cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Proteus vulgaris
O termo Proteus significa cambio de forma, que personificaba nos poemas de Homero Proteo, "o vello do mar", que coidaba os rabaños de focas de Poseidón e tiña o don de poder transformarse. O primeiro uso do termo “Proteus” na nomenclatura bacteriolóxica fíxoo Hauser (1885), que describiu con ese termo tres tipos de organismos, que illou de carne podre. Unha das tres especies que Hauser identificou foi Proteus vulgaris, polo que este organismo ten unha longa historia en microbioloxía.
Nas últimas décadas, o xénero Proteus, e especialmente P. vulgaris, sufriu varias revisións taxonómicas importantes. En 1982, P. vulgaris foi separado en varios biogrupos baseándose na produción de indol. O biogrupo un era indol negativo e representaba unha nova especie, P. penneri, mentres que os biogrupos dous e tres permaneceron xuntos como P. vulgaris.
Identificación no laboratorio
En canto ás probas de fermentación de laboratorio, P. vulgaris fermenta a glicosa e a amigdalina, pero non o manitol nin a lactosa. P. vulgaris tamén dá positivo na proba do vermello de metilo (fermentación ácida mixta) e é tamén un organismo extremadamente móbil.
Cando P. vulgaris se proba usando o sistema de identificación API 20E dá resultado positivo para a redución de xofre, produción de urease, produción de triptófano desaminase, produción de indol, ás veces mostra positivo para a actividade de xelatinase e fermentación de sacarosa, e resultados negativos para o resto das probas da tira do test.
Referénciase no Índice de Perfil Analítico usando o seguinte código de cinco díxitos: 047602157.
As condicións de crecemento óptimas deste organismo son un ambiente anaerobio facultativo cunha temperatura media duns 40 °C.
Expresión clínica
As enterobacteriáceas (das cales forma parte Proteus) e Pseudomonas son os microorganismos comunmente responsables de bacteremias e sepses gramnegativas.
A presenza de síndrome séptica asociada cunha infección do tracto urinario incrementa a posibilidade de obstrución do tracto urinario. Isto é especalmente certo en pacientes que viven en instalacións de coidados a longo prazo, que teñen catéteres uretrais permanentes ou que teñen unha historia coñecida de anormalidades uretrais.
Os síntomas atribuíbles aos cálculos de estruvita son pouco comúns. O máis frecuente é atopalos en mulleres con infeccións do tracto urinario, dor de costado ou hematuria e que teñen un pH da urina persistemntemente alcalino (>7,0).
Tratamentos
Os antibióticos aos que P. vulgaris é sensible son:
Speed 2: Cruise Control
Speed 2: Cruise Control é un filme estadounidense dirixido por Jan de Bont que foi estreado en 1997. É a secuela do filme de 1994 Speed.
Sinopse
Annie Porter é unha moza que soña con desfrutar dunhas marabillosas vacacións polo Caribe, en compaña do seu noivo, a bordo do transatlántico máis luxoso do mundo. A súa viaxe ó paraíso convértese nunha viaxe de pesadelo cando un lunático xenio da informática se fai co mando do cruceiro, poñéndoo rumbo cara o desastre.
Fradé
O topónimo galego Fradé pode referirse a:
Kim Seongsu
Kim Seongsu (김성수;金性洙), nado o 11 de outubro de 1891 e finado o 18 de febreiro de 1955, foi un político surcoreano que foi vicepresidente de Corea do Sur dende o 17 de maio de 1951 ata o 6 de xullo de 1952.
Músculo trapecio
O músculo trapecio é un músculo da parte posterior do pescozo, tronco e extremidade superior. As súas funcións son as da rotación, retroceso, elevación, e abdución da escápula.
Insercións na columna vertebral
Distintas febras do músculo insírense nas apófises vertebrais posteriores tanto a nivel cervical coma torácico.
Relacións do músculo
O músculo posúe unha cara superficial e unha fonda, e tres bordos, medial, inferior e anterior.
Cara fonda
A cara fonda cobre os músculos cervicais e dorsais.
Innervación
Recibe unha innervación dobre: por unha banda, do nervio accesorio e por outra banda recibe ramos nerviosos das raíces cervicais segunda, terceira e cuarta.
Vascularización
Arteria dorsal da escápula
Berthun de Sussex
Traxectoria
Beda, na súa Historia ecclesiastica gentis Anglorum (Libro IV, capítulo 15), testemuña a invasión do reino de Sussex por Caedwalla de Wessex e o asasinato do rei de Sussex Æthelwalh. Caedwalla foi expulsado por Beorhthun e Andhun, que entón gobernaron conxuntamente Sussex. Con todo, Beda informa de que Beorhthun foi asasinado posteriormente e de que Sussex foi conquistado por Caedwalla.
Airbus A330
O Airbus A330 é un avión civil de pasaxeiros de Airbus, bimotor de gran capacidade, alcance medio-longo e fuselaxe ancha. O seu desenvolvemento foi paralelo ao do Airbus A340. Pode acomodar a 335 pasaxeiros en dúas clases ou levar 70 toneladas de carga, cun alcance que vai dos 7 400 ata os 13 430 quilómetros dependendo da variante.
Airbus tentou con este avión competir no mercado dos birreactores de alcance longo (ETOPS en inglés), que estaba dominado polos Boeing 767 e Boeing 777. O Boeing 757 pertence a este sector pero non ten moito alcance.
A fuselaxe e ás do A330 son practicamentes idénticas ás do A340, pero ten diferentes motores. O avión herda o deseño de fuselaxe do A300, e os mandos e panel de control electrónicos fly-by-wire do A320.
Antecedentes
A mediados dos anos 70 Airbus comezou a desenvolver o A300B9, un derivado máis grande do A300, que finalmente se convertería no A330. O B9 era esencialmente un A300 alongado coa mesma á e equipado cos motores turboventilador máis potentes dispoñibles. Dirixíuse á crecente demanda de rutas troncais transcontinentais de alta capacidade e alcance medio. Ofrecendo o mesmo alcance e carga que o McDonnell Douglas DC-10 pero cun 25% menos de consumo de combustible, o B9 foi visto como un substituto viable para os trimotores DC-10 e Lockheed L-1011 TriStar. Tamén foi considerado un sucesor de medio rango para o A300.
