cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Idade dos Metais
A Idade dos Metais é unha das dúas grandes etapas tecnolóxicas nas que tradicionalmente se subdividiu a Prehistoria euroasiática. Por definición, é o período que seguiu á Idade de Pedra e durante o cal o home comezou a fabricar obxectos de metal fundido. A existencia de procesos metalúrxicos é indispensable para establecer a adscrición dunha cultura arqueolóxica a esta etapa, xa que os metais nativos eran traballados por marteleado dende as fases iniciais do Neolítico. Seguindo este criterio, a Idade dos Metais comezaría coas primeiras evidencias de fundición do cobre, que son do VI milenio a. C. (na Anatolia e os montes Zagros) e acabaría coa progresiva entrada na Historia de cada rexión (en Europa isto produciuse durante o I milenio a. C.). En Mesopotamia e Exipto coincide xa co desenvolvemento da escritura e polo tanto a metalurxia alí é plenamente histórica. miniatura|Sepultura 43 da [[Necrópole de Varna, o primeiro ouro traballado do mundo. ]] Os primeiros indicios de metalurxia en Europa proceden da área dos Balcáns, a mediados do V milenio a.C. e son de orixe autóctona. Para o resto do continente as evidencias aparecen durante a segunda metade do IV milenio a.C., aínda que a súa xeralización e o consecuente abandono da pedra como elemento básico para a fabricación de artefactos só se produciu coa chegada do ferro. Aínda que no Exipto faraónico, pola escaseza de materia prima, esta substitución nunca se produciu.
Dado que non existen rupturas no desenvolvemento das tecnoloxías metalúrxicas entre a Prehistoria, a Protohistoria e a Historia, neste artigo inclúense procesos que se deron en períodos claramente históricos. Liña do tempo da Idade dos Metais no Vello Mundo
Desmatosuchus
Desmatosuchus (do grego δεσμός desmos 'ligazón' + σοῦχος soûkhos 'crocodilo') é un xénero extinto de arcosauros pertencente á orde Aetosauria. Viviu durante o Triásico serodio.
Descrición
esquerda|miniatura|D. spurensis comparado cun humano Desmatosuchus foi un gran cuadrúpede de 4,5 metros de lonxitude.
Total Recall (filme de 2012)
Total Recall é un filme estadounidense de 2012 dirixido por Len Wiseman. O guión, escrito por Kurt Wimmer e Mark Bomback, está baseado no filme homónimo de 1990, que foi inspirado pola historia curta de 1966 "We Can Remember It for You Wholesale" de Philip K. Dick. Está protagonizado por Colin Farrell, Kate Beckinsale, Jessica Biel, Bryan Cranston, Bokeem Woodbine, John Cho e Bill Nighy. Ó contrario que o filme orixinal, está ambientado nunha Terra distópica, e non en Marte, e trata máis temas políticos. O filme mestura influencias estadounidenses e asiáticas, especialmente na ambientación das dúas poboacións dominantes das nacións estado da historia: a Unión Federal de Gran Bretaña (Europa Occidental) e a Colonia (Australia).
DE
De, de ou DE pode referirse a:
Heráclidas
Orixe
Heracles, a quen Zeus destinara orixinalmente a ser rei de Argos, Laconia e a Pilos mesenia, fora suplantado por un engano de Hera, caendo estes reinos en mans de Euristeo, rei de Micenas. Tras a morte de Heracles, os seus fillos, tras moito vagar, acharon refuxio na corte de Teseo en Atenas. Euristeo, ao ver rexeitadas as súas esixencias de rendición, atacou Atenas, pero foi derrotado e morto. Hilo e os seus irmáns invadiron entón o Peloponeso, pero tras un ano de dominio foron obrigados a se retiraren por unha peste. Retiráronse a Tesalia, onde Eximio, o mítico devanceiro dos dorios, a quen Heracles axudara na súa guerra contra os lapitas, adoptaron a Hilo e cedéronlle un terzo do seu territorio.
Tras a morte de Eximio, dous dos seus fillos, Pánfilo e Dimante, sometéronse voluntariamente a Hilo (quen era, segundo a tradición doria, recollida en Heródoto v.72, realmente un aqueo), que así se converteu en gobernante dos dorios; as tres ramas dos dorios son chamadas como estes tres heroes, na súa honra. Desexando reconquistar a súa herdanza paterna, Hilo consultou o oráculo de Delfos, que lle dixo que esperase ao «terceiro froito» (ou colleita) e entón entrase ao Peloponeso por «unha estreita pasaxe marítima». Así, tres anos despois, Hilo marchou cruzando o istmo de Corinto para atacar a Atreo, o sucesor de Euristeo, pero morreu nun combate contra Équemo, o rei de Texea. A este segundo intento seguiu un terceiro por parte de Cleodeo e un cuarto por Aristómaco, fracasando ambos igualmente.
Invasión doria
Ao final, Témeno, Cresfontes e Aristodemo, fillos de Aristómaco, queixáronse ao oráculo de que as súas instrucións resultaran ser fatais para quen as seguiu. Recibiron a resposta de que por «terceiro froito» quería dicir «terceira xeración» e que a «estreita pasaxe» non era o istmo de Corinto senón o estreito de Río. Así, armaron unha frota en Naupacto, pero antes de facerse ao mar Aristodemo foi golpeado por un raio (ou disparado por Apolo) e a frota destruída, debido a que un dos heráclidas matara un adiviño acarnanio.
O oráculo, consultado de novo por Témeno, ofreceulle facer un sacrificio expiatorio e desterrar ao asasino durante dez anos, e buscar un home con tres ollos para que lles servise de guía. Ao seu regreso a Naupacto, Témeno atopouse con Óxilo, un etolio que perdera un ollo, montando dacabalo (o que facía que tivese tres ollos) e inmediatamente obrigouno a se poñer ao seu servizo. Segundo outra versión, o macho ao que montaba Óxilo era quen perdera un ollo. Os heráclidas repararon a súa frota, partindo de Naupacto a Antirrío, e de aí a Río, no Peloponeso. Libraron unha batalla decisiva con Tisámeno, fillo de Orestes, gobernante da península, a quen derrotaron e mataron. Esta conquista datábase tradicionalmente sesenta anos tras a Guerra de Troia.
