cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parque Natural de Montserrat
Patrimonio
Sen dúbida o elemento arquitectónico predominante no Parque natural é o Mosteiro de Santa María de Montserrat. Centro de peregrinación e un dos máis coñecidos para os católicos. A súa orixe remóntase ó século IX coa presenza dunha primeira ermida, porén a actual fisionomía data do século XVI e de influencia renacentista. Posteriormente, e debido ás destrucións ocasionadas polas invasións napoleónicas no 1811, as restauracións feitas engadiron mostras do Modernismo arquitectónico. Hoxe en día, aínda que importante foco relixioso, tamén constitúe un punto de atracción turística.
Vexetación
A pesar da súa aparencia desértica e rochosa, a vexetación é moi abondosa, especialmente nas canles e pequenas planicies que se poden atopar na súa superficie. Cun clima plenamente mediterráneo o predomino da aciñeira fai que o sotobosque sexa algo máis húmido, posibilitando a existencia dunha capa arbustiva rica e complexa. Por detrás das aciñeiras en abundancia, tamén se atopan poboacións reducidas de fragas de folla caduca (con carballos ou avelaneiras) ou de piñeiro branco, favorecido este último pola ma do home. Coma endemismo temos a coroa da raíña (Saxifraga callosa, ssp catalaunica) que só se atopa en Montserrat e no Parque Natural de Sant Llorenç de Munt i l'Obac.
Fauna
Debido a forte influencia humana as grandes especies teñen desaparecido do Parque. Só nos últimos anos tense reintroducido con éxito a cabra salvaxe, mais aínda existen poboacións de xabaril, esquío, xeneta. En canto os réptiles podemos atopar a serpe verde ou o a víbora fociñuda como os de maior entidade. Entre as aves existe importantes poboacións de aves rupícolas, tales coma o andoriñón real, a andoriña dos penedos ou o gabeador vermello.
Bartolomé Mitre
Bartolomé Mitre Martínez, nado en Buenos Aires o 26 de xuño de 1821 e finado na mesma cidade o 19 de xaneiro de 1906, foi un militar, xornalista e político arxentino, que foi presidente da Arxentina entre 1862 e 1868. Foi tamén gobernador da provincia de Buenos Aires entre 1860 e 1862.
Primeiros anos
Naceu na cidade de Buenos Aires, na actual esquina de Suipacha e Peatonal Lavalle. Exiliouse no Uruguai, como outros opositores a Juan Manuel de Rosas, durante o goberno deste; actuou como soldado e xornalista no Uruguai, Perú, Chile e Bolivia. Atopábase neste último país en 1848, cando debeu desterrarse por causa da revolución; viaxaría ao Perú e logo a Chile, onde sería coredactor de Juan Bautista Alberdi, director do xornal El Comercio de Valparaíso. Nesa cidade, publica Manuel Blanco Encalada e Thomas Cochrane.
Máis tarde, escribiría en El Progreso, diario que creara Domingo Faustino Sarmiento, desde onde pregoou a indivisibilidade territorial da soberanía americana, defendeu o dereito de pensamento dos estranxeiros (sempre que non atentasen contra a soberanía dos países que os acollían) e a democracia nun sentido integral, e emprendeu campañas para mellorar social e economicamente ao pobo.
Volta a Arxentina
Con todo, misteriosamente foi vencedor na batalla de Pavón (1861), despois que Urquiza se retirase case sen presentar batalla; Buenos Aires reincorporaríase á Confederación, aceptando a Constitución de 1853 pero introducindo cambios que a beneficiaron na reforma de 1860.
En outubro de 1862 Mitre foi elixido presidente da Arxentina. Durante o seu mandato estendeuse o sistema ferroviario, organizou o exército, difundiu o ensino en todos os niveis, mellorou o servizo postal, organizou a Suprema Corte de Xustiza, saneou a moeda, regularizou a débeda pública, adoptouse o sistema métrico decimal e fundouse o crédito público. Ademais desenvolveuse a Guerra da Tripla Alianza, onde a Arxentina, aliada ao Brasil e o Uruguai invadiron ao Paraguai.
Mitre tamén foi o fundador do xornal La Nación, un dos diarios máis influentes da América Latina, que desde 1870 séguese a publicar e foi sempre dirixido polos seus descendentes.
En 1890, fronte á crise do goberno de Miguel Juárez Celman, formou parte da recentemente fundada Unión Cívica, da que logo se separaría a Unión Cívica Radical.
Os seus restos mortais descansan no Cemiterio da Recoleta, na cidade de Buenos Aires.
Cabreiros, Cabreiros, Xermade
Cabreiros é un lugar da parroquia de Cabreiros, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2016 tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).
Músculo longo do pescozo
O músculo longo do pescozo ou colo atópase na superficie anterior da columna vertebral, entre o atlas e a terceira vértebra torácica. É amplo no centro, estreito e punxente nos extremos. Componse de tres partes:
Importancia clínica
Lesiónase con frecuencia nos lategazos cervicais extremo posteriores, xeralmente como resultado dun accidente de coche.
Imaxes
Imaxes de diseccións onde aparece o músculo longo do pescozo.
Sumba
miniatura|dereita|240px|As illas da provincia de Nusa Tenggara Oriental
Berimbau (instrumento brasileiro)
miniatura|Berimbaus O berimbau é un instrumento de corda brasileiro, de orixe africana. En Angola coñécese entre outros nomes como m'bolumbumba e utilízano os quimbundos, ovambos, nyanekas, humbis e khoisan. Os escravos angolanos levárono para o Brasil, onde se utiliza para acompañar unha danza/loita acrobática denominada capoeira.
Sumba
Sumba (Pulau Sumba) é unha illa indonesia pertencente á provincia de Nusa Tenggara Oriental. Cunha extensión de 11.153 km², posúe unha poboación de 656.259 habitantes (Censo 2010).
A principal localidade da illa é Waingapu, cunha poboación duns 10.700 habitantes, próxima ao aeroporto. Os insulares son de orixe malaio e melanesio; aínda que moitos practican a tradicional relixión Malapu ou Malafu, outros son cristiáns (calvinistas e católicos) e algúns musulmáns sunnitas.
