cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Linguas do Brasil
No Brasil son faladas cento oitenta linguas indíxenas en áreas remotas, outras son faladas por inmigrantes e os seus descendentes. A lingua oficial do Brasil é o portugués, idioma que é falado e escrito pola inmensa maioría da poboación. O portugués é a lingua usada nas institucións de ensino, nos medios de comunicación e nos negocios. O Brasil é o único país de lingua portuguesa das Américas. A Lingua Brasileira de Sinais tamén é considerada un medio de comunicación legal no país.
Portugués do Brasil
O idioma falado e escrito no Brasil é parcialmente diferente do utilizado en Portugal e nos outros países lusófonos. En razón das diferenzas xeográficas e culturais entre o Brasil e Portugal, e tamén das diferentes políticas lingüísticas construídas polos dous países ao longo dos anos, o portugués brasileiro e o portugués europeo non evolucionaron de forma uniforme. Hai moitas diverxencias entre as normas cultas das dúas variantes da lingua, sobre todo no que se refire á fonética, á ortografía e ao sistema pronominal. Aínda así, tales diferenzas non comprometen a comprensión mutua.
Linguas autóctonas
Os primeiros anos de colonización, as linguas indíxenas eran faladas inclusive polos colonos portugueses, que adoptaron un idioma mixto baseado na lingua tupi. Por ser falada por case todos os habitantes do Brasil, quedou coñecida como lingua xeral. Con todo, o século XVIII, a lingua portuguesa fíxose oficial do Brasil, o que culminou na case desaparición desa lingua común.
Co transcorrer dos séculos, os indios foron exterminados ou aculturados pola acción colonizadora e, con iso, centenares dos seus idiomas foron extintos. Os idiomas indíxenas son falados sobre todo no Norte e Centro-Oeste. As linguas máis faladas son do tronco tupí-guaraní.
Outras linguas
O estado de São Paulo sufriu tanta inmigración que o seu portugués é diferente de calquera outro no Brasil e no mundo. Hai moitos barrios italianos, como a Mooca, onde as persoas falan italiano no seu día a día, outros alemáns, como Santo Amaro, que ten celebracións típicas xermánicas, como o Oktoberfest. Hai tamén a segunda maior aglomeración de asiáticos fóra de Asia, o barrio da Liberdade, que tamén se ve presente a lingua xaponesa e chinesa o día a día dos habitantes. São Paulo foi tamén o que máis recibiu os árabes, tendo a súa cociña moi alterada coa inmigración de sirios e libaneses.
Arroz branco
miniatura|Arroz branco.
Chámase arroz branco o arroz moído desprovisto da gluma (casca), o farelo e o xerme. Este proceso realízase para evitar a degradación do arroz e alongar a súa vida útil. Tras el, os grans quedan puídos, con aspecto branco brillante.
A operación de puído elimina gran parte das súas calidades nutricionais. Unha dieta baseada en arroz branco non enriquecido pode causar enfermidades neurolóxicas como o beriberi, a causa dun déficit de tiamina (vitamina B1). O arroz branco adoita enriquecerse con residuos do tratamento anterior.
Nos Estados Unidos é obrigatorio reenriquecer o arroz branco con vitamina B1, B3 e ferro.
Desde o século XIX, o arroz integral e o salvaxe preséntanse como máis saudábeis. O farelo do arroz integral contén fibra e o xerme, vitaminas e minerais. Isto contrasta coa visión tradicional do arroz integral, que o asocia coa pobreza e a fame.
Fundación Castelao
A Fundación Castelao, unha fundación de carácter privado e declarada de interese galego, fundouse o 28 de decembro de 1984 por iniciativa de Ramón Martínez López e Avelino Pousa Antelo coa finalidade de estimular e favorecer a cultura galega e en especial nos campos nos que se distinguiu a figura de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao. A fundación ten a súa sede na cidade de Santiago de Compostela e publica, baixo a coordinación de Henrique Monteagudo, os Cadernos Castelao.
Alto Tâmega
miniatura|CIM Alto Tâmega. miniatura|O [[río Támega e a ponte romana de Traxano na cidade de Chaves.]]
O Alto Tâmega, tamén designado como Comunidade intermunicipal do Alto Tâmega ou CIM Alto Tâmega, é unha comunidade intermunicipal constituída o 15 de outubro de 2008.
Situación e municipios que a compoñen
É unha subrexión estatística do nivel III (NUTS III) da Rexión Norte de Portugal, situada no curso superior do río Támega, no seu percorrido portugués, e está rexida pola Comissão de Coordenação e Desenvolvimento Regional do Norte.
Limita ao oeste coas subrexións de Cávado e de Ave, ao norte con España (Galicia), ao leste coa subrrexión das Terras de Tras os Montes e ao sur coa subrexión de Douro.
Agrupa os municipios do val superior do río Tâmega (Chaves, Montalegre e Ribeira de Pena), da subrrexión Barroso (Boticas e Montalegre), e da zona da meseta de Valpaços, na serra da Padrela (Valpaços e Vila Pouca de Aguiar).
O seu principal centro administrativo é a cidade de Chaves. Estes seis municipios abarcan unha superficie de 2 921,92 km² e contaban, en 2011, cunha poboación de 94 143 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 32,2 hab./km².
Mesa de braseiro
A mesa de braseiro, é unha mesa, xeralmente circular, pero que tamén pode ser rectangular ou cadrada, provista xeralmente, na parte inferior, dunha tarima.
Trátase dunha mesa de madeira normalmente redonda, aínda que non exclusivamente, cuberta por un pano de tea xeralmente grosa que pode chegar até o chan; na parte inferior pode levar unha tarima de madeira cun burato circular central para colocar un braseiro.
A mesa de braseiro foi un sistema de abrigo moi común, antes da popularización da calefacción central e, ás veces, como complemento desta. A familia reuníase ao seu redor, poñendo as pernas baixo as faldras da mesa para mantelas quentes. Isto producía ás veces queimaduras superficiais na pel.
Actualmente séguese comercializando, en formato redondo ou rectangular, e adoitan utilizarse braseiros eléctricos, ou mesmo se usan sen braseiro.
