cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Proteína de choque térmico
Regulación á alza no estrés
A produción de altos niveis de proteínas de choque térmico pode tamén desencadearse pola exposición a diferentes tipos de condicións estresantes ambientais, como a infección, inflamación, exercicio, exposición das células ás toxinas (etanol, arsénico, metais traza, e luz ultravioleta, entre moitos outros), inanición, hipoxia (deprivación de osíxeno), deficiencia de nitróxeno (en plantas), ou falta de auga. Como consecuencia, as proteínas de choque térmico tamén se denominan proteínas do estrés e a súa regulación á alza descríbese ás veces máis xeralmente como parte da resposta ao estrés.
En bacterias determinouse o mecanismo polo cal o choque térmico (ou outros estreses ambientais) activan o factor de choque térmico. Durante o estrés térmico as proteínas da membrana externa (OMPs) non se pregan e non poden inserirse correctamente na membrana externa. Acumúlanse no espazo periplásmico. Estas proteínas detéctaas a protease de membrana DegS, que pasa o sinal a través da membrana ao factor de transcrición sigmaE. Porén, algúns estudos suxiren que un incremento de proteínas danadas ou anormais é o que fai que as proteínas de choque térmico se poñan en acción.
Algunhas proteínas de choque térmico bacterianas regúlanse á alza por un mecanismo que implica a actuación dos chamados termómetros de ARN como o termómetro FourU, o elemento ROSE (Repression Of heat Shock gene Expression) e o elemento cis-regulatorio Hsp90.
Función como chaperonas
As proteínas de choque térmico funcionan como chaperonas intracelulares para outras proteínas. Xogan un importante papel nas interaccións proteína-proteína como o pregamento e a axuda no establecemento da conformación axeitada da proteína (forma) e a prevención de agregacións proteicas indesexadas. Ao axudaren a estabilizar as proteínas parcialmente despregadas, as proteínas de choque térmico colaboran no transporte de proteínas a través de membranas dentro da célula.
Algúns membros da familia das proteínas de choque térmico exprésanse a niveis baixos ou moderados en todos os organismos debido ao seu papel esencial no mantemento das proteínas.
Mantemento
As proteínas de choque térmico tamén aparecen baixo condicións non estresantes, simplemente ao "monitorizaren" (vixían e controlan) as outras proteínas da célula. Algúns exemplos do seu papel como "monitores" son que transportan as proteínas vellas ao proteasoma para a súa reciclaxe, e que axudan a que as proteínas acabadas de sintetizar se preguen axeitadamente.
Estas actividades son parte do sistema de reparación propio da célula, chamado "resposta ao estrés celular" ou "resposta ao choque térmico".
Cardiovascular
As proteínas de choque térmico parecen ter un significativo papel cardiovascular. Informouse de que a Hsp90, Hsp84, Hsp70, Hsp27, Hsp20, e alfa B cristalina teñen papeis cardiovasculares.
A Hsp90 únese tanto ao encima óxido nítrico sintase endotelial coma á guanilato ciclase soluble, que á súa vez están implicados na relaxación vascular.
Unha quinase que actúa na vía de sinalización celular do óxido nítrico chamada proteína quinase G, fosforila a unha pequena proteína de choque térmico, a Hsp20. A fosforilación da Hsp20 correlaciónase ben coa relaxación do músculo liso e é unha fosfoproteína importante implicada no proceso. A Hsp20 parece que é importante no desenvolvemento do fenotipo do músculo liso durante o desenvolvemento. A Hsp20 tamén desempeña un papel significativo para impedir a agregación das plaquetas, a función dos miocitos cardíacos e na prevención da apoptose despois dun dano isquémico, e na función do músculo esquelético e da resposta á insulina do músculo.
A Hsp27 é unha fosfoproteína maior durante a contracción muscular. A Hsp27 funciona na migración do músculo liso e parece desempeñar un papel integral.
Inmunidade
As proteínas de choque térmico extracelulares e unidas a membranas, especialmente a Hsp70 están implicadas na unión de antíxenos e colaboran na súa presentación ao sistema inmunitario.
Importancia clínica
O factor de choque térmico 1 (HSF1) é un factor de transcrición que está implicado na regulación á alza da expresión da proteína Hsp70. Recentemente descubriuse que o HSF1 é un modificador multifacético poderoso da carcinoxénese. Os ratos knockout HSF1 mostran unha diminución significativa da incidencia de tumores de pel despois de aplicacións tópicas do mutáxeno DMBA (7,12-dimetilbenzantraceno).
Adxuvante da vacina contra o cancro
Polo seu papel na presentación de antíxenos, as proteínas de choque térmico son útiles como adxvantes inmunolóxicos para impulsar a resposta a unha vacina. Ademais, algúns investigadores especulan que as proteínas de choque térmico poden estar implicadas na unión de fragmentos de proteínas de células mortas malignas e presentalas ao sistema inmunitario. Xa que logo, as proteínas de choque térmico poden ser útiles para incrementar a efectividade das vacinas contra o cancro.
Agricultura
Estase tamén a investigar o papel das proteínas de choque térmico en conferir tolerancia ao estrés a plantas hibridadas, coa esperanza de mellorar as condicións creadas pola seca e a pobreza do chan na agricultura.
Clasificación
Aínda que os membros máis importantes de cada familia están tabulados aquí, debe terse en conta que algunhas especies poden expresar outras chaperonas, cochaperonas, e proteínas de choque térmico non listadas. Ademais, moitas destas proteínas poden ter múltiples variantes de splicing (Hsp90α e Hsp90β, por exemplo) ou conflitos de nomenclatura (Hsp72 chámase tamén ás veces Hsp70).
Colombia (homónimos)
O topónimo Colombia pode referirse a:
Iván Redondo
Iván Redondo Bacaicoa, nado en Donostia en 1981, é un consultor político español.
Traxectoria
Nado en 1981 na cidade guipuscoana de Donostia, licenciouse na Universidade de Deusto en Humanidades e Comunicación.
Foi asesor da campaña electoral do popular Xavier García Albiol para as eleccións municipais de 2011 coas que este conseguiu ser elixido alcalde de Badalona. Entre 2012 e 2015 exerceu de director do Gabinete da Presidencia da Xunta de Estremadura, con rango de conselleiro, asesorando a José Antonio Monago. No País Vasco, asesorou a Antonio Basagoiti.
