cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Concerto delle donne
Compoñentes e características
As cantantes da segunda etapa do concerto delle donne eran oficialmente damas de compañía da duquesa Margherita Gonzaga d'Este, mais foron contratadas principalmente como cantantes. As habilidades musicais de Peverara levaron ao duque a pedirlle á súa muller Margherita que a levara dende Mantua como parte da súa comitiva. As novas cantantes tocaban instrumentos, entre eles o laúde, a arpa e a viola, mais focalizaron as súas enerxías en desenvolver o virtuosismo vocal. Esta habilidade fíxose altamente prezada a mediados do século XVI, a partir dos baixos como Brancaccio, mais cara a finais do século o canto virtuosístico do baixo pasou de moda e as voces agudas pasaron a estar en voga. As obrigas musicais das mulleres incluían a interpretación co balletto delle donne da duquesa, un grupo de bailarinas que se travestían frecuentemente. A pesar das súas orixes na clase alta, as cantantes non terían sido acollidas no círculo próximo da corte se non fosen artistas cualificadas. D'Arco pertencía á nobreza, mais só a unha familia menor. Peverara era a filla dun mercador rico e Molza procedía dunha destacada familia de artistas.
Margaret Mead
Biografía
En canto á vida persoal, o ano 1922 a estudante coñece a unha das persoas que máis transcendería ao longo da súa carreira como antropóloga; a profesora Ruth Benedict, con quen tería unha moi estreita e lonxeva relación durante o resto da súa vida. Este é un aspecto destacable a ter en conta posto que, tal e como deixou plasmado en numerables das súas obras, Mead foi recoñecida polas súas teses activistas, moi comprometidas co feminismo e os dereitos humanos. Así, defendía o amor libre e a súa liberdade sexual con frecuencia. Deste modo, non dubidou en demostralo ao longo da súa vida. Mead era declaradamente bisexual, tendo ao longo da súa vida dúas relacións lésbicas de larga duración; tal cuestión, en varias ocasións, ocasionoulle situacións incómodas cos seus amantes, de modo que estes trataban, en van, de ignorala e arruinarlle a súa carreira como antropóloga de éxito.
Estivo casada tres veces; primeiro co arqueólogo pensilvano Luther Cressman e, máis tarde, con dous dos seus compañeiros de profesión: Reo Fortune e Gregory Bateson. Nesta etapa, Mead escribiu Sex and temperament in three primitive societies (O sexo e o temperamento en tres sociedades primitivas), do ano 1935, Cooperation and competition among primitive peoples (Cooperación e competición entre os pobos primitivos), do ano 1937 e Balinese character. A Photographic analysis (O carácter balinés: unha análise fotográfica), de 1942.
Helena Noguerra
Helena Noguerra, nada en Bruxelas o 18 de maio de 1969, é unha actriz, cantante e presentadora belga de ascendencia portuguesa
Margaret Mead
Biografía
Bateson e Mead coñecéronse durante a súa viaxe a Nova Guinea, entre os anos 1931 e 1933 e con el tería a súa única filla, Mary Catherine Bateson, tamén antropóloga. A súa neta, Sevanne Margaret Kassarjian, é unha actual actriz de teatro e televisión que traballa baixo o nome de Sevanne Martin.
Precursora do concepto de "xénero"
O termo “xénero”, na actualidade, fai referencia ao conxunto de características e significados socialmente atribuídos ás diferenzas sexuais (roles, comportamentos, capacidades, sentimentos, etc.) mediante os que se constrúe a masculinidade e a feminidade como categorías diferenciadas e se clasifica as persoas como homes ou mulleres; estas atribucións presentan unha gran variabilidade cultural e histórica, sendo relativas e arbitrarias. Así, o concepto de “xénero” supón a impugnación do determinismo biolóxico: establece unha diferenza entre unha base natural, o sexo, e a elaboración cultural desa mesma base, o xénero, en tanto que as diferenzas entre a masculinidade e a feminidade non brotan da bioloxía.
Non foi ata os anos 70-80 que se comezou a falar de xénero tal e coma o entendemos a día de hoxe; con todo, este concepto estaba xa implícito nas achegas de moitas pensadoras da teoría feminista, tanto do eido filosófico, principalmente con Simone de Beauvoir, coma do antropolóxico, no que se atopa Margaret Mead. Mead é considerada coma unha das pioneiras do concepto de xénero, por acharse este implícito na maioría das súas obras. A autora realizou etnografías e análises transculturais das relacións de xénero (antropoloxía de xénero); a antropoloxía conta coas ferramentas necesarias para desmontar teorías androcéntricas para mostrar a diversidade e variabilidade cultural e “desnaturalizar o propio” e, tamén, para analizar e deconstruír as relación de poder desde o feminismo.
Concerto delle donne
Compoñentes e características
miniatura|250px|dereita|As integrantes do concerto delle conne eran compensadas con escudos de ouro. [[Cuñaxe|Acuñadas para a corte de Este, estaban en circulación nos Estados Pontificios.]]
Margaret Mead
Precursora do concepto de "xénero"
Onde se pode apreciar con maior claridade a aparición deste concepto na obra de Mead, é na publicación de Sexo e temperamento en tres sociedades primitivas (1935). Este libro é unha recompilación das experiencias e conclusións ás que chega tras o traballo de campo realizado en Papúa Nova Guinea, onde estudou e analizou o comportamento de tres tribos. Mead foi quen de realizar unha observación precisa e innovadora, tarefa que nos seus tempos non era doada debido á interiorización dos prexuízos existentes, polo que isto outorgou máis valor ás súas percepcións. Así, advertiu que na tribo dos Arapesh os homes e as mulleres comparten un comportamento que asimilariamos ao feminino; que na dos Mundugumor homes e mulleres comparten un comportamento “masculino”; por último, que nos Tchambuli homes e mulleres teñen un comportamento diferenciado pero invertido. Cara ao final da obra, chega á seguinte conclusión: “(…) ya no disponemos de base firme para considerar tales aspectos de conduta como algo propio del sexo (…)” (Mead, p. 308).
Maioría de idade en Samoa (1928)
Margaret Mead, tras finalizar o seu estudo sobre a adolescencia en Samoa, estuda as relacións entre temperamento, cultura e roles sexuais.
