cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tréveris
Hauptmarkt
No suroeste fica a Steipe erguida no século XV orixinalmente usada polos conselleiros da cidade como casa de hóspedes e sala de banquetes. Ao lado fica a Rotes Haus (casa vermella) en estilo barroco, feita en 1683. A Löwenapotheke, do século XIII, situada nunha construción do século XVII no sueste da praza, é a farmacia máis antiga da Alemaña.
Dom St. Peter
A actual catedral incorpora os restos dunha antiga igrexa do século IV. Trátase da máis antiga igrexa da Alemaña, erguida en diferentes etapas -no comezo do século XI, final do século XII, mediados do século XIII e século XIV. Ten a forma de basílica con nave tripla, dous coros, transepto e seis torres. Na parte interna hai pezas magníficas, como o túmulo do enviado papal Ivo (1144) e o altar da sepultura do arcebispo Richard von Greifenclau (1531)
Liebfraukirche
Contigua á catedral fica a Liebfraukirche (Igrexa da Nosa Señora), construída entre 1235 e 1260. Ao lado da Catedral de Magdeburg é un dos primeiros exemplos da arquitectura gótica alemá. A súa planta foi baseada na cruz grega, e a torre enriba da cúpula acentúa a intersección das naves. O portal oeste é ricamente decorado con ornamentos entallados e símbolos iconográficos. Na parte interna obsérvanse reliquias como os frescos do século XV pintados en doce columnas, que simbolizan os apóstolos. O local tamén abriga algúns túmulos importantes, como o dun nobre local Karl von Metternich (1636), que se encontra na parte nordeste da capela.
Aula Palatina
A Aula Palatina de 310, é unha construción de ladrillos con forma alongada e rectangular. Abrigaba o trono do emperador romano. Despois dos saqueos sufridos por tribos xermánicas, o edificio ficou case destruído. No século XII, a ábsida foi transformada en torre para acomodar o arcebispo. No século XVII, a Aula Palatina pasou a ser parte do recentemente construído pazo e a parede leste foi parcialmente demolida. Nos períodos napoleónico e prusiano, o local serviu de aloxamento militar. O rei Frederico Guillerme IV de Prusia ordenou a reconstrución da Aula Palatina que desde 1856 abriga a igrexa protestante de San Salvador. Erguida de novo após o bombardeo de 1944, o seu tamaño aínda parece extraordinario.
Kaiserthermen
O espazoso frigidarium era usado para os baños fríos e a palaestra, unha área externa para os exercicios, tamén era ampla. Outra parte remanescente é o sistema de quecemento (hypocaustum), no cal o ar era aquecido por caldeiras e conducido por baixo do piso.
Amphiteather
Preto das termas imperiais fican as ruínas do anfiteatro romano do século I d.C., escenario de loitas de gladiadores e competicións de animais. Toda a estrutura, constituída dunha "arena" elíptica e unha arquibancada, era cercada por un cómaro alto, dividida en andares por arcadas. No século V, os habitantes de Trier usaban o anfiteatro como refuxio durante os frecuentes ataques das tribos xermánicas.
Systellura longirostris
Systellura longirostris é unha especie de ave da familia das avenoiteiras orixinaria de América do Sur. Antes clasificábase no xénero Caprimulgus.
Distribución e hábitat
Atópase na Arxentina, Bolivia, o Brasil, Chile, Colombia, Ecuador, Paraguai, o Perú, Uruguai e Venezuela. Vive en campos semiabertos, mesetas e áreas pedregosas ou rupestres, até os 2.500 m de altitude. É unha ave cosmopolita que pode habitar entre os 0–4200 m. Pódese atopar en zonas boscosas ou no bordo das mesmas, así como en zonas abertas con pouca vexetación, mesmo é posible vela nos teitos das cidades. É unha ave principalmente nocturna, como moitos de individuos deste grupo, pode aniñar no chan como nos teitos de edificios ou casas. Xeralmente póusase en pólas, chan ou tellados, en zonas poboadas e con fontes de luz. Cando se asusta fai un voos curtos tambaleantes e póusase nun lugar próximo.
Post-hardcore
O post-hardcore é un xénero musical que se desenvolveu a partir do hardcore punk, que a si mesmo parte do movemento máis amplo do punk rock. As primeiras aparicións do post-hardcore foron en Washington, D.C. de mediados a finais da década dos 80, a pesar de que non foi moi coñecido ata principios dos 90.
O post-hardcore caracterízase polos seus ritmos precisos e ruidosas bases de guitarras, acompañadas por voces que adoitan ser cantadas como susurros ou como berros. O xénero desenvolveu un equilibrio único entre disonancia e melodía, canalizando o rápido e ruidoso hardcore cara a un son máis moderado, con formas sutís de tensión e relaxación. Comparte coas súas raíces hardcore a súa emoción e intensidade, así como a conciencia social e a ética do faino ti mesmo.
Historia
Ao longo da súa historia, o post-hardcore tivo varias etapas. A primeira sitúase dende finais da década dos 80 ata principios da década dos 90, e a segunda etapa abarca dende finais da década dos 90 e década dos 2000.
Primeira xeración
Na súa orixe, a palabra post-hardcore era utilizada para describir o novo movemento de bandas que xurdiron a mediados dos anos 80 en Washington DC. Estas bandas diferenciábanse dos antigos grupos de hardcore punk que surxiran durante toda a década de 1980 polo seu toque emocional nas letras e pola expresividade e espontaneidade que estas exhibían nos seus concertos.
O primeiro disco considerado post-hardcore foi o álbum de estrea homónimo de Rites of Spring, editado en 1985. Nel, o grupo redirixiu a paixón e a rabia propias do hardcore cara temas coma a soidade ou a morriña do pasado, en lugar de cara á revolución social como era común ata entón no xénero.
Outro grupo importante nesta época foi Embrace, liderados por Ian MacKaye, ex integrante de Minor Threat, grupo que anos antes xa inspirara o movemento Straight Edge.
