cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Convergencia de Demócratas de Navarra
Evolución electoral
Nas eleccións xerais pasou do 5,25% en 1996 ao 1,64% en 2004 e nas europeas rexistrou o 0,86%, sen alcanzar representación en ningún dos casos.
Tras as eleccións de maio de 2011 CDN deixou de ter representación no Parlamento de Navarra, tal como prevían a maioría das sondaxes, ao non superar o 3% mínimo esixido e quedar á metade cun total de 4.651 votos. Con todo, obtivo as alcaldías de Enériz e Azuelo, sendo a única candidatura que se presentou, e media ducia de concelleiros en toda a Comunidade Foral, entre eles o histórico Luís Ibero Elía, en Zizur Mayor.
Disolución
Como consecuencia dos malos resultados electorais cultivados nas súa últimas eleccións, o 2 de xuño de 2011, a asemblea de afiliados decidiu disolver o partido político tras 16 anos de actividade.
A maioría dos seus afiliados e cargos pasáronse a Unión do Pobo Navarro, por tanto dalgunha maneira considérase parte de UPN continuador de CDN.
A Igrexa, Perdecanai, Barro
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Moeda de 20 dólares Liberty Head
Preparación
Longacre completou o arranxo dos cuños para lles rebaixar o relevo o 12 de xaneiro de 1850. Peale non fixo ningunha comprobación con eles durante dúas semanas e cando o fixo rexeitounos novamente, afirmando que a cabeza da Liberdade se opuña á aguia do reverso, o que entorpecería que na cuñaxe resultasen completamente gravadas ambas as faces. Peale indicou que Longacre tería que modificar a posición da cabeza, e este, indignado, apelou ao director Patterson, que non tomou medida inmediata ningunha ao respecto, mais a finais de mes foi a ver a Longacre ao seu obradoiro, para lle dicir que o Goberno de Zachary Taylor —que tomara posesión en marzo de 1849— decidira a súa destitución, e suxeriulle a Longacre que enviase a súa carta de dimisión o antes posible. Mais Longacre non se resignou e non dimitiu, senón que se desprazou a Washington para se entrevistar co secretario do Tesouro, Meredith. Alí descubriu que Patterson lle mentira a Meredith sobre varios asuntos; por exemplo, cando Longacre sacou do seu peto unha proba cuñada da moeda de 20 dólares, Meredith amosou a súa sorpresa, xa que fora falsamente informado de que os cuños romperan. Aquela entrevista con Meredith serviulle a Longacre para conservar o seu posto como gravador xefe.
Canai, Perdecanai, Barro
Canai é un lugar da parroquia de Perdecanai no concello pontevedrés de Barro na comarca de Pontevedra.
Moeda de 20 dólares Liberty Head
Preparación
Segundo o escritor numismático Q. David Bowers, o último xogo de cuños de Longacre completouse en febreiro de 1850, e foi aceptado. No entanto, Breen sostén que as primeiras moedas de produción apareceron arredor do 26 de xaneiro de 1850. Só se coñece un único exemplar das cuñaxes de proba da moeda de 20 dólares realizadas con data de 1849, que forma parte da Colección Numismática nacional dos Estados Unidos, custodiada polo Instituto Smithsoniano. O espécime enviado ao secretario Meredith non está localizado e dise que na década de 1950 foi propiedade do comerciante de moedas William K. Nagy, cuxo antigo socio comercial, John W. Haseltine, llo tería adquirido aos herdeiros de Meredith. Ao parecer, Nagy declarou que lle vendeu a peza a un coleccionista privado. O numismático e farmacéutico de Filadelfia Robert Coulton Davis, que tiña vínculos estreitos coa Ceca de Filadelfia, cuñou posteriormente de xeito privado unha dobre aguia con data de 1849 en latón dourado, cuxa localización tamén se descoñece.
Deseño
miniatura|[[Debuxo á man de Longacre do reverso da moeda, cunha proposta non adoptada do lema OUR TRUST IS IN GOD.]] O anverso representa unha cabeza da Liberdade con estilo grecorromano, ollando cara á esquerda, co pelo recollido —segundo os numismáticos Jeff Garrett e Ron Guth "dun xeito atractivo"— cun moño, en tanto que unha parte do seu cabelo descende pola súa caluga. A Liberdade porta unha coroa ou un diadema coa inscrición LIBERTY e está rodeada por trece estrelas, alusivas das trece colonias ou estados orixinais, así como o ano de emisión.
O reverso representa unha aguia heráldica que sostén unha cinta dobre na que está inscrito o lema nacional estadounidense E PLURIBUS UNUM. A cinta dobre é unha alusión de Longacre ao valor facial da moeda que estaba a crear (dobre aguia). O deseño do reverso é unha variante do Gran Selo dos Estados Unidos: a aguia protexe un escudo que representa a nación, e sostén unha póla de oliveira e unhas frechas. Sobre a aguia, Longacre colocou novamente trece estrelas, dispostas a modo de halo, xunto cun arco de raios.
As iniciais de Longacre, "JBL", aparecen a modo de marca de gravador no truncamento da cabeza. A moeda dun dólar de ouro e a de 20 dólares foron as primeiras moedas federais estadounidenses nas que se incluíu a marca do gravador —no dólar úsase só o "L", por cuestión do espazo—. Os deseños de Longacre para os anversos da dobre aguia e do dólar de ouro "tipo 1" (1850-1854) son similares.
Ao historiador da arte Cornelius Vermeule non lle gustou nin a moeda de 20 dólares Liberty Head nin o resto das creacións numismáticas de Longacre que amosan a representación alegórica da Liberdade, que cualificou como rutineiras. Porén, el considerou que o reverso "ten algúns aspectos encomiables de imaxinaría heráldica" e comparou esta face da moeda co "frontispicio dun folleto patriótico".
O xornal The Daily Alta California reproduciu en maio de 1850 un artigo dun xornal oriental, sen citar o seu nome, que dicía en relación coa nova moeda: "non podemos dicir que a admiremos [...] A aguia está imperfectamente formada e estragada por algunha flamíxera adxacente destinada ao resplandor que, na nosa opinión, o fai confuso".
