cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jacques Paul Migne
Traxectoria
As tres grandes series que máis reputación tiveron foron  Patrologiae cursus completus , serie en latín, en 221 vols. (1844-5); a serie en grego, primeiro publicada en latín (85 vols., 1856-7); e a edición con tradución en grego e latín (165 vols., 1857-8). A pesar de que moitos estudos o criticaron, estas precipitadas edicións, baratas e amplamente difundidas, só foron substituídas moi lentamente por edicións críticas máis modernas. Aínda que o barato do papel das edicións orixinais as fixese fráxiles, a envergadura da Patrologia aínda fai da obra algo único e invaluábel. É, amplamente, a colección de textos patrísticos e literatura antiga máis completa que apareza e que exista até hoxe. Os índices son útiles aínda hoxe para atopar referencias nos escritos patrísticos.
A Patrologia latina e a Patrologia graeca (xunto coa Monumenta Germaniae Historica ) cóntanse entre as contribucións máis importantes do século XIX ao estudo da patroloxía e da Idade media. Na Igrexa católica, as edicións de Migne puxeron por primeira vez moitos textos orixinais en mans dos presbíteros.
Xornalista
Na súa estancia en París, Migne fixo incursión en varios proxectos xornalísticos que tiveron un éxito relativo e que finalmente sempre terminou deixando en mans doutros directores e propietarios. Algúns foron censurados polos bispos, outros simplemente por querer dar lugar a todas as ás de pensamento… simplemente fracasaron.
Chegado a París en 1833, Migne dedicouse á fundación do seu primeiro xornal, ao que chamaría l'Univers religieux. Considerándose simplemente católico e non aliado a ningún partido, dedicouse a buscar os seus colaboradores entre as máis diferentes liñas de opinión de Francia. A publicidade centrouse en conseguir a promesa de colaboración das personalidades máis importantes de Francia. En tres semanas roldaba os 1800 subscritores. A súa divisa foi: «Unité dans les choses certaines, liberté dans les douteuses, charité, vérité, impartialité dans toutes.» O éxito non se prolongou demasiado. Querendo conciliar todas as partes mesturounas a todas. Finalmente Jacques Paul Migne deixa o xornal sen escribir demasiado nel, por haberse visto absorbido polas tarefas de dirección e administración.
En 1846 fundou a Voix de la Vérité, con axuda do P. Clavel e un xurisconsulto eminente, o P. Romaiu Prompsault. O acerto deste xornal debeuse a que ofrecía material de consultoría xurídica a membros do clero e a comunidades relixiosas. Non abarcou só cuestións civís, senón que entrou tamén no dereito canónico, póndose unhas cantas veces ao lado de sacerdotes que disentían cos seus bispos. Isto desgustou a algúns bispos que oportunamente o censuraron. Finalmente Migne terminou deixándoo en mans de Taconet, outro empresario.
Este segundo intento foi substituído nos proxectos de Migne por un terceiro: La Voix canonique, liturgique, historique, bibliographique, anecdotique. Ao que, logo de cambiar de obxectivo e de nome unhas cantas veces terminou deixando tamén en mans doutro interesado: M. Prost, banqueiro.
Editor
Migne abandonou a dirección do l'Univers religieux para se mergullar nunha empresa moito máis ambiciosa. O seu obxectivo: reunir en grandes coleccións os tesouros da tradición católica. Contentouse con reunir os antigos produtos da erudición eclesiástica, para polos a disposición do clero como instrumentos de traballo. Moitos destes traballos conservábanse, para ese entón, só como manuscritos, mentres que doutros só se coñecían fragmentos. A maior parte estaba relegada en recunchos das bibliotecas, eran inalcanzábeis polo seu pouco número e polo elevado do seu prezo. Migne quixo reunilos nunha Biblioteca universal do clero á que soñaba de 2000 volumes, a baixo prezo -non debería custar máis de 10.000 francos.
Os poucos recursos que Migne posuía investíraos na súa empresa anterior. Para poder levar a cabo esta obra soubo entusiasmar na súa empresa algúns eclesiásticos e laicos que o proveron dos fondos indispensábeis como para que comezase a tarefa.
Comezou pedindo axuda á imprenta de M. Bailly, na Sorbonne: pero pronto fundaría en Petit-Montrouge unha libraría e imprenta. Nos seus Ateliers catholiques, veciño ás súas salas de composición, instalou cinco prensas a vapor, unha fundición, un estereotipo, os ateliers de satinado, e de relevo, destinados unicamente ás obras que el publicaba. Posuíndo na súa man todos os pasos necesarios para a edición dos libros, podía acelerase o proceso até alcanzar un punto extremadamente veloz: facía saír dos seus establecementos un volume por semana. Isto tamén lle permitía baixar considerabelmente os seus prezos. Trescentos obreiros traballaban nos seus establecementos. Entre eles contábase un bo número de sacerdotes vindos a menos que o editor recibía na súa imprenta e que lle foron de grande axuda para a composición e corrección das probas.
Seoane, Folgosa, O Corgo
Seoane é un lugar da parroquia de Folgosa, no concello lugués do Corgo na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 17 habitantes (11 homes e 6 mulleres).
Toponimia
O topónimo deriva do latín, San Xoán.
Jacques Paul Migne
Editor
Migne desexaba que as súas obras, desde o punto de vista tipográfico, fosen tan perfectas como fose posíbel. A partir disto non tardou en cambiar as súas prensas a vapor por prensas de tracción a sangue, menos rápidas pero que permitían un produto mellor terminado. Tamén estableceu un sistema de correctores e revisores que diminuían notabelmente os erros finais. Así, en 1865 contrata a corenta correctores para traballar durante dez anos para a revisión minuciosa das pranchas metálicas xa tipeadas.
Dos 2000 volumes anunciados, máis de 1000 foron publicados. É difícil facerse unha idea da orde exacta, e mesmo algunhas coleccións saíron da imprenta en forma simultánea.
As principais coleccións
Desde 1838 até 1840 aparece o curso completo de Sacra Escritura: Scripturae sacrae cursus completus, ex commentariis omnium perfectissimis ubique habitis, et a magna parte episcoporum necnon theologorum Europae catholicae universim ad hoc interrogatorum designatis, unice conflatus; plurimis annotantibus presbyteris ad docendos levitas, pascendosve populos alte positis, annotavit vero simul et edidit J. P. M.
