cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Premio de Australia de 1999
Carreira
Häkkinen fixo un bo uso da súa pole na segunda saída e tomou o liderado, seguido de cerca por Coulthard, Irvine, Frentzen, Ralf Schumacher e Fisichella. Máis atrás Alesi parou inmediatamente co cambio roto, mentres que Trulli fixo un bo comezo no duodécimo lugar da grella e intentou pasar a Hill na terceira curva. Os coches se tocaron, Hill trompeou na grava e retirouse, mentres Trulli continuou e tomou o sétimo lugar de Villeneuve na seguinte volta. Tamén na volta 2, Zanardi caeu ao posto 21º. Os seis primeiros permaneceron inalterados durante as fases iniciais da carreira. Mentres os McLarens distanciáronse do resto da pista, Michael Schumacher comezara a remontar e era décimo primeiro despois de só nove voltas. Tras trece voltas, Häkkinen e Coulthard lideraban sobre Irvine terceiro por 18 segundos cando Coulthard entrou de súpeto nos boxes e retirouse con problemas de transmisión. Unha volta despois Häkkinen perdeu a vantaxe con Irvine cando saíu o coche de seguridade. Villeneuve perdeu o seu alerón traseiro na parte traseira da recta e tivo sorte de tocar o muro só suavemente logo dunha serie de trompos a alta velocidade. A carreira foi detrás do coche de seguridade durante tres voltas mentres o coche de Villeneuve era retirado. Diniz, Zonta e Badoer aproveitaron a oportunidade para intentar aforrar tempo facendo unha parada en boxes mentres o coche de seguridade estaba na pista.
Cando a carreira reiniciouse na volta 18, Häkkinen parecía estar en problemas de novo cando o seu coche non acelerou correctamente, agrupando os coches detrás del. Varios pilotos desviaronse ao redor do lento McLaren, incluíndo a Barrichello, que máis tarde foi penalizado cun stop&go por pasar a Michael Schumacher antes da liña de saída. Logo da carreira, o brasileiro afirmou que pasou accidentalmente a Schumacher ao intentar evitar unha colisión. Irvine tomou o liderado por diante de Frentzen, Trulli, Ralf Schumacher e Michael Schumacher, mentres que Häkkinen entrou nos boxes despois dunha volta lenta e retirouse con problemas de aceleración. Na volta 19 Zanardi estrelouse e o coche de seguridade saíu por segunda vez. Barrichello e Trulli fixeron as súas paradas en boxes, con Trulli incluso facendo dous. A carreira reiniciouse unha vez máis na volta 25. Irvine liderou seguido de Frentzen, Ralf Schumacher, Michael Schumacher e Diniz. Na segunda volta Michael Schumacher tivo unha picada pero logrou volver aos pits. O alerón dianteiro do seu Ferrari danárase polas vibracións e foi substituído por un á orixinalmente destinada ao auto de Irvine, o número 4. Na volta 28 Diniz tivo que retirarse do 4º cun problema de transmisión. Barrichello era agora cuarto, seguido de Zonta e Takagi. Na seguinte volta, Wurz tivo un trompo espectacular cando a suspensión traseira fallou. Na volta 32 Barrichello entrou nos pits para cumprir a súa sanción. Zonta fixo a súa segunda parada en boxes. Badoer foi quinto por pouco tempo. Na volta 34 Ralf Schumacher fixo unha parada nos boxes e caeu ao cuarto. Tres voltas máis tarde, Irvine e Frentzen entraron en boxes ao mesmo tempo, pero Irvine mantivo a vantaxe e reincorporouse diante de Fisichella. Na volta 38 Fisichella fixo unha parada en boxes e caeu na quinta posición detrás de de la Rosa. Michael Schumacher pilotou polo pit lane sen facer a parada. Na próxima volta Michael Schumacher volveu entrar nos boxes e substituíu o volante do seu Ferrari. Na volta 40 Barrichello pasou a Zonta e quedou na sexta posción. Na volta 41 de la Rosa fixo a súa segunda parada en boxes e perdeu o cuarto con Fisichella. Barrichello tomou o sexto lugar de Takagi. Na volta 43 Barrichello pasou de la Rosa para o quinto. Con once voltas para meta, Zonta entrou a boxes para que revisaran o seu alerón traseiro e reincorporouse xusto diante do líder Irvine, mantívose dúas voltas antes de desacelerar con problemas na caixa de cambios. Na liña de meta Irvine foi o primeiro, gañando o seu primeiro Gran Premio, por diante de Frentzen, Ralf Schumacher, Fisichella e Barrichello. De la Rosa foi o sexto, marcando un punto no seu debut na Fórmula Un.
Bassella
Bassella é un concello da comarca do Alt Urgell. O termo municipal de Bassella foi o máis afectado pola construción da vaira de Rialb.
Situación
esquerda|miniatura|300px|Entidades de poboación de Bassella. Bassella é o termo municipal máis meridional do Alt Urgell, limita coas comarcas do Solsonès no leste e coa Noguera ao oeste. Polo norte limita cos concellos de Oliana e Peramola, ao oeste coa Baronia de Rialb e Tiurana, ao sur con Vilanova de l'Aguda (Noguera) e Pinell de Solsonès e ao leste con Castellar de la Ribera (Solsonès).
A Campa Vella, Romariz, Abadín
A Campa Vella é un lugar da parroquia de Romariz no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
Teatro Galán
O Teatro Galán foi unha sala de teatro situada no barrio do Ensanche da cidade de Santiago de Compostela. Comezou a súa andaina por vez primeira no ano 1993, participando na promoción das artes escénicas e visuais, ata o seu peche en 2006.
Sum 41
Sum 41 é unha banda de pop punk do Canadá formada en 1996, en Ajax, Ontario, polos adolescentes Deryck Whibley e Steve Jocz. Cone McCaslin e Dave Baksh foron recrutados un pouco máis tarde para completar a banda. O grupo aposta por unha mestura de Punk rock, Pop Punk e Rap. Actualmente Dave Baksh non toca na banda, polo que foi substituído por Tom Thacker.
