cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Comunicación (linguaxe)
Formas de comunicación
En moitas ocasións os signos verbais e os signos non verbais combínanse nunha mensaxe, dando lugar a formas mixtas de comunicación. Un exemplo sería un anuncio publicitario, o cinema ou unha banda deseñada.
Se se atende á relación que se establece entre emisor e receptor, diferénciase unha comunicación unilateral e outra comunicación bilateral. A comunicación unilateral prodúcese cando o receptor non se converte en emisor. Sucede nos sinais de tráfico. A comunicación bilateral prodúcese cando o receptor se pode converter á súa vez en emisor. Sucede nunha conversa.
Comunicación non verbal
miniatura|A comunicación non verbal axuda a que persoas de linguas diferentes poidan alcanzar un grao de comprensión A comunicación non verbal consiste en transmitir significados na forma de mensaxes non verbais. Empréganse signos non lingüísticos. Exemplos de comunicación non verbal inclúen os xestos, as expresións faciais, a expresión corporal, o contacto visual, a maneira de vestir, a háptica (comunicación por medio do tacto), a cronémica (significado do tempo na comunicación) e a kinésica (linguaxe corporal), entre outros. A mesma comunicación oral contén elementos non verbais como a paralingüística (elementos non verbais que acompañan á lingüística, por exemplo tons de sorpresa, interese, desinterese, medo, cansazo, insinuacións etc.) Segundo estudos, o 55 % da comunicación humana dáse por medio de expresións faciais non verbais e un 38 % por medio da paralinguaxe. Isto inclúe a mesma comunicación escrita na que é posible determinar sentidos no estilo de escritura, a distribución de espazos entre palabras e o uso de emoticonas para transmitir emocións. Neste sentido, para transmitir unha mensaxe empréganse cores, como a marca azul e vermella das billas, sons como a sirena dunha ambulancia e xestos, como chiscar un ollo.
Algúns dos propósitos da comunicación non verbal inclúen a complementación e ilustración da mensaxe para reforzar ou enfatizalo, substituír, controlar ou regular e mesmo contradicir. Isto dálle unha grande importancia á comunicación non verbal porque contribúe a reforzar as ideas e propósitos do emisor e axuda ao receptor a unha mellor decodificación da mensaxe que recibe.
Comunicación verbal
A aprendizaxe deste ocorre normalmente e de forma intensa durante os anos da nenez humana. A maioría dos idiomas no mundo empregan sons e xestos como símbolos que posibilitan a comunicación con outras linguaxes, os que tenden a compartir certas propiedades, aínda que existen excepcións. Non existe unha liña definida entre unha linguaxe e un dialecto. As linguas construídas como o esperanto, a linguaxe de programación e varios formalismos matemáticos, non están necesariamente restrinxidos polas propiedades compartidas pola linguaxe humana.
Fundamentalmente a comunicación verbal é oral, empregando palabras pronunciadas coa voz. Tamén pode ser escrita. Na escritura transfórmanse os sons en letras, e as palabras pronunciadas en palabras gráficas.
Comunicación escrita
miniatura|A [[historia da escritura|invención da escritura marcou o inicio da historia da humanidade. Na imaxe, o papiro de Artemidoro, que contén o primeiro mapa da península ibérica. É un rolo de 3 metros de longo escrito no século I a.C., talvez en Alexandría.]] A comunicación escrita, a diferenza da verbal, ten outra maneira de interacción entre emisor e receptor, producíndose no tempo ou mesmo nunca, aínda que o escrito pode perdurar. A través da historia, este tipo de comunicación desenvolveuse grazas ao impacto das tecnoloxías e da ciencia. Estes procesos de desenvolvemento divídense en tres etapas: Os pictogramas como as formas máis primitivas de escritura humana; o desenvolvemento de alfabetos en diferentes linguas escritos sobre soportes físicos como a pedra, a cera, a arxila, o papiro e, finalmente, o papel; e por último a información transmitida a través de medios electrónicos.
A comunicación escrita require a habilidade interpersoal de procesar, escoitar, observar, falar, cuestionar, analizar, xestar e avaliar en tal xeito que se posibilite a colaboración e a cooperación. Os malentendidos poden anticiparse e resolverse a través de formularios, preguntas e respostas, parafraseo, exemplos e historias.
Elementos básicos da comunicación
miniatura|Modelo de comunicación tipo jacobsoniano con elementos e funcións. Os seguintes son os elementos básicos da comunicación:
Os seguintes son os elementos básicos mecánicos da comunicación:
John George Kemeny
John George Kemeny, nado como Kemény János György en Budapest o 31 de maio de 1926 e finado en Lebanon (New Hampshire) o 26 de decembro de 1992 foi un matemático, científico computacional e profesor estadounidense de orixe húngara, coñecido por desenvolver a linguaxe de programación BASIC en 1964 con Thomas E. Kurtz. Kemeny foi o 13.º presidente de Dartmouth College entre 1970 e 1981 e foi un pioneiro no uso de computadoras na educación universitaria. Kemeny presidiu a comisión que investigou o accidente de Three Mile Island en 1979. Segundo György Marx formou parte do grupo denominado The Martians.
Primeiros anos
Kemeny naceu en Budapest (Hungría) nunha familia xudía. Asistiu á escola primaria Rácz en Budapest e foi compañeiro de clase de Nandor Balazs. En 1938 o seu pai marchou só aos Estados Unidos e en 1940 levou a toda a familia Kemeny cando a adopción da segunda lei antixudía en Hungría era inminente. Porén, o seu avó rexeitou fuxir e faleceu no holocausto, igual que un tío e unha tía. A familia de Kemeny estableceuse en Nova York, asistindo ao George Washington High School. Graduouse coas mellores notas da súa clase tres anos máis tarde. En 1943 Kemeny ingresou na Universidade Princeton onde estudou matemáticas e filosofía, mais deixou os estudos durante un ano para traballar no proxecto Manhattan en Los Alamos National Laboratory. O seu xefe aló foi Richard Feynman e tamén traballou con John von Neumann. De volta a Princeton, Kemeny graduouse en 1947 e comezou a traballar no seu doutoramento con Alonzo Church, tamén en Princeton. Traballou como axudante matemático de Albert Einstein durante o seu graduado. Aos 23 anos, Kemeny recibiu o seu doutoramento en 1949 pola súa tese titulada "Type-Theory vs. Set-Theory".
