cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Servidume
A servidume en Chequia
As reformas tendentes a aliviar a servidume, comezaron coa raíña María Teresa e foron proseguidas polo seu sucesor, Xosé II. Leis de 1781 e de 1789, tentaron suprimir a servidume e suavizar as corveas, mais foron deixadas en suspenso con posterioridade. Só os movementos revolucionarios de 1848 crearían a situación que acabou definitivamente coa segunda servidume nos países austro-húngaros.
A servidume en Hungría
A introdución da segunda servidume no país maxiar, foi máis tardía e, non estivo directamente vencellada á produción de cereais para o mercado exterior. Estivo unida a un novo repartimento do poder durante os séculos XVI e XVII, que levou á preeminencia da nobreza húngara sobre o resto dos estamentos e ao seu dominio sobre a Dieta nacional. Unha lei de 1608 facilita a suxeición dos campesiños á terra. Diversas leis da primeira metade do XVII eximen a nobreza do pago de taxas alfandegarias. Os dominios oriéntanse para o mercado interno do mesmo Imperio habsburgués, máis a través sobre todo do viño e o gando maior (cabalos, bois). A Guerra dos Quince Anos (1592-1606), incursións tártaras e ataques dos turcos, provocaron o abandono de explotacións labregas, fenómeno que foi aproveitado polos señores para ampliar os seus latifundios. A diminución conseguinte da forza laboral levou a intensificar as prestacións de traballos, chegándose a extremos dunha semana para o señor e outra para a explotación labrega, alternativamente. As resistencias diversas eran vencidas co uso de violencia física de ser necesario. A abolición da servidume tería lugar, como no resto do Imperio, en 1848.
A servidume en Rusia
En Rusia a servidume comezou a afirmarse en 1601, cando o tsar Boris Godunov limitou a liberdade de movementos dos campesiños. En 1606, Ivan Issajevitsch Bolotnikov dirixiu unha forte revolta campesiña contra a servidume. Mais só con Pedro o Grande, en 1723, foi promulgada unha normativa legal sobre a servidume, a cal, como acostumaba acontecer coa lexislación de Pedro o Grande, estaba baseada fundamentalmente sobre modelos occidentais. A situación dos campesiños rusos agravouse no reinado de Catarina II, a fins do século XVIII, cando a servidume se estendeu até a Ucraína, onde os campesiños aínda eran libres. Un ukaze (decreto) de 1682 permitía a venda de campesiños sen terra. Nesa altura os servos constituían máis da metade da poboación rural total, dos cales un 50 % eran de propiedade privada (señores laicos ou eclesiásticos) e o outro 50 % pertencían ao Estado. Os maiores índices de poboación sometida á servidume correspondía ás grandes chairas de terras negras (chernoziom): rexión media do Volga, Ucraína occidental e Belarús occidental. A servidume foi abolida finalmente o 19 de decembro de 1861, polo tsar Alexandre II, preto de 50 anos máis tarde, que en Europa occidental, pero só unha ducia de anos despois que en Europa central, onde fora abolida con ocasión das revolución de 1848. A derrota rusa na Guerra de Crimea, levou á intelligentsia que dirixía o país, a resolver que se desexaban poder enfrontarse aos países occidentais con garantías de éxito, era necesario modernizarse, para o cal era inevitábel reformar o campo, abolindo a servidume. Mais esa abolición rusa non significou maior liberdade para os campesiños: perderon a tutelaxe xurídica dos amos e, ademais, a lei obrigounos a que pagasen unha compensación económica aos seus antigos señores. Esa compensación era adiantada polo Estado nun 80 % do seu valor, pondo o resto o ex-servo, e concedéndolles 49 anos para reintegrar o rescate estatal. A revolución de 1905 levou á que o goberno tsarista de Nicolao II decidise perdoar a débeda campesiña.
A servidume no Baixo Danubio
Nos principados de Moldavia e Valaquia a segunda servidume foi tardía con relación ao resto da Europa oriental. Dominados polo Imperio Otomán, até a segunda metade do século XVIII predominaron aquí condicións semellantes ás da primeira servidume, que, logo de diversas reformas, deixaron o campesiñado en situación dunha case liberdade. Así e todo non houbo apenas transferencias de terras, de xeito que continuaron sometidos aos boiardos, pagando censos e rendéndolles corveas, que se limitaran a doce días anuais.
A Barxela, Outeiro, Castro de Rei
A Barxela é un lugar da parroquia de Outeiro no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Servidume
A servidume no Baixo Danubio
O tratado de Kutchuk-Kainaryl (1774) e máis tarde o de Adrianápole (1829), liberaron o Danubio e levantaron o monopolio comercial turco, o que permitiu o acceso destas rexións ao mercado mundial. A partir dese momento, a segunda servidume implantouse nos países do Baixo Danubio, con características análogas ás doutros países orientais. En apenas catro anos, a produción de trigo aumentou un 100 %. Diversas ordenacións legais, coñecidas como os Regulamentos orgánicos, subministraron o equipamento xurídico que facilitou a nova servidume do campesiñado e posibilitáballes aos boiardos o auxilio da forza pública para facelos cumprir.
San Antonio la Isla
San Antonio la Isla é un concello do Estado de México, en México. A súa área é de 18,50 km², e a súa poboación era de 22.152 habitantes no ano 2010. A cabeceira municipal é San Antonio la Isla.
Cerceta parda
A cerceta parda (Marmaronetta angustirostris) é unha especie de ave da orde das anseriformes, familia dos anátidos e subfamilia dos anatinos.
É a única especie do xénero Marmaronetta.
A Canle, Meaño, Meaño
A Canle é un lugar da parroquia de Meaño no concello pontevedrés de Meaño na comarca do Salnés. Tiña 19 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 8 eran mulleres e 11 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 26 veciños, e 2005, cando eran 27.
Ara glaucogularis
O Ara glaucogularis, anteriormente Ara caninde, é un guacamaio endémico dunha pequena área do norte e centro de Bolivia, coñecida como os Llanos de Moxos. Esta especie está considerada como patrimonio de Bolivia, e as estimacións recentes de poboación suxiren que entre 350 e 400 individuos viven aínda en liberdade. A principal causa da súa mingua é a captura para o comercio de mascotas. Está considerado en perigo crítco e está protexido por leis anticomercio.
