cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ban Ki-moon
Traxectoria
En xaneiro de 2004 foi nomeado Ministro de Asuntos exteriores de Corea do Sur por parte do Goberno do Presidente Roh Moo-hyun, sendo unha peza clave nas conversacións con Corea do Norte ante o seu avance armamentístico nuclear. Ao ser escollido secretario xeral das Nacións Unidas foi sucedido por Song Min-soon.
O 13 de outubro de 2006 a Asemblea Xeral da ONU, na súa sesión plenaria, nomeouno por aclamación secretario xeral das Nacións Unidas en substitución de Kofi Annan. O 14 de decembro de 2006 prometeu o seu cargo ante os 192 membros da Asemblea e o 1 de xaneiro de 2007 iniciou o seu mandato como secretario xeral da ONU.
A Famelga, Matasueiro, Outes
A Famelga é un lugar da parroquia de Matasueiro no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 38 habitantes (17 homes e 21 mulleres).
.il
.il é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) para Israel.
O Monte, Mesía, Mesía
O Monte é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes.
Fosfatidilinositol (4,5)-bisfosfato
miniatura|dereita|A clivaxe do PIP2 a [[IP3 e DAG inicia a liberación de calcio intracelular e a activación da PKC.]]
O fosfatidilinositol 4,5-bisfosfato (PtdIns(4,5)P2 ou PI(4,5)P2) é un fosfolípido que é un compoñente menor das membranas celulares. Ás veces chámaselle simplemente PIP2, aínda que non é o único fosfatidilinositol bisfosfato que hai. O PtdIns(4,5)P2 está enriquecido na membrana plasmática onde é o substrato para varias importantes proteínas sinalizadoras.
O PtdIns(4,5)P2 fórmase principalmente pola acción das fosfatidilinositol 4 fosfato 5 quinases de tipo I a partir do fosfatidilinositol 4-fosfato (PI(4)P).
Os ácidos graxos do PtdIns(4,5)P2 son variables en diferentes especies e tecidos, pero os estudos realizados mostran que os ácidos graxos máis comúns son o esteárico en posición 1 e o araquidónico na 2.
Vía IP3/DAG
O PtdIns(4,5)P2 funciona como un intermediario na vía IP3/DAG, que se inicia pola unión de ligandos a receptores acoplados á proteína G que activan a subunidade Gq alfa. O PtdIns(4,5)P2 é un substrato que é hidrolizado pola fosfolipase C (PLC), que é un encima unido a membranas activado por medio de receptores proteicos como os receptores adrenérxicos α1. O PtdIns(4,5)P2 regula o funcionamento de moitas proteínas de membrana e de canles iónicas, como o canle M. Os produtos da catálise da PLC sobre o PtdIns(4,5)P2 son o inositol 1,4,5-trisfosfato (InsP3; IP3) e o diacilglicerol (DAG), que funcionan ambos como segundos mensaxeiros. Nesta fervenza, o DAG permanece na membrana plasmática e activa a fervenza sinalizadora ao activar a proteína quinase C (PKC). A PKC á súa vez activa outras proteínas citosólicas ao fosforilalas. O efecto da PKC pode ser revertido por fosfatases. O IP3 entra no citoplasma e activa os receptores IP3 do retículo endoplasmático liso (REL), que abren canais de calcio no REL, e mobilizan o Ca2+ cara ao citosol. O calcio participa na fervenza activando outras proteínas.
Fosfolípidos de atraque
As PI 3-quinases de clase I fosforilan o PtdIns(4,5)P2 formando o fosfatidilinositol (3,4,5)-trisfosfato (PtdIns(3,4,5)P3). Tanto a PtdIns(3,4,5)P3 coma a PtdIns(4,5)P2 non só actúan como substratos para encimas senón que serven como fosfolípidos de atraque que se unen a dominios específicos que promoven o recrutamento de proteínas na membrana plasmática e a subseguinte activación de fervenzas de sinalización.
Canles de potasio
Os canles de potasio rectificantes entrantes requiren o atraque de PtdIns(4,5)P2 para a actividade da canle.
Arciprestado de Ferreira de Pantón
miniatura|Mosteiro de Santa María de Ferreira de Pantón. O arciprestado de Ferreira de Pantón é un dos actuais 14 arciprestados da diocese de Lugo, que comprende 77 parroquias de concellos da comarca de Lemos. Ocupa unha superficie de 469,9 km².
Situación
Situado na parte sur da diocese lucense, engloba practicamente a totalidade do concello de Pantón e a totalidade de Sober e do Saviñao.
Historia
Antes da modificación de arciprestados de 2010, tódalas parroquias do Saviñao estaba enmarcadas no seu propio arciprestado, no xa desaparecido arciprestado de Saviñao. Logo case tódalas parroquias de Pantón máis a totalidade de parroquias de Sober, formaban o xa extinto arciprestado de Amandi-Ferreira. O resto de parroquias de Pantón, que eran, Santalla de Toiriz, Santa María de Toiriz, Santo Estevo do Mato, San Vicente de Castillón, Santiago de Castillón e San Martiño de Tribás integraban o aínda existente arciprestado de Monforte de Lemos.
Sober
Pertencen todas as parroquias deste concello: Santa María de Amandi, Santo Estevo de Anllo, San Martiño de Arroxo, San Xoán de Barantes, Santa María de Bolmente, Santa Cruz de Brosmos, San Pedro de Bulsos, San Pedro de Canaval, San Martiño de Doade, San Salvador de Figueiroá, Santiago de Gundivós, San Martiño de Liñarán, San Xillao de Lobios, San Nicolao de Xillán, San Salvador de Neiras, San Vicente de Pinol, Santa María de Proendos, Santo Estevo de Refoxo, San Miguel de Rosende, San Martiño de Anllo, San Xurxo de Santiorxo e Santa María de Vilaescura.
O Saviñao
Pertencen todas as parroquias deste concello: Santalla de Toiriz, San Xoán de Abuíme, San Tome da Broza, San Sadurniño de Chave, San Martiño da Cova, San Paio de Diomondi, San Vicente de Eirexafeita, San Lourenzo de Fión, Santa Cecilia de Freán, San Fiz da Laxe, Santalla de Licín, Santiago de Louredo, San María de Marrube, San Xulián de Mourelos, San María de Ousende, San Sadurniño de Piñeiró, Santalla de Rebordaos, Santa María de Reiriz, Santa Mariña de Rosende, San Vitoiro de Ribas de Miño, Santo Estevo de Ribas de Miño, Santa María de Segán, Santa María de Seteventos, San Xoán de Sobreda, San Xulián de Vilacaíz, San Salvador de Vilaesteva, San Salvador de Vilasante, San Xoán de Vilatán, San Martiño de Vilelos e Santiago de Xuvencos.