Traballos de deseño
miniatura|260x260px|A330 de [[TAP Air Portugal aterrando no aeroporto de Lisboa]] As primeiras especificacións para os TA9 e TA11, avións que podían acomodar a 410 pasaxeiros nunha única clase, apareceron en 1982. Estas amosaban unha gran zona de carga baixo o chan que podían levar cinco palés ou 16 contedores LD3 adiante, e catro palés ou 14 LD3 na parte traseira, dobrando a capacidade do Lockheed L-1011 TriStar ou do DC-10, e sendo 8,46 metros máis longo que o Airbus A300. En xuño de 1985 os TA9 e TA11 recibiron máis melloras, como a adopción da cabina de mando do A320, un sistema de control dixital fly-by-wire, e un joystick lateral de control. Airbus desenvolveu unha cabina de mando común para os seus modelos para permitir unha rápida transición dos pilotos. As tripulacións de voo poderían pasar dun tipo ao outro despois de só unha semana de adestramento, o que redice custos para o operador. Os dous TA usarían o estabilizador vertical, o timón e as seccións circulares da fuselaxe do A300-600, ampliadas con dúas seccións máis.
Airbus considerou brevemente unha á de arco variabe, un concepto que require cambiar o perfil da á durante unha determinada fase do voo. Os estudos foron realizados por British Aerospace (BAe), agora parte de BAE Systems, en Hatfield e Bristol. Airbus estimou que daría unha mellora dun 2% na eficiencia aerodinámica, pero a característica foi rexeitada polo custo e dificultade do seu desenvolvemento. Tamén se considerou unha á de fluxo laminar real (unha forma con baixa resistencia que mellora a eficiencia do combustible), pero tamén foi rexeitada.
Co financiamento necesario dispoñible, a Xunta de Supervisión de Airbus aprobou o desenvolvemento do A330 e do A340 con clientes potenciais o 27 de xaneiro de 1986. O seu presidente Franz Josef Strauß declarou despois que "Airbus Industrie atópase agora nunha posición de finalizar a definición técnica detallada do TA9, agora designado oficialmente A330, e do TA11, agora chamado A340, con clientes de lanzamento potenciais, e de discutir con eles os termos e condicións para os compromisos de lanzamento". As designacións orixinalmente eran ao reves e cambiáronse para que o catrimotor tivese un "4" no seu nome. Airbus agardaba que cinco aeroliñas asinasen un contrato tanto para o A330 como para o A340, e o 12 de maio enviou proposicións de venda aos posibles candidatos, incluídos Lufthansa e Swissair.
Motores
Dende o inicio do desenvolvemento do TA9 planeouse poder elixir motores dos tres principais fabricantes, Rolls-Royce, Pratt & Whitney e GE Aviation. GE Aviation ofreceu primeiro o CF6-80C2. Porén, estudos posteriores indicaron que se necesitaba máis pulo para incrementar a capacidade de potencia de 267 a 289 kN. GE aumentou o ventilador do CF6-80C2 de 236 a 244 centímetros e reduciu o número de palas de 38 a 34 para crear o CF6-80E1 cun pulo de 300-320 kN.
Olimpio Pérez Rodríguez
Olimpio Pérez Rodríguez, nado en Santiago de Compostela en 1841 e finado na mesma cidade o 7 de marzo de 1915, foi un empresario e financeiro galego.
Subseliforos
A dos subseliforos (Subselliflorae) é unha suborde de cnidarios da clase dos antozoos, subclase dos octocoraliarios e orde dos pennatuláceos.
Airbus A330
Motores
Rolls-Royce inicialmente quería usar o Trent 600 de 267 kN para impulsar ao nvo bimotor de Airbus e ao McDonnell Douglas MD-11. Porén, a compañía posteriormente acordou desenvolver un motor só para o A330, o Trent 700, cun maior diámetro de 311 kN de pulo. O A330 converteuse no primeiro avión de Airbus en ter motores Rolls-Royce.
De forma semellante, Pratt & Whitney asinou un contrato para desenvolver o PW4168 exclusivo para o A330. A compañía incrementou o tamaño do ventilador de 2,39 m ata 2,54 m, permitindo ao motor entregar 311 kN de pulo. Ao igual que o CF6-80E1, usáronse 34 palas en vez das 38 dos motores PW4000 máis pequenos.
Produción e probas
miniatura|259x259px|A330 de [[Air Europa aterrando no aeroporto de Santiago de Compostela]] Na preparación da produción do A330 e do A340, os socios de Airbus investiron fortemente en novas instalacións. En Inglaterra, BAe investíu 7 millóns de libras nun centro técnico de tres pisos con 15 000 m2 de superficie en Filton. BAe tamén gastou 5 millóns de libras nunha nova liña de produción na súa planta de fabricación de ás en Broughton. En Alemaña, Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB) investíu 400 millóns de marcos en construír instalacións en Bremen, Einswarden, Varel e Hamburgo. Francia tivo os maiores investimentos ao construír Aérospatiale unha nova plana de montaxe de 2 500 millóns de francos adxacente ao aeroporto de Tolosa-Blagnac; en novembro de 1988 levantáronse os piares para a nova sala de monaxe Clément Ader. O proceso de montaxe contaba cunha maior automatización, como robots facendo buratos e colocando parafusos durante o proceso de unión das ás á fuselaxe.
O 12 de marzo de 1987 Airbus recibiu os primeiros pedidos para o A330. A aeroliña doméstica francesa Air Inter colocou cinco pedidos en firme e 15 opcións, mentres que Thai Airways International pediu oito avións, divididos entre ordes firmes e opcións. Airbus anunciou no día seguinte que lanzaría formalmente os programas A330 e A340 no mes de abril, comezando as entregas do A340 en maio de 1992 e as do A330 en 1993. Northwest Airlines asinou unha carta de intencións por 20 A340 e 10 A330 o 31 de marzo.
