cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Coroa dinamarquesa
Illas Feroe
Os billetes modernos introducíronse na década dos anos 50. A pesar da idea falsa que se ten, a coroa das illas Feroe non é unha moeda independente, pero si unha emisión especial dos billetes daneses cun deseño diferente, algo similar ao que ocorre coa libra esterlina para os seus territorios de ultramar.
Groenlandia
En Groenlandia a administración colonial emitiu billetes distintivos entre 1803 e 1968, xunto a series de moedas cuñadas entre 1926 e 1964. En 2006, os gobernos de Dinamarca e Groenlandia chegaron a un acordo para emitir billetes específicos groenlandeses a partir de 2008, con todo aínda non están dispoñibles e está planeada o seu ditribución para 2011. Debido ao seu status, os billetes e moedas daneses son de curso legal tanto en Dinamarca como en Groenlandia.
Relación co euro
Dinamarca negociou un status especial do Tratado de Maastricht que lle permitía preservar a coroa mentres que os demais membros da Unión Europea adoptaron o euro (como moeda de conta) en 1999. En 2000 levou a cabo un referendo que rexeitou a adopción do euro. O goberno conservador de Anders Fogh Ramussen planeou outro referendo en 2004, con todo non se realizou xa que as enquisas mostraban un escaso soporte da moeda europea.
A coroa está fixada ao euro a través do ERM II, o mecanismo de tipos de cambio da Unión Europea. Antes da introdución do euro, a coroa estaba ligada ao marco alemán. A súa intención era que a coroa se mantivese estable.
Viña, Vilamarín
San Román da Viña é unha parroquia do concello de Vilamarín, na comarca de Ourense, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña dezaseis habitantes (oito homes e oito mulleres).
Esta parroquia é homónima coa limítrofe de Viña (San Cristovo de Cea).
Lingua calmuca
A lingua calmuca (Хальмг Өөрдин келн, Halmg Őrdin cheln), é unha lingua mongólica falada polo pobo calmuco da República dos Calmucos, unha república federal de Rusia. En Russia, é a forma normativa da lingua oirat (baseada na forma torgut). O pobo calmuco do noroeste do Mar Caspio descende dos oiratos de Eurasia, que estaban asentados historicamente en Mongolia e no noroeste da República Popular da China. Segundo a UNESCO, a lingua está "definitivamente en perigo". Segundo o censo ruso de 2010, hai 80 500 falantes dunha poboación étnica de 183 000 persoas.
Sava
O nome Sava pode referirse a:
Monstro do lago Ness
O monstro do lago Ness, monstro de Loch Ness, ou tamén coñecido simplemente por Nessie en inglés ou Niseag en gaélico escocés, é unha suposta criatura acuática que presuntamente foi vista no Lago Ness (Loch Ness), nas Terras Altas de Escocia. A súa existencia, ou non, continúa a suscitar debate entre os escépticos e os crentes, e é un dos misterios da criptozooloxía. O monstro de Loch Ness é descrito como unha especie de serpe ou réptil mariño, semellante ao plesiosauro, un sauropteríxeo prehistórico. Pero o 29 de maio do 2003, o goberno de Escocia declarou que o monstro non existe e que a súa existencia é froito da imaxinación.
Rexistros visuais
miniatura|O Nessie Rumores acerca dunha criatura estraña no Loch Ness existen desde hai 1595 anos. O primeiro rexistro escrito aparece na Vida de San Columba, Calum Cille en gaélico escocés, escrita por el no século VI, onde Columba describe como salvou a un picto das poutas do monstro. Noutro punto da obra, o santo conta que matou un xabaril co poder da súa voz, o que ergue sospeitas sobre a credibilidade dos seus relatos, o xabaril puido morrer por outra causa mentres Columba berraba ou simplemente usou unha metáfora, usando "Voz" como algo relativo ao pobo.''
No século XX - o primeiro relato é de 1923 - e conta como Alfred Cruickshank avistou unha criatura de preto de 3 metros de longo e dorso arqueado, aínda que o rexistro visual que iniciou a popularidade de Nessie data do 2 de maio de 1933 e foi relatado polo xornal local Inverness Courier nunha reportaxe chea de sensacionalismo. No artigo cóntase que un matrimonio viu un monstro arrepiante entrando e saíndo da auga, como fan algúns golfiños. A nova xerou expectación e un circo chegou ofrecer 20.000 libras pola captura da criatura. A esta oferta seguiulle unha vaga de rexistros visuais que culminaron o 19 de abril de 1934 coa máis famosa fotografía do monstro, sacada polo cirurxián R.K. Wilson (de aí o nome da fotografía, coñecida como Surgeon’s photo). A fotografía circulou pola prensa mundial como proba absoluta da existencia real do monstro.
Décadas despois, en 1994 Marmaduke Wetherell confesou que falsificara a fotografía cando era reporteiro free lancer do Daily Mail á procura dun futuro xornalístico. Wetherell afirmou tamén que decidiu usar o nome do Dr. Wilson como autor para conferir máis credibilidade á caroca.
O 25 de maio do 2007, Gordon Holmes, un técnico de laboratorio de 55 anos de idade, filmou un vídeo dunha "criatura negra, de preto de 45 pés de lonxitude, movéndose rapidamente na auga". O vídeo foi estudado por biólogos. Díxose que o vídeo está "entre as máis brillantes aparicións do monstro ". A BBC de Escocia transmitiu o vídeo o 29 de maio do 2007.
Teorías
miniatura|250px|Impresión artística do Plesiosaurus no seu medio ambienteCase todos os relatos de aparicións do monstro descríbeno semellante a un Plesiosauro, un animal parente dos dinosauros extinto desde o Mesozoico. Os plesiosauros eran réptiles acuáticos de grandes dimensións, cun pescozo grande en relación coa cabeza, que se desprazaban coa axuda de enormes membros en forma de aletas. A semellanza cun animal extinto levou a algúns criptozoólogos a defender que o monstro do Lago Ness é un plesiosauro que, dalgún xeito, sobreviviu á extinción da súa especie na fin do Cretáceo. Os escépticos argumentan que é imposible que un único individuo sobreviva 63 millóns de anos e que esta hipótese implica a existencia non dun monstro, senón dunha pequena comunidade. Baseado no tamaño do lago e na cantidade de alimento, George Zug, do Smithsonian, calculou que o número de criaturas como Nessie podería variar de 10 a 20 animais se cada un pesase arredor de 1.500 quilos e chegar ata 150 animais de 150 quilos (O que probablemente non é o caso xa que describen criaturas enormes).