A conquista do Peloponeso polos dorios, comunmente chamada «invasión doria» ou «regreso dos heráclidas», represéntase como a recuperación polos descendentes de Heracles da lexítima herdanza do seu heroico antepasado e os seus fillos. Os dorios seguiron o costume doutras tribos gregas ao reclamar como antepasado das súas familias gobernantes a un dos heroes lendarios, pero as tradicións non deben neste sentido considerarse como enteiramente míticas. Representan unha invasión conxunta do Peloponeso por parte dos etolios e os dorios, sendo estes empuxados cara ao sur desde o seu fogar orixinal do norte pola presión dos tesalios. É destacábel que non se mencione a estes heráclidas ou a súa invasión nas obras de Homero e Hesíodo. Heródoto (vi.52) fala de poetas que celebrara as súas fazañas, pero estes limitáronse a sucesos xusto despois da morte de Heracles. A historia foi primeiro amplificada polos dramaturgos gregos, que probabelmente se inspirasen en lendas locais que glorificaban os servizos rendidos a Atenea polos gobernantes do Peloponeso.
Na literatura
Os heráclidas son tema principal da obra de Eurípides chamada así: Os Heráclidas. Nela, Macaria, os seus irmáns e as súas irmás escóndense de Euristeo en Atenas, baixo o goberno de Demofonte. Cando Euristeo se prepara para atacar, un oráculo dille a Demofonte que gañaría só con que unha muller nobre fose sacrificada a Perséfone. Macaria préstase voluntaria ao sacrificio, polo que unha fonte foi bautizada na súa honra.
O Barrio, Buciños, Carballedo
O Barrio é un lugar da parroquia de Buciños, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Este lugar non vén no INE en 2016 nin no SIXPAC, pero si no Nomenclátor de Galicia.
Toponimia
O topónimo vén do latín, e este do árabe , exterior.
Férvedes II
Férvedes II é un sitio arqueolóxico do paleolítico superior, ao aire libre, situado na Pena Grande de Férvedes, nos contrafortes da serra da Carba, na parroquia de Lousada (Xermade), no que hai unha cavidade natural entre rochas que serviron de morada e refuxio aos primeiros habitantes de Xermade. .
Neste sitio, descuberto en 1971 polo arqueólogo José Ramil Soneira, encontráronse ferramentas de sílex, cuarzo e cristal de rocha, e un colgante pétreo de forma ovoidal cun orificio de forma circular e decorado en amabas as dúas caras cun profundo suco horizontal, datado en hai uns 17 000 anos, denominado colgante de pedra decorado de Férvedes, que foi a manifestación artística máis antiga coñecida até entón en Galicia. Tamén se atopou unha azagaia de óso decorada cunha inscrición horizontal. (Máis adiente, entre 2007 e 2013 encontráronse obxectos máis antigos nas escavacións arqueolóxicas da cova de Valdavara (Becerreá).
No ano 1983, Ramil Soneira e Vázquez Varela deron a coñecer a primeira noticia de arte moble en Galicia, unha peza de pedra de forma oval perforada e decorada con sucos que interpretan como un colgante.
Jasmine Thompson
Jasmine Ying Thompson, nada en Londres o 8 de novembro de 2000, é unha cantante inglesa, máis coñecida simplemente como Jasmine Thompson. Acadou a fama após colaborar na canción de Robin Schulz "Sun Goes Down". Este tema acadou o top 10 en moitos países como Australia, Alemaña, Austria e Suíza. En 2015, a súa canle de YouTube tiña máis de 1,9 millóns de subscritores e máis de 220 millóns de reproducións. O seu cover acústico da canción de Chaka Khan "Ain't Nobody" acadou o número 32 nas listas do Reino Unido despois de aparecer nun anuncio de Sainsbury's. O seu cover foi mesturado polo DJ Felix Jaehn en 2015, e converteuse nun grande éxito, acadando o número 2 no Reino Unido. Ela é medio inglesa (por parte de pai) e medio chinesa (por parte de nai).
Guimeráns, San Martiño de Meis, Meis
Guimeráns é un lugar da parroquia de San Martiño de Meis no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 18 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 11 eran mulleres e 7 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 23 veciños, e 2005, cando eran 22.
ES
ES, Es ou es pode referirse a:
Decussis
miniatura|320px|Decussis fundido en [[Roma ca. 214-212 a. de C. Diámetro: 110 mm. Peso: 1.075 g.]] O decussis (voz latina, a partir de decem; "dez") foi unha gran moeda da Antiga Roma fundida en bronce, utilizada en tempos da República, co valor de dez ases, emitida unicamente polo obradoiro monetario da cidade de Roma.
Trátase dunha denominación moderna, xa que o nome que tiña esta moeda no seu momento se descoñece.
Historia
O decussis é a maior denominación dentro das grandes e pesadas moedas de bronce fundidas das primeiras series da época republicana. É probable que a súa existencia se sitúe na época da segunda guerra púnica (218-201 a. de C.), arredor do ano 215 a. de C., simultaneamente ao quincussis, na época final do aes grave de padrón semilibral. O seu peso, porén, de arredor dun quilogramo, é sensiblemente inferior ao que lle correspondía naquel sistema, por mor da crise xerada tras a derrota nese conflito, da mesma maneira que ocorría coa riqueza en prata dos cuadrigatos da época, que tamén se viu minguada.
O uso do decussis non ocupou un papel relevante no sistema monetario romano e, da mesma maneira que outros múltiplos do ás en bronce (tressis e decussis), foi abandonado tras a aparición do denario de prata, dun tamaño moito máis manexable e co que comparte o valor de dez ases.
Coñécese un único tipo deste valor tan pouco común. No seu anverso amósase a cabeza da deusa Roma e, detrás, a marca de valor X (pola equivalencia de 10 ases). No reverso preséntase a proa de barco característica das emisións de bronce desta época.
Consérvanse unicamente catro exemplares de decussis; tres deles en museos e outro en mans privadas, que foi vendido en poxa pública en 2010 pola cantidade de 240.000 francos suízos.
