cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Saviñao
Xeografía
A súa economía é fundamentalmente agrícola, contando tamén con industrias lácteas, vinícolas e da construción. A potenciación do turismo rural e cultural desta zona supón un pulo para a mesma. No aspecto comercial destacan as feiras que se celebran mensualmente, en Escairón os días 8 e 19, e en Currelos o día 26.
Historia
As primeiras mostras de ocupación son a mámoa de Abuíme e numerosos restos da cultura castrexa. Neste período, os habitantes dos castros de Saviñao, pertenceron á tribo dos Lemavi, citada por Tolomeo, e eran veciños dos Seurri, habitantes dos actuais concellos de Sarria e Taboada. Durante esa época Saviñao rexistrou unha importante ocupación do espazo.
Entre os séculos I e IV tivo lugar o asentamento e dominio romano sobre o noroeste lucense, período no que se pode datar a construción da vía romana que concluía nos Codos de Belesar. Tratábase dunha vía secundaria dentro do esquema viario romano.
Outros restos da presenza romana proveñen de distintos achados encontrados en castros romanizados: cerámica feita con "terra sixilada", moedas, a peza pétrea de Abuíme, ou a mesma escultura Mourelos. Coa caída do imperio Romano a finais do século IV, iniciouse unha etapa de transición ata a Idade Media. Desta etapa apenas quedan algúns topónimos, como Xixiriz, Arxeriz, Meitriz, Alperiz ou Reiriz entre outros.
No século VI, mercede ao labor de Martiño de Dumio, grande impulsor do monacato, existen referencias explícitas da Ribeira Sacra. Entre os séculos VI e VII, hai que encadrar a creación dos primeiros cenobios en terras do Saviñao, pois, aínda que non hai unha documentación específica, si existen documentos que falan de fundacións e doazóns a partir do século X, o que fai supor que existían anteriormente, sendo exemplos Santo Estevo e San Vitoiro. Desa etapa medieval tamén se conservan unha serie de sarcófagos (Louredo e San Sadurniño de Piñeiró), restos residuais do que foron tumbas de personaxes importantes no contexto sociopolítico do Saviñao.
Toponimia
A súa etimoloxía ven de Sabinianum, á súa vez de Sabinus, cognome romano derivado dun nome étnico que se refería a unha antiga tribo rival dos primeiros habitantes de Roma, os sabinos. Sería entón un antropónimo que alude a un antigo posuidor. Nas fontes medievais non se recolle o artigo. miniatura|Anta de Abuíme.
Patrimonio
En arqueoloxía cabe destacar a Anta de Abuíme ou o campo de Mámoas de Abuíme, situado nunha chaira da parroquia de Saviñao, a uns catro quilómetros do Escairón. Consérvanse boa parte das mámoas.
Patrimonio arqueolóxico
Contabilízanse vinte e sete castros no concello (Castro de Abuíme, Castro da Torre en Freán, Castro de Illón en Licin, Castro da Portela en Diomondi, Castro de Mourelos, Castro da Besta en Vilelos, Castro de Villacaiz, Castro de Arxeriz...). Destacan o de Vilacaiz e o de Abuime pola súa fácil visibilidade.
Patrimonio arquitectónico
Ademais cabe destacar o Pazo de Lamaquebrada en Fión, o Pazo de Casadonas en Licin, o Pazo de Fraguas en Louredo, ou a Casa Grande de Mosiños.
O único edificio que se pode considerar de arquitectura militar en Saviñao é a torre-forte da Candaira en Rebordaos. É do século XIII, con planta cadrada de 9,81 por 9,94 metros; consta de tres plantas, na última están as ameas. Foi propiedade de Francisco de Garza de Quiroga Taboada y Álvarez de Castro, señor de Tor. Na actualidade pertence a Álvaro Taboada de Zúñiga.
Destacan as igrexas románicas de Santo Estevo de Ribas de Miño e San Paio de Diomondi.
Festas e celebraciós
225px|miniatura|Carreira de burros (Escairón 2006)
Na primeira semana de agosto celébranse as festas patronais de Escairón, en honra da Nosa Señora das Dores.
O maior atractivo é a "carreira de burros", celebrada a mañá do último día de festa, e que vai seguida da competición do tiro de corda por parroquias.
A feira de Escairón transcorre os días 8 e 19 de cada mes e en Currelos son os días 26.
Economía
A principal actividade económica é a agricultura e a gandería. Estes sectores no pasado foron case exclusivos, prevalecendo o cultivo de produtos da horta. Comercialízanse as crías de gando vacún, ovino e porcino, ademais de produtos lácteos.
Os traballadores agrarios por conta allea realizan actividades na loita contra incendios ou na repoboación forestal, tarefas importantes na zona para o coidado ambiental. Iso xera emprego para traballadores non cualificados.
A hostalería é outra actividade en auxe, debido á aceptación crecente do turismo rural e á promoción da zona pola súa beleza natural.
As pensións son unha das principais fontes de ingresos debido ó elevado número de persoas xubiladas, unido ó número de pensionistas por outros conceptos, como invalidez ou viuvez.
A renda familiar por habitante encóntrase entre os 7.800 e os 8.275 €, que proceden dos ingresos de actividades agrícolas e das pensións.
A maior parte da poboación só ten estudos primarios.
Deporte
O seu equipo de fútbol, o Club Atlético Escairón, xoga actualmente na Preferente Autonómica de Galicia.
Galería de imaxes
<Gallery> Ficheiro:Torre da Candaira - O Saviñao (Lugo).jpg|Torre da Candaira. Ficheiro:Iglesia de Santo Estevo de Ribas de Miño.jpg|Igrexa de Santo Estevo de Ribas de Miño </Gallery>
Lugares do Saviñao
Para unha lista completa de todos os lugares do concello do Saviñao vexa: Lugares do Saviñao.
Luneda
O topónimo galego Luneda pode referirse a:
Premios Emmy
Os premios Emmy son galardóns que se entregan anualmente como premio á excelencia na industria da televisión estadounidense.
Historia
Os premios Emmy foron entregados por primeira vez o 25 de xaneiro de 1949 no Hollywood Athletic Club. Os trofeos dos Premios Emmy son fabricados por unha compañía privada no cárcere de máxima seguridade O Dorado Correctional Facility, n'O Dourado, Kansas.
