cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sinapse química
Estrutura
Unha autapse é unha sinapse química ou eléctrica formada cando o axón dunha neurona fai sinapse con dendritas da propia neurona.
Resumo
Velaquí un resumo da secuencia de eventos que teñen lugar na transmisión sináptica desde unha neurona presináptica a unha célula postsináptica. Cada paso é explicado en máis detalle máis adiante. Nótese que coa excepción do paso final, o proceso complexo pode realizarse en só uns centos de microsegundos, nas sinapses máis rápidas.
dereita|200px
Liberación do neurotransmisor
miniatura|A liberación do neurotransmisor ocorre ao final das ramas axónicas. A liberación do neurotransmisor é desencadeada pola chegada dun impulso nervioso (ou potencial de acción) e ocorre por un proceso especialmene rápido de secreción celular (exocitose). Na terminal nerviosa presináptica, as vesículas que conteñen o neurotransmisor están localizadas preto da membrana sináptica. O potencial de acción que chega produce un influxo de ións calcio a través de canle iónica selectiva para o calcio dependente de voltaxe ao final do potencial de acción. Os ións calcio únese despois a proteínas sinaptotagminas que se encontran na membrana das vesículas sinápticas, o que permite que as vesículas se fusionen coa membrana presináptica. A fusión dunha vesícula é un proceso estocástico, que causa frecuentemente o fallo da transmisión sináptica nas sinapses moi pequenas típicas do sistema nervioso central. Por outra parte, as sinapses químicas grandes (por exemplo nas dunha unión neuromuscuar) teñen unha probabilidade de liberación sináptica de 1. A fusión de vesículas é implsada pola acción dun grupo de proteínas do terminal sináptico chamadas SNARE. En conxunto, o complexo proteico ou estrutura que media o atraque e a fusión de vesículas presinápticas denomínase zona activa. A membrana engadida no proceso de fusión é despois recuperada por endocitose e reciclada para a formación de novas vesículas cheas de neurotransmisor.
Unha excepción á tendencia xeral da liberación do neurotransmisor por fusión vesicular encóntrase nas células receptoras de tipo II de papilas gustativas de mamífero. Aquí libérase o neurotransmisor ATP directamente desde o citoplasma á fenda sináptica por medio de canles reguladas por voltaxe.
Unión ao receptor
Os receptores do lado oposto do espazo sináptico únense ás moléculas de neurotransmisor. Os receptores poden responder de dúas maneiras posibles. Primeiro, os receptores poden abrirse directamente a canles iónicas ligadas por ligando da membrana postsináptica, causando que os ións entren ou saian da célula e cambien o potencial transmembrana local. O cambio de voltaxe resultante denomínase potencial postsináptico. En xeral, o resultado é excitatorio no caso de correntes de despolarización, e inhibitorio no caso de correntes hiperpolarizantes. Que unha sinapse sexa excitatoria ou inhibitoria depende do tipo de canle iónica conduce as corentes postsinápticas, que á súa vez é unha función do tipo de receptores e neurotransmisor empregados na sinapse. O segundo modo en que o receptor pode afectar o potencial de membrana é modulando a produción de mensaxeiros químicos dentro da neurona postsináptica. Estes segundos mensaxeiros poden despois amplificar a resposta excitatoria ou inhibitoria ante os neurotransmisores.
Terminación
Unha vez que un neurotransmisor se une a un receptor, debe despois ser retirado para permitir que a membrana postsináptica continúe transmitindo máis potenciais excitatorios postsinápticoss ou potenciais postsinápticos inhibitorios. Esta retirada pode acontecer por medio de varios procesos:
Forza sináptica
A forza dunha sinapse foi definida por Bernard Katz como o produto da probabilidade de liberación (presináptica) pr, polo tamaño cuántico q (a resposta postsináptica á liberación dunha soa vesícula de neurotransmisor, un 'cuanto'), e por n, o número de sitios de liberación. O termo "conexión unitaria" refírese xeralmente a un número descoñecido de sinapses individuais que conectan unha neurona presináptica a outra postsináptica. A amplitude dos potenciais postsinápticos pode ser de só 0,4 mV ou de ata 20 mV. A amplitude dos potenciais postsinápticos pode ser modulado por neuromoduladores ou poden cambiar como resultado da actividade previa. Os cambios na forza sináptica poden ser a curto prazo, que duran segundos ou minutos, ou a longo prazo (potenciación a longo prazo), que duran horas. A aprendizaxe e a memoria crese que son o resultado de cambios a longo prazo na forza sináptica, por un mecanismo coñecido como plasticidade sináptica.