Berimbau (instrumento brasileiro)
Descrición
É un arco musical, unha vara con forma de arco, de madeira ou de vimbio, cunha lonxitude de entre 1,50 metros a 1,70 metros e un fío de aceiro, denominado arame, prendido nas extremidades da vara. Na súa base, acordoase unha cabaza (Lagenaria siceraria) ou un coité ( Crescentia cujete), aínda que é máis común a cabaza co fondo cortado, que funciona como caixa de resonancia. O tocador usa a man esquerda para soster o conxunto e practica uns movementos de bambeo contra o ventre, utilizando unha pedra ou unha moeda (dobrão), para pulsar o fío. A man dereita, cunha variña, percute a corda. Emprégase tamén, o caxixi, que é unha pequena cinzarra prendida aos dedos do tocador.
Sumba
Como o resto de illas que forman as Illas da Sonda, Sumba pertence ao área da Liña de Wallace (Wallacea), de grande interese científico pola súa rica biodiversidade, ao ser illas situadas entre o Sueste asiático e Oceanía.
Berimbau (instrumento brasileiro)
Na capoeira
esquerda|miniatura|Caxixi, moeda (dobrón ou pedra) e baqueta miniatura|Toque de Angola, con berimbau O berimbau é un elemento fundamental na capoeira, os capoeiristas reverenciano antes de principaren un xogo. É o que comanda a roda da capoeira, dita o ritmo e o estilo do xogo. As variacións de toques máis coñecidas reciben os seus propios nomes, as máis comúns son Angola e São Bento Grande. Pódense tocar ata tres berimbaus á vez, cada un cunha función máis ou menos definida: O gunga ou berra-boi é o que ten o ton máis grave; o ton medio dao o coñecido como médio e a violinha ou viola o ton máis alto.
Sumba
Historia
Antes da colonización polos europeos occidentais no ano 1500, Sumba estaba habitada por pobos melanesios e austronesios. En 1522, grazas aos portugueses, chegaron os primeiros barcos de Europa. En 1866 Sumba pasou ao dominio das Indias Orientais Neerlandesas, aínda que a illa non estivo baixo administración real ata o século XX. Os xesuítas abriron unha misión en Laura, West Sumba en 1866.
Castro de Piñeiros
Castro de Piñeiros é un castro de cumio fortificado do concello de Cabanas.
Sumba
Historia
Coñecida outrora como a Illa da Madeira, Sumba é mundialmente coñecida polos seus pequenos cabalos e o seu excelente pano de Ikat. Historicamente, esta illa exportou sándalo e coñecíase como a illa do sándalo, ou Illa Sandel.
A pesar do contacto coas culturas occidentais, Sumba é un dos poucos lugares no mundo onde a sepultura megalítica é utilizada como unha "tradición viva" para individuos preminentes cando morren. O enterro en megálitos é unha práctica que se usou en moitas partes do mundo durante o Neolítico e a Idade de Bronce. Sobreviviu ata hoxe en Sumba e levantou o interese dos eruditos. En Anakalang, por exemplo, desenterráronse aixolas cuadrangulares. O oeste da illa conta con tumbas en grandes pedras (megálitos) e as súas chozas con teitos de palla. Os funerais inclúen aquí o sacrificio de numerosos porcos, búfalos, cans e cabalos. Outras cerimonias son o Pajura ou Pasola, combate tradicional de xinetes enfrontados con lanzas que buscan sangrar ao adversario, así como os festivais do aninovo lunar en outubro e novembro, con carreiras e danzas rituais.
O 19 de agosto de 1977, sacudiuna un terremoto de 7.0 graos na escala da magnitude de Richter e causou un tsunami. 316 persoas morreron na illa e nas illas da costa oeste.
Ansede, Lagostelle, Guitiriz
Ansede é unha aldea da parroquia de Lagostelle no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá.
Orígenes secretos
Orígenes secretos é un filme español de 2020 dirixido por David Galán Galindo, escrito por David Galán Galindo e Fernando Navarro, e baseado na novela homónima de Galindo. Está protagonizado por Verónica Echegui, Leonardo Sbaraglia e Javier Rey. O filme estreouse o 28 de agosto de 2020 en Netflix.
Pierre Garçon
Pierre Andre Garçon, nado o 9 de outubro de 1993 en West Palm Beach, Florida, é un xogador profesional estadounidense de orixe haitiana de fútbol americano que xoga na posición de wide receiver para os San Francisco 49ers da National Football League (NFL). Formado na Univerisidade de Mount Union, foi elixido na sexta rolda do Draft da NFL de 2008 polos Indianapolis Colts. Tamén xogou durante cinco temporadas nos Washington Redskins. No ano 2013 foi o líder en recepcións da NFL.
Elisa Díaz
Elisa Susana Agustina Díaz Riva, nada en Santiago de Compostela o 22 de agosto de 1914, foi unha química galega.
Traxectoria
Foi filla de Nicolás Díaz López, profesor de Latín e director do Instituto de Santiago (nado en maio de 1871 en Lugo, ) e de Sabina Riva Moscoso (nada en 1880 en Ferrol. ) Tivo tres irmáns que estudaron na universidade compostelá: Manuel e Nicolás Antonio, que fixeron Medicina, e María Vitoria, que estudou Filosofía e Letras e foi mestra e inspectora de Primeira ensinanza en Oviedo. María Vitoria, ademais, sería unha das pensionistas da JAE.
Elisa estudou o bacharelato no Instituto de Santiago xunto con Natividad Mejuto Larrauri, quen sería unha das súas grandes amigas na facultade. Entre 1930 e 1934 realizou os seus estudos na Facultade de Ciencias (Sección Química), acadando o grao de licenciada, tras o que conseguiu unha bolsa na facultade de Ciencias. Traballou como axudante de clases prácticas da materia Física Experimental durante 1934 e 1935 na Facultade de Ciencias e como axudante interina no Instituto de Santiago.
Unha vez rematada a carreira foi Axudante de Laboratorio de Bioloxía xunto ao profesor Luís Iglesias (1935) e tamén no Laboratorio de Física (1935 e 1936), baixo a dirección de Mariano Zurimendi. Gañou unha praza de Profesora de Física e Química no Instituto de Segunda Ensinanza Pi i Margall de Barcelona (Institut-Escola Pi i Margall), que non chegou a exercer por pasar ao Instituto de Badalona.
