cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parto
Tipos de parto
miniatura|dereita|250px|Acabado de necer mostrado á súa nai despois dun parto por cesárea.
Existen diversas modalidades pola que nace o bebé á final do termo do embarazo o, nalgúns casos, antes das 40 semanas ou 9 meses de xestación:
Parto vaxinal espontáneo
No parto natural, o bebé nace atravesando a vaxina da nai, seguindo as indicacións do profesional da saúde, coa asistencia de pouca tecnoloxía ou ningunha e sen a axuda de fármacos. Na maioría dos centros asistenciais o parto vaxinal ocorre nunha posición xinecolóxica, coa xestante en posición decúbito dorsal, é dicir, deitada sobre as súas costas e cos pés sostidos á altura dos glúteos co obxecto de favorecer a comodidade do persoal médico. Coñécese co nome de posición de litotomía, que se usou durante moitos anos como rutina no nacemento. Porén, é unha posición controvertida, pois o parto pode ocorrer naturalmente en posición vertical —por exemplo, ás agachadas— na cal a gravidade axuda á saída natural do neno. Na litotomía existe máis probabilidade de descensos lentos, expulsións prolongadas, sufrimento fetal e esgazaduras perineais maternas.
Idealmente, o contorno da nai no momento do parto debería ser de tranquilidade, sen présas, con intimidade e confianza: luz suave, poucas persoas e pertencentes á súa contorna íntima, unha posición cómoda elixida por ela, talvez música ou flores, ou aromas, se a ela lle gustan.
Tamén existe o parto en auga morna, no propio fogar, en hospitais ou en centros privados.
Parto vaxinal con fórceps
Ocasionalmente o parto vaxinal ten que ser asistido con instrumentos especiais, como o fórceps ou pinza obstétrica, que prensa a cabeza do neno, coa finalidade de suxeitalo e tirar del fóra da canle do parto. Indícase con pouca frecuencia en certos partos difíciles.
Parto abdominal
Cerca do 20 % dos partos en países desenvolvidos realízanse cirúrxicamente mediante unha operación abdominal denominada cesárea.
Non todas as cesáreas son por indicación médica en casos de partos de alto risco, unha porcentaxe deles son electivos, cando a nai elixe por preferencia que o seu bebé non naza vaxinal.
Provincia de Al-Hoceima
A provincia de Al-Hoceima é unha provincia de Marrocos, pertencente á rexión Taza-Al Hoceima-Taounate.
The Magilla Gorilla Show
The Magilla Gorilla Show é o nome dun show de debuxos animados producido por Hanna-Barbera entre 1964 e 1967 cun protagonista do mesmo nome. Os personaxes da serie eran animais debuxados por Hanna-Barbera. No caso concreto do protagonista, o Gorila Maguila, ía ataviado cun pantalóns curtos, un sombreiro pequecho e máis algúns accesorios. Maguila gañou popularidade no público infantil, chegando a aparecer en O clan de Yogui así como na nova serie de Adult Swim, Harvey Birdman, avogado.
Carta
Carta pódese referir a:
The Magilla Gorilla Show
Resumo
O Gorila Maguila, pasa o tempo refocilando, comendo bananas e descansando na vitrina frontal da tenda de mascotas do señor Peebles, quen malia ter baixado considerabelmente o prezo de venda do Gorila, soamente consegue empaquetarllo aos distintos ladróns que botan man del para atracar bancos ou ás axencias que precisan, por estraños motivos, dunha mascota para os seus produtos. De calquera maneira, os compradores sempre terminan por devolver a Maguila, forzando ao pobre señor Peebles a lles devolver os cartos, que xa de por si non son gran cousa. No entanto, existe unha clienta que mostra o máximo interese na adquisición do gorila: a súa mellor amiga, Ogee, unha rapariga que lamentabelmente nunca ten diñeiro abondo para se facer con el.
Provincia de Al-Hoceima
Parque Nacional de Al-Hoceima
Os aduares máis importantes da zona son os de Aduz e Tausart, pertencentes ao concello de Ruadi, famoso polo seu Zoco el Had Ruadi.
División amministrativa
A provincia de Al-Hoceima consta de catro concellos e trinta e unha comunas:
Cultura romana
miniatura|250px|[[Arco de Constantino.]]
A Cultura romana, tamén denominada cultura da Roma antiga ou civilización romana, foi o resultado dun importante intercambio entre civilizacións diferentes: a cultura grega e as culturas desenvolvidas en Oriente (Mesopotamia e Exipto, sobre todo) que contribuíron a formar a cultura e a arte dos romanos.
Un dos vehículos que máis contribuíu á universalización da cultura romana, que pronto foi a de todo o imperio, foi o uso do latín como lingua común de todos os pobos sometidos a Roma.
A duración da cultura romana en sentido estrito foi duns 1.200 anos, pero a súa influencia contínuou até a actualidade.
Herpesvíridos
Os herpesvíridos (Herpesviridae) son unha gran familia de virus de ADN que causan enfermidades en animais, incluíndo os humanos. Os membros desta familia coñécense normalmente como herpesvirus. O nome da familia deriva da palabra grega herpein ("reptar"), referíndose á forma de estenderse pola pel dalgunhas infeccións por herpesvirus, como o reptar das cobras. Os Herpesviridae poden causar infeccións latentes ou líticas.
Existen polo menos cinco especies de Herpesviridae que están moi estendidas entre os humanos, que son: HSV-1 e HSV-2 (que causan o herpes orolabial e o herpes xenital), virus varicela zóster (que causa a varicela e o herpes zóster), virus de Epstein-Barr (que causa a mononucleose), e o citomegalovirus. Considérase que nalgúns países máis do 90% dos adultos foron infectados por polo menos algún deles, e unha forma latente dos virus permanece no corpo da maioría da xente. En total, existen 8 tipos de herpesvirus que poden infectar aos humanos: virus herpes simplex 1 e 2, virus varicela-zóster, EBV (virus de Epstein-Barr), citomegalovirus humano, herpesvirus humano 6 e 7, e herpesvirus asociado ao sarcoma de Kaposi. Coñécense máis de 130 herpesvirus, e ademais de a mamíferos, algúns poden infectar aves, peixes, réptiles, anfibios e moluscos.
