cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dinastía Ming
Fronteira suroeste
miniatura|upright|esquerda|A antiga porta sur da cidade de [[Dali (Yunnan)]] En Qinghai, o pobo musulmán salar someteuse voluntariamente ao poder dos Ming, ao capitular os seus líderes cara ao ano 1370. As tropas uigures do xeneral Ala Bashi aplacaron as rebelións Miao da década de 1370 e asentáronse en Changde, Hunan. As tropas hui musulmás tamén se asentaron en Changde tras servir nas campañas dos Ming contra as tribos aborígenes. En 1381, a dinastía Ming anexionouse as áreas do suroeste (Yunnan) que pertenceran ao reino de Dali tras a conquista polos exércitos hui musulmáns dos Ming deses territorios, que se atopaban controlados polos mongois fieis á dinastía Yuan. Os hui do xeneral Mu Ying, que foi nomeado gobernador de Yunnan, reinstalaronse na rexión para colonizala. Cara a finais do século XIV, ao redor de 200 000 colonos instaláronse nunha superficie de 1416 km cadrados que abarcaban as actuais provincias de Yunnan e Guizhou. Ao redor de medio millón de colonos máis chegaron posteriormente. Estas migracións supuxeron profundos cambios na composición étnica desta rexión onde, ata o momento, a etnia Han supoñía menos da metade da poboación. O resentimento contra estes cambios masivos de poboación e a presenza gobernamental que iso supuxo, provocou numerosas revoltas dos yiao e miaoen entre 1464 e 1466, que foron aplacadas por unha forza de 30 000 soldados Ming que se uniron aos 160 000 soldados apostados en Guangxi. Despois de que o estudoso e filósofo Wang Yangming (1472-1529) suprimise outra rebelión na rexión, Este avogou pola creación dunha soa administración unitaria e centralizada de grupos étnicos indíxenas para sinizar a estes grupos locais.
Relacións co Tíbet
miniatura|upright|Un [[thangka tibetano do século XVII representando Guhyasamaja Akshobhyavajra; a dinastía Ming reuniu diversos artigos provenientes do Tíbet como tributo, e en compensación ofrecía agasallos aos carrexadores tibetanos. ]] O Libro dos Ming, a historia oficial da dinastía Ming compilada pola dinastía Qing en 1739, afirma que os Ming estableceron encomendas itinerantes para supervisar a administración tibetana e renovar os títulos dos antigos oficiais da dinastía Yuan do Tíbet e conferindo títulos principescos aos líderes das seitas budistas tibetanas. Con todo, Turrel V. Wylie adianta que a censura no Libro dos Ming destinada a promover a todo prezo o prestixio e a reputación do emperador, eliminou os detalles das relacións sino-tibetanas durante o período Ming.
Os especialistas modernos seguen debatendo se a dinastía Ming era realmente soberana do Tíbet ou se trataba dunha suzeranía débil que se terminou cando o emperador Jiajing (gobernou entre 1521-67) perseguiu o budismo en favor do taoísmo na corte. Outros especialistas afirman que a natureza profundamente relixiosa das relacións entre a corte dos Ming e os lamas tibetanos está pouco representada nas investigacións modernas. Outros subliñan o aspecto comercial das relacións, destacando o intercambio de cabalos tibetanos por té chinés.
Os Ming comezaron a realizar intervencións militares esporádicas no Tíbet durante o século XIV mentres que os tibetanos organizaron con éxito unha resistencia armada contra as incursións Ming. Patricia Ebrey, Thomas Laird, Wang Jiawei e Nyima Gyaincain remarcan que a dinastía Ming non situou tropas permanentes en Tíbet,  a diferenza da dinastía precedente (os Yuan mongois). O emperador Wanli (1572-1620) levou a cabo algúns intentos de restablecer as relacións sino-tibetanas antes da alianza mongol-tibetana iniciada en 1578, a cal afectou á política exterior da posterior dinastía Qing (1644-1912) de orixe manchú, supoñendo o apoio ao dalai lama da orde dos bonetes amarelos. A finais do século XVI, os mongois mostraron ser os protectores armados do dalai lama tras a súa instalación na rexión de Amdo, o que culminou coa conquista do Tíbet por parte de Güshi Khan (1582-1655) en 1642.
Ascenso o poder
miniatura|upright|Retrato do emperador [[Yongle (1402-1424)]] O emperador Hongwu designou ao seu neto Zhu Yunwen como sucesor e este subiu ao trono baixo o nome de Jianwen (1398-1402) tras a morte de Hongwu en 1398. O máis poderoso dos fillos de Hongwu, Zhu Dei, que por entón era xefe do exército, opúxose a esta decisión e tras unha confrontación política levantouse contra o seu sobriño. Despois de que Jianwen mandase arrestar a numerosos asociados de Zhu Dei, este último organizou unha rebelión que levou a unha guerra civil de tres anos. Baixo o pretexto de salvar ao novo Jianwen dos funcionarios corruptos, Zhu Dei dirixiu persoalmente a revolta. O palacio de Nanjing resultou incendiado e o emperador Jianwen, a súa muller, a súa nai e os cortesáns morreron no incendio. Zhu Dei subiu ao trono baixo o nome de Ming Yongle (1402-1424). O seu reino é considerado universalmente por todos os especialistas como a “segunda fundación” da dinastía Ming debido a que anulou numerosas reformas do seu pai.
Nova capital
Yongle relegou a Nanjing ao rango de segunda capital e en 1403 anunciou que a nova capital de China sería Pequín, o seu feudo militar. A construción da nova cidade desenvolveuse entre 1407 e 1420 e requiriu o traballo de centos de miles de obreiros. No centro atopábase o poder político da Cidade Imperial e no centro deste estaba a Cidade Prohibida, o palacio do emperador e a súa familia. En 1552, a cidade estendeuse cara ao sur, ampliando o seu tamaño ata 47 km².
1340
Mortes
Historia ano a ano
María Canosa
Traxectoria
Filla da escritora Concha Blanco Blanco e do profesor e escultor Manuel Canosa Santamaría, trasladouse á Coruña desde a súa vila natal para os seus estudos universitarios, titulándose como Enxeñeira de Camiños, Canais e Portos pola Universidade da Coruña.
