cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Universidade Rei Xoán Carlos
Campus de Móstoles
Cada escola ou facultade réxese de maneira autónoma cun decano ou director de escola e divídese en departamentos universitarios.
Clube Desportivo Nacional
O Clube Desportivo Nacional, comunmente coñecido como Nacional e ocasionalmente Nacional da Madeira, é un club de fútbol portugués da cidade de Funchal, na illa de Madeira. Fundouse en 1910 e compite na Segunda Liga. Xoga os seus partidos no Estádio da Madeira, con capacidade para 5.132 espectadores.
Rafaela Aparicio
Rafaela Díaz Valiente, nada en Marbella (Málaga) o 9 de abril de 1906 e finada en Madrid o 9 de xuño de 1996, foi unha actriz teatral, televisiva e cinematográfica española, coñecida artisticamente como Rafaela Aparicio.
Traxectoria
Aparicio naceu en 1906, filla de José Díaz Aparicio (natural de La Carolina) e de Balbina Valiente Andrés (natural de Ulea, Murcia). Diplomada en maxisterio, exerceu como mestra só dous anos. Debutou no teatro aos 23 anos en Córdoba coa obra El conflicto de Mercedes, dos irmáns Álvarez Quintero, xunto con Luis Benito Arroyo, amigo do seu pai, empresario taurino e teatral. Viaxou a Madrid buscando oportunidades, iniciando unha carreira teatral que xa non abandonou. Uniuse en 1933 ao actor Erasmo Pascual, co que contraeu matrimonio en 1936 e co que tivo un fillo, Erasmo.
A súa filmografía inclúe máis de cen filmes, a maioría comedias e moitas veces xunto a Florinda Chico. Destacan El último cuplé de Juan de Orduña, La vida por delante, La vida alrededor, El extraño viaje e El mar y el tiempo, de Fernando Fernán Gómez; Ana y los lobos e Mamá cumple cien años, de Carlos Saura; El sur, de Víctor Erice; El año de las luces, de Fernando Trueba e ¡Oh, cielos!, de Ricardo Franco.
En 1996 faleceu nunha residencia de anciáns de La Piovera (Madrid) aos 90 anos de idade a causa dun derramo cerebral. Foi enterrada no Panteón de Escritores e Artistas Españois do Cemiterio de San Xusto de Madrid.
Premios
Premios Goya
Medallas do Círculo de Escritores Cinematográficos
Fotogramas de Plata
Células A549
miniatura|300px|Células A549 vistas con [[microscopía DIC, dun cultivo de 3-4 días, mostrando unha abundancia de conexións intercelulares, incluíndo posibles citonemas, filopodios e outras pontes epiteliais. (Estas células endocitaron nanobastonciños de ouro coloidal de 25x73 nm.)]]
As células A549 son unha liña celular de adenocarcinoma epitelial basal alveolar humano, que se empezou a desenvolver en 1972 por D. J. Giard, et al., derivadas da extracción e cultivo de tecido canceroso pulmonar do tumor explantado dun paciente. As células son utilizadas como modelos para o estudo do cancro pulmonar e o desenvolvemento de fármacos para a súa terapia.
Características
As células A549 que se encontran no seu tecido pulmonar de orixe son escamosas e responsables da difusión dalgunhas substancias, como auga e electrólitos, a través dos alvéolos. Se as células A549 se cultivan in vitro, crecen como monocapa; adherindose ao frasco de cultivo. As células poden sintetizar lecitina e conteñen altos niveis de ácidos graxos insaturados, que son importantes para manter os fosfolípidos de membrana. As células A549 son amplamente utilizadas como modelo das células epiteliais pulmonares de tipo II para o metabolismo de fármacos e como hóspedes de transfección. Cando crecen durante un tempo suficientemente longo en cultivo celular, as células A549 poden empezar a diferenciarse, como sinala a presenza de corpos multilamelares.
Usos
As células A549 serviron como modelo de epitelio pulmonar de tipo II, sendo útiles nas investigacións que examinan o procesamento metabólico de tecido pulmonar e os posibles mecanismos da entrega de fármacos ao tecido. No contexto do desenvolvemento de fármacos de cancro pulmonar, as células serviron como campo de proba para novos fármacos, como paclitaxel, docetaxel e bevacizumab, tanto in vitro coma in vivo por medio de cutivo celular e xenoenxertos, respectivamente. O monitoreo dunha soa célula da liña A549 permitiu facer perfís de árbores de pedigrí elaborados e demostrou correlacións no comportamento entre células irmás. Tales observacións de correlacións poden utilizarse como medidas representativas para identificar o estrés celular e a herdanza como resposta ao tratamento con fármacos. As A549 tamén se empregaron en investigación viral e a expresión de proteínas asociada, que cambia como consecuencia da infección viral. Aínda que a A549 é unha liña celular cancerosa, tamén foi estudada a súa resposta á tuberculose, especificamente a produción de quimicinas, que é inducida polas bacterias invasoras.
A Areosa, Treos, Vimianzo
Tines é un lugar da parroquia de Treos no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 27 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 12 homes e 15 mulleres.
A Felgueira, Cerdido, Cerdido
A Felgueira é un lugar da parroquia de Cerdido no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 5 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 2 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2003 cando tiña 6 habitantes.
Northern blot
miniatura|Diagrama sobre o procedemento xeral para a detección de ARN por northern blot.
O Arxomil, Treos, Vimianzo
O Arxomil é un lugar da parroquia de Treos no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 21 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 10 homes e 11 mulleres.
Liña 2 do metro de Barcelona
300px|miniatura|Estación de Verneda esquerda|L2|50px A liña 2 ou liña lila do metro de Barcelona é unha liña de ferrocarril metropolitano soterrada que dá servizo nas cidades de Barcelona, Sant Adrià de Besòs e Badalona. Foi a última liña inaugurada durante o século XX á rede do metro e a primeira totalmente equipada con ascensores hidráulicos para ser adaptada a persoas con mobilidade reducida e pavimento de textura especial para invidentes. Actualmente ten trece quilómetros de lonxitude e dezaoito estacións.
