cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Intelsat
Intelsat 8
A serie 8 de Intelsat estaba formada por catro unidades. Usaban o bus AS-7000, estaban estabilizados nos tres eixos e tiñan unha masa de 3245 kg. Deseñados para dar unha cobertura maior en banda C, levaban a bordo 38 transpondedores deste tipo e 6 en banda Ku. Todos foron lanzados durante 1997. Intelsat 804 deixou de funcionar en xaneiro de 2005 debido a un problema grave no seu sistema de enerxía. Intelsat 803 foi cedido á operadora New Skies e renomeado NSS 803 en primeiro lugar e logo NSS 5.
Intelsat 8A
Os dous Intelsat 8A lanzados usaban tamén o bus AS-7000, ao igual que os Intelsat 8, pero tiñan unha masa lixeiramente maior (3524 kg) e levaban menor cantidade de transpondedores (28 en banda C e 3 en banda Ku). Intelsat 806 foi cedido á operadora New Skies e renomeado NSS 806.
Intelsat 9
Os sete Intelsat 9 foron deseñados como melloras da serie Intelsat 7. Usan o bus aumentado SSL-1300HL, cunha maior potencia (máis de 8 kW xerados polos seus paneis solares) e máis cantidade de transpondedores (44 en banda C e 12 en banda Ku). Foron lanzados entre 2001 e 2003.
Intelsat 10
Só un dos dous satélites Intelsat 10 planificados (o Intelsat 10-02) chegou a ser lanzado. No seu momento foi o maior satélite de comunicacións lanzado, construído sobre o bus Eurostar-3000 e cunha masa de 5575 kg e 8 kW de potencia proporcionados polos seus paneis solares. Levaba a bordo 45 transpondedores en banda C e 16 en banda Ku. Foi lanzado o 16 de xuño de 2004 mediante un foguete Proton M Briz-M e tamén foi coñecido como Thor 10-02 ao ser a metade dos transpondedores en banda Ky propiedade de Telenor.
Vilares, Moucide, O Valadouro
Vilares é un lugar da parroquia de Moucide, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Cobreiro, Carteire, Palas de Rei
Cobreiro é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 8 habitantes, dos cales 6 eran homes e 2 eran mulleres.
Intelsat
Intelsat 11
Intelsat 11 foi un satélite construído inicialmente por Orbital Sciences Corporation para PanAmSat Corporation pero que máis tarde pasou a ser propiedade de Intelsat. Baseado no bus Star-2, tiña unha masa de 2491 kg e levaba 18 transpondedores en banda Ku e 16 en C. Foi lanzado o 5 de outubro de 2007 mediante un foguete Ariane 5.
Intelsat 12
Intelsat 12 comezou sendo propiedade de Europe Star e chamándose Europe Star 1. Despois foi vendido a PanAmSat, que á súa vez foi comprada por Intelsat, co que o satélite adquiríu o seu nome definitivo. Tiña unha masa de 4167 kg, estaba construído sobre o bus SSL-1300 e tiña 30 transpondedores en banda Ku. Daba cobertura a Europa, a parte sur de África, oriente medio e a India. Foi lanzado o 29 de outubro de 2000 mediante un foguete Ariane 4.
Intelsat 14
Intelsat 14 ten unha masa de 5663 kg e usa o bus SSL-1300, con 22 transpondedores en banda Ku e 40 en banda C. Foi lanzado o 23 de novembro de 2009 mediante un foguete Atlas 5 e ten unha vida esperada de 15 anos.
Intelsat 15 (JCSat 85) e 16
Intelsat 15 foi construído por Orbital Sciences usando o bus Star-2.4, ten unha masa de 2484 kg e leva a bordo 22 transpondedores en banda Ku. Os seus paneis solares xeran 4,6 kW de potencia e foi lanzado para substituír o Intelsat 709. Cinco dos transpondedores comercialízanse a través da empresa JSAT, polo que o satélite tamén se coñece como JSat 85. Foi lanzado o 30 de novembro de 2009 mediante un foguete Zenit-3SLB. Intelsat 16 usa o mesmo bus e leva 24 transpondedores en banda Ku. Foi lanzado o 12 de febreiro de 2010 mediante un Proton M Briz-M.
Intelsat 17
Intelsat 17 ten unha masa de 5540 kg e usa o bus SSL-1300 de Space Systems Loral, con 28 transpondedores en banda C e 46 en banda Ku. Foi lanzado para substituír a Intelsat 702 o 26 de novembro de 2010 mediante un foguete Ariane 5.
Intelsat 18
Intelsat 18 usa o bus Star-2.4 de Orbita Sciences, ten unha masa de 3200 kg, leva 24 transpondedores en banda C e 12 en banda Ku e os seus paneis xeran 4,9 kW de potencia. Foi lanzado para substituír a Intelsat 701 o 5 de outubro de 2011 mediante un foguete Zenit-3SLB.
Intelsat 19 e 20
Intelsat 19 e 20 foron construídos por Space Systems Loral coa súa plataforma SSL-1300. Intelsat 19 ten unha masa de 5600 kg e leva 24 tranpondedores en banda C e 34 en banda Ku, mentres que Intelsat 20 pesa 6094 kg e leva respectivamente 24 e 54 máis un tranpondedor en banda Ka. Foron lanzados respectivamente o 1 de xuño e o 2 de agosto de 2012, o primeiro mediante un Zenit-3SL e o segundo mediante un Ariane 5.
Intelsat 21
Intelsat 21 foi construído por Boeing co seu bus BSS-702MP. Ten unha masa de 5984 kg e leva a bordo 24 transpondedores en banda C e 36 en banda Ku. Foi lanzado o 19 de agosto de 2012 para substituír a Intelsat 9 mediante un foguete Zenit-3SL.
Intelsat 22
Construído tamén por Boeing co bus BSS-702MP, ten unha masa de 6199 kg e leva a bordo 24 transpondedores en banda C, 18 en banda Ku e 18 en UHF. Foi lanzado o 25 de marzo de 2012 mediante un foguete Proton M Briz-M.
Intelsat 23
Intelsat 23 foi encargado a Orbital Sciences en decembro de 2009. Usa o bus Star-2.4E e os seus paneis xeran 4,8 kW de potencia. Ten unha masa de 2730 kg e leva a bordo 24 transpondedores en banda C e 15 en banda Ku. Foi lanzado o 14 de outubro de 2012 mediante un foguete Proton M Briz-M.
