cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mar do Arquipélago
Finlandia independente
En 1995 Finlandia converteuse en membro da Unión Europea. O referendo sobre a membrecía realizouse por separado en Åland, provocando á posibilidade de diferentes resultados. Un rexeitamento á adhesión á Unión Europea polos Ålanders crearía unha situación similar á de Groenlandia, que é unha rexión autónoma de Dinamarca pero que non forma parte da UE. Con todo, a adhesión aceptouse en ambos referendos.
Colección Arealonga
Arealonga é unha colección de obras clásicas e contemporáneas da literatura galega enfocada a todos os públicos e dirixida pola Ediciones Akal, constituíndo así unha das corenta coleccións que a forman. Naceu en 1973 e trátase dun referente na edición de literatura galega, con obras de autores como Castelao, Cabanillas ou Rosalía de Castro. A colección segue a liña de compromiso social marcada pola editorial Akal. A colección, así como Arealonguiña, foi dirixida desde o seu inicio por Xesús Alonso Montero, ambas amosan a ideoloxía progresista deste e céntranse nos problemas galegos.
Desde a súa creación na década dos 70 até os 90, Arealonga ten publicado máis de 60 títulos en galego, formando así un completo catálogo tanto de prosa como de poesía.
Relación con Akal
No ano 1972 Ramón Akal creou a súa editorial, Ediciones Akal, á que se lle sumou para o negocio o selo Foca e lle foi incorporada tamén a Editorial Século XXI tras a súa compra en 2010. Arealonga, como a editorial a que pertence, inclúe algúns títulos polémicos; a orientación política da editora causou ao seu director, Ramón Akal, numerosos problemas coa xustiza española no final do franquismo.
Cabe recordar que nesta época, a década dos 70, a ditadura franquista estaba a chegar ao seu fin, e é cando Ramón Akal resulta sinalado como un dos inimigos desta por algunhas das súas publicacións que reflectían ideas contrarias ao réxime. O ditador Francisco Franco limitaba a difusión de linguas e culturas como a galega, catalá e éuscaro, algo que fixo que algúns escritores se visen obrigados a modificar a súa expresión e moderar algunhas das súas opinións. A lingua oficial exclusiva e a única válida na escritura era o castelán, polo que cando xurdía algunha figura posicionándose en contra deste feito, reivindicando protagonismo para a lingua galega, se levaban a cabo persecucións e sabotaxes para evitar a súa propagación. Coa morte do xeneral Franco o 20 de novembro de 1975, finaliza a ditadura e iníciase un período coñecido como Transición Española, que ten lugar entre 1975 e 1978, durante o cal ten lugar o proceso de recuperación do galego e a súa cultura.
Autores
A colección Arealonga ten publicados libros dos autores galegos máis destacados como Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Celso Emilio Ferreiro, Rosalía de Castro, Ramón Cabanillas, Xosé Neira Vilas, Vicente Risco, ou Antón Tovar, entre outros.
Obras
Na colección inclúense obras de distintos xéneros e estilos, mais sempre seguindo a liña de compromiso. Algunhas das obras da Colección Arealonga son as seguintes:
Thomas Mitchell
Thomas John Mitchell, nado en Elizabeth (Nova Jersey) o 11 de xullo de 1892 e finado en Beverly Hills (California) o 17 de decembro de 1962 foi un actor estadounidense. En 1953 foi a primeira persoa en gañar a “tripla coroa” da interpretación, ao gañar o Oscar, o Emmy e o Tony.
Filetas de Cos
Filetas de Cos, nado en Cos c. -340 e finado c. -285, foi un poeta e filólogo grego, o primeiro da escola filolóxica alexandrina.
Thomas Mitchell
Traxectoria
Mitchell naceu en New Jersey, nunha familia de emigrantes irlandeses. O seu pai e o seu irmán eran xornalistas. Mitchell tamén traballou de reporteiro tras graduarse do instituto, pero axiña descubriu que gozaba máis escribindo obriñas cómicas que buscando exclusivas.
Filetas de Cos
Traxectoria
Foi escollido por Ptolomeo I como instrutor do seu fillo do mesmo nome, nado o -308. Compuxo elexías, breves poemas épicos e epigramas. Teócrito e Calímaco enxalzárono e tivéronlle en gran aprecio. Tivo por discípulos a Zenódoto de Éfeso e a Hermesianacte de Colofón. Algúns atribúenlle algúns poemas con formas de obxectos, pero o certo é que foi un dos primeiros en aspirar á brevidade e á condensación. Como filólogo estudou a lingua de Homero e compuxo unha miscelánea que compilaba e explicaba expresións dialectais inusitadas, termos técnicos e arcaísmos empregados na Iliada e a Odisea que xa na súa época aparecían como inintelixíbeis. Estas Glosas foron o comezo da erudición crítica alexandrina, da escola filolóxica alexandrina, que tería continuación en Antímaco de Colofón, Zenódoto de Éfeso, Calímaco, Eratóstenes, Aristófanes de Bizancio e Aristarco de Samotracia.
Thomas Mitchell
Traxectoria
Iniciou a súa carreira como actor en 1913, facendo unha xira coa compañía shakesperiana de Charles Coburn. O seu primeiro papel acreditado no cinema foi en 1923.
A partir da década de 1930 apareceu en filmes moi recoñecidos, e en 1939 gañou o Oscar ao mellor actor secundario por A dilixencia. Nas décadas de 1950 e 1960 traballou principalmente na televisión.
Terror Twilight
Terror Twilight é é o quinto e derradeiro álbum da banda estadounidense de indie rock Pavement, publicado o 8 de xuño de 1999 a través do selo Matador Records nos Estados Unidos e de Domino Records no Reino Unido.
Listaxe de cancións
Todos os temas copostos por Stephen Malkmus.