Northern blot
O northern blot (transferencia northern) é unha técnica utilizada en bioloxía molecular para estudar a expresión xénica por medio da detección de ARN (ou ARNm illado) nunha mostra.
Co northern blot é posible observar o control celular sobre as estruturas e funcións determinando os niveis de expresión xénica particulares durante a diferenciación, morfoxénese, e en condicións patolóxicas ou anormais. No northern blot utilízase primeiro electroforese para separar mostras de ARN polo seu tamaño e despois faise unha detección con sondas de hibridación complementarias dunha parte da secuencia completa diana. Sendo moi específico, o termo "northern blot" refírese, en realidade, só á transferencia por capilaridade do ARN desde o xel de electroforese á membrana de transferencia, mentres que o proceso completo xeralmente se denominaría "northern blotting". A técnica do northern blot foi desenvolvida en 1977 por James Alwine, David Kemp, e George Stark na Universidade Stanford. O northern blot recibiu ese nome facendo un xogo de palabras coa técnica previa do Southern blot, denominada así polo biólogo que a inventou, Edwin Southern (neste caso como é un apelido escríbese con maiúscula; western blot non é necesario escribilo con maiúscula, aínda que moitas veces tamén se fai por analoxía). A principal diferenza entre estas dúas técnicas é que no northern blot analízase ARN e no Southern blot ADN.
Liña 2 do metro de Barcelona
O trazado da liña, que une Paral·lel e Badalona Pompeu Fabra, é de dobre vía soterrada. Os talleres e as cocheiras atópanse no Triángulo Ferroviario, preto da estación de La Pau. Ademais ten enlaces de servizo en Paral·lel coa liña 3 e en La Pau coa liña 4, entre outros.
Northern blot
Procedemento
Un procedemento xeral de blotting comeza coa extracción do ARN total dunha mostra de tecido homoxeneizado ou de células. O ARNm eucariótico pode despois illarse utilizando cromatografía en celulosa con oligo (dT) para illar só aqueles ARNs que teñan cola poli(A). As mostras de ARN son despois separadas por electroforese en xel. Como os xeles son fráxiles e as sondas son incapaces de entrar na matriz, as mostras de ARN, agora separadas por tamaño, son transferidas a unha membrana de nailon por medio dun sistema de capilaridade ou de baleiro. miniatura|Sistema de transferencia por capilaridade para a transferencia de ARN desde un xel de electroforese á membrana de blotting. O máis efectivo no northern blot é usar unha membrana de nailon con carga positiva, xa que as cargas negativas dos ácidos nucleicos (dos seus fosfatos) teñen unha alta afinidade por elas. O tampón de transferencia utilizado para o blotting xeralmente contén formamida porque isto rebaixa a temperatura de aliñamento (annealing) da interacción sonda-ARN, o que evita ter que utilizar temperaturas elevadas, o cal podería causar a degradación do ARN. Unha vez que o ARN foi transferido á membrana, inmobilízase uníndoo á membrana por medio de enlaces covalentes, con luz UV ou con calor. Unha vez que se etiquetou a sonda, esta hibrídase co ARN na membrana. As condicións experimentais que poden afectar á eficiencia e especificidade da hibridación inclúen a forza iónica, viscosidade, lonxitude do dúplex, pares de bases mal apareados, e composición de bases. A membrana lávase para asegurar que a sonda se uniu especificamente e impedir que se orixinen sinais de fondo ("ruído"). Os sinais híbridos son despois detectados cunha película de raios X e poden cuantificarse por densitometría. Despois dunha determinación por micromatrices ou RT-PCR, poden crearse controis para a comparación da northern blot utilizando unha mostra que non presenta o produto xénico de interese.
Liña 2 do metro de Barcelona
700px|miniatura|esquerda|Estacións da liña 2
Northern blot
Xeles
miniatura|ARN que correu nun xel de agarosa con formaldehido no que se salientan as subunidades ribosómicas de 28S (banda superior) e 18S (banda inferior). As mostras de ARN son normalmente separadas en xeles de agarosa que conteñen formaldehido como axente desnaturalizante para o ARN para limitar a súa estrutura secundaria. Os xeles poden tinguirse con [[bromuro de etidio (EtBr) e despois ser ollados baixo luz UV para observar a calidade e cantidade de ARN antes da transferencia (blotting). Pode tamén utilizarse a electroforese en xel de poliacrilamida con urea para a separación do ARN, pero o seu uso máis común é para ARN fragmentado ou microARNs. Xeralmente na electroforese en xel faise correr unha escada de ARN xunto coas mostras para observar así o tamaño dos fragmentos obtidos, pero nas mostras de ARN total as propias subunidades ribosómicas poden actuar como marcadores de tamaño. Como a subunidade ribosómica maior é de 28S (aproximadamente 5kb) e a menor é de 18S (aproximadamente 2kb) aparecerán no xel dúas prominentes bandas, a maior de case o dobre de intensidade que a menor.
Sondas
As sondas para northern blot están compostas de ácidos nucleicos cunha secuencia complementaria a unha parte ou a todo o ARN de interese, poden ser de ADN, ARN, ou oligonucleótidos cun mínimo de 25 bases complementarias coa secuencia diana. As sondas de ARN (ribosondas) que se transcriben in vitro poden soportar uns pasos de lavado máis rigorosos, o que impide que apareza nos resultados parte do "ruído" de fondo. Normalmente, para funcionar como sonda de northern blot créase ADNc con cebadores etiquetados para a secuencia do ARN de interese. As sondas deben etiquetarse con isótopos radioactivos (32P) ou ben con quimioluminescencia, na cal os encimas fosfatase alcalina ou peroxidase do ravo picante (Armoracia rusticana) degradan os substratos quimioluminescentes producindo unha emisión de luz detectable. A etiquetaxe quimiolunimescente pode facerse de dous xeitos: pode unirse o encima á sonda, ou pode etiquetarse a sonda cun ligando (por exemplo, biotina), para o cal se une ao encima unha proteína (por exemplo, avidina ou estreptavidina). Cunha película de raios X poden detectarse tanto os sinais radioactivos coma os quimioluminescentes, e moitos investigadores prefiren os sinais quimioluminescentes porque son máis rápidos, máis sensibles, e reducen os perigos para a saúde aociados coas marcaxes radioactivas. Unha mesma membrana pode sondarse ata cinco veces sen que se produza unha perda significativa de ARN diana.
