cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ángel de la Cruz
Traxectoria
dereita|miniatura|200px|Ángel de la Cruz Blanco. Escritor, director, guionista e produtor de cine. Durante a década de 1980 compaxinou os estudos na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña co traballo na empresa de enxeñaría técnica TG, Colaboradores, da que era socio. A finais desa década comezou a realizar traballos como debuxante de storyboards e decorador para o sector audiovisual na produtora galega Luz Directa. Toma contacto co mundo do cine en 1993 como axudante de decoración de Félix Murcia en Tirano Banderas (José Luís García Sánchez, 1993), ao que seguiu a produción británica Crucifixion Island (John Gugolka, 1994).
En 1995 iniciouse como guionista e director coa triloxía de curtametraxes Sitcom Show, Paranoia Digital e Máis difícil aínda, producidas pola Escola de Imaxe e Son da Coruña —as tres realizadas grazas a gañar sucesivos concursos de guión—. O 28 de outubro de 1994 fundou a produtora Artemática, S.L.U. desde a que, a partir de entón, compaxina traballos de produción, guión, dirección e decoración en diversas producións cinematográficas e para televisión, como os Cineclips e Erotips, pequenos sketchs de animación realizados por Juan Padrón e producidos por Juan José Mendy (ISKRA) (como guionista) para Canal Plus ou traballos como decorador en curtametraxes como Afonía, Isolina do Caurel, (ambos de Chema Gagino, 1996 e 1997, respectivamente), Postales de la India (Juanjo Díaz Polo, 1999) ou os programas da Televisión de Galicia ¿Imos aló? (Voz Audiovisual) e Camaleo, aprende a consumir (Continental Producciones).
Foi xerente da Asociación Galega de Produtoras Independentes (1997-98) e realizou traballos e diversas colaboracións para empresas como Cinematógrafo Films, Perro Verde Films, Elemental Films, Dygra Films, IJV Producciones, Adivina Producciones, Centroña Producións Audiovisuais, Filmanova, Filmax, Producciones La Iguana, Vamos a Ver Televisión ou as xa mencionadas Luz Directa, Continental Producciones e Voz Audiovisual, entre outras.
A súa primeira longametraxe como guionista e director foi a película de animación El bosque animado, sentirás su magia (The living forest, 2001), adaptación da obra homónima de Wenceslao Fernández Flórez, ao que seguiu a produción hispano-lusa de animación El sueño de una noche de San Juan (Midsummer night, 2005), libremente inspirada na obra Soño dunha noite de San Xoán de William Shakespeare, ambas ganadoras de sendos premios Goya da Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de España. En 2000 produciu coa súa empresa Artemática a curtametraxe Sandra de Héctor Diéguez González, da que tamén é guionista. No ano 2008 produciu, escribiu e dirixiu a súa primeira longametraxe de ficción (con actores), Os mortos van á présa, tamén para Artemática. Como guionista e produtor executivo estreou a película de animación Engurras de Ignacio Ferreras (Wrinkles, 2011), baseada no popular cómic do mesmo título de Paco Roca coa que conseguiu o Goya 2012 ao Mellor Guión Adaptado, ademais do de Mellor Película de Animación.
No ano 2013, tamén coa súa empresa, produciu o documental Querida Gina dirixido por Susana Sotelo (pendente de estrea) e a película para TVG Todos os Santos, dirixida por Chema Gagino (pendente de emisión), con guión de José Antonio Pastor (finalista do III Premio Pilar Miró de Películas para Televisión convocado pola Academia da Televisión), en cuxa rodaxe participa tamén como director artístico e actor. Tamén traballou en documentais, series e programas do canal autonómico galego e escribiu e dirixiu varias cerimonias de entrega dos premios Mestre Mateo do audiovisual galego (e anteriormente dos Premios AGAPI), galardóns que ademais distinguiron en varias ocasións traballos seus. Cabe resaltar que o nome de Mestre Mateo para estes premios foi aprobado pola Academia Galega do Audiovisual a proposta do propio Ángel de la Cruz, vicepresidente da xunta directiva constituínte, motivo polo que o orixinal de dita estatuíña, cuxo deseño se encargou á artista Laura Blanco, da que logo sairían as réplicas para as figuras anuais, foille entregado a De la Cruz pola Academia Galega como obsequio polo seu corenta aniversario.
Como escritor publicou El cuento del aval ( Editorial Ir indo, 2000) e as novelas Compostellanum (Editorial Mandaio, 2004) e O descenso do derradeiro ocaso, ganadora do IV Premio de novela por entregas de La Voz de Galicia (Sotelo Blanco Edicións, 2005).
Como docente, durante os anos 2009 a 2011, imparte clases como Profesor Experto de Dirección Cinematográfica, Produción e Programación de TV, Produción, Distribución e Exhibición de Cine, Estética e Dirección de Arte e Técnicas de Comunicación e Mercadotecnia, na Facultade de Comunicación e Humanidades da Universidade Europea de Madrid. Desde o ano 2010 ao 2012 deu clase no Máster de Creación e Xeración de Ideas da Facultade de Ciencias Sociais e Comunicación da Universidade de Vigo, da que ademais é bolseiro de honra desde o ano 2010. Impartiu obradoiros de guión e de animación, entre outros, na Coruña, Pamplona, Santiago de Compostela, Caracas, Río de Xaneiro, Tindouf etc.
Membro da Academia das Artes e as Ciencias Audiovisuais de España. Socio fundador da Academia Galega do Audiovisual, a Asociación de Directores e Realizadores de Galicia e da Asociación Galega de Guionistas, e socio da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega. Socio fundador de AEC (Asociación Estatal de Cine). Membro de FAPAE (Federación de Asociacións de Produtoras Audiovisuais de España. Socio de SGAE (Sociedade de Xestión de Autores e Editores), EGEDA (Entidade de Xestión de Dereitos Audiovisuais) e CEDRO (Centro Español de Dereitos Reprográficos).
