cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal
Primeira ampliación da RESOE
Pola súa parte, o presidente asturiano no seu discurso manifestou que a a macrorrexión así conformada constitúe unha alianza para «alentar o progreso das nosas rexións dentro da Unión Europea» e para «lograr melloras para os nosos cidadáns; a pesar de que este é un desafío que afecta a partes importantes do territorio, segundo Fernández «nin as institucións nacionais nin as europeas deron até agora unha resposta suficiente». O memorando de adhesión de Asturias destaca tres ámbitos de actuación prioritarios: transportes e loxística, competitividade industrial mediante o impulso da investigación e o desenvolvemento (I+D) nos procesos industriais, e investigación e excelencia universitaria, defendendo a creación dunha área de excelencia dentro do Espazo Europeo de Educación Superior que implique ás universidades da macrorrexión. Tamén alentarán a colaboración entre as universidades e as empresas, con prioridade para a cooperación tecnolóxica e o desenvolvemento de actividades de I+D+i.
Sobre a mellora das comunicacións, o presidente asturiano destacou que a construción do Corredor Atlántico «ten que ser prioritaria, porque falamos dunha infraestrutura vertebral para a península Ibérica e para a propia Unión Europea»; unha obra que, advertiu, «só cumprirá a súa finalidade de se completa co despregue das infraestruturas previstas no Noroeste peninsular».
A macrorrexión RESOE amplíase nun momento en que as tres comunidades autónomas españolas concernidas deixarán de ser para a UE obxectivo número 1, o que significa a perda de axudas comunitarias como as percibidas até agora. O novo escenario orzamentario prima as alianzas territoriais para optar aos fondos destinados a fomentar a economía produtiva e xeradora de emprego. A Comisión Europea formulou favorecer estas fórmulas de cooperación interterritorial cunha nova liña de subvencións e propiciar unha maior racionalidade no gasto público.
Galería
Mapas indicando a situación xeográfica dos territorios que forman na actualidade a macrorrexión:
Mercedes Posada González
Mercedes Posada González, nada en Vigo cara a 1888 e finada no mesmo concello o 17 de marzo de 1937, foi unha política galega.
Traxectoria
Traballaba na casa na Bouciña. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 ocultou na súa casa a varios fuxidos, construíndo unha cova. Foi detida o 15 de marzo de 1937 polo capitán da Garda Civil Francisco González Rodríguez “O Rabioso” e asasinada polos franquistas no Cemiterio de Lavadores o 17 de marzo, xunto co seu irmán Paulino Posada González, o seu fillo Alfonso Fernández Posada e Matilde González Rodríguez e o seu fillo Alfredo Fernández González.
Recelle, Mesía, Mesía
Recelle é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Tiña 12 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 6 eran homes e 6 eran mulleres.
Veld
miniatura|250px|Highveld ao norte de [[Johannesburgo.]] miniatura|250px|Bushveld. miniatura|250px|Gacela saltadora (Antidorcas marsupialis) no [[Etosha National Park, Namibia.]]
Co nome neerlandés e afrikaans de Veld coñécense as praderías da África meridional, particulartmente ás chairas cubertas de herba ou mato baixo, especialmente no norte e o nordeste de Suráfrica e en Lesotho, Eswatini, Zimbabue, Botswana e Namibia.
Os diferentes velds
O Veld divídese en varias áreas diferenciadas:
O bushveld, bosque subtropical do sur de África, foi definido oficialmente como ecorrexión polo World Wide Fund for Nature.
Estratovolcán
miniatura|Esquema dun estratovolcán. Un estratovolcán é un tipo de volcán cónico e de grande altura, composto por múltiples capas de lava endurecida, piroclastos alternantes (xurdidos por unha alternancia de épocas de actividade explosiva e de correntes de lava fluída) e cinzas volcánicas. Estes volcáns están caracterizados por un perfil escarpado e erupcións periódicas e explosivas. A lava que flúe dende o seu interior é altamente viscosa e arrefría e endurece antes de que poida chegar lonxe. A fonte de magma destas montañas está clasificada como ácida ou alta en sílice, con presenza de riolita, dacita e andesita. Moitos estratovolcáns exceden os 2 500 metros de altitude.
Aínda que ás veces se chaman ‘volcáns compostos’, os vulcanólogos prefiren empregar o termo «estratovolcán» para estabelecer unha distinción, xa que tódolos volcáns, sexan do tamaño que sexan, presentan unha estrutura (de capas) composta, isto é, desenvólvense sobre os materiais de sucesivas erupcións.
San Pedro de Ernes, Negueira de Muñiz
San Pedro de Ernes é unha parroquia do concello de Negueira de Muñiz, na provincia de Lugo. Tiña 36 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 22 homes e 14 mulleres. O que supón un aumento de 16 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 20 habitantes (14 homes e 6 mulleres).
Villarrabé
Villarrabé é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 69 habitantes (INE 2012).
Vida Gallega (A Habana)
Vida Gallega foi unha revista editada na Habana entre 1938 e 1954.
Historia e características
Subtitulada Órgano oficial de la Sociedad de Beneficencia Naturales de Galicia, apareceu o 1 de xuño de 1938. Dirixida por Antonio do Campo de la Fuente. Publicación mensual, con algunhas irregularidades. Describía as actividades da institución e publicaba artigos sobre historia, literatura e cultura galega. Entre os seus colaboradores figuraron María Pérez Gago, Antonio Rey, Ramón Fernández Mato, Manuel Carmona, Francisco Marcos Raña, Josefina Camaño, E. Fernández Arrondo, José Rubianes, José Ramón Suárez Castiello, Ramón Marcote Miñarzo, José López Pérez, Mouriño e A. do Campo.
Badalona
Situada na costa do Mar Mediterráneo, ocupa parte do delta do río Besòs e as faldras da Serra da Marina. A cidade está rodeada polos concellos de Sant Adrià de Besòs, Santa Coloma de Gramenet, Tiana, Montgat, Sant Fost de Campsentelles e Montcada i Reixac. Está situado no extremo norte da comarca, a escasos metros ao norte de Barcelona.
