cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pigmento
Historia
Tamén eran utilizados e comercializados pigmentos minerais. A única forma de conseguir un azul forte e brillante era usando unha pedra semipreciosa, o lapislázuli, coa cal se producía un pigmento coñecido como azul ultramar. Porén, as mellores fontes de lapislázuli eran remotas. O pintor flamengo Jack Van Eyck (século XV) xeralmente non empregaba azul nas súas obras. Encargar un retrato no que se utilizase azul mariño considerábase un gran luxo. Se un cliente desexaba azul, debía pagar extra. Cando Van Eyck usaba lapislázuli, nunca o mesturaba con outras cores, senón que o aplicaba na súa forma pura, case como un glaseado decorativo. O prezo prohibitivo do lapislázuli forzou aos artistas a buscar pigmentos alternativos menos caros, tanto minerais (azurita) coma biolóxicos (índigo).
A conquista do Novo Mundo por parte de España no século XVI introduciu novos pigmentos e cores nas culturas dos pobos de ambos os lados do Atlántico. O carmín, unha tinguidura e pigmento derivado dun insecto parasitario que vive en Centro e Suramérica, acadou gran valor en Europa. Producido a partir de cochinillas secadas e trituradas, o carmín podía ser utilizado en tinguiduras de fábrica, pintura para o corpo ou en forma sólida, en case calquera tipo de pintura ou cosmético.
miniatura|250px|[[San Marcos liberando o escravo de Tintoretto (c. 1548). Fillo dun tinguidor, Tintoretto usou o pigmento vermello carmín, derivado da cochinilla, para producir dramáticos efectos de cor.]]
Os nativos do Perú levaban producindo tinguiduras para téxtiles a partir de cochinilla desde polo menos o ano 700, mais os europeos nunca viran tal cor. Cando os españois invadiron o Imperio azteca no que hoxe en día é México, rapidamente explotaron a cor para ter novas oportunidades comerciais. O carmín converteuse na segunda exportación máis valiosa da rexión despois da prata. Os pigmentos producidos a partir da cochinilla déronlles aos cardeais da Igrexa Católica as súas características vestimentas de intensa cor e aos soldados casacas vermellas ingleses os seus distintivos uniformes. A verdadeira fonte do pigmento, un insecto, foi mantida en segredo ata o século XVIII, cando os biólogos a descubriron.
O carmín fíxose popular en Europa, pero o azul permaneceu como unha cor exclusiva, asociada coa riqueza e o prestixio. O pintor do século XVII Johannes Vermeer frecuentemente realizaba un luxoso uso de lapislázuli, xunto con carmín e amarelo indio, nas súas coloridas pinturas.
Desenvolvemento de pigmentos sintéticos
As revolucións industrial e científica propiciaron unha grande expansión na gama de pigmentos sintéticos, que son fabricados ou refinados a partir de substancias naturais, dispoñibles tanto para fins comerciais coma para a expresión artística.
miniatura|esquerda|200px|[[Tiziano utilizou o pigmento histórico vermellón para producir os tons vermellos no fresco Asunción de María, terminado c. 1518.]]
Debido ao custo do lapislázuli, fixéronse moitos intentos por encontrar un pigmento azul máis barato. O azul de Prusia foi o primeiro pigmento sintético moderno, descuberto por accidente en 1704. A principios do século XIX, ás variedades existentes de azuis engadíranse pigmentos azuis sintéticos e metálicos, entre eles o ultramarino francés, unha forma sintética do lapislázuli, e as diversas formas de azul cobalto e cerúleo. A comezos do século XX, coa química orgánica engadiuse o azul ftalo, un pigmento orgánico sintético cun enorme poder tinguidor.
Os descubrimentos científicos en canto a cores crearon novas industrias e produciron cambios na moda e os gustos. O descubrimento en 1856 do malva de Perkin, a primeira tinguidura de anilina, sentou as bases para o desenvolvemento de centos de tinguiduras e pigmentos sintéticos. Esta tinguidura foi descuberta por un químico de 18 anos de idade chamado William Perkin, quen explotou o seu descubrimento na industria e fíxose rico. O seu éxito atraeu a unha xeración de seguidores, xa que outros científicos entraron ao campo da química orgánica para atinguiren éxitos semellantes. Nas últimas décadas do século XIX, téxtiles, pinturas e outros artigos en cores como vermello, carmesí, azul e púrpura xa se fixeran accesibles.
O desenvolvemento de pigmentos e tinguiduras químicas axudou a traer prosperidade industrial a Alemaña e outros países do norte de Europa, mais provocou disolución e declive noutros lugares. No antigo Imperio español no Novo Mundo, a produción de cores de cochinilla empregaba a miles de traballadores mal pagados. O monopolio español nesta produción supuxera unha fortuna ata comezos do século XIX, cando a Guerra de Independencia de México e outros cambios no comercio interromperon a produción. A química orgánica deulle o golpe final á industria da cochinilla. Cando os químicos crearon substitutos baratos para o carmín, a industria e o seu estilo de vida caeron en picado.
Novas fontes para pigmentos históricos
miniatura|200px|A leiteira de Johannes Vermeer (c. [[1658). Vermeer era atrevido na súa elección de pigmentos caros, incluíndo amarelo indio, lapislázuli e carmín, como se mostra nesta colorida obra.]]
Antes da Revolución industrial, moitos pigmentos eran coñecidos polo lugar en que se producían. Pigmentos baseados en minerais e arxilas xeralmente levaban o nome da cidade ou rexión en onde eran obtidos estes elementos. O siena natural e o siena torrado proviñan de Siena, Italia, e o sombra natural e o sombra torrada viñan de Umbría. Estes pigmentos estaban entre os máis sinxelos de sintetizar; porén, os químicos crearon cores modernas baseadas nas orixinais que son máis consistentes cás cores obtidas das minas. De todos modos, estes novos pigmentos denomínanse igual cós antigos.