Pantón
Pertencen todas as parroquias deste concello menos: San Román de Moreda: San Romao de Acedre, Santo Estevo de Atán, Santiago de Cangas, Santiago de Castillón, San Vicente de Deade, San Xulián de Eiré, Santo Estevo de Espasantes, Santa María de Ferreira de Pantón, San Xoán de Frontón, San Mamede de Mañente, San Martiño de Pantón, San Vicente de Pombeiro, Santo André de Ribeiras de Miño, San Fiz de Cangas, San Vicente de Castillón, Santo Andrés de Següín, San Xulián de Serode, San Martiño de Siós, Santa María de Toiriz, San Xoán de Toldaos, San Martiño de Tribás, San Cibrao de Vilamelle e Santiago de Vilar de Ortelle.
Epicarmo
Epicarmo (en grego antigo: Ἐπίχαρμος, Epíkharmos) (ca 540 a.C. - ca 450 a.C.) foi un comediógrafo e poeta grego, atribúenselle corenta comedias das que restan tan só algúns títulos e fragmentos das súas obras. É o máximo representante con Pratinas do primeiro período da comedia grega.
Aristóteles na súa Poética sinala como lugar de nacemento Megara, en Sicilia pero viviu en Siracusa durante gran parte da súa vida.
Século -XXVIII
O século XXVIII antes de nosa era comezou o 1 de xaneiro do ano 2800 a.C. e terminou o 31 de decembro de 2701 a.C.
Lourido, Matasueiro, Outes
Lourido é un lugar da parroquia de Matasueiro no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).
Twilight of the Innocents
Twilight of the Innocents é o quinto álbum de estudio da banda de rock alternativo norteirlandesa Ash, publicado o 29 de xuño do 2007 en Irlanda do Norte e o 2 de xullo no Reino Unido e os Estados Unidos a través do selo Infectious Records. O disco foi producido por Tim Wheeler e mesturado por Michael Brauer.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Tim Wheeler.
Comité Olímpico de Vietnam
O Comité Olímpico de Vietnam (en Ủy ban Olympic Việt Nam) é o Comité Olímpico Nacional que representa a Vietnam. Foi creado en 1976 e recoñecido oficialmente polo Comité Olímpico Internacional (COI) en 1979.
Non espletivo
Denomínase non espletivo a aquel que non afecta, aínda que non é unha marca que implica negación, á modalidade do enunciado.
Pistacho
O pistacho ou pistacheiro (Pistacia vera L., Anacardiaceae, ou algunhas veces Pistaciaceae) é unha arboriña do xénero Pistacia, orixinaria das rexións montañosas de Grecia, Siria, Irán, Kirguizistán, Turkmenistán, Turquía, o Paquistán e o Afganistán occidental, que produce un importante froito para uso culinario que recibe tamén o nome de pistacho. A Pistacia vera adóitase confundir con outras especies do xénero Pistacia, pero poden diferenciarse da P. vera pola distribución xeográfica orixinaria e polos seus froitos, máis miúdo, cun intenso sabor a terebintina e unha casca dura.
Non espletivo
O non espletivo nunca é de uso obrigatorio e recoñécese doadamente porque en caso se prescindir del, en caso de conformarmos de novo a secuencia sen a súa presenza, o significado non varía.
Pistacho
Etimoloxía
A palabra galega pistacho vén do francés pistache, este á súa vez do italiano: pistacchio, e este do grego πιστάκη.
Historia
miniatura|200px|Pistacia vera.
Non espletivo
Pode encontrarse nas seguintes construcións:
Pistacho
Historia
O pistacho moderno, P. Vera, foi plantado por vez primeira vez en Asia occidental. O seu cultivo estendeuse ao Mediterráneo pasando por Irán Central, onde é unha cultura dende hai séculos. O manuscrito escrito por Anthimus, a comezos do século VI d. C. “De observatione ciborum” (Acerca da observación dos alimentos) indica que os pistachos (pistacia en latín vulgar) eran ben coñecidos en Europa xa a finais dos tempos da dominación romana. En Galicia non se cultiva polas condicións climáticas. O consumo popularízase no século XX.
O cultivo é máis recente en Australia, Novo México, e a California. O Departamento de Agricultura dos Estados Unidos (USDA) introduciu esta árbore na California arredor de 1904, pero non foi promovido coma un produto comercial na California até 1929.
Descrición
O pistacho medra até os 10 metros de altura e ten follas pinnadas, duns 10-20 centímetros de longo, que se desprenden ao chegaren.
Son plantas dioicas, con pés masculinos e femininos independentes. As flores son apétalas e unisexuais e florean en acios. O froito é unha drupa que contén unha semente alongada, que é a porción comestíbel (o pistacho). Comunmente considerada como froito, é realmente unha carabuña para uso culinario. A casca exterior do froito é dura e abrancazada, mentres que a semente ten unha tona de cor malva, e a polpa é dun verde pálido cun sabor característico. Cando o froito madura, a casca torna do verde a un amarelo avermellado outonal e a súa casca creba e se abre parcialmente, de xeito abrupto. A esta crebadura coñéceselle coma dehiscencia e ocorre acompañada dun son audíbel. Abrilos é unha tendencia que foi adaptada polos humanos.
Hábitat
É unha planta do deserto, e por isto ten unha alta tolerancia ao solo salino. Son bastante rexos e resistentes e pode sobrevivir a temperaturas dende os -10 °C no inverno, deica os 40 °C no verán; sempre orientadas ao sol e fuxindo de solos húmidos.
Cultivo
Cada planta de pistacho dá en termo medio 50 quilos de sementes cada dous anos.
É unha planta resistente que medra ben se as condicións son axeitadas. Ten unha alta tolerancia ao solo salino. Comprobouse que medra ben cando a auga da rega contén 3,000-4,000 de sales solúbeis. Cómpre orientalos cara o sol e nun solo ben drenado.
