cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giotto di Bondone
Viaxes por Italia e encargos públicos
No ano 1334, a cidade de Florencia decidiu honrar ao gran pintor. Outorgóuselle o título de magister et gubernator ('mestre e gobernador') da Obra de Santa Reparata, que se encargaba das obras da catedral, así como arquitecto en xefe da cidade e superintendente de obras públicas. Nesta última etapa da súa vida, Giotto deseñou o famoso campanile ('campanario') da catedral de Florencia, cuxa construción se iniciou nese mesmo ano de 1334, pero que non puido ver concluído. Segundo Ghiberti, os baixorrelevos do corpo inferior do campanario foron tamén obra súa. Curiosamente, inda que finalmente o campanile non se construíu de acordo cos seus proxectos, é universalmente coñecido como «campanile di Giotto».
Morte
Finou o 8 de xaneiro de 1337, antes de poder ver rematadas as obras do campanile. Foi enterrado en Santa Reparata, con grandes honras por parte do comune (concello) da cidade, o cal era moi pouco frecuente na época. Trátase dun caso practicamente único entre os pintores do seu tempo. O recoñecemento de que gozaba era tan grande que foi enterrado con honras de nobre e dignitario político, algo impensábel para un artista, aos que naquel tempo se consideraba meros artesáns.
Carácter e costumes
Giotto era un home aberto e de vida caseira, gran conversador e de ánimo bromista. Casado, deixou seis fillos que o sobreviviron. Foi pouco amigo de dispendios e gastos inútiles. Este costume, xunto cos bos prezos que obtivo polas súas obras, permitiulle aforrar o seu diñeiro -ao revés que a maior parte dos seus colegas- e morrer como home rico.
Relacionábase con soltura tanto cos ricos e nobres coma cos homes do pobo. Sábese que tivo moita confianza co papa Bonifacio, e o rei Roberto I de Nápoles escribiu del que era o seu «grande amigo». Existe unha tradición segundo a cal Dante Alighieri foi tamén o seu amigo, e teríao visitado durante a realización dos frescos da capela dos Scrovegni, pero non puido ser confirmada por fontes fiábeis. En todo caso, na Divina Comedia, Dante afirma que Giotto foi superior ao seu mestre Cimabue. Boccaccio retrátao no Decamerón e no ano 1400 Cennino Cennini escribiu que «Giotto traduciu a arte da pintura do grego ao latín».
A súa pintura
miniatura|upright|A desesperación, Capela da Area. A arte de Giotto foi extremadamente innovadora e é considerado precursor da evolución que pouco despois levou ao Renacemento. As súas obras foron o punto de inflexión entre a arte bizantina da Baixa Idade Media e o moito máis realista e humanista que floreceu no Renacemento.
As figuras planas e simbólicas do Bizantino deron lugar ás modeladas e individuais en perspectiva. Giotto adoptou a linguaxe visual da escultura ao darlles volume e peso. A comparación entre a Madonna de Giotto e a do seu mestre Cimabue mostra por que os seus contemporáneos consideraban as súas pinturas como «milagres do naturalismo».
Ao igual que os demais artistas do seu tempo, Giotto carecía dos coñecementos técnicos de anatomía e teoría da perspectiva que os pintores posteriores se acostumaron a aprender. Independentemente diso, os que si posuía eran infinitamente superiores aos dos que o precederon e imitaron.
Coas súas composicións de profunda emotividade, Giotto é o grande iniciador do espazo tridimensional na pintura europea, tratando cun novo espírito os temas relixiosos que dominaron a arte medieval. O seu estilo caracterízase por unha frescura e unha vida inesperadas, polo que os críticos falan da emoción humana e unha carga de todo o que é importante para o ser humano como as máis claras peculiaridades dos seus traballos.
Obras
A despeito da súa fama e a incríbel demanda que os seus servizos como pintor, arquitecto, decorador e escultor tiveron en vida de Giotto, ningunha das súas obras superviventes pode ser documentada como súa máis alá de toda dúbida razoábel. En efecto, trátase dun dos pintores que presentan maiores problemas de atribución.
A Capela dos Scrovegni
miniatura|«Xoaquín expulsado do Templo», primeira escena do ciclo narrativo da Capela dos Scrovegni. Non obstante, hai unanimidade en atribuír a Giotto o notábel ciclo de frescos da Capela dos Scrovegni, en Padua, xa que existen varios testemuños do mesmo século XIV que así o confirman. Os frescos desta capela son considerados polos críticos o momento culminante da madureza artística de Giotto.
O edificio, tamén coñecido polo nome de Capela da Area, por estar construído sobre as ruínas dunha "area" ou anfiteatro, foi construído por Enrico Scrovegni como penitencia para expiar os pecados do seu pai, un coñecido usureiro -que tamén foi retratado por Dante na Comedia en termos non moi prometedores-. A construción da capela comezou en 1303. A opinión máis estendida é que Giotto empezou a pintar os frescos dous anos máis tarde e os concluíu en 1306. Os frescos cobren por enteiro a única nave da capela: a parede occidental, aos pés do templo, está cuberta cun "Xuízo Final", o arco da cancela mostra unha "Anunciación" e as áreas principais das paredes teñen tres filas de pinturas que representan escenas da vida da Virxe e os seus pais -Santa Ana e San Xoaquín- e escenas da vida de Cristo. Baixo estas escenas poden verse alegorías, é dicir, figuras humanas que personifican as Virtudes e os Vicios, pintadas en monocromía, simulando ser esculturas. miniatura|Copianto sul Cristo morto As figuras da secuencia narrativa principal están feitas a media escala, pero o concepto de Giotto é tan grandioso e potente que, na reprodución dun libro, por exemplo, parecen de tamaño natural. Presentan un sentido tridimensional e unha presenza física completamente descoñecidas na época en que foron realizadas, evidenciando a capacidade do artista para retratar un sentimento de "peso moral" máis que o esplendor relixioso ou divino.
É moi posíbel que Giotto basease o seu traballo en experiencias persoais, e ningún outro artista conseguiu mostrarse tan convincente na tarefa de dirixirse directamente ao núcleo da historia que relata e expresala con xestos e expresións tan perfectamente claras e recoñecíbeis. A Capela dos Scrovegni posúe unha réplica oficial que foi exposta en moitos países; e, por exemplo, chegou ao Perú, no 2004, e expúxose no Museo de Arte Italiana.
