cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Resistencia eléctrica
Asociacións estrela e triángulo
O valor de cada unha das resistencias en estrela é igual ao cociente do produto das dúas resistencias en triángulo adxacentes ao mesmo terminal entre a suma das tres resistencias en triángulo.
Literatura galega do exilio
A Literatura galega do exilio é a produción literaria en galego despois da guerra civil (1936-1939) desenvolvida fóra de Galiza. A guerra civil e a conseguinte ditadura franquista (1939-1975) supuxo o desmantelamento do sistema literario galego en Galiza. Co establecemento dun réxime estrito de censura que desconfiaba de toda manifestación artística que non estivese en castelán e co traslado de importantes axentes culturais como Castelao, a produción literaria en galego ten continuidade nos países de acollida dos exiliados.
Resistencia eléctrica
Asociacións estrela e triángulo
O valor de cada unha das resistencias en triángulo é igual á suma das dúas resistencias en estrela adxacentes aos mesmos terminais máis o cociente do produto desas dúas resistencias entre a outra resistencia.
Literatura galega do exilio
Poesía
Na literatura do exilio a poesía será un dos xéneros máis cultivados. Esta poesía caracterízase por retomar o ton cívico e social, que ficara nun segundo plano desde Ramón Cabanillas. As consecuencias da guerra civil e a experiencia do exilio marcará a produción dos poetas do exilio. As figuras máis importantes do xénero adscríbense ao círculo de Buenos Aires: Luís Seoane, Emilio Pita e Lorenzo Varela.
Resistencia eléctrica
Asociación ponte
miniatura|350px|Figura 7. Asociación ponte.
Enrique Maya
Enrique Maya Miranda, nado en Montevideo en 1960, é un político navarro. Foi alcalde do concello de Pamplona por Unión del Pueblo Navarro, cargo que ocupou entre o 2011 e 2015.
Literatura galega do exilio
Poesía
miniatura|[[Luis Seoane, pintor, escritor e promotor de empresas culturais.]] Luís Seoane, chegado á Arxentina durante os primeiros tempos da contenda, terá un destacado papel nas distintas actividades culturais galegas, como promotor de editoriais e publicacións periódicas. Ademais de ser o principal dinamizador cultural galego do exilio, déixanos catro títulos de poesía (Fardel de esilado (1952), Na brétema, Sant´Iago (1956), As cicatrices (1959) e A maior abondamento (1972), cuxos trazos principais son a recreación histórica, ton cívico e sinxeleza na linguaxe.
Enrique Maya
Biografía
Naceu en Montevideo en 1960, aínda que reside en Pamplona desde os 4 anos. Arquitecto de profesión, está casado e ten dous fillos. No ano 1989 comezou a traballar como funcionario municipal cando accedeu como arquitecto da Oficina de Rehabilitación Municipal. Ocupou o cargo de director da área de Urbanismo e Vivenda, e da Xerencia de Urbanismo do Concello de Pamplona. Non está afiliado a ningún partido político, aínda que nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura de Unión del Pueblo Navarro (UPN) ao Concello de Pamplona, logo de que o Consello Político deste así o aprobase o 14 de xaneiro de 2011. Tras acadar este partido 11 dos 27 concelleiros do consistorio, logrou a alcaldía pamplonesa con 13 votos, os de UPN e PP e a abstención do PSN-PSOE, mentres que a outra candidata Uxue Barkos (NaBai) conseguiu 11 votos, os de NaBai, Bildu e Izquierda-Ezkerra.
Resistencia eléctrica
Asociación ponte
A determinación da resistencia equivalente deste tipo de asociación ten só interese pedagóxico. Para isto substitúese ben unha das configuracións en triángulo da asociación, a R1-R2-R5 ou a R3-R4-R5 polo seu equivalente en estrela, ben unha das configuracións en estrela, a R1-R3-R5 ou a R2-R4-R5 polo seu equivalente en triángulo. En ambos casos conséguese transformar o conxunto nunha asociación mixta de cálculo sinxelo. Outro método consiste en aplicar unha fem (E) á asociación e obter a súa resistencia equivalente como relación de dita fem e a corrente total demandada (E/I).
Enrique Maya
Biografía
Presentouse á reelección nas eleccións de 2015 nas que o seu partido foi a forza máis votada. Non obstante, un pacto de investidura cuatripartito entre EH Bildu, Geroa Bai, Aranzadi - Iruñea Denon Artean - Pamplona En Común (marca de Podemos) e Izquierda-Ezkerra (marca de IU) outorgou o bastón de mando municipal a Joseba Asirón, de EH Bildu, o 13 de xuño de 2015. Nesa votación Asirón obtivo 14 votos, Enrique Maya logrou 10 apoios, mentres que a socialista Maite Esporrín logrou 3 apoios.
Literatura galega do exilio
Poesía
A poesía cívica é tamén característica da obra de Lorenzo Varela, aínda que neste autor hai unha maior preocupación formal. En Catro poemas pra catro gravados (1944), recrea catro figuras da historia galega: María Pita, María Balteira, Roi Xordo e o bispo Adaúlfo, mais será Lonxe (1954) a súa grande achega á literatura galega. As liñas temáticas deste poemario son: a guerra civil e as súas consecuencias e a experiencia do exilio e a saudade que provoca.
Emilio Pita, malia estar emigrado na Arxentina, inclúese xeralmente dentro do exilio polo seu compromiso político e a súa biografía, que o liga ao destino dos exiliados. Dentro da súa produción, distinguimos unha poesía combativa cun forte compromiso cívico e unha poesía próxima á literatura popular e neotrobadoresca. Á primeira liña responden os títulos Jacobusland (1942) e Polos camiños do pobo. Á segunda liña pertencen poemarios destinados a un público infantil: Cántigas de nenos (1944) e O ronsel verdegal (1964).
Outros poetas do exilio son: Florencio Delgado Gurriarán, exiliado en México e director de Vieiros, Ramón Rey Baltar, autor do primeiro libro en galego sobre a guerra civil, ''A gaita a falare. Lembranzas e maldicións'' (1939) e Ernesto Guerra da Cal.
