cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ayumi Hamasaki
2005 – 2007, (miss)understood, Secret e A BEST 2
O seu single nº35, “Step you/Is this LOVE?”, lanzado en marzo do ano 2005, debutou no máis alto das listas de vendas de Oricon nos seus apartados diarios, semanais e mensuais, debutando no nº1. seis meses máis despois lanzase á venda o seu single nº 36, “Fairyland”. O videoclip é un dos máis caros que nunca se rodaran, custando o redor de 2 100 000 dólares estadounidenses. Só un mes despois, en setembro, lanzouse o seu single nº37, “Heaven”, a cal foi a súa primeira canción utilizada nunha película, chamada “Shinobi –Heart Under Blade”. O seu single “Bold & Delicious/Pride”, lanzado o mercado o 30 de novembro, foi o resultado de novos experimentos musicais da artista, axudada polo músico Geo, compositor da banda alemá Sweetbox. Os vídeos destas cancións foron gravadas en Nova York, e ambas cancións presentaron un estilo algo estraño en Ayumi, considerado por moitos moi americanizado. Isto probablemente explicou que, a pesar de chegar o primeiro lugar nas listas, as súas vendas foran unhas das máis pobres en canto a singles. Este mes tamén se lanzaron dos novas cancións, "Startin" e “Rainy day”, as cales aparecerían no videoxogo de Playstation 2 Shin Onimusha Dawn of Dreams, como openings e endings deste, respectivamente. Máis tarde se sabería que só “Rainy day” formaría parte so seguinte álbum de Ayumi planeado para o primeiro día do ano 2006, polo que “Startin” quedaríase fora.
miniatura|esquerda|Posta en escena de Hamasaki na súa xira de "[[Secret"]]
Tralo lanzamento do seu sétimo álbum en estudio “(miss)understood” de forma oficial o primeiro día de 2006, comezou un dos anos menos produtivos de Ayumi en canto a lanzamentos, pero si un ano en onde logrou romper algunhas metas importantes dentro da música xaponesa. O seu primeiro single do ano, “Startin'/Born to be...”, lanzado o 8 de marzo marcou un novo récord na historia da música no Xapón, convertendo a Ayumi na primeira artista feminina en ter máis singles na primeira posición nas listas de Oricon de tódolos tempos, quitándolle o trono a Seiko Matsuda. Para o seu single nº40, houberon grandes expectacións; dende rumores falsos de novos singles, cancións que nunca existiron, e o suposto terceiro single de tres caras A(aínda que isto nun momento foi confirmado polo mesmo selo), en xuño confirmouse que o single sería titulado "Blue Bird", só dunha cara A. O tema converteuse noutro grande éxito, vendendo na súa primeira semana máis de 160 mil copias, o que rompeu outro récord máis dentro da carreira de Ayumi, converténdoa na cantante feminina coas vendas de sinxelos máis altas en toda a historia do Xapón, con máis de 20 millóns de copias dende o seu debut ocorrido nove anos atrás.
O 8 de decembro a canle de CNN International emitiu unha entrevista de 30 minutos feita a Ayumi Hamasaki pouco antes de lanzarse "Secret". Esta entrevista é a primeira que a cantante fai para un medio occidental, e tamén a primeira vez que se lle puido escoitar responder en inglés algunhas das preguntas que lle fixeron, aínda que na súa maioría foi dobrada. Durante a entrevista respondeu a preguntas sobre a que lle atribuía o seu éxito, a súa vida como icona pop, e tamén sobre a súa primeira xira promocional fóra do Xapón (é dicir por Asia), que esperábase para o 2007.
Dende que o COUNTDOWN LIVE de benvida ó ano 2007 foi un "Best of" dos mellores concertos de Ayumi realizados ata esta data, anunciaba que algo grande estaba por vir neste ano. A finales de febreiro deste ano foi lanzada a continuación de A BEST do 2001 –o álbum que alcanzou maiores vendas de Ayumi-, que serían dúas versións chamadas "A BEST-BLACK-" e "A BEST-WHITE-". A selección de sinxelos foi feita dende "Evolution" ata "Bold & Delicious/Pride", divididos en tristes e felices nas versións negra e branca respectivamente, máis algunhas cancións de álbums e un tema novo "Part of Me", que sería un novo tema de comerciais para a cadea Panasonic. Esperabase que o álbum fose un éxito incondicional, e así foi. A primeira semana en que foron lanzadas as dúas versións do álbum foron o primeiro e segundo lugar nas listas de Oricon e tamén na United World Charts, vendendo só no Xapón en conxunto novecentas cincuenta mil copias, dividas practicamente na metade entre as versión negra e branca. No Xapón esta era a segunda vez en trinta e seis anos que unha artista xaponesa ocupa o primeiro e o segundo lugar nas listas de Oricon, e tamén se converteu na primeira que o consegue nas United World Charts. En marzo, Oricon calificou a Ayumi como a cuarta artista xaponesa con mellores vendas, e tamén como a artista solista con mellores vendas anuais de media, con máis de cinco millóns de unidades vendidas o ano.
A primeira xira en Asia de toda a carreira de Ayumi, titulada "ayumi hamasaki ASIA TOUR 2007 A ～Tour of Secret", deu comezo os primeiros días de marzo do mesmo ano. Con esta xira, é a primeira vez que se presenta en vivo á parte do Xapón, en lugares como Taiwán, Shanghai e Hong Kong. Isto causou euforia nos fans asiáticos de Ayumi, dando como resultado que para o concerto de Taiwán agotáronse as entradas en menos de dúas horas, en Hong Kong en menos de tres horas e en Shanghai en seis horas aproximadamente. Na xira cantou o seu tema "Who..." en mandarín e inglés por primeira vez en publico, provocando unha gran sorpresa en tódolos medios.
2007, Terceiro Capítulo
En maio foi anunciado o lanzamento do seu single nº 41, o cal sería un single de dobre cara A titulado "Glitter/Fated" e iniciaría o que ela chamou o seu "terceiro capítulo", lanzado o 18 de xullo no Xapón. A sesión fotográfica e a gravación do vídeo tiveron lugar en Hong Kong, esta vez para a promoción Ayumi foi menos convencional e gravou unha curtametraxe musical chamada "Distance Love (Glitter/Fated)".