O pistacho non se desenvolve ben en condicións altas de humidade e solos lamacentos, pois as raíces poden podrecer no inverno se reciben moita auga e a drenaxe non é boa. Necesitan de longos veráns para que o froito achegue axeitadamente.
As arboriñas plántanse en hortas e necesitan duns sete a dez anos para acadar unha produción considerábel. A produción é alterna, ou bienal, o que significa que a colleita é máis abondosa cada segundo ano. A produción tope acádase aproximadamente aos 20 anos. Polo xeral, as árbores son podadas até un talle que permita unha colleita máis doada. Unha árbore macho produce pole de abondo para que dean froitos de oito a doce femias. Frecuentemente a colleita nos Estados Unidos realízase cun equipo para axitar a árbore e facer que os froitos caian.
Os pistachos son vulnerábeis a unha ampla variedade de doenzas, entre as que salienta a infección polo fungo Verticillium dahliae que pode matar a planta; ou polo Botryosphaeria. Este último provoca chancro ou antracnose (é dicir, mata as flores e os gromos novos), e pode danar hortas enteiras de pistachos.
Na California, case todas as árbores femia pertencen ao cultivar “Kerman” que adoita asociarse co cultivar macho "Peter". Un pé maduro destas variedades enxértase nun rizoma de dous anos de idade. Como patrón úsase polo xeral outra especie do xénero Pistacia chamada Pistacia Atlántica, que se está a substituír nos últimos anos por un híbrido desta con Pistacia Integerrima denominada UCB-1 por mor da súa inmunidade á verticilose.
Os envíos de pistachos empacados por xunto tenden ao auto quecemento por mor do elevado contido en graxas e o baixo contido en auga.
Produción mundial
Produción de pistachos (toneladas en 2005)
Usos
Os pistachos acostúmanse comer enteiros, naturais, torrados ou salgados. Tamén se fan xeados ou doces coma a baklava, e embutidos como a mortadela. Os habitantes do Medio Oeste dos Estados Unidos preparan ensaladas de pistacho, pudins de pistacho, cremas batidas ou queixos.
A Administración de Alimentos e Medicamentos dos Estados Unidos (FDA) informou no 2003 dalgúns dos beneficios dos pistachos, entre os que se atopan a diminución de contraer cardiopatías. Tamén diminúen os niveis de colesterol (LDL) lipoproteína de baixa densidade (colesterol LBD) ao tempo que aumentan os niveis de antioxidantes. Tamén hai estudos que certifican que ao consumir pistachos “enganamos o corpo” para que coma menos, pois cómpre pelalos un a un, o que fai un consumo amodo e satisfacer axiña o estómago.
A cor natural da casca do pistacho é beixe, porén nalgunhas ocasións os produtores téñenas tinxido de vermello ou verde, as máis das veces para agochar posíbeis manchas que se producen cando estes se apañan a man. Hoxe os pistachos apáñanse con máquinas, o que fai innecesario o tinxido.
Comarcas de Cantabria
A actual división en comarcas de Cantabria data de 1999, coa lei 8/1999 do 28 de abril, que establece que a comarca é unha entidade necesaria integrante da organización territorial da comunidade. Con esta lei ábrese o desenvolvemento á comarcalización en Cantabria fomentándose a creación de entidades comarcais, proceso o cal apenas desenvolver. Así mesmo, establece que a creación das comarcas non esixirá a súa xeneralización a todo o territorio da comunidade autónoma mentres non se produciu a comarcalización do 70% do territorio da comunidade. De igual forma dilucida que a cidade de Santander non se rexerá por devandita lei de comarcalización, tendo en cambio que establecer a súa propia área metropolitana.
Divisións comarcais de Cantabria
Actualmente as comarcas en Cantabria non teñen un carácter administrativo e apenas si están definidas. Unicamente Liébana, pola súa condición xeográfica nos Picos de Europa, Trasmiera e Campoo-Los Valles, no val do río Ebro establécense como comarcas claramente definidas na comunidade. No entanto pódense establecer diferenzas funcionais no territorio, que dividen a comunidade a modo de comarcas.
Comarcas administrativas
dereita|miniatura|350px|Mapa das comarcas de Cantabria
Comarcas gandeiras
dereita|miniatura|150x150px|Mapa das comarcas gandeiras de Cantabria. O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación de España distingue varias comarcas gandeiras dentro da comunidade autónoma de Cantabria. Estas serían: Gama, Cabezón de la Sal, Los Corrales de Buelna, San Vicente de Toranzo, Solares, Potes, Ramales, Reinosa, Santander, San Vicente de la Barquera, Torrelavega e Villacarriedo.
Comarcas turísticas
dereita|miniatura|150x150px|Mapa das zonas turísticas de Cantabria. De acordo co criterio da Consellería de Cultura, Turismo e Deporte de Cantabria existe outra clasificación que distingue nove comarcas: Liébana, Saja-Nansa, Costa Central, Besaya, Campoo, Santander, Pas-Pisueña-Miera, Trasmiera e Asón-Agüera.
Comarcas rurais
A Rede Cántabra de Desenvolvemento Rural, asociación creada por parte dos Grupos de Acción Local cántabros, divide o territorio en seis comarcas nas que se ocupa da execución e desenvolvemento de políticas públicas. Dado que é unha visión do medio rural, existe tamén unha zona excluída. As comarcas en cuestión son: Saja-Nansa, Campoo-Los Valles, País románico, Pas-Pisueña-Miera, Liébana e Asón-Agüera-Trasmiera
Charlie Bell
Charlie Will Bell III, nado en Flint (Míchigan) o 12 de marzo de 1979, é un ex xogador e adestrador profesional de baloncesto estadounidense. Con 1'91 metros de estatura e 88 quilos de peso xogaba habitualmente nas posicións de base ou escolta. Comezou a xogar ao baloncesto no instituto Flint Southwestern Academy, na súa cidade natal, onde era unha estrela a nivel local, rematando como máximo anotador absoluto. Daquela tiña varias ofertas de diferentes universidades de toda América do Norte, mais chegado o momento de decidirse escoller ficar preto do seu fogar, elixindo os Spartans da Universidade de Míchigan State.
