cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urbano II, papa
Conflitos polo poder
Nos anos seguintes tratou de recuperar a súa antiga esfera de influencia en Alemaña, en clara confrontación co emperador. Para iso, casou á anciá condesa viúva Matilde de Toscana co conde Welf de Baviera, de apenas 18 anos, coa fin de que uniran as súas forzas na guerra contra Henrique IV no norte de Italia. Tamén sancionou que non se podía obrigar ós eclesiásticos a xurar fidelidade ás autoridades laicas, o que tería grandes consecuencias en séculos posteriores. Malia estes esforzos, en 1089 viuse obrigado a abandonar Roma, que volveu ser ocupada por Clemente III, e pasou os tres anos seguintes convocando diversos sínodos en Amalfi, Benevento e Troia, nos que adoptou medidas contra a simonía, a lei das investiduras e o matrimonio de eclesiásticos. En 1093 uniuse á Liga Lombarda no seu apoio á coroación como Rei de romanos de Conrado, fillo de Henrique IV, mediante a que este trataba de arrebatar o goberno de Italia ó seu pai.
En 1095 Urbano II excomungou tamén ó rei Filipe I de Francia, debido a que abandonara á súa esposa Ana de Kíiv para casar a continuación con Berta de Monfort. O Papa quedaba así enfrontado ós dous monarcas máis poderosos de Europa nese momento.
A cruzada
A idea dunha alianza militar entre tódolos países da Europa cristiá coa fin de atacar a un inimigo común, ata entón inaudita, comezou a xerarse en marzo de 1095, durante o Concilio de Piacenza, o primeiro dos convocados por Urbano. Ante unha nutrida concentración de bispos franceses, borgoñóns e italianos (o seu número era tal que a reunión tivo que realizarse fóra da cidade), Urbano II recibiu a visita dun embaixador do emperador bizantino Aleixo I Comneno, que pedía axuda contra os turcos selxúcidas. Estes derrotaran estrepitosamente ós bizantinos na Batalla de Manzikert (1071) e a partir de 1073 se fixeron co control do interior de Anatolia, que ata entón fora a principal área de produción de cereais, cabalos e xinetes do Imperio. Desde alí ameazaban con expulsar ós bizantinos das súas escasas posesións restantes nas costas da Península. Porén, Urbano non se limitou a garantir o seu apoio ós bizantinos e axiña concibiu a idea de arrebatar Xerusalén e o resto da Terra Santa ós selxúcidas, poñéndoos baixo o mando de europeos occidentais.
O 18 de novembro de 1095 convocou o Concilio de Clermont, ó que acudiron uns trescentos cregos, na súa maior parte cregos de orixe francesa. Déronse trinta e dúas resolucións eclesiáticas, fundamentalmente de tipo disciplinar, pero hai dúas relevantes para os momentos posteriores: a Paz e a Tregua de Deus e o fomento da peregrinación a Xerusalén compensado con indulxencias. Porén, no concilio non se chamou á Cruzada senón que se fixo nunha asemblea posterior, o día 27, no exterior da catedral e no que deu a coñecer o seu proxecto. Os asistentes deixáronse seducir polas arengas de Urbano, que postulaba entre outras cousas que Deus elixira a Francia como guía da Cristiandade para liberar as terras sagradas de Canaán do xugo dos infieis musulmáns, nun proceso no que todo aquel que participase vería perdoados os seus pecados e sería recompensado á súa chegada a Palestina coas fértiles terras desta, ricas en leite e mel. Cando preguntou, con gran sentido da teatralidade, ós asistentes se porían a súa espada ó servizo de Deus, toda a audiencia contestou cun sonoro Dieu le veut! ("¡Deus quéreo!") que a partir de entón se convertería no berro de guerra dos cruzados. A seguir, percorreu gran parte de Francia facendo un intenso labor propagandístico do chamamento á Cruzada até regresar a Roma, en setembro de 1096.
Rinaldo Fioramonte Martino
Traxectoria
Formou parte da Selección de fútbol da Arxentina entre 1942 e 1947 sendo campión da Copa América en dúas ocasións, 1945 e 1946. Na primeira delas anotou un gol histórico ante Uruguai ante o porteiro Roque Máspoli, que se considera como un dos máis notábeis da historia do fútbol suramericano, e que foi bautizado no seu momento coma o gol de América.
Urbano II, papa
A cruzada
Ó ano seguinte partiu unha nutrida expedición de cabaleiros, soldados, clérigos e campesiños europeos cara Oriente. A maioría eran franceses (razón pola que o francés se convertería na lingua franca dos cruzados e os seus futuros estados en Oriente Próximo), aínda que tamén había normandos, loreneses e flamengos en gran número. Dirixidos por Godofredo de Bouillon, Balduíno de Flandres, Roberto de Normandía e Raimundo de Tolosa entre outros, os cruzados chegaron a Constantinopla, tomaron Nicea, expulsaron lentamente ós turcos de Anatolia (que foi devolta ós bizantinos) ata chegar a Antioquía, e unha vez conquistada esta, dirixíronse cara ao sur para pór sitio a Xerusalén, a meta da aventura. Urbano II procurou manterse informado dos avances da empresa tan pronto como fose posible, pero morreu finalmente en Roma o 29 de xullo de 1099, 14 días antes de que os cruzados puideran superar as defensas musulmás e tomaran definitivamente Xerusalén. O seu sucesor no trono pontificio foi Pascual II.
A "Cristianización" de Sicilia e Campania
Case tan ambiciosa como a proclamación da Primeira Cruzada en Oriente foi a política de Urbano II de cristianizar o sur da Península Itálica e Sicilia. Esta cristianización non foi tal na realidade, xa que a maioría dos habitantes destas rexións xa eran cristiáns, se ben non recoñecían ó Patriarca de Roma senón ó de Constantinopla e seguían o rito grego en lugar do latino. En Sicilia, tras varios séculos de dominación musulmá ata a súa conquista polos normandos en 1061, existía tamén unha pequena comunidade islámica.