Caxigal, Bonxe, Outeiro de Rei
Caxigal é un lugar da parroquia de Bonxe no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE en 2013 tiña 42 habitantes (23 homes e 19 mulleres).
O Forno, Aciveiro, Forcarei
O Forno é un lugar na parroquia de Aciveiro, no concello de Forcarei, na comarca de Tabeirós - Terra de Montes, na provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 26 habitantes, 10 deles eran homes e 16 mulleres; o que supón un incremento de 0 habitantes en relación ao ano 2006.
John Berger
John Peter Berger, nado en Londres o 5 de novembro de 1926 e finado en París o 2 de xaneiro de 2017, foi un crítico de arte, pintor e escritor inglés.
Traxectoria
Naceu en Hackney, Londres, en 1926. Á idade de 6 anos foi enviado a un internado, polo que estaba lonxe dos seus pais uns dez meses ao ano, experiencia que Berger considerou monstruosa.
Aos 16 anos, deixou o St. Edward’s School de Oxford decidido a estudar arte. Obtivo unha bolsa para estudar na Central School of Art de Londres, aínda que poucos anos despois enrolaríase no exército británico, onde serviu entre 1944 e 1946. Finalizada a guerra, retoma os seus estudos na Chelsea School of Art con outra bolsa, esta vez concedida polo exército.
Aos trinta anos, decidiu deixar de pintar para adicarse completamente á escritura, non porque, dubidara do seu talento como pintor, senón porque a urxencia da situación política na que vivía (en plena guerra fría) parecía requirir del que se puxera a escribir. En 1958, publicou a súa primeira novela, A Painter of Our Time.
Entre as súas obras máis coñecidas están G., gañadora do prestixioso Booker Prize en 1972 e o ensaio de introdución á crítica de arte, Modos de ver.
STS-77
Características
STS-77, con seis astronautas a bordo, foi lanzada para soltar a plataforma SPARTAN-207 co experimento IAE nela, consistente nunha antena inchable. A tripulación, composta polo comandante John H. Casper, o piloto Curtis L. Brown e os especialistas de misión Daniel W. Bursch, Mario Runco, Marc Garneau e Andrew S. W. Thomas, tamén fixo varios experimentos.
O transbordador levaba a bordo tamén o módulo Spacehab-4 con 1361 kg de equipamento e experimentos sobre biotecnoloxía, electrónica, polímeros e agricultura.
O transbordador regresou a terra no Centro Espacial Kennedy o 29 de maio de 1996.
Lingua chuj
O chuj é unha lingua maia falada por preto de 40 000 membros do pobo chuj en Guatemala e arredor de 10 000 en México. O chuj é un membro da póla q’anjob’al xunto coas linguas tojolab'al, q'anjob'al, acateca, jacalteca e mocho’. A familia chujeana xurdiu hai aproximadamente 2 000 anos. En Guatemala, os falantes de chuj residen principalmente nos concellos de San Mateo Ixtatán, San Sebastián Coatán e Nentón, no departamento de Huehuetenango. Algunhas comunidades en Barillas e Ixcán tamén falan chuj. Os dous dialectos principais de chuj son o de San Mateo Ixtatán e o de San Sebastián Coatán.
Luis Cortés Vázquez
Luis Cortés Vázquez, nado en Caravaca de la Cruz (Murcia) o 13 de febreiro de 1924 e finado en Salamanca o 14 de febreiro de 1990, foi un filólogo, etnógrafo e historiador da arte, que exerceu como profesor da Universidade de Salamanca entre a década de 1950 e 1980. En 1954 realizou un amplo estudo dunha fala do galego de Zamora.
Traxectoria
Naceu en Caravaca de la Cruz, onde estaba destinado o seu pai, inspector de aduanas, mais a súa nai era de Fermoselle, e pasou a maior parte da infancia e a mocidade en Zamora, de onde sempre se considerou. Pasou tamén algún tempo de infancia en Lumbrales e La Fregeneda (provincia de Salamanca).
Estudou o bacharelato no Instituto de Zamora, e en 1942 comezou carreira na Facultade de Filosofía e Letras na Universidade de Salamanca, especializándose en Filoloxía Románica.
En 1946 licenciouse e en 1949 leu a súa tese doutoral na Universidade Complutense de Madrid. A partir de 1948 traballa na docencia no Ensino Medio e na Universidade de Salamanca. Gañou a cátedra de francés no Instituto Lucía de Medrano. En 1965 obtivo a cátedra de Filoloxía Francesa na Universidade de Salamanca.
O seu inxente labor literario, filolóxico e etnográfico principiou con colaboracións na revista Trabajos y Días, fundada en 1946 na universidade salmantina. Foi membro correspondente da Real Academia Galega.
Vida persoal
En 1949 casou coa hispanista Paulette Gabaudan (París, 1924), orixinaria de Sète, no departamento de Hérault. Foron pais do helenista Francisco Cortés Gabaudan e da xermanista e tradutora Helena Cortés Gabaudan.
Jaume Sanllorente i Trepat
Jaume Sanllorente i Trepat, nado en Barcelona o 9 de xullo de 1976, é un periodista catalán. Estudou periodismo na Universidade Ramon Llull e especializouse en periodismo económico. Actualment dirixe a fundación Sonrisas de Bombay, da cal é fundador e dedica os seus esforzos a axudar ós desfavorecidos da India.
Despois de traballar durante varias anos no eido da prensa económica, como delegado en Cataluña da revista Comercio Exterior, marchou de vacacións no 2003 á India por primeira vez, onde quedou abraiado coa pobreza e a vulnerabilidade dos cativos nas rúas de Bombai.
Despois de coñecer un pequeno orfanato que ía pechar por razóns económicas, Jaume Sanllorente decidiu deixar o seu traballo e a súa vida en Barcelona e trasladarse a Bombai, onde funda a ONG Sonrisas de Bombay. Esta ONG puxo en marcha proxectos para axudar ás comunidades máis desafavorecidas de Bombai, entre os que destacan un orfanato, dúas escolas e diversos programas para doentes de lepra e para os seus fillos, sumando en total máis de 5.000 beneficiats d'entre els carrers de Bombai.
