cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Probabilidade
Historia
En 1906, Andrei Markov introduciu o concepto de cadeas de Markov, que tiveron un importante papel na teoría de procesos estocásticos e as súas aplicacións. En 1930, Kolmogorov desenvolveu a base axiomática da probabilidade empregando a teoría da medida. Na parte xeométrica foron influentes os colaboradores de The Educational Times (Miller, Crofton, McColl, Wolstenholme, Watson e Artemas Martin).
Teoría
A probabilidade constitúe un importante parámetro na determinación das diversas casualidades obtidas tras unha serie de eventos esperados dentro dun rango estatístico. Existen diversas formas como método abstracto, como a teoría Dempster-Shafer e a teoría da relatividade numérica.
A probabilidade dun suceso denótase coa letra p e exprésase en termos dunha fracción, polo que o valor de p cae entre 0 e 1. Por outra banda, a probabilidade de que un suceso "non ocorra" equivale a 1 menos o valor de p e denótase habitualmente coa letra q
Os métodos máis usuais para calcular as probabilidades son a regra da adición, a regra do produto e a distribución binomial.
Regra da adición
A regra da adición establece que a probabilidade de que ocorra un suceso en particular é igual á suma das probabilidades individuais se os sucesos son mutuamente excluínes, é dicir, non poden ocorrer ao mesmo tempo.
Por outra banda, se, é dicir que non son mutuamente excluíntes, entón:
sendo P(A)= probabilidade de que ocorra o suceso A, P(B)= probabilidade de que ocorra o suceso B, e probabilidade de que ocorran de xeito simultáneo os sucesos A e B.
Outra forma de velo é expresar a probabilidade de sucesos mutuamente non excluíntes mediante o sumatorio das probabilidades dun suceso determinado en función doutros sucesos:
Regra do produto
A regra do produto establece que a probabilidade de que ocorran dous ou máis sucesos estatisticamente independentes é igual ao produto das súas probabilidades individuais: se A e B son independentes. se A e B non son independentes.
Regra de Laplace
A regra de Laplace establece que no caso de que os experimentos dean lugar a sucesos equiprobables, é dicir, que todos teñan a mesma probabilidade, a probabilidade de que ocorra un suceso A calcúlase:
Probabilidade condicionada
A probabilidade condicionada é a probabilidade dun suceso A, se ocorreu certo suceso B. Escríbese P(A \mid B), e lese "probabilidade de A, dado B". Defínese como Se P(B)=0 entón P(A \mid B) está formalmente indefinida pola expresión. Neste caso, A e B son independentes, xa que.
Por exemplo, nunha bolsa con 2 bólas vermellas e 2 bólas azuis (4 bólas en total), a probabilidade de coller unha bóla vermella é 1/2; non obstante, ao tomar unha segunda bóla, a probabilidade de que sexa vermella ou azul depende da bóla extraída previamente. Por exemplo, se se colleu unha bóla vermella, a probabilidade de extraer unha segunda bóla vermella sería 1/3, xa que só hai 1 bóla vermella e 2 azuis. En cambio, se se extraeu unha bóla azul, a probabilidade de coller unha vermella será 2/3.
Distribución binomial
onde é o número total de combinacións posibles de m elementos nun conxunto de n elementos.
Aplicacións
A teoría da probabilidade aplícase na vida cotiá na avaliación e modelización de riscos. A industria e os mercados de seguros utilizan a ciencia actuarial para determinar o prezo e tomar decisións comerciais. Os gobernos aplican métodos probabilísticos na regulación ambiental (onde se lles chama "análise de vías de dispersión"), na análise de dereitos e na regulación financeira. Con frecuencia miden o benestar usando métodos que son estocásticos por natureza, e escollen que proxectos emprender baseándose en análises estatísticos do seu probable efecto na poboación como un conxunto. Non é correcto dicir que a estatística está incluída no propio modelo, xa que as análises de risco adoitan ser para unha única vez e polo tanto requiren máis modelos de probabilidade fundamentais. Unha lei de números pequenos tende a aplicarse a todas aquelas escollas e percepcións do efecto destas escollas, o que fai da medidas probabilísticas un tema político.
Un exemplo do uso da teoría da probabilidade no comercio dos mercados de materias primas é o efecto da probabilidade percibida de calquera conflito xeneralizado en Oriente Medio sobre os prezos do petróleo, que teñen efectos repentinos na economía no seu conxunto. Unha avaliación dun comerciante de produtos básicos de que unha é probable pode enviar os prezos deses produtos básicos cara a arriba ou cara a abaixo, e leva a outros comerciantes a esa opinión. En consecuencia, as probabilidades non son avaliadas de xeito independente nin necesariamente racional. A teoría das finanzas comportamentais xurdiu para describir o efecto deste pensamento grupal nos prezos, na política e na paz e nos conflitos.
Ademais da avaliación financeira, a probabilidade pódese empregar para analizar tendencias en bioloxía (por exemplo, propagación da doenzas) así como en ecoloxía (por exemplo, os cadros biolóxicos de Punnett). Do mesmo xeito en que ocorre coas finanzas, a avaliación de riscos pode usarse como ferramenta estatística para calcular a probabilidade de que ocorran eventos indesexables e pode axudar na implementación de protocolos para evitar atoparse con ditas circunstancias. A probabilidade úsase para deseñar xogos de azar para que os casinos poidan obter un beneficio garantido, mais ofrecen pagos aos xogadores que son o suficientemente frecuentes como para fomentar o xogo continuado.
Outra aplicación significativa da teoría das probabilidades na vida cotiá é a fiabilidade. Moitos produtos de consumo, como automóbiles e electrónica de consumo, utilizan a teoría da fiabilidade no deseño de produtos para reducir a probabilidade de fallo. A probabilidade de fallo pode influír nas decisións do fabricante sobre a garantía dun produto.
O modelo de linguaxe caché e outros modelos estatísticos da linguaxe que se usan no procesamento de linguaxe natural tamén son exemplos de aplicacións da teoría das probabilidades.
