cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jaime Terceiro
Traxectoria
Recibiu o premio Rei Juan Carlos I de Economía en 2012 polo seu labor precursor en detectar os problemas das caixas de aforro.
Outeiral
O topónimo galego Outeiral pode referirse a:
Cosmódromo de Baikonur
miniatura|[[Plataforma Gagarin no cosmódromo de Baikonur antes do lanzamento do Soiuz TMA-13, 10 de outubro de 2008]] O cosmódromo de Baikonur (en Байқоңыр ғарыш айлағы, Baıqońyr ǵarysh aılaǵy; en Космодро́м Байкону́р, Kosmodrom Baykonur) é unha base espacial situada no sur de Kazhakhstán arrendada por Rusia.
Características e historia
O cosmódromo é o primeiro espazoporto do mundo para lanzamentos de satélites e humanos e o maior espazoporto en superficie. A base está localizada na estepa desértica de Baikonur, arredor de 200 km ao leste do mar de Aral e ao norte do río Sir Daria. Está próximo á estación de tren de Tyuratam e a uns 90 m sobre o nivel do mar. O cosmódromo e a cidade de Baikonur celebraron o 63.º aniversario da súa fundación o 2 de xuño de 2018.
A base está alugada polo goberno de Kazhakhstán a Rusia ata 2020, e está dirixida conxuntamente pola Corporación Estatal Roscosmos e as Forzas Aeroespaciais Rusas.
A área arrendada ten forma dunha elipse de 90 km de leste-oeste e 85 km de nore a sur, co cosmódromo situado no centro. Foi construído orixinariamente pola Unión Soviética a finais da década de 1950 como base de operacións do programa espacial soviético. Baixo o actual programa espacial ruso, Baikonur continúa a ser un espazoporto ocupado con numerosas misións comerciais, militares e científicas cada ano. Todos os voos espaciais rusos tripulados se lanzan dende Baikonur.
Tanto o Sputnik 1, primeiro satélite artificial, como o Vostok 1, primeiro voo tripulado, foron lanzados dende Baikonur. A plataforma de lanzamento que se empregou en ambas as misións rebautizouse como plataforma Gagarin en honra ao cosmonauta soviético Iuri Gagarin, piloto do Vostok 1 e primeiro humano no espazo.
Nome
Existe diversidade de opinións sobre a orixe do nome Baikonur. Algunhas fontes indican que o nome foi escollido deliberadamente en 1961 (na época do voo de Gagarin) para dirixir erroneamente o bloque occidental a un lugar situado a uns 320 km ao nordés do centro de lanzamento, a pequena localidade mineira de Baikonur, preto de Jezkazgan.
Outras fontes afirman que Baikonur era o nome da rexión de Tyuratam antes de que existise o cosmódromo. Leninsk, a cidade pechada construída para apoiar o cosmódromo foi renomeada Baikonur o 20 de decembro de 1995 por Boris Eltsin.
Los Amigos del Progreso
Los Amigos del Progreso foi un periódico editado en Pontevedra en 1886.
Historia e características
Órgano da sociedade do mesmo nome apareceu o 6 de xuño de 1886. Periódico semanal.
Yoshihiko Noda
Antes de conquistar a presidencia do seu partido, o Partido Democrático do Xapón, o que lle valeu a indicación para o cargo de premier, Noda foi ministro de Finanzas sendo antecesor de Naoto Kan.
Unión Deportiva Paiosaco
dereita|miniatura|UD Paiosaco e CSD Arzúa, 2023.
A Unión Deportiva Paiosaco-Hierros Añón é un club galego de fútbol de Paiosaco, na parroquia de Lestón, no concello da Laracha. Dende 2021 compite na Preferente Galicia.
Chipewyan
Chipewyan pode referirse a:
Illa Whakaari / White
miniatura|250px|Illa Whakaari / White. A illa Whakaari / White é un activo estratovolcán de andesita que se atopa a 48 km ó leste da costa da Illa Norte de Nova Zelandia, na Baía de Plenty. É o volcán cónico máis activo de Nova Zelandia e a illa creouse por mor da continua actividade volcánica por máis de 150 000 anos. As localidades costeiras máis achegadas son Whakatane e Tauranga. A illa Whakaari / White permaneceu nun proceso constante de liberación de gas volcánico cando menos dende que James Cook a divisou en 1769.
A illa ten unha forma circular, de 2 km de diámetro, e álzase a unha altura de 321 metros por enriba do nivel do mar. Abrangue unha área de arredor de 325 hectáreas. A parte da illa que asoma pola superficie da auga é só o cumio dunha gran montaña submarina, que mide 1600 metros dende o leito mariño.
Na illa houbo minaría de xofre e dez mineiros morreron en 1914 cando parte do muro do cráter colapsou. As principais actividades da illa son o turismo e a investigación científica. Unha grande erupción produciuse durante unha visita turística o 9 de decembro de 2019, que provocou a morte de cinco persoas.
J'ai perdu mon corps
J'ai perdu mon corps é un filme francés de animación de 2019 dirixido por Jérémy Clapin. Estreouse na sección da Semana Internacional da Crítica do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2019, onde gañou o Gran Premio Nespresso, converténdose no primeiro filme animado en facelo na historia da sección.
Mein Gott hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben
miniatura|300px|Versión orixinal do mural en 1990.
Mein Gott hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben («Meu Deus, axúdame a sobrevivir a este amor mortal» en alemán) é un famoso mural pintado en 1990 polo artista ruso Dmitri Vrubel na East Side Gallery, unha galería de arte ao aire libre sita sobre os restos do muro de Berlín. Tamén é coñecido como Bruderkuss (Bico entre irmáns en alemán) ou Brotherhood Kiss (Bico de Irmandade en inglés).
No ano 2009, as autoridades municipais de Berlín pedíronlle a Vrubel que volvese pintar a súa obra, debido á súa transcendencia simbólica e os inevitábeis efectos do vandalismo e da erosión que sofren os graffitis en vía pública.