Aplicacións
O northern blot permite a observación do patrón de expresión dun xene particular en distintos tecidos, órganos, estadios do desenvolvemento, niveis de estrés ambiental, infeccións de patóxenos, e ao longo do curso dun tratamento. A técnica foi utilizada para mostrar a sobreexpresión de oncoxenes e a regulación á baixa de xenes supresores de tumores en células cancerosas cando se comparan co tecido "normal", e tamén a expresión xénica no rexeitamento de órganos transplantados. Se se observa que un xene é regulado porque se detecta unha abundancia do seu ARNm no northern blot feito á mostra, este xene pode despois ser secuenciado para determinar se é un xene coñecido polos investigadores ou se é un descubrimento novo. Os patróns de expresión obtidos baixo unhas condicións determinadas pode servir para comprender mellor a función dese xene. Como o ARN se separa primeiro por tamaños, en caso de que se use só un tipo de sonda as variacións no nivel de cada banda na membrana poden dar unha idea do tamaño do produto, o que pode suxerir a existencia de produtos de splicing alternativo do mesmo xene ou motivos de secuencia repetidos. A variación en tamaño dun produto dun xene pode tamén indicar delecións ou erros no procesamento do transcrito. Alterando a diana da sonda utilizada na secuencia coñecida, é posible determinar que rexión do ARN se perdeu.
BlotBase é unha base de datos online que publica northern blots. BlotBase leva publicados uns 700 northern blots de mostras humanas e de ratos, duns 650 xenes de máis de 25 tipos de tecido. Os northern blots poden buscarse na base de datos por un ID de blot, referencia de publicación, identificador de xene, ou por tecido. Os resultados dunha busca proporcionan a ID de blot, especie, tecido, xene, nivel de expesión, imaxe do blot (se está dispoñible), e ligazóns á publicación do traballo no que se orixinaron os datos.
Vantaxes e desvantaxes
As análises de expresión xénica poden facerse por varios métodos como RT-PCR, ensaios de protección de RNase, micromatrices, análises en serie da expresión xénica (SAGE), e tamén por northern blotting. As micromatrices son bastante usadas e xeralmente son concordantes cos datos obtidos por northern blots; porén, ás veces o northern blot pode detectar pequenos cambios na expresión xénica que pasan desapercibidos nas micromatrices. A vantaxe que teñen as micromatrices sobre os northern blots é que poden visualizarse miles de xenes á vez, mentres que no northern blot o normal é observar un ou uns poucos xenes.
Un problema frecuente do northern blot é a degradación da mostra por RNases (tanto endóxenas da mostra coma procedentes de contaminación ambiental), o cal pode evitarse facendo unha axeitada esterilización do material de vidro e utilizando inhibidores da RNase como DEPC (dietilpirocarbonato). Os compostos químicos utilizados na maioría dos northern blots poden supoñer un risco para o investigador, xa que o formaldehido, o material radioactivo, o bromuro de etidio, o DEPC, e a luz UV son todos nocivos con certas exposicións. Comparada coa RT-PCR, o northern blot ten unha baixa sensibilidade, mais tamén ten unha alta especificidade, o cal é importante para reducir os resultados de falsos positivos.
Entre as vantaxes de usar o northern blot están a detección dos tamaños do ARN, a observación de produtos de splicing alternativos, o uso de sondas con homoloxía parcial, a calidade e cantidade de ARN pode medirse no xel antes de facer o blotting, e as membranas poden almacenarse e resondarse durante anos despois do blotting.
Northern blot inverso
Os investigadores en ocasións usan unha variante desta técnica denominada northern blot inverso ou reverso. Neste procedemento, o substrato ácido nucleico (que está fixado a unha membrana) é un conxunto de fragmentos de ADN, e a sonda é un ARN extraído dun tecido e marcado radioactivamente.
O uso de micromatrices de ADN que se xeneralizou a finais da década de 1990 e inicios da de 2000 é moi similar ao procedemento inverso, porque implica o uso de fragmentos de ADN illados fixados a un substrato, e a hibridación cunha sonda feita de ARN celular. Así, o procedemento inverso, aínda que inicialmente era pouco común, permitiu que as análises mediante northern evolucionasen para permitir o estudo de perfís de expresión xénica, nos cales se pode monitorizar a expresión de moitos dos xenes (ou posiblemente de todos) dun organismo.
Dó (psicoloxía)
O dó  é o proceso de adaptación emocional que segue a calquera perda (perda dun emprego, perda dun ser querido, perda dunha relación, etc.). Aínda que convencionalmente enfocouse a resposta emocional da perda, o dó tamén ten unha dimensión física, cognitiva, filosófica e da conduta que é vital no comportamento humano e que foi moi estudado ó longo da historia. Existe o debate de se outras especies tamén teñen sentimentos de dó como os seres humanos, e nalgunhas delas observáronse comportamentos peculiares ante a morte das súas conxéneres.
Axuda profesional
Nos casos nos que custe superar o dó, este pode converterse nun problema que os psicoterapeutas chaman dó patolóxico. Se isto ocorre ou mesmo antes de que suceda, convén acudir a un profesional da saúde emocional (psicólogo ou psiquiatra) para que dea as indicacións.
Sergio Iglesias García
Sergio Iglesias García, coñecido como Liru, nado en Xerez da Fronteira (España) o 4 de maio de 1991, é un futbolista profesional español que actualmente xoga de defensa no Unión Deportiva Almería B.
Gran Premio de Bélxica de 1968
O Gran Premio de Bélxica de Fórmula 1 de disputouse en Spa-Francorchamps o 9 de xuño de 1968. Foi a cuarta carreira da tempada de Fórmula Un de. A carreira foi o 28 Gran Premio de Bélxica. A carreira levouse a cabo sobre 28 voltas ao circuíto de catorce quilómetros cunha distancia de carreira de 395 quilómetros.