O proceso consistiu na súa maior parte, por tanto, nunha substitución da influencia da Igrexa Ortodoxa na zona pola da Igrexa Romana, obxectivo que Urbano II conseguiu polas súas boas relacións cos normandos que administraban o país. Estas reforzáronse a partir de 1098 coa concesión de varias prerrogativas extraordinarias ó rei Roxerio I, que o capacitaron entre outras cousas para nomear bispos e cobrar as rendas das igrexas construídas na rexión. Este poder converteu a Roxerio nunha especie de legado do Papa nas súas terras, e co tempo chegaría a considerarse ós reis de Nápoles e Sicilia case como feudatarios do Papa (o que influiría fortemente nos posteriores enfrontamentos entre Francia e Aragón polo dominio do territorio).
En Sicilia construíronse varios templos, delimitáronse novas dioceses e definiuse unha nova xerarquía eclesiástica local partindo de cero. Pola súa parte, Adelaida de Montferrat, a esposa lombarda de Roxerio I, dirixiu persoalmente a emigración de campesiños do val do río Po á zona leste da illa, ata entón pouco poboada.
Beatificación
Malia isto, a beatificación non foi proposta formalmente ata que o arcebispo de Reims presentou a causa correspondente en 1878. O 14 de xullo de 1881, o Papa León XIII deu a súa aprobación á proposta e beatificou a Urbano II.
Chopo branco
O chopo branco, álamo branco ou chopo prateado (Populus alba), é unha árbore de ribeira pertencente ás salicáceas. En Galiza non é común agás en xardinaxe.
Nome científico
O nome xenérico Populus (do latín, 'popular') por ser abundante e en gran cantidade. O nome específico alba refírese á cor abrancazada do envés das follas.
Galia
dereita|miniatura|250px|Mapa da Galia no ano 58 a.C.
Chopo branco
Descrición
thumb|160px|Casca do álamo branco. Árbore caducifolia corpulenta de forma arredondada e rápido crecemento, que pode acadar os 30 m de altura e 1 m de diámetro, de forma larga e porte de columna, de groso toro e sistema radical forte, con numerosas raíces secundarias longas que emiten multitude de fillos. Casca lisa, abrancazada, cinsenta, fendida, máis escura no baseamento, con cicatrices negrexadas de pólas vella. A copa é larga e irregular. Poliñas e gomos tomentosos (cubertos de lanuxe). As follas son caedizas, simples, alternas, ovais ou palmadas, de bordo dentado; cubertas no envés dunha camada mesta aveludada de cor abrancazada. Follas tomentosas nas dúas faces e no pecíolo, variábeis nos gomos, con 3-5 lóbulos, brancas e vilosas de novas, as adultas coa face verde escura, glabra e envés densamente branco-tomentoso, limbo moi polimorfo. Follas maiores normalmente palmado-lobuladas, de base a xeito de corazón. Follas das poliñas arredondadas a ovadas, pouco lobuladas, con menos tomento. Candeas pénsiles. As masculinas de 3–6 cm de lonxitude, con lanuxe. As femininas máis longas e magras. Polo outono a coloración é marrón ou amarelenta. As flores masculinas son grandes e arroibadas, en candeas ou amentos pénsiles, as femininas son de cor amarela-verdosa en pés distintos. Florea de febreiro a abril normalmente, antes de que abrochen as follas.
Galia
A Galia (Gallia en latín) é o conxunto de territorios ocupados polos galos, pobos denominados así polos romanos, e que corresponden coas actuais Francia, Bélxica e parte de Suíza, así como terras dos actuais Países Baixos e Alemaña situadas ao oeste do río Rin. A palabra galo refírese habitualmente aos habitantes celtas desa rexión nos tempos antigos e foi empregada principalmente polos romanos, que moi raras veces chamaban celtas a este conxunto de tribos diversas. O xentilicio conservouse a través dos tempos soamente na extensión de terras que hoxe compoñen a República francesa e aínda hoxe se continúa chamando galos aos franceses, e de feito Gallia é o nome de Francia en grego moderno.
Historia
A Galia estivo habitada principalmente polos aquitanos, ligados aos vascóns da Península Ibérica que, a pesar de teren influencias celtas, conservaron a súa lingua e identidade. Os belgas vivían ao norte do río Sequana (Sena). Eran celtas pero cunha grande influencia xermánica. Estaban curtidos na batalla debido ás súas continuas loitas cos seus veciños xermánicos do norte.
Na Galia Central vivían os celtas que eran, con moito, os máis importantes poboadores da Galia, tanto en número como en extensión territorial. Non formaban unha nación en conxunto, nin tiñan xefe común. Hábiles loitadores, mellores metalúrxicos e ourives, só tiñan un elemento que os unía e ese era a relixión. Esta desunión era decote aproveitada polos seus veciños, as tribos xermánicas, e foi o elemento esencial para a súa conquista polos romanos.
Chopo branco
Descrición
O froito é nunha cápsula bivalva, ovoide e sen vilosidade. As sementes comportan unha lanuxe a xeito de penacho.
Cultivo e usos
Cultivo
Galia
Historia
Na Galia prerromana non existía ningunha unidade política nin tampouco territorial. Non constituían un Estado organizado senón un conxunto de pobos compostos por diferentes tribos de distintas etnias. Se había algo que unise a este conxunto de tribos, ademais da relixión, era un comercio ben estruturado, vinculado ás grandes rutas da época e baseado na industria da metalurxia. A Galia foi en principio aliada de Roma, pero con ocasión dunha migración dos helvecios, pobo celta que habitaba a actual Suíza, Xulio César comezou a súa conquista para engadir o seu territorio como provincia romana. Despois dunha longa e cruenta guerra, esta integración acabou coa rendición de Vercinxetorix en Alesia.
