cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Comores
Xeografía
Con 1861 km², é un dos países máis pequenos do mundo. As Comores tamén teñen dereito a 320 km² de mares territoriais. O interior das illas varía desde montañas empinadas ata outeiros baixos.
As superficies e poboacións (no censo de 2017) das illas principais son as seguintes:
Ngazidja é a maior do arquipélago das Comores, cunha superficie de 1.147 km². Tamén é a illa máis recente, polo que ten solo rochoso. Os dous volcáns da illa, Karthala (activo) e La Grille (inactivo), e a falta de bos portos son características distintivas do seu terreo. Mwali, coa súa capital en Fomboni, é a máis pequena das catro illas principais. Ndzwani, cuxa capital é Mutsamudu, ten unha forma triangular distintiva causada por tres cadeas montañosas: Shisiwani, Nioumakele e Jimilime, que emanan dun pico central, o Monte Ntingui (1575 m.). thumb|Gran Comore landscape As illas do arquipélago das Comores formáronse pola actividade volcánica. O monte Karthala, un volcán en escudo activo, situado en Ngazidja, é o punto máis alto do país, con 2361 m.. Contén a maior parte de selva tropical en desaparición das Comores. O arquipélago constitúe a ecorrexión denominada selva das Comores. Karthala é actualmente un dos volcáns máis activos do mundo, cunha pequena erupción en maio de 2006, e erupcións anteriores tan recentes como abril de 2005 e 1991. Na erupción de 2005, que durou do 17 ao 19 de abril, 40.000 cidadáns foron evacuados e o lago do cráter na caldeira de 3x4 km. do volcán quedou destruído.
As Comores tamén reclaman as Illas dispersas do Océano Índico, as Illas Gloriosas, que comprende Grande Glorieuse, Île du Lys, Wreck Rock, South Rock e os tres illotes sen nome coñecidos como Roches Vertes, un dos distritos de ultramar de Francia. As illas Gloriosas foron administradas pola colonia das Comores antes de 1975, polo que ás veces considéranse parte do arquipélago das Comores. Banc du Geyser, unha antiga illa do arquipélago das Comores, hoxe mergullada, está xeograficamente situada nas Îles Éparses, pero foi anexionada por Madagascar en 1976 como territorio non reclamado. As Comores e Francia aínda ven o Banc du Geyser como parte das Illas Gloriosas e, polo tanto, parte da súa zona económica exclusiva particular.
Economía
Comores é un dos países máis pobres de África. A súa economía está baseada no turismo, a axuda externa, a agricultura de subsistencia, ademais da pesca e a silvicultura, sector líder da economía do país.
Posúe inaxeitados sistemas e transportes, unha poboación moza e con rápido crecemento, e poucos recursos naturais. O baixo nivel educativo da forza de traballo contribúe a unha actividade económica de subsistencia, e unha forte dependencia en asistencia estranxeira.
O goberno intenta aumentar a formación educativa e técnica, a privatizar as entidades comerciais e industriais, a poñer en funcionamento servizos de saúde, a diversificar as exportacións, promover o turismo e reducir o alto crecemento poboacional.
Demografía
A etnia comoriana que habita as illas principais (86% da poboación) é de orixe árabe e africana. O islam é a relixión dominante, e as escolas coránicas para nenos reforzan a súa influencia. Aínda que a cultura árabe está firmemente establecida no arquipélago, unha minoría substancial dos cidadáns de Mayotte son católicos e teñen unha forte influencia da cultura francesa.
O idioma máis común é o comoriano (shikomor), dialecto do suahili. Tamén se fala francés, árabe e malgaxe. Cerca do 57% da poboación escribe co alfabeto latino, máis que co alfabeto árabe.
Aceite de fígado de tiburón
Aceite de fígado de tiburón é o nome colectivo que reciben os aceites extraídos do fígado de diversas especies de tiburóns.
Son aceites de cor que vai da amarela á parda, de forte cheiro e, como todos os aceites, son insolúbeis en auga e solúbeis en éter, benceno e disulfuro de carbono.
Utilízanse como fonte de vitamina A e de ácidos graxos Omega 3, e tamén en investigacións bioquímicas.
A Barreira, Mudelos, O Carballiño
A Barreira é un lugar da parroquia de Mudelos no concello ourensán do Carballiño na comarca do Carballiño. Tiña 16 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 11 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 16 habitantes (5 homes e 11 mulleres).
Solvang
Solvang é unha cidade fundada en 1911 por mestres dinamarqueses que fuxían dos rigores dos invernos do medio oeste norteamericano. A cidade está totalmente edificada ó estilo do país europeo, incluíndo algúns restaurantes, cervexerías e panadarías. Localízase no condado de Santa Bárbara, no estado estadounidense de California. Nela hai unha réplica da sereíña de Copenhaguen, así como un busto de Hans Christian Andersen. En 1991 rematouse unha réplica do observatorio Rundetårn da capital dinamarquesa a escala 1:3. No ano 2000 tiña unha poboación de 5 332 habitantes e unha densidade poboacional de 833.1 persoas por km².
Hanshin Tigers
Os Hanshin Tigers (阪神タイガース) son un equipo profesional xaponés de béisbol con sede na cidade de Nishinomiya, Hyōgo. O club compite na Nippon Professional Baseball (NPB) como membro da Central League. O campo onde xogan os seus partidos como local desde 1936 é o Estadio Koshien, recinto con capacidade para 47 757 espectadores. A propietaria do equipo é a empresa Hanshin Electric Railway Co., subsidiaria da Hankyu Hanshin Holdings. Os Tigers son un dos equipo máis antigos do país, sendo fundados en 1936 co nome de Osaka Tigers.
Solvang
Demografía
Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos, en 200 os ingresos medios por fogar na localidade eran de 45 799 $, e os ingresos medios por familia eran 57 703 $. Os homes tiñan uns ingresos medios de 41 429 $ fronte aos 30 175 $ das mulleres. A renda per cápita para a localidade era de $25 363. Ao redor do 6,7% da poboación estaba por debaixo do albor de pobreza.
