cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cangrexo
Características
O que teñen en común todos os chamados cangrexos é o seu carácter bentónico, é dicir, que viven vagando sobre o fondo. Só algunhas especies da familia dos portúnidos (Portunidae) desenvolveron secundariamente un hábito nectónico, isto é, poden nadar en vez de andar só polo fondo (e por iso se lles chama cangrexos nadadores (Natantia). miniatura|[[Cangrexo de río europeo, especie ameazada pola introdución do cangrexo de río americano, unha especie invasora.]] Outro trazo común, compartido con algúns outros decápodos, é que o primeiro par de patas locomotoras converteuse evolutivamente nun par de quelípodos (pinzas), que empregan para a captura e manipulación do alimento, para o cortexo, ou para a disputa territorial.
Feto
Etimoloxía
A palabra feto vén do latín fetus, "parto", "alumbramento", "camada". Ás veces, en moitos idiomas, vese escrita como foetus ou fœtus, formas secundarias do latín científico debidas a unha hipercorrección, restituíndo un ditongo non etimolóxico (fetus está relacionado con fecundus, "fecundo", por tanto, a súa raíz é con -e).
Cangrexo
Características
Existen máis de 4.000 especies de animais que son ou que poden ser chamados cangrexos. A maioría viven dentro da agua ou preto dela, aínda que algúns son de hábitos fundamentalmente terrícolas e só van á agua para reproducírense.
Os cangrexos, mesmo os nadadores, non adoitan seren grandes nadadores, senón que se desprazan polo fondo sobre as súas patas, e en moitos casos son capaces de transitar fóra da auga e mesmo de gabear polas palmeiras. miniatura|[[Gecarcinus quadratus, cangrexo terrestre centroamericano denominado por algúns como cangrexo de Halloween.]] Como artrópodos que son, os cangrexos están dotados dun exoesqueleto cuxo compoñente principal é a quitina, que a miúdo adquire gran dureza porque adoita estar mineralizado con carbonato cálcico.
Philippe Kahn
Patentes
Kahn soliciou o recibiu noventa patentes, en campos que inclúen os sensores de movemento, a tecnoloxía portátil, os GPS, a telemedicina e a monitorización do soño.
Cangrexo
Características
Como para o resto dos artrópodos, o crecemento require duna écdise ou muda do exoesqueleto, ocasión que moitas especies aproveitan para a reprodución.
Philippe Kahn
Defensa dos dereitos dos homosexuais
Baixo a dirección de Kahn, Borland converteuse na primeira compañía de software que ofreceu ás parellas de feito beneficios completos e foi un pioneiro nos dereitos dos homosexuais en Silicon Valley. Kahn foi un relator clave na conferencia sobre os dereitos dos homosexuais na conferencia no campus de Apple o 19 de outubro de 1993.
Cangrexo
Algúns cangrexos coñecidos
miniatura|[[Pagurus bernhardus, cangrexo ermitán no Aquarium Finisterrae (A Coruña).]] miniatura|[[Cangrexo real, comercializado en Galicia desde hai poucos anos.]] miniatura|Cangrexo violinista ([[Uca pugnax).]]
Philippe Kahn
Vida persoal
Kahn ten catro fillos. Os tres primeiros, Laura, Estelle e Samuel, son do seu primeiro matrimonio. Despois casou con Sonia Lee, coa que ten unha filla, Sophie. Sonia cofundou con el tres das compañías de Kahn, Fullpower Technologies, LightSurf e Starfish Software.
Navegación e deportes
O foco de Philippe Kahn no medio natural levouno ao deporte da navegación. O equipo de navegación de Kahn, Pegasus Racing, compite en moitos campionatos do mundo cada ano. Navegante de augas abertas con máis de dez cruzamentos transpacíficos, Kahn ten o récord do Transpac dende San Francisco a Oahu, Hawai.
Feto
Na especie humana
Na especie humana, como noutras de vertebrados, o feto xa pasou a etapa embrionaria, de formación de novos órganos, aparellos e sistemas, e pasa a fortalecelos, progresando no seu crecemento e desenvolvemento como ser humano.
Philippe Kahn
Navegación e deportes
As súas fazañas en navegación inclúen a vitoria da división de 2009 con dous tripulantes da Transpacific Yacht Race dos Ánxeles a Hawai, e estableceu o récord de Transpac en 7 días e 19 horas, batendo o tempo previo de 10 días e 4 horas.
Feto
Na especie humana
Considérase que a etapa fetal comeza ao final da 8ª semana de 8 do embarazo. A organoxénese está case completada. Os xenitais externos, porén, aínda non están diferenciados, o que non permite determinar o sexo do nascituris mediante ecografía.
Steve Blake
Steven Hanson "Steve" Blake, nado o 9 de marzo de 1980 en Hollywood, Florida, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Mide 1,91 metros e xoga na posición de base.
Sakamura, Corrales y los muertos rientes
Sakamura, Corrales y los muertos rientes é a terceira novela de David Homedes Cameo, publicada en febreiro de 2009 co pseudónimo de Pablo Tusset.
Feto
Na especie humana
As células nai comezan o proceso de creación da masa encefálica, o corazón e os pulmóns. Tamén se van formando as cavidades auditivas e, finalmente, formar as extremidades e os músculos e restantes órganos.
Sakamura, Corrales y los muertos rientes
Trama
A finais do mes de xullo, o cabo Rafael Corrales (nado en Carabanchel), da Garda Civil, e o inspector Sakamura (venerable mestre Zen xaponés e budista, que estuda os escenarios en función do Feng Shui), enviado pola Interpol, están nunha vila da provincia de Xirona á beira da Costa Brava, investigando a morte de tres estranxeiros nunha mesma situación: falecidos cun sorriso na cara tomando o Sol.
Feto
Ligazóns externas
Embrión Infancia
Sakamura, Corrales y los muertos rientes
Trama
Por outra banda, o presidente da Generalitat de Cataluña reúne o seu goberno (formado por membros de sete partidos políticos) para evitar que os xornalistas saiban que as mortes son debidas ao Experimento Catalonia, mediante o cal, cunha máquina chamada Reconector ideada por integristas musulmáns, se podía lograr que unha persoa aprendese un idioma nun instante sen dificultade algunha. Ademais, o presidente contrata a Jazmín Agente 69, axente secreta, para que interfira na investigación de Sakamura e Corrales.