Moitos pigmentos naturais famosos foron substituídos por pigmentos sintéticos, aínda que conservaron os seus nomes históricos. Nalgúns casos o nome orixinal cambiou o seu significado, ao aplicarse un nome histórico a unha cor moderna popular. Por convención, un pigmento contemporáneo que substitúa a un pigmento histórico é indicado chamando á cor resultante tinguidura, pero os fabricantes non sempre manteñen esta distinción. Os seguintes exemplos ilustran a natureza cambiante dos nomes de pigmentos históricos:
Estándares industriais e de manufactura
miniatura|200px|Pigmentos á venda nun mercado de [[Goa, India.]]
Antes do desenvolvemento dos pigmentos sintéticos e do refinamento das técnicas de obtención de pigmentos minerais, a industria era xeralmente inconsistente. Co desenvolvemento da industria moderna, os fabricantes e profesionais cooperaron para crear estándares internacionais para identificar, producir, medir e probar as cores.
Publicado en 1905, o sistema de cores de Munsell converteuse na base dunha serie de modelos de cores, proporcionando métodos obxectivos para a medición da cor. O sistema Munsell describe unha cor en tres dimensións: tinguidura, valor (luminosidade) e saturación (pureza da cor), onde a saturación é a diferenza ao gris a unha tinguidura e valor dados.
A mediados do século XX, existían métodos estandarizados para a química dos pigmentos, parte dun movemento internacional para crear tales estándares na industria. A Organización Internacional para a Estandarización (ISO, polas súas siglas en inglés) desenvolve estándares técnicos para a manufactura de pigmentos e tinguiduras. Os estándares ISO que se relacionan con todos os pigmentos son os seguintes:
Outros estándares ISO pertencen a clases ou categorías particulares de pigmentos, baseados na súa composición química, tales como os pigmentos azul mariño, dióxido de titanio, óxidos de ferro e así sucesivamente.
Moitos fabricantes de pinturas, tinguiduras, téxtiles, plásticos e cores adoptaron voluntariamente o Índice Internacional de Colorantes (CII, en inglés) como un estándar para identificar os pigmentos que usan na manufactura de certas cores. Publicado en 1925, e agora publicado conxuntamente na rede pola Sociedade de Tinguidores e Coloristas (Reino Unido) e a Asociación Estadounidense de Químicos Téxtiles e Coloristas (Estados Unidos), este índice é recoñecido internacionalmente como a referencia oficial para colorantes. Abrangue máis de 27.000 produtos baixo máis de 13.000 nomes de cores.
No esquema do CII, cada pigmento ten un número que o identifica quimicamente, sen importar os seus nomes históricos ou comerciais. Por exemplo, o azul ftalo foi coñecido con diversos nomes desde o seu descubrimento na década de 1930. En gran parte de Europa, esta cor é máis coñecida como azul helio, ou cun nome comercial como azul Windsor. Unha marca estadounidense fabricante de pintura, Grumbacher, rexistrou unha forma alternativa de escribilo (azul Thalo) como marca rexistrada. O CII resolve todos estes conflitos históricos, xenéricos e comerciais para que os fabricantes e consumidores poidan identificar o pigmento (ou tinguidura) usado nun produto en particular. No CII, todos os pigmentos de azul ftalo son designados por un número que pode ser PB15 ou PB16, abreviatura de pigment blue 15 (pigmento azul 15) e pigment blue 16 (pigmento azul 16). As dúas formas de azul ftalo, PB15 e PB16, teñen pequenas variacións na súa estrutura molecular que producen un azul lixeiramente máis verdoso ou avermellado.
Cuestións científicas e técnicas
A selección dun pigmento para unha aplicación en particular é determinada polo seu custo, e polas propiedades e atributos físicos do propio pigmento. Por exemplo, un pigmento que se use para colorear cristal debe ter moi alta estabilidade térmica a fin de sobrevivir ao proceso de manufactura; por outro lado, suspendido no vehículo de cristal, a súa resistencia a materiais ácidos ou alcalinos non é tan importante. Na pintura artística, a estabilidade térmica é menos importante, entanto que a resistencia á exposición á luz e a toxicidade son cuestións transcendentes.
Os seguintes son algúns atributos dos pigmentos que determinan a súa idoneidade para certos procesos de manufactura e aplicacións:
Reproducións en pantalla
Os pigmentos puros reflicten a luz dunha forma moi específica que non pode ser imitada con precisión polos emisores de luz dun monitor de computadora. Porén, ao facer coidadosas medidas de pigmentos, poden facerse aproximacións. O sistema de Munsell prové dunha boa explicación conceptual do que se perde. Munsell elaborou un sistema que proporciona unha medida de cor obxectiva en tres dimensións: matiz (hue), valor (ou luminosidade) e saturación. As visualizacións en computadora en xeral non son quen de mostrar a verdadeira saturación de moitos pigmentos, pero o matiz e a luminosidade poden ser reproducidos con relativa precisión. Porén, cando a gamma dunha visualización en computadora se desvía do valor de referencia, o matiz tamén se volve sistematicamente desviada.
As seguintes aproximacións asumen un aparello reprodutor en gamma 2.2, usando o espazo de cor sRGB. Canto máis un aparello se desvía destes estándares, menos precisas serán estas reproducións. As reproducións baséanse nas medidas de varios grupos de pinturas de auga cun só pigmento, convertidos do espazo de cor Lab ao espazo de cor sRGB para ser vistos nunha pantalla de computadora. Diferentes marcas e variantes do mesmo pigmento poden variar en cor. Ademais, os pigmentos teñen intrinsecamente complexos espectros reflectantes que cambian radicalmente a súa cor dependendo do espectro da fonte luminosa; esta propiedade coñécese como metamerismo. Medidas de mostras de pigmentos só darán aproximacións da súa verdadeira aparencia baixo unha fonte de iluminación específica. Os sistemas de visualización computacionais usan unha técnica chamada adaptación cromática para emularen a temperatura de cor correlacionada de fontes luminosas, e non poden reproducir perfectamente as complicadas combinacións espectrais vistas orixinalmente. En moitos casos a cor percibida dun pigmento cae fóra do gamut da visualización da computadora e utilízase un método chamado localización do gamut para aproximar a verdadeira aparencia. A localización do gamut compensa a luminosidade, matiz ou saturación para producir a cor na pantalla, dependendo da prioridade elixida no intento de conversión.