En 1987 naceu Fugazi, formado polos líderes de Rites of Spring e Embrace, cunha proposta que consistía en sumar ao hardcore influencias doutros xéneros como o post-punk ou o, neses tempos incipiente, rock alternativo. Fugazi converteuse na banda máis influente e innovadora de post-hardcore e posteriormente nun dos maiores referentes do emo.
Segunda xeración
Cabe destacar que durante a década de 1990 o post-hardcore e o emo sepáranse totalmente. No comezo dos dous xéneros, ambos gardaban unha estreita relación, pero isto cambiou cando o emo comezou a recibir influencias como o indie rock e o post-rock en bandas como Sunny Day Real Estate, Texas Is The Reason, Mineral ou Braid durante a década dos 90.
Alicia Puleo
Alicia Puleo, nada en Buenos Aires o 30 de novembro de 1952, é unha filósofa feminista radicada no Estado Español. Destacou polo desenvolvemento do pensamento ecofeminista. Entre as súas principais publicacións atópase Ecofeminismo para otro mundo posible (2011).
Post-hardcore
Segunda xeración
A segunda xeración de post-hardcore comezou a finais da década nos suburbios de Nova York, Nova Jersey e Orange County. Entre elas destacan Thursday, Emery, Thrice, Taking Back Sunday, Atreyu, Underoath e Saves The Day. A pesar de que Atreyu e Saves The Day non sexan grupos de post-hardcore influíron a gran número de bandas do xénero en anos posteriores.
Alicia Puleo
Traxectoria
É doutora en Filosofía pola Universidade Complutense de Madrid e Titular de Filosofía Moral e Política (Catedrática Acreditada) na Universidade de Valladolid.
Forma parte do Consello da Cátedra de Estudos de Xénero desta universidade e do Consello do Instituto de Investigacións Feministas da Universidade Complutense de Madrid.
Dirixiu a Cátedra de Estudos de Xénero da Universidade de Valladolid durante unha década (2000-2010) e coordinou no Instituto de Investigacións Feministas diversos seminarios, entre eles o Discurso sobre la sexualidad y crítica feminista e Feminismo y ecología.
Puleo compaxinou a súa carreira como docente coa investigación e a publicación de numerosos libros e artigos sobre desigualdade entre homes e mulleres, xénero e feminismo.
Nos seus traballos analiza os mecanismos socio-culturais que impiden a superación desta desigualdade e os medios que a filosofía feminista ofrece para desactivalos. Nalgúns dos seus estudos sobre a Ilustración francesa examina as raíces desta materia pendente das democracias modernas. Os traballos que dedica á evolución do concepto de sexualidade na filosofía contemporánea de Schopenhauer a Georges Bataille configúranse como unha crítica ás teorías lexitimadoras da violencia ás que se referiu co concepto de "erotismo transgresivo".
Co libro ''Dialéctica de la sexualidad. Género y sexo en la Filosofía Contemporánea'' (1992) foi finalista do Premio Nacional de Ensaio.
En 2004 coordinou a edición do libro Mujeres y Ecología: Historia, Pensamiento, Sociedad no que se recollía a relación entre o movemento ecoloxista e o movemento feminista e diferentes experiencias no Estado Español e no ámbito internacional.
En 2011 publicou Ecofeminismo para outro mundo posible unha obra na que ademais de recoller a historia do ecofeminismo e analizar as achegas do movemento feminista ao ecoloxista, non sempre recoñecida, desenvolve a súa proposta do que denominou un ecofeminismo crítico ou ilustrado.
En setembro de 2014 asume a dirección da Colección Feminismos da Editorial Cátedra.
En 2015 edita o libro colectivo Ecología y género en diálogo interdiciplinar no que se analizan os armazóns socio-culturais que tecen as relacións entre os corpos e os ecosistemas que habitamos
Desigualdade
A súa obra articúlase ao redor da preocupación pola desigualdade entre homes e mulleres. Analiza os mecanismos socio-culturais que impiden a superación desta desigualdade e os medios que a filosofía feminista ofrece para desactivarlos. Nalgúns dos seus estudos sobre a Ilustración francesa examina as raíces desta materia pendente das democracias modernas. Os traballos que dedica á evolución do concepto de sexualidade na filosofía contemporánea de Schopenhauer a Georges Bataille configúranse como unha crítica ás teorías lexitimadoras da violencia ás que se referiu co concepto de "erotismo transgresivo".
Na teoría feminista o traballo de Alicia Puleo tendeu pontes entre diferentes correntes feministas. Ao ir máis aló da polarización entre feminismo da igualdade e da diferenza que caracterizou a teoría feminista española nos anos 1980 e anos 1990, Puleo atopou modos de combinar a razón do feminismo da igualdade e a afectividade do feminismo da diferenza apunta Roberta Johnson da Universidade de California.
Ecofeminismo
Puleo está recoñecida como unha das pensadoras ecofeministas máis relevantes na actualidade. "No que se refire ao movemento mundial ou orientación teórica coñecida como ecofeminismo, Alicia Puleo é posibelmente a máis prominente filósofa de España" escribe Johnson en “For a better World: Alicia Puleo’s Critical Ecofeminism”.
A súa proposta do que denominou un ecofeminismo crítico ou ilustrado pode considerarse unha nova forma non esencialista de ética ambiental en clave de xénero. Non considera que as mulleres se atopen nunha especie de simbiose coa Natureza, senón que parte da convicción de que vivimos unha época de crecemento insustentábel que fai inevitábel a vinculación entre feminismo e ecoloxía. Sostén que o enriquecemento mutuo de ambas as perspectivas permitiría construír unha cultura de igualdade e sustentabilidade.
A miña posición -escribe Puleo- enraízase na tradición ilustrada de análise das doutrinas e prácticas opresivas. ''Reivindica a igualdade e a autonomía das mulleres, con particular atención ao recoñecemento dos dereitos sexuais e reprodutivos que nalgunhas formas de ecofeminismo podían ser erosionados en nome da santidade da vida. Acepta os beneficios do coñecemento científico e tecnolóxico con prudencia e actitude vixiante. Fomenta a universalización dos valores da ética do coidado, evitando facer das mulleres as salvadoras do planeta. ''Propón unha aprendizaxe intercultural sen menoscabo dos dereitos humanos das mulleres e afirma a unidade e continuidade da Natureza desde o coñecemento evolucionista, o sentimento de compaixón e a vontade de xustiza para cos animais non humanos, ese Outro ignorado e silencioso, mais capaz de anhelar, amar e sufrir.
