cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antitrombina
Estrutura
As antitrombinas recombinantes con propiedades similares ás da antitrombina normal humana foron producidas usando células de insectos infectadas por baculovirus e liñas de células de mamíferos en cultivo celular. Estas antitrombinas recombinantes xeralmente teñen diferentes padróns de glicosilación qaue os da antitrombina normal e son usados tipicamente en estudos estruturais da antitrombina. Por esta razón, moitas das estruturas de antitrombina almacendas na Protein Data Bank e presentadas neste artigo mostran padróns de glicosilación variables.
A antitrombina empeza no seu estado nativo, que ten unha maior enerxía libre comparada co estado latente, o cal se degrada como media despois de 3 días. O estado latente ten a mesma forma que o estado activado, é dicir, cando está inhibindo a trombina. Xa que logo, é un exemplo clásico da utilidade do control cinético fronte ao termodinámico do pregamento de proteínas.
Función
miniatura| Figura 2. O enlace reactivo Arg393-Ser394 está localizado nun bucle exposto na superficie da molécula. Este bucle denomínase bucle do sitio reactivo (RSL) ou bucle do centro reactivo (RCL). |esquerda|460px miniatura| Figura 3. Móstrase a secuencia de aminoácidos do bucle do sitio reactivo da antitombina humana. O bucle do sitio reactivo comprende a secuencia desde o aminoácido 377 ao 400 (os numeros móstranse na parte de abaixo da figura) ou nos aminoácidos P1 a P17 e P1' a P7' usando a convención de Schechter e Berger (os números móstranse na parte superior da figura). O enlace reactivo indícase por unha frecha.|esquerda|460px A antitrombina é unha serpina (inhibidor da serina protease) e ten, pois, unha estrutura similar á maioría dos demais inhibidores de proteases do plasma sanguíneo, como a alfa 1-antiquimotripsina, alfa 2-antiplasmina e cofactor II da heparina.
As proteases que son as dianas fisiolóxicas da antitrombina son as que forman parte da vía de activación por contacto da coagulación sanguínea (antes chamada vía intrínseca), concretamente as formas activadas dos factores X (Xa), IX (IXa), XI (XIa), XIII (XIIa) e, en gran medida, o II (trombina ou IIa), e tamén a forma activada do factor VII (VIIa) da vía do factor tisular (antes chamada vía extrínseca). O inhibidor tamén inactiva a calicreína e a plasmina, tamén implicadas na coagulación do sangue. Porén, inactiva outras serina proteases que non interveñen na coagulación como a tripsina e a subunidade C1s do encima C1 implicado na vía clásica do complemento.
A inactivación ds proteases é a consecuencia do atrapamento da protease nun complexo equimolar coa antitrombina, no cal o sitio activo do encima protease é inaccessible ao seu substrato habitual. A formación dun complexo antitrombina-protease implica unha interacción entre a protease e un enlace peptídico reactivo específico da antitrombina. Na antitrombina humana este enlace é entre a arxinina (Arg) 393 e a serina (Ser) 394 (ver Figura 2 e Figura 3).
Pénsase que os encimas proteases quedan atrapados en complexos inactivos antitrombina-protease como consecuencia do seu ataque sobre o enlace reactivo. Aínda que atacar un enlace similar dentro do substrato protease normal ten como resultado unha rápida clivaxe proteolítica do substrato, iniciar un ataque sobre o enlace reactivo da antitrombina causa que a antitrombina se active e atrape o encima nun estado intermediario do proceso proteolítico. Deixando pasar o suficiente tempo, a trombina pode clivar o enlace reactivo da molécula de antitrombina e disóciase un complexo antitrombina-trombina inactivo, aínda que o tempo que tarda en producirse isto pode ser de máis de 3 días. Porén, os enlaces P3-P4 e P1'-P2' poden ser rapidamente clivados polos encimas neutrófilo elastase e a termolisina bacteriana, respectivamente, o que dá como resultado antitrombinas inactivas que xa non poden inhibir a actividade de trombina.
