse unha exposición de arquitectos españois en Nova York, onde Patxi Mangado tamén o mostrou. No mes de xuño de 2007 gañou en Barcelona un premio por este estadio e gaño tamén o Premio Nacional de Arquitectura.
Vendéronse todas as localidades.
A Vilavella, A Vilavella, A Mezquita
A Vilavella é un lugar da parroquia da Vilavella no concello da Mezquita, na provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2016 tiña 155 habitantes (82 homes e 73 mulleres).
A vila estaba atravesada pola estrada N-525 até que se construíu unha variante. Nela está a igrexa parroquial de Santa María da Cabeza.
Asma Mohamed Abdallá
Asma Abdallá ou Asma Mohamed Abdallá (tamén coñecida como: Asmaa, Abdallah, Abdullah; en أسماء محمد عبدالله ), nada en Khartún en 1946, é unha diplomática sudanesa. Desde o 8 de setembro de 2019 é a ministra de Asuntos Exteriores do Sudán no gabinete do primeiro ministro Abdalla Hamdok, durante a transición sudanesa de 2019 á democracia. É a primeira muller en asumir o posto de Ministra de Exteriores na historia do Sudán.
Traxectoria
Representou ao seu país en diversos foros africanos e europeos incluídas as misións diplomáticas sudanesas en Estocolmo, Oslo e Rabat. En 1990 tralo golpe de estado sudanés de 1989 que levou a Omar al-Bashir ao poder, foi despedida do seu cargo como Ministra Plenipotenciaria e Subdirectora do departamento das Américas do Ministerio de Asuntos Exteriores.
Foi perseguida e hostigada polo réxime de Bashir e exiliouse a Marrocos onde traballou na secretaría da organización Árabe para a defensa contra o crime en Rabat, despois na secretaría xeral dos ministros de traballo árabes en Rabat e na Organización Islámica para a Educación, a Ciencia e a Cultura (ISESCO). Nos últimos anos do goberno da al-Bashir regresou a Sudán e creou unha oficina de tradución con varios diplomáticos que foran tamén despedidos.
2018-19 protestas sudanesas
Durante as protestas no Sudán de 2018-19, Abdallá uniuse ás Forzas da Liberdade e o Cambio (FFC) aproveitando a súa experiencia no traballo diplomático para o movemento revolucionario do país participando no Grupo de Traballo de Política Exterior. Promoveu as demandas do movemento popular en diversos foros internacionais.
Ministra de Asuntos Exteriores
Abdallá non estaba na lista inicial de candidatos a carteiras ministeriais, con todo o primeiro ministro Abdalla Hamdok preferiuna a outros candidatos polo seu papel na oposición ao goberno de al-Bashir, o seu apoio ás protestas reclamando un cambio político e a súa experiencia diplomática. Abdallá converteuse así na primeira muller ministra de Asuntos Exteriores do Sudán o 8 de setembro de 2019 no Gabinete de Transición da transición sudanesa de 2019 á democracia. No mundo árabe é a terceira ministra de Asuntos Exteriores, precedida por dúas ministras de Mauritania.
Entre os seus obxectivos prioritarios de traballo como ministra ten o reto de levantar as sancións dos Estados Unidos sobre Sudán pola crise de Darfur e por acoller durante un tempo ao líder de Al Qaeda Osama Bin Laden.
Outras tres mulleres forman parte do primeiro gabinete de transición: a activista Wala'a Essam al-Boushi, Ministra de Mocidade e Deportes, Lena el-Sheikh Ministra de Traballo e Desenvolvemento Social e a profesora de arqueoloxía Intisar el-Zein, Ministra de Educación Superior.
Departamentos de Colombia
miniatura|dereita|290px|Os 32 departamentos de Colombia Colombia consta de 32 departamentos.
Castañola
miniatura|200px|dereita|Castañolas As castañola ou castañeta é un idiófono, composto de dúas pezas atadas entre si, empregado en diversas culturas musicais con distintas variacións en canto a forma, tamaño, e materiais.
Historia
Instrumentos semellantes a castañola atópanse en moitas culturas antigas. Cítase con frecuencia como orixe a crusmata ibérica, un instrumento formado por dúas cunchas ou dúas pezas de madeira que se facían soar baténdoas cos dedos e a palma da man. . As súas características (tamaño e facilidade de interpretación) fixeron que se espallase incluso ata na música culta. Durante o renacemento e posteriormente as castañolas aparecen cítaas na literatura asociándoas á música das clases baixas.
