cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manuela Sáenz
Legado
Segundo Pamela Murray, a historiografía sobre Manuela Sáenz durante o século XX tivo dúas correntes opostas: a primeira dedícalle adxectivos como "tola" ou "inmoral" mentres que unha segunda ensalza as súas virtudes, representándoa como a libertadora do libertador. A partir da metade do século comezan a aparecer biografías máis completas e máis tarde, na década dos setenta, saen á luz novas achegas relacionadas con correntes historiográficas vinculadas ós estudos de historia das mulleres e a perspectiva de xénero.
A finais do século XX producíronse cambios na súa representación que foron coherentes cos cambios ideolóxicos que se estaban a producir en América Latina, como o incremento do feminismo na década de 1980 e o nacionalismo das décadas 1960 e 1970. As representacións na obra ficticia El general en su laberinto de Gabriel García Márquez e a non ficticia Manuela Saenz La Libertadora del Libertador de Alfonso Rumazo González, contribuíron á humanización efectiva dentro da cultura popular e axudaron a politizar a súa imaxe. A novela de Alfonso Rumazo foi especialmente conmovedora polo seu nacionalismo panamericanista que estaba representado pola participación de Manuela nas guerras de independencia. Manuela fíxose cada vez máis popular entre as feministas radicais latinoamericanas, e a súa imaxe foi usada como punto de encontro das causas indolatinas da década de 1980. A imaxe de Manuela de a cabalo con roupa de home, popularizada en El general en su laberinto, foi recreada polas manifestantes en Ecuador en 1998.
Case dous séculos despois da súa morte, é unha personaxe que continúa aínda espertando odios ou amores e ocasionando debates e controversias. O 25 de maio de 2007, o goberno ecuatoriano deulle a Manuela de xeito simbólico o rango de xeneral.
959
Mortes
Historia ano a ano
Piñeiro de Norfolk
miniatura|esquerda|Detalle das follas.
O piñeiro de Norfolk, araucaria da illa de Norfolk ou araucaria excelsa (Araucaria heterophylla; sinónimo: A. excelsa) é unha conífera distintiva, membro da antiga familia Araucariaceae. O seu nome vernacular débese a que esta árbore, que non é un piñeiro, é endémica da illa Norfolk, Australia, aínda que actualmente está amplamente cultivada en todo o mundo polo seu valor ornamental. De grande porte, pode ser encontrada tanto en rexións frías como quentes.
Coñécese tamén como piñeiro de Norfolk debido a que foi nesa illa perdida no océano Pacífico onde o lendario capitán Cook -o mariño inglés James Cook-, na súa segunda viaxe en 1774, descubriu os espléndidos bosques desta especie e informou debidamente ao almirantado. Os troncos de Araucaria heterophylla, rectos, fortes, de até 50 m de altura, foron uns bos mastros para a Real Armada inglesa.
O seu maior atractivo consiste na exacta simetría da ramaxe, xa que desde o recto tronco emite as súas pólas case horizontais ou levemente oblicuas, en número de cinco, formando pisos; o plano de cada piso é un pentágono perfecto. A follaxe está formada por follas con escamas. As follas son agullas, de 1 a 1,5 cm de lonxitude, cerca de 1 mm de espesura na base, en árbores novas, e encurvadas, de 5 a 10 mm de lonxitude. As piñas miden de 10 a 12 cm e de 12 a 14 centímetros de diámetro, e botan 18 meses para madurecer, cando se abren e liberan os piñóns, que son comestibles. O nome científico "heterophylla" ("diferentes follas") é pola variación das follas entre as plantas novas e as adultas.
É unha árbore dioica (froitos masculinos e femininos en distintas plantas), aínda que tamén pode ser monoica. Os froitos son conos globosos de até 12 cm de diámetro. A reprodución sexual da especie asegura a conservación da simetría, mentres que a obtención agámica de exemplares non podería asegurala.
A árbore adoita acadar alturas que van desde os 50 aos 80 m. En moitas partes do mundo son usadas como plantas decorativas de interiores (na súa etapa xuvenil), xa que é unha especie de crecemento lento.
Árbores senlleiras
O piñeiro de Norfolk da casa dos Tenreiro en Pontedeume figura no Catálogo de Árbores Senlleiras elaborado pola Xunta de Galicia. No mesmo eido, hoxe terreo público, atópase o teixo dos Tenreiro, tamén senlleiro e centenario.
O outro piñeiro de Norfolk catalogado como árbore senlleira está no pazo de Rubiáns.
Cevico de la Torre
Cevico de la Torre é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 520 habitantes (INE 2012).
Xosé Lodeiro
Xosé Telmo Lodeiro Fernández, nado en Teis, Vigo, o 21 de outubro de 1930 e finado na mesma cidade o 30 de setembro de 1996, foi un pintor galego.
Traxectoria
A súa mocidade discorreu no barrio de Teis. En 1958 emigrou a París e despois a Suíza. Regresou a Vigo e en 1963 celebrou a súa primeira exposición no Casino Mercantil e Industrial de Pontevedra. Autodidacta, partiu dun primeiro período de autodescubrimento, no que pintou paisaxes, bodegóns e a vida campesiña, pero sen deixar de indagar na obra doutros artistas nacionais e internacionais. Foi defensor da democratización ou socialización da arte, e promocionou a celebración da primeira exposición de arte ao aire libre en Vigo en 1968. O seu compromiso social, que ofrecía unha alternativa artística á ditadura, engrandeceuno como artista. Asociouse a grupos antifranquistas (Asociación Cultural de Vigo) e ás propostas de popularización da arte da Estampa Popular Galega. Presentou cadros cheos de cores estridentes, inauditos e cunha linguaxe persoal. A sobriedade das súas figuras e a peculiaridade da súa representación sobre fondos ermos ou planos multicolores, caracterizounas como un tipo de representación propia e exclusiva. Creou tamén espazos apocalípticos, aos que dotou de dimensión crítica e carácter inaccesible. A súa nova xeometría converteuse en abstracción, que conseguiu a partir da depuración de elementos emocionais, persoais e referenciais.
A mediados dos setenta mudou a súa actitude de loita contra o mundo e buscou a maneira de se relacionar con el. Así cambiou a sensación de sufrimento e temor da súa obra por algo máis intelectual e menos fácil de explicar. Foi unha nova forma de militancia na que construíu a súa propia realidade valéndose da abstracción xeométrica. En 1974 marchou a Bos Aires, onde foi acollido por Luís Seoane e retomou a paisaxe como tema único, de novo con formas abstractas.
Nos derradeiros anos da década retomou o compromiso social e durante a Transición evolucionou cara a unha vertente independentista, que deu lugar unha pintura máis fría e conceptual, exposta coa dos artistas de Atlántica. En 1982 viaxou a México, onde volveu ao xeometrismo, coa repetición de estruturas simples e bandas de cor progresivamente máis cálidas. Entre 1989 e 1990 fixo representacións de cuadrículas de múltiples formas (de inspiración organicista) e cores puras e intensas, cunha disposición reiterada pero sen aparente colocación. En 1995 apareceu As flores, derradeira serie do autor, representado monumentalmente e con extravagancia cromática, tratados para provocar temor e inquietude.
En 1994 recibiu o Premio da Crítica no apartado de Artes Plásticas.
Gernika Club
O Sociedad Deportiva Gernika Club (en éuscaro: Gernika Kluba) é un club de fútbol español da cidade de Guernica (Biscaia). Fundouse en 1922 e compite na Terceira División de España.
Selección de fútbol de Albania
A Selección de fútbol de Albania (en Kombëtarja e futbollit të Shqipërisë) é o equipo representativo de Albania nas competicións internacionais oficiais de fútbol. Está controlada pola Federación Albanesa de Fútbol (Federata Shqiptare e Futbollit, FSHF), afiliada á UEFA. O maior éxito da selección foi a súa clasificación á Eurocopa de 2016, onde non conseguiron superar a fase de grupos. Por outra banda, nunca conseguiron disputar a fase final da Copa do Mundo de Fútbol.
Cores e símbolos
Albania xoga con camisola vermella, pantalóns negros e medias vermellas, ás veces con decoracións brancas ou negras. A segunda equipaxe é normalmente branca con pantalóns negros ou vermellos. As cores recordan a bandeira albanesa, vermella cunha aguia negra bicéfala no centro. O escudo que usa non é o mesmo que o da federación, sendo un deseño simple vermello coa aguia no centro, que lembra a bandeira nacional, contorneado dunha banda branca co nome na lingua orixinal da federación en caracteres dourados.
Air Fortress
Air Fortress (エアーフォートレス) é un videoxogo publicado no Xapón para Famicom en 1987, en América do Norte para Nintendo Entertainment System en setembro de 1989 despois dun test inicial coa estrea de 385 copias en 1987, e unha estrea PAL exclusiva en Australia en 1989.
Selección de fútbol de Albania
Estadio
Non hai un estadio de fútbol oficial nacional en Albania, pero normalmente o equipo xoga no Qemal Stafa. Construído sobre o 1930, era no inicio un complexo polideportivo, pero hoxe é empregado case exclusivamente para o fútbol. Con capacidade para 40.000 espectadores é o maior estado de Albania.
Historia
O debut no panorama futbolístico internacional foi na posguerra, cando Albania consegue a independencia tras o fin da ocupación italiana. Albania presentouse por primeira ven ás clasificadoras dunha Eurocopa na edición de 1964 e dun mundial en. En 1968 o equipo albanés, que contaba con Panajot Pano (considerado un dos mellores futbolista albaneses da historia), conseguiu empatar con (0−0), o que comprometeu a clasificación dos alemáns para a Eurocopa de Italia de 1968.
Unha xeración de bos futbolistas conduciu os albaneses a excelentes resultados nos anos 80: durante as clasificadoras para o Mundial de México de 1986 conseguiu un prestixioso 2-2 en Polonia, vencendo posteriormente a Bélxica 2-0, futura semifinalista do torneo. Nos últimos anos, Albania mellorou notablemente o seu nivel, conseguindo vencer Grecia 2-1 na clasificación para o Mundial de Alemaña 2006, que posteriormente serían campións de Europa na Eurocopa de Portugal de 2004. En Albania 2016 conseguiron disputar á fase final da Eurocopa.
Juan Gómez Navaza
Juan Gómez Navaza, nado en Betanzos en 1868 e finado na mesma vila en 1924, foi un avogado e xornalista galego.
Claudia Roden
Claudia Roden (Claudia Douek de solteira), nada en 1936 no Cairo, é unha escritora de libros de cociña e e antropóloga cultural británica.
Juan Gómez Navaza
Traxectoria
Foi redactor do periódico Las Mariñas, que dirixiu na segunda etapa, redactor de El Valdoncel e El Mendo, dirixiu El Pueblo e colaborou en El Progreso. Tamén colaborou nos periódicos coruñeses El Diario de Galicia e La Mañana. Utilizou o pseudónimo El bachiller Hungarelo. Foi membro da confraría da Vera Cruz, presidente do Círculo Musical (1892) e membro da Junta de Defensa.
Claudia Roden
É coñecida como autora de libros de cociña do Oriente Medio, entre eles A Book of Middle Eastern Food, The New Book of Middle Eastern Food  e Arabesque—Sumptuous Food from Morocco, Turkey and Lebanon.
Juan Gómez Navaza
Traxectoria
Casou con Amparo López Miño en 1897.
Claudia Roden
Primeiros anos
Claudia Roden naceu en 1936 no Cairo, Exipto, filla de Cesar Elie Douek e a súa esposa Nelly Sassoon. Seus pais eran ambos os dous de familias de comerciantes sirio-xudeus, e ela creceu en Zamalek, un acomodado barrio do oeste do Cairo, con dous irmáns, Ellis Douek e Zaki Douek. Foi campioa nacional de natación, modalidade de costas, en Exipto á idade de 15 anos.
Formación
En 1953 foi estudar a un internado en París, e despois a Londres para estudar na Escola de Arte de Saint Martin.
Carreira
Ademais dos seus numerosos volumes de cociña, Roden tamén traballou como escritora gastronómica e presentadora de programas de cociña para a BBC.
É copresidenta, con Paul Levy, do Simposio de Oxford sobre Alimentos e Cociña. É membro honorario da Escola de Estudos Orientais e Africanos da Universidade de Londres.
Vida persoal
En 1959 casou con Paul Roden, un importador de roupa, do que se separou despois de 15 anos de matrimonio. Tiveron tres fillos, Simon, Nadia e Anna.
Ela vive en Hampstead Garden Suburb, no Gran Londres, desde principios da década de 1970.
Actividades e premios
Roden é patrocinadora da organización benéfica contra o VIH, con sede en Londres, The Food Chain (A Cadea de Comida).
En 1999 Claudia Roden foi honrada co "Premio Príncipe Claus" da Fundación Príncie Claus, unha organización internacional de cultura e desenvolvemento con sede en Ámsterdam.
En 1997, Roden recibiu o "Premio Nacional do Libro Xudeu" na categoría de Costumes e Cultura Sefardí e Asquenací polo libro The Book of Jewish Food  (O libro da comida xudía).
O seu libro The Food of Spain gañou o premio do Instituto Andaluz de Cualificaciones Profesionales (IACP) na categoría internacional de libros de cociña publicados en 2011.
Relacións con España
Roden viaxou a numerosos países para visitar as pegadas dos xudeus, entre eles España. Durante moitos anos, Roden resistiu a ir. «Primeiro de todo, non iría por mor de Franco. Despois, serei sincera, fun como o turista», dixo ela. Foi só cando o seu editor estadounidense lle pediu que escribise sobre a comida do país. O seu extenso novo libro, The Food of Spain, tardou cinco anos en completarse e todos os días estaba facendo novos descubrimentos, dixo. «O que me emocionou é que España non perdeu os seus pratos rexionais»", afirmou. Até a década de 1950, o 80 % da poboación vivía no país. O Instituto catalán de gastronomía envioulle todo o seu arquivo. Había 900 receitas, e iso só nunha rexión. Na súa visita a Asturias, sobre a mesa do seu anfitrión había salmón afumado e unhas tortas holandesas de améndoas que quería que probara, e na ola estábase a cociñar un prato que en Asturias chaman "crema de mazá"; «polo xeral, isto tómase frío; a parte superior está caramelizada, como unha crème brûlée, pero hoxe vai frío, así que a comeremos quente» dixo o anfitrión. Roden, unha persoa cálida e sorrinte con ollos extraordinariamente amendoados, óllame. «É moi reconfortante, non? di, comezando a comer seu prato». A crema de mazá é unha das receitas do libro. Entre outros encóntranse a do polo con mazás e uvas (outro prato asturiano), o arroz con cogomelos, propio de Cataluña e a Comunidade Valenciana, e a torta de Santiago, a torta de améndoas típica de Santiago de Compostela que leva o nome do apóstolo cuxas reliquias se cre que están enterradas na catedral de Santiago de Compostela, en Galicia.
Na súa viaxe a Asturias foi acompañada polo gastrónomo Pepe Iglesias.
O libro The Food of Spain
Seu recentemente publicado libro The Food od Spain é enorme, con 608 páxinas, e está ilustrado con fotografías de Jason Lowe, tanto dos pratos como dos lugares onde son típicos eses pratos. Leva un prólogo de Ferran Adrià, cociñeiro que revolucionou o mundo da gastronomía, aínda que o libro está realmente dedicado aos pratos rexionais tradicionais. O tamaño deste libro significa que o ten todo. Ademais das recitas inclúe anécdotas sobre persoas do panorama gastronómico español, chefs e cociñeiros domésticos, cultivadores e produtores grandes, e pequenos campesiños, achegan a súa visión persoal. Por exemplo, nas notas introdutorias á receita de rabo de touro, Roden escribe sobre a receita clásica deste famoso prato, «a forma en que se facía tradicionalmente coas colas de touro que se entregaban como trofeo aos toureiros, e o que se chaman rabos de boi nos Estados Unidos non teñen nada que ver, senón que son as do gando de carne común. Despois dunha cocción longa e lenta, a carne vólvese tenra como a seda, e a salsa é rica e xelatinosa, cos sabores embriagadores achegados polo viño e o brandy: este prato é un luxo». E, antes da receita do gazpacho, di que un seu amigo fai o gazpacho só con tomates, allo, vinagre e aceite de oliva producidos por el, e que fai «grandes cantidades, que verte en botellas de dous litros de refresco para que el, a súa irmá e calquera amigo que estea cerca poidan tomalo en calquera momento do día».
Obras
miniatura|upright=1.5|Claudia Roden (dereita) e Paul Levy (centro) entro os relatores do Oxford Symposium on Food and Cookery, 2006
Alfred Döblin
miniatura|dereita|Rostro de Alfred Döblin nun selo postal Alfred Döblin, nado o 10 de agosto de 1878 en Stettin, Pomerania, (actualmente Szczecin (Polonia) e finado o 26 de xuño de 1957 en Emmendingen, foi un médico e escritor alemán expresionista.
1878-1918
Fillo dun xastre xudeu, mudouse a Berlín coa súa familia en 1898, onde estudou medicina. Durante a súa época de estudante interesouse na filosofía, sobre todo en Immanuel Kant, Arthur Schopenhauer e Friedrich Nietzsche. Tras rematar os estudos, traballou como xornalista en Ratisbona e Berlín, antes de lograr un posto como psiquiatra no barrio obreiro de Alexanderplatz.
Durante este tempo escribiu varias novelas, pero ningunha foi publicada ata 1915. Ese ano publicouse Die Drei Sprünge des Wang-lun (Os tres saltos de Wang-lun), que gañou o Premio Theodor Fontane.
Durante a I Guerra Mundial exerceu de médico no exército alemán, pero continuou escribindo. Desta época é a novela histórica Wallenstein, situada na Guerra dos 30 anos.
1919-1933
En 1920 afiliouse á Schutzverband Deutscher Schriftsteller (Asociación de Escritores Alemáns) e en 1924 converteuse no seu presidente. Foi membro do grupo 1925 xunto a Bertolt Brecht.
En 1929 publicouse Berlin Alexanderplatz. Escrita parcialmente en alemán coloquial, mezclando varios puntos de vista, voces e niveis do idioma, cun estilo parecido a James Joyce, conta a historia de Franz Biberkopf, un ex-convicto que se ve arrastrado cada vez máis nun submundo de crime e delincuencia do que non pode escapar.
Portela, Verea
Santa Baia de Portela é unha parroquia do concello de Verea na comarca da Terra de Celanova, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 88 habitantes, deles 42 eran homes e 46 eran mulleres, o que supón unha diminución de 26 habitantes en relación ao ano 2000.
Alfred Döblin
1919-1933
El mesmo colaborou na primeira versión cinematográfica da novela, dirixida en 1931 por Piel Jutzi. A historia de Franz Biberkopf foi adaptada para a televisión en 1980 por Rainer Werner Fassbinder nunha serie de catorce capítulos.
1933-1957
Cando os nazis chegaron ó poder en Alemaña, Döblin fuxiu a Suíza e logo ós Estados Unidos, onde traballou para a Metro-Goldwyn-Mayer en Hollywood.
En 1941 converteuse ó catolicismo influenciado polas súas lecturas de Søren Kierkegaard e Baruch Spinoza.
En 1945 volveu a Europa traballando para o Ministerio de Cultura de Francia. Volveu a Alemaña e instalouse en Baden-Baden, onde traballou como editor dunha revista pero, desgustado polo contorno político do seu país natal, volveu a Francia, país do que tiña a nacionalidade desde 1936.
As súas dúas obras máis importantes dese período son a novela histórica November 1918 e Hamlet, onde expresa as súas esperanzas para Europa.
Eugene, Oregón
Eugene, tamén coñecida como Eugene City, é a segunda cidade máis grande do estado de Oregón, e é a capital do condado de Lane.
No centro da cidade encóntrase a Universidade de Oregón.
Xeografía
miniatura|300px|En rosa, situación do condado de Lane en Oregón. Arriba, destacado en vermello, o concello de Eugene dentro do condado de Lane.
A cidade está situada ao sur do val Willamette, e a 86 km ao leste da costa de Oregón.
Poboación
En 2010 Eugene tiña unha poboación de 156 185 habitantes.
O concello ocupa unha superficie de 113,29 km², dos que 113,23 corresponden a terra firme e 0,5 ás aguas.
A poboación ditribúese nos seguintes grupos étnicos:
Historia
O nome da cidade vén do seu fundador, Eugene Franklin Skinner, que construíu a primeira cabana na zona. O edificio era utilizado como un mercado fronteirizo e unha oficina de correos, despois de que Skinner obtivera a autorización o 8 de xaneiro de 1850. Durante eses anos o asentamento chamámabase Skinner's Mudhole (O Foxo de Lama de Skinner).
Doce anos despois, en 1862, Skinner estableceu a vila de Eugene e dirixía un transbordador no río Willamette, onde hoxe se encontra a ponte da rúa Ferry.
En Eugene vaise celebrar o décimo oitavo Campionato Mundial de Atletismo en 2021, cuxas competicións terán lugar no estadio Hayward Field.
Cidades irmandadas
As cidades irmandadas con Eugene son:
Castro de Presedo
O castro de Presedo, ou Agra dos Castros, é un castro situado na parroquia de Presedo, no lugar de Brandián, no concello coruñés de Abegondo.
Morfoloxía
Inda que non se puido precisar, estímase que consta dun recinto fortificado de planta circular, defendido por un parapeto-terraplén. Ten un pequeno aterrazamento na parte sueste, defendido por un segundo parapeto
Ten unhas dimensións aproximadas de 160 metros no eixo NO-SE e de 130 no eixo NE-SO.
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.
960
Mortes
Historia ano a ano
El Progreso (Betanzos)
El Progreso foi un semanario editado en Betanzos entre 1900 e 1901.
Traxectoria
Subtitulado Semanario independiente, que despois cambiou por Órgano do Partido Liberal brigantino, apareceu o 4 de novembro de 1900. Publicábase os domingos. Estivo dirixido por Antonio Fernández Rivas, Mariano Tudó Montero e Juan Ponte Blanco. Entre os seus colaboradores figuraron Antonio G. Novoa, Manuel Castro Ares, Roque Ponte, José Alguero Penedo, Darío Caramés, Manuel Martínez Teijeiro, Valerio Nunez, Ricardo Morais, Juan Gómez Navaza, Leoncio López, César Gómez, Luis López e Manuel García Faílde. O último número conservado é o 40, do 4 de agosto de 1901.
Vilaia de Souk Ahras
Souk Ahras (en lingua árabe ولاية سوق أهراس) é unha provincia (wilaya) de Alxeria. A súa capital é Souk Ahras.
Atópase na fronteira nordeste alxeriana con Tunisia.
Divisións administrativas
A provincia divídese en 10 distritos (dairas), dos que se debullan 26 municipalidades.
Alouatta palliata
É un dos maiores monos centroamericanos e os machos poden pesar máis de 9,8 kg. Diferénciase das outras especies do xénero principalmente pola pelaxe, que é totalmente negra cun manto de cor dourada nos flancos. Pasa a maior parte do tempo descansando e durmindo. As vocalizacións poden ser escoitadas a quilómetros de distancia.
12ª edición dos Premios Mestre Mateo
miniatura|O PALEXCO da Coruña. A 12ª edición dos Premios Mestre Mateo galardoou as producións audiovisuais de Galicia de 2013 e celebrouse o 12 de abril de 2014. Durante a cerimonia, a Academia Galega do Audiovisual presentou os Premios Mestre Mateo en 26 categorías. A cerimonia celebrouse no PALEXCO de A Coruña.
O 24 de febreiro de 2014, nun acto celebrado no Salón Teatro de Santiago de Compostela, os actores Antonio Mourelos, presidente da AGA, Luís Tosar, vicepresidente, e a actriz Sabela Arán, deron a coñecer os finalistas.
A longametraxe Somos xente honrada estaba nomeada a 13 premios. A seguinte produción en número de candidaturas é a serie de televisión Era visto!, que estaba nomeada en 9 candidaturas. Séguelle a serie televisiva Luci con 8 candidaturas, a miniserie de televisión Salgadura con sete e Inevitable con seis categorías.
Premios
Os gañadores son os que aparecen en primeiro lugar e destacados en letra grosa.
Pinyin
Diferenzas básicas con outros sistemas de soletreo
O pinyin é unha romanización, ou sexa, utiliza letras latinas para representar sons no mandarín estándar. A maneira de efectuar tal representación no pinyin difire, nalgúns casos, do estilo de representación escrita de sons noutras linguas que usan o alfabeto latino. Por exemplo, os sons indicados polas letras b e g corresponden máis precisamente aos sons representados, respectivamente, pola letra p e k no emprego galego (en xeral no occidental) do alfabeto latino. Outras letras, como j, q, x, ou tamén o dígrafo zh, indican sons que non corresponden exactamente con ningún son en galego.
Unha das diferenzas coa Wade é que non utiliza apóstrofos para distinguir entre diferentes consoantes oclusivas e palatais senón outras letras que non teñen ese son en chinés. Por exemplo, 北京 dá běijīng segundo o sistema pinyin, pei-ching segundo o sistema Wade-Giles e Peking segundo o sistema postal chinés.
Propósito
O propósito primario do pinyin nas escolas chinesas é ensinar a pronuncia do mandarín estándar. Poderíase pensar que o pinyin se usa para axudar os nenos a asociar caracteres con palabras faladas que eles xa coñecen, mais isto non é así, xa que moitos chineses non usan o mandarín estándar na súa casa, e por iso non coñecen a pronuncia de palabras do mandarín estándar ata chegar ao punto de aprendelas na escola primaria a través do uso do pinyin.
Tons
miniatura|Os tons O mandarín é unha lingua tonal de catro tons, que se representan en pinyin polos seguintes diacríticos:
Cando non se dispón (nos teclados, etc) dos caracteres acentuados, pódense representar os tons cunha cifra despois da sílaba, correspondendo ao número do ton indicado máis enriba, ademais da cifra 0 ou 5 para indicar o ton neutro.
Alfabeto
O pinyin utiliza o alfabeto latino, e polo tanto a súa pronuncia é relativamente clara para os occidentais. As vogais do pinyin pronúncianse de forma similar ás vogais das linguas románicas, e a maioría das consoantes son semellantes ás da lingua galega. Hai, con todo, unha trampa para novatos, relacionada coas pronuncias pouco comúns do x, q, c, zh, e z (e ás veces i) e a pronuncia das letras d, b, g e j, xorda (sen vibración das cordas vocais, próxima ao galego t, p, k e x respectivamente). Máis abaixo fornécese máis información sobre a pronuncia de todas as letras do pinyin en termos de aproximacións ao inglés.
A pronuncia do chinés dáse xeralmente en termos de iniciais e finais, que representan a parte segmental e fonémica da lingua. As iniciais son consoantes iniciais, en canto que as finais son todas as combinacións posíbeis de mediais (semivogais que anteceden as vogais), o núcleo da vogal, e a coda (vogal ou consoante final).
Para unha táboa completa de todas as sílabas do pinyin, vexa Táboa do pinyin.
Iniciais (táboa)
En cada cela abaixo, a primeira liña indica o Alfabeto Fonético Internacional (AFI), e a segunda indica o pinyin.
Finais (táboa)
En cada cela de abaixo, a primeira liña indica o AFI, a segunda indica o pinyin como forma independente (sen inicial), e a terceira indica o pinyin en combinación cunha inicial. A non ser no caso das finais modificadas por un –r, as cales son omitidas, temos a continuación unha táboa exhaustiva de todas as finais posíbeis. 1
É interesante salientar que as únicas consoantes en sílabas finais no mandarín estándar son –n e –ng, e –r, que se liga a un sufixo gramatical. Se vostede vise unha sílaba chinesa que termine con calquera outra consoante, será que ou ben se trata dunha lingua chinesa non mandarín (xeralmente as linguas chinesas do sur tales como o cantonés) ou ben, máis raramente, un sistema de romanización non pinyin (onde as consoantes finais úsanse para indicar tons).
1 /ɚ/ (而, 二 etc.) é escrito como er. Para outras finais formadas polo sufixo -r, o pinyin non utiliza unha ortografía especial; simplemente anexa –r ao final ao que se engade, sen ter en conta as mudanzas de son que poidan ocorrer no proceso. Para informacións sobre mudanzas de son relacionadas ao –r final, vexa mandarín estándar.. 2 "ü" é escrito como "u" despois de j, q, ou x. 3 "uo" é escrito como "o" despois de b, p, m, ou f.
Ademais, é úsase para representar certas interxeccións.
Río Landro
260px|miniatura|Desembocadura do Landro en Viveiro. O río Landro ou Landrove é un curso fluvial galego, pertencente á vertente cantábrica. Segue unha dirección S-N e desemboca na ría de Viveiro. Ten un percorrido de 42 km e a súa bacía esténdese por 268 km².
Percorrido
Nace na parroquia do Viveiró (Muras), nas vertentes oeste e suroeste da serra do Xistral, a 800 m de altitude. Baixa por un val aberto até Escoiras, que logo se estreita, ao paso que recibe as augas dos regatos da Eireixa, Ribeira, Torres Vellas e Barocas. Vólvese a abrir por Nogarido e, outra vez encaixado, recolle as achegas do Besteburiz, Balsadas e Grandal. Desde Santa Mariña contribúen o Boimente, o Louro, o Loureiro (ou río Xudreiro, onde está a fervenza do Pozo da Ferida), o río da Balsa e o Fontecova. Posteriormente chega ao concello de Viveiro para desembocar entre a praia de Area, en Covas, e o porto de Celeiro. Na desembocadura, o Landro forma unha pequena zona húmida. Constitúe os límites entre os concellos de Muras e Ourol.
Sant Fost de Campsentelles
Sant Fost de Campsentelles é un concello español da provincia de Barcelona, en Cataluña. Está situado na comarca do Vallès Oriental.
Xeografía
O concello atópase no extremo sur da comarca, facendo fronteira a través da Serra Mariña coas comarcas do Barcelonés e do Maresme. O concello limita cos municipios, algúns de poboación considerábel, de Tiana, Badalona, Montcada i Reixac, La Llagosta, Mollet del Vallès, Martorelles e de Santa María de Martorelles. O núcleo principal de poboación é o de Sant Fost, existindo outros núcleos en forma de urbanizacións.
Historia e Patrimonio
Existen importantes mostras de arquitectura civil coma o Mas Po-Canyadó ou a casa Bastinos. Mencionar tamén o Ateneo e a igrexa de San Cebrián.
Captain Beefheart
Un prodixio artístico na súa infancia, Van Vliet desenvolveu un gusto musical ecléctico musical durante a súa adolescencia en Lancaster, California, e formou unha amizade "mutuamente útil pero volátil" co músico Frank Zappa, co cal competía e colaboraba esporadicamente. Comezou a actuar coa súa personaxe de Captain Beefheart en 1964 e uniuse á formación orixinal de The Magic Band, creada por Alexis Snouffer, ese mesmo ano. O grupo publicou o seu álbum de estrea, Safe as Milk, en 1967 a través de Buddah Records. Tras ter sido expulsado de dous selos o grupo fichou pola discográfica de Zappa Straight Records, onde editou Trout Mask Replica en 1969; o álbum sería posto no número 58 da lista da Rolling Stone dos 500 mellores álbums de todos os tempos, elaborada en 2003. En 1974, frustrado pola falta de éxito comercial, comezou a utilizar un son rock máis convencional, pero os seus seguintes álbums foron criticados; este movemento, xunto cunha xira europea non paga e anos de soportar un comportamento abusivo por parte de Beefheart, fixo que todas os membros da banda marchasen.
Beefheart finalmente formou unha nova Magic Band cun grupo de músicos novos e recuperou a aprobación da crítica cos seus tres derradeiros álbums: Shiny Beast (1978), Doc at the Radar Station (1980) e Ice Cream for Crow (1982). Van Vliet realizou moi poucas aparicións en público tras retirarse da música en 1982. Iniciou unha carreira nas artes, un interese que se orixinara durante a súa talentosa infancia coa escultura, e que lle resultou máis estable economicamente. As súas pinturas e debuxos expresionistas teñen prezos elevados e expuxéronse en galería e museos de todo o mundo. Van Vliet morreu en 2010 despois de padecer esclerose múltiple durante moitos anos.
Joy (EP)
Joy é un EP de tres temas da banda estadounidense de hardcore punk Minutemen, publicado en agosto de 1981. Gravado non moito despois da edición do seu primeiro EP, Paranoid Time, trátase do primeiro traballo que o grupo editou a través do seu propio selo New Alliance Records.
O EP tamén aparece como parte do casete My First Bells e do CD Post-Mersh Vol. 3, ámbolos dous lanzados por SST Records. SST reeditou o EP en 1987 pouco despois de mercarlle New Alliance Records a Mike Watt. Cando SST tomou control de New Alliance e do seu catálogo, o selo cambiou a data do copyright do EP para 1987, causando que algúns seguidores da banda cresen que o EP contiña material non editado anteriormente. Joy foi tamén reeditado en vinilo de 10" coloreado e en 1988 coo un CD de 3".
Segundo o libreto do disco todo o traballo foi gravado en cinco horas.
Club Sport Emelec
O Club Sport Emelec é unha entidade polideportiva ecuatoriana da cidade de Guayaquil, fundada o 28 de abril de 1929, máis coñecida pola sección de fútbol, unha das máis laureadas do país con 10 títulos da Liga ecuatoriana, incluída a edición inaugural de 1957.
O club mantén unha intensa rivalidade co seu veciño de Guayaquil, o Barcelona SC, co cal disputa anualmente o chamado Clásico do Estaleiro, un dos derbis máis importantes do país. Tamén existe moita rivalidade deportiva con outros grandes clubs de Ecuador como o LDU Quito, o CD El Nacional ou o Deportivo Quito.
O equipo de fútbol do CS Emelec xoga os seus encontros como local no Estadio George Capwell, así chamado en memoria do fundador do club, un empresario norteamericano que construíu unha central eléctrica na cidade, e que fundou o club para que os traballadores da Empresa Eléctrica de Ecuador practicasen os seus deportes preferidos (de aí o nome do club). O estadio, inaugurado o 2 de decembro de 1945, foi o primeiro estadio do país propiedade dun club. Actualmente ten capacidade para acoller a 30.016 seareiros nas bancadas.
En xuño de 2010, a IFFHS elixiu ó CS Emelec como mellor equipo do mes en todo o mundo, feito insólito no fútbol ecuatoriano.
Palmarés
O Club Sport Emelec é o único equipo ecuatoriano que foi campión de liga en tódalas décadas dende que existe o campionato nacional.
Eleccións municipais en Quiroga
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Quiroga dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Quiroga]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Quiroga desde a aprobación da Constitución de 1978.
Alien Syndrome
Alien Syndrome (エイリアンシンドローム) é un videoxogo de disparos e arcade desenvolvido por Sega e publicado en 1987.
Optical Calibration Sphere
Optical Calibration Sphere, tamén coñecido como Optical Calibration Sphere Experiment e polo seu acrónimo OCSE, así como por IOSS (Inflatable Optical Sphere System) foi un satélite artificial dos estadounidense lanzado o 27 de xaneiro de 2000 mediante un foguete Minotaur 1 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea. O seu obxectivo principal foi servir de obxectivo de calibración para os láseres en terra das instalacións de investigación Starfire da Forza Aérea dos Estados Unidos.
Características
OCSE consistía nunha esfera inflable de 3,5 m de diámetro desplegada a partir dun contedor de 0,48 m de longo e 0,41 m de diámetro que foi exectado desde a plataforma JAWSAT. Aos 42 segundos tras a exección dende JAWSAT, o contedor abreu a súa tapa, e 10 segundos máis tarde comezou o inflado da esfera, á que permaneceu acoplada durante o resto da misión. O conxunto tiña unha masa de 22 kg e a esfera estaba formada por unha película de kapton e aluminio reflectante que facía que, desde terra, a súa magnitude aparente fose de +5.
OCSE reentrou na atmosfera o 5 de marzo de 2001, algo máis dun ano despois de ser lanzada.
Gran Premio de Europa de 2000
O Gran Premio de Europa de 2000 foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 21 de maio de 2000 no circuíto de Nürburgring en Nürburg, Alemaña. Foi a sexta carreira do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2000. A carreira foi a 44ª carreira en levar o nome do Gran Premio de Europa e a novena que se celebrou en Nürburgring. Foi a décima vez que se celebrou o Gran Premio de Europa como evento autónomo. A carreira realizouse sobre 67 voltas ao circuíto de 4,5 quilómetros para unha carreira total de 305 quilómetros.
A carreira gañouna o eventual campión do mundo de 2000, o piloto alemán Michael Schumacher pilotando un Ferrari F1-2000. A vitoria foi a cuarta vitoria de Schumacher da tempada e a súa terceira vitoria no Gran Premio de Europa, un novo récord. Os pilotos de McLaren, Mika Häkkinen e David Coulthard terminaron segundo e terceiro respectivamente.
Informe
A cualificación viu a David Coulthard na pole position, seguido de Michael Schumacher segundo, Mika Häkkinen terceiro, Rubens Barrichello cuarto, Ralf Schumacher quinto e Jarno Trulli sexto. Nick Heidfeld cualificou o seu Prost-Peugeot na 13ª posición, pero atopouse que o seu coche tiña dous quilos de peso menos do permitido e foi excluído da carreira. Esta sería a súa primeira carreira de Fórmula 1 no seu país de orixe de Alemaña.
No inicio, Coulthard perdeu un segundo nas luces, mentres Häkkinen saíu ben. Häkkinen e Schumacher se tocaron pero ambos continuaron con Häkkinen por diante de Schumacher, Coulthard, Barrichello e Jacques Villeneuve. Detrás deles, Jarno Trulli enganchouse con Giancarlo Fisichella, quedando Trulli fóra.
Ralf entrou pronto en boxes e caeu ao décimo lugar, mentres Häkkinen pasou a Coulthard pola segunda praza e Barrichello pasou a Verstappen e Irvine para ser sexto. Fisichella pasou a de la Rosa pouco despois pero Barrichello estaba acercándose a ambos. Na volta 29, Verstappen intentou pasar a Irvine e púxose ao seu carón pero Irvine negouse a levantar o pe e os dous chocaron, Ralf golpeou o coche de Irvine, quedando os tres fóra. Na parte dianteira, Schumacher e Häkkinen estaban adiantando a través dos dobrados, pero a brecha entre eles era cada vez maior. Coulthard estaba perdendo máis dun segundo por volta debido a problemas coa súa caixa de cambios, Barrichello chegou ata o quinto posto tras pasar a de la Rosa. Na parte dianteira, Schumacher entrou nos pits na volta 35 cunha vantaxe de 20 segundos. Regresou 7 segundos por detrás de Häkkinen.
Häkkinen cunha carga de combustible máis lixeiro distanciabase de Schumacher un segundo por volta co Ferrari con combustible suficiente ata meta. Pero el só tiña 10 segundos de vantaxe con combustible para 7 voltas e necesitaba 17 segundos para ter a oportunidade de saír adiante de Schumacher. Na volta 41, Barrichello superou a Fisichella pola cuarta posición, pero xa estaba a unha volta de Häkkinen e Schumacher. Häkkinen tirou ata a volta 45 cando entrou en boxes. Reingresou 11 segundos por detrás de Schumacher e de novo comezou a acercarse. Detrás deles, Barrichello acercábase a Coulthard rapidamente pero estaba moi atrás. Fisichella mantívose diante de de la Rosa logo das súas paradas. Häkkinen reduciu a brecha a 5 segundos pero Schumacher comezou a distanciarse de novo. A carreira terminou co triunfo de Schumacher por 13 segundos sobre Häkkinen, Coulthard aguantou a Barrichello con Fisichella e de la Rosa logrando os puntos restantes.
Fiona Shaw
Fiona Shaw, OBE, nada o 10 de xullo de 1958 no condado de Cork, Irlanda. É unha actriz e directora teatral irlandesa, aínda que é recoñecida internacionalmente polo seu papel secundario como Petunia Dursley nos filmes de Harry Potter, Marnie Stonebrook na cuarta tempada da serie de HBO True Blood (2011), e como Carolyn Martens na serie da BBC Killing Eve (2018–presente). É considerada como unha das mellores actrices clásicas da súa xeración. No ano 2001 foi condecorada comandante da Orde do Imperio Británico pola súa contribución ó teatro.
Biografía
Shaw naceu co nome de Fiona Mary Wilson. O seu pai era cirurxián ocular e a súa nai era física. Asistiu á escola secundaria no Scoil Mhuire na cidade de Cork e máis tarde acadou a súa licenciatura na universidade de Cork. Formouse como actriz na Royal Academy of Dramatic Art (RADA) de Londres. Recibiu unha gran aclamación como Julia na produción do National Theatre de Richard Sheridan The Rivals (1983), un papel que demostra a súa dote na comedia.
Traxectoria
Os papeis teatrais máis notábeis inclúen: Celia en Ao voso gusto (1984), Madame de Volanges en Les Liaisons Dangereuses (1985), Katherine en The Taming of the Shrew (1987), Winnie en Happy Days (2007), os papeis principais en Electra (1988), The Good Person of Sechuan (1989), Hedda Gabler (1991), The Prime of Miss Jean Brodie (1998) e Medea (2000).
Shaw interpretou o papel principal en Richard II, dirixida por Deborah Warner en 1995. Tamén colaborou con Warner en varias ocasións, tanto en teatro como en cine. Shaw tamén traballou en cine e televisión, incluíndo O meu pé esquerdo, Jane Eyre, Persuasion, Gormenghast, e na serie de filmes de Harry Potter na que interpreta a Petunia Dursley. Shaw tivo un papel breve pero clave en The Black Dahlia.
No 2008, dirixiu a súa primeira ópera, Riders to the Sea por Vaughan Williams e no 2009 colaborou con Deborah Warner de novo, tomando o papel principal na tradución de Tony Kushner, Mother Courage and Her Children de Bertolt Brecht.
Club Deportivo Basconia
O Club Deportivo Baskonia (en éuscaro: Baskonia Kirol Kluba) é un club de fútbol español da cidade de Basauri (Biscaia). Fundouse en 1913 e compite na Terceira División de España. En 1997 converteuse no segundo filial do Athletic Club.
Pruzos, Churío, Irixoa
Pruzos é un lugar da parroquia de Churío no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
José Luis de Vilallonga
José Luis de Vilallonga y Cabeza de Vaca, nado en Madrid o 29 de xaneiro de 1920 e finado en Andratx, Mallorca, o 30 de agosto de 2007, foi un nobre, escritor e actor español.
Vida persoal
José Luis de Vilallonga era fillo do barón de Segur e marqués de Castelvell, Grande de España, e neto por parte da nai do marqués de Portazgo. El herdou o marquesado e o título de Grande de España.
Os seus primeiros anos de vida transcorreron nunha Clínica de Múnic (Alemaña), onde se recuperou dunha enfermidade intestinal. Educado nos Xesuítas de Barcelona, marchou ao exilio a Biarritz coa proclamación da República, posto que a súa familia mantiña amizade persoal con Afonso XIII. O exilio durou só seis meses, pero axiña regresou a Francia a estudar, neste caso á vila de Arcachon. Ao producirse o golpe de estado de Francisco Franco, volveu ao seu país e alístase no bando nacionalista, no que chega a formar parte dun pelotón de execución.
Politicamente evolucionou dende o falanxismo da mocidade ao liberalismo democrático do final da ditadura. Simpatizou co comunismo e durante a transición foi voceiro da Junta Democrática. En 1981, dous días despois do intento golpista do 23-F Vilallonga afiliouse ao Partido Socialista Obreiro Español, pero abandonouno en 1994, tras os escándalos de corrupción.
Casou tres veces.
Traxectoria profesional
Na Barcelona da posguerra empezou a colaborar na revista Destino e foi articulista para os xornais El Noticiero Universal e Diario de Barcelona, co que inicia o seu contacto coa literatura. Despois estudou a carreira diplomática sen rematala e marchou a vivir ao Reino Unido. Entre 1945 e 1950 dedicouse á cría de cabalos na Arxentina e en 1951 regresou a Francia, tras unha breve estancia en España.
Filmografía
Velaquí unha pequena listaxe dos principais filmes en que participou, co seu director e o nome do personaxe interpretado.
Christian Eyenga
Christian Eyenga Moenge, nado o 22 de xuño de 1989 en Kinshasa, República Democrática do Congo é un xogador congolés de baloncesto profesional que xoga para o Dinamo Sassari.
NBA
Eyenga foi seleccionado na 30ª posición do Draft da NBA de 2010 polos Cleveland Cavaliers. Xogou a liga de verán cos Cavaliers en 2010. Despois, asinou un contrato por dous anos o 23 de xullo de 2010, con opción a un ou dous anos máis. O 18 de novembro, Eyenga foi asignado aos Erie BayHawks, afiliado dos Cavs na NBA Development League. O 2 de xaneiro de 2011, foi chamado polos Cavaliers e fixo o seu debut no mesmo día, contra os Dallas Mavericks, onde anotou 4 puntos e capturou 3 rebotes.
O 15 de marzo de 2012, foi traspasado aos Los Angeles Lakers xunto a Ramon Sessions a cambio dunha elección de primeira rolda do Draft de 2012 e Luke Walton.
O 10 de agosto de 2012, Eyenga foi traspasado ós Orlando Magic.
Peto formigueiro
O peto formigueiro (Jynx torquilla) é unha ave de hábitos migratorios pertencente á familia dos pícidos, dentro da orde dos piciformes. Habita en bosques, selvas, parques e zonas con árbores illados en Europa, Asia e África.
Características
miniatura|Jynx torquilla thumb |left|Jynx torquilla A súa lonxitude rolda os 16 cm e o seu aspecto externo e comportamento gardan maiores semellanzas cos paseriformes que con calquera peto. A coloración da súa plumaxe e moi mimética: parda cinsenta nas partes superiores e máis amarelenta con roscos pardos próximas nas partes inferiores. Presenta, á vez, uns riscos escuras nos ollos e barras da mesma coloración na súa cola. Esta plumaxe críptica xunto ao seu pequeno peteiro diferénzano notablemente doutras especies da orde. Con todo, as súas patas presentan dous dedos dirixidos cara adiante e dous restantes, cara atrás, característica propia dos paxaros carpinteiros. As plumas do píleo (a parte superior da cabeza) son eréctiles, e se sente ameazado, erízaas, torce o pescozo cara atrás e esténdeo logo axiña.
Hábitos
Aliméntase no chan e rube polos troncos como os demais paxaros carpinteiros, comendo formigas e outros insectos. Aniña en cavidades das árbores e buratos da cachotería de edificios. Realiza unha única posta anual -ocasionalmente, dúas- constituída normalmente de entre 7 e 10 ovos, aínda que ás veces poden ser 5 ou 14. Os ovos son de cor branca. Ambos os dous proxenitores encárganse da incubación, a cal toma entre 12 e 14 días. Os pitos, nidícolas, son alimentados polos seus dous pais ata que abandonan o niño entre 19 e 21 días despois do seu nacemento. Esta especie reprodúcese en rexións tépedas de Europa e Asia, e migra cara a África tropical e Asia meridional para pasar o inverno.
Manchester United F.C.
O Manchester United é o actual campión inglés, gañando o título da Premier League no ano 2008-09, sendo así un dos clubs ingleses máis exitosos da historia, gañando dende a chegada do actual adestrador, Alex Ferguson, en novembro de 1986 vinte e dous títulos importantes. En 1968, foi o primeiro equipo inglés en gañar a Copa de Europa, batendo ao Benfica por catro goles a un. En 1999 converteuse no único equipo en gañar a UEFA Champions League, a Premier League e a FA Cup nun mesmo ano, volvendo a gañar en 2008-09 por terceira vez o máximo galardón do fútbol europeo de clubs. O Manchester é tamén o equipo con máis títulos da liga inglesa, dezaoito, e con máis FA Cup, once. Dende finais dos anos 1990 converteuse nun dos máis ricos do mundo, tendo máis ingresos que ningún outro club de fútbol, e é actualmente o club máis rico e valioso de todo o mundo do deporte, cun valor estimado de 1 319 millóns de euros (abril de 2009).