cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viloria de Rioja
Viloria de Rioja é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 49 habitantes (INE 2012).
Hall & Oates
Hall & Oates son un dúo musical americano composto por Daryl Hall e John Oates. Acadaron a fama a finais dos 1970s e comezos dos 1980s cunha fusión dos estilos rock and roll e rhythm and blues que eles chamaron "rock and soul."
Dédalo (mitoloxía)
miniatura|Dédalo e [[Ícaro.]]
Na mitoloxía grega, Dédalo (en grego Δαίδαλος Daídalos; en latín Daedalus), fillo de Eupálamo e Alcipe, foi un arquitecto e artesán moi hábil, que é visto como un símbolo de sabedoría, de coñecemento e de poder. Foi o pai de Ícaro e posibelmente tamén foi o pai de Lápixe, e tío de Pérdix. Entre as súas creacións máis famosas están a vaca de madeira de Pasífae, o labirinto para o rei Minos de Creta que encarcerou ao Minotauro (fillo de Pasífae), e as ás que el e o seu fillo Ícaro utilizaron para escapar de Creta. Foi durante esta fuxida cando Ícaro non fixo caso das advertencias do seu pai e voou demasiado preto do Sol; a cera que mantiña as súas ás xuntas ao seu corpo fundiuse e Ícaro caeu e morreu.
Dédalo e Pérdix
Dédalo estaba tan orgulloso dos seus logros que non podía soportar a idea de ter un rival. Súa irmá deixara ao seu fillo Pérdix (ás veces chamado Talo ou Calo) ao seu cargo para que aprendese as artes mecánicas. O mozo era un alumno capaz e deu sorprendentes mostras de enxeño. Camiñando pola praia encontrou unha espiña de peixe. Imitándoa, tomou un anaco de ferro e cortouno nun bordo, inventando así a serra. Uniu dous anacos de ferro por un extremo cun remache e afiou os extremos opostos, facendo así un compás. Dédalo tiña tanta envexa dos logros do seu sobriño que, cando un día estaban xuntos no alto do templo de Atenea na Acrópole de Atenas, aproveitou a oportunidade e empuxouno ao baleiro. Pero a deusa que favorece ao enxeño, viuno caer e cambiou o seu destino transformándoo nun paxaro bautizado co seu nome, a perdiz. Este paxaro non fai seu niño nas árbores nin voa alto, senón que aniña nas sebes e evita os lugares elevados, consciente da súa caída. Por este crime, Dédalo foi xulgado e desterrado.
O labirinto de Creta
Tras o incidente con Pérdix, Dédalo foi expulsado de Atenas. Dirixiuse entón á illa de Creta, o reino de Minos, onde se puxo ao servizo do monarca. Un dos seus cometidos foi a creación de Talos, un xigante animado de bronce que defendía a illa das invasións.
Por orde de Minos, Dédalo construíu o labirinto para encerrar ao monstro. O labirinto era un edificio con incontábeis corredores e rúas sinuosas abríndose unhas a outras, que parecía non ter principio nin final.
Diego Xelmírez
Diego Xelmírez, nado entre 1068 e 1070 posiblemente en Santiago de Compostela, foi bispo de Compostela de 1101 a 1136, e o seu primeiro arcebispo segundo privilexio papal do 26 de febreiro de 1120. É unha das personalidades fundamentais da historia de Galiza, pois a súa influencia á fronte do arcebispado de Santiago coincidiu cos reinados de Afonso VI, dona Urraca e Afonso VII, polo que hai autores que denominan ese período de corenta anos como a "época de Xelmírez".
Dédalo (mitoloxía)
O labirinto de Creta
Minos encerrou a Dédalo co seu fillo Ícaro, que tiña por nai a Náucrate, unha escrava de Minos, no mesmo edificio. O motivo do encerro foi a colaboración de Dédalo na fuga de Teseo do labirinto. Apolodoro, Epítome, I: texto francés.
Dédalo e Ícaro
Dédalo desexaba escapar da súa prisión, pero non podía abandonar a illa por mar, xa que o rei mantiña unha estreita vixilancia sobre todos os navíos do mar Exeo e non permitía que ninguén navegase sen ser coidadosamente rexistrado. Dado que Minos controlaba a terra e o mar, Dédalo decidiu fuxir polo aire. Así, el e máis xente puxéronse mans á obra para fabricaren ás para el o seu fillo Ícaro. Recolectou plumas de diferentes tamaños, atou as máis grandes con fío e as máis pequenas con cera, e deulle ao conxunto a suave curvatura das ás dun paxaro.
Diego Xelmírez
Traxectoria
miniatura|esquerda|Miniatura medieval do [[Mosteiro dos Santos Xusto e Pastor de Toxos Outos|mosteiro de Toxos Outos onde se representa a Diego Xelmírez ordenando a dous novos cabaleiros en compaña dunha comitiva de aristócratas. Século XIII.]] A súa data e lugar de nacemento non se coñecen, pero parece que naceu en Santiago entre 1068 e 1070, aínda que a tradición sitúa o seu lugar de nacemento en Catoira, posiblemente porque seu pai, Xelmirio, era un cabaleiro ao servizo de Diego Peláez e custodio das torres de Oeste. Educouse na Escola Catedralicia de Compostela e máis tarde na corte de Afonso VI. De volta a Compostela traballou na chancelería do bispo Diego Peláez. No ano 1092, o conde Raimundo de Borgoña nomeouno o seu notario e secretario e, no ano 1093, administrador do honor da sé compostelá, cargo que exerceu con acerto até que foi elixido bispo Dalmacio no ano 1094. Á morte deste, no ano 1095, o clero solicitou ao rei que Xelmírez volvese ao posto de administrador, cousa que fixo en canto a sé estivo vacante. No ano 1099 o novo papa Pascual II autorizou a elección dun novo bispo. Deste xeito, no tempo en que Xelmírez estivo de romeiro no Vaticano, foi ordenado diácono polo propio Papa e tamén elixido bispo o 1 de xullo de 1100. A súa consagración tivo lugar o 21 de abril de 1101.