Frans Hals
Frans Hals, nado en Antuerpen en 1580? ou 1585? e finado en Haarlem o 26 de agosto de 1666, foi un pintor neerlandés da escola barroca flamenga.
Foi un dos grandes mestres na arte do retrato. Esperta grande admiración pola brillantez na representación da luz e a liberdade no manexo dos pinceis.
Sombras na súa biografía
A escaseza de documentos e a ausencia total de escritos persoais de Frans Hals fan que a súa personalidade e a súa vida permanezan un pouco na escuridade. Hai varias datas hipotéticas sobre o seu nacemento, que puido ser cara a 1582-1583, deducidas da idade que os seus biógrafos calculan que tería cando morreu, aínda que con seguridade naceu na cidade flamenga de Antuerpen. Abandonaría esta cidade coa súa familia poucos anos despois, trasladándose a Haarlem. Xa en 1591 foi bautizado alí o seu irmán Dirck, que tamén se dedicaría á pintura.
Logo da caída de Antuerpen a mans das tropas españolas na guerra dos Oitenta Anos, que supuxo a fragmentación de Flandres, a súa familia instalouse en Haarlem, na zona norte, de onde os seus pais eran orixinarios. En devandita cidade viviu Hals toda a súa vida. A biografía do pintor corre en paralelo coa independencia dos Países Baixos da monarquía española.
Os estudos máis recentes desterraran a idea que sobre o pintor se tiña desde antigo sobre unha vida libertina e un incorrexible vicio polo alcohol. Hals pertencía á asociación oratoria De Wijngaertranken e á milicia cívica de San Xurxo, e era tamén membro da cámara de reutores e presidente desde 1644 do gremio de pintores de Haarlem. A rectitude e puritanismo destas sociedades non encaixa con que Hals tivese malos costumes e vicios coñecidos.
Museo Nacional de Historia Natural de Francia
miniatura|250px|O Museo Nacional de Historia Natural de Francia: Gran Galería da Evolución no [[Jardin des Plantes de París.]]
O Museo Nacional de Historia Natural de Francia (en francés: Muséum national d'Histoire naturelle) é unha institución pública de investigación científica francesa.
As súas funcións principais son a conservación das coleccións científicas, a investigación científica, a formación superior e a difusión da cultura científica nas especialidades propias da institución: a Historia natural.
A súa Galería da evolución é unha das salas de exposicións máis visitadas de París.
DGCR8
A subunidade DGCR8 do complexo microprocesador (iniciais en inglés de DiGeorge syndrome chromosomal [ou critical] region 8, ou "síndrome de DiGeorge cromosómica [ou crítica] rexión 8") é unha proteína que nos humanos está codificada no xene DGCR8 do cromosoma 22, que colabora no procesamento de miARN durante a interferencia de ARN. Aínda que en mamíferos o nome que se lle dá é DGCR8, noutros animais como os organismos modelo Drosophila melanogaster e Caenorhabditis elegans, esta proteína coñécese co nome de Pasha (colaboradora de Drosha). En todos eses animais é un compoñente necesario da vía de interferencia de ARN.
Función
A DGCR8 (ou Pasha) está localizada no núcleo celular e requírese para o procesamento do microARN (miARN). Únese á proteína Drosha, que é un encima RNase III, para formar o Complexo microprocesador que cliva un transcrito primario chamado pri-miARN para formar unha estrutura característica en talo-bucle chamada pre-miARN, o cal despois seguirá procesándose dando fragmentos de miARN pola acción do encima Dicer. A DGCR8 (ou Pasha) contén un dominio de unión ao ARN e crese que se une ao pri-miARN para estabilizalo para poder ser procesado seguidamente por Drosha.
Portela, Cuntis
Santa Eulalia de Portela é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Cuntis, na comarca de Caldas. Segundo o IGE en 2011 tiña 210 habitantes (117 mulleres e 93 homes), 101 menos ca en 1986. En 1836 tiña unha poboación de feito de 327 persoas.
Situación
A parroquia sitúase preto da portela que separa os vales do Vea (afluente do Ulla) e do Gallo (afluente do Umia), na parte alta deste último e na súa ribeira dereita xunto cos lugares da Casa da Cruz, Ferreiros, Piñeiro, A Casiña e A Anllada (pertencentes a Arcos de Furcos) e a parroquia toda de Couselo.
A N-640 pasa polo medio do núcleo de Novás e nel conéctase coa estrada que baixa polas curvas da Bragada en dirección ó Souto de Vea (A Estrada) e Santiago de Compostela.
Patrimonio
Destaca-la capela da Nosa Señora de Loreto, situada en Loureiro de Abaixo, e a igrexa parroquial de Santa Eulalia, situada no lugar de Portela. Tamén o conxunto de 7 muíños fariñeiros no regato que discorre polo medio do lugar de Portela, aínda que en mal estado de conservación.
Trópico de Capricornio
Para o artigo referido á novela de Henry Miller ver: Trópico de Capricornio (novela)
miniatura|dereita|300px|Mapa do Mundo mostrando o Trópico de Capricornio
O Trópico de Capricornio é o paralelo situado ó sur do ecuador terrestre, delimita a zona tropical sur. Correspondendo á declinación máis meridional da elíptica do Sol sobre o ecuador celeste. É unha liña xeográfica imaxinaria que fica localizada abaixo do Ecuador e indica a latitude 23,5º S. Atravesa 3 continentes e 11 países:
Bidueiros, Dozón
Santa María de Bidueiros é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Dozón. Segundo o INE en 2010 tiña 228 habitantes (115 mulleres e 113 homes), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 287 habitantes.
Caión, Caión, A Laracha
Caión é un lugar da parroquia de Caión no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 591 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 296 homes e 295 mulleres.