Outro xornal, The Journal of Commerce de Nova York, propuxo que se cambiase esta moeda por outra que amosase a George Washington no anverso e "unha fermosa aguia que destaque como se non se avergoñase de si mesma" no reverso. Pola súa banda, o Boston Evening Transcript suxeriu que as autoridades da Casa da Moeda dos Estados Unidos debían "deter a emisión dunha moeda tan cutre. O director da Casa da Moeda parece carecer totalmente de gusto ao permitir que se emita semellante exemplar". Bowers escribiu en 2004 que, malia a reacción negativa da época, o deseño da moeda de 20 dólares Liberty Head é agora moi popular entre os coleccionistas..
Os Caldos, Barro, Barro
Os Caldos é un lugar da parroquia de Barro no concello pontevedrés de Barro na comarca de Pontevedra.
Moeda de 20 dólares Liberty Head
Tipo I (1849-1866)
A produción regular para a circulación da moeda de 20 dólares Liberty Head comezou en 1850 na Ceca de Filadelfia, cunha tiraxe de máis dun millón de exemplares, e na Ceca de Nova Orleáns, cunha tiraxe máis modesta de 141.000 pezas. Entre 1850 e 1861, en Nova Orleáns cuñouse ininterrompidamente esta moeda, aínda que en cantidades moi pequenas.
Durante os seus primeiros anos de vida, cando non había ningunha ceca no Vello Oeste, xurdiu a necesidade de converter alí en moeda parte do ouro aparecido en California. Logo do establecemento da Ceca de San Francisco en 1854, as cuñaxes en Nova Orleáns volvéronse escasas, xa que na súa maior parte o ouro que cuñaba era de procedencia local, e non había alí moito metal. Pola súa Banda, a Ceca de Filadelfia seguiu a recibir unha parte importante do ouro de California. Despois de que a Luisiana se separase da Unión en 1861, algunhas das moedas de 20 dólares de Nova Orleáns dese ano, aínda que amosaban os deseños estándar, foron cuñadas baixo a autoridade do Estado de Luisiana e, máis tarde, da Confederación. Esa ceca pechou naquel momento e abriu novamente en 1879. As outras delegacións da Casa da Moeda dos Estados Unidos, a Ceca de Charlotte e a Ceca de Dahlonega, tamén cesaron a súa actividade durante a Guerra Civil, xa que as súas instalacións eran moi limitadas, e nelas non se cuñou ningunha moeda de ouro de valor facial superior ao de 5 dólares (media aguia).
A principios da década de 1850 produciuse en California e no Vello Oeste unha escaseza de moedas de ouro. As autoridades federais negáronse a aceptar o po de ouro para o pagamento dos dereitos alfandegueiros e os mineiros privados non tardaron en intervir. O senador californiano William Gwin presentou un proxecto de lei para establecer oficinas de ensaio en California e para a emisión de moedas de ouro de valores faciais altos, de ata os 10.000 dólares. Aínda que a maior parte das súas propostas foron rexeitadas, estableceuse unha oficina de ensaios en San Francisco. No entanto, dúas ondas de pánico relacionadas co diñeiro sacudiron California e, en 1852, o Congreso converteu a oficina de ensaios na nova Ceca de San Francisco. A primeira moeda de 20 dólares cuñada nesta nova ceca saíu das prensas o 3 de abril de 1854, en condición de proba numismática, e hoxe forma parte da Colección Numismática Nacional dos Estados Unidos. Algo máis da metade das moedas de 20 dólares cuñadas entre 1850 e 1933 proceden da Ceca de San Francisco.
Moitas das moedas de 20 dólares Liberty Head do "tipo I" da Ceca de San Francisco que chegaron aos nosos días en condicións de conservación excelentes proveñen de naufraxios e foron recuperadas despois de estaren máis dun século debaixo do mar. Entre os naufraxios nos que se acharon máis exemplares cómpre salientar os do SS Brother Jonathan, o SS Central America e o SS Yankee Blade. Milleiros de dobres aguias de 1857 da Ceca de San Francisco que non chegaran a circular afundíronse co buque Central America fronte a costa dos Estados Unidos en setembro dese mesmo ano, igual que as 435 que viaxaban nel, entre elas o capitán William Herndon. O cargamento foi rescatado a partir da década de 1980 e, logo de resoltos os litixios acerca da súa propiedade, acabaron no mercado numismático. Pola súa banda o Brother Jonathan, un luxoso barco de vapor de paletas que ía do norte de San Francisco ata Portland, afundiuse en xullo de 1865; poucos sobreviviron ao naufraxio. Os milleiros de moedas de ouro de 20 dólares e doutros valores que se achaban a bordo foron rescatadas a partir de 1996 e, arranxadas as cuestións legais, saíron tamén ao mercado numismático, a maioría en estados de conservación excelentes.
A palabra LIBERTY do diadema do anverso nas moedas de 20 dólares cuñadas entre 1850 e 1858 foron cuñadas con cuños que orixinariamente Longacre gravara como LLBERTY, quen converteu posteriormente segundo "L" nun "I"; esta característica é apreciable con lentes de aumento. miniatura|170x170px|Exemplar de [[1861 co reverso reaxustado por Paquet. ]]
En 1860, o gravador axudante Anthony C. Paquet levou a cabo unha revisión do reverso da moeda, que logo dos seus axustes resultou coas letras máis altas e máis estreitas. Logo de iniciada a produción a principios de 1861 con estes cuños axustados, observouse ademais que o deseño carecía dun bordo o suficientemente alto como para protexer o deseño da abrasión, e a Casa da Moeda acabou por recuperar os antigos cuños do reverso, non afectados polos axustes de Paquet. Ordenouse fundir os exemplares xa cuñados coas características defectuosas, máis un número escaso de pezas cuñadas en Filadelfia non se refundiron. Ademais, cando chegou ao outro lado do país, á Ceca de San Francisco, a noticia de que cumpría deter a produción, xa se cuñara unha tiraxe de 20.000 exemplares. Hoxe estas raras pezas acadan no mercado numismático prezos moi elevados; un exemplar procedente da Ceca de Filadelfia vendeuse nunha poxa pública en agosto de 2006 por 1.610.000 dólares, o que supuxo o récord de cotización dunha moeda de 20 dólares da serie Liberty Head.
