cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Steven Seagal
Traxectoria
É fillo de pai xudeu e nai irlandesa católica. Na súa xuventude mudáronse a Fullerton (California) e empezou a estudar artes marciais da man do famoso mestre de aikido Fumio Demura. O final da súa adolescencia, Seagal formou parte do Equipo de Demostración de Karate de Demura e fixo demostracións diarias no Japanese Deer Park, un parque de atraccións no sur de California. Cando tiña dezanove anos mudouse ao Xapón para continuar o seu estudo de artes marciais.
No Xapón Seagal adestrou con varios mestres como Hiroshi Isoyama e Seiseki Abe, e obtivo o cinto negro 7º dan en aikikai. Casou cunha estudante de Abe Sensei, Miyako Fujitani. Foi o primeiro non xaponés en aconseguir as credenciais de mestre e poder ensinar aikido no Xapón. Despois do seu retorno aos Estados Unidos, Seagal abriu o Tenshin Bugei Gakuen en 1982, seguidor do Dojo no que ensinou no Xapón. esquerda|miniatura A primeira aparición de Seagal na industria do cine produciuse cando foi contratado como coordinador de especialistas na película de 1982 The Challenge, protagonizada por Toshiro Mifune. En 1983 Seagal volveu aos Estados Unidos, unha década despois de marchar, para intentar unha carreira no mundo do cine. En 1984, casou coa súa segunda esposa, a actriz Adrienne La Russa, cando aínda non estaba divorciado da súa primeira esposa. O seu terceiro matrimonio foi coa actriz Kelly LeBrock, a quen coñeceu cando foi contratado para ser o seu gardacostas.
A carreira de Steven Seagal como actor colleu pulo cando Michael Ovitz, presidente dunha das axencias de talentos máis fortes de Hollywood, Creative Artists Agency (CAA), foi ao estudio de Aikido de Seagal en Burbank, California, e se converteu no seu alumno. Despois disto, a carreira de actor de Seagal engalou e fíxose coñecido polos seus papeis en películas de artes marciais.
Seagal produciu moitas das películas que protagonizou, e tamén participou no guión e na dirección. Os papeis de Seagal non coinciden co arquetipo de heroe de acción. Os personaxes que interpreta acotío son perfectos, sen limitacións e con pouco desenvolvemento do personaxe.
Nos últimos anos, con películas como Belly of the Beast e Half Past Dead, Seagal especializouse en películas destinadas ao mercado de vídeo. A súa estrea en cines mais recente foi Exit Wounds no ano 2001.
Historia da radio
miniatura|Radio RCA Radiola 20, no Museo de Trelew, Arxentina A historia da radio describe os pasos importantes na evolución da radiocomunicación e o medio de comunicación chamado radio desde o descubrimento das ondas de radio ata a actualidade.
Descubrimento das ondas electromagnéticas da radio
As bases teóricas da propagación das ondas electromagnéticas foron descritas por primeira vez por James Clerk Maxwell nun documento dirixido á Royal Society (1873) titulado  A Dynamical Theory of the Electromagnetic Field ( Unha teoría dinámica do campo electromagnético), que describía os seus traballos entre os anos 1861 e 1865: a súa teoría, basicamente, era que os campos eléctricos variables crean campos magnéticos variables, e viceversa, que os campos magnéticos variables crean campos eléctricos variables co que uns ou outros crearán á súa vez novos campos eléctricos ou magnéticos variables que se propagarán polo espazo en forma de campos electromagnéticos variables sucesivos, os cales afastaranse en forma de ondas electromagnéticas da fonte onde se orixinaron.
Heinrich Rudolf Hertz, en 1888, foi o primeiro en validar experimentalmente a teoría de Maxwell, ao idear como "crear" artificialmente tales ondas electromagnéticas e como detectalas e a continuación levou á práctica emisións e recepcións destas ondas e analizou as súas características físicas demostrando que as ondas creadas artificialmente tiñan todas as propiedades das ondas electromagnéticas "teóricas" e descubrio que as ecuacións das ondas electromagnéticas podían ser reformuladas nunha ecuación diferencial parcial denominada ecuación de onda.
O dispositivo que deseñou para producir ondas electromagnéticas consistía en dúas barras metálicas do mesmo tamaño aliñadas e moi próximas por un dos seus extremos e que terminaban nunha bóla metálica polo outro; sobre unha destas barras eran inxectados "paquetes de electróns" a moi alta tensión que á súa vez eran extraídos da outra barra; os intensos cambios no número de electróns que isto provocaba nas barras daba orixe a descargas de electróns dunha a outra barra en forma de faíscas a través do estreito espazo que as separaba, descargas que se producían dunha forma que se podería cualificar de elástica ou oscilante xa que tras unha "inxección" de electróns nunha barra producíanse descargas alternadas de electróns dunha a outra barra cada vez de menor intensidade ata desaparecer ao fin polas resistencias eléctricas.
Estes cambios alternantes no número de electróns que tiña cada barra facía que ao longo delas se propagasen variacións da carga eléctrica o que orixinaba campos eléctricos variables de signo oposto en torno delas. Tales campos eléctricos variables daban orixe a campos magnéticos variables e estes a novos campos eléctricos variables co que se producían ondas electromagnéticas que se difundían desde esas barras.
As "inxeccións" e "subtraccións" de "paquetes de electróns" conseguíanse mediante intensos impulsos eléctricos provocados por unha bobina dun gran número de expiras que tiña os seus extremos unidos cada un a unha das dúas barras e que tiña outra bobina dun pequeno número de expiras concéntrica a ela. Esta segunda bobina recibía breves impulsos eléctricos en baixa tensión que inducía á bobina de gran número de expiras a cal transformábaos en impulsos de moi alta tensión.
O receptor era unha barra metálica de forma circular e cos seus dous extremos moi próximos un doutro; a lonxitude desta barra estaba calculada para que fose resoante aos campos magnéticos variables orixinados nas barras emisoras; as correntes de electróns provocadas en tal barra receptora polos campos magnéticos variables que captaba causaban pequenas descargas de electróns entre os seus extremos, descargas que eran visibles en forma de faíscas.
