cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Célula
Orgánulos
A parede celular é unha capa exterior, ríxida e grosa, que se atopa exclusivamente nas células vexetais, fúnxicas e mais nas células procariotas. Recobre a membrana plasmática e posúe algúns poros cos que pode intercambiar substancias. Nas células vexetais está composta por celulosa, mentres que nas procariotas é de mureína. Realiza a función de protexer a célula de fenómenos osmóticos que a poderían chegar a danar. Debido ao feito de que estas paredes son ríxidas, as células vexetais presentan unha forma máis poligonal que as animais.
dereita|150px|Diagrama dunha mitocondria.
As mitocondrias son os orgánulos encargados de subministraren a maior parte da enerxía necesaria para a actividade celular; actúan, polo tanto, como centrais enerxéticas da célula. Conseguen sintetizar o adenosín trifosfato usando o osíxeno como aceptor final de electróns ao liberaren a enerxía almacenada nos nutrientes celulares (normalmente a glicosa). A súa forma é xeralmente ovalada e están envoltas nunha dobre membrana.
150px|dereita
Os cloroplastos son os orgánulos encargados de realizar a fotosíntese nas células vexetais. A súa función é a de absorberen a luz solar e usala xunto coa auga e mais o dióxido de carbono para produciren azucres, a materia prima para a produción de enerxía e biomasa en todas as plantas verdes, e algas e os animais que dependen delas, directa ou indirectamente. Teñen forma ovalada, ao igual que as mitocondrias. Atópanse principalmente nas follas e posúen un pigmento de cor verde captador da enerxía da luz chamado clorofila, causante da cor destas.
dereita|150px|Diagrama dun retículo endoplasmático ao carón dun núcleo.
O retículo endoplasmático ou endoplásmico é un conxunto de tubos planos e sacos comunicados entre si que forman unha rede de tubos e cisternas interconectados. Intervén en funcións relacionadas coa síntese de proteínas, co metabolismo de lípidos e algúns esteroides, así como no transporte intracelular. Divídese en dous tipos: o retículo endoplasmático liso e o retículo endoplasmático rugoso. O retículo endoplasmático rugoso ten adheridos á súa parede exterior algúns ribosomas. Sempre está situado xunto ao núcleo celular, xa que está unido á envoltura nuclear.
Os ribosomas son os orgánulos da célula onde se leva a cabo a síntese das proteínas. Atópanse esparexidos polo citoplasma da célula, aínda que abundan máis no retículo endoplasmático rugoso. Tamén hai ribosomas dentro das mitocondrias e cloroplastos. . Están compostos por unha mestura de ARN e proteínas. Son un conxunto de pequenas fábricas onde se interpreta a mensaxe do ARN mensaxeiro e traducilo na creación de proteínas.
dereita|150px|Diagrama dun aparato de Golgi.
O aparato de Golgi é un conxunto de sacos planos rodeados dunha membrana e colocados uns enriba dos outros que teñen a función de modificar as moléculas que lle chegan en vesículas procedentes do retículo endoplasmático rugoso, tales como as proteínas e lípidos sintetizados pola célula. Trátase dun orgánulo importante no procesado das proteínas destinadas á secreción.
Castelo de Durham
miniatura|Vista do castelo coa catedral ao fondo. Durham Castle é un castelo normando na cidade de Durham, no norte de Inglaterra, que desde 1840 está ocupado polo University College da Universidade de Durham. O castelo érguese sobre o Río Wear na península de Durham, xusto enfronte da Catedral de Durham.
Célula
Orgánulos
dereita|150px|Diagrama dun centríolo.
Castelo de Durham
Historia
O castelo foi orixinalmente construído no século XI como sinal de poder dos reis normandos no norte de Inglaterra, xa que os pobos do norte seguían sendo salvaxes e rebeldes, pouco despois da chegada invasión normanda de Inglaterra de 1066. É un exemplo perfecto do tipo de castelos denominados mota and bailey, que se elevan sobre un promontorio natural facilmente defendible. O ocupante do bispado de Durham era designado polo Rei coa misión de executar a autoridade real no seu nome, e o castelo era o seu lugar de residencia. miniatura|esquerda|Vista traseira do Castelo de Durham. Esta situación, na que o castelo era a sede episcopal, mantívose até que o bispado se trasladou a Bishop Auckland, e o castelo foi ocupado pola Residencia da Universidade de Durham.
Célula
Orgánulos
Os centríolos son os orgánulos encargados de dirixiren os movementos da célula. A súa forma é semellante á de dous tubos feitos de filamentos colocados perpendicularmente un ao outro, e atópanse sempre preto do núcleo. É unha das estruturas exclusivas das células eucariotas animais. Son os encargados da creación do fuso acromático durante a mitose e dos cilios ou flaxelos para o desprazamento celular (movementos de tipo vibrátil).
Castelo de Durham
Historia
O castelo posúe un amplo salón principal, creado polo bispo Antony Bek a comezos do século XIV. Era a sala máis ampla de Gran Bretaña até que o bispo Richard Foxe a acurtou a finais do século XV. Pese a esta reforma, ten 14 metros de alto e 30 de largo.
Célula
Orgánulos
Os vacúolos son grandes cavidades rodeadas e constituídas por unha membrana, que se atopan no citoplasma das células. Estes orgánulos aparecen, principalmente, nas células vexetais, aínda que se pode achar algún nas animais e nalgúns organismos unicelulares, como nas amebas. Nas células vexetais son tan grandes que, o núcleo e o citoplasma están desprazados cara á periferia da célula. No interior dos vacúolos vexetais hai auga con substancias disoltas almacenadas. Fórmanse a partir da fusión de vesículas procedentes do retículo endoplasmático e do aparato de Golgi.
Castelo de Durham
University College
En 1837, o castelo foi doado á recente creada Universidade de Durham polo bispo Edward Maltby, como residencia para estudantes. Foi denominado "University College". O arquitecto Anthony Salvin reconstruíu a torre da homenaxe, e a residencia inaugurouse en 1840. Actualmente o castelo alberga 100 estudantes, a maioría dos cales viven na torre.
