cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SV40
Viroloxía
O SV40 é un virión icosaédrico sen envoltura cun xenoma de ADN bicatenario circular pechado de 5,2 kb. O virión adhírese a receptores da superficie celular de MHC de clase I pola glicoproteína VP1 do virión. A penetración na célula pénsase que é por medio dunha vesícula de caveolina. Dentro do núcleo da célula, o encima celular ARN polimerase II actúa promovendo a expresión xénica temperá. Isto ten como resultado a produción dun ARN mensaxeiro grande que é cortado en dous segmentos. Os antíxenos T grande e pequeno orixínanse a partir deles. O antíxeno T grande ten dúas funcións: o 5% vai á membrana plasmática e o 95% regresa ao núcleo. Unha vez no núcleo o antíxeno T grande únese a tres sitios do ADN viral, chamados I, II e III. Os sitios de unión I e II autorregulan a transcrición do ARN temperá. A unión ao sitio II ten lugar en cada ciclo celular. O sitio de unión I inicia a replicación do ADN na orixe de replicación. A transcrición temperá forma os mencionados dous ARN resultantes do empalme, ambos de 19S. A transcrición de ARN tardía orixina un ARN máis longo de 16Ss, que se encarga de sintetizar a proteína maior da cápside VP1; e o outro de 19S, que orixina as proteínas VP2 e VP3 empezando a traducir alén do codón de iniciación (o que se chama leaky scanning). Todas as proteínas, xunto co 5% de antíxeno T grande, volven ao núcleo porque a ensamblaxe das partículas virais ocorre alí. A liberación final das partículas virais é citolítica e causa a morte da célula.
Enfermidade humana
A hipótese de que o SV40 podería causar cancro en humanos foi unha área de investigación especialmente controvertida. Actualmente non está claro que o SV40 teña algún papel en causar tumores. Como resultado destas incertezas, a opinión académica permanece dividida, e algúns argumentan que esta hipótese non está apoiada polos datos e outros argumentan que nalgúns cancros pode estar implicado o SV40. Pero os estudos realizados por institucións científicas concluíron que non é probable ou a probabilidade é moderada de que orixine cancro. Así, o Instituto Nacional do Cancro dos Estados Unidos anunciou en 2004 que, aínda que o SV40 causa cancro nalgúns animais modelo, "acumuláronse evidencias epidemiolóxicas substanciais que indican que o SV40 probablemente non causa cancro en humanos". Esta declaración estaba baseada en dous estudos. Anteriormente un estudo de 2002 realizado polo comité de revisión da seguridade da inmunización da Academia Nacional das Ciencias dos Estados Unidos, afirmaba o seguinte: "O comité conclúe que as evidencias biolóxicas son moderadas de que a exposición ao SV40 poida orixinar cancro en humanos en condicións naturais"
A Chandoído, Loureiro, Cerdedo-Cotobade
A Chandoído é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
SV40
Danos no p53 e carcinoxenidade
O SV40 pode actuar como un cocarcinóxeno xunto co asbesto de crocidolita para causar mesotelioma. O mecanismo pode implicar a supresión das propiedades transcricionais do supresor de tumores p53 en humanos polo antíxenos T grande e pequeno de SV40. O supresor de tumores p53 é o responsable de iniciar a morte celular regulada (apoptose) ou a detención do ciclo celular cando a célula está danada. Un xene p53 mutado pode contribuír a unha proliferación celular incontrolada, que orixine un tumor.
Contaminación da vacina da polio
Algunhas vacinas feitas nos Estados Unidos entre 1955 e 1961 estaban inadvertidamente contaminadas con SV40, debido ao medio de crecemento utilizado para sementar a cepa orixinal do virus da polio (células de mono). Porén, os estudos de poboación non mostraron evidencias de ningún incremento da incidencia de cancro como resultado desta exposición, aínda que o SV40 foi amplamente estudado. Un estudo de seguimento durante trinta anos non atopou un exceso de cancros que se puidesen asociar ao SV40.
Reactivación de multiplicidade
O SV40 presenta reactivación de multiplicidade. Trátase do proceso polo cal dous ou máis xenomas de virus que conteñen danos letais que impedirían o funcionamento do virus interacionan nunha célula infectada formando un xenoma vírico viable. Yamamato e Shimojo observaron a reactivación de multiplicidade cando os virións de SV40 foron irradiados con luz UV e se lles permitía realizar múltiples infeccións de células hóspede. Hall estudou a reactivación de multiplicidade cando os virións de SV40 eran expostos a un axente que establece enlaces cruzados no ADN, o 4, 5’, 8-trimetilpsoraleno. En condicións nas cales só entra unha partícula virica en cada célula hóspede, aproximadamente un enlace cruzado no ADN era letal para o virus e non podía ser reparado. En contraste, cando múltiples xenomas virais infectaban a célula hóspede, os enlaces cruzados no ADN inducidos polo psoraleno eran reparados; é dicir, ocorría a reactivación de multiplicidade. Hall suxeriu que os virións con enlaces cruzados no ADN eran reparados por reparación recombinacional. Michod et al. examinaron numerosos exemplos de reactivación de multiplicidade en diferentes virus e sinalaron que esta é unha forma común de interacción "sexual" que proporciona a vantaxe da reparación recombinacional de xenomas danados.
Transcrición
O promotor temperán de SV40 contén tres elementos. A caixa TATA está localizada aproximadamente 20 pares de bases augas arriba do sitio de comezo da transcrición. As repeticións de 21 pares de bases conteñen seis caixas GC e son o sitio que determina a dirección da transcrición. Ademais, as repeticións de 72 pares de bases son amplificadores (enhancers) transcricionais. Cando a proteína SP1 interacciona coas repeticións de 21 pares de bases, únese nas primeiras ou nas últimas tres caixas GC. Se se une nas primeiras tres inicia a expresión xénica temperá, mentres que se se une ás tres últimas inicia a expresión tardía. A función das repeticións de 72 pares de bases é amplificar a cantidade de ARN estable e incrementar a velocidade de síntese. Isto faise ao unirse (dimerización) co factor de transcrición AP-1 para dar un transcrito primario que é poliadenilado no extremo 3' e colócaselle unha caparuza no extremo 5'.