Hertz deu un paso de xigante ao afirmar e probar que as ondas electromagnéticas propáganse a unha velocidade similar á velocidade da luz e que tiñan as mesmas características físicas que as ondas de luz, como as de reflectirse en superficies metálicas, desviarse por prismas, estar polarizadas etc., sentando así as bases para o envío de sinais de radio.
Como homenaxe a Hertz por este descubrimento, as ondas electromagnéticas pasaron a denominarse ondas hertzianas.
Primeiros desenvolvementos
miniatura|230px|Nikola Tesla, co libro de [[Ruđer Josip Bošković Theoria Philosophiae Naturalis, fronte á espiral da bobina do seu transformador de alta voltaxe en East Houston Street, Nova York]]
En 1895, en Italia, un mozo de apenas 20 anos, Guglielmo Marconi, recibía a través do diario a noticia dos efectos das ondas electromagnéticas procreadas por un oscilador eléctrico inventado por Hertz. En 1896, Marconi obtivo a primeira patente do mundo sobre a radio, a patente británica 12039, Melloras na transmisión de impulsos e sinais eléctricos e un aparello para iso (os equipos que empregaba eran: como emisor un xerador de faíscas de moi alta tensión, similar ao empregado por Hertz, que conectaba por un extremo a unha gran antena non sintonizada e polo outro a terra, co que producía algo que se podería definir como "ruído electromagnético" nunha ampla marxe de frecuencias máis que ondas de radio dunha frecuencia concreta. Como receptor usaba un cohesor, tampouco da súa invención, que consistía nun pequeno recipiente de vidro cheo de limaduras de metal ideado inicialmente para protexer dos raios as instalacións telegráficas, xa que en condicións normais tal dispositivo tiña alta resistencia eléctrica pero esta diminuía intensamente ao chegar a el unha descarga eléctrica dun raio; atopouse que tamén os campos eléctricos intensos producidos polos raios diminuían así mesmo a súa resistencia eléctrica) pero países como Francia ou Rusia rexeitaron recoñecer a súa patente por devandita invención, referíndose ás publicacións de Popov, previas no tempo.
O 7 de maio de 1895 o profesor e enxeñeiro ruso Aleksandr Stepanovich Popov presentara un receptor capaz de detectar ondas electromagnéticas. Dez meses despois, o 24 de marzo de 1896, xa cun sistema completo de recepción-emisión de mensaxes telegráficos, transmitiu o primeiro mensaxe telegráfico entre dous edificios da Universidade de San Petersburgo situados a unha distancia de 250 metros. O texto deste primeiro mensaxe telegráfico foi: "HEINRICH HERTZ".
Nikola Tesla -que por un camiño diferente ao de Hertz chegara tamén a producir e detectar ondas de radio (xerando mediante alternadores correntes eléctricas alternas de moi alta frecuencia que eran aplicadas a unha gran antena e a terra co que se orixinaban ondas electromagnéticas que se transmitían a longa distancia e que eran captadas aproveitando as correntes alternas que inducían noutras antenas unidas a terra a través de circuítos resoantes, formados por indutancias e condensadores, que tamén ideara) buscando, máis que transmitir sinais, transmitir enerxía eléctrica a longa distancia sen necesidade de usar condutores metálicos- fixo a súa primeira demostración pública de radiocomunicación en St. Louis, Missouri, (Estados Unidos), en 1893. Dirixíndose ao Franklin Institute de Filadelfia e á National Electric Light Association describiu e demostrou en detalle os principios da radiocomunicación. Os seus aparellos contiñan xa todos os elementos que foron utilizados nos sistemas de radio ata o desenvolvemento dos tubos de baleiro. En Estados Unidos, algúns desenvolvementos clave nos comezos da historia da radio foron creados e patentados en 1897 por Tesla. Con todo, a Oficina de Patentes dos Estados Unidos revogou a súa decisión en 1904 e adxudicou a Marconi unha patente pola invención da radio, posiblemente influenciada polos patrocinadores financeiros de Marconi nos Estados Unidos, entre os que se atopaban Thomas Alva Edison e Andrew Carnegie. Anos despois, na década dos sesenta o Tribunal Supremo dos Estados Unidos ditaminou que a patente relativa á radio era lexitimamente propiedade de Tesla, recoñecéndoo de forma legal como inventor desta, aínda que isto non transcendeu á opinión pública, que segue considerando a Marconi como o seu inventor. O 12 de decembro de 1901, Marconi transmitiu, por primeira vez, sinais de código Morse por ondas electromagnéticas.
O investigador Ángel Faus Belau descubriu que a primeira patente sobre a aplicación da voz na telegrafía sen fíos rexistrouna o comandante español Julio Cervera Baviera en 1899. Baseándose neste descubrimento Jorge Álvarez sostén que «Cervera é o verdadeiro inventor da radio tal como a entendemos hoxe».
Con todo, a patente de Tesla número 645576 foi restablecida en 1943 pola Corte Suprema dos Estados Unidos, pouco tempo logo da súa morte por mor dunha trombose coronaria. A decisión estaba baseada no feito de que había un traballo preexistente antes do establecemento da patente de Marconi. Existe a crenza de que isto se fixo, aparentemente, por razóns financeiras, para permitir ao goberno estadounidense eludir o pago dos danos que estaban sendo reclamados pola compañía Marconi polo uso das súas patentes durante a primeira guerra mundial.
Tamén se fixeron reclamos no sentido de que Nathan Stubblefield inventou a radio antes que Tesla e Marconi, pero o seu dispositivo, ao parecer, funcionaba mediante transmisión por indución máis que por radiotransmisión.