Central Unitaria de Traballadores
A Central Unitaria de Traballadores/as, CUT, é un sindicato galego creado o 4 de decembro de 1998. O Congreso fundacional celebrouse en Vigo o 19 de abril de 1999. Defínese como un sindicato de clase, que ten como obxectivo a defensa dos intereses de clase de todos os traballadores e traballadoras de Galicia. Conta con locais en Santiago de Compostela, A Coruña, Vigo, Ribeira, Ourense e Cangas.
Ligazóns externas
__INDEXAR__
Ticinosuchus
Ticinosuchus é un xénero extinto de pseudosuquio arcosauro do Triásico medio cuxos restos foron atopados en Suíza e Italia.
Comba de Sens
miniatura|Tríptico no que aparece o busto de [[Xesús Cristo entre Xoán o Bautista e Pedro, Xoán o Evanxelista e Comba no extremo dereito. 1495, Museo do Prado, Madrid]]
Comba de Sens (Santa Comba) nada na Gallaecia contra o 257 e seica decapitada en Meaux no ano 273, foi unha virxe mártir cristiá galaica considerada santa e á que se asocia con Sens en Francia e unha fonte chamada d'Azon. É venerada pola Igrexa católica e a súa festa celébrase o 31 de decembro.
Toda a súa historia é bastante lendaria. Disque aos dezaseis anos de idade fuxiu da Gallaecia cara á Galia coa finalidade de escapar das persecucións do emperador Aureliano. Porén, acadárona e apresárona. Mentres estaba na cadea, un dos gardas do cárcere intentou violala. Un oso que se usaba coma besta nun anfiteatro achegado atacou o garda e rescatouna. Porén, máis tarde foi martirizada en Meaux.
Conta a haxiografía católica que a condenaron a morrer na fogueira, mais que, ao resistir ás lapas, degolárona nunha fraga achegada. Onde caeu o seu sangue abrollou un regueiro.
No lugar da sepultura ergueuse unha capela, á que seguiu a abadía de Sens. Outras igrexas de Francia levan o seu nome. Disque tamén foi patroa da igrexa parroquial de Chevilly, na diocese de París. Os seus restos non se achan en Sens, senón que aparentemente se atopan (ou se atopaban) en Rimini (Italia). Descoñécense os motivos polos que os restos de Santa Comba non ficaron en Sens (polo menos en gran parte), senón que foron enviados a Rimini, á Catedral de Santa Comba. As reliquias foron levadas (soamente unha parte) polo bispo Castelli, de Rimini, que viaxou a Sens con ese fin na segunda metade do século XVI. Posteriormente decatáronse de que os anacos das reliquias traídas de Francia complementaban perfectamente os fragmentos das vellas reliquias de Santa Comba, xa existentes en Rimini, que segundo a lenda chegaron por barco (aínda que non se sabe de onde).
A igrexa de Santa Comba de Colonia, ou Sankt Kolumba en alemán, construída en 980, está igualmente consagrada a esta mártir cristiá.
Na arte, santa Comba está representada como unha doncela coroada encadeada. Ás veces pode ir acompañada dun can ou dun oso encadeado; soster un libro e unha pluma de pavón; estar cun anxo sobre unha pira funeraria ou incluso aparecer decapitada.
miniatura|Santa Coloma Màrtir, imaxe do s.XV da Patroa de [[Santa Coloma de Gramenet (Barcelona), conservada na Igrexa Maior.]]
Veneración de Santa Comba en Galicia
Unha lenda galega sostén que antes de ser unha virtuosa mártir virxe, Comba era meiga. Disque un día, a bruxa Comba, atopouse nun camiño da vella Galicia con Xesús Cristo, logo de que este lle dixese: "Segue adiante e sé unha bruxa, mais non entrarás no meu reino", a súa vida non volveu ser a mesma. O relato afirma que Comba converteuse ao cristianismo e foi martirizada pola súa fe despois de se negar a renegar dela, ou despois de rexeitar insinuacións sexuais dos homes. Converteuse na santa patroa das meigas galegas, actuando tanto como unha intercesora en nome das meigas coma en contra das bruxas.
En Coímbra (hoxe en día Portugal), segundo unha guía de viaxes do século XIX, había unha capeliña que disque marcaba o lugar onde Comba sufriu o martirio e que "contra o fin da primavera, as mozas de Coímbra engalanan o santuario con coroas de rosas en lembranza da rosada coroa do martirio que crían que ela levaba."
AD
Ad, ad ou AD pode referirse a:
Constitución
miniatura|Magna Carta A constitución é a norma fundamental, básica, dun Estado, escrita ou non, que regula o réxime de dereitos e liberdades fundamentais dos cidadáns, e os poderes (a forma de partición dos poderes, en xeral en tres: Executivo, Lexislativo e Xudicial) e institucións da organización política. Considérase a Constitución a lei básica, ou "lei de leis" pois ningunha das disposicións normativas que rexen no Estado poden contradicir os principios expresados na Constitución. É o que se denomina principio de xerarquía normativa. Isto obriga non só a realizar un xuízo previo de constitucionalidade no proceso de redacción das novas normas, senón tamén unha adaptación do ordenamento pre-constitucional á nova realidade xurídica nacida da constitución. Antes da evolución de les constitucións nacionais modernas, o termo facía referencia a calquera lei importante que determinaba o funcionamento dun goberno.
As constitucións utilízanse en moitas organizacións, ora en organizacións supranacionais, en estados e nas divisións administrativas constituíntes, ora en partidos políticos, sindicatos e as organizacións non gobernamentais. As ordes relixiosas réxense tamén per constitucións aprobadas pola Santa Sé.
A constitución da India é a constitución escrita máis longa de calquera país soberano do mundo, contendo 444 artigos, 12 capítulos e 94 emendas, con 117.369 se temos como referencia a súa versión en lingua inglesa, mentres que a Constitución dos Estados Unidos é a constitución máis curta, con só 7 artigos e 27 emendas. Neste senso, a Constitución española ten 169 artigos repartidos en 10 títulos. A constitución escrita máis antiga e aínda vixente é a de San Marino que data de 1600, baseada no statuti comunali de 1300.
