cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olaus Magnus
Primeiro residiu en Danzing, onde coñeceu ao portugués Damião de Góis, de onde tirou os seus coñecementos dos territorios orientais. Instalouse en Roma en 1537 actuando como secretario de seu irmán e, en 1544 á morte deste, o papa Paulo III nomeouno o seu sucesor no arcebispado de Uppsala, título honorífico por non ser Suecia xa país católico.
Participou no Concilio de Trento (1545-1549). Pasou os seus últimos anos no mosteiro de Santa Bríxida en Roma.
A súa obra principal foi Historia de Gentibus Septentrionalibus, editada en 1555 en Roma, unha obra en 22 libros sobre a xeografía, tradicións, costumes, asuntos eclesiásticos e xurídicos dos pobos escandinavos.
Tamén é autor da Carta marina (1539), o máis antigo mapa dos países nórdicos que da detalles e nomes de lugares.
Let Me In (filme)
Let Me In é un filme británico-estadounidense de terror e romance escrito e dirixido por Matt Reeves que foi estreado no 2010. Está protagonizado por Kodi Smit-McPhee, Chloë Grace Moretz, Elias Koteas e Richard Jenkins. É un remake do filme sueco de 2008 Låt den rätte komma in (2008). Conta a historia dun neno que é acosado no colexio e que se fai amigo dunha vampiro nena.
Juan Martínez de Recalde
Juan Martínez de Recalde Larrinaga, nado en Bilbao en 1540 e finado na Coruña en 1588, foi un almirante español do século XVI.
Traxectoria
A súa vocación mariñeira fíxoo navegar desde moi novo na Escuadra de Biscaia, para máis tarde escoltar tres frotas de Indias, logrando neste período gran fama ao rescatar un galeón cargado de ouro na illa de Madeira. Polos seus méritos recibiría o mando supremo da Frota de Laredo.
Do mesmo xeito que Miguel de Oquendo, do que era amigo e compañeiro, o seu destino estivo pronto unido á figura do almirante Álvaro de Bazán, sendo acollido baixo o seu mando durante as expedicións á illa Terceira de 1582 e 1583. Así mesmo foille entregada a autoridade da expedición a Irlanda fronte ás ambicións británicas, logrando un importante desembarco de homes. miniatura|Álvaro de Bazán, almirante da frota que invadiu a [[illa Terceira.]] Xa en 1587 estábase preparando a invasión de Inglaterra. Tras o nomeamento supremo do duque de Medina-Sidonia para aquela invasión, Martínez de Recalde asumiu o rango de almirante da Frota de invasión, o corazón da Invencible. Con todo, aínda que a responsabilidade recaeu no material sobre el, non puido facer valer a maioría das súas decisións ante Medina-Sidonia, véndose arrastrado a combates moi difíciles sen apoio táctico. Na refrega inicial cos ingleses de xullo de 1588, achándose na retagarda da Frota, quedou illado e non tivo máis remedio que baterse con denuedo* contra varios navíos inimigos. Saíu da acción vivo e sen ser capturado, pero lle custou perder numerosos homes e a case inutilidade das súas naves. Ata a dispersión da Escuadra, Recalde mantívose firme ao longo de toda a campaña sobre as costas de Inglaterra. Durante a singradura última recalou primeiro en Irlanda, dirixíndose máis tarde á Coruña, ferido e con graves febres. Neste porto fondeou a súa frota e a súa propia vida, falecendo aos poucos días de arribar.
Juan López Fernández
Juan López Fernández, alcumado "O Negro", nado na Pobra do Caramiñal o 30 de outubro de 1929 e finado o 7 de setembro de 2017, foi un futbolista galego. Xogaba de dianteiro.
Traxectoria
Nacido na Pobra do Caramiñal trasladouse coa súa familia á Coruña con menos dun ano de idade. Na cidade herculina comezou a xogar ao fútbol na AD Huracán e no Amanecer, pasando despois polo Orzán SD, o Victoria CF e o Español SD.
Con 20 anos debutou na Segunda División, formando parte do Arousa na histórica tempada 1949/50, a única do club na categoría de prata. No equipo de Vilagarcía compartiu dianteira entre outros con Ventura, López Vázquez e Nolito, e marcou 8 goles.
En 1950 fichou polo Racing de Ferrol, adestrado por José Planas. Na súa primeira campaña en Ferrol formou na dianteira xunto con Marquínez, Fabeiro e Álvarez, entre outros, e marcou oito goles. Na seguinte os seus compañeiros máis habituais no ataque foron Alvarito e Roig. Fixo seis goles, que contribuíron a que o equipo rematase na terceira posición e disputase a fase de ascenso a Primeira División, na que meteu tres goles máis, pero sen conseguir ascender.
En 1952 fichou polo CD Málaga, co que debutou en Primeira División nun partido contra o Sporting de Gijón no Molinón. Disputou 13 partidos nos que marcou 5 goles, descendendo a Segunda ao remate da campaña. Na tempada 1953/54 marcou 11 goles na liga e outros 7 na promoción de ascenso, contribuíndo de xeito importante a que o club regresase a Primeira. Foi o máximo goleador do equipo na tempada 1954/55, con 8 goles en 18 partidos, pero o club rematou último e descendeu de novo.
En xullo de 1955 fichou polo Deportivo da Coruña, da Primeira División. O 1 de setembro disputou contra o Athletic Club a décima edición do Trofeo Teresa Herrera, a primeira na que participaba o Deportivo. Formou na dianteira xunto con Arsenio, Pahiño, Lechuga II e Polo, e conseguiu proclamarse campión grazas a dous goles de Pahiño, no que a prensa da época definiu como un dos días máis memorábeis da historia do fútbol coruñés. Xogou só 8 partidos oficiais co Deportivo, onde estivo á sombra de Pahiño e Bazán, e marcou 5 goles.
En 1956 fichou polo Xerez CD, de Segunda División. No equipo adestrado por Eguiluz recuperou a titularidade, disputando 21 partidos nos que marcou 13 goles. Na tempada seguinte xogou co Eldense, tamén en Segunda, marcando 9 goles. Máis tarde xogou no Sporting Clube de Espinho de Portugal.
Logo de retirarse, pasou a ser armador de barcos de pesca. Faleceu o 7 de setembro de 2017, aos 87 anos.