BAe finalmente recibiu 450 millóns de libras de financiamento do goberno británico, moi por debaixo dos 750 millóns que solicitara orixinalmente polo deseño e construción das ás. Os gobernos francés e alemán tamén proporcionaron financiamento. Airbus outorgou subcontratas a compañías en Australia, Austria, Canadá, China, Corea do Sur, Estados Unidos, Grecia, Italia, India, Portugal, Xapón e a antiga Iugoslavia. Co financiamento establecido, Airbus lanzou os programas A330 e A340 o 5 de xuño de 1987, xusto antes do Paris Air Show. Nese momento había 130 pedidos de dez clientes, incluído o arrendador International Lease Finance Corporation (ILFC). Dos pedidos totais, 41 eran A330. En 1989 a aeroliña asiática Cathay Pacific uniuse á lista de compradores pedindo nove A330 e incrementando despois ese número a once.
A unión das ás coa fuselaxe do primeiro A330, a décima célula da liña do A330 e A340, comezou a mediados de febreiro de 1992. Este avión, revestido con pintura anticorrosiva, presentouse o 31 de marzo sen os seus motores General Electric CF6-80E1, que se instalarían no mes de agosto. Durante unha proba estática a á fallou xusto por debaixo dos requisitos; os enxeñeiros de BAe resolveron posteriormente o problema. No Farnborough Airshow de 1992, Northwest adiou a entrega de 16 A330 a 1994, despois da cancelacións dos seus A340 pedidos.
O primeiro A330 completado foi presentado o 14 de outubro de 1992, realizando o seu voo de estrea o 2 de novembro. Pesando 181 840 kg, incluídos 20 980 kg de equipamento de probas, o A330 converteuse no bimotor máis grande en voar, ata a chegada do primeiro voo do Boeing 777. O voo durou cinco horas e 15 minutos e probáronse velocidade, altitude e outras configuración de voo. Airbus pretendía usar no programa de probas de voo seis avións para voar un total de 1 800 horas. O 21 de outubro de 1993 o Airbus A330 recibiu as certificacións da JAA europea e da FAA estadounidense despois de 1 114 horas de probas de voo. Ao mesmo tempo as probas de peso foron favorables, mostrando que o aparello tiña 500 kg de menos.
Entrada en servizo
miniatura|260x260px|A330 de [[Iberia Líneas Aéreas de España|Iberia engalando do aeroporto de Vigo]] Air Inter converteuse no primeiro operador do A330, entrando o avión en servizo o 17 de xaneiro de 1994 nun voo entre Orly e Marsella. As entregas a Malaysia Airlines e Thai Airways International foron adiadas para solucionar a deslaminación dos materiais compostos no conxunto do inversor de pulo do motor PW4168. Thai Airways recibiu o seu primeiro A330 durante a segunda metade do ano, operando en rutas dende Bangkok ata Taipei e Seul. Cathay Pacific recibiu os seus A330 con Trent 700 tras a certificación do motor o 22 de decembro de 1994. Malaysia Airlines recibiu o seu primeiro A330 o 1 de febreiro de 1995 e entón reprogramou os seus outros dez pedidos.
Airbus intentou que o A330 competise no mercado ETOPS, especificamente co Boeing 767. En lugar do enfoque do ETOPS doado tomado por Boeing co seu 777, Airbus incrementou gradualmente a aprobación ETOPS no A330 usando a súa experiencia en servizo. Airbus suxeríu que os A340 e A330 eran esencialmente idénditos agás polo seu número de motores, e que a experiencia co A340 podería aplicarse á aprobación ETOPS do A330. Os plans eran que os tres motores entrasen en servizo cunha aprobación de 90 minutos, antes de incrementarse ata os 120 minutos despois de que a frota de A330 acumulase 25 000 horas de voo, e despois aos 180 minutos despois de 50 000 in 1995. Aer Lingus e Cathay Pacific foron dúa importantes aeroliñas que axudaron a Airbus neste esforzo acumulando horas de voo en servizos sobre o océano. En novembro de 2009 o A330 conveteuse no primeiro avión en recibir a probación ETOPS-240, e dende entón Airbus ofrécea como unha opción.
Desenvolvementos posteriores
miniatura|260x260px|A330 de [[Scandinavian Airlines aterrando no aeroporto de Estocolmo-Arlanda]] Inicialmente o motor GE90 era só unha das tres opcións do Boeing 777, e o entón CEO de GE Aviation Brian H. Rowe pagaría polo desenvolvemento para poñelo no A330; porén, a estratexia de Airbus para longas distancias era o catrimotor A340, perdendo o mercado que favorecía aos bimotores.
O A330-200 voou por vez primeira o 13 de agosto de 1997. No proceso de certificación de 16 meses realizáronse 630 horas de voo de probas. O primeiro cliente do A330-200 foi ILFC; eses avións foron arrendados por Canada 3000, que se converteu no primeiro operador do tipo.
Cando Airbus traballaba no seu A330-200, os operadores informaron de problemas coas bombas hidráulicas nos A330 e A340. Este problema sospéitase que causou un incendio que destruíu un A340-200 de Air France en xaneiro de 1994. O 4 de xaneiro dese ano un A330-300 de Malaysia Airlines foi consumido por un incendio que comezou no pozo do tren de aterraxe principal dereito, mentres lle estaban realizando unha revisión de mantemento no aeroporto de Singapur. O incidente causou 30 millóns de dólares de danos e o avións pasou seis meses de reparacións. En consecuencia, os operadores foron aconsellados a desactivar as bombas eléctricas en xaneiro de 1997.
Subseliforos
Descrición
A suborde fou descrita en 1915 polo zoólogo alemán, especializado en octocoraliarios, Willy Kükenthal.
Olimpio Pérez Rodríguez
Traxectoria
Fillo de Manuel Pérez Sáenz. Traballou coa denominación de Hijos de Pérez Sáenz e Olimpio Pérez. Formou parte do consello da Caixa de Aforros de Santiago e dirixiuna de 1891 a 1907. Tamén foi administrador da sucursal do Banco de España. Foi un dos fundadores de Diario de Galicia. Coa súa morte, a sociedade volveu cambiar de nome, pasando a denominarse Hijos de Olimpio Pérez.