Narrativa
A narrativa do exilio foi durante moito tempo escurecida, posibelmente pola obra de Blanco Amor, Ánxel Fole e Álvaro Cunqueiro. Esta narrativa está fortemente determinada pola experiencia vital dos seus autores. Os seus máximos representantes son Ramón de Valenzuela, Antón Alonso Ríos e Silvio Santiago. Ramón de Valenzuela vai ser o primeiro en testemuñar o episodio da guerra civil en Non agardei por ninguén (1957). Esta temática terá continuidade en Era tempo de apandar (1980). Por outra banda, a primeira novela de Antón Alonso Ríos, ''Da saudade. Amore, arte e misticismo'' (1956) é debedora á tradición da Xeración Nós. No ano 1979 publica O siñor Afranio ou como me rispei das gadoupas da morte (memorias dun fuxido) é unha novela autobiográfica, onde narra as súas experiencias de fuxido até que chega a Bos Aires, vía Portugal. Na narrativa de Silvio Santiago, temos a mesma recreación autobiográfica. En Villardevós (1961) recrea a súa vila natal e en O silencio redimido céntrase na traxedia da guerra civil.
Teatro
Cando se fala de teatro na diáspora, xeralmente faise unha distinción entre teatro de exiliados, denominado "Teatro culto" e o dos emigrantes, identificado como "Teatro popular".
Teatro culto
No caso de Eduardo Blanco Amor intentou crear un teatro popular, renunciando ás técnicas máis vangardistas. Con este obxectivo, crea en 1957 o grupo Teatro popular galego. Este cadro leva a escena Estadeíña de Lugrís Freire e O cantar dos cantares ou Galicia 1948 de Blanco Amor e nos 60 volve ao teatro e dirixe o grupo do Ateneo Curros Enríquez. Outra actitude témola en Luís Seoane que, malia escribir pezas teatrais, non levou ningunha a escena. Como dramaturgo, deixou tres obras escritas A soldadeira, O irlandés astrólogo e Esquema de farsa.
Resistencia eléctrica
Asociación ponte
O interese deste tipo de asociación está no caso no que pola resistencia central, R5, non circula corrente ou R4, en función das outras tres. Nisto se basean as pontes de Wheatstone e de fío para a medida de resistencias con precisión.
Resistencia dun condutor
O condutor é o encargado de unir electricamente cada un dos compoñentes dun circuíto. Dado que ten resistencia óhmica, pode ser considerado como outro compoñente máis con características similares ás da resistencia eléctrica.
Desta forma, a resistencia dun condutor eléctrico é a medida da oposición que presenta ao movemento dos electróns no seu seo, é dicir, a oposición que presenta ao paso da corrente eléctrica. Xeralmente o seu valor é moi pequeno e por iso se adoita desprezar, isto é, considérase que a súa resistencia é nula (condutor ideal), pero haberá casos particulares nos que se deberá ter en conta a súa resistencia (condutor real).
A resistencia dun condutor depende da lonxitude do mesmo (\ell \;) en m, da súa sección (S \;) en m², do tipo de material e da temperatura. Se consideramos a temperatura constante (20 ºC), a resistencia vén dada pola seguinte expresión:
na que \rho \; é a resistividade (unha característica propia de cada material).
Influencia da temperatura
A variación da temperatura produce unha variación na resistencia. Na maioría dos metais aumenta a súa resistencia ao aumentar a temperatura, polo contrario, noutros elementos, como o carbono ou o xermanio, a resistencia diminúe.
Como xa se comentou, nalgúns materiais a resistencia chega a desaparecer cando a temperatura baixa o suficiente. Neste caso fálase de supercondutores.
Potencia que disipa unha resistencia
Unha resistencia disipa en calor unha cantidade de potencia cuadraticamente proporcional á intensidade que a atravesa e á caída de tensión que aparece nos seus bornes.
Comunmente, a potencia disipada por unha resistencia, así como a potencia disipada por calquera outro dispositivo resistivo, pódese calcular mediante:
Ás veces é máis cómodo usar a lei de Joule para o cálculo da potencia disipada, que é:
O fabricante dará como dato o valor en vatios que pode disipar cada resistencia en cuestión. Este valor pode estar escrito no corpo do compoñente ou tense que deducir de comparar o seu tamaño cos tamaños estándar e as súas respectivas potencias. O tamaño das resistencias comúns, corpo cilíndrico con 2 terminais, que aparecen nos aparatos eléctricos domésticos acostuman ser de 1/4 W, existindo outros valores de potencias comerciais de ½ W, 1 W, 2 W etc.
Castromil, Salto, Vimianzo
Castromil é un lugar da parroquia de Salto no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 47 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 26 homes e 21 mulleres.
Calendario
miniatura|250px|Unha páxina do calendario hindú 1871-1872 Un calendario é un sistema de medida para longos períodos de tempo. Os calendarios xeralmente definen unidades de espazo en termos de días, con unidades maiores para múltiplos días. Esas unidades reciben nomes ou números para facilitar a lembranza de eventos ou acontecementos históricos e planear eventos futuros.
Historia e características
A palabra calendario úsase tamén para describir o aparato físico (xeralmente de papel) para o uso do sistema (por exemplo, calendario de mesa), e tamén un conxunto particular de eventos planeados.
Practicamente todos os sistemas de calendario utilizan unha unidade coloquialmente chamada "ano" que se aproxima ao ano tropical da Terra (ou sexa, o tempo que leva un ciclo completo de estacións) para facilitar o planeamento de actividades agrícolas. Moitos calendarios tamén usan unha unidade de tempo chamada "mes" baseado nas fases da Lúa no ceo; un calendario lunar é aquel no cal os días son numerados dentro de cada ciclo de fases da Lúa. Como o lonxitude do mes lunar non se encaixa nun divisor exacto dentro do ano tropical, un calendario puramente lunar rapidamente se perde dentro das estacións. Os calendarios lunares compensan iso engadindo un mes extra cando é necesario para realiñar os meses coas estacións.