Este estudo comezou no ano 1925, cando pasou oito meses na illa de Ta'ū investigando a 49 adolescentes samoanas de entre 12 e 20 anos, dando froito, grazas a toda a información obtida, á súa primeira monografía Adolescencia e cultura en Samoa (1928).
Mead considera que a personalidade dos individuos adultos é froito directo da súa educación na etapa de nenez e, ademais, que a experiencia da adolescencia varía entre as diversas culturas; así, mentres que o tránsito entre a infancia e a idade adulta nas culturas occidentais é problemática e turbulenta, a adolescencia que Margaret Mead observou entre os samoanos tratábase dun tránsito tranquilo, relaxado, tolerante.
Concerto delle donne
Compoñentes e características
As mulleres cantaban ata seis horas ao día, xa fose cantando o seu propio repertorio florido de memoria, lendo a primeira vista partituras ou participando nos balletti como cantantes e bailarinas. Thomasin LaMay sostén infundadamente que as mulleres dos concerti delle donne proporcionaban favores sexuais aos membros da corte, aínda que non hai evidencias disto e as circunstancias dos seus matrimonios e dotes son argumentos en contra desta interpretación. As mulleres recibían pagamentos e outros beneficios, como dotes e vivendas no palacio ducal. Peverara recibiu 300 scudi ao ano e aloxamento no palacio ducal para ela, o seu home, e a súa nai (así como un dote de 10.000 scudi polo seu matrimonio).
Margaret Mead
Maioría de idade en Samoa (1928)
A autora considerou que isto se debía na súa totalidade aos diversos factores socioculturais, até o punto de concluír o seu libro cunha serie de reformas na sociedade estadounidense co fin de reducir os problemas da adolescencia, como promover actitudes tolerantes cara á sexualidade, relaxar o control da familia nuclear sobre os adolescentes e reformar o sistema educativo para que facilitase as eleccións vitais da xente máis nova. O seu libro tivo tal éxito que, cando regresou ao Pacífico a comezos dos anos 30 para continuar coas súas investigacións de campo, esta xa era considerada como unha antropóloga con experiencia etnográfica, inquietudes teóricas e un estilo de escritura ensaiado con éxito.
Os diversos datos descubertos por Mead ao longo deste estudo suxiren que a comunidade ignora tanto os nenos como as nenas ata que teñen entre 15 e 16 anos. Antes de chegar a esta idade, os individuos non contan cunha posición social na comunidade. Mead descubre tamén unha nova visión do matrimonio, sendo este considerado como unha solución social e económica na que se ten en conta, polo tanto, a riqueza, o rango e as habilidades laborais do esposo e da esposa.
Concerto delle donne
Compoñentes e características
Malia terse casado tres veces coa esperanza de ter un herdeiro, Afonso II morreu en 1597 sen descendencia, lexítima ou non. O seu primo Cesare herdou o ducado, mais a cidade de Ferrara, que era legalmente un feudo papal, foi anexionada aos Estados Pontificios en 1598 mediante unha combinación de "firme diplomacia e presión sen escrúpulos" do papa Clemente VIII. A corte de Este tivo que abandonar Ferrara e o concerto delle donne disolveuse.
Margaret Mead
Sexo e temperamento en tres sociedades primitivas (1935)
Nesta investigación desenvolvida en Nova Guinea, Margaret Mead pregúntase: Hai diferenzas nos comportamentos de homes e mulleres en todas as culturas?, A causa destas diferenzas é biolóxica ou máis ben cultural?, Que relacións existen entre sexo, temperamento e conduta culturalmente esperada? A súa resposta a estas preguntas foi influenciada pola obra Patterns of culture (1934) de Ruth Benedict. Obsérvase como, dentro deste estudo comparativo, se revela unha gama completa de roles de xénero contrastantes.
Mead estuda en dous anos (1931 e 1933), xunto co antropólogo neozelandés Reo Fortune, co cal entón estaba casada, tres sociedades diferentes en Nova Guinea: os Arapesh (actualmente Biwat), os Mundugumor e os Tchambuli (actualmente Chambri). Coa información obtida, Mead escribe e publica no 1935 Sexo e temperamento nas sociedades primitivas. Mead estaba interesada en estudar as diferenzas entre homes e mulleres en sociedades moi distintas culturalmente. En cada unha destas tribos a cuestión das diferenzas sexuais forma parte da trama da vida social, e cada unha destas sociedades o desenvolverá dun modo diferente.
Comezaron a súa investigación en Alitoa, un pequeno pobo das montañas do interior de Nova Guinea no que vivía un reducido número de indíxenas, os Arapesh. Aquí destaca o feito de que os papeis sociais que desempeñaban tanto os homes como as mulleres na súa sociedade eran iguais. Ambos compartían os mesmos roles, comportándose con condutas que, dende a perspectiva norteamericana da época, eran consideradas extremadamente femininas, sendo estes individuos protectores, solícitos e cariñosos cos nenos e, ademais, rexeitando todo tipo de agresión, sendo sumamente pacíficos. Os Arapesh entenden as diferenzas entre sexos en termos das implicacións sobrenaturais das funcións de macho e femia, sen esperar manifestacións naturais destas diferenzas nas fortalezas sexuais. Ademais, envolven o tema da paternidade, a cal en Occidente é considerada como especificamente maternal, ese minucioso coidado do neno e a satisfacción de ver o seu progreso cara a madurez.
Concerto delle donne
Música
miniatura|dereita|O Quinto libro dei madrigali de Luzzaschi para cinco voces (Ferrara, 1595) editado por Vittorio Baldini baixo o patrocinio de Afonso II d'Este.