O grao de inhibición pola antitrombina da actividade de protease é moi aumentada pola súa unión adicional á heparina, igual que a súa inactivación pola neutrófilo elastase.
Antitrombina e heparina
A antitrombina inactiva os seus encimas diana fisiolóxicos: trombina, factor Xa e factor IXa con constantes de velocidade de 7–11 x 103, 2,5 x 103 M−1 s−1 e 1 x 10 M−1 s−1, respectivamente. A velocidade de inactivación da antitrombina-trombina increméntase a 1,5 - 4 x 107 M−1 s−1 en presenza de heparina, é dicir, a velocidade da reacción multiplícase por 2000 a 4000. A inhibición do factor Xa é acelerada só de 500 a 1000 veces en presenza de heparina e a constante de velocidade máxima é 10 veces inferior que a da inhibición da trombina. En presenza de heparina e con niveis fisiolóxicos de calcio a velocidade da inhibición antitrombina-factor IXa multiplícase por aproximadamente un millón.
AT-III únese a unha secuencia pentasacárida sulfatada contida no poilímero de heparina, que é
GlcNAc/NS(6S)-GlcA-GlcNS(3S,6S)-IdoA(2S)-GlcNS(6S)
Despois da unión a esta secuencia pentasacárida, a inhibición da actividade de protease é incrementada pola heparina por medio de dous mecanismos. Nun mecanismo a estimulación por heparina da inhibición dos factores IXa e Xa depende dun cambio conformacional na antitrombina, que implica ao bucle do sitio reactivo e é, pois, alostérica. Noutro mecanismo a estimulación da inhibición da trombina depende da formación dun complexo ternario entre a AT-III, a trombina e a heparina.
Activación alostérica
miniatura| Figura 4. Dúas [[cristalografía de raios X|estruturas cristalinas da antitrombina. O modelo A procede do ficheiro de PDB 2ANT e o modelo B do 1AZX. O modelo B está acomplexado cun pentasacárido, mentres que o modelo A non está acomplexado.|esquerda|400px]]
O incremento da inhibición dos factores IXa e Xa require a secuencia pentasacárida da heparina mínima. Os cambios conformacionais que ocorren na antitrombina en resposta á unión do pentascárido están ben documentados.
En ausencia de heparina, os aminoácidos P14 e P15 (ver Figura 3) do bucle do sitio reactivo están incrustados dentro do corpo principal da proteína (concretamente na parte superior da folla beta A). Esta característica é común á doutras serpinas como o cofactor II da heparina, a alfa 1-antiquimotripsina e a MENT.
O cambio conformacional máis relevantedo da inhibición do factor IXa e Xa implica os aminoácidos P14 e P15 na rexión N-terminal do bucle do sitio reactivo (rodeado por un círculo no modelo B da Figura 4). Esta rexión foi denominada rexión bisagra. O cambio conformacional na rexión bisagra en resposta á unión da heparina ten como resultado a expulsión de P14 e P15 do corpo principal da proteína e impide este cambio conformacional, e o aumento da inhibición dos factores IXa e Xa non ocorre. Pénsase que o incremento da flexibilidade que adquire o bucle do sitio reactivo como resultado do cambio conformacional da rexión bisagra é un factor clave que inflúe no incremento da inhibición dos factores IXa e Xa. Calculouse que en ausencia do pentascárido só unha de cada 400 moléculas de antitrombina (o 0,25%) está na conformación activa cos aminoácidos P14 e P15 expulsados.
Activación non alostérica
Para que se produza o incremento da inhibición da trombina cómpre o pentasacárido da heparina mínimo e ademais polo menos unhas 13 unidades monoméricas adicionais. Pénsase que isto se debe a que a antitrombina e a trombina debe unirse á mesma cadea de heparina e quedar unha ao lado da outra.
Nestas estruturas a porción C-terminal (lado P') do bucle do sitio reactivo é unha conformación estendida cando a comparamos con outras estruturas da antitrombina inactivadas ou activadas pola heparina. A rexión P' da antitrombina é especialmente longa en relación coa rexión P' doutras serpinas e en estruturas da antitrombina inactivadas ou activadas pola heparina forma un xiro β fortemente unido por pontes de hidróxeno. A elongación P' ocorre por medio da rotura de todas as pontes de hidróxeno implicadas no xiro β.