Chopo branco
Cultivo e usos
Usos
Galia
Galia e Francia
Os gregos focenses da rexión de Focea fundaron no sur destes territorios unha cidade chamada Massalia (actual Marsella). Desta época téñense os primeiros datos e informacións sobre a Galia e os galos. Os gregos chamaban keltoi en xeral ao que se coñece como celtas, pero nestas rexións utilizaban tamén o nome de Galatia e gálatas para designar a terra e os seus habitantes. Este termo de gálata refírese tanto aos habitantes europeos como aos que se estabeleceron máis tarde en Asia Menor, fundando a Galacia. Estes dous termos de Galia e galos continuáronse empregando despois da conquista de Xulio César para denominar as provincias romanas que se estendían por estes territorios. Ambos os termos aínda se usaron até o final da dinastía Merovinxia, polo menos nos documentos da época. Máis tarde, e xa en plena época da dinastía Carolinxia, o Reino dos francos, que comprendía boa parte de Europa (dos Pireneos ao mar do Norte e da Armórica até a Saxonia, pasou a se denominar Francia na lingua oficial da época, o latín. Coa división do Imperio Carolinxio no Tratado de Verdún (843), a parte da Galia que recibe Carlos o Calvo denomínanse Francia Occidentalis, sendo a Francia Orientalis boa parte das actuais Alemaña e Austria. Cando a Francia Orientalis pasou a se denominar Germania (Xermania ou Imperio Xermánico) no século X, a denominación de Francia reservouse para designar, en sentido amplo, o conxunto de ducados e condados da antiga parte occidental e, en sentido máis restrinxido, os feudos do rei franco na chaira de París, aínda hoxe denominada chaira de Francia ou Illa de Francia (Île-de-France). O primeiro rei franco en ser coroado como Rei de Francia foi Filipe Augusto, a finais do século XII.
Os distintos pobos da Galia
Xulio César fixo unha descrición sobre tres dos pobos que habitaban a Galia transalpina no seu libro Comentarios sobre a guerra das Galias. Conta que estaba a rexión dividida en tres partes, e que cada unha delas estaba habitada polo pobo dos belgas, o dos aquitanos e o dos galos (ou celtas). Aínda que só describe estes tres, sábese que a Galia estaba habitada por moitos máis pobos diferentes.
Chopo branco
Árbores senlleiras en Galiza
O chopo branco do balneario de Cuntis está incluído no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia.
Galia
Os distintos pobos da Galia
Os belgas habitaban a parte do norte; ao sur da súa rexión estaban os ríos Sequana (Sena) e Matrona (Marne). Os chamados celtas por Xulio César habitaban a parte central. Os individuos destes dous pobos eran altos, de pel clara, bastante sociábeis e tiñan por costume loitar en grandes grupos. Os aquitanos habitaban no sur, entre o río Garona e os montes Pireneos; eran morenos e loitaban en pequenos grupos. Falaban linguas diferentes e os seus costumes e leis tampouco eran comúns.
Cada pobo estaba formado por varias tribos:
As Galias
miniatura|As diferentes provincias que formaban parte da Galia Todas as terras habitadas polos galos eran coñecidas polos romanos como as Galias, en plural, porque Roma distinguía máis dunha en función da súa situación xeográfica. Por iso distinguían entre Galia Cisalpina (ao norte de Italia, antes de pasar os Alpes) e Galia transalpina (alén dos Alpes, desde o norte de Italia), ademais dos moitos territorios que aínda estaban sen conquistar até a época de Xulio César (Galia Comata ou Cabeluda).
Galia Cisalpina
Algúns autores chámana tamén Galia Itálica, e é tamén chamada Galia citerior ou togata. Formaban parte dela todas as terras ao norte dos ríos Arnus (Arno) e Rubico (ou Rubicón). O río Po transcorre por este territorio de leste a oeste trazando unha división xeográfica natural. Naquela altura, o linde do río era moi importante xa que existía unha gran diferenza entre os habitantes dunha e outra beira. As xentes ao sur do río estaban moi romanizadas e moitos tiñan até os mesmos dereitos que os romanos. No norte do río, as xentes e as cidades eran máis celtas que romanas. No século I só as cidades de Aquilea e Cremona se rexían polo dereito romano. Nestas terras mantíñanse as linguas indíxenas no uso habitual, sendo o latín a segunda lingua. En xeral, a Galia Cisalpina apenas participaba nos asuntos romanos e non gozaba das vantaxes dos aliados itálicos. Os seus habitantes nin sequera eran recrutados para a infantaría romana. A cidadanía romana foi estendida á Galia Cisalpina por César no 49 e toda esta rexión foi incorporada a Italia por Augusto, deixando con isto de ser provincia.
Galia Transalpina
Chamada por algúns Galia ulterior, era a provincia romana que se encontraba alén dos Alpes. Consistía nunha franxa costeira que se estendía desde a Liguria até os Pireneos. Ao longo da franxa, este territorio tiña dúas avanzadas que se internaban, unha cara a Tolosa (Aquitania), e outra polo val do Ródano até a cidade comercial chamada Lugdunum, actual Lión. A Galia Transalpina foi conquistada na súa maior parte por Cneo Domicio Ahenobarbo, antes do ano 120. Faise esta conquista para garantir a pasaxe dos exércitos romanos a Hispania.
Conquista romana
Xulio César derrotou ás tribos celtas en Galia entre 58 e 51 a.C., e escribiu as súas experiencias en De Bello Gallico (Comentarios sobre a guerra das Galias). A rexión conquistada por César era a Galia transalpina, onde se encontraba incluída a Galia Comata. César describiu os galos como individuos intelixentes, moi activos, impulsivos e inestábeis.
Cando César chegou á Galia no ano 58 a.C., estes territorios eran só un nome para os romanos, que só coñecían as provincias meridionais, sometidas co fin de garantir a pasaxe e as comunicacións por terra cara Hispania. Sabían os romanos que os seus habitantes eran tribos celtas que estaban en continua liorta. César acudiu ao territorio da Galia para socorrer o pobo dos helvecios, estabelecidos no que hoxe é Suíza, e que daquela se vían ameazados polos xermanos. Máis tarde foi en axuda dos eduos, que estaban en loita contra os belgas; despois destas fazañas, decidiu instalarse alí. E no ano 56 a.C. librou unha batalla naval contra os vénetos.
