cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Terámenes
Fillo de Hagnón, o fundador de Anfípole e natural do demo (poboación) de Estiria, foi un dos principais instigadores do golpe de estado dos Catrocentos, pero dentro do movemento oligárquico tivo unha tendencia máis moderada que outros, que o levou a porse á fronte da corrente que se opuxo aos excesos da oligarquía e deu paso ao goberno do Cinco Mil.
Tras a vitoria en Arxinusas (-406), conseguiu librarse da acusación de non prestar auxilio aos náufragos, pero contribuíu á condena a morte dos seis estrategos. Despois da derrota final de Egospótamos, tivo un papel importante nas negociacións da rendición de Atenas e participou no goberno oligárquico dos Trinta Tiranos. Pero tamén nesta ocasión as súas tendencias moderadas o distanciaron dos seus colegas. Esta vez o resultado foi negativo: enfrontouse a Critias, o radical tío de Platón, e foi condenado á morte e axustizado.
Desde a Antigüidade foi obxecto de diversas valoracións. Culpárono pola súa actitude cambiante (chamárono «coturno», calzado para ambos os pés), pero tamén se apreciaron a súa moderación e os seus esforzos por manterse entre os réximes populares e os excesos das oligarquías radicais.
Oligarca moderado, a miúdo atopouse atrapado entre os demócratas por unha banda e a facción extremista dos oligarcas no outro. Tivo éxito en substituír unha oligarquía de poucas persoas por unha máis ampla en -411 pero fallou ao tentalo de novo en -404. Foi executado polos extremistas a cuxas políticas se opuxo.
Terámenes foi unha figura central en catro grandes episodios da historia de Atenas. Apareceu en escena en 411 como un dos líderes do golpe de estado oligarca, pero cando empezou a diferir das ideas dos outros conspiradores, comezou a oporse aos novos líderes e tomou o mando na oposición á nova oligarquía para substituíla por unha máis ampla. Serviu como xeneral varios anos máis despois disto, pero non foi reelixido para o posto en -407. Durante a Batalla de Arxinusas, na que serviu como trierarca, encargóuselle rescatar aos mariñeiros atenienses dos barcos que se estaban afundindo, pero impediullo unha tormenta. Ese incidente desencadeou a furia do pobo de Atenas, e Terámenes tivo que defenderse e exonerarse da súa responsabilidade no rescate errado. A controversia terminou coa execución de seis xenerais que dirixiran a batalla.
Tras a derrota ateniense na Batalla de Egospótamos en -405, Terámenes negociou con Esparta os termos da rendición. Logo converteuse nun membro da nova oligarquía coñecida como os Trinta Tiranos que Esparta impuxera ao seu rival. Terámenes volveu entrar en conflito cos membros máis extremistas do novo goberno e as súas protestas polo reino de terror imposto levaron aos oligarcas a planear a súa destitución. Foi denunciado á asemblea oligarca e, logo, ao ver que dita institución tiña reparos en castigalo, foi executado sen xuízo.
Rexistro histórico
Non se ten constancia de ningunha biografía antiga de Terámenes, pero a súa vida e accións están relativamente ben documentadas, grazas ao amplo tratamento que se dá da súa figura en varios dos traballos que nos chegaron. O orador ático Lisias fala detidamente de Terámenes en varios dos seus discursos, aínda que dunha maneira moi hostil. Terámenes tamén aparece en varias antigas historias narrativas; o relato de Tucídides inclúe os comezos da carreira política de Terámenes, e Xenofonte continúa onde Tucídides o deixou, e narra con detalle algúns episodios da súa carreira.
Diodoro Sículo, probabelmente tomando o seu relato en varios puntos do historiador grego Éforo, proporciona outro relato que se aparta considerabelmente do de Xenofonte en varios puntos. Terámenes tamén aparece en varias outras fontes, que, aínda que non proporcionan moitos detalles, foron usadas para esclarecer as disputas políticas que rodearon a vida de Terámenes e o seu recordo.
Familia
Só as liñas xerais da vida de Terámenes fóra da esfera pública foron conservadas no rexistro histórico. Tanto o seu pai, Hagnón, como o seu avó paterno, Nicias, tiveran papeis importantes na vida pública ateniense nas décadas anteriores da aparición de Terámenes en escena. A familia era moi rica; Nicias tivo máis de 1000 escravos traballando nas minas de prata de Laurión, e distribuía a súa riqueza prodigamente para gañar o favor do pobo. Como un dos políticos líderes de Atena s tras a morte de Pericles, Nicias fora o principal defensor da Paz de Nicias, que terminou coa primeira parte da Guerra do Peloponeso, a chamada Guerra arquidámica, en -421, e fora o comandante supremo da expedición a Sicilia, morrendo en Siracusa en -413 pouco antes da derrota desastrosa desta expedición. Hagnón, comandou o grupo de colonizadores gregos que fundaron Anfípole en -437/-436, serviu como xeneral en varias ocasións antes e durante a Guerra do Peloponeso, e como un dos signatarios da Paz de Nicias Tucídides menciona a Hagnón co cargo de comandante en 1.117, 2.58, <span style="background-color: rgb(255, 145, 145);" title="e, cando non é o símbolo químico do itrio">e en 2.95. A carreira de Hagnón coincidiu en parte coa do seu fillo, xa que foi un dos dez membros da comisión nomeados polo goberno dos Catrocentos para redactar o borrador dunha nova constitución en -411.
Derrocamento da democracia
miniatura|Alcibíades incitou ao golpe oligárquico coa promesa de axuda persa para Atenas se a democracia era derrocada. A primeira aparición no rexistro histórico de Terámenes é a súa participación no golpe de estado oligárquico de -411. Como consecuencia da derrota ateniense en Sicilia, as revoltas empezaron a estalar entre os estados sometidos a Atenas no mar Exeo.