Subseliforos
Familias
Na actualidae (2020) recoñécene na suborde as tres familias seguintes:
Airbus A330
Desenvolvementos posteriores
Respondendo ás vendas atrasadas dos A300-600F e A310F, Airbus comezou a comercializar o Airbus A330-200F, un derivado de carga do A330-200, ao redor de 2001. O cargueiro tiña un alcance de 7 400 km con 65 toneladas de carga, ou de 5 900 km con 70 toneladas. O avión usa o mesmo tren de aterraxe do nariz que a versión de pasaxeiros, porén, está unido máis abaixo na fuselaxe e aloxado nun distintivo carenado bulboso. Isto eleva o nariz do avión para que a plataforma de carga estea nivelada, xa que o tren de aterraxe do A330 stándar fai que o avión teña o nariz cara abaixo mentres está en terra.
O A330-200F realizou o seu voo de estrea o 5 de novembro de 2009. Este feito marcou o inicio dun programa de certificación de catro meses, con 180 horas de voo. As certificacións da JAA e da FAA agardábanse para marzo do ano seguinte, aínda que a aprobación da JAA atrasouse ata abril. A primeira entrega realizouse á división de carga de Etihad Airways, Etihad Cargo, en xullo de 2010.
O 25 de setembro de 2013 no Aviation Expo China Airbus anunciou unha nova variante do A330-300 de menor peso, optimizada para ser usada en rutas domésticas e rexionais en mercados de alto crecemento con grandes poboacións e fluxos de tráfico concentrados; a China e a India foron recoñecidos como obxectivos principais. Esta variante podería levar ata 400 pasaxeiros. Porén, o incremento da eficiencia débese máis á instalación de máis asentos que ao menor peso. En rutas relativamente curtas aínda que conxestionadas, o A330 compite contra reactores dun único corredor. Aínda que os custos de operación do A330 nesas condicións non están moi lonxe dos custos do Boeing 737 ou do Airbus A321, o A320neo e o 737 MAX prometen unha maior eficiencia. Onde a frecuencia de voos non se pode incrementar, usar un avión máis grande como o A330, é a única opción dispoñible para incrementar a capacidade. O primeiro cliente para o A330 Regional foi Saudia, aunuciándose no Paris Air Show de 2015.
New Engine Option
O A330neo ("neo" por "New Engine Option", nova opción de motor) é un desenvolvemento do A330 inicial (agora A330ceo - "Current Engine Option", opción actual de motor). Unha nova versión con modernos motores desenvolvidos para o Boeing 787 foi solicitada polos propietarios do actual A330. Lanzouse en xullo de 2014 no Farnborough Airshow, prometendo un 14% de redución de consumo de combustible por asento. Usará exclusivamente o motor máis grande Rolls-Royce Trent 7000. As súas dúas versións están baseadas nos A330-200 e -300: o -800 cubrirá 13 900 km con 257 pasaxeiros mentres que o -900 cubrirá 12 130 km con 287. O -900 realizou o seu primeiro voo en Tolosa o 19 de outubro de 2017, e foi entregado ao seu cliente de lanzamento, TAP Air Portugal, o 26 de novembro de 2018.
Accidente de Sondika
O accidente de Sondika, ou voo 610 de Iberia, foi un accidente aéreo ocorrido o día 19 de febreiro de 1985 cando un Boeing 727-200, que voaba do Aeroporto de Madrid-Barajas ao Aeroporto de Bilbao, chocou contra unha antena de televisión no cumio do monte Oiz antes de aterrar no Aeroporto de Bilbao. Os 141 pasaxeiros e 7 tripulantes a bordo morreron no accidente.
Avión
O aparello sinistrado era un Boeing 727-256 (un 727 con tres motores Pratt & Whitney JT8D-9A con capacidade para 189 pasaxeiros) rexistrado como EC-DDU. O avión estaba bautizado como "Alhambra de Granada". Entrou en sevizo o 18 de maio de 1979 e levaba voadas 13.408 horas no momento do accidente.
Accidente
O voo 610 saíu do Aeroporto de Madrid-Barajas ás 08:47 CET e agardábase que aterrase en Bilbao ás 09:35.
Ás 09:09 a tripulación recibiu permiso para descender ao nivel de voo de 4 300 pés (1 310 m), e ás 09:16 o primeiro oficial estableceu contacto coa torre do aeroporto de Bilbao. Entón o controlador deu permiso para que o avión continuase o descenso: "Iberia 610, pode continuar descenso para aproximación ILS a Bilbao, pista 30, o vendo é de 100 graos 3 nós, QHN 1025, e nivel de transición 70". A tripulación repetiu a información transmitida e despois diso o controlador ofreceulles unha aproximación directa. Porén, o capitán rexeitouna, elixindo un plan de aproximación stándar. Ás 09:22 a tripulación informou do pasao polo VOR de Bilbao a unha altura de of 7 000 pés (2 100 m), chegando ao punto de inicio da aproximación. A tripulación obtivo permiso para descender a unha altura de 5 000 pés (1 500 m). Esta foi a derradeira transmisión de radio do voo 610.
Ás 09:25 mentres descendía para realizar a manobra de aterraxe, o avión colisionou coa súa á esquerda contra unha antena de Euskal Telebista no monte Oiz, a unha altitude de 1 023 metros. Coa á cortada o avión voou fóra de control ao longo dun quilómetro e esnafrouse contra o terreo deslizándose pola ladeira noroeste do monte e morrendo os 148 ocupantes do aparello.
Causa
A investigación determinou como causas fundamentais do accidente a excesiva confianza no sistema de alerta de altitude, así como unha incorrecta interpretación dos seus avisos, ademais dun posible erro na lectura do altímetro por parte da tripulación cando voaban por debaixo dunha altura segura. Tamén se considerou como factor que contribuíu ao accidente a néboa que cubría a zona nese intre.
Anticiclón
Un anticiclón é unha zona atmosférica de alta presión, na que a presión atmosférica é superior á do aire circundante. O aire dun anticiclón é máis estable có aire que o circunda e descende sobre o solo desde as capas altas da atmosfera, producíndose un fenómeno denominado subsidencia. Grazas aos anticiclóns temos situacións de tempo estable e ausencia de precipitacións, xa que a subsidencia limita a formación de nubes. A circulación do aire no interior dun anticiclón é inversa á dunha borrasca, é dicir, no hemisferio norte a circulación é no sentido das agullas do reloxo (dextroxiro), e hemisferio sur é en sentido contrario as agullas do reloxo (levoxiro).
