cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fitohormona
As hormonas vexetais son moléculas de sinalización producidas nos tecidos da planta e están presentes en concentracións moi baixas. Regulan procesos celulares en células diana localmente e poden desprazarse a outras localizacións máis afastadas e actuar noutras partes da planta. As hormonas tamén determinan a formación de flores, talos, follas, a caída das follas e o desenvolvemento e maduración dos froitos. As plantas, a diferenza dos animais, carecen de glándulas que produzan e segreguen hormonas. En lugar diso, as células poden producir hormonas. As hormonas vexetais dan forma á planta ao afectaren o seu crecemento, tempo de floración, o sexo das flores, e a senescencia das follas e froitos. Afectan a que tecidos crecen cara arriba (en dirección á luz) ou cara abaixo (afondando no chan), a formación das follas e crecemento de talos, desenvolvemento e maduración de froitos, a lonxevidade das plantas, e mesmo a morte da planta. As hormonas son vitais para o crecementodas plantas e, en ausencia delas, as plantas serían esencialmente unha masa de células indiferenciadas. Por iso se lles chama factores de crecemento ou hormonas do crecemento. O termo 'fitohormona' foi acuñado por K. V. Thimann. Aos inicios do estudo das hormonas vexetais, "fitohormona" era o termo que normalmente se usaba, pero o seu uso é menos común hoxe.
As fitohormonas encóntranse non só en plantas superiores, senón tamén en algas, nas que teñen funcións parecidas. Tamén hai substancias con funcións parecidas en fungos e bacterias, pero neste caso, non exercen funcións hormonais ou outras funcións fisiolóxicas inmediatas no organismo que as produciu, polo que deben considerarse metabolitos secundarios.
Características
miniatura|[[Filodios na planta Echinacea purpurea, unha anormalidade no desenvolvemento da planta na que estruturas similares a follas substitúen os órganos florais. Isto pode ser causado por un desequilibrio hormonal, entre outras razóns.]] As hormonas vexetais afectan a expresión xénica e a transcrición, a división celular e o crecemento. Prodúceas a planta de forma natural endoxenamente, aínda que compostos químicos similares producidos por fungos e bacterias poden afectar ao crecemento das plantas. O ser humano pode sintetizar artificialmente compostos con capacidade hormonal sobre os vexetais, que se utilizan para regular o crecemeno de plantas cultivadas, malas herbas, e o crecemento in vitro de células de plantas; estes compostos sintetizados artificialmente denomínanse reguladores do crecemento das plantas.
As hormonas vexetais son transportadas por dentro da planta utilizando catro tipos de movementos. Para os movementos localizados, utilízanse as correntes citoplásmicas no interior das células e a lenta difusión de ións e moléculas entre as células. Os tecidos vasculares utilízanse para mover as hormonas dunha parte da planta a outra; estes inclúen os tubos cribosos do floema que transportan os azucres das follas ás raíces e flores, e os tubos leñosos do xilema, que transportan auga e solutos minerais desde as raíces ás follas.
Non todas as células de plantas responden ás hormonas, pero as células que o fan están programadas para responder en momentos específicos no seu ciclo de crecemento. Os efectos maiores ocorren en estadios específicos durante a vida da célula, e teñen uns efectos máis escasos antes ou despois destes períodos. As plantas necesitan hormonas en momentos específicos durante o crecemento das plantas e en localizacións específicas. Tamén necesitan evitar os efectos que teñen as hormonas cando xa non se necesitan. A produción de hormonas ocorre moi a miúdo en sitios de crecemento activo nos meristemas, antes de que as células se diferencien completamente. Despois da produción, ás veces son transportadas a outras partes da planta, onde causan un efecto inmediato; ou poden almacenarse en células para ser liberadas máis tarde. As plantas usan diferentes vías para regular as cantidades de hormonas internas e moderan os seus efectos; poden regular a cantidade de compostos químicos usados para biosintetizar hormonas. Poden almacenalas nas células, inactivalas ou unir hormonas xa formadas conxugándoas con carbohidratos, aminoácidos ou péptidos. As plantas poden tamén degradar as hormonas quimicamente, destruíndoas. As hormonas das plantas regulan frecuentemente as concentracións doutras hormonas de plantas. As plantas tamén transportan as hormonas polo seu corpo diluíndo as súas concentracións.
A concentración de hormonas necesarias para a resposta das plantas é moi baixa (10−6 a 10−5 mol/L). Debido a estas baixas concentracións, foi moi difícil estudar as hormonas vexetais e só desde finais da década de 1970 se empezou a relacionar debidamente os seus efectos e relacións coa fisioloxía das plantas. Gran parte dos traballos iniciais sobre hormonas vexetais consistiron en estudar as plantas que eran xeneticamente deficientes nalgunha delas ou implicaron o uso de cultivos de tecidos de plantas in vitro, que foron sometidos a diferentes proporcións de hormonas, e os crecementos resultantes foron comparados. A primeira observación científica e estudo data do século XIX da década de 1880; a determinación e observación de hormonas vexetais e as súas identificacións fixéronse ao longo dos seguintes 70 anos.
Tipos de hormonas vexetais
En xeral, acéptase que hai cinco grandes tipos de hormonas de plantas, algunhas das cales están formadas por moitos compostos químicos diferentes que poden variar en estrutura dunha especie de planta a outra. Os compostos químicos agrúpanse nalgún dos tipos tendo en conta as súas semellanzas estruturais e os seus efectos na fisioloxía das plantas. Outras hormonas vexetais e reguladores do crecemento non se poden agrupar doadamente nalgún destes tipos; estas existen na natureza ou son sintetizados polos humanos ou outros organismos, incluíndo compostos que inhiben o crecemento das plantas ou interrompen os procesos fisiolóxicos das plantas. Cada clase ten tanto funcións positivas coma inhibitorias, e a xeralmente funcionan conxuntamente, con varias proporcións dunha ou máis hormonas que afectan a regulación do crecemento.