Steve Blake
Universidade
Blake asistiu ao Instituto de Miami e a Oak Hill Academy antes de comezar a xogar na Universidade de Maryland. Blake foi a base titular desde o primeiro día do seu ano freshman, sendo o primeiro xogador da ACC en compilar 1.000 puntos, 800 asistencias, 400 rebotes e 200 asistencias. Formou parella no perímetro con Juan Dixon, actual xogador de Toronto Raptors, no equipo que se alzou co campionato da NCAA en 2002 derrotando a Indiana Hoosiers. Finalizou o seu catro anos cos Terrapins como líder en asistencias con 972, o quinto en total de toda a historia da NCAA e cuarto da Atlantic Coast Conference. Porén, tamén foi o líder de Maryland en partidos disputados (136) e minutos xogados (4.312)
Sakamura, Corrales y los muertos rientes
Trama
O presidente do goberno de España tamén reúne o seu gabinete. Mentres, un comando do grupo terrorista vasco IKEA intenta facerse co Reconector para axudar a levar a cabo os seus plans de autodeterminación para a súa nación. Unha vez que o logran roubar, secuestran en Madrid ao presidente do goberno e fan que só fale éuscaro, creando un grave conflito. Despois diso, o comando diríxese a Andorra para facer efectivo un cheque que atoparon casualmente ao roubaren a máquina, pertencente á Agente 69.
Unha vez en Andorra, o comando ten un altercado cos dous investigadores, que se dirixiran alí acompañados de Jazmín, e a Generalitat recupera a máquina.
Narración
A obra vai alternando pasaxes das diferentes accións, narradas sempre en terceira persoa e desde unha perspectiva cómica.
O contexto político é un tanto delirante: Partindo da situación política do ano 2008, créanse personaxes paralelas que suceden ao presidente do goberno Zapatero, ao president de la Generalitat Montilla, e ao lehendakari Juan José Ibarretxe. Ademais, trala abdicación do Príncipe Filipe, a raíña de España é Eusebia I.
Steve Blake
Universidade
No seu ano sénior, Blake fixo medias de 11,6 puntos e 7,1 asistencias, a sétima mellor marca da NCAA esa tempada; e como júnior, as súas 7,9 asistencias por encontro alzáronlle ao segundo posto nacional. No seu ano sophomore, liderou a ACC en asistencias con 6,9 por partido, converténdose no primeiro Terrapin en conseguilo desde John Lucas en 1974. Como recoñecemento ao seu traballo, Blake foi nomeado en varios mellores quintetos durante a súa carreira universitaria, como o de mellor rookie e o defensivo, e no mellor da ACC no seu ano sénior.
NBA
Blake foi seleccionado no posto 38 do Draft da NBA de 2003 por Washington Wizards, facendo 5,9 puntos, 2,8 asistencias e 18,6 minutos en 75 partidos disputados. Na súa campaña sophomore, o tempo de xogo de Blake descendeu até os 14,7 minutos en só 44 encontros. En setembro de 2005, Blake asinou como axente libre por Portland Trail Blazers, reuníndose así de novo con Juan Dixon, compañeiro de Blake en Maryland. Na súa primeira tempada en Portland, converteuse no base titular do equipo e xogou un papel moi significante trala lesión de Sebastian Telfair. Blake pasou a xogar 68 partidos, 56 como titular, e a facer medias de 8,2 puntos, 4,5 asistencias, 2,1 rebotes en 26,2 minutos de xogo por partido.
En xullo de 2006, Blake foi traspasado xunto con Brian Skinner e Ha Seung-Jin a Milwaukee Bucks ha cambio de Jamaal Magloire. Só durou 33 partidos nos Bucks, xogando pouco e sendo traspasado o 11 de xaneiro de 2007 a Denver Nuggets por Earl Boykins e Julius Hodge. En xullo de 2007 regresou a Portland Trail Blazers fichando como axente libre. O 16 de febreiro de 2010, Blake foi traspasado a Los Angeles Clippers xunto con Travis Outlaw a cambio de Marcus Camby. En xullo de 2010 asinou un contrato por catro anos e 16 millóns de dólares con Los Angeles Lakers.
O 19 de febreiro de 2014, Blake foi traspasado ós Golden State Warriors a cambio de MarShon Brooks e Kent Bazemore.
O 10 de xullo de 2014, Blake asinou cos Portland Trail Blazers un contrato de dous anos e 4.2 millóns de dólares.
Philippe Kahn
Fundación Lee-Kahn
Kahn e a súa esposa Sonia manteñen a Fundación Lee-Kahn. Segundo a páxina da fundación, patrocina organizacións locais e estatais non gobernamentais centradas en causas ambientais e traballa para mellorar o acceso ao coidado da saúde, a educación e as artes.
RedIRIS
RedIRIS é a rede española para Interconexión dos Recursos InformáticoS das universidades e centros de investigación. Como tal prové de servizos de conexión a Internet a devanditas institucións. Foi fundada no ano 1988 como un proxecto do entón Plan Nacional de I+D do Ministerio de Educación e Ciencia en colaboración con Telefónica a través da fundación Fundesco e actualmente está xestionada pola Entidade Pública empresarial Red.es e financiada polo Plan Nacional de I+D+i.
Historia
Na súa primeira etapa, até 1990, o proxecto tivo como primeiro obxectivo a construción de infraestruturas para ter un sistema de comunicacións homoxéneo entre os centros universitarios e de investigación en rede.
A partir de 1994 o seu control pasa a mans do CSIC.
A privatización de Telefónica e a súa conversión en multinacional con intereses estritamente empresariais ten suposto o desenvolvemento dun equilibrio inestable para a xestión desta rede pública baseada fisicamente no cableado tendido por Telefónica.