Estrutura dos virus
Todos os herpesvirus comparten unha estrutura común: todos están compostos por un xenoma de ADN linear bicatenario e ralativamente grande, que codifica de 100-200 xenes, que está rodeado por unha cuberta proteica icosaédrica ou cápside, que á súa vez está envolta nunha capa proteica chamada tegumento, que contén proteínas e ARNm virais, e unha envoltura de membrana formada por unha bicapa lipídica. A partícula completa é o virión.
Ciclo vital dos herpesvirus
Todos os herpesvirus se replican no núcleo. O ADN viral transcríbese a ARNm no núcleo da célula infectada.
A infección iníciase cando unha partícula viral contacta cunha célula que ten un tipo específico de moléculas receptoras de superficie. Despois de que as glicoproteínas da envoltura nuclear se unen aos receptores de membrana, o virión é internalizado e desmantelado, o que permite que o ADN viral migre ao núcleo da célula. Dentro do núcleo ten lugar a replicación do ADN viral e a transcrición dos xenes virais.
Frisia (histórica)
miniatura|300px|Mapa da Frisia histórica. miniatura|300px|Frisia. Distribución histórica dos frisios. Con raias as zonas onde se fala hoxe en día [[Lingua frisoa|frisón.]]
Herpesvíridos
Ciclo vital dos herpesvirus
Durante a infección sintomática, as células infectadas transcriben os xenes virais líticos. Nalgunhas células hóspede, en vez diso, acumúlase un pequeno número de xenes virais denominados transcritos asociados á latencia (LAT). Deste modo o virus pode persistir na célula (e, por tanto, no hóspede) indefinidamente. Aínda que a infección primaria vai acompañada a miúdo por un período autolimitado de enfermidade clínica, a latencia a longo prazo non ten síntomas.
Frisia (histórica)
Frisia (na lingua frisia Fryslân ) é unha rexión histórica do noroeste de Europa, sobre o litoral do mar do Norte, que se estende desde o norte dos Países Baixos ata o noroeste de Alemaña (Baixa Saxonia e Schleswig-Holstein), ata alcanzar o sueste de Xutlandia en Dinamarca. Os seus habitantes denomínanse frisóns e a súa lingua chámase tamén o frisón.
Esta rexión componse de:
Herpesvíridos
Taxonomía
O primeiro herpesvirus foi illado do ñu azul en 1960 polo científico veterinario Walter Plowright. O xénero Herpesvirus foi establecido en 1971 no primeiro informe do Comité Internacional de Taxonomía de Virus (ICTV). O xénero constaba de 23 virus e 4 grupos de virus. No segundo informe do ICTV de 1976 este xénero foi elevado ao nivel de familia: os Herpetoviridae. Debido á posible confusión que se podía dar cos virus derivados de réptiles este nome foi cambiado no terceiro informe de 1979 a Herpesviridae. Neste informe a familia Herpesviridae foi dividida en tres subfamilias (Alphaherpesvirinae, Betaherpesvirinae e Gammaherpesvirinae) e 5 xéneros sen nome: na lista había 21 virus en total. En 2009 a familia Herpesviridae foi elevada á categoría de orde co nome Herpesvirales. Esta elevación foi necesaria debido ao descubrimento de que os virus herpes de peixes e moluscos estaban relacionados só moi distantemente cos de aves e mamíferos. Creáronse dúas novas familias, a familia Alloherpesviridae, que incorpora os virus de peixes óseos e ras, e a familia dos Malacoherpesviridae, que contén os de moluscos.
Frisia (histórica)
O nome de Frisia dáse tamén a diversas entidades políticas menores actuais:
Herpesvíridos
Sistema de nomenclatura
O sistema de nomenclatura dos virus herpes orixinouse en 1973 e foi moi elaborado desde entón. O sistema de nomenclatura recomendado especificaba que cada virus herpes debería nomearse polo taxon (familia ou subfamilia) á cal pertence o seu hóspede natural principal. O nome da subfamilia utilízase para virus procedentes de mamíferos da familia Bovidae ou de primates (o nome do virus acaba en –ino, por exemplo bovino), e o nome da familia hóspede para outros virus (acabado en –ido, por exemplo équido). Os virus herpes humanos foron tratados como unha excepción dentro deste sistema (usan humano en vez de homínido). Ao termo derivado do hóspede, engádese a palabra herpesvirus, seguida dun número arábigo (1,2,3,...). Estas dúas últimas adicións ao nome non implican ningún significado sobre as propiedades taxonómicas ou biolóxicas do virus.
Frisia (histórica)
As illas de Frisia
Cabe aínda ter conta:
Herpesvíridos
Sistema de nomenclatura
Hai algunhas excepcións máis a este sistema. Varios nomes de virus (como o virus Epstein–Barr) están tan difundidos que non é práctico insistir no seu cambio. Isto levou a que na práctica exista unha nomenclatura dual na literatura científica para algúns dos virus herpes. Todos os virus herpes novos descritos desde que se adoptou este sistema foron nomeados de acordo con el.
Comunidade intencional
Comunidade intencional, tamén coñecida por asociativismo voluntario, primeiramente apuntada por Charles Fourier na constitución das comunidades intencionais coñecidas como falansterios, é considerada unha práctica libertaria e por algúns como unha forma de activismo, que procura crear espazos e comunidades autónomas, cuxo obxectivo principal é demostrar a posibilidade do anarquismo en canto práctica cotiá. Sitúanse principalmente fóra dos centros urbanos, aínda que tamén dentro.
Pode ser tamén, simplemente, denominado comunalismo e ten orixes anteriores en comunidades cristiás, que tamén se autodenominan comunistas, aínda que estivesen moi distantes dos conceptos marxistas de inicios do século XXI e moi próximas dos conceptos do anarquismo, practicamente idénticos aos seus, a non ser en relación á crenza relixiosa.
