cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dan Shechtman
Familia
Dan Shechtman está casado coa profesora Tzipora Shechtman, xefa do Departamento de Asesoramento e Desenvolvemento Humano da Universidade de Haifa e autora de dous libros sobre psicoterapia. Teñen un fillo, Yoav Shechtman (estudante de doutoramento en física) e tres fillas: Tamar Finkelstein (ortodoncista da Universidade de Tel Aviv), Ela Shechtman-Cory (doutorada en psicoloxía clínica), e Ruth Dougoud-Nevo (doutorada en psicoloxía clínica).
A Cruz, Mourentán, Arbo
A Cruz é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta. Segundo o IGE, en 2015 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres).
Depósito legal
Historia
Na antigüidade, a Biblioteca de Alexandría xa tiña un sistema de depósito legal e modernamente foi Francia a que instituíu o depósito legal en 1537 ; Inglaterra fundou o depósito legal en 1662. Esta lei existe en varios países, como Alemaña, Brasil, España, Estados Unidos de América e Portugal. Nalgúns deses a doazón de libros ao repositorio nacional é un prerrequisito para pedidos de rexistro de números de ISBN ou para o recoñecemento de dereitos de autoría.
O número de exemplares a seren depositados poden variar, sendo xeralmente entre un e catro, mais algúns países requiren depósitos maiores, como Polonia, que obriga ao depósito de 19 copias de calquera nova obra.
Xeralmente os órganos do goberno tamén son obrigados a obedecer a leis extras de depósito legal, o que pode obrigar os documentos públicos a seren distribuídos a un gran número de bibliotecas para acceso público.
Yours Truly
Yours Truly é o álbum de estrea da cantante e actriz estadounidense Ariana Grande, lanzado en 3 de setembro de 2013 a través da Republic Records. Inicialmente denominado Daydreamin', o disco foi desenvolvido desde mediados de 2011, coa produción de Harmony Samuels, Babyface, entre outros. Foi influenciado por Whitney Houston, Amy Winehouse, Christina Aguilera e Mariah Carey, entre outros dos ídolos de Grande que describe a primeira metade do álbum como un "retroceso" para a música R&B dos anos 1990, e na segunda metade sendo "moi único e moi especial que teño a sorte de escrita" e que é totalmente orixinal.
Phenomenon
Phenomenon é un filme estadounidense dirixido por Jon Turteltaub que foi estreado en 1996. Está protagonizado por John Travolta, Kyra Sedgwick, Forest Whitaker e Robert Duvall.
Yours Truly
No primeiro trimestre de 2013 a cantante lanzou o primeiro sinxelo do álbum "The Way", en colaboración con Mac Miller. A canción chegou á n. º 9 na Billboard Hot 100 e foi certificada con 3x platino pola Recording Industry Association of America (RIAA). En 22 de xullo do mesmo ano lanzouse o segundo sinxelo do álbum "Baby I", alcanzando o número 21 no Billboard Hot 100. O terceiro e último sinxelo "Right There" con Big Sean foi lanzado en 6 de agosto de 2013 e chegou ao 84 no Billboard Hot 100.
Phenomenon
Sinopse
George Malley (John Travolta) é un mecánico de carácter afable que está namorado dunha atractiva muller (Kyra Sedgwick) acabada de chegar á cidade. O día do seu aniversario, ó saír dun bar, George observa unha luz no ceo e inmediatamente sofre un esvaecemento. Ó día seguinte, comproba que a súa intelixencia desenvolveuse de xeito anormal e decide utilizala para facer o ben. Todo o mundo está intrigado polo que ocorreu, sobre todo o goberno, que agarda empregar os seus coñecementos noutros campos.
Yours Truly
Yours Truly debut no número un do Billboard 200 vendendo 138.000 copias na súa primeira semana. Grande converteuse na primeira artista feminina en ter o seu álbum de estrea, na primeira posición desde "Animal" de Kesha en xaneiro de 2010, e da xeral feminina XV. Internacionalmente, alcanzou o top 10 en Australia, Canadá, Dinamarca, Irlanda, Xapón, Países Baixos e Reino Unido.
Kawhi Leonard
Kawhi Anthony Leonard, nado o 29 de xuño de 1991 en Riverside, California, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense que xoga nos Los Angeles Clippers da National Basketball Association (NBA).
Traxectoria profesional
O 23 de xuño de 2011, Leonard foi elixido na 15ª posición do Draft da NBA de 2011 polos Indiana Pacers. Foi traspasado pouco despois aos San Antonio Spurs, xunto cos dereitos de Erazem Lorbek e a 42ª eleccións do Draft de 2011 Davis Bertans a cambio de George Hill. Leonard e o seu compañeiro de equipo Tiago Splitter foron seleccionados para xogar o Rising Stars Challenge de 2012 coma membros do Team Chuck, pero non puido xogar por lesión. Ó remate da súa primeira tempada na NBA, foi elixido no mellor equipo de rookies da NBA, e foi cuarto na votación ó Rookie do Ano.
Na tempada 2013-14 rematou con 12.8 puntos, 6.2 rebotes, 2.0 asistencias por partido e 1.7 roubos de balón por partido, cunha porcentaxe de tiros de campo dun 52.2%. Todo isto fixo que fora escollido no mellor quinteto defensivo do ano por primeira vez na súa carreira. Os Spurs enfrontáronse de novo ós Heat nas Finais da NBA, pero desta vez San Antonio foi capaz de gañar á franquía de Florida por 4-1. Leonard acadou 17.8 puntos por partido, cunha porcentaxe dun 61% en tiros de campo, e foi elixido MVP das Finais.
O 18 de xullo de 2018, Leonard foi traspasado xunto a Danny Green ós Toronto Raptors, a cambio de Jakob Pöltl e unha elección da primeira rolda do Draft de 2019.
O 9 de xullo de 2019, Leonard asinou cos Los Angeles Clippers.
Joe Preston
Joe Preston, nado en Salem (Oregón) en 1969, é un baixista estadounidense e antigo membro das bandas Earth, The Melvins, Men's Recovery Project e The Need and High on Fire. Preston tamén tocou con Sunn O))), e tivo un proxecto en solitario chamado Thrones. No ano 2007 uniuse a Harvey Milk no estudio para a gravación de Life... The Best Game in Town, e tocou coa banda durante a súa xira do 2008 polos Estados Unidos e Europa.
