cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diacríticos do alfabeto latino
Apex e i longo latinos
Nas últimas épocas do alfabeto latino, non había puntuación ningunha (se excluímos o uso esporádico da interpunción como separador de palabras), nin diacrítico ningún. Non obstante, a partir de finais do século -II aparece un primeiro diacrítico, chamado apex (en latín: «punta»), para indicar a presenza de vogais longas. O apex, que semella un acento agudo, non se pon, porén, sobre a letra I que, a estes efectos, trázase máis longo do normal: é o chamado i longo. Este símbolo aparece lixeiramente desprazado á dereita da vogal que o leva e no caso do i longo excede en altura ás outras letras pero non baixa da liña. O apex é bastante frecuente durante o Imperio. Con todo, non é de uso sistemático nin sempre está empregado de maneira correcta.
O apex e o i longo aportan informacións importantes sobre a fonoloxía latina: en efecto, ademais de polo coñecemento da fonética histórica desta lingua, a miúdo é pola escansión dos versos latinos como podemos coñecer as cantidades vocálicas das palabras. Pero, a escansión só revela a cantidade das sílabas: para a métrica latina, /mar/, en Martis, é unha sílaba longa (pois é pechada) calquera que sexa a cantidade do /a/. O apex sobre a letra A indica aquí que a sílaba longa está composta dunha vogal longa.
Nas obras didácticas, márcase a cantidade longa das vogais latinas por medio do macron, signo inventado polos gramáticos gregos: Corvīnus, fēcit, Rōmulus Mārtis fīlius Urbem Rōman.
Signos de abreviación e editoriais que se volveron diacríticos
O apex e o i longo non se estenderon o suficiente como para pasaren ás linguas posteriores e só se limitan ao latín. En cambio as que si que colleron un pulo importante desde o principio do alfabeto latino son as marcas que indican abreviaturas presentes en epigrafía e logo, e sobre todo, nos manuscritos.
Ao principio, os signos e procedementos utilizados para sinalar tales abreviaturas non son verdadeiramente diacríticos no senso real do termo pero, ao cambiaren de función co paso dos anos, puideron convertérense neles, xeralmente na Idade Media, ao estaren os escribas cada vez máis a miúdo enfrontados ao problema da notación da súa lingua natal cun alfabeto que se presta mal a iso. En efecto, a lingua latina, tras da caída do Imperio romano, deixara de ser – por así dicilo – a única que se escribía.
Entre os signos de abreviación reutilizados cóntase o titulus («título»), trazo superescrito (que pronto se converteu nun trazo ondulado) utilizado para indicar que unha letra, frecuentemente unha nasal, se omitiu por razóns de aforro de espazo (ou de material). Por exemplo, annu(m) puido ser escrito an̅u nos manuscritos casteláns para converterse finalmente en año, «ano», en castelán, posto que un /nn/ latino pasou a /ɲ/ nesta lingua. A palabra latina titulus deu lugar a til.
Utilizáronse tamén letras superescritas ou subscritas en función diacrítica; é o caso do z que, situado ao principio tras c para indicar que debía pronunciarse /ts/ ante vogais como a, o e u, finalmente pasou a se escribir debaixo do c. Este z subscrito, chamado zedilla en castelán, ou sexa «pequeno z», deu nome a este carácter en varias linguas. Antes da cedilla existira xa un diacrítico graficamente próximo (semellante ao ogonek) testemuñado desde o século VI en uncial baixo o e, chamado daquela E caudata («e con cola»), que substituía por veces o dígrafo ae (escrito ás veces æ, costume que despois se estendeu) e que servía para notar a miúdo un /ɛ/ (e aberto). É curioso que esta letra, que podemos representar aquí ę (cun ogonek) ou ȩ (cunha cedilla), se conservara na transcrición dos romanistas mentres que o dígrafo ae (agora presentado na súa forma ligada æ e chamada Æ|ash) o fose na transcrición das linguas xermánicas, sabendo que ę se empregaba tamén nos manuscritos en inglés antigo da uncial insular.
Certos símbolos editoriais máis xerais (que serven para indicar erros do copista, por exemplo) tamén puideron acceder ao estatuto de diacríticos; é o caso do punctum delens («punto borrador»), moi frecuente nos manuscritos irlandeses, que indica que a letra que o leva é un erro e non hai que pronunciala. Por extensión, pasa a indicar as letras mudas xurdidas dunha mutación consonántica e logo todas as mutacións consonánticas; así ocorre en gaélico mo ḟele, «o meu feitizo», mo ċú, «o meu can», escritos hoxe en día mo fhele, mo chú. Este sinal é semellante ao actual punto superescrito.
Finalmente, hai que sinalar que algúns destes signos deron lugar a símbolos tipográficos, como a grade (#), antigo N cun titulus por riba, abreviatura para numerus, «número».
Lista dos diacríticos
miniatura|Diferentes diacríticos utilizados polo alfabeto latino. Pola situación en relación coa letras podemos clasificar os sinais diacríticos en superescritos, subscritos, adscritos e inscritos. Algúns dos sinais recollidos nesta lista só se empregan no Alfabeto Fonético Internacional, que emprega moitos diacríticos con varios significados.
Superescritos
Os diacríticos superescritos sitúanse por riba da letra que modifican:
O Irixo
O Irixo é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca do Carballiño. Segundo o padrón municipal, en 2015 tiña 1.600 habitantes (2.092 en 2003).
Diacríticos do alfabeto latino
Subscritos
Os diacríticos subscritos sitúanse por baixo da letra que modifican:
A Eirexa, Ribela, Coles
A Eirexa é un lugar da parroquia de Ribela no concello ourensán de Coles na comarca de Ourense. Tiña 14 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 7 eran homes e 7 mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Diacríticos do alfabeto latino
Adscritos
Os diacríticos adscritos sitúanse ao carón da letra que modifican:
O Irixo
Xeografía
O concello, de 120 km² de superficie, abrangue 12 parroquias, e sitúase ao noroeste da provincia de Ourense. Limita ao norte cos municipios de Lalín e Dozón, ao sur cos de Boborás e O Carballiño, ao leste co de Piñor e ao oeste cos de Forcarei, Beariz e Boborás.
