cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Impresora de inxección
miniatura|HP Thinkjet, unha dos primeiros modelos comerciais de impresoras de inxección (1984) Unha impresora de inxección é un tipo de impresora que recrea unha imaxe dixital expelendo pingas de tinta en papel, plástico ou outros elementos. Son impresoras populares para o pequeno usuario pola súa capacidade de impresión de calidade a baixo custo, a súa baixa velocidade de impresión ou o alto custo do mantemento por desgaste non son factores importantes polo baixo número de copias realizadas nestes contornos.
Funcionamento
A impresión de inxección é un método sen contacto coa cabeza de impresión. Os filtros que se atopan na cabeza botan a tinta mentres percorre a páxina en franxas horizontais, usando un motor para moverse lateralmente, e outro para pasar o papel en pasos verticais. O papel móvese logo de imprimirse unha franxa listo para a seguinte. Para acelerar o proceso a cabeza non só imprime unha simple liña de píxeles en cada pasada, senón tamén unha liña vertical de píxeles á vez. A tinta procede duns cartuchos substituíbles. Algunhas impresoras utilizan dous cartuchos, un para a tinta negra e outro para a de cor, onde adoitan estar as tres cores básicas. Este sistema facilita a manipulación pero implica o cambio do cartucho en canto unha das cores estea esgotada. Pero a aparición no mercado de impresoras con cartuchos de tinta de cores individuais facilitou un maior rendemento ao ter só que cambiar a cor esgotada.
Shche ne vmerla Ukrainy
Sche ne vmerla Ukrainy i slava, i volia (en Ще не вмерла України і слава, і воля) é o himno nacional de Ucraína, que significa "Aínda Ucraína non morreu". A música foi composta en 1863 por Mikaylo Verbitski, un compositor ucraíno. A letra foi escrita por Pavlo Chubinski que vivía en Kíiv.
A letra é semellante ás verbas dos himnos de Polonia, Serbia, e Israel.
En 1917, o himno foi escollido na República Nacional Ucraína.
O 6 de marzo de 2003, o parlamento modificou levemente as palabras orixinais de Chubinski.
Margarita Nelken
miniatura|Margarita Nelken por [[Julio Romero de Torres (1929).]] Margarita Nelken Mansberger, nada en Madrid o 5 de xullo de 1894 e finada en Cidade de México o 9 de marzo de 1968, foi unha escritora, crítica de arte e política española, unha das representantes do incipiente movemento feminista en España durante a década de 1930.
Traxectoria
Coñecida pola súa decidida actuación política durante a Segunda República e a Guerra Civil, Margarita Nelken tamén destacou como crítica de arte, xornalista e escritora desde unha idade moi temperá. Filla dunha francesa e dun xoieiro español, ambos descendentes de xudeus alemáns, nacera na entón rúa de Barrionuevo, n.º 5, hoxe rúa do Conde de Romanones, en pleno corazón madrileño. Gustáballe mencionalo, dado que a orixe estranxeira da súa familia sería un dos brancos preferidos da dereita española respecto da súa persoa, xunto ao seu intelecto e á súa defensa dos dereitos da muller en plano de igualdade co home. O seu avó materno chegara á capital en 1889 como reloxeiro de palacio e posuía unha reloxaría e xoiaría na Porta do Sol, n.º 15.
Inquieta pola realidade española, en 1919, publicou a súa primeira obra longa, La condición social de la mujer en España. Su estado actual: su posible desarrollo, un incisivo estudo feminista. Continuou esta liña de traballos con Maternología y puericultura (1926), torno a nosotras (diálogo socrático) (1927), Las escritoras españolas (1930) e La mujer ante las Cortes Constituyentes'' (1931). Nos primeiros meses de 1931, ingresou no PSOE e participou, como candidata da Agrupación Socialista de Badaxoz, nas eleccións parciais de outubro de 1931. Resultou elixida entón e tamén en novembro de 1933 e febreiro de 1936. De feito, é a única muller que conseguiu as tres actas parlamentarias durante a Segunda República. Estaba casada con Martín de Paul, pai do seu fillo Santiago e cónsul da República Española en Ámsterdam durante a guerra.
Foi contraria a outorgar o dereito de sufraxio á muller en 1931, posición compartida tamén por Victoria Kent. Sostiña que a falta de madurez e de responsabilidade social da muller española podía pór en perigo a estabilidade da República, xa que unha porcentaxe moi elevada de mulleres, antes de votar, consultaría co seu confesor. As eleccións de 1933, primeiras nas que votaron as mulleres, deron o triunfo ás dereitas.
Tras o fracaso da revolución de Asturias de 1934, á entón parlamentaria socialista retiróuselle a inmunidade parlamentaria e foi procesada, aínda que antes de que se ditase sentenza fuxiu a Francia. Instalouse en París, visitando diferentes países nórdicos, e posteriormente estivo durante case un ano na Unión Soviética. Volveu a tempo de participar nas eleccións de febreiro de 1936 como candidata socialista do Fronte Popular. No verán de 1936 tivo unha destacada participación en armar e alentar ós traballadores para facer fronte ós militares sublevados. Estivo nas frontes de Estremadura e Toledo. En novembro de 1936 participou na defensa de Madrid e distinguiuse así mesmo na organización da Unión de Mulleres Antifascistas. Incorporouse ó PCE en novembro de 1936, pouco despois da formación do Goberno de Largo Caballero. Pasou a última etapa da guerra en Barcelona e foi a única deputada presente na última reunión das Cortes republicanas en chan español, celebrada nos subterráneos do castelo de Figueras o 1 de febreiro de 1939.
Cruzou a fronteira francesa xunto á súa filla Magda durante a retirada xeral de Cataluña. Ambas traballaron intensamente desde Perpiñán na asistencia ós refuxiados republicanos internados nos campos de concentración franceses nos primeiros meses do exilio.