Frisia (histórica)
Denominacións autóctonas
A Frisia denomínase en frisón occidental Fryslân; en frisón setentrional Fraschlönj; en frisón oriental Fräislound ; en baixo-saxón occidental Freesland; en alemán e neerlandés Friesland e, por último, en danés ''Frislan
Comunidade intencional
Falansterio
Falansterio era a denominación das comunidades intencionais idealizadas polo filósofo francés Charles Fourier. Consistían en grandes construcións comunais que reflectirían unha organización harmónica e descentralizada onde cada un traballaría conforme ás súas paixóns e vocacións.
Herpesvíridos
Evolución
As tres subfamilias de mamíferos destes virus (Alfa, Beta e Gamma) orixináronse hai aproximadamente entre 180 e 220 millóns de anos. As principais subliñaxes dentro destas subfamilias foron xeradas probablemente antes da radiación dos mamíferos de hai entre 80 e 60 millóns de anos. As especiacións dentro das subliñaxes tiveron lugar nos últimos 80 millóns de anos probablemente cun compoñente principal de coespeciación coas liñaxes dos hóspedes.
Evasións do sistema inmunitario
Os herpesvirus son coñecidos pola súa capacidade de establecer infeccións que duran toda a vida. Unha maneira en que fan isto posible é por medio da evasión do control do sistema inmunitario por medio de varios mecanismos. Un deses modos de evasión é codificar unha proteína que imite a interleucina 10 humana (hIL-10) e outra é regular á baixa o complexo maior de histocompatibilidade II (MHC II) nas células infectadas.
Comunidade intencional
Orixe
Máis que ningún outro pensador do seu tempo, Charles Fourier tratou de resolver todos os problemas da sociedade a través da elaboración dun complexo sistema de organización social no cal toda persoa, actividade ou cousa ocupaba anticipadamente un lugar ben determinado. Fourier partía da crenza de que o ser humano é intrinsecamente bo, porque é o depositario dunha harmonía natural que reflicte a propia harmonía do universo. O problema residía na sociedade existente, que impedía o desenvolvemento completamente libre das calidades do ser humano.
Nos inicios do século XXI
En outubro de 2015, un censo feito pola "Fellowship for Intentional Community", indicaba a existencia de 2.717 comunidades intencionais en todo o mundo, das cales 463 serían ecoaldeas.
Herpesvíridos
cmvIL-10
As investigacións realizadas en citomegalovirus (CMV) indican que o homólogo viral da IL-10 humana (hIL-10), chamado cmvIL-10, é importante para inhibir a síntese de citocinas proinflamatorias. A proteína cmvIL-10 ten un 27% de identidade coa hIL-10, pero só un dos nove residuos de aminoácidos conservados que forman na hIL-10 o sitio funcional para a inhibición da síntese de citocinas. Porén, hai moita semellanza nas funcións da hIL-10 e da cmvIL-10. Ambas as dúas regulan á baixa a IFN-γ, IL-1α, GM-CSF, IL-6 e TNF-α, as cales son todas citocinas proinflamatorias. Tamén desempeñan un papel na regulación á baixa do MHC I e MHC II e na regulación á alza de HLA-G (un MHC I non clásico). Estes dous eventos facilitan a evasión inmunitaria ao suprimiren a resposta inmune mediada por células e a resposta das células asasinas naturais, respectivamente. As semellanzas entre a hIL-10 e a cmvIL-10 poden explicarse polo feito de que ambas as dúas usan a mesmo receptor da superficie celular, o receptor de hIL-10. Unha diferenza na función da hIL-10 e a cmvIL-10 é que a hIL-10 causa que as células mononucleares do sangue periférico (PBMC) tanto incrementen coma diminúan a súa proliferación, mentres que a cmvIL-10 só causa un decrecemento na proliferación dos PBMCs. Isto indica que a cmvIL-10 pode carecer dos efectos estimuladores que ten a hIL-10 sobre estas células.
Atopouse que a cmvIL-10 funciona por medio da fosforilación da proteína STAT3. Pensábase inicialmente que esta fosforilación era un resultado da actividade da vía JAK-STAT, pero, malia as evidencias de que JAK realmente fosforila a STAT3, a súa inhibición non ten unha influencia significativa sobre a inhibición da síntese de citocinas. Outra proteína, a PI3K, tamén pode fosforilar a STAT3. A inhibición por PI3K, a diferenza da inhibición por JAK, si ten un impacto significativo sobre a síntese de citocinas. A diferenza entre PI3K e JAK na fosforilación de STAT3 é que PI3K fosforila a STAT3 no residuo S727 mentres que JAK o fai no residuo Y705. Esta difeenza nas posicións de fosforilación parece ser o factor clave na activación de STAT3, que leva á inhibición da síntese de citocinas proinflamatorias. De feito, cando se engade ás células un inhibidor de PI3K, a síntese dos niveis de citocinas recupérase significativamente. O feito de que os niveis de citocinas non se recuperan totalmente indica que hai outra vía activada pola cmvIL-10 que está inhibindo a síntese de citocinas. O mecanismo proposto é que a cmvIL-10 activa a PI3K, a cal á súa vez activa a PKB (Akt). A PKB pode despois activar a mTOR, o cal pode marcar a STAT3 para a súa fosforilación no residuo S727.
Regulación á baixa do MHC
Outro dos moitos xeitos que teñen os herpesvirus para evadirse do control do sistema inmunitario é pola regulación á baixa do MHC I e MHC II. Isto obsérvase en case todos os herpesvirus humanos e pode producirse por diferentes mecanismos, a maioría dos cales causan que o complexo maior de histocompatibilidade (MHC) estea ausente na superficie celular. Como se discutiu anteriormente, un modo é por medio dun homólogo viral de quimiocina como pode ser un homólogo da IL-10. Outro mecanismo para regular á baixa os MHCs é codificar proteínas virais que reteñan as MHC acabadas de formar no retículo endoplasmático. O MHC non poden chegar á superficie celular e, por tanto, non pode activar a resposta da célula T. Os MHCs poden tamén ser marcados para a destrución no proteasoma ou no lisosoma. a proteína do retículo endoplasmático denominada TAP tamén xoga un papel na regulación á baixa do MHC. As proteínas virais inhiben que a TAP impida que o MHC capte un antíxeno péptido viral. Isto impide o correcto pregamento do MHC, polo que este non pode acadar a superficie celular.