No Occidente adoptouse o calendario xuliano, baseado en anos, que numera os días dentro dos meses, que son máis longos que o ciclo lunar, por iso non é conveniente para seguir as fases da Lúa, mais fai un traballo mellor seguindo as estacións. Infelizmente, o ano tropical da Terra non é un múltiplo exacto dos días (é de aproximadamente 365,2422 días), entón lentamente cae fóra de sincronía coas estacións. Por esa razón, o calendario gregoriano foi adoptado máis tarde na maior parte do occidente. Por usar un sistema flexible de ano bisesto, pode ser axustado para pechar coas estacións.
Os calendarios poden definir outras unidades de tempo, como a semana, para o propósito de planear actividades regulares que non se encaixan facilmente con meses ou anos.
Os calendarios poden ser completos ou incompletos. Calendarios completos ofrecen un modo de nomear cada día consecutivo, en tanto que os calendarios incompletos non. O primeiro calendario romano -que non tiña tiña ningún modo de designar os días dos meses de inverno que non fose agrupar todos xuntos como "inverno"- é un exemplo dun calendario incompleto, en tanto que o calendario gregoriano é un exemplo de calendario completo.
Os calendarios en uso na Terra son frecuentemente lunares, solares, luni-solares ou arbitrarios. Un calendario lunar é sincronizado co movemento da Lúa; un exemplo diso é o calendario islámico. Un calendario solar é sincronizado co movemento do Sol; un exemplo é o calendario persa. Un calendario luni-solar é sincronizado con ambos os movementos do Sol e da Lúa; un exemplo é o calendario hebraico. Un calendario abitrario non é sincronizado nin co Sol nin coa Lúa. Un exemplo diso é o calendario xuliano usado por astrónomos. Hai algúns calendarios que parecen estar sincronizados co movemento de Venus, como o calendario exipcio; a sincronización con Venus parece ocorrer principalmente en civilizacións próximas ao ecuador.
Os calendarios poden ser pragmáticos, teóricos ou mixtos. Un calendario pragmático é o que é baseado na observación; un exemplo é o calendario relixioso islámico. Un calendario teórico é aquel que é baseado nun conxunto estrito de regras; un exemplo é o calendario hebraico. Un calendario mixto combina ambos. os calendarios mixtos normalmente comezan como calendarios teóricos, mais son axustados pragmaticamente cando algún tipo de asincronía se torna aparente; a mudanza do calendario xuliano para o calendario gregoriano é un exemplo, e o propio calendario gregoriano pode ter que recibir algún axuste próximo ao ano 4000 (como foi proposto por G. Romme para o calendario revolucionario francés revisado). Houbo algunhas propostas para a reforma do calendario, como o calendario mundial ou calendario perpetuo. As Nacións Unidas consideraron a adopción dun calendario reformado por un tempo nos anos 50, mais esas propostas perderon moita da súa popularidade.
O calendario gregoriano, como exemplo final, é completo, solar e mixto.
Tratado de Fontainebleau
Historia
En 1806, tras fracasar o seu intento de invasión de Inglaterra, Napoleón decreta o Bloqueo Continental, que prohibía o comercio de produtos británicos no continente europeo. Portugal, tradicional aliada de Inglaterra, négase a acatalo e Napoleón decide a súa invasión. Para iso necesita transportar alí as súas tropas terrestres, polo que busca a alianza con España.
O 27 de outubro de 1807, Manuel Godoy, valido de Carlos IV, representado polo seu plenipontenciario, o Conselleiro de Estado e Guerra Eugenio Izquierdo, asina co marechal Gérard Duroc, representante de Napoleón, o Tratado de Fontainebleau, no que se estipula a invasión militar conxunta franco-española de Portugal, para o que se permite o paso de tropas francesas por territorio español.
O Tratado
miniatura|200px|Partición de Portugal, proposta por Napoleón I, no Tratado de Fointainebleu.
Conforme ao Tratado, unha vez invadido Portugal, este sería dividido en tres zonas:
En canto ás colonias, a súa división entre Francia e España deixábase para un acordo posterior.
Inicio da ocupación francesa de España
A presenza das tropas francesas en España, con todo, continuou aumentando e o pobo comezou a observalas como algo ameazante, pois en lugar de continuar transitando cara a Portugal foron ocupando, sen ningún apoio do Tratado, diversas localidades como Burgos, Salamanca, Pamplona, Donostia, Barcelona ou Figueres. O total de soldados franceses acantonados en España ascendía a uns 65 000, que controlaban non só as comunicacións con Portugal, senón tamén con Madrid, así como a fronteira francesa. Nese momento, Napoleón formulou a necesidade dunha compensación territorial a Francia que pasaría pola anexión dos territorios até o Ebro.
Algúns autores non descartan a idea dun tratado oculto, do que non hai proba ningunha, polo que Manuel Godoy xa coñecería que, segundo os plans do emperador, 100 000 soldados franceses ocuparían España. Esta ocupación "amistosa", no entanto, terminou por alarmar ao propio Godoy. En marzo de 1808, temendo o peor, a familia real marchou á localidade de Aranjuez para, en caso de necesidade, seguir camiño cara ao sur, a Sevilla, e embarcarse para América, como xa fixera o Príncipe Rexente de Portugal.
Crise da monarquía e inicio da Guerra
O 17 de marzo de 1808 produciuse o Motín de Aranjuez, que provocou a caída de Godoy, a abdicación de Carlos IV e a subida ao trono de Fernando VII. Madrid é ocupada polas tropas francesas do mariscal Murat (23 de marzo), que é recibido por Fernando como aliado, confiando aínda en que Napoleón cumpriría o Tratado de Fontainebleau.