Carreira
Kemeny foi aceptado no departamento de matemáticas de Dartmouth como profesor en 1953, aos 27 anos. Dous anos despois converteuse no xefe do departamento, conservando o posto ata 1967.
Kemeny arriscouse no desenvolvemento do currículo intoducindo clases de matemáticas finitas. Uniuse con Gerald L. Thompson e J. Laurie Snell para escribir Introduction to Finite Mathematics (1957) para os estudantes de bioloxía e ciencias sociais. Os profesores do departamento de matemáticas de Dartmouth tamén escribiron Finite Mathematical Structures (1959) e Finite Mathematics with Business Applications (1962). Outras facultades e universidades seguiron esta tendencia e apareceron libros de texto sobre matemáticas finitas noutros lugares. As cadeas de Markov foron particulamente populares, polo que Kemeny se uniu a J. Laurie Snell para publicar Finite Markov Chains (1960) e proporcionar un libro de texto universitario introdutorio. Considerando os avances polo emprego da teoría potencial obtida por G. A. Hunt, escribiron Denumerable Markov Chains en 1966. Este libro de texto, axeitado para seminarios avanzados, foi seguido por unha segunda edición en 1976, en que se incluíu un capítulo adicional sobre campos aleatorios por David Griffeath.
Kemeny e Kurtz foron pioneiros no uso de computadoras para a xente corrente. Tras experimentos iniciais co LGP-30, inventaron a linguaxe de programación BASIC en 1964, así como un dos primeiros sistemas de tempo compartido do mundo, o Dartmouth Time-Sharing System (DTSS). En 1974, a American Federation of Information Processing Societies deu un premio a Kemeny e Kurtz na National Computer Conference polo seu traballo no BASIC e no tempo compartido.
Falecemento
miniatura|Placa conmemorativa a John George Kemeny no seu antigo domicilio John Kemeny faleceu aos 66 anos dun fallo cardíaco en Lebanon, New Hampshire o 26 de decembro de 1992. Vivira en Etna, preto do campus de Dartmouth.
Fredegario
A obra
A crónica de Fredegario é unha historia universal, comezando coa creación, e alcanza a súa época no libro IV, onde se concentra o interese dos historiadores, xa que é fundamental para o coñecemento dos reinos francos pola súa relación de feitos entre os anos 561 e 641. Parece un feito certo para todos os historiadores que Khildebrando (medio irmán de Carlos Martel) e o seu fillo Nibelungo redactaron as últimas partes.
Aínda que o relato se centraliza sobre todo na historia dos reinos merovinxios, tamén abarca os ostrogodos, longobardos, visigodos e o Imperio bizantino.
Asócianse a esta crónica tres continuacións. Os seus continuadores estenderon a liña do tempo narrado até o século VIII. As continuacións engadíronse sucesivamente en 736, 751 e 768. A primeira retoma unha versión austrasiana do Liber Historiae Francorum que se prolonga até 736. A segunda cobre o período entre 736 e 751. E a terceira conta os feitos acaecidos durante o reinado de Pipino o Breve até a chegada dos seus fillos Carlomán e Carlomagno, en 768.
Deci-
Deci (símbolo d) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades que denota un factor de 10−1, ou 1/10.
Epidauro
miniatura|150px|Estatua de [[Asclepio, encontrada no santuario de Epidauro (Museo nacional de Atenas).]]
Epidauro (grego Ἐπίδαυρος, Epídauros, latín Epidaurus) era unha pequena cidade grega da Argólida, península ao nordeste do Peloponeso. É principalmente coñecida polo seu santuario de Asclepio, a uns 8 km ao oeste da cidade, e polo seu teatro, que acolle representacións aínda nos nosos días. A cidade grega actual chámase Epídhavro.
Foi unha cidade-estado independente, incorporada ao distrito de Argólida por Roma. O seu territorio, bastante reducido, recibía o nome de Epidauria, e limitaba ao oeste con Argólida, ao norte con Corinto, ao sur con Trecén, e ao leste co golfo Sarónico. Estaba situada nunha pequena península que formaba unha chaira con viñas e montañas. O porto estaba na parte norte da península, ben protexido. A cidade orixinal estaba limitada a parte da península, pero se estendeu ao norte e ao sur.
Mitoloxía
Segundo Aristóteles foi unha colonia caria que se chamou Epícaro. Estrabón di que o seu antigo nome foi Epitauros. Pero despois, segundo Aristóteles, foi colonizada por xonios (despois do retorno dos Heráclidas), procedentes da Tetrápolis ática. En xeral crese que foi colonizada por xonios que foron expulsados polos dorios. Pausanias di que en tempos da invasión dos dorios estaba gobernada por Pitireo, descendente de Ion, e fillo de Xuto, que entregou o país a Deifontes e aos arxivos, e retirouse a Atenas coa súa xente.
Deifontes preséntase como muller de Témeno (casado coa súa filla Hirneto), ao que correspondeu Argos no repartimento das conquistas dorias; as desgrazas de Deifontes foron obxecto das historias dos poetas tráxicos. A cidade foi gobernada por reis, pero máis tarde a oligarquía substituíu á monarquía. Máis tarde foi gobernada por tiranos.
Cítase no Catálogo de naves como "Epidauro dos bos viñedos".
Historia
En época histórica, oligarcas dóricos continuaban sendo os dirixentes da cidade, que era unha das principais cidades comerciais do Peloponeso, e colonizou Exina que, durante moito tempo foi unha dependencia súa. Tamén colonizou Cos, Calimnos (Calidnos) e Nisiros, pero cando o comercio creceu, Exina aumentou a súa importancia e suplantou á metrópole no século VI a.C. miniatura|esquerda|300px|Estadio de Epidauro.
