cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ponte de Cruzul
Guerra da Independencia
En 2009 o Concello de Becerreá, e en 2015 o colectivo Patrimonio dos Ancares, pediron oficialmente á Xunta de Galicia a catalogación da ponte, pero recibiron resposta negativa dado que a ponte e a estrada pertencen á Rede de estradas do Estado. O colectivo Patrimonio dos Ancares presentou unha nova solicitude en outubro de 2019 ante a Dirección Xeral de Belas Artes, do Ministerio de Cultura. Ante a falta de resposta, en febreiro de 2021 o Grupo Parlamentario Plural, a instancia do Bloque Nacionalista Galego, levou a solicitude para o seu debate ante a Comisión de Cultura e Deporte do Congreso dos Deputados.
Roublín, Pereiras, Mos
Roublín é un lugar da parroquia de Pereiras, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
Libro dos Xuíces
O Libro dos Xuíces é un libro do Antigo Testamento e do hebreo Tanach, pertencente ao grupo dos Libros Históricos. Na Biblia sitúase entre o Libro de Xosué e o Libro de Rut.
Contexto histórico
miniatura|Mapa das doce tribos de Israel Presentan os Xuíces ou Libertadores que salvaron ao pobo da escravitude, despois de liberalos gobernaron. Nos tempos dos Xuíces, Israel está completamente desorganizado, as súas institucións aínda están sen definir e numerosos poderes ameázano.
Dado que esta intervención se deixa exclusivamente á vontade do Divino, os xuíces aparecen e desaparecen a intervalos irregulares na historia hebrea.
Ningún xuíz chegou a ser xefe supremo porque a súa función non é conseguir a unidade senón resolver un problema concreto: a unificación definitiva terá que esperar aos Reis
O contexto histórico no que se desenvolve este libro abrangue o tempo desde a morte de Xosué até a monarquía, durante a cal o pobo de Israel vive en Canaán.
Contido
O Libro dos Xuíces narra o período que vai desde a morte de Xosué até o nacemento de Samuel, un tempo no que os xudeus abandonaron a súa vida nómade e acaban de establecerse como semi-sedentarios primeiro e campesiños despois, vivindo en casas materiais ou cabanas. de adobe Aínda que Xuíces non segue un plan fixo e ben estruturado, en liñas xerais pódense distinguir as seguintes partes:
Xuíces
Os xuíces que gobernaron Israel mencionados no Libro son 14 en total:
Sentido relixioso
O libro enteiro pretende ser unha demostración teolóxica de que a infidelidade a Deus foi a causa de todos os males de Israel. Pero El é misericordioso, e compensa a impiedade do pobo coa chegada dos xuíces. Cando o hebreo peca e, polo tanto, cae na escravitude, Deus envíalle un libertador. Pero tempo despois aquel hebreo volveu caer en malas accións, co que se repetía o ciclo e facía falta outro líder liberador. YHVH non renega da Alianza co seu pobo nin nunca lle dá as costas. Deus é fiel.
Casalmorto, Pereiras, Mos
Casalmorto é un lugar da parroquia de Pereiras, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
Miguel Sanz
Miguel Sanz Sesma, nado en Corella, Navarra, o 16 de setembro de 1952, é un político español que foi Presidente do Goberno de Navarra entre 1996 e 2011 polo partido UPN.
Formación
Diplomado en Profesorado de EXB, realizou estudos de Ciencias Empresariais e o Programa de Dirección Xeral (PDX) do IESE da Universidade de Navarra. Antes de dedicarse plenamente á política, desempeñou diversas tarefas profesionais no sector da banca sendo director da sucursal de "Caixa Rural de Navarra" en Cintruenigo. (Artigo biográfico sobre Sanz publicado por Fernando Múgica en "El Mundo" o 20 de outubro de 2008 e recolleito en Internet por "Tribuna Navarra")
Concello de Corella
A pesar de estar afiliado ao sindicato socialista UXT, encabezou a lista de Unión do Pobo Navarro ao concello de Corella nas eleccións municipais de 1983 e 1987. En ambas as lexislaturas resultou elixido alcalde, cargo que desempeñou entre 1983 e 1991.
Ocupou a Presidencia da "Mancomunidade de Augas do Moncayo" e da "Sociedade Agraria de Transformación Ombatillo". Así mesmo, foi conselleiro da empresa "Asociación Navarra de Informática Municipal, S.A."
Parlamentario Foral
Elixido parlamentario foral por Unión do Pobo Navarro no seis procesos electorais convocados desde 1983.
Foi vicepresidente do Goberno de Navarra e conselleiro de Presidencia entre 1991 e 1995. Tamén, entre 1991 e 1994 foi Conselleiro de Administración Local e Conselleiro de Ordenación do Territorio e Medio Ambiente.
Presidente do Goberno de Navarra
O 18 de setembro de 1996 accedeu á Presidencia do Goberno de Navarra por primeira vez, tras ser elixido polo Parlamento de Navarra e tras presentar a súa dimisión en xuño de 1996 o entón Presidente do Goberno de Navarra polo PSOE, Javier Otano Cid, implicado nun caso de corrupción política. Nas eleccións do 13 de xuño de 1999, do 25 de maio de 2003 e do 27 de maio de 2007, Miguel Sanz Sesma volvería ser reelixido Presidente. miniatura|Sanz, segundo pola dereita, atende un acto en Roncesvalles, en febreiro de 2010. Por razón do seu cargo, foi tamén Presidente do Consello de Administración de Caixa Navarra, e vogal da Confederación Española de Caixas de Aforro. En 1996, desempeñou tamén a presidencia da Comunidade de Traballo dos Pireneos.
É a persoa que máis tempo gobernou Navarra, gobernou durante 15 anos.
Cargos internos
En relación ao seu partido, UPN, desde 1985 é membro da Comisión Executiva. Entre 1989 e 1997 foi vicepresidente, e en febreiro do mesmo ano foi elixido presidente desta formación política, cargo que revalidou no congreso celebrado en 2001. En 2009 foi substituído por Yolanda Barcina.
