cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asociación Nacional de Mujeres Españolas
Historia
O desenvolvemento da asociación está plasmado en Mundo Femenino, revista publicada entre 1921 e 1936. Estaba dirixida pola mestra de escola pública Benita Asas Manterola, presidenta dende 1924 até 1932. Ese ano foi relevada pola tamén mestra Julia Peguero Sanz até 1936, xa que a asociación disolveuse durante a Guerra Civil.
O brazo político: Acción Política Feminista Independiente
Dende 1934, a ANME manifestou a intención de que a causa feminista se articulase como partido político. Así, fundou a Acción Política Feminista Independiente, que tentaría sen éxito integrarse na Fronte Popular en 1936. Malia pensaren en presentar unha candidatura propia, finalmente descartárono para non restárenlle votos á esquerda.
Giulio Andreotti
Giulio Andreotti, nado o 14 de xaneiro de 1919 e finado o 6 de maio de 2013 foi un político demócrata-cristián italiano. Ocupou o cargo de primeiro ministro de Italia durante varios mandatos. Desde 1991 era senador vitalicio por designación presidencial.
Líder do Partido Demócrata Cristián Italiano, foi primeiro ministro entre 1972 - 1973, 1976 - 1979 e 1989 - 1992.
Traxectoria
Comezou a súa carreira política en 1946 como deputado, aínda que desde 1944 era o líder da Democracia Cristiá. Antes, foi xornalista de profesión, sendo cofundador do Popolo, o xornal do seu partido. Foi colaborador de Alcide De Gasperi, pasando por todos os seus gobernos coas máis variadas funcións.
En 1954, foi ministro do Interior; en 1955, de Facenda; en 1966 formou parte do terceiro goberno de Aldo Moro; entre febreiro de 1972 e xuño do ano seguinte presidiu un goberno demócrata cristián, co apoio de partidos centristas; en xuño de 1976, tras as eleccións xerais, tomou o poder cun gabinete demócrata cristián minoritario, que só puido gobernar pola abstención do grupo parlamentario comunista.
En 1978, Andreotti formou goberno co Partido Comunista Italiano, tendo así maioría parlamentaria absoluta. Ao ano seguinte, o gabinete da coalición chegou ao seu fin debido á controvertida adhesión de Italia ao sistema monetario europeo, ao que os comunistas se opuñan. A forte oposición dos socialistas impediría que Andreotti cumpra o seu programa de loita contra a inflación ao pé da letra.
En 1983 asumiu o cargo de Ministro de Asuntos Exteriores e en 1989 formou un goberno de coalición, sucedendo a Ciriaco De Mita.
En 1990, sendo Presidente do Consello de Ministros de Italia, Andreotti, admitiu a existencia dunha rede paramilitar segreda ao longo de Europa occidental, chamada Gladio, que fixera os seus primeiros atentado en decembro de 1969 coa explosión de catro bombas simultáneas en Roma e Milán.
Até o ano da súa dimisión, en 1992, Giulio Andreotti dirixiu gobernos de centrodereita, centroesquerda e de unidade nacional. No que a política exterior se refire, era pro-árabe, pero tamén atlantista.
Asuntos xudiciais
En 1993, ademais de varios escándalos políticos, a Xustiza acusou a Andreotti de delitos vinculados á mafia e a esquemas de financiamento ilegais dos partidos políticos. O seu xuízo comezou en 1995, pero Andreotti finalmente foi absolto en 1999. En 2003, o tribunal de apelación de Palermo rexeitou a sentenza absolutoria dictada, establecendo que demostraran vínculos coa mafia até 1980 (delito cometido, pero prescrito); en 2004 a sentenza foi confirmada polo Tribunal Supremo.
En 2002, Giulio Andreotti foi finalmente condenado a 24 anos de prisión, por complicidade cos asasinos do xornalista Mino Pecorelli, en 1979. Non obstante, non foi arrestado xa que gozaba de inmunidade, dada a súa condición de senador vitalicio. Pecorelli fora asasinado por dous individuos despois de anunciar que pretendía publicar un informe sobre presuntos cargos de comisións ilegais por parte de Andreotti. O xornalista baseouse en documentos do líder da Democracia Cristiá, Aldo Moro, que fora asasinado polas Brigadas Vermellas o ano anterior. O tribunal de apelación de Perugia rexeitou a sentenza absolutoria dictada en 1999 por un xulgado de primeira instancia -segundo a cal Andreotti, entón de 83 anos, non tiña nada que ver coa morte do xornalista-. En 2003, o Tribunal Supremo anulou a condena e absolveu a Andreotti por non ter cometido o crime.
Na cultura popular
Os seus anos no poder foron tratados na película Il Divo (2008) de Paolo Sorrentino.
Tebras (filme)
Tebras (en Tenebre) é un filme italiano de 1982 escrito e dirixido por Dario Argento. Está protagonizado por Anthony Franciosa, no papel do autor estadounidense Peter Neal quen, mentres está en Roma promocionando o seu último libro de misterio e asasinatos, se ve envolto na procura dun asasino en serie que poida que a súa novela inspirase a matar. John Saxon e Daria Nicolodi coprotagonizan o filme intepretando respectivamente o axente de Neal e a súa asistenta, mentres Giuliano Gemma e Carola Stagnaro aparecen como os detectives que investigan o caso. John Steiner, Veronica Lario e Mirella D'Angelo tamén aparecen facendo papeis menores. O filme foi descrito como unha exploración do dualismo e da aberración sexual, e ten fuertes elementos de metaficción; algúns críticos consideran que "Tebras" é unha reacción directa de Argento ás críticas do seu traballo anterior, sobre todo nas súas representacións de asasinatos de mulleres.
Estreouse subtitulado en galego o 9 de xaneiro de 2021 a través da TVG.
Eleanor Marx
Jenny Julia Eleanor Marx (Londres, 16 de xaneiro de 1855- 31 de marzo de 1898), tamén chamada Eleanor Aveling e coñecida pola súa familia como Tussy, foi unha activista política socialista e autora marxista británica e alemá, filla menor de Karl Marx. En marzo de 1898, tras descubrir que Edward Aveling, o seu socio e destacado marxista británico, casara en segredo cunha xove actriz, suicidouse con cianuro aos 43 anos.
