cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Crimea
Crimea estivo baixo o control ruso dende 1783 até 1954, cando foi transferida dentro Unión Soviética, dende a República Soviética Federativa Socialista de Rusia á República Socialista Soviética de Ucraína. Posteriormente, despois do referendo do 20 de xaneiro de 1991, conseguiu o status de república autónoma dentro da República Socialista Soviética de Ucraína. Cando a Unión Soviética colapsou en 1991 e Ucraína se converteu nun estado independente, Crimea permaneceu como parte da nova Ucraína independente. Porén, en marzo de 2014, despois da revolución ucraína que depuxo ó presidente ucraíno, Viktor Yanukovych, os separatistas pro-rusos e as Forzas Armadas de Rusia tomaron o control do territorio. Celebrouse un controvertido referendo en Crimea, inconstitucional segundo as constitucións de Ucraína e Crimea,  sobre a reunificación con Rusia e cuxos resultados indicaron un apoio maioritario da poboación. Crimea foi anexionada a Rusia como a República de Crimea e a cidade federal Sebastopol como suxeito federal de Rusia.
Mentres que Rusia e outros dez membros das Nacións Unidas recoñecen a Crimea como parte da Federación Rusa, Ucraína continúa a reclamar Crimea como parte integral do seu territorio, apoiada pola maioría dos gobernos estranxeiros e a Resolución 68/262 da Asemblea Xeral das Nacións Unidas.
Natalia Raña
Traxectoria
En 2003 conquistou co equipo galego o Campionato de España por Autonomías, e en 2004, despois de proclamarse campioa universitaria de España, gañou co equipo español o Campionato do Mundo Universitario de Tríatlon, mentres que quedou décima na proba individual. Tamén ese ano proclamouse campioa galega de dúatlon e subcampioa de España de Ácuatlon.
En abril de 2005 foi a primeira galega en gañar a media maratón Vig-Bay. entre Vigo e Baiona, cun tempo de 1:21:10. Un mes despois na Coruña proclamouse subcampioa galega de 10.000 metros. En 2009 gañou co Ría Ferrol a medalla de ouro en 3.000 metros no Campionato Galego de Clubs celebrado en Vigo.
En 2009 gañou por diante de Saleta Castro o Tríatlon Cidade de Pontevedra, disputado na modalidade de cros, e en 2011 quedou terceira no Campionato de España de Dúatlon e participou no Campionato do Mundo de Tríatlon Cross, obtendo o 14º posto. Ademais, instalada en Madrid, proclamouse tamén campioa da Comunidade de Madrid de tríatlon, subcampioa galega de campo a través e cuarta no Campionato de España de Ácuatlon. En 2012 gañou co seu equipo, o C.T. Diablillos de Rivas, a Copa do Rei de Tríatlon.
Pasou logo ao tríatlon de longa distancia e en 2013 competiu no Ironman de Lanzarote, quedando en 24ª posición. En 2020 competiu no Campionato de España de Ciclocross, logrando a medalla de ouro na categoría de -40.
Crimea
Etimoloxía
Os antigos gregos déronlle o nome de Tauris e máis tarde Taurica (Ταυρική) polos seus habitantes, os Tauri. O seu nome actual, Crimea, deriva do nome en tártaro de Crimea da cidade, actualmente denominada Stary Krym, de Qırım que era a capital de provincia na época da Horda de Ouro, ese nome, que estaba relacionado coa palabra tártara para outeiro, pasou a denominar a toda a península, que os rusos rusificaron como Krym.
Xeografía
miniatura|300px|Mapa da península da Crimea miniatura|300px|Foto Satélite da península da Crimea Crimea fai fronteira coa rexión do Khersón ao norte, co mar Negro ao sur e ao oeste e co mar de Azov ao leste. Ten unha área de 26.000 km², cunha poboación de 2,1 millóns de habitantes (2000). A súa capital é Simferopol.
A Crimea conecta co resto de Ucraína polo istmo de Perekop, cun largo que varía de 5 a 7 km. No extremo oriental atópase a península de Kerch, que está directamente enfronte da península de Taman, en terras rusas. Entre as penínsulas de Kerch e Taman atópase o estreito de Kerch, con 4,5 a 15 km de largura, que liga o mar Negro co mar de Azov.
A costa de Crimea está repleta de baías e portos. Eses portos atópanse no lado occidental do Istmo de Perekop, na baía de Karkinit; no suroeste, na baía aberta de Kalamita, cos portos de Eupatoria, Sebastopol e Balaklava; na baía de Arabat, no lado norte do istmo de Yenikale ou Kerch; e na baía de Caffa ou Teodosia, co porto homónimo no lado sur.
A costa sueste é flanqueada a unha distancia de 8 a 12 km do mar por unha cadea de montañas, os Montes de Crimea, esas montañas son acompañadas por cadeas paralelas secundarias. O 75 % do resto da superficie da Crimea consiste de pradarías semiáridas, unha continuación sur das estepas pónticas, que se inclinan levemente para o nordeste a partir dos pés dos Montes de Crimea. A cadea principal desas montañas érguese abruptamente do fondo do mar Negro, alcanzando unha altitude de 600 a 750 metros, comezando no suroeste da península, chamado cabo Fiolente.
Idade Antiga
Os primeiros habitantes dos quen ten noticia real foron os cimerianos, que expulsados polos escitas durante o século VII a.C. chegaron ata aquí. Unha pequena poboación que se refuxiara nas montañas coñeceuse posteriormente como os Tauri. Neste mesmo século, os antigos colonos gregos comezaron a ocupar a costa, isto é, dorios de Heraclea en Chersonesus, e xonios de Mileto en Teodosia e Panticapaeum (tamén chamado Bósporo).
Dous séculos máis tarde, (438 a.C.) o archon, ou líder, dos xonios asumiu o título de rei do Bósporo, un Estado que mantivo relacións importantes con Atenas, fornecendo a aquela cidade trigo e outros produtos. O último destes reis, Paerisades V, presionado polos escitas, pediu protección a Mithradates VI, rei de Pontus, en 114 a.C.. Despois da morte do seu protector, seu fillo Pharnaces, como recompensa polo auxilio dado aos romanos na guerra contra o propio pai, recibiu en 63 a.C. de Pompeu o reino do Bósporo. En 15 a.C. foi máis unha vez devolvido ao rei de Pontus, mais de aí en diante acabou manténdose un territorio tributario de Roma.