En Galicia, por mor da contaminación do galego polo castelán, moitas persoas adoitan designala polo seu nome curto nesta lingua, camilla, sendo famosa a camilla (ou mesa de braseiro) de Piñeiro polos faladoiros que alí se celebraban.
Antonio María Martínez López
Antonio María Martínez López, nado en Ribadeo cara a 1904 e finado en Mondoñedo o 12 de setembro de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Directivo do PSOE en Ribadeo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en Ribadeo o 22 de agosto e internado no depósito de Ribadeo. Foi paseado na estrada N-634 no lugar de Voltas de Prado dos Remedios, preto de Mondoñedo o 12 de setembro de 1936 con Andrés Vale Blanco, Florencio Carballo Novegil e Enrique Navarret García. Inscrito inicialmente como descoñecido, foi identificado o 28 de xaneiro de 1940.
Dionisio Gamallo Fierros dedicoulle o poema ''¡Hermano labrador! ¡Hermano obrero!''.
Vida persoal
Casou en Vilaframil con Concepción Fernández López en xaneiro de 1936.
Discurso de Gazimestan
miniatura|200px|[[Slobodan Milošević en 2004.]]
O discurso de Gazimestan ou discurso de Milošević en Kosovo Polje foi o que pronunciou o 28 de xuño de 1989 Slobodan Milošević, daquela presidente da República Socialista de Serbia. Foi a peza central dunha xornada dedicada a conmemorar o 600º aniversario da Batalla de Kosovo Polje (Batalla do Campo dos Merlos), na que o reino medieval serbio fora derrotado polo Imperio otomán. O discurso foi pronunciado ante un millón de persoas, no lugar onde se librara a batalla, o campo de Gazimestan en Kosovo Polje, no centro de Kosovo. Produciuse nun contexto de intensa tensión étnica entre serbios e albaneses en Kosovo e o aumento das tensións políticas entre Serbia e as repúblicas constituíntes da entón República Socialista Federativa de Iugoslavia.
O discurso converteuse en famoso pola referencia de Milošević á posibilidade de "enfrontamentos armados", no futuro do desenvolvemento nacional de Serbia. Moitos comentaristas describírono como presaxio da disolución de Iugoslavia e o derramamento de sangue das guerras iugoslavas. O discurso fala textualmente de "batallas" no contexto de "recuperación económica, prosperidade política, cultural e social en xeral" e el mesmo dixo máis tarde que fora manipulado. Esta tese compártena distintos analistas, que manteñen que a posterior terxiversación da mensaxe trouxo funestas consecuencias para posteriores sucesos na rexión.
Contexto do discurso
miniatura|250px|Situación de [[Kosovo (cor granate) na República Socialista de Serbia (vermello) e na R.S.F. de Iugoslavia (rosa). Kosovo Polje encóntrase no centro do país.]] miniatura|250px|Monumento á [[Batalla de Kosovo Polje na chaira de Gazimestan —Kosovo Polje— escenario para os actos de conmemoración do 600º aniversario da batalla. En 1389 un exército serbio dirixido polo Príncipe Lazar foi derrotado polos turcos otománs, o que significou a caída de Serbia no seu poder.]]
Nos anos previos ao discurso de Milošević, Kosovo convertérase nun tema central na política serbia. A provincia recibira amplos dereitos de autonomía na Constitución iugoslava de 1974, en beneficio da poboación albanesa, maioría na provincia. A reafirmación do nacionalismo albanés, a discriminación contra os serbios polas forzas policiais predominantemente albanesas da provincia e o goberno local, e un empeoramento da economía conduciu a un gran número (ao redor de 100.000 entre 1961 e 1987) de serbios e montenegrinos a abandonar a zona a principios da década de 1980.
A principios de 1989, Milošević promulgou unha nova constitución que reduciu drasticamente a autonomía das provincias autónomas de Kosovo e Voivodina. Moitos albaneses morreron en marzo dese ano na violenta represión, polas forzas de seguridade serbias, das manifestacións contra a nova constitución.
En xuño, a atmosfera en Kosovo estaba en calma, pero tensa. O discurso era o punto culminante da conmemoración do 600º aniversario da batalla. O acto foi tamén revestido dun importante significado relixioso; nos meses anteriores á celebración, os restos do príncipe Lazar de Serbia, líder dos serbios na batalla, foron levados en procesión por todo o territorio iugoslavo habitado por serbios. Nestas circunstancias, calcúlase que aproximadamente 1 000 000 de serbios acudiron aos actos de Gazimestan, que foron boicoteados polo membro croata da Presidencia federal, Stipe Suvar, así como polo embaixador de Estados Unidos e todos os embaixadores da Comunidade Europea e da OTAN, coa excepción de Turquía (que tiña un interese directo ao considerarse o estado sucesor do Imperio otomán).
Despois de ser escoltado a través das multitudes que o vitoreaban axitando a súa foto canda á de Lazar, e nun ambiente de exacerbado nacionalismo, Milošević pronunciou o seu discurso sobre un enorme escenario cun pano de fondo que contiña numerosos símbolos do mito de Kosovo.
Contido
En Gazimestan, Milošević utilizou o discurso nacionalista e vitimista para lexitimar o seu réxime, utilizando os vellos símbolos nunha mestura de historia recente con épica medieval. Presentou a victimización serbia como resultado dun mal liderado político e falou de como "o liderado de Serbia permanecera dividido, proclive a transixir en detrimento do seu propio pobo". Afirmou:
Tamén sinalou que esta pasividade ía cambiar:
Na sección central da súa intervención, alabou as virtudes da tolerancia étnica e o socialismo, as proclamas que a multitude recibiu con maior silencio. Despois de emitir un chamamento "á unidade, a solidariedade e a cooperación entre as persoas", Milošević deu paso á pasaxe máis polémica do discurso, afirmando:
Na parte final do discurso referiuse á relación entre Serbia e Europa. Interpretou a Serbia medieval non só como defensora do seu propio territorio, senón de toda Europa na loita contra os turcos:
E concluíu o discurso coas proclamas:
Interpretacións
Segundo algúns medios, como The Washington Post, xa desde o día do discurso, "os serbios non deixaron de recordarse a si mesmos e ao mundo que están loitando pola defensa mesma de Europa contra o fundamentalismo islámico". As reclamacións de Milošević de que os serbios "loitaron pola súa liberdade e cando podían tamén pola liberdade dos demais" foron vistas por algúns como un compromiso cun novo trazado pola forza das fronteiras interiores de Iugoslavia, para crear unha Gran Serbia.
