cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tycho Brahe
En Alemaña
A situación en Praga para Tycho non foi nunca tan boa como en Dinamarca. Non tiña poder político e o emperador estaba sempre escaso de fondos, polo cal incluso ás veces non recibía o seu salario. Tivo que deixar o castelo de Benatek e volver a Praga. O máis importante que ocorreu nese momento foi a chegada dun novo axudante para Tycho, un matemático novo, de nome Johannes Kepler, que adquirira certa reputación coa publicación dun libro chamado "Mysterium Cosmographycum". Algúns historiadores fan este encontro no siso do ano 1578, polo que hai certas discrepancias. Isto fixo que Tycho, celoso del, lle agochara os mellores estudos que, co tempo, se viu na obriga de cederllos. Longomontano, despois de terminar a teoría lunar e as táboas correspondentes, coma xa acordara con Tycho, volveu a Dinamarca, onde tempo despois chegaría a ser profesor na Universidade de Copenhaguen. Kepler pasou a ser o primeiro axudante de Tycho. A posición non era sinxela para Kepler que tivo que soportar o carácter autoritario de Tycho, ás veces con dificultade. Porén, a situación non foi tan angustiosa para Kepler, xa que o 24 de outubro de 1601 Tycho morre de súpeto, cando aínda non tiña os 55 anos. A causa do finamento fora unha retención de urina que se impuxo a si mesmo mentres efectuaba un longo paseo co Emperador, segundo algúns biógrafos. Pero a versión dos feitos que nos refire a Kepler parece sela seguinte: "O 13 de outubro, Tycho Brahe [...] ceaba na casa do señor Rosenberg e retivo os seus ouriños máis aló do normal por non faltar á cortesía. Cando bebeu máis, sentiu tensión na súa vexiga, pero preferiu a cortesía á saúde. Ao volver a casa apenas puido mexar.
Despois de cinco noites sen durmir, aínda apenas podía mexar con sentimento de gran dor. Non durmía e a febre facíalle delirar. Non puideron impedirlle comer. O 24 de outubro o seu delirio apagouse por varias horas; finou docemente entre os rezos, consolos e bágoas dos seus. "Aquí, porén, outros biógrafos afirman que este receso durou once días, polo que volven a xurdir novas diverxencias. Cinguíndonos novamente ao mellor que podemos na historia, diremos que durante a súa agonía Tycho repetía unha e outra vez: "Non frustra vixisse videor" ("non me parece ter vivido en van"). En efecto, fixéralle prometer a Kepler que usaría as súas observacións para construír un novo sistema do universo baseado, non en Copérnico ou Tolomeo, senón na súa propia teoría. Aínda que Kepler non respectou á letra o desexo de Tycho, logrou o espírito deste, pois grazas á elaboración Kepleriana, a obra astronómica de Tycho Brahe alcanzou a inmortalidade.
Arizona Cardinals
Os Arizona Cardinals son un equipo profesional de fútbol americano estadounidense da cidade de Glendale (Arizona) que compite na National Football Conference da National Football League (NFL).
Historia
A franquía foi fundada en 1898 na cidade de Chicago (Illinois), o que a converte nun dos equipos máis antigos de fútbol americano e o equipo máis antigo da competición, sendo fundado moito antes da creación da NFL en 1920. Foi un dos fundadores da NFL.
Ao longo da súa historia sufriron numerosos traslados, primeiro en 1944, cando debido á falta de xogadores por mor da segunda guerra mundial o equipo se trasladou a Pittsburgh e se fusionou cos Pittsburgh Steelers, formando os Card-Pitt e disolvendo a fusión ao finalizar a Guerra e a franquía volveu á cidade que os vira nacer. En 1960 o equipo trasládase a St. Louis (Missouri) e pasa a denominarse St. Louis Cardinals. Finalmente, en 1988 o equipo trasládase ao estado de Arizona, primeiro á cidade de Houston e despois á cidade de Glendale, onde se atopan actualmente.
A pesar da súa longa historia, o equipo unicamente posúe dous títulos de liga, e chegou por primeira vez a unha Super Bowl, a XLIII na tempada 2008-09, na que perdeu fronte aos Pittsburgh Steelers por 27-23 en Tampa (Florida).
Gernika-Lumo
miniatura|300px|A [[árbore de Gernika]] Gernika-Lumo é un concello vasco pertencente á provincia de Biscaia. Ten a súa orixe na unión da vila de Gernika e da elizate de Lumo en 1882.
Tiña unha poboación de 16.915 habitantes en 2017.
Xeografía
Gernika-Lumo atópase a 10 metros de altitude, na comarca de Busturialdea-Urdaibai, no val do río Oka, na beira da ría de Gernika que forma o Oka na súa desembocadura e que é o corazón da Reserva da Biosfera de Urdaibai. O relevo, sucesión de vales e montes que seguen a dirección NO-SL, está determinado estruturalmente polo anticlinal norte de Biscaia.
O concello limita ao norte con Forua, Kortezubi, Arratzu e Nabarniz, ao leste con Ajangiz, ao sur con Muxika e ao oeste con Errigoiti.
Historia e características
O 26 de abril do 1937, no transcurso da guerra civil española, a vila foi bombardeada pola Lexión Cóndor, unidade aérea da Luftwaffe ao servizo do bando fascista, causando 126 vítimas mortais. Este feito inspirou ao pintor Pablo Picasso o seu famoso cadro Guernica.
Entre os seus monumentos cómpre salientar a Árbore de Gernika, carballo a carón da Casa de Xuntas de Gernika, que simboliza as liberdades dos vascos e baixo o cal xuran os seus cargos os Lehendakaris do goberno vasco. Ao primeiro exemplar, cuxas primeiras referencias se remontan ao século XIV, sucedéronlle outras tres árbores. O exemplar, que sobreviviu ao bombardeo da guerra civil, morreu o 20 de abril do 2004 aos 146 anos de idade, sendo substituído por un fillo seu o 25 de febreiro do 2005.