A vida de San Francisco
miniatura|«A homenaxe dun home sinxelo», primeira escena dos frescos da Vida de San Francisco, en Asís. miniatura|«A doazón da capa», segunda escena, 1297-1299, fresco, 270 x 230 cm, igrexa superior, basílica de San Francisco, Asís. O segundo ciclo de frescos de importancia asociado ou atribuído a Giotto é a "Vida de San Francisco" na igrexa superior de San Francisco de Asís. Se o autor foi en verdade Giotto non é soamente un dos maiores problemas que enfrontan os expertos, senón tamén unha das maiores controversias da historia da arte. Os frescos de San Francisco son, evidentemente, obra dun pintor de enorme talento. Os seus retratos íntimos e humanos definiron, en realidade, a imaxe popular que se ten do santo. Pero existen, non obstante, grandes diferenzas técnicas e estilísticas entre estas obras e as da Capela dos Scrovegni. Elas fixeron que moitos críticos se neguen, aínda hoxe en día, a aceptalas como obras do mesmo artista. Os intentos de atribuír a Giotto outros frescos da cidade de Asís produciron disputas similares entre os estudosos da súa obra.
Na actualidade, non obstante, son maioría os estudosos que consideran segura a autoría de Giotto, se ben admiten que tería contado con ampla colaboración dos membros do seu taller. Non hai acordo en canto á cronoloxía da obra, pois, aínda que é maioritaria a datación nos primeiros anos do século XIV, hai autores que retrotraen a data até 1291-1292. Hai acordo en canto a que se trata dunha obra anterior á da Capela dos Scrovegni.
Os frescos cobren a parte inferior de tres das paredes do templo, os dous laterais e a interior da fachada, a ambos os dous lados da porta. Trátase de 28 episodios da vida do recentemente canonizado Francisco de Asís, seguindo o relato da Legenda maior de San Boaventura.
A Santa Croce de Florencia
As pinturas da basílica da Santa Croce (Santa Cruz) de Florencia, pola contra, gozan de maior consenso entre os expertos, que coinciden en xeral en atribuílas ao pincel de Giotto. Posibelmente as catro capelas sexan súas, e os frescos das capelas Peruzzi e Bardi foron datadas en ou ao redor de 1320, cando o pintor estaba na cidade. Algúns dos frescos non se encontran ben conservados, xa que se intentou lavalos no século XVIII, pero algúns da capela dos Bardi seguen sendo tan impresionantes como na data en que se fixeron.
Na capela Peruzzi están representadas escenas da vida de San Xoán o Bautista e de San Xoán Evanxelista. Na capela Bardi, en cambio, os frescos representan escenas da vida de San Francisco de Asís.
Outras pezas
miniatura|upright|Crucifixo da igrexa de [[Santa Maria Novella, en Florencia.]] Lamentabelmente, as pinturas que Giotto realizou para Roberto de Anjou en Nápoles non conservan ren do traballo do artista. O mesmo sucede co xigantesco mosaico que deseñou para a Navicella (a nave da Antiga Basílica de San Pedro, en Roma), que foi tan alterado, é reformado e é cambiado que non pode dicirnos absolutamente nada acerca do seu estilo.
Certas obras levan a firma de Giotto: tal é o caso do políptico Stefaneschi, actualmente na Pinacoteca Vaticana, feito por encarga do cardeal dese nome, que tamén encargara as pinturas da Navicella, para o altar maior da antiga basílica de San Pedro. Algúns expertos afirman, empero, que a firma non é proba da man do autor, senón máis ben unha "marca rexistrada" que só indicaba que a obra fora realizada polo taller de Giotto. Por outro lado, La madona de Ognissanti (tamén chamada «Virxe entronizada»), que actualmente se custodia na Galleria degli Uffizi de Florencia, inda que non está asinada nin pode documentarse a súa autoría, é un traballo de grandeza e humanidade tan patentes que lla acepta universalmente como proveniente do pincel do gran mestre.
Unha das pezas máis soberbias atribuídas a Giotto é o crucifixo de Santa Maria Novella en Florencia, que pintou ao redor de 1290, sendo arquitecto maior da cidade. Na Igrexa de San Francisco de Rimini, encóntrase outro crucifixo que foi pintado antes de 1309. En outubro de 2010 confirmouse a atribución a Giotto do crucifixo, de 5 m de lonxitude, existente na Igrexa de Todos os Santos de Florencia, realizado entre 1310-20.
Atribúeselle, amais, o fresco de Bonifacio VIII bendicindo durante o Xubileu de 1300, que se conserva actualmente na Basílica de San Xoán de Letrán. Debido á súa deterioración, non se confirmou se pertence efectivamente ao pintor ou a algún axudante deste.
Influencia
A obra de Giotto transcendeu no tempo e na xeración posterior á súa morte estendeuse a influencia do seu estilo, cristalizando nas obras de todos os pintores que o seguiron. A estrela do florentino non declinou senón até o grande auxe do gótico, pero, aínda pasado este, seguiu influíndo e inspirando a obra doutros formidábeis artistas como Masaccio e Michelangelo. Foi citado como exemplo de excelencia pictórica polo Marqués de Santillana nunha Canción dedicada á raíña Sabela de Portugal, esposa de Xoán II de Castela ("qual Ioto (sic) non vos pintase").
Giotto e o cometa Halley
miniatura|"A adoración dos Reis Magos". Obsérvase o cometa. Un dos frescos da Capela da Area é a "Adoración dos Reis Magos", que se encontra entre os máis reputados e admirados da serie. No ceo, enriba do teito do presebe, pode observarse a Estrela de Belén, a que, na iconografía católica, representa a guía divina que conduciu aos Reis Magos até Belén. A imaxe representada por Giotto ten forma de cometa (coa súa cabeza e cola), e dominou a idea colectiva que todos temos acerca deste episodio bíblico.
Giotto viu o cometa Halley na súa aparición de 1301 no ceo italiano, e é moi probábel que este obxecto astronómico fose o modelo para a sobrenatural estrela da súa "Adoración". O que Giotto non tiña forma de saber é que o cometa Halley, co seu período de entre 76,5 e 79,3 anos, apareceu en 11 ou 10 a. C., é dicir, entre 4 e 7 anos antes do nacemento de Cristo. Non pode asegurarse que o Halley inspirase o episodio da Estrela de Belén, pero si resulta interesante que case con certeza, tanto a estrela do relato bíblico coma a pintada polo mestre florentino sexan o mesmo cometa en dúas aparicións separadas por trece séculos.
