cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karl Richard Lepsius
Karl Richard Lepsius, nado o 23 de decembro de 1810 en Naumburg e finado o 10 de xullo de 1884 en Berlín, foi un exiptólogo,  lingüista e bibliotecario alemán, un dos fundadores da arqueoloxía moderna e tras Champollion o exiptólogo máis influente.
Traxectoria
miniatura|Placa na escola do antigo mosteiro de Pforta Naceu no seo dunha familia ilustrada, fillo do historiador Carl Peter Lepsius (1775-1853) e da súa dona Friederike (1778-1819), filla do compositor Carl Ludwig Traugott Glaeser. Estudou entre 1823 e 1829 na prestixiosa Landesschule do antigo mosteiro de Pforta, e a continuación en Leipzig, Gotinga e  mais en Berlín filoloxía e lingüística comparada. En 1833 defendeu o doutoramento coa tese De tabulis Eugubinis. Visitou París por un curto período e alí ao acudir a conferencias de Jean Letronne soubo dos esforzos de Jean-François Champollion por traducir a pedra de Rosetta e descifrar a lingua exipcia. miniatura|Páxina dunha lámina cos debuxos das pirámides de El Lahun e Tura procedente do Denkmäler aus Ägypten und Äthiopien
Estada en Italia
Residiu logo en Italia, onde en 1836 era secretario do Instituto Arqueolóxico en Roma. En 1837 publicou o opúsculo Lettre à M. Rosellini sur l’alphabet hiéroglyphiques, onde analiza o traballo de Champollion sobre o desciframento dos xeroglíficos exipcios comparándoo cos traballos doutros autores, e aínda recoñecendo que Champollion cometera erros, afirmaba que trouxera orde no sistema de escritura e establecera a metodoloxía para o seu estudo, eliminando de xeito definitivo calquera crítica adversa ao seu sistema. Estudou as linguas umbra e osca. Froito dese labor foi o libro Inscriptiones Umbricae et Oscae (1841). Dende o ano seguinte exerceu como profesor asociado na Universidade Friedrich-Wilhelms de Berlín. miniatura|Chegada da expedición prusiana ás [[pirámides de Gizeh o 15 de outubro de 1842]] miniatura|Sepultura de Lepsius
Expedición prusiana a Exipto
O rei Frederico Guillerme IV encargoulle a dirección da expedición prusiana a Exipto (1842-1845). O seu obxecivo era obter moldes de xeso de importantes esculturas e, de ser posible, levar obxectos artísticos orixinais, incluíndo papiros a Berlín. Lepsius seleccionou os participanes na expedición coidadosamente seguindo o modelo da expedición que encabezara anos antes Napoleón, visitou Menfis, o val do Nilo ata Luxor, as cidades do reino meroítico, na actual Sudán, un pouco ao norte de Khartún e chegou ao Sudán central. No camiño de volta, volveu ao val do Nilo, desviándose cara ao mar Vermello e ao mosteiro de Santa Catarina do Sinaí. No outono de 1845 chegou a Siria e rematando en Constantinopla. Grazas a un acordo co gobernante exipcio, Muhammad Alí, Lepsius puidera levar pezas orixinais para Prusia.
Os resultados da expedición publicáronse na monumental Denkmäler aus Ägypten und Äthiopien publicada en 12 volumes entre 1849 e 1859 con case 900 láminas de inscricións exipcias antigas, así como comentarios e descricións. Eses planos, mapas e debuxos de templos e tumbas foron a fonte principal de información para os eruditos occidentais ata ben entrado o século XX, e aínda son útiles por canto permanecen como o único rexistro de monumentos destruídos ou deteriorados, para realizalos contou na expedición coa axuda de artistas recoñecidos pola súa precisión e naturalismo pero tamén polo seu gusto polo paisaxismo romántico e o exotismo. En total, Lepsius e os seus homes descubriron 67 pirámides, e mais 130 tumbas. Postumamente Ludwig Borchardt, Kurth Sethe, Heinrich Schaefer e Walter Wreszinski publicaron entre 1897 e 1913 cinco volumes de texto baseado nas súas notas e diarios.
Últimos anos
Dende 1846 foi profesor titular de exiptoloxía en Berlín e en 1850 accedeu como membro de pleno dereito á Academia Prusiana de Ciencias. En 1853 entrou na Academia Americana das Artes e Ciencias. Desenvolveu o alfabeto Lepsius, baseado no alfabeto latino pensado para transcribir as linguas do mundo, en especial as africanas, publicouno en 1855, cunha nova edición revisada e en inglés en 1863, con detalles de 117 linguas. Foi dende 1855 con Giuseppe Passalacqua codirector do Museo Exipcio de Berlín, e logo da morte de Passalacquas o seu único director.
Na primavera de 1866 realizou unha segunda viaxe a Exipto, en particular realizou estudos xeográficos no delta do Nilo. Nesta viaxe atopou nas ruínas de Tanis, o coñecido como decreto de Canopo, unha inscrición bilingüe exipcio-grega en tres grafías xeroglífica, demótica e grega, en honra de Tolomeo III, a súa descuberta foi transcendental para a exiptoloxía ao traducir o texto xeroglífico co método de Champillon e comprobar que coincidía totalmente co grego, elevándoo de hipótese a certeza. Foi presidente do Instituto Arqueolóxico de Roma dende 1867 ata 1880. Por mor da apertura da canle de Suez volveu en outono de 1869 a Exipto. En 1873 converteuse en bibliotecario xefe da Biblioteca Real, en Berlín, posto que mantivo ata a súa morte. En 1880 publicou Nubische Grammatik mit einer Einleitung über die Völker und Sprachen Afrika, que contén un esquema de pobos africanos e a clasificación das linguas africanas, amais da gramática nubia. Foi editor da revista Zeitschrift für ägyptische Sprache und Altertumskunde, publicación científica fundamental no campo da exiptoloxía. Tamén traballou na elaboración dos mapas de Unter– und Ober–Ägypten da editorial Baedeker.