Idades Media e Moderna
Durante os séculos seguintes a Crimea foi invadida, atravesada ou ocupada sucesivamente polos godos (ano 250), polos hunos (376), polos xázaros (século VIII), polos bizantinos gregos (1016), polos kipchaks (1050), e polos mongois e os tártaros, (século XIII).
No século XIII, os xenoveses destruíron ou tomaron as colonias que os seus rivais Venecianos fundaran na costa da Crimea e establecéronse en, Cembalo (Balaklava), Soldaia (Sudak), e Caffa (Teodosia). Esas prósperas cidades comerciais existiron ata a conquista da península polo Imperio Otomán no 1475.
En canto iso, un pobo turcófono coñecido como tártaros de Crimea fincaran pé no norte e no centro da península desde o século XIII. O pequeno enclave de karaites instalouse entre os tártaros da Crimea, principalmente en Çufut Qale. Despois da destrución da Horda Dourada por Timur, eles fundaron un Cá da Crimea en 1427 con Haci I Giray, un decendente de Xenxis Kan. Os seus sucesores e el propio reinaron primeiramente en Solkhat (Eski Qırım) e, a partir do inicio do século XV, en Bakhchisaray. Despois do 1478, reinaron como príncipes tributarios do Imperio Otomán ata 1777, cando, derrotados polo xeneral ruso (futuro xeneralísimo) Alexander Suvorov, tornáranse dependentes da Rusia; finalmente, en 1783, toda a Crimea foi anexada ao Imperio Ruso.
Século XIX
miniatura|300px|Mapa histórico (1888) Crimea converteuse en parte da provincia rusa de Taurida e foi campo de batalla durante a guerra de Crimea (1853–1856) entre Rusia por unha banda, e Francia, Gran Bretaña, o Imperio Otomán e Sardeña polo outro. Rusia e o Imperio Otomán entraron en guerra en outubro de 1853 pola cuestión da protección dos cristiáns ortodoxos en Terra Santa Rusia arrasou a frota otomá no porto de Sinop, no mar Negro; para parar a conquista rusa, Francia e Gran Bretaña entraron no conflito en marzo de 1854. Boa parte do conflito foi arredor do control do mar Negro, con batallas terrestres na península de Crimea. Os rusos resistiron un ano en Sebastopol mentres os aliados sitiábana. Despois da súa caía, chegouse a un acordo de paz en París en marzo de 1856 polo que o mar Negro había ser un mar neutral, sen que Rusia puidese ter navíos de guerra alí. A guerra devastou boa parte da economía e da infrastrutura da península.
Crimea na Unión Soviética
No decurso da guerra civil rusa que seguiu á desaparición do Imperio Ruso, Crimea cambiou de mans varias veces e foi un punto forte do exército branco antibolxevique, que realizou accións militares na zona ata 1920. Durante o conflito formouse durante breve tempo, entre decembro de 1917 e xaneiro de 1918, unha república indepedente presidida polo líder tártaro Noman Çelebicihan que desapareceu logo da invasión dos bolxeviques, que finalmente crearon o 18 de outubro de 1921, a República Socialista Soviética Autónoma de Crimea dentro da República Soviética Federativa Socialista de Rusia, parte da Unión Soviética. Crimea experimentou dúas severas fames no século XX, Fame de 1921–1922 e o Holodomor de 1932–1933.
Crimea foi escenario dunha das máis sanguentas batallas da Gran Guerra Patriótica (segunda guerra mundial). Os invasores alemáns tiveron innúmeras perdas cando tentaron avanzar a través do istmo que liga Crimea con Ucraína, en Perekop, no verán de 1941, finalmente conseguiron atravesalo e os alemáns ocuparon a maior parte da Crimea, con excepción da cidade de Sebastopol (Cidade Heróica). Sebastopol resistiu heroicamente de outubro de 1941 ata o 4 de xullo de 1942, data na que os alemáns capturaron a cidade. As tropas soviéticas conseguiron liberar Sebastopol soamente en 1944.
En 1944 a poboación de etnia tártara de Crimea foi deportada a forza polo goberno soviético. Estímase que o 46% deses deportados morreron de fame e doenzas. En 1954, foi transferida por Nikita Khrushchev para a República Socialista Soviética de Ucraína como presente de conmemoración do 300° aniversario da unificación da Rusia e de Ucraína.
Nos anos da posguerra, Crimea converteuse nun destino turístico para os soviéticos e cidadáns de países aliados, construíndose toda unha serie de infraestruturas turísticas e de comunicacións, desenvolvéndose tamén a industria, especialmente nos portos de Kerch e Sebastopol e máis en Simferopol.
Logo dun referendo celebrado o 20 de xaneiro de 1991, o óblast de Crimea pasou a se converter nunha República Autónoma Socialista Soviética o 12 de febreiro dese ano
Parte de Ucraína independente
Co colapso da Unión Soviética Crimea tornouse parte da independente Ucraína, unha situación que causou tensións entre Rusia e a Ucraína, e coa Frota do Mar Negro rusa con base na península, había preocupación por enfrontamentos armados. A fin da época soviética significou tamén a volta dos tártaros de Crimea do exilio e o seu reasentamento na península.
O 26 de febreiro de 1992, o parlamento de Crimea deulle o nome á entidade de República de Crimea e proclamou o autogoberno o 5 de maio de 1992 e aprobou a primeira Constitución de Crimea o mesmo día. Ao día seguinte, o parlamento engadiu unha nova frase á constitución que declaraba que Crimea era parte de Ucraína. e poucos días despois, o 19 de maio, anulaba a súa proclamación de autogoberno, ao tempo que o goberno ucraíno aumentaba o a autonomía de Crimea. En xuño o presidente ruso Boris Eltsin e o ucraíno Leonid Kravchuk chegaban a un acordo para dividir a Frota Soviética do Mar Negro entre Rusia e a recentemente formada Mariña de Ucraína.