O nome Emmy tivo as súas orixes no termo Immy, que se usou nos primeiros tempos da televisión para identificar o tubo de rexistro de imaxes das cámaras. As iniciais da palabra "imaxe" en diminutivo, Immy, transformáronse no nome Emmy, de carácter máis feminino. A estatuilla, que representa a unha muller, deseñouna o enxeñeiro Louis McManus, cuxo modelo foi a súa propia esposa. A súa estatua foi a última en chegar das 48 que se presentaron ó concurso convocado, e foi a que gañou a competición.
As ás representan a musa da arte e o átomo representa o "electrón da ciencia".
Xogos Olímpicos de 1904
Os III Xogos Olímpicos realizáronse na cidade de St. Louis, no estado de Missouri, Estados Unidos. Da mesma maneira que os Xogos anteriores en París, estes foron novamente integrados a unha grande exposición e feira de negocios, desta vez a Louisiana Purchase Exhibition, sen ningunha relación co deporte. Tamén como en París, os Xogos alongáronse durante cinco meses, sendo inaugurados o 1 de xullo e tendo a súa clausura o 23 de novembro de 1904.
Historia e características
Indignado coa situación, que en todo repetía a desorganización e a lixeireza amosada nos Xogos de París catro anos antes, Pierre de Coubertin, mesmo recibindo unha carta do Presidente Theodore Roosevelt implorando a súa presenza, recusouse a comparecer a St. Louis para a cerimonia de apertura e permaneceu en Europa.
Por causa da grande distancia transoceánica, varios países de Europa non compareceron e os países participantes limitáronse a 12, con 16 modalidades deportivas disputadas, resultando máis dos tres cuartos dos 651 atletas presentes (645 homes e 6 mulleres) dos propios Estados Unidos, o que explica a gran cantidade de medallas conquistadas polo país anfitrión e a enorme diferenza no Cadro de Medallas para o segundo colocado.
Cadro de Medallas
Obs: Equipos mixtos, permitidas na época, formados por atletas norteamericanos e cubanos, conquistaron 1 medalla de ouro e 1 medalla de prata, en Atletismo e en Esgrima.
Campionato Portugués de Rugby 2006-2007
A tempada 2006-2007 do Campionato Nacional foi a edición número 49 da máxima competición de clubs do rugby en Portugal.
Melancholia
Melancholia é un filme franco-dinamarqués dirixido por Lars von Trier que foi estreado no 2011. O argumento xira en torno a dúas irmás durante e pouco despois da voda dunha delas, mentres que un planeta interestelar está a piques de colidir coa Terra. A inspiración inicial de Von Trier para o filme veu dun episodio de depresión que sufriu e a idea de que as persoas deprimidas permanecen pacíficas en eventos catastróficos. A rodaxe tivo lugar en Suecia.
Melancholia conta con música do preludio da ópera de Richard Wagner Tristan und Isolde (dende 1857 até 1859). É a segunda entrega na triloxía non oficial de Von Trier titulada "Depression Trilogy" (en galego Triloxía da Depresión), precedida por Antichrist e seguida por Nymphomaniac.
Sinopse
O filme comeza cunha secuencia introdutoria envolvendo as personaxes principais e imaxes dende o espazo e introducindo moitos leitmotivs do filme. Estes son motivos creados virtualmente que revelan elementos clave do filme: Justine a noiva en profunda melancolía con paxaros caendo detrás dela; dun céspede con árbores e un reloxo de sol con dúas sombras diferentes; Cazadores na neve de Pieter Brueghel o Vello (adoito empregado coa interpretación dunha idealizada nostalxia) ardendo; o campo de golf inexistente (limbo) e o cabalo negro caendo catastroficamente a cámara lenta (batalla ego, superego e id); Justine vestida de noiva sendo arrastrada por un río; e ela freada polo vestido; e finalmente Justine e o seu sobriño construíndo a súa máxica cova antes de que a Terra colida con Melancholia converténdose nun.
Justine (Kirsten Dunst) e Michael (Alexander Skarsgård) celebran a súa voda cunha suntuosa festa en casa da súa irmá (Charlotte Gainsbourg) e o seu cuñado (Kiefer Sutherland). Mentres tanto, o planeta Melancolía diríxese cara á Terra.
Reino de Amurru
Amurru era o nome que se lles daba ás terras exipcias de Siria. As tribos nómades amoritas chamadas amorreos vivían nas zonas das montañas do Líbano e na costa estaban as grandes cidades comerciais como Beruta (Beirut) Gubla (Biblos), Ardata, Ullassa, Irqata, Sumur e outras. A última, Sumur, era a residencia do gobernador exipcio do país coñecido por Amurru.
Un xefe nómade, Abdi-Asirta, propúxose dominar a rexión e reuniu ao seu carón a unha serie de aventureiros chamados apiru; cando comezou a campaña saíu das montañas e comezou a conquista: os apiru mataron o rei Aduna de Irqata; como non houbo resposta exipcia, o príncipe de Arasni, aliado de Abdi-Asirta, conquistou Ardata. Coas dúas cidades como base do seu poder estendeuse ao norte e sur; a cidade de Sigata foi a seguinte en caer. Rib-Hadda, rei de Biblos, era o aliado máis fiel de Exipto e non parou de pedir axuda aos exipcios contra o novo inimigo. Pouco despois o príncipe de Ammiya era asasinado, e os rebeldes uníronse aos apiru.
En pouco tempo o xefe dos apiru, Abdi-Asirta, apoderárase de case todo Biblos e o rei xa só conservaba a capital e dúas cidades máis: as outras cidades e aldeas xa estaban en mans dos apiru. Naquel momento, nun inesperado ataque, o príncipe de Sehlal, Yamaya, apoderouse de Sumur mentres o gobernador exipcio Pahanate, estaba de viaxe en Exipto. Entón Abdi-Asirta aproveitou a ocasión e atacou Sumur, derrotou a Yamaya e apoderouse da cidade. Con todo iso aínda Abdi-Asirta continuaba dicindo que era un leal vasalo de Exipto e que ocupara Sumur para protexela do asalto de Yamaya. Aproveitando os problemas de Abdi cos exipcios (aos exipcios non lles interesaba quen gobernaba cada cidade senón só que fose leal ao faraón) Rib-Hadda de Biblos apoderouse de Sigata, cousa que os exipcios desaprobaron. Entón os exipcios decidiron recoñecer a Abdi, que tiña un exército forte e seguidores leais, mentres recoñecese a autoridade do faraón. O gobernador exipcio Haya recoñeceulle os dominios que xa tiña e non fixeron nada cando recapturou Sigata, e a cidade de Ampi, que pertencía a Bíblos.