Desensibilización do receptor
A desensibilización dos receptores postsinápticos é unha diminución da resposta ao mesmo estímulo neurotransmisor. Isto significa que a forza dunha sinapse pode en efecto diminuír a medida que chega un tren de potenciais de acción en rápida sucesión, un fenómeno que dá lugar á chamada dependencia da frecuencia das sinapses. O sistema nervioso explota esta propiedade para propósitos computacionais e pode afinar as súas sinapses por medio da fosforilación das proteínas implicadas.
Plasticidade sináptica
A transmisión sináptica pode ser cambiada pola actividade previa. Estes cambios denomínanse plasticidade sináptica e poden ter como resultado unha diminución na eficacia da sinapse, chamada depresión, ou un incremento de eficacia, chamada potenciación. Estes cambios poden ser a longo prazo ou a curto prazo. As formas da plasticidade sináptica a curto prazo poden ser a fatiga sináptica ou depresión e o aumento sináptico. As formas da plasticidade sináptica a longo prazo poden ser a depresión a longo prazo e a potenciación a longo prazo. A plasticidade sináptica pode ser homosináptica (que ocorre nunha sinapse individual) ou heterosináptica (que ocorre en múltiples sinapses).
Plasticidade homosináptica
A plasticidade homosináptica (ou tamén modulación homotrópica) é un cambio na forza sináptica resultado da historia da actividade nunha determinada sinapse. Isto pode orixinarse por cambios no calcio presináptico e na retroalimentación sobre os receptores presinápticos, é dicir, unha forma de sinalización autócrina. A plasticidade homosináptica pode afectar ao número e velocidade de recarga das vesículas ou pode afectar as relacións entre a liberación de vesículas e de calcio. A plasticidade homosináptica pode ter tamén unha natureza postsináptica. Pode causar un incremento ou un decrecemento da forza sináptica.
Un exemplo atopámolo nas neuronas do sistema nervioso simpático (SNS), que liberan noradrenalina, que, ademais de afectar a receptores postsinápticos, tamén afecta a receptores adrenérxicos α2 presinápticos, inhibindo a liberación de noradrenalina. Este efecto é utilizado con clonidina para realizar efectos inhibitorios sobre o sistema nerviosos simpático.
Plasticidade heterosináptica
A plasticidade heterosináptica (ou tamén a modulación heterotrópica) é un cambio da forza sináptica causado da actividade doutras neuronas. De novo, a plasticidade pode alterar a cantidade de vesículas ou a súa velocidade de recarga ou a relación entre a liberación de vesícula e de calcio. Adicionalmente, podería afectar directamente ao influxo de calcio. A plasticidade heterosináptica pode tamén ser de natureza postsináptica, afectando á sensibilidade do receptor.
Un exemplo é de novo o das neuronas do sistema nervioso simpático, as cales liberan noradrenalina, que xera un efecto inhibitorio sobre as terminais presinápticas de neuronas do sistema nervioso parasimpático.
Integración de entradas sinápticas
En xeral, se unha sinapse excitatoria é suficientemente forte, un potencial de acción na neurona presináptica desencadea un potencial de acción na célula postsináptica. En moitos casos o potencial postsináptico excitatorio non chega ao limiar necesario para orixinar un potencial de acción. Cando os potenciais de acción de múltiples neuronas presinápticas se disparan simultaneamente, ou se unha soa neurona presináptica dispara a unha frecuencia o suficientemente alta, o potencial postsináptico excitatorio pode solaparse e sumarse. Se se solapan suficientes potenciais postsinápticos excitatorios, o potencial sumado pode chegar ao limiar para poder iniciar un potencial acción. Este proceso é coñecido como sumación, e pode servir como un filtro de alto paso para neuronas.
Por outra parte, unha neurona presináptica que libera un neurotransmisor inhibitorio, como o GABA, pode causar un potencial postsináptico inhibitorio na neurona postsináptica, levando o potencial de membrana alén do limiar, diminuíndo a súa excitabilidade e facendo máis difícil que a neurona inicie un potencial de acción. Se un potencial postsináptico inhibitorio solápase cun potencial postsináptico excitatorio, este último en moitos casos impide que a neurona dispare un potencial de acción. Nesta vía, a saída (output) dunha neurona pode depender da entrada (input) de moitas neuronas diferentes, cada unha das cales ten un grao diferente de influencia, dependendo da forza e o tipo de sinapse con esa neurona. John Carew Eccles realizou algúns dos importantes experimentos iniciais sobre integración sináptica, polos cales recibiu o premio Nobel de Medicina de 1963. As complexas relacións de entrada/saída constitúen a base de computacións baseadas en transistores en computadoras, e pénsase que son similares aos circuítos neurais.