Finlandia (Sibelius)
O poema sinfónico Finlandia (Op. 26) compúxoo Jean Sibelius en 1899 e revisou de novo en 1900 para animar a loita popular contra da revogación da autonomía finesa polo goberno imperial ruso, converteuse nunha peza moi popular no país, nun himno oficioso e secreto por canto as autoridades rusas prohibírano
Finlandia era o cadro final dunha suite de varias pezas que Sibelius compuxo para ser estreada con ocasión das Festas da Pensión da Prensa de 1899, a prensa fora precisamente un dos baluartes da oposición á rusificación de Finlandia, e o acto converteuse nun chamamento do sentimento patriótico finés nun momento no que a política rusa se facía máis agresiva. Gran parte do peza é música turbulenta e implorante, utilizando instrumentos de vento, evocando a loita do pobo finés polos seus dereitos mais cara o fin da obra a composición vólvese máis serenamente melódica, esta última parte volveuna escribir Sibelius máis tarde como unha nova peza co nome de Finlandia-hymni.
Orquestración
A partitura de Sibelius require da utilización de:
Xosé Gambino
miniatura|dereita|San Roque de Gambino na capela do Hospital de San Roque en Santiago de Compostela.
Xosé Gambino, nado no Faramello (Ribasar, Rois) o 14 de maio de 1719 e finado en Santiago de Compostela o 24 de agosto de 1775, foi o máximo expoñente da escultura rococó en Galicia.
Traxectoria
É emblemático o seu Santiago peregrino da sala capitular da basílica compostelá e as súas imaxes de Santiago Matamouros (na propia catedral e no frontón do Pazo de Raxoi). Salienta tamén un san Roque na capela compostelá do mesmo nome.
Grandes mosteiros como o de Sobrado dos Monxes e San Martiño Pinario reclamaron tamén os seus servizos. Con el formouse o grande escultor galego do período seguinte Xosé Ferreiro, xenro seu.
Nippon Animation
Nippon Animation (日本アニメーション) é un estudio de animación xaponesa especializado na adaptación de guións e novelas occidentais ó anime. Un feito que se debe a que produciu para a Fuji TV un programa chamado World Masterpiece Theater que emitía cada ano algunha destas historias e do que naceron a maior parte de animes que máis tarde se exportarían ó resto do mundo.
Posúe sedes en Ginza e máis en Tama (amba-las dúas localizacións están situadas en Toquio) e o seu logotipo está composto polas siluetas de Ana Shirley, protagonista de Ana das tellas verdes e a de Rascal, o mapache, pertencente ó anime do mesmo nome.
Beche
O topónimo galego Beche pode referirse a:
Éstoa, A Regueira, A Pastoriza
Éstoa é un lugar da parroquia da Regueira no concello lucense da Pastoriza na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 18 habitantes (11 homes e 7 mulleres).
Montecelos
O topónimo galego Montecelos pode referirse a:
As Casas Vellas, Insua, Vilalba
As Casas Vellas é un lugar da parroquia de Insua, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Faba forraxeira
miniatura|[[Phaseolus vulgaris.]]
A faba é un nome común para un gran número de sementes de diversos xéneros de anxiospermas da familia das leguminosas que son empregadas na alimentación humana e animal.
Tipos
No mundo existen unhas 40 000 variedades de fabas, malia que só unha pequena fracción se produce para o consumo masivo.
Algúns tipos de fabas son: miniatura|Vicia faba. miniatura|dereita|Hyacinth beans miniatura|Psophocarpus tetragonolobus.
A Devesa, Líncora, Chantada
A Devesa é un lugar na parroquia de Líncora, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 29 habitantes segundo datos do INE e do IGE deles 17 eran homes e 12 eran mulleres.
Fantasía heroica
O xénero está errroneamente asociado á ciencia ficción, xa que posúe trazos moi distintos, debido á denominación inicial de science fantas, pronto substituída por fantasía heroica, intercambiable na maioría dos casos polo de "espada e bruxaría", inventado por Fritz Leiber en 1966. Nunha introdución a un libro de Conan deuse unha definición que, aínda que deixa fóra os avances e as tramas de finais do século pasado e do presente, dá unha idea de como tivo a súa orixe:
Ligazóns externas
Fantasia heroica Heroic fantasy Heroic fantasy Fantasy epico ヒロイック・ファンタジー Heroic fantasy Fantezie eroică Heroisk fantasy
Becín
O topónimo galego Becín pode referirse a:
Castro das Modias
Castro das Modias é un castro de outeiro fortificado situado no concello de Cabanas.
Está situado nunha península de forma case oval. O río Castro fai de defensa natural. Polo norte o terraplén chega ata o río. O castro está cortado polo oeste pola trincheira do tren. O recinto central mide uns 80 por 100 metros. Está arrodeado por un terraplén rematado nun muro de terra dun metro de altura no interior e de dous a catro metros no exterior; o muro desaparece case na súa totalidade na cara norte. A croa está dividida en parcelas empregadas como plantación de eucaliptos e prados.
Nas Modias achouse o torque de Porto que foi adquirido pola Deputación da Coruña en 1868, consérvase actualmente no Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de Santo Antón.
Bioluminescencia
miniatura|Vagalume en voo da especie [[Photinus pyralis, presente en Norteamérica.]] miniatura|Femia do vagalume da especie [[Lampyris noctiluca, presente en Europa.]]
A bioluminescencia aparece sobre todo nos vertebrados e invertebrados mariños, pero tamén nalgúns animais terrestres. Algúns organismos (vagalumes, cnidarios) teñen bioluminescencia por si mesmos, e outros grazas a simbiontes. Os organismos simbióticos que viven dentro de organismos maiores poden ser tamén bioluminescentes, polo que lle dan unha bioluminescencia ao seu hóspede, que doutro modo non a tería.
Características
A bioluminescencia é unha forma de luminescencia ou emisión de "luz fría", que se chama así porque menos do 20% da luz xera radiación térmica. A bioluminescencia non debería confundirse coa fluorescencia, fosforescencia ou refracción da luz (en todos eses outros casos a substancia emisora debe recibir primeiro luz e despois emítea ou reflíctea, pero na bioluminescencia a luz prodúcese por unha reacción química mesmo en total escuridade e sen exposición previa á luz).