A rexión bisagra da antitrombina en complexo non podería ser modelada debido á súa flexibilidade conformacional, e os aminoácidos P9-P14 non se poden ver. Esta flexibilidade conformacional indica que pode existir un equilibrio no complexo entre unha conformación da antitrombina de bucle de sitio reactivo P14 P15 inserido e unha conformación de bucle de sitio reactivo P14 P15 expulsado. Apoia isto a análise da posición de P15 Gly no complexo (etiquetado no modelol B) que o mostra inserido na folla beta A (modelo C).
Efecto da glicosilación na actividade
A α-antitrombina e a β-antitrombin difiren na súa afinidade pola heparina. A diferenza na constante de disociación entre ambas é o triplo para o pentasacárido mostrado na Figura 3 e o décuplo para a heparina de lonxitude completa, e a β-antitrombina ten unha maior afinidade. A maior afinidade da β-antitrombina pénsase que se debe ao aumento da velocidade á cal ocorren os subseguintes cambios de conformación na proteína despois da unión da heparina inicial. Para a α-antitrombina, a glicosilación adicional na Asn-135 non se cre que interfira coa unión de heparina inicial, senón que máis ben inhibe calquera cambio conformacional resultante.
A pesar que β-antithrombina está presente a só o 5–10% dos niveis que presenta a α-antitrombina, debido ao seu incremento da afinidade pola heparina, pénsase que β-antitrombina é máis importante que a α-antitrombina no control de eventos tromboxénicos resultado de lesións nos tecidos. De feito, a inhibición da trombina despois dunha lesión na aorta foi atribuída só á β-antitrombina.
Papel en enfermidades
As probas do importante papel que desempeña a antitrombina na regulación da coagulación sanguínea normal proceden da correlación entre as deficiencias de antitrombina herdadas ou adquiridas e o incremento do risco de que calquera individuo afectado desenvolva unha doenza trombótica. A deficiencia de antitrombina xeralmente faise notar cando un paciente sofre tromboses venosas rocorrentes ou embolia pulmonar.
Deficiencia de antitrombina adquirida
A deficiencia de antitrombina adquirida ocorre como resultado de tres mecanismos. O primeiro mecanismo é o aumento da excreción que pode ocorrer con insuficiencia renal asociada con síndrome nefrótica con proteinuria. O segundo mecanismo orixínase da diminución da produción, como se observa na insuficiencia hepática ou cirrose ou nun fígado inmaturo secundario resultado dun parto prematuro. O terceiro mecanismo é o consumo acelerado da proteína, que é máis pronunciado como consecuencia de graves lesións traumáticas, pero tamén pode observarse en menor escala como resultado de intervencións como a ciruruxía maior ou un bypass cardiopulmonar.
Deficiencia de antitrombina herdada
A incidencia da deficiencia de antitrombina herdada estimouse entre 1:2000 e 1:5000 na poboación normal, e a primeira familia que padecía esta deficiencia foi descrita en 1965. Posteriormente, propúxose que a clasificación da deficiencia de antitrombina herdada fose dividida nos tipos I e II, baseándose nas análises de antitrombina funcionais e inmunoquímicas. O mantemento dun nivel adecuado de actividade de antitrombina, que é polo menos do 70% do nivel funcional normal, é esencial para asegurar unha inhibición efectiva das proteases da coagulación sanguínea. Tipicamente como resultado das deficiencias de antitrombina de tipo I ou II, os niveis de antitrombina funcional están reducidos por debiaxo do 50% do normal.