Inmediatamente despois do curso completo de Sacra escritura, JPM publica a  Theologiae cursus completus…  As obras foron impresas co texto en latín, sen a tradución francesa, en orde metódica, sen ningunha preocupación cronolóxica. Elevouse a 28 o número que inicialmente fora previsto en 25 volumes. O último destes comprende 5 táboas que resultan de suma utilidade para realizar consultas ao Curso de teoloxía.
En 1844 comezou unha nova publicación, a dos Orateurs sacres, en dúas series. A primeira serie comprende 66 volumes: Collection intégralle et universelle des Orateurs sacres du premier et du second ordre, et collection intégralle ou choisie de ceux du troisième ordre, publiés selon l'ordre chronologique, a fin de présenter, comme sous un coup d'oeil, l'histoire de la prédication en France, pendant plus de trois siècles, avec ses commencements, ses progrès, son apogée, sa décadence, et sa renaissance. A segunda serie, de 33 volumes, apareceu de 1856 a 1866. Trata: 1° les oeuvres oratoires des prédicateurs qui ont le plus illustré la chaire française depuis 1789 jusqu' à nos jours; 2° les plus remarquables mandements ou discours de la plupart de nos seigneurs archevêques ou évêques de France, de Savoie et de Belgique; 3° les sermons de vingt-cinq des prédicateurs contemporains les plus distingués; 4° la collection des meilleurs prosistes anciens et modernes; 5° une série d'ouvrages sur les règles da bonne prédication. A colección debía comprender 102 volumes; o número 100 estaba na imprenta cando se produciu o incendio de 1868.
Ao mesmo tempo en que Migne editaba a primeira serie dos Orateurs sacres, lanza tamén a primeira das Enciclopedias teolóxicas. De 1851 a 1859 aparece a Nouvelle encyclopédie théologique, de 52 volumes; e de 1851 a 1859 un Troisième et dernière encyclopédie théologique, en 66 volumes; Un total de 171 volumes de dicionarios sobre as distintas materias, tanto divinas como humanas.
Para ilustrar estas coleccións relativas á ciencia relixiosa, Migne fixo entrar nas súas publicacións un Cours complet d'histoire ecclésiastique, en 27 volumes.
Eiriña
O topónimo galego Eiriña (eira pequena) pode referirse a:
Jacques Paul Migne
As principais coleccións
Así, nuns anos –desde 1838 até 1844– Migne comezara a publicación das coleccións que debían conter un total de 400 volumes, sen contar as edicións de interese menor (das que falaremos máis adiante). Mentres tanto deseñara un plan que debía ser a súa obra máis importante, e a todas miras a mellor: o seu Patrologia, da cal os primeiros volumes deberían aparecer en 1844.
a. O seu obxectivo
«O prezo desmesurado e sempre crecente das antigas edicións, a necesidade máis seria de recorrer ás fontes -sobre todo nas investigacións relixiosas-, o traballo das ciencias eclesiásticas e a restauración do pasado católico fai indispensábel unha nova edición dos Pais», xustificaba Migne. Para lograr este obxectivo reunirá unha primeira colección de escritores latinos e, nunha segunda, escritores gregos. Bonetty criticou esta división, porque segundo el deixa supor que hai dúas tradicións, a da Igrexa latina e a da grega. El tería preferido unha división xeográfica fundada na división segundo os lugares onde os escritores ensinaron, e non segundo a lingua na que se conservaron as súas ensinanzas. O plan adoptado por Migne xustifícase moi ben: é o que se adopta actualmente para as publicacións patrísticas de Berlín e de Vienne, a primeira consagrada aos escritores gregos, a segunda aos latinos.
A orde seguida será a orde cronolóxica. Ás obras dos pais engadirá os traballos, as disertacións, ... que se fixeron a eses escritores, tanto como as variantes, as notas, e os comentarios necesarios para a comprensión do texto.
Finalmente, para que a nova edición puidese estar ao alcance ce todos, foi editada a un prezo moi baixo: cinco francos para cada volume da Patrologia latina, oito francos para a Patrologia graeca.
b. A posta en marcha
Para lograr levar a cabo esta empresa Migne necesita de colaboradores. Diríxese a Prosper Guéranger. O abade de Solesmes sinálalle o novo prior de Saint-Germain-des-Prés, formado en Solesmes: Jean-Baptiste-François Pitra. Este preparárase activamente como para colaborar neste traballo co editor católico. Fixera dos Pais o seu estudo favorito durante o seu seminario, e o seu gusto pola patrística desenvolveuse en Solesmes. Acepta sen dubidar e, tres días máis tarde faille chegar un esbozo da lista de autores e traballos que a colección non podía deixar de ter.
Realizar unha edición crítica para cada autor tería sido un traballo inacabábel. O que consideraron mellor foi elixir as que xulgaron mellores edicións dos Pais e escritores eclesiásticos, engadindo as notas que puidesen achegar, as disertacións máis puntuais e importantes que acompañan ao texto, sen impedirse corrixir o texto desde os mellores manuscritos, indicar as variantes importantes das principais edicións ou agregar algúns fragmentos inéditos. Pitra asume gran parte da tarefa. A pesar de que en 1865 o crean cardeal, el continúa enviando notas a Migne para a continuación de escritores latinos até 1450.
Ademais de Pitra e os beneditinos de Francia houbo varios colaboradores de importancia, entre eles Denzinger, profesor da Universidade de Würzburg.