Souto da Retorta
O Souto da Retorta é un souto declarado árbore senlleira e monumento natural que se atopa na parroquia luguesa de Chavín (Viveiro), na marxe dereita do río Landro e a uns 6 km da capital municipal. Dentro do souto destaca un rodal duns 600 eucaliptos da especie Eucalyptus globulus, algúns deles centenarios e de gran tamaño, ós que debe o sobrenome polo que tamén é coñecido: o eucaliptal de Chavín.
A súa declaración de árbore senlleira foi grazas ás árbores que destacan nel polo seu porte e idade. O eucalipto azul coñecido como O Avó, inda que non é o exemplar máis alto do conxunto arbóreo da Retorta, é o máis sobresaínte polo seu grosor e por ser o máis ancián desta paraxe xa que ten entre 120 e 130 anos. Ademais o espazo presenta, ó longo do curso do río, dúas fervenzas dignas de mención: o Salto do Can e o Pozo da Ferida, este cunha caída en vertical de 30 metros.
Este souto atópase en parte dentro do ZEC Río Landro. O espazo ten unha superficie de 3,19 ha. e caracterízase polo seu clima oceánico húmido, cunhas precipitacións anuais medias de 1.412 mm e unha temperatura media de 13 °C. Está situado a unha altitude duns 30 metros sobre o nivel do mar.
O Avó de Chavín
miniatura|dereita|O Avó. Pódese apreciar o seu grosor comparado coas seis persoas que están apoiadas nel. Os eucaliptos do Souto da Retorta plantáronse a partir de 1860 para a drenaxe das terras baixas que se anegaban con frecuencia a consecuencia das arroiadas dos regatos tributarios do río Landro. Destacan por alcanzar unha altura considerable, as maiores da península e das maiores de Europa, e entre eles cómpre salientar o Avó de Chavín, de 126 anos, unha altura de 71,4 metros e un perímetro de 7,6 metros. Non é o exemplar máis alto do eucaliptal pero si o de maior porte.
En 2010 foi nomeado Árbore do ano nos premios Árbol y Bosque del Año organizados pola organización Bosques sin Fronteras e a Fundación Biodiversidade. miniatura|O Avó do Souto da Retorta. Aparece no Catálogo de Árbores Senlleiras da Xunta de Galiza.
En 2018 Correos editou un selo con el e a Xunta de Galicia anunciou que perfila un plan de conservación.
Margarita Nelken
Traxectoria
A morte dos seus dous fillos (Santiago, en 1944, loitando no exército soviético, e Magda en 1956, de cancro) sumírona nunha fonda crise. Queixábase de que a dirección do PCE e, en particular, Dolores Ibárruri, non lle comunicaran a morte do seu fillo. Foron os soviéticos quen lla comunicaron ó final da contenda e entregándolle a súa condecoración na embaixada soviética na capital mexicana. Nelken mantívose con todo activa até o final dos seus días na crítica de arte, o xornalismo e as actividades do exilio español en México e outros países.
Castelo de Blarney
O Castelo de Blarney (en Caisleán na Blarnan) é unha fortaleza medieval que se atopa no concello irlandés de Blarney, preto de Cork e do río Martin.
Historia
O castelo actual é o terceiro que se construíu no mesmo lugar. O primeiro foi unha estrutura de madeira do século X, mentres que o segundo data de 1210 e a madeira foi substituída por pedra. Porén, posteriormente foi derrubado e en 1446 construíuse un novo castelo por orde de Dermot McCarthy, rei de Munster. A aparencia actual é a do terceiro castelo.
Estado de conservación e contorna
O castelo atópase hoxe en día parcialmente en ruínas mais conta con algunhas estancias e cuartos aos que se pode acceder. Na parte superior, a carón das ameas, atópase a Pedra da Elocuencia, máis coñecida como Pedra de Blarney, que atrae a moitos turistas. Dise que bicar a pedra pendurado no aire e de costas proporciona o don da elocuencia.
Arredor do castelo hai grandes xardíns e varios camiños que levan a formacións rochosas curiosas que levan por nome Druid's Circle, Witch's Cave e Wishing Steps. A Casa Blarney, unha mansión de estilo escocés de 1874, tamén se atopa preto do castelo e está aberta ao público.
Fuso horario
As zonas horarias ou fusos horarios son cada unha das vinte e catro áreas en que se divide a Terra e que seguen a mesma definición de tempo. Anteriormente, usábase o tempo solar aparente, de forma que a hora do día diferenciábase lixeiramente dunha cidade a outra. Os fusos horarios corrixiron en parte o problema ao colocar os reloxos de cada rexión no mesmo tempo solar medio. Os fusos horarios xeralmente están centrados nos meridianos das lonxitudes que son múltiplos de 15°; porén, como se ve no mapa anexo, as formas dos fusos horarios reais son ás veces bastante irregulares para se axustar mais ás fronteiras dos países.
Todos os fusos horarios defínense en relación ao Tempo Universal Coordinado (UTC), o fuso horario que contén Londres.
miniatura|centro|800px|Fusos horarios
Lista de fusos horarios e áreas cubertas
Os países marcados con *seguen horario de verán: adiantan os reloxos nunha hora durante o verán.
UTC+8 (AWST - Australian Western Standard Time)
Nota: a China mantén o mesmo horario en todo o seu territorio, o que fai esa zona horaria ser excepcionalmente larga. No extremo oesta da China o Sol está no seu ápice ás 15 h e no extremo leste ás 11 h.
Manuel Olveira Paz
Traxectoria
Manuel Olveira licenciouse en Historia da Arte pola Universidade de Santiago de Compostela e en Belas Artes pola Universidade Central de Barcelona. Obtivo un doutoramento en Educación Artística pola Universidade de Granada. Dirixiou os servizos pedagóxicos do CGAC entre 1998 e 2001 e foi director de "Hangar", un centro de produción de artes visuais e multimedia de Barcelona, entre 2001 e 2005.