Relación coa aleatoriedade e probabilidade en mecánica cuántica
A teoría da probabilidade é necesaria para describir os fenómenos cuánticos. Un descubrimento revolucionario da física de principios do século XX foi o carácter aleatorio de todos os procesos físicos que se producen a escalas subatómicas e que se rexen polas leis da mecánica cuántica. A función de onda obxectiva evoluciona de xeito determinista mais, segundo a interpretación de Copenhaguen, trata de probabilidades de observación, explicándose o resultado por un colapso da función de onda cando se fai unha observación. Non obstante, a perda de determinismo co fin do instrumentalismo non atopou a aprobación universal. Albert Einstein comentou famosamente nunha carta a Max Born: "Estou convencido de que Deus non xoga aos dados". Como Einstein, Erwin Schrödinger, que descubriu a función de onda, cría que a mecánica cuántica é unha aproximación estatística dunha realidade determinista subxacente. Nalgunhas interpretacións modernas da mecánica estatística da medida, invócase a descoherencia cuántica para dar conta da aparición de resultados experimentais subxectivamente probabilísticos.
Lingüística computacional
Lingüística computacional teórica (LCT)
Pódense distinguir os seguintes obxectivos:
Lingüística computacional aplicada (LCA)
Diríxese ao deseño e elaboración de sistemas informáticos capaces de comprender, producir e traducir enunciados orais e escritos en linguas naturais.
Categorías:
Véxase tamén
لسانيات حاسوبية Kvantitativní lingvistika fa:زبان‌شناسی محاسباتی Linguistik komputasional Lingvistică computaţională
Liña Lleida-La Pobla de Segur
250px|miniatura|Tren na estación de [[Balaguer.]] A liña Lleida-La Pobla de Segur é unha liña de ferrocarril que une Lleida, Balaguer, Tremp e La Pobla de Segur, en Cataluña, conectando a chaira de Lleida co Prepireneo.
Hai 10 servizos diarios por sentido entre Lleida e Balaguer; 6 deles da liña RL1, que finalizan o seu percorrido en Balaguer, e os 4 restantes da liña RL2, que continúan ata La Pobla de Segur. O 70% dos usuarios concéntrase no tramo Lleida-Balaguer. Ademais, ofrécese un servizo turístico baixo a marca Tren dels Llacs (Tren dos Lagos).
Tárdanse uns 26 minutos en percorrer o trazado entre Lleida e Balaguer, e ata 1 hora e 35 minutos en percorrer integramente o traxecto ata La Pobla.
Liñas
Hai dúas liñas:
frameless|1000px
Lugares de Mañón
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Mañón.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Mañón
Green
Green é o sexto álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo R.E.M., publicado o 7 de novembro de 1988 a través do selo Warner Bros. Records. Producido polo grupo e Scott Litt, o disco continuou explorando temas políticos. A banda experimentou compoñend cancións máis ambiciosas e incorporando novos instrumentos ao seu son, como mandolinas, ademais de cambiar os seus instrumentos orixinais nalgunhas cancións.
Tras o seu lanzamento, Green foi un éxito comercial e da crítica. Para promocionar o disco a banda embarcouse nunha xira mundial de 11 meses e editou catro sinxelos do álbum: "Orange Crush", "Stand", "Pop Song 89" e "Get Up".
Manuel Vázquez Fariña
Manuel Vázquez Fariña, finado en Mugardos o 11 de decembro de 1973, foi un político galego.
Green
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Bill Berry, Peter Buck, Mike Mills e Michael Stipe.
Manuel Vázquez Fariña
Traxectoria
Empregado da Sociedad Española de Construcción Naval. Afiliado ao Partido Republicano Radical, foi elixido alcalde de Mugardos en agosto de 1935. Cesou no cargo a principios de xaneiro de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde e Delegado de Orde Público o 23 de xullo. Foi un dos principais responsábeis da represión en Mugardos nos primeiros meses da guerra xunto co xefe de Falange Esteban Cortizas Vilar. Foi destituído polo gobernador civil en agosto de 1937 e desterrado a Vedra. Volveu ser nomeado alcalde de Mugardos en setembro de 1939, tomando posesión o 10 de setembro. En 1943 foi recibido por Francisco Franco en El Pardo para entregarlle a medalla de ouro da vila de Mugardos. En xaneiro de 1949 os guerrilleiros Adolfo Allegue Allegue e Francisco Martínez Leira atentan contra el e o falanxista Arsenio Muñiz, a quen asasinan, logrando Manuel Vázquez saír indemne.
Green
Listaxe de cancións
Cara 1 - "Air side"
Cara 2 - "Metal side"
Disco 2 do 25 aniversario - Live in Greensboro, 1989
Exclusiva do Record Store Day 2013 - Live in Greensboro EP
Pedro Fernández de Andrade
Pedro ou Pero Fernández de Andrade foi o segundo señor de Pontedeume, Ferrol e Vilalba. Era fillo de Xoán Freire de Andrade e sucedeu ao seu tío Fernán Pérez de Andrade, O Bo, quen morreu sen descendencia masculina a pesar de ter un fillo que morreu novo.
A granxa de Reparada
Pouco se sabe deste cabaleiro, cuxo mandato, de curta duración, non é moi importante. Quizais o feito máis salientable sexa a usurpación da granxa de Reparada (posteriormente Covas) que era dominio dos monxes de Sobrado. A granxa fundáranna estes monxes con doazóns feitas polo rei Fernando II por privilexio dado na Coruña o 15 de febreiro de 1158.
A granxa de Reparada incrementou a súa importancia por outro privilexio dado polo rei Sancho el Bravo en Lugo no ano 1286, mediante o cal concedía ao mosterio de Sobrado o décimo da baleaxe que se matase no porto de Prioiro, pertencente á granxa de Reparada.