Estímase que o 90% das especies de augas profundas ou abisais producen bioluminescencia dunha forma ou outra. A maioría das emisións de luz mariñas pertencen ao espectro luminoso azul ou verde, porque son as cores con lonxitudes de onda que máis facilmente se poden transmitir pola auga do mar. Porén, certos peixes do xénero Malacosteus emiten luz vermella e infravermella e os do xénero Tomopteris emiten luz amarela.
A bioluminiscencia nos ambientes terrestres é menos frecuente, e pode ter unha maior gama de cores. Os dous casos mellor coñecidos son os insectos da familia Lampyridae (vagalumes) e os da familia Phengodidae. Outros insectos en fase larvaria, anélidos, arácnidos e mesmo fungos posúen tamén bioluminescencia.
Algunhas formas de bioluminescencia son máis brillantes (ou prodúcense só) de noite, seguindo un ritmo circadiano.
Adaptacións da bioluminescencia
A bioluminescencia ten varias funcións en diferentes taxons:
Camuflaxe de contrailuminación
Nalgunhas especies de luras utilízase a luminescencia bacteriana para producir unha contrailuminación, de modo que o animal confúndese coa luz ambiental que vén da parte superior cando se ve desde abaixo. Nestes animais, atopáronse vesículas fotorreceptivas que controlan o contraste desta iluminación para crear unha camuflaxe óptima. Estes órganos luminosos están xeralmente separados do tecido que contén as bacterias bioluminescentes. Porén, nunha especie, Euprymna scolopes, as bacterias forman parte integral do órgano luminoso.
Mimetismo para atraer as presas
miniatura|right|Larva de vagalume. A bioluminescencia utilízase como unha forma de mimetismo para atraer ás presas, como fan varios peixes de augas profundas, como os da familia do peixe sapo. Teñen un apéndice colgante luminoso que se estende desde a cabeza do peixe e atrae a pequenos animais, que son despois capturados.
O tiburón Isistius brasiliensis utiliza a bioluminescencia como camuflaxe, pero unha pequena zona da súa barriga permanece escura e ten a aparencia dun pequeno peixe, que outros peixes como o atún ou a xarda intentan capturar, pero acaban sendo atacados polo tiburón.
Os dinoflaxelados poden utilizar a atracción por bioluminescencia para defenderse contra os depredadores. Ilumínanse cando detectan un depredador, e isto posiblemente fai que o depredador que se achega sexa máis vulnerable a outros predadores maiores de niveis tróficos superiores.
Atracción da parella
Os vagalumes utilizan a súa bioluminescencia para enviar flashes desde os seus abdomes que atraen a posibles parellas durante a estación de apareamento.
Nos ambientes mariños, está ben documentado o uso da bioluminescencia para esta misión nos ostrácodos, e outros pequenos crustáceos.
Distracción
miniatura|right|[[Euprymna berryi un sepiólido bioluminescente. O 63% dos xéneros de luras teñen esta capacidade. ]]
Certas luras e pequenos crustáceos usan mesturas químicas bioluminescentes ou líquidos bacterianos bioluminiscentes do mesmo modo que se usa a tinta dos cefalópodos. Expulsan unha nube de material luminescente que distrae ou repele a potenciais depredadores, e mentres a lura ou o crustáceo aproveita para liscar.
Repulsión
As larvas dos vagalumes brillan para repeler aos predadores.
Iluminación
Aínda que a maioría da bioluminescencia mariña é verde ou azul, os peixes Stomiidae producen un resplandor vermello. Esta adaptación permite que o peixe vexa presas con pigmentación vermella, que normalmente son invisibles nas grandes profundidades oceánicas, onde a luz vermella non chega ao ser filtrada pola columna de auga.
Biotecnoloxía
miniatura|right|Representación artística de krill antártico bioluminescente. Os organismos bioluminescentes son obxecto de estudo de moitas áreas de investigación. Os sistemas luciferase son moi utilizados en enxeñaría xenética para detectar e marcar xenes. Os sistemas luciferase tamén se aproveitan en investigacións biomédicas utilizando imaxes de bioluminescencia. Os xenes da bioluminescencia foron introducidos por enxeñería xenética en diversos animais e plantas.
A simbiose das bacterias do xénero Vibrio con numerosos invertebrados mariños e peixes, como a lura Euprymna scolopes, son un organismo modelo experimental fundamental para o estudo da simbiose, percepción do quórum (quorum sensing) e a bioluminescencia. A comunicación entre bacterias (quorum sensing) xoga un papel na regulación da luminescencia de moitas especies bacterianas. As bacterias utilizan pequenas moléculas segregadas extracelularmente que lles permiten adaptar o seu comportamento e activar os xenes para a produción de luz só cando se dan densidades celulares altas na poboación bacteriana.
As estruturas dos fotóforos, os órganos produtores de luz nos organismos bioluminescentes, están sendo investigadas por deseñadores industriais.
Aplicacións posibles da bioluminescencia
Algunhas aplicacións que se teñen proposto para a bioluminescencia creada por enxeñaría xenética son:
Organismos bioluminescentes
miniatura|right|220px|Omphalotus nidiformis á luz do día. miniatura|right|220px|Omphalotus nidiformis coa luz apagada mostrando a súa bioluminescencia. miniatura|200px|Lampírido (vagalume). miniatura|200px|O fungo [[Panellus stipticus mostrando a súa bioluminiscencia.]] miniatura|right|Resplandor azul no océano causado por moitos pequenos organismos como o dinoflaxelado [[Noctiluca scintillans|Noctiluca.]] miniatura|[[Noctiluca scintillans, un dinoflaxelado bioluminescente.]] Todas as células producen algunha forma de bioluminescencia dentro do espectro electromagnético, pero a maioría non é visible ou perceptible a simple vista. A bioluminescencia de cada organismo é única en lonxitude de onda, duración, temporización e regularidade dos escintileos. Unha lista de organismos con bioluminescencia visible é a seguinte:
Organismos terrestres
Animais: Fungos:
Vagalumes
Os vagalumes son escaravellos que utilizan unha reacción encimática que ten como substrato a substancia luciferina para producir un resplandor xeralmente verdoso. Tamén é un posible aviso aos depredadores da súa toxicidade, pero pénsase que o principal propósito dos seus abdomes luminescentes é a atracción da parella para a reprodución.