O diario de Belgrado Politika ofreceu o discurso de Milošević na súa totalidade nunha edición especial dedicada integramente á cuestión de Kosovo. Afirmouse nun editorial que "Estamos vivindo unha vez máis nos tempos de Kosovo, e Kosovo e os seus arredores determinarán o destino de Iugoslavia e do socialismo. Queren quitarnos Kosovo de Serbia e de Iugoslavia, pero non o conseguirán".
O momento do discurso tamén coincidiu coa efervescencia nacionalista noutras repúblicas iugoslavas. O nerviosismo do momento reflectiuse no informe que a televisión eslovena (Radiotelevizija Slovenija) fixo do discurso, no que sinalou:
Moitos comentaristas interpretaron o discurso en retrospectiva como unha declaración codificada por Milošević de que estaba disposto a utilizar a forza para defender os intereses de Serbia; Tim Judah especula que Milošević quizais se refiere á "loita armada" como un intento de "intimidar aos demais dirixentes iugoslavos, que por protocolo se viron obrigados a asistir ao evento".
Xuízo
Durante o xuízo a que Milošević foi sometido na Haia polo Tribunal Penal Internacional para a ex Iugoslavia pola súa responsabilidade nas guerras iugoslavas, considerouse como o seu instigador a través do discurso de Gazimestan. Milošević rexeitou este punto de vista, e replicou:
En canto á súa alusión ás "batallas", aclarou:
Patricia Gaztañaga
Patricia Gaztañaga, nada o 25 de decembro de 1966 en Bilbao, é unha presentadora de televisión do País Vasco coñecida polo éxito do seu programa El diario de Patricia, que presentou entre 2001 e 2008.
Traxectoria
Patricia Gaztañaga naceu en Bilbao pero a a súa infancia e mocidade transcorreron no barrio de Algorta de Getxo.
A súa andadura comezou na cadea de radio Los 40 Principales á idade de 17 anos e dous anos despois proseguiu en Radio Euskadi, para finalmente acabar fichando pola televisión pública vasca ETB onde iniciou a súa carreira televisiva participando no programa de música xuvenil Semáforo Pop.
Tras colaborar en varios programas da ETB, atopou a popularidade a nivel rexional con Ésta es mi gente, un programa onde diversos invitados achegaban os seus testemuños vitais e que acabou converténdose nun éxito de audiencia durante moitas tempadas no País Vasco, ata tal punto que os seus dereitos foron adquiridos por outras televisións autonómicas como Telemadrid ou Canal 9 para facer as súas propias versións do mesmo.
Tras este éxito, Antena 3 fichouna no 2001 para dirixir un programa do mesmo formato chamado El diario de Patricia que se converteu nun programa habitual das tardes da televisión en España.
No verán de 2003, Antena 3 confiou en Patricia Gaztañaga para presentar un magacín titulado Menta y Chocolate. Corazón, concursos e consellos actúan de eixo sobre o que virou o programa. Pero o programa non tivo moito éxito e só durou ese verán.
En novembro de 2006, a presentadora renunciou voluntariamente a dirixir El diario de Patricia alegando motivos persoais, sendo substituída por Yolanda Vázquez.
A comezos de 2007, volveu ao seu coñecido Diario, no que chegou a cumprir os 1.500 programas, como líder absoluto na súa franxa horaria.
En setembro de 2008, a presentadora iniciou un novo proxecto á fronte de espazo No es programa para viejos de Antena 3. Os discretos resultados do mesmo cun share medio do 11,1% nas seis entregas que se realizaron do mesmo, levaron á cadea a cancelar a emisión do mesmo sen chegar sequera a emitir os dous últimos programas que inicialmente se pactaron.
No 2009 comeza a traballar para a cadea Cuatro, presentando en 2010 Bodas cruzadas, programa que narraba a historia de diferentes parellas de como se preparaban para a súa voda. Desde o 14 de setembro do mesmo ano, presentou o reality show El marco, en Antena 3.
Tras estar no 2011 afastada dos medios de comunicación, en decembro dese ano anúnciase que volve a Euskal Telebista. Presenta en ETB2 un concurso chamado Voy a mil.
Álvaro Pino
Álvaro Pino Couñago, nado en Fontenla (Ponteareas) o 17 de agosto de 1956, é un ex-ciclista galego. En 2010 foi o director deportivo do Xacobeo Galicia.
Traxectoria
Comezou coma profesional en 1981, ano no que gañou a súa primeira tirada na Vuelta Ciclista a España na etapa Zaragoza-Torrejón, tras unha escapada de 200 km. Nesa competición, foi cuarto en 1983, chegando a ser líder poñendo en apertos ao propio Bernard Hinault. Gañaría a clasificación xeral en 1986 e unha tirada, derrotando en todos os terreos a primeiras figuras como Sean Kelly, Robert Millar, Laurent Fignon ou Pedro Delgado. En 1988, gañou o Gran Premio da Montaña e tres tiradas máis. En 1989 gañou a célebre tirada dos Lagos de Covadonga. Nesa volta, co equipo ZOR, foi dúas veces primeiro na clasificación por equipos (en 1983 e en 1985).
Outras vitorias importantes serían a Subida ao Naranco en 1982, a Volta a Cataluña, dúas tiradas e a Escalada ao Montjuic en 1987. Ademais da mencionada vitoria na Volta a Cataluña de 1987, foi segundo en 1986, cuarto en 1988 e terceiro en 1989. Na Subida ao Naranco, ademais da devandita vitoria, foi dúas veces terceiro: en 1987 e 1989. Tras a vitoria de 1987, na Escalada ao Montjuic foi segundo en 1988.