Transmisión de volume
Cando se libera un neurotransmisor nunha sinapse, alcanza a súa concentración máis alta dentro do estreito espazo da fenda sináptica, pero algúns deles difunden antes de ser reabsorbidos ou degradados. Se difunde, ten o potencial para activar receptores que están localizados noutras sinapses ou na membrana lonxe dunha sinapse. A actividade extrasináptica dun neurotransmisor denomínase transmisión de volume. Esta ben establecido que tales efectos ocorren nalgún grao, pero a súa importancia funcional foi durante moito tempo un asunto discutido.
Traballos recentes indican que a transmisión de volume pode ser o modo predominante de interacción para algúns tipos especiais de neuronas. No córtex cerebral de mamíferos unha clase de neuronas denominadas células neurogliaformes poden inhibir outras neuronas corticais próximas ao liberaren o neurotransmisor GABA no espazo extracelular. Ao longo dunha mesma vea, o GABA liberado de células neurogliaformes no espazo extracelular tamén actúa sobre os astrocitos dos aredores, asignando un papel á transmisión de volume no control da homeostase iónica e de neurotransmisores. Aproximadamente o 78% dos botóns de células neurogliaformes non forman sinapses clásicas. Este pode ser o primeiro exemplo definitivo de neuronas que se comunican quimicamente nas que as sinapses clásicas non están presentes."
Efectos das drogas
Unha das características máis importantes das sinapses químicas é que son o sitio de acción para a maioría das dcrogas psicoactivas. Moitas drogas afectan as sinapses, como o curare, estricnina, cocaína, morfina, alcohol, LSD e moitas outras. Estas drogas teñen diferentes efectos sobre a función sináptica, e adoitan estar restrinxidas a sinapses químicas que usan un neurotransmisor específico. Por exemplo, o curare é un veleno que impide que a acetilcolina despolarice a membrana postsináptica, causando parálise. A estricnina bloquea os efectos inhibitorios do neurotransmisor glicina, o que causa que o corpo capte e reaccione a estímulos máis febles e previamente ignorados, causando incontrolables espasmos musculares. A morfina actúa sobre as sinapses químicas que utilizan como neurotransisores endorfinas. O alcohol incrementa os efectos inhibitorios do neurotransmisor GABA. O LSD interfire con sinapses que usan o neurotransmisor serotonina. A cocaína bloquea a recaptación de dopamina e, por tanto, incrementa os seus efectos.
Historia
Durante a década de 1950, Bernard Katz e Paul Fatt observaron correntes sinápticas en miniatura espontáneas nas unións neuromusculares de ras. Baseándose nestas observacións, desenvolveron a 'hipótese cuántica' que é a base do actual coñecemento da liberación do neurotransmisor por exocitose e polo cal Katz recibiu o Premio Nobel de Medicina de 1970. A finais da década de 1960, Ricardo Miledi e Katz avanzaron a hipótese de que o influxo dos ions de calcio inducido pola despolarización desencadea a exocitose.
En Común
En Común-Unidas Podemos (Podemos-EU-Mareas En Común-Equo), coñecida simplemente como En Común, é unha coalición electoral formada por Podemos, Esquerda Unida, Equo e Mareas en Común xurdida en abril de 2019, tras retirarse de En Marea, co obxectivo de presentarse ás eleccións xerais dese ano nas catro circunscricións electorais de Galicia.
As cabezas de lista nas Eleccións Xerais de abril de 2019 en España foron:
Leopoldo Rodríguez Rodríguez
Leopoldo Rodríguez Rodríguez, finado o 14 de agosto de 1950, foi un político galego.
Traxectoria
Na ditadura de Primo de Rivera militou na Unión Patriótica e foi nomeado alcalde de Ribas de Sil. Na Segunda República pertenceu a Derecha Liberal Republicana, ORGA e CEDA. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi nomeado concelleiro, pero foi destituído polos informes do alcalde Jesús Rodríguez Zamuz en 1938, que o consideraban cacique e enfrontado co xefe local de FET y de las JONS Armando López Vila. A pesar diso foi nomeado alcalde a principios de 1939, aínda que deixou de selo o 23 de xuño dese ano. Morreu asasinado pola brigadilla da Garda civil de Ribas de Sil nun escuro episodio de "guerra sucia" o 14 de agosto de 1950.