Pero o emperador xa advertira que en España existía un claro baleiro de poder político, pois tanto Carlos como Fernando acudían a el para pedir apoio ás súas respectivas pretensións, ao que hai que engadir a vantaxe militar que lle outorgaba a ocupación de numerosas prazas españolas polas tropas imperiais e a saída das tropas españolas cara a Portugal. Tras convocar a pai e fillo a Baiona, onde chegou Fernando o 20 de abril (deixando en Madrid como o seu representante a unha Xunta de Goberno), e os seus pais, Carlos IV e María Luísa de Parma, o 30 de abril, obtivo deles a abdicación ao seu favor, o 5 de maio de 1808, tras o cal cedeu a Coroa ao seu irmán Xosé I Bonaparte.
Para entón xa se produciu en Madrid o Levantamento do 2 de maio contra a ocupación francesa do país, dando comezo ao que posteriormente coñeceríase como Guerra da Independencia.
Teatro independente en Galicia
Ao falar de teatro independente dende unha óptica española, cómpre dicir que a partir das décadas de 1960 e 1970, aparecen novas formas de expresión dramática, incorporando en moitos casos técnicas como a mímica ou elementos propios dos espectáculos circenses. Grupos como La Cuadra (no ámbito castelanfalante), Tricicle, Els Joglars (no catalán, aínda que tamén representan en español) ou Grupo Teatro Circo (no ámbito galego) pertencen a esta época. Movementos como o teatro independente arxentino dos anos de 1950 e 1960, ou como o estadounidense underground, influirán o teatro independente peninsular. Funcionou, en definitiva, como un instrumento de loita contra o poder estabelecido, o cal estaba representado en España polo goberno do xeneral Francisco Franco. Pretendíase devolverlle o teatro ao pobo, o cal debía ser partícipe e receptor das súas actividades. A xente de teatro, en moitos casos, estaba na obriga de desempeñar varios traballos á vez, polo que non era infrecuente que unha mesma persoa exercese ao mesmo tempo de escritor, actor, director, iluminador, escenógrafo,...
Contexto histórico. Causas da súa aparición
Galiza non foi allea ao fenómeno do teatro independente. Este, debe encadrarse de cheo no proceso de recuperación cultural xurdido no país na década de 1960, a cal vai da man das particulares circunstancias históricas existentes no conxunto de España durante esta época. A economía española sufriu un repuntamento positivo a partir deste ano, e a sociedade comezaba a mudar de xeito paulatino. A axuda exercida polos Estados Unidos de América sobre España tiveron a maior parte de responsabilidade neste crecemento económico, do cal derivaron a progresiva industrialización de Galiza o fenómeno de emigración cara ás cidades e o abandono do rural. Xorde a figura do "desertor do arado". Créase pouco a pouco unha sociedade de consumo. A ditadura amolece e o Estado vaise abrindo pouco a pouco ao mundo. A muller incorpórase ao mercado laboral, os estudantes maniféstase en contra de feitos como a Guerra de Vietnam e das matanzas de estudantes producidas en México ou na China. Estamos na época do Maio do 68 e da Primavera de Praga, na fase da historia en que se mitifica ao Che Guevara e a Martin Luther King.
O teatro independente Galego
Con este panorama, os escritores dramáticos galegos tentan modificar a realidade que os rodea a través das súas obras, as cales funcionarán, asemade, como un elemento de normalización e dignificación lingüística. Se os autores anteriores non se preocupaban tanto pola representación das súas pezas (agás o caso de Ricardo Carvalho Calero, quen representou algunhas pezas súas no Colexio Fingoi de Lugo), agora a posta en escena pasará a ser o obxectivo principal.
E, se houbo un marco onde se forxou definitivamente este movemento teatral, este foron as Mostras de Teatro Abrente de Ribadavia, as cales se desenvolveron entre 1973 e 1980. A partir deste último ano, o novo contexto histórico galego, motivado pola aprobación do Estatuto de Autonomía, unido ao cambio de público, causará a decadencia do teatro independente.
A importancia deste fenómeno foi determinante na historia dramática. Grazas a el, a dramática galega contou cunha renovación a nivel estético e temático. Alén disto, nesta época xurdiu o primeiro grupo ou xeración de dramaturgos profesionais galegos, o Grupo Abrente, o cal exercerá o seu maxisterio sobre as novas promocións de escritores teatrais.
This Is Hardcore
This Is Hardcore é o sexto álbum da banda inglesa de rock alternativo Pulp, editado o 30 de marzo de 1998 a través do selo Island Records. Lanzouse tres anos despois do disco que os levou á fama, Different Class, e foi agardado con impaciencia. Ao igual que o álbum anterior, acadou o número 1 das listas, sendo ben recibido pola crítica e facendo que Pulp conseguise tresnomeamento para os Mercury Prize de 1998. As tiradas iniciais no Reino Unido viñan cun CD ao vivo de regalo, titulado "This Is Glastonbury". Unha edición deluxe foi lanzada o 15 de setembro de 2006, contendo un segundo disco con caras-b, demos e rarezas.
Triásico
O Triásico é un dos tres períodos xeolóxicos da Era Mesozoica; comezou hai 251,0 ± 0,4 millóns de anos e acabou hai 199,6 ± 0,6 millóns de anos. . Como ocorre coa maioría dos períodos xeolóxicos, as datas exactas de inicio e fin do período son incertas por uns poucos millóns de anos. No caso deste período, tanto o inicio e como o final están marcados por importantes eventos de extinción: a extinción masiva do Permiano-Triásico e a do Triásico-Xurásico.
Os primeiros mamíferos, os cales evolucionaron dos sinápsidos (antes chamados réptiles mamiferoides), deron a súa aparición neste período, posiblemente polos cambios de clima que se fixeron e a deriva continental, que motivaron a gran Regresión mariña do Triásico: todas as terras uníronse para formar o supercontinente Panxea (dividido novamente a principios do Xurásico, na maneira inversa dunha transgresión mariña (por iso pasaron a predominar os carbonatos).
Yōjirō Takita
Yōjirō Takita (滝田洋二郎), nado en Takaoka, Toyama, o 4 de decembro de 1955, é un director de cinema xaponés. Yōjirō Takita entrou na industria do cinema a través de Mukai Productions, onde serviu como asistente de director. Takita fixo Molester's Train, comezada por Shin'ya Yamamoto en 1975, e que Takita comezou a dirixir en 1982. O seu filme de 2008, Okuribito gañou o Premio Óscar na categoría de mellor filme en lingua non inglesa na 81ª edición dos premios.
