cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ovos Benedict
Orixe
Mabel C. Butler de Vineyard Haven, Massachusetts nunha carta de novembro de 1967 impresa en The New York Times Magazine responde a Montgomery, contando a "verdadeira historia, ben coñecida polos parentes da esposa de Le Grand Benedict", de quen ela foi unha cliente. A historia reza así: "Mr. e Mrs. Benedict, cando vivían en New York a finais de século, comían cada venres en Delmonico's. Un día, a Sra. Benedict díxolle ao maitre d' hotel, "Non ten vostede hoxe algo novo e diferente para suxerirnos?" E el indicoulles ovos escalfados sobre unha tostada de bagels ingleses e unha tira de xamón, todo iso recuberto de salsa holandesa.
Rodrigo Henríquez de Castro
Rodrigo Henríquez de Castro, nado en 1459 e finado en 1522, foi un aristócrata destacado no reino de Galicia.
Casou coa súa curmá Tareixa Osorio, filla de Álvaro Pérez Osorio (señor de Villalobos, II conde de Trastámara e I marqués de Astorga) e de Leonor Henríquez, filla de Fadrique Henríquez. Entrou en guerra cos Reis Católicos, que o asediaron no castelo de Ponferrada. O seu sepulcro atópase no panteón familiar do convento de San Antonio de Padua de Monforte de Lemos.
Vilamane, Becerreá
Santa María de Vilamane é unha parroquia que se localiza no concello de Becerreá. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 44 habitantes (23 homes e 21 mulleres), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 52 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 34 habitantes, sendo 17 homes e 17 mulleres.
Lugares da Veiga
miniatura|dereita|[[Casa do concello da Veiga.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares da Veiga
Primera Divisió
Antes da creación da liga o máximo representante do fútbol andorrano era o FC Andorra, equipo con sede en Andorra la Vella, e que continúa xogando nas competicións de fútbol de España.
Francisco Varela Buela
Francisco Gerardo Varela Buela, nado en Forcarei o 17 de agosto de 1890 e finado en Cerdedo o 4 de outubro de 1981, foi un mestre e político galego.
Traxectoria
Fillo de Manuel Varela Paz e de Encarnación Buela, e irmán de José Varela Buela. Estudou Maxisterio e recibiu o título de mestre superior en 1913. Foi mestre en Albeos (Crecente), Oia (1917), O Barco de Valdeorras, e dende 1924 en Cerdedo. Foi alcalde de Cerdedo na ditadura de Primo de Rivera (1924-1926). Durante a República, foi secretario do xulgado municipal, asesor técnico da secretaría do Concello de Cerdedo e traballou para erradicar o analfabetismo en Cerdedo. Pertenceu á Agupación Socialista de Cerdedo, da que foi elixido vicepresidente da directiva en xaneiro de 1935. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 colaborou na organización da resistencia antifranquista. Foi detido en Cerdedo, preso en Pontevedra (na prisión da Normal) e despois no campo de concentración da Illa de San Simón. Foi xulgado por rebelión, depurado do seu cargo e condenado a cadea perpetua. Estivo no penal de Burgos e despois redimiu a súa condena nun batallón disciplinario nas minas de volframio de Fontao (Silleda). Saíu en liberdade provisional en 1944 e abriu unha academia en Cerdedo.
Vida persoal
Casou en Crecente con Dolores Caballero Méndez e foi pai de Manuel, María, Oliva e Francisco Varela Caballero.
Volcán Teneguía
miniatura|dereita|200px|Volcán Teneguía
O volcán de Teneguía foi a última erupción volcánica en España. Tivo lugar no volcán de Cumbre Vieja (que é o volcán propiamente dito), na illa da Palma, Canarias, en 2021.
Este volcán foi o único que tivo vítimas mortais nas Canarias. Tratouse dun fotógrafo descoidado que se aproximou demasiado ao volcán, cuxos gases tóxicos aspirou e asfixiouse. O volcán produciu danos materiais aos cultivos de vide da zona e destruíu unha praia, aínda que logo se formou outra grazas ás súas coladas. Non lle afectou ás zonas poboadas e grazas á proximidade da costa, a lava vertida ao mar, solidificándose, fixo aumentar un pouco o tamaño da illa.
O volcán converteuse nun atractivo turístico, e numerosos voos chárter e frecuencias especiais foron programadas para cubrir a demanda de pasaxes dos turistas que querían ver o volcán. Tamén foi un foco importante de atención e estudo para os científicos da época.
O volcán forma parte do Monumento Natural dos Volcáns de Teneguía.
Anne Igartiburu
Anne Igartiburu Verdes, nada en Elorrio, Biscaia, o 16 de febreiro de 1969, é unha presentadora de televisión e actriz vasca.
Comezou a súa andaina profesional nunha televisión local da que saltou a Euskal Telebista (a televisión autonómica do País Vasco) e de alí a diferentes canles de cobertura nacional, onde adquiriu popularidade.
Biografía
Presentou en Televisión Española o programa do corazón Corazón de... e presentou tamén o concurso de baile ¡Mira quién baila!. Ademais, presenta as badaladas de fin de ano nesta mesma cadea. A pesar de que esperaba ser directiva dunha empresa multinacional, a televisión cruzouse no seu camiño e enganchouna completamente. Como actriz, entre outros, interpretou un pequeno papel de monxa virxe na película O lapis do carpinteiro de Antón Reixa (2002) e fixo un cameo en Star Trek:Insurrección de Jonathan Frakes (1998). Así mesmo, interpretou o papel de Loreto, na telenovela Luna negra (2004).
Tamén presentou +Gente, en La 1 de Televisión Española, todas as tardes de luns a venres, xunto con Roi Groba.
Bank of Kigali
Bank of Kigali (BK) (en galego Banco de Kigali) é un banco da República de Ruanda. O banco é autorizado polo National Bank of Rwanda (Banco Nacional de Ruanda), o regulador bancario do país.
Visión global
Bank of Kigali é o maior banco comercial de Ruanda por activos. O total dos seus activos foron valorados nuns 611.780 mil dólares americanos (RWF:422.36 billóns de francos ruandeses).
