cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moeda de 10 centavos de dólar Roosevelt
Inicio e preparación
As maquetas da nova moeda foron enviadas o 12 de outubro a Gilmore Clarke, presidente da Comisión de Belas Artes, onde se someteron á análise dos seus membros. A comisión deu a súa opinión o 22 de outubro; unha opinión negativa, xa que: "a cabeza do defunto presidente Roosevelt, tal como se representa nas maquetas, non é boa; cómprelle máis dignidade". Sinnock enviara un reverso alternativo similar ao da moeda definitiva, no que se omitía a man e se colocaban as poliñas a ambos os lados do facho; Clarke preferiu este deseño.
Cyanocitta
Etimoloxía
O nome científico Cyanocitta está formado pola unión dos elementos cyano- e -citta, tirados das voces do grego antigo κυάνεος kyáneos, "azul escuro", e κιττα kitta, "pega" (paxaro). Litarealmente, "as pegas de cor azul escura".
Moeda de 10 centavos de dólar Roosevelt
Inicio e preparación
Sinnock asistiu a un encontro na casa de Lee Lawrie, un escultor membro da Comisión de Belas Artes, co fin de resolver as diferenzas, e inmediatamente despois presentou un novo modelo para o anverso, que intentaba responder ás obxeccións recibidas sobre a cabeza de Roosevelt. A daquela directora da US Mint, Nellie Tayloe Ross, envioulle as fotografías á comisión, que seguiu amosando o seu rexeitamento, e propuxo a celebración dun concurso entre cinco artistas entre eles Adolph A. Weinman —(deseñador dos 10 centavos Mercury e do medio dólar "Liberdade Camiñando"— e James Earle Fraser — gravador dos 5 centavos Buffalo). A directora Ross declinou esta posibilidade, xa que a Casa da Moeda tiña moita presión para que a moeda estivese preparada para a campaña de March of Dimes de xaneiro de 1946. Contactouse entón co novo secretario do Tesouro, Fred Vinson, mais a el tampouco lle gustaron os deseños e rexeitounos a finais de decembro. Entón Sinnock cambiou a posición da data e da palabra LIBERTY, o que permitiu unha ampliación do tamaño da cabeza, e tamén levou a cabo outros pequenos cambios. Para o autor numismático Don Taxay, "Roosevelt nunca tivera un aspecto mellor!".
Cyanocitta
Especies
Na actualidade (2022) reconoñécense no xénero as seguientes dúas especies:
Moeda de 10 centavos de dólar Roosevelt
Inicio e preparación
Lawrie e Vinson aprobaron os modelos, logo destes cambios, e o 8 de xaneiro a directora Ross telefonou a Comisión para informar disto. Con Sinnock gravemente enfermo —de feito, morreu en 1947— e coa campaña de March of Dimes en marcha, Ross non esperou pola reunión do plenario da Comisión e decidiu autorizar o inicio da produción da moeda. Esta tirapuxa entre a Casa da Moeda e a Comisión de Belas Artes provocou un certo malestar entre ambas as institucións, mais esta última considerou que non fixera máis que cumprir coas súas obrigas, en virtude do que a orde executiva lle encomendara.
Deseño
miniatura|130x130px|O reverso dos 10 centavos Mercury, cunha [[fasces e, igual que nos de Roosevelt, cunha póla de oliveira.]] O anverso da moeda representa a cabeza do expresidente Roosevelt de perfil ollando cara á esquerda, xunto coas lendas LIBERTY e IN GOD WE TRUST, a data de emisión, as inciais de John Sinnock ("JS") a modo de marca de gravador e tamén a marca de ceca. Pola súa banda, o reverso presenta no centro o facho da liberdade, flanqueado por unha póla de oliveira como representación da paz e unha póla de carballo como símbolo da forza e da independencia. A inscrición E PLURIBUS UNUM ("Un entre varios") esténdese polo campo do reverso, que se completa co nome do país e o valor facial da moeda ( ONE DIME = "10 centavos). Todo este conxunto do reverso simboliza o final vitorioso na segunda guerra mundial.
O numismático Mark Benvenuto suxeriu que a imaxe de Roosevelt na moeda de dez centavos é máis natural que a doutros presidentes en moedas circulantes estadounidenses, o que a aproxima a unha medalla de arte, máis ca a unha moeda. O autor numismático Walter Breen, no seu volume exhaustivo sobre a moeda dos EEUU argumentou que "o novo deseño non era [...] ningunha mellora sobre o de Weinman [o autor dos 10 centavos Mercury], agás pola eliminación das fasces [no reverso] e por facer que a vexetación fose máis recoñecible como unha póla de oliveira pola paz". Pola súa banda, o historiador da arte Cornelius Vermeule cualificou a moeda de 10 centavos Roosevelt como "unha moeda limpa, satisfactoria e cun estilo modesto, que no seu conxunto presenta notas de grandeza". miniatura|219x219px|O [[busto de Roosevelt nunha placa da escultora Selma Burke.]] Algúns autores, tanto no momento do deseño como desde entón, viron similitudes entre esta moeda e unha placa que representa a Roosevelt realizada pola escultora afroamericana Selma Burke, inaugurada en setembro de 1945, que se acha no edificio do Rexistro de Escrituras en Washington. A propia Burke foi unha das que coincidiu en considerar que o seu traballo fora utilizado por Sinnock para crear o anverso da moeda de 10 centavos; Burke mantivo esta opinión ata a súa morte en 1994 e mesmo convenceu a varios numismáticos e políticos, incluído o fillo do expresidente, James Roosevelt. Os numismáticos que a apoiaron sinalan que non era a primeira vez que Sinnock se baseaba noutro traballo alleo sen recoñecer a súa procedencia, como é o caso da Campá da Liberdade que aparece no seu medio dólar do Sesquicentenario (1926) e no medio dólar Franklin (1948). No entanto, o estudoso Robert R. Van Ryzin, no seu libro sobre os aspectos misteriosos da moeda estadounidense, indicou que Sinnock debuxara a Roosevelt do natural en 1933 para a súa primeira medalla presidencial, e os relatos da época da emisión da moeda de 10 centavos afirman que este debuxo foi utilizado por Sinnock para a moeda, xunto cunha fotografía do expresidente. Un obituario de 1956 en The New York Times atribúelle a Marcel Sternberger a toma da fotografía na que Sinnock se tería baseado para o anverso da moeda de 10 centavos. Consonte Van Ryzin, o paso do tempo fixo imposible verificar ou invalidar a afirmación da escultora Burke sobre este asunto.
