cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
MLH1
Papel na reparación de discordancias no ADN
A proteína MLH1 é un dos compoñentes dun sistema de sete proteínas de reparación de discordancias no ADN (MMR, mismatch repair) que funcionan coordinadamente en pasos secuenciais para iniciar a reparación de discordancias no ADN en humanos. Os defectos na reparación de discordancias, que se atoparon nun 13% de cancros colorrectais, son moito máis frecuentes debido a deficiencias de MLH1 que debido a deficiencias noutras proteínas da reparación de discordancias. As sete proteínas MMR en humanos son MLH1, MLH3, MSH2, MSH3, MSH6, PMS1 e PMS2. Ademais, hai subvías de reparación de discordancias dependentes de Exo1 e independentes de Exo1.
As discordancias no ADN ocorren cando unha base está incorrectamente apareada con outra base, ou cando se produce unha curta adición ou deleción nunha febra do ADN que non é concordante coa outra febra. As discordancias ocorren comunmente como resultado de erros na replicación do ADN ou durante a recombinación xenética. O recoñecemeto destas discordancias e a súa reparación é importante para as células porque de non facerse orixínase inestabilidade de microsatélite (MSI) e unha taxa de mutación elevada espontánea (fenotipo mutador). Entre 20 cancros avaliados, o cancro de colon de microsatélite inestable (reparación de discordancias deficiente) tiña a segunda frecuencia máis alta de mutacións (despois da do melanoma).
Un heterodímero entre MSH2 e MSH6 recoñece primeiro a discordancia, aínda que un heterodímero entre MSH2 e MSH3 tamén pode dar inicio a este proceso. A formación do heterodímero MSH2-MSH6 acomoda un segundo heterodímero de MLH1 e PMS2, aínda que un heterodímero entre MLH1 e ou ben PMS3 ou ben MLH3 pode substituír a PMS2. Este complexo proteico formado entre os dous conxuntos de heterodímeros permite a iniciación da reparación do defecto de discordancia.
Outros produtos xénicos implicados na reparación de discordancias (despois da iniciación por xenes de reparación de discordancias) inclúen a ADN polimerase delta, o PCNA, RPA, a HMGB1, o RFC e a ADN ligase I, e tamén factores que modifican as histonas e a cromatina.
Represión epixenética
Só unha minoría dos cancros esporádicos con deficiencias na reparación do ADN teñen unha mutación nun xene para a reparación do ADN. Porén, a maioría dos cancros esporádicos con dita deficiencia presentan unha ou varias alteracións epixenéticas que reducen ou silencian a expresión de xenes para a reparación do ADN. Na táboa de arriba, a maioría das deficiencias na proteína MLH1 eran debidas á metilación da rexión promotora do xene MLH1. Outro mecanismo epixenético que reduce a expresión de MLH1 é a sobreexpresión do microARN miR-155. O miR-155 ten como diana a MLH1 e MSH2 e hai unha correlación inversa entre a expresión de miR-155 e a expresión das proteínas MLH1 ou MSH2 no cancro colorrectal humano.
Deficiencia en defectos de campo
Un defecto de campo é unha área ou "campo" do epitelio que foi precondicionada por cambios epixenéticos ou por mutacións de maneira que predispón a que se desenvolva alí un cancro. Como indicou Rubin, "A gran maioría dos estudos en investigación do cancro fixéronse en tumores ben definidos in vivo, ou en focos neoplásicos discretos in vitro. Porén, hai evidencias de que máis do 80% das mutacións somáticas que se encontran en tumores colorrectais humanos de fenotipo mutador ocorren antes do comezo da expansión clonal terminal." De xeito similar, Vogelstein et al. sinalaron que máis da metade das mutacións somáticas identificadas en tumores ocorreron nunha fase preneoplástica (nun defecto de campo), durante o crecemento de células aparentemente normais.
Na táboa de arriba, atopáronse deficiencias en MLH1 nos defectos de campo (tecidos histoloxicamente normais) que rodean a maioría dos cancros. Se MLH1 é reducida ou silenciada epixeneticamente, probablemente non conferirá unha vantaxe selectiva para unha célula nai. Porén, a expresión reducida ou ausente de MLH1 causa un incremento das taxas de mutación e un ou varios dos xenes mutados poden proporcionar á célula unha vantaxe selectiva. O xene MLH1 con expresión deficiente podería despois ser portado como un xene pasaxeiro (autostopista) neutro selectivamente ou só lixeiramente deletéreo cando a célula nai mutada xerase un clon expandido. A presenza continua dun clon cun xene MLH1 reprimido epixeneticamente continuaría xerando máis mutacións, algunhas das cales poderían producir un tumor.
Represión en coordinación con outros xenes de reparación do ADN
Nun cancro, atópase con frecuencia que moitos xenes de reparación do ADN están reprimidos simultaneamente. Nun exemplo investigado, que implicaba a MLH1, Jiang et al. realizaron un estudo no que avaliaron a expresión do ARNm de 27 xenes de reparación do ADN en 40 astrocitomas e comparáronos con tecidos cerebrais normais de individuos sen astrocitoma. Entre os xenes de reparación do ADN avaliados, 13 xenes de reparación do ADN, que eran: MLH1, MLH3, MGMT, NTHL1, OGG1, SMUG1, ERCC1, ERCC2, ERCC3, ERCC4, RAD50, XRCC4 e XRCC5, estaban significativamente regulados á baixa en tres graos (II, III e IV) dos astrocitomas. A represión destes 13 xenes en astrocitomas de baixo e alto grao suxeriu que poden ser importantes nos astrocitomas en estadio inicial ou avanzado. Noutro exemplo, Kitajima et al. atoparon que a inmunorreactividade para a expresión de MLH1 e MGMT estaba estreitamente correlacionada en 135 espécimes de cancro gástrico e a perda de MLH1 e MGMT parecía ser acelerada sincronicamente durante a progresión do tumor.
Por tanto, a expresión deficiente de moitos xenes de reparación do ADN atópase frecuentemente en cancros, e pode contribuír a que se produzan as miles e mutacións que se encontran usualmente en cancros.