Como queira que o couto de Reparada lindaba con Ferrol, que era señorío dos Andrade, estes sempre tentaron de ampliar os seus dominios coas propiedades da granxa. O rei Xoán I viuse obrigado a exhortar a Pedro Fernández de Andrade para que devolvese aos monxes a propiedade da granxa. Porén, os seus descendentes sempre fixeron intentos de apoderarse da granxa ou, cando menos, da parte mellor: o porto e o monte de Prioiro. Cansos os monxes de loitar cos Andrade, acabarían cedendo o referido porto que os seus descendentes posuían aínda a comezos do século XIX ata que foron abolidos os dereitos señoriais.
miniatura|dereita|250px|[[Cabo Prior, na antiga granxa Reparada]]
A caza da balea en Galicia
O porto de Prioiro era un dos que había na idade media para a matanza das baleas que se capturaban nas costas galegas. O seu maior desenvolvemento acadouse nos séculos XIII e XIV e eran, principalmente, pescadores biscaiños os que faenaban.
A coroa tiña os dereitos do décimo da baleaxe, así podían facer cesións dese dereito como fixo Sancho el Bravo cos monxes de Sobrado. Os pescadores de baleas tentaron moitas veces de liberarse deste imposto sen conseguilo, dando lugar a curiosos preitos.
A caza de baleas foi minguando por varias razóns que levaron á sobrepesca: Aumentou o número de barcos, mesmo viñan barcos franceses; os portos baleeiros aumentaran considerablemente e os barcos aumentaran a súa tonelaxe.
Casamento e sucesión
Casou Pedro Fernández de Andrade con dona Mencía de Meira coa cal tivo dous fillos: Nuno Freire de Andrade O Mao, que o sucedería nos señoríos, e Pedro Fernández de Andrade. Morreu no ano 1407. Sábese por un documento do 5 de novembro de 1433 que a súa viúva, Mencía de Meira, aínda vivía nesa data nas súas casas de Betanzos.
Bibliografía
Antonio Couceiro Freijomil. Historia de Pontedeume, 4ª ed.(1995). Xunta de Galicia. ISBN 84-453-1437-8
Racamonde, Naraío, San Sadurniño
Racamonde é un lugar da parroquia de Naraío no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 12 habitantes (5 homes e 7 mulleres).
San Lourenzo de Trives, A Pobra de Trives
San Lourenzo de Trives é unha parroquia do concello da Pobra de Trives na comarca da Terra de Trives, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 76 habitantes (42 homes e 34 mulleres), un menos ca no ano anterior.
Un cuento chino
Un cuento chino é un filme arxentino dirixido por Sebastián Borensztein que foi estreado no 2011. Está protagonizada por Ricardo Darín, Muriel Santa Ana e Ignacio Huang.
Sinopse
Roberto, un home afundido por un duro revés que arruinou e paralizou a súa vida hai máis de vinte anos, vive atrincheirado fronte ó mundo e en completa soidade. Porén, un día, un estraño acontecemento consegue sacalo do seu illamento e poñelo de novo en contacto co mundo.
Peste
dereita|miniatura|300px|Ilustración da Peste nunha Biblia Medieval. A epidemia da Biblia poderá ou non ter sido Peste A peste é unha enfermidade infectocontaxiosa que afecta tanto a animais como a humanos, e que causa a bacteria Yersinia pestis que se espalla a través das pulgas das ratas Rattus rattus ou outros roedores.
Historia
A bacteria da peste presente nos roedores é sempre a orixe das epidemias. Hai dous reservatorios antigos, un ao pé dos Himalaias e outro na rexión dos Grandes Lagos en África. As restantes poboacións de roedores infectados existentes foron contaminadas en períodos históricos.
As poboacións dalgúns roedores das pradarías viven en altísimos números en enormes conxuntos de galerías subterráneas que comunican unhas coas outras. O número de individuos nestas comunidades permite á peste establecerse porque, co constante nacemento de crías, hai sempre suficiente número de novos hóspedes de forma continua. Naturalmente, as poboacións de ratos e de humanos nas (pequenas) cidades medievais nunca tiveron a masa crítica continua de individuos susceptibles para se manteren. Nesas comunidades de homes, a peste infecta todos os individuos susceptibles ata só restaren os mortos e os inmunes. Só despois de que xorde unha nova xeración non inmune e se volta maioritaria, pode a peste regresar. Nas comunidades humanas, polo tanto, a peste ataca en epidemias.
A Peste na Antigüidade
Hai varias referencias a epidemias mortíferas na Biblia. No período medieval, en que a peste era a principal doenza epidémica mortífera, estas alusións foron interpretadas como referentes a ela, unha idea que ten sido aceptada por moitos historiadores ata o presente. Porén, non existe ningún dato clínico que permita identificar as doenzas epidémicas da Biblia, como aquela que Deus tería mandado contra os filisteos como castigo por roubaren a Arca da alianza. dereita |miniatura|A peste en Ashdod, cadro de [[Nicolao Pousin, 1630. (Na verdade, a epidemia bíblica de Ashdod podería non ter sido peste)]] A epidemia descrita por Tucídides que atinxiu Atenas no século de Pericles (século V a.C.), durante a Guerra do Peloponeso contra Esparta, matando un terzo da poboación, tamén foi considerada como peste. É moito máis probable, non obstante, que fora outra doenza como o Xarampón ou a Varíola. Daquela, de calquera forma, a poboación da Grecia era insuficiente para lle permitir establecerse, polo que desapareceu sen rastro.
No século I, Rufo de Éfeso, un médico grego, dános unha descrición máis clara de peste na Libia, Exipto e Siria. Describe os bubos duros, febre alta, dor e delirio. A descrición da doenza por Rufo deixa claro que a doenza era entón extremadamente infrecuente na rexión, a pesar da súa referencia por un médico do século III a.C. que a tería descrito, o que leva algúns historiadores a supor que xa sería endémica no Mediterráneo desde había moito. Porén, será máis probable que estas epidemias do século I sexan debidas a raros viaxantes infectados. De feito, foi por volta dos primeiros anos da Era de Cristo cando se estableceron as primeiras ligazóns regulares por barco do Exipto Romano coa India. A peste é transmisible de persoa a persoa, mais ese modo de transmisión mata axiña (en 2-3 días) e é ineficaz, logo as epidemias deste tipo son de curta duración e extensión. Como non existían poboacións de roedores infectados nesa época preto do Mediterráneo, a transmisión epidémica da peste por toda a Europa e Medio Oriente sería imposible.