Logo da preparación do material que debía entrar nas Patrologías había que realizar a composición. Desexando que o traballo fose irreprochábel, Migne designou para a corrección a todos os sacerdotes aos que acollera na súa imprenta. Para que a Patrologia graeca aparecese nunha edición elegante, Migne mandou crear unha nova tipografía grega, á que dotou dunha versión itálica mediante o que resaltaba as palabras e as citas que quería remarcar no texto. Foi a primeira vez que este recurso se utilizou nunha edición en grego. Ademais disto buscou correctores que non só coñecesen as letras que estivesen a usar senón que comprendesen o que escribían. Para iso contratou a algúns gregos para o traballo de composición. Nesta edición prestouse unha especial atención ao tema da acentuación, tema deixado de lado polas antigas edicións beneditinas.
c. A publicación
right|miniatura|250px|Portada do quinto tomo da Patrologia Latina (1844-1845). miniatura|210px|[[Dídimo Alexandrino na Patrologia Graeca.]] O Curso de patroloxía comeza a aparecer en 1844. Leva un título inmenso, dos que Migne gusta moito. Nel enumera con gusto as calidades da publicación: ''Patrologiae cursus completus, sive Bibliotheca universalis integra, uniformis, commoda, oeconomica, omnium SS. Patrum, doctorum, scriptorumque ecclesiasticorum qui ab aevo apostolico ad Innocentii III tempora floruerunt; recusio chronologica omnium quas exstitere monumentorum catholicae Traditionis per duodecim priora Ecclesiae saecula, juxta editiones accuratissimas, ínter se cumque nonnullis codicibus manuscriptis collatas, perquam diligenter castigata; dissertalionibus, commentariis lectionibusque variantibus continenter illustrata; omnibus operibus post amplissimas editiones quae tribus novissimis saeculis debentur absolutas delectis, aucta; indicibus particularibus analylicis, singulos sive tomos, sive auctores alicujus momenti subsequentibus, donata; capitulis intra ipsum textum rite dispositis, necnon et titulis singularum paginum marginem superiorem distinguentibus subjectamque materiam significantibus, adornata; operibus cum dubiis tum apocryphis, aliqua vero auctoritate in ordine ad Traditionem ecclesiasticam pollentibus, amplificata...; editio accuratissima, caeterisque omnibus facile anteponenda, si perpendantur: characterum nitiditas, chartae qualitas, integritas textus, perfectio correctionis, operum recusorum tum varietas, tum numerus, forma voluminum perquam commoda sibique in toto operis decursu constanter, similis, pretii exiguitas, praesertimque ista collectio, una, methodica et chronologica, sexcentorum fragmentorum opusculorumque hactenus hic illic sparsorum, primum autem in nostra Bibliotheca, ex operibus et mss. ad omnes aetates, locos, linguas formasque pertinentibus, coadunatorum''.
A Patrologia Latina foi publicada primeiro: os seus 217 tomos e 218 volumes aparecen entre 1844 e 1855. Divídese en dúas series. A primeira abarca desde Tertuliano até San Gregorio Magno; a segunda, desde este até Inocencio III, e inclúe 2614 escritos e fragmentos de escritores eclesiásticos. Desde 1862 até 1865 aparecen os volumes dos índices da Patrologia Latina. Componse por 235 táboas xerais ou especiais que deben servir de claves. A composición destas táboas supón un traballo considerábel. Calcúlase que deben haberlle costado, a Migne, non menos de medio millón de francos. A pesar do extraordinario traballo que significaron, as táboas non redituaron todo o beneficio que se esperaba. Algúns se lamentan da perda do quinto volume dos Índices, que significara dous anos de traballo. Foi destruído polo incendio de 1868 e non puido ser reconstituído despois. Debía conter, entre outras cousas, un Índice xeral das Escrituras, e un Índice patrístico composto polo cardeal Pitra.
A Patrologia graeca apareceu en dúas edicións: unha greco-latina e unha edición latina. A primeira foi publicada entre 1857 e 1866, e comprende 161 tomos en 166 volumes, separada en dúas series: desde Barnabé a Focio e del até o Concilio de Florencia. Ambas comprenden as obras de ao redor de 800 autores ou escritores anónimos. A edición dos Pais gregos en latín só comprende 81 tomos en 85 volumes.
Como realizara para os Pais latinos, Migne preparou táboas para os índices para a Patrologia graeca. Este volume fora composto e preparado para a impresión cando sucedeu o incendio de 1868. Os esforzos feitos para atopar os textos usados por Migne neste volume foron sen resultado, a pesar da tradución da edición latina dos Pais gregos. Aínda que o quixo, Migne non puido recomenzar a publicación deste volume. Máis tarde, diferentes autores completaron estas lagoas. O mellor complemento foi dado por Ferdinand Cavallera, e a súa obra facilita o emprego dos 161 tomos da colección.
d. Obras diversas
Outras publicacións feitas no período entre 1840 e 1856 son:
De 1856 a 1868, saíron da súa Imprenta católica:
Así case 1100 volumes foron publicados entre 1838 e 1868; e o plan de Migne debía levar a dous mil o número de volumes da Bibliothèque universelle du clergé.
e. O incendio: interrupción das publicacións
O incendio de 1868 puxo fin ás publicacións de Jacques Paul Migne. Moitas obras, cuxos manuscritos foran conservados, puideron ser retomadas e terminadas. Outras non puideron ser completadas. E finalmente outras, que foran pensadas dentro da colección, non viron a luz xamais, a pesar de que moitas delas xa foran compostas en pranchas para seren impresas. Da mesma maneira se esfumaron os soños que Migne atesouraba para outras coleccións.
A. Bonnetty expresou o seu desexo de que o episcopado católico, axudado polo goberno, adquirise as pranchas de impresión das dúas patroloxías, o que constitúe unha inmensa biblioteca de metal. O produto desta venda teríalle permitido a Migne comezar inmediatamente as súas novas coleccións. Con todo, os seus desexos non foron escoitados.
En 1876 a Libraría Garnier adquire aos herdeiros de Migne o que quedaba da imprenta e da casa de edición. Ela termina a Histoire ecclésiastique, os Orateurs sacres, edita unhas Tables à la Patrologie grecque e reedita as obras esgotadas.
Tapiz da Creación
Tapiz da Creación (en Tapís de la Creació) tamén chamado Tapiz de Xirona (en Tapis de Girona), é un bordado do século XI ou de comezos do XII que se atopa no Museo Capitular da Catedral de Xirona. É único no seu xénero e a peza máis importante de tódalas de arte téxtil románica que se conservan, só comparable ó Tapiz de Bayeux como un testemuño da pintura á agulla da época románica. De 358 cm de altura por 450 cm de largura, está bordado con las de cores e ten unha xustificada fama universal e atrae constantmente a atención dos estudosos pola riqueza do seu contido temático e iconográfico. Amosa unha sinfonía sobre a creación do mundo e a estadía do home no Paraíso, e unha coroa cósmica na cal os elementos da natureza arrodean a figura central de Xesucristo.