Os cinco tipos principais de hormonas vexetais son:
Ácido abscísico
miniatura|dereita|Ácido abscísico. O ácido abscísico é un dos reguladores máis importantes do crecemento das plantas. Descubriuse e estudouse dándolle diferentes nomes antes de que as súas propiedades químicas se coñecesen plenamente, como dormina e abscicina II. Unha vez que se determiou que estes dous compostos eran o mesmo, pasou a denominarse ácido abscísico. O seu nome debeuse a que se encontraba en altas concentracións nas follas que sufriron abscisión recente, é dicir en follas caídas.
Esta clase de regulador de crecemento das plantas é un composto normalmente producido nas follas das plantas, orixinado nos cloroplastos, especialmente cando as plantas están baixo estrés. En xeral, actúa como composto químico inhibitorio que afecta ao crecemento de xemas e sementes e na dormencia de xemas. É un mediador dos cambios nos meristemas apicais, o que causa a dormencia das xemas e a alteración do último grupo de follas da xema que se converten en cubertas protectoras. Inicialmente, como se encontraba en follas caídas recentes, pensouse que exercía un papel no proceso da caída natural das follas, pero posteriormente descubriuse que non era así. En especies de plantas de climas temperados, xoga un papel na dormencia de follas e sementes ao inhibir o seu crecemento, mais, a medida que se disipa das sementes ou xemas, o crecemento recomeza. Noutras plantas, cando os niveis de ácido abscísico decrecen o crecemento comeza cando aumentan os niveis de xiberelina. Sen ácido abscísico, as xemas e sementes mpezarían a crecer durante os períodos cálidos do inverno e morrerían en canto xease de novo. Como o ácido abscísico se disipa lentamente dos tecidos e os seus efectos tardan en ser compensados por outras hormonas vexetais, hai un retardo nas vías fisiolóxicas que proporcionan protección ante un crecemento prematuro. Acumúlase nas sementes durante a maduración dos froitos, impedindo que a semente xermine dentro do froito ou que xermine antes do inverno. Os efectos do ácido abscísico son degradados nos tecidos das plantas durante as temperaturas frías ou pola súa eliminación polos lavados que fai a auga polo exterior dos tecidos, o que libera as sementes e xemas da súa dormencia.
En plantas con estrés hídrico, o ácido abscísico xoga un papel no peche dos estomas. Axiña que as plantas empezan a estar estresadas hidricamente e as raíces son deficientes en auga, chega ás follas un sinal que causa a formación alí de precursores do ácido abscísico, os cales despois se desprazan ás raíces. Entón, as raíces xeran ácido abscísico, que se traslada ás follas a través do sistema vascular e modulan a captación de sodio e potasio nas células anexas do estoma, as cales despois perden a súa turxescencia, e como consecuencia péchase o estoma. Hai ácido abscísico en todas as partes da planta e a súa concentración nun determinado tecido parece mediar os seus efectos e funcionamento como hormona; a súa degradación ou catabolismo na planta afecta as reaccións metabólicas e crecemento celular e a produción doutras hormonas. As plantas empezan a súa vida como sementes con altos niveis de ácido abscísico. Xusto antes de que xermine a semente, o niveis de ácido abscísico decrecen; durante a xerminación e crecemento inicial da plántula, os niveis de ácido abscísico descenden aínda máis. A medida que as plantas empezan a producir taliños con follas completamente funcionais, os niveis de ácido abscísico increméntanse, facendo máis lento o crecemento celular nas áreas máis "maduras" da planta. O estrés hídrico ou a predación feita polos herbívoros afecta á produción de ácido abscísico e taxas catabólicas, o que acaba producindo outra fervenza de efectos que desencadean respostas específicas das células diana. Os científicos aínda están determinando moitas das complexas interaccións e efectos desta e outras hormonas vexetais.
Auxinas
miniatura|dereita|155px|A auxina [[ácido indol-3-acético.]] As auxinas son compostos que inflúen positivamente no alongamento celular, a formación de xemas e a iniciación das raíces. Tamén promoven a produción doutras hormonas e, en conxunción con citocininas, controlan o crecemento de talos, raíces e froitos, e converten os talos en flores. As auxinas foron a primeira clase de reguladores do crecemento das plantas descubertos. Afectan a elongación da célula ao alteraren a plasticidade da parede celular. Estimulan o cámbium, un subtipo de células meristemáticas, para que se dividan, e nos talos causa que se diferencie o xilema secundario. As auxinas actúan inhibindo o crecemento de xemas nas zonas baixas dos talos (dominancia apical), e tamén promoven o desenvolvemento de raíces laterais e adventicias e o crecemento. A abscisión das follas é iniciada ao cesar de produción de auxinas no punto de crecemento da planta. As auxinas nas sementes regulan a síntese de proteínas específicas, a medida que se desenvolven nas flores despois da polinización, causando que a flor se desenvolva en froito que contén as sementes en desenvolvemento. As auxinas son tóxicas para as plantas se están en altas concentracións; son máis tóxicas para as dicotiledóneas e menos para as monocotiledóneas. Debido a esta propiedade, os herbicidas auxinas sintéticos como o 2,4-D e o 2,4,5-T foron desenvolvidos e usados para o control de malas herbas. As auxinas, especialmente o ácido 1-naftalenoacético e ácido indol-3-butírico, son tamén aplicadas comunmente para estimular o crecemento das raíces cando se sacan escallos das plantas. A auxina máis común que se encontra nas plantas é o ácido indol-3-acético.
Citocininas
miniatura|150px|A citocinina [[zeatina, cuxo nome deriva do xénero ao que pertence o millo, Zea.]]