Vía do mevalonato
miniatura|400px|dereita|Vía do mevalonato detallada.
A vía do mevalonato ou vía da HMG-CoA redutase ou ruta mevalonato dependente ou vía isoprenoide, é unha importante vía metabólica celular presente en todos os eucariotas superiores e moitas bacterias. É importante para a produción de dimetilalil pirofosfato (DMAPP) e isopentenil pirofosfato (IPP), que serven como base para a biosíntese de moléculas utilizadas en procesos tan diversos como a síntese de terpenoides, prenilación de proteínas, mantemento das membranas celulares, síntese de hormonas, ancoramento de proteínas a lípidos, e N-glicosilación. Tamén é unha parte da biosíntese de esteroides.
Regulación e retroalimentación
Varios encimas chave poden ser activados por medio da regulación transcricional do ADN pola activación das SREBP (proteínas 1 e 2 de unión ao elemento regulatorio). Este sensor intracelular detecta os niveis baixos de colesterol e estimula a produción endóxena pola vía da HMG-CoA redutase (ou do mevalonato), e incrementando a captación de lipoproteína ao aumentar a formación do receptor de LDL. A regulación desta vía tamén se consegue controlando o grao de tradución do ARNm, degradación da redutase e fosforilación.
Farmacoloxía
Varios fármacos teñen como obxectivo a vía do mevalonato:
Vía alternativa
As plantas e protozoos apicomplexos como os produtores da malaria teñen a capacidade de producir os seus isoprenoides (terpenoides) utilizando unha vía alternativa adicional chamada vía non do mevalonato, vía alternativa á do mevalonato ou vía do metileritritol fosfato (MEP), que ten lugar nos plastos. Ademais, a maioría das bacterias incluíndo importantes patóxenos, como Mycobacterium tuberculosis, sintetízan IPP e DMAPP pola esta vía alternativa á do mevalonato.
A Braña, Cabovilaño, A Laracha
A Braña é un lugar da parroquia de Cabovilaño no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 33 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 16 homes e 17 mulleres.
Xoán Bautista
miniatura|Bautismo de Xesús. miniatura|Decapitación de Xoán Bautista.
Xoán Bautista, nado contra o 5 a.C. e finado contra o 30 d.C., foi quen anunciou a chegada do Mesías prometido (de aí o nome de Xoán o Precursor co que tamén se coñece) e bautizouno no río Xordán.
Traxectoria
A vida de Xoán está descrita nos Evanxeos, especialmente no de san Lucas, que detalla os feitos do nacemento, ministerior e morte. Era fillo de Zacarías, un sacerdote, e Isabel, curmán de Xesús e naceu seis meses antes:
Xa de mozo retirouse ó deserto para vivir como anacoreta facendo penitencia e ó redor do ano 27 foi á rexión do Xordán, a onde chegou Xesús de Nazaré para ser bautizado. É neste momento cando insiste en que el non é o Mesías esperado polos xudeus senón que a súa misión só é anunciar e preparar a súa chegada: "Eu bautízovos con auga, pero vén quen é máis forte ca min e eu non merezo desanoar as correas das súas sandalias" (Lucas 3:15).
Nas súas prédicas, Xoán denunciou publicamente o comportamento de Herodes Antipas, fillo de Herodes o Grande, por adulterio, pola relación incestuosa que mantiña con Herodías, a súa sobriña, denuncia que provocou que fose detido e levado á cadea de Maqueronte. Outras versións (Flavio Josefo) xustifican a detención en razóns políticas: Herodes tomou esta decisión por medo a que incitase a unha posible rebelión contra el dos seus numerosos seguidores.
En calquera caso, ó cabo de 10 meses foi decapitado por orde de Herodes. Conta a lenda que Salomé, filla de Herodías, foi que pediu a cabeza de Xoán como recompensa por un baile que fixo para o rei.
Culto
San Xoán Bautista é o patrón dos Cartuxos. Tamén o é dos xastres, dos peleteiros (por ir vestido cunha pel), dos cardadores de la, dos coiteleiros, dos presos no cárcere e dos condenados a morte, e tamén dos músicos. Foi considerado protector das fontes.
Celebración
Evidentemente, non hai seguridade histórica en ningunha das dúas datas. A primeira calcúlase a partir da data aceptada tradicionalmente para o nacemento de Xesús, o 24 de decembro, aceptando como bo que cando o anxo Gabriel anunciou a María a concepción de Xesús, tamén lle dixo que a súa prima Isabel estaba embarazada de seis meses. Nin sequera hai seguridade no ano en que puido suceder isto, xa que distintos autores propoñen para o nacemento de Xesús os anos 2, 4 ou mesmo 7 antes da nosa era.
De calquera xeito, seguramente a orixe da súa festa hai que atopala nas antigas celebracións do solsticio de verán. Igual que o solsticio de inverno se cristianizou coa celebración do nacemento de Xesús, o de verán converteuse na festa do precursor. O que non é obstáculo para que baixo o nome dunha festa cristiá pervivan ritos pagáns que se celebran por toda Galicia: o lume, as ondas as herbas...
Tampouco hai certeza na data da súa morte nin, polas razóns antes expostas, no ano. Calculándoa sobre a cronoloxía de Herodes Antipas, estímase que se produciría no ano 27 da nosa era, pero como a tradición a sitúa pouco antes da crucifixión de Cristo, acéptase usualmente o ano 30.
Iconografía
San Xoán Bautista represéntase basicamente en dúas formas: <Gallery> Ficheiro:A Igrexa, San Xoán de Calo, Teo 17.jpg|San Xoán de Calo (Teo) Ficheiro:Lalín, Santiso, San Román 01-12.JPG|Detalle dun baldaquino na igrexa de San Román de Santiso (Lalín) Ficheiro:Ourense Museo Catedral 01-10.JPG|Museo Catedralicio (Ourense) </Gallery>
San Xoán Bautista en Galicia
miniatura|San Xoán Bautista, na igrexa de [[Labrada, Guitiriz|Santa María de Labrada, Guitiriz]] San Xoán é o patrón de 144 parroquias galegas. É patrón dos concellos de Ames, Carballo, Cerdedo, Cesuras, Fisterra, Mazaricos, Muros, Sarria e Touro (na provincia da Coruña); Antas de Ulla, Becerreá, Guitiriz, O Corgo e O Incio (na de Lugo); Laza, Padrenda, Rairiz de Veiga e Trasmiras (Ourense); e Poio (Pontevedra).
Da influencia de San Xoán na cultura galega dá idea o feito de que dá nome ó mes de xuño: De san Xoán prás Navidás, o días van pra atrás.
En Galicia é avogoso das colleitas de pan (entendido como trigo ou centeo).
Na noite de San Xoán, a noite do día 23 ó 24 de xuño, coincidindo co solsticio de verán, celébranse desde antigo e en toda Galicia unha ampla variedade de festas e prácticas rituais especialmente ó redor de fogueiras purificadoras, as fogueiras de San Xoán en moitos lugares de España. Trátase dunha celebración anterior á chegada do cristianismo na que se festexa este acontecemento solar.
Elusimicrobios
O filo dos elusimicrobios (Elusimicrobia) antes coñecido como "Grupo 1 Térmites" é un filo de bacterias recentemente proposto, difundido amplamente en moitos ecosistemas como ambientes mariños, lodos residuais, sitios contaminados, solos e dentro de térmites e outros insectos. A grande abundancia dos Elusimicrobia está evidenciada polas mostras de ARNr atopadas en distintos ambientes, pero as liñaxes que viven como endosimbiontes nas térmites son as máis coñecidas e estudadas.
O primeiro organismo do grupo que foi cultivado foi Elusimicrobium minutum (clase Elusimicrobia). Esta especie foi atopada dentro de larvas de escaravellos; é un diminuto bacilo gramnegativo dunha lonxitude máxima de 0,3 microns, que fermenta azucres.
Foron tamén foron parcialmente descritas outras dúas especies, que se situaron nunha clase separada e bastante distante, coñecida como Endomicrobia. Os Endomicrobia viven dentro de protistas que á súa vez están no aparato dixestivo das térmites, onde estes protistas realizan a dixestión da lignocelulosa.
Filoxenia
O cladograma mostra a taxonomía actualmente aceptada do grupo baseada na LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e no NCBI (National Center for Biotechnology Information) e na filoxenia baseada nas secuencias do ARNr 16S da LTP 106 do Proxecto The All-Species Living Tree.
Notas: ♥ Estirpes non atopadas no NCBI (National Center for Biotechnology Information) e listadas na LPSN.
Royal Ivey
Royal Terence Ivey, nado o 20 de decembro de 1981 en Harlem, Nova York, é un ex xogador profesional norteamericano de baloncesto que actualmente é adestrador asistente dos New York Knicks da National Basketball Association (NBA).
Traxectoria
Comezou a xogar na escola superior de Cardozo en Queens, Nova York. Logo diso xogou na Universidade de Texas en Austin. No Draft da NBA de 2004 foi elixido polos Atlanta Hawks na segunda rolda, no posto 37. O seu primeiro ano fixo 3,5 puntos en 62 xogos polos Hawks. Despois foi traspasado a Milwaukee Bucks e a Philadelphia 76ers.
O 27 de xullo de 2012, Ivey fichou outra vez cos Sixers.
Tenorio, Cerdedo-Cotobade
dereita|miniatura|Entrada na aldea de Cachadiñas desde un tramo vello da estrada N-541.
Royal Ivey
Traxectoria
O 30 de setembro de 2013, asinou cos Atlanta Hawks, pero foi cortado o 25 de outubro.
Tenorio, Cerdedo-Cotobade
San Pedro de Tenorio é unha parroquia do concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. É a parroquia con maior poboación do concello. Segundo o IGE en 2015 tiña 1168 habitantes (579 homes e 589 mulleres), distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón un aumento de 13 persoas en comparación co ano 2006.
Limita ao norte con Fragas (Campo Lameiro) e Viascón, ao sur con Almofrei e Borela, ao leste con Viascón, Rebordelo e Borela, e ao oeste con Xeve e Bora. Está atravesada polo río Tenorio, afluente do río Lérez, que serve de fronteira co concello de Pontevedra.
Pola parroquia discorre a estrada N-541.
Patrimonio
No lugar de Parada está o Coto das Rodelas, os restos dun poboado castrexo da idade de ferro.
Na parroquia está o mosteiro de San Pedro de Tenorio, e preto del atopábase o castelo de Tenorio, derrubado na Gran Guerra Irmandiña. Neste castelo naceu o nobre medieval Alonso Jofre Tenorio, fillo de Diego Alonso Tenorio, que participou xunto ao rei Afonso X o Sabio en varias campañas militares.
Cultura
A Unión Musical de Tenorio ten a súa orixe na Banda de Música Xuvenil 85, formada en 1985 por José Bugallo Diz. Logo de desavenzas a Banda dividiuse, nacendo a Banda de Música Lírica de Tenorio. As dúas agrupacións reunificáronse en 1999, contando actualmente con máis de 40 membros de entre 10 e 35 anos. En 2002 acadou o 3º posto no II certame de bandas da Deputación de Pontevedra.
Once dos membros da Unión Musical forman parte ao tempo da charanga Charandonga de Tenorio, formada en 2007 e cun repertorio máis festivo e actual.
Sitta castanea
Sitta castanea é unha especie de ave paseriforme da familia Sittidae endémica da India.
Descrición e hábitat
170px|esquerda|miniatura Esta especie foi separada por Rasmussen e Anderton (2005) de Sitta cinnamoventris, xa que antes formaban parte do mesmo taxon. Este gabeador indio (incluíndo os prateri dos Ghats occidentais) encóntrase ao sur do río Ganges. É o único gabeador de dorso gris e ventre avermellado da India. Igual que en S. cinnamoventris: ten un peteiro máis pequeno e unha cabeza máis clara que o manto. Os padróns das ás e a cola carecen de contraste e ten manchas grises castañas na zona subcaudal nas coberteiras. Reside na chaira de Terai e Ganges e esténdese polo interior da India central, os Ghats orientais, o Sundarbans e hai unha poboación disxunta nos Ghats occidentais. A época de cría é de febreiro a xullo. A vocalización é diferente da de S. cinnamoventris.
O seu hábitat natural son os bosques secos subtropicais ou tropicais, bosques de terras baixas húmidas subtropicais ou tropicais, e bosques nubrados húmidos subtropicais ou tropicais.
Taxonomía
Segundo o Congreso Ornitolóxico Internacional e Alan P. Peterson, existen dúas subespecies:
Derbi entre Celta e Deportivo
miniatura|[[Carlos Marchena e Augusto Fernández no derbi do 27 de outubro de 2012 celebrado en Vigo.]] O derbi entre o Celta de Vigo e o Deportivo da Coruña é o enfrontamento deportivo entre os dous principais clubs de fútbol galegos, o Celta de Vigo e o Deportivo da Coruña.
Téñense enfrontado en máis de 200 ocasións, ao longo de case un século dunha rivalidade que naceu no mesmo ano da fundación do Celta, 1923. Os dous primeiros enfrontamentos producíronse na tempada 1924/25 do Campionato de Galicia, gañando o primeiro deles o Deportivo por 3-0, no antigo campo de Riazor, idéntico resultado ao obtido no partido de volta no campo de Coia, desta vez con vitoria céltica. Dende entón sucedéronse os encontros entre os dous equipos en diferentes categorías e campionatos, a maioría deles en Primeira e Segunda División, pero tamén en Segunda B, Copa do Rei e outras competicións, incluídos partidos amigables como os disputados no Trofeo Cidade de Vigo ou o Teresa Herrera.
Historia
Inicialmente a rivalidade do Deportivo da Coruña a partir da súa fundación en 1906 era principalmente co outro conxunto da cidade, o Real Club Coruña. Cando este desapareceu en 1919, comezou rivalidade cos dous equipos de Vigo, o Fortuna e o Vigo Sporting. O primeiro enfrontamento entre coruñeses e vigueses do que se ten testemuño data de agosto de 1907, nun partido correspondente ao Campionato de Galicia e Asturias no que o Fortuna venceu ao Deportivo por 7 goles a 1, con xogadores como Grffin, Lende, Pancho Estévez e Hambly por parte do Fortuna, e Rincón, Deus, Long e Fojón por parte do Deportivo.​  A primeira filmación dun partido de fútbol en España fora un encontro entre o Deportivo e o Vigo Foot-ball Club, antecesor do Vigo Sporting en 1911. esquerda|miniatura|[[Campo de Coia, onde o Celta xogou como local ata 1928]] A actual rivalidade entre celestes e branquiazuis ten a súa orixe en 1923, ano da fundación do Celta de Vigo. En agosto dese ano produciuse a fusión dos dous equipos de fútbol máis importantes de Vigo da época, o Fortuna e o Sporting, nacendo desa unión o actual Celta.​​ Esta fusión non lles gustou a tres xogadores de ambos os equipos vigueses, Ramón González, Chiarroni e o medallista olímpico Luis Otero, polo que decidiron abandonar a entidade para fichar polo Deportivo. Este feito foi considerado unha ofensa para o club vigués e foi un dos detonantes da histórica rivalidade co equipo coruñés. As posteriores protestas do Celta, que acusaron o Deportivo de ter subornado aos xogadores vigueses, levaron a Federación Galega a inhabilitar os tres futbolistas tránsfugas, acusándoos de profesionalismo, mentres que o Deportivo foi descualificado do Campionato de Galicia 1923/24. Porén, o Deportivo recorreu ante a Real Federación Española de Fútbol, a cal se pronunciou en favor dos herculinos e anulou a sanción contra o club por entender que non existira suborno, instando á FGF a que readmitise o Deportivo no campionato, aínda que si mantivo a sanción sobre os tres xogadores por existir duplicidade de fichas. A FGF enviou un escrito de protesta á RFEF, mais esta reafirmouse na súa decisión, polo que a FGF convocou unha asemblea extraordinaria na que acordou por maioría acepta-lo veredicto da RFEF.
Pouco despois xurdiu outra polémica parecida con Isidro, porteiro do Celta que solicitou a baixa do club nas vésperas do Campionato de Galicia 1924/25 e mudou o seu domicilio á Coruña, aínda que non puido fichar por outro equipo durante esa tempada xa que o Celta non o autorizou. No inicio da seguinte tempada (1925/26) tentou fichar polo Deportivo da Coruña, mais o Celta declarouno en “rebeldía” e a Federación Galega de Fútbol denegou a fichaxe. Porén, a Real Federación Española de Fútbol acordou en decembro de 1925 que a ficha de Isidro fose traspasada ao Deportivo.
Os dous primeiros derbis foron disputados no Campionato de Galicia 1924/25. O primeiro xogouse o 9 de novembro de 1924 no antigo campo de Riazor baixo unha intensa choiva. O deportivista Leonardo anotou de penalti o primeiro gol no minuto 55, mentres que Emilio Pereiro marcou o segundo e o terceiro gol, deixando o marcador nun 3-0, nun mal partido do porteiro celeste Rubido. No partido de volta no campo de Coia, foi o Celta quen venceu por 3-0, con goles de Balbino de penalti, Gerardito e Chicha, producíndose ademais as expulsións de Polo no Celta e Otero no Deportivo.
O Celta foi o dominador dos derbis durante os primeiros anos, principalmente no Campo de Coia, no que o club celeste xogou ata decembro de 1928 e onde o Deportivo nunca foi capaz de gañar. Nese campo e ese ano produciuse tamén a maior goleada nun derbi, na polémica vitoria por 13-0 do Celta. Foi o 2 de decembro, na penúltima xornada da tempada 1928/29 do Campionato de Galicia. O Deportivo chegara a Vigo pensando máis na decisiva seguinte xornada, onde se xogarían o título fronte ao Racing de Ferrol no Inferniño, polo que tras ir perdendo 3-0 no descanso e con varios xogadores lesionados, o club coruñés saíu ao campo na segunda parte con só sete xogadores (e sen o porteiro Isidro), para xogar no treito final con só cinco, mentres o Celta incrementaba o marcador ata os 13 goles, cinco deles de Polo. Tralo encontro, algúns xornais cualificaron de farsa a actitude do Deportivo, mentres que outros xornais criticaron o xogo violento do Celta. dereita|miniatura|Entrada a un encontro de primeira división en Balaídos, 11 de novembro de 1995.Apenas 5 anos despois da fundación do Celta, creáronse os campionatos nacionais de Liga que se disputan na actualidade e que comprenden a totalidade dos clubs de España. O Celta e o Deportivo quedaron encadrados na Segunda División. O primeiro enfrontamento en Segunda foi ese mesmo ano, con vitoria deportivista por 4-2. Durante eses anos disputáronse ademais numerosos amigables entre os dous equipos, chegando a xogarse ata catro nun só ano, como en 1929.
Na campaña 1941/42, tempada do debut do Deportivo na máxima categoría, producíronse os dous primeiros encontros en Primeira División entre ambos os clubs, 2-1 a favor dos vigueses en Balaídos (con dous goles de Agustín por parte celeste e un gol de Chacho por parte branquiazul) e 4-0 a favor dos coruñeses en Riazor (dous goles de Guimeráns e dous de Chao). esquerda|miniatura|[[Estadio Municipal de Riazor|Estadio de Riazor, onde o Deportivo disputa os seus partidos dende 1944.]] O 8 de decembro de 1977 os dous equipos saíron ao campo de Riazor coa bandeira galega como símbolo a prol da autonomía. A rivalidade continuou nas décadas posteriores, tanto en Primeira como en Segunda, sendo cada vez os encontros entre os dous equipos máis competidos e disputados. Durante eses anos eran habituais os recibimentos hostís e os disturbios nas entradas de Vigo e A Coruña, con lanzamentos de botellas ou pedras aos autobuses dos xogadores e outros incidentes extradeportivos. A finais da década de 1990 e comezos do século XXI vivíronse algúns dos derbis máis lembrados entre ambas as entidades. Nas tempadas que abarcaron ese período (1997-2004) Celta e Deportivo contaban cos cadros de xogadores máis potentes das súas respectivas historias e atopábanse asentados nas posicións altas da táboa, sendo ademais habituais as súas presenzas nas competicións europeas.
O 15 de abril de 2003 disputouse un partido amigábel solidario no Estadio Santiago Bernabéu que enfrontou o Real Madrid contra un combinado unificado de xogadores do Celta e do Deportivo. A finalidade deste partido era recadar fondos para os damnificados do naufraxio do Prestige. Celebrouse baixo o lema Xuntos por Galicia e o equipo formado por olívicos e herculinos, que vestía de cor verde, formou cos seguintes xogadores: Molina, Manuel Pablo, Cáceres, César, Juanfran, Mauro Silva, Ángel, Mostovoi, Fran, Benni McCarthy e Diego Tristán. No partido tamén participaron Luque, Pinto, Coira, Donato, Berizzo, Romero, Giovanella, Scaloni, Víctor, Gustavo López e Catanha. O partido finalizou con vitoria branca por 3 goles a 0.
Equipos filiais
Ao longo da historia foron tamén numerosos os encontros entre os respectivos equipos filiais, o Celta de Vigo B (antes chamado Celta Turista) e o Real Club Deportivo Fabril, especialmente en Segunda División B e mais en Terceira División. Na tempada 2020/21, tras a caída do Deportivo da Coruña á Segunda División B, este tivo que enfrontarse ao Celta B, unha situación inédita exceptuando algúns enfrontamentos nos anos 70 e 80 contra o Gran Peña, que tiña un convenio de colaboración co Celta aínda que actuaba como club independente. Así pois, en 2020 foi a primeira vez que o Deportivo se enfrontaba en partido oficial a un equipo filial do club vigués que forma parte da súa propia estrutura. No partido de ida en Riazor a vitoria foi para o equipo celeste por 1-2, con dous goles de Alfon, mentres que no partido de volta en Barreiro foi o Deportivo o vencedor por 0-3, os tres goles do venezolano Miku.
Xogadores que militaron nos dous clubs
Máis de 40 xogadores vestiron ambas as camisolas, destacando a figura de Pahiño, un ídolo para as dúas afeccións. Tamén hai varios casos de irmáns que xogaron un no Deportivo e outro no Celta, como Francisco e Manuel Reboredo, Luis e Pepiño Suárez, Suco e Suco II ou Patxi e Julio Salinas, así como de pais e fillos, tal é o caso de Francisco Trigo García, porteiro do Deportivo cuxo fillo, Francisco Trigo Guillemette, foi dianteiro do Celta, ou Joaquín e Santiago Vázquez, pai e fillo, xogadores do Deportivo e Celta respectivamente.
Jenaro Mariñas González
Jenaro Mariñas González, nado en Noia o 15 de outubro de 1868 e finado na Coruña o 2 de outubro de 1920, foi un escritor galego.
Traxectoria
Foi bautizado na igrexa de San Vicente de Noal (Porto do Son). Criouse nun ambiente culto e libresco, debido a que esa era unha das grandes afeccións do pai. Viviu dende novo na Coruña, onde traballou como funcionario da Delegación de Facenda. Este traballo levouno a unha estadía forzosa en Lleida a finais da década dos anos 20. Durante a súa estadía escribiu o cartafol poético Lleidatanas, que deixou inédito. Na Coruña entrou en contacto coa Cova Céltica, especialmente con Francisco Tettamancy.
Comezou a escribir no periódico Las Mariñas e en 1905 pasou a dirixir o semanario Coruña Risueña. Escribiu poesía e prosa en galego en diversas publicacións de finais do século XIX. Caracterízase polo ton festeiro e humorístico das súas composicións, como demostran os relatos "O sono dunha infiel", publicado en Galicia da Habana, e "Ela a min non mas pegaba", que apareceu en A Gaita Gallega.
Foi pai de Jenaro Marinhas del Valle.
Stardust
Stardust, máis tarde rebautizada como Stardust/NExT, foi unha sonda espacial pertencente ao programa Discovery da NASA lanzada o 7 de febreiro de 1999 mediante un foguete Delta 7426 desde o Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral para estudar a composición dos cometas e das partículas de po interestelares.
Características
Stardust foi unha misión de clase Discovery co obxectivo principal de sobrevoar o cometa 81P/Wild (tamén coñecido como Wild 2) e recoller partículas da súa coma mediante un panel de aeroxel e devolvelas á Terra para a súa análise. O seu obxectivo secundario era recoller partículas de po interestelar, tamén mediante o panel de aeroxel, para ser analizadas en terra. A sonda tamén fotografou Wild 2 durante o seu sobrevoo, analizou a súa coma in situ e sobrevoou o asteroide 5535 Annefrank.
Despois de cumprir os seus obxectivos principais a misión de Stardust estendeuse na misión que se pasou a chamar NExT (New Exploration of Tempel 1), adicada a sobrevoar o cometa Tempel 1 o 14 de febreiro de 2011. Tempel 1 fora previamente o obxectivo da misión Deep Impact, que soltou un impactador que chocou contra a superficie do cometa co fin de observar o seu comportamento e estudar o material volatilizado. Coa misión NExT tívose a oportunidade de revisitar o cometa para estudar os posibles cambios no cráter de impacto que deixou a anterior misión.
A sonda
O corpo principal de Stardust ten forma de caixa de 1,6 x 0,66 x 0,66 m cunha antena de alta ganancia con forma de prato de 0,6 m de diámetro nun dos lados. A masa total da nave, incluídos propelentes e cápsula de retorno de mostras, era de 385 kg. A enerxía eléctrica era proporcionada por dous paneis solares de 4,8 m de longo situados en extremos opostos do corpo principal e que xeraban entre 170 e 800 W de potencia segundo a distancia ao Sol. Durante o encontro con Wild 2 xeraban 330 W. A cápsula para as mostras iba acaroada no extremo traseiro de Stardust, tiña forma de cono de 0,8 m de diámetro e 0,5 m de alto e unha masa de 46 kg. O panel de aeroxel para a toma de mostras podíase estender e retraer fora e dentro da cápsula segundo se necesitaran recoller mostras ou non. A parte frontal de Stardust iba protexida por un escudo contra po para os momentos de maior aproximación a Wild 2, contando ademais con sensores para detectar impactos. Dous escudos máis pequenos protexían os paneis solares.
Como instrumentos levaba unha cámara, un monitor de fluxo de po e un espectrómetro e analizador de partículas. A propulsión corría a cargo dun sistema monopropelente mediante hidracina, con oito propulsores de actitude de 4,4 N de pulo e oito de 0,9 N. O coñecemento da actitude da nave era proporcionada por unha cámara estelar e unha unidade de referencia inercial. As comunicacións tiñan lugar en banda X mediante as antenas de baixa, media e alta ganancia.
Recolección de mostras
miniatura|250px|Trazos de partículas capturadas no aeroxel de Stardust. O aeroxel usado para recoller as mostras é un material baseado en sílice de densidade extremadamente baixa (0,02 g/cm3), microporoso e ideal para frear partículas de po impactando a alta velocidade modificando minimamente as súas propiedades físicas e químicas. O aeroxel tiña forma de disco soportado por células de aluminio nunha estrutura que podía saír e entrar da cápsula de retorno. Expoñíase ao espazo para recoller mostras de po e retraíase nos períodos nos que non era necesario. Un dos lados, de 3 cm de grosor, usouse para recoller mostras cometarias, mentres que o oposto, de 1 cm de grosor, usouse para capturar partículas interestelares. Ao final da misión principal o aeroxel foi selado dentro da cápsula de retorno, que foi liberada por Stardust ao seu paso pola Terra e reentrou na atmosfera para posteriormente ser recuperada co axuda dun GPS interno e unha baliza en banda S.
Perfil da misión
miniatura|Wild 2 fotografiado por Stardust. Despois de ser lanzada o 7 de febreiro de 1999, a sonda fixo un sobrevoo da Terra o 15 de xaneiro de 2001 a 6008 km de altura para modificar a súa órbita para o encontro con Wild 2. De camiño, o 2 de novembro de 2002, Stardust sobrevoou e fotografou o asteroide 5535 Annefrank a unha distancia de 3300 km e unha velocidade relativa de 7 km/s. Finalmente a nave sobrevoou Wild 2 o 31 de decembro de 2003 a uns 250 km de distancia do núcleo do cometa e unha velocidade relativa de 6,1 km/s, tomando 72 fotos. Seis horas despois do sobreoo o panel de mostras foi selado dentro da cápsula de retorno. O 15 de xaneiro de 2006 ás 5:57 UTC, xa cerca da Terra de novo, Stardust soltou a cápsula coas mostras, que reentrou na atmosfera catro horas despois. A cápsula aterrou ás 10:10 UTC no deserto de Utah. Foi recuperada e levada aos laboratorios adecuados para recuperar as mostras. Mentres, Stardust modificou lixeramente a súa traxectoria para non impactar coa Terra e foi posta en hibernación á espera dunha posible misión estendida, que foi aprobada máis tarde. A misión NExT implicou sobrevoar o cometa Tempel 1 o 15 de febreiro de 2011 a unha distancia mínima de 181 km e fotografar o cráter producido pola misión Deep Impact seis anos antes. Despois desta última misión a sonda foi apagada definitivamente o 25 de marzo de 2011.
A Torre, Paramos, Tui
A Torre é un lugar da parroquia de Paramos, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 142 habitantes (72 homes e 70 mulleres), un aumento de 3 habitantes respecto ao ano 1999.
Historia
O nome do barrio provén dun antigo torreón medieval, do que hoxe xa non queda ningún resto. .
Julius Menadier
Julius Menadier, nado o 7 de agosto de 1854 en Gandersheim, na Baixa Saxonia, e finado o 12 de xaneiro de 1939 en Berlín, foi un numismático alemán especializado na numismática medieval.
Traxectoria
Logo de cursar os seus estudos de educación secundaria no instituto Martino-Katharineums en Braunschweig, estudou Historia Antiga na Universidade de Gotinga en 1874 e posteriormente na Universidade de Berlín, onde se graduou en 1880.
Dorothea Menadier
Dorothea Menadier, nada o 11 de decembro de 1891 en Berlín e finada en data e lugar incertos, foi unha numismática alemá especializada na moeda medieval.
Traxectoria
Dorothea Menadier era filla do eminente numismático medievalista Julius Menadier (1854-1939), director do Gabinete Numismático (Münzkabinett) de Berlín, e da súa muller, Ida Menadier, baronesa de Düring (1858-1934).
O seu irmán, Karl Menadier, tamén foi un recoñecido numismático.
Julius Menadier
Traxectoria
Logo de encargarse da organización da colección de moedas do Museo Ducal de Braunschweig (o actual Museo Herzog Anton Ulrich), en 1884 ingresou como colaborador voluntario no Gabinete Numismático (Münzkabinett) de Berlín, en 1885 pasou a ser asistente da dirección e entre 1898 e 1921 accedeu á dirección da institución, ata 1919 compartindo o cargo con Heinrich Dressel. Durante o seu tempo de dedicación ao Münzabinett, renovouse completamente a súa colección numismática.
Nas súas publicacións pon de manifesto un amplo coñecemento da tradición escrita da Idade Media, que nalgunhas ocasións se entendeu como unha postura dogmática fronte ás fontes arqueolóxicas. Menadier realizou varios dos seus traballos xunto co tamén medievalista Hermann Dannenberg.
Os seus dous fillos, Karl (1889-1914) e Dorothea (1891-19??) foron tamén uns recoñecidos numismáticos.
Publicacións
Esta é unha selección dalgunhas das monografías publicadas por Julius Menadier ao longo da súa carreira académica. Tassilo Hoffmann recolleu a súa bibliografía completa en 1929, nun artigo que lle dedicou con motivo do 75 aniversario de Menadier.
Escolma de artigos en Zeitschrift für Numismatik
Estes son algúns dos artigos publicados por Julius Menadier en Zeitschrift für Numismatik, a revista do Sociedade Numismática de Berlín, da que el foi editor entre 1898 e 1920:
Hernán Cortés
miniatura|Hernán Cortés Hernán Cortés Monroy Pizarro Altamirano máis coñecido por Hernán Cortés, quen asinaba as súas cartas como Fernán Cortés, nado en Medellín (Badaxoz) en 1485 e finado en Castilleja de la Cuesta (Sevilla) o 2 de decembro de 1547, foi un conquistador castelán que encabezou a expedición que causou a caída do Imperio Azteca, territorio que actualmente é coñecido como México, en favor da Coroa de Castela, a comezos do século XVI. Cortés foi parte da xeración de colonizadores hispanos que iniciou a primeira fase da colonización castelá das Américas.
Comezos
Nado nunha familia nobre aragonesa. Foi fillo único de Martín Cortés e de Catalina Pizarro Altamirano. Era parente, por parte da nai, de Francisco Pizarro, quen máis tarde conquistaría o Imperio Inca (o que hoxe é o Perú), e que non debe ser confundido co Francisco Pizarro que axudou a Cortés na loita contra os aztecas. Como outros fidalgos, o seu pai enviouno aos catorce anos a estudar latín en Salamanca, cidade que abandonou dous anos máis tarde, movido polo seu afán de aventuras. Estes estudos preparatorios e os coñecementos prácticos da lei que adquiriu na súa aprendizaxe cun escríbán en Valladolid deron pé ao mito de que Cortés cursou leis na Universidade de Salamanca. Tras varios intentos errados, por unha banda, de embarcar para as Indias e, por outra, de participar nas campañas de Gonzalo Fernández de Córdoba en Italia, finalmente, na primavera de 1504, partiu cara á illa da Española, onde se instalou como plantador e funcionario colonial.
Neste punto da súa vida, Cortés foi descrito por Gómara como inquedo, altivo e mal intencionado. Esta é probablemente unha boa descrición dun mozo de dezaseis anos que volvera á casa para atoparse a si mesmo frustrado pola vida na súa pequena cidade de provincias. miniatura|Hernán Cortés nun [[Papel moeda|billete español de 1.000 pesetas de 1992 (deseño: Reinhold Gerstetter) ]] Nese momento, as noticias dos descubrimentos de Colón no Novo Mundo estaba sacudindo o interese en España.
Cuba
En 1511 participou na expedición da conquista de Cuba dirixida polo gobernador Diego de Velázquez, de quen recibiu terras e escravos na illa. Chegou a ser nomeado alcalde de Santiago de Cuba, aínda que foi despois encarcerado polo gobernador, acusado de conspirar na súa contra. Liberado, casou coa cuñada do propio Diego Velázquez, de nome Catalina Suárez Marcaida.
A finais de 1518 Velázquez confioulle o mando da terceira expedición, tralas de Francisco Hernández de Córdoba e Juan de Grijalva, para continuar os seus descubrimentos na costa do Iucatán. Pero Velázquez pronto desconfiou del.
Conta Bernal Díaz del Castillo, autor de Historia verdadera de la conquista de la Nueva España, que un bufón de Velázquez, chamado Cervantes o tolo, díxolle ao seu señor, ao xeito dos bufóns: «A la gala de mi amo Diego, Diego, ¿qué capitán has elegido? Que es de Medellín de Extremadura, capitán de gran. Más temo, Diego, no se te alce con la armada, que le juzgo por muy gran varón en sus cosas».
Hernán Cortés seguía, con todo, cos preparativos da expedición, e debido á súa grande elocuencia, dotes de persuasión e suxestión, pronto logrou recrutar a máis de 600 homes para a súa causa.
Conquista de México
miniatura|Expedición de Hernán Cortés desde Cuba ata Tenochtitlan. Adiantándose a que o cesase Diego Velázquez, a armada de Cortés partiu precipitadamente do porto de Santiago de Cuba o 18 de novembro de 1518. Como ía escaso de bastimentos, tivo que aprovisionarse no porto de Trinidad e outros lugares.
Finalmente, o 10 de febreiro de 1519, a frota abandonou as costas de Cuba. Consistía aquela armada en 11 naves, con 518 infantes, 16 xinetes, 13 arcabuceiros, 32 besteiros, 110 mariñeiros e uns 200 indios e negros como auxiliares de tropa. Levaban 32 cabalos, 10 canóns de bronce e 4 falconetes. Como capitáns ían Alonso Hernández Portocarrero (ao que entregaría máis tarde a india dona Marina), Alonso Dávila, Diego de Ordás, Francisco de Montejo, Francisco de Morla, Francisco de Saucedo, Juan de Escalante, Juan Velázquez de León (parente do gobernador), Cristóbal de Olid, Gonzalo de Sandoval e Pedro de Alvarado. Moitos destes eran veteranos da guerra de Italia. Como piloto principal ía Antón de Alaminos con experiencia nas dúas expedicións anteriores de Francisco Hernández de Córdoba e Juan de Grijalva.
Primeiros contactos cos poboadores
miniatura|[[La Malinche traduce a lingua dos mexicas a Cortés. Lenzo Tlaxcala Século XVI]] O primeiro contacto coas civilizacións mesoamericanas tívoo na illa de Cozumel, un importante porto navieiro e centro relixioso maia que formaba parte da xurisdición de Ecab, e onde se atopaba o santuario dedicado a Ixchel, deusa da fertilidade. Os españois chegaron durante o Período Posclásico da Cultura maia pouco logo da caída de Mayapán en 1480, que levou á fragmentación da península do Iucatán en 16 pequenos estados, con cadanseu gobernante, denominado «halach uinik», e en constante conflito entre si.
Inmediatamente logo de presentarse ao «batab» (gobernante local da cidade) Cortés pediulle que deixasen a súa relixión e adoptasen o cristianismo mandando os seus homes a destruír os ídolos relixiosos maias e poñer cruces e imaxes da Virxe María no templo. Unha biografía do rei Carlos I escrita en 1603 relata o momento así:
A batalla de Centla e a toma de Potonchan
miniatura|Entrada de Hernán Cortés na cidade maia de Potonchan en Tabasco en [[1519]]
A expedición de Cortés continuou bordeando a costa guiada polo piloto Antón de Alaminos ata chegar o 14 de marzo de 1519 á desembocadura do río Tabasco (hoxe Grijalva), nas proximidades da cidade de Potonchán (Putunchan), pertencente aos putúns ou grupo maia-chontal e gobernada polo «halach uinik» Taabscoob. Alí produciuse a crucial batalla de Centla relatada desde o punto de vista español por López de Gómara no capítulo Combate y toma de Potonchan do seu libro La Conquista de México:
As autoridades de Potonchán ordenaron levarlles auga e comida para que se fosen. Pero Cortés sostivo que non era suficiente e insistiu en que deixasen entrar as súas tropas á cidade.
230px|miniatura|Batalla de Centla, na que interveu por primeira vez o cabalo nunha guerra en América. Mural no Palacio Municipal de [[Paraíso (Tabasco)|Paraíso, Tabasco.]] Os españois atacaron entón a cidade por dous flancos, producíndose unha sanguenta batalla que finalizou na derrota de Potonchán e a entrada de Cortés e os seus homes:
Logo da derrota, as autoridades de Tabasco fixéronlle a Cortés ofrenda de víveres, xoias, tecidos, e un grupo de vinte escravas, que foron aceptadas, cambiados os seus nomes ao seren bautizadas e repartidas entre os seus homes. Entre estas escravas había unha chamada Malintzin, á que os españois renomearon Marina, coñecida tamén como La Malinche, que sería crucial na conquista de México. A súa grande intelixencia, o seu dominio das linguas maienses e náhuatl, o seu coñecemento da psicoloxía e costumes dos indios, e a súa fidelidade cara aos españois, fixeron da Malinche unha das máis extraordinarias e controvertidas mulleres da historia de América. A Malinche foi intérprete, conselleira e concubina de Hernán Cortés, co cal tería un fillo, Martín Cortés, do mesmo nome que o fillo lexítimo que Hernán Cortés tería catorce anos despois con Juana de Zúñiga. Marina e Gerónimo de Aguilar supliron a Melchorejo como intérpretes, debido a que este decidira boicotear aos españois e estaba incitando aos indíxenas a resistiren a conquista.
Fundación de Santa María de la Victoria
220px|miniatura| Mapa que mostra a extensión da provincia de [[Tabasco e a súa capital Santa María de la Victoria en 1549.]] Despois, Cortés dirixiuse a unha gran ceiba (considerada árbore sacra polos maias) e sacando a súa espada, deu uns golpes sobre o tronco e tomou posesión desas terras fundando o 25 de marzo de 1519 a vila de Santa María de la Vitoria, que sería a primeira poboación española na Nova España e unha das primeiras en América. Inmediatamente o clérigo frei Bartolomé de Olmedo e o seu capelán Juan Díaz oficiaron a primeira misa cristiá en terra firme da Nova España e unha das primeiras no Continente
Os españois permaneceron aí ata o 12 de abril cando Cortés embarcou rumbo a Culúa e Tenochtitlan, deixando na vila a un puñado de soldados, encargados de pacificar a rexión.
Ese ano de 1519 comezaría unha epidemia de varíola, traída sen sabelo polos conquistadores, que no curso das seguintes décadas aniquilou ao 97% da poboación da rexión, feito que facilitaría a Conquista de México.
Fundación de Veracruz e alianza militar con Cempoala
miniatura|300px|Vista da praza principal das ruínas da cidade de [[Cempoala, capital da Nación Totonaca, a primeira en establecer unha alianza militar coas hostes castelás para atacar aos señoríos da Tripla Alianza ou Ēxcān Tlahtolōyān.]] En Tabasco, os españois souberon da existencia dun país cara ao poñente que os amerindios denominaban «México». A frota foi bordeando a costa mexicana, en dirección noroeste, e un día presentáronse varias canoas aztecas que viñan de parte de Moctezuma, o «tlatoani» ou emperador do Imperio azteca, con capital en Tenochtitlán. Moctezuma, emperador dos aztecas, creu que era o deus Quetzalcoatl que volvía do exilio para vingarse.
A súa chegada coincidiu co vaticinado retorno do deus-rei Quetzalcóatl asteca, e el foi saudado polo imperador Moctezuma en Tenochtitlán, a capital asteca. Cortés mostroulles as súas armas de fogo, os seus cabalos para, por unha banda amedrentalos, pero por outra banda tratou de ser amable e afable con eles, falándolles de paz. Os embaixadores traían pintores, e debuxaron todo o que viron con obxecto de que o emperador fose informado fielmente e vise como eran estes «teules» (semideuses). Moctezuma volveu enviar presentes de xoias e obxectos preciosos, pero Cortés seguía insistindo en visitar ao seu emperador, o cal volveu denegar o permiso.
Cortés instalou o seu campamento enfronte da cidade de Quiahuiztlán habitada ancestralmente polos totonacas, e pouco despois converteuno en cidade, co nome de Villa Rica de la Vera Cruz (situada 70 km ao norte da actual Veracruz), por desembarcaren os españois naquela paraxe un Venres Santo.