Galería de imaxes
miniatura|center|800px| Imaxe panorámica de Solvang
Hanshin Tigers
Historia
Os Hanshin Tigers, un dos equipos profesionais máis antigos do Xapón, foron fundados o 10 de decembro de 1935. O equipo foi realmente formado o ano seguinte, recibindo nos seus comezos o nome de Ōsaka Tigers. En 1940, no medio dunha época onde había certos senimentos anti-estranxeiros, os Tigers mudaron o seu nome a "Hanshin", para despois regresar en 1947 ao seu nome orixinal. Desde os seus comezos, os Tigers consolidáronse xunto aos Tokyo Kyojin (Yomiuri Giants) como un dos equipos máis fortes do béisbol nipón. Antes do comezo do sistema actual de dúas ligas en 1950, a franquía completou unha marca de 730-472 con catro títulos.
A partir da creacións das Ligas Central o do Pacífico, os Tigers acadaron durante varias temporadas a segunda posición da primeira, sendo superados tan só polos Giants, que durante os anos 1950 e 1960 dominaron o béisbol no país. Durante os seus primeiros anos na NPB destacaron por un xogo baseado nun forte ataque, con bateadores como Fumio Fujimura. En 1961 pasaron a chamarse adoptaron o seu actual nome, Hanshin Tigers, e tras mellorar o seu elenco con novos pitchers conseguiron gañar os seus primeiros títulos de Liga en 1962 e 1964. Porén, en ambas temporadas non conseguiron gañar as Series do Xapón.
A partir de 1987, co regreso de Bass aos Estados Unidos, os Tigers comezaron a empeorar o seu xogo, acadando varias marcas negativas. En toda a década de 1990, salvo en 1992, terminaron nas útlimas posicións da Liga Central coas peores estatísticas do campionato. Na década de 2000 a situación mellorou coa chegada do adestrador Senichi Hoshino. En 2003, no segundo ano como técnico de Hoshino, os Tigers conseguiron gañar de novo a súa Liga, aínda que sen éxito nas SEries do Xapón, onde perderon por 4−3 ante os Fukuoka Daiei Hawks. A mesma situación repetiuse no 2005 con Akinobu Okada como técnico, sendo esta vez derrotados na final por 4−0 polos Chiba Lotte Marines. Cómpre destacar que no ano 2004, a Major League Baseball inaugurou a súa temporada no Xapón, xogando os Tigers un partido amigábel ante os New York Yankees no Tokyo Dome, onde os xaponeses venceron por 11–7. Nas temporadas de 2005 a 2009, máis de tres millóns de espectadores acudiron a ver en directo os partidos dos Tigers, sendo o único equipo do país en conseguilo. No ano 2014 os Tigers conseguiron volver xogar unhas Series do Xapón tras gañar a Liga Central. De novo, non conseguiron facerse co título após perder ante os Fukuoka SoftBank Hawks por 4−1.
Nomes
Ao longo dos anos o equipo tivo diferentes nomes:
Estadio
Os Hanshin Tigers xogan desde 1936 como locais no Estadio Hanshin Koshien (阪神甲子園球場), normalmente simplemente chamado Estadio Koshien. O estadio, inaugurado o 1 de agosto de 1924, foi construído para albergar os torneos nacionais de béisbol entre institutos. No momento da finalización da obra, con 55.000 espectadores era o estadio máis grande de Asia. O nome Kōshien (甲子園) procede do ciclo sexagenario, un sistema numérico cíclico para nomear os días e os anos, de forma que o ano no que foi inaugurado, 1924, foi o primeiro ano kōshi (甲子) do ciclo. O deseño do estadio está fortemente baseado polos Polo Grounds, estadio dos New York Giants entre 1891 e 1957. Cando o estadio está sendo utlizado para os torneos de instituto, os Tigers xogan os seus partidos no Osaka Dome.
Dorsais retirados
thumb|Fumio Fujimura
Xogadores MLB
thumb|Jeff Williams.
Seareiros
right|thumb|Seareiros dos Tigers. O seguidores do Tigers son coñecidos como un dos seareiros máis fanáticos e adicados do béisbol xaponés. De feito, usualmente superan á afección local nos seus partidos fóra da casa. Unha famosa tradición do club (compartida con outros equipos da NPB) é a solta de globos por parte dos fans na sétima entrada mentres cantan a "Hanshin Tigers no Uta (阪神タイガースの歌)", tamén coñecida como "Rokko Oroshi (六甲颪, 六甲おろし)". Esta canción, composta por Yuji Koseki (古関 裕而) con letra de Sonosuke Sato (佐藤 惣之助), é popular en toda rexión de Kansai.
Esta tradición lévase a cabo en todos os xogos dos Tigers, tanto locais como visitantes, excepto nos encontros ante os Yomiuri Giants no Tokyo Dome. Isto é debido ás estritas medidas de seguridade levadas a cabo polas autoridades por mor da rivalidade entre os dous equipos. Esta rivalidade entre os Giants e os Tigers está considerada como a máis importante do país, á par con rivalidades da Major League Baseball como a dos Los Angeles Dodgers e San Francisco Giants ou a dos Boston Red Sox e New York Yankees.
Mariachi
miniatura|dereita|250px|Mariachis Os grupos de mariachi ou mariachis son conxuntos musicais típicos de México. O A figura do mariachi é unha das iconas máis estendidas da cultura mexicana, gozando na actualidade de sona internacional. A música interpretada por mariachis é propia en México das festas públicas tales como o Día das Nais (o 10 de maio) ou o da Virxe da Guadalupe (o 12 de decembro), xuntanzas familiares, serenatas, aniversarios etcétera.
Entre os autores de cancións para mariachi máis importantes están José Alfredo Jiménez, Tomás Méndez, Manuel Esperón, ou Rubén Fuentes.
Os Carrachos, San Martiño de Pacios, Begonte
Os Carrachos é un lugar da parroquia de San Martiño de Pacios no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Grau
Grau (en castelán: Grado, ambas as denominacións son oficiais, tamén en asturiano: Grao ) é un concello da Comunidade Autónoma do Principado de Asturias. Limita ao norte con Candamo e Las Regueras, ao leste con Proaza, Santo Adriano e Oviedo, ao sur con Teberga e Yernes y Tameza e ao oeste con Belmonte de Miranda e Salas.