Diacríticos do alfabeto latino
Inscritos
Os diacríticos inscritos sitúanse a través da letra que modifican:
Diacríticos en galego
O galego emprega tres sinais diacríticos: o acento agudo sobre as vogais, a diérese sobre o u e o til sobre o n para formar a letra ñ. Outras linguas empregan unha maior variedade de diacríticos, como o francés, que utiliza o acento agudo (sobre a letra é para indicar que é pechado), o acento grave (sobre à, è e ù), o acento circunflexo (sobre â, ê, î, ô e û), a diérese (sobre ë, ï, ö, ü e raramente sobre ÿ para palabras prestadas doutras linguas) e a cedilla (ç).
O Irixo
Xeografía
Está situado ao pé da serra do Testeiro. Os solos son de granitos e xistos do precámbrico, nos que a forte erosión provocou morfoloxía aplanada. Destaca o monte do Paraño (800 m). Os bosques, matos e pastos ocupan máis do 80 % da superficie municipal. A presenza de carballos e castiñeiros nas valgadas minguou pola reforestación de piñeiros e eucaliptos, se ben os incendios forestais fixeron desaparecer moitas das plantacións, deixando en ocasións a rocha á vista. Nas zonas húmidas e fluviais hai numerosos ameneiros, e nos lugares próximos ao tendido ferroviario hai acacias e mimosas, usadas para fixar os desmontes ocasionados pola construción das vías. Existen tamén numerosas praderías naturais de secaño, e zonas de matagueira nas que destacan o toxo, a uz e a xesta. Os solos son bastante pobres e ácidos, sendo necesarios os fertilizantes e correctores para a agricultura.
Hidrografía
No concello hai tres ríos principais: Viñao, Pedriña e Lobagueira. Este último, xunto co seu afluente Redondo, escavaron pequenos vales profundos ao discorrer por terreos abundantes en lousa, mentres que os dous primeiros discorren por solos de granito e formaron os amplos vales de Cusanca e Loureiro.
O río Viñao, citado como Miñao no Catastro de Ensenada, nace na parroquia de San Cosmede de Cusanca, nas altas fontes do Conde, e atravesa o val de Cusanca. No lugar das Campinas recibe as augas de varios regatos procedentes da Cruz da Grade. Recibe os nomes de río Bulgallo en Zacarade e da Ponte de Xoán Loro en Carballal. Desemboca no río Avia.
O río Pedriña ou das Fontes nace nas fontes dos lugares de Amieiros, Lousado e Valduíde, todos da parroquia de Loureiro, na aba sur dos montes da Madanela. Desemboca no río Arenteiro logo de atravesar as parroquias de Cangues e Corneda. No seu curso hai numerosos muíños.
O río Lobagueira é afluente do Viñao, e nace no monte Testeiro, xunto cos seus afluentes o Redondo e o Froufe. Cruzan as parroquias de Espiñeira, Froufe e Parada de Labiote.
Historicamente houbo rateos das augas para o regadío, conservándose documentación da repartición das augas da parroquia de Loureiro de 1854.
Demografía
A poboación do concello está diseminada en pequenas comunidades rurais, abranguendo 108 aldeas, xeralmente nas zonas máis baixas e a carón dos ríos e das principais vías de comunicación. O Irixo é un dos concellos máis avellentados de Galicia:
Acadou a súa maior poboación en 1927 con 6.826 habitantes, manténdose aproximadamente esa cifra até as décadas de 1960-70. A partir de entón houbo un forte descenso poboacional, común ao resto de municipios rurais da comarca, por mor da emigración. Entre 1900 e 1960 esta dirixiuse principalmente cara a América, tanto do sur (a Arxentina, o Brasil, Venezuela e o Uruguai) como en menor medida ao norte (México e os Estados Unidos). Entre 1960 e 1980 a emigración pasou a ser cara países de Europa, principalmente Francia, Alemaña e Suíza. Existiu tamén emigración interior cara ás cidades de Ourense e Vigo, e dentro de España ao País Vasco, Cataluña e Madrid.
Patrimonio
A casa do concello tivo a súa sede primeiro nos lugares de Ponte lrixo e As Campinas, os dous na parroquia de Campo. O edificio actual foi construído en 1937 e remodelado en 1996.
Símbolos
miniatura| O escudo municipal está partido e surmontado por coroa. No campo esquerdo, leva unha arracada en ouro sobre fondo azul. O campo dereito está partido horizontalmente en dous; no campo superior hai un bidueiro na súa cor, lucindo doce ramas -seis por lado- coas follas respectivas en sinople; no campo inferior hai dous torsos de teixugos enfrontados tocándose coas garras dunha das súas patas dianteiras, en sabre. A coroa é de ouro, lucindo diversos esmaltes en goles e sinopie.
A arracada é un pendente de ouro de 18 quilates atopado en 1905 en Grota, entre os lugares do Cardedo e Menaz (parroquia de Campo), conservado no Museo de Pontevedra. O bidueiro fai alusión á súa madeira, pola importancia da artesanía local de zocos e eixos de carros. As doce ramas e as follas respectivas indican as doce parroquias do territorio. O teixugo é un animal representativo do territorio. A coroa alude á antiga xurisdición exercida en parte do territorio polo Conde de Monterrei.
Sendeirismo
O Irixo conta cunha ruta homologada de sendeirismo: o PR-G 189 "Ruta dos castros do Irixo".
É unha ruta sendeirista lineal duns 6 km, entre Irixo de Arriba e Valdesoiro. Discorre polos lugares de Irixo de Arriba, Muíño de Valcobo, Campo da Cruz, Igrexa de Santa Mariña da Cidá, Paredes, Os Casares e Valdesoiro. Unha variante achégase ata o Coto do Castro.
Lugares do Irixo
Para unha lista completa de todos os lugares do concello do Irixo vexa: Lugares do Irixo.