Primeiras transmisións radiofónicas
miniatura|[[Reginald Fessenden transmitiu a primeira radiodifusión de son da historia]]
A Noiteboa de 1906, utilizando o principio heterodino, Reginald Fessenden transmitiu desde Brant Rock Station (Massachusetts) a primeira radiodifusión de son da historia. Así, buques no mar puideron oír unha radiodifusión que incluía a Fessenden tocando ao violín a canción O Holy Night e lendo unha pasaxe da Biblia.
As primeiras transmisións para entretemento regulares, comezaron en 1920 na Arxentina. O día 27 de agosto desde a azotea do Teatro Coliseo de Buenos Aires, a Sociedad Radio Argentina transmitiu a ópera de Richard Wagner, Parsifal, comezando así coa programación da primeira emisora de radiodifusión no mundo. O seu creador, organizador e primeiro locutor do mundo foi o Dr. Enrique Telémaco Susini. Para 1925 xa había doce estacións de radio nesa cidade e outras dez no interior do país, os horarios eran breves e moitas veces entrecortados, desde o atardecer ata a medianoite.
En 1922, en Inglaterra, a estación de Chelmsford, pertencente á Marconi Wireless, emitía dous programas diarios, un sobre música e outro sobre información. O 4 de novembro de 1922 fundouse en Londres a British Broadcasting Corporation (BBC) que monopolizou as ondas inglesas.
Ese mesmo ano, a radio chega a Chile, coa Primeira Transmisión Radial que a Universidade de Chile realizou desde o diario El Mercurio de Santiago.
Desenvolvementos durante o século XX
170px|miniatura|dereita|Tríodo de Lee De Forest En 1906, Alexander Lee de Forest modificou o díodo inventado en 1903 por John Fleming engadíndolle un terceiro eléctrodo, coa intención de que detectase as ondas de radio sen violar a patente do díodo, creando así o tríodo. Posteriormente atopouse que o tríodo tiña a capacidade de amplificar os sinais radioeléctricos e tamén xeralos, especialmente cando se lle facía traballar no alto baleiro, algo que foi descuberto, analizado e perfeccionado por técnicos de AT&T e de General Electric, o que permitiu a proliferación das emisións de radio. O científico austríaco de orixe xudía Von Lieben nun proceso totalmente independente pero paralelo ao seguido nos Estados Unidos tamén inventou o tríodo.
En 1907, inventaba a válvula que modula as ondas de radio que se emiten e deste xeito creou ondas de alta potencia na transmisión.
En 1909 Marconi, con Karl Ferdinand Braun, foi tamén premiado co Premio Nobel de Física polas súas "contribucións ao desenvolvemento da telegrafía sen fíos".
A nova grande invención foi a válvula termoiónica detectora, inventada por un equipo de enxeñeiros de Westinghouse.
Un gran paso na calidade dos receptores, prodúcese en 1918 cando Edwin Armstrong inventa o receptor superheterodino.
Nos primeiros tempos da radio toda a potencia xerada polo transmisor pasaba a través dun micrófono de carbón. Nos anos 1920 a amplificación mediante válvula termoiónica revolucionou tanto os radiorreceptores como os radiotransmisores. Philips, Bell, Radiola e Telefunken conseguiron, a través da comercialización de receptores de válvulas que se conectaban á rede eléctrica, a audición colectiva da radio en 1928. No entanto, foron os laboratorios Bell os responsables do transistor e, con iso, do aumento da comunicación radiofónica.
Nos anos cincuenta a tecnoloxía radiofónica experimentou un gran número de melloras que se traduciron na xeneralización do uso do transistor.
Normalmente, as aeronaves utilizaban as estacións comerciais de radio de modulación de amplitude (AM) para a navegación. Isto continuou así ata principios dos anos sesenta en que finalmente se estendeu o uso dos sistemas VOR.
A principios dos anos trinta radio-operadores afeccionados inventaron a transmisión en banda lateral única (BLU).
En 1948, a radio faise visible: desenvólvese abertamente a televisión.
En 1956 desenvólvese o primeiro sistema de televisión europeo, que baseándose nel mellora o NTSC dos Estados Unidos. O sistema é o chamado SECAM. En España durante varios meses TVE transmitiu en probas en SECAM, aínda que finalmente a norma que adoptou foi PAL (ver 1963).
En 1957, a firma Regency introduce o primeiro receptor transistorizado, o suficientemente pequeno para ser levado nun peto e alimentado por unha pequena batería. Era fiable porque ao non ter válvulas non se quentaba. Durante os seguintes vinte anos os transistores desprazaron ás válvulas case por completo, excepto para moi altas potencias ou frecuencias.
En 1963, establécese a primeira comunicación radio vía satélite. Desenvólvese o sistema de televisión en cor PAL que mellora o NTSC. A norma que se utiliza en España é PAL. A vantaxe do PAL sobre o SECAM é que a súa circuitería é máis sinxela.
Ao final dos anos sesenta a rede telefónica de longa distancia nos Estados Unidos comeza a súa conversión a rede dixital, empregando radio dixital para moitos dos seus enlaces.
Nos anos setenta comeza a utilizarse o LORAN, primeiro sistema de radionavegación. Pronto, a Mariña dos Estados Unidos experimentou coa navegación satélite, culminando coa invención e lanzamento da constelación de satélites GPS en 1987.
Nos anos 1990 as novas tecnoloxías dixitais comezan a aplicarse ao mundo da radio. Aumenta a calidade do son e fanse probas coa radio satelital (tamén chamada radio HD), esta tecnoloxía permite o rexurdimento no interese pola radio.
A finais do século XX, experimentadores radioafeccionados comezan a utilizar computadores persoais para procesar sinais de radio mediante distintas interfaces (Radio Packet).
Historia recente
Na historia recente da radio, apareceron as radios de baixa potencia, constituídas baixo a idea de radio libre ou radio comunitaria, coa idea de oporse á imposición dun monólogo comercial de mensaxes e que permitan unha maior proximidade da radio coa comunidade.