O labor de Sanllorente valeulle a distinción de ocupar as primeiras páxinas do Times of India, e obter o recoñecemento de numerosas entidades de ámbito internacional. A entidade médica india Bombay Leprosy Project designouno no 2008 "Embaixador perante o Mundo".
Jared Goff
Jared Thomas Goff, nado o 14 de outubro de 1994 en Novato, California, é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga como quarterback para Los Angeles Rams da National Football League (NFL). Formado na Universidade de California, foi elixido no primeiro lugar do Draft da NFL de 2016 polos Rams.
Rodas (homónimos)
O topónimo Rodas pódese referir a:
Platón, exarca
Platón foi un exarca bizantino do exarcado de Rávena desde o 638 ata o 648 (segundo outros, desde o 646 ata o 649). Sucedeu a Isaac e foi sucedido por Teodoro I.
-512
Outros
Historia ano a ano
Rávena
Rávena (en italiano Ravenna, en romañolo Ravèna) é unha cidade ao norte de Italia na Emilia-Romaña, é a capital da provincia homónima. Sitúase na chaira nororiental da Romaña, a poucos quilómetros do Mar Adriático. O municipio ten unha poboación de case 160.000 habitantes, dos cales a maior parte viven no núcleo urbano.
Rávena é famosa polos seus monumentos bizantinos e paleocristiáns que revelan a súa orixe antiga e o seu papel histórico no desenvolvemento italiano. A 36 quilómetros da cidade esténdense os lidi ravennati, praias inmensas no verde da famosa costa romañola.
En Rávena atópase enterrado Dante Alighieri, autor d’A Divina Comedia.
Historia
miniatura|250px|Torre da Catedral
Monumentos
Ten importantes edificios paleocristiáns, como o oratorio de San Lorenzo, coñecido como o mausoleo de Gala Placidia, e os baptisterios ortodoxo e ariano. Os edificios máis impoñentes son a basílica ariana, construída por Teodorico (hoxe dedicada a San Apolinar) e a da San Vital, construída por Xustiniano I.
Nas proximidades da cidade atópase a basílica de San Apolinar, que pertencía ao porto de Clase, hoxe desaparecido. Este edificio é máis antigo que as basílicas da cidade.
Olás
O topónimo galego Olás pode referirse a:
As Covas, Meaño, Meaño
As Covas é un lugar da parroquia de Meaño no concello pontevedrés de Meaño na comarca do Salnés. Tiña 145 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 80 eran mulleres e 65 homes, o que representa un aumento continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 136 veciños, e 2005, cando eran 130.
Neste lugar sitúase a capital do concello.
Lamasgalán de Abaixo, Aciveiro, Forcarei
Lamasgalán de Abaixo é un lugar na parroquia de Aciveiro, no concello de Forcarei, na comarca de Tabeirós - Terra de Montes, na provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 22 habitantes, 13 deles eran homes e 9 mulleres; o que supón unha diminución de 1 habitante en relación ao ano 2006.
Bouzas, Bonxe, Outeiro de Rei
Bouzas é un lugar da parroquia de Bonxe no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 18 habitantes (7 homes e 11 mulleres).
Cabana, Outeiro, Castro de Rei
Cabana é un lugar da parroquia de Outeiro no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 6 habitantes (1 home e 5 mulleres).
Ponte de Gundián
Situado á altura do lugar de Gundián, na parroquia da Ponte Ulla (Vedra), na parte coruñesa, e a parroquia de San Miguel de Castro (A Estrada), na banda pontevedresa.
Álzase sobre dous afloramentos de rochas cuarcíticas, nunha paraxe de gran beleza.
Características
Construído en pedra (sobre unha armazón de ferro), alcanza unha lonxitude de 219 m, elevándose 86 m sobre o río Ulla. O arco central da ponte está a unha cota de 133 m, que supón unha altura de 78 m sobre o leito do río.
Historia
miniatura|504x504px|Ponte de Gundián.
O trazado ferroviario Zamora-A Coruña foi unha das obras civís máis salientábeis do século XX en Galicia. Dentro deste trazado o paso do río Ulla destaca pola peculiaridade do terreo e as dificultades que presentaba a construción dun viaduto. Situado no chamado Paso da Cova, que xorde ao cortarse a aba do Pico Sacro para dar paso ao río, formándose así un estreitamento entre dúas paredes duns 50 m de caída vertical, o que converte a ponte de Gundián nun dos emblemas de toda a vía.
Proxecto
En tempos da ditadura de Primo de Rivera no ano 1928, redáctase o primeiro proxecto para o trazado, obra de Casimiro Juanes Díaz-Santos. Pero o viaduto non foi unha realidade até 30 anos despois, tras episodios intermedios como a redacción dun proxecto reformado, que realizaron Antonio Gáscue Echevarria e Gabriel de Venido Angulo en 1935, o informe a principios do ano seguinte do enxeñeiro xefe da Xefatura de Ferrocarrís do Noroeste. O proxecto reformado non se aproba ata 1939, pasada a guerra civil. Novas medicións in situ fan variar o perfil do terreo aproximándose ao real. Na memoria descríbese:
Destaca o empeño pola integración paisaxística da ponte; diferentes factores do proxecto xustifícanse ou sométense a xuízo en favor da integración co contorno.
Construción
O seu construtor foi Ricardo Barredo de Valenuela, enxeñeiro de prestixio internacional, home ligado á figura de Eduardo Torroja. Abandonado o proxecto durante a guerra civil, ao seu termo o enxeñeiro xefe dos FF.CC. do NO emite o seu ditame favorábel para a construción da ponte, aprobándose un orzamento de 1.037.035 pesetas para levantar a que sería unha das pontes máis fermosas de Galicia.
A ponte tardou en construírse 12 anos, de 1945 a 1956, aínda que entre 1949 e 1951 as obras estiveron paradas porque os obreiros foron destinados a outros puntos da liña onde obra ía máis atrasada.
Traballouse arreo, sen festivos nin paros, en dúas quendas, de 4 a 14 horas e de 14 a 22 e, en ocasións, coa axuda de farois; nalgúns momentos chegou a intervir unha terceira quenda.