Características
As castañolas compóñense dun par de pezas cóncavas de madeira dura (buxo, uz, teixo, nogueira, ébano ou semellante) ou máis modernamente de granadillo, pau santo, o materiais sintéticos. Na parte superior ten dúas extensións furadas, chamadas "orellas". Polos furos pásase unha baraza (na antigüidade fabricada con tendóns de porco ou de cabalo), por onde se introducen un ou máis dedos, deixando a dúas pezas da castañola frouxas. O instrumento tócase repenicando cos dedos nel, ou axitando as mans. O son producido e oco e seco. Normalmente tócanse cunha castañola en cada man, sendo unha delas de ton máis alto ca outra, recibindo o nome de "femia" e "macho" respectivamente.
Dentro do ámbito da música culta adóitase a suxeitalas nun mango de madeira, facilitando a interpretación, pero modificando en parte o seu son.
Uso popular
miniatura|esquerda|200px|Grupo Köçek na celebración da circuncisión dos fillo do Sultán Ahmed en [[1720]] O seu uso dentro da música popular española está moi estendido, e pódense atopar en toda a xeografía, onde reciben diversos nomes. Tócanse tradicionalmente en Valencia (onde se chaman postizas), Andalucía, Asturias, Cataluña (esclafidors), León, Cantabria, Galicia, Aragón (jotaneos ou pulgaretes), País Vasco (Krisket), nas Illas Baleares e nas Illas Canarias (Chácaras).
As castañolas adoitan a ser tocadas polos bailadores, remarcando os pases de baile con elas. É habitual, por exemplo, que acompañen o baile da xota, onde se empregan cando se bailan danzas non puramente flamencas como sevillanas e fandangos.
O xeito de tocalas tamén varía segundo as zonas; en Aragón ou en Galicia cólganse dos dedos medio e índice e tócanse cun golpe seco ou axitando as mans. En Andalucía pendúranse do polgar, e se golpean con toda a man ou repenicando cos catro dedos restantes, producindo unha gran variedade de ritmos.
Con todo, non é un instrumento exclusivo da cultura peninsular. Amais de España e Portugal, atópase na música árabe,, na Roma Antiga, en Italia e en Latinoamérica. No Imperio otomán os köçeks non só bailaban, senón que tamén tocaban instrumentos de percusión, especialmente un tipo de castañolas coñecidos como çarpare, que posteriormente foron substituídos por címbalos de metal chamados zills.
Uso na música culta
Durante o barroco, as castañolas tamén foron empregadas principalmente na danza. Compositores como Jean-Baptiste Lully as incluíron nas súas pezas, ben fosen de inspiración española (Ballet des Nations), exipcia (Persée, Phaëton), etíope (Persée, Phaëton), o mitolóxica (Atys). Foron tamén empregadas en danzas de temática menos amable, como en personaxes de demos (Alceste) ou evocando pesadelos (Atys). A súa asociación coas danzas africanas aparece no ballet Flore (1669) de Lully; "...les Africains inventeurs des danses de Castagnettes entrent d’un air plus gai..."
As castañolas foron empregadas evocando atmosferas españolas na ópera Carmen de Georges Bizet ou na obra orquestral de Emmanuel Chabrier titulada España. Pódense atopar na "Danza dos sete veos" da ópera Salome de Richard Strauss e na ópera Tannhäuser de Richard Wagner. Unha variación pouco común son as que aparecen na obra Les Choëphores de Darius Milhaud, onde as castañolas están feitas de metal. Outras obras como o Capricho Español de e Rimsky-Korsakov, a Rapsodia española de Maurice Ravel, o Concerto for Two Pianos and Orchestra in D minor de Francis Poulenc e a obra Tangollen de Karl Jenkins.
Como instrumento acompañante, raramente ten papel solista. Como excepción pódense mencionar o Concertino for Castanets and Orchestra Three Anecdotes de Leonardo Balada, o Conciertino für Kastagnetten und Orchester do compositor alemán Helmut M. Timpelan, en cooperación co virtuoso José de Udaeta e a Tocatta festiva for castanets de Allan Stephenson. Sonia Amelio tamén interpreta arranxos solistas.