O 14 de outubro de 1993, o parlamento de Crimea establecía o posto de Presidente de Crimea, que ostentaba Iuri Meshkov e se chegaba a un acordo para establecer unha cota de 14 deputados tártaros de Crimea. Non obstante continuaron os enfrontamentos políticos, e o 17 de marzo de 1995 o parlamento de Ucraína interveu, destituíndo a Meshkov e liquidando o posto de Presidente polas súas accións contra o estado e por promover a integración con Rusia. Estableceuse unha nova constitución, que mudou o nome do territorio a República Autónoma de Crimea.
Logo da ratificación en maio de 1997 do Tratado de Amizade e Cooperación entre Rusia e Ucraína as tensións entre os dous países por Crimea cesaron lentamente, Porén en setembro de 2008 o ministro de asuntos exteriores de Ucraína, Volodimir Ohrizko acusou a Rusia de darlle pasaporte dese país á poboación de Crimea o que describiu como un problema real, pola política rusa de intervención militar no exterior para protexer cidadáns rusos
Crise de Crimea
Logo da caída do presidente ucraíno Viktor Yanukovich o 22 de febreiro de 2014, aumentou a tensión en Crimea e entre Rusia e Ucraína, o 26 de febreiro milleiros de persoas acudiron a unha manifestación prorusa e outra a favor das novas autoridades ucraínas en fronte do edificio do parlamento de Crimea en Simferopol, ao tempo que o presidente ruso Vladimir Putin puña 150 000 soldados en alerta ao longo da fronteira con Ucraína.
O 28 de febreiro de 2014 milicias armadas prorrusas ocuparon postos clave, edificios, aeroportos e outros lugares en Crimea e veuse ás forzas armadas rusas con base en Sebastopol moverse ao longo da península O goberno interino de Ucraína describiu os sucesos como unha invasión e ocupación de Crimea polas forzas rusas. Non obstante o novo primeiro ministro de Crimea Sergei Aksionov que el aseguraba o control sobre as forzas de seguridade en Crimea e apelaba a Rusia por axuda para garantir a paz e a tranquilidade na península. que se traduciu en que o senado ruso autorizaba o uso de tropas rusas en Crimea.
A partir de aí, e ante a reivindicación ucraína, ténese sucedido diversos pequenos enfrontamentos, como a abordaxe en novembro de 2018 de buques de guerra ucraínos que pretendían entrar no mar de Azov por Kerch.
Goberno e política
Crimea é unha república autónoma dentro do estado unitario de Ucraína co representante presidencial actuando como o gobernador substituíndo o posto abolido de presidente. O corpo lexislativo é un parlamento de 100 membros, o Consello Supremo de Crimea.
O poder executivo teno o consello de ministros, dirixido por un primeiro ministro nomeado polo parlamento, co consentimento do Presidente de Ucraína. A autoridade e competencias do Consello Supremo e o consello de ministros están determinados pola constitución e outras leis de Ucraína, así como polas decisións regulares dispostas polo Consello Supremo de Crimea. A xustiza adminístrana os tribunais que pertencen ao sistema xudicial de Ucraína.
Aínda que non é un suxeito oficial de Crimea, o Mejlis do Pobo Tártaro de Crimea é un corpo representativo dos tártaros de Crimea que pode facer peticións ao goberno ucraíno e ao de Crimea, así como a organismos internacionais
Eleccións e partidos
Durante as eleccións presidencias de 2004, Crimea votou moi maioritariamente a Viktor Yanukovych. Nas eleccións parlamentarias de 2006 e 2007, o partido de Yanukovych, o Partido das Rexións gañou tamén a maioría dos votos na rexión, tal como fixo tamén nas eleccións parlamentarias de Crimea de 2010.
Subdivisións administrativas
Crimea subdivídese en 25 áreas: 14 raions (distritos) e 11 cidades con concellos municipais. Sebastopol é unha cidade cun status especial, e aínda que dentro da península de Crimea, non pertence á República Autónoma de Crimea.
Raions
375px|Subdivisións de Crimea
Cidades con concellos municipais
miniatura|[[Simferopol]]
Johan Vasquiz de Talaveira
Johan Vasquiz de Talaveira foi un trobador castelán do século XIII.
Traxectoria
Aínda que estudosos como Ramón Menéndez Pidal e Carolina Michaëlis propuñan a súa orixe galega, estudiosos como Tavani e António Resende de Oliveira sosteñen que o máis probable é que sexa de Talavera de la Reina, de aí o sobrenome de Talaveira, puido pertencer a unha familia da pequena nobreza. Estivo activo na corte de Afonso X e na de Sancho IV.
Crimea
Composición étnica
Outras minorías, segundo o censo de 2001 son belarusos: 1,44%; tártaros: 0,54%; armenios: 0,43%; xudeus: 0,22%, polacos: 0,2%, moldovos: 0,2%, azarís: 0,2%, uzbekos: 0,15%, coreanos: 0,15% e gregos: 0,15%.
Historicamente outras minorías foron importantes como os alemáns que eran 45 000 en 1941, pero hoxe apenas quedan 2500 que se autoidentifican como alemáns, ou os italianos concentrados en Kerch, constituían o 2% da poboación local, unhas 3000 persoas. En 1944 deportáronse a Asia Central e Siberia 70 000 gregos e 14 000 búlgaros de Crimea así como 200 000 tártaros de Crimea e doutras nacionalidades
Johan Vasquiz de Talaveira
Obra
Consérvanse 19 obras, ademais dunha cantiga de amigo de dubidosa autoría. Divídense en: sete cantigas de amigo, cinco cantigas de escarnio e maldicir, catro cantigas de amor e tres tenzóns con Pedro Amigo de Sevilha, Johan Airas e Lourenço.
Crimea
Composición étnica
En Sebastopol os rusos son tamén a nacionalidade dominante hai 270 000 rusos (71,6%), 84 400 ucraínos (22,4%), 5800 belarusos (1,6%), 5800 tártaros (0,7%), 2500 tártaros de Crimea (0,5%), 1300 armenios (0,3%), 1000 xudeus (0,3%)
Lingua ambakich
O ambakich ou aion é a lingua papúa que fala en Papúa Nova Guinea o pobo aion.