Morte dun miliciano
miniatura|300x300px|Escultura de [[Yigal Tumarkin en Netanya, Israel, baseada na foto.]] Morte dun miliciano (coñecida en inglés como Loyalist Soldier, Falling Soldier ou Loyalist Militia ) é o título dunha das fotografías máis coñecidas da Guerra Civil Española, foi tomada polo fotoxornalista Robert Capa o 5 de setembro de 1936 na localidade cordobesa de Espejo. O soldado retratado é Federico Borrell García, un miliciano anarquista.
Foi publicada por primeira vez no número 447 da revista Vu o 23 de setembro de 1936, nunha reportaxe titulada Comment sont-ils tombés (Cómo caeron), xunto a outra fotografía semellante pero menos coñecida, malia que tivo maior relevancia despois da súa publicación na revista Life o 12 de xullo de 1937, nunha reportaxe titulada Death in Spain: the civil war has taken 500.000 lives in one year (Morte en España: a guerra civil levou 500.000 vidas nun ano).
Deniz Gezmiş
300 px|miniatura|Tumba de Deniz Gezmiş. Deniz Gezmiş, nado o 27 de febreiro de 1947 en Ayaş e finado o 6 de maio de 1972 en Ancara, foi un activista político marxista-leninista turco, un dos membros fundadores do Exército de Liberación do Pobo de Turquía.
Traxectoria
Naceu nunha pequena vila da provincia de Ancara onde seu pai era mestre de escola, pero foi Sivas a cidade na que medrou. En Istambul realizou os estudos de bacharelato e alí comezou a interesarse pola política, ingresando no Partido dos Traballadores de Turquía en 1965. En 1966 entrou na Universidade de Istambul para estudar dereito, involucrado nas loitas estudantís foi arrestado por participar nunha manifestación convocada Federación Nacional de Estudantes Turcos. En 1968 fundou a Organización Revolucionaria de Xuristas. Foi de novo arrestado o 30 de xullo por manifestarse contra a chegada da Sexta Frota dos Estados Unidos ao porto de Istambul. Liberado o 30 de outubro foi un dos fundadores da Organización de Estudantes Revolucionarios. O 28 de novembro foi arrestado unha vez máis, nesta ocasión por se manifestar contra a chegada a Ancara do novo embaixador norteamericano, Robert Komer.
De novo liberado participou en maio de 1969 na ocupación da facultade de dereito en protesta contra un proxecto de reforma universitaria. A policía entrou na facultade e Deniz foi ferido, detido e conducido a un hospital para curar as súas feridas foi quen de fuxir cara a Xordania, acubillado nun campamento da Organización de Liberación de Palestina recibiu adestramento guerrilleiro.
Expulsado da universidade volveu a Turquía, onde foi acusado pola policía de posuír unha arma de fogo estivo detivo do 25 de decembro de 1969 ao 18 de setembro de 1970. A fins de ano participou na constitución do Exército de Liberación do Pobo de Turquía e o 20 de xaneiro de 1971 Deniz participou en nome do ELPT no atraco a un banco en Ancara e no secuestro o catro soldados americanos en Balgat que foron liberados pola policía e Deniz Gezmiş detido en Gemerek o 16 de marzo. O proceso contra el comezou o 16 de xullo e finalmente sentenciado á pena de morte o 9 de outubro pola violación do artigo 146 do código penal. A sentenza cumpriuse o 6 de maio de 1972 na prisión central de Ancara.
Partido Feminista de España
O Partido Feminista de España (PFE) é un partido feminista e marxista leninista español impulsado por Lidia Falcón en 1979 aínda que non puido ser rexistrado ata 1981. Considera a muller como unha clase social adscrita ao modo de produción doméstico e considera que a liberación da muller virá coa liberación do seu papel reprodutor para o que propugna a investigación das novas formas de reprodución en vitro, o que permitiría liberar a muller do seu destino natural que, segundo o PFE, leva á escravitude. Dentro da dialéctica da loita de clases o PFE propugna a toma do poder para establecer a ditadura da muller.
O PFE impulsou a creación da Confederación de Organizaciones Feministas que se presentou ás eleccións ao Parlamento Europeo de 1999 conseguindo 28.901 votos (0.14%).
Vilariño, Mourentán, Arbo
Vilariño é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta. Segundo o IGE, en 2015 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Franconia Media
Está situada na parte noroeste de Baviera. Limita con Baden-Württemberg, Alta Baviera, Alta Franconia, Baixa Franconia, Suabia e o Alto Palatinado.
A súa capital administrativa é Ansbach, pero a cidade máis poboada é Núremberg.
División da Franconia bávara
O rei Luís I de Baviera dividiu a zona norte do deu reino, a Franconia bávara, en tres zonas: a Alta Franconia, a Franconia Media e a Baixa Franconia.
Divisións da Franconia Media
A Franconia Media subdivídese en cinco cidades-distrito (Kreisfreiestadt) e sete distritos (Landkreise): {|
Montañas
O Xura de Franconia (Fränkische Alb) é unha cordillera que se estende ao longo do oeste da Franconia Media. A montaña máis alta é o Hesselberg con 689 m no suroeste da cordilleira. Ademais o Moritzberg, cerca de Núremberg.
Historia
Despois da fundación do Reino de Baviera, o estado reorganizouse totalmente e, en 1808, dividiuse en 15 rexións gobernamentais administrativas (en alemán: Regierungsbezirke, singular Regierungsbezirk), en Baviera chamadas Kreise (singular: Kreis). Estas creáronse á maneira dos departamentos franceses, bastante uniformes en tamaño e poboación, e recibiron o nome dos seus principais ríos.
Nos anos seguientes, debido aos cambios territoriais (por exemplo, a perda do Tirol alemán e a adquisición do Palatinado renano), o número de Kreise reduciuse a 8. Un deles foi o Rezatkreis (distrito de Rezat). En 1837, o rei Luís I de Baviera cambiou o nome dos Kreise aos nomes territoriais históricos. Isto tamén implicou algúns cambios fronteirizos ou intercambios territoriais. Así, o nome do distrito de Rezatkreis cambiou a Franconia Media.