Prehistoria e romanización
Os restos máis antigos do concello datan da Idade de Bronce. Da Idade de Ferro quedan algúns poucos restos, como algúns poboados castrexos que en realidade non son máis que simples peñascos fortificados.
Da súa época romana, a pesar da abundancia de restos en concellos próximos, apenas hai testemuño. Isto é, en parte ,debido a que a distribución actual da poboación é moi distinta da de entón.
Idade Media
Si temos, en cambio, restos do seu poder feudal como son as torres fortificadas de Villanueva, Báscones e a torre de Coalla. É na Alta Idade Media cando nos chega unha gran cantidade de documentación. O que é evidente é que naquela época o que entendemos por Grau non constituía unha unidade, xa que o que hoxe se coñece como Grau se repartía entre tres territorios moi diferenciados: Pramaro, Salcedo e Bayo ou Grau. miniatura|Concello de Grau
Non sería ata o século XIII, cando se constitúa pobóaa que engloba as tres unidades de poboación e ademais esténdese ata Candamo. A nova vila recibirá o nome dun dos territorios que a conforma. O concello e o diocese ovetense chegasen a un acordo na repartición de rendas. A vila instálase nun lugar rico e frecuentado na ruta do Camiño Primitivo a Santiago. É, xa que logo unha vila típica do camiño, cunha estrutura de rúa central e casas aos laterais. A vila tiña muralla e foso e conseguiu un gran desenvolvemento, chegando a ser unha das máis importantes de Asturias. Foi unha vila de viva actividade que selou irmandade con diferentes concellos e rexións próximas.
No século XIV, Grau non puido quedar fóra da influencia dos grandes señoríos debido a que entrou a formar parte das terras do conde Afonso, bastardo de Henrique II de Castela. Un século despois pasou á familia Quiñones. Non conseguirá a súa autonomía ata finais do século XV, aínda que o concello seguiu baixo o control, que exerceu o poder de forma unilateral ata o século XVIII, a pesar da forte oposición veciñal.
Idade Moderna
No século XVI, coa desamortización eclesiástica de Filipe II de España, algunhas xurisdicións señoriales cambiaron de mans. Así, o coto de Peñaflor foi redimido polos seus habitantes e o coto de Priañes pasou mediante compraa a casa de Dasmarinas, como moitos máis que foron cambiando de mans.
Foi no século XVIII cando as xentes de Grau ofreceron ao rei unha cantidade a cambio de que puidesen elixir os seus cargos concelleiros, xa que habían estado acaparados por unhas poucas familias durante séculos. Será a Audiencia de Oviedo a que fallará en contra do monopolio destas familias en 1774 e a Chancelería confirmarao en 1783. Pero aínda así, seguirán existindo numerosos cotos nesta zona, que quedan fóra da xurisdición ordinaria e son competencia directa dun señor. Nesta época subsisten aínda os seguintes cotos: o coto de La Mata, o coto de Peñaflor, o coto de San Juan de Villapañada, o coto de Cabruñana etc.
Século XIX en diante
No século XIXsucederon acontecementos importantes. A guerra da Independencia presentou no concello un especial protagonismo. Creouse un rexemento con mozos do lugar que levaba o nome do concello e que foi enviado a loitar lonxe do seu territorio. A vila foi invadida por catro veces e isto tivo fatais consecuencias no seu patrimonio artístico. As principais loitas do Principado tiveron lugar no desfiladeiro de Peñaflor, lugar que tamén tivo importancia durante as guerras carlistas. Outro feito destacable son os cambios na configuración administrativa. Grau adquire a finais deste século a mesma configuración dos nosos días. Así, Candamo, que estaba integrado en Grau, intenta a súa separación, que logrará a finais de século. Tamén nesta centuria incorpóranse definitivamente á súa xurisdición os cotos señoriales.
Na primeira metade do século XX Grau viviu unha época de prosperidade impulsada as comunicacións férreas. Se conviertió nun centro exportador de produtos agrícolas e gandeiros de primeira orde. A boiante situación fixo sobresaír ao pobo por encima doutras localidades españolas contemporáneas e atraeu moita poboación. Como centro comercial de importancia, concentráronse na poboación servizos administrativos e numerosos establecementos comerciais e de lecer. Os hoteis, cabarets, cafés, cines e teatros complementaban a atracción que proporcionaba o puxante comercio local e que proporcionaron certa fama ao pobo durante décadas.
Debido á súa situación próxima a Oviedo e na Asturias central, Grau foi afectado polos feitos da Revolución de 1934. Máis tarde, durante a Guerra Civil Española quedou ao principio dento de territorio republicano. Foi, con todo, prontamente tomada polas columnas galegas de Teijeiro, que usou o concello como cabeza de lanza para a ruptura do sitio a Oviedo.
A partir da metade do século XX, Grau especializouse nunha gandería de tipo lácteo co abandono das súas zonas agrícolas e cunha escasa industrialización.
Demografía
Este concello tiña a principios do século XX, unha poboación de 17.125 habitantes, dando xa no seu censo de 1996 unha poboación de 12.047, dez anos despois en 2006 o seu censo foi de 10.997 habitantes. Esta perda non foi durante todo o século, se non que foi a partir de 1.950 cando empezou a perder poboación. Este éxodo coincide co que houbo en toda Asturias da poboación rural, pero cunha diferenza, aquí, aínda que a súa poboación trasládase ás cidades do centro asturiano, tamén se dirixe á propia capital do concello. Isto en números dános que as zonas rurais perden un 61% da súa poboación, pero que o seu capital increméntase nun 74%.
Traducido ao campo económico dános que o sector servizos está en case a súa totalidade en Grau capital. O sector secundario dá emprego case exclusivamente nas edificacións de obras públicas. Mentres que o sector primario queda relegado ao segundo termo cunha puxante horta.
O seu pirámide de idade dános un progresivo envellecemento, sendo as persoas con máis de 60 anos o 30% da poboación e as menores de 20 só son o 22%.