Rodrigo Corrales
Rodrigo Corrales Rodal, nado en Cangas o 24 de xaneiro de 1991, é un xogador de balonmán galego. Xoga de porteiro e milita dende 2020 no Veszprém KC da Primeira División de Hungría. Dende 2014 é internacional coa selección española, coa que gañou dous Campionatos de Europa en 2018 e 2020, quedou terceiro nos Campionatos do Mundo de 2021 e 2023 e logrou a medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de 2020.
Traxectoria
Naceu en Cangas, fillo e neto de mariñeiros. Un dos seus avós competía en traiñeiras, e gañou en 1961 con Tirán o Campionato de España de Traiñeiras. Durante a súa infancia practicou numerosos deportes, entre eles o fútbol, no que acostumaba a xogar de porteiro. Antes de acabar a Primaria comezou a xogar ao balonmán e entrou no Club Balonmán Cangas.
Aos 15 anos deixou Cangas para fichar polo FC Barcelona. Xogou varios anos no filial e conquistou con este a División de Honra Prata na tempada 2011/12. Ao ano seguinte saíu cedido ao Huesca, da Liga ASOBAL, onde xogou durante dúas tempadas. Entre 2014 e 2017 xogou no Orlen Wisła Płock de Polonia adestrado por Manolo Cadenas, co que quedou tres veces subcampión da liga polaca e co que empezou a destacar de xeito internacional.
En 2017 fichou polo Paris Saint-Germain, co que xogou tres tempadas, gañando nas tres ocasións a liga francesa. No equipo parisiense xogou como gardameta titular e foi elixido na tempada 2019/20 como o mellor porteiro da liga, despois de quedar segundo nas votacións na campaña anterior.
Na tempada 2020/21 fichou polo Veszprém KC, da liga húngara. Pouco despois da súa chegada disputou a Final Four da Liga SEHA da tempada anterior, que fora adiada por mor da pandemia de COVID-19. Conquistou o título e foi elixido mellor xogador da Final Four e mellor gardameta do torneo.
Selección española
Aínda que foi convocado en 2013 para un encontro amigable da selección española no partido das estrelas da Liga ASOBAL, o seu debut oficial produciuse en abril de 2014 contra a selección suíza. Foi a partir de 2016, cando comezou a ocupar de xeito habitual a portería da selección, alternándose no posto co toledano Gonzalo Pérez de Vargas. En 2017 disputou o seu primeiro Campionato do Mundo, e no 2018 gañou o Campionato de Europa, revalidando o título na seguinte edición, en 2020.
En 2021 disputou o seu terceiro Mundial, rematando terceiro ao ser eliminado en semifinais pola Dinamarca de Niklas Landin. Foi convocado polo adestrador Jordi Ribera para os Xogos Olímpicos de Toquio, onde o equipo español, capitaneado por Raúl Entrerríos, acadou as semifinais, sendo de novo eliminado por Dinamarca. Logrou o bronce ao derrotar no partido polo terceiro posto ao combinado exipcio.
En 2023 xogou o cuarto Mundial da súa carreira, acadando outra vez as semifinais e perdendo tamén nesta edición ante Dinamarca. Volveu conseguir o terceiro posto, gañando a Suecia.
Sarah Mather
Sarah Mather nada en 1796 e finada o 21 de xuño de  1868, foi unha inventora. En 1845 obtivo a patente para un modelo de periscopio submarino dotado dunha lámpada. Perfeccionou o seu invento e en 1864 obtivo unha nova patente para a mellora.
Pouco se sabe da vida de Sarah Mather, nin cando naceu nin cando morreu, na entrada en The Biographical Dictionary of Women in Science sinalan que casou e, polo menos, tivo unha filla.
Sabuxo
Os sabuxos son cans de caza cunha gran capacidade olfactiva, de gran variedade de tamaño e cores.
Características
Adoitan cazar en grupo, chamados mandas, aínda que tamén poden cazar sós. Tras atopar o rastro da presa comezan a perseguila mentres van ladrando; para avisar os cazadores do seu percorrido pola espesura. Existen preto de 100 razas recoñecidas de sabuxos na Federación Cinolóxica Internacional (Grupo VI) e no United Kennel Club dos EUA.
Scottish Premier League
A Scottish Premier League (Clydsdale Bank Premier League por motivos de patrocinio) era a máxima categoría de fútbol de Escocia. Inaugurada en 1891 baixo o nome de Premier Division, cambiou o seu nome polo actual en 1998.
En maio de 2011 era a 17ª mellor liga do mundo segundo a clasificación oficial da Federación Internacional de Historia e Estatística de Fútbol (IFFHS).
Sistema de competición
O campión clasifícase para a terceira rolda preliminar da Liga de Campións da UEFA. O subcampión tamén participa no torneo, pero desde a segunda rolda previa. Os terceiro e cuartos clasificados xogarán a UEFA Europa League, mentres que o último clasificado descende a Scottish First Division.
Ent
miniatura|dereita|[[Bárbore cos hobbits.]] miniatura|200px|Figura dun ent no Desfile do [[Solsticio de 2007 en Fremont (Seattle).]] Un ent é un membro dunha raza de seres fantásticos que forman parte do universo mitolóxico das obras de J. R. R. Tolkien.
Tamén coñecidos coma "Pastores de árbores" por seren gardiáns das árbores e dos bosques, os ents acabaron adoptando un aspecto que se asemella moito as árbores, tanto, que cando permanecen inmóbiles e en silencio, a maioría das criaturas da Terra Media non poden distinguilos. O seu fogar é o Bosque de 'Fangorn, aínda que o hobbit Merri afirma ter oído pola Marca'' historias sobre criaturas similares no Bosque Vello.
Ramiro Alfonso Castro Dono
Ramiro Alfonso Castro Dono, nado en Guimarei (A Estrada) o 17 de novembro de 1912 e finado na Estrada o 10 de outubro de 1969, foi un mestre, escritor e político galego.