A Peste de Xustiniano
A peste de Xustiniano afectou o Imperio romano do Oriente, máis coñecido coñecido como Imperio Bizantino, en 541 e 542, chegando ao occidente do Mediterráneo en 543 e 544. Os historiadores da época dannos a primeira descrición inconfundible da peste.
Esta epidemia debe ter tido orixe na Etiopía a partir dos Grandes Lagos, ou polos navíos romanos que facían comercio coa India, e entrou no territorio de Bizancio por Exipto. Nesa altura o Exipto pagaba a anona, o imposto de gran de trigo, para abastecer os mercados de Constantinopla, como fixera anteriormente a Roma. Serían neses navíos onde se levou a peste á capital. Nesta cidade, a peste matou no seu pico preto de 10.000 persoas por día, segundo o historiador da época Procopio, acabando por matar ao 40% da poboación da cidade. A nobreza foi tamén decimada, levando o Emperador Xustiniano a promulgar novas leis de sucesión para lidar coa situación da perda aguda dos seus militares e burócratas.
Nesa altura, o Imperio Bizantino loitaba contra a ocupación bárbara das terras do antigo Imperio romano occidental, tendo xa, grazas aos seus xenerais Belisario e ao escravo imperial e eunuco Narsés, recuperado o Norte de África, incluíndo Cartago dos Vándalos, e a Italia e o sur de España (incluíndo o Algarve) dos Ostrogodos e Visigodos. A perda de fondos e de homes na capital debido á peste foi determinante na cesación das hostilidades no período de maior éxito, levando finalmente á derrota da campaña pola presión continua das tribos bárbaras non conquistadas que alí habitaban.
En total tería morto o 25% da poboación das costas do Mediterráneo Oriental, preto de 25 millóns de persoas.
Peste Negra
A Peste negra foi unha epidemia que chegou a Europa, a China, o Medio Oriente e outras rexións do Mundo durante o século XIV (1347-1350), matando un terzo da poboación de Europa e proporcións probabelmente semellantes noutras rexións. A peste non só decimou a poboación senón que destruíu a brillante civilización europea da baixa Idade Media, da construción das catedrais e do Feudalismo e Mercantilismo, que foi substituída pola bastante diferente civilización dos Descubrimentos e do Renacemento, logo que a poboación volveu a medrar.
Durante o período de revolución que causou, cuestionáronse institucións como a Igrexa católica, prosperaron novas formas de relixión místicas e de pensar e minorías inocentes como os leprosos e os xudeus foron perseguidas e acusadas de seren a causa da peste.
A "Terceira Pandemia"
A terceira pandemia ocorreu no século XIX, mais a súa diseminación foi efectivamente trabada polos esforzos dos médicos.
Esta pandemia matou a 12 millóns de persoas na China e maila India.
A Ciencia da Medicina e a Peste
O primeiro investigador en considerar a peste negra unha doenza infecciosa foi Rhases, un médico árabe, no século X.
As primeiras medidas eficaces de saúde pública foron tomadas nos portos mediterráneos europeos. A corentena permitía aos portuarios verificar a presenza da peste e conter a súa diseminación eficazmente, secuestrando os ocupantes dun navío durante un período superior ao da incubación da doenza.
Porén, coa Terceira Pandemia foi cando comezou a investigación científica máis seria sobre a doenza, por investigadores traballando na Asia nos anos de 1890. O francés Paul Louis Simond identificou a pulga dos roedores como principal vector de transmisión. En 1894, en Hong Kong, o bacterioloxista suízo Alexandre Yersin illou pola primeira vez a Yersinia pestis, e determinou o seu modo de transmisión, tendo sido homenaxeado coa nomeación a partir do seu nome da especie responsable. Tamén en 1894 o médico Xaponés Shibasaburo Kitasato identificou independentemente o bacilo responsable.
A última epidemia de peste na Europa ocorreu na Ucraína e Rusia en 1877-1889, nas rexións da estepa (Urais e Caspio). Grazas ás medidas de contención, morreron apenas 420 persoas. A localización da última epidemia é reveladora xa que é na estepa onde se sitúa a poboación de roedores que albergan a bacteria endemicamente.
Medicina
Hoxe en día a peste non é un problema maior de saúde.
Yersinia pestis
Hai varias especies do xénero Yersinia, e a maioría son bacterias inocuas da flora intestinal normal. Son da familia das Enterobacteriaceae.
A Y. pestis é un pequeno bacilo encapsulado Gram-negativo, encapsulado e inmóbil, aerobio e anaerobio facultativo. Como todos os gramnegativos, non tolera exposición ao ar seco por moito tempo e contén externamente a molécula lipopolisacárido (LPS), ou endotoxina, que activa de forma despropositada o sistema inmunitario, levando á produción de citocinas que producen vasodilatación excesiva con risco de choque séptico e morte.
É capaz de variar os seus antíxenos externos e é resistente á acción do complemento (secreta encimas que o destrúen). Alén diso resiste á morte por fagocitose, a través do sistema de secreción tipo III, con que inxecta proteínas que bloquean por desfosforilación varias proteínas do fagocito envolvidas no proceso da fagocitose; destruíndo os filamentos de actinia, inhibindo a formación de citocinas e inducindo a apoptose do macrófago. A súa cápsula é protección adicional contra a fagocitose.
Transmisión
dereita|miniatura|Rattus rattus, a especie de ratazana responsable pola diseminación da peste durante a Idade Media A peste bubónica é unha doenza fundamentalmente de roedores (ratos, ratazanas, coellos, marmotas, esquíos). Espallase entre eles por contacto directo ou polas pulgas, séndolles normalmente fatal.