Meiose
Ademais do seu papel na reparación de discordancias no ADN, a proteína MLH1 tamén está implicada no sobrecruzamento cromosómico meiótico. A MLH1 forma un heterodímero con MLH3 que parece ser necesario para que os ovocitos progresen a partir da metafase II da meiose. Os ratos mutantes machos e femias MLH1(-/-) son estériles, e a esterilidade está asociada cun nivel reducido de quiasmas. Durante a espermatoxénese en ratos mutantes MLH1(-/-) os cromosomas a miúdo sepáranse prematuramente e é frecuente que se deteñan na primeira división meiótica. En humanos, unha variante común do xene MLH1 está asociada cun incrementodo risco de que haxa danos nos espermatozoides e infertilidade masculina.
miniatura|400px|Modelo actual da recombinación meiótica, iniciada por unha rotura de dobre febra no ADN ou oco (gap), seguida do apareamento cun cromosoma homólogo e invasión de febra para iniciar o proceso de reparación recombinacional. A reparación do oco pode orixinar sobrecruzamento ou non das rexións que o flanquean. A recombinaciónn con sobrecruzamento pénsase que ocorre polo modelo de Unión de Holliday Dobre (DHJ, Double Holliday Junction), ilustrado arriba á dereita. Os recombinantes sen sobrecruzamento crese que se orixinan principalmente polo modelo de Annealing de Febra Dependente de Síntese (SDSA, Synthesis Dependent Strand Annealing), ilustrado arriba á esquerda. A maioría dos eventos de recombinación parecen ser de tipo SDSA.
A proteína MLH1 parece localizarse en sitios de sobrecruzamento en cromosomas meióticos. A recombinación durante a meiose a miúdo iníciase por unha rotura de dobre febra no ADN como se ilustra no diagrama desta sección. Durante a recombinación, seccións do ADN nos extremos 5' da rotura son cortados e eliminados nun proceso chamado resección. No paso da invasión de febra que vén despois, un extremo 3' que sobresae da molécula de ADN rota "invade" o ADN dun cromosoma homólogo que non está roto formando un bucle de desprazamento ou bucle D. Despois da invasión de febra, a seguinte secuencia de aconecementos pode seguir dúas vías que conducen a que se forme un recombinante con sobrecruzamento ou sen sobrecruzamento (ver recombinación xenética). A vía que conduce ao sobrecruzamento implica un intermediario de unión de Holliday dobre. As unións de Holliday deben ser resoltas para que se complete a recombinación con sobrecruzamento.
No lévedo Saccharomyces cerevisiae, igual que no rato, a proteína MLH1 forma un heterodímero con MLH3. O sobrecruzamento meiótico require a resolución das unións de Holliday por medio da acción do heterodímero MLH1-MLH3. O heterodímero MLH1-MLH3 é unha endonuclease que crea roturas dunha soa febra en ADN bicatenario superenrolado. MLH1-MLH3 únense especificamente ás unións de Holliday e poden actuar como parte dun longo complexo para procesar as unións de Holliday durante a meiose. O heterodímero MLH1-MLH3 (MutL gamma) xunto con EXO1 e Sgs1 (ortólogo da helicase da síndrome de Bloom) definen unha vía que produce a maioría dos sobrecruzamentos no lévedo de xemación e, por inferencia, en mamíferos.
Importancia clínica
Pode tamén asociarse coa síndrome de Turcot.
Interaccións
A MLH1 presenta interaccións con:
O Xobre, O Xobre ou O Maño, A Pobra do Caramiñal
O Xobre é un lugar da parroquia do Xobre ou O Maño no concello coruñés da Pobra do Caramiñal, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 25 habitantes (10 homes e 15 mulleres).
O Mosteiro, Aguís, Os Blancos
O Mosteiro é un lugar da parroquia de Aguís, no concello ourensán dos Blancos, na comarca da Limia. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2010 tiña dezaoito habitantes (nove homes e nove mulleres), dous menos ca en 2009.
Sultan bin Abdul Aziz
O Príncipe Sultán bin Abdul Aziz Al Saud (en árabe: صاحب السمو الملكي الأمير سلطان بن عبدالعزيز آل سعود), nado en Riad o 5 de xaneiro de 1928 e finado en Nova York o 21 de outubro de 2011, foi príncipe herdeiro e primeiro ministro de Arabia Saudita.
O Sultán era un dos fillos do fundador do país, o rei Abdul Aziz Al-Saud. Morreu a consecuencia dun cancro de colon, nun hospital de Nova York.
Baldomero Gutiérrez Alba
Baldomero Gutiérrez Alba, nado en Vilarello (Cervantes) en 1914, foi un guerrilleiro anarquista galego.
Aglais
Aglais é un xénero de lepidópteros pertencente á subfamilia Nymphalinae na familia Nymphalidae que se encontra en Europa. Este xénero es, ás veces, incluído como un subxénero de Nymphalis, mais é xeralmente considerado un xénero separado.
Covelo, Viana do Bolo
San Lourenzo de Covelo é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 67 habitantes (30 homes e 37 mulleres).
Mezonzo, Mariz, Guitiriz
Mezonzo é un lugar da parroquia de Mariz no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 9 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 5 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 13 habitantes.
Gargoyles
Gargoyles é unha serie de animación estadounidense creada por Greg Weisman e producida por Greg Weisman e Frank Paur, que se emitiu orixinalmente en televisión dende o 24 de outubro de 1994 ata o 15 de febreiro de 1997. Gargoyles é coñecido pola súa complexa historia arco e o drama escuro. O videoxogo baseado na serie e a serie de banda deseñada foron creados no ano 1995. A historia continuou alén da serie de televisión nunha serie de libros de banda deseñada, tamén chamada Gargoyles, que se publicaron entre os anos 2006 e 2009, e que foron escritos polo propio Weisman e producidos por Slave Labor Graphics.
Tu retrato
Tu retrato é o cuarto álbum de estudio do cantante galego de folk Luís Emilio Batallán, publicado en 2007.