Neste contexto, un grupo de aristócratas atenienses, liderados por Pisandro e con Terámenes entre os seus partidarios, comezou a conspirar para derrocar ao goberno democrático da cidade. Esta intriga foi iniciada polo nobre exiliado Alcibíades, quen nese momento era axudante do sátrapa persa Tisafernes. Afirmando que tiña grande influencia sobre Tisafernes, Alcibíades prometeu regresar a Atenas, levando axuda dos persas, coa condición de que a democracia que o desterrou fose substituída por unha oligarquía. Por tanto, varios trierarcas e outros xefes da frota de Samos empezaron a planear o derrocamento da democracia. Enviaron a Pisandro a Atenas, quen coa promesa de que o regreso de Alcibíades e unha alianza cos persas serían posíbeis se os atenienses substituían a súa democracia por unha oligarquía, convenceu á Ekklesía (Asemblea do pobo ateniense) de que enviase como emisario ao mesmo Alcibíades, autorizado a facer calquera preparativo.
Alcibíades, con todo, cuxa influencia sobre Tisafernes non era tan grande como alegara, decatouse de que non podería convencer ao sátrapa de que se aliase cos atenienses, e para ocultalo ao pobo ateniense, demandou tal número de concesións á Asemblea de Atenas, que foron rexeitadas.
Conflito dentro do movemento oligárquico
En -411, Terámenes propuxo un goberno no que a todos os homes con status de hoplita ou máis alto lles fose concedido o voto.
Naquel momento, empezaron a desenvolverse algúns conflitos, acontecementos que ameazaban o futuro do novo goberno de Atenas. Primeiro, o golpe de estado planeado en Samos foi frustrado polos esforzos dos demócratas samios e un grupo de atenienses a quen confiaron en axudarlles. Cando o exército de Samos escoitou as noticias do golpe de estado en Atenas, que chegou ao mesmo tempo que informes esaxerados das ultraxes perpetradas polo novo goberno, declararon a súa lealdade á democracia e a hostilidade cara aos novos gobernantes. En Atenas, mentres tanto, produciuse unha escisión entre os oligarcas moderados e radicais, con Terámenes xunto a Aristócrates como xefe da facción moderada. A facción extremista, liderada por Frínico, contaba con xefes ilustres do golpe de estado como Pisandro e Antifonte, quen tiña o dominio dos Catrocentos, opúñase a ampliar a base da oligarquía, e estaba disposto a pedir a paz con Esparta. Os moderados, doutra banda, aínda que non estaban polo labor de solicitar a paz con Esparta, en termos que puidesen manter o poder de Atenas, estaban dispostos a sacrificar o Imperio e a frota, e querían ampliar a oligarquía para incluír a 5000 putativos, presumibelmente incluíndo a todos os homes con status de hoplita ou superior. Aínda que Tucídides, en Historia da Guerra do Peloponeso VIII, 89, afirma que os moderados chamaron para o goberno aos 5000 de entre os moderados, era unha simple manobra de propaganda. Os historiadores modernos están en desacordo, sinalando o relato de Aristóteles, coa indicación de que os moderados foron sinceros.
Pouco despois de obter o poder, os xefes extremistas da revolución empezaran a construír fortificacións en Eteiona, un punto dominante na entrada do porto do Pireo, para protexelo dun ataque da frota de Samos. Co desacordo interno aumentando, uniron estas novas fortificacións ás murallas existentes para formar un reduto defendíbel contra os ataques por terra ou por mar, que contiña un grande almacén ao que os extremistas trasladaron a maior parte da subministración de cereais da cidade. Terámenes protestou enerxicamente contra a construción desta fortificación, argumentando que o propósito non era manter aos demócratas fóra, senón entregala aos espartanos; Tucídides testemuña que os seus cargos non eran insustanciais, xa que os extremistas estaban a consideralo realmente. miniatura|280x280px|Recreación moderna de hoplitas gregos. Inicialmente cauteloso (cando os inimigos do réxime foran executados antes), Terámenes e o seu partido se envalentonaron para realizar varias accións.
Primeiro, unha frota peloponesia, aparentemente enviada para axudar ás forzas anti-atenienses de Eubea, foi ascendendo amodo pola costa do Peloponeso. Terámenes alegou que esta frota estaba a planear capturar as fortificacións de Eteiona, en colaboración cos extremistas.
Segundo, un militar ateniense, actuando aparentemente baixo as ordes de conspiradores superiores nas filas do goberno, asasinou a Frínico, o xefe da facción extremista. El escapou, pero o seu cómplice, un arxivo foi capturado; o prisioneiro, baixo tortura, negouse a dicir o nome do seu xefe. Cos extremistas incapaces dunha acción eficaz neste caso, e coa frota peloponesia invadindo a illa de Exina (un punto de parada obrigada na aproximación ao Pireo), Terámenes e o seu partido decidiron actuar.
Aristócrates, que mandaba un rexemento de hoplitas no Pireo, arrestou ao xeneral extremista Alexicles; enfurecidos, os xefes extremistas dos Catrocentos esixiron a acción, e fixeron varias ameazas contra Terámenes e o seu partido. Para a súa sorpresa, Terámenes ofreceuse voluntariamente para conducir unha forza para rescatar a Alexicles; os xefes dos extremistas accederon, e Terámenes partiu cara ao Pireo, compartindo o seu mandato con outro moderado e un extremista, Aristarco. Cando Terámenes e a súa forza chegaron ao Pireo, Aristarco, con rabia, exhortou aos homes a atacar aos hoplitas que asediaran a Alexicles. Terámenes tamén finxiu ira, pero cando foi preguntado polos hoplitas se pensaba que a fortificación sobre Eteiona era unha boa idea, respondeu que se quixesen derrubala, pensaba que estaría ben. Chamando a todos os que querían que o Cinco Mil gobernasen en lugar dos Catrocentos, os hoplitas puxéronse a traballar. Donald Kagan suxeriu que esta chamada foi probabelmente instigada polo partido de Terámenes'. Os hoplitas ao derrubar a fortificación significaban que preferían unha volta á democracia. Varios días despois, a frota peloponesia aproximouse ao Pireo, pero, ao atopar as fortificacións destruídas e o porto ben defendido, navegaron a Eubea. Varios días despois, os Catrocentos formalmente depuxeron e substituíron ao goberno do Cinco Mil; A maioría dos oligarcas fuxiron da cidade.
Especulouse con que Terámenes fose partidario deste tipo de «constitución ideal» do Cinco Mil nos acontecementos constitucionais dos anos -411 e -404.