Biografía
miniatura|Eleanor Marx, debuxo a lapis de Grace Black en 1881 Eleanor Marx, foi a menor dos fillos do filósofo e economista Karl Marx e a escritora e pensadora política Johanna Bertha Julie von Westphalen. Educada na súa casa, chegou a dominar o francés e o alemán ademais do inglés e co paso do tempo converteuse na secretaria do seu pai.
A familia chamouna "Tussy" dende moi nova. Mostrou un interese na política, incluso escribindo a figuras políticas durante a súa infancia. O aforcamento dos "Mártires de Mánchester" cando tiña doce anos, arrepiouna e sentiu simpatía para sempre polos Fenianos.
En casa de Eleanor Marx toda a familia lía obras de historia, filosofía, as obras de Darwin, escritos de Hegel, Rousseau e Fourier, novelas de Balzac e Dickens, a poesía de Goethe. A narración de historias do seu pai tamén inspiraron o seu interese na literatura. Ela prefería a William Shakespeare entre todas as lecturas e podía recitar pasaxes das súas obras á idade de tres anos, espertando así o seu amor polo teatro.
Na súa adolescencia este amor por Shakespeare levou á formación do "Club Dogberry" no que ela, a súa familia e a familia de Clara Collet, recitaban a Shakespeare mentres o seu pai observaba.
Mentres Karl Marx escribía a súa gran obra Das Kapital na casa familiar, a súa filla menor actuaba no seu estudo. O pai inventou e narrou unha historia para a súa filla baseada nun antiheroe chamado Hans Röckle. Ela contou que esta foi unha das súas historias favoritas da infancia. A historia é significativa porque ofrecía a Tussy leccións a través da alegoría da crítica de Marx á economía política que estaba a escribir en Das Kapital.
De adulta, Eleanor estivo involucrada na tradución e edición dos volumes de Das Kapital. Tamén editou as conferencias de Marx Valor, Prezo e Beneficio e Traballo Asalariado e Capital, que se baseaban no mesmo material, en libros.
A biógrafa de Eleanor Marx, Rachel Holmes, escribe: "A intimidade da infancia de Tussy con Marx mentres escribía o primeiro volume de Das Kapital proporcionoulle unha profunda base na historia económica, política e social británica. Tussy e Capital creceron xuntos".
Primeiros anos
miniatura|Eleanor Marx (no medio) coas súas dúas irmás Jenny Longuet, [[Laura Marx, o seu pai Karl Marx e amigo Friedrich Engels (c. 1860).]] Ao dezaseis anos, Eleanor Marx empezou a militar activamente en Londres, participando na organización do Congreso da Asociación Internacional de Traballadores e no comité de axuda aos refuxiados da Comuna de París. Converteuse na secretaria do seu pai e acompañouno por todo o mundo a conferencias socialistas. Un ano máis tarde, namorouse de Prosper-Olivier Lissagaray, xornalista e participante da Comuna de París, que fuxira a Londres tras a supresión da Comuna. Karl Marx desaprobaba a relación pola diferenza de idade entre ambos, xa que Lissagaray tiña 34 anos.
En maio de 1873, con 18 anos quixo independizarse e mudouse a Brighton onde traballou de profesora nunha academia de mulleres. Esta situación non durou moito e regresou a Londres en setembro de 1873. Continuou co seu activismo -que non o deixara- e participou nos debates sobre Irlanda, os intentos de formación dun partido socialista independente e a campaña de amnistía para os comuneiros.
En 1876 axudou a Lissagaray a escribir a Historia da Comuna de 1871, e máis tarde traduciuna ao inglés.
A principios de 1880, tivo que coidar dos seus pais anciáns, pero a súa nai morreu en decembro de 1881. A partir de agosto de 1882 tamén coidou ao seu novo sobriño Jean Longuet durante varios meses, aliviando a carga da súa irmá maior, Jenny Longuet, que morreu en xaneiro de 1883 de cancro de vejiga.
Trala morte do seu pai, en 1883, empeza a traballar xunto a Engels para preservar o seu legado, os seus manuscritos e a súa correspondencia. Eleanor Marx e Edward Aveling, supervisados por Friedrich Engels, prepararon a primeira edición en inglés do volume I de Das Kapital, publicado en 1887. Á morte de Engels en 1895, clasificaron e almacenaron xuntos os extensos documentos do seu pai.
Carreira
En 1884, uniuse á Federación Social Demócrata dirixida por Henry Hyndman e foi elixida para entrar na súa executiva, empregando parte do seu tempo en dar conferencias sobre socialismo. Ese mesmo ano chegaría a ser unha dos fundadores da liga Socialista (formación rival da Federación) do mesmo xeito que a súa parella naquel momento, Edward Aveling.
Eleanor Marx colaborou con Engels lendo e discutindo os borradores do libro A orixe da familia, a propiedade privada e o Estado (1884), obra pioneira do feminismo socialista. Posteriormente publicou xunto a Edward Aveling, o seu propio traballo: A cuestión da muller, un punto de vista socialista. Ela defendeu que a loita pola emancipación das mulleres só podía lograrse no socialismo, e que esta é un prerrequisito para aquel.
Liga Socialista
miniatura|Eleanor Marx (centro) con Wilhelm Liebknecht (esquerda) e Edward Aveling (dereita) fotografados en [[Nova York durante a súa xira por América en 1886.]] En 1885, despois dunha amarga polémica, houbo unha división na organización. Eleanor Marx e outras persoas deixaron o SDF, e fundaron a liga Socialista rival.
Outros líderes da liga Socialista foron Ernest Belfort Bax, Sam Mainwaring e Tom Mann, estes dous últimos representantes da clase obreira. Annie Besant tamén era un membro activo. Marx escribía unha columna regular chamada "Rexistro do Movemento Revolucionario Internacional" para o xornal mensual da liga Socialista, Commonweal.
En 1884, Marx coñeceu a Clementina Black, escritora e sindicalista, e involucrouse na Liga de Sindicatos de Mulleres. Ela continuaría apoiando numerosas folgas, incluíndo a folga de Bryant & May de 1888 e a folga dos peiraos de Londres de 1889. Falou cos folguistas de Silvertown nunha reunión aberta en novembro de 1889 xunto coas súas amigas Edith Ellis e Honor Brooke. Axudou a organizar o Sindicato de Traballadores do Gas e escribiu numerosos libros e artigos.