O 19 de setembro foi lanzado un novo single titulado "Talkin' 2 Myself" que foi utilizado para un anuncio da cámara dixital Lumix FX-33 de Panasonic, e que igualmente alcanzou o primeiro lugar nas listas cun grande éxito. En decembro deste ano lanzouse o primeiro single dixital de Hamasaki, seguindo as tendencias musicais que actualmente están tendo alto impacto no Xapón –as descargas de música a través de internet-, da súa canción "Together When...". O tema foi nº1 en vendas dixitais nese mes, superando o millón de descargas a través de sitios oficiais de música dixital.
O 1 de xaneiro do ano 2008 foi posto á venda o máis recente álbum de Hamasaki, titulado "Guilty", que incluíu tódolos seus traballos do ano anterior e foi masivamente promocionado como de costume, o igual que tódolos seus lanzamentos. Lamentablemente, Guilty converteuse no primeiro álbum da artista que non logra chegar ó primeiro lugar nas listas de Oricon, tendo que conformarse cun segundo lugar por debaixo do grupo xaponés Kobukuro, e con vendas totais de algo máis de 550 mil unidades, aínda que si chegou ó primeiro lugar noutros países asiáticos como Taiwán.
Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa
Lugares de San Martiño de Fóra de Sobrán
Existen algunhas diferenzas entre os lugares que recolle o Nomenclátor de Galicia e os que recolle o IGE das que convén deixar constancia:
Parque Natural da Serra Cebollera
O Parque Natural da Serra Cebollera atópase na provincia da Rioxa, pertencendo ó Sistema Montañoso Ibérico.
Nuevos Ministerios
250px|thumb|Vista de Nuevos Ministerios dende a Torre BBVA. Nuevos Ministerios é un complexo gobernamental que alberga as sedes de varios ministerios no distrito de Chamberí, na cidade de Madrid. Atópase situado no quinteiro delimitado polo Paseo de la Castellana, as rúas Raimundo Fernández Villaverde e Agustín de Betancourt e a praza de San Juan de la Cruz.
Parque Natural da Serra Cebollera
Flora
O hábitat predominante neste parque son as fragas caducifolias. As especies máis habituais son as faias e os carballos. Salientar un pequeno bosque de Piñeiro negro (Pinus uncinata) que xunto co bosque na Serra de Gúdar (Teruel) son os únicos existentes na península Ibérica, exceptuando os Pireneos.
Nuevos Ministerios
O proxecto orixinal é obra do arquitecto Secundino Zuazo e desde moi pronto contou co patrocinio do entón Ministro de Obras Públicas, Indalecio Prieto. A súa construción iniciouse en 1933 e, a pesar de que se viu paralizada durante a Guerra Civil, todo o complexo quedou finalizado en 1942. Na actualidade acolle a sede dos Ministerios de Fomento e de Emprego e Seguridade Social. Todo o conxunto arquitectónico áchase plenamente integrado no chamado centro AZCA, un dos centros de negocios e oficinas máis importantes da capital. Nas proximidades áchase tamén a estación de Nuevos Ministerios, un intercambiador múltiple con servizos de autobús, metro e trens de proximidades.
Güneşi Gördüm
Güneşi Gördüm é un filme turco de 2009 escrito, dirixido e protagonizado por Mahsun Kırmızıgül. Conta a historia dunha familia kurda que é obrigada a abandonar a súa vila no sueste de Turquía por mor do conflito bélico. O filme, que foi estreado o 13 de marzo de 2009, foi un dos filmes con maior recadación en Turquía dese ano, sendo estreado de novo o 18 de setembro de 2009. O filme foi o candidato de Turquía para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa da 82ª edición dos premios, pero finalmente non foi nomeado.
Illa Tikei
Tikei é unha illa das Tuamotu, na Polinesia francesa. Administrativamente depende da comuna de Takaroa. Forma parte do grupo de illas do Rei Xurxo. Está situada ao norte do arquipélago, a 67 km ao sueste de Takaroa.
Xeografía
A illa é un antigo atol coa antiga lagoa interior case seca e chea de vexetación. Está deshabitada, e sen infraestruturas. É visitada periodicamente polos habitantes dos atois veciños que veñen pescar ou a buscar cangrexos dos cocos.
Historia
Foi descuberta polo neerlandés Jacob Roggeveen, o 18 de maio de 1722, chamándoa Carlshoff. En 1816 foi redescuberta polo ruso Otto von Kotzebue, que a chamou Romanzoff, nome do patrocinador da expedición.
Parque empresarial da Laracha
O parque empresarial da Laracha é unha zona industrial e de uso terciario-mixto situada na parroquia de Lendo, no concello da Laracha, desenvolvida por Suelo Empresarial del Atlántico.
Historia
A infraestrutura foi proxectada dentro do "Plano Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais na Comunidade Autónoma de Galicia", aprobado definitivamente o 27 de maio de 2004. En xuño de 2008 recibiu o visto e prace da Consellaría de Medio Ambiente. A súa urbanización haberíase conformar en torno a dúas factorías preexistentes: a siderúrxica Celsa Atlantic e a cerámica Epifanio Campo.
Finalmente foi inaugurado a comezos do ano 2012 polo presidente da Xunta de Galicia Alberto Núñez Feijóo e a daquela ministra de Fomento Ana Pastor Julián.
A finais de maio de 2017 a empresa téxtil Inditex anunciou un investimento de 57 millóns de euros para a adquisición de terreos e construción dunha nova plataforma loxística no polígono. Inditex mercou 26 parcelas, uns 218 000 m², para construír unha plataforma loxística para a recepción, almacenamento e clasificación de tecidos e accesorios.
As ras
As ras (en grego Βάτραχοι) é unha comedia teatral escrita polo dramaturgo da Grecia clásica Aristófanes, escrito para a Lenea. Para seu valor literario e social, a obra recibiu a honra insólita de ser repetida, e segundo un biógrafo posterior, foi premiada cunha coroa cívica.
Lingua cheyenne
A lingua cheyenne ou cheién (en cheyenne: tsêhesenêstsestôtse, [tse̥hɪsɪne̥stsɪsto̥tsɪ]) é unha lingua indíxena falada polo pobo cheyenne, principalmente nos estados de Montana e Oklahoma (Estados Unidos). Forma parte da familia de linguas algonquinas, e como todas elas, ten unha complexa morfoloxía aglutinativa.