A obra foi exposta fóra da catedral en dúas ocasións: no ano 1888 na Exposición Universal de Barcelona e posteriormente en 1892 en Madrid.
Francisco Camba
miniatura|dereita|Francisco Camba, retrato en [[Vida Gallega, 1922.]] Francisco Camba Andreu, nado en Vilanova de Arousa o 16 de novembro de 1882 e finado en Madrid o 6 de febreiro de 1948, foi un escritor galego.
Traxectoria
Naceu nunha familia de clase media, fillo do mestre e practicante Manuel Camba Bóveda e de Juana Andreu Temes. Foi irmán de Julio Camba, e a súa casa natal converteuse na Casa Museo Irmáns Camba.
En abril de 1898 obtivo o título de mestre na Escola Normal de Pontevedra, e comezou a exercer en xuño dese mesmo ano. Pasou por escolas de Caldas de Reis, Portomarín, Lugo e Santiago de Compostela. Colaborou en prensa galega, como El Lucense, El Regional, Gaceta de Galicia ou La Provincia. Comezou a súa carreira como novelista coa obra O Terruño, publicada en formato folletín en La Idea Moderna.
De regreso a Madrid colaborou en diferentes periódicos, como El Parlamentario, fundado e dirixido polo seu amigo Luis Antón del Olmet. Pasou a guerra civil española, como partidario do bando sublevado, e plasmou as súas vivencias na novela Madridgrado (1939).
Obra
A súa obra é de carácter costumista, internándose mesmo na crítica social, se ben derivou cara ao dramatismo sentimental. Cultivou temas como a aviación en Los nietos de Ícaro ou a emigración a América en El vellocino de plata.
Narrativa en castelán
Despois da guerra civil comezou un proxecto ambicioso, Episodios Contemporáneos, unha continuación dos Episodios Nacionales de Benito Pérez Galdós, tratando a historia española desde 1906 até 1936:
Eleccións xerais de Polonia de 2005
As eleccións xerais de Polonia de 2005 tiveron lugar o 25 de setembro, para escoller os membros do Parlamento polaco. Uns trinta millóns de votantes tiñan que poñer 460 membros na cámara baixa, o Sejm, e 100 na cámara alta, o Senado (Senat).
Nas eleccións o gran derrotado foi a Alianza da Esquerda Democrática, que perdía tres cuartas partes da súa representación, sen obter representación no Senado, sendo o gañador, Lei e Xustiza, que formou logo coalición con Autodefensa da República de Polonia e a Liga das Familias Polacas. Kazimierz Marcinkiewicz foi nomeado primeiro ministro de Polonia, mais tivo que dimitir no 2006 por corrupción e ser substituído por Jarosław Kaczyński.
Xexuno
Non confundir con xaxún, abstención de comer nun tempo.
O xexuno é unha das partes do intestino delgado comprendida entre o duodeno e o íleo. A súa función é a de realizar a absorción das substancias do quimo alimentario. Neste treito do intestino delgado actúa o zume intestinal, que degrada ao mínimo os hidratos de carbono, as proteínas e os lípidos. A parede do xexuno presenta as vilosidades intestinais, cuxa función é traspasar ao sangue as substancias anteriormente sinaladas.(en resumo presentan vilosidades que chuchan os nutrientes e eses nutrientes son absorbidos pola vea intestinal e de aí pasan ao sangue).
Histoloxía e función
A superficie interna do xexuno, formada por unha membrana mucosa, está cuberta por unhas proxeccións chamadas vilosidades, que aumentan a superficie de tecido dispoñíbel para absorber os nutrientes dos alimentos previamente dixeridos polo estómago. As células epiteliais que recobren estas vilosidades teñen un número aínda maior de microvilosidades. Son as vilosidades e mailas microvilosidades as que permiten que nun anaco miúdo do tubo dixestivo se chuche unha gran cantidade de nutrientes. O transporte de nutrientes grazas ás células epiteliais a través do xexuno e mais do íleo inclúe o transporte pasivo da frutosa, o azucre, e o transporte activo de aminoácidos, péptidos pequenos, vitaminas, e a meirande parte da glicosa. O ácido fólico, metabólito esencial do ciclo celular, é absorbido principalmente a este nivel do intestino delgado. As vilosidades do xexuno son moito máis longas cás do duodeno e mailas do íleo.
Fontabrea, Foxado, Curtis
Fontabrea é un lugar da parroquia de Foxado no concello coruñés de Curtis, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
Río Yonne
260px|miniatura|O Yonne en Auxerre O Yonne é un río francés, afluente do Sena pola súa beira esquerda, no cal verte as súas augas despois de percorrer 293 km. Dá nome ao departamento de Yonne.
Curso
A fonte do Yonne está situada no departamento de Nièvre, nas lombas de Morvan a uns 730 m sobre o nivel do mar, cerca de Château-Chinon.
Des o departamento de Nièvre corre para noroeste escavando un profundo val con formacións calcáreas. Pasada a cidade de Auxerre, capital do departamento de Yonne, atravesa unha grande chaira, ensanchándose e tornándose navegábel. Conflúe con o Sena en Montereau-Fault-Yonne.
Afluentes
Ten numerosos tributarios, entre os cales salientan o Armançon, o Cure e o Serein, todos eles pola dereita, e que superan os 150 km de lonxitude; os afluentes da marxe esquerda son máis curtos, cabe citar entre eles o río Vrin e o Tholon, que non chegan alcanzar os 40 km de curso. O caudal medio do Yonne é superior ao do Sena no punto de confluencia; o seu valor medio é de 95 m³/s.
Navegación e canles
miniatura|dereita|Río Yonne O Yonne é navegábel nunha lonxitude de sobre 108 km desde Auxerre até Montereau-Fault-Yonne, na unión con o Sena. Ten 26 esclusas cun gálibo mínimo de 93 m por 8,30 m.