Hoxe en día a radio a través de Internet avanza con celeridade. Por iso, moitas das grandes emisoras de radio empezan a experimentar con emisións por Internet, a primeira e máis sinxela é unha emisión en liña, a cal chega a un público global, de feito o seu rápido desenvolvemento supuxo unha rivalidade coa televisión, o que irá aparellado co desenvolvemento da banda larga en Internet.
Primeiras estacións de radio
Esta é unha lista de estacións de radio. As primeiras foron simples sistemas de radiotelegrafía que non transportaban son, e non se listan. Inclúense tanto estaciones AM como FM; comerciais, públicas e das sen fins de lucro.
Estados Unidos e o Canadá
Lista detallada da chegada da radio nos Estados Unidos de América e no Canadá.
Outros países
Lista que inclúe a todos os países agás os Estados Unidos e o Canadá.
* Datas non confirmadas
Segunda guerra balcánica
A segunda guerra balcánica ou segunda guerra dos Balcáns, que durou do 16 de xuño ao opuxo a Bulgaria contra os seus antigos aliados, Serbia e Grecia, descontentos da repartición das ganancias territoriais da Primeira guerra balcánica. A nova guerra provocou a entrada nela de Romanía, entón en diferente bando con respecto a Bulgaria. Cando as tropas romanesas se aproximaban á capital, Sofía, Bulgaria pediu o armisticio, que acabou no Tratado de Bucarest, no cal Bulgaria cedeu a maior parte dos territorios conseguidos na primeira guerra balcánica a Serbia, Grecia, Romanía e o Imperio otomán.
A guerra provocou a ruptura da alianza ruso-búlgara, deixando a Serbia como única aliada de Rusia na rexión. Por iso Serbia recibiu o total apoio de Rusia cando a crise de xullo de 1914 que conduciu á primeira guerra mundial.
Antecedentes: a primeira guerra balcánica
Durante a Primeira guerra balcánica, a Liga balcánica, constituída por Serbia, Montenegro, Grecia e Bulgaria estaba decidida a expulsar aos otománs das súas provincias europeas (Albania, Macedonia, o Sandžak e Tracia), non deixándolles máis que os territorios ao leste da liña Enez-Kıyıköy (Enos-Midia) e a península de Galípoli.
O artigo 2º do Tratado de Londres, asinado o indica que "Súa Maxestade o Emperador dos Otománs cede ás Súas Maxestades os Soberanos Aliados todos os territorios do seu Imperio no continente de Europa ao oeste dunha liña trazada de Enos no mar Exeo a Midia no mar Negro, coa excepción de Albania". Como non estaba definida ningunha fronteira entre os membros da liga, as relacións entre os vencedores deterioráronse rapidamente debido a desacordos nesta cuestión.
Durante as negociacións de antes da guerra que levaron á creación da Liga balcánica, Serbia e Bulgaria asinaran un acordo secreto o concernente á futura fronteira en Macedonia que debía pasar por unha liña Kriva Palanka-Ohrid (esta dúas vilas volvíanse aos búlgaros) deixando a parte máis grande da Macedonia do Vardar en mans de Bulgaria. A política búlgara era asinar tal acordo para impedir a expansión de Serbia, negándose a asinar un acordo do mesmo tipo con Grecia, crendo que o seu exército podería conquistar a maior parte de Macedonia e o porto de Salónica antes que os gregos. Infelizmente para ela, os serbios conseguiron invadir unha zona moito máis ao sur que o previsto polo tratado, até a liña Bitola–Gevgelija. A zona en disputa debería resolverse mediante unha arbitraxe de Rusia. Así mesmo, os gregos lograron apoderarse do porto de Salónica, xusto antes que os búlgaros e establecer unha fronteira común cos serbios. miniatura|esquerda|300px|Posicións dos belixerantes á fin da [[Primeira guerra balcánica (1913).]]
Cando Bulgaria reclamou a Serbia respectar o acordo de antes da guerra sobre o norte da Macedonia, os serbios, descontentos por ter que evacuar Albania baixo a presión das grandes potencias, rexeitaron categoricamente ceder máis territorios. Rapidamente, tiveron lugar altercados ao longo das fronteiras de ocupación. En resposta á ameaza búlgara, Serbia comezou negociacións con Grecia, que tamén tiña razóns para temer as ambicións búlgaras. Algúns anos antes, os dous países mantiveran unha guerra larvada mediante grupos de guerrillas en Macedonia, e un rexemento búlgaro fora autorizado para entrar en Salónica oito meses antes.
O, un día despois da sinatura do tratado de Londres e 16 días antes do ataque búlgaro, serbios e gregos asinaron un acordo militar secreto confirmando que a liña de demarcación entre as súas zonas de ocupación se convertería na fronteira entre os dous países. O acordo prevía igualmente a formación dunha alianza en caso de agresión búlgara ou austrohúngara. Nas negociacións, Serbia non menciona as causas da súa disputa con Bulgaria, en particular o acordo sobre a fronteira no norte de Macedonia. Con este acordo, Serbia acertou en implicar a Grecia na cuestión da fronteira en Macedonia, porque iso lle garantía a zona de ocupación actual serbia. Bulgaria, nunha tentativa de entorpecer a aproximación serbo-grega, asinou un protocolo con Grecia confirmando unha liña de demarcación permanente entre as súas forzas respectivas recoñecendo oficiosamente o control grego do sur de Macedonia. Pero a rotura deste acordo poría fin a esta diplomacia antiserbia.