Myles Kennedy
Myles Richard Kennedy, nado como Myles Richard Bass o 27 de novembro de 1969, é un músico, cantante e compositor estadounidense máis coñecido por ser o cantante principal e guitarrista da banda de rock Alter Bridge, e como o vocalista nos concertos do proxecto en solitario de Slash. Antigo profesor con orixe en Spokane, Washington, Kennedy é coñecido pola súa habilidade como guitarrista e vocalista, cunha voz tenor. Traballou como músico e compositor, facendo aparicións en estudio e en directo con moitos artistas durante anos, e estivo en múltiples proxectos na súa carreira. Máis recentemente, colaborou con Slash no seu álbum de debut homónimo, Slash. Máis notablemente, Kennedy colaborou con antigos membros de Led Zeppelin, nun proxecto con Jimmy Page, John Paul Jones e Jason Bonham en 2008.
Kennedy creceu en Spokane, Washington, onde foi ao Spokane Falls Community College a estudar teoría musical. Comezou a súa carreira musical en 1990 como guitarrista principal da banda de jazz Cosmic Dust, coa que lanzou un álbum de estudio. A súa segunda banda, Citizen Swing, sacou dous álbums de estudio antes de separarse en 1995. Entón converteuse no vocalista e no guitarrista principal de The Mayfield Four en 1996, banda con base en Spokane, cos cales sacou dous álbums de estudio. Mentres estaba na banda, fixo unha aparición na película Rock Star, que protagonizaban Mark Wahlberg e Jennifer Aniston. The Mayfield Four separáronse un ano despois, en 2002. Despois de declinar unha oferta para facer unha audición para ser vocalista de Velvet Revolver, pedíronlle que se unise a Alter Bridge xunto a antigos membros de Creed. Lanzou tres álbums de estudio con Alter Bridge: One Day Remains, Blackbird, e o máis recente da banda, AB III, que debutou no posto 17 das listas Billboard. Kennedy está de xira dende 2010, tocando cos seus dous proxectos principais, Alter Bridge e Slash.
Monte Carmelo (zarzuela)
Monte Carmelo é unha zarzuela (comedia lírica) en tres actos con música de Federico Moreno Torroba sobre un libreto de Federico Romero e Guillermo Fernández-Shaw. Foi estreada no Teatro Calderón de Madrid o 17 de outubro de 1939.
Acto I
Na casa do Marqués de Avellano, Esperanza, a maior das fillas do marqués don Sancho, contempla o Albaicín melancólica, xa que ten un amor imposible. Entra a súa avoa, Mamá Dolores, condesa viúva de Monte Carmelo, marquesa viúva de Avellano e de Alminar, unha muller maior e alegre que contaxia a súa risa a tódolos que van entrando.
Mamá Dolores anuncia a chegada a Granada do seu sobriño Manrique, conde de Monte Carmelo e Garda Real do Vaticano, con quen quere casar a unhas das súas netas, polo que convidou a tomar chocolate tamén a don Alonso (arcebispo de Granada) e a don Lope (capitán xeneral).
Entra Serafina, a nodriza, unha xitana moi limpa, ben composta e moi faladora, nai de María Cleofé e Joselito, o asistente de Manrique, e comeza unha animada conversa con Mamá Dolores.
Aparece o marqués don Sancho, un esmorguista que dilapidou a fortuna familiar. Pouco a pouco chegan os convidados, comezando por varios oficiais de cabalería entre os que se encontra o axudante do capitán xeneral, Luis Doncel, que galantean con Rafaela. Logo chegan Manrique e Joselito, seguidos por don Lope e don Alonso. Logo de servirse o chocolate entran Esperanza e Rafaela, que son presentadas pola súa avoa.
Acto II
Na quinta de Mamá Dolores, chamada Monte Carmelo, Esperanza e Rafaela cantan historias de amor do Albaicín acompañadas por unhas xitanas con palmas e baile. Don Lope advirte a don Sancho de que se non liquida axiña as súas débedas acabará por perder tódalas súas posesións. Joselito pola súa banda, atopa unha liga de muller, o que desencadea un alboroto entre os homes, que fan conxecturas sobre a propietaria. Nese intre, Luis Doncel proclama o seu amor por Rafaela, cuxa paixón se despertou ao pensar que a liga era súa.
Entra Mamá Dolores rodeada das rapazas convidadas que se preguntan para cal será Manrique.
Rafaela e Luis Doncel manteñen un equívoco diálogo respecto á liga, estando a moza namorada del. Por outra banda, Esperanza está namorada de Juan María, o secretario do arcebispo, mais ante a imposibilidade do seu amor dille a Manrique que quere casar con el.
Acto III
O primeiro cadro ten lugar nunha encrucillada de rúas do Albaicín, onde ao mencer un grupo de xitanos quere entrar, e a Madre Martirio só deixa entrar a Serafina para ver a seu fillo, capelán. Saen Esperanza e Manrique, que acoden a falar coa Madre Superiora e Juan María respectívamente, comunicándolle Manrique a este último que acaba de ser nomeado cóengo de Guadix.
Carlos Nieves Borjas
Carlos Nieves Borjas, nado en Trasestrada (Riós) o 21 de febreiro de 1891 e finado en 1972, foi un mestre e xornalista galego.
Traxectoria
Foi mestre nacional en Valencia do Sil, San Mamede e Ábedes (Verín) dende 1929. Colaborou en El Eco de Monterrey e foi correspondente informativo da Axencia EFE nos anos corenta.
Monte Carmelo (zarzuela)
Acto III
Mamá Dolores ofrécelle a man de Esperanza a Manrique, mais el contéstalle que é imposible, xa que Esperanza decidiu meterse a monxa. Manrique dálle a liga a Luis Doncel dicíndolle que lle pertence, mais Mamá Dolores arrebátalla nada máis vela, xa que era ela quen a perdera.
Carlos Nieves Borjas
Vida persoal
Casou coa tamén mestra Joaquina López.
Monte Carmelo (zarzuela)
Discografía
Existen outras gravacións con fragmentos e extractos desta zarzuela, como o recompilatorio de 1960 Granada mía, de Renato Cesari, no que participa tamén a Orquesta de Conciertos de Madrid dirixida polo propio Moreno Torroba, ou o de 1970 Jardines de Granada coa Orquesta Filarmonía de España baixo a dirección de Rafael Frühbeck de Burgos.