Elisa casou polo civil co pontevedrés Laureano Poza Juncal, químico como ela, o 6 de marzo de 1937 en Madrid. Laureano, que pertencía a unha destacada familia republicana e masona, militou en Acción Republicana de Pontevedra en 1933 e en Izquierda Republicana en Madrid, e traballou como catedrático interino no Instituto Nacional de Segunda Ensinanza de Vigo (1935) e como profesor na Escuela de Guerra número 1, en Barcelona.
Lazar Hayward
Lazar Miller Hayward, nado o 26 de novembro de 1986 en Buffalo, Nova York, é un xogador americano de baloncesto profesional. Antes xogou para a Universidade de Marquette.
Traxectoria profesional
Foi seleccionado polos Washington Wizards na 30ª posición do Draft da NBA de 2010, e os seus dereitos foron traspasados aos Minnesota Timberwolves pouco despois de ser drafteado.
O 13 de decembro de 2011, Hayward foi traspasado aos Oklahoma City Thunder a cambio dunha elección de segunda rolda do Draft e Robert Vaden. O 2 de marzo de 2012, foi asignado aos Tulsa 66ers da NBA D-League. Foi chamado de volta polos Thunder o 4 de marzo tras facer 28 puntos por partido en dous encontros cos Tulsa 66ers.
O 27 de outubro de 2012, Hayward foi traspasado ós Houston Rockets xunto a Cole Aldrich, Daequan Cook e James Harden a cambio de Kevin Martin, Jeremy Lamb e varias futuras eleccións do Draft.
Ribasar, Rois
Santa Mariña de Ribasar é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Limita ao norte co concello de Brión, ao leste co de Teo, ao sur co de Padrón e no oeste coa parroquia de Sorribas. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 435 habitantes (211 homes e 224 mulleres) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 374 habitantes.
O fracaso de Clayton
O fracaso de Clayton é unha novela policíaca de Darío Álvarez Blázquez, publicada orixinalmente en lingua castelá (El fracaso de Clayton) na colección Letras da Revista Literaria Popular, en Zaragoza en 1939. É a segunda obra publicada baixo o pseudónimo de Dr. Lázaro Evia, anagrama de Darío Álvarez, despois de A las cinco en punto.
Trama
O doutor Lázaro Evia vai ao castelo de Bruniwng, convidado polo conde James Reingeng. Convidados polo anfitrión, están tamén outros membros da nobreza, que despois de pasaren o verán na costa, descansan indo de caza, xogando aos naipes e departindo. No segundo día de estancia, tras escoitarse un disparo no primeiro andar aparece o conde tirado no chan con sangue arredor. Gerard Kelly, cuñado do conde, baixa ao salón a avisar aos demais, pero ao regresaren ao corredor onde estaba o corpo, decátanse de que desapareceu.
Conector RCA
O RCA é un tipo de conector eléctrico común no mercado audiovisual. O nome "RCA" deriva de Radio Corporation of America, que deseñou o conector nos anos 1940.
O fracaso de Clayton
Trama
Os nobres resolven non chamar a Scotland Yard para non dar mala publicidade. Lázaro Evia chama ao seu amigo o detective Henri Clayton para que resolva o caso, e ao sarxento de Bruniwng para poñer o caso en coñecemento das autoridades. Henri Clayton chega ao día seguinte ao castelo, e axiña comeza a pescudar entre os habitantes e a buscar pistas. Así, ven que a bala disparada é propia das armas Browning, e que hai un cuarto secreto a carón da estancia do doutor Evia. Tamén saben que andaron uns estraños pola vila, e que o vehículo do conde se moveu pola noite. Pero tralo recibo dunha carta para o detective convidándoo a deixar o caso, e tras unha pequena incursión á farmacia da vila, o detective sorprende a todos dicindo que non é quen de resolver o misterio. Lázaro Evia recibe unha carta meses despois, coa explicación do caso.
O presunto asasino fora o doutor Filgrein, para evitar que o conde casase coa súa sobriña. O doutor Filgrein, na construción da súa coartada, dixera que tomara salicilato sódico para tratar a reuma, pero na realidade tomara ioduro potásico, o que lle provocou inflamación dos xeonllos e febre, co cal, en teoría, estaba impedido para saír da súa cama. Ademais, o disparo estaba feito por un zurdo, e tal era o doutor Filgrein. Descóbrese tamén que o conde non morrera, senón que escapou. O doutor errou o tiro, dándolle nun brazo, e o conde escapou a través do cuarto secreto, consciente de que non podía contar que o seu futuro sogro fora quen lle disparase.
Conector RCA
O seu nome técnico é CINCH.
O fracaso de Clayton
Trama
Seis meses despois, o conde reapareceu en Londres. A desaparición do conde achacouse á aparición de estraños, e finalmente o matrimonio levouse a cabo.
Narración
A obra está narrada en primeira persoa, e conta con abundantes diálogos.
Conector RCA
Cores dos conectores
Nota: a cor negra pode substituír a branca ou a púrpura.
Sanxeo, Verís, Irixoa
Sanxeo é un lugar da parroquia de Verís no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres).
Eleccións municipais en Santiso
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Santiso dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Santiso]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Santiso desde a aprobación da Constitución de 1978.
Nukupule
A Illa Nukupule é un illa no distrito de Lifuka, no grupo das illas Ha'apai en Tonga.
Ten aproximadamente seis hectáreas e conta co seu propio arrecife que rodea a maior parte da illa, con só un profundo canle para o acceso á súa propia lagoa natural.
Nukupule é privada e pouco desenvolvida, é unha "illa deserta" só con palmas de coco e outras diversas especies vexetais autóctonas. Aínda que o dono (Phil Forbes) ten plans para crear un "eco-resort" para estudar a vida mariña.
Viven poucos animais aínda que está rodeada de arrecifes con augas profundas que son o fogar dunha gran cantidade de peixes. As baleas xibardo cos seus baleatos acabados de nacer visítana de xullo a outubro.
Está a uns 19 quilómetros ao oeste da illa principal de Lifuka.