Tipos
Un anticiclón térmico é o descenso dunha masa de aire debido a que está máis fría có seu contorno. Prodúcese cando o aire descende por arrefriamento aumentando a presión atmosférica, a perda de temperatura é maior nas capas baixas que nas altas, provocando unha inversión térmica. Ofrece un tempo seco, soleado e frío.
Un anticiclón dinámico é o descenso dunha masa de aire debido a que é empurrada cara a superficie da Terra pola advección en altura de masas de aire que a desprazan do lugar no que se atopa. Ofrece un tempo seco, soleado e caloroso.
Anticiclón dos Azores
É un anticiclón dinámico situado, normalmente, no centro do Atlántico Norte, á altura das illas dos Azores. É o centro de acción que induce sobre Europa, en xeral, e sobre España, en particular, proporciona tempo seco, soleado e caloroso durante o verán. Excepcionalmente tamén pode exercer a súa influencia no outono e na primavera, e mesmo nalgunhas ocasións en inverno. Neste caso o centro do anticiclón situarse no centro do mar Cantábrico, provocando invernos secos e temperados.
Javier Álvarez Salgado
Javier Álvarez Salgado, nado en Vigo o 18 de decembro de 1943, é un ex-atleta galego especialista en carreiras de fondo.
Pícidos
Os pícidos, coñecidos en galego como petos ou picapaus (Picidae) son unha gran familia de aves da orde das Piciformes que inclúe 218 especies. Teñen unha distribución cosmopolita, coa excepción de Australia, Madagascar e as rexións polares extremas. Poden ser sedentarias ou migratorias; moitas especies fican na mesma área durante anos, mentres que outras viaxan grandes distancias dende as súas zonas de reprodución ás zonas de invernada.
Javier Álvarez Salgado
Traxectoria
miniatura|A cidade de Vigo ós seus atletas. Pertenceu á sección de atletismo do Real Club Celta, e foi adestrado por Alfonso Ortega Casasnovas. Foi medalla de prata e bronce nos campionatos europeos e participou en dous Xogos Olímpicos: México 1968 e Múnic 1972, chegando a tres finais en 3.000 obstáculos e 5.000 e 10.0000 metro lisos.
Pícidos
En Galicia habitan 6 especies desta familia.
Javier Álvarez Salgado
Traxectoria
Recibiu a insignia de ouro e brillantes do seu club, o Real Club Celta de Vigo.
Pícidos
Descrición
O tamaño das aves desta familia varía entre os 20 e os 59 cm. A plumaxe da maioría das especies é predominantemente verde rechamante, morado e laranxa, aínda que moitos petos presentan certa cantidade de amarelo e rosa. Nos petos moitas especies mostran partes vermellas e beis na cabeza e o abdome. Os membros da familia Picidae teñen fortes peteiros, para tradear e tamborilear nas árbores, e linguas finas, puntiagudas e con pequenas cerdas, para extraer a comida.
Javier Álvarez Salgado
Traxectoria
Militante do PSdeG, foi concelleiro de deportes na corporación municipal viguesa.
Pícidos
Descrición
Os petos que viven en África posúen pés zigodáctilos, é dicir, con catro dedos, dous apuntando cara adiante e dous cara atrás. Esta distribución dos dedos é moi útil para sosterse e gabear polas ramas e troncos das árbores nos que viven.
Alimentación
Normalmente aliméntanse de insectos, vermes e larvas que poden atopar durante todo o ano, capturándoas baixo a codia, no interior das árbores ou en troncos caídos.
Reprodución
Todas as especies da familia Picidae aniñan en buratos. Os petos furan nas árbores os seus propios niños. Os niños furados normalmente só están forrados cos anacos de madeira producidos mentres se construía o burato. Moitas especies de petos furan un niño por tempada. Leva aproximadamente un mes o terminar o traballo. Os niños abandonados adoitan ser empregados por outras moitas aves e animais.
Os membros da familia Picidae son tipicamente monógamos. A parella traballa xunta para construír o niño, chocar os ovos e sacar adiante ao pito. No entanto, na maioría das especies, o macho realiza a maior parte da escavación do niño, e realiza a quenda de noite ao chocar os ovos. Unha niñada consiste tipicamente en 2 a 5 ovos, os cales son brancos e redondeados. Os ovos son incubados durante uns 11 a 14 días antes da eclosión. Daquela o pito tardará uns 18 a 30 días antes de estar listo para abandonar o niño.
En Galicia
En Galicia existen 6 especies pertencentes á orde Picidae. Delas, 5 pódense atoparse durante todo o ano (Picus viridis, Dryocopus martius, Dendrocopos major, Dendrocopos medius e Dendrocopos minor) e 1 é estival (Jynx torquilla).
Nick Collison
NBA
Collison foi seleccionado polos Seattle SuperSonics na 12ª posición do Draft da NBA de 2003, pero perdeuse a tempada 2003-04 debido ás lesións. Fixo o seu debut na tempada regular o 3 de novembro de 2004 contra os Los Angeles Clippers, anotando 3 puntos na derrota por 114-84. Seguiu xogando no equipo tras o traslado deste a Oklahoma City, para converterse nos Oklahoma City Thunder. Kevin Durant e Collison son os dous únicos xogadores que quedaron da etapa dos Seattle SuperSonics.
Ahuna Mons
Ahuna Mons é a montaña máis grande do planeta anano Ceres. Proxectase sobre un terreo de forma lisa, non é un accidente xeolóxico de impacto, e semella se-la única montaña do seu tipo en Ceres. Raias brillantes percorren de arriba a abaixo as súas ladeiras; pensase que esas trazas brillantes están compostas por sales, esa composición sería semellante á das machas brillantes de Ceres, e probablemente son ó resultado da actividade criovolcánica do interior de Ceres. Recibiu o seu nome en referencia ó festival da recollida da colleita do pobo Sumi Naga, no nordeste da India.
Descubrimento
A montaña foi descuberta grazas ás imaxes captadas pola Dawn en órbita en torno a Ceres, no 2015. Estímase que ten unha altura media de preto de 4 km e unha altura máxima de preto de 5 km, visto dende a ladeira máis longa; ten uns 20 km de ancho na base.