Triásico
Caracterízase fundamentalmente pola aparición dos primeiros dinosauros, inicialmente representados por formas bípedes, carnívoras e de pequeno tamaño. Porén, a finais do período xa se diversificaron a grande escala e convertéronse nos vertebrados dominantes en todo o planeta, levando á extinción a grupos anteriores como os arcosauros máis primitivos e os propios réptiles mamiferoides con escasas excepcións.
Uda, Nara
Uda (宇陀市, うだし, Uda-shi) é un concello da prefectura de Nara no Xapón. Está situada no centro da rexión de Kinki, ao nordeste da prefectura, na illa de Honshū. A súa superficie é de 247,62 km² e a poboación de 34.927 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 141 h/km².
Triásico
miniatura|280px|Fósiles do Triásico.
Subdivisións
A Comisión Internacional de Estratigrafía recoñece tres épocas/series e sete idades/pisos do Triásico, distribuídos en orde dos máis recentes aos máis antigos como segue:
Uda, Nara
O concello de Uda limita co concello de Yamazoe, Nara, Sakurai, Yoshino, Higashiyoshino, Soni (son da prefectura de Nara); e Nabari (da prefectura de Mie).
Rexión autónoma de Portugal
dereita|miniatura|Rexión Autónoma dos Açores. dereita|miniatura|Rexión Autónoma de Madeira. Unha Rexión Autónoma está dotada de Estatuto Político-Administrativo e de órganos de goberno propio. Son órganos do goberno propio de cada rexión a Asemblea Lexislativa e o Goberno Rexional. A Asemblea Lexislativa é elixida por sufraxio universal directo e secreto, polo método da representación proporcional, co número de mandatos de cada concorrente determinado polo método de Hondt. As Rexións Autónomas portuguesas están constituídas polos arquipélagos dos Azores e da Madeira.
A soberanía da República está representada nas Rexións Autónomas por un Representante da República, cuxo nomeamento e exoneración compete en exclusiva ao Presidente da República. Este cargo foi creado pola sexta revisión da Constitución da República Portuguesa de 1976, a cal extinguiu o cargo de Ministro da República, substituíndoo por esta nova figura.
Triásico
Estratigrafía
O Triásico foi nomeado en 1834 por Friedrich Von Alberti debido aos tres tramos máis xerais que conforman os depósitos sedimentarios (do latín trias significa "tríade") que adoitan aparecer xuntos, con límites diacrónicos e como "paquetes" solidarios, moi amplamente estendidos por toda Europa Occidental, baixo o recoñecemento da tectofacies denominada "Germánica", ou Segunda "Facies vermella"; estendida desde Alemaña e o Norte de Europa, até o sur da Península Ibérica, chamados o "Trias".
Rexión autónoma de Portugal
Lista das Rexións Autónomas Portuguesas:
Triásico
Estratigrafía
O primeiro tramo basal, fórmao areniscas e conglomerados vermellos (Buntsandstein), como Trías Inferior; un segundo, intermedio, de formacións carbonatadas típicas de ambientes mariños superficiais, tipo albufeiras (Muschelkalk), como Trias Medio; e un terceiro, de arxilas vermellas con evaporitas (Keuper), de antigos ambientes moi áridos, como Tríasico Superior, cuxos materiais presentan unha alta plasticidade (diapirismo ou halocinose).
Tamén cabe diferenciar este Trias Germánico, do Trías da tectofacies alpina, integrado este último, principalmente, por mantos de corremento carbonatados, por exemplo, os mármores de idade triásica do Complexo Alpujárride da Cordilleira Penibética.
O lagerstätte do Monte San Giorgio, agora no Lago de Lugano, rexión do norte de Italia e de Suíza, foi nos tempos triásicos unha lagoa entre arrecifes cun fondo anóxico, así que non había turbulencias nin problemas para a fosilización, unha situación que se pode comparar co mellor coñecido lagerstätte de Solnhofen.
Paleoxeografía
Durante o Triásico, case todas as terras da Terra concentrábanse nun só supercontinente centrado máis ou menos no ecuador, chamado Panxea ("toda a terra"). Este continente tiña forma de "C" e ao leste, no oco da "C" atopábase o Océano Tetis e rodeándoo todo situábase o Océano Panthalassa (o "océano universal"). Todos os sedimentos do océano profundo depositados durante o Triásico desapareceron a través da subducción das placas oceánicas, polo que se sabe moi pouco do océano aberto durante o Triásico.
O supercontinente Panxea comezou a súa dislocación durante este período, especialmente no Triásico Superior, pero aínda non se separou. Laurasia incluía Norteamérica, Europa e gran parte da actual Asia. Gondwana comprendía África, Arabia, India, Australia, a Antártida e Suramérica. Panxea desprazábase moi lentamente cara ao norte neste período, e nese proceso o supercontinente empezou a mostrar os primeiros signos do seu fraccionamento, coa aparición de brechas na parte oriental de Norte de América, nas zonas central e occidental de Europa e no noroeste de África. Os primeiros sedimentos fose do mar, no rift que marcou a rotura inicial de Panxea e que separou Nova Jersey de Marrocos, son do Triásico tardío; nos Estados Unidos, estes sedimentos grosos comprenden o grupo Newark.
O nivel do mar subiu lixeiramente durante o Triásico Inferior; con todo, o volume de áreas emerxidas foi aínda moi alto. O Océano Tetis, que formaba un amplo golfo, converteuse en ruta de invasión mariña. Aínda que as plantas terrestres dominantes no Triásico difiren das pérmicas, as pautas de distribución sobre Panxea permaneceron (flora do sur de Gondwana, flora Siberiana e flora de Laurusia de condicións máis secas e cálidas en latitudes ecuatoriais).