Desertización
Por desertización enténdese o proceso polo que un territorio que non posúe as condicións climáticas dos desertos, remata adquirindo as características destes. Isto sucede como resultado da destrución da súa cuberta vexetal e da erosión do solo. Segundo datos do Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente (PNUMA), o 35 % da superficie dos continentes pode considerarse como áreas desérticas. miniatura|dereita|200px|Deserto de [[Taklimakan na China.]] Dentro destes territorios sobreviven millóns de persoas en condicións de persistente seca e escaseza de alimentos. A expansión destes desertos débese tanto a causas naturais como humanas.
Etapas
A primeira etapa na desertización é a destrución da cuberta vexetal deuse en zonas que orixinariamente eran fértiles. Nelas practicábase unha agricultura rotativa. O aumento da poboación obrigou a unha explotación intensiva que produciu o esgotamento dos recursos.
A segunda etapa comeza cando a terra deixa de ser fértil e encóntrase despoxada da súa cuberta vexetal, a auga e o vento erosionan máis rápido ata chegar á roca e modifican a paisaxe. miniatura|esquerda|130px|Mapa de [[Madagascar en que se percibe a ausencia de selva]] Na maior parte das terras de cultivo o solo erosiónase moito máis á présa do que demora en formarse. Necesitaríanse moitas décadas para que a paisaxe volva a cubrirse de verde.
Nacións Unidas
En 1977 celebrouse en Nairobi, Kenya, a Conferencia das Nacións Unidas sobre Desertización. En 1994 a Organización das Nacións Unidas proclamou o 17 de xuño como o Día Mundial de loita contra a desertización e a seca.
Corifeo
O corifeo (grego antigo, κορυφαῖος koryphaîos, testa) era no teatro da Antiga Grecia o líder do coro e ao intervir nas obras falaba por todo o resto do coro. Na comedia grega antiga mediaba nas loitas dialécticas (ἀγών, agṓn), entre o heroe e os seus adversarios.
A súa orixe estaba probablemente nas festas dionisiacas, cando o corifeo respondía ao grito do coro converténdose no protagonista do acto, posteriormente encarnou ao propio Dioniso, dialogando con outros participantes na procesión, converténdose no precedente do actor.
Os Blancos, Os Blancos, Os Blancos
Os Blancos é un lugar da parroquia dos Blancos, no concello ourensán dos Blancos, na comarca da Limia. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2010 tiña 124 habitantes (70 homes e 54 mulleres), tres menos ca en 2009.
É a capital do concello ao que dá nome.
1568
Oceanía
miniatura|esquerda|175px|Álvaro de Mendaña e Neyra.
Monte Ventoux
miniatura|dereita|300px|O Mont Ventoux desde Mirabel
miniatura|esquerda|200px|Cima do Mont Ventoux.
Sona
O monte é moi coñecido porque o 26 de abril de 1336 ascendeu até a súa cima o grande poeta italiano Francesco Petrarca, quen realizou a subida polo puro pracer de experimentar as sensacións que lle poderían deparar a contemplación da paisaxe desde o cume do monte. Foi sen dúbida a primeira vez, polo menos con conciencia, na que un occidental probaba a escalar unha montaña por gozo e non con fins utilitarios.
É tamén coñecido porque o Tour de Francia pasou pola súa cima doce veces dende 1951.
Protección ambiental
Desde 1990, o territorio do Mont Ventoux está clasificado pola UNESCO como unha reserva da biosfera. Delimitáronse seis zonas centrais a fin de protexer as paisaxes, os ecosistemas e as especies que conviven na zona, cunha superficie total de 2.126 hectáreas. A cima do Ventoux (963 hectáreas, por enriba dos 1.000 metros), é unha paraxe calcárea que posúe unha rara flora.
As Xunqueiras, O Xobre ou O Maño, A Pobra do Caramiñal
As Xunqueiras é un lugar da parroquia do Xobre ou O Maño no concello coruñés da Pobra do Caramiñal, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 90 habitantes (37 homes e 53 mulleres).
Estado Islámico
miniatura|280px|Bandeira do Estado Islámico. miniatura|280px|Territorio controlado por EI (21 de outubro de 2015).
O Estado Islámico de Iraq e Levante (الدولة الإسلامية في العراق والشام), tamén coñecido como Estado Islámico de Iraq e Siria (ISIS en inglés), Estado Islámico de Iraq e ash-Sham, Estado Islámico (EI) ou Daesh (داعش), é un grupo militar extremista wahhabí/xihadista salafí e autoproclamado califato, e antigo protoestado non recoñecido que seguía unha doutrina fundamentalista, salafí do sunnismo. Estado Islámico conseguiu a atención global a comezos de 2014 cando desprazou ás forzas do goberno iraquí fóra de cidades estratéxicas na ofensiva iraquí occidental, seguida da captura de Mosul e o masacre de Sinjar.
O grupo foi descrito como unha organización terrorista polas Nacións Unidas e por moitos países de xeito individual. EI é coñecido polos seus vídeos propagandísticos de decapitacións e outro tipo de execucións a militares e civís, incluíndo xornalistas e axuda humanitaria, así como pola destrución de lugares considerados patrimonio cultural. As Nacións Unidas consideran a Estado Islámico responsable de violar os dereitos humanos e de crimes de guerra. EI tamén realizou limpeza étnica a grande escala no norte de Iraq.
Historia
Estado Islámico naceu como Jama'at al-Tawhid wal-Jihad en 1999, prometendo lealdade a al-Qaeda e participaron na insurxencia iraquí despois da invasión do país de 2003 por forzas occidentais e principalmente polos Estados Unidos. O grupo proclamouse a si mesmo califato mundial e comezou a referirse a si mesmo como Estados Islámico (en الدولة الإسلامية ad-Dawlah al-Islāmiyah) ou IS en xuño de 2014. Como califato, reclamou autoridade relixiosa, política e militar sobre tódolos musulmáns do mundo. A adopción do nome de Estado Islámico e a idea dun califato foron amplamente criticados, polo cal as Nacións Unidas, varios gobernos e representantes mundiais musulmáns rexeitaron a súa calidade de estado.
En xullo de 2017, o grupo perdeu o control da súa meirande cidade, Mosul, en prol do exército iraquí. Despois da súa meirande derrota, EI continuou a perder territorio en varios estados e fronte a forzas aliadas, chegando a non controlar ningún territorio significativo en novembro de 2017. Os oficiais militares dos Estados Unidos e outras análises militares reportaron en decembro de 2017 que o grupo só mantiña o 2% do territorio que tiña anteriormente. O 10 de decembro de 2017, o Primeiro Ministro iraquí Haider al-Abadi dixo que as forzas iraquí eliminaron os últimos restos do Estado Islámico no país, tres anos despois de que o grupo militante capturase preto dun terzo do territorio iraquí.
Coro (teatro)
300 px|miniatura|Representación do século XIX do coro, situado na orquestra dun teatro de Atenas. O coro é un elemento fundamental do teatro da Grecia Antiga, probablemente tiña a súa orixe nos ditirambos e nos dramas satíricos. Os coreutas, orixinalmente doce, danzaban ou recitaban ditirambos primeiro improvisadamente e a partir do século VI a.C. organizados nunha forma narrativa baixo a guía do corifeo.
O Carreiro, Aguiño, Ribeira
O Carreiro é un lugar da parroquia de Aguiño no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Coro (teatro)
O coro tiña un papel determinante nas primeiras traxedias, nas cales participaba un só actor que interpretaba varios personaxes e que se ausentaba da escena para mudar a súa caracterización e nese intervalos era o coro o que retiña todo o protagonismo da obra. A partir do século V a.C. a importancia do coro decae ao se arredar da acción dramática e con Sófocles permanece como un corpo de comentaristas para reforzar a moral da obra.
Pradieiro, Mariz, Guitiriz
Pradieiro é un lugar da parroquia de Mariz no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 13 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 8 homes e 5 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 14 habitantes.
Klenk
O Klenk-Meteor foi un coche de competición, que competiu no Gran Premio de Alemaña de 1954. O coche baseábase no Veritas, que estivo activo entre 1948 e. Veritas é recordado principalmente como fabricante de coches deportivos e exitosos coches de competición de Fórmula 2. A compañía pechou cando o seu fundador, Ernst Loof, enfermou. Posteriormente morreu en 1956. O Klenk-Meteor que participou no Gran Premio de Alemaña de 1954 foi esencialmente un coche Veritas de Fórmula Dúas. O coche era propiedade e estaba preparado polo piloto de carreiras alemán Hans Klenk, que tiña intención de competir con el no Gran Premio. Pero a carreira de Klenk como piloto de carreiras chegou ao seu fin cando sufriu lesións nun accidente, antes da carreira, mentres traballaba como piloto de probas de Mercedes-Benz. O coche foi pilotado no Gran Premio por outro alemán, Theo Helfrich. Retirouse na volta 9 cun fallo de motor.
Guinea-Bissau nos Xogos Olímpicos
Guinea-Bissau participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1996, e dende entón competiu en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán. O país nunca gañou unha medalla olímpica e tampouco participou nos Xogos Olímpicos de Inverno.
O Comité Olímpico Nacional de Guinea-Bissau foi creado en 1992 e recoñecido polo Comité Olímpico Internacional en 1995.
Fornelos de Filloás, Viana do Bolo
Santa María de Fornelos de Filloás é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 53 habitantes, deles 31 eran homes e 22 eran mulleres.
Alec Douglas-Home
Alexander Frederick Douglas-Home, nado en 1903 e finado en 1995, foi un político británico e o primeiro ministro do Reino Unido entre 1963 e 1964.
O gran día de Xirona
O gran día de Xirona (en El gran dia de Girona) é unha pintura ó óleo de grandes dimensións (4,96 x 10,82 m) realizada por Ramon Martí i Alsina. Malia que non está datada, os estudosos sitúana entre 1863 e 1864. É a meirande obra de cabalete da historia da pintura catalá. O proceso de creación alongouse preto de 10 anos e estivo a piques de levar á ruína ó autor en diversas ocasións. Actualmente forma parte da colección do Museo Nacional de Arte de Cataluña, e atópase exposta en depósito na sede da Generalitat de Cataluña de Xirona, na igrexa do Antigo Hospital Santa Caterina.
En 1938, durante a Guerra Civil Española, o cadro foi vítima duns bombardeo mentres estaba exposta no Palau de les Belles Arts de Barcelona. Para protexelo, foi enrolado e gardado nunha das salas de reserva do MNAC, agardando s ser restaurado. Alí ficou por uns 70 anos, até que foi finalmente restaurada entre 2009 e 2010.
Mouril, Os Blancos, Os Blancos
Mouril é un lugar da parroquia dos Blancos, no concello ourensán dos Blancos, na comarca da Limia.
Produto de Kronecker
O produto de Kronecker, denotado con (\otimes) é unha operación entre dúas matrices dun tamaño arbitrario que da como resultado unha matriz bloque. É un caso especial do produto tensorial. O produto de Kronecker non debe ser confundido co produto de matrices común, que é unha operación totalmente diferente.
Definición
Se A é unha matriz de dimensións m\timesn e B é unha matriz de dimensións p\timesq, entón o produto de Kronecker A \otimes B é a matriz bloque mp\timesnq
Máis explicitamente,
Bilinearidade e asociatividade
O produto de Kronecker é un caso especial do produto tensorial, e polo tanto, é bilinear e asociativo: onde A, B e C son matrices e onde k é un escalar.
O produto de Kronecker non é commutativo: En xeral, A\otimesB e B\otimesA son matrices diferentes. Porén, A\otimesB e B\otimesA son intercambios equivalentes, o que quere dicir que hai matrices de permutación P e Q tales que
Chaim Herzog
Chaim Herzog, militar (xeneral), foi o presidente de Israel entre 1983 e 1993.
miniatura|esquerda|Tumba de Chaim Herzog
Tétrico
Caius Pius Esuvius Tetricus, foi o derradeiro emperador do Imperio galo. Chega ao poder pola influencia de Vitorina, nai do emperador galo Vitorino, que consegue o seu nomeamento no 271 mediante subornos no seo do exército. Era gobernador de Aquitania, e na súa capital Burdigala (Bordeos) atopábase nese intre.
Logra ser recoñecido ao igual que Vitorino na Galia e na Britania, pero non así na Hispania, axudado neste labor polo seu fillo Tétrico II, quen acabará sendo nomeado César.
Canso das continuas insubornacións dos lexionarios, chama na súa axuda ao emperador Aureliano. Este invade a Galia e vence a Tétrico I en Catalaunum (Châlons sur Marne). Estamos no 273. Segundo algunhas fontes, Tetrico pásase ao inimigo ao tratar de escapar dos seus propios soldados, mentres que outras fontes din que se rendeu en Tréveris ao emperador Aureliano no 274.
O certo é que formaba parte do cortexo triunfal por Roma. Aureliano tratouno ben, e mesmo ocupou diversos cargos públicos, e chegou a ser gobernador de Lucania, provincia no sur de Italia, morrendo retirado nunha data descoñecida para nós.
Frazer Nash
right|miniatura|Frazer Nash Falcon 1931 right|miniatura|Frazer Nash BMW de 1937 right|miniatura|1955 Frazer Nash LeMans Coupé
Frazer Nash é un fabricante de coches deportivos e unha empresa de enxeñería británica fundada por Archibald Frazer-Nash en 1922. Produciu coches deportivos que incorporaban unha transmisión única multi-cadea antes da segunda guerra mundial, e tamén importaba os coches BMW no Reino Unido. Logo da guerra continuou a produción de automóbiles deportivos con transmisión convencional ata 1957. Tamén continuou a venda de automóbiles e motocicletas de BMW e, finalmente, en 1956 converteuse no importador oficial de Porsche.
Historia
A compañía foi fundada en 1922 polo Archibald Frazer-Nash que con Henry Ronald Godfrey fundara e dirixía a empresa GN. A compañía foi establecida en Kingston upon Thames, Surrey, pasando a Isleworth, Middlesex en 1929. A empresa entrou en creba en 1927 e rexurdiu como AFN Limited. A maioría de AFN foi adquirida por HJ ("Aldy") Aldington en 1929 e foi dirixida polos tres irmáns Aldington, HJ, Donald A. e o fillo de William H. Aldy. John Taylor ("JT") Aldington foi o último dono/director da familia cando AFN Ltd foi vendida a Porsche GB. A compañía produciu ao redor de 400 dos famosos modelos con accionamento de cadea entre 1924 e 1939.
AFN Ltd, converteuse en importador e ensamblador dos coches BMW en 1934 e vendeunos como Frazer Nash-BMW. Era o importador oficial británico de BMW ata o estalido da guerra en 1939. En 1954 a empresa comezou a vender coches Porsche, converténdose no importador oficial de Gran Bretaña en 1956. Isto durou ata 1965, cando creouse, Porsche Cars Great Britain, os membros da familia de Aldington permaneceron na xunta directiva desta empresa ata John Adlington vendeu a súa parte a Porsche en 1987, Nash & Thompson formouse en 1929 por Archibald Frazer-Nash e E. Grattan Thompson para desenvolver as torretas hidráulicas Frazer-Nash para aeronaves militares.
Durante a Segunda Guerra Mundial, Nash & Thompson estiveron involucrados na produción de armamento, as súas torretas usáronse nos bombardeiros británicos como o Avro Lancaster e o Vickers Wellington. En 2011 aínda quedaban varias empresas sucesoras activas, como a consultora de enxeñería (Frazer-Nash Consultancy Ltd), a enxeñería (Frazer-Nash (Midhurst) Ltd. de tecnoloxía de vehículos eléctricos e híbridos (Frazer-Nash Group of Companies, propiedade de Kamkorp, que tamén é propietaria de Bristol Cars).
AFN Ltd produciu preto de 85 coches máis entre 1948-1957. Estes coches eran totalmente alleos á cadea de tracción de antes da guerra de Frazer Nash, pero foron en gran medida unha evolución directa do deportivo BMW 328. AFN, era titular dos dereitos no Reino Unido do motor 328 fabricado por Bristol. Os modelos inclúen o Le Mans Replica, o Mille Miglia, o Targa Florio, o Le Mans Coupé e o Sebring. Os éxitos na competición foron entre os máis importantes, un terceiro posto en Le Mans 1949, e as vitorias na Targa Florio de 1951 e as 12 Horas de Sebring de 1952. Os coches da posguerra son moi apreciados polos coleccionistas. A empresa participou na tempada de Fórmula 1 de, os automóbiles foron pilotados por Tony Crook e Ken Wharton.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Frazer Nash participou en 4 Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula 1. Os pilotos de Frazer Nash lograron 3 puntos no Campionato Mundial.
José Luis Vázquez Platas
José Luis Vázquez Platas, nado en Santa María de Ois (Coirós) en 1949 e finado o 4 de outubro de 1980 en Agurain (Áraba), foi un garda civil galego, falecido en atentado.
Traxectoria
Incorporado ao servizo da Garda Civil, ascendeu a cabo primeiro e foi destinado a Vitoria. O 4 de outubro de 1980 foi encargado de escoltar o percorrido dunha proba ciclista en Salvatierra. Alí foi tiroteado por un grupo de persoas pertencentes a ETA. Canda el faleceron dous gardas civís máis, un deles o sobradés Ángel Prado Mella. Polo seu atentado foron xulgados e condenados dous homes. Crese que no atentado participaron tamén outras tres persoas que, ou ben faleceron, ou ben aínda non foron xulgadas.
Foi inicialmente soterrado en Mieres, e trasladado posteriormente ao camposanto de Santa María de Ois, onde hai unha placa na súa memoria.
Vida persoal
Casado, tivo unha filla.
Vilasusá, Mariz, Guitiriz
Vilasusá é un lugar da parroquia de Mariz no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 5 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 3 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 7 habitantes.
Smog gris
A finais de 1952 e comezos de 1953 en Londres produciuse unha grave contaminación por este tipo de smog na cal morreron varios miles de persoas. A concentración de contaminantes aumentou debido á presenza de bruma estancada. Hai distintos contaminantes que puideron provocar efectos tan adversos: dióxido de xofre (SO2), pequenas gotas de ácido sulfúrico (H2SO4) ou partículas de sulfato.