Tipo II (1866-1876)
Co país no medio dunha guerra interna, en novembro de 1861 o secretario do Tesouro Salmon P. Chase recibiu unha proposta para que as moedas dos Estados Unidos amosasen unha lenda alusiva á fe en Deus. Despois de tomar en consideración varios textos optouse por colocar a inscrición IN GOD WE TRUST ("En Deus confiamos") na moeda de dous centavos de 1864. A Lei do 3 de marzo de 1865 que autorizou a moeda de tres centavos de cuproníquel tamén esixía que ese lema aparecese en todas as moedas que tivesen o tamaño suficiente para o levar. En cumprimento deste mandato, Longacre comezou a regravar os cuños de todas as moedas dos Estados Unidos. En 1866 engadiu o lema IN GOD WE TRUST en todas as moedas que aínda non o levaban, exceptuando as de diámetro inferior aos cinco centavos, moeda que comezou a cuñarse aquel ano. A Ceca de San Francisco utilizou os cuños sobrantes do reverso da moeda de 20 dólares de 1865 antes de os cambiar durante 1866.
En 1870, inaugurouse en Nevada a Ceca de Carson City por instancias dos intereses mineiros da prata, para poder refinar o mineral e convertelo en moeda de uso local. Mais, a maiores da prata, esta nova ceca cuñou tamén moedas de ouro de 5, de 10e de 20 dólares. A dobre aguia de Carson City de 1870, igual que as outras moedas do primeiro ano de actividade do establecemento, é dunha gran rareza —só 3.789 exemplares—, e unha delas acadou os 414.000 dólares nunha poxa pública realizada en marzo de 2009. A circulación das moedas de 20 dólares cuñadas en Carson City limitouse case exclusivamente ao ámbito local, xa que estas moedas só se cuñaron como consecuencia das extraccións de ouro da zona e da petición dos seus propietarios para a súa conversión en moeda. Pola súa banda, a produción masiva de dobres aguias levouse a cabo na Ceca de San Francisco, para satisfacer as necesidades da poboación de toda California e do comercio de exportación. Como o ouro non circulaba no Leste, a maioría das pezas producidas na Ceca de Filadelfia foron tamén enviadas ao Oeste ou dedicadas á exportación. miniatura|139x139px|Data de [[1873, co 3 pechado (arriba) e aberto (abaixo).]] En novembro de 1872, o daquela gravador xefe William Barber, sucesor de Longacre nese cargo, presentou unha serie de deseños para amosar como aparecería representada a data na moeda de 20 dólares correspondente ao ano seguinte. Aínda que estes esbozos foron aprobados, o novo xefe de cuñaxe, Loudon Snowden, presentou unha queixa por escrito o día 18 de xaneiro de 1873, ao pouco tempo de iniciarse a produción dese ano, na que afirmaba que o "3" da data se parecía demasiado a un "8". Como consecuencia, ordenóuselle a Barber que modificase o seu traballo, algo que afectou á maior parte das moedas estadounidenses dese ano.
Este reaxuste logo de iniciada a cuñaxe deu lugar á variante coñecida como "3 aberto" e "3 pechado", unha diferenza pequena a simple vista, que se manifesta máis claramente no tamaño dos remates do díxito: en tanto que no "3 pechado" ambos os remates son do mesmo tamaño, no "3 pechado" o remate inferior é algo máis grande. Todas as moedas cuñadas en 1873 na Ceca de Carson City corresponden á variante "pechada", do mesmo xeito que a maioría das producidas na Ceca de San Francisco.
Tipo III (1877-1907)
En 1876, William Barber introduciu un axuste nos cuños do reverso da moeda de 20 dólares consistente en darlle un aspecto de letra máis grosa ao lema IN GOD WE TRUST, o que xerou unha nova variante, coñecida no ámbito numismático como "lema forte" e "lema lixeiro". Tamén se aumentou o tamaño das letras do lema E PLURIBUS UNUM, disposto nos dous estandartes a ambos os lados da aguia.
Este reaxuste de Barber afectou tamén ao anverso, onde lle deu un ángulo algo máis agudo ao truncamento do pescozo da Liberdade que provoca unha maior distancia con respecto á data. Ademais, no deseño orixinal de Longacre a punta da coroa da Liberdade está moi próxima á sétima estrela contada desde a data e no sentido das agullas de reloxo, en tanto que a partir de 1877 se sitúa entre as estrelas sexta e sétima.
Mais o cambio máis salientable introducido nas emisións de 1877 foi a modificación da expresión do valor facial, que pasou de TWNTY D. á súa forma plena, TWENTY DOLLAR. Toda esta serie de pequenos cambios introducidos en ambas as caras da moeda xeraron algunhas dificultades técnicas á hora da cuñaxe, que Barber foi solucionando con pequenos axustes no deseño durante os primeiros meses de produción, en 1877.
Entre 1877 e 1883 cuñáronse grandes cantidades de dobres aguias na Ceca de San Francisco. A partir de 1881, a produción desta moeda na Ceca de Filadelfia reduciuse drasticamente: entre 1881 e 1887 só se cuñaron en Filadelfia 4.521 exemplares para a súa posta en circulación, e non se cuñou ningún en 1882, en 1883 nin en 1887. Durante eses anos, en Filadelfia emitíronse moedas con acabamento proof con tiraxes escasísimas —92 pezas en 1883, 71 pezas en 1884 e 121 pezas en 1887—, o que as converte en pezas extremadamente raras. En 1879, a Ceca de Nova Orleáns produciu unha sorprendente tiraxe de 2.325 moedas, a única despois da guerra, para a que os autores numismáticos actuais non atopan unha xustificación clara; a este respecto, Breen apunta a unha decisión persoal do superintendente desa ceca para xerar demanda da moeda entre a poboación, xa que era moi impopular no comercio do Sur.