Deficiencia de antitrombina de tipo I
A deficiencia de antitrombina de tipo I caracterízase por un descenso da actividade e concentración de antitrombina no sangue de individuos afectados. A deficiencia de tipo I foi orixinalmente subdividida en dous subgrupos, Ia e Ib, baseándose na afinidade pola heparina. A antitrombina do subgrupo Ia mostraba unha afinidade normal pola heparina mentres que os individuos con antitrombina do subgrupo Ib mostraban unha afinidade reducida pola heparina. Posteriores análises funcionais dun grupo de casos Ib non só tiñan unha afinidade reducida pola heparina senón anormalidades múltiples ou 'pleiotróficas' que afectaban ao sitio reactivo, o sitio de unión da heparina e a concentración sanguínea de antitrombina. Nun sistema revisado de clasificación adoptado polo Comité de Estandarización e Científico da Sociedade Internacional da Trombose e Hemostase, os casos de tipo Ib son agora designados como de tipo II PE (PE = efecto pleiotrófico).
A maioría dos casos de deficiencia de tipo I débense a mutacións puntuais, delecións ou insercións menores no xene da antitrombina. Estas mutacións xenéticas orixinan deficiencia de tipo I por medio de varios mecanismos:
Deficiencia de antitrombina de tipo II
A deficiencia de antitrombina de tipo II caracterízase por niveis normais de antitrombina pero unha actividade de antitrombina reducida no sangue dos individuos afectados. Orixinalmente propúxose que a deficiencia de tipo II fose dividida en tres subgrupos: IIa, IIb e IIc, dependendo de se actividade funcional da antitrombina era reducida ou mantida.
No sistema de clasificación revisado adoptado polo Comité de Estandarización e Científico da Sociedade Internacional da Trombose e Hemostase, a deficiencia de antitrombina de tipo II segue subdividida en tres subgrupos: o xa mencionado tipo II PE, xunto co tipo II RS, no que as mutacións afectan o sitio reactivo (= RS) e o tipo II HBS, no que as mutacións afectan ao sitio de unión da heparina (= HBS) da antitrombina. Para utilizalos nas bases de datos de mutacións da antitrombina compiladas por membros do Subcomité de Inhibidores da Coagulación do Plasma do Comité de Estandarización e Científico da Sociedade Internacional da Trombose e Hemostase, os casos de tipo IIa son agora clasificados como de tipo II PE, os casos de tipo IIb como de tipo II RS e os casos de tipo IIc como de tipo II HBS.
Topónimos
Actualmente é relativamente doado caracterizar unha mutación xenética específica da antitrombina. Porén, antes do uso das modernas técnicas de caracterización os investigadores nomeaban as mutacións pola cidade onde vivían os individuos que a padecían a deficiencia cando se descubrían, é dicir, a mutación da antitrombina era designada por un topónimo. A caracterización mutacional moderna mostrou desde entón que moitos destes topónimos eran en realidade o resultado da mesma mutación xenética, por exemplo a Antitrombina-Toyama, equivale a calquera das seguintes: Antirombina-Kumamoto, -Amien, -Tours, -Paris-1, -Paris-2, -Alger, -Padua-2 e -Barcelona.
Usos médicos
A antitrombina utilízase como proteína terapéutica que pode ser purificada do plasma humano ou producida como recombinante (por exemplo, Atryn, que se produce no leite de cabras modificaas xeneticamente. )
A antitrombina é un anticoagulante usado para a prevención de coágulos antes, durante ou despoois da ciruruxía ou parto en pacientes con deficiencia de antitrombina hereditaria.
A antitrombina foi estudada na sepse para reducir a coagulación intravascular difusa e outras manifestacións. Non se observou que supoña ningún beneficio en persoas gravemente enfermas con sepse.
Antitrombina clivada e latente
A clivaxe do sitio reactivo ten como resultado o atrapamento da trombina protease, con movemento do bucle do sitio reactivo clivado xunto coa protease unida, de tal xeito que o bucle forma unha sesta febra extra no medio da folla beta A. Este movemento do bucle do sitio reactivo pode tamén ser inducido sen clivaxe, e a estrutura cristalográfica resultante é idéntica á conformación fisioloxicamene latente do inhibidor do activador do plasminóxeno 1 (PAI-1). Por esta razón, a conformación da antitrombina na cal o bucle do sitio reactivo se incorpora sen clivar ao corpo principal da proteína denomínase antitrombina latente. A diferenza do PAI-1 a transición da antitrombina desde unha conformación normal ou nativa a unha conformación latente é irreversible.