Os científicos din que un Plesiosauro nunca levantaría o pescozo por riba da auga, como o monstro supostamente fai. Ademais diso, o plesiosauro estaba adaptado á calor, e non ás temperaturas baixas do Lago Ness. Baseándose niso, un grupo de científicos crean unha teoría que di que o monstro é, un dinosauro parente do plesiosauro, que á parte de que nunca fora documentado, posuía unha estrutura ósea diferente do seu suposto curmán e o corpo adaptado a condicións climáticas diferentes, que vivía no Océano Ártico ou Atlántico. Así, un grupo desas criaturas entrou polo Río Ness (unha das únicas comunicacións do lago co mar) e despois de certo tempo o río quedou con pouca auga, e as criaturas non puideron saír, grazas ao alimento abondoso de salmóns, anguías e troitas as criaturas adaptáronse á vida no lago. Entón, "Nessie" probablemente sería da Superorde (bioloxía) Sauropterygia.
Outras explicacións para os rexistros visuais suxiren que as testemuñas confundiron o monstro cos esturións que abundan no lago e que, por mor da súa estraña aparencia, puideron causar a confusión. Hai quen relaciona os rexistros visuais coa liberación de gases da falla tectónica que modela o lago, que poden chegar á superficie en forma de burbullas.
En xullo do 2003, un equipo da BBC realizou unha investigación exhaustiva na zona, coa fin de determinar dunha vez a existencia ou non do monstro. O lago foi percorrido dunha punta a outra por mergulladores e cerca de 600 sonares sen ningún resultado. A BBC concluíu que o monstro non existe pero nin isto desalentou aos defensores de Nessie.
Gran parte da dificultade de atopar ou probar a ausencia da criatura é debida á peculiaridade xeolóxica do propio lago. Ten forma estreita, profunda e alongada, con preto de 37 km de lonxitude, 1,6 de ancho e unha profundidade máxima de 226 metros. A visibilidade da auga é extremadamente reducida debido ao contido de turba dos solos circundantes, que é levada ao lago polas redes de drenaxe. Pénsase que o lago Ness foi modelado polos glaciares da última era glacial. Amais, a visibilidade na superficie adoita ser mala, o que explica a mala calidade das fotos e a sospeita de que os rexistros visuais sexan unha pareidolia. En Escocia, a media dos últimos 30 anos é duns 48 días de sol por ano.
Nessie na cultura popular
Real ou imaxinario, o monstro do Lago Ness forma parte do imaxinario popular e da cultura de Escocia e do resto do mundo occidental. Nessie apareceu varias series televisivas e é un exemplo clásico de monstro. É aínda un dos motores da industria turística da zona, atraendo ao Loch Ness innumerables curiosos á procura da oportunidade de fotografalo. Nos debuxos animados de Xiaolin Showdown o monstro do Lago Ness é curmá de Dojo. E o Monstro do Lago Ness apareceu tamén nun episódio de Scooby-Doo onde, co gallo das olimpíadas escocesas, o monstro aparecía e aterrorizaba a todos por culpa do gran barullo das persoas competindo, tamén asustaba nun castelo que era da organizadora das olimpíadas. O monstro tamén foi parodiado no debuxo animado Johnny Test como o "Monstro do lago Porkness". Nessie tamén foi parodiado na animación Phineas e Ferb como o "Monstro do lago Naso".
En Expediente X no episodio Quagmire un monstro mariño apareceu sendo responsable de varias mortes, mesmo sen ser o Monstro do Lago Ness durante o episodio fanse varias referencias ao Monstro do Lago Ness. Sen esquecer o filme Mi monstruo y yo, no videoxogo Mega Man Star Force 2, hai unha cidade chamada Loch Mess, onde segundo a lenda, vive unha criatura chamada Dossy (Messy), que na realidade é a forma de vida electromagnética Brachio Wave (Plesio Surf).
Carl Barks retratou a Nessie na historia O Misterio do Lago. Nesta historia, o protagonista, Donald, decide fotografar o monstro no interior do lago Less (parodia para o lago Ness), pero é engulido polo monstro.
Rabal da Eirexa, Rabal, Celanova
Rabal da Eirexa é un lugar da parroquia de Rabal no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 11 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 6 eran homes e 5 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 12 habitantes (5 homes e 7 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Asta Regia
miniatura
Asta Regia (ou Hasta Regia) foi unha antiga cidade cuxos restos arqueolóxicos localízanse na barriada rural de Mesas de Asta en Xerez da Fronteira (Andalucía, España). Atópase na estrada A-2000, que une Xerez e Trebujena, a uns 11 km do centro de Xerez.
Foi declarada Ben de Interese Cultural (BIC), baixo a categoría de Zona Arqueolóxica, no ano 2000.
Traxectoria
Os restos foron descubertos polo historiador xerezano Manuel Esteve Guerrero contra 1942, que realizou varias campañas de escavación nas décadas de 1940 e até 1956. Na década de 1990 descubriuse a necrópole e, recentemente, houbo unha serie de campañas por investigadores da Universidade de Cádiz nas que se está un xeoradar de última xeración para realizar unha arqueoloxía non invasiva, escaneando e recreando en 3D os materiais existentes a uns 4 metros de profundidade.
Historia
Existen indicios de presenza humana desde o Neolítico e foi habitado por tartesios, fenicios, turdetanos, romanos e árabes, os seus derradeiros poboadores históricos. Mesmo algún erudito local ten formulado a hipótese de que fose a Atlántida, ao atoparse nunha zona inundable entre as desembocaduras dos ríos Guadalquivir e Guadalete.