No momento actual a poboación atópase nunha repartición completamente diferente, así a maior parte da poboación concéntrase na capital e nas parroquias situadas na parte norte, as máis próximas á estrada N-634 e a recente autovía A-63. Pola contra, se despueblan as emprazadas en torno ao val de Cubia e os seus afluentes, quedando totalmente deshabitada a de Santo Adriano do Monte.
Mantense a pesar diso, unha puxante horta que leva os seus produtos ao mercado da vila e a outros máis afastados, e unha importante cabana gandeira, con máis de nove mil cabezas, das que máis de catro mil son de raza asturiana. Tamén hai que destacar que gran parte da agricultura é de carácter autosuficiente e foi substituída pola gandería vacúa. De tres ou catro vacas por casa, que era o habitual na economía antiga pásase a un número moito maior, que nos últimos tempos tende a incrementarse. Nun primeiro momento encamiñouse á produción leiteira, coa introdución de vacas frisoas, e na actualidade téndese a potenciar a vaca de raza asturiana, a vaca roxa, que se cría en réxime extensivo para a produción de carne grazas á súa rusticidade.
Faxilde, Sobrada de Aguiar, Outeiro de Rei
Faxilde é un lugar da parroquia de Sobrada de Aguiar no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 27 habitantes (10 homes e 17 mulleres).
A Costa do Sol, San Simón da Costa, Vilalba
A Costa do Sol é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
Huapango
O huapango é un xénero musical mexicano baseado en compás ternario, interpretado en diversas formas, sendo as máis coñecidas estas tres variantes: o huapango típico ou son huasteco, interpretado polo trío huasteco; o huapango setentrional, interpetado polo conxunto setentrional e o huapango de mariachi.
A palabra huapango parece ser derivada do vocábulo náhuatl "cuauhpanco", que literalmente significa sobre a tarima; ou ben, pode ser unha deformación da palabra "fandango", que designa as festas nas cales se executa o son huasteco.
É moi popular nas rexiones fuastecas dos estados mexicanos de Veracruz, Hidalgo, San Luis Potosí, Tamaulipas, Querétaro e Puebla.
A Bubela, Mudelos, O Carballiño
A Bubela é un lugar da parroquia de Mudelos no concello ourensán do Carballiño na comarca do Carballiño. Tiña 20 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 8 eran homes e 12 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 20 habitantes (8 homes e 12 mulleres).
O Coto, San Simón da Costa, Vilalba
O Coto é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 22 habitantes (14 homes e 8 mulleres).
Manuel Canto Lorido
Traxectoria
Foi mestre da Escola de San Miguel da Sociedad de Instrucción y Recreo Hijos de San Miguel y Reinante, e dirixiu o periódico escolar El Eco de San Miguel (1918). Despois pasou á escola de Vilameá, na Pontenova. En 1918 publicou o poemario D'a Terra.
Bandeira de Qatar
A bandeira de Qatar (en árabe: علم قطر) posúe unhas dimensións de 11:28. É de cor granate cunha franxa vertical dentada (con nove dentes de cor branca). Nun primeiro momento foi de cor vermella pero a súa exposición ao sol escurecía a cor, circunstancia que motivou cambiar esta cor polo granate actual. Foi adoptada o 9 de xullo de 1971 e garda moitas semellanzas coa bandeira de Bahrain, pero as súas proporcións e cores son diferentes.
Gabín, Sobrada de Aguiar, Outeiro de Rei
Gabín é un lugar da parroquia de Sobrada de Aguiar no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 9 habitantes (3 homes e 6 mulleres).
Infolibre
infoLibre é un diario dixital en español publicado por primeira vez o 7 de marzo de 2013. A súa redacción localízase en Madrid, España.
Datos xerais
É un diario creado por xornalistas procedentes, entre outros, dos diarios Público, El País e Radio Televisión Española, cunha liña editorial progresista. É pioneiro no mercado de medios dixitais españois polo seu modelo de negocio, no que unha parte dos contidos son de pago e pechado para subscritores. Os abonados do diario reciben un avance diario de contidos cara á medianoite e unha revista mensual en papel e en formato dixital, TintaLibre, dedicada a crónicas e reportaxes, e cuxo primeiro número saíu a venda o 9 de marzo de 2013.
Pousada, Baleira
San Lourenzo de Pousada é unha parroquia do concello de Baleira, pertencente ó arciprestado de Valdepedroso. En 2013 tiña seus 126 habitantes distribuídos en oito núcleos de poboación: Airexe (15), O Lago (1), Pousada (16), O Queirogal (25), A Quintá (7), Rego de Pereira (9), Teilalle (3) e Vilar (50).
Infolibre
Dirección
InfoLibre e TintaLibre están dirixidos editorialmente por Jesús Maraña, exdirector de Público. O director do diario dixital é o tamén experiodista de Público Manuel Rico, e completan o equipo de dirección Juan Carlos Ortiz de Elguea (subdirector), Fernando Varela (redactor xefe) e Yolanda González (correspondente política). Á cabeza de TintaLibre está Ramón Reboiras.
Pousada, Baleira
Xeografía
Está delimitada ó norte polas freguesías da Esperela e A Fontaneira, ó sur por Penarrubia e Pedrafita de Camporredondo (as dúas do concello de Baralla), ó leste por Teixeira e Pedrafita de Camporredondo (Baralla), e ó oeste por Riomol e Furís (Castroverde). Da súa xurisdición depende o anexo de San Pedro de Esperela. A altitude media é de 699 metros.
Infolibre
Accionistas, socios e apoios
InfoLibre conta con varios socios que achegan capital, entre eles editoriais, como o diario dixital francés Mediapart e Daniel Fernández, presidente da editorial Edhasa. Ademais das cotas abonadas polos socios, finánciase a través dunha Sociedade de Amigos, á que pertencen figuras do mundo da cultura como Luís García Montero, Emilio Lledó, Fernando León de Aranoa, O Gran Wyoming, Almudena Grandes, Joaquín Sabina, Pedro Almodóvar, Gonzalo López Alba e Baltasar Garzón, entre outros.