Outros animais
O SV40 é un virus dormente e asintomático nos monos rhesus. O virus atopouse en moitas poboacións de macacos na natureza, onde raramente causa enfermidade. Porén, en monos que son inmunodeficientes (debido, por exemplo, a unha infección polo virus da inmunodeficiencia simia) o SV40 actúa de maneira moi similar aos poliomavirus humanos JC e BK, producindo enfermidade renal e por veces unha enfermidade desmielinizante similar á leucoencefalopatía multifocal progresiva. Noutras especies, especialmente hámsteres, o SV40 causa diversos tumores, xeralmente sarcomas. En ratas, o antíxeno T grande de SV40 oncoxénico foi utilizado para establecer un modelo de tumor cerebral para o tumor neuroectodérmico primitivo e o meduloblastoma.
Os mecanismos moleculares polos cales se reproduce o virus e altera o funcionamento da célula descoñecíanse previamente, e a investigación en SV40 serviu para aumentar grandemente o coñecemento da expresión xénica e regulación do crecemento celular.
Historia
O SV40 identificárono primeiramente Ben Sweet e Maurice Hilleman en 1960 cando o atoparon nun 10 a 30% das vacinas da polio nos Estados Unidos, que estaban contaminadas por dito virus. En 1962, Bernice Eddy describiu a función oncoxénica do SV40 que inducía sarcomas e ependimomas en hámsteres inoculados con células de mono infectadas por SV40. O xenoma viral completo foi secuenciado por Fiers e o seu equipo na Universidade de Gante (Bélxica) en 1978.
Ramiro Losada Rodríguez
Ramiro Losada Rodríguez, nado en Rubiá cara a 1910, foi un militar e político galego.
Traxectoria
Foi presidente da Federación Campesina do Barco de Valdeorras. Militante do Partido Comunista de España e afiliado á UGT. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 botouse ao monte e organizou un grupo guerrilleiro. Conseguiu embarcar cara á zona republicana en 1938, chegando a Barcelona pouco antes da entrada dos sublevados, foi sarxento e comisario. Coa derrota da República pasou a Francia e instalouse en Perpiñán. O 24 de maio de 1939 embarcou no Sinaia rumbo a México arribando a Veracruz o 13 de xuño. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941. En México dedicouse á construción.
Vida persoal
Casou en Ourense con Áurea González Gómez, e foi pai de Enrique Losada González (31 de outubro de 1934 - 10 de decembro de 2007) e Tomás Losada González, nado en 1936.
O Burgo, Cedofeita, Ribadeo
O Burgo é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Ramiro Losada Rodríguez
Vida persoal
No exilio, en Ciudad Mante, Tamaulipas, coñeceu a súa segunda muller, Aurora Domínguez Rodríguez. Deste matrimonio naceron catro fillos máis, Leonardo Ramiro (31 de agosto de 1952), Aurora (9 de xullo de 1956), Josefina (19 de agosto de 1958) e Luz María (10 de xuño de 1964 - 9 de decembro de 2021).
Alba Mancebo
Alba Mancebo Soto, coñecida como Alba Mancebo, nada en Cambeda-Vimianzo en 1993, é unha xornalista e presentadora de tv galega.
Traxectoria
Graduouse en xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela, despois de facer un curso na Universidade de Tours.
Traballou un ano na Radio Galega colaborando nos informativos e A tarde. En 2017 pasou ao departamento de Contidos Web da TVG. Participou en A Revista, falando dos contidos da rede. No 2018 creou a sección #instaGal para promover a lingua a través do Instagram da @TVGalicia. Foi nomeada xefa de Servizo do Departamento de Extensión Audiovisual da CRTVG.
En 2020 foi a presentadora do programa Os Castros, da TVG. Foi condutora do programa dos Fogos do Apóstolo 2022 con Noelia Rey e Arturo Fernández. Tamén con Arturo Fernández conduciu os Eventos G da TVG en 2022.
Participou en Ciencias da Comunicación (USC) no curso Escribir para as redes sociais achegando a súa experiencia. Foi pregoeira do Asalto ao Castelo de Vimianzo en 2019. En 2023 foi unhas das presentadoras dos Premios Mestre Mateo en Ourense.
É irmá do tamén xornalista Alberto Mancebo.
Aplita
miniatura|Aplita miniatura|300px|Filón aplítico nunha [[granodiorita, Železné hory, República Checa]] miniatura|Filóns aplíticos atravesando un [[bloque errático granítico (Instituto de Xeoloxía de Varsovia, Polonia)]] Unha aplita é unha rocha ígnea hipoabisal (ou filoniana) leucócrata de granulometría moi fina. As aplitas están asociadas con rochas ígneas ou con rochas metasomáticas.
As aplitas caracterízanse polo pequeno tamaño dos seus cristais (menos de 1 mm), e por ter un contido moi baixo en minerais máficos (xeralmente por debaixo do 5 %).
Etimoloxía e terminoloxía
A nome deriva do antigo grego ἀπλος (haplos, aplos), que significa simple. Este nome utilizouno por primeira vez A. J. Retz arredor de 1800 e máis tarde Karl Cäsar von Leonhard, que o introduciu na literatura científica, probablemente por analoxía coa estrutura simple destas rochas.
O prefixo aplo- utilízase para outras rochas de cor clara de mineraloxía simple e pobres en minerais ferromagnesianos, como aplodiorita ou aplogranito. O termo aplosienita, introducido en 1935 por Walter Ehrenreich Tröger, xa non está en uso.
Distribución xeográfica
A causa da súa asociación cos granitoides, poden atoparse aplitas xeralmente en todos os sitios onde hai tereos de zócolo ; pero tamén se atopan nas zonas de oróxenos, nos batólitos, nas intrusións e nas provincias magmáticas.