Foi comisario de numerosas exposicións, como Olladas Oceánicas, no Museo do Mar de Vigo (2003), Transplant Heart (2000) ou Lost in Sound (1999), que foi a segunda mostra máis visitada da historia do CGAC. Tamén Nuevos Caminos: amenazas y promesas del arte electrónico (Casa das Artes, Vigo, 1998), Outra Mirada (CGAC, Santiago, 1998). Ten coordenado performances como Mudanzas (Santiago, CGAC, 1997) e actividades como Caligula de Needcompany & Jan Lawers ou o Ciclo de Cinema Experimental (CGAI e CGAC, Santiago e A Coruña, 1998).
Fosfatidilinositol
miniatura|O inositol é a cabeza polar característica do fosfatidilinositol. miniatura|O fosfoinosítido PI(3,4,5)P3. O fosfatidilinositol (abreviado PI ou PtdIns) é un fosfolípido que contén o polialcohol cíclico inositol, e é un compoñente minoritario das membranas celulares eucarióticas e bastante raro nas bacterias.
O inositol do fosfatidilinositol pode ser fosforilado para formar fosfoinosítidos monofosfato (PIP), bisfosfato (PIP2) e trifosfato (PIP3).
Química
O fosfatidilinositol é un fosfoglicérido, xa que está formado por unha glicerina (ou glicerol) unida a dous ácidos graxos, que forman un diacilglicérido, que está unido polo OH libre da glicerina a un fosfato e este está unido ao inositol. O fosfatidilinositol é un lípido anfipático porque ten unha parte polar (o inositol e o fosfato) e unha parte apoar (o diacilglicérido).
Os ácidos graxos máis comúns nos fosfoinosítidos son o ácido esteárico na posición SN1 e o ácido araquidónico, na SN2. De feito, o fosfatidilinositol dos alimentos é a fonte principal de ácido araquidónico necesario para sintetizar eicosanoides como as prostaglandinas. A hidrólise dos fosfoinosítidos rende un mol de glicerina, dous moles de ácidos graxos, un mol de inositol e un, dous ou tres moles de ácido fosfórico, dependendo do número de fosfatos unidos no anel de inositol. Os fosfoinosítidos considéranse os fosfolípidos máis ácidos.
Fosfoinosítidos
As formas fosforiladas do fosfatidilinositol denomínanse fosfoinosítidos e xogan un importante papel como lípidos sinalizadores, na transdución de sinais, no tránsito de substancias a través da membrana e na regulación do ADN. O fosfatidilinositol xa ten normalmente un fosfato, pero os fosfoinosítidos teñen fosfatos adicionais unidos ao inositol. O anel de inositol pode ser fosforilado por unha serie de encimas quinases nos seus grupos hidroxilo 3, 4 e 5 en seis combinacións posibles. Porén, é característico que os hidroxilos 2 e 6 non estean fosforilados debido á impedimentos estéricos.
Os sete tipos de fosfoinosítidos seguintes foron atopados en animais:
Fosfatidilinositol monofosfatos:
Fosfatidilinositol bisfosfatos:
Fosfatidilinositol trisfosfato:
Halki
Halki grego: Χάλκη, Chalki, Halki, tamén Chalce) é unha illa grega e un municipio no arquipélago do Dodecaneso no mar Exeo, a 6 km ao oeste de Rodas. Cun área de 28 km², é a illa máis pequena habitada do Dodecaneso. Ten unha poboación permanente de 330 habitantes (aumenta durante os meses de verán), concentrados en Emborio o único pobo. O censo de 2001 deu unha poboación de 313 habitantes, é o municipio (demos) máis pequeno de Grecia. A comunidade está dividida en dúas partes, Chorio (Emborio) e o porto.
Historia
A illa tiña unha poboación moito máis grande pero por mor da emigración a mediados do século XX Chorio foi case completamente abandonada. Un castelo medieval en ruínas da orde dos Cabaleiros de San Xoán, domina a cidade vella e a capela contén algúns dos frescos orixinais.
Lista de gobernantes de Halki:
Municipio
O Municipio de Halki inclúe varias illas deshabitadas, a maior das cales é Alimia ao nordés, que ten unha superficie total de 37´043 km². A industria primaria da illa é o Turismo, aínda que a pesca é tamén considerable. Practicamente non hai subministración de auga natural na illa e a choiva recóllese en cisternas de gran tamaño. A auga potable é traída de Rodas, pero pode haber escaseza durante os meses de verán co aumento da poboación.
Norwich City F.C.
O Norwich City Football Club é un club de fútbol inglés da cidade de Norwich. Fundouse en 1902 e compite no Football League Championship.
Charles Aznavour
Shahnourh Varinag Aznavourian, coñecido como Charles Aznavour, nado en París o 22 de maio de 1924 e finado en Mouriès o 1 de outubro de 2018, foi un cantante, compositor e actor francés de orixe armenia, considerado en todo o mundo como “o embaixador da canción francesa”. Trátase dun dos cantantes franceses máis populares e de carreira máis extensa, e o máis coñecido internacionalmente; vendeu máis de 100 millóns de discos.
Traxectoria
Debutou na canción xunto á súa irmá Aida, ao mesmo tempo que no teatro, onde interpretou desde os 11 anos diferentes papeis infantís.
O seu encontro en 1941 con Pierre Roche foi decisivo para el: os dous homes escribiron xuntos cancións e interpretáronas a dúo. J'ai bu, cantada por Georges Ulmer, gañou en 1947 o Grand Prix. O dúo actuaba entón na primeira parte dos concertos de Édith Piaf, ata que Roche marchou ao Quebec. Aznavour escribiu cancións para estrelas como a Piaf (Jézébel), Juliette Gréco (Je hais les dimanches), Eddie Constantine (Et bâiller, et dormir), pero ao principio da súa carreira tivo moitas dificultades para triunfar. Máis tarde, soubo explotar este período da súa vida nunha canción que recolle o estado de ánimo dun fracasado no mundo da canción: Je m'voyais déjà.
O seu primeiro triunfo data de 1953, cando actuou no teatro Olympia: Sur ma vie converteuse no seu primeiro grande éxito. Cancións como Viens pleurer au creux de mon épaule, Tu t'laisses aller, La mamma, Comme ils disent, son cada unha delas un pequeno bosquexo da vida cotiá, un fragmento de vida.