260px|alt=María Canosa e Jorge|miniatura|María Canosa e [[Jorge Mira son os expertos do concurso Coma un allo da TVG]] miniatura|260px|Presentadores de [[Coma un allo da TVG]]
Colabora como articulista en La Voz de Galicia, e foi contertulia en varios programas radiofónicos da Radio Galega e de Radio Voz. Ocupou o posto de "experta" en letras no concurso Cifras e letras da TVG desde setembro do 2011, ata principios de 2013, cando deixou de emitirse o concurso. Cifras e letras foi substituído polo concurso Verbas van, en que tamén ocupou o posto de experta. Actualmente mantén esta actividade no programa Coma un allo.
Recibiu distintos premios literarios, entre os que destacan o Premio Merlín de Literatura Infantil, convocado por Edicións Xerais, no ano 2017, pola obra Muriel.
Hitch
Hitch é un filme romántico estadounidense dirixido por Andy Tennant que foi estreado no ano 2005. Está protagonizado por Will Smith e coprotagonizado por Eva Mendes, Kevin James e Amber Valletta. Smith intepreta Alex "Hitch" Hitchens, un conselleiro profesional de citas que gaña a vida ensinando ós homes como conseguir ó amor da súa vida. Foi distribuído por Columbia Pictures o 11 de febreiro de 2005.
Portopereira, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez
Portopereira é un lugar da parroquia do Freixo no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume.
X-Men: Days of Future Past
X-Men: Days of Future Past é un filme de superheroes dirixido por Bryan Singer que foi estreado no 2014. Está baseado nos personaxes ficticios de X-Men que aparecen en Marvel Comics. É o sétimo filme sobre os X-Men e é unha secuela tanto de X-Men: The Last Stand (2006) como de X-Men: First Class (2011). A historia, inspirada na trama de 1981 "Days of Future Past" creada por Chris Claremont e John Byrne, céntrase en dous períodos temporais e na viaxe de Lobeto a 1973 para salvar o futuro da humanidade. Neste filme actúan actores como Hugh Jackman, James McAvoy, Michael Fassbender, Jennifer Lawrence, Halle Berry, Anna Paquin, Ellen Page, Nicholas Hoult, Shawn Ashmore, Peter Dinklage, Ian McKellen e Patrick Stewart. Simon Kinberg escribiu o guión a partir dunha historia concibida por el, Matthew Vaughn e Jane Goldman.
Trátase dunha coprodución británico-estadounidense cun orzamento de $200 millóns. A rodaxe comezou en Montreal, Canadá, en abril de 2013 e rematou en agosto do mesmo ano. A estrea fíxose na cidade de Nova York o 20 de maio de 2014, e nos cines o 23 de maio.
X-Men: Days of Future Past recibiu boas críticas, converténdose no mellor valorado da serie X-Men. Salientan o seu fresco estilo visual e a súa trama. Tamén é o filme con maior recadación da serie, con $736 millóns en todo o mundo. A súa secuela, X-Men: Apocalypse, estreouse no 2016, con Singer como director.
Personaxes
Famke Janssen e James Marsden retoman os seus papeis como Jean Grey e Cyclops respectivamente nun cameo do filme. Lucas Till aparece no seu papel de Alex Summers / Havok. Evan Jonigkeit interpreta a Toad.
1341
Mortes
Historia ano a ano
What a Girl Wants (filme)
What a Girl Wants é un filme estadounidense dirixido por Dennie Gordon que foi estreado no 2003. Está baseado na obra de 1995 The Reluctant Debutante de William Douglas-Home. Está protagonizado por Amanda Bynes, Colin Firth, Kelly Preston e Oliver James.
FC Lorient
O Football Club Lorient-Bretagne Sud é un club de fútbol francés da cidade de Lorient. Fundouse en 1926 e compite na Ligue 1.
Estadio
200px|dereita|miniatura|Stade du Moustoir, campo do Lorient
O Pulgón, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez
O Pulgón é un lugar da parroquia do Freixo no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume.
Antonio Saura
Antonio Saura, nado en Huesca o 22 de setembro de 1930 e finado en Cuenca o 22 de xullo de 1998, foi un artista español, irmán do director de cine Carlos Saura e tío do produtor cinematográfico Antonio Saura.
Traxectoria
Antonio Saura creceu durante a guerra civil española en Madrid, Valencia e Barcelona. Debido a unha enfermidade pulmonar a partir de 1943 tivo que pasar cinco anos en cama.
Sen educación académica, comeza a súa carreira artística como autodidacta, ten unha primeira exposición en Zaragoza en 1950 e expón finalmente en Madrid en 1952 cadros surrealistas. Tras o seu traslado a París a metade dos anos 50, súmase aos surrealistas.
Tras a súa volta a España, funda xunto con outros artistas o grupo El Paso. A súa primeira exposición en París tívoa en 1957. O ano seguinte, 1958, participa xunto con Antoni Tàpies e Eduardo Chillida na Bienal de Venecia e en 1959 é invitado á segunda edición de Documenta en Kassel (Alemaña). Durante esta época pinta cadros abstractos moi expresivos que con todo aínda conteñen a miúdo símbolos, por exemplo no seu Cristo Crucificado de 1959 ou o ciclo Brigitte Bardot.
A finais de anos 1950 comeza a cooperar co seu compatriota Antonio Tápies, co que realiza unha exposición conxunta na Documenta de 1959 en Múnic. Ambos son os principais expoñentes da arte informal española.
Antonio Saura é Doutor Honoris Causa pola Universidade de Castela-A Mancha, a cal deu o seu nome ao edificio que alberga a facultade de Belas Artes, unha das máis modernas e funcionais de España.
Exposicións (selección)
miniatura|[[Musée d'art et d'histoire]]
Premios (selección)
miniatura|Estación de Antonio Saura en Madrid.
Andrew de Moray
Andrew de Moray (anglonormando: Andreu de Moray; Andreas de Moravia), tamén coñecido como Andrew Moray, Andrew of Moray ou Andrew Murray, foi un destacado guerreiro Guerras de independencia de Escocia. Liderou o levantamento do norte de Escocia no verán de 1297 contra a ocupación do Rei Eduardo I de Inglaterra, recuperando con éxito o control da área para o seu rei John Balliol. Eventualmente sumou as súas forzas coas lideradas por William Wallace e xuntos acadaron a vitoria na Batalla da ponte de Stirling. Moray foi mortalmente ferido na loita, morrendo nunha data e lugares descoñecidos a finais de 1297.
Abbott e Costello
William Bud Abbott e Lou Louis Costello foi un dúo de cómic estadounidense, famoso internacionalmente polas súas actuacións divertidas no cine e na televisión. Bud Abbott era dunha familia de artistas de circo e vodevil, mentres que Lou Costello xa traballara como operario en películas como as de Laurel & Hardy (1927) e outras nos anos vinte.