Aparencia
As aplitas son rochas filonianas de aspecto claro; son compactas e de granulometría de fina a moi fina, mesmo afanítica. A súa cor pode variar de branquecha a avermellada, pasando por cincenta. Os filóns aplíticos poden estar zonados. O grosor dos filóns é centimétrico, máis raramente decimétrico. A textura das aplitas é equidimensional e non porfírica. A dimensión dos grans é submilimétrica. Xa que logo, cómpre usar unha lupa para identificalos. A causa desta granulometría fina e equidimensional, pode observarse nas aplitas magmáticas unha cristalización rápida e simultánea. O hábito dos cristais é maioritatriamente hipidiomorfo e a textura semella un mosaico. Ás veces poden formar pequenos corpos graníticos ou cúmulos irregulares no seo ou no perímetro de plutóns. As pegmatitas mostran a miúdo bordos aplíticos.
Miguelanxo Lar
Miguelanxo Lar, nado en Seoane do Courel (Folgoso do Courel) o 22 de decembro de 1981, é un cineasta e escritor galego.
Aplita
Mineraloxía
miniatura|300px|Filón aplítico rosa asociado a un [[microgranito, granodiorita de Piégut-Pluviers]]
Miguelanxo Lar
Traxectoria
Iniciou a carreira de Dereito, que abandonou para estudar cine en Barcelona. Colaborou no filme Sicixia de Ignacio Vilar, e realizou un documental sobre a fala galegoportuguesa do val estremeño de Xálima. Traballa na casa museo de Uxío Novoneyra, xestionada pola fundación Uxío Novoneyra. En 2018 autoeditou a súa primeira novela, Latineuropa. En 2020 apareceu a súa segunda novela, Mare Vostrum.
Aplita
Mineraloxía
As aplitas están constituídas esencialmente de cuarzo, feldespato alcalino (ortoclasa ou micropertita) e de plaxioclasio. Son pobres en minerais máficos (biotita, normalmente) e por esa razón o seu índice de cor está por debaixo de 5, son, pois, hololeucócratas. O índice das aplitas ligadas ás intrusións máis básicas é un pouco máis elevado, pero sempre por debaixo de 10. A súa composición química é moi similar ao material intersticial das rochas porfíricas, moi semellante á composición eutéctica dos granitoides. O feldespato alcalino pode mostrar tendencias porfíricas, mais nunca o cuarzo. Hai que salientar a asociación das aplitas cos granófiros, riolitas e felsitas. As aplitas en relación coas dioritas e as dioritas cuarcíticas teñen unha mineraloxía un pouco diferente, xa que están dominadas polo plaxioclasio ; a el engádense a moscovita, apatita e circón. As aplitas sieníticas están constituídas esencialmente de feldespato alcalino, ocasionalmente aparece tamén nefelina. Cando o contido en sílice aumenta, as aplitas poden pasar a ser fiñons de cuarzo.
A biotita e os outros minerais ferromagnesianos son moi raros ou non existen nelas.
Ao lado dos minerais pneumatolíticos como o topacio e a fluorita pode tamén formarse turmalina.
As aplitas adoitan posuír un forte contido nos elementos berilio e litio.
Formación
miniatura|300px|Lámina delgada dun fión aplítico encaixado nunha granodiorita, aumento 1:50. Con biotita cloritizada, cuarzo desenvolvendo subgrans, [[microclina e plaxioclasio. O plaxioclasio está coloreado en vermello pola hematita (metasomatismo de Fe).]] As aplitas orixínanse por dous procesos moi diferentes :
Proceso magmático
Pénsase que as aplitas pasaron ao estado líquido abríndose paso nas fisuras dun corpo plutónico baixo unha restrición de dilatación. A inxección do magma aplítico produciuse probablemente moi tarde na evolución do plutón e a súa composición química era eutéctica. A granulometría moi fina favorece o arrefriamento moi rápido no filón estreito. .
Typical Spanish
Typical Spanish foi un programa de entretemento presentado por Frank Blanco e producido por Shine Iberia. Estreouse en La 1 de TVE o 19 de xuño de 2020. Inicialmente, emitíase os venres ás 22:05; desde o cuarto episodio pasou á noite dos luns.
Aplita
Proceso metasomático
Noutros casos orixínanse aplitas por procesos metasomáticos, é dicir, unha formación no mesmo lugar onde estaba a rocha orixinal por causa da chegada de solucións quimicas quentes, pero sempre en estado sólido (por diferenciación metasomática). A zona do cambio químico non pasa de varios centímetros ou decímetros. A rocha orixinal (o paleosoma) empobrécese en minerais claros como os feldespatos (e convértese así nun melanosoma), que se acumulan enseguida na aplita metasomática. Comparados coa rocha que as hospeda, as aplitas así formadas están sempre enriquecidas en SiO2.
Typical Spanish
Formato
Este formato presentado por Frank Blanco pon a proba os coñecementos sobre España (xentes, costumes, música...). Colaboran Florentino Fernández, Vicky Martín Berrocal e, nalgúns programas, Carlos Latre, en substitución de Vicky Martín Berrocal. Trátase da adaptación do programa neerlandés I Love My Country.
Aplita
Variedades
Os aplogranitos ou granitos aplíticos son rochas claras coa mesma composición que un granito, pero non conteñen (ou soamente moi pouca) biotita. Hai tamén aplodioritas, aplosienitas e mesmo aplogabros.
As microaplitas son recheos de granulometría extremadamente fina; aparecen nas fisuras e pequenas cavidades de granitoides sintectónicos. Se a deformación continúa durante a cristalización dos granitoides, o proceso de cristalización é apertado a causa das resticións distensivas. Ademais, os grans xa cristalizados poden romper e sufrir cataclase. O magma restante é forzado a cristalizar moi rápido nos espazos creados pola extensión. Orixínanse así grans minúsculos de plaxioclasio (albita, oligoclasa) e de cuarzo xenomórfico con bordos sinuosos e dentados. Tipicamente estes recheos microaplíticos non conteñen microclina, de temperatura máis baixa e diaclasados.
Pedras decorativas
Debido o seu limitado grosor, as aplitas raramente se utilizan comol pedras decorativas ou para tallar.
Un exemplo raro é o Grigio Argento, unha aplita de Sardeña.
A Currada, Cedofeita, Ribadeo
A Currada é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Goiva
miniatura|250x250px|Xogo de gobias para tallar. miniatura|255x255px|Gobia con lámina en formato V. Unha gobia, goiba, govia ou gubia é unha serie de instrumentos de corte utilizados para esculpir ou tallar madeira.
Etimoloxía
Do latín tardío gubĭa, este do latín gubiam , un posíbel préstamo de céltico *gulbi (bico de ave), tamén é a posíbel orixe de varios topónimos e hidrónimos de Asturias ou Galiza, aínda que tamén se apuntan outras orixes (unha acepción do termo é leito do río ) ou mesmo Cataluña e Italia.
Outros termos
En galego e portugués existe o verbo gobiar/ goivar, que significa traballar con goiva ou gobia, ou tamén contraer gobia (Curvatura convexa esaxerada das costas, tamén chepa, nesta acepión talvez derivado do latín gibba ou gubbus , “convexidade, corcova”).
En portugués ás veces é usado o termo govia para dar nome a un tipo de arado, con forma similar á ferramenta de gravado ou carpintaría.
Tipos
Coa folla curta, é semellante ao cicel, pero a menor escala. As gobias poden ter diferentes formas, cunha folla recta, semiredonda, cun corte no lado convexo, redondeada en forma de "U" ou en forma de "V".
O Piornal, Loureiro, Cerdedo-Cotobade
O Piornal é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Elemento de resposta
Os elementos de resposta son curtas secuencias de ADN dentro do promotor dun xene ou dunha rexión amplificadora (enhancers) ás que se poden unir factores de transcrición específicos e regular a transcrición de xenes.
En condicións de estrés, unha proteína activadora da transcrición únese ao elemento de resposta e estimula a transcrición. Se a mesma secuencia de elemento de resposta está localiada en rexións de control de diferentes xenes, entón estes xenes serán activados polo mesmo estímulo, producindo así unha resposta coordinada.
Elemento de resposta a hormonas
Un elemento de resposta a hormonas (HRE na literatura científica inglesa) é unha curta secuencia de ADN dentro do promotor dun xene ao que se pode unir a un complexo receptor de hormona e así regular a transcrición. A secuencia é na maior parte dos casos un par de repeticións invertidas separadas por tres nucleótidos, que tamén indica que o receptor se une en forma de dímero. Especificamente, o elemento de resposta a hormonas responde a hormonas esteroides, xa que o receptor de esteroides activado é o factor de transcrición que se une ao elemento de resposta a hormonas. Isto regula a transcrición de xenes sinalizados pola hormona esteroide.
Un xene pode ter moitos elementos de resposta diferentes, o que permite que se exerza un complexo control sobre o nivel e velocidade de transcrición.
Os elementos de resposta a hormonas utilízanse en células de animais transxénicos como indutores da expresión xénica.
Exemplos de elementos de resposta a hormonas son os elementos de resposta a estróxenos e os elementos de resposta a andróxenos.
Exemplos
Exemplos de elementos de resposta son:
Black house
miniatura| Unha black house restaurada nun museo en Trotternishin ([[Skye|illa de Skye)]] miniatura| Museo Blackhouse, en Arnol Unha black house, blackhouse ou black-house (en gaélico escocés, t(a)igh-dubh; en gaélico irlandés, tí dubh ) é un tipo de casa tradicional nas Terras Altas de Escocia, as Hébridas e Irlanda.
Descrición
Os edificios foron construídos en xeral con dobres muros de pedra seca con terra e cuberta de palla cuberta con palla de cereais ou xuncos. O chan era principalmente de baldosas, ou terra e había un fogar central para o lume. Non había cheminea pola que escapase o fume, pero se abría polo tellado.
As blackhouses servían para albergar tanto gando como persoas, polo que a xente vivía nun extremo e os animais no outro cunha separación entre eles.
As casas escocesas construíronse máis altas que anchas, pero nalgúns casos eran pequenas e anchas.
Robert Kimbrough
Robert Shane Kimbrough, nado en Killeen, Texas, o 4 de xuño de 1967, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-126 e Soiuz MS-02, ademais de ser membro das expedicións 49 e 50 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Kimbrough graduouse en enxeñería aeroespacial pola Academia Militar de West Point en 1989. É máster en operacións de investigación polo Instituto Tecnolóxico de Georgia en 1998.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en maio de 2004, participando nas misións STS-126 e Soiuz MS-02 e sendo membro das expedicións 49 e 50 á Estación Espacial Internacional, pasando un total de 188,99 días no espazo.
A Granda, Cedofeita, Ribadeo
A Granda é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Espontaneada
Espontaneada é unha figura exclusiva do ordenamento xurídico galego que estivo en vigor na segunda metade do século XVIII e nos comezos do século XIX Esta fórmula foi inventada para preservar a virtude e evitar que a muller solteira ou viúva que quedase embarazada reincidira na tentación de manter relacións sexuais fóra do matrimonio. O procedemento consistía en declarar un embarazo acontecido fóra do matrimonio, coa finalidade de evitar o infanticidio ou o aborto prematuro do futuro neno, algo habitual na Galicia da época, que contaba cunhas proporcións moi elevadas de fillos ilexítimos.
Historia
Nos arquivos de moitos municipios galegos gárdanse documentos que acreditan o requirimento de espontanearse dalgunhas mulleres, e a necesidade de declarar o embarazo ou o alumeamento. Era unha forma de protección para a nai, xa que as autoridades podían controlar deste xeito que non abortaban nin abandonaban ao neno e elas recibían a cambio un salvoconduto que lles evitaba insultos, mofas ou ataques dos seus veciños e situacións como a de perder un traballo ou ter que abandonar o lugar no que estaban instaladas. En todo caso, a honestidade da espontaneada quedaba baixo o control da autoridade local.
Aínda que a este procedemento se lle chamaba "espontanearse", non está claro canto de espontáneo tiña que se presentasen ante unha autoridade local a admitir que se quedaron embarazadas e contar de quen e como ocorrera. Non era obrigatorio, pero se non o facían, chamábanas a comparecer ante as autoridades cando estas se decataban de que esperaban un neno sen estar unidas en matrimonio con outro home. miniatura|Entre a protección e o control, obra de Ana María Romero Massiá. Aínda que esta práctica non se daba noutras zonas de España, si se coñece noutros lugares, tamén con normas derivadas do dereito romano, como Francia. A casuística galega pode vir dada pola frecuencia con que aparecían fillos fóra do matrimonio.
Procedemento
O procedemento adoitaba ser breve e sinxelo. A muller, a cambio de ser declarada espontánea, recibía do xuíz un salvoconduto no que se facía constar que a xustiza non podía molestala. Na maioría dos casos debía presentar un fiador e aceptar as obrigacións establecidas pola autoridade, que era o corrixidor ou o alcalde maior aínda que tamén aparecen procedementos feitos ante notarios locais.
Os expedientes adoitan ser sinxelos e non abarcan máis dun par de páxinas. Neles a muller preséntase ante a autoridade, explica a súa procedencia, idade, estado civil, mes de embarazo, se sabía ler e cal era o seu traballo habitual, tanto dela como dos seus pais, para pasar a continuación a enumerar os mesmos datos do home co que mantivo cópula carnal tras ser vítima da fraxilidade humana, identificando, sempre que poida, ao home e á súa familia directa cos mesmos datos. A partir de aí explicará con todo tipo de detalle o ocorrido para logo nomear un fiador que se faga cargo, cos seus bens e patrimonio, do futuro da criatura e de que a muller non provoque escándalo público.
Un embarazo fóra do matrimonio non era un delito e a maioría destas mulleres alegaban ser vítimas de falsas promesas de matrimonio ou dunha violación, o que lles permitía salvar a honra a ollos da Igrexa católica.
O máis importante deste procedemento é que por primeira vez é a muller anónima e case sempre de clase baixa a que cobra protagonismo na historia, narrando os feitos en primeira persoa e explicando todas as vicisitudes da súa día a día e os detalles da súa sexualidade.
Elijah Bryant
Elijah Brigham Bryant, nado o 19 de abril de 1995 en Gwinnett County, Xeorxia, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga no Anadolu Efes SK da Basketbol Süper Ligi turca.
Traxectoria
Tras non ser escollido no Draft da NBA de 2018, Bryant uniuse ós Philadelphia 76ers para xogar a Liga de Verán da NBA de 2018. O 30 de agosto de 2018, Bryant asinou o seu primeiro contrato profesional co Hapoel Eilat BC israelí.
O 23 de xullo de 2019, Bryant asinou un contrato por dúas tempadas co Maccabi Tel Aviv BC. O 10 de maio de 2021, anunciouse a súa marcha do Maccabi para xogar na NBA.
O 13 de maio de 2021, Bryant asinou cos Milwaukee Bucks. Cos Bucks conseguiu o campionato da NBA despois da vitoria de Milwaukee por 4-2 contra os Phoenix Suns nas Finais da NBA de 2021. O 26 de setembro de 2021, Bryant foi cortado polos Bucks, pero asinou de novo tres días máis tarde. O 14 de outubro de 2021, foi cortado de novo polos Bucks.
O 18 de outubro de 2021, Bryant asinou co Anadolu Efes SK da Basketbol Süper Ligi turca.
Quinta, Folgoso, Cerdedo-Cotobade
Quinta é un lugar da parroquia de Folgoso, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Covas, Folgoso, Cerdedo-Cotobade
Covas é un lugar da parroquia de Folgoso, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Wikipedia en uzbeko
Historia
A Wikipedia en uzbeko foi bloqueada en Uzbekistán nalgún momento a finais de 2011. Aínda que non se revelaron as razóns do bloqueo, algúns hipotetizaron que a enciclopedia fora bloqueada porque o goberno uzbeko estaba preocupado pola aparición de artigos críticos coas súas accións.
A Ponte, Cedofeita, Ribadeo
A Ponte é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Giorgio Armani
Giorgio Armani, nado en Piacenza o 11 de xullo de 1934, é un deseñador de moda e empresario italiano. Principalmente coñecido pola súa roupa para os homes, formou a súa propia empresa en 1974 e 37 anos máis tarde a revista Forbes considerouno o deseñador italiano de maior éxito comercial, estimando a súa fortuna en 9,8 miles de millóns de dólares. Admirado e promocionado por diferentes actores de cinema e músicos, Armani diversificou a súa produción con perfumaría e outros complementos no que se coñece como Emporio Armani.
Traxectoria
Aínda que a súa primeira afección foi a fotografía, Giorgio Armani estudou tres anos de medicina na Universidade de Milán. Cumpriu co servizo militar e debido á súa formación médica foi asignado ao Hospital Militar de Verona, onde puido asistir a especáculos na Arena. Finalmente decidiu seguir un camiño diferente na súa carreira.
En 1957, comezou a traballar nos grandes almacéns La Rinascente de Milán. Comezou como vendedor do departamento de homes, logrando unha valiosa experiencia nos aspectos de mercadotecnia da industria da moda. Foi tamén deseñador de escaparates.
Entre 1961 e 1970 foi deseñador en Nino Cerruti e tras abandonar esta firma decidiu abrir a súa propia. Tan só catro anos máis tarde fundou xunto ao seu socio Sergio Galeotti a sociedade Armani, dedicada á moda masculina inicialmente e un ano máis tarde tamén á feminina, coincidindo coa chegada da súa irmá Rosanna á empresa. Galeotti faleceu en 1985, once anos despois da fundación.