Cuñaxe en prata: 1946-1064
miniatura|260x260px|Moeda de 10 centavos Roosevelt de [[prata.]] A moeda de 10 centavos Roosevelt cuñouse por primeira vez o 19 de xaneiro de 1946 na Ceca de Filadelfia, e púxose en circulación o 30 de xaneiro, a data en que o expresidente tería feito os seus 64 anos. Inicialmente, a data prevista para a posta en circulación era o 5 de febreiro, pero adiantouse para a facer coincidir con este aniversario. Con esta moeda, Sinnock convertíase no primeiro gravador xefe da Casa da Moeda dos estados Unidos ao que se lle atribúe o deseño dunha nova moeda estadounidense desde que se puxeron en circulación as deseñadas por Charles E. Barber en 1892.
O lanzamento da moeda tivo moita repercusión nos medios de comunicación e o seu acollemento foi moi positivo, aínda que no eido político supuxo a indignación de moitos opoñentes de Roosevelt, particularmente membros do Partido Republicano. Houbo algúns informes relativos a que a nova moeda non era aceptada por algunhas máquinas expendedoras, aínda que non se fixo ningún axuste por ese motivo na moeda. O seu deseño non cambiou substancialmente desde o primeiro día; as únicas modificacións que sufriu nas súas primeiras sete décadas de produción foron uns pequenos axustes no cabelo de Roosevelt e o cambio da marca de ceca do reverso ao anverso na década de 1960.
No momento de lanzamento dos 10 centavos Roosevelt as relacións coa Unión Soviética estaban a deteriorarse e algúns consideraron —igual que con outras moedas do mesmo autor— que as iniciais JS de John Sinnock gravadas na moeda facían referencia realmente a Josif Stalin, colocadas por un simpatizante comunista. Cando estes rumores chegaron ao Congreso, a Casa da Moeda dos Estados Unidos emitiu comunicados de prensa para desmentir tal hipótese. Malia estes desmentidos oficiais, na década de 1950 correu o rumor de que se chegara a un acordo secreto na Conferencia de Ialta para honrar a Stalin cunha moeda estadounidense. A controversia reavivouse en 1948 co lanzamento póstumo do medio dólar Franklin, tamén obra de Sinnock, mesmo incluíndo este entre as súas iniciais a do seu segundo nome, Ray: " JRS".
Aínda que o normal é que se cuñasen máis exemplares na Ceca de Filadelfia que nas outras cecas da US Mint na época en que se produciu a moeda de prata, en 1955 só se cuñaron alí 12.450.181 exemplares, menos do producido aquel ano na Ceca de Denver e na Ceca de San Francisco. Isto debeuse á caída da economía e ao descenso de demanda das moedas, que fixo que a Casa da Moeda anunciase en xaneiro de 1955 o pechamento da Ceca de San Francisco para finais do ano. A tiraxe dos 10 centavos nas tres cecas correspondente a 1955 foi a menor por ceca e ano entre as moedas circulantes da serie, aínda que non son o suficientemente escasas como para supor unha dificultade engadida nin prezos elevados no mercado do coleccionismo, dado que moitas delas foron almacenadas en rolos de 50 espécimes e non chegaron a entrar no seu día na circulación.
Cuñaxe en cuproníquel (desde 1965)
A Casa da Moeda fixo algún leve axuste nas matrices dos cuños no momento de comezar coa cuñaxe das moedas con revestimento, e non foi ata 1981 cando se levaron a cabo posteriores axustes, que deron como resultado un considerable descenso do relevo da moeda, dándolle un aspecto máis plano ao retrato de perfil de Roosevelt. Este cambio veu motivado por un desexo de que a vida útil dos cuños fose superior.
Por outra parte, en 1968 retomouse o costume de gravar nas moedas a súa correspondente marca de ceca, no caso das producidas en Denver (marca "D") —dado que a Ceca de Filadelfia carecía de marca— e tamén nas cuñadas en condición proof para coleccionistas na Ceca de San Francisco ("S"), que reabrira as súas portas. Aínda que en 1965 en San Francisco se cuñaron ocasionalmente moedas de 10 centavos para a súa posta en circulación ordinaria, estas non levan marca de ceca, polo que resultan indistinguibles das producidas en Filadelfia. Xa que logo, as únicas moedas de 10 centavos con marca de ceca "S", de San Francisco, son moedas con acabamento especial proof —fondo espello e relevo mate—, seguindo a tradición da serie cuñada nesta condición en Filadelfia entre 1946 e 1964, carentes de marca de ceca. A partir de 1992 comezaron a cuñarse en San Francisco moedas de 10 centavos en prata coa composición anterior a 1965, para as incluír nos estoxos de presentación anuais de moedas en prata para coleccionistas. A partir de 2019, estas emisións en prata pasaron a cuñarse cunha pureza de 999 milésimas, no canto das 900 milésimas, que a US Mint xa non utiliza en ningunha emisión conmemorativa nin de colección. miniatura|260x260px|Exemplar cuñado en 2015 na Ceca de West Point en condición proof, en conmemoración de March of Dimes. En 1980, a Ceca de Filadelfia comezou a utilizar nas súas moedas de 10 centavos a marca de ceca "P". Ademais, durante as décadas de 1970 e 1980 a Ceca de West Point, sita no estado natal de Roosevelt, cuñara moedas de 10 centavos para a circulación ordinaria, aínda que non lles engadira marca de ceca, xa que se trataba dunha cuñaxe suplementaria á de Filadelfia, que daquela non utilizaba marca ningunha. Esta situación cambiou en 1996, cando se cuñaron en West Point 1.457.000 exemplares en conmemoración do 50 aniversario da moeda, en calidade proof para a súa inclusión nos estoxos de presentación anuais, que por primeira vez inclúen a marca de ceca "W (de West Point) sobre esta moeda. De igual xeito, en 2015 cuñáronse en West Point moedas de 10 centavos Roosevelt en prata e en condición proof, para as incluír nunha serie especial en conmemoración da March of Dimes, que se complementaba con outra moeda de dez centavos da Ceca de Filadelfia e un exemplar do coñecido como dólar de prata March of Dimes, emitido no mesmo ano. En xeral, as tiraxes mantivéronse altas, superando adoito os mil millóns de pezas anuais tanto na Ceca de Filadelfia como na de Denver.