As citocininas ou citoquininas son un grupo de compostos químicos que inflúen na división celular e formación de gromos. Chamáronse cininas no pasado cando se illaron as primeiras citocininas de células de lévedos. Tamén axudan a atrasar a senescencia de tecidos, son responsables de mediar no transporte de auxinas pola planta e afectan á lonxitude internodal e crecemento das follas. Teñen un efecto altamente sinérxico en concerto coas auxinas, e as proporcións destes dous tipos de hormonas afectan á maioría dos períodos de crecemento da vida da planta. As citocininas contrarrestan a dominancia apical inducida polas auxinas; ademais, en conxunción co etileno promoven a abscisión das follas, pezas florais, e froitos.
Etileno
100px|miniatura|dereita|Etileno.
O etileno é un gas que se forma pola degradación da metionina, a cal é un aminoácido presente en todas as células. O etileno ten unha solubilidade moi limitada en auga e non se acumula na célula pero difunde fóra da célula e escapa fóra da planta. A súa efectividade como hormona vexetal depende da súa taxa de produción fronte á súa taxa de escape á atmosfera. O etileno prodúcese a unha taxa máis rápida en células que se dividen e crecen rapidamente, especialmente na escuridade. As plántulas que xerminan e están a medrar producen máis etileno que o que pode escapar da planta, polo que acumulan elevadas cantidades de etileno, que inhiben a expansión das follas (resposta hiponástica). A medida que o novo talo queda exposto á luz, as reaccións do fitocromo nas células das plantas producen un sinal para que diminúa a produción de etileno, o que permite a expansión das follas. O etileno afecta ao crecemento e á forma das células; cando un talo en crecemento choca contra un obstáculo mentres está aínda baixo terra, a produción de etileno increméntase moito, impedindo a elongación da célula e causando que o talo inche. O resultante talo engrosado pode exercer máis presión contra o obxecto que impide o seu crecemento cara á superficie. Se o talo non acada a superficie e o estímulo do etileno é prolongado, isto afecta a resposta xeotrópica natural do talo, que consiste en crecer cara arriba, o que lle permite crecer arredor do obxecto. O etileno parece afectar ao diámetro do talo e á súa altura: cando os troncos de árbores están sometidos a fortes ventos que lles causan estrés lateral, ten lugar unha maior produción de etileno, o que ten como resultado a formación dun tronco máis groso, e os troncos e pólas son máis robustos. O etileno afecta á maduración dos froitos: normalmente, cando as sementes están maduras, a produción de etileno aumenta e acumúlase no froito, o que causa un evento climactérico xusto antes da dispersión das sementes. A proteína nuclear EIN2 (Ethylene Insensitive 2, Insensible ao etileno 2) está regulada pola produción de etileno, e, á súa vez, regula outras hormonas incluíndo o ácido abscísico e hormonas de estrés.
Xiberelinas
miniatura|dereita|175px|Xiberelina A1
As xiberelinas comprenden unha ampla variedade de compostos que se producen de forma natural en plantas e fungos. Descubríronse cando investigadores xaponeses se decataron que un composto producido polo fungo Gibberella fujikuroi orixinaba un crecemento anormal en plantas de arroz. A principal función das xiberelinas é iniciar a mobilización de materiais almacenados en sementes durante a xerminación, causar a elongación de talos, estimular a produción de flores e sementes e estimular o crecemento do tubo polínico. As xiberelinas son importantes na xerminación de sementes, afectan á produción de encimas que mobilizan a produción de compostos que serven de alimento para o crecemento de novas células. Isto faise modulando a transcrición. En sementes de gramíneas (arroz, trigo, millo etc.), unha capa de células chamada capa de aleurona rodea o tecido do endosperma. A absorción de auga polas sementes causa a produción de xiberelinas. As xiberelinas son transportadas á capa de aleurona, a cal responde producindo encimas que degradan as reservas alimenticias almacenadas no endosperma, as cales son utilizadas polas plántulas en crecemento. As xiberelinas provocan a floración de plantas que forman rosetas, incrementando a lonxitude internodal. Promocionan a floración, división celular, e crecemento de sementes despois da xerminación. As xiberelinas tamén inverten a inhibición do crecemento dos talos e a dormencia inducida polo ácido abscísico.
Outras hormonas
Outros reguladores do crecemento das plantas identificados son:
Aplicacións médicas potenciais
As hormonas de estrés das plantas activan respostas celulares, incluíndo a morte celular, ante diversas situacións de estrés. Algunhas hormonas de estrés teñen a capacidade de afectar as células cancerosas humanas. Por exemplo, o salicilato de sodio suprime a proliferación de células cancerosas de leucemia linfoblástica, de próstata, mama, e melanoma humanos. O ácido xasmónico, unha hormona de estrés de plantas que pertence á familia do xasmonato, induce a morte de células de leucemia linfoblástica. O metil xasmonato induce a morte celular de células de varias liñas cancerosas.
As hormonas e a propagación das plantas
As hormonas de plantas sintéticas ou reguladores do crecemento de plantas sintéticos utilízanse comunmente en diversas técnicas que implican a propagación de plantas a partir de escallos, enxertos, micropropagación e cultivo de tecidos.
Os xardineiros realizan a propagación de plantas por escalloss ou follas, talos ou raíces completamente desenvolvidos utilizando as auxinas como compoñentes que favorecen o enraizamento, que se aplican á superficie do corte; as auxinas pasan ao interior da planta e promoven a iniciación da formación de raíces. Nos enxertos, a auxina promove formación dos tecidos do calo, que une as superficies das dúas partes do enxerto. En micropropagación, utilízanse diferentes reguladorees do crecemento das plantas para promover a multiplicación e despois o enraizamento das novas plantiñas. No cultivo de tecidos a partir de células de plantas, os reguladores do crecemento das plantas utilízanse para producir o crecemento do calo, a multiplicación e o enraizamento.
Dormencia das sementes
As hormonas vexetais afectan a xerminación das sementes e a dormencia ao actuaren en diferentes partes da semente.
