cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Обломов
Обломов ("Oblómov") é unha novela do escritor ruso Iván Goncharov publicada en 1858, a máis coñecida do autor.
Trama
Oblómov, o personaxe central da novela, é visto como a encarnación do home superfluo (lizhni chelovek), estereotipo da literatura rusa do século XIX. Oblómov e un home nobre e xeneroso incapaz de tomar decisións ou de realizar accións importantes. Ó longo do libro permanece case todo o tempo na cama. O libro foi considerado unha sátira da nobreza rusa, de papel social moi cuestionado na Rusia da época.
Repercusión
A obra foi moi popular no seu tempo, e moitos dos seus caracteres e situacións marcaron a cultura e linguaxe rusos. Oblomov pasou a lingua rusa coma palabra para describir a persoas que amosan unha preguiza e inercia similares ás do protagonista da novela. Oblomovismo ("oblomovshina") designa o tipo de preguiza case xenética que algúns críticos, entre eles Fiodor Dostoievski consideraron característica constitutiva da alma rusa e "Oblomovka" refírese á casa familiar no campo, descrita como un lugar idílico no capítulo “O soño Oblómov", e que simboliza a fuxida á infancia, á que se regresa mentalmente cando a incapacidade de decidirse bloquea á acción.
22, A Million
22, A Million é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de indie folk Bon Iver, publicado o 30 de setembro de 2016 a través do selo Jagjaguwar. Foi gravado no estudio de Justin Vernon en Eau Claire, Wisconsin, e marcou un cambio no son da banda, incorporando elementos de música electrónica e hip hop, e facendo un grande uso de samples, sintetizadores e efectos. Vernon afirmou que case todos os sons do disco foron creados e manipulados usando un sintetizador Teenage Engineering OP-1, xunto con software deseñado especialmente para a banda por Chris Messina.
O álbum estreouse no número 2 da lista Billboard 200 e en xeral foi moi ben recibido pola crítica, que loubou o seu son orixinal e as coloridas letras. Varias publicacións, incluídos Pitchfork Media, Rolling Stone e The Guardian, listaron 22, A Million como un dos mellores discos do 2016. Tamén foi nomeada nos Grammy de 2017 aos premios ao mellor álbum de música alternativa e á mellor embalaxe.
Autódromo do Estoril
O Autódromo do Estoril, cuxo nome oficial é Autódromo Fernanda Pires da Silva, é unha pista de carreiras de 4,36 km en Portugal, e foi a sede do Gran Premio de Portugal de Fórmula 1 entre e.
Actualmente, e desde a tempada do 2000, é sede do Gran Premio de Motociclismo de Portugal nas súas tres categorías (Moto3, Moto2 e MotoGP).
Características
O circuíto de Estoril foi construído en 1972 nunha meseta rochosa preto de Estoril, Portugal. O circuíto ten dúas curvas moi pechadas, en forma de grampa, subidas, baixadas e unha longa recta onde se sitúa a meta. Nos primeiros anos realizáronse moitas competicións nacionais e ocasionalmente carreiras de Fórmula 2. Con todo, a falta de mantemento quitoulle posibilidades de ser utilizada para a Fórmula 1 ata 1984, ano en que de novo estivo a punto.
A través dos anos o circuíto de Estoril adoeceu de problemas de seguridade, e varias veces non logrou aprobar as inspeccións. Ademais, os ventos son frecuentes no autódromo.
Cabe destacar que este foi o último circuíto de Fórmula 1 no que non había chicanes. Con todo, tras a morte de Ayrton Senna no Gran Premio de San Marino de 1994, en Imola, decidiuse pór unha chicane na curva de "tanque", pasándose a chamar "chicane Gancho".
Todos os gañadores de Fórmula 1, no circuíto de Estoril
Récord: N.Mansell / A.Prost (3 Veces)
Pilar Pallarés
dereita|miniatura|Homenaxe da AELG a Pilar Pallarés na Coruña. Pilar Pallarés García, nada en Culleredo o 29 de abril de 1957, é unha poeta galega.
Traxectoria
Estudou Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela. Colaborou en diversas revistas, como Grial, Coordenadas, Dorna, Nordés ou Festa da Palabra Silenciada. Pertenceu ao colectivo poético De amor e desamor.
Recoñecemento
En 2019 é recoñecida pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega como Escritora na súa Terra.
Apodiformes
A dos apodiformes (Apodiformes) é unha orde de aves da subclase das neornites, e da infraclase dos neognatos (clado dos cipselomorfos), orde dos apodiformes e familia dos apódidos.
A orde comprende 438 especies de egotelos, cirrios ou birrios, salanganas e colibrís.
Descrición
A orde foi descrita en 1940 polo ornitólogo estadounidense James Lee Peters.
Etimoloxía
O nome científico Apodiformes está construído polos elementos apod- e -formes, unidos por un -i epentético para facilitar a pronuncia. O primeiro elemento está tirado da raíz do adxectivo do grego antigo ἄπους, ápous, "sen pés", "sen patas" (formado polo prefixo privativo ἄ- a-, e o nome πούς, ποδός, "pé", "pata"). E o segundo é un sufixo do latín científico que significa "en forma de", derivado do latín clásico forma, -ae, "forma".
Sinónimos
Este grupo coñeceuse tamén polos sinónimos:
Familias
Segundo a clasificación de referencia do Congreso Ornitolóxico Internacional, a orde comprende as catro familias seguintes:
Variacións taxonómicas
Na denominada taxonomía de Sibley-Ahlquist, proposta por Charles Sibley e Jon E. Ahlquist, baseada en estudos de hibridación ADN-ADN realizados a fins dos anos 1960 e durante os 1980, os colibrís foron separados dos apodiformes para formaren unha nova orde, a dos troquiliformes (Trochiliformes), cunha única familia, a dos troquílidos. Porén, colibrís, cirrios e salanganas teñen entre si moitas semellanzas anatómicas, e diversos autores non aceptaron dita separación.
Esta clasificación non é recoñecida pola maioría dos taxónomos actuais, que utilizan estudos de filoxenia molecular máis recentes.
