cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vega (estrela)
Vega ten só arredor dunha décima parte da idade do Sol, mais é 2,1 veces máis masiva e a súa vida esperada é tamén unha décima parte da do sol; ambas as estrelas están aproximándose á metade da súa esperanza de vida. Vega ten unha presenza infrecuentemente baixa de elementos de número atómico maior ca o helio. Vega é unha estrela variable, cun brillo que varía lixeiramente. Rota rapidamente a unha velocidade de 236 km/s no ecuador. Isto fai que o ecuador se abombe debido aos efectos centrífugos e como consecuencia existe variación de temperatura na fotosfera da estrela que acada o máximo nos polos. Dende a Terra, Vega obsérvase desde a dirección dun destes polos.
Nomenclatura
α Lyrae (latinizado como Alpha Lyrae) é a designación de Bayer da estrela. O nome tradicional Vega (anteriormente Wega ) procede dunha tradución aproximada da palabra árabe wāqi (واقع), que significa "caendo" ou "aterrando", a partir da frase an-nasr al-wāqi (النّسر الْواقع), "a aguia que cae". En 2016, a Unión Astronómica Internacional (IAU) organizou un grupo de de traballo sobre o nome das estrelas (WGSN) para catalogar e estandarizar os nomes apropiados das estrelas. O primeiro boletín do WGSN de xullo de 2016 incluíu unha táboa cos primeiros dous grupos de nomes aprobados que incluía Vega para esta estrela.
Observación
esquerda|miniatura|upright=1.2|O [[triángulo de verán]] Vega pode ser vista preto do zénit nas latitudes medias-setentrionais durante o serán no verán boreal. En latitudes medias-meridionais pode verse por riba do horizonte norte durante o inverno austral. Cunha declinación de +38.78°, Vega só pode verse en latitudes ao norte dos 51° S. Polo tanto non é visible en absoluto na Antártida nin na parte máis meridional de Suramérica, incluída Punta Arenas, Chile. En latitudes por riba dos 51° N, Vega permanecer continuamente sobre o horizonte como unha estrela circumpolar. Arredor do 1 de xullo, Vega acada a culminación de medianoite, cando cruza o meridiano. miniatura|Percorrido do polo norte celeste entre estrelas debido á precesión. Vega é a estrela máis brillante na zona inferior A estrela é un vértice dun grande asterismo chamado triángulo de verán, formado por Vega e dúas estrelas de primeira magnitude, Altair, en Aquila, e Deneb en Cygnus. Esta formación ten a forma aproximada dun triángulo rectángulo, con Vega situada no ángulo recto. O triángulo de verán é recoñecible nos ceos boreais porque hai poucas estrelas brillantes na súa veciñanza.
Alushta
Xeografía
A zona de Alušta é coñecida pola súa conformación rochosa. Está situado ao longo da ruta de trolebús Simferópol-Alušta-Ialta.
Historia
Foi fundada no século VI polo emperador Xustiniano. A cidade chamábase Aluston durante a dominación bizantina e Lusta durante a dominación xenovesa. Aínda quedan vestixios de torres defensivas bizantinas e xenovesas.
O poeta polaco Adam Mickiewicz dedicoulle dous dos seus Sonetos de Crimei a Alušta.
Poboación
Datos demográficos, étnicos e lingüísticos, segundo o censo de 20012001
Fandango
O fandango é unha composición musical e un baile de pulso ternario. Similar á xota, estivo de moda nos séculos XVII e XVIII.
Características
dereita|miniatura|O baile do fandango foi reconstruído a partir dun informante da zona de Muros.
Daniel Barenboim
Daniel Barenboim (en דניאל בארנבוים), nado en Buenos Aires o 15 de novembro de 1942, é un pianista e director de orquestra con nacionalidade arxentina, israelí, palestina e española. Foi a primeira persoa que tivo simultaneamente as cidadanías israelí e palestina.
Fandango
Características
A orixe do fandango é incerta, as primeiras noticias descriptivas sobre el indican que se debeu formar a finais do século XVII e popularizarse no XVIII. No sur da Península Ibérica, onde probabelmente se orixinou, comprende diferentes variantes: malagueñas, rondeñas, granadinas e murcianas. Na súa extensión cara ao norte peninsular existe unha gran confusión á hora de definilo, sendo difícil distinguiren a súa música da xota, da que ven a ser unha versión antiga a ritmo máis lento. É probábel que os puntos cos que se bailaba o fandango fosen adaptándose para a súa reutilización nas xotas. De feito o baile faise cos mesmos puntos, aínda que dun xeito máis pausado e case sen saltar.
En Galiza o fandango referénciase por primeira vez na obra A Gaita Gallega de Xoán Manuel Pintos onde se menciona xunto a outro baile galego, a muiñeira. Destas mencións pódese deducir que era un baile común na Pontevedra do século XIX. A comezos do século XX, o cancioneiro de Casto Sampedro presenta o fandango como un estilo musical chegado de fora que dificilmente se pode distinguir da xota, e a finais deste mesmo século, na obra El baile en Galicia do bailador Juanjo Liñares, afírmase que o baile foi importado polos recrutas que volvían do servizo militar. Este autor contaba nas súas aulas que na súa mocidade chegara a ver bailar o fandango aos vellos da zona da Mariña. Outro folclorista, Manuel Cajaraville, chegou a aprender o baile na década de 1970 axudado por un informante da zona de Muros, o que lle permitiu crear unha representación do mesmo para a Agrupación Folklórica Aturuxo.
Daniel Barenboim
É coñecido tamén polo seu traballo coa West-Eastern Divan Orchestra, unha orquestra de mozos músicos do mundo árabe e de Israel, que fundou con Edward Said.
Traxectoria
Daniel Barenboim naceu en Buenos Aires, neto de rusos asquenací e fillo de Aida (de solteira Schuster) e Enrique Barenboim, ambos pianistas profesionais. Comezou a recibir aulas de piano coa súa nai aos cinco anos de idade, e continuou a estudar co seu pai, Enrique, que foi o seu único profesor. En agosto de 1950, cando tiña só sete anos de idade, presentou o seu primeiro concerto formal en Buenos Aires.