Célula
Ciclo celular
dereita|miniatura|Diagrama do ciclo celular. En laranxa, a interfase (que alberga outras); e en amarelo, a fase M, que se trata da fase de división. O ciclo celular é o tempo que transcorre desde que a célula existe como tal ata que se divide. Este ciclo divídese noutros dous períodos na vida da célula: a interfase e a fase de división.
Castelo de Durham
University College
miniatura|Entrada ao castelo. O salón principal do castelo utilízase actualmente como comedor para estudantes e traballadores. A cripta baixo o salón, pola súa parte, serve como sala de reunión. As dúas capelas do castelo aínda están en uso, tanto para servizos relixiosos como para representacións teatrais. O castelo tamén dispón dunha biblioteca, oficinas universitarias e servizos de informática. Durante as vacacións, o castelo está dispoñible para organizar conferencias académicas e como hotel. O acceso ao castelo está limitado a visitas guiadas, dirixidas polos propios estudantes. Fóra destas visitas, só os residentes ou os hóspedes poden visitar o castelo.
Célula
Interfase
Neste período de interfase é cando a célula realiza todos os procesos celulares. Divídese en varias etapas que inclúen:
Fase de división
É o período no que a célula realiza a división para a obtención de células fillas idénticas á nai. Son dous os procesos mediante os cales unha célula pode dividirse: a mitose e a meiose. Estes organízanse en diferentes fases: profase, metafase, anafase e telofase, que rematarán coa división final do citoplasma, por estrangulamento (as células vexetais por formación dun fragmoplasto e a parede divisoria), completando así a división celular. No caso da meiose esta consta de dúas divisións.
Durante este proceso pode haber erros na copia de ADN que as células fillas reciben. Isto pode ser reparado polo propio mecanismo de replicación do ADN, o cal ten un sistema de detección de erros, ou pode resultar nunha célula canceríxena, que deberá morrer mediante a apoptose. Se, pola contra, esta non morre ou non se corrixe o defecto isto pode dar lugar á aparición de cancro.
Funcións celulares
As células, ao estaren vivas, realizan, como tales, as tres funcións básicas destes: a nutrición, a relación e mais a reprodución.
Nutrición
miniatura|Os [[enzimas, un tipo de proteínas implicadas no metabolismo celular.]]
A nutrición é o proceso mediante o cal a célula obtén todos os nutrientes que precisa para poder realizar as súas funcións vitais. As fases da nutrición celular son, basicamente, estas:
Segundo o tipo de célula, terá ou ben unha nutrición autótrofa mediante fotosíntese, se elabora os seus propios alimentos incorporando do medio materia inorgánica, que pode transformar en compostos orgánicos, nutrición propia de células vexetais; ou ben unha heterótrofa, se o que fai é elaborar os seus alimentos a partir de materia orgánica e inorgánica xa existente incorporando moléculas que son dixeridas polos lisosomas, forma habitual nas células animais.
frame|100px|Esquema xeral da síntese de proteínas. No interior do [[Núcleo celular|núcleo da célula (azul claro), os xenes (ADN, azul escuro) son transcritos a ARN. Este ARN é despois sometido a unha modificación e control postranscricional, dando como resultado un ARNm maduro (vermello), que é transportado para fóra do núcleo ata o citoplasma (carne), onde sofre a tradución nunha proteína. O ARNm é traducido polos ribosomas (violeta), coincidindo os codóns de tres bases do ARNm cos anticodóns de tres bases do ARNt apropiado. As novas proteínas xa sintetizadas (negro) son normalmente modificadas posteriormente, como cando se vinculan a unha molécula (laranxa) para convertérense en activas por completo.]]
Obtención de enerxía
A célula emprega procesos para a obtención de enerxía que precisa para o seu desenvolvemento, ou sexa, para realizar as súas funcións. Dependendo de se o proceso se fai en presenza ou non de osíxeno, o proceso pode ser aerobio ou anaerobio.
A respiración celular lévase a cabo nas mitocondrias e precisa de osíxeno para a súa realización. Nestes orgánulos degrádase a materia orgánica en inorgánica, proceso chamado catabolismo, para que se desprenda a enerxía que conteñen. Mediante esta respiración consómese osíxeno e despréndese dióxido de carbono e vapor de auga.
Por outra banda, a fermentación non se produce en ningún orgánulo, senón no propio hialoplasma (contido acuoso no que flotan os orgánulos dentro do citoplasma). A fermentación non precisa de osíxeno, o que fai que non se aproveite toda a enerxía que conteñen as moléculas inxeridas. Ademais, tamén ten o inconveniente de que se producen máis refugallos ca na respiración celular. Por iso o normal é que isto só se faga cando a achega de osíxeno é moi reducida e insuficiente para a célula; malia isto, nas menos das veces, hai algunha célula que só obtén enerxía mediante a fermentación.
Síntese proteica
As células son capaces de sintetizaren novas proteínas, as cales son esenciais para a modulación e mantemento das actividades celulares. Este proceso leva á formación de novas moléculas proteicas dos bloques de aminoácidos baseados en información codificada no ADN/ARN. Xeralmente, a síntese de proteínas consiste en dous grandes chanzos: a transcrición e a tradución.
A transcrición é o proceso onde a información xenética do ADN é usada para producir unha tira de ARN complementario. Esta cadea de ARN é procesada para dar ARN mensaxeiro (ARNm), que é libre para migrar a través da célula. As moléculas de ARNm están atadas aos complexo de proteínas do ARN chamados ribosomas e que están localizados no citosol, onde son traducidas en secuencias polipeptídicas. O ribosoma media a información da secuencia polipeptídica baseada na secuencia de ARNm. A secuencia de ARNm está relacionada directamente coa secuencia polipeptídica vencellándose a moléculas adaptadas do ARN de transferencia (ARNt) en bolsas no interior dos ribosomas. O novo polipéptido dóbrase nunha molécula proteica tridimensional.