Bíblos quedou bloqueada; pechóuselle o paso ao gran que viña de Yarimuta á cidade e os habitantes desta comezaron a pasar fame. O gobernador exipcio Tanhami comprou grande ao rei Yapah-Hadda de Beruta (Beirut), pero a pesar de que foi pago, non chegou, probabelmente porque Beirut fixera un trato cos apiru.
Cando Tushratta de Mitanni comezou a recuperar os territorios sobre os que un pouco antes se impuxeran os hititas, Abdi-Asirta de Amurru, que seguramente se apoderara dalgúns territorios antes hurritas (Tunip probablemente), intentou ser leal aos dous grandes reis (o faraón e o rei de Mitanni), a cada un polos territorios correspondentes. Esta manobra foi denunciada por Rib-Hadda de Biblos a través dun antigo comandante militar exipcio en Sumur, que previamente estivera un tempo en Bíblos á fronte da gornición, chamado Aman-Appa. Abdi-Asirta visitou Mitanni e iso, considerado unha gran deslealdade, fixo reaccionar aos exipcios. Aínda Abdi-Asirta puido conquistar Batruna, a última cidade que lle quedaba a Bíblos; os carros de combate de Abdi estaban ás portas de Bíblos, pero xa Exipto comezaba a enviar forzas, e cando estaban xa preto algúns corpos comezaron a desertar. Abdi-Asirta pediu axuda ao rei de Mitanni que non lle contestou. Finalmente a súa propia xente matou a Abdi-Asirta. Os seus fillos reuniron aos leais e aínda conservaron as posicións paternas, aínda que non Bíblos, pero contraatacaron nos seguintes meses e Pu-Bahla, un dos fillos, apoderouse de Ullassa, Ardata, Wahliya, Ampi e Sigata.
Probabelmente é preciso interpretar esta cita como que un dos irmáns se someteu aos hititas e foi proclamado rei de Amurru polo rei hitita (reino que naceu así formalmente). Se os outros irmáns o aceptaron de bo grao ou non, non se sabe, pero por aquel tempo Aziru xa se convertera na principal figura entre os irmáns.
Batruna
Batruna foi unha cidade do reino de Biblos. Estaba moi próxima á cidade, xusto poucos km ao norte, e foi a última que sobre o -1340 conquistaron os apiru, antes de que o seu xefe Abdi-Asirta fora asasinado polos seus, ao saber da chegada dun exército exipcio. Á súa morte o rei de Biblos, Rib-Hadda, recuperouna.
Reino de Amurru
Así, os hititas pasaron a dominar Sumur, Ullaza, Irqata, Ardata, Tunip, e o monte Líbano. O tratado de vasalaxe conservouse en tres versións en acadio e unha en hitita. O imposto fixouse en 300 shekels de ouro. E as obrigas mencionadas, á parte das normais (os mesmos amigos, os mesmos inimigos) serían; prohibición de contactos co inimigo, axuda para a liberación de prisioneiros hititas, retorno dos fuxitivos, e axuda ao rei contra calquera revolta; o rei prometía tamén axuda en caso de dificultades. Algunhas gornicións hititas establecéronse en Amurru.
Batruna
No período clásico foi coñecida como Botrys.
Arte menor
Un verso de arte menor é aquel con oito ou menos sílabas. Por extensión, chámase composicións de arte menor ás feitas con estes versos.
Batruna
Na Idade Media foi capital dunha señoría do condado de Trípoli.
Reino de Amurru
Sobre o -1300 Seti I na súa expedición a Siria someteu á forza Amurru, pero a dominación, en todo caso, foi breve e volveu rapidamente a soberanía hitita, todo en tempo de Muwatallis II.
Batruna
É a moderna Batroun, un pequeno porto mariñeiro da costa libanesa, cunha igrexa maronita (San Xurxo), a catedral tamén do século XIX (catedral de Mar Stefan) e unha capela coñecida como Sadiyat al-Bahr (A nosa dona do mar). Tamén hai restos dunha antiga igrexa (Mar Nohra) nunha rocha das inmediacións.
Reino de Amurru
O faraón Ramsés II foi a Siria poucos anos despois. O rei de Amurru Bentesina enviou unha carta ao rei hitita onde lle explicaba que fora obrigado a declararse vasalo de Exipto, pero os hititas o vían diferente. Muwatallis marchou a Siria para reconquistar as terras que caeran baixo dominio exipcio e derrubar ao rei de Amurru. Despois da batalla de Qadesh o rei hitita Muwatallis combateu aos pequenos reis locais. Amurru tívose que someter de novo e o rei Bentesina foi derrubado e colocado no seu lugar un tal Sapili. O rei aínda conquistou Apa (Damasco?) máis ao sur, e despois retornou a Hatti. Bentisina (Ben-Teshina) foi levado a Hattusa, pero reclamado por Hattusilis, irmán de Muwatallis II, foi acollido en Hakpis e concedeuselle unha residencia persoal na cidade; este bo trato será favorábel para a recuperación da desgraza da dinastía de Bentisina.
Ao cabo dun tres anos Ramsés II cruzou o 'Río dos Cans'' (Nahr al-Kakb) e entrou en Amurru; o exército exipcio chegou ata Dapur ao norte, onde Ramsés se fixo erixir unha estatua; Qadesh, ben próxima, quedou dentro dos seus dominios, despois de 120 anos, pero ao cabo dun ano, Dapur volvía a ser hitita e un ano despois foi atacada outra vez por Ramsés. Aquí o faraón di que gañou a batalla sen problemas e que non se puxo o uniforme ata o cabo de dúas horas de iniciada a batalla; pero esta vitoria tampouco lle valeu de nada, porque, poucos anos despois, tivo que facer a paz cos hititas e tivo que recoñecer o seu control sobre a rexión.