Unión Africana e Malgaxe
A Unión Africana e Malgaxe (AMU) (en francés Union Africaine et Malgache (UAM)) foi unha organización internacional creada por antigas colonias francesas en África. En decembro de 1960 un grupo de países independizados de Francia acordaron en Brazzaville a creación dunha organización de cooperación, formalizándose o 12 de setembro de 1961 en Antananarivo axuntando a 12 países, coñecidos como o grupo de Brazzaville: Chad, Camerún, República do Congo, Dahomey, Gabón, Alto Volta, Mauritania, Níxer, Madagascar, República Centroafricana, Senegal e Costa do Marfil. Tiña como obxectivo coordinar posicións obre cuestións internacionais e promover a cooperación nos ámbitos económico e cultural e manter unha organización de defensa común. Tras a creación da Organización da Unidade Africana en 1963 os países membros da AMU deixaron as cuestións políticas para a OUA e mudou o seu nome en marzo de 1964 a Unión Africana e Malgaxe de Cooperación Económica para ser substituída finalmente pola Organización Común Africana e Malgaxe en 1965.
Gálatas
miniatura|250px miniatura|Guerreiro galata ferido, estatua da Agora dos Italianos en [[Delos, 100 A.C. aprox., Museo Nacional de Arqueoloxía de Atenas]] miniatura|A famosa escultura [[Helenismo|helenística gálata moribundo foi feita en recordo da vitoria de Atalo I Soter sobre os gálatas. Que se chame galo moribundo débese a que os gálatas eran un pobo galo, e non se lles chamou polo seu nome actual ata que se asentaron en Capadocia e fundaron o país de Galacia]]
Os gálatas ou galateos foron un pobo celta que se asentou no centro da península de Asia Menor en torno ó século III antes de Cristo.
Invasión
Procedentes da Galia, foron parte dunha invasión de galos cara oriente. Atravesaron Bulgaria, e chegaron a Anatolia pasando por Grecia e polo estreito de Dardanelos.
Os costumes dos gálatas sorprenderon ós helenos, pois estes vían con asombro que, tralas súas derrotas, os guerreiros deste pobo se inmolasen xunta ás súas mulleres.
A chegada dos gálatas a Asia Menor non foi pacífica, senón moi violenta, de xeito que os gálatas facilmente venceron os países que aquí existían, ós que saquearon e impuxeron tributos. O rei de Pérgamo Eumenes I logrou salvarse do seu ataque posiblemente grazas a pagarlle tributo, pero o seu sobriño e sucesor Atalo I Soter (salvador) venceu ós gálatas e logrou expulsalos, e estes tiveron que retirarse da rexión.
Asentamento
Os gálatas retiráronse entón a Capadocia, no centro de Anatolia, onde se estableceron e crearon o país de Galacia. A partir deste momento son chamados tal como se coñecen hoxe, gálatas ou galateos.
Os gálatas deixaron no centro de Turquía a súa pegada, que se reflicte en que moitos turcos desta rexión teñan trazos que poden considerarse europeos, coma pelo loiro ou ollos azuis.
A capital turca, Ancara, atópase no lugar que antigamente ocupaban os gálatas. Esta cidade xa existía moito antes da invasión deste pobo, e foi fundada polos pobos hatti, o pobo que vivía na rexión xa antes de ser invadida polos hititas.
Galicia Calidade
Galica Calidade depende dos orzamentos da xunta e das cotas que pagan as organizacións que utilizan a súa marca. Estas cotas están ligadas ás vendas de cada empresa.
A súa imaxe como icona é unha cuncha de vieira estilizada coa marca Galicia Calidade.
Jiro
Traxectoria
Jiro adoitaba ser un guitarrista nas súas primeiras bandas, e só tomou o baixo, cando se uniu á banda indie Pierrot, en Hakodate. En 1992, Pierrot trasladouse a Toquio para ampliar a súa carreira, pero se disolveu pouco despois. Takuro invitou a Jiro a unirse a Glay. Ao principio negouse, pero ante a insistencia Takuro, aceptou tocar nun concerto con eles. Terminou quedándose na banda. Jiro é considerado o "cara de neno" no grupo e foi un dos favoritos entre as adolescentes. Durante moito tempo, lucía un aspecto xuvenil cos seus peiteados e roupa de cores xunto coas súas travesuras infantís no escenario. Con todo, fóra do escenario, Jiro é polo xeral tranquilo. Casou no ano 2000 cunha muller chamada Reiko, ex-editora da revista musical "WHAT'S IN". Jiro ten un programa de radio en FM Funky802, "Buggy Crash Night".
Luigi Ferdinando Marsigli
Luigi Ferdinando Marsili, máis coñecido como Luigi Ferdinando Marsigli, nado en Boloña o 10 de xullo de 1658, e finado na mesma cidade o 1 de novembro de 1730, foi un científico, militar, xeólogo e botánico italiano.
Xuventude
Marsigli pertencía a unha familia aristocrática de Boloña, sendo o segundo fillo do conde Carlo Francesco Marsili e da súa muller Margherita Hercolani. Herdou o título de conde despois de que o seu irmán Anton Felice renunciara ao seu dereito de primoxenitura. Non fixo estudos regulares, pero adquiriu unha vasta cultura asistindo á Universidade de Boloña e a de Padua, estudando matemáticas, anatomía e ciencias naturais con distinguidos mestres, como Geminiano Montanari e Marcello Malpighi.
Comezou a viaxar moi cedo, asociando observacións científicas coa recollida de datos sobre a organización militar. En 1671 marchou ao vicerreinado de Nápoles, onde visitou os Campos Flégreos (unha vasta caldeira volcánica situada a 9 km ao noroeste da cidade de Nápoles) e subiu ao Vesuvio. En 1679 marchou a `Constantinopla, entón Istambul, capital do Imperio otomán, onde permaneceu durante aproximadamente un ano. O resultado da viaxe de volta, pola península dos Balcáns, foron as súas Osservazioni intorno al Bosforo tracio o vero canale di Costantinopoli, obra punlicada en 1680.