Tipos de herpesvirus humanos
Hai oito virus desta familia que poden causar doenzas nos humanos, que son os da táboa.
Herpesvirus que poden causar zoonoses
Ademais dos herpesvirus considerados endémicos en humanos, algúns virus asociados principalmente con outros animais poden infectar tamén a humanos. Estes orixinan infeccións zoonóticas, e son:
Herpesvirus animais
En viroloxía animal os herpesvirus máis importantes que afectan a animais non humanos pertencen á subfamilia Alphaherpesvirinae. A investigación sobre o virus da pseudorabia (PrV), que é o axente causante da enfermidade de Aujeszky en porcos, foi pioneira no control de infeccións en animais usando vacinas modificadas xeneticamente. O PrV é agora estudado exhaustivamente como modelo de procesos básicos durante a infección por herpesvirus líticos, e para comprender os mecanismos moleculares do neurotropismo de herpesvirus. O herpesvirus bovino 1, o axente causante da rinotraqueíte infecciosa bovina e da vulvovaxinite pustular, é analizado para dilucidar os mecanismos moleculares da latencia. O virus da laringotraqueíte infecciosa aviar está afastado filoxeneticamente destes dous virus e serve para subliñar a semellanza e a diversidade nos Alphaherpesvirinae. Na seguinte lista indícanse entre parénteses os nomes en inglés dados polo ICTV:
Investigación
Están en marcha investigacións sobre diversos efectos laterais e co-condicións relacionadas cos herpesviruses, que inclúen as seguintes doenzas:
Phasianus
Phasianus é un xénero de aves da orde dos galiformes, que é o tipo da superfamilia dos fasianoideos (Phasianoidea), da familia dos fasiánidos (Phasianidae) e da subfamilia dos fasianinos (Phasianinae).
Descrición
O xénero foi descrito en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae.
Etimoloxía
O nome Phasianus tirouno Linneo do latín phasiānus, -i (nome masculino e feminino), 'faisán'. Este nome deriva do grego Φασιανός phasianós, "faisán" ou, máis precisamente, "ave do Phásis" (Φάσις), río da Cólquida (antigo reino situado na actual Xeorxia), que desemboca no mar Negro, de onde procedía o animal que el describiu para o xénero, Phasianus colchicus, o "faisán da Cólquida".
Especies e subespecies
Na actualidade a práctica totalidade dos autores recoñecen no xénero dúas especies: Do faisán común (P. colchicus) recoñécense até 30 subespecies, que forman cinco ou seis grupos distintos; un deles só se encontra na illa de Taiwán, na costa sur da China continental, e o resto no Continente asiático, chegando polo oeste até o Cáucaso. Algunhas subespecies introducíronse en Europa, América do Norte e outros lugares, onde se hibridaron e se aclimataron ben.
O faisán verde (P. versicolor) é unha especie endémica do Xapón que, segundo suxire o rexistro fósil, se separou hai uns 2,0-1,8 millónes de anos de P. colchicus.
Xogo da chave
miniatura|dereita|350px|Campo da chave na Coruña
A chave ou xogo da chave é un xogo popular galego que consiste en lanzar uns discos redondos e planos, denominados pesos, pellos, pellas ou peletres, sobre unha peza metálica, chamada chave, colocada a certa distancia. Existen moitas modalidades de chave na Galiza con numerosos equipos e varias ligas asociadas a cada modalidade. Entre elas: A liga da Coruña, organizada na Federación Galega de Chave dependente da Xunta de Galicia. Con equipos da Coruña, Culleredo, Carballo, Malpica ou a Laracha. Esta está organizada e dúas ligas duns 15 equipos cada unha; a Irmandade da Chave da Coruña, con equipos da Coruña e das localidades limítrofes. Actualmente está organizada en dúas ligas. Estas dúas son das máis potentes. Hai anos estaban unificadas nunha soa mais as discrepancias de criterios en canto ás normas e os días de dispita dos encontros levaron á excisión en dúas asociacións. A liga de Santiago ten a peculariedade que se disputa por parellas e non por equipos. A Liga de Ferrolterra coun número bastante grande de equipos. A liga do Grove que aglutina a equipos da zona de Arousa a cal é a máis activa da zona de Pontevedra.
Características
O obxectivo é petar cos pellos na chave o maior número de veces. A chave colócase inclinada e cunha pequena gabia atrás para que non roden os pellos. Pódese xogar en equipo ou por parellas.
Cada zona ten as súas propias normas, que difiren entre si polo tamaño e forma da chave (con aspas ou sen elas, pequena ou grande etc.), no tamaño e peso dos pellos e no xeito de puntuar. Así, a chave pode ser unha barra de ferro de 75 cm con dúas ou tres aspas arriba que poden xirarse sobre a barra, ou unha sorte de lingua de ferro sobre un cilindro que se apoia no chan. Existen tres tipos máis estendidos que os demais.
A chave de Ourense
É de aspas (ou pas) horizontais. O vástago é unha peza grosa de ferro cun eixo groso duns 75 cm de lonxitude. Na parte inferior está afiado, para poder espetalo no chan. Na parte superior colócanse dúas aspas, de diferente lonxitude, situándose a máis pequena enriba e a máis grande abaixo, que viran dun xeito horizontal. Os pesos (ou pellos) miden 6 cm de diámetro e 18 mm de groso.
Tamén existen as chaves dunha aspa (nalgúns lugares do Ribeiro e no litoral pontevedrés) ou de 3 aspas (maiormente no oriente ourensán e lugués)
O terreo de xogo é unha explanada duns 20 m de lonxitude. A liña de lanzamento está situada a 15 metros (entre 18 e 20 pasos) da chave. O desnivel máximo do terreo será de 40 cm (entre a liña de lanzamento e a chave).
