cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gromo de varíola símica de 2022
Síntomas da enfermidade
Estes son os síntomas principais da varíola do mono no cal poden agregarse no transcurso dos días:
Cronoloxía
miniatura|Guy's Hospital, lugar onde foi reportado o primeiro caso. miniatura|Fotos de pacientes coa varíola. O primeiro caso foi un residente británico que viaxou a finais de abril de 2022 a Lagos e ao estado de Delta en Nixeria, áreas nas que a varíola do mono considérase unha enfermidade endémica. O 29 de abril, mentres aínda se atopaba en Nixeria, o individuo desenvolveu síntomas de varíola símica incluído un sarpullido. Posteriormente voou de regreso ao Reino Unido, onde chegou o 4 de maio. Presentouse no hospital máis tarde no mesmo día. Inmediatamente sospeitouse a infección por varíola do simio, e o individuo foi hospitalizado no Guy's Hospital e illado despois de dar positivo polo virus. As probas de mostras de hisopos de pacientes mediante a reacción en cadea da polimerase revelaron que o gromo era do clado da varíola simíca de África occidental, que é a menos mortal das dúas variantes coñecidas da varíola do simio cunha taxa de mortalidade de entre o 1% e o 3,6%.
Levouse a cabo un seguimento exhaustivo dos contactos das persoas que estiveran en contacto co caso índice tanto no voo internacional de Nixeria ao Reino Unido como dentro do país despois da súa chegada, e aconsellouse aos contactos potenciais que permanecesen vixiantes en caso de desenvolver síntomas dentro dos 21 días despois do contacto e que nese caso se illaran. Despois deste esforzo de rastrexo de contactos, a Organización Mundial da Saúde (OMS) considerou que unha maior transmisión do virus dentro do Reino Unido era de risco «mínimo».
O rastrexo de contactos en resposta ao caso índice estendeuse a Escocia o 14 de maio segundo Public Health Scotland. Ordenouse a un «pequeno número» de persoas en Escocia que se autoillaran logo dun contacto próximo co caso índice, aínda que o risco xeral para o público en xeral mantívose "moi baixo" até cando se solicitou máis probas.
Actualmente
O 26 de maio en Portugal, as autoridades sanitarias notificaron 58 casos de varíola símica, estudando vacinar aos positivos e profesionais de saúde. En España hai 84 casos confirmados a 26 de maio. O 18 de maio, os Estados Unidos confirmaron o seu primeiro caso de varíola do simio en 2022 e o Canadá informou 13 casos sospeitosos.
O 19 de maio, Suecia e Bélxica notificaron os seus primeiros casos de varíola do simio, mentres que Italia confirmou o seu primeiro caso nun viaxeiro que chegara das Illas Canarias. Notificouse un caso sospeitoso en Francia. Unha análise xenómica realizado nun caso en Portugal sitúa o virus que infecta a ese paciente no clado de África occidental e atópao máis estreitamente relacionado cos virus asociados con casos exportados de Nixeria en 2018 e 2019. O erro de secuenciación actual impide a localización exacta do virus dentro do grupo. grupo destes virus nixerianos.
Tras a detección dun caso en Massachusetts o día anterior, os Estados Unidos realizou o 19 de maio un pedido de 299 millóns de dólares por 13 millóns de vacinas contra a varíola de Bavarian Nordic.
O 20 de maio, Australia notificou o seu primeiro caso sospeitoso, nun home que se enfermou despois de regresar dunha viaxe por Europa. O mesmo día tamén se confirmou un segundo caso. Os casos foron identificados como en Melbourne e Sídney. Ambos regresaron recentemente dunha viaxe por Europa. Alemaña, Francia e os Países Baixos confirmaron os seus primeiros casos o mesmo día.
O 21 de maio, Suíza e Israel confirmaron os seus primeiros casos. En Grecia reportouse o primeiro caso sospeitoso ese mesmo día, o paciente correspondendo a un turista inglés de 29 anos.
Transmisión
O Centro Europeo para a Prevención e Control de Enfermidades (ECDC) afirma que «considérase que o virus da varíola símica ten unha transmisión moderada entre humanos e pode ser transmitido a través de gotiñas e por contacto con lesións infectadas. É máis probable que a transmisión entre parellas sexuais sexa debido ao contacto íntimo durante o sexo con lesións cutáneas. O máis común para a transmisión, é a actividade sexual, debido ao contacto íntimo durante as relacións sexuais con lesións cutáneas infecciosas que parece ser o modo probable de transmisión entre HSH. Antes deste gromo, esta enfermidade non se consideraba unha infección de transmisión sexual, pero a rápida transmisión do virus entre parellas sexuais suscitou o debate sobre si a varíola símica pódese transmitir sexualmente. O ECDC cualifica como "alta" a trasmisión por contacto estreito (incluíndo contacto sexual), pero sen este contacto, considera o risco ao público maioritariamente "baixo"
Dada a frecuencia infrecuentemente alta de transmisión de persoa a persoa observada neste evento, e a transmisión comunitaria probable sen antecedentes de viaxes a áreas endémicas, a propagación do virus a través do contacto próximo é máis probable, sendo as actividades sexuais as máis comúns. A probabilidade de transmisión entre individuos sen contacto próximo considérase baixa.
Na revista Nature, as epidemiólogas Anne Rimoin e Raina Maclntyre especularon que a alta porcentaxe de incidencia do virus é un resultado dunha introdución coincidental na comunidade a cal logo transmitiuse durante o acto sexual, pero porque este leva un «contacto estreito» e non porque se transmita sexualmente.
Xenoma do virus
A secuencia do xenoma do virus deste gromo publicouse por primeira vez o 19 de maio por investigadores portugueses. Esta investigación demostrou que o virus é do clado de África Occidental (moi estreitamente relacionado con outros gromos internacionais en 2018 e 2019) e moi probablemente orixinado en Nixeria. As próximas investigacións no xenoma revelarán máis información sobre «a epidemiología, as fontes de infección, e os patróns de transmisión».