Epidauro foi sempre fiel aliada de Esparta mentres que coa súa metrópole, Argos), rompeu relacións despois da instauración nesta cidade da [[democracia grega|democracia. A cidade de Epidauro estaba gobernada por artinos (artynae) que presidían un Consello de 180 membros; os habitantes orixinais non dorios eran os konípodes, que traballaban a terra para os seus amos dorios, pero non eran escravos.
Nas Guerras Médicas a cidade enviou oito naves á Batalla de Artemisio, 800 homes á Platea e 10 barcos á Salamina. Ao acabar a guerra, Salamina aliouse con Esparta e entrou na Liga do Peloponeso, contra Atenas e a confederación de Delos. Tomou parte no "asunto de Corcira" e proporcionou trirremes a Corinto. Epidauro constituíu un punto neurálxico do enfrontamento entre Atenas e Esparta.
No 419 a.C., durante a Guerra do Peloponeso, os arxivos intentaron conquistar a cidade, pero foron rexeitados.
Na época clásica, Epidauro gozou dun gran renome grazas ao seu santuario consagrado a Asclepio, onde se practicaba a medicina pola interpretación dos soños. Comprendía varios edificios públicos, entre os cales había un gran templo construído no século IV a.C. En honor de Asclepio organizábanse as Asklepieia, Xogos Panhelénicos pentétericos que comprendían carreiras de cabalos e, a partir do século IV, concursos de poesía. O culto de Asclepio tivo o seu apoxeo na época helenística.
En 243 a.C. Epidauro reuniu á Liga Aquea. No verán do 225 a.C. foi tomada por Cleómenes III, rei de Esparta. E converteuse en aliada de Roma.
Baixo dominio romano perdera toda importancia e era practicamente o porto do templo de Asclepio. Pausanias dá unha lista dos seus edificios principais: o templo de Atenea Cisea na acrópole, o templo de Dioniso, o de Artemisa, o de Afrodita e, por suposto, o de Asclepio, nas aforas; e o de Hera no porto, probabelmente no actual Cabo Nicolau.
Na cidade había tamén ximnasio, palestra, teatro, construído aproveitando a vertente dunha montaña, cun diámetro de 112 metros e 32 filas de asentos na parte baixa, 20 na parte central e 24 na superior, con capacidade para 12.000 espectadores, e o proscenio.
Escipión Emiliano visitouna en 168 - 167 a.C., na mesma época que outros grandes lugares do helenismo, como Atenas, Delfos e Olimpia. En 87 a.C., foi arrasada por Sila, que saqueou o tesouro do templo.
A última mención de Epidauro remóntase ao século VI, no Synekdemos de Hierocles, unha obra que describe as divisións administrativas do Imperio bizantino.
Arqueoloxía
miniatura|450px|Teatro de Epidauro.
As ruínas de Epidauro foron escavadas a partir do século XIX, e permitiron descubrir as ruínas do santuario de Asclepio, dun templo de Artemisa, dun tholos, dun templo de Afrodita e, sobre todo, do teatro.
O teatro de Epidauro figura entre os mellore conservados de Grecia. Na antigüidade era xa célebre pola harmonía das súas proporcións. Foi concibido polo arquitecto e escultor Policleto o Mozo a metade do século IV, igualmente responsábel da tholos, destacábel polas súas columnas corintias adornadas con belos capitelis.
Aas murallas están medianamente ben conservadas, en parte.
Argos, Grecia
Argos (en grego antigo Άργος) é unha cidade grega do Peloponeso, na prefectura de Argólida, situada preto da capital da prefectura, Nauplia, que é o seu porto histórico. Estaba a uns 5 km da costa e tiña unha cidadela chamada Larisa. Considérase como a máis antiga cidade de Grecia. A súa fundación data do 2000 a.C. No pasado foi unha cidade próspera, pero hoxe no seu lugar só existen ruínas, á beira da cidade moderna, duns 30.000 habitantes. A rexión de Argos chámase Argólida.
Copa de Europa de hóckey a patíns 2010-2011
A cuadraxésimo sexta edición da Copa de Europa de hóckey a patíns masculina (denominada Liga Europea dende a tempada 2007-08) comezou o 20 de novembro do 2010 coa primeira xornada da fase de grupos e finalizará o 15 de maio do 2011 coa disputa da final.
Fernández Morales
Os apelidos Fernández Morales poden referirse a:
Argos, Grecia
Segundo a mitoloxía grega foi o berce de moitos heroes que participaron na guerra de Troia.
Copa de Europa de hóckey a patíns 2010-2011
Equipos participantes
Os 16 equipos participantes son o campión da edición anterior da Liga Europea (o FC Barcelona), os equipos finalisatas da Copa CERS 2010 (o HC Liceo como campión e o Blanes HC como subcampión) e os equipos campións das súas respectivas ligas ou campionatos nacionais, aínda que o campión da liga inglesa, o Herne Bay United renunciou a participar na competición para disputar a Copa CERS 2011, polo que foi substituído polo SCRA Saint Omer da liga francesa polo seu mellor posto na clasificación europea de clubs, pasando a haber dous clubs franceses. Para completar a lista de 16 equipos escolléronse os clubs mellor clasificados no ranking europeo.
Argos, Grecia
Numerosos restos do pasado atraen aos turistas á cidade. Tamén son característicos os cultivos de cítricos, que arrodean a cidade e enchen o val en que se encontra.
Copa de Europa de hóckey a patíns 2010-2011
Equipos participantes
Destes 16 equipos participantes seis pertencen á OK Liga (Estado español), tres á Serie A1 (Italia), dous ao Campeonato Português (Portugal), outros dous á Nationale 1 (Francia), un representante da LNA (Suíza) e outro da 1 Bundesliga (Alemaña). Os 16 equipos repartíronse en catro grupos do seguinte xeito:
Argos, Grecia
A cidade moderna sitúase ao pé dun outeiro, e ten unha serie de edificios modernos dominados polo castelo de Larisa a 300 metros por encima. Deste castelo, (do século XIII), só perduran as súas paredes exteriores e a armazón dun torreón. Desde a súa altura aprécianse fermosas vistas da costa e da cidade no medio de extensos hortos de cítricos e oliveiras. Tamén no castelo hai un museo onde se exhiben cerámicas, armas, mosaicos e unha armadura de bronce do século VIII a.C.