Realización de movementos
As células pódense mover durante moitos procesos: como na curación dunha ferida (os glóbulos brancos e as células que inxiren as bacterias trasládanse ao lugar da infección para mataren os microorganismos que a causan), unha resposta inmune ou unha metástase. Asemade, os fibroblastos móvense ata alí para remodelaren as estruturas danadas. En caso de que un tumor se estea a desenvolver, as células dun tumor primario sepáranse e invaden outras partes do corpo. No movemento das células participan moitos receptores e outras proteínas.
Para poder levar a cabo esta acción, as células posúen diferentes tipos de estruturas que lles axudan. Hai algunhas que teñen un movemento ameboide que consiste en emitir os chamados pseudópodos (do grego pseudos, "falso", e podo, "pé"), ou falsos pés, que son unhas prolongacións do seu citoplasma. O proceso divídese en tres pasos: a célula crea as protuberancias, adhire estes pseudópodos ao lugar ata o que quere avanzar e unha contracción do citoesqueleto que tira do resto da célula fai que esta avance. Trátase do xeito de desprazamento das amebas (de aí o seu nome), aínda que tamén a dos nosos glóbulos brancos. Cada un destes pasos está conducido por forzas físicas xeradas por segmentos únicos do citoesqueleto. Existe un movemento contráctil que é aquel no que a célula ten a capacidade de contraerse e relaxarse. Estas células, chamadas fibras musculares ou miocitos, posúen unha forma alongada. O seu interior está formado por moitos filamentos organizados e dispostos paralelamente de xeito que poidan esvarar os uns por riba dos outros. A contracción e relaxación das fibras musculares realízase grazas á interacción entre dúas proteínas globulares chamadas actina e miosina. As células musculares son o exemplo máis claro deste tipo de movemento, aínda que tamén hai microorganismos, como pode ser a vorticela, que se moven desta maneira. Finalmente está o movemento vibrátil no que a base reside nuns compoñentes extracelulares formados por pequenos filamentos do citoesqueleto que ten a célula. O movemento baséase no bater destes filamentos. Neste grupo están as células que posúen cilios, que son diminutos e recobren a parte externa da membrana plasmática. Teñen forma de pelos ananos e o seu bater é dando un golpe forte na dirección desexada, seguido dunha recuperación lenta á súa posición orixinal. Un exemplo de célula ciliada é o paramecio. E tamén están os flaxelos, que son máis longos e teñen forma de látego. Adoitan aparecer no extremo da célula e nunca en grandes cantidades. O seu proceder é mediante golpes secos en forma de ondulacións. É propio dos espermatozoides e dalgúns protozoos, como poden ser as euglenas.
Reprodución
A función de reprodución das células consiste na produción dunha copia de si mesmas para obteren unha descendencia idéntica á célula nai. Por unha banda, as células procariotas divídense por fisión binaria. Pola outra, nas eucariotas isto faise mediante a duplicación do ADN e unha división do citoplasma. Existen dous procesos para levar a cabo isto segundo o tipo de célula e, por conseguinte, a función que terá.
A mitose ou división do núcleo é o proceso mediante o cal a célula se divide en dúas fillas idénticas á nai. Realízase tras a duplicación dos cromosomas (coa información xenética) para lograr unha distribución equitativa destes. Este é o xeito normal de división celular, no que a célula segue a ser diploide, é dicir, consérvase o número de cromosomas; por este motivo é que se di dela que é unha división celular conservadora. En organismos unicelulares realízase para a subsistencia da especie, mentres que nos organismos pluricelulares serve para o crecemento do individuo ou para a substitución das células mortas.
A meiose é o proceso de obtención de gametos a partir de células diploides, dando como resultado catro células haploides, isto é, coa metade de información que contiña a primeira. Consiste nunha sucesión de dúas divisións consecutivas; unha primeira na que se obteñen dúas células, as cales se volven dividir en dúas na segunda división, dando lugar a catro células. Pódese dicir que o proceso é similar ao ocorrido en dúas mitoses seguidas, pero hai importantes diferenzas na repartición cromosómica que se produce. O obxectivo deste tipo de reprodución celular é para conservar o número de cromosomas dunha especie, xa que, desta forma, a unión de dous gametos haploides (un óvulo e un espermatozoide) durante a reprodución sexual dá como resultado un cigoto diploide, que se dividirá por mitose ata orixinar o novo organismo. Se, pola contra, os gametos fosen diploides, ao xuntárense, o número de cromosomas duplicaríase de xeración en xeración.
Morte celular
As células, como seres vivos que son, nacen, medran, reprodúcense e morren. Todas as células están destinadas a morrer; hai dúas maneiras: unha morte natural e outra violenta causada por mor dunha infección provocada por un virus. Pola outra banda, o proceso de morte natural é sinxelo: a célula "suicídase", é dicir, dixire os seus orgánulos e estruturas e rompe en fragmentos mediante un proceso chamado apoptose. Os restos que quedan son dixeridos polas células que se atopan ao seu carón. Esta morte sucede cando as células son innecesarias para o organismo.
Cancro
O cancro é o resultado da división incontrolada dunha célula, invadindo o espazo ocupado por tecidos que se atopan, normalmente, preto dela. Esta célula posúe un dano nalgunha cadea do seu ADN (normalmente unha mutación) sen reparación posible, polo que ese erro se transmite ás células fillas que produce ao dividirse. Isto pode ser transferido por parte dos proxenitores, sendo máis común a aparición espontánea (ou sexa, sen herdanza parental).
Orixe das células
Existen tres hipóteses principais sobre a orixe das pequenas moléculas que puideron cobrar vida nunha Terra primitiva. Unha é que viñeron dos meteoritos (meteorito Murchison). Outra é que se crearon nos chemineas hidrotermais mariñas profundas. A terceira é que foron sintetizadas por un lóstrego nunha atmosfera reducida (experimento de Miller e Urey), aínda que non é seguro que a Terra tivese unha atmosfera. Non hai datos experimentais que demostren como eran as primeiras formas con replicación propia. Suponse que o ARN é a primeira molécula con replicación propia, dado que é capaz de almacenar información xenética e mais canalizar reaccións químicas (hipótese do mundo de ARN). Pero outras entidades, tales como a arxila ou o ácido nucleico peptídico, puideron preceder ao ARN con replicación propia.