Innovación: RedIRIS-NOVA
dereita|miniatura|150x150px|Mapa da rede da fibra escura. dereita|miniatura|150x150px|Nome dos enlaces da fibra escura. RedIRIS-NOVA é a rede óptica de alta capacidade de RedIRIS, que conecta as redes rexionais de todas as comunidades autónomas e os principais centros de investigación de España co resto de redes académicas internacionais e en especial as redes académicas e de investigación portuguesa FCCN e a rede de investigación europea GÉANT. A fibra óptica permite despregar facilmente circuítos de 10G ou 40G e pronto de 100G, por un custo moi inferior ao modelo de rede baseado no alugamento de capacidade. Popularmente esta fibra óptica coñécese como fibra óptica escura, debido a que nas súas orixes era fibra óptica tendida con sobrecapacidade, sen uso, pensando en posibles aumentos futuros de uso.
RedIRIS-NOVA conecta máis de 50 puntos de presenza entre si, compondo unha rede mallada sobre a que se desprega a Red Troncal IP de RedIRIS e as redes autonómicas, para permitir a colaboración entre os investigadores e o desenvolvemento de servizos de última xeración.
O proxecto está financiado pola Secretaría de Estado de Investigación, Desenvolvemento e Innovación do Ministerio de Economía e Competitividade, cofinanciado polo Programa Operativo Sociedade do Coñecemento FEDER 2007-2013 (POEC) da Secretaría de Estado de Telecomunicacións e para a Sociedade da Información, e executado pola Entidade Pública Empresarial red.es, organismo encargado da xestión operativa de RedIRIS.
Forxa de Coñecemento Libre
Entre os servizos que ofrece está fórxaa de Coñecemento Libre da Comunidade RedIRIS, que ofrece a toda a comunidade un repositorio para desenvolver iniciativas libres na contorna académica-científico universitario. Esta Forxa úsase, por exemplo, como forxa oficial no Concurso Universitario de Software Libre.
Ahmat
Ahmat pode referirse a:
Vila de Cruces, As Cruces, Vila de Cruces
Vila de Cruces é unha vila da parroquia das Cruces, no concello pontevedrés de Vila de Cruces. É a capital municipal. Segundo o IGE en 2012 tiña 1.327 habitantes (668 mulleres e 659 homes), o que supón un aumento respecto ao ano 1999 cando tiña 947 habitantes.
Concordia de Segovia
dereita|miniatura|[[Fernando II de Aragón e Isabel I de Castela.]]
A Concordia de Segovia foi un tratado asinado o 15 de xaneiro de 1475, por Isabel I de Castela e o seu marido Fernando II de Aragón, rei de Sicilia e príncipe de Xirona. Este tratado fixou o papel que debería asumir Fernando na administración e goberno do reino castelán, e asegurar os cargos para os casteláns.
Ascensión de Isabel I ao trono castelán
O rei Henrique IV de Castela finou na madrugada do 12 de decembro de 1474 en Madrid. A noticia chegou enseguida a Segovia, onde residía a súa medio irmá Isabel, pero o seu marido entón estaba ausente en Aragón. Ao día seguinte celebrou o seu proclamación como raíña e propietaria do reino e a Fernando como o seu lexítimo marido, como un feito consumado para evitar negociacións e concesións para facerse recoñecer como reina fronte á súa sobriña Xoana, e como tal feito consumado foi enviado ás cidades con representación nas Cortes. Fernando puxo camiño a Segovia, na que entrou o 2 de xaneiro de 1475.
Iniciáronse entón discusións acerca da orde sucesoria e o papel que debía desempeñar o marido no goberno do reino. Afirmouse que os dereitos de Fernando eran superiores aos de Isabel ao ser o herdeiro varón máis directo da casa de Trastámara, e que os maridos tiñan libre disposición dos bens da súa dona. polo que Fernando podía dispoñer do reino castelán a súa vontade. Porén, ante o feito de que aínda non tiñan descendente varón, de aplicarse estas prerrogativas aos varóns actuaban na contra da súa propia liñaxe. Quedaba por definir o papel de Fernando en Castela, como fillo de Xoán II de Aragón era visto como un novo infante de Aragón, liñaxe que participara nas conxuracións nobiliarias durante o reinado de Xoán II de Castela, e como tal a nobreza que combatera contra eles esperaba que puidera sufrir represalias, polo que esperaban a limitación do poder do rei, comprometéndose a impedir que o rei Fernando outorgara oficios e mercedes.
A Concordia de Segovia
O arcebispo Carrillo e o cardeal Pedro González de Mendoza redactaron o documento da Concordia de Segovia, que está datada o 15 de xaneiro de 1475. Na Concordia confírmase que Isabel era a única propietaria do reino como única herdeira, de modo que á súa morte, os seus títulos pasarían aos seus descendentes directos. Fernando recibiu o título de rei e non quedou relegado a consorte, de modo que os documentos oficiais, a moeda, o selo e pregóns quedarán encabezados polo nome de ambos con precedencia de Fernando, pero as armas de Castela terían precedencia ás de Aragón. Isabel sería a que se reservase a provisión de cargos públicos en Castela, e o produto dos impostos casteláns destinaríase prioritariamente a obrigacións administrativas en Castela e o saldo restante utilizaríase en común acordo, os beneficios eclesiásticos concederíanse de común acordo, pero en caso de conflito decidiría a raíña; os asuntos administrativos e xudiciais, e o nomeamento de corrixidores regularíanse de común acordo cando os reis estivesen xuntos e si estivesen por separado, a nome de cada un.
Consecuencias
A Concordia non supuxo un acordo entre marido e muller senón un acordo entre dous bandos políticos rivais, deste xeito estaba redactada para garantir aos nobres casteláns que non ía haber inxerencia polos aragoneses no goberno do reino castelán. de modo que só trataba de regular as rendas ordinarias, os nomeamentos de cargos e a administración de xustiza, quedando ao arbitrio dos reis a política exterior, a guerra e as rendas extraordinarias. A Concordia tamén significou o establecemento dunha cohesión política entre Fernando e Isabel, para neutralizar calquera intriga política que afondar en desavinzas que puidesen xurdir entre os monarcas.
O 28 de abril, nos prolegómenos da guerra de sucesión, Isabel outorgou a Fernando un documento polo que lle autorizaba e recoñecíalle a capacidade para exercer todas as funcións de goberno que ela estaba lexitimada para facer.
Isto convertía a Fernando en rei efectivo de Castela, e invalidaba a Concordia de Segovia en canto á separación de poderes dos monarcas, pero permanecía vixente xuridicamente en canto ao reino.