Espiño, Videferre, Oímbra
Espiño é un lugar da parroquia de Videferre, no concello de Oímbra, na comarca de Verín. Segundo o IGE, en 2013 tiña 90 habitantes (49 homes e 41 mulleres).
Na antiga escola do lugar está a sede da Asociación Cultural San Roque.
Els Guiamets
Els Guiamets é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Priorat.
Serránidos
miniatura|300px|Mero (Epinephelus marginatus) Os Serránidos (Serranidae) son unha familia de peixes mariños incluída na orde Perciformes. Normalmente habitan en arrecifes de augas tropicais, subtropicais e temperadas, próximos á costa, nunha distribución cosmopolita; algunhas especies viven en augas doces. Hai especies que se pescan intensamente para consumo humano e son moi apreciadas gastronomicamente pola súa extraordinaria calidade.
Características
Teñen un corpo robusto, alargado e algo comprimido, e poden presentar tamaños moi diversos: desde 3 cm ata 3 m, con pesos desde os 20 g ata os 400 kg. Liña lateral ben marcada, que se estende ata a base da aleta caudal. A cabeza está ben desenvolvida, coa boca grande e lixeiramente protráctil. O preopérculo é dentado (salvo algunhas excepcións) e o opérculo ten 1-3 espiñas (neste caso, unha espina principal e outras menores por riba e por baixo).
Adoitan presentar cores brillantes, nunha coloración disruptiva que pode servir de camuflaxe (a modo das raias dos tigres).
Unha ou dúas aletas dorsais, moi xuntas e sempre cunha primeira parte espiñosa (7-12 espiñas) e unha segunda de radios brandos; esta pode pregarse nunha rañura. Na anal, tres espiñas e o resto con radios brandos. As ventrais moi próximas ás pectorais. A caudal é arredondada ou truncada (raras veces bifurcada), cun pedúnculo moi groso.
Tódolos serránidos son carnívoros e aliméntanse de peixes e crustáceos ou, algunhas especies, de plancto. Adoitan ser depredadores de emboscada, agochados entre os saíntes dos arrecifes, rochosos ou coralinos, á expectativa das posibles presas ás que capturan cun rápido movemento.
Moitas especies son hermafroditas protóxinicas. As larvas son planctónicas, e permanecen a mercede das correntes oceánicas ata que se establecen nas poboacións adultas.
Alcanzan grande importancia comercial para as pesquerías industriais e artesanais, así como para a pesca deportiva. Algunhas especies de pequeno tamaño son moi cotizadas para a cría en acuarios.
Clasificación
Divídese en cinco subfamilias principais, con máis de 450 especies:
Outros autores (Nelson, 1994) establecen só tres subfamilias: Anthiinae, Serraninae e Epinephelinae (esta dividida nas tribos Epinephelini, Niphonini, Liopropomatini, Diploprioni e Grammistini). miniatura|300px|Anthias anthias A subfamilia Anthiinae está representada por especies pequenas e de cores vistosas, de distribución circuntropical en arrecifes coralinos, en augas profundas (60–335 m). Forman estruturas sociais complexas de miles de individuos, e aliméntanse de pequenos animais planctónicos. Son consideradas hermafroditas: nacen como femias e cambian a machos durante a última parte da súa vida.
A subfamilia Liopropomatinae tamén está formada por especies pequenas e coloridas, que habitan principalmente en zonas profundas e con pouca luz, como covas e gretas.
A subfamilia Grammistinae agrupa especies de tamaño mediano, asociadas a ambientes de covas e grietas. Aliméntanse de pequenos crustáceos. A maioría excreta unha toxina a través da pel cando son atacados, coa que repelen os seus depredadores.
miniatura|300px|Serranus cabrilla Na subfamilia Serraninae hai especies de tamaño pequeno a mediano, abundantes en arrecifes rochosos e zonas areosas costeiras. Son carnívoros solitarios que viven no fondo e aliméntanse de pequenos crustáceos e peixes. Algunhas especies son hermafroditas simultáneos, e os individuos funcionan como machos e femias ó mesmo tiempo. Outras especies cambian de sexo, desde femias a machos ó longo da súa vida, e outras presentan sexos separados.
miniatura|300px|Paranthias furcifer Finalmente, a subfamilia Epinephelinae comprende as especies de maior tamaño, aínda que tamén outras pequenas. Son depredadores na cadea trófica e controlan a densidade de especies herbívoras e planctívoras nos arrecifes. A maioría son hermafroditas, cambiando o sexo de femia a macho durante a súa vida.
Gorgua, San Pedro da Torre, Padrenda
Gorgua é un lugar da parroquia de San Pedro da Torre, no concello de Padrenda, na comarca da Terra de Celanova. Segundo o IGE a súa poboación no ano 2010 era de 81 persoas (46 mulleres e 35 homes).
RIP (grupo musical)
RIP foi un grupo de punk rock do País Vasco, nacido en Arrasate a comezos dos anos 80.
Historia
Provenientes da banda que foi Doble Cero, empezan a reunirse e a crear o concepto de RIP, sendo unha das primeiras bandas de punk que existiron na Península Ibérica, considerándose un dos grupos máis influentes no punk e hardcore de España.
En 1984 sacaron un disco compartido con Eskorbuto, chamado Zona Especial Norte, e non foi até 1987 cando sacaron o seu disco No te muevas. Tamén se identificaban co grupo Zarama.
Pouco despois, sepáranse, mais reuniranse ocasionalmente, como en 1995, data na que dan a luz o disco ao vivo ''HIESari aurre egiten. Zuzenean'', que quere dicir "Facendo fronte á sida. En directo", con case todas as súas cancións e versións doutros grupos ingleses. En 1997 falece Portu; o baixista e voz en "Incorruptible", "Mundo muerto" e "Antimilitar".
Máis tarde participarán no disco tributo a Eskorbuto, Tren con destino al infierno, no ano 2000.