Pedro Oom
Traxectoria
Aos 2 anos acompañou a familia na súa mudanza para Setúbal e a partir dos 11 fixouse na cidade de Lisboa. Frustrou o desexo que tiña seu pai de velo ingresar no Colexio Militar ao entrar na Escola de Artes Decorativas António Arroio, onde coñeceu a Júlio Pomar, Vespeira, Mário Cesariny, Cruceiro Seixas e outros. Oom, inicialmente ligado ao neo-realismo, adheriuse, ao final da década dos 40, ao surrealismo, movemento que o definiría mentres poeta.
Aos 24 anos, tornouse funcionario público no INE, afastándose de toda a actividade artística e literaria ligada ao surrealismo. Dedicouse, mentres, con entusiasmo, ao xadrez, modalidade na cal se distinguiu.
Morreu o día 26 de abril de 1974, polas dúas e trinta da tarde, no Restaurante “13” cando, con algúns amigos, festexaba os acontecementos da véspera.
Segundo José Jorge Letria, Pedro Oom faleceu o día 30 de abril de 1974, "fulminado por un ataque cardíaco", no aeroporto da Portela, no regreso do exilio en París de José Mário Branco, Luís Cília e Álvaro Cunhal: "Un poeta surrealista acabara de morrer, na hora da celebración do regreso dos exiliados á patria reconciliada coa liberdade e coa promesa dun futuro democrático", escribiu José Jorge Letria. O corazón de Pedro non aturou tanta alegría.
Os poemas de Pedro Oom están impregnados dunha ironía insólita, por veces cun toque de humor (pode verse polos títulos escollidos para algúns dos poemas), demostrando unha preocupación polo estado de cousas dun Portugal en constante mudanza e por veces sen esperanz, e mostrando as xentes e os seus vicios. A súa obra literaria, ficou dispersa por xornais e revistas, entre as cales a revista Pirâmide (1959-1960). Só en 1980 foi reunida e publicada postumamente nos dous volumes de Actuação Escrita (Editora &etc, 1980).
Lingua adasen
O adasen é unha lingua malaio-polinesia falada en Filipinas. ISO/DIS 639-3: tiu
Distribución xeográfica
Fálase nos municipios de Tineg, Lagayan e parte de Lagangiland, no noroeste da provincia de Abra, na illa de Luzón.
Falantes
Entre 4.000 e 13.500 segundo as fontes, o 70% falan a lingua, pero só o 30% dos nenos.
Dialectos
O adasen divídese en dous dialectos, o occidental e o oriental.
Escrita
A produción en adasen limítase a obras relixiosas, realizadas por misioneiros protestantes. En 1990 traduciuse o Novo Testamento.
John Dos Passos
John Rodrigo Dos Passos, nado en Chicago (Illinois) o 14 de xaneiro de 1896 e finado en Baltimore (Maryland) o 28 de setembro de 1970, foi un novelista e xornalista estadounidense.
Traxectoria
Nado en Chicago, nunha familia descendente de portugueses da illa da Madeira, na súa infancia e mocidade viaxou cos seus pais por México e algúns países de Europa (en especial Bélxica, o Reino Unido e España). En 1916 graduouse en Artes pola Universidade Harvard.
Ó iniciarse a intervención norteamericana na primeira guerra mundial atopábase de viaxe en España, e alistouse voluntario nas ambulancias militares de Italia. Publica en 1919 unha novela de corte autobiográfico, One Man's Initiation. Trala guerra, volveu a viaxar por España e ó seu regreso publicou Rosinante to the Road Again.
En 1925 publica a novela que lle deu fama e relevancia mundial: Manhattan Transfer, escrita como un mosaico polo que deambulan as diversas personaxes, con breves relatos fragmentarios que en conxunto retratan unha idea fiel da Nova York da época que describe. Este mesmo estilo é o que utilizaría na súa triloxía U.S.A..
En 1927 fixo pública a súa postura contraria á execución dos anarquistas Nicola Sacco e Bartolomeo Vanzetti, sendo metido no cárcere por iso.
Aínda que inicialmente mantivo unha ideoloxía próxima ó socialismo, unha visita á Unión Soviética a finais dos anos 20 fíxoo ser bastante máis crítico. En 1937 volveu de novo a España para colaborar con Ernest Hemingway no guión do documental La tierra española, pero ó coñecer a desaparición do seu amigo e tradutor da súa obra Xosé Robles Pazos, presumiblemente a mans dos servizos secretos soviéticos, rachou definitivamente coa ideoloxía comunista. A esta época corresponden algunhas das súas novelas, como Adventures of a Young Man, Number One ou The Grand Design.
Obra
John Dos Passos historiou a realidade social norteamericana. O seu particular estilo, con cadros e referencias aparentemente desconectadas, sitúan as obras no marco da época.
Lingua adasen
Ligazóns externas
Ethnologue
Antonio Hernández Gil
Antonio Hernández Gil, nado en Puebla de Alcocer o 29 de marzo de 1915 e finado o 26 de maio de 1994 en Madrid, foi un xurista e político español.
Traxectoria
Licenciouse en dereito pola Universidade de Salamanca, e doutorouse na de Madrid en 1934 con premio extraordinario. O mesmo ano conseguiu a cátedra de dereito civil na Universidade de Granada, onde exerceu a docencia ata 1954, cando se trasladou á Universidade Complutense de Madrid. En 1975 foi escollido presidente da Real Academia de Xurisprudencia e Lexislación e dous anos máis tarde dá o salto á política ao ser designado senador en 1977 polo rei Xoán Carlos I. Ademais, compatibilizou o cargo de senador co de Presidente das Cortes e do Consello do Reino, ambos os dous designados polo monarca.
En 1979, ao sancionar o rei a Constitución, foi substituído dos seus cargos, pero en 1982 regresa á presidencia do daquela denominado Consello de Estado. En 1985 é elixido maxistrado e presidente do Tribunal Supremo e do novo Consello Xeral do Poder Xudicial. Un ano despois, en 1986, ETA atentou contra a súa vida, pero saíu ileso.