Intelsat 24
Intelsat 24 comezou sendo AMOS 1, un satélite de comunicacións israelí desenvolvido por Israel Aircraft Industries con axuda de DASA e Alcatel Espace para a empresa Spacecom. Foi vendido en 2009 a Intelsat, que lle cambiou o nome por Intelsat 24. O satélite ten 961 kg de masa e leva sete transpondedores en banda Ku. Foi lanzado o 16 de maio de 1996 mediante un foguete Ariane 4.
Intelsat 25
Intelsat 25 foi comprado á empresa ProtoStar en outubro de 2009. Previamente denominado ProtoStar 1, o satélite foi construído por Space Systems Loral coa plataforma SSL-1300, tiña unha masa de 4100 kg e levaba a bordo 16 transpondedores en banda Ku e 36 en banda C. Foi lanzado o 7 de xullo de 2008 mediante un Ariane 5.
Intelsat 26
Intelsat 26 comezou a súa vida sendo JCSat 4, un satélite da compañía Japan Satellite Systems lanzado o 17 de febreiro de 1997 a bordo dun Atlas IIAS. Foi adquirido por Intelsat a finais de 2009. O satélite ten unha masa de 3105 kg, foi construído por Hughes co bus HS-601 e leva a bordo 12 transpondedores en banda C e 28 en banda Ku.
Intelsat 27
Intelsat 27 foi lanzado o 1 de febreiro de 2013 a bordo dun Zenit-3SL, pero non chegou a órbita por un fallo do foguete. O seu cometido era substituír a Intelsat 34.
Intelsat 28
Intelsat 28 comezou sendo New Dawn, unha aventura conxunta entre Intelsat e un grupo invertidor de Suráfrica. Foi lanzado o 22 de abril de 2011 mediante un Ariane 5 e levaba 24 transpondedores en banda Ku e 28 en banda C. Unha vez en órbita o satélite foi incapaz de despregar o reflector da súa antena para banda C, recortando á metade as súas prestacións. O mesmo problema xurdiu co reflector da antena en banda Ku, pero o motor deste foi capaz de finalmente poñelo en servizo.
Intelsat 29e
Intelsat 29e leva 14 transpondedores en banda C, 56 en Ku e 1 en Ka. Foi construído por Boeing co bus BSS-702MP, ten unha masa de 6552 kg e un tempo de vida estimado de 15 anos. Foi lanzado o 27 de xaneiro de 2016 mediante un foguete Ariane 5 para dar cobertura sobre norteamérica e suramérica. O 7 de abril de 2019 o satélite sufriu un problema no seu sistema de propulsión, causando a interrupción do servizo. Dous días máis tarde o control de terra perdeu contacto co satélite e o 18 de abril Intelsat declarou o satélite perdido. Observacións desde terra mostran que arredor do satélite hai unha nube de restos, polo que se hipotiza cunha explosión debida a un curtocircuíto ou a un impacto dun micrometeorito.
Intelsat 30 e 31 (DLA 1 e 2)
Intelsat 30 e 31, tamén coñecidos como DLA 1 e 2, foron construídos por Space Systems Loral co bus SSL-1300. Teñen unha masa duns 6300 kg e 10 transpondedores en banda C e 72 en banda Ku cada un. Emiten para América Latina e foron lanzados o 16 de outubro de 2014 e o 9 de xuño de 2016 mediante un foguete Ariane 5 e un Proton M Briz-M respectivamente.
Intelsat 32e
Intelsat 32e, tamén coñecido como Sky-Brasil 1 porque parte da carga útil pertence a esta empresa, é un satélite de 6000 kg de masa con 81 transpondedores en banda Ku e 21 en banda Ka a bordo. Foi construído por EADS Astrium co bus Eurostar-3000X e lanzado o 14 de febreiro de 2017 mediante un Ariane 5.
Intelsat 33e
Intelsat 33e foi encargado en maio de 2013 por Intelsat a Boeing. Foi construído usando o bus BSS-702MP, ten unha masa de 6600 kg e leva a bordo varois transpondedores en banda C e Ku. Foi lanzado o 24 de agosto de 2016 xunto con Intelsat 36 mediante un Ariane 5.
Intelsat 34
Intelsat 34, tamén coñecido como Hispasat 55W-2 por levar parte da carga útil pertencente a Hispasat, é un satélite de comunicacións de 330 kg lanzado o 20 de agosto de 2015 mediante un foguete Ariane 5. Leva a bordo 24 transpondedores en banda C e 24 en banda Ku.
Intelsat 36
Intelsat 36 foi lanzado o 24 de agosto de 2016 mediante un Ariane 5, xunto con Intelsat 33e, para dar servizo á zona de África e o sur de Asia. Foi construído por Space Systems Loral co bus SSL-1300. Ten unha masa de 3253 kg e leva 10 transpondedores en banda C e 30 en banda Ku.
Intelsat 37e
Cunha masa de 6438 kg, Intelsat 37e foi lanzado o 29 de setembro de 2017 mediante un Ariane 5. Foi construído por Boeing baixo a plataforma BSS-702MP e leva transpondedores en banda C, Ku e Ka.
Intelsat 38 (Azerspace 2)
Intelsat 38 ou Azerspace 2 foi o resultado da colaboración entre Intelsat e a empresa Azercosmos para dar continuidade á cobertura proporcionada por Intelsat 12. Ten unha masa de 3500 e usa o bus SSL-1300.
Intelsat 39
Intelsat 39 ten unha masa de 6600, usa o bus SSL-1300 e foi lanzado o 6 de agosto de 2019 a bordo dun Ariane 5 para substituír a Intelsat 902. Usa transpondedores en banda C e Ku para dar servizo a África, Europa, oriente medio e Asia.
Intelsat 40e/TEMPO
Intelsat 40e usa o bus SSL-1300 e foi lanzado o 7 de abril de 2023 a bordo dun Falcon 9 para dar servizo a América central e do norte. Leva a bordo transpondedores en banda C, Ka e Ku, ademais da carga útil TEMPO (Tropospheric Emissions: Monitoring of Pollution), un espectrómetro no visible e no ultravioleta para medir a contaminación.