Miguel Sanz actualmente forma parte do consello de administración de Adegas Sarría. Miguel Sanz Sesma é, ademais, membro dos consellos de administración de Truck and Wheel, Servizos Ecolóxicos de Navarra e Grupo MGO S.A. de Riscos Laborais.
Ideoloxía
Sanz é partidario dunha Navarra integrada en España como unha comunidade diferenciada e móstrase partidario de suprimir a Disposición transitoria cuarta da Constitución española, que habilita un mecanismo para a unión de Navarra e o País Vasco:
Mesmo manifestou que renunciaría á presidencia se así se conseguise "blindar" a Navarra. Respecto ás relacións coa comunidade autónoma do País Vasco móstrase contrario á creación dun órgano de cooperación entre ambas comunidades. En relación co éuscaro defende a actual normativa de zonificación lingüística e considera que:
Sanz referiuse en multitude de ocasións aos partidos nacionalistas cos que descarta calquera pacto electoral
En relación coas negociacións con ETA, Sanz manifestou o seu apoio ao proceso iniciado durante o Goberno do Partido Popular de José María Aznar:
Aínda que se mostrou nun principio escéptico ante "os indicios esperanzadores de paz", posteriormente tornaríase abertamente desconforme co proceso iniciado polo goberno de Rodríguez Zapatero, ao considerar que Navarra estaba sendo tema de debate nas conversacións mantidas con ETA. Tamén era contrario á creación dunha "mesa de partidos".
Durante os mandatos de Miguel Sanz, a práctica legal do aborto non puido realizarse nin na sanidade pública navarra nin na privada, aínda que as mulleres que se acollían á lei eran derivadas a comunidades limítrofes.
Valerii Voronin
Valerii Ivanovich Voronin (en Валерий Иванович Воронин), nado en Moscova o 17 de xullo de 1939 e finado na mesma cidade o 22 de maio de 1984, foi un futbolista soviético. Considerado un dos centrocampistas máis completos da década de 1960, militou durante toda a súa carreira no Torpedo Moscova e foi 63 veces internacional coa selección soviética. En ocasións xogaba tamén como defensa central.
Comezos
Comezou a xogar ao fútbol en 1952, no equipo infantil no club da fábrica Kauchuk, e máis tarde entrou no FShM, equipo xuvenil do que saíron outros destacados futbolistas como Igor Chislenko ou Vladimir Fedotov.
Torpedo Moscova
En 1958 debutou co Torpedo Moscova na Primeira División da Unión Soviética. Dous anos despois foi un dos artífices da conquista por parte do equipo tanto da liga como da Copa da URSS, tras derrotar na final desta última ao Dinamo Tbilisi. Repetiu título de liga na tempada 1965.
Militou no club moscovita ata 1969, sendo elixido futbolista soviético do ano en dúas ocasións, en 1964 e 1965. Neses dous anos foi tamén incluído pola revista France Football na súa lista dos 10 mellores futbolistas de Europa, no décimo e no oitavo lugar respectivamente.
Selección soviética
Foi 63 veces internacional coa selección soviética, coa que debutou en 1960, nun partido contra Hungría. Disputou co equipo da URSS as Copas do Mundo de 1962 e 1966, sendo elixido no Once Ideal do torneo en ámbalas ocasións. Disputou a Eurocopa de 1964 e foi titular na final, onde perdeu ante España.
Voronin estaba considerado un individualista que ás veces entraba en conflito coa ética da selección soviética. Foi expulsado do equipo nacional en 1968 polo seleccionador Mikhail Yakushin, por ter violado o regulamento da selección.
Últimos anos e asasinato
En maio de 1968 viuse implicado nun grave accidente de tráfico, cando o Volga que conducía chocou contra un camión. Estivo á beira da morte, pero acabou recuperándose, aínda que precisou de varias cirurxías plásticas. Con todo, o accidente deixouno marcado psicoloxicamente, e só disputou 8 partidos máis, tendo tempo aínda a marcarlle un gol de libre directo ao histórico gardameta do Dinamo de Moscova, Lev Iashin.
Trala súa retirada definitiva abusou do alcohol e en maio de 1984 foi atopado asasinado á beira dunha estrada, cun golpe na cabeza. A investigación do seu asasinato nunca atopou culpables.
Palmarés
miniatura|Panteón de Voronin no cemiterio de Danilovskii
A Estibada, Petelos, Mos
A Estibada é un lugar da parroquia de Petelos, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
The Fundamentals of Caring
The Fundamentals of Caring é un filme estadounidense de 2016 escrito e dirixido por Rob Burnett. Está baseado na novela de 2012 The Revised Fundamentals of Caregiving escrita por Jonathan Evison. Está protagonizado por Paul Rudd, Craig Roberts e Selena Gomez, e estreouse internacionalmente no Festival de Cinema de Sundance o 29 de xaneiro de 2016, e posteriormente en Netflix o 24 de xuño de 2016.
A Porteliña, Petelos, Mos
A Porteliña é un lugar da parroquia de Petelos, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
Balteiro, Petelos, Mos
Balteiro é un lugar da parroquia de Petelos, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
Francesco Griffo
Influencia
miniatura|De Aetna [[1495]] Os tipos de letra de Griffo foron moi influentes. Os seus tipos romanos mostran un grao de abstracción da caligrafía non presente na obra do mestre anterior Nicolas Jenson, mentres que os seus tipos en itálica e grego son notablemente cursivos. Philip B. Meggs escribiu en A History of Graphic Design, "Griffo investigou guións pre-Caroline para producir un tipo romano que fose menos artístico pero máis auténtico que os deseños de Jenson". O tipo de cursiva foi deseñado para parecer a caligrafía dos eruditos humanistas. Esta forma máis persoal de tipo fíxose moi popular en Europa.
Francisco Lamas Barreiro
Francisco Lamas Barreiro, coñecido como Farruco Lamas, nado en Ourense o 1 de xaneiro de 1896 e finado en Buenos Aires en 1980, foi un pintor e político galego.
Esponxioblasto
Chámase glioblasto ou esponxioblasto  ao tipo de células do sistema nervioso que se crean na zona ventricular do neuroepitelio do tubo neural a través do proceso de proliferación celular a partir da 4ª semana da xestación humana.