Clasificación
O cheyenne é unha das linguas algonquinas, un subgrupo das linguas álxicas. Especificamente, clasifícase como unha das linguas algonquinas das chairas. Porén, as linguas algonquinas das chairas, que tamén inclúen á lingua arapaho é a lingua pés negros, son unha clasificación xeográfica máis que xenética.
Orixe
Como todas as linguas algonquinas, o cheyenne ven dunha hipotética lingua primixenia chamada lingua protoalgonquina (a miúdo abreviada como PA). Os cambios fonolóxicos que experimentou até converterse no cheyenne moderno son complexos, como pode verse no cambio dende a verba protoalgonquina *erenyiwa (home) á verba cheyenne correspondente, hetane:
Situación actual
250px|miniatura|Cartel do Chief Dull Knife College. Practicamente a totalidade dos falantes actuais de cheyenne son persoas adultas, mesmo anciáns, coa excepción dalgúns nenos na Reserva india dos Cheyennes do Norte. Vense realizando esforzos para revitalizar a lingua, e dende 1998 celébranse campamentos de verán de inmersión na lingua e cultura cheyennes. Ademais existe un programa de estudos cheyennes no Chief Dull Knife College que inclúe á lingua entre as súas materias. Ademais, o Consello Tribal dos Cheyennes do Norte declarouna lingua oficial da Reserva india dos Cheyennes do Norte, e en setembro de 2007 aprobou unha resolución para a súa utilización nos documentos oficiais e na sinalización da reserva.
Escrita e fonoloxía
O alfabeto cheyenne consta de 14 letras, amósanse nas seguintes táboas co son que ten cada unha das letras representado no Alfabeto Fonético Internacional.
A letra <h> non é muda, senón que se pronuncia de xeito moi semellante ao <h> inglés, e representa o son [h], agás cando vai diante de consoante, onde se pronuncia como [x] (semellante ao <ch> do alemán ach), e noutras grafías tense representado como <ch>. A <k>, que representa o son [k], ás veces ten sido grafada como <g>. O <š> representa ao fonema [ʃ], presente no galego como <x> ou no inglés como <sh>, e así ten sido grafado ás veces en cheyenne.
A letra <a> ou o dígrafo <aa> reprentan, respectivamente, aos sons [a] e [aː], e a súa correspondente xorda <â> representa ao son [ḁ]. A letra <e> adoita representar o fonema [ɪ], aínda que algunhas veces varía a [ɛ]; porén, a súa forma dobre <ee> representa ao son [ɛː], e a súa correspondente xorda <ê> pronúnciase como [e̥], do mesmo xeito que o <ô> pronúnciase [o̥]. En canto aos ditongos, <ae> pronúnciase como [aj] e <oe> como [oj], mentres que o ditongo <ao> representa un só fonema, [ɔ].
Gramática
O cheyenne representa aos participantes dunha expresión non con pronomes separados senón como afixos no verbo. O seu sistema pronominal amosa tres trazos fundamentais das linguas algonquinas: tres persoas gramaticais (1ª, 2ª e 3ª) e unha adicional 3ª obviativa, dous números (singular e plural), animación (animado e inanimado) e inclusividade e exclusividade no plural da primeira persoa. A terceira persoa obviativa é unha elaboración da terceira; é unha terceira persoa "desenfocada". Cando hai dúas ou máis terceiras persoas nunha expresión, unha delas será obviada.
Afixos pronominais
Hai tres prefixos pronominais básicos en cheyenne:
Estes tres prefixos básicos poden combinarse con varios sufixos para expresar todas as diferenzas pronominais do cheyenne. Por exemplo, o prefixo ná- pode combinarse nun verbo co sufixo -me para expresar o plural exclusivo de primeira persoa ("nós, sen incluírte a ti"), como en nátahpetame, "nós. EXCL somos grandes."
Outras palabras
Algunhas palabras en cheyenne, xunto coas reconstrucións en protoalgonquino:
Txantrea
250px|miniatura|Situación do barrio de Txantrea en Pamplona. A Txantrea (en castelán: Chantrea e oficialmente Chantrea/Txantrea) é un barrio de Pamplona (Navarra, España) situado ao norte da cidade xunto ao río Arga. Limita ao norte co barrio de Ezkaba, ao sur coa Zona Vella de Pamplona, ao leste con Burlata e o oeste con Antsoain, Arrotxapea e Arantzadi.
Este barrio é coñecido polo seu carácter popular e reivindicativo. A palabra "auzolan" ("traballo de barrio" ou "entre veciños" en éuscaro) ten moito significado, xa que foi construído coa man de obra dos veciños.
Tiña en 2008 unha poboación de 20.785 habitantes.
O termo Txantrea ou Chantrea provén de chantre, que era a dignidade desempeñada por un cóengo da catedral que dirixía o coro. Os terreos onde se edificou o barrio pertenceron á catedral e por iso púxoselle o nome de Txantrea.
O Apóstolo
O Apóstolo é un filme galego de 2012 dirixido por Fernando Cortizo. É o primeiro filme de animación stop motion en tres dimensións realizado en Europa. O filme foi estreado en 80 salas de toda España. A produción levou catro anos de traballo. O 25 de outubro de 2022, coincidindo co seu 10º aniversario, o propio director publicou a película en Youtube, cunha mensaxe pedindo doazóns e culpando á distribuidora de falta de pagamentos e incumprimento do contrato.
Sinopse
Un preso foxe do cárcere para tentar atopar un tesouro agochado vai anos nunha aldea do Camiño de Santiago, pero o que atopa suporalle unha condena maior da que fuxiu. Vellos misteriosos, estrañas desaparicións, trasnos, un cura estraño e o arcipreste de Santiago xúntanse no camiño. Un filme de misterio, humor, animación e invención.
Galardóns e nomeamentos
miniatura|Fernando Cortizo, director de O Apóstolo nunha entrevista no 2012.
