cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
José Manuel Bermúdez
Traxectoria
Comezou a practicar remo aos 13 anos no Real Club Náutico de Vigo, co adestrador Arturo Abruñedo, e en 1973 proclamouse campión de España de skiff na categoría cadete, revalidando o título ao ano seguinte. Posteriormente fichou polo Club Natació Banyoles e en 1976 entrou na historia do remo español ao conseguir no Campionato do Mundo de Remo Xuvenil celebrado na cidade austríaca de Villach, a primeira medalla dun remeiro español nun campionato mundial, europeo ou olímpico. Fíxoo no dobre scull, xunto ao catalán Salvador Vergés, obtendo a medalla de bronce por detrás dos equipos da Alemaña Oriental e da Alemaña Occidental.
En 1977 proclamouse campión de España de dous con temoneiro, facendo parella con Vergés, e campión tamén en oito con temoneiro. Ese mesmo ano disputou en Ámsterdam o seu primeiro Campionato do Mundo absoluto, no cúadruplo scull xunto a Vergés, Juan Solano e José Luis Corta, quedando ás portas das medallas ao obter a cuarta praza na final, por detrás das embaracións da RDA, Checoslovaquia e Bulgaria. miniatura|A cidade de Vigo ós seus atletas. Durante a seguinte década e media continuou sumando éxitos nacionais ata acadar a cifra de 19 títulos de campión de España (catro veces campión de dous con temoneiro, nove veces campión de oito con temoneiro, dúas veces campión de catro con temoneiro, dúas veces campión de cuádruplo scull, unha vez campión de dobre scull e unha vez campión de dous sen temoneiro).
En 1980 disputou os seus primeiros Xogos Olímpicos, en Moscova. Participou na proba de catro con temoneiro, xunto a Vergés, Isidro Martín e Luis Lasúrtegui, e con Javier Sabriá no temón, e acadou a vitoria nas semifinais, logrando o pase directo á final. Nesta, estivo a piques de lograr unha medalla, pois acabou na cuarta praza, a catro segundos do barco polaco, que acabou terceiro. A proba foi gañada polo barco da RDA, mentres que na segunda posición acabou a Unión Soviética. Na seguinte cita olímpica, Os Ánxeles 1984, participou na modalidade de dous con temoneiro, con Vergés e Sabriá, pero non conseguiu meterse na final, quedando no 10º posto.
Nos Xogos Olímpicos de 1988 en Seúl, remou xunto ao sevillano Manuel Vera no dobre scull, chegando ata semfiinais. Non conseguiu o pase á final principal, pero si á final B, onde logrou a vitoria e con ela o sétimo posto e o seu segundo diploma olímpico. Catro anos despois competiu nos seus cuartos Xogos Olímpicos, en Barcelona 1992, esta vez no cuádruplo scull xunto a José Antonio Rodríguez, Melquíades Verduras e Bruno López, acadando de novo a final B, e o décimo posto total.
Posteriormente acudiu como adestrador do equipo español de remo a dous Xogos Olímpicos máis. En 2013, sendo adestrador do Club Natació Banyoles, foi acusado de abusos sexuais a unha alumna do club, menor de idade, sendo condenado en 2016 a catro anos de cárcere.
A Sabugueira, Meixonfrío, Taboada
A Sabugueira é un lugar da parroquia de Meixonfrío no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Helen McCrory
Helen Elizabeth McCrory, nada en Londres o 17 de agosto de 1968 e finada ibídem o 16 de abril de 2021, foi unha actriz inglesa. Logo de estudar no Drama Centre London, fixo o seu debut no teatro en The Importance of Being Earnest en 1990. Outros papeis salientables no teatro inclúen a Lady Macbeth en Macbeth en Shakespeare's Globe, Olivia en Twelfth Night e Rosalind en As You Like It en West End.
McCrory interpretou o papel de Cherie Blair en The Queen (2006) e The Special Relationship (2010). Tamén interpretou a Françoise no filme Charlotte Gray (2001), Narcissa Malfoy nos tres últimos títulos da serie de filmes de Harry Potter, Mama Jeanne en Hugo (2011) de Martin Scorsese, Clair Dowar en Skyfall (2012), Polly Gray en Peaky Blinders (2013–2019), Emma Banville en Fearless (2017) e Kathryn Villiers en MotherFatherSon (2019).
Morte
McCrory morreu de cancro no seu fogar en Londres o 16 de abril de 2021, con 52 anos. No anuncio da súa morte a través de Twitter, o seu marido Damian Lewis declarou que ela morreu "tranquila na casa, rodeada dunha onda de amor de amigos e familiares".
A Mota, Riobó, A Estrada
A Mota é un lugar da parroquia de Riobó no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
A Vila, Meixonfrío, Taboada
A Vila é un lugar da parroquia de Meixonfrío no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Colexio de España en París
O Colexio de España en París (Francia), fundado en abril de 1935, é unha institución dependente da Secretaría Xeral de Universidades do Ministerio de Universidades de España. A súa función é difundir a ciencia, a arte e a cultura españolas e fomentar os intercambios internacionais ademais de ser unha residencia de estudantes, artistas e investigadores. O Colexio de España atópase no recinto da Cidade Internacional Universitaria de París, no Distrito XIV de París, fronte ao parque Montsouris. A súa fundación foi unha prolongación no exterior do labor da Xunta de Ampliación de Estudos e da Residencia de Estudantes de Madrid. O arquitecto do edificio foi Modesto López Otero, que lle imprimiu un deseño de certo nacionalismo, inspirado no Mosteiro do Escorial e no Palacio de Monterrey de Salamanca.
Historia e construción
O Colexio de España atópase dentro do complexo da Cidade Internacional Universitaria de París, creada tras a I Guerra Mundial como punto de encontro de estudantes internacionais en París. Esta iniciativa será moi do gusto do goberno español da época. O propio rei Alfonso XIII, xunto con outros personaxes importantes como o Duque de Alba, e José María Quiñones de León, embaixador de España en París, interesaranse polo proxecto. As obras comezan en 1929, segundo o proxecto historicista de Modesto López Otero.