Emídidos
Os emídidos (Emydidae) son unha familia das tartarugas que comprende máis de 80 especies, que xurdiron no Oligoceno, tendo a maioría dos xéneros representantes actuais. A especie que habita na Galiza é a Emys orbicularis ou sapoconcho europeo.
Características
Nesta familia están as tartarugas que viven gran parte do tempo na agua, habitando en estanques, encoros ou ríos, aínda que poiden desprazarse por terra cando o precisan para tratar de atopar lugares axeitados para a posta.
O apareamento pode realizarse en terra ou baixo a auga e o macho persegue á femia golpeándolle e mordéndolle nas patas. Os ovos son alongados e de casca dura. Os novos individuos teñen unha forma máis redondeada e os deseños da cuncha mellor marcados que os dos adultos.
A gran diferenza que é posíbel notar nesta familia con relación ás demais é que as súas patas están modificadas para facilitar a natación e captura de alimento.
Debido á perda progresiva dos seu hábitat natural por culpa das accións humanas, as poboacións destas tartarugas están diminuíndo progesivamente, o que as leva a poñer en perigo a súa subsistencia como especie.
Taxonomía
Familia Emydidae
Charli XCX
Charlotte Emma Aitchison, nada en Stevenage, Hertfordshire, o 2 de agosto de 1992, é unha cantante inglesa máis coñecido como Charli XCX. Lanzou dous sinxelos en 2008, "!Franchesckaar!", que é do seu primeiro álbum 14; e "Emelline"/"Art Bitch". Asinou con This Is Music e IAMSOUND Records no 2010 antes de lanzar tres sinxelos máis, "Stay Away", "Nuclear Seasons" e "You're the One" do seu EP You're the One, que foi lanzado en xuño de 2012. En abril de 2013 estrea o seu álbum cun selo discográfico importante, True Romance.
Altamira, Bilbao
250px|miniatura|Situación do barrio na cidade de [[Bilbao.]] Altamira é un barrio do distrito de Basurtu-Zorrotza da cidade de Bilbao. Ten unha superficie de 0,15 km² e unha poboación de 1.911 habitantes (2006).
Limita ao norte e oeste co monte Kobeta, ao leste con Olabeaga e Basurtu e ao sur con Masustegi. O barrio construíuse na década de 1960. A súa situación xunto ao monte Kobeta fai que sexa un barrio con numerosas costas, o que debido ao envellecemento da poboación convértese nun verdadeiro problema de accesibilidade e mobilidade para os seus veciños.
Charli XCX
O 18 de agosto de 2014, XCX anunciou o título do seu terceiro traballo, Sucker, que foi estreado o 16 de decembro dese ano nos Estados Unidos.
Abando (barrio)
250px|miniatura|Situación do barrio na cidade de [[Bilbao.]] Abando é un barrio do distrito de Abando da cidade de Bilbao. Ten unha superficie de 11,6 km² e unha poboación de 23.407 habitantes (2008).
Limita ao norte co barrio de Deustuko Doneperiaga, ao oeste con Indautxu e Ametzola, ao sur con San Frantzisko e Zazpikaleak e ao leste con Gazteleku. O centro tradicional do barrio son os Xardíns de Albia, onde se situaba a praza maior da elizate de Abando antes de anexionarse a Bilbao.
Mentres que o centro do barrio sempre tivo un uso residencial, coas vivendas máis grandes e caras da cidade, a zona máis próxima á ría tivo un uso exclusivamente industrial. Así, na contorna da ría, a zona de Abandoibarra, predominaron os estaleiros, entre eles o máis importante Estaleiros Euskalduna. Ademais, tamén se situaron aquí outras empresas relacionadas coa construción naval. Hoxe en día, con todo, toda a zona industrial desapareceu, dando paso a unha rexeneración da zona de Abandoibarra e Uribitarte.
El Milà
El Milà é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Alt Camp.
Agios Efstratios
Agios Efstratios ou San Eustaquio (Άγιος Ευστράτιος) é unha pequena illa grega no norte de mar Exeo a 30 km ao suroeste de Lemnos e 80 km ao noroeste de Lesbos. Xunto con Lemnos e os illotes próximos forma a unidade rexional de Lemnos, parte dos arquipélagos gregos da rexión do Exeo Setentrional.
Nome
A illa leva o nome de San Eustaquio (Όσιος Ευστράτιος ο Θαυματουργός), que viviu como exiliado na illa no século IX, porque se opoñía ás políticas iconoclastas do emperador bizantino León V o Armenio. A súa tumba aínda é mostrada polos habitantes. A illa é mencionada no Isolario por Cristoforo Buondelmonti en 1420 como Sanstrati. foi coñecida como "Bozbaba" durante o dominio otomán.
Xeografía
Agios Efstratios é tranquila, illada e seca, cunha poboación aproximada de 300 persoas. O clima é árido, con escasas precipitacións durante os meses de inverno e veráns longos e calorosos. A paisaxe é principalmente rochosa, con vexetación escasa e baixa. Os cultivos son insignificantes; o mar circundante, con todo, é rico en peixes que son capturados polos pescadores locais. Hai numerosas praias na illa, como Agios Antonio, Lemonies, Avlakia e outras, á maioría das cales se accede por barco. A illa Agios Efstratios está conectada por barco con Lemnos, Agios Konstantinos, Kymi e Kavala.
Historia política recente
A illa foi utilizada para albergar preso políticos en exilio interno polo Réxime Metaxas na década de 1930. O 19 de febreiro de 1968, un terremoto (7´1 na escala de Richter) derribou a maioría das casas, que foron dubstituídas por construcións prefabricadas de formigón dispostos nunha formación similar a un campamento militar. No entanto, a illa conserva unha capital moi atractiva, tamén chamada Agios Efstratios, preservada ao mesmo tempo un ambiente mediterráneo nun lugar virxe, con praias de augas cristalinas. É sobre todo un lugar para a relaxación e a meditación. Durante a Ditadura dos Coroneis, a illa foi utilizada de novo como unha prisión para os disidentes políticos. Un dos seus máis famosos prisioneiros foi Mikis Theodorakis, activista político e compositor musical.