As células afloraron, como mínimo, hai 3.000 ou 3.300 millóns de anos. Un carácter importante das células é a súa membrana plasmática, composta por unha dobre capa de lípidos. As primeiras membranas foron, probablemente, máis sinxelas e permeables que as actuais, cunha soa cadea de ácido graxo por lípido. Coñécese que os lípidos crean espontaneamente unha vesícula de dobre capa na auga, e puideron preceder ao ARN. Non obstante, as primeiras membranas celulares puideron ser producidas por ARN catalítico, ou incluso precisar de proteínas estruturais antes de poder formarse como tales.
Orixe das células eucariotas
Semella que as células eucariotas evolucionaron a partir dunha comunidade simbiótica de células procariotas. Hai unha certeza case absoluta de que os orgánulos de produción que conteñen ADN, como as mitocondrias e os cloroplastos, son os restos, respectivamente, de proteobacterias e cianobacterias simbióticas que respiraban osíxeno, onde os restos da célula parecen derivar dunha célula procariota archaea.
Aínda hai un debate considerable sobre se os orgánulos como o hidroxenosoma precederon á orixe das mitocondrias ou viceversa
O sexo, como unha coreografía estereotipada da meiose e fecundación que persiste en case que todas as eucariotas existentes, puido xogar un papel na transición de procariotas a eucariotas. Unha teoría de "orixe do sexo como vacinación" suxire que o xenoma eucariota poida estar unido a xenomas parasitos de procariotas en numerosas roldas de transferencias de xenes laterais. O sexo como fecundación xurdiu cando un hóspede infectado comezou a intercambiar xenomas nucleares que contiñan simbiontes coevolucionados transmitidos verticalmente que transportaron a protección contra a infección horizontal de simbiontes máis virulentos.
Armórica (continente)
miniatura|250px|Reconstrución de placas tal como estaban durante o [[Devoniano tardío que mostra a localización de Armórica (Am) dentro do superterreo proposto de Hun]] miniatura|Mapa xeolóxico do MacizoArmoricano, o principal afloramento do terreo de Armorica|250px O antigo (micro)continente de Armórica ou terreo Armoricano, ou ensamblaxe do terreo Armoricano ou microplaca de Armórica foi un mirocontinente ou grupo de fragmentos continentais que se separaron derivando desde Gondwana da que antes formaban parte, ao final do Silúrico e acabaron colisionando con Laurusia ao final do Carbonífero durante a oroxenia varisca ou herciniana. O nome tomouse de Armórica, o nome galo dunha gran parte do noroeste do que hoxe é Francia, que incluía a Bretaña, xa que esta zona se corresponde coa actual localización das unidades rochosas que forman a principal parte deste antigo microcontinente.
Extensión
As principais zonas expostas do terreo Armoricano encóntranse na Bretaña francesa, illas do Canal e partes de Normandía Superior, formando o Macizo Armoricano. Outros fragmentos que se cre que orixinalmente formaban parte da ensamblaxe de terreos de Armórica son as unidades rochosas que forman a parte occidental da península Ibérica (o chamado Macizo Ibérico), os Vosgos, a Selva Negra, e o Macizo Bohemio.
Historia
Todos os fragmentos que constituían o microcontinente ou terreo de Armórica pénsase que formaban parte orixinalmente da marxe norte de Gondwana. A deriva iniciouse no Cámbrico e seguiu ata o Ordovícico aínda que Armórica seguía estando aínda bastante próxima a Gondwana como para ser afectada pola glaciación Andina-Sahariana durante o Ordovícico tardío. A completa separación de Gondwana, a través do océano Paleotetis en desenvolvemento, crese que ocorreu ao final do Silúrico. Daquela Armórica estaba separada de Laurusia polo océano Reico. Un posible modelo inclúe Aemórica como parte dun superterreo chamado Hun, mentres que outros modelos móstranos movéndose por separado. O océano Reico pechouse durante o Devoniano e Carbonífero temperán, xa que a súa codia oceánica foi subducida. A oroxenia varisca ou herciniana marca o peche final do océano Reico a medida que os distintos fragmentos continentais, incluíndo Armórica, colisionaron con Laurusia ao final do Carbonífero.
Umbo
O termo umbo, ou umbón, derivada do latín umbus, -onis, "a parte central prominente do escudo", pode referirse a:
Pereira, Córneas, Baleira
Pereira é un lugar da parroquia da Córneas no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).
Imperio Alemán
miniatura|280px|Mapa do Imperio alemán o 1 de xaneiro de 1900.
O Imperio Alemán (en alemán: Deutsches Reich, chamado por algúns historiadores alemáns Kaiserlich Deutsches Reich ou simplemente Kaiserreich), foi a forma de Estado que existiu en Alemaña desde a súa unificación e a proclamación de Guillerme I como emperador, o 18 de xaneiro de 1871, ata 1918, cando se converteu nunha república logo da derrota na primeira guerra mundial e a abdicación de Guillerme II (9 de novembro de 1918). O termo de Deutsches Reich mantívose como nome oficial de Alemaña durante a República de Weimar e a maior parte do período nazi ata 1943, cando foi cambiado a Großdeutsches Reich («Grande Imperio Alemán»).
Antecedentes
Logo da derrota da Francia napoleónica ante os reinos de Europa (que eran en especial os do Reino Unido, Prusia, Rusia e Austria), os príncipes alemáns, con todo, non se interesaron nun poder central que erosionase a súa autonomía. No Congreso de Viena de 1815 foi creada a Confederación Xermánica, unha confederación das zonas que pertenceran antes de 1806 ao Sacro Imperio Romano Xermánico; a partir dela tomará corpo a nación alemá. Logo do Congreso de Viena, que máis adiante se describe na historia como o Vormärz, Alemaña estivo marcada por unha política de restauración, dominada polo chanceler austríaco, o príncipe Klemens Wenzel von Metternich. Como parte da chamada Santa Alianza entre Austria, Prusia e Rusia, a restauración tiña por obxectivo restablecer as relacións de poder entre os Estados nacionais do Antigo Réxime, é dicir, as existentes antes da Revolución Francesa en 1789.