Ribadiso, Boimorto, Boimorto
Ribadiso é un lugar da parroquia de Boimorto no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Non tiña habitantes no ano 2018 segundo datos do INE.
O Outeiro, Oubiña, Cambados
O Outeiro é un lugar da parroquia de Oubiña no concello pontevedrés de Cambados na comarca do Salnés. Tiña 30 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 19 eran mulleres e 11 homes, o que representa un descenso respecto ó ano 2010, cando tiña 25 veciños, para alcanzar a poboación que tiña en 2005, cando eran 31.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Adolfo Schwelm Cruz
Resultado completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Munín
O topónimo galego Munín pode referirse a:
Fontemaor, Cumeiro, Vila de Cruces
Fontemaor é un lugar da parroquia de Cumeiro, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza.
Dionizy Kajetanowicz
Primeiros anos
Naceu nunha familia de etnia armenia, fillo de Kajetan e Maria, de apelido de solteira Zajączkowskiej. En 1896 entrou na Orde dos Freires Menores, tomando o nome monástico de Roman.
Foi ordenado sacerdote en 1903 polo arcebispo latino de Lviv Józef Bilczewski, e pasou a exercer o su ministerio en Jarosław. En 1908 decidiu deixar os franciscanos e pediu ao arcebispo armenio Teodorowicz incardinarse na súa arquidiocese. A partir de 1912 exerceu o seu ministerio en Sniatyn.
Na arquieparquía armenia
En 1918 foi nomeado coéngo de honra, e en 1922 párroco en Lviv. Entre 1925 e 1930 fu8ndou e presidiu unha cooperativa de vivendas para arredor de 20 indixentes e anciáns. O 22 de febreiro de 1930 o papa Pío XI nomeouno camareiro segredo supernumerario. En 1930 pasou a ser tamén vicepresidente da Asociación de Armenios de Lviv.
O 4 de decembro de 1938 finou o arcebispo armenio de Lviv Józef Teofil Teodorowicz. Dionizy foi elixido vigairo capitular, e convocou ao capítulo encargado de escoller un sucesor para presentalo á aprobación da Santa Sé. De entre os tres candidatos, foi elixido el como sucesor, e foi enviada a petición a Roma para a súa aprobación. Porén, o comezo da segunda guerra mundial fixo que a decisión non chegara, e Dionizy converteuse en administrador da arquidiocese.
Segunda Guerra Mundial, prisión e morte
Durante a Segunda Guerra Mundial salvou a moitos xudeus dándolles certificados falsos de bautismo, e foi por iso arrestado pola Gestapo o 13 de abril de 1943. Foi liberado grazas á intervención do metropolita greco-católico Andrei Sheptytskyi, e coa axuda deste mantivo as relacións coa Santa Sé.
O 26 de novembro de 1945 foi arrestado novamente, esta vez polo NKVD, ao rexeitar adherirse á Igrexa Ortodoxa. Foi sentenciado con cargos falsos o 8 de marzo de 1946 a dez anos en campos de concentración e á perda de dereitos civís durante cinco anos. Durante o seu período en prisión escribiu moito, principalmente poesía e obras relixiosas en latín e polaco.
Morreu o 18 de novembro de 1954, no gulag preto de Abez, hoxe na república dos Komis (Rusia), pouco antes da súa saída en liberdade. Segundo algunhas fontes morreu envelenado, e descoñécese ónde foi enterrado. A República de Ucraína, xa independente, rehabilitouno o 10 de agosto de 1994.
Xunto a el foron tamén condenados os sacerdotes católicos armenios Kazymyr Romaškan e Viktor Kvapinskiy, da mesma diocese, e outros relixiosos. As diversas propiedades e igrexas da diocese foron nacionalizadas, e gran parte da poboación armenia foi deportada forzosamente a Polonia.
Swords
Swords (en Sord Cholm Cille) é unha cidade suburbana predominantemente de clase media, preto da periferia da cidade de Dublín na República de Irlanda.
Dionizy Kajetanowicz
Esforzos pola beatificación
En 2009 un grupo de armenios polacos asociados á Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich comezaron esforzos para a súa beatificación como mártir da fe. Recolleron centos de sinaturas en Polonia, non só de armenios, para enviarlle unha petición ao patriarca católico armenio Narsés Pedro XIX para que comezara o proceso de beatificación de Kajetanowicz e de Adam Bogdanowicz Rosco. O 16 de marzo de 2009 lle foi entregada unha petición bilingüe, acompañada de dúas biografías dos sacerdotes, ao arcebispo Nechan Karakéhéyan, ordinario para os armenios de Europa Oriental.
Swords
Demografía
A cidade viu un crecemento sen precedente nos últimos 15 anos, e ten un futuro crecemento proxectado máis alto para os próximos 20 anos que calquera cidade na Rexión de Dublín, no censo de 2006 a poboación era de 37.806. En 1994 Swords chegou a ser capital do condado novamente establecido entón como Fingal, e en 2001 converteuse no centro administrativo.
O Sobreiro, Oubiña, Cambados
O Sobreiro é un lugar da parroquia de Oubiña no concello pontevedrés de Cambados na comarca do Salnés. Tiña 34 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 19 eran mulleres e 15 homes, o que representa un aumento respecto ós anos2010, cando tiña 24 veciños, e 2005, cando eran 32.
San Cristóbal, Venezuela
San Cristóbal é a cidade capital do estado venezolano de Táchira nas proximidades de Colombia. Ten unha dinámica economía. En termos aproximados, conta cunha poboación na súa área metropolitana de 263.765 habitantes. A cidade conta tamén con varias universidades.
A Granda, Bazar, Castro de Rei
A Granda é un lugar da parroquia de Bazar no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña un habitante (unha muller).
Orde do Vélaro de Ouro
miniatura|300px|Colar A Orde do Vélaro de Ouro é unha orde de cabalaría fundada en 1430 polo duque de Borgoña e conde de Flandres, Filipe III de Borgoña.
Orixe no Ducado de Borgoña
A partir de 1006, o Ducado foi un apanaxe (feudo concedido a un príncipe, para compensar o feito de que só o primoxénito herdaría a coroa) gobernado sucesivamente por dúas liñaxes de sangue real, os Capetos directos e os Valois, unha das ramas colaterais dos primeiros.