A Lei de Redeseño de Moedas Circulantes de Colección (Lei Pública 116-330) asinada polo presidente Donald Trump o 13 de xaneiro de 2021, prevé, entre outras cousas deseños especiais durante un ano para todas as moedas circulantes en 2026, con motivo do 250 aniversario dos Estados Unidos.
Coleccionismo
Por mor da gran cantidade de moedas cuñadas, moi poucas moedas de 10 centavos Roosevelt da emisión regular circulante acadan prezos elevados no mercado do coleccionismo. Só algunhas delas merecen un especial interese para os coleccionistas, como é o caso dalgúns exemplares dos dez centavos cuñados na Ceca de Filadelfia en 1982 sen a marca de ceca "P", que se viña utilizando desde dous anos antes; as moedas resultado deste erro acadan no mercado numismático prezos de entre 50 e 75 dólares a principios da década de 2020, en función do estado de conservación. Outro erro é o das moedas cuñadas con datas de 1970, 1975 e 1983 en condición proof da Ceca de San Francisco pero que aparecen carentes de marca de ceca. Neste caso, un dos escasísimos exemplares coñecidos datados en 1975 acadou nunha poxa pública en 2011 o prezo de 349.600 dólares, e outro chegou a 456.000 dólares en 2019.
Abū Ḥanīfa
Abū Ḥanīfa al-Nuʽmān ibn Thābit (en أبو حنيفة نعمان بن ثابت بن زوطا بن مرزبان), nado en Kufa (Iraq) en 699 e finado en Bagdad en 767, foi un teólogo e xurista musulmán de ascendencia persa coñecido como Abū Ḥanīfa ou como Imam Abū Ḥanīfa polos musulmáns sunnitas. Converteuse no fundador da escola sunnita de xurisprudencia Hanafi, que continúa a ser a máis practicada na tradición sunnita, predominando en Asia Central, Persia (ata o século XVI), Bosnia, Albania, Skopje, Rusia, Chechenia, Afganistán, Paquistán, Bangladesh, a India, Turquía e algunhas partes do mundo árabe.
No islam sunnita adoita ser aludido polos títulos de al-Imām al-Aʿẓam ("O Máis Grande Imán") e Sirāj al-aʾimma ("A Lámpada dos Imáns"). Tamén é un recoñecido estudoso e unha importante personalidade entre os musulmáns sunnitas.
Traxectoria
Fillo dun comerciante de Kufa, fixo fortuna no negocio da seda e estudou dereito a cargo do célebre xurista Ḥammād. Despois da morte do seu mestre en 738, Abū Ḥanīfah converteuse no seu sucesor. Foi o primeiro en desenvolver doutrinas legais sistemáticas a partir da tradición xurídica islámica acumulada.
Foi principalmente un home de letras, non aceptou unha xudicatura nin tampouco tomou parte activa na política dos tribunais; apoiou os herdeiros de Ali ibn Abi Talib por riba das gobernantes dinastías Omeia e Abbásida.
O seu sistema doutrinal converteuse nunha das catro escolas de xurisprudencia da lei islámica e continúa a ser a máis seguida das catro madhahab sunnitas.
Abū Ḥanīfa e os imáns xiítas
É ben sabido que Abū Ḥanīfa foi un dos alumnos destacados de Muhammad al-Baqir e de Ya'far as-Sadiq (considerados como o quinto e sexto imáns xiítas, respectivamente) na universidade deste último, en que estudaron tamén recoñecidas personalidades como Jābir ibn Hayyān, considerado o fundador da química moderna.
Jake Layman
Traxectoria profesional
O 23 de xuño de 2016, Layman foi escollido na 47ª posición do Draft da NBA de 2016 polos Orlando Magic, e foi traspasado nesa mesma noite do Draft ós Portland Trail Blazers, a cambio dunha futura elección da segunda rolda. O 6 de xullo de 2016, asinou o seu contrato de rookie cos Trail Blazers. Debutou na NBA o 1 de novembro de 2016, facendo 17 puntos na derrota dos Blazers por 127–104 contra os Golden State Warriors.
O 8 de xullo de 2019, Layman asinou un novo contrato de tres anos cos Blazers antes de ser traspasado ós Minnesota Timberwolves a cambio dos dereitos do Draft de Bojan Dubljević.
O 9 de novembro de 2022, Layman asinou por unha tempada co Bàsquet Manresa da Liga ACB. Poucos días máis tarde, o 15 de novembro, o Manresa decidiu rescindir o contrato do xogador por unha lesión.
Silje Nergaard
Silje Nergaard, nada en Steinkjer o 19 de xuño de 1966, é unha vocalista e compositora de jazz norueguesa.
Traxectoria
Nergaard medrou en Hamar e pola súa nai familiarizouse coa música de Stan Getz e João Gilberto aínda que tamén lle gustaba ABBA e Al Jarreau. Con 16 anos subiu ao escenario onde a banda de Jaco Pastorius realizaba unha jam session no festival de jazz de Molde e a prensa fíxose eco da súa interpretación. Despois Pat Metheny axudouna a a obter o seu primeiro contrato cunha discográfica e fíxose coñecida internacionalmente en 1990, especialmente no Xapón, co álbum  Tell Me Where You're Going, que se situou no número un das listas da radio xaponesa. En 1999 logrou unha mención honorífica na USA Songwriter Competition pola canción "I Don't Want To See You Cry". Port of Call estivo en 2000 no alto das listas dos álbums máis vendidos do seu país e en 2001 At First Light converteuse no álbum noruegués de jazz máis vendido de todos os tempos e foi número un en vendas na súa primeira semana. No ano 2003 fíxose co Spellemann do ano nos Spellemannprisen e en 2005 co Gammleng na categoría de jazz.
Mito da árbore dos gansos
miniatura| De Topographia Hibernica [[British Library MS 13 B VIII (c.1188 CE)]] Unha versión do mito dos gansos percebe ou da árbore dos gansos, sobre o ganso de face branca (Branta leucopsis ) e os gansos de cabeza negra (Branta bernicla) é que estes gansos nacen totalmente formados a partir de percebes (Cirripedia). Hai outros mitos sobre como se reproducen os gansos; a base de todos eles é que a ave emerxe e crece a partir de materia distinta de ovos de ave.