Vida militar
miniatura|230px|esquerda|[[Batalla de Mohács (1687)|Batalla de Mohács, por Luigi Ferdinando Marsili]] A partir de 1682 combateu como militar para a República de Venecia primeiro, alistándose despois no exército do emperador do Sacro Imperio Leopoldo I. Foi ferido e feito prisioneiro polos otománs nunha acción no río Raba (no sur de Polonia) e vendido como escravo a un paxá ao que acompañou á batalla de Viena. Despois de pasar moitas penurias, foi redimido en 1684, volvendo á vida militar como enxeñeiro. A actividade de Marsili consistiu principalmente no estudo do deseño de fortificacións e outras obras de enxeñaría militar como estradas e pontes, no levantamento de planos topográficos e en instalacións loxísticas. Estas actividades militares permitíronlllle continuar os seus estudos: son moi importantes os que se derivan do seu coñecemento do Danubio, documentado polo monumental Danubius Pannonico-Mysicus (1726), que contén información sobre xeografía, etnoloxía, xeoloxía e hidroloxía da rexión. Como militar, Marsili estivo en Hungría, onde en 1686 participou no asedio e a conquista de Buda. Máis tarde, foi testemuña da captura de Smederevo e da batalla de Vidin. Desempeñou un papel importante nas negociacións de paz co Imperio otomán en 1691, e posteriormente nas que levaron á paz de Carlowitz en 1699; entre outras cousas, foi el quen dirixiu a comisión de demarcación en nome do Imperio austríaco para establecer as fronteiras co Imperio otomán.
A carreira de Marsili, que entrementres acadara o rango de coronel e fora ferido durante o asedio de Belgrado (1688), foi bruscamente interrompida durante a Guerra de Sucesión Española cando se lle mandou defender Breisach ás ordes do conde Giovanni Filippo d'Arco; despois da caída da fortaleza, foi xulgado xunto co seu comandante. Este último, declarado culpábel de capitular antes de que fose necesario, foi decapitado; Marsili foi degraodado e desposuído das súas propiedades (18 de febreiro de 1704). Despois foi rehabilitado moitos anos despois, pero nunca volveu á vida militar, agás nun breve intervalo.
Investigacións científicas na súa idade madura
Marsigli pasou os seus últimos anos en Boloña e presentou todo o material recollido no transcurso das súas investigacións ao Senado de Bolonia en 1712 dando lugar ao Instituto das Ciencias (Istituto delle Scienze), probabelmente en 1715, que se incorporou a Academia dos Inquietos (Accademia degli Inquieti), fundada en 1691. Seis profesores foron nomeados para xestionar as distintas ramas do Instituto, que máis tarde foi equipado cunha imprenta capaz de imprimir documentos, tanto co alfabeto latino, como cos alfabetos grego, hebreo e árabe. A Academia estaba intimamente ligada ao Instituto. A doazón do riquísimo material acumulado durante as súas viaxes e investigacións deu vida ao primeiro núcleo do museo do Instituto, ao que se sumaron os museos Aldrovandi e Cospi. En Boloña tamén creou unha Cámara de xeografía e náutica (Camera di geografia e nautica).
Durante dous anos estivo en Francia, nas costas provenzais, e as observacións metódicas sobre os fenómenos do mar empregouna para a súa Histoire physique de la mer (1725), considerado como o primeiro tratado científico de hidrografía.
Durante unha estancia en Maderno, no lago de Garda (1725), fixo unha serie de observacións sistemáticas, compoñéndoas nunha pequena obra, Osservazioni fisiche sul lago di Garda, que é o primeiro traballo puramente científico sobre o lago, considerado o primeiro traballo científico de limnoloxía e hidrobioloxía.
Algunhas publicacións
A calidade da actividade científica de Luigi Ferdinando Marsili é moi alta, pero esqueceuse durante moito tempo. Foi avaliada de novo con motivo do segundo centenario da súa morte, celebrado con solemnidade en Boloña en 1930. Nesa ocasión, a Academia de Ciencias de Boloña publicou algúns escritos inéditos, incluíndo unha autobiografía, e varias memorias. O catálogo dos manuscritos de Marsili xa fora publicado en 1928 por Lodovico Frati.
miniatura|160px|Armas dos Marsili As súas principais obras son:
Honores
Foi elixido membro da Academia de Ciencias de Francia, e da Royal Society (á que foi presentado por Isaac Newton).
Balea franca austral
miniatura|Calosidades na cabeza de Eubalaena australis. miniatura|Sopro en forma de "V" característico. miniatura|Escultura de Eubalaena australis en [[Tasmania.]] miniatura|Observadores de baleas cerca da [[península Valdés.]]
A balea franca austral, Eubalaena australis (Desmoulins, 1822), é unha especie de cetáceo misticeto da familia dos balénidos, descrita en 1822 por Desmoulins como Balaena australis.
É unha das tres especies do xénero Eubalaena, as coñecidas como baleas francas, que anteriormente foron clasificadas como unha soa especie, e que son denominadas así (baleas francas = baleas fáciles de cazar) porque nadan lentamente, son moi confiadas e, cando morren, flotan na auga, o que facilita moito os labores dos baleeiros que as cazaban. Por iso, na nomenclatura internacional, coñécese como balea franca austral.
Características
As proincipais caracetrísticas de Eubalaena australis son as seguintes:
Distribución
Eubalaena australis é unha especie de distribución circumpolar, rexistrándose a súa presenza polo menos entre os 20º S e os 55º S. Reprodúcense en inverno nas costas do subcontinente suramericano, principalmente nas da Arxentina e do Brasil, aínda que tamén algúns individuos o fan nas de Chile e o Perú, e nas da illa de Tristan da Cunha, sur de África, principalmente nas da República Surafricana, chegando até Mozambique e as costas occidentais de Madagascar, sur de Australia, Tasmania e Nova Zelandia, migrando en verán cara ás augas frías da Antártida, onde se encontran principalmente entre as latitudes 40º S e 50º S, aínda que tamén se puideron ver, especialmente nos últimos anos, tan ao sur como nos 65° S, e nos arredores de Xeorxia do Sur.
Luigi Ferdinando Marsigli
Eponimia
Linneo honrouno co xénero Marsilea, o tipo da familia das marsileáceas.