Está ligado ao Saona polo canal de Borgoña, que principia en Migennes, e comunica co río Loira por medio do canal do Nivernais, cuxo punto de partida está en Auxerre.
Topónimo
O seu nome procede do celta Ica-Onna. Ica e Onna son dúas raíces hidronímicas.
Euroleague
A EuroLeague, tamén comunmente coñecida como Euroliga, é a actual máxima competición de clubs de baloncesto de Europa e está organizada pola Unión de Ligas Europeas de Baloncesto (ULEB) dende o seu nacemento na tempada 2000-2001, substituíndo á extinta Copa de Europa de Baloncesto. Naquel entón, as asociacións de clubs españois, italianos e gregos impulsaron unha ruptura coa Federación Internacional de Baloncesto (FIBA), organizadora da histórica Copa de Europa, para crear unha nova competición no marco da ULEB (que a xestiona mediante a empresa Euroleague S.L.) e, así, tentar obter maiores ingresos económicos.
En novembro de 2004 comezou unha nova etapa para a Euroliga pois a ULEB e a FIBA resolveron as súas disputas. Un dos acordos alcanzados foi o recoñecemento da Euroliga como máximo torneo europeo de clubs por parte de FIBA Europa. A competición é retransmitida por televisión en 197 países e mesmo pode ser vista por 200 millóns de espectadores chineses cada semana, así como nos Estados Unidos, en NBATV.
Copa de Europa
miniatura|250px|Previa dun partido da [[Euroliga en 2010, 53 anos despois da súa primeira edición.]] A Copa de Europa de baloncesto foi creada pola Federación Internacional de Baloncesto (FIBA) na tempada 1957−58 a imaxe e semellanza da de fútbol. Orixinariamente, enfrontaba aos campións de Liga de cada un dos países europeos inscritos na FIBA. O sistema tradicional desta competición consistía na disputa dunhas eliminatorias, decididas por sorteo, entre dous equipos que se enfrontaban a dobre partido (ida e volta). Até 1965, a final tamén se disputaba a dobre partido (coa excepción da edición de 1962, cuxa final se celebrou en Xenebra, e coa peculiaridade de que en 1963 houbo un terceiro partido de desempate), e dende 1966 facíase a partido único, coa particularidade de que en 1966 (Boloña e Milán) e 1967 (Madrid) o formato para decidir o campión foi o de final entre catro ou final four, fórmula recuperada 21 anos despois.
O éxito da Copa de Europa propiciou que a FIBA concibise dúas competicións interclubs máis. En 1967 creou a Recopa de Europa (disputada por última vez coa denominación de Copa Saporta), para que se enfrontasen os campións de Copa de cada un dos países federados. E en 1972 creou a Copa Korać, na que participaban os equipos mellor clasificados de cada país que non puideran acceder aos torneos concibidos para os campións de Liga e Copa.
Comezos
O xornal deportivo francés "L'Equipe" foi o primeiro en concibir a idea de competicións deportivas europeas de clubs, primeiro e sobre todo no caso do fútbol. O baloncesto pronto se adheriu á idea, sendo esta proposta discutida pola FIBA durante o Eurobasket de 1957 en Bulgaria. Así, o Secretario Xeral da FIBA, William Jones, creou unha Comisión integrada por Borislav Stanković (Iugoslavia), Raimundo Saporta (España), Robert Busnel (Francia), Miloslav Kriz (Checoslovaquia) e Nikolai Semashko (Unión Soviética) para chegar a un acordo ao respecto.
Así, a Comisión convidou ás federacións nacionais de Europa a enviar aos seus campións nacionais para un enfrontamento entre eles, "L'Equipe" doou o trofeo, e finalmente en 1958 tivo lugar a primeira Copa de Europa de Clubs. Os clubs de Europa do Leste (por non dicir do antigo bloque soviético) dominaron os primeiros anos, xa que non só gañaron as primeiras seis edicións da competición (tres veces o ASK Riga, dúas veces ao CSKA Moscova e unha vez o Dinamo Tbilisi), senón que tamén conseguiron chegar á final en catro ocasiones no primeiros seis anos (dúas veces Academic Sofia e unha vez Dinamo Tbilisi e ASK Riga).
Anos 60: O auxe do Real Madrid e do CSKA Moscova
En 1961 as cousas comezaron a cambiar. O principal club de baloncesto de Europa occidental, o Real Madrid (España), comezou a mostrar signos da ambición, chegando ese mesmo ano ás semifinais onde perderon fronte o ASK Riga. Os dous anos seguintes, os campións españois atoparon o seu camiño á final, mais perdeu en ámbalas ocasións fronte ao Tbilisi e o CSKA respectivamente. Finalmente, o Real Madrid gañou a primeira do seu oito coroas europeas en 1964, vencendo aos checos do Spartak Brno. Con todo, esa tempada, o campión soviético non participou debido a que o equipo nacional (composto nun 90% por xogadores do CSKA) estaba a prepararse para os Xogos Olímpicos de Toquio 1964. De tódolos xeitos, esa tempada supuxo un xiro importante para o baloncesto europeo, xa que marcou o inicio da dominación dos "ricos" clubs de Europa Occidental.
Despois, até 1969, Real Madrid e Olimpia Milano, entón chamado "Simmenthal", compartiron o título do mellor equipo europeo. O Madrid contaba con xogadores como Clifford Luyk, primeiro xogador americano nacionalizado cun papel tan importante, Emiliano Rodríguez, Miles Aiken, Bob Burgess e máis tarde Wayne Brabender. Mentres tanto, o Milán, en 1966, foi dirixido por un mozo e intelixente aleiro americano, Bill Bradley, que máis tarde se convertería en campión da National Basketball Association (NBA) en 1970 e 1973 cos New York Knicks.
Tempo despois, Bradley tamén se convertería en candidato á presidencia dos Estados Unidos. En 1969, o CSKA de Moscova, inspirado polo talento Sergei Belov, logrou vencer ao Real Madrid en Barcelona. O mozo Belov conseguiu 19 puntos esa noite, mais o seu compañeiro de equipo, o alto pivote Vladimir Andreev (2,15 m) conseguiu 37.