Primeira illa verde de Grecia
Athens News Agency informou que, o 4 de xuño de 2009, na conferencia internacional de dous días en Atenas sobre o "Cambio climático e Desafíos para as xeracións futuras",baixo o patrocinio da UNESCO, o ministro de Desenvolvemento de Grecia Kostis Hatzidakis dixo que Agios Efstratios pronto se convertería na primeira illa "verde" do país, totalmente impulsada por fontes de enerxía renovable (FER),.
Gran Premio de Italia de 1954
O Gran Premio de Italia de 1954 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 5 de setembro de 1954 no circuíto de Monza. Foi a oitava carreira da tempada de Fórmula Un de.
Lisa Marie
Traxectoria
Foi criada polo seu pai e os seus avós e estudou nunha escola católica. Dende os oito anos comezou a aprender ballet e piano. Ós quince anos mudouse a Nova York para estudar arte dramática, danza e música. En Nova York comezou a súa carreira como modelo para Robert Mapplethorpe e foi seleccionada polo fotógrafo Bruce Weber para a campaña do perfume Obsession de Calvin Klein. Os seus primeiros pasos no cinema foron dúas breves aparicións en Let's Get Lost, o documental sobre a vida do trompetista de jazz Chet Baker, e no filme de Woody Allen Alice.
En 1989 apareceu na canción de Malcolm McLaren, "Something's Jumpin' in Your Shirt" do seu álbum de 1989 Waltz Darling. A vida persoal e profesional de Lisa Marie cambiou cando coñeceu a Tim Burton nun club nocturno en 1991, inmediatamente despois de rematar o seu contrato como modelo para Calvin Klein. Aparentemente, Tim e Lisa conxeniaron ó descubrir que ámbolos dous tiveran unha experiencia paranormal OVNI similar en California.
Ó ano seguinte, no día de San Valentín de 1992, prometéronse e permaneceron xuntos até o 2001. Durante este período de case dez anos, ela apareceu en practicamente tódolos filmes do director. Pola súa banda, e segundo afirmacións de coñecidos como Henry Selick, Lisa salvou a vida de Tim, xa que este tiña a intención de seguir o camiño do seu amigo Anton Furst, quen se suicidara pouco tempo antes. En 2000, Lisa Marie traballou na serie da canle Sci-Fi titulada Exposure.
Moitas dos seus primeiros filmes tentaban salientar o voluptuoso físico de Lisa, pero traballos posteriores permitíronlle demostrar as súas capacidades interpretativas.
Lisa Marie apareceu en gran número de revistas e converteuse nunha celebridade de Hollywood. O seu divorcio de Tim Burton non foi excesivamente amigable até o extremo de que ela lle reclamara 5,4 millóns de dólares como parte dun acordo económico que el lle prometera.
Juan Harguindey Broussain
Juan Harguindey Broussain, nado en Santiago de Compostela o 19 de abril de 1839 e finado na mesma cidade o 8 de febreiro de 1911, foi un empresario galego.
Traxectoria
Fillo de Juan Harguindey Garra. Estudou no colexio Saint Jean de Bayona. Cando finou o seu pai en outubro de 1851, regresou a España en 1854 para rexentar o patrimonio familiar. Creou un grupo de empresas do coiro.
1342
Mortes
Historia ano a ano
Reino de Gwynedd
Parte da forza de Gwynedd residía en parte na montañosa xeografía da rexión, que facía difícil para os invasores acampar e impor a súa vontade efectivamente.
Unha tradición popular atribuída a Nennio, un cronista galés do século X, atribúe a fundación de Gwynedd a Cunedda. Segundo Nennio, Cunedda migrou cos seus fillos e simpatizantes desde a rexión celta de Lothian, ao sur de Escocia, no século V.
A corte principal de Gwynedd atopábase orixinalmente en Deganwy, onde estaba a fortaleza de Maelgwn Gwynedd (morto en 547). A liña principal de descendentes de Rhodri o Grande convertería a Aberffraw en Ynys Mon na súa principal sede ata 1170, mentres que os gobernantes posteriores de Gwynedd adoptarían o título de "Príncipe de Aberffraw" ou "Señor de Snowdon". No século XIII Llywelyn Fawr, o seu fillo Dafydd ap Llywelyn e o seu neto Llywelyn ap Gruffydd terían o seu fogar en Abergwyngregyn na costa norte.
Etimoloxía
Segundo John Koch e outros historiadores, o nome latino Venedotia, de onde deriva o galés "Gwynedd" procede da palabra irlandesa "Feni", referido a un grupo específico de poboación na illa e máis tarde usado para designar á poboación irlandesa en xeral e aos homes libres, non escravos, en particular. Sábese que os irlandeses, especialmente os Laigin, conquistaron e colonizaron amplas zonas do norte de Gales entre mediados do século IV e comezos do V.
Alternativamente o nome Gwynedd pode proceder do britano Ueneda, equivalente ao gaélico Fenia (que dá lugar a fiana, banda de guerreiros en irlandés antigo - e. f. Finn e os seus guerreiros). A súa tradición aproximada sería "Terra das bandas guerreiras".
Calquera que sexa a etimoloxía exacta, unha lápida de finais do século V agora na igrexa de Penmacho parece ser o rexistro máis antigo do nome. Conmemora a un nome chamado Cantiorix e a inscrición latina é: "Cantiorix hic iacit/Venedotis cives fuit/consobrinos Magli magistrati". ("Cantorix xace aquí. Foi cidadán de Gwynedd e primo de Maglos o maxistrado"). As referencias a "cidadán" e "maxistrado" suxiren que as institucións romanas perviviran en Gywnedd tras a marcha das lexións.
Os fillos de Cunedda
Ao final do período romano, as zonas occidentais de Britania que permaneceran baixo control militar regresaron rapidamente a unha situación de pequenos reinos e tribos. Asaltantes irlandeses, como os Uí Liatháin e os Laigin azoutaban as costas saqueando as poboacións costeiras e facendo prisioneiros para usalos como escravos, pero progresivamente foron asentándose e colonizando amplas zonas do territorio entón coñecido como Venedotia e posteriormente Gwynedd, en especial Llŷn, as costas de Arllechwedd, Arfon e a illa de Mona. Conta a lenda, apoiada por algúns escritos posteriores, que un príncipe chamado Cunedda (moderno "Kenneth") do distante territorio de Manaw Gododdin, probablemente un refuxiado das guerras cos pictos foi enviado a "liberar" estas terras do acoso irlandés en trono ao ano 450. El e os seus fillos expulsaron aos irlandeses e á súa morte o reino foi dividido entre os seus fillos segundo a tradición britana. Desta repartición proveñen as antigas divisións de Gwynedd; o seu fillo Dofael recibiu Dogfeiling (Dogfelion), Ceredig herdou Ceredigion e así sucesivamente. Einion Yrth botou aos últimos irlandeses de Môn en 470 e o seu fillo Cadwallon Lawhir consolidou o reino de Gwynedd durante o período de relativa paz que seguiu á Batalla do Monte Badon, na que os anglosaxóns sufriron unha esmagadora derrota. Durante estes anos, conseguiu establecer un reino poderoso.