A proclamación da II República atrasou un tanto as obras do Colexio, que se viron reimpulsadas polo novo embaixador, Salvador de Madariaga. Finalmente, tras diversos avatares, foi inaugurado o 10 de abril de 1935, nunha cerimonia á que asistiu o Presidente da República Francesa, Albert Lebrun, o embaixador de España en París, Juan Francisco de Cárdenas e personalidades como José Ortega e Gasset e Miguel de Unamuno (que era reitor da Universidade de Salamanca).
O Colexio funcionou ininterrompidamente, acollendo a diversos intelectuais exiliados tras a Guerra Civil, como Pío Baroja, Severo Ochoa ou Xavier Zubiri. Foi clausurado (aínda que non ocupado, como si o foron os colexios doutros países), como toda a Cité universitaire, durante a ocupación alemá de París e reaberto en 1945.
Tras os sucesos de Maio do 68 e a ocupación do mesmo por estudantes, o Colexio é pechado polo goberno franquista, quen se nega a reabrilo, a pesar dos requirimentos dos estudantes e do propio reitor da Universidade de París.
Os anos nos que permanece pechado e un incendio provocan un deterioro do edificio. Despois do franquismo, o ministro José María Maravall retoma o proxecto de reapertura, comezando as obras de restauración en 1985. El mesmo, xunto cos Reis de España e o Presidente da República Francesa (entón François Mitterand) presidirán a reapertura do Colexio o 17 de xuño de 1987. Desde entón desenvolveu ininterrompidamente o seu labor ate a actualidade. No ano 1995 concédeselle a Placa de Honra da Orde de Alfonso X o Sabio.
O edificio
O edificio ten un marcado estilo historicista (como a maior parte dos outros colexios da Cité Universitaire). Segue unhas liñas moi puras que lembran ás seguidas por Juan de Herrera no Mosteiro do Escorial ou por Rodrigo Gil de Hontañón para o Palacio de Monterrey de Salamanca. Ten planta en forma de H, con catro torres nos extremos, rematadas con catro torres moi similares aos do edificio do Arquivo de Indias de Sevilla. A fachada principal contén os doce escudos de doce universidades españolas clásicas.
Directores
(por orde cronolóxica)
Residentes célebres
Durante a Guerra civil española converteuse nun lugar de acollida temporal para determinados intelectuais, pasando por alí Pío Baroja, Blas Cabrera ou Azorín.
José María Maravall, o ministro de Educación que reabre o Centro, residira nel cando o seu pai, José Antonio Maravall, era director do mesmo entre 1949 e 1954.
Distincións
Orde de Alfonso X o Sabio no seu grao de placa de honra - 1995
Corydiidae
Corydiidae, antes chamada Polyphagidae, é unha familia de insectos da orde Blattodea (cascudas). Moitas viven en zonas desérticas e ás veces chámaselles na literatura cascudas das areas. A familia divídese en cinco subfamilias, que comprenden uns 40 xéneros. Unha especie importante é a cascuda do deserto Arenivaga investigata.
Xéneros
Agrúpanse en dúas grandes subfamilias, Corydiinae e Latindiinae, e outras tres máis pequenas.
Linguas chocó
As linguas chocó son unha pequena familia de linguas indíxenas que se estenden a través de Colombia e Panamá.
Clasificación da familia
A familia chocó componse de seis linguas distintas, e todas agás dúas xa están extintas.
Miravale, Moreda, Taboada
Miravale é un lugar da parroquia de Moreda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Mordadiz, Moreda, Taboada
Mordadiz é un lugar da parroquia de Moreda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Linguas chocó
Clasificación da familia
O anserma, arma e sinúfana son linguas extintas.
José del Río Dieste
José del Río Dieste, nado en Boiro, é un político galego.
Linguas chocó
Clasificación da familia
O grupo emberá consta de dúas linguas faladas principalmente en Colombia, con máis de 60 000 falantes dun continuo dialectal mutuamente intelixible. Ethnologue divídeas en 6 linguas. Kaufman (1994) considera o termo "cholo" impreciso e condescendente. O wounaan ten preto de 6 000 falantes na fronteira entre Panamá e Colombia.
José del Río Dieste
Traxectoria
Mariñeiro. Foi o número 8 das listas do PSdeG-PSOE en Boiro nas eleccións municipais de 1983, se ben non resultou elixido. Nas municipais de 1987 foi elixido concelleiro polo PSdeG-PSOE, que obtivo a maioría absoluta. Porén, el e outros edís socialistas aliáronse cos partidos da oposición (AP, CDS e CPG) para facer unha moción de censura contra o alcalde Manuel Velo Velo en febreiro de 1988. A moción votouse finalmente o 19 de agosto de 1988, sendo elixido novo alcalde de Boiro. Concorreu ás municipais de 1991 encabezando a candidatura do BNG, porén non conservou a alcaldía xa que foi amplamente derrotado polo PSdeG-PSOE, sendo a terceira forza política tralos socialistas e populares con tan só 3 concelleiros, polo que Velo recuperou a alcaldía. Nas municipais de 1995 encabezou de novo o BNG de Boiro, pero perdeu toda a súa representación na corporación, habendo incluso papeletas nacionalistas co seu nome tachado.
Linguas chocó
Jolkesky (2016)
Clasificación interna de Jolkesky (2016):
(† = extinto)
Monia squama
Monia squama é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Gmelin no ano 1791.
A Pena, Riobó, A Estrada
A Pena é un lugar da parroquia de Riobó no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Moreda de Abaixo, Moreda, Taboada
Moreda de Abaixo é un lugar da parroquia de Moreda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Moreda de Arriba, Moreda, Taboada
Moreda de Arriba é un lugar da parroquia de Moreda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Portecelo, Riobó, A Estrada
Portecelo é un lugar da parroquia de Riobó no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Lynx canadensis
É unha das dúas especies de linces que habitan en América do Norte. A outra é o lince vermello (Lynx rufus), que se encontra desde o sur do Canadá até o sur de México. O lince canadense, pola contra, habita máis ao norte, na taiga do Canadá e Alasca, aínda que tamén se encontra nos bosques de Idaho, Montana e Washington e, de forma máis rara en Utah, Minnesota e Nova Inglaterra.