Por esta circunstancia, a Axencia Espacial Europea bautizou como "Misión Giotto" á sonda que en 1986 se aproximou ao cometa para estudalo. Non é a única homenaxe que Giotto recibiu das ciencias do espazo: en Mercurio (planeta poboado de accidentes xeográficos con nomes de artistas) atópase un cráter que foi bautizado na súa honra.
Mondriz, Castro de Rei
Santiago de Mondriz é unha parroquia que se localiza no concello de Castro de Rei. Segundo o IGE en 2019 tiña 94 habitantes (46 homes e 48 mulleres), seis menos ca en 2004 (54 mulleres e 46 homes) e dez menos ca en 1999. Ten sete entidades de poboación
Nesta parroquia están situados os edificios do aeródromo de Rozas.
Casa Yáñez
A Casa Yáñez é un pequeno edificio senlleiro de estilo historicista obra do arquitecto Michel Pacewicz, que data de 1900 e que se atopa na praza de Compostela (Alameda), no centro da cidade de Vigo.
Historia
A Exposición Universal de París serviu para que Michel Pacewicz, a través da súa amizade con Benito Sanjurjo, tomara contacto coa alta burguesía viguesa como Manuel Bárcena, Rosendo Silva, Francisco e Paulino Yáñez etc. Todos quedaron tan impresionado pola beleza da súa obra que encargaron ao arquitecto francés a redacción de catro proxectos. Estes proxectos foron elaborados na súa residencia francesa de Chatou e tróuxoos consigo ao chegar a Vigo. Un deles era a Casa para Paulino Yáñez o Casa Yáñez.
Por mor de que en Vigo non era recoñecida a súa sinatura para proxectos de arquitectura utilizou a sinatura doutros profesionais como Jenaro de la Fuente Domínguez ou o mestre de obras Dimas Vallcorba. Este último foi o encargado de asinar, en xaneiro de 1900, o proxecto para a Casa para Paulino Yáñez.
Paulino Yáñez, destacado importador de madeiras radicado en Vigo, coñeceu a Pacewicz da man de Benito Sanjurjo, daquela residente en París, cando, xunto con outros potentados vigueses, asistiron á Exposición Universal de 1889.
En 1897, Michel Pacewicz viaxa a Vigo cos seus planos e deseños, pero debido a que a súa nacionalidade francesa o incapacita para asinar proxectos, debe recorrer á sinatura doutros para sacar adiante as súas propias obras. Desta maneira, o proxecto da casa Yáñez foi asinado polo mestre de obras Dimas Vallcorba, en 1900. Pacewicz acabará instalándose en Vigo definitivamente en 1904, onde residirá ata a súa morte en 1921, deixando unha fonda pegada na arquitectura burguesa da cidade, que se impregna do seu eclecticismo elegante e grandioso, influíndo de xeito notable na obra de arquitectos rivais, coma o mesmo Jenaro de la Fuente Domínguez.
Descrición e estilo
O edificio, feito en cantaría moi coidada de granito galego, é de estilo historicista semellando os pazos góticos urbanos do século XV. Salienta a galería de madeira do seu chafrán de estilo neogótico onde se combinar elementos neogóticos como arquiños oxivais lobulados, trazarías caladas nos peitorís, pináculos e remates apuntados. Conta tamén con orlas ou bordos verticais de cerámica esmaltada en tons dourados; a galería ten coma bico un gran gablete a xeito de cortina. miniatura|200px|Chafrán da espectacular galería de madeira no chafrán. Ten dúas fachadas (a que dá á praza de Compostela e a que dá a rúa Velázquez Moreno) e conta con planta baixa, tres andares e un faiado. As superficies son lisas feitas con perpiaño de granito apomazado (tratamento da pedra co que se conseguen superficies chas, lisas, mais non brillantes coma na puidura ). A fachada da Alameda organízase arredor dun torreón ameado lixeiramente descentrado como eixo organizador dos vans, e ten unha trazaría de pedra calada nos dous balcóns do primeiro e segundo andar, nos peitorís dos vans e da cornixa voada; tamén na cristaría da cornixa, que se apoia sobre unha arcaría cega de arquiños oxivais. Todo isto dá ao conxunto lixeireza. A fachada á rúa Velázquez Moreno ten un corpo semicentrado con miradoiros saíntes nos dous primeiros andares e conta con trazaría gótica nos vans. O corpo central remata sen cornixa. Esta fachada ten tamén unha xanela en forma de rombo.
Theo van Boven
Theo van Boven, nado nos Países Baixos en 1934, é profesor de dereito internacional pola Universidade de Maastricht e, dende 2001, comisionado especial das Nacións Unidas contra a tortura. Así mesmo, foi director da división de Dereitos Humanos da ONU. En 1985 gañou o Premio Nobel Alternativo.
Casa Yáñez
Descrición e estilo
A porta de acceso do chafrán (hoxe unha administración de lotaría) é de estilo ecléctico, cun arco en mitra rematado nunha flor de lis; do lintel parten os canzorros ou ménsulas que aturan a galería, porén, a porta que dá á Alameda é de estilo neogótico. Outros enfeites que marcan o estilo pseudomedieval son o arco conopial da porta, os cordóns que enmarcan as fiestras, e algúns motivos heráldicos en relevo afundido nos linteis.
Theo van Boven
Informes sobre a tortura en España
Os informes de Theo van Boven sobre a tortura en España son dous informes publicados polo comisionado especial da Organización das Nacións Unidas contra a tortura. Un deles ten carácter específico para España e outro un carácter máis xeral.
Theo van Boven foi enviado especial da ONU para España, debido á preocupación mostrada pola Organización ante a gran dicotomía que existía entre a posición manifestada polo goberno español e un abundante número de denuncias de tortura no país. Por este motivo, realizou unha visita a España do 5 ó 10 de outubro de 2003, durante a cal realizou varios viaxes a Euskadi e a Madrid. Conseguintemente, publicou un informe o 6 de febreiro de 2004. Expresou o seguinte no resumo do seu informe: que a tortura ou os malos tratos non son sistemáticos en España, pero que, na práctica, o sistema permite a ocorrencia de tortura ou malos tratos, en particular no caso de persoas detidas en réxime de incomunicación por actividades terroristas. Debido a isto último, deu varios consellos para conseguir que as autoridades conseguiran maior credibilidade.