Traxectoria
Fixo o bacharelato en Pontevedra e estudou maxisterio na Escola Normal de Pontevedra, obtendo o título en 1932. Foi secretario do Comité pro Monumento a Pardo de Cela constituído na Estrada en decembro de 1932. Foi secretario do Comité Pro-Estatuto da Estrada en 1933 e interveu nos mitins da campaña. Publicou poemas en El Compostelano, Vida Gallega, na revista Nós, El Emigrado   e El Pueblo Gallego. Mestre destinado na escola da Mariña da Guarda dende 1934, foi secretario do Partido Galeguista da Guarda, e logo do triunfo do Frente Popular foi nomeado concelleiro da Guarda. Con Rafael Varela Pazo representaron A Estrada no enterro de Antón Vilar Ponte en marzo de 1936.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse e permaneceu fuxido durante 12 anos. Entre outros lugares refuxiouse na casa de Manuel García Barros, onde escribiu un “Cara o Sol vermello” como resposta á degradación a que eran sometidos ao obrigarlles a cantar esta canción; a letra circulou clandestinamente durante o franquismo sen saberse do seu autor. Sancionado coa inhabilitación como mestre por orde ministerial de 31 de outubro de 1941, resistiu até 1947 en que se entregou nunha das amnistías do franquismo. Foi nomeado axente executivo interino do concello da Estrada en xullo de 1947. Aprobou os exames de procurador na Audiencia Territorial da Coruña o 29 de maio de 1948. Revisado o seu expediente de depuración en 1951, recuperou a praza de mestre coa sanción de "traslado durante cinco anos e inhabilitación para cargos directivos e de confianza" en 1952. Foi destinado a escola de Saians (Moraña) en 1953, a de Salgueiros (Vila de Cruces) en 1954, e despois foi mestre en Pardemarín (A Estrada). Renunciou a súa vocación literaria, limitándose a exercer a docencia e queimando toda a súa obra. Sospeitoso para as autoridades, foi detido en varias ocasións.
Vida persoal
Casou con María Maceira Matalobos e foi pai de José Castro Maceira.
Blastocystis
Blastocystis é un xénero de parasitos unicelulares pertencentes a un grupo de organismos coñecidos como Stramenopiles (tamén chamados Heterokonta), entre os que tamén se inclúen certas algas, diatomeas e oomicetos. Blastocystis consta de varias especies que viven no tracto gastrointestinal de especies animais tan diversas como os humanos, animais de granxa, aves, roedores, réptiles, anfibios, perixes e cascudas. Blastocystis presenta unha baixa especificidade de hóspede, e hai moitas especies de Blastocystis que poden infectar os humanos, e segundo a convención actual, calquera das especies pode ser identificada co nome Blastocystis hominis, aínda que xenotipicamente son diversos.
Blastocystis é un dos parasitos humanos máis comúns no mundo e ten unha distribución global. Estudos feitos nos Estados Unidos mostran que é a infección parasitaria máis común nese país, onde estaba infectada aproximadamente un 23% da poboación total no ano 2000. En zonas do mundo cun baixo desenvolvemento económico as taxas desta infección chegan nalgúns estudos ao 100%. Atópanse taxas altas de infección en países en desenvolvemento nos que moitas persoas traballan con animais. Aínda que se adoita dicir que o papel de Blastocystis hominis en doenzas é controvertido, un exame sistemático de estudos de investigación realizados por especialistas en 11 doenzas infecciosas de nove países, atopou que un 95% dos artigos publicados nos 10 anos anteriores identificábano como causante de enfermidade en individuos inmunocompetentes. O estudo atribuía a confusión existente sobre a súa patoxenicidade a que hai portadores asintomáticos, un fenómeno que o estudo sinalaba que era común a todos os protozoos gastrointestinais. Porén, nunca se demostrou que Blastocystis cumprise os postulados de Koch, que probarían que a infección dun indivuduo san por Blastocystis orixina a doenza. O feito de que a ruta da infección por Blastocystis sexa oral-anal indica que os portadores estiveron en contacto con materia fecal contaminada, na que poderían estar incluídos outros patóxenos intestinais que explicarían os síntomas observados. Unha explicación máis probable é a presenza de cepas virulentas e non virulentas e a enorme variabilidade xenética entre as diferentes cepas (ou xenotipos). Ver o artigo sobre xenotipos de Rune Stensvold e o artigo recente sobre o xenoma de Blastocystis que amplía esta diversidade. Recentemente unha teoría alternativa, que sostén que Blastocystis non é en absoluto un patóxeno, viuse reforzada con datos da súa bioquímica.
Clasificación
Non se deu unha clasificación apropiada de Blastocystis ata bastante recentemente. A descrición orixinal de Blastocystis era como lévedo debido á súa aparencia brillante similar á dos lévedos en preparacións húmidas frescas para microscopía e a ausencia de pseudópodos e locomoción. A isto opúxose Zierdt, que o reclasificou como un membro do subfilo Sporozoa (e despois en Sarcodina), baseándose nalgunhas características da súa célula distintivas de protista. A súa sensibilidade a fármacos antiprotozoos e a súa capacidade de crecer en medios fúnxicos indicaban que era un protozoo.
Porén, fixéronse importantes revisións a esta clasificación. En 1996 realizouse unha análise de secuencias xénicas, que o situaron no grupo dos Stramenopiles. Outros Stramenopiles son as algas pardas, o mildio, as diatomeas, o organismo Phytophthora infestans causante da fame da pataca en Irlanda do século XIX e o Phytophthora ramorum responsable dunha enfermidade dos carballos. Porén, a posición de Blastocystis dentro dos Stramenopiles segue sendo enigmática.