Entrou a traballar con Pedro Sánchez na preparación das primarias do PSOE de 2017.
Atribúeselle a condición de ideólogo da moción de censura contra Mariano Rajoy. Tralo triunfo desta e a investidura de Pedro Sánchez como novo presidente do Goberno, produciuse o seu nomeamento como director do Gabinete da Presidencia do Goberno mediante real decreto de 8 de xuño. Tomou posesión do cargo o día 11 de xuño.
Día das Bibliotecas
O Día das Bibliotecas, denominado Día da Biblioteca ata ao ano 2018, celébrase cada 24 de outubro en toda España. Esta celebración naceu en 1997 promovida pola Asociación Española de Amigos del Libro Infantil y Juvenil e conta coa colaboración do Ministerio de Cultura e Deporte. A data foi escollida en memoria do incendio que destruíu a Biblioteca de Saraxevo en 1992. Dende o ano 2019 inclúe o lema "Aptas para todos os públicos" e segue unha liña temática anual. En 2019 o fío condutor foi o traballo das bibliotecas na promoción da igualdade de xénero.
Piazza di Spagna
miniatura|300x300px|Piazza di Spagna vista dende as escaleiras. Piazza di Spagna é unha das prazas con máis sona de Roma. Toma o seu nome do Palacio de España, sede da embaixada española ante a Santa Sé e a Orde de Malta. Na praza salientan a coñecida escalinata que chega atá a igrexa de Trinità dei Monti e a barroca Fontana della Barcaccia.
A praza
A praza atópase no cruzamento das rúas Via del Babuino (que leva a Piazza del Popolo) dende o norte, polo oeste a Via del Condotti e polo sur a Via dei due Macelli e a Via della Propaganda. Xusto no centro atópase a famosa Fontana della Barcaccia, do barroco temperá, esculpida por Pietro Bernini e o seu fillo, o célebre Gian Lorenzo Bernini. Ó sur da fonte, atópase a columna da Inmaculada Concepción, artigo de fe destacado entre os católicos españois.
Na esquina dereita da escalinata atópase a casa do poeta inglés John Keats, que viviu e morreu no lugar en 1821. Hoxe é un museo adicado a el e o seu amigo Percy Bysshe Shelley, ámbolos dous figuras do Romanticismo inglés.
Na parte norte da praza, á esquerda da escalinata, está a estación de metro Spagna, da liña A, que toma o seu nome da praza.
Preto desta praza atópase a Via Condotti moi coñecida en Roma polas súas exclusivas tendas.
Xosé Manuel del Caño
Traxectoria
Foi redactor do Faro de Vigo 30 anos e delegado en Ourense de 2005 a 2020. Foi director da revista Follas Secas e impulsor da recuperación da casa de Manuel Curros Enríquez e a creación da biblioteca de Graham Greene no mosteiro de Oseira. Así mesmo, foi o fundador do Premio Celanova, Casa dos poetas. Presidente desde o 2020 de Amig@s do Libro Galego / Artes e Letras.
Canido, Ferrol
miniatura|Ó fondo o Chalé de Canido, obra de [[Rodolfo Ucha, e no muro varias Meninas.]]
Canido é un barrio con identidade de seu, situado na parte alta da cidade de Ferrol.
Etimoloxía
Existen dúas interpretacións do topónimo: unha das teses compartida por Augusto Pérez Alberti e Guillermo Llorca propón que o nome nace a mediados do século XV, sobre a base dos casais de labranza de Ínsua e Anido; a outra teoría, defendida pola meirande parte dos lingüistas entre os que destaca Fernando Cabeza Quiles, sostén que o topónimo estaría relacionado coa abundancia no terreo de canas silvestres.
Historia
Ten a súa orixe nunha pequena aldea situada na parte máis alta do terreo que hoxe ocupa a cidade, e dende a que se domina a enseada da Malata. Canido foise constituíndo por casas situadas ó longo dun antigo camiño que subía dende a capela de San Roque ata o cumio do monte. O núcleo de poboación estaba constituído por grupos de pequenas casas, a meirande parte dun só andar, rodeadas de terras de labranza, traballadas polos seus donos. Era unha aldea que non se atopaba dentro da cidade, pero si no interior do recinto amurallado. Canido contaba na época cunha das tres portas terrestres de entrada á cidade (as outras eran a de Caranza e a "Porta Nova" de posterior creación).
A construción de grandes bloques de vivendas de entre oito e doce pisos, xeralmente promovidos por cooperativas, cambiaron o aspecto con respecto ás súas orixes, aínda que se conservan zonas con vivendas antigas dunha ou dúas plantas, parte delas moi deterioradas. Durante moitos anos houbo en Canido unha importante empresa, a FENYA, que se adicaba á fabricación de aparellos eléctricos para barcos e que estaba rodeada de altos muros. Hai anos, a empresa cambiou de localización e rematou por desaparecer. A demolición daqueles muros posibilitou a urbanización desa zona, construíndose novos bloques de vivendas que conforman unha pequena praza.
A prolongación das rúas transversais do barrio da Magdalena que enlazan con Canido, propiciaron unha zona de maior edificación, construíndose novos edificios con varios andares, que nalgúns casos procuraron harmonizar co urbanismo existente na Magdalena, no que os balcóns e as galerías son unha das súas principais características. Hoxe en día consérvase unha pequena parte da muralla que antes rodeaba Ferrol. Concretamente hai un baluarte, coñecido como "O baluarte de Canido" ou "O baluarte de San Carlos".
As Meninas de Canido
miniatura|300px
No ano 2008 por iniciativa dun artista do barrio, Eduardo Hermida, pintáronse nos muros das casas, interpretacións persoais de distintos artistas do famoso cadro de Diego Velázquez, As Meninas. Esta acción realizouse como acto reivindicativo en denuncia polo estado de abandono, poñendo especial atención nas paredes das casas máis deterioradas.
A idea repítese dende entón cada primeiro fin de semana de setembro e conta con varios artistas internacionais invitados. O proxecto supuxo unha revitalización do barrio e a incorporación dun novo elemento de interese para o turismo de Ferrolterra.