A peste nos humanos é unha típica zoonose, causada polo contacto con roedores infectados. As pulgas dos roedores recollen a bacteria do sangue dos animais infectados, e cando estes morren, procuran novos hóspedes. Mentres a bacteria multiplicase no intestino da pulga. Cans, gatos e seres humanos poden ser infectados, cando a pulga libera bacterias na pel da vítima. A Y.pestis entra entón na linfa a través de feridas ou microabrasións na pel, como a da picada da pulga.
Outra forma de infección é por inhalación de gotas de líquido de esbirros ou tose dun individuo doente.
Epidemioloxía
dereita|miniatura|En amarelo: países con casos de Peste; en vermello, países con comunidades de roedores salvaxes infectados con peste A peste foi unha epidemia extremadamente mortífera na Europa, China, Medio Oriente, Asia e África durante varias épocas, principalmente durante a baixa Idade Media. A última epidemia significativa ocorreu no fin do século XIX, na China e a India, mais aínda hoxe se rexistran casos en varios países, principalmente naqueles en que hai poboacións de roedores salvaxes infectados. Hai preto de 2000 casos por ano en todo o mundo, nas rexións en que hai roedores infectados.
Hai hoxe poboacións de roedores con peste endémica no Occidente dos EUA, á carón dos Himalaias, chairas da Eurasia setentrional (Mongolia, Manchuria na China, Ucraína), rexión dos grandes lagos na África oriental e algunhas rexións do Brasil e dos Andes. A transmisión da peste é rara e debida a contacto directo cos animais infectados e non a través de pulgas.
Progresión e Síntomas
A bacteria entra por pequenas quebras invisibles da integridade da pel. De aí espallase polos ganglios linfáticos, onde se multiplica.
Despois de, no máximo, sete días, no 90% dos casos presenta febre alta, mal estar e os bubos, que son protuberancias azuladas na pel. San na verdade apenas ganglios linfáticos hemorráxicos e inchados debido á infección. A cor azul-esverdeada vén da dexeneración da hemoglobina. O surximento dos bubos corresponde a unha taxa media de supervivencia que pode ser tan baixa como 25% se non for tratada. As bacterias invaden entón a corrente sanguínea, onde se multiplican causando peste septicémica.
A peste septicémica caracterízase polas hemorraxias en varios órganos. As hemorraxias para a pel forman manchas escuras, de onde ven o nome de peste negra. Do sangue poden invadir calquera órgano, sendo común a infección do pulmón.
A peste pneumónica pode ser un desenvolvemento da peste bubónica ou unha inhalación directa de gotas infecciosas expelidas por outro doente. Hai tose con expectoración sanguinolenta e purulenta altamente infecciosa. A peste inhalada ten menor período de incubación (2-3 días) e é logo de inicio pulmonar, sen bubos. Despois do surximento dos síntomas pulmonares a peste non tratada é mortal no 100% dos casos.
Mesmo tratada con antibióticos, e descontando a fase inicial, a peste ten aínda unha mortalidade do 15%.
Prevención
Evitar o contacto con roedores e erradicalos das áreas de habitación é a única protección eficaz. O vinagre foi utilizado na Idade Media, xa que as pulgas e as ratas evitan o seu cheiro.
A peste é unha doenza de comunicación obrigatoria ás autoridades. Contactos de individuos afectados aínda hoxe son postos en corentena durante seis días.
Tratamento
Os antibióticos revolucionaron o tratamento da peste, tornándoa en axente da morte case certa en doenza facilmente controlable. San eficaces a estreptomicina, tetraciclinas e cloranfenicol.
Como arma biolóxica
A peste foi inicialmente introducida en Caffa como arma biolóxica. Cadáveres de turcos que morreran desa doenza foron catapultados para dentro das murallas da cidade, de onde se espallou dando orixe á Peste Negra do século XIV.
Durante a Primeira guerra mundial, o exército do Xapón desenvolveu a peste en canto arma biolóxica de diseminación por pulgas. Foi usada contra civís chineses e prisioneiros de guerra na Manchuria.
Durante a Guerra fría os EUA e a URSS desenvolveron estirpes xeneticamente modificadas de bacilos Y.pestis para a diseminación aerosolizada polo ar. A Unión Soviética probabelmente desenvolveu armas eficaces en grande volume, segundo algúns relatorios dos servizos secretos dos Estados Unidos, mais os datos específicos non son coñecidos e é probábel que os arsenais xa teñan sido destruídos.
Mecistops cataphractus
O Mecistops cataphractus, xeralmente chamado crocodilo de fociño delgado, é unha especie de crocodilo africano en perigo crítico de extinción. Tradicionalmente era clasificado dentro do xénero Crocodylus, co nome Crocodylus cataphractus, pero recentes estudos de ADN e morfoloxía suxeriron que é mellor clasificalo nun xénero propio, Mecistops.
Descrición
Estes crocodilos son nativos de hábitats de auga doce de África central e occidental. Son crocodilos de tamaño medio, normalmente algo máis pequenos que o crocodilo do Nilo, pero son máis grandes que outras varias especies de crocodilianos. Os adultos son tipicamente duns 2,5 m de longo, pero algúns chegaron a 4,2 m. Pesan entre 125 e 325 kg. Teñen un fociño delgado que usan para capturar as súas presas.
Comportamento
miniatura|200px|esquerda|Os crocodilos de fociño delgado teñen unha semellanza superficial co [[gavial, que tamén ten un fociño delgado, pero pertence a outra familia.]] A súa dieta consiste principalmente en peixes, anfibios e crustáceos. Os adultos capturan ocasionalmente mamíferos máis pequenos, serpes acuáticas tartarugas e aves. Esta especie non se encontra normalmente en grupos, excepto durante o comezo da estación reprodutora. As femias constrúen un niño con forma de morea formado principalmente de materia vexetal. Os niños están situados nas ribeiras dos ríos, e a súa construción empeza xeralmente a comezos da estación húmida, aínda que a reprodución é asíncrona incluso entre membros da mesma poboación. Ten unha estación de nidación similar, pero xeralmene máis curta, que o simpátrico crocodilo anano, o cal pode aniñar máis lonxe dos hábitats de ribeira frecuentados por M. cataphractus.