Copa de Europa de hóckey a patíns 2010-2011
Sistema de competición
Esta edición da Liga Europea consta de dúas fases: unha primeira fase de grupos e unha final a oito (Final Eight).
Argos, Grecia
Mitoloxía
A este sucedeulle Linceo, e a este, Abas. Os dous fillos deste último repartíronse o territorio: Acrisio quedou con Argos e Preto fixo o propio con Tirinto.
Copa de Europa de hóckey a patíns 2010-2011
Sistema de competición
Durante a fase de grupos, cada equipo se enfronta a dobre volta (ida e volta) contra os outros tres integrantes do seu grupo. Cada vitoria conta 3 puntos, o empate reparte un punto a cada un dos equipos, e a derrota non suma ningún punto. Os dous mellores equipos de cada grupo ao final das seis xornadas desta fase clasifícanse para a Final Eight.
O Final Eight desputaráse nunha sede aínda sen decidir e se xogará ao xeito de copa de oito a eliminación directa e o equipo que consegue gañar os seus tres partidos se proclama campión.
Centi-
Centi (símbolo c) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades que denota un factor de 10−2, ou 1/100.
Adoptado en 1795, o prefixo vén do latín centum, significando centena.
Argos, Grecia
Mitoloxía
Perseo, fillo de Dánae e neto de Acrisio, fundou Micenas, que se converteu na capital do reino. A Eristeo, neto de Perseo, sucedeuno, como rei de Micenas, Atreo, fillo de Pélope, que deixou como sucesor ao seu neto Agamenón, que gobernou sobre boa parte do Peloponeso.
Homero describe a Micenas como a capital e a Argos como unha cidade subordinada, baixo o goberno de Diómedes. O fillo de Agamenón, Orestes, uniu os gobernos de Micenas e de Argos, e máis tarde o de Lacedemonia, polo matrimonio con Hermíone, filla de Menelao. Orestes volveu a establecer a capital en Argos. Co seu sucesor, Tisámeno, produciuse a invasión dos dorios, que o expulsaron e fixéronse os amos de Argos.
Antigüidade
miniatura|270px|A cidade moderna de Argos, e unha parte da escavación da Argos antiga. A rexión de Argos estaba poboada por aqueos cando chegaron os dorios e, en xeral moitas cidades conservaron a súa poboación aquea, e só algunha foi poboada polos dorios, como foi o caso de Argos. No arcaísmo destaca a figura de Fidón, un rei lexítimo da casa Teménida que, segundo a tradición, converteuse en tirano. O seu goberno aparece envolvido nunha brétema cronolóxica pero grosso modo podería situarse entre -710 e -660. A súa vitoria sobre os espartanos na batalla de Hisias permitiulle exercer unha breve hexemonía sobre o Peloponeso e controlar os Xogos Olímpicos a través dos pisatas e en detrimento dos eleos.
Argos foi a sede dunha liga de cidades dóricas: Cleonas, Fliunte, Sición, Epidauro, Trecén, Hermíone, e Exina. Esta liga era unha anfictionía ou liga sagrada, e estivo vixente até o 514 a.C. As loitas con Esparta foron continuas e a causa principal foi a posesión do distrito de Cinuria ou Tireátide, fronteirizo entre Lacedemonia e a Argólida; unha destas batallas foi a dos Campións, contra 545, que, segundo Heródoto foi disputada entre trescentos arxivos e trescentos espartanos seleccionados.
En 514 a.C. encontramos a Exina e Sición, antigos membros da anfictionía, que foran aliadas de Esparta contra Argos e foron condenadas a pagar unha multa. Co rei Cleómenes I os espartanos conseguiron esmagar o exército arxivo na batalla de Sepea (-494), onde morreron seis mil arxivos e a lenda di que a cidade salvouse polas mulleres que, dirixidas pola poetisa Telesilla, rexeitaron ao exército espartano nas murallas. A sensíbel redución da poboación arxiva como consecuencia das perdas humanas obrigou a integrar a poboación perieca e medsmo, segundo Aristóteles, escrava.
Desde aquela, Argos xa só tivo supremacía relixiosa, e non participou nas guerras contra Persia, declarándose neutral. Nesta época, Micenas e Tirinto eran independentes e aliadas de Esparta. En -468, os arxivos destruíron Micenas e, pola mesma época, Tirinto, Hisias, Midea e outras cidades da rexión. Moitos cidadáns das cidades próximas foron trasladados a Argos. A supremacía relixiosa sobre rexións veciñas aínda perduraba ao comezar a Guerra do Peloponeso, en -432.
Mentres durou o poder dórico había tres clases de cidadáns: os dorios da cidade, divididos en tres tribos (máis tarde catro) entre os cales había algúns que non eran dorios; os periecos, antigos habitantes aqueos; e os ximnetes, escravos colectivos, equivalentes aos hilotas de Esparta. O rei era o xefe do estado e foi un descendente de Témenos até o rei Meltas. Despois houbo outra dinastía que gobernaba en tempos das Guerras Médicas. O rei tiña o seu poder limitado por un Consello. Pero ao levar alí novos habitantes, a estrutura cambiou e a monarquía foi eliminada, establecéndose un goberno democrático cun Consello, o corpo dos oitenta (probabelmente de orixe aristocrática) e os artynais, que eran os que dirixían o Consello. Unha das institucións da cidade foi o ostracismo. Tamén se estableceron tribunais militares nos que os soldados xulgaban a conduta dos seus xefes á volta de cada expedición militar.