No ano 55 a.C., os xermanos encontrábanse moi preto, na outra beira do Rin. César mandoulle construír á súa lexión unha ponte de madeira sobre este río para podelo cruzar e loitar contra este pobo no seu territorio. Deste xeito, César evitou unha nova invasión. Foron dúas campañas brillantes e temerarias contra Ariovisto, o xefe xermano, que, malia ser o seu exército moito máis numeroso, foi aniquilado polos romanos preto de Ostheim (na actual Alemaña).
No ano 27, o emperador Augusto dividiu a Galia en catro administracións ou provincias:
Esta administración mantívose así até principios do século IV, cando o emperador Diocleciano impuxo unha reforma administrativa.
As invasións xermánicas
O 31 de decembro de 406 os vándalos, alanos e suevos cruzaron o Rin, comezando unha invasión da Galia. Tras sufrir unha cada vez maior presión por parte das tribos xermanas desde a metade do século III, o goberno romano da Galia desapareceu coa derrota do gobernador romano Siagrio polos francos no 486. A dominación romana durara até o século V. Despois da caída do Imperio Romano de Occidente, os francos (pobo xermano) instaláronse no norte da Galia. A partir de entón, comezou a súa expansión por todo o territorio galo. Con todo, as familias ilustres galorromanas continuaron tendo o poder político.
Continuidade e rupturas
Hoxe en día admítese que a Galia "romana" só foi romana nalgúns ámbitos, aínda que sen dúbida importantes. Os importantes cambios introducidos polo conquistador eclipsaron durante moito tempo calquera hipótese sobre unha posíbel permanencia de características sociais ou culturais galas.
En primeiro lugar, o sincretismo relixioso romano e a prohibición do druidismo implicaron sen dúbida a desaparición dunha relixión céltica cuxos contornos non se poden senón conxecturar grazas á arqueoloxía, por un lado, e en comparación con algunhas reminiscencias galorromanas, por outro.
A administración romana, a economía, a arte -sobre todo monumental- e a cultura literaria latina, impuxéronse facilmente, se cadra polo feito de que nada do anterior podía competir con estas innovacións.
Despois da conquista romana da Galia, acabada en 51 a.C., a romanización foi rápida entre as elites. Porén, ignórase cal foi a súa progresión exacta e a súa profundidade no que se refire ao pobo. En calquera caso, esta debeu ser desigual, ou mesmo limitada en moitos ámbitos relativos á vida diaria, tal e como o indican varias testemuñas históricas.
O uso do santuario céltico de Gournay-sur-Aronde, en Bélxica, ou tamén os exvotos das fontes do Sena, poñen de manifesto como moitos lugares sagrados para os galos antes da súa conquista pasaron a ser lugares de culto galorromanos.
Cando durante o século III se deu unha certa "barbarización" do Imperio, características da civilización gala que permaneceran en vigor desde antes da conquista introducíronse á súa vez na cultura imperial: o abrigo galo, que lle deu o seu alcume ao emperador Caracalla, non puido ser substituído polos hábitos dos conquistadores romanos. En moitos ámbitos relativos á artesanía, onde os galos sobresaían, impuxéronse as súas invencións: é o caso, sobre todo, do barril, que se impuxo fronte á ánfora, máis fráxil e de menor capacidade. É o caso tamén da cota de malla para o exército.
Outra pervivencia gala foi sen dúbida a práctica da súa lingua céltica, o galo. Sábese que a práctica do galo se prolongou durante a época merovinxia en amplas zonas rurais do centro e norte da Galia (Armórica, Bélxica, Auvernia etc.). Algunhas características do galo pasaron ao latín. No século V, testemuños da época dan conta dunha grafía e unha pronunciación gala do latín, así como do carácter anticuado da lingua de varios autores de poesía ou transcritores de historias populares.
Cando a civilización romana clásica se desintegra, a Galia "xermanizouse" lenta e parcialmente. A presenza de topónimos xermánicos rexístrase en primeiro lugar nos territorios fronterizos debido á repoboación, a miúdo con fin defensivo, axiña organizado por Roma nunhas rexións a miúdo afectadas pola fame e as epidemias. Por outro lado, estes asentamentos duradeiros de colonos "bárbaros" (os laeti) coñecéronse tamén no resto do Imperio ao longo do século V.
A data simbólica da desaparición do Imperio Romano de Occidente, en 476, e a do bautismo do rei dos francos, Clodoveo, contra 486, tampouco marcaron unha ruptura a este respecto: estes acontecementos tiveron lugar nunha data na que francos, burgundios e visigodos xa botaran raíces, tendo o monopolio dos asuntos militares desde había tempo.
Debido a isto, as familias da aristocracia galorromana continuaron concentrando durante moito tempo a parte fundamental do verdadeiro poder político nas cidades episcopais: os "patricios", como o marsellés Mauronito, ou os bispos, como o auvernio Gregorio de Tours, eran os verdadeiros representantes da poboación. Así pois, a nova cultura que se desenvolveu na Galia despois do período imperial foi sobre todo cristiá e, en certos aspectos, augustiniana.
En definitiva, aínda que a cultura latina clásica recuou, o latín continuou sendo a lingua da cultura, sendo de uso exclusivo na escritura. O primeiro documento escrito en romance son os Xuramentos de Estrasburgo, datados en 842.
Isto explica que o uso dos nomes "Galia" e "galo" se conservasen até o final do período merovinxio, ao menos por escrito. Foi durante o período carolinxio cando o nome de "Francia" (para a Galia, Francia Occidentalis) se estendeu para designar a realidade política na que se convertera o reino dos Francos (Regnum Francorum). Por tanto, "Francia" non só designaba os territorios que correspondían á antiga Galia romana, senón a un conxunto territorial moito máis extenso.
Tamén foi o "Renacemento Carolinxio" o que forneceu os fundamentos dunha cultura realmente nova. Na súa orixe, este "Renacemento" perseguía restaurar a cultura romana antiga e imperial.
Cachopo (gastronomía)
miniatura|Cachopo con pementos e patacas fritidas. Un cachopo é un prato característico da cociña asturiana. Consiste en dous filetes de tenreira grandes e entre eles xamón e queixo. O conxunto cómese fritido e quente tras ser empanado en ovo e pan relado e adóitase servir con gornición de patacas ou champiñóns.
As primeiras referencias sobre o cachopo asturiano recólleas o doutor Gaspar Casal, a primeiros do século XVIII. Orixinariamente, inventouse para dar saída aos filetes de mala calidade ou pouco frescos. Desta forma, gañan en textura e sabor.
A partir desta forma orixinal xurdiron múltiples variantes de cachopos de peixe, pito ou porco e recheos de marisco, chacina, cogomelos, pementos, queixos, espárragos etc. É habitual nos últimos anos a publicación de guías e rutas de restaurante onde mellor se serven os cachopos.
Pink Floyd
Pink Floyd foi un grupo británico de música rock. Foron dos primeiros en producir vídeos e películas musicais a partir dos seus traballos. Nos 70 foron un dos grupos que máis discos vendeu en todo o mundo e foron pioneiros no terreo do son do rock progresivo.
Orixes
Pink Floyd naceu o 5 de xuño de 1964 a partir dunha banda anterior que empregou distintos nomes, (Sigma 6, T-Set, Megadeaths, The Screaming Abdabs, The Architectural Abdabs e The Abdabs), chegando a denominarse The Pink Floyd Sound, para quedar posteriormente en The Pink Floyd e finalmente só Pink Floyd, publicando o seu primeiro disco en 1967. O nome proven de dous músicos de blues, Pink Anderson e Floyd Council.
O comezo
En 1967, despois de varias sesións instrumentais e presentacións en vivo, principalmente na taberna U.F.O., deciden elaborar o seu primeiro disco The Piper at the Gates of Dawn.
En 1968, Syd Barrett comezou a facerse cada vez máis impredecible e os espectáculos do grupo foron resintindose cada vez máis. Por tal motivo, o grupo chamou ao amigo de Barrett e tamén músico David Gilmour, para asistilo na guitarra e voces. Barrett compuxo a maior parte do primeiro albume do grupo The Piper at the Gates of Dawn de 1967 e unha pequena parte do segundo albume A Saucerful of Secrets de 1968. Pouco a pouco a figura de Barrett fíxose cada vez máis ausente, ata que finalmente deixou de participar nos traballos co grupo. Os demais compoñentes sempre o recordarían con afecto e chegarían a dedicarlle cancións coma "Wish You Were Here" e "Shine on you crazy diamond". Desta forma comezaron a compoñer e liderar o grupo Gilmour e Waters.
A busca da experimentación
En 1970 lanzaron Atom Heart Mother, (número un no Reino Unido), coa colaboración de Ron Geesin. Entre 1969 e 1971, os espectáculos de Floyd foron unha busca de experimentación, onde tocaban cancións que duraban o dobre (como a canción "Embryo" que duraba 4 minutos, e en vivo acadaba unha duración de ata media hora). Ao ano seguinte sacan á luz Meddle (1971), que inclúe "Echoes", de 23 minutos, xerándose a lenda de que está composta tamén coa intención de ser a banda sonora do "Terceiro Acto: Misión a Xúpiter" da película 2001: Unha odisea do espazo. O estilo pop-jazz de "San Tropez", a atmosférica "One of These Days", unha obra clásica cunha voz distorsionada e "Seamus", na que dan renda solta ó seu gusto pola experimentación, están tamén incluídos no disco. Un álbum menos coñecido, Obscured By Clouds, saíu en 1972 como a banda sonora da película La Vallee.
O recoñecemento e a Era Waters
A pesar de que Pink Floyd editou poucos sinxelos, coma "Arnold Layne" e "See Emily play", cando produciu o exitoso álbum Dark Side of the Moon (1973), o tema "Money" foi número un nos Estados Unidos e é un dos máis vendidos de tódolos tempos.
Wish You Were Here publicouse en 1975 coma tributo a Syd Barrett. No albume, destacan o tema "Shine On You Crazy Diamond", basicamente instrumental e que recibiu os eloxios da crítica, e "Wish You Were Here", que deu título ao traballo.
En 1979 publicase a ópera rock The Wall, concibida principalmente por Roger Waters, que devolveu a Pink Floyd ás listas de éxitos e que actualmente é o terceiro disco máis vendido na historia. Entre outros, o tema "Another Brick in the Wall, Part II", unha crítica á educación infantil, foi número un e converteuse case nun lema contra o sistema educativo. Con The Wall o grupo fixo unha xira cun colosal montaxe seguindo a historia desta obra conceptual. O albume foi coproducido por Bob Ezrin, que tamén traballara na produción de discos para Alice Cooper e Kiss.
A cara montaxe de The Wall xerou grandes perdas económicas e foi unha pedra máis nas engrenaxes da banda, unido a que se fixo patente o liderado de Roger Waters, creando frecuentes conflitos cos outros membros do grupo e chegando a provocar a saída de Richard Wright.
The Wall é unha obra conceptual cunha historia completa pensada para ser levada ao cine, aínda que ata 1982 non saíu á luz a película "Pink Floyd: The Wall", adaptada polo propio Roger Waters, dirixida por Alan Parker e protagonizada por Bob Geldof, o líder do grupo Boomtown Rats.
En 1983 sacaron o álbum The Final Cut (literalmente "O último corte", que anunciaba o seu último traballo xuntos), que retomaba traballos non incluídos en The Wall. Tamén significou a aparición de cancións relacionadas con temas de actualidade, algo imposto por Roger Waters e que seguiu facendo na súa carreira en solitario, coma o tema "The Fletcher Memorial Home" no que se reflicte a rabia de Waters en relación á intervención británica na Guerra das Malvinas.
A ruptura de Roger Waters
Despois de The Final Cut, os compoñentes do grupo separaron as súas carreiras e comezou unha batalla legal polos dereitos da banda, fundamentalmente entre Roger Waters e David Gilmour, xa que mentres o primeiro desexaba a súa desaparición definitiva, o segundo quería continuar o traballo co resto dos membros. Roger Waters abandonou formalmente o grupo en 1985 coa fin de apoiar a súa postura legal respecto á existencia do grupo. Finalmente David Gilmour e Nick Mason conseguiron os dereitos sobre o nome Pink Floyd, aínda que Roger Waters mantivo os seus dereitos sobre gran parte da obra anterior do grupo.
A Era Gilmour
Así, en 1987 Pink Floyd publica o álbum A Momentary Lapse of Reason sen Roger Waters, no que tamén participou Richard Wright como músico de sesión. Os temas "Learning to Fly" e "On the Turning Away" acadaron o número un en Estados Unidos e Inglaterra. En 1988 publicaron o álbum Delicate sound of thunder, gravado durante a xira de A Momentary Lapse of Reason. Nel xa figura outra vez Rick Wright coma membro oficial de Pink Floyd.
En 1994 publican The Division Bell. Posteriormente, en 1995, publícase un álbum dobre en vivo chamado P.U.L.S.E., gravado durante a xira de 1994 de The Division Bell. Pink Floyd non volveu a publicar novo material dende entón e aínda que non están oficialmente disolvidos, non hai ningunha declaración oficial sobre novos traballos.
Live 8
O 2 de xullo de 2005, tras unha longa historia de pelexas e demandas, Roger Waters reuniuse cos seus antigos compañeiros para unha presentación de só 4 temas no concerto de Live 8. O histórico concerto foi a primeira presentación de Roger Waters coa banda despois de 20 anos de separación. Para o grupo tamén foi o primeiro concerto xuntos tras 10 anos de inactividade.
Mark Dacascos
Mark Alan Dacascos, nado o 26 de febreiro de 1964 en Honolulu, Hawai, é un actor e artista marcial hawaiano. Gañou numerosos campionatos de karate e diversos estilos de kung fu entre os 7 e 18 anos.
América do Sur
miniatura|dereita|América do Sur
América do Sur, tamén chamada Suramérica , anteriormente coñecida simplemente como América (1507-1538), é o subcontinente austral de América. Está atravesada pola liña ecuatorial no seu extremo norte, quedando así a maior parte do seu territorio comprendida dentro do hemisferio sur. Está situada entre o océano Atlántico e o océano Pacífico, que delimitan os extremos leste e oeste respectivamente, mentres que o mar Caribe delimita polo norte e o océano Antártico o seu extremo sur. Ocupa unha superficie de 17,8 millóns de km², o que representa un 42% do continente americano e un 12% das terras emerxidas, e está habitada polo 6% da poboación mundial.
Inclúe hoxe en día doce países: a Arxentina, Bolivia, o Brasil, Chile, Colombia, Ecuador, Güiana, Paraguai, o Perú, Suriname, o Uruguai e Venezuela, aínda que hai libros que inclúen á nación caribeña de Trinidad e Tobago por atoparse sobre a plataforma continental de Venezuela. Os países que bordean o mar Caribe —Colombia, Venezuela, Güiana, Suriname e Trinidad e Tobago e tamén a Güiana Francesa, que é un departamento de ultramar de Francia, e Aruba, Curaçao e o estado de Bonaire pertencentes ao Reino dos Países Baixos— coñécense en conxunto como o Caribe suramericano, mentres que a Arxentina, Chile, o Uruguai e o sur do Brasil, forman o Cono Sur, unha rexión do subcontinente que se caracteriza polos máis altos estándares de calidade de vida e desenvolvemento en relación ao resto de Latinoamérica. Colombia e Venezuela, ademais de estaren na rexión Caribe, pertencen tamén xunto a Bolivia, Ecuador e o Perú á zona andina e aos países da conca do Amazonas.
Desde o século XVI ata principios do século XIX a maior parte de América do Sur estaba dividida en colonias gobernadas, maioritariamente, por España e Portugal, seguidas por unha colonia do Reino Unido, unha de Francia e outra dos Países Baixos que se foron convertendo en repúblicas, coa excepción da Güiana Francesa convertida en Departamento de Ultramar francés (Rexión Ultraperiférica europea) e as illas Malvinas e illas veciñas. Aínda que o límite actual de América do Sur con América Central se sitúa nunha liña imaxinaria na selva do Darién, foi a partir da construción da Canle de Panamá que se comeza a asociar este país con América Central en medios anglosaxóns. Finalmente no ano 1955, Panamá pasa a formar parte de América Central xeograficamente, pero mantén lazos históricos e culturais con América do Sur.
Historia
miniatura|[[pintura rupestre|Pinturas rupestres da Cueva de las Manos, Santa Cruz, a Arxentina. Estas pinturas rupestres datadas no 7350 a.C., atópanse entre as expresións artísticas máis antigas dos pobos suramericanos]]
Época precolombiana
Os asentamentos posteriores en Tiwanaku —construído nas ribeiras do lago Titicaca— e San Agustín, en Colombia, convertéronse en grandes misterios da arqueoloxía.
A reiteración de sitios arqueolóxicos de grande antigüidade en América do Sur e a escasa cantidade dos mesmos no norte do continente, sumado ás diferenzas de consideración en xenes e fenotipos entre os paleoindios suramericanos e norteamericanos, causaron a adhesión dalgúns investigadores á hipótese dun poboamento autónomo de América do Sur, non proveniente do norte.
Esta hipótese relaciónase coa teoría da chegada pola Antártida desde Oceanía, e parecen confirmala os achados de asentamentos de tribos costeiras duns 14 800 anos de antigüidade no sitio arqueolóxico de Monte Verde, Chile.
Durante a súa migración e especialmente despois do descubrimento da agricultura, os antigos poboadores americanos foron establecéndose nas áreas e sectores que consideraban máis propicios para o seu desenvolvemento e modos de vida. En Ayacucho, Perú, xa se domesticaban llamas 5 000 anos antes de Cristo. Nos séculos posteriores, tamén se desenvolveron en diferentes rexións do subcontinente áreas para a semente de arracacha, batata, cabaza, ananás, feixón, pataca, tapioca, quinoa, mandioca, e iñame, que son orixinarios de América do Sur. En situación de illamento durante milenios con respecto ás sociedades do Vello Mundo, os pobos suramericanos conformaron culturas autónomas orixinais ata o punto de producir dúas revolucións neolíticas separadas nos Andes que deron orixe a centos de civilizacións agrocerámicas, varias das cales consideraban a ola de barro un símbolo de gran valor espiritual xa que representaba o universo dos deuses, o lugar dos enterros, o depósito para fermentar a chicha (bebida alcohólica) e o utensilio para preparar alimentos.