Despois de Cadwallon, Gwynedd gozou dunha posición preeminente entre os pequenos estados cambrianos do período posromano. Un bisneto de Cunedda, Maelgwn Hir (Maelgwn o Alto), converteuse nun dos máis famosos (ou infames) líderes da historia galesa. Hai varias lendas sobre a súa vida acerca de milagres realizados por el ou na súa presenza. Atribúeselle a celebración da primeira Eisteddfod e é un do cinco reis celtas castigados polos seus pecados polo escritor Xildas, contemporáneo dos feitos (que se refire a el como Maglocunus, 'Príncipe-Sabuxo' en britano) en De Excidio et Conquestu Britanniae. Maelgwn foi descrito curiosamente como "o dragón da illa" por Xildas, en referencia posibelmente a un título (Pendragon?), pero sen dúbida á súa condición de rei britano máis poderoso de Gran Bretaña.
"'...ti, o último do que escribo pero o primeiro e maior en maldade, máis que moitos en habilidade, pero tamén en maldade, máis xeneroso no dar pero tamén máis liberal no pecado, forte na guerra pero máis forte para destruír a túa alma....' Gildas Sapiens, De Excidio et Conquestu Britanniae"
Maelgwn morreu en 547 por mor da peste, provocando unha crise sucesoria. O seu xenro Elidyr Mwynfawr do Reino de Strathclyde reclamou o trono e invadiu Gwynedd para desprazar ao fillo de Maelgwn, Rhun Hir. Elidyr morreu no intento, pero a súa morte foi vingada polos seus parentes, que arrasaron as costas de Arfon. Rhun contraatacou e resarciuse nas terras dos seus inimigos no que é agora Escocia central. As enormes distancias percorridas polos exércitos suxiren que se moveron a través do Mar de Irlanda, aínda que como case toda a zona do Norte de Inglaterra estaba nestes anos baixo control britano é posíbel que os exércitos se desprazasen a pé. Rhun regresou a Gwynedd e o resto do seu reinado foi moito máis tranquilo. Sucedeuno o seu fillo Beli ao redor de 586.
frameless|dereita|240px
No momento de ascensión do fillo de Beli, Iago en 599, a situación en Britania deteriorouse significativamente. Gran parte da área hoxe coñecida como Norte de Inglaterra fora ocupada polos anglos de Deira e Bernicia e que acabarían creando Northumbria. Entón, Gwynedd e o seu veciño Powys decidiron unir esforzos para parar o avance anglo, pero foron derrotados na batalla de Chester en 613. Tras este desastre, establecéronse os límites aproximados de Gales do Norte, con Caerlleon (actual Chester) e a chaira de Cheshire baixo control anglosaxón. Máis importante aínda foi o illamento ao que quedaron sometidos os britanos de Gales con respecto aos seus parentes de Cumbria e Strathclyde
Cadwallon ap Cadfan
miniatura|200px|esquerda|Lápida de [[Cadfan ap Iago, pai de Cadwallon ap Cadfan.]]
A batalla de Chester non acabaría coa capacidade galesa para ameazar Inglaterra. Cadwallon ap Cadfan (624-634), neto de Iago ap Beli foi un dos reis máis poderosos de Gran Bretaña na época. Nos seus primeiros anos embarcouse nunha campaña inicialmente desastrosa contra o Reino de Northumbria que, tras unha serie de derrotas, o levou a se exiliar primeiro en Mona e logo en Ynys Glannauc antes de ir a Dublín, alén do Mar de Irlanda. Cadwallon conseguiu recrutar un grande exército e, tras unha breve estancia en Guernsey, invadiu Dumnonia, liberando aos córnicos da ocupación imposta polo rei anglosaxón Penda de Mercia e obrigando a este a se aliar con el contra Northumbria. Cadwallon atacou aos seus antigos inimigos, esnaquizando os seus exércitos e matando varios dos seus reis. Nesta furiosa campaña arrasou Northumbria, capturou e saqueou York en 633 e controlou brevemente o reino. Fontes contemporáneas afirman que masacrou tantos anglosaxóns que pensaban que quería exterminalos. Probabelmente tiñan razón
"'...non perdoou ao sexo feminino nin a idade inocente dos nenos, senón que con salvaxe crueldade someteunos a mortes tormentosas, saqueando toda a terra durante longo tempo, e decidiu extirpar a raza dos ingleses dos límites de Bretaña.' Beda (Historia ecclesiastica gentis Anglorum)"
Con todo, isto acabaría coa súa morte na batalla de Heavenfield no ano 634 xunto ao Muro de Adriano. Grazas a estas accións, el e o seu fillo Cadwaladr Fendigaid foron considerados os dous últimos Reis Supremos de Bretaña. O reinado de Cadwaladr estivo marcado pola estabilidade e pola súa devoción á igrexa, o que lle valeu o título de Fendigaid ou "bendito".
Rhodri o Grande e a primacía de Aberffraw
Durante finais do século IX e o século X as áreas costeiras de Gwynedd, especialmente Anglesey, comezaron a sufrir de forma progresiva o azoute viquingo do mesmo xeito que o resto de Europa. A casa de Cunedda por liña masculina extinguiuse definitivamente á morte de Hywel ap Rhodri Molwynog en 825 e, segundo palabras de John Lloyd, "un estraño ocupou o trono de Gwynedd."
Este "estraño" era Merfyn Frych. Con todo, ao examinar a liñaxe de Merfyn, este non foi un estraño, xa que descendía directamente da antiga liña de sucesión. Todas as fontes están de acordo en que era fillo de Esyllt, herdeira e sobriña de Hywel ap Rhodri Molwynog, e que por liña paterna era un dos Homes do Norte e descendente directo de Coel Hen. Así, a Casa de Cunedda e a nova de Aberffraw, como se coñecería aos descendentes de Merfyn, terían a Coel Hen como devanceiro común.