A partir da década de 1880 enviáronse a Europa millóns de moedas de 20 dólares Liberty Head, como pagamento en transaccións de comercio internacional. Estes envíos producíanse adoito en bolsas téxtiles que contiñan 250 moedas, por un importe total de 5.000 dólares por bolsa. miniatura|171x171px|O axuste de [[William Barber en 1900 permitiu un maior espazo para a data.]] En 1900, o sucesor de William Barber no cargo de gravador xefe da US Mint, o seu fillo Charles E. Barber, reaxustou lixeiramente o deseño unha vez máis, no marco dunha revisión xeral dos cuños das moedas estadounidenses. Os cambios máis significativos foron o alisamento da parte posterior do pescozo da aguia, no reverso, e unha modificación da parte inferior da cabeza, no anverso, que permitiu dispor de maior espazo para a data. En 1904, a Casa da Moeda estableceu récords de produción de moedas de 20 dólares, con 6.256.699 exemplares en Filadelfia e 5.134.175 en San Francisco, o que supón os máximos destas cecas para as moedas desta serie. A única emisión superior de moedas de 20 dólares tivo lugar en 1928, xa co modelo seguinte de Saint-Gaudens, cando en Filadelfia se acadaron os 8.816.000 exemplares.
A descuberta de ouro en Cripple Creek, Colorado, en 1891 provocou alí unha nova febre do ouro. A maior disposición deste metal en Colorado foi unha das razóns polas que se autorizou o establecemento da Ceca de Denver en 1904, que abriu as súas portas en 1906. Cando se inaugurou a produción de moedas de 20 dólares nesta nova ceca, o 4 de abril de 1906, cuñouse primeiro unha ducia de moedas de proba con acabamento proof para llas presentar ás autoridades.
A proba Quintuple Stella (1879)
miniatura|337x337px|Exemplar da proba Quintuple [[Stella (moeda)|Stella (1879). ]] A coñecida no ámbito numismático como Quintuple Stella é unha cuñaxe de proba realizada pola Ceca de Filadelfia en 1879 no marco da procura dunha moeda para o comercio internacional de aceptación universal. Neste contexto Quintuple Stella constitúe a resposta dos EEUU ás conferencias monetarias internacionais que, con tal propósito, estaban a ter lugar en Europa naqueles momentos.
Esta emisión en proba toma o deseño dos 20 dólares Liberty Head, cunha cabeza da Liberdade lixeiramente modificada e ao que se lle engadiu unha lenda diseminada entre as trece estrelas do anverso: ★30★G★1.5★S★3.5★C★35★G★R★A★M★S★ ("30 de ouro, 1,5 de prata, 3,5 de cobre, 35 gramos de peso"), coa data de 1879 no exergo. O cambio máis salientable no reverso foi a substitución do lema IN GOD WE TRUST por un novo en latín: DEO EST GLORIA.
Da súa cuñaxe en ouro coñécense cinco exemplares, un dos cales se conserva na Colección Numismática Nacional dos EEUU, do Instituto Smithsoniano. Están rexistrados tamén doce exemplares dunha versión en cobre desta proba numismática, dos que polo menos cinco recibiron posteriormente un baño de ouro.
Un dos poucos espécimes da Quintuple Stella que chegou ao mercado numismático nas últimas décadas foille adxudicado por 1.880.000 dólares a Greg Rohan, o presidente da compañía Heritage Auctions, nunha poxa que tivo lugar en Nova Orleáns o 19 de maio de 2016.
Substitución
miniatura|170x170px|A moeda de [[Moeda de 20 dólares Saint-Gaudens|20 dólares Saint-Gaudens substituíu en 1907 o modelo da cabeza da Liberdade. ]] En 1904, o presidente Theodore Roosevelt queixouse ao seu secretario do Tesouro, Leslie M. Shaw, acerca dos deseños das moedas estadounidenses, e preguntoulle se se podería contratar un escultor amigo do presidente, chamado Augustus Saint-Gaudens, para que proporcionase uns novos deseños actualizados.
O ano seguinte, a Casa da Moeda dos Estados Unidos contratou a Saint-Gaudens para que crease catro novos modelos, tanto para o centavo como para as catro moedas de ouro en uso no momento, entre elas a moeda de 20 dólares. A necesidade de atender outras encargas sumada á grave doenza que padecía Saint-Gaudens fixeron que estes cambios se demorasen. O gravador xefe Barber opúxose en repetidas ocasións ao deseño que finalmente acabou por propor Saint-Gaudens, que amosaba no anverso a Liberdade de corpo enteiro dando pasos amplos sobre unha formación rochosa, alegando que o seu relevo era demasiado alto. Logo do falecemento de Saint-Gaudens o 3 de agosto de 1907, Barber axustou o deseño de Saint-Gaudens para crear unha versión cun relevo máis baixo que se puidese cuñar con facilidade. A cuñaxe deste novo modelo da dobre aguia comezou a finais de 1907 e púxose en circulación en decembro dese ano, pondo fin así á moeda de 20 dólares Liberty Head.
Coleccionismo
Na década de 1930, o Goberno dos Estados Unidos fundiu grandes cantidades de moedas de 20 dólares, seguindo indicacións do presidente Franklin D. Roosevelt. Por outra banda, en tanto que moitas das dobres aguias exportadas en grandes cantidades a finais do século XIX —os rexistros amosan que a maioría das enviadas ao Reino Unido foron refundidas para producir soberanos—, outros millóns de moedas permaneceron nos bancos.
A partir da década de 1940 acháronse grandes cantidades de moedas de 20 dólares nas cámaras acoirazadas de bancos europeos, que foron colocadas no mercado numismático, e moitas das que presentaban peores estados de conservación foron parar ao mercado do investimento en metais preciosos, valoradas unicamente polo prezo do seu contido en ouro. Houbo tamén moitas dobres aguias Liberty Head do tipo I rescatadas de naufraxios, case sempre en estados de conservación de gran calidade, o cal incrementou a demanda dos coleccionistas cara a estas moedas.