Lupato
Lupato foi un bispo galego da diocese de Ourense que asistiu ao Segundo Concilio de Braga no ano 589.
Inglés simple
O inglés simple (en inglés, Simple English) é unha lingua controlada, isto é, un idioma artificial baseado na simplificación do vocabulario e da gramática dunha lingua natural, neste caso do inglés, e que xurdiu para a súa utilización nos documentos e manuais de mantemento na industria aeroespacial.
Historia
A finais da década de 1970 a AEA (Association of European Airlines, ou Asociacións das Liñas Aéreas Europeas) indagaron coa AECMA (European Association of Aerospace Industries, ou Asociación Europea de Industrias Aeroespaciais) a maneira de mellorar a lexibilidade da documentación de mantemento na industria da aviación civil. AECMA consultou o tema coa AIA (Aerospace Industries Association, ou Asociación de Industrias Aeroespaciais) de Estados Unidos coa finalidade de obter asistencia a este proxecto. O resultado do esforzo fixo que se declarase o que se denomina a AECMA Simplified English Guide (guía de inglés simplificado da AECMA).
Características
O principal obxectivo do inglés simple é manter os textos tan lexíbeis e simples como sexa posíbel. Cando se escriben frases neste idioma, débese facer que a complexidade dependa só do contido, non da estrutura da frase.
Todos aqueles que apoian esta lingua mencionan entre as súas vantaxes:
O inglés simple está baseado no inglés básico (Basic English) de C. K. Ogden, sendo máis estrito no uso de construcións gramaticais ao tempo que é máis laxo á hora de aceptar vocabulario.
Mikoyan-Gurevich MiG-1
O Mikoyan-Gurevich MiG-1 foi un caza soviético usado na segunda guerra mundial. Foi deseñado para o mesmo requirimento que levou ao LaGG-3 e ao Yak-1 e voou por primeira vez en abril de 1940. Non foi un bo caza, xa que era difícil de pilotar, e só se entregarían 100 avións de serie dos que só quedaban uns poucos durante a invasión alemá no verán de 1941, pero serviu de base para o mellorado MiG-3, que resultou ser un bo interceptador a grande altitude.
Lamacido, Loiba, Ortigueira
Lamacido é un lugar da parroquia de Loiba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 2 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, que eran 2 homes, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Crónica
Unha crónica é xénero histórico ou literario que narra os acontecementos pola súa orde cronolóxica. A palabra crónica vén do latín chronica, que á súa vez se deriva do grego kronika biblios, é dicir, libros que seguen a orde do tempo. Nunha crónica os feitos nárranse segundo a orde temporal en que ocorreron, a miúdo por testemuñas presenciais ou contemporáneos, xa sexa en primeira ou en terceira persoa.
Estufa
miniatura|Estufa de deseño eficiente en catro etapas Chámase estufa ao aparello que produce calor e emíteo para quentar un ou varios ambientes. A diferenza fundamental entre o fogar aberto e a estufa, é que esta confina dentro o lume para protexer aos usuarios de contactos accidentais; ademais permite un control da potencia moito mellor que no fogar aberto, mediante a regulación do caudal de entrada de aire para a combustión e require menos aire exterior para a evacuación dos fumes. En xeral, é un sistema de quecemento unitario ou local, que soamente serve para o local onde está.
Por extensión coñécese co nome de estufa, calquera aparello de invención posterior que produce calor e que serve para quentar, e nalgúns países para cociñar. Funciona tradicionalmente por medio da combustión, pero modernamente deuse en chamar co mesmo nome ás que funcionan por electricidade (por efecto Joule).
I Love You Phillip Morris
I Love You Phillip Morris é un filme estadounidense dirixido por Glenn Ficarra e John Requa que foi estreado no 2009. Está baseado na obra I Love You Phillip Morris: A True Story of Life, Love, and Prison Breaks de Steve McVicker.
Sinopse
A historia céntrase en Steven Russell, un modélico e convencional pai de familia que tras sofrer un accidente de tráfico decide deixar atrás a farsa que estaba vivindo: é homosexual e ademais sábeo dende neno. Así, Steven comeza unha nova e disipada vida, véndose obrigado a cometer unha serie de fraudes para poder costearse os seus gastos. As súas accións conducirano até o cárcere, onde se namora do seu compañeiro de cela, Phillip Morris, con quen inicia unha relación. Porén, o sistema penitenciario separará á parella, e Russell perpetrará varios intentos de fuga para reunirse de novo co seu amado.
Premio Xosé María Díaz Castro de poesía
O premio Xosé María Díaz Castro de poesía é un certame de poesía convocado polo Concello de Guitiriz para honrar a memoria de Xosé María Díaz Castro e contribuír á promoción da poesía galega. A primeira edición do certame realizouse en 2016.
Xigantes (mitoloxía grega)
miniatura|[[Poseidón (esquerda) brandindo un tridente e portando a illa Nísiros nos ombreiros mentres loita cun xigante (probabelmente Polibotes), cerámica do -500 ou -450. ]]
Na mitoloxía grega e romana, os xigantes (en Γίγαντες, Gígantes, en singular: Γίγας, Gígas) foron unha raza fantástica de gran forza e agresividade. Protagonizaron a Xigantomaquia, a batalla que tiveron contra os deuses olímpicos. Segundo Hesíodo, os xigantes eran descendentes de Xea (a Terra), nados do sangue que caeu cando Urano (o Ceo) foi castrado polo seu fillo, o titán Cronos.
Xea enxendrou ós Xigantes para vingar ós Titáns, tamén fillos seus, que foran encerrados no Tártaro por Zeus trala Titanomaquia.