Silje Nergaard
Traxectoria
Con Al Jarreau, gravou o dueto "We Should Be Happier By Now", que apareceu no seu álbum compilatorio Be still my heart - The Essential de 2005. En 2010 a canción principal do álbum A Thousand True Stories, comercializado o ano anterior e que gravou co Metropole Orkest en 2008, Based On a Thousand True Stories recibiu unha candidatura aos Grammy na categoría de mellor arranxo musical, realizado por Vince Mendoza. En 2012 lanzou o álbum Unclouded, baseado en gravacións coa súas dúas guitarristas Hallgrim Bratberg e Håvar Bendiksen. Nove dos temas son da súa autoría, e inclúe tamén versións de "Human" de The Killers e The Moon's a Harsh Mistress de Jimmy Webb. No álbum tamén colaboraron John Scofield, Georg Wadenius, Knut Reiersrud e Nils Petter Molvær.
Mito da árbore dos gansos
Terminoloxía
A etimoloxía do termo barnacle ("percebe" en inglés, en gaélico escocés bàirneach e bàrnach) suxire raíces latinas, inglesas antigas e francesas. En bretón e galés unha especie de lapa chámase brennig (en córnico brennik). Linneo, coñecedor do mito, nomeou dúas especies de percebes como Lepas anatifera (1758) e Lepas anserifera (1767), en referencia aos anátidos e os anserinos. En alemán dise Entenmuschel, literalmente "mexillón de pato". En lingua scots uns gansos son claik-geese, literalmente "ganso-percebe".
Silje Nergaard
Traxectoria
Colaborou con Aldeas Infantís SOS durante varios anos e en 2005 foi embaixadora dunha nova aldea infantil en Blantyre (Malawi) que abriu en 2007.
Mito da árbore dos gansos
Terminoloxía
Hai poucas referencias en libros e manuscritos precristiáns, algúns romanos ou gregos. O nome das especies de branta ás que se refire o mito é tamén barnacle en inglés, bernicle en zonas de Irlanda, bernaches en francés, e barnacla en asturiano e castelán.
Fontes e transmisión do mito
miniatura| Ray Lankester: Diversions of a Naturalist'. (Cap. XV, páx. 130-141. Fig 17. Imaxe de  "L'Ossuaire de Crète", de [[Georges Perrot).  'O pintor de cerámica micénica observara o percebe tan minuciosamente como para seleccionar esta estrutura pouco aparellada e de aspecto moi peculiar, e representala de tamaño esaxerado pegada na súa posición adecuada no corpo de percebe dun ganso. Esta transferencia tan rechamante por parte do artista dun órgano peculiar e característico do percebe ao corpo do ganso parece non ser advertida por M. Houssay. Este sinala ademais a existencia nalgunhas das cerámicas micénicas de debuxos (véxase; L'Ossuaire de Crète de Perrot e Chipiez) de follas pegadas a talos de árbores. Estas follas (Fig. i 8, a, b, c) presentan as mesmas marcas  que vemos nos corpos dos gansos na Fig. 16, especialmente no medio dos cinco. As follas (ou froitos?) copiadas por M. Houssay da cerámica micénica están unidas en serie a un talo, pero ninguén, polo momento, suxeriu que planta é a que se representa. As esquinas da folla ou froito á dereita e á esquerda da súa. Fig. 17.-Dous debuxos sobre cerámica de gansos modificados, do Ossuaire de Creta; As tres liñas sobre o dorso da figura superior probablemente representan as patas ou cirros do percebe, que están representados por dous apéndices articulados nos gansos mostrados na figura i6. o talo lánzase nunha espiral, e a metade folla ou metade froito representado na figura 18, b, lévanos ao debuxado na Fig. 18, c, na que a esquina en espiral está lixeiramente modificada na curvatura para parecerse á cabeza e o pescozo do ganso como se debuxa na figura 16. Aínda que a figura 18, c, aínda carece de patas ou plumas das ás (compare Fig. 16, d). Capítulo XV  ]]Hai moitas fontes para o mito. O principal vector de transmisión a partir da Idade Media foron os manuscritos monásticos e en particular os bestiarios. O mito debe a súa antiga popularidade a un descoñecemento dos patróns de migración dos gansos e do seu proceso de posta de ovos no alto de cantís. As discusións da Idade Media sobre a natureza dos seres vivos baseáronse a miúdo en mitos ou en auténtica ignorancia do que hoxe se coñece sobre fenómenos como a migración das aves. Non foi até finais do século XIX cando a investigación sobre a migración demostrou que estes gansos voan cara ao norte para aniñar e reproducirse en Groenlandia ou no norte de Escandinavia.
Unha referencia temperá, pero non a primeira, ao mito do ganso percebe, atópase no 'Libro das adiviñas' de Exeter do século XI. O enigma Nº 10, pregúntase do seguinte xeito: " ........My nose was in a tight spot, and I beneath the water, underflowed by the flood, sunk deep into the ocean-waves, and in the sea grew covered with waves from above, my body touching a floating piece of wood. I had living spirit, when I came out of the embrace of water and wood in a black garment, some of my trappings were white, then the air lifted me, living, up, wind from the water, then carried me far over the seal’s bath. Say what I am called....."
Mito do ganso-percebe na antiga Roma
Moitos escritores fan referencia á Naturalis Historiae de Plinio o Vello como unha fonte romana de principios do século I para o mito. Esta crenza é un mito en si. Plinio non discutiu o mito do ganso-percebe; a Naturalis é unha primeira enciclopedia que amplía os seus puntos de vista sobre o mundo físico e natural. Aínda que fai unha ampla referencia aos "gansos", por exemplo a graxa de ganso, non menciona os gansos-percebe e as súas orixes nas súas seccións sobre animais mariños e aves. As primeiras copias impresas de Naturalis Historiae aparecen a finais da década de 1480. Andreas Portilla imprimiu unha versión de Naturalis Historiae de 1480 en Parma, no norte de Italia. Unha copia deste libro era propiedade de Hector Boece no momento en que escribiu o seu relato sobre o mito (consúltese a sección máis abaixo). É imposible saber se H. Boece foi influenciado por Plinio. Case seguro que Boece tería sido consciente do mito dende a súa etapa na Universidade de París, onde traballou con Erasmus e cando era estudante. É máis probábel que estea influenciado pola Topographia Hibernica, compilada por Xeraldo de Gales (Girladus Cambrensis) ao redor de 1188 (ver máis abaixo "século XIII e Giraldus Cambrensis").
