cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia do Exipto árabe
Período aiúbida
Najm al-din converteuse en sultán en 1240. O seu reinado viu a reconquista de Xerusalém en 1244 e a introdución dunha forza maior de mamelucos no exército. A maior parte do tempo pasouno en campañas na Siria, onde se aliou cos khwarezmias contra os cruzados e os aiúbidas. En 1249 enfrontouse cunha invasión de Luís IX de Francia (a Sétima Cruzada) e perdeu Damietta de novo. Najm al-Din morreu pouco despois mais o seu fillo Turahshah venceu a Luís e expulsou os cruzados de Exipto. Turanshah foi deposto enseguida polos mamelucos, que se converteran en "facedores de reis" desde a súa chegada e querían agora todo o poder para eles.
Período dos mamelucos bari
miniatura|300px|Mamelucos bari na súa maior extensión. O azul indica os Ilkhanates Os sultáns mamelucos proviñan dos escravos manumitidos que constituían a corte e os mandos do exército e eran incapaces de crearen unha nova dinastía, xa que deixaban menores que eran a continuación depostos. O primeiro destes foi Aibek, que casou coa nai de Turanshah e iniciou inmediatamente unha guerra contra a Siria. Foi asasinado en 1257 e sucedeuno Qutuz, quen se enfrontou á crecente ameaza dos mongois. Qutuz venceu o exército de Hulagu Khan na batalla de Ain Jalut en 1260, o que lle permitiu reconquistar toda a Siria a excepción das prazas aínda en posesión dos cruzados. De volta a Exipto, Qutuz foi asasinado por outro comandante, Baybars, quen se apoderou do sultanato e gobernou de 1260 a 1277. Acre (a derradeira cidade cruzada) foi capturada en 1291 polo sultán Khalil.
Os barís incrementaron o poder e prestixio de Exipto, transformando O Cairo dunha vila pequena nunha das cidades preeminentes do mundo. Debido ao saqueo de Bagdag polos mongois, O Cairo converteuse na cidade central do mundo musulmán. Os mamelucos construíron moita da arquitectura máis antiga que aínda resta no Cairo, incluíndo moitas mesquitas de pedra.
En 1377 unha revolta que nacera na Siria estendeuse a Exipto e o goberno foi derrubado polos circasianos Berekeh e Barkuk; Barkuk foi proclamado sultán en 1382, finalizando a dinastía baría. Foi expulsado en 1389 mais recapturou O Cairo ao ano seguinte, establecendo a dinastía burxí.
Período dos mamelucos burxí
A dinastía burxí gobernou Exipto de 1382 a 1517. Este período resultou especialmente turbulento, con sultáns que duraron pouco. As intrigas políticas resultaban decisivas á hora de designar un novo sultán. Durante esta época os mamelucos combateron a Timur Lenk e conquistaron Chipre. As disensións internas facilitaron a conquista otomá.
En 1517 os turcos otománs e o seu sultán Selim I venceron os mamelucos coa captura do Cairo o 20 de xaneiro. O centro do poder foi transferido para Istambul. Porén, o Imperio Otomán conservou os mamelucos como clase gobernante en Exipto e os mamelucos e a familia burxí lograron conservar moita da súa influencia, se ben ficaron tecnicamente como vasalos dos otománs.
Lista dos óblasts da Ucraína por superficie
miniatura|[[Bandeira de Ucraína.]] Esta é unha lista dos territorios e óblasts (rexións) da Ucraína, clasificados segundo a súa superficie.
Macedonia Oriental e Tracia
frame|dereita|O mapa mostra a localización da periferias en Grecia.- Macedonia Oriental e Tracia ( [[Macedonia Grega e Grega Tracia)]]
Macedonia Oriental e Tracia  é unha das 13 rexións de Grecia, e ocupa a parte oriental da Macedonia, ao norte do país e ocupa a parte occidental da Grega Tracia. O capital da rexión é a cidade de Komotini. Está divida en 5 prefecturas (nomo, en grego):
AZ Alkmaar
O AZ Alkmaar, que ten por nome oficial Alkmaar Zaanstreek, é un club de fútbol da cidade de Alkmaar, en Holanda Setentrional, nos Países Baixos. Foi fundado o 10 de maio de 1967 logo da fusión dos clubs Alkmaar '54 e FC Zaanstreek.
O club participa na Eredivisie, torneo do que foi campión nas tempadas 1980-81 e 2008-09. Ademais, gañou a Copa dos Países Baixos en tres ocasións e foi finalista da Copa da UEFA na tempada 1980-81.
Estadio
340px|miniatura|Vista interior do AFAS Stadion. O AZ Alkmaar xoga os seus partidos como local no AFAS Stadion, propiedade do club, situado na parte sur da cidade de Alkmaar e que conta cunha capacidade para 17 000 espectadores. Foi inaugurado o 4 de agosto do 2006 como DSB Stadion, levando o nome do banco fundado por Dirk Scheringa, o DSB Bank, que era ademais o auspiciador do club. Tras a quebra do banco no 2009 o club foi obrigado a cambiar o nome do estadio.
Datos do club
300px|miniatura|Posto ao final de tempada do club entre 1976 e 2009.
Mauno Koivisto
Nado en Turku o 25 de novembro de 1923, loitou ós 16 anos de idade na guerra do seu país contra a Unión Soviética.
Huérmeces
Huérmeces é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 128 habitantes (INE 2012).
Evasión do Ciudad de Montevideo
A evasión do Ciudad de Montevideo foi a fuxida de republicanos galegos desde Malpica de Bergantiños a Douarnenez, no departamento de Finistère da Bretaña francesa, o 28 de xuño de 1937.
Historia
A motora Ciudad de Montevideo fora construída en madeira en 1932, tiña unha eslora de 12,5 metros e unha manga de algo máis de 3 metros. Alcanzaba unha velocidade máxima de 5 millas por hora. Era propiedade de Evaristo Pose Doldán. A madrugada do 28 de xuño, con nove membros na súa tripulación, o Ciudad de Montevideo iniciou a fuga. Antonio Suárez Blanco era o patrón do barco. Bernardino Garrido era membro de Izquierda Republicana e un dos principais fuxitivos.