Anos 70: A dinastía do Pallacanestro Varese
miniatura|180px|[[Dražen Petrović.]] Despois das dinastías da Unión Soviética e do Real Madrid, os 70 foron, sen dúbida, a década do Pallacanestro Varese (Italia). O campión italiano, atopou a maneira, ano tras ano, para chegar á final da competición, de feito, o Varese chegou a dez finais durante os anos 70, gañando cinco delas. O Real Madrid, CSKA, o entusiasta Bosna Saraievo e o puxante Maccabi Tel-Aviv foron os outros campións da década.
Nese momento, o Varese foi levado polo lendario pivote Dino Meneghin, rodeado de xogadores como Bob Morse, Manuel Raga, Ottorino Flaborea, Fultz John ou Iván Bisson. En 1971, o CSKA gañou o seu último título Europeo até o 2006, superando a Varese, grazas a 24 puntos de Sergei Belov. En 1977, os israelís de Maccabi Tel-Aviv, gañou a primeira das súas cinco coroas europeas. E por fin, en 1979, a escola iugoslava de baloncesto comezou a cegar a Europa, o Bosna Saraxevo, dirixido por un novo adestrador de vinte e oito anos chamado Bogdan Tanjevic, venceu ao Varese, ofrecendo a primeira coroa europea a Iugoslavia.
Anos 80: Dominio iugoslavo e italiano
miniatura|180px|[[Dominique Wilkins, estrela do Panathinaikos en 1996.]] O que puido ser a década do Maccabi (seis finais, pero só unha vitoria), co tempo converteuse nun triunfo para o baloncesto italiano (sete finais e cinco vitorias). Italia logrou xerar tres campións europeos diferentes (Pallacanestro Cantù, Virtus Roma e Olimpia Milano) en só sete anos. En 1982 e 1983, o Cantú, tradicional subcampión da liga italiana, conseguiu os seus dous campionatos, chegando despois a vitoria do Banco di Roma. Entón comezou o reinado do Cibona Zagreb e do marabilloso Dražen Petrović, estando este dez anos marcados polo xurdir definitivo do elegante baloncesto iugoslavo. En primeiro lugar, o Cibona, gañou dúas veces seguidas (1985 e 1986) e a continuación, a Jugoplastika, gañou tres títulos consecutivos (1989, 1990 e 1991).
O xurdir grego
Os anos 90 viron dúas das finais máis emocionantes e polémicas da historia da competición, que en 1996 se converteu na "Euroliga". En 1992, o KK Partizan de Saša Đorđević e Predrag Danilović levou aos de Belgrado ao título, o cuarto consecutivo para un club iugoslavo. Danilovic foi o MVP Final Four, pero foi Djordjevic quen no último segundo do encontro unha canastra de tres puntos que deu a vitoria ao Partizan por 71-70 contra o equipo catalán do Joventut Badalona. O ano seguinte levou o título o Limoges de Francia, que sorprenderon ao Benneton Treviso de Toni Kukoč na final.
En 1994, o Joventut tomou vinganza polo sucedido dous anos atrás, e na final fronte o Olympiacos grego, o aleiro dos de Badalona, Corny Thompson conseguía unha tripla (a súa quinta en toda a competición) que os poñía con dous puntos de vantaxe a 19 segundos do final. Os gregos tiveron a ocasión de empatar con dous tiros libres, mais a estrela iugoslava Zarko Paspalj so conseguiu anotar un, dando a vitoria ao Joventut. Ao ano seguinte, o Real Madrid da man de Arvydas Sabonis conseguiu a vitoria sobre o Olympiacos na final.
A de 1996 resultou ser unha das finais máis controvertidos de calquera competición de clubs europea. Este encontro enfrontaba ao Panathinaikos e ao FC Barcelona. No último segundo do partido, nunha canastra que decidía o encontro, Stojan Vrankovic facía un tapón ilegal José Montero que privaba aos cataláns do título. O Olympiacos continuou a supremacía grega sobre a Euroliga en 1997 tras perder na final en 1994 e 1995.
2000: Escisión
No ano 2000, un importante sismo sacudiu os cimentos do baloncesto europeo. Os grandes clubs profesionais do continente, liderados polos españois, os italianos e os gregos, agrupados na Unión de Ligas Europeas de Baloncesto (ULEB), escindíronse da Federación Internacional de Baloncesto (FIBA) co propósito de organizar unha nova Euroliga con criterios máis modernos de xestión. Estes clubs querían recibir maiores ingresos procedentes dos dereitos de transmisión por televisión e de merchandise dos que lles ofrecía a FIBA. Ante a falta de acordo entre a FIBA e a ULEB, desapareceu a histórica Copa de Europa e na tempada 2000-2001 naceron dúas competicións paralelas que loitaron por recoller a testemuña: a oficialista e sucesora "Suproliga" e a escindida e nova "Euroliga".
Os clubs inscribíronse nunha e outra competición segundo os seus intereses. A maior parte de españois, italianos, gregos (excepto o Panathinaikos BC) e franceses tomaron parte pola Euroliga, mentres que a maioría de rusos, israelís e do leste de Europa optaron pola Suproliga. Na tempada 2001-2002 os equipos pertencentes á "Suproliga" entraron a formar parte da "Euroliga", quedando unha única competición.
2006: Harmonización
Os cinco anos de ruptura no baloncesto europeo foron prexudiciais tanto para a Federación Internacional de Baloncesto (FIBA), a Unión de Ligas Europeas de Baloncesto (ULEB) e os clubs que tomaron parte nas súas competicións. Por iso, en novembro de 2004, os máximos dirixentes da ULEB e FIBA Europa acordaron finalmente a compatibilización dos seus respectivos torneos de face á seguinte tempada.
Deste xeito, FIBA Europa comprometeuse a administrar e impulsar todas as competicións de clubs europeas (chamando á súa "Liga Europea" como "Eurocopa") á vez que recoñecía oficialmente á ULEB como ente organizador da "Euroliga" e a "Copa da ULEB". Ademais, o máximo organismo federativo europeo limitou a 48 o número de participantes nos torneos da ULEB e pasou a xestionar en exclusiva as normativas de elixibilidade dos xogadores, os traspasos e contrólelos antidopaxe. A ULEB reservouse a opción de subscribir contratos para que algúns clubs participen nas súas competicións durante un número determinado de tempadas independentemente dos resultados deportivos que tivesen. O acordo tamén previu o compromiso de harmonización do calendario internacional para que os partidos oficiais das seleccións nacionais non prexudiquen os intereses dos membros da ULEB.