En tempos de Tucídides, Argos aliouse con Atenas. Argos foi neutral durante os primeiros dez anos da guerra do Peloponeso, a chamada Guerra arquidámica, porque tiña un tratado de tregua de trinta anos con Esparta. Argos incrementou a súa riqueza, mentres que Esparta se empobrecía coa guerra. A Paz de Nicias (-421) conduciu a Argos a buscar a supremacía no Peloponeso, polo que se aliou con Atenas, Mantinea e Élide, na chamada "Cuádrupla Alianza". Para o enfrontamento contra Esparta, Argos formou un corpo dun millar de hoplitas escollidos, adestrados e alimentados polo Estado. A derrota dos coligados na Batalla de Mantinea, en -418, supuxo a desintegración da alianza e, como corolario, un derrocamento da democracia arxiva promovida polo corpo de elite Dos Mil. Ao cabo duns meses, o pobo rebelouse e expulsou aos oligarcas e o novo goberno renovou a alianza con Atenas e iniciou a construción de murallas que chegaron até o mar, pero que foron destruídas polos espartanos antes de que puideran acabarse de construír. Argos permaneceu na alianza ateniense durante o resto da Guerra do Peloponeso, aínda que de maneira ineficaz, pois o exército hoplítico arxivo pouco tiña que facer nun escenario naval no mar Exeo.
Despois da guerra, Argos estivo sempre ao lado dos inimigos de Esparta. En 395 a.C. foi de novo aliada de Atenas, e de Beocia e Corinto, contra Esparta, na chamada Guerra de Corinto, que se pechou coa Paz do Rei en 386 a.C. Durante a mesma, os arxivos tiveron aspiracións de controlar, e talvez anexionarse, Corinto, pero estas aspíracións foron frustradas. En 362 a.C., Argos combateu con Tebas, atacada por Esparta, que tiña como aliada a Atenas. Por este tempo, os oligarcas intentaron recuperar o poder e o pobo vingouse con disturbios (chamados Skutalismos ou Club da lei) que causaron a morte de máis de mil oligarcas e demócratas moderados.
O rei Pirro de Epiro, quixo sorprender á cidade e morreu á súas portas. Nesta época, Argos foi gobernada por tiranos axudados polos reis de Macedonia, época que durou até que Arato, despois de derrocar aos tiranos de Sición e Corinto, convenceu a Aristómaco, tirano de Argos, de renunciar ao poder.
Entón Argos uniuse á Liga Aquea (-229), á que permaneceu unida até a conquista romana en -146, coa excepción da ocupación da cidade polos espartanos baixo Cleómenes III, e despois baixo Nabis, tirano de Esparta, e a súa muller. Baixo os romanos foi cabeceira do distrito de Argolis (Argólida).
Cultura na antigüidade
No século -VI Argos foi sede dunha escola de escultura, na que destacaron Axéladas e os seus tres discípulos, Fidias, Mirón e Policleto, tres dos máis grandes escultores antigos. No mesmo tempo destacou o músico e poeta Sacadas (contra -590 - -580. A poetisa Telesilla foi tamén un personaxe destacado. Pirro foi enterrado no templo de Deméter preto de Argos.
Dominios bizantino, aragonés e veneciano
A cidade pertenceu ao Imperio bizantino, no que tivo certa importancia. En 1248 pasou ao Ducado de Atenas e, cando foi conquistada pola Coroa de Aragón ao duque franco, este retirou a señoría de Argos e Nauplia.
O territorio foi vendido pola última señora María de Enghieu á República de Venecia en 1388.
En 1394 pasou aos déspotas de Mistra.
En 1460 foi conquistada polo Imperio otomán.
Idades Moderna e Contemporánea
Baixo os otománs foi unha pequena cidade provincial.
Durante a guerra de independencia de Grecia foi queimada polos turcos (1825) e defendida por Ypsilandis dos ataques otománs.
Feixe de hélices
Un feixe de hélices (helix bundle) é un pequeno pregamento de proteínas composto de varias hélices alfa, que xeralmente adoitan estar case paralelas ou antiparalelas entre si.
Feixes de tres hélices
miniatura|300px|Un exemplo de pregamento de feixe de tres hélices, o [[dominio proteico|dominio auricular da proteína vilina expresado en polos (PDB ID 1QQV).]] Os feixes de tres hélices son dos dominios estruturais máis pequenos e rápidos coñecidos de pregamento cooperativo. O feixe de tres hélices no chamado dominio auricular da vilina é de só 36 aminoácidos de longo e é moi estudado en simulacións de dinámica molecular porque o seu tempo de pregamento a escala de microsegundos está dentro das escalas de tempo accesibles para a simulación. A proteína accesoria do VIH de 40 residuos ten un pregamento moi similar e foi tamén obxecto dun intenso estudo. Non hai un motivo de secuencia xeral asociado cos feixes de tres hélices, polo que non se pode necesariamente predicilos só a partir da secuencia. Os feixes de tres hélices adoitan aparecer en proteínas que se unen á actina e en proteínas que se unen ao ADN.
Feixes de catro hélices
Os feixes de catro hélices constan de catro hélices empaquetadas nun arranxo en hélice superenrolada cun núcleo hidrófobo estreitamente empaquetado estericamente no centro. Pares de hélices adxacentes poden xeralmente ser estabilizadas adicionalmente por pontes salinas entre aminoácidos cargados. Os eixes das hélices están tipicamente orientados a uns 20 graos das hélices veciñas, unha inclinación moito menor que na estrutura helicoidal máis grande do pregamento de globina.
Mili-
mili (símbolo m) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades que denota un factor de 10−3, ou 1/1 000.
Adoptado en 1795, o prefixo vén do latín mille, significando mil (o plural é milia).
Leiro, Miño
Divino Salvador de Leiro é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Miño. Segundo o IGE en 2013 tiña 233 habitantes (124 mulleres e 109 homes) distribuídos en 4 entidades de poboación, que abranguen aproximadamente 2,5 km², o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 277 habitantes.
Nano-
Nano (símbolo n) é un prefixo no Sistema Internacional de Unidades que denota un factor de 10−9, ou 1/1 000 000 000. É comunmente utilizado na notación de tempo e dimensións na electrónica.
Foi adoptado en 1960 e vén do grego νάνος, significando anano.
Tamén é prefixo de nanociencia, nanotecnoloxía... en relación á escala nanométrica.
Pico-
Pico (símbolo p) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades que indica un factor de 10−12, ou 1/1 000 000 000 000, ou 0,000 000 000 001.
Adoptado en 1960, provén do italiano piccolo, que significa pequeno.