A estrutura tridimensional da antitrombina nativa foi determinada por primeira vez en 1994. Inesperadamente a proteína cristalizou como un heterodímero composto por unha molécula de antitrombina nativa e unha molécula de antitrombina latente. A antitrombina latente en formación lígase inmediatamente a unha molécula de antitrombina nativa para formar o heterodímero, e non pode ser detectada analiticamente ata que a concentración de antitrombina latente excede o 50% do total de antitrombina. A forma latente da antitrrombina non só é inactiva contra as súas proteases da coagulación dianas, senón que a súa dimerización cunha molécula de antitrombina nativa, que doutro modo sería activa, tamén ten como resultado a inactivación das moléculas nativas. O impacto fisiolóxico da perda de actividade de antitrombina por medio da formación de antitrombina latente ou a formación de dímeros posterior é exacerbado pola preferencia de que a dimerización ocorra entre a antitrombina β activada por heparina e a antitrombina latente en vez de α-antitrombina.
Tamén se illou unha forma de antitrombina que é un intermediario na conversión entre as formas nativa e latente da antitrombina e foi denominada antitrombina prelatente.
Seixebra
miniatura|240x240px|Detalle das flores. miniatura|240x240px|Follas. miniatura|362x362px|Ilustración
Antitrombina
Antitrombina antianxioxénica
A anxioxénese é un proceso fisiolóxico no que se forman novos vasos sanguíneos a partir do crecemento de vasos preexistentes. En condicións fisiolóxicas normais a anxioxénese está estreitamente regulada e está controlada por un equilibrio entre estimuladores e inhibidores anxioxénicos. O crecemento tumoral depende da anxioxénese e durante o desenvolvemento tumoral cómpre unha produción sostida de factores estimuladores da anxioxénese, xunto cunha redución na cantidade de factores inhibidores da anxioxénese que producen as células tumorais. As formas clivada e latente de antitrombina inhibe potencialmente a anxioxénese e o crecemento tumoral en modelos animais. A forma prelatente da antitrombina mostrouse ue inhibe a anxioxénese in vitro, pero ata agora non foi comprobada en modelos animais experimentais.
Seixebra
A seixebra  , Teucrium scorodonia, é unha planta herbácea perenne da familia das Lamiáceas de follas enteiras e flores brancas, amarelas ou avermelladas, agrupadas en inflorescencias. Medra nas zonas temperadas, incluíndo Galiza e adoita usarse coma ornamental. Tamén recibe os nomes de ourego bravo e sarxa brava.
Descrición
Arbusto anano viloso, de talos ergueitos e ramosos de até 50 cm ou máis. Follas triangulares-ovadas de baseen forma de corzón, con dentes arredondados, engurrados, peciolados. Flores amarelo-averdadas, raramente brancas ou vermellas, en inflorescencias longas, simples ou ramosas, laxas, espiciformes. Corola de 9 mm, de pelo tipo la, estames moito máis longos. Cáliz acampanado, bilabiado, con labios tomentosos e a metade de longo ca o cáliz, que está curvado e é protuberante no baseamento. Florea a final da primavera e polo verán.
Hábitat e distribución
Sotobosque de faiais, sobreirais, caxigais, freixedos, piñeirais, fraga s, uceiras, herbeiras, pasteiro s montanos, lamazais, lugares húmidos e sombríos, beirís dos camiños e beiras dos regueiros, fendas de rochas, noiros rochosos, lugares abertos e asollados, en substrato silíceo, area ou calcario; medra dende o nivel do mar até 2000 m de altitude. Florea de maio a novembro. Aparece en Galiza e en case toda a Península Ibérica, agás o Levante e o sueste. Distribúese tamén en practicamente por toda Europa, e esténdese até Tunisia polo sur.