Dende 2001 até 2011 a Euroliga foi gañada tan só por tres equipos distintos. Entre eles destaca o Panathinaikos que acadou o título até en tres ocasións (2001, 2007, 2009 e 2011), siguenelle o Maccabi Tel Aviv campión en dúas ocasións (2004 e 2005) e finalista en tres (2006, 2008 e 2011) e o FC Barcelona que en 2003 e 2010 conseguiu os seus únicos títulos até o momento.
Formato
A seguinte fase é a "Fase regular" (en inglés: Regular Season) na que participan 24 equipos. Dende 2009, os participantes inclúen a vinte e dous clubs inscritos automaticamente na "fase regular" ademais dos dous gañadores das "Roldas Clasificatorias". Cada equipo xoga dous partidos (ida e volta) contra os demais equipos do seu grupo. Ao final da "fase regular", os equipos redúcense de 24 a 16. Antes de 2008-09, os equipos estaban divididos en tres grupos de oito equipos cada un, clasificándose os cinco primeiros máis o mellor sexto clasificado de tódolos grupos. Agora, a tempada regular consta de catro grupos con seis equipos cada un, avanzando os catro primeiros de cada grupo.
A segunda fase, coñecida como "Top 16", consiste en catro grupos de catro equipos. Do mesmo xeito que na tempada regular, cada grupo de "Top 16" os equipos enfróntanse a partidos de ida e volta. A terceira fase, a "Rolda de cuartos de final" (en inglés: Quarterfinal round) vense xogando dende 2004. Antes, só os gañadores de cada grupo avanzaron cara a "Final Four", agora o primeiro e segundo de cada grupo enfróntanse nunha serie de playoffs ao mellor de cinco encontros (até 2007 era ao mellor de tres). A vantaxe de campo e para os equipos que acabaron en primeiro lugar nos grupos do "Top 16". Na "Final Four", que se celebra nun lugar determinado (por exemplo en 2010 en París), enfróntanse os gañadores das eliminatorias de cuartos de final a un só partido. Estes encontros celébranse en tan só tres días, xogando primeiro unhas semifinais e posteriormente a final cos gañadores e un encontro polo terceiro posto cos perdedores.
A partir da temporada 2016−17 o número de clubs redúxose a 16, os cales se enfrontan nunha sistema de todos contra todos con partidos de ida e volta. Os primeiros oito clasificados xogan posteriormente un playoff ao mellor de cinco partidos para clasificarse á Final Four.
Equipos
Os seguintes son os equipos participantes na edición 2022−23 da Euroliga. miniatura|[[Maccabi Tel Aviv B.C.|Maccabi FOX Tel Aviv.]] miniatura|[[Fenerbahçe S.K. (baloncesto)|Fenerbahçe Istanbul.]]
Finais
Para finais non xogadas a partido único, un * precede ao resultado do equipo que xogaba na casa.
Adestradores máis laureados
miniatura|205px|[[Šarūnas Jasikevičius.]] Željko Obradović e Ettore Messina son os adestradores que gañaron máis Euroligas con tres títulos cada un; seguido por Pini Gershon que saíu vitorioso en dúas ocasións. Levando as rendas do Maccabi Tel Aviv, o israelí Gershon logrou o título en dúas ocasións consecutivas (2004 e 2005), foi subcampión en 2006 e, ademais, en 2001 foi o último en saborear o éxito na desaparecida Copa de Europa.
O italiano Messina, que xa fora campión de Europa de Clubs en 1998, sendo o primeiro técnico gañador da máxima competición da ULEB. O Kinder Bolonia levou o título na tempada 2000-2001 ao derrotar ao Baskonia nunha eliminatoria final ao mellor de cinco partidos, que se resolveu cun resultado de 3 a 2. A segunda vitoria de Messina, que foi subcampión en 2002 e 2003, produciuse en 2006 ao mando do CSKA Moscova.
O serbio Obradović foi o último en conseguilo, sempre como adestrador do Panathinaikos e sempre contra o entón vixente campión da competición. O seu primeiro triunfo produciuse na tempada 2001-2002, contra o Kinder; na 2006-2007 e na 2008-2009 contra o CSKA. Ademais, Obradović conquistara anteriormente catro títulos da Copa de Europa ao mando do KK Partizan (1992), o 7Up Joventut (1994), o Real Madrid (1995) e Panathinaikos (2000). Tamén, foi subcampión desta Copa unha vez ao perder a final de 2001 contra o Maccabi.
Xogador máis laureado
O lituano Šarūnas Jasikevičius é o xogador que máis Euroligas ten no seu palmarés con catro en total. O primeiro dos seu catro triunfos conseguiuno en 2003, sendo a base titular do FC Barcelona; os dous seguintes, en 2004 e 2005, foron coa camiseta do Maccabi Tel Aviv e o último en 2009 co Panathinaikos. Tendo en conta á antiga Copa de Europa tamén, o italiano Dino Meneghin ten no seu palmares sete trofeos da competición.
Líderes de tódolos tempos
miniatura|140px|Anthony Parker. miniatura|140px|Nikola Vujcic.
Actuacións individuais
Os datos das mellores actuacións individuais refírense a encontros sucedidos dende o comezo da tempada 1991-92, exceptuando os rexistros de tapóns e a valoración que só contabilizan dende o comezo da tempada 2000-01. Na categoría de puntos cómpre destacar que na edición de 1964-65 Radivoj Korać conseguiu anotar 99 puntos no encontro que enfrontaba ao OKK Belgrado contra o Alvik BBK sueco (155-57).
Mungo Park
miniatura|dereita|Mungo Park Mungo Park, nado en Selkirkshire o 10 de setembro de 1771 e finado en 1806, foi un explorador escocés.