Aterrou a aguia
Aterrou a aguia (en The Eagle Has Landed) é un filme británico de 1976 dirixido por John Sturges. Está protagonizado por Michael Caine, Donald Sutherland e Robert Duvall. Está baseada na novela The Eagle Has Landed de Jack Higgins, e conta unha historia ficticia sobre un complot alemán para secuestrar a Winston Churchill durante a segunda guerra mundial. Aterrou a aguia foi o derradeiro filme de Sturges e recibiu valoracións positivas e un certo éxito durante a súa estrea.
Xogo da chave
A chave de Ourense
Habitualmente en Ourense xogan dúas ou tres parellas, malia que tamén pode xogar só unha. Cada xogador lanza tres pesos en cada man do xogo. As partidas xóganse a 21 puntos, anotando os 15 primeiros conforme se vaian producindo e o resto a través do desconto entre os tiradores da mesma quenda. Os puntos conséguense por bater na chave, tanto ten se for nas aspas ou no vástago, o valor é sempre dun punto. A partir dos 15 puntos, en cada quenda de lanzamentos anúlanse os puntos iguais dun e doutro xogador, sumándose só os puntos excedentes, se é que os houbese. No caso de dos dous xogadores anotaren tres chaves no mesmo lanzamento (a totalidade dos pesos lanzados), e só neste caso, han de repetir o lanzamento.
Aterrou a aguia
Estreouse en galego o 19 de decembro de 1987 a través da TVG.
Xogo da chave
A chave de Ferrolterra
miniatura|Un xogo da chave. Nesta variante cada equipo está formado por cinco xogadores, podendo xogar tres de principio e cambiar calquera dos outros dous logo da segunda man da primeira partida, non podendo xogar despois os xogadores substituídos. Os xogadores tirarán os pellos alternativamente, é dicir, primeiro un xogador dun equipo tirará a súa man e logo farao o xogador do equipo contrario. O pé do xogador que está realizando o lanzamento, non pode pasar da liña marcada no chan, debendo ser esta unha táboa que sobresaia uns centímetros. Cada xogador tirará cinco pellos por man, e estes pellos serán de ferro e cunhas medidas aproximadas de 80 mm de diámetro, 20 mm de espesor e un peso de 750 gramos; os dez pellos deber ser iguais e non cinco dun xeito e cinco doutro, xa que de ser así se procederá ao troco entre equipos dunha partida a outra.
A distancia do tiro será de 10,5 metros.
Para ser válida unha chave é preciso que xire unha ou máis voltas a pa que está máis preto da forquiña, tendo que ficar perpendicular ao armazón da mesma, logo de pasar por esta a outra pa. A chave non é válida se o pello no seu voo bate no chan antes de dar na pa, mais si é válida se bate na forquiña ou noutra parte do armazón de ferro do conxunto, facéndoa xirar despois. Porén, sempre se terá presente que toda chave dubidosa non debe darse por válida.
As partidas son de seis tiradas completas por cada equipo; quen máis chaves faga ao remate será o gañador.
Xogaranse dúas partidas de seis mans, gañando o equipo que máis chaves faga sumando dous puntos por partida. Se algunha partida fica empatada en chaves anotarase un punto cada equipo.
Se no momento de estar tirando un xogador, fose invadido o campo de tiro por unha persoa, animal ou calquera outro tipo de obstáculo, considerarase nulo o lanzamento e o xogador terá dereito a lanzar o pello de novo.
Tódolos equipos que o desexen, poden ter un xogo de pellos e xogar con eles todas as competicións nas que participen, sempre e cando os pellos teñan as medidas e o peso que indica o Regulamento en vigor.
Se nunha partida, por neglixencia ou erro, mudase a orde de lanzamento, serán anuladas as chaves, se as fixese o xogador ou xogadores que non seguiron a orde, non podendo volver tirar a man ou mans nas que variou dita orde.
A chave de Santiago
Precísase dun terreo con superficie dura rectangular, libre de obstáculos e cun desnivel non superior ao 10%. A distancia entre a base da chave e a liña de lanzamento é de 14,20 metros debéndose situar o xogador que lanza os pesos, trala liña sen a pisar.
A chave é unha peza de ferro en forma de punta de lanza rústica ou lingua, que remata estreitándose na súa base. Os pesos son redondos e planos, alisados polas dúas caras, debendo ter de 500 a 550 gramos de peso e son os catro iguais. A base na que se sostén a chave (o cepo), preferibelmente non será de ferro para non confundir os sons.
En cada partida participan obrigatoriamente catro xogadores emparellados dous a dous. Tiran os pesos un xogador de cada parella, mentres os seus compañeiros permanecen ao carón da chave para, no caso de caer esta a causa dun lanzamento, sexa colocada polo compañeiro do xogador que tire a continuación. Cada xogador lanza dous pesos por tiraxe.
Os pesos que non atinen na chave contabilízanse por puntos (cada peso un punto) por proximidade coa chave. A puntuación oficial de cada partida é de 100 puntos. Cada peso que golpee na chave, terá un valor de 8 puntos, tendo que ser o lanzamento directo, sen rebotes nin ter petado antes no chan ou no cepo. Non é preciso derrubar a chave para contabilizar unha diana; abonda con que o peso a roce. Cada vez que a chave caia ao chan colocarase correctamente, mais se fose o rozamento, o empurre do vento ou a vibración do cepo o que ocasionase a súa inclinación, mesmo se chegase a se poñer de perfil, non se poderá rectificar esta postura ata a seguinte ocasión na que caia ao chan. Se unha vez lanzado o peso, cae a chave sen ter feito diana non se contabiliza como punto, mais se atinar o peso antes de chegar a chave ao chan, será valida. Tamén terá validez se a chave está no chan mais só cando caia cara atrás do cepo.
O sistema de anotación consiste en descontar os puntos conseguidos dos acadados polo xogador do equipo contrario.