O mural fai escarnio da famosa fotografía do bico entre Leonid Brezhnev e Erich Honecker que foi tomada durante a celebración do 30 aniversario da República Democrática Alemá en 1979. Baixo a imaxe dos políticos bicándose aparece a lenda en ruso e en alemán (Mein Gott hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben). A versión de 2009 tamén inclúe un espazo coa tradución da lenda ao inglés (My God, help me to survive this deadly love).
Convén aclarar que o bico que Brezhnev e Honecker se deran en 1979 carece de connotación sexual ningunha. A súa acción é unha mostra de bico de irmandamento, un costume estendido en Rusia e outros países como mostra de confianza mutua entre dúas persoas. Este costume está pouco estendida no mundo occidental actual, polo que é doado malinterpretar o xesto que fixeron os políticos e atribuírlle unha conduta relacionada sexual que non existe en realidade. A fotografía que reflicte o devandito bico é coñecida habitualmente polo nome Bico de irmandamento (ou Brotherhood Kiss en inglés), da cal toma un dos seus nomes a obra de Vrubel.
A imaxe do cadro converteuse nunha importante icona popular do Berlín de finais do século XX e comezos do XXI, polo que se pode observar en multitude de recordos da cidade como homenaxe á euforia que supuxo para a poboación da cidade a apertura do muro de Berlín en 1989.
Palau Reial de Pedralbes
250px|thumb|Fachada principal O Palau Reial de Pedralbes (en galego: Pazo Real de Pedralbes) é un edificio situado nunha ampla zona de xardíns no distrito de Les Corts da cidade de Barcelona.
Entre 1919 e 1931 foi a residencia oficial da Familia real española nas súas visitas á cidade. Entre 1932 e 2013 foi sede do Museo de Cerámica e do Museo das Artes Decorativas ata que se trasladaron ao edificio HUB da plaça de les Glòries Catalanes. Dende 2010 é a sede permanente da Secretaría Xeral da Unión polo Mediterráneo.
Apolodoro de Atenas
Apolodoro de Atenas (grego antigo: Ἀπολλόδωρος Apollódōros), nado en Atenas c. -180 e finado en Pérgamo -119, tamén chamado Apolodoro o Gramático, foi un gramático, historiador e mitógrafo grego.
Traxectoria
Nado en Atenas, estableceuse en Alexandría, onde foi alumno de Aristarco de Samotracia, e floreceu (floruit) cara ao -140. No ano -146 abandonou Alexandría e estableceuse en Pérgamo. Faleceu cara ao -119.
Os antigos atribuíronlle erroneamente un epítome de mitoloxía en prosa titulado Βιβλιοθήκη (Bibliothḗkē), tamén coñecido como Biblioteca mitolóxica, onde se tentaban conciliar as distintas versións que ofrecían de cada mito os poetas. A obra conservouse só en parte, pero é unha das fontes principais para o estudo da mitoloxía grega. Ao parecer trátase dunha recompilación anónima feita en realidade no século I ou II. A este Scriptor Bibliothecae (‘escritor da Biblioteca’) adóitaselle chamar o «Pseudo-Apolodoro» para o diferenciar de Apolodoro de Atenas. Outras referencias tradicionais simplemente indican «Biblioteca e Epítome».
Obra
Só se conservan fragmentos dos seus escritos, principalmente a través dos escolios a Homero. A seguinte é unha lista incompleta das obras das que nos chegou polo menos o título:
Órgano (instrumento musical)
miniatura|dereita|Órgano de estilo barroco. Un órgano é un instrumento musical de teclado. Os sons xéranse facendo pasar aire por tubos de diferentes lonxitudes (dende poucos milímetros até varios metros).
Características
Clasifícase como instrumento de vento ou aerófono na categoría instrumentos de teclado e tamén dentro da subcategoría aire insuflado, xunto ao acordeón e ao harmonio.
No pasado, o aire fornecíase por medio duns fols movidos a man. Actualmente, tamén se fornece mediante compresores. O órgano tócase con mans e pés, o cal fai recomendábel o estudo doutros instrumentos de teclado para poder pasar ao seu estudo como instrumento.
Escoftálmidos
A dos escoftálimidos (Scophthalmidae) é unha familia de peixes osteíctios da orde dos pleuronectiformes que comprende peixes planos cos ollos situados no lado esquerdo do corpo, co superior por riba ou por detrás do inferior (a diferenza dos citáridos, nos que o ollo superior está sempre lixeiramente máis avanzado), e con liña lateral presente a ambos os lados (a diferenza dos bótidos, que a teñen só no lado onde están os ollos).
A familia comprende na actualidade 9 especies reunidas en 5 xéneros (ou 4, segundo os autores, xa que moitos inclúen Phrynorhombus en Zeugopterus), todos eles presentes no Atlántico norte, incluíndo os mares Báltico, Mediterráneo e Negro.
Apareceron por primeira vez no rexistro fósil no mioceno, durante o terciario superior.
Características
miniatura|220px|Rodaballo común ([[Scophthalmus maximus).]] miniatura|220px|Rodaballo areeiro ([[Scophthalmus aquosus).]] miniatura|220px|[[Zeugopterus regius.]]
Teñen o corpo aplanado e asimétrico, como todos os da súa orde, a boca moi grande, coa mandíbula prominente, e as aletas pelvianas ben desenvolvidas.
Xéneros e especies
Como quedou dito, existen 9 especies, agrupadas en 5 xéneros:
Torre de Friol
A torre de Friol é unha fortaleza medieval situada no concello de Friol.
Historia
Probabelmente foi levantada no século XII, conservando da fábrica orixinal nos seus muros interiores marcas de canteiro semellantes aos das igrexas románicas levantadas nese século.
Pertenceu á casa dos Altamira, e dela fixo morgado o conde Fernando de Freixomil. Tamén pertenceu aos Maldonado e á antiga liñaxe dos Prados (de orixe leonesa), que ten como estandarte o león rampante en sable sobre campo de ouro.
Características
A fortificación sufriu importantes modificacións, conservándose os restos máis antigos pegados ao pazo levantado con posterioridade.
5 de agosto
O 5 de agosto é o 217º día do ano do calendario gregoriano e o 218º nos anos bisestos. Quedan 148 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Guy de Maupassant.
Torre de Friol
Características
A antiga torre da homenaxe é de planta cadrada, medindo máis de dez metros de lado. Na súa fachada norte ábrese á altura do terceiro andar unha pequena xanela de arco monolítico falso. A fachada oeste, que olla para o antigo patio de armas, ábrese, nos dous últimos andares, por medio de dúas pequenas xanelas de feitura similar á anterior. A fachada leste coñécese co nome de Vara Alta e foi obxecto de múltiplas modificacións, conservando na súa parte máis antiga unha porta de arco de medio punto realizado con grandes doelas e xambas de aresta en chafrán.
5 de agosto
Mortes
miniatura|100px| Marilyn Monroe
Outros
Os 366 días do ano
Torre de Friol
Características
No lado esquerdo do conxunto consérvase outro corpo da fachada, posibelmente do século XVII, divida en tres andares. Ábrese cunha porta con arco moldurado, e un balcón con balaustrada de ferro, apoiada sobre canzorros de pedra.
Na actualidade a torre da homenaxe presenta unha fenda no alto dun dos seus muros, o que fai que o edificio ameace ruína.
The Cooper Temple Clause
The Cooper Temple Clause foi unha banda inglesa de rock alternativo formada en Wokingham, Berkshire en 1998. O grupo publicou tres álbums antes de anunciar a súa separación o 24 de abril de 2007, tras a marcha de Daniel Fisher.
Forraje
Forraje é unha banda de rock galego procedente da Pobra do Caramiñal. Ten un estilo semellante ao de Extremoduro ou Marea.
Historia
Formouse no decembro de 1998 co nome de Arrebato, e tocaban en locais e festas da súa vila e contorna, até que catro anos máis tarde, por motivos legais, mudaron o nome polo de Forraje, nome co que se coñece actualmente, pasando brevemente polo nome de Redada.
Foi no ano 2003 cando gravaron o seu primeiro álbum, Estoy Que Muerdo, co contou coa axuda do cantante e o guitarrista de Marea. Tamén tiveron outras colaboracións destacables como a do vocalista de Barricada, El Drogas, entre outras. Tres anos máis tarde, no 2006, sae o que sería o seu segundo traballo, Diario de un Alma Rota. O seu terceiro disco chámase Retales de vino y luna, posto á venda o 17 de febreiro de 2009.
Fran Vázquez
Francisco Vázquez González, coñecido habitualmente como Fran Vázquez, nado en Saramagal (Veascós, Carballedo, Lugo) o 1 de maio de 1983, é un ex xogador profesional de baloncesto galego.
Xogou en sete equipos da Liga ACB, competición que gañou en tres ocasións co FC Barcelona, co que conquistou ademais tres Copas do Rei, tres Supercopas de España e unha Euroliga. Foi un pivote ou ala-pivote con grande mobilidade, a pesar de medir 2,09 metros. Entre as súas principais virtudes estaban a potencia de salto, o acerto nos lanzamentos desde fóra da zona, os mates e, sobre todo os tapóns. Neste último aspecto posúe varios récords: máximo número de tapóns na historia da Liga ACB, nos playoffs da ACB e na Euroliga, ademais de máximo número de tapóns nun partido da ACB, con 12.
Traxectoria
Estudou no Grupo Escolar da Barrela e aos 13 anos foi para Chantada, onde comezou a súa vida deportiva como porteiro do equipo de fútbol das categorías inferiores do Chantada. Ao cabo dun tempo, deixou a práctica do fútbol e decantouse polo baloncesto, dado o seu impoñente físico. Logo de comezar no deporte da canastra nas escolas deportivas do seu concello, no 1999 foi vivir e instruírse á desaparecida residencia de rendemento deportivo Siglo XXI, en Lugo.
Alí foi visto polos observadores do Unicaja, os que tempo despois o levarían para Málaga. Dende equipos filiais do Unicaja, foi cedido durante un ano (temporada 2003-2004) ao Auna Gran Canaria. Neste equipo comezou a despuntar como xogador profesional, o cal propiciou que o seu equipo de orixe o chamase de volta. De novo na escuadra malagueña, conquistou con Unicaja a Copa do Rei de Baloncesto 2005 ante o Joventut de Badalona.
No verán do 2005 acudiu ao Draft da NBA, sendo seleccionado por Orlando Magic na primeira rolda no posto número 11. Esta era, pois, a segunda mellor posición que lograba un xogador peninsular neste evento, superado soamente polo catalán Pau Gasol, elixido no posto número 3 no ano 2002. Mais Vázquez renunciou á liga estadounidense para fichar polo club catalán Akasvayu Girona, sendo, xunto con Raúl López, a incorporación estrela para o curso baloncestístico 2005-2006. Tras unha temporada pouco gloriosa neste equipo, o chantadino pasou a formar parte do cadro de xogadores do Fútbol Club Barcelona, onde conseguiu gañar a Copa do Rei en febreiro de 2007 ante o Real Madrid.
O 7 de xaneiro do 2007 pasou a formar parte da historia da ACB, ao conseguir o récord de tapóns nun mesmo partido, nada menos que 12, ademais de conseguir un triplo-dobre nese mesmo partido, é dicir, tivo máis de 10 en tres apartados diferentes: puntos, rexeitamentos e tapóns. Foi internacional coa selección de baloncesto de España, quedando fóra do cadro campión do mundo por mor dunha lesión pouco antes da disputa do campionato, como xa lle sucedera a Jose Calderón, cando non puidera xogar cos "Júniors de Ouro" o europeo de Lisboa'99, cando España quedara campioa.
Foi requirido polos Orlando Magic para xogar con eles na tempada 2008-2009, catro anos máis tarde de ser elixido no Draft da NBA, para formar parella de xogo interior co pivote americano Dwight Howard, o último campión do concurso de mates da NBA, logo de que xa se dera por perdida a súa oportunidade de atravesar o charco para iniciar o soño americano. Con todo decidiu ficar no Barça, conseguindo no 2010 a Euroliga.
En maio de 2020, durante a crise do coronaviurus, anunciou a súa retirada.
Con cerca dos 5000 puntos, 3000 rebotes e 738 tapóns na súa conta, deixou as competicións tras 19 tempadas disputadas en Málaga, Bilbao, Gran Canaria, Girona, Barcelona, Tenerife e finalmente Zaragoza; e tendo o honor de ter sido o máximo taponador tanto da ACB como da Euroliga.
Ángel Sicart Giménez
Ángel Andrés Sicart Giménez, nado en Vilameá (A Pontenova) o 26 de abril de 1948 é un historiador galego especializado en historia da arte.
Traxectoria
Licenciouse en Filosofía e Letras (Sección Historia da Arte), na Universidade de Santiago de Compostela, na que se doutorou.
Fórenlle concedidas varias bolsas de estudos, unha delas para a Academia de Belas Artes de Roma, Italia (1976-1977), cidade na que ensinou Historia da Arte española no Instituto de Lingua e Literatura. Até a súa xubilación foi profesor titular de Historia da Arte na Facultade de Xeografía e Historia da USC.
O profesor Sicart ditou conferencias e dirixiu cursos en universidades españolas e estranxeiras sobre temas da súa especialidade, e participou en varias reunións e congresos nacionais e internacionais. Colaborou na Catalogación artística de Galicia (Fundación Barrié-Museo Provincial de Pontevedra, 1973), e coordinou as I Xornadas Arquitectura-Historia da Arte (Santiago de Compostela, 1988)
É académico correspondente da Real Academia de Belas Artes de San Fernando, do Comité Español de Historia del Arte, da Comisión da Cidade e o Camiño de Santiago, e da Comisión do Patrimonio Histórico do Consello da Cultura Galega, así como membro do Centre européen de recherches sur les clongregations et des ordes monastiques.
O 20 de novembro de 2002 o Liceo de Ourense concedeulle a súa medalla de ouro polo seu apoio a esa entidade, destacando o seu papel na obra de restauración do edificio e promovendo a declaración do mesmo como Ben de Interese Cultural. En setembro de 2014 foi nomeado membro do Patronato de la Fundación Galicia Obra Social (Afundación).
Obras
Sicart publicou seis artigos de revistas, sete colaboracións en obras colectivas, un libro, ademais de dirixir unha tese de doutoramento.
Vida persoal
Ángel Sicart Giménez casou con María Dolores Vila Jato, tamén historiadora da arte e, coma el, académica correspondente da Real Academia Española de Belas Artes de San Fernando, que faleceu o 2 de abril de 2001, A parella tivo un fillo.
Anouschka
«Anouschka» é unha canción composta por Hans Blum e interpretada en alemán por Inge Brück. Lanzouse como sinxelo en abril de 1967 mediante Ariola Records. Foi elixida para representar a Alemaña no Festival de Eurovisión de 1967 tras ser seleccionada internamente pola emisora alemá Hessischer Rundfunk.
Selección interna
«Anouschka» foi seleccionada para representar a Alemaña no Festival de Eurovisión 1967 de entre 121 cancións polo director de programas de televisión de Hessischer Rundfunk Hans-Otto Grünefeldt xunto a catro expertos e tres xornalistas.
No festival
Foi interpretada 9.ª, seguindo a Finlandia con Fredi interpretando «Varjoon — suojaan» e precedendo a Bélxica con Louis Neefs interpretando «Ik heb zorgen». Ao final das votacións, a canción recibiu 7 puntos, obtendo o oitavo posto de 17 xunto a Suecia e Iugoslavia.
Letra
A canción é unha balada. Nesta, a intérprete dille á súa amiga «Anouschka» que «el» (presuntamente o seu amante) volverá con ela pronto.
David Monteagudo
David Monteagudo, nado en Viveiro en 1962, é un escritor galego en lingua castelá.
Traxectoria
Fillo dunha mestra de Paradela, viviu durante cinco anos en aldeas galegas e asturianas preto de Galicia, trasladándose despois a Cataluña.
A súa primeira novela Fin converteuse nun éxito en 2009.
Francisco Mayán
Francisco Castor Mayán Fernández, nado en Cee o 30 de setembro de 1916 e finado en Lugo o 5 de setembro de 2010, foi un historiador e político galego.
Traxectoria
Fixo os primeiros estudos en Cee e obtivo o título de bacharel na Coruña en 1934, nese ano matriculouse na Facultade de Filosofía e Letras (sección de Historia). Antes de rematar a carreira foi nomeado profesor no colexio “Fernando Blanco” de Cee. Ingresou en FET y de las JONS en 1938. En 1939 obtivo a máxima cualificación no exame de reválida e o Premio Extraordinario de Historia. En 1940 foi doutor en Filosofía e Letras. Exerceu como profesor axudante de clases prácticas de Historia Antiga de España na Universidade Central de Madrid. En 1946 foi destinado como profesor ao Colexio Carrasconte de Villablino, onde tamén foi director. En 1953 foi nomeado profesor titular de Xeografía e Historia no Centro de Ensinanza Media e Profesional de Mondoñedo, do que foi catedrático e despois director até 1985, cando se xubilou con 68 anos. Foi alcalde de Mondoñedo de 1964 a 1966 e cronista oficial de Mondoñedo de 2001 a 2010. Foi académico correspondente da Real Academia Galega e da Real Academia da Historia de Madrid. Obtivo o premio nacional de leccións modelo de Xeografía e Historia e Cruz da Orde Civil de Afonso X O Sabio.
Agaete
Agaete é un concello español pertencente á provincia das Palmas, nas Illas Canarias. Está situado ao noroeste da illa de Gran Canaria, a 30 quilómetros da capital.
Dentro do termo municipal destacan a súa cabeceira (a vila de Agaete), o Puerto de las Nieves a beiras do océano Atlántico, comunicado regularmente por transbordador coa illa de Tenerife, e Los Berrazales (barranco arriba, cunha exuberante vexetación). Nesta última zona, ao pé do piñeiral de Tamadaba, levántase un antigo e abandonado hotel rural.
A economía de Agaete baseouse historicamente na agricultura e a pesca, pero nos últimos decenios o turismo converteuse no sector máis importante. Un dos símbolos do municipio é o Dedo de Dios ou Roque Partido, formación rochosa con aspecto de dedo humano que se levanta fronte á costa. A parte superior do Dedo de Dios foi destruída por unha forte tormenta, a tormenta tropical Delta, en 2005.
Barrios
250px|miniatura|esquerda|Atardecer en Puerto de las Nieves Casas del Camino, El Hornillo, El Risco, El Sao, El Turman, Guayedra, Las Cuevecillas, Los Berrazales, San Sebastián, Barriada Señorita María Manrique de Lara (coñecido como Bilbao), Troya, Piletas, Puerto de las Nieves, San Pedro, El Palmeral, La Suerte, San Pedro, Vecindad de Enfrente e Las Candelarias.
Festas
Sen ningunha dúbida, Agaete caracterízase tamén polas súas festas patronais. A Vila mariñeira de Agaete celebra durante o mes de decembro as festas patronais en honra á Inmaculada Concepción e durante o mes de agosto, a Festa da Rama en honra á Virxe das Neves. O acto popular máis coñecido durante as festas de agosto da nosa Señora das Neves, é sen ningunha dúbida, a Baixada da Rama, declarado acto festivo de Interese Turístico Nacional.
Cordilleiras Costeiras Catalás
miniatura|300px|Imaxe de satélite das Cordilleiras Costeiras Catalás. miniatura|300px|Unidades morfoestructurales de Cataluña: O Sistema Mediterráneo Catalán, tamén coñecido como as Cordilleiras Costeiras é un sistema dual de aliñacións montañosas paralelas, a [[Cordilleira Prelitoral e a Cordilleira Litoral, situadas na comunidade autónoma de Cataluña.
Descrición
O Sistema Mediterráneo Catalán é dicir - as dúas cordilleiras de xeito paralelas - esténdese de suroeste a nordeste ata unirse co contrafuertes dos Pireneos que se estenden desde o mar Mediterráneo cara ao oeste. De feito, os Pireneos e o Sistema Mediterráneo Catalán enmarcan unha área interior máis chaira coñecida como a Depresión Central Catalá.
Xeoloxía
Xeoloxicamente o sistema é moi complexo. É o resultado do levantamento tectónico dun antigo macizo dunha lonxitude de máis de 300 km. Diferéncianse dous grandes sectores cuxa liña divisoria é o río Llobregat. O sector do norte está constituído por materiais paleozoicos e cristalinos, mentres que o sector do sur está formado por sedimentos mesozoicos e terciarios.
Unidades de relevo
Transversalmente, o Sistema Mediterráneo pódese dividir en tres unidades:
Río Chari
O Chari (en árabe نهر شاري Bahr Xari, valendo bahr por "río") é un río da África Central, que verte as súas augas no lago Chad, despois de percorrer 1.200 km.
Descrición
O Chari nace na República Centroafricana, cerca da localidade de Mbala, e logo de atravesar o Chad, con percorrido sinuoso, desemboca no lago Chad. O caudal que o Chari desauga representa o 90 % das contribucións hídricas do lago. Na última parte do seu curso, desde a cidade de Ndjamena, o Chari marca a fronteira entre o Chad e o Camerún. A súa conca cobre unha área de 548.747 km2.
O Chari é a fonte dunha importante actividade pesqueira. O peixe máis abundante é a perca do Nilo.
Afluentes
Os tributarios principais do Chari son:
Localidades que atravesa
Ás beiras do Chari fican as seguintes localidades a destacar:
Morcelle, Árbol, Vilalba
Morcelle é un lugar da parroquia de Árbol no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 15 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 5 eran homes e 15 eran mulleres.
Rosa Rius Gatell
Entre as súas publicacións, destacan Il Principe de Niccolò Machiavelli. A primeira tradución castelá baseada nun manuscrito inédito, con Montserrat Casas (2010), así como a introdución á Historia de las mujeres filósofas de Gilles Ménage (2009), a edición, a tradución e introdución do De la Ilíada por Rachel Bespaloff (2012) participou en obras colectivas, tal como a antoloxía Lectoras de Simone Weil, con Fina Birulés.
As Barreiras, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende
As Barreiras é un lugar da parroquia do San Lourenzo de Fustáns no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Tiña 7 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 2 mulleres.
Acquaviva delle Fonti
Acquaviva delle Fonti, comuna da provincia de Bari, en Puglia, Italia. Situada a 296 metros sobre o nivel do mar. 21 613 habititantes.
Centro agrícola, o viñedo e a oliveira son os principais cultivos da comuna.
Cillobre
O topónimo galego Cillobre pode referirse a:
O Porto, Barrantes, Ribadumia
O Porto é un lugar da parroquia de Barrantes no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
A Lamela, Árbol, Vilalba
A Lamela é un lugar da parroquia de Árbol no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 28 habitantes no ano 2010, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 12 eran homes e 16 eran mulleres.
Forónidos
Os forónidos son mariños e benónicos; viven dentro de tubos quitinosos cementados en substratos duros ou escavados en sedimentos brandos, a miúdo en grupos. Colonizan desde a zona intermareal até uns 400 m de profundidade.
O filo está composto tan só por 2 xéneros e ao redor de 20 especies vivas, coñecéndose representantes fósiles desde o Devoniano, sendo moi abundantes en épocas pasadas. O número e identificación das especies son incertos.
Anatomía
230px|miniatura|Anatomía interna dun forónido. Lexenda en inglés.
As principais características do grupo pódense resumir nos seguintes puntos:
Filoxenia
A pesar de que a boca se orixina a partir do blastóporo (como nos protóstomos), autores tan prestixiosos como Brusca & Brusca considéranos deuteróstomos, xa que presentan segmentación radial e enterocelia. Estes mesmos autores supoñen que os forónidos son os lofoforados que menos cambios acumularon a partir do lofoforado ancestral, que viviu probabelmente no precámbrico; así, o primeiro lofoforado foi semellante a un forónido, e estaría na base dos deuteróstomos.
Shropshire
Shropshire /ˈʃrɒpˌʃə/ (abreviado Salop ou Shrops) é un dos corenta e sete condados de Inglaterra, Reino Unido, con capital es Shrewsbury.
Xeografía
Situado na rexión Midlands do Oeste limita ao norte con Cheshire, ao leste con Staffordshire, ao sur con Worcestershire e Herefordshire, e ao oeste e noroeste con Gales.
Localizada na zona leste do condado áchase unha autoridade unitaria, Telford & Wrekin, onde se sitúa a súa vila máis grande, Telford. O resto do condado era unha autoridade de dous niveis dividida en cinco distritos, pero desde o 1 de abril de 2009 é unha autoridade unitaria tamén.
Shropshire está atravesado polo río Severn, que divide a rexión en dúas partes. A zona norte és un terreo chan e apto para os cultivos, mentraes que a zona sur é un terreo elevado, onde se encontra a Área de Destacada Beleza Natural dos outeiros de Shropshire.
Historia
O 25 de xullo de 1995, Stephen P. Laurie, astrónomo da vila de Shropshire de Church Stretton, descubriu un asteroide ao que lle deu o nome (7603) Salopia, conmemorando o nome en latín do condado, Salopia.
Economía
A economía do condado baséase na agricultura e na gandaría. Elabórase un queixo azul que leva o nome do condado, Shropshire, pero foi creado na cidade de Inverness no norte de Escocia. Por iso, o seu nome serve soamente para asocialo cun condado rural.
A Clun Forest Sheep (ovella do bosque de Clun) é unha variedade de ovella do bosque cerca da vila de Clun, no suroeste de Shropshire. Foi introducida en Nova Escocia (Canadá) en 1970, e agora críase en toda América do Norte, e incluso en Hawai.
Ademais da agricultura e gandaría, tamén posúe industrias metalúrxicas. Este condado é a "capital xeolóxica" da Gran Bretaña, xa que todos os tipos de rochas que se encontran e no norte de Europa están presentes en Shropshire. Isto inclúe depósitos de carbón, cobre e chumbo. Ademais, o río Severn, que atravesa o condado, utilizouse como medio de transporte de mercadorías e servizos.
Arco de medio punto
miniatura|Arcos de medio punto na [[Catedral de Santiago de Compostela, co botafumeiro.]] miniatura|Arco [[Arquitectura románica|románico de medio punto da Igrexa de San Pedro de las Dueñas no M.A.N. (Madrid).]] O arco de medio punto ou arco de volta perfecta en arquitectura, é un tipo de arco que no intradorso ten a forma dun semicírculo. É o elemento principal da arquitectura abovedada, formando as de canón. Antigamente adoitaba estar conformado por doelas de pedra, adobe ou ladrillo, hoxe pode fabricarse en formigón.
Historia
Comezou a empregarse na Mesopotamia (Arquitectura caldea) no terceiro milenio a. C. O seu uso pasou á arquitectura etrusca, e desta aos romanos, que o espallaron polas rexións do Mediterráneo. É característico da arte romana e de todos os estilos que del derivaron, como a arquitectura románica, a arquitectura renacentista e a arquitectura barroca.
Variantes do arco de medio punto
A partir da forma básica de arco cun só centro, pódense distinguir algunhas variantes do arco de medio punto:
Comportamento mecánico
Dende o punto de vista da resistencia de materiais, a xeometría e características dun arco de medio punto fai que todos os seus puntos traballen en compresión. Cada doela ten un estado semellante ao dunha forra comprimida nas súas faces laterais.
Trevor Howard
Trevor Wallace Howard-Smith, nado en Cliftonville (Kent) o 29 de setembro de 1913 e finado en Bushey (Hertfordshire) o 7 de xaneiro de 1988, foi un actor inglés, gañador dos premios BAFTA e Emmy. Referente e icona de grandes títulos do cinema clásico como Breve encontro ou The Third Man, participou noutros filmes célebres como A volta ao mundo en oitenta días, Superman e Gandhi.
Primeiros anos
Howard naceu no condado de Kent, fillo de Mabel Grey (Wallace) e Arthur John Howard-Smith. O seu pai traballou na Lloyd's of London, servindo como representante en Colombo (Sri Lanka) e outros lugares; Trevor pasou os oito primeiros anos da súa vida viaxando arredor do mundo.
Foi educado no Clifton College, Bristol, e posteriormente entrou na Real Academia británica de arte dramática e debutou nos escenarios londinienses en 1934. Durante a segunda guerra mundial serviu na RAF. O 8 de setembro de 1944, casou co seu primeiro amor Helen Cherry (1915-2001), matrimonio que ata a morte de Howard en 1988.
Carreira artística
Howard debutou perante as cámaras en 1944 co filme The Way Ahead de Carol Reed. Axiña puido demostrar as súas aptitudes, xa que David Lean lle ofreceu un dos seus papeis polos que pasou á historia, o do romántico doutor Alec Harvey en Breve encontro (1945). Despois deste papel, as personaxes para Howard apareceron sen parar. A súa grande estatura abriulle as portas como galán, aínda que tamén comezou a buscar outros rexistros, como o memorable Mayor Calloway de The Third Man (1949) de Carol Reed, o filme do que Howard estaba máis orgulloso.
A mediados da década de 1950, Trevor Howard xa era un actor requirido por producións dende os Estados Unidos. Sen dúbida, é lembrado pola súa interpretación do borracho Walter Morel en Sons and Lovers (1960), pola que gañou a súa única candidatura aos Óscar. Obtivo cinco candidaturas aos premios da BAFTA, gañándoo por The Key, de Carol Reed en 1958.
Home sinxelo de escrupulosa privacidade, declinou o título británico de Sir e tan só especificaba nos seus contratos non traballar sempre que houbese un partido internacional de crícket (Test match).
Faleceu por mor dunha bronquite o 7 de xaneiro de 1988 en Bushey, no condado de Hertfordshire dun fallo hepático e cirrose. A memoria do actor gárdase no bar do Orange Tree Theatre de Richmond que ten o seu nome.
Río Inxerto
Río Inxerto é un pequeno río do concello de Narón que fai de límite natural co concello de Ferrol. É un río urbano encaixado entre edificios e canalizado no seu tramo final.
miniatura|260px|dereita|Estación de bombeo do Inxerto, na Gandara.
Dende a década de 1980 a construción do Polígono industrial da Gándara e a urbanización da Gándara fixeron que o río fose canalizado, e o aumento da poboación provocou que terminase sendo parte do servizo de saneamento do concello vertendo augas sen tratamento á ría de Ferrol. En inverno a canalización insuficiente facía que desbordase. Estas novas canalizacións fixeron que fose trocado o trazado orixinal do río. En 2010 aprobouse un proxecto de saneamento. En 2016 iniciáronse as obras para rematar cos vertidos ao río facendo un colector paralelo que levaría as augas residuais á EDAR de Cabo Prioriño. As obras rematarían a finais do 2018 deixando o río xa vertidos. Estes traballos de canalización foran denunciados por ADEGA.
Muón
Un muón é unha partícula elemental semellante ao electrón, con carga eléctrica unitaria negativa de -1 e un spin de 1⁄2, pero cunha masa moito maior (105,7 MeV/c2). É clasificado como un leptón, do mesmo xeito que o electrón (masa de 0,511 MeV/c2), o tau (masa de 1777,8 MeV/c2) e os tres neutrinos. Como é o caso doutros leptóns, non se cre que o múon teña subestrutura ningunha; ou sexa, non presenta partículas máis simples, resultando delo o ser partícula elemental.
Como todas as partículas elementais, o muón ten unha antipartícula correspondente de carga oposta, mais coa mesma masa e o mesmo spin: o antimuón (tamén chamado muón positivo). Os muóns presentan μ- e os antimuóns presentan μ+ (ou sexa, cargas opostas, como ocorre tamén entre o electrón e o positrón). Os muóns chamáronse anteriormente mesóns Mu, pero os físicos de partículas modernos non os clasifican como mesóns e, por este motivo, a comunidade científica non lles aplica hoxe este termo.
Os muóns teñen unha masa de 105,7 MeV/c2, que é preto de 200 veces maior cá do electrón. Por mor da súa maior masa, os muóns non sufren grandes aceleracións cando se atopan con campos electromagnéticos e non emiten tanta radiación de desaceleración (bremsstrahlung). Iso permite que os muóns dunha enerxía determinada penetren máis profundamente na materia que os electróns, tendo en conta que a desaceleración de electróns e muóns se debe principalmente á perda de enerxía polo mecanismo bremsstrahlung. Como exemplo, os chamados muóns secundarios, xerados por raios cósmicos que chega á atmosfera, poden penetrar na superficie da Terra e, mesmo, en minas profundas.
Xa que os muóns teñen unha grande masa e enerxía en comparación coa enerxía de decaemento da radioactividade, nunca se producen por decaemento radioactivo. Prodúcense, pola contra, en grandes cantidades en interaccións de alta enerxía en materia normal, en certos experimentos do acelerador de partículas con hadróns ou naturalmente nas interaccións de raios cósmicos coa materia. Esas interaccións adoitan producir mesóns, que na maioría das veces decaen a muóns.
Historia
Os muóns foron descubertos por Carl D. Anderson e Seth Neddermeyer no Caltech, en 1936, ao estudar a radiación cósmica. Carl Anderson notara partículas que curvaban dun xeito distinto dos electróns e outras partículas coñecidas cando pasaban por un campo magnético. Estes cargábanse negativamente, mais curvaban acentuadamente menos que os electróns, aínda que de xeito máis acentuado que os protóns, para partículas de mesma velocidade. Asúmese que a magnitude da súa carga eléctrica negativa é igual á do electrón e, daquela, para ter en conta a diferenza de curvatura, supúxose que a súa masa era maior cá do electrón, aínda que menor da dun protón. Así Anderson denominou inicialmente a nova partícula mesotrón, adoptando o prefixo meso da palabra grega para "medio". A existencia do muón foi confirmada en 1937 polo experimento da cámara de nube feito por J.C. Street e CE Stevenson.
O físico teórico Hideki Yukawa xa previra unha partícula cunha masa semellante ó mesón antes da descuberta de ningún mesón:"'Parece natural modificar a teoría de Heisenberg e Fermi, da seguinte maneira: a transición dunha partícula pesada a partir do estado de neutrón para o estado de protón non vai sempre acompañada pola emisión de fotóns; a transición é por veces ocupada por outra partícula pesada.'"Por mor da súa masa, pensouse inicialmente que o mesón mu era a partícula de Yukawa, pero máis tarde probouse que posuía propiedades diferentes das requiridas. A partícula prevista por Yukawa, o mesón pi, foi finalmente identificada en 1947 (de novo a partir de interaccións de raios cósmicos), e amosou ser distinto do mesón mu descuberto anteriormente por ter as propiedades correctas para ser unha partícula que media a forza nuclear.
Con dúas partículas coñecidas agora coa masa intermediaria, o termo xeral mesón foi adoptado para se referir a calquera partícula dentro da faixa de masa correcta entre electróns e núcleos. Fóra diso, co fin de diferenciar entre os dous tipos distintos de mesóns tras a descuberta do segundo mesón, a partícula mesotrón foi inicialmente renomeada como mesón mu, muón (a letra grega μ (mu) corresponde a m) e o novo mesón descuberto en 1947 (partícula de Yukawa ) foi nomeado como mesón pi, pión.
Máis tarde, ao se descubriren máis tipos de mesóns en experimentos nos aceleradores de partículas, descubriuse finalmente que o mesón mu difería significativamente non só do mesón pi (de aproximadamente a mesma masa), senón tamén de todos os outros tipos de mesóns. A diferenza, en parte, é que os muóns non interactúan coa forza nuclear, como fan os mesóns pi (como estaban destrinados a facer, na teoría de Yukawa). Mesóns máis recentes tamén amosaron evidencias de se comportaren como o mesón pi en interaccións nucleares, mais non como o mesón mu. Á parte diso, os produtos resultantes do decaemento dos muóns incluían tanto un neutrino como un antineutrino, ao contrario de só un ou outro, como se observa no decaemento doutros mesóns cargados.
No eventual modelo patrón da física de partículas codificadas na década de 1970, todos os outros mesóns, agás o muón, foron finalmente entendidos como hadróns, ou sexa, partículas feitas de quarks e, xa que logo, suxeitas á forza nuclear. No modelo de quark, un mesón xa non era definido pola masa, senón que eran partículas compostas de exactamente dous quarks (un quark e antiquark), ao contrario dos barións, que se definen como partículas compostas por tres quarks (protóns e neutróns son os barións máis leves). Os mesóns mu, no entanto, amosáranse como partículas fundamentais (leptóns), como os electróns, sen estrutura quark. Daquela, os mesóns mu non eran mesóns de ningún xeito, no novo sentido. O termo "mesón" úsase como o modelo de quark da estrutura da partícula.
Con este cambio na definición, o termo "mesón mu" foi abandonouse e substituíuse, cando é posible, polo termo moderno muón. No novo modelo de quark, ás veces, continuou a referirse a outros tipos de mesóns na terminoloxía máis curta (por exemplo, pión de mesón pi), mais no caso do muón, mantivo o nome máis curto e nunca máis foi debidamente referido polo seu termo máis vello "mesón mu".
No experimento de Rossi-Hall (1941), os muóns usáronse para observar a dilatación do tempo prevista pola relatividade especial, por primeira vez.
No 2021, no experimento Muón g-2, establécese que o valor do factor g-2 é anómalo en relación coa teoría do Modelo estándar de física de partículas. O valor queda en 2,00233184122(82) (entre paréntese a incerteza).
Átomos muónicos
O muón foi a primeira partícula elemental descuberta que non se atopa en átomos comúns. Os muóns negativos poden, no entanto, formar átomos muónicos, a través da substitución dun electrón nos átomos comúns. Os átomos muónicos de hidróxeno son moito menores que os típicos átomos de hidróxeno, porque a masa do muón que é moito maior lle dá unha función de onda do estado fundamental moito máis localizada do que se observa no electrón. En átomos de multielectróns, cando só un dos electróns é substituído por un muón, o tamaño do átomo continúa a ser determinado polos outros electróns e o tamaño atómico queda case inalterado. No entanto, nestes casos, a orbital do muón continúa a ser menor e moito máis preto do núcleo que as orbitais atómicas dos electróns.
O helio muónico créase pola substitución dun dos electróns por un muón no helio-4. As órbitas do muón quedan máis preto do núcleo e así o helio muónico sería como un isótopo do hidróxeno cuxo núcleo consiste en dous neutróns, dous protóns e un muón, cun único electrón fóra. Coloquialmente, poderíase chamar "hidróxeno 4.1", tendo en conta que a masa do muón é aproximadamente 0,1 u. Quimicamente, o helio muónico posúe un electrón de valencia non pareado, e pode ligarse con outros átomos, comportándose máis como un átomo de hidróxeno que como un inerte átomo de helio.
Un muón positivo, no medio de materia común, tamén pode vincular un electrón e formar un átomo exótico coñecido como muonio (Mu), no que o muón actúa como o núcleo. O muón positivo, neste contexto, pode ser considerado un pseudoisótopo do protio (hidróxeno con só un protón no núcleo). Ao ser a masa do muonio reducida, de aí o seu raio de Bohr, queda moi próximo da de hidróxeno. Este "átomo" de curta duración compórtase quimicamente (nunha primeira aproximación) como o protio, o deuterio e o tricio.
Clearlake
Clearlake é unha banda de indie rock procedente de Brighton e formada no ano 1999. Ata o momento teñen publicados tres álbums de estudio.
Ricardo Vilariño
Ricardo Rodríguez Vilariño de Barbeito, nado en Monforte de Lemos, foi un avogado, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Viviu en Madrid, onde colaborou con Emilio Castelar. Posteriormente abandonou o republicanismo, afiliouse ao Partido Liberal e foi concelleiro do concello de Madrid polo distrito de Buenavista. Foi socio fundador do Centro Gallego de Madrid do que chegou a ser secretario e vicepresidente. Participou en Acción Gallega e colaborou no seu periódico. En 1917 pasouse ao Partido Conservador.
José Toubes
José Toubes Pego, nado en Cuntis en 1881 e finado na Coruña o 6 de xuño de 1960, foi un sacerdote e xornalista galego.
Traxectoria
miniatura|175px|José Toubes e [[Jacobo Varela de Limia, 1920.]] Chegou á Coruña en 1909 como coadxutor da parroquia de San Xurxo. Ao ano seguinte foi nomeado correspondente do diario católico El Debate e redactor de El Eco de Galicia. Foi un propagandista das ideas católicas, polo que en 1917 decidiu fundar El Ideal Gallego, que en 1931 tivo que transferir á Editorial Católica a causa das súas múltiples ocupacións parroquiais. En 1930 foi designado primeiro responsable de San Pedro de Mezonzo, a nova parroquia creada na cidade. O crecemento da poboación da parroquia animouno a propor a construción dun novo templo que se iniciou en 1953. miniatura|200px|Placa da Praza José Toubes Pego, na Coruña.
Pintura barroca de España
O barroco pleno da segunda metade de século, coa súa vitalidade e inventiva, será o resultado de conxugar as influencias flamengas coas novas correntes que veñen de Italia coa chegada dos decoradores ao fresco Mitelli e Colonna en 1658 e a de Luca Giordano en 1692. A pesar da crise xeral que afectou de forma especialmente grave a España, esta época é coñecida como o Século de Ouro da pintura española, pola gran cantidade, calidade e orixinalidade de figuras de primeira fila que produciu.