En 1952 a familia de Barenboim mudouse a Israel. Dous anos despois, no verán de 1954, os seus pais marcharon a Salzburgo, para que o mozo Daniel tivese aulas de dirección con Igor Markevitch. Nese verán Barenboim coñeceu e tocou para o mestre Wilhelm Furtwängler, que foi para el unha influencia musical e un exemplo. Furtwängler chamou a Barenboim "fenómeno", e convocouno para tocar o Primeiro Concerto para Piano de Ludwig van Beethoven coa Filharmónica de Berlín; porén, o pai de Barenboim non o permitiu, considerando que a segunda guerra mundial aínda estaba próxima para que un neno de pais xudeus tocase en Berlín.
En 1955 Barenboim estudou harmonía e composición con Nadia Boulanger en París. Barenboim estreouse como pianista en Viena e Roma en 1952, en París en 1955, en Londres en 1956, e en Nova York en 1957, baixo a batuta de Leopold Stokowski. Fixo xiras regulares por Europa, os Estados Unidos, Suramérica, Australia e o Extremo Oriente.
En 1967 casou coa violoncellista Jacqueline du Pré en Xerusalén, despois de que ela se convertese ao xudaísmo. O matrimonio durou ata a morte de du Pré por mor da esclerose múltipla en 1987. A súa amizade con músicos renomeados, como Itzhak Perlman, Zubin Mehta e Pinchas Zukerman, e o matrimonio con du Pré deron lugar a un filme de Christopher Nupen de 1969 sobre a súa interpretación do Quinteto da troita de Franz Schubert.
A principios da década de 1980, Barenboim iniciou unha relación coa pianista rusa Elena Bashkirova, con quen tivo dous fillos en París, David Arthur, nacido en 1983, e Michael, nacido en 1985. Barenboim mantivo a relación oculta para du Pré, e casou con Bashkirova en 1988.
Carreira musical
No comezo da súa carreira, Barenboim foi moi reocñecido como pianista. Concentrouse no repertorio da era clásica, como tamén en obras de compositores da era romántica. Algunhas gravacións notábeis dese período inclúen:
Seguindo coa súa estrea como director coa Orquestra de Cámara Inglesa en Abbey Road Studios, en 1966 en Londres, Barenboim foi convidado a dirixir outras orquestras sinfónicas europeas e estadounidenses. Entre 1975 e 1989 foi o Director Musical da Orquestra de París, onde dirixiu moita música contemporánea.
Barenboim estreouse como director de ópera cunha produción de Don Giovanni de Mozart no Festival de Edimburgo. Debutou no Festival de Bayreuth en 1981, e dirixiu alí regularmente até 1999.
Foi o director musical da Orquestra Sinfónica de Chicago entre 1991 e 2006. Mostrou frustración en traballar nos Estados Unidos, precisando recadar fondos para os seus programas.
Barenboim, que reside en Berlín, é, desde 1992, o director musical da Ópera Estatal de Berlín (Staatsoper Unter den Linden). Foi tentando manter un son tradicional e un estilo do leste xermánico coa orquestra. Tamén traballou constantemente para manter a independencia da ópera. Foi nomeado mestre vitalicio da compañía. O 15 de maio de 2006, Barenboim foi nomeado mestre convidado residente do Teatro alla Scala de Milán.
En novembro de 2006, Lorin Maazel causou controversia dicindo aos directores da Filharmónica de Nova York que Barenboim sería un gran nome para a súa sucesión; Barenboim respondeu que ficou eloxiado mais nada podería estar máis lonxe do seu pensamento que regresar a un posto permanente nunha orquestra estadounidense En xaneiro de 2007 díxose que Barenboim non manifestou interese sobre o cargo de director musical da Filharmónica de Nova York.
O 28 de novembro de 2008, Barenboim dirixiu por primeira vez na Metropolitan Opera House de Nova York, interpretando a 450.ª actuación da ópera Tristan und Isolde, de Richard Wagner. No ano seguinte, foi o director escollido para o Concerto de Ano Novo de Viena, coa Filharmónica de Viena.
En outubro de 2022 comunicou que padecía unha "grave enfermidade neurolóxica" que o obrigaba a tomar un descanso laboral. Uns meses máis tarde, en xaneiro de 2023, anunciou a súa renuncia á dirección musical da Ópera Estatal de Berlín por mor da súa saúde. 250px|miniatura|Daniel Barenboim ensaiando coa orquestra West-East Divan, no ano 2005
Dirixindo a Wagner en Israel
A Orquestra Filharmónica de Israel (entón Orquestra de Palestina) interpretara música de Richard Wagner durante o Mandato británico de Palestina mesmo nos primeiros anos da era nazi. Porén, trala Kristallnacht, os músicos xudeus evitaron tocar música de Wagner en Israel polo uso que a Alemaña nazi fixo do compositor por mor dos escritos antisemitas do propio Wagner, iniciando un boicot non oficial.
Barenboim, opúxose publicamente á prohibición polo menos desde 1989. En xullo de 2001, Barenboim ía dirixir o primeiro acto de Die Walküre con tres cantantes, incluíndo o tenor Plácido Domingo. Non obstante, polas fortes protestas dos sobreviventes do Holocausto e polo goberno de Israel, fíxose un programa alternativo. Barenboim aceptou substituír a obra pola música de Robert Schumann e Igor Stravinskii, mais expresou o seu desagrado por ter que tomar esa decisión. Porén, ao final do concerto coa Berlin Staatskapelle, Barenboim anunciou que lle gustaría tocar Wagner como segundo bis e convidou aqueles que obxectasen que marchasen dicindo "a pesar das crenzas do Festival de Israel, hai xente sentada no público para os que Wagner non provoca asociacións cos nazis. Respecto aqueles para os que estas asociacións son opresivas. Será democrático interpretar a Wagner como bis para aqueles que desexen escoitalo. Xírome cara a vostedes agora preguntando se podo interpretar a Wagner". Continuou un debate de media hora, con algúns membros chamando a Barenboim "fascista". Ao final, un pequeno número de asistentes saíu e a maioría permaneceu, aplaudindo fortemente trala interpretación do preludio de Tristan und Isolde.