Pousada, Baleira
Patrimonio
Nesta parroquia hai dous monumentos de carácter relixioso. Na aldea da Quintá está a capela de Santa Bárbara, un pequeno edificio de construción popular que consta dunha planta rectangular conformada por muros de cachotaría e cantería de granito e xisto, e cuberta de lousa a dúas augas. A portada principal é alintelada, cun pórtico sobre ela. No seu interior ten só un retablo de estilo neoclásico.
Infolibre
Accionistas, socios e apoios
A estrutura accionarial debe ser tal que respecte por estatutos o control único e exclusivo polos xornalistas sobre a información e os criterios editoriais. O principal accionista individual é unha sociedade formada polos cinco xornalistas fundadores. Desde a súa orixe, InfoLibre renunciou aos así chamados "acordos institucionais" opacos mediante os que as grandes empresas financian á inmensa maioría dos medios de comunicación a cambio de publicidade e/ou outros acordos.
Pousada, Baleira
Patrimonio
Na aldea de Airexe está a Igrexa parroquial de San Lourenzo de Pousada. O edificio, de planta cadrada, divídese no seu interior en tres naves, separadas entre si por dúas fileras de columnas e pilastras. O presbiterio é de planta cadrada, con tres contrafortes no exterior. Os muros son de cachotería e cantería de granito e xisto, e a cuberta é de lousa a dúas augas. O presbiterio segue a liña da nave central, situándose a menor altura desta. Dispón dunha ruda cornixa ao longo da nave central, cun arco triunfal de medio punto. O frontis ten unha portada con arco de medio punto, e sobre esta unha torre campanario que sobresae, formando un cuberto de planta cadrada, que apoia sobre catro piares. Dos retablos que se conservan, o da capela maior é de estilo barroco e encóntrase mutilado por causa de diferentes reformas no edificio. Os das capela laterais son de estilo neoclásico o da dereita e barroco o da esquerda.
Covos, San Martiño de Pacios, Begonte
Covos é un lugar da parroquia de San Martiño de Pacios no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Regra de Wahl
A regra de Wahl é unha regra de formación de palabras, desenvolvida polo lingüista Edgar de Wahl e aplicada no idioma artificial Interlingue (chamado tamén "Occidental") creado por el. Serve para crear certas formas gramáticas a través doutras (por exemplo substantivos de verbos).
Regra
Os infinitivos dos verbos no idioma Interlingue teñen máis frecuentemente as terminacións en -ar ou -er. A raíz é recibida da seguinte maneira:
Estas seis excepcións son: e os verbos formados daquelas a forza de prefixos.
Polo tanto, a regra componse de tres partes, é frecuentemente chamada como as tres regras de Wahl.
Aplicación
Esta regra foi aplicada ao idioma Interlingue. Após unha modificación eventual pódese aplicar esta regra para a creación de novas formas de vocábulos particularmente en linguas románicas ou nas que toman prestado vocabulario de linguas románicas.
As Folgueiras, San Simón da Costa, Vilalba
As Folgueiras é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Voo 1308 de Inex-Adria Aviopromet
O voo 1308 de Inex-Adria Aviopromet era un McDonnell Douglas MD-81 que operaba un voo chárter á illa francesa de Córsega. O día 1 de decembro de 1981 o avión esnafrouse no monte San-Pietro matando ás 180 persoas a bordo. Foi o primeiro accidente fatal dun MD-80 e o peor sinistro dun avión deste tipo.
Antecedentes
O 22 de outubro de 1981 enviou unha solicitude para autorizar o voo chárter, que recibiu o número JP-1308, dende Liubliana a Ajaccio e de regreso, o 1 de decembro dese ano. O voo foi fletado pola axencia de viaxes eslovena Kompas, baseada en Liubliana. Os termos da solicitude dicían que o voo 1308 usaría un avión McDonnell Douglas DC-9 cunha capacidade de pasaxe de 115 a 135. O permiso foi publicado o 16 de novembro. Porén, a aeroliña decidiu nun usar o DC-9 e no seu lugar usou un McDonnell Douglas MD-81 que era un aparello máis novo e grande. A solicitude indicaba orixinalmente que o voo levaría 130 pasaxeiros, pero finalmente houbo 43 persoas máis a bordo entre empregados de Inex-Adria employees, turistas de Kompas, e familiares, totalizando 173 pasaxeiros. Sumando os 7 tripulantes, o total de persoas a bordo era de 180.
Avión e tripulación
O avión era un McDonnell Douglas MD-81 rexistrado en Iugoslavia como YU-ANA e o número de serie do fabricate era o 48047. O seu primeiro voo fora o 15 de maio de 1981 e entregárase a Inex-Adria o 11 de agosto. O aparello tiña tan só 683 horas de voo no momento do accidente. A última revisión A do avión realizárase o 7 de novembro e a última proba de mantemento fora catro días antes do sinistro, o día 27 de novembro. O MD-81 estama impulsado por dous turboventiladores Pratt & Whitney JT8D-217 (números P708403D e P708404D), e operaran 683 horas, as mesmas que o avión.
O capitán era Ivan Kunovic, de 55 anos. Obtivo a súa licenza de piloto de reactores o 16 de abril de 1968 na Academia da Forza Aérea de Iugoslavia en Zadar e estaba cualificado para voar F-84, T-33 e F-86. Kunovic tiña o rango de capitán na Forza Aérea e pouco despois, en 1970, foi contratado por Inex-Adria, converténdose en primeiro oficial do DC-9 ese mesmo ano. Despois converteuse en capitán do DC-9 (das series 32 e 50) o 4 de abril de 1972, e en capitán do MD-80 o 13 de agosto de 1981, tras tres meses de adestramento nos Estados Unidos. No momento do accidente Kunovic tiña un total de 12 123 horas de voo, incluídas 5 675 horas no DC-9 e 188 no MD-81.
O copiloto era M. Franc Terglav de 40 anos. Cualificouse inicialmente na Forza Aérea de Iugoslavia como piloto de reserva. Voou nos Aero 3 e Soko 522 e despois nos aparellos civís Piper PA-31, PA-34 e Cessna Citation. Foi piloto da compañía eslovena Gorenje e pouco despois foi contratado por Inex-Adria, onde comezou a voar o DC-9 (das series 32 e 50). O 21 de xuño de 1981 graduouse como primeiro oficial do MD-81 e recibiu a súa licenza de piloto comercial o 11 de novembro. Terglav tiña un total de 4 213 horas de voo, incluídas 746 no DC-9 (acumuladas durante 529 voos) e 288 no MD-81.