Banana Q
Banana cue ou Banana Q (en tagala: Banana kyu) é un snack moi popular nas Illas Filipinas baseado en bananas fritidas bañadas en azucre moreno caramelizado. O banana cue está feito con banana de Saba. É moi común que se sirva en pinchos de bambú, e vendidos na rúa.
Etimoloxía
A palabra ven de Banana e barbacue (que no inglés de Filipinas refírese ao estilo de cociñar carne como o Kebab)
Bob Sinclar
Bob Sinclar, nado co nome de Christophe LeFriant en Bois-Colombes o 10 de maio de 1969, é un músico francés do chamado French touch, subxénero musical nado da música house e o dancehall. É tamén coñecido como The Mighty Bop, Chris the French kiss ou Reminiscence Quartet.
Traxectoria
Amais de DJ, mesturador e produtor discográfico é co-propietario (xunto con DJ Yellow) da casa discográfica «Yellow Productions». Logrou acadar a popularidade a nivel mundial, cos seus temas Love Generation e World, Hold On do seu álbum Western Dream do ano 2006. Os temas son interpretados por Gary Nesta Pine en «Love Generation» e Steve Edwards en «World Hold On».
Sinclar comezou a súa carreira como DJ cando tiña 18 anos de idade, con nome de Chris The French Kiss. O seu primeiro éxito foi "Gym Tonic", o cal foi coproducido por Thomas Bangalter de Daft Punk. O seu coro foi quitado dun vídeo de exercicios de Jane Fonda. Mais foi en 2005 cando acadou maior éxito co seu hit "Love Generation", que chegou aos primeiros postos das listas de popularidade de todo o mundo, ademais de que foi unha das cancións oficiais do Mundial de Fútbol Alemaña 2006. Os seus seguintes sinxelos, "World", "Hold On" e "Rock this Party (Everybody Dance Now)" tamén chegaron ao top 10 de moitos países.
Ademais, creou o proxecto Africanism, onde un conxunto de artistas producen música house cunha combinación de sons latinos, tribais e de jazz.
Conrotatorio e disrotatorio
Unha reacción electrocíclica pode ser clasificada como conrotatoria ou disrotatoria baseándose na rotación que se produce en cada extremo da molécula. No modo contrarotatorio ambos os orbitais atómicos dos grupos terminais xiran na mesma dirección (como cando ambos orbitais xiran no sentido das agullas do reloxo -ou horario- ou ben en sentido contrario). No modo disrotatorio, os orbitais atómicos dos grupos terminais xiran en direccións opostas (un dos orbitais en sentido horario e o outro no antihorario). A xeometría cis/trans do produto final está determinada directamente polas diferenzas entre conrotación e disrotación.
Para determinar se unha determinada reacción é conrotatoria ou disrotatoria o que se fai é examinar os orbitais moleculares de cada molécula e seguir unha serie de regras. Usando estas regras só se necesita información de dous aspectos para determinar se hai conrotación ou disrotación, que son: cantos electróns están no sistema pi (π) e se a reacción é inducida pola calor ou pola luz. Este conxunto de regras poden tamén derivarse da análise dos orbitais moleculares para predicir a estereoquímica das reaccións electrocíclicas.
Exemplo dunha reacción fotoquímica
A análise dunha reacción electrocíclica fotoquímica implica analizar se o orbital molecular é de tipo o HOMO ou LUMO e diagramas de correlacións.
Un electrón é promovido ao LUMO cambiando o orbital molecular froteirizo implicado na reacción.
Exemplo dunha reacción térmica
Supoñamos que o trans-cis-trans-2,4,6-octatrieno é convertido en dimetilciclohexadieno en condicións térmicas. Como o substrato octatrieno é unha molécula "4n + 2", as regras de Woodward-Hoffman predín que a reacción ocorre seguindo un mecanismo disrotatorio.
Dado que as reaccións electrocíclicas térmicas ocorren no HOMO, cómpre primeiro debuxar os orbitais moleculares apropiados. Seguidamente, fórmase o novo enlace carbono-carbono tomando dous dos orbitais p e rotándoos 90 graos (ver o diagrama). Como o novo enlace require un solapamento construtivo, os orbitais deben ser rotados de certa maneira. Realizar unha disrotación causa que os dous lobos negros (ver diagrama) se solapen, formando un novo enlace. Por tanto, a reacción co octatrieno acontece por medio dun mecanismo disrotatorio.
A diferenza do anterior, se tivo lugar unha conrotación entón un lobo branco solaparíase cun lobo negro. Isto causaría unha interferencia destrutiva e non se formaría ningún novo enlace carbono-carbono.
Ademais, pode determinarse tamén a xeometría cis/trans do produto. Cando se rotan os orbitais p cara a dentro isto tamén causa que os dous grupos metilo roten cara arriba. Como ambos os metilos están apuntando cara "ariiba", entón o produto é o cis-dimetilciclohexadieno.
center|miniatura|500px|Reacción de peche dun anel disrotatorio
Dolmen de Axeitos
O dolmen de Axeitos é un dos monumentos funerarios megalíticos de Galicia máis coñecidos. Sitúase na parroquia de Oleiros, no concello de Ribeira. Está datado no IV milenio a. C.
Descrición
De pequenas dimensións, destaca polo seu equilibrio de formas. Estrutúrase nunha planta poligonal con corredor formada por sete ortóstatos. Sitúase coa orientación leste tradicional neste tipo de megálitos.
Ata o momento, non se teñen noticias de ningún achado no seu recinto pero suponse que a ausencia de enxovais funerarios é consecuencia das espoliacións ás que foron e seguen sometidas os monumentos megalíticos. Ata hai algúns anos, a 50 metros do dolmen levantábase unha rocha de 3 x 4 metros que presentaba gravadas en dúas das súas caras as figuras de tres cabras, dúas delas en actitude de marcha e a outra expectante. A maior destas figuras medía 1 metro e 5 centímetros de lonxitude por 80 centímetros de altura. Na actualidade a rocha está destruída.
É propiedade da Deputación da Coruña.
The Binding of Isaac: Rebirth
The Binding of Isaac: Rebirth é un videoxogo independente do xénero roguelike deseñado por Edmund McMillen e desenvolvido e publicado por Nicalis. Rebirth é unha reedición do videoxogo The Binding of Isaac desenvolvido por McMillen e Florian Himsl e publicado no ano 2011 como unha aplicación para Adobe Flash. A plataforma Flash tiña unha serie de limitacións que fixeron que McMillen traballase con Nicalis para producir Rebirth usando un motor de xogo máis avanzado para superar estas limitacións, permitíndolle a McMillen incorporar contido e características de xogo adicionais. Rebirth publicouse para Microsoft Windows, OS X, Linux, PlayStation 4 e PlayStation Vita en novembro de 2014, e para Xbox One, New Nintendo 3DS e Wii U en xullo de 2015. Tralo rexeitamento inicial de Apple ó xogo por mor do seu contido, Nicalis conseguiu a aprobación de Apple para publicar unha versión para iOS, lanzada o 11 de xaneiro de 2017. A versión para Nintendo Switch publicouse o 17 de marzo de 2017.
Ó igual que o xogo orixinal, a historia de Rebirth baséase na historia bíblica do sacrificio de Isaac, e está inspirado na propia infancia de McMillen no seo dunha familia relixiosa. A mecánica de xogo está inspirada no videoxogo The Legend of Zelda de 1986 para a NES. O xogador controla a un neno chamado Isaac. A nai de Isaac, convencida de que está a seguir os mandatos de Deus, quítalle a Isaac toda a súa roupa e posesións e péchao na súa habitación. Cando a súa nai tenta sacrificalo, Isaac escapa ó soto. O xogador controla a Isaac mentres atravesa varios niveis en forma de alxubes xerados de forma aleatoria. O xogador elimina os inimigos que van aparecendo usando as bágoas de Isaac como proxectís, e recolle obxectos que melloran as características e habilidades de Isaac. O xogo tivo dúas expansións, Afterbirth e Afterbirth+, en outubro de 2015 e xaneiro de 2017 respectivamente, con cada unha delas introducindo máis contido e modos de xogo, e con Afterbirth+ engadindo a capacidade de utilizar mods creados polos usuarios.
Referendo de independencia de Escocia de 2014
300px|miniatura|Situación de Escocia en Europa. O goberno de Escocia, presidido por Alex Salmond, propuxo o 10 de xaneiro do 2012 a celebración dun referendo de independencia de Escocia, que se celebraría a máis tardar en 2014.
O goberno británico presidido por David Cameron declarou o mesmo xaneiro de 2012 que o referendo debería convocarse antes de 18 meses e que tería que contar coa aprobación expresa do Parlamento británico para ser legal. O referendo foi precedido da aprobación dunha lei que permitiu a celebración da consulta vinculante que permitiría a independencia efectiva de Escocia do Reino Unido.
Os plans para celebrar a consulta remóntanse ao 2009, cando se programaron unha serie de consultas entre diferentes axentes escoceses para acadar os apoios políticos necesarios. O programa lexislativo que habería de permitir o referendo foi unha peza central das propostas lexislativas do Partido Nacional Escocés durante os anos 2009 e 2010, así como durante a campaña electoral para as eleccións ao Parlamento de Escocia de 2011, nas cales conseguiron uns resultados excelentes e a maioría absoluta no Parlamento de Escocia.
A idade legal para votar no referendo foi situada nos 16 anos no canto dos 18 habituais noutras eleccións en Escocia e no Reino Unido.
O referendo celebrouse o 18 de setembro do ano 2014 cun resultado favorable a unión co resto do Reino Unido cunha alta participación do 84'59% do censo. Os votos contrarios á independencia acadaron o 55'3% contra o 44'7% que votou a favor de se converter nun estado independente. Como consecuencia da derrota o primeiro ministro escocés, Alex Salmonds, dimitiu do cargo.
A pesar do resultado negativo á independencia, a importante cantidade de votos a prol da mesma fixo que o parlamento británico e o escocés pactasen un aumento das competencias deste último que se plasmaron na reforma da chamada lei de Escocia no ano 2016.
Tras o referendo sobre a permanencia na UE do Reino Unido, no que a maioría do pobo británico decidiu marchar da UE, o goberno escocés veu en pedir un novo referendo pola independencia de Escocia xa que en tódolos distritos electorais escoceses gañara a opción da permanencia na UE.
Antecedentes
Non existen precedentes dun referendo de independencia realizado en Escocia. En 1979 realizouse un referendo para reinstaurar a asemblea lexislativa de Escocia trala súa suspensión en 1707 que non prosperou, mais que saíu favorable nunha nova consulta levada a cabo en 1997, o que supuxo a recuperación do Parlamento escocés.
Orlando Johnson
Orlando Vincent Johnson, nado o 11 de marzo de 1989 en Monterey, California, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga nos Brisbane Bullets da National Basketball League australiana.
Traxectoria profesional
Johnson foi seleccionado na 36ª posición do Draft da NBA de 2012 polos Sacramento Kings. Foi traspasado inmediatamente ós Indiana Pacers. Durante a súa tempada coma rookie, Johnson pasou varias etapas nos Fort Wayne Mad Ants da NBA Development League. O 20 de febreiro de 2014, foi cortado polos Pacers.
O 26 de febreiro de 2014, asinou un contrato de dez días cos Sacramento Kings.
O 14 de agosto de 2014, asinou un acordo dun ano co Laboral Kutxa da Liga ACB. O 28 de outubro de 2014, foi despedido polo Laboral Kutxa tras xogar tan só seis partidos. O 3 de decembro de 2014, foi adquirido polos Austin Spurs da NBA Development League.
César Aja
César Aja Mariño, nado en Viveiro o 7 de xaneiro de 1951, é un profesor, empresario e político galego do PPdeG.
Traxectoria
É licenciado en bioloxía, profesor e director de Formación Profesional no IES Perdouro de Burela. Militante do PPdeG, foi alcalde de Viveiro (1983-2003), deputado no parlamento español (1986-1993), senador (1993-2008) e deputado provincial dende 2003. Logo foi concelleiro en Viveiro. Dirixiu en Galicia a empresa Tragsa até outubro de 2014, cando foi substituído por Ángel Currás Fernández. Foi tamén Conselleiro de Educación da Embaixada de España en Bulgaria (2014-2019). Na actualidade é Cónsul Honorario de Bulgaria en Galicia. No mundo ecónómico foi un dos fundadores da planta de rodaballlo Insuña en Xove, vendida posteriormente ó grupo Pescanova.
San Pedro, Cesantes, Redondela
San Pedro é un lugar da parroquia de Cesantes, no concello de Redondela. Contaba no ano 2014 con 913 habitantes (448 son homes e 465 mulleres).
Ferrán Velazco Querol
Ferrán Velazco Querol, nadó o 23 de xuño de 1976, é un ex xogador de rugby internacional 59 veces coa selección española entre 1997 e 2006. A súa posición era de zagueiro, con 1'80 metros de estatura e 84 quilos de peso.
Traxectoria
A súa carreira transcorreu na Unió Esportiva Santboiana dende que era un rapaz até a súa retirada, agás por tres tempadas que botou no Club de Rugby El Salvador entre 2002 e 2005, gañando a liga española cinco veces nos anos 1995/96, 1996/97, 2002/03, 2003/04 e 2005/06, entre outros títulos. Como xogador internacional formou parte da selección nacional que disputou o seu único mundial en 1999. Nese mundial anotou os únicos tres puntos de España nunha Copa do Mundo de Rugby. Foi no encontro disputado contra Suráfrica. Tamén foi membro habitual da selección de rugby a 7.
Apio
O apio (Apium graveolens) tamén chamado aipo e ampio é unha especie vexetal pertencente á familia das apiáceas, antigamente coñecidas coma umbelíferas. É unha hortaliza empregada en cociña. miniatura|240px|Ilustración miniatura|240px|Apium graveolens
Descrición
Posúe talos estriados que forman un gran mata con follas acuñadas. Toda a planta ten un forte sabor agre, aínda que o branqueo dos talos no cultivo fai que perdan estas cualidades, adquirindo un sabor máis doce e o característico recendo que o converte nun bo ingrediente de ensaladas e sopas.
Pódese atopar todo o ano, aínda que os mellores aparecen polo outono e polo inverno.
Distribución
É orixinario da zona mediterránea.
Propiedades
O apio vense empregando dende tempos históricos tanto na cociña coma na medicina naturista. É unha das verduras que máis propiedades medicinais posúe. Pódese inxerir cru, cocido ou no seu zume. Vai ben combinado coa cenoria e o tomate; o zume axuda a calmar os nervios e é un bo remineralizante. A ensalada de apio cun pouco sal pode usarse eficazmente para combater o exceso de acidez do tubo dixestivo e aliviar a colite. A ensalada de apio e aguacate recoméndase en caso de doenzas do estómago e intestino.
Axuda ao corpo a se desfacer de impurezas a través da súa función diurética (polo seu contido nun aceite volátil, o apiol). Caracterízase por ser carminativo, sedante, aperitivo, dixestivo (que non implica dixestibilidade doada polo seu alto contido en fibra), emenagogo, depurativo, rexenerador sanguíneo e lixeiramente laxante. Axuda na formación do esmalte dentario. Diminúe as enfermidades hepáticas, combate as infeccións, axuda á eliminación de cálculos renais, mellora a memoria e en uso externo adoita comportarse como un cicatrizante. Disque inxerir esta planta axuda a aumentar a libido.
O zume é eficaz para eliminar o exceso de ácido úrico, combater o reumatismo, o sobrepeso, flatulencias, padecementos nerviosos e menstruación escasa.
As sementes provocan unha maior diurese, sendo a cocedura destas útil en caso de hipertensión arterial, afección cardíaca conxestiva, ansiedade e insomnio. Así mesmo, a infusión das sementes de apio resulta beneficiosa para combater a síndrome premenstrual que produce incomodidades pouco antes da menstruación por mor á acumulación de líquido nos tecidos.
Precaucións
Os diuréticos poden esgotar o potasio e outros sales minerais almacenados no organismo, polo que as persoas que os usan deben comer alimentos con elevado contido de potasio, como bananas e verduras frescas, para substituír os sales minerais que se perden pola acción dos diuréticos.
Contraindicacións
Polo seu efecto emenagogo cómpre evitar consumir apio en calquera das súas formas durante a gravidez.
Valor nutritivo
O apio resulta moi positivo na dieta humana por mor ao seu alto contido de fibra dietética, vitaminas e minerais, ademais de ser considerado un bo diurético pola súa alta porcentaxe de auga.
Composición (cada 100 g)
É rico en minerais:
Ademais é rico en: Contén grandes cantidades de auga e celulosa.
A cebola contén, ademais do aceite etéreo, amidón, azucres, colina, tirosina, glutamina, asparraxina e vitamina B-1 e B-2 que son necesarias para a función nerviosa e muscular. Polos seus compoñentes, o zume de apio restitúe o corpo despois de xornadas de exercicio intenso ou febres.
Taxonomía
Apium graveolens foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 264–265. 1753.
Tártaro
O termo tártaro pódese referir a:
Warm Bodies (filme)
Warm Bodies é un filme estadounidense dirixido por Jonathan Levine que foi estreado no 2013. Está baseado na novela homónima de Isaac Marion.
Sinopse
R, un zombi con problemas existenciais, establece unha estraña relación coa moza dunha das súas vítimas. Esta insólita relación provoca unha reacción en cadea que cambia a súa vida e a doutros zombis.
Vítor Baía
Vítor Manuel Martins Baía, nado o 15 de outubro de 1969 en São Pedro da Afurada (Vila Nova de Gaia, Distrito do Porto), é un exfutbolista portugués. Xogaba de porteiro e foi internacional coa selección portuguesa.
Vlad Țepeș
miniatura|250px|dereita|Vlad Țepeș (pintura ao óleo, Austria, c. 1560).
Vlad III O Empalador (en romanés : Vlad Țepeș), nado en Sighişoara o 8 de novembro de 1431 e finado en Bucarest o 14 de decembro de 1476, foi un Príncipe de Valaquia (hoxe sur de Romanía) e a figura histórica na que o escritor irlandés Bram Stoker se inspirou para crear ao inmortal personaxe do Conde Drácula. Foi un gran loitador en contra do expansionismo otomán que ameazaba o seu país e o resto de Europa, e tamén era famoso pola súa maneira de castigar aos inimigos e traidores. Vlad era ortodoxo, aínda que con posterioridade se converteu ao catolicismo.
Provincia de Livorno
Livorno é unha provincia da rexión da Toscana, en Italia. A súa capital é a cidade de Livorno.
Ten unha área de 1.211 km2, e unha poboación de 326.439 habitantes (2001). Hai 20 municipios na provincia.
Chocolat
Sinopse
Vianne Rocher (Juliette Binoche) trasládase coa súa pequena filla a unha localidade da Francia rural. Alí abre unha tenda na que vende deliciosos chocolates. Con todo, os habitantes do lugar recíbena con escepticismo. Pola súa banda, o alcalde tamén é reticente respecto deste tipo de tenda, algo ó que os veciños non están afeitos. Pero Vianne é unha muller cun encanto especial, e ós poucos vaise gañando a simpatía e amizade dos veciños e ata do alcalde.
Premios
Na 73ª edición dos Oscar a película obtivo cinco nomeamentos nas categorías de mellor película, mellor actriz principal (Juliette Binoche), mellor actriz secundaria (Judi Dench), mellor guión adaptado, e mellor música.
Líquido
miniatura|Pinga de auga miniatura|dereita|Moeda sostida enriba da [[auga pola tensión superficial ]] O líquido é un dos catro estados da materia, un líquido é un fluído cuxo volume é constante en condicións de temperatura e presión constante e a súa forma é definida polo recipiente que o contén. É unha substancia que presenta un estado da materia intermedio entre os estados sólido e gasoso.
Un líquido exerce presión no recipiente con igual magnitude cara a tódolos lados. Se un líquido se encontra en repouso, a presión que exerce está dada por:
Onde \rho é a densidade do líquido e z é a distancia do punto debaixo da superficie.
Descrición dos líquidos
O estado líquido é un estado de agregación da materia intermedio entre o estado sólido e o estado de gas. As moléculas dos líquidos non están tan próximas como as dos sólidos, pero están menos separadas cás dos gases. As moléculas no estado líquido ocupan posicións aleatorias que varían co tempo. As distancias íntermoleculares son constantes dentro dunha marxe estreita. Nalgúns líquidos, as moléculas teñen unha orientación preferente, o que fai que o líquido presente propiedades anisótropas (propiedades, como o índice de refracción, que varían segundo a dirección dentro do material).
Estado líquido
A súa forma é esférica se non actúa ningunha forza externa sobre el. Por exemplo, unha pinga de auga en caída libre toma a forma esférica.
Como fluído suxeito á forza da gravidade, a forma dun líquido queda definida polo seu contedor. Nun líquido en repouso suxeito á gravidade en calquera punto do seu seo existe unha presión de igual magnitude cara a todos os lados, como establece o principio de Pascal. Se un líquido se atopa en repouso, a presión hidrostática en calquera punto do mesmo vén dada por:
Onde \rho é a densidade do líquido, g é a gravidade (9,8 m/s) e z é a distancia do punto considerado á superficie libre do líquido en repouso. Nun fluído en movemento a presión non é necesariamente isótropa porque á presión hidrostática súmase a presión hidrodinámica que depende da velocidade do fluído en cada punto.
Cambios de estado
Por medio da destilación fraccionada, os líquidos poden separarse ao evaporárense cada un ao acadar cadanseu punto de ebulición. A cohesión entre as moléculas dun líquido non é forte abonda polo que as moléculas superficiais poden evaporarse.
Volume
A cantidade de líquido mídese en unidades de volume, como o metro cúbico, do SI (m3) e as súas divisións, en particular o decímetro cúbico, máis comunmente chamado litro (1 dm3=1 L=0,001 m3).
División Medio-Oeste da NBA
A División Medio-Oeste foi unha división da Conferencia Oeste da NBA creada ó inicio da tempada 1970-1971, e existiu ata a entrada dos Charlotte Bobcats na tempada 2004-2005. Nesa tempada, a NBA decidiu reasignar os equipos, e a división dividiuse no que agora son as divisións Noroeste e Suroeste. Os últimos campións desta división foron os Minnesota Timberwolves na tempada 2003-2004.
Líquido
Volume
O volume dunha cantidade de líquido fíxase pola súa temperatura e presión. Os líquidos xeralmente expándense cando se quentan e contráense cando se arrefrían. A auga entre 0 °C e 4 °C é unha notable excepción.
James Hutton
miniatura|Retrato de J. Hutton por Sir [[Henry Raeburn.]]
James Hutton, nado en Edimburgo o 14 de xuño de 1726 e finado na mesma cidade o 26 de marzo de 1797, foi un xeólogo, médico, naturalista, químico e granxeiro experimental escocés, o primeiro formulador das ideas que conducirían á corrente científica chamada uniformista (ou teoría actualista) e do plutonismo, nas que incluíu as súas teorías da xeoloxía e do tempo xeolóxico, e a súa escala, tamén chamado tempo profundo. Está considerado o fundador da xeoloxía moderna. Compartiu espazo e época con grandes pensadores e científicos formando canda eles a que foi chamada a Ilustración escocesa.
Primeiros anos e estudos
James Hutton naceu en Edimburgo o 3 de xuño de 1726, sendo un dos cinco fillos dun comerciante e tesoureiro da cidade de Edimburgo, falecido cando James aínda era novo. A nai de Hutton, Sarah Balfour, enviouno a estudar á escola secundaria, concretamente ao High School of Edinburgh, onde se mostrou particularmente interesado nas matemáticas e a química. Posteriormente, cando tiña 14 anos, asistiu á Universidade de Edimburgo como "estudante de humanidades", é dicir (arte e cultura clásica, latín e grego). Foi pasante dun avogado cando contaba con 17 anos, pero tiña máis interese nos experimentos de química que no traballo legal e, á idade de 18 anos, converteuse en asistente dun médico, e comezou a frecuentar conferencias de medicina na propia Universidade de Edimburgo.
Despois de tres anos estudou a especialidade na Universidade de París e, posteriormente, en 1749 alcanzou o grao de Doutor en Medicina, en Leyden, cunha tese sobre a circulación sanguínea. Ao redor de 1747 tivo un fillo, James Hutton Smeaton, coa señorita Edington, e aínda que asumiu prestarlle asistencia financeira, tivo pouca relación co mozo, que chegou a converterse en funcionario nunha oficina de correos en Londres.
Despois da obtención do seu título, Hutton regresou a Londres, e a mediados de 1750 partiu cara a Edimburgo e retomou os experimentos químicos xunto ao seu amigo James Davie. O seu traballo na produción de cloruro de amonio a partir da feluxe, transformou a súa asociación nunha rendíbel fábrica de produtos químicos, fabricando o sal cristalino que se utilizaba como tinguidura para a metalurxia e como sales aromáticas e que, até ese momento, só estaba dispoñíbel a partir de fontes naturais e tiña que importarse desde Exipto. Outra das formas de ingreso de Hutton era o alugueiro de inmóbeis en Edimburgo, empregando un representante para a xestión.
Agricultura e xeoloxía
Hutton abandonou a profesión médica. E como herdara do seu pai unha pequena granxa (Slinghhouses) en Berwickshire, que pertencera á familia desde 1713, e a granxa do outeiro de Nether Monynut, decidiu dedicarse á agricultura. Viaxou a Norfolk para aprender o traballo de agricultor e, posteriormente, coa mesma finalidade, visitou Holanda, Bélxica e o norte de Francia.
Na década de 1750 trasladouse a Slighhouses e dispúxose a realizar melloras, introducindo prácticas agrícolas traídas das súas viaxes, e experimentando coas plantas e na cría de animais. Recolleu as súas ideas e innovacións nun tratado inédito titulado The Elements of Agriculture.
Isto alentou o seu interese pola meteoroloxía e a xeoloxía, e en 1753 "encariñárase co estudo da superficie da terra, e miraba con ansiosa curiosidade en cada burato, foxo ou leito de río que se cruzaba no seu camiño". A limpeza e drenaxe da súa explotación proporcionáronlle moitas oportunidades de coñecemento, e Hutton advertiu "que unha gran parte das rochas presentes se compoñen de materiais que amosan a destrución dos corpos de animais e vexetais, e de minerais de formación máis antiga". As súas ideas teóricas comezou a recompilalas en 1760. Mentres que as súas actividades agrícolas continuaban, en 1764 foi de xira xeolóxica ao norte de Escocia con James Clerk Maxwell (antepasado do famoso científico, do século XIX, James Clerk Maxwell).
Edimburgo e a construción de canles
300px|miniatura|A formación [[Salisbury Crags podíase ver desde a vivenda de Hutton en Edimburgo, o que contribuíu ás súas teorías.]] Máis tarde, en 1768, e até 1797, Hutton regresou a Edimburgo a vivir cos seus tres irmáns. Tiña unha casa, construída en 1770, no outeiro de San Xoán (St. John´s Hill) de Edimburgo, con vistas a Salisbury Crags.
En Edimburgo, Hutton estaba rodeado de amigos literatos e científicos que o estimulaban nas súas investigacións. Foi un dos participantes máis influentes na Ilustración escocesa, onde figuraban numerosas mentes de primeira liña nas ciencias, como John Playfair, o filósofo David Hume e o economista Adam Smith.
Hutton non mantivo relación coa Universidade de Edimburgo, comunicando os seus achados científicos a través da Real Sociedade de Edimburgo. Tivo unha relación de íntima amizade con Joseph Black, e os dous, xunto con Adam Smith, fundaron o Oyster Club para manter reunións semanais.
Posteriormente o club foi converténdose nun lugar de encontro que chegou a ter unha certa mala reputación.
Entre 1767 e 1774 Hutton tivo unha considerábel e estreita participación na construción da canle Forth e Clyde, facendo uso dos seus coñecementos de xeoloxía, como accionista e como membro do comité de xestión, asistindo a reunións, e inspeccionando in situ todas as obras. En 1777 publicou un folleto sobre o culm o cal axudou, con éxito, a obter mellor compensación do imposto especial sobre o transporte de carbón en pequenas cantidades.
Líquido
Volume
Por outra banda, os líquidos teñen pouca compresibilidade. A auga, por exemplo, só se comprimirá 46,4 partes por millón por cada unidade de aumento da presión atmosférica. A uns 4000 megapascais de presión a temperatura ambiente a auga experimenta só un descenso do 11 % no volume. A incompresibilidade fai que os líquidos sexan adecuados para transmitir enerxía hidráulica, porque un cambio de presión nun punto dun líquido transmítese sen diminuír a todas as outras partes do líquido e pérdese moi pouca enerxía en forma de compresión.
Non obstante, a compresibilidade insignificante leva a outros fenómenos. Nas tubaxes prodúcese o chamado golpe de ariete cando unha válvula se pecha de súpeto, creando un enorme pico de presión na válvula que viaxa cara a atrás polo sistema por baixo da velocidade do son. Outro fenómeno causado pola incompresibilidade do líquido é a cavitación. Debido a que os líquidos teñen pouca elasticidade pódense separar literalmente en zonas de alta turbulencia ou cambiar dramaticamente de dirección, como no bordo de saída dunha hélice de barco ou nunha esquina afiada dun tubo. Un líquido nunha zona de baixa presión (baleiro) vaporízase e forma burbullas, que despois colapsan ao entrar en zonas de alta presión. Isto fai que o líquido encha as cavidades deixadas polas burbullas cunha enorme forza localizada, erosionando calquera superficie sólida adxacente.
Superficie
miniatura|250px|ONdas superficiais na auga A non ser que o volume dun líquido coincida exactamente co volume do seu recipiente, obsérvanse unha ou máis superficies. A presenza dunha superficie introduce novos fenómenos que non están presentes nun líquido masivo. Isto ocorre porque unha molécula nunha superficie posúe enlaces con outras moléculas líquidas só no lado interno da superficie, o que implica unha forza neta que tira das moléculas da superficie cara a dentro. De xeito equivalente, esta forza pódese describir en termos de enerxía: hai unha cantidade fixa de enerxía asociada á formación dunha superficie dunha área determinada. Esta cantidade é unha propiedade material chamada tensión superficial, en unidades de enerxía por unidade de superficie (J/m2). Os líquidos con forzas intermoleculares fortes tenden a ter grandes tensións superficiais.
Unha implicación práctica da tensión superficial é que os líquidos tenden a minimizar a súa superficie, formando pingas e burbullas esféricas a non ser que haxa outras restricións. A tensión superficial tamén é responsable doutros fenómenos, incluíndo ondas superficiais, acción capilar, mollabilidade e ondulacións. Nos líquidos baixo confinamento a escala nanométrica, os efectos superficiais poden desempeñar un papel dominante xa que, en comparación cunha mostra macroscópica de líquido, unha fracción moito maior de moléculas está situada preto dunha superficie.
A tensión superficial dun líquido afecta directamente á súa humectabilidade. Os líquidos máis comúns teñen tensións que varían entre decenas de mJ/m2, polo que as pingas de aceite, auga ou cola poden fusionarse facilmente e adherirse a outras superficies, mentres que os metais líquidos como o mercurio poden ter tensións que varían entre centos de mJ/m 2, así que as súas gotas non se combinan facilmente e as superficies só poden mollarse en condicións específicas.
Viscosidade
miniatura|200px|Na animación, o fluído de abaixo é máis viscoso có de arriba. Os líquidos caracterízanse porque as forzas internas do mesmo non dependen da deformación total, aínda que usualmente si dependen da velocidade de deformación; isto é o que diferencia os sólidos sólidos deformables dos líquidos. Os fluídos reais caracterízanse por posuír unha resistencia a fluír chamada viscosidade (que tamén está presente nos sólidos viscoelásticos). Isto significa que na práctica para manter a velocidade nun líquido é preciso aplicar unha forza ou presión, e se esa forza cesa o movemento do fluído cesa tras un tempo.
A viscosidade dun líquido crece ao aumentar a súa masa molar e diminúe o crecer a temperatura. A viscosidade tamén está relacionada coa complexidade das moléculas que constitúen o líquido: é baixa nos gases inertes licuados e alta nos aceites pesados. É unha propiedade característica de todo fluído (líquidos e gases).
A viscosidade é unha medida da resistencia ao desplazamento dun fluído cando existe unha diferenza de presión. Cando un líquido ou un gas flúen suponse a existencia dunha capa estacionaria, de líquido ou gas, adherida sobre a superficie do material a través do que se presenta o fluxo. A segunda capa roza coa adherida superficialmente e esta segunda cunha terceira e así sucesivamente. Este rozamento entre as capas sucesivas é o responsable da oposición ao fluxo, é dicir, o responsable da viscosidade.
A viscosidade mídese en poises, sendo un poise a viscosidade dun líquido no que para esvarar unha capa dun centímetro cadrado de área á velocidade de 1 cm/s respecto a outra estacionaria situado a 1 cm de distancia fose precisa a forza dunha dina.
A viscosidade adoita decrecer nos líquidos ao aumentar a temperatura, aínda que algúns presentan un aumento de viscosidade cando se quentan. Para os gases a viscosidade aumenta ao aumentar a temperatura.
A viscosidade dun líquido determínase por medio dun viscosímetro entre os que o máis empregado é o de Ostwald. Este emprégase para determinar a viscosidade relativa, é dicir, que coñecendo a viscosidade dun líquido padrón, xeralmente a auga, obtense a viscosidade do líquido problema a partir da ecuación:
Fluidez
A fluidez é unha característica dos líquidos ou gases que lles confire a habilidade de poder pasar por calquera orificio ou burato por máis pequeno que sexa, sempre que estea a un mesmo nivel do recipiente en que se atope o líquido.
A fluidez débese a que un fluído pode adquirir unha deformación arbitrariamente grande sen necesidade de exercer unha tensión mecánica. A tensión mecánica ou presión no seo do fluído depende esencialmente da velocidade da deformación, non da deformación en si mesma, a diferenza dos sólidos que teñen memoria de forma e experimentan tensións tanto maiores canto máis se afastan da forma orixinal, é dicir, nun sólido a tensión está relacionada principalmente co grao de deformación.
Factor de estrutura estática
miniatura|200px|Estrutura dun líquido monoatómico clásico. Os átomos teñen moitos véciños máis próximos en contacto, mais non hai unha orde de longo alcance. Nun líquido, os átomos non forman unha rede cristalina nin amosan ningunha outra forma de orde de longo alcance. Isto evidénciase pola ausencia de picos de Bragg na difracción de raios X e neutróns. En condicións normais, o patrón de difracción ten simetría circular, expresando a isotropía do líquido. En dirección radial, a intensidade de difracción oscila suavemente. Isto en xeral descríbese mediante o factor de estrutura estática S(q), co número de onda dado pola lonxitude de onda \lambda da sonda (fotón ou neutrón) e o ángulo de Bragg \theta. As oscilacións de S(q) expresan a orde próxima do líquido, é dicir, as correlacións entre un átomo e algunhas capas de veciños máis próximos.
Unha descrición máis intuitiva destas correlacións vén dadad pola función de distribución radial g(r), que é basicamente a transformada de Fourier de S(q). Representa unha media espacial dunha instantánea temporal de correlacións de pares no líquido. miniatura|300px|Función de distribución radial do modelo de fluído de Lennard-Jones.