Tras acabar o seu período universitario ingresou na NBA da man dos Phoenix Suns e Dallas Mavericks, aínda que sen moito éxito, polo que decidiu trasladarse a Europa, onde foi campión e máximo anotador da LEGA e máximo anotador e nomeado no quinteto ideal da ACB. Despois da súa carreira europea, marchou en 2005 de Lugo cara Milwaukee, Wisconsin, para permanecer na NBA até 2011, ano que xogou nos Golden State Warriors.
Universidade e comezos na NBA
Os seus anos universitarios foron excelentes, levaron a Michigan State ao máis alto, gañando o campionato nacional NCAA no ano 2000 e a outras dúas finais máis consecutivas. Debido a isto o equipo foi alcumado como "The Flintstones", un xogo de palabras entre o nome da súa cidade e o nome orixinal de Os Picapedra. Así, convertéronse nunha lenda da universidade, na cal xa xogara xente como Magic Johnson, tatuándose os catro no ombreiro dereito FLINT, na honra á súa cidade e á súa impresionante etapa en Míchigan.
A nivel individual Charlie conseguiu en catro anos consecutivos o título de mellor xogador defensivo, converténdose ademais nun dos tres xogadores da historia de Michigan State en rematar a súa carreira con máis de 1.000 puntos (1.468), 500 rebotes (624) e 300 asistencias (371) xunto co escolta Steve Smith ex xogador dos San Antonio Spurs e Magic Johnson ex xogador de Los Angeles Lakers. Ademais, é ata a actualidade un dos dous únicos xogadores capaces de lograr unha tripla-dupla nun partido defendendo a camiseta de Michigan State xunto co propio Magic Johnson. Foi titular en 136 dos 140 partidos que disputou e tivo como compañeiros a actuais estrelas NBA como Jason Richardson e Zach Randolph. Ademais, na súa etapa universitaria coñeceu a que acabaría sendo a súa esposa, Kenya Howard (agora Kenya Bell), estudante de enxeñería e candidata a Miss América, coa que logo tivo dous fillos, Casey e Charlie.
Despois disto, en 2001, chegaría o Draft da NBA onde tanto Bell como os seus compañeiros sairían bastante mal parados a excepción de Jason Richardson, que asinaría cos Golden State Warriors e Morris Peterson, que faría o propio cos Toronto Raptors. Outro membro do equipo, Randolph, chegaría tamén a ser escollido, mais nun número moi alto e pasando a ter un papel moi secundario nos Portland Trail Blazers. Cleaves deu voltas dun equipo a outro da NBA, mais sen chegar a asentarse e Charlie Bell, sen ser elixido e tras probar nos Phoenix Suns e Dallas Mavericks e na nova liga ABA sen éxito, decidiuse a emprender unha aventura por Europa.
Percorrendo Italia
Trala súa marcha da NBA, Charlie Bell chegaría á Benetton de Treviso da LEGA, un dos grandes máis grandes do continente e non facía dez anos campión de Europa. Alí foi compañeiro de xente do nivel de Tyus Edney, mais en principio o seu papel só foi o de "can de presa": defender e asfixiar á estrela do equipo rival. Con todo, o seu adestrador Mike D'Antoni, actual adestrador dos New York Knicks e elixido Adestrador do Ano da NBA en 2004, deuse conta inmediatamente de que podía sacar moito máis partido a Bell, así que decidiulle dar a chave do equipo, decisión que logo resultaría ser un acerto. Charlie liderou xunto a Jorge Garbajosa e Edney á Bennetton para gañar un título da LEGA e xogar unha Final Four europea. O propio D'Antoni declarou:
Así Charlie comezou a ser recoñecido como unha estrela a nivel europeo e en 2002-03 asinaría coa Kinder de Bologna, un dos equipos europeos máis laureados da historia. Porén, lesionouse gravemente en decembro, pasando o resto da tempada practicamente en branco, o que o levou en agosto de 2003 a ser contratado polo Mabo Livorno, un equipo de segunda fila da Lega Italiana. Con todo, Charlie acabou a tempada cunha media de 24 puntos por partido e 20 de valoración, sendo incluído no quinteto ideal da liga e axudando a acadar o obxectivo do equipo, a permanencia. Con todo, non renovou ao final da tempada e decidiu cambiar de competición, aterrando na liga ACB.
Chegada a Lugo
Así en 2004, con 25 anos, Charlie Bell chegaría a Galicia, asinando polo C.B. Breogán de Lugo, denominado ese ano por motivos de patrocinio Leite Río Breogán, equipo dirixido por Moncho López. Con todo, Bell sufriría unha nova lesión a comezos de tempada e a súa permanencia no equipo semellaba complicada. Porén, antes incluso de estar recuperado, Charlie Bell volvería a xogar, e aínda que coxo realizaría verdadeiras fazañas, anotando 37 puntos ao Real Madrid ou 30 ao Tau Cerámica Baskonia. Unha vez recuperado, o seu nivel de xogo sobe aínda máis, logrando anotacións de 40 puntos fronte ao Pamesa Valencia ou 41 puntos fronte ó Fórum Valladolid, sendo o seu tope de anotación de 43 puntos fronte ao Caja San Fernando.
Así, conseguiría ser nomeado tres veces xogador da semana (xornadas 15, 19 e 24) e outras tres veces xogador do mes (xaneiro, febreiro e marzo). Ademais, ao final da tempada liderou a clasificación en tiros de tres, cunha media do 44,49% de acerto, e colocándose primeiro na clasificación de anotadores, rematando a temporada cunha media de 27,0 puntos por encontro, sendo a media máis alta dun xogador dende 1990. Grazas ao rendemento de Charlie Bell, o equipo comezou a gañar, soñando con entrar durante algúns momentos con entrar nos playoffs polo título, aínda que finalmente non o consegue. Charlie Bell acabou finalmente a tempada cunha media de 27 puntos por partido, 3 rebotes, 2 asistencias e 22,8 puntos de valoración de media. Foi elixido no quinteto ideal e estivo preto de ser MVP, quedando cuarto nas votacións. Ademais gañou o galardón de "Gigante del año" (do castelán: Xigante do ano) que a revista "Gigantes" entrega cada ano ao mellor xogador da liga ACB. Na cidade de Lugo é lembrado como un heroe, sendo alcumado polos habitantes locais coma "O xenio de Flint".