A influencia de Frederico II
esquerda|miniatura| Da Biblioteca Vaticana Pal. lat. 1071 f. 14v Parte do Capítulo XXIII-F De Arte Venandi Cum Avibus; [[Universidade de Heidelberg e Biblioteca Apostólica Vaticana – Sobre os niños das aves]] dereita|miniatura| [[Frederico II Hohenstaufen e o seu fillo Manfredo.]] Frederico II Hohenstaufen, o emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico (1194–1250), ornitólogo e erudito, é lembrado pola súa obra fundamental, De Arte Venandi cum Avibus (Sobre a arte de cazar con aves). Este libro foi escrito en latín arredor do ano 1241. Crese que baseou as súas observacións sobre aves na experiencia persoal. Como resultado, desconfía do mito propagado por Xeraldo de Gales, quen afirma: “Moitas veces vin cos meus propios ollos miles de embrións de aves desta especie na beira do mar, colgados dun anaco de madeira, cubertos de cunchas e, xa formados”
É Frederico II quen non só afirma ter visto os embrións, senón que recolle probas empíricas para apoiar a súa desestimación do mito. Nunha pequena pasaxe da súa obra De Arte…, escribe: “Tamén hai unha pequena especie coñecida como o percebe con plumaxe abigarrada: nalgunhas partes ten marcas circulares brancas e outras negras das que non temos coñecemento seguro. Non obstante, existe unha curiosa tradición popular de que brotan de árbores mortas. Dise que no extremo norte atópanse vellos barcos en cuxos cascos podrecidos nace un verme que se desenvolve no percebe. Este ganso pende da madeira morta polo seu peteiro até que é vello e forte para voar. Fixemos unha longa investigación sobre a orixe e a verdade desta lenda e mesmo enviamos enviados especiais ao norte co fin de traer exemplares destas míticas madeiras para a nosa inspección. Cando os examinamos observamos formacións parecidas a cunchas que se aferraban á madeira podre, pero estas non se parecían a ningún corpo de aves. Por iso, dubidamos da verdade desa lenda a falta de probas corroboradoras. Na nosa opinión, esa superstición xurdiu polo feito de que os gansos percebes se reproducen en latitudes tan remotas que os homes, sen coñecer os seus lugares de nidificación reais, inventaron esta explicación”.
(Frederick II de Hohenstaufen, De Arte Venandi cum Avibus, Libro 1 C. Ch. XXIII-F)
Xeraldo de Gales
miniatura| Topographia Hibernica – [[British Library MS 13 B VIII]] Afírmase que Xeraldo de Gales proporcionou a base para a difusión do mito antes de ser referenciado nos bestiarios medievais. Non foi o primeiro en recoller contos populares latinos ou mitos sobre a xeración ou transformación espontánea de percebes en incipientes crías de xoves gansos-percebe. En 1177, o futuro rei inglés Xoán (o irmán máis novo de Ricardo Corazón de León) foi nomeado señor de Irlanda. Como funcionario real e capelán do rei Henrique II, Xeraldo de Gales acompañou ao príncipe entre 1183 e 1186 nunha expedición á illa. Despois do seu regreso, en 1187 ou 1188, publicara un manuscrito coa descrición das terras irlandesas chamado Topographia Hibernica que inclúen a seguinte pasaxe : "hai moitas aves chamadas "barnacle" (percebes; bernacae) ... a natureza prodúceas dun xeito marabilloso porque nacen ao principio en forma gomosa a partir de abetos á deriva, no mar. ''Despois colócanse cos seus peteiros como madeira de mar, pegándose, encerrados nunhas cunchas de marisco para un desenvolvemento máis libre... así, co paso do tempo vestidos cunha roupa firme de plumas, ou caen ás augas ou voan cara á liberdade do ar. Reciben alimento e van crecendo a partir dun zume leñoso e acuoso... en moitas ocasións vin, cos meus propios ollos, máis de mil deses corpos diminutos colgados dun anaco de madeira na beira do mar encerrados no interior de cunchas e totalmente formados. Os ovos non se producen a partir da cópula das aves como é habitual, ningún paxaro incuba un ovo para a súa produción... en ningún recuncho da terra se lles viu entregarse á luxuria ou construír un niño... Nalgunhas partes de Irlanda os bispos e homes de relixión non fan ningún escrúpulo en comer estes paxaros nos días de xaxún por non seren carne porque non nacen de carne"''
O IV Concilio de Letrán
Van der Lugt ofrece o caso máis razoado e detallado contra as reclamacións sobre a prohibición do Concilio de Letrán de comer gansos-percebe durante a Coresma. Argumenta que, aínda que houbo un longo debate entre os canonistas a finais do século XII e comezos do XIII sobre o que era permitido para os adeptos comer durante a Coresma, non se referían aos gansos. Finalmente, na época do Concilio de Letrán, estudosos como Gervase de Tilbury (m. 1220) e Alexander Neckam (m. 1217) remitíanse con frecuencia a mitos ou folclore sobre o mundo natural. Neckam escribiu sobre un paxaro chamado "bernekke". Nin Xervasio de Tilbury nin Alexander Neckham fan referencia a unha prohibición do papa Inocencio III.
Bestiario Medieval
esquerda|miniatura| Bestiario Halcyon Morgan M8177019v dereita|miniatura| A árbore dos gansos-percebe – Pierre de Beauvais, Bestiario, Biblioteca do Arsenal, ms. 3516 fol. 205r centro|miniatura| Bestiario Medieval da Biblioteca Británica, Harley 4751 f. 36
A forma máis importante na que se propagou o mito do ganso percebe durante o período medieval inicial foi a través dos bestiarios. Os bestiarios describían unha besta real ou imaxinaria e utilizaban esa descrición como base para unha ensinanza alegórica. Como este período era intensamente relixioso, as ordes monásticas, Igrexas, Universidades e realeza adquiriron e copiaron versións manuscritas de bestiarios que construían unha historia moralizante sobre animais. Como as persoas dependían dos animais salvaxes e domésticos para a súa supervivencia, tiñan un interese evidente polo mundo que os rodeaban. Os xudeus e os cristiáns consideraban sagrada a maior parte da Biblia hebrea que contén moitas referencias aos animais. incluíndo texto doutras fontes como o grego Physiologus. O Bestiario non é un libro de texto de animais ou de zooloxía, é un texto relixioso. Tamén era unha descrición do mundo tal e como era coñecido e entendido polos clérigos, os escritores monásticos e a nobreza. Os bestiarios deron autoridade ás historias míticas anteriores.