Crimea
Linguas
miniatura|Porcentaxe de falantes de tártaro de Crimea por concello segundo o censo de 2001 A lingua oficial da Crimea é o ucraíno. O ruso éo de facto, e o tártaro de Crimea tamén está recoñecido. Segundo o censo de 2001, o 77% dos habitantes de Crimea teñen o ruso como a súa lingua materna, o 11,4% o tártaro de Crimea e o 10,1% o ucraíno. . A pesar de ser o ucraíno a única lingua oficial, os asuntos e documentos oficiais en Crimea desenvólvense sobre todo en ruso, con pouco éxito realizáronse intentos de aumentar o uso do ucraíno en educación e asuntos oficiais.
Economía
miniatura|[[Sebastopol é o cerne económico da península de Crimea]] A maioría das fábricas da república localízanse no norte, as principais cidades industriais son Dzhankoi, Krasnoperekopsk e Armiansk, as principais industrias son de conservas de alimentos, produtos químicos, enxeñería mecánica e de metal, e a produción de fuel. Existen 291 grandes empresas. A produción agrícola é principalmente de cereal e viño, particularmente nas rexións de Ialta e Massandra; tamén é importante a gandería, a produción de sal, pórfiro e calcaria.
Turismo
miniatura|Praia en [[Koktebel]] O desenvolvemento de Crimea como un destino turístico comezou na segunda metade do século XIX, o desenvolvemento das redes de transporte trouxeron unha importante cantidade de turistas desde as partes centrais de Rusia. Nos primeiros anos do século XX comezou un forte desenvolvemento de palacios, vilas e dachas, moitos deles conservados ata hoxe, e que se converteron nunha atracción máis para os turistas. Durante a época soviética converteuse nun destino saudable para os traballadores soviéticos, pola calidade do seu aire, e polos seus lagos e lama terapéutica. Coa caída da URSS pasou a ser un destino turístico convencional para ucraínos e rusos, principalmente o sur: Ialta e Alushta, o oeste: Eupatoria e Saki e o sueste: Feodosia e Sudak. A variedade de paisaxes, desde as montañas ás chairas e beleza das súas praias convérterono en destino internacional, e así a National Geographic, considerou a Crimea entre os 20 destinos en 2013.
Lingua ambakich
Falantes
770 dun grupo étnico de 1.964 persoas (2003)
Crimea
Transportes
miniatura|Trolebús Case cada asentamento en Crimea está conectado con outro por medio de liñas de autobús, e Crimea conta coa liña de trolebús máis longa do mundo, inaugurada en 1959, vai de Simferopol a Ialta, percorrendo 90 km. Tamén son importantes as liñas de ferrocarril, que conectan Crimea co resto de Ucraína, e as autoestradas, entre elas a E105/M18 que conecta Dzhankoy, Simferopol, Alushta e Ialta, a E97/M17 que conecta Perekop, Armiansk, Dzhankoi, Feodosiya e Kerch, a H05 entre Krasnoperekopsk e Simferopol, conecta tamén co Aeroporto Internacional de Simferopol International, a H06 que conecta Simferopol, Bakhchisarai e Sebastopol. Por medio de transbordadores tamén están conectadas as cidades de Feodosiya, Kerch, Sebastopol, Chornomorske e Ievpatoria.
Deporte
miniatura|O boxeador Oleksandr Usik O deporte máis popular de Crimea, é o fútbol, e o equipo máis importante é o Tavriya Simferopol que gañou o primeiro título de liga de Ucraína independente. O FC Sebastopol, tamén compite na máis alta división ucraína. En ligas inferiores salientan o FC Feniks-Illichovets Kalinine, FC Krymteplitsia Molodizhne e o FC Titan Armiansk. Tamén é popular na península o bandy. Entre os atletas crimeanos máis coñecidos están Iana Klochkova, Galina Prozumenshchikova, Katerina Serebrianska, Ruslana Taran e Oleksandr Usik.
Lingua ambakich
Distribución xeográfica
Arango e Pangin falan o coñecido como dialecto do norte, as outras aldeas falan o dialecto do sur.
Crimea
Medios de comunicación
A maioría dos medios de comunicación da península están en ruso. No ano 2006 apareceu a primeira canle de televisión en tártaro de Crimea.
Lingua ambakich
Usos sociais
Os aion maiores de vinte anos son bilingües co tok pisin, mentres a maioría dos nenos só teñen coñecementos pasivos de ambakich.
Castelo de Sant'Angelo
miniatura|250px|Castelo de Sant'Angelo dende a ponte. No máis alto do castelo hai unha estatua do [[arcanxo Miguel, que é quen lle dá o nome ó edificio.]] O Mausoleo de Hadriano, máis coñecido como Castelo de Sant'Angelo (en Castel Sant'Angelo) é un edificio en forma de torre cilíndrica que se ergue no Parco Adriano, na cidade de Roma, a pouca distancia da Cidade do Vaticano. Nun principio foi encargado polo emperador romano Hadriano como un mausoleo para el e a súa familia. O edificio foi posteriormente empregado polos papas como fortaleza e castelo, e no presente é un museo. O castelo foi outrora o máis alto edificio de Roma.
Comezado polo emperador Hadriano no ano 135 para ser o seu mausoleo persoal e familiar, foi rematado por Antonino Pío en 139. O monumento, erguido con pedra de travertino, estaba engalanado no seu punto máis alto por unha cuadriga en bronce guiada polo emperador Hadriano. O edificio cambiou de uso moi axiña e converteuse nun edificio militar. Integrouse á Muralla Aureliana en 403. miniatura|Mole Adrianorum: aproximación mediante simulación dixital da súa posible aparencia orixinal.
O actual nome do castelo data do ano 590, durante unha gran epidemia de peste que golpeou a cidade de Roma. O papa da época, Gregorio I, viu ó Arcanxo Miguel sobre o cumio do castelo que envainaba a súa espada significando a fin da epidemia. Para conmemorar a aparición, a estatua dun anxo coroa o edificio (primeiro unha estatua en mármore de Raffaello da Montelupo, e dende 1753 unha de bronce de Pierre van Verschaffelt sobre un debuxo de Bernini).
miniatura|San Miguel Arcanxo segundo a lenda da súa aparición. Dende 1277, o castelo está conectado coa Cidade do Vaticano por un corredor fortificado, chamado Passetto, duns 800 metros de lonxitude. A fortaleza foi o refuxio do Papa Clemente VII durante o asedio e saqueo de Roma no ano 1527, que levaron a cabo as tropas do rei Carlos I de España, emperador Sacro Imperio Romano Xermánico.