Orixe
Tense proposto que Ahuna Mons se formou coma un cumio criovolcánico. Sería pois, o criovolcán máis preto do sol, descuberto até o de agora no Sistema Solar. Está máis ou menos nas antípodas da maior conca de impacto de Ceres, que é o cráter Kerwan, con 280 km de ancho. A enerxía sísmica do impacto que formou o cráter Kerwan púidose enfocar no lado oposto de Ceres, fracturando as capas exteriores da zona e facilitando así o movemento do magma criovolcánico de alta viscosidade (que consistiría en xeo de auga enlamado e abrandado polo seu contido en sales) que estaba sendo empurrado cara a superficie do planeta anano. O reconto de cráteres suxire que a formación da montaña continuou nos últimos varios centos de millóns de anos, facendo desta unha característica xeolóxica relativamente nova.
Guerra das Comunidades de Castela
Fronte a eles, os partidarios da segunda opinión defenden que un maior poder real era garantía de modernidade, xa que era característico do medievo a fragmentación do poder e, no caso da coroa de Castela, a necesidade dos monarcas, desde antigo, de apoiarse nas cidades (nas denominadas "cidades con voto en Cortes", que tiñan un poder importante polo seu dereito a participar nas Cortes estamentais mediante o envío de representantes), polo que a Guerra das Comunidades suporía un último intento desas cidades por manter o poder que acumularan ó longo de séculos e impedir a continuación dun camiño cara o absolutismo.
350px|miniatura|dereita|Os Comuneiros Padilla, Bravo e Maldonado no Patíbulo. [[Antonio Gisbert Pérez, 1860.]]
A revolta das Comunidades non foi unha revolta popular. Foi unha rebelión da comunidade política (a oligarquía local, a nobreza) contra o crecente poder do Rei. O que os comuneiros pretendían era frear ese incipiente absolutismo real para intentar conseguir un réxime político similar ó que tradicionalmente existira na Coroa de Aragón, un sistema de goberno pactista entre o Rei e o Reino (as Cortes), porque ven perder o seu poder fronte a un poder rexio cada vez máis absoluto. Economicamente, os comuneiros apostaron decididamente por fomentar o desenvolvemento dunha industria manufactureira castelá, o que os enfrontou ós grandes mercadores exportadores de Burgos. Por este motivo, o concello foi a única cidade castelá do bando realista. Malia o carácter urbano da rebelión, no verán de 1520 sumáronse no mundo rural numerosos insurrectos nos señoríos, desexando pasar ó reguengo.
O servizo de Carlos I
A chegada de Carlos I reavivou estes problemas e engadiu novos conflitos, xa que o rei era inexperto, estranxeiro, descoñecedor do castelán, e favorecía á súa camariña flamenga. Estando en Barcelona soubo da súa elección como Rei de romanos, así que convocou Cortes en Santiago de Compostela para marzo de 1520 (iniciándose o 1 de abril) para obter un servizo económico para sufragar os gastos do monarca no estranxeiro, pero a oposición dos procuradores, e a expulsión dos procuradores de Salamanca e Toledo, motivou o traslado das Cortes á Coruña, con vistas á súa próxima partida. Aínda que os procuradores casteláns ían na súa gran maioría coas consignas ben claras para votar en contra, tras coaccións ou subornos, o servizo quedou finalmente aprobado, o que produciu malestar e indignación nas cidades. Así, os procuradores de Zamora e Burgos fuxiron, e o de Segovia foi aforcado. Antes diso, o 22 de maio, o rei saíu do reino deixando como gobernador ó Cardeal Adriano de Utrecht.
Formación da Santa Xunta e Inicio da guerra
O 29 de xullo de 1520 formouse en Ávila a Santa Xunta do Reino formada inicialmente por representantes das cidades de Segovia, Salamanca, Toro, Toledo e Ávila, coa fin de organizar a súa protesta, elixíndose como presidente ó toledano Pedro Lasso de Vega (irmán do poeta e membro do exército imperial Garcilaso de la Vega), e como xefe do exército comuneiro ó tamén toledano Juan de Padilla.
Para castigar o crime de Segovia requiríase a artillería depositada en Medina del Campo, pero a cidade resistiuse e foi incendiada o 21 de agosto polo exército realista. Desta forma a rebelión estendeuse en Castela, adheríndose unha trintena de cidades á Xunta, entre elas Valladolid, quedando prisioneiro o rexente o 1 de novembro.
Desenvolvemento das Comunidades
A Santa Xunta trasladouse a Tordesillas, coa esperanza de que a confinada raíña Xoana I servise de apoio ós comuneiros: Malia que inicialmente parecía que a raíña lles daba o seu apoio, pasando o tempo non sacaron nada dada a súa inestabilidade mental e a súa reticencia a asinar documento algún.
Co apoio nobiliario e fuxido de Valladolid, o rexente emprende a contraofensiva a partir do 31 de outubro, agrupando tropas nas terras do Almirante, xunto a Medina de Rioseco, e co apoio económico do rei de Portugal. O mando recae en Pedro Fernández de Velasco, conde de Haro, fillo do Condestable, que xa reunira tropas na cidade de Burgos conforme ó tradicional repartimento, acudindo na súa axuda o tamén fillo do duque de Nájera, con artillería procedente de Navarra e Hondarribia, deixando desguarnecida a fronteira francesa. Tamén acudiron os condes de Benavente e de Altamira, os marqueses de Astorga e de Falces, e os condes de Salinas e de Luna. Aínda así o número de lanzas a cabalo non excedía das 2000.
Os realistas toman Tordesillas o 5 de decembro, e a Xunta escapa a Valladolid. Juan de Padilla volve a Toledo para recrutar reforzos. En 1521 o bispo de Zamora Antonio de Acuña organiza un exército en Tierra de Campos que asalta fortalezas señoriais para despois marchar á meseta sur. Mentres, a Xunta dividiuse entre os partidarios da negociación e os da radicalización contra os señores, o que provocou a progresiva desafección de cidades.