Premios e candidaturas
Sum 41 foi candidato sete veces aos Juno Awards, das que gañaron dúas. No 2001, foron candidatos á "Mellor Banda Nova" nos Juno Awards, mais gañou a banda Nickelback. Foron candidatos á "Mellor banda" nos Juno Awards de 2002 e Nickelback gañou de novo. Ademais, en 2002, o seu álbum All Killer No Filler foi candidato ao "Mellor Álbum; porén, gañou o álbum The Look of Love da cantante Diana Krall. En 2003, Sum 41 gañou un Juno Award pola "Banda do ano". En 2004, foron novamente candidatos, desta vez co seu álbum Does This Look Infected? para a categoría de "Álbum de rock do ano", aínda que o gañou o álbum do artista Sam Roberts', We Were Born in a Flame. En 2005, o álbum Chuck gañou o premio "Álbum de rock do ano"; alén diso, foron candidatos para "Grupo do ano", premio que gañou a banda punk Billy Talent. En 2008, o seu álbum Underclass Hero foi candidato ao Juno Award "Álbum de rock do ano"; e máis unha vez, perderon porque o premio levouno o álbum Them vs. You vs. Me da banda Finger Eleven. Tamén foron candidatos para tres premios canadenses de música independente. En 2004, gañaron un Woodie Award por "The Good Woodie (Mellor impacto social)". En 2003 foron candidatos para un Kerrang! Award pola "Mellor actuación ao vivo". O 1 de decembro de 2011, Sum 41 foi candidato para un Premio Grammy pola Mellor actuación hard rock/metal grazas a súa canción Blood In My Eyes. O gañador será anunciado o día 12 de febreiro de 2012.
Istmo de Carelia
O istmo de Carelia (Karjalankannas; Карельский перешеек, Karelski pereshéiek) é unha estreita banda de terra de 45 a 110 quilómetros de lonxitude que separa o lago de Ládoga en Rusia co golfo de Finlandia.
Antigamente finlandés, este territorio incorporouse á Unión Soviética tras a guerra de Inverno, sendo esta anexión confirmada tras a guerra de Continuación. Algúns dos raión (distritos) desta zona dependen administrativamente da cidade de San Petersburgo; o resto fanno da óblast de Leningrado.
A cidade máis importante é Výborg.
One Hundred and One Dalmatians
One Hundred and One Dalmatians é un filme de animación estadounidense dos estudios Disney, dirixido por Clyde Geronimi, Hamilton Luske e Wolfgang Reitherman, e estreado en 1961.
Sinopse
Pongo e Perdita, os cans dálmata protagonistas, son unha feliz parella que vive rodeada dos seus cadeliños e cos seus amos Roger e Anita. Pero a súa felicidade está ameazada. Cruella de Ville, unha pérfida muller que vive nunha gran mansión e adora os abrigos de pel, entérase de que os protagonistas teñen quince crías de dálmata. Entón, a idea de secuestralos para facer un exclusivo abrigo, convértese nunha obsesión. Para facer realidade o seu soño contrata a dous ladróns para que rouben os cans.
Martin McGuinness
James Martin Pacelli McGuinness (en Séamus Máirtín Pacelli Mag Aonghusa) nado en Derry o 23 de maio de 1950 e finado ibídem o 21 de marzo de 2017, foi un político irlandés do Sinn Féin, viceministro principal de Irlanda do Norte dende maio de 2007 até xaneiro de 2017.
Traxectoria
Antigo dirixente do Provisional Irish Republican Army (IRA), McGuinness foi membro do parlamento MP por Mid Ulster dende 1997 até a súa dimisión en 2013. Como todos os membros do parlamento do Sinn Féin, McGuinness practicou o abstencionismo en relación ó Parlamento de Westminster. Despois do acordo de San Andrews e a elección de Asemblea en 2007, como dirixente político de Sinn Féin no norte, converteuse en viceministro principal de Irlanda do Norte en 8 de maio de 2007, sendo o líder do Partido Unionista Democrático (DUP) Ian Paisley que se converteu en Primeiro Ministro. O 5 de xuño de 2008 foi renomeado como deputado Primeiro Ministro para servir ó lado de Peter Robinson, quen sucedeu a Paisley como Primeiro Ministro. McGuinness anteriormente serviu como Ministro de Educación no Executivo de Irlanda do Norte entre 1999 e 2002. Foi candidato polo Sinn Féin para Presidente de Irlanda nas eleccións de 2011.
Traballou a carón do enviado especial estadounidense George Mitchell, sendo un dos principais responsables do Acordo do Venres Santo que foi a base sobre a que se construíu o proceso de paz de Irlanda do Norte.
O 9 de xaneiro de 2017, McGuinness dimitiu como deputado en protesta polo escándalo das enerxías renovables ou escándalo RHI. O 19 de xaneiro anunciou que non se presentaría para a re-elección na Asemblea de Irlanda do Norte nas eleccións de marzo por mor do seu estado de saúde. Pouco tempo despois sufriu unha amiloidose, unha condición que ataca os órganos vitais, que lle provocou a morte o 21 de marzo de 2017, con 66 anos.
Xesteda, Cerceda
Santa Comba de Xesteda é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Cerceda. Segundo o IGE en 2013 tiña 354 habitantes (173 homes e 181 mulleres), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 448 habitantes.
Adrian Paul
Adrian Paul Hewett, nado o 29 de maio de 1959 en Londres, é un actor inglés coñecido por interpretar a Duncan MacLeod na serie de televisión Highlander: The Series e nos filmes Highlander: Endgame e Highlander: The Source.
Xosé
dereita|miniatura|250px|Xosé, fillo de Xacobe, obra de [[Peter von Cornelius.]]
Xosé (pronunciado: [ ʃoˈsɛ] ) é un nome masculino de orixe hebraica ("Deus dará"), na súa variante en galego e asturiano.
Deriva de yôsef (יוסף) «anada», do verbo lehosif (להוסיף) «engadir» «(Deus) engadirá»; un fillo de Xacobe. A explicación do significado deste nome que acha no Antigo Testamento, no libro da Xénese é a seguinte:
A festividade de San Xosé é o 19 de marzo e o 1º de maio, San Xosé Obreiro, Día do Traballador.
O hipocorístico no mundo hispano do nome Xosé (José en castelán [xoˈse] e portugués [ʒuˈzɛ]) é Pepe (tamén empregado en Galiza) e no mundo luso: zé ou zeca. Emprégase tamén sen acento: Xose e coa variante Xusé. O feminino é Xosefa.