As castañolas en Galicia
Fabricadas polos zoqueiros ou polos propios bailadores, áchanse castañetas baixo variadas morfoloxías por toda a xeografía galega. Malia que é posíbel que tamén fosen empregadas ocasionalmente na música instrumental, o seu uso tradicional en Galicia foi o acompañamento de danzas e bailes soltos. Os bailadores úsanas como reforzo rítmico da peza, realizando toques simples (un golpe) ou compostos (repenique) ao compás da melodía. Nas castañolas galegas diferenciase entre a que se porta na man esquerda (macho), que emite un son máis grave, e a da dereita (femia), máis aguda e que nalgúns bailes "repenica" en solitario. É habitual que esta última leve unha marca na parte superior para distinguila a simple vista.
Síndrome alcólica fetal
A síndrome alcólica fetal (SAF ou FAS, en inglés) é un trastorno permanente caracterizado por alteracións físicas, mentais e de crecemento que pode presentar un feto cando a nai inxire alcol durante o embarazo. Esta síndrome foi descrita en 1973 por vez primeira por Kenneth Lyons Jones e David Weyhe Smith, dous especialistas en malformacións. Ámbolos dous identificaron un patrón común de defectos craneofaciais e redución da masa cerebral, defectos nas extremidades e cardiovasculares asociados a deficiencias no crecemento e desenvolvemento prenatal. Atoparon, ademais, unha relación entre esta síndrome e a inxesta de alcol no embarazo.
Incidencia e prevalencia
A prevalencia está entre 1 e 3 de cada 1.000 nacidos vivos, pero a incidencia sería superior, arredor dun 1%. En España aparecen, cada ano, 1.500 casos, mentres que en EE.UU. nacen 40.000 nenos con algún tipo de deficiencia causada polo alcol. Por outra banda, poden sufrir alteracións menores 1 de cada 300 nenos, aínda que isto é proporcional ó alcol inxerido, sendo nun 20-40% en alcólicas e nun 10% en bebedoras moderadas.
Os defectos craneoencefais estarían ligados ó consumo de alcol durante o primeiro trimestre do embarazo ou período embrionario, mentres que as alteracións no crecemento e os danos neurolóxicos serían por un consumo no segundo ou terceiro trimestre.
Causas e factores de risco
O consumo de alcol durante o embarazo, á parte dos problemas que supón para a embarazada, pode supor a maiores un risco para o feto, xa que atravesa a barreira placentaria (que representa unha estrutura de comunicación entre a nai e o feto). Este risco sería maior durante o primeiro trimestre (período de diferenciación celular) no cal pode producir efectos teratoxénicos que comportan malformacións.
Téñense realizado estudos prospectivos nos que a nai consumía unha cantidade mínima de alcol (menos de 3,3 gramos/etanol día, equivalente a algo menos dunha cerveza ó día) nos que non se observaron efectos teratoxénicos no seguimento dos nenos ata os 6 anos. No estudo de Jacobson (1994) asegúrase que as alteracións máis importantes prodúcense cando a nai tomou unha cantidade maior de 19 gr de alcol ou consumiu nun breve espazo de tempo unha cantidade maior de 70 gr, e ademais estes problemas cobran máis importancia se a nai ten máis de 30 anos. Tamén se afirma que o consumo de alcol menor de 14g/etanol diario non provoca problemas a nivel intelectual, non obstante, non se sabe se nun futuro poden ter outro tipo de deficiencias, como se demostra no estudo de Streissguth et al. (1994 a, b).
É por todo isto polo que no estudo de Streissguth se describe que non hai unha “dose limiar”, que depende ademais das características xenéticas de cada persoa e da distinta metabolización do alcol, polo que se establece que o máis adecuado é a abstinencia total no embarazo.
Mecanismo
Na actualidade non se coñece aínda o mecanismo exacto polo que actúa o etanol, pero albérganse varias hipóteses polas que produciría teratoxenia. Entre elas, e como suposicións, atópanse as seguintes: ocasionaría a morte celular, podería intervir no transporte e metabolización de glucosa no cerebro ou o estrés oxidativo que suporía e que levaría a morte celular etc.
Diagnóstico
O diagnóstico require un caso clínico de exposición ó alcol prenatal, aínda que ás veces non pode ser confirmado.
Exames
Un bebé pode presentar problemas cardíacos, e co paso do tempo maniféstase o atraso intelectual.
Para detectalo pódense realizar os seguintes exames:
Tratamento
Trátase a abstinencia ó alcol dos nenos con fármacos, pero tódalas discapacidades e defectos conxénitos que trae consigo esta síndrome non poden ser tratados. É necesario que os nenos teñan un ambiente de apoio que estableza unhas mesmas rutinas, evitar situacións nas que o neno se sinta desbordado, establecer uns límites, animar o neno a que tome decisións.