Ao mando
miniatura|200x200px|A estratexia ateniense en Cícico. Baixo o goberno dos Cinco Mil e baixo a democracia que o substituíu en -410, Terámenes serviu como xeneral durante varios anos, ao mando de frotas no mar Exeo e no estreito do Helesponto. Pouco despois do ascenso do goberno do Cinco Mil, Terámenes navegou a dito estreito para unirse a Trasíbulo e os xenerais elixidos polo exército de Samos. Tras a vitoria ateniense en Abidos, tomou trinta trirremes para atacar aos rebeldes de Eubea, que estaban a construír un camiño elevado en Beocia para prover un acceso desde terra á súa illa. Incapaz de deter a construción, saqueou o territorio de varias cidades rebeldes, viaxou polo Exeo suprimindo oligarquías e conseguindo fondos de varias cidades para o Imperio ateniense. Levou entón a súa frota ao Reino de Macedonia, onde axudou ao seu rei Arquelao I no asedio de Pidna, pero ao prolongarse o asedio, navegou para reunirse con Trasíbulo en Tracia. A súa frota foi a desafiar á armada de Míndaro que asediara a cidade de Cícico. Terámenes mandaba unha á da frota ateniense na batalla de Cícico, e conseguiu unha decisiva vitoria. Nesta batalla, Alcibíades (que fora chamado do exilio pola frota de Samos pouco despois do golpe) conduciu a unha trampa á frota espartana en mar aberto, mentres Trasíbulo e Terámenes, cada un ao mando dunha escuadra, cortaron a retirada aos espartanos. Míndaro foi forzado a fuxir a unha praia próxima, e seguiron feros enfrontamentos en terra cando os atenienses tentaron arrastrar os barcos espartanos. Trasíbulo e Alcibíades mantiveron aos espartanos ocupados mentres Terámenes se uniu ás próximas forzas atenienses e logo apuráronse ao rescate; a súa chegada precipitou unha vitoria total ateniense, na que todos os barcos espartanos foron capturados. Como consecuencia desta vitoria, os atenienses capturaron Cícico e construíron un forte en Crisópole, desde o que obtiñan un arancel dun décimo de todos os barcos que atravesaban o Bósforo. Terámenes e outro xeneral permaneceron neste forte cunha frotiña de trinta barcos para supervisar a recollida do arancel. En Atenas, mentres tanto, o goberno do Cinco Mil foi substituído por unha democracia restaurada uns poucos meses despois desta batalla. Donald Kagan suxeriu que a ausencia de Terámenes, «o mellor orador dos moderados», preparou o terreo para esta restauración.
Arxinusas
Diodoro apunta que os xenerais cometeron un erro crítico tentando culpar a Terámenes. "Porque," manifesta, "aínda que eles podían obter a axuda de Terámenes e os seus socios no xuízo, ambos os homes eran oradores capaces e tiñan moitos amigos e, os máis importante de todo, foran partícipes dos feitos relativos á batalla, tíñanos, con todo, como adversarios e acusadores". Cando chegou o xuízo, os numerosos aliados políticos de Terámenes estaban entre os xefes da facción que pedían a súa condena. Sucedéronse unha serie amarga de debates e procedementos xudiciais cando a Asemblea discutiu sobre que facía cos xenerais. Ao principio, parecía que poderían ser tratados con clemencia, pero ao final demostracións públicas de duelo das familias dos defuntos e a agresiva acusación dun político chamado Calixeno decantou a opinión desta institución. Os seis xerais foron xulgados en grupo e executados. O pobo ateniense, cando o pesar e a cólera provocada polo desastre arrefriáronse, chegaron a lamentar a súa acción, e durante miles de anos os historiadores e comentaristas destacaron o incidente como quizais o máis grande erro xudicial que o goberno da cidade perpetrou algunha vez.
Negociacións de paz
En -405, a frota ateniense foi derrotada e destruída pola frota peloponesia baixo Lisandro na batalla de Egospótamos, no Helesponto. Sen suficientes fondos para construír outra frota, os atenienses só podían esperar que Lisandro navegase cara ao oeste a través do Exeo cara á súa cidade. Bloqueados por terra e mar, coas súas subministracións de alimentos diminuíndo, os atenienses enviaron embaixadores ao rei espartano Axis, cuxo exército estaba acampado fóra das súas murallas, ofrecendo unirse á alianza espartana si éralles permitido conservar as súas murallas e porto; Axis, afirmando que non tiña poder de negociar, enviou embaixadores a Esparta, pero alí dixéronlles que, se quixesen a paz realmente, deberían levar mellores propostas aos espartanos. Os atenienses foron inicialmente intransixentes, indo tan lonxe como encarcerar a un home que suxeriu que demolesen os Muros Longos cando os espartanos insistiron, pero a realidade da súa situación obrigoulles a que considerasen pronto unha solución negociada. Nesta situación, Terámenes, nun discurso na asemblea, pediu que se enviase un embaixador a Lisandro (que estaba a cercar Samos) para determinar as intencións espartanas cara a Atenas; tamén dixo que descubrira algo que podía mellorar a situación dos atenienses, aínda que declinou compartilo cos cidadáns. Esta petición foi concedida, e Terámenes navegou a Samos para atoparse con Lisandro; desde alí, foi enviado a Esparta, quizais deténdose en Atenas no camiño. En Esparta, con representantes de todos os aliados de Esparta presentes, Terámenes e os seus colegas negociaron os termos da paz que finalizaba a guerra do Peloponeso; os Muros Longos e as murallas do Pireo foron demolidos, o tamaño da frota atenienses foi bruscamente limitado, e a política externa ateniense foi subordinada á de Esparta; O tratado tamén estipulaba que os atenienses usasen "a constitución dos seus antepasados". Terámenes volveu a Atenas e presentou os resultados das negociacións á asemblea; aínda que algúns aínda estaban a favor de aguantar, a maioría votou aceptar os termos; a guerra do Peloponeso, despois de 28 anos, terminara.