O Fouco, Chaín, Gondomar
O Fouco é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
As Carballas, Recaré, O Valadouro
As Carballas é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Conguada, Carteire, Palas de Rei
A Conguada é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 3 habitantes, dos cales 2 eran homes e 1 era muller.
Linguas náhuatls orientais
As linguas náhuatls orientais forman un grupo de variedades da lingua náhuatl faladas en México e O Salvador, e que inclúen a Lingua pipil do Salvador, a lingua náhuatl da Serra de Puebla, a lingua náhuatl de Oaxaca, a lingua náhuatl do Istmo e a lingua náhuatl de Tabasco:
Dune (filme de 2021)
Dune (titulado en pantalla Dune: Part One) é un filme de ciencia ficción de 2021 dirixido por Denis Villeneuve e escrito por Eric Roth, Jon Spaihts e o propio Villeneuve. É unha coprodución internacional dos Estados Unidos, o Reino Unido, o Canadá e Hungría e constitúe a primeira entrega de dous filmes baseados nunha nova versión revisada fiel á novela homónima de 1965 de Frank Herbert.
A rodaxe deu inicio o 18 de marzo de 2019 nos estudos Origo Filme de Budapest así como en Xordania. A súa estrea nos Estados Unidos foi anunciada inicialmente para o 20 de novembro de 2020 en 3D e IMAX. Debido á pandemia do coronavirus pospúxose para o 18 de decembro do mesmo ano. Con todo, posteriormente anunciouse o seu atraso até o 1 de outubro de 2021, así como a súa estrea simultánea en salas e na plataforma de streaming HBO Max. Finalmente decidiuse atrasar a chegada de Dune tres semanas máis, ao 22 de outubro, sendo a súa proxección internacional programada con máis dun mes de antelación á estrea estadounidense, a partir do 15 de setembro. A premier foi presentada o 3 de setembro de 2021 na 78ª edición do Festival Internacional de Cine de Venecia.
Tras a súa distribución, Legendary Pictures confirmou que Dune: part 2 sería dirixida de novo por Denis Villeneuve e protagonizada por Timothée Chalamet e Zendaya. A estrea desta segunda parte está programada para outubro de 2023.
Sinopse
En 10191, o duque Leto da Casa Atreides, gobernante do planeta oceánico Caladan, é asignado polo emperador Padishah Shaddam Corrino IV para substituír a Casa Harkonnen como gobernante do feudo de Arrakis. Arrakis é un inhóspito planeta desértico e a única fonte de "especia", unha valiosa substancia que estende a vitalidade humana e é fundamental para as viaxes interestelares. En realidade, Shaddam ten a intención de que a Casa Harkonnen organice un golpe para recuperar o planeta coa axuda das tropas Sardaukar do Emperador, erradicando a Casa Atreides, cuxa influencia ameaza o control de Shaddam. Leto está preocupado, pero ve a posibilidade de aliarse coa poboación nativa de Arrakis, os Fremen, como o primeiro paso para aumentar a posición dos Atreides no Landsraad, o corpo político que representa todas as casas nobres.
A concubina de Leto, Lady Jessica, é unha acólita de Bene Gesserit, unha irmandade exclusiva que exerce habilidades físicas e mentais avanzadas. Aínda que Jessica recibiu instrucións da Bene Gesserit de ter unha filla cuxo fillo se convertería no mesiánico Kwisatz Haderach, por amor a Leto tivo en cambio un fillo, Paul. Ao longo da súa vida, Paul é adestrado polos axudantes de Leto, Duncan Idaho, Gurney Halleck e o Mentat Thufir Hawat, mentres que Jessica adestra a Paul nas disciplinas Bene Gesserit. Paul confíalles a Jessica e Duncan que está preocupado por visións do futuro. Debido á súa presciencia en desenvolvemento, a Reverenda Nai Gaius Helen Mohiam chega a Caladan e somete a Paul a unha proba mortal para avaliar o seu control de impulsos, que supera. Máis tarde, Mohiam transmite ao patriarca da Casa, o barón Vladimir Harkonnen, a necesidade de que perdoe a Paul e Jessica durante o seu golpe, accedendo este de forma enganosa.
A Casa Atreides chega a Arrakeen, o bastión de Arrakis que antes estaba nas mans da Casa Harkonnen, onde Idaho e un grupo de avanzada estiveron aprendendo sobre o seu mundo e os Fremen. Leto negocia con Stilgar, o cacique dos Fremen, e atópase coa doutora Liet-Kynes, planetóloga e xuíza imperial. Kynes informa a Leto, Paul e Halleck sobre os perigos da recolección de especia, incluídos os vermes de area xigantes que viaxan baixo o deserto. Durante un voo, ven un verme de area que se achega a un recolledor de especia activo coa tripulación varada. Esta é rescatada antes de que o verme da area a trague. A exposición de Paul ao aire cargado de especia provoca intensas premonicións.
Despois dun atentado contra a vida de Paul por parte dun axente Harkonnen, Leto pon os seus soldados en alerta máxima. O Doutor Suk Wellington Yueh desactiva os escudos protectores de Arrakeen e permite que as tropas Harkonnen e Sardaukar atafeguen as forzas Atreides. Yueh incapacita a Leto e dille que fixo un trato para entregalo ao barón a cambio da súa esposa capturada. Yueh substitúe un dos dentes de Leto por unha cápsula de gas venenoso e morre despois de entregar o Duque en mans do barón. Leto libera o gas venenoso, matando os membros da corte do barón e a si mesmo, pero o barón sobrevive. Idaho escapa e rouba un ornitóptero, pero Paul e Jessica son capturados. Os Harkonnen lévanos ao deserto para morrer, pero domínanos usando a "Voz". Ao atopar un equipo de supervivencia que Yueh lles deixou, Paul e Jessica pasan a noite nunha tenda de campaña. Paul experimenta visións dunha próxima "guerra santa" que se estende por todo o universo baixo o seu nome.