Lory Money
alt=|miniatura|Boneco das [[Fallas de Valencia.]]Dara Dia, máis coñecido polo seu nome artístico Lory Money, nado en Hann (Senegal) o 7 de agosto de 1979, é un xastre e músico senegalés de rap e trap que se fixo popular a través da plataforma web de vídeos YouTube.
Traxectoria
Chegou a España en 2006 utilizando como transporte unha chalana. Foi vendedor ambulante de top manta. En 2014 foi detido e trasladado a un centro de internamento de estranxeiros.
En 2016 escribiu un libro de memorias titulado El youtuber que llegó en patera, polo cal recibiu unha felicitación por parte do entón alcalde de Valencia, Joan Ribó. Ese mesmo ano lanzou ao mercado xunto a Cristian Ramírez e Carlos Verdejo unha bebida enerxética a través da súa empresa Suaj Unlimited.
Carreira musical
KillChris é o rapeiro que lle fai beats e encárgase de editar os seus vídeos. Introductor do trap en Valencia e denominado polos seus seguidores como "Marqués do flow" e "Príncipe de Supa Dupa".
Campanarios municipais de Bélxica e Francia
Os Campanarios de Bélxica e Francia son un grupo de 56 edificios históricos designados pola UNESCO como Patrimonio da Humanidade, en recoñecemento aos campanarios que serven como manifestación arquitectónica da independencia cívica emerxente das influencias feudais e relixiosas no antigo Condado de Flandres (actual área de Flandres de Francia e a rexión de Flandres de Bélxica) e áreas veciñas que antes foron posesións da Casa de Borgoña (na actual Valonia de Bélxica).
O Patrimonio da Humanidade chamábase orixinalmente Campás de Flandres e Valonia, unha lista da UNESCO de 1999 de 32 torres nesas dúas rexións de Bélxica. En 2005, a lista foi ampliada e recibiu o seu nome actual, recoñecendo a adición de 23 campanarios das rexións Norte-Paso de Calais e Picardía no extremo nordés de Francia, ademais da campanarios de Gembloux en Valonia.
A pesar de que a lista se refire ás estruturas de torres cívicas, inclúe seis torres eclesiásticas belgas (nótese as "catedrais", as "igrexas" e as "basílicas" na lista de abaixo) co pretexto de que serviran de atalaias ou campanarios de alarma.
A maioría das estruturas desta lista son torres que se proxectan desde edificios máis grandes. Non obstante, algúns son notablemente autónomos, dos cales un puñado son torres reconstruídas anteriormente conectadas a edificios adxacentes. Unha omisión notable pode parecer a torre do Concello de Bruxelas, pero esta non é un campanario real. O Campanario de Bruxelas orixinal estivo situado xunto á Igrexa de San Nicolás, ata o seu colapso en 1714. Como nota paralela, o Concello de Bruxelas forma parte da Grand Place Patrimonio da Humanidade.
Notas
<references group="lower-alpha" />
Cedrela
A cedrela é un xénero de árbores perennes ou caducifolias (durante a estación seca) da familia Meliaceae, con 7 especies distribuídas polas rexións tropicais e subtropicais do Novo Mundo desde o sur de México até o norte da Arxentina.
Descrición
Son árbores caducifolias, con tricomas simples ; plantas monoicas. Follas paripinnadas ou raramente imparipinnadas. Cáliz irregularmente lobulado, dentado ou discoide; pétalos 5, libres, adnatos na base ao andróginóforo, imbricados; estames 5, libres, adnatos na base a un andróginóforo delgado, anteras unidas ao vértice dos filamentos; ovario 5-locular, lóculos con 8–14 óvulos, ápice de estilo discoide. Froito é unha cápsula leñosa e septifragal, que se abre no ápice a través de 5 válvulas, cada lóculo con até 12 sementes; sementes con ás terminais, unidas ao vértice dunha columela angular suavemente leñosa.
Etimoloxía
Cedrela : nome xenérico que é un diminutivo de Cedrus (cedro). En portugués e castelán recibe o mesmo nome.
Adriana Cavarero
Adriana Cavarero, nada en Bra (Italia) en  1947, é unha pensadora e filósofa feminista italiana. É profesora de Filosofía Política na Universidade de Verona. Tamén foi profesora visitante na Universidade de California, Berkeley e Santa Bárbara, na Universidade de Nova York e en Harvard. Cavarero é amplamente recoñecida en Italia, Europa e no mundo de fala inglesa polos seus escritos sobre feminismo e teorías da diferenza sexual, sobre Platón, sobre Hannah Arendt, sobre teorías narrativas e sobre unha ampla gama de temas de filosofía política e literatura. .
Traxectoria
Cavarero estudou na Universidade de Padua, onde escribiu unha tese sobre filosofía e poesía, en 1971, e pasou os primeiros anos da súa carreira académica. En 1983 deixou Padua para ir á Universidade de Verona, onde cofundou Diotima, un grupo dedicado á filosofía feminista como compromiso político. Formada en filosofía antiga -con especial atención aos escritos de Platón- e inspirada na filósofa feminista, Luce Irigaray, Cavarero espertou unha grande atención co seu libro, A pesar de Platón, que presenta dous temas entretecidos: engádese nunha deconstrución da filosofía antiga. textos, principalmente Platón, pero tamén Homero e Parménides, para liberar catro figuras femininas gregas (unha criada tracia, Penélope, Deméter e Diotima ) do discurso patriarcal que durante séculos as encarcerara nun papel doméstico. En segundo lugar, trata de construír unha orde feminina simbólica, reinterpretando estas figuras desde unha nova perspectiva. Ao contaminar a teoría da diferenza sexual con cuestións arendtianas, Cavarero demostra que, mentres a morte é a categoría central na que se baseou todo o edificio da filosofía tradicional, a categoría do nacemento proporciona o fío condutor co que se pode rastrexar. desde a crítica feminista para establecer unha nova forma de pensar.