Na Volta a Asturias subiu tres veces ao podio: foi terceiro en 1982, segundo en 1983 e terceiro en 1989. Foi terceiro no Gran Premio de Navarra (hoxe Premio Miguel Indurain) en 1985, tamén terceiro na Subida ao Urkiola en 1988 e segundo na Klásica de Primavera de 1989.
Na Volta a Galicia, a súa mellor posición foi 2º en 1988, ano en que gañou tamén unha tirada e o Gran premio da Montaña. Tamén gañou o Gran premio da montaña da Volta a Galicia de 1987 e o da Volta ao País Vasco de 1988.
Foi campión galego de ciclocross 1987-88, 1988-89.
Foi seleccionado en sete ocasións para disputar o campionato do mundo de ciclismo de fondo en estrada. En 1988 recibiu o Premio Superprestixio de Unipublic. Quedou no posto 18º nun Giro de Italia, o de 1983, especialmente deseñado para rodadores e velocistas.
En total, estivo como ciclista profesional 11 anos, dende 1981 a 1991, se ben as tempadas de 1984 e 1990 pasounas practicamente inactivo debido ás lesións. Con todo, a súa participación na primeira metade da Vuelta ciclista a España de 1990 foi decisiva para o triunfo final do seu compañeiro de equipo Marco Giovanetti. Tivo que retirarse, por múltiples lesións, cando estaba de 10º na clasificación xeral.
Como profesional correu nos equipos Colchón CR, BH, Seur e Kelme, retirándose en 1991. Posteriormente, foi director deportivo do conxunto ciclista español Kelme (1992 a 1999) e despois do suízo Phonak (de 2002 a principios do 2005). Foi o descubridor para o ciclismo de elite dos corredores galegos Marcos Serrano e Óscar Pereiro.
En maio de 2006, foi presentado oficialmente como director técnico do equipo profesional de ciclismo Xacobeo Galicia. Con el como director de equipo, o Xacobeo Galicia proclamouse campión por equipos da Vuelta ciclista a España 2009.
Palmarés
1981
1982
1983
1986
1987
1989
Eva Braun
Eva Anna Paula Hitler, nada co apelido Braun en Múnic o 6 de febreiro de 1912 e finada en Berlín o 30 de abril de 1945, foi a amante de Adolf Hitler e, durante menos de 40 horas, a súa dona.
Traxectoria
Filla de Friedrich Braun, mestre de escola, e Franziska Kronberger, modista, educouse nun colexio de monxas e era amante do deporte, en especial do atletismo. En 1929 entrou a traballar na tenda de fotos de Heinrich Hoffman (o fotógrafo oficial do Partido Nazi) e en outubro dese mesmo ano coñeceu a Adolf Hitler. A relación entre Eva Braun e Hitler, levouse con total discreción e segredo.
Tralo suicidio de Geli Raubal (a filla da medio irmá de Hitler), en 1931 intensificouse a relación, aínda que tamén mantivo outras relacións, como a da actriz Renate Müller.
Para chamar a atención de Hitler, ocupado na preparación das eleccións do 6 de novembro de 1933, o 1 de novembro Eva Braun disparouse un tiro no pescozo. O 29 de maio de 1935, por temor a que Hitler a abandonase, realizou a súa segunda tentativa de suicidio, coa inxestión de 35 pílulas para durmir. Tras este intento marchou a vivir coa súa irmá a unha casa alugada, deixou a tenda e finalmente Hitler mercoulle unha casa nun suburbio próximo a Múnic. A relación intensificouse e comezou a acudir a Berghoff, a residencia de descanso de Hitler: alí afeccionouse a rodar filmes caseiros, entre eles algúns dos primeiros en cor rodados en Alemaña.
A comezos de abril de 1945 uniuse a Hitler no búnker da chancelaría, rexeitou marchar en avión e decidiu permanecer con Hitler ata o final. Na noite do 28 ao 29 de abril casa con Adolf Hitler. O 30 de abril suicidouse xunto a Hitler e o persoal do búnker queima os corpos.
Mundial de Fútbol de 2010 - Grupo C
O Grupo C do Copa do Mundo de Fútbol de 2010, realizada en Suráfrica, estivo composto por catro equipos, que se enfrontaron entre si nun total de seis encontros. Ao termo dos mesmos os dous con maior cantidade de puntos clasificáronse á seguinte fase, neste caso con cinco puntos e  con outros cinco, favorecendo a diferenza de goles aos americanos.
No último Mundial da FIFA que viu a luz antes da celebración deste mundial (maio de 2010), ocupaba o oitavo posto,  o catorce,  o lugar número vinte e cinco, e  o trinta. A media do grupo correspondía ao lugar número dezanove, con exclusión do clasificado máis baixo, o rango medio era de dezaseis. O equipo que ocupou o primeiro lugar deste grupo,, enfrontouse contra o segundo do grupo D,. O segundo lugar do grupo,, enfrontouse contra o primeiro do grupo D,.
Eslovenia - Estados Unidos
miniatura|dereita|170px|Eslovenia - Estados Unidos
Inglaterra - Alxeria
miniatura|dereita|190px|Inglaterra - Alxeria
Estados Unidos - Alxeria
miniatura|230px|dereita|Estados Unidos - Alxeria
Xardíns colgantes da Babilonia
dereita|miniatura|430px|Os xardíns colgantes da [[Babilonia, imaxinados por Martin Heemskerck.]] Os Xardíns colgantes da Babilonia, Xardíns pénsiles da Babilonia (tamén coñecidos como os Xardíns colgantes de Semíramis) constitúen unha das sete marabillas do mundo antigo. É talvez unha das marabillas relatadas sobre a cal menos se sabe. Moito se especula sobre as súas posíbeis formas e dimensións, mais ningunha descrición detallada ou vestixio arqueolóxico foron encontrados.