Exemplos:
Véxase tamén
Pico-
Santradao, Madriñán, Lalín
Santradao é un lugar da parroquia de Madriñán, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2008 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres), o que supón unha diminución de 6 habitantes con respecto ao ano 1999.
En Santradao sitúase a igrexa parroquial de Madriñán.
John Galsworthy
John Galsworthy, nado en Coombe, Surrey, o 14 de agosto de 1867 e finado en Londres o 31 de xaneiro de 1933, foi un novelista e dramaturgo inglés gañador do Premio Nobel de Literatura no ano 1932.
Traxectoria
Estudou en Harrow e na Universidade de Oxford, onde se doutorou en dereito en 1890, aínda que pronto comezou a escribir, quizais debido á súa amizade con Joseph Conrad.
Traducido ao galego, O estoico (2021), Editorial Hugin e Munin.
Miño, Miño
Santa María de Miño é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Miño. Segundo o IGE en 2013 tiña 2.895 habitantes (1.467 mulleres e 1.428 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 2.071 habitantes.
Patrimonio
Ao pé da Ponte do Porco sobre o río Lambre hai unha escultura que representa o xabaril da casa de Andrade.
Yocto-
Yocto (símbolo y) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades de unidades que denota un factor de 10−24, ou 1/1 000 000 000 000 000 000 000 000, ou 0, 000 000 000 000 000 000 000 001.
Adoptado en 1991, o prefixo vén do grego οκτώ, significando oito, pois un yocto é igual a 1/10008.
Atto-
Atto- (símbolo a) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades, que denota un múltiplo de 10−18, ou 0'000 000 000 000 000 001.
Foi adoptado na décimo primeira Conferencia Xeral de Pesos e Medidas, na Resolución 12, parágrafo 3. Provén da verba danesa atten, que significa dezaoito.
Zepto-
Zepto- (símbolo z) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades, que indica un factor de 10−21, ou 0'000 000 000 000 000 000 001.
Adoptado in 1991, vén do latín septem, que significa sete, pola equivalencia de 1000−7.
Emprégase, por exemplo, na carga eléctrica dun electrón (zeptoculombios, zC). Un zeptomol de substancia contén 602 átomos.
Vilanova, Miño
San Xoán de Vilanova é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Miño. Segundo o INE en 2010 tiña 492 habitantes (255 mulleres e 237 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 531 habitantes.
Entre o seu patrimonio destaca a igrexa de San Xoán de Vilanova.
A Torre, Madriñán, Lalín
A Torre é un lugar da parroquia de Madriñán, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2008 tiña 21 habitantes (9 homes e 12 mulleres), o que supón unha diminución de 7 habitantes con respecto ao ano 1999.
Jaime Caamaño Comparada
Jaime Caamaño Comparada, nado en Buenos Aires cara a 1886 e finado en Santiago de Compostela o 1 de decembro de 1936, foi un empresario e político galego.
Traxectoria
Propietario da empresa de automóbiles El Jaime de Padrón e afiliado á agrupación do PSOE de dita vila. Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, formou parte do Comité da Frente Popular que intentou oporse ao golpe. Foi detido e internado na prisión de Padrón e o 30 de agosto foi trasladado á de Santiago de Compostela. Xulgado en consello de guerra en Compostela o 16 de novembro por rebelión militar, con Francisco Castaño Otero, Andrés Rey Baltar, Antoliano Correa Jamardo e José Millares Gil, foron condenados a pena de morte. Foron executados no cemiterio de Boisaca o 1 de decembro de 1936.
Joseph Paul Gaimard
Joseph Paul Gaimard, nado en 1796 e finado en 1858, foi un naturalista e viaxeiro francés.
Xunto con Jean René Constant Quoy serviu como naturalista no navío La Coquille baixo as ordes de Louis Isidore Duperrey e no L'Astrolabe baixo o mando de Jules Dumont d'Urville entre 1826 e 1829.
Foi o xefe científico na expedición de La Recherche (1835-1836) ao Océano Ártico, no que visitou Islandia e Groenlandia, froito desa viaxe foi a obra Voyage en Islande et au Groënland (8 volumes de texto e 1 de ilustracións). En 1838, dirixiu unha expedición científica á illa de Spitsbergen.
Cando menos dúas especies de crustáceos levan o seu nome na súa honra
Perbes, Miño
San Pedro de Perbes é unha parroquia que se localiza no noroeste do concello de Miño. Segundo o IGE en 2013 tiña 622 habitantes (318 homes e 304 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 561 habitantes.
Universidade Complutense de Madrid
miniatura|dereita|Reitorado da Complutense. A Universidade Complutense de Madrid, coñecida tamén polo acrónimo UCM, é unha universidade pública española localizada na Cidade Universitaria de Madrid e mais no Campus de Somosaguas, en Pozuelo de Alarcón, na mesma comunidade.
Perbes, Miño
Historia
En 1916 atopouse na parroquia o tesouro de Algara.
Universidade Complutense de Madrid
Historia
As orixes da Universidade Complutense atópanse na Universidade Cisneriana de Alcalá de Henares. Tras languidecer durante o século XVIII, mediante Real Orde da Raíña Rexente do 29 de outubro de 1836, decretouse o seu peche, até que se volven abrir as súas portas en 1977. Os estudos da extinta Universidade de Alcalá trasladáronse a Madrid, o que serviu para a fundación da Universidade Literaria de Madrid, pouco despois Universidade Central e que máis dun século despois de que comezase o seu funcionamento, recibiría o nome de Universidade Complutense de Madrid.
Perbes, Miño
Historia
Nesta parroquia estaban soterrados o expresidente da Xunta de Galicia Manuel Fraga e mais a súa muller, Carmen Estévez, que veraneaban no lugar.
O Piñeiro, Madriñán, Lalín
O Piñeiro é un lugar da parroquia de Madriñán, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2008 tiña 12 habitantes (5 homes e 7 mulleres), o que supón unha diminución de 8 habitantes con respecto ao ano 1999.