A nova ponte
A nova ponte, que arranca a tan só 130 m da ponte de Gundián, construíuse no ano 2008. Trátase dunha estrutura singular de máis de 1 km de lonxitude, que está considerada de interese arquitectónico en España. A singularidade desta obra e a complexidade e orixinalidade da súa construción, fixo que o Colexio de Enxeñeiros de Camiños, Canais e Portos de Galicia lle outorgara en 2001 o Premio San Telmo, co que este colectivo distingue a obra civil máis representativa en Galicia realizada durante o ano anterior ao da súa convocatoria.
Valores paisaxísticos e deportivos
A súa elegante estética, e a súa situación, converten este viaduto nun referente da comarca, e en centro de atención permanente de fotógrafos e sendeiristas.
Para os sendeiristas, habituais na zona, o viaduto é un atractivo máis nesta paraxe de gran beleza, nunha natureza pouco explotada, cun desfiladeiro de cuarcitas por cuxo fondo discorre un dos ríos máis longos e caudalosos de Galicia. Desde o miradoiro de Gundián, a carón da ponte, comeza unha rota de senderismo que vai paralela ao río Ulla, duns 15 km, no cuso da cal existen varias áreas recreativas e un muíño restaurado.
Guillerme I de Orange-Nassau
Guillerme de Orange-Nassau (en Willem van Oranje-Nassau), nado en Dillenburg, Sacro Imperio Romano Xermánico o 24 de abril de 1533 e finado en Delft nos Países Baixos o 10 de xullo de 1584, chamado o Taciturno, foi membro da Casa de Orange-Nassau e converteuse en Príncipe de Orange en 1544. Descontento coa falta de poder político da nobreza local e a persecución dos protestantes holandeses polas tropas españolas, sumouse á rebelión contra a Coroa Española. Pronto revelou ser o máis influente e politicamente capaz dos rebeldes, converténdose no principal caudillo da rebelión que desembocou na Guerra dos Oitenta Anos. Dita guerra culminou co recoñecemento da independencia das Provincias Unidas (precursoras dos actuais Países Baixos) en 1648. Declarado rebelde por Filipe II de España en 1580, foi finalmente asasinado por Balthasar Gérard (ou 'Gerardts') en 1584, cando a súa popularidade estaba en declive.
Infancia e mocidade
Cando apenas tiña once anos, a morte sen descendencia do seu primo Renato de Châlon, Príncipe de Orange, acaecida en 1544, converteulle en herdeiro de todas as propiedades dos Châlon. A herdanza incluía o título de Príncipe de Orange e extensas propiedades nos Países Baixos. Debido á súa curta idade, o Emperador Carlos V actuou como rexente do principado ata que Guillerme puido facerse cargo do mesmo. Carlos V esixiu antes que o herdeiro recibise educación católica e Guillerme foi enviado a Bruxelas (a capital dos Países Baixos na provincia de Brabante) a estudar baixo a supervisión de María de Austria, irmá do Emperador e rexente dos dominios dos Habsburgo nos Países Baixos. En Bruxelas, Guillerme adquiriu coñecementos de linguas e recibiu educación militar e diplomática.
O 6 de xullo de 1551 casou con Ana de Egmond-Buren, rica herdeira das terras do seu pai Maximiliano de Egmond. Con isto Guillerme gañou os títulos de Señor de Egmond e Conde de Buren. Ese mesmo ano de 1551 Guillermo foi nomeado capitán de cabalería. Favorecido por Carlos V, foi ascendido rapidamente e xa era comandante dun dos exércitos do Emperador á temperá idade de 22 anos. En 1555 era membro do Consello de Estado (en neerlandés Raad van State), o máis alto organismo político consultivo dos Países Baixos. Ese mesmo ano Carlos abdicou en favor do seu fillo Filipe II o trono de España e as súas posesións nos Países Baixos.
A súa primeira esposa, Ana, finou o 24 de marzo de 1558. En 1559 Filipe II nomeou a Guillerme estatúder das provincias de Holanda, Zelandia, Utrecht e Borgoña, o cal incrementou enormemente a influencia política de Guillerme.
De leal a rebelde (1560-1568)
dereita|miniatura|A [[Batalla de Heiligerlee adoita considerarse o inicio da Guerra dos Oitenta Anos.]] Aínda que Guillermo nunca se opuxo directamente ao Rei de España, pronto chegou a ser un dos membros máis destacados da oposición no Raad van State, xunto con Filipe de Montmorency, conde de Horn (en neerlandés Filips van Montmorency, graaf van Horne) e Lamoral, conde de Egmont (en neerlandés Lamoraal, Graaf van Egmond). O obxectivo principal desta camarilla era obter maior poder político por parte da nobreza local, e as súas queixas eran constantes contra o excesivo número de españois que interviñan no goberno dos Países Baixos.
O 25 de agosto de 1561, Guillerme casou en segundas nupcias con Ana de Saxonia, filla do elector Mauricio de Saxonia. Ana aparece descrita nas crónicas da época como "fea e de mal carácter" e é polo xeral aceptado que Guillerme casou con ela para gañar influencia en Saxonia, Hesse e o Palatinado.
El Centro Galaico
El Centro Galaico foi un periódico editado na Coruña entre 1891 e 1893.
Guillerme I de Orange-Nassau
De leal a rebelde (1560-1568)
A principios de 1565, un nutrido grupo de nobres de menor rango, entre os que se contaba o irmán máis novo de Guillerme, Luís, formou a Asemblea de Nobres. O 5 de abril de 1566 presentaron o Compromiso de Breda, unha petición a rexéntea Margarita solicitando que terminase a persecución aos protestantes.
El Centro Galaico
Historia e características
Subtitulado Periódico semanal republicano apareceu en xaneiro de 1891. De periodicidade semanal, aparecía os sábados; despois pasou a ser bisemanal, aparecendo os mércores e sábados, e cambiou o subtítulo por Periódico republicano. Fundado polo Comité do Partido Centralista, estaba dirixido por José Rodríguez Martínez. Cesou a súa edición non antes de marzo de 1893.
Guillerme I de Orange-Nassau
De leal a rebelde (1560-1568)
De agosto a outubro do ano 1566, unha onda de iconoclastia (coñecida como Tormenta das imaxes ou Asalto ás imaxes, Beeldenstorm en neerlandés) estendeuse polos Países Baixos. Os calvinistas, enfadados pola súa persecución por parte da Igrexa Católica, e opostos ás imaxes católicas (que desde o seu punto de vista contradicían ao segundo mandamento), destruíron centos de estatuas de igrexas e mosteiros en todos os territorios dos Países Baixos.