Balea franca austral
Poboación
A Comisión Baleeira Internacional realizou a súa última revisión importante das baleas francas austrais en 1998 (CBI 2001), constatando que, tras o grave esgotamento histórico pola caza comercial, varias subpoboacións reprodutoras (Arxentina, Brasil, Suráfrica e Australia) mostraron evidencias dunha forte recuperación, cun tempo de duplicación de 10-12 anos.
Luigi Ferdinando Marsigli
Abreviatura
A abreviatura L.Marsili emprégase para recoñecer a como autoridade na descrición e taxonomía en botánica.
Balea franca austral
Poboación
As capturas ilegais da Unión Soviética (principalmente na década de 1960) inhibiron temporalmente a recuperación, pero en xeral a poboación parece que medrou bastante desde entón.
Parece que hai un intercambio substancial entre os criadeiros do mesmo continente, por exemplo entre a Arxentina e o Brasil, pero a taxa de intercambio é moito menor entre subpoboacións afastadas xeograficamente, por exemplo, entre as de Australia e Nova Zelandia, e entre as da Arxentina e Tristán da Cunha.
Comportamento
Cando efectúan as inmersións, a cabeza sae moito da auga, mostrando as súas calosidades, e lanzando o típico sopro en "V" das baleas francas, que adoita ter unha altura duns 5 m; despois a cabeza desaparece por debaixo da superficie, e o único que se ve é o dorso ancho, liso, sen aleta dorsal e sen calosidades.
Ameazas e medidas de protección
As baleas francas austrais foron cazadas intensamente por baleeiros premodernos a partir de principios do século XVII, pero especialmente nos séculos XVIII e XIX por baleeiros americanos e europeos.
Aínda que non se conservan moitos rexistros, pénsase que o número total de animais capturados entre 1770 e 1900 foron uns 150 000, dos cales entre 48 000 e 60 000 foron tan só na década de 1830.
Cando comezou a caza de baleas moderna, a principios do século XX, a especie xa era moi rara, e as capturas até que as baleas comezaron a estar algo protexidas a partir de 1935 ascenderon a só uns 1 600 exemplares. Sobre 3 000 animais foron capturados ilegalmente polas frotas baleeiras soviéticas na década de 1960.
A poboación hemisférica en 1770 estímase entre 55 000 e 70 000 individuos, e se cre que descendeu até un mínimo de cerca de 300 animais na década de 1920.
Debido á intensa caza da que foi obxecto, chegou, por tanto, e como a súa conxénere do norte, Eubalaena glacialis, case a extinguirse. No século XIX, a súa poboación se reducira até un 90 %. Pero desde a moratoria de 1986 a poboación da especie experimentou un aumento aproximado do 7 % nos últimos anos (ver máis arriba), e na actualidade existen aproximadamente 8 000 exemplares.
Para protexer esta especie, en 1984 a Arxentina sancionou a lei 23094 pola que se declaraba Monumento natural a todas as baleas francas austrais que se visualicen nas súa augas xurisdicionais. Tal decisión se fundamentou na imperiosa necesidade de outorgarlle a debida protección a esta especie animal que se reproduce en aguas austrais, e que é motivo da práctica do moderno turismo de avistamento de baleas na península Valdés, na Patagonia. Hai un crecente interese na posibilidade de crear un santuario para a preservación desta especie no Atlántico sur.
Estado de conservación
Nos anos 1990, o status da poboación de Eubalaena australis era considerado como vulnerábel:
Nos últimos tempos a IUCN, dado o tamaño da poboación estimada recente (1 600 femias maduras en 1997 e aproximadamente o duplo deste número en 2007), e o forte incremento da taxa observada nalgunhas partes moi estudadas da área de distribución da especie, a poboación actual, aínda que sendo escasa en relación coa súa riqueza histórica, non se considera ameazada a nivel hemisférico. Estímase que a poboación agora é maior do que era hai tres xeracións (87 anos, supoñendo un tempo de xeración de 29 anos).
Algunhas subpoboacións, en particular as de Chile e o Perú, aínda son moi pequenas e poden necesitar protección especial pata que se restableza. Porén, a UICN cualificou en 2013 o estado global da especie como "LC" (pouco preocupante).
Rececende
O topónimo galego Rececende pódese referir a:
Robra, Robra, Outeiro de Rei
Robra é un lugar da parroquia de Robra no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2020 tiña 34 habitantes (16 homes e 18 mulleres).
Miguel Hervella Urdániz
Miguel María Hervella Urdániz foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Fillo de Serafín Hervella Mejías, notario de Verín. Colaborou en El Eco de Monterrey, El Pueblo Antelano e Letras Regionales. En 1933 publicou o libro ''Satélites del estatuto. Caricatura separatista''. Ingresou no Corpo Xeral de Policía en 1941. En 1951 foi internado no Manicomio de San José de Ciempozuelos.
As Cabalares, Seixas, As Somozas
As Cabalares é un lugar da parroquia de Seixas no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Adrian Sutil
Traxectoria
Sutil comezou no karting á idade de 14 anos e pasouse as carreiras dun só asento en 2002 na Swiss Formula Ford serie onde gañou o titulo. Participou na Fórmula Masters Austria antes de entrar na Fórmula BMW ADAC en 2003. Sutil correu na Fórmula 3 Euroseries, onde foi o segundo por detrás de Lewis Hamilton en 2005. Foise ao Xapón en 2006 para competir na Fórmula Tres xaponesa e tamén terminou terceiro no Gran Premio de Macau.
Logo de haber estado involucrado como probador no equipo Midland F1, Sutil foi promovido a un posto en carreira para o novo equipo Spyker F1 en 2007. Sutil seguiu co equipo baixo a súa nova denominación Force India en, onde permaneceu ata. Fixo o seu regreso ao deporte no ano de novo con Force India.
Biografía
Sutil é o fillo dos músicos profesionais Monika, alemá, e Jorge, un uruguaio. Ten dous irmáns, chamados Daniel e Rafael. Pesa 75 quilogramos e mide 183 centímetros de altura. Talentoso pianista, Sutil comezou no karting aos 14 anos antes de marchar a Fórmula Ford 1800 Suíza no ano 2002. Gañou as dez roldas da tempada desde a pole e logrou cinco vitorias no campionato Fórmula Masters de Austria. Sutil fala con fluidez Alemán, Inglés e español e un pouco de Italiano. É amigo do piloto alemán Nico Rosberg.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
José María Pernas
José María Pernas Martínez, é un industrial, avogado e político galego.