Papa Pío II e John Mandeville
Continuando nesta liña, rexistra a seguinte historia:
"Escoitamos que en Escocia había unha vez unha árbore na beira dun río que producía froitos en forma de patos.  Cando estes estaban case maduros, caían por si mesmos, algúns á terra e outros á auga. Os que pousan na terra podreceron, pero os que se afundían na auga cobraron vida ao instante, nadaron por debaixo da auga e inmediatamente voaron ao aire, equipados con plumas e ás. Cando investiguei ansiosamente este asunto, aprendín que os milagres sempre se afastan máis lonxe e que a famosa árbore non se atopaba en Escocia senón nas illas Orkney"
Xoán de Mandeville está asociado tanto co mito dos gansos como cun mito semellante sobre o algodón, que se ilustrou mostrando ovellas penduradas dunha árbore. O seu libro coñécese comunmente como As viaxes de Sir John Mandeville. O libro publicouse por primeira vez entre 1357 e 1371. O texto máis antigo que se conserva está en francés. Aínda que o libro é real, crese amplamente que "Sir John Mandeville " non o era. É posíbel que de Melville fose un francés chamado Jehan à la Barbe. esquerda|miniatura| Xoán de Mandeville, coñecido como "O maior viaxeiro do mundo", era moi posibelmente un personaxe de ficción, así como a maioría dos relatos dos seus percorridos, que influíron en viaxeiros reais como [[Marco Polo ou Cristovo Colón. Nesa época os libros de viaxes, como Itinerarius de Johannes Witte de Hese mesturaban feitos reais con fantasiosos, describindo pigmeos, peixes voadores, unicornios, desertos vivos etc.Na imaxe, Xoán de Mandeville caracterizado con capa e sombreiro con vieira como peregrino a Santiago de Compostela. O "Libro das viaxes de Sir John Mandeville" era vendido aos camiñantes que percorrían o Camiño até Galiza.]] dereita|miniatura| Planta de algodón que dá [[Ovella|ovellas, no Libro das viaxes de sir John Mandeville]] Este libro é frecuentemente referenciado en relación co mito do ganso de percebe. Nunha tradución do francés, o autor (“John de Mandeville”) escribe: ''“dos Países e Illas que están alén da Terra de Catai; e dos froitos alí; e de vinte e dous reis encerrados entre as montañas... polo que vos digo, ao pasar pola terra de Catai cara ao alto da India... crece unha especie de froito, coma se fosen cabaciñas. E cando están maduros, os homes córtannos dous, e atopan dentro unha besta de carne, óso e sangue, coma se fose un cordeiro sen lan ...e os homes comen tanto o froito como a besta. E iso é unha gran marabilla... Eu falei dos Bernake (percebes) Pois díxenlles que no noso país había árbores que dan froito que se converten en paxaros que voan, e os que caen na auga viven, e os que caen na terra morren de inmediato.”''
No libro do matemático e óptico Johann Zahn Specula physico – mathematico – historica notabilium tamén hai representada unha árbore que dá ovellas (véxase Johann Zahn - ilustracións fantásticas).
O século XVI e Héctor Boece
dereita|miniatura| Sección da Historia de Boece na Cosmographia que fala dos gansos claik, facendo referencia á mítica illa de "[[Thule"]] Uns 75 anos despois do Papa Pío II, Héctor Boece no seu Scotorum Historiae a Prima Gentis Origine deu máis crédito a esta historia co relato dunha discusión que mantivo co seu amigo e colega o cóengo Alexander Galloway mentres realizaba unha viaxe á fonte de historias de santos escoceses para William Elphinstone. O suceso, de ocorrer, tería que ter lugar entre c.1506–1520. Na narración, Boece permite que Galloway dea dous relatos contrapostos da historia dos gansos percebe. Recorda Boece: "' Quédame (Boece) por discutir sobre os gansos chamados comunmente clacks, (claiks) que se imaxina habitualmente, pero erroneamente, que nacen nas árbores destas illas, en base ao que aprendín da miña dilixente investigación sobre esta cousa. …. . Non dubidarei en describir algo que eu fun testemuña hai sete anos... Alexander Galloway, párroco de Kinkell, quen, ademais de ser un home de extraordinaria probidade, posúe un afán incomparábel por estudar marabillas... Cando estaba a sacar unha madeira de deriva e viu que se agarraban a ela cunchas dun extremo a outro, sorprendeulle o carácter infrecuente da cousa e, por afán de entendela, abriunas, co cal quedou máis abraiado que nunca, pois dentro delas descubertos, non criaturas mariñas, senón aves, dun tamaño similar ás cunchas que as contiñan... pequenas cunchas contiñan paxaros de tamaño proporcionalmente pequeno... Entón, correu axiña cara min, a quen sabía que tiña unha gran curiosidade por investigar tales asuntos e reveloume todo....'"Boece tería coñecido a estes gansos como Claik Geese ou Clack Geese e ás veces Clag-geese. A idade do mito e a falta de evidencias empíricas sobre a migración das aves fixeron que outros relatos erróneos sobre os hábitos de reprodución dos gansos percebes fosen habituais até o século XX.