Alva Martínez Teixeiro
Alva Martínez Teixeiro, nada na Coruña o 8 de xullo de 1982, é unha escritora galega.
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía Portuguesa pola Universidade de Santiago de Compostela no 2005, obtivo o Diploma de Estudos Avanzados na Universidade da Coruña no 2007. Doutora en Filoloxías Galega e Portuguesa no 2010 pola Universidade da Coruña. É profesora de Literatura brasileira na Universidade de Lisboa.
Pyhtää
Pyhtää (en sueco Pyttis) é un municipio de Finlandia situado na rexión de Kymenlaakso. En 2018 a súa poboación era de 5 262 habitantes. A superficie do termo municipal é de 780,96 km2, dos cales 456,21 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 16,20 hab./km².
Limita cos municipios Kotka, Kouvola e Loviisa este último na rexión veciña de Uusimaa.
O concello é unilingüe en finés.
Carnio, Treos, Vimianzo
Carnio é un lugar da parroquia de Treos no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 34 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 16 homes e 18 mulleres.
Bustrófedon
Cualifícase de bustrófedon (do grego βουστροφηδόν bustrophêdón, de βοῦς bũs «boi» e στροφή strophế «acción de xirar»; en grego a palabra é un adverbio, pero en galego adáptase como substantivo) o trazado dun sistema de escritura que muda alternativamente de sentido de liña en liña, ao xeito dun boi ao arar os sulcos no campo, de dereita a esquerda e logo de esquerda a dereita. Moitas veces, o ductus das letras invértese ao cambiar de sentido; por exemplo, a letra Є trazada de esquerda a dereita volveríase Э de dereita a esquerda.
Escribíronse en bustrófedon principalmente estadios antigos de escritura que despois se fixaron nun sentido preciso: o grego, por exemplo, ao principio escribiuse de dereita a esquerda, como o fenicio de onde xurdiu, logo en bustrófedon e finalmente de esquerda a dereita. O paso polo bustrófedon marca, pois, unha dúbida. O alfabeto etrusco funciona ás veces así. As taboíñas rongo-rongo da Illa de Pascua están escritas en bustrófedon inverso: lese a primeira liña da esquerda cara á dereita, logo faise virar a taboíña 180°, lese igualmente a segunda liña da esquerda cara á dereita, e así sempre.
Exemplo de texto grego arcaico en bustrófedon
Inscrición de Sigeion, circa 550-540 antes da nosa era (British Museum, número de inventario BM GR 1816.6-10.107) :
Nota bene: a inscrición preséntase en dous alfabetos e dialectos: xónico e despois ático (co alfabeto epicórico local); o exemplo dado so recolle o texto escrito en xónico (de onde o emprego de η onde o ático tería ᾱ), coas letras actuais e non as do documento orixinal. En efecto, ao datar este de antes da reforma de -403 (adopción dun alfabeto oficial lixeiramente diferente dos usos locais), non segue tampouco a ortografía clásica: ο, por exemplo, serve para notar a vogal /ọ̄/ (longo e pechado), que despois se transcribirá ου (Φανοδίκο = Φανοδίκου etc.).
José Ramón Sandoval
José Ramón Sandoval Huertas, nado en Madrid o 2 de maio de 1968, é un adestrador de fútbol español, que actualmente adestra ó Córdoba CF da Liga 1|2|3.
Bustrófedon
Exemplo de texto grego arcaico en bustrófedon
O texto epigráfico significa: «Eu son [a estela] de Fanódico, [fillo] de Hermócrates, [fillo] de Proconeso, e el deu aos Sixeenses unha vasilla para o viño co seu soporte así como un pasador, [depositados] no pritaneo».
José Ramón Sandoval
Traxectoria
O 25 de maio de 2012 anunciouse que non continuaría como adestrador do Rayo Vallecano na tempada 2012–13.
O 18 de outubro de 2012 foi contratado como adestrador do Sporting de Gijón, en substitución de Manolo Sánchez Murias. O 4 de maio de 2014 foi destituído e substituído polo adestrador do filial, Abelardo Fernández.
A Gangoa, Cerdido, Cerdido
A Gangoa é un lugar da parroquia de Cerdido no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 14 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 8 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2003 cando tiña 17 habitantes.
Sangue sobre a neve
Sangue sobre a neve é unha novela negra escrita por Manuel Forcadela publicada en maio de 1990 por Edicións do Cumio. É a primeira entrega das aventuras de Toni Barreiro.
Trama
A acción desenvólvese en Vigo. Toni Barreiro é un ex-lexionario e ex-boxeador (alcumado "O Touro do Calvario") que traballa para unha xestoría, encargándose de lograr que a xente pague débedas pendentes.
Encárganlle un cobro de 50 millóns de pesetas (el vai a comisión, cobrando sempre un 10% do importe), que debe un xerente dunha empresa que apareceu morto na praia do Alcabre. Vese inmerso nunha trama na que hai tráfico de cocaína por medio, e na que ten un asunto amoroso coa muller do falecido cun tiroteo de por medio, logo dunha fuxida nun Citroën desde Vigo a Baiona e logo a Portugal.
Finalmente, e despois de verse ameazado e golpeado en varias ocasións, logra desenmascarar o asunto coa axuda de Katty (a súa moza, que traballa de stripper nun club), de Elvis (un amigo), e de Valiñas (un comisario de policía).
Ó longo da novela, vaise facendo un retrato da cidade olívica, pasando por barrios como O Berbés ou Bouzas. A choiva é o frío invernais, así como o gris dos edificios, forman parte da paisaxe urbana, que acolle situacións protagonizadas por xente de todo tipo, desde malfeitores sen escrúpulos a apaixonadas bailarinas.