Margaret Mead
Sexo e temperamento en tres sociedades primitivas (1935)
O seguinte pobo que se estudou foron os Mundugumor, os cales vivían xunto ao río Yuat. Existiu contraste co pobo anteriormente estudado debido á oposición entre ambos os temperamentos. Os Mundugumor eran considerados caníbales e cazadores de cabezas. Dende o inicio da súa vida, segundo Mead, os Mundugumor estaban predispostos á hostilidade e aos conflitos constantes. Un varón deste pobo nacía nunha sociedade na que os membros do seu propio sexo se converten en inimigos. Ademais, para chegar a unha posición de poder e éxito, empregarase a violencia como ferramenta principal. A principal similitude entre ambos os pobos era que, ao igual que non existían diferenzas entre o temperamento dos homes e as mulleres Arapesh, o mesmo pasará con Mundugumor pero, esta vez, o temperamento, percibido dende unha perspectiva occidental da época, concorda máis cuns roles masculinos, nos cales reina a forza e a violencia. Polo tanto, entre os individuos do pobo Mundugumor, o ideal de carácter é idéntico para os dous sexos; tanto homes como mulleres deben ser violentos, batalladores, sexualmente agresivos, celosos. O seu ideal sería o tipo de individuo que os Arapesh consideran incomprensibles.
Helena Noguerra
Irmá de Lio, é a ex esposa de Philippe Katerine (artista, cantante e comediante) e a actual parella do fillo de Guy Bedos, Nicolas Bedos (dramaturgo).
Concerto delle donne
Música
Eses compositores escribiron música tanto inspirada polo concerto delle donne ou especificamente para elas. Estas obras están caracterizadas por unha alta tesitura, un estilo virtuoso e florido e unha ampla extensión vocal. O terceiro libro de madrigais de Lodovico Agostini foi quizais a primeira publicación adicada totalmente ao novo estilo de canto. Agostini adicoulle cancións a Guarini, Peverara e Luzzaschi. Gesualdo escribiu música para a agrupación en 1594 cando visitou Ferrara para casar coa sobriña do duque, Leonora d'Este. O Settimo Libro di madrigali a 5 de De Wert e o Primo libro a 6 de Marenzio foron os auténticos primeiros monumentos ao concerto delle donne. A Canzonette a tre voci de Monteverdi foi probablemente influenciada polas "Mulleres de Ferrara". A pesar de que as únicas obras claramente destinadas ou inspiradas polo concerto delle donne foron obras para varias voces agudas executadas en diminución, na práctica os concertos do concerto delle donne incluíron o antigo estilo de madrigais a solo ornamentados con instrumentos acompañantes. Peverara foi loada especialmente pola súa habilidade neste xénero. As obras escritas para o concerto delle donne non se limitaban á música: Torquato Tasso e G.B. Guarini escribiron poemas adicados ás mulleres do concerto, algúns dos cales foron posteriormente musicalizados por compositores. Tasso escribiu arredor de 75 poemas só para Peverara.
O libro de madrigais para unha, dúas e tres sopranos con clave acompañante de Luzzaschi, publicado en 1601, comprende obras escritas ao longo da década de 1580. Esta música puido ter sido omitida da publicación para manter en segredo a musica secreta de Afonso e así manter o control sobre ela. Newcomb considera esta publicación o exemplar das mulleres do modelo do estilo musical. En 1584, Alessandro Striggio, en resposta ás peticións de Francisco I de Medici, describiu o grupo e compuxo pezas imitando o seu estilo para que Francisco puidera crear o seu propio concerto delle donne. Striggio mencionou un ornamentado madrigal a catro voces para tres sopranos e un diálogo con diminucións imitativas para dúas sopranos. Engadiu que esquecera a tablatura para o madrigal en Mantua e sinalou que o cantante Giulio Caccini podía tocar a parte de baixo tanto no laúde como no clavicémbalo. Isto indica que os cantantes masculinos probablemente non foron empregados despois de Brancaccio e que os acompañamentos instrumentais eran un medio común e aceptable para o acompañamento para construír o contrapunto.
A produción do editor ducal, Baldini, consistiu en gran parte na música escrita para o concerto delle donne, incluídas as composicións dos máis destacados madrigalistas: Luzzaschi, Gesualdo e Alfonso Fontanelli. A súa primeira publicación para o duque foi Il lauro secco (1582), seguida por Il lauro verde (1583). Ambas contiñan música dos principais compositores de Roma e o norte de Italia. A música en honor ao concerto foi impresa en lugares tan afastados como Venecia, co Primo libro a 5 de Paolo Virchi publicado por Giacomo Vincenti e Ricciardo Amadino e que contén o madrigal que comeza con SeGU'ARINAscer LAURA e prenda LARCO / Amor soave e dolce / Ch'ogni cor duro MOLCE. Este emprego das maiúsculas está no orixinal, explicando claramente o equivalente dos nomes de Anna Guarini, Laura Peverara, Livia d'Arco e Tarquinia Molza.
Coa obvia excepción de Brancaccio, todas as cantantes do concerto eran sopranos. Aínda que a música escrita para o concerto se centrou nas voces agudas, non hai evidencias de que o grupo empregara castrati ou falsetistas. Este feito é sorprendente, considerando que os castrati estaban a pouco de converterse nas maiores estrelas dunha nova forma de arte, a ópera. En 1607, L'Orfeo de Monteverdi empregou catro papeis para castrato dun elenco de nove personaxes, amosando o novo dominio deste tipo de voz. Tamén contrastaba coa corte do pai de Margherita, onde Guglielmo Gonzaga buscaba activamente eunucos.
Os arranxos polifónicos requirían de mulleres para cantar diminucións (divisións melódicas de notas máis longas) e outros ornamentos en grupo. As diminucións eran tradicionalmente improvisadas na interpretación. Con todo, para coordinar as súas voces transcribiron e ensaiaron a música de antemán, transformando estas improvisacións en formas musicais altamente desenvolvidas que os compositores quixeron imitar. As cantantes puideron ter empregado a práctica máis tradicional no seu repertorio a solo, realizando ornamentos extemporaneamente. Os ornamentos específicos empregados polo concerto delle donne, mencionados nunha fonte de 1561, foron algúns como o passaggi (división dunha nota longa en moitas notas curtas), cadencias (decoración da penúltima nota, ás veces moi elaborada) e tirate (escalas rápidas). Os accenti (conexión de dúas notas máis longas, empregando ritmos apuntillados), un elemento básico da música barroca temperá, non se encontran na lista. En 1592, Caccini afirmou que Afonso II pediu que lles ensinara ao seu grupo de mulleres os novos estilos accenti e passaggi.