A Batalla de Villalar
En febreiro de 1521 as tropas comuneiras inician unha ofensiva sobre a fortaleza de Torrelobatón, que cae o 25 de febreiro. O 12 de abril, no episodio máis atroz da guerra, tropas do rei asaltan a cidade de Mora (Toledo), queimando a igrexa onde se refuxiaran máis de 3.000 anciáns, mulleres e nenos, que morreron. Finalmente o 23 de abril de madrugada as tropas comuneiras saen de Torrelobatón, buscando refuxiarse en Toro. Porén, as tropas do rei perseguiron o exército comuneiro dándolle alcance en Villalar. As tropas comuneiras, baixo a forte choiva e sen a protección da artillería, son dispersadas pola cabalería dos nobres. Os comuneiros peerden entre 500 e 1.000 homes, mentres que 6.000 son feitos prisioneiros. Na madrugada do 24 de abril foron executados os principais líderes comuneiros, pertencentes á nobreza castelá, o toledano Juan de Padilla e o atencino Juan Bravo, capitán dos comuneiros segovianos. Horas máis tarde sumóuselles o salmantino Francisco Maldonado.
Antes da execución, Juan Bravo e Juan de Padilla cruzaron unhas palabras que pasaron á posteridade: ó subir ó cadafalso, Juan de Padilla díxolle ó seu camarada: Señor Bravo: ayer era día de pelear como caballero... hoy es día de morir como cristiano. Isto orixinou que Juan Bravo pedise ser executado antes que Padilla, para no ver la muerte de tan buen caballero. Trala batalla unha parte do maltreito exército comuneiro cruzou a fronteira de Portugal a través de Fermoselle, e o resto contactou con Toledo, reforzando a resistencia da cidade do Texo durante uns meses máis.
A caída de Toledo
O 9 de xaneiro de 1522 foi nomeado Papa o cardeal Hadrián, en agradecemento de Carlos I polos favores prestados. As manifestacións de xúbilo por parte do cabido catedralicio de Toledo foron toda unha provocación. María de Pacheco cos seus fieis tomou o Alcázar e liberou ós comuneiros presos. O 3 de febreiro entraron as tropas imperiais, acabando con esta resurrección comuneira. María de Pacheco fuxiu coa súa filla a Portugal, onde morreu 10 anos despois sen renunciar ós ideais comuneiros.
Consecuencias da derrota
Trala derrota definitiva houbo unha feroz represión. Vítimas dela foron líderes comuneiros como Pedro Maldonado, os irmáns Guzmán, o licenciado Urrez, o conde de Salvaterra, Juan de Zapata, o afamado peleteiro de Salamanca Juan de Villoria, o bispo Acuña e outros membros destacados das Xuntas comuneiras ou do clero.
As cidades comuneiras foron sometidas ó pago de cuantiosas indemnizacións, que supuxeron a ruína das cidades manufactureiras como Segovia, fronte ó triunfo dos intereses exportadores dos mercadores burgaleses, o que impediu a continuidade rendible de gran parte da industria da Coroa, co agravante da ausencia dunha política proteccionista. Finalmente, acrecentouse o poder da monarquía, e a nobreza viu reducido o seu poder e o seu réxime de privilexios, o que contribuíu a unha integración do absolutismo real en Castela máis rápida e temperá.
A casa de Juan de Padilla en Toledo foi derruída e o seu soar sementado de sal. As torres das casas de familias comuneiras esmouchadas, como o caso da Casa das Cunchas de Salamanca (da familia dos Maldonado) e de moitas outras.
O Perdón Xeral de 1522 e os Exceptuados do Perdón
Trala súa chegada a Palencia en 1522, e baixo a dirección persoal do emperador, a represión contra os comuneiros non se fixo esperar. En tres meses ditáronse máis de cen condenas a morte, sendo a máis famosa a do comuneiro salmantino Pedro Maldonado, executado na praza de Simancas o 14 de agosto. Tras esta ondeada represiva, Carlos I promulgou o perdón xeral, unha especie de amnistía, aínda que moi limitada polo número de excluídos de dito perdón. Ós perdoados non se lles volveu incriminar penalmente, porén, o perdón non os eximía do pago das indemnizacións civís, o que condenou á indixencia a moitos deles. Os excluídos do Perdón figuraban nunha longa relación de 293 nomes que abarcaba a xefes militares, procuradores na Xunta, funcionarios da mesma, ou das xuntas locais e eclesiásticos comuneiros. Os comuneiros que conseguiron eludir condena quedaron, con todo, apartados para sempre dos cargos públicos. Antonio de Acuña, o célebre comuneiro zamorano, foi executado en 1526, e María Pacheco morreu no exilio portugués.
O Perdón de 1522 permite aclarar un aspecto fundamental da rebelión: o seu ámbito xeográfico. Os exceptuados do perdón sinalan en boa medida o grao de implicación das cidades castelás coa causa comuneira. Os exceptuados de cada cidade son:
miniatura|dereita|350px|Ámbito xeográfico do movemento comuneiro
Adoita aludirse a que tódalas rexións da Coroa de Castela se viron afectadas en maior ou menor medida pola rebelión. Porén, en puridade, só se pode falar de tal naquelas comarcas ou rexións onde constan as seguintes notas:
Esas notas e o aporte de dirixentes, tropas e diñeiro, reduce o ámbito xeográfico ás cidades das dúas Castelas. Practicamente as únicas con dereito a voto nas Cortes. En Murcia non se chegaba a cuestionar o poder político, e a súa adhesión á causa comuneira tiña que ver coa súa conquista polo Reino de Castela. As notas que definen a presenza murciana na revolta gardan máis relación coas xermanías valencianas que coas comunidades castelás. No País Vasco un enfrontamento histórico entre poderes locais fraccionou o poder político que buscou nuns casos contactar cos comuneiros e noutro cos imperiais. Azcona cre que o feito guipuscoano iniciouse con independencia das reivindicacións comuneiras.
A Sociedad de Caballeros Comuneros
Trátase dunha sociedade secreta que existiu a principios do século XIX. Era de carácter liberal e semellante a outras organizacións masónicas da época. Os seus compoñentes, os Caballeros Comuneros que se proclamaban Hijos de Padilla. Destacados membros da sociedade foron o antigo guerrilleiro Juan Martín 'El Empecinado', quen o 23 de abril de 1821, 300 anos despois da batalla de Villalar, rendeu homenaxe a Padilla, Bravo e Maldonado e exhumou os seus restos; ou Rafael de Riego, que iniciou co seu pronunciamento o 1 de xaneiro de 1820 o Trienio Liberal.