Outro punto de fricción era o rexeitamento búlgaro de ceder Silistra a Romanía, como prevía antes da guerra, a cambio da neutralidade romanesa. Cando Romanía, despois da primeira guerra balcánica, pediu a cidade, Bulgaria ofreceulle pequenas modificacións da fronteira que non incluían Silistra nin garantías sobre os dereitos dos valacos en Macedonia. Romanía ameazou con recuperar este territorio pola forza, pero unha proposición rusa de arbitraxe impediu as hostilidades. No protocolo de San Petersburgo do, Bulgaria aceptou ceder Silistra, pero non a Dobruxa do Sur. Baixo presión rusa, Romanía aceptou. O acordo final era un compromiso entre as reivindicacións romanesas sobre Dobruxa e o rexeitamento búlgaro a aceptar ningunha transferencia significativa. O feito de que Rusia non protexera a integridade territorial de Bulgaria fixo que os búlgaros perderan confianza nun resultado favorábel das arbitraxes rusas concernentes á zona de ocupación disputada cos serbios. O comportamento de Bulgaria tivo así mesmo consecuencias a longo prazo sobre as relacións ruso-bálgaras porque Bulgaria rexeitou calquera compromiso sobre o acordo de preguerra con respecto á fronteira con Serbia. Isto conduciu finalmente a Rusia a poñer fin á súa alianza con Bulgaria, resultando inevitábel unha confrontación con Romanía e Serbia.
Os plans búlgaros
Aínda que o exército búlgaro tivo éxito na toma de Edirne (coa axuda dos serbios), a ambición do tsar Fernando de coroarse emperador en Constantinopla demostrouse irrealizábel cando os búlgaros foron obrigados a retroceder na batalla de Çatalca. Ademais, o esforzo realizado para tomar Constantinopla provocou finalmente a perda dunha gran parte de Macedonia e de Salónica, o que non podía ser facilmente aceptado e impulsou aos militares búlgaros á unha guerra contra os seus antigos aliados. Porén, cos otománs rexeitando a perda da Tracia oriental no leste, e unha Romanía furiosa ao norte, a decisión de lanzar un ataque contra Grecia ao sur e contra Serbia ao norte era moi aventurada. Máis aventurada que en maio, os turcos pediran con urxencia unha misión alemá para reorganizar o seu exército, e que en xuño, con Bulgaria decatada do acordo entre Serbia e Grecia en caso dun ataque búlgaro. O 27 xuño, Montenegro anuncia que estará ao lado de Serbia en caso de guerra entre os dous países. O 5 de febreiro, Romanía arranxou as súas diferenzas territoriais con respecto a Transilvania con Austria-Hungría asinando con ela unha alianza militar e, o 28 de xuño, o Imperio austrohúngaro advertía oficialmente a Bulgaria que non permanecería neutral en caso dunha nova guerra na rexión. miniatura|Mapa das operacións iniciais previstas do exército búlgaro.
Bulgaria estaba xa encamiñada á guerra porque o xefe do goberno, Ivan Evstratiev Geshov, foi substituído polo partidario da liña dure e xefe do partido rusófilo Stoyan Danev. O 16 de xuño as tropas búlgaras lanzaron un ataque sorpresa simultaneamente contra as posicións serbias e gregas sen declaración de guerra. O obxectivo búlgaro era desfacer as forzas serbias e gregas e ocupar o máximo de territorio posíbel antes de que as grandes potencias interviñeran para poñer fin ás hostilidades.
Para obter a superioridade necesaria, a totalidade do exército búlgaro empregouse nesta operación. Non se deixou ningunha reserva para facer fronte a unha intervención (anunciada oficialmente) romanesa ou otomá, supoñendo estrañamente que Rusia impediría calquera iniciativa destes países,, mesmo despois de que Rusia puxera fin á súa alianza e se volvera cara a Romanía (incluso lle ofreceu o título honorífico de mariscal ruso ao rei romanés Carol I. O plan consistía nun ataque concentrado contra a exército serbio na chaira do Vardar para neutralizalo e para conquistar o norte de Macedonia e nun ataque máis débil contra os gregos cerca de Salónica. Este exército era a metade do enviado contra os serbios e debía tomar a cidade e todo o sur de Macedonia. O alto mando búlgaro non sabía en realidade se estas forzas poderían vencer ao exército grego pero, no peor dos casos, serían suficientes para protexer o flanco sur e esperar reforzos do exército do norte.
Forzas militares
A pesar dos 599.878 soldados que tiñan ao principio da Primeira Guerra balcánica, Bulgaria non dispoñía máis que de dez divisións. En comparación, as nove divisións gregas non comprendían máis que 118.000 homes. Para agravar o desequilibrio das forzas, os Búlgaros dispoñían de 1.116 pezas de artillaría, ou sexa seis veces máis que os gregos e cinco veces máis que os serbios.
O 1º e o 3º exércitos búlgaros, baixo o mando dos xenerais Vasil Kutinchev e Radko Dimitriev, respectivamente, estaban despregados na fronteira con Serbia co 5º exército do xeneral Stefan Toshev, preto de Kyoustendil, e co 4º exército, na rexión de Kotchani e Radoviš. O 2º exército, baixo o mando do xeneral Nikola Ivánov, estaba despregado fronte ao exército grego.
SVIL
A supervilina é unha proteína que nos humanos está codificada no xene SVIL do cromosoma 10.
Segunda guerra balcánica
Forzas militares
O exército do Reino de Serbia contaba con 348.000 homes, dos que 252.000 eran combatentes, divididos en dous exércitos e dez divisións. O groso destas forzas estaba despregado ao longo do río Vardar e nas proximidades de Skopje. O seu comandante en xefe era Pedro I de Serbia pero o verdadeiro xefe dos exércitos era Radomir Putnik.
SVIL
Función
Este xene codifica unha proteína bipartira con diferentes dominios amino e carboxi terminais. O amino terminal contén sinais de localización nuclear e o carboxi terminal contén numerosas secuencias consecutivas con gran semellanza con proteínas como as da familia da xelsolina de proteínas que se unen á actina, cuxa caparuza, nuclea e/ou corta filamentos de actina. O produto do xene está estreitamente asociado tanto cos filamentos de actina coma á membrana plasmática, o que suxire que ten un papel como ligazón de alta afinidade entre o citoesqueleto de actina e a membrana. Entre as súas funcións poden estar o recrutamento da actina e outras proteínas citoesqueléticas en estruturas especializadas na membrana plasmática e nos núcleos de células en crecemento. Describíronse dúas variantes de transcrición que codifican diferentes isoformas da supervilina.