Liña 3 do metro de Barcelona
esquerda|L3|50px miniatura|300px|Estación de Lesseps A liña 3 ou liña verde do metro de Barcelona é unha liña de ferrocarril metropolitano soterrada que dá servizo na cidade de Barcelona. É a liña máis antiga do metro, inaugurada o ano 1924 e bautizada como Gran Metro, unindo as estacións de Cataluña e Lesseps, baixo a xestión da compañía Grande Metropolitano de Barcelona ata a fusión con Ferrocarril Metropolitano de Barcelona.
Actualmente une as estacións de Zona Universitària e Trinitat Nova, nun trazado de dobre vía soterrada. As cocheiras atópanse en Sant Genís. As antigas cocheiras de Lesseps xa non dan servizo e tiñan a peculiaridade de estar situadas nunhas naves no exterior, subindo e baixando os trens cun elevador. Actualmente ten 18,4 quilómetros de lonxitude e vinte e seis estacións.
700px|miniatura|esquerda|Estacións da liña 3
Hepatocito
Os hepatocitos son as células que forman o tecido principal do fígado, o parénquima hepático. Supoñen do 70 ao 80% da masa citoplasmática total do fígado. Son células moi activas metabolicamente. As funcións nas que están implicadas son: O hepatocito tamén inicia a formación e secreción de bile.
Histoloxía
Os hepatocitos son células poliédricas con seis ou máis caras. Presentan un citoplasma eosinófilo, debido ás súas numerosas mitocondrias, punteado con zonas basófilas debidas á grande extensión do seu retículo endoplasmático rugoso con moitos ribosomas e aos numerosos ribosomas libres. O retículo endoplasmático liso é tamén amplo e con frecuencia nel poden observarse glóbulos das lipoproteínas VLDL, que se forman alí. Tamén se observan gránulos de lipofuscina e áreas citoplasmáticas non tinguidas, as cales corresponden a zonas onde estaban situados gránulos de glicóxeno e acumulacións de lípidos que foron eliminados durante a elaboración da preparación histolóxica. En certas técnicas de preparación poden conservarse o glicóxeno e a graxa, que son abundantes. Nas micrografías electrónicas os gránulos de glicóxeno aparecen como agregados densos ou rosetas de ata 0,1 microns de diámetro (partículas alfa), formadas por outras máis pequenas de 20-30 nm (partículas beta), e xeralmente están asociadas co retículo endoplasmático liso. A graxa aparece en forma de gotiñas non rodeadas de membrana. Contén numerosas mitocondrias, lisosomas e peroxisomas.
O núcleo do hepatocito é redondo e contén cromatina dispersa e nucléolos prominentes. É común a variación en tamaño do núcleo, que a miúdo reflicte casos de tetraploidía e outros graos de poliploidía, fenómeno que se presenta no 30-40% dos hepatocitos do fígado humano adulto. Tamén son comúns os hepatocitos binucleados. miniatura|dereita|Esquema do sistema biliar no que se mostra unha ampliación do tecido hepático cos hepatocitos e sinusoides.
A vida media dun hepatocito é duns 5 meses. Poden rexenerar o tecido hepático.
Os hepatocitos están organizados en placas separadas por canles vasculares (os sinusoides hepáticos), dispostos sobre un armazón reticular proteíco de reticulina (coláxeno tipo III). As placas de hepatocitos teñen só unha célula de grosor nos mamíferos e dúas células de grosor nos polos. Os sinusoides están revestidos internamente por un endotelio descontinuo e fenestrado. As células endoteliais non teñen membrana basal e están separadas dos hepatocitos polo espazo de Disse, polo cal se drena a linfa nos vasos linfáticos portais.
Hai células de Kupffer distribuídas espalladamente entre as células endoteliais, as cales forman parte do sistema reticuloendotelial e fagocitan os eritrocitos vellos. As células perisinusoidais (ou células hepáticas estreladas) almacenan vitamina A e producen matriz extracelular e coláxeno; están tamén distribuídas entre as células endoteliais pero son difíciles de localizar co microscopio óptico.
Metabolismo das proteínas
O hepatocito ten unha activa síntese proteica. Ademais de sintetizar as súas propias proteínas estruturais e encimáticas, é a célula que fabrica a albumina sérica, o fibrinóxeno, e a maioría dos factores de coagulación do grupo da protrombina. É o principal sitio de síntese de lipoproteínas, ceruloplasmina, transferrina, membros do sistema do complemento, e glicoproteínas.
Os hepatocitos tamén sintetizan apoproteínas coas cales forman lipoproteínas para a exportación, como as VLDL.
O retículo endoplasmático rugoso está implicado tamén na conxugación de proteínas con lípidos e carbohidratos sintetizados ou modificados no hepatocito.
Ademais de sintetizaren proteínas, os hepatocitos captan e eliminan (pola bile) moitas proteínas do sangue, como inmunoglobulinas, albumina, transferrina, insulina, alfa-macroglobulina, factor de crecemento epidérmico etc. A maior parte das IgA formadas polas células plasmáticas (linfocitos B activados) do intestino chegan por vía linfática ao fígado e volven ao intestino vía bile, despois de seren expulsadas polos hepatocitos, onde se sintetiza a súa peza secretora.
Os grupos amino dos aminoácidos das proteínas, que orixinan amoníaco tóxico, son incorporados á urea no fígado no ciclo da urea dos hepatocitos.
Metabolismo dos carbohidratos
A partir fundamentalmente de carbohidratos o fígado fabrica ácidos graxos, cos que sintetiza triglicéridos.
O fígado é tamén a parte do corpo principal onde ten lugar a gliconeoxénese, vía metabólica na que se forman carbohidratos a partir de precursores como a alanina, glicerol, e oxalacetato.
As células do fígado controlan tamén a cantidade de azucre sanguíneo, captando a glicosa sanguínea e converténdoa en glicóxeno do hepatocito (glicoxenoxénese), ou, cando é necesario, degradando o glicóxeno para liberar glicosa (glicoxenólise). A maior parte dos encimas implicados son citosólicos.
Metabolismo lipídico
O fígado recibe moitos lípidos procedentes da circulación sanguínea e metaboliza os quilomicrons absorbidos no intestino. No fígado orixínanse as lipoproteínas sanguíneas VLDL, que se liberan nos espazos de Disse. Os triglicéridos fabrícanse no retículo endoplasmático liso.