O crocodilo de fociño delgado pon unha media de 16 ovos (mínimo 13, máximo 27) moi grandes en relación co seu tamaño corporal, aproximadamente unha semana despois de completar a construción do niño. O período de incubación é longo comparado co da maioría das especies de crocodilos, e ás veces dura uns 110 días. A femia permanece preto do niño, pero non o defende co mesmo vigor que outras especies de crocodilos. Unha vez que os ovos empezan a eclosionar, e as crías empezan a emitir os seus característios píos, ela abre o niño e axuda no proceso da eclosión. As crías despois espállanse a través do bosque inundado. Aínda que hai perdas de crías por causa dos depredadores (por exemplo, polas tartarugas Trionychidae), estas aparentemente son mínimas, o que posiblemente explica o pequeno número de ovos relativamene grandes que pon a femia e o longo período de incubación. As crías teñen tamén dentes moi agudos para a súa protección. É unha das catro especies de crocodilos africanos; as outras son o crocodilo do Nilo, o crocodilo do deserto e o crocodilo anano.
Status
Esta especie coñécese relativamente pouco, xa que se fixeron poucos estudos das poboacións silvestres. En consecuencia, inicialmente foi clasificada como con datos deficientes pola IUCN en 1996. Despois dunha revisión de 2014, cambiouse a clasificación a en perigo crítico. Parece que foi completamente extinguida en varios países onde antes estaba preente e está declinando nos demais. As ameazas que sofre son a caza (pola pel e carne), perda de hábitats, exceso de pesca (xa que se alimenta principalmente de peixes) e molestias xerais (é moi tímido). Hai unha considerable incerteza sobre o tamaño das súas poboacións silvestres, pero estímase que está entre 1 000 e 20 000 exemplares. Esta especie téñena e críana en varios zoos de Europa e Norteamérica, e en Costa do Marfil están considerando comezar un programa de crianza en catividade.
Taxonomía
As probas xenéticas e morfolóxicas recentes indican que o crocodilo de fociño delgado comprende, en realidade, dúas especies separadas, unha formada pola poboación de África central (Mecistops cataphractus) e a outra polas poboacións de África occidental (aínda non nomeada). A proposta especie do oeste, sería unha das especies de crocodilianos máis ameazadas, e os científicos estimaron que as dúas poboacións se separaron hai de 6,5 a 7,5 millóns de anos.
Aksel Sandemose
Axel Nielsen, que cambiou o seu nome a Aksel Sandemose, nado o 19 de marzo de 1899 en Nykøbing Mors, Illa de Mors, e finado o 5 de agosto de 1965 en Copenhague, foi un escritor danés que reflectiu na súa obra ideas de Sigmund Freud. Nas súas novelas o tema psicolóxico mestúrase coa trama policíaca, empregando unha linguaxe simbólico-mítica, achegándose sátira. A súa obra mestra considérase Det svundne er en drøm (1946), aínda que tamén son importantes Varulven (1958) e En flyktning krysser sitt spor (1933), esta última expón os principios da Lei de Jante e describe a represión das aspiracións do individuo e o desenvolvemento persoal polo colectivo, tema principal das súas obras. En 1959 obtivo o Premio Dobloug da Academia de Suecia.
Biografía
De pai danés e nai norueguesa, viviu nos Estados Unidos, Canadá e as Antillas antes de mudarse en 1930 a Noruega, onde ficou até que en 1941 os nazis invadiron o país e fuxiu a Suecia porque participaba no movemento de resistencia norueguesa. Tras a guerra retornou a Noruega e estableceuse en Risør. Ademais de escribirm traballou como leñador, mariñeiro en Terra Nova, mestre e xornalista.
Wolfstone
Wolfstone é un grupo musical escocés, fundado en 1989 por Duncan Chisholm, que toca música celta combinada con rock and roll. O seu repertorio consta tanto de temas orixinais compostos pola banda así como de temas de folk tradicionais.
O Temple, Cambre
Xeografía
O Temple é a única parroquia costeira do concello, sitúase fronte á ría do Burgo onde desemboca o río Mero. A marxe dereita do río pertence a Cambre, ata esta parroquia, e a esquerda a Culleredo ata Almeiras.
San Mamede de Trives, A Pobra de Trives
San Mamede de Trives é unha parroquia do concello da Pobra de Trives na comarca da Terra de Trives, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 56 habitantes (29 homes e 27 mulleres), un menos ca en 2006.
O Temple, Cambre
Toponimia
O Temple é un topónimo latino ligado á orde dos templarios que se estableceron neste lugar.
Educación
Nesta parroquia sitúase o galardoado IES Afonso X O Sabio.
Imanol Arias
Manuel María Arias Domínguez, coñecido como Imanol Arias, nado en Riaño (León) o 26 de abril de 1956, é un actor español.
Premios e candidaturas
Festival Internacional de Cine de Donostia
Fotogramas de Prata
TP de Ouro
Premios ACE (Nova York)
Outros
Cincinnati Reds
Os Cincinnati Reds son un equipo profesional estadounidense de béisbol con sede na cidade de Cincinnati, Ohio. O club compite na Major League Baseball (MLB) como membro da Divisón Central da National League (NL). O equipo xoga os seus partidos como local no Great American Ball Park, campo con capacidade para 42.319 espectadores. Os Reds, fundados en 1881, foron un dos equipos fundadores da American Association en 1882, uníndose á National League en 1890.
Fontenlo, Codeseda, A Estrada
Fontenlo é un lugar da parroquia de Codeseda no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 12 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 7 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 18 habitantes (8 homes e 10 mulleres).
Francisco Caamaño
Francisco Manuel Caamaño Domínguez, nado en Cee o 8 de xaneiro de 1963, é un político galego, foi ministro de Xustiza de España entre 2009 e 2011.
Traxectoria
No plano persoal, está casado e ten dous pícaros. No profesional, é licenciado en dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1986, foi profesor desa universidade ata que en 1993 foi asignado como letrado no Tribunal Constitucional. En 2001 regresou á Universidade de Santiago e en 2002 conseguiu a cátedra de dereito constitucional na Universidade de Valencia, posto onde permaneceu ata 2004.