En 1885, axudou a organizar o Congreso Socialista Internacional en París. Ao ano seguinte, percorreu os Estados Unidos xunto con Aveling e o socialista alemán Wilhelm Liebknecht, recadando diñeiro para o Partido Socialdemócrata de Alemaña.
Durante o ano 1886, Marx e Aveling percorreron 35 cidades de Estados Unidos invitados polo Partido Socialista Laborista. Eleanor Marx falaba sobre a situación no traballo das mulleres obreiras. O movemento sindical estadounidense era un fervedoiro, coincidindo ademais co encarceramento dos mártires de Chicago, que foron fusilados aquel ano.
A xira foi un éxito, pero ao final houbo unhas denuncias contra Aveling, que malgastou parte do diñeiro do Partido Socialista Laborista en gastos superfluos.
A finais do decenio de 1880, a liga Socialista estaba profundamente dividida entre os que avogaban pola acción política e os seus opoñentes, que á súa vez estaban divididos entre aqueles que, como William Morris, consideraban que as campañas parlamentarias representaban compromisos e corrupcións inevitables, e unha á anarquista que se opuña por principio a toda política electoral. Marx e Aveling, como firmes defensores do principio da participación nas campañas políticas, atopáronse nunha incómoda minoría no partido. Na 4.ª Conferencia Anual da liga Socialista a rama de Bloomsbury, á que pertencían Marx e Aveling, propuxo que se convocase unha reunión de todos os organismos socialistas para discutir a formación dunha organización unida. Esta resolución foi rexeitada por unha marxe substancial, do mesmo xeito que outra presentada pola mesma rama en apoio da disputa de escanos nas eleccións locais e parlamentarias. Ademais, a liga Socialista suspendeu nesta ocasión aos 80 membros da rama de Bloomsbury, alegando que o grupo presentara candidatos conxuntamente co SDF, en contra da política do partido. A rama de Bloomsbury saíu así da liga Socialista para unha nova, aínda que breve, existencia independente como a Sociedade Socialista de Bloomsbury.
Domingo Sanguento (Londres)
Xunto con moitos outros socialistas líderes, Eleanor Marx tomou un papel activo na organización da manifestación de Londres do 13 de novembro de 1887 que resultou na supresión do Domingo Sanguento (1887). Houbo outras manifestacións despois, con Marx instando á liña radical. Despois do Domingo Sanguento, escribiu un informe sobre o tratamento brutal de mulleres activistas e manifestantes a mans da policía, condenando as súas accións de atacar ás mulleres.
En 1893, Keir Hardie fundou o Partido Laborista Independente (ILP). Marx asistiu á conferencia de fundación como observadora, mentres que Aveling era un delegado. O seu obxectivo de cambiar as posicións do ILP cara ao marxismo fracasou, con todo, xa que o partido permaneceu baixo unha forte influencia socialista cristiá. En 1897, Marx e Aveling reincorporáronse á Federación Socialdemócrata, como a maioría dos antigos membros da liga Socialista.
Traballos de tradución
Tras ser admitida na Sala de Lectura do Museo Británico, Eleanor Marx comezou a traballar como tradutora remunerada a finais de 1870. Pasou moitos días tomando información e traballando nas súas traducións. A finais de 1880, realizou a primeira tradución ao inglés de Madame Bovary de Gustave Flaubert. Tamén traduciu ao alemán Reuben Sachs de Amy Levy. Estivo involucrada como tradutora ou editora en 14 obras coñecidas.
Participación no teatro
Na década de 1880, Eleanor Marx interesouse máis polo teatro e adicouse á actuación. Era unha gran defensora das obras de Henrik Ibsen e cría que o teatro podía desempeñar un papel importante no rexeitamento dos puntos de vista tradicionais do amor e o matrimonio e como medio para propagar o socialismo. En 1886, realizou unha lectura innovadora, aínda que críticamente infrutuosa, de Casa de bonecas de Henrik Ibsen en Londres, con ela mesma como Nora Helmer, Aveling como Torvald Helmer e George Bernard Shaw como Krogstad.
Aprendeu expresamente o noruegués para traducir as obras de Ibsen ao inglés, e en 1888, foi a primeira en traducir An Enemy of Society. Dous anos despois, a obra foi revisada e rebautizada "Un inimigo do pobo" por William Archer. Marx tamén traduciu A dama do mar de Ibsen en 1890.
Morte
miniatura|Placa azul na casa de Eleanor Marx en 7 Jew's Walk, Sydenham. En 1898, Eleanor descubriu que Edward Aveling, enfermo e con quen seguía comprometida, casara en segredo cunha xove actriz. A enfermidade de Aveling parecíalle terminal, e Eleanor estaba profundamente deprimida pola falta de fe do home que amaba.
O 31 de marzo de 1898, Eleanor enviou á súa doncela ao farmacéutico local cunha nota na que asinou as iniciais do home que o químico coñecía como "Dr. Aveling", pedindo cloroformo (algunhas fontes din "padiorium") e unha pequena cantidade de cianuro de hidróxeno (entón chamado "ácido prúsico") para o seu can. Ao recibir o paquete, Eleanor asinou un recibo polos velenos e enviou á doncela ás farmacias para que devolvese o talonario de recibos. Eleanor logo retirouse á súa habitación, escribiu dúas breves notas de suicidio, espiuse, meteuse na cama e tragouse o veleno.
A doncela, cando regresou, descubriu a Eleanor na cama, sen apenas respirar. Chamou a un médico, pero Eleanor morrera cando el chegou. Tiña 43 anos. Un exame post mortem determinou que a causa da morte foi veleno. A investigación posterior dun forense emitiu un veredicto de "suicidio mentres estaba nun estado de tolemia temporal", aclarando a Aveling de irregularidades criminais, pero foi amplamente vilipendiado en toda a comunidade socialista por causar que Eleanor quitásese a vida.