Francisco Lamas Barreiro
Traxectoria
miniatura|300px|Familia Lamas Barreiro. [[circa|Ca. 1920.]] Fillo de Francisco Lamas Salgado. Con oito ou nove anos trasladouse coa familia a Arxentina. A comezos de outubro de 1920 chegou a Ourense para cumprir coas súas obrigas militares e coa intención de continuar os seus estudos pictóricos en Madrid. Entrou en contacto coa Mocedá Galeguista d´Ourense, ingresou na organización e en decembro do ano seguinte inaugurou unha exposición das súas obras no salón da Mocedá. Colaborou coa revista Nós, alentou a creación dunha Liga das Nazós do Norte d´Ibéria, e colaborou con ilustracións para a Editorial Céltiga. Participou na IV Asemblea Nacionalista na que asinou unha proposta con Antón Villar Ponte e Manoel Antonio solicitando “que se decrare a incompatibilidade da filiación nazonalista con calquera outra filiación política”. En 1923 regresou a América, integrouse na delegación arxentina da Irmandade Nazonalista Galega e foi director artístico no seu voceiro Terra. En 1926 participou na creación e primeira etapa de A Fouce. Presidiu a partir de 1930 a Sociedade Nazonalista Pondal. Despois abandonou a militancia política e traballou como director de arte do departamento de publicidade da Paramount Pictures.
Vida persoal
Casou con Adela Oliveri, coa que tivo unha filla. Foi cuñado de Ramiro Isla Couto, que estivo casado con Chita Lamas Barreiro, irmá máis nova de Farruco.
Francesco Griffo
Publicacións
As publicacións de Francesco Griffo en Bologna citadas na obra ''Francesco Griffo da Bologna: Fragments & glimpses: a compendium of information & opinions about his life and work. ''
Esponxioblasto
Formación
Na actualidade, mediante estudos de técnicas inmunocitoquímicas, chegouse á conclusión de que na zona ventricular existen dous tipos de células proxenitoras, unha que orixina glioblastos e outra que orixina neuronas inmaturas. É dicir, a determinación como neurona inmatura ou glioblasto xa procede das células proxenitoras das que se orixinan as células nerviosas.
Ansar, Sanguiñeda, Mos
Ansar é un lugar da parroquia de Sanguiñeda, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
Reguengo, Petelos, Mos
Reguengo é un lugar da parroquia de Petelos, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
J. R. R. Tolkien: Author of the Century
J. R. R. Tolkien: Author of the Century é un libro de crítica literaria escrito por Tom Shippey. O libro trata sobre a obra de J.R.R. Tolkien. Nel, Shippey defende a relevancia de Tolkien no presente e intenta estabelecer firmemente os méritos literarios de Tolkien.
Publicación
O libro foi publicado orixinalmente en formato de tapas duras no ano 2000 pola editorial HarperCollins en Londres, e pola editorial Houghton Mifflin en Boston. Ámbalas dúas editorias tamén lanzaron unha versión en tapas brandas en 2001. Unha edición en castelán foi publicada en castelán pola editorial Minotauro en Barcelona no ano 2003. Unha edición en polaco foi editada por Zysk i S-ka Wydawnictwo en Poznań no ano 2004.
Tõde ja õigus
Tõde ja õigus é un filme estoniano de 2019 dirixido por Tanel Toom. O filme é unha adaptación do primeiro volume da pentaloxía épica social de 1926–1933 do autor estoniano Anton Hansen Tammsaare. Foi escollido como candidato de Estonia para o Óscar ó mellor filme internacional na 92ª edición dos premios, clasificándose na lista curta de decembro. Recibiu o Premio Satellite ó mellor filme en lingua non inglesa, converténdose no segundo filme estoniano en conseguilo despois de Mandariinid.
L'Arena, Ranón, Sotu'l Barcu
Xeografía
Atópase na beira dereita da desembocadura do río Nalón no mar Cantábrico, a 10 metros sobre o nivel do mar e a 3 km da capital do concello. Tradicionalmente, é famoso pola pesca do meixón e pola gastronomía arredor dela.
En L'Arena sitúase a praia dos Quebrantos, que xunto coa de Bayas, xa no concello veciño de Castrillón, forman un areal de máis de 3 km de lonxitude.
Festas
Celebra as súas festas arredor da festividade de San Xoán, o 24 de xuño. Ademais, e por mor da súa tradición mariñeira, celebra tamén a festa de San Telmo o último domingo de setembro.
Monte, Sanguiñeda, Mos
Monte é un lugar da parroquia de Sanguiñeda, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
Marta Domínguez
Marta Domínguez Azpeleta, nada en Palencia o 3 de novembro de 1975, é unha exatleta española, que competiu nas especialidades de medio fondo e fondo (1 500, 2 000, 3 000, 5 000 e campo a través) e foi dúas veces campioa de Europa de 5 000 metros en Múnic 2002 e Gotemburgo 2006.
Como consecuencia dunha serie de irregularidades no seu pasaporte biolóxico, o Tribunal de Arbitraxe Deportivo (TAS) sancionouna en novembro de 2015 con tres anos de inactividade deportiva oficial e retiroulle os resultados obtivos entre o 5 de agosto de 2009 e o 8 de xullo de 2013. En consecuencia, foille revocado o seu título de campioa do mundo de 3000 metros obstáculos conseguido no Mundial de Berlín 2009 e o subcampionato do Europeo de 2010.
Formou parte do grupo municipal do Partido Popular no concello de Palencia entre 2003 e 2007. En novembro de 2011, foi elixida senadora do Partido Popular por Palencia, pasando a ser a voceira popular de Educación e Deporte na cámara alta entre 2011 e 2015.
No ano 2016 opositou ao corpo nacional de policía. Tanto na súa escala básica como na executiva, obtendo unha puntuación de 9,33 nas probas físicas.
Fernando Peralta
Traxectoria
En 1986, despois de case 150 partidos oficiais co Málaga, a maioría deles na Primeira División, asinou co Sevilla FC. Non puido vestir as cores coas que xogara toda a vida, camiseta verde e pantalón e medias brancas, como homenaxe ás cores da bandeira de Andalucía, pois o club prohibiullo debido á rivalidade co Betis. Foi titular durante os dous primeiros anos, pero trala fichaxe do ruso Rinat Dasaev polo equipo sevillano, Fernando quedou relegado á suplencia, o que o fixo regresar ao equipo da súa terra en 1990.
Dous anos despois asinou co CD Castellón, unha vez consumados tanto o declive deportivo como a desaparición do CD Málaga. Disptuou 123 partidos co Castellón durante os seguintes tres anos, e en 1995 fichou pola SD Compostela, de Primeira División. Militou durante un par de tempadas no equipo de Fernando Vázquez sen gozar apenas de minutos de xogo, pois o gardameta titular era Javier Falagán. No Estadio de San Lázaro encaixou un dos goles máis famosos da historia da liga, nun partido contra o FC Barcelona, no que Ronaldo recorreu medio campo caneando a varios xogadores do Compostela ata bater a Fernando. Retirouse en 1997.
Fóra do campo
Estudou durante anos no seminario de Málaga e trala súa retirada dedicouse á docencia. Foi ademais delegado do Málaga CF e director deportivo do club, e fíxose adestrador de fútbol, baloncesto, balonmán e voleibol.
Manuel Díaz López "Chaquetón"
Manuel Díaz López, coñecido como Chaquetón, nado en Laiosa (O Incio) e finado en Lugo o 30 de agosto de 1938, foi un mestre, comerciante e político galego.
Traxectoria
Mestre e comerciante. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi concelleiro en Sarria e xefe local da Falanxe despois da caída en desgraza do grupo liderado por Mario González Zaera en decembro de 1936. Foi o responsable da Escuadra Negra de Eirexalba e xunto con Manuel Castro Castro "Eirexalba" participou nos asasinatos de Manuel Díaz González, Jesús Casas González e Rosendo Vila Fernández. Foi acusado con Manuel Castro Castro "Eirexalba" do asasinato de Manuel Saco Rivera, abatido a tiros ao saír do Casino de Sarria a finais de agosto de 1938 en atentado político de escuras motivacións, e ambos foron detidos xunto co indutor, o que fora xefe local de Falange de Sarria, Eduardo Gómez Requejo. Ingresaron no cárcere de Lugo xunto co xefe provincial de Falange Ramón Martínez Losada. Foron procesados e xulgados en consello de guerra, sendo executados Manuel Saco e Manuel Castro no patio do cárcere de Lugo o 30 de agosto de 1938. Ao indutor do crime, Eduardo Gómez Requejo, Franco concedeulle o indulto polo primeiro aniversario da vitoria, en abril de 1940.
A Igrexa, Tameiga, Mos
A Igrexa é un lugar da parroquia de Tameiga, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Quincho Yarza
Joaquín Yarza Ormazábal, tamén coñecido como Quincho Yarza, nado en Vigo en 1881 e finado na mesma cidade en 1972, foi un futbolista, mariño e industrial naval galego. Integrante histórico do Madrid Foot-Ball Club, xunto ao seu irmán Manuel Yarza, foi campión da Copa do Rei en tres ocasiones consecutivas, de 1905 a 1907. Na edición de 1908 ambos foron rivais, tras recalar Quincho no Vigo FC.
Fóra do fútbol, serviu na Armada, chegando a capitán, e dedicouse á industria naval en Vigo, creando entre outras empresas o estaleiro Construcciones Navales Yarza.
Traxectoria
Era fillo do innovador do sector industrial naval José Joaquín Yarza Albea, natural de Donostia. Militou xunto co seu irmán Manuel no Moderno Football Club de Madrid e trala absorción deste en 1904 polo Real Madrid (naquel entón Madrid Foot-Ball Club), ambos pasaron ao equipo branco. Xogou no Madrid ata 1907, gañando tres Copas do Rei consecutivas (1905, 1906 e 1907), sendo titular nas tres finais, as dúas últimas xunto co seu irmán. A continuación pasou a xogar no Vigo FC da súa cidade natal, co que disputou a final da Copa do Rei de 1908, perdendo contra o Madrid e contra o seu irmán.
Futbolista polivalente, xogou tanto na defensa como no medio do campo e no ataque. Del escribiuse que puidese ser o primeiro profesional do fútbol en España, durante a denominada época do amateurismo marrón ou profesionalismo encuberto, ao recibir pagos do club vigués, e nalgunhas crónicas da súa época era referido como "profesional".
Deixou o club madrileño en 1909 e ese mesmo ano participou na Copa do Rei nas filas do Galicia FC, caendo eliminado nas semifinais contra o Club Ciclista de San Sebastián. Tras un breve paso polo Pontevedra Sporting, recalou no Real Club Coruña, equipo no que coincidiu na dianteira con Joaquín Caruncho e no que xogou ata 1911. A continuación pasou brevemente polo Deportivo da Coruña, club co que debutou o 31 de marzo de 1912 nun partido contra o Compostela FC no antigo campo de Riazor. Xogou e adestrou o club coruñés ata setembro do mesmo ano, cando marchou a Madrid. Con todo, regresou ao ano seguinte e volveu xogar no Deportivo ata 1914.
Fóra do fútbol, enrolouse na Armada e foi maquinista naval, sendo destinado a varios buques como o Bonifaz, Almirante Cervera ou o Laya. Xa como capitán, foi profesor na Academia de Maquinistas, e en 1935 entrou na Escola de Maquinistas de Ferrol para especializarse en motores. Durante a guerra civil foi desterrado, e trala fin do conflito, destinado ao cruceiro Galicia.
En 1941 instalouse definitivamente en Vigo, onde se dedicou ao sector industrial naval. Xunto con Luis Iglesias Fernández, industrial e presidente do Celta de Vigo, comercializou a marca de queimadores Yarigle (acrónimo de Yarza e Iglesias), así como outros instrumentos navais. En 1952 creou en Teis o estaleiro Construcciones Navales Yarza, xunto aos seus irmáns Tomás e Román. Joaquín retirouse nos anos 60, cando a empresa familiar se fusionou con Ascón.
