cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biston betularia
Comportamento de descanso
Unha parella en apareamento ou un individuo só pasan o día agochados para evitar os depredaores, especialmente aves. Cando son parellas, os machos permanecen coas femias para asegurar a paternidade. A mellor evidencia das posicións de descanso son os datos recollidos polo investigador da B. betularia Michael Majerus, que se dan nas figuras da dereita. Estes datos foron publicados orixinalmente por Howlett e Majerus (1987), e hai unha versión actualizada posterior de Majerus (1998), que concluíu que as avelaíñas descansan na parte superior das árbores. Majerus indicou o seguinte:
"Os críticos creacionistas da avelaíña do bidueiro teñen a miúdo sinalado unha afirmación feita por Clarke et al. (1985): '... En 25 anos só atopamos dúas betularia en troncos de árbores ou muros a carón das nosas trampas, e ningunha noutro sitio'. A razón agora parece obvia. Poucas persoas pasan o tempo buscando avelaíñas na parte de arriba das arbores. Aí é onde as avelaíñas do bidueiro descansan durante o día."
A partir dos datos orixinais, Howlett e Majerus (1987) concluíron que a B. betularia xeralmente descansa de día en sitios non expostos, usando tres tipos principais de sitios. Primeiramente, uns poucos cm máis abaixo dunha unión de tronco e póla ou tamén en troncos onde o animal queda na sombra; en segundo lugar, na parte posterior de pólas, e en terceiro lugar en poliñas finas foliadas.
Apoios adicionais a estas posicións de descanso obtivéronse dos experimentos observando avelaíñas en catividade tomando posicións de descanso tanto en machos (Mikkola, 1979; 1984) coma en femias (Liebert e Brakefield, 1987).
Nun experimento feito en Cambridge durante sete anos (2001–2007) Majerus anotou as posicións de descanso naturais desta especie, e das 135 avelaíñas examinadas aproximadamente a metade estaban en pólas de árbores, principalmente na metade inferior da póla, o 37% estaban sobre os troncos, principalmente no lado que daba ao norte, e só o 12,6% estaban descansando sobre ou baixo ramiñas finas.
Introdución ás formas
A B. betularia ten varios morfos melánicos e non melánicos, que están controlados xeneticamente. Un morfo de cor particular adoita indicarse engadindo á especie a palabra "morpha" seguido do nome do morfo de que se trate, que é a maneira estándar. O uso da palabra "forma" (f.), por exemplo Biston betularia f. nome da forma tamén é unha práctica estendida.
Estas formas son ás veces elevadas á categoría de subspecies na literatura. Non engadir "f." (forma) nin "morpha" indica que o taxon está sendo tratado como subespecie en vez de como forma; por exemplo, Biston betularia carbonaria en vez de Biston betularia f. carbonaria. Raramente as formas foron elevadas a especies como en Biston carbonaria. Estas dúas circunstancias poderían levar á errada crenza de que estivo implicada a especiación na evolución observada deste insecto. Pero ese non é o caso; os individuos de calquera dos morfos poden cruzarse con calquera outro e producir descendencia fértil con individuos, o que indica que hai unha soa especie de avelaíña do bidueiro.
Ao contrario, diferentes subespecies da mesma especie poden intercruzarse teoricamente e producir descendencia fértil e saudable, pero na práctica non o fan, porque viven en diferentes rexións ou reprodúcense en diferentes estacións. As especies ben diferenciadas ou ben son incapaces de producir descendencia fértil ou saudable, ou non recoñecer os seus sinais de cortexo, ou ambas as cousas.
Experimentos de cruzamentos en Europa demostraron que en Biston betularia betularia, o alelo para o melanismo que producía o morfo carbonaria está controlado por un só locus. O alelo melánico é dominante sobre o non melánico. Porén, esta situación é algo complicada debido á presenza doutros alelos que producen morfos indistinguibles do morfo medionigra. Estes teñen unha dominancia intermedia (Majerus, 1998).
Nomes das formas
En Gran Bretaña, o morfo branco denomínase typica, a forma melánica, carbonaria, e o fenotipo intermedio é o insularia.
En Norteamérica, o morfo negro melánico é o swettaria. En Biston betularia cognataria, o alelo melánico (que produce o morfo swettaria) é igual de dominante que o alelo non melánico. Hai tamén algúns morfos intermedios. No Xapón rexistráronse os morfos non melánicos, que son todos do morfo typica.
Actualmente a xenética molecular precisa e a bioquímica do melanismo nesta especie aínda non se coñece. True (2003) suxire facer traballos baseados en xenes candidatos doutros insectos como a mosca do vinagre Drosophila melanogaster. En calquera caso, é bastante probable que o mecanismo subxacente non sexa demasiado complexo e, como se indicou ariba, non implique moitos máis xenes e alelos: A diferenza de, por exemplo, a variación observada na cor da pel humana, os morfos da avelaíña do bidueiro nos son clinas e xeralmente poden ser doadamente distinguibles uns doutros.
Evolución
A evolución da B. betularia nos últimos douscentos anos foi estudada en detalle. Ao inicio dese período, a gran maioría destas avelaíñas tiñan patróns de ás de cores claras, que as camuflaban moi ben nas árbores de cores claras e con liques sobre os que descansaban. Porén, debido ao aumento da polución durante a Revolución Industrial en Inglatera, moitos dos liques morreron e os troncos quedaron ennegrecidos pola feluxe de carbón, o que causou que a maioría das avelaíñas de cor clara ou typica, fosen aniquiladas por depredación. Ao mesmo tempo, as avelaíñas de cor escura ou melánicas, carbonaria, aumentaron porque podían camuflarse mellor nas árbores escurecidas. Desde entón, ao mellorar o estado do medio ambiente, as avelaíñas de cor clara fixéronse outra vez comúns, e o cambio drástico da poboación de avelaíñas seguiu sendo un asunto de moito interese e de estudo. Isto levou a que se acuñase o termo "melanismo industrial" para referirse ao escurecemento xenético de especies en resposta a certos contaminantes. Como resultado das circunstancias de adaptación relativamente simples e doadas de comprender, a avelaíña do bidueiro converteuse nun exemplo común utilizado para explicar ou demostrar a selección natural ao público ou a estudantes por medio de simulacións.