Esta política de opoñerse á nación e aos movementos democrático-burgueses levou a numerosas protestas en moitas partes da Europa Central, que finalmente derivaron na Revolución de Marzo de 1848 nos estados alemáns. Os membros da revolución pola recentemente formada Alemaña crearon o primeiro parlamento democrático, a Asemblea Nacional de Frankfurt. Ao rei prusiano Frederico Guillerme IV entregóuselle a coroa imperial alemá. Este, con todo, apelando ao seu "dereito divino", negouse ao intento errado, e a maioría dos estados alemáns decidiron unirse nunha base constitucional.
O goberno federal alemán seguiu existindo logo da supresión violenta do movemento revolucionario de 1848-1849 baixo a dirección do bando austríaco. Suprimiuse unha década da reacción política (Reaktionsära), na que as aspiracións democráticas e liberais foron recreadas de novo. Desde o comezo da década de 1860, nos Estados alemáns formáronse os primeiros partidos políticos no sentido moderno.
En 1864, o goberno federal chegara a unha alianza unificada de grande importancia con Austria, como na cuestión de Schleswig-Holstein da guerra xermano-dinamarquesa, na que Prusia e Austria, por mor dunha cláusula federal, estaban unha á beira doutra. Con todo, este consenso entre as dúas potencias durou pouco. Na disputa sobre Schleswig-Holstein en 1866 foron os alemáns os que iniciaron a guerra austro-prusiana, na que os austríacos loitaron contra os exércitos de Prusia e algúns Estados do norte de Alemaña, xunto a Italia e os Estados do sur, incluíndo Gran Ducado de Baden, o Reino de Baviera, o Gran Ducado de Hesse e o Reino de Württemberg. Logo da derrota de Austria, creouse a Confederación Alemá do Norte baixo o liderado de Prusia.
Accionada por unha disputa entre Prusia e Francia por mor da sucesión española, en 1870 comezou a guerra franco-prusiana. A declaración de guerra chegou desde o lado francés, despois de que Bismarck, o primeiro ministro de Prusia, publicase unha versión editada do Telegrama de Ems, que comprometía politicamente a Francia. Os Estados do sur de Alemaña adheríronse a Prusia. Bismarck utilizou este acto para levar a cabo a coroación do rei de Prusia como emperador de Alemaña e, polo tanto, a integración dos Estados do sur como parte dunha "pequena solución alemá" nun reino unificado. As tres guerras, que duraron desde 1864 ata 1871, tamén se coñeceron como as guerras da unificación alemá.
Desenvolvemento
miniatura|esquerda|290px|A [[Revolución alemá de 1848-1849 en Berlín, 1848.]]
Desde entón e durante as seguintes dúas décadas establécense os chamados "sistemas bismarckianos", que dominan a política europea nese período. Entre 1884 e 1885 Bismarck convoca a conferencia de Berlín, na que as potencias establecen as pautas para o repartimento de África.
Coa coroación de Guillerme II como Káiser, comeza un enfrontamento entre este e Bismarck, que provoca a caída do chanceler. O emperador será incapaz de continuar coas políticas implantadas por Bismarck e Alemaña vese cada vez máis incapaz de manter o equilibrio europeo, que para entón era máis que nunca a base do equilibrio mundial.
Caída do Imperio
En 1914 estala a primeira guerra mundial que, ao provocar a derrota de Alemaña en 1918, marca o fin da dinastía Hohenzollern. As nacións vencedoras impoñen o Tratado de Versalles e con iso iníciase a República de Weimar. O territorio alemán vese novamente dividido.
En novembro de 1918, coa revolución interna, unha guerra estancada, Austria-Hungría caendo a pedazos desde múltiples tensións étnicas, e a presión do alto mando alemán, o emperador Guillerme II, quen era naquel tempo unha "sombra", abdicou, xunto co xefe do alto mando alemán, deixando a situación desastrosa para o novo goberno liderado polos socialdemócratas alemáns, que pediron e se lles concedeu un armisticio o 11 de novembro de 1918 e marcou o final da primeira guerra mundial e do Imperio alemán, con grandes perdas territoriais para este último, como o corredor polaco (actuais voivodato de Pomerania e voivodato de Pomerania Occidental), o Territorio Imperial de Alsacia e Lorena ou a Cidade Libre de Danzig. O Imperio foi seguido pola democrática e inestabilizada República de Weimar.
Paradela, Córneas, Baleira
Paradela é un lugar da parroquia da Córneas no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Debaixo do xeo
Sinopse
Abel Grey (Edward Burns), axente de policía dunha pequena cidade, investiga a morte por esgotamento de August Pierce (Thomas Gibson), alumno dunha exclusiva escola privada. Por temor ó escándalo, o centro educativo insiste en que se trata dun suicidio. Porén, Abel descobre a través de Carlin (Rachelle Lefevre), a única amiga que o rapaz tiña na escola, que August era vítima de acoso escolar, e que o seu acosador era Harry (Jamie King), outro estudante con quen Carlin tiña saído nalgunha ocasión.
A Rasela, Córneas, Baleira
A Rasela é un lugar da parroquia da Córneas no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2011 tiña 0 habitantes.
Francisco Pizarro
Infancia e mocidade
Francisco Pizarro naceu na cidade de Trujillo (Estremadura). Existen dúbidas sobre a data exacta do seu nacemento posto que, se para uns historiadores foi o 16 de marzo de 1476, para outros foi a mesma data, pero do ano 1478. Foi fillo natural do fidalgo Gonzalo Pizarro Rodríguez de Aguilar, que participo nas campañas de Italia, baixo o mando de Gonzalo Fernández de Córdoba, e da campesiña Francisca González Mateos, doncela da tía de Gonzalo, Beatriz Pizarro, devota do Convento de San Francisco o Real da Coria.
Acadada a mocidade, tomou parte xunto co seu pai nas campañas italianas de Gonzalo Fernández de Córdoba, o Gran Capitán (1498-1501).
Primeiros anos en América
En 1502 chega a América na expedición de Nicolás de Ovando, o novo gobernador de A Española. Home de forte carácter e pouco disposto á actividade sedentaria, participa na expedición de Alonso de Ojeda que explorou América Central e Colombia (1510) e logo na de Vasco Núñez de Balboa que culminou no descubrimento do Mar do Sur (máis tarde, Océano Pacífico) en 1513. De 1519 a 1523 foi encomendador e alcalde da cidade de Panamá.