Estilos
miniatura|dereita|Páxina principal dos Madrigali a uno, e'doi, e'tre' soprani de Luzzaschi, mostrando a marca de Verovi e o recoñecemento de Afonso.
Hai dous estilos distintos de madrigais escritos e inspirados para o concerto delle donne. O primeiro é o estilo "exuberante" da década de 1580. O segundo é a música no estilo da seconda pratica, escrito na década de 1590. Lizzaschi escribiu música en ámbolos dous estilos. O estilo do período temperán, como exemplifican as obras de Luzzaschi, implica o uso de textos escritos por poetas da esfera de Ferrara, como Tasso e G.B. Guarini. Estes poemas tenden a ser curtos e enxeñosos coas seccións individuais. Musicalmente, as obras de Luzzaschi están altamente seccionadas e baseadas en temas melódicos, máis que en estruturas harmónicas. Luzzaschi reduce o efecto do seccionamento das súas técnicas de composición debilitando as cadencias. A súa tendencia a reiterar melodías en diferentes voces, incluída a do baixo, conduce a creacións tonais que ás veces son desconcertantes. Estes aspectos fan da música de Luzzaschi máis polifónica que as últimas composicións de Monteverdi, e polo tanto máis conservadora; con todo, o uso de abruptos saltos melódicos e disonancias harmónicas son individualistas. Estas disonancias, que contrastan fortemente co tratamento coidadoso da disonancia durante o século XVI, están estreitamente relacionadas cos madrigais polifónicos ornamentados do concerto delle donne. No diálogo socrático de Giovanni Artusi, o personaxe defensor de Monteverdi conecta o tratamento fortuíto da disonancia co canto ornamentado.
Interpretación
O concerto delle donne transformou a musica secreta. Antes da súa creación, os membros da audiencia podían participar e os intérpretes podían converterse en membros da audiencia. Durante o ascenso do concerto delle donne os roles dentro da musica secreta fixáronse, do mesmo xeito que a lista dos que interpretaban para o pracer do duque cada noite.
A elite, membros da audiencia seleccionados a dedo favorecidos coa admisión ás interpretacións do concerto delle donne, demandaron diversións e entretementos máis aló dos simples praceres da música fermosa. Durante os concertos, os membros da audiencia do concerto ás veces xogaban ás cartas. Orazio Urbani, embaixador do Gran Ducado de Toscana, logo de ter esperado varios anos para ver o concerto, queixouse de que fora forzado a xogar ás cartas, distraéndoo da interpretación, e que tamén se viu na obriga de admirar e loar simultaneamente a música das mulleres ao seu patrón Afonso. Despois de canto menos un concerto, para continuar o entretemento, unha parella de ananos bailaba. Afonso non estaba interesado nestes entretementos accesorios, polo que nunha ocasión se escusou da festa para ir sentar baixo unha árbore para escoitar ás mulleres e seguir co texto e música dos madrigais as partituras, incluíndo adornos, que eran postos á disposición dos oíntes.
Influencia
O concerto delle donne foi unha institución musical revolucionaria que axudou a realizar un efecto de cambio no papel da muller na música; o seu éxito levou ás mulleres da escuridade á "cúspide da profesión". As mulleres eran levadas abertamente á corte para formarse como músicos profesionais e, arredor do ano 1600, unha muller podía ter unha carreira viable como músico, independentemente do seu home ou do seu pai. Novas agrupacións de mulleres inspiradas polo concerto delle donne deron como resultado máis postos para mulleres como cantantes profesionais e máis música para que elas interpretasen.
A pesar da disolución da corte en 1597, o estilo musical que se inspirara no concerto delle donne se estendeu por toda Europa e se mantivo dun xeito prominente durante case cincuenta anos. O concerto delle donne foi tan influente e frecuentemente imitado que se converteu nun cliché das cortes do norte de Italia. O concerto levou a Afonso e a súa corte prestixio internacional, xa que a reputación das mulleres se espallou por toda Italia e toda Europa. Funcionaba como unha poderosa ferramenta de propaganda, proxectando unha imaxe de forza e prosperidade.
Logo de ter visto o concerto delle donne en Ferrara, Caccini creou un grupo rival formado pola súa familia e unha alumna. Esta agrupación foi patrocinada pola familia Medici e viaxou polo estranxeiro a lugares tan distantes como París para interpretar ante Marie de' Medici. Francesca Caccini tivo moito éxito compoñendo e cantando no estilo do concerto delle donne. A partir de 1585, creáronse grupos rivais en Florencia polos Medici, en Roma polos Orsini e en Mantua polos Gonzaga. Houbo mesmo un grupo rival en Ferrara con sede no Castello Estense, o mesmo palacio no que cantara o concerto delle donne. Este grupo foi formado pola irmá de Afonso, Lucrezia d'Este, duquesa de Urbino. Ela vivira na corte d'Este dende 1576 e pouco despois do matrimonio de Margherita e Afonso en 1579, Afonso e os seus secuaces mataran o amante de Lucrezia. Lucrezia estaba triste por ser substituída como anfitrioa da casa por Margherita e molesta polo asasinato do seu amante, o que a levou a desexar permanecer separada do resto da súa familia durante os espectáculos nocturnos.
Barbara Strozzi estivo entre as últimas compositoras e intérpretes deste estilo, que a mediados do século XVII xa era considerado arcaico.
Helena Noguerra
Os seus temas usáronse en publicidade ou como cancións de cabecera de emisións como Lunettes noires pour nuits blanches de Thierry Ardisson entre 1988 e 1990.
Margaret Mead
Sexo e temperamento en tres sociedades primitivas (1935)
Finalmente, foi o antropólogo británico Gregory Bateson quen os puxo en contacto coa comunidade Tchambuli, que vivían xunto ao lago Chambri. Neste pobo, homes e mulleres si tiñan personalidades contrastadas, mais destacan por ser inversas ás dos occidentais, sendo as mulleres as figuras dominantes e os homes os de carácter sensible; estes últimos dedicábanse á arte e á actividade cerimonial, mentres que as primeiras ocupábanse, pola contra, da pesca, dos negocios e da xestión dos asuntos comunitarios. E, ademais, eran elas as que levaban a iniciativa nas actividades sexuais. Como consecuencia, aínda que a organización dentro da comunidade Tchambuli é patriarcal, en realidade son as mulleres as que teñen o poder da sociedade nas súas mans.