Dédalo (mitoloxía)
Dédalo e Ícaro
Cando finalmente terminou o traballo, Dédalo bateu as súas ás e se encontrou subindo e suspendido no aire. Equipou entón ao seu fillo da mesma maneira e ensinoulle como voar. Cando ambos os dous estiveron preparados, Dédalo advertiu a Ícaro que non voase demasiado alto para que a calor do Sol non derretese a cera, nin demasiado baixo para evitar que a escuma do mar mollara as ás impedíndolle voar.
Despois deste consello, ambos bateron as súas ás e fuxiron voando do labirinto.
Diego Xelmírez
Roma e Santiago
alt=Signo ou sinal rodado de Diego Xelmírez|miniatura|Signo ou sinal rodado de Xelmírez, que foi o primeiro en usar a Rota (roda) pontificia na [[Península Ibérica. Inicialmente, o seu uso estenderíase, ademais de ós seus sucesores, a outros bispos e nobres de Galiza. Posteriormente chegará á documentación real de Portugal, Galiza e León, e finalmente a Castela. ]]Superados os receos da autoproclamación de Santiago como Sé Apostólica en tempos de Cresconio, Xelmírez acada un fecundo entendemento con Roma. Para iso desprega un labor diplomático sen precedentes que inclúe a súa viaxe persoal ao centro da cristiandade occidental.
Dédalo (mitoloxía)
Dédalo e Ícaro
No se voo pasaron sobre Delos e Paros. Logo, cando sobrevoaban o mar tendo a un lado a illa de Samos e ao outro as de Lévitha e Kálimnos, Ícaro comezou a ascender cada vez máis alto até que o ardente Sol abrandou a cera que mantiña unidas as plumas e estas se despegaron. Ícaro axitou os seus brazos, pero no quedaban suficientes plumas para sostelo no aire e caeu ao mar. Seu pai chorou e, lamentando amargamente as súas artes, chamou Icaria á illa próxima en memoria do seu fillo. Cóntase que, mentres Dédalo enterraba ao seu fillo, escoitou o canto alegre da perdiz na que Atenea transformara ao seu sobriño.
Diego Xelmírez
Roma e Santiago
Deste xeito, e malia a oposición dos bispos de Braga (restaurada por García de Galicia) e Toledo, consegue por medio dunha bula do papa Calisto II a categoría de sé metropolitana en detrimento de Mérida. Así, Xelmírez pasa a obter a dignidade de arcebispo no ano 1120, quedando baixo a súa dependencia os bispados de Guarda, Lamego e Idaña —nas terras portuguesas—, e de Salamanca e Zamora —no reino de León—, así como as provincias eclesiásticas de Mérida e Braga.
Dédalo (mitoloxía)
En Sicilia
Finalmente Dédalo chegou san e salvo a Sicilia, onde púxose baixo la protección do rei Cócalo, de Cámico, onde construíu un templo dedicado a Apolo no cal colgou as súas ás como ofrenda. Mentres tanto, Minos buscaba a Dédalo de illa en illa; para dar co hábil artífice, propoñía aos seus anfitrións o seguinte desafío: había que enfiar un fío a través das circunvolucións dun caracol espiral. Ao arribar a Cámico, Minos invitou a Cócalo a resolver a adiviña. Este, como o rei de Creta esperaba, solicitou a axuda de Dédalo, quen atou o fío a unha formiga a cal recorreu todo o interior da cuncha, previamente untada con mel, enfiándoa completamente. Minos soubo entón que só Dédalo era capaz de idear esa solución e exixiu que lle fose entregado. Cócalo prometeu facelo pero, antes, convenceu ao seu hóspede para que tomara un baño quente. Por consello do rei, ou do propio Dédalo, as fillas do soberano siciliano queimaron a Minos con auga fervendo. Os cretenses da frota, sen o seu rei, decidiron non retornar a Creta e establecéronse en Iapixia.
Diego Xelmírez
Roma e Santiago
Ao mesmo tempo, o Papa noméao Legado Pontificio para os Reinos de León e Galicia (incluídas as terras portuguesas), en virtude do cal convoca sínodos e concilios de enorme repercusión política e relixiosa.
Dédalo (mitoloxía)
Innovador
Dédalo deu o seu nome eponimamente a calquera artesán grego e a moitos artefactos gregos que representaban hábiles técnicas. En Platea (Beocia) había un festival, as Dédalas menores, no que se derribaba un carballo no que se tallaba unha imaxe que se vestía con roupas nupciais e que se levaba nun carro tirada por bois cunha muller que facía de noiva até o río Asopo. A figura chamábase dédala e o arcaico ritual explicábase cun mito: Hera, enfadada, abandonara a Zeus e este, para lograr que volvese, anunciou que ía a casar e vestiu un boneco para imitar unha noiva. Hera uniuse á procesión da voda, rachou o veo da falsa noiva e, ao descubrir o engano, reconciliouse co seu marido. As imaxes se gardaban tras cada festa, e cada sesenta anos un gran número delas levábanse en procesión ao alto do monte Citerón, onde se construía un altar de madeira e se queimaban xunto con animais e o propio altar.
Departamento de Kaolack
Kaolack é un departamento da rexión de Kaolack, no Senegal. A súa capital é Kaolack. Segundo o censo do ano 2002, a súa poboación era de 364.327 habitantes. En 2005, esta estaba estimada en 382.784 persoas.
O departemento contén catro comunas:
Diego Xelmírez
Roma e Santiago
A rivalidade con Braga pola supremacía do espazo eclesiástico galaico-portugués levouno a cometer o latrocinio de importantes reliquias atesouradas naquela sé co gallo dunha mellor custodia e protección, como as de San Froitoso. Este e outros feitos son narrados na Historia Compostelá.
Nogaro Bilbao
O Nogaro Bilbao foi un club de hóckey sobre xeo fundado en 1974 na cidade de Bilbao (Euskadi) que competiu na Superliga española na tempada 1974-75, sendo o primeiro equipo da cidade en competir na devandita competición. Debido aos resultados acadados, o club decide trocar de pista e financiamento, e finalmente de nome, converténdose no glorioso Casco Viejo Bilbao.