Córdoba, España
Córdoba é unha cidade andaluza, capital da provincia homónima, situada a beiras do río Guadalquivir e ao pé de Serra Morena. Provén do latín Corduba, e posiblemente dunha anterior fenicia, Qorteba, que viría a significar 'muíño de aceite' para algúns autores, ou ben 'cidade boa', a partir de Qart-tuba para outros.
Foi capital do Califato Omeia de Occidente, época do seu maior esplendor e da que conserva numerosos monumentos, entre eles o máis importante é a Mesquita de Córdoba.
Córdoba na actualidade é un gran referente cultural do sur de Europa, unha das cidades máis atractivas, conservadas e de maior calidade de vida de España. Cun dos cascos históricos máis extensos do mundo, declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO o 17 de decembro de 1984. Hoxe en día a cidade presenta diversas zonas moi modernas e ben comunicadas referentes da moderna Córdoba do século XXI, destacando a enorme transformación urbana do Plano RENFE e no río Guadalquivir, alén da expansión da cidade cunha gran dimensión urbana e alta calidade de vivenda, aínda que os prezos acadados nos andares dos novos barrios son moi elevados. Foi candidata á capitalidade cultural europea para o ano 2016.
A Xunta de Andalucía está estudando dende hai un tempo, a creación da Área Metropolitana de Córdoba que estaría composta, ademais de pola capital, polas poboacións de Villafranca, Obejo, La Carlota, Villaharta, Villaviciosa de Córdoba, Almodóvar del Río e Guadalcázar, contando así cunha poboación aproximada de 351.000 habitantes.
Xeografía
A súa localización á beira do río Guadalquivir e o seu doado acceso aos recursos mineiros de Serra Morena (carbón, chumbo, zinc) responde o porqué dos seus temperáns asentamentos humanos.
Clima
As marcas de temperatura máxima no observatorio do Aeroporto de Córdoba son os 46,6º do 23 de xullo de 1995 e os 46,2º do 1 de agosto de 2003. A mínima máis baixa son os -8,2º do 28 de xaneiro de 2005.
Prehistoria
Os primeiros vestixios humanos atopados na zona corresponden a un Neandertal que pode datar en torno ao -32000 aproximadamente. Segundo os últimos estudos, o asentamento definitivo de poboación produciuse en torno ao século -III na zona denominada "Outeiro dos Queimados" hoxe ocupada polo Parque Cruz-Conde.
Época prerromana
Nesa época, co ascenso polo río Betis dos cartaxineses o asentamento recibiu novas influencias exteriores. De feito apareceu o primeiro nome do que se ten constancia histórica: Karduba (contracción de Kart-Iuba). O asentamento foi así bautizado polo xeneral cartaxinés Amílcar Barca en honor dun xeral númida chamado Iuba, que combateu e morreu nunha batalla na rexión ao redor do ano 230 a.C..
Na súa descrición sobre a segunda guerra púnica Silio Itálico incluíu a Corduba (nome outorgado polos romanos á cidade) na lista de aliados de Aníbal describíndoa como decus aurifera terra, mencionando aos caudillos da cidade: Phorcys e Arauricus.
Época romana
dereita|miniatura|320px|Córdoba, [[Ponte romana de Córdoba|Ponte romana e Mesquita-Catedral]] Os romanos conquistárona no -206, trala batalla de Ilipa e chamárona Corduba. No ano -169 o entón pretor Marco Claudio Marcelo funda, xunto ao asentamento prerromano, unha colonia latina, que foi habitada por poboación patricia orixinaria da mesma Roma. No ano -152 Marcelo retírase a invernar a esta cidade tras tomar Netobriga (Lusitania).
Entre os anos -143 e -141 a cidade é asediada por Viriato.
No ano -113 xa se menciona que existe un foro romano. O asentamento prerromano é aos poucos abandonado e os seus habitantes trasládanse á cidade romana e vaise producindo unha monumentalización da cidade, xa que as casas de adobe son substituídas por calcaria e arenitos. No ano -80 xa se acuñan moedas nesta cidade.
Xulio César, no ano -49 reuniu en Corduba, que xa era caput provinciae, aos representantes das cidades da Hispania Ulterior. A cidade, considerada conventus, pechara as súas portas ao legado pompeiano Varrón. Este rendeuse alí a César, quen pronunciou un discurso de agradecemento aos seus partidarios. É entón cando plantou o famoso platanus mencionado por Marcial, situado nos xardíns do actual Alcázar dos Reis Cristiáns.
Casio Longino, pretor de César na Hispania Ulterior, sufriu un atentado ao dirixirse á Basílica de Corduba no -48. Aínda que a conxura foi esmagada, trala marcha do gobernador producíronse levantamentos de tropas destacando a actitude ambigua do cuestor M. Marcelo. Longino, en represalia, destruíu as nobilissimae carissimaeque possessiones (agros e aedificia) dos cordubenses situadas ao sur do río.
O conflito entre cesarianos e pompeianos agravouse no -45. Xulio César asediou a cidade e combateu con Cneo Pompeio Fustulos (fillo de Pompeio o Grande) polo control da ponte debendo retirarse pouco despois cara a Ategua mentres Pompeio invernou en Corduba. Trala batalla de Munda, César asediou de novo a cidade que foi tomada ao asalto, decidindo este castigala coa súa destrución. Na mesma morreron 22.000 cordobeses.
No ano -43, durante a época do triunvirato, Corduba recuperou o seu papel como centro político da Hispania Ulterior, sendo convertida na súa capital.
Na reorganización das provincias hispanas levada a cabo por Caio Octavio Augusto no ano -27, a Hispania Ulterior Baetica queda a cargo do Senado sendo a súa capital a que de novo, será coñecida como Colonia Patricia. Este título, unido a unha "refundación" da cidade e a unha posible deductio, foi concedido no -25. Durante a época de Augusto transformouse a cidade, expandíndose cara ao río, reorganizándose o viario e os espazos públicos como o "foro colonial", construíuse o teatro (coa intervención do propio emperador, os seus representantes e os principais evergetas da cidade (Persini Marii, Annaei), moi relacionados coas explotacións mineiras) e probablemente o anfiteatro. Tamén, coincidindo coa viaxe do emperador se acuñan moedas coa lenda Outeiro patricia.