O número de Xigantes estímase en 24, aínda que os diferentes mitógrafos discordan nas cifras que dan. Tampouco coinciden os nomes que proporcionan. Pseudo-Apolodoro só menciona 13 nomes pero engade que había máis: "ó resto exterminouno Zeus fulminándoos cos raios". Hixino dá unha lista de 23, entre os que inclúe algúns que nada teñen que ver cos xigantes do mito, a outros están marcados como dubidosos.
Cómpre advertir que hai moitos máis personaxes mitolóxicos descritos como xigantes (por exemplo, Xerión, Tifón ou Atreo). Grimal atribúe a adición destes xigantes, propia de tradicións máis modernas, a unha inclusión abusiva dos mitógrafos de seres xigantescos, de gran forza, ou mesmo monstruosos, pero que non pertencen á raza dos Xigantes fillos de Xea e do sangue de Urano.
Nómina dos Xigantes
Non será ata o Período helenístico que comeza a darse nome ós diferentes Xigantes e identificar a cada deus co que se enfrontou cada Xigante,
Orixe
O nome "xigantes" está asociado normalmente con "nados da terra", e a Teogonía de Hesíodo explicítao ó describir que os xigantes son os descendentes de Xea (a Terra). De acordo con Hesíodo, Xea, muller de Urano, tivo moitos fillos: unha primeira xeración de titáns, os ciclopes e os hecatonquiros.
Mais Urano odiaba os seus fillos, e tan axiña como nacían, encerrábaos dentro de Xea, causándolle a ela moita anguria. E entón Xea fixo unha fouce de aceiro e deulla a Cronos, o máis novo dos seus fillos titáns, e agochouno (presumiblemente aínda dentro do cuerpo de Xea) para agardar por unha emboscada. miniatura|300px|Un Xigante loitando contra Artemisa (relevo no Vaticano) Cando Urano quixo xacer con Xea, Cronos castrou ó seu pai, e as pingas de sangue que caeron recibiunas Xea, que deu a luz ós xigantes. Os xenitais de Urano -que Cronos lanzou ó mar- crearon unha escuma branca da cal xurdiu Afrodita.
Descrición
Os Xigantes eran enormes criaturas, de aspecto terrorífico e inmensa forza, con largas barbas e mesto cabelo; tiñan colas de serpes en lugar de pernas. Da súa forza dá proba o feito de que comezasen a guerra contra Zeus lanzando ó Olimpo rochas como montañas e árbores ardendo.
Dicíase que os Xigantes vencidos foron enterrados baixo volcáns e que eran a causa de erupcións volcánicas e terremotos, como manifestación do seu enfado pola súa reclusión eterna.
Modalidade narrativa
En narratoloxía distínguense os seguintes tipos de modalidade narrativa:
Pluralismo
O pluralismo é unha doutrina filosófica que postula unha pluralidade orixinaria de elementos, a partir das cales se explica a formación da realidade. Polo tanto o pluralismo oponse ao monismo.
Na filosofía antiga o pluralismo está representado por Empédocles (que postula a existencia de catro elementos) Anaxágoras de Clazomenas (homeomerías) e Demócrito de Abdera (átomos). Na filosofía moderna o seu máximo representante foi Leibniz, coa súa monadoloxía.
Universo
O tema do pluralismo aparece unha vez resolta a cuestión preliminar da natureza do universo. Así, cando o universo se reduciu a unha realidade fundamental, tratase de indagar se tal realidade de base é unha ou múltiple, simple ou composta.
A resposta que afirma non a unicidade, senón a multiplicidade, denomínase pluralismo. O concepto refírese tanto ao cuantitativo —cantidade de entidades— como cualitativo -diferenza de naturezas dos diferentes principios.
Presocráticos
Entre os presocráticos hai varios filósofos pluralistas. Neles dáse especialmente a cuestión porque ocúpanse dos principios do que constitúe a totalidade do que é.
En particular son pluralistas Empédocles e Demócrito. A diferenza de Tales de Mileto, que era monista, en tanto sostiña que a agua era a substancia primordial, Empédocles sostivo a doutrina dos catro elementos fundamentais: terra, agua, aire e lume.
Anaxágoras tamén debe considerarse na categoría dos pluralistas. A súa doutrina das homeomerías supón unha multitude de partículas que se encontran, todas, en todos os corpos.
Posicións monistas son as de Anaxímenes, ó dicir que todo é aire. E nun sentido moito máis complexo pois fundou a ontoloxía occidental, Parménides, ao afirmar a unidade absoluta do ser, e a non existencia do non ser.
A posición de Demócrito é premonitoria no plano científico posterior. Afirma que a realidade componse de pequenas substancias indivisibles denominadas átomos; é dicir, en grego, o que non se pode dividir. Demócrito atribuíu a cada átomo as características definitorias do ser dadas por Parménides. Cada átomo é invariable nel mesmo e desprazándose no baleiro dá lugar ás configuracións que dan forma aos entes sensibles. O que de maneira vulgar denominamos, corpos.
Leibniz
Leibniz é un filósofo que destaca no pluralismo decidido polas súas ideas. As unidades ou mónadas constitúen a realidade. Son entidades absolutas e incorpóreas que en grupo dan a realidade do universo. Algunhas teñen conciencia, e son as almas. Todas son sen ventás comunicantes e a harmonía de comunicación entre elas dáse por unha harmonía preestablecida por Deus, desde sempre.
A Monadoloxía —a súa última obra, publicada despois da súa morte— é o tratado de metafísica de Leibniz, no que se ocupa con amplitude e detalle das mónadas. A palabra non é de Leibniz senón de Giordano Bruno. E Bruno tomouna de Plotino.
A mónada, pois, ten percepción, pero algunhas delas teñen apercepciones. As mónadas que dispoñen de percepcións apercepcións son as almas. Un plano superior da xerarquía metafísica. Leibniz define a apercepción coma a capacidade da mónada de darse conta (conciencia) de que está percibindo.
As mónadas que teñen soamente percepción, son inconscientes da mesma. As almas, superiores, teñen percepción, apercepción e memoria. Así os animais teñen percepción, pero carecen de apercepción.
No ápice das mónadas está a mónada suprema, que é Deus. Mónada perfecta na que todas as percepcións son apercepcións. Todas son alí ideas claras e ningunha é confusa (ver René Descartes).
Deus, ao crear o universo creou a totalidade das mónadas, que por ser "sen ventás", non deben ter comunicación recíproca. Se o mundo funciona como todo estruturado é porque Deus preveu unha harmonía preestablecida, entre as mesmas. Leibniz apela a metáfora do reloxeiro perfecto na articulación das partes, xa que entre elas non debe contactar.
En cincocentas páxinas que se chaman "Teodicea", Leibniz argumenta que o mal existe, pero que existe a menor medida que é posible. Cando Deus crea o universo considera que o creado "é o mellor dos mundos posibles". Con este argumento xustifícase a presenza do mal no mundo e paralelamente exculpase á divinidad pola existencia do mesmo.
Ludwig van Beethoven
Ludwig van Beethoven, nado en Bonn o 16 de decembro de 1770 e finado en Viena o 26 de marzo de 1827, foi un célebre compositor, director de orquestra e pianista alemán. O seu legado musical abarca, cronoloxicamente, desde o período clásico ata inicios do romanticismo musical. É un dos compositores máis importantes da historia da música e o seu legado influíu de forma decisiva na música posterior.
Foi autor de multitude de obras entre as que destacan as nove sinfonías. Considerado o último gran representante do clasicismo vienés (logo de Christoph Willibald Gluck, Joseph Haydn e Wolfgang Amadeus Mozart), Beethoven conseguiu facer transcender a música do romanticismo, influíndo en diversidad de obras musicais do século XIX. A súa arte expresouse en numerosos xéneros e aínda que as sinfonías foron a fonte principal da súa popularidade internacional, o seu impacto resultou ser principalmente significativo nas súas obras para piano e música de cámara.
A súa produción inclúe os xéneros pianísticos (trinta e dúas sonatas para piano), de cámara (dezaseis cuartetos de corda, sete tríos, dez sonatas para violín e piano), vocal (lieder e unha ópera), concertante (cinco concertos para piano e orquestra, un concerto para violín e orquestra), dúas misas e orquestal (nove sinfonías, aberturas etc.), entre as que se atopa o ciclo das Nove Sinfonías.
Redbone
Redbone é un grupo de música rock composto por nativos americanos e mexicano americanos que foi máis activo na década de 1970. Acadaron o Top 5 nos Estados Unidos do Billboard Hot 100 en 1974 co sinxelo "Come and Get Your Love".
Ludwig van Beethoven
Traxectoria
miniatura|150px|dereita|A casa de Beethoven, situada no 515 da Bonngasse, [[Bonn.]] miniatura|260px|esquerda|[[Johann van Beethoven (1740–1792) e Maria Magdalena Keverich (1746–1787), pais de Ludwig.]]
Orixes familiares
A familia de Ludwig van Beethoven vivía baixo condicións modestas. Beethoven foi neto dun músico de orixe flamenga chamado Lodewijk van Beethoven (1712–73) (Ludwig é o equivalente alemán do neerlandés Lodewijk) que foi contratado como voz baixo na corte do arcebispo de Colonia, e ascendeu ata converterse en kapellmeister (director musical). Lodewijk tivo un fillo, Johann van Beethoven (1740–1792), que traballou como tenor no mesmo conxunto musical, e tamén dando clases de piano e violín. Johann casou con Maria Magdalena Keverich en 1767; ela era unha moza viúva filla de Johann Heinrich Keverich, que fora xefe de cociña do arcebispado de Tréveris.
Beethoven naceu deste matrimonio en Bonn. Non hai rexistros auténticos da data do seu nacemento; porén, o rexistro do seu bautismo, nunha igrexa católica da parroquia de St. Regius o 17 de decembro de 1770, sobrevive. Nesa época era tradicional bautizar aos nenos o día despois do seu nacemento nesa zona, e sábese que a familia de Beethoven e o seu mestre Johann Albrechtsberger celebraban o seu aniversario o 16 de decembro, e a meirande parte dos estudosos aceptan esa data como a do seu nacemento. Dos sete fillos de Johann van Beethoven, só Ludwig, o segundo, e dous irmáns máis novos sobreviviron á infancia. Caspar Anton Carl bautizado o 8 de abril de 1774, e Nikolaus Johann, o máis novo, bautizado o 2 de outubro de 1776. Os biógrafos non teñen claras as datas de nacemento exactas de ningún dos fillos de Maria Magdalena Keverich.
Primeiros anos
O primeiro profesor de música de Beethoven foi seu pai. Aínda que a tradición di que Johann van Beethoven era un instrutor duro, o Grove Dictionary of Music and Musicians alega que non hai documentación sólida que apoie este feito. Beethoven tivo outros mestres locais: o organista da corte Gilles van den Eeden (morto en 1782), Tobias Friedrich Pfeiffer (un amigo da familia que ensinou piano a Beethoven), e Franz Rovantini (un parente, que o instruíu no violín e na viola). O talento musical de Beethoven era xa obvio nos seus primeiros anos. Johann, consciente dos éxitos de Leopold Mozart nesa área (co seu fillo Wolfgang e a súa filla Nannerl), intentou explotar ao seu fillo como un neno prodixio, comezou a ensinarlle piano, órgano e clarinete a temperá idade ,Con todo, o estudo musical coartou o desenvolvemento afectivo do neno, que apenas se relacionaba con outros nenos. En metade da noite, Ludwig era sacado da cama para que tocase o piano aos coñecidos de Johann, a quen quería impresionar; isto causaba que estivese cansado na escola. Xa era usual que deixase de asistir a clases e quedase en casa para practicar música.
O pai era alcohólico, o que supuxo que perdese o posto de director da orquestra de Bonn -posto herdado do avó Ludwig-, e a nai estaba frecuentemente doente. Aínda que a relación con Johann fose máis ben distante, Ludwig amaba moito á súa nai, á que denominaba a súa «mellor amiga».
O 26 de marzo de 1778, cando tiña sete anos, Beethoven realizou a súa primeira actuación en público en Colonia. O seu pai afirmou que a idade de Ludwig era de seis anos, para destacar, deste xeito, a precocidad do seu fillo; por iso, sempre se creu que Beethoven era máis novo do que era en realidade. Debido a que o talento musical e pedagóxico do seu pai era limitado, Ludwig comezou a recibir clases doutros profesores. Pouco tempo despois de 1779, Beethoven comezou os seus estudos co seu mestre máis importante en Bonn, Christian Gottlob Neefe, que foi designado organista da corte ese mesmo ano. Os seus avances foron significativos, sobre todo na interpretación do órgano e a composición, guiado por músicos experimentados así como polo seu mestre. Neefe foi un profesor moi importante e influente na súa instrución e soubo valorar inmediatamente o nivel excepcional de Ludwig. Ademais de transmitirlle coñecementos musicais, Neefe deu a coñecer a Beethoven as obras dos pensadores máis importantes, tanto antigüos como contemporáneos.
A primeira viaxe a Viena
En marzo de 1787 Beethoven viaxou a Viena (posiblemente con todos os gastos pagos) por vez primeira, aparentemente coa esperanza de estudar con Mozart. Os detalles da súa relación son incertos, incluído se realmente se coñeceron ou non. De calquera modo, a lenda di que Mozart diría: «Recorden o seu nome, este mozo fará falar ao mundo».
Despois de dúas semanas Beethoven tivo coñecemento por unha carta de seu pai de que a súa nai estaba gravemente enferma e regresou a casa. Súa nai morreu de tuberculose pouco tempo despois (17 de xullo de 1787), e o pai caeu profundamente no alcolismo, chegando a ser detido e encarcerado por este feito. Debido a ese feito, Beethoven pasou a ser o responsable do coidado dos seus irmáns máis novos, e pasou os seguintes cinco anos en Bonn mentres o seu pai estivo preso. miniatura|200px|Beethoven en 1788 A Beethoven presentáronlle a distintas persoas que serían moi importantes na súa vida deses anos. A Franz Wegeler, un mozo estudante de medicina, coñeceuno a través da familia von Breuning (Wegeler casaría cunha das súas fillas). Beethoven adoitaba a visitar o fogar dos von Breuning, onde tocaba o piano para algúns dos nenos. Alí aproximouse á literatura clásica e a literatura alemá. O contorno da familia von Breuning era menos estresante que o seu, que cada vez estaba máis dominado polo declive do seu pai. Beethoven tamén coñeceu ao conde Ferdinand von Waldstein, que sería un amigo o resto da súa vida que o apoiaría financeiramente.
En 1789 Beethoven obtivo unha orde xudicial pola que se lle pagou directamente a el a metade do salario do seu pai para axudar á familia. Tamén contribuíu a aumentar os ingresos da familia tocando a viola na orquestra da corte. Isto familiarizou a Beethoven con distintas óperas, incluídas tres de Mozart que foron interpretadas na corte nese período. Tamén fíxose amigo de Anton Reicha, un frautista e violinista da súa idade que era sobriño do director da orquestra da corte, Josef Reicha. O seu pai faleceu finalmente o 18 de decembro de 1792.
A formación de Beethoven deixaba bastante que desexar en case todos os aspectos que non fosen musicais (e ata nisto había motivos para a desconfianza). Este baleiro cultural foi cariñosamente enchido por diferentes persoas, algunhas das cales terían grande influencia no músico ata os últimos anos da súa vida. Moi en primeiro lugar débense citar os Breuning. A nai desta familia, unha intelixente e distinguida viúva, contrataría a Beethoven como profesor de música dos seus catro fillos, pero pronto o mozo músico foi tratado como un íntimo, e a señora Von Breuning pasou a ser unha segunda nai para o artista á vez que mentora e mestra. A ela debeu Beethoven os seus coñecementos de francés, o perfeccionamiento do latín e a aprendizaxe de non pouca aritmética, así como o primeiro contacto profundo e frutífero coa mellor literatura alemá.
O conde Ferdinand Waldstein, que o levou a Viena, foi un dos primeiros admiradores da arte de Beethoven e do mesmo xeito que Stephan von Breuning, fillo da señora Von Breuning, sería unha das persoas máis próximas ao músico durante moitos anos. O mesmo pódese dicir de Franz Anton Ríes e do seu fillo Ferdinand: aquel foi profesor de violín de Beethoven e unha das primeiras persoas en apreciar o talento creativo do mozo; Ferdinand sería un dos máis asiduos compañeiros de Beethoven en Viena.
Establecemento en Viena
A Beethoven probablemente presentáronlle a Joseph Haydn a finais de 1790, cando este último viaxou a Londres e parou en Bonn no tempo de Nadal. Atopouse con Haydn na súa viaxe de regreso a Viena en xullo de 1792, e é probable que acordasen nese tempo que Beethoven fose estudar co vello mestre. Coa axuda do Elector, Beethoven trasladouse a Viena ese mesmo ano. Dende 1790 ata 1792, Beethoven compuxera un número significativo de traballos (ningún deles fora publicado nese tempo, e a meirande parte deles son agora listados como traballos sen opus) que demostraban o aumento da súa gama e a súa madurez. Os musicólogos identificaron un tema semellante un tema semellante ao da súa terceira sinfonía nunha serie de variacións compostas en 1791. Beethoven deixou Bonn para ir a Viena en novembro de 1792, no medio dos rumores do estoupido da guerra con Francia, e tivo coñecemento pouco despois da súa chegada da morte do seu pai. Durante os seguintes anos, Beethoven respondeu ao sentimento xeneralizado de que era o sucesor do recentemente falecido Mozart estudando as obras do mestre e compoñendo traballos cun distintivo sabor mozartiano. miniatura|200px|Retrato de mozo Beethoven non pretendeu inmediatamente establecerse como compositor, máis ben o seu obxectivo era adicarse ao estudo e á interpretación. Traballando baixo a dirección de Haydn tratou de dominar o contrapunto. Tamén estudou violín con Ignaz Schuppanzigh. Ao principio dese período tamén recibiu instrucións ocasionais de Antonio Salieri, principalmente sobre o estilo italiano de composición vocal; esta relación durou ata polo menos 1802, e probablemente ata 1809. Coa marcha de Haydn a Inglaterra en 1794, Beethoven agardaba que o Elector o fixese regresar a casa. Porén elixiu quedar en Viena, continuando a súa instrución en contrapunto con Johann Albrechtsberger e outros mestres. Aínda que a bulsa de estudos do Elector expirara, varios nobres vieneses recoñeceron a súa habilidade e ofrecéronlle apoio financeiro; entre eles estaban o príncipe Joseph Franz Lobkowitz, o príncipe Karl Lichnowsky e o barón Gottfried van Swieten.