Casco Antiguo de Pamplona
Situación
O Casco Antiguo/Alde Zaharra de Pamplona encóntrase no centro da cidade e sobre unha meseta sobre a que se asenta gran parte da cidade, dominando a Cuenca de Pamplona. Está ben comunicado cos barrios de novo desenvolvemento, xa que a maioría das Villavesas (liñas de autobús) que atravesan a cidade teñen paradas no límite da zona vella, fundamentalmente no Paseo de Sarasate. Actualmente está en estudo un achegamento dalgunhas liñas a outros puntos do Casco Antiguo/Alde Zaharra, a petición dos comerciantes.
A Igrexa, Santa Cruz de Parga, Guitiriz
A Igrexa é un lugar da parroquia de Santa Cruz de Parga no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 3 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 1 muller, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 7 habitantes.
Casco Antiguo de Pamplona
Situación
É unha zona peonil, e por iso tan só circulan polo seu interior vehículos destinados a limpeza, transporte, coches privados cuxo aparcadoiro estea no interior do barrio e vehículos de mantemento. Para todos os demais vehículos está prohibida a entrada para manter o carácter peonil da zona.
Betsaida
miniatura|Ruínas da vila de Betsaida. Betsaida (en בית צידה, de beth-tsaida "casa de pesca") é un lugar mencionado no Novo Testamento.
Historia
Herodes Filipos, o tetrarca reerixiuna e deulle o nome de Iulias, na honra de Xulia, a filla de Augusto. Plinio e Xerónimo relatan que se atopaba ó leste do río Xordán, e hai dous sitios posibles: al-Tell ou Masadiya. (Ámbolos dous están moi preto un do outro, pero o segundo está máis preto da ribeira.) Porén, en Marcos 6:45, os discípulos foron enviados do lado leste do Xordán a Betsaida, cara Cafarnaúm (cf. Xoán 6:17); por iso crese na existencia dunha segunda Betsaida ó oeste do Xordán, localizada talvez en Ayn al-Tabigha.
Casco Antiguo de Pamplona
Historia
A antiga cidade desenvolveuse dende época romana no espazo que hoxe coñecemos como La Navarrería, baixo unha pequena elevación, protexida ao norte e ao nordés polo ámbito do río Arga. Esta localización estratéxica foi crecendo e na Alta Idade Media formáronse xunto a ela dous novos núcleos de poboación, un composto fundamentalmente por inmigrantes de Occitania e o sur de Francia e o outro con xentes de diversas procedencias.
Estes tres núcleos, a Cidade de La Navarrería, o Burgo de San Cernin e a Poboación de San Nicolás, son os que tras séculos de enfrontamentos foron unificados durante o reinado de Carlos III o Nobre, en 1423, polo chamado Privilexio da Unión, nunha soa cidade cunha única administración municipal. É esta zona a que hoxe constitúe o Casco Antiguo/Alde Zaharra de Pamplona, no que aínda poden percibirse as vellas divisións dos Burgos mencionados.
Lugares de interese
dereita|miniatura|Catedral de Santa María.
Lynx (constelación)
Lynx ou Lince é unha constelación do Hemisferio norte, introducida no século XVII por Johannes Hevelius. A orixe do nome debese á pouca luminosidade das súas estrelas, pois precísanse ter ollos de lince para pode-la ver. Para localizar ó Lince hai que buscar entre dúas constelacións moi luminosas, a Ursa Major e Auriga.
Layla M.
Layla M. é un filme neerlandés de 2016 dirixido por Mijke de Jong. Foi escollido como candidato neerlandés para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 90ª edición dos premios, pero finalmente non foi nomeado.
A Pena, Santa Cruz de Parga, Guitiriz
A Pena é un lugar da parroquia de Santa Cruz de Parga no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 19 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 11 homes e 8 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 21 habitantes.
Miguel Paz Barreiro
Miguel Paz Barreiro é un enxeñeiro e político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Enxeñeiro de profesión. Nas eleccións municipais de 2015 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE e foi elixido alcalde co apoio de MAREA, Noieses Independientes Agrupados (NO.I.A) e BNG. En febreiro de 2016 unha moción de censura presentada polo PPdeG co apoio de Noieses Independientes Agrupados (NO.I.A) desaloxouno da alcaldía.
Pictos
miniatura|200px|Pedra picta en Escocia, que representa unha aguia miniatura|A pedra de serpe de [[Aberlemno, amosando (de arriba a abaixo), a serpe, o disco dobre, o símbolo en Z e o espello]] miniatura|Placa de prata de [[Norrie's Law, Fife, con disco dobre e o símbolo en Z]] Pictos (latín picti) é o nome que se lle dá aos antigos caledonios que vivían na moderna Escocia. Foron un grupo de pobos celtas da Idade de Ferro británica e o Baixo Medievo que viviron no leste e no norte de Escocia. Ammiano Marcelino preséntaos divididos en dúas tribos en tempos do emperador Flavius Iulius Constante: os dicalidóns (dicalidonae) e os verturións (verturiones) e aliados cos attacoti (do gaélico athach tuatha, que significa pobo ou xente que paga rendas, oposto a xente ceibe) e cos escotos. O seu nome significaba "pintado" e debíase ao costume dos caledonios de pintarse para o combate. Pictia ou Pictavia (Pictland en inglés) convértese no reino de Alba (Escocia) durante o século X, co que os pictos pasan a ser coñecidos como Albannach ou escoceses.
Hai unha asociación coa distribución xeográfica de fíbulas, nomes de lugares britónicos e pedras pictas. Os pictos son rexistrados desde antes da conquista romana de Britania ata o século X, momento no que se pensa que se mesturaron cos Gaels. Vivían ó norte dos ríos Forth e Clyde, e falaban a extinta lingua picta, a cal se pensa que estaba relacionada coas linguas britónicas faladas polos pobos do sur. Asúmese que son os descendentes dos antigos Caledonii e outras tribos nomeadas polos historiadores romanos, atopados tamén no mapamundi de Tolomeo. Pictia ou Pictavia, mesturouse gradualmente co reino gaélico de Dál Riata para formar o Reino de Alba (Escocia). Alba expandiuse, absorbendo os reinos de Strathclyde e Lothian, e no século XI, a identidade dos pictos foi incluída na amálgama de pobos que son os escoceses.