Pradairo
Os pradairos son árbores e arbustos pertencentes ao xénero Acer, da familia das sapindáceas. Moitas especies son ornamentais e salientan pola beleza da súa follaxe outoniza. En Galicia dáse principalmente o pradairo común (Acer pseudoplatanus), chamado moitas veces simplemente pradairo. Nas provincias interiores tamén aparece o pradairo campestre (Acer campestre).
Descrición
Os pradairos distínguense doadamente polas súas follas opostas, normalmente palmato lobuladas, aínda que tamén se dan as palmato compostas, pinnadas compostas, pinnadas avetadas e sen lóbulos. As flores son regulares, pentámeras, e xorden en acios, corimbos ou umbelas. Os seus distintivos froitos nacen en parellas unidas, chamados sámaras, que, ao se desprender, van virando movidos polo vento espallando as sementes a considerábel distancia, polo que acostuman coñecerse coma «árbores de helicópteros».
As follas da meirande parte das especies son palmadas, veadas e lobuladas, con 3 a 9 veas cada unha orientada cara a un lóbulo, un dos cales é o central. Varias especies son trifoliadas: Acer griseum, Acer mandshuricum, Acer maximowiczianum e Acer triflorum. Acer negundo ten follas pinnadas compostas, que poden ser simplemente trifoliadas ou con 5 a 7 (raramente 9) folliñs. Acer carpinifolium ten follas simples pinnadas e venosas que lembran aos dos carpes.
Os pradairos florecen a finais do inverno ou principios da primavera, na maioría das especies ao mesmo tempo de apareceren as follas ou xusto despois, nalgunhas incluso antes destas. As flores son pequenas e inconspícuas, posúen cinco sépalos, cinco pétalos de entre 1 a 6 mm de largo, doce estames de entre 6 a 10 mm dispostos en dous aneis de seis cada un e dous pistilos ou un pistilo e dous estilos. O ovario é súpero e con dous carpelos, cuxas asas prolongan as flores, facilitando o recoñecemento das femininas. Logo de entre unhas semanas a seis meses de floración, as árbores producen un gran número de sementes.
Os espécimes deste xénero son unha importante fonte de pole e néctar a principios de primavera para as abellas, en particular as abellas melíferas e un recurso alimentario para as larvas de varias especies de lepidópteros.
Etimoloxía
A procedencia do nome do xénero Acer é incerta. Unha das teorías é que procede do latín acer, -is (afiado), referido ás puntas características das follas ou á dureza da madeira que, supostamente, se utilizaría para fabricar lanzas. O primeiro en aplicalo ao xénero foi o botánico francés Joseph Pitton de Tournefort en 1700.
O nome galego pradairo (bordo en portugués) vén quizais polo seu parecido co plátano (xénero Platanus), por iso tamén recibe o nome de plátano bastardo ou falso plátano. Tamén é designado ás veces co galicismo sicómoro, mais este nome pode levar á confusión coa especie homónima (Ficus sycomorus), unha árbore común no leste da rexión mediterránea e citada na Biblia, coa cal non ten moito parentesco mais apenas unha vaga semellanza na forma das follas.
Usos e simbolismo
Os pradairos son moi cultivados coma ornamentais, para elaborar xaropes e como madeira de construción. Algunhas especies presentan unha fermosa cor outoniza, especialmente as especies xaponesas e norteamericanas.
O pradairo azucreiro (Acer saccharum) é utilizado para a extracción da saiba, que logo de ser fervida produce o (xarope de pradairo), co que se fan doces. Quebec é o maior produtor de produtos obtidos do zume ou saiba dos pradairos.
A madeira emprégase na fabricación dos bates de béisbol aprobados pola MLB e diversas ligas de béisbol arredor do mundo. Tamén se emprega para a fabricación de instrumentos musicais como a gaita; a súa alta densidade e propiedades sonoras fana favorita para dito uso.
A folla do pradairo é un destacado símbolo nacional no Canadá e está representada na súa bandeira.
En Galicia a madeira do pradairo bravo empregábase para fabricar zocas e gaitas.
Especies representativas
miniatura|[[Acer palmatum var amoenum cv 'Sanguineum'.]] miniatura|right|Detalle dunha póla de [[Acer monspessulanum con sementes.]] miniatura|[[Acer Ukurunduense.]]
Xeosmina
A xeosmina é un composto orgánico producido por certas actinobacterias, que ten un cheiro a terra, e é responsable do sabor a terra das remolachas e contribúe ao forte olor que hai no aire cando cae a chuvia despois dun período de tempo seco ou cando se levanta o solo cavando ou arando. Quimicamente, é un alcohol bicíclico derivado da decalina. O seu nome deriva do grego γεω- (geo-) "terra", e ὀσμή (osme) "cheiro".
Produción
A xeosmina prodúcena as bacterias grampositivas do xénero Streptomyces, pertencente á orde Actinomycetales, e libérase cando estes microorganismos morren. As localidades nas que a subministración de auga depende de augas superficiais poden experimentar periodicamente episodios de sabor desagradable na auga cando se produce unha rápida morte nas poboacións destas bacterias, que fai que se libere xeosmina na auga. En condicións ácidas, a xeosmina descomponse en substancias inodoras.
En 2006, desvelouse a biosíntese de xeosmina por un encima bifuncional de Streptomyces coelicolor. Un só encima, a xeosmina sintase, converte o farnesil difosfato en xeosmina nunha reacción en dous pasos.
Streptomyces coelicolor é o modelo representativo dun grupo de bacterias que habitan o solo cun ciclo de vida complexo que implica o crecemento do micelio e a formación de esporas. Ademais da produción da xeosmina volátil, tamén producen outras moléculas complexas de interese farmacolóxico; a súa secuencia xenómica está dispoñible no Instituto Sanger.
Efectos
A xeosmina é responsable do cheiro a barro de moitos peixes de auga doce importantes comercialmente como as carpas e os peixes gato. A xeosmina combínase co 2-metilisoborneol, que se concentra na pel graxa e nos tecidos musculares escuros. A xeosmina degrádase en condicións ácidas, polo que se utiliza o vinagre e outros ingredientes ácidos nas receitas de cociña deses peixes para reducir ese cheiro.