A importancia do Ducado comezou cando o 6 de setembro de 1363, o rei Xoán II de Francia cedeu en apanaxe a rica provincia de Borgoña ao seu fillo Filipe, a quen nomeou ao mesmo tempo primeiro par de Francia. Filipe non fixo público daquela os seus novos títulos, e exerceu as funcións de gobernador da Borgoña co título de duque de Turena —que recibira en 1360— até que, ao subir ao trono seu irmán máis vello, Carlos V, ratificou a doazón feita polo seu pai. Filipe tomou definitiva posesión do Ducado o 26 de novembro de 1364, reinando co nome de Filipe II de Borgoña, alcumado o Atrevido. O 19 de xuño de 1367 Filipe casou con Margarida de Flandres, filla do conde de Flandres Luís II e da súa esposa Margarida de Brabante.
Renovada a Guerra dos Cen Anos, o duque de Borgoña tomou o mando dun exército que o rei de Francia reunira en Normandía, e o opuxo ao que mandaba Xoán de Gante, primeiro duque de Lancaster. Durante a minoría de idad de Carlos VI Filipe III foi rexente de Francia. En 1382 socorreu ao conde de Flandres, seu sogro, sometendo aos flamengos rebeldes.
Á morte do seu pai, en 1384, Margarida converteuse en condesa palatina de Borgoña (non confundir co Ducado: era un dos Estados do Sacro Imperio Romano Xermánico, limítrofe co Ducado de Borgoña) e en condesa de Artois, de Flandees, de Rethel e de Nevers, importantes Estados que pasarían a formar parte do Ducado de Borgoña polo seu matrimonio con Filipe de Valois que, deste xeito, chegou a ser un dos príncipes cristiáns máis poderosos; concedeu aos seus novos vasalos, en 1385, canto estes lle pediron, asegurando o seu poder nos Países Baixos por un duplo matrimonio de seus fillos con príncipes da casa de Baviera, que posuían o Hainaut, Holanda e Zelandia.
Polo tanto, como consecuencia do matrimonio do duque Filipe II o Atrevido con Margarida de Flandres, os Valois-Borgoña deron tal extensión ás súas posesións nos Países Baixos entre 1363 e 1477 que fixo que pretenderan converter ao seu Estado borgoñón nun estado independente.
Grazas á súa riqueza e vasto territorio, o Ducado foi tanto política como economicamente moi importante. Tecnicamente eran vasalos do rei de Francia, pero os duques de Borgoña souberon manter unha política propia. O neto de Filipe II o Atrevido, fillo do duque Xoán Sen Medo, o duque Filipe III o Bo, intentou facer do seu Estado borgoñón nun novo Estado, situado entre Francia e o Sacro Imperio, recuperando así o antigo reino da Lotarinxia, xurdido daa herdanza de Carlomagno.
Filipe III, mediante herdanza, compra ou conquista, foi incorporando ao seu poder os condados de Flandres, Artois, os ducados de Brabante, Luxemburgo e Limburgo, xunto aos feudos de Hainaut, Zelandia e Holanda. Por iso, Filipe III o Bo foi chamado tamén Gran Duque de Occidente.
Era preciso crear unha institución para garantir a fidelidade dos grandes homes de todos estes territorios, a cambio de deixarlles participar na vida política. Inglaterra era aliada deste Ducado, e en 1422 Filipe III foi nomeado mimbro da Orde da Xarreteira, pero non aceptou esta orde para non indispoñerse co rei de Francia, Carlos VII de Valois. Por iso, optou, o 10 de xaneiro de 1430, en Bruxas, fundar unha orde propia, a Orde do Vélaro de Ouro, inspirándose no modelo da Orde da Xarreteira.
Formación Fazaouro
A Formación Fazaouro consiste nun grupo xeolóxico que engloba fundamentalmente un recheo sedimentario fluvial-lacustre no NE de da Provincia de Lugo, no lugar onde os rangos de deposición prehistóricos dunha suposta glaciación crearon a cunca sedimentaria. A área consiste nunha topografía de val fundamentalmente, rodeada por macizo e deposicións da era primaria, con diversas pequenas cristas. A Formación Fazaouro desenvólvese nas cuncas actuais extintas e existentes que enchen os vales de Valadouro e Foz. Isto supón tanto a actual cunca do Río Ouro coma do Masma. miniatura|Capa recente da Formación Fazaouro, en Moucide, Valadouro, NE Galicia. O rangos da formación distribúense entre [[Alfoz, Foz e Valadouro.]]
Orde do Vélaro de Ouro
Orixe no Ducado de Borgoña
Os duques de Borgoña xa tiñan unha orde de cabaleiros anterior, a Orde da Paixón, que se constituíra con protocolos similares á Orde do Dragón. Os principios da Orde do Vélaro tamén se relacionaban coa loita contra o poder otomán e a liberación dos Santos Lugares. A súa constitución realizouse conmemorando a celebración, nese mesmo día, o matrimonio de Filipe III coa princesa portuguesa Isabel de Avis, filla do rei de Portugal Xoán I.
Seguindo o seu modelo inglés, a Orde estaba en orixe restrinxida a un número limitado de cabaleiros, primeiro 24, pero incrementado a 30 en 1433 e a 51 en 1516. Os membros da Orde non podían ser «herexes» e, por tanto, converteuse nunha distinción exclusivamente católica durante a Reforma.
A bula de confirmación da Orde e de aprobación das súas constitucióne e ordenanzas deuna o papa Euxenio IV o 7 de setembro de 1433, sendo as dignidades da Orde catro: o chanceler, o tesoureiro, o rei de armas e o secretario.
Evolución
miniatura|450px|Dominios dos [[Habsburgo en 1700. O arquiduque Maximiliano recolleu a sucesión de Carlos o Temerario, pero os seus dous netos dividiron os dominos familiares entre a rama española (en vermello) e a austríaca (en amarelo). Á extinción da primeira, a Orde dividiuse en dúas.]]
Filipe III celebrou 10 capítulos da Orde. No sétimo, reunido en Gante, Afonso V de Aragón, o Magnánimo, foi o primeiro non borgoñón en recibir o colar.
O duque Carlos I o Temerario, hredeiro de Filipe III, introduciu un maior boato no cerimonial, a roupaxe, o conclave e os oficios relixiosos.