Taxonomía
scorodonia: epíteto derivado do grego σχόρόδον e despois do latín scorodon, -i, os dous significando "allo", pois as follas da planta son aromáticas, con algo de sabor a allo
Praia de Silgar
A Praia de Silgar é un areal galego situado no tramo de costa urbano do concello pontevedrés de Sanxenxo. Ten unha extensión de 750 metros e é acompañada de punta a punta polo paseo marítimo homónimo.
Está separada da praia de Baltar, na parroquia de Portonovo, por un saínte de terra coñecido como Punta do Vicaño.
Padín, Ribeira, Ribeira
Padín é un lugar da parroquia de Ribeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Terceira división española 2017/18
A tempada 2017–18 da Terceira División de España foi a 84.º edición deste torneo. Iniciouse en agosto de 2017 e finalizou en xuño de 2018 coas eliminatorias de promoción finais.
Sophia de Mello Breyner
Sophia de Mello Breyner Andresen, nada no Porto o 6 de novembro de 1919 e finada en Lisboa o 2 de xullo de 2004, foi unha das máis importantes poetisas portuguesas do século XX.
Distinguida co Premio Camões, en 1999, converténdose na primeira muller portuguesa en recibi-lo máis importante galardón literario da lingua portuguesa. Así mesmo, foi membro da Academia das Ciencias de Lisboa.
Foi Premio Rosalía de Castro do Centro PEN Galicia no 2000.
Traxectoria
Criada na vella aristocracia portuguesa, educada nos valores tradicionais da moral cristiá, dirixente de movementos universitarios católicos, converteuse nunha das figuras máis representativas dunha posición política liberal, denunciando os falsos criterios do réxime salazarista e os seus seguidores máis radicais. En 1975, foi electa para a Asemblea Constituínte pola circunscrición do Porto nunha lista do Partido Socialista, mentres o seu marido se inclinaba polo Partido Social Demócrata.
Tamén se distinguiu como novelista (Contos Exemplares) e autora de libros infantís (A Menina do Mar, O Cavaleiro da Dinamarca, A Floresta, O Rapaz de Bronze, A Fada Oriana etc.).
Foi tamén tradutora de Dante Alighieri e de Shakespeare.
En 1964 recibiu o Grande Premio de Poesia pola Sociedade Portuguesa de Escritores polo seu libro Livro sexto. Foi distinguida co Premio Camões en 1999, no ano 2000 co Premio Rosalía de Castro, do Pen Club Galego e co Premio Reina Sofía en 2003.
Sophia de Mello Breyner morreu aos 84 anos o día 2 de xullo de 2004 no Hospital da Cruz Vermella.
Obra
Da súa infancia e xuventude, a autora recorda sobre todo a importancia das casas, lembranza que terá grande impacto na súa obra, ao describi-las casas e os obxectos dentro delas, dos cales se lembra. Explica iso do seguinte modo: "Tenho muita memória visual e lembro-me sempre das casas, quarto por quarto, móvel por móvel e lembro-me de muitas casas que desapareceram da minha vida (…). Eu tento «representar», quer dizer, «voltar a tornar presentes», as coisas de que gostei e é isso o que se passa com as casas: quero que a memória delas não vá à deriva, não se perca"
Está presente en Sophia tamén unha idea da poesía como valor transformador fundamental. A súa produción corresponde a ciclos específicos, co cume da actividade da escrita durante a noite: "Não consigo escrever de manhã, (…) preciso daquela concentração especial que se vai creando pela noite fora.". A vivencia nocturna da autora é subliñada en varios poemas ("Noite", "O luar", "O jardim e a noite", "Noite de Abril", "Ó noite"). Aceptaba a noción de poeta inspirado, afirmaba que a súa poesía lle acontecía, como a Fernando Pessoa: "Fernando Pessoa dicía: «Aconteceume un poema». A miña maneira de escribir fundamental é moi próxima deste «acontecer». (…) Encontrei a poesía antes de saber que había literatura. Pensaba mesmo que os poemas non eran escritos por ninguén, que existían en si mesmos, por si mesmos, que eran como un elemento natural, que estaban suspensos inmanentes (…). É difícil describir o facer dun poema. Hai sempre unha parte que non consigo distinguir, unha parte que se pasa na zona onde eu non vexo.". A súa propia vida e as súas propias lembranzas son unha inspiración para a autora, pois, como refire Dulce Maria Quintela, ela "fala de si, a través da súa poesía".