A arqueoloxía dá algunhas aproximacións sobre a sociedade dos pictos. A pesar de que sobreviviu moi pouco da súa forma de escritura, a historia deste pobo, a partir do século IV, é coñecida por unha gran variedade de fontes, incluíndo haxiografías como a de San Columba de Iona, así como varios Anais irlandeses. Aínda que a impresión popular sobre os pictos pode ser a dun pobo escuro e misterioso, non é así en absoluto. A historia e a sociedade pictas son semellantes ás dos pobos de Europa Central, Setentrional ou Oriental na Antigüidade ou na Alta Idade Media cando son comparados con eles.
Nome
O nome co que os pictos se chamaban a si mesmos é descoñecido. A palabra grega Πικτοί (picti en latín) aparece por primeira vez nun panexírico escrito por Eumenio en 297 d.C. e significa "os pintados" ou "os tatuados". Porén, poderíase deber a unha etimoloxía popular anterior, pode vir do céltico Pehta, Peihta (loitador).
Os escotos e os Dalriada de Irlanda chamábanos Cruithne (cru(i)then-túath irlandés primitivo), procedente do proto céltico kwriteno-toutā. Tamén hai Cruithne no Ulster, especialmente os reis de Dál nAraidi. Os bretóns (devanceiros dos galeses) no sur coñecíanos no dialecto céltico P como Prydyn. Os termos "Bretaña" e "britano" proveñen da mesma raíz. A forma en gaélico escocés moderno Pecht provén do inglés antigo.
Sociedade
As fontes arqueolóxicas proporciónannos evidencias da cultura material dos pictos, onde vemos unha sociedade non moi diferente nin dos seus veciños gaélicos e bretóns nin dos anglosaxóns do sur. Aínda que pode servir de moito utilizar a analoxía e o coñecemento doutras sociedades "célticas", estas esténdense por unha área moi grande, polo que basearse, por exemplo, nos galos prerromanos ou na Irlanda do século XIII como fonte para estudar a sociedade picta do século IV pode dar como resultado equivocacións ou malas interpretacións.
Como pasa coa maioría dos pobos do norte de Europa na Antigüidade, os pictos eran granxeiros que vivían en comunidades pequenas: o gando bovino e os cabalos considerábanse un signo de riqueza e prestixio, tamén había gran número de ovellas e porcos. Os topónimos suxiren que a transhumancia era común entre eles. Os animais en xeral eran pequenos para os estándares posteriores, aínda que os cabalos de Gran Bretaña exportáronse a Irlanda para cruzalos cos cabalos irlandeses e aumentar a súa medida. De fontes irlandesas chegounos que a elite adoitaba competir na cría do armentío para ter as cabezas de gando de maior tamaño e non hai razón para non pensar que os pictos tamén facían o mesmo.
Arte
miniatura|O broche de Rogart, Museo Nacional de Escocia, FC2. Fíbula picta, século VIII, prata con ouro e cristal. Clasificado como tipo Fowler H3. miniatura|Pedra Kirkyard de [[Aberlemno, Clase II Pedras pictas.]] A arte picta aparece nas pedras, na ourivaría e en pequenos obxectos de pedra e óso. Ten unha forma distintiva do desenvolvemento xeral da arte celta de precoz medieval de estilo de La Tène con influencias crecentes da arte insular do século VII e VIII en Irlanda e Northumbria, e despois da arte anglosaxoa e irlandesa da Idade Media. O legado artístico máis característico son as numerosas pedras pictas que hai por toda Pictia, dende Inverness ata Lanarkshire. Un catálogo ilustrado desas pedras foi producido por J. Romilly Allen como parte do The Early Church Monuments of Scotland, con listas dos seus símbolos e patróns. Os símbolos e patróns consisten en animais, incluída tamén a Besta picta, o "rectángulo", o "espello e peite", o "dobre disco e símbolo Z", alén de moitos outros. Hai tamén patróns e lentes con debuxos en espiral e remuíños. As chamadas cruces forxados son esculpidas con símbolos pictos, os entrelazados da arte insular e imaxinería cristiá, aínda que a interpretación é moitas veces difícil, debido ao desgaste e á escuridade. Moitas das imaxes cristiás esculpidas en pedras, como as de David o arpista, David e o león, ou escenas de St Paul e St Anthony no deserto, foron influenciadas pola tradición da arte insular.
O traballo do metal é atopado por toda Escocia e mesmo máis ó sur; parece que os pictos dispoñían unha cantidade considerable de prata, probablemente a partir de incursións máis ao sur ou en pago de impostos. O enorme tesouro de prata do período romano en Traprain Law puido orixinarse das dúas formas. O máis grande achado de traballo de metais pictos foi atopado en 1819 en Norrie's Law, Fife, pero gran parte do tesouro desapareceu ou foi fundido. Dúas famosas placas de prata con esmalte do século VII pertencen a ese tesouro, unha amosada enriba, cun símbolo en "Z" cunha forma particularmente ben preservada e elegante. Desafortunadamente poucas pezas comparables sobreviviron. Arredor de pesadas cadeas de prata, de 0,5 m de longo, foron atopadas deste período; a Cadea de Whitecleuch é unha das dúas que ten un anel penanular, con decoración simbólica esmaltada, o que suxire que moi probablemente fosen usados como colares.
No séculos VIII e IX, após a cristianización, a elite picta adoptou unha particular forma de fíbulas de Irlanda, preferindo certos broches penanulares con terminais en lóbulos. Algunhas fíbulas pseudo-penanulares irlandesas tardías foron adoptadas polo estilo picto, como por exemplo a de Breadalbane (Museo Británico). O tesouro da Illa de St Ninian ten a mellor colección de exemplos pictos.
Lista de programas de Televisión Española
Esta lista inclúe programas emitidos pola Televisión Española, desde a súa creación en 1956.
Solobeira, Vilagarcía de Arousa
San Fins de Solobeira é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 217 habitantes (120 mulleres e 97 homes), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón un aumento respecto ó ano 2010, cando tiña 210 veciños, pero un descenso respecto a 2005, cando eran 231.
Bueiro, Santa Cruz de Parga, Guitiriz
Bueiro é un lugar da parroquia de Santa Cruz de Parga no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 3 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística que eran 3 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 4 habitantes.