O seu parente máis próximo é o Lynx lynx, aínda que pode cruzarse con éxito con calquera das outras tres especies do xénero Lynx.
O lince do Canadá desapareceu ou reduciu as súas poboacións en varios lugares debido á caza para conseguir a súa aprezada pel, ou á destrución do seu hábitat. Porén, a UICN non considera que esta especie estea en perigo na actualidade.
Descrición
A especie foi descrita en 1792 polo médico e naturalista escocés Robert Kerr, nun traballo publicado en ''Linnaeus, Anim. Kingdom'' 1: 157.
Etimoloxía
O epíteto específico, canadensis, fai alusión á súa área de distribución.
Características
Alcanza os 90 cm de alto, só superado en tamaño por algunhas subespecies do lince común. A pelaxe é amarelada ou parda clara, e os seus pelos son largos, co fin de defenderse do frío, especialmente en inverno. Normalmente non presentan manchas ou téneñas en moi pouca cantidade, concentrándose nas patas. Os machos son máis grandes que as femias.
Dieta
Adoita alimentarse de pequenos mamíferos, especialmente de lebres (observouse un ciclo de progreso e declive cíclicos similares no lince canadense e a lebre ártica), pero tamén de roedores, aves e, ocasionalmente, cervos e caribús. Acostuman a cazar de noite nos seus grandes territorios, que defenden de posíbeis intrusos.
Reprodución
As femias paren de 1 a 5 cachorros en primavera.
Montacuta goudi
Montacuta goudi é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Van Aartsen en 1997.
Montacuta substriata
Montacuta substriata é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Montagu en 1808.
Zoás, Moreda, Taboada
Zoás é un lugar da parroquia de Moreda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Muíñas, Moreda, Taboada
Muíñas é un lugar da parroquia de Moreda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Musculus costulatus
Musculus costulatus é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Antoine Risso en 1826.
Pichi Alonso
Ángel Alonso Herrera, coñecido como Pichi Alonso, nado en Benicarló o 17 de decembro de 1954, é un exfutbolista e exadestrador español. Xogaba como dianteiro centro e destacou especialmente no Zaragoza, club do que é o terceiro máximo goleador histórico, só por detrás de Marcelino e Joaquín Murillo.
Como futbolista
Debutou na Segunda División na tempada 1975/76, mentres xogaba nas filas do Castellón. Marcou 8 goles en liga na súa primeira campaña, cifra que aumentou ata 12 na segunda.
En 1977 fichou polo Real Zaragoza, adestrado por Arsenio Iglesias. Na súa primeira tempada en Zaragoza proclamouse campión da Segunda División, contribuíndo con 22 goles, rexistro que o colocou no segundo posto da táboa de máximos goleadores da competición, só por detrás do galego Alfonso Castro, con 24. Xogou co Zaragoza en Primeira División durante as seguintes catro campañas, rematando sempre entre os oito máximos goleadores da liga. Na última delas, 1981/82 foi o segundo máximo anotador da liga con 16 goles, aínda que lonxe dos 26 de Quini.
En 1982 fichou polo FC Barcelona, no que xogou durante catro tempadas, gañando varios títulos, pero con menor participación que nos equipos anteriores. Durante a súa etapa no Camp Nou marcou un triplete ante o IFK Göteborg nas semifinais da Copa de Europa, que serviron para empatar a eliminatoria e forzar a prórroga e a quenda de penaltis na que finalmente o club catalán conseguiu o pase á final. Disputou tamén a final contra o Steaua de Bucarest, entrando dende o banco nos minutos finais da prórroga, como substituto do escocés Steven Archibald. Realizou un dos lanzamentos da quenda de penaltis, pero foi detido polo gardameta romanés Helmuth Duckadam, que parou aquela noite todos os penaltis, sendo deste xeito o título para o Steaua.
Na tempada 1986/87 pasou ao Espanyol, onde recuperou a titularidade, e as boas cifras goleadoras, rematando a súa primeira campaña con 17 dianas, só superado na liga por Hugo Sánchez, Lineker e Magdaleno. Xogou no Espanyol durante tres tempadas ata a súa retirada en 1989. Como futbolista, marcou un total de 107 goles en 261 partidos na Primeira División.
Como adestrador
Retirado como futbolista, obtivo o título de adestrador e debutou no banco do Figueres de Segunda División, na tempada 1992–93, que rematou co descenso do equipo catalán. Posteriormente desenvolveu tarefas técnicas como segundo adestrador de Víctor Muñoz no RCD Mallorca.
Durante a década de 1990 compaxinou o seu traballo como comentarista deportivo en TV3, a televisión autonómica de Cataluña, como adestrador da selección de fútbol de Cataluña. Foi substituído por Pere Gratacós como técnico de Cataluña en 2005 (acumulando un total de 10 anos á fronte e só 3 derrotas ante a Arxentina e o, dúas veces. En 2006 marchou a Ucraína, onde adestrou durante uns meses o Metalurh Donetsk.
Tras esa breve experiencia, volveu a TV3 para retomar o seu traballo como analista técnico en partidos de fútbol e como comentarista de diferentes programas da cadea. En setembro de 2012 incorporouse a Canal+ para realizar o mesmo traballo.
Cima de Vila, Piñeira, Taboada
Cima de Vila é un lugar da parroquia de Piñeira no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Perillus bioculatus
Perillus bioculatus é unha especie de insecto hemíptero da familia Pentatomidae. Son nativos de América do Norte, pero foron introducidos en Europa oriental e norte da India. Tanto os estadios larvais como adultos están especializados en depredar ovos e larvas do escaravello da pataca (Leptinotarsa decemlineata). Porén, o primeiro estadio ou ínstar larval aliméntase chuchando zumes dos talos da planta da pataca.