O interese de Cavarero pola intersección da filosofía política e o pensamento feminista desenvolveuse aínda máis en Cuerpos majestuosos (Corpos señoriais) que examina a metáfora do corpo no discurso político e nas representacións ficticias da política, incluíndo a Antígona de Sófocles , o Timeo de Platón, o de William Shakespeare. Hamlet, Leviatán de Hobbes, A tumba de Antígona de María Zambrano e Undine Goes de Ingeborg Bachmann.
Megascolides australis
Megascolides australis é unha especie de verme anélido oligoqueto de enorme tamaño (de 1 a 3 m de lonxitude) que é nativo de Australia. Coñécese localmente co nome karmai, procedente da lingua bunwurrung aborixe ou, en inglés, como verme xigante de Gippsland, xa que vive na rexión de Gippsland.
Descrición
Este verme "xigante" mide como media 1 m de longo (pero pode chegar aos 3 m) e uns 2 cm de diámetro, pero o seu corpo pode expandire e contraerse facendo que pareza moito máis grande. Como media pesa uns 200 g. Ten unha cabeza púrpura escura e un corpo gris azulado, e duns 300 a 400 segmentos corporais.
Ecoloxía
Viven en solos de arxilas azuis, grises e vermellas ao longo das ribeiras de ríos e alguúns outeiros orientados cara ao oeste ou sur dos hábitats que lles quedan da rexión de Gippsland en Victoria, Australia. Viven en sistemas de túneles profundos e necesitan auga no seu ambiente para facilitar a súa respiración. Teñen unha vida relativamente longa para un invertebrado e tardan ata 5 anos en chegar á madurez. Reprodúcense nos meses cálidos e producen cápsulas de ovos de 4 a 7 cm de longo, que poñen nos seus túneles. Cando fan eclosión 12 meses despois miden 20 cm de longo.
A diferenza da maioría dos oligoquetos, que depositan excrementos térreos tipo compost na superficie, pasan case toda a súa vida nos túneles a uns 52 cm de profundidade e alí depositan os seus excrementos, e normalmente só son desaloxados de alí se hai chuvias moi fortes. Normalmente son lentos, pero cando se moven rapidamente a través dos seus túneles, poden causar unha especie de gorgolexo audible ou son de succión que permite detectalos.
Turismo
O interese neste peculiar verme foi aproveitado localmente para desenvolver unha industria turística local e un festival Karmai en Korumburra e construíuse o Museo do Verme Xigante en Bass, Victoria situado no Wildlife Wonderland Park, ata que pechou en 2012.,.
Ensalada de froitas
miniatura|Ensalada de froitas con [[Kiwi (froita)|kiwi, amorodos, arandos, ananás, plátanos e laranxas.]] Unha ensalada de froitas é un prato temperado que consiste na combinación de varias froitas picadas, aderezado normalmente con azucre e que ás veces é servido nun líquido como poden ser o propio zume das froitas, un iogur, nata ou licor.
Fortunato Vega Rodríguez
Fortunato Vega Rodríguez, nado en Corzos (A Veiga) e finado no mesmo concello o 25 de novembro de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 incorporouse ao Comité Revolucionario de Defensa da República. Logo fuxiu ao monte. Foi capturado pola Garda Civil o 24 de novembro nos montes de Seoane con Clemente Fernández Lorenzo, Manuel González Yebra e Amable Vidal Enríquez. Fortunato, Manuel e Amable foron abatidos alí mesmo. Clemente foi asasinado ao día seguinte. Fortunato foi soterrado no cemiterio de Seoane.
Mary Anderson (inventora)
Mary Anderson, nada en Alabama o 19 de febreiro de 1866 e finada en Monteagle, Tennessee, o 27 de xuño de 1953, foi unha promotora inmobiliaria, rancheira e viticultora estadounidense. É considerada como a inventora do limpaparabrisas. En novembro de 1903 recibiu a súa primeira patente para un dispositivo de limpeza do parabrisas controlado desde o interior dun vehículo.
Primeiros anos
Mary Anderson naceu no condado de Greene, Alabama, no inicio da reconstrución en 1866. En 1889 trasladouse coa súa nai viúva e a súa irmá á cidade en pleno auxe de Birmingham, Alabama. Construíu os apartamentos Fairmont na avenida Highland pouco logo de instalarse. En 1893, Mary Anderson mudouse ao oeste de Fresno, California, onde ata 1898 operou un rancho de gando e un viñedo.
Invención do limpaparabrisas
Nunha visita á cidade de Nova York no inverno de 1902, Anderson tomou o tranvía e notou que en todo o percorrido o condutor debía deterse e saír continuamente a limpar a sucidade, a auga e o xeo que se impregnaban no parabrisas; tamén observou que deixaba as fiestras semi-abertas debido ás dificultades para manter o parabrisas limpo. Iso facía perder tempo ao propio condutor e aos viaxeiros. Un día despois do primeiro paseo buscou un diagrama do dispositivo de varrido elemental. Cando regresou a Alabama contratou un deseñador para que deseñase un dispositivo de accionamento manual para manter o parabrisas limpo e conseguiu unha compañía local para que producise un modelo de traballo.
En 1903 solicitou e concedéuselle unha patente de 17 anos polo limpaparabrisas. O dispositivo que ideou consistía nunha panca, instalada no interior do vehículo, que controlaba unha lámina de goma resistente na parte exterior do parabrisas. A panca podería ser accionada para facer que o brazo metálico, por medio de resortes, puidese moverse cara atrás e cara a adiante a través do parabrisas, unha e outra vez. Un contrapeso utilizábase para asegurar o contacto entre o brazo mecánico e a fiestra. Dispositivos similares fixéronse antes, pero o de Anderson foi o primeiro en ser efectivo. O seu sistema tiña un único brazo sostido na parte superior e no centro do vidro.
Estenogastrinos
Descrición
A subfamilia foi descrita en 1918 polo naturalista estadounidense de orixe belga, especializado en carcinoloxía e entomoloxía, Joseph Charles Bequaert.
Mary Anderson (inventora)
Invención do limpaparabrisas
250px|miniatura|dereita|Un [[Ford T modelo de 1921 con limpaparabrisas.]] En 1905, Anderson tratou de vender os dereitos da súa invención a unha empresa canadense, pero esta rexeitou a súa solicitude argumentando que non consideraba que o invento tivese valor comercial suficiente para que se xustificase comezar a producilo. En medio da súa loita para vender o seu invento, apareceu en escena Henry Ford, quen tomou contacto con este invento, ao parecer, sen ter relación con Anderson. Fiel ao seu destino innovador, interpretou a súa utilidade, que nun principio probou nos Ford T con parabrisas.