Xogos Olímpicos de 2008
Os Xogos Olímpicos de Pequín 2008 (oficialmente denominados Xogos da XXIX Olimpíada) tiveron lugar na cidade de Pequín, capital da República Popular da China, entre o 8 e o 24 de agosto de 2008, aínda que o torneo de fútbol comenzou dous días antes, o 6 de agosto. Ao concluír o evento, leváronse a cabo na mesma cidade os XIII Xogos Paralímpicos, entre o 6 e o 17 de setembro.
O evento deportivo contou con 302 probas en 28 deportes nas que, segundo estimacións, participaron uns 10 500 atletas de 204 países. Ademais de Pequín, algunhas das probas deportivas tiveron lugar noutras cidades da China. O torneo de fútbol tivo lugar nas cidades cidades de Qinhuangdao, Tianjin, Shenyang e Shanghai, namentres as regatas de vela e as probas de hípica efectuáronse no porto de Qingdao e no de Hong Kong, respectivamente.
Os Xogos Olímpicos de Pequín 2008 tiveron un custo que podería superar os 41.000 millóns de dólares, case triplicando o orzamento final do seu antecesor, os Xogos Olímpicos de Atenas 2004, converténdose no evento máis custoso da historia olímpica. A organización deste evento enfrontou diversos problemas dende a súa elección, o 13 de xullo de 2001, especialmente polos problemas de contaminación atmosférica que enfronta a cidade sede e polas acusacións de violacións aos dereitos humanos que recibiu o réxime chinés por parte importante da comunidade internacional, xerando diversas protestas que afectaron o percorrido do facho olímpico. O goberno da China promocionou os xogos co obxectivo de destacar a importancia e influencias do país no resto do mundo.
Proceso de candidatura
Aínda que as candidaturas de París e Toronto eran mellores, o COI estaba interesado en que os Xogos se celebrasen na China, o país máis poboado do planeta. Esta decisión foi moi discutida polas violacións da China aos dereitos humanos. Para silenciar estas queixas, elixiuse como lema: Novo Pequín, Grandes Xogos para destacar o troco de ideais do país para o novo milenio.
Sedes e instalacións deportivas
miniatura|Mapa de localización dos recintos olímpicos en Pequín. miniatura|[[Estadio Nacional de Pequín|Estadio Nacional (chamado Niño de paxaro), sede principal dos Xogos Olímpicos]] miniatura|[[Centro Acuático Nacional de Pequín (chamado Cubo de auga).]] O Goberno chinés e o Comité Organizador dos Xogos construíron ou renovaron 36 recintos deportivos, así como 59 centros de adestramento.
En Pequín construíronse doce novas instalacións, entre as que sobresae o Estadio Nacional e o Centro Acuático. Dez instalacións existentes renováronse e acondicionáronse para a cita olímpica. Así mesmo erguéronse oito instalacións temporais, que ao final dos Xogos serán retiradas ou reconvertidas. Ademais contarase cun circuíto urbano para o maratón e as probas de marcha, e un circuíto tanto na cidade como nos arredores para as competicións de ciclismo en ruta.
En Pequín
Construcións novas:
Recintos existentes:
Ben Bernanke
Benjamin Shalom Bernanke, nado en Augusta o 13 de decembro de 1953, é un economista estadounidense, premio Nobel de Economía en 2022.
Xogos Olímpicos de 2008
En Pequín
Recintos temporais:
Ben Bernanke
Traxectoria
De orixe xudía, foi presidente da Reserva Federal (FED), o banco central dos Estados Unidos entre 2006 e 2014. Bernanke asumiu ese posto en febreiro de 2006 en substitución de Alan Greenspan.
Xogos Olímpicos de 2008
Calendario
Nos Xogos Olímpicos de Pequín leváronse a cabo 302 competicións en 28 deportes. Na táboa seguinte detállanse os días nos que se efectuaron as competicións de cada deporte, así como o número de finais por día que se celebraron.
Política nos Xogos
Os Xogos Olímpicos de Beixín víronse embazados pola censura e por diversos conflitos políticos. A situación no Tíbet, provincia chinesa onde se reivindica un maior grao de autonomía, provocou unha vaga de solidariedade internacional que chegou a ameazar a presenza dalgúns xefes de estado e de goberno na cerimonia inaugural. Ademais, o percorrido do facho olímpico arredor do mundo tivo que ser alterado, suspendido por veces e protexido con grandes medidas de seguridade en cidades como París, Londres ou San Francisco.
Ben Bernanke
Traxectoria
Economista formado en Harvard (summa cum laude), obtivo o seu doutoramento no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts.
Xogos Olímpicos de 2008
Política nos Xogos
Para evitar protestas, prohibiuse que se exhibisen nos recintos olímpicos bandeiras de países que non estivesen competindo oficialmente.
A censura gobernamental sobre os contidos de internet mantívose na China durante o desenvolvemento dos Xogos, incluso para os xornalistas estranxeiros e para a comunidade olímpica. O día 6 de agosto, dúas xornadas antes do comezo dos xogos, dous cidadáns británicos e dous estadounidenses foron detidos por penduraren unha pancarta onde se reclamaba liberdade para o Tíbet, a pouca distancia do Estadio Olímpico.
Participantes
No tocante ó número de atletas, 11 883 atletas inscribíronse inicialmente (entre eles, os dous atletas de Brunei), pero só 10 902 atletas participaron efectivamente nos Xogos, excluíndo a lesionados e descualificados. Destes, 6 294 eran homes e 4 608 eran mulleres.
A táboa seguinte amosa ós países participantes nos Xogos Olímpicos de Pequín 2008 e o número de atletas representantes (en corchetes, o número de homes e de mulleres):
Medalleiro
250px|miniatura|O [[Estados Unidos de América|estadounidense Michael Phelps (no centro) gañou oito medallas de ouro nas probas de natación, converténdose no deportista que obtivo máis medallas de ouro gañadas nun só evento olímpico e na historia dos Xogos.]]