Aínda que os estudos de Mead recibiron varias críticas por falta de exactitude, o seu propósito á hora de publicar o seu libro era mostrar como os roles sociais non son un fenómeno biolóxico e universal ; trátanse estes roles como produtos de diversas construcións sociais.
Obras secundarias
Os traballos de campo que realizou durante toda a súa vida en Samoa, Nova Guinea e Balí levárona a publicar un amplo repertorio de obras nas que se pode ver reflectido o carácter reivindicativo feminista que caracterizou a autora durante os seus anos de produción teórica. Do seu estudo de campo en Nova Guinea destácase a obra Educación y cultura en Nueva Guinea, publicada en 1930. Nesta obra, realiza unha análise das técnicas pedagóxicas empregadas na sociedade de Manus, que serven para conseguir, entre outras cousas, que os nenos aprendan a nadar de maneira prematura en comparación coas sociedades occidentais. Tamén, pódese observar como nesta sociedade é o home da familia o que se encarga da educación e o desenvolvemento dos nenos, feito impensable nunha sociedade occidental de principios do século XX, onde era tarefa da muller ocuparse da educación e crianza dos fillos. Outra obra destacable dentro do contexto da sociedade de Manus é a que leva por título Nuevas vidas para lo viejo: transformación cultural en Manus, 1928-1953 publicada no ano 1956. Nesta obra, Mead fai unha análise da evolución a distintos niveis (económico, cultural, tecnolóxico, etc.) que se dan na sociedade de Manus entre as datas 1928 e 1953, facendo especial fincapé en como afectou a Segunda Guerra Mundial a dita sociedade. Á parte das obras que derivaron das investigacións de campo, Margaret Mead publicou obras de diversos tipos, como un relato de carácter autobiográfico titulado Invierno de Mora, do ano 1972, onde relata as súas primeiras experiencias. A autora deu a luz unha gran cantidade de obras fóra das centradas de maneira exclusiva nos traballos de campo e todas elas teñen en común que manteñen a esencia reivindicativa da súa personalidade. Ademais, en todas as súas publicacións aparece o concepto de “xénero”, xa sexa de maneira implícita ou explícita, poñendo de manifesto o recoñecemento da autora como precursora deste.
Coseno
dereita|260px miniatura|Variación do valor do coseno e o [[seno en función do ángulo para un radio de valor igual a 1.]] En trigonometría o coseno dun ángulo (abreviado cos) é a función dun ángulo que relaciona o valor do cateto contiguo ó ángulo co da hipotenusa. Expresado a través dun triángulo rectángulo, o coseno é a razón entre o cateto contiguo e a hipotenusa dese triángulo:
Ou tamén como a ordenada correspondente a un punto que pertence a unha circunferencia unitaria centrada na orixe (c = 1):
Representación gráfica
miniatura|centro|300px|Gráfica da función coseno en [[radiáns.]]
Outros artigos
Trigonometriske funksjoner
Lista de primeiros ministros do Camerún
Esta é unha lista dos primeiros ministros do Camerún dende que o país se independizou de Francia en 1960 ata o presente.
Belga
O termo belga refírese a algo ou alguén relacionado ou procedente de Bélxica:
Futuna, Vanuatu
Futuna é unha illa da provincia de Tafea en Vanuatu. É a illa máis oriental do país. Foi formada pola elevación dun volcán submarino, cuxa última erupción foi no Plistoceno, polo menos fai 11.000 anos. Alcanza unha altura de 666 m. Ás veces chámase West Futuna para distinguila da illa de Futuna de Wallis e Futuna, na Polinesia francesa.
Hai 5 aldeas na illa de Futuna:
A aldea principal é Mohoun'gha, no noroeste. Ipao, no nordeste, está xusto ao oeste do aeroporto. A illa conta con dez rexións: Iraro, Itapapa, Itapasiesi, Matangi, Matowei, Nabao, Nariari, Rakaoroa, Serinao e Tchinaroa. Os habitantes da illa teñen un estilo de himno canto, creado polos misioneiros do século XIX, o cal é característico entre as illas do Pacífico.
Inna
Elena Alexandra Apostoleanu, máis coñecida como Inna, nada en Mangalia o 16 de outubro de 1986, é unha cantante romanesa de música dance.
Traxectoria
Debutou en 2008 co seu álbum Hot producido por Play & Win, un grupo house composto por tres mozos romaneses. O sinxelo principal do álbum, tamén titulado "Hot" liderou os primeiros postos das listas de éxitos en Romanía, Bulgaria, Portugal, Polonia, España, Países Baixos, Rusia, Hungría, Turquía e Grecia. O segundo sinxelo promocional do álbum titúlase "Love". Foi nomeada como mellor cantante e mellor sinxelo nos "Eska Awards" en Polonia. Inna lanzou como terceiro sinxelo promocional unha canción titulada "Déjà Vu" en colaboración con Bob Taylor que se converteu nun éxito en Romanía, Bulgaria, Rusia, Hungría e España. Nos Romania Music Awards que tiveron lugar en Craiova, Inna gañou os premios a Mellor Coreografía, Mellor Posta en Escena, e o premio Best Border Breaker, outorgado a aqueles cantantes que máis éxitos cultivaron fóra de Romanía.
Inna asinou un contrato coa discográfica Ultra Records para promocionar Hot en Estados Unidos, Canadá e Reino Unido.
Xiráfidos
A dos xiráfidos (Giraffidae) é unha familia de mamíferos artiodáctilos ruminantes que inclúe dous xéneros con cadansúa especie, distribuídas en África: a xirafa (Giraffa camelopardalis) e o ocapi (Okapia johnstoni).
Características
Constitúen unha familia de ruminantes que se caracterizan por presentaren un revestimento de pel nos cornos, os cales son moi duradeiros.
Non presentan dentes caninos superiores, así como tampouco falsos pezuños laterais.