Na Enseada das Lapas, ao pé da Torre de Hércules da Coruña, recolleron a Antonio Pose “Xornes” de Malpica e a Balbino Oroza Otero, o seu cuñado, de Rinlo.
Un destrutor nazi que apoiaba o bloqueo do Mar Cantábrico pola frota franquista confundiunos con náufragos e deulles comida, combustible e marcoulles o rumbo para chegar a Brest.
Os fuxidos foron xulgados en Ferrol na causa 253/1937.
Ronald Evans
Ronald Ellwin Evans Jr., nado en St. Francis (Kansas) o 10 de novembro de 1933 e finado o 6 de abril de 1990 en Scottsdale (Arizona), foi un astronauta estadounidense que formou parte da misión Apollo 17. Pasou un total de 12,58 días no espazo.
Traxectoria
Evans graduouse en enxeñería eléctrica pola Universidade de Kansas en 1956, e era máster en enxeñería aeronáutica pola Escola Naval de Posgraduados dos Estados Unidos en 1964.
Evans retirouse da NASA en marzo de 1977 para traballar como executivo na industria do carbón. Faleceu o 7 de abril de 1990.
Leopold Ružička
Lavoslav (Leopold) Ružička nado o 13 de setembro de 1887 en Vukovar (Croacia) e finado o 26 de setembro de 1976 en Zürich (Suíza)), foi un químico e profesor universitario galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1939.
Mario Runco
Mario Runco Jr., nado no Bronx (estado de Nova York) o 26 de xaneiro de 1952, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-77, STS-54 e STS-44.
Traxectoria
Runco graduouse en ciencias terrestres e planetarias pola Facultade da Cidade de Nova York en 1974 e é máster en física atmosférica pola Universidade Rutgers en 1976. Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1987, participando nas misións STS-77, STS-54 e STS-44 e pasando un total de 22,96 días no espazo.
Leopold Ružička
Biografía
Cursou os seus primeiros estudos en Osijek (Croacia), cambiando a súa idea inicial de converterse en sacerdote polo estudo de materias técnicas. Elixiu a química, probablemente porque esperaba atopar traballo na refinería de azucre recentemente aberto en Osijek. Asistiu á Escola Técnica Superior de Karlsruhe, onde estudou química orgánica e físico-química baixo a titoría de Fritz Haber. Posteriormente asistiu á Universidade de Basilea e impartiu clases de química orgánica no Instituto Federal de Tecnoloxía de Zürich.
Investigacións científicas
Iniciou as súas investigacións acerca da industria do perfume, entrando en contacto co terpeno. Entre 1934 e 1935 descubriu que a androsterona e testosterona (hormonas masculinas) poden ser producidas a partir dun esterol neutro, como o colesterol, descubrimento que solucionou o problema da produción sintética de hormonas.
Augusto Feito
Augusto Feito Pardo, finado en Málaga en febreiro de 1914, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Delegado de Facenda en Pontevedra. Foi redactor de El Orensano, redactor xefe de Galicia Cómica e colaborou noutros periódicos. despois trasladouse como Delegado de Facenda a Palencia (1905), Valladolid (1908) e Málaga
Hymne Monégasque
Tivo varias versións: unha primeira versión foi composta e escrita en francés por Theophile Bellando en 1841. Foi adoptada como marcha pola Garda Nacional en 1848. En 1896 Charles Albrecht compuxo unha nova versión para piano, da que máis tarde se fixo unha versión para orquestra. Deixou de interpretarse cara a 1900 por ser considerada demasiado longa. A actual versión foi creada por Léon Jehin en 1914 e tocouse por vez primeira nos actos de conmemoración dos 25 anos de reinado do príncipe Alberte. Finalmente, en 1931, Louis Notari escribiu a letra en monegasco. Normalmente, debido á rapidez da música, a segunda estrofa entre os dous refráns non se canta.
Letra en monegasco
Despoei tugiù sciü d'u nostru paise
Se ride au ventu, u meme pavayùn
Grandi e i piciui, l'an sempre respetà.
Amu avüu sempre r'a meme tradiçiun;
Amu avüu sempre r'a meme religiun;
Amu avüu per u nostru unù
Huerta de Arriba
Huerta de Arriba é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 135 habitantes (INE 2012).
Hymne Monégasque
Letra en monegasco
E düsciün nun purà ne fa sciangià
Tantu ch'au cielu u suriyu lüjerà;
Diu n'agiüterà
E mai düsciün nun purà ne fa scangià Düsciün
Despoei tugiù a curù russa e gianca
E stà l'emblema, d'a nostra libertà
Letra en francés
Depuis toujours, le même pavillon
Flotte joyeusement au vent de notre Pays
Depuis toujours les couleurs rouge et blanc
Constituent le symbole de notre liberté
Grands et Petits l'ont toujours respecté
Nous avons perpétué les mêmes traditions
Nous célébrons la même religion
Nous avons l'honneur
Et personne ne pourra nous faire changer
Tant que le soleil brillera dans le ciel
Dieu nous aidera
Et jamais personne ne pourra nous faire changer Personne
Grands et Petits l'ont toujours respecté.
Tradución ao galego
Dende sempre, sobre o noso país
flota ao vento a mesma bandeira.
Dende sempre, as cores vermella e branca
Ricardo Lagos
Ricardo Froilán Lagos Escobar, nado en Santiago de Chile o 2 de marzo de 1938, foi Presidente de Chile dende o 11 de marzo de 2000 ata 11 de marzo de 2006.
Hymne Monégasque
Tradución ao galego
Grandes e pequenos respectárona sempre.
Perpetuamos as mesmas tradicións
temos a honra
De termos sempre os mesmos Príncipes
E ninguén poderá facernos cambiar
Mentres o sol brille no ceo
Deus axudaranos
E ninguén endexamais poderá facernos cambiar, Ninguén
constitúen o símbolo da nosa liberdade.