Despois do 1 de setembro de 2004, fixo outro informe sobre tortura e malos tratos; este informe, a diferenza do anterior, non versaba só sobre España. Neste segundo informe, concluíu que a tortura non é práctica sistemática, pero que dábanse numerosos casos debido a que as medidas de seguridade non eran completamente eficentes.
Damon Stoudamire
Damon Lamon Stoudamire, nado o 3 de setembro de 1973 en Portland, Oregon, é un ex xogador profesional estadounidense de baloncesto, sendo o seu último equipo os San Antonio Spurs da NBA. Actualmente, é adestrador asistente do equipo de baloncesto masculino dos Memphis Tigers. Xogaba de base, e foi seleccionado na 7ª posición do Draft da NBA de 1995 polos Toronto Raptors. Gañou o premio ao Rookie do Ano da NBA na tempada 1995-96.
Xogou na universidade para os Arizona Wildcats, e profesionalmente para os Toronto Raptors, Portland Trail Blazers, Memphis Grizzlies e San Antonio Spurs.
Gaio azul
O gaio azul, ou rolieiro (Coracias garrulus) é a única especie de paxaros da familia dos Coraciidae que habita en Europa. Esténdese desde a Península Ibérica e Marrocos no oeste ata Asia Oriental. É unha especie migratoria de longa distancia, hibernando no sur de África.
En Galiza é rara, e aparentemente vese nos pasos prenupciais en maio e máis intensamente no posnupcial de agosto-setembro.
Adoita habitar en lugares de clima tépedo ou cálido coa presenza de árbores. É un paxaro mediano dun tamaño entre 29–32 cm de media e unha envergadura de 52–58 cm coas ás estendidas. A súa cor é azul co lombo marrón. Frecuentan zonas arboradas e chairas abertas, onde se alimentan principalmente de insectos, aínda que en ocasións complementan a súa dieta con lagartos e ras.
Esta especie destaca no seu voo pola súa brillante cor azul que contrasta coas plumas negras das ás. Os dous sexos son similares, pero os xoves presentan unha cor máis clara que os adultos.
O canto deste paxaro é unha sucesión rápida de cantares curtos, similar a un instrumento infantil que provoca un ruído semellante ao dunha carraca, aínda que en ocasións parece cantar como un corvo común.
Acostuman aniñar nas árbores ou entre os penedos, e a posta consiste entre 4-6 ovos. miniatura|esquerda|270 px|Distribución en verán e inverno miniatura|Coracias garrulus
Curse of Chucky
Curse of Chucky é un filme estadounidense de 2013 escrito e dirixido por Don Mancini, quen creou a franquía e escribiu os primeiros sete filmes. Está protagonizado por Brad Dourif como Chucky e Fiona Dourif como Nica Pierce, así como por Danielle Bisutti, A Martinez e Brennan Elliott. O filme recadou 3,8 millóns de dólares en vendas en DVD.
Liquidámbar
Os liquidámbar (nome científico Liquidambar) é un xénero de fanerógamas pertencente á familia Altingiaceae, que ás veces é considerada como unha parte de Hamamelidaceae. Comprende 4 especies. O autor do xénero, Linné, clasificábao preto dos Platanaceae.
En Galicia atopámolos principalmente nas cidades coma ornamentais.
Especies
O xénero estaba moito máis espallado no Terciario, porén desapareceu de Europa por mor da extensa e intensa glaciación no norte e nos Alpes, que sirviu como parede contra a migración do sur. Desapareceu do oeste de América do Norte por mor de variacións climáticas, e por condicións demasiado frías na estepa rusa. Hai numerosas especies fósiles de Liquidambar que amosan ese status de relictismo actual.
Usos
É unha popular árbore ornamental, particularmente en áreas temperadas con veráns calorosos. Plántase principalmente pola súa follaxe, xa que no outono tórnase a fermosas cores amarelas e arroibadas.
En Galicia plántase moito en xardíns e rúas urbanas.
As árbores producen unha goma coñecida coma storax, usada na menciña tradicional. Esta goma contén unha pequena cantidade dun hidrocarburo aromático o estireno; o estudo do estireno extraído da goma do Liquidambar orientalis deu por resultado a síntese en 1925 do primeiro polímero poliestireno, por parte da industria petroquímica alemá.
left|miniatura|270px|Liquidambar styraciflua
Ligazóns externas
Libro do Ano da Sociedade Internacional de Dendroloxía 2004: 11-45
Agrilloi de Arriba, A Agualada, Coristanco
Agrilloi de Arriba é un lugar da parroquia da Agualada no concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. Tiña 23 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 15 homes e 8 mulleres.
Este lugar dista da capital do concello 7 quilómetros.
Escudo de Moldavia
dereita|200px|miniatura|Escudo de Moldavia O escudo de Moldavia  está composto por unha figura dunha aguia de ouro, con pico e garras de goles que sostén no seu pico unha cruz ortodoxa de ouro e, coas súas gadoupas, unha póla de loureiro de sinople e un cetro de ouro. A figura da aguia é practicamente idéntica á que figura no escudo de Romanía.
Sobre o peito da aguia figura o brasón que é un campo partido de goles e azur cos elementos heráldicos tradicionais de Moldavia, unha testa de uro de ouro cun sol do mesmo metal entre os seus cornos e rodeada, á súa esquerda, por unha rosa de cinco pétalos de goles (representada en ocasións de ouro) e, á súa dereita, un crecente tamén de ouro. Este brasón con algunhas diferenzas tamén figura nun dos cuarteis do escudo de Romanía.
O escudo de Moldavia figura no centro da bandeira de Moldavia.
Ezequiel Fernández Miranda
Ezequiel Fernández Miranda, finado na Coruña o 31 de maio de 1919, foi un xornalista galego.