O nome en Galiza
En Galiza foi e é un nome común. 11 parroquias teñen a San Xosé coma padrón (véxase: Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Xosé). A variante galega Xosé é menos común cá castelá José, contodo 461 nenos levan o nome en Galiza (423), Asturias e zonas de emigración galega, coma Madrid ou Barcelona.
Personaxes bíblicos
miniatura|150px|En [[lingua hebrea|hebraica, "Yosef" (יוסף). Detalle de mosaico-mural israelita simbólico da Tribo Israelita de Xosé, cuxo símbolo é o trigo. ]]
O Concello, Romariz, Abadín
O Concello é un lugar da parroquia de Romariz no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
Triñáns, Abanqueiro, Boiro
Triñáns é un lugar da parroquia de Abanqueiro no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Tiña 347 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 178 eran homes e 169 eran mulleres.
Save You
"Save You" é un sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, editado o 11 de febreiro do 2003 como segundo sinxelo do su sétimo álbum de estudio Riot Act. O tema acadou o posto 23 da lista Billboard Mainstream Rock Tracks, e foi incluído no recompilatorio de grandes éxitos do ano 2004 rearviewmirror (Greatest Hits 1991-2003).
Lista de cancións
Save You Save You Save You
Linguas magáricas
As linguas magáricas ou linguas kham-magar-chepang forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana.
Conduto galactóforo
miniatura|250px|Conduto galactóforo (número 6). Un conduto mamario (tamén coñecido como conduto galactóforo e en latín, galactophorous ducts) é un dos numerosos condutos que transportan leite dende os lóbulos mamarios á mamila.
A glándula mamaria consta de dous elementos fundamentais:
Jessica Mauboy
Jessica Hilda Mauboy, nada o 4 de agosto de 1989 en Darwin, Territorio do Norte, é unha actriz e cantautora de R&B e pop indíxena australiana.
South African Airways
South African Airways (SAA) é a aeroliña nacional e a máis grande de Suráfrica. Ten a súa sede no Aeroporto Internacional de Johannesburgo-Oliver Reginald Tambo. A compañía voa a 42 destinos de todo o mundo dense o seu centro de operacións no citado aeroporto, usando unha frota de 53 avións. A aeroliña está dirixída polo CEO Monwabisi Kalawe.
South African Airways fundouse en 1934 tras a compra de Union Airways por parte do goberno surafricano. A aeroliña foi inicialmente supervisada e controlada pola administración surafricana de ferrocarrís e portos. Sancións de países africanos que lle prohibiron realizar escalas nos seus aeroportos debido ao apartheid forzárona a mercar avións de longo alcance, entre outras medidas, para contrarrestar esas restriccións. Durante ese tempo tamén era coñecido polo seu nome en lingua afrikaans, Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL), que foi abandonado. En 1997 a aeroliña pasou por un gran programa de renovación, que incluía un cambio de nome, imaxe e librea, ademais da introdución de servizos de venda de billetes a través de internet. Dende entón a compañía uniuse á Star Alliance, e renovou a súa frota con avións máis modernos. En 2006 SAA separouse de Transnet, a súa compañía nai, para operar como unha aeroliña independente.
SAA é a aeroliña oficial da Asociación de Tenistas Profesionais. A compañía posúe Mango, unha aeroliña low cost doméstica, e estrableceu ligazóns con Airlink e South African Express.
En novembro de 2021, nun marco de colaboración estratéxica (SPF), asinado durante unha cerimonia en presenza do presidente surafricano Cyril Ramaphosa e do presidente de Kenya, Uhuru Kenyatta. Kenya Airways e South African Airways agora traballarán xuntos para "aumentar o tráfico de pasaxeiros, as opcións de carga e o comercio en xeral utilizando as forzas de Suráfrica, Kenya e África", explica un comunicado.
Brewster F2A Buffalo
O Brewster F2A Buffalo foi un caza estadounidense usado durante a segunda guerra mundial. Comezou a desenvolverse no verán de 1935 e realizou o seu primeiro voo o 2 de decembro de 1937. O Buffalo gañou unha competición contra o Grumman F4F Wildcat en 1939 para converterse no primeiro caza monoplano da US Navy, entrando en servizo en xuño de 1939. Aínda que era superior ao Grumman F3F biplano ao que substituíu e aos primeiros F4F, o Buffalo xa era obsoleto cando os Estados Unidos entraron na guerra, sendo inestable e moi pesado, especialmente en comparación co Mitsubishi A6M Zero xaponés.
A súa primeira versión, a F2A-1 non se considerou axeitada para o servizo embarcado, e todos os exemplares agás 11 foron cedidos a Finlandia a principios de 1940. Os 43 aparellos cedidos foron substituídos polo mesmo número de F2A-2, que tiña un motor máis potente e algunha mellora máis. A súa principal variante de serie sería a F2A-3, que viña equipada con blindaxe, polo que as súas prestacións operacionais se viron bastante minguadas.
En decembro de 1941, Buffalos operados por forzas aéreas da Commonwealth británica (B-339E) e dos Países Baixos (B-339C/D) no Sueste Asiático sufriron importantes perdas en combate contra os A6M Zero e os Nakajima Ki-43 "Oscar" da Armada do Xapón. O británicos intentaron alixeirar os seus Buffalo quitando munición e combustible, e instalando canóns máis lixeiros para mellorar o seu rendemento, aínda que non conseguiron moita diferenza. Tras os primeiros enfrontamentos, os neerlandeses baleiraron a metade da munición e do combustible das ás, o que permitiu aos seus Buffalo (e aos seus Hurricane) poder enfrontarse aos Oscar.
Galería dos Espellos
A Galería dos Espellos (en francés: Grande Galerie ou Galerie des Glaces) é a galería central do palacio de Versalles, en Francia. Foi deseñada polo arquitecto Jules Hardouin-Mansart e construíuse entre 1678 e 1684, reemplazando un eirado de Luis Le Vau que unía as dúas ás do palacio (norte e sur) coa fachada do oeste.