Actualmente nas cidades de países occidentais este tipo de smog non é importante, inda que si o smog fotoquímico. Noutros países onde se segue empregando carbón como fonte de enerxía, nalgúns casos con altos contidos en xofre, o problema é especialmente considerable.
Véxase tamén: smog e smog fotoquímico.
Factor abiótico
En bioloxía os factores abióticos son as partes químicas ou físicas non vivas do ambiente que afectan aos organismos vivos e ao funcionamento dos ecosistemas. Entre os factores abióticos están a luz, radiación, temperatura, presión, humidade, concentracións dos gases atmosféricos, condicións do solo, concentración de substancias químicas etc.
Os compoñentes abióticos comprenden as condicións físicas e os recursos non vivos que afectan ao crecemento, mantemento ou reprodución dos organismos vivos. Os recursos son as substancias ou obxectos no ambiente que un organismo require e consome ou que fai que queden dispoñibles para outros organismos.
Entre os factores abióticos físicos están: temperatura (temperatura media no ecosistema, oscilacións da temperatura, temperaturas mínimas por debaixo da conxelación), cantidade de luz (moita luz, sombra, horas de luz), precipitacións (cantidade, uniformes ao longo do ano, estación seca), humidade atmosférica, vento, presión etc. Moitos destes factores están influídos polo clima. Entre os factores químicos están: pH (concentración de H+), cantidade de oxíxeno (disolto na auga, nos poros do solo), cantidade de auga e aire no solo, salinidade, concentración de nutrientes ou toxinas etc. Nos ecosistemas terrestres os factores principais son a luz, temperatura e humidade atmosférica. Nos ecosistemas acuáticos os máis importantes son a luz, temperatura, salinidade, cantidade de oxíxeno, presión, movementos da auga (correntes, ondas), nutrientes disoltos etc. Ademais, hai que ter en conta que a viscosidade e densidade da auga é maior que a do aire.
Todos estes factores afectan de distintas maneiras aos organismos, que teñen que adaptarse a eles. Cada especie ten un límite de tolerancia para cada un destes factores. A luz só penetra ata certa profundidade nos ecosistemas acuáticos, polo que nesa zona (zona fótica) é onde pode vivir o fitoplancto. Moitas plantas da selva están adaptadas a pouca luz, xa que o chan das selvas está en penumbra ao taparen as follas das árbores a luz. Os seres vivos que están adaptados a condicións abióticas extremas denomínase extremófilos. Por exemplo, certas arqueas especializáronse en vivir en condicións de temperatura extremadamente altas.
Smaug (xénero)
Smaug é un xénero de lagartos espiñosos do sur de África, que foron separados do xénero Cordylus en 2011 baseándose en datos de filoxenia molecular global dos Cordylidae. A especie tipo é Smaug giganteus (anteriormente Cordylus giganteus).
Descrición
Son lagartos grandes (extremadamente grandes entre os Cordylidae), e chegan a medir ata 112–205 mm de lonxitude desde o extremo da cabeza á cloaca. O corpo é subcilíndrico en sección transversal e robusto. Os membros son de lonxitude moderada e os dedos non están reducidos. As escamas dorsal e caudal están agrandadas e son espiñosas. As espiñas occipitais están moi agrandadas. As escamas nasais non están en contacto entre si. A escama frontonasal ten un amplo contacto coa escama rostral. A lingua está parcial ou totalmente pigmentada. Os osteodermos están distribuídos por todo o corpo.
Reproduction
Son ovovivíparos e dan a luz de 1 a 6 crías.
Especies
Hai oito especies neste xénero:
Asociatividade (álxebra)
Sexa A un conxunto no cal defínese unha operación binaria interna: \circ, é dicir:
Dise que o conxunto A, coa operación \circ, ten a propiedade asociativa:
Dito doutro xeito: Para calquera elemento do conxunto A non importa a orde na que se operen as parellas de elementos. Sempre que non se modifique a orde dos elementos, a operación dará o mesmo resultado. É dicir:
Exemplos
e a operación suma, podemos ver que: (N, + ) \, ten a propiedade asociativa, xa que:
Ibeas de Juarros
Ibeas de Juarros é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 1.456 habitantes (INE 2012).
Fradelo, Viana do Bolo
San Vicenzo de Fradelo é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 59 habitantes, deles 30 eran homes e 29 eran mulleres.
Ricardo Zunino
Ricardo Héctor Zunino, nado o 13 de abril de 1949, Cidade de San Juan, Arxentina, é un ex-piloto de automobilismo, que participou na Fórmula Un desde ata.
Competiu en 11 Grandes Premios de Fórmula 1. No Gran Premio do Canadá de substituíu a Niki Lauda na escudería Brabham, chegando sétimo. Despois do Gran Premio de Francia de foi substituído por Héctor Rebaque.
En 1979 gañou unha carreira do campionato Aurora, a bordo dun Arrows, no circuíto de Brands Hatch.
Na Arxentina tivo unha destacada actuación no Turismo Nacional, coroándose Campión Arxentino da clase "C" en 1975 e 1976, alternando un Fiat 125 cun Fiat Coupé.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Malcolm X
Malcolm X, nado co nome de Malcolm Little en Omaha (Nebrasca) o 19 de maio de 1925 e finado en Manhattan (Nova York) o 21 de febreiro de 1965, tamén coñecido como El-Hajj Malik El-Shabazz (الحاجّ مالك الشباز), foi un activista político afroamericano estadounidense, ministro relixioso dos Musulmáns Negros (Black Muslims) e voceiro de Nación do Islam (Nation do Islam). Foi o fundador de Muslim Mosque, Inc. e da Organización para a Unidade Afroamericana.
Ao longo da súa vida, Malcolm X pasou de ser traficante de drogas e ladrón a ser un dos referentes do nacionalismo negro norteamericano. Como líder proclamou as ideas do poder negro, o orgullo negro, a cuestión identitaria e abordou os problemas económicos e sociais. Nos seus últimos anos converteuse nunha figura coñecida mundialmente polas súas ideas panafricanistas e polo seu activismo en favor dos dereitos humanos.
Durante unha peregrinación á Meca no 1964 Malcolm X converteuse á ponla sunní do islam. Menos dun ano despois sería asasinado en Washington Heights, na primeira semana da Semana Nacional de Irmandade.