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Madrid. Director Xerente de Construcciones Pernas S.A. e Conselleiro de varias sociedades. Foi presidente de Acción Católica de Tui-Vigo e presidente da Asemblea Local da Cruz Vermella. Foi fundador e membro da Xunta Directiva da Asociación de Empresarios da Construción da Provincia de Pontevedra. Foi Tenente de Alcalde e candidato á alcaldía de Vigo. Foi conselleiro Xeral da Caixa de Aforros Municipal de Vigo. Foi elixido deputado do Congreso por UCD pola provincia de Pontevedra na I lexislatura (1979-1982).
As Congostras
miniatura|300 px|dereita|Congostra
Võ Văn Kiệt
Vo Van Kiet ,Võ Văn Kiệt, nado en Trung Hiep o 23 de novembro de 1922, finado en Singapur o 11 de xuño de 2008, foi un político vietnamita e Primeiro Ministro de Vietnam (en 1988 e entre 1991 e 1997).
As Congostras
Unha congostra é un camiño de carro ou corredoira profunda entre sebes ou cómaros. Como topónimo, As Congostras pode referirse a:
Hexosa
En bioquímica unha hexosa é un monosacárido de seis átomos de carbono, coa fórmula xeral C6H12O6. As hexosas clasifícanse segundo o grupo funcional que presenten en aldohexosas, que levan o grupo aldehido no carbono 1, e cetohexosas, que levan o grupo cetona no carbono 2.
Võ Văn Kiệt
Biografía
Naceu na poboación de Trung Hiep. A súa primeira dona e os seus dous fillos morreron a causa dunha bomba do exército norteamericano durante a guerra de Vietnam.
Hexosa
Aldohexosas
As aldohexosas teñen catro centros quirais, polo que poden orixinar ata 16 estereoisómeros (24). A configuración D / L depende da orientación do grupo hidroxilo unido ao carbono 5, que está á dereita nas formas D, e non ten que ver coa súa actividade óptica (desviación do plano da luz polarizada en dislución). Nos isómeros L o OH dese carbono (e os de todos os demais carbonos asimétricos) están orientados de maneira contraria aos D. As oito D -aldohexosas son:
Võ Văn Kiệt
Biografía
Foi admitido no Partido Comunista de Indochina en 1939. Uniuse ao Movemento Xuvenil Anti-imperialista e participou na insurrección de Nam Kỳ (Cochinchina) no distrito de Vũng Liêm.
John Riseley-Prichard
John Henry Augustin Prichard, máis tarde Riseley-Prichard, nado en Hereford o 17 de xaneiro de 1924 e finado en Tailandia o 8 de xullo de 1993, foi un corretor de seguros británico e piloto de carreiras.
Traxectoria
Logo de coller o gusto polas carreiras nun Riley de estrada, comprou un Connaught Type A de segunda man ao  Rob Walker Racing Team. Usando este vehículo, participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula Un, o Gran Premio do Reino Unido de 1954 o 17 de xullo de 1954. Trompeou e retirouse da carreira, sen lograr puntos de campionato. Ademais disto, compitiu nunha serie de carreiras de Fórmula Un fora do campionato e carreiras de Fórmula Libre, incluíndo unha vitoria na I Cornwall MRC Formula 1 Race de 1954.
Martul, Martul, Outeiro de Rei
Martul é un lugar da parroquia de Martul no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 76 habitantes (39 homes e 37 mulleres).
Hexosa
Aldohexosas
Se as colocamos na orde alosa, altrosa, glicosa, manosa, gulosa, idosa, galactosa, talosa, as proxeccións de Fischer das D- aldohexosas seguen un patrón. A alosa ten os seus catro grupos OH á dereita. No carbono 2 os grupos hidroxilo alternan a dereita e esquerda. No carbono 3, nas dúas primeiras están á dereita, nas dúas seguintes á esquerda, nas dúas seguintes á dereita outra vez e nas dúas últimas á esquerda. No carbono 4, as catro primeiras téñeno á dereita e as outras catro á esquerda. No carbono 5, todas o teñen á dereita (por iso son isómeros D).
John Riseley-Prichard
Traxectoria
Riseley-Prichard compartiu un Aston Martin na famosa carreira das 24 Horas de Le Mans de 1955 cun novo Tony Brooks, pero despois do trauma deste evento retirouse da carreira. Máis tarde, ese mesmo ano, deixou que Brooks tomara o volante do seu Connaught, dando á futura estrela de Vanwall e Ferrari a súa primeira grande oportunidade.
Máis tarde na vida, John Riseley-Prichard converteuse no centro dun escándalo de pornografía infantil e emigrou a Tailandia. Logo dunha longa enfermidade, morreu en Baan Kai Thuan, unha aldea interior remota aproximadamente a 200 km de Bangkok.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Hexosa
Cetohexosas
As cetohexosas teñen 3 centros quirais e, por tanto, oito posibles estereoisómeros (23). Destes, só os catro isómeros D se atopan na natureza. Poden formar hemicetais cíclicos.
Só as hexosas que aparecen na natureza son fermentables polos lévedos.
Distritos de Letonia
500px|miniatura|[[Organización territorial de Letonia|Distitos de Letonia. (En  vermello, as cidades autónomas).]]
A República de Letonia componse, segundo a reorganización territorial que entrou en vigor o 1 de xullo de 2021, de 36 municipios ou distritos (en letón, novadi) e 7 cidades autónomas (en letón, valstspilsētas).