Economía
O oeste da Franconia Media é sobre todo rural. A industria concéntrase no leste da rexión e principalmente en Núremberg, Fürth, Erlangen e Schwabach. Segundo o PIB, a Franconia Media é unha das rexións máis ricas da Unión Europea, co índice de 137,2 (en 2004). (EU27: 100, Alemaña: 115,8).
Irmandamentos
A Franconia Media está hirmandada coa rexión francesa do Lemosín (departamentos de Alto Vienne, Corrèze e Creuse) e un cunha provincia (voivodato) polaca, Cuiavia-Pomerania (Województwo kujawsko-pomorskie).
Locucións galegas sobre o burro
miniatura|Traballar coma un burro: Traballar moito, sen descanso|250px
Troáns, Cuntis
Santa María de Troáns é unha parroquia que se localiza no suroeste do concello de Cuntis, na comarca de Caldas. Limita coas parroquias de Estacas e Cuntis, e cos concellos de Moraña e Caldas de Reis.
En 1836 tiña unha poboación de feito de 574 persoas. Nos anos que van de 1986 a 2009 a poboación pasou de 1008 a 732 persoas, o cal significou unha perda do 35,1%. Segundo o IGE en 2011 tiña 720 habitantes (375 mulleres e 345 homes).
Ferdinand de Saussure
miniatura|Ferdinand de Saussure. Ferdinand de Saussure, nado en Xenebra o 26 de novembro de 1857 e morto no castelo de Vufflens-sur-Morges o 22 de febreiro de 1913, foi un lingüista suízo.
Traxectoria
Está considerado o fundador da lingüística moderna. No seu Cours de linguistique générale (1916) (Curso de lingüística xeral), publicado tras a súa morte polos seus alumnos, define certos conceptos fundamentais (distinción entre linguaxe, lingua e fala, entre sincronía e diacronía, carácter arbitrario do signo lingüístico etc.) que han inspirar non só a lingüística ulterior senón tamén outros sectores das ciencias humanas.
A partir das súas observacións sobre certos fenómenos do grego e o sánscrito nace o que se había de converter na teoría das laringais, tan importante no campo da indoeuropeística.
Ferdinand de Saussure e a lingua galega
As edicións Laiovento publicaron no 2005 unha tradución de Xosé Manuel Sánchez Rei en galego do Curso de lingüística xeral. A publicación leva notas e un estudo introdutorio do tradutor. Neste estudo danse datos entre o curso de Saussure e a lingua e lingüística galegas.
Signo lingüístico
dereita|300px|Signo Lingüístico Un signo lingüístico  é unha entidade formada pola unión dun significado (un concepto) e dun significante (unha forma sonora ou imaxe acústica). Por exemplo, a palabra galega árbore é un signo lingüístico que asocia o concepto de árbore coa imaxe sonora /'arbore/.
Características
O signo lingüístico posibilita o intercambio de contido entre os seres humanos a pesar das diferentes experiencias de cada individuo pero estes signos lingüísticos non existen de forma illada senón que forman parte dunha lingua.
A ciencia que estuda os signos lingüísticos é a semiótica (ou semioloxía, segundo o senso dado a este último termo). A que estuda os conceptos desde un punto de vista lingüístico é a semántica, mentres que a fonética e a fonoloxía describen a imaxe sonora dos signos lingüísticos.
All American Racers
All American Racers é un equipo de automobilismo e un construtor estadounidense con sede en Santa Ana (California). Fundado por Dan Gurney e Carroll Shelby en 1964, All American Racers participou inicialmente en carreiras americanas de coches deportivos e carreiras de Champ Car, así como en carreiras de Fórmula 1 baixo o nome de Eagle. O equipo de Fórmula Un, con sede en Gran Bretaña, que usaba motores de fabricación británica Weslake, foi chamado  Anglo American Racers. Baixo o director de equipo, Bill Dunne, establecéronse en Rye, East Sussex. O equipo estaba á beira da planta de desenvolvemento de motores de Harry Weslake e a oitocentos metros da fábrica de coches Elva. Participaron en 28 Grandes Premios, cun total de 34 coches.
Os primeiros Eagles foron creados despois da participación de AAR nas 500 Millas de Indianápolis de 1965 cun Lotus 38 patrocinado por Goodyear e Gurney recrutara ao anterior deseñador de Lotus Len Terry para desenvolver o seu propio automóbil para. O resultado foi o Eagle T2G con motor Ford que foi co desenvolvido co Eagle T1G para a Fórmula 1. Saíron da Fórmula Un en para concéntrase na Champ Car, Eagle volveu ás carreiras de autos deportivos na década de 1980, en asociación con Toyota desenvolveron o Celica e logo os seus prototipos deportivos para o Campionato Camel GT.
A compañía construíu o DeltaWing deseñado por Ben Bowlby para o equipo Highcroft Racing que participou nas 24 Horas de Le Mans de 2012.
Fórmula 1
O Eagle-Weslake foi un coche fermoso e eficiente, un dos cales foi construído nunha exótica aliaxe de titanio. O Eagle foi deseñado para facer que Gurney, un home de gran estatura, encaixara comodamente nel, cun motor V12 que era suave e potente. Gurney quedou sen diñeiro en 1968 e a finais do ano regresou aos Estados Unidos para concentrar os seus esforzos no máis exitoso programa da Indycar, no que Bobby Unser gañara as 500 Millas de Indianápolis 500 e o Campionato Indycar de 1968.
O Eagle-Weslake de 1967 aínda se 'utiliza' virtualmente: é un dos coches máis populares na simulación de carreiras Grand Prix Legends.