O barón entrega o mando de Arrakis ao seu sobriño Rabban e ordénalle vender reservas de especia e reiniciar a produción para remunerar o custo do golpe. Paul e Jessica son atopados por Idaho e Kynes e diríxense a unha antiga estación de investigación, pero os Sardaukar localízaos rapidamente. Duncan e varios Fremen sacrifícanse para permitir que Jessica, Paul e Kynes escapen das instalacións. Kynes, emboscada polas tropas de Sardaukar, atrae un verme das areas que os devora xunto con ela. Paul e Jessica chegan ao deserto profundo e atópanse cos Fremen, entre eles Stilgar e Chani, a moza das visións de Paul. O guerreiro Fremen Jamis protesta pola súa admisión e morre a mans de Paul nun duelo ritual a matar. Contra os desexos de Jessica, Paul únese aos Fremen coa intención de traer a paz a Arrakis.
Elenco
O 12 de xullo de 2018 informouse que a produción de Dune se iniciaría no mes de febreiro de 2019, tendo lugar nos estudos Orgio Filme, en Budapest (Hungría), onde Villeneuve rodou a súa anterior película, Blade Runner 2049. Case unha semana despois confirmouse que Timothée Chalamet se atopaba en negociacións para protagonizar as dúas partes da biloxía do director canadense. O 26 do mesmo mes, e segundo un chío de Brian Herbert, confirmábase que o director preparaba dous filmes ambientados no desértico planeta Arrakis.
Música
esquerda|miniatura|180x180px|Hans Zimmer, encargado da banda sonora do filme. Hans Zimmer foi elixido como responsable da banda sonora da película. Zimmer afirmou que iniciou a composición de Dune cerca do comezo da produción da película en marzo de 2019. O compositor traballara xa con Villeneuve en Blade Runner 2049. Previamente á súa elección, o director británico Christopher Nolan dirixiuse a Zimmer para compor a que sería a súa próxima película, Tenet, pero este último optou por Dune xa que declarou que lle encantaba o libro.
A música de fondo incluída no primeiro tráiler oficial foi o clásico tema de Pink Floyd de 1973 Eclipse, con arranxos de Zimmer.
Rodaxe
miniatura|Wadi Rum, [[Xordania, localización en exteriores do set de rodaxe.]] A produción deu inicio o 18 de marzo de 2019 nos estudos Origo Filme de Budapest, así como en Xordania.
O 20 de xullo de 2019 finalizou a rodaxe da primeira película do libro.
Segundo un informe de Deadline do 18 de xuño de 2020, o equipo de rodaxe preparouse para realizar filmacións adicionais durante agosto en Europa: «O equipo planea regresar a Budapest, Hungría, onde se filmou a película en 2019 nos Origo Filme Studios». A mesma revista confirmou que a refilmación «non causará un atraso e Dune estrearase a tempo na data que segue prevista para os Estados Unidos, o 18 de decembro». Finalmente, a data do trinque foi cambiada para o 2021 por outras razóns alleas á rodaxe.
Estrea internacional
En maio de 2021, Variety informou que Dune estaba en conversacións para realizar a súa estrea mundial no Festival Internacional de Cine de Venecia. A través dun novo informe da mesma revista especulouse que a adaptación tería un lanzamento exclusivo en cines, sendo isto desmentido pouco despois. O 17 de xuño confirmouse que Dune sería presentada na 78ª edición do Festival de Cine de Venecia fóra de competición.
A premier da película proxectouse o venres 3 de setembro na Sala Grande do Palacio do cine no Lido de Venecia. Tres días despois estreouse nunha proxección especial en Le Grand Rex en París, Francia.
Crítica
Tras o seu premier no Festival de Cine de Venecia, Dune recibiu unha acollida xeralmente positiva por parte dos críticos, pero dividiu a algúns deles. Na páxina web de críticas e recensións Rotten Tomatoes a película obtivo un índice de aprobación do 83% sobre unha base de 436 recensións, cunha cualificación media de 7.6/10. O consenso dos críticos da páxina web di: "Dune loita ocasionalmente co seu complexo material orixinal, pero eses aspectos vense eclipsados en gran medida polo alcance e a ambición desta adaptación visualmente emocionante". En Metacritic, a película obtivo unha puntuación media ponderada de 74 sobre 100, baseado en 66 críticas, o cal indica "críticas xeralmente favorables". As audiencias enquisadas por CinemaScore déronlle á película unha cualificación media de "A–" nunha escala de A+ a F, mentres que PostTrak informou que os espectadores deron unha puntuación positiva do 84% (cunha cualificación media de 4.5 de 5 estrelas) e o 66% dixo que definitivamente a recomendaría.
Futuro
O 12 de abril de 2021, o guionista Eric Roth declarou que escribira un tratamento completo para a posible secuela, e en agosto do mesmo ano, Villeneuve avanzaba que Zendaya, que dá vida a Chani, se poría á fronte da repartición na segunda parte, aínda que non se confirmara oficialmente.
Finalmente, e tras diversos rumores e especulacións, o 26 de outubro de 2021 Legendary Pictures e Warner Bros. confirmaron Dune: part 2, establecendo a súa data de estrea para o 20 de outubro de 2023.
Hans Zimmer volverá a compor a banda sonora da película, e próximo ao momento en que se deu luz verde á segunda parte, xa completara unha hora e media de música nova para axudar a inspirar a Villeneuve a preparala.
O Alvaroxil, Recaré, O Valadouro
O Alvaroxil é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Dune (filme de 2021)
Triloxía
Nunha entrevista, Villeneuve non descartou que Dune chegase a ser unha triloxía, baseándose na novela de Herbert Dune Messiah para Dune: part 3.
Serie de televisión
O 10 de xuño de 2019 deuse a coñecer que, xunto á película, Legendary Television produciría unha serie de televisión para o servizo de streaming de WarnerMedia, HBO Max, cuxo título sería Dune: The Sisterhood. A serie centraríase na irmandade Bene Gesserit e serviría como precursor da película. Villeneuve dirixiría o episodio piloto con Spaihts escribindo o guión, sendo ambos os produtores executivos xunto a Brian Herbert. Con todo, o 6 de novembro de 2019 informouse que Spaihts abandonaba o proxecto por desacordos coa produtora Legendary Television. O 23 de xullo de 2021, notificouse que a serie precursora atopara un novo autor-produtor, Diane Ademu-John.