Nos Andes de Colombia e na costa de Ecuador atopáronse as primeiras cerámicas de América, realizadas entre os anos 3600 e 3000 a.C. A metalurxia suramericana precolombiana tivo un desenvolvemento considerable. Os chibchas en Colombia alcanzaron métodos de fundición, soldadura oxiacetilénica, laminación, filigrana, cera fundida e baleirado simple. Na ourivaría da rexión atópase a orixe do mito de El Dorado.
A Cultura Chinchorro, situada na costa norte de Chile (Atacama) e sur do Perú, desenvolveu técnicas de momificación case 2 mil anos antes que os exipcios, e as súas momias son consideradas as máis antigas do mundo.
Cara ao século XII, a influencia inca chegou a ocupar os actuais territorios do Perú, Bolivia e Ecuador, ademais do norte de Chile, o noroeste da Arxentina, e a zona sur de Colombia. Desde o Cuzco, o Imperio inca consolidou un estado que logrou sintetizar e difundir os múltiples coñecementos artísticos, científicos e tecnolóxicos dos seus antecesores. Os devanditos coñecementos, con todo, non incluían a escritura, xa que esta era descoñecida en América do Sur antes da chegada dos europeos. Actualmente, algúns costumes e tradicións da desaparecida civilización inca prevalecen en etnias andinas como os quechuas e aimarás. O territorio do Brasil estivo habitado desde hai polo menos 8 000 anos.
miniatura|center|600px|[[Machu Picchu (Perú) é a icona da arquitectura inca.]]
As civilizacións antes da conquista
miniatura|Pirámide e praza de Caral, un dos exemplos máis representativos da civilización caral. (do 3000 a.C. o 1800 a.C.)
Época colonial
O Imperio Español e o Imperio Portugués foron os primeiros en realizar a conquista do Novo Mundo, e asentáronse principalmente no sur de América do Norte, América Central e na área andina de Suramérica (imperios Azteca e Inca, respectivamente). España foi a potencia que maior presenza colonial impuxo en América. No Caribe, dominou sobre todo Cuba, A Española, Porto Rico, Xamaica, incluíndo á península de Florida dentro das súas posesións caribeñas. Desde os asentamentos antillanos, tomou posesión pola forza dos grandes estados existentes en América nese momento: en América do Norte chegou a apropiarse do Imperio azteca, no actual México, establecéndose nas súas cidades, ademais de dominar a tlaxcaltecas, tarascos, mixtecas e zapotecas. A partir de aí controlou unha gran parte de América Central, dominando as poboacións de lingua maia, aos pipís, os chorotegas e os pobos de fala ngäbe de Veragua (Panamá). Desde Panamá emprendeuse a conquista da zona andina de América do Sur ata a zona central do actual Chile, controlada polo Imperio incaico no actual Perú. Ao mesmo tempo, en busca da Serra da Prata e as terras do Rey Branco, fundáronse cidades no estuario do Prata e sobre as marxes dos ríos Paraná e Paraguai, sendo a máis importante delas Asunción.
O Tratado de Tordesillas subscrito en 1494 entre os reis de Castela e Aragón, e Xoán II rei de Portugal, estableceu unha repartición das zonas de anexión do novo mundo. A parte oriental de América do Sur, o extremo leste do Brasil, quedaba adscrito á área de acción de Portugal, o que posibilitou o sometemento á súa soberanía cando en 1500 Pedro Álvares Cabral arribou a costas brasileiras.
O 5 de agosto de 1498 verificouse o primeiro desembarco europeo en América do Sur. A partir do 13 de agosto, Cristovo Colón navegou pola costa oriental da actual Venezuela ata a península de Paria, Illa de Margarita e Cubagua antes de regresar a A Española. Na illa de Cubagua fundouse o primeiro asentamento europeo en Suramérica: Nueva Cádiz (1500). Mentres que en Cumaná (actual Venezuela) fundouse o primeiro asentamento en terra firme (1515).
Portugal apropiouse da maior parte da franxa costeira atlántica da parte norte de América do Sur, que máis tarde orixinaría o Estado do Brasil.
Inglaterra estableceu trece colonias na franxa costeira atlántica norteamericana, ademais de nalgunhas illas caribeñas.
Francia ocupou a actual Güiana Francesa en Suramérica (aínda baixo o seu dominio), Luisiana no Golfo de México (desde os Grandes Lagos), algunhas illas do Caribe, e a rexión canadense do Quebec.
Holanda estableceu colonias en Norteamérica (Nova Ámsterdan que logo sería Nova York), norte de América do Sur (Güiana holandesa hoxe Suriname) e algúns asentamentos nas illas caribeñas (Antillas Neerlandesas e Aruba).
miniatura|Evolución territorial dos países suramericanos desde o ano 1700 ata hoxe.
Emancipación
miniatura|esquerda|[[Antonio Nariño, prócer da Independencia de Colombia.]] miniatura|[[Francisco de Miranda, prócer da independencia de Venezuela.]] Ao longo de 1808, as presións do emperador francés Napoleón Bonaparte desencadearon unha serie de acontecementos que empeoraron aínda máis a xa comprometida situación española. O rei Carlos IV de España abdicou o trono a favor do seu fillo Fernando VII o 19 de marzo de 1808 logo dos sucesos do motín de Aranjuez, e máis tarde, o 5 de maio de 1808 terminouse de consumar o desastre para España cando Carlos IV e o seu fillo foron obrigados a ceder o trono a Napoleón para designar ao seu irmán, Xosé I, como novo rei de España. Isto provocou unha reacción popular en España que desencadeou o que hoxe se coñece como a guerra da independencia española e tanto en América como en España, formáronse xuntas rexionais que fomentaron a loita contra os invasores franceses para restablecer no trono o monarca lexítimo. Con todo, nas xuntas americanas só se falaba con entusiasmo da Xunta popular de Cádiz e moitas delas eran vistas con receo polas autoridades españolas, que as supoñían sospeitosas de seren favorables aos franceses e que non se esqueceron de accións como a de Antonio Nariño en Bogotá, que publicara a Declaración dos dereitos do home e do cidadán traducida por Juan Picornell, e que influíu na conspiración de Manuel Gual e José María España de 1797, ou das fracasadas expedicións militares de Francisco de Miranda en Venezuela. miniatura|left|O xeneral arxentino [[José de San Martín, liberador da Arxentina, Chile e o Perú, no Cruzamento dos Andes, xunto a Bernardo O'Higgins.]] O proceso das guerras de independencia hispanoamericanas iniciouse coa revolución de Chuquisaca (Actual Sucre) o 25 de maio de 1809 no Alto Perú e culminou coa ocupación das fortalezas do Callao en 1826. No ano 1817, o xeneral libertador José de San Martín realiza o Cruzamento dos Andes e conxuntamente co exército de Bernardo O'Higgins derrota aos realistas en Chile. Finalmente diríxese a Lima co fin de impactar no centro do poder español.