Monte Monseivane
dereita|miniatura|250px|Vista do monte Monseivane (ó fondo) dende [[Samarugo, Vilalba|Samarugo, Vilalba.]] O Monte Monseivane é, con 929 metros sobre o nivel do mar, o cumio de maior altitude da Serra da Carba.
Son abondosos os animais que habitan neste monte, entre os que destacan as vacas, os cabalos salvaxes e os cervos. Tamén é destacábel a importante masa forestal de piñeiro bravo plantada na década de 1940.
O ascenso ó monte pódese facer dende o lugar de Cornas, en Samarugo. Na metade do percorrido hai unha pequena área de descanso, onde se pode facer un alto antes de iniciar o tramo final da ascensión. Dende o cumio pódese albiscar toda a chaira que forma a comarca da Terra Chá.
Manwë
miniatura|Manwë escrito en Tengwar QuenyaManwë é un personaxe ficticio do legendarium de J. R. R. Tolkien, que aparece na súa obra O Silmarillion. É un dos Valar, os seres anxelicais que custodian e gobernan Arda (o mundo no universo de Tolkien). Manwë ocupa o primeiro lugar entre os Aratar, os oito Valar de maior poder. O seu nome quere dicir O Abeizoado
Personaxe
Manwë é o irmán máis novo de Melkor na concepción de Eru, que lle concedeu o maior poder e autoridade sobre Arda, converténdoo no seu representante. A súa esposa é Varda, coa que vive nas súas mansións, no alto de Taniquetil, a montaña máis alta de Arda, en Valinor.
É o Señor do Vento e o Primeiro Rei. Arda é o seu dominio, pero o seu principal amor é o elemento do aire, e por iso chámaselle Súlimo, Señor do alento de Arda ; outros dos seus sobrenomes son o Alto Rei de Arda e o Señor do Oeste. As aguias son as súas mensaxeiras e o Maia Eonwë é o seu heraldo.
Cando Melkor creou a disonancia durante a Música dos Ainur, Manwë substituíuno como director da canción. Após a formación de Arda, Manwë exerceu o seu cargo de gobernante de maneira bondadosa e compasiva, indiferente ao seu propio poder. Porén, non comprendía o mal, nin sequera na forma do seu propio irmán. Así, cando Melkor cumpriu a súa condena de tres idades á que fora sometido logo da Guerra dos Poderes, liberouno sen sospeitar dos seus plans. Isto permitiu a Melkor sementar a desconfianza no corazón de Fëanor, envelenar as Dúas Árbores de Valinor, asasinar a Finwë, roubar os Silmarils e incitar a revolta dos elfos Noldor. Para alentar aos Eldar, Manwë fixo que Aulë crease os barcos que carrexarían o Sol e a Lúa, sabedor da inminente chegada dos Homes, e enviou a Thorondor e as demais aguias para vixialos.
Após a Guerra da Cólera, da que saíu derrotado Melkor (agora chamado Morgoth), Manwë expulsouno ao baleiro, fóra de Arda. Segundo a profecía de Mandos, na Batalla Final, cando Morgoth e o seu fiel aliado Sauron escapen, Manwë e os dous Señores Escuros enfrontaranse nas Chairas de Valinor, mais nin o Vala nin o Señor Escuro resultarán mortos, e será o Home Túrin Turambar quen acabe con Morgoth.
Notas e referencias
Ainur Valar Middle-earth characters Valar (Tolkien)
Algoritmo Doomsday
O Algoritmo Doomsday ou regra da fin do mundo é un algoritmo que permite calcular mentalmente calquera data. Descubriuno John Conway e publicouse no 1982.
Desenvolvemento
Todos os anos teñen un día da semana chamado día Doomsday, que é o día da semana que cadra o 29 de febreiro nos anos bisestos e o 28 de febreiro nos anos comúns. Cada mes ten os seus días Doomsday, pero sempre son os mesmos:
Vostok 1
Vostok 1 foi o nome da primeira misión tripulada da Historia, con Iuri Gagarin a bordo. Foi lanzada pola Unión Soviética o 12 de abril de 1961 mediante un foguete Vostok 8K72K desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
O voo tivo lugar 25 días antes do primeiro voo espacial suborbital dos Estados Unidos.
Monsters University
Monsters University é un filme estadounidense dirixido por Dan Scanlon que foi estreado no 2013. Foi realizado por Pixar Animation Studios e estreado por Walt Disney Pictures. Foi dirixido por Dan Scanlon e producido por Kori Rae, con John Lasseter, Pete Docter, Andrew Stanton e Lee Unkrich como produtores executivos. É o décimo cuarto filme producido por Pixar e é a precuela de Monsters, Inc. (2001).
Sinopse
Mike Wazowski (Billy Crystal) e James P. Sullivan (John Goodman) son amigos inseparables, pero non foi sempre así. Cando se coñeceron na Universidade, non se podían aturar, pero acabaron superando as súas diferenzas e convertéronse nos mellores amigos.
Nináns, Luaña, Brión
Nináns é un lugar da parroquia de Luaña no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 63 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 30 eran homes e 33 eran mulleres.
Área recreativa
Moi preto da aldea encóntrase a praia fluvial de Nináns, construída no mesmo leito do río Pego.
As instalacións foron inauguradas a principios da década dos noventa e contaba con dúas piscinas; unha para nenos e outra para adultos; tres vestiarios, WC, zonas de herba e descanso, e un pequeno aparcadoiro para vehículos. A zona foi moi popular nos anos 90 e 2000, atraendo nenos e mozos locais así como visitantes doutros lugares. Incluso nos seus primeiros anos se impartiron clases de natación para as diferentes idades.
No lugar tamén se pode ver o antigo muíño de pedra, que aínda hoxe conserva a moa.
Tromboxano B2
O tromboxano B2 é un metabolito inactivo producido a partir do tromboxano A2. Elimínase case completamente pola urina.
Non está directamente implicado na activación e agregación das plaqueta en caso de haber unha ferida, pero o seu precursor, o tromboxano A2, si. A síntese do tromboxano A2 é a diana sobre a que actúa a aspirina, que inhibe o encima COX-1 (que produce o tromboxano A2 nas plaquetas).