Historia
Pero cando a cidade entrou en decadencia e guerras, foi incendiada. Arderon tamén os xardíns, e para cando Alexandre Magno chegou a Babilonia, só quedaban cinzas da fermosa cidade. Hoxe en día, só quedan os restos e ruínas nas beiras do Éufrates.
esquerda|miniatura|300px Nabucodonosor foi rei da Babilonia (c. 630 a. C.- 562 a. C.), e durante o seu goberno a Babilonia atinxe o auxe da súa prosperidade e hexemonía, sendo coñecida como "Raíña da Asia". Nebuchadrezar II, fillo do xeneral Nabopolasar, fundador da dinastía caldea, sobe ao trono en 605 a. C., despois da morte do pai. Transforma a cidade babilónica en centro cultural e financeiro do mundo antigo. A maior realización do seu reinado é un conxunto arquitectónico para protexer a cidade de invasións. Comprende a Torre de Babel, con 250 m de altura, os Xardíns colgantes e un canal de defensa ligando os ríos Tigris e Éufrates, a 40 km da Babilonia, cercado por un muro en toda a súa extensión (o Muro dos Medas). Líder militar de grande enerxía e crueldade, aniquilou os fenicios, derrotou os exipcios e obtivo a hexemonía no Oriente Medio. Estende o Imperio Babilónico até o Mar Mediterráneo. En 598 a. C., conquista Xerusalén e realiza a primeira deportación de xudeus para a Mesopotamia, episodio coñecido como "O Cativeiro da Babilonia". Coa súa morte e sen un sucesor coa mesma forza, os babilonios caen diante dos exércitos persas, na noite de 5/6 de outubro de 539 a. C. polo Rei Ciro da Persia, que desviou o curso do río Éufrates para poder penetrar na cidade. Nesa noite, unha festa estaba sendo dada en honra de Belsazar, Rei de Babilonia en exercicio. Esta caída de Babilonia, en todos os pormenores relatados na Historia, cumpriu a profecía bíblica por medio do profeta Isaías, que predixera este acontecemento, mencionando até mesmo o nome do Rei Ciro como conquistador de Babilonia, 200 anos antes do seu nacemento.
Acad
Acad, Acadia, Accad, Akkad ou Agadé era unha cidade ao norte da Babilonia (actual Iraq), na marxe esquerda do Éufrates entre Asiria e Sumeria, unha das capitais do imperio de Nimrod, segundo unha citación da Biblia (no transcorrer do terceiro milenio a.C.). Acadou o seu máximo apoxeo entre os séculos XXII e XVIII a.C. como capital do Imperio acadio, antes do ascenso de Babilonia.
Etimoloxía
O nome non semita Agade significa, probabelmente, coroa (ago) de lume (de), e está ligado a Ishtar, "a deusa brillante", a deusa do amor e da guerra, que é a brillante estrela da mañá e do solpor (Venus).
Parece que Agade non foi un nome dado a unha rexión, e o título "emperador de Sumeria e de Agade" significaba a pretensión de reinar sobre as partes norte e sur de Babilonia.
Historia
O lugar exacto no que se localizaba Acad non foi aínda identificado. Os primeiros rexistros escritos acadios datan do tempo de Sargón, no século XXIII a.C., quen conquistou as cidades sumerias e construíu un auténtico imperio dende o mar Mediterráneo ata Anatolia, formando un dos primeiros imperios que se estableceu no Medio Oriente. Sargón coñeceuse no seu tempo como o rei dos catro recantos da Terra, en alusión ás "catro cidades" bíblicas (Agade, Babel, Erech e Calneh), e en recoñecimento ao éxito na unificación mesopotámica.
Os gutis foron os responsábeis da fin do imperio sumerio-acadiano, por volta de 2180 a.C., cando invadiron Agade procedentes dos Montes Zagros.
Entre as características culturais de Agade, cítanse o uso da escrita cuneiforme e a presenza dos cigurats, pirámides en chanzos con fins relixiosas.
Escola Rexional de Declamación
A Escola Rexional de Declamación foi un proxecto de consolidación do teatro galego levado a cabo a comezos do século XX.
Historia
En decembro de 1902 apareceu nun xornal unha noticia na cal figuraba que un grupo de mozos liderado por Eduardo Sánchez Miño pretendía crear na cidade herculina unha escola teatral. A iniciativa recolleuna a Cova Céltica, e o 18 de xaneiro de 1903, actores e actrices da Coruña representaron a obra dramática ¡Filla...! de Galo Salinas. De todos os xeitos, non foi doado encontrar actores, e sobre todo actrices, que estivesen dispostos a actuar en galego, debido aos preconceptos lingüísticos existente na época. De feito, o problema dos prexuízos creados arredor da lingua de Galiza viña minguando o número de actores en galego xa desde 1882. Pouco despois ese colectivo, dirixido polo propio Salinas, constituíu na Coruña a Escola Rexional Galega de Declamación.
O seu Presidente pasou a ser Manuel Lugrís Freire, máximo representante do teatro social, o primeiro escritor teatral en utilizar a prosa e autor da totalidade dos espectáculos realizados polo cadro coa excepción da obra de Salinas: A Ponte (1903), Minia (1904) e Mareiras (1904).
Houbo un grupo de autores ligados á Escola Rexional de Declamación, definindo unha serie de trazos comúns aos integrantes deste grupo :
Foi o primeiro grupo de teatro estábel do ámbito galego (Rabunhal 1994). Comezou a levar a cabo ensaios teatrais, a substitución do verso pola prosa e a evolución desde o teatro histórico de pegadas románticas a un teatro que desde estratexias realistas chega á alegación de inpiración social.
Foi a primeira compañía teatral dedicada á realización de espectáculos en galego e constitúe a primeira iniciativa de formación teatral que se emprendeu na Galiza. A pesar da súa curta traxectoria, pois desapareceu aos dous anos sen acadar os obxectivos, converteuse nun feito transcendental e pioneiro no desenvolvemento do teatro rexionalista e na creación dun movemento teatral galego.
Serviu como precedente do Conservatorio Nacional de Arte Galega, creado polas Irmandades da Fala en 1919.
Charleville-Mézières
miniatura| Charleville-Mézières é un concello (commune) francés, capital do departamento de Ardenas, na rexión do Gran Leste. No ano 2009 contaba con 49.975 habitantes.
David Cal
David Cal Figueroa, nado o 10 de outubro de 1982 en Vilariño (Cangas), é un piragüista galego, especialista nas categorías C1-1000 metros e C1-500 metros e medallista olímpico en cinco ocasións.