Os experimentos iniciais sobre esta avelaíña foron criticados desde as ringleiras do creacionismo. Jonathan Wells é un dos varios creacionistas que criticaron o uso do melanismo da B. betularia como exemplo de evolución en acción. No seu libro Icons of Evolution (Iconas da evolución), Wells alegou que os estudos con esta especie, e especialmente os feitos por Kettlewell, eran erróneos. De xeito similar, en 2002 a xornalista Judith Hooper implicitamente acusou de fraude e erros a Kettlewell no seu libro Of Moths and Men (Sobre avelaíñas e homes). Porén a revisión dos experimentos de Kettlewell, fóra dalgunhas críticas a certos aspectos dos primeiros experimentos, non atopou evidencias de fraude. Posteriores experimentos e observacións feitos máis recentemente apoian a explicación inicial evolutiva deste fenómeno.
Fosfolipase
dereita|miniatura|195px|Fosfolipase A2. As fosfolipases son unha clase de encimas que hidrolizan os enlaces éster presentes nos fosfolípidos. Os produtos resultantes da reacción poden ser ácidos graxos que estaban unidos ao glicerol do fosfolípido, ou outros compoñentes do fosfolípido, dependendo do punto da molécula onde rompan o enlace.
Clasificación
dereita|300px|miniatura|Sitios hidrolizados polas fosfolipases A1, A2, C e D. A fosfolipase B hidroliza tanto os sitios de A1 coma de A2. Dependendo do enlace éster que escinden clasifícanse como A1, A2, B, C ou D. As fosfolipases C e D son consideradas fosfodiesterases.
Fosfolipase A1
As fosfolipases A1 (PLA1) hidrolizan o enlace éster entre o primeiro acilo e o glicerol.
Fosfolipase A2
As fosfolipases A2 (PLA2) hidrolizan o enlace éster entre o segundo acilo e o glicerol. Libera o ácido graxo ácido araquidónico e lisofosfolípido.
Fosfolipase B
As fosfolipases B (PLB) hidrolizan o enlace éster do primeiro acilo e o do segundo co glicerol.
Fosfolipase C
As fosfolipases C (PLC) hidrolizan o enlace éster entre o glicerol e o grupo fosfato. Como cortan o enlace antes do fosfato liberan diacilglicerol e o conxunto fosfato-cabeza polar. Son importantes na transdución de sinais na célula, xa que liberan o segundo mensaxeiro inositol trifosfato.
Aeroporto de Oulu
O aeroporto de Oulu é un aeroporto que serve a Oulu. Está situado a 10,6 quilómetros ao suroeste do centro da cidade. É o segundo aeroporto máis concorrido de Finlandia despois do de Helsinqui-Vantaa en termos de pasaxe, con 923 246 pasaxeiros no ano 2017. Opera ao redor de 20 voos diarios a Helsinqui e tamén é usado pola Forza Aérea de Finlandia para o adestramento dos seus pilotos. A vella terminal foi recentemente demolida para ter máis espazo na plataforma de estacionamento e unha ampliación da terminal principal foi completada en setembro de 2011. Nela instaláronse catro novas pasarelas de embarque e a súa superficie aumentou en 4 300 metros cadrados, aumentando a súa capacidade a 1,5 millóns de pasaxeiros anuais. O aeroporto está operado pola compañía pública Finavia.
Fosfolipase
Fosfolipase D
As fosfolipases D (PLD) hidrolizan o enlace éster entre o fosfato e o grupo variable. Cortan o enlace despois do fosfato, polo que liberan ácido fosfatídico e un alcohol da cabeza polar do fosfolípido.
El Maestro Orensano
El Maestro Orensano foi un semanario editado en Ourense entre 1902 e 1929.
Historia e características
Subtitulado Revista decenal dedicada a la primera enseñanza pública, oficial y no oficial, apareceu en 1902. En 1905 sufriu unha denuncia. Empezou como decenal e despois pasou a ser semanal. Dirixida por Ángel Ferrín Moreiras, a quen sucedeu José Álvarez. Aínda se publicaba en outubro de 1929.
Diccionario bio-bibliográfico de escritores
O Diccionario Bio-bibliográfico de Escritores é unha obra enciclopédica de Antonio Couceiro Freijomil en lingua castelá. Trátase dunha referencia biobibliográfica de diferentes autores literarios que publicaron en Galiza. Foi editada de 1951 a 1954 en Santiago de Compostela pola Editorial de los Bibliófilos Gallegos, dentro da colección Enciclopedia Gallega. Inclúe 4169 entradas.
Características
A obra é moi completa e abrangue desde autores medievais como Mendinho até autores contemporáneos como Xesús Ferro Couselo, Ramón Cabanillas ou Gonzalo Torrente Ballester. Conta cun prólogo de Francisco Javier Sánchez Cantón, presidente do consello da editorial e compañeiro de Couceiro Freijomil no Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento. Amais, Couceiro Freijomil preparou un prólogo para ser publicado en Faro de Vigo no centenario do xornal, mais permanece inédito.
A obra está estruturada en tres volumes por orde alfabética:
Estaba prevista a publicación de forma periódica de varios apéndices coas oportunas adicións; porén, o autor faleceu pouco despois da publicación do terceiro tomo.
Se ben a obra foi escrita e publicada durante o franquismo, época na que existía a censura, é relevante a desviación na escolla dos autores e autoras, así como das obras mencionadas. Cid Fernández entende que Couceiro Freijomil tiña unha postura controvertida respecto ao nacionalismo galego, negando as contribucións políticas e limitándoo á corrente cultural do rexionalismo, cunha visión idealizada dos sentimentos de "amor á terra" Segundo Miguélez Carballeira, o propósito do Diccionario Bio-bibliográfico de escritores era "restaurar durante a ditadura fascista os discursos coloniais de pré-guerra sobre a Galiza", "os valores da identidade galega, mansa e sentimental, do velho regionalismo". Xa na súa obra El idioma gallego (1935) Couceiro Freijomil amósase contrario a mencionar os poetas de vangarda galegos, sinalando un cisma entre "la Galicia saudosa" e "la de los vates rebeldes"
Omítense obras de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao como Sempre en Galiza, e cualifícase como defecto o anticlericalismo de Manuel Curros Enríquez na obra O divino sainete. De Darío Álvarez Limeses, Alexandre Bóveda, Roberto Blanco Torres, Johán Carballeira ou Manuel Lustres Rivas entre outros dise que morreron por consecuencia de los sucesos nacionales. De autores que tiveron que exiliarse como Basilio Álvarez ou Gerardo Álvarez Gallego dise que emigraron.