Outra característica son as súas extremidades posteriores, que son máis curtas que as anteriores.
Clasificación
A familia foi descrita en 1821 polo naturalista británico John Edward Gray, e inclúe na actualidade dous xéneros con cadansúa especie.
A estes dous xéneros hai que engadir outros vinte e dous extintos, algúns deles dubidosos.
Especies e subespecies
Orde Artiodactyla
Laureano Domínguez Cao-Cordido
Laureano Domínguez Cao-Cordido, nado en Ourense e finado en Madrid o 30 de outubro de 1962, foi un xornalista e profesor galego.
Traxectoria
miniatura|350px|De pé, de esquerda a dereita: [[Apolinar Torres, Avelino Rodríguez Elías, Laureano Domínguez Cao-Cordido e Manuel Lustres Rivas. Sentados Jaime Solá, Manuel Otero Bárcena e Blas Agra Mancebo. Entrega do premio de xornalismo Manuel Otero Bárcena, 1932.]] Iniciouse como xornalista en El Cosmopolita. Instalouse en Vigo e foi vicepresidente da sociedade Juventud Progresiva en 1911. Comezou a traballar no taller de Heraldo de Vigo como tipógrafo. Licenciouse en Letras e foi profesor de Instituto. Foi redactor xefe de Faro de Vigo, colaborou en periódicos galegos e españois como El Debate e ABC, e foi correspondente de La Vanguardia en Vigo. Na Segunda República foi secretario do Consello comarcal de Vigo do Partido Agrario Español. Trasladado a Madrid, foi xefe de redacción de La Vanguardia en Madrid (1950-1960).
Cortiñas, Herbón, Padrón
Cortiñas é un lugar da parroquia de Herbón no concello coruñés de Padrón, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 81 habitantes (39 homes e 42 mulleres).
The Strength / The Sound / The Songs
Listaxe de cancións
Todos os temas escritos por Volbeat, agás os indicados.
Academia Francesa
miniatura|dereita|O Institut de France, sede da Academia. A Academia Francesa (en francés: Académie française) é unha institución encargada de regular e perfeccionar a lingua francesa. Foi fundada en 1635 polo cardeal Richelieu, durante o reinado de Luís XIII de Francia, feito que a converte nunha das máis antigas institucións do país galo. Está composta por un total de corenta membros, que son elixidos polos seus iguais.
Acivreira, Corvelle, Vilalba
Acivreira é un lugar da parroquia de Corvelle no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá.
O Tombo, Fomiñá, A Pastoriza
O Tombo é un lugar da parroquia de Fomiñá no concello lugués da Pastoriza na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres).
Suevia (1910)
Suevia foi un semanario autodefinido como "Revista ilustrada", publicado na Habana a partir do 4 de setembro de 1910. Deixou de editarse ese mesmo ano, para reaparecer en 1912, se ben volveu pechar ó pouco. Estivo dirixida por Ricardo Carballal Lafourcade e o administrador era Manuel Vázquez.
Características
Tratábase dunha publicación bilingüe pero cunha importante presenza da lingua galega, tanto na poesía como na prosa. De carácter literario, realmente, tamén recollía as actividades realizadas polo Centro Gallego de La Habana e outras sociedades galegas, como as sociedades de instrución, fundadas para crear escolas en Galicia; sen deixar por iso de manifesta-lo seu compromiso co movemento rexionalista galego e a crítica contra o caciquismo.
Cómpre destacar a publicación nesta revista dos primeiros poemas en galego de Cabanillas, que chega emigrado a Cuba á vez que nace a revista. Cabanillas chegou a publicar en Suevia un total de 15 poemas, entre eles o titulado Lonxe. Outros colaboradores destacados foro Marcial Valladares, Prudencio Canitrot e Roberto Blanco Torres (que asinaba baixo o pseudónimo de Fray Roblanto).
Deixou de publicarse ó chegar ó número 12 (o 30 de novembro de 1910), pero reapareceu o 8 de febreiro de 1912, co mesmo director, Carballal. Non explica as razóns desa paréntese -só di que "por ausencia de nuestro director"- pero deixa patente a relación con aquela primeira etapa ó identificarse como "Ano II. Número 1".
Tamén colaboraron en Suevia Sofía Casanova, Ramón María del Valle-Inclán, Emilia Pardo Bazán e Abdón Rodríguez Santos.
Lago Taupo
miniatura|Lago Taupo. O lago Taupo é, cos seus 606 km2 o máis extenso de Nova Zelandia.
Situación
Encóntrase situado a 357 metros de altura na zona central da illa Norte. Ten unha profundidade máxima de 159 metros e aliméntase das augas do río Waikato. É notable pola troita e a Anguilla australis. Tamén é unha importante zona turística.
A uns minutos do sur do Lago está o Parque Nacional de Tongariro, primeiro Parque Nacional de Nova Zelandia cos seus tres volcáns .No lado occidental do lago esta Pureora Forest Park e ao leste do lago, o Parque Forestal Kaimanawa.
A cidade de Taupo encóntrase na beira nororiental do lago e a de Turangi no extremo meridional deste. miniatura|Fotografía dende satélite dá NASA do lago Taupo.
Historia
O lago encóntrase nunha caldeira creada tras unha enorme erupción volcánica hai aproximadamente 26.500 anos. Segundo os expedientes xeolóxicos, o volcán entrou en erupción 28 veces nos últimos 27.000 anos. Estímase que a primeira erupción, coñecida como a erupción de Oruanui, expulsou 800 quilómetros cúbicos de material e encheu varios centos de quilómetros cadrados de terra circundante para logo derrubarse e formar a caldeira. No ano 181 considérase que tivo lugar a erupción máis grande na Terra nos últimos 5.000 anos.
O Lago Taupo é o maior lago de auga doce no hemisferio sur.
Lenda
Ngatoroirangi foi o responsable da súa creación cando subía ao cumio do monte Tauhara, onde ante el tiña unha gran cunca de po. Arrancaba unha árbore de totara e lanzábao na cunca de po pero aterraba ao revés. As súas pólas perforaban a terra e a auga doce para formar "o mar de Taupo". Esta árbore é considerada aínda visible baixo a auga aproximadamente a 70 metros da orilla en Wharewaka. Logo arrancou guechos do seu manto e botounos á auga onde se convertían no peixe nativo do lago.