Ramil, Moreda, Taboada
Ramil é un lugar da parroquia de Moreda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
I May Destroy You
I May Destroy You é unha serie de televisión británica creada, escrita e dirixida por Michaela Coel para BBC One e HBO. A serie localízase en Londres e ten un elenco principalmente afrobritánico. Coel protagoniza o papel de Arabella, unha escritora na vintena que intenta reconstruír a súa vida após ser violada. A serie estreouse o 8 de xuño de 2020 en BBC One e o 7 de xuño de 2020 en HBO.
De acordo con Metacritic é a serie de televisión máis valorada pola crítica de 2020, e foi descrita polo The New York Times como "a serie perfecta para un mundo ansioso". Gañou os BAFTA á mellor miniserie, á mellor dirección de serie dramática, ao mellor guión de serie dramática e á mellor actriz.
Tamén é candidata a nove Premios Primetime Emmy.
Sinopse
Arabella (Michaela Coel) é unha novelista coñecida a través de Twitter que acada a fama coa súa primeira obra Chronicles of a Fed-Up Millennial. Considerada unha icona para o público milenial, non consegue avanzar no seu segundo libro. Na véspera da data de entrega dun adianto da obra, decide tomar un descanso para quedar pola noite cuns amigos en Londres. Á mañá seguinte, non é quen de lembrar o que lle pasou, pero vaino esclarecendo aos poucos coa axuda dos seus amigos Terry (Weruche Opia) e Kwame (Paapa Essiedu).
Mosteiro, Piñeira, Taboada
Mosteiro é un lugar da parroquia de Piñeira no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Hospital Abente y Lago
O Hospital Abente y Lago é un centro hospitalario público situado no centro da Coruña, pertencente ao Complexo Hospitalario Universitario A Coruña. Anteriormente funcionou como hospital militar. Recibiu o seu nome por Ezequiel Abente y Lago, que foi o seu director durante a repatriación dos soldados procedentes da guerra de Cuba.
Historia
miniatura|esquerda|Placa do traspaso ao SERGAS En 1626 construíuse nos terreos do actual hospital, coñecidos como Campo do Espírito Santo, o Hospital do Rei. Estaba rodeado polo Hospital do Bo Suceso, que atendía aos militares, pola capela do Espírito Santo e a polvoreira. En 1658 estoupouse esta última, provocando graves danos nos edificios próximos, incluído o Hospital Real, que tivo que ser restaurado antes de volver funcionar a finais do século.
En 1725 o enxeñeiro Francisco Montaigú deseñou a ampliación do Hospital do Rei, incorporando a capela do Espírito Santo.
En 1798 o Capitán Xeneral Pedro Martín Cermeño propuxo que se derrubasen os dous hospitais para construír un hospital único no lugar. Porén, este proxecto non se levou a cabo ata o período entre 1861 e 1866, creando o chamado Hospital Militar do Bo Suceso. O autor do proxecto foi o enxeñeiro Joaquín Montenegro.
O hospital sufriu o 13 de febreiro de 1946 un incendio provocado por un curtocircuíto que arrasou o seu interior, polo que tivo que ser remodelado e modernizado.
O Ministerio de Defensa pechouno en 1995, incorporándose ao Servizo Galego de Saúde o 28 de maio de 1996. Recibiu o nome de Hospital Abente y Lago en 1998, cando comezou a atender pacientes, e a inauguración tivo lugar o 19 de abril de 2001.
Musculus discors
Musculus discors é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Carl von Linné en 1767.
Concha Liaño Gil
Concepción Liaño Gil, máis coñecida como Concha Liaño, nada en Épinay-sur-Seine (Francia) o 24 de novembro de 1916 e finada en Caracas (Venezuela) o 19 de abril de 2014, foi unha activista anarquista. Cofundadora do movemento Mujeres Libres, participou na revolución social española do 1936.
Traxectoria
Pasou a infancia en Barcelona, onde estudou un ano na Escola Francesa da cidade e dous anos coas monxas salesianas. Aos 15 inscribiuse nas Juventudes Libertarias. En 1935 fundou con outras mulleres a Agrupación Cultural Femenina. En Madrid existía xa a revista Mujeres Libres, o que levou á fusión de ambas iniciativas na Federación Nacional de Mujeres Libres. Concha Liaño e Soledad Estorach Esterri foron responsábeis da extensión do movemento en Cataluña. Nado co obxectivo de ser «o movemento feminino da CNT», segundo Concha Liaño, tanto este sindicato como as Juventudes Libertarias tiveron reticencias cara a dito movemento de mulleres, ao que trataban con certa condescendencia:
Tras o estalido da Guerra Civil Española, formou parte do Comité Revolucionario do barrio barcelonés de San Martín de Provençals e das Juventudes Libertarias do Hospital de San Pedro. En 1937 foi redactora do periódico Mujeres Libres.
Tras a derrota do bando republicano en 1939, Concha Liaño exiliouse en Francia. Alí logrou fuxir dun dos campos de concentración en que as autoridades francesas confinaban as e os refuxiados procedentes de España. Trasladouse a París e logo a Bordeos, e colaborou coa Resistencia francesa. Porén, a dificultade de asumir a derrota da República e da Revolución social, acrecentada pola continuidade do franquismo tras a Segunda Guerra Mundial, sumiuna nunha crise persoal que incluíu un intento de suicidio. Por suxestión de compañeiras e compañeiros, trasladouse en 1948 a Venezuela coa súa única filla, quen daquela tiña cinco anos. Traballou como empregada dunha aeroliña en Maracaibo e máis tarde trasladouse a Caracas. Finou nesta cidade o 19 de abril de 2014.
Liaño foi partidaria do expresidente venezolano Hugo Chávez. Chegou a definilo como «un enviado de Deus».