O 2-(3,4-di-hidroxifenil)-etanol (DHPE) é un compoñente fenólico do aceite de oliva extra virxe. Unha fracción de aceite de oliva que conteña DHPE pode inhibir a agregación plaquetaria e a formación de tromboxano B2 in vitro.
Gard
Gard (30) é un departamento francés situado no sur de Francia, que pertence á rexión Occitania. Debe o seu nome ao río Gard ou Gardon, afluente do Ródano.
Cruceiro (homónimos)
Amais, como topónimo Cruceiro pode referirse a:
Voandeira
Morfoloxía
miniatura|esquerda|300px A cuncha é practicamente circular, salvo na zona das orellas, coas valvas desiguais (algo máis convexa a valva esquerda ou superior que a dereita ou inferior ). Alcanzan tamaños máximos de 9 cm de lonxitude. Presentan de 19 a 22 costelas radiais que, á súa vez, están marcadas por finos sucos lonxitudinais e rugosidades transversais.
As dúas valvas están unidas por un ligamento externo e, interiormente, por outro ligamento triangular, negro.
As orellas (pequenas prolongacións a modo de aletas no vértice da cuncha) son desiguais, unha escotada e outra truncada. Tamén están sucadas de finas costelas e rugosidades concéntricas.
A cor da cuncha mostra unha notable variabilidade pero sempre en tons claros : castaña, rosada, rubia, marela, abrancazada, normalmente con variedade de debuxos. Ocasionalmente é branca, cunha liña marrón sobre cada costela.
Hábitat e bioloxía
Viven sobre fondos areosos ou de cascallo, desde augas superficiais da franxa intermareal ata profundidades de 200 metros.
Cando son pequenas mantéñense fixas a un substrato polo biso pero cando adultas son de vida libre e poden nadar grazas á rápidas contraccións dos músculos que pechan as valvas, expulsando a auga polo bordo do manto. Como o manto ten a capacidade de dirixir a saída da auga, poden deste xeito controlar a dirección do salto.
A voandeira é hermafrodita simultánea funcional, o que significa que madura como macho e como femia aínda que a liberación de gametos non coincide no tempo, para evitar a posibilidade de autofecundación. Tamén o é a vieira mentres que a zamburiña é hermafrodita alternativa.
Aliméntase por filtración, retendo nas branquias as partículas orgánicas suspendidas na auga.
Importancia pesqueira e comercial
Captúranse con rastros especiais (rastro da vieira) desde o barco. O talle mínimo de captura autorizado en Galicia é de 4 cm.
Consómese en fresco, sendo menos apreciada que a vieira, ou en conserva.
Partido Liberal Demócrata
O Partido Liberal Demócrata, en realidade Partido Republicano Liberal Demócrata, foi un partido político español creado ao instaurarse a Segunda República en 1931, como continuación do Partido Reformista previamente existente desde 1912.
Esta formación minoritaria, fundada e liderada por Melquíades Álvarez, situouse no centro-dereita do espectro político da Segunda República, e participou nos gobernos republicanos desta tendencia do período 1933-1935. Un dos seus máis significados militantes, o médico ovetense Alfredo Martínez García-Arguëlles, Ministro de Traballo en 1935, foi asasinado á porta da súa casa en marzo de 1936.
Sauguis-Saint-Étienne
Sauguis-Saint-Étienne (en francés e oficialmente; en Zalgize-Doneztebe) é unha localidade e comuna francesa situada no departamento de Pireneos Atlánticos, na rexión de Aquitania e no territorio histórico vascofrancés de Zuberoa.
Sauguis é a localidade onde faleceu Jean-Bernard d'Uhart (1765-1834), militar e político francés, representante do Pays de Soule nos estados xerais e na asemblea constituínte de 1789.
Partido Liberal Demócrata
Melquíades Álvarez, na súa calidade de Decano do Colexio de Avogados de Madrid, exerceu como letrado defensor de José Antonio Primo de Rivera, tamén avogado, cando este foi encarcerado na primavera de 1936 polo Goberno da Fronte Popular; o que quizais influíu no seu propio encarceramento en agosto do mesmo ano no Cárcere Modelo de Madrid, e no seu posterior asasinato, xunto con outros presos considerados de dereitas, por milicianos esquerdistas.
O Partido Liberal Demócrata extinguiuse tras a guerra civil española.
Gonzalo Rodríguez Mourullo
Gonzalo Rodríguez Mourullo, nado en Balcaide (Calo, Teo) o 17 de maio de 1935, é un escritor, avogado e xurista galego.
Traxectoria
É fillo de José Rodríguez Vázquez. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, na cal tamén se doutorou en 1959 con Premio Extraordinario, coa tese "Hurto y robo en el derecho español". En 1967 obtivo, por unanimidade e co número un, a Cátedra de Dereito Penal na Universidade de Oviedo. Posteriormente foi titular na Universidade de Santiago de Compostela (1970) e na Universidade Autónoma de Madrid desde 1970. Foi Decano da Facultade de Dereito desta última. En 1971 fundou o "Estudio Jurídico Rodríguez Mourullo".
Por resolución ministerial, foi nomeado Relator Xeral da Comisión redactora do Proxecto do novo Código penal de 1980. Así mesmo, tivo un papel destacado na elaboración do Código Penal de 1995. Actuou como avogado defensor de Emilio Botín no xuízo por xubilacións millonarias, no cal resultou absolto. Foi tamén un dos avogados do político galego Pablo Crespo durante a investigación da trama Gürtel.
Ten publicados numerosos artigos en publicacións como a Revista Jurídica de Catalunya ou Poder Judicial, así como colaboracións en obras colectivas e dirección de teses. Dende 2009 é Profesor Emérito da Universidade Autónoma de Madrid.
Manlle, Baíñas, Vimianzo
Manlle é un lugar da parroquia do Baíñas no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira). Tiña 42 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 22 homes e 20 mulleres.
Gonzalo Rodríguez Mourullo
Obra literaria
Dende moi novo escribiu relatos curtos, algúns publicados na revista Vamos do colexio Minerva de Compostela (actualmente, Colexio Manuel Peleteiro). Tamén colaborou no xornal vespertino La Noche, na sección ‘Letras estudiantiles’.