O seu estilo é Barroco e ten unha lonxitude de 73 metros poe 10,5 metros de ancho. Dezasete ventás proporcionan a luz que se reflicte en 357 espellos postos fronte a fronte. Supuxo un acontecemento no século XVII, pois por vez primeira, as persoas podíanse contemplar de corpo enteiro, amais, representaba un luxo enorme tendo en conta que naquela época un espello resultaba moi caro. A bóveda de canón está decorada con pinturas de Charles Le Brun nas que se representaba o reinado de Luís XIV de Francia. Inicialmente, a estancia ornamentouse cun mobiliario de prata e numerosas estatuas antigas, fundido en 1689, ​ o mobiliario de prata deu paso a outro de madeira dourada que desapareceu durante a Revolución francesa.
Restauracións
A primeira restauración da galería produciuse só un século despois da súa inauguración, entre 1758 e 1762, tivéronse que consolidar as pinturas, xa que a antigüidade da cola estaba provocando o seu desprendemento. Despois da Revolución, a galería foise degradando pouco a pouco, Napoleón consolidou os edificios en xeral, pero non foi ata a Restauración Borbónica cando a galería experimentou a súa segunda restauración, concretamente en 1814, baixo o reinado de Luís XVIII. Entre 1821 e 1822, fíxose un profundo estudo do estado da estancia e importantes intervencións seguiron ata finais do reinado de Carlos X. Luís Filipe I transformou o palacio en museo, realizando importantes intervencións, pero apenas tocando á galería. Restauracións puntuais seguiron durante a segunda metade do século XIX e comezos do XX. Entre 1949 e 1952 tivo lugar outra importante restauración centrada nos espellos. En 1980 instaláronse novos mobles (mesas, torchères e lámpadas) que reproducían o mobiliario anterior á Revolución.
En xullo de 2004 comezou unha intensa restauración baixo a dirección do arquitecto xefe de monumentos históricos Frédéric Didier, que rematou en xuño de 2007. Esta foi a maior intervención na galería dende a súa inauguración en 1684, sendo o seu custo total de 12 millóns de euros.
José Canalejas
Traxectoria
Era fillo de José Canalejas Casas, un enxeñeiro e político barcelonés que viñera a Ferrol en 1854 para facerse cargo da Escola de Maquinistas da Armada, dirixindo tamén o periódico El Eco Ferrolano e da sevillana María del Amparo Méndez Romero. Instalado coa súa familia en Madrid en 1855 cursou os seus primeiros estudos no Colexio de Santoja e o bacharelato no Instituto de San Isidro. Neno prodixio, traduce ós dez anos do francés ó español unha pequena obra titulada Luis o el joven emigrado. Con só once oficia de correspondente político de prensa baixo o pseudónimo de "El cantor de Mugardos".
Inclinado por igual polas leis e polas humanidades, cursou á vez Dereito e Filosofía e Letras, doutorándose nas dúas carreiras. En 1872 é contratado como axudante da cátedra de "Principios xerais da lingua e Literatura Española". Concursa dúas veces á cátedra de Literatura na Universidade Central de Madrid pero non a consegue. A primeira vez gañounaMarcelino Menéndez Pelayo, e a segunda Antonio Sánchez Moguel.
Chegou a ocupar os máis altos cargos de diferentes institucións. Foi decano do Colexio de Avogados de Madrid e presidente da Real Academia de Lexislación e Xurisprudencia. Formou parte da Academia de Ciencias Morais e Políticas e foi membro de número da Real Academia Española da Lingua.
Simpatizante do Partido Demócrata Progresista, de ideas republicanas, abandonaría estas ideas ao se producir a restauración dinástica dos Borbón s integrándose nas filas do Partido Liberal de Sagasta, entón dirixido por Cristino Martos.
Foi deputado por Soria en 1881 e, posteriormente, por Ágreda, Alcoi e Alxeciras. Ocupou diversos cargos durante a rexencia de María Cristina (1885-1902). Foi, en 1883, subsecretario da Presidencia e a comezos de 1888 Ministro de Fomento. Máis tarde, en decembro, foino de Graza e Xustiza. No período do 17 de decembro de 1894 ó 23 de marzo de 1895 desempeñou a carteira do Ministro de Facenda, e en 1902 a de Agricultura, Industria e Comercio.
En 1910 foi nomeado xefe de goberno tras os dramáticos acontecementos da Semana Tráxica de Barcelona e a caída de Antonio Maura.
A cuestión relixiosa resolveuna na chamada Ley del Candado ("Lei do Cadeado") de 1910, que delimitaba as áreas de influencia da Igrexa e do Estado. Con relación ó problema catalán, propuxo o Proxecto de mancomunidades, en colaboración con Prat de la Riba. Interveu na cuestión marroquí, coa ocupación de Larache, Asilah e Alcazarquivir.
Foi asasinado a tiros en Madrid en 1912 polo anarquista aragonés Manuel Pardiñas Serrano, cando se encontraba mirando o escaparate dunha librería da Porta do Sol. Foi soterrado no Panteón de Homes Ilustres de Madrid.
Obra
Foi ademais de político, periodista, escritor e conferenciante. En 1875, publicou Apuntes para un curso de literatura latina en dous volumes, en 1888, Derecho parlamentario comparado e en 1910 Estudios sobre las Regalías de la Corona de España. Os seus primeiros triunfos como orador conseguiunos no Ateneo. Foron célebres os seus discursos parlamentarios sobre as reformas militares de Cassola, os de apertura da Academia de Xurisprudencia, as conferencias do casino militar.
Negro púrpura
Negro púrpura é un documental da produtora Illa Bufarda, dirixido por Sabela Iglesias e Adriana P. Villanueva, proxectado na sesión inaugural da edición da Mostra Internacional de Cinema Etnográfico (MICE) do Museo do Pobo Galego.
A Pedreira, Igrexafeita, San Sadurniño
A Pedreira é un lugar da parroquia de Igrexafeita no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 contaba cun habitante (1 muller).
Negro púrpura
Contido
O documental amosa como a recollida do cornizó, un fungo parasito do centeo, revolucionou a economía dunha pequena parte da poboación labrega nos anos 40 e 50, pois era un produto cuxos alcaloides sintetizabanse para usos médicos e moi apreciado no comercio internacional. Este fungo era usado na medicina tradicional e como fonte de LSD droga alucinóxena.