No cinema
En 1997 foi unha das protagonistas do documental de J. Gamero Vivir la utopía.
Presidente da República Democrática do Congo
250px|thumb|Blasón da República Democrática do Congo. O Presidente da República Democrática do Congo' (francés: Président de la République Démocratique du Congo, suahili: Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Lingala: Mokonzi wa Republíki ya Kongó Demokratíki), é elixido xefe de estado e comandante supremo (comandante en xefe) das forzas armadas da República Democrática do Congo (FARDC).
O cargo de presidente da República Democrática do Congo existe desde a primeira Constitución, coñecida como Lei Fundamental de 1960. Non obstante, os poderes deste cargo foron variando ao longo dos anos: un papel compartido limitado no executivo, cun primeiro ministro, o unha verdadeira ditadura. Segundo a actual Constitución, o presidente existe como a institución máis alta dunha República semipresidencial.
Requisitos
O Artigo 72 da Constitución congolesa establece que o presidente debe ser un cidadán natural da República Democrática do Congo e ter polo menos 30 anos de idade. Ademais, o presidente debe estar libre de restricións legais aos seus dereitos civís e políticos.
O artigo 10 da mesma Constitución establece que o presidente non pode formar parte de ningunha tribo.
Thymallus baicalensis
Descrición
A especie foi descrita en 1874 polo médico e naturalista polaco Benedykt Dybowski. , baixo o nome de ''Thymallus grubii var. baicalensis''.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmemnte válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Nota taxonómica
Anteriormente considerábase unha subespecie do tímalo ártico, Thymallus arcticus baicalensis, pero actualmente é unha das varias especies de tímalo de Siberia e Asia oriental, as máis próximas das cales son Thymallys nikolskyi, T. svetovidovi, T. brevicephalus e T. brevirostris. A distinción destes taxons está apoiada pola filoxenia das súas liñaxes de ADN mitocondrial. T. baicalensis tamén se disgtingue por un patrón de coloración distinto da aleta dorsal.
Distribución
Thymallus baicalensis encóntrase no lago Baikal, e en toda a conca do río Ienisei, e tamén nalgúns afluentes orientais do río Obi.
Características e bioloxía
O tímalo do Baikal pode chegar a medir até 38 cm de lonxitude e a 1,2 kg de peso. Desprázase principalmente por fondos pedregosos a pouca profundidade, alimentándose de larvas de tricópteros e de plecópteros, crustáceos da orde dos anfípodos e de ovos de peixes.
Gato negro
miniatura|[[Gato|Gata negra de 15 anos e unha pelaxe tupida de canas]] O gato negro é considerado un animal moi simbólico con interpretacións moi ambiguas. En civilizacións como o Antigo Exipto eran animais sagrados, por estaren relacionados co culto á deusa Bastet. Porén, nas tradicións hebrea e babilónica, os gatos comparábanse coas cobras arroladas nun fogar. Disque a Igrexa Católica considerábaos como vencellados á bruxaría.
Están asociados coa deusa grega Hécate e coa deusa nórdica Freia. Ambas tiñan relación coa bruxaría, polo que na Idade Media o gato negro xa era considerado un símbolo do demo.
Anarcosindicalismo
miniatura|O gato negro do Industrial Workers of the World, sindicato de orixe [[Estados Unidos de América|estadounidense, foi adoptado como símbolo do anarcosindicalismo]] Xa dende a década de 1880, a cor negra asóciase co anarquismo. O gato negro nunha postura de alerta foi adoptado posteriormente coma símbolo do movemento, máis concretamente do anarcosindicalismo.
En 1918, no xuízo contra os líderes do sindicato estadounidense Industrial Workers of the World ("Traballadores Industriais do Mundo"), Ralph Chaplin, a quen se lle adoita atribuír a creación de dito símbolo, afirmou:
Prevalencia
Un estudo de 1977 sobre a prevalencia de distintas cores entre os gatos de Europa e os EUA sinala que había máis gatos negros en Gran Bretaña, ao longo da costa oeste de África, no litoral de España e Francia e nos vales do Ródano e o Sena. Isto suxire que talvez fose distribuído por mercadores gregos ou fenicios. A súa pouca prevalencia en Italia concorda con que non existen imaxes de gatos negros na Arte da Roma antiga.
Manuel Mosquera Lequerica
Manuel Mosquera Lequerica, nado en Bilbao cara a 1846 e finado en Melide en maio de 1923, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Foi deputado provincial de Lugo polo distrito de Chantada en 1871. Militante do rexionalismo federalista da segunda metade do século dezanove. Estivo afiliado ao Partido Republicano Federal de Galicia. Foi presidente honorario do Partido Republicano de Melide en 1884. Foi detido en Lugo en setembro de 1886. Foi nomeado, conxuntamente con Aureliano Pereira e Modesto Moyrón, membro da comisión encargada, xunto a Moreno Barcia, da redacción do Proxecto de Constitución para o futuro Estado Galego, texto clave do federalismo en Galicia, que foi discutido e aprobado na Asemblea de Lugo do 2 ao 7 de xullo de 1887. Foi presidente do Comité Rexionalista de Lugo en 1891, e presidente do comité federal da provincia en 1897. Foi presidente do Congreso Agrícola Ganadero de Lugo de 1905.
Foi redactor de El Regional, publicou en El Ciudadano un estudo sobre Giordano Bruno que provocou unha amoestación do obispado lucense, e colaborou en La Idea Moderna. Foi membro correspondente da Real Academia Galega. Finou en Melide en maio de 1923.
San Salvador, Piñeira, Taboada
San Salvador é un lugar da parroquia de Piñeira no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
O Seixo, Piñeira, Taboada
O Seixo é un lugar da parroquia de Piñeira no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Heriberto Herrera
Como futbolista
Nado na cidade paraguaia de Guarambaré era fillo dun español. Comezou a xogar ao fútbol no Teniente Fariña, antes de fichar en 1947 polo Club Nacional, no que xogou ata 1953. As súas grande actuacións no Campionato Suramericano que gañou Paraguai, agradaron ao emisario do Atlético de Madrid presente no Perú, e este tramitou a súa contratación, xunto á dos seus compañeiros Adolfo Riquelme e Atilio López. Militou no club madrileño ata 1959.