Clima
O clima do Triásico foi xeralmente caloroso e seco, e deu lugar á formación de desertos e evaporitas. O gran tamaño de Panxea limitou o efecto moderador do océano; o seu clima continental era altamente estacional, con veráns moi calorosos e invernos moi fríos. Probablemente tivo fortes monzóns no Ecuador. Non hai evidencia de glaciación cerca ou en calquera dos polos, de feito, as rexións polares eran aparentemente húmidas e tépedas, un clima adecuado para as criaturas similares a réptiles.
Vexetación
As plantas terrestres non experimentaron unha extinción dramática ao final da Era Paleozoica. A transición dos tipos paleozoicos recentes e mesozoicos comezou antes do inicio da Era Mesozoica. Así pois, as condicións eran moi similares ao Permiano. As plantas que floreceron en Laurasia estaban adaptadas ao seu clima seco e cálido: cícadas e as palmeiras. Entre a vexetación arbórea había algunhas coníferas e xinkgos. Os felgos predominaban nas zonas húmidas, xunto con palmeiras e algúns predecesores dos piñeiros actuais. Gondwana, moito máis húmida, estaba poboada por bosques de felgos xigantescos e coníferas voluminosas.
Existen probas de que os escaravellos estaban implicados na polinización dalgunhas \ximnospermas, pero polo demais había poucas destas plantas que tratasen de atraer aos insectos, mesmo parece coma se os conos das cícadas estivesen deseñados para escorrentalos. Máis da metade das especies coñecidas de insectos estaban equipadas para perforar, amordicar e succionar os corpos das plantas.
Fauna
Pódese distinguir tres categorías de organismos no rexistro triásico: sobreviventes da extinción Permiano-Triásico, novos grupos que floreceron brevemente, e novos grupos que continuaron adiante para dominar o mundo Mesozoico.
Fauna terrestre
Os rexistros fósiles triásicos atopáronse en dúas únicas rexións: na conca de Karroo de Suráfrica e en Rusia preto dos Montes Urais. Ambos os rexistros contan a mesma historia.
Os réptiles dominaron a superficie terrestre neste período. Porén, a maioría dos xéneros de réptiles mamiferoides do Permiano desapareceron repentinamente. No inicio do Triásico quedaron uns poucos xéneros de predadores e o grande herbívoro Lystrosaurus, que é famoso pola súa presenza fósil en moitos dos fragmentos amplamente dispersados de Gondwana. Os réptiles mamiferoides se rediversificaron durante o Triásico xogando un importante papel ecolóxico e deixando un legado importante, os mamíferos verdadeiros, que evolucionaron a partir deles ao fin do Triásico. Entre as especies herbívoras estaban os dicinodontes, semellantes aos actuais hipopótamos; os rincosaurios, parecidos aos actuais porcos; e os cinodontes, parecidos ás actuais donicelas. Todos eles desapareceron da face da terra de forma descoñecida e repentina: Foi a primeira grande extinción en masa da fauna terrestre no noso planeta. Os tecodontes que lles relevaron, desapareceron na segunda grande extinción, acaecida a finais do Triásico. Só sobreviviron as tartarugas, os crocodilos, os dinosauros e algúns mamíferos de tamaño reducido. Os primeiros mamíferos eran pequenos e minoritarios, ao longo da Era Mesozoica, e ningunha especie alcanzou dimensións relevantes.
A maioría dos dinosauros apareceron a finais do Triásico. Entre eles destacaban os terópodos e os prosaurópodos. En ausencia de competencia e con nichos ecolóxicos baleiros, os primeiros dinosauros colonizaron rapidamente a terra. Cabe destacar Procompsognathus e Plateosaurus.
Fauna aérea
miniatura|300px|[[Sharovipteryx, un prolacertiforme.]]
No Triásico superior, varios réptiles pequenos con ás facían breves voos de árbore en árbore. Devanditas ás carecían de plumas e xurdían das patas dianteiras e traseiras. Entre eles destaca o pterosauro, un réptil voador prehistórico (non clasificado como dinosauro) de sangue quente, cabeza grande, corpo pequeno e ás longas e estreitas terminadas en catro garras diminutas.
A diferenza dos seus predecesores, os pterosauros xa eran capaces, a finais do triásico, de realizar voos dunha certa duración, cubrindo distancias inusitadas até o momento. Os pterosauros fósiles son moi comúns e foron achados centenares de espécimes, pertencentes a oito xéneros distintos. Eudimorphodon posiblemente foi o primeiro de todos eles.
Fauna acuática
Os grupos máis comúns do Triásico inferior son os moluscos. Os ammonoideos experimentaron unha recuperación espectacular despois da súa case total aniquilación no Permiano (só dous xéneros sobreviviron). No Triásico os ammonoideos superaron o centenar de xéneros. Os outros grupos oceánicos foron máis lentos en recuperarse, pero no Triásico superior, os mares xa tiñan unha certa diversidade. Do grupo de réptiles destacábanse o notosauro (dentes afiados, 4 metros de lonxitude, cabeza pequena e alargada e aletas parecidas ás dos patos), o placodonte (dentes afiados como serras), e o ictiosauro (até 15 metros de lonxitude e parecido ao golfiño). Estas especies adaptadas ao medio acuático alimentábanse de peixes e moluscos. Os notosauros, do Triásico inferior, eran próximos aos placodontos e parece que foron os primeiros réptiles en invadir o reino oceánico. Eran hidrodinámicos cun longo pescozo e catro extremidades en forma de paleta. Nin placodontos nin notosauros sobreviviron ao período Triásico.
Bivalvos e gasterópodos estiveron menos afectados pola extinción pérmica, e atópanse con frecuencia en rocas do Triásico inferior, aínda que a súa diversidade é algo limitada (endobentónicos e epibentónicos).
As corais Hexacorallia aparecen no Triásico medio. Os primeiros arrecifes eran pequenos (menos de 3 metros) e estaban construídos por poucos tipos de organismos. Ao final do Triásico, os arrecifes eran máis grandes, e algúns foron construídos por máis de 20 especies diferentes. As primeiras bioconstrucións creceron en augas relativamente profundas, diferentes das actuais, non asociadas con algas simbióticas. Quizais non foi até o final do Triásico ou Jurásico cedo cando comezan a formar arrecifes grandes e establécese esta relación simbiótica. Os conodontos foron importantes aínda no Triásico, para desaparecer ao final deste período.