Historia xeral de plantas (1597)
En 1597, John Gerard publicou a súa Herbal or Generall Historie of Plantes. Refírese no texto a “... o ganso, o percebe ou a árbore que dá gansos... (p. 1391) ”. Ofrece unha serie de explicacións para o mito e a súa crenza, unha das cales comeza:"“ … atópanse nas partes do norte de Escocia e nas illas adxacentes, chamadas Orcadas, certas árbores, de cor branca, tendentes a enroxar, nas que hai pequenas criaturas vivas; que escudos no tempo de madurez abren; e deles medran eses seres vivos; que ao caer á auga se converten en afluencias que chamamos Barnakles; no norte de Inglaterra, Brant Geese; e en Lancashire Tree Geese; pero os outros que caen sobre a terra, perecen e quedan en nada, tanto pola escritura doutros como tamén da boca das persoas daquelas partes que ben poden concordar coa verdade... ”."A súa ilustración mostra criaturas parecidas a paxaros que emerxen de "gromos" e aves nadando no mar. (abaixo á dereita) miniatura| PSM V04 D585 A árbore do ganso, de Gerard Page, 1391. esquerda|miniatura| Os gansos percebes, 1556, de L'Obel p. 655 De, Universidade de Aberdeen, Coleccións especiais centro|miniatura| Ulisse Aldrovandi - Os gansos percebe "nacen" e logo se afastan nadando. Uns 25 anos antes, cando John Bellenden publicou a versión escocesa da Historia Gentis Scotorum de Boece, como Croniklis de Escocia (ver arriba), Matthias de l'Obel publicou Plantarum seu stirpium historia (á esquerda, arriba). Neste volume trata o mito nunha reportaxe de media páxina. Escribindo que os gansos míticos se atopan " ....... duntaxat in scotia aut orcadibus maris.. .( é dicir, "só en Escocia e no mar das Orcadas"). A ilustración (arriba, á esquerda) mostra aves nadando no mar. mar arredor e baixo un "percebe" non especificado. É esta ilustración a que parece influír en Gerard. A finais do século XIX, o naturalista Henry Lee afirmou que Gerard si utilizaba a ilustración de l'Obels. Aínda que hai unha gran semellanza entre a árbore de Gerard e os brotes coa ilustración de L'Obel, non hai certeza de que Gerard utilizase a ilustración de bloques de madeira de L'Obel. Outra ilustración (arriba ao centro) de Ulisse Aldrovandi tamén mostra unha semellanza coa de L'Obel e Gerard. Neste caso, a árbore ten follas.
Carl von Linné e a orixe da taxonomía
miniatura|Paradoxa – Linnaeus – de [[Systema Naturae (Edición 1735)]] O taxónomo sueco, Carl von Linné (Carl Linnaeus), coñecía este mito. Nomeou un xénero na súa clasificación Lepas'; incluíndo dúas especies suecas, Lepas anatifera (1758) e Lepas anserifera(1767). Publicou varias versións e edicións sobre a súa Systema Naturaenas que se facía referencia ao mito do percebe. Ademais das súas principais clasificacións incluíu un apéndice Animalia Paradoxa, é dicir, animais contraditorios ou anómalos. Paradoxa foi eliminada en edicións posteriores. Linneo chamouno "... O 'Bernicla' ou ganso escocés & cuncha de ganso...". Dúas décadas antes acontecera un dos episodios decisivos para o desenvolvemento da taxonomía, cando Linné desmitificou a Hidra de sete cabezas de Hamburgo (incluída na obra).
Século XX
No século XX o relato máis detallado sobre a natureza deste mito e as súas diversas interpretacións pódese atopar nun artigo de Alistair Stewart (1988) Stewart ofrece a súa explicación sobre o uso do mito por Boece. El escribe ". . . A intertextualidade do relato de Boece é todo o relato estándar de Escocia propagado na primeira metade do século XVI. " Como se indicou anteriormente, hai unha variedade de traducións do mito en Boece, por exemplo Thomas Dempster (1829) Neste relato do século XX, Stewart cita o discurso vernáculo escocés de John Bellenden. Nisto Bellenden fixo que Boece escribise: (" .....porque a xente "groseira" e "ignorante" viu a miúdo que os froitos caían das árbores que estaban preto do mar convertidos en pouco tempo en gansos, crían que estes gansos crecían sobre árbores penduradas dos seus "bicos", igual que as mazás e outros froitos colgan dos seus talos, pero a súa opinión non se sustenta, en canto estas mazás e froitos caen da árbore na enchente do mar medran, primeiro comido por vermes, e "por curto proceso de tempo", son alterados en gansos....")
Permitindo a Stewart concluír: ".... O 'Bellenden' de Boece deulle unha nova vida ao conto; ... (recentemente)... os naturalistas localizaron os viveiros de gansos de percebe en Groenlandia e teñen unha idea aproximada das rutas migratorias... Pero paralelamente aos avances científicos, as versións antigas continuaron tendo unha existencia popular...".
Mito no pensamento xudeu
Case todas as referencias na literatura publicada seguen unha tradición exemplificada por Stewart e Müller con respecto a onde puido xurdir o mito. En The Jewish Encyclopaedia, a entrada de "Barnacle-Goose " suxire unha forte conexión xudía ademais dunha tradición cristiá en gran parte occidental. A fonte faise referencia nun volume de manuscritos recollidos por Solomon Joachim Halberstam no c. 1890, o Ḳehillat Shelomoh. A cuestión do sacrificio dos gansos percebes fai referencia a Isaac ben Abba Mari de Marsella (יצחק בן אבא מרי) (c.1120–c.1190) cara a c.1170. Tal data é un século antes de Xeraldo de Gales. Ademais, a Enciclopedia Xudía estende a fonte non occidental até c. 1000 nunha obra de Al-Biruni (973–1048).
Darwinismo e decadencia do mito
Durante o século XIX, os avances en Zooloxía e Botánica abriron unha aproximación baseada no método científico á forma en que se entendía que se desenvolven os organismos vivos e como a ciencia da taxonomía podía integrar e diferenciar as especies. Este traballo radicou nos traballos previos do sueco Linné. Os percebes foron orixinalmente clasificados por el como moluscos, pero no século XIX, John Vaughan Thompson, un científico militar escocés, publicou libros que fixeron que Charles Darwin dedicase moitos anos a investigar os percebes (cirrípedes). Darwin foi o científico máis destacado do século XIX en debater sobre a inmutabilidade das especies, isto levou a unha base rigorosa e empírica para comprender o percebe e os seus hábitos de cría. Este traballo taxonómico pódese ver en artigos recentes de John Buckeridge e os seus colegas que abordaron unha das contribucións de Darwin a mediados e finais do século XIX, é dicir, o “problema das especies”. Aínda que non abordou especificamente o chamado "ganso-percebe" (barnacle-goose), a investigación de Darwin sobre a evolución dos cirrípedes pode ser vista como o primeiro rexeitamento científico rigoroso do mito do ganso-percebe. Buckeridge (2011) rastrexa o mito do desde a época de Xeraldo de Gales e utilízao para destacar a forma en que os científicos e outros escritores (p. ex. John Gerard e John Mandeville) foron capaces de apoiar este mito durante os séculos XVII e XVIII, e subliña a aceptación do conto no período medieval como unha forma de popularizar o mito. No artigo posterior, Buckeridge & Watts (2012) ilustran o concepto de especie darwiniano coa axuda do mito dos gansos percebe.