Prevención
As mulleres sexualmente activas, que estean ou sospeiten de que poidan estar embarazadas non deben consumir ningunha bebida alcólica. Pódese evitar na súa totalidade se a embarazada se abstén totalmente de beber alcol.
Cabana, A Balsa, Muras
Cabana é un lugar da parroquia da Balsa no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 home).
Illa de Boa Vista, Cabo Verde
Boa Vista, tamén escrito como Boavista, é unha illa desértica que pertence ás illas de Cabo Verde. O arquipélago contén 10 illas diferentes, en total, das cales Boa Vista é a terceira máis grande.
A illa de Boa Vista é a que se atopa máis cerca do continente africano, xa que é a illa máis oriental de todas. A distancia entre Boa Vista e o Senegal é de só 450 km.
Boa Vista, que ten a súa capital, Sal Rei, situada na parte noroeste da illa, é principalmente coñecida pola presenza de numerosas tartarugas, música tradicional e un ultra maratón. A xente tamén asocia Boa Vista coas súas infinitas fermosas praias e outeiros de area. Boa Vista ten un valor establecido no sector turístico debido ao aeroporto de Rabil e as numerosas opcións de aloxamento que ofrece a illa para os turistas.
Lugares na illa
Boa Vista divídese nas 13 seccións, con fins estatísticos:
Paisaxe
Boa Vista é a terceira illa máis grande logo de Santo Antão e Santiago, cunha superficie de 620 quilómetros cadrados. Está situada ao sur de Sal e ao norte da illa de Maio. A illa é plana en xeral, pero tamén ten numerosas montañas como Santo António, Rocha Estância, Monte Negro, Monte Caçador, Pico Forcado e Monte Vigia e Monte Estância como o punto máis alto da illa (387 m.).
Ademais das montañas, Boa Vista tamén é famosa polos seus grandes e marabillosas praias como Atalanta, Cabral, Chave, Ervatãou, Gatas, Santa Mónica e Varandinha.
A illa de Boa Vista é unha das cinco illas de Cabo Verde, que ten illotes circundantes como Ilhéu de Sal Rei (oeste), Ilhéu de Curral Velho (sur), Ilhéu do Baluarte (leste).
Historia
Desde 1620, os escravos empregáronse en minas de sal, onde procesaban o sal en áreas montañosas, para asegurarse de que os piratas non puidesen atacar nesas áreas. O comercio do sal fixo posible un crecemento económico rápido para a illa, facendo que Cabo Verde pareza un centro de comercio.
Desde entón, só vai cara arriba co arquipélago. En 1975, Cabo Verde declarou a súa independencia, malia que nunca houbo unha guerra no arquipélago. En 2001, Cabo Verde tamén se situou no mapa político xa que tiñan o seu primeiro primeiro ministro a partir dese ano. Desde ese crecemento político, o arquipélago comezou a traballar no nivel de turismo nas diferentes illas mediante a construción de aeroportos internacionais, portos, estradas, hoteis ...
Poboación
A poboación de Boa Vista consiste nunha mestura de diferentes nacionalidades: crioulos, negros e caucásicos. Os crioulos son o maior grupo de habitantes, con non menos do 70%, xa que moitos portugueses entraron nunha relación cos escravos do continente africano, durante a colonización de Portugal, e establecéronse en Boa Vista despois
Política
Cabo Verde foi gobernado por 2 partidos diferentes (tanto a nivel municipal como nacional): no lado esquerdo, o PAICV e no lado dereito o MpD. O actual presidente é José Pinto Almeida, membro do partido MpD.
Cada 4 anos no mesmo día, celébranse as eleccións para a reunión municipal e o consello da cidade.
Economía
Antes, os habitantes de Boa Vista sobrevivían da recolección do sal e da agricultura de tempada. Hoxe en día aínda gañan diñeiro coa agricultura pero tamén co turismo. Moita xente traballa neste sector turístico como taxista, empregado dalgunha das cadeas hoteleiras ou vendedor de souvenirs en Sal Rei. Os ingresos do turismo aumentaron rapidamente desde a inauguración do aeroporto internacional en 2007.