Converteuse no deportista español con máis medallas olímpicas ó acadar nos Xogos Olímpicos de 2012 a súa quinta medalla, a medalla de prata en C1 1000 metros.
Características
David Cal ten unha estatura media (1,83) e unha gran fortaleza (91 kgs), e pode erguer ata 160 quilos. É psicoloxicamente moi resistente, calado e coñecido pola súa timidez.
As especialidades de David Cal son o C1-500 metros e o C1-1000 metros.
Formación
A súa vida deportiva xiraba arredor do seu club, o Club Mar Ría de Aldán, no que competiu a nivel nacional pasando polo Centro Galego de Tecnificación Deportiva (desde os 14 anos de idade), no que traballou con diferentes adestradores, ata coñecer o seu último adestrador, Jesús Morlán "Suso". miniatura|150px David Cal é unha das máximas figuras mundiais do deporte do piragüismo. Ademais, é o único galego medallista olímpico de ouro nun deporte individual, e o único deportista galego que conseguiu dúas medallas olímpicas, un ouro e unha prata, nos mesmos xogos, neste caso os de Atenas 2004.
Como júnior, con só 16 anos, Cal foi bronce no campionato mundial do seu tempo disputado en Zagreb en xullo de 1999 na categoría C-1 1000 metros, e acadou o 5º posto en C-1 500 metros. Ao ano seguinte proclamouse campión europeo júnior en Boulogne (Francia) na categoría curta dos C1-500 así como a medalla de bronce na proba longa do C1-1000. Ademais, acudiu como reserva, pero sen participar, aos Xogos de Sydney dese 2000. En 2002, xa como sub-23, Cal conseguiu o bronce nos europeos de Zagreb sobre os 500 metros.
A súa primeira medalla internacional na categoría absoluta conseguiuna en 2003, nos mundiais de Gainesville, onde obtivo a prata nos 1000m.
Atenas 2004
Nos Xogos de Atenas Cal gañou a primeira serie dos 1000 metros cun tempo de 3'50"091, e cualificouse directamente para as finais. Na final, superou a todos os seus rivais, e en especial o favorito alemán Andreas Dittmer dende o comezo ata o final da proba. Ademais conseguiu o récord do mundo na distancia, cun tempo de 3'46"201, 0.52 segundos por diante de Dittmer.
Na proba curta dos 500 metros, Cal tamén gañou a clasificación directa para a final impoñéndose na primeira serie, cun tempo de 1'48"397. Pero na final Dittmer rematou con 0'34 segundos por diante de Cal, que foi prata.
Cara a Beixín 2008
Nos mundiais de 2005, en Zagreb, Cal conseguiu a prata na proba longa do quilómetro (3'58"421), por detrás de Dittmer., mentres que na proba curta dos 500m non podía pasar da sétima praza, cun tempo de 1'50"361. Nesta proba o ouro tamén foi para Andreas Dittmer.
Nos europeos de 2006, en Račice, República Checa, obtivo a sexta e a quinta praza nas finais de 1000 e 500 metros, respectivamente.
Nos mundiais de 2007, en Duisburgo (Alemaña), obtivo o ouro en 500 metros e o bronce en 1000 m, co que obtivo a clasificación directa para a disputa dos Xogos Olímpicos nas dúas especialidades.
Cara a Londres 2012
dereita|200px
Nos mundiais de 2011, en Szeged (Hungría), obtivo a prata en 1000 metros.
Nos europeos de 2012, en Zagreb, Croacia, quedou na quinta praza na final de 1000 e na de 500 metros foi terceiro, tan só por detrás do francés Mathieu Goubel e o checo Martin Fuksa.
Carreira política
miniatura|Monumento homenaxe a David Cal e outros padexeiros olímpicos de [[Aldán, Cangas|Aldán]] David Cal tivo entre 2005 e 2009 diversos enfrontamentos coa Consellería de Cultura e Turismo mentres a dirixía Ánxela Bugallo (BNG), mentres recibía o apoio explícito da Deputación de Pontevedra, daquela gobernada polo PPdG. Concorreu na lista desta última formación ás municipais de 2011 no concello de Pontevedra, liderada por Telmo Martín. Malia resultar elixido como concelleiro, renunciou ao cargo ao non acadar Martín a alcaldía.
O divino sainete
O divino sainete, subtitulado Poema en oito cantos, é unha obra de Manuel Curros Enríquez aparecida en agosto de 1888. É un longo poema de carácter satírico-burlesco ("ladrade, mordede, ride" indicará Curros referíndose a función dos versos da súa obra). Composto por 512 unidades de versos octosílabos con rima consonante, que parodia unha das obras cume da literatura occidental, A divina comedia de Dante Alighieri.
Obxectivos
Curros pretendía con esta obra súa tres obxectivos básicos:
Estrutura e contido
miniatura|esquerda|[[Francisco Añón|Añón é un personaxe do Divino sainete.]] O divino sainete componse dunha “introdución” e oito “cantos”. Adopta como motivo argumental unha suposta peregrinación de Curros a Roma con motivo do xubileu do papa León XIII (1877), acompañado polo poeta Francisco Añón que exerce o papel de guía, ao igual que Virxilio guiaba a Dante n'A divina comedia. Añón vai conducindo a Curros a través dos distintos vagóns do tren en que viaxan. Cada vagón leva o nome correspondente a cada un dos sete pecados capitais: a preguiza, a envexa, a gula, a ira, a luxuria, a avaricia e, finalmente, a soberbia. miniatura|275px|Emilia Pardo Bazán viaxa no vagón da envexa ([[:s:O divino sainete/Canto III|Canto III).]] Nos diversos vagóns viaxan o xuíz Mella e o bispo Cesáreo Rodrigo (que actuaron contra Curros cando a publicación de Aires da miña terra); frades obscenos e lambóns, que devoran ó xeito caníbal ós nosos escritores, incluído o propio Curros; beatas luxuriosas que non ocultan a verdadeira motivación da súa devoción...; libreiros e usureiros que lle meteron calote a Curros; carlistas sanguinarios con pinta de moi devotos que moulan a súa derrota política; escritoras como Emilia Pardo Bazán, envexosas da fama de Rosalía de Castro e contrarias o Rexurdimento etc... Todos estes personaxes son satirizados polo poeta.