Non obstante, inclúese autores que deixaron escritos non só de carácter literario, senón de calquera outro tipo, xa for sobre teoloxía, xurisdición, ou medicina. Inclúense personalidades relixiosas –especialmente da Orde franciscana– que non chegaron a escribir ren, como Sancho de Figueroa Andrade ou García Blanes, franciscano do s. XIII. Mesmo aparece incluído o propio Francisco Franco, destacando a súa carreira militar e política.
Urbano González
Urbano González Varela, nado en Santiago de Compostela o 3 de marzo de 1868 e finado na mesma cidade o 24 de abril de 1906, foi un pintor, escritor e xornalista galego.
Traxectoria
Fillo de Secundino González Valdés e Patrocinio Varela e irmán de Pura González Varela, que en 1902 casou con Manuel Lugrís Freire. Iniciou os seus estudos en Santiago de Compostela. Emigrou sendo mozo a Cuba e estudou na Academia de Belas Artes San Jorge da Habana e na de Arquitectura de Nova York e en Madrid co pintor Casto Plasencia. Pertenceu á Cova Céltica, faladoiro de intelectuais galeguistas. Foi profesor das Escolas de Artes da Coruña e Santiago de Compostela. Foi académico, co número 58, da Academia de Belas Artes da Coruña. Pertenceu á primeira xunta directiva de La Voz de Galicia, do que foi o primeiro director de arte e redactor e colaborou en Revista Gallega, Eco de Galicia, El Noroeste, El Alcance, Extracto de Literatura e Pasatiempos. Obtivo o premio á mellor obra de teatro en verso en galego nos primeiros xogos florais celebrados en Tui o 24 de xullo de 1891 por "Amor e meiguería". Deixou un drama inédito titulado Contagio. Foi fundador e primeiro presidente da Asociación da Prensa da Coruña. Morreu recluído nun sanatorio psiquiátrico. miniatura|200px|Cantares, 1888. Como pintor foi iniciador das pinturas do teito do paraninfo da Universidade de Santiago de Compostela, que rematou José María Fenollera. Entre as súas obras pictóricas figuran "La primera labor", "Retrato de una vieja" (dedicado a Ovidio Murguía), "Vista de la catedral de Santiago", "Retrato del general García Reboredo", "Retrato yacente de Casto Plasencia" e "El viejo de la zanfona".
Recoñecementos
O Concello da Coruña dedicoulle unha rúa en 2010.
Ángel Pardo Puzo
Traxectoria
Oficial de mariña. Ingresou na Escola Naval en 1887 e ascendeu rapidamente a gardamarina. Dende decembro de 1889 estivo destinado durante un ano no Nautilus ata que transbordou á Escola de Instrución. Prestou servizos en Filipinas e despois realizou numerosos embarques por augas internacionais. Acabou retornando á Península. Estudou as almadrabas de Cádiz e Huelva, e solicitou en 1916 que se lle concedese unha prórroga de dous meses para completar esas investigacións. Os últimos datos consignados na súa Folla de Servizos indican que foi nomeado Axudante Maior do Arsenal de La Carraca (1920) e segundo comandante do acoirazado España (1922).
Publicou varios artigos no Anuario Estadístico de Pesca, escribiu libros sobre temas pesqueiros e tamén foi poeta en galego e castelán.
Recoñecementos
Foi condecorado coas cruces de segunda e primeira clase ao Mérito Naval.
Vigairía apostólica católica búlgara de Macedonia
A vigariría apostólica de Macedonia dos búlgaros (en Vicariatus Apostolicus Macedoniaensis Bulgarorum) foi unha sé da Igrexa católica bizantina búlgara.
Historia
Dende a década de 1860 moitos búlgaros ortodoxos se uniran á Igrexa católica, cunha profesión de fe aprobada polo papa Pío IX, quen instituira, con sé en Constantinopla un bispado para atender aos búlgaros do Imperio otomán. Porén, malia as boas perspectivas iniciais, logo da institución do exarcado búlgaro independente en 1870 moitos católicos volveron á ortodoxia, empobrecendo así a nova Igrexa católica bizantina búlgara.
O 12 de xuño de 1883 Propaganda Fide erixiu a vigairía apostólica de Macedonia, que tiña xurisdición sobre os fieis greco-católicos búlgaros que vivían na parte máis occidental do Imperio otomán, con sé na cidade de Tesalónica. O primeiro vigairo apostólico foi o lazarista Lazar Mladenov. En 1889 a vigairía tiña arredor de vinte sacerdotes e uns poucos misioneiros lazaristas, que atendían a arredor de 25.000 fieis.
As guerras balcánicas, a primeira guerra mundial, e a guerra greco-turca modificaron fortemente as fronteiras da rexión, e causaron a fuga de moitos católicos búlgaros, que se refuxiaron no territorio da actual Bulgaria. A Santa Sé suprimiu de facto a vigairía en 1926, e instituiu o exarcado apostólico de Sofía para a atención dos búlgaros de rito bizantino residentes en Bulgaria. No territorio da vigairía existen hoxe o exarcado apostólico de Grecia e a diocese de Strumica-Skopje.
Consejo de Aragón
O Consejo de Aragón foi o órgano de goberno no Aragón republicano tras a sublevación do exército contra da República do 18 de xullo de 1936.
Traxectoria
Ao quedar as capitais provincias baixo o control dos sublevados, Aragón quedou sen autoridades gobernamentais e a CNT formou nos concellos aragoneses colectividades libertarias baixo a cobertura da CNT, que celebrou en Bujaraloz unha asemblea para crear un órgano que coordinase a economía e o esforzo bélico, e ao que se lle deu o nome de Consejo de Aragón. Nun primeiro momento tivo a sede en Fraga, pero acabou movéndose a Caspe.