Seleccións nacionais
Foi internacional coa selección de Paraguai, coa que gañou a Copa América de 1953 contra o Brasil, sendo elixido mellor xogador do torneo. En 1957 xogou un partido coa selección española, correspondente á clasificación para o Mundial de 1958, enfrontándose a Suíza no Santiago Bernabéu.
Como adestrador
Comezou a súa carreira como adestrador en 1959, inmediatamente despois de colgar as botas. O seu primeiro equipo foi o Rayo Vallecano, ao que chegou nas derradeiras xornadas da tempada 1958/59, co equipo como último clasificado da Segunda División. Conseguiu sacar o equipo dos postos de descenso directo e acadar a promoción de permanencia, e a continuación conseguiu a salvación ao derrotar ao Celta Turista. Entre as tempadas 1960/61 e 1962/63 conseguiu tres ascensos consecutivos á Primeira División con tres equipos diferentes: Tenerife, Valladolid e Espanyol.
A continuación marchou a Italia, para asinar como novo adestrador da Juventus, á que dirixiu entre 1964 e 1969. Gañou a Serie A na tempada 1966/67 e unha Copa de Italia na tempada 1964/65, nos dous casos xusto por diante do Inter de Milán de Helenio Herrera, adestrador co que foi comparado durante toda a súa carreira debido ao parecido dos seus nomes.
Ademais levou o equipo piemontés á final da Copa de Feiras na tempada 1964/65 e ás semifinais da Copa de Europa 1967/68, onde caeu contra o Benfica de Otto Glória. Deixou o club en 1969 despois de 1962 partidos, sendo na actualidade o cuarto adestrador con máis partidos na historia da Juventus.
A continuación foi contratado polo Inter de Milán, ao que levou ao segundo posto da Serie A na tempada 1969/70. Pasou logo polos bancos da Sampdoria e a Atalanta, antes de regresar en 1975 a España, onde adestrou varios equipos, entre eles o Valencia e por segunda vez o Elche.
Morreu en Asunción en 1996.
Patrimonio da Humanidade nas Illas Marshall
miniatura|180px| [[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px ]] O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do Patrimonio da Humanidade nas Illas Marshall, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. As Illas Marshall ratificaron a convención o 24 de abril de 2002, convertendo os seus lugares en elixíbeis para a súa inclusión na lista.
O sitio Atol Bikini, lugar de tests nucleares foi o primeiro lugar das Illas Marshall incluído na lista do Patrimonio Mundial da UNESCO, inscrito na 34ª Sesión do Comité do Patrimonio Mundial, realizada en Brasilia (o Brasil) en 2010. É o único sitio das Illas Marshall declarado Patrimonio da Humanidade, sendo este de clasificación cultural.
Podisus maculiventris
Podisus maculiventris é unha especie de hemíptero pentatómido común en América do Norte. É un predador das eirugas de Lymantria dispar e das larvas do escaravello da pataca e de Epilachna varivestis. Como E. vsrivestis é considerado unha importante praga agrícola en América do Norte, P. maculiventris é xeralmente considerado como un insecto beneficioso para os xardíns e cultivos.
P. maculiventris é un predador xeneralista cun amplo rango de hóspedes, atacando a 90 especies de insectos, entre os que se inclúen pragas economicamente importantes. Entre as súas presas coñecidas están as larvas de E. varivestis, o escaravello da pataca, os Alticini e a Plutella xylostella, e Helicoverpa zea, Spodoptera frugiperda, Spodoptera exigua, Ostrinia nubilalis, Trichoplusia ni, Pieris rapae e Anticarsia gemmatalis. Cando as presas son escasas, P. maculiventris pode alimentarse de zumes de plantas, pero este tipo de alimentación non se viu que sexa causa significativa de danos para as plantas.
Mya truncata
Mya truncata é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Carl von Linné en 1758.
Nabis (xénero)
Nabis é un xénero de hemípteros heterópteros da familia Nabidae.
Especies
Nabis comprende as seguintes especies:
Serén, Piñeira, Taboada
Serén é un lugar da parroquia de Piñeira no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
A Videira, Piñeira, Taboada
A Videira é un lugar da parroquia de Piñeira no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Lingua baudó
A lingua emberá baudó, tamén coñecida simplemente como baudó, é unha lingua emberá falada polo pobo emberá en Colombia. É parcialmente intelixíbel coas linguas emberá do norte e eperara, mais non está clara a póla do emberá á que pertence.
Myrtea spinifera
Myrtea spinifera é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Montagu en 1803.
Aigas, Rao, Navia de Suarna
Aigas é un lugar da parroquia de Rao no concello lugués de Navia de Suarna na comarca dos Ancares.
Becerral, Rao, Navia de Suarna
Becerral é un lugar da parroquia de Rao no concello lugués de Navia de Suarna na comarca dos Ancares.
Asar, Rao, Navia de Suarna
Asar é un lugar da parroquia de Rao no concello lugués de Navia de Suarna na comarca dos Ancares.
Lingua chamí
A lingua emberá chamí, tamén coñecida simplemente como chamí, é unha lingua emberá falada polo pobo emberá en Colombia.
Coro, Rao, Navia de Suarna
Coro é un lugar da parroquia de Rao no concello lugués de Navia de Suarna na comarca dos Ancares.
Arturo Obegero
Arturo Obegero, nado en Tapia de Casarego en 1993, é un xastre e deseñador de moda asturiano.
Traxectoria
Nado de pai surfeiro e nai enfermeira, graduouse en moda na escola superior Goymar, da Coruña, mentres traballaba en Inditex. Proseguiu os seus estudos na facultade Central Saint Martins da Universidade das Artes de Londres. Comezou a traballar como deseñador na casa de alta costura Lanvin, en París e ao pouco presentou marca de seu, co seu mesmo nome: Arturo Obegero.