The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1
The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1 é un filme estadounidense dirixido por Bill Condon que foi estreado no 2011. É o primeiro dos dous filmes baseados na novela de Stephenie Meyer Breaking Dawn.
Sinopse
O amor que Edward e Bella senten o un polo outro sélase coa celebración dunha gran cerimonia de voda organizada por Alice. Durante a lúa de mel, Bella queda embarazada. O rápido crecemento do feto, metade humano metade vampiro, afecta gravemente á súa saúde, levándoa ó bordo da morte.
Holy Cross, Alasca
miniatura|Localización de Holy Cross Holy Cross é unha cidade en Alasca xunto ao río Yukón na área censal Yukón-Koyukuk. En 2000 a poboación era de 227 habitantes, o 96,48% nativos americanos, a superficie é de 97 km² e a densidade de poboación de 2,8/km².
Enrique Pla
Enrique Pla y Deniel, nado en Barcelona en 1876 e falecido en Toledo en 1968, foi un eclesiástico español.
Traxectoria
En 1941, tras ser nomeado arcebispo de Toledo, converteuse en primado de España e en 1946 o papa nomeouno cardeal. Procurador en Cortes e membro do Consello do Reino e do de Rexencia. En 1960 deu o seu apoio a membros de Acción Católica que reclamaban o seu dereito a participar en folgas e pouco tempo despois Pla dimitiu dos seus cargos políticos.
Festival Sudoeste
miniatura|Recinto exterior. O Festival do Sudoeste é un festival musical de verán realizado na vila de Zambujeira do Mar (Portugal), organizado por Música no Coração. Ao longo desta década recibiu máis dun millóns de asistentes. miniatura|Entrada e palco principal. Na primeira quincena de agosto e durante catro días, milleiros de festivaleiros xúntanse para desfrutar da música.
Artistas
Polo festival pasaron algúns dos maiores nomes da música portuguesa e internacional, entre os que destacan BloodHound Gang, Jamiroquai, Portishead, Sonic Youth, Primal Scream, Muse, Marilyn Manson, Oasis, Ben Harpera, The Chemical Brothers, Air, Humanos, Kraftwerk, Silence 4, Franz Ferdinand, Jorge Palma, Basement Jaxx, Fatboy Slim, David Fonseca, Moloko, Da Weasel, Groove Armada, Underworld, Sean Paul, Blasted Mechanism, LCD Soundsystem, Korn, James, Blur, The Gift, P.J. Harvey, Placebo, Toranja, dEUS, Guano Apes, Alanis Morissette, Clã, Massive Attack, Beck, Xutos & Pontapés, Suede, The Cure, Gentleman, The Prodigy, Goldfrapp, Daft Punk, Madness, Boss AC (yoh!), Skin, Zero 7, Dezperados, Macaco (animal ao vivo), Patrice ou Manu Chao entre moitos outros.
Servizos
Durante as diversas edicións do festival a organización dispoñibiliza ao público variados servizos como parque de campismo, casas de baño; parque de estacionamento gratuíto durante a semana do festival, caixas Multibanco, Cruz Vermella, zona de alimentación, unha feira de artesanato, caixeiros 24h, transporte gratuíto ata praia mais próxima (Zambujeira do mar).
Recinto
A área do Festival do Sudoeste está dividida en dúas partes:
Balvís
O topónimo galego Balvís pode referirse a:
Xavier Malián Crosas
Traxectoria
Xavi Malián comezou no equipo da súa cidade natal, o Club Patí Voltregà, club co que gañou 3 campionatos de España nas categorías alevín, infantil e xuvenil, e co que debutou na OK Liga. Na tempada 2009-10 asinou polo Club Patín Cerceda galego, equipo que debutaba na OK Liga. Logo do descenso do equipo cercedense, daquela vencellado ao HC Liceo da Coruña, Malián fichou por este último. Co equipo coruñés gañou dúas Copas de Europa de xeito consecutivo, unha Copa Continental e outra Intercontinental, así como a OK Liga de 2013. Deixou o club ao remate da tempada 2018-19, pasando a ser xogador do FC Porto.
Xavier Malián ten xogado na selección española dende que xogaba en categorías inferiores, tendo gañado tres títulos coa mesma en distintas categorías.
Nora Twomey
Nora Twomey, nada en Cork o 31 de outubro de 1971, é unha cineasta e animadora irlandesa. Foi seleccionada para o Oscar de mellor animación na edición de 2018 por The Breadwinner. É cofundadora do estudo Cartoon Saloon.
Volaris
Volaris, legalmente Concesionaria Vuela Compañía de Aviación, S.A.B. de C.V., é unha aeroliña de baixo custo mexicana baseada no distrito de Santa Fe, na Cidade de México. Ten centros de conexións en Guadalaxara, Cidade de México e Tijuana e cidades focais en Cancún, Os Ánxeles e Monterrey. É a segunda aeroliña máis grande do país despois de Aeroméxico e opera voos domésticos e internacionais dentro do continente americano. Volaris ten unha cota de mecado do 21% no tráfico doméstico de México.
Historia
A fase de pre-operacións da aeroliña (fundación das entidades legais e establecemento da infraestrutura requirida) comezou en agosto de 2005 baixo o nome Vuela Airlines. Os principais accionistas iniciais da compañía foron o Grupo Televisa (o maior conglomerado de medios en casteln do mundo), Inbursa (unha compañía de seguros pertencente a Carlos Slim), Avianca (entón TACA Airlines) e o Discovery Americas Fund. Cada un deles investiron o 25% do custo inicial das actividades, 100 millóns de dólares. En xullo de 2010 anunciouse que Televisa e Inbursa venderan as súas accións en Volaris quedando como accionistas TACA Airlines, o fondo de investimento Discovery Americas e Indigo Partners, fondo dirixido polo antigo CEO de America West Airlines Bill Franke.
A venda de billetes comezou o 12 de xaneiro de 2006, e, tras a entrega do primeiro avión da aeroliña, o primeiro voo (non comercial) operouse no mes de febreiro. Os voos regulares comerciais iniciáronse o día 13 de marzo, sendo o primeiro entre Toluca e Tijuana.