Coa morte do cantante Mahoma en 2003, acaba a historia deste grupo. Algunhas das súas cancións máis populares son "Revolución", "Anti-militar", "Mundo muerto", "Condenado", "Enamorado de la muerte" e "Terrorismo policial".
Integrantes
A súa formación foi:
Vilachá, Vilachá, O Corgo
Vilachá é un lugar da parroquia de Vilachá no concello lugués do Corgo, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 55 habitantes (27 homes e 28 mulleres).
Península de California
En conxunto a península de California ten un gran potencial turístico, debido a que as súas praias atraen tanto os residentes da mesma península como a visitantes dos estados de California, Arizona e Nevada, de onde provén un importante e constante fluxo turístico.
As Curuxeiras, Pantiñobre, Arzúa
As Curuxeiras é un lugar da parroquia de Pantiñobre no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2010 tiña dez habitantes (cinco homes e cinco mulleres).
Veiga de Ponteliñares
Este espazo natural forma parte da zona de especial protección para as aves (ZEPA) da Limia e está incluída en territorio de concellos da reserva da biosfera da Área de Allariz.
Flora
A veiga de Ponteliñares é un conxunto de ribeira arredor de augas oligotróficas do río Limia, cos seus prados de sega e bosques de ribeira de abeneiros e freixos. Están presentes áreas de queirogais de Erica ciliaris e E. tetralix. Na vexetación das augas dominan as Potamogeton natans e Ranunculus penicillatum.
Entre a flora destacan os cardiños da lagoa (Eryngium viviparum) por ser un dos poucos espazos naturais galegos onde está presente.
As especies da flora catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catálogo galego de especies ameazadas son:
Fauna
Nesta veiga atópanse 23 taxóns de animais de interese de conservación. Destacan o lepidóptero Euphydryas aurinia, a cobra lagarteira común (Coronella austriaca) e aves como a pica campestre (Anthus campestris), a curuxa das xunqueiras (Asio flammeus) ou o sisón (Tetrax tetrax).
As especies de fauna catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catálogo galego de especies ameazadas son:
Lexislación
En 2004 foi declarado como lugar de importancia comunitaria (LIC) pola comisión bioxeográfica atlántica e en 2006 pola comisión mediterránea. En 2014 ascendeu a zona especial de conservación (ZEC) en marzo de 2014. Ademais, está dentro da zona de especial protección para as aves (ZEPA) da Limia tamén da rede Natura.
Parte deste espazo natural está presente dentro da reserva da Biosfera Área de Allariz.
A Devesa, Pantiñobre, Arzúa
A Devesa é un lugar da parroquia de Pantiñobre no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 15 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 8 eran homes e 7 eran mulleres.
Juan Fernández Latorre
dereita|miniatura|Gravado en Coruña Moderna, 1905.
Juan Fernández Latorre, nado na Coruña o 8 de outubro de 1848 e finado en Madrid o 14 de marzo de 1912, foi un empresario e político galego, fundador do xornal La Voz de Galicia.
Traxectoria
esquerda|miniatura|Caricaturizado por [[Ramón Cilla|Cilla (Madrid Cómico, 1887)]] Ingresou no Exército, onde chegou a sarxento de artillería e participou na rebelión do cuartel de San Gil, un golpe de Estado progresista que tivo lugar contra a raíña Isabel II en xuño de 1866 en Madrid. En 1869 redactou unha proclama, pola que foi condenado á morte, pena que lle foi conmutada pola de cadea perpetua. Fuxiu a Francia, de onde volveu a España con ocasión da amnistía de 1870.
Foi secretario do concello de Granollers e deputado a Cortes na Primeira República. Tralo golpe do xeneral Pavía, Latorre exiliouse de novo a Francia.
Vida persoal
Casou con Felisa Ozores de Prado, e foi pai de María Victoria Fernández-Latorre.
Recoñecementos
miniatura|150px|Rúa Fernández Latorre no Barqueiro. Na cidade da Coruña está o CEIP Juan Fernández Latorre, e en 1906 púxoselle o seu nome a unha avenida. En 2004 bautizouse co seu nome a biblioteca municipal de Ortigueira, localidade onde unha das súas rúas preserva tamén a súa memoria.
Instituto Nacional de Estadística y Geografía
miniatura|Logo miniatura|Edificio Sede do Inegi en [[Aguascalientes]]. O Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI) é un organismo autónomo do goberno mexicano, dedicado á coordinación do Sistema Nacional de Información Estatística e Xeográfica do país. Foi creado o 25 de xaneiro de 1983 baixo decreto presidencial.
É a institución encargada de realizar os censos de poboación cada dez anos, así como os censos económicos cada catro anos e os censos agropecuarios do país. O traballo de recollida de información estatística por parte do Instituto inclúe produto nacional mensual, enquisas de confianza dos consumidores e mostras de proporción de comercios; estatísticas de ocupación e emprego, educación, de violencia intrafamiliar e de parella; así como moitos traballos máis que dan fundamento aos estudos e proxectos de diversas institucións gobernamentais.
Teoría do mundo de ferro-xofre
miniatura|300px|dereita|[[Fumarola negra|Fumarolas negras. Algunhas teorías afirman que a vida xurdiu nas proximidades dalgún tipo de fonte hidrotermal submarina.]]
A teoría do mundo de ferro-xofre é unha hipótese sobre a orixe da vida enunciada por Günter Wächtershäuser, un químico alemán e avogado especialista en patentes, na que interveñen especies químicas e compostos de ferro e xofre. A súa hipótese propón que as primeiras formas de vida na Terra puideron terse formado na superficie de minerais de sulfuro de ferro. Wächtershäuser propón que unha forma primitiva de metabolismo precedeu á xenética. No seu traballo enténdese por metabolismo un ciclo de reaccións químicas que produce enerxía nunha forma que pode ser aproveitada por outros procesos. A idea é que unha vez que se establece un ciclo metabólico primitivo, este comeza a producir compostos cada vez máis complexos. A idea chave da teoría é que a química primitiva da vida non se desenvolveu nunha disolución en masa nos océanos, senón na superficie de minerais (por exemplo, pirita) próximos a fontes hidrotermais. Tratábase dun ambiente anaeróbico e de alta temperatura (100 °C) e presión. As primeiras "células" terían sido burbullas lipídicas nas superficies minerais. Wächtershäuser elaborou a hipótese de que o ácido acético, unha combinación sinxela de carbono, hidróxeno e osíxeno que se pode encontrar no vinagre, desempeñou un papel esencial. O ácido acético forma parte do ciclo do ácido cítrico que é fundamental para o metabolismo celular.