Santa María de Guía de Gran Canaria
Santa María de Guía de Gran Canaria, tamén coñecido como Guía, é un concello das Illas Canarias, na provincia das Palmas, na illa de Gran Canaria. Segundo o INE, no ano 2013, o concello tiña 13811 habitantes.
Topónimo
En 1526 naceu a Villa de Guía. Máis tarde, en 1629, nos Sinodales do Bispo Cristóbal de la Cámara Murga, é nomeada como Guía. E así aparece ata unha Visita Pastoral a Gran Canaria do Bispo Juan Francisco Guillén do 23 de maio ao 16 de xuño de 1745, onde aparece como Villa de Guía. En Historia General de las Islas Canarias, de 1783, e no Diccionario Geográfico-Estadístico-Histórico de Canarias de Pascual Madoz (1886), aparece como Guía. En 1925 aparece como Guía de Gran Canaria. O 28 de decembro de 1962, o alcalde de entón, Rafael Velázquez García, propuxo cambiar de nome, sobre a base de «ratificar o tradicional nome do municipio». O cambio ratificouse en pleno o 26 de abril de 1963, cambiando o nome de Guía de Gran Canaria polo de Santa María de Guía tras obter a aprobación do Cabido Insular de Gran Canaria, que se negara en primeira instancia.
Enquisa para o cambio de nome da vila
En outubro de 2008, o concello promoveu a iniciativa de abrir un debate dende a web municipal para que os veciños expresasen a súa opinión sobre o cambio da denominación do municipio, para o cal realizou unha enquisa a través da súa páxina web na que se daban 3 opcións de voto:
Fechas
O topónimo galego Fechas pode referirse a:
Cyril Mendy
Cyril Mendy, nado o 10 de outubro de 1995, é un actor francés de cinema e televisión.
Cinema
No 2011 interpretou a Adama, o irmán máis novo de Driss no filme Intocable baixo a dirección de Éric Toledano e Olivier Nakache.
Egg (automóbil)
miniatura|Egg & Egli construído en 1899
Historia
Rudolf Egg, un enxeñeiro automotriz, construíu un coche para o seu uso en 1893. Máis tarde en 1896 fundou a compañía do mesmo nome en Zürich cos fondos dun banqueiro suízo chamado Egli. En 1904, a empresa trasladouse a Wollishofen, operando baixo o nome de Motorwagenfabrik Excelsior. A compañía Egg produciu máis tarde algúns dos primeiros motores de avións suízos. Logo da guerra as dificultades financeiras obrigaron ó peche da empresa en 1919. Máis tarde o mesmo Egg converteuse nun distribuidor de Renault.
Modelos
Ao principio, todos os modelos eran triciclos. Chamado triciclo Egg & Egli antes de 1900, logo comercializáronse como  Egg & Egli Rapid. Os primeiros coches de catro rodas producíronse en 1899, cun forte parecido co Oldsmobile Curved Dash. Os modelos Egg considerábanse de alta calidade en Suíza, e moitas empresas suízas os produciron baixo licenza.
Idriss Déby
Idriss Déby Itno, nado en Xamena (daquela na África Ecuatorial Francesa) o 18 de xuño de 1952 e finado o 20 de abril de 2021, foi un militar e político chadiano, presidente do Chad dende 1990 ata a súa morte en 2021. Era o líder do Movemento Patriótico de Salvación.
Traxectoria
Despois de entrar na Escola de Oficiais na capital, Xamena, foi estudar a Francia, de onde retornou como piloto. Foi leal ao presidente Félix Malloum N'gakoutou ata 1979, cando este foi destituído do poder.
Idriss Déby destacouse no combate contra as forzas da Libia no leste do país.
O 2 de decembro de 1990, despois de derrubar a Hissène Habré do poder, tornouse novo presidente.
Dead Poets Society
Dead Poets Society é un filme estadounidense dirixido por Peter Weir que foi estreado en 1989.
Es Migjorn Gran
Es Migjorn Gran é un concello español situado na illa de Menorca, nas Illas Baleares. Esténdese por unha área de 31,2 km² onde no ano 2020 vivían 1 463 habitantes.
Localización
O concello limita ao oeste con Ferreries; ao norte con Es Mercadal; ao leste con Alaior; e ao sur ten saída ao mar Mediterráneo.
Illotes
Dentro de seu termo municipal tamén se atopan tres pequenos illotes, entre os que destaca o de Binicodrell.
Historia
A vila fundouse durante a segunda dominación británica a partir da capela de San Cristovo, dentro do lugar de Binicodrellet, que no ano 1769 edificou Cristòfol Barber i Ametller, na honra ao seu patrón. De 1912 a 1913 publicouse o semanario quincenal Llum Nova, un dos primeiros boletíns publicados na lingua da illa. Até o ano 1988 aínda se chamaba oficialmente como a igrexa (San Cristóbal). Non foi até o ano 1989 cando se segregou de Es Mercadal e se constituíu como concello propio.
Economía
As praias e calas do concello de Es Migjorn Gran ocupan uns 2 250 metros cadrados, dos que 900 pertencen á praia de sant Tomàs, onde hai unha urbalización co mesmo nome moi preto. As actividades económicas predominantes de Es Migjorn Gran son o turismo e a construción, aínda que tamén están activas algunhas explotacións agrarias. A actividade turística, que supón máis do 50% do PIB de Menorca, ten lugar entre os meses de abril e outubro.
Demografía
Segundo o INE, en 2019 Es Migjorn Gran contaba con 1 405 habitantes censados, que se distribúen do seguinte xeito:
Evolución da poboación de Es Migjorn Gran dende a década dos 50 ata agora:
Política
A repartición de escanos nas últimas eleccións municipais quedou deste xeito:
Fecha
O topónimo galego Fecha pode referirse a:
Cinc
O cinc ou zinc (do alemán Zink) é un elemento químico de símbolo Zn, número atómico 30 (30 protóns e 30 electróns) con masa atómica 65,4 uma. A temperatura ambiente, o cinc encóntrase en estado sólido. Está situado no grupo 12 (2 B) da clasificación periódica dos elementos.