José Antonio Malagón Rubio
Traxectoria
Nado en Elx, Alacant, Josete comezou a súa carreira futbolista nas categorías inferiores do principal club da súa cidade, o Elche Club de Fútbol. Na temporada 2007 debuta co filial do equipo, o Elche Ilicitano da Terceira División. Tras 87 partidos, debuta co primeiro equipo da Segunda División o 19 de xuño de 2010, saíndo os oito últimos minutos na vitoria por 4–1 dos ilicitanos á Real Sociedad no Estadio Martínez Valero. Ao ano seguinte asina polo Deportivo Alavés da Segunda División B, onde xoga 15 partidos. Ao ano seguinte ficha polo Zamora, onde permanece até o 31 de decembro de 2012, data na que rescinde o seu contrato para asinar co Cádiz. No equipo andaluz permanece durante catro temporadas, onde xoga un total de 110 partidos e anota 9 goles. O 22 de xaneiro de 2016 deixa aos gaditanos para asinar polo Real Oviedo da Segunda División. Ao finalizar a temporada regresa ao Elche Club de Fútbol, onde xoga 16 partidos na temporada do descenso do equipo á Segunda B. Tras finalizar o seu contrato asina por dúas temporadas co Club Deportivo Lugo.
Lamelas, San Martiño de Ferreiros, Pol
Lamelas é un lugar da parroquia de San Martiño de Ferreiros no concello lugués de Pol na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 2 habitantes (2 homes).
Reganosa
Reganosa (Regasificadora do Noroeste Sociedade Anónima) é unha empresa galega adicada ó almacenamento e distribución de gas natural licuado (GNL) a través da súa terminal de Mugardos, na ría de Ferrol. Da súa actividade depende directamente a subministración das centrais eléctricas de ciclo combinado que Endesa e Unión Fenosa teñen nas Pontes de García Rodríguez e Sabón (Arteixo), respectivamente, así como outras industrias vía gasoduto, buques LNG e camións cisterna. En España existen seis plantas regasificadoras: Barcelona, Huelva, Bilbao, Sagunto, Cartaxena e Mugardos.
Lamelas, San Martiño de Ferreiros, Pol
Toponimia
O orónimo Lamelas é un topónimo que provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Parroquias de Pol
🇵🇱
Reganosa
Inicios do proxecto
As orixes da planta de gas de Ferrol están nun proxecto que Enagas, entón filial de Gas Natural, tiña para construír unha planta regasificadora nos terreos que agora ocupa o Porto Exterior de Ferrol. O proxecto non pasou das formalidades iniciais aínda que o terreo no que se proxectaba a planta chegou a estar valado e sinalizado. Abandonado o proxecto foi o Grupo Tojeiro o que retomou a idea pero trocando a localización na entrada da ría de Ferrol polos terreos de Forestal del Atlántico, en Mugardos. Os terreos entón ocupados por Enagas pasaron á Autoridade Portuaria de Ferrol.
O LNG en España
España é un dos países europeos con maior capacidade en infraestruturas de gas. A finais de 2017 o Sistema Gasista español estaba formado por 11.369 km de gasodutos de transporte primario e un total de 13.361 km incluíndo os secundarios.
Situación legal
miniatura|Reganosa en construción miniatura|esquerda|180px|Reganosa pintada para reducir o impacto visual. miniatura|Pintada en contra de Reganosa en Ferrol. Dende que o grupo Tojeiro, promotor da regasificadora, fixo público o seu interese en construír a planta nas súas instalacións de Forestal do Atlántico, en Mugardos, formouse un grupo de cidadáns na comarca preocupados polos riscos ambientais e de seguridade que supoñía esta instalación gasística dentro da ría. O Comité Cidadán de Emerxencia para a Ría de Ferrol acudiu a institucións locais, autonómicas, estatais e da Unión Europea para denunciar a planta. Tódalas sentenzas foron favorables ao CCERF, sendo a día de hoxe a situación legal da planta máis que precaria.
Coa chegada en maio de 2007 do Galicia Spirit, o primeiro gaseiro de 280 metros de eslora e 140.000 metros cúbicos de gas LNG, á planta de Mugardos organizouse unha multitudinaria protesta tanto en terra como na ría á que se sumaron os mariscadores. Varias persoas foron detidas e a Garda Civil denunciou a varios mariscadores por desobediencia á autoridade. Oito destes mariscadores foron xulgados en marzo de 2012 e sete de eles foron condenados a penas de entre seis meses e sete meses e medio.
Dende a posta en marcha da planta o Comité Cidadán de Emerxencia para a ría de Ferrol organiza concentracións cada vez que un gaseiro entra na ría de Ferrol.
Icelandair
Icelandair é a principal aeroliña de Islandia. Ten a súa sede no Aeroporto de Reikiavik e forma parte do Icelandair Group. Opera voos a 39 destinos de ámbolos dous lados do Atlántico dende o seu centro de conexións no Aeroporto Internacional de Keflavík. A posición xeográfic de Islandia permítelle voos transatlanticos sen escalas, que son un dos piares da estratexia de negocio da aeroliña, xunto con tráfico cara e dende o país.
Flugfélag Íslands
miniatura|250px|Primeiro DC-4 de Flugfélag Íslands A historia de Icelandair remóntase ao ano 1937, cando fundouse Flugfélag Akureyrar en Akureyri, na costa norte de Islandia. A aeroliña comezou as súas operacións en 1938 cun único hidroavión Waco YKS-7. En 1939 o avión resultou destruído tras envorcar nun accidente e a aeroliña tivo que parar os seus voos. Un ano despois a compañía trasladouse a Reykjavík, onde mercou outro avión Waco e volvería a operar co nome Flugfélag Íslands. Anteriormente existiran no país dúas aeroliñas co mesmo nome non relacionadas, de 1919 a 1920 e de 1928 a 1931. Para propósitos internacionais adoptaríase o nome Iceland Airways.
A frota espandíuse cun Beechcraft Model 18 en 1942, e con dous de Havilland Dragon Rapide e un Consolidated PBY Catalina en 1944, sendo este último o primeiro avión rexistrado en Islandia en voar dende a illa cara Norteamérica cunha tripulación islandesa. O 11 de xullo de 1945 este avión operou o primeiro voo comercial sobre o océano Atlántico para a aeroliña, flight over the Atlantic Ocean for the airline, indo dende Reykjavík ata Largs (Escocia) con catro pasaxeiros e catro tripulantes. Os voos regulares ao aeroporto de Prestwick, en Escocia, e Copenhaguen, usando avións B-24 Liberator alugados a Scottish Airlines comezaron en 1946.