Algunhas das ideas fundamentais da teoría do mundo de ferro-xofre pódense resumir na seguinte receita breve para crear vida: Ferver auga. Axitala engadindo sulfuros de ferro e níquel. Burbullear a través dela gas de monóxido de carbono e sulfuro de hidróxeno. Esperar a que se formen os péptidos.
En termos máis técnicos, Wächtershäuser planteou os seguintes pasos para a aparición das proteínas:
Tanto o ácido acético coma o pirúvico son substratos chaves do ciclo do ácido cítrico.
En 1997, Wächtershäuser e Claudia Huber mesturaron monóxido de carbono, sulfuro de hidróxeno e partículas de sulfuro de níquel a 100 °C e demostraron que se podían formar aminoácidos. Ao ano seguinte, utilizando os mesmos ingredientes conseguiron producir péptidos.
Sistemas protoecolóxicos
Este modelo sitúa o "último antepasado común universal" LUCA no interior dunha fumarola ou cheminea negra hidrotermal en lugar de asumir a existencia dunha forma de LUCA de vida libre. As primeiras protocélulas orixinaríanse dentro das chemineas negras en "microcavernas" cubertas por finas membranas con paredes de sulfuros metálicos. O último paso evolutivo sería a síntese dunha membrana lipídica que finalmente permitiría a ese organismo abandonar o sistema de microcavernas dentro das chemineas negras e comezar a súa vida independente. Este postulado da adquisición serodia dos lípidos é consistente coa presenza de tipos de membrana completamente diferentes nas archaea e eubacterias (ademais de eucariotas cunha fisioloxía celular moi similar en todas as formas de vida e noutros moitos aspectos).
Nun mundo abiótico, asociaríase unha termoclina de temperaturas e unha quimioclina de concentracións coa síntese prebiótica de moléculas orgánicas, máis quentes na proximidade da fumarola rica en compostos químicos e máis fría, pero tamén con menos riqueza, a maiores distancias. A migración dos compostos sintetizados de áreas de maior a menor concentración sinala unha direccionalidade que proporciona tanto unha fonte coma un sumidoiro nun modo autoorganizado, permitindo procesos protometabólicos nos que tanto a produción de ácido acético coma a súa posible oxidación se poden organizar espacialmente.
Neste sentido, moitas das reaccións individuais que se encontran actualmente na glicólise poderíanse ter encontrado orixinalmente fóra de calquera membrana celular en desenvolvemento, onde o ecosistema da fumarola é o equivalente funcional dunha soa célula. As comunidades químicas que tiveran maior integridade estrutural e resistencia ás condicións flutuantes e de cambio violento eran seleccionadas positivamente. O seu éxito orixinaría zonas locais de esgotamento de reactivos precursores importantes. A incorporación progresiva destes compoñentes precursones a unha membrana celular incrementaría gradulamente a complexidade metabólica no interior desta membrana celular á vez que levaría a unha maior simplicidade ambiental no ambiente externo. Produciríase finalmente unha reacción en cadea explosiva que levaría rapidamente ao desenvolvemento de conxuntos catalíticos complexos con capacidade de manterse autonomamente.
Russell engade un factor significativo a estas ideas salientando que a mackinawita (un mineral de sulfuro de ferro) semipermeable e as membranas de silicatos poderían formarse naturalmente baixo estas condicións e poderíanse separar as reaccións ligadas electroquimicamente no espazo, ou quizais tamén no tempo.
Malia isto, non está claro se o mecanismo proposto para a vida abioxénica podería realmente funcionar ou se así é como comenzou a vida.
Agustín Baamonde Díaz
Agustín Baamonde Díaz, nado en Vilalba o 8 de maio de 1950, é un avogado e político galego do PPdeG.
Traxectoria
Licenciado en dereito pola USC. Concelleiro en Vilalba, en 1987 foi nomeado Primeiro tenente de alcalde. O 22 de xaneiro de 1990 foi elixido alcalde en substitución de José María García Leira. Presentouse ás eleccións municipais de 1991 encabezando a candidatura do PPdeG e foi elixido alcalde por maioría absoluta. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta, ata o 12 de maio de 2005 que deixou o cargo ao ser elixido deputado no Parlamento de Galicia. Foi deputado provincial (1991-2005). O 2 de novembro de 2016 substituíu a Gerardo Criado Guizán na alcaldía de Vilalba.
Nas eleccións municipais de 2019 foi sucedida na alcaldía por Elba Veleiro, do PSdeG.
José Barro González
José Manuel Barro González, nado no Vilar (Viloalle, Mondoñedo) o 13 de febreiro de 1873 e finado o 14 de xaneiro de 1943, foi un empresario galego.
Traxectoria
En 1905 conseguiu a importación do primeiro vehículo de explosión "e recorre toda Galicia causando admiración e espanto á vez entre cabalos e cocheiros". Sobre un vello tear montou a fábrica e levantou as súas propias centrais hidroeléctricas para abastecer de enerxía a planta. En 1926 o taller mecánico de Barro-Chavín ocupaba a 80 traballadores e 26 aprendices. A matriz francesa De Dion-Bouton converteu a fábrica de José Manuel Barro en Lugo na súa franquía para España.
Stenella attenuata
Stenella attenuata é unha especie de cetáceo odontoceto da familia dos delfínidos que vive en augas temperadas e tropicais de todos os mares e océanos do mundo.
Esta especie, antano moi abundante, viuse ameazada tras a morte de miles de exemplares atrapados en redes de pesca, o que provocou que durante a década dos anos 1980 a comunidade internacional presionnara para que se modificaran os métodos de pesca do atún, co favorábel resultado de que hoxe en día o estado da súa poboación é de pouco preocupante.