O 5 de abril de 1898 celebrouse un funeral nunha sala da estación de tren London Necropolis en Waterloo, ao que asistiu unha gran multitude de doentes. Os discursos estiveron a cargo de Aveling, Robert Banner, Eduard Bernstein, Pete Curran, Henry Hyndman e Will Thorne. Despois do memorial, o corpo de Eleanor Marx foi trasladado por ferrocarril a Woking e foi incinerado. Unha urna que contiña as súas cinzas foi posteriormente mantida a salvo por unha sucesión de organizacións de esquerda, incluída a Federación Socialdemócrata, o Partido Socialista Británico e o Partido Comunista de Gran Bretaña, antes de finalmente ser enterrada xunto aos restos de Karl Marx e outros membros da familia na tumba de Karl Marx no cemiterio de Highgate en Londres en 1956.
O 9 de setembro de 2008 colocouse unha placa azul do Patrimonio Inglés na casa de 7 Jewish Walk, Sydenham, ao sueste de Londres, onde Eleanor pasou os últimos anos da súa vida.
O 5 de setembro de 2020 estreouse a película biográfica Miss Marx dirixida por Susanna Nicchiarelli e protagonizada por Romola Garai sobre a vida de Elenor no Festival de Cine de Venecia.
Representación no cine
A súa vida foi retratada na longametraxe Miss Marx (2020) de Susanna Nicchiarelli, interpretada por Romola Garai.
Eiléan Ní Chuilleanáin
Traxectoria
É filla da escritora Eilís Dillon e do catedrático emérito Cormac Ó Cuilleanáin. Estudou na University College Cork e na Universidade de Oxford. Viviu en Dublín co seu marido, o finado Macdara Woods, e teñen un fillo, Niall Woods. É membro do Trinity College Dublin e profesora emérita da School of English de dita universidade, en que entrou en 1966.
Río Salween
O río Salween, coñecido na China oficialmente como río Nu, é un río duns 2815 km que flúe dende o altiplano do Tíbet ata o mar de Andaman en Asia do sueste.
Eiléan Ní Chuilleanáin
Traxectoria
A súa poesía reflicte os seus amplos intereses académicos, en particular a literatura do Renacemento, na que é especialista, e o seu interese pola tradución. En 2011 retirouse do ensino a tempo completo. É membro de Aosdána e cofundadora da revista literaria Cyphers, xunto con Pearse Hutchinson, Macdara Woods e Leland Bardwell. Contribuíu con varias recitacións dos seus poemas, incluído "Small" (escrito após a morte de Pearse Hutchinson), ao Irish Poetry Reading Archive.
Río Salween
Drena unha estreita e montañosa conca dun 324 000 km2 que se estende pola China, Myanmar e Tailandia. A súa conca contén unha biodiversidade comparábel coa do río Mekong e é o fogar de sete millóns de persoas. En 2003, áreas clave da rexión foron declaradas pola UNESCO Patrimonio da Humanidade xunto coas Áreas Protexidas dos Tres Ríos Paralelos de Yunnan.
Eiléan Ní Chuilleanáin
Poemarios
Ní Chuilleanáin publicou con The Gallery Press en Irlanda e con Wake Forest University Press nos Estados Unidos.
Río Salween
No século XX comezou a explotación forestal nas montañas arredor do Salween e danou a ecoloxía do río. Houbo tamén numerosas propostas de construír encoros no río, tanto na parte chinesa como na de Myanmar, que provocaron protestas sociais e ambientais e unha ampla oposición.
Nomes
Salween, oficialmente río Thanlwin, é unha transcrición do birmano သံလွင်မြစ် (|θàɰ̃lwɪ̀ɰ̃ mjɪʔ|). O nome do río noutras linguas locais é en แม่น้ำสาละวิน, en phlone: MY ကၟံင့်ယှောတ်ခၠေါဟ်; en S'gaw Karen ဃိၣ်လီၤကျိ; e en သာန်လာန် (|san lon|).
Historia
A ruta de Birmania foi construída entre 1937 e 1938 durante a segunda guerra chinesa-xaponesa e cruzaba o río na ponte Huitong. A ponte foi destruída polo exército chinés en retirada e o río converteuse en liña de fronte entre 1942 e 1944.
A campaña do Salween durante a segunda guerra mundial lanzouse para liberar a parte ocupada da China e abrir de novo a ruta de Birmania e conectala coa ruta de Ledo.
Mutación adaptativa
A mutación adaptativa, tamén chamada mutación dirixida ou mitaxénese dirixida é unha controvertida teoría evolutiva. Propón que as mutacións, ou cambios xenéticos, son moito menos aleatorios e máis intencionados que o que se explica na evolución tradicional, o que implica que os organismos poden responder aos estreses ambientais dirixindo ortoxeneticamente as mutacións a certos xenes ou áreas do xenoma. Houbo unha gran variedade de experimentos que trataron de apoiar (ou refutar) esta idea da mutación adaptativa, polo menos en microorganismos.
Definición
A formulación máis amplamente aceptda da teoría da evolución afirma que os organismos se modifican principalmente por selección natural, na que os cambios causados polas mutacións melloran a súa oportunidade de éxito reprodutivo. A mutación adaptativa afirma que en vez de que as mutacións e a evolución ocorran ao chou, prodúcense en resposta a estreses específicos. Noutras palabras, as mutacións que ocorren son máis beneficiosas e específicas para os estreses determinados que están afectando a especie, en lugar de producirse ao chou e non en resposta a nada en particular. O termo estrés refírese a calquera cambio no ambiente, como a temperatura, nutrientes, tamaño de poboación, etc. En probas feitas con microorganismos atopouse que, como indica a mutación adaptativa, a maioría das mutacións observadas despois dun determinado estrés eran máis efectivas para afrontar ese estrés do que sería esperable co azar por si só. Esta teoría da mutación adaptativa suscitou por primeira vez a atención académica na década de 1980 da man de John Cairns.
Traballos iniciais
O ictiólogo ruso Lev Berg propuxo as mutacións en masa dirixidas como o mecanismo principal da evolución no seu libro antidarwinista Nomogenesis; ou, Evolución Determinada pola Lei (1922). A teoría de Berg era tanto mutacionista (poñendo a mutación en lugar da selección) coma ortoxenética (que implicaba unha dirección). Os primeiros estudos sobre a "mutación dirixida" foron realizados por xenéticos alemáns. Richard Goldschmidt afirmou ter obtido probas da mutación dirixida en 1929 nos seus experimentos con moscas do vinagre Drosophila expostas a temperaturas elevadas. Viktor Jollos (1887–1941) na década de 1930 tamén levou a cabo experimentos con Drosophila e escribiu que os seus resultados confirmaban os traballos de Goldschmidt, o cal era unha evidencia en favor da mutación dirixida en contraste coa selección natural. Porén, xenetistas americanos posteriores non foron quen de replicar estes experimentos e eses conceptos perderon o favor dos científicos en comparación co mecanismo darwiniano estándar das mutacións que ocorrían ao chou.