Provençals del Poblenou
miniatura|Parque do Centro do Poblenou, situado en Provençals del Poblenou Provençals del Poblenou é un dos barrios que forman o distrito barcelonés de Sant Martí. Está situado por encima da avenida Diagonal e por debaixo da Gran Via de les Corts Catalanes. Limita cos barrios de Sant Martí de Provençals, Besòs i el Maresme, Diagonal Mar, el Poblenou e el Parc i la Llacuna del Poblenou.
Hai dúas unidades diferenciadas no barrio: a parte da Gran Via de les Corts Catalanes e a zona que se estende ata a Diagonal e que inclúe o sector do 22@.
Atópase no barrio o Parque do Centro do Poblenou, deseñado por Jean Nouvel, o antigo complexo industrial de Can Ricart de usos colectivos.
Casa Museo Picasso
Historia
A familia Picasso saíu de Málaga o 20 de outubro de 1891 e chegaron a Vigo o día 25, día do décimo aniversario de Picasso. De aí foron en tren ata Compostela e dende alí trasladáronse á cidade da Coruña no coche da Ferrocarrilana. Na Coruña o seu pai fora contratado como mestre de belas artes no Eusebio da Guarda onde Picasso foi alumno. Nesas datas A Coruña tiña 32 970 habitantes e Málaga 130 000 habitantes. Residiron na cidade dende outubro de 1891 ata abril de 1895 e alí Picasso fixo as súas primeiras pinturas ao óleo. Debuxou retratos e caricaturas en revistas feitas a man por el mesmo con títulos como "La Coruña", "Azul y Blanco" ou "Torre de Hércules". Pintou tamén diversas rúas da cidade, o porto, as xentes e retratos delas. Picasso chamaba á Coruña: A cidade do vento. A primeira exposición de Picasso tivo lugar no número 20 da rúa Real cando tiña 13 anos. En 1895 morreu na Coruña a súa irmá Conchita de difteria e a familia decidiu marchar a Barcelona.
En 1970 entre un lote de libros vellos na librería do coruñés Matías, situada moi preto da casa de Picasso, atopouse un dos cadernos de Picasso. Son páxinas con varias sinaturas e debuxos do xove artista.
En outubro de 2012 o Concello da Coruña presentou o proxecto para ampliar o museo alugando o baixo do edificio para facer del unha zona de recepción e sala para organizar obradoiros con actividades.
O 20 de xuño de 2013 foi inaugurado o baixo da Casa Museo como sala de exposicións.
Gomelio, Lagostelle, Guitiriz
Gomelio é unha aldea da parroquia de Lagostelle no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá.
Nelson Algren
Nelson Algren, nado en Detroit (Míchigan) o 28 de marzo de 1909 e finado en Long Island (Nova York) o 29 de maio de 1981, foi un escritor estadouniense.
Traxectoria
Fillo dun sueco convertido ao xudaísmo naceu en Detroit, co nome de Nelson Ahlgren Abraham, a súa familia transladouse a vivir nun barrio pobre de Chicago cando tiña tres anos. Algren graduouse en xornalismo pola Universidade de Illinois en 1931, durante a Gran Depresión, marchou a Texas para traballar nunha gasolineira, alí escribiu a súa primeira historia, So Help Me.
A súa primeira novela, Somebody in Bootswas publicouna en 1935, a súa seguinte novela, Never Come Morning, (1942) retrata o final dun criminal novo en medio do barrio polaco de Northwest Side, onde o propio Algren viviu boa parte da súa vida.
Durante a segunda guerra mundial serviu en Europa, a pesar de ser licenciado denegóuselle a entrada na Officer Candidate School, quizais debido ás súas ideas políticas.
O mundo literario de Algren está cheo de borrachos, chulos, prostitutas, drogadictos, políticos corruptos e gangsters. The Man with the Golden Arm (1950) é a súa novela máis coñecida, Otto Preminger fixo unha versión cinematográfica en 1955.
Algren mantivo fortes vencellos con Simone de Beauvoir e xuntos viaxaron a Suramérica en 1949.
Rebeca Atencia
Rebeca Atencia, nada en Ferrol en 1977, é unha veterinaria e primatóloga galega. É a directora do Centro de Rehabilitación de Chimpancés de Tchimpouga, na República do Congo, dependente do Instituto Jane Goodall.
Traxectoria
Pasou a infancia en Serantes. Logo estudou veterinaria na Universidade Complutense de Madrid.
No ano 2005 comezou a colaborar na ONG Help Congo nun proxecto de reintrodución de primates feridos no Parque Nacional de Conkouati Douli, na República do Congo.
Levaba 10 meses nesa reserva cando recibiron a visita da primatóloga Jane Goodall, na altura a maior primatóloga do mundo. Goodall fixóuselle no traballo e propúxolle dirixir o centro de rehabilitación de Tchimpounga, situado non moi lonxe de alí, 50 km ao norte de Pointe-Noire, xa no departamento de Kouilou. Nese centro, fundado en 1992, coidan e protexen uns 150 chimpancés e bonobos procedentes de capturas ilegais, co propósito de volvelos á selva. Ao mesmo tempo desenvolven un labor de educación e sensibilización sobre estes animais dirixida á poboación da zona e realizan estudos zoolóxicos, como o que Atencia dirixiu sobre cardioloxía dos chimpancés, analizando as diferenzas entre os electrocardiogramas de chimpancés e humanos.
Honras
O Concello de Ferrol concedeulle o Premio 8 de Marzo no ano 2019 en recoñecemento ao seu traballo e impecable traxectoria.
A revista Newsweek escolleuna como unha das 20 mulleres do futuro no ano 2018.
En 2017 foi galardoada co Premio Benestar Animal por parte do Colexio de Veterinarios de Madrid.
Vida persoal
A súa parella, o madrileño Fernando Turmo, traballa como director de comunicación para o Instituto Jane Goodall. Ten un fillo que se chama Kutú.