Volta á NBA
A seguinte tempada, Charlie é contratado polos Milwaukee Bucks por dous anos. Cun comezo de tempada dubitativo, a partir de febreiro e marzo goza de máis minutos e comeza a despuntar. Traballando dende a defensa e gañando máis autoridade no ataque convertese nun dos ídolos dos afeccionados de Milwaukee pola súa loita e entrega. O 28 de marzo do 2006, Bell xogou na NBA o seu mellor partido ata o momento conseguindo o súa primeira tripla-dupla, liderando aos Bucks a gañar 132 a 110 contra os Phoenix Suns, con 19 puntos, 13 asistencias e 10 rebotes.
Despois de que a súa anterior amarga experiencia na NBA, agora Bell goza dun certo éxito cos Bucks, cos que chegou a xogar os playoffs polo título na súa primeira tempada. Pese a ter xogado moi pouco ao principio, rematou a tempada con 8,4 puntos, 2,2 asistencias, e 2,0 rebotes en 21,7 minutos por partido. En playoffs, a súa media subiu ata os 9,2 puntos, sendo o seu tope anotador 29 puntos contra Miami Heat.
A tempada 2006-07 parecía propicia para que Charlie Bell comezase a tomar parte nos quintetos titulares tras a saída de T.J. Ford a Toronto, mais o gran rendemento do escolta Maurice Williams na posición de "point guard" (base) non permitiu que comezase o ano coma titular. De tódolos xeitos as súas boas actuacións e a presenza dalgún xogador exterior lesionado fixeron que tivera que actuar tanto de base, como de escolta e mesmo aleiro. Tras unha vintena de partidos Bell pasou a ser titular, condición que non abandonaría ata final da tempada, cunhas medias bastante superiores ás da tempada anterior (13,5 puntos, 2,9 rebotes e 3,0 asistencias). Xa na seguinte tempada, o 17 de setembro de 2007, converteuse nun axente libre restrinxido, asinando un contrato por 18 500 000 dólares por cinco anos con Miami Heat. Aínda que Bell declarou que non quería xogar en Milwaukee, a franquía de Wisconsin decidiu igualar a oferta tres días despois. Así en 2008 e 2009, de novo cos Bucks, Bell comezou a xogar menos minutos (aínda que máis que cando chegou en 2005), baixou as súas medias a 8,4 puntos, 1,9 rebotes e 2,2 asistencias. O 22 de xuño de 2010, Bell, xunto a Dan Gadzuric, foi traspasado aos Golden State Warriors a cambio de Corey Maggette.
Haapsalu
dereita|miniatura|Castelo de Haapsalu (1889). miniatura|Vídeo de dron de Haapsalu 2022 Haapsalu (en alemán Hapsal) é un concello urbano estoniano, capital do condado de Lääne no oeste de Estonia. Ocupa unha área de 10,59 km². Segundo estimacións para 2007 posúe unha poboación de 11 966 habitantes.
Cidades irmás
Haapsalu está irmandada coas seguintes cidades:
Conxunto
O concepto de conxunto na Matemática é intuitivo e poderiamos definilo como unha colección de varios obxectos ou elementos, sen importar a súa orde e feita con calquera criterio. Un conxunto está ben definido se é sabido se un determinado elemento pertence ou non ao conxunto.
Os conxuntos represéntanse cunha letra maiúscula.
Dous conxuntos A e B son iguais cando posúen precisamente os mesmos elementos, isto é, se cada elemento de A é un elemento de B e cada elemento de B é un elemento de A.
Notación
Normalmente, úsanse letras maíusculas para representar os conxuntos e letras minúsculas para representar os elementos dun conxunto dado. Se ~A é un conxunto e todos os seus elementos, é frecuente escribir:
para definir tal conxunto ~A. A notación empregada en (1) para definir o conxunto ~A chámase notación por extensión.
Para representar que un elemento ~x pertence a un conxunto ~A, escríbese x\in A (léase ben ~x no ~A, ben ~x pertence ao ~A). A negación de x\in A escríbese x\notin A (léase ~x non pertence ao ~A).
Se todos os elementos ~x dun conxunto ~A satisfan algunha propiedade —que pode representarse como unha proposición coa indeterminada ~x—, usamos a notación por comprensión, e pode definirse:
Por exemplo, o conxunto pode definirse por:
O símbolo \mathbb{N} representa o conxunto dos números naturais.
Subconxuntos e superconxuntos
dereita
Un conxunto ~A dise subconxunto doutro ~B, se todos os elementos do ~A son tamén elementos do ~B; matematicamente:
sexa cal for o elemento ~x. Así, escríbese.
Deberá ser sinalado que, por definición, non se exclúe a posibilidade de se, cumprirse A = B. Se o ~B ten ao menos un elemento que non pertenza ao conxunto ~A, mais se todos os elementos do ~A son elementos do ~B, entón dicimos que ~A é un subconxunto propio do ~B, o que se representa como A\subset B.
Se o ~A é un subconxunto do ~B, dicimos tamén que o ~B é un superconxunto do ~A, o que se escribe. Logo
e tamén: ,
significando B\supset A que o ~B é superconxunto propio do ~A.
Polo principio de indentidade, é sempre certo, para todos os elementos ~x, polo que todo conxunto é subconxunto (e tamén superconxunto) de si mesmo.
Vemos que \subseteq é unha relación de orde sobre un conxunto ~S de conxuntos, pois
Conxunto baleiro
O conxunto baleiro ou conxunto vacío é un conxunto que non posúe elementos. Represéntase por \{\} ou \empty
Todo conxunto posúe como subconxunto o conxunto baleiro. Podemos mostrar isto supondo que se o conxunto baleiro non pertence ao conxunto en cuestión, entón o conxunto baleiro debe posuír un elemento ao menos que non pertenza a este conxunto. Como o conxunto baleiro non posúe elementos, isto non é posíbel. Como todos os conxuntos baleiros son iguais uns aos outros, é permisíbel falar dun único conxunto sen elementos.
Operacións cos conxuntos
Sexan ~A e ~B dous conxuntos.
Intersección
miniatura|A \cap B Os elementos comúns de ~A e mais de ~B forman un conxunto denominado intersección de ~A e ~B, representado por A\cap B:
Se dous conxuntos ~A e ~B son tales que, entón ~A e ~B dinse conxuntos disxuntos.