O interese dos coleccionistas polas moedas de 20 dólares creceu claramente cando na década de 1940 quedou de manifesto que a apresurada retirada da circulación do modelo Saint-Gaudens en 1933 tivera como consecuencia que varias destas moedas das últimas datas se convertesen en exemplares inesperaradamente raros. A importación masiva de moedas de 20 dólares que estaban no estranxeiro, logo de que aos estadounidenses se lles permitise novamente a posesión de ouro en 1974, fixo que a oferta desta moeda aumentase no mercado numismático. Así e todo, segundo o autor numismático e comerciante de moedas Q. David Bowers: "hoxe en día gozan de popularidade, unha fascinación e un interese tan grandes que os prezos récord acadados [nunha importante poxa de 1949] parecen gangas incribles".
Moeda de 20 dólares Saint-Gaudens
A moeda de 20 dólares Saint-Gaudens (coñecida tamén como dobre aguia Saint-Gaudens) é unha moeda de ouro co valor facial de 20 dólares, cuñada entre 1907 e 1933 pola Casa da Moeda dos Estados Unidos, chamada así por estar deseñada polo escultor Augustus Saint-Gaudens.
En 1904, o presidente Theodore Roosevelt iniciou unha renovación estética xeral da moeda estadounidense, tarefa que lle encomendou a Saint-Gaudens. Malia as malas experiencias previas coa Casa da Moeda e co seu gravador xefe, Charles E. Barber, o escultor aceptou a proposta do presidente. Os traballos sufriron importantes atrasos, por mor das dificultades xeradas polo altorrelevo dos deseños iniciais de Saint-Gaudens e tamén pola súa mala saúde, xa que estaba afectado por unha grave doenza que o conduciu á morte en 1907, logo de completar os deseños da moeda de 20 dólares pero antes de que os cuños estivesen listos para o inicio da produción.
Ante as dificultades técnicas que ocasionarían os deseños de Saint-Gaudens para a cuñaxe, o gravador Barber fixo modificacións neste deseño, rebaixando o relevo para que as moedas se puidesen estampar dun só golpe de cuño.
Cando finalmente se puxo en circulación en 1907, a dobre aguia de Saint-Gaudens xerou controversia por carecer do lema nacional IN GOD WE TRUST, o que resultaba contrario á lei. O Congreso interveu e esixiu a inclusión do lema, que se engadiu en 1908. A partir de aí continuou cuñándose ata 1933, fundamentalmente para o seu uso no comercio internacional.
Practicamente todas as moedas cuñadas en 1933 foron refundidas antes da súa posta en circulación, cando se decidiu a retirada da moeda. Coñécense só 13 exemplares datados nese ano, e só un deles está en mans privadas, o que o converte nunha das moedas máis valiosas dos Estados Unidos.
Antecedentes
A dobre aguia ou moeda de 20 dólares de ouro emitiuse por vez primeira en 1850; o Congreso autorizouna como resposta ante a crecente cantidade de ouro dispoñible como resultado da febre do ouro de California. Aqueles 20 dólares Liberty Head, deseñados polo gravador xefe da Casa da Moeda, James Longacre, cuñáronse durante toda a segunda metade do século XIX con só pequenos axustes no seu deseño. Aquela moeda, por mor do seu elevado valor nominal, non tivo unha ampla circulación no comercio cotián, aínda que si que foi moi utilizada para as grandes transaccións internacionais, nas que a liquidación debía producirse en ouro. No Oeste, onde se preferían as moedas de ouro ou prata ao papel moeda —cuxo uso mesmo foi ilegal en California trala febre do ouro, a dobre aguia tivo algo máis de circulación. miniatura|180x180px|Deseño de [[Augustus Saint-Gaudens|Saint-Gaudens rexeitado para unha medalla da Exposición Mundial Colombina.]] A primeira relación de Augustus Saint-Gaudens coa Casa da Moeda dos EEUU foi en 1891, cando formou parte dunha comisión que xulgaba as candidaturas presentadas para o deseño das novas moedas de prata. A Casa da Moeda só ofrecera un premio de pouca entidade para o gañador e todos os artistas invitados —entre eles Saint-Gaudens— rexeitaran o ofrecemento para presentar traballos propios. O concurso estaba aberto ao público e a comisión de avaliación —formada por Saint-Gaudens e os gravadores Charles E. Barber e Henry Mitchell— non achou ningún deseño axeitado. Isto non sorprendeu a Saint-Gaudens, quen lle dixo ao director da Casa da Moeda, Edward O. Leech, que só había catro persoas no mundo capaces de realizar aquel traballo, dos cales tres estaban en Francia e o cuarto era el mesmo. Barber, que fora gravador xefe desde 1879, considerou que Saint-Gaudens se sobrevaloraba e contestou que realmente só había un home capaz de facelo: o propio Barber. A postura do director Leech ante o fracaso do concurso foi encargarlle a Barber que presentase os seus propios deseños para as moedas de prata de dez centavos, dun cuarto de dólar e de medio dólar, o que deu lugar á coñecida como "serie Barber", que xerou un notable descontento na poboación.
En 1892, pedíuselle a Saint-Gaudens unha proposta de deseño para a medalla oficial da Exposición Mundial Colombina de Chicago, que se lle entregaría aos expositores premiados. O seu deseño para o anverso, que representaba a Cristovo Colón desembarcando, non suscitou controversia, mais o reverso, que amosaba un rapaz de corpo enteiro, espido, cun facho e dúas coroas da vitoria, foi criticado polo axente censor, Anthony Comstock, que o cualificou como obsceno. Os directores da exposición substituíron este reverso na medalla por outro creado por Barber, que segundo o escritor numismático Walter Breen era "destacable só pola súa banalidade". Saint-Gaudens, furioso, xurou non ter nada máis que ver no futuro coa Casa da Moeda dos EEUU nin cos seus empregados, e durante a década seguinte rexeitou todas as encargas que gardasen algunha relación coa ceca pública.