Tralo Asalto ás imaxes rendeu a desorde nos Países Baixos, e Margarita accedeu aos desexos da Confederación a cambio de que a nobreza restaurase a orde. Igualmente, permitiu a algúns nobres destacados, entre eles Guillerme, que axudasen á Confederación. A finais de 1566 e comezos do 67 resultou evidente que non podería cumprir as súas promesas, e tralo fracaso de varias rebelións de escasa entidade, moitos calvinistas, o grupo protestante maioritario, e luteranos abandonaron o país. Despois do anuncio de que Filipe II, descontento coa situación nos Países Baixos, enviara ao Duque de Alba (coñecido como "o Duque de ferro") para restaurar a orde, Guillerme abandonou as súas funcións e retirouse á súa Nassau nativo en abril de 1567. Estivo implicado financeiramente en varias das rebelións.
miniatura|esquerda|[[Fernando Álvarez de Toledo y Pimentel, III Duque de Alba.]]
Trala súa chegada en agosto, Alba estableceu un Tribunal dos Tumultos (coñecido popularmente Tribunal do Sangue) para xulgar aos implicados nas revoltas e a iconoclastia. Guillerme foi un dos 10.000 convocados, pero non apareceu. Foi declarado fóra da lei e as súas propiedades confiscadas. Como un dos máis importantes e populares políticos dos Países Baixos, Guillerme converteuse no líder da resistencia armada. Financiou aos Esmoleiros, grupos de refuxiados protestantes que actuaban como corsarios e asaltaban as cidades costeiras, matando por igual a españois e holandeses. Tamén recrutou un exército, formado principalmente por mercenarios alemáns, para enfrontarse a Alba en terra. Guillerme aliouse cos hugonotes tralo fin da Segunda Guerra de Relixión francesa, cando estes puideron dispoñer de tropas libres. Dirixido polo seu irmán Luís, o exército invadiu o norte dos Países Baixos en 1568. Con todo, o plan fracasou case desde o comezo. Os hugonotes foron derrotados polas tropas reais francesas antes de que puidesen invadir os Países Baixos, e unha pequena forza ao mando de Jean de Villiers foi capturada ao cabo de dous días. Villiers entregou todos os plans da campaña aos españois tras ser apresado. O 23 de maio, o exército de Luís derrotaba aos españois dirixidos polo Duque de Aremberg na batalla de Heiligerlee na provincia de Groningen. Aremberg morreu na batalla, do mesmo xeito que Adolfo, un dos irmáns de Guillerme. O duque de Alba respondeu executando a varios nobres convictos (incluíndo aos condes de Egmont e Hoorn), e lanzando unha expedición contra Groninga. Alí, aniquilou ás forzas de Luís en territorio alemán na batalla de Jemmingen o 21 de xullo, aínda que Luís logrou escapar. Estas dúas batallas considéranse o inicio da Guerra dos Oitenta Anos.
Guerra
miniatura|dereita|A coñecida como Prinsenvlag (bandeira do príncipe), baseada nas cores do [[escudo de armas de Guillerme de Orange, foi usada polos rebeldes holandeses e foi a base da actual bandeira dos Países Baixos.]] miniatura|dereita|[[Carlota de Borbón|Carlota de Borbon-Montpensier.]] Guillerme respondeu marchando cara a Brabante á fronte dun grande exército, pero Alba evitou o enfrontamento directo, esperando que o exército rebelde se desmoronara rapidamente. A medida que Guillerme avanzaba, comezaron as desordes, e co inverno en portas e pouco diñeiro, Guillerme decidiu regresar. Guillerme elaborou novos plans de invasión para os anos seguintes, pero non conseguiu ningún avance debido á falta de apoio e diñeiro. Continuou sendo popular entre o pobo, en parte grazas a unha campaña propagandística a grande escala a través de panfletos. Unha das súas afirmacións, coa que pretendía xustificar os seus actos, foi a de que el non estaba loitando contra o lexítimo dono do territorio, o rei español, senón contra os gobernantes dos Países Baixos e contra a presenza de soldados estranxeiros.
Ao mesmo tempo, exércitos rebeldes ocupaban cidades por todo o país, desde Deventer ata Mons. O propio Guillerme avanzou entón coas súas propias tropas cara ao sur, capturando Roermond e Lovaina. Guillerme contara coa intervención dos hugonotes, pero a matanza de San Bartolomé o 24 de agosto marcou o comezo dunha onda de violencia contra os protestantes franceses. Tras unha vitoria española sobre o seu exército, Guillerme viuse obrigado a retirarse a Enkhuizen en Holanda. Os españois tomaron represalias e saquearon varias cidades rebeldes, masacrando en ocasións á poboación civil, como en Malinas ou Zutphen. Tiveron máis problemas coas cidades de Holanda, onde o asedio de Haarlem estendeuse durante sete meses e ocasionou 8.000 baixas españolas e víronse obrigados a levantar o sitio a Alkmaar.
Guillermo disolvera legalmente o seu primeiro matrimonio en 1571, baseándose na tolemia da súa esposa Anna. En 1575 casou por terceira vez, neste caso con Carlota de Borbon-Montpensier, monxa francesa que gozaba tamén do favor popular. Xuntos, tiveron seis fillas.
Tralo fracaso das negociacións de paz en Breda en 1575, a guerra continuou. A situación mellorou para os rebeldes trala inesperada morte de Requesens en marzo de 1576 e o motín dun gran número de soldados españois por non recibir a soldada durante meses. Esta revolta, que concluíu co saqueo de Antuerpen, constituíu unha inmellorable propaganda para a Revolta holandesa. Mentres o novo gobernador, Juan de Austria, dirixíase a Holanda, Guillerme de Orange conseguiu que a maioría das provincias asinasen a Pacificación de Gante, onde se comprometían a loitar xuntas pola expulsión das tropas españolas. Con todo, non se logrou a unidade en materia relixiosa. As cidades e provincias católicas non permitirían calvinistas e viceversa.
