cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Derek Warwick
Fórmula Un (1981-1993)
Fichou por Renault en despois de que Alain Prost os deixara a finais de 1983. Warwick, esperaba ter un coche co que gañar unha carreira, liderou o Gran Premio do Brasil de 1984, na súa primeira carreira con eles, pero retirouse debido a un fallo da suspensión causado no inicio da carreira cando golpeou unha roda nun duelo co McLaren de Niki Lauda. Terminou no segundo lugar tanto en Bélxica como en Reino Unido e colocouse sétimo no campionato. 1984 sería o principio do fin para o equipo de fábrica de Renault, os pioneiros do turbo na Fórmula Un. Nin Warwick nin o seu novo compañeiro de equipo Patrick Tambay gañaron unha carreira en 1984, a primeira vez desde que o equipo non gañou un Gran Premio.
O punto de inflexión na carreira de Warwick foi a súa decisión de quedar en Renault para e rexeitar unha oferta de pilotar para Williams-Honda. (O asento foi entón ofrecido a Nigel Mansell) quen, aceptou o posto, gañou dúas carreiras ao final da tempada.) 1985 foi unha pobre tempada para Renault e o equipo retirouse da Fórmula Un ao final do ano. A retirada de Renault, e a negativa de Ayrton Senna de contratar a Warwick como compañeiro de equipo no equipo Lotus (usando o seu estado de piloto líder do equipo, Senna negouse a ter a ninguén que non fora un puro 2º piloto como compañeiro de equipo, xa que cría que Lotus non era capaz de aguantar a dous pilotos de campións), deixou a Warwick sen un equipo para a tempada e aceptou unha oferta para pilotar no equipo TWR Jaguar propiedade de Tom Walkinshaw no World Sportscar Championship. Logo da morte de Elio de Angelis nun accidente durante unha proba en maio, Warwick foi invitado a ocupar o seu lugar en Brabham. Xurdiron rumores non confirmados de que o dono de Brabham, Bernie Ecclestone, invitara a Warwick a tomar o lugar de Angelis, xa que o inglés fora o único piloto dispoñible que non contactara co equipo ofrecendo os seus servizos nos días posteriores á intempestiva morte do italiano. Warwick explicou:
"Recibín unha chamada telefónica de Bernie, quen dixo que realmente apreciaba o feito de que non o chamase cinco minutos despois de que Elio morrese e que me gustaría substituílo".
Como ningún Gran Premio coincidía cos seus compromisos na Sportscar, Warwick puido competir en ambos campionatos mundiais.
En, Warwick trasladouse ao equipo Arrows xunto ao seu compañeiro de equipo en Jaguar Eddie Cheever, terminando a tempada con 3 puntos anotados. A tempada de {{f1|1988} viu unha mellora no rendemento dos Arrows debido ao potente motor Megatron (un motor re-nomeado BMW M12) e Warwick terminou 7 veces no top 6, logrando 17 puntos e unha respectable 8ª posición no campionato. A súa mellor carreira da tempada foi a cuarta posición no Gran Premio de Italia de 1988 en Monza onde terminou só medio segundo detrás de Cheever. Italia tamén foi notable porque foi a primeira vez desde o principio de 1987 que o gurú Heini Mader do motor dos Arrows resolveu finalmente o problema coa válvula pop-off obrigatoria da FIA que restrinxía a potencia do turbo. Isto permitiu por primeira vez a Warwick e a Cheever explotar completamente a potencia do motor Megatron 640 bhp (restrinxido a unha potencia de 2.5 BAR en 1988) e estar moito máis preto da cabeza do que estaban anteriormente.
En, a vitoria eludiu a Warwick en dúas ocasións. A primeira vez foi no Gran Premio do Brasil de 1989, cando un desastroso pit stop custoulle máis de 17 segundos e terminou detrás do gañador Nigel Mansell. Pero o verdadeiro desconsolo chegou no Gran Premio do Canadá, cando Warwick pilotou soberbamente e lideraba a carreira en mollado, só para que o seu motor Cosworth fallara na volta 40, (Ayrton Senna, que superara a Warwick na volta 38, retiraríase cando a súa McLaren Honda V10 explotou a 3 voltas da meta. Como Warwick rodaba moito máis rápido que aqueles que marchaban detrás del, incluído o eventual ganador Thierry Boutsen, era posible que puidese lograr o seu primeiro triunfo nun Gran Premio se terminase). Os problemas de fiabilidade pragaron a tempada de Warwick e custoulle bos acabados noutras carreiras, logrando só 7 puntos en toda a tempada, no último dos seus 3 anos en Arrows.
Para a tempada de, 4 anos despois do veto de Senna, Warwick finalmente conduciu para Lotus que en 1990 usaba o motor Lamborghini V12. Pero os días de gloria dese equipo terminaran e Warwick terminou a tempada con dó 3 puntos. O seu maior logro da tempada foi no Gran Premio de España de 1990, onde o seu compañeiro Martin Donnelly sufriu un grave accidente deixando Warwick elevar á moral do equipo cunha cualificación no Top 10 só para que a caixa de cambios fallase a 10 voltas do final. Logo dun período sabático de 3 anos, Warwick volveu á Fórmula Un en para pilotar para Footwork, pero soamente logrou anotar 4 puntos. Terminou a súa carreira cun total de 71 puntos de Gran Premio.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida. † Piloto que non finalizou o Gran Premio, pero clasificouse ao completar o 90% da distancia.
Resultados completos no British Touring Car Championship
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida) ( * significa que ao piloto que lideraba polo menos unha volta – recibía 1 punto en 1998 soamente)
Resultados completos na Porsche Supercup
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida) † Non podía puntuar porque era un piloto invitado.
Casco
O casco de Warwick era azul con toda a zona do queixo branco e unha franxa branca que corría a través da parte superior, no área do queixo había unha franxa en cada lado, o seu nome escrito e a Union Jack.