Carlos faleceu en 1477 e a sucesión do título correspondía á súa filla María de Borgoña. Porén, unha muller no podía presidir a Orde, polo que este título sería para o seu marido, o emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico Maximiliano I de Austria. Pero logo da morte sen descendencia masculina de Carlos o Temerario na batalla de Nancy, o rei Luís XI de Francia apoderouse do Ducado de Borgoña e anexionouno ao dominio real francés, alegando que as apanaxe se regulamentaban de xeito que, ao esgotarse a descendencia masculina, debían incorporarse á Coroa.
María de Borgoña, para defender a súa herdanza, non aceptou a perda do Ducado, mantendo así a intitulación de duquesa de Borgoña, como fixeron tamén os seus descendentes os reis de España, debido ao prestixio que outorgaba ao seu titular o ser Gran Mestre e Xefe Soberano da Orde do Vélaro de Ouro. Deste xeito, o seu fillo Filipe I o Fermoso e o seu neto o emperador do Sacro Imperio Carlos I de España e V de Alemaña conservaron o uso do título de "duque de Borgoña". Con estes dous monarcas prodúcese unha vinculación entre a Orde e España, pola vinculación destes ao Ducado de Borgoña.
Os Habsburgo españois continuaron reclamando o Ducado de Borgoña, en balde e, aínda que recoñeceron a súa perda (paz de Cambrai, 1529, tratado de Cateau-Cambrésis, 1559 e tratado de Nimega, 1678) e renunciaron ao territorio específico do Ducado, non renunciaron ao título, e continuaron intitulándose como duques de Borgoña. Debido á súa influencia sobre o papado, conseguiron que o Gran Mestrazgo correspondera ao título de rei de España, mediante bulas asinadas polos pontífices Gregorio XIII, en 1574, e Clemente VIII, en 1600.
En 1725, un tratado entre ambos os soberanos recoñeceu a Carlos VI a dignidade de Gran Mestre de forma vitalicia. Porén, á súa morte, os emperadores do Sacro Imperio primeiro, e os de Austria despois, seguiron ostentando o Gran Mestrado da rama austríaca da Orde, pese ás protestas dos soberanos españois, que cuestionaron a súa lexitimidade.
Simboloxía
miniatura|290px|Traxes da Orde do Vélaro de Ouro No capítulo de Valenciennes [[Carlos o Temerario|Carlos I O Temerario estableceu o uso do chaperón, roupa talar e manto de veludo carmesí con forro de raso branco e en cuxo bordo aparecían bordadas as divisas ducais. Para o oficio de defuntos utilizábase pano negro, e no que se celebraba en honor á Virxe, o terceiro día capitular, os cabaleiros levaban vestiduras beancas de damasco.]]
O carneiro era xa un símbolo da cidade de Bruxas, que contaba cunha importante industria lanar. O equivalente en castelán é vellón ou vellocino, que fai referencia á la dos óvidos ou ben á súa pel. Por iso ás veces se ten chamado a orde "Orden del Vellocino de Oro". A correspondenca en galego é vélaro.
Coa elección do vélaro de ouro, o duque Filipe III facía referencia á lenda de Xasón na nave Argo. Isto enlazaba tamén coa nova vocación mariñeira de Borgoña grazas aos seus portos nos Países Baixos.
Na lenda, Xasón debía dirixirse á Cólquida, actual Xeorxia, onde os tracios tendían peles de ovella nos ríos auríferos para recubrilas de escamas de ouro e logo as deixaban nunha árbore para que secaran. Xasón debía rescatar o vélaro de ouro dun ciprés para devolvelo á Hélade e ocupar con xustiza o trono de Iolcos. Os argonautas, entre os que estaba Hércules, debían axudalo no seu empeño. Xasón podería representar a Filipe III e os Argonautas serían os homes que estaban con el na Orde.
Os elos do colar do Gran Mestre teñen a letra B, en referencia a Borgoña. Entre os elos está a chama, símbolo de Prometeo, garante último do vélaro, pero tamén o símbolo que aparece na divisa do Duque rotulada co lema: «Ante ferit quam flamma micet» («Fere antes de que se vexa a chama»).
A este símbolo grego engadiuse outro cristián. Xedeón, xuíz de Israel, pedira a Deus que mostrase o seu favor deixando caer gotas de rosada sobre unha pel de cordeiro antes de atacar con só 300 homes o exército dos madianitas. As gotas de rosada tamén se relacionaron coa pureza da Virxe, a quen se encomendaba a Orde. O padrón de Borgoña e da Orde era Santo André, que fora martirizado nunha cruz en forma de X, polo que esta cruz tamén é moi importante na simboloxía da Orde. O B do colar únese tamén formando a aspa.
Capítulos da Orde
350px|miniatura|Pintura coñecida como Alegoría del Toisón de Oro ou como La fundación de la Orden del Vellocino de Oro y la Apoteosis de la Monarquía Española, realizada por [[Luca Giordano no século XVII nunha bóveda do Casón del Buen Retiro de Madrid. Á esquerda está Filipe III de Borgoña recibindo o vélaro de ouro de mans de Hércules, e á dereita está representada unha alegoría do esplendor da monarquía hispánica.]]
miniatura|220px|[[Carlos I de España|Carlos I nun retrato onde se aprecia a insignia do Vélaro.]]
Grandes Mestres da Orde
miniatura|220px|[[Carlos II de España|Carlos II como Gran Mestre da Orde do Vélaro de Ouro por Juan Carreño de Miranda.]]
Grandes Mestres do Vélaro de Ouro en Austria
No ano 1700 o arquiduque Carlos de Austria foi coroado como rei de España en Madrid como herdeiro do título. Simultaneamente, no palacio de Versalles, en Francia, Filipe de Anjou coroouse rei de España, atribuíndose así mesmo a dignidade de Gran Mestre da Orde. Produciríase entón a Guerra de Sucesión entre Filipe V e o arquiduque Carlos, que terá o seu fin co tratado de Utrecht de 1713, onde se recoñece a Filipe de Borbón como rei de España. Filipe V outorgaría os seus propios Vélaros desde o 1700 en calidade de Gran Mestre.