Diferenza
miniatura|
Os elementos dun conxunto ~A que non se atopan noutro conxunto ~B, forman outro conxunto chamado diferenza de ~A e ~B, representado por, :
Álxebra de conxuntos
Sexa U un conxunto tal que A, B, e C son subconxuntos do U (utilízase a notación A' := U - A). Entón:
Prison Break
miniatura|250px|Os protagonistas de Prison Break Prison Break é unha serie de televisión estadounidense creada por Paul Scheuring que comezou a emitir a Fox Broadcasting Company o 29 de agosto de 2005.
A serie céntrase en dous irmáns, un que foi condenado á pena de morte por un crime que non cometeu e outro, Michael Scofield, que se fai deter expresamente para ingresar en prisión para fuxir co seu irmán. A serie produciuna Adelstein-Parouse Productions, en colaboración con Original Television e 20th Century Fox Television. Os produtores executivos ademais do propio Scheuring son Matt Olmstead, Kevin Hooks, Marty Adelstein, Dawn Parouse, Neal H. Moritz, e Brett Ratner. O tema musical compúxoo Ramin Djawadi polo que foi nomeado a un Emmy en 2006.
Cando lle foi presentada a idea á Fox en 2003 non se interesou por ela pero despois do éxito de series como Lost ou 24, Fox decidiu aprobar a súa produción en 2004. A primeira tempada recibiu críticas positivas e tivo boa audiencia, en orixe ían ser 13 episodios pero debido á súa popularidade realizáronse nove episodios máis. Debido á folga de guionistas, o final da terceira tempada tivo que ser reformulado. As primeiras catro tempadas editáronse en DVD e a primeira e a terceira en Blu Ray. O éxito da serie inspirou unha serie exclusivamente realizada para móbiles, Prison Break: Proof of Innocence.
Primeira temporada
A primeira temporada consta de 22 capítulos. Lincoln Burrows é acusado de ser o autor dun crime que el di que non cometeu: asasinar a Terrence Steadman, o irmán da Vicepresidenta dos Estados Unidos. Lincoln é sentenciado a morte e envíano á Penitenciaría Estatal Fox River, para cumprir alí a súa condena até o día da súa execución. Michael Scofield, o irmán máis novo de Lincoln, está convencido da inocencia do seu irmán e elabora un plan de escape da prisión. Despois de planear a fuga, Michael rouba un banco a man armada para que o encarceren en Fox River. Dentro do cárcere debe levar a cabo o seu plan, pero debe superar obstáculos, sobrevivir na prisión e aliarse con outros presos para poder escapar co seu irmán da prisión antes da súa data de execución. Mentres, fóra do cárcere a avogada Veronica Donovan, amiga da infancia dos irmáns, fai todo o posible para aclarar a conspiración que levou a Lincoln ao cárcere, pero os axentes secretos dunha organización coñecida como A Compañía, fan o imposible para obstaculizar o traballo de Verónica.
Segunda temporada
A segunda temporada comeza oito horas despois do escape. Céntrase nos oito prófugos, que se separan e empezan a viaxar por todo o país mentres son perseguidos polas autoridades. Brad Bellick, tras ser despedido do seu posto de garda xefe, persegue os fuxitivos co obxectivo de obter os cartos da recompensa. Algúns deles reencóntranse cando buscan unha gran suma de cartos que foran enterrados por Charles Westmoreland, outro dos presos de Fox River. O axente federal Alexander Mahone é o asignado para capturar os oito fuxitivos. Acaba por descubrirse que está a traballar para A Compañía, que quere ver mortos ós oito.
Cando Sara descobre que mataran o seu pai (Frank Tancredi), encóntrase con Michael e decide quedar con el, xa que agora os irmáns pretenden acabar coa presidenta Reynolds, membro da Compañía. Para asegurar que os irmáns estean a salvo, Sara entrégase, mais sae libre grazas ao testemuño de Paul Kellerman (un axente que traballaba para a Compañía) e, xunto con Lincoln, son exonerados. Dos oito que escaparon, tres son asasinados e o resto arrestados, salvo Michael, Lincoln e T-Bag, que chegan a Panamá. Alí, Michael, T-Bag, Mahone e Bellick son arrestados por supostos crimes neste país e entran na Penitenciaría Federal de Sona.
Gary Young
Gary Young, nado o 3 de maio de 1953, é un músico e produtor musical estadounidense coñecido por ter sido o primeiro batería da banda de indie rock Pavement.
Biografía
Gary Young naceu en Mamaroneck, Nova York. O seu pai era enxeñeiro na industria dos plásticos e tiña amplos coñecementos sobre a fibra de carbono. Traballou con Ned Steinberger no desenvolvemento da construción do seu baixo eléctrico.
Carreira
Stephen Malkmus (voces, guitarra) e o seu amigo da infancia Scott Kannberg (guitarra, voces) formaron Pavement en Stockton, California, en 1989. O seu primeiro EP, Slay Tracks (1933-1969), gravouse nun estudio local chamado Louder Than You Think, que era propiedade de Young, aparecendo el no EP. Young tamén participaría nos seus dous seguintes EPs, Demolition Plot J-7, e Perfect Sound Forever, publicados respectivamente en 1990 e 1991, así como no seu álbum de estrea lanzado en 1992, Slanted and Enchanted. Young coñezou a gañarlle á banda un certo grao de notoriedade coas súas trasnadas dentro e fóra do escenario. Destacaba por saudar ao público na porta, repartir repolos, puré de patacas ou torradas de canela aos fans, e por facer o pino.
Young foi despedido de Pavement no ano 1993 debido a conflitos con Malkmus e co resto dos membros da banda.
Despois do seu paso por Pavement publicou tres álbums, Hospital, Things We Do for You, e The Grey Album baixo o nome de Gary Young's Hospital. O vídeo musical da súa canción "Plant Man" apareceu no episodio "Skin Trade" da quinta tempada de Beavis and Butthead.
Young é propietario dun estudio de gravación de última xeración. Tamén desenvolveu e patentou o uso dunha araña para micrófonos universal. Realízaas individualmente e vendeu máis de 13 000 unidades.
Foi clasificado no posto 42 dos 50 mellores baterías de rock pola revista Stylus.
Cuadrillas de Áraba
As Cuadrillas de Áraba son as comarcas en que se divide a provincia ou territorio histórico de Áraba, no País Vasco. Son institucións históricas cuxa principal función é a de atender e administrar as necesidades dos seus habitantes, especialmente nas zonas rurais. En éuscaro denomínanse de diferente forma: taldeak, kuadrillak ou eskualdeak.