Extincións en masa
Ao final do Triásico produciuse a extinción masiva do Triásico-Xurásico. Extínguense os conodontos e réptiles placodontos. Desapareceu o 20% de animais mariños, aínda que todos estes grupos recupéranse no Xurásico. As vítimas terrestres incluíron a maioría dos xéneros de réptiles mamiferoides e grandes anfibios. Os beneficiarios primarios da extinción sobre a terra foron os dinosauros, que se expandiron rapidamente durante o Jurásico e dominaron os hábitats terrestres ao longo do resto da Era Mesozoica. Os únicos réptiles mariños que sobreviviron foron os ictiosauros e os plesiosauros.
As evidencias suxiren que houbo dous pulsos de extinción triásica, un anterior e outro ao final do período. A sincronización destas extincións nos maré é pouco clara e as causas das extincións triásicas permanecen descoñecidas. Unha análise no noroeste de Arizona no 2002 sobre o límite Carniense-Noriense, non mostrou cambios bruscos no paleoambiente, polo que a posibilidade climatolóxica non foi apoiada. Neste tempo, as coníferas e outros grupos de ximnospermas substituíron ás floras de plantas con sementes que predominaran en hábitats de terra baixa de Gondwana no Triásico.
Reboredo, Salto, Vimianzo
Reboredo é un lugar da parroquia de Salto no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 114 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 57 homes e 57 mulleres.
Monterrei (homónimos)
O topónimo galego Monterrei pode referirse a:
Stefan Ruzowitzky
Stefan Ruzowitzky, nado en Viena o 25 de decembro de 1961, é un director de cinema austríaco. O seu filme Die Fälscher, protagonizado por Karl Markovics, gañou en 2008 o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa.
Traxectoria
Estudou drama e historia na Universidade de Viena e comezou a dirixir vídeos musicais, por exemplo, para NSYNC, e para publicidade.
Nâzım Hikmet
Nazım Hikmet Ran, nado en Salónica (Imperio Otomán) o 20 de novembro de 1901 e finado en Moscova o 3 de xuño de 1963, foi un poeta e dramaturgo turco, considerado en Occidente o poeta máis importante en lingua turca do século XX.
Traxectoria
Naceu na cidade de Salónica (actualmente Tesalónica, en Grecia) que na época do seu nacemento formaba parte do Imperio Otomán. Aínda que en realidade naceu dous meses antes, foi rexistrado o 15 de xaneiro de 1902, e esta foi considerada a data oficial. O seu pai, Nazım Hikmet Bey, era un alto funcionario imperial, e a súa nai, Ayşe Dshalila, unha destacada pintora. Estudou no instituto francés Galatasaray de Istambul, e despois na escola naval de Turquía, aínda que non chegou a embarcarse por problemas de saúde. Durante a guerra de independencia, uniuse a Atatürk en Anatolia e exerceu de mestre en Bolu. En 1921, impresionado pola revolución rusa, viaxou á Unión Soviética. Estudou socioloxía e ciencias económicas na Universidade de Moscova e ingresou no Partido Comunista Turco.
En decembro de 1924 regresou a Istambul e incorporouse á redacción do diario Aydınlık (Claridade), órgano do Partido Comunista, que foi clausurado polas autoridades en febreiro de 1925, coincidindo coas medidas excepcionais que o Goberno adoptou tomando como pretexto un alzamento kurdo. Os colaboradores de Aydınlık foron detidos e procesados. Nazım Hikmet logrou evitar ser arrestado fuxindo a Esmirna e pasando á clandestinidade. Xulgado en rebeldía, foi condenado a 15 anos de cadea, polo que, en setembro de 1925, volveu fuxir á Unión Soviética. Alí participou na creación dun teatro-estudio (METLA), que desapareceu en marzo de 1927.
Resorte
miniatura|Mola de compresión. thumb|[[Suspensión de bésta|Béstas na suspensión dun coche Skoda.]] Un resorte é un obxecto elástico flexíbel usado para almacenar enerxía mecánica e desprenderse logo dela sen sufrir deformación permanente cando cesan as forzas ou a tensión que o someten. Os resortes son feitos de materiais moi diversos, aceiro ao carbono, aceiro inoxidable, aceiro ao cromo-silicio, cromo-vanadio, bronces, plástico etc, que presentan propiedades elásticas; e cunha gran diversidade de formas e dimensións.
Teñen moitas aplicacións, desde cables de conexión até disquetes, produtos de uso cotián, ferramentas especiais ou suspensións de vehículos. O seu propósito, con frecuencia, adáptase a situacións nas que se require aplicar unha forza e que esta sexa retornada en forma de enerxía. Sempre están deseñados para ofrecer resistencia ou amortecer as solicitacións externas.
Nâzım Hikmet
Traxectoria
En 1930 publicou dous novos poemarios, Varan 3 (E van 3) e 1+1=2, o segundo en colaboración con Nail V. (Nail Çakirhan); en 1931, A cidade que perdeu a voz, ilustrada por Abidin Dino; e, en 1932, a antoloxía de poemas Telegrama nocturno, e ¿Por que se suicidou Benerci?. Tamén escribiu obras teatrais: Kafatası (O cranio) e A casa dun morto, estreadas ambas en Istambul en 1932.
Resorte
Na física clásica, un resorte pode ser visto como un dispositivo que almacene a enerxía potencial esticando as ligazóns entre os átomos dun material elástico.
Nâzım Hikmet
Traxectoria
En 1933 foi detido e encarcerado, acusado de asociación ilegal e de pretender implantar o réxime soviético, aínda que en 1935 beneficiouse dunha amnistía xeral. O saír da cadea casou con Pirayé. Nos anos trinta publica dúas das súas obras máis importantes: os poemas narrativos A epopea do xeque Bedreddin (Şeyh Bedrettin Destanı, 1936), na que glosa a figura dun líder relixioso revolucionario do século XIV; e Cartas a Taranta Babd (Taranta Babu'ya Mektuplar, 1935), sobre a invasión de Etiopía polas tropas de Mussolini.