En 1954 publicou Nasce unha árbore, ano en que obtivo o primeiro premio de contos do Centro Galego de Bos Aires. En 1956 publicou Memorias de Tains, galardoado nas Festas Minervais. Estas obras, de influencia kafkiana, sentaron as bases dunha fonda renovación na literatura galega, o que deu orixe á Nova Narrativa Galega. Porén, Mourullo deixou de escribir e rompeu relacións co sistema literario galego.
Vida persoal
Está casado con Matilde Otero Varela e son pais de Gonzalo, Alberto, Pablo e Laura Rodríguez-Mourullo Otero.
Camelopardalis
Camelopardalis, ou Xirafa, é unha gran constelación do hemisferio norte celeste moi pouco conspicua, pois as súas estrelas máis brillantes (sete) son tan só de magnitude 5. Está situada entre as constelacións de Auriga e as dúas Osas. O nome de Camelopardalis provén de "camelo-leopardo", nome que lle puxeron os gregos á xirafa, xa que pensaban que tiña a cabeza dun camelo e as manchas dun leopardo.
Foi inserida coma constelación por Petrus Plancius e publicada por Jakob Bartsch no 1624 no seu libro sobre as constelacións.
Historia
Camelopardalis non posúe mitoloxía asociada ás súas estrelas, tratase pois dunha constelación moderna. A pouca vistosidade da constelación, e que estea preto da constelación de Lynx, levou os gregos a considerar esta área do firmamento coma bacía, e deste xeito véndoa coma un deserto.
Porén, coma deserto, xunto con outras propiedades no Zodíaco no signo de Xémini (p.e. a Vía Láctea, e as constelacións Xémini, Orión, Auriga, e Canis Major), poderían se-la orixe do mito do gando (ou rabaño) de Geryon, que forma parte das Doce Tarefas de Herakles.
Visualización Gráfica
As estrelas da constelación Camelopardalis poden ser conectadas dun xeito máis completo, no cal amosa graficamente unha xirafa. miniatura|300px|esquerda|Diagrama da forma completa de conecta-las estrelas da constelación Camelopardalis, ordenadas para amosar unha xirafa.
O corpo da xirafa consiste nun cuadrángulo de estrelas α Cam, β Cam, BE Cam, e γ Cam: α Cam e β Cam son de cuarta magnitude.
As estrelas HD 42818 (HR 2209) e M Cam forma a cabeza da xirafa, e as estrelas M Cam e α Cam forman o longo pescozo da xirafa.
Pedreira, Luaña, Brión
Pedreira é un lugar da parroquia de Luaña no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 3 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 2 eran homes e 1 era muller.
Espiñeiros
O topónimo galego Espiñeiros pode referirse a:
Bryan, Texas
miniatura|250px|Localización de Bryan Bryan é unha cidade, sede do condado de Brazos no estado de Texas, Estados Unidos. O lema da cidade é The Good Life, Texas Style.
Xeografía
Bryan localízase preto do centro xeográfico do condado, a 150 km ao noroeste de Houston, 270 km ao nordeste de San Antonio e case á mesma distancia ao sur de Dallas. A cidade ten unha área total de 112,3 km², dos cales 0,2 km² corresponden a augas.
Comunicacións
Bryan enlaza coas autoestradas 6, 21 e 190 e as estradas 158, 1179, 1687 e 1688, tamén ten conexións co Missouri Pacific Railroad e co Southern Pacific Railroad.
Demografía
Segundo o censo do ano 2000 vivían na cidade 65.660 persoas en 23.759 domicilios con 14.873 familias. A densidade de poboación era de 584,9 habitantes por km². A composición étnica da poboación era a seguinte, 64,65% brancos, 17,72% afroamericanos, 0,40% nativos americanos, 1,65% asiáticos, 0,08% polinesios e melanesios e 13,32% doutros grupos étnicos. Aproximadamente 2,17% eran de ascendencia mixta e 27,83% da poboación era hispana. Dos 23.759 domicilios, 32,3% tiñan nenos con menos de 18 anos que vivían no seo da familia. 44,2% eran casados ou en cohabitación. 14,0% eran nais solteiras e 37,4% non tiñan familia. O 26,1% de todas as familias estaban formadas por un só individuo e no 7,7% das familias vivían persoas con 65 anos ou máis. A media dos habitantes de cada casa era de 2,65 e a media do tamaño das familias de 3,27 persoas. O 27,0% da poboación era de menos de 18 anos, 18,1% de 18 a 24, 29,8% de 25 a 44, 15,8% de 45 a 64, e 9,3% nos 65 anos ou máis. A idade media era de 28 anos. Por cada 100 mulleres había 99,2 homes. Por cada 100 mulleres de máis de 18 había 95,7 homes. O rendemento medio anual de cada núcleo familiar era de 31.672 dólares, e a renda familiar media de 41.433 dólares. Os homes tiñan unha renda media de 29.780 dólares e as mulleres de 22.428 dólares. A renda per cápita ascendia a 15.770 dólares. 22,3% da poboación e 15,5% das familias vivían debaixo da liña da pobreza, destes, 27,0% eran nenos e adolescentes con menos de 18 anos e 11,7% tiñan 65 anos ou máis.
Historia
Os primeiros colonos na zona establecéronse por volta de 1820 financiados por Stephen F. Austin, en 1865 cando se construía a Houston & Texas Central Railroad William Joel Bryan, sobriño de Austin, financiou a construción dunha nova cidade, á que lle deron na súa honra o seu nome en 1872. En 1884 tiña 3000 habitantes e en 1889 comezou a electrificación e a construción dunha rede de subministración de auga. En 1900 Bryan estaba conectada a un segundo ferrocarril, International-Great Northern Railroad e a poboación chegaba aos 3589 habitantes. Ao longo dos seguintes anos, o número de residentes continuou a aumentar: 4132 (en 1910), 6307 (en 1920), 7814 (en 1930) e 11.842 (en 1940).
Poncio Pilato
miniatura|Ecce Homo, por Antonio Ciseri. [[1871.]] Poncio Pilato ou Pilatos (en latín: Pontius Pilatus), membro da orde ecuestre, foi o quinto prefecto da provincia romana de Xudea, entre os anos 26 e 36 d. C., polo que tivo un papel relevante nos acontecementos da provincia neses anos. Os evanxeos canónicos preséntano como responsable executivo do suplicio e condena á morte de Xesús de Nazaret.