David Senra
Traxectoria
Con dezaseis anos debutou no campionato de España da especialidade na categoría KF2. En 2011 proclamouse campión galego de karts e clasificouse para disputar o campionato de España da especialidade na categoría raíña dos karts.
Proteína similar á ubiquitina procariótica
A proteína similar á ubiquitina procariótica ou Pup (do inglés Prokaryotic ubiquitin-like protein) é unha proteína análoga funcional da ubiquitina, que se encontra en procariotas (descubriuse en Mycobacterium tuberculosis). Realiza a mesma función que a ubiquitina, aínda que a encimoloxía da ubiquitilación e a pupilación é diferente. A diferenza da reacción da ubiquitilación, que consta de tres pasos, a pupilación realízase só en dous pasos, e, por tanto, interveñen só dous encimas. Igual que a ubiquitina, a Pup únese a residuos de lisina específicos de proteínas substrato para formar enlaces isopéptidos, de modo que a proteína queda marcada por esta pupilación. Despois, a proteína modificada é recoñecida pola ATPase proteasómica de Mycobacterium (Mpa) por medio dun mecanismo de pregamento inducido pola unión no que se forma unha hélice alfa na Pup; despois a Mpa cede o substrato pupilado ao proteasoma de 20S ao acoplar a hidrólise do ATP para que se produza a súa degradación no proteasoma. Por tanto, igual que en eucariotas, as bacterias poden usar unha pequena proteína modificadora para controlar a estabilidade das proteínas. A estrutura cristalina de raios X do complexo Pup/Mpa foi determinada por primeira vez polos científicos Tao Wang e Huilin Li no Laboratorio Nacional de Brookhaven dos Estados Unidos.
O xene Pup codifica unha proteína de 64 aminoácidos cun peso molecular de 6.944 kDa. A secuencia é a seguinte:
Base de datos
PupDB é unha base de datos de proteínas pupiladas e sitios de pupilación.
Pilar Pérez Solano
Pilar Pérez Solano, nada en Alacant en 1967, é unha produtora, directora e guionista de cine española. Licenciada en imaxe e son, pola Universidade Complutense de Madrid, comezou a súa carreira formando parte do equipo de produción de Canal+, do que chegou a ser directora. A partir do ano 2003 foi directora e realizadora dentro do grupo Sogecable, ata que, no ano 2007, creou a súa propia produtora Transit Produciones S.L. Pérez Solano é guionista, directora e produtora do documental Las Maestras de la República, premio Goya á mellor película documental en 2014. Pertence á CIMA Asociación de mujeres cineastas y de medios audiovisuales cuxa motivación común é conseguir que as mulleres teñan voz e presenza na creación, dirección e industria do cine e a televisión. Desde novembro de 2015 é a Presidenta do Consello de Administración de Ciudad de la Luz.
Traxectoria
En 1990 comezou os seus traballos na produción cinematográfica e tres anos máis tarde, en 1993, pasou a formar parte do departamento de produción propia de Canal+
Produtora
Iniciou a súa carreira profesional cinematográfica formando parte do equipo de produción propia de Canal+ en 1993.
Nesta empresa chegou a ser directora de produción no departamento de documentais e no ano 1995 colaborou como xefa de produción desenvolvendo todos os programas promocionais das películas producidas por Sogecine (making of, trailers, anuncios, etc).
Sendo directora de produción, o documental Lisboa, faca no coraçao (1996) con guión de Manuel Rivas foi premiado no Festival de Nova York en 1999. E Poeta en Nova York (1999), sobre a vida de Federico García Lorca nesta cidade, foi nomeado aos Premios Emmy.
Nesta época realizou programas especiais con diferentes temáticas, sobre os Premios Óscar como Vivir y morir en las Vegas (1997); varios sobre o mundo da publicidade; outros de arte como os Especiales Feira de Arco; sobre cinema, Auster y Wang (1996) premio do Festival de Nova York en 1998 e Viaje alrededor del cine español (1996).
Desde 1996 e até 2001 foi directora de produción e retransmisión en directo das galas do Festival Internacional de Cine de San Sebastián. Ademais produciu unha serie de reportaxes de actualidade baixo o título Código Plus. No mundo da ficción televisiva, realizou La rosa de piedra (1999) dirixida por Manuel Palacios, coproducida por Canal+ e Continental.
En 2001 incorporouse ao equipo de Produce+, levando a cabo traballos coas principais produtoras e televisións do país. Documentais como Chavela Vargas (2001); Picasso y sus mujeres (2002); Un siglo rojiblanco (2003) e 50 años esperando a Mr. Marshall (2002); Dalí, maestro de sueños (2004) son algúns dos seus traballos como produtora e co-produtora nestes anos.
Directora-realizadora
Tras catorce anos traballando para SOGECABLE, en 2007 deixa o grupo empresarial para crear a súa propia empresa, Transit Produciones, S.L., dedicada á produción audiovisual.
As mestras republicanas
En 2013 sumouse ao proxecto das mestras republicanas que se estaba xestando na Federación de Trabajadores de la Enseñanza, liderado por Luz Martínez Ten, secretaria de Políticas Sociais da federación. Pérez Solano enseguida entusiasmouse coa proposta de Martínez Ten. A idea inicial de realizar unha pequena curtametraxe transformouse no documental Las Maestras de la República, baixo a dirección, produción e guión propio de Pilar Pérez Solano, baseado en textos de Josefina Aldecoa.
Elaborado sobre a base de varias investigacións e testemuños de familiares como Alfonso Vigre, irmán de Julia Vigre que foi presidenta de FETE, Hilda Farfante filla de mestra e mestre republicanos asasinados en 1936, Elvira Ontañón, filla de María Sánchez Arbós mestra da Institución Libre de Enseñanza, dáse a coñecer o momento histórico que coñeceron estas docentes e a súa participación na transformación social do país a través da educación.