Estudos recentes
A mutación adaptativa é unha proposta polémica que motivou a realización dunha serie de experimentos deseñados para comprobar a validez desta idea. Tres dos maiores experimentos son a resposta SOS, as respostas de privación de nutrientes en Escherichia coli, e os tests de reversión dun auxótrofo para o triptófano en Saccharomyces cerevisiae (lévedo).
Privación de lactosa
A cepa de Escherichia coli FC40 ten unha alta taxa de mutación, o que a fai moi útil para moitos estudos, como os de mutación adaptativa. En FC40 o operón lac do seu cromosoma sufriu deleción pero porta un episoma F’ cun alelo mutante lac. Este alelo ten unha mutación por desprazamento do marco de lectura +1, pero se sofre outra mutación a cepa FC40 podería procesar a lactosa. Cando a situamos nun medio rico en lactosa, o 20% das células mutan de Lac- (non poden procesar a lactosa) a Lac+ (que a procesan), o que significa que agora poden utilizar a lactosa no seu ambiente. As respostas ao estrés non estaban no ADN da célula, senón que o cambio se producir durante a replicación do ADN por medio de recombinación e o propio proceso da replicación, o que significa que a mutación adaptativa ocorre na bacteria actual e será herdada polas seguintes xeracións debido a que a mutación xa forma parte da información xenética da bacteria. Isto é especialmente obvio no estudo feito por Cairns, que demostrou que incluso despois de poñer de novo E. coli nun medio con niveis mínimos de lactosa, os mutantes Lac+ continuaban producíndose como resposta ao ambiente previo. Isto non sería posible se a mutación adaptativa non estivese funcionando, porque a selección natural non favorecería esta mutación no novo ambiente carente de lactosa. Aínda que hai moitos xenes implicados na mutación adaptativa, viuse que a proteína RecG ten un efecto sobre a mutación adaptativa. Por si soa, RecG non conduce necesariamente a un fenotipo mutacional. Porén, atopouse que inhibe a aparición de reversores en células de tipo salvaxe. Os reversores son células que aparecen espontaneamente, en contraste coas que tiñan as mutacións que estaban estudándose. Por outra parte, os mutantes en RecG eran claves para a expresión de mutacións dependentes de RecA, as cales eran a maior parte do estudo dos experimentos de resposta SOS, como a capacidade de utilizar lactosa.
A mutación adaptativa volveu a propoñerse en 1988 por John Cairns que estaba estudando células de E. coli que carecían da capacidade de metabolizar lactosa. Cultivou estas bacterias nun medio de cultivo no cal a lactosa era a única fonte de enerxía. Atopou que a velocidade á que na bacteria evolucionaba a capacidade de metabolizar a lactosa era moitas ordes de magnitude maior que a que se esperaría se as mutacións fosen verdadeiramente ao chou. Isto inspirouno a propor que as mutacións que ocorreran foran dirixidas a aqueles xenes implicados na utilización da lactosa.
Un apoio posterior a este hipótese veu da man de Susan Rosenberg, entón na Universidade de Alberta, quen atopou que un encima implicado na reparación recombinacional do ADN chamdao recBCD era necesario para a mutaxénese dirixida observada por Cairns e colegas en 1989. A hipótese da mutaxénese dirixida foi posta en dúbida en 2002 por un traballo que mostraba que o fenómeno se debía a unha hipermutabilidade xeral debido á amplificación do xene seleccionado, seguida de selección natural e era así un proceso darwiniano estándar. Porén, posteriores investigacións de 2007, concluíron que a amplificación non explicaría a mutación adaptativa e que os "mutantes que aparecen durante os primeiros días de selección de lactosa son verdadeiros reversores que se orixinan nun só paso".
Resposta SOS
Este experimento é diferente dos outros nun detalle: trata das vías que levan a unha mutación adaptativa mentres que os outros comprobaban o ambiente cambiante ao que estaban expostos os microorganismos. A resposta SOS en E. coli é unha resposta aos danos no ADN que deben ser reparados. Faise que o ciclo celular se deteña e a mutaxénese poida empezar. Isto significa que as mutacións ocorrerán para intentar reparar o dano. Esta resposta de hipermutación, ou aumento da taxa de cambio, ten que ter algún proceso regulador e algunhas moléculas clave neste proceso sábese que son RecA e LexA. Trátase de proteínas que actúan como semáforos para este e outros procesos. Tamén parecen ser os principais contribuíntes á mutación adaptativa en E. coli. Os cambios en presenza dunha ou da outra afectan a resposta SOS, o cal á súa vez afecta a como as células poden procesar a lactosa, o cal non debería confundirse co experimento de privación de lactosa. O punto clave que hai que comprender é que cómpren tanto LexA coma RecA para que ocorra a mutación adaptativa e sen a resposta SOS a mutación adaptativa non sería posible.
Lévedos
O Dr. von Borstel na década de 1970 realizou experimentos similares aos do experimento de privación de lactosa con lévedos, concretamente Saccharomyces cerevisiae. Comprobou se aparecían reversores auxótrofos para o aminoácido triptófano. Un auxótrofo para o triptófano non pode fabricar por si mesmo triptófano, pero as células de tipo salvaxe poden e deste modo os reversores reverterán ao estado normal de poder producir triptófano. Atopou que cando as colonias de lévedos se cambiaban desde un medio rico en triptófano a un medio mínimo, os reversores continuaban aparecendo durante varios días. O grao ao cal se observaron os reversores en lévedos non era tan alto coma en bacterias. Outros científicos realizaron experimentos similares, como Hall, que comprobou a aparición de reversores para a histidina, ou Steele e Jinks-Robertson, que o comprobaron para a lisina. Estes experimentos demostran como cómpren a recombinación xenética e a replicación do ADN para que se produzan mutacións adaptativas. Porén, nas células comprobadas para a lisina, a recombinación continuaba ocorrendo mesmo sen facer selección para ela. Steele e Jinks-Robertson chegaron á conclusión de que a recombinación ocorría en todas as circunstancias, adaptativas ou doutro tipo, mentres que as mutacións estaban presentes soamente cando eran beneficiosas e adaptativas.