Fernando Morientes
Infancia
Os seus primeiros anos de vida pasounos no municipio de Acehuche (provincia de Cáceres), onde o seu pai estivo destinado como garda civil. Con catro anos de idade, a súa familia trasladouse a Sonseca (Toledo), de novo por motivos de traballo.
Clubs
Morientes comezou a súa carreira como profesional no Albacete Balompié con 17 anos de idade. Posteriormente foi traspasado ao Real Zaragoza en 1995, para recalar despois no Real Madrid, onde permaneceu entre 1997 2005 en cuxas filas conquistou os títulos máis importantes de España e Europa, así como a Copa Intercontinental. No club "merengue" gañou a Champions League 1999-2000 ante o Valencia CF, anotando un dos goles da final.
No ano 2003 xogou no AS Mónaco da liga francesa en condición de cedido. Co cadro monegasco foi subcampión europeo en 2004, perdendo a final fronte ao FC Porto e realizando unha gran tempada.
Fichou en inverno de 2005 polo Liverpool, pero tras unha estancia máis ben curta e tras anotar só oito goles en 2 tempadas, recalou no Valencia.O seu primeiro ano no club Valencianista foi brillante en canto a fútbol e goles e lembrou a o mellor Morientes. En 2008 o Valencia proclamouse campión da Copa do Rei cun gol seu de cabeza tras unha falta botada por Rubén Baraja.
No 2009 e tras unha paupérrima tempada no Valencia, ficha polo Olympique de Marsella da Ligue 1 francesa, onde se proclama campión da liga e copa Francesa anotando un gol en liga.
World Wide Suicide
"World Wide Suicide" é un sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam. Foi editado a través de tendas dixitais o 14 de marzo do 2006 e foi o primeiro sinxelo do seu álbum Pearl Jam. O tema acadou a cima da lista Billboard Modern Rock onde estivo un total de tres semanas.
Rookie do Ano da NBA
O Rookie do Ano (NBA Rookie Of The Year Award) é o premio ao xogador máis destacado na súa primeira tempada coma xogador da NBA. Este premio, creado na tempada, recibe o nome de Trofeo Eddie Gottlieb. O gañador é seleccionado por un grupo de 24 periodistas deportivos tanto dos Estados Unidos como do Canadá, votando cada un polo primeiro, segundo e terceiro posto. Cada elección na primeira praza conta 5 puntos, na segunda son 3 e na terceira 1. O xogador con maior suma de puntos totais, a pesar do número de votos na primeira posición, gaña o premio.
Trece dos gañadores deste premio gañaron tamén o MVP da Tempada da NBA durante as súas respectivas carreiras; Wilt Chamberlain e Wes Unseld lográrono na mesma tempada. 19 dos 42 gañadores do Rookie do Ano que xa non están en activo foron incluídos no Basketball Hall of Fame. En tres tempadas houberon dous gañadores conxuntos; Dave Cowens e Geoff Petrie na tempada, Grant Hill e Jason Kidd na tempada , e Elton Brand e Steve Francis na tempada.
Patrick Ewing de Xamaica, Tim Duncan das Illas Virxes dos Estados Unidos, Pau Gasol de España, Kyrie Irving e Ben Simmons de Australia, Andrew Wiggins do Canadá e Luka Dončić de Eslovenia, son os únicos gañadores non nados nos Estados Unidos. Erwing trasladouse desde o seu país natal até Boston aos 11 anos, Duncan formouse na universidade de Wake Forest e é cidadán estadounidense, mais é considerado "internacional" pola NBA xa que non naceu nun dos 50 Estados dos Estados Unidos ou en Washington, D.C., Irwing mudouse aos Estados Unidos aos 2 anos e Wiggins cando estaba no instituto. Así Gasol é o único gañados formado fóra de territorio estadounidense.
Lista de gañadores
thumb|[[Wilt Chamberlain ]] thumb|[[Kareem Abdul-Jabbar ]] thumb|[[Larry Bird ]] thumb|[[Michael Jordan .]] thumb|[[Allen Iverson .]] thumb|[[LeBron James .]]
Gañadores non oficiais
Antes da temporada, o Rookie do Ano era escollidos polos xornalistas; porén, a NBA non recoñece oficialmente a estes xogadores como gañadores. A liga publicou os gañadores anteriores a 1953 na "Official NBA Guide" (do inglés: Guía Oficial da NBA) de 1994–95 e na "Official NBA Basketball Encyclopedia" (Enciclopedia Oficial da NBA) de 1994, mais non volveron aparecer en sucesivas edicións.
Piper Laurie
Rosetta Jacobs, nada en Detroit (Míchigan) o 22 de xaneiro de 1932 é unha actriz estadounidense, coñecida como Piper Laurie. É célebre polos seus papeis nos filmes O buscavidas (1961), Carrie (1976) e Fillos dun deus menor (1986), polos que recibiu candidaturas ao Óscar. Tamén é coñecida pola súa interpretación de Kirsten Arnesen no produción televisiva Days of Wine and Roses e de Catherine Martell na serie Twin Peaks.
Traxectoria
O pai de Laurie era un inmigrante polaco que se dedicaba á venda de mobles. A súa nai era estadounidense de orixe rusa. Cando tiña seis anos, a familia trasladouse aos Ánxeles. Laurie era unha nena guapa cunha rechamante cabeleira rubia, mais era moi tímida. Por iso, os seus pais enviárona a clases de dicción e co tampo foi tamén a clases de interpretación nunha escola local.
Cando Laurie cumpriu dezasete anos, os Universal Studios fixáronse nela e asinaron un contrato. Nese momento adoptou o seu nome artístico. En 1950 foi seleccionada para o seu primeiro filme, Louisa, en que coincidiu con Ronald Reagan, co que tivo varias citas antes de que el casase con Nancy Davis. Na autobiografía de Laurie, Learning to Live Out Loud, conta que verdeu a súa virxindade con el. Pouco despois actuou no seu segundo filme, desta vez con Tony Curtis, co que apareceu en varios filmes posteriores. O estudio encadrou a Laurie no papel de moza atractiva, inxenua e con pouca cabeza e non lle ofrecían papeis en que puidses amosar os seus dotes interpretativos. Aínda que cunha paga semanal de dous mil dólares, Laurie estaba moi ben retribuída, finalmente cansou e comunicou ao seu axente que abandonaba o seu traballo na Universal, sen importarlle as consecuencias.