Últimos traballos
En abril de 2019 estreou o documental La Defensa, por la libertad, dirixido, producido e guión de Pérez Solano. ​​En Nadal dese ano, a Asociación de Comunicadores e Informadores Jurídicos (Acijur) otorgoulle o Premio Puñetas de Bronce por reflectir o esforzo das mulleres e dos homes da avogacía na construción da democracia.
A finais de outubro do 2021 foi a estrea da serie de televisión Caminos de la Música, baixo a súa dirección e co guión da pianista Marta Moll de Alba. A serie ten por obxectivo de achegar a música ao público, apostando pola cultura e a educación.
CIMA
Pilar Pérez Solano pertence á CIMA Asociación de mulleres cineastas e de medios audiovisuais cuxa motivación común é conseguir que as mulleres teñan voz e presenza na creación, dirección e industria do cine e a televisión.
Solano colaborou e dirixiu as galas do Festival de cine de Cuenca, "Mujeres en Dirección" nas edicións celebradas desde a súa creación.
Duško Savanović
Duško Savanović, nado o 5 de setembro de 1983 en Zagreb, é un ex xogador profesional de baloncesto serbio. Cunha altura de 2,04 metros, xogaba na posición de ala-pivote.
Pilar Pérez Solano
Cargos públicos
En setembro de 2015, o presidente da Comunidade Valenciana Ximo Puig, incorpora á cineasta como asesora da presidencia e para prestación de labores de apoio ao comisionado de RTVV (Radio Televisión Valenciana) José María Vidal, así como asesora da directora de SPTCV (Sociedade Proxectos Temáticos) Eva Martínez.
Duško Savanović
Club
Savanović xogou as súas tres primeiras tempadas coma profesional en Serbia, dúas tempadas, en dúas etapas diferentes, no KK Železnik, e unha no KK Borac Čačak. Na súa segunda etapa no Železnik, gañou a Liga ABA no ano 2006. O 6 de outubro de 2006, asinou un contrato de dous anos co UNICS Kazan ruso. Tras dúas tempadas en Rusia, Savanović chegou á Liga ACB para xogar primeiro no Cajasol Sevilla, e logo no Power Electronics Valencia, equipo co cal debutou na Euroliga. Na súa primeira tempada na Euroliga, acadou 11.9 puntos e 4.6 rebotes por encontro en 21 partidos. Ó remate da competición, foi elixido no segundo mellor equipo da Euroliga. O 20 de xuño de 2011, Savanović asinou un contrato de tres anos co Anadolu Efes SK turco. O 18 de xullo de 2014, asinou un contrato de dous anos co Bayern München.
Selección
Savanović participou coa selección serbia no Mundial da FIBA do ano 2010, onde Serbia perdeu no partido polo bronce contra Lituania por 99-88. Disputou tamén o Eurobasket de 2011, onde Serbia rematou na oitava posición, e Savanović fixo 13.4 puntos e 3.6 rebotes por partido.
Herbón, Herbón, Padrón
Herbón é un lugar da parroquia de Herbón no concello coruñés de Padrón, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 318 habitantes (152 homes e 166 mulleres).
Bell OH-58 Kiowa
A Bell OH-58 Kiowa é unha familia de helicópteros utilitarios militares dun motor usados para observación e apoio directo de fogo. Bell Helicopter fabricou o OH-58 para o Exército dos Estados Unidos baseándose no seu Model 206A JetRanger. O OH-58 estivo en servizo co Exército estadounidense dende 1969 ata 2017, cando foi substituído no seu rol polo Boeing AH-64 Apache.
Monte Ismail Samani
O Monte Ismail Samani (en taxico Qullai Ismoili Somoni) é a montaña máis elevada de Taxiquistán, situada no Pamir, identificada por expedicións científicas soviéticas en 1932 foi denominado Monte Stalin, en 1962 o nome foi mudado a Monte Comunismo e en 1998, coa caída da Unión Soviética, ao seu actual nome.
Bell OH-58 Kiowa
O seu último modelo, o OH-58D Kiowa Warrior, úsase principalmente como helicóptero de recoñecemento armado en apoio a tropas de terra. O OH-58 exportouse a Austria, Canadá, Croacia, República Dominicana, Taiwán, Arabia Saudita e Grecia. Tamén foi fabricado baixo licenza en Australia.
Monte Ismail Samani
Ascensións
A primeira ascensión foi feita en 1933 polo montañeiro soviético Evgeny Abalakov. Debido a que se trata dun dos catro picos máis altos da antiga URSS, pertencía ó cuarteto de ascensións que permitía a obtención do Premio Leopardo das Neves''.
Bell OH-58 Kiowa
Helicóptero de Observación Lixeiro (LOH)
O 14 de outubro de 1960 a Armada dos Estados Unidos solicitou a 25 fabricantes de helicópteros no nome do Exército propostas para un Helicóptero de Observación Lixeiro (LOH). Bell Helicopter entrou na competición xunto con outros 12 fabricantes, incluídos Hiller Aircraft e Hughes Tool Co., Aircraft Division. Bell presentou o deseño D-250, que sería designado YOH-4. O 19 de maio de 1961 Bell e Hiller foron anunciados como gañadores da competición de deseño.
Bell desenvolveu o deseño D-250 no helicóptero Model 206, redesignado como YOH-4A en 1962, e fabricou cinco prototipos para a fase de avaliación e probas do Exército. O primeiro fixo o seu voo de estrea o 8 de decembro dese ano. O YOH-4A tamén foi coñecido como o Ugly Duckling (o parrulo feo) en comparación cos outros aparellos da competición. Tras probar os prototipos de Bell, Hughes e Fairchild-Hiller, o Hughes OH-6 Cayuse foi escollido en maio de 1965.
Cando o YOH-4A foi rexeitado polo Exército Bell resolveu o problema de comercializar o aparello. Ademais do problema de imaxe, o helicóptero carecía de espazo de carga e só tiña espazo reducido para os tres pasaxeiros planeados na parte de atrás. A solución foi redeseñar a fuselaxe para que fose máis elegante e estética, engadindo 0,45 m3 de espazo de carga no proceso. O aparello redeseñado foi designado como Model 206A e o presidente de Bell Edwin J. Ducayet chamouno JetRanger denotando unha evolución dende o popular Bell 47J Ranger.