Festas
O primeiro domingo de maio celébranse a Festa dos maios, no marco das festas parroquiais da Cruz de Maio.
Por outro lado, As meninas de Canido é un festival que se celebra a primeira fin de semana de setembro no que ademais de ter a oportunidade de ver como traballan os artistas convidados, pódese gozar de gran variedade de concertos e actuacións.
Asociacionismo
Hai dúas asociación veciñais: a Asociación Sociocultural Muíño do Vento e a Asociación de Veciños de Canido.
Tamén cómpre salientar a SRyD Canido así como a Asociación de Acordeonistas Canido - Ferrol
Aitor Esteban
Traxectoria
Esteban foi profesor na Universidade de Deusto, onde impartiu clases de Dereito constitucional español comparado. Declárase un apaixonado das tribos indíxenas norteamericanas, e mesmo foi profesor da materia de Minorías Indíxenas, no Departamento de Antropoloxía desta universidade. Tamén impartiu a materia de Historia e cultura indíxena de Norte e Mesoamérica na Facultade de Filosofía e Ciencias da Educación.
Nas eleccións xerais de 2004, foi elixido deputado no Congreso dos Deputados por Biscaia, repetindo nas eleccións de 2008 e 2011, e nas de 2015, 2016 e nas de abril e novembro de 2019. O 18 de decembro de 2012 substituíu a Josu Erkoreka como voceiro do PNV no Congreso dos Deputados.
Vida persoal
Casado con Itxaso Atutxa (filla de Javier Atutxa, quen fora presidente do PNV de Biscaia entre 1996 e 2000 ​), con que ten dous fillos e vive dende hai anos en Zeberio.​
Henri Seyrig
Henri Arnold Seyrig, nado o 10 de novembro de 1895 en Héricourt, Alto Saona, e finado o 21 de xaneiro de 1973 en Neuchâtel, Suíza, foi un arqueólogo e numismático francés.
Foi membro da Académie des inscriptions et belles-lettres, e é coñecido fundamentalmente por ter ocupado o posto de director xeral de Antigüidades de Siria e o Líbano no período de soberanía francesa, e posteriormente por ter creado o Instituto Francés de Arqueoloxía do Próximo Oriente, que dirixiu ata 1967, cando se xubilou.
Estivo casado con Hermine de Saussure (1901-1984), tataraneta de Horace Bénédict de Saussure. A súa filla foi a actriz Delphine Seyrig e o seu fillo o compositor de música cinematográfica Francis Seyrig.
Traxectoria
Henri Seyrig era membro dunha familia de industriais alsaciana e suíza que profesaba a fe calvinista; fillo de Abel Seyrig, garda forestal, e de Julia Lacroix. Aos seus tres anos, a familia instalouse en Mulhouse, onde recibiu a educación primaria e aprendeu alemán.
Logo do armisticio, Seyrig continuou os estudos clásicos e graduouse na Universidade Sorbona, e baixo a dirección de Victor Bérard con quen preparou unha memoria de licenciatura sobre a Casa Homérica. En 1922 acadou acreditación para impartir de gramática e linguas clásicas e tamén aprobou o ingreso nas Escola Francesa de Atenas, onde colleu amizade con Fernand Chapouthier. Os seguintes anos pasounos en Grecia, primeiro como científico (1922-1928) e posteriormente como secretario xeral desa institución (1928).
A súa carreira sufriu un punto de inflexión en 1929, cando René Dussaud, o pai da arqueoloxía siria, o recomendou para o posto de director xeral de Antigüidades de Siria e do Líbano en Beirut, baixo mandato francés. Seyring converteuse nun dos principais reorganziadores da investigación arqueolóxica en Siria, primeiro desde ese posto (1929-1941) e máis tarde como director do Instituto Francés de Arqueoloxía do Próximo Oriente -IFAPO- (1946-1960 e 1962-1967).
Entre 1942 e 1945 foi agregado cultural da Francia libre nos Estados Unidos, e entre 1945 e 1965 foi profesor na Universidade de París.
O seu labor como arqueólogo foi cada vez máis coñecido e o seu nome "ligouse ás grandes obras arqueolóxicas". Así as cousas, foi nomeado como director dos Museos de Francia e da Escola do Louvre (1960-1962) por André Malraux, daquela ministro de Cultura.
Henri Seyrig mantivo contactos con numerosas figuras da cultura e da arte contemporáneas, como Henri Matisse, Fernand Léger, Joan Miró, Aimé Césaire, André Breton e, sinaladamente, Le Corbusier.
Ingresou na Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, en 1933 como membro correspondente e en 1952 como membro pleno, e na Academia Británica en 1955, como membro correspondente. Ademais, foi nomeado Doutor Honoris Causa pola Universidade Yale.
Seyrig chegou a conformar unha importante colección de selos de chumbo bizantinos, que agora se atopa no Gabinete de Moedas e Medallas da Biblioteca Nacional de Francia, en París. Algunhas antigüidades da súa posesión foron doadas ao Museo Louvre de París.
Publicacións
Seyrig foi un autor prolífico de artigos nas revistas arqueolóxicas e numismáticas máis sobranceiras do seu tempo. Saliéntanse aquí algunhas das súas monografías máis relevantes:
Batalla de Alarcos
miniatura|300px|Campo de batalla de Alarcos. A media distancia, o cerro onde as tropas de Yusuf II apousentaron o campamento do rei árabe. A batalla de Alarcos (en árabe: معركة الأرك ma'rakat al-Arak) foi unha batalla librada xunto ao castelo de Alarcos (en al-Arak الأرك), situado nun cerro a cuxos pés corre o río Guadiana, cerca de Cidade Real (España), o 19 de xullo de 1195, entre as tropas cristiás de Afonso VIII de Castela e as almohades de Abū Ya'qūb Yūsuf al-Mansūr (Iusuf II), saldándose coa derrota para as tropas cristiás, a cal desestabilizou por completo ao Reino de Castela e frenou todo intento de reconquista ata a batalla das Navas de Tolosa.
Antecedentes
En 1177, o monarca castelán Afonso VIII conquistou Cuenca con axuda de Aragón. Inquedo, o califa Abū Yūsuf Ya'qūb al-Mansūr pactou en 1190 un período de paz para frear o avance castelán sobre Al-Ándalus. Cando expiraba o trato, recibiu noticias de que xurdiran revoltas nas súas posesións do norte de África. Afonso VIII empezara a levantar nunha elevación sobre o río Guadiana a cidade de Alarcos, que non tiña terminada a súa muralla, nin aínda asentados todos os seus novos poboadores, cando unha expedición, dirixida polo belicoso arcebispo de Toledo, Martín López de Pisuerga, penetrou nas coras de Xaén e Córdoba e saqueou as proximidades da capital almohade (Sevilla) na Península. Este desafío de fórzaa castelá enfureceu a Ya'qub, quen decidiu partir de Marrakech con todas as súas forzas dispoñibles para conter ao monarca castelán. O historiador Vicente Silió (1892-1972) narra cal foi o pretexto oficial para a invasión:
O 1 de xuño de 1195 desembarcou as súas tropas en Tarifa. O califa almohade chegou até Sevilla, onde logrou reunir un exército de 300 000 homes, entre cabalaría e peóns, formado por todo tipo de tropas regulares, mercenarios etc. Alcanzou Córdoba o 30 de xuño, onde se encontraban as tropas de Pedro Fernández de Castro "o Castelán", señor da Casa de Castro e do Infantado de León, que rompera os seus vínculos de vasalaxe co seu primo o rei Afonso VIII. Este Pedro Fernández de Castro era fillo de Fernando Rodríguez de Castro "o Castelán", señor de Trujillo, que, ao igual que o seu fillo facía agora, combatera no pasado xunto aos almohades.
O 4 de xullo Abū Yūsuf partiu de Córdoba cruzando Despeñaperros e avanzando sobre a explanada onde se alzaba o castelo de Salvatierra, aos pés do de Calatrava. Un destacamento da Orde de Calatrava, xunto con algúns cabaleiros de fortalezas próximas que intentaron dar coas forzas almohades, topáronse con elas pero tiveron a mala fortuna de atopar un exército moi superior ao destacamento e foron case exterminados por completo. Afonso VIII alarmouse tralo acontecido e apresurouse a reunir todas as tropas posibles en Toledo e a marchar cara a Alarcos. O monarca castelán conseguiu atraer a axuda dos reis de León, Navarra e Aragón, posto que o poderío almohade ameazaba a todos por igual. Esta cidade fortaleza estaba aínda en construción e era o extremo das posesións de Castela formando fronteira coa Al-Ándalus. Era determinante impedir o acceso ao fértil val do río Texo e, por darse présa en presentar batalla, non esperou os reforzos de Afonso IX de León e Galicia nin os de Sancho VII de Navarra que estaban de camiño. O 16 de xullo o grande exército almohade foi avistado e era tan numeroso que non chegaron a saber cantos homes o formaban. Aínda así e imprudentemente, Afonso VIII decidiu presentar batalla ao día seguinte de chegar finalmente as tropas aos arredores de Alarcos (o 17 de xullo). Talvez por confiar na forza da cabalería pesada castelá, no canto de retirarse a Talavera onde chegaran as tropas leonesas e que lles separaban tan só uns poucos días de distancia. Abū Yūsuf non aceptou dar batalla ese día (o 18 de xullo), preferindo esperar o resto das súas forzas. Ao día seguinte, a madrugada do 19 de xullo o exército almohade formou ao redor do outeiro "A cabeza" e a dous tiros de frecha de Alarcos como citan as fontes árabes.
A batalla
Os cristiáns dispoñían de dous rexementos de cabalería: en primeira liña estaba a cabalería pesada (duns 10.000 homes) ao mando de Don Diego López de Haro e as súas tropas, seguida logo da segunda liña, onde se atopaba o propio Afonso VIII de Castela coa súa cabalería e infantería.
Por parte das tropas almohades, en vangarda achábanse a milicia de voluntarios benimerines, alárabes, algazaces e besteiros, que eran unidades básicas e moi maniobrables. Inmediatamente tras eles estaban Abu Yahya ibn Abi Hafs (Abu Yahya) e os Henteta, a tropa de elite almohade. Nos flancos, a súa cabalería lixeira equipada con arco e na retagarda o propio Al-Mansur co seu garda persoal.
Ya'qub seguiu os consellos do qā'id andalusí Abū 'abd Allāh ibn Sanadí e dividiu o seu numeroso exército, deixando que o ğund andaluz (soldados das provincias militarizadas) e os corpos de voluntarios do ğihād sufrisen a turrada do exército cristián e que máis adiante, aproveitando a superioridade do exército almohade, o esgotamento e bochorno do exército cristián, atacaría coas tropas de refresco que mantiña en reserva, a garda negra e os almohades.
O califa lle deu ao seu visir, Abu Yahya Ibn Abi Hafs, o mando da poderosa vangarda: na primeira liña dos voluntarios benimerín. A Abu Jalil Mahyu ibn Abi Bakr, cun gran corpo de arqueiros e as cabilas zeneta; detrás deles, no outeiro antes mencionado, Abu Yahya co estandarte do califa e a súa garda persoal, das cabilas Henteta; á esquerda os árabes ás ordes de Yarmun ibn Riyah, e á dereita, as forzas de al-Ándalus mandadas polo popular qā'id ibn Sanadid. O propio califa levaba o mando da retagarda, que comprendía as mellores forzas almohades (as comandadas por Yabir Ibn Yusuf, Abdel Qawi, Tayliyun, Mohammed ibn Munqafad e Abu Jazir Yajluf al Awrabi) e a forte garda negra dos escravos. Tratábase dun formidable exército, cuxos efectivos o rei Afonso VIII subestimara gravemente.
A carga cristiá non se fixo esperar, foi un tanto desordenada pero o seu impulso foi formidable. A primeira carga foi rexeitada polos zenetas e os benimerín, retrocederon e volveron cargar para volver ser rexeitados. Só á terceira carga conseguiu a cabalería cristiá romper a formación do centro da vangarda almohade, facéndoos retroceder outeiro arriba, onde formaran antes da batalla, e causando numerosas baixas entre os benimerín (voluntarios), zenetas (que trataron de protexer ao visir, Abu Yahya) e a elite Henteta onde se atopaba o visir, que caeu en combate. Malia a morte do visir, o exército almohade non vacilou e proseguiu co ataque. A cabalería cristiá manobrou cara á esquerda para enfrontarse coas tropas da Al-Ándalus ao mando de ibn Sanadid.
Tres horas pasaran xa desde o comezo da batalla, sendo nese momento mediodía. A calor e fatígaa comezaron a afectar á cabalería cristiá. Aínda tras sufrir numerosas baixas, os musulmáns non tardaron en reagruparse, pechando a saída á cabalería inimiga. Estes, facendo uso da súa cabalería lixeira ao mando de Yarmun, pasaron ás tropas cristiás polos flancos e foron atacados pola retagarda, o que, xunto ao labor dos arqueiros e ás manobras de desgastar, acabou por pechar o cerco. Foi entón cando Xa'qub decidiu enviar o resto das súas tropas. O exército castelán non estaba preparado para aquela nova táctica e finalmente viuse na necesidade de fuxir, sufrindo así unha tremenda derrota. Diego López de Haro, pola súa banda, tratou de abrirse paso custe o que custe, tendo finalmente que refuxiarse no inacabado castelo, que tras ser cercado por 5.000 homes, tivo que render. En canto a Pedro Fernández "o Castelán", cuxas forzas apenas combateron durante a batalla, foi enviado polo califa para negociar a rendición. Aos poucos superviventes, entre eles López de Haro, permitíuselles marchar e retivéronse 12 cabaleiros como reféns para o pago do rescate.
Entre os casteláns que morreron na batalla se encontraban os bispos de Ávila, Segovia e Sigüenza, Ordoño García de Roda, Pedro Ruiz de Guzmán e Rodrigo Sánchez; así como os Mestres tanto da Ordee de Santiago, Sancho Fernández de Lemus, como da portuguesa Orde de Évora, Gonçalo Viegas. As perdas tamén resultaron elevadas para os musulmáns. Non só o visir, Abu Yahya, senón tamén Abi Bakr, comandante dos benimerín (voluntarios), pereceron na batalla o como consecuencia das feridas sufridas.
Consecuencias
Nos dous anos seguintes á batalla, as tropas de al-Mansur devastaron Estremadura, o val do río Texo, A Mancha e toda a área próxima a Toledo, marcharon contra Montánchez, Trujillo, Plasencia, Talavera, Escalona e Maqueda, pero foron rexeitadas por Pedro Fernández de Castro "o Castelán", que trala batalla pasou a servir ao rei Afonso IX de León e Galicia, quen lle nomeou o seu Mordomo maior. Estas expedicións non achegaron máis terreo para o Califato. Aínda que o seu diplomacia obtivo unha alianza co rei Afonso IX de León e Galicia (que estaba enfurecido co rei castelán por non haberlle esperado antes da batalla de Alarcos) e a neutralidade de Navarra, ambos pactos temporais. Abu Yusuf abandonou os seus asuntos en Al-Andalus volvendo enfermo ao norte de África, onde acabaría morrendo.
Nun golpe de man dos cabaleiros calatravos, só o castelo de Salvatierra, xunto á Serra Morena, puido ser recuperado (1198) nos dezasete anos nos que a zona estivo en poder almohade. Quedou como unha posición illada castelá en territorio almohade, ata que foi tomado por estes en 1211.
Con todo, as consecuencias da batalla demostraron ser pouco duradeiras cando o novo Califa Muhammed al-Nasir intentou frear o novo avance hispánico sobre Al-Andalus. Decidiuse todo na batalla das Navas de Tolosa que marcou un punto de inflexión na Reconquista e o Imperio almohade derrubouse poucos anos despois.
Francisco Núñez Rodríguez
Francisco Núñez Rodríguez, nado en Ferrol en 1902 e finado en Madrid en 1972, foi un militar e político galego, gobernador e alto comisionado español da Guinea Española.
Traxectoria
Entrou na Mariña cando aínda era moi novo. En 1956 ascendeu a Almirante e en 1962 foi elixido Gobernador Colonial de Guinea Ecuatorial. Durante o seu goberno realizouse o achado e o posterior traslado do gorila albino coñecido co nome de Folerpa de Neve (orixinalmente en castelán: Copito de Nieve) ao zoo de Barcelona. Así mesmo, durante o seu mandato déuselle autonomía á colonia e progresouse no proceso de descolonización do territorio, como estaba previsto pola ONU. Co proxecto de bases sobre autonomía, en 1965 desapareceu o posto de gobernador e converteuse no primeiro alto comisionado da colonia. En 1966 abandonou o cargo e pasou a exercer como Capitán Xeneral de Ferrol, cargo que mantivo ata 1971, momento no que volvería a Madrid, onde faleceu un ano máis tarde.
Vida persoal
En 1922 casou con María Luisa López Sacone e Ordóñez de Barraicúa, Marquesa de Villarías.
Presidente de Vanuatu
right|250px|thumb|Bandeira do presidente de Vanuatu. O Presidente de é o xefe de estado de Vanuatu. É elixido para un mandato de cinco anos por un colexio electoral conformado polo Parlamento e os presidentes dos consellos rexionais. O Presidente escolle ao Xuíz Xefe da Corte Suprema e a outro tres xuíces.
KTDU 80
KTDU 80, código GRAU S5.80, é un motor foguete soviético e ruso desenvolvido por Isayev e usado como propulsor orbital para as naves Soiuz TM e Progress M.
Algas douradas
As algas douradas, clasificadas dependendo das clasificacións como Chrysophyta (crisófitas) ou Chrysophyceae (crisofíceas), son un gran grupo de algas, principalmente de auga doce.
Iberolacerta galani
Iberolacerta galani é unha especie de réptil orde dos escamosos, suborde dos lacertilios, infraorde dos escincomorfos, familia dos lacértidos e subfamilia dos lacertinos, unha das oito integradas na actualidade no xénero Iberolacerta.
Algas douradas
Chrysos (χρυσός) en grego significa ouro.
Membros do grupo
A clasificación das algas heterocontas non chegou a un consenso e é cambiante. As Chrysophyceae teñen categoría de clase, mentres que o termo Chrysophyta ten un rango taxonómico superior (división, reino), pero os detalles varían segundo as clasificacións. Na táboa da dereita están tratadas como clase. Antes o grupo incluía todas as formas heterocontas excepto as diatomeas e as algas pardas multicelulares, pero despois foron divididas en varios grupos baseados na pigmentación e estrutura celular. Actualmente o grupo está xeralmente restrinxido a un conxunto máis pequeno de formas moi relacionadas, que se distinguen principalmente pola estrutura do flaxelo das súas células móbiles, tamén tratado como a orde Chromulinales. Seguramente a clasificación será revisada consonte se vaian estudando en detalle máis especies.
Iberolacerta galani
É un endemismo dos montes de León aínda que algunhas das súas poboacións viven no oriente da provincia de Ourense.
Algas douradas
Características e clasificación
Presentan diversos tipos morfolóxicos (flaxelados, ameboides e inmóbiles), que orixinalmente foron tratados como diferentes ordes ou familias.
Evolución
miniatura|[[Fucoxantina]] As crisófitas conteñen o pigmento fucoxantina. A causa disto foron algunha vez consideradas unha forma especializada de cianobacterias. Como moitos destes organismos teñen unha cápsula de sílice, teñen un rexistro fósil relativamente completo, o que permitiu aos modernos biólogos confirmar que, de feito, non derivan das cianobacterias, senón máis ben dun antepasado que non posuía a capacidade de fotosintetizar. Moitos dos fósiles precursores das crisófitas carecen totalmente de calquera tipo de pigmento co que poidan facer a fotosíntese. A maioría dos biólogos cre que as crisófitas adquiriron a súa capacidade de fotosintetizar a partir das súas relacións endosimbióticas con cianobacterias que contiñan fucoxantina.
Iberolacerta galani
A especie foi nomeada en honor do herpetólogo galego Pedro Galán Regalado.
Loio
O topónimo galego Loio pode referirse a:
Iberolacerta galani
Antigamente estivo incluída no xénero Lacerta.
Descrición
A especie foi descrita en 2006 polos herpetólogos Óscar Arribas, Salvador Carranza e Gaetano Odierna.
Etimoloxías
Para a do xénero, véxase Iberolacerta
O epíteto específico, galani, é unha homenaxe dos descritores ao herpetólogo coruñés Pedro Galán Regalado. pola súa dedicación de toda a súa vida ao estudo da herpetofauna ibérica e á historia natural en xeral.
Sinónimos
Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:
Características
É unha especie de Iberolacerta de tamaño grande, sendo a especie máis grande do xénero, cunha lonxitude cabeza-cloaca notábel (as femias de até 84,42 mm). As patas anteriores e posteriores son comparativamente máis curtas que noutras especies. Presenta numerosos ocelos axilares de cor azul viva.
A súa masa corporal media é de 15,22 g.
O seu cariotipo é único entre os Iberolacerta, ten 36 cromosomas na súa dotación diploide, un NOR de tipo L, cromosomas sexuais W e Z, e secuencias características nos xenes do seu ADN mitocondrial para o citocromo b e o ARNr de 12S.
Pontevedra en Broma
Pontevedra en Broma foi un periódico editado en Pontevedra en 1892.
Iberolacerta galani
Distribución
Iberolacerta galani é endémica dos montes de León: serra Segundeira, serra de Cabreira, Pena Trevinca e serra de Teleno, situadas entre as provincias de León, Zamora e Ourense.
Pontevedra en Broma
Historia e características
Subtitulado Revista literaria, apareceu o 3 de xullo de 1892. Periódico semanal, publícase os domingos. Fundado e dirixido por Prudencio Landín Tobío.
Iberolacerta galani
Hábitat
Na súa área de distribución, Iberolacerta galani habita zonas supraforestais, situadas entre os 1 770 e 2 000 m sobre o nivel do mar, caracterizadas por un clima de alta montaña incluídas nos pisos climáticos oromediterráneo e crioromediterráneo.
Estado de conservación
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), tendo en conta que a especie, aínda que és abundante dentro da súa área de distribución, esta é moi pequena (a súa extensión é de menos de 5 000 km2), e pode estar diminuíndo, polo que ualidica o seu status como NT (case ameazada), necesitándose máis detalles sobre a gravidad das súas ameazas, o que fai que estea cerca da cualificación de en perigo de extinción.
Parque Nacional de Mavrovo
O Parque Nacional de Mavrovo atópase no oeste de Macedonia do Norte, xunto a fronteira con Albania.
-511
Véxase tamén
Historia ano a ano
Parque Nacional de Mavrovo
Flora e Fauna
A importancia do parque radica na súa riqueza faunística. Así pódese atopar o oso pardo, o lince, o rebezo e diferentes especies de aves de presa, coma o quebraosos, a aguia pomerana ou a Aquila heliaca.
Tangerine Reef
Tangerine Reef é o décimo primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de pop experimental Animal Collective, publicado o 17 de agosto de 2018 a través do selo Domino. É o primeiro disco do grupo editado sen Panda Bear, e foi realizado en colaboración co dúo Coral Morphologic e en celebración do ano internacional dos arrecifes.
O disco está acompañado por unha película, estreada na páxina web da banda.
Leovixildo
dereita|miniatura|Marfil románico San Millán de la Cogolla, onde se representa ao rei Leovixildo sometendo aos cántabros e tomando a cidade. Leovixildo, nado cara ao 525 e finado en Toledo o 21 de abril de 586, foi rei dos visigodos desde o ano 572 ata a súa morte, e rei de Galiza desde o 585.
Traxectoria
Leovixildo compartía o poder real co seu irmán Liuva I desde o 568 ou 569 e tras a súa morte proclamouse rei dos visigodos. Casou tres veces, a súa primeira dona foi Teodosia, deste matrimonio naceu Recaredo (tamén coñecido como Recaredo I), que sería o seu herdeiro. A segunda muller foi Riquilda, filla de Khilperico I, rei de Neustria; e a terceira muller foi Gosvinga, viúva de Atanaxildo. Seguiu unha política de remedo de Bizancio e foi o primeiro rei visigodo que vestiu ropaxes reais e sentou nun trono e desde o 573 asociou aos seus dous fillos no trono para asegurar a continuidade do goberno.
Baixo o reinado do Leovixildo prodúcese un dos mellores momentos do reino. Practicou reformas relacionadas coa unificación xurídica (permitir matrimonios entre godos e hispanorromanos). Loitou contra os bizantinos asentados na Bética, acabou coa rebelión dos vascóns, e despois de invadir a Gallaecia no ano 585, logrou titularse coma Rex Gallaecia, Hispania et Gallia Narbonensis e espallar a súa autoridade sobre os tres territorios.
Intentou a unificación relixiosa (conversión de católicos ao arianismo), polo que convocou un concilio para tal fin, cousa que non se realizou, xa que isto lle trouxo o problema dunha rebelión do seu fillo Hermenexildo, que estaba convertido ao catolicismo. Hermenexildo morreu asasinado en circunstancias moi estrañas, hai unha opinión maioritaria que di que foi mandado asasinar polo seu pai ao non converterse ao arianismo (máis tarde Hermenexildo foi considerado santo mártir pola relixión católica como San Hermenexildo).
Meaus
O topónimo galego Meaus pódese referir a:
Pobo zhuang
Demografía
Calcúlase que en 1950 eran uns 8.000.000 individuos. En 1980 eran 13.000.000, en 2000 uns 16.187.163, dos cales 14.207.143 vivían en Guangxi, 1.144.021 en Yunnan e 570.200 en Guangdong. Cara a 2010 había un total de 18.540.000 zhuangs, dos cales 16.200.000 vivían en Guangxi, 1.500.000 en Yunnan e 7000.000 en Guangdong e outros estados.
Ligazóns externas
miniatura|esquerda|Zhuang en Guangxi.
Tuia
As tuias son as coníferas pertencentes ao xénero Thuja, da familia dos alciprestes (Cupressaceae) orixinarias das rexións temperadas do Hemisferio Norte. O xénero ten cinco especies, dúas nativas de América do Norte e tres do leste asiático. O xénero é monofiléctico e irmán de Thujopsis (tuiopse).
Acostuman chamarlles polo seu apelativo latino arborvítae (‘árbore da vida’, en latín), por mor á súa follaxe sempre verde.
En Galicia non existen especies bravas, porén son moi común na xardinaxe urbana e privada para choer os eidos a xeito de sebes mestas.
Etimoloxía
O termo galego e portugués tuia vén do grego: θυία (nome que lle daban a esta árbore).
Descrición
As follas da Thuja son perennes e escamentas, agás ao abrochar, cando teñen forma de agulla de coser. As follas son escamudas, de 1–10 mm de longo, excepto nas novas plántulas no seu primeiro ano, que teñen follas tipo frouma (aciculares). As follas escamudas fican en pares decusados alternadas en catro ringleiras ao longo das poliñas. Os estróbilos masculinos son miúdos, non conspicuos, e se atopan nas puntas das poliñas. Os conos femininos (chamados popularmente mazás) comezan de xeito semellante non conspicuos, mais medran até 1–2 cm de longo e maduran cando teñen 6–8 meses de idade; teñen 6-12 escamas que se superpoñen, magros, coriáceos, con 1-2 sementes miúdas en cada escama cun par de ás laterais estreitas.
Son plantas monoicas que contan con conos masculinos que son miúdos e inconspícuos, localizándoos nas puntas das pólas e con conos femininos máis grandes e magros, con escamas encouradas.
A madeira da tuia es liviá, macía e aromática.
Especies
miniatura|right|Follaxe e casca da [[tuia xigante (T. plicata).]] miniatura|right|[[Tuia xigante vella (T. plicata), na península Olympic, EUA]] miniatura|right|Cultivares de T. occidentalis nun arboredo
Un híbrido da T. standishi (Tuia do Xapón) e a T. plicata (Tuia xigante) coñécese co nome de cultivar Thuja 'Green Giant'.
Outra especie moi distinta e só relacionada de xeito afastado, anteriormente tratada coma Thuja orientalis (Árbore da vida), trátase hoxe nun xénero propio, coma Platycladus orientalis. Os achegados máis estreitos de Thuja son Thujopsis dolabrata, diferenciado pola súa follaxe mesta e os seus conos máis rexos, e Tetraclinis articulata (grego θύια, θύα, anteriormente clasificado no xénero e pola que recibe o nome de Thuja), distintiva na súa follaxe cuadrangular (non aplanada) e conos con catro escamas madeireiras e grosas.
Ecoloxía
As especies de Thuja úsanse coma plantas alimentarias polas larvas dalgunhas especies de lepidópteros (bolboreta) incluído Epirrita autumnata, Ectropis crepuscularia e Eupithecia pusillata. Os cervos comen facilmente a follaxe, e cando a poboación de veados é alta, pode afectar adversamente ao crecemento de árbores novas e até o establecemento de plantas de sementeiro.
Usos
As tuias cultívanse amplamente coma árbores ornamentais, e son usadas amplamente como sebes. Unha serie de cultivares fanse medrar e son usados no deseño de paisaxes. Usualmente, os propietarios plántanas coma árbores para conseguir intimidade entre eles e os seus veciños. O cultivar 'Green Giant' é unha planta de sebe moi popular, crecendo até 80 cm por ano cando son novas.
A madeira é lixeira, suave e aromática. Pode dividirse de xeito doado e se resiste á decadencia. Tense usado en moitas aplicacións, coma nas tullas, huchas ou artesas que repelen a couza. Os postes feitos en tuia a miúdo foron usados para facer valados e travesas do camiño de ferro. A madeira da Thuja plicata adóitase usar para facer caixas das guitarras.
A follaxe é rica en vitamina C. Os nativos do Canadá usan a frouma da Thuja occidentalis (Tuia do Canadá) para facer un té que ten 50 mg de vitamina C por cada 100 g. Isto axuda a combater o escorbuto. O óleo da tuia contén terpeno tujona que se ten estudado pola súa antagonista receptor GABA, con propiedades potencialmente letais.
O óleo da tuia úsase de xeito tópico para axudar no tratamento do papiloma humano, espullas e espullas xenitais. É popular en tratamentos homeopáticos, para tratar infeccións das vías respiratorias.
Hindemburg Melão Jr.
Hindemburg Melão Jr., nado en São Paulo o 15 de xaneiro de 1972, é un filósofo brasileiro, investidor, epistemólogo, teólogo, autor e xogador de xadrez retirado.
Traxectoria
Hinbemburg escribiu máis de 1.600 artigos sobre ciencia, filosofía, xadrez, finanzas, entre outros campos e o libro IMC na Balança.
Hindemburg é coñecido como xogador de xadrez por correspondencia (cunha puntuación de 2328), e como xogador de xadrez ás cegas, onde ostenta o récord polo “xaque mate anunciado máis longo en partidas simultáneas de xadrez a cegas”, cun xaque mate anunciado en 12 movementos nunha exhibición simultánea contra nove opoñentes, o cal foi rexistrado no Libro Guinness dos Récords. Reuniu tamén unha colección de xogos de xadrez ás cegas de moitos xogadores de diferentes épocas.
É tamén un analista e teórico de xadrez, tendo recibido por dúas veces a distinción en innovacións teóricas consideradas entre as mellores polo xurado de Šahovski Informator.   Hindemburg interesouse polo tema da intelixencia humana, e é o fundador de Sigma Society, unha asociación de superdotados.
No seu libro IMC na Balança, Hindemburg propuxo unha corrección na fórmula empregada para o índice de masa do corpo:
Emilio Disi
Emilio Roberto Parada, chamado Emilio Disi, nado en Bos Aires o 2 de xaneiro de 1943 e finado na mesma cidade o 14 de marzo de 2018, foi un actor e cómico galego arxentino.
Traxectoria
Emilio Disi naceu nunha familia de emigrantes galegos na Arxentina. O pai, José Luis Parada, viña de Leiro, e emigrara a Cuba antes de asentarse na Arxentina como empregado público na década dos vinte; a nai, Pura Yáñez, viña dunha aldeíña da provincia da Coruña e traballaba como cociñeira, modista, lavandeira e limpadora. O irmán máis vello, Pepe Parada, xa se dedicaba ao sector do espectáculo, e por iso a Emilio empezaron a dicirlle 'Paradita'. Para evitalo tomou o pseudónimo de Emilio Disi, porque así se chamaba unha óptica local (Di sí), que atopara de maneira aleatoria na guía de teléfonos.
O primeiro filme de Disi, en 1968 foi Humo de marihuana, onde interpretou un papel secundario. Ese mesmo ano filmou Somos los mejores e ao ano Fuiste mía un verano. Xa en 1974 gravou o filme Los golpes bajos, mais a sona na Arxentina chegoulle coa serie de televisión Los hijos de López (1980).
A década dos oitenta foi un tempo de grandes éxitos para Disi, xa que filmou películas exitosas como El telo y la tele (1985), Los bañeros más locos del mundo (1987, xunto a Gino Renni, Berugo Carámbula e Alberto Fernández de Rosa) e Bañeros II, la playa loca (1989, a canda Gino Renni e Guillermo Francella). Contra o remate desa década encabezou outra saga con Guillermo Francella: Los extermineitors, unha parodia da serie de películas estadounidense Terminator. Aínda que se chegaron a gravar catro fitas na saga (Los Extermineitors, Extermineitors II, la venganza del dragón, Extermineitors III, la gran pelea final e mais Extermineitors IV, como hermanos gemelos) Disi só participou das dúas primeiras porque despois rifou con Francella. Ao tempo tamñen traballaba en televisión, onde protagonizara programas que tiveran bastante impacto na época. En 1988 participou na comedia Stress e a mediados dos noventa na segunda edición do programa Brigada Cola a canda Fernando Lupiz, entre outros. Tamén tiveron sona os seus sketchs cómicos de Rompeportones, dirixido por Hugo Sofovich.
Finou no hospital Instituto Fleming, do barrio de Colegiales, a causa dun cancro de pulmón.
Aeroporto Juan Gualberto Gómez
O aeroporto Juan Gualberto Gómez, anteriormente coñecido como aeroporto de Varadero, é un aeroporto internacional que serve a cidade cubana de Varadero, na provincia de Matanzas. Está situado a 10 quilómetros ao leste de Matanzas e a uns 20 ao suroeste de Varadero. É o segundo aeroporto máis concorrido de Cuba despois do aeroporto José Martí da Habana.
Anita Simoncini
Festival de Eurovisión Júnior 2014
O 26 de setembro de 2014, anunciábase que The Peppermints representarían a San Marino no Festival de Eurovisión Júnior 2014 en Malta coa canción "Breaking My Heart". Actuaban en terceiro lugar na final, despois de Krisia, Hasan & Ibrahim de Bulgaria e diante de Josie de Croacia. Finalizaron no décimo quinto con 21 puntos.
Festival de Eurovisión 2015
A pesar de competir en Eurovisión sen as outras Mentas, ela dixo que o grupo planea quedar xunto.
O 27 de novembro de 2014, anunciábase que Simoncini xunto con Michele Perniola representarían a San Marino no Festival de Eurovisión 2015 en Viena.
Voo 143 de Philippine Airlines
O voo 143 de Philippine Airlines era un servizo doméstico dende o aeroporto Ninoy Aquino en Manila ata o aeroporto de Mandurriao en Iloilo. O día 11 de maio de 1990 no aeroporto Ninoy Aquino o Boeing 737-300 que operaba a ruta sufriu un estoupido no tanque central de combustible e foi consumido polo lume en catro minutos.
Accidente
A tempertura do aire era alta no momento do accidente, duns 35 °C, mentres o Boeing 737-300 estaba aparcado en Manila. Os paquetes de aire acondicionado, situados debaixo do tanque de combustible central do 737 estiveran funcionando no chan dende antes do pushback (de 30 a 45 minutos). O tanque central de combustible, que non se enchera dende o 9 de marzo, probablemente contendo algúns vapores de combustible. Pouco despois do pushback unha potente explosión no tanque central empuxou o chan da cabina violentamente cara arriba. Os tanques das ás romperon causando que o avión se incendiase.
A meirande parte dos 113 pasaxeiros e 6 tripulantes escaparon polas ramplas de emerxencia, que foran despregadas tras o estoupido.
Varios pasaxeiros informaron de ata tres estoupidos no avión, e Oscar Alejandro, entón director da Oficina de Transporte Aéreo de Filipinas, confirmou que os motores non estaban encendidos no momento dos estoupidos.