Sintetiza tamén colesterol a partir de acetato (concretamente de acetil-CoA) e posteriormente sintetiza os sales biliares. O fígado é o único lugar onde se forman os sales biliares.
Detoxificación
Os hepatocitos teñen a capacidade de metabolizar, detoxificar, e inactivar compostos exóxenos como fármacos ou insecticidas, e compostos endóxenos como os esteroides.
O sangue venoso intestinal é primeiro drenado no fígado (vía vea porta) antes de distribuírse por todo o corpo, para que alí sexa eficientemente detoxificado das diversas substancias absorbidas no intestino para manter a homeostase e protexer o corpo das toxinas inxeridas.
Unha das funcións detoxificantes dos hepatocitos é transformar o amoníaco en urea (ciclo da urea) para a súa excreción.
Nos peroxisomas dos hepatocitos detoxifícase o alcohol etílico.
Uso en experimentación
Os hepatocitos son un importante sistema experimental in vitro para a avaliación dos efectos biolóxicos e metabólicos de xenobióticos como os fármacos. Os hepatocitos poden separarse do tecido hepático por dixestión co encima colaxenase, que é un proceso en dúas fases. Primeiramente, o fígado introdúcese nunha solución isotónica, na cal se elimina o calcio para desorganizar as unións hermáticas entre as células utilizando un axente quelante do calcio. Despois, engádese unha solución que contén colaxenase para separar os hepatocitos do tecido. Este proceso orixina unha suspensión de hepatocitos, que poden ser cultivados en placas de cultivo para o seu uso inmediato, ou poden ser criopreservados por conxelación. Non proliferan en cultivo e son moi sensibles aos danos durante a criopreservación (conxelado e desconxelado), mesmo utilizando os crioprotectores clásicos.
Josepha Weber
miniatura|250px|Josepha Hofer actuando co grupo Schikaneder: o número "O Anton du bist mein" de [[Singspiel Die Zween Anton. Hofer está en primeiro plano, sostendo a man do tenor Benedikt Schack.]] (Maria) Josepha Weber (máis adiante Josepha Hofer e Josepha Meier), nada en Zell im Wiesental en 1758 e finada en Viena o 29 de decembro de 1819, foi unha soprano alemá da era clásica. Era cuñada de Wolfgang Amadeus Mozart, e foi a primeira intérprete do papel da Raíña da Noite na ópera de Mozar Die Zauberflöte (1791).
Traxectoria
Weber naceu en Zell im Wiesental (actualmente en Baden-Württemberg, Alemaña), filla de Fridolin Weber. Tivo tres irmás máis novas: Aloysia, que foi pretendida amorosamente por Mozart e cantou nas súas óperas posteriores; Constanze, que casou con Mozart en 1782; e Sophie. O compositor Carl Maria von Weber era fillo do medio irmán do seu pai.
Josepha creceu principalmente en Mannheim, e mudouse coa súa familia primeiro a Múnic e despois a Viena, seguindo a carreira como cantante da súa irmá Aloysia. Contra 1789 era a prima donna no grupo teatral dirixido por Johann Friedel no Theater auf der Wieden dos suburbios. Trala morte de Friedel ese mesmo ano, encargouse do teatro Emanuel Schikaneder, que a mantivo na nova compañía que formou. Parece que foi un membro importante do grupo e a ópera colaborativa Der Stein der Weisen, especia de antecedente de Die Zauberflöte non inclúe arias para soprano coloratura porque no momento en que foi escrita Hofer estaba de baixa por maternidade.
Casou dúas veces. O seu primeiro marido foi o músico Franz de Paula Hofer (1755–96), co que casou o 21 de xullo de 1788 na catedral de Santo Estevo de Viena. Hofer estivo empregada como violinista na corte imperial. O seu segundo marido (1797) foi o cantante Sebastian Meier (1773–1835). Meier foi o primeiro que cantou o papel de Pizarro na ópera de Beethoven Fidelio.
Josepha Meier retirouse do canto en 1805, e faleceu en Viena o 29 de decembro de 1819.
Treviño, Treos, Vimianzo
Treviño é un lugar da parroquia de Treos no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 9 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 2 homes e 7 mulleres.
A Pena, Cerdido, Cerdido
A Pena é un lugar da parroquia de Cerdido no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 16 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 8 homes e 8 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2003 cando tiña 17 habitantes.
Lamas, Peibás, Antas de Ulla
Lamas é un lugar da parroquia de Peibás no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa.
Liña 4 do metro de Barcelona
esquerda|L4|50px 300px|miniatura|Estación de Ciutadella - Vila Olímpica A liña 4 ou liña amarela do metro de Barcelona é unha liña de ferrocarril metropolitano soterrada que dá servizo na cidade de Barcelona. A pesar de inaugurarse o 1973 parte do seu trazado púxose en servizo en 1926 como ramal do Gran Metro (L3) entre Passeig de Gràcia e Jaume I. Os túneles foron construídos en 1908, sendo os máis antigos da rede de metro barcelonesa, cando se creou a Via Laietana.
O trazado da liña, que une Trinitat Nova e La Pau, é de dobre vía soterrada, os talleres e as cocheiras atópanse en Via Júlia e no Triángulo Ferroviario. Ten enlaces de servizo coa liña 5 en Maragall, coa liña 11 en Trinitat Nova, e coa liña 3 en Passeig de Gràcia, entre outros. Actualmente ten 17,3 quilómetros de lonxitude e vinte e dúas estacións.
700px|miniatura|esquerda|Estacións da liña 4
Peibás, Peibás, Antas de Ulla
Peibás é un lugar da parroquia de Peibás no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 21 habitantes (10 homes e 11 mulleres).
Tiempo de morir (filme de 1985)
Tiempo de morir é un filme colombiano de 1985 dirixido por Jorge Alí Triana e protagonizado por Gustavo Angarita, María Eugenia Dávila e Sebastián Ospina. O guión, escrito por Gabriel García Márquez, foi rodado dúas veces antes deste filme, primeiro en 1965 polo director mexicano Arturo Ripstein, e en 1982 tamén por Jorge Alí Triana nunha serie de televisión producida por RTI Producciones.