Sophia de Mello fíxose poeta xa na súa infancia, cando, tendo apenas tres anos, aprendeu "A Nau Catrineta" (Quintela, op.cit:112):
"'Havia em minha casa uma criada, chamada Laura, de quem eu gostava muito. Era uma mulher jovem, loura, muito bonita. A Laura ensinou-me a 'Nau Catrineta' porque havia um primo meu mais velho a quem tinham feito aprender um poema para dizer no Natal e ela não quis que eu ficasse atrás… Fui un fenómeno, a recitar a 'Nau Catrineta', toda. Mas há mais encontros, encontros fundamentais com a poesia: a recitação da 'Magnífica', nas noites de trovoada, por exemplo. Quando éramos un pouco mais velhos, tínhamos uma governanta que nessas noites queimava alecrim, acendia uma vela e rezava. Era um ambiente misto de religião e magia… E de certa forma nessas noites de temporal naceram muitas cousas. Inclusivamente, uma certa preocupação social e humana ou a minha primeira consciência da dureza da vida dos outros, porque essa governanta dizia: «Agora andam os pescadores no mar, vamos rezar para que eles cheguem à terra» (…).'"
Baseándonos nas observacións de Luísa Pessoa (2006), imos desenvolver algúns dos tópicos máis relevantes na súa creación literaria:
A infancia e xuventude – constitúen para a autora un espazo de referencia ("O jardim e a casa", Poesia, 1944; "Casa", Geografia, 1967; "Casa Branca", Poesia, 1944; "Jardim Perdido", Poesia, 1944; "Jardim e a Noite", Poesia, 1944).
O contacto coa natureza tamén marcou profundamente a súa obra. Era para a autora un exemplo de liberdade, beleza, perfección e de misterio e é largamente citada na súa obra, quer citada polas alusións á terra (árbores, paxaros, o luar), quer polas referencias ao mar (praia, conchas, ondas).
O mar é un dos conceptos-chave na creación literaria de Sophia de Mello Breyner: "Desde a orla do mar/ Onde tudo começou intacto no primeiro dia de mim". O efecto literario da inspiración no mar pode observarse en varios poemas, como por exemplo, "Homens à beira-mar" ou "Mulheres à beira-mar". A autora comenta iso do seguinte modo:
"Eses poemas teñen que ver coas mañás da Granja, coas mañás da praia. E tamén cun cadro de Picasso. Hai un cadro de Picasso chamado Mulleres á beiramar. Ninguén dirá que a pintura de Picasso e a poesía de Lorca teñan tido unha enorme influencia na miña poesía, sobre todo na época do Coral… E unha das influencias do Picasso en min foi levarme a deslocar as imaxes."
Outros exemplos en que claramente se percibe o motivo do mar son "Mar" en Poesia, 1944; "Inicial" en Dual, 1972; "Praia" en No Tempo dividido; "Praia" en Coral, 1950; "Açores" en O Nome das Coisas, 1977. Neles exprésase a obsesión do mar, da súa beleza, da súa serenidade e dos seus mitos. O mar xorde aquí como símbolo da dinámica da vida. Todo vén del e todo a el regresa. É o espazo da vida, das transformacións e da morte.
Outro tópico acentuado con frecuencia na obra de Sophia é o tempo: o dividido e o absoluto que se opoñen. O primeiro é o tempo da soidade, medo e mentira, mentres o tempo absoluto é eterno, une a vida e é o tempo dos valores morais ("Este é o Tempo", Mar Novo, 1958; "O Tempo Dividido", No Tempo Dividido, 1954). Segundo Eduardo Prado Coelho, o tempo dividido é o tempo do exilio da casa, asociado coa cidade, porque a cidade é tamén feita polo torcer de tempo, pola degradación.