A división da provincia en cuadrillas remóntase ao século XVI, aínda que a actual división é de 1983 e sancionada definitivamente por unha Norma Foral de 1989.
Os electos dos diversos concellos que forman cada comarca reúnense en consellos comarcais, chamados Cuadrillas, que son órganos de participación e consulta, é dicir, como instrumentos de relación entre aquelas, as Xuntas Xerais de Áraba e a Deputación foral de Áraba, e como entes de promoción e xestión de servizos de interese común das mesmas.
dereita|miniatura|350px|Mapa das cuadrillas de Áraba.
Golda Meir
Golda Meir (גּוֹלְדָה מְאִיר), antes Myerson, nada co nome de Golda Mabovitch en Kíiv (actual Ucraína) o 3 de maio de 1898 e finada en Xerusalén (Israel) o 8 de decembro de 1978, foi unha política, diplomática e estadista israelita, e a cuarta primeira ministra de Israel, entre 1969 e 1974. Foi unha das primeiras xefas de goberno do mundo —só precedida por Sirimavo Bandaranaike de Sri Lanka e Indira Gāndhi da India—, e a primeira de Oriente Medio, ao preceder a primeira ministra Tansu Çiller de Turquía.
Infancia en Rusia
Golda Meir foi a sétima dos oito fillos dos Mabovitch, unha familia xudía-asquenací tradicionalista —aínda que non relixiosa— e de condición moi humilde, radicada en Kíiv, actual capital da Ucraína, daquela parte do Imperio Ruso. Na súa nenez viviu penurias e sufrimento: cinco dos seus irmáns morreron de pequenos a causa da pobreza e as enfermidades; a súa familia viviu en carne propia os pogroms antisemitas que sufriron os xudeus orientais a comezos do século XX. O seu pai Moshé, un sinxelo carpinteiro, tivo que emigrar aos Estados Unidos en busca de traballo, e deixou a pequena Golda de 5 anos xunto a súa autoritaria nai e as súas irmás: a pequena Tsipke, e a súa irmá máis vella, Sheine. Golda admiraba a esta última, que se afiliara a círculos sionistas socialistas clandestinos, castigados duramente polas autoridades do tsar.
Co pai lonxe e sumidas na miseria, as catro mulleres marcharon a Pinsk, cidade situada actualmente en Belarús, en busca de mellor sorte. A fame que pasaban era tal que os poucos anacos de pan que tiñan só podían alimentar a pequena Tsipke. Golda Meir diría anos máis tarde: «sempre sentía demasiado frío por fóra, e demasiado baleiro por dentro». Cando as actividades prohibidas de Sheine comezaron a ameazar a integridade da familia, a nai decidiu, en 1906, reunirse co pai, e a familia emigrou a Milwaukee (Wisconsin, EUA).
Aqueles primeiros anos duros, forxaron o carácter de quen recibiría moito máis tarde o alcume da «muller de ferro». «Levo comigo o complexo dos pogromos, recoñézoo» —dixo— «a miña lembranza máis afastada é ver o meu pai tapiando con táboas as entradas da casa, ante a inminencia das hordas enardecidas». Segundo a propia Meir, «se coubo unha explicación ao rumbo que tomou a miña vida, é seguramente o meu desexo e determinación de que un neno xudeu nunca tivese que vivir semellante experiencia».
Estados Unidos: infancia e adolescencia
Imaxe de Golda Meir aos 16 anos.|150px|miniatura Establecida a familia Mabovitch en Milwaukee, non acabaron as vicisitudes para a pequena de 8 anos: o seu pai apenas gañaba para o sustento da familia, e a súa nai abrira unha tenda de barrio, onde Golda traballaba para axudala dende a madrugada, polo que chegaba sempre tarde á escola, despois de chorar durante todo o camiño. Os roces cos seus pais, estritos e conservadores, foron medrando co tempo, e fixéronse insostibles cando a súa nai lle negou terminantemente a Golda realizar o seu soño: estudar maxisterio na escola secundaria. En cambio, e como correspondía por aquelas épocas a unha rapaza xudía de 14 anos, pretendeu casa-la cun pretendente moito maior ca ela; ante iso, Golda fuxiu do fogar sen avisar a ninguén —só lles deixou un recado explicatorio aos pais, que reaccionaron de moi mal xeito—, para refuxiarse no fogar da súa irmá Sheine, recentemente casada, en Denver (Colorado).
Lonxe do seu fogar, Golda floreceu: proseguiu cos seus arelados estudos secundarios ata graduarse como mestra e integrouse de cheo nun grupo de xoves sionistas socialistas que se reunía a miúdo na casa da irmá, e a cuxas entusiastas tertulias nunca faltaba. Un daqueles xoves, culto e instruído e tamén emigrado de Ucraína, era Morris Myerson, do que Golda pronto namorou. Logo de rifar tamén coa súa irmá máis vella, tivo que deixa-la súa casa e marchar a vivir cunhas amigas, traballando de costureira para gañar o sustento. Finalmente, e ao cabo de catro intensos anos lonxe da súa casa, accedeu ao pedido do seu pai —quen, temeroso pola saúde da nai, lle suplicou que volvera—, e volveu, aos 18 anos, á casa dos pais.
Activista sionista
Xa de volta en Milwaukee, Golda atopou os seus pais máis folgados economicamente e vivindo nunha casa maior; máis compenetrados coa vida comunitaria xudía, e cunha certa posición social. Certamente, os anos conseguiran abrir os Mabovitch a novas ideas: xa non obxectaron que a súa filla ensinara e estudara. A xove Golda, por primeira vez sen as necesidades básicas que a agobiaran, puido dedicarse de cheo ao que sempre lle apaixoara: a docencia e a actividade sionista. Dentro deste último marco, afiliouse ao partido político socialista Po'alei Sión (en hebreo, "obreiros sionistas"); asistiu a encontros con dirixentes sionistas prominentes, como David Ben-Gurion e Isaac Ben-Tsvi; organizou unha manifestación en Milwaukee, como acto de rexeitamento aos pogromos antisemitas da época na Ucraína, onde foi a principal oradora; e foi elixida representante da súa cidade ante o Congreso Xudeu Estadounidense. En 1917, aos 19 anos de idade, Golda casa con Morris Myerson e comezan a planexar a súa aliá (emigración á Terra de Israel, daquela parte do Imperio Otomán). A parella, xunto coa irmá máis vella, Sheyna, emigraron a Palestina en 1921, e uníronse a eles os seus pais e irmá máis nova en 1926.