Heather Dale
Heather Dale é unha cantante canadense de música celta, coñecida polas súas cancións baseadas na lenda artúrica. Nada en Toronto, graduouse na Universidade de Waterloo.
Rose Byrne
Mary Rose Byrne, nada en Balmain (Sydney, Nova Gales do Sur) o 24 de xullo de 1979, é unha actriz australiana, recoñecida internacionalmente polos seus papeis en filmes como 28 Weeks Later, Sunshine, Knowing, Marie Antoinette e en Get Him to the Greek. Tamén por interpretar a "Ellen Parsons", o segundo papel principal da serie norteamericana Damages.
Lahar
miniatura|dereita|200px|Lahar tras unha erupción
Un lahar é unha coada de barro orixinada nas pendentes dos volcáns cando capas inestables de cinzas e entullos se saturan de auga e flúen pendente abaixo seguindo os cursos dos ríos. Os lahares tamén se producen como consecuencia da interacción dos volcáns cos glaciares. Estes xéranse cando a auga da chuvia ou o xeo glaciar ou neve dun cumio funde rapidamente pola calor do volcán. A auga resultante no seu descenso pola aba incorpora grandes cantidades de cinzas, solos volcánicos e máis tarde grandes bloques e árbores. En Islandia coñécese como jökulhlaups.
Un Lahar pode carrexar unha gran cantidade de material volcánico, pero comprobouse que un lahar non necesariamente se atopa cerca dun volcán, pode presentarse onde exista unha gran cantidade de material volcánico mesturado a quilómetros de distancia. Os lahares poden ser fríos ou quentes. As coadas de barro poden moverse a máis de 50 km/h triturando, soterrando e arrastrando todo ó seu paso.
Rose Byrne
Traxectoria
Ten unha grande amizade coas actrices Glenn Close, Krew Boylan, Abbie Cornish, Pia Miranda e Nadia Townsend, a quen coñece dende que ten oito anos.
En 1999 tivo unha relación que durou un ano co director de cine Gregor Jordan. No 2003 Rose comezou a saír co actor Brendan Cowell. Porén, a relación rematou en xaneiro do 2010 despois de estar xuntos case oito anos. A pesar de ter rematado, a exparella segue tendo unha boa amizade.
Benjamín Prado
Benjamín Prado, nado en Madrid o 13 de xullo de 1961, é un novelista, ensaísta e poeta español.
Lahar
Características
As coadas de barro compórtanse coma un fluído viscoso e de moita densidade, os lahares seguen o percorrido de menor enerxía potencial, en xeral seguindo os vales dos cursos de auga. A lama que forma o lahar ten a consistencia do betume fresco, mantendo un elevado grao de fluidez cando está en movemento, pero solidificándose e perdendo auga case instantaneamente cando se detén. Estas características reolóxicas permiten aos lahares coller unha gran velocidade de desprazamento e gran capacidade de penetración nos espazos baleiros, o que leva á rápida enchedura por material sólido de todas as cavidades que atope no seu percorrido.
A elevada densidade do fluído formado permite o transporte de grandes masas rochosas que flutúan no barro e son arrastadas a alta velocidade como se de material lixeiro se tratase. Esa propiedade dos lahares resulta o xurdimento nas paisaxes volcánicas de grandes rochas illadas, deixadas polo enfraquecemento da capacidade de transporte do lahar, normalmente pola dispersión e perda de velocidade e profundidade da lámina de barro debido ao alongamento da zona recoberta. Un exemplo notable deste feito dos lahares é a presenza de xigantescos bloques traquíticos, con cerca de 8–10 m de altura e pesando algúns millóns de toneladas, illados no plano existente na cima do lugar da Caparica, Biscoitos, na illa Terceira do Arquipélago dos Azores. Aqueles bloques foron deixados alí por un xigantesco lahar que se formou fará cerca de 25.000 anos durante a última grande erupción do Pico Alto.
Benjamín Prado
Traxectoria
Foi distinguido con diversos galardóns, entre os cales se atopan o premio Hiperión, o premio Internacional de Poesía Ciudad de Melilla , o premio Andalucía de Novela e o premio Generación del 27. A súa obra foi traducida a numerosas linguas, como o inglés, o francés, alemán, italiano, dinamarqués, grego...
Lahar
Características
O resultado da gran densidade do fluído e da súa velocidade, é que os lahares teñen un enorme poder erosivo, arrincando por abrasión grandes volúmenes de material xeolóxico nas zonas atravesadas, transportando e integrándose nun proceso de avalancha que permite o crecemento da masa en movemento, alimentando así o lahar.
Os lahares poden avanzar a velocidades moi elevadas, podendo, cando o declive dos terreos sexa elevado e a viscosidade sexa reducida, pasar dos 100 km/h (30 m/s).
Os Lahares poden ser xigantescos: un lahar que aconteceu hai uns 5.600 anos en Osceola, ao longo do val do río White, durante unha erupción do Monte Rainier (Estado de Washington), produciu unha camada de lodo con 180 m de profundidade e recubriu unha área de 320 km2.
Lahares máis coñecidos
O lahar máis coñecido aconteceu en 1985 en Colombia durante a erupción do Nevado del Ruiz. Morreron entre 20.000 e 24.000 habitantes da vila de Armero. 200 fogares foron destruídos. Curiosamente, o alcalde realizaba unha entrevista na radio na cal expresou que había pouco perigo intres antes de que el fora sepultado pola coada de barro.
Outras coadas coñecidas aconteceron no monte St. Helens (1980) onde as coadas de barro produciron un represamento do Lago Spirit.
Nas Illas Azores existen moitas centenas de formacións xeolóxicas identificadas que tiveron sido formadas por lahares, algúns recubrindo grandes áreas, como é caso do lahar que a partir da zona do Pico Rachado descendeu ao longo da Ribeira de São Roque percorrendo máis de 6 km ata ao seu fin.