Existen discrepancias sobre o estado da fortuna de Pizarro durante a súa estancia en Panamá. Respecto diso, Horacio Urteaga afirma que "Este é o único cronista que asegura que a situación económica de Pizarro e Almagro era folgada. Quintana e Mendiburu, que moito pescudaron sobre a vida dos soados conquistadores, aseguran que Pizarro era un dos moradores de Panamá menos adiñeirados, e cando chegou o caso da famosa contrata para descubrir o Perú, ambos socios non puideron poñer outra cousa que a súa industria persoal e a súa experiencia".
En efecto, en 1524, Pizarro asóciase con Diego de Almagro e Hernando de Luque, un home influente, cura de Panamá, para conquistar "Biru" ou "O Biru" (o Imperio Inca do Perú), do que tiñan vagas noticias, repartíndose as responsabilidades da expedición. Pizarro a comandaría, Almagro encargaríase do fornecemento militar e de alimentos e Luque estaría ao cargo das finanzas e da provisión de axuda. Existen noticias dun cuarto asociado, o licenciado Espinosa, que non quixo figurar oficialmente e que sería o financiador principal das expedicións cara ao Perú.
Pizarro non era nin o primeiro nin o único que intentou a conquista do Perú. Dous anos antes, en 1522, Pascual de Andagoya intentara a aventura: a súa expedición terminou nun estrepitoso fracaso. Así a todo, as noticias da existencia de "Biru" e das súas enormes riquezas en ouro e prata, influíron sen dúbida no ánimo dos asociados e poderían ser decisivas para decidir acometer a empresa.
As primeiras expedicións
Entre 1524 e 1528, Pizarro e os seus socios fixeron dous intentos de conquista (1524-1525 e 1526-1528). En ambas fracasaron, pero as noticias e captúraa dalgúns indíxenas e algunhas pezas de ouro fixéronlles intentar a conquista unha terceira vez.
As capitulacións
miniatura|250px|Estatua de Francisco Pizarro en Trujillo, España Logo das dúas primeiras expedicións, e ante a negativa do gobernador Panameño Pedro dos Ríos de continuar apoiando máis expedicións cara ao Sur, Pizarro dirixiuse a España en 1529 a pedirlle ao emperador Carlos V os títulos e o apoio necesario para a Conquista. O rei dispón a redacción dun convenio e asínase a Capitulación de Toledo o 17 de agosto de 1529.
Pizarro obtén axuda e moitos beneficios, principalmente para el, cousa que no futuro traeralle serias complicacións con Almagro, un dos seus socios. Especificamente, a capitulación noméao a el unicamente gobernador, Capitán xeneral e adiantado das novas terras conquistadas. Dáse tempo para ir a Trujillo e convence aos seus irmáns e achegados para que o acompañen na empresa. Os seus invitados máis valiosos son Francisco de Orellana, futuro descubridor do Amazonas, e Hernando, o seu irmán. Outros tres irmáns e un curmán uniríanse tamén á expedición. Cando chega a Panamá, comezan as súas diferenzas con Almagro, debido aos termos da capitulación. Finalmente a conquista do Perú iníciase en 1531. miniatura|250px|Confrontación cos Incas
A conquista do Perú
En 1531 chega ao Perú, escenario neses momentos dunha guerra civil no imperio inca que enfronta ao Inca Atahualpa e ao seu irmán Huascar. Pizarro penetrou temerariamente no territorio inca con 180 soldados e 37 cabalos, dirixiuse a Cajamarca e logra facer prisioneiro a Atahualpa (16 de novembro de 1532).
Tralo pago dun fabuloso rescate en ouro e prata, Pizarro, reforzado pola chegada de Almagro cun centenar de arcabuceiros, non só non cumpre a súa promesa de liberar a Atahualpa, senón que coa escusa de que mandara executar ao seu irmán (o cal era certo) e de que preparaba unha sublevación xeral do país (que non o era) é executado.
A continuación xuntouse coa nobreza de Cuzco, partidaria de Huascar, o cal permitiulle completar sen apenas resistencia a conquista do Perú. Tras nomear Inca a un irmán de Atahualpa, Manco Cápac II, marcha a Cuzco, capital do Imperio Inca, ocupándoa en novembro 1533. O seu irmán Juan é nomeado rexedor da cidade.
O 18 de xaneiro de 1535 fundou a Cidade dos Reis, axiña coñecida como Lima e Trujillo, co que se iniciou a colonización efectiva dos territorios conquistados. Mentres tanto, o seu irmán Hernando, que partira a España para entregar o Quinto do Rei á coroa, regresou portando o título de marqués para o seu irmán Francisco, e o de Adiantado para Almagro, ao cal concedeulle 200 leguas ao sur do territorio atribuído a Pizarro.
Guerra civil entre españois
Almagro, considerando que Cuzco estaba dentro do seu xurisdición destituíu a Juan Pizarro e encarcerouno xunto ao seu irmán Gonzalo. Francisco acudiu dende Lima e asinou un acordo con Almagro en Cuzco, tras o cal Almagro partiu para Chile.
Á volta da súa infrutuosa expedición, Almagro trata de ocupar de novo Cuzco, o cal, defendido polo seu rexedor Hernando Pizarro, estaba resistindo un longo cerco por parte dos incas sublevados ao mando de Manco Inca, que conseguira fuxir dos españois. Mentres tanto Pizarro en Lima sufriu tamén o cerco de dita cidade por parte de Quizo Yupanqui, xeneral e parente de Manco Inca, quen tras estar a piques de tomar a capital, foi morto en batalla. A vitoria en Lima de Pizarro debeuse á súa estratéxica alianza cos señores étnicos inimigos dos Incas. Neste caso peculiar destacou a alianza coa cacique de Huaylas, Contarhuacho, quen era a súa sogra, posto que a súa filla Quispe Sisa (tamén coñecida como Inés Huaylas) converteuse en muller de Pizarro ao seu paso por Huaylas logo da morte de Atahualpa rumbo ao Cuzco, con quen tiña unha filla, Francisca. Contarhuacho apareceu en Lima con cinco mil homes que pelexaron xunto aos hispanos na defensa de Lima fronte ao cerco e ataque incaico.