En 1952 acaba de cumprir vinte anos cando se realizou o primeiro concurso de Miss Universo, e ela foi que coroou a gañadora, a finlandesa Armi Kuusela. Foi escollida por ser a icona da beleza do momento.
Finalmente, Laurie puido marchar sen maiores inconvenientes e trasladouse a Nova York para reiniciar os seus estudos de interpretación. Ao mesmo tempo, actuou en programas de televisión en directo. En 1957 recibiu unha oferta interesante para un filme, o que a levou novamente ao cinema. A súa verdadeira oportunidade xurdiu en 1961 cando interpretou a amiga discapacitada de Paul Newman en O buscavidas, polo que foi candidata ao Oscar á mellor actriz secundaria. Nesa época casou e cando non recibía ofertas interesantes retirábase á súa casa de Woodstock, preto de Nova York, onde se dedicaba ás tarefas domésticas e á súa filla.
En 1965 interpretou a Laura na montaxe de The Glass Menagerie de Tennessee Williams en Nova York, compartindo cartel con Maureen Stapleton. Tamén comezou a volver aparecer na televisión e foi aceptando ao longo das seguintes décadas un número crecente de papeis en telefilmes e miniseries.
En 1976 Laurie aceptou un papel no filme Carrie, protagonizado por Sissy Spacek. Nel encarnou á nai relixiosa e excéntrica dunha moza tímida e con problemas psíquicos. Pola súa interpretación obtivo a segunda candidatura ao Oscar e relanzou a súa carreira. A terceira conseguiuna en 1986 polo seu papel de nai dunha moza xorda en Fillos dun deus menor. O mesmo ano gañou un Emmy pola súa interpretación no telefilme Promise, con James Garner.
Jiko Luveni
Jiko Fatafehi Luveni, nada en 1946 e finada o 22 de decembro de 2018, foi unha médica, política de Fidxi e presidenta do Parlamento de Fidxi. Era membro do partido FijiFirst antes de renunciar á súa participación no partido co fin de asumir o cargo de portavoz. Isto debeuse a que o presidente de Fidxí non é membro do Parlamento e non pode ser membro dun partido político de conformidade co artigo 77 (1) (a) e o artigo 77 (7) (b) (ii) da Constitución de Fidxí. Foi a primeira fidxana graduada dunha Escola de Medicina e a primeira muller en ocupar o cargo de portavoz parlamentaria.
Infancia e educación
Filla dun antigo comerciante convertido en magnate naviero, Luveni provén do pobo de Nukuni na illa de Ono-i-Lau, no arquipélago que compón a provincia de Lau. Tivo dous matrimonios, cinco fillos e sete netos. Os seus pasatempos incluían o tenis, softbol, netball e voleibol. Na súa mocidade representou ao país en tenis de mesa e golf en tres edicións dos Xogos do Pacífico Sur. Posteriormente foi elixida membro do comité directivo do Consello de Deportes de Fidxí e no Comité de Apelacións Tripartito da Asociación de Deportes e Comités Olímpicos Nacionais de Fidxí (FASANOC).
Luveni educouse na escola Lautoka Fijian School e logo na escola secundaria Nabua en Suva, antes de inscribirse na escola Adi Cakobau en Sawani. Graduouse en odontoloxía da Escola de Medicina de Fidxí en 1967, a primeira muller de Fidxí en facelo. Despois de graduarse, traballou durante vinte anos para o Ministerio de Saúde, antes de traballar para o Fondo de Poboación das Nacións Unidas como directora de proxectos de planificación familiar e saúde reprodutiva de 1987 a 2002. Renunciou tres anos antes da finalización do seu mandato para ocupar un posto como oficial de proxectos de VIH para o Ministerio de Saúde, onde traballou en campañas de información e prevención do virus, e logo como directora de proxectos da "Rede de Fidxí para persoas que viven co VIH", unha organización non gobernamental que axuda ao sostén dos enfermos.
De 2007 a 2008, Luveni formou parte da xunta directiva do Consello Deportivo interino de Fidxí.
Carreira política
En xaneiro de 2008 Luveni foi nomeada Ministra de Saúde e logo Ministra de Benestar Social, Muller e Alivio da Pobreza no goberno interino encabezado polo primeiro ministro Voreqe Bainimarama. Tamén foi copresidenta dun equipo de traballo do goberno establecido para formular recomendacións con respecto á "identidade cultural social e a construción da nación" para a proposta Carta Popular para o Cambio, a Paz e o Progreso.
En 2013 Luveni indicou que se presentaría como parte do partido político proposto por Bainimarama. Foi elixida presidenta do Consello Provincial de Lau en abril de 2014, sucedendo a Filipe Bole, pero despois de ser anunciada como candidata parlamentaria polo partido FijiFirst en xullo de 2014, renunciou ao cargo logo de só tres meses. Sucedeuna Ilisoni Taoba. Nas eleccións de 2014 recibiu 2.296 votos e foi elixida para o parlamento como a décimo cuarta candidata máis votada de FijiFirst. Renunciou ao seu posto inmediatamente despois das eleccións para converterse en portavoz, a primeira fidxana en ocupar o posto. O seu lugar como deputada foi ocupado por Laisenia Tuitubou. Foi electa portavoz formalmente o 6 de outubro de 2014.
Falecemento
O 22 de decembro de 2018, Luveni morreu á idade de setenta e dous anos.
Pigmalión
miniatura|dereita|275px|Pigmalión e Galatea, por Anne-Louis Girodet, 1819, óleo sobre tea, Museo do Louvre
Pigmalión foi, segundo a mitoloxía grega, un rei de Chipre que, ademais de ser sacerdote, era tamén un magnífico escultor. A súa obra superaba en habilidade incluso a de Dédalo, o célebre construtor do Labirinto. Salientaba sempre pola súa bondade e sabedoría á hora de gobernar.
O mito
Deste xeito realizou a estatua dunha moza, á que chamou Galatea, tan perfecta e tan fermosa que acabou namorándose dela perdidamente. Mesmo soñou que a estatua cobraba vida.