Cara a 1793 Beethoven forxárase unha reputación como improvisador nos salóns da nobreza, tocando frecuentemente os preludios e fugas do Clave ben temperado de J. S. Bach. O seu amigo Nikolaus Simrock comezara a publicar as súas composicións; crese que a primeira foi unha serie de variacións (WoO 66). Tamén establecera unha reputación en Viena como virtuoso do piano, pero aparentemente evitou publicar os traballos para que en 1795 a súa publicación tivese un maior impacto. A primeira actuación de Beethoven en público na cidade foi en marzo de 1795, nun concerto no que primeiro interpretou un dos seus concertos de piano. Non está claro de se este foi o Primeiro ou o Segundo. As evidencias documentais non son claras, e ámbolos dous concertos estaban nun estado semellante de avance na súa composición (ningún deles foi completado ou publicado ata varios anos despois). Pouco despois desta actuación dispúxose á publicación da primeira das súas composicións á cal se lle asignou un número opus, os tres tríos de piano, Opus 1. Eses traballos foron dedicados ao seu patrón, o príncipe Lichnowsky, e foron un éxito financeiro; os beneficios de Beethoven foron case suficientes para cubrir os seus gastos durante un ano. miniatura|Sonata Pathétique.
Madurez musical
Beethoven compuxo os seus primeiros seis cuartetos de corda (Op. 18) entre 1798 e 1800 (encargados polo príncipe Lobkowitz, e dedicados a el). Foron publicados en 1801. Coas estreas das súas Primeira e Segunda sinfonías en 1800 e 1803, Beethoven converteuse nun dos máis importantes dunha xeración de mozos compositores tras Haydn e Mozart. Tamén continuou escribindo noutras formas, compoñendo as súas coñecidas sonatas de piano, como a sonata "Pathétique" (Op. 13), e tamén completou o seu Septeto (Op. 20) en 1799, que é unha das súas obras máis populares.
Para a estrea da súa Primeira Sinfonía, Beethoven contratou o Burgtheater o día 2 de abril de 1800, e organizou un amplo programa musical, incluídos traballos de Haydn e Mozart, ademais do seu Septeto, a Primeira Sinfonía e un dos seus concertos de piano (os últimos tres traballos aínda non publicados). O concerto, que o Allgemeine musikalische Zeitung describiu como "o concerto máis interesante en moito tempo", non estivo exento de dificultades; entre as críticas estaba que "os músicos non se molestaron en prestar atención ao solista".
Mozart e Haydn eran influencias innegables. Por exemplo, o quinteto para piano e vento de Beethoven tiña un gran parecido ao traballo de Mozart para a mesma configuración, pero cos seus toques distintivos. albeit with his own distinctive touches. Pero as melodías de Beethoven, o desenvolvemento musical, o uso da modulación e a textura, e a caracterización da emoción diferenciábao das súas influencias, e acentuou o impacto dalgunhas das súas primeiras obras cando foron publicadas. Cara a finais de 1800 Beethoven e a súa música eran moito máis demandados por clientes e editores. miniatura|left|200px|Beethoven en 1803, pintado por Christian Horneman En maio de 1799 Beethoven tocou o piano para as fillas da condesa húngara Anna Brunsvik. Durante ese tempo, Beethoven namorouse da filla máis pequena, Josephine, que polo tanto foi identificada como unha das candidatas máis probables como destinataria da carta "Unsterbliche Geliebte" (amada inmortal), escrita en 1812. Pouco despois desas leccións, Josephine casou co conde Josef Deym. Beethoven visitou regularmente a súa casa, e continuou ensinando a Josephine, tocando tamén en festas e concertos. O seu matrimonio foi feliz, a pesar dos seus problemas financeiros iniciais, e a parella tivo catro fillos. A súa relación con Beethoven intensificouse tras a súpeta morte de Deym en 1804.
Beethoven tivo algúns estudantes máis. Dende 1801 a 1805 foi titor de Ferdinand Ries, que se converteu en compositor e posteriormente escribiu un libro sobre os encontros con Beethoven. O mozo Carl Czerny estudou con Beethoven dende 1801 ata 1803. Czerny converteríase nun recoñecido mestre, instruíndo a Franz Liszt, e realizaría o día 11 de febreiro de 1812 a estrea do quinto concerto de piano de Beethoven (o "Emperador").
As composicións de Beethoven entre 1800 e 1802 estiveron dominadas por dúas obras orquestrais de grande escala, aínda que continuou producindo outros importantes traballos como a sonata de piano quasi unha fantasía (coñecida popularmente como "Claro de lúa"). Na primavera de 1801 compuxo As criaturas de Prometeo, un balet. O traballo tivo numerosas interpretacións en 1801 e 1802, e Beethoven apresurouse a publicar un arranxo de piano para sacar proveito da súa popularidade. Na primavera de 1802 compuxo a Segunda Sinfonía, escrita para un concerto que sería cancelado. A sinfonía estrearíase no seu lugar en abril de 1803 nun concerto para subscritores no Theater an der Wien, onde se nomeara a Beethoven compositor residente. Ademais da Segunda Sinfonía, no concerto tamén se interpretou a Pimeira Sinfonía, o Terceiro concerto para piano, e o oratorio Christus am Ölberge. As críticas foron dispares, pero o concerto foi un éxito financeiro; Beethoven foi capaz de cobrar o tripla do prezo habitual das entradas para concertos.