O Consejo de Aragón estaba presidido por Joaquín Ascaso e contaba coa oposición do PCE, dos partidos republicanos e da Generalitat de Cataluña e de parte da dirección central da CNT. En decembro de 1936 o goberno español recoñeceuno e nomeou o seu presidente Gobernador Xeral de Aragón, ao tempo que entraban representantes do PCE, Izquierda Republicana e UXT nel. Finalmente o 18 de agosto de 1937 o goberno republicano acabou disolvéndoo.
Terceira división española 1991/92
A tempada 1991–92 da Terceira División de España foi a 58º edición deste torneo. Iniciouse en agosto de 1991 e finalizou en maio de 1992.
Grupo 1
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos
Li
Li, li ou LI pode referirse a:
Lutraria magna
A pixola ou arola oblonga (Lutraria magna, da Costa, 1778) é un molusco bivalvo pertencente á familia dos máctridos (Mactridae), de tamaño relativamente grande. Existe outra especie semellante, a Lutraria lutraria. Chega a acadar uns 11–15 cm.
Diocese católica latina de Vladivostok
A diocese de Vladivostok foi unha sé da Igrexa Católica Latina.
Historia
O 1 de decembro de 1921 foi erixida a vigairía apostólica de Siberia, en territorios da arquidiocese de Mahilioŭ.
Samsagaz Gamllí
Aparicións
Sam aparece por primeira vez n'A Irmandade do Anel. Como "castigo" por espreitar durante a conversa entre Gandalf e Frodo Bulseiro acerca dos perigos do Anel Único, o mago converteuno no primeiro compañeiro de Frodo na viaxe deste a Valfendido. A eles uníronse despois Meriadoc Brandigamo e Peregrin Tuc, curmáns de Frodo. Antes de abandonaren o lar de Frodo en Grileira, descubriuse que Sam, Merri, Pipin e Fredegar Bocho artellaran "a Conspiración" para achar o propósito da viaxe de Frodo, e que Sam recibira a encarga de reunir información ás agachadas.
En Valfendido, Sam volveu espreitar durante o Consello de Elrond. Cando ouviu que Frodo debería levar o Anel até Mordor, negouse a deixar que o seu amo marchase sen el. Os dous pasaron a ser membros da Compañía do Anel, ao igual que Merri e Pipin.
Ao primeiro, Sam exerceu sinxelamente como bo compañeiro, caracterizado polo seu agudo interese nos elfos e o seu talento para compor e recitar poesía. Porén, segundo avanzaba a historia, resultou ser de máis valor para Frodo cós expertos guerreiros. Cando Frodo decidiu abandonar a Compañía, Sam negouse a desatender as súas responsabilidades como compañeiro, protector e amigo. Aínda que en xeral os seus modos e falares podían semellar simples, Sam a miúdo amosaba unha gran capacidade de percepción e entendemento. Cando Frodo achou o xeito de escapar dos demais ás furtadelas, Sam axiña o alcanzou, e insistiu en que lle deixase ir con el. Carrexou a maior parte da equipaxe, cociñou, montou garda á noite sempre que puido e racionou a comida para que lle durase a Frodo toda a viaxe.
Diocese católica latina de Vladivostok
Historia
O 13 de abril de 1991 cedeu parte do seu territorio para erixir as administracións apostólicas da Rusia Europea, de Casaquistán, e de Novosibirsk.
Samsagaz Gamllí
Aparicións
N'As Dúas Torres, Frodo e máis el topáronse con Gollum, que posuíra unha vez o Anel, e que faría calquera cousa para o recobrar. Sam experimentou unha inmediata aversión cara á criatura, e advertiu a Frodo que "Traidor", como chamaba á personalidade malvada de Gollum, non era de fiar. As sospeitas de Sam resultaron ser atinadas cando Gollum os conduciu até o tobo de Elaraña, que atacou e semellou matar a Frodo. Após unha longa loita, Sam colleu o Anel, coa intención de completar a misión el mesmo, mais o seu afecto cara a Frodo e o seu "único desexo" de volvelo atopar fixo que lle resultase case imposíbel levar a cabo a súa decisión. Ao ter levado o Anel durante ese período, foi considerado un dos Portadores do Anel. Cando ouviu ao orco Shagrat dicir que Frodo só estaba paralizado temporalmente, volveu de vez para rescatar ao seu amo do alto da Torre de Cirith Ungol, a onde o levaran os Orcos.
Diocese católica latina de Vladivostok
Historia
O 11 de febreiro de 2002 foi formalmente suprimida, coa elevación da diocese de Irkutsk.
Samsagaz Gamllí
Aparicións
A medida que se adentraban en Mordor, a tentación do Anel comezou a ser demasiado forte para Frodo. En contra da súa propia vontade, Frodo sentiuse impulsado a pór o Anel, e Sam tivo que impedirlle que cedese á tentación. Cando Frodo ficou sen azos para seguir adiante, Sam puxou por levalo en brazos até o Monte do Destino. No bordo do volcán, Gollum atacounos. Daquela Sam tivo a oportunidade de matar a traizoeira criatura, mais púidolle a mágoa e deixouno ir. A compaixón de Sam e o papel do destino cumpriron a misión intres máis tarde, cando Gollum arrebatou o Anel a Frodo (quen, vencido ao cabo polo artefacto, reclamárao para si) e caeu no magma de Orodruin. A montaña entrou en erupción, e Sam e máis Frodo puideron afastarse abondo para que Gandalf e as Aguias de Manwë os rescatasen.
Logo de volveren os hobbits a casa e da Batalla de Ribadauga, Sam percorreu toda a Comarca volvendo plantar as árbores que cortara Saruman durante o seu breve e terrorífico reinado. Empregou o agasallo de terra que lle outorgara a Dama Galadriel, que fixo que os plantóns medraran a un ritmo acelerado. A terra sobrante levouna á Pedra das Tres Cadernas (máis ou menos o centro xeográfico da Comarca), e arrebolouna ao ar, provocando o pródigo período de medra que comezou na primavera do ano 1420 (segundo o Calendario da Comarca). A meirande das marabillas foi a nova árbore mallorn que agromou no Campo da Festa: "o único mallorn ao oeste das Montañas e ao leste do Mar" (nacido dunha landra incluída no agasallo de Galadriel).