Merryn casou con Nest ferch Cadell, irmá de Cyngen ap Cadell rei de Powys, fundando a Casa de Aberffraw onde se atopaba a corte principal. Parece moi probábel que durante o reinado de Merfyn e os seus sucesores se recompilasen e se transcribisen as tradicións e lendas do norte.
Rhodri o Grande (844 - 878), fillo de Merfyn e Nest conseguiu incorporar Powys despois de que o rei (tío materno seu) falecese durante a súa peregrinación a Roma en 855. Máis tarde, Rhodri casaría coa filla de Gwon de Seisyllwg e á morte deste, Rhodri anexionouse as súas terras. Isto converteuno no primeiro gobernante desde os días de Cunedda en controlar a maior parte de Gales.
Á morte de Rhodri en 878, a relativa unidade de Gales volveu a romperse e unha vez máis os territorios foron divididos entre os seus fillos. O seu primoxénito, Anarawd ap Rhodri herdou Gwynedd e consolidou a primacía de Aberffraw.
A partir de entón, a Casa de Aberffraw reclamaría primacía sobre outros señoríos galeses, incluíndo os poderosos principados de Powys e Deheubarth.
A Casa de Aberffraw foi desprazada en 942 por Hywel Dda, un dos descendentes máis novos de Rhodri e rei de Deheubarth cando Idwal Foel, rei de Gwynedd se levantou contra Edmundo I de Inglaterra. Idwal e o seu irmán morreron en batalla contra Edmund e, segundo o costume, a coroa de Idwal pasaría aos seus fillos Ieuaf e Iago ab Idwal, pero Hywel anticipouse e exiliou aos seus curmáns en Irlanda para se erixir en gobernante de Gwynedd en 950 cando foi restaurada a Casa de Aberffraw.
Gwynedd na Plena Idade Media
Ver tamén Gales e os normandos: 1067-1283
miniatura|100px|esquerda|The persoal coat of arms of Gruffydd ap Cynan were: Gules, three lioncels passant, in pale Argent, armed Azure
Gruffydd ap Cynan
miniatura|dereita|180px|Wales c. 1063-1081
A dinastía de Aberffraw foi deposta en varias ocasións por rivais procedentes de Deheubarth, Powys e Inglaterra durante os séculos X e XI. Gruffydd I ap Cynan (1055–1137), que se educou no exilio en Dublín recuperou o poder tras a súa vitoria na Batalla de Mynydd Carn en 1081 fronte aos seus rivais da Casa de Mathrafal, por aquel entón no trono de Gwynedd. Con todo, a vitoria de Gruffyd apenas puido ser saboreada, xa que os normandos invadiron Gales tras sufocar a revolta saxoa no norte de Inglaterra coñecida como o Masacre do Norte.
Pouco despois de Mynydd, Gruffyd foi apresado con enganos por Hugo o Gordo preto de Corwen Hugo reclamaba o Perfeddwlad ata o río Clwyd (actuais condados de Denbighshire, Flintshire e Wrexham), e contemplaba a restauración dos Aberffraw como unha ameaza. Os avances normandos alcanzaron a Península de Llyn en 1090 e para 1094, case todo Gales fora ocupado polos invasores. Con todo, aínda que foron erixidos numerosos castelos, o control normando foi tenue. Dirixidos polas dinastías históricas e motivados pola rabia contra os invasores, os galeses recuperáronse case por completo ao redor de 1100.
Nun esforzo por consolidar o seu control sobre Gwynedd, Hugo de Chester fixo elixir Bispo de Bangor en 1092 a Hervé le Breton. Esperábase que un prelado leal aos normandos sobre a independente igrexa de Gwynedd podería axudar a pacificar á poboación local. Hervé recoñeceu a primacía do Arcebispado de Canterbury sobre a sede de Bangor, un recoñecemento que fora negado ata aquel entón pola diocese galesa.
Gruffyd escapou da súa prisión en Chester e matou a Robert de Rhuddlan en Degawny o 3 de xullo de 1093. En 1095 recuperou Gwynedd e en 1098 uniuse a Cadwgan ap Bleddyn de Powys, aparcando a tradicional rivalidade dinástica. Gruffyd e Cadwgan lideraron a resistencia á ocupación normanda no norte e o centro de Gales. Con todo, Hugo de Chester e Hugo de Montgomery, conde de Shrewsbury conseguiron alcanzar o estreito de Menai, obrigando a Gruffyd e Cadwgan a refuxiarse na Illa de Mona, e fuxir posteriormente a Irlanda.
Pero a finais de 1098 Gruffyd e Cadwgan desembarcaron novamente en Gales e recuperaron Ynys Môn. Hervé le Breton abandonou Bangor e fuxiu a Inglaterra, e durante o seguintes tres anos Gruffyd recuperou Gwynedd ata o Conwy, derrotando a Hugo de Chester. Tras a morte de Hugo en 1101, Gruffyd e Cadwgan asinaron a paz con HHenrique I; Gruffyd asegurouse o dominio do alto Gwynedd ata o río Conwy e Cadwgan recuperou Ceredigion e parte dos seus territorios en Powys.
Co acordo alcanzado entre HHenrique I, Gruffydd e outros señores galeses, entrou en vigor a división de Gales entre Pura Wallia, baixo control galés e Marchia Wallie, baixo control normando. A fronteira permaneceu máis ou menos estábel durante os seguintes douscentos anos.
Tras varias xeracións de guerra interminábel, Gruffyd iniciou a reconstrución de Gwynedd tratando de estabilizar o país. Consolidou a súa autoridade no norte de Gales e ofreceu refuxio aos galeses desprazados do Perfeddwlad, especialmente de Rhos, naquela época continuamente acosado por Ricardo, conde de Chester.
Alarmado pola crecente influencia de Gruffyd, HHenrique I lanzou unha campaña contra Gwynedd e Powys en 1116 co apoio de Alexandre I de Escocia. Mentres que Owain ap Cadwgan de Ceredigion se refuxiaba nas montañas de Gwynedd, Maredudd ap Bleddyn de Powys asinaba a paz co rei inglés. Ante o poderío normando, Owain e Gruffyd negociaron unha tregua; Owain recuperou o favor real sen excesivos problemas, mentres que Gruffyd se viu obrigado a render homenaxe e fidelidade e pagar unha forte multa, aínda que mantivo as súas terras e o seu prestixio.
Esta invasión impactou profundamente a Gruffyd, que contaba máis de 60 anos en 1116. Durante o resto da súa vida, aínda que continuaría gobernando Gwynedd serían os seus fillos Cadwallon, Owain, e Cadwaladr quen dirixirían as súas tropas. A política de Gruffyd e os seus sucesores devolvería a Gwynedd a primacía en Gales, sen chegar a ameazar a coroa inglesa.