Vida persoal
Casou con Joaquina Quevedo Casanova.
As Casas
O topónimo As Casas pode referirse a:
Vento ferido
Vento ferido é un libro de narrativa, composto por unha ducia de relatos breves, en galego, do ourensán Carlos Casares Mouriño, acompañados de catro ilustracións de Xulio Maside. Publicado por vez primeira en 1967 pola Editorial Galaxia.
Descrición
Os títulos das narracións que inclúe o texto son:
miniatura|Un fragmento do Nacemento de Venus de [[Sandro Botticelli|Botticelli empregouse para ilustrar a portada de Vento ferido .]] Debido ao relato dun paseo que se fai no conto "Coma lobos", a obra sufriu un intento de secuestro pola censura, que Francisco Fernández del Riego, avisado, evitou sacando os exemplares da editorial e agochándoos. Cando chegou a policía dixéronlles que xa se venderan todos. Logo diso, fíxose e distribuíuse unha segunda edición, reimprimindo a primeira, sen mudarlle a data.
Edicións, traducións e obras derivadas
Tres dos relatos, "Cando cheguen as chuvias", "Monólogo" e "Agarda longa ó sol", foran xa publicados no número 7 da revista Grial correspondente a xaneiro-febreiro-marzo de 1965. O libro apareceu, sucesivamente, nas coleccións Illa Nova, Galaxia·narrativa e Biblioteca Carlos Casares.
En castelán Viento herido (2022). Impedimenta. 131 páxs. Tradución de Cristina Sánchez-Andrade, ilustracións de Xulio Maside.
Inspirada no libro, en 2015 fíxose unha curtametraxe dirixida por Miguel Grandío.
Cubillos
miniatura|Vista de Cubillos.
Domingo Camino
Domingo Camino Sigüer, nado en Santiago de Compostela en 1827 e finado na Coruña o 30 de setembro de 1879, foi un xornalista e poeta galego.
Traxectoria
miniatura|page=79|[[Álbum de la Caridad. Juegos Florales de La Coruña en 1861. ]] Irmán máis novo de Antonio e Alberto Camino. Bacharel en xurisprudencia non chegou a rematar a carreira de Dereito. Foi axudante do presidio correccional da Coruña e despois arquiveiro-bibliotecario na Deputación da Coruña. Membro do movemento cultural compostelán e, en especial, do Liceo de la Juventud, colaborou na prensa galega e dirixiu a publicación La Ilustración de La Coruña. A primeira composición en galego que se lle coñece é “Virxe garrida”, recollida nas Canciones al nacimiento de Nuestro Señor Jesucristo y degollación de los inocentes en el Hospicio de Santiago (1849). Escribiu tamén “O rogo do namorado” (1858), “A la caridad” (1861), “Os lamentos!” (1861), “Amor sin esperanza” (1864) e a muiñeira “A constansia” (1868).
Rial Racing
Historia deportiva
Rial ampliou a súa participación a dous coches na tempada de Fórmula Un de, de Cesaris marchara a Dallara, os pilotos alemáns Christian Danner e Volker Weidler foron contratados para pilotar o Arc2. Deseñado por novo enxeñeiro Stefan Fober, o coche era unha versión actualizada do ARC1, cunha aerodinámica reelaborada polo deseñador de McLaren Bob Bell, e a mellora do motor Cosworth DFR comezaron a traballar no chasis. Coa prohibición dos motores turboalimentados para 1989, a lista de inscritos aumentou a 39 coches de 20 equipos, para acomodar o número de coches introduciuse un sistema de precualificación, os novos coches e os equipos peor clasificados na tempada anterior competirían polas 30 prazas dispoñibles na cualificación, e logo polos 26 postos da grella. Danner non tivo que precualificar, mentres que Weidler que pilotaba o novo coche tiña que participar na sesión.