Ligazóns externas
Derek Warwick's F1 Blog on Champions365.com
O Pobo, Tomeza, Pontevedra
O Pobo é un lugar da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 150 habitantes (77 homes e 73 mulleres).
Bizarre Love Triangle
"Bizarre Love Triangle" é unha canión da banda inglesa de synthpop New Order, publicada como sinxelo en 1986 do seu cuarto álbum de estudio, Brotherhood. O sinxelo entrou no top 5 da lista estadounicense Hot Dance Music/Club Play Singles, e foi número 5 na australiana ARIA Charts (chegando ao 1 das listas do estado de Victoria) en marzo de 1987.
Non conseguiu entrar no top 40 nin no Reino Unido (só chegou ao número 56) nin da lista estadounidense Billboard Hot 100. Nos Estados Unidos a canción chegou ao 8 da lista Hot Dance Music/Maxi-Singles Sales, pero non entrou na Hot 100 durante o seu lanzamento orixinal de 1986. Porén, incluíuse unha nova remestura no recompilatorio The Best of New Order de 1994 e finalmente chegou a aparecer no número 98 desa lista en 1995.
Cabo, Pinel, A Pobra do Brollón
Cabo é unha aldea da parroquia de Pinel, no concello lugués da Pobra do Brollón. En 2008 tiña unha poboación de 15 habitantes (6 homes e 9 mulleres). Está situada a 445 metros de altitude.
Buala
Buala é unha poboación das Illas Salomón, no sur do océano Pacífico, situada na Illa de Santa Isabel, a maior do país. É a capital da provincia de Isabel. Ten unha poboación dun 2.700 habitantes (2008).
Galería de imaxes de montes de Galicia
Galería de imaxes de montes de Galicia.
Texas
Texas é un dos 50 estados dos Estados Unidos de América, o segundo maior estado e o maior estado norteamericano dos Estados Unidos continental. Tamén é o segundo estado máis populoso do país (por detrás de California); con aproximadamente 22 millóns de habitantes, e unha poboación crecendo rapidamente debido á inmigración.
Chámaselle Lone Star State, por causa da estrela solitaria na bandeira. A palabra Texas deriva da palabra indíxena que significa "amigos".
Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|[[Zhang Yimou dirixiu o primeiro filme de Hong Kong nomeado para o premio, Dà Hóng Dēnglóng Gāogāo Guà.]]
Texas
Xeograficamente, Texas é un estado de contrastes. Mentres as partes norte e leste do estado están cubertas por varios ríos, lagos e bosques, que posúen un clima propicio á agricultura, as partes sur e oeste do estado posúen un clima máis árido, desértico en varias rexións. Foron nestas áreas, escasamente poboadas, onde xurdiron os cowboys, coa misión de coidar o gando da rexión e defendelo dos ataques da poboación nativa. Os cowboys tornáronse rapidamente un símbolo do estado, e ata hoxe aínda existen en varias áreas rurais do estado.
Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
Hong Kong presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende o ano 1959. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Texas
Texas foi explorado e colonizado inicialmente polos españois. Pasou ao control mexicano cando México se independizou de España, en 1821. A crecente migración de norteamericanos a Texas fixo que crecesen movementos pro-secesión de Texas do México. En 1836, unha rebelión en El Álamo foi extinguida polos mexicanos, que mataron a todos os norteamericanos participantes desta rebelión - con excepción dalgunhas mulleres, meniños e escravos. Xa no mesmo ano, Texas independizouse de México, converténdose nunha república e, nove anos despois, nun estado norteamericano, sendo admitido como o vixésimo oitavo estado norteamericano da Unión en 29 de decembro de 1845.
Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
A China, Hong Kong e Taiwán están consideradas pola Academia como entidades separadas e envían cadanseu filme á competición. Dous filmes de Hong Kong acadaron candidatura, ambos realizados por directores da China continental. Aínda que unha das marcas do cinema de Hong Kong era o uso da lingua cantonesa, menos da metade dos filmes seleccionados foron nesa lingua.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Hong Kong para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Texas
Actualmente, a economía de Texas posúe un importante papel na economía norteamericana. Inicialmente un estado agropecuario, desde o inicio do século XX a economía do estado diversificouse, e hoxe son as industrias petrolífera e aerospacial, así como o sector financeiro, os que posúen maior importancia na economía de Texas.
Colonización española
Anteriormente á chegada dos primeiros exploradores europeos á rexión, preto de 30.000 nativos indíxenas vivían na rexión que forma actualmente Texas. A maioría das tribos indíxenas da rexión vivían de modo estable nunha rexión, mais outras tribos, especialmente aquelas que vivían nas áridas rexións de Texas, eran nómades, e cazaban bisontes para alimentárense.
Os españois comezaron a explorar a rexión a comezos do século XVI, buscando riquezas tales como ouro e prata. A maioría dos historiadores consideraron que o primeiro explorador europeo en percorrer a rexión foi o español Alonso Álvarez de Piñeda. Este foi enviado á rexión polo gobernador da Xamaica, entón colonia española, en 1519, para a exploración e o mapeo do litoral da rexión. Case unha década despois, en 1528, unha expedición española liderada por Álvar Núñez Cabeza de Vaca viaxou entre o litoral de Texas ata unha vila mexicana próxima ao Océano Pacífico. A expedición durou un total de oito anos. Cabeza de Vaca e os seus homes trouxeron historias de míticas cidades de gran riqueza, que estarían localizadas ao norte da ruta tomada pola súa expedición. Estas cidades, segundo Cabeza de Vaca, eran as Sete Cidades de Cibola.