La Verneda i la Pau
miniatura|Saída da estación de Verneda do [[metro de Barcelona.]] La Verneda i la Pau é un dos barrios que conforman o distrito barcelonés de Sant Martí. Nel atópase o núcleo orixinario do antigo pobo de Sant Martí de Provençals, que data do ano 1052, malia que agora sabemos que xa no século I a.C. había asentamentos romanos polos grandes restos atopados da Vila Romana da Verneda coa Ponte do Traballo en agosto de 2011, así como outros restos romanos baixo a derrocada masía Can Nyau no extremo montaña da Rambla Prim e mesmo fixéronse achados de restos neolíticos que aínda se teñen que estudar. O seu nome fai referencia ás árbores que crecen á marxe dos ríos, os amieiros (verns en catalán).
Ata a década de 1950 do século pasado, o territorio que comprende estaba ocupado maioritariamente por campos de cultivo e unhas cantas masías (Can Planas, Ca l'Arnó, Can Riera, Can Cadena). No final do século XIX pintores como Isidre Nonell, Joaquim Mir, Juli Vallmitjana, Ricard Canals, Ramon Pichot e Adrià Gual, coñecidos como a colla del Safrà, ían pintar aos campos da Verneda de Sant Martí.
O barrio actual orixinouse na década de 1950 a causa da gran demanda de vivendas xerada pola chegada masiva de inmigrantes, cunha alta densidade de edificios e de poboación e, naquel momento, unha falta total de equipamentos e servizos. Grazas á continuada reivindicación veciñal o barrio mellorou a súa situación e construíronse varios equipamentos.
Liga Estudantil Galega
A Liga Estudantil Galega (2011-2016) foi unha organización estudantil que defendeu un ensino público, galego, democrático, de calidade e antipatriarcal. Definiuse coma unha organización aberta, que se rexía pola democracia interna e o asemblearismo, con independencia de calquera outra organización estudantil ou política. Na Liga participaban estudantes galegas de ensino medio, formación profesional ou Universidade.
Nacemento
A Liga naceu o sábado 26 de marzo de 2011 na Facultade de Dereito de Santiago de Compostela, onde tivo lugar a Asemblea Nacional Constituínte baixo o lema “Estudando, loitando, construíndo”, culminando un proceso de máis dun mes de intenso debate, diálogo e construción no que se definiu a liña político-organizativa na que se enmarcarán as súas actuacións.
Obxectivos
A Liga Estudantil Galega asume un posicionamento ideolóxico e renega das organizacións que se declaran apolíticas ou sen ideoloxía. A súa acción vai encamiñada á transformación do modelo actual de ensino, pero tamén ao conxunto da sociedade. Encádranse na esquerda transformadora, xa que entenden que son as maiorías sociais como suxeito político activo quen deben levar a cabo o proceso de emancipación social asumindo o socialismo como alternativa política estratéxica. Asumen tamén o nacionalismo soberanista, xa que entenden que, en boa medida, as eivas estruturais no ensino e no conxunto da sociedade veñen derivadas da falta de soberanía que corresponde como Pobo reivindicando e defendendo o dereito de autodeterminación do pobo galego no horizonte da construción dunha República Galega.
As súas reivindicacións, entre outras, son:
Actividades e campañas
A Liga realiza actividades moi diversas, dende charlas de formación e información, a actos culturais, pasando por actividades lúdicas. O seu traballo vai encamiñado a modificar o actual sistema de ensino, un sistema que só ten o estudantado como suxeito pasivo, unha fábrica de títulos sen a xeración de ningún outro valor. Por isto, tanto o traballo institucional como na rúa ten como fin a consecución dun modelo de ensino válido para Galiza, que solucione os problemas reais do estudantado (postos de traballo no futuro, bolsas, aloxamento, transporte…), á vez que supoña un piar esencial para o desenvolvemento do País.
Disolución
En setembro do 2015, a Liga Estudantil Galega, xunto coas organizacións estudantís con máis forza en Galiza, Agir e os Comités Abertos, inicia un proceso para acadar a unidade orgánica do estudantado nacionalista e independentista. Este proceso, baixo o nome "Asembleas de Base. Organizando o estudantado galego", pretendía amosar a vontade das 3 organizacións en construír unha organización unitaria, e desenvolvéronse asembleas abertas ao longo do país co fin de sumar xente a este proxecto. En febreiro de 2016, finalizado o proceso das Asembleas de Base, lánzase unha proceso constituínte que, o 5 de marzo, se materializa baixo o nome "Erguer - Estudantes da Galiza". O 10 de marzo a Liga anuncia a súa disolución mostrando o seu incondicional apoio á nova organización estudantil, poñendo fin a 5 anos de loita nas rúas e nas aulas.
Disolución e Integración en Erguer
O 10 de marzo de 2016, a Liga comunicaba a través da súa páxina de Facebook a decisión de disolución da organización e a integración na nova organización constituída polos tres sindicatos maioritarios en Galiza, mediante este comunicado:
5 Anos de Liga Estudantil Galega"A Liga Estudantil Galega anunciamos a nosa disolución após un proceso de unidade orgánica que culminou coa constitución da nova organizacion do estudantado galego: Erguer. Estudantes da Galiza."Baixo o lema 'Estudando. Loitando. Construíndo.', o 26 de marzo do 2011 un grupo de rapazas botaban a andar un novo proxecto co que se dispuñan a loitar por un ensino público, galego, antipatriarcal e de calidade. Continuadora do traballo iniciado por ERGA e os CAF, a Liga Estudantil Galega desenvolveu un traballo pola recuperación do movemento estudantil galego, chegando a todas as cidades do país, vilas en mantendo presenza tanto nas facultades coma nos centros de ensino medio. Durante 5 anos, moitas persoas se sumaron ao proxecto que tiña como obxectivo aglutinar a todo o estudantado nacionalista e combatente."Tempo despois da constitución da organización, foise camiñando xunto cos Comités Abertos e Agir cara unha unidade de acción e, en setembro de 2015, avanzouse neste obxectivo lanzando proceso co que se pretendía acadar a unidade orgánica: Asembleas de Base. Organizando o estudantado galego. En febreiro de 2016 anúnciase o inicio do proceso constituínte queque culminou coa Asemblea Nacional Constituínte de Erguer, Estudantes da Galiza"É por isto polo que anunciamos a nosa disolución e facemos un chamamento a todo o estudantado galego participar na nova organización. Pretendemos continuar a fortalecer o movemento estudantil galego nacionalista e a loitar por un ensino galego, público, antipatriarcal e de calidade. 5 anos despois, podemos afirmar que o traballo iniciado pola Liga seguirá latente nas integrantes que formaremos parte de Erguer, estudantes da Galiza."Coa Liga, na rúa, a loita continúa!