Segunda guerra balcánica
Forzas militares
Ao comezo de xuño de 1913, o exército do Reino de Grecia estaba composto por 142.000 soldados repartidos en nove divisións. Oito divisións estaban dispostas en arco en Macedonia, e a outra estaba acuartelada no Epiro. Ao comezo das hostilidades, esta división foi trasladada para a fronte de Macedonia. Como en Serbia, o comandante en xefe era o rei, Constantino I de Grecia, que delegou a condución das operacións no xeneral Ioánnis Metaxás.
SVIL
Interaccións
SVIL presenta interacción co receptor de andróxenos.
Esther Duflo
Esther Duflo, nada en París o 25 de outubro de 1972, é unha economista francesa, cofundadora e directora do Abdul Latif Jameel Poverty Action Lab (J-PAL), e profesora de redución da pobreza e economía do desenvolvemento no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts. Así mesmo, Duflo é investigadora asociada no National Bureau of Economic Research (NBER) dos Estados Unidos, forma parte da directiva do Bureau for Research and Economic Analysis of Development (BREAD), e dirixe o programa de economía do desenvolvemento do think tank Center for Economic and Policy Research.
Segunda guerra balcánica
Forzas militares
O Reino de Montenegro enviou unha división de 12.000 homes á fronte de Serbia.
Esther Duflo
As súas investigacións céntranse en aspectos microeconómicos de países en vías de desenvolvemento, incluíndo o comportamento das familias, educación, acceso a financiamento, saúde e avaliación de políticas públicas. Xunto con Abhijit Banerjee, Dean Karlan, Michael Kremer, John A. List e Sendhil Mullainathan, impulsou o avance da experimentación de campo como unha importante metodoloxía para descubrir relacións causais en economía.
Segunda guerra balcánica
Forzas militares
O Reino de Romanía mobilizou a 330.000 homes, dos que 80.000 debían ocupar a Dobruxa do Sur e o resto do exército tiña por misión levar a ofensiva cara á Sofía.
O Imperio otomán entrou en guerra con 255.000 homes.
Esther Duflo
Traxectoria
Duflo pertence a unha familia protestante. O seu pai, Michel Duflo, era profesor de matemáticas e a súa nai era pediatra. Aos oito anos, decidiu converterse en historiadora.
Segunda guerra balcánica
Apertura das hostilidades
Os 1º, 3º, 4º e 5º exércitos búlgaros tiñan como misión atacar as posicións serbias mentres que o 2º debía atacar aos gregos en Salónica. Porén, ao principio, só o 2º e o 4º exércitos recibiron a orde de atacar. Isto permitiu aos serbios concentrar as súas unidades para deter o avance búlgaro. Os búlgaros, inferiores en número aos gregos, sufriron un contraataque xeral no conxunto da fronte desde o 19 de xuño e deberon repregarse cara ao río Strymon. O obxectivo inicial de destruír rapidamente o exército serbio viuse pronto que era irrealizábel e o exército búlgaro debeu repregarse antes mesmo da intervención romanesa e otomá e o avance dos gregos fixo precisos reforzos para protexer Sofía.
Esther Duflo
Traxectoria
Tras terminar a súa educación secundaria no Lycée Henri IV, cursou os seus estudos de pregrao na Escola Normal Superior de París, titulándose en 1994. O ano seguinte obtivo o seu mestrado en economía na École d'économie de Paris, conxuntamente coa Escola Normal Superior, a ENSAE e a École polytechnique. Posteriormente, en 1999, consegiu o doutoramento en economía no MIT, tralo que se converteu en profesora asistente de devandita institución.
Segunda guerra balcánica
Batalla de Kilkís
O 2º exército búlgaro, ao mando do xeneral Ivánov tendía unha liña desde o lago Dojran, ao sueste e Kilkís, Lachanas, Serres até o mar Exeo a través dos montes Panxeos. Permaneceu alí desde maio e estaba considerado como unha forza de veteranos despois da súa vitoria en Adrianóplolis na Primeira Guerra balcánica. O xeneral Ivánov, quizais para evitar a súa responsabilidade no desastre militar declarou despois da guerra que o seu exército non estaba composto máis que por 36.000 homes e que numerosas unidades non contaban cos seus efectivos nominais. Porén, unha análise detallada contradí esta defensa e unha fonte oficial búlgara fala de 80.000 homes fronte a 108.000 gregos (fonte oficial grega). Os historiadores modernos consideran que Ivánov subestimou os seus efectivos, pero o exército grego posuía superioridade numérica. O estado maior grego sobreestimaba o número de soldados búlgaros, que cifraba en ao redor de 100.000 homes. Porén, os gregos ignoraban onde tería lugar o ataque, o que ofrecía unha superioridade numérica temporal a Bulgaria.
Esther Duflo
Principais contribucións
A súa tese de doutoramento centrouse nos efectos dun experimento natural a partir de datos dun programa de expansión escolar en Indonesia na década de 1970 para achegar as primeiras evidencias concluíntes de que nun país en desenvolvemento unha maior educación resulta en mellores salarios.
Segunda guerra balcánica
Batalla de Kilkís
O 26 de xuño, o exército búlgaro recibiu a orde de atacar e de avanzar cara aSalónica. Os gregos paráronos e lanzaron un contraataque desde o 29 de xuño. En Kilkís, os búlgaros construíran fortes defensas equipadas de canóns otománs capturados, que permitían bombardear a cahira, abaixo.
Esther Duflo
Principais contribucións
En 2003, cofundou Poverty Action Lab no MIT, que dende ese momento levou a máis de douscentos experimentos empíricos de desenvolvemento e adestrou profesionais probas controladas aleatorizadas.