Militante do PSOE, nese ano foi nomeado por José Luis Rodríguez Zapatero secretario de estado de Relacións coas Cortes, posto no que se ocupou de negociar algúns estatutos de autonomía e de facer reformas no sistema de votación nas eleccións locais dos estranxeiros que vivían en España. En 2008 continuou no mesmo posto logo dunha reforma de goberno, aínda que daquela baixo a denominación de secretaría de Estado de Asuntos Constitucionais e Parlamentarios.
O 24 de febreiro de 2009, e logo da dimisión do anterior ministro de Xustiza, Mariano Fernández Bermejo, tomou posesión como novo ministro do goberno socialista. Desa maneira houbo catro ministros galegos no goberno de España, algo que non sucedera en toda a época democrática. Permaneceu no seu posto ata a derrota electoral socialista de novembro de 2011. Nesas xerais de 2011, Caamaño encabezou a candidatura socialista pola provincia da Coruña, por onde foi elixido deputado. Foi elixido Secretario Provincial do PSdeG na Coruña no correspondente Congreso de xuño de 2012. Nas eleccións autonómicas de 2012 encabezou a candidatura do PSdeG pola provincia da Coruña e foi elixido deputado do Parlamento de Galicia.
En setembro de 2014 dimiteu como Secretario Provincial e convocou primarias para novembro. O 20 de abril de 2015 anunciou que tamén renunciaba ao seu escano no Parlamento de Galicia por motivos persoais, coa intención de reincorporarse á docencia na Universidade de Valencia.
Lugares de Mazaricos
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Mazaricos.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Mazaricos
As Antes, Arantón, Santa Comba
As Antes é un lugar da parroquia de Arantón no concello coruñés de Santa Comba na comarca do Xallas. A súa poboación no ano 2018, segundo o Instituto Nacional de Estadística, era de 56 habitantes, dos cales 31 eran mulleres e 25 homes.
Häjyt
Häjyt é un filme finlandés de 1999 dirixido por Aleksi Mäkelä. Foi escollido como candidato de Finlandia para o Óscar ó mellor filme internacional na 72ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Melvin Calvin
Melvin Calvin, nado o 8 de abril de 1911 en Saint Paul (Estados Unidos) e finado o 8 de xaneiro de 1997 en Berkeley (California, Estados Unidos), foi un químico e profesor universitario estadounidense galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1961.
Traxectoria
Melvin naceu no seo dunha familia de inmigrantes rusos en Saint Paul, Minnesota. Criouse en Detroit.
Cursou estudos de química na Escola de Minería e Tecnoloxía de Míchigan (hoxe Universidade Tecnolóxica de Míchigan), onde se licenciou en 1931. Posteriormente ampliou os seus estudos na Universidade de Minnesota, onde se doutorou en 1935 e ao ano seguinte conseguiu realizar unha bolsa posdoutoral na Universidade de Mánchester en Inglaterra.
Édouard Louis Trouessart
Édouard Louis Trouessart, nado o 25 de agosto de 1842 en Angers e finado o 30 de xuño de 1927 en París, foi un zoólogo francés.
Melvin Calvin
Investigacións científicas
A súa carreira iniciouse tras un accidente ocorrido en 1936 na fábrica de tinguiduras que Imperial Chemical Industries (ICI) tiña en Manchester. Elaborábase un composto incoloro chamado ftalonitrilo, pero unha partida saíu dunha bela cor azul, ao parecer por unha greta no forro de vidro do recipiente. Identificouse como ftalocianina, membro dunha nova, e estruturalmente interesante, familia de compostos.
Édouard Louis Trouessart
Traxectoria
Fillo dun profesor de física da Universidade de Poitiers, Trouessart foi educado en Angers e Poitiers antes de entrar na escola de Medicina militar de Estrasburgo. A causa de graves problemas de saúde, tivo que abandonar os estudos.
Furanosa
miniatura|160px|Beta- D -Frutofuranosa, unha cetohexosa ciclada. Furanosa é o termo co que se denominan os monosacáridos (azucres simples) que teñen unha estrutura química formada por un anel de cinco membros que ten nos seus vértices catro átomos de carbono e un átomo de osíxeno. O nome deriva dun composto de estrutura similar, o furano, que é un heterociclo con osíxeno e dobres enlaces, pero o anel de furanosa non ten dobres enlaces.
Édouard Louis Trouessart
Traxectoria
En 1864 pasou a ser profesor de física na Universidade de Poitiers, e desde entón consagrouse ao estudo da Historia natural. Regresou aos estudos de medicina e obtivo o seu doutoramento en 1870. Serviu no exército francés durante a guerra franco-prusiana.
Melvin Calvin
Investigacións científicas
Calvin, que chegaba á Universidade de Manchester para realizar estudos posdoutorais, traballaba co profesor Michael Polanyi e viu que o composto da ICI tiña un parecido estrutural coa hemomolécula e coa clorofila: as dúas moléculas catalíticas máis importantes nos seres vivos e, bioquímicamente, as máis difíciles de comprender e de imitar. Seguiu a suxestión de Polanyi de empregar o composto da ICI como modelo para investigar a conexión entre a estrutura e a estabilidade nesas moléculas tan fundamentais.
Furanosa
O anel de furanosa fórmase cando o grupo aldehido ou o grupo cetona dun monosacárido liñal de cinco ou máis átomos de carbono en disolución reacciona cun OH doutro carbono da molécula, formando un enlace intramolecular, que orixina un hemiacetal cíclico nas aldosas ou un hemicetal cíclico nas cetosas. Por exemplo na frutosa, unha cetohexosa, reaccionan os grupos dos carbonos 2 e 5 orixinando un hemicetal ; na ribosa, unha aldopentosa, reaccionan os grupos dos carbonos 1 e 4, orixinando un hemiacetal. As aldohexosas xeralmente forman aneis de seis vértices chamados piranosas, pero poden formar tamén, aínda que con menor probabilidade, furanosas (por exemplo, na aldohexosa manosa en disolución hai só un 1% ou menos de furanosas, e case todas as moléculas son piranosas).