Fragmentos biográficos
miniatura|Copia dunha inscrición, cuxo orixinal en pedra atesóurase no [[Museo de Israel. Trátase dunha evidencia epigráfica de relevancia achada en 1961, entre os restos do teatro de Caesarea Maritima. Nela consta o rexistro do nome incompleto de Poncio Pilato, xunto ao termo Tiberieum, todo o cal acredita o papel histórico de Poncio Pilato nesa rexión.]] Os detalles da biografía de Poncio Pilato antes e despois do seu nomeamento como prefecto de Xudea e tras a súa participación no proceso contra Xesús de Nazaret son descoñecidos. Aínda que varias fontes textuais posteriores (os Annales de Tácito e os escritos de Flavio Xosefo) menciónano como procvrator (procurador) ou como praeses (gobernador), a súa denominación oficial foi a de praefectus que, segundo xa sospeitara Ou. Hirschfeld en 1905, era a que correspondía a tal cargo até a época de Claudio. Este dato quedou documentado sen dúbida tras o achado en 1961, entre os restos do teatro de Cesarea (importante porto antigo, entre Tel-Aviv e Haifa), dunha inscrición fragmentaria oficial, na que Pilato adicaba (ou refacía) un Tiberieum ou templo de culto ao emperador Tiberio. O seu texto adóitase restituír da seguinte forma: esquerda|miniatura|[[Moeda dos gobernadores romanos de Xudea|Moeda da Xudea romana (prutah) acuñada entre 26 e 36 d C. en Xerusalén, cando Poncio Pilato era praefectus (Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico)..]] A inscrición de Poncio Pilato pódese ver comentada en español, con imaxes do orixinal, nun recente artigo que reúne fontes textuais romanas e xudías non cristiás sobre Xesús de Nazaret.
Moitos detalles que carecen de calquera confirmación por outras vías (especialmente relativos ao seu supostos arrepentimento, suicidio ou condena e decapitación) foron engadidos á tradición biográfica a partir das "Actas de Pilato", un relato contido nos evanxeos apócrifos, que circularon con máis profusión por Oriente; entre aqueles cóntanse tamén un nome para a súa esposa, Claudia Procula (que, xunto a el, foi canonizada como santa pola Igrexa ortodoxa etíope, e soa pola bizantina), ou un (improbable) nacemento de Pilato en Tarraco (Tarragona). O certo, con todo, é que cientificamente non se sabe nada seguro sobre as cidades de nacemento e falecemento de Pilato, e que o seu rastro histórico pérdese nos anos 36-37 d.C., cando se sabe que, destituído do seu cargo, regresa a Roma.
Foi designado prefecto de Xudea por Tiberio, a instancias do seu prefecto para o pretorio, Lucio Elio Sejano, adversario de Agripina e destacado antisemita.
Tentou romanizar Xudea sen éxito, introducindo imaxes de culto ao César, e tratou de construír un acueduto cos fondos do Templo. As desavinzas co pobo xudeu levárono a trasladar o seu centro de mando de Cesarea a Xerusalén para controlar mellor as revoltas. Pilato enfrontábase ademais a grupos extremistas antiimperialistas entre os que se contaba Barrabás, quen asasinara a un soldado romano. Estes grupos subversivos daban moito quefacer a Pilato.
Poncio Pilato foi relevado do mando de Xudea no ano 36 d.C., despois de reprimir fortemente unha revolta dos samaritanos, durante a cal crucificou a varios alborotadores.
Poncio Pilato, personaxe histórico
Existen varias referencias da existencia de Poncio Pilato que poden considerarse. Por exemplo, Xustino Mártir, quen escribiu a mediados do século II, dixo o seguinte respecto da morte de Xesús: “Polas Actas de Poncio Pilato podes determinar que estas cousas sucederon”. Ademais, segundo Xustino Mártir estes mesmos rexistros mencionaban os milagres de Xesús, dos cales di: “Das Actas de Poncio Pilato podes aprender que El fixo esas cousas”. É verdade que estas “Actas” ou rexistros oficiais xa non existen, pero é posible que existisen no século II, e Xustino instou con confianza aos seus lectores a comprobar con elas a veracidade do que dicía.
O testemuño que o historiador romano Tácito, nacido ao redor do ano 55 d.C., que non era amigo do cristianismo, escribiu pouco despois do ano 100, mencionando a persecución dos cristiáns por Nerón, cando engade: “Cristo, o fundador do nome, sufrira a pena de morte no reinado de Tiberio, sentenciado polo procurador Poncio Pilato, e a perniciosa superstición (cristianismo) detívose momentaneamente, pero xurdiu de novo, non soamente en Xudea, onde comezou aquela peste, senón na capital mesma (Roma)”. miniatura|Filón de Alexandría. Filón, escritor xudeu de Alexandría (Exipto) que viviu no século I, narra un acto similar de Pilato que provocou unha protesta. Nesa ocasión tivo que ver cuns escudos de ouro que levaban os nomes de Pilato e Tiberio, e que Pilato colocara na súa residencia de Xerusalén. Os xudeus apelaron ao emperador de Roma, e Pilato recibiu a orde de levar os escudos a Cesarea. Filón refírese a Poncio Pilato como un home «de carácter inflexible e duro, sen ningunha consideración». Máis aínda, segundo este escritor de Alexandría, o goberno de Poncio caracterizábase polo seu «corruptibilidade, roubos, violencias, ofensas, brutalidades, condenas continuas sen proceso previo, e unha crueldade sen límites».
Segundo o historiador xudeu Xosefo, Pilato tivo un mal comezo no que respecta ás relacións cos seus súbditos xudeus: de noite enviou a Xerusalén soldados romanos que levaban estandartes militares con imaxes do emperador. E a situación complicouse porque as insignias foron colocadas na Torre Antonia, cuartel xeral das cohortes romanas, é dicir, xusto fronte a un dos ángulos do complexo do Templo, co engadido de que os xudeus creron que os auxiliares romanos queimaban incenso fronte ás imaxes de Tiberio e Augusto. Este suceso provocou un gran resentimento debido a que vulneraba a prohibición da Torah ao uso de ídolos, e unha delegación de principais entre os xudeus (representantes do Sanedrín) viaxou a Cesárea para protestar pola presenza das insignias e esixir que as quitasen. miniatura|Imaxe de [[Flavio Xosefo presentada no libro The Jewish War de 1888.]] Despois de cinco días de discusión, Pilato tentou atemorizar aos que fixeron a petición, ameazándoos con que os seus soldados executaríanos, pero a enconada negativa daqueles a dobregarse (pois mesmo se inclinaron en terra e mostraron os seus pescozos para ser degolados, aínda que Pilato só pretendera enganalos para que cedesen) e dado o alto custo político (xa que Pilato levaba apenas seis semanas no posto e tería que executar nesa soa ocasión até a seis mil xudeus) fíxolle acceder á súa demanda.
Xosefo aínda menciona outro alboroto: a expensas da tesouraría do templo de Xerusalén, Pilato construíu un acueduto para levar auga a Xerusalén desde unha distancia de case 40 km. Pilato solicitou do Gran Sanedrín fondos do Tesouro do Templo para financiar a obra, baixo a advertencia de que si eran negados tería que aumentar os impostos. Os sacerdotes negáronse en principio alegando que era diñeiro sacro, pero cederon baixo a condición de que se ocultase a orixe dos fondos e de que o principal fluxo do líquido chegase aos depósitos do propio Templo, pero o acordo foi descuberto. Grandes multitudes vociferaron contra este acto cando Pilato visitou a cidade. Pilato enviou soldados disfrazados para que se mesturasen entre a multitude e atacásena ao recibir un sinal, o que resultou en que moitos xudeus morresen ou quedasen feridos.
Xosefo informa que a posterior destitución de Pilato foi o resultado das queixas que os samaritanos presentaron a Vitelio, por entón gobernador de Siria e superior inmediato de Pilato. A queixa tiña que ver coa matanza ordenada por Pilato de varios samaritanos aos que enganou un impostor, reuníndoos no monte Guerizim coa esperanza de descubrir os tesouros sacros que supostamente escondera alí Moisés. Vitelio mandou a Pilato a Roma para comparecer ante Tiberio, e puxo a Marcelo no seu lugar. Tiberio morreu no ano 37 d.C., mentres Pilato aínda estaba en camiño a Roma medorento de ser xulgado e executado pola súa antiga relación con Sejano, xa que tras a caída deste, todos os que se relacionaron con el foron tratados como inimigos polo emperador Tiberio e na súa maioría executados. Incluso, chegouse a relacionar a súa decisión de ceder ante a presión do Sanedrín xudeu no xuízo de Jesús (cando os sacerdotes lembráronlle que si soltaba a un suposto subversivo como Jesús, que se proclamaba rei, entón non era amigo de César, é dicir, do emperador dese momento, Tiberio), para salvar a súa carreira e mesmo a súa vida e así evitar que Tiberio sospeitase da súa lealdade e mandáseo chamar a Roma para investigalo e xulgalo como asociado a Sejano. Ademais, e xa que Sejano había hostilizado en vida á colonia xudía de Roma, despois da súa morte, Tiberio ordenou a Pilato cambiar cara a unha política favorable aos costumes xudeus.
Poncio Pilato nos evanxeos
O pobo, dirixido polos sumos sacerdotes, escolle a liberación de Barrabás e a crucifixión de Xesús. Ante esa decisión Pilato simbolicamente lavou as mans para indicar que non quería ser parte da decisión tomada polo xentío. Pilato di «Non son responsable polo sangue deste home». Ao que a multitude responde: «Que o seu sangue caia sobre nós e sobre os nosos descendentes». Nárrase tamén que Pilato ordena a flaxelación de Xesús antes da súa execución, pero os evanxeos discrepan en canto a si esta medida foi tomada como un intento de substitución da execución, ou si era simplemente parte do proceso da execución.
Poncio Pilato como símbolo
Segundo Pérez-Rioja, «Pilato converteuse nun símbolo tradicional da vileza e da submisión aos baixos intereses da política». miniatura|Representación da primeira estación do [[Viacrucis|Via crucis: Pilato lávase as mans e con ese xesto sela condénaa á morte de Jesús. De Gebhard Fugel, situado en Santa Isabel, Stuttgart.]] O acto de «lavar as mans» levado a cabo por Pilato no evanxeo de Mateo, xunto con outros temas simbólicos emblemáticos da paixón de Cristo (as trinta moedas de prata, o bico de Xudas ou o canto do galo), deixou a súa marca na linguaxe cotiá e nas imaxes.
Segundo J.L. McKenzie, o acto de «lavarse as mans» non formaba parte do proceso legal: xa non había audiencia nin interrogatorio de testemuñas, senón mais ben unha forma de facer comunicar ao xentío, por medio dun costume xudeu, o seu desapego ao caso. A sentenza estaba implícita. O factor importante non era xa o proceso, senón as presións que provocaron o resultado do proceso. Os evanxeos implican claramente que Pilato deuse conta de que non había ningún cargo auténtico contra Xesús, e o lavatorio simbólico das mans engadido por Mateo, vén subliñalo. Este acto quedou na cultura como símbolo daquel que, por conveniencia persoal, cede ante a presión doutros á vez que pretende desentenderse dun veredicto inxusto. O lavatorio de mans implica un acto de purificación baleiro de contido que non consegue en conciencia eludir a responsabilidade, posto que quen condena a un home inocente por presións non está moralmente moi por encima dos que as exercen.
Poncio Pilato na arte
Esteticamente, Poncio Pilato chamou a atención e imaxinación de escritores (a súa persoa converteuse en personaxe case obrigado en calquera representación da paixón de Xesucristo), de artistas plásticos, e de produtores e directores cinematográficos.
Poncio Pilato na literatura
Poncio Pilato é o personaxe principal de «O procurador de Xudea», de Anatole France, publicado en Lle Temps de 25 de decembro de 1891, e recolleito logo na colección de relatos O estoxo de nácar (1892). Posteriormente, o conto editouse por separado en edicións de bibliófilo, a primeira delas en 1902 con ilustracións de Eugène Grasset. En devandito relato, Poncio Pilato, retirado xa en Sicilia, atópase con Aelio Lamia, un coñecido do seu período como procurador de Xudea. En dúas conversacións sucesivas fan repaso aos acontecementos que viviron xuntos. Ambos expoñen unha visión radicalmente contraposta sobre a historia e os xudeus.
O conto anticípase en máis unha década á denuncia do antisemitismo que se manifestará na sociedade francesa a raíz do caso Dreyfus.
En 1980, Leonardo Sciascia traduciu «O procurador de Xudea» ao italiano, quen o consideraba un dos máis perfectos do seu xénero. Serviu de inspiración a Joyce para Dublineses, en especial para o relato máis coñecido, «Os mortos». Cabe destacar tamén a alusión ao seu nome no personaxe de«Poncia», do drama «La Casa de Bernarda Alba», de Federico García Lorca.
En 2012 publicouse en liña a novela "A Santa Palangana" (A Paixón segundo Pilato), escrita por Juan Antonio de Lucas quen se presenta como o editor dun texto dun catedrático chamado Jân Gröb. A novela suponse baseada en documentos do mesmo Pilatos que permanecerían ocultos. Narra o proceso xudicial contra Xesucristo cun desenlace moi diferente ao histórico.
Poncio Pilato retrátase en «O Mestre e Margarita» de Mikhail Bulgakov como desapiadado, e con todo, complexo e humano. A novela describe o seu encontro con Jesús o Nazareno, mostrando o recoñecemento dunha afinidade e a necesidade espiritual del, e a súa renuente entrega, aínda que resignada e pasiva, aos que querían matalo. Aquí Pilato exemplifica a afirmación "A covardía é o peor dos vicios", e, por tanto, serve como modelo, nunha interpretación alegórica da obra, para todas as persoas que se lavaron as mans" en silencio ou tomado parte activa nos crimes cometidos porStalin.
Poncio Pilato no cine
Na cinematografía, diversos actores representaron o papel de Poncio Pilato.
Notas
<references group="Nota"/>
Lagos, Láncara
Santalla de Lagos é unha parroquia do concello de Láncara na comarca de Sarria, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 58 habitantes, deles 29 eran homes e 29 eran mulleres, o que supón un aumento en relación ao ano 2006 cando tiña 55 habitantes.
L'Aquila Calcio 1927
L'Aquila Calcio 1927 é un club de fútbol italiano da cidade de L'Aquila na rexión dos Abruzos. Fundouse en 1927 e compite na Lega Pro Seconda Divisione.
Estadio
O L'Aquila Calcio xoga no estadio Tommaso Fattori, inaugurado en 1933 e con capacidade 10.000 espectadores.
Aegaeon (lúa)
miniatura|Tres imaxes do brillante arco do Anel G con Aegaeon, as fotos teñen un intervalo de 10 minutos entre elas. Aegaeon ou Exeón (do grego Αιγαίων) tamén coñecida coma Saturno LIII (designación provisional S/2008 S 1), é unha lúa de Saturno. O seu descubrimento foi anunciado por Carolyn Porco do equipo de imaxes da sonda espacial Cassini-Huygens o 3 de marzo do 2009, a partir de obsevacións feitas o 15 de agosto do 2008. Recibiu o seu nome de Αιγαίων (en latín Aegaeon), un dos Hecatónquiros.
Aegaeon orbita dentro do brillante segmento do Anel G de Saturno, e posiblemente a lúa sexa a fonte principal do material de dito anel. Cascallos desprendidos da lúa forman un arco brillante preto da beira interior, e estes aá súa vez son espallados ó resto do anel. Aegaeon orbita nunha resonancia orbital de 7:6 con Mimas, a cal causa unha oscilación duns 4 km cada catro anos no seu eixo semimaior. Asumindo que ten un albedo semellante ó de Pallene, estimóuselle un diámetro de medio quilómetro. Orbita Saturno a unha distancia media de 167 500 km en 0,80812 días, ten unha inclinación de 0,001° respecto do ecuador de Saturno, cunha excentricidade do 0,0002.
Thomas Jane
Thomas Jane, nado como Thomas Elliott III en Baltimore (Maryland) o 23 de febreiro de 1969, é un actor, guionista, produtor e director de cine estadounidense. É coñecido polas súas interpretacións en filmes como Deep Blue Sea (1999), The Punisher (2004), e a adaptación cinematográfica de The Mist (2007) de Stephen King. Actualmente actúa na serie de televisión The Expanse.
Biografía
É fillo de Cynthia, unha traballadora dun anticuario, e Michael Elliott, un enxeñeiro bioxenético. Jane graduouse no ano 1987 na Thomas Sprigg Wootton High School no Condado de Montgomery, Maryland.
Traxectoria
De sempre se sentiu atraído pola comedia, e é por iso que fixo o seu debut como actor no teatro, incluíndo All My Sons, de Arthur Miller, e The Glass Menagerie'' do famoso dramaturgo Tennessee Williams.
Porén, Jane entrou na gran pantalla co filme indio en lingua telugu Padamati Sandhya Ragam (1986), dirixida por Jandhyala. A partir do seu primeiro papel como Zeph en Buffy the Vampire Slayer (1992) conseguiu papeis secundarios en varios filmes destacados, incluíndo The Crow (1996), Boogie Nights (1997), The Thin Red Line (1998), Thursday (1998) e ''Magnolia (1999). Dous anos máis tarde, actuou con Gene Hackman e Monica Bellucci en Baixo sospeita e a comedia romántica The Sweetest Thing.
A pesar de que apareceu en O cazador de soños (2003), unha adaptación dunha novela de Stephen King, e da súa carreira anterior; Jane é principalmente coñecido por interpretar a Frank Castle en The Punisher (2004), baseado no cómic de Marvel. Dende entón, a súa carreira como actor toma repouso até o ano 2008, cando interpreta, por segunda vez, un heroe de Stephen King na adaptación de Frank Darabont The Mist.
Entre 2009 e 2011, interpretou o papel principal na serie de televisión Hung. O seu personaxe Ray Drecker é un adestrador de baloncesto e pai divorciado de dous adolescentes que se atopa na obriga de explotar sexualmente o seu corpo para poder subsistir.
Partido Galeguista Demócrata
Integrantes
Entre os seus militantes conta con galeguistas históricos como Antón Moreda (cofundador das Mocedades Galeguistas de Bos Aires) ou Lois Taboada, ademais de militantes que participaran na anterior reorganización do Partido Galeguista de 1985. Na homenaxe do PG a Castelao en Rianxo o 7 de xaneiro de 2007, o acto do Partido Galeguista contou coa presenza e a adhesión dos escritores galeguistas Avelino Abuín de Tembra e Manuel Dourado Deira.
Logo do IX Congreso, celebrado en Monforte de Lemos o 26 de xaneiro de 2008 o presidente é Xesús Manuel Suárez e o vicepresidente Antonio Varela Álvarez.
Formacións
Desde a súa reorganización en 2004 integráronse dentro do PG formacións políticas como Progresistas Vigueses, Redondeláns Adiante, Galicia Unida, Independientes por Cambados, Agrupación Dependentes de Cuntis, Independentes do Grove, Socialistas por Ourense, Converxencia por Vigo, Progresistas de Narón, Unidade por Narón e Identidade Galega.
O partido Unidade por Narón terminou por non completar a súa integración no PG e iniciou un proxecto político diferente chamado Terra Galega, e o partido Identidade Galega saíu do PG ao pouco da súa integración.
Kosmos 348
Kosmos 348 (Космос 348 en ruso), tamén denominado DS-U2-GK Nº 2, foi un satélite artificial soviético lanzado o 13 de xuño de 1970 mediante un foguete Kosmos 2I desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Kosmos 348 foi o segundo e último membro do modelo de satélites DS-U2-GK. Estaba adicado a facer observacións xeofísicas da atmosfera superior e á observación das auroras polares nunha continuación da labor do seu predecesor, o Kosmos 261. Kosmos 348 foi inxectado nunha órbita inicial de 680 km de apoxeo e 211 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 71 graos e un período de 92,5 minutos. Reentrou na atmosfera o 25 de xullo de 1970.
P/2010 B2 (WISE)
P/2010 B2 é un cometa periódico do noso sistema solar. É o primeiro cometa descuberto polo observatorio espacial WISE e foi observado por primeira vez o 22 de xaneiro de 2010 e desde entón vén sendo observado por observatorios terrestre, entre eles o observatorio de Mauna Kea.
Peter Ryan
Peter B. Ryan, nado en Filadelfia (Pensilvania, Estados Unidos) o 10 de xuño de 1940 e finado en París o 2 de xullo de 1962, foi un piloto de automobilismo canadense. Tivo un breve paso pola Fórmula Un. Participou nun Gran Premio, o Gran Premio dos Estados Unidos de 1961 en Watkins Glen, terminando noveno. Non logrou puntos de campionato.
Traxectoria
Era de Mont-Tremblant, no Quebec. Saltou á fama como esquiador, gañando o campionato de baixada xuvenil da National Ski Association en Mount Rose, Nevada, en 1957. Inmediatamente despois da vitoria de Ryan, os estadounidenses protestaron, porque os canadenses non podían gañar o campionato americano, mais a protesta non foi admitida. As súas perspectivas olímpicas eran tales que xurdiu unha disputa en canto a que país debería representar. Os estadounidenses afirmaron que «naceu nos Estados Unidos como o seu pai, o falecido Joseph P. Ryan e a súa nai». Ryan expresou a súa preferencia polo equipo canadense: "Pero se ben lle gustaría esquiar por Canadá, non lle gostaría perder a súa cidadanía estadounidense". "Un esquiador excepcional, Ryan cambiou ás carreiras de automóbiles en 1959 despois dun accidente de esquí no que rompeu ambas pernas".
O 25 de abril de 1959, Denise McCluggage, escribindo en Competition Press, informou: "Peter Ryan de Mont Tremblant Ryans comprou o vello Porsche 550 de Bernie Vihl, para competir nas carreiras de coches deportivos. Peter aos 19 anos, era un veterano das carreiras de esquí e un experto en descenso". Os éxitos de Ryan viñeron nas carreiras de automóbiles deportivos no Canadá, Estados Unidos e Nassau. O 1 de outubro de 1960, Ryan co-pilotou con Roger Penske un Porsche RS60 para gañar as seis horas do Sundown Grand Prix en Harewood, en Ontario, Canadá. A seguinte semana Ryan participou na carreira de 230 millas da Fórmula Libre en Watkins Glen, Nova York. Na cualificación foi "a sorpresa do día, logrando a quinta posición diante do británico Roy Salvadori". Por diante quedaron Stirling Moss, Jack Brabham, Joakim Bonnier e Olivier Gendebien. Estaba pilotando o Formula Libre special de Bill Sadler, coñecida como "Fórmula Feroz", un dispositivo monopraza con motor traseiro, cando o seu motor explotou na volta 56.
Foi o primeiro vencedor canadense do Gran Premio do Canadá nun Monte Carlo - Climax, disputado en Mosport o 30 de setembro de 1961, cando era unha carreira fóra de campionato. O segundo ese día foi Pedro Rodríguez (Ferrari V12) e o terceiro Stirling Moss (Lotus Monte Carlo). A vitoria en Mosport proporcionoulle unha invitación de Colin Chapman para pilotar un Lotus no Gran Premio dos Estados Unidos de 1961.
Falecemento
A última carreira de Ryan foi na carreira Coupe Internationale des Juniors da Fórmula Júnior en Reims, o 2 de xullo de 1962. "a primeira das eliminatorias, disputouse ás 10 da mañá ao redor dun circuíto case desértico, comezou cunha excelente pelea entre o Ian Walker Lotus de Peter Ryan, o Gemini de Bill Moss, o Brabham de Frank Gardner xunto co Cooper de John Love e o Lotus de Arundell acechando detrás. Esta loita continuou ata a quinta volta, cando os Lotus de Ryan e o Gemini de Bill Moss se tocaron cando saíron da curva rápida a dereita pasando Gueux. Ambos autos saíronse da pista a gran velocidade e quedaron totalmente destruídos, Bill Moss escapou con lesións leves, pero Ryan foi levado ao hospital ferido gravemente. Sucumbiu ás súas feridas nun hospital de París onde foi internado despois do accidente.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Logotipo
O logotipo pode ser o eixo afirmador da propiedade privada a través do feito da autoría. Como parte da identidade visual dunha empresa ou institución, é a representación tipográfica do nome da marca.
Nun logotipo diferéncianse dous entes:
A funcionalidade dun logotipo radica na capacidade para comunicar a mensaxe que se require como por exemplo "Somos unha empresa responsable" ou "este produto é de alta calidade", e para lograr isto require do uso de cores e formas que contribúan a que o espectador final lle dea esta interpretación.