Tiempo de morir foi moi ben acollido pola crítica e foi considerado un dos mellores filmes colombianos da década de 1980, xunto con Cóndores no entierran todos los días e Milagro en Roma.
Casais, Vimianzo, Vimianzo
Casais é un lugar da parroquia de Vimianzo no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 81 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 38 homes e 43 mulleres.
Let England Shake
Tras o seu lanzamento o álbum recibiu numerosos premios. Foi nomeado "Álbum do ano" por 13 publicacións, e en setembro de 2011 gañou o codiciado Mercury Prize. O álbum gañou tamén o Uncut Music Award no mes de novembro dese ano.
Listaxe de cancións
Todos os temas foron compostos por PJ Harvey.
Rocha magmática
De acordo ao modo de arrefriamento presentan distintos tipos de cristalización, indo dende cristais visibles á primeira ollada nas rochas de arrefriamento máis lento, ata a estrutura vítrea da obsidiana, producida por unha violenta redución de temperatura no curso dunha erupción volcánica.
Polo xeral as rochas ígneas, xunto coas metamórficas, son máis competentes cás sedimentarias. Por esta razón, algunhas utilízanse con frecuencia na construción a xeito de pedra ornamental (pranchas para revestimentos) ou elemento resistente (xambas, linteis...). Tamén se usan para facer áridos, que se usan nos formigóns.
Bribes, Vimianzo, Vimianzo
Bribes é un lugar da parroquia de Vimianzo no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 51 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 26 homes e 25 mulleres.
Rocha magmática
Exemplos de rochas ígneas son o granito, a diorita, a riolita, o pórfiro, o gabro e o basalto; hai máis de 700 tipos de rochas ígneas.
Compoñen, aproximadamente, o noventa e cinco por cento da parte superior da codia terrestre, aínda que normalmente están ocultas da superficie da Terra por unha capa relativamente fina pero extensa de rochas sedimentarias e metamórficas.
Rochas ígneas intrusivas
As rochas ígneas intrusivas (coñecidas tamén como plutónicas ou abisais) formáronse a partir do arrefriamento do magma no interior da codia terrestre, nas partes profundas da litosfera, sen contacto coa superficie. Chegan á superficie despois de desfacerse o material sedimentario ou metamórfico que se atopaba por riba. En xeral, o arrefriamento é lento e ocorre a cristalización de todos os seus minerais, presentando entón unha textura holocristalina (grande número de cristais observábeis a simple vista). Normalmente as rochas plutónicas ou intrusivas teñen unha estrutura maciza. A súa estrutura máis corrente é granular, isto é, os minerais preséntanse equidimensionais ligados entre si. A clasificación detallada das rochas magmáticas require un estudo microscópico da mesma. En liñas xerais, poden considerarse as seguintes familias de rochas magmáticas, entre as cales existen un tipo rochas intermedias:
Rochas ígneas extrusivas
miniatura|[[Calzada dos Xigantes, formado por basalto, unha rocha ígnea extrusiva.]] As rochas ígneas extrusivas (coñecidas tamén como volcánicas ou efusivas) formáronse a partir do arrefriamento do magma na superficie ou próxima a ela. O arrefriamento é rápido, o que fai que estas rochas, por vexes, sexan amorfas, posuíndo unha textura vidrosa (vítrea), ou sexa, unha textura que non presenta cristais, ou pode ter unha textura hemicristalina, existindo algúns cristais formados no seo dunha masa amorfa. Hai unha grande diversidade de rochas volcánicas que se agrupan nalgúns tipos xerais: riolitas, traquitas, andesitas e basaltos, ou os vidros volcánicos.
Teorema de Pitágoras
O Teorema de Pitágoras é unha relación entre os tres lados dun triángulo rectángulo. Establece que o cadrado da hipotenusa é igual á suma dos cadrados dos catetos; é dicir, se a e b son as lonxitudes dos catetos e c a da hipotenusa do triángulo rectángulo, verifícase a chamada "igualdade pitagórica" :
Rocha magmática
Rochas filonianas ou hipoabisais
Son rochas ígneas, formadas por cristalización do magma a pequenas profundidades, que se consideran intermedias entre as intrusivas e extrusivas, mais teñen máis relación coas intrusivas, e encóntranse entre elas. Son exemplos de rochas filonianas as aplitas, a pemgatitas e os lamprófiros.
Clasificación
As rochas ígneas poden ser clasificas de acordo ao modo de ocorrencia (descrita arriba), textura, mineraloxía, composición química e a xeometría do corpo ígneo.
Teorema de Pitágoras
O teorema leva o nome do matemático grego Pitágoras (ca. 570 a.C.—ca. 495 a.C.), a quen a tradición atribúe a súa demostración, se ben arguméntase frecuentemente que o coñecemento de teorema é anterior. Hai evidencias de que os babilonios coñecían e entendían a fórmula, mais chegaron ata nós poucas evidencias de que a usaran como ferramenta matemática. Para un punto de vista diferente, véxase, onde se especula con que a primeira columna da táboa 322 da colección Plimpton amosa un coñecemento dalgúns elementos de trigonometría dos babilonios. Esta opinión é tamén sostida en. Véxase tamén. A opinión xeralmente aceptada hoxe en día é a de que os babilonios non tiñan coñecemento das funcións trigonométricas, véxase. .
Rocha magmática
Grao de cristalinidade
Cando o arrefriamento do magma ocorre dunha forma moi rápida, e o tempo non é suficiente para que os átomos e ións se agrupen orixinando unha estrutura cristalina, obtense a formación dun vidro a consecuencia duna solidificación.