USAC e CART Champ Car
miniatura|right|270px|O Eagle quedou no 6º posto nas [[500 Millas de Indianápolis de 1969 pilotado por Joe Leonard]]
Durante os anos da USAC, o chasis Eagle tivo moito éxito a finais dos anos 1960 e 1970, sobre todo co piloto Bobby Unser. Os Eagles gañaron 51 carreiras da Champ Car, incluídas as Indy 500 de 1968 e 1975 gañadas por Unser e a carreira de 1973, gañada por Gordon Johncock. O equipo All American Racers estivo inactivo en monoprazas de 1987 a 1995 e regresou de novo en 1996 coa construción do seu propio chasis e usando novos motores de Toyota. Pero, este novo esforzo, foi un fracaso, nunca gañaron unha carreira e só remataron entre os dez primeiros ocasionalmente. O equipo deixou a competición logo da tempada CART de 1999.
IMSA GT
O equipo de Gurney foi contratado por Toyota en 1983 para entrar no Campionato IMSA GT cuns especialmente modificados Toyota Celicas.
En 1988, o equipo trasladouse á categoría GTP con dous chasis modificados do Toyota 88C do Grupo C.
AAR logrou o seu maior éxito na competición co GTP Eagle MkIII, presentado en 1991. O MkIII gañou 21 das 27 carreiras nas que se presentou, un dominio tal, que finalmente levou a culpa do colapso da serie GTP.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Lingua abinomn
O abinomn é unha lingua illada falada en Irian Jaya (Indonesia).
Distribución xeográfica
Fálase en dúas aldeas, coñecidas como Baso I e Baso II, situadas nas beiras do río Baso, afluente do Idenburg, na rexión de Lakes Plain, Irian Jaya
Falantes
Falan a lingua arredor de 300 persoas (2002).
Escrita
En 1999 publicáronse os primeiros textos na lingua, un dicionario (Wreminsiam Abinomnwori) e un libro de contos tradicionais (Maria kinsamaram)
Trópico de Cáncer
miniatura|dereita|300px|Mapa do Mundo mostrando o Trópico de Cáncer. O trópico de Cáncer é o paralelo situado ó norte do ecuador terrestre, delimita a zona tropical norte. Correspondendo á declinación máis setentrional da elíptica solar para o ecuador celeste. É unha liña xeográfica imaxinaria que pasa encima do Ecuador e que indica a latitude 23,5̊ N. Atravesa 3 continentes e 17 países.
Outros artigos
Wendekreis (Breitenkreis)
Xermaña, Caión, A Laracha
Xermaña é un lugar da parroquia de Caión no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 88 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 43 homes e 45 mulleres.
As Palmas de Gran Canaria
miniatura|280px|dereita|Vista do [[Auditorio Alfredo Kraus na praia de Las Canteras]] As Palmas de Gran Canaria (en castelán: Las Palmas de Gran Canaria) é unha cidade española e concello, situado na costa nordeste da illa de Gran Canaria, capital da provincia das Palmas, unha das cidades co-capitais da comunidade autónoma das Canarias (xunto con Santa Cruz de Tenerife) e o principal centro urbano do arquipélago das Canarias, cunha área de 100,55 km² e unha poboación de 383.308 habitantes (2010).
Xeneralidades
A cidade foi fundada o 24 de xuño de 1478 co nome de Santa María del Real de Las Palmas, por Juan Rejón, xefe das tropas invasoras castelás, que se enfrontarían aos guanches (poboación indíxena das illas Canarias). En 1492, Cristovo Colón ancorou no porto de Las Palmas, na súa primeira expedición a América.
O Castro, Dozón
San Salvador do Castro é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Dozón. Segundo o IGE en 2011 tiña 360 habitantes (196 mulleres e 164 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 460 habitantes.
As Palmas de Gran Canaria
Xeneralidades
Las Palmas é hoxe unha cidade cosmopolita. Ten tres praias (Las Canteras, Las Alcaravaneras e San Cristóbal) e un gran porto (Puerto de la Luz) - importante durante o período 1970-1990 (no que se beneficiou avantaxadamente do pechamento do Canal de Suez, como consecuencia da guerra árabe-israelí de 1973). Debido á súa situación como nexo de tres continentes, e á súa relevancia como punto turístico, innúmeros traballadores estranxeiros emigraron e se asentaron na cidade. Mercadores e viaxeiros procedentes de África, China, Europa occidental, Rusia e Oriente Medio pululan mesturados polas rúas da cidade e os centros comerciais da urbe. As comunidades coreana e india son as maiores da cidade, aínda que a maioría dos individuos adquiriron a nacionalidade española co paso dos anos.
Segundo un estudo efectuado por Thomas Whitmore, director de investigacións climatolóxicas da Universidade de Syracuse (USA), a cidade de Las Palmas de Gran Canaria goza do mellor clima do mundo.
Cacheirás, San Vicente do Grove, O Grove
Cacheirás é un lugar da parroquia de San Vicente do Grove no concello pontevedrés do Grove, na Comarca do Salnés. Tiña unha poboación censada de 70 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos cales 39 mulleres e 31 homes, o que representa un progresivo descenso en relación ó ano 2010, cando tiña 80 veciños, e respecto ó ano 2004, cando tiña 92 veciños.
Liña xeográfica imaxinaria
As liñas xeográficas imaxinarias foron creadas para a división cartográfica.
Fasces
miniatura|150px Na antiga Roma, as fasces eran feixes de varas que formaban un cilindro e representaban a autoridade dos altos maxistrados. Medían 1,5 m de longo e atábanse con correas vermellas. Portábanas os líctores, funcionarios que acompañaban aos maxistrados superiores (cum imperio), ao Pontifex Maximus e ás Vestais. Fóra do recinto da cidade engadíaselles un machado indicando o dereito de vida e morte que os cónsuis adquirían así.
Balea Marítima, San Vicente do Grove, O Grove
Balea Marítima é un lugar de recente formación da parroquia de San Vicente do Grove no concello pontevedrés do Grove, na Comarca do Salnés. Tiña unha poboación censada de 2 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, os dous homes, a mesma poboación que tiña en 2010 e 2004, anos en que tamén tiña só dous veciños; en 2015 tiña catro veciños (dúas mulleres e dous homes).