A partir de 1711 Carlos de Austria pasa a ser emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico e comezou a outorgar Vélaros pola súa conta, nacendo así a rama austríaca da Orde, separada da española. En 1725 Filipe V e Carlos VI asinaron o tratado de Cambray polo que, aínda que Filipe V non renunciaba ao Mestrado, permitía ao emperador usar os títulos adquiridos de forma vitalicia, para non despoxalo das súas dignidades, pero que o seu dereito sobre elas se extinguiría coa súa morte, cousa que no se respectou, e o título de Gran Mestre sería herdado polos subseguintes emperadores e xefes da Casa de Austria até a actualidade.
Así os Grandes Mestres da Orde Austríaca do Vélaro de Ouro foron: miniatura|300px|Colar da Orde do Vélaro de Ouro austríaca, conservado na Cámara do Tesouro en [[Viena.]]
Tras a desaparición do Imperio austrohúngaro, o rei Alberte I de Bélxica reclamou que a dignidade de Gran Mestre e o tesouro da Orde lle foran transferidos como soberano das terras de Borgoña. Esta reclamación chegou a ser considerada seriamente durante as negociacións do Tratado de Versalles de 1919, pero finalmente rexeitada debido á intervención do rei Afonso XIII de España, que tomou posesión das propiedades da Orde en nome do destronado emperador Carlos I de Austria e IV de Hungría.
O goberno da República de Austria recoñeceu en 1957 a personalidade xurídica da Orde en Austria, recoñecendo a dignidade de Gran Mestre ao arquiduque Otón de Habsburgo-Lorena, cabeza da antiga Casa Imperial. A rama austríaca do Vélaro de Ouro mantén os estatutos orixinais da Orde, así como gran parte do tesouro, dado que a sede do mesmo se encontraba en Bruxelas, territorio que foi asignado aos Habsburgo tras a Guerra de Sucesión ao trono de España.
Cabe, por outra parte, destacar que hoxe en día as relacións existentes entre os xefes de ambas as ramas son excelentes, e o feito de que algúns cabaleiros ostenten tanto o colar español como o austríaco, como o anterior rei Alberte II de Bélxica, o anterior gran duque Xoán de Luxemburgo e o actual gran duque Henrique I de Luxemburgo.
O tesouro da Orde
miniatura|350px|Colar do rei de armas da Orde do Vélaro de Ouro dos tempos de Carlos V. As xoias da Orde estuviron durante séculos en Bruxelas. Pouco despois da paz de Utrecht asinaríase con Carlos VI o tratado de Rastatt polo que se entregaban ao Sacro Imperio os antigos Países Baixos españois. Cando os austríacos entran en Bruxelas, encontraron todo o tesouro da Orde intacto.
En 1797, por medo á presión xerada pola Revolución francesa, o tesouro trasladouse ao palacio dos Habsburgo en Viena. Actualmente o tesouro encóntrase depositado no Museo de Historia da Arte da capital austríaca. En dito tesouro destaca o potence.
O potence é o colar histórico empregado polo rei de armas da Orde do Vélaro de Ouro. Foi creado por Carlos V a mediados do século XVI. É de ouro macizo e de grandes dimensións: 143 cm de medida exterior e cun radio de 98 cm. Componse de 51 placas nunha fila de dous, tendo cada placa o escudo de armas de cada un dos cabaleiros da Orde. As dúas placas centrais, que se encontran sobre a insignia do Vélaro teñen o escudo de armas de Carlos V (sen a aguia) na placa superior e as dúas columnas de Hércules co lema "Plus Ultra" na inferior. Curiosamente, as dúas columnas foron engadidas ao escudo por consello de Luigi Marliano a Carlos V nunha reunión da Orde do Vélaro de Ouro en 1516, e desde entón se conservan como parte do escudo de España.
Escudos coa Orde do Vélaro de Ouro
Entre os escudos heráldicos que incorporan a simboloxía da Orde están os seguintes:
Castro de Toiriz
O Castro de Toiriz, tamén coñecida como Eira dos Mouros, é un sitio arqueolóxico da Idade de Ferro, situado preto da aldea de Toiriz, na parroquia e concello de Silleda.
Descrición
Este poboado castrexo, situado ás aforas do núcleo urbano de Silleda, non foi aínda escavado, pero dada a súa localización e os restos atopados nel, pénsase que este recinto foi levantado arredor do século IV a.C.. O castro está formado por dous recintos amurallados, un deles de forma circular situado na parte superior do outeiro, a chamada Eira dos Mouros e o outro discorre nun plano inferior apegado ao antes citado pola parte sur e leste. Pola parte exterior deste último recinto aparece un sistema defensivo composto de foso e parapeto.
Ademais, os Castros de Toiriz son protagonistas de numerosas lendas populares que lle dan un certo carácter místico. Por todo o recinto atópanse diversos paneis informativos, explicando algunha das súas características, así como imaxes do paisaxe que se observa. A restauración foi levada adiante grazas ao Colectivo pola Recuperación de Os Catros de Toiriz no ano 2010.
Mito de Píramo e Tisbe
Lenda
Píramo e Tisbe eran dous mozos namorados que vivían en casas contiguas. O seu amor non era aceptado polos seus pais e, por iso, apenas podían comunicarse. Pero un día descubriron unha fenda nunha das paredes que comunicaba unha casa coa outra e comezaron a ter conversas a través dela. O tempo pasou e os dous namorados, desexosos de verse, citáronse á beira dunha moreira, algo lonxe das súas casas, para que ninguén soubese da súa partida. Tisbe, ansiosa por ver a Píramo, chegou antes da hora prevista e, mentres o esperaba, apareceu unha leoa que viña de cazar e tiña cheos de sangue os fociños. A rapaza asustouse ó vela e escondeuse con presa para non sufrir dano ningún. Na súa escapada caeulle o veo. A leoa xogou con el e desgarrouno todo, enchéndoo de sangue. Cando Píramo chegou e viu o veo da rapaza esnaquizado e cheo de sangue, pensou que o animal acabara coa vida da xove; colleu a súa espada e, desesperado, cravouna no seu corpo. Cando Tisbe saíu do seu escondedoiro e atopou o corpo sen vida do seu amado, caeu presa da desesperación, colleu a espada de Píramo e atravesou o seu fráxil corpo con ela. O sangue dos dous rapaces tinguiu os froitos da moreira próxima ós seus corpos, que antes eran de cor branca, e dende entón os froitos teñen a cor do sangue.
Versión antiga
A versión máis antiga, conta que Píramo e Tisbe se uniran antes de casar e que Tisbe quedou embarazada. Ela, desesperada pola situación na que se atopaba, decidiu acabar coa súa vida. O seu amado, ao que soubo do ocorrido, quitouse tamén a vida. Os deuses decidiron que se transformaran en correntes de auga. Píramo pasou a ser o río homónimo de Cilicia, e Tisbe unha fonte que se vertía nel.
miniatura|100px|esquerda|Obra do pintor [[Waterhouse.]]
Ligazóns externas
Píram Pyramus und Thisbe Θίσβη (μυθολογία) Pyramus and Thisbe Píramo y Tisbe Pyrame et Thisbé Piramo Pyramus et Thisbe Pyramus en Thisbe Pyram i Tysbe Пирам и Фисба Pyramus Тісба
NGC 3603-B
NGC 3603-B é a estrela máis masiva do cúmulo estelar NGC 3603, situado a uns 20.000 anos luz da Terra. É unha das estrela máis masivas é luminosas que se coñecen. A masa inicial prevista é de 166 M☉, o cal amplía as actuais teorías de formación de estrelas. E unha estrela do tipo Wolf-Rayet e tamén é parte o sistema estelar múltiple HD 97950.
Gran Cisma
O Gran Cisma é a denominación que se dá ao acontecemento que dividiu a Cristiandade en Catolicismo Occidental e Ortodoxia Oriental. Aínda que se acostuma datar no ano 1054, O Cisma entre Occidente e Oriente vese na actualidade como o resultado dun dilatado período de estrañamento entre as dúas Igrexas. As causas primarias do Cisma foran as disputas sobre a autoridade papal ( o Papa reclamaba que el posuía autoridade sobre os catro patriarcas orientais de fala grega) e sobre a admisión, por parte das Igrexas Orientais, da cláusula de filioque no Credo de Nicea. Aínda hoxe a Ortodoxia Oriental sostén que a primacía do Patriarca de Roma era só honoraria, e que só posúe autoridade sobre a súa propia diocese e que non ten autoridade para mudar as decisións tomadas por un Concilio Ecuménico. Houbo outras diferenzas, menos significativas, como variantes sobre prácticas litúrxicas e queixas conflitivas sobre xurisdicións territoriais.
Orixes
Desde os primeiros tempos, a Igrexa recoñeceu a posición especial de tres bispos, que eran denominados patriarcas: O bispo de Roma, o patriarca de Alexandría e o patriarca de Antioquía. A estes engadiuse o patriarca de Constantinopla e máis o patriarca de Xerusalén, ambos confirmados como tales polo Concilio de Calcedonia, no 451. Os patriarcas mantiveron a súa preeminencia sobre os bispos da Igrexa. De entre eles, o bispo de Roma e o patriarca de Constantinopla eran considerados cun status maior a causa de que as súas sedes eran as dúas capitais do Imperio romano.
A división posterior do Imperio romano contribuíu á desunión da Igrexa. Teodosio o Grande, morto no 395, foi o último Emperador que gobernou sobre un Imperio romano unido. Logo do seu falecemento, o territorio foi dividido en dúas partes: oriental e occidental, cada unha co seu propio Emperador. A fins do século V, o Imperio romano occidental, fora destruído polas tribos xermánicas, en tanto o Imperio romano oriental (coñecido tamén como o Imperio bizantino) continuou subsistindo. Así que a unidade do Imperio romano foi o primeiro en caer.
Moitos outros factores contribuíron ao apartamento entre Oriente e Occidente. A lingua oficial no Occidente era o latín, mentres a do Oriente era o grego. Moi logo da caída do Imperio occidental, o número de persoas capaces de falar tanto grego como latín comezou a minguar, de xeito que a comunicación entre ambas as dúas zonas foi máis difícil. Coa ruptura da comunicación lingüística, a unidade cultural comezou tamén a quebrarse. As dúas metades da Igrexa dividíronse dun modo semellante; usaban ritos diferentes e tiñan variantes diferentes de interpretación das doutrinas relixiosas. Aínda que o Gran Cisma tería lugar varios séculos despois, os seus alicerces eran perceptíbeis xa antes.
Motivos do cisma
Os motivos que desataran o cisma foran:
A ruptura
A ruptura comezou a fraguarse a raíz da preocupación do Papado por uniformar os ritos no Sur de Italia, recentemente conquistada polos normandos aos bizantinos. Chocou coa oposición do patriarca de Constantinopla, Miguel Cerulario (Kerularios), que a súa vez estaba preocupado por uniformalos nos dominios de Constantinopla. Seguiu un intercambio de cartas desgraciadas nas que se subliñaba o Ecumenismo do patriarcado constantinopolitano, á par que o Emperador bizantino Constantino IX era partidario dunha alianza con Roma e desexaba a conciliación.
Será a partir do século XII cando o asunto se acedou coincidindo coas Cruzadas e o declinar do Imperio bizantino e medran as rivalidades entre os Estados occidentais. O saqueo de Constantinopla, durante a Cuarta Cruzada, en 1204, sería o acontecemento determinante.
Liga de Campións da UEFA 2008-09
miniatura|dereita|460px|Celebración culé da vitoria na final de [[Roma do 27 de maio.]]A Liga de Campións da UEFA 2008-09 foi a edición número 54 na historia da competición. Disputouse entre xullo de 2008 e maio de 2009. Esta edición deu como resultado o 3º campionato da súa historia para o FC Barcelona, que se impuxo por 2 goles a 0 ó defensor do título, o Manchester United, na final do 27 de maio no Estadio Olímpico de Roma.
Características
Esta foi a última edición que se disputou co formato de clasificación vixente dende a ampliación a 32 equipos na fase final, segundo acordou o comité executivo da UEFA o 30 de novembro de 2007.
Na final, disputada no Estadio Olímpico de Roma, impúxose o Fútbol Club Barcelona por 2-0 ao Manchester United, converténdose así no primeiro equipo do estado español en conquistar o triplete -Liga, Copa e Liga de Campións nunha mesma tempada- e o quinto na Europa en conseguilo.