Inicialmente a aeroliña evitou voar á Cidade de México debido á que era un aeroporto conxestionado e caro. A aeroliña fíxose co control de varios slots que pertenceran á defunta Mexicana e ás súas subsidiarias MexicanaClick e MexicanaLink, iniciando un servizo en marzo de 2010 cara Tijuana. En marzo de 2011 a compañía anunciou que o seu centro de conexións de Toluca se trasladaría a Guadalaxara.
O 13 de marzo de 2013 Volaris celebrou o seu sétimo aniversario ofrecendo aos pasaxeiros un 70% de desconto en todos os seus voos, e ven facendo o mesmo todos os anos dende entón. Volaris anunciou a creación dunha subsidiaria, Volaris Costa Rica, en marzo de 2016. A nova aeroliña, baseada no aeroporto Juan Santamaría de San Xosé, comezou a operar en novembro dese ano.
Frota
thumb|[[Airbus A320-200 de Volaris]] En marzo de 2018 a frota de Volaris estaba formada polos seguintes avións:
O 15 de novembro de 2017, durante o Dubai Airshow 2017 Indigo Partners anunciou un pedido por 430 avións da familia Airbus A320neo, dos cales 80 serán para Volaris: 46 A320neo e 34 A321neo.
A Caneta
O topónimo galego A Caneta pode referirse a:
Ivan Gašparovič
Ivan Gašparovič, nado en Poltár o 27 de marzo de 1941, é un xurista e político eslovaco, que foi presidente de Eslovaquia de 2004 a 2014.
Traxectoria
O seu pai, Vladimir Gašparović, inmigrara a Eslovaquia desde Croacia a finais da primeira guerra mundial.
Gašparovič estudou na facultade de leis da Universidade de Comenius, en Bratislava (a universidade central en Eslovaquia) entre 1959 e 1964.
En 1992, foi brevemente vicepresidente do Consello Lexislativo de Checoslovaquia, antes da desmembración de Checoslovaquia na República Checa e Eslovaquia en xaneiro de 1993. Foi un dos autores da constitución de Eslovaquia a finais de 1992.
En 1964 Gašparovič casou con Silvia Beníková, coa que ten dous fillos. Practica hóckey sobre xeo, o deporte nacional de Eslovaquia. De feito, foi vicepresidente da Comisión Internacional da Unión Checoslovaca do Hóckey sobre Xeo.
Lagarta rabuda norteafricana
miniatura|dereita|Distribución do complexo P. algirus na súa definición ampla tradicional. A lagarta rabuda norteafricana (Psammodromus algirus) é unha especie de réptiles da familia Lacertidae propia (na definición moderna da especie) dos países africanos mediterráneos do Magreb. Antes, ademais, incluíanse nesta especie as poboacións da península Ibérica (incluída Galicia) e Francia, que agora se consideran especies independientes cos nomes P. jeanneae e P. manuelae. As mencionadas poboacións galegas pertencen agora á nova especie Psammodromus manuelae (antes subespecie). Porén algúns autores consideran que son sinónimos as tres denominacións P. algirus, P. manuelae e P. jeanneae (Verdú Ricoy et al. 2010). O seu hábitat natural é o bosque mediterráneo, as zonas de mato e os campos de cultivo.
Descrición
É unha lagarta doadamente identificable a primeira vista, por ter un rabo moi desenvolvido. Os adultos alcanzan ata 7,5 cm de lonxitude (fociño-cloaca). O rabo é moi longo, como indica o seu nome, aproximadamente de dúas a tres veces a lonxitude do resto do corpo. As escamas do dorso e flancos son grandes, planas e puntiagudas, carenadas claramente. A coloración xeral é parda presentando dúas liñas brancas moi conspicuas a ambos os lados. As partes inferiores son brancas ou levemente tinguidas de verde. Os machos adoitan ter unha ou máis manchas azuis nos ombros, e cando están en celo teñen a gorxa e os lados da cabeza de cor alaranxado.
As escamas que recobren o dorso e os flancos son carenadas e á vez imbricadas, agás que tamén se estenden ás ventrais. Estas características descritas das escamas, ademais da lonxitude do rabo, permiten diferenciala doadamente doutras lagartas.
Ten a peculiar capacidade de emitir chíos, o que tamén se dá en Psammodromus hispanicus e en Acanthodactylus erythrurus.
Hábitat
Vive preferentemente en lugares arbustivos e herbáceos. É un saurio característico dos lugares secos e soleados, polo que non se encontra nas zonas altas e montañosas.
Alimentación
Nútrese de pequenos insectos.
Reprodución
A época de celo coincide co inicio da primavera, e aproximadamente a finais de xuño as femias poñen de 8 a 11 ovos (variable) esféricos.
Marta Gil González
Marta Gil González, nada en Lalín en 1986, é unha oceanógrafa galega.
Traxectoria
Investigadora do Departamento de Ecoloxía e Bioloxía Animal da Universidade de Vigo, licenciada en Ciencias do Mar e doutora en Taxonomía. No 2017 publica na revista Zootaxa, con Fran Ramil, a descuberta de catro novas especies de hidrozoos como un dos resultados da colaboración dentro do proxecto EcoAfrik de estudo da fauna bentónica de augas profundas nas costas de África.
A científica lalinense descubriu catro especies do xénero Diphasia: Diphasia anaramosae, Diphasia saharica, Diphasia africana e Diphasia leonisae, chamada así en homenaxe a súa avoa Leonisa. As descubertas foron froito dos datos recollidos en once campañas oceanográficas realizadas no noroeste de África, dende o estreito de Xibraltar ata a fronteira sur de Guinea-Conakry, entre os anos 2004 ao 2012.
Romaría de El Rocío
300px|[[Ermida de El Rocío|miniatura]] A romaría de El Rocío é unha manifestación de relixiosidade popular en honor da Virxe do Rocío. Celébrase o luns posterior ao domingo de Pentecoste. A ermida onde se atopa a Virxe áchase no poboado almonteño de El Rocío, na provincia de Huelva. A irmandade de Almonte é a encargada de organizar os cultos e romaría da Virxe.
Está declarada festa de interese turístico internacional.
A romaría
Tras percorrer en romaría, a miúdo dacabalo, parte do parque de Doñana, unha inmensa multitude de devotos chegan ás portas da ermida, onde á hora prevista realizan o que popularmente chaman "o salto da reixa". A continuación, os almonteños loitan por tocar a Virxe que chaman "Branca Pomba" e lévana ao carricho pola aldea. O traxecto percorre as distintas irmandades desde onde algúns sacerdotes rézanlle sálvea, acompañados polo pobo rociero.
A romaría do Rocío é unha das romarías máis famosas e multitudinarias que existen. Conta con máis de 100 irmandades, e entre as persoas ilustres que a visitaron atópase o defunto Papa Xoán Paulo II o 14 de xuño de 1993.
A saída da Virxe do Rocío na madrugada do Luns de Pentecoste realízase tras acabar o rezo do Santo Rosario que comeza a media noite, pasando todos os simpecados por diante da ermida ata que chega o da irmandade matriz de Almonte, que entra na ermida e debe chegar ao presbiterio, sendo nese instante cando se produce o salto do enreixado. Por todo isto, nunca pode predicirse con exactitude a hora de saída da Virxe.
Tecido linfoide asociado ás mucosas
O tecido linfoide asociado ás mucosas ou MALT (do inglés mucosa-associated lymphoid tissue) (tamén chamado tecido linfático asociado ás mucosas) é o formado polas pequenas concentracións de tecido linfoide que se encontran en diversos sitios do corpo humano, como o tracto gastrointestinal, tiroide, glándula mamaria, pulmóns, glándulas salivares, ollo, e pel. O MALT está poboado de linfocitos como células T e B, e de células plasmáticas e macrófagos, cada un dos cales está situado alí para encontrarse facilmente cos antíxenos que pasan polo epitelio mucoso. No caso do MALT intestinal, as células M están tamén presentes, as cales recollen o antíxeno do lume intestinal e entrégano ao tecido linfoide.
Compoñentes
Para denominar os compoñentes do MALT utilízanse xeralmente os seguintes termos:
Dennis Bergkamp
Dennis Nicolaas Maria Bergkamp, nado en Ámsterdam o 10 de maio de 1969, é un exfutbolista neerlandés. Xogaba de dianteiro e foi internacional coa selección neerlandesa. Ata 2017 foi adestrador asistente do AFC Ajax.
Xogador
Ajax
Inter de Milán
Arsenal
Triens
dereita|miniatura|Triens fundido en [[Roma, entre 241 e 235 a. de C., do sistema do aes grave. Peso: 107 g.]] O triens (plural trientes), tamén denominado triente, foi unha moeda da antiga Roma de bronced da época republicana, co valor dun terzo de ás ou catro onzas (unciae).
Caracterización
dereita|miniatura|Deseño do triens  padrón: [[Minerva no anverso e proa de navío no reverso, cos catro puntos en ambas as faces]] O deseño máis común do triens correspóndese coa representación do bust de Minerva e catro puntos grosos (a modo de marca de valor, indicando as catro onzas) no anverso, e unha proa de navío no reverso, xunto co topónimo ROMA.
Nos seus inicios tratábase dunha moeda fundida da serie do aes grave, e produciuse tanto na cidade de Roma como noutras vilas da Italia central que utilizaban este circulante.
A súa produción non foi moi regular nin numerosa e o derradeiro triens emitido data de ca. 89 a. de C.
Agrupación Socialista Gomera
A Agrupación Socialista Gomera (ASG) é un partido político insularista de centro esquerda con sede na illa de La Gomera, nas Canarias. Foi fundado en 2015 por Casimiro Curbelo, actual Presidente do Cabido de La Gomera, trala escisión dalgúns membros do PSOE na illa.
Janez Drnovšek
Janez Drnovšek, nado o 17 de maio de 1950 e finado o 23 de febreiro de 2008 en Zaplana, foi un político esloveno, que foi primeiro ministro de Eslovenia en dúas etapas (1992-2000 e 2000-2002) e presidente de Eslovenia dende 2003 ata 2007.
Traxectoria
Graduouse en económicas en 1973, traballou unha construtora e nun banco, tamén foi conselleiro económico da embaixada iugoslava no Cairo. En 1986 foi elixido delegado no parlamento esloveno.
Cristóbal Parralo
Cristóbal Parralo Aguilera, nado en Priego de Córdoba (Córdoba) o 21 de agosto de 1967, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección española. Dende 2021 adestra o Racing de Ferrol.
Adestrador
O 27 de xuño de 2016 fíxose oficial a súa contratación polo Deportivo da Coruña para adestrar o seu equipo filial, en Terceira División. Nesa mesma campaña o equipo logrou o ascenso a Segunda División B, logo de ser campión de grupo e superar ao CP Cacereño na promoción de ascenso.
O 24 de outubro de 2017 foi anunciado como novo adestrador do Deportivo da Coruña, logo da destitución de Pepe Mel, facéndose cargo do filial temporalmente Cristóbal Coméndez e Manuel Pablo. O 4 de febreiro de 2018 foi cesado, debido aos malos resultados (2 vitorias, 3 empates e 7 derrotas). O seu substituto foi Clarence Seedorf.
Regina Polín
Regina Polín Rodríguez, nada en Covelas (Castroverde) o 7 de setembro de 1950, é unha política galega do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía Española pola Universidade de Santiago de Compostela, foi mestra titular de lingua Inglesa no IES Poeta Díaz Castro de Guitiriz.
Nas eleccións municipais de 2003 presentou a súa candidatura nas listas do PSdeG-PSOE, presentándose como independente en substitución do seu marido, tamén candidato á alcaldía e deputado provincial en anteriores comicios. Logo de superar por 200 votos á candidatura do PPdeG, foi elixida alcaldesa coa colaboración do único representante do BNG. Máis tarde abandonou a súa independencia co ingreso no PSdeG-PSOE. Nas eleccións municipais de 2007 acadou a maioría absoluta ó facerse con 7 concelleiros dos 13 en xogo, logro recompensado cunha acta na Deputación Provincial de Lugo na que foi nomeada delegada da Área de Economía e Facenda.
Nas municipais de 2011 perdeu a alcaldía en favor do candidato do PPdeG Xosé María Teixido Núlez, o cal pactou co único concelleiro de Converxencia Galega. Nas municipais de 2015 volveu encabezala candidatura do PSdeG e recuperou a alcaldía por maioría simple. Nas eleccións municipais de 2019 optou por non presentarse á reeleción e foi sucedida á fronte do PSdeG por Marisol Morandeira, a cal logrou a alcaldía por maioría absoluta.
Corvos da Torre de Londres
miniatura|220px|dereita|Jubilee e Munin, dous dos corvos da Torre. Os corvos da Torre de Londres son un grupo de, polo menos, seis corvos que viven na Torre de Londres. Tradicionalmente, crese que a súa presenza protexe a Coroa e a torre. Unha superstición di que "se os corvos da Torre de Londres se perden ou marchan, a Coroa vai caer e, con ela, Gran Bretaña".
A nivel histórico, os corvos salvaxes eran comúns en Gran Bretaña, mesmo nas cidades, e a torre atopábase dentro da súa área de distribución natural. Cando foron exterminados de boa parte do seu hábitat natural, incluíndo Londres, só podían vivir en catividade na torre e co apoio oficial. A lenda sitúa a orixe da poboación de corvos en catividade nos tempos do Rei Carlos II (reinado entre 1660-85). Algúns historiadores cren que o "mito dos corvos da torre é, probablemente, unha fantasía da era vitoriana". Algúns dos corvos da torre foron criados especificamente en Somerset.
Ramón Rivero de Aguilar
Ramón Rivero de Aguilar Otero, nado en Santiago de Compostela e finado en Madrid o 9 de maio de 1957, foi un fiscal e político galego.
Traxectoria
Fillo de José Rivero de Aguilar Gutiérrez de la Peña. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, rematando en 1923, e doutorouse ao ano seguinte. En 1925 era profesor auxiliar na Facultade de Dereito. En 1930 aprobou as oposicións á fiscalía e foi nomeado fiscal da Audiencia de Pontevedra pasando en 1933 a fiscal da Audiencia da Coruña. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 presentouse voluntario e foi nomeado tenente auditor e exerceu como fiscal nos consellos de guerra, entre eles o de Alexandre Bóveda para quen solicitou a pena de morte.
En agosto de 1939 foi nomeado Secretario Técnico do Servizo Nacional de Prisións e en setembro de 1940 Fiscal de Tasas na provincia de Segovia e despois nas de Palencia, Santander e Zaragoza, para converterse en xaneiro de 1945 en Fiscal Provincial de Tasas de Pontevedra. Permaneceu nese posto até que en 1950 foi trasladado a Madrid como fiscal da Audiencia e, dous anos despois a Pamplona. En 1954 foi nomeado fiscal do Tribunal Supremo. Finou en Madrid nun accidente de aviación en 1957.
Vida persoal
Casou con María de las Mercedes Díaz de Rábago Paseiro en 1931, e logo do falecemento desta, coa súa irmá María Teresa Díaz de Rábago Paseiro.
Xosé Manuel Malheiro Gutiérrez
Xosé Manuel Malheiro Gutiérrez, nado en Moxico (Angola) o 3 de xaneiro de 1961, é un profesor e escritor galego.
Traxectoria
Mestre e Doutor en Filosofía e Ciencias da Educación (Pedagoxía) pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi director das Escolas Obradoiro de Terra de Montes (Forcarei, 1992-1995), A Xuventude II (Cambados, 1995-1998) e Restauración IV (Tui, 1998-2000). Traballou nas universidades de Vigo (2001-2002) e Santiago de Compostela (2003-2008). Desde 2008 é profesor do Departamento de Pedagoxía e Didáctica da Universidade da Coruña. Investiga sobre os procesos migratorios e as súas implicacións na escola; o contido dos manuais escolares; o emprego das imaxes fotográficas e o cinema como recursos no estudo da memoria escolar.
Economía dos Estados Unidos de América
A economía dos Estados Unidos de América é a máis forte e influente do mundo. O país posúe un produto interior bruto duns 12 billóns de dólares americanos, un número maior que o PIB da Unión Europea, mesmo tendo esta última 160 millóns de habitantes máis. A economía dos Estados Unidos está baseada no capitalismo. O país ten unha das economías máis abertas do mundo, isto é, con poucas restricións contra investimentos estranxeiros e importacións, e pouca intervención do goberno do país.
Agricultura
Estados Unidos é o maior produtor de laranxas e limóns do mundo. A maior parte da produción nacional está concentrada na Florida. A California é tamén grande produtora de froitas cítricas. O país tamén é o maior produtor mundial de millo, soia, cacahuete, trigo e algodón. O millo e a soia cultívanse principalmente en Iowa e en Illinois, así como en estados veciños. O amendoín cultívase principalmente no sur do país. O trigo cultívase principalmente no centro-norte do país, especialmente en Kansas (maior produtor nacional), Dakota do Norte, Dakota do Sur, Montana e Oklahoma. O algodón, cultivado actualmente especialmente no sur do país, foi por séculos o produto máis importante da economía dos estados do sueste americano. O país tamén é o maior exportador dos produtos mencionados máis enriba. Os Estados Unidos tamén cultivan cana de azucre, sobre todo no sur do país. Xa o nordeste do país é grande produtor de froitas tales como a mazá, o amorodo e a uva.