Grupo FCB
O grupo FCB é un clado ou grupo filoxenético bacteriano denominado polas siglas dos grupos que o forman, que son: Fibrobacteres, Chlorobi e Bacteroidetes. Na clasificación elaborada por Cavalier-Smith este clado denomínase Sphingobacteria, aínda que os taxonomistas prefiren xeralmente o nome FCB (non se debe confundir coa clase Sphingobacteria). Entre os seus membros, o clado Bacteroidetes/Chlorobi está bastante consensuado. Porén, algúns estudos non validan todas as relacións, ou inclúen outros filos como Gemmatimonadetes.
O valor filoxenético deste grupo está apoiado en análises xenómico-proteicas, e do ARNr 16S. O clado FCB pertence á súa vez a un clado maior: Gracilicutes.
Evolutivamente caracterízase por ser un clado de bacterias gramnegativas que desenvolveron esfingolípidos ou sulfonolípidos, cunha ampla perda de flaxelos, e grande mobilidadee por escorregamento.
As análises xenómicas actualizadas, relacionan o grupo FCB con novos grupos descubertos, tal como mostra o seguinte cladograma:
Outros autores consideran que Fibrobacteres forma parte do superfilo Fibrobacteres/Acidobacteria conxuntamente con Acidobacteria e Marinimicrobia.
Si Mohand
miniatura|Sepultura de Si Muhand Si Mohand ou-Mhand n En Hmadouch, nado en Icerɛiwen, Tizi Rached, ca. 1848 e finado en Ain El Hammam o 28 de decembro de 1905, foi un poeta bérber da Cabilia en Alxeria Denominado o "Verlaine cabilo" por eruditos franceses, traducírono amigos alxerianos como Mouloud Feraoun, Mouloud Mammeri e Si Amar U Said Boulifa.
Traxectoria
Si Mohand naceu nunha familia podente e seguiu unha educación relixiosa tradicional. Non obstante por mor da revolta da Cabilia en 1871 contra o poder francés perdeu todo. A xustiza sentenciou a morte a seu pai e ao exilio en Nova Caledonia a seu tío, para alén incautaron as posesións da familia. Si Mohand quedou na Cabilia mentres a súa nai e irmáns emigraron a Tunisia, traballou como asalariado en varios traballos gañando apenas para sobrevivir, vadiando pola Cabilia e zonas próximas.
Morreu de tuberculose aos 57 anos nun hospital en Ain El Hammam.
Obra
No curso da súa vida de vagabundeo compuxo un gran número de isefra ou poemas en bérber, conserváronse uns cantos centos por transmisión oral que recolleron en libro Boulifa, Mouloud Feraoun, Mouloud Mammeri e Younes Adli.
Sphingobacteria
A clase Sphingobacteria non se debe confundir co filo Sphingobacteria establecido nas clasificacións de Thomas Cavalier-Smith (ver clado FCB).
Fritz Leiber
Fritz Reuter Leiber Jr., nado o 24 de decembro de 1910 e finado o 5 de setembro de 1992, foi un popular novelista e contista norteamericano dos xéneros de fantasía, terror e ciencia ficción. As súas novelas de ciencia ficción The Big Time (1958) e The Wanderer (1964) e os contos "Gonna Roll the Bones" (1967), sobre un tahúr que xoga aos dados coa morte, e "Ship of Shadows" (1970) proporcionáronlle varios premios Hugo e Nebula.
Sylvie Vartan
Sylvie Georges Vartanian (en búlgaro: Силви Жорж Вартанян), nada en Iskrets (Sofía) o 15 de agosto de 1944, é unha actriz e cantante francesa de orixe búlgara e armenia, coñecida como Sylvie Vartan.
Con 50 millóns de discos vendidos, 2000 portadas de revistas (a primeira artista francesa, por diante de Bardot e Deneuve) e cantante francesa número un en concertos e público, Sylvie Vartan está considerada unha lenda e icona.
Traxectoria
Vartan naceu en Bulgaria, filla de Georges Vartanian (1912—1970), que nacera en Francia de nai búlgara e pai armenio. Trasladouse a Francia cos seus pais e irmán en decembro de 1952. Debutou como actriz no filme Patate de 1964. A pesar de centrarse máis na súa carreira como cantante, Vartan apareceu en varios filmes máis.
Á idade de vinte e un anos, en 1965, casou co cantante de rock francés Johnny Hallyday. Xuntos tiveron un fillo, David Michael Benjamin Smet, que seguindo a tradición familiar tamén se converteu en cantante. Hallyday e Vartan foron a "parella de moda" da súa xeración en Francia, atraendo constantemente a atención da prensa rosa. Divorciáronse en 1980 e Vartan casou de novo en 1984 co produtor musical estadounidense Tony Scotti.
En 2005 Vartan foi nomeada embaixadora de boa vontade da Organización Mundial da Saúde.
Os seus grandes éxitos como cantante foron coas cancións "Panne d'essence", "Comme un garçon", "J 'ai un probleme, je crois bien que je t'aime", "La plus belle pour aller dancer" ou "Irrésistiblemente". Cómpre ter en conta que Vartan, recoñecida como boa lingüista, interpretou cancións en varias linguas. Por exemplo, a súa versión italiana de "Irrésistiblemente" foi un grande éxito cando a cantou na televisión italiana nos anos setenta.
En Francia continuou a ser a artista feminina de máis éxito da súa xeración cando lanzou un disco ou xira. En 2004 e 2008 actuou dúas semanas no Palais des Congrés de París, vendendo todas as entradas. En 2009 realizou unha xira por Francia, o Xapón, Turquía, Suíza e Bélxica.
Nyon
Nyon é unha cidade e comuna de Suíza, pertencente ao cantón de Vaud, no distrito de Nyon. A cidade é coñecida internacionalmente como a sede central da UEFA.
Xeografía
Está situada a uns 25 quilómetros ao norte de Xenebra a beiras do lago Léman. Limita ao norte con Trélex e Duillier, ao leste con Prangins, ao sur co lago e a comuna francesa de Messery (FR-74), ao suroeste con Crans-près-Céligny, e ao oeste con Eysins, Signy-Avenex e Grens.