Kevin Huerter
Kevin Joseph Huerter, nado o 27 de agosto de 1998 en Albany, Nova York, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga nos Sacramento Kings da National Basketball Association (NBA).
Traxectoria profesional
O 21 de xuño de 2018, Huerter foi escollido na 19ª posición do Draft da NBA de 2018 polos Atlanta Hawks. O 1 de xullo de 2018, Huerter asinou o seu contrato de rookie cos Hawks. Ó remate da tempada 2018-19, Huerter foi incluído no segundo mellor quinteto de rookies da tempada da NBA. O 18 de outubro de 2021, Huerter renovou por catro anos máis o seu contrato cos Hawks.
O 6 de xullo de 2022, Huerter foi traspasado ós Sacramento Kings a cambio de Maurice Harkless, Justin Holiday, e unha futura elección da primeira rolda do Draft.
Andreas Köpke
Andreas Köpke ( AFI : [ʔanˈdʁeːas ˈkœpkə]), nado en Kiel o 12 de marzo de 1962, é un exfutbolista alemán, que gañou o Mundial de Fútbol en 1990.
Club
1. FC Nürnberg
Internacional
Alemaña
Martin O'Brien
Martin O'Brien, nado en Belfast, Irlanda do Norte, en outubro de 1964, é un activista dos dereitos humanos e administrador de organizacións benéficas en Irlanda do Norte.
Traxectoria
Desde 2004 a 2020, O'Brien foi empregado de Atlantic Philanthropies, nun programa de subvencións que traballou para provocar cambios duradeiros na vida das persoas desfavorecidas e vulnerables en Irlanda do Norte, a República de Irlanda, Suráfrica e os Estados Unidos promovendo a paz e o acceso aos dereitos humanos. En 2011, O'Brien foi nomeado Vicepresidente Sénior de Programas de Atlantic.
Antes de 2004, O'Brien traballou durante 17 anos coordinando o traballo do Comité para a Administración de Xustiza (Committee on the Administration of Justice, CAJ), unha organización dedicada a garantir os máis altos estándares na administración de xustiza en Irlanda do Norte. Como director executivo do CAJ, O'Brien axudou a garantir fortes disposicións de dereitos humanos no Acordo de Paz do Venres Santo, apoiado pola maioría dos partidos, que estableceu un calendario e unha estrutura para crear un novo goberno de repartición de poder en Irlanda do Norte. Foi durante a dirección de O'Brien en 1998 cando o CAJ recibiu o Premio dos Dereitos Humanos do Consello de Europa en recoñecemento á súa contribución á protección e promoción dos dereitos humanos en Irlanda do Norte.
O'Brien fixo campañas publicamente sobre unha ampla gama de cuestións de liberdades civís. Estivo implicado na campaña para conseguir unha Carta de Dereitos para Irlanda do Norte, apoiada tamén por Chuck Feeney a través de Atlantic Philanthropies. O'Brien presentou preocupacións sobre o abuso dos dereitos humanos en Irlanda do Norte a audiencias internacionais, incluídas as Nacións Unidas.
Recibiu a súa licenciatura en Socioloxía e Administración Social pola Queen's University Belfast en 1987 e en 1996 o máster en Dereito dos Dereitos Humanos. En maio de 1999, o Notre Dame College entregoulle un doutoramento honoris causa en recoñecemento ao seu traballo para promover a xustiza e a paz en Irlanda do Norte.
O'Brien é cofundador de varias organizacións, entre elas Youth for Peace; a Rede Irlandesa para a Formación e a Educación en Acción Non Violenta (INNATE); e Kilcranny House, un centro de educación rural comprometido con curar as divisións que existen en Irlanda do Norte.
O'Brien foi un dos catro destinatarios do premio Reebok Human Rights Award en 1992 en recoñecemento á súa contribución á protección dos dereitos humanos. O seu traballo tamén foi homenaxeado por Human Rights Watch, que o seleccionou como un dos 12 observadores internacionais de dereitos humanos para 1992.
Fokker D.XII
O Fokker D.XII foi un caza monopraza e monomotor neerlandés deseñado apara unha especificación estadounidense que solicitaba o uso dun motor Curtiss D-12, designado PW-7. A pesar dos considerables esforzos para mellorar a fuselaxe, Fokker non gañou a competición do Servizo Aéreo do Exército dos Estados Unidos.
Deseño e desenvolvemento
miniatura|251x251px|Primeiro D-XII coa á inferior máis pequena e puntais en forma de V. O D.XII debe a súa existencia ao Fokker D.XI, a pesar de que os deseños eran distintos; unha conexión era que o primeiro avión tivera algún éxito cando se presentou á convocatoria pola especificación PW-7 emitida pola USAAS, cun pedido por tres avión. O D.XII pensouse dende o principio para cumprir coa especificación e deseñouse ao redor do requirido motor Curtiss D-12.
Inicialmente, o D.XII era, ao igual que o D.XI, un sesquiplano dunha soa baía pero as súas ás eran distintas. A superior tiña os bordos rectos cun pequeno grao de frecha no bordo de ataque, tiña unha sección aerodinámica máis fina que a do seu predecesor e estaba cuberta de tea en lugar de contrachapado. Utilizáronse aleróns sobresaídos, cos seus extremos proxectados fóra das puntas das ás cadradas propiamente ditas, actuando como equilibrios aerodinámicos. A á baixa, que non tiña aleróns, era moito máis curta e máis estreita. O primeiro D.XII tiña un puntal interplano en forma de V a cada lado; outro puntal asomaba desde cada raíz das ás ata o largueiro traseiro superior, asistido diante del a cada lado por un par curto en forma de V que unía os dous largueiros ao longo da fuselaxe superior, actuando como puntais de cabana en forma de N.