Segunda guerra balcánica
Batalla de Kilkís
As 2ª, 4ª e 5ª divisións gregas atacaron na chaira e sufriron fortes perdas pero lograron establecer unha liña de trincheiras. No flanco esquerdo dos búlgaros, a 7ª división tomou Serres e as 1ª e 6ª, Lachanas. A destrución do 2º exército foi o máis grande desastre militar búlgaro da guerra. No flanco dereito, os Evzones capturaron Gevgelija e as alturas de Matsikovo ameazaban o camiño de retirada dos búlgaros cara ao lago Dojran, e pouco faltou para transformarse en desbandada. Os gregos apoderáronse de Dojran o 5 de xullo pero non puideron cortar a retirada dos búlgaros a través do Strymon. O 11 de xullo, os gregos alcanzaron as liñas serbias e avanzaron até as gargantas de Kresna, onde as tropas gregas, esgotadas, deberon deterse.
Esther Duflo
Vida privada
Duflo tivo un fillo co investigador Abhijit Banerjee. O bebé naceu en 2012. Benerjee é profesor no MIT e foi supervisor do doutoramento de Duflo en 1999. Duflo e Benerjee casaron en 2015.
Segunda guerra balcánica
Batallas de Bregalnica e de Kalimanci
Durante a noite do 17 de xuño de 1913, os búlgaros atacaron aos serbios no río Bregalnica. Debido ao efecto sorpresa, o ataque foi inicialmente un éxito, pero os serbios resistiron a ofensiva, aínda que numerosos soldados, considerando aos búlgaros como aliados, ignoraban contra quen combatían. A batalla encarnizada proseguiu durante varios días, pero os serbios retomaron a iniciativa e o 1 de xullo os búlgaros foron obrigados a retroceder e repregáronse cara ao leste.
Esther Duflo
Premios
En 2010 recibiu a Medalla John Bates Clark para economistas de menos de corenta anos que fixesen unha contribución significativa ao pensamento e ao coñecemento económico.
Segunda guerra balcánica
Batallas de Bregalnica e de Kalimanci
Ao norte, os búlgaros comezaron o seu avance cara Pirot, o que forzou ao estado maior serbio a enviar reforzos para defender Pirot e Niš. Os búlgaros puideron entón resistir a ofensiva serbia en Macedonia na batalla de Kalimanci o 18 de xullo.
Esther Duflo
Premios
O 13 de maio de 2015 foille concedido o Premio Princesa de Asturias de Ciencias Sociais pola súa contribución decisiva á economía do desenvolvemento e ao estudo das políticas contra a pobreza.
Segunda guerra balcánica
Batalla de Kresna e armisticio
Mentres que a fronte serbia permanecía estática, o rei Constantino, vendo que o exército búlgaro xa fora batido ordenou ao exército grego reemprender o seu avance para tomar a capital búlgara, Sofía. Quería unha vitoria decisiva nesta guerra a pesar das obxeccións do seu primeiro ministro Eleftherios Venizelos, que se deu de conta de que os serbios completaran os seus obxectivos territoriais e trataban de facer soportar o peso da guerra a Grecia mentres eles permanecían pasivos. Nas gargantas de Kresna (Batalla de Kresna), os gregos caeron nunha emboscade dos 2º e 1º exércitos búlgaros chegados de reforzo desde a fronte serbia. O 8 de xullo, os gregos foron esmagados polo contraataque búlgaro que os tentaba rodear. . Porén, resistiron e foron capaces de lanzar contraataques locais. Despois de fracasar empregando todas as súas forzas dispoñíbeis, Bulgaria contentouse con defender a súa liña de fronte contra as ofensivas gregas. . O rei Constantino deuse de conta da inutilidade destes asaltos e, cando lle chegaron as informacións acerca da inminente caída de Sofía en mans do exército romanés, aceptou a proposta de armisticio de Bulgaria.
Os búlgaros, co exército romanés ás portas de Sofía pediron unha mediación rusa. Os otománs, que invadiran a Tracia oriental o 12 de xullo e retomaran Adrianopolis sen resistencia real búlgara non parecían dispostos a deterse. Para parar esta ofensiva, Rusia ameazou atacar ao Imperio otomán no Cáucaso e enviou a Frota do mar Negro a Constantinopla, o que provocou unha intervención británica.
Esther Duflo
Premios
Esther Duflo foi galardoada co Premio Nobel de Economía en 2019 xunto cos seus dous coinvestigadores Abhijit Banerjee e Michael Kremer "pola súa aproximación experimental para aliviar a pobreza global". O comunicado de prensa da Real Academia das Ciencias de Suecia indicou: "Os seus métodos de investigación experimental dominan agora por completo o desenvolvemento da economía".
Segunda guerra balcánica
Tratados de paz e consecuencias
miniatura|300px|Cambios territoriais tras as Guerras balcánicas: Tratado de Bucarest (1913). Os tratados de Bucarest e de Constantinopla repartiron o territorios gañados polos diferentes belixerantes. Bulgaria perdeu a maior parte dos territorios que conquistara na Primeira guerra balcánica dos cales a Dobruxa do Sur cedeuna a Romanía, a maior parte de Macedonia e a Tracia oriental volveu ao Imperio otomán. O apoio ruso lle permitiu conservar a Tracia occidental e o porto de Alexandropolis no mar Exeo. Bulgaria engrandecera o seu territorio un 16 % en relación coa situación antes da guerra e a súa poboación pasara de 4,3 a 4,7 millóns de habitantes. Romanía engrandeceuse un 5 %, pero a un prezo elevado: 6.000 mortos e, sobre todo, a devolución de Bulgaria que se considerou "unha puñalada nas costas", e sería a partir de entón hostil a Romanía (os dous países foran amigos desde principios do século XIX, os principados romaneses serviran de base aos komitadjis e Romanía combatera na guerra ruso-turca de 1877-1878 contra os otománs). A máis grande expansión correspondeu a Montenegro (62 %) , Grecia medrou un 68 %, e o seu número de habitantes pasou de 2,7 a 4,4 millóns. Pero a máis beneficiada destas guerras foi Serbia, que dobrou a superficie do seu territorio e aumentou a súa poboación de 2,9 a 4,5 millóns de habitantes. Grecia foi forzada a retirar as súas tropas de Tracia occidental e de Macedonia occidental. A retirada destes territorios devoltos a Bulgaria e a parte do Epiro do Norte, cedido a Albania foron moi mal aceptados en Grecia. Dos territorios ocupados durante a segunda guerra, Grecia non conservou máis que a rexión de Serres e de Kavala, co apoio de Alemaña. Serbia fixo adquisicións suplementarias en Macedonia e completou as súas aspiracións territoriais ao sur, polo que puido entón volverse cara ao norte, onde a rivalidade con Austria-Hungría a propósito de Bosnia constituiría un dos elementos que desencadearon a primeira guerra mundial. Italia explotou o pretexto da guerra parar conservar a illas do Dodecaneso que ocupara na Guerra ítalo-turca de 1911.