Despois da Guerra do Anel, Sam casou con Rosiña Cotón e mudouse para Vila Bulsa con Frodo. Sam e Rosiña tiveron trece fillos: Elanor a Bela, Frodo, Rosa, Merri, Pipin, Riciños de Ouro, Hamveloz, Margarida, Primavera, Bilbo, Rubí, Robin e Tolman.
Logo do nacemento do seu primeiro fillo, anunciouse que Frodo abandonaría a Terra Media, xunto con Bilbo Bulseiro, Gandalf e a maioría dos Elfos restantes, cara ás Terras Imperecedoiras. Antes de partir, Frodo deixoulle a Sam Vila Bulsa, xunto co Libro Vermello da Marca Occidental para que Sam o continuase, dándolle a entender que quizais tamén se lle permitiría a el viaxar ao Oeste algún día.
Nos Apéndices d' O Regreso do Rei dise que no ano 7 da Cuarta Idade (1427 segundo o Calendario da Comarca), Sam foi elixido Alcalde da Comarca, cargo que repetiu durante seis outras lexislaturas de sete anos.
Cando morreu a súa esposa no ano 62 da Cuarta Idade, (1482 segundo o Calendario da Comarca), Sam confiou o Libro Vermello a Elanor e abandonou a Comarca. Non se lle volveu ver na Terra Media, pero Elanor e os seus descendentes preservaron a crenza de que foi aos Portos Grises e cruzou o Gran Mar cara ao Oeste. Como Portador do Anel, concedéuselle o permiso para se reunir con Frodo nas Terras Imperecedoiras.
Cinema
miniatura|Sean Astin, o actor que interpretou a Sam nos filmes de Peter JackonNo filme animado de Ralph Bakshi de 1978, O Señor dos Aneis, a voz de Sam era a de Michael Scholes. Billy Barty foi o modelo para Sam, ao igual que para Frodo e Bilbo, nas gravacións de imaxe real que Bakshi usou para a rotoscopia.
Na versión animada producida en 1980 d'O Regreso do Rei, para televisión, a voz do personaxe era a de Roddy McDowall.
Teatro
No teatro, o papel de Sam correspondeu a Peter Howe na produción de 3 horas de duración d' O Señor dos Aneis, realizada en Toronto (Canadá) e estreada en 2006. Nos Estados Unidos, Sam foi representado por Blake Bowden nas producións de Cincinnati de A Irmandade do Anel (2001), As Dúas Torres (2002), e O Regreso do Rei (2003) para o Clear Stage Cincinnati. En Chicago, Dale Inghram personificou a Sam na produción do Lifeline Theatre d' As Dúas Torres de 1999.
Radio
No serial radiofónico d'O Señor dos Aneis producido en 1981 pola BBC, Sam foi interpretado por Bill Nighy. Non se sabe con certeza se Sean Astin, o actor que deu vida a Sam na triloxía cinematográfica d'O Señor dos Aneis, escoitara a interpretación de Nighy, mais ambos os dous dotan o papel dunha caracterización e acento semellantes. É posíbel que isto se deba á versión do propio Tolkien nas súas lecturas gravadas.
Haukur Pálsson
Haukur Helgi Pálsson, ás veces escrito Haukur Palsson, nado o 18 de maio de 1992 en Reiquiavik, é un xogador profesional de baloncesto internacional islandés que xoga para o Njarðvík islandés. Cunha altura de 1,97 metros, xoga nas posicións de ala-pivote e ala.
Fontenla, Miñortos, Porto do Son
Fontenla é un lugar da parroquia de Miñortos no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2022) ten 22 habitantes (10 homes e 12 mulleres).
Patriarca
miniatura|Modelo xenérico para o escudo dun patriarca (rito latino) e primado. Un patriarca é o bispo que preside unha sede, en principio de fundación apostólica (polos apóstolos), ou unha parte dela, que practica un determinado rito.
Este título é utilizado por varias denominacións cristiás, entre elas a Igrexa ortodoxa, a Igrexa católica, a Igrexa copta, as Igrexas ortodoxas orientais, a Igrexa husita ou a Igrexa mormona, na que os bispos de maior rango se denominan patriarcas.
María Luisa Durán Marquina
María Luisa Durán Marquina, finada na Coruña o 21 de decembro de 1966, foi unha xornalista galega.
Vida persoal
Casou con Julio Rodríguez Yordi.
Proteína SSB
As proteínas SSB (single-stranded DNA binding proteins ou proteínas ligadoras de ADN monocatenario ou proteínas de unión á febra sinxela) son un conxunto de proteínas encargadas da estabilización do ADN monocatenario xerado pola acción das helicases durante a replicación do ADN, impedindo así que o ADN se renaturalice ou forme estruturas secundarias que impedisen ofuncionamento doutros encimas. Deste xeito o ADN pode servir de molde para a replicación da dobre hélice e evítase que sexa dixerido por nucleases.
As proteínas de tipo SSB son unha clase de proteínas que foron identificadas en virus e organismos procariotas e eucariotas desde as bacterias aos humanos. Os únicos organismos que se sabe que carecen delas son as arqueas extremófilas do grupo das Thermoproteales, nas cales foron desprazadas pola proteína ThermoDBP (Proteína de unión ao ADN específica de Thermoproteales, Thermoproteales-specific DNA Binding Protein). Mentres que moitas proteínas de unión ao ADN monocatenario de fagos e outros virus funcionan como monómeros e os eucariotas codifican a proteína heterotrímera RPA (Proteína de replicación A, Replication Protein A), na maioría das bacterias son tetrámeras, e a mellor caracterizada é a proteína tetrámera SSB da bacteria Escherichia coli.
SSB de Escherichia coli
A proteína SSB de E. coli activa está composta por catro subunidades idénticas de 19 kDa. A unión dun ADN monocatenario ao tetrámero pode ocorrer de diferentes "modos", nos que a SSB ocupa diferentes cantidade de bases do ADN dependendo de diversos factores, como a concentración de sales. Por exemplo, o modo de unión (SSB)65, no cal aproximadamente 65 nucleótidos do ADN se envolven no tetrámero da SSB e toman contacto coas súas catro subunidades, está favorecido con altas concentracións salinas in vitro. A baixas concentracións de sales, tende a formarse o modo de unión (SSB)35, no cal uns 35 nucleótidos se unen a só dúas das subunidades da SSB. Cómpren máis investigacións para dilucidar as funcións dos diversos modos de unión in vivo.