Traxectoria
Fundou con Gonzalo Brañas Sánchez-Boado en 1863 o xornal El Avisador (que despois pasou a chamarse El Anunciador), que tamén dirixiu. Tamén foi director de El Imparcial Coruñés (1886) e El Alcance (1886). O 30 de xuño de 1878 constituíu, xunto con Manuel Bibiano Fernández e Aureliano Pereira a Liga Periodística, que tiña como obxectivo defender os intereses de Galicia e da prensa galega. Foi concelleiro conservador e cónsul de Venezuela na Coruña.
Vida persoal
Foi pai do xornalista e político Eladio Fernández Diéguez.
José María Arellano Igea
José María Arellano Igea, nado en Corella (Navarra) o 15 de maio de 1885 e finado en Madrid o 26 de maio de 1963, foi un avogado e político español.
Traxectoria
Estudou Dereito en Oviedo e Salamanca. Traballou de pasante con Juan de la Cierva en Madrid. Marchou a Bilbao, onde foi profesor no Colegio de San Antonio (1910-1913), e director do semanario Luz y Taquígrafos. A finais de febreiro de 1931 foi nomeado Gobernador civil de Huelva, cesando ao proclamarse a Segunda República.
Antirrepublicano, defendeu ante os tribunais a Xunta Política de Falange. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936, o 3 de outubro foi nomeado Gobernador civil xeral de Guipúscoa e Biscaia, permanecendo no cargo ata o 13 de xuño de 1937. Fiscalizou toda a depuración política e a reentronización da Igrexa católica. Pasou a ser gobernador civil da Coruña. Permaneceu no posto até febreiro de 1938, cando foi nomeado Director Xeral de Rexistros e do Notariado en Madrid e tamén foi Letrado xefe do Corpo técnico da Subsecretaría do Ministerio de Xustiza. En febreiro de 1949 foi concelleiro de Corella e deputado foral por Tudela. En 1957 regresou a Madrid definitivamente.
Josu Erkoreka
Josu Iñaki Erkoreka Gervasio, nado o 3 de xullo de 1960 en Bermeo, é un político vasco pertencente ao Partido Nacionalista Vasco (PNV-EAJ), deputado no Congreso dos Deputados por este partido dende o ano 2000 e portavoz dende o 2004.
Traxectoria
Josu Erkoreka licenciouse en Dereito pola Universidade de Deusto en 1982, e doutorouse na Universidade do País Vasco en 1990. Defendeu así mesmo a tese na Facultade de Dereito da dita universidade.
Port Moresby
O primeiro europeo que chegou á zona onde se asenta Port Moresby foi o capitán británico John Moresby en 1873, ano en que foi fundada, e quen lle deu nome á cidade en honra do seu pai o almirante sir Fairfax Moresby.
Esta cidade é considerada a cidade máis perigosa do mundo, segundo un informe presentado polo programa da ONU para os Asentamentos Humanos.
Antes da colonización europea
A zona que ocupa Port Moresby estaba ocupada polos motuanos, nativos de Papúa, que comerciaban intercambiando vasillas por sagú, alimentos e grandes canoas, realizando viaxes desde Hanuabada e outras poboacións. Tamén tiñan relacións con outros pobos veciños da provincia do Golfo, creando fortes lazos comerciais e familiares, debidos a matrimonios mixtos.
Josu Erkoreka
Traxectoria
Exerce como profesor de Dereito Administrativo na Universidade de Deusto e amais é letrado en servizos especiais da Secretaría Xeral do Réxime Xurídico do Goberno Vasco.
Outras actividades
Canda Iñaki Anasagasti, escribiu o libro Dos familias vascas: Areilza y Aznar, que conta a historia de Manuel Aznar Zubigaray, avó do político conservador e expresidente do goberno español José María Aznar.
Port Moresby
Antes da colonización europea
As expedicións hiri eran de grande escala. En cada viaxe podían intervir ata 20 canoas ou lakatoi cuns 600 tripulantes, e cunha carga dunhas 20.000 vasillas. Para os motuanos, as hiri non era soamente unha empresa económica, senón que tamén servían para reforzar a súa identidade como tribo grazas ao perigo das longas viaxes. Estas viaxes son conmemorados cada ano mediante o Hiri Moale Festival que se celebra cada setembro en Ela Beach.
Colonización europea
miniatura|esquerda|200px|Bandeira británica en Port Moresby en 1883. A zona xa era un importante centro de comercio cando o capital John Moresby, do navío HMS Basilisk, chegou por primeira vez á zona na que se asenta Port Moresby en 1873. Os británicos aventuráronse a través do Mar do Coral, ata o extremo oriental de Nova Guinea, atopando previamente tres illas descoñecidas ata entón. Ás 10 da mañá do 20 de febreiro de 1873, John Moresby reclamou para o Reino Unido a posesión das terras atopadas, chamadas así en honra do seu pai, o almirante sir Fairfax Moresby. Moresby chamou ao tramo interior Fairfax Harbour, e ao resto Port Moresby.
O asentamento europeo do lugar non se produciu ata unha década máis tarde, en 1883, cando a parte sueste de Nova Guinea foi anexionada ao Imperio británico. En 1906 Nova Guinea británica pasou á recentemente establecida Mancomunidade de Australia, pasando a denominarse Papúa. Desde entón ata 1941 Port Moresby experimentou un lento crecemento. O crecemento maior produciuse na península, onde as infraestruturas portuarias e outros servizos foron gradualmente mellorados. A electricidade introduciuse en 1925 e o servizo de auga potable corrente foi instalado en 1941.
A segunda guerra mundial
En 1945, creouse o Territorio de Papúa e Nova Guinea tras a unión baixo unha mesma administración australiana de Papúa e a antiga colonia alemá de Nova Guinea. Port Moresby pasou a ser considerada a capital do novo territorio e o foco de expansión dos servizos públicos.
Capital de Papúa Nova Guinea
miniatura|200px|Antiga bandeira de Port Moresby. En setembro de 1975, Port Moresby converteuse na capital do estado independente de Papúa Nova Guinea. No barrio de Waigani construíronse novos edificios do goberno para albergar os departamentos deste, incluíndo un espectacular edificio para o Parlamento Nacional inaugurado en 1984, que combina un deseño tradicional con modernas tecnoloxías de construción. En Waigani tamén se atopan o Museo e a Biblioteca nacional.
Demografía
A poboación creceu rapidamente desde a independencia. En 1980 o censo rexistraba uns 120.000 habitantes, habendo aumentado ata uns 195.000 en 1990 e uns 254.000 en 2000.