Os negocios de Beethoven cos editores tamén comezaron a mellorar en 1802 cando o seu irmán Carl, que o axudara ocasionalmente antes desa data, comezou a asumir un papel máis importante na xestión dos seus asuntos. Ademais de negociar prezos máis altos para os seus traballos máis recentes, Carl tamén comezou a vender algunhas das primeiras obras de Beethoven sen publicar, e alentouno (en contra da súa preferencia) para realizar arranxos e transcricións das súas obras máis populares para outras combinacións de instrumentos. Beethoven accedeu a estas peticións, xa que non puido evitar que os editores contratasen a outros para realizar arranxos semellantes das súas obras.
Perda da audición
Ao redor de 1796, canto tiña 26 anos, Beethoven comezou a perder audición. Sufría unha forma grave de tinnitus, un "zunido" nos seus oídos que lle dificultaba escoitar música; el tamén evitaba a conversa. A causa da xordeira de Beethoven é descoñecida, pero foi atribuída ao tifo, a enfermidades autoinmunes (como lupus eritematoso sistémico), ou incluso á súa costume de mergullar a súa cabeza en auga fría para manterse esperto. A explicación da autopsia de Beethoven foi que tiña o "oíd interno distendido", o que desenvolveu lesións ao longo do tempo. miniatura|200px|Beethoven en 1815 debuxado por Joseph Willibrord Mähler Cara a comezos de 1801 Beethoven escribira a amigos describindo os seus síntomas e as dificultades que lle causaban tanto a nivel profesional como social (aínda que é probable que algúns dos seus amigos máis próximos xa coñecesen o seu problema). Beethoven, por consello do seu médico, foi vivir ao pequeno pobo autríaco de Heiligenstadt, ás aforas de Viena, dende abril ata outubro de 1802. Alí escribiu o seu Testamento de Heiligenstadt, unha carta aos seus irmáns que rexistra os seus pensamentos de suicidio debido á súa crecente xordeira e a súa resolución de seguir vivindo por e a través da súa arte. Co tempo, a súa perda de audición profundizouse: hai unha historia ben atestiguada que di que ao final da estrea da súa Novena Sinfonía tivo que xirar a súa cabeza para ver os tumultuosos aplausos da audiencia; sen escoitar nada botouse a chorar. A perda de audición de Beethoven non evitou que compuxese música, pero fíxolle difícil a realización de concertos, que era unha lucrativa fonte de ingresos para el, o que lle causou dificultades económicas. Despois dun intento errado para interpretar o seu Concerto para piano No. 5 en 1811, que sería estreada polo seu alumno Carl Czerny, non volvería a actuar en público nunca máis.
Unha gran coleccicón de audífonos de Beethoven, asó como un corno especial para o oído, pode verse na Casa Museo de Beethoven en Bonn. A pesar da súa obvia angustia, Czerny remarcou que Beethoven puido aínda escoitar a fala e a música con normalidade ata 1812. Porén, cara a 1814 Beethoven estaba case totalmente xordo.
Como resultado da perda de audición, os seus libros de conversa son un infrecuentemente rico recurso escrito. Usados principalmente nos sous dez últimos anos de vida, os seus amigos escribían neses libros polo que el podía saber o que estaban dicindo, e entón respondía ben oralmente ou ben no libro. Os libros conteñen discusións sobre música e outros temas, e dan ideas sobre os pensamentos de Beethoven; son unha fonte para os investigadores sobre como pretendía que fose interpretada a súa música, e tamén sobre a súa percepción da súa relación coa arte. Dun total de 400 libros de conversa, suxeriuse que 264 foron destruídos (e outros alterados) despois da morte do compositor por Anton Schindler, que desexaba que sobrevivise só unha biografía idealizada de Beethoven. Porén, Theodore Albrecht dubida sobre a veracidade da destrución dun bo número de libros de conversa por parte de Schindler.
Mecenado
miniatura|200px|O arquiduque Rudolph, mecenas de Beethoven Aínda que Beethoven obtiña ingresos da publicación das súas obras e de interpretacións públicas, tamén dependía da xenerosidade de mecenas, aos cales lle facía concertos privados e dába copias de traballos que encargaban durante un período exclusivo antes da súa publicación. Algúns dos seus primeiros mecenas, incluído o príncipe Lobkowitz e o príncipe Lichnowsky, déronlle soldos anuais ademais de encargarlle obras e mercar traballos publicados.
Quizais o mecenas aristocrátivo máis importante de Beethoven foi o arquiduque Rudolph, o fillo máis novo do emperador Leopoldo II, que en 1803 ou 1804 comezou a estudar piano e composición con Beethoven. Ámbolos dous fixéronse amigos, e os seus enontros continuaron ata 1824. Beethoven dedicau 14 composicións a Rudolph, incluídas o Archduke Trio (1811) e a gran Missa solemnis (1823). Rudolph, á súa vez, dedicoulle unha das súas propias composicións a Beethoven. As cartas que Beethoven lle escribiu a Rudolph son hoxe gardadas no Gesellschaft der Musikfreunde en Viena.
No outono de 1808, tras ser rexeitado para un posto no teatro real, Beethoven recibiu unha oferta do irmán de Napoleón Jérôme Bonaparte, entón rei de Westfalia, para o ben pagado posto de Kapellmeister na corte de Kassel. Para persuadilo de quedar en Viena, o arquiduque Rudolph, o príncipe Kinsky e o príncipe Lobkowitz, despois de recibir as representacións dos amigos do compositor, comprometéronse a pagarlle a Beethoven unha pensión de 4.000 floríns por ano. Só o arquiduque Rudolph pagou a súa parte da pensión na data acordada. Kinsky, inmediatamente chamado ao servizo militar, non pagou e morreu ao pouco tempo e morreu despois de caer do seu cabalo. Lobkowitz deixou de pagar en setembro de 1811. Ningún sucesor continuaría pagando o mecenado, e Beethoven baseou os seus ingresos principalmente na venda dos dereitos das composicións e nunha pequena pensión a partir de 1815. Os efectos deses acordos financeiros foron minados en certa medida pola guerra con Francia, que provocou unha inflación significativa cando o goberno emitiu cartos para pagar os esforzos da guerra.