Turismo
Neste momento, hai diferentes hoteis con todo incluído na illa. A famosa cadea RIU ten 2 hoteis na illa: RIU Touareg no sur da illa e RIU Karamboa no oeste. Ademais diso, tamén hai algúns hoteis e cadeas máis pequenos como Iberostar, Royal Decammeron, Hotel Estoril, Hotel Migrante, Luca Calema. Non só as cadeas hoteleiras, senón tamén as casas de hóspedes e os apartamentos de vacacións instálanse na illa.
Aeroporto
A uns 5 km ao leste de Sal Rei atópase o Aeroporto Internacional Aristides Pereira de Boa Vista: lata: BVC, ICAO: GVBA.
Taxi
Os pick-ups vermellos son os taxis oficiais, pero todos poden ofrecer un servizo de taxi. Pódense pagar con escudos e euros.
Carroucha de inverno
A carroucha de inverno (Erica carnea; syn. E. herbacea, E. mediterranea) é unha especie de urce nativa das áreas montañosas do centro e do sur de Europa no leste dos Alpes, onde se pode encontrar en bosques de coníferas ou en abas pedrentas.
Descrición
É un arbusto miúdo que medra amodo, acadando de 10 a 25 cm de alto, perennifolio coas follas tipo arume de 4 a 8 milímetros de longo, que se presentan en espirais de catro. As flores prodúcense en acios a finais do inverno ou comezos da primavera, a miúdo comezando a florear mentres a planta aínda fica cuberta pola neve; a flor individual ten forma de campá, de 4 a 6 milímetros de longo, de cor avermellada a rosada escura, raramente branca.
Taxonomía
O primeiro nome publicado para a especie foi Erica herbacea; porén, o nome E. carnea (publicado tres páxinas máis adiante no mesmo libro) é tan amplamente utilizado, e o anterior tan pouco usado, que unha oferta formal para conservar o nome E. carnea sobre E. herbacea foi aceptado polo Congreso Internacional de Botánica en 1999.
Cultivo e usos
Cultívase abundantemente como planta ornamental por mor á súa floración invernal; os seus máis de 100 cultivares foron seleccionados pola súa variación na cor da flor e da folla. A maioría das especies de Erica, son tolerantes de solos calcarios así como dos solos acedos, sendo doada de cultivar en moitas zonas.
Entre os cultivares máis comúns inclúense o ‘Aurea’, ‘Springwood Mix’, ‘Springwood White’ (branco) ou ‘Winter Sport’.
Gran Premio do Brasil de 1998
O Gran Premio do Brasil de 1998 foi unha carreira de Fórmula 1 disputada o 29 de marzo de 1998 no Autódromo José Carlos Pace, São Paulo, Brasil. Foi a segunda carreira da tempada da Fórmula Un. A carreira de 72 voltas gañouna o piloto Mika Häkkinen, pilotando un McLaren - Mercedes. Häkkinen conseguiu un Grand Chelem, logrou a pole position, fixo a volta rápida e liderou todas as voltas. O seu compañeiro de equipo David Coulthard rematou en segundo lugar, con Michael Schumacher terceiro nun Ferrari.
Antecedentes
Antes da carreira, había un escándalo en torno a McLaren cando Ferrari protestou sobre o seu sistema de freada, o que permitía aos pilotos aplicar os freos nas rodas traseiras de forma independente e así axudar a xirar e traccionar mellor. Isto significaba que o sistema era un dispositivo de dirección de catro rodas, que estaba prohibido pola FIA. McLaren anunciou que non recorrerían a decisión. Aos pilotos, incluíndo Jacques Villeneuve e Damon Hill, non lles gustaba como funcionaba o dispositivo. Como resultado da protesta de Ferrari, o equipo acordou non usar o sistema en ningún momento da fin de semana. No entanto, o xefe do equipo Ron Dennis estaba furioso porque o sistema fora aprobado en catro ocasións polo delegado técnico da FIA, Charlie Whiting, e foi declarado ilegal polos tres comisarios do Gran Premio do Brasil.