Cando Juan de Austria asinou o Edicto perpetuo de 1577, prometendo cumprir as condicións da Pacificación, parecía que os rebeldes gañaran a guerra. Con todo, trala toma de Namur polos españois en 1577, o levantamento estendeuse por todos os Países Baixos. Don Juan intentou negociar a paz, pero o príncipe fixo fracasar as negociacións. O 24 de setembro de 1577, Guillerme fixo a súa entrada triunfal en Bruxelas. Ao mesmo tempo, as posturas dos calvinistas rebeldes se radicalizaban, tratando de prohibir o catolicismo nas súas zonas de influencia. Guillerme opoñíase a isto por razóns persoais e políticas. Desexaba a liberdade relixiosa e necesitaba o apoio de católicos e protestantes moderados para alcanzar os seus obxectivos. O 6 de xaneiro de 1579, varias provincias do sur, descontentas co radicalismo dalgúns dos partidarios de Guillerme, asinaron a Unión de Arras, pola que aceptaban como gobernador a Alexandre Farnesio, sucesor de Juan de Austria, que falecera uns meses atrás.
Cinco provincias do norte, seguidas pouco despois pola maior parte das cidades de Brabante e Flandres, asinaron entón a Unión de Utrecht o 23 de xaneiro, confirmando a súa unidade. Guillerme opúxose inicialmente a este acordo, esperando poder unir aínda a todas as provincias baixo un mesmo bando. Mentres, deu finalmente o seu apoio a Utrecht o 3 de maio. Esta unión de Utrecht acabaríase convertendo nunha constitución de facto e constituiría a única unión formal das provincias holandesas ata 1795.
Declaración de Independencia
miniatura|esquerda|[[Francisco de Anjou, que fora recrutado como rei por Guillerme como soberano dos Países Baixos, foi tremendamente impopular entre o pobo.]] miniatura|dereita|[[Luisa de Coligny.]] miniatura|dereita|[[Frederico Henrique de Orange-Nassau, Príncipe de Orange, por Michiel Jansz. van Mierevelt.]] Pese á unión de Utrecht, o duque de Parma conseguiu recuperar a maior parte do sur dos Países Baixos. Debido a que accedera a eliminar as guarnicións españolas das provincias do Tratado de Arras e a que Filipe II necesitábao noutros destinos, Farnesio non puido realizar máis avances ata finais de 1581. Mentres tanto, Guillerme e os seus partidarios buscaban o apoio internacional. O príncipe intentara obter a axuda francesa en varias ocasións, e finalmente logrou o apoio de Francisco, duque de Anjou, irmán de Henrique III de Francia. O 29 de setembro de 1580, os Estados Xerais (excepto Zelandia e Holanda) asinaron o Tratado de Plessis-lles-Tours co duque de Anjou. O duque recibiría o título de "Protector da Liberdade dos Países Baixos" e converteríase no novo soberano. Isto, mentres, esixía que os Estados Xerais e Guillerme renunciasen ao apoio formal recibido do rei de España, do que oficialmente gozaban.
O 22 de xullo de 1581, os Estados xerais proclamaron a súa decisión de deixar de recoñecer a Filipe II como o seu rei no Acta de abxuración. Este acta constituía unha declaración de independencia formal, o que permitiu ao Duque de Anjou acudir en axuda dos rebeledes. Non chegaría aos Países Baixos ata o 10 de febreiro de 1582, sendo recoñecido oficialmente por Guillerme en Flushing. O 18 de marzo, o español Juan de Jáuregui intentou asasinar a Guillerme en Antuerpen; aínda que Guillerme resultou ferido, sobreviviu grazas aos coidados da súa esposa Carlota e a súa irmá María. Con todo, mentres Guillerme recuperábase, a súa esposa Carlota enfermou e faleceu o 5 de maio. Namentres, o duque de Anjou non conseguira gañarse o agarimo dos holandeses, e as provincias de Zelandia e Holanda negáronse a recoñecerlle como soberano, mentres que Guillerme era criticado pola súa política francesa. Cando as tropas francesas de Anjou chegaron aos Países Baixos a finais de 1582, os plans de Guillerme parecían cumprirse ao fin, xa que ata o Duque de Parma temía agora a vitoria rebelde.
Mentres, o propio duque estaba descontento cos seus poderes limitados e decidiu tomar Antuerpen pola forza o 18 de xaneiro de 1583. Os cidadáns, que foran advertidos, defenderon a cidade no que é coñecido como Furia Francesa. O exército de Anjou foi completamente aniquilado e o duque recibiu reprimendas tanto de Catarina de Medici como de Isabel I, á que había cortexado. A posición de Anjou tras esta acción fíxose insostible e abandonou finalmente o país en xuño. A súa partida constituíu un descrédito para Guillerme, que mantivo o seu apoio ao francés. Quedou por iso politicamente illado, aínda que Holanda e Zelandia mantivéronlle como Estatúder e intentaron declararlle conde de Holanda e Zelandia, o que lle convertería oficialmente en soberano. No medio de todo, Guillerme casou por cuarta e última vez o 12 de abril de 1583 con Luísa de Coligny, unha hugonote francesa filla de Gaspar de Coligny. Ela sería a nai de Gaspar de Coligny e de Frederico Henrique de Orange-Nassau, o cuarto dos seus fillos lexítimos.
Asasinato
miniatura|esquerda|Buratos de bala no [[Prinsenhof de Delft|Prinsenhof en Delft.]] Balthasar Gérard (nado en 1557) era un francés católico partidario de Filipe II que consideraba que Guillerme de Orange traizoara ao rei español e á relixión católica. Despois de que Filipe II proclamase fóra da lei a Guillerme e ofrecido 25.000 coroas pola súa cabeza, Gérard decidiu ir aos Países Baixos para asasinar a Guillerme. Serviu durante dous anos no exército do gobernador de Luxemburgo, Pedro Ernesto de Mansfeld, esperando achegarse o suficiente a Guillerme cando ambos exércitos atopásense. Isto non chegou a suceder e Gérard abandonou o exército. Presentouse ante o Duque de Parma cos seus plans, pero non logrou impresionar a Farnesio. En maio de 1584, Gérard presentouse ante Guillerme facéndose pasar por un nobre francés e entregoulle o selo do conde de Mansfeld. Este selo permitiría falsificar mensaxes e envialos en nome do conde. Guillerme enviou a Gérard a Francia para que entregase o selo aos seus aliados franceses.