Ao subir ao trono Hattusilis III restableceu como rei a Bentesina ou Ben-Teshina, protexido do rei e casado durante o seu exilio en Hakpis cunha filla do hitita chamada Gasulawiya (nada dunha muller anterior á raíña principal Pudú-Hepa) que foi nai probabelmente de Sausgamuwa, príncipe herdeiro de Amurru. Sausgamuwa sucedeu ao seu pai ao cabo duns anos, cando morreu.
Bes (moeda)
O bes (voz latina; plural: bessis) foi unha moeda da Antiga Roma de bronce, emitida con carácter excepcional durante o período da República.
Historia
O bes tiña un valor de oito onzas ou dous triens, o que o facía equivalente ás dúas terceiras partes dun ás, e foi emitido unicamente o ano 126 a. de C. polo maxistrado C. Cassius, xunto co dodrans (outra denominación monetaria non regular e igualmente rara, equivalente a tres cuartas partes do ás), así como o denario e o cuadrante, todas elas en cantidades exiguas.
Caracterización
Esta moeda amosa no seu anverso á dereita o busto de Liber (na mitoloxía romana, o deus da fertilidade, a viticultura, o viño e a liberdade) á dereira cunha coroa de vide, detrás do sinal de valor: S ••. No seu reverso amósase a proa de barco característica das emisións romanas de bronce desa época, coa indicación do maxistrado monetario arriba, C. CASSI, ROMA abaixo, e a mesma indicación do valor diante.
Wahliya
Wahliya foi unha cidade da rexión de Biblos que foi dominada polos apiru de Amurru, dirixidos por Abdi-Asirta e despois polo seu fillo Pu-Bahla, cuxo irmán, Aziru, a incorporou sobre o -1330 no reino de Amurru, vasalo hitita.
Ciclo metónico
right|miniatura|250x250px| Sistema Solar Heliocéntrico. En astronomía e co establecemento dos calendarios, o ciclo de Metón ou ciclo metónico é un común múltiplo aproximativo dos períodos orbitais da Terra e da Lúa. En efecto, 19 anos tropicais e 235 meses sinódicos non difiren máis que en 2 horas; por iso é polo que despois de 19 anos, as mesmas datas do ano se corresponden coas mesmas fases da Lúa.
O posto dun ano neste ciclo chámase número áureo, quizais porque era gravado cada ano nos alicerces dun templo en Atenas e é utilizado para o cálculo da data de Pascua. O nome de ciclo metónico provén do astrónomo grego Metón, quen sinalara xa esta coincidencia ao redor do -432, como o fixo o astrónomo caldeo Kidinnu cara ao -380. Pero os escritos cuneiformes parecen indicar que este ciclo era xa coñecido en Mesopotamia desde o século -VI e era utilizado para predicir as eclipses.
Existen igualmente outros dous ciclos similares: o octaeteris (8 anos ≈ 99 lunacións, cf. calendario ático) e o tritos (11 anos ≈ 136 lunacións).
O ciclo metónico está igualmente próximo (a medio día case) de 255 meses draconíticos. É pois igualmente un ciclo de eclipses, que dura soamente 4 ou 5 eclipses. O tritos, próximo a 146,5 meses draconíticos, é un mellor ciclo de eclipses.
La España Moderna
La España Moderna foi unha revista cultural editada na cidade española de Madrid que comezou a súa andaina o 1 de xaneiro de 1889 e rematou en decembro de 1914.
Traxectoria
Tivo varios subtítulos como "Revista Íbero-americana", a partir do número 7, ou tamén "Revista de España" dende o 1 de xaneiro de 1894.
Foi cualificada por varios autores como unha especie de versión española da revista francesa Revue deas deux mondes. Actuou como unha plataforma publicitaria da propia editorial, pois contiña a miúdo comentarios de libros e novidades publicadas por esta.
En La España Moderna, abordárase xa daquela a denominada «cuestión feminina», e foron colaboradores autores como Rafael Altamira, Augusto Martínez Olmedilla, Miguel de Unamuno, Emilia Pardo Bazán, Benito Pérez Galdós, Leopoldo Alas Clarín, Marcelino Menéndez Pelayo, Pedro Dorado Montero, Adolfo Posada ou Concepción Arenal.
Nas súas páxinas apareceron traducidos textos de Tolstoi e de Ibsen e tamén publicou, en 1895, a obra de Unamuno, En torno al casticismo.
Galería de imaxes de Pontecesures
Galería de imaxes do concello de Pontecesures na provincia de Pontevedra.
Les Choristes
Les Choristes é un filme francés dirixido por Christophe Barratier que foi estreado no 2004.
Sinopse
En 1948, Clément Mathieu, profesor de música desempregado, acepta un posto como profesor vixiante nun internado de reeducación de menores. O sistema represivo aplicado polo director conmociona a Mathieu. Ensinándolles música e canto a estes nenos, Mathieu acabará por transformar tamén o seu comportamento e ofreceralles unha saída á gris realidade que viven.
Stephane Lasme
Yann Ulrich Stephane Lasme, nado o 17 de decembro de 1982 en Port-Gentil, é un xogador profesional de baloncesto gabonés. Mide 2,03 metros e pode xogar de ala-pivote ou de pivote.
Traxectoria
Lasme foi elixido na 46ª posición do Draft da NBA de 2007 polos Golden State Warriors. Fixo o seu debut na NBA o 8 de novembro de 2007, xogando tan só 3.8 segundos na derrota dos Warriors por 120-115 contra os Dallas Mavericks. O 17 de novembro, foi cortado polos Warriors. Días máis tarde, asinou cos Los Angeles D-Fenders da NBA Development League. Na tempada 2010-2011 xogou nos Maine Red Claws da NBA Development League. Na tempada 2011-12 xogou na Liga ACB co Obradoiro CAB. O 22 de xuño de 2014, asinou un contrato de dous anos co Anadolu Efes turco.
Meg Christian
Meg Christian, nada en 1946 en Lynchburg, Virxinia, é unha cantante de folk estadounidense, relacionada co movemento musical "women's music" (música para mulleres).
Traxectoria
Graduouse na Universidade de Carolina do Norte e trasladouse a Washington, D.C. en 1969, onde empezou a cantar en clubs nocturnos e a compor cancións dende unha perspectiva feminista. Na década de 1970, Christian, quen se declarou abertamente gai, uniuse ao grupo de feminismo separatista e nalgunhas ocasións aceptou soamente a mulleres nos seus recitais. Foi unha das fundadoras da discográfica Olivia Records, e produciu o seu primeiro álbum baixo este selo. Deixou de dar recitais en 1984, e dedicouse ó estudo do misticismo oriental; como resultado desas exploracións gravou os álbums The Fire of My Love e Songs of Ecstasy. Cambiou o seu primeiro nome a Shambhavi durante o tempo que viviu nun mosteiro en Nova York.
En 2002, Christian retomou a súa asociación con Olivia Records e empezou a cantar nalgúns eventos; a súa primeira aparición ó vivo dende 1984 foi nun cruceiro, organizado pola mesma discográfica.
Abalo
O topónimo galego Abalo pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Xosé Mosquera
Co nome de Xosé Mosquera podemos referirnos a:
Oswiu de Northumbria
Principios do seu reinado
Oswiu foi fillo de Æthelfrith e irmán de Oswald, a quen seguiu no trono de Bernicia en 642 despois da Batalla de Maserfield, na cal Oswald morreu; con todo Oswine, un parente de Edwin, converteuse en rei de Deira, o outro dos dous reinos que conformaban Northumbria. Maserfield e as súas consecuencias deixaron a Oswiu nunha posición moito máis vulnerábel que o seu irmán, xa que que Oswald fora o rei máis poderoso de toda Britania, a principios do seu reino, Oswiu enfrontábase á dominación de Penda de Mercia, quen derrotara a Oswald. Beda conta que Oswiu recobrou os restos de Oswald, que fora mutilado despois da súa morte, no ano seguinte á batalla de Maserfield.
Oswiu conseguiu subxugar con éxito a varias tribos británicas, pictas e escocesas. En Gilling en 651, planeou o asasinato de Oswine e anos despois logrou tomar posesión de Deira, conseguindo unir unha vez máis a Bernicia e Deira no reino de Northumbria. Desde aí en diante, Deira só sería un subreino de Northumbria, cando fixo rei a sei fillo Alchfrith.
Oswiu pareceu consolidar o seu poder coa axuda da Igrexa Romana e baixo unhas series de matrimonios e alianzas xudiciais. Foi probabelmente en 642 cando casou con Eanfleda, filla de Edwin, unindo así as dúas dinastías rivais de Northumbria. A súa filla Alchfleda casou con Peada, fillo de Penda, o rei de Mercia; outra filla, Osthryth, converteuse na esposa de Æthelred, o terceiro fillo de Penda. Oswiu foi maioritariamente responsábel de haber reconvertido o Reino de Essex ao cristianismo. Dise que el convencera ao rei, Sigeberht II, da verdade do cristianismo, e á súa petición mandou a Cedd, irmán de Chad de Mercia (san Chad), nunha misión cara ao reino de Essex.
Rei supremo de Britania
miniatura|292x292px|Mapa c. 600, móstrase os reinos da época, incluíndo a Bernicia, Deira, e Northumbria. Nos anos seguintes á batalla de Maserfield, Oswiu continuou enfrontándose contra Penda, cuxos ataques en Bernicia son mencionados por Beda; nunha ocasión, tratou de capturar a cidade real de Bamburg pero fracasou. En 655, Penda levou un exército composto de "trinta lexións" (incluíndo aos reis de Anglia Oriental e Gwynedd) en contra de Bernicia; Penda tamén foi axudado por Æthelwald de Deira, o fillo de Oswald quen se converteu no rei de Deira despois do asasinato de Oswine en 651. Oswiu foi aparentemente forzado a retirase ao norte do seu reino e foi encerrado nun lugar chamado Iudeu, o cal é xeralmente identificado como Stirling; tivo que darlle a Penda unha gran suma de tesouros, pero existen versións contraditorias sobre se Penda aceptou a oferta ou non. Aparentemente Oswiu tamén tivo que entregar o seu fillo Ecgfrith como refén. Os eventos que seguiron non son moi claros, pero culminaron nunha batalla decisiva o 15 de novembro, na
cal Oswiu derrotou e deu morte a Penda na Batalla de Winwaed.
Tras a morte de Peada en 656 Oswiu tomou control de toda Mercia, pero foi destronado deste reino en 658 por unha revolta baixo o liderado de Wulfhere de Mercia, un irmán máis novo de Peada. Aínda así continuou sendo o rei máis poderoso e influente en Britania neses tempos.
En 660 Oswiu casou ao seu fillo Ecgfrid con Eteldreda, filla do rei de Anglia Oriental, Anna. En 664 no sínodo de Whitby, Oswiu aceptou os usos da Igrexa católica, o cal levou ao despedimento de Colman de Lindisfarne e ao nomeamento de Wilfrido como bispo de York. Oswiu morreu en 670 e Ecgfrith subiu ao trono.
Pidre
O topónimo galego Pidre pode referirse a:
Anthony Bonner
Anthony Bonner, nado o 8 de xuño de 1968 en St. Louis, Missouri, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense que xogou 6 tempadas na NBA, ademais de facelo na CBA e noutros 7 países diferentes, principalmente na liga ACB, onde militou en tres equipos diferentes. Con 2,03 metros de altura, facíao na posición de ala-pivote.
Universidade
Xogou durante catro tempadas cos Billikens da Universidade de Sant Louis, onde fixo unha media de 14,8 puntos e 10,7 rebotes por partido. Ten cinco marcas históricas da súa universidade, incluídos os de anotación e rebotes. É tamén o xogador que máis puntos anotou nun partido dos Billikens, con 45 ante Loyola. Foi o máximo reboteador da NCAA en 1990, promediando 13,8 por partido.
Protoestrela
miniatura|dereita|250px|Protoestrela Herbig-Haro 46/47. Unha protoestrela é aquela estrela que dende unha nube molecular formada por hidróxeno, helio e partículas de po comeza a se contraer até que acada a secuencia principal no diagrama de Hertzsprung-Russell. Ás protoestrelas cunha masa similar á do Sol lévalles ao redor de 10 millóns de anos para evolucionar dunha nube condensada á secuencia principal.
Anthony Bonner
Profesional
Foi elixido na vixésimo terceira posición do Draft da NBA de 1990 por Sacramento Kings, onde xogou tres tempadas como suplente de Lionel Simmons. A máis destacada foi a tempada 1991-92, na que fixo medias de 9,4 puntos e 6,1 rebotes por partido. Tras ser cortado polos Kings, en 1993 ficha como axente libre con New York Knicks, onde xoga dúas tempadas ás ordes de Pat Riley, alcanzando en 1994 as Finais da NBA onde caeron no sétimo e definitivo partido ante Houston Rockets. Bonner colaborou esa tempada con 5,1 puntos e 4,7 rebotes por encontro.
Tras verse sen equipo, comezou nese momento a súa particular xira mundial, que lle levaría a xogar durante o dez seguintes anos en 15 equipos de 7 países diferentes. Comezou a súa aventura no Buckler Bologna da liga italiana, onde chegou para substituír temporalmente ao lesionado Orlando Woolridge, xogando 12 partidos nos que fixo medias de 16,7 puntos e 2,7 asistencias por partido. Foi repescado ao final da tempada polos Orlando Magic, pero só xogou catro partidos antes de regresar a Europa, xogando unha tempada no PAOK Thessaloniki grego, e ao ano seguinte no Galatasaray turco.
No verán de 1998 cruza de novo o charco para xogar nos "Brujos de Guayama" da liga de Porto Rico, antes de fichar polo Tau Cerámica, onde fixo medias de 12,4 puntos e 8,1 rebotes por partido, gañando a Copa do Rei. Ao ano seguinte ficha polo Breogán Universidade, onde mellorou bastante o seu xogo, aproveitando o verán para volver xogar á liga portorriqueña. En 2001 vaise a xogar ao UNICS Kazan da Superliga Rusa, regresando a España sete partidos despois para fichar polo Fórum Valladolid, o seu último equipo nas ligas europeas. Alí promedia 11,8 puntos e 6,7 rebotes na súa única tempada no equipo. En 2003 regresa a Porto Rico, onde acabará a súa carreira deportiva, con dúas breves incursións nos Great Lakes Storm da CBA e no Peñarol Mar da Prata arxentino. Posteriormente retiraríase.
Karis
Karis, en sueco, e Karjaa, en finés, é unha antiga municipalidade da provincia de Finlandia Meridional, en Finlandia. A súa superficie é de 214.99 km², a poboación de 8.977 habitantes (2004) e a súa densidade de poboación de 45.47 h/km². A municipalidade de réxime lingüístico bilingüe, o 60% da poboación é de lingua sueca e o 38% de lingua finesa, establecida en 1930 desde 1977 ata a súa integración en Raasepori en 2009 tivo o status de cidade. miniatura|Estación de ferrocarril de Karis
Marquette, Michigan
Marquette é unha cidade localizada no estado americano de Míchigan, no Condado de Marquette. A cidade foi incorporada en 1850.
Marquette é a sede e a maior cidade do Condado de Marquette. A cidade ten un porto de grande importancia no Lago Superior, principalmente no transporte da minería de ferro. A Universidade de Northern Michigan estópase dentro da cidade.
Segundo o censo de 2000, a súa poboación era de 19.661 habitantes.
Condado de Marquette, Michigan
O Condado de Marquette é un dos 88 condados do Estado americano de Michigan. A sede do condado é Marquette, a súa maior cidade. O condado posúe unha área de 8.871 km² (dos cales 4.155 km² están cubertos por auga) tendo unha poboación de 64.634 habitantes no ano 2000.
Sober
Sober (antropotopónimo de superius) é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Terra de Lemos e parte da Ribeira Sacra. Segundo o Padrón municipal de habitantes a súa poboación en 2018 era de 2.301 persoas. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é.
Xeografía
O concello de Sober ten unha superficie de 134 km² e atópase na Terra de Lemos, no sur da provincia de Lugo, entre os cursos dos ríos Cabe e Sil, que fan de fronteira física polo oeste e sur, respectivamente. Limita cos concellos de Monforte de Lemos ao norte e leste, Pantón ao oeste e Nogueira de Ramuín, Parada de Sil, A Teixeira e Castro Caldelas ao sur.
A capital municipal dista 77 km da capital de provincia, Lugo, e atópase a uns 600 m de altitude.
Economía
O sector primario está centrado na gandería bovina criada para consumo, a cría porcina e en menor medida, ovina.
A agricultura representa o 37% da superficie, orientada ao cultivo de cereais, patacas e primordialmente, a vide. O 58% da superficie é de masa forestal, piñeiros e carballos e mata.
A industria ocupa ao 15% da poboación, concentrándose en entidades de pequeno tamaño ou familiar orientadas principalmente á elaboración de viño. Destaca a produción de material de construción en Canabal e a olería artesá de Gundivós. Outros centros están dedicados á manufactura téxtil (calcetíns) e á fabricación de ferramentas e equipos de labor (cerraxería e máquinas de sulfatado).
O sector servizos aglutínase en torno aos servizos municipais e administrativos e aos establecementos comerciais. Cada quince días ten lugar a feira, coa mesma frecuencia có mercado de produtos.
Viño de Amandi
Sober atópase na rexión vinícola da Denominación de Orixe Ribeira Sacra, albergando a produción da subzona de viños de Amandi e a da ribeira do río Cabe.
Existen arredor de 300 produtores e 29 adegas inscritas no consello regulador. Un centro de embotellado industrial permite a comercialización da marca de viño de Rectoral Amandi.
Cada domingo de Ramos, celébrase en Sober a Feira do viño de Amandi.
Historia
miniatura|350px|dereita|Mapa das parroquias de Sober. Consérvanse mámoas do megalítico en distintos lugares, así como restos da cultura castrexa.
Da constitución do reino dos suevos permanecen os topónimos de varias parroquias.
No 785 o bispo Odoario de Lugo fundou a vila de Amandi.
Deporte
No concello hai dous equipos de fútbol, o CD Sober, que xoga os seus partidos en Centeás, e o CD Río Sil, que xoga no campo da Carqueixa. Os dous xogaban na tempada 2018/19 na Terceira Autonómica de Galicia.