Cos seus 215.848 habitantes en 2017, Badalona é a cuarta cidade máis poboada de Cataluña, tras Barcelona, L'Hospitalet de Llobregat e Terrassa, e a 23ª de España. Forma parte da área metropolitana de Barcelona.
Os restos arqueolóxicos atopados nos barrios de Llefià e de Sistrells remontan a súa historia ao Neolítico, pero a fundación da poboación produciuse ao redor do ano 100 aC, baixo o nome romano de Baetulo.
Historia
250px|miniatura|esquerda|Termas romanas Tense constancia de presenza humana en Badalona a partir do 3500 a.C., é dicir, a época de sedentarización do Neolítico medio recente. Así como de diferentes e primixenios asentamentos iberos e laietanos. Sobre algúns deles, asentáronse con posterioridade, os romanos, creando Baetulo, no seu afán de frean aos cartaxineses, que se asentaron xa en Empúries.
A partir do século X vólvese a configurar en Badalona un núcleo urbano na antiga cidade romana, ocupando a Badalona medieval desde o río Besòs ao mar, e desde o outeiro de Montgat ata a serra Litoral. Azoutada por pragas e pestes, ademais dos ataques dos piratas tunisianos, fan que a baixa Idade Media sexa considerado para Badalona como un período de recesión, pero de consolidación como núcleo urbano que nese momento só producía para a súa propia subsistencia. O mosteiro de Sant Jeroni de la Murtra (fundado en 1416), foi moi relevante na súa época; a punto estiveron de celebrarse nel as Cortes en 1472, no marco da Guerra Civil Catalá.
Segundo o Barón de Maldá no seu Calaix de Sastre, onde explica a vida badalonesa de principios do século XIX, Badalona pasara a comerciar os seus excedentes no gran mercado emerxente barcelonés, que empezaba a mirar cara á industrialización. Administrativamente, Badalona continuou funcionando coa insaculación ata que se viu afectada polo Decreto de Nova Planta. O nivel de vida do municipio, aos poucos, foi dirixíndose cara ao inexorable proceso de industrialización que catapultou o éxodo rural e a economía catalá do século XIX.
Ata mediados do século XIX, Badalona vive un proceso de inmigración desde a Cataluña interior, debido ao éxodo rural, que fixo aumentar a poboación do municipio a 12.600 habitantes en 1860. Estes foron os que protagonizaron o crecemento demográfico, pero tamén urbanístico badalonés. A chegada do tren á cidade na mítica liña Barcelona-Mataró foi o arranque definitivo. A industria chegaba da man de Barcelona, á vez que se trasladou á cidade condal a industria alimentaria da zona. Ademais, en 1897, a raíña rexente María Cristina outorgaba o título de cidade a Badalona.
A finais dos anos 1980 inaugurouse o Paseo Marítimo, co que Badalona se abría cara ao mar. Badalona está inmersa hoxe, logo de ser subsede dos Xogos Olímpicos de 1992, nun proceso convulso de transformacións urbanísticas e a chegada dos novos inmigrantes que fan disto, un dos novos retos do século XXI. Entre esas actuacións están a recuperación da fachada marítima ou a construción do porto.
Transporte
A cidade de Badalona está perfectamente conectada cos concellos limítrofes e especialmente coa cidade de Barcelona e o aeroporto do Prat. Por estrada, os principais accesos son as autoestradas C-31 e B-20 e a estrada nacional N-II, ademais de estradas locais que unen Badalona con Mollet del Vallès e Montcada i Reixac.
Chegan á cidade dúas liñas da rede de metro de Barcelona. A L2 une a cidade co centro de Barcelona e ten cinco paradas en Badalona. Unha delas, a de Gorg, é a cabeceira da L10, que ten outras dúas estacións na cidade. Tamén chega o tranvía, coas liñas T5 e T6 do Trambesòs.
Conta tamén cunha ampla oferta de autobuses urbanos e interurbanos, diúrnos e nocturnos, operados por TUGSAL e TMB. Ademais ten dez paradas de taxi e máis de 20 km de carril bici.
Xunto á praia atópase a estación de Badalona de tren, con servizos da liña R1 de proximidades. Máis ao sur está o porto de Badalona, porto deportivo e pesqueiro da cidade.
Festividades
miniatura|esquerda|220px|"Cremada del Dimoni" A Festa Maior de Badalona celébrase o 15 de agosto, día da Ascensión da Virxe, na honra á Mare de Déu d'Agost. Aínda así a festividade máis celebrada en Badalona son as Festas de Maio (Les festes de Maig) celebradas en maio, o 11 de maio día do patrón da cidade e festivo, San Anastasio, quen foi martirizado na Torre Mena (edificio emblemático da cidade) no século XVII. A noite anterior, o 10 de maio, celébrase a festa da Cremada del Dimoni (queima do demo) na praia, onde se queima un demo de madeira na area, mentres se lanzan fogos artificiais.
Badalona dá acubillo a diversas festas que renden homenaxe a santos como San Sebastián (patrón escollido polo pobo), San Pedro (patrón dos pescadores), ou a Passada de San Antón (patrón dos animais de cuadra de pé redondo, é dicir, con pezuño). Badalona tamén celebra a procesión do Corpus, a do Carme, a Procesión dos Misterios, documentada no século XVII e caracterizada polo silencio, ademais da Noite de Reis en que estes chegan á cidade desde a praia. A estas engádenselles as festividades típicas de Cataluña como o Entroido, a Diada de Cataluña, Sant Jordi ou a Noite de San Xoán.
Deportes
400px|miniatura|Interior do Pavelló Olímpic
Conselh de la Lenga Occitana
O Conselh de la Lenga Occitana (Consello da Lingua Occitana en galego) CLO, é o organismo de codificación da lingua occitana que se xuntou formalmente por primeira volta en xuño de 1997. Permaneceu activo ata o ano 2007 e logo deixou de traballar con regularidade ata que se volveu activar de novo en 2021. O consello é responsábel de xestionar e elaborar as regras normativas do occitano.