O goberno colonial español tomou a serio as noticias de Cabeza de Vaca, e organizou varias expedicións - partindo de Cidade do México - cuxo obxectivo era localizar estas míticas cidades. Mais o máximo que estas expedicións atoparían serían pequenas vilas indíxenas, e non as grandiosas cidades descritas por Cabeza de Vaca. De calquera maneira, as expedicións axudaron a reforzar as reivindicacións españois sobre Texas, así como as rexións que constitúen actualmente os estados norteamericanos de Nevada e Novo México. En 1682, os españois construíron os primeiros asentamentos permanentes en Texas, próximos á actual cidade de El Paso.
Tres anos despois, o francés René Robert Cavelier de La Salle tentou establecer un asentamento francés no litoral de Texas, mais as tempestades tropicais impediron que cumprise seu obxectivo. Porén, Cavelier decidiu explorar o interior de Texas, onde fundou un asentamento francés, chamado Fort St. Louis. Cavelier continuou explorando Texas en busca de riquezas, mais os seus homes rebeláronse e matárono. Os homes regresaron a Fort St. Louis, onde ataques indíxenas os forzaron a recuar. Cos navíos de Cavelier destruídos por tempestades e polos indíxenas, os colonos que permaneceron foron mortos polos estes.
Os españois, alarmados polas exploracións de Cavelier, aumentaron o número de expedicións na rexión e fundaron máis asentamentos. En 1718, os españois construíron o forte de San Antonio de Bexas, que despois sería coñecido como El Álamo. Este forte foi construído para defender unha vila construída tamén en 1718, que se chamaba San Antonio de Valero, que se convertería na actual cidade de San Antonio. A cidade converteuse en 1772 na capital da recentemente fundada colonia española de Texas. En 1793, Texas tiña unha poboación de aproximadamente 7.000 españois.
En 1821, México declarou a independencia de España e pasou a formar parte do Imperio do México que, dous anos despois, en 1823, tornaríase nos actuais Estados Unidos de México.
Texas baixo control mexicano
Co Destino Manifesto e a expansión dos Estados Unidos de América en dirección ao oeste, rumbo ao Océano Pacífico, asentadores norteamericanos pasaron a poboar Texas -entón estado mexicano- en número cada vez maior. O goberno mexicano permitiu inicialmente que algúns empresarios norteamericanos comprasen terras en Texas e, en 1820, que o banqueiro norteamericano Moses Austin establecese unha colonia de norteamericanos no norte de Texas. Porén, Moses morreu aínda no mesmo ano e o seu fillo, Stephen Austin, continuou cos plans do pai, traendo 300 familias norteamericanas ao leste de Texas e fundado as vilas de Washington-on-the-Brazos e Columbus. Outros empresarios norteamericanos construíran outras colonias norteamericanas no estado. No inicio da década de 1830, Texas tiña preto de 30.000 colonos norteamericanos.
En 1830, o goberno mexicano interrompeu a inmigración norteamericana cara Texas, facendo que as relacións entre os asentadores norteamericanos e os mexicanos en xeral empeorasen rapidamente. En 1834, coa ascensión do ditador Antonio López de Santa Anna ao poder, os colonos norteamericanos rebeláronse, desencadeando a Revolución de Texas.
República de Texas
Tropas rebeldes invadiron e conquistaron a capital de Texas o 11 de decembro de 1835. Esta vitoria rebelde alarmou a Santa Anna, que creou unha gran forza militar. Mentres, estas tropas rebeldes tomaron posicións defensivas en El Álamo - anteriormente o Forte de San Antonio de Bejar. Unha forza mexicana de 1.600 soldados atacou o forte o 23 de febreiro de 1836 e, despois de dúas semanas de cerco, as tropas mexicanas conquistaron o forte o 6 de marzo, matando os 250 rebeldes. Mentres, os rebeldes declararon a independencia na cidade de Washington-on-the-Brazos.
En 27 de marzo, o xeneral Santa Anna decidiu executar friamente na vila de Goliad a 330 rebeldes que foran capturados en batallas anteriores. Os rebeldes, inspirados por estas derrotas, e baixo o grito de guerra "Lembre El Álamo! Lembre Goliad!", atacaron o 21 de abril unha das forzas de Santa Anna composta por 1.200 soldados e era liderada por el mesmo. Os rebeldes - liderados por Sam Houston, un dos líderes da revolución - venceron a batalla, coñecida como Batalla de San Xacinto, e capturaron a Santa Anna, garantindo así a independencia de Texas. Os mexicanos non recoñeceron a independencia de Texas, aínda que recibiu recoñecemento dos Estados Unidos, do Reino Unido, da Francia e dos Países Baixos. En 1839, Austin foi escollida como a capital definitiva de Texas. Sam Houston e Stephen Austin son considerados os Pais da República de Texas, e, posteriormente, do Estado de Texas. Dúas cidades do estado, Houston -actualmente, a maior cidade de Texas- e Austin -a actual capital do estado- foron nomeadas en homenaxe a estes militares.
A poboación de Texas escolleu a Sam Houston como presidente da nova república. Texas, entón, enfrontaba serios problemas económicos, alén de continuos -aínda que pequenos- ataques indíxenas e mexicanos. A poboación de Texas quería que os Estados Unidos anexasen Texas, unha vez que a maioría da poboación da república era de ascendencia norteamericana. Porén, os Estados Unidos estaban divididos: o Sur quería que Texas -unha república escravista-, fose anexado, o Norte abolicionista non, porque temía un desequilibrio entre o Norte e o Sur. Alén diso, potencias europeas tales como a Francia e o Reino Unido opuxéronse a esta anexión, temendo que os Estados Unidos se tornase poderoso de máis. Así, durante dez anos Texas continuou a ser un país independente. Durante este período, a poboación de Texas creceu considerabelmente. Un estado predominantemente agrícola creou unha lei chamada Homestead Act, que impedía que as facendas fosen vendidas como pagamento de débedas, Esta lei posteriormente espallouse a varios estados norteamericanos.