Minaría
miniatura|500x500px|[[Mapamundi que mostra os principais xacementos de metais e de materiais de construción (ano 2009).]] A minería é unha actividade económica do sector primario cando nos referimos á extracción de minerais, e do sector enerxético se facemos referencia á extracción de combustibles fósiles. É representada pola explotación ou extracción dos minerais que se acumularon no chan e subsolo en forma de xacementos. Dependendo do tipo de mineral a extraer a actividade divídese en minería metalúrxica (cobre, ouro, prata, aluminio, chumbo, ferro, mercurio, etc) que son empregados como materias primas básicas para a fabricación dunha variedade de produtos industriais. Mentres que a minería non metalúrxica ou tamén denominada de canteira e construción (arxila, cuarzo, zafiro, esmeralda, granito, mármore, mica, etc) son usados como materiais de construción e materia prima de xoiaría, ornamentación, entre outros usos. Outro tipo de minería é a extracción dos minerais enerxéticos ou combustibles, empregados principalmente para xerar enerxía, por exemplo o petróleo, gas natural e carbón ou hulla.
Un xacemento mineiro é un depósito de minerais sólidos, líquidos ou gasosos (como o carbón, a pedra, o petróleo, o gas etc.) producido por acumulación de forma natural tanto na superficie coma no interior da terra, que é susceptible de explotación económica. A minaría é a técnica da extracción deses depósitos dos materiais presentes para unha posterior comercialización que proporcione un lucro económico.
Cabe sinalar que a minería é unha das actividades máis antigas da humanidade, xa que se sabe que desde tempos da prehistoria o home usou diversos minerais para a fabricación de ferramentas e armas. Co pasar dos séculos converteuse nunha importante industria, que creou unha serie de técnicas, estudos e análises físico-químicas co obxectivo de mellorar a exploración e explotación dos xacementos. Pola súa banda, as compañías ou empresas mineiras son as encargadas de levala a cabo como industria, cuxa competencia depende da produción de mineral extraído e da calidade e cantidade do mesmo. Para entendela mellor, a actividade divídese en gran, mediana e pequena minería, no entanto, nalgúns países existe unha cuarta categoría, a artesanal.
Minería prehistórica
miniatura|Restos da mina de [[Grime's Graves en Inglaterra. Actualmente presérvase como atracción turística.]] Desde os inicios da civilización as persoas usaron pedras, cerámicas e máis tarde metais tomados da superficie terrestre para a fabricación de ferramentas e armas. Un claro exemplo diso é o sílex de alta calidade atopado no norte de Francia, Hungría e no sur de Inglaterra, que foi manipulado para crear as ferramentas de sílex. As primeiras minas de devandito mineral atopáronse en zonas rodeadas de creta, sendo a máis famosa a de Grime's Graves en Inglaterra, que data desde o Neolítico. Outra das rocas explotadas por aquel tempo foi o xisto verde, extraída principalmente no Distrito dos Lagos no Noroeste de Inglaterra.
A mina máis antiga da que se ten constancia arqueolóxica é a Cova do León en Eswatini, que de acordo ás datacións polo método do carbono 14, ten unha idade de 43 000 anos. Neste lugar, os homes do Paleolítico escavaban en busca de hematita co que probablemente producían pigmentos de cor ocre. De acordo á Comisión Nacional de Confianza de Eswatini máis de 1200 toneladas de hematita, rica en especularita, foron extraídas da Cova do León durante a era prehistórica.
Antigo Exipto
A minería no Antigo Exipto iniciouse durante as primeiras dinastías, onde os seus habitantes extraían malaquita en Maadi que era empregada para ornamentacións e cerámicas. Máis tarde entre os anos 2613 e 2494 antes de Cristo, e cos grandes proxectos de construción, víronse obrigados a percorrer lugares estranxeiros como Uadi Maghara, co fin de asegurar minerais e outros recursos que non existían en Exipto. Dentro destas expedicións, atoparon canteiras de turquesa e cobre en Uadi Hammamat, Tura, Asuán e outros sitios nubios, como tamén na Península do Sinaí e en Timna.
A minería na Antiga Grecia e Roma
miniatura|[[As Médulas|As Medulas, contorna paisaxística española formada por unha antiga explotación mineira de ouro romana.]] Coa chegada das civilizacións grega e romana, a industria mineira en Europa tivo un importante auxe. Durante a Antiga Grecia, unha gran variedade de minerais e pedras preciosas foron extraídas para a construción de palacios, templos e esculturas. As minas de prata situadas en Lavrio axudaron en gran medida ao auxe económico de Atenas, onde se estima que traballaron preto de 20 000 escravos. Ademais, a necesidade de conseguir minerais xa sexa para asuntos bélicos ou tecnolóxicos, permitiu que os gregos explotasen xacementos de ouro e prata ao norte de Tracia e cobre, ouro e ferro en Chipre, por exemplo. Outro pobo grego, os parianos, cumpriron unha importante labor na extracción do mármore branco cando descubriron ricos xacementos na illa de Thasos no 680 A.C.
Boa parte das técnicas empregadas polos gregos foron adoptadas na Roma Antiga. Con todo, a construción de numerosos acuedutos permitíronlles que varios minerais fosen explotados a grande escala, xa que a auga podía ser transportada centos de quilómetros até chegar ás propias canteiras. A auga usouse en diversos propósitos tanto para eliminar sobrecargas e residuos de roca, chamado minería hidráulica, como para o proceso de conminución e o transporte de maquinaria simple.
Os romanos empregaron a minería hidráulica para a prospección de vetas, cunha técnica obsoleta chamada hushing. Esta consistía en reunir a auga proveniente dos acuedutos en grandes encoros, que ao momento de abrir as súas portas, o enorme caudal levaba todas as capas de terra, deixando ao descuberto a roca nai e con iso a posible veta dalgún mineral. Despois, a roca era quentada con fire-setting para daquela ser arrefriada con chorros de auga, cuxo choque térmico a terminaba de romper. Coñécese que este método foi empregado polos romanos nas minas de casiterita en Cornualla e nos depósitos de chumbo nos Peninos, ambos situados en Gran Bretaña. Tamén foron usados en España a mediados do ano 25 despois de Cristo, para explotar grandes xacementos de ouro aluvial situados principalmente nas Medulas, onde sete longos acuedutos foron construídos para aproveitar os ríos locais. Moitos dos métodos mineiros dos antigos romanos consérvanse actualmente no Museo Británico e no Museo Nacional de Gales.