As aliaxes de cinc teñen sido utilizadas durante séculos (pezas de latón datadas de 1400-1000 a.C. foron encontradas en Palestina), e outros obxectos con até 87% de cinc foron achados na antiga rexión da Transilvania.
A principal aplicación do cinc (cerca de 50% do consumo anual) é na galvanización do aceiro ou ferro para protexelos da corrosión, isto é, o cinc é utilizado como ánodo de sacrificio. Tamén pode ser usado en protectores solares, en forma de óxido, pois ten a capacidade de parar a radiación solar.
O cinc é un elemento químico esencial para as persoas: intervén no metabolismo de proteínas e ácidos nucleicos, estimula a actividade de máis de 100 enzimas, colabora no bo funcionamento do sistema inmunolóxico, é necesario para a cicatrización das feridas, intervén na percepción do sabor e do olfacto e na síntese do ADN.
Foi descuberto en 1746 polo alemán Marggraf.
Características principais
O cinc é un metal, ás veces clasificado como metal de transición aínda que estritamente non o sexa, presenta semellanzas co magnesio e o berilio e outros metais do seu grupo. Este elemento é pouco abundante na cortiza terrestre, porén pode ser obtido con facilidade.
É un metal de coloración branca azulada que arde no ar con chama verde azulada. O ar seco non o ataca, porén, na presenza de humidade, forma unha capa superficial de óxido ou carbonato básico que illa o metal e o protexe da corrosión.
Polo xeral, o único estado de oxidación que presenta é +2. Reacciona con ácidos non oxidantes pasando ó estado de oxidación +2 e liberando hidróxeno, e pode disolverse en bases e ácido acético. O metal presenta unha grande resistencia á deformación plástica en frío que diminúe co quecemento, obrigando a laminalo por riba dos 100 °C. Non se pode endurecer por acritude e presenta o fenómeno de fluencia a temperatura ambiente.
Aplicacións
A principal aplicación do zinc -preto do 50 % do consumo anual- é o galvanizado do aceiro para protexelo da corrosión, protección efectiva ata cando se agreta o recubrimento xa que o zinc actúa como ánodo de sacrificio. Outros usos inclúen:
Papel biolóxico
O cinc é un elemento químico esencial para as persoas: intervén no metabolismo de proteínas e ácidos nucleicos, estimula a actividade de máis de 100 enzimas, colabora no bo funcionamento do sistema inmunolóxico, é necesario para a cicatrización das feridas, nas percepcións do sabor e olfacto e na síntese do ADN. O metal atópase na insulina, nas proteínas dedo de cinc (zinc finger) e en diversas enzimas como a superóxido dismutasa.
O cinc é encontrado en diversos alimentos como nas ostras, carnes vermellas, aves, algúns peixes, mariscos, fabas e noces. A inxesta diaria recomendada de cinc é en torno de 10 mg, menor para bebés, rapaces e adolescentes (debido ao menor peso corporal), e algo maior para as mulleres embarazadas e durante a lactación.
O exceso de cinc tense asociado con baixos niveis de cobre, alteracións na función do ferro, diminución da función inmunolóxica e dos niveis de colesterol bo.
Historia
Sábese que a fabricación do latón era coñecida polos romanos desde 30 a.C.. Plinio e Dioscórides describen a obtención de aurichalcum (latón) polo quecemento dunha mestura de cadmio (calamina) con cobre. O latón obtido é posteriormente fundido ou forxado para fabricar obxectos.
A fusión e extracción de cinc impuro xa era efectuada no ano 1.000 na India - na obra Rasarnava (c. 1200) de autor descoñecido o procedemento foi descrito - e posteriormente na China. En 1597 Andreas Libavius describe unha  peculiar clase de estaño  que fora preparada na India que recibira en pequenas cantidades a través dun amigo, deduciu que se trataba do cinc, mesmo non chegando a recoñecelo como o metal procedente da calamina.
En Occidente, en 1248, Alberto Magno describe a fabricación do latón en Europa. No século XVI xa se coñecía a existencia do metal. Agrícola observou en 1546 que se formaba un metal branco prateado condensado nas paredes dos fornos nos cales se fundían minerais de cinc, indicando nas súas notas que un metal similar denominado zincum era producido en Silesia. Paracelso foi o primeiro en suxerir que o zincum era un novo metal e que as súas propiedades diferían dos metais coñecidos, sen dar ningunha indicación sobre a súa orixe; nos escritos de Basilio Valentino son encontrados tamén mencións sobre o zincum. En tratados posteriores son frecuentes as referencias ao cinc, con diferentes nomes, referíndose xeralmente ao mineral e non ao metal libre, e moitas veces confundido co bismuto.
Johann Kunkel en 1677 e pouco máis tarde Stahl en 1702 indican que ao preparar o latón co cobre e a calamina, esta última se reduce previamente en cinc libre, que foi illado posteriormente polo químico Anton von Swab en 1742 e por Andreas Marggraf en 1746, cuxo exhaustivo e metódico traballo Sobre o método de extracción do cinc dun mineral verdadeiro, a calamina sedimentou a metalurxia do cinc e a súa reputación como descubridor do metal.
En 1743 foi fundado en Bristol o primeiro establecemento para a fundición do metal en escala industrial, porén, o procedemento ficou en segredo. Setenta anos despois Daniel Dony desenvolveu un procedemento industrial para a extracción do metal, construíndose a primeira fábrica no continente Europeo.
Logo do desenvolvemento da técnica de flotación do sulfato de cinc desprezouse a calamina como fonte principal de obtención do cinc. O método de flotación, actualmente, é empregado para a obtención de varios metais.
Abundancia e obtención
De acordo coa información recollida no informe anual do United States Geological Survey (USGS), as estimacións sinalan que as reservas economicamente explotables de zinc en 2011 a nivel mundial alcanzarían as 250 millóns de toneladas métricas, repartidas entre a China, os Estados Unidos, o Perú e Casaquistán.
A produción mundial foi en 2003, segundo dados da Axencia de Prospección Xeolóxica dos Estados Unidos (US Geological Survey) de 8,5 millóns de toneladas, liderada pola China con 20 % e Australia con 19 %. Estímase que un terzo do cinc consumido é reciclado.
A produción do cinc comeza coa extracción do mineral que pode ser realizada tanto a ceo aberto como subterránea. Os minerais extraídos son triturados e, posteriormente, sometidos a un proceso denominado flotación para a obtención do mineral concentrado.
Os minerais con altos contidos de ferro son tratados por vía seca. O concentrado é queimado (calcinación) para transformar o sulfato en óxido, que recibe a denominación de calcina. O óxido obtido é reducido con carbono producindo o metal (o axente redutor na práctica é o monóxido de carbono formado).
As reaccións por etapas son: Por vía húmida o minerío é calcinado (queimado) para a obtención do óxido, posteriormente lixiviado con ácido sulfúrico diluído. A lixivia obtida é purificada para a separación dos diferentes compoñentes, principalmente o sulfato de cinc. O sulfato é sometido a un proceso de electrólise con ánodo de chumbo e cátodo de aluminio, sobre o cal se deposita o cinc, formando placas dalgúns milímetros. O cinc obtido é fundido e lingotado para a súa comercialización.
Como subprodutos, diferentes metais son obtidos, como mercurio, cadmio, ouro, prata, cobre e chumbo, en función da composición dos minerais. O dióxido de xofre obtido na calcinación é usado para producir o ácido sulfúrico utilizado na lixiviación. O excedente é comercializado.
Os tipos de cinc obtidos clasifícanse segundo a norma ASTM en función da súa pureza:
A norma EN 1179 considera cinco niveis (Z1 a Z5) con contidos de cinc entre 99,995% e 98,5 %, existindo normas equivalentes no Xapón e Australia. Para harmonizar todas as normas a ISO publicouse en 2004 a norma ISO 752 regulando a clasificación e requisitos necesarios en relación ao cinc.
Aliaxes
As aliaxes máis empregadas son as de aluminio (3,5-4,5 %, Zamak; 11-13 %, Zn-Al-Cu-Mg; 22 %, Prestal, liga que presenta superplasticidade) e cobre (aproximadamente 1 %) que mellora as características mecánicas do cinc e a súa aptitude ao molde.
É compoñente minoritario en diversas aliaxes, principalmente de cobre como latóns (3 a 45% de cinc), alpacas (Cu-Ni-Zn) e bronces (Cu-Sn) de moldeo.
Compostos
O óxido de cinc é o máis coñecido e utilizado industrialmente, especialmente como base de pigmentos brancos para pintura, tamén en cremas solares. Outros compostos importantes son o clorato de cinc (desodorizantes) e sulfato de cinc (pinturas luminiscentes). A cuarta parte, aproximadamente, do cinc consumido é na forma de compostos.
Isótopos
O cinc existente na natureza está formado por catro isótopos estábeis, Zn-64 (48,6 %), Zn-66, Zn-67, e Zn-68. Téñense caracterizado 22 radioisótopos sendo os máis estábeis Zn-65 e Zn-72 con vidas-medias de 244,26 días e 46,5 horas, respectivamente. Os demais isótopos radioactivos presentan medias-vidas menores de 14 horas, e a maioría menores dun segundo. O cinc ten catro estados meta-estábeis.
Humada
Humada é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 142 habitantes (INE 2012).
Campo Verde
O topónimo galego Campo Verde pode referirse a:
Tejeda
Tejeda é un concello das Illas Canarias, na provincia das Palmas, no centro da illa de Gran Canaria. Segundo o INE, en 2013, o concello tiña unha poboación de 2028 habitantes.
Historia
No actual municipio desenvolveuse unha agrupación indíxena con centro no roque Bentayga, celeiro-fortaleza dende a que se controlaba a caldeira de Tejeda ao completo. Este lugar foi un dos últimos focos de resistencia durante as batallas que se libraron para a conquista da illa, soportando un asedio de varias semanas.
O municipio tivo saída ao mar ata o ano 1815, cando a parte sur do municipio se escinde administrativamente de Tejeda, pasando a formar un municipio independente coa denominación de Mogán.
A escaseza da auga para o regadío, foi unha dificultade para o crecemento económico, e o desenvolvemento dunha actividade agrícola que permitise o establecemento dun núcleo de poboación aínda maior. A forma xeolóxica do val permite que a auga recollida durante o inverno verta rapidamente en dirección oeste, cara ao municipio de La Aldea de San Nicolás pero a cota na que se encontra o pobo non permite un mellor aproveitamento da auga para os cultivos locais.
Ardabil
Ardebil (en ) é unha cidade da provincia de Ardabil, en Irán, localizada na rexión histórica do Acerbaixán iraniano. Estímase a súa poboación en 650.000 habitantes. Na cidade está o santuario e tumba do Shaikh Safî ad-Dîn.
CB Prat
O Club Bàsquet Prat é un club de baloncesto español con sede na cidade de El Prat de Llobregat, Cataluña. Forma parte da Federación Catalana de Baloncesto e da Federación Española de Baloncesto. Desenvolve a súa actividade nas instalacións municipais do Complexo Poliesportivo Estruch, onde se atopa o Pavillón Joan Busquets e nas instalacións do Fondo d'en Peixo onde se atopa a cancha de baloncesto Xavier Marcilla. Desde 2018 xestiona unha Escola de Baloncesto. O primeiro equipo actualmente compite na Liga LEB Prata.
Historia
Fundado en 1951, o Club Bàsquet Prat naceu como unha división da sección de baloncesto da Juventud Asociación de Padres de Familia Prat (JAPF Prat), a cal existía desde 1943. Na temporada 1953−54 comezou participación en categorías rexionais catalás, conseguindo en 1961−62 o ascenso á segunda división estatal. Na segunda categoría xogou por tres tempadas, en todas tendo que xogar o playoff pola permanencia. Entre finais dos anos 1960 e 1976 xogou na terceira división para, posteriormente, descender a categorías rexionais.
No ano 1984 o club crea unha sección feminina. En 1988 e deixa as instalación de Fons d'en Peixo para trasladarse ao pavillón deportivo Estruch. En 1992, o club asumiu a dirección da Escola Municipal de Baloncesto. Tres anos despois, en 1995, o club fusionouse coa sección de baloncesto da Associació Esportiva Prat. Na temporada 1998−99 o club regresa a categorías estatais co ascensos á Liga EBA, chegando a xogar os playoff de ascenso para a Liga LEB en 2002 e 2003.
Frenoloxía
right|250px|miniatura|Unha ilustración do século XIX típica sobre frenología. Ná década de 1820, os frenólogos afirmaban que podían medir as "protuberancias" da tampa dos miolos dos individuos para predecir os trazos da súa personalidade. Desacreditada fortemente na década de 1840, foi a primeira disciplina en ser chamada de [[pseudociencia.]]
A frenoloxía foi popularizada na Inglaterra vitoriana polo avogado escocés George Combe o cal chegou a fundar a sociedade frenolóxica de Edimburgo. Combe reuniu os postulados do doutor Gall na obra A System of Phrenology (1830). Dita obra contiña ideas polémicas da frenoloxía que reafirmaban o racismo imperante da época. Como se pode ler nalgunhas pasaxes :
Sobre a localización do desexo sexual no cerebro: "O doutor Gall descubriu a función deste órgano tal como segue: Era o médico dunha viúva de carácter irreprochable a cal estaba afectada por uns problemas nerviosos que a conducían a un estado severo de ninfomanía. Na violencia dos seus ataques, o doutor suxeitou a súa cabeza e sorprendeuse polo longo tamaño do pescozo e a calor que desprendía. Mediante posteriores observacións investigou a idea que lle suxeriu este suceso e chegou á súa conclusión final."
Sobre a inferioridade da raza amerindia: “''O aspecto dos nativos americanos é aínda máis deplorable. Envolvidos durante séculos polo coñecemento, emprendemento, enerxía e a incitación á mellora polas institucións europeas, permanecen, no tempo presente, tan miserables, nómades, sen fogar e sen lei como o eran os seus devanceiros cando Colón puxo pé no seu chan.''”
A pesar do interese de Combe e outros estudosos da frenoloxía en agrandar o seu prestixio como suposta ciencia esta nunca chegou a ter consideración nas contornas universitarias (xeralmente compostos de persoas de clase alta) sendo obxecto de interese entre cidadáns de clase máis modesta.
Os seus principios establecían que o cerebro é o órgano da mente, e que este posúe un conxunto de facultades mentais; cada unha representada particularmente por unha parte diferente ou "órgano" do cerebro. Estas áreas eran consideradas proporcionais ás propensións individuais da persoa e das súas facultades mentais. As diferenzas entre as distintas áreas estaría reflectida na forma exterior do cranio.
A frenoloxía, que se ocupa da personalidade e o carácter, difire da craneometría (o estudo do peso, tamaño e forma do cranio), así como da fisiognomía (estudo dos trazos faciais). Todas estas disciplinas aseguran predicir condutas ou capacidades intelectuais, e nun tempo foron practicadas intensamente no campo da antropoloxía/etnografía e ás veces utilizadas para xustificar "cientificamente" o sexismo, mais a premisa básica de que a personalidade está determinada pola forma do cranio é considerada falsa por case todo o mundo.
CB Prat
Historia
En 2005 o club pasa a vincularse ao Club Joventut de Badalona da Liga ACB, momento no que o equipo consegue ascender á LEB Prata, terceira categoría do baloncesto español. Após varios anos, o 25 de maio de 2014 o club consegue pro vez primeira na súa historia o ascenso á Liga LEB Ouro, chegando a disputar na temporada 2017−18 as semifinais do playoff de ascenso á Liga ACB, onde foron eliminados no quinto e definitivo xogo polo Melilla Baloncesto. Con todo, na seguinte temporada o club ocupa o posto 17 da clasificación e descende, despois de cinco temporadas, á LEB Prata.
Mitrídates
O nome Mitrídates  ou Mitridates (Μιθριδάτης Mithridatēs) é a forma do indoiranio Mithra-Datt, que significa "alguén doado por Mitra". Mitra é o deus-sol indoario e Datt (doado por) deriva do radical protoind-europeo *dã, "dar".
É o nome dun gran número de reis, soldados e estadistas na dinastía iraniana dos partos (ou arsácidas) e da realeza e nobreza de Anatolia.
Mitrídates, Mitradates ou Mithridates poden referirse a:
Carlos Pintado
Carlos Pintado, nado en Cuba en 1974, é un poeta e escritor, radicado nos Estados Unidos desde comezos dos anos 90 do século XX. Recibiu o Premio Internacional de Poesía Sant Jordi no ano 2006 polo seu libro Autorretrato en azul. O seu libro El azar y los tesoros foi un dos doce finalistas do prestixioso Adonais no ano 2008, o premio máis antigo que se outorga en España.
Outros traballos
Unha escolma da súa poesía baixo o nome Rimas Tropicales tivo a súa premiere mundial en xuño de 2011, interpretada polo San Francisco Girls Chorus -grupo gañador de 5 premios Grammy, varios ASCAP Awards, do prestixioso Margaret Hillis Award, convidado á cerimonia de inauguración da presidencia de Barack Obama en Washington, e que foi recoñecido como unha das mellores agrupacións do seu xénero no mundo-.
As Rimas Tropicales de Carlos Pintado musicalizounas, de xeito destacado, Tania León, unha das compositoras e directoras máis admiradas e respectadas no mundo da música culta contemporánea. É membro da Academia das Artes e das Letras Americanas, e colaborou con importantes premios Nobel e Pulitzer de literatura como Wole Soyinka (premio Nobel 1992), Derek Walcott (Premio Nobel 1992), John Ashbery (Premio Pulitzer 1976), Rita Dove (Premio Pulitzer 1987), Margaret Atwood (Booker Prize, 2000 e Premio Príncipe de Asturias de Literatura, 2008), entre outros.
Unha escolma dos seus poemas co título Idolos del sueño musicalizouna Ileana Pérez-Velázquez para soprano, clarinete, violín, chelo e piano; e estreouse no 2011 polo mundialmente coñecido CONTINUUM, no Kaufam Center de Nova York.
Un ano antes, no 2010, o South Beach Music Ensemble estreou en varios estados dos Estados Unidos o “Quinteto sobre los Poemas de Carlos Pintado", quinteto de piano e cordas baixo a dirección da compositora estadounidense Pamela Marshall.
Carlos Pintado participou no libro “La experiencia del exilio: un viaje a la libertad”, idea orixinal do músico e empresario cubano-americano Emilio Estefan, quen coas súas empresas Crescent Moon Publications e Emilio Estefan Enterprises colaborou na publicación do devandito libro.
Poemas, contos e artigos seus foron traducidos ao inglés, alemán, turco, italiano e francés; e apareceron en múltiples antoloxías, entre elas:
Ante el espejo (Poesía Iberoamericana, Fundación Inquietud Europea, Madrid, 2008), Adiós (Madrid, 2006) Aldabonazo en Trocadero 162 (Ed. Aduana Vieja, Madrid, 2008), Una voz en el abismo (O Perú, 2007), Colección de poesía (Editorial Ego group, Inc, Miami), Antología de la poesía cubana del exilio (Aduana Vieja, España, 2011), e en revistas como: Blancomóvil, Enfocarte, 13trenes, Decir del Agua, La Habana Elegante, Baquiana, Linenmagazine, Artelibertino, La Zorra y el Cuervo, Zafra Lit, Linen magazine, Revista Encuentro e Revista Parteaguas; por citar só algunhas de España, Turquía, México, A Alemaña, O Perú, A Arxentina e os Estados Unidos.
Carlos Pintado participou cos importantes músicos cubanos Gema e Pavel e Francisco "Pancho" Céspedes en múltiples presentacións; co actor e escultor Michel Hernández realizou o proxecto de fusión de poesía e escultura La invención de los sentidos que forma parte do catálogo Espacio Abierto do Centro Cultural Español de Miami, e colaborou no proxecto Free Soul Dance Company dirixido por Belma Suazo e o actor cubano Francisco Gattorno.
O autor foi un dos convidados a participar como artista na Noche Blanca ou Sleepless Night canda varios músicos e artistas estadounidenses de recoñecida traxectoria artística.
Colaborou coa revista VOGUE en español e é, ademais, Xefe de redacción da revista literaria La Zorra y El Cuervo.
IFK Göteborg
O IFK Göteborg, oficialmente Idrottsföreningen Kamraterna Göteborg (Asociación de deportes Os Amigos), é un equipo de fútbol sueco da cidade de Gotemburgo. Foi fundado en 1904 e xoga na primeira categoría do país, a Allsvenskan. O equipo gañou 18 ligas, 4 títulos de copa e dous Copas da UEFA.
Ponte Fechas
O topónimo Ponte Fechas pode referirse a:
IFK Göteborg
Historia
Neste club comezou a exitosa carreira como adestrador de Sven-Göran Eriksson, aínda que adestrara anteriormente a outro equipo, foi no IFK Göteborg onde conseguiu os seus primeiros éxitos (3 ligas consecutivas e 1 Copa da UEFA) ademais de participar durante varios anos consecutivos na UEFA Champions League, a mediados dos anos 1990, con certo éxito.
Auguste Comte
miniatura|dereita|Augusto Comte
Isidore Marie Auguste François Xavier Comte, coñecido como Auguste Comte, nado en Montpellier o 19 de xaneiro de 1798 e finado en París o 5 de setembro de 1857, foi un pensador francés, considerado creador do positivismo e da disciplina da socioloxía, aínda que hai correntes sociolóxicas que só lle atribúen o pórlle o nome.
Legado
Comte viu dúas leis universais na actividade de todas as ciencias, a "Lei dos tres estadios" e a "Lei enciclopédica". Combinando estas leis, Comte desenvolveu unha clasificación sistemática e xerárquica de todas as ciencias, inclusive a física inorgánica (astronomía, xeoloxía e química) e a física orgánica (bioloxía) e, por primeira vez, a física social posteriormente renomeada "socioloxía".
Esta idea dunha ciencia especial centrada no social foi prominente no século XIX e non unicamente para Comte. A ambición -algúns dirían grandiosidade- coa que Comte a concibiu foi, con todo, extraordinaria.
Comte viu esta nova ciencia, a socioloxía, como a última e a máis grande de todas a ciencias, unha ciencia que incluiría todas as ciencias as cales integrarían e relacionarían os seus achados nun todo cohesionado.
Aínda que foi influente durante a súa vida e durante algún tempo despois, o traballo de Comte caeu rapidamente no descrédito. Comte acuño o termo "socioloxía" e considéraselle o primeiro sociólogo moderno. A súa énfase na interconectividade dos elementos sociais converteuno nun precursor do funcionalismo moderno. No entanto, con poucas excepcións, o seu traballo considérase hoxe en día excéntrico e acientífico, e a súa gran visión da socioloxía como a raíña de todas as ciencias nunca chegou a callar.
O pensamento de A. Comte
A filosofía de Comte entronca coa revolta moderna contra os antigos que iniciou Francis Bacon e estendeu L'encyclopédie francesa e que consistiu, a grandes liñas, na asunción da razón e a ciencia como únicas guías da humanidade capaces de instaurar a orde social sen apelar a escurantismos teolóxicos ou metafísicos.
A evidente intención de reforma social da súa filosofía adhírese, con todo, a unha postura conservadora e contrarrevolucionaria en claro enfrontamento coas propostas ilustradas de Voltaire e Rousseau.
Tomando como contexto a Revolución Francesa, Comte acusa a estes dous autores de xerar utopías metafísicas irresponsables e incapaces de outorgar unha orde social e moral á humanidade.
Comte afirma que unicamente a ciencia positiva ou positivismo poderá achar as leis que gobernan non só a natureza, senón a nosa propia historia social, entendida como a sucesión e o progreso de determinados momentos históricos chamados estados sociais.
A lei dos tres estados e a idea de progreso
A humanidade no seu conxunto e o individuo como parte constitutiva, está determinado a pasar por tres estados sociais diferentes que se corresponden con distintos graos de desenvolvemento intelectual: o estado teolóxico ou ficticio, o estado metafísico ou abstracto e o estado científico ou positivo.
Este tránsito dun estado a outro constitúe unha lei do progreso da sociedade, necesaria e universal porque emana da natureza propia do espírito humano. Segundo a devandita lei, no estado teolóxico o home busca as causas últimas e explicativas da natureza en forzas sobrenaturais ou divinas, primeiro a través do fetichismo e, máis tarde, do politeísmo e o monoteísmo. A este tipo de coñecementos correspóndelle unha sociedade de tipo militar sustentada nas ideas de autoridade e xerarquía.
No estado metafísico cuestiónase a racionalidade teolóxica e o sobrenatural é substituído por entidades abstractas radicadas nas cousas mesmas (formas, esencias etc.) que explican o seu por que e determinan a súa natureza. A sociedade dos legistas é propia este estado que é considerado por Comte como unha época de tránsito entre a infancia do espírito e a súa madurez, correspondente xa ao estado positivo. Neste estado o home non busca saber que son as cousas, senón que mediante a experiencia e a observación trata de explicar como se comportan, describíndoas fenomenicamente e intentando deducir as súas leis xerais, útiles para prever, controlar e dominar a natureza (e a sociedade) en proveito da humanidade. A este estado de coñecementos correspóndelle a sociedade industrial, capitaneada por científicos e sabios expertos que asegurarán a orde social.
Características da filosofía positiva
A filosofía positiva como tipo de coñecemento propio do último estado da sociedade, defínese por oposición á filosofía negativa e crítica de Rousseau e Voltaire á que Comte atribúe os males da anarquía e a inseguridade social que caracterizan ao período post-revolucionario.
O positivo ten como características o ser útil, certo, preciso, construtivo e relativo (non relativista) no sentido de non aceptar ningún absoluto.
Disturbed
Disturbed é un grupo musical de nu metal, formado en 1996 en Chicago, Illinois. Vendeu máis de 10 millóns de copias no mundo enteiro.
Historia
O grupo formouse cando David Draiman respondeu a un anuncio de procura dun cantante feito polos membros de grupo. Draiman, quen en pouco tempo transformaríase no líder do grupo, crecera nunha familia extremadamente relixiosa contra a que se rebelou na súa adolescencia, amosando no contido das letras das cancións a negación da benevolencia dun ser superior.
A banda gravou dous EPs nos seus primeiros anos, enviados a distintas discografías. Tiveron un éxito notable có seu single "Stupify" no ano 2000 e seguidamente có álbum The Sickness, produción que finalmente os lanzou ao éxito. Un ano máis tarde participaron no Ozzfest tour 2001, iniciando logo o "Music as a Weapon" Tour, por Estados Unidos e Europa.
En outubro do 2002, o seu segundo álbum Believe chegou ao número 1 das listas de éxitos estadounidenses, o que levou á banda a participar novamente no Ozzfest tour do 2003.
Fixeron unha xira con 10 Years e Ill Niño presentando o seu terceiro álbum Ten Thousand Fists, lanzado mundialmente o 20 de setembro de 2005. O álbum debutou no número 1 nos Estados Unidos. Ademais de Ten Thousand Fists o grupo lanzou os sinxelos Hell e Monster. Electronic Arts utilizou a canción "Decadence" deste álbum para o seu videoxogo Need for Speed: Most Wanted.
Entre o 2005 e o 2006 o grupo aprazou dúas veces unha xira europea debido a problemas de voz de David Draiman. (Jägermeister tour en novembro do 2005 e "Music as a Weapon III" a comezos do 2006).
Hurones
Hurones é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 75 habitantes (INE 2012).
Sergei Riazanski
Sergey Nikolayevich Ryazansky, nado en Moscova o 13 de novembro de 1974, é un cosmonauta ruso que formou parte das misións Soiuz TMA-10M e Soiuz MS-05 e foi membro das expedicións 37, 38, 52 e 53 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Riazanski graduouse en bioquímica na Universidade do Estado en Moscova en 1996. Doutorouse en 2006 e foi seleccionado como cosmonauta en 2003, participando nas misións Soiuz TMA-10M e Soiuz MS-05 e sendo membro das expedicións 37, 38, 52 e 53 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 304,97 días no espazo.
Ieper
Ieper ('Ypres', que xa non é oficial) é un concello belga da provincia flamenga de Flandres Occidental. Ademais da cidade de Ieper o concello abrangue as localidades de Boezinge, Brielen, Dikkebus, Elverdinge, Hollebeke, Sint-Jan, Vlamertinge, Voormezele, Zillebeke e Zuidschote que suman máis de 35000 habitantes. Durante a primeira guerra mundial foi o centro dunha intensa actividade bélica, con varias batallas entre os alemáns e as forzas aliadas.
Mons Maenalus
miniatura|Representación artística da constelación de Mons Maenalus. miniatura|Mapa da constelación Mons Maenalus.
Características
Esta constelación, sita entre Boötes e Virgo, e xeralmente considerada parte da primeira, simboliza o monte do mesmo nome que se atopaba na rexión de Arcadia en Grecia, onde se supón que estaba parado Boötes (o pastor). Na actualidade está obsoleta, sendo a súa estrela máis brillante 31 Bootis, unha xigante do tipo G de magnitude aparente 4,86.
O monte tomou o seu nome da mitoloxía grega. Algúns din que Maenalus foi o fillo máis vello de Licaón, rei de Arcadia, o que fixo de Maenalus irmán de Calisto e, polo tanto, tío do seu fillo Arcas, a quen segundo algunhas interpretacións representa a constelación de Boötes. Outros, no entanto, afirman que foi en realidade o fillo de Arcas e, polo tanto, o neto de Calisto. De calquera xeito, Maenalus deulle o seu nome ó monte e en Arcadia á cidade de Maenalon, cidade fundada polo mesmo Maenalus. O nome moderno do monte Maenalus é Mainalos.