SSB virais
Aínda que a síntese do ADN do citomegalovirus humano (HHV-5) parece globalmente ser representativa dos Herpesvirus, tamén se descubriron algunhas características peculiares novas neste grupo.
Mecanismo
Seis xenes comúns do grupo dos herpesvirus codifican proteínas que probablemente constitúen a súa maquinaria da forquita de replicación, entre as que están unha ADN polimerase de dúas subunidades, un complexo helicase-primase e unha proteína SSB. A proteína SSB do herpesvirus 1 humano (HHV-1) denominada ICP8 é unha metaloproteína con zinc de 128 kDa. Por etiquetaxe de fotoafinidade encontrouse que a rexión comprendida entre os residuos de aminoácidos 368 a 902 contén ao sitio de unión ao ADN monocatenario da ICP8. Os xenes de HHHV-1 UL5, UL8, e UL52 codifican unha ADN helicase-primase heterotrímera esencial, que é responsable do desenrolamento do ADN concomitante e da síntese de cebadores na forquita de replicación do ADN viral. A ICP8 pode estimular o desenrolamento do ADN e permite sortear as zonas de ADN danado por cisplatino ao recrutar a helicase-primase no ADN.
Concello de Cesuras
Cesuras foi un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos. O 6 de xuño de 2013 a Xunta de Galicia aprobou o decreto da fusión do concello co de Oza dos Ríos polo que se creou o concello de Oza-Cesuras.
Segundo o IGE en 2013 tiña 2131 habitantes (2174 no 2012, 2225 no 2011, 2209 no 2010). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Situación
O concello tiña 79,46 km², repartidos en trece parroquias. Limitaba ao norte co Concello de Oza dos Ríos, ao sur con Mesía, ao leste, con Curtis e ao oeste con Abegondo.
Orografía
Estaba formado fundamentalmente por terras de montaña, aínda que contaba tamén con outeiros e chans fértiles cun clima morno e de boa ventilación. Os cumios máis importantes eran os montes de Seixas, San Gregorio, Alto da Espenuca, Montouro, Montevello e o Pico de Medela. Entre os seus vales, destacaba o de Filgueira de Barranca.
Hidrografía
miniatura|250px|esquerda|Fervenza do Mendo. O Mero, que nace na Tieira (Borrifáns) e vai cara ao sur, servía de límite natural polo oeste con Abegondo.
O río Mendo nace nas proximidades da Illana (Curtis), percorrendo o concello polas parroquias de Filgueira de Barranca, Bragade e Trasanquelos, indo cara a Oza dos Ríos. Ao seu paso por Bragade recibe o nome de río da Forcada. En Soxal está situado o muíño de Forcada, restaurado. Máis abaixo está o encoro de Buxía (antigo salto de corrente eléctrica), o muíño de Delgado (abandonado), e en Trasanquelos, no cruzamento da estrada a Curtis, o muíño de Buxía.
O río Corbeiro, afluente do Mero, nace en Dordaño (Os Leiros e Castelo). O río de Fornelos, afluente do Mendo, nace nos altos de Trasanquelos.
Historia
Conserva Cesuras castros que falan de vellos asentamentos, se ben a súa historia comeza a singularizarse a partir da época cristiá, ó estar rodeadas estas terras de importantes mosteiros coma o de Sobrado dos Monxes ou San Salvador de Cinés, que exercen xurisdición sobre elas. Logo dos mosteiro virá o tempo dos señorios, Andrade e Traba repartirán este territorio.
En febreiro de 1809, a xente das parroquias de Carres, Cesuras, Mandaio, Trasanquelos,Loureda e Dordaño, movida polos párrocos, fai desaparecer dous escuadróns do tren de artilleria do sexto corpo do exército francés que ocupaba Galiza baixo o mando do mariscal Ney. Os soldados son soterrados nun piñeiral e o equipamento enviado ó marqués da romana que organizaba exército en Portugal. Só se salvou un cabo que dá conta do feito, provocando a represión sobre os homes e as mulleres das aldeas.
Esta foi terra de acción da IV agrupación do exército guerrilleiro de Galiza, até a súa desaparición en 1947.
Fusión con Oza dos Ríos
En marzo de 2012 iniciou un proceso de fusión xunto ao veciño concello de Oza dos Ríos.
O 11 de xaneiro de 2013 o Concello de Cesuras aprobou en pleno da corporación municipal a súa fusión co Concello de Oza dos Ríos. O 22 de febreiro a Deputación da Coruña e o 6 de xuño de 2013 a Xunta de Galicia aprobou o decreto da fusión dos concellos de Cesuras e Oza dos Ríos polo que se creou o concello de Oza-Cesuras.
Gran Premio de Italia de 1972
O Gran Premio de Italia de 1972 foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada no Autodromo Nazionale Monza o 10 de setembro de 1972. Foi a décima proba da tempada de. Foi a primeira carreira que contou con chicanes en Monza, un antes da Curva Grande e outra no lugar da antiga Curva Vialone, se instalaron para limitar a velocidade ao redor da pista en interese da seguridade.
Sally Hawkins
Sally Cecilia Hawkins, nada en Londres o 27 de abril de 1976 é unha actriz británica, coñecida polas súas interpretacións de Poppy en Happy-Go-Lucky, Susan en Vera Drake (2004), Sue Trinder na serie da BBC, Fingersmith (2005), Anne Elliot en Persuasion (2007) e Rita O'Grady en Made in Dagenham (2010). Foi candidata ao Oscar polas súas actuacións en Blue Jasmine (2013) e The Shape of Water (2017), polo que recibiu varios premios e candidaturas.
Traxectoria
Hawkins naceu en Dulwich e creceu en Blackheath, filla de Jacquiline Hawkins (de solteira, Sinfield) e Colin Hawkins, autores e ilustradores de libros infantís. Os seus pais teñen ascendencia católica irlandesa. Ten un irmán chamado Finbar Hawkins, produtor cinematográfico.