Sintomatoloxía
A maioría dos estudos publicados informan que entre o 50% e o 80% dos individuos monoinfectados por Blastocystis mostran síntomas. Os factores que inflúen na presentación de síntomas son a idade do paciente, xa que os pacientes máis novos teñen menos probabilidade de presentar síntomas, e tamén os cambios xenéticos que inflúen a produción de citocinas. Algúns estudos suxeriron que a patoxenicidade pode estar ligada ao subtipo específico de Blastocystis e na infección experimental de animais observáronse varios graos de enfermidade, dependendo do subtipo usado. Aínda que algúns subtipos parece que é menos probable que orixinen síntomas, estes subtipos tamén se encontran en individuos sintomáticos nos que non se atoparon outras infeccións. Os síntomas asociados coa infección son diarrea, constrinximento, náuseas, cambras abdominais, inchamento, exceso de gas e proído anal. A maioría dos casos de infección parece que son diagnosticado como síndrome do colon irritable, segundo estudos feitos en Dinamarca, Paquistán, o Reino Unido e Italia. A escala de tempo da infección polo parasito pode ir de semanas a anos. A inicios da década de 2000, médicos exipcios identificaron 84 pacientes de diarrea e enterite aparentemente causada por Blastocystis hominis. Despois de tres días de tratamento con nitazoxanida, os síntomas desaparecen e non se detectaron organismos fecais en 36 (86%) dun total de 42 pacientes tratados e en 16 (38%) dun total de 42 persoas que recibiron placebo (P < .0001). Os investigadores concluíron que ou B. hominis é patóxeno e pode xeralmente ser tratado con nitazoxanida, ou que a nitazoxanida (un fármaco aprobado pola FDA para o tratamento de Giardia e criptosporidios) erradicou o organismo non identificado.
Taxonomía
Durante moitos anos, os científicos creron que unha determinada especie de Blastocystis infectaba a humanos, mentres que diversas especies de Blastocystis infectaban a outros animais, polo que denominaron ao Blastocystis dos humanos Blastocystis hominis e déronlle outros nomes ás especies de Blastocystis que infectaban outros animais, por exemplo Blastocystis ratti das ratas. En anos recentes, varias análises xenéticas mostraron que Blastocystis hominis como entidade única non existe, é dicir, non hai unha soa especie de Blastocystis que infecte a humanos.
De feito, varios tipos xenéticos de Blastocystis poden infectar a humanos, incluíndo o previamente chamado Blastocystis ratti e as diferenzas son tan grandes que poden ser consideradas especies separadas. Debido a isto, en 2007 os científicos propuxeron non continuar usando o termo Blastocystis hominis. Propuxeron denominar os Blastocystis de humanos e animais como 'Blastocystis'' sp. subtipo nn' onde nn é o número asignado a cada grupo de acordo co grao de identidade xenética dos organismos do xénero Blastocystis'', baseado en secuencias xénicas en lugar de no hóspede que infecta. Daquela coñecianse nove subtipos que infectaban a mamíferos e aves, todos os cales foron atopados en humanos.
Un décimo grupo foi atopado na China en 2007, pero aínda non se realizou unha análise completa das súas relacións e aínda non está claro se é un grupo dentro dun subtipo descrito ou un novo subtipo. Un décimo subtipo definido atopouse despois en varios animais, incluíndo os primates, pero aínda non se atopou en humanos.
Hai agora polo menos 13 liñaxes de ARN ribosómico da subunidade menor xeneticamente distintos. Estes subtipos adicionais atopáronse en diversos animais hóspedes (incluíndo elefantes e xirafas) e é moi probable que se atopen máis subtipos a medida que se examinen máis hóspedes.
Epidemioloxía
A prevalencia de Blastocystis spp. en humanos adoita superar o 5% en países industrializados. Nos Estados Unidos, infectaba aproximadamednte o 23% da poboación total no ano 2000. En áreas menos desenvolvidas, as taxas de infección por un ou máis subtipos poden chegar ao 100%.
Transmisión
A transmisión fecal-oral é a vía máis aceptada, e estudos recentes demostraron que na transmisión está implicada soamente a forma quística do parasito. O grao en que se produce a transmisión humano-humano, humano-animal e animal-humano é aínda descoñecido. Os estudos xenómicos proporcionan probas das tres rutas, aínda que os estudos expeirmentais non proporcionaron probas concluíntes da súa existencia.
Reservorio
Establecer concluintemente que Blastocystis ten un reservorio animal depende de desentrañar a verdadeira natureza da súa transmisión. Se, como Noël et al. estimaron baseándose nos seus propios traballos moleculares e nunha revisión da literatura, a transmisión de animal a humano é posible, entón animais como porcos e cans poderían de feito estar actuando como un gran reservorio con capacidade de infectar a humanos. Os estudos epidemiolólxicos atoparon que a infección é máis común en persoas que viven en contacto con animais de granxa ou de compañía, o que apoia esa noción.
Morfoloxía
Blastocystis pode presentarse en varias formas morfolóxicas.
As catro formas comunmente descritas deste organismos son: vacuolar (tamén coñecida como corpo central), granular, amoeboide e quiste. A aparencia do organismo dependen en gran medida das condicións ambientais, xa que é extremadamente sensible ao oxíxeno. Non está claro se todas estas formas realmente existen no intestino do hóspede.
A forma vacuolar é a forma celular típica de Blastocystis que se observa en cultivos e adoita usarse para a identificación do organismo. Estas formas vacuolares varían grandemente en tamaño, e teñen diámetros entre 2 µm e 200 µm. A forma vacuolar é tamén coñecida como forma de corpo central porque ten un gran vacúolo central rodeado por unha banda delgada de citoplasma periférico, que contén os outros orgánulos. Describiuse un material floculento espallado irregularmente polo vacúolo. A función do vacúolo non está aínda clara, mais suxeriuse que, igual que ocorre en moitas células eucariotas, ten función de almacenamento. Propuxeronse outras funcións, como a división celular durante a reprodución e a deposición de corpos apoptóticos, aínda que cómpre facer máis probas para validar estas funcións.
A forma granular é relativamente parecida morfoloxicamente á forma vacuolar agás en que se observan nela gránulos ben aparentes no vacúolo central e/ou no citoplasma. Dentro do vacúolo central, estes gránulos aparecen tamén en diferentes formas. Suxeriuse clasificalos en tres tipos: gránulos metabólicos, lipídicos e reprodutores. Os gránulos metabólicos xogan un papel en procesos químicos que son necesarios para o mantemento da vida do organismo. Tamén se sinalou que os gránulos reprodutores estaban implicados no desenvolvemento de células da proxenie. Estas hipóteses elaboráronse baseándose só na microscopía, o cal pode considerarse que pode ser confuso, polo que se necesitarán máis traballos antes de chegar a unha conclusión difinitiva. Tamén se suxeriu que os gránulos poden ser un indicativo de que a célula está morrendo.
A forma ameboide de Blastocystis non é móbil e é fortemente adhesiva. Un estudo informou que as formas ameboides prodúcense só en cultivos de mostras tomadas de individuos asintomáticos, mentres que as de individuos sintomáticos producen exclusivamente formas vacuolares. O estudo suxeriu que este método podía utilizarse para diagnosticar a infección sintomática. Ademais, suxeriu que os síntomas podían deberse á acumulación de formas ameboides fortemente adhesivas sobre a parede intestinal do hóspede. En 2007 publicouse un estudo ultraestrutural detallado das formas ameboides.
O quiste de Blastocystis é un descubrimento recente e contribuíu a comprender mellor a vía de transmisión da infección. Comparado coas outras formas, é xeralmente menor en tamaño e ten unha parede de quiste grosa e multicapa. Carece de vacúolo central e obsérvanse nel poucos núcleos, múltiples vacúolos e depósitos de almacenamento de alimento. A forma quística é a forma máis resistente deste parasito e pode sobrevivir en condicións adversas debido á súa grosa parede. Os experimentos realizados mostraron a súa capacidade de soportar a acidez dos zumes gástricos. Ademais, os quistes non se lisan cando se sitúan en auga destilada e poderían sobrevivir ben a temperatura de habitación durante 19 días, o que indica a súa forte resistencia.
Ciclo de vida
O suposto ciclo de vida deste microorganismo comeza coa inxestión da forma quística. Despois da súa inxestión, o quiste desenvólvese noutras formas que poden á súa vez volverse a desenvolver en formas quísticas. Por medio das feces humanas, as formas quísticas pasan ao ambiente externo e son transmitidas aos humanos e outros animais pola ruta fecal-oral, repetindo de novo todo o ciclo. miniatura|center|550px|Ciclo vital de Blastocystis proposto por Tan
Cultivos
A Colección de Cultivos Tipo Americana (ATCC) conserva unha colección de illamentos de Blastocystis. Algúns rexistros indican se os illamentos foron obtidos de portadores sintomáticos ou asintomáticos. Ata agora, ningunha publicación identificou os subtipos da maioría dos illamentos da ATCC, que son maiormente axénicos. Informouse de que os pacientes de síndrome do colon irritable poden proporcionar unha fonte fiable de illamentos axénicos de Blastocystis. Algúns investigadores informaron que conseguiron cultivar Blastocystis do 46% dos pacientes desa doenza. Describíronse diferentes mecanismos de cultivo aplicables a Blastocystis. Describiuse o crecemento colonial en medio solido de cultivo utilizando un medio sintético con ou sen adición de suplementos. Con todo, a maioría dos cultivos realízanse en medios líquidos de varios tipos.
Periscopio
miniatura|Principio de funcionamento dun periscopio. Un periscopio (etim. do grego peri- e -scopio, περισκοπεῖν, "mirar arredor") é un aparello que serve para ver arredor, en particular de xeito elevado á liña de visión dende a situación dos ollos. Usa espellos ou prismas para a redirección dos raios luminosos.
Na súa forma sinxela é un tubo cun xogo de espellos nos extremos, paralelos e nun ángulo de 45º respecto da liña que os une. Pódese usar para ver sobre a cabeza da xente nunha multitude. Esta forma de periscopio, coa adición de simples lentes, foi usado para propósitos de observación en trincheiras durante a primeira guerra mundial.
Os periscopios máis complexos usan prismas no canto de espellos, e dispón de aumentos, como os usados nos submarinos.
Trol (Terra Media)
Un trol é un ser xigantesco e malvado que aparece nas novelas de J. R. R. Tolkien. Moitos troles eran servidores de Sauron e medían cinco metros.
Características
Os troles foron creados por Melkor na Primeira Idade do mundo, aínda que a súa orixe verdadeira non se coñece. Bárbore conta que os troles creáronse a partir de Ents, corrompidos polos orcos, que son á súa vez elfos torturados e corrompidos tamén por Melkor. Tamén se di que os troles creáronse como burla dos Ents.
Museo Louisiana de arte moderna
miniatura|dereita|Museo Louisiana. O museo Louisiana de arte moderna é un museo localizado na costa norte da illa de Selandia, en Humlebæk, preto de Copenhaguen, en Dinamarca.
Historia e características
Foi fundado en 1958 por Knud W. Jensen, como unha institución pública independente. Un dos seus puntos destacados é que combina as mostras de arte moderna coa arquitectura do museo e a paisaxe ao redor, atopándose moitas das esculturas ao aire libre, así como a súa situación estratéxica a rentes do mar, desde onde se albisca Suecia.
Pan de Ousá
O pan de Ousá é un pan húmido e compacto feito con fariña do país, ten forma de bolo cun corte transversal característico e unha cor escura. Tradicionalmente facíase nas casas da parroquia de Ousá, en Friol (comarca de Lugo), con fariña do país e vendíase nas feiras unha vez ao mes. Aínda a día de hoxe se elabora con fariñas galegas obtidas de cultivos da zona ou próximos á mesma. A fermentación da masa acádase cunha lévedo artesanal, a masa nai, coñecida na zona como requento.
Sybilla Masters
Sybilla Masters, finada en 1720, foi a primeira muller que coñecemos como inventora (adiantándose oitenta anos á segunda inventora norteamericana), así como a primeira persoa das colonias inglesas en norteamérica en patentar. O seu nacemento, data e lugar, son descoñecidos.
Traxectoria
Nas colonias norteamericanas comíase fariña de millo, que as mulleres moían entre dúas pedras grandes, levando unha gran cantidade de traballo. Sybilla observou ás mulleres nativas, que machacaban o millo con paus cun bo rendemento, a raíz do que inventou un muíño que usaba martelos e do que se obtiña fariña limpa, o que permitiu ver o resultado dende unha nova perspectiva, ó que chamou “Arroz Tuscarora”. Partiu da colonia a Inglaterra en 1712 para patentar o invento, pero tivo que esperar ó 1715 para que o rei lle concedera a patente para ó nome do seu marido Thomas Masters, que, legalmente pasou a ser o inventor, pero sempre mantivo a autoría da súa muller. Sybilla volveu a América no 1716, despois dunha segunda patente: era hábil coas súas mans; traballaba con follas de palma e palla, e discorreu un xeito de entretecelas, o que usou para facer sombreiros, poñendo unha tenda en Londres para a venda de sombreiros e bonetes feitos dese xeito mentres esperaba a concesión de patentes (que daquela non seguía unhas normas burocráticas como na actualidade). Á volta a América, Thomas Masters construíu un muíño coa súa idea para exportar a Inglaterra a nova fariña, pero así como o muíño traballou ben, o novo sabor non tivo mercado.
Luis Alberto Spinetta
Luis Alberto Spinetta, nado en Buenos Aires o 23 de xaneiro de 1950 e finado ibídem o 8 de febreiro de 2012, foi un multifacético artista arxentino, cantante, intelectual, guitarrista, poeta, escritor, debuxante, compositor, considerado un dos máis importantes e respectados músicos en Hispanoamérica.
A complexidade instrumental, lírica e poética das súas obras valeulle o recoñecemento en moitas partes do mundo. En 1997 a revista Billboard definiuno como «ícona do rock arxentino», e en 2001 a diario Página/12 considerouno o artista máis influente na historia do rock arxentino, tras facer unha enquisa con celebridades do rock local. En 2014 estabeleceuse por lei que o día do seu nacemento fose o Día Nacional do Músico na Arxentina.
Maangamizi: The Ancient One
Maangamizi: The Ancient One é un filme tanzano-estadounidense de 2001 dirixido por Martin Mhando e Ron Mulvihill. Estreouse no Festival Panafricano de Cinema e presentouse en 55 festivais de cinema de todo o mundo. Foi o primeiro filme escollido por Tanzania como candidato para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 74ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Aeroporto Internacional José Martí
O Aeroporto Internacional José Martí (código IATA: HAV, código OACI: MUHA) é un aeroporto localizado en Rancho Boyeros, no concello de Boyeros, A Habana, Cuba; operado por ECASA (Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos, S.A.). Tamén se lle coñece como o aeroporto de Rancho Boyeros.
Rink Hockey Premier League
A Premier League é a competición de hóckey a patíns máis importante de Inglaterra. A competición comezou nos anos '30, e o máximo dominador da mesma foi o Herne Bay United con 16 títulos. Os dous clubs principais son o Herne Bay RHC e o Herne Bay United, que participan regularmente nas competicións europeas, ben na Liga Europea ou ben na Copa CERS. Actualmente a liga está formada por oito equipos.
English Cup (hóckey a patíns)
A English Cup (en galego Copa inglesa) é a segunda competición en importancia de hóckey a patíns que se disputa entre tódolos clubs de hóckey a patíns de Inglaterra. A competición comezou en 1930, e o club máis laureado da súa historia é o Herne Bay RHC con 32 títulos.
BARTOC
miniatura|243x243px|Logotipo de BARTOC BARTOC, siglas para Basel Register of Thesauri, Ontologies & Classifications (en galego: Rexistro de Tesauros, Ontoloxías e Clasificacións de Basel) é unha base de datos de Sistemas de Organización do Coñecemento creada na Universidade de Basel, Suíza. O seu obxectivo principal é documentar nun único punto de acceso os sistemas de organización do coñecemento (KOS) como son as clasificacións, os tesauros e os rexistros de autoridades de xeito que teñan maior visibilidade, se destaquen as súas características e poidan buscarse e compararse, fomentando que se comparta o coñecemento. A diferenza doutros rexistros de terminoloxías, BARTOC inclúe calquera tipo de KOS de calquera área do coñecemento, en calquera lingua, sexa cal sexa o seu formato ou forma de acceso. De maneira complementaria xestiona tamén unha lista doutros rexistros terminolóxicos.
A creación de BARTOC veu motivada pola necesidade de crear unha bibliografía e tamén para o ensino relacionado coa alfabetización informacional Dende a súa posta en marcha en novembro de 2013, BARTOC vén recollendo información de máis de 2 900 terminoloxías. Un estudo comparativo das tipoloxías e rexistros de terminoloxías confirmou que BARTOC contiña "un volume de metadatos relativamente suficiente".
A interface de busca de BARTOC está dispoñible en vinte linguas europeas e proporciona varias opcións de busca. BARTOC reúne ao seu redor un grupo de editores de toda Europa. BARTOC foi aprobado pola International Society for Knowledge Organization e coordina o seu desenvolvemento técnico co proxecto coli-conc. O sitio web de BARTOC website e a base de datos están baseadas en Drupal. Os seus contidos son accesibles baixo dominio público grazas á licenza de (PDDL).
María Solinha (filme)
María Solinha é un filme galego de 2020 dirixido por Ignacio Vilar. Está ambientado en Cangas e noutros escenarios da ría de Vigo.
Sinopse
O filme baséase na historia de María Soliño, unha muller que foi queimada polo tribunal inquisitorial acusada de practicar bruxería. No século XXI, a protagonista sofre os ecos da agresión que sufriu María Soliño no século XVII.
Estrea
A súa estrea orixinal estaba prevista en Cangas o 14 de maio de 2020, mais por mor da pandemia por coronavirus, a estrea adiouse até o día 21 de xuño, nun autocine en Verín. A recadación da estrea no autocine foi destinada polo concello de Verín ás familias máis afectadas pola crise sanitaria da COVID-19.
A súa estrea nas salas de cinemas demorouse até novembro de 2021.
Produción
Foi rodado en Cangas, Redondela, a illa de Toralla e na parroquia de San Martiño de Moaña.
Barbara McClintock
Barbara McClintock, nada en Hartford (Connecticut) o 16 de xuño de 1902 e finada en Huntington (Nova York) o 2 de setembro de 1992, foi unha xenetista estadounidense, que obtivo o Premio Nobel de Medicina no 1983.
Traxectoria
Estudou na Universidade Cornell, acadando o doutoramento no 1927. Descubriu os transposóns mentres traballaba para explicar os patróns de cor das sementes do millo. O seu traballo foi pasado por alto moitos anos, ó non estar conforme cos entón vixentes modelos de xenética.
Eliteserien
A Eliteserien é a máxima competición de clubs profesionais de fútbol en Noruega.
A liga norueguesa recibiu varias denominacións: Norgesserien (1937-1948), Hovedserien (1948-1962), '''1. divisjon (1963-1989), Tippeligaen (1990-2017) e finalmente Eliteserien'''.
A Eliteserien é a mellor liga de Escandinavia, segundo a clasificación da UEFA.
Sistema de competición
A competición comeza en marzo e termina en novembro. Son 16 os equipos que participan cada ano, enfrontándose todos contra todos en dúas ocasións, cada unha no campo de cada equipo. Unha vitoria nun partido prémiase con tres puntos, e un empate cun.
O campión da Eliteserien, clasifícase para a segunda fase previa da Liga de Campións da UEFA, e o segundo e terceiro para a UEFA Europa League. O campión da Copa de Noruega tamén se clasifica, ou o subcampión no caso de que o campión xa estea clasificado a devanditas copas. Ademais os catro mellores equipos clasifican a Royal League de Escandinavia.
Filmes de Tanzania propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
Tanzania presentou un filme para o Óscar ó mellor filme internacional por primeira vez no ano 2001. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Tanzania para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Tempada 2016 do Campionato de Galicia de Montaña
A tempada 2016 foi a 28ª edición do Campionato de Galicia de Montaña. Comezou o 30 de abril en Santa María de Oia e rematou o 29 de outubro na Escusa (Poio). O campión foi Alexis Viéitez, gañando o primeiro dos seus catro títulos. O mellor dos carrozados foi José Antonio Iglesias. miniatura|[[Víctor Magariños Pazos na Subida a Pontevedra.]]
Probas
miniatura|Manuel Senra Caamaño na Subida a Pontevedra co seu Peugeot 306 MAXI.
Maria Mitchell
Traxectoria
Terceira nunha familia con dez fillos, asistiu a un centro de ensino para señoritas, tendo ademais autoeducación.
Foi profesora de astronomía para mulleres no Vassar College e chegou a ser a directora do seu observatorio. O primeiro de outubro de 1847 converteuse na terceira muller en descubrir un cometa co telescopio (Miss Mitchell's Comet) polo que recibiu unha medalla de ouro do rei Federico de Dinamarca. Calculou táboas de posicións astronómicas de Venus, tomou fotografías dos planeta Xúpiter e Saturno e das súas lúas, estudou nebulosas, estrelas dobres e eclipses solares. Desenvolveu teorías sobre as súas observacións como a revolución dunha estrela arredor doutra nas estrelas dobres en formación e a influencia da distancia e da composición química na variación da cor da estrela. Estudou a eclipse solar total. Tomou as primeiras fotografías ordinarias do Sol e elaborou unha hipótese sobre as manchas solares que, en lugar de ser nubes serían cavidades na superficie solar.
Foi a primeira muller elixida para ocupar un posto en diversas institucións científicas americanas, como a AAAS (Asociación Americana para o Avance da Ciencia). Fundou e foi presidenta da Asociación Americana para o Avance das Mulleres. Así mesmo, obtivo un grao honorario en Columbia.
Foi unha muller con ideais que loitou pola súa igualdade salarial respecto aos homes, en protesta contra a escravitude deixou de vestir prendas de algodón e apoiou o movemento sufraxista.
Recoñecemento
Pola súa figura reciben o seu nome: o observatorio de Nantucket, un barco da segunda guerra mundial, un cráter lunar, un asteroide e foi incluída na galería da fama dos Estados Unidos.
Lista de monarcas daneses
dereita|miniatura|268x268px|Estandarte real dos Reis de Dinamarca (ao redor de 1300s). Esta é unha lista de monarcas daneses, é dicir, os reis e raíñas rexentes de Dinamarca. Isto inclúe:
A casa de Oldemburgo ostentou a Coroa danesa entre 1448 e 1863, cando pasou á casa de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, unha rama da mesma casa, descendente patrilinealmente do rei Cristián III de Dinamarca. O reino foi electivo (aínda que o fillo máis vello ou irmán do anterior rei normalmente era elixido) ata 1660, cando se tornou hereditario e absolutista. Ata 1864, Dinamarca estivo unida tamén nunha unión persoal cos ducados de Holstein e Saxe-Lauenburg (1814-1864), e nunha unión política e persoal co ducado de Schleswig.
Monarcas daneses antes da Casa de Knýtlinga
dereita|miniatura|333x333px|O Sigtrygg Runestones da "Casa de Olaf": foi levantado após rei Sigtrygg pola súa nai. 934. A data exacta de orixe do Reino de Dinamarca non está clara, mais os nomes de reis daneses empezan a aparecer en fontes estranxeiras dende o século VIII. As historias lendarias danesas e nórdicas, as crónicas e as sagas a miúdo falan de dinastías e reis daneses anteriores ao século VII, mais a autenticidade destes contidos e as interpretacións destas historias son a miúdo postos en dúbida.
Tennessee Titans
Os Tennessee Titans son un equipo profesional estadounidense de fútbol americano con sede na cidade de Nashville, Tennessee. O equipo compite na National Football League (NFL) como membro da División Sur da American Football Conference. Anteriormente coñecidos como Houston Oilers, a franquía comezou a xogar en 1960 en Houston, Texas, como un dos membros fundadores da American Football League (AFL). Os Oilers gañaron as dúas primeiras edicións da AFL, uníndose á NFL como parte do acordo de fusión entre a AFL e a NFL en 1970.
O equipo mudouse desde Houston até Tennessee en 1997, xogando a súa primeira temporda no Liberty Bowl Memorial Stadium de Memphis. Ao ano seguinte movéronse a Nashville, onde xogaron no Vanderbilt Stadium. Durante eses dous primeiros anos o equipo foi coñecido como os "Tennessee Oilers", adquirindo o seu actual nome de "Titans" en 1999. Actualmente, o equipo xoga os seus partidos como local no Nissan Stadium de Nashville, recinto con capacidade para 69.143 espectadores, que abriu as súas portas co nome de Adelphia Coliseum. Por outra banda, as instalacións de adestramento da franquía están en Saint Thomas Sports Park, un complexo de 0'13 km² situado a propia Nashville.
Fundación
Os Houston Oilers foron un dos equipos que fundaron en 1960 a American Football League (AFL) xunto, entre outros, os Dallas Texans, Los Angeles Chargers e os Buffalo Bills. A orixe do nome da franquía é debido a que un dos principais motores económicos da cidade de Houston era o petróleo e, para representar mellor aos traballadores deste combustíbel, os seus fundadores xunto con Bud Adams decidiron chamar ao equipo como os "Petroleiros de Houston". No seu primeiro ano na AFL o equipo quedou encadrado na División Leste, xunto con Buffalo Bills, Boston Patriots e New York Titans, aos que posteriormente se unirían os Miami Dolphins. Os Oilers comezarían a xogar no Jeppesen Stadium.
O 11 de setembro de 1960 chegaba a primeira vitoria da historia da franquía, a csl acabaría a tempada cun récord de 10-4 e clasificado para enfrontarse a Los Ángeles Chargers, gañadores da División Oeste, no AFL Championship Game. Os Oilers alzaríanse co triunfo por 24-16. Ao ano seguinte, en 1961, volverían gañar a División Leste, esta vez cun rexistro de 10-3-1, sobrepóndose a un 1-3-1 inicial e a unha mudanza de adestrador. Na final derrotaron de novo a Los Ángeles Chargers por 10-3. Porén, estes son os dous únicos títulos que posúe a franquía. Naqueles anos destaca o quarterback George Branda, nomeado MVP da tempada 1961. En 1962, repetiron título divisional, con marca de 11-3, pero perderon o AFL Championship Game contra os Dallas Texans por 17-20. En 1967, durante os anos previos a fusión da AFL coa National Football League (NFL), os Oilers fican ás portas de xogar o Super Bowl II tras perder na final da AFL ante os Oakland Raiders (7-40). Finalmente o título sería conquerido polos Green Bay Packers de Vince Lombardi e Bart Starr. Ese mesmo ano o equipo trasládarase ao Rice Stadium. Tras a fin da AFL, os Oilers foron o equipo máis gañador da historia da competición.
Incorporación á NFL
miniatura|Estatua adicada a Earl Campbell no Royal-Memorial Stadium. O debut dos Houston Oilers na NFL en 1970 chegou da man dun novo estadio: o Astrodome, o primeiro estadio completamente cuberto do mundo. Para iniciar a competición foron asignados á División Central da American Football Conference (AFC) xunto cos Pittsburgh Steelers, os Cleveland Browns e os Cincinnati Bengals. Esta primeira temporada foi bastante mediocre, obtendo tan só tres vitorias por dez derrotas nun empate (3-10-1). Ao ano seguinte chega o quarterback Dan Pastorini, aínda que o rexistro apenas mellora cun 4-9-1. En 1972 iría a peor cun 1-13. Ao ano seguinte, nin sequera coa chegada de Bill Peterson, púidose remediar o declive dos Oilers cun inicio mediocre de 0-5 para terminar por segundo ano consecutivo con récord de 1-13. En 1974 os rexistros melloran coa consecución dunha marca de 7-7, para en 1975 conseguir a súa primeira temporada gañadora na NFL con 10-4, o que os levou a xogar os playoffs. Con todo, perden na rolda wildcard ante os Cincinnati Bengals.
Despois de varias temporadas con altibaixos, en 1978 asinan a Bum Phillips como adestrador e escollen no primeiro posto do Draft a Earl Campbell, running back procedente da Universidade de Texas. Campbell, tras correr 1450 iardas, é escollido Rookie do Ano ofensivo e MVP, axudando á clasificación do equipo aos Playoffs cun récord de 10-6. Nos Playoffs os Oilers conseguen a súa primeira vitoria en postemporada desde a súa incorporación á NFL despois de vencer aos Miami Dolphins (17−9). Na seguinte rolda agardarían os New England Patriots no Foxboro Stadium, onde conseguen vencer 34−14. Cando estaban un partido de chegar á Super Bowl, caen no Three Rivers Stadium ante os Pittsburgh Steelers por 34-5, perdendo na súa primeira final da AFC.
En 1979, Earl Campbell non só sería MVP Ofensivo da NFL, senón tamén o único xogador na historia dos Houston Oilers en ser MVP da NFL, correndo 1697 yardas e anotando 19 touchdowns. Campbell, xunto co quarterback Dan Pastorini, o wide receiver e kick returner Billy Johnson e o defensive end Elvin Bethea levarían aos Oilers a ter un rexistro de 11-5 e clasificarse aos Playoffs. Na rolda wildcard, con Pastorini e Campbell fóra por lesión, derrotarían no Astrodome aos Denver Broncos por 13 a 7. Os lesionados regresarían para o seguinte partido en San Diego ante os Chargers, onde vencerían por 17 a 13. Cómpre destacar os catro balóns intercepatados por Vernon Perry, récord nun partido de Playoff da historia da NFL. No partido polo campionato da AFC volverían a Pittsburgh a enfrontarse aos Steelers, mais de novo volverían caer (27-13).
Christiane Nüsslein-Volhard
Christiane Nüsslein-Volhard, nada en Magdeburg o 20 de outubro de 1942, é unha bióloga alemá, xunto con Eric Wieschaus, conduciu un espectacular e exitoso proxecto de mutaxénese a grande escala que iluminou o programa de desenvolvemento embriónico da mosca da froita (Drosophila melanogaster).