Danner logrou o posto 14º na primeira carreira a rolda brasileira. Ante a mellora dos coches dos competidores de Rial, Danner non clasificou nas dúas seguintes carreiras, lastrado polo vello chasis Arc2. a quinta carreira, o Gran Premio dos Estados Unidos de 1989 no circuíto urbano de Phoenix, viu acabar a Danner no cuarto lugar, nunha carreira de desgaste similar ao do ano anterior, o que foi o mellor resultado da súa carreira. Weidler mentres tanto non fora capaz de precualificar para ningunha carreira ata o momento na tempada, o oitavo posto de Danner no Canadá ía ser a última carreira de Rial, ningún dos pilotos clasificouse para os seguintes Grandes Premios, malia que aos dous coches Rial permitíuselles participar na clasificación tralo cambio dos rankins de precalificación despois do Gran Premio do Reino Unido de 1989. Na carreira húngara, un alerón traseiro ilegal anulou os tempos de cualificación de Weidler, Fober e Weidler deixaron o equipo logo de ser culpados por Schmid da multa imposta. Pierre-Henri Raphanel foi o seu substituto, traendo con el ao novo deseñador Christian van der Pleyn. Pero, o novo equipo de deseño non podería mellorar o Arc2 para cualificar nunha carreira, e Danner marchou tralo Gran Premio Portugués. Gregor Foitek correu en España, pero a rotura do alerón traseiro durante a cualificación provocou un accidente que destruíu o seu coche, e inmediatamente saíu do equipo. Bertrand Gachot fíxose cargo das dúas últimas carreiras, pero nin Raphanel nin Gachot lograron cualificar para as carreiras, co seu obsoleto coche estaban varios segundos detrás dos seus competidores máis próximos na clasificación. Finalizaron 13º no campionato. Rial pechou a finais de ano.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Sophie Scholl
Sophia Magdalena Scholl, máis coñecida como Sophie Scholl, nada o 9 de maio de 1921 e finada o 22 de febreiro de 1943 foi unha estudante e revolucionaria alemá, membro activo do grupo de resistencia non violento Rosa Branca contra a Alemaña nazi. Foi detida por alta traizón despois de ser descuberta distribuíndo panfletos contra a guerra na Universidade de Múnic xunto co seu irmán Hans. Como resultado disto, ámbolos dous foron executados na guillotina.
Dende os anos 1970, Scholl é considerada unha heroína alemá pola súa activa oposición contra o Terceiro Reich durante a segunda guerra mundial.
Gum
Gum é o noveno álbum do artista xaponés Cornelius, lanzado o mercado no Xapón o 15 de xaneiro do ano 2008 baixo o selo Warner Music e producido por el mesmo.
Carlos Alberto Díaz Reboiro
Carlos Alberto Díaz Reboiro, coñecido como "Charly", nado o 25 de abril de 1978 en Sarria, é un adestrador de fútbol galego. Actualmente adestra o Racing Vilalbés.
Como adestrador
Na tempada 2011–12 adestrou o Racing Vilalbés en Terceira División, quedando en quinta posición, a 3 puntos de xogar a fase de ascenso.
DS-U1-Ya
DS-U1-Ya foi o nome dun modelo de satélites artificiais soviético adicado ó estudo das partículas cargadas e dos raios cósmicos.
En total lanzáronse dous satélites da serie DS-U1-Ya: o DS-U1-Ya o 6 de marzo de 1968, e o Kosmos 225 o 11 de xuño de 1968. Ámbolos dous satélites foron lanzados desde a base de Kapustin Yar mediante foguetes Kosmos 2I, pero só o Kosmos 225 alcanzou órbita.
Kuortane
Kuortane (en sueco Lappo) é un municipio de Finlandia situada na rexión de Ostrobotnia do Sur. En 2017 a súa poboación era de 3.655 habitantes. A superficie do termo municipal é de 484,88 km2, dos cales 22,72 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 7,91 hab./km².c
Limita cos municipios de Alajärvi, Alavus, Lapua e Seinäjoki, todos eles na súa mesma rexión.
José María Rivero de Aguilar
José María Rivero de Aguilar Otero, nado en Santiago de Compostela cara a 1899 e finado en Ribasar (Rois) o 19 de xullo de 1972, foi un militar e político galego.
Traxectoria
Fillo de José Rivero de Aguilar Gutiérrez de la Peña. Militar formado en África dende 1921. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi encargado polos golpistas para ordenar o tráfico ferroviario e poñelo a disposición das necesidades bélicas na xefatura do Servicio Nacional de Ferrocarriles. Tenente Coronel de Enxeñeiros, en 1944 foi nomeado Director Xeral de Renfe. En agosto de 1951 foi nomeado subsecretario do Ministerio de Obras Públicas, permanecendo no posto até abril de 1955.