Videoxogos
O 27 de febreiro de 2019, informouse que a empresa de videoxogos Funcom alcanzara un acordo en exclusiva con Legendary Studios para desenvolver xogos baseados nas obras literarias de Frank Herbert.
O Loureiro, Chaín, Gondomar
O Loureiro é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Casal, Recaré, O Valadouro
Casal é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Mourisca, Chaín, Gondomar
A Mourisca é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Rigoberto Urán
Rigoberto Urán Urán, nado en Urrao o 26 de xaneiro de 1987, é un ciclista colombiano, membro do equipo estadounidense EF Education-NIPPO de categoría UCI WorldTeam. Antes diso, competiu por equipos como o Caisse d'Epargne, o Sky e o Omega Pharma-Quick Step. Os seus logros máis salientables como deportista foron a medalla de prata nos Xogos Olímpicos de 2012 en Londres na proba de ciclismo en ruta, e a segunda posición no Giro de Italia 2013 e 2014, ao igual que no Tour de Francia 2017.
Salienta principalmente como escalador, mais tamén mellorou nas probas de contra o reloxo, acadando o cuarto posto na contra o reloxo do Tour de Romandía 2014. Foi segundo na contra o reloxo de Borja da Vuelta a España 2014 por detrás do tres veces campión mundial da especialidade, o alemán Tony Martin. A súa actuación máis importante neste tipo de probas, foi a contra o reloxo de Barolo no Giro de Italia 2014, onde se puxo a maglia rosa de líder.
Estatuas de guerreiros galaicos
miniatura|Estatuas de guerreiros galaicos no Museo Nacional de Arqueoloxía de Portugal, en [[Lisboa.]] miniatura|175px|Guerreiro de [[Castro de Armeá|Armeá, Allariz, Museo de Ourense.]] As estatuas de guerreiros galaicos, tamén chamadas estatuas de guerreiros galaico-lusitanos, lusitano-galaicos, lusitanos ou da cultura castrexa, son unha serie de esculturas prerromanas de pedra, de tamaño natural que se atoparon no noroeste da Península Ibérica. As figuras, descubertas principalmente en Galicia e no norte de Portugal, foron interpretadas por Thomas G. Schattner como deidades guerreiras protectoras, vestidas na forma típica dos guerreiros galaicos.
Características
A datación dos guerreiros galaicos ou lusitanos segue sendo discutida. Considérase a estela de São João de Ver, na que só está claramente formada a cabeza, como un predecesor. Os inicios da creación destas esculturas dátase nos séculos IV ou V a.C, como moi tarde no século III a.C.
Nas estatuas aparecen representados torques que se corresponden con achados da zona. Os seus puñais son idénticos aos atopados en achados arqueolóxicos da Idade de Ferro da Península. É dicir, trátase de representacións de guerreiros locais, que non teñen modelos romanos. As inscricións latinas mostran que aínda se erguían ou estaban en uso en época romana, mais dificultan a datación.
As estatuas foron atopadas nos castros da cultura castrexa e foron interpretados como guerreiros ou deuses. A súa función como deidade suxírea o achado de Sanfins, tan valioso como raro, no que a muralla defensiva lembra á atopada na escavación arqueolóxica de Glauberg. É probábel que fosen pensadas para situarse sobre un túmulo funerario, representando a un heroe ou nobre, ao estilo céltico indoeuropeo, de feito mostran unha notable similitude coas esculturas celtas do Europa central, como o guerreiro de Hirschlanden.
Existe unha boa colección destas figuras no Museo Nacional de Arqueoloxía de Lisboa e en museos locais de Guimarães, Sanfins e Viana do Castelo. No Museo Municipal de Viana do Castelo atópase a estatua de guerreiro de São Paio de Meixedo, tamén coñecida como «estatua de Viana» ou «do Páteo dá Morte», unha das tres pezas descritas por Emil Hübner en 1861.
Paraboa, Chaín, Gondomar
Paraboa é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Óscar Míguez
Óscar Omar Míguez Antón, alcumado Cotorra, nado en Montevideo o 5 de decembro de 1927 e finado na mesma cidade o 19 de agosto de 2006, foi un futbolista uruguaio, de orixe galega. Xogaba como dianteiro e formou parte da notable selección nacional uruguaia que gañou a Copa do Mundo de 1950 no célebre Maracanazo e que chegou ás semifinais no Mundial de Suíza 1954. É o máximo goleador do Uruguai na historia dos Mundiais.
Orixes
Seu pai, Manuel Míguez Souto, era natural de Meicende, no concello coruñés de Arteixo. Alí xogara xunto aos seus irmáns no primeiro equipo de fútbol arteixán, a Sociedade Recreativa e Instructiva La Esperanza, antes de emigrar ao Uruguai. Na capital uruguaia naceu Óscar Omar en decembro de 1927.
Comezos no fútbol
Comezou a xogar ao fútbol no Araicuá e, despois de participar en 1943 nun campionato xuvenil organizado pola IASA (Institución Atlética Sud América), entrou a formar parte da canteira deste club, xunto con Alcides Ghiggia e o seu amigo Antonio Sacco. A finais de 1947, despois dun encontro no que marcou tres goles, foi fichado polo Peñarol para xogar no seu segundo equipo.
Carreira en Peñarol
En 1948 o adestrador inglés Randolph Galloway subiuno ao primeiro equipo, onde formou parte dunha famosa liña de dianteiros con Alcides Ghiggia, Juan Schiaffino, Juan Eduardo Hohberg e Ernesto Vidal. Foi o máximo goleador do campionato uruguaio esa tempada, con 8 goles, ata que unha folga de futbolistas paralizou a competición. Repetiu como máximo goleador en 1949, con 20 tantos, nunha tempada na que o seu equipo conquistou o campionato de Primeira División, a Copa Competencia e a Copa de Honor, os tres títulos de xeito invicto.
Mamoelas, Carteire, Palas de Rei
Mamoelas é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 2 habitantes, un home e unha muller.
Óscar Míguez
Carreira en Peñarol
As súas grandes actuacións nas Copas do Mundo fixeron que recibise oferta de varios equipos europeos como o FC Barcelona ou o Milan, pero continuou no Peñarol, onde xogou durante máis dunha década, gañando tamén os campionatos de 1951, 1953, 1954, 1958 e 1959, e facendo famosas as súas chilenas e filigranas.