Definicións
O termo constitución provén do francés á súa vez procedente do latín constitutio, (constitutiones principis: edicta, mandata, decreta, rescripta). usado para regulacións e ordes, e que facía referencia á promulgación de calquera lei importante, especialmente cando proviñan do emperador romano. Máis tarde, o termo utilizouse amplamente no dereito canónico, xa que se refería a unha determinación importante, especialmente un decreto promulgado polo Papa, coñecido como constitución apostólica.
Definición formal
A constitución é un acto xurídico, moi a miúdo concretado por un ou máis documentos escritos. Este acto sitúase no cumio da súa orde xurídica: calquera outro acto xurídico ten que aterse ás súas prescricións. Así, segundo a teoría da xerarquía das normas, desenvolvida notablemente por Hans Kelsen, cada regra de dereito é lexítima por unha regra de dereito superior e á cal se debe conformar (o regulamento é inferior á lei, e esta mesma inferior ós tratados, inferiores á constitución). A constitución é deste xeito a lei fundamental que lexitima todas as normas inferiores.
Esta teoría compleméntase polo principio da constitucionalidade que indica que a constitución é o principio supremo de dereito dun estado e que o seu respecto, obrigatorio é preciso e asegurado por unha corte constitucional como tal, como o Tribunal Constitucional no caso de España, un consello constitucional como en Francia, ou a mesma Corte Suprema de Xustiza, como é o caso dos Estados Unidos.
Este lugar, no cumio da xerarquía das normas resulta de feito que a constitución se crea polo poder constituínte orixinario, e revisado polo poder constituínte do cal deriva ou institúe. É un acto xurídico imposto polo poder constituínte a todos os órganos do estado e da sociedade. Estabelece, polo tanto, unha lóxica "vertical" do poder e non unha lóxica "horizontal", como no caso dos contratos e os tratados.
Constitucións Escritas X Constitucións Non Escritas
Cando se fala de constitución non escrita nun país, isto non quere dicir que non existan naquel país leis cuxo contido sexa materia constitucional (ou sexa, dereitos e liberdades dos cidadáns, e distribución dos poderes e institucións do Estado), mais si que estas leis non están corporificadas nun único texto, que se elaborara dunha soa vez. O exemplo máis citado de constitución non escrita é a Constitución Inglesa, que se pode considerar composta pola suma de leis como a Magna Carta Libertatum de 1215 e outras leis posteriores que dan forma ao conxunto de dereitos e garantías fundamentais dos cidadáns ingleses, e definen (outras destas leis) a estrutura dos poderes no Reino Unido. Xa as constitucións da maioría dos países (exemplos: España, Francia, Estados Unidos, Portugal, India, Romanía, Brasil etc.) están expresas nun único texto.
Constitucións Sintéticas X Constitucións Detallistas
Hai textos de constitucións que conteñen poucos artigos, restrinxíndose a enumerar os dereitos e garantías básicos dos cidadáns e a forma de organización do Estado e dos poderes. Un exemplo é a constitución dos Estados Unidos. Mais hai tamén constitucións que detallan outros aspectos, por exemplo, no campo do Dereito Civil (como o dereito de familia), Tributario (impostos que existirán no país), Dereito do Traballo (xornada de traballo, dereito de asociación en sindicatos etc), tornando así o texto constitucional máis extenso. Un exemplo desa última é a constitución do Brasil.
O Batán, Loureiro, Cerdedo-Cotobade
O Batán é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 estaba habitado por 2 mulleres, ó igual que no ano 2005.
A Costa, Santiago de Ribarteme, As Neves
A Costa é un lugar da parroquia de Santiago de Ribarteme no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do ano 2008 ten 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
O Batán, Loureiro, Cerdedo-Cotobade
No lugar do Campo da Anta hai unha mámoa.
Miami Herald
O Miami Herald é un xornal diario norteamericano pertencente a The McClatchy Company. Atende primariamente ós condados de Miami-Dade, Broward e Monroe, no estado americano da Florida, mais tamén circula por todo sur dese estado, alén do Caribe e América Latina.
Recibiu diversas veces o Premio Pulitzer dende a súa fundación, en 1903.
Domitila García de Coronado
Domitila García Doménico de Coronado, nada en Camagüey o 7 de maio de 1847 e finada na Habana en 1938, foi unha escritora, xornalista, editora e profesora cubana, considerada a primeira muller que practicou xornalismo no seu país.
O 17 de maio de 1891 fundou a Academia de Mulleres Tipógrafas. Fundou e redactou en diversas publicacións, entre elas os xornais La Antorcha e El Céfiro a carón de Sofía Estévez (1848-1901). Ademais, foi redactora de La Mujer, xunto con Aída Peláez de Villa Urrutia e Isabel Margarita Ordetx. Por outra banda, publicou a primeira antoloxía de escritoras cubanas no ano 1868 que se titulou Álbum poético fotográfico de escritoras cubanas.
O Vao, Cereixido, A Fonsagrada
O Vao é un lugar da parroquia de Cereixido, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
Pelecanus occidentalis
Pelecanus occidentalis, xeralmente chamado pelicano pardo, é unha especie de pequeno pelicano (aínda así pode pasar de 5 kg) que vive en América, en zonas costeiras. É unha das tres especies de pelicanos do continente americano. Pesca mergullándose desde as alturas cando vai en voo, igual que Pelecanus thagus, polo que se diferencia do resto dos pelicanos, que se alimentan nadando pola superficie.
Taxonomía
A especie subdivídese, segundo o ITIS, en cinco subespecies, que son:
Durante algún tempo considerouse que P. thagus era unha subespecie de P. occidentalis, pero actualmente P. thagus clasifícase nunha especie propia.
Descrición
O pelicano pardo é a especie de pelicano de menor tamaño, aínda que non deixa de ser unha ave grande. A súa lonxitude está entre 106 e 137 cm, pesa de 2,75 a 5,5 kg e ten unha envergadura de ás de 1,83 a 2,5 m. Na maioría da súa área de distribución, o pelicano pardo é unha ave inconfundible. Como todos os pelicanos, esta especie ten un gran peteiro, de 28 a 34,8 cm de lonxitude, cunha bolsa gular na parte inferior coa que recolle auga coas presas, que despois drena e traga as presas. A cabeza é branca a miúdo con tons amarelos nos adultos. O peteiro é principalmente griseiro na maioría dos exemplares, aínda que en época reprodutora ponse avermellado na parte inferior da gorxa. As costas, cadrís e cola teñen bandas grises e pardas escuras, ás veces cun ton cor de óxido. Nos pelicanos adultos, o peito e o ventre son de cor marrón anegrado e as patas e pés son negros. Os xuvenís son similares pero teñen un pescozo gris acastañado, e branco nas partes inferiores.
Esta ave distínguese doadamente do Pelecanus erythrorhynchos por non ter a plumaxe branca daquel, ser de menor tamaño e ter o hábito de mergullarse en picado desde o aire para pescar, e non pesca cooperativamente nadando pola superficie. O Pelecanus thagus (pelicano do Perú), que antes foi considerado unha subespecie do pelicano pardo, agora considérase unha especie á parte, e, aínda que ten unha plumaxe parecida, é bastante máis grande. Os pelicanos pardo e peruano poden solapar as súas áreas de distribución nalgunhas zonas da costa do Pacífico de Suramérica.
Distribución e hábitat
miniatura|Pelecanus occidentalis nas [[Illas Galápagos.]] P. occidentalis vive nas costas pacíficas e atlánticas de América. Nas costas do Atlántico e do Golfo de México está distribuído desde Nova Escocia a Venezuela, e máis ao sur ata a desembocadura do río Amazonas. Ao longo do Atlántico, son normalmente menos comúns ao norte de Carolina do Norte, cunha considerable poboación na maioría do Golfo de México. No océano Pacífico encóntrase desde a Columbia Británica ata o centro de Chile, incluíndo as illas Galápagos. No Pacífico, son bastante comúns ao longo da costa de California, México e América Central. Algunhas aves inmaturas poden desviarse terra adentro e chegar a lagos continentais de auga doce. Despois de aniñar, as aves norteamericanas migran en bandadas máis ao norte seguindo a costa, volvendo despois a augas cálidas para invernar. Son tamén comúns en mangleirais.
Comportamento
Os pelicanos son aves gregarias; viven en bandadas de ambos os sexos todo o ano. Teñen unha gran flotabilidade cando nadan debido aos seus sacos aéreos internos situados baixo a pel e nos ósos, e teñen un voo grácil pero son moi torpes en terra. Voan en grupos, coas cabezas botadas para atrás sobre os ombreiros, e os peteiros apoiados sobre os seus pescozos dobrados. Poden voar en formación en V, pero xeralmente fano en varias ringleiras un nunha soa, a miúdo preto da superficie da auga.
Cando se alimentan, mergúllase en picado de cabeza, xeralmente desde pouca altura, a miúdo mergullándose totalmente dentro da auga para apañar as presas. Unha vez de novo na superficie verten a auga que lles entrou na bolsa antes de tragar as súas presas. Só o pelicano do Perú comparte este estilo tan activo de pescar, mentres que os outros pelicanos aliméntanse nadando pola superficie e acurralando en grupos os peixes. Porén, observáronse individuos inmaturos de pelicano pardo alimentándose nadando pola superficie. Ocasionalmente son vítimas de cleptoparasitismo (roubo da comida) por parte de gaivotas, papamerdas e fragatas. miniatura|dereita|thumbtime=2|Pescando en [[Xamaica.]] Aínda que P. occidentalis come principalmente peixes, suplementan a súa dieta ocasionalmente con anfibios ou crustáceos. Localmente os peixes clupeidos Brevoortia e Ethmidium, poden supoñer o 90–95% do seu alimento. É moi importante a dispoñibilidade de anchoas para o éxito da nidación desta especie. Porén, as súas presas preferidas son xeralmene especies de peixes non comercializadas pola industria pesqueira. Outros peixes que depredan con regularidade poden ser os Congiopodidae, Lagodon rhomboides, arenques, Archosargus, Atheriniformes, muxos, e outros pequenos peixes, e ás veces tamén crustáceos como gambas. Un só adulto pode comer uns 1,8 kg de alimento ao día. Hoxe, en moitas áreas costeiras, os pelicanos pardos esperan nos portos pesqueiros e peiraos coa esperanza de ser alimentados ou roubar restos das capturas pesqueiras dos barcos, especialmente se foron condicionados a facelo.
Reprodución
Estas aves aniñan en colonias, a miúdo en illas ou mangleirais. Os pelicanos machos escollen os sitios de nidación e realizan unha exhibición que atrae ás femias. unha vez que se forma a parella, a comunicación aparente entre eles é mínima. A nidación dos pelicanos é máxima en marzo e abril; os niños das colonias constrúense nas árbores, arbustos ou no chan (este último caso xeralmente en illas ás que non poden acceder os predadores terrestres). Os niños situados en árbores son bastante lixeiros e feitos con xuncos, herbas, palla, e paus; os feitos no chan consisten nun burato pouco fondo forrado de plumas e un bordo de solo construído de 10 a 26 cm de altura desde o chan. Os seus xoves eclosionan en niñadas de 2 a 3 crías e están espidos e indefensos inicialmente. A incubación dura de 28 a 30 días. Ambos os proxenitores coidan activamente das crías. Os xoves pelicanos empezan a andar independentemente aos 35 días de idade nos niños feitos no chan, pero non deixan os niños nas árbores ata que teñen de 68 a 88 días. No período que vai dos 8 aos 10 meses son coidados polos pais, que os alimentan por regurxitación cuns 70 kg de peixes. Estes paxaros chegan á madureza sexual (e adquiren a plumaxe adulta) aos cinco anos de idade. A predación é ocasional nas colonias e os predadores dos ovos e das crías e máis raramente de adultos poden ser gaivotas, aves de presa (especialmente aguias Haliaeetus leucocephalus), raposos, mofetas e gatos bravos. Nas áreas onde hai caimáns (aligatores), estes poden ás veces capturar pelicanos inmaturos. A predación probablemente se reduce se a colonia está nunha illa, especialmente a de predadores terrestres. Como todos os pelicanos, os pelicanos pardos son moi sensibles ás molestias causadas polos humanos (como turistas ou pescadores) nos seus niños e poden abandonar os seus niños se se ven estresados. Debido ao seu tamaño grande, os adultos que non están nidificacndo raramente son predados.
Status de conservación
Os pesticidas como o DDT e a dieldrína ameazaron o futuro do P. occidentalis no sur dos Estados Unidos e California a inicios da década de 1970 e a especie foi incluída na lista da Lei de Especies en Perigo dos Estados Unidos entre 1970 e 2009. Un grupo de investigación da Universidade de Tampa encabezado polo Dr. Ralph Schreiber realizou investigacións na área de Tampa Bay/St Petersburg e atopou que era o DDT o que causaba que as cascas dos ovos fosen demasiado finas e incapaces de soportaren o embrión ata a súa madureza. Como resultado desta investigación, o uso do DDT foi eliminado en Florida, e despois en todo EUA. O goberno dos Estados Unidos prohibiu o uso do DDT en 1972, e desde entón a poboación do pelicano pardo foise incrementando. Actualmente estímase que a poboación destas aves é de 650.000 individuos. Xunto co P. erythrorhynchos, o P. occidentalis está protexido pola Lei do Tratado de Aves Migratorias de 1918.
A IUCN clasificou o pelicano pardo na súa lista vermella co status de "Pouco preocupante" desde 1988.
Na cultura
miniatura|dereita|Bandeira do estado de [[Luisiana (EUA).]] O pelicano pardo é agora un elemento básico das rexións costeiras moi poboadas e é tolerado en diverso grao polos pescadores e navegantes. É a ave nacional de San Marteen, Barbados, Saint Kitts e Nevis e as illas Turcas e Caicos, e a ave oficial do estado de Luisiana, EUA e aparece na súa bandeira e escudo (o estado é coñecido como "estado pelicano", e desde 1966 a lei especifica que a especie de pelicano representada é P. occidentalis). É tamén a mascota da Universidade de Tulane e é un dos selos das universidades de Tulane, Universidade do Estado de Luisiana e a de Luisiana en Lafayette. É tamén a figura da escarapela da Universidade das Indias occidentais.
Na película Finding Nemo aparece o personaxe Nigel, que é un pelicano pardo (aínda que a acción transcorre preto de Australia, onde esta especie de pelicano non vive).
Erythrosuchus
Erythrosuchus (que quere dicir crocodilo vermello) é un xénero extinto de réptiles arcosauriformes do Triásico cuxos restos foron descubertos en Suráfrica.
Jeremy Evans
Jeremy Cornelius Evans, nado o 24 de outubro de 1987 en Monroe, Luisiana, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga no Panathinaikos BC grego.
Profesional
Evans foi elixido na 55ª posición do Draft da NBA de 2010 polos Utah Jazz.
176
Outros
Historia ano a ano
Fernando Suárez Barcia
Fernando Suárez Barcia, nado no Uruguai en abril de 1973, é un político ribadense vinculado ao nacionalismo galego.
Traxectoria
miniatura|Suárez Barcia e [[Darío Campos Conde|Darío Campos (presidente da Deputación de Lugo) asinando a petición do PIA para a residencia de maiores de Ribadeo|alt=Fernando Suárez Barcia e Darío Campos Conde asinando a petición do PIA para a residencia de maiores de Ribadeo]] Estudou o ensino medio en Ribadeo, no IES Porta da Auga, facendo logo Grao en Relacións Laborais e Recursos Humanos na Universidade de Santiago de Compostela. É funcionario do concello da Veiga, onde sacou a praza ós 21 anos. Membro do Bloque Nacionalista Galego, foi concelleiro en 1999, e logo Primeiro Tenente de Alcalde e Concelleiro de Obras e Urbanismo en Ribadeo con 30 anos nun goberno presidido polo socialista Balbino Pérez Vacas (2003).
miniatura|Suárez, diante da casa consistorial.
Nas eleccións municipais de 2007 converteuse en alcalde, cando obtivo coa súa formación un 30,77% dos votos totais nas eleccións municipais celebradas ese ano, sendo a forza política máis votada e ocupando catro escanos no concello (sobre 13), cos que formou grupo de goberno. Dende 2011 é alcalde de Ribadeo con maioría absoluta ao conseguir 7 concelleiros de 13 e a revalidou nas de 2015 (10 de 17) e 2019 (7 de 13).
En decembro de 2022 anunciou que non se presentaba ás eleccións de 2023, sendo substituído na lista do BNG para ditas eleccións por Pablo Vizoso Galdo. Practica o ciclismo as fins de semana.
Voo 637 de JAT
O Voo 637 de JAT Yugoslav Airlines foi un McDonnell Douglas DC-9-32, con rexistro YU-AHT, que estoupou no aire pouco despois de sobrevoar a baliza non direccional Hermsdorf (situada ao redor de Hinterhermsdorf, no municipio actual de Sebnitz), Alemaña Oriental, mentres realizaba unha ruta dende Estocolmo ata Belgrado o día 26 de xaneiro de 1972. O avión, pilotado polo captain Ludvik Razdrih, rompeu en tres partes, esnafrándose preto da vila de Srbská Kamenice en Checoslovaquia (agora a República Checa). Das 28 persoas a bordo, 27 morreron tras impactar contra o chan, e unha asistente de voo iugoslava, Vesna Vulović, sobreviviu.
Causa
O McDonnell Douglas DC-9-32 quedou esnaquizado despois de que estoupase unha bomba a bordo, colocada por terroristas croatas emigrados (Ustashe). O avión dirixíase a Serbia (no momento parte de Iugoslavia) dende Suecia. A bomba caseira fora colocada na bodega de carga dianteira. Vesna Vulović estaba preto da parte de atrás do avión no momento do estoupido, aínda que este feito non está demasiado claro. Algúns informes dixeron que estaba na parte traseira cando ocorreu o estoupido, pero ela dixo que lle comentaran que a atoparan na sección media do aparello.
Vulović estivo en coma durante 27 días e estivo paralizada temporalmente de cintura para abaixo, aínda que sobreviviu. Continuou traballando para a aeroliña realizando tarefas de oficina.
Merdeiro
miniatura|Merdeiro no [[Museo Galego do Entroido.]] O merdeiro é unha personaxe do entroido vigués de carácter popular que remitiu nos anos 20 do século XX por medio de ordenanzas municipais que sen mencionalo atacaban a súa figura.
Historia e características
Vestirse no entroido de merdeiro era un costume típico entre os mariñeiros da ribeira viguesa. O seu obxectivo era incomodar a xente na época do entroido, refregando indiscriminadamente ás súas vítimas con restos de peixes podrecidos. O motivo da creación desta figura foi a xenreira existente entre mariñeiros e labregos. A vestimenta era á imitación dos escabicheiros, persoas do rural que collían os escabiches e baleiraban os pozos negros da cidade para cuitar as súas veigas, esaxerando os elementos do traxe e apeiros máis significativos: o pucho, os símbolos e o farol.
O merdeiro na tradición escrita
A súa existencia queda reflectida na prensa de finais do século XIX e comezos do XX, e tamén por estudosos do folclore coma Vicente Risco ou Xaquín Lorenzo. No entroido de 2006 procurouse sentar a base teórica dun proxecto de recuperación desta figura, coa publicación dun libro sobre a súa figura e coa primeira saída á rúa dun grupo de merdeiros despois de máis de 80 anos.
Lamas, San Martiño de Meis, Meis
Lamas é un lugar da parroquia de San Martiño de Meis no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 34 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 15 eran mulleres e 19 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 39 veciños, e 2005, cando eran 52.
Toponimia
O orónimo provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Voo 505 de Aeroflot
O voo 505 de Aeroflot esnafrouse xusto despois de engalar de Tashkent o día 16 de xaneiro de 1987. O voo 505 era un servizo a primeira hora da mañá entre Tashkent e Shahrisabz, na República Socialista Soviética de Uzbekistán. O avión engalou xusto un minuto e 28 segundos despois de que o fixese un Ilyushin Il-76, atopándose así coa súa turbulencia de estela. O Yakovlev Yak-40 despois inclinouse bruscamente cara á dereita e golpeou o chan incendiándose. As 9 persoas a bordo morreron.
Avión e tripulación
O aparello implicado era un Yakovlev Yak-40 con rexistro CCCP-87618. No momento do accidente o avión tiña 17 132 horas de voo en 20 927 ciclos.
A tripulación estaba formada por:
The Thing in the Crypt
"The Thing in the Crypt" é unha historia curta escrita polos escritores estadounidenses  L. Sprague de Camp e Lin Carter,  protagonizada pola personaxe ficticia de Conan o bárbaro, creado por Robert E. Howard. Está baseada nun borrador dunha historia de Carter coa personaxe de Carter,  Thongor, como protagonista.
Foi orixinalmente publicada en 1967 na colección Conan.
O Beseiro, Loureiro, Cerdedo-Cotobade
O Beseiro é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 13 habitantes (5 homes e 8 mulleres), o que supón que a poboación diminuíu nun habitante con respecto a 2005.
Os Cruceiros, San Martiño de Meis, Meis
Os Cruceiros é un lugar da parroquia de San Martiño de Meis no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 26 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 19 eran mulleres e 7 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 35 veciños, e 2005, cando eran 40.
Segunda división B española 1997/98
A tempada 1997–98 da Segunda División B foi a 21ª edición desta competición, terceiro nivel do fútbol en España. Empezou en agosto de 1997 e rematou en xuño de 1998. Ascenderon a Segunda División o Málaga CF, RCD Mallorca B, FC Barcelona B e Recreativo de Huelva.
Grupo 1
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos
Saramagoso, San Martiño de Meis, Meis
Saramagoso é un lugar da parroquia de San Martiño de Meis no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Segundo o IGE en 2016 tiña 37 habitantes (19 mulleres e 18 homes), 5 menos ca en 2010 e 15 menos ca en 2005.
O Coto de Prados, Santiago de Ribarteme, As Neves
O Coto de Prados é un lugar da parroquia de Santiago de Ribarteme no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do ano 2008 ten 15 habitantes (10 homes e 5 mulleres).
Hoichi o desorellado
miniatura|267x267px|O santuario Akama. miniatura|200x200px|Representación teatral da historia, onde o samurai pantasma axexa a Hoichi. Hoichi o desorellado (耳なし芳一) é un personaxe da mitoloxía xaponesa. A súa historia é ben coñecida no Xapón, e é coñecida tamén en occidente grazas ó libro Kwaidan de Lafcadio Hearn.
Marc Webb
Marc Preston Webb, nado o 31 de agosto de 1974, é un director estadounidense de cinema, vídeos musicais e curtametraxes. Fixo o seu debut coa longametraxe de 2009 (500) Days of Summer, e é coñecido por dirixir no 2012 o reboot The Amazing Spider-Man, e a súa secuela en 2014, The Amazing Spider-Man 2, así como os dramas Gifted e The Only Living Boy in New York.
Indra Sistemas
Historia
miniatura|esquerda|Sede de Indra na Grela, A Coruña. As orixes de Indra Sistemas están na fusión en 1992 da compañía privada Ceselsa e o grupo público Inisel do INI. Nas súas orixes a empresa traballaba principalmente para a administración e dende os anos 1990 é un dos principais socios tecnolóxicos do exército español. O goberno español participa en proxectos europeos e internacionais con Indra como socio tecnolóxico e estratéxico. Indra subministra e mantén sistemas militares para o exército español, radares e sistemas de control de tráfico para a Dirección Xeral de Tráfico, sistemas para expedir documentos para a Policía Nacional ou radares para control de tráfico aéreos e xestión.
O Vilarón, Cereixido, A Fonsagrada
O Vilarón é un lugar da parroquia de Cereixido, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Hoichi o desorellado
Hoichi adoita ser asociado co santuario Akama en Shimonoseki, xa que a súa historia ten lugar no templo budista Amidaji, que precedeu ó santuario antes de que o xintoísmo se convertese na relixión estatal do Xapón.
Lenda
De acordo coa lenda, Hoichi era un músico e bardo cego (biwa hōshi), o cal posuía unha maxistral habilidade coa biwa. Era particularmente bo tocando a historia de Heike, un poema épico describindo a caída do emperador Antoku, quen está soterrado no templo Amidaji. As súas melodías eran tan marabillosas que nin kijin nin yokai podían conter as bágoas ó escoitalas. Malia o seu talento, Hoichi era moi pobre e non tiña outro fogar que a hospedaxe en Amidaji que un sacerdote lle dispensaba.
Unha noite, mentres tocaba a biwa no pórtico do templo, Hoichi foi visitado por un escuro samurai, que explicou que o seu señor, un rico e poderoso nobre hospedado nas proximidades, ouvira falar da súa destreza musical e enviouno a buscalo para que tocase para el. O guerreiro levou ó cego Hoichi até o que parecía ser unha luxosa casa, o cal estrañou ó músico, que non sabía que houbese tal mansión na rexión. Xa dentro, Hoichi foi recibido con entusiasmo, e pedíuselle que tocase a historia de Heike. A actuación de Hoichi foi encomiada por tódolos presentes, quen se desfixeron en loanzas sobre el e a súa música, e convidárono a volver a seguinte tarde para continuar tocando. Antes de ser guiado de volta ó seu templo, os habitantes da casa advertíronlle que o señor para quen tocara estaba a viaxar de incógnito, e non debía falarlle a ninguén do sucedido alí.
Durante os días seguintes, o samurai visitou a Hoichi cada noite e levouno até a casa do nobre para tocar. Porén, nunha ocasión a ausencia de Hoichi foi descuberta polo seu amigo, o sacerdote de Amidaji, quen comezou a sospeitar sobre o asunto, polo que ordenou a dous dos seus serventes seguir ó músico a seguinte noite. Cando os improvisados espías o viron deixar o templo, aparentemente só, fixeron como se lles mandou e seguiron con sixilo a Hoichi. Pero cando este chegou ó seu destino e comezou a tocar, o dúo viu abraiado que Hoichi estaba a interpretar a súa música no medio do cemiterio de Amidaji, perante a tumba do emperador Antoku, e ó seu arredor, unha infinidade de lumes espectrais rebulían como pálidas candeas na noite escura. Cheos de espanto, os serventes tomárono e levárono de volta ó templo sen tempo que perder. Alí, aínda estrañado pola interrupción do seu recital, Hoichi explicou a historia da noite anterior ó sacerdote. Este decatouse de que as personaxes para as que o cego tocaba non foran senón as pantasmas dos Heike, que enmeigaran a Hoichi e que levarían a súa alma tanto se acudía ás citas coma se as interrompía. Sabendo iso, o sacerdote urdiu un plan para salvar ó seu amigo. Pintou todo o corpo de Hoichi con sutras en kanji (shakyo) para protexelo, e instruíuno para permanecer silencioso e inmóbil cando o samurai pantasma volvese buscalo, sen facerlle caso.
Tal e como se agardaba, o espírito chegou para buscar a Hoichi. Estrañado por non obter resposta ó chamar, entrou na sala, pero atopouna baleira. O corpo de Hoichi éralle invisible grazas ás escrituras sacras pintadas na súa pel, que o protexían da fantasmal mirada do samurai. Porén, o sacerdote esquecera pintar tamén as orellas de Hoichi, e estas foron a única parte da súa fisionomía que a pantasma podía ver. Indeciso ó ver as orellas suspendidas no ar, e desexando cumprir coas súas ordes de traer a Hoichi a presenza do seu señor, o samurai cortounas coa súa catana e levoullas ó nobre, como proba de que foran a única porción do bardo que estaba dispoñible.
Cando a pantasma marchou, Hoichi seguía paralizado polo terror, malia o sangue que pingaba polos seus ombreiros dende o lugar onde estiveran as súas orellas. Cando o sacerdote volveu, deuse conta consternado do erro que cometera, e curou as feridas do bardo. Malia a experiencia, Hoichi fora liberado do enmeigo das pantasmas, e co tempo converteuse nun dos músicos máis famosos do Xapón.
Mater et Magistra
miniatura|Xoán XXIII publicou a encíclica Mater et Magistra o 15 de maio de 1961. Mater et Magistra, Nai e Mestra, é unha encíclica que forma parte da Doutrina social da Igrexa. Foi publicada polo papa Xoán XXIII, o día 15 de maio de 1961, para conmemorar os setenta anos da publicación da Rerum Novarum de León XIII.
É a primeira encíclica social que aborda este tema desde unha perspectiva máis universal, porque ata ese momento os papas centrábanse máis na situación en Europa e, en xeral, no mundo occidental.
Proceso de elaboración da encíclica
Coma en moitos casos, o Vaticano non é excesivamente transparente sobre o proceso de creación dun documento destas características. Pero polos testemuños recollidos, pódese supoñer que o proceso foi, máis ou menos, deste xeito :
Obxectivo e estrutura da encíclica
O propio subtítulo deixa claro o seu obxectivo:
Estrutura:
O ben común
Unha das achegas máis propias da encíclica é a súa definición dun dos principios da doutrina social da Igrexa, o ben común. Unha definición que se converteu en clásica:
Proaza
miniatura|Casa do concello de Proaza Proaza é un concello do Principado de Asturias. Limita ao norte cos concellos de Santo Adriano e Grado, ao sur cos de Teberga e Quirós, ao leste colde Quirós; e ao oeste con Teverga, Yernes y Tameza e Grado.
Economía
<center id="cx173" class="" data-source="173" data-cx-weight="812" contenteditable="true">
The Narrative
The Narrative é unha banda estadounidense de pop rock procedente de Long Island, Nova York, formada no ano 2008. O grupo confórmano a vocalista Suzie Zeldin e o vocalista e guitarrista Jesse Gabriel. The Narrative editou o seu primeiro EP, Just Say Yes no 2008, o seu álbum de estrea, The Narrative, no 2010, e o seu segundo EP B-Sides and Seasdies, no 2012. A banda está gravando o seu segundo disco en Nova York.