Men, Women & Children (filme)
Men, Women & Children é un filme estadounidense de 2014 dirixido por Jason Reitman e coescrito con Erin Cressida Wilson. Está baseado nunha novela homónima escrita por Chad Kultgen. Está protagonizada por Rosemarie DeWitt, Jennifer Garner, Judy Greer, Dean Norris, Adam Sandler, Ansel Elgort, Kaitlyn Dever e Timothée Chalamet.
Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Toronto o 6 de setembro de 2014. Estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 3 de outubro de 2014 a través de Paramount Pictures.
Vicente López Ramos
Vicente López Ramos, coñecido tamén como Vicente López-Veiga Ramos, nado cara a 1890 e finado en Santiago de Compostela o 1 de xullo de 1951, foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
Estivo emigrado en Cuba. En 1929 retornou coa familia a Santiago de Compostela. Rexentou unha paquetería e camisería na praza de Cervantes. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido, estivo en prisión e foi procesado por masón. Finou en Santiago de Compostela o 1 de xullo de 1951.
Vida persoal
Casou con Manuela Ponte Martínez e foi pai de Rodolfo e Aida López-Veiga Ponte.
Luis Goytisolo
Luis Goytisolo Gai, nado en Barcelona o 17 de marzo de 1935, é un novelista español, coñecido principalmente pola súa tetraloxía Antagonía. En 2013 foi galardoado co Premio Nacional das Letras Españolas.
Biografía
É o irmán máis novo dos tamén escritores José Agustín (1928-1999) e Juan Goytisolo (1931-2017). Do mesmo xeito que eles, Luís estudou Dereito, pero abandonou a carreira para dedicarse á literatura.
Colaborou en xornais como El País, ABC e Diario 16. Desde 1994 é membro da Real Academia Española coa cadeira de brazos C.
Na cidade del Puerto de Santa María atópase a Fundación Luís Goytisolo, situada no rococó Palacio de Vilarreal e Purullena, do século XVIII. Dita fundación celebra anualmente simposios sobre narrativa hispánica contemporánea, que convocan a conferenciantes do mundo das letras e a universidade de España e o estranxeiro.
Obra
miniatura|Luís Goytisolo na Feira do Libro de Madrid (2015) Os seus dous primeiros libros —Las afueras e Las mismas palabras— inscríbense dentro do realismo social e testemuñal. Pero, tras anos de silencio e dun xiro cara ao relato de imaxinación (Fábulas, escrito entre 1968 e 1978, pero publicado en 1981), é na década de 1970 cando dá a medida do seu talento cunha tetraloxía de longa elaboración, Antagonía, cuxo tema é a arte da escritura. Claude Simon inclúea entre o tres grandes novelas do século. Destaca a súa preocupación polos trazos estruturais e formais do relato.
A tetraloxía componse de Recuento (1973), Los verdes de mayo hasta el mar (1976), La cólera de Aquiles (1979) e Teoría del conocimiento (1981). Nesta extensa e complexa obra, na novela faise reflexión sobre a novela mesma: partindo dos problemas que se expón un/a novelista personaxe, realízase un replaneamento da arte narrativa e unha experimentación de diversas técnicas e estilos. Todo iso é moi revelador das preocupacións do momento sobre as estruturas e o destino do xénero.
Castelo de Wartburg
{{Patrimonio Mundial }} }}
O Wartburg (vaʁtbʊʁk) é un castelo construído orixinalmente na Idade Media. Atópase nun precipicio de 410 metros ao suroeste de Eisenach, no estado de Turinxia, en Alemaña, e con vistas á cidade. Foi a casa de Santa Isabel de Hungría, o lugar onde Martín Lutero traduciu o Novo Testamento da Biblia ao alemán, o lugar do festival de Wartburg de 1817. e o suposto escenario da posiblemente lendaria Sängerkrieg. Foi unha inspiración importante para Ludwig II cando decidiu construír o Castelo de Neuschwanstein. Wartburg é a atracción turística máis visitada de Turinxia despois de Weimar. Aínda que hoxe en día o castelo aínda contén estruturas orixinais substanciais dos séculos XII ao XV, gran parte do interior remóntase só ao século XIX. En 1999, o castelo de Wartburg inscribíuse como Patrimonio da Humanidade da UNESCO debido á súa arquitectura medieval por excelencia e á súa importancia histórica e relixiosa.
Etimoloxía
O nome do castelo probablemente derive de Warte, unha torre de vixía, a pesar da tradición que sostén que o fundador do castelo, ao poñer os ollos por primeira vez no lugar, exclamou: "Warte, Berg—du sollst mir eine Burg tragen!" ("Espera, montaña, levarás o meu castelo!"). É un xogo de palabras alemán para montaña (Berg) e fortaleza (Burg), xunto cun xogo máis sobre "warte" = esperar e "Warte" = atalaia.
Localización
thumb|esquerda|Vista de Wartburg desde o leste Wartburg atópase nun precipicio de 410 metros ao suroeste de e con vistas á cidade de Eisenach, no estado de Turinxia, Alemaña. O outeiro é unha extensión do Bosque de Turinxia, con vistas ao Mariental ao sueste e ao val do Hörsel ao norte, polo que pasaba a histórica Via Regia. O Rennsteig pasa non moi lonxe ao sur do castelo.
Historia
A fundación do castelo foi arredor de 1067 polo conde de Turinxia de Schauenburg, Louis o Springer (Ludwig der Springer), parente dos Condes de Rieneck en Franconia. Xunto co seu castelo irmán maior Neuenburg na actual cidade de Freyburg, Wartburg asegurou as fronteiras extremas dos seus territorios tradicionais. Dise que Louis o Springer levou arxila das súas terras ata o cumio do outeiro, que non estaba completamente dentro das súas terras, polo que podería xurar que o castelo construíuse no seu chan.
O castelo menciónase por primeira vez nun documento escrito en 1080 por Bruno, bispo de Merseburg, no seu De Bello Saxonico ("A Guerra Saxóna") como Wartberg.