En 2021 presentou colección de seu na Semana da moda de París, e repetiu tamén en 2022. Nese ano, roupa súa foi a escollida polo cantante Harry Styles para levar no videoclip do seu tema 'As It Was'.
Vida persoal
Vive en Montreuil, nos arrabaldes de París.
Folgueiras de Aigas, Rao, Navia de Suarna
Folgueiras de Aigas é un lugar da parroquia de Rao no concello lugués de Navia de Suarna na comarca dos Ancares.
Bracteada
miniatura|249x249px| Bracteada de [[ouro (entre 450 e 600 d.C.) achada nun tesouro en Over Hornbæk, Xutlandia, Dinamarca. ]] Coñécese como bracteada ou bracteata (do latín bractea: peza delgada de metal) un tipo de medalla ou obxecto decorativo e ritual, xeralmente de ouro, que se levaba como ornamento na Europa do Norte na Idade de Ferro xermánica, principalmente durante a época das invasións bárbaras (incluída a era de Vendel en Suecia).
Faquís, Rao, Navia de Suarna
Faquís é un lugar da parroquia de Rao no concello lugués de Navia de Suarna na comarca dos Ancares.
Bracteada
O termo emprégase tamén en numismática para denominar un tipo de moedas de prata ou billón e, máis raramente, de cobre, cuñadas en Europa central na Idade Media, a partir do século XII, normalmente pfennig ou diñeiros.
En ambos os casos, as bracteadas amosan os seus deseños só por unha das súas faces, en tanto que pola outra aparecen os mesmos tipos mais co relevo en negativo.
Bracteadas de ouro da Antigüidade tardía
miniatura|221x221px| [[Anverso, reverso e canto dunha bracteada de ouro da Illa de Man (ca. 500-550 d.C.). ]] As bracteadas da Antigüidade son basicamente pezas áureas de xoiaría realizadas principalmente entre os séculos V e VII polos pobos xermánicos, que seguen varios modelos. A maioría estaban engarzadas ou tiñan un enganche para colocar un cordón, xa que adoitaban estar destinadas a lucir penduradas do pescozo, presumiblemente como amuleto. O ouro das bracteadas procedía xeralmente das moedas pagadas polo Imperio Romano aos seus veciños xermánicos do norte para manter a paz.
Motivos representados
Moitas bracteadas representan retratos dos reis xermánicos gobernantes con peiteados con trenzas ás costas característicos e representacións de personaxes da mitoloxía xermánica, influídos en diversos graos pola tradición das moedas romanas, en tanto que outras representan motivos completamente orixinais. A frecuencia con que aparecen representacións mitolóxicas fai pensar que se trataba de iconas para as persoas practicantes do paganismo xermánico, que lles proporcionarían protección ou eran usadas para a adiviñación.
É bastante recorrente a representación da figura dun cabalo con oito patas, unha lanza e aves, probablemente en referencia ao deus Wodan ou Odín, o que se apoia ademais noutros aspectos do personaxe que aparecerán posteriormente nas representacións do século XIII, como na Edda poética. Por esta razón, as bracteadas son obxecto do estudo iconográfico do paganismo xermánico. miniatura|341x341px| Inscrición [[Alfabeto rúnico|rúnica nunha bracteada sueca de Västra Götaland. ]] Varias bracteadas, ademais, amosan inscricións rúnicas. Coñécese un total de 133 inscricións en bracteadas, que supoñen máis dun terzo de todas as inscricións existentes en futhark antigo. Por outra banda, as bracteadas portan comunmente como elemento decorativo secundario unha ou varias esvásticas.
Tipoloxía
As bracteadas clasifícanse en varias categorías ás que se lles asigna unha letra segundo os seus motivos decorativos, un sistema de clasificación ideado en 1855 polo historiador dinamarqués Christian Jürgensen Thomsen e publicado nun artigo numismático chamado Om Guldbracteaterne og Bracteaternes tidligste Brug som Mynt ("Sobre o uso máis antigo das bracteadas de ouro e das bracteadas como moeda") e que o numismático sueco Oscar Montelius definiu formalmente no seu tratado Från jernåldern ("Da Idade de Ferro"), de 1869. Hai sete tipos:
Corpus de exemplares
miniatura| Detalle dunha inscrición [[Alfabeto rúnico|rúnica nunha bracteada. ]] Acháronse máis de 970 bracteadas da época das invasións xermánicas dos tipos A, B, C, D e F. Deles, 135 (aproximadamente o 11 %) levan inscricións rúnicas con caracteres do futhark antigo, que adoitan ser moi curtas. As inscricións máis salientables atópanse na coñecida como bracteada Seeland-II-C (que lle achega protección para a viaxe a quen a leve), na bracteada de Vadstena (que enumera as letras do futhark antigo cunha inscrición presumiblemente máxica) e na bracteada de Tjurkö (cunha inscrición en verso escaldo).
A estas engádenselles unhas 270 bracteadas E, pertencentes ao período de Vendel e, por iso, lixeiramente posteriores aos demais tipos. Producíronse só en Gotland e, en tanto que as primeiras bracteadas estaban todas feitas en ouro (agás unhas poucas pezas inglesas), as bracteadas E están feitas en prata ou bronce.
Karl Hauck, o arqueólogo Morten Axboe e o runólogo Klaus Düwel traballaron desde a década de 1960 para compor un catálogo completo de todas as bracteadas xermánicas do período das invasións, con fotografías de alta resolución e debuxos. Esta obra publicouse en tres volumes en alemán, entre 1985 e 1989, co título ''Die Goldbrakteaten der Völkerwanderungszeit. Ikonographischer Katalog'' ("As bracteadas do período das migracións. Catálogo iconográfico").
Bracteadas medievais de prata ou billón
A orixe das moedas bracteadas medievais de prata e de billón está relacionada coa deterioración da moeda logo das guerras civís de Henrique IV (1056-1105). Estas moedas, normalmente con valor dun pfennig ou a súa fracción, cuñábanse a martelo en discos tan finos que só se podía reproducir o motivo nunha das súas faces, quedando na outra en negativo.