Quentador solar
miniatura|280px|Quentador solar
Port Moresby
Demografía
En 2004, a cidade foi clasificada como o peor lugar do mundo para vivir na clasificación de 130 capitais mundiais do Economist Intelligence Unit. Os altos niveis de violacións, roubos e asasinatos, e as grandes áreas da cidade controladas por bandas de delincuentes, coñecidas localmente como raskols foron citadas no informe. Segundo un artigo publicado polo diario The Guardian en 2004, os niveis de desemprego estimábanse entre un 60 e un 90%, e os de asasinatos eran tres veces os de Moscova e 23 veces os de Londres. Con todo, un estudo similar publicado en abril de 2007 por Mercer Consulting, puña a Bagdad como o peor lugar para vivir.
Quentador solar
Un quentador solar é un aparello que utiliza a calor do sol para quentar algunha substancia, como pode ser auga, aceite, salmoira, glicol ou incluso aire. O seu uso máis frecuente é para quentar auga para servizos sanitarios (duchas, baños, lavado da roupa etc.) tanto en ambientes domésticos como hoteis. Son sinxelos e resistentes, e poden ter unha vida útil de até 20 anos con moi pouco mantemento. Recoméndase limpar o colector cada 4 ou 6 meses para aumentar a súa eficiencia e vida útil.
Rubén Quintá
Rubén Perfecto Quintá Quintá, nado en Rubiás (Negrelos, Rodeiro) en 1964, é un gandeiro e político galego do PPdeG.
Quentador solar
En moitos climas un quentador solar pode diminuír o consumo enerxético utilizado para quentar auga. Tal diminución pode chegar a ser de até 50%-75% ou incluso 100% se se substitue completamente, eliminando o consumo de gas ou electricidade. Así e todo, en moitos países en vías de desenvolvemento con climas moi propicios para o uso destes sistemas, non os utilizan debido ao custo inicial.
A eficiencia para captar a enerxía solar é moi elevada nos quentadores solares. Dependendo da tecnoloxía e materiais implementados, pode chegar a ter eficiencias de 70% ou 80%. Non debemos confundir o quentador solar co panel fotovoltaico, o cal non se utiliza para quentar substancias, senón para xerar electricidade a partir da luz.
Port Moresby
Barrios
miniatura|esquerda|180px|Imaxe do barrio de Koki. Port Moresby refírese tanto á zona urbanizada do Distrito Capital Nacional como máis especificamente á zona financeira, coñecida localmente como Town. Outros barrios de Port Moresby son: Koki, co seu popular mercado de produtos frescos, Newtown, Konedobu, Kaevaga, Badili, Gabutu, Kila, Matirogo, Three Mile, Kaugere, Sabama, Korobosea, Four Mile, Hohola, Hohola North, Boroko, a maior zona de tendas de Port Moresby, Gordon, Gordon North, Erima, Saraga, Waigani, Morata e Gerehu. Dentro do distrito atópanse tamén outras poboacións, como Hanuabada, que é a maior poboación do país.
Fleves
Fleves  (en grego: Φλέβες) é o nome que recibe unha illa de Grecia que forma parte das Illas Sarónicas no Mar Exeo nas coordenadas xeográficas 37.76806°N, 23.76111°W, posúe 1´4 quilómetros cadrados de superficie, mide 1´55 km de longo por 1´4 km de ancho e alcanza unha altura máxima de 65 metros. Administrativamente está integrado na Periferia de Ática. Atópase totalmente deshabitada.
Port Moresby
Cidades irmandadas
Port Moresby está asociada con:
Rubén Quintá
Traxectoria
Gandeiro. Foi tesoureiro da Sociedade de Caza e Pesca de Rodeiro. Nas eleccións municipais de 2007 foi o candidato número 5 do PPdeG ao concello de Rodeiro, pero non foi elixido. Logo da dimisión do candidato e portavoz do PPdeG José Luis Fernández Fafián en marzo de 2010, entrou a formar parte da corporación municipal e foi nomeado concelleiro de Medio Ambiente. Nas municipais de 2011 ocupou o número 3 na lista popular e foi elixido concelleiro. Foi elixido presidente da Sociedade de Caza e Pesca de Rodeiro en 2012. Volveu ser elixido concelleiro en 2015, sendo nomeado segundo tenente alcalde e concelleiro de Obras e Servizos; o mesmo que en 2019. Volveu ser reelixido presidente da Sociedade de Caza e Pesca en setembro de 2020. Logo da dimisión do alcalde Luís López Diéguez para ser delegado da Xunta na provincia de Pontevedra, foi elixido alcalde de Rodeiro o 6 de marzo de 2021.
Quinton Ross
Universidade
Tras liderar ao Instituto Kimball á final do campionato estatal, Ross asistiu á Universidade Southern Methodist, onde se graduou en económicas. Xogou catro anos en SMU, facendo 14,8 puntos, 5,5 rebotes e 1,9 asistencias en 119 partidos, finalizando cuarto en anotación (1.763) na historia da universidade, terceiro en triplas conseguidas (170) e tiros libres (443), quinto en tapóns (81) e sexto en roubos de balón (153). Coma sénior, foi nomeado mellor xogador da Western Athletic Conference e elixido no mellor quinteto da mesma, ademais de All-American e de rematar 37º en anotación en toda a nación, con 20.3 puntos por partido.
NBA
Ao non ser elixido no Draft da NBA, Ross tivo que irse a xogar ao Telindus BC Oostende de Bélxica, onde fixo 16,7 puntos e 4,8 rebotes. Na tempada 2004-05, asinou un ano de contrato con Los Angeles Clippers, cos que xa realizara a pretempada en 2003.
Na súa primeira campaña na NBA asinou 5,1 puntos, 2,7 rebotes e 21,3 minutos en 78 partidos, 19 deles de titular. Debido á súa gran defensa no perímetro, comezou a ser asiduo no quinteto inicial dos Clippers, aparecendo dende o principio en 45 partidos da tempada 2005-06, na que fixo 4,7 puntos e 2,5 rebotes. O 17 de xaneiro de 2007, Ross realizou o seu mellor partido ata a data, anotando 24 puntos ante Golden State Warriors. Por entón, a súa actuación máis destacábel eran os 18 puntos que lles anotou aos Phoenix Suns no sexto partido das Semifinais de Conferencia en maio de 2006. O 26 de setembro de 2008 asinou polos Memphis Grizzlies, compartindo vestiario co seu curmán Darrell Arthur. O 8 de xullo de 2009 asinou un contrato cos Dallas Mavericks e o 13 de febreiro de 2010 foi contratado por Washington Wizards, e no verán dese mesmo ano por New Jersey Nets.