Fíxose outra secuenciación do xenoma do virus atopado nun paciente belga con resultados moi similares. Como este virus é un virus con ADN, considérase pouco probable que o virus da varíola do mono mute para mellorar a súa capacidade de transmisión entre humanos.
Vacinación
A vacina contra a varíola Imvanex (de Jynneos) ten unha eficacia do 85% contra a varíola símica. A Axencia de Seguridade Sanitaria do Reino Unido ha empezado a usar esta vacina como profilaxis post-exposición para contactos de casos coñecidos. Non existe evidencia que indique este esta vacina non será efectiva durante este gromo.
Viso de Abaixo, Cereixo, A Estrada
Viso de Abaixo é un lugar da parroquia de Cereixo no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Gromo de varíola símica de 2022
Vacinación
Estados Unidos está en proceso de liberar as súas vacinas contra a varíola símica da súa reserva nacional para persoas consideradas «de alto risco».
Resposta global ao gromo
O 20 de maio, a Organización Mundial da Saúde (OMS) convocou unha reunión de emerxencia de asesores independentes para discutir o gromo e avaliar o nivel de ameaza. O seu xefe europeo, Hans Kluge, expresou a súa preocupación de que as infeccións poidan acelerarse en Europa a medida que a xente se reúna nas festas e festivais durante o verán. Espérase que a OMS proporcione unha actualización sobre a secuenciación do xenoma do virus de diferentes casos para determinar a causa.
Risco de infección da fauna silvestre
A finais de maio de 2022, o grupo británico Human Animal Infections and Risk Surveillance (HAIRS) advertiu que o virus podería chegar á fauna salvaxe e converterse en endémico.
Casos por país
Dende o 15 de decembro de 2021, notificáronse casos de varíola símica á OMS entre países endémicos e países onde brotou a infección. A situación está a evolucionar e a OMS espera que se identifiquen máis casos de varíola símica. A axencia BNO News está a rastrexar casos de varíola do simio en todo o mundo.
Notas
<references group="n." />
Estado satélite
O termo é unha analoxía cos corpos celestes que orbitan ao redor doutro maior. Foi inicialmente utilizado pola prensa occidental para referirse aos países do Pacto de Varsovia, pola súa estreita relación coa Unión Soviética durante a Guerra Fría. Tamén foron catalogados como «satélites soviéticos» Corea do Norte (particularmente nas décadas posteriores á Guerra de Corea) ou Cuba (especialmente tras integrarse no COMECON).
Pola súa banda, a prensa afín á URSS adoitaba usar definicións similares dos Estados capitalistas periféricos e os aliados dos EUA na OTAN, contraparte do Pacto de Varsovia. Así, tanto a prensa da República Democrática Alemá como a doutros países socialistas, referíase comunmente á Alemaña Occidental como un goberno monicreque da OTAN e os EUA.
Acusacións de Estados de ser satélites soviéticos
miniatura|En azul, os países que integraban o chamado [[Bloque do leste|Bloque do Leste en Europa. En celeste, Iugoslavia e Albania, que romperon relacións coa Unión Soviética]] Ao final da Segunda Guerra Mundial, diversos países de Europa Oriental e Central pasaron a estar influídos pola Unión Soviética, tanto no político coma no militar. Tropas soviéticas permaneceron neses países tralo fin da guerra, aínda que se retiraron dalgúns.
Os Estados considerados satélites da Unión Soviética foron:
Iugoslavia tamén foi considerada «satélite soviético». Porén, distanciouse da URSS trala Ruptura Tito-Stalin e posteriormente axudou a crear o Movemento de Países Non Aliñados. A República Popular de Albania, baixo o liderado do estalinista Enver Hoxha, rompeu relacións coa Unión Soviética en 1960, despois da desestalinización soviética. Estes países foron membros do chamado Bloque do Leste.
O termo tras o final da Guerra Fría
Algúns observadores expresaron preocupación por que a intervención dos Estados Unidos en Oriente Medio podería derivar no equivalente dun Estado satélite. William Pfaff advertiu de que unha presenza norteamericana permanente en Iraq sería «converter Iraq nun Estado satélite estadounidense». O termo tamén se utilizou para describir a relación entre Líbano e Siria, xa que esta última foi acusada de intervir na política libanesa.
Escudo de Pezós
Descrición
No cuarto superior esquerdo, sobre campo de azur, represéntase a Cruz dos Anxos por mor do pasado eclesiástico do concello. O cuarto superior dereito, representa unha torre flanqueada por dúas espigas, da que sae un corvo coroado co corno da abundancia. Este cuartel simboliza o poder que tiña o concello de Castropol en boa parte da Terra Eo-Navia e na parte inferior, un castelo de pedra flanqueado na porta por un busto de home que toca un corno de caza de prata. Este último cuarto representa as armas da familia Ron. O timbre do escudo é unha coroa de Príncipe de Asturias.
Dumfries
miniatura|230px|Centro da cidade
Dumfries é unha cidade do consello unitario de Dumfries and Galloway, en Escocia, Reino Unido.
Xeografía
Está situada cerca do fiorde de Solway, a 40 km por estrada da fronteira anglo-escocesa. Dista 101 km de Edimburgo e 459 km de Londres.
A súa poboación no ano 2016 era de 48 229 habitantes.
Historia
Dumfries foi a capital do condado histórico de Dumfriesshire.
Benedykt Dybowski
Benedykt Tadeusz Dybowski, nado o 12 de maio de 1833 en Adamaryn, uezd de Novogrúdok, Imperio ruso, e finado en Lwów, Segunda República Polaca, (hoxe Lviv, Ucraína), foi un médico e naturalista polaco.
Traxectoria
Benedykt Dybowski naceu en Adamaryn, no uezd de Novogrúdok, Gobernación de Grodno, Imperio ruso (Hoxe en Belarús)
Estudou Medicina na Universidade de Dorpat (actual Tartu, en Estonia), e posteriormente estudou na Universidade de Breslavia, obtendo seu doutoramento na Universidade Humboldt de Berlín.
Participou en varias expedicións para buscar e estudar peixes mariños e crustáceos. Conseguiu un posto de profesor de Zooloxía na Universidade de Varsovia, daquela baixo a administración do Imperio ruso.
Participou no Levantamiento de xaneiro, un levantamento na antiga República das Dúas Nacións (actuais Polonia, Lituania, Belarús, Letonia], e partes de [[Ucraína e de Rusia occidental) contra o Imperio ruso, en 1863-1864, feito polo que foi arrestado, xulgado e condenado a morte, aínda que a sentenza foi reducida a 12 anos en Siberia.
Empezou a estudar a historia natural de Siberia e, en 1866, o gobernador Muráviov eximiu a Dybowski dos traballos forzados (kátorga), restaurou os seus dereitos civís e propúxolle traballar como doutor nun hospital.
Exerceu como médico para a poboación indíxena de Kamchatka, as illas Aleutianas, as illas do Comandante e a illa de Bering, o que lle supuxo facer catro viaxes ao ano ás áreas poboadas da zona.
Tras volver de Asia, proseguiu o seu traballo de investigación na Universidad de Leópolis en 1883. E presidiu a Sociedade Copérnico de Naturalistas Polacos entre 1886 e 1887.
En 1921 foille concedido un doutoramento honoris causa pola Universidade de Varsovia e, en 1923, outro pola Universidade de Vilna. En 1927 a Academia de Ciencias da Unión Soviética elixiu a Dybowski como membro correspondente.
Dybowski pasou os últimos anos da súa vida en Leópolis. Faleceu aos 97 anos, e foi enterrado no cemiterio leopolitano de Łyczakowski, xunto con outros participantes do Levantamiento de 1863.
A maior parte da súa colección de espécimes zoolóxicos e botánicos encóntrase no Museo Zoolóxico de Leópolis.
O anfípodo Gammaracanthuskytodermogammarus loricatobaicalensis, supostamente procedente do lago Baikal foi nomeado por el, e foi considerado o nome científico máis longo, aínda que na actualidade, este nome non se considera válido. O que si se considera válido é o nome do salmónido ''Thymallus grubii var. baicalensis, descrito por el en 1874, e que hoxe está considerado como unha nova especie, Thymallus baicalensis''.
En febreiro de 2014, o explorador Jacek Pałkiewicz presentou unha placa en memoria de Dybowski en Petropávlovsk-Kamchatski.
Distincións
Foi membro da Academia de Ciencias de Rusia, e da Academia de Ciencias da Unión Soviética.
Comendador con Estrela da Orde Polonia Restituta.
Viso de Arriba, Cereixo, A Estrada
Viso de Arriba é un lugar da parroquia de Cereixo no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Barro, Cora, A Estrada
Barro é un lugar da parroquia de Cora no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Carbia, Cora, A Estrada
Carbia é un lugar da parroquia de Cora no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Este neno necesita aire fresco
Este neno necesita aire fresco (en Der Junge muss an die frische Luft) é un filme alemán de 2018 dirixido por Caroline Link. Está baseada na autobiografía homónima de Hape Kerkeling. Conta a historia das lembranzas de infancia e estreouse nos cinemas alemáns o 25 de decembro de 2018, converténdose no filme máis visto nese país en 2018. Na cerimonia de entrega dos Premios do Cinema Alemán do ano seguinte, foi galardoada coa Lola de bronce.
Estreouse en galego o 5 de maio de 2023 a través da TVG.
Tiāndì Yīngxíong
Tiāndì Yīngxíong (en 天地英雄) é un filme chinés de 2003 dirixido por He Ping. A fotografía principal do filme fíxose en diversas localizacións da provincia de Xinjiang. Foi escollido como candidato da China para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 76ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Cora, Cora, A Estrada
Cora é un lugar da parroquia de Cora no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
HAL Tejas
O HAL Tejas é un caza multirrol lixeiro indio con á delta deseñado por Aeronautical Development Agency (ADA) en colaboración co Aircraft Research and Design Centre (ARDC) de Hindustan Aeronautics Limited (HAL) para a Forza Aérea da India e a Armada da India. Procede do programa Light Combat Aircraft (LCA), iniciado nos anos 80 para substituír ao vellos cazas MiG-21 da India pero posteriormente formou parte dun programa xeral para a modernización da frota. En 2003 o programa LCA pasou a chamarse oficialmente "Tejas". É o avión máis pequeno da súa clase de avións contemporáneos de combate supersónicos.
O Tejas é o segundo caza supersónico desenvolvido por HAL tras o HAL HF-24 Marut. O Tejas logrou a autorización operativa inicial en 2011 e a final en 2019. O primeiro escuadrón de Tejas, o No. 45 Squadron IAF Flying Daggers, estivo operativo en 2016, substituíndo os seus MiG-21.
No presente o Tejas ten tres modelos de produción, o Tejas Mark 1, o Mark 1A e unha variante de adestramento. A Forza Aérea da India ten un pedido por 40 Tejas Mark 1 e 83 Tejas Mark 1A, incluídos avións de adestramento. A Forza Aérea ten plans para mercar 324 avións de todas as variantes, incluído o Tejas Mark 2 que está desenvolvendo HAL. Agárdase que o Tejas Mark 2 estea listo para a fabricación en serie cara 2026-27.
Piñeiro, Cora, A Estrada
Piñeiro é un lugar da parroquia de Cora no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Un asunto privado
Un asunto privado pode referirse a:
Carbia, Santa Cristina de Vea, A Estrada
Carbia é un lugar da parroquia de Santa Cristina de Vea no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Jordan Sakho
Jordan Djounorou Sakho, nado o 4 de abril de 1997 en Kinshasa, é un xogador profesional de baloncesto congolés. Cunha altura de 2,09 m xoga na posición de pivote. O seu actual equipo é o UCAM Murcia da Liga ACB.
Traxectoria
Nado en Kinshasa, República Democrática do Congo, Sakho formouse como xogador nas categorías inferiores do Torrelodones. Tras debutar en Liga EBA, ao seguinte asina co Bàsquet Manresa da Liga ACB, categoría na que debuta o 9 de outubro de 2016 ante o UCAM Murcia. No encontro, disputou 1:40 minutos nos que conseguiu anotar dous puntos. Esa mesma temporada disputa dez xogos máis, sendo a súa mellor actuación na xornada 33 ante o Joventut con 6 puntos e 9 rebotes. Tras ser cedido ao San Pablo Burgos e finalizar o seu contrato en Manresa, o 7 de agosto de 2021 asina polo Río Breogán.
Clubs
Ao longo da súa carreira, Sakho ten xogado para os seguintes equipos profesionais:
Sieiro, Cora, A Estrada
Sieiro é un lugar da parroquia de Cora no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Mosteiro de Santa Catarina do Monte Sinaí
O Mosteiro de Santa Catarina (en دير القدّيسة كاترين; en Μονὴ τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης), oficialmente o Sacro Real Mosteiro Autónomo de Santa Catarina do Santo e Pisado por Deus Monte Sinaí, é un mosteiro cristián ortodoxo que se atopa na península do Sinaí. Atópase na desembocadura dunha garganta ao pé do Monte Sinaí, preto da cidade de Saint Catherine, en Exipto. O mosteiro recibe o nome de Catarina de Alexandría.
Controlado pola autónoma Igrexa do Sinaí, que forma parte da Igrexa ortodoxa grega, o mosteiro converteuse en Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 2002 pola súa importancia única nas tradicións do cristianismo, o islam e o xudaísmo. Santa Catarina ten como telón de fondo as tres montañas nas que se atopa: Ras Sufsafeh (posiblemente o Monte Horeb bíblico); Jebel Arrenziyeb, e o Monte Sinaí (por tradición identificado co bíblico Monte Sinaí).
Notas
<references group="lower-alpha"/>
O Castro, Couso, A Estrada
O Castro é un lugar da parroquia de Couso no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Galiza Livre
Galiza Livre é un xornal electrónico alternativo galego. Publícase en galego reintegrado desde 2001 cunha liña editorial independentista e anticapitalista.
Historia
Apareceu na rede en marzo de 2001 e comezou a se publicar o 25 de xullo, Día Nacional de Galiza. Tiña como lema «Informaçom livre e sem mordaças». En 2005 sofreu un ataque informático que destruíu tanto a páxina como tódolos seus contidos, de xeito que se mantivo en formato blog até 2010, cando presentou un novo web. En 2011 editou varios números semanais co subtítulo de Semanário galego de informaçom sem mordaças. En 2014 interrompeu a súa publicación mais reapareceu no ano 2017.
Hemilepton nitidum
Hemilepton nitidum é unha especie de molusco bivalvo da familia Lasaeidae. Foi descrita por primeira vez por Turton en 1822.
Vilacriste, Cora, A Estrada
Vilacriste é un lugar da parroquia de Cora no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Heteranomia squamula
Heteranomia squamula é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Carl von Linné en 1758.
Viḷḷayana, Ḷḷena
Asentamentos
A parroquia de Viḷḷayana, segundo o nomenclátor de 2009, está formada polos seguintes lugares:
Pedro Pastor
Pedro Pastor Guerra, nado en Madrid o 18 de novembro de 1994, é un cantautor español independente. Son especialmente coñecidas as súas letras de contido social, comprometido e crítico, expresadas mediante a fusión da canción de autor co folk ou o hip hop, entre outros estilos.
Traxectoria
Pertence a unha familia ligada ao mundo da música. O seu pai é o cantautor Luis Pastor e a súa nai, Lourdes Guerra, irmá de Pedro Guerra. O ambiente familiar inculcoulle o amor pola música dende a infancia. Tomou contacto con diferentes instrumentos, entre eles o piano, e comezou a tocar a guitarra con 12 anos. Pouco despois compuxo as súas primeiras cancións e comezou a participar nos concertos do seu pai, en que distribuía as súas primeiras maquetas caseiras. Con 15 anos ofreceu o seu primeiro concerto en solitario, cun repertorio de composicións propias.
En 2010 coñeceu os irmáns Andrés e Suso Sudón e comezou a tocar habitualmente en salas como Libertad 8 en Madrid.
En 2012 saíu á luz o EP Aunque esté mal contarlo, gravado en formato acústico de voz, guitarra, baixo e violín. O traballo inclúe 6 temas de mensaxe comprometida e crítica, conforme o espírito inconformista do cantautor. Con este repertorio realizou a súa primeira xira por diversas cidades españolas.
En 2014 publicou La vida plena, o seu primeiro disco. O traballo foi autoeditado e distribuído de maneira independente, no seu afán de conectar directamente co público. La vida plena define a personalidade creadora de Pastor, con temas sobre as vivencias e ideais do ser humano e un alto contido social e político de transfondo. O traballo inclúe os temas La vida plena, Verde Selva e Mi anarquía. O álbum foi presentado ese outubro na sala Galileo Galilei de Madrid. Con este traballo realiza unha xira por España e América Latina.
En 2016 publicou Solo los locos viven la libertad, en colaboración co músico e poeta Suso Sudón. O traballo, composto por 11 temas de autoría compartida (salvo El tiempo está después, de Fernando Cabrera), gravouse en directo no Museu Bar L’Oncle Jack de Barcelona. O álbum reúne música e poesía nun estilo que eles mesmos denominan poecanciones.
En 2017 autoeditou o seu segundo disco, SoloLuna. O álbum, con sons coma o folk latinoamericano, a música africana e o ska, inclúe un dúo co seu pai, Luis Pastor, titulado Centro. Con este traballo realiza unha xira por España, a Arxentina, Colombia e Chile, co seu grupo Los Locos Descalzos.
En 2019 publica xunto a Los Locos Descalzos o seu terceiro álbum de estudio, Vulnerables. Conta coas colaboracións de Perotá Chingó, El Caribefunk, Fetén Fetén e Suso Sudón. O tema Desnudémonos aparece como primeiro single deste traballo.
Estilbenoide
miniatura|O [[resveratrol é un estilbenoide de importancia biolóxica]]
Un exemplo dun estilbenoide é o resveratrol, que se encontra nas uvas, e que se suxeriu que ten moits beneficios para a saúde.
As formas oligoméricas destes compostos coñécense como oligoestilbenoides.
Propiedades das fitoalexinas
Algúns estudos suxiren que as fitoalexinas son responsabis da resistencia que presentan as árbores a alguhnas enfermidades, tales como o murchamento dos piñeiros.
Kelly Kwalik
Conflito de Papúa
Kwalik, un coñecido separatista, levaba anos na lista dos máis buscados de Indonesia. A policía indonesia acusou a Kwalik de ser o responsable dunha serie de tiroteos e ataques dirixidos á empresa mineira estadounidense Freeport-McMoRan, que opera grandes minas de cobre e ouro na Provincia de Papúa. Nunha reunión de 2009 coa policía, Kwalik negou reiteradamente a responsabilidade dos ataques.
Crise de reféns de Mapenduma
O nome de Kwalik gañou a atención internacional cando o 8 de xaneiro de 1996, el e a súa milicia mantiveron a 26 membros da Expedición Lorentz 95, formada por cidadáns indonesios e internacionais. Isto provocou unha crise de reféns que durou 5 meses e que provocou a morte de dous dos reféns cando as forzas especiais militares indonesias, Kopassus, dirixidas polo comandante Prabowo Subianto levaron a cabo unha operación de rescate. Esta serie de acontecementos tamén levou ao tiroteo de Timika de 1996 en 1996 que matou a 16 persoas no aeroporto de Timika.
Asasinato
O 16 de decembro de 2009, Kwalik recibiu un disparo nunha redada policial nun dos seus escondedoiros no barrio Gorong-Gorong de Timika. A policía afirmou que Kwalik estaba armado cando lle dispararon mentres tentaba fuxir. Kwalik morreu nun hospital de Timika.
O corpo de Kwalik foi depositado no edificio do Consello Lexislativo de Mimika. O seu cadaleito estaba cuberto cunha bandeira da estrela da mañá, mais a policía rexeitou a petición da familia e os seus seguidores de Kwalik para ondear esa bandeira no seu funeral. O funeral católico de Kwalik foi oficiado polo bispo John Philip Saklil da diocese católica romana de Timika. Foi enterrado en Timika.
Despois da morte de Kwalik, o Movemento Papúa Libre nomeou en xaneiro de 2010 a Jeck Kemong como novo comandante supremo da súa á militar, o Exército de Liberación Nacional de Papúa Occidental e comandante rexional do Nemangkawi.
Sistema planetario
miniatura|250px|Representación artística dun sistema planetario Un sistema planetario é un conxunto de obxectos non estelares ligados gravitacionalmente dentro ou fóra da órbita ao redor dunha estrela ou sistema estelar. En xeral, os sistemas cun ou máis planetas constitúen un sistema planetario, aínda que estes sistemas tamén poden estar formados por corpos como planetas ananos, asteroides, satélites naturais, meteoroides, cometas, e discos circunstelares. O Sol xunto co sistema planetario que xira ao seu redor, incluída a Terra, forma o Sistema Solar. O termo sistema exoplanetario úsase ás veces en referencia a outros sistemas planetarios.
A 1 de agosto de 2021, había 4801 exoplanetas confirmados en 3552 sistemas planetarios, con 789 sistemas con máis dun planeta. Tamén se sabe que os discos dispersos son comúns, aínda que outros obxectos son máis difíciles de observar.
De especial interese para a astrobioloxía é a zona habitable dos sistemas planetarios onde os planetas poderían ter auga líquida superficial e, polo tanto, a capacidade de soportar vida similar á Terra.
Historia
Historicamente, o heliocentrismo (a idea de que o Sol está no centro do universo) opúxose ao xeocentrismo (que sitúa a Terra no centro do universo). A noción dun sistema solar heliocéntrico co Sol no seu centro posiblemente foi suxerida por primeira vez na literatura védica da antiga India, que a miúdo se refire ao Sol como o "centro das esferas". Algúns interpretan os escritos de Aryabhatta no Āryabhaṭīya como implicitamente heliocéntricos.
A idea foi proposta por primeira vez na filosofía occidental e na astronomía grega xa no século III a.C. por Aristarco de Samos, mais non recibiu apoio da maioría dos outros astrónomos antigos. miniatura|190px|Modelo heliocéntrico do Sistema Solar no manuscrito de Copérnico De revolutionibus orbium coelestium de Nicolao Copérnico, publicado en 1543, presentou o primeiro modelo heliocéntrico matematicamente preditivo dun sistema planetario. Os sucesores do século XVII, Galileo Galilei, Johannes Kepler e Isaac Newton desenvolveron unha comprensión da física que levou á gradual aceptación da idea de que a Terra se move arredor do Sol e de que os planetas están rexidos polas mesmas leis físicas que rexen a Terra.
No século XVI o filósofo italiano Giordano Bruno, un dos primeiros partidarios da teoría copernicana de que a Terra e outros planetas orbitan ao redor do Sol, propuxo que as estrelas fixas eran similares ao Sol e tamén estaban acompañadas de planetas. A Inquisición Romana queimouno na fogueira polas súas ideas.
No século XVIII Isaac Newton mencionou a mesma posibilidade en "General Scholium" que conclúe os seus Principia Mathematica. Facendo unha comparación cos planetas do Sol, escribiu "e se as estrelas fixas son os centros de sistemas similares, todas serán construídas segundo un deseño similar e suxeitas ao dominio de Un".
As súas teorías gañaron forza nos séculos XIX e XX a pesar da falta de probas xustificativas. Moito antes da súa confirmación por parte dos astrónomos, a conxectura sobre a natureza dos sistemas planetarios fora un foco na busca de intelixencia extraterrestre e foi un tema predominante na ficción, particularmente a ficción científica.
A primeira detección confirmada dun exoplaneta foi en 1992, co descubrimento de varios planetas de masa terrestre que orbitan arredor do púlsar PSR B1257+12. A primeira detección confirmada de exoplanetas dunha estrela de secuencia principal fíxose en 1995, cando se atopou un planeta xigante, 51 Pegasi b, nunha órbita de catro días ao redor da estrela de tipo G 51 Pegasi. A frecuencia das deteccións aumentou desde entón, sobre todo a través dos avances nos métodos de detección de planetas extrasolares e programas dedicados de busca de planetas como a misión Kepler.
Orixe e evolución dos sistemas planetarios
Crese que os sistemas planetarios arredor de estrelas de tipo solar se forman como parte do mesmo proceso de formación estelar. A maioría das teorías antigas eran de tipo catastrófico e involucraban o paso dunha estrela moi preto do sol capaz de extraer material deste por medio da súa gravidade e colapsar máis tarde formando os planetas. Porén, a probabilidade dun evento deste tipo é tan reducida que implicaría unha grande escaseza de sistemas planetarios na galaxia. As teorías modernas indican que os planetas se formaron a partir dun disco de acrecemento. No caso do sistema solar este formaríase a partir da nebulosa solar.
Partisanos xudeus
miniatura|Membros do Fareynikte Partizaner Organizatsye, activo no gueto de Vilna. Os partisanos xudeus foron loitadores en grupos militares irregulares que participaron no movemento de resistencia xudeu contra a Alemaña nazi e os seus colaboradores durante a segunda guerra mundial. Unha serie de grupos partisanos xudeus operaron en toda a Europa ocupada polos nazis, algúns formados por fuxidos dos guetos xudeus ou dos campos de concentración, mentres que outros, como os partisanos de Bielski, contábanse por centos e incluían mulleres e nenos. Eran máis numerosos en Europa Oriental, pero tamén existían grupos na Francia e Bélxica ocupadas, onde traballaron coa resistencia local. Moitos loitadores xudeus participaron noutros movementos partisanos noutros países ocupados. En total, os partisanos xudeus eran entre 20.000 e 30.000.
Sistema planetario
Orixe e evolución dos sistemas planetarios
Algúns sistemas planetarios son moi distintos do Sistema Solar, como os sistemas arredor de púlsares detectados a partir das lixeiras variacións nos pulsos de radiación electromagnética destes corpos. Os púlsares fórmanse en violentas explosións de supernovas polo que un sistema planetario convencional non podería sobrevivir a dita explosión, os planetas evaporaríanse ou escaparían da atracción gravitacional da estrela central. Algunhas teorías indican que os compañeiros estelares existentes preto da supernova evaporarían a maior parte da súa masa deixando corpos de tamaño planetario. Alternativamente os planetas poderían formarse nun disco de acrecemento rodeando os púlsares e formado polo material expulsado da estrela.
Partisanos xudeus
Operacións
Os partisanos participaron na guerra de guerrillas e na sabotaxe contra a ocupación nazi e liberaron prisioneiros. Só en Lituania, mataron a uns 3.000 soldados alemáns. Ás veces tiñan contactos dentro dos guetos, campos, Judenrats e con outros grupos de resistencia, cos que compartían intelixencia militar.
Hiatella arctica
Hiatella arctica é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Carl von Linné en 1767.
Couso, Couso, A Estrada
Couso é un lugar da parroquia de Couso no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Fontenlo, Couso, A Estrada
Fontenlo é un lugar da parroquia de Couso no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Alborada (Barcelona)
Alborada foi unha publicación periódica que se editou en Barcelona de 1948 aos anos setenta.
Segunda época
A partir de 1952 pasou a ser voceiro oficial do Centro Galego de Barcelona, logo da fusión de ambas as dúas entidades.
Patrimonio da Humanidade en Irlanda
miniatura|180px| [[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px ]] O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do Patrimonio da Humanidade en Irlanda, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. A República de Irlanda, país que ocupa unha rexión marcada historicamente polo florecemento e perpetuación do legado da civilización celta, ratificou a convención o 16 de setembro de 1991, convertendo os seus lugares en elixíbeis para a súa inclusión na lista.
O conxunto arqueolóxico de Brú na Bóinne foi o primeiro lugar da República de Irlanda inscrito na lista do Patrimonio da Humanidade da UNESCO na 17ª Sesión do Comité do Patrimonio Mundial, realizada en Cartaxena de Indias (Colombia) en 1993. Irlanda conta con dous sitios inscritos como Patrimonio Mundial, sendo ámbolos dous de clasificación cultural.
Tom Wintringham
Thomas Henry Wintringham, nado o 15 de maio de 1898 e finado o 16 de agosto de 1949, foi un soldado, historiador militar, xornalista, poeta, marxista, político e autor británico. Durante a segunda guerra mundial estivo ligado á Home Guard e foi un dos fundadores do Common Wealth Party.
Primeiros anos
Naceu en 1898 en Grimsby, Lincolnshire. Estudou en Holt, Norfolk, e no Balliol College, Oxford. En 1915 foi elixido para unha bolsa de Historia en Balliol, pero durante a primeira guerra mundial aprazou a carreira universitaria para unirse ao Royal Flying Corps, exercendo de mecánico e piloto de motocicletas. Ao final da guerra estivo implicado nun breve motín de cuarteis. Regresou a Oxford, e fixo unha visita duns meses a Moscova, despois de regresar a Inglaterra e formar un grupo de estudantes co obxectivo de establecer unha sección británica da Terceira Internacional, un partido comunista. Cando se formou o partido, trasladouse a Londres para estudar para a barra (advogacía) do Temple, pero de feito traballou a tempo completo en política.
Política e a guerra civil española
En 1923, Wintringham uniuse ao Partido Comunista de Gran Bretaña (CPGB). En 1925, foi encarcerado por difamación sediciosa e incitación ao motín. En 1930, cofundou o xornal comunista Daily Worker; tamén escribiu para o Labor Monthly, e estableceuse como o experto militar do partido. En folletos e artigos do LM, pediu precaucións contra os ataques aéreos varios anos antes do bombardeo de Guernica.
Aínda estando no centro da organización do CPGB, a miúdo discrepaba da súa política, crendo nun comunismo de alianza e cooperación, máis que na ideoloxía dominante no Komintern de "clase contra clase". As ideas de Wintringham convertéronse en dogma do partido cando o Komintern aceptou a 'Popular Front', unha forma de comunismo pola que estaba preparado para loitar.
En 1934, foi fundador e editor do Left Review, a primeira revista literaria británica con intención marxista declarada. Aínda financiado polo CPGB, abrazou a escritores de todos os tons do socialismo, independentemente das súas afiliacións partidarias.
Ao comezo da guerra civil española, Wintringham marchou a Barcelona como xornalista do Daily Worker, pero uniuse, e logo dirixiu, o Batallón Británico das Brigadas Internacionais (algúns socialistas atribuíronlle a el a idea das brigadas). Tamén namorou da xornalista estadounidense, Kitty Bowler, coa que máis tarde casou.
En febreiro de 1937 foi ferido na batalla de Jarama. Estando ferido fíxose amigo de Ernest Hemingway, quen baseou nel un dos seus personaxes. Pasou uns meses como instrutor de metralladoras. De volta no batallón o verán seguinte contraeu febre tifoidea, foi ferido de novo en Quinto en agosto de 1937 e repatriado en outubro. O seu libro English Captain está baseado nesas experiencias.
En 1938, o Partido Comunista condenou a Kitty Bowler como espía trotskista, pero el negouse a deixala e abandonou o partido, vendo con desconfianza a submisión do partido a Stalin. De volta en Inglaterra, Tom Hopkinson recrutouno para traballar no Picture Post.
Segunda guerra mundial
Ao regresar de España, Wintringham comezou a pedir unha garda armada para repeler calquera invasión do Eixo, e xa en 1938 comezara a facer campaña polo que sería a Home Guard. Ensinou ás tropas tácticas de guerrillas, como o movemento coñecido como monkey crawl.
No estalido da segunda guerra mundial, Wintringham solicitou unha praza de oficial do exército, pero foi rexeitado. Cando o Partido Comunista promulgou a súa política de manterse fóra da guerra debido ao pacto Molotov-Ribbentrop, condenou enerxicamente as súas decisións. Debido ás políticas do primeiro ministro Chamberlain, tamén imaxinaba que os tories eran simpatizantes dos nazis e escribiu que debían ser destituídos do seu cargo. Escribiu entón para o Picture Post, o Daily Mirror e columnas en Tribune e New Statesman. Escribiu moitos artigos propagando as súas opinións co lema "a people's war for a people's peace" (unha guerra do pobo pola paz do pobo).
En maio de 1940, após a fuxida de Dunkerque, comezou a escribir en apoio dos Local Defense Volunteers. O 10 de xullo, abriu a Home Guard Training School en Osterley Park, Londres. Os métodos de adestramento baseáronse na súa experiencia en España; veteranos que loitaran xunto a el formaron voluntarios en demolicións e antitanque. Tamén ensinou loita na rúa e guerrilla.
O exército británico determinou que Tom Wintringham non era de fiar debido ao seu pasado comunista. Despois de setembro de 1940, o exército comezou a facerse cargo do adestramento da Home Guard en Osterley e el e os seus compañeiros foron gradualmente abandonados. Wintringham dimitiu en abril de 1941. Irónicamente, a pesar das súas actividades de apoio, nunca se lle permitiu unirse á organización por mor dunha política que prohibía a adhesión a comunistas.
En 1942, Wintringham comezou a fundar o Common Wealth Party con Vernon Bartlett, Sir Richard Acland e JB Priestley. Recibiu o 48% dos votos nas eleccións parciais de Midlothian e Peebles Northern en febreiro de 1943, quitando o escano aos tories. Nas eleccións xerais de 1945 presentouse na circunscrición de Aldershot, o candidato do Partido Laborista presentouse para darlle unha clara carreira contra o deputado conservador. A súa esposa Kitty estaba na mesma circunscrición de Midlothian que estivo tan preto de gañar dous anos antes, pero ningún dos dous foi elixido. Despois da guerra Wintringham e moitos dos fundadores de Common Wealth saíron e uníronse ao Partido Laborista, suxerindo a disolución do CWP.
Vida posterior
Nos seus últimos anos traballou principalmente na radio e no cine, producindo programas documentais e escribindo crítica. Continuou escribindo sobre a historia militar, opoñéndose ao uso e desenvolvemento de armas atómicas e defendendo a China de Mao e a Iugoslavia de Tito fronte á burocracia monolítica soviética. Aínda que recoñeceu e opúxose ás purgas e represións que empañaron os logros da Unión Soviética, nunca aceptou que o propio Stalin fose cómplice ou responsable delas.
As súas campañas e escritos posteriores centráronse principalmente na formación dunha "Garda Mundial" (World Guard), unha forza neutral de voluntarios (inicialmente) para controlar Palestina e a India dividida, e estar a disposición das Nacións Unidas.
Tom Wintringham morreu o 16 de agosto de 1949, aos 51 anos, tras un ataque cardíaco mentres se hospedaba coa súa irmá na granxa dela en Owmby, Lincolnshire.
Charles Donnelly
Charles Patrick Donnelly, alcumado Charlie, nado o 10 de xullo de 1914 e finado o 27 de febreiro de 1937, foi un poeta irlandés, republicano e activista político de esquerdas. Morreu loitando no bando republicano durante a guerra civil española.
Traxectoria
Naceu en Killybrackey, preto de Dungannon, condado de Tyrone o 10 de xullo de 1914 nunha familia de gandeiros. O seu pai, Joseph Donnelly, vendeu a súa granxa en 1917 e a familia mudouse a Dundalk e abriu unha tenda de verduras. Joseph Donnelly fíxose bastante próspero, rexentando a súa tenda, tratando gando e comprando e vendendo propiedades na zona de Dundalk. Ademais de Charles, os Donnelly tiveron outros cinco fillos e dúas fillas. A nai de Charles, Rose, morreu en 1927, cando el tiña 13 anos.
O seu pai e as súas tías conseguiron a Charles unha aprendizaxe cun carpinteiro, pero abandonou iso despois dun ano para matricularse no University College de Dublín en 1931, onde estudou Lóxica, Inglés, Historia e Lingua irlandesa. Na universidade comezou a escribir poesía e prosa para publicacións estudantís pero suspendeu os exames de primeiro ano. Nesa época tamén se implicou profundamente na esquerda radical e na política republicana. Deixou a universidade en 1934, tras suspender tres veces os exames e uniuse ao grupo Congreso Republicano Irlandés. Alí fixo amizade cos veteranos republicanos Frank Ryan e George Gilmore. Tamén se involucrou nunha relación sentimental con outra activista republicana, Cora Hughes, afillada de Eamon De Valera e máis tarde parella de George Gilmore. En xullo de 1934 foi detido e encarcerado durante dúas semanas polo seu papel no piquete nunha panadería de Dublín con outros membros do Congreso. Despois diso, o seu pai expulsouno da casa familiar e pasou un período durmindo en parques arredor de Dublín.
Activismo político
O Congreso Republicano separouse na súa primeira reunión anual en setembro de 1934, pero Donnelly, de 20 anos, foi elixido membro da Executiva Nacional da organización truncada. Despois, escribiu para o xornal do Congreso sobre cuestións políticas e sociais. En xaneiro de 1935, Donnelly foi detido de novo por agredir a unha Garda Siochána (policía) nunha manifestación no Congreso e foi encarcerado durante un mes. En febreiro de 1935 saíu de Irlanda rumbo a Londres. Na capital británica traballou para a delegación de Londres do Congreso Republicano e atopou emprego de diversas formas como lavalouza en pubs e cafés e como reporteiro nunha axencia de noticias internacional. Tamén escribiu artigos para varias publicacións da esquerda. Xunto con outros dous poetas, Leslie Daiken e Ewart Milne, foi un dos fundadores dunha publicación duplicada chamada Irish Front.
Eoin McNamee recordou a Donnelly como "un home de Dublín de aspecto fráxil con antecedentes de Tyrone... era algo así como un intelectual e claramente o teórico do Congreso Republicano Irlandés en Londres naquel momento. Estaba ben versado no marxismo, escribía para o Congreso e a prensa comunista, e apareceu con frecuencia en plataformas públicas de esquerdas."
Guerra civil española
En xullo de 1936, ao estalar a guerra civil instou ao Congreso Republicano a enviar combatentes ás Brigadas Internacionais. El mesmo volveu a Dublín coa intención de organizar tal forza. A finais de 1936, marchara de novo a Londres e uniuse ás Brigadas. Chegou a España o 7 de xaneiro de 1937 e en Albacete atopouse cun continxente irlandés, dirixido por Frank Ryan, coñecido como a Columna Connolly, que viña a España para loitar no bando republicano. Donnelly e os seus compañeiros estaban adscritos ao batallón estadounidense Abraham Lincoln. O 15 de febreiro, tras recibir só un adestramento militar rudimentario, o batallón Abraham Lincoln foi lanzado á batalla de Jarama, preto de Madrid. Donnelly chegou á fronte o 23 de febreiro, onde foi ascendido ao rango de comandante de campo. O 27 de febreiro a súa unidade foi enviada a un asalto frontal ás posicións nacionalistas nun outeiro chamado Pingarrón. Donnelly e a súa unidade estiveron atrapados por disparos de metralladoras durante todo o día. Pola noite, os nacionalistas lanzaron un contraataque.
Un veterano canadense recordou,
A liña sería máis tarde famosa. Uns minutos despois, mentres a súa unidade se retiraba, Donnelly quedou atrapado nun estalido de disparos. Foi golpeado tres veces, no brazo dereito, no lado dereito e na cabeza. Derrubouse e morreu ao instante. O seu corpo xaceu no campo de batalla até que foi recuperado polo seu compañeiro de brigada irlandés Peter O'Connor o 10 de marzo. Foi enterrado en Jarama nunha tumba sen marcar xunto a varios dos seus compañeiros. A colección da súa obra, The Life and Poems (A vida e os poemas), publicouse en 1987. Na véspera do 71º aniversario da súa morte, o 26 de febreiro de 2008, Charles foi conmemorado co descubrimento dunha placa na súa alma mater, UCD, á que asistiron 150 persoas. A conmemoración, organizada conxuntamente por un grupo de estudantes da UCD e a familia Donnelly, estivo organizada pola School of English e tamén incluíu unha conferencia de Gerald Dawe sobre a vida e a poesía de Charlie. En abril de 2008, a delegación do Partido Laborista da UCD pasou a chamarse Charlie Donnelly Branch na súa honra.