Durante a época de Tiberio Claudio Nerón César constrúese o forum novum e a ponte sobre o arroio de Pedroches.
En época de dominación romana, chegou a posuír máis edificios lúdicos cá propia Roma.
Época visigoda
A inicios da época visigótica, Corduba, xunto a outras cidades da Bética como Híspalis, son practicamente independentes. O rei Axila I profanou a tumba de San Acisclo mártir, motivo polo cal a cidade se rebelou. Durante o levantamento de Atanaxildo, este pediu axuda ao emperador Xustiniano I de Bizancio para derrotar ao rei Axila. Este accedeu a enviarlle un continxente, e acaba ocupando Corduba no ano 550, derrotando a Axila e morrendo o seu fillo na batalla. Os bizantinos tamén ocupan a Bética, co apoio dos seus cidadáns, que ansían volver ao imperio romano, converténdose na provincia Spania do imperio bizantino. Atanaxildo intentou conquistar a cidade no 568, sen éxito.
O rei Leovixildo, no ano 572, aproveitando a guerra que libraba o emperador Xustino II contra os persas, tomou Corduba. Debido a este feito, o prestixio de Leovixildo subiu tanto que por primeira vez un rei visigodo se atreveu a usar os símbolos da realeza: cetro, coroa e manto, acuñando moeda no seu propio nome. Pese a iso a cidade volveu ao pouco tempo a formar parte do imperio bizantino.
Hermenexildo, fillo de Leovixildo e duque da Bética, converteuse ao catolicismo e rebelouse contra o seu pai, de relixión ariana, sendo apoiado no ano 579 por Corduba e outras cidades béticas e do Val do Guadiana. Este foi derrotado en Hispalis no ano 584, refuxiándose en Corduba, que volve ser tomada polos visigodos, onde é apresado polo seu pai e exiliado a Valentia Edetanorum.
A mediados do século VI construíronse monumentos como unha igrexa situada na localización do actual convento de Santa Clara (de forte influencia bizantina), a igrexa dos tres santos (San Fausto, San Xenaro e San Marcial), situada baixo a actual igrexa de Pedro, e a basílica de San Vicente Mártir.
A cidade, por motivos relixiosos (pola forte implantación do catolicismo fronte ao arianismo) e por afinidade ao imperio romano, tardou en aceptar o poder visigodo, o que demostrou mediante numerosas revoltas. Isto provocou unha diminución da súa influencia no reino visigótico, fronte a outras cidades como Hispalis.
Época musulmá
En 716 convértese en capital do emirato de Al-Andalus, crecendo ata atinxir parte da grandeza que tiña na época romana. Máis tarde, baixo o califato Omeia alcanzou o seu máximo apoxeo demográfico (segundo algunhas fontes, máis de 1000000 de habitantes), comercial e cultural. Nesta época terminouse a Mesquita de Córdoba e edificouse a luxosa cidade de Medina Azahara ou Madinat-al-Zahra. No terreo cultural acadouse un grande esplendor, contando, durante o califato de Alhaken II coa maior biblioteca do mundo do seu tempo.
miniatura|dereita|Patios do Palacio de Viana, en Córdoba.
Época cristiá (Idade Media)
Cos almohades perdeu a súa condición de capital da Al-Andalus. O que significou o inicio da súa longa decadencia, acentuada cando en 1236 foi conquistada polos cristiáns (Fernando III).
Desta época tamén sobresae a figura de Gonzalo Fernández de Córdoba o "Gran Capitán".
Séculos XVI ao XIX
O adiantado Xerónimo Luís de Cabrera, conquistador de novas terras americanas, cumpriu coa promesa feita á súa esposa, cordobesa, bautizando co nome de "Córdoba de la Nueva Andalucía" á mediterránea praza forte por el fundada á beira do río Suquía con próximas montañas en 1573, hoxe segunda cidade do país e prestixiosa sede universitaria e cultural da Arxentina.
Do século XIX á actualidade
Esta decadencia terminou a principios do século XX coa recuperación demográfica, aínda que non foi correspondida por unha verdadeira recuperación económica. Tendencia que non cambiou ata mediado o século coa aparición de movementos culturais importantes que foron abrindo, aos poucos, a forma de pensar da poboación.
Política e administración
thumbnail|right|Concello de Córdoba. Actualmente o alcalde de Córdoba é o xurista José Antonio Nieto, do Partido Popular. Nieto sucedeu o anterior alcalde Andrés Ocaña Rabadán, quen desde o 8 de maio de 2009 exercía a alcaldía tras substituír a Rosa Aguilar, do mesmo partido, IU.
{| width="100%"
Desde xullo de 2008, a cidade divídese en 10 distritos administrativos, coordinados por Xuntas Municipais de Distrito, que á súa vez se subdividen en barrios.
Outros lugares de interese
miniatura|dereita|200px|Patio de Córdoba Monumentos
Espazos naturais
Espazos deportivos
Espazos universitarios e culturais
Lugares Relixiosos
Construcións emblemáticas
Fontes
Deporte
Fútbol Masculino: Fútbol Feminino Voleibol Feminino: Voleibol masculino: Fútbol Sala masculino: Fútbol Sala feminino: Baloncesto feminino: Baloncesto masculino: Atletismo: Motociclismo: Ciclismo:
O Pazo, Madriñán, Lalín
O Pazo é un lugar da parroquia de Madriñán, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2008 tiña 29 habitantes (15 homes e 14 mulleres), o que supón un aumento de 1 habitante con respecto ao ano 1999.
Madriñán, Madriñán, Lalín
Madriñán é un lugar da parroquia de Madriñán, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2008 tiña 20 habitantes (11 homes e 9 mulleres), o que supón unha diminución de 6 habitantes con respecto ao ano 1999.
Steven Seagal
miniatura|dereita|Steven Seagal no 2006. Steven Frederic Seagal, nado en Lansing (Míchigan) o 10 de abril de 1951, é un actor de cine de acción estadounidense e especialista en artes marciais, cinto negro 7º dan en Aikido.