A rexión orixinal destas bracteadas foi a de Turinxia, a Baixa Saxonia e Meißen, e desde aí estendeuse o seu uso ás veciñas Bohemia, Moravia, Brandeburgo, Pomerania, Silesia, Saxonia e mesmo ata Hungría e Polonia. Polo norte estendéronse ata Dinamarca, e polo oeste ata o Weser. Tamén Suíza e Austria coñeceron estas cuñaxes. Unicamente en Alsacia, Renania, o Palatinado e Westfalia, que se achaban entre as zonas máis desenvolvidas economicamente do Imperio xermano-romano naquela época, as bracteadas non lograron afianzarse, probablemente por mor do seu desprestixio como moedas.
A súa época de apoxeo foi entre 1150 e 1230, aínda que o seu uso nalgunhas zonas chegou ata o século XVI.
Guillermo Vázquez Núñez
Guillermo Vázquez Núñez, nado en Catasol (Santa María de Melide, Melide) en 1884 e finado en Madrid o 24 de agosto de 1936, foi un frade mercedario, sacerdote e historiador galego.
Traxectoria
Iniciou o noviciado no Convento da Magdalena de Sarria, e fixo os votos sinxelos no Mosteiro de Poio. Ordenouse sacerdote en Lugo en 1908. Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Madrid, onde se licenciou en 1911 e se doutorou en 1917. Na Orde mercedaria foi Padre Provincial de la Provincia de Castilla (1914-1918), Comendador do Mosteiro de Poio (dende 1924) e Historiador de la Orden Mercedaria en la Provincia de Castilla. Foi académico correspondente da Real Academia Galega. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi asasinado en Madrid o 24 de agosto de 1936.
Lingua eperara
A lingua eperara, tamén coñecida simplemente como epena, é unha lingua emberá falada polo pobo emberá en Colombia.
Saab 17
O Saab 17 é un avión sueco de recoñecemento/bombardeo en picado dos anos 40 desenvolvido orixinalmente por ASJA antes de fusionarse con Saab. Foi o primeiro avión de revestimento totalmente metálico desenvolvido en Suecia.
Lingua catío
A lingua emberá catío, ou simplemente coñecida como catío, é unha lingua emberá falada polo pobo emberá en Colombia e Panamá. A lingua era falada por unhas 15 000 persoas en Colombia, e unhas poucas ducias en Panamá, segundo os datos publicados en 1992. Arredor do 90 ou 95% dos falantes eran monoligües, e o 1% estaban alfabetizados. A lingua tamén é coñecida como eyabida, e como moitas outras linguas embera, o termo embena quere dicir humano.
Saab 17
Deseño e desenvolvemento
O proxecto iniciouse en resposta a unha solicitude en 1938 da Flygvapnet (Forza Aérea de Suecia) por un avión de recoñecemento que substituíse ao obsoleto sesquiplano Fokker S 6 (C.Ve). Os traballos de deseño comezaron a finais dos anos 30 como o L 10 de ASJA, pero unha vez que se soubo que a Flygvapnet asignara as designacións B 17 e S 17 para as versións de bombardeiro e recoñecemento respectivamente, pasou a coñecerse como Saab 17. miniatura|250x250px|B 17 na liña de montaxe en Trollhättan O deseño elixido foi un monoplano convencional de á media cantilever cunha longa cabina e un motor radial no morro. As superficies de control estaban cubertas de tea, pero o resto do avión estaba recuberto de duraluminio. Podía ser equipado con rodas ou esquís, sendo as dúas opcións retractables debaixo da á deixando uns prominentes carenados, e cando levaba rodas as portas do tren de aterraxe podían ser usadas como freos de picado. Tamén tiña unha roda de cola retractable. Construíuse unha versión con flotadores en pequenas cantidades para tarefas de recoñecemento costeiro substituíndo ao obsoleto Svenska S 5, con enormes carenados que unían os frotadores coas ás onde deberían estar as rodas. Para manter a estabilidade engadíronse pequenas aletas verticais no estabilizador horizontal. Reforzáronse as ás para que puidese ser usado como bombardeiro en picado e instaláronse soportes para bombas baixo elas, xunto cunha pequena bodega para bombas baixo a cabina, aínda que algúns exemplares usaron un soporte convencional baixo a fuselaxe, mentres que nas versións de bombardeo, instalouse unha muleta para afastar a bomba durante ataques en picado e evitar que golpease a hélice. As versións de recoñecemento non tiñan a muleta. Instaláronse flaps divididos en catro segmentos na parte inferior do bordo de saída das ás.
Pedíronse dous prototipos do L 10, estando o primeiro equipado cun motor radial Bristol Mercury XII de 880 cabalos fabricado por Nohaben en Suecia, e o segundo levando un Pratt & Whitney R-1830 Twin Wasp C radial importado de 1 065 cabalos.
A subministración de motores axeitados foi un gran problema, e fixo que o avión fose constuído en tres versións con distintos motores. O definitivo B 17A usaba o motor de fabricación sueca STWC-3 (Swedish Twin Wasp C-3), unha copia sen licenza do R-1830. O B 17B usaba un Bristol Mercury XXIV fabricado por Svenska Flygmotor AB (SFA) en Suecia, e o B 17C usaba un Piaggio P.XI radial de 1 060 cabalos importado de Italia. O goberno dos Estados Unidos rexeitou unha solicitude para mercar unha licenza de fabricación do Twin Wasp, polo que se fabricou unha copia elaborada por enxeñería inversa coñecida como STWC-3 para suplementar e substituír os motores Mercury de menor potencia que xa se fabricaban baixo licenza. Ata que a produción alcanzou a demanda, os primeiros avións entregados voaban aos seus destinos, os motores desmontábanse e enviábanse de novo para ser usados nos seguintes avións entregados.