Taxonomía e etimoloxía
A especie foi descrita por primeira vez por John Edward Gray en 1846, e nela incluía tamén os espécimes de Stenella coeruleoalba, pero hoxe están diferenciadas as dúas especies que, aínda que moi semellantes, son diferentes.
Tanto o nome do xénero como o específico refírense á estreiteza do seu bico: Stenella é a forma feminmina a do diminutivo de Steno (nome doutra xénero da familia), que deriva do grego antigo στενός stenós, "estreito", e attenuata é a forma feminina de attenuatus, adxectivo que é o participio do verbo attenuare, "atenuar, adelgazar, dimunír, debilitar", sendo este un dos non pocos casos de nomes científicos redundantes, usando étimos gregos e latinos (recordemos, por exemplo, o caso do peixe espada, Xiphias gladius: do grego ξίφος xíphos, "espada", e o latín gladius, "espada".
Na especie recoñécense actualmente dúas subespecies:
Características
Presenta unha ampla gama de variación en canto a tamaño e coloración. En termos xerais ten o fociño longo e delgado. As partes superior e inferior de ambas as mandíbulas son de cor escura, separada por delgadas liña de cor branca. O mento, a garganta e o ventre son de cor de branca a gris pálida salferida por unha cantidade limitada de puntos. Os flancos están separados en tres bandas de cor —a máis clara na parte inferior—, seguida por unha delgada cinta gris no centro e un gris escuro detrás. Os adultos miden ao redor de 2,5 m de longo e pesan uns 120 kg. A madurez sexual alcánzase aos 10 anos nas femias e aos 12 nos machos. A expectativa de vida ao nacer é de aproximadamente 40 anos.
Distribución e poboación
Encóntrase en todas as augas tropicais e subtropicais do mundo. O total da súa poboación estimada é de máis de tres millóns (é a segunda especie máis abundante de cetáceos despois do arroaz. Porén, isto representa unha diminución de polo menos 7 millóns desde a década de 1950.
Comportamento
É unha especie moi activa, e os seus bandos vense desde bastante lonxe debido á escuma orixinada nos saltos. Nadadora rápida e enérxica, realiza saltos longos, ás veces moi alto, quedando supendida no aire antes de volver sa caer probocando unha gran salpicadura. Frecuentemente seguen as estelas dos barcos pero, nas zonas de pesca de atúns algúns individuos foxen dos barcos.
Río Tietê
O Río Tietê é un río brasileiro do Estado de San Paulo. É famoso nacionalmente por atravesar a cidade de São Paulo.
Nace na cidade de Salesópolis, nas montañas da Serra do Mar, a 1.027 metros de altitude. A pesar de estar a apenas 22 km do litoral, as escarpas da Serra do Mar o obrigan a camiñar en sentido inverso, rumbo ó interior, atravesando o estado de San Paulo de sueste a noroeste ata desaugar no lago formado pola represa de Jupiá no río Paraná. Recorre no total uns 1.100 km.
No seu nacente, situado nun parque estatal, é un río de augas puras, que serven para beber. Pero despois que atravesa a cidade de Moji das Cruzes (uns 40 km ó leste da cidade de San Paulo) xa recibe unha carga significativa de poluentes, e as súas augas xa adquiren un olor desagradábel. A seguir, recibe máis polución das cidades de Itaquaquecetuba, Guarulhos e tamén de San Paulo, principalmente efluentes domésticos orgánicos, que esgotan o osíxeno do río e imposibilitan a vida de peixes e algas. Ó atravesar a cidade de San Paulo, o Tietê é un río morto. En raros puntos onde recibe algún afluente e hai movemento nas súas augas, unha minúscula especie de peixe, chamada guaru (que non pasa dos 5 cm) consegue sobrevivir. Noutros puntos, só as bacterias anaeróbicas sobreviven.
miniatura|dereita|200px|Ponte sobre o Río Tietê na cidade de Pirapora do Bom Jesus. Nótase a [[polución que flutúa nas súas augas.]] O río segue poluído polos veciños municipios de Osasco, Barueri, Santana de Parnaíba e Pirapora do Bom Jesus. Nesa cidade, está a represa Edgard de Souza, construída no comezo do século XX para posibilitar que a auga dun afluente do Tietê, o río Pinheiros, fose bombeada para producir electricidade na Serra do Mar.
Grazas a Edgard de Souza, unha parte da polución do río sedimenta no seu fondo, e as augas reciben osíxeno ao moverse cando saen da represa. Pero xorde outro problema: as augas retidas preto de Pirapora do Bom Jesus quedan paradas por bastante tempo e formase unha espuma composta de poluentes, deterxentes e gas sulfhídrico. Esta espuma é levada polo vento ata a cidade, provocando alerxias respiratorias na súa poboación (especialmente en nenos de pouca idade) e corroendo as construcións históricas do seu centro, ademais do cheiro desagradábel e concentrado.
Mais algúns quilómetros adiante, comezan as represas para xerar enerxía hidroeléctrica e as esclusas para a navegación fluvial. Na cidade de Barra Bonita, a uns 300 km de San Paulo, o río pode ser usado para bañarse, para a pesca e para a navegación turística e de cargas. Así prosegue ata súa foz, no lago da represa de Jupiá, no río Paraná.
Importancia
Durante o período colonial, a navegación no río Tietê durante o período das monzóns posibilitou a penetración dos bandeirantes polo interior do Brasil, atinxindo os actuais Mato Groso do Sur, Mato Groso e Goiás. Esta penetración de exploradores estableceu núcleos de poboamento que hoxe son cidades importantes. Na cidade de San Paulo foi, ata a década de 1940, usado para competicións de natación e remo en clubs que xurdiron nas súas marxes. Dende comezos do século XX, é utilizado para a produción de enerxía hidroeléctrica.