Carreira
Apenas comezou a carreira, Mika Häkkinen tomou o liderado e comezou unha longa e solitaria carreira, liderou cada volta do Grand Prix. Na parte traseira da grella, o equipo Arrows tivo o peor fin de semana desde que Tom Walkinsha tomara o control con Mika Salo cualificando 20º e Pedro Diniz clasificando último. Na primeira volta, Häkkinen lideraba sobre David Coulthard por máis dun segundo, e tres segundos por diante de Heinz-Harald Frentzen no terceiro lugar, Ralf Schumacher trompeou na primeira volta na cuarta curva, o que significou que non completara nin unha única volta, ata ese momento na tempada. Eddie Irvine estaba por diante logo do lento inicio de Michael Schumacher. Na volta 18 Coulthard estaba 5 segundos por detrás de Häkkinen. Frentzen e Schumacher, tras superar ao seu compañeiro de equipo, estaban 23 segundos por detrás do dúo McLaren. Schumacher pasou a Frentzen na primeira parada nos boxes, pero tivo que loitar para non ser dobrado polos dous McLarens. Os McLarens foron totalmente dominantes, por segunda vez na tempada. Ferrari e Benetton parecían incapaces de atopar unha resposta, mentres que o campión do Mundo de Construtores Williams tamén loitaba.
-224
Véxase tamén
Historia ano a ano
Luis Barragán
Luis Barragán, nado en Guadalaxara o 9 de marzo do 1902 e finado na Cidade de México o 22 de novembro de 1988, foi un dos máis importantes arquitectos mexicanos do século XX.
Traxectoria
Graduouse coma enxeñeiro na Escola Libre de Enxeñeiros no ano 1923, sendo logo un arquitecto autodidacta. Despois da graduación, viaxou por España, Francia (onde coñeceu a obra de Le Corbusier) e Marrocos. Proxectou en Guadalajara, dende o 1927 até o 1936, e na Cidade de México despois. No 1945 creou o planeamento urbanístico de Pedregal de San Ángel, e no 1955 reconstruíu o histórico convento das Capuchinas Sacramentarias en Tlalpan, ámbolos dous situados no sur da Cidade de México. No 1957 comezou o deseño do que se convertería nas Naucalpan's Satelite Towers, e no mesmo ano deseñou o complexo residencial Las Arboledas. No ano 1964 deseñou o complexo Lomas Verdes, preto da zona do Satélite, no Naucalpan, Estado de México.
No ano 1980, converteuse no segundo gañador do Premio Pritzker.
Selección de hóckey a patíns masculina de Suráfrica
A selección de hóckey a patíns masculina de Suráfrica é o equipo que representa a Suráfrica nas competicións internacionais de hóckey a patíns en categoría masculina organizadas pola FARS ou polo CIRH. A selección surafricana depende da Southafrican Roller Hockey Federation (en galego Federación Surafricana de Hóckey a patíns), organismo fundado a principios dos anos '70. Actualmente a selección de Suráfrica é unha das mellores seleccións africanas xunto con Angola e Mozambique. O hóckey a patíns surafricano está a experimentar un notable progreso que se viu reflectido no Campionato do Mundo "B" de hóckey a patíns 2010, cando conseguiu chegar ata a final e asegurarse un posto no Campionato do Mundo "A" no 2011 por primeira vez na súa historia, ata aquela o mellor posto colleitado polos surafricanos fora un cuarto posto no Campionato do Mundo "B" do 2008 disputado na súa casa, quedándose ás portas de disputar o Mundial "A". Tamén no 2010 acadou o 7º posto na Copa América.
Ballynahinch RFC
O Ballynahinch RFC é un club de rugby irlandés da localidade de Ballynahinch, en Irlanda do Norte. Foi fundado en 1954.
Chelonoidis abingdonii
Chelonoidis abingdonii é unha especie de tartaruga xigante das Galápagos propia da illa Pinta (ou illa Abingdon) do arquipélago das Galápagos, que probablemente está extinta.
A especie foi descrita por Albert Günther en 1877 a partir de espécimes que chegaron a Londres. Ao final do século XIX a maioría das tartarugas da illa Pinta foran exterminadas debido á caza. Contra mediados do século XX, a especie considerábase extinguida ata que se descubriu un só macho na illa en 1971. Este macho, ao que lle chamaron George o Solitario (Lonesome George), intentouse aparealo con outras especies, pero non se conseguiron ovos viables. O exemplar morreu en 2012 e a especie considerouse extinguida. Porén, despois, en 2012, detectáronse 17 híbridos de primeira xeración que se encontraron no volcán Wolf da illa Isabela durante unha expecición de investigadores da Universidade Yale. Como estes espécimes eran xoves, os seus pais debían estar aínda vivos, polo que podería haber superviventes desta especie.