Leopardus
miniatura|210px|Lámina de 1896 de [[Leopardus colocolo, por Richard Lydekker.]] miniatura|210px|[[Leopardus geoffroyi no zoo de Ostrava.]] miniatura|210px|[[Leopardus jacobitus, no seu hábitat, nos Andes.]] miniatura|210px|[[Leopardus tigrinus naturalizado no Museo Civico di Storia Naturale Giacomo Doria, de Xénova.]] miniatura|210px|[[Leopardus wiedii na selva de Costa Rica.]]
Leopardus é un xénero de mamíferos carnívoros da familia dos félidos, subfamilia dos felinos, que inclúe, segundo a maioría dos autores, nove especies de pequenos gatos americanos, con numerosas subespecies.
As especies do antigo xénero Oncifelis Severtzov, 1858, inclúense hoxe en Leopardus.
Características
As especies deste xénero presentan manchas o raias escuras sobre un fondo amarelado. Teñen un tamaño ao redor de dúas veces o dn gato doméstico. O perfil do seu corpo e as súas faccións son lixeiramente máis alongados que os doutros felinos.
Hábitat e distribución
Todos os membros deste xénero habitan en zonas boscosas ou semiboscosas de América do Sur e Central, aínda que no caso do ocelote, a súa Área de distribución prolóngase cara ao norte seguindo as zonas costeiras de México até alcanzar o sur dos Estados Unidos.
Etimoloxía
O nome do xénero, Leopardus, foi escollido por Gray polo seu parecido superficial co leopardo no referente á cor e o apencado da pelaxe.
Porén, convén recordar que o leopardo pertence a un xénero (Panthera) e a unha subfamilia (panterinos) diferente á que engloba a estes animais (a dos felinos).
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero Leopardus coñeceuse tamén polos sinónimos:
Clasificación
O xénero Leopardus inclúe de oito a once especies, segundo os autores, algunhas con numerosas subespecies.
Itzy
miniatura|300px|Itzy. Itzy (hangul: 있지; estilizado como ITZY), é un girl group surcoreano formado por JYP Entertainment en 2019. O grupo debutou o 11 de febreiro de 2019 co lanzamento do sinxelo en CD, It'z Different.
Fedepedro, Orga, Celanova
Fedepedro é un lugar da parroquia de Orga no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 12 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 7 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 14 habitantes (5 homes e 9 mulleres).
Itzy
2019: Debut con It'z Different
O 1 de xaneiro de 2019, JYP publicou en YouTube un prólogo presentando ás integrantes. Unha semana antes, confirmouse que o videoclip da súa canción debut xa estaba filmado. Ademais das fotos grupais e individuais, publicáronse teasers do vídeo musical. O 11 de febreiro, á medianoite, hora de Corea, lanzouse o vídeo de «Dalla Dalla (달라 달라)». Durante o primeiro día, obtivo máis de 13.9 millóns de visitas, e a cantidade de «gústame» superou os 880 401 mil, o que foi unha marca entre os videoclips debut en Corea de todos os tempos. O sinxelo en CD, It'z Different, lanzouse o 12 de febreiro.
Po
O termo po pode referirse a:
Europa FM
220px|miniatura|Logotipo de Europa FM Europa FM é unha cadea de radiofórmula musical de España, a cal pertence a Atresmedia Radio, e esta a Atresmedia.
Cego (anatomía)
miniatura|Fosa ileocecal superior. O cego, no ser humano, é o primeiro anaco do intestino groso. É as máis das veces intraperitoneal. A seguir atópase o colon ascendente pasando de intra a retroperitoneal. Por iso fórmanse uns recesos no arranque do mesoapénice e unión ileocecal. A válvula ileocecal fica no lugar do íleo terminal e vai desembocar no cego. Esta desembocadura realízase por medio dunha abertura lonxitudinal arrodeada de músculo circular (o lonxitudinal continúase directamente co colon ascendente e o cego). A súa función é posibelmente atrasar o progreso do contido intestinal cara ao intestino groso.
Europa FM
Historia
Europa FM emite, durante a maior parte das súas horas, unha radio-fórmula baseada nos grandes éxitos de artistas nacionais e internacionais dos 90 ata hoxe.
Na tempada 2007-2008, e como novidade na súa grella de fin de semana, incorporouse ¿Me Pones? con Juanma Romero, programa musical interactivo que recibe as peticións musicais adicadas dos oíntes e onde se destacan as novidades do panorama musical.
Na tempada 2008-2009 incorpórase un novo programa diario: Euroclub, con Xavi Martínez e Laura Trigo, o club musical de EuropaFM, un programa interactivo, con concursos, novidades e moito máis, actualmente é presentado por Juanma Romero e Laura Trigo. Outros programas relevantes de Europa FM son Ponte a Prueba, con Pablo Guerola, Mar Montoro e Puchi na franxa nocturna de 11PM a 1AM e o matinal Levántate y Cárdenas, con Javier Cárdenas e todo o seu equipo, de 6 a 10 da mañá. Os noctambulos teñen o seu espazo en Europa baila, con Quique Tejada de 1 a 4 da madrugada.
Segundo datos do Estudo Xeral de Medios (EGM), Europa FM consegue uns excelentes resultados. Suma neste EGM, 1ªOnda de 2011, 133.000 novos seguidores e sitúase como cuarta cadea musical española con 1 588 000 oíntes. Volve ser a cadea musical que máis crece nesta onda cuns datos históricos, habendo multiplicado por 5 a súa audiencia nos últimos catro anos.
Gastrina
miniatura|350px|Efectos da gastrina sobre a produción de ácido gástrico. O esquema non mostra os efectos estimulatorios da gastrina sobre as células ECL.
A gastrina é unha hormona peptídica humana que estimula a secreción de ácido clorhídrico (HCl) no estómago por parte das células parietais da parede estomacal e favorece a motilidade gástrica. Libérase polas células G no antro do estómago, duodeno, e páncreas. Únese aos receptores de colecistoquinina B das células similares ás enterocromafíns (células ECL), estimulando a produción de histaminas, e induce a inserción de bombas ATPase K+/H+ na membrana apical das células parietais (o cal, á súa vez, incrementa a liberación de H+). A liberación desta hormona é estimulada pola presenza de péptidos na luz do estómago.