Traxectoria
Malcolm foi fillo de Earl Little e Louise Helen Norton. Viviu brevemente no barrio de North Omaha. O seu pai era un predicador baptista que simpatizaba con Marcus Garvey, e formaba parte da Universal Negro Improvement Association. Segundo o propio Malcolm, tres dos irmáns do seu pai morreron violentamente a mans de homes brancos, un deles linchado.
Earl Little tiña tres fillos (Ella, Mary, e Earl, Jr.) con outra muller antes de casar coa nai de Malcolm. No segundo matrimonio tivo oito fillos (Wilfred, Hilda, Philbert, Malcolm, Reginald, Wesley, Yvonne, e Robert), sendo Malcolm o cuarto. A nai de Malcolm nacera en Grenada e, segundo as memorias del parecía unha muller branca. O pai dela fora un branco que forzara á súa nai e do que os seus fillos nunca souberon nada. Ao principio Malcolm tomou con orgullo a claridade da súa pel, xa que lle daba certo status social dentro da comunidade. Porén, máis adiante diría "odiar cada pinga de sangue dos violadores brancos que hai en min".
Sendo o membro máis claro da súa familia, Malcolm converteuse ao mesmo tempo no olliño dereito do pai e gañou a xenreira da nai. Un dos seus alcumes "Red" (Vermello) viña do ton avermellado do seu cabelo, herdanza xenética do seu avó materno. Aínda que lle escureceu coa idade, aínda conservaba tons vermellos baixo a influencia do sol do verán.
Segundo a autobiografía do propio Malcolm, a súa nai foi ameazada polo Ku Klux Klan cando estaba preñada del, debido ás actividades do pai na Universal Negro Improvement Association. A familia trasladouse a Milwaukee, Wisconsin en 1926 e despois a Lansing, Míchigan. En 1931 o pai de Malcolm foi atopado morto despois de ser atropelado por un tranvía nesa cidade. As autoridades estabeleceron que se trataba dun suicidio. Segundo a autobiografía de Malcolm, a causa da morte refutada pola comunidade negra nese momento, e el mesmo seguiría negándoo moito despois, aludindo ás ameazas que a súa familia estaba a recibir da Lexión Negra (Black Legion), un grupo branco supremacista aos que acusaba de queimar a casa da familia en 1929. Malcolm imaxinaba que o seu pai fora golpeado na cabeza e deixado á mantenta sobre os camiños de ferro do tranvía.
A pesar de que Earl Little tiña un seguro de vida, a familia recibiu só unha pequena contía da compañía debido á que a causa da morte fora estabelecida como suicidio. A nai de Malcolm tivo problemas de nervios até que foi declarada tola en decembro de 1938 e ingresada nun hospital mental de Kalamazoo, Míchigan, mais os seus fillos conseguiron sacala de alí 26 anos despois. Malcolm e os seus irmáns foron separados e enviados a distintos fogares adoptivos.
Despois da morte do pai, Malcolm, viviu en Lansing, Míchigan e despois en Mason, no mesmo estado. Graduouse como primeiro da súa aula no instituto, e aspiraba a converterse en avogado, até que un dos seus mestres lle dixo que iso "non era unha meta realista para un negro". Despois de pasar por máis fogares adoptivos, Malcolm foi enviado coa súa media irmá Ella Little Collins, que vivía en Boston, Massachusetts. Nesta cidade tivo multitude de empregos e tamén comezou a frecuentar os barrios baixos.
Mocidade
miniatura|dereita|185px|Malcolm X de mozo. Malcolm deixa Boston para vivir brevemente en Míchigan e estabelecerse finalmente en Nova York en 1943. Alí traballa nun club nocturno, e pouco tempo despois verase envolto nos ambientes marxinais de Harlem, incluíndo tráfico de drogas, asalto a mao armada e xogo ilegal. Debido a estas actividades será detido e pasará de 1943 a 1946 na cadea.
Cando lle toca o momento de ser recrutado é declarado "mentalmente incapacitado para o servizo militar", segundo el mesmo explica na súa autobiografía, tras declarar que non vía a hora de xuntarse con outros soldados negros e comezar a disparar contra os brancos.
Os Castelos, Aguiño, Ribeira
Aguiño é un lugar da parroquia de Aguiño no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Malcolm X
Mocidade
Na prisión é alcumado Satán pola súas diatribas contra a Biblia, deus e a relixión. Aproveitando a libraría da cadea, comeza a ler libros, desenvolvendo unha grande voracidade lectora. É neses anos cando a través da correspondencia co seu irmán Reginald, toma coñecemento de Nación do Islam e é invitado a converterse. Durante a súa estadía en prisión mantén contactos regulares con Elijah Muhammad, o líder do grupo. En febreiro de 1948 e grazas aos esforzos da súa irmá, é trasladado a unha prisión experimental en Norfolk, Massachusetts, que tiña unha libraría aínda maior. As lembranzas reflectidas na súa autobiografía sobre este período son positivas. Será liberado o 7 de agosto de 1952.
Nación do Islam
En marzo de 1953 o FBI abre unha ficha a Malcolm X, supostamente tras unhas declaracións deste nas que se describía como comunista. Incluíanse na ficha dúas cartas escritas por el baixo o alcume de Malachi Shabazz, un nome relacionando cos asiáticos negros.
Despois dun ano, Malcolm deixa á súa media irmá Ella en Boston para mudarse a Chicago, onde vivía Elijah Muhammad. Volverá axiña a Boston convertido en ministro de Nación do Islam para o Templo Número Once. En 1954 é escollido para a Mesquita #7 na Avenida Lenox de Manhattan, Harlem, da que axiña consegue aumentar o número de fieis. A súa popularidade medrou tras un programa dunha televisión local de Nova York sobre Nación do Islam. Malcolm X aumentaría a súa presenza nos medios de comunicación, primeiro nos Estados Unidos e despois no mundo enteiro. Neses anos entre 1952, que entra en Nación do Islam até 1964, cando será expulsado, Malcolm X difundirá as súas ensinanzas, incluíndo as referencias aos brancos como demos e predicindo a inevitable recuperación do lugar que lles correspondía aos negros, na cúspide da pirámide social.
Malcolm axiña se converteu no segundo líder máis influente do movemento, despois do propio Elijah Muhammad. Abriu novos templos, e foi unha das razóns do aumento dos membros de 500 en 1952 a 30.000 en 1963. Tamén captou membros da relevancia social do boxeador Cassius Clay, a quen convenceu para mudar o seu nome polo de Muhammad Ali.
No 1958 Malcolm casará con Betty Jean Sanders en Lansing, Míchigan. Tivo con ela seis fillas, que levaron apelido Shabazz.
En setembro de 1960, Malcolm coñeceu a Fidel Castro cando formaba parte dun comité de benvida que recibía aos xefes de Estado africanos que acudían a Asemblea Xeral das Nacións Unidas.
Saída de Nación do Islam
No 1963 Malcolm comeza a colaborar con Alex Haley na Autobiografía de Malcolm X. Máis tarde explicará nese mesmo traballo a súa ruptura con Nación do Islam. Segundo o seu relato, a principios dos anos sesenta comezou a escoitar rumores de que Elijah Muhammad mantiña relacións extramaritais. O adulterio ía contra as ensinanzas da organización, porén, nun primeiro momento, Malcolm non fixo caso aos rumores. Algo máis tarde escoitou á muller e o fillo do propio Elijah Muhammad facer as mesmas acusacións e decidiu crelos. Segundo a Autobiografía de Malcolm X o propio Elijah Muhammad confesou que os rumores eran certos, alegando que se limitaba a seguir un patrón estabelecido polos antigos profetas bíblicos.
Malcolm tamén criticou a Marcha sobre Washington, polo recoñecemento implícito das institucións brancas que supuña. Unhas polémicas declaracións sobre o asasinato de John F. Kennedy escandalizaron á opinión pública e levaron a que Elijah Muhammad, aínda facéndolle conservar o rango, lle prohibise falar en público durante 90 días.
Malcolm anuncia a súa ruptura con Nación do Islam o 8 de marzo de 1964, e a catro días despois funda Muslim Mosque, Inc (Mesquita Musulmá, S.A.). Basicamente Malcolm segue as ensinanzas de Nación do Islam, pero modificando o seu nacionalismo relixioso cara ao nacionalismo negro, cunha maior preocupación en aspectos políticos, sociais e económicos. En abril dese ano dará o seu discurso "O voto ou a bala". Nese momento contacta con moitos musulmáns ortodoxos que o convidan a unirse á corrente principal do islam, cousa que fai, chegando mesmo a realizar unha peregrinación á Meca.
Peregrinación á Meca
Días despois, e co apoio do fillo de Abdul Rahman Hassan Azzam (autor do libro "A mensaxe eterna de Mahoma"), Malcolm consegue ser recibido polo fillo do Príncipe Faisal, que lle concede un status de convidado que lle permitirá completar a súa peregrinación.
O 19 de abril Malcolm completa as sete voltas á Kaaba e o resto dos rituais relixiosos. O feito de ver a musulmáns de todas as razas convivindo en paz fíxoo concibir a súa relixión como unha solución para o problema racial.
África
Malcolm X visitou África en tres ocasións, unha en 1959 e dúas máis en 1964. Nas súa visitas entrevistouse con políticos locais e falou para os medios do Cairo, Exipto; Addis Abeba, Etiopía; Dar Es Salaam, Tanganica (actual Tanzania); Lagos e Ibadan, Nixeria; Accra, Winneba, e Legon, Ghana; Conakry, Guinea Conakry; Alxer, Alxeria; e Casablanca, Marrocos.
Na súa primeira visita de 1959, viaxou a Exipto, Sudán, Nixeria e Ghana. Durante a primeira visita de 1964 e tras un discurso na Universidade de Ibadan, en Nixeria, recibe dos estudantes o nome de Omonwale, que en yoruba significa "o fillo volve a casa".
Malcolm volve de África o 21 de maio de 1964. O 9 de xullo dese mesmo ano fai outra viaxe, durante a que falará para a Organización para a Unidade Africana, na súa reunión do 17 de xullo. Malcolm falará como representante da Organización para a Unidade Afroamericana. O 21 de agosto declara ante a prensa a necesidade de crear uns "Estados Unidos de África", como requisito para o desenvolvemento dos propios afroamericanos. Cando regresa aos Estados Unidos o 24 de novembro deixa feita unha conexión importante entre os africanos do continente e os fillos da diáspora negra.
Será tamén neses anos cando comeza a tomar forza a súa doutrina da autodefensa, como un dereito dos afroamericanos ante as agresións por parte dos brancos. Tamén comeza a retractarse de moitas das súas posturas radicais como musulmán negro, especialmente aquelas que poderían interpretarse como un racismo invertido cara aos brancos.
Francia e o Reino Unido
A finais de 1964, Malcolm visitou o Estado francés xunto con políticos xamaicanos. Falou en París en debates que tiñan por obxecto as ideas rastafaris. Tamén visitou o Reino Unido e participou nun debate en Oxford celebrado o 3 de decembro.
O 12 de febreiro de 1965 Malcolm visitará Smethwick, unha vila próxima a Birmighan, caracterizada por ter a maior división racial do Reino Unido despois de que o Partido Conservador gañase as eleccións ao parlamento co lema "Se queres un negro no teu barrio, vota ao Partido Laborista". Alí visitou un pub cunha política segregacionista e tentou visitar un barrio no que o concello mercara casas que serían vendidas a familias brancas, impedindo que familias negras se mudasen a alí.
Morte
As tensións crecentes entre Malcolm e a Nación do Islam levan a pensar que a organización puido tramar o seu asasinato. Na súa autobiografía Malcolm conta que un membro de Nación do Islam lle confesara que recibira ordes de matalo.
O 20 de marzo de 1964, o magazine Life publicaba unha fotografía de Malcolm cunha carabina M1 ollando a través da fiestra da súa casa familiar. A foto completaba a declaración de Malcolm de que se defendería das diarias ameazas de morte que el e a súa familia estaban a recibir.