Naquela época, o patrimonio neto do banco era de preto de 102,5 millóns de dólares americanos (70.76 billóns de francos ruandeses).
En 2010, o banco foi clasificado entre os quince principais bancos comerciais en África Oriental, e un dos primeiros cen bancos en África.
Historia
Bank of Kigali iniciou as súas operacións no ano 1966, prestando servizos bancarios comerciais para particulares, pequenas empresas e grandes corporacións. Antes de 2007, o banco belga Banque Belgolaise tiña un 50% das accións, pero despois do 2007 o goberno de Ruanda cómpralle ese 50%. Posteriormente, o goberno vendeu a súa participación a outras entidades, incluíndo ao Fondo de Seguridade Social de Ruanda (SSFR) e o National Post Office of Rwanda (NPR). Estaban en curso plans para que o goberno vendese a maior parte da súa participación do banco poñendo un 25% das participacións na Bolsa de Valores de Ruanda (RSE), no ano 2011.
Riot Act
Riot Act é o sétimo álbum de estudio da banda estadounidense de grunge Pearl Jam. Foi editado o 12 de novembro de 2002 a través do selo Epic. Despois dunha extensa xira de promoción do seu anterior traballo, Binaural, Pearl Jam tomouse un ano de descanso. A banda volveu reunirse a principios do 2002 e comezou a traballar no novo álbum. A súa música conta con sons diferentes tendo cancións influenciadas polo folk o art rock e a música experimental.
Riot Act estreouse no número cinco da lista Billboard 200. A banda promocionou o disco cunha xira no ano 2003 moi cargada de contido político. Riot Act foi o derradeiro álbum de Pearl Jam con material novo lanzado pola Epic. O disco foi certificado ouro pola RIAA nos Estados Unidos.
Bank of Kigali
Historia
En abril de 2012, noticias de medios internacionais, indican que o Bank of Kigali estaba no medio dunha expansión para a veciña Kenya e Uganda.
A propiedade
En decembro de 2011, a propiedade de accións do banco quedou como é descrita na táboa seguinte:
{| style="font-size:100%;"
Rede de oficinas
O Bank of Kigali dispoñía a xuño de 2012 corenta e sete oficinas, todas elas en tódalas provincias do país, chegando a ser o maior banco en Ruanda polo seu tamaño da rede de oficinas.
As localizacións destas oficinas inclúen os seguintes lugares:
Directores
As actividades do Banco de Kigali son supervisados por uns de dez membros no Consello de Administración, os cales, excepto un, non son executivos. O actual presidente do consello é Marc Holtzman.
Consello de administración
As actividades do día a día do banco é administrada por un consello de administración de dez persoas, dirixido por un director, sendo actualmente Diane Karusisi, a directora executiva.
Río Corgo
Río Corgo pode referirse a:
Kuwait (cidade)
miniatura|dereita|275px|Rañaceos de Kuwait, coa Torre da Liberación, de 372 m, a construción máis alta do país Kuwait (en árabe مدينة الكويت, Madīnat al-Kūwait, literalmente «Cidade de Kuwait») é a capital de Kuwait e da gobernación ou distrito (muhafazah) de al-Asimah. Coloquialmente é chamada, simplemente, « ACidade» (Al-Diera). O municipio estrito ten unha poboación estimada de 32.500 habitantes (2005), mais a súa área metropolitana alcanza uns 2 380 000. Na cidade teñen a súa sede o parlamento de Kuwait ou Majlis al-Umma, a maior parte das oficinas do goberno e os principais bancos e empresas do Estado kuwaití. É o centro político, cultural e económico do emirato.
Situación
Está situada no corazón do país, a 29°22'11" N e 47°58'42" E, na costa do golfo Pérsico, nunha baía do mesmo.
Comunicacións
As necesidades comerciais e de comunicacións están ben servidas por medio do Aeroporto Internacional de Kuwait e os portos de Mina al-Shuwaikh e de Mina al-Ahmadi, sitos a 50 km ao sur, na costa do golfo Pérsico.
Historia
A cidade foi fundada a comezos do século XVIII polo clan al-Sabāh, máis adiante familia gobernante de Kuwait, rama da tribo dos al-Utūb (que tamén incluía o clan al-Khalīfah, a familia gobernante de Bahrain), e polo seu líder, o xeque Sabāh I. O topónimo seguramente deriva dunha antiga fortificación abandonada, dita "Kūt" (كوت), que é como se denomina árabe unha fortaleza á beira do mar.
A localidade medrou con rapidez, de xeito que na época en que se levantou a primeira muralla (1760), xa tiña a súa propia frota de 800 dhows e mantiña relacións comerciais con Bagdad e Damasco. A inicios do século XIX era un porto recoñecido pola importancia do seu tráfico.
As tensións das autoridades locais coa Sublime Porta, nominalmente polo menos, autoridade superposta, chegaron ao cumio en 1896, cando o xeque Mubārak al-Sabāh asasinou a seu irmán, o emir Muhammad al-Sabāh, e buscou protecciónbritánica. A cambio de protección naval británica., Mubārak non podía negociar ou ceder territorios a ningún outro poder estranxeiro sen consentimento británico.
O 2 de agosto de 1990, as forzas iraquís puxeron asedio á cidade e o día 8 de agosto anexionaron o emirato a Iraq.
Despois da retirada das tropas iraquís, entre xaneiro e febreiro de 1991, os investimentos estranxeiros e do goberno kuwaití foron dedicados de modo preferente á reconstrución e á modernización da cidade, con idea de convertela nun centro de negocios de primeira orde. Despois da guerra do Golfo, Kuwait experimentou un gran crecemento económico, construíndose un bo número de hoteis, centros comerciais e oficinas de empresas de todo tipo.