Cando despertou, en lugar da estatua atopouse con Afrodita, que lle dixo: "Mereces a felicidade, unha felicidade que ti mesmo plasmaches. Aquí tes a raíña que estabas a buscar. Amaa e defendea do mal". Desta maneira Galatea ficou transformada nunha muller real.
Pigmalionismo
Esta narración deu nome ao pigmalionismo, atracción polas estatuas, motivo recorrente para explicar o nacemento da vida artificial e a fascinación dos artistas polas súas musas e obras. En Psicoloxía, co termo Efecto Pigmalión, indícase a adaptación ilusoria da realidade consonte as nosas propias expectativas.
Pygmalion de G.B.Shaw
George Bernard Shaw (1856-1950) creou unha comedia co título do rei mítico (Pygmalion, 1913). Nela un profesor de lingüística, Henry Higgins, educa unha fermosa moza, Eliza Doolittle, cuxa baixa extracción social se mostra a través da súa fala xergal, transformándoa nunha exquisita dona que pasa a dominar a lingua de rexistro culto. Higgins resulta un pigmalión pedagóxico, un descobridor de talentos ocultos. Mais Eliza, incontrolábel, acaba por prometerse cun personaxe insulso. Como na novela gótica, a criatura rebélase contra o seu creador, que acaba sendo un antiheroe.
Versións cinematográficas
A obra de Shaw foi levada ao cine máis dunha vez. Entre as adaptación máis coñecidas están a de Anthony Asquith e Leslie Howard de 1938 (Pygmalion) e a adaptación musical de George Cukor de 1956 (My Fair Lady), protagonizada por Audrey Hepburn e Rex Harrison.
Radiación ionizante
miniatura|Sinal de risco por radiación en transporte. As radiacións ionizantes son aquelas radiacións con enerxía suficiente para ionizar a materia, extraendo os electróns dos seus estados ligados ó átomo.
Radiacións e tipos de radiación
Existen outros procesos de emisión de enerxía, por exemplo o debido a unha lámpada, un quentador (chamado radiador precisamente por radiar calor ou radiación infravermella), ou a emisión de radio ondas en radiodifusión, que reciben o nome xenérico de radiacións.
As radiacións ionizantes poden provir de substancias radioactivas, que emiten ditas radiacións de forma espontánea, ou de xeradores artificiais, tales como os xeradores de raios X e os aceleradores de partículas.
As procedentes de fontes de radiacións ionizantes que se atopan na cortiza terráquea de forma natural, poden clasificarse como compostas por partículas alfa, beta, raios gamma ou raios X. Tamén se poden producir fotóns ionizantes cando unha partícula cargada que posúe unha enerxía cinética dada, é acelerada (xa sexa de forma positiva ou negativa), producindo radiación de freado, tamén chamada bremsstrahlung, ou de radiación sincrotrón por exemplo (facer incidir electróns acelerados por unha diferenza de potencial sobre un medio denso como volframio, chumbo ou ferro é o mecanismo habitual para producir raios X). Outras radiacións ionizantes naturais poden ser os neutróns ou os muóns.
As radiacións ionizantes interaccionan coa materia viva, producindo diversos efectos. Do estudo desta interacción e dos seus efectos encárgase a radiobioloxía.
Utilízanse, dende o seu descubrimento por Wilhelm Conrad Röntgen en 1895, na medicina e na industria. A aplicación máis coñecida son os aparellos de raios X, ou o uso de fontes de radiación no eido médico, tanto en diagnose (gammagrafía) como no tratamento (radioterapia en oncoloxía, por exemplo) mediante o uso de fontes (p.ex. cobaltoterapia) ou aceleradores de partículas.
Pamela Anderson
Pamela "Pam" Denise Anderson, nada en Ladysmith (Columbia Británica), en 1967, é unha actriz e modelo canadense-estadounidense. É coñecida por interpretar a salvavidas C. J. Parker na serie de televisión Baywatch, na que tivo un papel entre os anos 1992 e 1997. Así mesmo participou en películas, comerciais, comedias de situación e programas de telerrealidade. Ao longo da súa carreira pousou en varias ocasións para a revista Playboy.
Infancia e inicios da súa carreira
Anderson naceu en Ladysmith (Columbia Británica), unha poboación a 90 km ao noroeste de Victoria, Columbia Británica, filla de Carol, unha camareira, e de Barry Anderson, reparador de fornos. O seu bisavó, Juho Hyytiäinen, era finlandés nativo de Saarijärvi, e foise de Finlandia en 1908, cambiando o seu nome a Anderson cando chegou como inmigrante. Anderson ten devanceiros holandeses por parte da súa nai.
Ryan Hollins
Ryan Kenwood Hollins, nado o 10 de outubro de 1984 en Pasadena (California), é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que é axente libre.
Traxectoria
miniatura|esquerda|Hollins, cos Cavaliers, fai un mate sobre [[Yi Jianlian.]] Hollins foi elixido na segunda rolda (50ª posición) do Draft da NBA de 2006 polos Charlotte Bobcats. Foi o 100º xogador de UCLA en ser elixido no Draft da NBA. Na súa tempada coma rookie, xogou en 27 partidos e acadou 2.6 puntos por encontro.
O 16 de xaneiro de 2009, Hollins foi traspasado aos Dallas Mavericks xunto con Matt Carroll a cambio de DeSagana Diop.
O 3 de agosto de 2009, asinou polos Minnesota Timberwolves un contrato por tres anos cun valor de 7 millóns de dólares. Os Mavericks non igualaron a oferta, e Hollins foise a Minnesota.
O 26 de xullo de 2010, Hollins foi traspasado aos Cleveland Cavaliers xunto ao base Ramon Sessions e unha elección da segunda rolda do Draft da NBA de 2013, a cambio de Delonte West e Sebastian Telfair. O 20 de marzo de 2012, foi cortado polos Cavaliers.
Asinou cos Boston Celtics o 23 de marzo de 2012. Hollins xogou en 15 partidos da tempada regular cos Celtics, e en 17 de 20 partidos nos Playoffs, aportando enerxía e capacidade reboteadora.
O 23 de xullo de 2012, asinou cos Los Angeles Clippers.
O 18 de setembro de 2014, Hollins asinou cos Sacramento Kings.