Demografía
O 38% da poboación son estranxeiros. A maior parte da poboació fala francés (12 274 ou 75.8%), co alemán como segunda lingua máis común (918 ou 5.7%) e o inglés terceira (647 o 4%). Hai 565 que falan italiano e 9 romanche.
Historia
Foi fundada polos romanos entre os anos 50 e 44 a.C. baixo o nome "dos equestris do lulia de Colonia", o centro urbano da cidade chamárono Noviodunum. Chegou a ser unha das colonias romanas máis importantes en Suíza, con foro, basílica e anfiteatro (descuberto recentemente, en 1996, ao realizar as escavacións para a construción dun edificio).
A cidade moderna ten preto de 20.000 habitantes e segue crecendo, está ben comunicada coas grandes cidades próximas (Xenebra e Lausana), tanto por autoestrada como por tren.
A comuna formou parte ata o 31 de decembro de 2007 do círculo de Nyon.
Departamento de Sédhiou
O departamento de Sédhiou é un dos 45 departamentos do Senegal e un dos 3 departamentos da rexión de Sédhiou, na Casamanza, no sur do Senegal. Até o 2008 formaba parte da rexión de Kolda. Segundo o censo do ano 2002, a súa poboación era de 377.652 habitantes, e no 2005, esta estimábase en 399.365 persoas. A súa capital é Sédhiou.
Os seus tres arrondissements son:
As tres localidades que comparten o status de comuna son:
Melinda Gates
Melinda Ann Gates DBE (de solteira French), nada en Dallas o 15 de agosto de 1964 é unha filántropa estadounidenses, cofundadora da Bill & Melinda Gates Foundation. Traballou en Microsoft, onde foi project manager de Microsoft Bob, Encarta e Expedia.
Traxectoria
miniatura|esquerda|[[Bill Gates e Melinda Gates en Oslo, xuño de 2009]] Melinda Ann French naceu en Dallas (Texas) en 1964. É a segunda dos catro fillos de Raymond Joseph French Jr., enxeñeiro aerospacial, e Elaine Agnes Amerland, ama de casa. Melinda ten unha irmá máis vella e dous irmáns máis novos.
Melinda, católica,  estudou en St. Monica Catholic School,  onde tivo o mellor expediente da súa promoción.
Melinda graduouse con honra da Ursuline Academy of Dallas en 1982. Recibiu un grao en ciencia da computación e economía da Duke University en 1986 e un MBA da Fuqua School of Business de Duke en 1987. En Duke, foi membro da fraternidade feminina de Kappa Alpha Theta, Beta Rho Chapter.
Pouco despois de graduarse da universidade uniuse a Microsoft e participou no desenvolvemento de moitos dos produtos multimedia da empresa, incluíndo Publisher, Microsoft Bob, Encarta e Expedia. Cando traballaba alí coñeceu a Bill Gates. Casaron en 1994 nunha cerimonia privada en Lanai, Hawai. Pouco despois, deixou Microsoft para centrarse na formación da súa familia. O seu último cargo foi o de General Manager of Information Products.
Gates foi membro do consello de administración da Universidade de Duke entre 1996 e 2003. Asiste ademais ás conferencias do grupo Bilderberg e mantén un asento no cadro directivo da compañía de The Washington Post. Retirouse da xunta de Drugstore.com en agosto de 2006 para pasar máis tempo traballando para a Bill & Melinda Gates Foundation.
Ata 2014, Melinda e Bill Gates doaran 28 mil millóns de dólares á fundación.
Vida privada
miniatura|Fachada da [[Bill & Melinda Gates Foundation en Seattle]] Melinda e Bill Gates teñen tres fillos: three children: Jennifer Katharine Gates (nada en 1996), Rory John Gates (nado en 1999) e Phoebe Adele Gates (nada en 2002). A familia reside nunha propiedade na beira do lago Washington preto de Seattle.
Traballo coas mulleres na tecnoloxía
En setembro de 2016, Gates anunciou o seu desexo de traballar na falta de mulleres na tecnoloxía, dicindo:
Explicou que durante os seguintes dous anos estaría en "modo aprendizaxe" tralo que comezaría a dirixir o problema.
Tamén falou do tema como conferenciante na Grace Hopper Celebration o 4 de outubro de 2017. Na carta anual da Gates Foundation de 2016, indicou que as mulleres debería "pasar máis tempo facendo traballo pagado, comezando negocios ou contribuíndo de calquera xeito no benestar económico das sociedades arredor do mundo. O feito de que non poidan, contén as súas familias e as súas comunidades".
Músculo recto lateral da cabeza
O músculo recto lateral da cabeza é un músculo curto e plano que se orixina na superficie superior da apófise transversa do atlas. O seu punto de inserción é na superficie, sobre a apófise xugular do óso occipital. A súa función é a de flexionar o colo. É innervado por unha rama dos nervios da primeira e segunda cervicais, nervio que leva o mesmo nome.
El bosque animado (filme)
El bosque animado é un filme de cinema español dirixido en 1987 por José Luis Cuerda. A película está baseada na novela homónima do galego Wenceslao Fernández Flórez. Foi rodado no concello de Sobrado.
Trama
O argumento da historia transcorre nun bosque fantástico dunha aldea galega do rural "naqueles anos nos que unha galiña custaba dúas pesetas e o bosque de Cecebre era máis extenso e máis frondoso". As personaxes da película: un bandido que intenta asaltar algo, un poceiro coxo, unha ánima en pena, unha muller farta da explotación laboral á que a súa tía somete e que decide buscarse a vida pola cidade, un meniño rebuldeiro cunha irmá tamén cativa que traballa máis que dorme, unhas solteironas da capital (Amparo Baró e Alicia Hermida) que foron á aldea para se relaxar, o cura, o garda civil e o señor do pazo chamado o D'Abondo.
Palmarés cinematográfico
Foi galardoada con 5 Goyas.
II edición dos Premios Goya
Adipocera
Historia
A adipocera foi descrita por primeira vez por Sir Thomas Browne no seu discurso Hydriotaphia, Urn Burial (1658):
O proceso químico da formación da adipocera é a saponificación, que se comprendeu no século XVII. Segundo den Dooren de Jong, en 1789, A. Fourcroy describiu á adipocera de cadáveres do cemiterio dos Inocentes de París e acuñou o termo adipocera, que para el era unha forma de xabón resultante de reaccións entre as graxas e o amoníaco. En 1860, C. M. Whetherill fixo as primeiras análises químicas da adipocera, na que atopou diversos ácidos graxos En 1961 den Dooren de Jong escribiu un gran artigo que recollía a información obtida ata entón, no que indicaba que "a formación de adipocera é un proceso que ocorre baixo condicións virtualmente anaeróbicas nas cales as graxas humanas son convertidas nun complexo de ácidos graxos saturados por unha grande variedade de especies bacterianas que se encontran en e sobre o corpo en descomposición".
Crese que Augustus Granville fixo candeas coa adipocera dunha momia, que utilizou para alumear unha lectura pública que fixo sobre a disección dunha momia.
Aspecto
A adipocera é un material céreo, que se esmiúza e é insoluble en auga formado principalmente por ácidos graxos saturados. Dependendo de se a súa orixe foi o tecido adiposo branco ou o pardo, a adipocera pode ser de cor cincenta clara ou dourada.
Nos cadáveres, o duro molde de adipocera permite facer algunhas estimacións forenses da forma do corpo e características faciais do defunto, e a miúdo persérvanse tamén as feridas.
Formación
A transformación das graxas en adipocera ten lugar preferentemente en ambientes nos que o oxíxeno está ausente e hai altos niveis de humidade, como en terreos húmidos ou lama no fondo dun lago ou ou nun cadaleito selado, e pode ocorrer tanto en corpos embalsamados coma en corpos non tratados. A formación de adipocera empeza un mes despois da morte, e en ausencia de aire pode persistr durante séculos. Unha formación adipocerosa perservou o hemisferio esquerdo do cerebro dun neno pequeno do século XIII de maneira que se podían ver no século XX os sucos e circunvolucións cerebrais, e mesmo corpos de Nissl de neuronas do córtex motor. Un corpo exposto ou infestado por insectos ou situado nun ambiente cálido é improbable que forme depósitos de adipocera.
Os cadáveres de mulleres, nenos pequenos e persoas gordas son especialmente tendentes a sufrir a transformación en adipocera, porque conteñen máis graxa corporal. En ciencia forense, a utilidade da formación de adipocera para estimar o intervalo postmortem é limitada porque a velocidade do proceso é dependente da temperatura.
Roger K. Crouch
Roger Keith Crouch, nado en Jamestown (Tennessee) o 12 de setembro de 1940, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-83 e STS-94. Pasou un total de 19,67 días no espazo.
Traxectoria
Crouch é graduado en física polo Instituto Politécnico de Tennessee en 1962 e é máster de ciencias e doutor de filosofía en física polo Instituto Politécnico de Virxinia en 1968 e 1971 respectivamente. Foi científico visitante do Instituto Tecnolóxico de Massachusetts entre 1979 e 1980.
Participou nas misións STS-83 e STS-94 como especialista de carga.
Arthur Rimbaud
Jean Nicolas Arthur Rimbaud, nado en Charleville o 20 de outubro de 1854 e finado en Marsella o 10 de novembro de 1891, foi un poeta francés.
Traxectoria
Rimbaud naceu no número 12 da Rúa Napoleón en Charleville, convertida na "Rúa Thiers", antes de ser a actual "Rúa Bérégovoy". O seu pai, Frédéric Rimbaud, capitán do exército, en gornición a Mézières, participou na campaña de Alxeria, onde gañou a lexión de honor. Este coñece en Charleville a Vitalie Cuif, unha moza labrega de Roche, unha pequena localidade preto de Attigny. Terá con ela 5 fillos (Frédéric, Arthur, Victorine, Vitalie e Isabelle), antes de abandonar a súa familia. Ao irse o seu marido, Vitalie instálase cos seus fillos nuns tugurios da rúa de Bourbon, unha das máis miserábeis de Charleville. Arthur ten 7 anos. A súa nai é de carácter estrito. Está preocupada pola educación e o creto da familia: de feito, prohíbelles aos seus nenos xogar na rúa cos fillos dos obreiros. Nos domingos, víase pasar a familia Rimbaud cara á igrexa coa nai fechando a marcha. Nese lar máis ou menos reconstituído, Vitalie mira polos seus nenos coa mesma violencia e naturalidade coa que despois se rebela Arthur. Con todo, Rimbaud sempre quererá a súa nai, pero sobre todo a súa irmá máis nova, Isabelle.
Arthur segue os seus estudos na institución Rossat, despois no instituto, onde obtén uns resultados académicos excepcionais e mostra unha extraordinaria precocidade: recibe todos os premios de excelencia, en literatura, así como en tradución directa e inversa. Redacta en latín con virtuosidade varios poemas, elexías, diálogos... pero a alma fervíalle por dentro.
O camiño cara á poesía
En 1870, coñece a Georges Izambard, un novo profesor substituto en clase de Retórica. Izambard converterase para Arthur nun pai "substituto", unha clase de defensa contra a súa nai, que el mesmo chama "nai praga" ou "nai r". Sobre todo, Izambard serviralle de guía nos camiños da poesía, xa que o novo Arthur logo se considerou poeta.
Nesta época, Rimbaud compón os seus primeiros versos: Les Étrennes des Orphelins, Soleil et Chair e Ophélie. A orientación poética é entón claramente a do Parnaso. A revista colectiva, Le Parnasse contemporain, iniciou a Arthur Rimbaud na poesía do seu tempo. Nunha carta do 24 de maio de 1870, enviada ao representante deste movemento, Théodore de Banville, Arthur, entón de 16 anos, afirma querer converterse en parnasiano. No seu correo axuntoulle varios poemas co fin de obter o seu apoio perante o editor Alphonse Lemerre.
O seu poema À la musique, escrito no outono 1870, mostra ben o seu malestar vital en Charleville.
Durante a súa estadía en París, Arthur aloxouse na casa de Théodore de Banville entre febreiro e marzo de 1871. Pero a partir do mes de maio, Arthur expresou as súas diferenzas nas cartas chamadas "do vidente". En agosto de 1871, no seu poema paródico, Ce qu'on dit au poète à propos de fleurs, expresa unha crítica aberta á poética de Banville.
Nun poema violento, L'orgie parisienne ou Paris se repeuple, denuncia a covardía dos vencedores. Coa derrota de Francia ante Prusia en 1871, a súa poesía radicalízase aínda máis tornándose cada vez máis sarcástica: Venus Anadyomène, por exemplo. O seu estilo transfórmase progresivamente e Rimbaud acaba aborrecendo a poesía dos parnasianos, e na famosa carta a Paul Demeny ou Carta do Vidente, afirma o seu rexeitamento da "poesía subxectiva". É tamén nesta carta na que expón a súa propia procura poética: quere facerse "vidente", mediante un "prolongado, inmenso e razoado desaxuste de todos os sentidos".
A vida bohemia
Esta unión tormentosa chega ao seu fin: en 1873, os dous amantes están en Londres. Verlaine deixa precipitadamente a Rimbaud afirmando querer volver coa súa muller, decidido a suicidarse se esta non o acepta. Reside nun hotel en Bruxelas. Rimbaud reúnese alí con el, convencido de que Verlaine non terá o valor suficiente de matarse. Cando Rimbaud quere deixalo, Verlaine, bébedo, dispara en dúas ocasións contra o seu amante, feríndoo lixeiramente no pulso. Verlaine é encarcerado en Mons e Rimbaud marcha para a granxa familiar de Roche (Ardenas), onde escribe Une saison en enfer (Unha temporada no inferno).
Lanzando berros de odio cara á Igrexa e cara a unha sociedade do século XIX século que encerra ao individuo, Rimbaud confésalle ao lector os seus fracasos: en primeiro lugar, o fracaso amoroso na súa relación con Verlaine. Para Rimbaud, o amor debe ser reinventado. Fracaso tamén da súa proposta de "Vidente", o seu proceso autodestrutivo para encontrar o verdadeiro sentido da poesía.
Por iso deixa de escribir, aos 21 anos, porque fixera todo o que estaba na súa man, no "deserto e a noite" que o rodea. Rimbaud decátase de que, por si propia, a poesía non pode mudar a vida das persoas.
A aventura africana
miniatura|Rimbaud en [[Harar (1883?).]] Despois dunha breve relación co poeta Germain Nouveau, con quen viviu en Londres en 1874, o novo poeta abandona, aos 24 anos, o mundo da literatura coa intención de vivir a aventura en países exóticos de África e o Oriente Próximo, pero que son soamente o escenario dunha longa deriva persoal, e nos cales termina por perderse.
En Adén, traballa como obreiro. O 7 de agosto de 1880, instálase como capataz da compañía cafeteira Bardey. Naquela época, o porto de Moca coñece un comercio florecente grazas ao café. miniatura|esquerda|Tumba de Rimbaud en Charleville. En decembro de 1880 chega a Harar, en Abisinia. A lenda di que Rimbaud foi un dos primeiros occidentais que puxeron os pés nesta cidade santa do islam. Faise xerente dun posto comercial no que se adquiría marfil, café, peles e ouro, que trocaba por tecidos de Lión e outros produtos europeos. Tamén participou no comercio de armas, dado que aquela rexión coñeceu numerosos conflitos na época. Porén, a lenda que sinala a Rimbaud como traficante de escravos carece de fundamento: só é certo que en 1889 lle pide a un amigo un par de escravos "para o seu servizo persoal" (que, por certo, nunca chega a recibir).
Con todo, en Harar como en calquera outra parte, Rimbaud sempre aborrece e nunha das súas cartas á súa familia, di: "Aborrezo moito, sempre; non coñecín nunca a ninguén que aborrecese tanto coma min".
En 1891 é repatriado para tratar un tumor no xeonllo que lle custou unha perna. O 24 de xullo de 1891, chega á estación de Voncq, a 3 quilómetros de Roche, coa súa muleta e a súa nova perna de madeira. Pero a gangrena non se puido frear e reaparece un mes máis tarde. Decide ir a Marsella en tren para "facer unha boa morte". Alí morre o 10 de novembro de 1891, á idade de 37 anos, entre terríbeis dores, velado pola súa irmá máis nova, Isabelle. miniatura|Museo de Rimbaud en Charleville.
Mare aux Songes
Mare aux Songes (en francés Mare-aux-Songes, en inglés Mare aux Songes swamp), é unha zona pantanosa situada preto do mar no distrito de Grand Port, no sueste da illa de Mauricio.
Características
miniatura|150px|esquerda|Esqueleto de [[dodo ensamblado por Richard Owen a partir de ósos de Mare aux Songes.]]
Trátase dun pantano, que foi antigamente un lago, cun gran depósito de sedimentos que fan del un importantísimo sitio paleontolóxico que contén numerosos subfósiles de animais extintos recentemente.
É famoso porque en 1865 un mestre de escola, George Clark, encontrou abundantes ósos de subfósiles de dodo (Raphus cucullatus), despois de telos buscado durante trinta anos, estimulado pola monografía de Strickland & Melville sobre as aves.
O sitio tamén contén ósos de dúas especies de tartarugas xigantes Cylindraspis triserrata e C. inepta, así como doutras vinte especies de vertebrados.
En total, o sitio contén ósos de 500 000 vertebrados que morreron durante o holoceno nun período comprendido entre os 4 235 e os 4 100 anos atrás. Esta diminución masiva sería o resultado dunha seca extrema.
SCOP
A base de datos SCOP (Structural Classification of Proteins, Clasificación Estrutural de Proteínas) realiza unha clasificación das proteínas baseada en dominios estruturais en gran medida feita manualmente elaborada de acordo coas semellanzas das súas estruturas e secuencias de aminoácidos. Unha motivación para facer este tipo de clasificación é determinar as relacións evolutivas entre proteínas. As proteínas que teñen as mesmas formas pero teñen pouca semellanza nas súas secuencias ou funcións sitúanse en diferentes "superfamilias", e considérase que o seu antepasado común está moi distante. As proteínas que teñen a mesma forma e algunha semellanza nas secuencias ou funcións sitúanse en "familias", e considérase que teñen un antepasado común próximo.