International Ultraviolet Explorer
International Ultraviolet Explorer, tamén coñecido polo seu acrónimo IUE e como Explorer 57, foi un observatorio espacial froito da colaboración entre a NASA, a ESA e o SERC (o Consello de Investigación de Ciencia e Enxeñería) lanzado o 26 de xaneiro de 1978 mediante un foguete Delta 2914 desde Cabo Cañaveral.
Características
IUE adicouse a facer observacións astronómicas espectrográficas no rango do ultravioleta, no rango de lonxitudes de onda entre 1150 e 3250 ángstroms, para o cal levaba como único instrumento a bordo un telescopio de 45 cm de diámetro.
O satélite deseñouse e lanzouse mediante colaboración internacional: o Centro Goddard de Voo Espacial (GFSC) proporcionou o satélite e a instrumentación óptica; o SERC as cámaras de televisión usadas como detectores; e a ESA as células solares e un centro de control. Durante a misión, dous terzos do tempo de observación eran dirixidos desde o centro de control do GFSC e un terzo desde o centro de control europeo.
Tras varias extensións da misión, o IUE foi apagado definitivamente ás 18:42 UTC do 30 de setembro de 1996.
Instrumentos
O único instrumento do IUE era un telescopio Ritchey-Chretien de 45 cm de apertura que dirixía a luz cara a un espectrógrafo que usaba cámaras vidicon como detectores. O espectrógrafo cubría o rango de lonxitudes de onda de 1150 a 3250 Å e podía funcionar a baixa (6 Å) ou alta (0,1 Å) resolución. A altas resolucións podía observar obxectos de ata magnitude 12, mentres que a baixa resolución podía observar obxectos máis débiles, ata magnitude 17, con tempos de observación de varias horas.
Swiss Global Air Lines
Swiss Global Air Lines (ata febreiro de 2015 Swiss European Air Lines) é unha aeroliña suíza que é subsidiaria de Swiss International Air Lines. Ao igual que a súa compañía nai, Swiss Global forma parte da alianza Star Alliance. Ten a súa sede legal en Basilea; a súa oficina principal física atópase no aeroporto de Zúric.
Swiss Global Air Lines opera voos regulares en nome e coa imaxe corportativa da súa compañía nai Swiss International a cidades europeas e a algúns destinos de ocio dende o aeroporto de Zúric, ademais de voar algunhas das súas rutas de longa distancia.
Frota
En maio de 2017 a frota de Swiss Global Air Lines estaba formada polos seguintes avións:
Poboación estatística
En Estatística a poboación, tamén chamada universo ou colectivo é o conxunto de elementos de referencia sobre o que se realizan as observacións.
O número de elementos ou suxeitos que compoñen unha poboación estatística denomínase N e é igual ou maior que o número de elementos que se obteñen dela nunha mostra (n).
Existen distintos tipos de poboacións que son:
Orán, Valonga, Pol
Orán é un lugar da parroquia de Valonga no concello lugués de Pol na comarca de Meira. Segundo o IGE en 2013 estaba deshabitado.
Parroquias de Pol
🇵🇱
Testudínidos
A familia dos testudínidos (Testudinidae) comprende ó redor de 43 especies, das que a maioría pertencen o xénero Testudo e das que se atopan restos fósiles dende o Eoceno. A diferenza doutras familias da superfamilia Testudinoidea, estas son tartarugas terrestres, ben adaptadas á escasa humidade.
Características
Son tartarugas fundamentalmente herbívoras que sobreviven con poucos recursos en zonas secas. Teñen unha cuncha máis alombada que as doutras familias e o seu tamaño varia dende o intermedio a o pequeno como é o caso das especies do xénero Testudo que son as que podemos atopar na Península Ibérica.
Os ovos son brancos e esféricos, e acostuman incubarse en dous ou tres meses. Os individuos máis novos teñen formas máis arredondadas e deseños máis vivos e definidos que os dos adultos.
Gran Premio da China
O Gran Premio da China (en 中国大奖赛; pinyin: Zhōngguó Dàjiǎngsài) é unha carreira do Campionato Mundial de Fórmula 1. Na actualidade celebrase no Circuíto Internacional de Xangai, Xangai, deseñado por Hermann Tilke. É a máis cara das instalacións dos circuíto de Fórmula Un, cun custo $ 240 millóns. e conta cunha das máis complicadas combinacións de curvas no calendario da Fórmula 1, comparable á curva 8 de Istambul.
Historia
A visión dun Gran Premio da China iniciouse na década de 1990. O Goberno chinés previra inicialmente un circuíto de F1 na cidade de Zhuhai na provincia de Guangdong, o sur da China. O Circuíto Internacional de Zhuhai foi deseñado e construído e agregouse provisionalmente ao calendario de 1999 do Campionato do Mundo de F1, pero a pista non cumpre con certas normas establecidas pola FIA.
En 2002, anunciouse que a xestión do Circuíto Internacional de Xangai asinara un contrato de 7 anos coa Formula One Management para acoller o Gran Premio da China a partir da tempada 2004 ata a tempada 2011. O Gran Premio da China debutou o 26 de setembro de 2004, e foi gañado por Rubens Barrichello da Scuderia Ferrari. Ao ano seguinte, foi a sede da carreira final do campionato de Fórmula Un, na que o recentemente coroado campión do mundo Fernando Alonso gañou e reclamou o título de construtores para Renault F1. En 2006, o Gran Premio da China foi gañado por Michael Schumacher - a súa última vitoria na Fórmula Un antes da súa retiro temporal ao final da tempada.
En novembro de 2008 a BBC informou un funcionario, Qiu Weichang, suxerira que a carreira podíaser cancelada. A raíz dun anuncio similar sobre o Gran Premio de Francia, Qui Weichang dixo que o futuro da carreira estaba sendo reconsiderada, e a decisión tomaríase en 2009.