Porén, os estudosos da historia afirman que en época romana a cidade tivo maior importancia que Baelo Claudia ou Itálica, de aí o seu apelativo de "Regia" e fora mencionada por Estrabón ou Pomponio Mela como un importante porto marítimo. Igualmente, atopáronse na zona diversas placas con inscricións latinas, e tamén foron atopados restos da ocupación islámica, datada entre os séculos X e XIII.
A maioría das pezas e restos arqueolóxicos atopadados en Asta Regia dende as escavacións de Esteve, conforman a maior parte das pezas exposta no Museo Arqueolóxico de Xerez.
Propiedade
O xacemento, de 60 hectáreas de extensión máis 32 de necrópole, é actualmente propiedade privada, e semella que non existe interese por parte das administracións públicas en adquirilo para escavalo e protexelo a pesar de haberse identificado novas edificacións soterradas.
Laura Bush
Laura Welch Bush, nada en Midland, Texas, o 4 de novembro de 1946, é a dona do expresidente dos Estados Unidos George W. Bush e a ex-Primeira Dama do seu país entre 2001 e comezos de 2009 dos Estados Unidos. É a única filla de Harold e Jenna Welch. Está diplomada en Ciencias dende 1968 pola Southern Methodist University de Dallas.
Louis Néel
Louis Eugène Félix Néel, nado en Lión o 22 de novembro de 1904 e finado na mesma cidade o 17 de novembro de 2000, foi un físico e profesor universitario francés, galardoado en 1970 co Premio Nobel de Física.
Traxectoria
En 1924 ingresou na Escola Normal de París, doutorándose en ciencias físicas no ano 1932 na Universidade de Estrasburgo, onde será profesor entre 1937 e 1945. Profesor da Facultade de Ciencias de Grenoble entre 1945 e 1976, sera sucesivamente Director do Laboratorio de Probas Mecánicas do Instituto Politécnico de Grenoble entre 1942 e 1953, director do Laboratorio de Electrostática e de Física do Metal de Grenoble entre 1946 e 1970 e finalmente Director de Laboratorio de Magnetismo de Grenoble entre 1971 e 1976.
Investigacións científicas
As súas contribucións á física do estado sólido atoparon usos útiles numerosos, particularmente no desenvolvemento da mellora das unidades de memoria dos ordenadores.
En 1930 determinou a existencia dunha nova forma de comportamento magnético, o antiferromagnetismo denominado así por oposición ao ferromagnetismo. Demostrou así mesmo como, a certa temperatura, actualmente denominada a temperatura de Néel, este comportamento párase. Néel precisou no ano 1947 que tamén poderían existir materiais que presentasen comportamento ferrimagnético. Doutra banda, deu unha explicación ao magnetismo débil de certas rocas, facendo posible o estudo da historia do campo magnético terrestre.
Xénero gramatical
O xénero gramatical é un trazo gramatical que fai referencia a cada unha das categorías en que se poden clasificar certas clases lexicais dunha lingua. Nalgunhas linguas coma a galega o xénero adoita vincularse vagamente co sexo (cando esas clases refiren seres vivos sexuados, aínda que non sempre).
Xéneros e clases nominais
Nas linguas indoeuropeas as clases de palabras susceptibles da marca de xénero son xeralmente os substantivos, adxectivos, participios e pronomes. Noutras coma o árabe o verbo tamén é susceptible de expresar o xénero.
Algunhas linguas teñen un só xénero e tratan todos os substantivos da mesma maneira dende un punto de vista gramatical. É o caso do vasco e das linguas ugro-fínicas (finés, estoniano, húngaro). Outras coma as indoeuropeas (entre as que se atopan as románicas) teñen entre un e tres xéneros. Algunhas linguas caucásicas teñen entre catro e oito e a maior parte das bantús entre dez e vinte.
A distinción gramatical pode darse baixo formas diversas. A concepción de xénero gramatical varía grandemente de lingua a lingua. Os criterios máis comúns para distinguir os xéneros nominais nas diferentes linguas do mundo son os seguintes:
Algunhas linguas clasifican os obxectos tomando como base a súa forma: os animais e os obxecto oblongos son considerados nomes masculinos e os redondos femininos. Correlacións deste tipo —entre o xénero nominal e a forma do obxecto que refiren— son discernibles no xénero nominal dalgunhas linguas da familia indoeuropea.
Denomínanse xéneros gramaticais a un certo tipo de clases nominais onde se fai concluír, en menor ou maior medida, o xénero natural ou biolóxico do referente nominal cunha clase determinada, isto é, macho con clase nominal masculina, femia con clase nominal feminina. De coincidir totalmente esta adscrición baseada no xénero biolóxico fálase de linguas con xénero natural. Tamén ocorre, moi frecuentemente nas linguas indoeuropeas, que todos os substantivos, quer animados quer inanimados —e por tanto sen xénero natural— se teñan que adscribir a algunha destas clases. Existen linguas que distinguen entre máis que dous xéneros gramaticais, especialmente incorporando un terceiro que se dá habitualmente en chamar neutro. Mais non é por iso que exista necesariamente unha adscrición directa de cada substantivo a cada un destes xéneros segundo sexa animado masculino, animado feminino ou inanimado.
Criterios de adscrición
A adscrición concreta de cada substantivo a un determinado xénero varia en función dos criterios propios de cada lingua, sendo moi habitual un chamado núcleo semántico, iso é, que se prioriza a adscrición dos substantivos que se refiren a home ao xénero masculino, de o haber, e a adscrición de referentes animados femias ao xénero feminino etc. Mais tamén poden operar outros criterios tan variados como, por exemplo, a morfoloxía nominal ou a fonética.
O galego demostra unha tendencia clara cara á adscrición segundo un principio semántico básico en combinación con criterios morfolóxicos. Por exemplo, todos os substantivos findos en “-ción” son femininos. Cumpre dicir, para alén de máis, que a noción de núcleo semántico está moi aberta a condicionantes sociais, de tal modo que aquelas cousas que unha determinada cultura tende a identificar como masculino se ven habitualmente adscritas tamén ao xénero masculino e vice versa, como acontece en galego con a ra e o sapo, ou mesmo con o sol e a lúa.