Inicio e proceso de deseño
miniatura|180x180px|Primeiro [[deseño de Saint-Gaudens para o anverso dos 20 dólares.]] O 27 de decembro de 1904, o presidente Theodore Roosevelt, amigo persoal de Saint-Gaudens, escribiu ao secretario do Tesouro, Leslie Mortier Shaw:
Roosevelt indicoulle ao daquela director da Casa da Moeda, George E. Roberts, que lle enviase unha carta a Saint-Gaudens, quen respondeu: "Estou extremadamente interesado no asunto dos novos deseños da moeda [...] Asegúrolle que será un gran pracer axudar a conseguir on bo traballo". Roosevelt ordenou á Casa da Moeda que contratase a Saint-Gaudens para que se encargase do redeseño dalgunhas das catro moedas de ouro ou do centavo de cobre que estaban en circulación, que podían cambiarse sen necesidade de aprobación por parte do Congreso por levaren máis de 25 anos en uso. Ata aquel momento, ningunha moeda dos Estados Unidos fora deseñada por alguén que non formase parte do cadro da Casa da Moeda.
miniatura|180x180px|Deseño do [[Reverso (moedas)|reverso. ]]
En novembro de 1905, Roosevelt escribiu a Saint-Gaudens para lle preguntar acerca dos progresos da renovación das moedas de ouro. O presidente comentoulle que estivera a observar as moedas de ouro da Antiga Grecia e que as máis fermosas tiñan un relevo moi alto, polo que lle suxeriu a Saint-Gaudens que fixese uns deseños cun relevo similar, e cun bordo alto, para protexer as moedas do desgaste. O escultor contestoulle cunha carta na que lle amosaba a súa conformidade anuncioulle a presentación dun primeiro deseño para a dobre aguia, nestes termos:
miniatura|180x180px|Modelo inicial do reverso, coa data no exergo en números romanos
Lourido, Perdecanai, Barro
Lourido é un lugar da parroquia de Perdecanai no concello pontevedrés de Barro na comarca de Pontevedra.
Moeda de 20 dólares Saint-Gaudens
Inicio e proceso de deseño
O 2 de xaneiro de 1906, Saint-Gaudens escribiu ao secretario Shaw, para lle preguntar se resultaría práctico un relevo alto para as moedas cuñadas na Casa da Moeda. Antes de lle dar unha resposta, Shaw reuniuse co presidente Roosevelt, que non puxo obxección ningunha para que as moedas, moitas das cales se almacenarían en bóvedas bancarias e non terían moito uso, fosen "tan artísticas como os gregos puidesen desexar". Roosevelt asegurouse o apoio de Shaw para o deseño de Saint-Gaudens.
Shaw escribiulle ao escultor o 13 de xaneiro de 1906, reproducindo unha copia dunha carta do director da Casa da Moeda, George E. Roberts, na que se advertía de que "a postura das autoridades de todos os países é de que as moedas modernas deben ter un relevo baixo", mais como o presidente non estaba de acordo con esa opinión, víase autorizado para seguir adiante co seu deseño de relevo alto. O historiador numismático Roger W. Burdette comentou a este respecto: "esta é tamén unha desas ocasións en que os egos imperiosos do artista e do presidente poderían ter prestado máis atención aos comentarios de Roberts. Ao continuaren co deseño nun relevo alto que non resultaría cuñable, Saint-Gaudens perdeu a súa mellor oportunidade de explorar os límites da arte nas moedas de curso legal".
Saint-Gaudens envioulle unha carta ao presidente a finais de xaneiro, na que lle dicía: "ningunha cousa que se produza pode ser peor que as inanidades que agora se amosan nas nosas moedas". Con todo, o escultor prevía a resistencia do gravador xefe Barber. En maio de 1906, escribiu novamente a Roosevelt e comentoulle que enviara un axudante a Washington para obter detalles técnicos acerca do redeseño mais que, "se consegue sacar o mellor do educado señor Barber ou dos outros responsables, terá feito unha obra superior á da construción da Canle de Panamá". Non obstante, eu mantereime firme, mesmo ata a morte".
A Gándara, Perdecanai, Barro
A Gándara é un lugar da parroquia de Perdecanai no concello pontevedrés de Barro na comarca de Pontevedra.
Moeda de 20 dólares Saint-Gaudens
Inicio e proceso de deseño
Saint-Gaudens pensara no deseño dunha aguia voadora para a moeda dun céntimo de cobre, mais finalmente desenvolveu este deseño para a moeda de 20 dólares de ouro, logo de se informar de que a lei impedía que na moeda dun céntimo se representase a figura dunha aguia. Por outra banda, a saúde do escultor empeorou ao longo de 1906, e o cancro que máis tarde acabaría coa súa vida obrigou a que o seu axudante, Henry Hering, pasase a encargarse de moitos detalles do traballo. Saint-Gaudens mandou elaborar os modelos das moedas en París, no canto da propia Casa da Moeda, para evitar calquera posibilidade de obstrución dentro da propia institución. Non foi ata decembro de 1906 cando Roosevelt recibiu por fin de mans de Hering os modelos do tamaño dunha moeda deseñados por Saint-Gaudens, e o presidente escribiulle ao escultor, xa gravemente enfermo: "dei instrucións ao director da Casa da Moeda para que estes cuños se produzan o máis rapidamente posible tal e como están; é simplemente espléndido. Supoño que o Congreso me censurará por isto, pero considerareino un pagamento moi barato!" miniatura|300x300px|A [[estatua da Vitoria de Saint-Gaudens (1902), parte do monumento a Sherman en Nova York, serviu de base para o deseño do anverso.]] O anverso do deseño final de Saint-Gaudens para a moeda de 20 dólares amosa unha representación feminina da Liberdade, que ao mesmo tempo representa a Vitoria. O escultor baseouse para iso na figura feminina que deseñara para crear o monumento ao xeneral William Tecumseh Sherman na cidade de Nova York, aínda que a súa inspiración definitiva foi a da Vitoria de Samotracia. A figura do monumento a Sherman foi modelada por Henrietta Anderson, un dos temas favoritos da artista. Na moeda, a Liberdade sostén un facho nunha man, como representación do coñecemento, e na outra unha póla de oliveira, símbolo da paz. A Liberdade atravesa uns penedos a grandes zancadas e detrás dela hai uns raios de Sol e, ao fondo, en pequeno, represéntase o Capitolio dos Estados Unidos. Todo o conxunto está rodeado por 46 estrelas, unha por cada un dos estados que en 1907 conformaban os EEUU.