Comezou a súa carreira como actriz teatral en obras como Romeo e Xulieta, The Cherry Orchard, Much Ado About Nothing e outras. Realizou tamén pequenas aparicións en series de televisión como Casualty and Doctors. Hawkins fixo a súa primeira interpreatción salientable no filme de Mike Leigh de 2002, All or Nothing, como Samantha. Este foi o primeiro dos tres filmes que Hawkins e Leigh fixeron xuntos; o segundo foi Vera Drake (2004).
Prestou tamén a súa voz a moitas series de como Concrete Cow. En 2007, interpretou a Anne Elliot no filme para televisión Persuasion, baseado na obra de Jane Austen, na que a súa interpretación foi ben recibida pola crítica. No mesmo ano fixo un papel secundario no filme Cassandra's Dream. Hawkins reuniuse con Leigh por terceira vez na comedia Happy-Go-Lucky, e a súa actuación recibiu a aclamación da crítica, incluíndo un Globo de Ouro á mellor actriz de comedia ou musical e o Oso de prata á mellor actriz.
En 2013, Hawkins protagonizou xunto con Cate Blanchett o filme Blue Jasmine, de Woody Allen, logrando a súa primeira candidatura ao Oscar á mellor actriz secundaria, ademais de ao BAFTA e aos Globos de Ouro.
Unión Liberal Democrática
A Unión Liberal Democrática (Bashkimi Liberal Demokrat en albanés) é un partido político de Albania, dirixido por Arjan Starova. Nas eleccións de 2001 foi parte da Unión para a Vitoria. Nas eleccións de 2005 formou parte da Alianza pola Liberdade, Xustiza e Benestar e obtivo un escano na Asemblea de Albania.
Kenyon Martin
Kenyon Lee Martin, nado o 30 de decembro de 1977 en Saginaw, Míchigan, é un xogador profesional estadounidensede baloncesto que actualmente é axente libre. Mide 2,06 metros e pesa 109 quilogramos, a súa posición natural é a de ala-pivote e leva nas costas o número 2. Salienta pola súa capacidade intimidadora, pola súa capacidade atlética e pola a súa habilidade tapoadora e reboteadora, ademais dos seus mates.
Universidade
Martin era un xogador destacable na universidade, xogaba para a Universidade de Cincinnati baixo a dirección de Bob Huggins. Fixo 18,9 puntos, 9,7 rebotes e 3,5 tapóns por partido, gañou numerosos trofeos dalgunhas organizacións coma o Trofeo Oscar Robertson, o premio John R. Wooden e foi nomeado xogador universitario do ano.
Profesional
Foi elixido no Draft da NBA de 2000 polos New Jersey Nets na primeira posición da primeira rolda, onde xogou ata o 2004, ano no que foi traspasado aos Denver Nuggets. Na tempada 2006-2007, só puido xogar dous encontros por mor dunha lesión no seu xeonllo dereito.
He
He pode referirse a:
Lugares de Folgoso do Courel
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Folgoso do Courel.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Folgoso do Courel
Amadeo de Souza-Cardoso
Amadeo de Souza-Cardoso, nado en Amarante o 14 de novembro de 1887 e finado en Espinho o 25 de outubro de 1918, foi un pintor portugués, precursor da arte moderna, proseguindo o camiño trazado polos artistas de vangarda da súa época.
Traxectoria
Amadeo de Souza-Cardoso explorou o expresionismo e nos seus derradeiros traballos experimentou novas formas e técnicas, como as colaxes e outras formas de expresión plástica.
O 25 de outubro de 1918, aos 31 anos de idade, morreu prematuramente en Espinho, vítima da gripe.
En 1925, Francia realizou unha retrospectiva do pintor, cunha mostra de 150 dos seus traballos. Dez anos despois, en Portugal, creouse un premio para distinguires aos pintores modernistas, que recibeu o nome de "Prémio Souza-Cardoso".
Johan Servando
miniatura |page=522 |[[Cancioneiro da Biblioteca Nacional ou Cancioneiro Colocci-Brancuti: B 1142.]] Johan Servando foi un xograr galego da lírica galego-portuguesa, activo no terceiro cuartel do século XIII. É o autor do que máis cantigas de romaría consérvanse.
Traxectoria
Nas súas composicións canta á ermida de San Servando, polo que se pensa que podería ser de Muíños (onde hai unha capela con esa advocación no lugar de Pazos, na parroquia de Barxés). Nas súas composicións satíricas dá a entender que frecuentou a corte de Castela.
Obra
É autor de 22 textos: 17 cantigas de amigo (case todas elas cantigas de romería, adicadas á ermida de San Servando), 2 cantigas de amor, 3 cantigas de escarnio, dúas delas contra a avaricia dun infanzón e outra contra a inexperiencia dun cabaleiro novato.
Xogos Olímpicos de 2012
Os Xogos Olímpicos de 2012, correspondentes aos Xogos da XXX Olimpíada, tiveron lugar en Londres entre o 27 de xullo e o 12 de agosto de 2012.
Rolda previa
O COI avaliou as nove candidaturas e clasificaron á fase final aquelas que obtiveran máis de 6 puntos.
Votación final
O 6 de xullo de 2005 realizouse a Sesión 117 do COI, á que asistiron 116 votantes e os representantes das cinco candidatas finalistas, entre as que se destacan personalidades como o presidente Jacques Chirac por París, a Princesa Ana de Inglaterra e David Beckham por Londres, a senadora Hillary Clinton por Nova York e a Raíña Sofía de España por Madrid.
Sedes
Os xogos de Londres disputáronse en tres zonas principais: o Parque Olímpico, a Zona Fluvial e a Zona Central. Á marxe diso, algúns recintos están fóra de Londres.
Zona Fluvial
A Zona Fluvial inclúe catro sedes principais a carón do río Támese. miniatura|200px|[[Estadio Olímpico de Londres|Estadio Olímpico.]] miniatura|200px|dereita|ExCeL Exhibition Centre
Estadios de fútbol
Os seguintes estadios acolleron as primeiras roldas das competicións de fútbol:
Calendario
Nestes Xogos Olímpicos leváronse a cabo 302 competicións correspondentes a 28 deportes. Na seguinte táboa amósanse as datas de cada competición, así como o número de finais que se disputaron cada xornada.
Medalleiro
Véxase o artigo Medalleiro dos Xogos Olímpicos de Londres 2012.