Hoxe, o lecer, a través de deportes náuticos e das praias fluviais só é posíbel nas cidades do interior que están varios quilómetros á xusante de Edgard de Souza. Tamén o transporte fluvial só é actualmente posíbel uns 200 km despois da cidade de San Paulo, xa na cidade de Conchas, que pode recibir barcas de gran capacidade.
Pero o feito de ser un río practicamente sen vida ó pasar pola rexión metropolitana de San Paulo incomoda a súa poboación, e xurdiron campañas e manifestacións pedindo a recuperación do río. Finalmente, en 1992 xurdiu un extenso e ambicioso proxecto de despolución do río, comezando coa mellora da captación e tratamento dos efluentes do consumo doméstico, pasando tamén polo control das súas enchentes na rexión metropolitana que ocorren nos meses de decembro ata marzo, os máis chuviosos no estado. É un proxecto para varios anos, con varias etapas, que sofre frecuentes interrupcións cando as verbas son escasas. Cando esta redución de polución tornarse significativa, prevese que a vida, sobre todo peixes de porte medio ata grande, retorne ás súas augas.
Els Pallaresos
Els Pallaresos é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Tarragonès.
Rally de Ourense de 1995
O Rally de Ourense de 1995 foi a 21ª edición de dito rally. Foi puntuable para a tempada 1995 do Campionato de Galicia de Rally así como para o Campionato de España de Rallys. Celebrouse o 25 de xuño de 1995 e o vencedor foi Borja Moratal, sobre un Peugeot 306 e con Alfredo Rodríguez como copiloto.
Resumo
Moratal beneficiouse dos problemas dos seus máximos rivais: Oriol Gómez, que liderou parte da carreira, saíu da estrada na segunda sección, mentres que o entón bicampión de España Chus Puras, sufriu problemas coa transmisión na primeira sección do rally, perdendo moitos postos e tempo, e aínda que foi o máis rápido en 8 dos últimos 9 treitos, non foi quen de recortar a diferenza con Moratal.
Fondevila, Pantiñobre, Arzúa
Fondevila é un lugar da parroquia de Pantiñobre no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 34 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 20 eran homes e 14 eran mulleres.
William Wyon
Familia e formación
William Wyon naceu en 1795 nunha familia de medallistas e gravadores de Birmingham e xa con 14 anos se iniciaba no oficio como aprendiz co seu pai, Peter Wyon, que traballaba na Soho Mint de Matthew Boulton.
En 1816, Wyon marchou a Londres, onde o seu tío e o seu curmán traballaban como empregados da Royal Mint. Alí estudou as obras de John Flaxman e asistiu ás clases da Royal Academy of Arts, e mesmo chegou a gañar a medalla de ouro da Sociedade das Artes por unha copia da cabeza de Ceres.
A influencia do mestre escultor Flaxman, imprimiu en Wyon un estilo neoclasicista que caracterizou toda a súa obra.
Carreira na Royal Mint
miniatura|160x160px| [[Retrato xuvenil da raíña Vitoria no anverso dunha moeda británica. Deseño de William Wyon. ]] O mesmo 1816 da súa chegada a Londres, o seu curmán, Thomas Wyon Jr. foi nomeado gravador xefe da ceca real, e William participou nun concurso para o posto de segundo gravador, ao que conseguiu acceder, malia as reticencias iniciais do mestre da ceca, William Wellesley-Pole, irmán máis novo do Duque de Wellington.
William Wyon entrou na Real Casa da Moeda de Londres en pleno proceso de actualización do sistema monetario, coñecido como o Great Recoinage de 1816. Participou no concurso convocado en 1817 para elixir os deseños das novas moedas, cun traballo coñecido como "as tres grazas" que celebraba a harmonía entre os territorios integrantes do Reino Unido, aínda que o escollido foi o deseño do célebre "San Xurxo e o dragón", do artista italiano Benedetto Pistrucci, tamén traballador da ceca.
Ese mesmo 1817, faleceu aos 25 anos o seu curmán Thomas, co que quedou libre o posto de gravador xefe. Parecería esperable que este fose ocupado por William, xa que era o segundo gravador, mais o mestre de ceca determinou manter o posto formalmente vacante, aínda que lle encomendou as súas funcións o seu salario ao seu protexido, Benedetto Pistrucci, que non podía ser nomeado oficialmente, por ser de orixe estranxeira.
Esta situación xerou tensións na relación entre ambos os artistas, que se mantivo durante case toda a década de 1820. No entanto, en 1928, o daquela mestre de ceca da Royal Mint, George Tierney, solucionou a situación irregular da interinidade do posto nomeando a Pistrucci como medallista xefe e a William Wyon como gravador xefe.
Ao longo da súa carreira, Wyon foi autor de 43 moedas do Reino Unido e outras de diversos territorios de soberanía británica (Australia, Jersey, Illa de Man, Indias Occidentais, Indias Orientais, Xibraltar, Malta, Hong Kong, India Británica, Mauricio, Illas Xónicas, Irlanda, Novo Brunswick, Nova Escocia, as Colonias do Estreito, Penang e Ceilán). Tamén deseñou moedas para outros países, como a República de Nova Granada, México, Portugal, Romanía, algúns estados alemáns ou Venezuela.
esquerda|miniatura|160x160px| O [[Penny Black (1840). Busto deseñado por William Wyon. ]]
Paralelamente á súa actividade no ámbito da moeda, Wyon foi tamén un prolífico autor de medallas. Ademais, os seus deseños foron utilizados tamén nos selos de correos británicos. O deseño do busto da raíña Vitoria que aparece nos selos de 1 penique e de 2 peniques que se imprimiron entre 1840 e 1879 (entre eles os célebres Penny Black e Two Pence Blue) foi tomado da medalla elaborada por Wyon en 1837 para conmemorar a visita real á cidade londiniense. Tamén foi o autor dos cuños para a impresión doutras series de selos, entre eles o de 6 peniques de 1854, o de 10 peniques de 1848 e o dun xilin de 1847.
En recoñecemento dos seus méritos artísticos, foi elixido membro de da Real Academia das Artes, en 1831 como membro asociado e, finalmente, en 1838 como membro pleno.