En todo caso estas son cifras irreais, xa que se trata dunha zona residencial fronte á praia Area da Cruz, que só está habitada durante o verán.
Minerva
miniatura|250px
Na mitoloxía romana, Minerva é a deusa da sabedoría, as artes, as técnicas da guerra, ademais da protectora de Roma e a patroa dos artesáns. Correspóndese con Atenea na mitoloxía grega.
Títulos e roles
O nome «Minerva» probablemente vén dos etruscos, que a chamaban Menrva. Os romanos terían confundido facilmente o seu nome estranxeiro coa palabra latina mens, ‘mente’, dado que un dos seus aspectos clave como deusa correspondía non só á guerra senón tamén ao intelecto.
Mito
Minerva era filla de Xúpiter, quen tras ter devorado a Metis, a Prudencia, sentiu unha gran dor de cabeza, recorrendo a Vulcano, quen lle abriu a cabeza dun machetazo, xurdindo dela Minerva, armada e cunha idade que lle permitiu axudar ao seu pai na Xigantomaquia (guerra contra os Xigantes), onde se distinguiu pola súa valentía.
Na Guerra de Troia Minerva amosouse favorable cos aqueos despois de que Paris a humillase ao preferir a beleza de Venus sobre a de Xuno e a súa propia. A casta Minerva seguiu sendo virxe, o que non lle impediu disputar o premio no Xuízo de Paris. Co fin de triunfar sobre os seus rivais, ofreceulle ao seu xuíz o coñecemento e a virtude, aínda que as súas ofertas foron inútiles e gardou por iso un grande rancor.
Ás veces conduce a Ulises nas súas viaxes, ás veces dígnase a ensinarlle ás fillas de Pandora a arte de destacar nos traballos que implican ás mulleres, a representar flores e combates en obras de tapicería, incluso é ela a que embelece coas súas mans o abrigo de Xuno. Nunha ocasión enfrontouse con Aracne para comprobar cal das dúas tecía máis rápido. Para demostralo, Minerva propúxolle un labor: unha tea magnífica. Cando Minerva veu a superioridade de Aracne, foi vítima de tantos celos que decidiu convertela nunha araña (segundo conta Ovidio en Metamorfoses), feito polo que se coñece a Minerva como unha deusa cruel. Esta escena foi representada por Velázquez no seu lenzo As fiandeiras, actualmente no Museo do Prado (Madrid).
Heinävesi
Heinävesi é un municipio de Finlandia situado na rexión de Savonia do Sur. En 2018 a súa poboación era de 3 330 habitantes. A superficie do termo municipal é de 1 319,58 km2, dos cales 289,62 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 3,23 hab./km².
Minerva
Culto
miniatura|Minerva armándose, [[Lavinia Fontana (1613), Galería Borghese, Roma.]]
Heinävesi
Heinävesi limita cos municipios de Savonlinna, pertencente á súa mesma rexión; Varkaus, Leppävirta e Tuusniemi, na rexión de Savonia do Norte, Outokumpu e Liperi pertencentes á rexión de Carelia do Norte.
Minerva
Culto
Ovidio denominaba a Minerva a «deusa das mil obras». Foi adorada por toda Italia, aínda que só en Roma adoptou un carácter belicoso.
A Taberna Nova, Montouto, Abegondo
A Taberna Nova é un lugar da parroquia de Montouto no concello coruñés de Abegondo na comarca da Coruña.
Heinävesi
O concello é unilingüe en finés.
Minerva
Culto
Os romanos celebraban as súas festas do 19 ao 23 de marzo, durante o día que se chamaba, en plural feminino, Quinquatria, é o quinto tras o Ides de marzo, o décimo noveno, a festa dos artesáns. Unha versión menor, as Minusculae Quinquatria, celebrábase nos Ides de xuño, 13 de xuño, polos frautistas, que eran particularmente útiles para a relixión. Minerva era adorada no monte Capitolino como parte, xunto con Xuno e Xúpiter, da Tríade Capitolina. Na Roma actual pode visitarse a Piazza della Minerva a carón do Panteón.
En 207 a. C. constituíuse un gremio de poetas e actores para reunirse e facer ofrendas votivas no templo de Minerva no monte Aventino. Entre os seus membros estivo Livio Andrónico. O santuario de Minerva no Aventino seguiu sendo un importante centro moito despois do ecuador da república romana.
Nas Vida de Pericles de Plutarco, Minerva aparéceselle a Pericles nun soño e ordénalle un tratamento concreto para un cidadán de Atenas ferido. O tratamento curou ao home e erixiuse unha estatua de latón na súa honra.
Representacións
miniatura|Minerva nunha [[Moedas conmemorativas da Exposición Panamá-Pacífico|moeda conmemorativa estadounidense (1915).]] Nas súas estatuas e imaxes posúe unha beleza simple, descoidada, modesta, un grave aire, impresionando a súa nobreza, forza e maxestade. Acostuma levar un casco na cabeza, unha pica nunha man, un escudo na outra e a éxida sobre o peito. Xeralmente aparece sentada, pero cando está de pé ten sempre, coa actitude resolta dunha guerreira, un aire meditativo e a mirada fixa en altas concepcións.
Animais consagrados
Os animais consagrados a Minerva eran o moucho e o dragón. Facíanselle grandes sacrificios, de forma que nas grandes Panateneas cada tribo do Ática sacrificaba un boi, distribuíndo logo a súa carne entre o pobo. Ás veces tamén se relacionaba a súa astucia e a sutileza da súa beleza coa sagacidade da serpente.
Askola
Askola (en sueco Mörskom) é un municipio de Finlandia situado na rexión de Uusimaa. En 2018 a súa poboación era de 4 978 habitantes. A superficie do termo municipal é de 218,03 km2, dos cales 5,61 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 23,43 hab./km².
O concello é unilingüe en finés.
Goxán, Caión, A Laracha
Goxán é un lugar da parroquia de Caión no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña 37 habitantes (17 homes e 20 mulleres).