A dormencia de embrións de plantas caracterízase por unha alta proporción ácido abscísico:xiberelinas, mentres que as sementes teñen unha alta sensibilidade ao ácido abscísico e unha baixa sensibilidade ás xiberelinas. Para liberar a semente deste tipo de dormencia e iniciar a xerminación das sementes, debe ocorrer unha alteración na biosíntese de hormonas e a degradación cara a unha proporción baixa ácido abscísico/xiberelinas, xunto cun decrecemento na sensibilidade de ácido abscísico e un incremento da sensibilidade ás xiberelinas.
O ácido abscísico controla a dormencia e as xiberelinas a xerminación do embrión. A dormencia da cuberta das sementes implica unha restrición mecánica na cuberta da semente. Isto, xunto cun baixo crecemento potencial do embrión, produce efectivamente a dormencia das sementes. A xiberelina libera a semente da dormencia ao incrementar o crecemento potencial do embrión ou debilitando a cuberta da semente para que a radícula da plántula poida abrirse paso a través da cuberta da semente. Poden formarse diferentes tipos de cubertas de sementes constituídas por células vivas ou mortas, e ambos os tipo poden verse influídos por hormonas; os que están compostos de células vivas son influídas despois da formación das sementes, mentres que as cubertas compostas por células mortas poden ser influídas polas hormonas durante a formación da cuberta. O ácido abscísico afecta as características do crecemento da cuberta (ou testa) da semente, incluíndo o grosor, e o potencial de crecemento do embrión mediado por xiberelinas. Estas condicións e efectos ocorren durante a formación das sementes, a miúdo en resposta a condicións ambientais. As hormonas tamén son mediadoras na dormencia do endosperma: o endosperma na maioría das sementes está composto de tecidos vivos que poden responder activamente a hormonas xeradas polo embrión. O endosperma a miúdo actúa como barreira para a xerminación das sementes, xogando un papel na dormencia da cuberta das sementes ou no proceso de xerminación. As células vivas responden e tamén afectan a proporción ácido abscísico:xiberelinas, e son mediadoras da sensibilidade celular; así, a xiberelina incrementa o potencial de crecemento do embrión e pode promover o debilitamento do endosperma. As xiberelinas tamén afectan tanto a procesos independentes do ácido abscísico coma inhibidos por ácido abscísico dentro do endosperma.
Jonathan Nolan
Jonathan "Jonah" Nolan, nado en Londres o 6 de xuño de 1976, é un guionista, produtor de televisión, director e autor británico-estadounidense. É o creador da serie da CBS Person of Interest (2011–2016) e cocreador da serie de ciencia ficción da HBO Westworld (2016–presente).
Nolan colaborou en diversos filmes co seu irmán, o director Christopher Nolan, que adaptou a historia curta de Jonathan "Memento Mori" no filme neo-noir Memento (2000). Os dous irmáns escribiron xuntos o guión do suspense O prestixio (2006), o filme de superheroes O cabaleiro escuro (2008) e O cabaleiro escuro: a lenda renace (2012), ademais do filme de ciencia ficción Interstellar (2014).
Nolan foi nomeado ó Oscar ó mellor guión orixinal por Memento, e ós Premios Primetime Emmy ó mellor guión e mellor dirección dunha serie dramática por Westworld, entre outros galardóns.
Provincia do Medio Campidano
Medio Campidano (en sardo, Campidanu de Mesu) foi unha provincia da rexión de Sardeña, en Italia. A provincia foi creada por lei no ano 2001 e estivo operativa desde o 2005 ata o 2016, sendo escolleitos os seus primeiros gobernantes no 2006. O seu territorio formaba previamente parte da provincia de Cagliari. As súas capitais foron Sanluri e Villacidro.
Tiña unha área de 1.516 km2, e unha poboación total de 105.400 habitantes (2001). A provincia tiña 28 municipios na provincia.
Vacoira, Labrada, Guitiriz
Vacoira é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 1 habitante no ano 2012 segundo datos do Instituto Galego de Estatística que era 1 muller, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 2 habitantes.
Provincia do Medio Campidano
Pola lei rexional nº 2 do 4 de febreiro de 2016, a provincia foi fusionada coa provincia de Carbonia-Iglesias e 54 comunas da provincia de Cagliari creando a provincia de Sardeña do Sur.
292
Véxase tamén
Historia ano a ano
Tronceda, Tronceda, Castro Caldelas
Tronceda é un lugar da parroquia de Tronceda no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 16 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 6 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 13 habitantes (9 homes e 4 mulleres).
Francisco Xabier González García
Francisco Xabier González García é un historiador galego.
Faro de cabo Prioriño
O faro de cabo Prioriño é un faro situado no cabo Prioriño, na parroquia de Doniños, no concello de Ferrol.
Francisco Xabier González García
Traxectoria
Doutor en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela e profesor titular de Historia Antiga na devandita universidade. É un investigador contratado polo Laboratorio de Patrimonio, Paleoambiente e Paisaxe. Publicou importantes estudos sobre a Galicia da Idade de Ferro.
George Bush
George Bush pode referirse á dous presidentes dos Estados Unidos, pai e fillo:
Mauro Quiroga
Mauro Daniel Quiroga, nado en Buenos Aires o 7 de decembro de 1989, é un futbolista profesional arxentino que xoga de dianteiro no Atlético de San Luis da Primeira División de México.
Traxectoria
Mauro Quiroga comezou a súa carreira no club arxentino de Gimnasia y Esgrima de Concepción del Uruguay, participando no Torneo Argentino A, (terceiro nivel da liga). En xaneiro de 2010 tenta dar o salto á liga española, realizando unha proba co Córdoba CF, pero foi rexeitado por non posuír pasaporte comunitario, volvendo ao seu antigo club na Arxentina.
O verán dese mesmo ano ficha pola UD Las Palmas, tamén na segunda española. O seu debut oficial prodúcese en copa fronte ao Real Valladolid, finalizando cun 5-3 contrario ao seu equipo, pero non é até a xornada 14 cando volve a xogar, debutando en liga no Estadio de Gran Canaria e anotando o seu primeiro gol, que contribuíu á vitoria local por 2-1 ante o Rayo Vallecano. Na tempada 2012-13 xogou no Club Deportivo Lugo tamén da Segunda División, onde se lesionaou de gravidade na terceira xornada, non podendo volver até os terreos de xogo até a antepenúltima xornada de liga ante o Guadalajara. Tras finalizar a campaña, logo dunha negociación, o Lugo decide non renovarlle o contrato, firmando posteriormente polo Deportivo Alavés.
329
Véxase tamén
Historia ano a ano
Vichocuntín, Pedre, Cerdedo-Cotobade
Vichocuntín é un lugar da parroquia de Pedre no concello de Cerdedo-Cotobade, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE en 2015 tiña cinco habitantes (dous homes e tres mulleres), seis menos ca en 2012.
Toponimia
Vichocuntín é un antropotopónimo, derivado do nome do seu posesor medieval:, "o eido de Visclacuntino", de etimoloxía xermánica .
Marbán, Gondulfes, Castrelo do Val
Marbán é un lugar da parroquia de Gondulfes, no concello ourensán de Castrelo do Val, na comarca de Verín.
Vichocuntín, Pedre, Cerdedo-Cotobade
Historia e patrimonio
O trazado da estada entre Ourense e Pontevedra propiciou a construción dunha ponte sobre o río Lérez en 1852. A ponte está composta por un arco rebaixado duns 35 m de longo e 25 de alto, con varandas de pedra concertada e lucida, obra dos canteiros da terra. Na segunda metade do século XX modificouse o trazado da estrada N-541, polo que a aldea vella foi abandonada de forma paulatina, e os seus moradores reinstaláronse ao pé da nova estrada.
Hai un peto de ánimas cun cruceiro.
Marbán, Gondulfes, Castrelo do Val
Segundo o INE e do IGE en 2011 tiña seis habitantes (catro homes e dúas mulleres), a mesma cantidade ca en 2010 e 2009.
La Paz (Pontevedra)
La Paz foi un periódico editado en Pontevedra entre 1875 e 1876.
Historia e características
Subtitulado Periódico político y literario, apareceu o 2 de decembro de 1875. Estaba dirixido por Emilio Álvarez Giménez e entre os seus colaboradores figurou Andrés Muruais. Suspendeu a súa publicación en xuño de 1876.
Serrapio, Pedre, Cerdedo-Cotobade
Serrapio é un lugar da parroquia de Pedre no concello de Cerdedo-Cotobade, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE en 2012 tiña 13 habitantes (8 mulleres e 5 homes) o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 22 habitantes.
Patrimonio
En Serrapio sitúase a capela de San Lourenzo de estilo barroco do século XVIII, de planta rectangular, portada adintelada, pináculo nos extremos e espadana central de dobre corpo.
San Cibrán de Ribarteme, As Neves
San Cibrán de Ribarteme é unha parroquia que se localiza no concello das Neves na comarca do Condado. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 218 habitantes (108 homes e 110 mulleres), distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 246 habitantes.
Crime organizado
300px|miniatura|O [[gángster do século XX Al Capone é unha figura frecuentemente asociada co crime organizado.]] Crime organizado ou organización criminal son termos que caracterizan grupos transnacionais, nacionais ou locais altamente centralizados e xestionados por criminais, que pretenden involucrarse en actividades ilegais, xeralmente co obxectivo de lucro monetario. Algunhas organizacións criminais, tales como organizacións terroristas, teñen tamén motivacións políticas. Ás veces, esas organizacións forzan as persoas a estabelecer negocios con elas, como cando unha banda extorsiona cartos dos comerciantes en troques de "protección".
Outros tipos de organizacións, incluíndo Estados, militares, forzas policiais e empresas, poden, ás veces, usar métodos do crime organizado para alcanzar os seus intereses, mais os seus poderes derivan da súa condición de institucións sociais formais. Hai unha tendencia para distinguir o crime organizado doutras formas de crimes, como crimes financeiros, políticos, de guerra, gobernamentais, entre outros. Esta distinción non sempre é evidente e aínda hai debate académico sobre o asunto. Por exemplo, nos estados falidos, que non poden realizar as funcións sociais básicas, como infraestruturas, educación ou seguranza xeralmente debido a grupos rebeldes ou extrema pobreza, o crime organizado, o goberno e a guerra son moitas veces factores complementarios entre si. O termo "mafiocracia parlamentaria" é moitas veces atribuído a países democráticos cuxas institucións políticas, sociais e económicas están baixo o control de poucas familias e/ou oligarquías empresariais.
Liam Aiken
Liam Padraic Aiken, nado o 7 de xaneiro de 1990 en Nova York, é un actor estadounidense coñecido por participar en numerosas producións cinematográficas, tales como Stepmom e Good Boy!. Tamén interpretou a Klaus Baudelaire en Unha serie de sucesos desafortunados, de Lemony Snicket.
Xove Novo, Labrada, Guitiriz
Xove Novo é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 13 habitantes no ano 2012 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 7 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 18 habitantes.
Galleria mellonella
A Galleria mellonella, é unha especie de insecto lepidóptero da suborde Glossata e do clado Ditrysia. Orixinouse no Vello Mundo e foi introducida a outras partes con colmeas de abellas. Hoxe en día alcanza unha distribución mundial. Chega a ser unha praga agrícola nas colmeas de abellas melíferas.
Descrición
Avelaíña de constitución ancha e robusta e cor de base marrón con irisacións plomizas. Na marxe das ás presenta flocos con matices claro escuros, e na metade inferior algunhas liñas negras lonxitudinais. As ás posteriores son de cor gris clara, con nervacións sobresaíentes.
Sorriso de Glasgow
miniatura|321x321px|O actor [[Tommy Flanagan (actor)|Tommy Flanagan amosa un sorriso de Glasgow logo de ser atacado fóra dun bar en Escocia. ]] Un sorriso de Glasgow (en Glasgow smile), tamén coñecido como sorriso de Chelsea, é unha ferida causada por facer un corte nas esquinas da boca da vítima até a altura das orellas, deixando unha cicatriz con forma de sorriso.
336
Véxase tamén
Historia ano a ano
Sorriso de Glasgow
O acto adoita realizarse cunha navalla ou unha peza de vidro roto, deixando unha cicatriz que fai que a vítima semelle estar sorrindo amplamente.
Crese que a práctica se orixinou en Glasgow, Escocia nas décadas de 1920 e 1930, pero fíxose moi popular entre as bandas criminias inglesas (especialmente entre os Chelsea Headhunters, unha banda hoolingan de Londres que popularizou os nomes "Chelsea grin" ou "Chelsea smile").
División de Honra B de Rugby 2011-2012
A tempada 2011-2012 da División de Honra B foi a décimo cuarta edición da segunda división da liga de rugby de España, categoría creada en 1998 pola Federación Española de Rugby.
Formato de competición
Nesta edición o número de participantes mantívose en dezaseis, e o formato de competición tivo un troco salientable. O torneo contou con dous grupos de oito equipos cada un. O "Grupo 1" estivo formado por oito equipos da metade norte de España, mentres que o "Grupo 2" estivo formado por oito equipos da metade sur de España, cos equipos de Madrid repartidos entre os dous grupos.
Cada grupo funcionou como unha competición independente durante a fase de liga regular, trala cal os equipos dos dous grupos se cruzaron para definir as posicións finais. Os dous primeiros equipos de cada grupo se enfrontaron entre si para definir os postos do un ó catro. Os dous seguintes equipos de cada grupo se enfrontaron entre si para definir os postos do cinco ó oito. Os dos seguintes equipos de cada grupo se enfrontaron entre si para definir os postos do nove ó doce. Os dous peores equipos de cada grupo se enfrontaron entre si para definir os postos do trece ó dezaseis.
Os equipos que remataron a segunda fase nos dous primeiros postos do torneo acadaron o ascenso directo á División de Honra, mentres que o terceiro tivo que disputar unha eliminatoria de promoción para tentar ascender. Por outra banda, os dous últimos tiveron unha eliminatoria de promoción pola permanencia contra equipos da Primeira Nacional.
A liga regular contou con 14 xornadas divididas en dúas voltas nas que cada equipo xogou dúas veces contra cada rival do seu grupo, unha vez como local e outra como visitante, usando o seguinte sistema de puntuación: catro puntos por vitoria, dous por empate, e puntos "bonus" adicionais no caso de anotar catro ensaios ou máis e no caso de perder por sete puntos ou menos.
Grupo 2
Eliminatorias polo 1º ó 4º posto (1º e 2º). Eliminatorias polo 5º ó 8º posto (3º e 4º). Eliminatorias polo 9º ó 12º posto (5º e 6º). Eliminatorias polo 13º ó 16º posto (7º e 8º).
PX - Partidos xogados PG - Partidos gañados PE - Partidos empatados PP - Partidos perdidos
Do 1º ó 4º posto
O campión da categoría foi o C.R. Cisneros, que acadou o ascenso directo ó igual que o equipo finalista C.R.C. Pozuelo. O terceiro clasificado Hernani C.R.E. disputou a promoción contra o C. Alcobendas R. acadando o equipo vasco o ascenso despois de gañar na ida como local por 19-18 e na volta como visitante por 6-8.
Do 13º ó 16º posto
Durango e L'Hospitalet, como últimos clasificados, tiveron que disputar a promoción pola permanencia fronte a dous equipos da Primeira Nacional, o Belenos asturiano e o Zarautz vasco, vencendo tódolos encontros, de xeito que os dous acadaron a permanencia e ningún equipo perdeu a categoría.
Iugoslavia
miniatura|dereita|Bandeira da República Federal Socialista de Iugoslavia.
Iugoslavia (serbocroata: Југославија ou Jugoslavija: etimoloxicamente eslavos do sur) foi un estado situado na cordilleira dos Balcáns tras a disolución do Imperio Austrohúngaro.
En 1918 fundouse o Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos. En 1929 trocou o nome a Reino de Iugoslavia, ata que foi invadido polas potencias do eixe en 1941, pasando a ser dividido entre elas, quedando só, cunha certa autonomía, o Reino de Croacia, un estado monicreque de Italia, e unha pequena parte de Serbia, como protectorado alemán.
Tras a derrota do eixe, esa zona foi liberada por guerrilleiros partisanos e, a última hora, tropas do Exército Vermello en 1945. Estableceuse un estado comunista co nome República Federal Socialista de Iugoslavia.
Este estado non puido sobrevivir á caída do bloque oriental, e na Terceira Guerra dos Balcáns (1991 - 2001), Bosnia e Hercegovina, Croacia, Eslovenia e Macedonia do Norte pasan a ser nacións independentes.
O resto do país refundouse como República Federal de Iugoslavia para, despois, ser coñecido como Serbia e Montenegro, ata a separación destes dous países, en 2006.
Provincia de Ogliastra
Ogliastra, en lingua sarda, Ogiastra, é unha provincia da rexión da Sardeña, en Italia. As súas capitais son as cidades de Lanusei e Tortoli.
Xunto á Igrexa, Labrada, Guitiriz
Xunto á Igrexa é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 14 habitantes no ano 2012 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 8 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 21 habitantes.
Provincia de Ogliastra
Ten unha área de 1.854 km2, e unha poboación total de 58.389 habitantes (2001). Hai 23 municipios na provincia.
Político independente
Un político independente é un político individual non afiliado a ningún partido político.
Descrición
Hai numerosas razóns polas que alguén pode exercer un cargo como independente.
Algúns políticos independentes poden estar asociados a un partido político, quizais como antigos membros do mesmo, ou ben ter opinións que se axusten a el, pero elixen non estar no seu nome ou non poden facelo porque o partido en cuestión seleccionou a outro candidato. Outros poden pertencer ou apoiar a un partido político a nivel nacional, pero consideran que non deben representalo formalmente (e estar suxeitos ás súas políticas) a outro nivel.
Ao presentarse a un cargo público, os independentes ás veces optan por formar parte ou alianza con outros independentes e poden rexistrar formalmente o seu partido ou alianza. Mesmo cando se emprega a palabra "independente", estas alianzas teñen moito en común cun partido político, especialmente se hai unha organización que necesita aprobar os candidatos "independentes".
Australia
Os independentes son unha constante no parlamento federal de Australia e son máis comunmente elixidos para os parlamentos estatais. Desde 1990 houbo ata cinco independentes en cada parlamento federal e os independentes gañaron vinte e oito veces durante as eleccións nacionais nese momento. Unha gran proporción de independentes son antigos membros dun dos catro principais partidos de Australia, o Partido Laborista de Australia, o Partido Liberal de Australia, os Verdes de Australia ou o Partido Nacional de Australia. En 2013 un partido político chamado Independentes australianos foi rexistrado na Comisión Electoral de Australia.
Hong Kong
Máis da metade do Consello Lexislativo de Hong Kong está composta por independentes ou por membros cuxos grupos políticos están representados por un único membro na lexislatura. Son comúns nas circunscricións funcionais e non son raras entre as circunscricións xeográficas.
Tras unhas eleccións inconclusas en 2015, Tihomir Orešković foi nomeado primeiro primeiro ministro non partidario de Croacia.
Islandia
O actual presidente de Islandia, Guðni Thorlacius Jóhannesson, é un independente.
Portugal
Marcelo Rebelo de Sousa, o actual presidente de Portugal, foi elixido o 24 de xaneiro de 2016 como independente.
Na Lúa
Na Lúa é un grupo musical galego de estilo folk, con algúns elementos do pop e o jazz.
Político independente
Rusia
Todos os presidentes de Rusia foron independentes. O expresidente Dmitrii Medvedev rexeitou a oferta de unirse a Rusia Unida, dicindo que el cre que o presidente debe ser independente para que sirva aos intereses do país e non ao seu partido político.
Na Lúa
Traxectoria
Naceu no 1980, co propósito de restabelecer a dignidade da música de Galicia. A crítica definiunos na súa primeira etapa coma "unha ponte harmónica entre a tradición e o futuro". Os seus compoñentes fundadores foron: Xosé Paz Antón, Ricardo Pereiro, Pancho Álvarez, Darío González e Rafa Vega. No ano 81 incorpórase Antón Rodríguez.
Político independente
Rusia
Vladimir Putin, o actual presidente de Rusia, foi o líder do partido Rusia Unida ata o 26 de maio de 2012, pero aínda así non era o seu membro, polo que formalmente era e aínda independente.
Na Lúa
Traxectoria
Tiñan como referente as raíces da música popular, recorrendo á divulgación do cancioneiro tradicional e tendo esa pegada arcaica como inspiración da nova música composta polo grupo. Ao mesmo tempo, buscábase o encontro desa música de tradición oral coa "aldea global", a sociedade dos medios de comunicación, o futuro, a contemporaneidade, e a contraposición.
Con estas claves o grupo navega durante case dúas décadas por centos de escenarios, platós de televisión e estudios de radio. Viaxaron a Bretaña e ó centro de Francia, Arxentina e Uruguai, Austria, Escocia, o norte de Italia, as Açores e o Portugal Continental. Galicia é o seu centro de operacións, pero é unha das bandas do noroeste con maior proxección a outras comunidades da península.
Cumpridos vinte anos, Na Lúa ten sido dende os seus comezos, un grupo adiantado ós tempos ó concibir a música tradicional e a música folk como elementos inherentes a unha música contemporánea local pero con vocación universal. Ó longo destes anos o grupo estivo presente nos máis significativos eventos musicais dentro e fóra das nosas fronteiras. Recibiron importantes premios e editaron un total de sete discos. O que fai o número sete, intitulado Feitizo, publicado recentemente, é un traballo conceptual dedicado ó mundo do esotérico, das meigas e de todo aquilo que a cultura popular utilizou como guía e fonte de sabedoría ó longo dos tempo. Na Lúa, que sempre foi a cara máis moderna do folk en Galicia, sintetizan neste Feitizo en forma de bebedizo para escoitar aspectos ancestrais da cultura popular, que van dende o máxico e lendario ó real e o musical, co seu innato xeito de entender a música: Con raíces que dende a terra crecen para apuntar á Lúa que é, talvez, orixe destes artistas que sempre contemplaron a música dende un lugar próximo e distante, permanente e actual. Este traballo é o punto de referencia para o seu espectáculo do ano 2000.
Colaboracións
Amais desta obra discográfica iniciada no 1985 e constantemente reeditada, Na Lúa participa noutros nove discos de carácter antolóxico ou recompilatorio a carón de artistas coma Capercaille, Alan Stivell, Youssou N'Dour, Clannad e Altan, entre outros.
Realizaron música para cinema, colaboraron con múltiples asociacións non gobernamentais, protagonizaron programas monográficos de televisión e apareceron nas revistas de maior divulgación: Trad Magazine (Francia), Folk Roots (Inglaterra), Rhythm Music Magazine (USA) ou Lira (Suecia).
Fontefría, Servoi, Castrelo do Val
Fontefría (do latín fontem frigidam 'fonte de auga fría'; hidrotopónimo) é un lugar da parroquia de Servoi, no concello ourensán de Castrelo do Val, na comarca de Verín.
Tiña 26 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 33 eran homes e 23 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 55 habitantes (32 homes e 23 mulleres). En 2009 tiña 55 habitantes.
Illas Scilly
miniatura|250px|Illas Scilly dende o espazo. miniatura|250px|Illas Scilly en Cornualla. As Illas Scilly (en Syllan) son un arquipélago do suroccidente de Cornualla. Unha das illas, St Agnes, é o punto máis meridional de Inglaterra, estando 6,4 km máis ó sur que o punto máis meridional da illa de Gran Bretaña, en Lizard Point.
Segundo o censo de 2011, a poboación das illas era de 2 203 persoas. Scilly forma parte do condado cerimonial de Cornualla, e algúns dos seus servizos convínanse cos de Cornualla. Porén, dende 1890, as illas teñen unha autoridade local separada da do condado. Dende a orde das Illas Scilly de 1930, esta autoridade ten o status de consello de condado e hoxe é coñecido como Consello das Illas Scilly.
O adxectivo en inglés "Scillonian" é empregado ás veces para referirse ós habitantes do arquipélago. O Ducado de Cornualla é propietario vitalicio das illas. O turismo é a principal actividade económica local, xunto coa agricultura de flores de corte.
Inglaterra anglosaxoa
miniatura|dereita|Reinos e tribos en [[Britania, sobre o ano 600.]]
A historia da Inglaterra anglosaxoa cobre o período da Inglaterra medieval temperá, desde o fin da Britania romana e o establecemento dos reinos anglosaxóns no século V ata a conquista normanda en 1066. Os séculos V e VI son coñecidos arqueoloxicamente como a Britania posromana, ou en historia popular como a «Idade Escura»; desde o século VI, desenvólvense reinos distintivos máis extensos, coñecidos como a heptarquía. A chegada dos viquingos a finais do século VIII trouxo consigo cambios a Britania, e as relacións co continente eran importantes xusto ao termo da Inglaterra anglosaxoa, tradicionalmente asociado co comezo da conquista normanda.
Harriet Taylor Mill
Harriet Taylor Mill, de solteira Harriet Hardy, nada en Londres o 8 de outubro de 1807 e finada en Aviñón o 3 de novembro de 1858, foi unha filósofa inglesa defensora dos dereitos das mulleres.
Coello precámbrico
Os "coellos precámbricos" ou "coellos fósiles do Precámbrico" son unha das respostas atribuídas ao biólogo J.B.S. Haldane cando lle preguntaron que probas poderían destruír a súa confianza na teoría da evolución e o seu campo de estudo. Se fósiles duns animais modernos como os coellos se encontrasen en estratos tan antigos como os precámbricos iso faría cambalearse a teoría da evolución tal como se interpreta hoxe. A resposta converteuse nunha imaxe popular en debates sobre a evolución e o campo científico da bioloxía evolutiva na década de 1990. Moitas das afirmacións de Haldane sobre a súa investigación científica foron popularizadas ao longo da súa vida.
Harriet Taylor Mill
O seu corpus de escritura existente é moi pequeno e é lembrada pola súa grande influencia en John Stuart Mill do que se considera posíbel coautora de parte da súa obra.
Obra
Con excepción dalgúns artigos publicados no xornal inglés Monthly Repository, Taylor publicou poucas obras asinadas por ela ao longo da súa vida. Non obstante, leu e comentou todo o material producido por John Stuart Mill (que, na súa autobiografía, afirmou que Harriet era a coautora de moitos libros e artigos que foron publicados baixo o seu nome, engadindo que "cando dúas persoas teñen en común os seus pensamentos e especulacións, é de pouca importancia, en relación á cuestión da orixinalidade, quen deles ten a pluma").
Coello precámbrico
Algunhas explicacións usan esta resposta para rebater aos que afirman que a teoría da evolución non é falsable por unha evidencia empírica. Isto seguiu a unha aserción do filósofo, Karl Popper, que propuxera que a falsabilidade é unha característica esencial dunha teoría científica. Popper tamén expresou dúbidas sobre o status científico da teoría evolutiva, aínda que posteriormente concluíu que ese campo de estudo era xenuinamente científico.
Harriet Taylor Mill
Obra
Tamén escribiron xuntos Early Essays on Marriage and Divorce en 1832 miniatura|John Stuart Mill con Helen Taylor, filla de Harriet Taylor, en 1835.
Coello precámbrico
Os coellos son mamíferos. Desde unha perspectiva puramente da filosofía da ciencia, é dubidoso se un descubrimento de mamíferos fósiles auténticos en rochas do Precámbrico refutaría instantaneamente a evolución, aínda que, como mínimo, tal descubrimento indicaría serios erros na comprensión moderna do proceso evolutivo. Os mamíferos son unha clase de animais cuxa aparición na escala de tempo xeolóxica está datada nun momento moi posterior ao de calquera estrato do Precámbrico. Os rexistros fósiles indican que, aínda que os primeiros mamíferos verdadeiros apareceron no Triásico, as ordes modernas de mamíferos apareceron no Paleoceno e Eoceno (período paleoxeno). Este período está separado por centos de millóns de anos do Precámbrico.
Harriet Taylor Mill
Obra
Unha carta escrita por Mill a partir de 1854 suxire que Taylor foi refractaria a ser descrita como a coautora dos seus libros e artigos pola posíbel resposta a un texto filosófico que fose publicado só baixo o nome de Mill en comparación co feito de que fose publicado baixo o nome de ambos os dous autores.
Mill adoitaba referirse a ela como unha contribuínte moi valiosa para gran parte do seu traballo, especialmente no libro titulado On Liberty, un libro que estaría dedicado a Taylor cando foi publicado en 1859, un ano máis tarde da morte de Harriet.