Despois de que a patente expirase en 1920 e o negocio da fabricación de automóbiles crecese exponencialmente, o deseño do limpaparabrisas de Anderson converteuse nun equipo estándar. En 1922, Cadillac converteuse no primeiro fabricante de automóbiles en adoptalos como equipo estándar.
Shi Jian 2B
Shi Jian 2B ou SJ 2B foi un satélite artificial da China lanzado o 19 de setembro de 1981 a bordo dun foguete Feng Bao 1 desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan xunto cos satélites Shi Jian 2 e Shi Jian 2A.
Mary Anderson (inventora)
Últimos anos
Anderson residía en Birmingham, onde continuou xestionando os apartamentos Fairmont ata a súa morte á idade de 87 anos. No momento da súa morte, era o membro máis antigo do sur de Highland Presbyterian Church. Morreu na súa casa de verán en Monteagle, Tennessee. O seu funeral levouse a cabo polo Dr. Frank A. Mathes en Highland Sur e foi sepultada no cemiterio de Elmwood.
Shi Jian 2B
Características
SJ 2B foi deseñado pola Academia China de Tecnoloxía Espacial (CAST, en inglés). Tiña unha masa de 257 kg e foi lanzado como obxectivo de calibración para radares terrestres. O satélite consistía nunha esfera inflable de 4 m de diámetro unida por un cable de 600 m de longo a unha esfera de metal de 45 cm de diámetro. O satélite reentrou na atmosfera o 26 de setembro de 1981. Un satélite idéntico non chegou a órbita nun lanzamento anterior, polo que SJ-2B pode considerarse o seu sucesor.
Estenogastrinos
Etimoloxía
O nome científico Stenogastrinae está formado polo elementos Stenogastr- e -inae. O primeiro é a raíz de nome do seu xénero tipo, Stenogaster (derivado dos termos do grego antigo στενός stenós, "estreito", e γαστήρ gastḗr, "ventre"), e o segundo é o sufixo do latín científico -inae, propio dos nomes das subfammilias de animais.
Mary Anderson (inventora)
Na cultura popular
A invención do limpaparabrisas de Anderson menciónase no episodio 19 da tempada 17 da serie de animación The Simpsons, titulado "Girls Just Want to Have Sums". Durante un debate entre Marge Simpson e o seu marido e o seu fillo, Homer e Bart, sobre a igualdade de xénero:
Estenogastrinos
Características
Os estenogastrinos teñen unha bioloxía diversa, con especies de comportamento solitario a eusocial. Son véspidos relativamente pequenos, alcanzando unha lonxitude corporal aproximada de entre 1 e 2 cm. No seu hábitat destacan polo seu característico voo elevado. Son de cor marrón escura a negra, con marcas amarelas de diferentes dimensións, sendo difícil distinguir machos e femias na maioría das especies. Os estenogastrinos son delgadas (ao que alude o seu nome cienífico, "de ventre estreito"), coas patas relativamente curtas e un pecíolo delgado e notablemente longo. Os representantes da subfamilia difiren doutros véspidos na combinación das seguintes características:
Mary Anderson (inventora)
Na cultura popular
A invención do limpaparabrisas de Anderson tamén se menciona brevemente no programa de televisión británico QI; Tempada 10, Episodio 16 - "Just the Job".
Estenogastrinos
Distribución
Practicamente todos os estenogastrinos encóntrasen nas rexións tropicais do Sueste asiático, na India Oriental, Indochina e as illas de Indonesia, até Nova Guinea.
Georgina Orellano
Comezos na prostitución e en AMMAR
Georgina Orellano procede dunha familia peronista da clase traballadora. Se ben naceu en Morón, pasou a súa infancia en Presidente Derqui. Comezou a exercer a prostitución con 19 anos, cando, traballando como aia dos fillos dunha prostituta, a súa empregadora propúxolle acompañala para atender a un cliente. Deixou de exercer ó se converter en nai, pero tornaría a traballar esporádicamente desde os 23, reincorporándose de novo á prostitución a tempo completo desde os 25. No momento de volver a exercer, comezou a relacionarse máis coas súas compañeiras, decatándose de que moitas compartían problemas similares, concernentes á súa condición de nais solteiras, ao pago de facturas, ou á dupla vida que debían de levar como prostitutas, entre outros.
Orellano comezou a militar en AMMAR no ano 2010. Ese mesmo ano, un cliente abusivo, presidente dunha comunidade de veciños, empezou a exercer presión para botar ás prostitutas do barrio no que Orellano traballaba. Dado que nese momento as prostitutas do lugar víanse obrigadas a subornar aos policías da zona con parte dos seus ingresos para que as deixasen traballar libremente, non lles tivo sentido tratar de demandar ao cliente; sendo, ademais, que moitas traballadoras temían que a súa condición de prostitutas chegase a ser pública, con todo o estigma social que iso implicaría.
Nese momento, Orellano e as súas compañeiras recurriron a AMMAR. Até entón, Orellano participaba esporádicamente nalgunhas das charlas que AMMAR brindaba no seu lugar de traballo. Foi nunha desas charlas cando Orellano e as súas compañeiras espuxeron o seu problema ás voluntarias da organización. Estas denunciaron tanto a discriminación dos veciños como a violencia que o presidente da comunidade exercía como cliente, e explicáronlles que ninguén tiña dereito a facelas abandonar o espazo público, ou a obrigalas a deixar de traballar. O problema resolveuse, e Orellano comezou a traballar nas actividades que AMMAR organizaba na se local da Central de Traballadores da Arxentina (conglomerado de sindicatos ao que AMMAR está afiliada), iniciando de xeito efectivo a súa militancia.