Os Trinta Tiranos
Como consecuencia da rendición de Atenas, os Muros Longos foron derrubados e as tropas que cercaban a cidade regresaron aos seus fogares; unha gornición espartana permaneceu probablemente en Atenas para supervisar o desmantelamento das murallas; Lisandro navegou a Samos para completar o asedio desta cidade. Outra cláusula do tratado que puxera fin á guerra permitira a todos os exiliados regresar a Atenas, e estes homes, moitos dos cales eran axitadores oligárquicos expulsados pola democracia, estaban a traballar duro meses despois do tratado. Cinco "superintendentes" foron nomeados polos membros dos clubs sociais oligárquicos para planear a transición a unha oligarquía. En xullo de -404, pediron a Lisandro que volvese a Atenas, onde supervisou o cambio de goberno; un político oligarca, Dracóntides, propuxo no consello depositar o goberno en mans de trinta homes escollidos; Terámenes apoiou esta moción, e, con Lisandro ameazando con castigar aos atenienses pola deixar de desmantelar os muros rápida e suficientemente a menos que o fixesen, pasouno á asemblea. Trinta homes foron seleccionados: dez apoiados polos "supervisores", dez elixidos por Terámenes (incluído el mesmo), e dez elixidos por Lisandro.
Este goberno, que pronto foi coñecido como o "Trinta Tiranos" polos seus excesos e atrocidades, empezou rapidamente a establecer o seu control sobre a cidade. Os oligarcas estaban dirixidos por Critias, un dos "supervisores" e antigo exiliado, que pediu unha gornición espartana para asegurar a súa seguridade e iniciou un reinado de terror, executando a calquera home que pensase podería posuír a suficiente iniciativa para desafialos. Esta campaña foi dirixida por Terámenes e os líderes do Trinta; inicialmente partidario de Critias, Terámenes argumentou que agora era innecesario executar a homes que non mostraran ningún sinal de desexar ningún mal á oligarquía, tan só porque foran populares baixo a democracia. Esta protesta, con todo, fracasou en atrasar o ritmo das execucións, así que Terámenes argumentou que, se a oligarquía debía, por forza, gobernar, debía polo menos ampliar a súa base; medorento de que Terámenes puidese dirixir un movemento popular contra eles, Critias e os xefes do Trinta fixeron pública unha lista de 3.000 homes que poderían ser asociados ao novo goberno. Cando Terámenes obxectou outra vez que este número era bastante pequeno, os xefes organizaron unha revista militar para organizar despois o que os cidadáns ordenaran para apilar as súas armas; con axuda da gornición espartana, os oligarcas confiscaron todas as armas excepto aquelas que pertencían aos 3.000. Isto, marcou mesmo o principio dos excesos máis grandes; para pagar os soldos da gornición espartana, Critias e os líderes ordenaron a cada un do Trinta arrestar e executar a un meteco e confiscar as súas propiedades. Terámenes, protestando que esta acción era peor que os peores excesos da democracia, rexeitou seguir a orde. esquerda|miniatura|250x250px|Terámenes foi arrastrado a través da Ágora de Atenas camiño da súa execución. Critias e os seus compatriotas, tendo en conta estes acontecementos, decidiron que Terámenes converteuse nunha ameaza intolerable para o seu goberno; en consecuencia, falou ante a asemblea dos 3.000, e Critias denunciou a Terámenes como traidor nato, sempre preparado para cambiar as súas lealdades políticas segundo as conveniencias do momento. Chamárono co alcume de "coturno", o nome dunha bota levada no escenario que podía servir para ambos os pés; Terámenes, proclamou, estaba preparado para servir a calquera causa democrática ou oligárquica, buscando só promover o seu propio interese persoal. Terámenes replicou apaixonadamente e negou que a súa política fose incoherente algunha vez. Insistiu, que preferira sempre unha política moderada; nin unha democracia extremista nin unha oligarquía extremista, e sostido o ideal dun goberno composto de homes con polo menos status de hoplita, que poderían ser utilizados polo estado. Este discurso tivo un grande efecto sobre a audiencia, e Critias viu que, se houbese que dirixir o voto, Terámenes debería ser absolto.
Por tanto, despois de conferenciar co Trinta, Critias ordenou a homes con dagas que bordeasen o escenario en fronte da audiencia e logo golpeasen o nome de Terámenes da lista dos 3.000, negándolle o seu dereito a un xuízo. Aristóteles dá unha descrición lixeiramente diferente da sentenza a matar de Terámenes. Afirma que "Terámenes foi executado despois de que Trasíbulo ocupase Filé e afirma que o Trinta introduciron dúas leis no Consello dos 3.000, con ordes de aprobalas; unha era para dar aos Trinta poderes absolutos para executar a calquera cidadán que non fose membro da lista do Tres Mil, e a outra prohibía participar no goberno a todos os que tomaran parte na demolición do forte de Etionía, ou fixeran algo contra Os Catrocentos, que estableceran a anterior oligarquía. En ambos os feitos participara Terámenes, co resultado de que cando as leis foran ratificadas fíxose fóra da constitución e o Trinta tiñan autoridade para decretar a súa morte ". Terámenes, saltando a un altar próximo, reprendeu á asemblea que permitise o seu homicidio, pero foi en balde; os Once, gardiáns da prisión, introducírono nela, arrastrárono, e obrigárono a beber unha copa de cicuta. Terámenes, imitando un popular xogo de bebida, (o cótabo) no que o bebedor brindaba por un amante, cando acabou a súa copa, tragou o veleno e lanzou os restos ao chan exclamando "Á saúde do meu amado Critias !”
Historiografía
miniatura|O historiador [[Xenofonte de Atenas|Xenofonte escribiu unha descrición mordaz das accións de Terámenes despois de Arxinusas, pero retratou a súa resistencia ao Trinta Terámenes favorablemente.]] Terámenes levou unha vida polémica, e a súa morte non terminou coa crítica das súas accións. Nos anos posteriores á súa morte, a súa reputación converteuse en obxecto de controversia cando os seus antigos colegas houberon de defenderse ante os fiscais da restaurada democracia (o réxime do Trinta durara até -403). Parece que, cando se defenderon ante os xurados atenienses simpatizantes da democracia, os compañeiros de Terámenes na oligarquía tentaron exculparse relacionando as súas accións coas de Terámenes e retratándolle como un firme defensor da democracia ateniense; exemplos diso pódense atopar na obra de Diodoro Sículo e no Papiro de Terámenes, unha obra fragmentaria descuberta en 1968. En dous discursos de Lisias, Contra Eratóstenes e Contra Agorato, Terámenes é retratado como traidor e autointeresado, e que cos seus maquinacións fai un tremendo dano á causa ateniense. Xenofonte, hostil nas primeiras partes da súa obra até onde detivo o seu traballo (Helénicas, II, 3, 10), cambiou de opinión e o seu retrato de Terámenes durante o goberno do Trinta Tiranos foi máis favorábel que o dos seus primeiros anos. Un último retrato é o ofrecido por Aristóteles, quen, na súa Constitución dos atenienses, fala de Terámenes como un cidadán modelo e moderado; Os historiadores discutiron a orixe deste relato, e algúns afirman que é o produto da propaganda dun moderado partido "terameniano", mostra do interese que Terámenes seguía producindo no século -IV; mentres que outros, como Philip Harding, non ven evidencias desta tradición e afirman que o retrato de Aristóteles sobre Terámenes débese só á súa propia revalorización do político.
Poucas figuras antigas como Terámenes, pasaron por tan dramáticos cambios de reputación aos ollos dos modernos especialistas, desde o século XIX. Antes de devandito século, eran amplamente aceptados os relatos desfavorábeis de Xenofonte e Lisias, e Terámenes foi execrado como traidor e culpado de instigar á execución dos xenerais que participaron en Arxinusas. O descubrimento da Constitución dos atenienses de Aristóteles, en 1890, deu marcha atrás a esta tendencia, propiciando unha ampla revalorización do personaxe. Ademais, o relato do xuízo de Arxinusas de Diodoro foi preferido polos especialistas, sobre todo, desde que Antony Andrewes deostou, nos anos 70, o relato de Xenofonte; Diodoro, aínda que ignorado nos seus momentos máis melodramáticos, como na súa elaborada presentación dos últimos momentos de Terámenes, é preferido actualmente en varios asuntos, e no xuízo de Arxinusas en particular. Aristófanes, n'As ras, búrlase da habilidade de Terámenes para liberarse de apretos, pero non se pronuncia sobre os terríbeis acontecementos que seguiron á batalla de Arxinusas, dos cales os eruditos consideran especialmente culpábel a Terámenes, e ven unha exacta descrición de como foi percibido Terámenes no seu tempo; Lisias, que ataca a Terámenes despiadadamente en moitas cousas, non di nada negativo sobre as consecuencias de Arxinusas.
As últimas obras aceptan a Terámenes como moderado. Donald Kagan dixo del "....toda a súa carreira revela que era un patriota e un auténtico moderado, sinceramente comprometido cunha constitución que concedía o poder á clase hoplita, tanto nas formas dunha democracia limitada como nas dunha oligarquía de base ampla"; mentres que John Fine apuntou que "como moitas persoas que seguen unha liña política de centro, foi odiado polos extremistas." A constitución do Cinco Mil é recoñecida como a súa obra política mestra; di que o seu intento de producir un cambio cara á moderación, en -404, conduciu directamente á súa morte. Esa morte fíxose famosa e a historia dos momentos finais de Terámenes foi repetida unha e outra vez durante toda a historiografía clásica. "Porque atopou que a súa morte desafiaba a un tirano", John Fine apunta "é fácil idealizar a Terámenes." Desde a súa morte, Terámenes foi tanto idealizado como inxuriado; os seus sete breves anos de carreira, nos últimos anos da guerra do Peloponeso, foron obxectos de innumerábeis e diferentes interpretacións. Xurdiu unha figura complexa das polémicas obras contemporáneas, que describen a súa carreira, un personaxe que mantivo un rumbo perigoso a través do caos da escena política ateniense de finais do século -V; aínda que os historiadores, dunha ou outra forma, desde a antigüidade até o presente, ofreceron os máis opostos retratos, quizais só as liñas xerais da súa vida política poidan ser coñecidas con certeza.
Marchamp
Marchamp é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Pitaia
miniatura|250px|Froita de Selenicereus megalanthus. dereita|miniatura|250px|Sección dunha [[pitaia vermella.]] miniatura|250px|Pitaia de polpa vermella (Hylocereus monacanthus) Pitaia é o froito en baga da planta do mesmo nome, dos xéneros Hylocereus e Selenicereus, da familia dos cacto s (Cactaceae), proveniente das Américas, de forma ovoide e que, segundo as especies, pode ter a pela de cor rosa, vermella ou amarela, con brácteas verdes que tornan amarelas cando madurece, e a polpa branca ou rosada con semente s negras, moi zumarenta e de sabor doce. Hoxe cultívanse en diferentes zonas tropicais e subtropicais do mundo, incluíndo xa as Illas Canarias e o sur da Península Ibérica.
Descrición
A pitaia é unha planta cactácea, e como tal, é moi resistente ás secas. A planta é un cacto suculento, rústico, de talos longos triangulares, cuxos tentáculos procuran as rochas incesantemente polas que senten unha especial predilección, haxa solo achegado ou non; adoita se enredar nas árbores próximas alimentándose da humidade das súas cascas e rube polas súas pólas até oito ou dez metros do chan sen penetrar un só centímetro en terra. A flor da pitaia, que é tubular, hermafrodita como a maioría das cactáceas, é tan fermosa como breve, pois os seus finos e longos pétalos brancos ou rosados ábrense dende o cáliz, cunha textura e fragrancia especial de efectos sedantes, pero sorprendentemente efémera, pois parece cegador pola mañá e a medida que empeza a sentir a calor do sol se deshidrata de súpeto. Ábrese unha soa vez nas horas nocturnas e o seu recendo penetrante atrae a numerosos insectos. Autofecúndase mais tamén pode cruzarse, sendo os morcegos os mellores polinizadores no seu medio natural. A formación do froito desde a polinización até a colla dura de catro a oito meses dependendo das temperaturas existentes.
O froito é de forma ovoide con 10 cm de longo por 6 cm de largo e adoita presentar desde o seu nacemento unha cor averdada que se torna amarela ou ruiba segundo o cultivar, a medida que se desenvolve, ofrecendo unha pela escamosa, especial característica que dá o nome "pitaia" que en haitiano quere dicir froita escamosa. Dita casca presenta grupos de espiños duros e agudos que se desprenden con facilidade, debendo ser quitadas coidadosamente antes de cultivar o froito e evitar con iso as súas picadas. É unha froita deliciosa que contén unha polpa lene, doce e mol en cultivares de cor amarela e carmesí nas variedades de tona vermella, que adoitan conter menos azucre.
Especies
Distínguense dúas especies principais: A H. triangularis (pitaia amarela) e a H. ocamposis (pitaia vermella). A que proporciona froitos vermellos é moito máis atractiva pero ten o inconveniente de que é moito máis feble e delicada, soportando mal o transporte e posterior mercadeo. A de cor amarela é menos perecedoira e ofrece mellores posibilidades comerciais debido ás súas calidades resistentes e, especialmente, ao seu sabor, moi superior ás variedades vermellas. Hai outras especies, como as seguintes especies:
Propiedades
A tona da pitaia é dun verde purpúreo ou de cor amarela. A polpa é abrancazada e contén miúdas sementes negras recendentes. Este seu aroma pérdese cando se quentan. As pitaias vermellas teñen xeralmente a polpa de cor branca, mais tamén existen variedades de polpa vermella, máis difíciles de cultivar e por iso menos frecuentes, aínda que o seu sabor é máis intenso ca os da de polpa branca. Son froitas sensíbeis á presión e por iso difíciles de transportar. En Europa é posíbel atopar a froita de Centroamérica nos supermercados entre xullo e decembro, e do Vietnam entre xaneiro e xuño. As froitas provenientes de Tailandia chegan por avión durante todo o ano. A pitaia axuda á creación de glóbulos vermellos. O 90% da froita está composto de auga e é rica en ferro, calcio e fósforo; tamén contén vitaminas B, C e E. O seu valor enerxético é de 210 kJ/100 g.
Produción
Os principais produtores do mundo de pitaia son Nicaragua (máximo produtor en Centroamérica de Hylocereus sp.), Colombia (máximo produtor de Selenecereus megalanthus), Ecuador (produtor de ambos os Hylocereus sp. e Selenecereus megalanthus), Vietnam (máximo produtor de Hylocereus undatus no sueste de Asia), Tailandia, Malaisia e Israel.
Aeroporto Internacional de Pequín-Capital
O Aeroporto Internacional de Pequín-Capital (IATA: PEK, ICAO: ZBAA) é o principal aeroporto internacional que serve a Pequín. Está situado a 32 km ao nordés do centro da cidade, nun enclave do distrito de Chaoyang rodeado polo distrito de Shunyi. O aeroporto pertence á Beijing Capital International Airport Company Limited, unha compañía controlada polo estado que tamén se encarga de operalo.
O aeroporto é o principal centro de conexións de Air China, a aeroliña nacional do país, que voa a uns 120 destinos (sen contar os de carga), dende Pequín. China Eastern Airlines, Hainan Airlines e China Southern Airlines tamén usan o aeroporto como centro de conexións.
Pequín-Capital inaugurou a súa Terminal 3 en 2008, xusto a tempo para os Xogos Olímpicos de 2008, converténdose na segunda terminal máis grande do mundo tras a terminal 3 do Aeroporto Internacional de Dubai e no sexto edificio máis grande en superficie. O Aeroporto Internacional de Pequín-Capital cobre unha área de 1 480 hectáreas de terra.
Pequín-Capital ascendeu rapidamente nos ránkings de aeroportos máis concorridos do mundo na pasada década. En 2009 converteuse no aeroporto con máis número de pasaxeiros e de movementos de avións de Asia. Ven sendo o segundo aeroporto máis concorrido do mundo en tráfico de pasaxeiros dende o ano 2010. En 2012 rexistrou 557 167 movementos de avións, chegando ao sexto posto mundial. En termos de carga o aeroporto de Pequín-Capital tamén conseguiu un rápido crecemento. No ano 2012 converteuse no 13º máis concorrido do mundo en tráfico de mercadorías, rexistrando 1 787 027 toneladas.
Aeroliñas e destinos
miniatura|250px|[[Airbus A319 de Air China aterrando]] miniatura|250px|[[Boeing 787 de All Nippon Airways aterrando]] miniatura|250px|[[Boeing 787 de American Airlines rodando]] miniatura|250px|[[Airbus A330 de China Eastern Airlines engalando.]] miniatura|250px|[[Boeing 737 de China Southern Airlines aterrando]] miniatura|250px|[[Airbus A340 de Hainan Airlines aterrando]]
Segunda división B española 1980/81
A tempada 1980–81 da Segunda División B foi a cuarta edición desta competición, terceiro nivel do fútbol en España. Ascenderon a Segunda División o Celta de Vigo, Deportivo da Coruña, RCD Mallorca e Córdoba CF.
As Torres, Oza, Carballo
As Torres é un lugar da parroquia de Oza no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 48 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 19 homes e 29 mulleres.
Bugatti
Bugatti é unha marca de automóbiles superdeportivos e de luxo, fundada en 1909 na entón cidade alemá de Molsheim, Alsacia (agora en territorio francés) polo italiano Ettore Bugatti. Hoxe en día pertence ao grupo alemán Volkswagen.
Na súa primeira etapa, os coches Bugatti eran coñecidos pola beleza do seu deseño (Ettore Bugatti era dunha familia de artistas e considerábase á vez un artista e construtor) e polas súas moitas vitorias. A morte de Ettore Bugatti en 1947 resultou ser o final da marca, e a morte do seu fillo Jean Bugatti en 1939 asegurou que non había un sucesor para dirixir a fábrica. Non se fixeron máis de 8.000 coches. A compañía loitou financieiramente, e lanzou un último modelo na década de 1950, antes de ser finalmente adquirida polo seu negocio de pezas de avión na década de 1960.
Dende os anos 1980 a marca foi xestionada pola empresa Bugatti Automobili SpA, que adquiriu tamén Lotus, ata que despois de ser comprada en 1998 polo Grupo Volkswagen, constituiuse en empresa de capital francés no ano 2000 coa denominación de Bugatti Automobiles SAS, con base en Molsheim.
Etapa Ettore Bugatti
thumb|upright|Ettore Bugatti en 1932.|alt=|left O fundador Ettore Bugatti naceu en Milán, Italia, e a empresa de automóbiles que leva o seu nome foi fundada en 1909 en Molsheim que se atopa na rexión de Alsacia que formaba parte do Imperio Alemán ata 1919. A compañía era coñecida tanto polo nivel de detalle da enxeñería dos seus automóbiles, como pola forma artística na que foron executados os deseños, dada a natureza artística da familia de Ettore (o seu pai, Carlo Bugatti (1856-1940), foi un importante deseñador Art Nouveau de mobles e de xoias).
A Primeira Guerra Mundial e as súas secuelas
thumb|Bugatti Tipo 13 Brescia Sport-Racing, 1922.|alt= Durante a guerra Ettore Bugatti foi enviado, inicialmente a Milán e máis tarde a París, pero en canto concluíron as hostilidades volveu á súa fábrica de Molsheim. Menos de catro meses despois de que o Tratado de Versalles formalizara a transferencia de Alsacia de Alemaña a Francia, Bugatti conseguiu, no último minuto, un stand no 15. Salón do Automóbil de París en outubro de 1919. Expuxo tres coches lixeiros, todos eles baseábanse moito nos seus equivalentes de antes da guerra, e cada un estaba equipado co mesmo árbore de levas en cabeza de 4 cilindros e 1.368 cc con catro válvulas por cilindro. O máis pequeno dos tres era un "Tipo 13" cunha carrozaría de carreiras (construída polo propio Bugatti) e usando un chasis cunha distancia entre eixes de 2000 mm.<ref. name=Automobilia1920/> Os outros eran un "Tipo 22" e un "Tipo 23" cunha distancia entre eixes de 2250 e 2400 mm. respectivamente.
Éxitos nas carreiras
thumb|Bugatti Tipo 35B|alt=
A compañía tamén tivo un grande éxito a principios dos Gran Premio de automobilismo, gañando o primeiro Gran Premio de Mónaco en 1929 nun Bugatti tipo 35B. O éxito da compañía culminou co piloto Jean-Pierre Wimille gañando as 24 Horas de Le Mans dúas veces (en 1937, con Robert Benoist e 1939 con Pierre Veyron).
Os Bugatti máis famosos foron o Type 35 Grand Prix, o Type 41 "Royale", o Type 57 "Atlantic" e o deportivo Tipo 55.
Os coches Bugatti tiveron un grande éxito nas carreiras. O pequeno Bugatti Type 10 logrou as catro primeiras posicións na súa primeira carreira. O Bugatti Type 35 de 1924 é probablemente o coche de carreiras máis exitoso de todos os tempos, con máis de 2.000 vitorias. O Tipo 35 foi desenvolvido por Bugatti co mestre enxeñeiro e piloto de carreiras Jean Chassagne, que tamén o conduciu no primeiro Gran Premio do coche en Lión en 1924. Bugatti logrou á vitoria na Targa Florio durante cinco anos consecutivos desde 1925 ata 1929. Louis Chiron, celebrou a maioría dos podios dos automóbiles Bugatti, e no rexurdimento moderno da marca Bugatti Automobiles SAS nomearon o seu concept car de 1999 Bugatti 18/3 Chiron na súa honra. Pero foi o seu último éxito na competición de Le Mans a que é máis recordada Jean-Pierre Wimille e Pierre Veyron gañaron a carreira de 1939 cun só coche e escasos recursos.
thumb| Bugatti Railcar|alt=
Carreiras de avións
Na década de 1930, Ettore Bugatti involucrouse na creación dun avión de carreiras, coa esperanza de vencer aos alemáns na Deutsch de la Meurthe prize. Este sería o Bugatti 100P, que nunca voou. Foi deseñado polo enxeñeiro belga Louis de Monge que xa utilizara motores Bugatti Brescia no seu "Tipo 7.5".
Ettore Bugatti tamén deseñou un exitoso vagón motorizado, o Autorail.
Traxedia familiar
A morte do fillo de Ettore Bugatti, Jean Bugatti, o 11 de agosto de 1939 marcou un punto de inflexión na fortuna da compañía. Jean morreu mentres probaba un coche de carreiras Tipo 57 corpo de tanque cerca da fábrica de Molsheim. thumb|Bugatti Type 73A|alt=
Logo da II Guerra Mundial
Logo da Segunda Guerra Mundial a fábrica de Molsheim estaba en ruínas e a compañía perdeu o control da propiedade. Durante a guerra, Bugatti planeou unha nova fábrica en Levallois, un suburbio do noroeste de París. Logo da guerra, Bugatti deseñou e planeou construír unha serie de novos coches, incluíndo o Tipo 73 de rúa e o Tipo 73C un coche de competición dun só asento, pero foron construídos só cinco coches do Tipo 73.
A construción dun coche de 375 cc sobrealimentado detívose cando Ettore Bugatti morreu o 21 de agosto de 1947. Trala morte de Ettore Bugatti, o negocio reduciuse aínda máis e fixo a súa última aparición como marca comercial no Salón do Automóbil de París en outubro de 1952.
Logo dunha longa decadencia, Bugatti deixou de operar en 1952. thumb|Motor Bugatti Tipo 49 ([[Musée de la Chartreuse, Molsheim)|alt=]]
1956 Fórmula Un
(Chave)
miniatura|[[Bugatti Type 251]]
Notables achados na era moderna
Os familiares do Dr. Harold Carr atoparon un raro Bugatti Tipo 57S Atalante de 1937 ao catalogar as pertenzas do médico logo da súa morte en 2009. O Tipo 57S do Dr. Carr é notable porque foi orixinalmente propiedade do piloto de carreiras británico Earl Howe. Dado que unha gran parte do equipo orixinal do vehículo estaba intacto, pódese restaurar sen depender das pezas de recambio.
O 10 de xullo de 2009, un Bugatti Brescia Tipo 22 de 1925, que permanecera no fondo de Lago Maggiore na fronteira entre Suíza e Italia durante 75 anos foi recuperado do lago. O Museo Mullin en Oxnard, California comprouno nunha poxa por 351.343 dólares nunha venda en Bonham Retromobile de París en 2010.
Intentos de reactivación
A compañía intentou un regreso baixo a dirección de Roland Bugatti a mediados dos anos 1950 co Tipo 251 de carreiras con motor central. Deseñado coa axuda de Gioacchino Colombo, o coche non puido cumprir coas expectativas e os intentos da compañía na produción de automóbiles detívose.
Na década de 1960, Virgil Exner deseñou un Bugatti como parte dos seu proxecto de " Revival Cars". Unha versión de demostración deste coche foi construída en realidade por Ghia usando o último chasis Bugatti Type 101, e presentouse no Salón do Automóbil de Turín de 1965. Financieiramente non era viable, e Exner dirixiu a súa atención ao renacemento da Stutz.
Bugatti seguiu fabricando pezas de avións e foi vendida a Hispano-Suiza, tamén un ex fabricante de automóbiles que volveuse provedor de avións, en 1963. Snecma fíxose cargo de Hispano-Suiza en 1968. Logo da adquisición de Messier, Snecma fusionou Messier e Bugatti en Messier-Bugatti en 1977.
Bugatti Automobili SpA 1987-1995
right |200px| [[Bugatti EB110 (1996)]] O empresario italiano Romano Artioli adquiriu a marca Bugatti en 1987, e fundou Bugatti Automobili SpA. Bugatti encargou ao arquitecto Giampaolo Benedini deseñar a fábrica, que foi construída en Campogalliano, Italia.
En 1989 os plans para o novo renacemento de Bugatti foron presentados por Paolo Stanzani e Marcello Gandini, os deseñadores do Lamborghini Miura e do Lamborghini Countach. Bugatti chama ao seu primeiro vehículo de produción Bugatti EB110 GT. O Bugatti EB110 é anunciado como o coche deportivo tecnicamente máis avanzado xamais producido.
O famoso deseñador de coches de carreiras Mauro Forghieri serviu como director técnico de Bugatti desde 1992 ata 1994.
Bugatti presenta un prototipo chamado o EB112 en 1993.
Quizais o propietario máis famoso dun Bugatti EB110 foi o sete veces campión do mundo de Fórmula Un o piloto Michael Schumacher, quen comprou un EB110 en 1994. Schumacher vendeu o seu EB110, que fora reparado logo dun grave accidente en 1994, a Modena Motorsport, un taller que prepara automóbiles de carreiras e servizo Ferrari en Alemaña.
No momento que o EB110 chegou ao mercado, as economías de América do Norte e Europa estaban en recesión. A mala situación económica levou á compañía ó fracaso e as operacións cesaron en setembro de 1995. Un modelo específico para o mercado de EE.UU. chamado "Bugatti América" estaba en proxecto, cando a empresa deixou de operar.
Bugatti Automobiles S.A.S. 1998-presente
miniatura| [[Bugatti Veyron 16.4]]
Bugatti Automobiles S.A.S. encargou a Giorgetto Giugiaro de ItalDesign producir o primeiro prototipo de Bugatti, o EB118, un cupé que debutou no Salón do Automóbil de París de 1998. O concepto EB118 ofreceu un 408-quilowatt (555 PS; 547 bhp), cun motor W-18. Logo do seu debut en París, o EB118 concepto móstrase de novo en 1999 no Salón do Automóbil de Xenebra e no Salón do Automóbil de Tokyo.
Bugatti presentou os seus seguintes conceptos, o EB 218 no Salón do Automóbil de Xenebra de 1999 e o 18/3 Chiron no Salón do Automóbil de Frankfurt de 1999 (IAA).
Bugatti Automobiles S.A.S. comezou a ensamblar o seu primeiro vehículo de produción regular, o Bugatti Veyron 16.4 (o 1001 BHP un Automóbil superdeportivo con motor de 8 litros W-16 con catro turbocompresores) en setembro de 2005 na fabrica de Bugatti en Molsheim.
Arquitectura dzong
miniatura|dereita|Fortaleza Trongsa, en Bután.
Arquitectura dzong (en tibetano: རྫོང་, en transliteración Wylie: rDzong) é o nome dado ó estilo no que se construíron unha serie de fortalezas-mosteiro nas rexións do sur do Himalaia, especialmente en Bután. Os espazos, patios e edificios, quedan definidos por unha construción masiva de muros pautados con torres. Estas fortificaciones construíronse con fins militares, relixiosos (servían de fogar a monxes budistas), e administrativos. Os dzongs existen dende os primeiros séculos do segundo milenio, aínda que a súa época de esplendor foi o século XVII.
Características
dereita|miniatura||Dzong de [[Punakha.]]
Nostián
O topónimo galego Nostián pode referirse a:
Arquitectura dzong
Os dzongs en Bután
En Bután os dzongs forman parte da súa organización territorial, constituíndo un caso particular no mundo actual. Cada dzong está á cabeza dun distrito, e no seu interior están repartidos os tres poderes: executivo, lexislativo e xudicial. Ademais, é sede tanto do goberno político como do relixioso (budista).
Tullamore
Tullamore (Tulach Mhór en irlandés) é unha cidade da República de Irlanda, no centro do país na provincia de Leinster. Ten unha poboación de 11.098 habitantes.
As ramonas
As ramonas é unha novela en lingua galega de Ana Cabaleiro, publicada en novembro de 2018 por Editorial Galaxia logo de gañar o Premio García Barros.
Trama
Mona Otero é unha fotógrafa de Saídres (Silleda), que vive en Santiago de Compostela co seu marido. Logo de perder o carné de conducir por conducir ebria, comeza a usar o servizo BlaBlaCar para ir entre os dous lugares. Tamén vai coa súa amiga Moncha, xornalista reconvertida en taxista. Nesa etapa, o marido de Mona déixaa porque vai ter un fillo cunha concelleira de Silleda, Ra Meixide.
Mona, que quere orientar a súa carreira laboral a unha faceta creativa, vese abocada a traballar como fotógrafa en vodas xunto a Daniel, un compañeiro de estudos. Doída porque as cousas non van como ela quere, refúxiase no alcohol e vive entre o seu estudio nas Fontiñas e a casa familiar na aldea.
Co propósito de regresar á primeira liña do mundo da arte prepara unha obra que quere presentar á feira ARCO. A temática da obra é a liña de ferrocarril entre Ourense e Santiago de Compostela, inaugurada en 1958 logo de moitos anos de obras, nas que participaron xentes das parroquias que atravesaba, e en proceso de desaparición pola chegada do eixo de alta velocidade. Para facer a obra, planta unha ducia de alciprestes a ambos os lados da vía do tren, e vai facer unha acción espectacular. Malia que prepara todo a conciencia, sufrirá as consecuencias duramente.