Edicións
A obra foi publicada en 1888 por Andrés Martínez Salazar na Coruña. Isto supúxolle atrancos ao editor, que deixou de editar unha obra de Emilia Pardo Bazán polo enfado desta logo de aparecer retratada neste libro. Curros Enríquez recibiu 225 pesetas pola publicación da obra. miniatura|O [[Castor Elices|"tenro Elices" aparece mencionado no Canto IV.]] A primeira edición contaba na súa portada cun debuxo de Manuel Ángel Álvarez, datado en 1885. En branco e negro, a ilustración inclúe numerosas referencias iconográficas: unha muller deitada e semiespida cun crucifixo na man dereita e unha máscara de teatro na esquerda; un animal cun rosario entre as mans; unha serpe enroscada a unha árbore, e unha cabaza. Na parte da dereita hai un home de barba vestido coa peza impermeable tradicional feita con palla, a falar con outro home vestido elegantemente con abrigo e sombreiro. O deseño do home co vestido tradicional galego casa coas cabeceiras de numerosas publicacións desa época, que incluían debuxos de homes vestidos co traxe tradicional de gala (polainas, pucho, chaleco...).
Posteriormente foi publicado en Madrid en 1908, 1911, 1917, 1922, 1929, 1943 e 1956. En 1969 fíxose unha edición crítica de Ediciós do Castro, cun estudo introdutorio de Xesús Alonso Montero cunha análise teolóxica de Andrés Torres Queiruga e ilustracións de Colmeiro, Xosé Conde Corbal, Isaac Díaz Pardo, Laxeiro, Saturno Lois, I. Pardo Pedrosa, Reimundo Patiño, Agustín Pérez Bellas, Beatriz Rey e portada de Luís Seoane.
O libro foi incluído na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia en edición de Xavier R. Baixeras.
Arroz bomba
Características
Trátase dun arroz orixinario da India. Este tipo de arroces cultívase desde a Idade Media na península ibérica e caracterízase por ser menos facilmente adherible ao fondo dos recipientes de cocción (isto débese ao contido dun terzo de amilosa). É da variedade de gran curto, posúe unha cor perlada e un aspecto consistente. Unha característica deste arroz é que o gran posúe unha maior resistencia a "abrirse" durante a cocción, debido en parte a que adoita expandirse durante a mesma (nalgunhas ocasións menciónase que como un acordeón ). Tal expansión, pode chegar a alcanzar até dúas, ou tres veces o volume inicial do gran. Este tipo de arroz require un maior contido de auga que outros de gran longo. Deste xeito, os grans acostuman ter a mesma estrutura tras a cocción. É un dos máis caros entre os arroces españois. Un dos máis preciados é o procedente de Calasparra (con Denominación de Orixe) e de Moratalla. Tamén teñen grande tradición os arroces bomba de Silla (Valencia) e o de Pego (Alacant).
A Cuncheira, Cures, Boiro
A Cuncheira é un lugar da parroquia de Cures no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 24 habitantes (17 homes e 7 mulleres).
Cronoloxía das principais cidades da historia
Cronoloxía das principais cidades da historia.
Electric Eels
electric eels (escrito con minúscula na honra de E. E. Cummings) foi unha banda estadounidense de protopunk, activa entre 1972 e 1975, formada por John D Morton en Cleveland, Ohio.
electric eels realizaron só cinco actuación públicas, pero durante a súa curta existencia gañáronse unha reputación a nivel local pola súa actitude furiosa e violenta. Destacaron por iniciar pelexas co público que atraeron a atención da policía. O seu estilo foi unha amálgama discordante e ruidosa de garage rock e free jazz. Stiv Bators, o vocalista de The Dead Boys, viuse particularmente influenciado polo estilo vocal e a posta en escena de Dave "E" McManus.
Aínda que a banda non fixo moitos concertos adoitaban a ensaiar con frecuencia e fixeron moitas gravacións que foron editadas moitos anos despois da súa disolución.
Bad Astronaut
Bad Astronaut é unha banda estadounidense de indie/rock alternativo fundada en Santa Barbara, California no ano 2000 por Joey Cape, vocalista de Lagwagon. En Bad Astronaut Joey Cape explora un estilo de rock alternativo con letras que adoitan a tratar profundos e intricados problemas persoais.
Bad Astronaut reformouse para tocar os seus primeiros concertos en xuño de 2010. A banda realizou catro actuacións no sur de California con Mike Hale de In the Red e Joey Cape actuando como abreconcertos. En decembro de 2016 Fat Wreck Chords anunciou o falecemento do batería Erik Herzog.
Sergei Aksakov
miniatura|dereita|Sergei Aksakov. Sergei Timofeevich Aksakov (en ruso Сергей Тимофеевич Аксаков), nado en Ufa o 1 de outubro de 1791 e finado en Moscova o 12 de maio de 1859, foi un escritor ruso.
Traxectoria
Pequeno propietario rural conservador, traballou como funcionario como tradutor e censor de prensa. Conseguiu fama por Crónica de familia (1856), baseada na historia da súa propia familia, na que describe nun estilo naturalista, con grande influencia de Gogol, a vida de dúas xeracións de colonos na Asia rusa dende os tempos de Catarina a Grande.
En Anos de infancia (1856) describe a súa propia infancia como neto dun rico colono siberiano.
Xeración das Festas Minervais
A xeración das Festas Minervais está composta por unha serie de autores de poesía da Literatura galega do século XX. Son persoas que non viviron directamente a Guerra civil española, asistiron á universidade e participaron nas Festas Minervais (concurso literario organizado pola USC que premiaba obras poéticas e narrativas en galego) e senten grande interese pola cultura europea do momento e toman conciencia crítica coa realidade española da época. Boa parte deles fundaron o grupo Brais Pinto durante a súa estancia en Madrid, e crearon unha colección literaria co mesmo nome.
Evolución poética
A xeración dos 50 protagonizou unha fonda renovación temática e formal, se ben cada un dos seus membros seguiu unha traxectoria poética propia.