A base de datos SCOP é accesible gratuitamente en Internet. SCOP creouse en 1994 no Centre for Protein Engineering e no Laboratory of Molecular Biology ambos os dous de Inglaterra. Primeiro encargábase do seu mantemento Alexey G. Murzin e outros colegas no Centre for Protein Engineering ata que se pechou en 2010 e despois no Laboratory of Molecular Biology en Cambridge, Inglaterra. En 2012 apareceu SCOPe, que estaba máis automatizada. En xaneiro de 2014, cesaron os trabalos en SCOP e a última versión oficial de SCOP é a 1.75 (que saíra en xuño de 2009). Non obstante, púxose a disposición do público unha nova base de datos chamada Structural Classification of Proteins 2 (SCOP2), que substituirá a SCOP. A base de datos SCOP2 define un novo enfoque para a clasificación de proteínas que é esencialmente diferente do que tiña SCOP, pero que mantén as súas mellores características.
Estrutura xerárquica
A fonte de estruturas de proteínas é Protein Data Bank (PDB). A unidade de clasificación de estrutura en SCOP é o dominio proteico. O que entenden os autores de SCOP por "dominio" é suxerido pola afirmación que fan de que as proteínas pequenas e a maioría das proteínas de tamaño medio só teñen un dominio, e pola observación de que á hemoglobina humana, a cal ten unha estrutura α2β2, asígnanselle dous dominios SCOP, un para a subunidade α e outro para a β.
As formas dos dominios denomínanse "pregamentos" (folds) en SCOP. Os dominios que pertencen ao mesmo pregamento teñen as mesmas estruturas secundarias principais coa mesma disposición e coas mesmas conexións topolóxicas. Na versión 1.75 de SCOP danse 1195 pregamentos distintos. Tamén se dan descricións de cada un deles. Por exemplo, o pregamento "similar ao da globina" ou "de tipo globina" (globin-like) descríbese así corazón ou core: 6 hélices; folla pregada, parcialmente aberto. O pregamento ao que pertence o dominio determínase por medio dunha inspección, máis ben que facendo uso dun programa informático.
Os niveis de clasificación de SCOP son os seguintes:
Os pregamentos están agrupados en "clases". As clases están no nivel superior, ou "raíz" da clasificación xerárquica de SCOP. As clases preséntanse en SCOP aproximadamente así:
O número entre corchetes, chamado "sunid", é un  S COP un ique integer id entifier (identificador enteiro único de SCOP) para cada nodo da xerarquía de SCOP. O número entre parénteses indica cantos elementos hai en cada categoría. Por exemplo, hai 284 pregamentos na clase "Proteínas todo alfa". Cada membro da xerarquía é unha ligazón ao seguinte nivel de xerarquía.
Como exemplo, os primeiros pregamentos do total de 284 pregamentos na clase de "Proteínas todo α" móstranse da seguinte maneira:
Cada pregamento vai seguido dunha descrición dese pregamento.
Os dominios dun pregamento clasifícanse ulteriormente en superfamilias, as cales, á súa vez, son clasificadas en familias. Dentro dun pregamento, os dominios que pertencen á mesma superfamilia considérase que teñen un antepasado común. Porén, este antepasado considérase que é distante, porque os diferentes membros dunha superfamilia teñen identidades de secuencia baixas. Como exemplo, as dúas superfamilias do pregamento "similar á globina" móstranse da seguinte maneira:
As familias están máis estreitamente relacionadas que as superfamilias. Os dominios nun pregamento están situados na mesma familia atendendo á semellanza de secuencias e de funcións, de modo que se cumpre que A semellanza na secuencia e estrutura é unha proba de que esas proteínas teñen unha relación evolutiva máis próxima que as proteínas da mesma superfamilia. Utilízanse ferramentas de secuencia, como BLAST, para axudar a situar os dominios en superfamilias e familias. Como exemplo, as catro familias na superfamilia "similar á globina" móstranse da seguinte maneira:
As familias de SCOP poden tamén denominarse usando unha cadea de caracteres de clasificación SCOP concisa, sccs, a cal pode ser, por exemplo, a.1.1.2 para a familia da "Globina". A letra identifica a clase á cal pertence o dominio; os seguintes números enteiros identifican o pregamento, a superfamilia, e a familia, respectivamente.
Dentro dunha familia están os dominios proteicos. As proteínas están situadas no mesmo dominio proteico se son isoformas unhas das outras, ou se son esencialmente a mesma proteína, pero procedente de diferentes especies de seres vivos. Isto normalmente faise de forma manual. Os "dominios proteicos" son subdivididos despois en especies. (Os "dominios proteicos" non están en páxinas separadas na actual versión de SCOP; pero en pre-SCOP, estaban en páxinas separadas.) Como exemplo, algúns dos 81 dominios proteicos da familia das "Globinas" móstranse aquí:
O "TaxId" éo número ID de taxonomía; tamén é unha ligazón ao buscador taxonómico do NCBI, que proporciona máis información sobre as especies ás cales pertence a proteína.
Ao clicar nunha especie ou isoforma aparece unha lista de dominios. Como exemplo, algúns dos 192 dominios da proteína "Hemoglobina, cadea alfa de humanos (Homo sapiens)" móstranse aquí:
Ao clicar nos números PDB suponse que se mostra a estrutura da molécula, pero as ligazóns están actualmente rotas. (Esas ligazóns funcionaban en pre-SCOP.)
Escolante, Insua, Vilalba
Escolante é un lugar da parroquia de Insua, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Shibam
230px|miniatura|dereita|Unha vista da cidade.
Shibam (en árabe شبام) é unha pequena cidade do Iemen, situada na Gobernación de Hadramaut e poboada por uns 7.000 habitantes. Existen datos da súa existencia dende o século II a. e. c. Foi en numerosas ocasións a capital do reino de Hadramaut.
Inscribiuse no Patrimonio da Humanidade da Unesco no ano 1982.