Luis Milla
Luis Milla Aspas, nado en Teruel o 12 de marzo de 1966, é un exfutbolista e actual adestrador profesional de fútbol español. Como xogador desenvolvíase na posición de medio defensivo, tendo sido xogador do FC Barcelona, Real Madrid e Valencia CF, así como internacional coa selección española. Como adestrador destaca a súa traxectoria nas categorías inferiores da selección española, onde gañou a Eurocopa e os Xogos do Mediterráneo. Actualmente adestra á selección de Indonesia. En 1999, fixo unha incursión na política presentándose polo Partido Aragonés (PAR) ás eleccións municipais do 13 de xuño na súa cidade natal.
Como xogador
Formouse na canteira do F. C. Barcelona e alcanzou o primeiro equipo no ano 1988, aínda que xa debutara na tempada 1984-85, á idade de dezaoito anos, contra o Real Zaragoza. Tras consolidarse no Barcelona e ser convocado para xogar con, en 1990 fichou polo Real Madrid C.F., onde xogou até 1997. Disputou os últimos anos da súa carreira para o Valencia C.F. ata que se retirou no ano 2001. En doce tempadas en Primeira División anotou seis goles: dous co Barcelona, tres co Real Madrid e un co Valencia.
Como adestrador
Adestrou a U.D. Puçol na tempada 2006-07 conseguindo un 12.º posto en Terceira División, unha das mellores tempadas da historia do equipo valenciano. Ao finalizar a tempada foi chamado por Michael Laudrup para que fose o seu segundo adestrador no Getafe Club de Fútbol da Primeira División. Posteriormente, traballou na Real Federación Española de Fútbol como técnico nas categorías inferiores, onde destacou como adestrador da selección sub-21.
En febreiro de 2013, firma co Al Jazira, segundo clasificado do campionato dos Emiratos Árabes Unidos, regresando aos bancos tras a amarga experiencia nos Xogos Olímpicos de Londres, onde non logrou conducir á selección española máis aló da primeira fase. Foi destituído o 25 de outubro. O 8 de xuño de 2015 confírmase a súa incorporación como adestrador Club Deportivo Lugo da Segunda División cun contrato de tres temporadas. Porén, o 24 de febreiro renuncia ao posto por motivos persoais, sendo substituído no cargo por José Durán.
Iconografía
dereita|miniatura|200px|Virxe e neno rodeados de anxos (1450) [[Jean Fouquet. Durante o gótico aparecen diversas representacións da Virxe do Leite que aparece amamantando a Cristo ou amosándolle o peito, pero o tema foi censurado polo Concilio de Trento no século XVI]]
A iconografía (palabra composta de icono e grafe -descrición-) é a descrición das temáticas das imaxes e tamén o tratado ou colección destas.
Os trazos da súa diferenza conceptual coa iconoloxía son ás veces pouco precisos.
Definición e historia
Os tres grandes eidos da iconografía son a mitoloxía clásica, a mitoloxía cristiá e a temática sobre as representacións civís.
O Concilio de Trento
Na sesión número vinte e cinco do Concilio de Trento, celebrado no século XVI, estruturouse un Decreto sobre as imaxes, no que se sinalaban as características que debían seguir estas e as funcións a cumprir. Distinguía dous tipos de imaxes:
Ademais destas imaxes tradicionais, engadíronse as introducidas polas ordes relixiosas, os seus santos propios e novas advocacións da Virxe. Os dominicos achegaron a Virxe do Rosario, os franciscanos, as ánimas e a Virxe das Dores, e os carmelitas a Virxe do Carme.
Despois do Concilio de Trento a devoción mariana invade a iconografía con nomes-topónimo que xorden do lugar das aparicións en toda a xeografía do catolicismo. Existe tamén unha gran difusión do culto do personaxe bíblico de María Magdalena que se fai no norte de España, patroa dos peregrinos (e dos apestados) xunto con Santiago o Maior. Con todo, a imaxe da Virxe do Leite ou Galaktotrofusa ou de Belén está totalmente prohibida durante esta época e as xa existentes teñen que retiralas do culto.
Rois, Rois
San Mamede de Rois é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 563 habitantes (270 homes e 293 mulleres), 54 menos ca en 1999, distribuídos en 12 entidades de poboación.
A parroquia ten unha superficie de 4,8 km2.
Asedio de Barcelona (1713-1714)
O asedio de Barcelona foi unha operación militar central dentro da Guerra de Cataluña, derradeiro episodio hispánico da Guerra de Sucesión Española, entre o 25 de xullo de 1713 e o 11 de setembro de 1714. Malia que Barcelona xa fora asediada nesa mesma guerra uns anos antes, no Asedio de Barcelona (1706) - implicando a tropas das grandes potencias, durante a Guerra de Cataluña, os exércitos estranxeiros foran evacuados. Neste conflito enfrontáronse os defensores de Barcelona, compostos pola Coronela, o exército regular catalán con tropas procedentes do resto de territorios da Coroa de Aragón, e soldados doutros territorios que apoiaban a Carlos VI. O asedio foi proposto polo duque de Popoli, inicialmente máis como un bloqueo con aires de terrorismo bombardeiro, e non como un asalto propiamente dito, xa que agardaba a rendición por esgotamento da cidade. En xullo de 1713, a entrada en xogo dun exército proveniente do Reino de Francia para apoiar o exército español, provocado polo cambio de dirección militar cara ó Duque de Berwick, decantou severamente o devir do asedio, converténdose nun asalto de trincheiras e minas nas murallas. Moi superados en número, e completamente rodeados de soldados borbónicos, os defensores foron totalmente eliminados.
Vilasusá, Verís, Irixoa
Vilasusá é un lugar da parroquia de Verís no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
Os Liñares, Lagostelle, Guitiriz
Os Liñares é unha aldea da parroquia de Lagostelle no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá.