O primeiro voo co motor Curtiss foi o 21 de agosto de 1924, seguido polas probas de voo que levaron a grandes modificacións. A á superior tiña un bordo de ataque non varrido e, polo tanto, tiña unha corda constante e a á inferior pequena foi substituída por outra coa mesma corda que o plano superior e cunha envergadura case igual, montada cun marcado escalonamento. O avión deixou de ser un sesquiplano, e os puntais interplanos en forma de V foron substituídos por outros máis ríxidos en forma de N. Outro puntal ía desde o pé dianteiro do puntal interplano ata a parte superior da raíz alar para mellorar aínda máis a resistencia á torsión. Na parte traseira, retirouse a pequena deriva, e o temón, aínda equilibrado, remodelouse. Con estas modificacións fabricáronse dous avións máis.
A pesar dos esforzos de Fokker, o avión aínda non era do agrado do USAAS, que non mercou nigún dos tres D.XIIs, e o proxecto foi abandonado.
Especificacións
Datos de Green e Swanborough 1994
Bosónidas
Os Bosónidas foron unha dinastía da nobreza franca, chamada así porque parte dos seus membros se chamaban Bosón. Foron condes de Borgoña, onde fundaron a primeira dinastía.
Bosónidas máis coñecidos
Entre os membros desta familia que xorde a partir de Bosón o Vello, fillo de Teodebaldo o Vello, señor de Bourgogne d'Antibes, fundador da liñaxe. Moitos accederon á realeza por elección ou por matrimonio:
Ademais, os Bosónidas están na orixe da primeira casa de Borgoña co outro fillo de Bosón o Vello, Hucberto, duque de Borgoña Transxurana.
Xenealoxía
Bosón o vello (falecido arredor do 855). Conde en Italia. casado con Engeltruda │ ├─ Teutberga (filla) │ casou con Lotario II de Lorena. │ ├─Bosón (fillo), conde en Italia; formaba parte da contorna de Luís II de Italia. │ ├─ Hucberto (fillo), abade de Saint-Maurice de Valais. │ casado con descoñecida. │ │ └─ Teobaldo de Arle arredor do 879-895. │ casou con Berta (filla de Lotario II de Lorena). │ ├─ Hugo de Arles, Conde de Arles (911-921) e rei de Italia (925-946) (abdicou en 946 e morreu en 947). │ │ 1) casado con descoñecida. │ │ 2) casou (segundo matrimonio) con Marosia. │ │ │ │ ├─De 1) Lotario II, rei de Italia (947-950). │ │ │ casada con Adelaida (filla de Rodolfo II). │ │ │ │ │ └─Emma (filla). │ │ casou con Lotario I de Francia │ │ │ │ │ │ ├─ Luís V de Francia (rei 986-987), último rei carolinxio.  │ │ └─Eudes (eclesiástico). │ │  │ │ ├─De 1) Huberto de Toscana (936-946) e duque de Spoleto e Camerino (943-946). │ │ └─De 1) Alda de Arles. │ casou con Alberico II de Spoleto. │  │ └─ Bosón de Arles, Conde de Arles (? -?), Marqués de Toscana (931-936), │ casado con Willa de Borgoña. │ ├─Berta de Arles │ │ casado co Bosón II de Provenza │ └─Willa (III) │ casado con Berengario II. │ └─Bivino (probable fillo de Bosón o Vello, abade de Gorze) (+877). casado con descoñecida. │ ├─ Bosón I de Borgoña Cisxurana (868-882), rei de Borgoña Occidental de 879 a 882 (morto en 887), conde de Bourges, conde de Viena, conde de Arles, duque de Lombardía (876-879), gobernador de Provenza (870-879), gobernador de Aquitania (881-882), │ casou con Ermengarda de Francia. │ ├─Engelberga de Provenza. │ │ 1) casada con Carlomán de Baviera. │ │ 2) casada con Guillerme o Piadoso. │ │ ├─Ermengarda de Provenza │ │ casou con Manasés, conde de Chalon. │ │ │ │ └─Gilbert, conde de Viena (c. 950-971). │ └─ Luís III o Cego, rei de Borgoña Cisxurana (887 - 928), rei de Italia. │ ├─ Ricardo I de Borgoña o Xusticeiro duque de Borgoña (? - 921) Conde de Auxerre, Conde de Chalon, Mâcon e Autun (898), Conde de Sens e Nevers (881-921) │ casado con Adelaida (filla de Conrado II). │ │ ├─Ermengarda de Borgoña │ casou con Giselbert conde de Chalon. │ │ ├─ Hugo I o Negro, conde de Besançon (914-952), duque de Borgoña (923 - 952). │ │ ├─ Raúl de Francia, rei de Francia (923 - 936), duque de Borgoña 921-923. │ │ casado con Emma (dinastía robertiana). │ │ └─ Bosón de Borgoña (? -?). │ casado con Berta (filla de Bosón de Arles). │ ─Riquilda (filla de Bivino). casado con Carlos o Calvo │ ─Rotilda (filla)
Euphoria (serie de televisión)
Euphoria é unha serie de televisión estadounidense de temática adolescente creada e escrita por Sam Levinson para HBO. É unha adaptación da miniserie de televisión israelí homónima creada por Ron Leshem e Daphna Levin. A serie trata sobre a vida dun grupo de estudantes de secundaria e as súas experiencias con traumas, identidade, drogas, amizade, amor e sexo. Está protagonizada por Zendaya, que tamén fai de narradora, e o resto do elenco está composto por Maude Apatow, Angus Cloud, Eric Dane, Alexa Demie, Jacob Elordi, Barbie Ferreira, Nika King, Storm Reid, Hunter Schafer, Algee Smith, Sydney Sweeney, Colman Domingo, Javon "Wanna" Walton, Austin Abrams e Dominic Fike.
Estreouse o 16 de xuño de 2019. En xullo dese mesmo ano, anunciouse que ía continuar cunha segunda tempada, precedida por dous especiais dunha hora que se emitiron en decembro de 2020 e xaneiro de 2021. A segunda tempada estreouse o 9 de xaneiro de 2022 e en febreiro xa se confirmou que ía haber unha terceira tempada.
Albert Ventura
Albert Ventura Pedreño, nado o 7 de abril de 1992 en Badalona, é un xogador español de baloncesto internacional profesional. Formado nas categorías inferiores do Joventut Badalona, actualmente xoga para o Río Breogán da Liga ACB. Cunha altura de 1,92 m, xoga na posición de escolta. É o terceiro xogador do Joventut con máis partidos disputados na ACB despois de Rafa Jofresa e Jordi Villacampa.