Estado de Sokoto
356px|miniatura|Localización de Sokoto dentro de Nixeria. Sokoto é un dos estados nos que se divide a República Federal de Nixeria, con capital a cidade de Sokoto.
Xénero gramatical
Criterios de adscrición
Noutras linguas pode darse prioridade ao criterio morfolóxico, inclusive por encima do criterio semántico, como por exemplo en alemán, onde o sufixo diminutivo ”-chen” fai automaticamente que o substantivo ao que se aplique se adscribe ao xénero neutro, independentemente do xénero natural do referente do substantivo en cuestión, por exemplo Mädchen (''rapariga')'.
Estado de Sokoto
Posúe unha superficie de 25.973 quilómetros cadrados e limita polo norte e noroeste coa República de Níxer, polo leste e sur co estado de Zamfara e polo oeste e suroeste co estado de Kebi.
Xénero gramatical
Criterios de adscrición
O francés, pola contra, é un claro exemplo dunha lingua que procede por adscrición fonética baseada nos sons finais dos substantivos.
Xénero "natural" e xénero social
Tamén funcionan clarisimamente condicionantes sociais na adscrición de substantivos, sobre todo referentes a profesións, á adscrición habitual que se fai de tales substantivos a un xénero ou non, sendo habitualmente masculinos os substantivos non marcados que se refiren a profesións cultural ou tradicionalmente do ámbito masculino, como por exemplo “médico”, do mesmo xeito que ocorre a inversa con profesións que se consideran priopriamente femininas, por exemplo “enfermeira”. Tal adscrición a un xénero gramatical a un outro tamén se dá naquelas linguas onde se aplica o chamado xénero natural, como o inglés, onde segundo os prexuízos sociais ou o marco semántico referencial o xénero denotacional dos substantivos epicenos (neutro) choca co seu xénero connotacional no uso plasmado noutros elementos correferenciais da frase que si teñen flexión por xénero, máis habitualmente os pronomes. Por exemplo, nurse e doctor son stricto sensu epicenos en inglés, iso é sen xénero gramatical, mais no uso tenden a ser feminino e masculinos respectivamente, p.e. when the nurse comes, tell her to... vs. when the doctor comes tell him to
Estado de Sokoto
Segundo o censo do ano 2007, contaba cunha poboación de 4 381 970 persoas, o que dá unha densidade demográfica de 168,7 habitantes por quilómetro cadrado.
O estado foi creado en 1967 co nome de "North-Western State". Posteriormente, o seu territorio foi sufrindo numerosas modificacións a causa da creación de novos estados. Así, en 1976 cedeu territorios para a creación do estado de Níxer e en 1991 para a creación do estado de Kebbi. Finalmente, en 1996 unha porción de Sokoto foi cedida para a creación do estado de Zamfara.
O estado é eminentemente agrícola e estímase que o 90% da poboación traballa en actividades ligadas á agricultura. Os principais cultivos son: millo, arroz, cacahuete, cana de azucre e tabaco. Tamén son importantes os vexetais, destacándose o cultivo de manga, laranxa, plátanos, papaia, leituga e espinaca.
Áreas de goberno local
Este estado subdivídese internamente nun total de 23 áreas de goberno local, a saber:
Sava de Serbia
San Sava (en serbio cirílico Свети Сава, en serbio latino Sveti Sava), nado en 1175 ou 1176 e finado o 14 de xaneiro de 1235 ou de 1236), foi o primeiro arcebispo de Serbia (1219-1233)
Vida
San Sava, é un dos santos máis importantes da Igrexa Ortodoxa Serbia, da que se considera o fundador porque, grazas a el (e ao seu irmán Estevo II Nemanjić, primeiro rei de Serbia), a Igrexa Serbia oficialmente conseguiu a autocefalía, independizándose así da igrexa matriz, a de Constantinopla.
Orixinariamente foi un príncipe, Rastko Nemanjić, fillo de Estevo Nemanja, gobernante e fundador do estado medieval serbio e de Ana de Serbia, así como irmán de Estevo II Nemanjić, primeiro rei de Serbia.
Ligazóns externas
Святой Савва
Familia colisional de Haumea
dereita|miniatura|300px|A familia colisional de Haumea (en verde), outros [[cubewano|KBOs clásicos (en azul), Plutinos e outros obxectos resonantes (en vermello) e obxectos do SDO (en gris). O radio é o eixo semi-maior e en angulo é expresada a inclinación orbital.]] A familia de Haumea é a única familia de colisión identificada de obxectos trans-neptunianos; son pois o único grupo de (TNOs) con semellantes parámetros orbitais e espectrais (moi preto do xeo de auga puro) que suxire que foi orixinado por un impacto que recibiu o corpo proxenitor da familia de Haumea. Os cálculos realizados indicarían que posiblemente sexa a única familia de colisión trans-neptuniana que exista.
Características
O planeta anano Haumea é o membro máis grande da familia, e posiblemente sexa o núcleo do seu proxenitor; outros membros identificados son as lúas de Haumea e os obxectos do cinto de Kuiper (55636) 2002 TX300, (24835) 1995 SM55, (19308) 1996 TO66, (120178) 2003 OP32, (145453) 2005 RR43, 1999 OY3, 2003 UZ117, e 2005 CB79, todos cunha velocidade de exección en relación con Haumea de menos de 150 m/s. Os primeiros cinco obxectos do cinto de Kuiper teñen un diámetro estimado de 500 a 700 kms, e polo tanto poderían entrar na categoría de planetas ananos, os restantes son moito máis pequenos. A dispersión dos elementos orbitais propios dos membros está nunha porcentaxe baixísima (5% para o eixo semi-maior, 1.4° para a inclinación e 0,08 para a excentricidade). O diagrama ilustra os elementos orbitais da familia de Haumea en relación con outros TNOs.
Os obxectos teñen tamén características físicas comúns que inclúen cores neutrais e unha liña de absorción no espectro infravermello (a 1,5 e 2,0 μm) típica do xeo de auga.
Formación e evolución
A formación a partir dunha colisión precisa dun corpo proxenitor do redor de 1660 kms de diámetro, cunha densidade de ~2.0 g/cm³, semellante a de Plutón e Eris. Tralo impacto da colisión, a "Haumea primixenia" perdeu preto do 20% da súa masa, principalmente xeo e volveuse máis densa.
As órbitas actuais dos membros da familia non poden ser explicadas só polo evento de colisión que xerou á propia familia. Para explica-la dispersión dos elementos orbitais dos membros da familia, sería necesaria unha velocidade de dispersión de ~400 m/s, pero está velocidade tería dispersado moito máis lonxe ós membros da familia. Este problema é só aplicable a Haumea; os elementos orbitais do resto dos obxectos da familia precisan dunha velocidade de dispersión de ~140 m/s. Para explicar este desencontro na velocidade de dispersión necesaria, Brown e o seu equipo suxeriron que inicialmente Haumea tiña uns elementos orbitais semellantes ós outros membros da familia e a súa órbita (especialmente excéntrica), cambiou co tempo despois da colisión. A diferenza doutros membros da familia, Haumea describe unha órbita un tanto caótica, preto dunha resonancia orbital de 7:12 con Neptuno, a cal puido incrementa-la excentricidade de Haumea ós seus valores actuais.
Unha segunda proposta suxire unha orixe máis complexa da familia: o material expulsado na colisión inicial fusionouse nunha gran lúa de Haumea, a cal gradualmente incrementou a súa distancia respecto de Haumea debido ó efecto da evolución das mareas gravitatorias, e foi entón cando esta lúa foi alcanzada por unha segunda colisión, dispersando os seus restos. Este segundo escenario produciríase a unha velocidade de dispersión de ~190 m/s, considerablemente máis próxima á velocidade de dispersión medida en ~140 m/s para os membros da familia; esta explicación esquivaría así o problema de explica-la enorme diferenza entre a velocidade de dispersión dos membros da familia que é do redor de ~140 m/s e a velocidade de escape de Haumea calculada en ~900 m/s.
Haumea posiblemente non é o único obxecto de gran tamaño de forma elíptica, e de rápida rotación no cinto de Kuiper. No 2002, Jewitt e Sheppard suxeriron que Varuna podería ser elíptico baseándose na súa rápida rotación. Nos primeiros tempos da historia do Sistema Solar, a rexión trans-neptuniana contiña moitos máis obxectos que hoxe en día, incrementando as posibilidades de colisión entre obxectos. As interaccións gravitacionais de Neptuno teñen enviado a moitos obxectos dende o cinto de Kuiper ó distante disco disperso.
A presenza da familia de colisión podería implicar que Haumea e a súa prole foron orixinados do disco disperso. Hoxe en día o cinto de Kuiper está escasamente poboado, a posibilidade dunha colisión acontecida coma a que deu nacemento á familia de Haumea é de menos do 0,1 por cento ó longo de todo o tempo de existencia do noso Sistema Solar. A familia non se podería terse formado nese moito máis denso cinto primordial de Kuiper, por que a formación dun grupo tan compacto sería interrompida pola migración de Neptuno cara as proximidades do cinto - pensase precisamente que esta é a causa pola que o cinto de Kuiper está hoxe en día escasamente poboado. Por conseguinte toma forza a opción da súa orixe no disco disperso, onde a súa maior densidade de obxectos propiciaría máis posibilidades para unha colisión, a cal tería formado a Haumea e a súa prole. As simulacións suxiren que a probabilidade de que exista outra familia semellante a de Haumea son dun 50%, dentro evidentemente do Sistema Solar, polo tanto é moi posible que Haumea sexa un tipo de familia de colisión único no Sistema Solar.
Debido a que se estima coma mínimo en 1.000 millóns de anos o tempo necesario para que o grupo colisional se dispersase a coma está na actualidade, indicaría que o acontecemento da colisión tivo lugar nas primeiras etapas de vida do Sistema Solar ; estes indicios están en claro "conflito" cos indicios atopados por Rabinowitz e o seu equipo que se atoparon coas superficies relativamente novas da familia de Haumea (posiblemente as superficies terían menos de 100 millóns de anos), que amosarían unha colisión moito máis recente ou unha reestruturación da súas superficies "moi recente", estes indicios contraditorios confirman que aínda hai moito que afondar no coñecemento das partes máis externas e dos obxectos máis afastados do Sistema Solar. Unha posible explicación para está controversia é que a radiación solar ó longo dun prazo de billóns de anos, puidera ter escurecido as superficies da familia de Haumea, aínda non foi atopada ninguha outra explicación plausible para explica-la xuventude das superficies da familia.
Porén, estudos posteriores do espectro visible e infravermello suxiren que a superficie de Haumea está cuberta a partes iguais de xeo amorfo e xeo cristalino, xunto cun máximo do 8% de materiais orgánicos .Esta gran cantidade de xeo amorfo confirma que o evento colisional tivo que suceder hai máis de 100 millóns de anos. Isto concorda cos estudos dinámicos e eventualmente descartan a xuventude das superficies dos membros da familia de Haumea. A ausencia de compostos baseados no amoníaco exclúen o criovulcanismo e a ausencia de trazas de metano no espectro tamén indican que o evento colisional tería eliminado os compostos volátiles , en contraste con Makemake.
Verturións
Os Verturións eran un dos dous grupos de pictos da parte norte de Britania, mencionados por Amiano Marcelino. O outro grupo foi o dos dicalidóns.
Praia das Furnas
A praia das Furnas é unha praia galega situada na parroquia de Xuño, en Porto do Son. Próximas á praia atópanse as lagoas de Xuño e Muro.
Haloarcula
Haloarcula é un xénero de microorganismos do dominio das arqueas pertencente á familia Halobacteriaceae. Haloarcula descubriuse en mostras de pozas salinas cando se estaba intentando cultivar a especie Haloquadratum walsbyi, que é bastante similar morfoloxicamente, pero xeneticamente son distintas e están clasificadas en especies e xéneros diferentes.
Descrición e importancia
As especies de Haloarcula son arqueas halófilas extremas. Distínguense doutros xéneros da familia Halobacteriaceae pola presenza de derivados específicos de lípidos polares TGD-2. Actualmente hai sete especies recoñecidas no xénero, que son: H. vallismortis, H. marismortui, H. hispanica, H. japonica, H. argentinensis, H. mukohataei, e H. quadrata. H. quadrata é de forma cadrada e flaxelada e foi a primeira que se identificou, cando se estaba estudando a especie Haloquadratum walsbyi.
Haloarcula crece optimamente a 40–45 °C, e forma láminas de ata 65 células xeralmente con forma cadrada ou de triángulo.
Ecoloxía
As Haloarcula encóntranse en ambientes salinos neutros como lagos salgados, salinas mariñas, e solos salinos. Como outros membros das Halobacteriaceae, Haloarcula require polo menos unha concentración 1,5 M de NaCl para crecer, pero crece optimamente a concentracións de 2,0 a 4,5 M de NaCl.
Encerado interactivo
miniatura|Encerado interactivo no [[CeBIT de 2007]] Un encerado interactivo ou encerado dixital interactivo (EDI), é unha gran pantalla interactiva conectada a un ordenador e proxector que permite visualizar o escritorio do computador nunha superficie lisa e ríxida que fai de pantalla, montada normalmente nunha parede ou nun moble de soporte, onde os usuarios controlan o ordenador usando un bolígrafo, dedo ou outro procedemento, dando interactividade á imaxe.
Desenvolvemento
O encerado interactivo utilízase para o ensino, en reunións corporativas e de grupos de traballo, para o adestramento deportivo ou en estudios de televisión. Nalgúns países, como é o caso do Reino Unido a súa implantación comezou co século XXI e foi rápida, así en 2004, 26% das clases de primaria nese país dispuñan desta tecnoloxía. e en 2007 o 100% das escolas de primaria e o 98% das de secundaria tiñan estes aparellos. . En Galicia comezou a implantarse no curso 2005/2006 con 200 unidades nos centros de infantil e primaria, e no ano 2009 contábanse 1465 unidades, converténdose na primeira comunidade autónoma de España onde todos os centros educativos contaban con cando menos un encerado interactivo.
Os encerados interactivos permiten facer anotacións manuscritas, así como gardalas, imprimilas, envialas por correo electrónico e exportalas a diversos formatos, así como tamén operar calquera software cargado no ordenador ao que está conectado, como navegadores web ou software propietario, usar software para capturar notas escritas nun encerado branco ou nunha taboíña gráfica, visualizalos en internet ou controlar o ordenador mediante arrastrar e soltar.
Ligazóns externas
Whiteboard
Spider-Man (videoxogo de 2000)
Spider-Man é un videoxogo de acción baseado na personaxe de Marvel Spider-Man. Foi desenvolvido por Neversoft e publicado por Activision para PlayStation no 2000; o xogo foi adaptado por diferentes desenvolvedores a outros sistemas como Game Boy Color e Nintendo 64 ese mesmo ano, así como Dreamcast e Microsoft Windows no 2001. Tivo dúas secuelas directas, unha desenvolvida por Torus Games, Spider-Man 2: The Sinister Six para Game Boy Color, e outra desenvolvida por Vicarious Visions, Spider-Man 2: Enter Electro para PlayStation.
Libia italiana
Libia italiana foi unha colonia do Reino de Italia que formaba parte da África Setentrional Italiana.
Historia
Nas últimas décadas do século XIX as principais potencias europeas colonizaran a case totalidade do continente africano. A conferencia de Berlín de 1884, organizara o repartimento colonial de África, deixando o que se consideraban as mellores zonas baixo o control das potencias de primeira orde. O Reino de Italia, que non gozaba dese status (pero que xa tiña presenza no Corno de África desde 1869, quedara á marxe da repartición colonial.
Italia procurouse a si mesma un imperio colonial no territorio libio invadíndoo en 1911, aproveitando a súa proximidade coa península Italiana e a debilidade do imperio Otomán. Libia permanecera, até ese momento, e debido ao descoñecemento dos seus potenciais recursos por parte das nacións coloniais europeas, baixo o control máis ou menos directo do imperio Otomán, sen ter maior relevancia desde o punto de vista xeoestratéxico.
A presenza italiana en Libia afianzouse coa chegada ao poder de Benito Mussolini no Reino de Italia (1922), que emprendeu unha campaña de "pacificación" do territorio libio, buscando eliminar calquera posíbel resistencia local e consolidar o réxime colonial italiano sobre as provincias libias. Porén, isto trouxo o incremento dos problemas derivados deste réxime colonial. A pesar da extremada pobreza da maior parte do territorio, o goberno italiano intentou o asentamento de colonos italianos, especialmente de campesiños procedentes de Sicilia e do sur de Italia. miniatura|esquerda|300px|Expansión italiana en Libia. Lenda: {{legend|#009531|1912 - Do Impero Otomán - Segundo o Tratado de Lausana}} {{legend|#95be96|1919 - Da Alxeria francesa e da África Occidental Francesa - Segundo o Tratado de Versalles}} {{legend|#ffffff|1923 - De jure do Imperio Otomán - Seguundo o Tratado de Lausana - 1931 - De facto de Senussi - Seguido da conquista italiana de Cufra}} {{legend|#96ed97|1926 - De Exipto - En compensación á participación na primeira guerra mundial}} {{legend|#ff0000|1934 - Do Sudán Anglo-Exipcio - En compensacióne á participación na primeira guerra mundial}} {{legend|#940000|1935 - Da África Ecuatorial Francesa - Segundo o Acordo franco-italiano en compensación á participacióne na primeira guerra mundial - non ratificado}} miniatura|esquerda|O gobernador [[Italo Balbo, "creador" da Libia italiana, en 1934.]]
Familias enteiras viaxaron na busca dun mellor porvenir, esperanzados pola promesa de recibir terras gratuítas por parte do Estado. Pero estas terras non eran as mellores e, a pesar da proximidade con Italia, eran totalmente diferentes, xa que eran en gran medida zonas desérticas ou semidesérticas. As terras máis aptas para o cultivo encontrábanse no litoral mediterráneo, polo que as poboacións nativas foron desprazadas á forza para dar as súas terras aos colonos. Isto provocou conflitos coa poboación autóctona, que terminaron en 1931, data na que os beduínos Sanusi abandonaron a resistencia fronte aos italianos. O xefe dos Sanusi era o xeque Sidi Idris, que recibiu o título de emir de Cirenaica con soberanía sobre o oasis de Cufra.
En 1934 o gobernador Italo Balbo uniu as dúas colonias italianas de Tripolitania e Cirenaica, creando a chamada Libia italiana, cuxos límites correspondían á actual Libia (en 1935 foi engadida a Franxa de Aouzou). Balbo fixo prosperar a súa colonia asentando moitos colonos italianos en vilas e cidades construídas para eles: en 1938 e 1939 fixo chegar os chamados Ventimilli, é dicir, 20 000 colonos italianos que se asentaron en varias ducias de novas colonias agrícolas.
En 1940 había case 120 000 italianos en Libia, que representaban o 13 % do total da poboación. Balbo creou novas pequenas cidades para o desenvolvemento agrícola do norte de Libia por parte destes colonos italianos (e algnhas tamén para os árabes locais).
Bizancio
miniatura|Localización de Bizancio. Bizancio (do grego Βυζάντιον, Byzántion) foi unha cidade grega de Tracia, na beira do Bósforo, que ocupou un lugar moi importante na historia. Baixo o nome de Constantinopla, foi capital do Imperio Romano de Oriente, coñecido como Imperio Bizantino. Corresponde á actual cidade turca de Istambul.
Libia italiana
Historia
Con Balbo realizáronse infraestruturas fundamentais para Libia, como a estrada da costa desde Tunisia até Exipto, 400 km de liñas férreas, portos e hospitais etc. Todo este progreso estancouse co inicio das hostilidades entre a Italia fascista e o Reino Unido en xuño de 1940. Balbo foi o único xefe fascista que se opuxo á alianza de Mussolini con Hitler, e que se opuxo tamén, até a súa morte accidental (por certo, dubidosa para algúns), á entrada de Italia na segunda guerra mundial.
Bizancio
Historia
Nos seus inicios foi unha colonia de Mégara fundada o -667, poucos anos despois da veciña Calcedonia. No lugar había unha cidade chamada Ligos. O -628 ampliouse a colonia con xente de Mégara dirixidos por Zeuxipo. A cidade tivo como deusa tutelar Hera, e crese que inicialmente fora rexida por reis que deron paso a un goberno aristocrático. Os habitantes orixinais, os bitinios, quedaron convertidos en escravos.
O xeneral persa Otanes, ao servizo de Ciro II o Grande, ocupouna o -546 e permaneceu baixo dominio de Persia.
O -499 uniuse á revolta de Xonia e, cando a frota fenicia do rei de Persia se presentou na cidade, os seus habitantes fuxiron para Mesambria ou Mesembria.
Libia italiana
Historia
Durante a Segunda Guerra Mundial libráronse cruciais batallas en territorio libio, como a batalla de Tobruk, que en gran medida decidiron a sorte da guerra no seu teatro europeo.
Bizancio
Historia
Pausanias recuperouna despois da batalla de Platea. Ao cabo de sete anos recuperouna Cimón para os atenienses.
O -440, os bizantinos e a xente de Samos rebeláronse contra Atenas, pero serían sometidos. O -416 uníronse aos calcedonios e fixeron unha devastadora expedición a Bitinia. O -412 someteuse a Esparta. O -408, o ateniense Alcibíades a cercou, pero non a puido ocupar e tivo que esperar para a render pola fame, e entón, ausente o comandante espartano Clearco, Cidón, xefe do partido ateniense, abriu as portas aos asediantes e volveu a quedar como tributaria e aliada de Atenas.
Libia italiana
Historia
Tras un ataque italiano ao reino de Exipto en 1940, os contraataques británicos requiriron a intervención de forzas alemás. O famoso Afrika Korps, mandado polo xeneral Rommel, combateu cos italianos os aliados, dirixidos por Montgomery.
Bizancio
Historia
O -405, despois da batalla de Egospótamos, o espartano Lisandro recuperou Bizancio e estableceuse nela unha gornición dirixida por Stenalao.
Os dez mil de Xenofonte pasaron pola cidade e o repartimento do botín feito polo almirante Anaxibio provocou a revolta dos soldados, que se fixeron os amos da cidade e só grazas a Xenofonte se salvou do saqueo.
Libia italiana
Historia
miniatura|200px|Libia despois da [[II GM.]]
Bizancio
Historia
O -390, Trasíbulo cambiou o goberno da cidade a partir dunha oligarquía a unha democracia e vendeu as mercancías dos barcos ancorados na cidade.
Libia italiana
Historia
En 1943 os italo-alemáns foron finalmente derrotados e as tropas do Eixe foron expulsadas da costa norteafricana.
Bizancio
Historia
O -340 foi asediada por Filipo II de Macedonia e Demóstenes enviou socorro aos asediados. A frota ateniense e dos aliados, dirixida por Caras, atopouse co almirante Amintas e os macedonios e foi derrotada; Caras foi substituído por Foción o ano seguinte, e Filipo tivo que erguer o asedio; dise que unha luz advertiu unha noite os bizantinos dun ataque sorpresa de Filipo e, en lembranza diso, levantouse un monumento; o símbolo da cidade desde ese momento é o media lúa que aparece nas súas moedas e que no século XV foi adoptado como emblema polos otománs, e probabelmente foi adoptado como lembranza do acontecemento; para pagar a axuda ateniense, os habitantes de Bizancio e Perinto concedéronlles o privilexio de precedencia nos xogos e ás cerimonias (excluídas as relixiosas) e construíronse diversas estatuas.
Nos seguintes anos, os bizantinos combateron os tracios, aos que non puideron dominar nin polas armas nin pagando imposto. O -279, Bizancio fíxose tributaria dos gálatas, aos cales pagou un imposto anual en moedas de ouro (3000 ao principio, despois 5000, e despois 10.000) que se foi incrementando e finalmente fixouse en 80 talentos. Para pagar a cantidade, Bizancio tivo que impoñer un dereito de paso polo Bósforo, cousa que provocou unha guerra con Rodas, guerra na cal Bizancio foi aliada de Pérgamo, mentres Bitinia o foi de Rodas; os bizantinos apoiaron a Tibetes, un tío de Prusias de Bitinia, que reclamou o trono; pero Prusias apoderouse das posesións de Bizancio na costa asiática, mentres os tracios continuaron presionando na parte europea; a paz fíxose o -219 coa mediación do rei gálata Cavarvos, e foi desfavorábel para Bizancio.
Libia italiana
Historia
No período postbélico a maior parte de Libia quedou baixo administración británica, salvo a zona de Fezzan, controlada por Francia.
Bizancio
Historia
Na guerra de Roma con Macedonia, os romanos deron á cidade o título de confederada, pola súa axuda. Bizancio acudiu a Roma para solucionar disputas internas, e os romanos enviaron a Pisón, máis como conquistador que como aliado.
O emperador Claudio rebaixou temporalmente o imposto da cidade polas perdas desta na guerra cos tracios. Vespasiano incorporouna na provincia romana de Tracia.
Libia italiana
Historia
En 1947 Italia quedou sen colonias en virtude do Tratado de Paz de París e así perdeu a Libia italiana. Para a comunidade italiana empezou un difícil período en que se reduciu a súa presenza considerabelmente.
Bizancio
Historia
Na guerra entre Septimio Severo e Pescenio Níxer, Bizancio apoiou ao último. Despois dunha guerra de tres anos, xa morto Níxer, a cidade foi ocupada o 196 e foi severamente castigada e as murallas derrubadas; a cidade deixou de ter un goberno local e foi entregada a Perinto, pero despois o mesmo Severo embeleceuna con termas, pórticos e outros edificios e deulle o nome de Augusta Antonina en honor de Antonino Basiano. Caracalla restaurou os dereitos da cidade e dos seus habitantes. En tempo de Galieno produciuse unha matanza de cidadáns e todas as familias antigas desapareceron, menos as que non estaban na cidade.
Baixo Claudio II os bizantinos loitaron contra os godos. Nas guerras civís que seguiron á abdicación de Diocleciano reforzáronse as fortificacións. Licinio retirouse alí despois da batalla de Adrianópolis e foi asediado por Constantino ata que a cidade se rendeu.
A fundación da primeira igrexa da cidade atribúese a Santo André, pero o cristianismo non se desenvolveu amplamente ata o tempo de Constantino o Grande.
Libia italiana
Historia
Foi o primeiro país en lograr a independencia a través das Nacións Unidas, e unha das primeiras antigas posesións europeas en África en gañar a independencia.
Despois de derrocada a monarquía, en 1970 o ditador libio Muammar al-Gaddafi expulsou os últimos 20 000 italianos que quedaban en Libia.
División administrativa
A Libia italiana foi dividida en catro provincias ou comisariados (Commissariati ou, oficialmente, Commissariati generale provinciali), e un territorio militar:
A capital administrativa de toda a Libia italiana, onde residía o gobernador, era Trípoli.
A comunidade italiana de Libia
A comunidade italiana en Libia foi pequena inicialmente a causa da guerrilla árabe entre 1912 e 1922.
Coa chegada de Mussolini ao poder empezou a crecer o número de italianos en Libia e xa en 1940 eran case 120 000, concentrados na costa.
Despois da derrota italiana moitos italianos emigraron de Libia. Os últimos 20 000 foron expulsados en 1970. Agora quedan en Libia soamente uns poucos centos de vellos colonos italianos, concentrados en Trípoli e Bengasi.
As Chás, Oímbra
Lugares e parroquias
miniatura|esquerda|Vista do val do río Porto do rei Búbal dende As Chás.
San Paio, Rabal, Celanova
San Paio é un lugar da parroquia de Rabal no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 20 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 9 eran homes e 11 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 19 habitantes (9 homes e 10 mulleres).
Begoña Lasagabaster
Licenciada en Dereito pola Universidade de Salamanca e diplomada en Altos Estudos Europeos, especialidade xurídica, polo Colexio de Europa (Bruxas, Bélxica), é avogada especializada en Dereito Comunitario, Dereito Civil e Dereito Internacional Privado.
Foi secretaria de Carlos Garaikoetxea cando este foi membro do Parlamento Europeo, entre 1987 e 1991.
Militante de Eusko Alkartasuna, foi responsable de relacións internacionais da súa Executiva Nacional e foi elixida deputada ao Congreso dos Deputados por Guipúscoa en 1996, 2000 e 2004. Foi Vicepresidenta do Consello Vasco do Movemento Europeo.
Víctor Mendoza Muñoz
Víctor Mendoza Muñoz, finado en Pontevedra en marzo de 1938, foi un político galego.
Traxectoria
Foi alcalde de Pontevedra entre 1894 e 1895 e volveu selo en 1900.
Vida persoal
Casou con Carmen Bobiano Méndez-Núñez.
Eazy-E
Primeiros anos e Ruthless Records
Eric Wright naceu en Compton, California, un suburbio dos Ánxeles famoso pola actividade de cuadrillas e o crime. Os seus pais son Richard (irmán do cantante de soul funk Charles Wright) e Kathie Wright. O seu pai era un empregado de correos e a súa nai era directora de escola primaria. Aos 17 anos, Eric ía en autobús dende South Os Ánxeles á Taft High School en Woodland Hills, California. Durante aqueles anos foi membro dos Kelly Park Compton Crip (unha violenta banda dos Ánxeles) de South East Compton, e comezou a vender drogas como marihuana, heroína, crack e cocaína. Tempo despois, en 1986, á idade de 22 anos, Wright acumulou unha fortuna de 250.000 dólares da venda de drogas, e con estes beneficios fundou a súa propia compañía discográfica, Ruthless Records, xunto ao seu socio Jerry Heller.