1845 - 1900
O 29 de decembro de 1845, Texas converteuse no vixésimo oitavo estado norteamericano e México rompeu relacións diplomáticas cos Estados Unidos. Por causa de disputas territoriais sobre Texas e outros territorios e estados norteamericanos -particularmente, California- México declarou a guerra contra os Estados Unidos en 1846, sendo derrotado dous anos despois, na guerra mexicano-americana. Baixo os termos do Tratado de Guadalupe Hidalgo, México cedeu unha grande área aos Estados Unidos e cesou coas disputas territoriais sobre Texas.
Despois da guerra, Texas reivindicou moitas das áreas que foron cedidas por México. Aínda en 1850, o goberno dos Estados Unidos pagou a Texas 10 millóns de dólares -que foron usados polo goberno de Texas principalmente para o pagamento de débedas xa existentes- nun tratado en virtude do cal Texas cesaba con estas disputas territoriais. Alén diso, áreas ao norte de Texas foron divididas e anexadas por outros estados norteamericanos. Texas reorganizouse en 89 condados diferentes, e prosperou economicamente, atraendo así moitos inmigrantes, especialmente alemáns.
En 1861, o abolicionista Abraham Lincoln foi elixido como presidente dos Estados Unidos de América. Tanto o goberno como a maioría da poboación de Texas apoiaban a secesión, e nese mesmo ano, o estado saíu da Unión, xuntándose aos Estados Confederados de América. Algúns meses despois, comezou a Guerra Civil Americana e Texas serviu como fornecedor de materias primas para a Confederación; preto de 50.000 soldados de Texas loitaron contra forzas do Norte. Os Estados Unidos de América tentaron por diversas veces invadir e conquistar Texas, mais non tiveron suceso. En 1865, co fin da guerra, Texas, agora un territorio norteamericano, foi gobernado por un goberno militar. O 30 de marzo de 1870, Texas foi readmitido como un estado dos Estados Unidos.
A gandería tornouse unha das principais fontes de renda do estado despois do fin da guerra de secesión: desde o nordeste do estado, a práctica da gandería espallouse gradualmente ao resto do estado. Os constantes ataques indíxenas e a asimilación de varios aspectos da cultura mexicana por parte da poboación de Texas foron unha das razóns da popularización dos cowboys - vaqueiros -, homes que guiaban as mandas de bovinos e cabalos e ao mesmo tempo as defendían de ladróns e de ataques indíxenas.
A finais do século XIX, Texas xa tiña unha malla ferroviaria eficiente e de grande extensión. Esta malla ferroviaria axudou no poboamento do oeste americano ao longo das primeiras décadas do século XX. En 1900, un furacán abateuse sobre o estado, causando grandes prexuízos e matando máis de 6 mil persoas.
1900 - 1950
Ao longo das primeiras décadas do século XX, Texas continuou a expandir súa malla ferroviaria e iniciou unha expansión en grande escala da súa rede de estradas.
En 1901, descóbrese petróleo en Texas, o que fixo que pasase de ser un estado agrario a ser un estado maioritariamente industrial. O descubrimento trouxo consigo moitos cambios na economía do estado: construíronse novos portos, e ampliáronse outros xa existentes, e varias refinerías e fábricas foron construídas no estado, tanto que, entre 1900 e 1910, o valor dos produtos fabricados no estado se duplicou. Alén diso, a industrialización xerou un fluxo de migración, das áreas rurais en dirección ás cidades: en 1900, só un décimo da poboación do estado vivía en cidades; en 1920, xa subira a un terzo. San Antonio tornouse a maior cidade do estado, cos seus 120.000 habitantes, en 1926. A economía do estado pasou a ser de vital importancia co inicio da primeira guerra mundial: o petróleo producido en Texas converteuse nunha materia prima indispensábel para os esforzos de guerra dos Estados Unidos e mailos seus aliados.
En 1925, Miriam Ferguson foi a segunda muller en subir ao posto de gobernador dun estado dos Estados Unidos.
Coa chegada do automobilismo, Texas iniciou a masiva construción de autoestradas ao longo do estado. Durante a década de 1930, coa Gran Depresión, a construción de autovías axudou a minimizar os efectos da recesión económica. Alén diso, foron implementados nesta década pensións para refuxiados e programas de axuda social.
Máis dun millón de soldados norteamericanos realizaron o seu adestramento en Texas, con ocasión da segunda guerra mundial.
1945 - Tempos actuais
Despois da segunda guerra mundial, Texas pasou por un rápido proceso de industrialización, que converteu a poboación do estado en predominantemente urbana. Diariamente, centos de persoas -especialmente os novos- migraban dos campos para as cidades. En 16 de abril de 1947, nun dos peores accidentes da historia dos Estados Unidos, un navío francés, transportando produtos químicos altamente explosivos, estoupou no porto de Texas City, matando aproximadamente 500 persoas.
Tamén despois do fin da guerra, foron descubertas grandes reservas de petróleo nas augas do Golfo de México, próximas ao litoral de Texas. En 1950, o Tribunal Supremo dos Estados Unidos determinou que estas augas non formaban parte de Texas sino que pertencían directamente ao goberno norteamericano, mais a opinión pública negativa e as presións do goberno de Texas fixeron que o goberno nacional revisase este xuízo en 1953. O petróleo localizado no Golfo de México promoveu o rápido crecemento de Houston, que se converteu na maior cidade do estado.
Texas enfrontouse con grandes problemas raciais ao longo da década de 1950 e de 1960. Ata entón, o sistema educativo do estado seguía unha política de segregación pero en 1954, o Tribunal Supremo dos Estados Unidos xulgou que esta política era inconstitucional. Gradualmente, ata o fin da década de 1960, Texas integrou os seus sistemas educactivos. En 1963, o texano Lyndon Johnson tornouse o primeiro home do Sur que chegaba a presidente dos Estados Unidos despois do fin da Guerra Civil Americana. Johnson - anteriormente vicepresidente - tomou posesión despois da morte do entón presidente, John F. Kennedy.