Traxectoria
Nado en Badalona, Albert Ventura comezou xogando no colexio AE Minguella. Nun partido contra o Joventut, o principal equipo da súa cidade natal, o equipo fixouse nel e fichouno para ás súas categorías inferiores. Despois de xogar no CB Prat, filial do primeiro equipo, en LEB Prata, debuta na Liga ACB o 27 de marzo de 2011 ante o Meridiano Alicante. No ano 2012 sube definitivamente ao primeiro equipo, onde acaba por converterse no capitán e no terceiro xogador do club con máis xogos disputados despois de Rafa Jofresa e Jordi Villacampa. O 25 de xullo de 2023, despois de trece temporadas no club catalán, anúnciase a súa fichaxe polo Río Breogán.
Clubs
Ao longo da súa carreira, Ventura ten xogado para os seguintes equipos profesionais:
Hunter Schafer
Hunter Schafer, nada o 31 de decembro de 1999 en Trenton, Nova Jersey, é unha actriz, modelo e activista LGTB estadounidense. En 2019 acadou recoñecemento internacional co seu debut na interpretación como Jules Vaughn na serie de televisión de HBO Euphoria.
U.S. Marshals (filme)
U.S. Marshals é un filme estadounidense de 1998 dirixido por Stuart Baird. O argumento foi concibido a partir dunha historia escrita por Roy Huggins e John Pogue. É un spin-off do filme de 1993 O fuxitivo, que á súa vez está baseado na serie homónima creada por Huggins. Está protagonizado por Robert Downey Jr., Joe Pantoliano, Daniel Roebuck, Tom Wood e LaTanya Richardson. O filme foi unha coprodución entre Warner Bros. Pictures e Kopelson Entertainment. A banda sonora foi composta por Jerry Goldsmith.
U.S. Marshals estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 6 de marzo de 1998, recadando 57 millóns de dólares no mercado doméstico. O filme conseguiu 45 millóns de dólares internacionalmente, sumando en total 102 millóns de dólares.
Estreouse en galego o 4 de agosto de 2014 a través da TVG.
Héctor Pose Porto
Héctor Manuel Pose Porto, nado en Malpica de Bergantiños o 21 de xullo de 1964, é un profesor universitario e escritor galego.
Traxectoria
De 1991 a 2000 foi técnico de Educación e Cultura do Concello de Malpica de Bergantiños. Colaborou na elaboración e redacción do Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega no 2004. Dende setembro de 1996 é profesor na Facultade de Educación da Universidade da Coruña no Grao de Educación Social. A partir do 23 de abril de 2008 é Profesor Contratado Doutor na Universidade da Coruña. É membro do Consello Escolar Municipal da Coruña dende 2016.
Entre 2014 e 2018 foi o coordinador da Red Internacional de Universidades Lectoras na Universidade da Coruña. Tamén foi membro activo do proxecto Interea e codirector da revista Interea Visual (ISSN 1885-2882), editada pola Deputación da Coruña, en colaboración entre as Universidades da Coruña e Santiago de Compostela.
Wikipedia en checheno
A Wikipedia en checheno (en Нохчийн Википеди) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua chechena. Foi creada o 28 de febreiro de 2005.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Lingua númida
A lingua númida foi unha lingua falada na antiga Numidia, un territorio que abranguía a maior parte do norte de África. Aínda que o sistema no que se escribiu a lingua, o alfabeto líbico-bérber (do cal descende o tifinagh), foi case totalmente descifrado e a maioría dos caracteres (agás algunhas excepcións restrinxidas a áreas específicas) teñen valores coñecidos, a lingua apenas foi descifrada e só se coñecen algunhas palabras. As inscricións líbico-bérberes atestiguan a lingua dende o século III a.C ata o século III. A lingua está escasamente estudada e só se pode identificar con seguridade como pertencente á familia afroasiática, aínda que o máis probable é que formase parte das linguas bérberes, falado ao comezo da ruptura da lingua protobérber.
Blocao
miniatura|250x250px|Blocao Amigó en [[Cuba.]] miniatura|250x250px|Soldados españois construíndo un blocao en Benisicar ([[Protectorado Español de Marrocos|Marrocos).]] O blocao (do alemán blockhaus) era unha pequena fortificación, ou casamata, de madeira e sacos de terra, que se desarma e pode transportarse doadamente para armala onde mellor conveña. Un dos primeiros conflitos onde se utilizou foi na Segunda guerra bóer (1899-1902) como parte da estratexia do Imperio británico para eliminar a guerra de guerrillas dos colonos bóer. Resultaron efectivos á hora de obstaculizar os movementos dos guerrilleiros aínda que non podían ser a clave da súa derrota definitiva.
Guerra de Marrocos
Os blocaos foron amplamente empregados polas tropas españolas nas campañas do Rif en Marrocos durante o primeiro terzo do século XX. Estaban defendidos por un número reducido de efectivos e constituían posicións avanzadas que protexían, en primeira instancia, os campamentos ciscados polo territorio, nos que se concentraban o groso das unidades e o material militar. Estaban separados, dependendo do terreo, entre 20 a 40 quilómetros.
Este tipo de fortificación era sumamente vulnerable, xa que os seus defensores permanecían illados do resto da tropa, comunicados coas súas unidades unicamente mediante heliógrafos, con provisións limitadas e, xeralmente, con problemas para se abasteceren de auga.
A localización dos blocaos era, ás veces, inaxeitada ao se construíren atendendo a criterios políticos e non militares. Tamén. en ocasións eran os propios nativos quen solicitaban e obtiñan a creación dun blocao no lugar por eles designado, alegando a necesidade de protección fronte a outras cabilas (tribos) hostís á causa española.
Literatura
Existen varias novelas inspiradas en feitos reais e relacionadas cos blocaos como ''El blocao. Novela de la guerra marroquí de José Díaz Fernández; Imán de Ramón J. Sender e El nombre de los nuestros'' de Lorenzo Silva, nas que se poden atopar moitos detalles de como se desenvolvía a vida nos blocaos españois durante a guerra de Marrocos.
Cine
O 16 de maio de 2003, estreouse a película "Blocao" dirixida por Pere March Torrandell, inspirada nunha ficción co trasfondo da Guerra de Marrocos con posterioridade ao desastre de Annual.