Exploracións
Ao finalizar os seus estudos de medicina, fíxose cirurxián. Apaixonado polas viaxes, ofreceuse como voluntario á Sociedade Africana de Londres para atopar as fontes do río Níxer. Nesa época, da mesma xeito que o Nilo en África Oriental, o principal enigma xeográfico da África Occidental era o curso do Níxer. Un río que, debido ao relevo, nace por centos de quilómetros da costa pero fai unha volta de 4.000 km polo interior, antes de alcanzar o golfo de Guinea. Os xeógrafos europeos só sabían deste gran río o que dixera Plinio o Vello acerca del, ademais de Idrisi e León o Africano. Agora ben, este último complicara as cousas afirmando que o Níxer fluía cara ao oeste. As hipóteses máis fantasiosas chocaban entre elas.
Coedo, Folgosa, O Corgo
Coedo é un lugar da parroquia de Folgosa, no concello lugués do Corgo na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
Mungo Park
Exploracións
Mungo Park propuxo reemprender as exploracións de Houghton e partiu o 22 de maio de 1795 cara a Gambia. O 21 de xuño de 1795 alcanzou a desembocadura de Gambia e remontou o río ata o posto comercial de Pisania (actual Karantaba). Aprendeu o dialecto local grazas ao médico do posto e empezou o seu periplo por esas terras en decembro de 1795. Atravesou o leito do Senegal, visitou Moullé, Bondou e Kaarta, e foi detido e feito prisioneiro polos mouros durante catro meses, sendo tratado como escravo polo seu líder Ali. Conseguiu escapar só polo deserto, sen case nada para beber ou comer.
O río Níxer
Logo de tres semanas de sufrimentos, chegou á cidade de Sego, onde ao fin puido ver o río Níxer. Remontou 110 km de río, pero sentíndose esgotado e enfermo decidiu volver a Segu. Informado polos indíxenas, decatouse de que a cidade caera en mans de Ali, o seu antigo carcereiro. Decidiu entón dirixirse á cidade de Kamalia. Empezara a estación das choivas, e a viaxe fíxose máis penosa aínda que no deserto. Chegou esgotado a Kamalia e debateuse varios días entre a vida e a morte. Xa recuperado, uniuse a unha caravana de escravos que seguía a costa.
O seu tráxico final
Seis meses despois, de volta xa no Reino Unido, publicou o relato da súa viaxe. En 1803, a petición do seu goberno, aceptou dirixir unha nova expedición ao río Níxer. Partiu o 30 de xaneiro de 1805 cara a Gorée, e despois cara a Bamaco. Construíu un barco para remontar o Níxer. A enfermidade e as emboscadas dos indíxenas decimaron a expedición (perdeu a 33 dos seus compañeiros). A pesar das dificultades, remontou 1600 km polo curso do Níxer, antes de ser atacado polos Haussa. A piques de afogar, retirouse cara ao río onde afogou xunto co resto dos seus compañeiros en Busa (Nixeria). Un guía e un carrexador sobreviventes informaron do seu tráxico final.
Slip
miniatura|dereita|Un home usando calzóns tipo slip O slip é un tipo de calzón axustado, sen perneiras, e proporciona máis soporte que os boxers, retendo aos órganos xenitais nunha posición fixa. Isto faio ideal para actividades deportivas ou para aqueles que queren un soporte máis axustado que o que proporcionan os boxers.
Algúns médicos din que a temperatura pode afectar a produción de esperma e que o slip, ao forzar aos testículos contra o corpo, interfire coa espermatoxénese. Moitos médicos recoméndanlle a homes con baixo reconto de esperma que cambien o slip por boxers. Outros estudos cuestionan que o uso de slips inflúa a produción de esperma.
Calzoncillo Galtzontzilo Chulu Truse Cueca Kalsonger Karsonsilyo
As Cortizas, Queixeiro, Monfero
As Cortizas é un lugar da parroquia de Queixeiro no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 15 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 7 eran homes e 8 eran mulleres.
Beets
Beets pódese referir a:
Pradairo xaponés
O pradairo xaponés, ou pradairo palmado xaponés (Acer palmatum) (en xaponés:イロハカエデ irohakaede), é unha especie de pradairo nativa do Xapón e de Corea do Sur. Algunhas autoridades consideran que tamén é nativa da China, mais en Flora da China trata os pradairos semellantes chineses coma especies separadas. En Galiza é común coma ornamental na xardinaxe urbana principalmente en parques, e cada vez máis en xardíns privados pola beleza da follaxe e do porte.
Descrición
É un arbusto ou árboriña de folla caediza miúda que acada alturas de 6 a 10 m, raramente 16 m; con frecuencia medra coma planta accesoria en forestas e fragas sombrizas. Pode ter múltiples toros dende o chan. En hábito de crecemento, toma formas de pirámide (especialmente cando é novo) ou de cúpula, cando maduro. As follas de 4-12 cm de longo e ancho, palmadas lobuladas con 5-7-9 lóbulos agudos rematados en punta; de cores verdes ou purpúreas avermelladas tornándose vermellas brillantes polo outono. Algunhas especies son moi decorativas polas súas follas encarnadas púrpura transparentes na primavera, máis tenues polo verán, volvéndose vermello violáceas polo outono. As flores están en pequenas cimas, son individuais, con 5-sépalos vermellos ou púrpuras e 5-pétalos abrancazados. O froito consiste nun par de sámaras con ás, cada unha de 2-3 cm de longo con sementes de 6-8 mm. As súas sementes e as de especies semellantes requiren se estratificar para xermolaren.
Na natureza, Acer palmatum presenta considerábel variación xenética, pois as sementeiras da mesma árbore paterna poden mostrar diferenzas en características como o tamaño e a forma da folla, ou a cor.
Recoñécense tres subespecies:
Cultivo e usos
miniatura|Pradairo xaponés amosando a forma de [[cúpula.]] Pode medrar en áreas temperadas de todo o mundo, dende que fora exportada no s. XIX dende o Xapón, onde xa era cultivada dende hai moitos séculos. Numerosos cultivares están dispoñíbeis comercialmente e son un ítem popular na xardinaxe de Europa e de América do Norte. Os cultivares de follas vermellas son os máis sonados, seguidos polos arbustos verdes con follas profundamente disectadas. É tamén unha elección popular e axeitada para entusiastas do bonsai e ten sido usada para esta arte a través da súa historia.