O reverso é unha vista lateral dunha aguia en voo cara á esquerda, cun sol nacente e os raios detrás. Pola súa banda, o canto leva gravado o lema E PLURIBUS UNUM. Saint-Gaudens considerou que non podía dispor unha terceira liña de texto debaixo do nome do país e o valor facial da moeda, xa que se desequilibraría a composición, e por este motivo decidiu colocar o lema no canto.
Versión de "relevo extraalto"
O gravador xefe da Casa da Moeda, Charles E. Barber, seguira de preto todo o proceso do deseño da nova moeda de 20 dólares e escribiulle ao daquela director en funcións da institución, Robert Preston, o 26 de novembro de 1906:
miniatura|349x349px|En [[1907 cuñáronse arredor de dúas ducias de exemplares de proba con "relevo extraalto" e coa data en números romanos.]]
Como consecuencia da carta de Barber, o director en funcións Preston escribiulle a Saint-Gaudens: "non hai prensas en ningures, nin nas cecas nin nos obradoiros dos prateiros, que poidan facer xurdir o seu relevo proposto dun só golpe". Cando se levaron os modelos á Casa da Moeda, Barber examinounos e rexeitounos, e só despois dunha acalorada discusión se amosou disposto a experimentar ao respecto, na procura dunha solución. Naqueles momentos, a Casa da Moeda estaba moi ocupada creando deseños para as novas moedas de Filipinas e de Cuba, e Barber era non era partidario de perder o tempo co que el consideraba unha peza experimental que nunca chegaría a producirse para a circulación. A partir do modelo en xeso elaboráronse os primeiros cuños, cos que se cuñaron arredor de 24 moedas de proba. A Casa da Moeda utilizou para iso unha prensa para medallas axustada á máxima presión, e mesmo así cumpriron ata nove golpes de cuño para que o deseño se gravase completamente. Estas primeiras probas coñécense no ámbito numismático como de "relevo extraalto", e só se coñece a existencia de 20 espécimes —un deles acadou en 2005 nunha poxa o prezo de 2.990.000 dólares.
O 8 de maio de 1907, o presidente escribiu a Saint-Gaudens para lle comentar: "ata o de agora demostrouse que resulta imposible cuñalas dun só golpe, o que é necesario nas condicións de produción actuais". Uns días despois, o 11 de maio, Saint-Gaudens respondeulle: "dáme mágoa que a cuñaxe non dese os mellores resultados. Evidentemente, non se trata dun asunto insignificante facer que a arte grega se axuste á numismática moderna".
Versión de "relevo alto"
miniatura|213x213px|Vista lateral das segundas probas [[Cuñaxe|cuñadas en 1907 con "relevo alto".]] Logo fabricouse un segundo grupo de cuños aos que se lles rebaixou un pouco o relevo —"relevo alto"—, mais mesmo así seguiu resultando alto demais para unha produción masiva, xa que se requirían tres golpes de cuño para a plasmación completa do deseño. Saint-Gaudens elaborara os modelos para estes cuños baixo a idea errónea de que as primeiras pezas foran cuñadas nunha prensa de produción, en lugar da prensa de medallas que realmente utilizou a Casa da Moeda, e polo tanto pensaba que só lles cumpriría un pequeno axuste. Cando Saint-Gaudens morreu o 3 de agosto de 1907, o seu axudante, Hering, estaba ba traballar nun terceiro modelo. Mais ao non saber como atopar a Hering, o presidente Roosevelt ordenoulle ao novo secretario do Tesouro, George Cortelyou, que a Casa da Moeda finalizase o deseño de maneira que se puidese pór a primeira moeda en circulación o 1 de setembro.
Nesa conxuntura, pedíuselle a Barber que interrompese as súas vacacións en Ocean Grove, Nova Jersey, para cumprir as ordes do presidente. Barber escribiu o 14 de agosto ao superintendente da Ceca de Filadelfia, John Landis, para lle asegurar que o que Roosevelt desexaba era imposible, xa que nin tiña cuños nin tampouco unha idea clara da maneira que Saint-Gaudens concibira para unha terceira redución do relevo. O gravador xefe Barber alegou que non podía tomar ningunha medida con respecto á moeda de 20 dólares.
Así as cousas, o 28 de setembro, o gravador axudante Hering presentouse á fin na Casa da Moeda cun novo xogo de modelos, que foron rexeitados novamente por Barber. Este escribiulle a Preston: "ao examinalos comprobouse que o relevo dos modelos era tan grande que sería unha perda de tempo facer unha redución para a fabricación das moedas, xa que resultaría imposible cuñalas cando se fixesen os cuños". Pola contra, Barber comezou a traballar na súa propia versión do deseño de Saint-Gaudens, mais con relevo baixo.
En agosto de 1907, Roosevelt nomeou o ata entón superintendente da Ceca de San Francisco, Frank Leach, como novo director da US Mint, cargo do que tomou posesión o 1 de novembro. Nas súas memorias, Leach lembrou a súa primeira reunión co presidente sobre a cuestión da moeda de 20 dólares:
Versión final: "relevo baixo"
miniatura|350x350px|Exemplar de [[1907, con "relevo baixo" e a data en números arábigos.]] O 18 de novembro de 1807, un impaciente Roosevelt determinou que se utilizase o segundo xogo de cuños para cuñar as moedas e ordenou expresamente á Casa da Moeda "que comece a cuñaxe, aínda que se tarde todo o día en cuñar unha peza!" Consecuentemente, producíronse máis de 12.000 pezas con ese "alto relevo", que se puxeron en circulación entre 1907 e 1908. Barber escribiu ao superintendente da Ceca de Filadelfia, Landis, sobre o asunto das moedas de "relevo alto": "O señor Hart puxo en marcha a maquinaria de cuñaxe e envíolle dúas moedas que amosan o resultado; non están seleccionadas, xa que todas as que se están a producir son idénticas a estas dúas, cousa que me alarma, por estaren tan ben feitas que temo que o presidente poida esixir a continuidade desta versión en particular".