Por outra parte, incorporáronse os egotelos (familia egotélidos), que durante moito tempo se clasificaron dentro da orde dos caprimulxiformes.
Características
Como o seu nome suxire ("sen patas", ver etimoloxía), as súas patas son moi pequenas e teñen unhas funcións moi limitadas. Os pés están cubertos con pel espida en lugar das escamas que teñen outras aves. Outra característica compartida polas súas especies son as ás longas cos úmeros cortos e robustos. A evolución das características das ás subministránlle aos colibrís uns instrumentos ideais para flotaren no aire.
Os colibrís, os cirrios e os egotelos comparten outras moitas similitudes anatómicas entre si. O egotelos aparentemente son converxentes cos caprimulxiformes, cos que están estreitamente relacionados, e que, para moitos autores, forman un clado dos cipselomorfos cos apodiformes.
O Castro, Pantín, Valdoviño
O Castro, é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 7 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 4 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 1999 cando contaba cos mesmos habitantes.
Warsan Shire
Warsan Shire, nada o 1 de agosto de 1988, é unha escritora, poeta, editora e profesora británica que naceu de pais somalís en Kenya. En 2013 foi premiada co premio de poesía africana da Universidade Brunel, escollida dunha lista de seis candidatos dun total de 655 solicitantes. Os seus versos "No one leaves home unless/home is the mouth of a shark" (Ninguén deixa a casa a non ser que a casa sexa a boca dunha quenlla), do poema "Conversations about Home (at a deportation center)", son considerados unha chamada á mobilización das persoas refuxiadas e das súas defensoras.
Traxectoria
Nada o 1 de agosto de 1988 en Kenya de pais somalís, migrou coa súa familia ao Reino Unido cando tiña un ano. Ten catro irmáns/irmás. Licenciouse en Artes en Escritura Creativa. Desde 2015, reside principalmente nos Ánxeles.
En 2011, publicou Teaching My Mother How To Give Birth, unha poesía reivindicativa publicada por Flipped eye. A súa colección completa foi publicada en 2016, tamén por Flipped eye.
A súa poesía tomou relevancia na película Lemonade de Beyoncé no ano 2016. O interese de Knowles-Carter en utilizar o seu traballo xurdiu ao coñecer o poema "For Women Who Are Difficult to Love".
Recoñecemento
Recibiu varios premios pola súa obra. En abril de 2013, foi recoñecida co Premio de poesía africana na inauguración da Universidade Brunel, un premio destinado a poetas que aínda non publicaran unha colección completa de poesía. Foi escollida entre unha lista restrinxida de seis candidatos dentro dun total de 655 candidaturas.
En outubro de 2013, foi seleccionada dunha lista de seis finalistas como a Young Poet Laureate for London. A distinción é parte do programa Spoke da London Legacy Development Corporation que ten como misión a promoción das artes e a cultura no programa Spoke da London Legacy Development Corporation, que se centra en promover as artes e a cultura no Parque Olímpico Queen Elizabeth e na súa área de influencia.
En 2014, foi escollida como poeta residente de Queensland, Australia, en colaboración co Centro Aborixe de Artes Escéncias para unha estancia de seis semanas.
A Lagoa, Pantín, Valdoviño
A Lagoa é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2016 tiña catro habitantes (dous homes e dúas mulleres), un máis ca en 2007 (tres mulleres residentes) e catro menos que en 1999.
Westerhever
Westerhever (en Vesterhever) é un concello alemán que se atopa no distrito de Nordfriesland, no estado de Schleswig-Holstein.
Xeografía
Westerhever atópase no extremo noroeste da península de Eiderstedt, arrodeada polo mar de Wadden. O faro de Westerheversand, as marismas e as praias son as principais atraccións turísticas da vila, que recibe uns 80 000 visitantes cada ano.
Karel Bělohoubek
Traxectoria
Bělohoubek estudou clarinete con Rudolf Zavadil e logo de 1956 a 1959 fagot e clarinete na Escola Militar de Música en Roudnice nad Labem. A partir de 1959 foi o fagot solista da banda militar de Stříbro onde permaneceu ata 1961, ano no que se mudou para Praga entrando na Posádkovoá hudba Praha e posteriormente na Ústřední hudba Armády České republiky, continuando os seus estudos de fagot no Conservatorio de Praga con Karel Pivoňka e mais tamén os de dirección con Bohuslav Čížek. Desde 1978 converteuse en director na Ústřední hudba Armády České republiky en Praga e desde 1987 o seu director xefe, retirándose en 1999.
Edición del milenio
Edición del milenio é un disco recompilatorio cos éxitos do grupo de Rock español Héroes del Silencio, publicado no 2000.
Trátase dunha colección de 4 CDs que non conteñen nada novo.
Contido
Disco 1
Disco 2
Disco 3
Disco 4
Die Hard 2
Die Hard 2 é un filme estadounidense acción dirixido por Renny Harlin que foi estreado en 1990. O guión foi escrito por Steven E. de Souza e Doug Richardson, adaptado dende a novela 58 Minutes de Walter Wager.
Sinopse
É Nadal. O tenente John McLane, policía do departamento dos Ánxeles, agarda no aeroporto de Dulles de Washington a que aterre o avión no que viaxa a súa muller. Namentres, o coronel do exército Stuart, un militar ben adestrado, expulsado do congreso, xunto con outros mercenarios profesionais, montan unha base de operacións preto de aeroporto, co obxectivo de liberar a un ditador suramericano derrocado, considerado o maior traficante do mundo, e que dentro de 58 minutos aterrará en Dulles en calidade de prisioneiro político. Stuart anula tódolos sistemas que permiten aterrar ós demais avións, condenados a quedar no ar co risco de esgotárselles o combustible. Esixe, ademais, que un Boeing 747 estea á súa disposición para fuxir co ditador unha vez ceibado, pero McClane tentará que os seus plans non prosperen.
Nutriente
Os nutrientes (do latín nutriens, -entis, participio do verbo nutrire ‘alimentar’) son as substancias químicas que forman os alimentos que permiten ao noso organismo diversas funcións esenciais para a vida, obter enerxía a través deles (función enerxética), formar e manter as estruturas corporais (función estrutural) e regular os procesos metabólicos (función metabólica). Principalmente divídense en dous grupos, dependendo da cantidade deles que necesite o organismo en cuestión, micronutrientes e macronutrientes.
Merlín
dereita|miniatura|Merlín ditando os seus [[poemas, ilustración dun libro francés do século XIII.]]
O mago e adiviño Merlín é un dos personaxes centrais do ciclo bretón e da literatura en torno ao Rei Artur. Foi o artífice da Táboa Redonda; mercé un dos seus encantamentos foi concibido Artur, a quen educaría e guiaría ao seu ascenso ao trono. Discípula súa (e rival segundo interpretacións recentes) foi Morgana, outro personaxe máxico da tradición artúrica.
Biografía
A historia de Merlín está repleta de misterios e como a súa vida está relatada principalmente por obras literarias, ou de pouca credibilidade histórica, é difícil sinalar a data exacta do seu nacemento.
Segundo algunhas versións, Merlín foi xerado polo demo (íncubo) Asmodeo, un espírito corrompido que se uniu ilicitamente a unha monxa. Así, el herdou a bondade da mai e os poderes do pai. Outras versións suxiren que Merlín foi concibido por súa mai sen ningunha intervención masculina. Finalmente, outros cren que o xerou a forza máxica da antigüidade.
En todo caso, parece ser que Merlín foi creado ao principio para atraer os humanos ao lado escuro, pero ao crecer decidiu facer precisamente o contrario: converteuse en guía espiritual da súa época, e en conselleiro de diferentes reis, como Vortigern, Uther Pendragon e o famoso Arturo de Camelot.
175px|esquerda|miniatura|Merlín ilustrado na Crónica de Nuremberg ([[1493).]] Merlín está considerado como o mago máis poderoso da historia. Segundo se conta nas diferentes obras literarias que o teñen de protagonista, era capaz de falar cos animais, de cambiar de forma, de facerse invisible, e tamén de controlar o clima e os elementos, aínda que estas habilidades as empregaba con sumo coidado para non enfurecer a poderosa Natureza. Na novela medieval Lanzarote e Xenebra contábase del o seguinte: "Coñecía a esencia de todas as cousas, a súa transformación e a súa renovación, coñecía o segredo do Sol e da Lúa, as leis que rexen o curso das estrelas no firmamento; as imaxes máxicas das nubes e o ar; os misterios do mar. Coñecía os demos que envían soños baixo a lúa. Comprendía o berro áspero do choia, o voar cantareiro dos cisnes, a resurrección do fénix. Podía interpretar o voo dos corvos, o rumbo dos peixes e as ideas cegas dos homes, e predicía todas as cousas que sucedían despois."
Acabou os seus días no bosque de Brocelianda (Bretaña), onde foi recluído nunha árbore pola súa compañeira Vivian. Markale interpreta o mito da prisión merlínica no bosque como o símbolo da unión cósmica entre o home e a natureza. Outras versións mencionan como a cela en que ficou recluído era unha cova, e outras unha gaiola de cristal. E segundo se conta alí estaría aínda agardando que alguén o libere.
O Merlín histórico
miniatura|dereita|210px|Merlín aconsellando ao rei Arthur, ilustración de [[Gustave Doré]] miniatura|dereita|210px|Representación de Merlín en [[Esmelle, Ferrol.]] A lenda de Merlín bebe de dúas fontes históricas fundamentais: a tradición de Lailoken e a historia de Ambrosio o Neno.
A lenda de Lailoken foi transportada a Gales, onde o personaxe tomou o nome de Myrddin. Trátase dun mito pancéltico que está presente tamén en Irlanda, lugar en que os ciclos mitolóxicos recollen a historia do bardo Suibhne.
A forma actual do nome Merlín fixouna o cronista galés Geoffrey de Monmouth, que alterou o orixinal galés para evitar resonancias co francés merde.
Merlín na literatura
Ficcións (por orde cronolóxica de publicación): Divulgación:
Raimundo Fernández Villaverde
Raimundo Fernández Villaverde y García del Rivero, nado en Madrid o 20 de xaneiro de 1848 e finado o 15 de xullo de 1905, foi un político español presidente en dúas ocasións do Goberno español. Así mesmo, ostentou o título de Marqués de Pozo Rubio.
Traxectoria
Fernández Villaverde estudou bacharelato no Instituto de San Isidro e posteriormente Dereito na Universidade Central de Madrid, onde con 21 anos se licenciou, especializándose en Dereito mercantil e Facenda pública. Tras alcanzar o grao de doutor, foi nomeado profesor supernumerario da devandita Universidade. Afiliado ao Partido Conservador, logrou a acta de deputado polo distrito de Caldas nas eleccións celebradas o 15 de setembro de 1872, polas que Serrano foi nomeado Presidente do Consello de Minsistros.
En 1888 foi nomeado membro da Real Academia de Ciencias Morais e Políticas, lendo un discurso titulado Consideraciones histórico-críticas acerca del sufragio universal como órgano de la representación política en las sociedades modernas. Tras a volta en xullo de 1890 dos conservadores ao goberno, Fernández Villaverde foi nomeado Ministro de Graza e Xustiza. Como membro da facción silvelista do Partido Conservador, dimitiu, como Dato, cando se produciu o enfrontamento entre Romero e Silvela. O 15 de decembro de 1898 foi elixido membro da Real Academia Española. Porén, por vicisitudes varias non puido tomar posesión ata o 23 de novembro de 1902 cun discurso sobre a poesía española do século XV. Como consecuencia de todo isto, Fernández Villaverde non volvería ocupar cargos relevantes ata 1899, unha vez que Cánovas faleceu e Silvela acadou o liderado do Partido Conservador, que brevemente se denominou Unión Conservadora. Na formación do primeiro Goberno tras a paz estadounidense, o 4 de maio de 1899, Fernández Villaverde ocupou a carteira de Facenda, na presidencia de Silvela. No 17 de xuño dese ano presentou a lei de orzamentos do exercicio 1899-1900. En setembro do mesmo 1900 foi votado como Presidente do Congreso e substituído en Facenda por Manuel Allendesalazar. O 6 de decembro de 1902 volverían os conservadores ao poder con Silvela de presidente e Fernández Villaverde como Ministro de Facenda. Non obstante, diverxencias en torno á reconstrución da escuadra e o seu efecto sobre o equilibrio orzamentario motivaron a súa dimisión e posterior substitución por Faustino Rodríguez de San Pedro. Logo das eleccións de maio de 1903, volveu Fernández Villaverde á presidencia do Congreso. Porén, a súa permanencia neste posto sería efémera, pois após a dimisión de Silvela, o 18 de xullo de 1903, Fernández Villaverde sería nomeado Presidente do Goberno con Augusto González Besada ocupando a carteira de Facenda. A súa situación foi abondo complicada, pois xunto a oposición dos liberais habería que sumar a argallada caladamente por Silvela, Maura e os seus adeptos, todos correlixionarios seus. Perante tal situación resolveu dimitir sendo substituído na Presidencia do Goberno por Maura. Volvería ocupar a Presidencia do Goberno o 27 de xaneiro de 1905. Malia todo, a oposición contra o goberno da maioría dos deputados do seu partido obrigouno a manter as Cortes pechadas. A reapertura destas e as derrotas sufridas no Senado, o 17 de xuño, e no Congreso o día 20 de xuño precipitarían a súa dimisión ocorrida o 21 de xuño de 1905. Apenas un mes despois falecería na capital do Reino.
Zamáns, Vigo
San Mamede de Zamáns é unha parroquia do concello de Vigo. Limita coas parroquias de Beade, Bembrive, Valadares, Vincios e Cela. Pertence ó arciprestado de Louriña. Segundo o IGE, en 2022 tiña 860 habitantes (420 homes e 440 mulleres).
Xeografía
miniatura|255x255px|A presa de Zamáns. Ten 4 entidades de poboación, segundo o IGE cos seguintes habitantes: Cidáns (176), A Igrexa (200), Marcosende (339) e Vilaverde (145). Os lugares (que xeralmente forman parte dalgunhas das entidades): Casal de Abade, As Lagoas, A Menda, Paredes e Vilariño.
Patrimonio
A igrexa parroquial data do 1770. Xunto ós hórreos, sobresaen as construcións relacionadas coa auga: fontes, lavadoiros e muíños, destacando a casa-muíño de Maquías.
A parroquia acolle o campus das Lagoas-Marcosende, coñecido coma CUVI (Centro Universitario de Vigo), no que se localiza o Proxecto da Cidade Universitaria para a Universidade de Vigo do arquitecto catalán Enric Miralles.
Sasha Vujačić
Aleksandar "Saša" Vujačić (en cirílico: Александар »Саша« Вујачић), nado o 8 de marzo de 1984 en Maribor, é un antigo xogador de baloncesto profesional esloveno. Cunha altura de 2,01 metros, xogaba na posición de escolta. O seu pai é adestrador de baloncesto de Serbia Vaso Vujačić.
Europa
A súa carreira profesional comezou moi pronto, cando só tiña 16 anos, idade coa que fichou polo Snaidero Udine, da Lega italiana. Alí xogou até 2004.
En xullo de 2011, asinou un contrato dun ano con opción a un máis co Anadolu Efes S.K. de Turquía.
NBA
Foi elixido no Draft da NBA de 2004 no posto 27 por Los Angeles Lakers, onde na actualidade completa a súa cuarta tempada. Ao longo destes anos, xogando dende o banco, tivo unha media de 9,9 puntos e 1,3 asistencias en apenas 15 minutos por partido que xoga. Na actualidade pasou a xogar de escolta onde pode explotar o seu gran lanzamento de longa distancia. O 25 de xullo de 2008 renovou o seu contrato cos Lakers por 15 millóns de dólares en tres anos. Despois de asinar ese contrato por tres anos cos Lakers, a súa achega e os seus números descenderon.
O 15 de decembro de 2010, Vujačić foi traspasado aos New Jersey Nets nun traspaso entre tres equipos, os Nets, os Lakers e os Houston Rockets. Nos Nets, Vujačić encontrouse co seu antigo compañeiro nos Lakers, Jordan Farmar. Ao levar Ben Uzoh o dorsal 18, Vujačić cambiou o seu número polo 20.
Escala de Pauling
A escala de Pauling é unha clasificación da electronegatividade dos átomos. Débelle o seu nome a Linus Pauling.
Nela, o elemento máis electronegativo (flúor), ten un índice de 4, mentres que o menos electronegativo (francio) leva un valor de 0,7. Os demais átomos levan asignados valores intermedios.
Globalmente pode dicirse que a electronegatividade aumenta de esquerda a dereita na táboa periódica dos elementos e que decae cara abaixo. Deste xeito os elementos de forte electronegatividade están na esquina superior dereita da táboa.
Táboa
Táboa periódica da electronegatividade usando a escala de Pauling.
Pauling scale
A Loira, Pantín, Valdoviño
A Loira é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 38 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 20 homes e 18 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 44 habitantes.
-138
Asia
miniatura|esquerda|275px|Partida da expedición de Zhang Qian a Asia Central, mural da caverna de Mogao
Outros
Historia ano a ano
Albany, Nova York
Albany é a capital do estado de Nova York, Estados Unidos. É, tamén, capital do condado de Albany. No ano 2000 tiña 95.658 habitantes. A cidade está situada 233 km ao noroeste de Nova York, na confluencia dos ríos Mohawk e Hudson.
Historia
miniatura|esquerda|Capitolio de Albany Albany foi a segunda localidade fundada polos europeos en Nova Inglaterra, e no ano 1614 os neelandeses construíron un forte ao que deron o nome de Fort Oranje. Cando pasou a dominio británicos no ano 1664 mudou de nome para Albany como homenaxe ao duque de York e Albany. En 1754, representantes do sete colonias británicas de norteamérica atopáronse no Congreso de Albany. Benjamin Franklin, de Pensilvania, presentou o Plan de Unión de Albany, a primeira proposición firme para unir as colonias. En 1797, a capital do Estado de Nova York trasladouse dende Kingston a Albany. É sede de varias universidades.
-139
Outros
Historia ano a ano
Bryn Celli Ddu
miniatura|250px|dereita|Bryn Celli Ddu, entrada dende o nordeste. miniatura|250px|dereita|Bryn Celli Ddu, vista interior, Bryn Celli Ddu é un lugar prehitórico da illa galesa de Anglesey, localizado preto de Llanddaniel Fab. O seu nome significa 'o túmulo do bosque escuro'. Foi saqueado en 1699, e as escavacións arqueolóxicas fixéronse entre 1928 e 1929.
Durante o período neolítico, tiña un crómlech e un henge. Do lugar recuperouse unha pequena parte dun recipiente queimado que contiña un óso humano do oído.
A comezos da idade de bronce, as pedras foron removidas para construír unha típica tumba de andadeiro na parte superior do centro do henge. Unha pedra tallada cun deseño en serpentina atopábase orixinalmente no lugar. Dende o seu descubrimento, foi trasladada ó Museo Nacional de Gales e foi substituída por unha réplica colocada a carón da entrada. O túmulo de terra que cobre a tumba é unha restauración do século XX. O orixinal era probablemente meirande.
Norman Lockyer, que publicou en 1906 o primeiro estudo sistemático de astronomía megalítica, sostiña que Bryn Celli Ddu marcaba o solsticio de verán. No seu momento, foi ridiculizado, pero as investigacións de Christopher Knight e Robert Lomas en 1997 e 1998 demostraron que estaba no certo. Knight e Lomas tamén declararon que os aliñamentos do lugar servían como calendario agrícola. Steve Burrow, conservador do Amgueddfa Cymru (Museo Nacional de Gales), sostivo máis recentemente a relación dos aliñamentos co solsticio de verán. O aliñamento relaciona Bryn Celli Ddu con outros llugares, como Maes Howe e Newgrange, que sinalaban o solsticio de inverno.
Proceso estocástico
Nas matemáticas de probabilidade, un proceso estocástico é unha función aleatoria. En aplicacións prácticas, o dominio no que a función é definida é un intervalo de tempo (un proceso estocástico deste tipo chámase serie temporal) ou unha rexión do espazo (un proceso estocástico chamado campo variable). Exemplos familiares de series temporais inclúen o mercado de accións e flutuacións do prezo de cambio, sinais como a voz, son e vídeo; datos médicos como a presión sanguínea ou a temperatura; movemento aleatorio como o movemento Browniano. Exemplos de campos variables inclúen imaxes estáticas, topografías aleatorias ou variacións dun material non homoxéneo.
Definición
Un proceso estocástico é un conxunto indexado de variables aleatorias, cada unha das cales é definida no mesmo espazo de probabilidade W e toma valores do mesmo codominio D (a miúdo os números reais \R).
Un caso importante é o conxunto discreto
onde i toma valores discretos do conxunto índice I, a miúdo os enteiros non negativos {0, 1, 2, 3, ...}.
Nun proceso estocástico continuo o conxunto índice é continuo (normalmente o espazo ou o tempo), dando como resultado un número infinito de variables aleatorias.
Cada punto do espazo de estados \Omega; corresponde a un valor particular de cada variable aleatoria e a función resultante (mapeando un punto no conxunto índice co valor da variable aleatoria asociada a el) coñécese como a realización do proceso estocástico.
Un proceso estocástico particular determínase especificando a distribución de probabilidade conxunta das variables aleatorias f(x).
Procesos estocásticos pódense definir en dimensións maiores engadindo unha variable aleatoria multivariable a cada punto do conxunto índice, o que é equivalente a usar un conxunto índice multidimensional. De feito, unha variable aleatoria multivariable pode por si mesma tomarse como un proceso estocástico con conxunto índice
Die Hard
Die Hard é un filme de acción estadounidense dirixido por John McTiernan que foi estreado en 1988. Está baseado na novela de 1979 de Roderick Thorp titulada Nothing Lasts Forever.
Sinopse
Na cidade dos Ánxeles, un grupo armado terrorista apoderouse dun edificio tomando a un grupo de persoas como reféns. Só un home, o policía John McClane (Bruce Willis), conseguiu escapar do acoso terrorista. Está só, pero manterá unha loita feroz e esgotadora contra os secuestradores, xa que é a derradeira esperanza para os secuestrados.
Luís Salgueiro Rodríguez
Luís Salgueiro Rodríguez, finado en Ponteareas en 1993, foi un odontólogo e político galego.
Traxectoria
Médico odontólogo en Ponteareas. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Ponteareas en xaneiro de 1938. Cesou no cargo en outubro dese ano. Logo foi xuíz comarcal de Ponteareas.
Recoñecementos
Foi nomeado fillo adoptivo de Ponteareas en 1984.
Vida persoal
Casou con María Emilia Garra Moldes.
NGC 2613
miniatura|NGC 2613 NGC 2613 é unha galaxia espiral na constelación de Pyxis. Ten unha magnitude aparente de 10.4, unha ascensión recta de 08h 33m 22,8s e unha declinación de -22° 58' 22". Descubriuna William Herschel o 20 de novembro de 1784.
A Pereira, Pantín, Valdoviño
A Pereira é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 16 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 10 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 17 habitantes.
Rhea
Rhea pode referise a:
-140
Outros
Historia ano a ano
Serie temporal
Os modelos para as series temporais poden ter moitas formas. Dúas clases de importancia práctica son os modelos de media móbil (MA en inglés), e os modelos autoregresivos (AR en inglés). Estes dous casos dependen dos datos pasados de xeito lineal. A combinación de ambos modelos dá lugar a un modelo autorregresivo de media móbil (ARMA). A dependencia non lineal de datos pasados é de interese pola posibilidade de producir unha serie temporal caótica.
Úsanse diferentes notacións para a análise de series temporais
é a notación común que especifica a serie temporal X que está indexada polos números naturais.
As ferramentas para investigar datos de series temporais inclúen:
Raio atómico
right|miniatura|Raio atómico medio. O raio atómico é a distancia entre o núcleo do átomo e o electrón estable máis afastado do mesmo. Adóitase medir en picómetros (1 pm=10–12 m) ou Ángstroms (1 Å=10–10 m).
Ao ser os núcleos e os electróns partículas cuánticas, sometidas ao principio de indeterminación ou incerteza de Heisenberg, as medidas directas de distancias non poden ter senón un significado estatístico. Convencionalmente, defínese como a metade da distancia existente entre os centros de dous átomos enlazados, e dependendo dese enlace poderemos falar de raios atómicos, iónicos, metálicos ou raios de van der Waals.
En función do tipo de enlace químico defínense tamén outros raios como o covalente (xeralmente para elementos non metálicos) e o iónico (para elementos metálicos). Situados agora na táboa periódica, unha sinxela regra mnemotécnica para recordar o modo en que aumenta o raio atómico é a seguinte:
O raio atómico dun elemento aumenta de arriba a abaixo e de dereita a esquerda na táboa periódica dos elementos.
Alfabeto glagolítico
miniatura|esquerda|200px O alfabeto glagolítico ou Glagolitza é o máis antigo alfabeto eslavo. Foi creado na Bulgaria por San Cirilo. O seu código ISO 15924 é Glag.
Historia
Este alfabeto eslavo foi introducido no reino da Gran Moravia no século IX polos santos Cirilo e Metodio como axuda á evanxelización das poboacións da Gran Moravia, pero tamén se usou para a evanxelización de Bulgaria. A orixe do nome é a antiga palabra eslava «glagoljati» que significa «falar». Expandiuse pola actual Croacia, en Bulgaria e mesmo ata Montenegro. Foi prohibido polo papa e desapareceu case completamente no século X. É a orixe do alfabeto cirílico desenvolvido polos discípulos de Cirilo.
Características
O alfabeto ten dúas variantes: redonda e cadrada. A variante redonda está dominada por círculos e curvas lixeiras, a variante angular (ou croata) comprende numerosos ángulos rectos e ás veces trapecios. A variante angular utiliza numerosas ligaduras tipográficas que se poden comparar cos alfabetos latinos ou cirílico.
A seguinte táboa representa cada letra clasificada alfabeticamente, cunha representación da súa variante cadrada, o seu nome, a súa representación fonética aproximada, a letra grega equivalente utilizada literalmente (se é posíbel), e a letra en cirílico moderno correspondente se existe. Os nomes de «Jer» a «Jus» escríbense tamén «Ier» a «Ius». Existen numerosas letras que non teñen equivalente moderno, como a vogal nasal «Jus».
Configuración electrónica
dereita|miniatura|upright=1.5|[[Orbital atómico e orbital molecular dun electrón.]] miniatura|Un [[Modelo atómico de Bohr|diagrama de Bohr do litio.]] En química, a  configuración electrónica é o modo no cal os electróns están ordenados nun átomo. Como os electróns son fermións están suxeitos ao principio de exclusión de Pauli, que di que dous fermións non poden estar no mesmo estado cuántico á vez. Polo tanto, no momento en que un estado é ocupado por un electrón, o seguinte electrón debe ocupar un estado mecanocuántico diferente.
No átomo, os estados estacionarios da función de onda dun electrón (os estados que son función propia da ecuación de Schrödinger H? = E? onde H é o hamiltoniano) denomínanse orbitais, por analogía coa clásica imaxe dos electróns orbitando ao redor do núcleo. Estes estados teñen catro números cuánticos: n, l, m e s, e, en resumo, o principio de exclusión de Pauli quere dicir que non pode haber dous electróns nun mesmo átomo cos catro valores dos números cuánticos iguais. Os máis importantes destes son o n e o l.
Valores dos números cuánticos
O primeiro número cuántico n (chamado ás veces pico principal) corresponde aos diferentes niveis de enerxía permitidos ou niveis cuánticos; os valores que toma son 1, 2, 3, 4,... Para n=1 tense o nivel de menor enerxía. Nalgúns casos (por exemplo en espectroscopia de raios X) tamén se denotan como K, L, M, N,... O segundo número cuántico l corresponde ao momento angular do estado. Estes estados teñen a forma de harmónicos esféricos, e polo tanto descríbense usando polinomios de Legendre. A estes subniveis, por razóns históricas, asígnaselles unha letra, e fan referencia ao tipo de orbital (s, p, d, f).
-136
Outros
Historia ano a ano
Benxamín de Tudela
Benxamín de Tudela (בִּנְיָמִין מִטּוּדֶלָה, pronunciado //), nado en Tudela, Navarra, en 1130, e finado en 1173, foi un viaxeiro e escritor navarro, habitualmente chamado "rabino" polos cronistas non xudeus e coñecido polas crónicas das súas viaxes. Coñecedor de diversas linguas (entre elas o hebreo, o arameo, o grego, o latín e o árabe) e de carácter aventureiro, emprendeu unha viaxe de arredor de catorce anos e compilou as súas vivencias nun libro titulado Séfer Maasaot ("Libro de viaxes").
Traxectoria
Coñécese pouco da súa vida, xa que a única fonte da que se dispón é o seu Libro de Viaxes. Aínda que é frecuente que os escritores non xudeus o titulen como rabino, non existen hoxe probas concluíntes de que o fose. O que si que consta é que era fillo dun rabino chamado Xonás.
Poderíase fixar o inicio das súas viaxes entre 1159 e 1167 (cando reinaba en Navarra Sancho VI "o Sabio"), e o seu regreso entre 1172 e 1173 (ano 4933 do calendario hebreo). Segundo isto, as súas viaxes tiveron unha duración mínima de cinco anos e máxima de catorce. Esta última hipótese semella a máis probable, dado que a súa etapa derradeira -desde que marchou de Exipto ata que volveu á Península Ibérica- durou polo menos un ano.
Tampouco se coñece con certeza a finalidade desas viaxes, aínda que no seu libro consta en máis dunha ocasión que amosou moito interese polo comercio do coral, polo que algúns estudosos consideran que puido ter sido comerciante en pedras preciosas. Na súa viaxe tomou contacto coas comunidades xudías que ía atopando.
En total, visitou cento noventa cidades de Europa e Oriente, e as súas anotacións convertéronse nunha das primeiras fontes da demografía xudía. O seu interese centrouse nos xudeus e a súa situación, describindo personalidades, centros de estudos, a poboación, os modos de vida, as dificultades e os éxitos. Tamén fala na súa obra dos grandes acontecementos políticos e históricos da súa época.
Libro de Viaxes (Séfer Masaot)
miniatura|Mapa da ruta seguida por Benxamín de Tudela na súa viaxe. O seu Libro de Viaxes (Séfer Masaot) publicouse en hebreo en Constantinopla en 1543 e baséase nas notas e nas impresións recollidas durante o seu longo percorrido. Desde Tudela, ao sur de Navarra, descendeu polo val do Ebro (Zaragoza, Tortosa, Tarragona e Barcelona) e penetrou en Provenza a través de Xirona. Embarcou en Marsella e viaxou a Xénova, Pisa, Lucca e Roma, cidade onde debeu deterse durante un tempo, tendo en conta o detallado relato que ofrece dos seus monumentos.
Logo de deixar Roma encamiñouse cara ao Sur, onde chegou a Salerno. Embarcou novamente en Otranto, pasou pola illa grega de Corfú, no mar Xónico, e por Arta. Atravesou Grecia e detívose en Constantinopla, de onde ofrece unha descrición polo miúdo, de grande importancia para o coñecemento das condicións e da situación socioeconómica dos seus habitantes naquel momento.
Cruzou o mar Exeo (illas Mitilene, Quíos, Samos e Rodas) ata Chipre. Xa en terra firme, pasou por Antioquía, Sidón e Tiro, e entrou en Palestina por Acre, naqueles momentos en mans dos cruzados. Percorreu o país e describiu en detalle a Terra Santa, deixando un documento de especial interese para o coñecemento da Palestina da época, con alusión ás diversas comunidades étnicas e relixiosas da zona, incluídas confesións minoritarias, como os drusos.
De camiño cara ao Norte, pasou por Tiberíades, Damasco, Alepo e Mosul, cun itinerario difícil de precisar. Chegou a Bagdad, cidade que describe con maior extensión que calquera outra. É probable que viaxase ao longo de Mesopotamia e Persia, aínda que nestes relatos abundan os materiais lendarios. É improbable que se aventurase a traspasar estes ámbitos xeográficos, malia esforzarse por reunir noticias sobre as comunidades xudías de lugares aos que non viaxou, como Arabia, Persia, Asia central, India ou Ceilán, e mesmo menciona a existencia da xudaría de Kai Fong, na China.
Xa de volta, fai unha admirable descrición de Exipto e, en especial, da vida dos xudeus no Cairo e en Alexandría, cidade onde embarca para chegar a Sicilia. Dános unha descrición coidadosa e pintoresca de Palermo. De alí, probablemente, regresou á Península Ibérica por mar, aínda que o itinerario finaliza cunha idealizada visión da vida xudía de Alemaña e do norte de Francia, baseada talvez en relatos que chegaron ao seus oídos.
A Ramalleira, Pantín, Valdoviño
A Ramalleira é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 15 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 7 homes e 8 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 27 habitantes.
A Vaca
O topónimo A Vaca pode referirse a dous lugares de Galicia:
Núcleo terrestre
miniatura|350px|dereita|Corte da Terra, do núcleo á exosfera. (Só o debuxo da dereita está a escala).
O núcleo terrestre, ou núcleo da Terra, é a súa esfera central, a máis interna das que constitúen a estrutura da Terra.
Está formado principalmente por ferro e níquel. Ten un raio de cerca de 3 500 km, maior que o do planeta Marte. A presión no seu interior é varios millóns de veces á existente na superficie, e a súa temperatura pode superar os 6 700 °C.
Divídese en núcleo externo, líquido, e núcleo interno sólido, separados pola descontinuidade de Lehmann.
Antigamente coñecíase co nome de Nife debido ao seu alto contido en níquel e, sobre todo, en ferro.
Formación
Durante a súa formación, hai uns 6 000 millóns de anos, a Terra pasou por unha etapa de fusión, o que permitiu que, debido á acción da gravidade, os materiais máis densos afundiran cara ao centro, mentres que os mái lixeiros subiron cara á codia, un proceso denominado diferenciación planetaria. A causa disto, o núcleo terrestre está composto na súa maior parte por ferro (máis do 70 %), xunto con níquel, iridio e outros elementos pesados; outros elementos químicos densos, como o chumbo ou o uranio, ou son moi raros na Terra, ou son propensos a combinarse quimicamente con elementos máis lixeros, e por tanto permanecen na superficie.
Os metais que conforman o núcleo da Terra fixeron unha aliaxe cando o planeta aínda estaba incandescente, formando así unha estrutura extraordinariamente densa e dura, polo que o noso planeta é o máis denso do sistema solar.
Orixe da calor interna da Terra
A temperatura da Terra aumenta coa profundidade, fenómeno coñecido como gradiente xeotérmico, e o seu centro estímase que pode superar os 6 700 °C, temoeratura máis elevada que a da superficie do Sol. Suponse que os tres factores que contribuíron á calor interna da Terra foron os seguintes:
Só o terceiro factor permanece activo, e é moito menos intenso que no pasado; a Terra irradia ao espazo máis calor da que se xera no seu interior, polo que arrefría lenta, pero continuamente.
Características
Os meteoritos achegan datos sobre a composición do núcleo, xa que se cre que son restos do material a partir do cal se formou a Terra. Hai meteoritos rochosos formados por rochas similares ás peridotitas, e meteoritos metálicos compostos por ferro e níquel; os primeiros considéranse similares ás rochas que forman o manto, mentres que os segundos suponse que son representativos da composición do núcleo. Segundo os últimos datos, o núcleo componse de ferro con 5-10 % de níquel e menores cantidades de elementos máis lixeiros, talvez xofre e oxíxeno.
Subdivisións do núcleo
Os datos sísmicos mostran que o núcleo está dividido en dúas partes, un núcleo externo líquido, de aproximadamente 2 270 km de grosor, e un núcleo interno sólido cun raio duns 1 220 km; ambos están separados pola descontinuidade de Lehmann.
Núcleo externo
Crese que o núcleo externo é líquido e que está composto por ferro mesturado con níquel e poucos rastros de elementos máis lixeiros. A maioría dos científicos cre que a convección do núcleo externo, combinada coa rotación de dito núcleo causada pola rotación da Terra (efecto de Coriolis), causan o campo magnético terrestre a través dun proceso explicado pola hipótese da dínamo.
Núcleo interno
O núcleo interno sólido foi descuberto en 1936 por Inge Lehmann e crese que está composto principalmente por ferro, até un 70 %, níquel (20 %) e menores cantidades doutros metais pesados, como iridio, chumbo e titanio; algúns científicos pensan que podería estar na forma dun só cristal de ferro extremadamente duro e pesado que forma unha aliaxe. Especulacións recentes suxiren que a parte máis interna do núcleo está arrequecida por elementos moi pesados, de números atómicos por riba de 55, o que incluiría ouro, mercurio e uranio.
O núcleo interno sólido está demasiado quente como para soster un campo magnético permanente pero probabelmente actúa como un estabilizador do campo magnético xerado polo núcleo externo líquido.
Evidencias recentes suxiren que o núcleo interno da Terra podería rotar lixeiramente máis rápido que o resto do planeta. En agosto de 2005 un grupo de xeofísicos anunciou na revista Science que, de acordo cos seus cálculos, o núcleo interno da Terra rota en dirección oeste a leste aproximadamente un grao por ano máis rápido que a rotación da superficie; así, o núcleo fai unha rotación extra aproximadamente cada 400 anos.
Claude Godard d'Aucourt
Claude Godard d'Aucour, nado en Langres en 1716 e finado en 1795, foi un autor francés de obras de inspiración erótica e libertina, entre as cales destaca Les Mémoires turcs, avec l'Histoire galante de deux jeunes Turcs durant leur séjour en France (1745) e Thémidore ou Mon histoire et celle de ma maîtresse (1745), admirada e prologada por Guy de Maupassant e citada por Huysmans en À rebours.
Foi recadador xeral de finanzas en Alençon en 1785.
Foi o pai do libretista Claude Godard d'Aucourt de Saint-Just.
Dólar do Caribe Oriental
O dólar do Caribe Oriental (en inglés, East Caribbean Dollar) é a moeda oficial en 6 estados independentes pertencentes á Organización dos Estados do Caribe Oriental (Antiga e Barbuda, Dominica, Granada, Saint Kitts e Nevis, Santa Lucía e San Vicente e as Granadinas) e dous territorios do Reino Unido (Anguila e illa Montserrat) que se encontran localizados no mar Caribe.
O código ISO 4217 para o dólar do Caribe Oriental é XCD e comunmente é representado como EC$. Subdivídese en 100 cents ou céntimos. Hai en circulación moedas de 1, 2, 5, 10 e 25 cents e 1 dólar, e billetes de 5, 10, 20, 50 e 100 dólares.
Historia
A moeda substituíu ao dólar das Indias Orientais en 1983 e é emitida polo Banco Central do Caribe-Leste (en inglés, Eastern Caribbean Central Bank, ECCB) con sede en Saint Kitts e Nevis. Este banco foi constituído nun acordo asinado en Port of Spain o 5 de xullo de 1983, como sucesor da Autoridade Monetaria do Caribe Oriental (Eastern Caribbean Currency Authority). Esta meda substituíu á moeda colonial empregada por estes países, o Dólar das Índias Orientais Británicas, usadas na extinta Federación das Indias Orientais.
En Xuño de 2003 o Banco Central mantiña en circulación 483.3 millóns de EC$, dos cales 432.8 millóns circulaban en papel moeda e 50.5 millóns en moeda metálica. O papel moeda é impreso pola compañía De la Rue Currency e as moedas son fabricadas pola Real Casa de Moeda do Reino Unido. Tódolos membros da Organización dos Estados do Caribe Oriental empregan este dólar, a excepción das Illas Virxes Británicas, que empregan o dólar estadounidense.
As emisións de moedas posúen letras que permiten identificar o país responsable da emisión conforme segundo a seguinte lista:
miniatura|dereita|220px|Moeda de 1 dólar do Caribe-Oriental.
Parlamento de Cantabria
230px|miniatura|O Parlamento de Cantabria, na rúa Alta da cidade de [[Santander.]] O Parlamento de Cantabria, denominado Asamblea Regional de Cantabria ata a reforma do estatuto de autonomía de 1998, é o órgano lexislativo da comunidade autónoma de Cantabria. Os seus membros chámanse deputados e o seu cometido é o de representar aos cidadáns cántabros. Son elixidos por sufraxio universal, igual, libre, directo e segredo.
Funcións
As súas funcións pódense dividir en tres apartados: lexislativas, de control e orzamentarias.
Lexislativas
Neste apartado o parlamento ten o poder de:
De control
Aquí incluiríanse:
Orzamentarias
As funcións orzamentarias serían:
Composición
O Parlamento de Cantabria é elixido en réxime de circunscrición única, xa que é unha Comunidade uniprovincial. O número total de deputados é de 39, aínda que pode ter un número variable entre 35 e 45. Os deputados exercen o seu cargo durante catro anos e gozan de inviolabilidade por actividades realizadas no exercicio do seu cargo (votos, opinións etc.)
Órganos
Está composto pola Mesa, a Xunta de Portavoces, a Deputación Permanente e as Comisións Permanentes.