Hai dúas épocas que marcan dúas tendencias ben diferenciadas. Por un lado, a poesía dos 50 na que se aprecia unha profunda influencia das idea existencialistas e do absurdo. Trátase por tanto dunha poesía de desarraigo e angustia, que recibe o nome de Escola da Tebra. Por outra banda, na década dos 60 esta poesía evolucionou cara a unha poesía social e denunciadora da falta de liberdade. É patente aquí a influencia da Longa noite de pedra de Celso Emilio Ferreiro, publicada en 1962.
A Meán, Cures, Boiro
A Meán é un lugar da parroquia de Cures no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 34 habitantes (16 homes e 18 mulleres).
Godello
miniatura|Viño godello do Bierzo.
Godello é unha variedade galega de vide de uva branca. É a máis empregada na produción de viño de Galicia. Dáse na ribeira do río Sil, principalmente na provincia de Ourense, pero é na comarca de Valdeorras onde o Godello alcanza o seu máximo esplendor. Emprégase todas as denominacións de orixe e indicacións xeográficas do país. A orixe do nome é escura, non se puido concretar ata o de agora de onde é que procede esta voz
Características
Ten acios de tamaño pequeno ou medio e compactos. As bagas son de tamaño mediano, forma ovada e cor verderola ou amarelada. A floración e maduración é temperá. É unha planta sensíbel ao oídio, cunha uva de gran calidade e moi aromática. o bago achega moito alcol pois produce viños equilibrados, dunha graduación entre 11,5 e 12,5 graos, de cor amarela palla; desprende aromas florais e afrutados (a mazá). Amais de na propia Galiza, a variedade tamén está autorizada para algunhas zonas de Asturias, Cantabria e Castela e León, segundo a orde de ámbito estatal APA/1819/2007.
Godella
Godella é un concello da Comunidade Valenciana, pertencente á provincia de Valencia, situado na zona noroeste da área metropolitana de Valencia, na comarca da Horta Nord. Ten 12.835 habitantes (2008).
Xeografía
Godella está situado na Horta de Valencia, ao noroeste da capital. O termo municipal de Godella limita coas localidades de Bétera, Burjassot, Paterna, Rocafort e Valencia, todas elas da provincia de Valencia. O terreo participa da chaira da horta e dos outeiros calcáreas que se elevan cara ao interior, até alcanzar unha altura superior aos 120 m en Las Colonias e Camarena, no extremo noroeste do termo. O relevo accidentado vén constituído polo último esporón do suave anticlinal calcario que separa as concas do río Turia e do barranco do Carraixet.
A parte baixa da horta está formada por sedimentos cuaternarios. O barranco dos Frades é o accidente de maior importancia. Pódese acceder a esta localidade a través da liña 1 de MetroValencia.
Historia
Dos primeiros tempos da Idade dos Metais proceden os restos máis antigos atopados até agora no termo de Godella. Proceden da Covatella e forman un nivel inferior, posiblemente dun enterramento colectivo, sobre o que se atopa outro estrato da época romana. Os restantes vestixios arqueolóxicos son todos eles de época romana.
En tempos da reconquista cristiá era un casal árabe dos dous que aparecen co nome de Godayla no Llibre do Repartiment. Xaime I doouna a Pere Maça en 1238, mais tamén deu terras pertencentes a dito casal a Sancho Pérez de Novailes, a Pascual Castellet e a Pedro Azlor. Pasou logo a propiedade de Sancho Tena, e a principios do século XVI, a Bartolomeu Almenar. Pasou logo a mans da familia Juliá Muñoz, e finalmente aos baróns de Santa Bárbara.
A expulsión dos mouriscos, en 1609, deixou case sen habitantes a Godella, pero foi repoboada antes que outros lugares, dada a súa proximidade á cidade de Valencia. Aínda que isto é o que afirma a historiografía tradicional, non hai documentos escritos que o sustenten. Antes ao contrario, os documentos escritos demostran que Godella era un lugar habitado por "cristiáns vellos", sen mouriscos polo menos dende finais do século XV. Se houbo despoboamento en Godella durante os inicios do século XVII debeuse a que o señor xurisdicional do lugar, Cristóbal Muñoz, levou vasalos "seus" de Godella para repoboar outros lugares.
Demografía
miniatura|250px|Casa do Concello de Godella. A principal característica de Godella son as diversas urbanizacións existentes no seu termo municipal que fixeron que se produza unha forte corrente de inmigración de clase media-alta dende outros municipios da comarca. Conta cunha poboación de 12.835 habitantes en 2008.
Economía
Aínda que unha parte do seu termo municipal cultivouse (prodúcense diversos produtos como patacas, cebolas ou chufas), a agricultura non ten apenas importancia na economía local. Tamén atopamos o polígono industrial de "Obradors", onde un edificio a resaltar é a nave-taller de Andreu Alfaro, eminente escultor valenciano.
Katalonski
Katalonski é un programa de televisión catalán que se estreou o 12 de abril de 2018 na TV3, presentado polo músico islandés Halldór Már. A produción, en formato documental, conta a historia de estranxeiros que aprenderon o catalán, aínda que, ás veces, nunca viviron en Cataluña. O termo Katalonski é a tradución da palabra "catalán", en polaco, búlgaro, bosníaco, belaruso, croata e serbio.
Katalonski é unha produción de TV3 en coprodución cunha Broadcaster Audiovisual Services e La Lupa Produccions, co apoio e colaboración da Dirección Xeral de Política Lingüística da Consellería de Cultura, o Institut Ramon Llull e o Departamento de Asuntos exteriores e de Relacións Institucionais e de asuntos Exteriores e de Transparencia da Generalitat.
18 de novembro
O 18 de novembro é o 322º día do ano no Calendario Gregoriano e o 323º nos anos bisestos. Quedan 43 días para rematar o ano.
Acontecementos
miniatura|150px|Óleo (circa 1490-1495) da Inundación do Día de Santa Isabel (18 e 19 de novembro de 1421), de 1275 × 1105 mm, sobre o panel dun altar, que mostra a rotura do dique en [[Wieldrecht.]]
Nacementos
miniatura|100px|dereita|Louis Daguerre.
Outros
Os 366 días do ano