Mais ao mesmo tempo, Barber completou o seu traballo de redución do relevo a partir dos cuños do segundo xogo, que finalmente foron os utilizados pola Casa da Moeda para a produción da moeda a grande escala. En 1907 producíronse 361.667 moedas de "relevo baixo" con estes cuños revisados, que se puxeron en circulación a finais de decembro dese ano. As modificacións de Barber foron denunciadas tanto pola familia do escultor como polo seu axudante Hering. Entre outros aspectos, Barber cambiou a data en números romanos MCMVII pola súa correspondente en números arábigos, 1907. Malia as modificacións, segundo o autor R. S. Yeoman, en A Guide Book of United States Coins, moitos críticos seguen a considerar que a dobre aguia Saint-Gaudens é a moeda máis fermosa da historia dos Estados Unidos.
No seu libro sobre os redeseños das moedas estadounidenses entre 1905 e 1908, Burdette responsabiliza todas as partes dos atrasos na nova moeda:
Malia as dificultades do deseño, Roosevelt estivo moi satisfeito coa nova moeda de 20 dólares. O director da Casa da Moeda, Leach, lembraba: "cando puxen sobre a súa mesa unha mostra das dobres aguias fermosamente executadas a partir do deseño de Saint-Gaudens amosouse moi entusiasmado e expresou pracer e satisfacción. [...] felicitoume calorosamente polo meu éxito e foi moi eloxioso cos seus comentarios".
En xaneiro de 1908, o presidente escribiulle ao seu amigo, o doutor William Sturgis Bigelow:
Produción
miniatura|351x351px|Proba dos cuños en [[bronce para a inclusión do lema IN GOD WE TRUST no reverso. ]] No seu momento, Roosevelt pedíralle especificamente a Saint-Gaudens que non incluíse o lema IN GOD WE TRUST na moeda de 20 dólares, xa que consideraba que a presenza deste lema supuña unha degradación do nome de Deus, tendo en conta que as moedas podían usarse para promover actividades criminais. Saint-Gaudens non tivo ningún problema en atender a suxestión do presidente, xa que ademais consideraba que o lema lle restaba importancia aos elementos do deseño. Mais a omisión do lema provocou unha protesta pública, e o Congreso, que Breen cualifica como "indignado e furioso", ordenou que o lema se incorporase á moeda en 1908. Barber modificou oportunamente os cuños para engadir esas palabras no contorno do Sol do reverso e aproveitou a ocasión para realizar tamén algúns axustes menores no deseño. Ademais, en 1912 engadíronse dúas novas estrelas no anverso, para reflectir a incorporación aos Estados Unidos de Novo México e de Arizona. Para iso, non se alterou a repartición das estrelas anteriores, senón que as dúas novas se engadiron no conxunto vexetal da parte inferior dereita do anverso.
A única variante salientable produciuse en 1909; trátase dunha superposición de datas na que se aprecia un 8 por debaixo do derradeiro 9 da data. O máis probable é que isto se producise por fabricarse un cuño de 1908 cunha matriz correspondente a 1909, o que ocasionou a dobre data. Estímase que arredor da metade da tiraxe de 161.282 moedas de 20 dólares cuñadas ese ano na Ceca de Filadelfia amosen esa variante.
En 1916 cesou a cuñaxe da moeda de 20 dólares Saint-Gaudens, xa que os prezos do ouro estaban a subir por mor da primeira guerra mundial, que tamén provocou unha afluencia de moedas de ouro estadounidenses procedentes de Europa. Os posuidores de moedas de ouro, como os bancos, negáronse a pagalas polo seu valor nominal, polo que desapareceron da circulación. Logo de acabada a guerra restableceuse a demanda internacional da moeda; moitos europeos desconfiaban das súas moedas locais e vían un valor seguro na posesión de dobres aguias. Tras o reinicio da cuñaxe da moeda en 1920, comezou a producirse en grandes cantidades, convertida xa case exclusivamente nunha moeda de uso internacional e que tamén lles servía aos bancos como apoio dos certificados de ouro, mais que rara vez se vía na circulación ordinaria nos Estados Unidos.
Fin da serie: a dobre aguia de 1933
miniatura|351x351px|Exemplar dos 20 dólares de [[1933, da Colección Numismática Nacional dos EEUU (Instituto Smithsoniano). ]] Segundo o historiador numismático Roger Burdette, os primeiros exemplares de moedas de 20 dólares Saint-Gaudens de 1933 cuñáronse o 2 de marzo dese ano. O 15 de marzo entregáronselle 25.000 pezas ao caixeiro da Casa da Moeda, Harry Powell, e segundo o que era habitual na institución, estaban dispoñibles para seren pagadas. No entanto, o 6 de marzo o novo presidente, Franklin Roosevelt, que estreaba o cargo, ordenáralle ao Tesouro que non pagase ningún ouro, e ordenou tamén que os bancos que tivesen ouro llo transmitisen á súa delegación do Banco da Reserva Federal. Os numismáticos e os comerciantes de moedas seguían tendo autorización para ter e comerciar con moedas de ouro, mais todos os demais precisaban unha licenza especial. A dobre aguia continuou en produción ata maio. O 28 de decembro de 1933, o secretario do Tesouro en funcións, Henry Morgenthau, ordenou que toda a poboación entregase todas as moedas e os certificados de ouro, con limitadas excepcións, e a cambio entregouse papel moeda. Nos anos seguintes, o Tesouro fundiu millóns de moedas de ouro. Dous exemplares da moeda de 20 dólares de 1933 foron entregadas ao Instituto Smithsoniano para conservar na Colección Numismática Nacional dos Estados Unidos.