A altura media de 3 000 metros e os picos de 4 800 metros, provocaron o mal de montaña no exército. O camiño mediaba os 30 cm de ancho e era irregular. A temperatura descendía entre -15 e -20 graos centígrados durante a noite. Dos 5 400 homes que compoñían o exército, 300 morreron no camiño. Só chegaron 5 000 mulas das 9 200 que partiron e 500 cabalos dos 1 500 iniciais. Ao mesmo tempo, San Martín dirixía as 6 columnas que cruzaban a cordilleira por distintos puntos, co obxectivo de confundir e dispersar as forzas realistas que os esperaban para enfrontalos. Ao arribar a Chile, o exército patriota ao mando de San Martín, logra un triunfo clave na batalla de Chacabuco.
Do período poscolonial ao proceso de integración
miniatura|[[Pedro I do Brasil (Coñecido como O Rei Soldado) foi un emperador de Portugal ata que proclamou a independencia do Brasil en 1822 e se converteu no seu primeiro emperador.]] esquerda|miniatura|San Martín e Bolívar durante a [[Entrevista de Guayaquil. (1822)]]
Un feito crucial para o xurdimento do Brasil como estado nación foi o traslado, a raíz das guerras napoleónicas, da capital portuguesa desde Lisboa a Río de Xaneiro implicándose con iso a asignación da categoría de reino ao Brasil, un reino dentro do Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve (1807-1821), ao disolverse pacificamente tal reino xurdiu o Imperio do Brasil. A independencia foi proclamada en 1822 polo fillo do rei de Portugal. Pedro I estableceu unha monarquía constitucional que reinou ata a proclamación da República do Brasil en 1889.
Trala súa independencia, América do Sur sufriu nalgúns dos seus países diversos tipos de ditaduras e homes fortes. Con todo, a finais do século XX a maior parte do subcontinente logrou facerse de gobernantes elixidos democraticamente, aínda que non en todas as circunstancias se estableceron institucións duradeiras. O desenvolvemento económico da Arxentina e o Uruguai desde principios de século faría que se transformasen na meca da inmigración, sobre todo desde Europa e Asia. Durante a primeira e segunda guerra mundial, o continente mantívose a salvo da onda destrutiva que arrasou Europa, Asia e África e volveuse unha vez máis receptor natural de miles de refuxiados. No entanto, entre 1941 e 1942, desenvolveuse a guerra peruano-ecuatoriana.
Na década de 1960 iniciouse unha serie de réximes ditatoriais favorecidos polas aristocracias locais con apoio dos Estados Unidos co obxectivo de neutralizar a gobernos de tendencia socialista en diversos países de América do Sur: Brasil, Arxentina, Uruguai, Paraguai, Chile e Bolivia.
Desde 1999, excepto Colombia, varios países de América do Sur elixiron gobernos de centro esquerda como Arxentina, Brasil, Chile, Uruguai, Paraguai e recentemente Perú, ou de esquerda como Bolivia, Ecuador e Venezuela, aínda que a maioría destes gobernos abrazan o libre mercado.
Política
miniatura|250px|Sede de [[UNASUR en Quito, Ecuador.]] miniatura|250px|Bandeiras de América do Sur. Historicamente, os países de América do Sur foron fundados como repúblicas ditatoriais lideradas por caudillos. O Brasil foi a única excepción, sendo unha monarquía constitucional durante os primeiros 67 anos de independencia, até un golpe de estado que proclamou unha república. A finais do século XIX, os países máis democráticos eran o Brasil, Chile, a Arxentina e o Uruguai.
No período de entreguerras, o nacionalismo medrou fortemente no continente, influenciado por países como a Alemaña nazi e a Italia fascista. Unha serie de gobernos autoritarios xurdiron en varios países de América do Sur con visións achegadas ás das Potencias do Eixe, como o Brasil de Vargas. A finais do século XX, durante a guerra fría, moitos países convertéronse en ditaduras militares baixo o amparo estadounidense nun intento de evitar a influencia da Unión Soviética. Despois da caída dos réximes autoritarios, estes países convertéronse en repúblicas democráticas.
Durante a primeira década do século XXI, os gobernos de América do Sur xiraron cara á esquerda, con gobernos esquerdistas elixidos en Chile, o Uruguai, o Brasil, a Arxentina, Ecuador, Bolivia, Paraguai, o Perú e Venezuela. Moitos dos países de América do Sur incrementaron o emprego de políticas proteccionistas, axudando ó desenvolvemento local.
Tódolos países de América do Sur son repúblicas presidencialistas, agás o Perú, que é unha república semipresidencialista, e Suriname, unha república parlamentaria. A Güiana Francesa é un departamento de ultramar francés, mentres que as Illas Malvinas e as Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur son territorios de ultramar británicos. No presente é o único continente habitado sen monarquías; o Imperio do Brasil existiu durante o século XIX e houbo un intento sen éxito de estabelecer un Reino da Araucania e a Patagonia no sur da Arxentina e Chile. Tamén no século XX, Suriname estabeleceuse como un reino constituínte do Reino dos Países Baixos, e Güiana mantivo a monarquía británica como xefa do estado durante 4 anos despois da súa independencia.