Trala chegada de Almagro ao Cuzco, Manco Inca levantou o cerco, o que aproveitou Almagro para encarcerar a Hernando e Gonzalo Pizarro. Tras derrotar ao lugartenente de Pizarro, Alonso de Alvarado, na Rota de Abanday, chega a un novo acordo con Pizarro en Mala (1537), polo que Hernando é posto en liberdade.
A paz foi curta e ambos bandos volven enfrontarse na batalla das Salinas (1538), preto de Cuzco. Os almagristas son derrotados e Diego de Almagro procesado, condenado a morte e executado por Hernando Pizarro, na Praza Maior de Cuzco (8 de xullo de 1538).
Trala morte de Almagro, Pizarro dedicouse a consolidar a colonia e a fomentar as actividades colonizadoras (envía ao seu irmán Gonzalo a Quito, a Pedro de Valdivia a Chile...)
Así a todo, os partidarios de Almagro agrupáronse en torno ao seu fillo Almagro o Mozo, os cales, baixo o mando de Juan de Rada entran no pazo do conquistador en Lima e danlle morte o 26 de xuño de 1541.
Jackie Brown
Jackie Brown é un filme estadounidense de 1997, escrito e dirixido por Quentin Tarantino. Está protagonizado por Pam Grier, Robert Forster, Robert De Niro, Samuel L. Jackson, Bridget Fonda, e Michael Keaton. Foi o terceiro filme de Tarantino despois do seu éxito con Reservoir Dogs (1992) e Pulp Fiction (1994).
Este filme está considerada como o filme de Blaxploitation de Tarantino, ao igual que Reservoir Dogs é o seu filme de atracos, Pulp Fiction a de cine negro, e Kill Bill a de artes marciais.
O filme foi moi criticada por algúns seguidores de Tarantino, xa que é un estilo moi diferente as súas dúas anteriores obras; esta conta unha historia non tan violenta, ten unha narración máis clásica e relaxada e o sangue non é tan abundante. Porén, foi ben recibida pola crítica especializada.
Está baseada na novela Rum Punch de Elmore Leonard. Tarantino extraeu os diálogos do libro case iguais (outra razón do desgusto dos seus fans: os diálogos teñen diferente estrutura).
Sinopse
Jackie Brown (Pam Grier) é unha azafata de voo que, necesitada de diñeiro, fai de correo para Ordell (Samuel L. Jackson), un traficante de armas buscado pola policía. Todo parece ir ben, ata que un día é sorprendida na aduana e acusada de tráfico de drogas e evasión. Para evitar ingresar en prisión, a policía só deixa a Jackie unha saída: axudalos a chegar ata Ordell.
Elenco de actores
No resto dos papeis, están Robert De Niro como un ex-convicto moi esgotado e de moi poucas palabras; Bridget Fonda como unha das mozas de Ordell; e Michael Keaton como Ray Nicolette, o policía que vai tras de Ordell.
Pablo Alborán
Pablo Moreno de Alborán Ferrándiz, nado en Málaga o 31 de maio de 1989, e popularmente coñecido como Pablo Alborán, é un cantante español.
Traxectoria
De pai malagueño —descendente de Francisco Moreno Fernández, primeiro Marqués de Alborán— e nai francesa, desde moi novo empezou a interesarse pola música e xa aos sete anos comezou a dar clases de piano no Ateneo de Málaga a cargo de Elena Otieva. Proseguiu os seus estudos de música con clases de guitarra clásica, guitarra flamenca e dous anos de guitarra acústica. Os seus estudos seguiron completándose dando clases de canto con María Adela Merchán na súa cidade natal, e lírico con Alain Damas en Madrid.
A partir dos doce anos compón as súas primeiras cancións: 'Amor de Barrio' e 'Desencuentro', que se atopa no seu disco debut. A súa andaina artística empezouna da man dunha familia flamenca que actuaba nun restaurante de Málaga, quen lle bautizaron como "El blanco moreno". É aí onde actúa por primeira vez en solitario.
O protector
O protector (en Avenging Angelo) é un filme estadounidense dirixido por Martyn Burke que foi estreado no 2002. Estreouse en galego na TVG o 5 de marzo de 2013.
Pablo Alborán
Traxectoria
Finalmente e co paso dos anos, Pablo coñece ao produtor Manuel Illán. Gravou unha maqueta onde incluía unha versión do tema 'Deja de volverme loca' de Diana Navarro. Grazas a Illán esa versión chegou a oídos de Diana, quen mostrou un grande interese polo mozo e converteuse na súa madriña musical.
O protector
Foi o derradeiro filme no que aparece Anthony Quinn. Foi estreado uns poucos meses despois da súa morte.
Pablo Alborán
Traxectoria
Pablo, entón, presentou un total de corenta cancións compostas por el para o proceso de selección do que sería o seu primeiro disco. Durante ese proceso Pablo colgou algunha das súas cancións en YouTube para darse a coñecer dunha forma próxima. Deste xeito, foi escoitado por todo tipo de público, incluída a cantante Kelly Rowland quen quedou asombrada coa súa voz. A partir de aí Pablo Alborán apareceu nas redes sociais e o boca á boca converteuse na súa mellor forma de promoción.
Talófitas
As talófitas son organismos pluricelulares, tradicionalmente considerados como plantas, e caracterizados por non teren diferenciación celular en raíz, caules e follas, senón que teñen un corpo vexetativo pouco diferenciado denominado talo.
Pablo Alborán
Traxectoria
Pablo Alborán comezou a súa primeira xira con banda ao completo o 27 de maio de 2011 en Madrid no Palacio de Vistalegre, e durante os meses seguintes percorreu a maior parte da xeografía española e varios países latinoamericanos, entre eles Arxentina, Chile e México. En novembro dese mesmo ano publicou o seu segundo disco, En acústico, gravado en directo e en acústico coas cancións do seu primeiro álbum, incluíndo ademais dous novos temas e catro bonus track. 'Perdóname' foi o primeiro sinxelo deste traballo, que interpreta a dúo xunto á cantante portuguesa Carminho.