Por herdanza familiar foi propietario do pazo do Faramello, onde faleceu aos 73 anos. Foi soterrado na capela de Alva da Catedral de Santiago de Compostela.
Fernández Granell
Fernández Granell pode referirse a dous irmáns, pintores galegos:
A Casilla, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez
A Casilla é un lugar da parroquia do Aparral no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Segundo o IGE en 2014 tiña dous habitantes (un home e unha muller). O lugar recibe o seu nome pola existencia dunha caseta de peóns camiñeiros na estrada Ferrol-Vilalba (actual AC-861).
Henan
Henan (en chinés 河南, en pinyin Hénán) é unha provincia da República Popular da China, localizada no centro do país. É o berce da civilización chinesa con 3 000 anos de historia rexistrada, e permaneceu como centro cultural, político e económico ata hai aproximadamente mil anos. Entre os seus tesouros artísticos salientan as ruínas da capital da dinastía Shang, Yin Xu, e o mosteiro Shaolin. Catro das oito capitais históricas chinesas están en Henan: Luoyang, Anyang, Kaifeng e Zhengzhou.
Cunha superficie de 167 000 km2, Henan cobre unha gran parte da fértil e densamente poboada chaira do norte da China. As provincias veciñas son Shanxi, Shaanxi, Shandong, Hebei, Anhui e Hubei. Henan é a terceira provincia por poboación, con 94 millóns de habitantes e mais é a quinta economía provincial e a primeira das provincias do interior, aínda así o seu PIB é baixo comparado con outras provincias orientais e centrais, e Henan está considerada unha das zonas menos desenvolvidas da China, cunha industria tecnolóxica e un sector servizos escasamente desenvolvidos e concentrados arredor de Zhengzhou e Luoyang, cunha economía dependente do aluminio e do carbón, así como da agricultura, a industria pesada, o turismo e o comercio polo miúdo.
Vertumno
miniatura|Vertumno, nos xardíns do [[Palacio de Versalles.]] Vertumno ou Vortumno (en latín Vertumnus ou Vortumnus) era unha divindade romana de orixe etrusca (Veltumna ou Voltumna) que personificaba a noción do cambio, da mutación da vexetación durante o transcurso das estacións. Presidía a maduración dos froitos durante o verán e atribuíaselle o don de transformarse en calquera forma ou cousa que lle antollase.
Unha cuestión de xénero
Estreouse en galego o 19 de outubro de 2022 na TVG.
Vertumno
Representábase xunto á súa amada Pomona porque Vertumno era o protector da vexetación e especialmente das árbores froiteiras, das que tamén era protectora ela.
O Veltumna etrusco foi protector da cidade de Volsinia, e o seu santuario, Fanum Voltumnae, era sagrado para a liga das doce cidades etruscas (dodecápole etrusca). Tratábase en todo caso dun epíteto ou dun aspecto do deus etrusco Tinia (que se correspondía co Xúpiter romano).
En Roma, esta divindade tivo unha estatua de bronce no Vicus Tuscus, na entrada do Foro Romano. Esa estatua era obra de Mamurio Veturio, ferreiro dos tempos de Numa, e instalouse en substitución doutra de madeira.
miniatura|center|500px|Plano do Foro; o Vicus Tuscus, á dereita do [[Velabrum.]]
Sexto Propercio, nunha das súas elexías, refírese á estatua de Vertumno (Elexía 4.2.41-46) situada no Vicus Tuscus dicindo que era decorada de acordo aos cambios das estacións. A súa festa era a Vertumnalia, que se celebraba o 13 de agosto.
Sendo Vertumno o deus etrusco do cambio, do seu nome provén o verbo latino vertere (cambiar) coas súas derivacións: diversión, perversión, versión etc. miniatura|esquerda|Vertumno e Pomona no Xardín do Palacio de Verán de [[Pedro I de Rusia|Pedro I en San Petersburgo, por Francesco Penso, chamado "Cabianca", 1717.]]
miniatura|[[Rodolfo II como Vertumno, por Giuseppe Arcimboldo. Pintura no Castelo Skokloster, ao lado do lago Mälar (Suecia).]]
María Xosé Porteiro
María Xosé Porteiro García, nada en Madrid o 25 de maio de 1952, é unha xornalista, política e escritora galega de narrativa e ensaio. Licenciada en Publicidade e Relacións Públicas pola Universidade de Vigo.