2010 non viu ningún anuncio formal dunha ampliación da oferta inicial das 7 carreiras de 2004. En febreiro de 2011 foi pactado un novo acordo entre a F1 e os organizadores da carreira chinesa. As razóns do atraso parece ser a taxa que se paga á F1 para albergar a carreira. Logo de acumular perdas ano tras ano, os organizadores da carreira negabanse a pagar a cota requirida, informou que entre os mellor pagos para albergar unha carreira de F1. Parece serque os donos da F1 reduciron a taxa e exista xa un novo acordo para albergar a carreira de F1 ata.
Gañadores múltiples (construtores)
Equipos en letra grosa compiten no campionato de Fórmula Un na tempada actual.
Banbury
miniatura|Banbury Cross.
Banbury é unha vila situada na ribeira do río Cherwell en Oxfordshire, Inglaterra. Conta con 41 802 habitantes (2001) e forma parte do distrito de Cherwell. É o centro comercial dunha rexión rural coñecida, informalmente, como Banburyshire que ademais do distrito de Cherwell comprende zonas de Northamptonshire e Warwickshire.
Historia
Hai restos romanos nos arredores, e Banbury estivo sometida durante o período anglosaxón a unha forte influencia danesa. En 1135 o bispo de Lincoln construíu o castelo sobre a vila que sobreviviu a Guerra civil cando foi sitiado.
Ligazóns externas
Web oficial de Banbury (en inglés)
Distrito de Cusipata
O distrito de Cusipata é un dos doce nos que se divide a provincia peruana de Quispicanchi, que fai parte do departamento de Cuzco. A súa superficie é de 248.03 km² e a poboación de 4.444 (2005), a densidade de poboación é de 17.9 h/km². Creado o 5 de setembro de 1940, a capital é a vila de Cusipata.
Beizama
250px|miniatura|Vista de Beizama. Beizama é un concello da provincia de Guipúscoa, en Euskadi. Atópase no centro xeográfico de Guipúscoa, a 39 km de Donostia, e forma parte da comarca de Urola Kosta.
O seu termo municipal ten unha extensión de 16,55 km². Limita ao norte con Errezil, ao leste con Albiztur e Bidania-Goiatz, ao sur con Beasain e ao oeste con Azpeitia. Tiña en 2015 unha poboación de 165 habitantes.
As Arangas, Maniños, Fene
As Arangas é un lugar da parroquia de Maniños no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 20 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 8 homes e 12 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 24 habitantes.
Parroquias de Fene
Arangas
Amur Khabarovsk
O Amur (en ruso: Амур Хабаровск) é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Khabarovsk (Rusia) que lle debe o seu nome ao Río Amur e que actualmente compite na Kontinental Hockey League. A súa localización no Extremo Oriente Ruso fai que a distancia co seu veciño máis próximo na competición, o Metallurg Novokuznetsk, sexa de aproximadamente 3000 km. As súas cores son o amarelo, o azul e o branco.
O equipo conta cunha das mellores asistencias de público aos seus partidos de entre os clubs que xogan nas ligas europeas. Na clasificación da clasificación IIHF da tempada 2006-07, Amur foi o 13º equipo na lista (3º da liga rusa) cunha media de público de 7100 espectadores, o que significa que o Platinum Arena énchese en cada partido.
Historia
O club foi fundado en 1966 baixo o nome SKA Khabarovsk, tomando o seu nome actual en 1996. O club, logo de ascender á Superliga Rusa en 1996, foi descendido novamente á segunda división no 2004 xa que a compañía mineira atravesaba grandes dificultades financeiras. Recuperou a categoría ese mesmo ano. O equipo de reserva tivo un breve paso pola Asia League baixo o nome de Golden Amur no 2005. No 2008, integrouse nunha nova competición en Eurasia, a KHL. O club asinou unha afiliación co club Ermak Angarsk da Vysshaya Liga para convertelo no seu club-escola.
Cydalima perspectalis
É unha especia introducida en Europa que causa grandes danos nos buxos. Óllanse zonas acastañadas coas follas parcialmente ou enteiramente consumidas, pequenos fíos de seda, e eirugas verdes coa testa escura. En Galiza supón un grave problema para a sobrevivencia desta especie de arbusto, tanto a nivel bravo, como nas tan comúns sebes de xardinaxe, e especialmente no sur do país. Foi por vez primeira rexistrada en Alemaña en 2006, e subsecuentemente na Suíza e nos Países Baixos en 2007, Gran Bretaña en 2008, Francia e Austria en 2009,   Hungría en 2011, Romanía e Turquía. Tamén se ten atopado en Eslovaquia, Bélxica e Croacia. Durante a preparación dos Xogos Olímpicos de Inverno de 2014 no ano 2012 levouse dende Italia até Sochi (SO de Rusia) coa plantación de buxos comúns (Buxus sempervirens); ao seguinte ano as eirugas comezaron a defoliair a especie de buxo Buxus colchica en grandes cantidades. En 2013 aparece xa en Dinamarca en varios lugares da illa de Sjælland. En 2014 cítase na comarca do Baixo Miño, en Galiza ..
miniatura|left|200px|Larva miniatura|left|200px|[[Crisálide da avelaíña]] miniatura|Variante de cor acastañada
Bioloxía
miniatura|right|Primeira descrición: WALKER 1859
A especie describiuse por vez primeira por Francis Walker en 1859.
Descrición
Os ovos son de 1 mm de diámetro, e localízanse no envés das follas aínda sas. As primeiras larvas que saen son de 1–2 mm de longo. Estas eirugas desenvólvense nunhas catro semana até acadaren os 35–40 mm de longo coma máximo. Ao comezo da fase de ninfas hai certo encollemento, as crisálides miden uns 25–30 mm de longo, primeiro son verdes con liñas lonxitudianis acastañadas, despois vanse tornando marróns. A envergadura dos adultos é duns 40–45 mm. Óllanse dúas variedades, a máis común é practicamente abrancazada, a outra tira máis a unha cor acastañada.
Ciclo
Hai dúas ou tres xeracións por ano con adultos en forma de avelaíña dende abril/maio até setembro. Nas zonas máis cálidas de Europa, con condicións frías no inverno, hai ás veces catro xeracións por ano. A especie hiberna coma larvas xuvenís encapsuladas (sobre 5–10 mm de longo), protexidas cun hibernario feito con dúas follas de buxo unidas con seda.