Pancorbo
Pancorbo é un concello español, no nordeste da provincia de Burgos, na comunidade autónoma de Castela e León. Ocupa unha superficie de 58,45 km², cunha poboación de 493 habitantes (2013). Dista 63 km da capital provincial, e só 17 km de Miranda de Ebro. O xentilicio que designa aos seus poboadores é pancorbino.
Tradicionalmente formou parte da comarca da Bureba, pero as reorganizacións recentes asígnano á comarca do Ebro.
Etimoloxía
O nome de Pancorbo procede do latín ponte curvu: ponte curva.
Historia
No ano 883 a crónica de Albelda indica que o conde alavés Vela Ximénez tomou o castro "cui Pontecorbum nomen est" (que ten por nome Pontecorbum), pasando a formar parte das terras castelás. Durante parte do século XI formou parte do reino de Navarra, pasando a Castela de xeito definitivo en 1076, so o rei Afonso VI. En 1147, Pancorbo recibiu carta foral do rei Afonso VII. Posteriormente outorgóuselle a capitalidade da merindade da Bureba, dada a súa prosperidade. Tivo barrio xudeu e foi un dos lugares de paso do Camiño de Santiago.
Ao pasar a ser Briviesca a capital da Bureba, Pancorbo perdeu a súa importancia, entrando en decadencia.
A finais do XVIII contaba cunha fortaleza, que sería ocupada polas tropas napoleónicas ata 1813. O Exército de Galicia, ao mando do xeneral Blake, enfrontaríase na batalla de Pancorbo aos franceses.
En 1862 chegou o ferrocarril Madrid-Irún a Pancorbo, pero non significou ningún pulo para a poboación, dada a proximidade do nó ferroviario de Miranda de Ebro.
Sobrado, Mesía, Mesía
Sobrado é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Non tiña habitantes no ano 2016 segundo datos do INE.
Benito Paradela Nóvoa
Benito Paradela Nóvoa, nado en Poutás de Arriba (Amoeiro) o 22 de outubro de 1887 e finado en Madrid o 23 de outubro de 1936, foi un relixioso, historiador e arquiveiro galego.
Traxectoria
Pasou a infancia xunto ao Santuario da Nosa Señora dos Milagres do Medo nos Milagres do Medo (Vide, Baños de Molgas), da orde dos Padres Paúles. Alí estudou Latín e Humanidades, e o 29 de agosto de 1907 ingresou na Congregación da Misión.
Estudou Filosofía e Teoloxía en Madrid, e recibiu o presbiterado o 21 de setembro de 1916. Foi destinado como docente ao colexio de Limpias (Cantabria), onde deu clase de Historia da Literatura, Historia de España, Xeografía e Lexislación mercantil. Permaneceu alí até o seu traslado a Madrid en 1922 logo de que o seu superior Joaquín Atienza, solicitase que se fixese cargo do arquivo. Amais de organizar o arquivo e a biblioteca da casa provincial dos misioneiros paúles, procurou aumentala. A súa vocación de investigador e historiador levouno a París, Barcelona, Palma ou Valencia co fin de reunir material para escribir a historia da Congregación da Misión en España. Consérvanse copias manuscritas por el de documentación desaparecida durante a guerra civil española. En 1928 foi nomeado director da revista Anales de la Congregación de la Misión y de las Hijas de la Caridad.
O 23 de outubro de 1936 foi asasinado en Vallecas. En novembro de 2017 foi beatificado.
Obras
Colaborou tamén con artigos sobre documentos da igrexa e monumentos da provincia de Ourense no Archivo Histórico Nacional e no Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Artísticos e Históricos de Orense, nº 175, 178, 212, 214, 216 e 226 (1927, 1928, 1933, 1934 e 1936).
Burkholderia pseudomallei
Burkholderia pseudomallei (antes chamada Pseudomonas pseudomallei) é unha bacteria gramnegativa, bipolar, aerobia, móbil e con forma de bacilo. Encóntrase no solo e na auga pero tamén pode causar infeccións en humanos e animais provocando a enfermidade chamada melioidose. Tamén pode infectar plantas.
B. pseudomallei mide 2-5 μm de longo e 0,4-0,8 μm de diámetro e móvese por medio de flaxelos. As bacterias poden crecer en varios medios nutrientes artificiais, especialmente os que conteñen arxinina.
A temperatura óptima para a súa proliferación in vitro é de 40 °C a pH neutro ou lixeiramente ácido (pH 6,8–7,0). A maioría das cepas son capaces de fermentar azucres sen formación de gas (principalmente glicosa e galactosa, os cultivos vellos tamén metabolizan maltosa e amidón). A especie produce exotoxinas e endotoxinas. O papel das toxinas identificadas no desenvolvemento dos síntomas da mieloidose non foi completamente esclarecido.
Identificación
B. pseudomallei non é unha bacteria esixente para o seu cultivo e crece nunha ampla variedade de medios (ágar sangue, ágar MacConkey, EMB etc.). O medio de Ashdown (ou medio Burkholderia cepacia) pode usarse para o illamento selectivo. Os cultivos son positivos xeralmente en 24 a 48 horas, e este rápido crecemento diferencia esta especie de B. mallei, a cal adoita tardar un mínimo de 72 horas en crecer. As colonias son engurradas, con aparencia metálica, e teñen un cheiro a terra. Na tinguidura de Gram, o organismo aparece como un bacilo gramnegativo cunha aparencia característica de "imperdible" (tinguidura bipolar). Nas probas de sensibilidade, o organismo é moi resistente a antibióticos, e a súa resistencia innata a grande número de antibióticos como a colistina e xentamicina é outra característica que a diferenza de B. mallei, a cal, ao contrario, é sensible a moitos antibióticos. Para análise de mostras procedentes do medio ambiente exclusivamente, é necesario diferenciala das bacterias non patóxenas da especie B. thailandensis utilizando a proba da arabinosa (B. thailandensis nunca aparecerá en mostras clínicas). A identificación no laboratorio de B. pseudomallei describiuse na literatura.