Historia
A súa existencia foi suxerida por primeira vez en 1905 polo fisiólogo británico John Sydney Edkins, e as gastrinas foron illadas en 1964 por Roderic Alfred Gregory e H. J. Tracy na Universidade de Liverpool. En 1964 determinouse a estrutura da gastrina.
Xenética
O xene GAS codificador da gastrina está situado no brazo longo do cromosoma 17 (17q21).
Síntese
A gastrina é unha hormona peptídica linear producida polas células G do duodeno e no antro pilórico do estómago, que a segregan ao sangue. A gastrina pode atoparse fundamentalmente en tres formas nas que as cifras se refiren ao número de aminoácidos, que son:
Tamén existe unha gastrina sintetizada artificialmente, chamada pentagastrina, cunha secuencia de aminoácidos idéntica á secuencia dos 5 últimos aminoácidos do extremo C-terminal da gastrina.
Liberación
A gastrina libérase en resposta a certos estímulos. Estes poden ser:
A liberación de gastrina é inhibida por:
Funcións
A presenza de gastrina estimula as células parietais ou oxínticas do estómago a segregar ácido clorhídrico (o ácido gástrico). Isto fano tanto de forma directa, actuando sobre as células parietais, coma indirecta, uníndose aos receptores de colecistoquinina B das células ECL do estómago, as cales responden liberando histamina, e esta, á súa vez, actúa de modo parácrino sobre as células parietais estimulándoas a segregar ións H+. Este é o estímulo principal para que as células parietais segreguen ácido.
Ademais das funcións xa mencionadas, a gastrina ten outras funcións adicionais, como:
Factores que inflúen na secreción
Na luz gástrica:
Parácrinos:
Nerviosos: Circulación:
Enfermidades
Na síndrome de Zollinger-Ellison, a gastrina prodúcese en exceso, a miúdo debido a un gastrinoma (tumor produtor de gastrina, xeralmente benigno) localizado no duodeno ou no páncreas. Para investigar a hipergastrinemia (altos niveis de gastrina no sangue), faise a a "proba da pentagastrina".
Na gastrite autoinmune, o sistema inmunitario ataca as células parietais ou oxínticas, orixinando hipoclorhidria (baixa acidez estomacal). Isto dá lugar a que no corpo se produza un elevado nivel de gastrina nun intento de compensar o incremento de pH (basicidade) do estómago. Finalmente, pérdense todas as células parietais e establécese unha aclorhidria, que leva á perda da retroalimentación negativa na secreción de gastrina. A concentración de gastrina plasmática é elevada en practicamente todas as persoas que padecen mucolipidose de tipo IV (con niveis de 1507 pg/mL; nun rango de 400-4100 pg/mL, cando o normal é 0-200 pg/mL), que é un efecto secundario da aclorhidria constitutiva. A detección deste síntoma facilita a diagnose de pacientes con este trastorno neuroxenético.
Richard Edson
Richard Edson, nado en New Rochelle (Nova York) o 1 de xaneiro de 1954, é un actor e músico estadounidense.
Carcarrínidos
Os carcarrínidos (Carcharhinidae) son unha familia de elasmobranquios selaquimorfos da orde dos carcarriniformes (Carcharhiniformes), que inclúe algúns dos tiburóns máis comúns e coñecidos, como os cazóns e a quenlla.
Richard Edson
Traxectoria
Edson foi o primeiro batería da banda Sonic Youth, dende 1981 ata 1982. Durante ese tempo tamén tocou na banda Konk. Despois da edición do EP de debut de Sonic Youth Edson deixou a banda para tocar a tempo completo con Konk. Tamén tocou a trompa no álbum homónimo da banda de San Francisco The Offs, editado en 1984.
Carcarrínidos
Teñen os ollos redondos e as s pectorais están situadas completamente por detrás das cinco fendeduras branquiais. A maioría das especies son vivíparas e as súas crías nacen totalmente desenvolvidas.
Richard Edson
Traxectoria
Despois de saír dese grupo, Edson adicouse a actuar e leva aparecido nunhas 35 películas, entre as que están Good Morning, Vietnam, Platoon e Strange Days.
Carcarrínidos
Algúns destes tiburóns alcanzan un tamaño moi considerábel. O récord teno o tiburón tigre (Galeocerdo cuvier), que chega a medir case 7 m.
Scott Bigelow
Scott Charles Bigelow, nado o 1 de setembro de 1961 en Asbury Park, Nova Jersey e finado o 19 de xaneiro de 2007 en Hudson, Florida, foi un loitador profesional estadounidense, máis coñecido polo seu nome artístico no cadrilátero Bam Bam Bigelow. Bigelow era coñecido por ser un dos máis áxiles na loita profesional da historia, malia os seus 180 quilogramos (400 libras). A súa carreira durou máis de vinte anos, desde o ano 1985 ata o ano 2005. O seu trazo máis recoñecible era unha tatuaxe que atravesaba a maior parte da súa calva.
Cadena Dial
220px|miniatura|Logotipo de Cadena Dial Cadena Dial é unha emisora de radio española propiedade do Grupo Prisa, que emite exclusivamente música pop en español e, en Cataluña, tamén en catalán. Comezou as súas emisións en 1988 e en Madrid utiliza o 91.7 FM, que antes da súa existencia tivo os nomes de Radio Callao e Radio Corazón.
Historia
Comezou a principios dos anos 90 sendo unha radio local en Madrid que mesturaba microespacios de beleza, psicoloxía, consellos, trucos de cociña e noticias con música sempre en castelán, era unha especie de revista sonora de beleza e moda. Dirixida por Lola Barranco, e con Ana Arce como Xefe de Programas, levaron este formato a outras emisoras de radio locais con locutoras como Yolanda López, María Quirós, Montserrat Domínguez e Esther García, entre outras. A idea sempre foi crear unha emisora que impulsase a música en español, pero neses anos as compañías non facían suficientes lanzamentos discográficos para ese perfil de oíntes no noso idioma polo que a Directora viaxa a México, Venezuela, Colombia e Miami buscando o apoio de medios e discográficas latinos. Finalmente, o periplo culmina cunha campaña publicitaria de lanzamento da nova cadea radiofónica liderada por Julio Iglesias (que ademais apadriña os seus Estudos centrais da Gran Vía) e apoiada por grandes figuras da canción entre os que destacan entre outros, Rocío Jurado e Raphael. No ano 1992 cambiou a ser soamente radiofórmula musical sen miniespacios informativos nin consellos.