Édouard Louis Trouessart
Traxectoria
Despois de servir no hospital de Villevêque, dirixiu entre 1882 e 1884 o museo de Angers e ensinou historia natural no liceo da cidade. En 1885 instalouse en París, onde frecuentou a compañía de Alphonse Milne-Edwards (1835-1900), a quen axudou como voluntario.
Melvin Calvin
Investigacións científicas
Durante a década de 1940, na súa estadía en Berkeley, comezou os seus experimentos sobre a fotosíntese sobre cultivos da alga verde unicelular Chlorella pyrenoidosa, separando os compostos obtidos por cromatografía bidimensional e identificándoos grazas ao carbono-14 e esclarecendo o proceso de asimilación fotoquímica do dióxido de carbono polas partes verdes das plantas, hoxe frecuentemente denominado ciclo de Calvin. Foi galardoado co Premio Nobel de Química en 1961 polos seus traballos sobre a asimilación do dióxido de carbono polas plantas.
Furanosa
No anel de furanosa o átomo de carbono unido ao osíxeno, que antes da ciclación levaba o carbonilo (C=O) e non era asimétrico, convértese en asimétrico e dá lugar a uns novos isómeros chamados anómeros, que só existen nas moléculas cicladas, e os seus substituíntes poden estar en dúas posicións, dando lugar aos isómeros alfa e beta. Debido ao fenómeno da mutarrotación en disolución hai unha mestura das formas alfa e beta.
miniatura|dereita|150px|Estrutura química da aldopentosa [[ribosa na súa forma furanosa. No enlace ondulado o OH pode estar orientado para arriba ou abaixo segundo se trate da forma anomérica beta ou alfa.]]
Édouard Louis Trouessart
Traxectoria
A morte de Émile Oustalet (1844-1905) permitiulle obter a cátedra de Zooloxía (mamíferos e aves), posto que conservou até 1926.
Dedicouse principalmente ao estudo dos mamíferos e dos ácaros, ademais das aves. Entre as súas obras cómpre destacar Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium (1899) e Faune des Mammifères d'Europe (1910). En 1901 accedeu á presidencia da Sociedade Zoolóxica de Francia.
Algunhas publicacións
1886 - ''Les microbes, les ferments et les moisissures. Avec 107 figures dans le texte''. 1893 - Au bord de la mer: géologie, faune et flore des côtes de France de Dunkerque à Biarritz. 1899 - Catalogus mammalium tam quam viventium fossilium. 1910 - Faune des Mammifères d’Europe. 1922 - La distribution géographique des animaux.
Abreviatura
A abreviatura Trouessart emprégase para indicar a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Uh, jeg ville ønske jeg var dig
Festival de Eurovisión 1959
miniatura|esquerda|[[Birthe Wilke (dereita), intérprete da canción, con Gustav Winckler en 1957.]]
Selección
«Uh, jeg ville ønske jeg var dig» cualificouse para representar a Dinamarca no Festival de Eurovisión 1959 tras gaña-la final nacional dinamarquesa, Dansk Melodi Grand Prix 1959.
No festival
A canción participou no festival celebrado no Palacio de Festivais e Congresos de Cannes o 11 de marzo de 1959, sendo interpretada pola cantante dinamarquesa Birthe Wilke. A orquestra foi dirixida por Kai Mortensen.
Foi interpretada en segundo lugar, seguindo a Francia con Jean Philippe interpretando «Oui, oui, oui, oui» e precedendo a Italia con Domenico Modugno interpretando «Piove». Ao final das votacións, a canción recibiu 12 puntos, obtendo o quinto posto de 11.
Kazuyo Sejima
miniatura|Kazuyo Sejima. miniatura|Comisaría de policía na estación de Choju. miniatura|Apartamentos Kitagata.
Kazuyo Sejima (妹島 和世, せじま かずよ), nada na Prefectura de Ibaraki en 1956, é unha arquitecta xaponesa. En 1995 fundou canda a Ryue Nishizawa a firma de arquitectura SANAA (Sejima + Nishizawa e Asociados). Ademais de SANAA, Sejima e Nishizawa levan a cabo estudos independentes centrados, na súa meirande parte, en proxectos locais pequenos. No 2010, xunto ao seu compañeiro, Ryue Nishizawa, foi galardoada co Premio Pritzker.
Traxectoria
Graduada en Arquitectura no 1981 pola Universidade de Mulleres do Xapón, comeza a colaborar na firma Toyo & Associates nese mesmo ano. Seis anos despois, no 1987, empeza a súa carreira en solitario co Estudo que leva o seu nome, Kazuyo Sejima & Associates. Será no 1992 cando a nomeen nova arquitecta do ano no Xapón. Dende o 2000 foi profesora invitada en varias escolas como a Escola de Deseño da Universidade de Harward, da Escola Politécnica Federal de Lausana (Suíza e da Universidade de Princeton (EE. UU.. Dende o 2001 é profesora da Universidade de Keio, Toquio.
Santo Estevo do Mato
O topónimo Santo Estevo do Mato pode referirse a:
Teoría da computabilidade
miniatura|VEB Robotron Elektronik Dresden. A teoría da computabilidade é a parte da computación que estuda os problemas de decisión que poden ser resoltos cun algoritmo ou equivalentemente coa chamada máquina de Turing. A teoría da computabilidade interésase por catro preguntas:
A teoría da complexidade computacional clasifica as funcións computables segundo o uso que fan de diversos recursos en diversos tipos de máquina.
Solomon Alabi
Traxectoria deportiva
Alabi foi elixido na 50ª posición do Draft da NBA de 2010 polos Dallas Mavericks, e traspasado aos Toronto Raptors a cambio de diñeiro. O 8 de xullo de 2010, asinou o seu contrato cos Raptors. Foi asignado ata tres veces aos Erie Bayhawks da NBA Development League.