Nese mesmo ano mellorouse a comodidade e o rendemento nos voos domésticos coa introdución do Douglas DC-3 Dakota. A aeroliña mercou seis aparellos deste modelo, que permanecerían en servizo coa compañái ata o ano 1972. Ata foinais dos anos 60, Flugfélag centrouse principalmente nos voos domésticos, onde inicialmente atopou unha dura competencia de Loftleiðir, outra aeroliña que se fundara en 1944. Cando ámbalas dúas rexeitaron unha proposta de fusión por parte do goberno islandés, os voos domésticos dividíronse entre elas como medida para facilitar a competencia. Cando Loftleiðir se retirou do mercado interno en 1952 para concentrarse nos voos internacionais, Flugfélag converteríase na principal aeroliña doméstica do país.
Os servizos internacionais tamén eran parte do modelo de negocio de Flugfélag, aínda que en menor medida en comparación con Loftleiðir. En 1948 introduciron o Douglas C-54 Skymaster para esas rutas, e en 1957 mercaron dous Vickers 759 Viscount, os primeiros turbohélices en ser operados por unha aeroliña islandesa. Nos 60 Flugfélag comezou a usar a marca Icelandair para os seus voos internacionais.
Rexión de Vinnytsia
miniatura|Localización da rexión de Vinnytsia. A rexión de Vinnytsia (en Вінницька область) é unha das 24 rexións (oblast) de Ucraína. A súa superficie é de 26.513 km² e a súa poboación de 1.691.000 (2006). A súa capital é a cidade de Vinnytsia.
Icelandair
Flugfélag Íslands
En 1967 Flugfélag foi a primeira aeroliña de Islandia en unirse á era dos reactores, cando puxeron en servizo un Boeing 727 bautizado "Gullfaxi". Outro 727 foi mercado en 1971, e o modelo operou ata 1990.
Loftleiðir
Tres pilotos novos que regresaran do seu adestramento de voo no Canadá formaron outra aeroliña chamada Loftleiðir en 1944. A súa compañía concentrouse nos voos domésticos durante os seus primeiros anos. Os prmeiros avións que usou foron dous Stinson Reliant, e posterormente un avión anfibio Grumman Goose.
Cara 1952 ás autoridades islandesas preocupáballes que a feroz competencia entre as dúas aeroliñas acabase por arruinalas, e intentou forzar unha fusión. As aeroliñas non se fusionaron, pero as autoridades dividiron as rutas domésticas entre as dúas compañías. Como resultado, Loftleiðir deixaría de realizar voos internos, concentrándose nos servizos internacionais. Os servizos de baixo custo pioneiros de Loftleiðir no Atlántico norte comezaron en 1953. De certo xeito, Loftleiðir pode ser considerada como unha precursora das aeroliñas de baixo custo que comezaron a operr nos anos 70. Este feito fixo que fose unha aeroliña moi popular para viaxar entre Europa e Norteamérica.
Durante eses anos Loftleiðir adoitaba a ser coñecida, incluso polos seus propios traballadores, como "a aeroliña hippie" ou incluso "Hippie Express". Loftleiðir non era famosa pola súa velocidade ou puntualidade, pero voar coa compañía converteuse nunha especie de rito de iniciación para os mozos hippies estadounidenses que voaba a Europa, entre os cales estaba Bill Clinton.
Fusión con Loftleiðir
Durante a crise enerxética dos 70, a situación económica de ámbalas dúas aeroliñas empeorou. O goberno de Islandia iniciou un novo intento para fusionar as dúas compañías e este acabaría lográndose en 1973 tras unhas longas e difíciles negociacións. O persoal de Loftleiðir queixouse de que Flugfélag, sendo máis pequena, tomara o control da compañía resultante. Creouse unha compañía nai chamada Flugleiðir, combinando ás dúas e que comezou a racionalizar o persoal e as operacións. No tempo da fusión, dous terzos do tráfico de pasaxeiros da aeroliña eran cruces transatlánticos, e a frota de Flugfélag de DC-3 e 727 foi ampliada cos DC-8 de Loftleiðir. En 1979 Flugfélag mercou todos os activos de Loftleiðir en Flugleiðir, e a aeroliña pasou a coñecerse como Icelandair.
Icelandair dende a fusión
miniatura|250px|[[Boeing 727 de Icelandair en 1983]] A frota de Icelandair case non tivo cambios ata que o Boeing 757-200 converteuse na espiña dorsal para os voos transatlánticos durante os anos 90. Os Fokker F-27 para voos domésticos serían substituídos por Fokker F-50 e Boeing 737 despregados nas rutas europeas. O número de pasaxeiros de Icelandair superou o millón en 1995 a medida que a compañía gañaba unha reputación de "aeroliña para mochileiros", semellante á de Loftleiðir nos anos 60. Nese mesmo ano comezou a desmantelarse o centro de conexións no Aeroporto de Luxemburgo, herdanza de Loftleiðir, en favor da actual rede descentraliada europea, unindo as maiores cidades con Reiquiavik.
En 1997 as operacións domésticas de Icelandair, parte das cales foran anteriormente operadas baixo a marca Flugfélag Nordurlands, combináronse co pequena aeroliña Nordurflug para formar a subsidiaria Air Iceland, permitindo a Icelandair concentrarse completamente nos voos internacionais dende entón. En 1999 a aeroliña estreou nova librea, como parte dunha campaña de imaxe deseñada para facer desaparecer a etiqueta de "mochileiro" en favor dos viaxes de negocios. Dende 2001 o centro de conexións de Icelandair trasladouse cara o Aeroporto Internacional de Keflavík. Ao centrarse particularmente nos voos cara Norteamérica, a aeroliña viuse significativamente afectada polo peche do espazo aéreo tras os atentados do 11 de setembro de 2001.
O holding Flugleiðir foi reorganizado como Icelandair Group (para negocios relacionados coa aviación) e FL Group (para investimentos e negocios non relacionados coa aviación) entre 2002 e 2005, converténdose Icelandair na máis grande e máis importante das once subsidiarias. O epartamento de wet-lease e charter, fundado en 2003, foi bautizado como Loftleiðir Icelandic, reintroducindo así un nome familiar.