Como consecuencia das accións de Austria-Hungría e da insistencia deste imperio e de Italia, Albania obtivo a súa independencia nos termos do Tratado de Londres. Os dous países esperaban controlar este novo estado e por tanto o Canal de Otranto no mar Adriático. O Tratado de Florencia estableceu as fronteiras definitivas de Albania. Serbia perdeu a súa saída ao mar Adriático e os gregos debían ceder o norte de Epiro, o que foi moi mal aceptado pola poboación grega da rexión, que se rebelou e obivo a autonomía (República Autónoma de Epiro do Norte) como consecuencia do Protocolo de Corfú.
Despois da desfeita, Bulgaria transformouse nun poder local *revanchachista e buscou unha nova oportunidade para alcanzar as súas aspiracións territoriais. Aproximouse entón aos Imperios centrais na primeira guerra mundial porque os seus veciños (Serbia, Romanía e Grecia) estaban ao lado da Entente. O desastre de 1918 seguido polo Tratado de Neuilly supuxo a perda da saída ao mar Exeo e a cesión da Dobruxa do sur a Romanía.
Labacengos, Moeche
Santa María de Labacengos é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Moeche. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 229 habitantes (113 mulleres e 116 homes) distribuídos en 28 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 301 habitantes.
Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Xuvia, pertencente á diocese de Mondoñedo-Ferrol.
Abade, Moeche
Santiago de Abade é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Moeche, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE en 2018 tiña 271 habitantes (137 mulleres e 134 homes), 85 menos ca en 1999. Ten 18 entidades de poboación.
Características
No Antigo Réxime pertencía á xurisdición de Cedeira e á provincia de Betanzos. En 1826 tiña 284 habitantes, e en 1846 tiña 189. Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Xuvia, pertencente á diocese de Mondoñedo-Ferrol.
A igrexa está situada no lugar de Leboreiro. Ten planta rectangular dunha soa nave con sancristía. O presbiterio é abovedado, con dous pequenos contrafortes no exterior, e está separado da nave por un arco de triunfo. En 1846 a igrexa era anexa á de Labacengos.
A parroquia está atravesada pola estrada AC-862 (antiga C-642).
Ortofonía
A ortofonía pode ser:
Aparato crítico
Chámaselle aparato crítico ao conxunto de notas, variantes, conxecturas, concordancias, índices analíticos, bibliografías etcétera, que acompañan a un texto nunha edición.
O aparato crítico ocupa unha parte considerábel das chamadas edicións críticas das obras literarias. Habitualmente ocupa o rodapé das páxinas e é de especial interese para os estudosos.
Orco (Terra Media)
miniatura|Escultura do orco Azog. Os orcos son unha raza antropomorfa de costumes brutais creada pola imaxinación de J. R. R. Tolkien dentro da súa obra de fantasía sobre a Terra Media, que inclúe O hobbit e O Señor dos Aneis. Fóra deste mundo imaxinario, o orco é unha criatura fantástica moi frecuente en relatos de fantasía épica.
Características
Hai varias versións dentro da propia mitoloxía tolkieniana en relación coa orixe concreta dos Orcos.
Así se creou, disque, a raza dos orcos, unha raza que non era máis ca unha imaxe distorsionada dos propios elfos, nacida do odio e a envexa que Melkor lles tiña a eles.
Rashid-al-Din Hamadani
Rashīd al-Dīn Ṭabīb (en persa: رشیدالدین طبیب), tamén coñecido como Rashīd al-Dīn Faḍlullāh Hamadānī (en persa:رشیدالدین فضلالله همدانی ), nado en Hamadán en 1247 e finado en 1318, foi un estadista, historiador e médico no Irán Ilkanato.
Logo de converterse ao islam aos trinta anos, Rashid al-Din chegou a ser un poderoso visir de Ilkhan, Ghazan. Máis tarde foi encargado por Ghazan para escribir o Jāmi' al-Tawārīkh, considerado agora como a fonte única e máis importante para a historia do período Ilkanato e o Imperio Mongol. Mantívose na posición de visir ata 1316.
Despois de ser acusado de envelenar o rei Ilkhanid Öljeitü, foi executado en 1318.
O historiador Morris Rossabi considera a Rashid-al-Din "indiscutiblemente a figura máis distinguida en Persia durante o goberno mongol". Foi un autor prolífico e estableceu a fundación académica de Rab'-e Rashidi en Tabriz.
Traxectoria
Rashid al-Din naceu nunha familia xudía persa en Hamadán, actualmente na provincia de Hamadán. O seu avó fora cortesán do gobernador Ilkhanato Hulagu Khan, e o seu pai era un boticario na corte. Converteuse ao islam cando tiña trinta anos.
Rashid foi educado como médico e comezou a prestar servizo baixo o fillo de Hulagu, Abaqa Khan. Sublevouse para converterse en gran visir da corte Ilkhanid en Soltaniyeh, preto de Qazvin. Serviu como visir e médico baixo os emperadores de Ilkhanate Ghazan e Öljaitü antes de caer polas intrigas da corte durante o reinado de Abu Sa'id Bahadur Khan, cuxos ministros o mataron aos setenta anos. O seu fillo, Ghiyas al-Din ibn Rashid al-Din, serviu brevemente como visir despois del.