Texas tivo un importante papel no programa espacial dos Estados Unidos. O cuartel xeneral da NASA foi construído en Houston, en 1964. En 1969, enxeñeiros e científicos da NASA axudaron os astronautas da misión Apollo 11 na súa misión rumbo á Lúa. A industria aerospacial pasou a gañar gradualmente maior importancia na economía do estado.
Na década de 1970, a inmigración mexicana cara os Estados Unidos pasou a aumentar gradualmente. Moitos dos mexicanos -moitos deles inmigrantes ilegais- instaláronse en Texas. A inmigración de hispanos fixo que, no final da década de 1980, Texas superase en poboación ao estado de Nova York. A gran poboación de Texas e a forte economía do estado explican o aumento da importancia política de Texas no país. En 1988, o texano George Herbert Walker Bush foi elixido presidente dos Estados Unidos; posteriormente, en 2000, o entón gobernador de Texas, George Walker Bush, fillo de Herbert Bush, foi elixido presidente do país, e foi reelixido en 2004.
Na actualidade existen movementos independentistas que pretenden que Texas volva a ser república.
Xeografía
Texas é o segundo maior estado dos Estados Unidos (despois de Alasca), e o maior localizado nos Estados Unidos continentais. Situado na rexión Sur, Texas limita con Novo México ó oeste, con Oklahoma ó norte, con Louisiana e Arcansas ó leste, co Golfo de México ó sueste e con México (estados de Chihuahua, Coahuila, Nuevo León e Tamaulipas) ao sur.
Posúe un total de 591 quilómetros de litoral, contándose só Golfo de México; se se inclúen os estuarios de ríos, lagos e illas oceánicas, o lonxitude do litoral de Texas chega ós 5.409 quilómetros. Unha serie de barreiras de area ao longo do litoral de Texas protexe o estado de tempestades tropicais e de tsunamis. Alén diso, Texas non posúe ningún volcán activo e está lonxe de calquera placa tectónica, o que fai que os desastres naturais de grandes proporcións sexan moi raros no estado.
O punto máis alto é o Monte Guadalupe, cos seus 2,667 metros de altitude. Tamén destaca o Río Grande, que separa Texas de México, servindo como fronteira natural entre México e os Estados Unidos.
Texas está dividido en cinco rexións:
Clima
Dado o tamaño de Texas, o clima no estado varía de rexión a rexión. No extremo sur o clima é tropical, mentres que na rexión sur en xeral o clima é subtropical. O extremo occidental posúe un clima desértico, con grandes variacións ao longo do día. O norte do estado posúe un clima temperado suave. As rexións ao longo do Golfo de México posúen un clima agradable, con menores variacións de temperatura.
No inverno, as temperaturas máis altas rexístranse no extremo sur de Texas, con medias de 15 °C. A medida que se sobe cara o norte, a temperatura media cae, chegando a 1 °C no extremo norte. As máximas son de 14 °C en Dallas e de 20 °C ao longo do Golfo, e as mínimas de 0 °C e de 6 °C respectivamente.
A precipitación media no estado é baixa, de apenas 117 centímetros, aínda que isto varíe entre máis de 150 centímetros no extremo oriente a menos de 30 centímetros no extremo occidental. A neve é moi rara no estado e varias rexións non rexistran neve desde hai anos. De media, Dallas rexistra 82 días de precipitación por ano, mentres que a media das rexións ao longo do Golfo de México é de 72. A estación pluviosa é o inverno, e a estación seca é o verán.
Política
A capital de Texas á Austin. O Capitolio Estatal é similar ao localizado en Washington DC, mais é de granito cor rosa. No cumio do Capitolio está unha estatua, a "Deusa da Liberdade". Ao contrario dos Capitolios dos estados do norte, e en común en relación a outros Capitolios sudistas, o Capitolio de Texas apunta cara o sur, en vez de para o norte.
O maior oficial do Poder executivo de Texas é o gobernador. Este é elixido pola poboación por mandatos de ata catro anos de duración, podendo reelixirse cantas veces quixer. Desde que Texas se converteu nun estado norteamericano, a gran maioría dos seus gobernadores foron demócratas; só Texas foi gobernado en cinco ocasións por políticos non-demócratas, catro republicanos e un sen afiliación política.
O Poder lexislativo de Texas consiste nunha Cámara do Senado composta por 31 Senadores e unha Cámara dos Representantes composta por 150 membros. Texas está dividido en 31 distritos senatoriais e 150 distritos representativos, e os electores en cada un deles elixen un Senador e un Representante, que actuará como representante da rexión das súas respectivas cámaras no Poder Lexislativo. Os Senadores son elixidos por mandatos de ata 4 anos de duración, e os Representantes por mandatos de ata 2 anos. O Poder Lexislativo ten o poder de crear e aprobar leis, aínda que estas leis teñan de ser aprobadas tamén polo gobernador.
O maior tribunal do Poder xudicial é o Tribunal Supremo de Texas.
Texas posúe máis condados que calquera outro estado norteamericano: está dividido en 254 condados diferentes, cada un deles gobernado por un Consello composto por un xuíz e catro oficiais vidos de diferentes partes do condado en cuestión. Estes son escollidos pola poboación do condado por mandatos de ata 4 anos de duración. Este consello administra as finanzas do condado e posúe o poder de recadar un pequeno imposto (de non máis do 1%) no condado.
En Texas existen preto de 180 cidades con máis de 5.000 habitantes. Estas cidades posúen o dereito de establecer as súas propias leis municipais, de planear o seu desenvolvemento urbano e de recadar os seus propios impostos. En cidades e vilas con menos de 5.000 habitantes, corresponden ao condado do que forma parte.
Os impostos estatais son responsábeis da metade da renda de Texas. Os principais impostos son un imposto aplicado sobre a venda de produtos en xeral e un imposto extra para petróleo e derivados. Texas, como outros 8 estados norteamericanos, non colecta imposto sobre a renda dos seus habitantes. O resto da renda necesaria provén do goberno federal norteamericano.