O uso de cada vez máis modernas técnicas de cultivo e de maquinaria agrícola cada vez máis avanzados contribuíu para que os Estados Unidos alcanzasen a posición de maior potencia agropecuaria do mundo. Porén, isto tamén causa problemas para a industria agrícola -como tamén para a industria gandeira-. O uso de tales técnicas e equipamentos é caro, aínda que a longo prazo diminúa os prezos dos produtos producidos. Os facendeiros que non posúen fondos suficientes para sufragar os gastos destas técnicas e equipamentos non conseguen vender os seus produtos -por lles saíren máis caros que produtos producidos a través do uso de modernos equipamentos e técnicas- son forzados a vender a súa terra e buscar emprego nas cidades. En 1925, o número de facendas no país era de 6,5 millóns. Actualmente, este número é de 2,2 millóns, e aínda está en diminución. Cerca do 95% das facendas americanas son de propiedade dos facendeiros que as cultivan, isto é, son facendas mantidas principalmente por familias. O resto dos 5% son de propiedade de grandes empresas, que traballan principalmente no ramo da alimentación.
Gandería
Os Estados Unidos posúen o maior número de gado do mundo. O país ten uns 103 millóns de cabezas de gado. Alén diso, o país posúe tamén grandes rabaños porcinos (aproximadamente 55 millóns de cabezas) e ovinos (38 millóns de cabezas). Galiñas e outras aves son criados principalmente nos estados do centro-sur e do sur do país. A industria pecuaria do país produce máis alimentos do que é necesario para atender á demanda nacional -sendo o exceso exportado-, aínda que nos últimos anos o país teña importado grandes cantidades de carne bovina e de gado canadense.
Pesca
Os Estados Unidos producen anualmente máis de 5 millóns de toneladas de peixes e outros animais e vexetais mariños e fluviais. O valor estimado destes produtos é de 3,4 billóns de dólares. A maior parte da pesca realízase no Océano Pacífico, aínda que a industria da pesca tamén sexa considerábel no Golfo de México e no Océano Atlántico. Outros lugares onde a industria posúe importancia razoábel son en pequenas cidades ao longo do Río Mississippi-Missouri, e nos Grandes Lagos.
O Estado americano de Alasca é o maior produtor de peixes e outros animais e vexetais mariños, onde a pesca é unha das principais fontes de renda. A pesca tamén posúe algunha importancia razoábel en Washington, Luisiana, Vermont e Maine. Considerándose só o peso e o valor total dos produtos producidos pola industria, son Luisiana, Massachusetts, Texas, Maine, Washington, Florida e Virxinia os principais produtores de pesca, organizados en orde decrecente.
A industria da pesca dos Estados Unidos é a quinta maior do mundo, atrás da China, o Perú, Chile e o Xapón, en orde decrecente de peso total dos produtos pescados. A pesar diso, a industria da pesca posúe, en xeral, pouca importancia para a economía do país, aproximadamente o 0,02% do PIB nacional. Cerca de 150 mil persoas traballan como pescadores regulares, isto é, fan da pesca a súa profesión.
Industria madeireira
Aproximadamente un terzo do país está cuberto por espazos forestais. Grazas á demanda nacional por produtos de madeira e derivados, a industria madeireira americana é unha das maiores do mundo. Un terzo da madeira producida no país vén do noroeste americano, que é a maior rexión produtora de madeira dos Estados Unidos. Washington é o maior produtor de madeira no país. Xa os estados americanos onde os Apalaches están localizados abrigan grandes bosques cunha madeira de gran calidade.
A pesar das grandes reservas forestais, o grande consumo de madeira no país, ao longo da historia americana, fixeron que estas reservas lentamente diminuísen, ao mesmo tempo en que a deforestación crecía gradualmente, por causa do gradual aumento da demanda. A partir do século XIX, para diminuír e estabilizar este problema, os americanos pasaron a importar madeira, ben como produtos de madeira e derivados, do Canadá. A madeira canadense actualmente corresponde aproximadamente ao 18% de toda a madeira usada nos Estados Unidos. Esta madeira é importada da Columbia Británica, Quebec, Ontario e da Novo Brunswick. Os Estados Unidos son o maior importador mundial de madeira do mundo.
Manufactura
A industria de manufactura dos Estados Unidos é a maior do mundo. As fábricas americanas producen grandes cantidades tanto de produtos industriais -produtos que son usados por outras fábricas para a fabricación doutros produtos- e de produtos de consumo -produtos cuxo destino final é o consumidor-. O valor total dos produtos fabricados no país é de máis de 1,9 billóns de dólares.
A industria de manufactura está concentrada principalmente nos estados da rexión central e da rexión nordeste dos Estados Unidos. Actualmente, o crecemento industrial está concentrado no sur do país, especialmente no suroeste americano. A California é o estado americano que máis produtos manufacturados fabrica nos Estados Unidos, tanto en número de produtos como no valor económico total dos mesmos. A seguir, en orde decrecente, veñen Texas, Ohio, Illinois, Míchigan, Pensilvania, Carolina do Norte e Nova York.
Os principais produtos fabricados nos Estados Unidos son computadores e software, produtos electrónicos, equipamentos de transporte (avións, vehículos motorizados, trens e navíos), produtos químicos (fertilizantes, medicamentos), alimentos, maquinaria industrial, produtos de metal, produtos de plástico, siderurxia, material impreso, petróleo e derivados e mobles.
A rexión central dos Estados Unidos é unha grande produtora de ferro e aceiro, vehículos motorizados e maquinaria industrial. Detroit é a capital da industria automobilística dos Estados Unidos. A industria siderúrxica americana é a maior do mundo, aínda que enfronte a forte concorrencia da industria siderúrxica doutros países tales como o Brasil, o Canadá e Suráfrica. A industria siderúrxica americana está situada principalmente en Pittsburgh e en Cincinnati.
A rexión nordeste dos Estados Unidos é, pola súa vez, grande produtora de roupas e tecidos, alimentos industrializados, material impreso e de equipamentos electrónicos. Pola súa vez, petróleo e derivados son producidos principalmente en Texas, así como noutros estados á beira do Golfo de México. O oeste americano é sede da industria de alta tecnoloxía americana. Na California está situado o famoso Val do Silicio, onde se desenvolven e producen computadores e software en xeral. Outro grande pólo da industria de alta tecnoloxía é Pittsburgh, un dos principais pólos da industria robótica e de bio-tecnoloxía do mundo.