Abeledo, Muras, Muras
Abeledo é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 3 habitantes (1 home e 2 mulleres).
Anglosaxóns
miniatura|Casco de [[Sutton Hoo, do ano 625]] Anglosaxón é un termo que designa aos pobos xermánicos que invadiron o sur e o leste da Gran Bretaña, desde principios do século V ata a conquista normanda no ano 1066. A era anglosaxoa denota o período da historia inglesa entre aproximadamente o ano 550 e a conquista normanda. Ademais, o termo é utilizado para denominar o idioma agora chamado Old English (en inglés), falado e escrito polos anglosaxóns e os seus descendentes en gran parte do que agora é Inglaterra e a parte sueste de Escocia entre mediados do século V e mediados do século XII.
O monxe beneditino Beda escribiu a principios do século VIII identificando os ingleses como descendentes de tres tribos xermánicas:
O seu idioma deriva do dialecto xermánico occidental «ingvaeonico» e evolucionou a partir do século XI ao inglés medio. O anglosaxón divídese en catro dialectos principais: o saxón occidental, o dialecto mercio, o dialecto northumbrio e o kéntico.
Etimoloxía
O termo «anglosaxón» provén en primeira instancia do inglés Anglo- Saxon e leste dalgúns escritos do tempo do rei Alfredo o Grande quen ao parecer frecuentemente utilizaba o título Rex Anglorum Saxonum ou rex Angul-Saxonum (Rei dos Saxóns Ingleses). Ademais, o termo posuía tamén un significado político que denotaba aos pobos Saxón e Anglo baixo un mesmo liderado (o de Alfredo).
As palabras do idioma anglosaxón ænglisc e Angelcynn (Angle-kin, gens Anglorum), cando foron identificadas por primeira vez, perderan xa o seu sentido orixinal de referirse aos anglos, distinguíndoos dos saxóns.
Os nativos británicos, que escribían tanto en latín como en galés, referíanse aos invasores e veciños como  saxones ou saeson. A última denominación (saeson) é aínda hoxe en día utilizada na palabra galesa que denota ao pobo inglés; na palabra gaélica de Escocia saesonach e na palabra irlandesa Sasanach.
Historia
A historia da Inglaterra anglosaxoa abarca a Inglaterra medieval desde o fin do dominio romano e o establecemento dos reinos anglosaxóns no século V ata a conquista normanda de Inglaterra no ano 1066.
Orixes (400-600 d.C.)
A migración dos pobos xermanos cara á Britania desde o norte de Alemaña, Holanda e o sur de  Escandinavia é rexistrada desde o século V. En base ao Historia  ecclesiastica  gentis  Anglorum de  Beda, a poboación invasora era composta por anglos,  saxóns e  xutos. Con todo, evidencias posteriores indican a presenza de frisóns e francos. Ademais, outros dos primeiros rexistros de tales migracións pódese ver na Crónica anglosaxoa.
A partir do 430, chegaron a Britania os xermanos, en número considerábel. Falaban dialectos do xermánico occidental que deron orixe ao inglés antigo, eran politeístas e non coñecían a escritura: miniatura|Os principais reinos anglosaxóns sobre o ano 600
A loita foi constante cos nativos britanos celtas e entre os invasores. Non quedou en pé ningunha vila romana e só Londres conservou vida urbana. Os nativos opuxeron gran resistencia. Desta época procede a lenda do rei Artur, que narra as súas xestas e as dos seus cabaleiros contra a invasión.
Algúns dos britanos celtas refuxiáronse nos outeiros do oeste, Gales, o noroeste e o suroeste, e na Bretaña francesa, que tomou o seu nome deles. Tamén un grupo destes refuxiados chegou a Galicia, onde fundaron a diocese de Britonia (hoxe Bretoña) guiados por bispos como Maeloc. Xunto con escoceses e irlandeses, conservaron o cristianismo. O principal impulso ao cristianismo proveu da igrexa celta irlandesa encabezada por San Patricio. Enviou a Columba a Escocia, quen converteu aos pictos en 563 e fundou un mosteiro na illa de Iona.
A cristianización de Gran Bretaña
En 597, o papa Gregorio I o Grande enviou a Santo Agostiño a Kent, con corenta monxes beneditinos romanos, para converter ao rei Santo Adalberto ou Ethelberto (560-616), casado cunha raíña franca cristiá. Santo Agostiño fundou un mosteiro en Canterbury, onde foi coroado bispo en 601. Recibiu poderes para nomear bispos. Canterbury é desde entón sé oficial da Igrexa católica romana en Gran Bretaña. Pouco máis tarde construíronse as catedrais de Rochester e de Londres (San Paulo).
En 633 o rei cristián santo Oswoldo unificou Northumbria e chamou a Santo Aidan e aos monxes de Dowe para converter aos seus habitantes. Santo Aidan fundou un mosteiro na illa de Lindisfarne. O rei de Northumbria Oswy reinou de 641 a 670. Derrotou aos mercios en 655 e impúxolles o cristianismo. Os britanos celtas romperan a súa relación con Roma e evanxelizaban ás clases baixas. Oswy convocou o Sínodo de Whitby, que unificou a Igrexa baixo o primado do grecofalante Teodoro de Tarso, arcebispo de Canterbury. Teodoro fundou mosteiros e creou unha estrutura diocesana que permaneceu ata a Idade Media. A unidade eclesiástica aproximou aos distintos pobos ingleses, introduciu a cultura escrita e unha lingua común. En torno ás principais igrexas, comezou a rexurdir a vida urbana.
Offa reinou en Mercia (757-796), e chegou a dominar todos os reinos, salvo Northumbria, Wessex e as terras ao norte do Humber. Foi o primeiro que utilizou o nome de rei dos ingleses. Mercia prosperou grazas ao comercio. Acuñou a súa propia moeda, e cercou aos celtas de Gales e Cornualla coa muralla de Offa, barreira defensiva de 240 km de lonxitude.
En 789 chegaron os primeiros barcos viquingos daneses. As primeiras incursións tiveron como finalidade a pillaxe.
Ecgberht reinou en Wessex (802-839), venceu aos mercios, invadiu Kent e dominou Inglaterra, cuxo corpo político formalizou por primeira vez como Reino (827).