Selección de hóckey a patíns masculina do Brasil
Equipo
Estes foron os xogadores seleccionados para disputar a Copa América de Vic (Cataluña) no 2010.
Reino de Gwynedd
Expansión de Gwynedd
En 1120, unha pequena guerra fronteiriza entre Llywarch ab Owain, señor dun pequeno territorio en Dyffryn Clwyd, e Hywel ab Ithel, señor de Rhufoniog e Rhos, enfrontou a Powys e Chester nos Perfeddwlad. Powys apoiou a Rhufoniog con 400 soldados mentres que Chester enviou cabaleiros normandos desde Rhuddlan en apoio de Dyffryn Clwyd. A sanguenta batalla de Maes Maen Cymro saldouse coa morte de Lywarch ab Owain e a derrota de Dyffryn Clwyd. O seu inimigo Hywel ab Ithel resultou mortalmente ferido. e Rhufoniog e Rhos quedaron sen dono. e Gruffydd I aproveitouse da debilidade de Powys e Chester para anexionalos.
Á morte de Einion ap Cadwgan, señor de Meirionydd, estalou unha contenda sucesoria entre os seus familiares. Gruffyd autorizou aos seus fillos Cadwallon e Owain a que tentasen sacar proveito da oportunidade que lles ofrecía a situación de Meirionydd. Os dous irmáns asaltaron Meirionydd, pero este territorio non sería anexionado a Gwynedd ata 1136. En 1124, Cadwallon eliminou os gobernantes de Dyffryn Clwyd polo apoio prestado ao conde Hugo de Chester, convertendo o Cantref en vasalo de Gwynedd e en 1125 Cadwallon matou os netos de Edwin ap Goronwy de Tegeingl, deixando Tegeingl sen señor. Con todo, en 1132 Cadwallon resultou vencido e morto nunha campaña contra Powys en Nanheudwy, preto de Llangollen.
En 1136 Gwynedd lanzou unha campaña contra os normandos en represalia pola execución de Gwenllian ferch Gruffydd ap Cynan, esposa do Príncipe de Deheubarth e filla de Gruffyd. Owain e Cadwaladr invadiron Ceredigon e tomaronLlanfihangle, Aberystwyth, e Llanbadarn.
A finais de setembro de 1136, un grande exército galés formado por tropas de Gwynedd, Deheubarth e Powys derrotou aos normandos na batalla de Crug Mwar en Cardigan Castle. A batalla concluíu cunha gran derrota normanda.
miniatura|150px|dereita|Gruffydd was [[Internment|interned in Bangor Cathedral, Gwynedd's Episcopal see]]
Cando Gruffyd morre en 1137, os seus fillos Owain e Cadwaladr atopábanse campeando en Ceredigion e conquistaran os castelos de Ystrad Meurig, Lampeter (Castelo de Stephen), e Castell Hywell (Castelo de Humphries) Ningún exército estranxeiro era capaz de cruzar o Conwy ata o Alto Gwynedd. A estabilidade proporcionada por Gruffyd permitiu aos galeses de Gwynedd pensar no futuro sen medo a que os seus fogares e colleitas fosen destruídos por posíbeis ataques.
miniatura|100px|esquerda|O escudo persoal de armas de Owain Gwynedd
Owain Gwynedd
A Gruffydd sucedeuno o seu fillo Owain na maior parte do seu territorio segundo a lei galesa e adoptou o nome de Owain Gwynedd. Cadwaladr, o fillo máis novo, herdou o Aberffraw en Anglesey, Meirionydd e o norte de Ceredigion entre os ríos Aeron e Dyfi.
Owain e Cadwaladr enfrontáronse en 1143 cando Cadwaladr estivo implicado no asasinato de Anarawd ap Gruffydd de Deheubarth na véspera do seu matrimonio coa filla de Owain, xa que o asasinato de Anarawd puña en perigo a política matrimonial de alianzas de Owain. Cadwaladr fuxiu a Irlanda e contratou unha frota viquinga que levou a Abermenai para meter presión a Owain. Aproveitando a situación, os Lords das Marcas atacaron Gales, o que uniu novamente a Owain e Cadwaladr, que recuperou as súas terras. Despois de novos enfrontamentos e pactos, finalmente Cadwaladr viuse obrigado a se exiliar en Inglaterra en 1153.
En 1146 falecía Rhun, primoxénito e herdeiro de Owain. Owain caeu nunha profunda melancolía. Entre 1148e 1151 Owain enfrontouse ao seu xenro Madog ap Maredudd de Powys e ao conde de Chester polo control de Iâl e logrou asegurar Rhuddlan Castle e todo Tegeingl desde Chester.
Henrique esperaba atoparse cunha escuadra naval dirixida por Henrique FitzRoy, tío do rei, pero a expedición desviouse a Mona onde foron derrotados polos nativos. Isto convenceu a Henrique II de que "fora tan lonxe como era práctico" e ofreceu a paz ao príncipe. Owain I, que necesitaba tempo para se consolidar, accedeu aos termos. Presentou homenaxe e xurou lealdade ao rei e devolveu Tegeingle e Rhuddlan a Chester, e as propiedades en Gwynedd ao seu irmán.
A morte de Madog ap Meredudd de Powys en 1160 permitiu a Owain I aumentar a súa influencia a expensas de Powys. En 1162 conseguiu apropiarse os cantrefi de Cyfeiliog e Arwystli en Powys. Fronte á súa estratexia, Rhys ap Gruffyd, príncipe de Deheubarth levantouse contra os normandos no sur de Gales en 1162, obrigando a Henrique II a viaxar a Inglaterra desde o continente.
Cando en 1163 Henrique se enfrontou con Thomas Becket, Owain I e Rhys ap Gruffyd de Deheubarth aproveitaron para iniciar unha rebelión contra Henrique II. O rei inglés, que perdoara a Rhys pola súa revolta do ano anterior, reuniu un inmenso exército, apoiado por unha frota nórdica contratada en Dublín.
