cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
República Popular da China
Forzas armadas
Con 2,3 millóns de elementos activos, o Exército Popular de Liberación ( EPL) é a forza militar maior do mundo, comandada pola Comisión Militar Central (CMC). De acordo co goberno chinés, o gasto na milicia en 2012 sumou 100 mil millóns de US$, o segundo orzamento militar maior do mundo. Con todo, outras nacións como Estados Unidos alegan que a China non informa o seu verdadeiro orzamento militar, que supostamente é máis alto que o orzamento oficial. miniatura|Militares da garda de honra chinesa O Exército Popular de Liberación foi fundado o 1 de agosto de 1927 —o que se pode ver reflectido nos caracteres chineses 八一 na súa insignia, que significan ‘oito un’, é dicir, 1 de agosto— como a forza de combate do Partido Comunista na guerra civil chinesa, baixo o nome de Exército Vermello (en chinés simplificado, 紅軍; pinyin, hóngjūn). Durante a segunda guerra mundial integrouse no Exército Nacional Revolucionario para combater a ocupación xaponesa e, unha vez gañada a guerra, tomou a súa denominación actual e proseguiu de novo de forma independente o enfrontamento cos nacionalistas que foron finalmente derrotados en 1949. Desde entón interveu en varios conflitos tanto en territorio chinés como fóra deste, como é o caso do conflito sino-vietnamita ou as protestas da praza de Tian'anmen de 1989. Hu Jintao estableceu que os obxectivos do Exército Popular de Liberación eran a consolidación do status de mando do Partido Comunista; axudar a asegurar a soberanía, integridade territorial e seguridade doméstica a fin de continuar o desenvolvemento, salvagardar os intereses expansionistas da China e axudar a manter a paz mundial. miniatura|O Liaoning en 2017. Como un país que ten armas nucleares recoñecidas, China é considerada unha potencia militar rexional e unha superpotencia militar emerxente. De acordo co informe de 2013 do Departamento de Defensa dos Estados Unidos, o exército posúe entre cincuenta e setenta e cinco mísiles de longo alcance nucleares, xunto a outros de curto alcance. Con todo, comparado aos outros catro membros permanentes do Consello de Seguridade da ONU, China ten unha capacidade para realizar unha guerra expedicionaria relativamente limitada. Para remediar isto, desenvolveu numerosos proxectos —o seu primeiro portaavións entrou en servizo en 2012—, e mantén unha frota substancial de submarinos, incluídos varios con poder nuclear e mísiles balísticos. Ademais, China estableceu unha rede de relacións militares co estranxeiro ao longo das principais rotas marítimas.
Euphorbia
O nome botánico Euphorbia deriva de Euphorbo, o médico grego do rei Xuba II de Numidia (52–50 a.C. – 23 d.C.), que casou cunha filla de Antonio e Cleopatra. El escribiu que unha Euphorbia, de forma de cacto, era un forte laxante. No 12 a.C., Xuba deulle o seu nome á planta en resposta a que Augusto dedicara unha estatua a Antonio Musa, o seu médico persoal e irmán de Euhorbo. Carl Linnaeus asignou o nome Euphorbia ao xénero enteiro na honra do médico.
República Popular da China
Forzas armadas
Desde principios do século XXI, fixo importantes progresos para modernizar a súa forza aérea, como a compra do avión de combate ruso Sukhoi Su-30 e a fabricación das súas propias aeronaves, como a Chengdu J-10, e as Shenyang J-11, J-15 e J-16. Ademais atópase desenvolvendo os seus propios avións furtivos e numerosos vehículos non tripulados. O exército tamén desenvolveu e adquiriu múltiples sistemas avanzados de mísiles, incluídos un mísil antisatélites, mísiles de cruceiro e submarinos nucleares con ICBM.
Problemas sociopolíticos e dereitos humanos
miniatura|Protestas en favor do [[Lingua cantonesa|cantonés en Cantón, 2010]] O Movemento Democrático da China, os activistas sociais e algúns membros do PCCh recoñeceron a necesidade de reformas políticas e sociais. Mentres que o control económico relaxouse de modo significativo desde os anos 1970, as liberdades políticas continúan moi restrinxidas. A constitución establece que os dereitos fundamentais dos cidadáns inclúen liberdade de expresión, liberdade de prensa, o dereito a un xuízo xusto, liberdade de culto, sufraxio universal e dereito de propiedade. Con todo, na práctica estes decretos non brindan protección significativa contra a persecución criminal por parte do Estado. A censura dos discursos políticos e da información, máis notablemente en Internet, é utilizada de maneira aberta e rutineira para calar as críticas ao goberno e o mandato do Partido Comunista. En 2013, Reporteiros Sen Fronteiras colocou a China no posto 173 de 179 países no seu Índice Anual de Liberdade de Prensa Mundial.
Euphorbia
Descrición
As plantas son herbas anuais ou perennes, arbustos frondosos ou árbores; o seu principal punto en común é a produción de látex, líquido branco leitoso, cáustico e tóxico pola euforbina que contén. As raíces son delgadas ou grosas e carnosas ou ben tuberosas. Moitas especies son suculentas, algunhas espiñentas. O talo principal, e en moitas tamén as pólas, das especies suculentas son grosos e carnosos, con 15–91 cm de altura. As follas caducifolias son opostas, alternadas ou en verticilio. Nas especies suculentas as follas adoitan ser pequenas e de vida curta. As estípulas son na súa maioría pequenas, transformadas en parte en espiñas ou glándulas.
República Popular da China
Problemas sociopolíticos e dereitos humanos
miniatura|[[Protestas en Hong Kong de 2019-2020]] Algúns gobernos estranxeiros, ONG e axencias de noticias critican constantemente a desprotección dos dereitos humanos na China, ao alegar múltiples violacións aos dereitos civís como o encarceramento sen un xuízo, confesións forzadas, tortura, extirpación forzada de órganos, restricións aos dereitos fundamentais, e o uso excesivo da pena capital.
O goberno suprime as manifestacións de organizacións que considera unha «ameaza potencial para a estabilidade social», como foi o caso das protestas da Praza de Tian'anmen de 1989. Regularmente, o Estado chinés é acusado de reprimir en grande escala e violar os dereitos humanos de cidadáns uigures, tibetanos, practicantes da disciplina espiritual de meditación Falun Gong ou dos cristiáns en clandestinidade, incluíndo campañas de políticas violentas, traslados forzosos e restricións á liberdade relixiosa.
Euphorbia
Descrición
As flores, como en todas as euforbiáceas, son unisexuais, pero é característico da Euphorbia presentar unha inflorescencia que aparenta unha flor única, denominada ciatio, que é un pequeno invólucro con forma de copa consistente en brácteas fusionadas e glándulas no bordo envolvendo un conxunto de flores estaminadas que circundan unha única flor pistilada. Todo o conxunto aseméllase a unha soa flor. A maioría das especies son monoicas, presentando na mesma planta flores masculinas e feminias, non obstante algunhas son dioicas, con flores masculinas e femininas en diferentes plantas. Non é raro que o ciatio central dunha cimeira sexa masculina e as laterais teñan ambos os dous sexos. Ás veces nas plantas novas ou aquelas que medran en condicións desfavorables teñan só flores masculinas, e só producen flores femininas no ciatio ao madurecer ou mellorar as condicións.
República Popular da China
Problemas sociopolíticos e dereitos humanos
O goberno respondeu ás críticas internacionais argumentando que a noción dos dereitos humanos debe tomar en conta o actual nivel de desenvolvemento económico do país e o «dereito do pobo á subsistencia e desenvolvemento». Tamén salienta o aumento na calidade de vida da poboación, a taxa de alfabetización e a esperanza de vida desde os anos 1970, así como as melloras na seguridade laboral e os esforzos por combater os desastres naturais como as inundacións anuais do Yangtzé. Ademais, algúns políticos chineses falaron en apoio á democratización, aínda que outros permanecen máis conservadores respecto diso. Fixéronse múltiples intentos por lograr reformas importantes; por exemplo, en novembro de 2013 o goberno anunciou os seus plans de abolir o moi criticado programa de reeducación polo traballo. Aínda que durante o século XXI o goberno chinés volveuse máis tolerante coas ONG que ofrecen solucións prácticas e eficientes a varios problemas sociais, as actividades destas institucións continúan sendo fortemente reguladas polo Estado.
Euphorbia
Descrición
As brácteas con frecuencia aseméllanse follas, por veces de cores brillantes e atractivas e aínda outras veces moi pequenas. O froito é capsular, con tres carpelos, raramente dous, que se divide en monocarpos na madureza, crebando explosivamente, diseminando as sementes, que son angulares, ovais ou esféricas e nalgunhas especies están recubertas cun arilo cun eleosoma no cabo.
Toxicidade
O líquido leitoso, chamado látex, desenvolveuse como un disuasivo para os herbívoros. É de cor branca e incoloro cando seca, agás en E. abdelkuri, onde é amarelo. O líquido sae a presión por calquera ferida e calla despois duns poucos minutos de contacto co aire. A composición específica de ésteres diterpenos ou triterpenos varía, determinando que cáustica e irritante é cada especie. En contacto coas membranas mucosas (ollo, nariz, boca), o látex pode producir unha inflamación moi dolorosa e mesmo pode chegar a producir cegueira.
República Popular da China
Divisións administrativas
A República Popular da China articúlase oficialmente en tres niveis:
A República Popular da China mantén o control administrativo sobre vinte e dúas provincias e considera a Taiwán como a súa provincia número 23, malia que a illa de Taiwán está gobernada independentemente pola República da China.
Euphorbia
Usos
miniatura|dereita|Ciatio de E. pulcherrima Varias plantas do xénero medran como plantas de xardín, entre elas a E. pulcherrima (a coñecida flor do Nadal) e a suculenta E. trigona. E. pekinensis úsase na medicina tradicional chinesa, onde se clasfica como unha das 50 herbas principais. Varias especies tamén as utilizan as larvas dalgúns Lepidópteros, como é o caso de Hyles euphorbiae e Hyles tithymali, e mais tamén Hypercompe scribonia.
República Popular da China
Divisións administrativas
A China tamén conta con cinco subdivisións chamadas oficialmente rexións autónomas (Xinjiang, Mongolia Interior, Tíbet, Ningxia e Guangxi) nas que existe unha minoría étnica e que teñen unha autonomía maior; catro municipios baixo xurisdición central (Pequín, Tianjin, Shanghai e Chongqing) e dúas rexións administrativas especiais (Hong Kong e Macau), que gozan de certo grao de autonomía política. Estas vinte dúas provincias, cinco rexións autónomas e catro concellos coñécense en conxunto como a «China continental», un termo que usualmente exclúe a Hong Kong e Macau. Pola súa parte, o goberno da República da China non recoñece ningunha destas divisións administrativas, pois reclama toda a extensión da República Popular da China como parte do seu territorio.
Euphorbia
Taxonomía
Segundo estudos recentes de secuencia de ADN  moitos dos "xéneros satélites" máis pequenos arredor do enorme xénero Euphorbia aniñan neste último. Como consecuencia estes taxons, así como o xénero xeralmente non aceptado Chamaesyce e mais tamén o pequeno xénero Cubanthus, Elaeophorbia, Endadenium, Monadenium, Synadenium e Pedilanthus transferíronse a Euphorbia. A subtribo enteira Euphorbiinae agora só consiste no xénero Euphorbia.
República Popular da China
Xeografía
miniatura|dereita|250px|Imaxe satélite 2005. O territorio da República Popular da China esténdese por gran parte da Asia Oriental. É o segundo país maior do mundo por área territorial, despois de Rusia, e é o terceiro ou cuarto por área total, logo de Rusia, Canadá e, dependendo da definición de área total, Estados Unidos. Usualmente estímase a área total da China en ao redor de 9 600 000 km². As cifras específicas varían de 9 572 900 km² de acordo coa Encyclopædia Britannica, a 9 596 961 km² segundo o Anuario Demográfico da ONU, e 9 596 960 km² segundo The World Factbook.
Euphorbia
Subxéneros
O xénero Euphorbia é un dos máis grandes e complexos das anxiospermas e moitos botánicos fixeron intentos infrutuosos para dividilo noutros máis pequenos. Segundo recentes estudos filoxenéticos, Euphorbia poderíase dividir en 4 subxéneros, cada un contendo varias, aínda non suficientemente estudados, seccións e grupos. Destes, Esula é o máis basal. Chamaesyce e Euphorbia son probablemente grupos irmáns pero moi estreitamente relacionados co Rhizanthium. Con toda probabilidade desenvolvéronse amplas adaptacións xeromórficas en varias ocasións; non se coñece se o antecesor das liñaxes Rhizanthium e Euphorbia foi xeromórfico ou se ese vasto xeromorfismo é totalmente polifilético mesmo a nivel do subxénero.
República Popular da China
Xeografía
O territorio da China esténdese entre as latitudes 18° e 54° N e as lonxitudes 73° e 135° E. O relevo varía de modo significativo ao longo da súa extensión cunha gran variedade de paisaxes diferentes. No leste, ao longo das costas do mar Amarelo e o mar da China Oriental, atópanse as extensas chairas aluviais densamente poboadas, mentres que máis ao norte, nos bordos da meseta de Mongolia Interior, predominan os amplos pasteiros. Os outeiros e as cordilleiras baixas cobren o sur da China, mentres que os deltas dos dous principais ríos chineses —o Huang He e o Chang Jiang]— sitúanse na rexión centro-leste. Outros ríos importantes inclúen o Xi,  Mekong, Brahmaputra e  Amur. Ao oeste asíntanse as grandes cordilleiras, máis notablemente os Himalaias. As mesetas altas abarcan os lugares máis áridos do norte, como os desertos de Taklamakan e de Gobi. Debido á seca e a prácticas agrícolas prexudiciais, as tormentas de area convertéronse en habituais na primavera. O deserto do Gobi estendeuse e é o principal responsábel destas tormentas que afectan o nordés chinés así como Corea e o Xapón. O punto máis alto do mundo, o monte Everest (8848 msnm), atópase na fronteira chinés- nepalesa. O punto máis baixo do país, e o terceiro máis baixo do mundo, é o leito lacustre seco do lago Ayding (-154  m) na depresión de Turfán.
Clima
esquerda|miniatura|200px|[[Deserto de Gobi.]] esquerda|miniatura|200px|Monzón no bosque tropical de Guangxi. esquerda|miniatura|200px|Paisaxe montañosa do [[Tíbet.]] O clima da China está dominado en gran parte pola estación seca e os monzóns, que provocan unha pronunciada diferenza de temperaturas entre o inverno e o verán. No inverno, os ventos do norte que proveñen de latitudes máis altas son secos e fríos; no verán, os vientos do sur que proveñen das zonas costeiras son cálidos e húmidos. O clima varía de rexión a rexión debido á complexa orografía do país, aínda que se poden diferenciar en tres grandes zonas. A zona monzónica do leste, no que hai un clima húmido; a zona seca do noroeste, onde o clima é seco; e ó sur, na meseta do Tíbet, o clima é frío. O clima das montañas caracterízase por unha gran cantidade de chuvias, particularmente entre os 600 e os 2000 msnm, onde as precipitacións adoitan estar por riba dos 1000 mm, aínda que a partir dos 1000 msnm son en forma de neve.
O oriente, a costa e o sur teñen un clima subtropical húmido. É un clima cálido dominado polos monzóns e ocasionalmente chegan ventos polares da zona de Siberia. As temperaturas oscilan entre os 15 e os 30 °C e as precipitacións varían moito: máis de 1000 mm no sur e menos de 500 mm no norte. O clima continental húmido aparece no nordés do país e nas zonas de transición entre o clima seco e o subtropical húmido; as precipitacións son menos abondosas —entre 500 mm e 800 mm anuais—, e as temperaturas son calorosas no verán e moi frías no inverno, pola influencia do anticiclón siberiano. En ocasións chegan masas de aire do clima subtropical húmido que traen chuvias e temperaturas cálidas canda si.
Un dos principais problemas ambientais na China é a continua expansión dos seus desertos, particularmente o deserto de Gobi. Aínda que as barreiras de árbores plantadas dende a década de 1970 reduciron a frecuencia das tormentas de area, as secas prolongadas, o esgotamento dos acuíferos co descenso do nivel freático continúan e provocan tormentas de po que invaden o norte da China cada primavera, e que en ocasións se esparexen a outras partes do afastado Oriente, incluíndo Corea e o Xapón. De acordo co supervisor de medio ambiente Sepa, a China perde 4.000 km² por ano debido á desertificación. A calidade da auga, a erosión e o descontrol da contaminación convertéronse en problemas importantes que afectan as relacións da China con outros países. O derretemento dos glaciares no Himalaia podería levar a unha seca que afectaría a centos de millóns de persoas.
Flora e fauna
A China é un dos dezasete países megadiversos, e xace en dúas das ecorrexións maiores do mundo: a paleártica e a Indomalaia. Conta con máis de 34.687 especies de anfibios, aves, mamíferos, réptiles e plantas vasculares, o terceiro país máis biodiverso da Tierra, só despois do Brasil e Colombia. De feito, é fogar de 551 especies de mamíferos (o 3º do mundo), 1.221 especies de paxaros (8° do mundo), 424 especies de réptiles (7° do mundo) e 333 especies de anfibios (7° do mundo). Das especies endémicas de mamíferos do país, destacan: o oso panda, o Rhinopithecus, o tigre do sur da China, o Crossoptilon mantchuricum, a Grus japonensis, o Nipponia nippon, o golfiño branco de río e o caimán chinés.
A vida silvestre chinesa comparte o seu hábitat e é presionada pola poboación de Homo sapiens maior do mundo. Polo menos 840 especies animais atópanse ameazadas, vulnerables ou en perigo de extinción, principalmente debido ás actividades humanas, como a destrución do seu hábitat, contaminación e obtención de alimentos, peles e ingredientes para a medicina tradicional. As especies ameazadas están protexidas pola lei, e en 2005 existían máis de 2349 áreas protexidas que abarcaban unha área total de 149,95 millóns ha, o 15 % do territorio chinés. O 11 de xuño de 1992 o goberno asinou o Convenio sobre a Diversidade Biolóxica de Río de Xaneiro, e converteuse en membro da convención o 5 de xaneiro de 1993. Posteriormente produciu o Plan Nacional de Acción e Estratexia de Biodiversidade, que tras unha revisión foi aceptado pola convención o 21 de setembro de 2010.
Medio ambiente
miniatura|A contaminación do aire é un dos graves problemas ambientais que afectan as cidades chinesas.
En décadas recentes a China sufriu dunha severa contaminación e deterioración ambiental. Aínda que as regulacións como a Lei de Protección Ambiental de 1979 son moi estritas, non son ben aplicadas, xa que a miúdo son ignoradas polas comunidades locais e os funcionarios do goberno en favor dun rápido crecemento económico. China é o país co segundo maior número de mortos debido á contaminación do aire, despois da India. Prodúcense aproximadamente 1 millón de mortes anuais causadas pola exposición á contaminación do aire ambiental. A contaminación urbana do aire é un problema de saúde severo no país; o Banco Mundial estimou que dezaseis das vinte cidades máis contaminadas do planeta están na China. Tamén é o maior emisor de dióxido de carbono e foi clasificado como o décimo terceiro maior enemisor per cápita. Ten así mesmo problemas de abastecemento e contaminación na auga: case 298 millóns de chineses nas zonas rurais non teñen acceso a auga potable, e en 2011 o 40% dos ríos do país estaban contaminados por refugallos industriais e agrícolas. E está a empeorar porque as secas son máis severas, particularmente no nordés.
Economía
miniatura|Edificio da bolsa de valores de Shanghái.  Shanghái ten un dos PIB máis altos entre as cidades do mundo, cun total de US$304 000 000 000 en [[2011. ]]
Aínda que en 2014, e medido en termos de PIB nominal, China era a segunda economía mundial (US$ 10,36 billóns) de acordo co Fondo Monetario Internacional (FMI), en termos de paridade de poder adquisitivo (US$ 17,63 billóns en 2014), a economía chinesa era xa a primeira do mundo, por diante dos Estados Unidos. No ano 2012, o seu PIB PPA per  cápita foi de US$ 9055, mentres que o PIB nominal per cápita foi de US$ 6071. En ambos os casos, está situado da orde da posición noventa entre países con maior PIB per cápita.
China é membro da Organización Mundial do Comercio (OMC) e é a potencia mercantil maior do mundo, cuxas transaccións en 2012 tiveron un valor estimado de US$ 3,87 billóns. As súas reservas internacionais alcanzaron US$ 2,85 billóns no final do ano 2010, un incremento de 18,7% sobre o valor do ano anterior, por moito, as reservas maiores do mundo.
Para 2009, China contaba cun estimado de US$ 1,6 billóns en valores dos Estados Unidos En 2012, foi o maior receptor da investimento estranxeiro directo (IED) ao atraer máis de US$ 253 mil millóns. Tamén inviste no estranxeiro, o seu IED noutros países ascendeu a $62 400 millóns en 2012, e varias compañías chinesas compraron un gran número de empresas do estranxeiro. A súa taxa de cambio sobrevaluada provocou friccións con outras das grandes economías,   e tamén foi criticada pola fabricación de grandes cantidades de produtos falsificados.
A nación colocouse no posto vinte e nove do indice de competitividade global de 2013, aínda que o mesmo ano posicionouse no número 136 de 179 países no Índice de Liberdade Económica. No 2011, sesenta e un compañías chinesas apareceron dentro do Fortune Global 500. Segundo os seus ingresos totais de 2011, tres das dez compañías máis valiosas do mundo eran chinesas: Sinopec Group (5°), Corporación Nacional de Petróleo da China (6°) e State Grid (7°).
No 2012 máis de 300 millóns de chineses pertencían á clase media, definida como aqueles cunha renda anual entre US$ 10 000 e US$ 60 000. De acordo co Informe Hurun, o número de multimillonarios chineses pasou de 130 en 2009 a 251 en 2012, sendo deste xeito o segundo país con máis multimillonarios no mundo. No 2012, o mercado comerciante polo miúdo chinés tivo un valor de US$ 3,2 billóns e está a crecer a un ritmo maior ao 12 % anual, mentres que o mercado de bens luxosos expandiuse inmensamente e representou o 27,5 % do total global. Con todo, en anos recentes o rápido crecemento económico contribuíu a crear unha severa inflación, que produciu un aumento na regulación e restricións do goberno. China ten un nivel moi alto de desigualdade económica, que se incrementou nas últimas décadas; en 2012, o seu coeficiente de Gini foi de 0,474.
Historia económica e crecemento
miniatura|A rúa Nanjing é unha das zonas comerciais máis importantes de Shanghai. Desde a súa fundación en 1949 e ata final de 1978, China era unha economía planificada, similar á Unión Soviética. Logo da morte de Mao en 1976 e o final  subsecuente da Revolución Cultural, Deng Xiaoping e os novos líderes chineses comezaron a reformar o sistema  económico cara a unha economía mixta, orientada a unha de mercado baixo o dominio dun só partido. Desmantelaron as granxas colectivas e privatizaron as terras, reestruturaron as empresas paraestatais e pecharon aquelas que xa non eran viables, o que provocou despedimentos masivos, fixeron que o comercio co exterior fose o seu principal obxectivo e estableceron as zonas económicas especiais na zona costeira, convertendo a China nunha das maiores potencias manufactureiras do mundo, sobre todo no sector da produción de electrodomésticos, debido o baixo custo da man de obra (un traballador chinés ten unha renda inferior á metade dun mexicano). Isto levou a que o interior do país siga nunhas condicións terceiromundistas, mentres as provincias costeiras e, sobre todo, as cidades teñen a segunda maior clase media do planeta.
Relacións económicas internacionais
En 2000, o Congreso dos Estados Unidos aprobou as «relacións normais permanentes de comercio» (PNTR) para permitir que as exportacións chinesas entrasen coas mesmas tarifas baixas que os bens provenientes doutros países. China converteuse en membro da Organización Mundial do Comercio o 11 de decembro de 2001.
En 2004 propuxo a creación do Cume da Asia Oriental (CAO) como un foro para combater os problemas de seguridade rexional. A CAO, que inclúe á ASEAN + Tres, India, Australia e Nova Zelandia, celebrou a súa primeira reunión en 2005. Tamén é membro fundador da Organización para a Cooperación de Shanghai ( OCS), xunto con Rusia e as repúblicas da Asia Central.
En anos recentes, China xogou un papel importante para a creación de áreas de libre comercio e pactos de seguridade entre os seus veciños de Asia e o Pacífico.
Desde o 1 de xaneiro do 2010 está en vigor a Área de Libre Comercio ANSA-China entre os dez estados membros da Asociación de Nacións do Sueste Asiático (ASEAN) e a República Popular da China. A área de Libre Comercio ANSA-China é a maior zona de libre comercio en termos de poboación e a terceira maior en termos de volume.
China ten un superávit económico moi significativo cos Estados Unidos, o seu principal mercado de exportacións. A principios dos anos 2010, os políticos estadounidenses argumentaron que o iuan chinés estaba devaluado dun modo significativo, co que a China obtiña unha vantaxe inxusta nos negocios.
En décadas recentes, a nación seguiu a política de achegarse aos gobernos africanos para o comercio e cooperación bilateral;  en 2012, o comercio chinés-africano tivo un valor de US$ 160 mil millóns. Tamén creou lazos máis estreitos coas principais economías suramericanas: é o principal socio financeiro do Brasil e está a fomentar acordos estratéxicos coa Arxentina.
Turismo
miniatura|esquerda|[[Danxia]] miniatura|O [[val de Jiuzhaigou foi declarado Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 1992. ]] O turismo converteuse nun factor importante na mellora da competitividade internacional do país. O sector turístico medrou notablemente nos últimos anos; en 2007 supoñía un 6,1 % do seu PIB e estímase que en 2020 contribuirá co 11 %. No 2010, China era o terceiro país máis visitado do mundo, con 55,7 millóns de visitantes internacionais. Ademais, esta rama vese moi beneficiada polo turismo nacional; en outubro de 2012, preto de 740 millóns de chineses viaxaron dentro das fronteiras do país. China é o segundo país do mundo con máis lugares declarados Patrimonio da Humanidade pola Unesco, con 52, só detrás de Italia. Entre os principais destinos turísticos do país destacan: a Gran Muralla China, a Cidade Prohibida en Pequín, o Mausoleo de Qin Shihuang, as Montañas de Guilin, o río Yangtzé, o palacio de Potala e o val de Jiuzhaigou.
Enerxía
miniatura|esquerda|O [[Encoro das Tres Gargantas, a maior central hidroeléctrica do mundo]] China é o país que máis enerxía produce e consome en todo o mundo. En 2012 xerou uns 4,94 billóns de kWh de enerxía eléctrica, cunha capacidade eléctrica instalada de 1 146 millóns de kW. En 2013, máis do 70 % da enerxía producida no país xerouse con combustibles fósiles; a súa dependencia do carbón provoca que sexa o maior produtor e consumidor deste mineral no mundo, ademais de ser o principal emisor de dióxido de carbono e outros gases de efecto invernadoiro do planeta. Para remediar isto, o goberno comezou a investir en novos proxectos para o aproveitamento da enerxía de fontes renovables, como a enerxía hidroeléctrica, a enerxía eólica, a enerxía solar, a enerxía xeotérmica, a biomasa e os biocombustibles. De feito, China é un dos países onde a enerxía eólica e solar experimentou un crecemento máis vertixinoso e, en poucos anos, converteuse no país con maior potencia instalada de ambas as tecnoloxías.
China en 2017 contaba tamén con trinta e oito reactores nucleares en operación en todo o seu territorio, mentres que outros dezanove atópanse en construción; en 2012, a enerxía nuclear representaba soamente o 1,1 % da capacidade total instalada.
Piedras Negras (sitio arqueolóxico)
miniatura|240px|Trono 1 de Piedras Negras, no Museo Nacional de Arqueoloxía e Historia de Guatemala. Piedras Negras é un sitio arqueolóxico da cultura maia, que contén importantes vestixios dunha das cidades máis importantes do clásico maia; aínda que a cerámica atopada aquí demostra que foi ocupada do 700 a. C. ó 820, o seu máximo esplendor desenvolveuse do 600 ó 810.
República Popular da China
Enerxía
De igual maneira, no 2016 a súa produción de petróleo ascendeu a máis de 3,98 millóns de barrís por día, o sexto produtor do mundo. A pesar disto, o crecemento económico constante provoca que esta produción sexa insuficiente para satisfacer as demandas do país, polo que ten que importar petróleo de Rusia, Medio Oriente, Asia Central e África. No 2013, China superou aos Estados Unidos como o maior importador de petróleo cru no mundo, pois case a metade do petróleo utilizado na China provén do estranxeiro.
Piedras Negras (sitio arqueolóxico)
Piedras Negras é o nome moderno desta cidade maia que foi a máis grande da conca do Usumacinta, e é considerada un dos monumentos culturais máis importantes de Guatemala, malia o seu illamento.
República Popular da China
Telecomunicacións
China Telecom e China Unicom, os dous provedores de banda larga maiores do mundo, acaparan o 20 % dos usuarios de Internet do planeta. China Telecom ten máis de 50 millóns de clientes, mentres que China Unicom proporciona servizo a máis de 40 millóns. Varias compañías de telecomunicacións, especialmente Huawei e ZTE, foron acusadas de espionaxe por parte do exército chinés.
Piedras Negras (sitio arqueolóxico)
Localización
Piedras Negras pertence ás cidades da Conca do Usumacinta e atópase na ribeira dereita deste río e rodeada de varias antigas cidades maias, como La Joyanca, La Honradez, Pajaral, Zapote Bobal e La Pasadita, entre outras. Atópase no oeste do Petén, Guatemala, no Parque nacional Serra do Lacandón.
Toponimia
O nome "Piedras Negras" débese á cor das pedras usadas na súa construción, o seu nome maia foi Yo’ki’b ("A Entrada", "O Buraco" ou "A Gran Porta" ). Algúns pensan que este nome se debe a un enorme cenote, agora seco, que foi recentemente descuberto no sitio,
República Popular da China
Transporte
miniatura|A [[ponte Duge é a máis alta do mundo cos seus 269 m.]]
Desde o final dos anos 1990, a rede nacional de estradas expandiuse de modo significativo mediante a creación da rede de autoestradas coñecida como Sistema Nacional de Autoestradas Principais ( SNAP). En 2011, as súas autoestradas tiñan unha lonxitude de máis de 85 000 km, unha das maiores do mundo.
O número de vehículos particulares incrementouse rapidamente, de modo que en 2009 superou aos Estados Unidos como o maior mercado automobilístico, con vendas que excederon os 13,6 millóns de unidades. Os analistas predín que as vendas anuais de automóbiles poden elevarse ata 40 millóns para 2020. Un efecto colateral deste rápido crecemento na rede de estradas é o aumento nos accidentes automobilísticos, aínda que se cita a escasa lexislación viaria como unha posible causa —en 2011 preto de 62 000 chineses morreron nun accidente—. Nas zonas urbanas, as bicicletas aínda son un medio de transporte bastante común, a pesar da prevalencia dos automóbiles; en 2012, había aproximadamente 470 millóns de bicicletas na China. miniatura|esquerda|Atrio do novo [[Aeroporto Internacional de Pequín- Daxing, inaugurado en 2019.]]
Os ferrocarrís chineses, propiedade do Estado, son os máis utilizados a nivel internacional, pois transportan a cuarta parte dos pasaxeiros e mercadorías por ferrocarril no mundo. Debido á gran demanda, o sistema tende a sobresaturarse, particularmente durante as festividades, como o  Chunyun durante o Ano Novo Chinés. Tan só en 2010, a rede de ferrocarrís estímase que transportou a 1 800 millóns de pasaxeiros.
miniatura|O tren de [[levitación magnética Shanghai Maglev.]]
Núcleo interno
miniatura|upright=1.4|Estrutura interna da Terra
República Popular da China
Transporte
China posúe máis de 9 676 km de vías de alta velocidade. En decembro de 2012, inaugurouse o primeiro tramo do ferrocarril de alta velocidade máis longo do mundo, que unirá Pequín con Guangzhou. Espérase que máis de 16 000 km destas vías estean operativas para 2020. O sistema do metro tamén se está desenvolvendo de maneira rápida nas principais cidades, xa sexa como subterráneo ou como tren lixeiro. Tamén está a producir o seu propio sistema de posicionamento e localización por satélite, chamado Beidou, que comezou a ofrecer servizos de navegación comercial en Asia no 2012, e planéase que a súa cobertura de todo o continente sexa para 2020.
Núcleo interno
O núcleo interno da Terra é a parte máis interna da Terra. É esencialmente unha esfera sólida cun raio duns 1 220 km, o que equivale a aproximadamente o 70% do raio da Lúa. Está composto por unha aliaxe de ferro–níquel e algúns elementos máis lixeiros. A temperatura no límite do núcleo interno co externo é duns 5 700 K (ou 5 430 °C).
República Popular da China
Transporte
No 2013, máis de dous terzos dos aeroportos en construción de todo o mundo atopábanse na China, e Boeing espera que a frota comercial activa no país crecerá de 1910 avións en 2011 a 5980 no 2031. Con todo o 80 % do espazo aéreo chinés permanece restrinxido só para uso militar, e as aerolíneas chinesas foron oito das dez peores empresas aéreas de Asia en termos de atrasos. No 2011 o Aeroporto Internacional de Pequín era o segundo máis transitado do mundo, cun tráfico de pasaxeiros de 78 675 058 persoas. O segundo máis importante é o Aeroporto Internacional de Hong Kong, o décimo aeroporto máis transitado a nivel internacional cun tráfico de 53 328 613 de pasaxeiros. O terceiro e cuarto en importancia son o Aeroporto Internacional Baiyun en Cantón e o Aeroporto Internacional Pudong en Shanghai —o 19.º e 20.º máis transitados no mundo—, con 45,04 e 41,44 millóns de pasaxeiros, respectivamente.
Abastecimento de auga e saneamento
A infraestrutura de subministración de auga e saneamento na China enfróntase a desafíos como a rápida urbanización, así como a escaseza de auga, a contaminación e a polución. Segundo os datos presentados polo Programa Conxunto de Vixilancia para o Abastecemento de Auga e o Saneamento da OMS e UNICEF en 2015, aproximadamente o 36% da poboación rural da China aínda non tiña acceso a un saneamento mellorado. O Proxecto de Transferencia de Auga Sur-Norte en curso ten a intención de reducir a escaseza de auga no norte.
Núcleo interno
Descubrimento
Descubriuse que a Terra tiña un núcleo interno sólido distinto do núcleo externo líquido en 1936 grazas aos traballos da sismóloga danesa Inge Lehmann, quen deduciu a súa presenza estudando os sismogramas de terremotos en Nova Zelandia. Observou que as ondas sísmicas reflectíanse a certa profundidade no núcleo terrestre, que era o límite entre o núcleo interno e o externo, e isto era detectado por sismógrafos sensibles na superficie da Terra. Este límite coñécese como descontinuidade de Lehmann, ou tamén descontinuidade de Wiechert-Lehmann-Jeffreys ou descontinuidade de Bullen. Poucos anos despois, en 1940, hipotetizouse que este núcleo interno estaba feito de ferro sólido; a súa rixidez foi confirmada en 1971.
República Popular da China
Demografía
miniatura|A [[liña Heihe Tengchong que o xeógrafo chinés Hu Huanyong imaxinou en 1935. En 2002, ao leste da liña atopábase o 43 % da superficie e vivía o 94 % da poboación do país.]] miniatura|[[Imaxe de satélite do territorio chinés e doutras partes da Asia Oriental á noite. As provincias costeiras do leste do país están moito máis densamente poboadas que as campiñas chinesas do oeste]] O censo nacional de 2010 rexistrou que a poboación da República Popular da China era de aproximadamente 1 370 536 875 habitantes. Preto do 16,6 % era menor de catorce anos, 70,14 % tiña entre 15 e 59 anos e 13,26 % tiña máis de sesenta anos. Extimase que a taxa de crecemento demográfico en 2013 foi de 0,46 %.
Núcleo interno
Descubrimento
O núcleo externo determinouse que estaba en estado líquido a partir da observación de que as ondas de compresión (P) pasaban a través del, pero as ondas elásticas de cizalla (S) non (ou só o fan debilmente). A solidez do núcleo interno fora difícil de establecer porque as ondas de cizalla elásticas que se esperaba que pasasen a través da súa masa sólida son moi febles e difíciles de detectar polos sismógrafos na superficie da Terra, xa que quedan moi atenuadas no seu traxecto desde o núcleo interno ata a superficie debido ao seu paso polo núcleo externo líquido. Dziewonski e Gilbert estableceron que as medidas dos modos normais de vibración da Terra causados por grandes terremotos eran consistentes coa presenza dun núcleo externo líquido. Recentemente afirmouse que se detectara o paso de ondas de cizalla polo núcleo interno; isto foi inicialmente controvertido, mais agora está aumentando a súa aceptación.
Composición
Baseándose na frecuencia relativa de varios elementos químicos no sistema Solar, a teoría da formación dos planetas de tipo terrestre, e restricións impostas ou implicadas pola química do resto do volume terrestre, crese que o núcleo interno consta principalmente dunha aliaxe de ferro e níquel. O ferro puro faría que o núcleo fose un 3% máis denso do que é, o que implica que ten que haber tamén no núcleo elementos lixeiros como silicio, oxíxeno e xofre, ademais da presenza de níquel.
República Popular da China
Demografía
Dadas as preocupacións sobre o crecemento da poboación, China nunha tentativa de limitar a súa poboación adoptou un límite de dous fillos durante a década de 1970 e, en 1979, comezou a avogar por un límite aínda máis estrito a un só fillo e nas zonas rurais a dous cando o primeiro é nena. Debido a que os nenos son considerados economicamente máis útiles nas áreas rurais, existe un alto índice de abortos e de abandono de recentemente nadas, para tentar asegurar que o segundo neno sexa home. Isto dá como resultado unha proporción entre sexos de 115 nenos nacidos por cada 100 nenas, o cal é todo o contrario ao índice natural, aínda que é comparábel co que sucede en Corea do Sur. Isto levou ás autoridades a salientar a importancia da muller e chegouse a prohibir a utilización de métodos médicos para predicir o sexo do feto. A partir de mediados da década de 1980, con todo, dada a impopularidade dos límites estritos, China comezou a permitir algunhas excepcións importantes, particularmente nas áreas rurais, o que resultou no que na realidade foi unha política infantil de "1.5" desde mediados da década de 1980 ata 2015 (as minorías étnicas estaban exentas do límite dun fillo). A seguinte flexibilización importante da política promulgouse en decembro de 2013, o que permite ás familias ter dous fillos se un dos pais é fillo único. En 2016, a política dun fillo substituíuse por unha política de dous fillos.
A política, xunto coa preferencia tradicional chinesa polos nenos, puido contribuír a un desequilibrio na proporción de sexos ao nacer. Os datos do censo de 2010 implican que a taxa de fecundidade total pode estar ao redor de 1,4, aínda que debido á subnotificación de nacementos pode estar máis preto de 1,5–1,6. Segundo e se mesmo censo, a proporción de sexos ao nacer foi de 118,06 nenos por cada 100 nenas, que está máis aló do rango normal de ao redor de 105 nenos por cada 100 nenas. Así mesmo tamén atopou que os homes representaban o 51,27 por cento da poboación total. [463] Con todo, a proporción de sexos na China está máis equilibrada que en 1953, cando os homes representaban o 51,82 por cento da poboación total.
Cun incremento duns 10 millóns de habitantes anuais, estímase que no 2043 terá uns 1.550 millóns de poboadores.
Núcleo interno
Temperatura e presión
A temperatura do núcleo interno pode estimarse considerando tanto as restricións teóricas coma as demostradas experimentalmente sobre a temperatura de fusión do ferro impuro á presión á que está sometido nese lugar (uns 330 GPa). Estas consideracións suxiren que a súa temperatura é duns 5 700 K (5 400 °C). A presión no núcleo interno da Terra é lixeiramente maior que no seu límite co núcleo externo: vai desde os 330 aos 360 GPa (de 3 300 000 a 3 600 000 atm). O ferro só pode estar en estado sólido a tan altas temperaturas porque a súa temperatura de fusión se incrementa significativamente con presións desa magnitude (ver relación Clausius–Clapeyron).
República Popular da China
Demografía
Poboación total: 1.295,33 millóns de habitantes Poboación urbana: 455,94 millóns de persoas (36.09%) Poboación rural: 807,39 millóns de persoas (63.91%) Taxa de Crecemento Demográfico Natural: 1.07% (Axencia de Noticias Xinhua da china, 2005)
Núcleo interno
Temperatura e presión
Un informe publicado na revista Science chega á conclusión que a temperatura de fusión do ferro nas condicións da fronteira do núcleo interno é de 6 230 ± 500 K, aproximadamente 1 000 K maior que as estimacións previas.
República Popular da China
Etnicidade
thumb|Mapa etnolingüístico da China
Núcleo interno
Dinámica
Crese que o núcleo interno da Terra está crecendo lentamente a medida que o núcleo externo fundido vai arrefriando no límite entre ambos e solidifica debido ao arrefriamento gradual do interior da Terra (uns 100 graos Celsius por cada mil millóns de anos). Moitos científicos esperaban inicialmente que o núcleo interno fose homoxéneo, porque o núcleo interno sólido se formou orixinalmente por un arrefriamento gradual de material fundido, e continúa crecendo como resultado dese proceso. Permanece sólido malia as temperaturas extremadamente altas reinantes alí porque está sometido a unha presión moi alta que o mantén compacto e non o deixa expandir. Suxeriuse que o interior do núcleo terrestre podería ser un só cristal de ferro. Porén, esta predición foi refutada por observacións que indicaban que hai un certo grao de desorde no núcleo interno. Os sismólogos atoparon que o núcleo interno non é completamente uniforme, senón que contén estruturas de grande escala de modo que as ondas sísmicas pasan máis rapidamente por algunhas partes do núcleo interno que por outras. Ademais, as propiedades da superficie do núcleo interno varían dun lugar a outro en distancias tan pequenas como 1 km. Esta variación é sorprendente, xa que as variacións da temperatura laterais ao longo do límite entre as dúas capas do núcleo sábese que son extremadamente pequenas (esta conclusión está fiablemente establecida por observacións do campo magnético). Descubrimentos recentes indican que o propio núcleo interno está formado por capas, separadas por unha zona de transición duns 250 a 400 km de grosor. Se o núcleo interno crece por pequenos sedimentos arrefriados que caen sobre a súa superficie, entón pode quedar tamén atrapado algo de líquido nos espazos dos poros e parte dese fluído residual pode aínda persistir nunha pequena proporción en gran parte do seu interior.
República Popular da China
Etnicidade
A China recoñece oficialmente cincuenta e seis grupos étnicos, o máis numeroso destes é o han, que constitúe o 91,51 % da poboación total. Os han —o grupo étnico maior do mundo— superan en número as demais etnias en todas as provincias, exceptuando o Tíbet e Xinjiang. Segundo o censo de 2010, as minorías étnicas representan o 8,49 % da poboación. As etnias minoritarias están repartidas principalmente pola zona oeste do país, cada unha ten a súa propia historia e subtipos dentro das mesmas. Entre as grandes minorías étnicas inclúense os zhuang (16 millóns), manchús (10 millóns), hui ( 9 millóns), miao (8 millóns), uigures (7 millóns), yi (7 millóns), tujia (5,75 millóns), mongois (5 millóns), tibetanos (5 millóns), buyei (3 millóns) e coreanos (2 millóns).
Comparado co censo de 2000, os han creceron un 5,74 %, é dicir 66 537 177 habitantes, mentres que a poboación das cincuenta e cinco minorías combinadas creceu un 6,92 %, é dicir 7 362 627 habitantes. O censo de 2010 rexistrou un total de 593 832 cidadáns estranxeiros vivindo na China. Os grupos maiores proviñan de Corea do Sur (120 750), Estados Unidos (71 493) e o Xapón (66 159).
Idiomas
Os idiomas máis falados no país pertencen á familia de linguas sino-tibetanas, a miúdo englobadas baixo a denominación de «idioma chinés». Este macroidioma está conformado por varios dialectos; os máis falados destes son: o mandarín —falado polo 70 % da poboación—, o wu —incluído o xangainés—, o yue —incluído o cantonés e o toisanés—, o min —incluído o hokkien e o teochew—, o xiang, o gan e o hakka. As minorías étnicas utilizan amplamente algunhas linguas non siníticas como o zhuang, o mongol, o tibetano, o uyghur, o hmong e o coreano. O mandarín estándar, unha variedade do mandarín baseada no dialecto de Pequín, é a lingua oficial da China e é utilizado como lingua franca entre as persoas con distinto contexto lingüístico.
Núcleo interno
Dinámica
Como o núcleo interno non está rixidamente conectado co manto sólido da Terra, desde hai moito tempo se propuxo a posibilidade de que rote lixeiramente mís rápido ou máis lento que o resto da Terra. Na década de 1990, os sismólogos afirmaron en varias ocasións ter detectado esta clase de superrrotación ao observaren cambios nas características das ondas sísmicas que pasan a través do núcleo interno ao longo de varias décadas, usando a mencionada propiedade de que transmite as ondas máis rápido nalgunhas direccións. As estimacións desta superrotación están arredor dun grao de rotación extra ao ano.
República Popular da China
Idiomas
O chinés clásico foi a forma de escritura estándar durante miles de anos e permitiu a comunicación escrita entre falantes dos distintos idiomas e dialectos existentes naquela época. O alfabeto vernacular chinés, ou baihua, é a escritura estándar, baseada no dialecto mandarín e popularizada polas novelas da época da dinastía Ming. A principios do século XX foi adoptada como o estándar nacional, con algunhas modificacións. O chinés clásico aínda fai parte do plan de estudos da escola secundaria, polo que os chineses aínda saben utilizalo ata certo nivel. Desde a súa promulgación en 1956, os caracteres chineses simplificados convertéronse no alfabeto estándar oficial usado para escribir o idioma chinés no territorio da China continental, substituíndo o uso dos caracteres chineses tradicionais
Relixión
miniatura|O [[Templo do Ceo é un complexo de edificios taoístas construído en 1420 ao sur de Pequín. Está declarado Patrimonio da Humanidade pola Unesco.]] A constitución garante a liberdade de culto, aínda que as organizacións relixiosas que carecen de aprobación oficial poden ser suxeitas a persecución do Estado. As estatísticas sobre relixión na China varían. Unha enquisa de 2007 atopou que 31,4 % dos chineses maiores de 16 anos tiñan unha relixión, mentres que un estudo de 2006 fixo o mesmo achado nun 46 %.
A través de milenios, a civilización chinesa foi influenciada por varios movementos relixiosos. As San Jiao —‘tres doutrinas’ ou ‘tres relixións’— da China son o confucianismo, o budismo e o taoísmo, que historicamente tiveron un impacto importante no desenvolvemento da cultura chinesa. O sincretismo destes tres sistemas de crenzas, a miúdo en forma de tradicións relixiosas populares, aínda é un fenómeno común na China. Un estudo de 2008 realizado a aldeáns de seis provincias atopou que:
Núcleo interno
Dinámica
O crecemento do núcleo interno pénsase que xoga un importante papel na xeración do campo magnético da Terra por medio dunha acción de dínamo no núcleo externo líquido.