Demografía
Unha estimativa realizada en 2004 estima a poboación do estado en 22.490.022. O estado posúe preto de 3.450.500 habitantes (15.6% da poboación do estado) que naceron fóra do país: destes, estímase que 1,2 millóns (5,4% da poboación do estado) son ilegais. Entre 1990 e 2000, a poboación do estado creceu en aproximadamente 4,6 millóns de habitantes, un crecemento de aproximadamente o 26%.
Raza e etnias
Máis dun terzo dos habitantes de Texas son hispanos. Algúns deles son inmigrantes recentes do México, América Central ou da América do Sur, ou os descendentes directos destes inmigrantes. Outros hispanos, coñecidos xa como texanos, son descendentes de mexicanos que vivían na rexión moito antes da independencia de Texas.
Outras etnias maioritarias inclúen descendentes de alemáns, poloneses, suecos, noruegueses, checos e franceses. A inmigración destas etnias comezou a partir da década de 1850, e continuou en números considerábeis ata o fin da segunda guerra mundial. A influencia destes inmigrantes, chegados das máis diversas partes de Europa, sobrevive nos nomes das cidades, estilos arquitectónico, estilos musicais e na gastronomía da rexión.
En tempos recentes, a poboación de asiáticos creceu na rexión, especialmente en Houston e en Dallas. Estas etnias inclúen chineses, vietnamitas, filipinos, tailandeses e paquistanís.
Se as taxas de inmigración continúan nos niveis actuais, os hispanos serán maioría na década de 2030.
250px|dereita|miniatura|Vista aérea de [[Houston, Texas|Houston.]] As maiores etnias do estado inclúen: mexicanos (24,3% da poboación), afroamericanos (11,5%), alemáns (9,9%), ingleses (7,2%) e irlandeses (7,2%).
O 7,8% da poboación ten menos de 5 anos de idade; o 28,2%, menos de 18 anos; e o 9,9%, máis de 64 anos de idade. As mulleres constitúen o 50.4% da poboación do estado.
Relixión
As afiliacións relixiosas da poboación de Texas son:
Principais cidades
250px|dereita|miniatura|[[Austin.]]
Economía
250px|miniatura|O [[algodón xa foi unha das principais fontes de renda de Texas, mais actualmente a súa importancia para a economía do estado é pequena.]]
En parte por causa da súa gran poboación, a economía de Texas é unha das maiores do país. O produto interior bruto de Texas, de 764.000 millóns de dólares, é o terceiro maior dos Estados Unidos, despois só de California e de Nova York.
O sector primario de Texas é responsábel do 1% do PIB. A agricultura e a gandería - que xa foron anteriormente as principais fontes de renda do estado - empregan aproximadamente 500.000 persoas.
O sector secundario responde do 25% do PIB, aínda que chegou a representar máis do 75%, durante os anos da segunda guerra mundial. Os produtos fabricados anualmente no estado teñen un valor total de máis de 130.000 millóns de dólares. A máis importante industria do estado é a industria de alta tecnoloxía (as fábricas produtoras de equipamentos electrónicos avanzados, softwares e computadores están localizadas principalmente en Houston e en Austin). Texas é o maior produtor de produtos químicos en xeral - fertilizantes, ácido sulfúrico e medicamentos son os máis importantes. Por causa da inmensa poboación, o procesamento de alimentos é a terceira maior industria do estado. E Texas é o maior produtor de petróleo e derivados dos Estados Unidos, posuíndo as maiores reservas do recurso natural do país; a extracción de petróleo e gas natural emprega máis de 250.000 persoas e representa o 6% do PIB do estado. Ademais, case 70.000 persoas traballan na xeración de electricidade (o estado é o maior produtor de enerxía eléctrica do país). A industria de manufactura emprega máis de 900.000 persoas, e representa ela soa o 14% do PIB do estado. A industria de construción representa o 5% do PIB, empregando máis de 750.000 persoas.
O sector terciario representa máis do 74% do PIB. Dallas é sede de varias das máis importantes empresas financeiras dos Estados Unidos, mentres que Hoston é a sede das principais empresas petrolíferas do país. Os servizos comunitarios, comerciais e persoais representan o 20% do PIB, e empregan máis de 3,5 millóns de persoas; o comercio representa o 17% do PIB e emprega 2,5 millóns de persoas; as finanzas empregan aproximadamente 885.000 persoas e representan o 14% do PIB; e os servizos gobernamentais empregan 1,7 millón de persoas e representan o 12% do PIB.
Educación
O Sistema de Universidades de Texas, estabelecido pola Constitución de Texas en 1876, consistía en 9 universidades académicas e seis institucións de saúde. En 2004. 182.752 estudantes estudaron nunha das institucións controladas polo Sistema de Universidades de Texas, facendo desta empresa un dos maiores sistemas de educación superior nos Estados Unidos. En 2004, só na Universidade de Texas en Austin, a maior das institucións administradas polo Sistema de Universidades, matriculáronse 50.377 estudantes.
A Universidade de Texas en Austin xa foi no pasado a maior institución de ensino superior de todos os Estados Unidos, mais actualmente, a universidade caeu a unha terceira posición. Está considerada a décimo quinta mellor universidade do mundo. Sete programas de doutoramento están entre os 10 mellores do país, e un total de 22 programas de doutoramento da Universidade de Texas en Austin aparecen entre os 25 mellores dos Estados Unidos. En 2004, a University of Texas Southwestern Medical Center at Dallas foi considerada a décimo sexta mellor escola médica dos Estados Unidos. Once estudantes formados nesta institución de ensino superior gañaron posteriormente o Premio Nobel.
O Sistema de Universidades de Houston é o maior sistema de institucións de educación superior urbana na costa do Golfo de México, alén de ser o terceiro maior sistema de institucións de ensino superior de Texas. Este sistema administra catro diferentes universidades, tres delas localizadas en Houston. A sede deste sistema é a Universidade de Houston. Está especializado en supercondutividade, na industria aeroespacial, na enxeñaría biolóxica, economía, educación, exploración petrolífera e administración. Alén diso, a UH Law Center's Health Law and Policy Institute, que ensina dereito, é considerada a mellor do país na área, coa Property Law Program en quinto.
Tamén localizada en Houston é o Centro Médico de Texas, a maior concentración de investigacións, estudos e institucións relacionados con saúde, tales como a Facultade Baylor de Medicina, University of Texas Health Science Center at Houston e a The University of Texas M. D. Anderson Cancer Center. A University of Texas M. D. Anderson Cancer Center é considerada unha das institucións de ensino superior máis produtivas e cualificadas do mundo no tratamento do cancro.
Alén diso, Houston é o domicilio de varias institucións de ensino superior privadas, tales como a Universidade Rice, que ten o maior número de alumnos estudando economía e finanzas do mundo.
Transportes
Antigamente, varias estradas precarias, construídas por exploradores españois, cruzaban Texas. Por moito tempo, estas estradas serviron como rutas a outros exploradores e misioneiros. A rede de estradas de Texas ten aproximadamente 490 mil quilómetros de extensión. É unha das máis extensas de todo os Estados Unidos de América.
En 1852 construíuse a primeira liña de ferrocarril do estado e actualmente, Texas posúe unha rede ferroviaria composta por 44 liñas diferentes. Esta malla fornece transporte interurbano de pasaxeiros entre 20 cidades diferentes, e servizos de carga para máis de 300 cidades e vilas.
O transporte público nas cidades de Texas é precario. Non existen liñas de metro en ningunha das grandes cidades, e só unha rede de rutas de autobuses, xeralmente ineficiente, e nalgúns casos, suplementada por unha ou dúas liñas de light rail, cortan a cidade. A precariedade do transporte público fai que o uso de coches por parte da poboación texana sexa moito alto, xerando constantemente conxestionamentos e contaminación atmosférica.
Texas ten 13 grandes portos marítimos, sendo que o porto de Houston é o de máis movementos do estado. Texas posúe un gran centro aeroportuario internacional: o Aeroporto Internacional de Dallas, que é o quinto aeroporto con máis movementos do mundo, e é o principal centro de operacións da American Airlines, a maior compañía aérea do mundo.
Notas
(en inglés)
José Pan de Soraluce
José Pan de Soraluce Español, nado na Coruña o 14 de maio de 1875 e finado en Madrid o 19 de marzo de 1948, foi un avogado, político e diplomático galego.
Traxectoria
Despois de finalizar os estudos diplomáticos desempeñou en París os cargos de vicecónsul e cónsul. Escribiu crónicas xornalísticas que se publicaron no xornal coruñés El Noroeste baixo o pseudónimo de "Micromegas". Regresou á Coruña, foi deputado provincial e despois da dimisión de Casimiro Torre Sánchez-Somoza elixírono presidente da Deputación da Coruña o 2 de decembro de 1913. Dirixiu El Orzán e foi elixido deputado en Cortes (1918-1919), e despois senador pola provincia da Coruña (1921-1922). En 1930 nomeárono subsecretario do Ministerio de Economía Nacional. Despois da súa actividade política, volveu á carreira diplomática e foi destinado a embaixadas de diversos países.
Trala guerra civil foi conselleiro do Ministerio de Industria e xefe da sección europea da Dirección Xeral de Política do Ministerio de Asuntos Exteriores.
O Campelo, Verís, Irixoa
O Campelo é un lugar da parroquia de Verís no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres).
Club América
Palmarés
Os mellores anos do club foron os transcorridos entre 1983 e 1992, unha década na cal o club gañou 5 ligas mexicanas e 3 ligas de campións entre outros títulos.
Títulos nacionais
Con 10 títulos de liga, o América é o 2º equipo máis laureado do campionato, e está a un só título do CD Guadalajara, que ten 11. Con 10 tamén está o Cruz Azul.
Títulos continentais
Os 5 títulos continentais do América na máxima competición fan deste equipo o máis laureado de Norteamérica.
Estadio
O Club América xoga os seus encontros como local no Estadio Azteca de Cidade de México dende 1966. O recinto é propiedade da empresa de telecomunicacións Grupo Televisa, igual que o club. Cunha capacidade para 105.064 seareiros, é o estadio mais grande de América, e o 3º máis grande do mundo. Nel xogáronse a finais dos mundiais de fútbol de 1970 e 1986, así como o encontro de 1970 alcumado O partido do século que enfrontou a Alemaña e a Italia nas semifinais do mundial e que rematou cun 4-3 na prórroga, ou como o encontro de 1986 entre Inglaterra e Arxentina no cal Maradona marcou o chamado gol do século e a chamada man de Deus; entre outros moitos eventos, como a final olímpica de fútbol de 1968.
Xogadores
Actualizado a 5 de xaneiro de 2018.
Ó longo da historia do club, pasaron polas súas ringleiras xogadores como Hugo Sánchez, Carlos Hermosillo, Djalminha, Claudio López, Cuauhtémoc Blanco, Vavá ou Iván Zamorano.
Alpha Tauri
miniatura|Comparación do tamaño entre Alderabán e o Sol Alpha Tauri (α Tauri / α Tau), ou máis coñecida coma Aldebarán é a estrela máis brillante da constelación do Touro. O seu nome deriva do árabe al debaran, que significa o seguidor, pola forma na que a estrela segue ás Pléiades. Visualmente, Aldebarán semella ser a máis brillante dun grupo de estrelas coñecidas como Hyades, pero de feito Alderabán está situada a medio camiño entre a Terra e as Hyades.
Aldebarán é unha estrela K5 III, isto é, de cor laranxa, grande e que se afastou da secuencia principal despois de usar todo o hidróxeno. Ten como compañeira unha diminuta anana vermella, difícil de ver. Aldebarán ten un diámetro de aproximadamente 5.3 × 107 km, ou 38 veces o diámetro do Sol, a unha distancia de 65'1 anos luz e a súa luminosidade é 150 veces a do Sol.É a 13ª estrela máis brillante do ceo.
Atol Aldabra
miniatura|dereita|300px|Mapa de Aldabra miniatura|dereita|300px|Tartaruga verde Aldabra é un atol de coral no Océano Índico, pertence ao distrito de Outer Islands, en Seychelles, sen poboación permanente, cunha gran riqueza natural no referente a flora e fauna autóctonas, o que a valeu ser catalogado pola UNESCO en 1982 como Patrimonio da Humanidade. Entre a súa fauna endémica destaca a tartaruga xigante de Aldabra (Aldabrachelys gigantea), das cales arredor de 152.000 viven en Aldabra. Tamén destaca unha importante poboación de tartaruga verde (Chelonia mydas) e tartaruga carei (Eretmochelys imbricata).
Administrativamente o atol pertence ás illas Seychelles desde a súa independencia en 1976. Ata esa data e desde 1965, o atol pertencía xunto coas illas de Desroches e Farquhar ao Territorio Británico do Océano Índico.
Xeografía
O atol sitúase en, a 430 km ao noroeste do extremo norte de Madagascar e a 1.110 km ao suroeste de Mahé, a illa principal do arquipélago das Seychelles.
Trátase do segundo atol máis grande do mundo logo de Kiritimati. Ten 34 km de longo por 14,5 km de ancho. O punto máis alto elévase a 8 m sobre o nivel do mar. A superficie total terrestre é de 155.4 km² e a da lagoa interna de 224 km². En horas de marea baixa, as augas retíranse de case dous terzos da lagoa, deixando o fondo ao descuberto.
O atol é en realidade unha sucesión de catro illas maiores dispostas en forma de anel: Con algunhas outras pequenas dentro da lagoa, como a Ile aux Cendres, Ile Michel, Ile Esprit, Ile Moustiques, Ilot Parc, Ilot Emile, Ilot Yangue, Ilot Dubois, Ilot Magnan, Ile Lanier. O asentamento abandonado de Picard no suroeste da illa do mesmo nome é agora empregado pola garda forestal. O atol de Aldabra forma parte do coñecido como Grupo de Aldara coas illas de Astove, Asunción, e o atol de Cosmoledo.
Historia
Aldabra foi visitada por navegantes portugueses en 1511, aínda que xa era coñecida polos árabes, a quen debe o seu nome. Durante o século XVIII formou parte da colonia francesa de Reunión desde onde se organizaban expedicións de caza de tartarugas. En 1810, xunto con Reunión, Mauricio, as Seychelles e outras illas, Aldabra pasou a mans británicas. Posteriormente, Reunión foi devolta a Francia e tanto Aldabra como as Seychelles foron postas baixo a administración británica de Mauricio.
Grupo de Aldabra
O grupo de illas de Aldabra comprende:
A superficie total do Grupo de Aldabra ascende a 176 km². Ecoloxicamente, o grupo constitúe a ecorrexión denominada matogueira xerófila das illas Aldabra.
Segrià
250px|dereita|miniatura|Localización da comarca en [[Cataluña]]250px|dereita|miniatura|O [[río Segre en Lleida.]] O Segrià é unha comarca da provincia de Lleida, en Cataluña, que ten como capital a cidade de Lleida. É a comarca máis poboada da provincia e a segunda en extensión. Esta comarca está situada ao oeste de Cataluña e ten unha extensión de 1.396,7 km².
Limita con Aragón polo oeste, coa Noguera polo norte, con Urgell polo nordés, coas Garrigues polo leste e coa Ribera d'Ebre polo sur.
Concellos
Actualmente a comarca está formada por 38 concellos.
Mario Bunge
Traxectoria
Os seus principais intereses son a epistemoloxía, a filosofía da mente e filosofía das ciencias sociais. O seu libro La ciencia, su método y su filosofía (1960), no que introduce as bases do método científico e a súa aplicación no campo do saber, chegou a se converter nun clásico do xénero.
É coñecido tamén por expresar publicamente a súa posición contraria as pseudociencias, entre as que inclúe a psicanálise e a homeopatía; mais tamén elaborou fortes críticas contra correntes filosóficas como o existencialismo, incluíndo filósofos como Martin Heidegger e Edmund Husserl; o posmodernismo; a hermenéutica e o feminismo filosófico. Talvez a súa obra máis importante estea formada polos oito volumes do seu Tratado de filosofía básica (Treatise on Basic Philosophy).
En 1982 foi galardoado co Premio Príncipe de Asturias de Comunicación e Humanidades.
Ida Tarbell
Ida Minerva Tarbell, nada en Hatch Hollow (Pensilvania) o 5 de novembro de 1857 e finada en Bridgeport (Connecticut) o 6 de xaneiro de 1944 foi unha escritora, xornalista de investigación, biógrafa e conferenciante estadounidense. Foi unha das líderes do sensacionalismo da era progresista de finais do século XIX e principios do XX.
Traxectoria
Nada en Pensilvania no comezo do boom do petróleo, Tarbell é especialmente coñecida polo seu libro de 1904 The History of the Standard Oil Company. Os libros foron publicados como unha serie de artigos en McClure's Magazine entre 1902 e 1904. Esta obra mestra do xornalismo de investigación provocou a disolución da Standard Oil como monopolio e deu lugar á Clayton Antitrust Act. O libro tamén impulsou a Hepburn Act en 1906 para supervisar os ferrocarrís, a Mann-Elkins Act (1910) que deu á Interstate Commerce Commission poder sobre as tarifas do ferrocarril e a creación da Federal Trade Commission (FTC) en 1914.