No caso de que os dous xogadores obteñan as dúas máximas puntuacións tirarán novamente e na mesma orde. Iniciará a xogada, en cada tirada, o xogador correspondente á parella que na anterior quenda sumou máis puntos, agás no comezo da partida, que o fará o número máis baixo resultante no sorteo. Ao se celebrar un sorteo de parellas, e se resultase que son impares, a última terá de se enfrontar á gañadora da primeira partida, continuando outra vez polos números baixos e así sucesivamente ata o final.
As partidas sempre comezan a se disputar polo número máis baixo. Ante a non asistencia dunha parella, o equipo rival terá que agardar ata o remate da partida seguinte. Se logo diso non aparecese, clasifícase o equipo que agarda. No caso de que xa non houbese máis partidas, acordarase un tempo de espera de 15 minutos, transcorrido o cal, a parella obxecto da espera ficará descualificada.
Os xogadores observarán unha conduta correcta da deportividade e respecto cara os contrarios, maiormente no momento de lanzar os pesos, debéndose separar como mínimo dous metros e manténdose fóra da liña de lanzamento en silencio. Do mesmo xeito, os que estean colocando a chave gardarán unha distancia semellante e non farán xestos nin movementos que poidan distraer ou molestar ao lanzador.
A chave do Grove
Esta chave ten tres aspas horizontais. Organizan a Liga de Chave Meca.
A tirada é a 11 metros con pello de 550 gramos aproximadamente. Nunha partida convencional fanse 10 tiradas de 6 pellos cada unha. A maneira de puntuar é a seguinte:
Aspa superior 5 chaves.
Aspa media 3 chaves.
Aspa inferior 2 chaves.
É necesario que a aspa xire 90º con respecto da posición inicial antes de golpeala co pello se non chega a facer ese cuarto de volta puntua un [1], a aspa debe estar parada cando se lle golpea, exemplo: se está a xirar e lle golpeas e segue a xirar no mesmo sentido vale un, para que valla a puntuación da aspa [2, 3 ou 5] ten que cambiarlle o sentido do xiro ou tela golpedado estando parada. O pello ten que dar na aspa, de rebote non vale. O resto de golpes na chave valen [1], aínda que soamente se roce.
Os sistemas de xogo son:
Por parellas.
Maryam Salama
Maryam Ahmed Salama, nada en Trípoli en 1965, é unha escritora libia, citada como "a luz que guía unha nova xeración de escritoras libias". Os seus relatos de ficción están baseados na posición da muller na sociedade libia contemporánea.
Traxectoria
En 1987 graduouse en Literatura e Cultura na Universidade de Trípoli. Traballa como tradutora no Proxecto Cidade Vella en Trípoli, con énfase nos estudos históricos.
As súas obras en prosa e verso foron publicadas en revistas e xornais de Libia e dos países de lingua árabe, especialmente tras a flexibilización das leis de censura no seu país na década de 1990. En 2012 participou no Festival Internacional de Poesía de Trípoli, organizado por Ashur Etwebi e Khaled Mattawa, o primeiro evento desas características celebrado no país tras a caída de Muamar al-Qadafi.
Casqueixeiro, Vilaquinte, Carballedo
Casqueixeiro é un lugar da parroquia de Vilaquinte, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 1 habitante, 1 muller.
Toponimia
O topónimo equivale a Casa do Queixeiro (latín, derivado de , queixo). Ningún outro lugar de Galicia leva este nome.
Will Sasso
William "Will" Sasso, nado o 1975 en Ladner, British Columbia, é un actor estadounidense. Participou en series e películas, destacan The Three Stooges ( Os tres chiflados) estreada no ano 2012.
José Díaz-Varela Losada
José Díaz-Varela Losada, nado en 1874 e finado en Santiago de Compostela en decembro de 1933, foi un político galego.
Traxectoria
Foi alcalde de Santiago de Compostela durante a ditadura de Primo de Rivera. Foi deputado a Cortes como representante dos concellos perante a Asemblea Nacional lexislativa entre o 10 de outubro de 1927 e o 1 de xullo de 1929, no que foi removido por Real Orde de 26 de marzo por ter cesado como concelleiro e alcalde. No mesmo ano (1929) foi nomeado deputado provincial.
Premio Nacional de Pensamento e cultura científica
O Premio Nacional de Pensamento e cultura científica foi un galardón outorgado pola Xunta de Galicia e concedido por un xurado de quince persoas de distintos ámbitos da cultura galega, como un dos dez Premios Nacionais da Cultura Galega.
Igrexa de San Martiño de Tribás
A igrexa parroquial de San Martiño de Tribás, é unha igrexa de orixe románica datada nas primeiras referencias a ela no século XIII. Atópase no lugar de Tribás na parroquia de San Martiño de Tribás (Pantón).
Descrición
A planta desta igrexa de San Martiño de Tribás, sen a posterior sacristía, é a orixinal románica. Non obstante, da súa fábrica primeira só se conservan a ábsida e o muro testeiro da nave co seu arco triunfal.
Resaltan na ábsida a serie de canzorros. Só dous están á vista no muro sur. Ao acaroar a este muro a sacristía, o resto dos canzorros ou ben se atopan ocultos ou ben desapareceron.
Sete son os que sosteñen a cornixa do muro norte. Tanto estes coma os outros dous son de forma pouco esvelta e dun tamaño máis inferior ao normal. Atípica é unha serie de bólas que decoran por ámbolos lados do bisel da cornixa.
Os dous canzorros do lado sur, un é de liso caveto e noutro escúlpese unha basta cabeza humana que mira de fronte.
Tamén nun dos canzorros do lado norte aparece outra cabeza. Case todo o resto decóranse con diversos obxectos de tipo xeométrico, entre eles resalta un cilíndrico, cinguido ao redor do seu centro por unha grosa cinta na que vai incisa unha cruz de brazos iguais.
Pero o canzorro que máis chama a atención é un no que aparece o conxunto do erecto sexo masculino; probablemente representa desta forma o símbolo da vida.
Moi sinxelo é este arco triunfal. Compóñeno unha arquivolta de medio punto de sección rectangular con varias arestas vivas.