Fátima (nome)
dereita|miniatura|300px|Imaxe orixinal da [[Virxe de Fátima.]] Fátima (en árabe: فَاطِمَة, Fāṭima) é un nome feminino de orixe árabe que significa única. O nome foi de sempre moi común nas mulleres musulmás, xa que  Fátima era o nome da filla do profeta Mahoma. Porén, as mulleres cristiás de España, Portugal, ou Brasil e outros países castelanfalantes e lusofalantes tamén levan dende o século XX este nome pola Virxe de Fátima. A pronuncia persa é Fatemé, transliterado no sistema UniPers como Fatemeh.
Principado de Zeta
miniatura|100px|dereita|Imaxe do escudo nunha moeda de prata de Djuradj II, contra 1400.
Zeta (en montenegrino cirílico Зета, en monternegrino latino Zeta) foi un principado medieval, establecido en 1360 e extinguido en 1421, cuxo territorio abarcaba aproximadamente o actual Montenegro. Debe o seu nome ao río Zeta.
A súa primeira aparición foi como estado vasalo de Rascia, onde gobernaban os herdeiros ao trono da dinastía serbia dos Nemanjić. O seu fundador, Estevo Nemanja, converteuse en Gran Zupan de Rascia, unificando todas as tribos serbias, e o feudo de Zeta pasou a depender da segunda liña de sucesión ao trono, como vasalo do Reino de Serbia.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
miniatura|upright=1.3|A [[selección natural fixo que o lagópodo cambie a súa camuflaxe para a neve invernal pola súa coloración disruptiva axeitada para a paisaxe dos páramos en verán.]] miniatura|upright|O [[cruzamento selectivo transformou as pequenas espigas da planta teosinte (antepasada do millo, á esquerda) no moderno millo (dereita). Darwin argumentou que a evolución funciona de maneira similar.]]
Principado de Zeta
Zeta converteuse nun feudo independente en 1356, durante a desintegración gradual do Imperio Serbio que seguiu á morte do tsar Estevo Uroš IV Dušan Nemanjić (Dušan o Poderoso) en 1355. A partir de 1421 integrouse no Despotado de Serbia.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
As probas da selección natural proporcionadas pola coloración son as probas proporcionadas pola coloración animal como evidencias da ascendencia común dos seres vivos debida á selección natural, achegadas nun período inicial das teorías evolutivas darwinistas nas que había poucas evidencias dispoñibles. Na segunda metade do século XIX descubríronse tres funcións principais da coloración animal e foron utilizadas como evidencias da selección: camuflaxe (coloración protectora); mimetismo, tanto batesiano coma mülleriano, e aposematismo.
Principado de Zeta
A finais do século XV Zeta comenzou a ser máis coñecido como Montenegro, a partir de "Montaña negra" en idioma veneciano ou véneto. Despois da súa época no Despotado foi sucedido polo Principado teocrático de Montenegro e despois polo dominio (máis ben teórico) do Imperio otomán.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
O libro de Charles Darwin A orixe das especies foi publicado en 1859, e nel argumentábase a partir de evidencias circunstanciais que a selección feita por criadores humanos de anmais podía producir cambios e que como existe unha loita pola existencia, debe existir unha selección natural que cause os cambios de forma natural. Pero faltáballe unha explicación da orixe da variabilidade xenética e dos mecanismos de herdanza, ambos esenciais na teoría. O biólogos consideraron en consecuencia moitas outras teorías alternativas á selección natural, que ameazaban con minar a evolución darwinista.
Algunhas das primeiras evidencias foron presentadas por contemporáneos de Darwin, os naturalistas Henry Walter Bates e Fritz Müller. Describiron formas de mimetismo que agora levan os seus nomes, baseadas nas súas observacións de bolboretas tropicais. Estes padróns altamente específicos de coloración son doadamente explicables por selección natural, xa que os predadores como as aves, que cazan usando a vista, capturan e matan máis a miúdo insectos que son peores imitadores de modelos doutros animais de mal sabor que os que os imitan mellor; pero eses padróns de coloración son difíciles de explicar doutro modo que non sexa a selección. Darwinistas como Alfred Russel Wallace e Edward Bagnall Poulton, e no século XX Hugh Cott e Bernard Kettlewell, buscaron probas de que estaba tendo lugar a selección natural. Wallace sinalou que a camuflaxe para a neve, especialmente a plumaxe e pelaxe que cambiaba coas estacións, suxería como explicación obvia que era unha adaptación para ocultarse. O libro de Poulton de 1890, The Colours of Animals, escrito durante oo período chamado eclipse do darwinismo, utilizou todas as formas de coloración para argumentar en favor da selección natural. Cott describiu moitos tipos de camuflaxe, e en particular os seus debuxos de casos de coloración disruptiva coincidente en ras convenceron outros biólogos de que esas marcas que enganaban eran produto da selección natural. Kettlewell experimentou sobre a evolución de Biston betularia, mostrando que esta especie se adaptara aos cambios na contaminación ambiental; isto proporcionou un importante apoio á evolución darwinista.
Principado de Zeta
Zeta no estado de Rascia
Entre 1276 e 1309, Zeta foi gobernada pola raíña Helena de Anjou, viúva do rei de Serbia Uroš I, que restaurou ao redor de 50 mosteiros na rexión, especialmente na zona do río Bojana.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Contexto histórico
Charles Darwin publicou A orixe das especies en 1859, libro no que argumentaba que a evolución na natureza debe estar impulsada pola selección natural, igual que os cambios nas razas de animais domésticos e cultivares de plantas agrícolas eran impulsados pola selección artificial. A teoría de Darwin alterou radicalmente a opinión popular e dos científicos sobre o desenvolvemento da vida. Porén, carecía de probas e explicacións para algúns compoñentes esenciais do proceso evolutivo. Non podía explicar a fonte da variabilidade xenética nas características dunha especie, e non proporcionaba un mecanismo de herdanza que puidese transmitir as características fielmente dunha xeración á seguinte. Isto facía que a teoría fose vulnerable, e durante a eclipse do darwinismo exploráronse teorías alternativas. Así naturalistas partidarios do darwinismo como Wallace, Bates e Müller buscaron evidencias claras de que a selección natural ocorría realmente. A coloración animal, doadamente observable, axiña proporcionou evidencias fortes e independentes, baseadas na camuflaxe, mimetismo e aposematismo, de que a selección natural estaba realmente funcionando. O historiador da ciencia Peter J. Bowler escribiu que a teoría de Darwin
Camuflaxe
miniatura|[[Camuflaxe para a neve: o raposo ártico é principalmente marrón en verán, pero totalmente branco en inverno.]]
Principado de Zeta
Zeta no estado de Rascia
O nome de Crna Gora (Montenegro) foi formalmente mencionado por primeira vez en 1296, nunha carta do mosteiro de San Nicolao en Vranjina. Esta carta publicouna o rei serbio Uroš II, que era o fillo máis novo de Uros I e Helena. Crna Gora (Montenegro) debía entenderse como a rexión da serra baixo o monte Lovćen, dentro dos límites de Zeta. miniatura|dereita|200px|[[Estevo Nemanja, Gran Príncipe de Serbia (1166–1196).]] miniatura|200px|Os Estados dos Balcáns centrais (incluíndo o Principado de Zeta da Casa dos Balšić) no século XIV. miniatura|200px|Zeta entre 1372 e 1378. miniatura|200px|A Alta e a Baixa Zeta no século XV. A principios do século XIV, durante o reinado do rei Milutin de Serbia, o arcebispado de Bar era o señor feudal máis importante de Zeta.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Camuflaxe para a neve
No seu libro de 1889 Darwinism, o naturalista Alfred Russel Wallace considerou a coloración branca dos animais árticos. Escribiu que o raposo ártico, lebre ártica, armiño e lagópodo cambian a súa cor estacionalmente, e deu a "explicación obvia", que era unha cor para a ocultación. O ornitólogo moderno W. L. N. Tickell, ao examinar as explicacións propostas sobre a plumaxe branca nas aves, escribiu que no lagópodo "é difícil evitar a conclusión de que a plumae de verán marrón críptica convértese nun lastre na neve, e a plumaxe branca é, por tanto, outra adaptación críptica." Igualmente indica que "a pesar da súa plumaxe invernal, moitos lagópodos no nordés de Islandia son matados polos falcóns brancos durante o inverno."
Principado de Zeta
Zeta no estado de Rascia
Despois da morte do tsar Dušan en 1355, o Estado serbio comezou a desmembrarse e as súas posesións repartíronse entre o príncipe Lazar Hrebeljanović (1353-1391), o Estado bosníaco do Ban Tvrtko I e un semi independente estado de Zeta baixo a dinastía dos Balsas (Balšićs), cuxo fundador Balša I chegou ao poder en 1356.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Camuflaxe para a neve
Máis recentemente, unha menor cobertura de neve en Polonia, causada polo quecemento global, traduciuse nunha redución da porcentaxe de donicelas de cor branca en inverno. Os días con cobertura de neve reducíronse á metade entre 1997 e 2007, e só o 20% das donicelas tiñan pelame braco en inverno. Isto demostrouse que era o resultado da selección natural polos predadores debido á falta de camuflaxe.
Coloración disruptiva coincidente
En palabras dos investigadores da camuflaxe Innes Cuthill e A. Székely, o libro do zoólogo inglés e experto en camuflaxe Hugh Cott de 1940 Adaptive Coloration in Animals proporcionou "argumentos persuasivos sobre o valor de supervivencia da coloración, e sobre adaptación en xeral, nun período no que a selección natural non era universalmente aceptada en bioloxía evolutiva." En concreto, argumentaban que o concepto de "coloración disruptiva coincidente" (unha das categorías de Cott) "fixo que os debuxos de Cott fosen a evidencia máis convincente de que a selección natural melloraba a supervivencia por medio de camuflaxe disruptiva." Cott explicou, mentres discutía o caso dunha "pequena ra chamada Megalixalus fornasinii" no seu capítulo sobre coloración disruptiva coincidente, que "só cando un padrón se considera en relación coa actitude normal das ras á hora de descansar a súa salientable natureza se fai aparente... A actitude e esquema de cor moi rechamante combínase así para producir un extraordinario efecto, cuxa aparencia enganosa depende de dividir a súa forma completa en dúas áreas fortemente contrastadas de marrón e branco. Consideradas separadamente, ningunha parte lembra unha ra. Xuntas na natureza a configuración branca por si soa é conspicua. Isto salienta e distrae a atención do observador da verdadeira forma e contorno do corpo e apéndices sobre os cales está sobreposta". Cott concluíu que o efecto era a ocultación "con tal que a falsa configuración se recoñeza máis preferentemente que a real". Tales padróns spoñen, como subliña Cott, que teñan que ter unha considerable precisión, xa que as marcas deben aliñarse con exactitude para que funcione o engano. A descrición de Cott e en especial os seus debuxos convenceron os biólogos de que as marcas e, por tanto, a camuflaxe, deben ter un valor de supervivencia (en vez de ocorrer por casualidade); e ademais, como indican Cuthill e Székely, os corpos dos animais que teñen eses padróns deberon, abofé, ser modelados pola selección natural.
Principado de Zeta
Dinastía dos Balsa
A época máis próspera e poderosa da historia de Serbia chegou ao seu fin coa morte do tsar Dušan en 1355. Aproveitando a oportunidade, a dinastía líder en Zeta, os Balšićs (Balsa), reafirmou a autonomía da rexión en 1356. O primeiro documento escrito en relación coa Casa dos Balšić está na Táboa dos Uros expedida á República de Dubrovnik en 1360.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Coloración disruptiva coincidente
miniatura|[[Bernard Kettlewell afirmou que os cambios nas frecuencias de morfos claros e escuros da avelaíña Biston betularia eran unha evidencia directa da selección natural.]]
Melanismo industrial
Entre 1953 e 1956, o xenetista Bernard Kettlewell experimentou sobre a evolución da Biston betularia. Presentou os resultados mostrando que nun bosque contaminado con troncos de árbores escuros, as avelaíñas escuras sobrevivían mellor que as claras, causando o melanismo industrial, mentres que nun bosque limpo con troncos máis claros, as avelaíñas claras sobrevivían mellor que as escuras. As implicacións eran que a supervivencia estaba causada pola camuflaxe sobre os fondo axeitados, onde os predadores que cazan usando a vista (aves insectívoras, como os ferreiriños abelleiros usados no eperimento) capturaban selectivamente e mataban as avelaíñas peor camufladas. Os resultados foron moi controvertidos, e criticouse o deseño do experimento, pero en 2001 Michael Majerus repetiu coidadosamente o experimento. Os resultados foron publicados postumamente en 2012, vindicando o traballo de Kettlewell como a "evidencia máis directa" e "un dos exemplos máis claros e doados de entender da evolución darwinista en acción".
Principado de Zeta
O Despotado de Serbia
En 1421, antes da súa morte e baixo a influencia da súa nai, Jelena, Balsa III transferiu a soberanía de Zeta ao Despotado de Serbia, gobernado por Stefan Lazarević. Este loitou contra os venecianos e recuperou Bar a mediados de 1423, e ao ano seguinte enviou ao seu sobriño Djuradj Branković, que recuperou Drivast e Ulcinj (Ulcinium). En 1427, morreu o déspota serbio Estevo, e o trono herdouno o seu sobriño Djuradj Branković, que tivo que enfrontarse á grave ameaza que significaba o Imperio otomán e non puido prestar especial atención a Zeta.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Batesiano
O mimetismo batesiano, denominado así en honra do naturalista do século XIX Henry Walter Bates, que foi o primeiro que se decatou deste efecto en 1861, "proporciona numerosos exemplos excelentes de selección natural" en funcionamento. O entomólogo evolutivo James Mallet indicou que o mimetismo "pódese dicir que é a teoría darwinista máis antiga non atribuíble a Darwin." Inspirado por A orixe das especies, Bates deuse conta de que bolboretas amazónicas non relacionadas asemellábanse unhas a outras cando vivían nas mesmas áreas, pero tiñan diferente coloración en distintas localizacións no Amazonas, algo que só podía terse causado por adaptación. As especies inofensivas imitaban unha especie de mal sabor, tóxica ou con outras defensas que vivía na súa área.
Principado de Zeta
Dinastía Crnojević
A dinastía Crnojević comezou con dous irmáns, Djuradj e Aleksa Djurašević-Crnojević, da zona dos arredores do Monte Lovćen. Pero o papel máis importante no seu establecemento como gobernantes desta familia en Zeta foron Estevo I Crnojević (1451-1465) e o seu fillo Iván I Crnojević (1465-1490). O fillo de Iván, Djuradj IV Crnojević (1490-1496) foi o último gobernante desta dinastía.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Mülleriano
O mimetismo mülleriano, no cal dúas ou máis especies ambas de mal sabor que comparten un ou máis depredadores acaban imitando os seus sinais de advertencia, é tamén claramente adaptativo, xa que reforzan mutuamente o efecto sobre o depredador (no mimetismo batesiano unha das especies era inofensiva e outra non). Fritz Müller describiu este efecto, que leva o seu nome, en 1879, nun texto notable por ser o primeiro uso que se fixo dun argumento matemático en bioloxía evolutiva para mostrar o poderoso que pode ser o efecto da evolución natural.
upright|miniatura|A [[aposematismo|coloración de advertencia portexe a ra velenosa Dendrobates leucomelas.]]
Imma António Souto
María Inmaculada Antonio Souto, coñecida como Imma António Souto, nada na Coruña o 29 de maio de 1968, é unha dramaturga e actriz teatral galega.
Principado de Zeta
Dinastía Crnojević
Co comezo da casa Crnojević como gobernantes, Zeta comezou a ser mencionado comunmente como Crna Gora (Montenegro). A Djuradj IV correspondeulle o enfrontamento máis belicoso co Imperio otomán e, neste contexto, acusado polos otománs de encabezar unha guerra santa contra o islam foi enviado preso a Istambul, onde se perdeu o rastro en 1503.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Aposematismo
En 1867, nunha carta a Darwin, Wallace describiu a coloración de advertencia. O zoólogo evolutivo James Mallet sinala que este descubrimento "bastante iloxicamente" seguiu en vez de preceder as explicacións dos mimetismos batesiano e mülleriano, que dependen ambos da existencia e efectividade da coloración de advertencia. As cores e padróns rechamantes de animais que teñen fortes defensas como toxinas son anunciadas ao depredador, sinalando honestamente que non paga a pena atacar a ese animal. Isto incrementa directamente a fitness reprodutiva da presa potencial, proporcionando unha forte vantaxe selectiva. A existencia de coloración cunha advertencia inequívoca é, por tanto, unha proba clara da selección antural.
Defensa do darwinismo
miniatura|esquerda|Coloración de advertencia da "mofeta brasileira" no libro de [[Edward Bagnall Poulton The Colours of Animals, 1890]]
Imma António Souto
Traxectoria
Como autora forma parte do grupo de autores que xurdiu na década de 1980 na Coruña arredor dos Cadernos da Escola Dramática Galega, dirixidos e coordinados por Francisco Pillado Maior e Manuel Lourenzo.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Defensa do darwinismo
O libro de Edward Bagnall Poulton de 1890 The Colours of Animals, renomeou o concepto de Wallace de cores de advertencia como coloración "aposemática", así como apoiaba as teorías de Darwin entón non moi populares da selección natural e a selección sexual. As explicacións de Poulton da coloración son netamente darwinistas. Por exemplo, sobre a coloración aposemática escribiu que:
Imma António Souto
Traxectoria
Como actriz participou en obras da Compañía Luís Seoane, Teatro do Noroeste, Centro Dramático Galego e Produccións Librescena. Tamén participou nalgún episodio de Terra de Miranda.
Principado de Zeta
Fin do Principado
Despois da desaparición de Djuradj Crnojević, Zeta foi gobernada polo seu irmán Estevo II Crnojević como vasalo do Imperio otomán. A finais do século XV o goberno de Estevo marcou o final da Casa de Crnojević. Na nova división administrativa dos Balcáns, Zeta era unha parte do Sanjak de İşkodra (Escútari) desde 1499 até 1514.
Imma António Souto
Traxectoria
En 2018 foi nomeada Presidenta da Academia Galega do Teatro (AGT).
En 2020 a SEGA dedicoulle o Día das Galegas nas Letras.
Probas da selección natural proporcionadas pola coloración
Defensa do darwinismo
Poulton resumiu a súa adhesión ao darwinismo como explicación do mimetismo batesiano nunha frase: "Cada paso no cambio que aumenta gradualmente do mimetismo na dirección da forma especialmente protexida, tería sido unha vantaxe na loita pola existencia".
O historiador da ciencia Peter J. Bowler comentou que Poulton aproveitou o seu libro para queixarse da falta de atención dos experimentalistas ao que os naturalistas de campo (como Wallace, Bates e Poulton) podían facilmente ver que eran características adaptativas. Bowler engadiu que "O feito de que o significado adaptativo da coloración era (sic) amplamente posto en discusión indica simplemente o moito que se desenvolvera o sentimento antidarwinista. Só os naturalistas de campo como Poulton rexeitaron darse por vencidos, convencidos de que as súas observacións mostraban a validez da selección, malia os problemas teóricos."
Trombina
miniatura|dereita|Estrutura da trombina humana en complexo co inhibidor [[hirudina. ]] miniatura|360px|Papel da trombina na fervenza da coagulación do sangue. A trombina actúa convertendo o factor XI en XIa, o VIII en VIIIa, o V en Va, e o fibrinóxeno en fibrina. Ademais, a trombina promove a activación e agregación das plaquetas por medio da activación de receptores activados por protease da membrana plasmática da plaqueta. A trombina tamén pasa á vía da proteína C convertendo a proteína C en APC, a cal á súa vez converte o factor V en Vi, e o VIIIa en VIIIi, e finalmente a APC activa a PAR-1 e EPCR.
Principado de Zeta
Fin do Principado
O Principado de Zeta desapareceu oficialmente cando se converteu en Estado teocrático polos Bispos-Príncipes (Vladikas) de Cetinje (Montenegro), que se fixeron cargo do mesmo en 1516. A partir de entón Zeta foi coñecida como Montenegro.
Rafael Sáez Pérez
Rafael Sáez Pérez é un exfutbolista español. Xogaba de porteiro.
Traxectoria
Na tempada 1960–61 foi porteiro do Deportivo da Coruña, en Segunda División. Adestrado por Jesús Barrio, foi o porteiro con máis partidos (17), por diante de Juan Emery (11) e Moncho Parada (3). Ese ano o conxunto coruñés logrou o terceiro posto (detrás do Osasuna e Celta de Vigo) a catro puntos do ascenso.
Na tempada 1961–62 fichou polo Albacete, onde tamén foi o porteiro con máis partidos (17), diante do galego Sansón (14). Ese ano o equipo manchego descendeu a Terceira División, logo de xogar a permanencia.
Principado de Zeta
Fin do Principado
Os otománs controlaban unha parte desde 1498, coñecida como Sanjak de Montenegro, a República de Venecia controlaba Kotor e a teocracia gobernaba o resto de Montenegro (a chamada Alta Zeta).
Trombina
A trombina ou factor IIa de coagulación (Número EC: 3.4.21.5), é un encima do tipo das serina proteases que nos humanos está codificado no xene F2 do cromosoma 11, que intervén na coagulación do sangue. Tamén se lle ten chamado entre outros cos seguintes nomes: fibrinoxenase, trombase, trombina-C, tropostasina, factor II de coagulación sanguínea activado, factor IIA de coagulación sanguínea, factor IIa, trombina E, beta-trombina, gamma-trombina. O precursor inmediato da trombina é a protrombina. A protrombina (ou factor II de coagulación) sofre unha clivaxe ou corte proteolítico orixinando a trombina na ferbenza da coagulación sangúinea, a cal finalmente detén ou reduce a perda de sangue nas hemorraxias. A trombina á súa vez actúa como unha serina protease que converte o fibrinóxeno soluble en fibras insolubles de fibrina, e cataliza moitas outras reaccións relacionadas coa coagulación.
Historia
Despois da descrición do fibrinóxeno e a fibrina, o médico Alexander Schmidt hipotetizou a existencia dun encima que convertía o fibrinóxeno en fibrina en 1872. El propuxo o nome de trombina para este encima, e protrombina para o seu precursor.
Síntese
A trombina prodúcese por clivaxe encimático de dous sitios no seu precursor protrombina realizada polo factor X activado (Xa). A actividade do factor Xa está moi potenciada pola unión ao factor V (Va), o que se denomina o complexo protrombinase. A protrombina prodúcese no fígado e é modificada postraducionalmente nunha reacción dependente da vitamina K que converte dez residuos de ácido glutámico que forman parte da protrombina en ácido gamma-carboxiglutámico (Gla). En presenza de calcio, os residuos de Gla promoven a unión da protrombina ás bicapas de fosfolípidos (ver a figura). A deficiencia en vitamina K ou a administración do anticoagulante warfarina inhibe a produción de residuos de ácido gamma-carboxiglutámico, o que fai máis lenta a activación da fervenza de coagulación.
Nos humanos adultos, o nivel normal en sangue de actividade de antitrombina é de arredor de 1,1 unidades/mL. Os niveis nos neonatos de trombina aumentan de forma constante a partir do nacemento ata atinxir os niveis do adulto, desde un nivel de arredor 0,5 unidades/mL que se ten 1 día despois do nacemento, ata un nivel de arredor de 0,9 unidades/mL despois de 6 meses de vida.
Mecanismo de acción
O factor XIIIa é unha transglutaminase que cataliza a formación de enlaces covalentes entre residuos de lisina e glutamina da fibrina. Os enlaces covalentes incrementan a estabilidade do coágulo de fibrina. A trombina interacciona coa trombomodulina.
Como parte da súa actividade na fervenza de coagulación, a trombina tamén promove a activación e agregación das plaquetas por medio da activación dos receptores activados por protease da membrana plasmática da plaqueta.
Retroalimentación negativa
A trombina unida á trombomodulina activa a proteína C, un inhibidor da fervenza de coagulación. A activación da proteína C é moi amplificada despois da unión da trombina á trombomodulina. A trombomodulina é unha proteína integral de membrana expresada polas células endoteliais. A proteína C activada inactiva os factores Va e VIIIa. A unión da proteína C activada á proteína S orixina un pequeno incremento na súa actividade. A trombina é tamén inactivada pola antitrombina, un inhibidor de serina proteases.
Proteína
miniatura|Ancoraxe da protrombina bovina á membrana por medio do seu [[dominio Gla. ]]
O peso molecular da protrombina é de aproximadamente 72.000 Da. O dominio catalítico é liberado do fragmento de protrombina 1.2 para crear o encima activo trombina, que ten un peso molecular de só 36.000 Da.
Xene
O xene da trombina (ou máis exactamente da protrombina) está localizado no cromosoma 11 humano (11p11-q12).
A protrombina G20210A non está xeralmente acompañada por mutacións noutros factores (o máis común é o factor V de Leiden). O xene pode ser herdado en heterocigose (unha copia), ou máis raramente, en homocigose (dúas copias), e non está relacionado co sexo ou o tipo sanguíneo. Cando a mutación está en homocigose o risco de trombose increméntase máis que cando está en heterocigose, pero o incremento relativo do risco non está ben documentado. Outros riscos potenciais de trombose, como os contraceptivos orais poden ser aditivos. A relación da que unha vez se informou entre a enfermidade intestinal inflamatoria (como a enfermidade de Crohn ou a colite ulcerosa) e a mutación protrombina G20210A ou factor V de Leiden foi contradita por investigacións posteriores.
Ferramenta de investigación
Debido á súa grande especificidade proteolítica, a trombina é unha valiosa ferramenta bioquímica. O sitio de clivaxe sobre o que actúa a trombina (Leu-Val-Pro-Arg-Gly-Ser) inclúese con frecuencia en rexións espazadoras de constructos de proteínas de fusión recombinantes (proteínas obtidas a partir da fusión de dous xenes feita pola tecnoloxía do ADN recombinante). Despois de purificar a proteína de fusión, a trombina pode utilizarse para facer unha clivaxe selectiva entre os residuos de arxinina e glicina do sitio de clivaxe, eliminando de forma efectiva a etiqueta de purificación da proteína que interesa cun alto grao de especificidade.
Medicina e cirurxía
O concentrado de complexo de protrombina e o plasma conxelado fresco son preparacións de factores de coagulación ricos en protrombina que poden utilizarse para corrixir deficiencias de protrombina (xeralmente debidas a tratamentos con medicamentos). As indicacións inclúen as hemorraxias intratables debidas á warfarina.
A trombina recombinante está dispoñible en forma de po que se dilúe en auga. Pode aplicarse topicamente durante a cirurxía e axuda á hemostase. Pode ser útil para controlar hemorraxias menores en capilares e pequenas vénulas, pero non é efectiva nin está indicada para hemorraxias masivas arteriais.
O tempo de protrombina utilízase para medir o estado da vía extrínseca de coagulación do sangue. Úsase para determinar as doses de warfarina, danos hepáticos ou o status de vitamina K. Mide o tempo en que o plasma sanguíneo tarda en coagular despois de engadir diversos aditivos (citrato, calcio, factor III).
Produción de alimentos
Comercializáronse preparados de trombina (marca Fibrimex) que se usan como axente abrandador de carne. Esta trombina deriva de sangue bovino ou porcino. Pode utilizarse para preparar carne reconstituída con distintas partes do músculo ou mesturando carnes de distintos animais eficazmente, ata o punto de que o consumidor podería non poder distinguir esta carne reconstituída da normal.
Dornier Do 317
O Dornier Do 317 foi un bombardeiro alemán desenvolvido durante a segunda guerra mundial que nunca chegou a ser producido en serie. O Do 317 foi o último derivado do Do 17, despois do Dornier Do 217, e deseñouse como un bombardeiro pesado de alta cota, con capacidade para alcanzar calquera punto de Gran Bretaña dende bases francesas. Construíuse un prototipo presurizado, o Do 317V1, pero o proxecto foi temporalmente abandonado en 1940. Posteriormente fabricáronse outros cinco prototipos non presurizados, denominados Do 21R, que foron usados a finais de 1944.
Johor
Johor (antes Johore) é un estado de Malaisia, a capital é Johor Bahru (antes Tanjung Puteri), Johor Lama é a antiga capital. Nos seus 19.984 km² viven 2 800 000 habitantes. Johor é unha monarquía herditaria, rexida por un sultán, Iskandar Al-Haj é o sultán actual e Abdul Ghani Othman o primeiro ministro.
Portishead
Portishead é un grupo musical inglés de trip hop, formado en Bristol en 1991.
Historia
A banda foi formada en 1991 polo teclista Geoff Barrow e a cantante Beth Gibbons que tomaron o nome da localidade natal de Barrow, situada a 15 km ao oeste de Bristol. Barrow traballara anteriormente con outras dúas bandas de trip hop de Bristol, Massive Attack e Tricky.
Despois de estrear a curtametraxe To Kill a Dead Man, Portishead asinou un contrato coa discográfica Go! Beat que editou o seu primeiro álbum Dummy en 1994, coa colaboración do guitarrista Adrian Utley. A pesar da nula campaña de publicidade da banda, o álbum foi un éxito en Estados Unidos e Europa, os sinxelos "Glory Box" e "Sour Times" alcanzaron a cabeza das listas de éxitos.
O seu segundo álbum Portishead, saíu á venda en 1997 e incluíu o sinxelo "All Mine". Amais, gravaron un concerto con acompañamento de orquestra en Roseland, Nova York, onde foron interpretadas as súas cancións máis famosas. Este, saíu á venda en 1998 cun DVD do concerto. En 1999 colaboraron con Tom Jones nunha canción do seu álbum Reload.
Portishead e outros grupos de trip hop non están conformes con este termo, argumentando que é só unha invención dos medios para catalogar a súa música inclasificábel.
O 24 de xaneiro de 2008 Portishead anunciou a saída dun novo disco, titulado Third, programado para o 14 de abril do mesmo ano.
No ano 2019 anuncian novo disco para o 2020. Ademais Barrow colabora con Netflix na serie "Black Mirror" e Beth Gibbons con Krzysztof Penderecki e a Orquestra Sinfónica da Radio Nacional de Polonia.
Fonte Lamela, Cereo, Coristanco
Fonte Lamela é un lugar da parroquia de Cereo no concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños.
Euskal Telebista
250px|thumb|Sede de EITB en [[Bilbao.]] Euskal Telebista (ETB, en galego: Televisión Vasca) é o ente televisivo autonómico de Euskadi, que forma parte de Euskal Irrati Telebista (Radio Televisión Vasca), consorcio dependente do Goberno Vasco. Ten a figura xurídica de Sociedade Anónima.
Sede
Consta dun centro de emisión e produción de informativos situado na sede do Grupo EITB en Bilbao e dun centro de produción de programas en Donostia. Mantén corresponsalías en Vitoria, Baiona, Pamplona, Barcelona, Madrid, París, Londres, Berlín, Nova York, Xerusalén, Bruxelas e Pequín.
Torneo das Seis Nacións 2010
A edición 2010 do Torneo das Seis Nacións comezou o 6 de febreiro do 2010, e rematou o 20 de marzo. Francia conquistou o Grand Slam ao vencer a tódolos outros 5 equipos.
Automobilismo
miniatura|Dous [[Audi R8 da categoría LMP1 de sport prototipos en competición no Gran Premio de Atlanta de 2005 das American Le Mans Series.]] O automobilismo é o deporte consistente en todo tipo de probas de vehículos con motor de catro rodas ou máis, normalmente modificados ou construídos especialmente co fin de competir. É regulado principalmente a nivel mundial pola Federación Internacional do Automóbil como unión das Federacións Automobilísticas membros, no caso de España, a RFEDA, que á súa vez está formada polas Federacións Autonómicas, estando Galiza representada pola Federación Galega de Automobilismo.
Tipos de competicións
A FIA ten a súa base fundamental no Apéndice J do Código Internacional dos Deportes de Motor, que define tres categorías principais divididas en grupos, e por outra banda, presenta tamén unha división por cilindrada. Estas tres categorías son as de automóbiles manufacturados (aqueles fabricados baixo a definición de coches de rúa, modificados especialmente ou non), automóbiles de competición (aqueles construídos especificamente para competir nunha categoría) e camións.
Este deporte pódese dividir en dúas ramas, a organizada directamente pola FIA e as súas federacións membros, sendo os seus máximos expoñentes a Fórmula 1, o World Touring Car Championship e o World Rally Championship, e as organizadas polas asociacións norteamericanas subordinadas ó Automobil Competition Committee for the United States (ACCUS) e ás súas asociacións membro, que á súa vez tamén están subordinadas á FIA. Porén, nas categorías estadounidenses aínda que a FIA é a encargada de regula-lo deporte mediante o seu código, deriva as responsabilidades de organización ás nove asociacións membros da ACCUS. As tres máis importantes son a National Association for Stock Car Automobile Racing (NASCAR), que organiza as competicións de autos stock e de camións, e conta á súa vez con diferentes niveis de competición en varios países; a Champ Car, que organiza un campionato de monoprazas open-wheel; e a Indy Racing League, unha escisión da Champ Car que regula outra competición de características semellantes e que ten como proba estrela as 500 Millas de Indianápolis.
Tamén existen outras competicións automobilísticas fóra destas dúas ramas principais e da xurisdición da FIA, tendo a súa máxima representación no Rally Dakar, organizada pola Amaury Sport Organization, ou que a Federación Internacional do Automóbil non recoñece como competicións profesionais, como o drifting.
O cambio de século (1894-1918): o comezo dun deporte
miniatura|[[Marcel Renault durante a París-Madrid de 1903. Nesa carreira sufriu un grave accidente que rematou coa súa vida e coa de 8 espectadores.]]
Os inicios do automobilismo pódense situar a finais do século XIX, pouco despois da construción dos primeiros vehículos alimentados con gasolina. En 1894, a revista parisiense Le Petit Journal organizou unha proba de rendemento, que resultou se-la primeira competición automobilística da Historia: a Paris-Rouen de 1894, na que o Conde Jules de Dion levaría a vitoria co seu De Dion-Bouton, aínda que logo sería descualificado.
Un ano despois tería lugar a primeira carreira real, de París a Bordeos. Saíu vitorioso Émile Levassor, que tamén sería descualificado por non correr cun vehículo de catro prazas como establecían as normas.
No ano 1900, James Gordon Bennet Jr. estableceu a primeira competición regular de automóbiles, a Copa Gordon Bennet. Era unha competición internacional na que cada país podía inscribir até tres vehículos manufacturados totalmente no seu territorio. Esta competición sería tamén a primeira en utiliza-las cores identificativas para cada país. A semellanza desta competición, naceu tamén nos Estados Unidos a Copa Vanderbilt en 1904.
En 1906, disputouse por primeira vez a primeira carreira que levaría dunha forma regular o termo Grand Prix: o Grand Prix do Automobile Club de France. Nun circuíto situado preto de Le Mans, o húngaro Ferenc Szisz gañou a proba a bordo dun Renault.
Os anos de entreguerras (1918-1939): internacionalización e primeiras organizacións
En 1922, Italia importou o termo Grand Prix, procedente de Francia, para unha carreira precisamente en Monza. Após dous anos, Bélxica e España farían o mesmo, e axiña se estendería a outros países. En 1933 celebrouse por primeira vez o Gran Premio de Mónaco, no que se introduciu por primeira vez a clasificación para determina-los postos de saída na carreira, substituíndo ó sorteo. Cada tempada o número de probas consideradas con status de Grandes Premios aumentou, chegándose a disputar 18 en 1934. Outra competición importante que xorde nesta época é as 24 horas de Le Mans, organizadas por primeira vez en 1923, amosando que fóra dos Grandes Premios non eran as únicas competicións existentes.