Teorema de Pitágoras
O teorema ten numerosas demostracións, posibelmente é o teorema matemático con máis demostracións. Hainas de todo tipo, tanto demostracións xeométricas como alxébricas, tendo algunhas delas algúns milenios de existencia. O teorema pode ser xeneralizado de múltiples formas, en espazos de dimensións superiores e en espazos non euclidianos, a obxectos que non son triángulos rectángulos é, de feito, a obxectos que nin sequera son triángulos como os sólidos n-dimensionais. O teorema de Pitágoras ten interese fóra das matemáticas como símbolo da dificultade matemática, da mística, ou do poder intelectual. Hai referencias populares dabondo na literatura, teatro, música, cancións, selos e viñetas.
Rocha magmática
Grao de cristalinidade
Existe unha clasificación segundo a cantidade de vidro contido:
Teorema de Pitágoras
Historia
miniatura|A táboa [[babilonia Plimpton 322 ten gravadas ternas pitagóricas .]] Hai un debate sobre se o teorema de Pitágoras foi descuberto unha vez ou varias veces en moitos lugares.
Rocha magmática
Grao de cristalinidade
Holohialinas: aquelas rochas que están formadas por máis do noventa por cento en cantidade de vidro, e que polo xeral son as rochas volcánicas lávicas, como a obsidiana ou a pumita.
Teorema de Pitágoras
Historia
A historia do teorema pode dividirse en catro partes: coñecemento das ternas pitagóricas, coñecemento da relación entre os lados dun triángulo rectángulo, coñecemento das relacións entre ángulos adxacentes, e demostracións do teorema no ámbito dun sistema dedutivo.
Rocha magmática
Grao de cristalinidade
Holocristalinas: aquelas que se compoñen por máis dunha cantidade de noventa por cento de cristais en relación oo volume, o que adoita ser característica das rochas plutónicas como o granito.
Hialocristalinas: están compostas por unha cantidade de vidro e outra de cristais, sen que a suma destes supere o noventa por cento do volume. Isto, polo xeral, é característico de rochas volcánicas e de rochas filonianas.
Teorema de Pitágoras
Historia
Bartel Leendert van der Waerden (1903–1996) conxecturou que as ternas pitagóricas foron descubertas alxebricamente polos babilonios. Escrito entre 2.000 e 1.786 a.C., o papiro Berlin 6619 do período medio do imperio exipcio inclúe un problema cuxa solución é a terna pitagórica 6:8:10, mais o problema non menciona ningún triángulo. A táboa mesopotámica Plimpton 322, escrita entre os anos 1790 e 1750 a.C. durante o reinado de Hammurabi o Grande, contén moitos exemplos intimamente relacionados coas ternas pitagóricas.
Na India, o Sulba Sutra escrito por Baudhayana en data incerta entre os séculos VIII e II a.C., contén unha lista de ternas pitagóricas descubertas alxebricamente, un enunciado do teorema de Pitágoras, e unha demostración xeométrica deste para un triángulo rectángulo isóscele. O Sulba Sutra de Apastamba (ca. 600 a.C.) contén unha demostración numérica do caso xeral do teorema de Pitágoras, usando un cómputo de áreas. Van der Waerden cría que dita demostración "estaba certamente baseada en tradicións antigas". Carl Benjamin Boyer pensaba que os elementos achados en Śulba-sũtram debían ter raíces mesopotámicas.
miniatura|250px|Demostración xeométrica do teorema de Pitágoras no [[Zhou Bi Suan Jing.]] Con contidos coñecidos desde moito antes, mais sobreviventes en textos datados arredor do século I a.C., o texto chinés Zhou Bi Suan Jing (周髀算经), (A aritmética clásica do Gnomon e as sendas circulares do Ceo) proporciona un razoamento do teorema de Pitágoras para o triángulo de lados (3, 4, 5), coñecido na China como o "teorema Gougu" (勾股定理). Durante a dinastía Han (202 a.C. a 220 d.C), aparecen ternas pitagóricas no libro Os Nove Capítulos sobre a Arte Matemática, xunto cunha mención aos triángulos rectángulos. Algúns cren que o teorema xurdiu primeiro na China, onde é coñecido como o "teorema Shang Gao" (商高定理) , nomeado así con posterioridade ao astrónomo e matemático do Duque de Zhou, cuxo razoamento compuxo a meirande parte do que está no Zhou Bi Suan Jing.
Pitágoras (569 a.C. - 475 a.C.) usou métodos alxébricos para construír ternas pitagóricas, de acordo co comentario de Proclo sobre Euclides. Proclo, porén, escribiu entre o 410 e o 485 d.C. Segundo Sir Thomas L. Heath (1861–1940), non existe ningunha atribución específica do teorema a Pitágoras na literatura grega que se conserva dos cinco séculos posteriores á época de Pitágoras. Non obstante, cando autores como Plutarco e Cicerón atribuíron o teorema a Pitágoras, fixérono dun xeito que suxería que dita atribución era amplamente coñecida e fóra de toda dúbida. "Se esta fórmula é correctamente atribuída ao propio Pitágoras, [...] pódese asumir con certeza que pertence ao período máis antigo das matemáticas pitagóricas"
Segundo Proclo, arredor do 400 a.C. Platón deu un método para encontrar ternas pitagóricas que combinaba álxebra e xeometría. A demostración axiomática do teorema máis antiga que se coñece aparece nos Elementos de Euclides arredor do 300 a.C.
Outras formas do teorema
Como xa se indicou na introdución, se c denota a lonxitude da hipotenusa e a e b denotan as lonxitudes dos catetos, o teorema de Pitágoras pode expresarse mediante a ecuación pitagórica:
isto é: "En todo triángulo rectángulo, a hipotenusa ao cadrado é igual á suma dos cadrados dos catetos".
Se a lonxitude dos catetos a e b é coñecida, entón a hipotenusa c pode calcularse sen máis que despexala na ecuación pitagórica:
isto é: "A hipotenusa é igual á raíz cadrada da suma dos cadrados dos catetos".
ou
A ecuación pitagórica relaciona os lados dun triángulo rectángulo dun xeito simple, de modo que se as lonxitudes de dous lados son coñecidas, pódese calcular a lonxitude do terceiro lado. Outro corolario do teorema é que, en calquera triángulo rectángulo, a hipotenusa é maior que calquera dos catetos, pero menor ca suma destes.