Javené
Javené (en Yaoueneg, e en galó: Javenaé) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Gaita zuliana
A gaita zuliana, moitas veces simplificada como gaita, é un xénero musical do estado de Zulia en Venezuela; o concepto mal empregado de gaita fíxose para gañar popularidade, copiando o termo das gaitas iberoamericanas, pero sen ningunha similitude musical. En 2014 foi declarado ben patrimonial de interese cultural e artístico de Venezuela. Nalgunhas rexións de Venezuela e nas comunidades de venezolanos ao redor do mundo relaciónase co Nadal. Pero hoxe en día é un xénero que se executa todo o ano no país. Como xénero musical popular cántase en grupos formados por homes e mulleres.
Segundo Joan Corominas, a palabra «gaita» procede do gótico gaits (aínda que aínda non está moi definido), termo que tamén utilizan as linguas do oriente europeo (gaida en Hungría, gainda en Creta ou gayda en Iugoslavia), que significa «cabra», xa que da pel deste animal realízase a membrana de furro ou furruco, instrumento emblemático da gaita.
Os temas que tratan os intérpretes deste xénero van desde cantos ao amor e figuras relixiosas até temas xocosos e de denuncia. O elemento político tamén é protagonista de moitos temas.
Tal é a popularidade deste xénero musical que lle deu nome ao equipo deportivo de baloncesto Gaiteros del Zulia.
Historia
esquerda|miniatura|150x150px|San Sebastián, Patrón de Maracaibo Nas primeiras formas de gaitas conxugáronse os cánticos de misa que ensinaban os misioneiros católicos, a percusión das tamboras, o característico son cultural do furruco, as maracas e a charrasca. O cuatro, xunto aos cánticos españois, representaban a achega ibérica. A execución dos nativos achegaba o estilo definitivo a esta nova música.
José Varela Cadaval
miniatura|250px|Pazo de Ramirás en Santiago de Compostela. José Varela-Cadaval Fernández-de Tejada, I conde de Ramirás, nado en Tui o 22 de outubro de 1817 e finado en Santiago de Compostela o 3 de decembro de 1885, foi un político galego.
Gaita zuliana
Historia
Tradicionalmente a gaita estivo vinculada á devoción decembrina por Santa Lucía no barrio El Empedrao de Maracaibo, e neste sentido lémbrase que cando o Pai José Tomás Urdaneta tivo ao seu cargo a parroquia, sacou do templo aos buliciosos gaiteros. Pode dicirse que desde entón a gaita perdeu o seu carácter relixioso inicial e converteuse definitivamente en música alegre e en expresión musical de crítica e protesta.
José Varela Cadaval
Traxectoria
Foi varias veces alcalde de Santiago de Compostela, e concelleiro tamén dende 1852 e Primeiro Tenente de Alcalde en 1875. Foi deputado a Cortes por Pontevedra en 1867. Por Real decreto de 5 de xullo de 1875 Afonso XII concedeulle o título de conde de Ramirás.
Gaita zuliana
Primeira gaita cantada en vivo na radio
En 1928 nunha emisora de Radio Experimental chamada La Voz del Lago, propiedade do empresario Pedro Bermúdez, tocouse por primeira vez en vivo Noche Buena de Adolfo de Pool, músico e compositor maracaibero, autor tamén da música do Himno a la Virgen de Chiquinquirá de Maracaibo, quen co seu propio conxunto dirixiu a presentación e execución da gaita nesa emisora.
José Varela Cadaval
Traxectoria
Casou coa súa curmá María del Socorro Bermúdez Acevedo, coa que tivo unha filla, María del Carmen Varela Bermúdez. En Santiago de Compostela construíu a súa casa-palacio no soar no que anteriormente se situaba o Colexio dos Irlandeses.
Gaita zuliana
Definición de gaita zuliana
É unha composición que ten a arte de combinar o contido dun tema que ten unha estrutura formal de estrofa-refrán, o cal o primeiro é elevado por un solista e o segundo polo coro; nas estrofas utilízanse catro versos e no refrán de 4, 6 ou 8 versos, ambos de métrica octosílaba, aínda que poden utilizarse combinacións de versos. A base rítmica é de 6 X 8, 6 X 12, 6 X 14, 8 X 16, tamén de métrica regular e irregular, rima asonante ou consoante. É dicir, que en estrutura, métrica, rima e cadencia poida ser interpretada por un conxunto gaitero atendendo a forma tradicional na súa interpretación.
Tipos de gaita
miniatura|300x300px|Monumento á Virxe de Chiquinquirá, Maracaibo.
Gaita de Furro ou maracaibera
Ten un esquema rítmico de 6x8. Por ser o xénero musical zuliano máis difundido a escala nacional, converteuse no máis polémico no que se refire ás súas orixes e traxectoria. É coñecido como Gaita de Furro ao canto popular tradicional na época do Nadal.
A instrumentación coa que tradicionalmente se acompañou á gaita está integrada por: cuatro, maracas, charrasca, tambora e o instrumento básico, o furro ou furruco, como tamén se denomina, coñecido antigamente como «mandullo», descendente directo da zambomba española.
No Maracaibo de hai uns cincuenta anos, incluíanse, cando as condicións o permitían, outros instrumentos como o piano e mesmo algúns de vento. Hoxe en día, a influencia comercial determinou a presenza na gaita de furro dalgúns compoñentes electrónicos.
Tamén contan, quen tiveron a oportunidade de vivir esa época, que as gaitas se organizaban nas casas de familia ou locais comerciais coa participación de todos os asistentes, homes e mulleres. Un pano era o sinal que ao ser entregado a algún dos presentes, indicáballe a súa quenda para dicir un verso, a maioría das veces improvisado, referíndose ao dono da casa, ou da firma comercial, ou o tema ao cal se dedicaba o refrán.