Durante o verán de 1992 tivo dous millóns e medio de oíntes segundo o EGM e programas míticos como Pop Dial ou Sonora Dial, un de pop en español e o outro de salsa e son, ou o da noite, A solas contigo.
Lola Barranco é nomeada Directora de Planificación de Tele 5 e deixa o seu cargo de Directora de Cadena Dial. En 1993 chegou de Sevilla Francisco Herrera para dirixila e cambiou completamente os programas e os locutores, abríndose máis emisoras que pasarían a formar parte da cadea. Cambiaron a emisora a unha selección limitada de música en español.
Gualba
Gualba é un concello español da provincia de Barcelona, en Cataluña. Está situado na comarca do Vallès Oriental.
Xeografía
O concello localízase no extremo nordés do Vallès Oriental. Limita ó nodés co concellos de Riells i Vilabrea, ó sueste cos concellos de Batllòria e Tordera, ó noroeste con Fogars de Montclús e Campins e ó suroeste con Sant Celoni.O seu eixo hidrográfico é a riera de Gualba, que recibe auga de diversos regueiros, antes de desembocar no río Tordera. A parte alta desta riera, de gran valor paisaxístico, englóbase dentro do Parque Natural do Montseny. Debido a súa localización privilexiada e á súa paisaxe, foron varios os excursionistas e escritores que se inspiraron en Gualba para os seus traballos. Citar ó romántico Víctor Balaguer ou Artur Osona. Mais o máis salientábel foi Eugeni d'Ors coa súa novela Gualba la de mil veus (Gualba, a de mil voces).
Eva García de la Torre
Eva García de la Torre, nada en Sevilla en 1962 e finada en Vigo o 27 de xaneiro de 2022, foi unha avogada e política galega do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Exerceu como avogada no Porriño. Nas eleccións municipais de 2011 foi elixida concelleira do Porriño polo PSdeG-PSOE. Nas eleccións xerais de 2011 foi a número 4 do PSOE ao Congreso pola provincia de Pontevedra. Nas municipais de 2015 encabezou a candidatura do PSdeG e foi elixida alcaldesa co apoio de UDDL, BNG e EU-Son. Os comicios de 2019 viron unha repetición dos resultados, cunha vitoria do Partido Popular insuficiente e un acordo de goberno de todos os demais partidos para formaren goberno, polo que Eva García seguiu a ser a alcaldesa.
Porén, a finais de 2021 a situación política do concello do Porriño estaba moi deteriorada. A perda de confianza dos seus socios de EU-Son e os ruxerruxes dunha moción de censura de esquerdistas e conservadores levaron a García de la Torre a presentar a súa dimisión no mes de novembro. Finou dun infarto dous meses despois.
Vida persoal
Entre as razóns que aduciu para dimitir Eva García de la Torre do seu posto de alcaldesa sinalou a súa orientación sexual.
Şada
Şada (tamén coñecida como Sada, Shada, Shadakend ou Shadi) é unha vila e concello do distrito de Shahbuz, no Nakhichevan, Acerbaixán. A súa poboación é de 161, sendo este o concello menos poboado do distrito.
Situación
Şada atópase en Nakhichevan, Acerbaixán, entre as montañas de Gora Tagnya e Aitsdzorskiy Khrebet, a poucos quilómetros da fronteira con Armenia.
Galería de imaxes do río Furelos
O río Furelos''' é un pequeno río galego da provincia coruñesa, que baña o concello de Melide. É afluente do Ulla pola súa marxe dereita
Tahini
Tahini ou tahina (en طحينية, en טחינה, en Tahin que significa fariña) é unha pasta feita con sementes de sésamo moídas que se emprega en moitos pratos da gastronomía en Oriente Medio.
Emprego
miniatura|Prato de [[hummus e ful, rematado con tahini, aceite de oliva, e adornado con pirixel picado.]] É un ingrediente esencial do hummus (puré de garavanzos) e do baba ganush (puré de berenxenas). Pode tomarse tamén untada en pan (principalmente, en pan de pita) e aliñada, e adóitase diluír en zume de limón e auga, engadindo opcionalmente allo para formar un mollo que acompaña diversos pratos, como as brochetas de carne (os chamados pinchos morunos), a carne asada (shawarma), as croquetas de garavanzos ou fabas (faláfel), ensaladas, etc.
A Anunciación (Fra Angelico, Madrid)
A Anunciación é un retablo realizado polo pintor toscano do Renacemento Fra Angelico, alcume de Guido di Pietro da Mugello (1400-1455). Está realizado en ouro e témpera sobre táboa, e foi pintado contra o 1426. Consta dunha escena principal, co tema da Anunciación á Virxe María, e dunha predela ou banco con cinco pequenas escenas máis. O conxunto mide 194 cm de ancho e 194 cm de alto. Exhíbese no Museo do Prado de Madrid.
Videferre, Oímbra
Santa María de Videferre é unha parroquia do concello de Oímbra, na comarca de Verín, provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2011 tiña 251 habitantes, dos cales 124 eran homes e 127 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 293 habitantes.
Xeografía
Videferre está situada ao oeste do concello de Oímbra. Fai fronteira con Portugal, na raia seca. Está a 828 msnm, e ten unha área de 22,22 km². Limita ao norte con San Millao (Cualedro) a través do río Búbal, e Azureira, e cos montes das Fragas, Buble e Casa da Moura. Ao sur limita con Soutelinho da Raia, a través dos montes do Penouco, Lama da Veiga e Reboeira. Ao leste limita con Bousés e Espiño, a través dos montes de Cruz da Pedra, Barreiras e Corga da Pega. Ao oeste limita con Vilar de Perdizes e o río Azureira.
Clima
Videferre ten un clima de montaña, frío en inverno, con xeadas e nevadas, e suave en verán. Os ventos frescos e húmidos procedentes da serra de Larouco deixan choivas abondosas.
Historia
dereita|miniatura|Igrexa parroquial.
A súa orixe estímase cara ao século III ou IV. O topónimo ten orixe romana, vitis ferre. Da época da romanización consérvase a estrutura orixinal da ponte sobre o Azureira e algúns lagares.