Segundo os registros oficiais, Dise que as últimas palabras de Guillerme foron: Aínda que polo xeral aceptadas, as súas últimas palabras poden ser modificadas con propósitos propagandísticos.
Gérard foi capturado antes de que puidese abandonar Delft e encarcerado. Foi torturado antes do xuízo o 13 de xullo, onde foi sentenciado a ser brutalmente executado. Os maxistrados decretaron que a man dereita do asasino debía ser queimada cun ferro a lume vivo, que a carne separásese do corpo con pinzas en seis puntos diferentes, que se lle descortizase e eviscerara vivo, e que se lle arrincase o corazón do peito para decapitalo finalmente.
Tradicionalmente, os membros da familia Nassau eran enterrados en Breda, pero como a cidade estaba en mans hispanas á morte de Guillerme, este foi enterrado na Nieuwe Kerk en Delft. O monumento que se levantou na súa tumba era inicialmente moi modesto, pero foi substituído en 1623 por un novo, obra de Hendrik de Keyser e do seu fillo Pedro. Desde entón, a maior parte dos membros da Casa de Orange-Nassau, incluíndo todos os reis de Holanda, foron enterrados na mesma igrexa. O seu bisneto Guillerme III, rei de Inglaterra e Escocia e Estatúder dos Países Baixos, foi enterrado na Abadía de Westminster.
Javier Fernández Fernández (político)
Javier Fernández, nado en Mieres o 7 de xaneiro de 1948, é un político asturiano pertencente ao PSOE. É secretario xeral da Federación Socialista Asturiana desde o 4 de novembro de 2000 e Presidente do Principado de Asturias desde o 26 de maio de 2012.
Biografía
Naceu na cidade asturiana de Mieres, concretamente, no barrio de Requejo. Provén dunha familia fortemente ligada á esquerda desde a Guerra Civil Española.
Tras o bacharelato, cursa estudos de enxeñaría de minas na escola de Oviedo e posteriormente diplómase en calidade ambiental. En 1978, abre en Xixón, canda outros dous compañeiros de profesión, un despacho de proxectos e estudos de enxeñaría. Máis tarde, en 1984, aproba as oposicións para o Corpo Especial de Enxeñeiros de Minas do Estado e é destinado a Cantabria.
Traxectoria política
En 1987 afíliase ao Partido Socialista Obrero Español en Xixón. Tras as eleccións autonómicas de 1991, sendo Presidente do Principado de Asturias Juan Luis Rodríguez-Vigil e conselleiro de Industria, Comercio e Turismo Victor Zapico, Javier Fernández é nomeado Director Rexional de Minas e Enerxía. Coa chegada do Partido Popular á presidencia do Principado en 1995, Javier Fernández volve ao seu posto como inspector de minas, pero por pouco tempo, xa que o PSOE inclúeo nas listas ao Congreso dos Deputados para as eleccións xerais de marzo de 1996 e obtén un escano.
O PSOE gaña as eleccións autonómicas de 1999 e é investido Presidente do Principado Vicente Álvarez Areces que lle confía a Javier Fernández a consellaría de Industria, Comercio e Turismo; deixando este o seu escano no Congreso.
Guillerme I de Orange-Nassau
Descendencia directa
Guillerme tivo dezaseis fillos dos seus varios matrimonios e relacións extramatrimoniais. Moitos deles foron importantes figuras da Historia dos Países Baixos e de Europa en xeral.
Javier Fernández Fernández (político)
Traxectoria política
En novembro de 2000, Javier Fernández preséntase á secretaría xeral da Federación Socialista Asturiana no XXVII Congreso Rexional, e consegue a vitoria por unha estreita marxe de votos. A partir dese momento, dimite como conselleiro e volve ao seu posto de funcionario na Dirección Xeral de Minas, compaxinando a acción política co seu posto de traballo.
Guillerme I de Orange-Nassau
Descendencia directa
Da súa primeira esposa Ana de Egmond-Buren tivo tres fillos:
Javier Fernández Fernández (político)
Traxectoria política
En xullo de 2003 é designado senador en representación da Comunidade Autónoma, permanecendo na Cámara Alta até abril de 2012.
Guillerme I de Orange-Nassau
Descendencia directa
Con Eva Elincx mantivo unha breve relación, da que naceu un fillo ilexítimo:
Javier Fernández Fernández (político)
Traxectoria política
En 2004 e 2008 revalida o cargo de secretario xeral dos socialistas asturianos. Nas eleccións autonómicas de 2007 ocupa o segundo posto na lista da FSA á Xunta Xeral do Principado, xusto detrás do presidente Vicente Álvarez Areces.
En xullo de 2010, amosa a súa disposición de encabezar a lista da FSA para as eleccións autonómicas de 2011, sendo ratificada a súa candidatura en outubro. O PSOE gana en votos pero consegue un escano menos que Foro Asturias polo que renuncia a presentar candidatura para a presidencia do Principado na Xunta Xeral. É investido presidente Francisco Álvarez-Cascos e Javier Fernández é o líder da oposición.
Guillerme I de Orange-Nassau
Descendencia directa
Da súa segunda esposa Ana de Saxonia tivo cinco fillos:
Javier Fernández Fernández (político)
Traxectoria política
Non obstante, o escaso apoio co que contaba o goberno de FAC na Xunta Xeral e a incapacidade do seu presidente para alcanzar acordos, provocan un adianto electoral en marzo de 2012. Nesta ocasión, o PSOE gana en votos e en escanos, obtendo 17 dos 45 que compoñen a cámara. Javier Fernández É investido Presidente do Principado de Asturias o 26 de maio de 2012 en primeira volta, tras recibir os votos do seu partido, de Izquierda Unida e de Unión, Progreso y Democracia.
Guillerme I de Orange-Nassau
Descendencia directa
Da súa terceira esposa Carlota de Borbón-Montpensier tivo seis fillas:
Da súa cuarta esposa, Luisa de Coligny, tivo un fillo:
Alcume
Hai varias explicacións sobre a orixe do seu sobrenome "o Taciturno" (en holandés de Zwijger). A máis común é que Guillerme raramente expresaba unha opinión clara sobre temas controvertidos, xa fóra na corte ou en público.
Nos Países Baixos tamén se coñece a Guillerme como Vader des vaderlands ("Pai da patria"). O himno nacional holandés, o Het Wilhelmus, está escrito na súa honra.