Últimos anos
En xaneiro de 1960 viaxou a Perú, onde estivo a proba co Sporting Cristal. Xogou un primeiro amigable contra o Vasco da Gama, no que anotou o terceiro dos tres goles do seu equipo (3-0), e logo enfrontouse ao Santos de Pelé, facendo un gol e unha asistencia nun encontro que rematou con empate a tres goles. Xa cun acordo verbal para a súa fichaxe, xogou un terceiro amigable fronte ao Botafogo, que acabou 1-1. A continuación comezou a ausentarse dos adestramentos e rompeu o acordo co club. Volveu logo ao Uruguai, onde xogou no Rampla Juniors o campionato de 1960, formando dianteira co histórico Ángel Labruna. O seu último club foi o Colón FC, no que xogou en 1961.
Faleceu o 19 de agosto do 2006 aos 78 anos. Os seus restos foron soterrados no Panteón dos Olímpicos do Cementerio del Buceo.
Selección nacional
Foi internacional coa selección do Uruguai en 39 ocasións, marcando 27 goles. O seu debut co equipo charrúa produciuse o 30 de abril de 1950, nun amigable contra a selección paraguaia. Co número 9 nas costas proclamouse ese mesmo ano campión do mundo no Mundial do Brasil, disputando todos os encontros do seu equipo, incluído o derradeiro partido contra o Brasil, o célebre Maracanazo, fronte a 200.000 espectadores. Con 5 goles, foi o segundo máximo goleador do torneo, só por detrás do brasileiro Ademir.
En 1954 participou no Mundial de Suíza, anotando tres goles nos dous primeiros partidos, fronte a Checoslovaquia e Escocia. No terceiro partido, os cuartos de final contra Inglaterra, gañando os uruguaios por 4-2, púxose a canear xogadores ingleses en vez de disparar a portería, motivo polo que os dirixentes uruguaios fixeron presión sobre o adestrador Juan López para retiralo do equipo e poñer a Juan Hohberg no seu lugar antes do partido con Hungría. Cos seus oito goles entre os torneos do Brasil e Suíza, é o máximo goleador uruguaio na historia dos Mundiais.
Disputou tamén dúas edicións da Copa América, en 1955 en 1956, conquistando a segunda delas na que foi ademais elixido mellor xogador do torneo.
Palmarés
Peñarol
Selección do Uruguai
O Catadoiro, Recaré, O Valadouro
O Catadoiro é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Manuel Vázquez Ouro
Manuel Vázquez Ouro, nado en Maceda (Palas de Rei), foi un político galego.
Traxectoria
Foi alcalde de Palas de Rei en 1922. Volveu ser nomeado alcalde de Palas de Rei en abril de 1930. Na Segunda República foi elixido concelleiro en 1931 e alcalde. Foi vicepresidente da Sociedad de Agricultores Oficios y Profesiones de Palas de Rei en 1932. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 5 de agosto de 1937. Xulgado en consello de guerra en Lugo o 9 de marzo de 1938, acusado de rebelión, foi absoluto e quedou a disposición do delegado de Orde Pública. Saíu en liberdade o 23 de marzo. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas.
Vida persoal
Casou con María Boedo e foi pai de Delia, Lydia, Roberto, María Victoria e María Luz Vázquez Boedo.
A Igrexa, Chaín, Gondomar
A Igrexa é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
O Escorial, Recaré, O Valadouro
O Escorial é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
A Pena da Merla, Carteire, Palas de Rei
A Pena da Merla é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
Indian Space Research Organisation
Indian Space Research Organisation (Organización India para a Investigación Espacial) ou ISRO é a axencia espacial da India.
Historia
ISRO foi fundada o 15 de agosto de 1969, herdeira da INCOSPAR (Indian National Committee for Space Research), fundado á súa vez en 1962 por Vikram Sarabhai. En 1972 ISRO pasou a depender do Departamento do Espazo do goberno, fundado ese mesmo ano, que aglutina a outros centros tamén. A misión de ISRO é desenvolver e aplicar tecnoloxías relacionadas co espazo para as diferentes necesidades nacionais. Para iso a organización desenvolveu sistemas e satélites para comunicacións, emisións de televisión, servizos meteorolóxicos, navegación, busca de recursos e educación. Tamén desenvolveu unha serie de lanzadores, como o Polar Satellite Launch Vehicle e o Geosynchronous Satellite Launch Vehicle.
Algúns satélites e sondas de ISRO son:
Gran Salto Adiante
miniatura|300px|Comedor comunitario nunha comuna popular creada durante o gran salto adiante O gran salto adelante (en chinés simplificado:大跃进, en chinés tradicional:大躍進, en pinyin: Dà yuè jìn) foi unha campaña de medidas económicas, sociais e políticas implantadas na República Popular da China entre 1958 e 1961, durante a presidencia de Mao Tse Tung, co obxectivo de transformar a tradicional economía chinesa a través dunha rápida industrialización e colectivización. O gran salto adiante foi xunto co movemento da Comuna Popular.
Os principais cambios do réxime rural incluíron a creación das comunas populares, a prohibición da agricultura privada, o impulso dos proxectos intensivos en man de obra e a política chamada camiñando con dúas pernas, que combinaba a pequenas e medianas iniciativas industriais cos grandes emprendementos, afastándose así do modelo soviético.
O punto de vista predominante en occidente (Jasper Becker, Roderick MacFarquhar, Ansley Coale, John Aird, Judith Banister) e no Partido Comunista da China a partir da toma do poder por Deng Xiaoping, sostén que o gran salto adiante constituíu un fracaso, causado en gran medida por erros políticos liderados por Mao Tse Tung, que causou a morte por inanición de gran cantidade de campesiños, estimada entre 15 e 55 millóns (gran fame chinesa). Unha conferencia importante sobre os erros de política foi a «Conferencia dos 7000 cadros» a principios de 1962. Ademais, decenas de presas construídas en Zhumadan, Henan, durante o gran salto adiante, colapsaron en 1975 baixo a influencia do tifón Nina e resultaron nunha das maiores catástrofes provocadas polo ser humano na historia, cun número estimado de mortes entre decenas de miles e 240 mil.
Outros estudos (Felix Greene, Han Dongping, Joseph Ball) cuestionaron o punto de vista predominante, sostendo que os seus datos non son fiables e teñen un nesgo ideolóxico, ben porque os seus autores manteñen posturas anticomunistas ben porque responden aos intereses da nova orientación política do Partido Comunista da China adoptada dende 1980.
Contexto histórico
miniatura|Propaganda do Gran Salto Adiante pintada na parede dunha casa rural en Shanghai Trala conquista do poder en 1949, a participación na guerra de Corea e o éxito do 1º Plano Quinquenal (1953-1957), o líder chinés Mao Tse Tung lanzou o Gran Salto Adiante (1958-1962), un programa de fondas reformas que tiñan como obxectivo acelerar a marcha para o comunismo.
O cronograma orixinal de 1953, que prevía completar a "industrialización" en "dez a quince anos", foi acurtado tres anos. Mao imaxinaba que podería satisfacer a súa ambición nun "big bang", declarando que " a nosa nación é como un átomo". Chamou o proceso o Gran Salto Adiante e lanzouno en maio de 1958.
Plano agrario
Mao Tse Tung concluíu que os sectores da industria e da agricultura deberían modernizarse e desenvolverse. Con ese obxectivo, a China foi dividida nunha serie de comunas, propiedades que acollían preto de 5000 familias, concentradas no cumprimento das metas. Aos moradores dábanlles ferramentas e en troques esixíase o cumprimento de metas. O obxectivo era que a China superase o desenvolvemento do Reino Unido neses tres anos.
Centenas de millares de persoas deslocáronse de onde a produción era alta para onde baixa, como un medio de dar pulo á produción. Tamén foron deslocalizadas da agricultura á industria. Houbo unha campaña para recoller ferramentas e transformalas en aceiro.
Os campos sputniks
A fin de estimular o éxito do plano, Mao pasou a facer propaganda de áreas que tiveron producións astronómica. As colleitas estratosféricas e as áreas modelo chamáronse sputniks, refletindo a obsexión de Mao co satélite ruso. O 12 de xuño, o Diario do Pobo informou que en Henan, a principal provincia-modelo de Mao, unha "cooperativa sputnik" producira 1,8 toneladas de trigo nun mu (un sexto de acre), máis de dez veces os números reais. Noticias sobre colleitas inmensas enchían a prensa e os "campos sputniks" proliferaron.
En setembro, o Diario do Pobo informou de que "o maior sputnik de arroz" producira máis de setenta toneladas en menos dun quinto de acre, o que era centenas de veces máis do que os números reais. Ese campo sputnik forxouno un ambicioso xefe novo dun condado en Guangxi. No final do ano, o seu condado relatou unha produción de grans que era máis de tres veces a cantidade verdadeira.
A represión
No entanto, na medida que o pobo non conseguiu cumprir as metas dos campos sputniks, Mao iniciou unha campaña de forte represión, acusando os campesiños de boicot e corrupción. Calquera que fose capturado almacenando grans era fusilado. Os campesiños atrapados coa menor contía imaxinable eran encarcerados. As fogueiras foron prohibidas, igual que os funerais por considerarse un mal gasto.
Mao acusou varias veces os cadros campesiños das aldeas de agochar grans. O 27 de febreiro de 1959, dixo ao alto grao: "Todos os equipos de produción agochan alimentos para dividir entre eles. Agochan ata en adegas fondas e secretas e colocan gardas e sentinelas". O día seguinte, afirmou de novo que os campesiños estaban "comendo follas de cenoura durante o día, e arroz á noite". Con iso quería dicir que finxían non teren a comida axeitada mais en realidade tiñan alimentos bos que consumían en segredo.
Plano industrial
Con este fin, obrigou a poboación xeral a construír "fornos de xardín". Para alimentar eses fornos, a poboación foi coaccionada para que doase practicamente todas as pezas de metal que posuía, mesmo aquelas empregadas en obxectos produtivos e ata esenciais. Ferramentas agrícolas e ata carros foron derretidos, así como utensilios de cociña, asas de ferro das portas e grampos de cabelo femininos. O eslogan do réxime era: "Entregar un pico é destruír un imperialista e agochar un cravo é agochar un contrarrevolucionario". No final do ano, a pesar de que a colleita de 1958 fose levemente maior que a do ano anterior, non houbo aumento na cantidade recollida.
Comunas populares
Co fracaso inicial do Gran Salto, Mao decidiu mudar a orientación e así xurdiron as chamadas "comunas populares". O obxectivo era tornar máis eficiente o traballo forzado. El mesmo dixo que, ao concentrar os campesiños nun número menor de unidades —pouco mais de 26 mil en todo o país—, era "máis fácil controlar".
A primeira comuna, a Chayashan Sputnik, foi montada en Henan, a provincia-modelo. O seu estatuto, que Mao editou e clasificou como "un gran tesouro", establecía que todos os aspectos da vida dos seus membros deberían ser controlados pola comuna. Todas as familias tiñan que "entregar totalmente os seus lotes privados [...] as súas casas, animais e árbores". Deberían durmir en cuartos, "de acordo cos principios de beneficiar a producir e o control"; e o estatuto estipulaba que as súas casas deberían ser "desmanteladas [...] se a comuna precisar de tixolas, tellas ou madeira". A vida de todos os campesiños debería xirar arredor do "traballo". Todos os membros deberían ser tratados como se estivesen no exército, cun sistema de tres niveis de reximentación: comuna, brigada e equipo de produción. As comunas eran, de feito, campos para traballadores escravos. A poboación dunha localidade da provincia de Gansu chamaba estas zonas "campos da morte".
Resultados
A marca principal do Gran Salto Adiante foi a fame en masa. Estimacións describen que 45 millóns de chineses morreron de fame. Xa en 1960, a taxa de mortalidade pasou de 15% ao 68%, e a taxa de natalidade diminuíu. 2,5 millóns morreron polo goberno durante a represión.
O fracaso cuestionou a autoridade de Mao. Como reacción xurdiu a Revolución Cultural.