Mudelos, Mudelos, O Carballiño
Mudelos é un lugar da parroquia de Mudelos no concello ourensán do Carballiño na comarca do Carballiño. Tiña 20 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 10 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 19 habitantes (10 homes e 9 mulleres).
Laxe, Sobrada de Aguiar, Outeiro de Rei
Laxe é un lugar da parroquia de Sobrada de Aguiar no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 7 habitantes (5 homes e 2 mulleres).
Baldaquino de San Salvador de Meis
Descrición
<Gallery> Meis San Salvador 02-03.jpg|Nacemento de Cristo Meis San Salvador 02-05b.jpg|Adoración dos Reis Meis San Salvador 02-04b.jpg|Descendemento </Gallery>
Historia dos indíxenas de Australia
miniatura|dereita|300px|Obra que representa o primeiro contacto que tiveron os [[gweagal co Capitán James Cook e a súa tripulación nas costas de Nova Gales do Sur.]] A historia dos indíxenas de Australia comezou hai 65 000 anos cando os aborixes australianos poboaron Australia. Os aborixes eran cazadores-recolectores seminómades cunha forte conexión espiritual coa terra, a agua e os animais. Cada grupo desenvolveu habilidades adaptada á área na que vivían, cunha significativa diversidade de grupos.
A orixe dos pobos indíxenas australianos é materia de debate e conxectura. Crese que pertencían ás primeiras migracións humanas fóra de África. Malia que puideron migrar cara a Australia atravesando o sueste asiático non están relacionados con ningunha poboación de Asia ou da Polinesia. Existen evidencias de intercambios xenéticos e lingüísticos entre os aborixes australianos no norte cos pobos austronesios da Illa de Nova Guinea, mais pode ser o resultado dun intercambio comercial e mestizaxe recente.
No momento da chegada dos primeiros europeos, estímase que vivían en Australia entre 315 000 e 750 000 persoas, aínda que tamén hai estimacións que consideran a cifra de 1,25 millóns. Unha poboación acumulada de 1,6 billóns de persoas puideron ter vivido en Australia ó longo dos 70 000 anteriores á chegada dos colonizadores británicos. As rexións máis densamente poboadas eran as mesmas rexións costeiras que son as máis poboadas no presente. A comezos de 1900 críase que a poboación indíxena de Australia estaba preto da extinción. A poboación minguou dende 1 250 000 en 1788 até só 50 000 en 1930; isto debeuse en parte á exposición que sufriron a doenzas como a varíola.
Despois da colonización, as poboacións costeiras indíxenas foron absorvidas, eliminadas ou deportadas das súas terras. Porén aspectos tradicionais da cultura e do estilo de vida aborixe resistiron fortemente en áreas como o Gran Deserto Areoso onde apenas existía presenza europea. A meirande densidade de poboación atopábase nas rexións meridionais e orientais do continente, especialmente no val do río Murray. Porén, os aborixes australianos mantiveron as súas comunidades en toda Australia, dende as frías e húmidas terras altas de Tasmania até as máis áridas zonas do interior do continente. Por iso, as súas tecnoloxías, dietas e prácticas de caza variaron segundo as características da xeografía.
Titina
miniatura|dereita|300px|Modelo dun módulo de tipo 1 da titina (baseado en ). A titina tamén contén módulos de tipo 2. Estes módulos repítense centos de veces para formar a proteína completa. A titina, tamén chamada conectina, é unha proteína do tecido muscular, que nos humanos está codificada polo xene TTN do cromosoma 2. A titina é unha proteína de tamaño xigante que funciona como un resorte molecular que é responsable da elasticidade pasiva do músculo. Está composta por 244 dominios proteicos pregados conectados por secuencias de péptidos sen estrutura. Estes dominios despréganse cando se estira a proteína e vólvense a pregar cando cesa a tensión.
A titina é importante na contracción do músculo estriado. Conecta a liña Z coa liña M nos sarcómeros. A proteína contribúe a crear a forza de transmisión na liña Z e a tensión de repouso na rexión da banda I. Limita o grao de movemento do sarcómero en tensión, contribuíndo deste modo á forza pasiva (rixidez) do músculo. As variacións na secuencia da titina entre diferentes tipos de músculos (cardíaco ou esquelético) correlacionáronse coas diferenzas nas propiedades mecánicas destes músculos.
Dada a súa enorme lonxitude, que comprende unha secuencia de entre ~27 000 e ~33 000 aminoácidos (dependendo do splicing alternativo das isoformas), a titina considérase a proteína máis grande coñecida. Ademais, o xene da titina contén o maior número de exóns (363) ata agora descuberto nun único xene.
Antón Gómez Vilasó
Antón Gómez Vilasó, nado en Palmeira (Ribeira) en 1929 e finado na Coruña o 21 de decembro de 2019, foi un sacerdorte e activista cultural galego.
Traxectoria
Ordenado sacerdote en 1952. Foi párroco do Castiñeiriño. Foi un dos destacados sacerdotes galeguistas nos anos 60 e 70 xunto con Xosé Chao Rego, Manuel Regal ou Xesús Portas Ferro, e o primeiro que oficiou misas en galego con regularidade dende 1966. Secularizouse e, coa súa muller Rosa Capeáns, fundou a librería Nós na Coruña.
Titina
Isoformas
Nos tecidos musculares estriados prodúcense varias isoformas da titina como resultado de splicing alternativo. Todas elas agás unha están no rango de lonxitude de ~27 000 a ~33 000 residuos de aminoácidos. A excepción é a pequena isoforma cardíaca novex-3, que ten só 5.604 residuos de aminoácidos. Na seguinte táboa indícanse as isoformas de titina coñecidas:
Estrutura
A titina é a proteína máis grande coñecida; a súa variante humana consta de 34.350 aminoácidos, cunha masa molecular na isoforma madura "canónica" de aproximadamente 3.816.188 Da. A súa homóloga no rato é aínda meirande en peso, xa que consta de 35.213 aminoácidos cunha masa molecular de 3.906.487 Da. Ten un punto isoeléctrico teórico de 6,01. A fórmula química empírica da proteína é C169 723H270 464N45 688O52 243S912. Ten un índice de inestabilidade teórico de 42,41, o que clasifica a proteína como inestable. A vida media da proteína in vivo, é dicir, o tempo que tarda en degradarse a metade da cantidade da proteína na célula despois da súa síntese, estímase que é de aproximadamente 30 horas (nos reticulocitos de mamíferos).
A titina está formada principalmente por unha disposición liñal de dous tipos de módulos (tamén chamados dominios proteicos; con 244 copias en total), que son: tipo I (dominio de fibronectina tipo III; con 132 copias) e tipo II (dominio de inmunoglobulina; con 112 copias). Esta disposición liñal está organizada en dúas rexións:
Función
miniatura|370px|Modelo de filamentos escorregantes da contracción muscular. (A titina está indicada arriba á dereita.) A titina é unha proteína grande e abundante do músculo estriado. A rexión do disco Z N-terminal e da liña M C-terminal da titina únese ás liñas Z e M do sarcómero, respectivamente, para que así unha soa molécula de titina abranga a metade da lonxitude do sarcómero. A titina tamén contén sitios de unión para proteínas asociadas ao músculo polo que serve de patrón de adhesión para a ensamblaxe da maquinaria contráctil das células musculares. Tamén foi identificada como unha proteína estrutural para os cromosomas. Existe unha considerable variabilidade nas rexións da banda I, liña M e disco Z da titina. A variabilidade na rexión da banda I contribúe a establecer as diferenzas de elasticidade das distintas isoformas da titina e, por tanto, as diferenzas en elasticidade de diferentes tipos musculares. Das moitas variantes da titina que se identificaron, cinco describíronse coa información transcrita completa.
A titina interacciona con moitas proteínas do sarcómero, como:
Importancia clínica
As mutacións neste xene están asociadas coa cardiomiopatía hipertrófica familiar 9 e a distrofia muscular tibial. Outras investigacións tamén suxiren que non pode excluírse con seguridade que calquera forma de distrofia ou miopatía asociada a causas xenéticas non estea causada por unha mutación no xene TTN. Os pacientes coa enfermidade autoinmune escleroderma producen autoanticorpos para a titina.
Significado lingüístico
O nome titina deriva das antigas deidades gregas de tamaño xigante chamadas titáns, facendo referencia ao enorme tamaño da proteína.
Aínda que titina é o nome máis usado para todos os efectos prácticos, ten tamén un nome químico asignado pola IUPAC para evitar toda ambigüidade, que é o nome máis longo usado en química e en calquera idioma (aínda que estes nomes non se consideran verdadeiras palabras ). Dito nome químico completo empeza por metionil... e acaba en ...isoleucina, con miles de nomes de residuos de aminoácidos polo medio. Tardaríase unhas tres horas en pronuncialo.
Interaccións
A titina interacciona con:
Folgueiro, San Simón da Costa, Vilalba
Folgueiro é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres).
Viola
A música escrita para a viola adoita estar escrita en clave de do, mais para os rexistros máis agudos emprégase a clave de sol.
Ramón Ríos Sordo
Ramón Ríos Sordo, nado en Ferrol e finado na mesma cidade o 17 de agosto de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Maquinista naval retirado, veciño de Mugardos. Masón, militante do Partido Republicano Radical Socialista e despois de Izquierda Republicana, foi tenente de alcalde de Mugardos. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e asasinado en Ferrol o 17 de agosto de 1936.
Rustenburg
miniatura|Rúa de Rustemburg. Rustenburg (do afrikaans: cidade de descanso) é unha cidade de 395.761 habitantes (censo nacional de 2001) situada ao pé das serras Magaliesberg na Provincia do Noroeste en Suráfrica. Preto da cidade están as dúas minas de platino máis grandes do mundo e a refinaría de platino máis grande do mundo, PMR (Precious Metal Refiners: Refinarías de Metais Preciosos), que trata ao redor do 70 % do platino do mundo.
Historia
A cidade foi establecida en 1851 como un centro administrativo dunha zona fértil agrícola-gandeira, que produce cítricos, tabaco, cacahuete, sementes de xirasol, millo, trigo e gando. O 10 de febreiro de 1859, foi fundada a igrexa reformada neerlandesa en Rustenburg. Xusto no noroeste da cidade, o Presidente da República de Transvaal, Paul Kruger, comprou unha granxa de 5 km² en 1863.
Entre os primeiros residentes de Rustenburg estaban poboadores da orixe india. Unha das primeiras familias de orixe india foi a familia Bhayat, cuxa contribución á historia da cidade atópase marcada ao trocar o nome da súa rúa principal como Rúa Fatima Bhayat. Fatima Bhayat e o seu marido Abubakr Ahmed Bhayat, os primeiros residentes da orixe india, posuíron unha ferraxaría que forneceu o equipo a crédito a Paul Kruger durante a Segunda Guerra Anglo-Boer, polo que foron recompensados máis tarde con ouro.
Sede do Mundial de fútbol de 2010
Rustenburg foi unha das cidades escollidas para ser sede da Copa do Mundo de 2010. O Royal Bafokeng Stadium, que foi unha das sedes da Copa do Mundo de Rugby de 1995, será reformado e terá capacidade para 40.000 espectadores para a primeira e a segunda fase da copa.
Ferreira, San Martiño de Pacios, Begonte
Ferreira é un lugar da parroquia de San Martiño de Pacios no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 37 habitantes (20 homes e 17 mulleres).
Piñeiro, Sobrada de Aguiar, Outeiro de Rei
Piñeiro é un lugar da parroquia de Sobrada de Aguiar no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 18 habitantes (10 homes e 8 mulleres).
Martín, Baleira
Santiago de Martín é unha parroquia do concello lugués de Baleira, pertencente ao arciprestado de Luaces. A súa altitude media é de 400 metros.
Xeografía
Limita con San Xurxo de Piquín e Lúa (Ribeira de Piquín) ao norte, Cubilledo e Retizós ao sur, Piñeira (A Fonsagrada) e San Xurxo de Piquín (Ribeira de Piquín) ao leste e con Milleirós e Valonga (Pol) ao oeste.