Europa Medieval
esquerda|miniatura|240x240px|[[Georgius Agricola, autor de De re metallica.]] A minería na Idade Media enfocouse principalmente á extracción de cobre, ferro e outros metais preciosos, os que inicialmente se extraían a través de minas a ceo aberto —pero de pouca profundidade— e que se empregaban para acuñar moedas. Ao redor do século XIV a demanda por armas, armaduras, estribos e ferraduras aumentou en gran medida a extracción de ferro. Por exemplo, os cabaleiros medievais cargaban até 45 kg de ferro sen contar as espadas, lanzas ou outras armas. Esta dependencia de ferro con fins militares contribuíu a aumentar a súa produción e a crear novos procesos de extracción. Con todo, dita dependencia de metais preciosos provocou que en 1456 ocorrese a crise da prata, debido a que as minas ao descuberto alcanzaran o seu límite de profundidade e non podían ser drenadas coa tecnoloxía dispoñible.
Na metade do século XVI, a necesidade de explotar os depósitos minerais estendeuse desde Europa Central até Inglaterra. Na Europa Continental, todos os depósitos mineiros pertencían á coroa e ese dereito mantívose por centos de anos con firmeza; pero en Inglaterra só as minas de ouro e prata eran de propiedade da coroa, por unha decisión xudicial en 1568 e logo por unha lei en 1688. Por tanto, cada inglés cuxos terreos posuían reservas dalgún outro mineral ou de carbón, tiñan un forte incentivo para extraer ou arrendar ditos depósitos e cobrar regalías aos traballadores da eventual mina. A mediados do século XVII, a capital alemá, inglesa e holandesa uniron forzas para financiar a extracción e refinación dalgúns minerais. Esta unión permitiu que centos de técnicos alemáns e outros tantos traballadores cualificados creasen en 1642 unha colonia de preto de 4000 estranxeiros ao redor das minas de cobre en Keswick. miniatura|A arrastra foi un dispositivo impulsado por animais que servía para pulverizar con facilidade un mineral. A enerxía da auga e a pólvora foi amplamente usada durante a Europa Medieval. Por unha banda, os muíños de auga foron empregados para triturar e elevar o mineral da zona de extracción, e para ventilar as galerías a través de enormes fols. Mentres que a pólvora utilizábase para a voadura de rocas e terra, coa idea de afrouxar e revelar as vetas dun mineral. Este proceso era moito máis efectivo e rápido que o fire-setting, permitindo a extracción doutros minerais. Como dato, a pólvora usouse por primeira vez na minería en Selmecbánya no Reino de Hungría, en 1627.
A adopción de innovacións agrícolas, como o arado de ferro, e o crecente uso de metais como material de construción, foron unha forza impulsora para o crecemento da minería do ferro por aqueles anos. Ademais as novas invencións como o arrastra, dispositivo que era impulsado por animais e que utilizaba os mesmos principios da trilla, permitiu pulverizar con maior facilidade o mineral extraído.
A minería en América
A minería colonial caracterizouse polas grandes explotacións de ouro e prata, principalmente extraídas de América Central e de América do Sur, que foron transportadas cara a España en galeóns. Doutra banda e de acordo a varios científicos, a turquesa foi outro dos minerais cotizados polos amerindios, cuxa explotación comezou ao redor do 700 despois de Cristo no Distrito Mineiro de Cerrillos en Novo México, onde se estimou que máis de 15 000 toneladas de roca foron removidas desde o Monte Chalchihuitl só con ferramentas de pedra, antes do 1700.
Desde o século XIX a minería nos Estados Unidos comezou a ser máis frecuente, a tal punto que en 1872 aprobouse a Lei Xeral de Minería, cuxo obxectivo era regularizar e fomentar as explotacións mineiras. As expedicións para atopar eventuais xacementos explotables convertéronse nun factor importante na expansión colonial do oeste deste país, que coa axuda posterior do ferrocarril, orixinaron varios centros mineiros que cos anos convertéronse en cidades.
Período moderno
miniatura|Catro mineiros na fronte de traballo da mina Mount Morgan de [[Australia, en 1897.]] Coa chegada do século XX a minería tivo un gran auxe en varios países do mundo por exemplo nos Estados Unidos, onde se impulsou a extracción de cobre, chumbo, carbón e ferro, ademais do ouro e a prata que comezara no século anterior. Esta política levou a que estados como Montana, Utah, Arizona e Alasca se converteran nos principais provedores de cobre no mundo. Pola súa banda, a industria mineira no Canadá creceu moito máis lenta, debido ás limitacións no transporte, o capital e a competencia directa co seu país veciño. Aínda así a súa política interna permitiu que Ontario fose o principal produtor de níquel, cobre e ouro a principios de século.
A mediados do século XIX Australia experimentou unha das máis importantes febres do ouro, que durante a década de 1850 o situou como o principal produtor deste mineral, cubrindo o 40% do mercado mundial. O establecemento da mina Mount Morgan —que foi explotada durante case cen anos—, os depósitos de Broken Hill —un dos maiores depósitos de chumbo e zinc— e as minas de ferro en Iron Knob, aumentaron enormemente o capital do país. Aínda así e durante a primeira metade do século XX a industria australiana sufriu unha gran diminución produtiva, pero que foi reactivada a mediados de 1960. Actualmente, o país oceánico aínda se sitúa como un dos principais produtores de minerais.
Desde mediados do século pasado as corporacións multinacionais, e nalgúns casos as empresas estatais, crearon unha industria mineira globalizada cunha gran participación doutros países como Perú, Brasil, Chile e Suráfrica, entre outros. Adicionalmente a iso, varios gobernos xeraron unha serie de políticas para o coidado do medioambiente e a regularización da sobrexplotación. Ademais, países como os Estados Unidos e China investiron máis capital para a exploración e explotación de minerais que conteñan terras raras, para cubrir a demanda das novas tecnoloxías.