Planta hóspede
As eirugas aliméntanse das follas e rebentos dos buxos, especies de arbustos sempreverdes do xénero Buxus. As larvas máis novas só comen a parte superior das follas, deixando as partes máis duras, polo que as follas non se destrúen completamente, aínda que poden morrer. As eirugas maiores son as que causan máis danos: consomen masivamente e completamente as follas, ás veces deixando só a contorna e o centro da mesma. Pódense ollar pequenas bólas verdes, que son os excrementos destas.
Predación ou regulamento natural
miniatura|left|[[Avespa asiática (Vespa velutina) a se alimentar das eirugas de Cydalima perspectalis.]]
Na área natural de orixe (Asia) onde aparece, C. perspectalis non ten un comportamento tan destrutivo coma en Europa. Na zona de Europa, onde esta traza foi introducida, o dano é moito máis grave porque non existe un equilibrio natural. Porén, nas áreas de Europa onde foi tamén introducida a avespa asiática (Vespa velutina) óllase certo grao de depredación. Isto pasa especialmente no suroeste de Francia, o primeiro lugar onde a V. velutina foi introducida en Europa en 2004 (C. perspectalis invadiu esta área en 2012). No caso de Galiza a introdución foi a inversa, mais ambas as dúas especies xa aparecen no territorio. V. velutina é quen de capturar larvas miúdas, e mais as larvas que se preparan para a ninfose na súa casula. Con todo, onde a avespa asiática foi introducida existen outros problemas ecolóxicos graves, especialmente co ataque ás colonias e fabos da abella europea.
Medidas de control
Os insecticidas sintéticos (cipermetrina, deltametrina) son efectivos, con todo o produto tense que aplicar mollando ben todas as follas do arbusto (incluíndo face e envés) e mais a parte interna do mesmo. Cómpre empregar medidas de protección, e ter en conta os efectos nocivos á fauna auxiliar e á contaminación das augas. Unha variante máis ecolóxica é o uso de insecticidas naturais de piretroides, extraídos dos crisantemos (Chrysanthemum) mesturados con aceite de colza. A aplicación destes insecticidas hai que facela á tardiña e sempre afastadas das abellas demésticas ou de insectos útiles para minimizar o impacto nesas especies beneficiosas.
San Lázaro, Begonte, Begonte
San Lázaro é un lugar da parroquia de Begonte no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Cydalima perspectalis
Medidas de control
Os nematodos tamén teñen unha acción no sistema dixestivo da larvas.
As trampas de feromonas (que atraen aos machos adultos) son capaces de previr a impregnación das femias adultas e polo tanto controlar a gravidade dos danos. As femias adultas depositan unha maior proporción de ovos estériles. A selectividade da feromona é moi alta e as especies autóctonas útiles non se senten atraídas.
Os tratamentos con insecticidas, bacilos e nematodos deben repetirse tres veces nun intervalo duns dez días, xa que afectan principalmente ás larvas novas.
As trampas de feromonas deben estar colocadas dende de marzo, abril até outubro, novembro.
A especie en Galiza
A especie localizouse por vez primeira en Tomiño no ano 2014. Foi a Estación Fitopatolóxica do Areeiro quen descubriu a praga asiática nun viveiro de planta ornamental, de onde se cre que foi introducida. A avelaíña deseguido comezou a se espallar polos buxos do Baixo Miño. O buxo é de feito unha especie moi común na xardinaxe galega, que aparece tanto nos xardíns de pazos, como en casas ou en parques urbanos. Tomiño e O Rosal foron os primeiros concellos afectados, hoxe téñense noticias da súa ocorrencia en todo o sur e costa noroeste de Galiza, especialmente no Condado e no Val Miñor. Daquela a especia non se localizara aínda en ningún punto de España ou Portugal polo que se cre que entrou en plantas ornamentais importadas de Asia. Os técnicos din que esta peste pode provocar unha morte masiva das poboacións de buxos galegos, tanto bravos coma ornamentais, polo que recomendan o tratamento con piretroides para frear a evolución.
Mantemento de software
En enxeñaría de software, o mantemento de software é o proceso de melloría e optimización dun software xa desenvolvido (versión de produción), como tamén a reparación de defectos. O mantemento do software é unha das fases do proceso de desenvolvemento de software, e ocorre inmediatamente despois da entrada do software en produción. Esta fase inclúe:
O mantemento do software inclúe innúmeras técnicas específicas; unha delas é a separación estática, a cal se usa para identificar todos os códigos do programa afectados por algunha variábel. Isto acostuma a ser útil en programas de refactoración de código.
A fase de mantemento de software é unha parte explícita do modelo en fervenza do proceso de desenvolvemento de software que se creou durante a fase de programación estruturada da ciencia da computación. O outro modelo principal, o modelo en espiral, foi desenvolvido durante a fase de orientación ao obxecto da enxeñaría de software, non fai ningunha mención explícita a fase de mantemento. Independentemente disto, esta actividade é importante, considerando o feito que dous terzos do custo do tempo de vida do sistema de software está relacionado co mantemento.
No ambiente de desenvolvemento de software formal, o equipo de desenvolvemento deberá ter algún mecanismo para documentar e depurar/rastrear os defectos e deficiencias. O software ponse operativo, incluso con algúns problemas, cando a organización o decide, sopesando o impacto das deficiencias e incluso dos posibeis defectos descoñecidos.
Os problemas coñecidos son normalmente rexistrados nun documento de consideracións operacionais ou notas de implantación de forma que os usuarios do software sexan capaces de evitar os problemas coñecidos e que se reproducirán cando o uso do software imposibilite certas funcións específicas.
Coa implantación do software, os usuarios do software descubrirán outros defectos e deficiencias non documentadas, unha vez que tales problemas sexan reportados á organización de desenvolvemento, pasaron a ser depurados.
As persoas envolvidas na fase de mantemento de software traballarán no problemas coñecidos, localizaranos, e prepararán novas versións do software, coñecidas como versións de mantemento, as cales actualizarán a documentación de problemas.
Valonga, Valonga, Pol
Valonga é un lugar da parroquia de Valonga no concello lugués de Pol na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 23 habitantes (14 homes e 9 mulleres).
Parroquias de Pol
🇵🇱