Pokhara
Xeografía
Sitúase na zona noroeste do val de Pokhara, na zona de ensanche do val de Seti Gandaki. O río Seti e os seus tributarios han cavado uns impresionantes canóns, os cales son soamente visibles de puntos de vista máis altos ou desde o aire. Ao leste de Pokhara está o municipio de Lekhnath, outra cidade no val.
En ningún outro lugar as montañas levántanse tan rapidamente, a 30 quilómetros, desde os 1000 m ata os 8000 m. O Dhaulagiri, Annapurna e Manaslu, todos por encima dos 8000 m, poden ser vistos desde Pokhara e hai un lago chamado Phewa, dous covas (Mahendra e Guptswar) e unhas impresionantes cataratas (Patala Chango ou Devi/David´s Falls) onde a auga do lago Phewa cae nun buraco e desaparece. Debido a este grande aumento da altitude a área de Pokhara ten un dos índices de precipitación máis altos do país (sobre 4000 milímetros/ano). Ata dentro da cidade hai unha diferenza sensible na cantidade de choiva entre o sur da cidade na zona do lago, e o norte ao pé das montañas. O clima é subtropical pero debido á elevación as temperaturas son moderadas: os veráns teñen polo xeral 30 - 35 °C; os invernos teñen unha media ao redor de 15 °C e non hai ningunha xeada. No sur a cidade bordea o lago Phewa Tal ( 4,4 km².a 800 m sobre o nivel do mar) e ao norte, a cidade bordea os primeiros contrafortes do Annapurna, a uns 1000 m sobre o nivel do mar.
Demografía
Con 255.465 habitantes (2011), Pokhara é a terceira cidade do Nepal. Os principais grupos étnicos de rexión son Newar, Magar e Gurung. Grupos máis pequenos de Chettrie de Thakali tamén viven na zona. Os naturais de Pokhara confesan o hinduísmo e o budismo tibetano. Hai moitos refuxiados tibetanos que viven xa na súa terceira xeración en Pokhara.
Historia
miniatura|200px|Manifestación en Pokhara pola independencia do [[Tíbet. De 1959 a 1962, uns 300.000 refuxiados chegaron a Nepal trala invasión por parte de Chinesa.]]
Pokhara atópase nunha importante ruta comercial antiga entre o Tíbet e a India. No século XVII formaba parte do influente Reino de Kaski, que foi un dos Chaubise Rajaya (os 24 reinos do Nepal) gobernado por unha rama da dinastía Shah. Moitas das montañas ao redor de Pokhara conservan aínda ruínas medievais da época. En 1752 o Rei de Kaski promoveu o comercio entre Bhaktapur e Pokhara. O seu patrimonio pode ser visto na arquitectura ao longo das rúas de Bagar.
Os hindús trouxeron a súa cultura e costumes desde Katmandú e establecéronse en todo o val de Pokhara. No 1768 Prithvi Narayan Shah engadiu Pokhara ao seu reino, e a cidade converteuse nun importante lugar comercial de paso nas rutas desde Katmandú a Jumla e da India ao Tíbet.
De 1959 a 1962 uns 300.000 refuxiados chegaron a Nepal do Tíbet, que fora anexionado por Chinesa. Catro campamentos de refuxiados establecéronse no val de Pokhara: Tashipalkhel, Tashiling, Paljorling e Jambling. Co tempo, estes campamentos transformáronse en asentamentos. Debido á súa arquitectura diferente e as súas bandeiras de oración, poden ser facilmente distinguidos dos demais asentamentos.
Ata o final da década de 1960 á cidade só se podía acceder a pé e por iso considerábase un lugar aínda máis místico que Katmandú. A primeira estrada terminouse en 1968, tras o cal o turismo e a cidade creceron rapidamente. A área ao longo do Lago Phewa converteuse nun dos principais centros de turismo do Nepal.
Turismo
miniatura|300px|Vista do [[Annapurna desde a pagoda da Paz Mundial, por riba do lago Phewa.]]
Logo da anexión do Tíbet por China, a ruta comercial á India desapareceu. Hoxe en día só algunhas caravanas desde Mustang chegan a Bagar.
Pokhara é unha cidade moderna con só uns poucos lugares de interese turístico na propia cidade. Máis interesante é o casco antigo, ao norte, onde aínda existen antigos almacéns e tendas de estilo Newari.
Vale a pena visitar dous templos na parte máis antiga da cidade: o Bindhyabasini e o Bhimsen. Outro templo, o Barahi, está situado nunha illa no Lago Phewa. É accesible só a través de barcos, dispoñibles nas beiras do lago.
O moderno centro comercial, en Chiple Dhunga e Mahendrapul, está a medio camiño entre o lago e Purano Bazar, o antigo centro. Separadamente de leste hai varios centros noutras partes da cidade: no norte en Bagar, no sur entre Prithvi e Srijana Chok Chok (principalmente tendas de hardware) e no leste, no Bazar Ram.
Transportes
A cidade dispón do Aeroporto de Pokhara, con servizo de voos nacionais ao Aeroporto de Kathmandú, Jomsom, Manang, Bhairahawa e Bharatpur. Tamén dispón dun servizo chárter de helicópteros a Manang e Jomsom.
Educación
A cidade é a sede da Universidade de Pokhara, establecida en 1996, que ten 5,400 estudantes e consta de tres facultades:
Amazona lilacina
O Amazona lilacina é unha especie de papagaio amazónico nativo de Ecuador en América do Sur. Polo xeral, esta especie é máis cativa ca outras especies relacionadas, cun peteiro negro e coloración máis atenuada. O Amazona lilacina considérase unha especie propicia como animal de compaña por mor do seu temperamento xentil, afectivo e agradable.
A Touza, Oleiros, Carballedo
Toponimia
O termo galego Touza provén dun probábel *, posibelmente da raíz indoeuropea 'inchar, crecer'. É un orónimo que indica un terreo pechado con árbores ou matos, ou ben un grupo de penas ou rochas na praia.
Patrimonio
Na Touza hai un castro alterado pola construción de adegas.
José Novo Cazón
Traxectoria
Administrador de Correos de Vilalba, foi nomeado alcalde de Vilalba en 1941. Foi deputado provincial. Permaneceu no cargo até a súa morte.