Atlanta, Dallas, Seattle e Witchita son grandes centros da industria aeroespacial. A maioría das fábricas da Boeing, a maior empresa fabricadora de avións en xeral do mundo, están situadas en Seattle.
Até a década de 1980, a maioría dos produtos americanos producíanos no país compañías americanas. A partir de entón, para reducir custos operacionais, varias compañías pasaron a comprar materia prima ou certos compoñentes a outros países. Outras compañías pasaron a producir compoñentes de produtos noutros países. E outras empresas pasaron a producir de vez todos os seus produtos no estranxeiro. Estes produtos inclúen roupas, produtos electrónicos, computadores, mobles e xoguetes. Desta maneira, moitos produtos ou compoñentes americanos fabrícanse na China, Corea do Sur, Malaisia, México e Taiwán.
Construción
A industria de construción consiste na construción e manutención de estruturas tales como rañaceos, casas, predios, vías públicas e torres. Por ser unha industria indispensábel, está espallada en todo o país. Mais esta industria é máis forte na California (especialmente Os Ánxeles e San Francisco), Texas (Dallas e Houston), Illinois (Chicago) e Nova York (Cidade de Nova York).
Minaría
Estados Unidos é un extenso país. Como tal, o país posúe grandes e varios depósitos de numerosos recursos naturais dentro dos seus límites territoriais. O valor dos recursos naturais minerais ou extraídos nos Estados Unidos é o segundo máis alto do mundo, soamente atrás da Rusia. Aínda que soamente a minaría por si compoña apenas unha pequena parcela do PIB (4%) e do número de traballadores empregados (0.5%), a minaría é un factor chave noutros sectores da economía americana, especialmente a industria de manufacturas.
Os principais recursos naturais extraídos polo Estados Unidos son petróleo, gas natural e carbón. O país é o segundo maior produtor de petróleo do mundo, situándose por diante a Arabia Saudita. O Estados Unidos tamén é o segundo maior produtor de gas natural do mundo, tras a Rusia. A demanda destes dous produtos, porén, é máis alta que a cantidade extraída destes produtos. Por isto, Estados Unidos ten que importar petróleo e gas natural, para atender á súa grande demanda, que é a maior do mundo. Estados Unidos importa petróleo principalmente do Canadá e da Arabia Saudita, e gas natural principalmente do Canadá e da Rusia. Estados Unidos tamén é o segundo maior produtor mundial de carbón, atrás soamente da China. O carbón é usado principalmente en fábricas produtoras de electricidade, que usan o carbón como combustíbel, ou pola industria siderúrxica do país.
O petróleo e o gas natural son principalmente extraídos en Texas, Alasca, Oklahoma e California, e o carbón é principalmente extraído en Wyoming, Virxinia Occidental, Kentucky e na Pensilvania. Os Estados Unidos producen o 23% do gas natural, o 21% do petróleo e o 21% do carbón producido anualmente no mundo enteiro.
Estados Unidos tamén é o líder mundial na minaría de fosfato; e é o segundo maior produtor mundial de chumbo, cobre, xofre, ouro e prata. O país produce o 43% do fosfato, o 34% do molibdeno, o 22% do xofre, o 17% do cobre e o 16% do chumbo producido por ano no mundo.
Turismo
O turismo é unha das principais fontes de renda dos Estados Unidos. Estímase que o número de turistas domésticos, isto é, turistas dun dado país que visitan outro lugar neste mesmo dado país, estea en torno de 1,5 billóns.
Estados Unidos é o terceiro país máis visitado por turistas estranxeiros. Só está detrás de España e Francia. Cerca de 75 millóns de turistas estranxeiros visitan o país anualmente. Destes 75, 8 millóns veñen do Canadá e 7 millóns veñen do México. Os gastos realizados por turistas canadenses nos Estados Unidos son de aproximadamente 6,2 billóns de dólares, e os gastos realizados por turistas mexicanos, de 5 billóns. Outros turistas internacionais veñen de Europa, o Xapón, o Caribe, a China, o Brasil e a Arxentina. Os turistas internacionais, excluíndo canadenses e mexicanos, suman 65 millóns.
Cerca de 350 áreas nos Estados Unidos son parques nacionais ou sitios históricos. Estes sitios son administrados polo National Park Service. Estes parques e sitios atenderon a uns 287 millóns de turistas -domésticos ou estranxeiros-. Algúns pólos turísticos americanos inclúen Nova York, Os Ánxeles, Miami, Orlando, San Francisco, Honolulú, Filadelfia e Chicago.
Finanzas
O Estados Unidos é o maior pólo financeiro do mundo. Existen preto de 800 mil institucións financeiras. Aquí están incluídas bancos, aseguradoras e inmobiliarias. O sector financeiro emprega máis de 13 millóns de persoas nos Estados Unidos –o que representa o 7,8 % da forza de traballo nacional- e é responsábel dun 19 % do PIB nacional.
Existen unhas 10.250 empresas bancarias nos Estados Unidos, máis 1.700 empresas de aforro e préstamo, usadas principalmente para o financiamento da adquisición de casa propia. O número destas empresas está en descenso nos últimos anos, por causa de falecidos, compras e fusións, mentres o número de centros bancarios continua a aumentar. No total, son máis de 87 mil centros bancarios. O total das entidades de aforro e outras redes de crédito sumadas de bancos americanos é de 5,5 billóns de dólares. As innúmeras empresas bancarias americanas teñen a súa sede en diferentes cidades espalladas polo país. Nova York, Chicago, Houston, Os Ánxeles, San Francisco e Filadelfia destacan como os principais pólos bancarios do país. Nova York e Chicago son os maiores pólos bancarios do mundo.
Varias cidades nos Estados Unidos dispoñen de bolsa de valores. Nova York e Chicago posúen tres bolsas de valores cada unha. A NYSE e a NASDAQ, con sede en Nova York, son as máis influentes bolsas de valores do mundo. Outras bolsas de valores están situadas nos Ánxeles, San Francisco, Dallas, Houston, Filadelfia e Boston.