Võta või jäta
Võta või jäta é un filme estoniano de 2018 dirixido por Liina Triškina-Vanhatalo. Foi escollido como candidato de Estonia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 91ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Principio holográfico
O principio holográfico é unha conxectura especulativa sobre as teorías da gravidade cuántica, proposta por Gerard 't Hooft e mellorada e difundida por Leonard Susskind, que afirma que toda a información contida nun volume de espazo pode ser representada por unha teoría que reside no límite daquela rexión. Noutras palabras, se tes unha sala pechada, podes modelar todos os eventos dentro desa sala creando unha teoría que só teña en conta o que ocorre dentro das paredes da sala. O principio holográfico tamén indica que hai polo menos un grao de liberdade (ou unha constante de Boltzmann k de máxima entropía) por cada catro áreas de Planck nesta teoría, S\le A/4, algo coñecido como límite de Bekenstein.
O Eido de Arriba, Cerdeira, As Neves
O Eido de Arriba é un lugar da parroquia de Cerdeira, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Manuel Castro Castro
Manuel Castro Castro, coñecido como Eirexalba e Rei, nado no Incio e finado en Lugo o 30 de agosto de 1938, foi un político galego.
Traxectoria
Afiliado a Falanxe do Incio a comezos de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi membro da Escuadra Negra de Eirexalba ás ordes de Manuel Díaz López "Chaquetón" e participou nos asasinatos de Manuel Díaz González, Jesús Casas González e Rosendo Vila Fernández. Foi nomeado policía local en Sarria en 1938. Foi acusado con Manuel Díaz López do asasinato de Manuel Saco Rivera, abatido a tiros ao saír do Casino de Sarria a finais de agosto de 1938 en atentado político de escuras motivacións, e ambos foron detidos xunto co indutor, o que fora xefe local de Falange de Sarria, Eduardo Gómez Requejo. Ingresaron no cárcere de Lugo xunto co xefe provincial de Falange Ramón Martínez Losada. Foron procesados e xulgados en consello de guerra, sendo executados Manuel Saco e Manuel Castro no patio do cárcere de Lugo o 30 de agosto de 1938. Ao indutor do crime, Eduardo Gómez Requejo, Franco concedeulle o indulto polo primeiro aniversario da vitoria, en abril de 1940.
O Eido de Abaixo, Cerdeira, As Neves
O Eido de Abaixo é un lugar da parroquia de Cerdeira, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Kyle Guy
Kyle Joseph Guy, nado o 11 de agosto de 1997 en Indianapolis, Indiana, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga no Joventut Badalona da Liga ACB. Mide 1,85 metros de altura, e xoga na posición de escolta.
Traxectoria profesional
Guy foi elixido na 55ª posición do Draft da NBA de 2019 polos New York Knicks antes de ser traspasado ós Sacramento Kings. Asinou un contrato cos Kings o 7 de xullo de 2019. Guy debutou na NBA o 10 de xaneiro de 2020 contra os Milwaukee Bucks.
O 30 de decembro de 2021, Guy asinou un contrato de dez días cos Miami Heat. O 10 de xaneiro de 2022, asinou un segundo contrato de dez días cos Heat. O 17 de xaneiro de 2022, asinou un contrato cos Heat e o seu afiliado na NBA G League, os Sioux Falls Skyforce. O 24 de marzo de 2022, foi cortado polos Heat.
O 22 de xullo de 2022, Guy asinou por unha tempada co Joventut Badalona da Liga ACB.
Masacre do pirixel
A masacre do pirixel ou perexil (en castelán: masacre del perejil ou el corte ; en crioulo haitiano: kout kouto-a ou masak nan pèsil; en Massacre du Persil) foi un asasinato masivo de haitianos que vivían na fronteira noroeste da República Dominicana e nalgunhas partes da rexión contigua do Cibao en outubro de 1937.
Historia
As tropas do exército dominicano chegadas de diferentes zonas do país levaron a cabo o masacre por orde do ditador dominicano de ideas filonazis Rafael Trujillo. Como resultado do masacre, practicamente toda a poboación haitiana na fronteira dominicana foi asasinada ou forzada a fuxir a través da fronteira. Algúns morreron tentando fuxir a Haití a través do río Dajabón que divide as dúas nacións.
Fondo
dereita|miniatura|229x229px| [[Rafael Leónidas Trujillo|Trujillo nun selo de 1930]] O ditador dominicano Rafael Trujillo consideraba aos haitianos como un pobo inferior a nivel racial e cultural. Viu a migración haitiana como un prexuízo para o desenvolvemento socioeconómico da nación dominicana. O anti-haitianismo era un pensamento hexemónico no alto funcionariado trujillista.
O 2 de outubro de 1937 Trujillo deixou claras as súas intencións nun breve discurso que pronunciou durante unha celebración na súa honra na provincia de Dajabón. Alí emitiu unhas frases fortemente anti-haitianas, acusando aos inmigrantes haitianos de roubar gando e colleitas, ademais de saquear o sustento dos dominicanos, para despois anunciar que estaba "remediando o problema" e que o continuaría a facer.
O Regueiriño, Santiago de Ribarteme, As Neves
O Regueiriño é un lugar da parroquia de Santiago de Ribarteme, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Masacre do pirixel
Masacre
Os superviventes que conseguiron cruzar a fronteira e regresar a Haití contaron historias de membros da familia cortados con machetes e estrangulados polos soldados, e nenos golpeados contra pedras e troncos de árbores. O uso de unidades militares de fóra da rexión non sempre foi suficiente para acelerar a matanza dos soldados dos haitianos. Os informantes da legación estadounidense informaron de que moitos soldados confesaron que para realizar unha matanza tan espantosa tiñan que ir "cegos" emborrachándose.
Factores contribuíntes
miniatura|300x300px| A colonia francesa de Saint-Domingue na costa occidental, e a colonia española de Santo Domingo no resto da illa Hispaniola. A fronteira moveuse varias veces na historia. As relacións haitiano-dominicanas estaban tensas durante moito tempo polas disputas territoriais e a competencia polos recursos da Hispaniola. Entre os anos 1910 e 1930, houbo unha extensa migración de haitianos aos seus países veciños de República Dominicana e Cuba en busca de traballo. O número exacto de migración haitiana cara á República Dominicana non está dispoñible, pero é máis que os 200.000 que se estima que emigraron a Cuba. A grande afluencia de haitianos á República Dominicana dividiu aínda máis a complicada relación entre as dúas nacións. A República Dominicana tiña moita menor densidade de poboación mentres Haití, primeira colonia americana en independizarse, fora fortemente esquilmada pola metrópole francesa.
Debido ás estradas inadecuadas que conectan as terras fronteirizas coas principais cidades, "a comunicación cos mercados dominicanos era tan limitada que o pequeno excedente comercial da fronteira moveuse lentamente cara a Haití".
Ademais, o goberno dominicano viu as terras fronteirizas soltas como unha responsabilidade en canto á posible formación de grupos revolucionarios que puidesen fuxir a través da fronteira con facilidade, ao mesmo tempo que acumulaban armas e seguidores.
Consecuencias
Nun primeiro momento, o presidente haitiano Stenio Vincent prohibiu calquera discusión sobre o masacre e emitiu un comunicado o 15 de outubro declarando que "as boas relacións entre Haití e República Dominicana non sufriran ningún dano". O fracaso de Vincent para pedir xustiza para os traballadores asasinados provocou protestas en Porto Príncipe despois de dous anos de relativo silencio. Sabíase que Vincent tiña unha relación de cooperación e apoio financeiro do goberno de Trujillo. Despois dun intento de golpe marrado en decembro, o presidente haitiano viuse finalmente obrigado a buscar unha investigación e mediación internacional. Non querendo someterse a unha investigación, Trujillo ofreceu en cambio unha indemnización a Haití.
Ao final, o presidente demócrata estadounidense Franklin D. Roosevelt e o presidente haitiano Stenio Vincent solicitaron unha reparación de 750.000 dólares, dos que o goberno dominicano pagou 525.000 dólares (arredor de 9 millóns de dólares de 2021), é dicir, uns 30 dólares por vítima. Porén, debido á corrupción profundamente arraigada na burocracia haitiana, os superviventes recibiron de media só 2 centavos cada un. No acordo asinado en Washington, DC o 31 de xaneiro de 1938, o goberno dominicano defendeu o masacre como resposta á inmigración ilegal de haitianos "indesexables" e non recoñeceu "ningunha responsabilidade" polos asasinatos con Trujillo indicando como o acordo estableceu novas leis prohibindo a migración entre Haití e a República Dominicana. O réxime de Trujillo aproveitou así un momento de investigación internacional para lexitimar as súas políticas anti-haitianas.
Despois, Trujillo comezou a modernizar e desenvolver as terras fronteirizas para vinculalas máis estreitamente coas principais cidades e áreas urbanas da República Dominicana. . Despois de 1937 restrinxiuse o número de haitianos autorizados a entrar na República Dominicana, e promulgouse unha política de fronteiras estrita e discriminatoria. Os dominicanos continuaron deportando e matando haitianos nas rexións fronteirizas do sur; os refuxiados tamén morreron pola exposición á malaria e a influenza.
A pesar dos intentos de culpar aos civís dominicanos, fontes estadounidenses confirmaron que "en corpos haitianos se atoparon balas de rifles Krag e só os soldados dominicanos tiñan acceso a este tipo de rifles". Polo tanto, o masacre haitiano, ao que aínda se refire como "el corte" polos dominicanos e como kouto-a (o coitelo) polos haitianos, foi "unha acción calculada por parte do ditador dominicano Rafael Trujillo".
A condena dos masacres non se limitou a fontes internacionais, xa que unha serie de opositores políticos exiliados de Trujillo tamén se manifestaron publicamente en contra dos feitos. En novembro de 1937, catro antitrujillistas foron declarados "dominicos indignos" e "traidores á Patria" polos seus comentarios: Rafael Brache, José Manuel Jimenes, Juan Isidro Jimenes Grullón e Buenaventura Sánchez.
Etimoloxía
O nome popular para o masacre veu do xibolete que o ditatorial Trujillo fixo aplicar aos seus soldados para determinar se os que viven na fronteira eran ou non afrodominicanos nativos ou afrohaitianos inmigrantes. Os soldados dominicanos levantábanlle a alguén unha rama de perexil e preguntaban que era. Como a persoa pronunciaba a palabra castelá para pirixel (perejil ) determinou o seu destino. As linguas haitianas, o francés e o crioulo haitiano, pronuncian o r como aproximante uvular ou fricativa velar sonora, respectivamente, polo que os seus falantes poden ter dificultades para pronunciar o toque alveolar do castelán. Ademais, o francés e o crioulo haitiano pronuncian o j como fricativa velar xorda. Se o pronunciaban á castelá eran considerábanos haitianos e executados.
O termo utilizouse amplamente noutras linguas como «Parsley massacre» en inglés, «Massacre du Persil» en francés, «Петрушечная резня ('Petrushechnaya reznya)'» en ruso, «Persiljemassakern» en sueco ou «massacro del prezzemolo» en italiano; ás veces é usada a palabra castelá sen traducir en linguas como o neerlandés ou portugués (que adoita ser referido como «Masacre do 'perejil'», sendo  'masacre da salsa'  ou  'masacre da salsinha' posibelmente traducións automáticas )
Porén, a maioría dos estudosos recoñecen que a idea o xibolete é errónea, xa que a investigación de Lauren Derby mostra que a explicación se basea máis en mitos que en relatos persoais.
Número de vítimas
Segundo algunhas fontes, o masacre matou a uns 20.000 haitianos que vivían na fronteira norte, claramente por orde directa de Trujillo. Non obstante, o número exacto é imposible de calcular por moitas razóns. Entre eles está o feito de que, aínda que o Exército dominicano asasinou a moitas das vítimas á vista do público, a maioría dos asasinatos realizaron en masa en zonas illadas, sen deixar testemuñas ou só uns poucos superviventes. Outro dos motivos polo que se descoñece o número de vítimas é que un número incalculable pero moi grande dos seus corpos acabaron ben no mar, onde os tiburóns consumían os seus restos, ou en fosas comúns, onde o chan ácido os degradaba, sen deixar nada para os investigadores forenses. exhumar.
O presidente haitiano, Élie Lescot, cifra en 12.168 o número de mortos; O historiador haitiano Jean Price-Mars citou 12.136 mortos e 2.419 feridos. O ministro de Asuntos Exteriores interino da República Dominicana cifra en 17.000 o número de mortos. O historiador dominicano Bernardo Vega estimou en 35.000.
Clayton Anderson
Clayton Conrad Anderson, nado en Omaha, Nebraska, o 23 de febreiro de 1959, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-131, STS-117 e STS-120 e foi membro das expedicións 15 e 16 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Anderson graduouse en física pola Facultade Hastings en 1981 e é máster en enxeñaría aeroespacial pola Universidade do Estado de Iowa en 1983.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1998, participando nas misións STS-131, STS-117 e STS-120 e sendo membro das expedicións 15 e 16 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 166,88 días no espazo.
A Coutada, Batalláns, As Neves
A Coutada é un lugar da parroquia de Batalláns, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Fitoestróxeno
Un fitoestróxeno é un xenoestróxeno, que quimicamente non é un estróxeno, e é un derivado de plantas non xerado dentro do sistema endócrino animal, pero inxerido coa comida que conteña plantas fitoestroxénicas. Tamén se lles chama "estróxenos dietarios". Son un grupo diverso de compostos vexetais non esteroides que se producen naturalmente que, debido á súa semellanza estrutural co estradiol (17-β-estradiol), teñen capacidade de causar efectos estroxénicos ou antiestroxénicos. Os fitoestróxenos non son nutrientes esenciais porque a súa ausencia da dieta non causa ningunha doenza nin se sabe que participen en ningunha función biolóxica normal.
O seu nome procede do grego phyton ('planta') e estróxeno, a hormona que dá fertilidade ás femias dos mamíferos. A palabra "estrus", en grego οίστρος, oistros, significa 'desexo sexual', e "xeno", en grego γόνο, gono, é 'xerar'. Hipotetizouse que as plantas usan os fitoestróxenos como parte das súas defensas naturais contra a sobrepoboación de animais herbívoros controlando a fertilidade das femias.
As semellanzas a nivel molecular dos estróxenos e os fitoestróxenos permítenlles imitar lixeiramente e por veces mesmo actuar como antagonistas dos estróxenos. Os fitoestróxenos descubríronse en 1926, pero non se sabía se podía ter algún efecto sobre o metabolismo humano ou animal. Na década de 1940 e einicios da de 1950, descubriuse que algúns pasteiros de trevo subterráneo (Trifolium subterraneum) e trevo rubio (Trifolium pratense), que son plantas ricas en fitoestróxenos, tiñan efectos adversos sobre a fecundidade das ovellas que os pastaban.
miniatura|Estruturas químicas dos fitoestróxenos máis comúns atopados en plantas (na parte superior e media) comparados cos estróxenos (parte inferior) atopados en animais.|400px|right
Estrutura
Os fitoestróxenos pertencen principalmente a un gran grupo de compostos fenólicos substituídos. Os coumestanos, prenilflavonoides e isoflavonas son tres dos que son máis activos nos seus efectos estroxénicos. Os mellor estudados son as isoflavonas, que se encontran comunmente na soia (Glycine max) e no trevo rubio (Trifolium pratense). Os lignanos tamén se identificaron como fitoestróenos, aínda que non son flavonoides. Os micoestróxenos teñen estruturas e efectos similares, pero non son compoñentes de plantas; son metabolitos do mofo Fusarium, especialmente común en grans de cereais, pero tamén noutras especies, por exemplo en varias plantas forraxeiras. Aínda que os micoestóxenos raramente se teñen en conta cando se discute os fitoestróxenos, estes son compostos que inicialmente xeraron interese.
Mecanismo de acción
Os fitoestróxenos exercen os seus efectos principalmente uníndose a receptores de estróxenos (ER). Existen dúas variantes do receptor de estróxenos, alfa (ER-α) e beta (ER-β) e moitos fitoestróxenos mostran unha afinidade algo máis grande polos ER-β que polos ER-α.
Os elementos estruturais clave que permiten que os fitoestróxenos se unan con alta afinidade a receptores de estróxenos e mostren efectos similares aos do estradiol son:
Están aparecendo diversas probas que indican que algúns fitoestróxenos se unen e transactivan os receptores activados polo proliferador do peroxisoma (PPARs). Estudos realizados in vitro indican que hai unha activation dos PPARs a concentracións por riba de 1 μM, que é maior que o nivel de activación dos ERs. A unha concentración por debaixo de 1 μM, a activación dos ERs pode ter un papel dominante. A concentracións maiores (>1 μM), actívanse tanto os ERs coma os PPARs. Realizáronse estudos indican que tanto os ERs coma os PPARs inflúense entre si e, por tanto, inducen efectos diferenciais de maneira dependente da dose. Os efectos biolóxicos finais da xenisteína están determinados polo balance entre estas accións pleotrópicas.
Ecoloxía
Os fitoestróxenos son substancias naturais moi antigas e como compostos fitoquímicos da dieta considérase que coevolucionaron cos mamíferos. Na dieta humana, os fitoestróxenos non son a única fonte de estróxenos exóxenos. Os xenoestróxenos (novos e feitos polo ser humano), encóntranse en aditivos alimentarios e ingredientes alimentarios, así como en cosméticos, plásticos e insecticidas. Ambientalmente, teñen efectos similares aos fitoestróxenos, o que fai difícil separar claramente a acción destes dous tipos de axentes nos estudos que se fan en poboacións.
Estudos en aves
O consumo de plantas cun contido fóra do normal de fitoestróxenos, en condicións climáticas de seca, fai diminuír a fertilidade do paspallás. A comida para papagaios dispoñible na natureza só presenta unha baixa actividade estroxénica. Realizáronse estudos de métodos de cribado de estróxenos ambientais presentes en alimentos suplementarios fabricados co propósito de axudar á reprodución de especies de papagaios en perigo.
Fontes alimenticias
Segundo un estudo sobre nove fitoestróxenos comúns na dieta occidental, os alimentos co contido relativamente máis alto de fitoestróxenos eran as noces e sementes aceitosas, seguidos de produtos de soia, cereais e pans, legumes, produtos cárnicos e outras comidas procesadas que poden conter soia, verduras, froitas, e bebidas alcohólicas e non alcohólicas. As sementes de liño e outras sementes aceitosas contiñan o maior nivel de fitoestróxenos total, seguido dos feixóns de soia e o tofu. As maiores concentracións de isoflavonas atopáronse en produtos de soia, seguidos dos legumes, mentres que os lignanos son a fonte primaria dos fitoestróxenos atopados nas noces e sementes aceitosas (por exemplo de liño) e tamén foron atopados en cereais, legumes, froitas e verduras. O contido en fitoestróxenos varía en diferentes alimentos e pode variar significativamente dentro do mesmo grupo de alimentos (por exemplo as bebidas de soia, tofu) dependendo dos mecanismos de procesamento e o tipo de soia utilizada. Os legumes (en particular os feixóns de soia), os grans de cereais completos e algunhas sementes son altos en fitoestróxenos.
Velaquí unha lista máis completa de alimentos que se sabe conteñen fitoestróxenos:
Un estudo epidemiolóxico sobre mulleres nos Estados Unidos atopou que o consumo na dieta de fitoestróxenos en mulleres caucásicas sas post-menopáusicas é de menos dun miligramo por día.
Efectos sobre os humanos
Nos seres humanos os fitoestróxenos absórbense rapidamente ao sistema circulatorio, circulan no plasma e son excretados polos ouriños. A influencia metabólica é diferente da que se observa nos animais que pastan debido a diferenzas entre os sistemas dixestivos dos ruminantes e os sistemas dixestivos monogástricos.
Atribuíronse aos fitoestróxenos unha ampla variedade de efectos beneficiosos sobre os sistemas cardiovascular, metabólico, e nervioso central así como para a redución do risco de padecer cancro e síntomas post-menopáusicos. Non obstante, tamén hai unha preocupación de que os fitoestróxenos poidan actuar como disruptores ou perturbadores endócrinos, que afecten negativamente á saúde. Baseándose nas probas dispoñibles non está claro se os beneficios potenciais para a saúde dos fitoestróxenos superan os seus riscos. Vexamos agora os efectos por separado en homes e mulleres.
Homes
Non está claro se os fitoestróxenos teñen algún efecto sobre a sexualidade masculina, e hai resultados conflitivos sobre os potenciais efectos das isoflavonas procedentes da soia. Algúns estudos mostraron que a suplementación con isoflavonas tiña un efecto positivo sobre a concentración, reconto ou mobilidade do esperma e incrementaba o volume de exaculado. O declive do reconto de espermatozoides e o aumento da taxa de cancro testicular en Occidente pode estar ligado a unha maior presenza de fitoestróxenos de isoflavona na dieta mentres o feto está no útero, pero dita ligazón non foi definitivamente probada. Ademais, aínda que hai algunhas evidencias de que os fitoestróxenos poden afectar a fertilidade masculina, as revisións máis recentes dos estudos dispoñibles non atoparon tal ligazón, e ao contrario suxiren que as dietas máis sas como a dieta mediterránea poderían ter un efecto positivo sobre a fertilidade masculina. Nin as isoflavonas nin a soia afectan ás hormonas reprodutivas masculinas.
Mulleres
Non está claro se os fitoestróxenos teñen algún efecto sobre a causa ou a prevención do cancro en mulleres. Algúns estudos epidemiolóxicos suxeriron un efecto protector contra o cancro de mama. Outros estudos epidemiolóxicos encontraron que o consumo de fitoestróxenos da soia é seguro para pacientes con cancro de mama e que pode facer diminuír as taxas de mortalidade e de rocorrencia. Segue sen estar claro se os fitoestróxenos poden minimizar algúns dos efectos deletéreos dos niveis baixos de estróxenos (hipoestroxenismo) resultado dunha ooforectomía, da menopausa ou outras causas. Unha Revisión Cochrane do uso de fitoestróxenos para aliviar os síntomas vasomotores da menopausa (calores) afirmou que non había probas concluíntes que indicasen algún beneficio do seu uso, aínda que os efectos da xenisteína deberían ser investigados máis a fondo.
Fórmulas de alimentación infantil
Algúns estudos atoparon que certas concentracións de isoflavonas poden ter efectos sobre as células intestinais. A baixas doses a xenisteína actuaba como un estróxeno feble e estimulaba o crecemento celular; a altas doses inhibía a proliferación e alteraba a dinámica do ciclo celular. Esta resposta bifásica correlaciónase con como se pensa que a xenisteína exerce os seus efectos. Algúns traballos de revisión expresan a opinión de que cómpre facer máis investigación para responder a cuestión de que efectos poden ter os fitoestróxenos nos bebés, pero os seus autores non encontraron ningún efecto adverso. Os estudos conclúen que non hai efectos adversos no crecemento humano, desenvolvemento ou reprodución como resultado do consumo de fórmulas de alimentos infantís baseadas na soia en comparación con fórmulas con leite de vaca convencionais. A Academia Americana de Pediatría afirmou: "aínda que fórmulas de proteína baseada na soia illadas poden ser usadas para proporcionar nutrición para o crecemento normal e desenvolvemento, hai poucas indicacións para o seu uso en lugar da fórmula baseada en leite de vaca. Estas indicacións inclúen: (a) para meniños con galactosemia e deficiencia de lactase hereditaria (raro) e (b) en situacións nas que se prefire unha dieta vexetariana."
Etnofarmacoloxía
Nalgúns países as plantas fitoestroxénicas levan usándose desde hai séculos no tratamento de problemas mesntruais, menopáusicos e de fertilidade. Entre as plantas usadas que conteñen fitoestróxenos están Pueraria mirifica e o seu parente próxino o kudzu, Angelica, fiúncho, e a planta do anís. Nun estudo rigoroso, o uso dunha ou máis fontes de fitoestróxenos, o trevo rubio, atopouse que era seguro pero carente de efectividade para aliviar os síntomas menopáusicos (a planta Actaea racemosa tamén se usa para aliviar os síntomas menstruais, pero non contén fitoestróxenos. )