Empresa
Vestiu asiduamente grandes estrelas de Hollywood, tanto dentro dos filmes como nas súas aparicións públicas. Os seus deseños para o filme American Gigolo, cun novo Richard Gere, axudaron á súa irrupción no mercado estadounidense. Tamén se encargou do estilismo do filme Phenomena, do director italiano Dario Argento. Armani deseñou o vestiario de máis de cen filmes, como o de The Untouchables (1987). É un deseñador recorrente entre as estrelas que acoden ás entregas dos premios Óscar. A cantante Beyoncé converteuse na imaxe publicitaria da súa flagrancia "Diamonds".
Vida persoal
Armani é unha persoa moi discreta, mais identificouse publicamente como bisexual. Mantivo unha longa relación co seu socio, o arquitecto Sergio Galeotti, quen faleceu dun ataque ao corazón en 1985. Armani é afeccionado ao club de fútbol Inter de Milán. Dende 2008 é dono do equipo de baloncesto EA7 Emporio Armani Olimpia Milano.
Wikipedia en macedonio
A Wikipedia en macedonio (en Македонска Википедија) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua macedonia.
O Pedregal, Cedofeita, Ribadeo
O Pedregal é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
O Casal, Folgoso, Cerdedo-Cotobade
O Casal é un lugar da parroquia de Folgoso, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Lingua mandailing
A lingua mandailing é unha lingua austronesia falada en Indonesia, na illa de Sumatra. Fálase principalmente nas rexencias de Mandailing Natal, Padang Lawas do Norte, Padang Lawas e partes da rexencia de Labuhanbatu e partes do noroeste da provincia de Riau.
Escríbese usando o alfabeto latino, mais historicamente usouse o alfabeto batak.
A Toxeira, Loureiro, Cerdedo-Cotobade
A Toxeira é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Loureiro, Figueiroa, Cerdedo-Cotobade
Loureiro é un lugar da parroquia de Figueiroa, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Cachofés, Folgoso, Cerdedo-Cotobade
Cachofés é un lugar da parroquia de Folgoso, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
A Igrexa, Cedofeita, Ribadeo
A Igrexa é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
A Torre, Cedofeita, Ribadeo
A Torre é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Wikipedia en volapük
A Wikipedia en volapük (en Vükiped Volapükik) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en volapük. Foi creada en febreiro de 2003, mais foi lanzada en xaneiro de 2004. É a segunda meirande Wikipedia nunha lingua artificial despois da Wikipedia en esperanto.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Piotr Klimuk
Piotr Iliich Klimu, nado en Komarovka, Brest, o 10 de xullo de 1942, é un cosmonauta retirado soviético que formou parte das misións Soiuz 13, Soiuz 18 e Soiuz 30.
Traxectoria
Klimuk graduouse na Escola Superior de Aviación Leninsky Komsomol Chernigoven 1964. Entrou no corpo de cosmonautas en 1965, participando nas misións Soiuz 13, Soiuz 18 e Soiuz 30. Deixou o corpo en 1978, traballando como asistente do co Centro de Adestramento de Cosmonautas Iuri Gagarin para traballos políticos.
Outeiro, Folgoso, Cerdedo-Cotobade
Outeiro é un lugar da parroquia de Folgoso, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Bombay Rose
Bombay Rose é un filme indio de 2019 escrito, editado, deseñado e dirixido por Gitanjali Rao. O filme tivo a súa estrea mundial na Semana Internacional da Crítica no Festival Internacional de Cinema de Venecia. Proxectouse na sección Contemporary World Cinema do Festival Internacional de Cine de Toronto de 2019. O filme conta a historia dunha vendedora de flores que se namoraa. Realizouse mediante animación pintada fotograma a fotograma en ordenador e levou 18 meses con 60 artistas. O filme tiña previsto o seu lanzamento en Netflix para o 4 de decembro de 2020, mais finalmente estreouse na plataforma o 8 de marzo de 2021.
Produción
A directora do filme, Gitanjali Rao, dixo que se inspirou na vida dos "habitantes da rúa en Bombai", onde hai "unha loita diaria pola supervivencia, impregnada de privacións" con persoas sen teito e falta de recursos básicos e dereitos humanos, "polo que a xente escapa aos cinemas para esquecer a realidade. Pero cando as mesmas fantasías de Bollywood comezan a influír e substituír a realidade, o equilibrio pérdese. Bombay Rose baséase nisto, na loita dos soños e da realidade". Ela dixo que a industria de Bollywood contemporánea "non me inspira de ningún xeito", senón que a súa inspiración vén de "fimes independentes feitos na India e no mundo, filmes indios rexionais, filmes hindis anteriores á era de Bollywood e cinema mundial".
A película foi realizada mediante animación pintada fotograma a fotograma en ordenador e levou 18 meses con 60 artistas.
Deán, Figueiroa, Cerdedo-Cotobade
Deán é un lugar da parroquia de Figueiroa, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
A Trapa, Cedofeita, Ribadeo
A Trapa é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Figueiroa, Figueiroa, Cerdedo-Cotobade
Figueiroa é un lugar da parroquia de Figueiroa, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Santo Antonio, Cedofeita, Ribadeo
Santo Antonio é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Requiande, Cedofeita, Ribadeo
Requiande é un lugar da parroquia de Cedofeita, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Leonid Kizim
Leonid Denisovich Kizim, nado en Krasnyi Liman, Donetsk, o 5 de agosto de 1941 e finado o 14 de xuño de 2010, foi un cosmonauta soviético que formou parte das misións Soiuz T-3, Soiuz T-10, Soiuz T-15 e Soiuz T-11.
Traxectoria
Kizim graduouse na Escola Superior da Forza Aérea da Forza Aérea Soviética en 1975. Adestrouse como cosmonauta entre novembro de 1965 e decembro de 1967, participando nas misións Soiuz T-3 e Soiuz T-10, Soiuz T-15 e Soiuz T-11. Foi membro da primeira tripulación que voou entre dúas estacións espaciais (Mir e Saliut 7) durante unha única misión. Pasou un total de 374,75 días no espazo. Posteriormente foi nomeado director adxunto do Centro de Control de Satélites do Ministerio Ruso de Defensa. Desde maio de 1995 foi director da Academia Militar de Enxeñería Aeronáutica e Astronáutica de San Petersburgo. Retirouse da Forza Aérea como xeneral coronel en 2001, falecendo o 14 de xuño de 2010.
A Casanova, Couxela, Ribadeo
A Casanova é un lugar da parroquia de Couxela, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Ladeiras, casas e adegas de Champaña
Ladeiras, casas e adegas de Champaña é o nome que reciben varios sitios da rexión de Champaña de Francia inscrito na lista da UNESCO do Patrimonio da Humanidade en 2015 polos seus vínculos históricos coa produción e venda de champaña, así como o seu testemuño do desenvolvemento dunha empresa agroindustrial de renome internacional.
Descrición
Aínda que só ocupa unha pequena parte da rexión vinícola de Champaña, o Patrimonio da Humanidade está formado por lugares que representan todo o proceso de creación e venda de champaña. En total, hai 14 sitios distintos, agrupados en tres categorías:
Os viñedos de Hautvillers, Aÿ e Mareuil-sur-Aÿ inclúen cabanas e prensas de colleita in situ, para procesar as uvas cun transporte mínimo. As adegas debaixo das aldeas e viñedos, escavadas nas ladeiras calcáreas nos séculos XVII e XVIII, corren costa arriba desde os viñedos. Non obstante, as adegas máis grandes atópanse no Outeiro Saint-Nicaise. Estas adegas, construídas máis tarde que as das bisbarras da cidade, expandíronse sobre canteiras de calcaria subterráneas xa existentes e esténdense varios quilómetros por debaixo dos viñedos e da cidade. A Avenida de Champaña en Epernay contén a sede de moitos dos eminentes fabricantes de champaña. Construída ao longo dunha importante ruta comercial entre Francia e Alemaña, a rúa alberga edificios de comerciantes de champaña desde o século XVIII.
Lista de sitios rexistrados
A inscrición na Lista do Patrimonio Mundial conserva en particular 14 sitios distribuídos no noroeste do departamento de Marne.
Adolfo Anta Espino
Adolfo Anta Espino, nado en Sobradelo (Carballeda de Valdeorras) cara a 1905 e finado no mesmo concello en abril de 1991, foi un político e xornalista galego.
Vilariño, Folgoso, Cerdedo-Cotobade
Vilariño é un lugar da parroquia de Folgoso, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Adolfo Anta Espino
Traxectoria
Emigrante en Cuba, colaborou en Diario de la Marina, Diario Español, Ideal Gallego, La Tierruca e La Montaña. Retornou a Carballeda de Valdeorras. Coa República foi elixido alcalde de Carballeda de Valdeorras en 1931. Militou en Izquierda Republicana e foi presidente do Comité Municipal de Izquierda Republicana de Carballeda de Valdeorras. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra en Ourense na causa 96/1937 acusado de rebelión militar o 12 de marzo de 1937, foi condenado a prisión perpetua. Foille conmutada a pena pola de 15 anos de reclusión en 1938. Cumpriu condena da Prisión Central de Pamplona, onde ingresou o 14 de xullo de 1937 procedente da Prisión Provincial de Ourense. Concedéronlle a liberdade condicional en abril de 1941. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en setembro de 1942, que foi sobresido por ter bens inferiores a 25.000 ptas. Foi correspondente de La Región en Carballeda de Valdeorras dende os anos sesenta. Pasou os seus últimos anos na residencia de Valdegodos. Finou no Hospital Valdeorras en abril de 1991.
Vida persoal
Foi pai de Fernando e Remedios Anta Arias.
Tony Martin (baloncestista)
Anthony Joseph Martin, nado o 12 de setembro de 1966 en Houston, Texas, é un ex-xogador profesional internacional de baloncesto estadounidense. Formado na Universidades de Oklahoma, cunha altura de 2,06 metros xogaba na posición de pivote. A súa fichaxe polo CB Breogán foi parte dunha estratexia para que a Burghy Roma deixase libre a Tanoka Beard e este puidese asinar polo club lucense.
Ecotipo
miniatura|Catro ecotipos diferentes de [[Physcomitrella patens do International Moss Stock Center.]] Un ecotipo, ás veces chamado subespecie, é unha variedade, individuo ou poboación (morfo) xeneticamente distinta dunha determinada especie que presenta características adaptadas a diferentes hábitats, en gran parte de ocacións, como consecuencia dunha selección natural prolongada. As características específicas do ecotipo son hereditarias. Aínda que a análise xenética é cada vez máis frecuente, un ecotipo aínda hoxe se define segundo criterios morfolóxicos, fisiolóxicos e datos ecolóxicos. Este tipo de variación está, polo tanto, moi relacionada cos conceptos de plasticidade, polifenismo e polimorfismo.
Os Casais, Couxela, Ribadeo
Os Casais é un lugar da parroquia de Couxela, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Ecotipo
Historia e terminoloxía
O termo ecotipo apareceu por primeira vez, en 1922, xunto co de agamospecie, nun artigo científico do botánico sueco Göte Turesson, no que o definía como unha unidade ecolóxica distinta dentro da mesma especie, producida en resposta ás condicións ambientais particulares do seu hábitat. O seu estudo, centrado principalmente nas plantas era, en certo xeito, unha resposta aos importantísimos avances da xenética mendeliana, que daquela era o foco central dos investigadores do campo científico. Turesson tratou de esclarecer á comunidade sobre os aspectos ecolóxicos e experimentais da diferenciación de especies en medios naturais, compoñentes pouco estudados e, segundo el, descoidados.
O traballo de Turesson non quedou aí. Durante varios anos despois, mantivo polémica e debate acalorado con outros membros da comunidade científica. Varios taxonomistas da época non estaban de acordo co termo, xulgando que non tiña ningún uso real polo que limitaban o concepto de variación intraespecífica, exclusivamente, dentro de grupos estáticos. Esta resistencia tamén empurrou a Turesson a modificar o seu punto de vista no propio termo e a redefinilo. A partir dos artigos que publicou nos anos seguintes, aclarou que os ecotipos eran o produto da selección natural e reformou a súa distinción anterior entre xenética e ecoloxía, admitindo que os dous conceptos estaban inevitablemente ligados durante o proceso de especiación.
Como parte de estudos para comprender mellor o proceso de especiación, Jens Clausen, David Keck e William Hiesey, tres botánicos da Universidade de Stanford en California, desenvolveron durante un período de pouco máis de 20 anos, un experimento de enfoque taxonómico para examinar con máis detalle o diferenciacións adaptativas de varias especies vexetais en resposta ao medio. A través dunha ampla gama de diferentes familias de plantas, demostraron unha evolución paralela dos ecotipos costeiros, interiores e alpinos. Clausen máis tarde referiuse a este fenómeno como "raza ecolóxica", e considerou que a formación dun ecotipo (ou raza ecolóxica) constitúe un elemento básico na cronoloxía do proceso de especiación. Segundo el, os ecotipos son o produto das adaptacións locais (ás condicións do hábitat) combinadas coa presenza de barreiras reprodutivas ecolóxicas.
Distribucións e interaccións
Os diferentes ecotipos que subsisten dentro dunha mesma poboación xeralmente ocupan un espazo xeográfico distinto, ou nicho ecolóxico. Normalmente, os cruzamentos entre dous ecotipos adxacentes son viables e non provocan perda de fertilidade na descendencia. Non obstante, sábese que algunhas especies como a candorca (Orcinus Orca) non teñen interacción cos seus diferentes tipos intraespecíficos, aínda que obviamente presentan moi pouca diversidade a nivel xenómico.
O termo tamén parece ser usado para cualificar as diferentes formas ou morfos dunha especie, cuxas diferenzas son o efecto do polimorfismo ou polifenismo. É o caso da especie Salmo trutta cuxos individuos poden adoptar forma de troita de mar, de lago ou de río segundo o medio no que migren. De feito, a distinción entre ecotipos e poboación polimórfica non sempre é fácil de facer. En varios hábitats con condicións heteroxéneas, hai un gradiente de forzas selectivas que favorecen unha forma (morfo) nun extremo do gradiente, mentres que outra forma é preferente no outro extremo. Este tipo de gradiente pode chegar a formar o que se denomina clina, producindo individuos polimórficos en posicións intermedias ao longo do gradiente. En tales situacións, é difícil diferenciar se as poboacións son tipos polimórficos ou máis ben constitúen unha serie de ecotipos locais.
Formación
Aínda que hoxe en día aínda non existe un consenso xeral sobre como se forma un ecotipo, varios estudos, principalmente a nivel de organismos sésiles, demostraron que a aparición de ecotipos prodúcese xeralmente cando a distancia que separa as poboacións é grande. Isto explícase polo efecto da hibridación entre individuos que, cando son suficientemente adxacentes, reprodúcense entre eles. Estes cruzamentos teñen o efecto de manter o fluxo de xenes entre estas poboacións, reducindo o impacto das adaptacións locais e, inevitablemente, levando a unha maior homoxeneidade dos individuos. Porén, algúns experimentos informan da presenza e mantemento de diferentes ecotipos nun xardín común, mentres que as plantas da mesma especie están separadas só uns metros e sofren exactamente as mesmas condicións. Dito isto, é comunmente aceptado que os mecanismos que conducen á formación dun novo ecotipo son semellantes, se non exactamente iguais, aos que interveñen no proceso de especiación.
No reino vexetal
As variedades que apareceron espontaneamente poden ser comercializadas e cultivadas despois da súa aprobación e rexistro no Catálogo Oficial, trátase de cultivares locais.
Bandeira do Acre
A bandeira do Acre é un dos símbolos oficiais do estado do Acre, no Brasil. A bandeira actual foi presentada pola Lei nº. 1170 o 22 de decembro de 1995, adoptando o deseño da bandeira da República do Acre.
Wikipedia en cantonés
A Wikipedia en cantonés (en cantonés: 粵文維基百科; jyut6 man4 wai4 gei1 baak3 fo1) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua cantonesa. Foi creada o 25 de marzo de 2006.
Bandeira do Acre
O seu deseño consiste nun rectángulo cunha proporción 7:10, dividido por unha liña diagonal dende a esquerda inferior á dereita superior. A esquerda superior é amarela cunha estrela vermella na esquina, e o dereita inferior é verde.
Wikipedia en cantonés
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Escritura
Empréganse dous tipos de escrita para o cantonés: a chinesa tradicional e a simplificada. A Wikipedia en cantonés emprega o chinés tradicional, seguindo os costumes de Hong Kong, Macau e do uso tradicional. Algúns caracteres cantoneses específicos só poden ser dixitados con caracteres tradicionais. Tamén, os caracteres tradicionais son máis precisos que as súas contrapartes simplificadas.
Bandeira do Acre
Simbolismo
As principais cores da bandeira (verde e amarelo) son as mesmos que a bandeira do Brasil e son unha representación da integración no Brasil; por separado cada cor ten un significado específico:
A estrela vermella na esquina superior esquerda, chamada a "Estrela Solitaria", representa o sangue dos valentes que loitaron pola anexión do estado do Acre ao Brasil. A bandeira foi adoptada oficialmente polo gobernador Epaminondas Jácome.
Jacobo Buceta
Jacobo Buceta, nado en Vigo en 1975, é un xornalista de radio e televisión e escritor galego.
Biografía
Jacobo Buceta naceu en Vigo en 1975 despois de que os seus pais, de Santiago de Compostela e Vilagarcía de Arousa, se mudasen á cidade olívica.
En 1999 comezou a traballar para Radio Vigo, a emisora local da Cadena SER na cidade. No ano 2000 comezou a narrar as retransmisións deportivas do Real Club Celta de Vigo na mesma emisora. En 2008 pasa a dirixir o programa magazín Hoy por Hoy na súa edición de Vigo. Tamén colabora co programa deportivo Carrusel Deportivo coma comentarista de fútbol.
Desde 2006 presenta o programa Área de Juego en Localia Televisión.