Pouco despois, o mesmo ano, houbo eleccións sindicais na zona na que ela traballaba, e Orellano foi elixida polas súas compañeiras como delegada sindical. Sería convidada ao Encontro Nacional de Mulleres dese ano en Paraná, onde tería o seu primeiro encontro co feminismo e comezaría a formarse no tema. Ao ano seguinte, no 2011, convertiríase, primeiro na tesoreira da filial de AMMAR na súa zona e, posteriormente, na tesoreira nacional a finais dese ano. Convertiríase na Secretaria Xeral de AMMAR, cargo que ostenta até o día de hoxe, en marzo do 2014, tras unhas eleccións sindicais a nivel nacional.
Como Secretaria Xeral de AMMAR
Xa confirmada coma Secretaria Xeral, Orellano tornaría, xunto ás súas compañeiras, ao Encontro Nacional de Mulleres en Salta en outubro do 2014, onde terían un evento propio como traballadoras sexuais. Desde 2015, Orellano e AMMAR seguirían volvendo anualmente aos Encontros, retomando desde esa data os obradoiros de traballo sexual que a organización daba até 2010. Estes obradoiros non están exentos de polémica e teñen provocado enfrontamentos coas feministas abolicionistas participantes dos Encontros. En 2015 foi tamén invitada, en tanto representante de AMMAR, a unhas xornadas feministas de traballo sexual dadas en Barcelona.
O 2 de xuño do 2017, Orellano organizou coas súas compañeiras o primeiro Encontro Nacional de AMMAR no Hotel BAUEN de Bos Aires. A finais dese ano viaxaría a Barcelona, Madrid, Ámsterdam e París co obxectivo de trocar experiencias sindicais e feministas con outros colectivos de traballadoras sexuais e as súas aliadas.
A comezos do 2020, Orellano participaría nunha polémica que implicaría a Jimena Barón. A cantante acababa de publicar un single, «Puta», que fora promovido mediante unha campaña de mercadoloxía con carteis da propia Barón, semiespida, xunto a un número de teléfono. Os devanditos carteis xeraron moita polémica, ao seren similares aos usados polas traballadoras sexuais auténticas (e repudiados socialmente ao ser asociados á trata de persoas). Barón púxose en contacto con AMMAR ante as críticas, e posteriormente reuniuse con Orellano, publicando por redes sociais fotos de ambas xuntas posando. Orellano denunciaría posteriormente por redes sociais o feito de ter recibido ameazas e insultos tras a súa reunión con Barón.
No contexto da pandemia, Orellano tamén criticou a extrema precariedade das traballadoras sexuais debidas ás medidas anti-COVID, fixo énfase na necesidade dunha resposta colectiva das traballadoras e organizou, xunto ao resto de AMMAR, potas populares e comedores sociais para axudar ás prostitutas vulnerábeis.
Posicións políticas
Orellano defínese coma “puta feminista e peronista". Xunto con AMMAR, busca a despenalización do traballo sexual (definindo este coma o maior logro que poden conseguir), eliminar todas as sancións penais ao exercicio da prostitución para persoas maiores de 18 anos, sacar ao TS do Dereito Penal e poñelo no seu lugar dentro do dereito laboral na Arxentina, e incluír a categoría de traballadores sexuais no monotributo que permite aos diferentes gremios laborais acceder á seguridade social e á xubilación. A súa premisa é que as penalizacións vixentes no país e no resto do mundo criminalizan ás traballadoras, e exponas a violencia institucional e policial.
Georgina Orellano posiciónase claramente contra os abusos por parte do poder policial contra as traballadoras sexuais, e é moi crítica do feminismo radical abolicionista da prostitución. Ten vinculado en determinados momentos ás feministas abolicionistas e transexcluíntes con elementos non feministas, cos cales estarían aliadas. Entre ditos elementos, Orellano inclúe a políticos conservadores, coma Bolsonaro, Trump, ou Macri, ás igrexas católica e evanxélica, e ao Departamento de Estado dos Estados Unidos, do cal recibirían financiamento.
Orellano cre que a debate no seo do feminismo de regulacionismo contra abolicionismo non pode ser saldada nos termos actuais. Polo tanto, apela á creación dunha nova corrente feminista integradora que supere a discusión. Dita corrente tería como suxeito político protagonista ás traballadoras sexuais, ás vítimas da trata, e ao colectivo trans e travesti, deixando ás persoas non involucradas directamente na prostitución nun papel de debate secundario. Implicaría, asemade, o recoñecemento do traballo sexual como unha opción lexítima e con dereitos, ó tempo que esixiría ao Estado a xeración de políticas públicas de reinserción laboral para aquelas persoas que quixesen outra alternativa.
Orellano é, tamén, moi crítica respecto ás normativas, leis e ordeanzas aprobadas na Arxentina durante os últimos anos para atacar a trata de persoas. Denuncia que as devanditas medidas confunden deliberadamente prostitución con trata, e volveron a vida das prostitutas arxentinas moito máis precaria e clandestina. Aduce que as voces das traballadoras sexuais non foron escoitadas, nin formaron parte das mesas de discusión para a redacción de ningunha desas normativas. Considera a Arxentina, máis que un país abolicionista, un país punitivista.
Vida persoal
Orellano tivo que saír do armario ante familia e amizades dúas veces, tanto como traballadora sexual, como por bisexual (tendo que saír ademais, neste último caso, ante as súas compañeiras de sindicato). Relatou publicamente a dificultade implícita en ambos procesos.
FC Torpedo Moscova
O Fútbol Club Torpedo Moscova (en Футбо́льный клуб "Торпедо" Москва), é un club de fútbol ruso con sede en Moscova, que milita na Liga Premier de Rusia. Fundado en 1924, é historicamente un dos grandes clubs de Moscova e tivo o seu período de maior éxito durante a época soviética, coroándose campión de tres ligas soviéticas e de seis Copas da URSS. O seu último grande éxito foi o triunfo na primeira edición da Copa de Rusia, que conquistou en 1993. Mantívose durante case sete décadas na máxima categoría do fútbol do país (primeiro da URSS e logo de Rusia), ata que sufriu o primeiro descenso da súa historia en 2006. Dende entón militou maioritariamente na segunda e terceira divisións de Rusia.
As súas cores son o branco e o negro, aínda que o club tamén se asocia habitualmente co verde.
Historia
O Torpedo Moscova foi fundado en 1924 en Moscova, no seo da fábrica de automóbiles AMO, tomando como base o xa existente Proletarskaya Kuznitsa. Militou na Liga de Moscova ata 1936 cando se converteu nun dos membros fundadores da Liga 'B' soviética e cambiou o seu nome a Torpedo Moscova. En 1938 ascendeu á Liga 'A', a máxima categoría do fútbol soviético.
En 1945 rematou a liga en terceiro lugar, por detrás doutros dous clubs moscovitas, o Dinamo e o CSKA, e ao ano seguinte o seu dianteiro Oleksandr Ponomarev coroouse como máximo goleador do campionato, no que o Torpedo acabou cuarto. Continuou ocupando as posicións altas da táboa nos seguintes anos, no que pasaron polo equipo xogadores como Iurii Chaiko, Antonin Sochnev, Anatolii Akimov ou o vasco Agustín Gómez. En 1947 o Torpedo, adestrado por Viktor Maslov, técnico que dirixiu o club durante varias etapas en catro décadas diferentes, acadou por primeira vez na súa historia a final da Copa da Unión Soviética, onde caeu derrotado ante o Spartak Moscova. Dous anos despois chegou de novo á final, desta vez ante o Dinamo de Moscova, e venceu por 2-1, con goles de Nechaev e Ponomarev. Este último levantou como capitán o primeiro trofeo oficial da historia do club.
En 1965 o Torpedo, liderado polos goles de Streltsov, gañou o seu segundo título de liga e na seguinte tempada converteuse no primeiro club soviético en disputar a Copa de Europa, caendo en primeira rolda contra o Inter de Milán de Helenio Herrera.
En 1968 conquistou unha nova Copa soviética ante o Pakhtakor Tashkent e gañou a quinta en 1972, ano no que colgou as botas o histórico Viktor Shustikov, o futbolista con máis partidos na historia do club. En 1976, con Ivanov no banco, o Torpedo fíxose co seu terceiro e último campionato de liga, cunha destacada defensa formada por Krulog, Zhupikov, Buturlakin e Prigoda. Ivanov armou un potente equipo na década de 1980 e comezos da de 1990, conseguindo dous terceiros postos na liga soviética e disputando cinco finais da Copa da URSS, das cales gañou a de 1986. En 1991 o Torpedo acadou os cuartos de final da Copa da UEFA, sendo eliminado na quenda de penaltis polo Brøndby dinamarqués.
Trala disolución da Unión Soviética, o equipo proclamouse en 1993 campión da primeira edición da Copa de Rusia, vencendo na quenda de penaltis da final ao CSKA. Foi o seu derradeiro título oficial.
En 1996, o propietario do club, a fábrica de automóbiles ZiL, vendeu a entidade, que se trasladou do antigo estadio Torpedo ao Luzhniki. Entre 1999 e 2002, con Vitalii Shevchenko no banco, o equipo volveu aos postos altos da clasificación, rematando a liga rusa entre os catro primeiros clasificados durante catro anos seguidos.
Con todo, o club pasou nos seguintes anos por problemas económicos e no 2006 descendeu por primeira vez na súa historia. Dúas tempadas despois caeu unha nova división. A principios de 2009 especulouse cunha fusión co Torpedo-RG, pero esta frustrouse e por un problema de inscrición acabou sendo descendido ao fútbol afeccionado. Posteriormente conseguiu dous ascensos consecutivos ata acadar en 2011 a Primeira División, segunda categoría do fútbol ruso.
En 2014 o Torpedo rematou terceiro, clasificándose así para a promoción de ascenso, onde conseguiu regresar á máxima categoría despois de derrotar ao Krylia Sovetov de Samara. Con todo, acabou descendendo de novo ao remate da tempada seguinte e caendo un total de dúas categorías por problemas económicos.
En 2017, o club foi adquirido polo multimillonario Roman Avdeev e cinco anos despois conseguiu regresar á Liga Premier.
Bhaurao Patil
Bhaurao Patil, nado en Kumbhoj o 22 de setembro de 1887 e finado o 9 de maio de 1959, foi un activista educativo e social de Maharashtra na India. Fundador da organización educativa Rayat Shikshan Sanstha e avogado da educación das masas, defendeu con fervor a educación das castas máis baixas e dos pobres e foi un importante membro da Satyashodhak Samaj fundada polo reformador social anticastas Jyotirao Phule. En Maharashtra déronlle o sobrenome de Karmaveer (heroe en acción) e o goberno da India concedeulle a condecoración do Padma Bhushan en 1959.
Traxectoria
Bhaurao naceu no seo dunha familia xainista, seu pai, Paigaunda Patil, era funcionario do departamento de impostos e decote estaba fóra da casa en viaxes de traballo, e súa nai, Gangubai, durante esas viaxes volvía á casa de seu pai, en Kumbhoj, e alí foi onde naceu Bhaurao, que pasou boa parte da súa infancia con seus outros irmáns e con súa nai cas do avó. En 1902 con 16 anos entrou no instituto de Kolhapur e quedou moi influído pola política do seu maharaxá, Shahu, que avogaba pola igualdade social sen distinción de castas e pola extensión da educación a todos os seus súbditos, e mesmo chegou a pasar un ano no seu palacio cos loitadores que patrocinaba o maharaxá. Tras deixar o instituto en 1907 traballou como vendedor ou axente de seguros. En 1909 coa axuda de varios amigos estableceu na vila de Dudhagaon unha sociedade educativa que mantiña a Vidyarthi Ashram, un hostal para que os nenos dos arredores puidesen ir á escola. Durante a sesión anual da Satyashodhak Samaj que se celebrou en Kale o 5 de setembro de 1919 fixo un chamamento para a creación dunha sociedade educativa para que o ensino chegase masivamente á poboación rural, e 4 de outubro dese ano constituíuse a Rayat Shikshan Sanstha, co carácter de empresa privada, establecéndose de inmediato un hostal para estudantes en Kale. En 1924 estableceuse un gran hostal en Satara e en 1935 a Rayat Shikshan Sanstha transformouse en asociación. Patil e a súa asociación foi ampliando o seu ámbito de actuación e en 1935 estableceu unha escola para a educación de mestres non brahmán e o número de escolas primarias pasou de 61 en 1938 a 579 en 1949 e o de secundarias de 1 en 1940 a 111 en 1959 e nese mesmo ano, ao do falecemento de Patil, contaba con 38 hostais para estudantes e 6 escolas de maxisterio.
Koelreuteria paniculata
miniatura|333x333px| Folla miniatura| Froitas e flores maduras miniatura| Cápsulas inmaturas. miniatura| Froitos e sementes maduras. Koelreuteria paniculata é unha especie de planta arbórea da familia Sapindaceae, orixinaria de Asia Oriental, en particular de China e Corea.
Descrición
É unha árbore caducifolia de tamaño pequeno ou mediano que alcanza os 7 m de altura, cunha copa ancha en forma de cúpula. As follas son pinnadas, de 15-40 cm de lonxitude, raramente de ata 50 cm, con 7-15 folíolos de 3-8 cm de longo, cunha marxe bilobulada.
As flores son amarelas, con catro pétalos organizados asimétricamente cunha mancha vermella-laranxa na base, que medran nunha gran panícula terminal de 20-40 cm de lonxitude. O froito é unha cápsula de 3-6 cm de longo e 2-4 cm, verde e que se volve rosa-laranxa ao madurar no outono; contén varias sementes de cor marrón escura a negra de 5-8 mm de diámetro.
Cultivo
Cultívase popularmente como árbore ornamental en rexións temperadas do mundo polo aspecto estético das súas flores, follas e vainas de sementes. Seleccionáronse varios cultivares para plantar no xardín, incluíndo "Fastigiata" cunha coroa estreita e "Gold September", que florece a finais do verán.
Esta planta gañou o premio ao mérito do xardín da Royal Horticultural Society.
As sementes son comestíbeis cando se asan, pero non se comen habitualmente.
Nalgunhas áreas, sobre todo o leste dos Estados Unidos e particularmente Florida, considérase unha especie invasora.
Taxonomía
Koelreuteria paniculata foi descrita por Erich Laxmann e publicada en Novi Commentarii Academiae Scientiarum Imperalis Petropolitanae 16: 563–564, f. 1. 1772.
Etimoloxía
Koelreuteria - Foi o nome xenérico dado en homenaxe a Joseph Gottlieb Kölreuter (1733–1806 ), un botánico, médico, profesor de Historia Natural e director do Xardín Botánico de Karslruhe. A O|letra -o- con umlaut (os dous puntos similares á diérese) transcríbese -oe- (Koelreuter = Kölreuter). En portugués o nome pasou a Coreutéria.
Variedades
Todas as variedades e outros taxons infraespecíficos descritos son sinónimos da especie.
Barclay James Harvest
Barclay James Harvest é unha banda inglesa de rock progresivo. O grupo foi fundado en Oldham en setembro do ano 1966 polo baixista e vocalista Les Holroyd, o guitarrista e vocalista John Lees, o batería e percusionista Mel Pritchard, e o teclista e vocalista Stuart "Woolly" Wolstenholme.
Estorniño pinto
O estorniño pinto (Sturnus vulgaris) é unha ave paseriforme de mediano tamaño da familia Sturnidae. En Galicia é unha ave invernante moi numerosa e unha das dúas especies de estorniños do país; a outra é o estorniño negro. Mide uns 20 cm de longo e ten unha plumaxe negra brillante con reflexos metálicos, e ten pintas brancas en determinada época do ano. Ten patas rosas e peteiro negro en inverno e amarelo en verán; as aves xoves teñen unha plumaxe máis marrón que os adultos. É unha ave ruidosa, especialmente nos seus pousadeiros comunais e outras situacións gregarias, e a súa canción é variada pero non musical. A súa facultade de imitación vocal foi sinalada na literatura incluíndo obras como as de Plinio o Vello e William Shakespeare.
O estorniño pinto ten unha ducia de subespecies que se reproducen en hábitats abertos na súa área de distribución nativa na Europa temperada e oeste de Asia, e foi introducido en Australia, Nova Zelandia, o Canadá, os Estados Unidos, México, o Perú, a Arxentina, as illas Malvinas, o Brasil, Chile, o Uruguai, Suráfrica e Fidxi. Esta ave é sedentaria no sur e oeste de Europa e suroeste de Asia, mentres que as poboacións do noroeste migran ao sur e ao oeste en inverno dentro da súa área de reprodución e tamén máis ao sur ata a península Ibérica e o norte de África. Constrúe un niño pouco arranxado nunha cavidade natural ou artificial no cal pon catro ou cinco ovos azuis claros brillantes, os cales tardan dúas semanas en facer eclosión e os xoves permanecen no niño durante outras tres semanas. Normalmente fan un ou dous intentos de nidificar ao ano. Esta especie é omnívora e come unha ampla variedade de invertebrados e tamén sementes e froita. É cazado por varios mamíferos e aves de presa e é o hóspede de diversos parasitos externos e internos.
As grandes bandadas típicas desta especie poden ser beneficiosas para a agricultura ao controlaren as pragas de invertebrados; porén, os propios estorniños poden ser unha praga cando se alimentan de froitas e gromos de plantas agrícolas. Os estorniños pintos poden ser tamén unha molestia polo moito ruído e rebumbio que causan as grandes bandadas nos pousadeiros urbanos. En especial, as poboacións introducidas foron sometidas a diversas medidas de control, como matanzas selectivas, pero estas tiveron un éxito limitado excepto na prevención da colonización de Australia Occidental.
A especie sufriu un declive en partes do norte e oeste de Europa desde a década de 1980 debido aos poucos invertebrados de pradeira dispoñibles para a comida das crías. Malia todo, a súa enorme poboación global non está diminuíndo significativamente, polo que está clasificado pola IUCN cun status de "especie pouco preocupante".
Taxonomía e sistemática
O estorniño pinto foi descrito primeiramente por Carl von Linné na súa obra Systema Naturae en 1758 co seu actual nome binomial. Sturnus e vulgaris son palabras que en latín significan 'estorniño' e 'común', respectivamente.