Organización para a Unidade Africana
miniatura
A Organización para a Unidade Africana foi unha organización internacional que pretendía agrupar os países de África, estableceuse o 25 de maio de 1963 en Adís Abeba (Etiopía) e desapareu o 9 de xullo de 2002 substituída pola Unión Africana. Tiña como obxectivo promover a unidade e a solidariedade entre os estados africanos, defender a soberanía e integridade dos estados africanos, coordinar e harmonizar as políticas nacionais, e actuar como voz colectiva do continente, ademais dedicábase tamén á erradicación do colonialismo, mesmo establecendo un comité de liberación por mor de axudar os movementos independentistas contra os gobernos europeos.
LPSN
A LPSN ou List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature é unha base de datos en liña que mantén e proporciona os nomes correctos (segundo a nomenclatura e taxonomía aceptadas) e información relativa aos procariotas de acordo co Código Internacional de Nomenclatura das Bacterias (ou Código Bacteriolóxico ), revisado desde 1997 ata xuño de 2013 por J. P. Euzéby. Desde xullo de 2013, a LPSN é revisada por Aidan C. Parte.
Na LPSN a taxonomía de bacterias e arqueas é actualizada por medio da revista International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology (IJSB/IJSEM).
LPSN está albergada nos servidores gandi.net localizados en Baltimore, USA.
O sitio web, ademais de manter o rexistro dos nomes taxonómicos actuais dos procariotas, ten varias fontes de referencias que explican os estándares mínimos para a descrición de novos taxons, aclaracións sobre gramática latina e grega e proporciona unha lista exhaustiva de coleccións de cultivos de todo o mundo que se dedican ao campo do cultivo de procariotas e outros.
Stendhal
Henri Beyle, coñecido como Stendhal, nado en Grenoble o 23 de xaneiro de 1783 e finado en París o 23 de marzo de 1842, foi un escritor francés do século XIX.
Traxectoria
Valorado pola súa aguda análise de caracteres e a concisión do seu estilo, é considerado un dos literatos máis importantes e máis temperáns do Realismo.
É coñecido sobre todo polas súas novelas Vermello e negro (Le Rouge et le Noir, 1830), e A cartuxa de Parma (La Chartreuse de Parme, 1839).
Presidente de Serra Leoa
O presidente é o xefe de estado e o xefe de goberno de Serra Leoa. Esta é unha lista dos presidentes de Serra Leoa despois de 1971.
Os Chaos, Vilaquinte, Carballedo
A Laxiña é un lugar da parroquia de Vilaquinte, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 1 habitante, 1 home.
Toponimia
O topónimo fai referencia a sitios chans, planos, latín.
Senpai e kōhai
miniatura|250px|Nas [[educación do Xapón|escolas xaponesas incúlcanse dende moi novos a relación senpai-kōhai, como parte integral da súa vida diaria.]] Senpai (先輩, literalmente «compañeiro de antes») e kōhai (後輩, literalmente «compañeiro de despois») son termos provenientes do xaponés que describen unha relación interpersoal informal que está presente nas organizacións, asociacións, clubs, empresas e escolas do Xapón.
A relación senpai-kōhai é propiamente interdependente, xa que un senpai precisa dun kōhai e viceversa, e a relación estabelecida queda determinada pola data de entrada na organización. O concepto ten a base na filosofía xaponesa e perdurou dentra desta sociedade.
Sistema linfático
O sistema linfático é unha rede complexa de órganos linfoides, ganglios linfáticos, condutos linfáticos, tecidos linfáticos, capilares linfáticos e vasos linfáticos que producen e transportan o fluído linfático (linfa) dos tecidos para o sistema circulatorio. O sistema linfático é un importante compoñente do sistema imunolóxico, pois colabora cos glóbulos brancos para a protección contra bacterias e virus invasores.
O sistema linfático posúe tres funcións interrelacionadas:
A linfa é un líquido transparente e esbrancazado, levemente amarelado ou rosado, alcalino e de sabor salgado, constituído esencialmente polo plasma sanguíneo, proteínas e por glóbulos brancos. A linfa é transportada polos vasos linfáticos en sentido unidireccional e filtrada nos ganglios linfáticos (tamén coñecidos como nódulos linfáticos). Despois da filtraxe, a linfa é lanzada no sangue, desembocando nas grandes veas torácicas.
Os vasos linfáticos teñen a función de drenar o exceso de líquido que sae do sangue e baña as células. Ese exceso de líquido que circula nos vasos linfáticos e que é devolvido ao sangue é o que se chama linfa.
Circulación linfática
A circulación linfática é responsábel da absorción de detritos e macromoléculas que as células producen durante o seu metabolismo, ou que non conseguen ser captadas polo sistema sanguíneo.
O sistema linfático recolle a linfa por difusión polos capilares linfáticos e retórnaa para dentro do sistema circulatorio. Unha vez dentro do sistema linfático, o fluído é chamado linfa e ten sempre a mesma composición que o fluído intersticial.
A linfa é producida polo exceso de líquido que sae dos capilares sanguíneos ao espazo intersticial ou intercelular, sendo recollida polos capilares linfáticos que drenan aos vasos linfáticos mais grosos até converxir en condutos que se baleiran nas veas subclavias.
A linfa percorre o sistema linfático grazas a débiles contraccións dos músculos, da pulsación das arterias próximas e do movemento das extremidades. Se un vaso sofre unha obstrución, o líquido acumúlase na zona afectada, producíndose un inchazo denominado edema.
Pode conter microorganismos que, ao pasar polos filtros dos gánglios linfáticos e bazo son eliminados. Por iso, durante certas infeccións pódese sentir dor e inchazo nos ganglios linfáticos do pescozo, axila ou virilla, coñecidos popularmente como "ingua".
miniatura|esquerda|200px|O sistema linfático humano
Ao contrario do sangue, que é impulsado polos vasos a través da forza do corazón, o sistema linfático non é un sistema fechado e non ten unha bomba central. A linfa depende exclusivamente da acción de axentes externos para poder circular. A linfa móvese lentamente e so baixa presión debido principalmente á compresión provocada polos movementos dos músculos esqueléticos que premen o fluído a través del. A contracción rítmica das paredes dos vasos tamén axuda o fluído a través dos capilares linfáticos. Este fluído é entón transportado progresivamente para vasos linfáticos maiores acumulándose no conduto linfático dereito (para a linfa da parte dereita superior do corpo) e no conduto torácico (para o resto do corpo); estes dous condutos desembocan no sistema circulatorio na vea subclavia esquerda e a dereita. A linfa segue desta forma en dirección ao abdome, onde será filtrada e eliminará as toxinas coa urina e as feces.