A identificación de laboratorio de B. pseudomallei pode ser difícil, especialmente nos países occidentais onde B. pseudomallei raramente se ve. As colonias engurradas grandes parecen contaminantes do ambiente e son a miúdo desbotadas como non significativas clinicamente. A morfoloxía das colonias é moi variable e unha soa cepa pode presentar moitos tipos de colonias, polo que o persoal de laboratorio que non sexa moi experto pode crer erradamente que o cultivo non é puro. O organismo crece máis lentamente que outras bacterias que poden estar presentes en mostras clínicas, e en mostras tomadas de sitios non estériles facilmente hai un sobrecrecemento. As mostras non estériles deberían cultivarse en medios selectivos (por exemplo, o de Ashdown ou medio B. cepacia). En mostras moi contaminadas como as das feces, propúxose o uso dunha versión modificada do medio de Ashdown que inclúe a norfloxacina, amoxicilina e polimixina B.
Mesmo cando o illado se recoñece como significativo, os medios usados comunmente para a identificación poden identificar erradamente o organismo como Chromobacterium violaceum ou outro bacilo gramnegativo non fermentador como Burkholderia cepacia ou Pseudomonas aeruginosa. Ás veces a identificación de B. pseudomallei nun cultivo non causa grande alarma entre os médicos nos países occidentais, xa que en ditos países a enfermidade que produce é rara e os médicos non están familiarizados con ela. Os métodos bioquímicos de rotina para a identificación desta bacteria son moi variados; entre eles están: o sistema API 20NE, que identifica con exactitude a B. pseudomallei no 99% dos casos, e o sistema Vitek 1 automatizado (pero o sistema Vitek 2 automatizado só identifica o 19% dos illados).
O patrón de resistencia a antimicrobianos é distintivo, e axuda a diferenciar o organismo de P. aeruginosa. A maioría dos illados de B. pseudomallei son intrinsecamente resistentes a todos os aminoglicósidos (por medio dun mecanismo de bomba de fluxo), pero son sensibles ao co-amoxiclav; este patrón de resisitencia case nunca aparece en P. aeruginosa, polo que é útil na identificación. Desafortunadamente, observouse en Sarawak, Borneo, que a maioría das cepas presentes alí son susceptibles aos aminoglicósidos e macrólidos, o que significa que as recomendacións convencionais para o seu illamento e identificación non son aplicables alí.
Hai tamén métodos moleculares de diagnose (PCR), pero non están normalmente dispoñibles na diagnose clínica rotineira. Tamén se describiu a hibridación fluorescente in situ (FISH) como aplicable, pero non foi validada clinicamente nin está dispoñible comercialmente. En Tailandia utilízase moito un ensaio de aglutinación en látex, ou ás veces unha técnica de inmunofluorescencia rápida.
Importancia médica
A infección por B. pseudomallei en humanos denomínase melioidose. É unha doenza cunha taxa de mortalidade alta, que é do 20 ao 50% mesmo con tratamento.
Tratamento antibiótico e probas de sensibilidade
O antibiótico de elección para o tratamento é o ceftazidime. Aínda que hai varios antibióticos máis que son activos in vitro, como cloranfenicol, doxiciclina ou co-trimoxazole, in vivo teñen resultados inferiores na mieloidose aguda. As probas de disco de difusión non son fiables cando se busca resistencia a co-trimoxazole en B. pseudomallei (sobreestiman en moito a resistencia) e os Etests ou as probas de dilución de ágar son os que se deberían usar preferentemente. As accións do co-trimoxazole e a doxiciclina son antagonistas, o cal suxire que estes dous fármacos non deberían usarse á vez.
O organismo é intrinsecamente resistena á xentamicina e á colistina, e este feito é útil na identificación do organismo. A kanamicina pode utilizarse para matar a B. pseudomallei no laboratorio, pero as concentracións usadas son moito maiores que as que se poden atinxir en humanos.
Factores de virulencia e mecanismos de patoxenicidade
B. pseudomallei é un "patóxeno accidental". É un organismo que está no medio ambiente e que non ten a necesidade de pasar a un animal hóspede para reproducirse. Desde o punto de vista da bacteria, a infección nos humanos é unha "rúa sen saída" evolutiva.
As cepas que causan a enfermidade en humanos diferéncianse das que a causan noutros animais porque posúen certas illas xenómicas. A capacidade de causar en enfermidades en humanos débese a que adquiriu ADN procedente doutros microorganismos. A súa taxa de mutación é tamén alta, e o organismo continúa evolucionando mesmo despois de infectar a un hóspede.
B. pseudomallei ten a capacidade de invadir as células do hóspede, polo que é un patóxeno intracelular. Pode polimerizar a actina e pasar de célula a célula, causando a fusión de células e a formación de células xigantes multinucleadas. A bacteria tamén expresa unha toxina chamada factor letal 1. B. pseudomallei é unha das primeiras proteobacterias nas que se identificou que contiña un sistema de secreción de tipo 6 activo. É tamén o único organismo coñecido que conteña seis clases diferentes de sistemas de secreción de tipo 6.
B. pseudomallei é intrinsecamente resistente a un grande número de axentes antiicrobianos. Un mecanismo importante é que pode bombear os fármacos fóra da célula, e este mecanismo media na súa resistencia aos aminoglicósidos (AmrAB-OprA), tetraciclinas, fluoroquinolonas e macrólidos (BpeAB-OprB).
Vacina
Actualmente non hai vacina contra esta especie, pero hai varias vacinas candidatas. Os mutantes coa deleción do xene da aspartato-β-semialdehido deshidroxenase (asd) son auxotróficos para o diaminopimelato (DAP) en medios ricos, e auxotróficos para o DAP, lisina, metionina, e treonina en medios mínimos. Estas bacterias Δasd (bacterias ás que se lles eliminou o xene asd) protexen contra a meloidose por inhalación en ratos.
Cadherina
miniatura|dereita|350px|Principais interaccións de proteínas estruturais en [[unión adherente|unións adherentes baseadas na cadherina. Os filamentos de actina están unidos á α-actinina e á membrana a través da vinculina. O dominio da cabeza da vinculina asóciase á E-cadherina por medio das α-, β-, e γ-cateninas. O dominio de cola da vinculina únese a lípidos da membrana e a filamentos de actina.]] As cadherinas (nome que deriva de "adhesión dependente do calcio") son unha clase de proteínas transmembrana de tipo-1. Xogan un importante papel na adhesión celular, formando unións adherentes que unen as células entre si nos tecidos. Para funcionar son dependentes do ión calcio (Ca2+).
A superfamilia das cadherinas inclúe as cadherinas, protocadherinas, desmogleínas, e desmocolinas, e algunhas máis. En canto á súa estrutura, todas comparten repeticións de cadherina, as cales son dominios de unión ao Ca2+ extracelular. Hai múltiples clases de moléculas de cadherina, cada unha designada cun prefixo (que, en xeral, designa un tipo de tecido ao cal están asociadas). Observouse que as células que conteñen un subtipo de cadherina específica tenden a agruparse xuntas excluíndo outros tipos, tanto en cultivos celulares coma durante o desenvolvemento embrionario. Por exemplo, as células que conteñen N-cadherinas tenden a agruparse con outras células que tamén expresan N-cadherinas. Porén, detectouse que a velocidade de mestura nos experimentos en cultivos celulares pode ter un efecto na extensión da especificidade homotípica das cadherinas. Ademais, varios grupos de investigación observaron unha afinidade polas unións heterotrópicas (entre tipos distintos de cadherina). Un modelo actual propón que as células distinguen os subtipos de cadherina baseándose na súa especificidade cinética en vez de na súa especificidade termodinámica, xa que os diferentes tipos de enlaces homotípicos de cadherinas teñen diferentes duracións.
Estrutura e función
miniatura|dereita|Modelo de fita que representa unha unidade de repetición do ectodominio da [[E-cadherina extracelular do rato (Mus musculus) ]] As cadherinas sintetízanse como polipéptidos e sofren moitas modificacións postraducionais para converterse nas proteínas que median a adhesión e recoñecemento de célula a célula. Estes polipoéptidos teñen aproximadamente 720–750 aminoácidos. Cada cadherina ten un pequeno compoñente citoplasmático, un compoñente transmembrana, e a masa restante da proteína é extracelular. No ano 2000 xa se levaban identificado e secuenciado uns 80 tipos de cadherinas humanas.
As cadherinas compórtanse como receptores e como ligandos. Durante o desenvolvemento embrionario, axudan a posicionar correctamente as células: son responsables da separación das diferentes capas de tecidos, e da migración celular. Nos estadios iniciais do desenvolvemento, a E-cadherina (cadherina epitelial) é a que máis se expresa. Durante a seguinte fase do desenvolvemento, na que se forma a placa neural, exprésase a N-cadherina (cadherina neural) e hai unha diminución da E-cadherina. Finalmente, durante o desenvolvemento da notocorda e a condensación das somitas, increméntase a expresión das E- P- e N-cadherinas. Despois do desenvolvemento, as cadherinas xogan un papel no mantemento da estrutura da célula e dos tecidos, e no movemento celular.
Clásicas
Diferentes membros da familia das cadherinas encóntranse en distintas localizacións.
Protocadherinas
PCDH15; PCDH17; PCDH18; PCDH19; PCDH20; PCDH7; PCDH8; PCDH9; PCDHA1; PCDHA10; PCDHA11; PCDHA12; PCDHA13; PCDHA2; PCDHA3; PCDHA4; PCDHA5; PCDHA6; PCDHA7; PCDHA8; PCDHA9; PCDHAC1; PCDHAC2; PCDHB1; PCDHB10; PCDHB11; PCDHB12; PCDHB13; PCDHB14; PCDHB15; PCDHB16; PCDHB17; PCDHB18; PCDHB2; PCDHB3; PCDHB4; PCDHB5; PCDHB6; PCDHB7; PCDHB8; PCDHB9; PCDHGA1; PCDHGA10; PCDHGA11; PCDHGA12; PCDHGA2; PCDHGA3; PCDHGA4; PCDHGA5; PCDHGA6; PCDHGA7; PCDHGA8; PCDHGA9; PCDHGB1; PCDHGB2; PCDHGB3; PCDHGB4; PCDHGB5; PCDHGB6; PCDHGB7; PCDHGC3; PCDHGC4; PCDHGC5
FAT; FAT2; FAT4;
Provincia de Como
Como (no lombardo occidental, Comm) é unha provincia da rexión da Lombardía, en Italia. A súa capital é a cidade de Como.
Ten unha área de 1.288 km2, e unha poboación de 507.500 habitantes (2001). Hai 162 municipios na provincia.
Limita polo norte e polo oeste con Suíza (cos cantóns de Tesino e os Grisóns), polo leste coa provincia de Sondrio e a provincia de Lecco, polo sur coa provincia de Monza e Brianza e polo oeste coa provincia de Varese.
Posúe un exclave en territorio suízo (Campione d'Italia).
Rory McCann
Rory McCann, nado o 24 de abril de 1969 en Glasgow, é un actor escocés de cinema e televisión.
Reforma ortográfica da lingua portuguesa de 1911
A Reforma Ortográfica de 1911 foi a primeira iniciativa de normalización e simplificación da ortografía da lingua portuguesa.
Tendo forza de lei en Portugal, esta reforma modificou completamente o aspecto da lingua escrita e inspirou tódolos acordos e reformas subsecuentes.
Historia
miniatura|É prohibido collocar cartazes e annuncios em todo o edificio d'esta ordem («É proibido colocar cartazes e anúncios em todo o edifício desta ordem» na ortografía actual do [[Lingua portuguesa|portugués): aviso anterior á Reforma Ortográfica de 1911, na parede da Igrexa do Carmo, no Porto.]] Até o inicio do século XX, tanto en Portugal coma no Brasil, empregábase unha ortografía que, por regra, se baseaba nos étimos latino ou grego para escribir cada palabra. Por exemplo:
Ó longo dos tempos, diversos estudosos da lingua presentaron sucesivas propostas de simplificación da escrita, sen grande éxito. Entre esas propostas encontrábanse as Bases da Ortografia Portuguesa, de 1885, da autoria de Aniceto dos Reis Gonçalves Viana e Guilherme de Vasconcelos Abreu.
Inmediatamente despois da implantación da república en Portugal, a 5 de outubro de 1910, o novo goberno, empeñado no crecemento da escolaridade e no combate do analfabetismo, nomeou unha comisión — constituída por Gonçalves Viana, Carolina Michaëlis, Cândido de Figueiredo, Adolfo Coelho, Leite de Vasconcelos, Gonçalves Guimarães, Ribeiro de Vasconcelos, Júlio Gonçalves Moreira, José Joaquim Nunes, Borges Grainha e Augusto Epifânio da Silva Dias (que pediu excedencia) — para estabelecer unha ortografía simplificada para as publicacións oficiais e mailo ensino. As bases da Reforma Ortográfica, fortemente inspiradas nas propostas de 1885, foron oficializadas o 1 de setembro de 1911, permitíndose un período de transición de tres anos.
A pesar de que no Brasil xa existía dende había longo tempo unha forte corrente foneticista, que loitaba pola simplificación ortográfica, o non envolvemento brasileiro na reforma portuguesa tivo o efecto contrario de reforza-las correntes tradicionalistas, ficando os dous países con ortografías completamente diferentes: Portugal cunha ortografía reformada e o Brasil coa vella ortografía de base etimolóxica.
En 1924 a Academia das Ciencias de Lisboa e a Academia Brasileira de Letras comezaron a procurar unha ortografía común, firmándose un acordo preliminar en 1931 que practicamente adoptaba a ortografía portuguesa de 1911, iniciándose un longo proceso de converxencia das ortografías dos dous países que dura até hoxe.
Principais alteracións
Esta reforma da ortografía portuguesa — a primeira reforma oficial en Portugal dende aquela que levou ó xurdimento dunha escrita portuguesa autónoma no século XIII — foi profunda e modificou completamente o aspecto da lingua escrita, aproximándoo moito ó actual.
As principais alteracións introducidas foron:
Contestación á reforma
A adopción desta nova ortografía non se fixo sen resistencias en Portugal, mais a maior polémica arredor dela estalou no Brasil. Algúns lingüistas defendían a ortografía etimolóxica en detrimento da ortografía puramente fonética das palabras, alegando que a reforma ortográfica cortaba o elo entre os falantes da lingua portuguesa e os escritos deixados polos seus devanceiros. Outras persoas resistiron á mudanza, sexa pola incerteza de non saberen escribir polas novas regras, sexa polo elo emocional ou intelectual á memoria gráfica da escrita. Ese sentimento aparece reflectido neste extracto de Alexandre Fontes, escrito nas vésperas da reforma ortográfica de 1911 (respectándose a escrita orixinal do autor): "Imaginem esta palavra phase, escripta assim: fase. Não nos parece uma palavra, parece-nos um esqueleto (...) Affligimo-nos extraordinariamente, quando pensamos que haveriamos de ser obrigados a escrever assim!"
E Teixeira de Pascoaes: "Na palavra lagryma, (...) a forma da y é lacrymal; estabelece (...) a harmonia entre a sua expressão graphica ou plastica e a sua expressão psychologica; substituindo-lhe o y pelo i é offender as regras da Esthetica. Na palavra abysmo, é a forma do y que lhe dá profundidade, escuridão, mysterio... Escrevel-a com i latino é fechar a boca do abysmo, é transformal-o numa superficie banal."
Aínda, Fernando Pessoa: "Não tenho sentimento nenhum politico ou social. Tenho, porém, num sentido, um alto sentimento patriotico. Minha patria é a lingua portugueza. Nada me pesaria que invadissem ou tomassem Portugal, desde que não me incommodassem pessoalmente, Mas odeio, com odio verdadeiro, com o unico odio que sinto, não quem escreve mal portuguez, não quem não sabe syntaxe, não quem escreve em orthographia simplificada, mas a pagina mal escripta, como pessoa propria, a syntaxe errada, como gente em que se bata, a orthographia sem ipsilon, como escarro directo que me enoja independentemente de quem o cuspisse."
Lina Morgan
Ao longo da súa carreira, destacou por interpretar na súa maioría papeis cómicos e relacionados con xéneros populares como a revista musical e a comedia musical. Entre os seus maiores éxitos como actriz destacan en teatro as obras "¡Vaya par de gemelas!" e "Celeste... no es un color", en cine películas como "La tonta del bote", mentres que na televisión obtivo gran repercusión con "Compuesta y sin novio" e "Hostal Royal Manzanares", coas que obtivo tres premios TP de Ouro á mellor actriz.
A actriz foi arrendataria e propietaria desde 1979 ata 2010 do Teatro La Latina, onde programou as súas obras máis importantes.
Deleción
miniatura|300px|dereita|Deleción nun cromosoma. En xenética, unha deleción é un tipo de anomalía estrutural cromosómica que consiste na perda dun fragmento de ADN dun cromosoma e dos xenes que houbese alí. Esta perda origina un desequilibrio, polo que as delecións están incluídas dentro das reordenaciones estruturais desequilibradas. O portador dunha deleción é monosómico respecto á información xénica do segmento correspondente do homólogo normal.
Unha deleción pode producirse no extremo dun cromosoma (deleción terminal) ou ao longo dun dos seus brazos (deleción intersticial).
A orixe das delecións pode ser unha simple rotura cromosómica e perda do segmento acéntrico. En certos casos, as delecións son o resultado dun entrecruzamento desigual entre cromosomas homólogos ou cromátides irmás mal aliñados. Tamén se poden producir na descendencia por segregación anormal dunha translocación ou unha inversión equilibradas dos proxenitores.
Incidencia
As delecións autosómicas citoxeneticamente visibles teñen unha incidencia de aproximadamente 1/7.000 nacidos vivos. As delecións submicroscópicas máis pequenas detectadas por medio de análises con micromatrices (microarrays) son moito máis frecuentes, pero aínda non se determinou o significado clínico destas microdelecións.
Detección
Para detectar unha deleción demasiado pequena como para ser detectada en preparacións metafásicas adoitan utilizarse as técnicas de bandeo de alta resolución ou a técnica FISH. Para ser detectada por bandeo de alta resolución a deleción debe ser de polo menos varios millóns de pares de bases. Polo contrario, a técnica FISH e as técnicas de micromatrices poden detectar delecións cariotípicamente indetectables ou delecións dubidosas con consecuencias fenotípicas utilizando para iso sondas específicas da rexión de interese.
Consecuencias
A deleción de material xenético pode afectar desde a un só nucleótido (deleción puntual) a grandes rexións visibles citoxeneticamente. As pequenas delecións é menos probable que sexan letais; as máis grandes xeralmente si o son. As de medio tamaño orixinan diversos trastornos nos humanos. A consecuencia clínica das delecións é a haploinsuficiencia, é dicir, a incapacidade da copia única do material xenético (a outra perdeuse pola deleción) para levar a cabo as funcións que normalmente efectúan as dúas copias. As consecuencias parecen depender do tamaño do segmento delecionado e do número e funcións dos xenes que contén. A deleción dun número de pares de bases que non é divisible por tres orixina unha mutación por corremento da pauta de lectura, que fai que todos os codóns que van despois do lugar da deleción se lean incorrectamente durante a tradución de proteínas, producindo proteínas moi alteradas e non funcionais. Mesmo poden aparecer codóns de parada prematuros. Cando a deleción afecta a un número de codóns divisible por tres é unha deleción dentro da pauta (ou in-frame).
Investigacións recentes suxiren que algunhas delecións de secuencias moi conservadas (CONDELs) poden ser responsables das diferenzas evolutivas entre especies emparentadas. Tales delecións nos humanos denomínanse hCONDELs e poden ser responsables das diferenzas anatómicas e de comportamento entre os humanos, chimpancés e outros mamíferos.
A deleción dun xene ou de parte dun xene pode ocasionar unha enfermidade ou unha anomalía. As delecións son responsables dalgúns casos de infertilidade masculina e 2/3 dos casos da distrofia muscular de Duchenne. As delecións que afectan ao xene que codifica a proteína supervivencia de motoneurona (necesaria para un correcto splicing) causan atrofia muscular espiñal, a causa xenética máis común de morte infantil. Outros trastornos xenéticos nos que están implicadas delecións son:
2015
2015 é un ano común do calendario gregoriano, que comeza en xoves.
Xaneiro
miniatura|120px|[[Jean-Pierre Beltoise.]]
Marzo
miniatura|[[Joshua Fishman.]]
Xuño
miniatura|175px|Javier Krahe.
El Sobroso
El Sobroso foi un periódico editado en Vilasobroso (Mondariz) entre 1931 e 1933.
Historia e características
Subtitulado Periódico de la República, apareceu o 6 de setembro de 1931. Foi fundado por Alejo Carrera Muñoz, José Estévez Alfaya e Ramiro Vidal Carrera. De periodicidade mensual, distribuíase pola bisbarra e na colonia de sobroseños de Lisboa. Cesou a súa publicación o 1 de febreiro de 1933.
Ganso de testa branca
250px|miniatura|Exemplar novo durante o seu primeiro inverno de vida. miniatura|250px|Exemplar adulto pastando. O ganso de testa branca ou ganso careto, Anser albifrons, é unha especie de ave da orde dos anseriformes, familia dos anátidos e subfamilia dos anserinos amplamente distribuída polas rexións árticas de Asia, Europa e Norteamérica.
É un ganso moi próximo, filoxeneticamente ao ganso pequeno (Anser erythropus).
Descrición
Miden entre 65 e 78 cm de lonxitude e teñen unha envergadura alar de entre 130 e 165 cm. O peso vai dos 1 900 os 2 400 g nos machos, e dos 1 600 aos 2 100 g nas femias. Son de cor castaña agrisada escura, coa parte inferior do corpo clara e con bandas negras irregulares no ventre. Teñen unha mancha branca moi visible que abrangue a área da fronte e a base do bico, sen chegar ata detrás dos ollos, coma no caso do ganso pequeno. As patas son de cor alaranxada. O bico ten coloracións que varían entre a vermella pálido ata a rosada (subespecie A. a. albifrons) ou a laranxa amarelada (A. a. flavirostris).
Distribución e subespecies
A especie adoita dividirse en cinco subespecies:
Os exemplares da subespecie nominativa, A. a. albifrons, crían no extremo norte de Europa e Asia, nas zonas de tundra entre a península de Kanin en Rusia ata o río Katanka na península de Taimyr, e pasan o inverno principalmente no sur e oeste de Europa, cos lugares principais de invernada en Alemaña, Países Baixos e Bélxica.
No extremo leste de Siberia e a zona ártica do Canadá, aparece a subespecie A. a. frontalis, algo maior e de bico algo máis longo. Esta subespecie pasa os invernos nos Estados Unidos de América e no Xapón.
Outras dúas subespecies atópanse en Norteamérica: A. a. gambeli, do noroeste do Canadá, e que inverna no Golfo de México estadounidense, e a A. a. elgasi (o ganso de Tula), do suroeste de Alasca. É a subespecie máis grande e de bico máis longo, cos cuarteis de inverno en California. O ganso de Tula é unha subespecie rara, que foi probablemente afectada pola destrución dos seus hábitats de invernada a causa da presenza humana.
A. a. flavirostris cría no oeste de Groenlandia e pasa a estación fría en Escocia e Irlanda. O número de exemplares desta subespecie é escaso, polo que en 2006 a súa caza foi prohibida. Os individuos desta subespecie diferéncianse con claridade dos das outras: son máis escuros e máis barrados na rexión ventral e teñen o bico laranxa. Estudos recentes suxiren que esta subespecie podería constituír unha especie separada.