Xunta de Estremadura
miniatura|Palacio da Presidencia do Goberno estremeño en Mérida. A Xunta de Estremadura (en castelán: Junta de Extremadura) é o órgano colexiado que exerce as funcións propias do Goberno da comunidade autónoma estremeña. Así mesmo, de acordo coas directrices xerais do presidente, establece a política xeral e dirixe a administración da comunidade autónoma e exerce a función executiva e a potestade regulamentaria no marco da Constitución Española e o Estatuto de Autonomía de Estremadura. A súa sede, segundo o artigo 5 do estatuto de autonomía, está en Mérida, capital de Estremadura.
Formación
A Xunta de Estremadura está composta polo presidente, o vicepresidente ou vicepresidentes se os houbese e os conselleiros (ministros rexionais). Cada Conselleiro está á fronte dunha consellería e son nomeados e separados libremente polo presidente, dando conta á Asemblea de Estremadura.
Archie Scott Brown
William Archibald Scott Brown, coñecido como Archie,, nado en Paisley o 13 de maio de 1927 e finado en Heusy o 19 de maio de 1958, foi un piloto de automobilismo escocés.
Tiña grande habilidade para competir nas carreiras a pesar de ter só unha man. Fíxose coñecido como o primeiro heroe discapacitado do automobilismo e enfrontou unha considerable adversidade (incluíndo a revogación da súa licenza) para participar e gañar as carreiras máis prestixiosas da súa época. . Logo de ser descuberto e defendido por Brian Lister, gozou dun grande éxito nas carreiras de Lister Cars, gañando o British Empire Trophy en 1957. . Na súa curta carreira, logrou un total de 71 vitorias nas carreiras, das cales 15 procederon de competicións internacionais. Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula Un o 14 de xullo de 1956, sen lograr puntos de campionato. Tamén intentou clasificarse para o Gran Premio de Italia no mesmo ano, pero foi excluído pola falta da Licenza Internacional requirida, a súa discapacidade impedía a concesión da licenza nese momento.
miniatura|dereita|Archie era famoso por competir cun Lister Knobbly. Sir [[Stirling Moss tamén correu co coche e aparece aquí co actual propietario de Lister Cars, Lawrence Whittaker.]]
Traxectoria
Como consecuencia da rubéola durante o embarazo da súa nai, Archie naceu cunha grave discapacidade nas pernas (cos pés torcido case cara atrás) e sen a man dereita. Cunha determinación tremenda e 22 operacións durante un período de dous anos e meses de xeso significaron que Archie puido camiñar, aínda que non pasou de 1,5 m de alto. .
Archie Scott Brown resultou ferido mortalmente o 18 de maio de 1958 durante un accidente nunha carreira deportiva de automóbiles en Spa-Francorchamps, pilotando un Lister Knobbly e loitando polo liderado con Gregory. En dura loita con Masten Gregory que pilotaba o Ecurie Ecosse Lister Jaguar, intercambiaron o liderado pasándose entre eles a escasos centímetros de diferenza. A competencia foi tan feroz que Archie golpeou o morro do seu coche na parte traseira do automóbil Ecosse na volta tres. Con Archie liderando na volta seis, chegaron a Blanchimont, logo á curva do Clubhouse (onde Richard Seaman morreu en 1939), para atopar a pista esvaradiza pola choiva; a roda dianteira dereita do Lister golpeou un sinal de tráfico, rompendo a barra da dirección e provocando un accidente desastroso. Morreu no hospital ao día seguinte, menos dunha semana despois do seu 31 aniversario.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
A idade da inocencia
A idade da inocencia pode referirse a:
Dangerous (álbum)
Dangerous é o oitavo álbum de estudio do artista estadounidense Michael Jackson. Foi lanzado o 26 de novembro de 1991 polo selo discográfico Epic Records. Dangerous foi o primeiro álbum co seu novo contrato con Sony Music, así como o primeiro álbum de Jackson dende Forever, Michael, que non foi producido polo seu colaborador Quincy Jones, que accedeu á separación despois da gravación de Bad. Dangerous vendeu 30 millóns de copias en todo o mundo (das cales 20 millóns foron copias certificadas), 7 millóns só nos Estados Unidos, e é citado como un dos álbums mellor vendidos de tódolos tempos. O álbum produciu catro sinxelos do Top Dez da Billboard Hot 100 e un número 1.
Be
Be, be ou BE pode referirse a:
Teatro do Atlántico
O Teatro do Alántico é unha compañía creada en 1985 por Xúlio Lago e María Barcala en Culleredo, A Coruña. Esta compañía continúa, en certa medida, o labor que o primeiro deles e máis Dorotea Bárcena viñeran realizando con Teatro da Mari-Gaila, outra importante formación da década de 1970. Desde a súa posta en funcionamento, Xúlio Lago –como director– e María Barcala –case sempre participando como actriz– teñen desenvolvida unha traxectoria que sitúa este grupo entre un dos principais referentes no panorama escénico galego contemporáneo.
Así, ademais de contar en moitas ocasións co favor do público, Teatro do Atlántico é tamén unha compañía moi valorada entre o sector da crítica. Este recoñecemento baséase en espectáculos de coidada figura que presentan nos escenarios galegos tanto textos de produción propia coma foráneos, case sempre do século XX, aínda que nalgúns casos tamén pezas anteriores.
Historia
A continuada actividade da compañía sintetízase en máis de trinta producións representadas principalmente en Galiza, ademais de na maioría das comunidades do estado e en numerosas cidades en Portugal, Arxentina, Uruguai e Venezuela, sendo sempre todas elas representadas en galego. Trinta e tres anos dedicados a un traballo de creación á vez que unha actividade de xestión, participando nas múltiples iniciativas abordadas polos sectores máis comprometidos da profesión, aqueles que están activos sempre no intento de reformar substancialmente as precarias condicións nas que, en termos xerais, se vai desenvolvendo a actividade teatral tamén en Galiza.
Paisaxe do Val do Arno (Leonardo)
A Paisaxe do Val do Arno, é un debuxo (19 x 28,5 cm), feito con pluma e tinta autenticada de escritura empregada por Leonardo da Vinci. Sinalou, el mesmo na esquina superior esquerda, o día en que o deseño foi executado o 5 de agosto de 1473, o día da festa de Santa María das Neves (di di Santa Maria delle Neve addi 5 daghosto 1473).