Nacionalismo e rexionalismo castelán e castelán-leonés
Na actualidade partidos rexionalistas castelán-leoneses como Unidad Regionalista de Castilla y León (URCL) reivindican a figura e valores desta Revolta como símbolo de Castela e León e as súas nove provincias. Defenden por tanto o 23 de abril como Día de Castela e León.
Tamén partidos castelanistas como Tierra Comunera (TC) ou Izquierda Castellana (IzCa) reivindican a tradición e valores da Revolución das Comunidades de Castela dentro da súa ideoloxía castelanista, interpretando dita revolta como favorable á unión das actuais comunidades autónomas de Castela e León, Madrid e Castela-A Mancha, Cantabria e A Rioxa, e, en calquera caso, o seu recoñecemento como nacionalidade histórica.
Alien: Covenant
Alien: Covenant é un filme estadounidense de ciencia ficción dirixido por Ridley Scott e escrito por John Logan e Dante Harper, baseado nunha historia de Michael Green e Jack Paglen. O filme é a secuela de Prometheus, sendo o segundo título das precuelas da franquía Alien e o terceiro dirixido por Scott. Está protagonizado por Michael Fassbender, Katherine Waterston, Billy Crudup, Danny McBride e Demián Bichir. Conta a historia da tripulación dunha nave colonizadora que aterra nun planeta descoñecido e realiza un descubrimento arrepiante.
Paleobiology Database
miniatura|Logo de Paleobiology Database. Lema: Revealing the History of Life (Revelando a historia da vida). Paleobiology Database (Base de datos paleobiolóxica) é unha fonte de información en liña para a distribución e clasificación de animais, plantas e microorganismos fósiles.
Foi fundada no ano 2000 pola Fundación Nacional de Ciencias e o Consello de Investigación Australiano (Australian Research Council). Desde o 2000 até o 2012 foi a sede do National Center for Ecological Analysis and Synthesis, un centro interdisciplinar de investigación coa colaboración da Universidade de California.
Actualmente a súa sede se encontra na Universidad de Macquarie, Sydney (Australia), e a base de datos está supervisada por un comité internacional formado por quen máis datos achegan á base.
Investigadores
Lista parcial dos investigadores que contribúen:
Institucións colaboradoras
Lista con algunhas das institucións que participan:
Homeostase
miniatura|Efectos da presión osmótica nos glóbulos vermellos. A homeostase (do latín científico homeostasis; do grego ὅμοιος hómoios 'similar', 'semellante' e στάσις stásis 'posición', 'estabilidade' ) é a característica dun sistema aberto ou dun sistema pechado, especialmente nun organismo vivo, que regulariza o seu ambiente interno para manter unha condición estable e constante. Os múltiples axustes dinámicos do equilibrio e os mecanismos de autorregulación fan a homeostase posíbel.
Características
A homeostase é a regulación do medio interno constitúe un dos preceptos fundamentais da fisioloxía, posto que un fallo na homeostase deriva nun mal fundamentado dos diferentes órganos. Toda a organización estrutural e funcional dos seres que tende cara a un equilibrio dinámico. Na homeostase orgánica, o primeiro paso de autorregulación, é a detección do afastamento da normalidade. A normalidade nun sistema deste tipo, defínese polos valores enerxéticos nominais, os resortes de regulación dispáranse nos momentos en que os potenciais non son satisfactoriamente equilibrados, activando os mecanismos necesarios para compensalo. Hai que ter en conta que as diferenzas de potencial non son electromagnéticas, podendo existir diferenzas de presión, de densidades, de grao de humidade etc. Por exemplo, a glicemia, cando hai un exceso (hiperglicemia) ou un déficit (hipoglicemia), sendo a solución no primeiro caso, a secreción de insulina, e no segundo, a secreción de glicagón todo iso a través do páncreas, e conseguindo nivelar a glicemia.
Historia
A homeostase foi descuberta por Claude Bernard a mediados do século XIX, cando observou que as variacións corporais como temperatura, presión arterial e frecuencia cardíaca tiñan como obxectivo devolve-la estabilidade ao corpo. Porén, o termo homeostase foi acuñado en 1928 polo biólogo Walter Cannon (1871-1945), que recibiu o Premio Nobel por definir en 1932, no libro The Wisdom of the Body, as características que rexen a homeostase e que son:
Factores que inflúen na homeostase
A homeostase responde a cambios efectuados::
Fradelo
O topónimo galego Fradelo pode referirse a:
Eufrasio
Nome
O feminino corresponde a un nome grego, Euphrasia: alegría, sentimento festivo. Santa Eufrasia foi unha virxe de Constantinopla (380-c 410) que se retirou coa súa nai á Tebaida exipcia.
Correspondencias:
A lenda de Santo Eufrasio e a historia do seu santuario no Incio
Na igrexa parroquial de Santa María do Mao está o sepulcro de Santo Eufrasio. A festa é o 16 de maio segundo o Misal Romano de Galicia, pero no Val do Mao faise o 15 de maio e refesta o 16. O calendario Jeronimiano (c. 450) conmemoraba a Santo Eufrasio o 14 de xaneiro. En 2020 o 15 de maio era a festa que pouco se celebrou por mor da pandemia do coronavirus.
Non se sabe onde naceu. A lenda di que era un discípulo do apóstolo Santiago consagrado bispo por San Pedro no ano 44.
A tradición conta que os cristiáns andaluces, derrotados polos alfanxes mouros, fuxiron cara ao norte no ano 700 levando os restos do santo bispo ao lombo. Ao chegaren alá polos anos 716 ao Val do Mao no Incio, o burro que portaba os restos de Santo Eufrasio parou diante dunha silveira e non houbo maneira de facelo andar. Nese lugar enterrouse o santo e ergueuse a primeira igrexa de Santa María do Mao. Esta lenda de pararen os animais que levaban o corpo dun santo aparece noutros lugares coma o San Pexerto de Buciños, e segundo Manuel Murguía ten a orixe nos celtas. Cóntase que o primeiro sitio no que estivo foi en Alende, do outro lado do río Mao.