Sabadell
miniatura|300px|Parque de Cataluña. Sabadell (en catalán pronunciado [səβəˈðeʎ]) é un concello e cidade española da provincia de Barcelona, na comunidade autónoma de Cataluña. Tamén é a capital, xuntamente con Terrassa, da comarca do Vallès Occidental.
Con 207.338 habitantes é a quinta cidade catalá en poboación, tras Barcelona, L'Hospitalet de Llobregat, Badalona e Terrassa.
Historia
A poboación naceu ó redor da capela de Sant Salvador d'Arraona no século XII. Con todo, a época dourada de Sabadell chegou no século XIX co desenvolvemento económico arredor do sector téxtil. Grazas a este desenvolvemento Sabadell acadou o título de cidade no 1877.
Demografía
A inmigración, potenciada sobre todo pola expansión industrial de Sabadell, provocou aumentos notables da poboación nas últimas décadas. O máis notable comezou nos anos 1950 e durou ata finais dos 70, cando se triplicou a poboación da cidade. A maioría dos inmigrantes procedían de diferentes zonas de España, especialmente de Andalucía, Estremadura e Murcia. A poboación da cidade aumentou tamén en varios miles os últimos anos, co aumento da inmigración extracomunitaria a Cataluña.
Entidades
Sabadell está formado por cinco entidades de poboación:
Inquisición
miniatura|250px| [[Auto de Fe presidido por San Domingo de Guzmán, pintado por Pedro Berruguete. ]] A chamada Inquisición foi un tribunal relixioso que velou pola ortodoxia da relixión católica en España e noutros países europeos. Xurdiu en 1184 na zona de Languedoc (no sur de Francia) para combater as chamadas herexías (ou sexa, as opinións teolóxicas diverxentes da doutrina oficial do catolicismo). O fin da inquisición en todo o mundo deuse no ano 1834, cando España a declarou formalmente abolida o 15 de xullo dese ano.
Houbo 4 inquisicións na historia, que sempre tiveron algunha relación entre si: a Inquisición Medieval, a Inquisición española, a Inquisición Portuguesa, e a Inquisición Romana.
Inquisición medieval
A Inquisición medieval xurdiu en 1184 na rexión do Languedoc, co fin primeiramente de combater a herexía dos cátaros, unha seita que rexeitaba os sacramentos católicos. Despois de condenados polo 4º Concilio de Letrán en 1215 fíxose unha Cruzada contra estes, e xuízos inquisitoriais contra os sobreviventes.
O procedemento da Inquisición consistía en:
Inquisición en España
En España, a Inquisición actuou baixo o control da Monarquía de 1478 ata 1834. Foi o resultado da Reconquista Española das mans dos musulmáns, e a política de conversión de xudeus e musulmáns españois ao catolicismo.
Inquisición romana
O papa Paulo III estableceu en 1542 unha congregación permanente composta de cardeais, cuxa misión era manter e defender a integridade da fe e examinar e suprimir erros e falsas doutrinas. Ese grupo, chamado entón Congregación do Santo Oficio e hoxe Congregación para a Doutrina da Fe, formaba parte -e aínda o fai- da Curia Romana, e tornouse o corpo supervisor das Inquisicións locais. O papa indicaba un dos cardeais para presidir as reunións. Había normalmente outros dez cardeais na Congregación, así como un Prelado e dous asistentes, todos escollidos entre a Orde Dominicana. O Santo Oficio tamén posúe un grupo internacional de consultores, especialistas experimentados en teoloxía e dereito canónico, que aconsellan en cuestións específicas.
En 1616 os consultores deran a súa opinión sobre a afirmación de que o Sol non se movía e era o centro do Universo, e que a Terra se movía ó redor do sol, dicindo que era "tola e absurda filosoficamente", e a primeira era "formalmente herética", mentres a segunda era "ao menos un erro de fe" en teoloxía. Iso puxo o libro De Revolutionibus Orbium Coelestium de Nicolás Copérnico no Index Librorium Prohibitorium (Índice dos Libros Prohibidos) ata que se corrixiu. Os mesmos consultores xulgaron a Galileo Galilei en 1633 cando este tamén afirmou que a Terra xiraba ó redor do Sol. Galileo foi condenado por "grave sospeita de herexía" e todos os seus traballos foron prohibidos.
Non todos os procesos de alegados herexes, ateos ou outros desvíos da fe católica foron xulgados pola Inquisición. Nalgúns países, como a Francia baixo o Antigo Réxime, os ateos podían ser procesados por tribunais civís, coa posíbel aplicación da pena de morte.
Ligazóns externas
en castelán: en portugués:
Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu
Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu, ou abreviadamente AXA, é unha asociación fundada o 25 de maio de 2006 constituída formalmente en Oviedo, coa sinatura da acta fundacional e a solicitude de asentamento no Rexistro de Asociacións do Principado de Asturias.
Organización interna
O órgano de goberno é o que se amosa a continuación:
Observatorio de dereitos lingüísticos (ODLL)
O Observatorio de Dereitos Lingüísticos (ODLL), é un proxecto promovido por AXA que tenta mirar polos dereitos lingüísticos dos cidadáns e cidadás falantes de asturiano e de galego-asturiano, encamiñando a súa actividade a garantir eses dereitos, tanto no eido público como no privado, de xeito desinteresado e con neutralidade e independencia de calquera outra institución pública ou privada.
Realízanse estudos e prepáranse informes sobre a situación de respecto ou conciliación dos dereitos lingüísticos en Asturias, presentando ante a sociedade asturiana e ante as institucións asturianas e internacionais, co fin de dar a coñecer a situación de discriminación lingüística que poden padecer os asturianos, organizando modos de presión para que os dereitos fundamentais dos falantes sexan respectados, como é o caso da agonía dunha lingua europea, unha denuncia enviada ó Comité Europeo para as Linguas Rexionais ou Minoritarias do Consello de Europa, en asturiano, inglés e castelán.