Resorte
A lei de Hooke da elasticidade indica que a extensión dunha haste elástica (o seu comprimento distendido menos o seu comprimento relaxado) é linear proporcional á súa tensión e á forza usada para esticala. Similarmente, a contracción (extensión negativa) é proporcional á compresión (tensión negativa).
Para deformacións alén do límite elástico, as ligazóns atómicas comezan a se quebrar, e un resorte pode formar ondas, ou deformarse permanentemente. Moitos materiais non teñen ningún límite elástico claramente definido, e a lei de Hooke non pode ser significativamente aplicada a estes materiais.
Nâzım Hikmet
Traxectoria
En 1938 foi condenado a 28 anos e 4 meses de prisión por sedición. Pasou doce anos na cadea. Na prisión de Bursa coñeceu aos mozos Orhan Kemal, futuro grande escritor, e Ibrahim Balaban, que alcanzaría o éxito coa súa obra pictórica. Durante a súa permanencia en prisión casou con Münevver Andaç (foi o seu segundo matrimonio). Na cadea escribiu os seus Poemas das 22-23 horas, e a súa obra máis ambiciosa, Paisaxes humanos do meu país, na que se propuña retratar ao seu pobo en diferentes momentos históricos.
Resorte
miniatura|Mola utilizada como xoguete.
Tipos de resortes
miniatura|Resorte de torsión. Segundo as forzas ou tensións que poden soportar, distínguense tres tipos principais de resortes: 200px|miniatura|Resorte cónico de compresión.
Nâzım Hikmet
Traxectoria
Grazas a unha importante campaña internacional para pedir a súa liberación, foi amnistiado en 1951. Ese mesmo ano abandona Turquía para sempre. Despoxado da nacionalidade turca, a súa vida rematou no exilio como cidadán polaco. Morreu dun ataque ao corazón en Moscova en 1963.
Resorte
Tipos de resortes
Existen resortes que poden operar tanto a tracción como a compresión. Tamén existen unha gran cantidade de resortes que non teñen a forma de mola habitual; quizais a forma máis coñecida sexa a arandela grower. miniatura|Resorte especial.
Enerxía de deformación
A maneira máis simple de analizar un resorte fisicamente é mediante o seu modelo ideal global e baixo a suposición de que este obedece a Lei de Hooke. Establécese así a ecuación do resorte, onde se relaciona a forza F exercida sobre o mesmo co alongamento/contracción ou elongación x producida:
Nâzım Hikmet
Poesía
Hıkmet abandonou as formas métricas tradicionais da poesía turca en busca de novas formas de expresión. Esta busca formal alcanzou o seu momento culminante durante os seus primeiros anos na Unión Soviética, entre 1922 e 1925. Nesta época comenzou a utilizar o verso libre. A súa obra está moi influenciada pola poesía de Maiakovski e dos futuristas rusos.
Resorte
Enerxía de deformación
A enerxía de deformación ou enerxía potencial elástica U_k asociada ao estiramento ou acurtamento dun resorte linear vén dada pola integración do traballo realizado en cada cambio infinitesimal dx\, da súa lonxitude. Isto é:
Nâzım Hikmet
Poesía
A obra de Hıkmet caracterízase polo compromiso político. Un dos seus poemas, traducido ao inglés como "I Come and Stand at Every Door", musicalizado por varios cantautores norteamericanos (entre eles Pete Seeger e os Byrds, en cuxo disco Fifth Dimension figura a canción), da a palabra a un neno de sete anos falecido en Hiroshima, e é unha das máis duras alegacións contra a guerra nunca escritas.
Resorte
Enerxía de deformación
Se o resorte non é linear entón a rixidez do resorte é dependente da súa deformación e nese caso tense unha fórmula algo máis xeral:
Ecuación diferencial e ecuación de ondas
Chamamos F(x)\, á tensión nunha sección do resorte situada a unha distancia x\, dun dos seus extremos, que consideraremos fixo e que tomaremos como orixe de coordenadas, á constante dun pequeno anaco do resorte de lonxitude, \Delta x\, á mesma distancia e  ao alongamento deste pequeno anaco en virtude da aplicación da forza F(x)\,. Pola lei do resorte completo:
Tomando o límite:
que polo principio de superposición resulta:
Se ademais supoñemos que tanto a sección como o módulo de elasticidade poden variar coa distancia á orixe, a ecuación queda:
Que é a ecuación diferencial completa do resorte. Se se integra para todo x, obtense como resultado o valor do alongamento unitario total. Normalmente pode considerarse F (x) constante e igual á forza total aplicada. Cando F (x) non é constante e se inclúe no razoamento a inercia deste, chégase á ecuación de onda unidimensional que describe os fenómenos ondulatorios.
Supoñemos, por simplicidade, que tanto a sección do resorte, como a súa densidade (entendendo densidade como a masa dun tramo de resorte dividida polo volume do cilindro imaxinario envolvente) e o seu módulo de elasticidade son constantes ao longo do mesmo e que o resorte é cilíndrico. Agora se tomamos un tramo diferencial do resorte de lonxitude (dx), a masa desa porción virá dada por:
Aplicando a segunda lei de Newton a ese tramo e chamándolle ao desprazamento dunha sección do resorte:
É dicir:
Por outro lado é fácil deducir que
Ao introducir, polo tanto, esta expresión na ecuación diferencial do resorte antes deducida, chégase a:
Derivando esta expresión respecto a x obtense:
Xuntando a expresión temporal coa expresión espacial dedúcese finalmente a ecuación xeral dun resorte cilíndrico de sección, densidade e elasticidade constantes, que coincide exactamente coa ecuación de onda lonxitudinal:
Da que se deduce a velocidade de propagación das perturbacións nun resorte ideal como: