cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mergo pequeno
Características
miniatura|230px|esquerda|Femia de Mergellus albellus en primeiro plano. É unha especie inconfundible co macho con aparencia de "panda" pola súa mancha negra na zona do ollo e aspecto de "xeo roto" polas finas liñas negras sobre fondo branco que parecen gretas no xeo, que mostra as cores branca e negra cando voa.
As femias e ps machos inmaturos son cincentos con frontes e píleos castaños, e poden confundirse a distancia con Oxyura jamaicensis.
Ten áreas ovais brancas na ás que se ven en voo. O bico do mergo pequeno ten un extremo ganchudo e beiras con dentes de serras, que lle axudan a capturar os peixes cando se mergulla para cazar. Mide de 38 a 44 cm de longo.
Distribución e ecoloxía
esquerda|miniatura|230px|Engalando Reprodúcese na taiga do norte de Europa e Asia. Necesita árbores para reproducirse, establecendo neles o niño. Vive en lagos con moitos peixes e en ríos de augas lentas.
Como é migrante, abandoa as áreas reprodutoras e inverna en costas abrigadas ou lagos do interior, nas costas do mar Báltico, mar Negro, norte de Alemaña e os Países Baixos, e un pequeno número deles chegan a Gran Bretaña. As aves errantes poden chegar a Norteamérica ou a outros países europeos (en Galicia é unha ave accidental). .
Nos lagos prefire áreas polas ribeiras, a miúdo baixo árbores pequenas. Reprodúcese en maio e pon de 6 a 9 ovos cor crema. Nidifica en ocos de árbores, como os de vellos niños de petos. É unha ave tímida e foxe facilmente cando a molestan.
Protección
É unha das especies ás que se aplica o Acordo para a conservación das aves acuáticas migratorias africano-euroasiáticas (AEWA). Non se considera especie ameazada na Lista Vermella da IUCN, aínda que a súa poboación está decrecendo.
Fósiles
Un fósil non nomeado de pato mariño, coñecido por un úmero atopado na formación Sajóvölgyi do Mioceno medio (Badeniano tardío, hai de 13 a 12 millóns de anos) de Mátraszõlõs, Hungría, foi asignado a Mergus. Porén, os autores incluían nese xénero ao mergo pequeno, e en consecuencia, o óso podería ser asignado máis propiamente a Mergellus, especialmente porque é máis similar a un úmero de mergo pequeno que aos restos de Bucephala que tamén se encontraron no sitio. Ás veces arguméntase que o fósil de Mátraszõlõs é demasiado vello para representar ningún xénero moderno de pato mariño, pero aparentemente estes estaban xa ben diferenciados daquela.
Tamén se atoparon subfósiles desta especie en Inglaterra.
La Lealtad (Ourense)
La Lealtad foi un periódico editado en Ourense entre 1892 e 1898.
Historia e características
Subtitulado Periódico monárquico, apareceu en outubro de 1892. Publicación tradicionalista dirixida por Valentín de Nóvoa. Cesou a súa publicación en decembro de 1898.
Bueng Kan
Historia
O distrito foi denominado orixinalmente Chaiburi (ไชยบุรี) e formaba parte da Provincia Nakhon Phanom. En 1917 foi reasignada en Nong Khai, e en 1939 era rebautizado como Bueng Kan.
No agosto do 2010, tras propoñerse separar a Provincia Bueng Kan de Nong Khai e publicarse o 22 de marzo de 2011 a Acta de Establecemento da Provincia Bueng Kan no diario oficial tailandés, o distrito converteuse na capital da nova provincia, denominándose Amphoe Mueang Bueng Kan.
Etimoloxía
Bueng pódese traducir por "braña" e Kal e a forma tailandesa de Kali; que pode referirse a "negro" ou a "morte."
Xeografía
Os distritos veciños son, empezando polo leste e seguindo as agullas do reloxo: Bung Khla, Seka, Si Wilai, Phon Charoen, So Phisai e Pak Khat, todos na provincia de Bueng Kan. Ao norte, tras o Mekong, encóntrase a provincia laosiana de Bolikhamxai.
Administración
O distrito divídese en 12 subdistritos (tambon), que se debullan logo en 131 lugares (muban). Bueng Kan é tamén un subdistrito municipal (thesaban tambon) que ocupa os tambon Bueng Kan e Wisit. Parte da área do subdistrito Wisit forma o subdistrito municipal de Wisit. Tampouco Kheng, Ho Kham, Khok Kong e Khai Si son subdistritos municipais que non cobren completamente os subdistritos correspondentes. O resto de subdistritos non teñen subdistritos municipais.
Quintiá
O topónimo Quintiá pode referirse a dous lugares de Galicia:
Brexo, Cambre
San Paio de Brexo é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 949 habitantes (480 homes e 469 mulleres), o que supón unha diminución en 10 habitantes en relación ao ano anterior. A parroquia ten 15 lugares.
Xeografía
Está situada á esquerda do río Brexa que discorre polos seus límites con Bribes.
Nesta parroquia está o val de Lema e a aldea do Corgo, nome que recorda a vía romana que viña polas parroquias de Cela e Andeiro e seguía pola de Vigo.
Parroquias de Cambre
miniatura|esquerda|As doce parroquias que conforman o concello de Cambre.
Eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2012
As eleccións ao Parlamento de Cataluña correspondentes á décima lexislatura do actual período democrático celebráronse o 25 de novembro de 2012, cando só transcorreron dous anos dende a última convocatoria electoral. As próximas eleccións serán o 27 de setembro de 2015.
Convocatoria e características
As eleccións anteriores, celebradas en novembro de 2010, deixaran como resultado unha cómoda maioría para o candidato converxente Artur Mas, aínda que non absoluta. Mas gobernou sen sobresaltos nos seus apoios durante dous anos ata que en setembro de 2012, no marco da crise económica de comezos do século XXI, se produciron dous feitos políticos de relevancia. En primeiro lugar, a convocatoria dunha manifestación extraordinariamente masiva en Barcelona a prol da independencia (11 de setembro); e en segundo lugar, a negativa do goberno de Mariano Rajoy a chegar a acordos de transferencia de poder e de mudanzas no sistema financeiro de Cataluña.
Días despois da xuntanza entre Mariano Rajoy e Artur Mas, o 25 de setembro, o presidente da Generalitat anunciou a convocatoria dos undécimos comicios en Cataluña dende a recuperación da democracia.
Candidaturas
Concorreron un total de 64 candidaturas -16 por circunscrición- de 18 partidos, 15 dos cales se presentaron nas catro circunscricións electorais.
Candidaturas con representación parlamentaria
En letras grosas, o candidato ou a candidata á presidencia da Generalitat.
A Igrexa, Valadares, Vigo
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Lingua pali
O pali é unha lingua indoeuropea, da rama índica, e prácrita. Pódese dicir que o Pali é unha forma simplificada do sánscrito. A súa fama provén de ser a lingua na cal se rexistraron as escrituras do budismo Theravada, coñecidas como o Canon Pali no Sri Lanka no século -I. A lingua tivo representación escrita nunha variedade de sistemas de escritura, do brahmi ao devanágari e outros sistemas índicos ata unha forma romanizada desenvolvida por T. W. Rhys Davids, da Pali Text Society.
Algúns budistas da escola Theravada consideran que o Pali foi a lingua falada por Buda. Porén, non está claro incluso se chegou a ser de feito unha lingua falada. Varios investigadores manteñen que era unha lingua puramente literaria creada a partir dalgúns dialectos hindús, sendo o magadhi (lingua do reino de Magada/Magadha) un dos máis probables devanceiros.
Barrio, A Pobra de Trives
San Xoán de Barrio é unha parroquia do concello da Pobra de Trives na comarca da Terra de Trives, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 58 habitantes, deles 28 eran homes e 30 eran mulleres, o que supón unha diminución de 7 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Libre albedrío
miniatura|dereita|O cerebro humano. O libre albedrío é a crenza daquelas doutrinas filosóficas que sosteñen que os humanos teñen o poder de elixir e tomar as súas propias decisións. Moitas autoridades relixiosas teñen apoiado dita crenza, mentres que foi criticada como unha forma de ideoloxía individualista por pensadores tales como Baruch de Spinoza, Arthur Schopenhauer, Karl Marx ou Friedrich Nietzsche. O concepto é comunmente usado e ten connotacións obxectivas ao indicar a realización dunha acción por un axente non-condicionado integramente ligado por factores precedentes e subxectivos no cal a percepción da acción do axente foi inducida pola súa propia vontade.
O principio do libre albedrío ten implicacións relixiosas, éticas, psicolóxicas, xurídicas e científicas. Por exemplo, na ética pode supor que os individuos poden ser responsables das súas propias accións. Na psicoloxía, implica que a mente controla algunhas das accións do corpo, algunhas das cales son conscientes. No reino científico, o libre albedrío pódese percibir nas accións do corpo, incluíndo o cerebro, que non son determinadas enteiramente pola causalidade física.
A existencia do libre albedrío foi un tema central ao longo da historia da filosofía e a ciencia.
Perspectivas filosóficas sobre a liberdade
miniatura|O filósofo [[Arthur Schopenhauer, crítico do libre albedrío.]] Existen varios puntos de vista sobre se a liberdade metafísica existe, iso é, se as persoas teñen o poder de elixir entre alternativas xenuinas.
O determinismo é o punto de vista segundo o cal todos os eventos son resultados inevitables de causas previas, de que todo o que pasa ten unha razón de ser.
John Milius
John Frederick Milius, nado o 11 de abril de 1944, é un guionista, produtor e director estadounidense. Foi un dos guionistas dos dous primeiros filmes da saga Harry o sucio. Recibiu un nomeamento ós Oscar como guionista de Apocalypse Now, e escribiu e dirixiu O vento e o león, Conan o bárbaro e Amencer vermello.
Libre albedrío
Perspectivas filosóficas sobre a liberdade
O incompatibilismo é o punto de vista segundo o cal non é posible reconciliar unha crenza nun universo determinista co verdadeiro libre albedrío. O determinismo duro acepta tanto o determinismo como o incompatibilismo, e rexeita a idea de que os humanos posúen un libre albedrío.
John Milius
Traxectoria
Na década de 1960 intentou alistarse no exército pero foi rexeitado por problemas de saúde. Comezou a súa carreira no mundo do cinema a partir dun concurso de filmes de estudantes en 1967, no cal gañou o primeiro premio co filme I'm So Bored. Comezou a traballar noutros filmes de pequenos orzamentos e finalmente en producións meirandes. Malia ter comezado como guionista, decidiu traballar como director ó quedar satisfeito coas modificacións feitas ós seus guións para The Life and Times of Judge Roy Bean e As aventuras de Jeremiah Johnson (1972). Fascinado pola guerra de Vietnam, escribiu con Francis Ford Coppola o guión de Apocalypse Now en 1979, polo cal foi nomeado ó Oscar ó mellor guión adaptado. O seu filme máis coñecido como director, Conan o bárbaro (1982), é considerado unha ilustración nietzschiana das ideas persoais do seu autor. Traballou tamén como conselleiro de guións en diversos filme, como Tiburón e The Hunt for Red October.
Libre albedrío
Perspectivas filosóficas sobre a liberdade
O contrario a isto é o libertarismo filosófico, que mantén que os individuos teñen liberdade metafísica e polo tanto rexeita o determinismo. O indeterminismo é unha forma do libertarismo que, segundo o seu punto de vista, implica que o libre albedrío realmente existe, e esa liberdade fai que as accións sexan un efecto sen causa. A teoría da axencia é unha forma do libertarismo que mantén que a elección entre o determinismo e o indeterminismo é unha dicotomía falsa. Antes que vontade, é un efecto sen causa, a teoría da axencia sostén que un acto de libre albedrío é un caso de axente-causalidade, polo cal un axente (persoa, ou ser) causa un acontecemento. É unha filosofía separada da teoría económica e política do libertarismo. O libertarismo metafísico chámase ás veces voluntarismo para evitar esta confusión.
O compatibilismo é o punto de vista que sostén que o libre albedrío xorde no exterior dun universo determinista aínda en ausencia de incerteza metafísica. Compatibilistas poden definir ao libre albedrío como o xurdimento dunha causa interior, tal como os pensamentos, as crenzas e os desexos que un pense que existen nun mesmo. A filosofía que acepta tanto o determinismo como o compatibilismo chámase determinismo suave.
Determinismo contra indeterminismo
O incompatibilismo mantén que o determinismo non se pode reconciliar co libre albedrío. Os incompatibilistas xeralmente aclaman que unha persoa actúa libremente só cando esta é a única que orixina a causa que desencadea unha acción e que podería terminar auténticamente doutro xeito. Eles manteñen que se o determinismo é verdade cada elección é determinada por acontecementos previos.
Hai un punto de vista intermedio en que as condicións pasadas poderían ter influencia, pero non determinan as accións futuras. As eleccións individuais son un resultado entre moitos resultados posibles, todos os cales son inducidos pero non son determinados polo pasado. Ata se o axente do albedrío espontáneamente se esforza en escoller entre as accións dispoñibles, propiamente o axente non é o que orixina a causa da acción, porque ninguén pode realizar as accións que son imposibles, tal como voar con só bater os brazos. Aplicado a estados interiores, esta perspectiva suxire que un pode escoller entre as opcións en que un pensa, pero non pode escoller unha opción inverosímil de realizar. Segundo esta opinión, as eleccións actuais poden iniciar, determinar, ou poden limitar as eleccións futuras. miniatura|[[Baruch de Spinoza.]] Baruch de Spinoza comparou a crenza do home no libre albedrío cunha pedra que pensa que escolleu o carreiro ao cal chegou polo aire e o lugar no cal aterrou. Na Ética escribiu, "As decisións da mente non son nada salvo desexos, que varían segundo varias disposicións puntuais". "Non hai na mente un absoluto libre albedrío, pero a mente é determinada polo desexar isto ou aquilo, por unha causa determinada á súa vez por outra causa, e esta á súa vez por outra causa, e así ata o infinito." "Os Homes créense libres porque eles son conscientes das súas vontades e desexos, pero son ignorantes das causas polas cales eles son levados ao desexo e á esperanza."
Arthur Schopenhauer, estando de acordo con Spinoza, escribiu, "Todos creen a priori en que son perfectamente libres, aínda nas súas accións individuais, e pensan que a cada pouco poden comezar outro capítulo da súa vida... Pero a posteriori, pola experiencia, danse conta -ao seu asombro- de que non son libres, senón suxeitos á necesidade; a súa conduta non cambia malia todas as resolucións e reflexións que poidan chegar a ter. Desde o principio das súas vidas ao final delas, deben soportar o mesmo carácter...”
Outros filósofos sosteñen que o determinismo é compatible co libre albedrío. Estas persoas, tales como Hobbes, xeralmente aclaman que unha persoa actúa con liberdade só cando se espera que a persoa actúe de certo xeito e cometa outro acto por decisión propia. Articulando esta cláusula elemental, Hume escribe que "esta liberdade hipotética aplícase universalmente a calquera que non sexa un prisioneiro encadeado". Os compatibilistas apuntan con frecuencia a casos onde a liberdade de alguén é negada -violacións, asasinatos, asaltos, e a lista continúa. A clave para estes casos non consiste en que o pasado estea determinando o futuro, senón en que o agresor está dominando sobre os desexos e preferencias das accións da vítima. O agresor está forzando á vítima, e, de acordo cos compatibilistas, isto é o que domina sobre o libre albedrío. Ademais, argumentan que o determinismo non é o que importa, senón o feito de que as accións dos individuos son o resultado dos seus propios desexos e preferencias, sen estar dominados por algunha forza externa ou interna. Para ser un compatibilista, un non necesita endorsar algunha concepción particular do libre albedrío, senón aceptar que o determinismo está relacionado con este.
Outro punto de vista é que o concepto de "libre albedrío" é, como diría Hobbes, un "discurso absurdo", porque a liberdade é un poder definido en termos do albedrío, o cal é unha cousa -e así a vontade non é a clase de cousa que podería ser libre ou non libre. John Locke, no seu "An Essay Concerning Human Understanding" (Ensaio sobre o entendemento humano en galego), indicou que iso de chamarse "libre" é comprometerse a un erro de categoría:
Esta cuestión tamén se suscita se calquera acto intencionado pode ser libre ou calquera acto sen intención pode estar relacionado co albedrío, deixando a liberdade como un oxímoro. Algúns compatibilistas argumentan que esta ambigüiedade do concepto "libre albedrío" é en parte culpable da percepción de contradición entre o determinismo e a liberdade. Así, desde un punto de vista compatibilista, o uso de "libre albedrío" nun sentido "incompatibilista" pode ser interpretado como linguaxe cargada.
Responsabilidade moral
A sociedade xeralmente fai á xente responsable polas súas accións e dirá que merecen premios ou castigos polo que fagan. Con todo, moitos cren que a responsabilidade moral require libre albedrío; noutras palabras, a habilidade de tomar distintas alternativas. Ademais, outro tema de importancia é se os individuos sempre son moralmente responsables e, de ser así, en que sentido.
Os incompatibilistas tenden a pensar que o  determinismo non está relacionado coa responsabilidade moral. Despois de todo, parece imposible que un poida chamar a alguén responsable por unha acción que podía predicirse desde antes. Os deterministas duros poden dicir “Moi mal para a responsabilidade moral” e descartar o concepto —  Clarence Darrow utilizou este argumento para defender aos asasinos  Leopold e Loeb — mentres,  controvertidamente, os  libertinos poderían dicir “Moi mal para o  determinismo”. Este caso parece ser o corazón da disputa entre os deterministas duros e os  compatibilistas; os  deterministas duros están forzados a aceptar que os individuos teñen con frecuencia “libre albedrío” no sentido  compatibilista, pero poden negar que é este sentido de liberdade o que realmente importa — que pode chegar na responsabilidade moral. Só porque as opcións dun axente non sexan coherentes, de acordo cos deterministas duros, non cambia o feito de que o  determinismo quítalle a responsabilidade ao axente.
Mark de Cornualla
dereita|miniatura|Representación do Rei Mark de Cornualla por [[Howard Pyle (1905).]]
Mark de Cornualla (Latín Marcus, córnico Margh, galés March, bretón Marc'h) foi un rei de Cornualla a comezos do século VI. É coñecido por aparecer nas lendas artúricas e a Materia de Bretaña como o tío de Tristán e marido de Isolda.
A lenda
Mark mandou a Tristán como apoderado para recoller á súa prometida, a princesa Isolda de Irlanda. Tristán e Isolda namóranse por mor dunha apócema e teñen un romance ás costas do Rei Mark. Este sospeita da traizón e posteriormente coñecerá a verdade. Nalgunhas versións ordena que aforquen a Tristán, quen escapa da morte e rescata á súa namorada do seu confinamento, para ser descuberto posteriormente polo rei. Eventualmente o Rei Mark perdóaos, recuperando a Isolda e condenando ó exilio a Tristán.
12 de xuño
O 12 de xuño é o 163º día do ano do calendario gregoriano e o 164º nos anos bisestos. Quedan 202 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|dereita|Chick Corea. miniatura|100px|dereita|Rosario Álvarez Blanco
Meixide Grande, San Fiz de Asma, Chantada
Meixide Grande é un lugar na parroquia de San Fiz de Asma, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 26 habitantes segundo datos do INE e do IGE. deles 12 eran homes e 14 eran mulleres.
Bugalleira, Codeseda, A Estrada
Bugalleira é un lugar da parroquia de Codeseda no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 2 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, 2 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).
Uenohara
Uenohara (上野原市, うえのはらし, Uenohara-shi) é un concello da prefectura de Yamanashi no Xapón. Está situado ó sueste da rexión de Chūbu e ó leste da prefectura, no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 170,65 km² e a poboación de 27.678 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 162 h/km².
O concello de Uenohara limita cos concellos de Kosuge, de Ōtsuki, de Tsuru, de Dōshi (son da prefectura de Yamanashi); de Okutama, de Hinohara (son da prefectura de Toquio); e de Sagamihara (da prefectura de Kanagawa).
Historia
A cidade de Uenohara foi fundado pola fusión do concello da vila de Uenohara (上野原町, うえのはらまち, Uenohara-machi) do distrito de Kitatsuru e do concello da aldea de Akiyama (秋山村, あきやまむら, Akiyama-mura) do distrito de Minamitsuru en 13 de febreiro de 2005.
Telephone
miniatura|Logotipo da canción. "Telephone" é unha canción interpretada pola cantante estadounidense Lady Gaga coa participación especial da cantante Beyoncé. Escrita por Gaga, Rodney Jerkins, LaShawn Daniels, Lazonate Franklin, Beyoncé, a canción foi producida por Darkchild. A canción está incluída no seu terceiro EP The Fame Monster, e foi lanzada como segundo sinxelo do álbum.
O Castro, A Pobra de Trives
San Nicolao do Castro é unha parroquia do concello da Pobra de Trives na comarca da Terra de Trives, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 55 habitantes, deles 31 eran homes e 24 eran mulleres, o que supón unha diminución de 2 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Giro de Italia 2015
O Giro de Italia 2015 é a 98ª edición da segunda carreira ciclista máis importante do mundo. Os 197 participantes partiron o 9 de maio de San Lorenzo al Mare (Liguria) e rematarán a proba o 31 de maio en Milán (Lombardía) despois de percorrer unha distancia de 3.493 km.
Castros da provincia de Ourense
dereita|430px Esta é unha listaxe non exhaustiva de 383 castros existentes na provincia de Ourense por comarcas, concellos e parroquias:
Mies vailla menneisyyttä
Mies vailla menneisyyttä é un filme finlandés de 2002 producido, escrito e dirixido por Aki Kaurismäki. O filme foi escollido como candidato de Finlandia para o Óscar ó mellor filme internacional na 75ª edición dos premios, sendo finalmente nomeado. Gañou o Gran Premio no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2002.
Sinopse
Un home chega en tren a Helsinqui e é agredido brutalmente por tres individuos para roubarlle. A causa dos golpes recibidos, perde a memoria e con ela a súa identidade. Atopa axuda nun matrimonio de escasos recursos e de Irma, oficial do Exército de Salvación, coa que acabará tendo un idilio. Cando se atopa nun banco tentando abrir unha conta, un empresario arruinado entra para atracalo. No interrogatorio posterior, ao non poder dar os datos da súa identidade, é detido como sospeitoso de colaborar no atraco, mais un avogado ao servizo do Exército de Salvación consegue que o deixen en liberdade. Non obstante, a policía continúa a súa investigación e logra descubrir a súa identidade: é un traballador metalúrxico que está casado. Visita a súa esposa, quen lle comunica que acaban de divorciarse, polo que volve con Irma para retomar a súa relación.
Universidade de Tampere
A Universidade de Tampere (abreviado TAU ou TUNI) é unha institución universitaria con sede en Tampere, Finlandia. Foi fundada en 2019, cando a Universidade de Tampere e a Universidade Tecnolóxica de Tampere se fusionaron. É a segunda universidade máis grande do país con máis de 20 000 estudantes. A Universidade de Tampere é ademais o maior accionista da Universidade de Ciencias Aplicadas de Tampere, aglutinado a máis de 30 000 estudantes entre ambas, o que a sitúa como a segunda comunidade universitaria máis grande de Finlandia.
Facultades
A Universidade de Tampere conta con 7 facultades:
Bícame, estúpido
Bícame, estúpido (en Kiss Me, Stupid) é un filme estadounidense de 1964 producido e dirixido por Billy Wilder. Está protagonizado por Dean Martin, Kim Novak e Ray Walston.
Ferreiriño de cara negra
O ferreiriño de cara negra ou ferreiriño careto (Remiz pendulinus) é unha especie de ave paseriforme da familia Remizidae, que vive principalmente en Eurasia.
Descrición
É un paxaro moi pequeno: mide aproximadamente 10 cm de lonxitude e pesa arredor de 10 g.
Ten cabeza gris con anchas franxas negras, na fronte e ollos, en forma de anteface. O dorso e a cola son marróns. As partes inferiores teñen tons castaños e cremas. O bico é curto e moi bicudo.
As femias teñen o dorso e o peito dun ton máis claro.
Taxonomía e etimoloxía
O nome do xénero, Remiz, é o nome polaco deste paxaro, e pendulinus en latín significa 'colgante', que fai referencia ao seu niño.
A especie foi descrita como Motacilla pendulinus por Linnaeus na súa obra Systema naturae en 1758.
Distribución
O ferreiriño de cara negra europeo é unha ave principalmente migratoria, que cría en Europa central e oriental e o oeste de Asia, ademais das montañas do sur de Europa e Turquía, e desprázase ás rexións mediterráneas e do suroeste de Asia para pasar o inverno.
A área reprodutora desta especie no oeste de Europa experimentou unha expansión durante as décadas de 1980 e 1990. Isto foi acompañado da expansión da área de invernada, chegando ata Marrocos.
Comportamento
Emite un balbuciente e característico zii-ii e un breve trilo.
Alimentación
Aliméntase principalmente de insectos e arañas, aínda que na súa dieta tamén entran algunhas sementes.
Reprodución
Cría en árbores caducifolias, xeralmente nas beiraas de ríos e lagos con moita vexetación, xa que necesita árbores axeitados para construír os seus niños colgantes en forma de ovo ou bolsa, cun túnel de entrada. Para a construción destes usa poliñas finas, fibras (xa sexan animais ou vexetais), arañeiras, sementes plumosas etc.
Pon de 5 a 8 ovos, durante o mes de abril. Os ovos son de cor branca mate. Soamente a femia incuba os ovos. A incubación dura uns 14 días.
Conservación
A especie ten unha ampla área de distribución, estimada en de 1 a 10 millóns de km2, e unha poboación estimada entre 420 000 e 840 000 individuos só en Europa, e hai evidencias de que a poboación está a aumentar. Xa que logo, está avaliada como especie non preocupante pola IUCN.
Bribes, Cambre
San Cibrán de Bribes é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 793 habitantes (392 homes e 401 mulleres). A parroquia ten 20 lugares.
Xeografía
miniatura|dereita|O muíño de Peiraio no [[río Mero, en Peiraio. É de arquitectura pre-industrial e do século XIX. ]] A parroquia ocupa o triángulo que forman o río Mero e o seu afluente o Brexa e o límite co concello de Abegondo, polas parroquias de Orto e Crendes.
Topónimo
Bribes posiblemente é un antropónimo latino.
Monte Meru (mitoloxía)
O monte Meru é unha montaña mítica considerada como o eixe do mundo nas mitoloxías persa e sobre todo hindú. Tería unha altura de 80.000 leguas (450.000 km) e estaría situado no centro da Terra, en Jambudvipa, un dos continentes dos mitos indios. Cóidase como a morada dos deuses ou deva. Por encima encóntranse os ceos, por debaixo os infernos, e en todo o seu arredor esténdese o mundo visíbel. En torno ao monte Meru xira o sol.
O monte Meru viría a corresponder, talvez, a unha montaña sita sobre a beira occidental do lago Manasarovar, que se chama hoxe monte Kailash (mais o seu nome en sánscrito é Meru ou Sumeru).
Certas lendas relatan que o monte Meru e Vayu, o deus do vento, eran bos amigos. Porén, o sabio Nârada achegouse a Vayu, incitándoo a humillar á montaña. Vayu soprou con toda a forza durante un ano, mais Meru non se lle someteu. Ao cabo dun ano, Meru descansou do seus esforzos por uns instantes. Vayu aproveitou e aumentou a forza do seu sopro. Entón a cima da montaña desprendeuse e caeu no mar, onde formou unha illa, a actual Sri Lanka, antiga Ceilán.
A arquitectura dos templos hindús simboliza esta montaña sacra (os andares do templo son sempre de número impar: 3, 5, 7…). Un exemplo característico é Angkor Wat.
Creonte
miniatura|250px|Na guerra dos [[Os sete contra Tebas|Sete contra Tebas, Capaneo escala os muros de Tebas para matar a Creonte, que mira desde as ameas (ánfora de figuras vermellas, c. 340 a.C., Vila Getty, California)]]
Creonte, fillo de Meneceo, foi un rei de Tebas, trono ó que ascendeu cando Edipo matou ó rei Laio, o seu pai.
Nesa altura, Hera castigara á cidade de Tebas mandando contra ela a Esfinxe, un mostro feminino con corpo de león, rostro de muller e ás de ave de rapina. A Esfinxe agochábase no monte Ficio, ó oeste de Tebas, e acosaba ós camiñantes: propoñíalles un enigma e, como non eran quen de atopar a solución, devorábaos. Unha das vítimas da esfinxe foi o propio fillo de Creonte, Hemón.
Para librarse da Esfinxe, Creonte prometeu o trono da cidade e a man da viúva do rei anterior, Iocasta (e á vez, irmá de Creonte), a quen lograra matala. E a tal fin presentouse Edipo. A Esfinxe propúxolle a seguinte adiviña: "¿Quen é o ser que cunha soa voz, anda a catro patas, logo con dúas e logo con tres?", e Edipo deu coa resposta correcta: o home, que gatea cando é neno, camiña cando é adulto e de vello apóiase nun bastón. Desesperada porque lle deran coa resposta, a Esfinxe suicidouse.
Creonte cumpriu a súa promesa: cedeu a Edipo o trono de Tebas e casouno con Iocasta, coa que tivo dous fillos, Eteocles e Polinices, e dúas fillas, Ismene e Antígona. Nese momento, ninguén sabía que Iocasta era, en realidade, a nai de Edipo. Por cousa deste acto de incesto, unha peste caeu sobre Tebas e foise consultar a causa e a solución ó Oráculo de Delfos. A Pitia revelou que todo se debía a que Edipo matara ó seu pai, Laio, e casara coa súa nai, Iocasta, e que debía desterrarse. Edipo sacouse os ollos e exiliouse, Iocasta enforcouse e Creonte recuperou o trono de Tebas.
Guerra contra Tebas
Pero co tempo, Eteocles e Polinices ascenderon ó trono, e o primeiro terminou expulsando da cidade ó segundo. Polinices refuxiouse en Argos, onde reinaba o rei Adrasto. Este casouno coa súa filla máis vella, Arxía (ou Exialea), e prometeulle que o restauraría no trono, dando comezo á sonada guerra dos Sete contra Tebas, onde morreron todos menos o propio Adrasto.
miniatura|300px|esquerda|Os tebanos desenterran a Polinices, a quen Antígona dera sepultura desobedecendo as ordes de Creonte
Nesta guerra contra Tebas, o oráculo esixiu a Creonte sacrificar ó seu propio fillo, Megareo (ou Meneceo), se quería salvar a cidade. Creonte sacrificouno a Ares e así logrou a vitoria sobre os atacantes. Segundo Pseudo-Apolodoro, Meneceo ofreceuse voluntariamente ó sacrificio.
Cando só quedaban vivos tres dos sete paladíns (Polinices, Anfiarao e Adrasto), Polinices propuxo unha loita a morte entre el e Eteocles, que seguía en Tebas. O resultado deste combate foi que se mataron un ó outro. Creonte prohibiu dar sepultura a Polinices por traizoar á súa patria, como castigo por haber guerreado contra a súa patria, pero a irmá deste, Antígona, deulle os ritos fúnebres debidos e enterrouno. Ante este acto de desobediencia, Creonte ordenou que a sepultaran viva e Antígona suicidouse; outra tradición engade que Hemón, namorado dela, matouna e logo suicidouse, así como Eurídice, a esposa de Creonte.
Noutra versión do mito, Creonte prohibira enterrar os inimigos mortos e cando o soubo Adrasto, que xa fuxira ó lombo do seu cabalo alado Arión, pediu a Teseo que castigara a impiedade de Creonte. Teseo acudiu a Tebas, conquistou a cidade e encarcerou a Creonte, devolvendo os cadáveres ás súas familias para que os incineraran na pira ritual. O episodio de Antígona tería ocorrido con anterioridade.
Outros feitos no reinado de Creonte
Creonte purificou a Anfitrión cando este matou accidentalmente ó seu sogro Electrión, rei de Micenas. O irmán deste, Esténelo, expulsou a Anfitrión e este foi parar a Tebas. Anfitrión era o pai humano de Heracles, fillo realmente de Zeus.
Reinando Creonte en Tebas ocorreu un episodio protagonizado por Heracles. Cando regresaba a Tebas despois de matar ó león de Citerón, atopouse cos soldados do rei Erxino, de Orcómeno, que viñan cobrar o tributo que anualmente tiñan que pagar os cidadáns de Tebas ós de Orcómeno, consistente en cen bois durante vinte anos. Heracles enfrontouse a eles e cortoulles o nariz e as orellas, e con elas colgando do pescozo mandounos de volta xunto a Erxino que, loxicamente irritado, atacou Tebas. Heracles armou e encabezou o exército tebano, vestido cunha armadura que lle dera Atenea e, aínda que resultou vitorioso e puido dar morte a Erxino, o seu pai, Anfitrión, morreu na loita. Segundo outra lenda, Erxino sobreviviu pero tivo que aceptar ter que satisfacer a Tebas un tributo de 200 bois anuais.
Como agradecemento, Creonte deulle a Heracles a man de Mégara (Megara ou Megera), a súa filla máis vella.
Theravada
miniatura|Monxe tailandés meditando.
O Theravada (en pali e sánscrito: Sthaviravada), é considerada a máis antiga de entre as escolas de budismo actualmente existentes. A escola Theravada é tamén a única que non considera canónicas as escrituras adoptadas polas escolas Mahayana e Vaxrayana. É unha das dezaoito (ou vinte) escolas Nikāya, que se formaron na India no século seguinte á morte de Buda. Máis concretamente provén do grupo Vibhajjavāda que xurdiu da antiga seita Sthavira no tempo do terceiro concilio budista (250 a. C.). Esta vertente do budismo perdeu adeptos na súa terra natal, a India, pero perviviu coma tradición viva nas zonas do sueste asiático.
Características
A escola Theravada basea a súa doutrina exclusivamente no Canon Pali e os seus comentarios; cabe destacar entre estes últimos o Visuddhimagga (430 d. C.), do erudito Buddhaghosa. Logo de ser transmitidas oralmente durante séculos, as escrituras do Canon Pali foron escritas finalmente no século I antes de Cristo, en Sri Lanka, no que a propia tradición Theravada recoñece coma o cuarto concilio. A colección de textos Sutta e Vinaya do Canon Pali están xeralmente consideradas polos estudos contemporáneos coma as primeiras formas de literatura budista, e son consideradas xenuínas por todas as vertentes do budismo.
O Theravada (pali: thera "anciáns" + vada "palabra, doutrina" ), ten sido moitos séculos a relixión predominante no Sri Lanka, Birmania, Camboxa e Tailandia; actualmente o número de Budistas Theravada en todo o mundo excede os 100 millóns de persoas. En décadas recentes comezou a fincar as súas raíces no Occidente.
Na doutrina Theravada as persoas poden acordar do "soño da ignorancia" realizando, de xeito directo, a verdadeira natureza do seu ser; as persoas que acadan este estado son coñecidas coma arahants e, en ocasións, coma budas. Logo de varias vidas de busca espiritual chegan ao final do ciclo dos renacementos, e non se volven reencarnar coma humano, animal, pantasma, ou outra forma de vida. Os comentarios do Canon Pali clasifican estes "seres espertos" en tres categorías:
Campos, Codeseda, A Estrada
Campos é un lugar da parroquia de Codeseda no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 18 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 9 eran homes e 9 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 27 habitantes (10 homes e 17 mulleres).
Anóbidos
Os anóbidos ou Anobiidae (que nalgunhas clasificacións están dentro da familia Ptinidae) son unha familia de pequenos coleópteros polífagos coñecidos vulgarmente como trazas ou couzas da madeira, xa que perforan a madeira tanto en estado natural coma en edificios (trabes, mobles etc.). Algunhas especies considéranse verdadeiras pragas, como Xestobium rufovillosum, Anobium punctatum e Lasioderma serricorne. Coñécense uns 1 800 xéneros distribuídos por todo o mundo.
Taxonomía
Existen tres grandes grupos de escaravellos dentro da superfamilia Bostrichoidea: Bostrichidae, Anobiidae e Ptinidae. Estes grupos sufriron frecuentes cambios na clasificación xerárquica desde a súa creación. Foron tratados como unha soa familia, tres familias independentes, dúas familias chamadas Bostrichidae e Anobiidae (con Ptininae como subfamilia de Anobiidae), ou dúas familias denominadas Bostrichidae e Ptinidae (cos Anobiidae dentro de Ptinidae). A literatura máis recente trátaos como dúas subfamilias con nomes Bostrichidae e Ptinidae, mentres que os Anobiidae serían unha subfamilia de Ptinidae (Anobiinae).
Características
O tamaño dos anóbidos oscila entre 1,5 e 9 mm de lonxitude e son predominantemente marróns, pardo-avermellados ou anegrados. O corpo é case sempre cilíndrico, ás veces arredondado e está recuberto por unha abundante pubescencia, que ás veces forma debuxos sobre os élitros. A cabeza está máis ou menos retraída e agochada baixo o pronoto; as antenas poden ser filiformes, aserradas ou pectinadas; os ollos son grandes. As patas son delgadas e nalgúns casos poden pregarse e ocultarse en sucos na parte inferior do corpo; os tarsos son pentámeros (con cinco artellos en todas as patas).
Bioloxía e ecoloxía
miniatura|esquerda|Madeira furada por [[Anobium punctatum.]]
As larvas desenvóvlense en madeira morta, tanto natural coma traballada e, nese casoo, poden producir graves destrozos en trabes, artesoados, retablos, mobles, e incluso en libros; reciben o nome común de trazas ou couzas. Xestobium rufovillosum mentres escava galerías na madeira produce uns golpiños audibles polo oído humano que parecen o tic tac dun reloxo. Algunhas especies desenvólvense en fungos Xyletinus, produtos alimentarios (Stegobium) e mesmo en cigarros (Lasioderma).
Doenza
miniatura|Imaxe microscópica da [[Mycobacterium tuberculosis, unha bacteria patóxena infecciosa que é a principal causante da tuberculose.]] Unha doenza ou enfermidade é unha condición anormal que afecta ó corpo dun organismo. A miúdo é interpretada como unha condición médica asociada a uns síntomas e sinais específicos. Pode ser causada por factores procedentes dunhas fontes externas, como as enfermidades infecciosas, e poden causar dor, disfunción, malestar, problemas sociais ou a morte á persoa aflixida. No senso máis amplo, tamén se inclúen feridas, discapacidades, desordes, síndromes, infeccións, síntomas illados, desviación do comportamento, e variacións atípicas de estruturas e funcións, mentres que noutros contextos e para outros propósitos son consideradas noutras categorías. As doenzas adoitan afectar ás persoas non só fisicamente, senón tamén emocionalmente, xa que poden alterar a perspectiva da vida e a personalidade das persoas.
Anóbidos
Bioloxía e ecoloxía
Cando as larvas maduran, os adultos perforan a superficie da madeira e seguidamente a abandonan; son bos voadores e espállanse buscando lugares favorables para a posta; as femias depositan os ovos nas gretas da madeira.
Doenza
Existen catro tipos principais de doenzas: doenzas patóxenas, doenzas de discapacidade, doenzas hereditarias e doenzas psicolóxicas. Tamén poden ser clasificadas como transmisibles e non transmisibles. A doenza máis común do mundo é doenza das enxivas que afecta a 3 de cada 4 persoas. A doenza máis mortal do mundo é a doenza isquémica do corazón (obstrución da circulación do sangue), seguida polas cerebrovasculares e as infeccións das vías respiratorias.
Anóbidos
Sistemática
A familia inclúe os seguintes subgrupos (subfamilias e xéneros):
Doenza
A morte causada por unha doenza é chamada morte por causas naturais. O estudo das doenzas denomínase patoloxía, mentres que a medicina é un corpus do coñecemento máis amplo, abranguendo tanto o coñecemento das enfermidades como o seu tratamento.
Anóbidos
Sistemática
Sinónimos:
Doenza
Diferenza entre doenza e outros termos
Por definición, existe unha soa doenza, pero a caracterización e identificación de variados procesos e estados diferentes da saúde levou á discriminación dun universo de entidades distintas (entidades nosolóxicas), moitas delas entendidas estritamente como enfermidades pero outras non (cf. síndrome, entidade clínica e trastorno). Deste xeito, as enfermidades e procesos sucedáneos e análogos, son entendidas como categorías determinadas pola mente humana.
Fitopatoloxía e medicina veterinaria
As enfermidades que afectan ás plantas concirnen á fitopatoloxía, e as patoloxías que afectan ós animais son dominio da ciencia veterinaria. A doenza humana é o núcleo organizador da ciencia médica, pois gran parte do coñecemento médico está orientado cara a enfermidade e a súa solución.
Patoloxía humana e nosoloxía
Estritamente, as doenzas son obxecto de estudo da patoloxía (do grego παθος: 'afección', 'sufrimento'), póla da medicina que investiga as características propias de cada entidade, os seus compoñentes e o proceso que desenvolven, en relación coa evidencia morfofisiolóxica que se imprime na bioloxía do organismo enfermo. Porén, é a nosoloxía a disciplina encargada de gobernar a definición e clasificación das diversas doenzas segundo unha normativa baseada na caracterización e identificación dos compoñentes e funcións que definen cada entidade nosolóxica como algo único e discernible do resto. Así, son estudadas nun contexto máis amplo, comparativo e sistemático, dentro dun esquema global da patoloxía.
Nomenclatura
Para denominar unha doenza, como regra xeral, especifícase a parte do corpo afectada, seguida dun sufixo que indica a etiopatoxenia do problema de saúde.
Exemplos:
Algunhas enfermidades levan o nome de quen as descubriu ou describiu por vez primeira; son os denominados epónimos, como é o caso da doenza de Alzheimer e a doenza de Parkinson
Aínda que coloquialmente se emprega moito nese senso, a palabra patoloxía non é sinónimo de 'enfermidade', xa que fai referencia a unha disciplina, e non ó nome das enfermidades.
Definición de doente
dereita|miniatura|200px|«Ekstatische Jungfrau Katharina Emmerich» de [[Gabriel von Max (1885).]] Un doente é un ser humano que padece unha enfermidade, sexa consciente ou non do seu estado. Joan Riehl-Sisca define o rol do doente como «a posición que asume unha persoa cando se sente enferma». A forma na que un individuo percibe a saúde e a enfermidade é un fenómeno complexo e particular de como este reacciona en conxunto e se enfronta á situación en diferentes dimensións da súa personalidade. Así, cada persoa vivirá a experiencia de saúde-enfermidade de xeito diferente e isto condicionará o significado que lle de a tales experiencias.
En 2019 a Organización Mundial da Saúde (OMS) estableceu o día 17 de setembro como o Día Mundial da Seguridade do Paciente, co obxectivo de concienciar á sociedade e mellorar a seguridade do paciente e reducir os danos causados durante o tratamento.
Experiencia da enfermidade
A experiencia da enfermidade é a vivencia dun proceso que implica cambios ou modificacións dun estado previo. Divídese en cinco etapas:
Conduta de enfermidade
En xeral, as «persoas enfermas» actúan dunha forma especial fronte o seu estado; os sociólogos médicos chaman conduta de enfermidade a tal modificación na actitude. A conduta de enfermidade implica como o doente controla o seu organismo, define e interpreta os seus síntomas, adopta accións e fai uso do sistema sanitario. Existe unha gran variabilidade na forma na que as persoas reaccionan fronte á enfermidade, tanto a propia como a allea. Porén, a manifestación da conduta de enfermidade pode usarse para controlar as adversidades da vida. A conduta de enfermidade pode converterse en anómala cando é desproporcionada respecto ó problema e a persoa persiste no papel de doente.
Exemplos
miniatura|[[Enfermaría|Enfermeira atendendo a un doente de COVID-19 na UCI.]]
Como exemplos de enfermidades poden citarse:
Vishnu
Características
esquerda|miniatura|Vishnu explícalle a [[Arjuna os seus doce avatares.]] A trimurti representa o ciclo vital :
Vishnu é representado a miúdo sentado ou repousando sobre un loto. A súa esposa é Lakshmi, a deusa da riqueza e da boa fortuna, a súa montura Garuda, a aguia. Vishnu, con axuda dos rishis, negociou a tregua entre Vritra e Indra. A Terra, Bhūmi ou Bhû Devi, é tamén, ás veces, considerada como súa esposa. Vishnu salvouna, de feito, das augas so a forma do seu avatar Varâha. Os seus lazos matrimoniais ligan o deus coa realeza, a Terra (Bhūmi) e a fortuna (Lakshmi), sendo os dous principios unidos ao rei. En efecto, un dos termos para designar o rei en sánscrito é bhūpati, que pode significar "amo" ou "esposo" da Terra, sendo o termo pati ambivalente. A mitra, da que está toucado, confirma esta función real e demostra que no hinduísmo posvédico, mesmo se Indra posúe sempre o título de rei dos deuses, é Vishnu de feito quen opera con esa función. Esta preeminencia está, por outra banda, confirmada por numerosos mitos, nos que Vishnu ou un dos seus avatares humilla a Indra. Como especialmente acontece no episodio de Krishna levantando o monte Govardhana.
Swissair
Swissair foi a antiga aeroliña nacional de Suíza. Creouse da fusión entre Balair e Ad Astra Aero (To the Stars) en 1931. Durante a meirande parte dos seus 71 anos, Swissair foi unha das principais aeroliñas internacionais e era coñecida como o "Flying Bank" (banco flotante) debido á súa estabilidade financeira, o que causaba que fose respectada como un símbolo e unha icona nacional suíza. A aeroliña prosperou nos anos 80, cando foi unha das "catro grandes" da Europa occidental. Tiña as súas sedes no Aeroporto de Zúric e en Kloten.
En 1997 o Swissair Group foi rebautizado SAirGroup (aínda que volvería a chamarse Swissair Group en 2001), e pasaría a estar formado por catro subdivisións: SAirlines (a onde pertencían Swissair, Crossair, Balair e FlightLease), SAirServices, SAirLogistics e SAirRelations.
A sobreespansión debida á controvertida “estratexia de cazador” de finais dos 90 e a crise económica que seguiu os atentados do 11 de setembro de 2001 levou á perda de valor dos activos de Swissair dun xeito espectacular, deixando en terra á aeroliña en outubro de 2001. A compañía foi mantida con vida polo goberno suízo ata o 31 de marzo de 2002.
O 1 de abril fundouse a súa sucesora, Swiss International Air Lines, sobre a base da antiga Crossair, facéndose coa meirande parte das rutas, avións e traballadores de Swissair. Hoxe en día a compañía SAirGroup aínda existe e está en proceso de liquidación. Lufthansa tomou o control de Swiss International Air Lines no ano 2005.
Partido Comunista Belaruso
O Partido Comunista Belaruso (en Партыя камуністаў Беларусі; en Партия коммунистов Белоруссии) é un partido político belaruso de esquerdas, oposto ao goberno do presidente Aliaksandr Lukašenka. Dende outubro de 2009 cambiou o seu nome anterior Partido belaruso de esquerdas "Un Mundo Xusto" (en belaruso: Беларуская партыя аб'яднаных левых «Справядлівы сьвет», Partyja Kamunistau Bielarusi e en ruso: Белорусская партия объединённых левых «Справедливый мир», Partiya Kommunistov Belorussii).
En outubro de 2009, o partido converteuse en membro do Partido da Esquerda Europea.
Ærø
miniatura|dereita