Diego Xelmírez
Roma e Santiago
Xelmírez convocou e presidiu no ano 1124 unha reunión dos bispos dos territorios cristiáns peninsulares para tratar de superar as dificultades que atravesaba o reino a través da predicación da paz e a aplicación da tregua de Deus, e establecendo unha paridade nos beneficios que obtería un morto na loita contra os "violadores da paz" (mouros), a remisión dos pecados, a imaxe dos mortos na viaxe a Xerusalén, as Cruzadas. Este xeito de entender a separación cos "infieis ismaelitas" e común en toda Europa e establece unha fronteira relixiosa entre os reinos cristiáns, dos que varios conforman o Reino de España (seguindo a Historia Compostelá), e os demais reinos europeos.
Blanca Andreu
Blanca Andreu, nada na Coruña o 4 de agosto de 1959, é unha poeta galega en lingua castelá.
Diego Xelmírez
Defensa de Afonso VII
miniatura|Representación do bispo Xelmírez a comezos do século XX.Tralo encarceramento do rei García de Galicia, Afonso VI de León cedeu o Reino de Galicia ao conde Raimundo de Borgoña, casado coa súa filla Urraca. Fillo de ambos era Afonso Raimúndez a quen o testamento do rei garantía os dereitos sobre Galicia no caso de que Urraca, xa viúva, volvese casar. Non debe esquecerse que Afonso Raimúndez era sobriño do Papa Calisto II.
Blanca Andreu
Traxectoria
De nai galega e pai valenciano pasou a súa infancia e adolescencia en Orihuela, onde residía e reside a súa familia actualmente. Estudou no Colexio de Jesús-María de San Agustín de Orihuela. Iniciou estudos de Filoloxía en Murcia. De Orihuela trasladouse a Madrid con vinte anos, coa intención de terminar os seus estudos. Alí coñece ao escritor Francisco Limiar, quen a introduciu nos círculos literarios madrileños. Abandona a carreira e comeza a dedicarse á poesía profesionalmente.
Diego Xelmírez
Defensa de Afonso VII
Urraca casou con Afonso o Batallador de Navarra e Aragón, que se fixo dono de Castela e León. Ante esta situación, o líder da nobreza galega Pedro Froilaz de Traba apoiou os dereitos do fillo de Urraca, Afonso. Xelmírez nun primeiro momento aliouse con Airas Pérez, inimigo dos Traba e aliado de Urraca, pero no transcurso do 1110 Xelmírez achegouse ao de Traba e o 17 de setembro de 1111 coroou ao neno Afonso Raimúndez como rei de Galicia co fin de garantir os seus dereitos sucesorios e manter independente a Galicia do dominio navarro-aragonés.
Blanca Andreu
Traxectoria
En 1980 obtén o Premio Adonais co libro Dunha nena de provincias que se veu a vivir nun Chagall, obra de linguaxe surrealista e que é considerada como o punto de partida da "xeración postnovísima". Posteriormente publicou varios poemarios máis nos que se ha ir afastando do surrealismo da súa primeira obra.
Diego Xelmírez
Defensa de Afonso VII
O conflito dexenerou en guerra aberta onde os exércitos de Xelmírez e o conde de Traba pugnaron por manter a Galicia fóra da órbita de Afonso o Batallador. As desavinzas de Urraca co seu novo home acabaron levando á raíña leonesa a congraciarse con Xelmírez e respectar os dereitos do seu fillo Afonso, que acabaría sendo Afonso VII de León e Castela.
Blanca Andreu
Traxectoria
En 1985 contraeu matrimonio co novelista Juan Benet. Trala morte do seu esposo en 1993, regresa á Coruña onde vive apartada de toda actividade pública, alternando a súa residencia entre A Coruña e Orihuela onde pasa longas tempadas.
Os temas principais na súa obra son o amor, a infancia e o paso do tempo. Aínda que as súas catro primeiras obras foron escritas durante os seus momentos de dor, a poetisa declarou que esta dor lle serviu para evolucionar cara a unha nova etapa na que a súa tendencia foi escribir unha poesía máis sinxela e profunda.
A súa ruptura cos novísimos non responde a un enfrontamento xeracional, algo no que coincide con outras autoras da poesía española contemporánea nos anos 80-90 como Luisa Castro, Almudena Guzmán ou Ana Merino. En certa forma, Blanca Andreu adianta algunhas das características do que será este grupo de poetas indiferentes ás familias literarias, características como son o coidado formal, a ausencia de referencias sociais e a disparidade de influencias ata nun mesmo autor.
Diego Xelmírez
Reorganización do Señorío das Terras de Santiago
miniatura|Arco do pazo pertencente ao coñecido como Pazo de Xelmírez, pese a ser posterior a el, posiblemente de tempos de [[Xoán Arias, e que unen varias estancias do mesmo permitindo o paso por baixo deles.|esquerda]]
O Señorío de Santiago abranguía as terras entre os montes do Bocelo e as costas atlánticas, un espazo de poder autónomo baixo a soberanía dos prelados de Compostela.
As loitas entre o seu antecesor Diego Páez e Afonso VI, xeraron un baleiro de poder que Xelmírez acometeu resolver con acerto.
Favoreceu as peregrinacións co apoio pleno de Roma e a Orde de Cluny. Reactivou o comercio por medio da cuñaxe de moeda propia tal como fixera Diego Páez, deu pulo a expansión urbana (construción da rúa Nova) e impartiu xustiza con enerxía.
Construíu e organizou unha frota galega para a defensa das costas dos ataques normandos, que mantivo a raia as invasións viquingas que desapareceron para sempre das costas galegas. Tentou facer de Santiago centro da monarquía co Panteón Real da Catedral onde se enterraron o pai e a dona do rei Afonso VII. Introduciu a reforma gregoriana. A escola catedralicia acadou sona no ámbito continental. Estableceu estudos de Retórica e Dialéctica, xunto aos de Gramática. Como se dun monarca se tratase, mandou escribir as súas propias crónicas: a Historia Compostelá, fonte fundamental para entender os avatares da España medieval.
Mandou erguer igrexas novas como a de Santa María do Sar e construíu un gran pazo episcopal onde se fixo rodear dunha importante Corte ao seu servizo.
Dédalo (mitoloxía)
Cráter na súa honra
En alusión a esta figura mitolóxica en 1970 chamouse Daedalus a un cráter lunar situado no centro da cara oculta da Lúa.
Diego Xelmírez
Reorganización do Señorío das Terras de Santiago
Mandou reconstruír templos, como o de Ermelo (Bueu), onde estaba o mosteiro de Santiago de Ermelo. Aló consérvase unha lápida cunha inscrición referente ao bispo, feita en 1104.
Paíño europeo
O paíño europeo, paíño pequeno ou paíño do mal tempo (Hydrobates pelagicus) é unha ave mariña de pequeno tamaño da orde zoolóxica das Procellariiformes. Son aves que pasan case toda a súa vida en mar aberto, regresando a terra só para reproducirse.
Diego Xelmírez
Reorganización do Señorío das Terras de Santiago
Impuxo con man de ferro a súa autoridade contra os teimosos burgueses composteláns. Estes, nun dos seus violentos levantamentos, chegaron a aldraxar na praza pública a raíña Urraca, e sitiaron o arcebispo e a raíña no seu pazo, fuxindo ambos no último intre despois de os rebeldes prendérenlle lume ao pazo (non o coñecido na actualidade senón un anterior situado na actual Praterías), feitos estes ocorridos nos anos 1116 e 1117. Só a axuda das tropas do conde Pedro Froilaz de Traba permitiu a recuperación do poder sobre unha cidade dinámica inclinada á rebelión, pese a que no ano 1136 xa vello e enfermo sufriu un novo ataque ao seu pazo.
Paíño europeo
Descrición
miniatura|Paíño europeo. É unha das aves mariñas máis pequenas, de só 27 gramos de peso, uns 17 cm de longo e unha envergadura de ás de aproximadamente 37 cm. Recorda as andoriñas, polas súas ás estreitas e afiadas e a coloración escura, coa parte baixa do lombo branca, pero distínguese facilmente pola estrutura do bico e a presenza de membranas natatorias. Os paíños patican en voo sobre a superficie da auga mentres apañan o plancto do que se alimentan.
Diego Xelmírez
Reorganización do Señorío das Terras de Santiago
Non se sabe a data exacta da súa morte nin onde está soterrado.
Paíño europeo
Distribución
Fóra da estación reprodutora son aves peláxicas o que, xunto co feito de reproducírense en áreas remotas, fai que non sexa habitual velos dende terra firme. Só aparecen ocasionalmente nas costas empurrados polas tormentas. Vese, porén, conunmente dende os barcos. Crían en colonias preto do mar en illas inaccesibles do Atlántico e o Mediterráneo. A súa colonia de cría meirande está na illa de Nólsoy, no arquipélago das Feroe e, en cantidades menores, noutras illas; outras colonias importantes áchanse no oeste de Irlanda e o noroeste de Escocia. A súa área de distribución principal está comprendida entre Islandia, as illas Lofoten e Escocia. Áchanse tamén na litoral galego e cantábrico. En Galiza está catalogada como rara e vulnerable. Pasan o inverno nas augas do sur de África.
Conduta e reprodución
A fonte de alimentación básica dos paíños é o plancto e algúns peixiños e pequenas luras. miniatura|Ovo de paíño europeo Os primeiros exemplares voltos de Suráfrica comezan a chegar ás illas Feroe para reproducirse a finais de maio. Nas zonas de cría son aves exclusivamente nocturnas, para evitar os ataques das gaivotas e as palleiras ou papamerdas, e mesmo evitan achegarse a terra en noites de luar. Camiñan con moitas dificultades, polo que, de feito, só dan algúns pasos na zona do niño, que fan en sucos ou fendas das pedras. Entre xullo e agosto poñen un ovo só, duns 7 gramos de peso e cor branca, que chocan uns 40 días. Os polos son alimentados polos pais ó redor de 50 días, ata que teñen un sobrepeso notable, momento en que son abandonados. En 8 a 12 semanas os paíños xoves perden peso dabondo para poderen voar e comezar a longa viaxe migratoria a Suráfrica, da que non regresan ata que teñen dous anos de idade. Comezan a reproducirse cando teñen tres ou catro anos.
Inimigos naturais
O peor inimigo dos paíños son as ratas, que atacan niños e polos. Evitan os ataques de aves -coma a gaivota arxéntea (Larus argentatus) ou a palleira parasita (Stercorarius parasiticus), que devoran mesmo aves adultas- levando unha vida nocturna cando crían. Os gatos domésticos supoñen tamén nalgunhas rexións un perigo para os paiños reprodutores e as crías.
Perante unha molestia os paíños reaccionan cuspindo aceite que almacenan no aparato dixestivo.
O paíño nas crenzas populares
Os mariñeiros tiñan ó paíño por unha ave de mal agoiro e crían que a súa presenza causaba tormentas. Nalgunhas rexións existiu o mito de que os paíños eran as almas de mariñeiros afogados.
Erik von Detten
Erik Thomas von Detten, nado o 3 de outubro de 1982 en San Diego (California), é un actor estadounidense. É coñecido polos seus papeis en Escape to Witch Mountain, Toy Story, Brink!, The Princess Diaries, Complete Savages e So Weird.
San Lourenzo de Aguiar, Outeiro de Rei
Patrimonio
O Castelo do Picato, lugar da mitoloxía galega.
Alison Assiter
Educación
Assiter conseguiu o seu grao na Universidade de Bristol, o seu B.Phil. en Oxford, e o seu doutoramento na Universidade de Sussex wn 1984.
Lhasa de Sela
Lhasa de Sela, tamén coñecida como Lhasa, nada en Big Indian (Estados Unidos) o 27 de setembro de 1972 e finada en Montreal (Canadá) o 1 de xaneiro de 2010, foi unha cantante mexicano-estadounidense que cantou en español, inglés e francés. O seu estilo combina a música tradicional mexicana co klezmer e mais o rock.
Carme Alvariño
María del Carmen Alvariño Alejandro, nada en 1953 e finada en Santiago de Compostela o 18 de marzo de 2017, foi unha historiadora galega.
Traxectoria
Alvariño era catedrática de Xeografía e Historia de Ensino Medio. Como investigadora, afondou en temas como a catástrofe do Prestige, a Guerra de Iraq, o campo de concentración da Lavacolla ou as irmás Fandiño Ricart de Compostela.
Era colaboradora da Asociación Sine Nomine e da Fundación 10 de Marzo.
Durante a súa última etapa docente, foi profesora no IES Sar de Santiago de Compostela.
Departamento de Kédougou
Kédougou é un departamento da rexión de Kédougou, no Senegal. A súa capital é Kédougou, así como a única comuna do departamento.
O departamento foi fixado por decreto o 21 de febreiro de 2002, mais a actual rexión á que pertence foi creada en 2008. Anteriormente pertencía á rexión de Tambacounda
Segundo o censo do ano 2002, tiña unha poboación de 102.814 habitantes. No 2005 a súa poboación era estimada en 111.207 persoas.
Anel de Claddagh
O anel foi deseñado e fabricado por primeira vez na vila de Claddagh, Irlanda, no século XVII. Crese que o deseñador orixinal do anel foi Richard Joyce, natural de Galway.
A expresión orixinal que acompañaba ao anel era Con estas mans entrégoche o meu corazón e coroo co meu amor.
A través dos tempos o anel xerou multitude de lendas.
Actualmente converteuse nunha xoia popular, non só en Irlanda, senón en moitas partes do mundo.
O uso do anel é partícipe dun código específico dende antano e as súas distintas maneiras de usalo suxiren:
Liga de Campións da UEFA
miniatura|A copa de 2005. A Liga de Campións da UEFA (en inglés: UEFA Champions League) é un torneo de fútbol organizado pola UEFA e disputado entre os mellores clubs europeos. É un dos trofeos de fútbol máis prestixiosos do mundo e o máis importante a nivel de clubs en Europa.
Foi creada en 1955 co nome oficial de Copa de Campións de Europa, e foi coñecida durante as súas primeiras décadas como Copa de Europa. Nun principio o campionato consistía nunha eliminatoria directa entre os gañadores das ligas dos seus respectivos países e o campión era recoñecido como campión de Europa. En 1991 aumentou o número de equipos e incorporouse unha fase de grupos e en 1992 a competición recibiu o seu nome actual.
A partir da tempada 1997/98 a competición ampliouse para ser xogada por máis equipos, ademais dos clubs campións de liga. Dende entón o número de participantes foi aumentando, e na actualidade, aínda que a maioría de países europeos aportan só o seu campión de liga, as ligas máis fortes achegan até un máximo de catro equipos cada unha. Tralos clubs clasificados para a Liga de Campións, os seguintes clubs mellor clasificados en cada liga son elixibles para a UEFA Europa League, a segunda competición europea a nivel de clubs. Dende 2021 existe unha competición de terceiro nivel, a UEFA Europa Conference League.
O formato actual do torneo consta de varias etapas e comeza a finais de xuño, cunha rolda preliminar, logo tres roldas eliminatorias de clasificación e a continuación unha rolda de play-off, todas elas en formato de ida e volta. Así, os seis equipos sobreviventes únense aos 26 equipos clasificados de xeito directo, entrando nunha fase de grupos conformada por 32 equipos en oito grupos de catro equipos cada un. Os oito gañadores de grupo e os oito segundos entran na fase eliminatoria final, que termina coa final, disputada entre finais de maio e principios de xuño. O gañador da Liga de Campións da UEFA clasifícase para xogar a Copa Mundial de Clubs da FIFA (que substituíu á Copa Intercontinental dende 2005), así como a Supercopa de Europa.
Clasificación
O número de equipos participantes de cada país depende do Coeficiente UEFA, que varía en función das clasificacións do ano anterior. A táboa seguinte reflicte o número de equipos que podían clasificarse para a tempada 2022-23, aos que hai que sumar o campión da Europa League. 300px|miniatura|dereita|Mapa de países membros da UEFA con equipos que acadaron a fase de grupos da Liga de Campións. {{legend|#6085EF|Países non representado en fase de grupos.}}
1955-1959
En abril de 1955 a UEFA aprobou unha competición entre clubs europeos, a Copa de Campións de Europa, máis coñecida como a Copa de Europa, impulsada polo xornal deportivo francés L'Equipe, con Gabriel Hanot, que era o seu editor na época, xunto co seu colega Jacques Ferran.
Na tempada seguinte (1955-56) empezou o primeiro campionato que tivo por vencedor ao Real Madrid, que derrotou ao equipo francés Stade de Reims por catro goles a tres nun partido disputado no Parc des Princes de París.
A hexemonía do Real Madrid continuou catro tempadas máis, gañando as finais contra a Fiorentina, Milan, Stade de Reims e Eintracht Frankfurt. No Real Madrid xogaban daquela importantes xogadores coma Di Stéfano, Puskás, Gento ou Santamaría.
1960-1969
Na tempada 1960-61 hai un novo campión, o Benfica portugués, liderado por José Águas e Mário Coluna. Ese ano o Real Madrid non puido pasar de primeira rolda, xa que foi derrotado polo Barcelona, nun partido no que ao conxunto "merengue" se lle anularon 4 goles. Posteriormente, o FC Barcelona chegou á final. O Benfica, xa con Eusébio no ataque, volveu gañar o título ao ano seguinte, derrotando ao Real Madrid na final de Ámsterdam.
O Benfica volveu chegar á final por terceira vez consecutiva na seguinte edición, pero caeu derrotado fronte o Milan. Os dous anos seguintes estiveron dominados por outro equipo italiano, o Inter de Milán de Helenio Herrera, que derrotou nas finais ao Real Madrid e ao Benfica.
En 1967 proclamouse vencedor o Celtic de Glasgow, equipo que daquela non tiña ningún estranxeiro e estaba formado só por xogadores escoceses, os chamados Lisbon Lions. Converteuse no primeiro club do Reino Unido en gañar este título. Ao ano seguinte gañou un equipo inglés, o Manchester United, que derrotou na final ao Benfica.
En 1969 o Milan conquistou o seu segundo título ao derrotar na final ao Ajax neerlandés.
1970-1979
Os Países Baixos dominaron a competición nos seguintes catro anos conseguindo un título o Feyenoord e tres o Ajax, en cuxas filas estaba un dos mellores xogadores holandeses da historia, Johan Cruyff.
Durante as tres tempadas seguintes un equipo alemán, o Bayern de Múnic, dominou a competición. Nese equipo militaban xogadores como Franz Beckenbauer, Gerd Müller ou Paul Breitner. Empezou gañando a final de 1974 ao Atlético de Madrid, na primeira final disputada polo club español, que a perdeu nos últimos segundos. Desfíxose tamén do Leeds United e do Saint-Étienne nas finais dos dous anos seguintes.
Desde 1977 ata 1982 a Copa de Europa foi conquistada por clubs ingleses. En total foron seis trofeos os que acabaron en mans inglesas nese período. Tres gañounos o Liverpool FC, dous o Nottingham Forest e un o Aston Villa.
1980-1989
Na tempada 1982-83 o partido Hamburgo SV 1 - 0 Juventus foi unha final na que non participou ningún club inglés, rompéndose así a racha de vitorias inglesas, aínda que na tempada seguinte o Liverpool FC volveu gañar o trofeo.
L.A. Confidential (filme)
L.A. Confidential é un filme estadounidense de suspense dirixido, producido e co-escrito por Curtis Hanson. O guión foi escrito por Hanson e Brian Helgeland e está baseado na novela de James Ellroy L.A. Confidential, o terceiro da serie L.A. Quartet. Ó igual que o libro, o filme conta a historia dun grupo de policías en 1953, os asuntos da corrupción e as celebridades de Hollywood.
Liga de Campións da UEFA
1980-1989
O 29 de maio de 1985 disputouse a final entre a Juventus de Trapattoni, que viña de gañar a Copa da UEFA de 1977, o Mundial Interclubs de 1983, a Recopa e Supercopa Europea 1984 (esta última fronte ao mesmo Liverpool) e o Liverpool FC. O equipo inglés chegaba á final un ano despois, aínda que se impuxo o equipo italiano cun gol de Michel Platini. Ese día, antes do partido, produciuse unha traxedia, unha avalancha de hooligans ingleses provocou o derrubamento dunha das paredes do Estadio de Heysel, en Bruxelas. O incidente causou 39 vítimas mortais, 34 delas seguidores italianos da Juventus. A Traxedia de Heysel, como se coñece a ese desafortunado suceso, supuxo o desterro dos clubs ingleses das competicións europeas durante cinco anos, e ao Liverpool FC durante dez anos, dos que só estivo seis sen poder participar en Europa.
Na tempada 1985-86 enfrontáronse na final o Steaua de Bucarest, club que chegaba por primeira vez a unha final, e o FC Barcelona, que nunca gañara a Copa de Europa. O título caeu en mans do equipo romanés na quenda de penaltis.
Os dous seguintes campións foron o FC Porto e o PSV Eindhoven.
L.A. Confidential (filme)
No tempo da súa estrea, o actor australiano Guy Pearce e o neozelandés Russell Crowe eran relativamente pouco coñecidos en América do Norte, e un dos promotores do filme, Peter Dennett, estaba preocupado pola falta de estrelas coñecidas nos papeis principais. Porén, apoiou as decisións de Hanson de escoller a Kevin Spacey, Kim Basinger e Danny DeVito.
Liga de Campións da UEFA
1990-1999
En 1989 e 1990 o AC Milan gaña dous títulos e ao ano seguinte proclámase campión o Estrela Vermella de Belgrado, que gaña a súa primeira Copa de Europa derrotando na final ao Olympique de Marseille na quenda de penaltis.
L.A. Confidential (filme)
O filme recadou $126 millóns en todo o mundo e foi louvado pola crítica, conseguindo unha puntuación de 99% en Rotten Tomatoes e unha valoración de 90 sobre 100 en Metacritic. Foi nomeado a nove Premios Oscar, gañando dous: Oscar á mellor actriz secundaria para Basinger e Oscar ó mellor guión adaptado para Hanson e Helgeland; perdeu cada unha das outras categorías con Titanic. No 2015, a Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América seleccionou o filme para a súa preservación no National Film Registry, por ser "cultural, histórico ou esteticamente significativo".
Liga de Campións da UEFA
1990-1999
En 1992 o FC Barcelona gaña o trofeo impoñéndose ao Sampdoria por un gol a cero no Estadio de Wembley. O gol marcado por Ronald Koeman na prórroga deu ao seu equipo a primeira Copa de Europa da súa historia.
Na tempada 1992-93 cámbiase o nome do torneo, pasándose a chamar Liga de Campións. Ese ano o Olympique de Marseille proclamouse campión fronte ao AC Milan, pero ao ano seguinte non se lle permitiu disputar o torneo por culpa de irregularidades financeiras cometidas polo seu presidente Bernard Tapie.
O AFC Ajax chegou outra vez á final na tempada seguinte, pero caeu derrotado contra a Juventus FC na quenda de penaltis.
Na tempada 1996-97 entra en vigor a Lei Bosman que permite aos xogadores comunitarios xogar sen ser contados como estranxeiros. Ese ano adxudícase o torneo o Borussia Dortmund, que consegue a primeira Liga de Campións da súa historia, fronte á "Vecchia Signora".
Na tempada 1997-98 apróbase o novo formato de competición, o que aumenta o número de clubs que participan no campionato. Ese ano proclámase campión o Real Madrid, logo de 32 anos sen gañar o trofeo. Os "brancos" gañaron á Juventus, que chegaba á súa terceira final consecutiva, por un gol a cero marcado por Predrag Mijatović.
En 1999 o Manchester United FC fíxose co título, converténdose no primeiro club inglés en gañalo logo da Traxedia de Heysel. A final, xogada no estadio Camp Nou de Barcelona, foi dominada polo Bayern de Múnic por 1-0; non foi ata o tempo engadido cando o equipo inglés lle deu a volta ao partido para acabar gañando 1-2.
2000-2009
Na tempada 1999-00 a UEFA amplía aínda máis o número de equipos participantes na competición. Ese ano enfróntanse na final, por primeira vez na historia da competición, dous equipos do mesmo país: o Real Madrid e o Valencia CF, equipo que alcanza a final por primeira vez. Esa final gañouna o Real Madrid impoñéndose por tres goles a cero. Ademais ese mesmo ano outro equipo español, o FC Barcelona, chegara a semifinais, nas que foi derrotado polo Real Madrid.
Na tempada seguinte o Valencia CF volveu xogar a final, perdendo de novo. Esta vez o verdugo foi o Bayern de Múnic que se impuxo na quenda de penaltis por cinco goles a catro.
En 2002 o Real Madrid volve proclamarse campión, contra o Bayer Leverkusen por 2 a 1, cun remate acrobático do francés Zinedine Zidane, conseguindo así a súa novena Copa de Europa.
Na tempada seguinte dous equipos italianos enfróntanse na final: o AC Milan e a Juventus FC, que disputaba a súa cuarta final en oito anos. O partido levouno o AC Milan que gañou grazas a unha dramática quenda de penaltis. miniatura|dereita|250px|Comezo do partido FC Barcelona - Liverpool FC da [[Liga de Campións da UEFA 2006-07|Liga de Campións 2007]] En 2004 o FC Porto faise co título derrotando ao AS Mónaco (debutante nunha final) por tres goles a cero. O equipo portugués viña de eliminar en semifinais ao Deportivo, sendo a única vez que o equipo coruñés chegaba á penúltima rolda da Liga de Campións.
Na tempada 2004-05 enfrontáronse na final o Liverpool FC e o AC Milan. O partido empezou con tres goles do equipo italiano pero o Liverpool adestrado por Rafael Benítez conseguiu empatar o partido e forzar a prórroga. Ao final o Liverpool FC impúxose na quenda de penaltis.
O 17 de maio de 2006 o FC Barcelona remontou un 0-1 contra o Arsenal FC, gol de Sol Campbell, e coroouse campión ao vencer ao equipo inglés por 2-1, con goles de Eto'o e Belletti na que era a segunda Copa de Europa do club español. Neste partido produciuse a primeira expulsión nunha final de Liga de Campións, a do porteiro alemán do Arsenal, Jens Lehmann.
O 23 de maio de 2007, o AC Milan gañoulle a final da Copa de Europa ao Liverpool F.C. por 2-1, marcando o equipo inglés no minuto 88. Filippo Inzaghi foi o autor dos dous goles do equipo italiano que se adxudicou a súa sétima Copa de Campións, polo que é o segundo club que máis copas ten, sete, por detrás do Real Madrid con dez.
O 21 de maio de 2008, o Manchester United venceu ao Chelsea FC na primeira final da competición entre equipos ingleses, xogada no Estadio Olímpico Luzhniki en Moscova, Rusia. Logo de empatar 1-1 no tempo regulamentario con goles de Cristiano Ronaldo aos 26 minutos para os Red Devils e Frank Lampard aos 45 para os Blues, o empate continuou ata o final e mais a prórroga, decidíndose o campión nos penaltis. O Manchester gañou por 6-5 nunha agónica quenda de na que un esvarón de John Terry no lanzamento que puido dar o título ao equipo londiniense fixo inútil o rexeitamento de Petr Čech ao disparo de Ronaldo; o neerlandés Edwin van der Sar desviou a traxectoria do tiro decisivo de Nicolas Anelka, e o equipo adestrado por Alex Ferguson proclamouse campión de Europa por terceira vez na súa historia.
O Manchester United repetiu final ao ano seguinte, no Estadio Olímpico de Roma, nesta ocasión fronte o FC Barcelona, nun encontro moi esperado polo que supuña enfrontar a dous dos xogadores máis en forma do momento, o arxentino Lionel Messi e o portugués Cristiano Ronaldo. O "Barça" completou o seu triplo (Liga de Campións, Liga española e Copa do Rei) derrotando o conxunto inglés por 2-0, con goles de Samuel Eto'o e o propio Messi, impedíndolle ao Manchester ser o primeiro equipo en gañar a competición dous anos seguidos na época da Liga de Campións.
2010-
Na tempada 2009-10 instaurouse un novo formato de competición que separaba na fase previa aos campións nacionais de liga dos equipos non campións, os cales entraban en escena na terceira de catro roldas previas. Na final desa mesma edición, o 22 de maio de 2010, o Inter de Milán fíxose co seu terceiro título tras derrotar na final ao Bayern de Múnic por dous goles a cero, ambos os goles marcados polo dianteiro arxentino Diego Milito. O conxunto neroazzurro, ademais, convertíase no primeiro club italiano que gañaba un triplo (Liga, Copa e Champions), e no sexto a nivel europeo.
Na tempada 2010-11, FC Barcelona e Manchester United disputaron a final, a segunda en dous anos, en Londres o 28 de maio de 2011, gañando novamente os "culés" por 3-1 con goles de Pedro Rodríguez, Leo Messi e David Villa. O gol do Manchester foi de Wayne Rooney. O equipo "blaugrana" conquistaba así a súa cuarta Copa de Europa na cidade onde se coroara por primeira vez, 19 anos atrás.
Na edición 2011-12 o Chelsea e o Bayern de Múnic enfrontáronse na final logo de eliminar ao FC Barcelona e ao Real Madrid respectivamente en semifinais. Tras un emocionante partido que concluíu en empate por 1-1 no tempo regulamentario e non converténdose goles na prórroga, lanzouse a quenda de penaltis na que o equipo inglés venceu por 3-4.
Borussia Dortmund e Bayern enfrontáronse na final da Champions League 2012-13 logo de eliminar ao Real Madrid e ao Barcelona respectivamente, gañando o Bayern de Múnic 2-1 no minuto 88 con gol de Robben, obtendo así o equipo bávaro a súa quinta Champions.
Himno
O himno da Liga de Campións da UEFA é unha adaptación da obra de Händel, "Zadok the Priest". A obra está nos tres idiomas oficiais da UEFA: inglés, francés e alemán. O himno reprodúcese ao comezo de cada partido de Liga de Campións.
Goleadores
Notas: A UEFA non contabiliza os goles marcados nas roldas de clasificación. En letra grosa aparecen os xogadores que participaron na Liga de Campións da UEFA 2021-22 e o equipo no que o fixeron. Só aparecen os clubs cos que participaron na Liga de Campións ou a Copa de Europa.
José Antonio Fondevila
José Antonio Fondevila García, nado en Fiestras (Silleda) o 20 de agosto de 1952, é un pintor galego. Actualmente reside en Lalín.
Traxectoria
Diplomado en 1982 pola Universidade Internacional de Arte de Miami, INTERART, e cunha bolsa da Xunta Central de Información, Turismo e Educación Popular do Ministerio de Información e Turismo, Fondevila foi un pintor autodidacta, en cuxas obras predominan as cores azuis e douradas, cores que plasma en diferentes soportes, entre os que se atopan o táblex, o lenzo tradicional ou incluso o papel.
Exposicións e actividades
1993: 1994: 1995: 1996: 1997: 1998: 1999: 2000: 2001: 2002: 2003: 2004: 2005 2006: 2007:
Casco Viejo Bilbao
O Casco Viejo Bilbao é un antigo club de hóckey sobre xeo vasco. Competiu na Superliga española dende 1975 e decontado se converteu nun dos clubs punteiros da Península.
En 1978 converteuse no primeiro club español en participar na Copa de Europa fronte ao club neerlandés do Heerenveen.
O equipo do Casco Viejo trocou o seu nome en 1981 para adoptar o de Vizcaya Bilbao, feito que non lle impediría continuar nos postos de cabeza do campionato español.
A Filgueira, Sabucedo, Porqueira
A Filgueira é un lugar da parroquia de Sabucedo no concello de Porqueira, na provincia de Ourense. No ano 2008 tiña 42 habitantes, deles 22 eran homes e 20 eran mulleres, o que supón un aumento no número de efectivos en relación a 2007.
Toponimia
O fitónimo galego Filgueira (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.
O Salgueiro, Prado de Limia, Muíños
O Salgueiro é unha aldea da parroquia de Prado de Limia, no concello de Muíños. Atópase despoboada. É propiedade da Xunta de Galicia e forma parte do Parque Natural da Baixa Limia - Serra do Xurés. Está dentro da Reserva da Biosfera Xurés - Gerês. Emprégase coma aula para a mocidade e foi o lugar desde onde se introduciu a cabra montesa novamente nos montes do Parque Natural.
A aldea da montaña
A aldea de Salgueiro é un lugar de alto valor ecolóxico e etnográfico que está na vertente norte da serra do Xurés, no val do río Salas, situada a 1.030 metros de altitude. Foi abandonada polos seus moradores a mediados do século XX e actualmente é propiedade da Xunta de Galicia.
O camiño de Prado a Salgueiro lévanos á cruzar o val do río Salas por antigas pontes, que durante anos resistiron as enchentes do río agora regulado.
Salgueiro é unha mostra da estrutura dunha poboación de montaña. Está dentro da zona de protección especial do parque natural, sendo unha área de acceso restrinxido, polo que para a súa visita se precisa dunha autorización.
Mantendo a memoria
Os traballos de restauración e recuperación de actividades tradicionais para favorecer a súa transmisión entre as distintas xeracións son parte das actividades fomentadas polo parque natural. Nesta tarefa resultou fundamental a colaboración dos veciños de Prado. Os traballos de recuperación da aldea completáronse co pequeno roteiro etnográfico de Salgueiro.
A conservación da fauna
En Salgueiro tamén existe un recinto que forma parte do programa de reintrodución da cabra montesa, utilizado para a aclimatación das cabras antes da súa liberación nos montes do Parque Natural Baixa Limia - Serra do Xurés.
Unha aldea na natureza
No século XX Salgueiro converteuse nun lugar inhóspito para o home, e quedou abandonado. Con todo, como medio natural é un lugar privilexiado. Baixo as diversas formas de protección, entre elas parque natural e reserva da biosfera Gerês-Xurés desenvólvense aquí varios traballos de recuperación ambiental.
Despois do seu abandono e sufrir un gran incendio, Salgueiro e os seus terreos foron adquiridos pola Xunta de Galicia para converterse nun modelo de desenvolvemento sustentable como a primeira aldea ambiental de Galicia.
O Xurés alberga unha fauna moi variada: a cabra montesa, a aguia real e os anfibios.
A separación do gran e a palla
O gran de centeo era a base da alimentación en Salgueiro, posto que coa súa fariña se elaboraba o pan. A malla facíase na eira e colaboraba nela todo o pobo e tamén os veciños de ao redor.
A mecanización dos labores agrícolas fixeron innecesarias tarefas tan duras como a malla.
A malla en Salgueiro
A malla facíase en agosto, e era unha tarefa moi ardua. Veciños de diferentes aldeas axudábanse para realizala. Nela separábase o gran de cereal da palla cos golpes do mallo. A semente gardábase en tullas da casa, e ao longo do ano se levaba ao muíño para facer fariña. A palla empregábase como alimento para o gando e tellado para as casas.
O forno
miniatura|Forno.
A transformación do cereal en pan
O forno de Salgueiro, como o muíño, era comunal e ía "a rolda", de veciño en veciño. Con cada fornada rematábase o ciclo dunha partida de cereal.
Cando chegaban pobres a Salgueiro a pedir esmola adoitaban quedar no forno. Era un lugar quente no que durmir, e os veciños dábanlles caldo ou outra comida. Debido á súa vida itinerante, a visita dos mendicantes era fonte de noticias doutros lugares nesta apartada aldea.
Unha contorna natural e humana singular.
Iniciou entón unha restauración parcial para darlle uso educativo, recreativo e de investigación ambiental, e dar a coñecer a cultura e as tradicións propias deste lugar.
As actuacións
Preténdese que a rehabilitación quede o máis integrada posible no contexto e a contorna, polo que se utilizaron os elementos propios do lugar. Na actualidade están rehabilitadas once casas, así como outras edificacións de interese patrimonial e etnográfico: muíño, eira, forno e a capela da aldea.
Salgueiro, lonxe no espazo e no tempo
Foi sempre unha das aldeas máis illadas do Xurés, rodeada por esta serra agreste. De orixe probablemente medieval, amasou riquezas coa produción de carbón. Mais a súa situación a 1.000 metros de altitude, a falta de electricidade, o seu mal acceso e o fin do uso do carbón como fonte de enerxía propiciaron o seu abandono na metade do século XX.
As festas eran o 13 de xuño, por ser Santo Antonio o seu patrón.
Os oficios en Salgueiro
Salgueiro foi unha aldea agrícola e gandeira, na que moitas tarefas se facían en común. Pero máis que nada foi terra de carboeiros, oficio que trouxo moito diñeiro á aldea e tamén penurias, pois era un traballo escravo e esgotador. miniatura|Vivenda antiga.
Alvariza
miniatura|Alvariza.
A produción de mel non era unha actividade principal, pero varios dos seus veciños posuían colmeas nas aforas da aldea. Arredor delas alzábase a alvariza: un forte muro circular, que as protexía dos ataques dos osos.