Elliot Williams
Elliot Jerell Williams, nado o 20 de xuño de 1989 en Memphis, Tennessee, é un ex xogador de baloncesto profesional estadounidense. Xogou na universidade para os Memphis Tigers.
Traxectoria
Williams foi elixido na 22ª posición do Draft da NBA de 2010 polos Portland Trail Blazers. Tras xogar na pretempada cos Trai Blazers, Williams perdeuse a tempada 2010-11 debido a unha lesión no xeonllo.
En setembro de 2013, Williams asinou cos Cleveland Cavaliers. Foi cortado polos Cavaliers o 25 de outubro de 2013.
O 4 de marzo de 2015, asinou un contrato de dez días cos New Orleans Pelicans.
Luna E-6LS
Luna E-6LS, Luna E6LS ou Luna Ye-6LS pola súa transliteración da lingua rusa, é a designación dun modelo de sondas espaciais soviéticas composto por tres membros.
Características
As sondas Luna E-6LS foron unha versión das sondas Luna E-6 dotadas con equipamento de radio para facer probas cos sistemas de seguimento e comunicacións terrestres soviéticos de cara ás proxectadas misións lunares tripuladas que finalmente nunca tiveron lugar. As E-6LS levaban tamén equipamento científico a bordo similiar ó das sondas tipo Luna E-6LF.
Varíola
A varíola, vexigas ou boas foi unha enfermidade infecciosa grave, altamente contaxiosa, que se deu unicamente en seres humanos e que foi declarada como erradicada en 1980.
Estaba causada por dúas variantes de virus que daban lugar a dúas formas clínicas, nomeadas Variola major e Variola minor. A V. major, a forma máis mortífera, alcanzaba unha proporción de mortalidade de 3–35%, mentres que a V. minor producía a morte a ~1% das súas vítimas. Outros efectos menores normalmente incluían vexigas ou bostelas na pel (de aí a denominación popular en galego de "vexigas" para designar a doenza) e ocasionalmente cegueira, debido a ulceracións na córnea. Non houbo nin hai tratamento especial para as vexigas e a única forma de prevención é a vacinación. Actualmente, a vacina xa non se administra excepto en casos moi especiais como son os dos traballadores en laboratorios nos que se conserva o virus ou a equipos de intervención preparados para combater un hipotético abrocho.
O nome de vexigas provén da palabra latina que significa "manchado" e refírese aos avultamentos que aparecen na cara e no corpo das persoas infectadas.
Historia
Durante miles de anos ocorreron ocasionalmente epidemias de vexigas; con todo, logo dun exitoso programa de vacinación mundial logrouse erradicar a enfermidade. Nos Estados Unidos, o último caso de vexigas rexistrouse en 1949, mentres que o último caso ocorrido en forma natural no mundo foi en Somalia en 1977. Unha vez que a enfermidade se erradicou en todo o mundo, suspendeuse a vacinación habitual de toda a poboación porque xa non había necesidade de previla.
Posiblemente a súa orixe sexa de hai aproximadamente uns 3.000 anos. Algúns sitúana na India, outros en Exipto. Durante varios séculos, sucesivas epidemias devastaron a poboación e era unha enfermidade tan letal que nalgunhas culturas antigas estaba prohibido dar nome aos nenos ata que contraían a enfermidade e sobrevivían a ela. A súa taxa de mortalidade chegou a ser ata dun 30% dos pacientes infectados.
En 1796 Edward Jenner iniciou o que posteriormente daría lugar á vacina: o 14 de maio deste ano inoculou a James Phipps, un neno de 8 anos, un exsudado obtido das pústulas da man dunha granxeira infectada polo virus das vexigas bovinas. Tras un período de 7 días o raparigo presentou malestar. Poucos días despois, Jenner volveu realizar varias picadas superficiais con material procedente das temidas vexigas humanas, que o raparigo non chegou a desenvolver.
En 1798 Jenner publicou o seu traballo "An Inquiry into the Causes and Effects of the Variolae Vaccinae, a Disease Known by the Name of Cow Pox", onde acuñou o termo latino variolae vaccinae (vexigas da vaca). Deste xeito, Jenner abriu as portas á vacinación.
Cinco anos despois 1803, fíxose posiblemente unha das campañas máis grandes para erradicar a varíola, a da Real Expedición Filantrópica da Vacina, coñecida como Expedición Balmis en referencia ao médico alacantino Francisco Xavier Balmis. Esta espedición foi de carácter filantrópico e deu a volta ao mundo entre os anos 1803 e 1814. O seu obxectivo era en principio que a vacina das vexigas alcanzase todos os recunchos do por entón Imperio Español, xa que a alta mortaldade do virus estaba ocasionando a morte de miles de nenos.
Poke
miniatura|He'e poke (feito de [[polbo) con kimchi, aceite de sésamo, chile e sal mariño.]] O poke (en hawaiano quere dicir "seccionar" ou "cortar" ) é unha ensalada de peixe cru que serve como entrante na cociña hawaiana, e algunhas veces como prato principal. As formas tradicionais do prato levan aku (atún) e he'e (pobo). He'e poke ás veces é coñecido polo seu nome xaponés "Tako" Poke, agás en lugares como a illa de Ni'ihau, onde aínda se fala a lingua hawaiana. O ahi poke é o máis común e popular e leva atún de aleta amarela. Existen outras versións que levan salmón cru ou mariscos servidos cos outros ingredientes habituais do "poke".
Varíola
Sintomatoloxía
As formas clínicas das vexigas son dúas. As vexigas maiores foron a forma grave e máis común da enfermidade, e ocasionaban unha erupción máis estendida e febre máis alta. Había catro tipos de vexigas maiores: a común (a máis frecuente, nun 90% ou máis dos casos); a modificada (leve, en persoas que se vacinaron); a lisa; e, para rematar, a hemorráxica (estes dous últimos tipos eran raros e moi graves). Historicamente, as vexigas maiores tiñan unha taxa xeral de mortalidade de aproximadamente o 30%; con todo, as varíola lisa e a hemorráxica adoitaban ser mortais.
As vexigas menores eran un tipo menos común e moito menos grave, cunhas taxas de mortalidade do 1% ou menores.