Taxonomía
Several of the surviving species of Galapagos tortoises are seriously endangered. Lonesome George was the perfect example. It is said that the decline of the population began in the 17th century, due to buccaneers and whalers. They hunted tortoises as a source of fresh meat, and took away about 200,000 tortoises collectively. miniatura|left|upright|Albert Günther, who described Testudo abingdonii in 1877 This species was originally described in 1877 by German-born British herpetologist Albert Günther, who named it Testudo abingdonii, a new species, in his book The Gigantic Land-tortoises (Living and Extinct) in the Collection of the British Museum. The name, abingdonii, derives from Abingdon Island, now more commonly known as Pinta Island. The knowledge of its existence was derived from short statements of the voyages of Captain James Colnett in 1798 and Basil Hall in 1822. In 1876, Commander William Cookson brought three male specimens (along with other species of Galápagos tortoise) to London aboard the Royal Navy ship HMS Peterel.
Some synonyms of Chelonoidis abingdonii are: Testudo abingdonii Günther, 1877; Testudo elephantopus abingdonii – Mertens & Wermuth, 1955; Geochelone elephantopus abingdonii – Pritchard, 1967; Geochelone nigra abingdonii – Iverson, 1992; Geochelone abingdonii – Valverde, 2004.
Evolución
A orixe e relacións sistemáticas das tartarugas das Galápagos non están resoltas hoxe en día, aínda que se interesou por elas o propio Charles Darwin. Os científicos utilizaron a secuenciación do ADN e os resultados mostraron que os tres mellores candidatos para ser os parentes máis próximos das tartarugas das Galápagos viven hoxe en Suramérica, e eran Geochelone denticulata, Geochelone carbonaria e Geochelone chilensis.
Comportamento e ecoloxía
As tartarugas das Galápagos descansan 16 horas ao día, son herbívoras e aliméntanse principalmente de vexetais e froitas e cactos. Beben grandes cantidades de auga que almacenan nos seus corpos durante longos períodos de tempo e utilizan máis tarde. Poden sobrevivir varios meses sen comer nin beber. As tartarugas das Galápagos son moi importantes na dispersión de sementes nas illas e son megaherbívoros esenciais para dar forma ao ecosistema das illas.
Esforzos de conservación
En 1958, importáronse cabras á illa Pinta que empezaron a comer gran parte da vexetción en detrimento do hábitat natural. Iniciáronse despois programas sostidos de eliminación das cabras. A medida que diminuíu a poboación de cabras, a vexetación se recuperou rapidamente. Empezaron a rexenerarse pequenas árbores dos tocos deixados polas cabras. Os arbustos das terras altas, árbores en cecemento, cactos Opuntia, e outras especies endémicas experimentaron un incremento. En 2003, illa Pinta foi declarada "libre de cabras". Tamén se iniciaron programas para intentar aumentar as poboacións de diversas especies de tartarugas das Galápagos.
Xurxo o Solitario (Lonesome George)
miniatura|esquerda|Xurxo o Solitario na Estación de Investigación Charles Darwin O último individuo coñecido vivo da especie de Pinta foi un macho ao que se lle chamou Xurxo o Solitario (Lonesome George), que morreu en 2012. Nos seus últimos anos, era a criatura máis escasa do mundo. Serviu como un símbolo poderoso dos esforzos de conservación nas Galápagos e en todo o mundo.
O exemplar fora atopado na illa Pinta en 1971 polo malacólogo húngaro József Vágvölgyi. Foi trasladado pola súa seguridade á Estación de Investigación Charles Darwin na illa de Santa Cruz, onde foi encerrado nun curral con dúas femias dunha especie diferente. Aínda que as femias produciron ovos, estes non eclosionaron. Durante décadas intentouse de novo o seu apareamento pero sen éxito, probablemente debido á ausencia de femias da súa propia especie. A tartaruga de Pinta foi considerada como funcionalmente extinta, xa que Xurxo o Solitario estaba en catividade.
O 24 de xuño de 2012 anunciouse que o animal morrera,   seguramente por fallo cardíaco debido á súa elevada idade.
Posibles individuos superviventes
Á parte de Xurxo o Solitario, en 2006, o investigador Peter Pritchard suxeriu que unha tartaruga que vivía no zoolóxico de Praga podería ser unha tartaruga da illa Pinta pola forma da súa coiraza, pero as análises de ADN que despois se realizaron descartaron esa posibilidade, xa que probablemente se trataba dun exemplar da illa Pinzón, Chelonoidis duncanensis.