Primeiros anos en Palestina
Acabados de chegar a Palestina, os Myerson instaláronse nun apartamento de alugueiro en Tel Aviv; ao pouco tempo, pediron incorporarse como membros do quibuts Merjavia, ao norte do país. A negativa resposta do quibuts, que creu que a parella americana era demasiado refinada para as rudas tarefas agrícolas, non rendiu a Golda, quen non deixou de insistir ata que finalmente foron admitidos. Golda gozou daqueles catro anos no quibuts, nos que traballaron duro, plantando árbores e criando polos, aínda que non puido dedicarse ao ensino do inglés. Porén, o seu home Morris axiña fartou da vida comunal, das privacións e das enfermidades. Aqueles tempos foron o comezo da desharmonía da parella e Morris negouse a ter fillos mentres non deixasen a comuna.
Finalmente acabaron marchando a Tel Aviv, e logo a Xerusalén, onde atoparon emprego na construtora Solel Boné, unha das empresas da organización sindical Histadrut. Alí, Golda Myerson deu a luz os seus dous fillos: Menáhem e Sara. A estadía en Xerusalén supuxo para Golda o rencontro cunha vella coñecida: a pobreza. Naquela época de faltas, Golda lavaba a roupa sucia de tódolos nenos do xardín de infancia ao que enviaba o fillo máis vello, por non ter como pagar a mensualidade; na súa autobiografía considéraa a época máis miserable de toda a súa vida.
Actividade pública
O grande cambio na vida de Golda Myerson chegaría durante 1928, cando lle ofreceron ocupar o cargo de directora da rama feminina da Histadrut. Ao aceptar o posto, que lle supuxo facer numerosas viaxes, Golda recoñecía tamén a irreversibilidade da rutura conxugal, e transladouse cos fillos a un pequeno apartemento en Tel Aviv, onde a nai durmiu durante unha longa tempada no sofá da sala de estar, mentres o pai viña de visita as fins de semana. Golda e Morris nunca se divorciaron formalmente; el morreu en 1951.
Entre 1932 e 1934, Golda Myerson foi enviada aos Estados Unidos para recadar fondos para a causa sionista, estadía que aproveitou para tratar a filla Sara da grave insuficiencia renal que padecía. De volta ao país, foi elixida delegada do Partido Laborista cargo que ocupou ininterrompidamente ata a creación do Estado en 1948, xunto a persoeiros como de David Ben-Gurion, Moshé Sharet e Berl Katzenelson.
A súa historia persoal, marcada a miúdo pola miseria e a precariedade, motivou que o seu quefacer público fixese fincapé en dúas cuestións principais: os dereitos do traballador —e máis aínda, da traballadora—, e o auxilio aos refuxiados. En 1938, como "observadora xudía de Palestina" na conferencia internacional sobre refuxiados xudeus de Évian-les-Bains, Golda alporizouse coa hipocrisía dos países occidentais, que dicían amosar simpatía polos perseguidos e ao tempo non lles ofrecían refuxio. De xeito semellante e por motivos humanitarios, conduciu a loita en contra das fortes restricións á inmigración xudía, que impuxera o goberno británico mediante o Libro branco de 1939, en vésperas da segunda guerra mundial. Acerca de Ernest Bevin, naquel momento ministro británico de Exteriores e opositor á apertura das portas de Palestina aos refuxiados de Europa, e do seu goberno, dixo Golda Meir ao cabo dos anos: «Non sei se ese home era demente, ou só antisemita, ou as dúas cousas. Os responsables da política inglesa nunca puideron perdoarnos o feito de converternos en nación sen o seu expreso consentimento. Non entenderon que o problema dos xudeus de Europa non foi creado co único propósito de facer quedar mal ao goberno británico». Cando, ao rematar a guerra, se declarou en folga de fame para protestar contra os centros de detención británicos destinados aos sobreviventes do Holocausto, sintetizou así o seu pensamento: «O sionismo non ten sentido máis ca para rescatar os xudeus». E agregou: «Temos a barriga chea contra os ingleses. Pero a nosa principal acusación é que o seu Libro Branco nos converteu en impotentes mentres poderiamos salvar centos de milleiros; ou aínda que máis non fose, ducias de milleiros; ou mesmo un só xudeu!».
Camiño do Estado hebreo
En breve, encargóuselle —grazas ao seu inglés case nativo, cuxo inconfundible acento nunca perdería— ser a principal negociadora coas autoridades inglesas acerca do plan de Partición de Palestina. Paralelamente, mantívose en estreito contacto cos principais grupos de resistencia xudía armada (a Haganá e o Étzel). Logo da decisión das Nacións Unidas do 29 de novembro de 1947, pola que se creaba un estado xudeu e outro árabe, e fronte ao rexeitamento total dos países árabes ao plan, a cúpula sionista comprendeu que a guerra era inevitable, e enviaron a Myerson a recadar doazóns da comunidade xudía norteamericana para financiar a compra de armamento. Golda, como xa se lle coñecía, volveu con 50 millóns de dólares no peto. De inmediato, partiu coa delicadísima misión, de incógnito e disfrazada de árabe, de entrevistarse para alén das liñas inimigas, en Amán, o 12 de maio de 1948, co rei Abdulá II de Xordania, co obxectivo de que non interviñese na inminente contenda. O rei mostrouse evasivo, e Golda Myerson comprendeu que a sorte xa estaba botada. Abdulá pediulle que tivesen paciencia, e que non se apresurasen a declara-la independencia, ao que Golda lle respondeu: «maxestade, o noso pobo agardou 2000 anos. Podería vostede chamar a iso 'présa'?».
O Estado de Israel
Finalmente, e dous días máis tarde, o 14 de maio de 1948, (o día 5 de iyar de 5708), David Ben-Gurión leu en Tel Aviv a acta de declaración de independencia do Estado de Israel; da que Golda Myerson foi unha das 25 asinantes. Sen pausa, saíu novamente de colecta aos Estados Unidos e alí comunicáronlle o nomeamento como a primeira embaixadora de Israel ante a Unión Soviética.