O exército anxevino representaba a maior forza utilizada contra Gales, o que uniu aínda máis aos príncipes galeses. Owain reuniu ás súas tropas en Edeyrion para tratar de resistir o avance de Henrique. Os anxevinos avanzaron desde Oswestry cara a de Mur Castell a través das montañas e do bosque de Ceiriog Valley, onde tiveron que marchar en columnas estreitas. Owain I hostigó ao exército normando e Henrique II ordenou despexar o bosque. Aínda por riba, as grandes choivas daquel ano converteron o campamento anxevino nunha marisma, segundo Lloyd., o que desmoralizou aínda máis ao exército inglés. Á vista das circunstancias, Henrique II decidiu retirarse sen conseguir ningún resultado positivo.
O rei abandonou todo plan para conquistar Gales, regresando a Anjou. Non volvería pisar Inglaterra ata catro anos máis tarde. Owain aproveitou para lanzar unha ofensiva diplomática enviando unha embaixada a Luís VII de Francia encabezada polo bispo de Bangor coa misión de negociar unha alianza contra Henrique II, inmerso na súa loita contra Thomas Beckett.
Guerra civil e usurpación 1170-1195
Á morte de Owain en novembro de 1170, dúas faccións rivais da familia reinante disputáronse o trono. Durante a súa vida Owain favorecera claramente aos seus fillos maiores, nacidos de Pyfog a irlandesa; no entanto, os anais afirman que estes dous fillos, Rhun e Hywel, eran ilexítimos. Tanto Owain como o seu pai recibiran considerábel apoio dos seus familiares en Dublín e parece posíbel que Owain confiase en manter estes contactos nomeando sucesor a un dos seus fillos con Pyfog. Sabemos que en 1146, Rhun, o primoxénito, morreu misteriosamente e o seu irmán Hywel foi proclamado novo herdeiro.
Hywel ab Owain Gwynedd sucedeu ao seu pai en 1170 e inmediatamente estalou unha guerra civil entre os proirlandeses partidarios de Hywel e unha coalición anti-irlandesa encabezada por Iorwerth Drwyndwn e Cristin ferch Goronwy ab Owain, viúva de Owain. Poucos meses despois da sucesión, Hywel morreu na batalla de Pentraeth en 1171. Iorwerth resultou gravemente ferido e quedou fóra da loita (morrería en 1174), deixando a Dafydd como principal líder da facción vencedora, que se repartiría Gwynedd.
En 1175 Dafydd converteríase en señor de todo Gwynedd tras eliminar os seus outros rivais e encarcerar ao seu irmán Rhodri. Tratou de fortalecer a súa posición chegando a un acordo con Henrique II. Concertouse o matrimonio de Dafydd con Emma de Anjou, medio irmá do rei inglés, aínda que non se concedeu a Dafydd recoñecemento da súa posición no norte. Segundo o Brut y Tywysogion, isto foi feito para pacificar a situación, pero antes de 1176, Rhodri escapou do seu cativerio e expulsou a Daffyd de Anglesey. Os irmáns decidiron repartirse Gwynedd, correspondendo a Dafydd o territorio entre o Conwy e o Dee, coñecido como Gwynedd Is Conwy, mentres que Anglesey e Gwynedd Uwch Conwy quedaban en poder de Rhodri. A partir dese momento, Dafydd permaneceu tranquilo no seu reino o que foi visto como unha cualidade polos seus contemporáneos como Giraldus Cambrensis.
Rhodri viuse envolto en continuas disputas internas polas que foi expulsado en varias ocasións do trono entre 1190 e 1194.
Óbolo das Illas Xónicas
O óbolo (do grego: ὀβολός, obolos; plural oboli) das Illas Xónicas ou óbolo xónico, foi a moeda oficial dos Estados Unidos das Illas Xónicas desde 1819 ata a súa integración en Grecia en 1863.
Reino de Gwynedd
Guerra civil e usurpación 1170-1195
miniatura|100px|esquerda|Armas persoais de Llywelyn o Grande.
Llywelyn o Grande
Llywelyn converteuse en gobernante único de Gwynedd en 1200, tras o que asinou un acordo con Xoán de Inglaterra. Llywelyn casou cunha filla ilexítima de Xoán e, cando o rei inglés arrestou a Gwenwynwyn ab Owain de Powys en 1208, aproveitou para anexionarse Powys. Porén, en 1211 as relacións entre ambos se deterioraron e Xoán invadiu Inglaterra e Llywelyn entregou os territorios ao leste do Conwy. En 1215, o príncipe galés aliouse cos baróns que obrigaron a asinar a Xoán a Carta Magna en 1215.
Óbolo das Illas Xónicas
Historia
Ata 1834, un óbolo dividíase, pola súa vez e catro lepta (singular lepton), e a partir desa data pasou a dividirse en cinco lepta. Durante todo o período da súa existencia, o valor do óbolo foi equivalente ao medio penique inglés.
Reino de Gwynedd
Llywelyn o Grande
Á morte de Xoán, Llywelyn asinou o Tratado de Worcester con Henrique III en 1218. Durante os anos seguintes sucedéronse as loitas entre Llywelyn, os señores das marcas e o rei. Na Paz de Middle de 1234 acordouse unha tregua que se mantería durante o resto do reinado de Llywelyn.
Óbolo das Illas Xónicas
Historia
Cuñáronse moedas de cobre con valores de 1 lepton e 2 lepta, e dun óbolo e 2 óbolos. Entre 1834 e 1862 emitiuse tamén unha pequena moeda de prata (17 mm e 1,41 g) co valor infrecuente de 30 lepta ou, o que é o mesmo, 6 óbolos.
Reino de Gwynedd
Llywelyn o Grande
Llywelyn estaba decidido a impor o dereito dos fillos lexítimos na lei de sucesión galesa para situar a Gwynedd na mesma situación que o resto de países cristiáns. Con todo, ao promover ao seu fillo máis novo Dafydd provocou a reacción dos partidarios do sistema tradicional, que apoiaban ao seu fillo máis vello Gruffyd. Porén, con Gruffyd prisioneiro, esta reacción non chegaría moi lonxe. Aínda que Dafydd perdeu a un dos seus defensores máis importantes coa morte da súa nai en 1237, conservou o apoio de Ednyfed Fychan, Senescal de Gwynedd e moi influente politicamente. Llywelyn sufriu unha parálise ese mesmo ano, e Dafydd foi adquirindo maior peso nas tarefas de goberno, facéndose cargo de Gwynedd á morte do seu pai tres anos despois.
miniatura|100px|esquerda|Armas usadas por Dafydd ap Llywelyn.
Óbolo das Illas Xónicas
Historia
Estas moedas foron cuñadas na Royal Mint, de Londres, e o seu deseño foi obra de William Wyon (1795-1951), gravador xefe da ceca real londiniense.