Regodagua, Chaín, Gondomar
Regodagua é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Pintor, Chaín, Gondomar
Pintor é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
O Pedrouco, Chaín, Gondomar
O Pedrouco é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Yuri Alvear
Yuri Alvear Orejuela, nada en Jamundí o 29 de marzo de 1986, é unha judoka colombiana, medallista olímpica de bronce en Londres 2012 e de prata en Río de Xaneiro 2016. É medallista panamericana, suramericana e tres veces campioa mundial de judo en 2009, 2013 e 2014. É a sexta atleta colombiana posuidora de dúas medallas olímpicas xunto a Jackeline Rentería, o halterófilo Óscar Figueroa, a atleta de triplo salto Caterine Ibargüen, a dobre campioa olímpica en ciclismo BMX Mariana Pajón e o tirador Helmut Bellingrodt.
A Fonte da Vila, Recaré, O Valadouro
A Fonte da Vila é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Alfonso Viña Ouro
Alfonso Viña Ouro, coñecido como Alfonso de Xeré, nado en Palas de Rei e finado en Santiago de Compostela o 13 de maio de 1966, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Sobriño de José Ouro Arias, tiña unha casa soarega en Xeré (Meixide) onde vivía co seu curmán José Ouro Arias de Xeré (fillo de solteira de Amalia Ouro Arias). Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Palas de Rei en 1926. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado secretario do concello de Palas de Rei en agosto.
Guillermo Alonso Barcia
Guillermo Alonso Barcia, nado en Pontevedra en 1982, é un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Estudou no IES Sánchez Cantón. Traballou en Madrid, como xornalista para televisión en Telecinco, para prensa na publicación LGTB+ Shangay e en web dirixindo a edición dixital española de Vanity Fair e traballando na edición web do suplemento de tendencias Icon para El País.
O seu podcast Arsénico Caviar gañou o Ondas Global do Podcast 2023 a mellor conversacional.
Sapa, Chaín, Gondomar
Sapa é un lugar da parroquia de Chaín, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca de Vigo.
Penela, Carteire, Palas de Rei
Penela é un lugar da parroquia de Carteire no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 7 habitantes, dos cales 4 eran homes e 3 eran mulleres.
Toponimia
O topónimo é un diminutivo de pena (latín medieval derivado de ) co sufixo do latín vulgar -ella, unha "peneda pequena".
Fornos, Recaré, O Valadouro
Fornos é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Leopoldo Centeno
Leopoldo Centeno Moyer, nado en Lugo o 27 de abril de 1967, é un ex-deportista galego, especialista en péntatlon moderno. Competiu en dous Xogos Olímpicos (Seúl 1988 e Barcelona 1992).
É fillo do tamén deportista Leopoldo Centeno, irmán xemelgo de Jesús Centeno, tamén pentatleta olímpico, e irmán máis vello de Rafael Centeno, pentatleta e cociñeiro.
Traxectoria
En 1985 entrou con Jesús na Residencia Blume de Barcelona e en 1988 disputou os seus primeiros Xogos Olímpicos en Seúl, participando tanto na proba individual como na de equipos, nesta última xunto aos irmáns Eduardo e Jorge Quesada, e con Jesús como suplente. Na competición individual acabou na 38ª posición, mentres que na de equipos acabou inicialmente noveno, pero despois o equipo español foi descualificado polo positivo por dopaxe de Jorge Quesada.
Mercurín, Recaré, O Valadouro
Mercurín é un lugar da parroquia de Recaré, no concello lucense do Valadouro na comarca da Mariña Central.
Byrrhoidea
Byrrhoidea (birroideos) é unha superfamilia de escaravellos da infraorde Elateriformia que inclúe varias familias que son acuáticas ou están asociadas a hábitats semiacuáticos. Á parte dos escaravellos acuáticos da superfamilia Hydrophiloidea, a maioría dos demais escaravellos Polyphaga que son acuáticos, pertencen a esta familia.
Descrición
Os adultos de moitos Byrrhoidea teñen ollos de exocono (con lentes corneanas expandidas). A beira anterior do escudo escutelar elévase abruptamente (excepto en Psephenidae e Cneoglossidae). Varios birroideos teñen as tres primeiras ventritas abdominais solidamente fusionadas entre si.
As larvas da maioría dos Limnichidae teñen un par de ganchos anais no 10º segmento abdominal, mentres que Cneoglossidae e Ptilodactylidae teñen tres ou máis ganchos a cada lado deste segmento. As larvas de Lutrochidae e Elmidae, así como o xénero de limníquidos Hyphalus, teñen copetes branquiais anais. Case todas as larvas birroides teñen espiráculos abdominais anteriores que son biforos (ou bilabiados).
Erasístrato
Erasístrato (en grego antigo Ἐρασίστρατος; c. 304 – 250 a. C.) foi un médico e anatomista da Grecia Antiga, nacido na illa de Ceos. Foi con Herófilo o fundador da Escola de Alexandría. Curou a Antíoco, fillo do sirio Seleuco I, escena que pintou Jacques Louis David no s. XVIII, polo que recibiu o Prix de Rome.
Byrrhoidea
Descrición
O grao de desenvolvemento alar varía entre os Byrrhoidea, polo que podemos atopar na superfamilia macropteria (ás totalmente desenvolvidas), braquipteria (ás reducidas), micropteria (ás reducidas a pequenas vestixios) e apteria (sen ás). Na familia Elmidae, a subfamilia Larainae ten só ás macrópteras, mentres que outros tipos alares son comúns na subfamilia Elminae. Dentro da familia Dryopidae, os xéneros con adultos acuáticos ou semiacuáticos son case sempre macrópteros, mentres que os xéneros con adultos terrestres son casxe sempre ápteros e o xénero subterráneo Stygoparnus é micróptero.
Erasístrato
É considerado precursor da neuroloxía e tamén é chamado fundador da fisioloxía experimental, realizando experimentos con animais.
Byrrhoidea
Ecoloxía
Os Byrrhoidea viven principalmente en hábitats acuáticos e semiacuáticos, como correntes frías rápidas, baiixo rochas e troncos en fluxos de auga, vexetación das ribeiras e rochas, vexetación emerxente da auga, solos húmidos e costas areentas. Os Dryopidae son notables porque aínda que os adultos viven na auga ou preto dela, as larvas adoitan ser terrestres.
Os Byrrhoidea son xeralmente herbívoros, alimentándose de algas, musgos, hepáticas, liques ou raíces de herbas.