Ao camiñarmos, os músculos da perna comprimen os vasos linfáticos, facendo mover a linfa ao seu interior. Outros movementos corporais tamén fan mover a linfa, tales como a respiración, a actividade intestinal e as compresións externas, como a masaxe. Permanecer por longos tempos parado nunha soa posición fai que a linfa teña a tendencia a se acumular nos pés, por influencia da gravidade, causando inchazo.
Función de transporte de ácidos graxos
Os vasos linfáticos están presentes no revestimento do tracto gastrintestinal. En canto a maioría dos outros nutrientes absorbidos pelo intestino delgado son conducidos para seren procesados polo fígado vía portal venoso, as graxas pasan pelo sistema linfático para seren transportadas para a circulación sanguínea vía conduto torácico. O enriquecemento da linfa orixinada nos vasos linfáticos do intestino delgado chámase quimo. Os nutrientes que recupera o sistema circulatorio son procesados polo fígado, tendo pasado a través do sistema circulatorio. A linfa é un sistema dunha vía (fluído intersticial para o sangue).
Patoloxía
Na filaríase, a infección dos vasos linfáticos causa un endurecemento da pel e aumento dos tecidos abaixo da pel, especialmente nas pernas e órganos xenitais.
O linfedema tamén causa inchazo anormal, especialmente nos membros (aínda que poida ocorrer na face, pescozo e abdome). Ocorre se o sistema linfático está lesionado ou subdesenvolvido dalgunha forma.
O sistema linfático tamén pode estar envolvido na metástase tumoral. Con iso, hai diversas investigacións que procuran estudar o mecanismo da linfanxioxénese.
Outra patoloxía relacionada co sistema linfático é a celulite, moitas veces tratada con drenaxes linfáticas e outros métodos que estimulan a circulación da linfa.
Gaizka Martínez
Gaizka Martínez Navarro, nado en Getxo (Biscaia) o 27 de outubro de 1996, é un futbolista español. Xoga de defensa e o seu equipo actual é o Deportivo Fabril.
Traxectoria
O 2 de xullo de 2017 foi fichado polo Deportivo da Coruña para xogar no seu filial, recentemente ascendido a Segunda División B.
Loren Bouchard
Loren Hal Bouchard, nado o 1969 en Nova York, é un actor estadounidense.
José Ramón Lete
José Ramón Lete Lasa, nado en Donostia o 31 de agosto de 1957, é un ex xogador de baloncesto e político do PPdeG, e exsecretario de estado para o Deporte do goberno de España e presidente do Consello Superior de Deportes (2016-18).
Traxectoria
Desde 1978 a 1990 formou parte como profesional do baloncesto dos equipos Estudiantes, CAI Zaragoza, Breogán Lugo, Obradoiro CAB e o Bosco de Vigo.
En 1988 foi nomeado Xefe do Servizo de Ordenación e Innovación Educativa da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria. En 1994 Secretario Provincial do Servizo de Saúde de Pontevedra en Vigo da Consellería de Sanidade. En 1995 pasou a ser Inspector de servizos da Consellería de Presidencia e Administración Pública. En 1997 Director xeral da Fundación Internacional e para Iberoamérica de Administración e Políticas Públicas, Ministerio da Presidencia do Goberno español. En 2003 volve a Galiza para ser, por primeira vez e baixo a presidencia de Manuel Fraga, Director Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia. En 2005 vai a Madrid como Subdirector xeral de Promoción Deportiva da Consellería de Cultura e Deportes da Comunidade de Madrid, logo xa en 2007 é nomeado Director xeral de Deportes da Comunidade de Madrid.
En 2010, co triunfo electoral do PP nas eleccións galegas, ocupou de novo (por segunda vez) o cargo de Director Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia. Os primeiros anos desta súa seguda etapa coincidiron coa desaparición da Selección galega de fútbol e mais do equipo ciclista Xacobeo Galicia. Renovou no seu cargo nos distintos gobernos de Alberto Núñez Feijoo ata finais de 2016, cando foi escollido por Íñigo Méndez de Vigo como novo secretario de estado para o Deporte, o cargo político de maior rango no mundo do deporte en España.
Benedetto Croce
Benedetto Croce, nado o 25 de febreiro de 1866 e finado o 20 de novembro de 1952, foi un escritor, filósofo, historiador e político italiano. Figura destacada do liberalismo, a súa obra influíu en pensadores italianos tan diversos como o marxista Antonio Gramsci e o ideólogo fascista Giovanni Gentile.
Traxectoria
Naceu o 25 de febreiro de 1866 en Pescasseroli, na rexión italiana dos Abruzos, no seo dunha familia adiñeirada. Aínda que a súa educación foi estritamente católica, aos 18 anos converteuse en ateo, non volvendo profesar ningunha relixión durante o resto da súa vida. En 1883, mentres estaba de vacacións coa súa familia na localidade de Casamicciola, na illa de Ischia, un terremoto destruíu a casa onde se aloxaban. A súa nai, o seu pai e a súa única irmá morreron, mentres que el permaneceu soterrado durante moito tempo entre os cascallos, sobrevivindo por pouco.
Tras este accidente herdou toda a fortuna familiar, o que lle permitiu vivir folgadamente o resto da súa vida e dedicar todo o seu tempo á filosofía.
Conforme medraba a súa fama, foi alentado a dedicarse á política, sendo nomeado senador en 1910. Criticou abertamente a participación italiana na primeira guerra mundial por considerala unha guerra suicida, o cal, aínda que nun principio fíxolle moi impopular, fixo que a súa reputación se afirmase despois do final da guerra, converténdose entón nunha figura política moi respectada.