O protector
Sinopse
Jennifer Barrett non sabe que é a filla de Angelo Allighieri, un poderoso capo da mafia. Cando este é asasinado durante un tiroteo nun restaurante, o seu leal gardacostas Frankie Delano xura protexer a Jennifer dos inimigos do seu padre. Pero o primeiro que ten que facer es revelarlle a Jennifer a súa verdadeira identidade e advertirlle do grave perigo que corre.
Pablo Alborán
Traxectoria
O 9 de decembro de 2011 gañou o seu primeiro premio, o 40 Principales como Artista Revelación dese ano. O malagueño ademais colocou o seu álbum homónimo no número 3 dos máis vendidos en iTunes Store, e o seu sinxelo "Solamente tú" alcanzou o sétimo lugar en vendas no país.
Talófitas
Constitúen un grupo polifilético (non proveñen dun devanceiro común inmediato, senón de varios) de organismos que tradicionalmente se describiron como plantas inferiores. Formaban parte duna extinta división do reino vexetal, os Thalophyta (ou Talobionta) que inclúen as algas, os fungos, os liques e os briófitos. Algúns autores engádenlle as bacterias e, ás veces, tamén os Myxomycophyta.
Denomínanse ás veces "plantas talosas", en oposición ás plantas vasculares. No século XIX (1836), Stephan Ladislaus Endlicher (botánico austríaco) separou o reino vexetal (equivalente ao Regnum Plantae) en talófitas e cormófitos (plantas vasculares). As talófitas coñecéronse tamén como Thallogenes, segundo John Lindley, botánico inglés do século XIX. Así mesmo, os Cormophyta tamén son coñecidos como Cormogenes segundo o sistema de Lindely.
Pablo Alborán
Traxectoria
O 27 de decembro foi gañador da VII edición do Disco do Ano de TVE polo seu álbum de debut Pablo Alborán. Na primeira semana de 2012, o seu álbum En acústico é disco de ouro en Portugal e alcanza o primeiro lugar do top de vendas nacional dese país.
Talófitas
As súas características xerais comúns son:
Rebedul, Córneas, Baleira
Rebedul é un lugar da parroquia da Córneas no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (8 homes e 12 mulleres).
Talófitas
Son talófitas as algas (pertencentes hoxe ao reino dos protoctistas, os fungos (actualmente non clasificados como vexetais ou plantas, senón como constituíntes dun reino propio, denominado Regnum Fungi ou reino dos fungos, os liques (relacións simbióticas entre algas e fungos) e os briófitos. Estes últimos, máis evolucionados, en vez de raíz, *cuale e follas das plantas superiores, presentan rizoides, cauloides e filoides, que son estruturas semellantes a aquelas, pero sen diferenciación en tecidos, e por iso considérase que están nunha posición intermedia entre talófitas e cormófitos.
Outros artigos
Tal·lòfit Thallophyten Thallophyte Tallofüüdid fa:ریسه‌داران Thallophyte Thallophyta Telepes növények Tallofite Талофита Thallophyta Plechowce Talófita Низшие растения Thực vật nguyên sinh
Valquiria
miniatura|250px|A vixilia da valquiria, de [[Edward Robert Hughes. Hughes deixa de lado o aspecto guerreiro da valquiria, representándoa como unha fermosa e moza muller nun vestido etéreo. Porén, as súas armaduras e armas están presentes, se ben postas de lado e inutilizadas.]] Unha valquiria é un ser imaxinario que consta na mitoloxía nórdica. Tiña aparencia de muller e era moi forte e poderosa. Son dísir, deidades femininas menores que servían a Odín baixo o comando de Freyja. O seu propósito era elixir aos máis heroicos daqueles caídos en batalla e levalos ao Valhalla onde se convertían en einherjar. Isto era necesario xa que Odín precisaba guerreiros para loitaren ao seu carón na batalla do fin do mundo, o Ragnarök. A súa residencia habitual era o Vingólf, situado a carón do Valhalla. Dito edificio contaba con cincocentas corenta portas por onde entraban os heroes caídos para seren curados polas guerreiras ademais de deleitarse coa súa beleza, e onde lles "serven hidromel (ou cervexa) e coidan da vaixela e os recipientes para beber".
Super 8 (filme)
Super 8 é un filme estadounidense de ficción científica dirixido por J. J. Abrams que foi estreado no 2011.
Valquiria
Parece, porén, que non existía unha distinción moi clara entre as valquirias e as nornas. Por exemplo, Skuld é tanto unha valquiria como unha norna, e na Darraðarljóð (liñas 1-52), as valquirias tecen as redes da guerra. De acordo coa Edda prosaica (Gylfaginning 35), "Odín mándalles valquirias a todas as batallas. Elas asignan a morte aos homes e gobernan a vitoria. Gunnr e Róta [dúas valquirias] e a norna máis nova, chamada Skuld, sempre cabalgan para elixir quen deberá morrer e para gobernar as matanzas".
Super 8 (filme)
Sinopse
Ano 1979 nunha pequena vila de Ohio. Joe Lamb (Joel Courtney) é un rapaz que perdeu á súa nai nun tráxico accidente e que vive co seu pai policía (Kyle Chandler). Comezado o verán, mentres roda unha película de zombis en Super 8 cos seus amigos, Joe olla como unha camioneta bate contra un tren de mercadorías, provocando o seu descarrilamento e un terrible accidente. A partir dese momento cousas estrañas e inexplicábeis comezan a ocorrer na vila.
Valquiria
Ademais, a licenza artística permitiu aplicar o termo 'valquiria' tamén a mulleres mortais na poesía en nórdico antigo, ou citando a Skáldskaparmál de Snorri Sturluson no que respecta á utilización de varios termos para as mulleres:
Etimoloxía
A palabra "valquiria" deriva do nórdico antigo valkyrja (plural "valkyrjur") e significa "a que elixe aos caídos en batalla". A súa etimoloxía é a seguinte: