cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Música rock
Heartland rock
Exemplificado polo éxito comercial dos cantautores Bruce Springsteen, Bob Seger e Tom Petty, xunto cos menos coñecidos Southside Johnny and the Asbury Jukes e Joe Grushecky and the Houserockers, foi parcialmente unha reacción ao declive urbano post-industrial do leste e o medio oeste dos Estados Unidos, a miúdo deténdose en temas de desintegración e illamento social, ademais dunha forma de revivalismo do rock and roll. O xénero acadou o seu pico comercial e artístico a mediados dos anos 80, con Born in the USA (1984) de Springsteen encabezando as listas e obtendo unha serie de sinxelos top ten, xunto coa chegada de artistas como John Mellencamp, Steve Earle ou Bruce Hornsby. Tamén pode verse como influencia en artistas tan diversos como Billy Joel, Kid Rock e The Killers.
O heartland rock esvaeceuse como un xénero recoñecido cara principios da década dos 90, cando a música rock en xeral e as temáticas relacionadas coas clases traballadoras en particular perderon influencia entre as audiencias máis novas, e os artistas deste estilo comezaron a realizar traballos máis persoais. Moitos artistas de heartland rock continuaron gravando con éxito de crítica e comercial, destacando entre eles Bruce Springsteen, Tom Petty e John Mellencamp, aínda que as súas obras fixéronse máis persoais e experimentais sen que encaixen doadamente nun único xénero. Novos artistas cunha música que podería ser etiquetada como heartland editaron discos nos anos 70 e 80, como Bottle Rockets e Uncle Tupelo, sendo moitas veces etiquetados como country alternativo.
Aparición do rock alternativo
left|miniatura|[[R.E.M.]] O termo rock alternativo foi cuñado a comezos dos 80 para describir a artistas de rock que non encaixaban cos xéneros populares da época. As bandas etiquetadas como "alternativas" non tiñan un estilo unificado, pero todas elas eran vistas como algo distinto á música comercial. Estes grupos estaban ligados pola súa débeda colectiva ao punk rock, a través dos movementos hardcore punk, New Wave ou post-punk. Bandas de rock alternativo importantes dos anos 80 nos Estados Unidos foron R.E.M., Hüsker Dü, Jane's Addiction, Sonic Youth e Pixies, e no Reino Unido The Cure, New Order, The Jesus and Mary Chain e The Smiths.Estes artistas limitáronse en gran medida a selos independentes, construíndo unha extensa escena musical underground baseada nas radios universitarias, nos fancines, nas xiras e no boca a boca. Rexeitaron o synthpop dominante a comezos dos 80, regresando ao rock baseado nas guitarras.
Ana Buceta
Ana Buceta Rodríguez, nada en Moaña o 4 de decembro de 1992, é unha futbolista galega que xoga para o Real Oviedo en Primeira División. Anteriormente xogou no FVPR El Olivo, no Levante UD e no Málaga CF.
Música rock
Grunge
miniatura|250px|[[Nirvana (grupo musical)|Nirvana]] Descontentas co pop e o rock comercial e altamente producido de mediados dos 80, bandas do estado de Washington (particularmente na área de Seattle) formaron un novo estilo de rock que contrastaba fortemente coa música comercial do momento. O xénero coñeceríase como "grunge", un termo descritivo do son sucio da súa música e do aspecto descoidado da meirande parte dos seus intérpretes, que se rebelaron activamente contra as imaxes demasiado coidadas doutros artistas. O grunge fusionou elementos do hardcore punk e o heavy metal nun son sinxelo, e fixo un grande uso da distorsión de guitarra, do fuzz e da retroalimentación. As letras eran normalmente apáticas e cheas de angustia, e adoitaban a tratar temas como a alienación social e o atrapamento, aínda que tamén foi coñecida polo seu humor escuro e as parodias do rock comercial.
Bandas como Green River, Soundgarden, Melvins e Skin Yard iniciaron o xénero, sendo Mudhoney a de máis éxito no final da década. Porén, o grunge permaneceu sendo principalmente un fenómeno local ata 1991, cando o Nevermindde Nirvana converteuse nun grande éxito grazas ao seu sinxelo "Smells Like Teen Spirit". O Nevermind era máis melódico que os seus predecesores, pero a banda negouse a empregar a tradicional promoción corporativa e mecanismos de mercadotecnia. Durante 1991 e 1992 outros álbums de grunge como o Ten de Pearl Jam, o Badmotorfinger de Soundgarden e o Dirt de Alice in Chains, xunto co disco de Temple of the Dog que contaba con membros de Pearl Jam e Soundgarden, estiveron entre os 100 álbums máis vendidos. As grandes discográficas contrataron á meirande parte das bandas grunge que quedaban en Seattle, mentres que unha segunda afluencia de artistas mudouse á cidade na procura do éxito. Porén, coa morte de Kurt Cobain e a posterior separación de Nirvana en 1994, os problemas para xirar de Pearl Jam e a saída do cantante de Alice in Chains Layne Staley en 1996, o xénero comezou a declinar, en parte á sombra do britpop e o son máis comercial do post-grunge.
Britpop
left|miniatura|250px|[[Oasis (grupo musical)|Oasis]] O britpop emerxeu dende a escena británica do rock alternativo de principios dos 90 e caracterizouse por bandas particularmente influenciadas pola música de guitarras británica dos anos 60 e 70. The Smiths foi unha grande influencia, así como bandas da escena Madchester, que se disolveran a principios da década. Este movemento ten sido visto parcialmente como unha reacción contra varias tendencias musicais e culturais dos Estados Unidos de finais dos 80 e comezos dos 90, particularmente o fenómeno grunge, e como unha reafirmación da identidade rock británica. O britpop era variado no estilo, pero adoitaba a usar tons pegadizos xunto con letras con temas particularmente británicos e a adopción da iconografía da British Invasion dos 60, como os símbolos de identidade británica usados anteriormente polos mods. Apareceu ao redor de 1992 cos lanzamentos de grupos como Suede e Blur, aos que se lles uniron ao pouco tempo Oasis, Pulp, Supergrass e Elastica, que produciron unha serie de sinxelos e álbums exitosos. Durante un tempo, a contenda entre Blur e Oasis foi creada na prensa popular como "A batalla do britpop", inicialmente gañada polos primeiros, pero con Oasis conseguindo un éxito de maior duración e máis internacional, influíndo directamente na aparición dunha terceira xeración de bandas de britpop, con The Boo Radleys, Ocean Colour Scene e Cast. Os grupos do xénero levaron ao rock alternativo británico ao gran público e formaron a columna vertebral dun movemento cultural británico máis grande coñecido como Cool Britannia. Aínda que as súas bandas máis populares, particularmente Blur e Oasis, foron capaces de espallar o seu éxito comercial cara o estranxeiro, especialmente nos Estados Unidos, o movemento esvaecérase en gran parte a finais da década.
Post-grunge
miniatura|250px|[[Foo Fighters]] O termo post-grunge foi cuñado para unha xeración de bandas que seguiron á entrada no mainstream e ao posterior hiato dos grupos grunge de Seattle. As bandas de post-grunge imitaban a súa actitude e a súa música, pero cun son máis comercial. A miúdo traballaban con grandes discográficas e foron incorporando diversas influencias do jangle pop, pop-punk, metal alternativo ou hard rock. O termo post-grunge estaba destinado a ser pexorativo, suxerindo que era sinxelamente un derivado musical, ou unha resposta cínica ao "auténtico" movemento rock. Dende 1994, a nova banda do antigo batería de Nirvana Dave Grohl, Foo Fighters, axudou a popularizar o xénero e a definir os seus parámetros.
Algúns grupos post-grunge, como Candlebox, eran de Seattle, pero o subxénero caracterizouse pola ampliación da base xeográfica do grunge, con bandas como Audioslave dos Ánxeles ou Collective Soul de Xeorxia, ou de fóra dos Estados Unidos como os australianos Silverchair e os británicos Bush, que cementaron o post-grunge como un dos subxéneros comercialmente máis viables de finais dos 90. Aínda que predominaban as bandas de homes, o álbum de 1995Jagged Little Pill da artista Alanis Morissette, etiquetado como post-grunge, foi un grande éxito. Grupos como Creed e Nickelback puxeron o post-grunge no século XXI cun considerable éxito comercial, abandonando a meirande parte da angustia e a rabia do movemento orixinal por himnos máis convencionais e cancións narrativas e románticas, sendo seguidos nesta liña por novos artistas como Shinedown, Seether, 3 Doors Down e Puddle of Mudd.
Pop punk
miniatura|left|250px|[[Green Day]] As orixes do pop punk dos anos 90 poden verse nas bandas do movemento punk dos 70 máis orientadas ás cancións como Buzzcocks e The Clash, a artistas de New Wave comercialmente exitosos como The Jam e The Undertones, e aos elementos do rock alternativo dos 80 máis influenciados polo hardcore punk. O pop punk adoita a usar melodías power-pop e cambios de acordes con tempos rápidos do punk e guitarras a un volume alto. A música punk foi a fonte de inspiración para algunhas bandas californianas de selos independentes a principios dos 90, como Rancid, Pennywise, Weezer e Green Day. En 1994 Green Day asinou cun gran selo e realizou o álbum Dookie, que atopou unha nova audiencia, principalmente adolescente, e foi un éxito sorpresa de vendas. Ao pouco foi seguido polo álbum de estrea de Weezer, que conseguiu tres sinxelos top 10 nos Estados Unidos. Este éxito abriu a porta ás vendas multi-platino do Smash de The Offspring. Esta primeira onda de grupos pop punk acadou o seu pico comercial co Nimrod (1997) de Green Day e o Americana (1998) de The Offspring.
Unha segunda formada de artistas pop punk foi encabezada por Blink-182, co seu exitoso traballo Enema of the State (1999), seguida por Good Charlotte, Bowling for Soup e Sum 41, que usaron o humor nos seus vídeos e tiñan un son máis accesible, mantendo a velocidade, e parte da actitude e da estética do punk dos 70. Posteriores bandas do xénero, como Simple Plan, The All-American Rejects e Fall Out Boy, tiñan un son que foi descrito como máis próximo ao hardcore dos 80, conseguindo aínda así un considerable éxito comercial.
Indie rock
miniatura|250px|[[Pavement]] Nos anos 80 os termos indie rock e rock alternativo usábanse indistintamente. Cara mediados dos 90, cando elementos do movemento comezaron a atraer o interese do gran público, particularmente o grunge e despois o britpop, o post-grunge e o pop-punk, o termo alternativo comezou a perder o seu significado. Esas bandas que seguiron os contornos menos comerciais da escena foron coñecidas cada vez máis pola etiqueta indie. Normalmente intentaban manter o control das súas carreiras editando álbums a través dos seus propios selos ou por pequenas discográficas independentes, mentres confiaban nas xiras, no boca a boca, e na emisión a través de radios independentes ou universitarias para a súa promoción. Ligados por un espírito máis que polo seu enfoque musical, o movemento indie rock abarcaba un amplo rango de estilos, dende as máis duras influenciadas polo grunge como The Cranberries e Superchunk, pasando por bandas experimentais coa ética do "faino ti mesmo" como Pavement, ata cantantes punk-folk como Ani DiFranco. Observouse que o indie rock tivo unha relativa alta promoción de artistas femininas en comparación con anteriores xéneros do rock, unha tendencia exemplificada no desenvolvemento da música feminista Riot Grrrl. Moitos países desenvolveron unha ampla escena indie local, aparecendo bandas coa suficiente popularidade como para sobrevivir nos seus respectivos países, pero virtualmente descoñecidas fóra deles.
Cara finais dos anos 90 moitos subxéneros recoñecibles, a meirande parte coas súas orixes no movemento alternativo de finais dos 80, foron incluídos baixo o paraugas do indie. O lo-fi evitaba as puídas técnicas de gravación cunha ética D.I.Y. e foi encabezado por Beck Sebadoh e Pavement. O traballo de Talk Talk e Slint axudou a inspirar tanto ao post rock, un estilo experimental influenciado polo jazz e a música electrónica, iniciado por Bark Psychosis e continuado por artistas como Tortoise, Stereolab e Laika, e ao máis denso e complexo math rock, desenvolvidos por Polvo e Chavez. O space rock volveu ás súas raíces progresivas, con artistas drone e minimalistas como Spacemen 3, as dúas bandas creadas tras a súa separación, Spectrum e Spiritualized, e posteriores grupos como Flying Saucer Attack, Godspeed You Black Emperor! e Quickspace. A diferenza destes, o sadcore enfatiza a dor e o sufrimento a través do uso melódico de instrumentación acústica e electrónica e está representado por American Music Club e Red House Painters, mentres que o rexurdimento do baroque pop reaccionou contra o lo-fi e a música experimental enfatizando a melodía e usando instrumentación clásica, con artistas como Arcade Fire, Belle and Sebastian e Rufus Wainright.
Metal alternativo, rap rock e nu metal
O metal alternativo xurdiu da escena hardcore punk estadounidense a finais dos 80, pero gañou máis audiencia despois de que o grunge chegase ao gran público a principios dos 90. As primeiras bandas do xénero mesturaban unha ampla variedade de estilos con sensibilidades hardcore e heavy metal, con artistas como Jane's Addiction e Primus usando rock progresivo, Soundgarden e Corrosion of Conformity co garage punk, The Jesus Lizard e Helmet mesturando noise rock, Ministry e Nine Inch Nails influenciados pola música industrial, Monster Magnet movéndose pola psicodelia, Pantera, Sepultura e White Zombie creando o groove metal, ou Biohazard e Faith No More virando cara o hip hop e o rap. miniatura|250px|[[Linkin Park]] O hip hop gañou a atención dos grupos de rock a principios dos 80, entre eles The Clash con "The Magnificent Seven" (1981) e Blondie con "Rapture" (1981). Entre os primeiros artistas en realizar cruzamentos entre os dous xéneros están Run DMC e Beastie Boys. O rapeiro de Detroit Esham fíxose coñecido polo seu estilo que fusionaba rapeo cun son que adoitaba a estar baseado no rock e no heavy metal. Rapeiros que samplearon cancións rock foron Ice-T, The Fat Boys, LL Cool J, Public Enemy e Whodini. A mestura de thrash metal e rap foi iniciada por Anthrax no seu influente sinxelo de 1987 "I'm the Man".
Mika Häkkinen
miniatura|Mika Häkkinen en [[Hockenheimring, Alemaña, co seu AMG-Mercedes SLK 55.]] miniatura|Mika Häkkinen no [[Gran Premio do Canadá de 1999, o cal gañou.]] Mika Pauli Häkkinen nado en Vantaa, Finlandia o 28 de setembro de 1968, é un piloto finlandés de carreiras que foi Campión do Mundo de Fórmula 1 en 1998 e 1999. esta retirado da alta competición, aínda que competiu ata 2007 no Campionato Alemán de Turismos.
Música rock
Metal alternativo, rap rock e nu metal
En 1990 Faith No More entrou no mainstream co seu tema "Epic", a miúdo considerado como a primeira combinación exitosa de heavy metal con rap. Este abriu o camiño ao éxito a banda existintes como 24-7 Spyz e Living Colour, e a novos grupos como Rage Against the Machine e Red Hot Chili Peppers, que fusionaron rock e hip hop entre outras influencias. Entre os primeiros artistas en ter éxito facendo rap rock están 311, Bloodhound Gang e Kid Rock. Un son máis metálico, o nu metal, foi perseguido por bandas como Limp Bizkit, Korn e Slipknot. Posteriormente nese dácada, ese estilo, que contén unha mestura de grunge, punk rock, heavy metal, rap e scratching, deu unha serie de exitosos grupos como Linkin Park, P.O.D. e Staind, que adoitaban a ser clasificados como rap metal ou nu metal.
No ano 2001 o nu metal acadou o seu punto máis alto con álbums como Break the Cycle de Staind, Satellite de P.O.D., Iowa  de Slipknot e Hybrid Theory de Linkin Park]]. Apareceron novos grupos como Disturbed, Godsmack e Papa Roach, cuxa estrea, Infest, foi disco de platino. O agardado quinto álbum de Korn, Untouchables, e o segundo de Papa Roach, Lovehatetragedy, non veneron tan ben como os seus predecesores, mentres que as bandas de nu metal aparecían cada vez menos nas radio e na MTV, que comezaban a centrarse no pop punk e no emo. Dende entón, moitos grupos cambiaron para facer hard rock, heavy metal ou música electrónica cun son máis convencional.
Mika Häkkinen
Biografía
Como a maioría dos pilotos campións, correu en kartings desde os 5 anos, gañando unha sucesión de campionatos rexionais e nacionais antes de pasar a fórmulas maiores. Chamou a atención dos adestradores cando gañou o campionato Británico de Fórmula 3 en 1990, Mika uniuse ao equipo de F1 Lotus en 1991.
Música rock
Post-britpop
miniatura|240px|[[Coldplay]] Dende 1997, ao medrar a insatisfacción co concepto Cool Britannia, e o britpop comezou a disolverse como movemento, as novas bandas comezaron a evitar a etiqueta britpop aínda que producían música derivada do estilo. Moitos deses grupos adoitaban a mesturar elementos do rock tradicional británico, particularmente dos Beatles, Rolling Stones e Small Faces, con influencias estadounidense como o post-grunge. Saíndo de todo o Reino Unido (con varias importantes bandas emerxendo do norte de Inglaterra, Escocia, Gales e Irlanda do Norte), os temas da súa música tendían a estár menos centrados na vida británica e eran máis introspectivos do que o fora o britpop no seu apoxeo. Isto, xunto cunha maior disposición a colaborar coa prensa e seareiros estadounidenses, puido axudar a algunha das bandas a acadar o éxito internacional.
Mika Häkkinen
Biografía
En 1993 chega a McLaren da man do seu patrón Ron Dennis, sendo probador do equipo durante o primeiro ano. Tras a marcha de Michael Andretti a EE.UU., Mika accedeu á titularidade do equipo, onde acadou o seu primeiro podio aos mandos dun McLaren con motor Ford, a finais de, compartindo equipo co mítico Ayrton Senna.
En, no transcurso dunha sesión de adestramentos no circuíto australiano de Adelaida, o seu McLaren Mercedes rebentou unha roda impactando frontalmente contra un muro. As asistencias sanitarias tiveron que practicarlle unha traqueotomía de urxencia salvándolle a vida. Tras recuperarse do coma no que entrou, volveu aos circuítos máis combativo que nunca, forxando ao mesmo tempo unha excelente relación afectiva co seu patrón, Ron Dennis.
En gaña o seu primeiro Gran Premio, en Xerez, e nos dous seguintes anos,  e, logrou inscribir o seu nome nos libros de historia ao proclamarse Campión de F1.
Logo de loitar contra o Ferrari de Michael Schumacher en e, onde a escuadra italiana traballou mellor, Häkkinen tomouse a tempada  "sabática", pero anunciou a súa retirada permanente durante ese ano, cedendo o seu posto ao seu compatriota Kimi Räikkönen.
En 2005 conduce un AMG-Mercedes SLK 55 H.W.A. GmbH no campionato Alemán de Turismos (DTM), logrando subirse ao podio en varias ocasións, unha delas no máis alto, en Spa, Bélxica.
En 2006 volve repetir en DTM cun Mercedes. Neste mesmo ano, probaría novamente os mandos dun McLaren-Mercedes. Foi no circuíto español de Cataluña.
En 2007 repite na DTM cun Mercedes. Pero este ano será o último no que veremos a Mika Häkkinen ao volante dun coche de carreiras.
Do Grandísimo Mika Pauli Häkkinen sempre nos quedará o recordo dun gran piloto, prudente, respectuoso e todo un cabaleiro nas pistas. Quedaranos a imaxe do seu abandono en Monza, en, onde, tras un erro propio mentres ía na cabeza, saíuse da pista e rompeu a chorar nunha imaxe que deu a volta ao mundo. Quedaranos un dos mellores adiantamentos da historia da Fórmula 1, o que lle fixo a Michael Schumacher en Spa en, dobrando ao mesmo tempo a Ricardo Zonta, xuntándose os tres coches na pista ao final de recta.
De Mika quedaranos o recordo do seu alcume deporitvo, o "finlandés voador".
Häkkinen estivo casado con Erja Honkanen, reside en Mónaco e teñen un fillo chamado Hugo e unha filla chamada Aina Julia.
A finais de 2007 ou principios de 2008, Mika divorciouse de Erja.
Actualmente, é embaixador da afamada marca de whisky Johnnie Walker, coa que realiza tarefas de concienciación do consumo responsable, sobre todo ao volante.
miniatura|Mika Häkkinen durante o [[Gran Premio dos Estados Unidos de 2000, que non podería acabar por problemas no motor.]]
Música rock
Post-hardcore e emo
O post-hardcore desenvolveuse nos Estados Unidos, particularmente nas áreas de Chicago e Washington, D.C., de principios a mediados dos 80, con bandas inspiradas pola ética do "faino ti mesmo" e polo hardcore punk, pero influenciadas polo post-punk, adoptando os seus longos formatos de cancións, estruturas musicais máis complexas e ás veces letras máis melódicas. Entre as bandas existintes que se moveron cara o post-hardcore están Fugazi. Dende finais dos 80 foron seguidos por grupos como Quicksand, Girls Against Boys e The Jesus Lizard. Entre as bandas formadas nos 90 están Thursday, Thrice, Finch e Poison the Well. miniatura|250px|[[Fugazi]] O emo tamén emerxeu da escena hardcore en Washington, D.C. nos anos 80, inicialmente como "emocore", un termo usado para descrubir ás bandas que empregaban voces expresivas en lugar dos berros abrasivos máis comúns no estilo. O xénero foi iniciado por grupos como Rites of Spring e Embrace, este último formado por Ian MacKaye, furndador tamén do selo Dischord Records que se convertería nunha peza clave na aparición da escena emo de Washington, D.C. ao publicar traballos de Rites of Spring, Dag Nasty, Nation of Ulysses e Fugazi. Fugazi apareceu como a banda definitiva da primeira época do emo, gañando unha base de seareiros entre os seguidores do rock alternativo, sobre todo pola súa postura anti-comercial. A primeira escena emo operou dende o underground, con bandas de vida curta editando discos de vinilo a pequena escala a través de pequenos selos independentes. O son do emo de mediados dos 90 foi definido por grupos como Jawbreaker e Sunny Day Real Estate que incorporaron elementos do grunge e do rock máis melódico. Só despois da entrada do grunge e do pop punk no mainstream o emo gañou máis atención co éxito do Pinherton (1996) de Weezer, que tiña un son pop punk. As bandas de finais dos 90 inspiráronse no son de Fugazi, SDRE, Jawbreaker e Weezer, como The Promise Ring, The Get Up Kids, Braid, Texas Is the Reason, Joan of Arc, Jets to Brazil e a de máis éxito Jimmy Eat World, e no final do milenio foi un dos xéneros máis populares nos Estados Unidos.
O emo entrou no mainstream a principios dos anos 2000 co éxito de Jimmy Eat World Bleed American (2001) e o de Dashboard Confessional The Places You Have Come to Fear the Most (2003). O novo emo tiña un son moito máis comercial que o dos 90 e un maior atractivo entre os adolescentes que as súas primeiras encarnacións. Ao mesmo tempo, o uso do termo emo estendeuse máis aló do xénero musical, asociandose coa moda, un estilo de peiteado e todo tipo de música que espresase emoción. Os críticos e xornalistas aplicaron o termo a unha variedade de artistas, como os multiplatino Fall Out Boy e My Chemical Romance, e bandas dispares como Paramore e Panic at the Disco, incluso cando se queixaban da etiqueta. Cara o ano 2003 as bandas de post-hardcore tamén colleron a atención dos grandes selos e comezaron a ter éxito nas listas de álbum. Un bo número desas bandas foron vistas como unha rama máis agresiva do emo e recibiu a vaga etiqueta de screamo. Sobre ese tempo unha nova onda de grupos de post-hardcore comezou a emerxer na escena incorporando estilos máis pop punk e rock alternativo á súa música, formada por The Used, Hawthorne Heights, Senses Fail, From First to Last e Emery e os canadenses Silverstein e Alexisonfire. Grupos británicos como Funeral For a Friend, The Blackout e Enter Shikari tamén fixeron progresos.
Garage rock/post-punk revival
miniatura|300px|[[The Strokes]] A principios da década dos 2000, un novo grupo de bandas que tocaban unha versión simplificada do rock básico de guitarras apareceu no mainstream. Estas foron caracterizadas como parte do garage rock, post-punk ou new wave revival. Debido a que estas bandas procedían de todo o globo, citaban diversas influencias (dende o blues tradicional, pasando polo New Wave ata o grunge), e adoptaban distintos estilos de vestir, a súa unidade como xénero estivo en disputa. Houbo intentos de revivir o garage rock e elementos do punk rock nos 80 e nos 90 e cara mediados dos 2000 as escenas medraran en varios países. A escena rock de Detroit incluía a The Von Bondies, Electric Six, The Dirtbombs e The Detroit Cobras a a de Nova York a Radio 4, Yeah Yeah Yeahs e The Rapture. Noutros lugares, artistas menos coñecidos como Billy Childish e The Buff Medways do Reino Unido, The (International) Noise Conspiracy de Suecia, The 5.6.7.8's do Xapón e The Oblivians de Memphis acadaron un éxito underground, rexional ou nacional.
O éxito comercial desas escenas foi liderado por catro grupos: The Strokes, procedentes da escena neoiorquina de clubs, co seu álbum de estrea Is This It (2001); The White Stripes, de Detroit, co seu terceiro traballo White Blood Cells (2001); os suecos The Hives, tras o seu recompilatorio Your New Favourite Band (2001); e The Vines, dende Australia, con Highly Evolved (2002). Estas foron alcumadas polos medios como "as" bandas, e bautizadas "as salvadoras do rock 'n' roll", dando lugar a acusacións de esaxeración. Onha segunda onda de bandas que conseguiu gañar o recoñecemento internacional como resultado do movemento incluía a Black Rebel Motorcycle Club, The Killers, Interpol e Kings of Leon dos Estados Unidos, The Libertines, Arctic Monkeys, Bloc Party, Editors, Franz Ferdinand e Placebo do Reino Unido, Jet de Australia e The Datsuns e The D4 de Nova Zelandia.
Heavy metal contemporáneo, metalcore e retro-metal
Cara o novo milenio Escandinavia converteuse nunha das zonas onde apareceron as bandas máis exitosas e innovadoras, mentres que Bélxica, Países Baixos e especialmente Alemaña tiñan os mercados máis significativos. Bandas de metal continentais xa establecidas que colocaron múltiples álbums no top 20 das listas alemás entre 2003 e 2008 foron os fineses Children of Bodom, os noruegueses Dimmu Borgir, os alemáns Blind Guardian e os suecos HammerFall. miniatura|250px|[[Children of Bodom]] O metalcore, orixinalmente un híbrido estadounidense de thrash metal e hardcore punk, apareceu comercialmente con forza a mediados dos 2000. Tiña as súas raíces no estilo crossover thrash desenvolvido dúas décadas atrás por grupos como Suicidal Tendencies, Dirty Rotten Imbeciles e Stormtroopers of Death e permaneceu como un fenómeno underground durante os anos 90; entre os seus primeiros grupos están Earth Crisis, Converge, Hatebreed e Shai Hulud. The End of Heartache de Killswitch Engage e The War Within de Shadows Fall estreáronse nos números 21 e 20 da lista de álbums da Billboard. Os galeses Bullet for My Valentine entrarían no top 5 dos Estados Unidos e o Reino Unido con Scream Aim Fire (2008). As bandas de metalcore terían un espazo importante no Ozzfest e no Download Festival. Lamb of God, cunha mestura de estilos relacionados co metal, acadou o número 2 da Billboard no ano 2009 con Wrath.
O éxito destas bandas e outras como Trivium, que editara álbums tanto de metalcore como de thrash metal, e Mastodon, que tocaba un estilo de progresivo/sludge, inspirou un renacemento do metal nos Estados Unidos, e a escena foi bautizada por algúns críticos como a "Nova onda de heavy metal estadounidense". As súas raíces remóntanse á música de grupos como Pantera, Biohazard e Machine Head, baseándose no hardcore punk de Nova York, no thrash metal e no punk rock, axudando a inspirar a un movemennto afastado do nu metal de comezos dos 2000 e un regresando aos riffs e os solos de guitarra.
O termo "retro-metal" foi aplicado a bandas como a texana The Sword, a californoana High on Fire, a sueca Witchcraft e a australiana Wolfmother. Age of Winters (2006) de The Sword inspírase fortemente no traballo de Black Sabbath e Pentagram, mentres que Witchcraft engade elementos do folk rock e do rock psicodélico, e o álbum de estrea autotitulado de Wolfmother (2005) combinaba elementos do son de Deep Purple e Led Zeppelin.
Rock electrónico
Nos anos 2000, ao facerse máis accesible a tecnoloxía informática e co avance do software musical, foi posible crear música de alta calidade usando pouco máis que un ordenador. Isto levou a un masivo incremento da cantidade de música electrónica producida na casa dispoñible ao público xeral a través de internet, e a novas formas de interpretación como a laptronica ou a programación ao vivo. Estas técnicas tamén comezaron a ser usadas por bandas existintes, como no álbum Year Zero (2007) de Nine Inch Nails, e desenvolvendo xéneros que mesturaban rock con técnicas e sons dixitais, como indie electrónico, electroclash, dance-punk e new rave. miniatura|250px|Gaspard Augé e Xavier de Rosnay de [[Justice]] O indie electrónico, que se iniciara a principios dos 90 con bandas como Stereolab e Disco Inferno, colleu pulo no novo milenio ao desenvolverse a tecnoloxía dixital, con artistas como os británicos Broadcast, os franceses Justice, os alemáns Lali Puna e os estadouidenses The Postal Service e Ratatat, mesturando unha variedade de sons indie con música electrónica, principalmente producida a traves de pequenos selos independentes. O subxénero do electroclash comezou en Nova York a finais dos 90, combinando synthpop, techno e punk rock. Foi iniciado por I-F co seu tema "Space Invaders Are Smoking Grass" (1998), e seguido por artistas como Felix da Housecat, Peaches, Chicks on Speed e Ladytron. Gañou atención internacional a comezos do novo milenio e espallouse ás escenas de Londres e Berlín, pero esvaeceuse rapidamente como un xénero recoñecible. O dance-punk, mesturando sons post-punk con disco e funk, desenvolvérase nos 80, pero foi revivido por algúns grupos do movemento garage rock/post-punk revival nos primeiros anos dos 2000, particularmente entre bandas de Nova York como Liars, The Rapture e Radio 4, acompañados por conxuntos orientados cara o dance que incorporaron sons rock como Out Hud. No Reino Unido a combinación de indie con dance-punk foi bautizada new rave na publicidade de Klaxons e o termo foi tomado e aplicado pola revista NME para referirse a bandas como Trash Fashion, New Young Pony Club, Hadouken!, Late of the Pier, Test Icicles e Shitdisco, formando unha escena cunha estetica visual semellante á da primeira música rave.
O renovado interese pola música electrónica e a nostalxia dos 80 levou ao rexurdimento do synthpop, con grupos como Adult e Fischerspooner. Cara os anos 2003-2004 este comezou a entrar no mainstream con Ladytron, The Postal Service, Cut Copy, The Bravery e, co seu éxito máis comercial, The Killers, producindo todos eles discos que incorporaban sons de sintetizadores vintage que contrastaban cos dominantes post-grunge e nu metal. O estilo foi recollido por un gran número de intérpretes, particularmente artistas femininas en solitario, levando aos medios (sobre todo británicos) a anunciar unha nova era do electropop feminino. Entre estes artistas británicos estaban Little Boots, La Roux e Ladyhawke. Intérpretes masculinos que apareceron no mesmo período son Calvin Harris, Frankmusik, Hurts, Kaskade, LMFAO e Owl City.
Impacto social
Diferentes subxéneros do rock foron adoptados pola revelación dos adolescentes, converténdose tamén no seu centro de identidade, creáronse tamén un gran número de subculturas. Nos anos 50 e 60, respectivamente,os mozos británicos adoptaron as subculturas de Teddy Boy e Rocker, que xiraban ao redor do rock and roll estadounidense. A contracultura dos anos 60 estaba estreitamente relacionada co rock psicodélico. A subcultura do punk de mediados dos 70 iniciouse nos Estados Unidos, pero a deseñadora británica Vivian Westwood deulle un aspecto distinto, un look que se espallou por todo o mundo. Fóra da escena punk, medraron as subculturas gótica e emo, ámbalas dúas con estilos visuais distintos. Nos nosos días estas culturas séguense estendendo e tamén aparecen novas subculturas para identificarse con outros estilos de música ou cunha banda concreta.
Gorka Azkorra Trueba
Gorka Azkorra Trueba, nado en Bilbao o 25 de xaneiro de 1983, é un futbolista español. Xoga de dianteiro e o seu club actual é o Hércules.
Torresandino
Torresandino é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 724 habitantes (INE 2012).
Clístenes
O antropónimo Clístenes pode referirse a:
Incubadora de Wikimedia
right|thumb|Portada en español da Incubadora de Wikimedia do 23 de marzo de 2013 A Incubadora de Wikimedia (en inglés Wikimedia Incubator) é un wiki da Fundación Wikimedia, iniciado o 2 de xuño de 2002. Úsase como zona de probas e incubadora para novos proxectos da fundación ou versións en novos idiomas de proxectos existentes.
Brain on Fire (filme)
Brain on Fire é un filme biográfico de 2016 dirixido e escrito polo director irlandés Gerard Barrett. O filme está baseado nas memorias escritas por Susannah Cahalan, Brain on Fire: My Month of Madness e está protagonizado por Chloë Grace Moretz, Jenny Slate, Thomas Mann, Tyler Perry, Carrie-Anne Moss e Richard Armitage. Conta a historia dunha escritora do New York Post que comeza a sufrir unha misteriosa doenza. A fotografía principal comezou o 13 de xullo de 2015 en Vancouver, na Columbia Británica. Logo de ser avaliada por moitos doutores, ela é diagnosticada cunha crise psicótica. O filme estreouse internacionalmente no Festival Internacional de Cinema de Toronto o 14 de setembro de 2016. Estreouse en Netflix o 22 de xuño de 2018.
1090
Mortes
Historia ano a ano
Ciclo de Cori
miniatura|400px|Esquema do ciclo de Cori. As frechas vermellas indican as reaccións que teñen lugar durante o esforzo físico, e as verdes as que teñen lugar durante o repouso. miniatura|[[Gerty Theresa Cori|Gerty Theresa Radnitz Cori e Carl Ferdinand Cori descubriron o ciclo de Cori.]]
O ciclo de Cori (ou ciclo do ácido láctico) é un ciclo de reaccións metabólicas que ten lugar no músculo e fígado, por medio das cales o lactato producido a partir da glicosa por fermentación no músculo en condicións anaerobias durante o esforzo físico, é transformado no fígado de novo en glicosa durante o repouso. Foi descrito en 1927 por Gerty Theresa Cori e Carl Cori (gañadores do premio Nobel de Medicina e Fisioloxía de 1947).
As células musculares aliméntanse principalmente da glicosa que lles chega por vía sanguínea procedente do fígado ou está almacenada nas súas propias reservas de glicóxeno. Cando se produce un traballo muscular moi intenso e rápido a célula muscular consome a súa glicosa e inicia unha grande actividade glicoxenolítica (degradación de glicóxeno) en condicións anaerobias, xa que o sangue non pode subministrar o suficiente osíxeno. Nestas condicións a glicosa non pode ser "respirada" nas mitocondrias e sofre fermentación homoláctica no citosol orixinando grandes cantidades de lactato no músculo. O lactato difunde ao sangue e chega ao fígado, onde no repouso terá lugar a segunda parte do ciclo, na que por gliconeoxénese se produce glicosa a partir do lactato, e esta glicosa pode volver de novo ao músculo.
O ciclo é tamén importante para a produción de enerxía no músculo en forma de ATP durante a actividade muscular (pero no fígado hai gasto de ATP). O ciclo de Cori funciona máis eficazmente cando a actividade muscular cesa (no repouso). Nese momento recupérase a débeda de osíxeno producida en anaerobiose.
Ciclo de Cori
Podemos esquematizar o ciclo de Cori así:
Esta reciclaxe do ácido láctico que realiza o ciclo de Cori é custosa enerxeticamente, xa que, debido o consumo de ATP na gliconeoxénese hepática, gástanse 4 ATP netos por cada volta do ciclo. Isto quere dicir que o ciclo non se podería manter permanentemente.
Comezo da actividade muscular
Durante as contraccións musculares o ATP almacenado nos músculos é rapidamente utilizado e debe xerarse máis ATP para fornecer as demandas enerxéticas do músculo. Ao comezar a actividade muscular, a medula adrenal libera adrenalina (epinefrina), hormona encargada de estimular a glicoxenólise no músculo. Como resultado, libérase glicosa 6-fosfato dentro da célula muscular. A glicosa entra directamente na glicólise, para dar lugar a piruvato, 2 ATP e NADH. Se os niveis de osíxeno son suficientes, o piruvato producido durante a glicólise entra nas mitocondrias, convértese en acetil-CoA e entra no ciclo de Krebs polo que se desenvolve normalmente a respiración celular aeróbica. Ao mesmo tempo, libérase a hormona glicagón no fígado, unha hormona que estimula a glicoxenólise e a gliconeoxénese hepáticas. A glicosa 6-fosfato producida no fígado entra na circulación sanguínea e diríxese aos músculos. Durante o exercicio, o músculo aumenta de sete a 40 veces a súa captación muscular de glicosa en comparación co estado de repouso. Isto supón un grande incremento nos requerimentos de glicosa e enerxía que esgota as reservas de glicóxeno muscular e hepático, a homeostase da glicosa mantense grazas ao aumento da actividade do ciclo de Cori e outros procesos fisiolóxicos.
En actividade muscular intensa e rápida
miniatura|460px|Esquema dociclo de Cori co balance enerxético. No conxunto do cilco consómense 4 ATP netos.
Se a actividade muscular continúa, a dispoñibilidade de osíxeno nas mitocondrias para funcionar como aceptor final de electróns na cadea respiratoria se converte nun factor limitante. O osíxeno que chega ao músculo é insuficiente para cubrir as necesidades, o que provoca un estancamento da respiración celular e empeza a acumularse piruvato e NADH, xa que o piruvato non pode ser "respirado" nas mitocondrias. Para que a glicólise poida continuar en situacións anaeróbicas, o piruvato entra na vía alternativa da fermentación láctica, na cal o encima citosólico lactato deshidroxenase (LDH) converte o piruvato en lactato. Este proceso é imprescindible, xa que reoxida o NADH para que poida volver a ser reducido na glicólise (sen NAD+ a glicólise deteríase). A glicólise e a fermentación homoláctica poden así proporcionar ATP para que o músculo siga funcionando, pero fano en pequenas cantidades. Coa fin de manter taxas adecuadas de ATP neste contexto de menos rendemento da produción de ATP, a glicólise e a fermentación láctica deben aumentar considerablemente, acelerando aínda máis a síntese de lactato. Porén, se non se recicla o lactato, rapidamente se acumularía este produto dentro do músculo e cando as cantidades de moléculas tampón que controlan o pH non sexan suficientes para compensar o incremento de ións hidróxeno (H+), produciríase acidose. Como os tecidos musculares producen máis lactato e piruvato do que poden catabolizar, o lactato entra no plasma e é transportado ata o fígado.
A segunda parte do ciclo ocorre no fígado, onde o lactato é convertido en piruvato e logo, por gliconeoxnese, transfórmase de novo en glicosa. Despois, a glicosa entra no plasma e é transportada aos músculos, cerrando así o ciclo. En esencia, a acidose é o prezo que se debe pagar para cubrirmos as necesidades enerxéticas durante a hipoxia celular.
Se segue habendo un alto requirimento enerxético no músculo, a glicosa procedente do fígado que chega ao músculo entra alí na glicólise outra vez. Porén, se a actividade muscular remata, a glicosa pode ser almacenada en forma de glicóxeno por glicóxenoxénese. En realidade a glicosa procedente do fígado non sempre debe regresar ao músculo, xa que, segundo as necesidades, pode ser transportada a outros órganos, como o cerebro.
En recuperación
Debido a que a gliconeoxénese consome 2 ATP, o ciclo de Cori opera máis eficientemente cando a actividade muscular cesou. Isto ocorre porque unha parada na actividade muscular permite que se repoña o déficit de osíxeno e que comece a funcionar de novo o ciclo de Krebs, a cadea de transporte de electróns e a fosforilación oxidativa, é dicir, o funcionamento normal da respiración celular. A enerxía resultante da oxidación do acetil-CoA é necesaria para que funcione a gliconeoxénese hepática e se transforme todo o lactato de novo en glicosa. Porén, non todo o lactato que entra no fígado se transforma en glicosa. Ao restablecérense os niveis de osíxeno, unha parte do lactato convértese en piruvato e acetil-CoA e entra no ciclo de Krebs, e o ATP resultante é utilizado na gliconeoxénese. Asemade, a gliconeoxénese non é o único destino metabólico do lactato liberado no sangue polos músculos. Ademais de ir ao fígado, o lactato pode transportarse ao corazón e riles. Alí utilízase para a respiración celular e produción de enerxía.
Importancia biolóxica
O ciclo de Cori é a fonte de obtención de lactato (por medio da glicólise e a fermentación láctica) e a transformación deste novamente en glicosa (por gliconeoxénese).
O ciclo de Cori ten grande importancia fisiolóxica, xa que xoga un papel importante na homeostase da glicosa, ten implicacións vitais no equilibrio ácido-base e representa unha maneira de redistribución do glicóxeno muscular. Nos primeiros minutos de exercicio intenso, a glicólise e a fermentación láctica constitúen unha maneira de adaptación celular, permiten que os músculos traballen anaerobicamente, e representa unha fonte de enerxía esencial ata que os niveis de osíxeno se repoñan e poida ter lugar a respiración aerobia. Segundo o tipo de exercicio, a reciclaxe de lactato e a glicosa procedente do fígado é enerxeticamente esencial, como por exemplo para os nadadores nunha proba de 400 m.
Porén, como consecuencia, o fígado debe traballar para reconverter o lactato de novo en glicosa. Os seres humanos sintetizamos lactato nos músculos todos os días, e grazas á coordinación entre o fígado e o músculo por medio do ciclo de Cori, a produción de lactato neta é mínima, mantendo o balance ácido-base fisiolóxico e impedindo a acidose láctica. A obtención de glicosa é primordial para o bo funcionamiento do organismo, porque o cerebro depende desta molécula como combustible primario e é a fonte de enerxía dos eritrocitos. Ademais, esta glicosa debe obterse tanto en condicións aeróbicas coma anaeróbicas para conseguir un axeitado fornecemento de enerxía en situacións de exercicio muscular intenso.
Durante o período de recuperación despois dunha actividade física, demostrouse que o ciclo de Cori tamén é unha maneira de que se poidan redistribuír as reservas de glicóxeno. Como os músculos non teñen o encima que permitiría liberar glicosa no sangue, ao degradar o glicóxeno nos músculos en repouso, só poden pasar ao sangue piruvato ou lactato. Logo, o fígado, tras rexenerar o lactato a glicosa, distribúe a glicosa aos músculos previamente exercitados, para que estes repoñan as súas reservas de glicóxeno. Así, tamén se restablecen de forma homoxénea as reservas de glicóxeno de todos os músculos corporais.
O ciclo debe executarse de forma exacta. O seu alto ou baixo rendemento provocan diferentes irregularidades nas vías metabólicas que orixinan patoloxías, algunhas delas moi graves. Un mal funcionamento do ciclo de Cori que o ralentice supoñería unha acumulación excesiva de ácido láctico e acumulación de H+, polo que o pH do organismo diminuiría, producindo unha acidose metabólica. Polo contrario, un aumento da funcionalidade do ciclo supoñería un elevado gasto enerxético e padeceríase unha deficiencia enerxética.
Vantaxes e desvantaxes
As vantaxes son:
A desvantaxe que ten é que o ión lactato é un catabolito tóxico para a célula porque produce acidose láctica nos músculos e pode diminuír a eficiencia do sistema de tampóns no sangue e leva ao esgotamento físico, causado pola débeda de osíxeno. Ademais, é un ciclo que supón un gasto enerxético de 6 ATP no fígado, polo que é un ciclo que non pode continuar indefinidamente. Por cada volta do ciclo de Cori, consómense 4 ATPs netos (6 gastados na gliconeoxénese hepática e 2 producidos na glicólise).
Ciclo da alanina
Os ciclos de Cori e da alanina son moi parecidos, pero non deben confundirse. O ciclo da alanina dáse cando se produce moita alanina no músculo, como ocorre cando hai unha intensa transaminación entre o glutamato e o piruvato ou en condicións de inanición, mentres que o de Cori se dá cando o músculo queda en anaerobiose. Parécense en que ambos os ciclos envían esqueletos carbonados ao fígado para que entren na gliconeoxénese; o da alanina envía alanina, e o de Cori, lactato. No ciclo da alanina prodúcese ademais unha eliminación de nitróxeno no ciclo da urea hepático.
Ribas de Sil
Xeografía
O concello de Ribas de Sil forma unha estreita lingua de terra entre o río Sil (que o separa de Quiroga) e a serra da Moá, que separa as provincias de Lugo e Ourense. A súa capital, San Clodio, sitúase á beira do río Sil, fronte a Quiroga.
Limita cos concellos lugueses de Monforte de Lemos ao oeste, A Pobra do Brollón ao noroeste, e Quiroga ao norte e leste, e cos concellos ourensáns de Castro Caldelas, San Xoán de Río e A Pobra de Trives ao sur.
Historia
Hai restos de presenza humana no Paleolítico e Mesolítico. Daquela aproveitábanse os coios de seixo e cuarcitas formados polos aluvións do río. Tamén se fabricaban machadas de pedra pulimentada. Aínda que sen catalogar, hai referenciadas varias mámoas do Neolítico. Consérvase algún menhir e un crómlech. Da Idade de Bronce consérvanse varias machadas.
Preto das explotacións mineiras de ouro utilizadas polos romanos, consérvanse varios castros da Idade de Ferro, como o castro de Abaixo, o de Remeite, ou Os Castros.
Romanización
Cara ao século I a. C. os romanos conquistaron a Gallaecia. Atraídos polas minas de ouro, estableceron explotacións deste metal nas beiras do río Sil, desde Montefurado até a súa desembocadura no río Miño.
Logo de extraer o metal, o terreo podía quedar apto para os cultivos. Ademais de plantar castiñeiros, que servían de alimento para os escravos e traballadores das minas, plantáronse vides e oliveiras. A explotación aurífera atraía arredor dela unha forte economía, pola subministración de ferramentas e servizos para os traballadores. Así mesmo, había unha fluída rede viaria que conectaba a zona con Astorga, o centro administrativo. No lugar da Ermida, baixo a capela construída trala cristianización, hai restos da mansión onde previsiblemente habitaba o encargado da explotación.
No século IV construíuse o Crismón da Ermida, unha das construcións cristiás máis antigas de Galiza.
Idade Media
Durante a Idade Media era común entre os peregrinos que facían o camiño de Santiago en inverno evitaren o paso polo Cebreiro debido ás condicións meteorolóxicas, polo que entraban en Galiza seguindo a antiga Vía XVIII do Itinerario de Antonino. No val de Quiroga existe o Hospital da orde de San Xoán. Dita vía foi utilizada como camiño principal non só por peregrinos, senón tamén por exércitos, mendigos e comerciantes e operarios de todo tipo.
A abadía de San Clodio foi fundada cara ao século X por cristiáns de orixe leonesa que fuxían da invasión musulmá. O templo foi posto baixo a advocación do mártir Claudio de León.
En 1225 o rei Afonso IX outorgoulle á vila un foro. A vila estaba baixo control eclesiástico. Isto provocou que a revolta irmandiña, xa no século XV, non tivese moita repercusión na zona, provocando só derrube do castelo de Malpica, pertencente á casa de Lemos, do que quedan moi poucos restos.
Século XIX
Logo da derrota do xeneral Soult en Montefurado por parte das tropas populares, comandadas polo abade de Casoio, o quirogués Xoán Ramón Quiroga e Uría, e o párroco de Bendollo, Francisco María Cao, as tropas francesas arrasaron con diversas aldeas do concello, como a Pousavella ou Peites. Tamén sufriron perdas, e así na década de 1950, durante a ampliación da estación de San Clodio - Quiroga, apareceron os restos soterrados de varios militares galos. As tropas francesas incendiaron a igrexa de Ribas de Sil.