A tempada gaitera orixinalmente estaba comprendida entre a véspera do Día de la Chinita, o 18 de novembro, este inicio das gaitas coñecíase tradicionalmente como «Bajada de los Furros» e prolongábase até o 2 de febreiro, día da Candelaria, no cal tiña lugar a «Subida de los Furros», é dicir gardábanse os instrumentos ata que chegase novamente a data de inicio da tempada.
Gaita de Santa Lucía
Na Zona Norte do Estado Zulia, concretamente en Santa Rosa de Agua, San Rafael de El Moján, Sinamaica e sitios próximos, atopouse un canto ao cal os habitantes destes sitios chámanlle Gaita a Santa Lucía, e é coñecido con esa denominación ao longo de moitas xeracións. Cántase en modos maiores e segundo algúns informantes, tradicionalmente cantouse acompañada de: cuatro, charrasca, maracas e furro, non habéndose incluído a tambora senón até despois da chegada do Chimbanguele (de Sur del Lago) a estes sitios.
Os versos, son xeralmente improvisados e teñen a característica de que o coro responde ao revés ao que o solista di, por exemplo:
Cántase en honra de Santa Lucía, xeralmente para pagarlle promesas, confecciónanse fermosos altares onde se lle rende culto con música e oracións nun novenario comprendido entre o 12 e o 21 de decembro, (o día de Santa Lucía é o 13), con todo, as gaitas prolónganse máis aló desa data.
Gaita de Tambora
É a evolución do canto de faena feminino (no pío, na pedra de moer, na táboa lavando no río, ou fronte ao fogón). As escravas eran utilizadas para o traballo no fogar, e este canto do traballo, é canalizado polos valores culturais africanos e logra florecer até enfrontarse ao urbanismo, quen a reduce a unha simple actividade que se realiza unha ou dúas veces ao ano. Caracterízase porque presenta unha tambora con parche en ambos os extremos, suxeitos con cáñamo ou mecates; e un tambor igual ao medio golpe do chimbanguele. O seu compás é de 2x4.
Grant Wood
Grant DeVolson Wood, nado en Anamosa (Iowa) o 13 de febreiro de 1891 e finado en Iowa City o 12 de febreiro de 1942, foi un pintor estadounidense. É coñecido sobre todo polas súas pinturas que representan o Medio Oeste rural estadounidense de entreguerras. Foi un dos pintores da Escola Ashcan, que a través de Arshile Gorky levou ao expresionismo abstracto posterior á segunda guerra mundial.
Gaita zuliana
Gaita tamborera
Chamada polo cronista e investigador Juan de Deus Martínez como La 5.ª gaita, é certamente o quinto subxénero da gaita zuliana. Xorde a principios da década de 1970 como resultado da fusión da gaita de tambora e os chimbángueles de San Benito. O seu creador foi o soado cantautor gaitero Nelson Martínez da man de "Gran Coquivacoa", agrupación gaitera á cal pertencía. O seu ritmo é de 2x4 e executouse inicialmente con cuatro, furro, tambora, charrasca e maracas. Prontamente engadíronselle o baixo, o piano, a guitarra eléctrica, as congas, o bongó, o cencerro e até metais (trompeta, trombón e saxofón) e timbais, por canto a finais dos anos 70 e principios dos 80 a gaita tamborera foi arroupada pola influencia musical caribeña, en especial da salsa, todo iso liderado polos conxuntos gaiteros vangardistas como Estrellas del Zulia, Guaco, Santa Anita e, por suposto, Gran Coquivacoa. A temática é variada e non ten unha tempada especial para a súa execución.
Grant Wood
É especialmente célebre a obra American Gothic, que se converteu nunha pintura icónica do século XX.
Traxectoria
A súa familia trasladouse a Cedar Rapids despois de que o pai morrese en 1901. Axiña comezou a traballar como aprendiz nunha metalurxia local. Despois de graduarse na Washington High School, Wood ingresou nunha escola de arte de Minneapolis en 1910, e regresou un ano máis tarde para dar clases nunha escola dunha soa aula. En 1913 acudiu ao Art Institute of Chicago e fixo algún traballo como prateiro. Regresou de novo a Cedar Rapids para ensinar a estudantes da Junior High despois de servir no exército como pintor de camuflaxe. Dende 1920 ata 1928 fixo catro viaxes a Europa, onde estudou moitos estilos de pintura, especialmente o impresionismo. Porén, foi a obra de Jan van Eyck a que o influíu para adquirir a claridade desta nova técnica e incorporala ás súas novas obras. Entre 1924 e 1935, Wood viviu na planta alta dun garaxe que converteu no seu estudio persoal en "5 Turner Alley"; o taller non tivo dirección ata que Wood fixo unha el mesmo. En 1932, Wood axudou a fundar a Stone City Art Colony preto da súa cidade natal para axudar os artistas durante a Gran Depresión. Converteuse nun gran defensor do rexionalismo nas artes.
Condado de Ramirás
miniatura|225px|Pazo de Ramirás en Santiago de Compostela. O condado de Ramirás é un título nobiliario outorgado ao deputado en Cortes José Varela Cadaval por Afonso XII, mediante Real Decreto de 5 de xullo de 1875.
Grant Wood
Traxectoria
Wood ensinou pintura na Escola de Arte da Universidade de Iowa dende 1934, o que o levou a trasladarse a Iowa City. Durante ese tempo, supervisou proxectos de pintura mural, tutelou estudantes, produciu unha variedade de obras propias, e converteuse en peza chave da comunidade cultural da universidade.
O 12 de febreiro de 1942, o día anterior ao seu 51.º aniversario, Wood morreu no hospital da universidade vítima dun cancro pancreático. Está enterrado en Riverside Cemetery, Anamosa, Iowa. Cando faleceu, a súa herdanza pasou á súa irmá, Nan Wood Graham, a muller retratada en American Gothic. Cando esta morreu en 1990, a súa herdanza, xunto con obxectos persoais de Wood e varias obras de arte pasaron a ser propiedade do Figge Art Museum de Davenport, Iowa.
A súa obra
esquerda|miniatura|[[Cuartos de dólar dos 50 estados|Cuarto de dólar do estado de Iowa cuñado en 2004 en homenaxe a Grant Wood.]] Wood foi un pintor activo dende unha idade extremadamente nova ata a súa morte, e aínda que é coñecido sobre todo polos seus cadros, traballou unha ampla variedade de medios, incluíndo tinta, carbón, cerámica, metal, madeira e obxectos atopados.