Sopa de miso
miniatura|Sopa de miso A sopa de miso (味噌汁, misoshiru) é unha sopa xaponesa cuxo principal ingrediente é o miso, que ao tempo dálle o seu nome. É un dos pratos principais da gastronomía xaponesa.
Ingredientes e elaboración
Os ingredientes máis habituais nesta sopa son o Tōfu en forma de cubiños, as algas wakame e a ceboliña ou porro. Pode levar outros ingredientes coma verduras (patacas, cenoria, daikon, repolo etc), carnes, peixes ou cogomelos.
Costumes
É habitual servila en pequenas cuncas lacadas para bebela directamente delas sen utilizar culler, aínda que os ingredientes sólidos se coman cos pauciños.
Variedades
Existen numerosas variedades dependendo das rexións do Xapón que teñen os seus propios ingredientes e tipos de miso. Inda que é un prato tradicional moi antigo comezouse a consumir popularmente a partir do período Muromachi (1392-1573).
L'Évasion de Rochefort
L'Évasion de Rochefort (en galego: A fuxida de Rochefort) é unha pintura realizada por Édouard Manet en decembro de 1880 en vista do Salon de Paris de 1881, dous anos antes da súa morte. A obra é unha homenaxe ao polémico antiimperialista Henri Rochefort e a súa evasión de Nova Caledonia. Porén, a tea presta máis atención á titánica e intimidante mar que rodea á barca e aos seus personaxes. Ao lonxe, pódese espreitar a embarcación a partir da cal os prófugos emprenderon a fuxida. Nesta versión, pódese recoñecer a Rochefort ao mando da lancha.
miniatura|esquerda|O cadro exposto finalmente 82 × 67 cm [[Kunsthalle, Hamburgo ]]Manet pintou unha segunda versión da tea na que se pode ver a Rochefort sen unha función particular, nunha embarcación sobre un mar moito máis calmo que ocupa a maior parte da tea. Semella que Manet foi afectado pola polémica sobre a fuxida de Rochefort polo que ao final decidiuse a presentar unha terceira tea na que retrataba a Rochefort, chamada Portrait de Henri Rochefort
Aviva Premiership 2012-2013
A tempada 2012-2013 da Aviva Premiership é a vixésimo sexta edición da liga inglesa de rugby, creada pola RFU en 1987. A liga toma o nome Aviva do seu principal patrocinador, unha importante empresa aseguradora.
Formato da competición
O sistema de puntuación é o seguinte:
Os Campos, San Vicente do Grove, O Grove
Os Campos é un lugar da parroquia de San Vicente do Grove no concello pontevedrés do Grove, na Comarca do Salnés. Tiña unha poboación censada de 213 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos cales 106 mulleres e 107 homes, o que representa un aumento en relación ós anos 2010, cando tiña 200 veciños, e 2004, cando tiña 197 veciños.
Manuel González Salmón
Manuel González Salmón, nado en Cádiz en 1778 e finado en Madrid o 18 de xaneiro de 1832, foi un político e diplomático español, que exerceu de primeiro Secretarıo de Estado e do Despacho Universal durante a Década Ominosa.
Saint-Germain-des-Prés
dereita|miniatura|200px|O campanario da igrexa de Saint-Germain-des-Prés Saint-Germain-des-Prés é un barrio no 6º distrito de París, Francia, localizado ao redor da igrexa da antiga abadía de Saint-Germain-des-Prés.
Manuel González Salmón
Traxectoria
Foi primeiro secretario na embaixada de España en París de 1814 e 1819, cando comezou a desempeñar itinerariamente a carteira de Estado e, posteriormente pasou a Saxonia, como ministro plenipotenciario.
Saint-Germain-des-Prés
Alí existen varios cafés famosos, como Les Deux Magots e o Café de Flore. A zona de Saint-Germain-des-Prés foi o centro do movemento existencialista, asociado con Jean-Paul Sartre e Simone de Beauvoir.
Dozón, Dozón
Santa María de Dozón é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Dozón. Segundo o padrón municipal de 2012 tiña 214 habitantes (107 mulleres e 107 homes), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 369 habitantes.
Historia
Santa María de Dozón integrou en 1890 a antiga parroquia de San Pedro do Mosteiro que foi suprimida no plan de arranxo da diocese lucense.
Patrimonio histórico
Nesta parroquia, no lugar do Mosteiro, está situada a Igrexa de San Pedro de Vilanova de Dozón.
Saint-Germain-des-Prés
Transportes
Nesta zona hai varias estacións do Metro de París:
Manuel González Salmón
Traxectoria
De 1826 até a súa morte foi Ministro de Estado; interino até outubro de 1830, e en propiedade dende entón. Pese á longa xestión no cargo teoricamente do xefe do Goberno, a súa actuación foi moi escura e a xefatura efectiva levárona a cabo Calomarde e López Ballesteros.
Controversia sobre a doazón de sangue de homes que teñen sexo con homes
A controversia sobre a doazón de sangue de homes que teñen sexo con homes é a disputa sobre as prohibicións das doazóns de sangue ou de tecido para transplantes de órganos de parte de homes que teñen sexo con homes (HSH), unha categoría de homes que manteñen (ou mantiveron no pasado) relacións sexuais con outros homes, sen ter en conta se se identifican como bisexuais, gais ou doutra maneira. Ás restricións ós doantes chámaselle ás veces "postergacións", dado que os doantes de sangue que foron rexeitados poderían non selo noutra ocasión. Con todo, moitas postergacións son indefinidas, o que significa que a doazón podería non ser aceptada nunca, o cal supón unha prohibición de facto. As restricións varían dun país a outro, e nalgúns deles non se teñen en conta prácticas como o sexo con protección ou os períodos de abstinencia. As restricións non afectan só a estes homes, tamén nalgúns casos a calquera muller que fose parella sexual. Polo demais, non afectan a mulleres, nin sequera ás mulleres que teñen sexo con mulleres. A axencia estadounidense Administración de Alimentos e Medicamentos (FDA) sostén que a xanela de postergación dun ano está "apoiada pola mellor evidencia científica que hai dispoñible".