Sophia de Mello era admiradora da literatura clásica. Nos seus poemas aparecen frecuentemente palabras de grafía antiga (Eurydice, Delphos, Amphora). O culto pola arte e tradición propias da civilización grega sonlle próximos e inclúense na súa obra ("O Rei de Ítaca", O Nome das Coisas, 1977; "Os Gregos", Dual, 1972; "Exílio", O Nome das Coisas, 1977; "Soneto de Eurydice", No Tempo Dividido, "Crepúsculo dos Deuses", Geografia; "O Rei de Ítaca", O Nome das Coisas, 1977; "Ressurgiremos", Livro Sexto, 1962).
Alén dos aspectos temáticos referidos, varios autores (Pessoa, op.cit:64-71; Quintela, 1981:112-114; Sena, 1988:174; Berrini, 1985 ) subliñan a enorme influencia de Fernando Pessoa na obra de Sophia de Mello Breyner. O que os dous autores teñen en común é a influencia de Platón, o apelo ao infinito, a memoria da infancia, o sebastianismo e o mesianismo, o ton formal que evoca Álvaro de Campos. A figura de Pessoa encóntrase evocada múltiplas veces nos poemas de Sophia ("Homenagem a Ricardo Reis", Dual, 1972; "Cíclades (evocando Fernando Pessoa)", O Nome das Coisas, 1977).
De modo xeral, o universo temático da autora é abranxente e pode ser representado polos seguintes puntos resumidos (Besse, 1990, 11,13; Pessoa, 2006:15):
En canto ao estilo de linguaxe de Sophia de Mello Breyner, podemos constatar que, como refire Besse (op.cit: 14), Sophia de Mello Breyner ten un estilo característico, cuxas marcas máis evidentes son o valor hierático da palabra, a expresión rigorosa, o apelo á visión clarificadora, riqueza de símbolos e alegorías, sinestesias e ritmo evocador dunha dimensión ritual. Nótase unha "transparencia da palabra na súa relación da linguaxe coas cousas, a luminosidade dun mundo onde intelecto e ritmo se harmoniza na forma melódica, perfecta".
A opinión sobre ela dalgúns dos máis importantes críticos literarios portugueses é a mesma: o talento da autora é unanimemente apreciado. Eduardo Lourenço afirma que Sophia de Mello Breyner ten unha sabedoría "mais funda do que o simples saber", que o seu coñecemento íntimo é inmenso e a súa reflexión, por máis profunda que sexa, está exposta nunha simplicidade orixinal. Seguen algúns exemplos doutros estudosos que comparten esa opinión:
"'A súa sensibilidade de poeta oscila entre o modernismo de expresión e un clasicismo de ton, caracterizado por unha sobriedade extremadamente dominada e por unha lucidez dialéctica que coloca moitas das súas composicións na liña dos nosos mellores clásicos.' (Álvaro Manuel Machado, Quem é Quem na Literatura Portuguesa)"
"'A poesía de Sophia de Mello Breyner Andresen é (…) unha das voces máis nobres da poesía portuguesa do noso tempo. Entendamos, por so a música dos seus versos, un apelo xeneroso, unha comuñón humana, unha calor de vida, unha franqueza ruda no amor, un clamor irredutíbel de liberdade – aos cales, como o poeta ensina, debemos erguernos sen compromisos nin vacilacións.' (Jorge de Sena, 'Alguns Poetas de 1938' en Colóquio Artes e Letras, nº 1, xaneiro de 1959)"
Obras
miniatura|dereita|Busto de Sophia de Mello Breyner no [[Xardín Botánico do Porto.]]
Homenaxes
miniatura|dereita|200px|Placa toponímica do miradoiro.
Aeroporto de Exuma
O aeroporto internacional de Exuma é un aeroporto que serve a illa de Exuma nas Bahamas. Está situado preto de Moss Town, ao noroeste de George Town. No aeroporto operan principalmente avións lixerios e reactores rexionais dende os Estados Unidos e as Bahamas.
Antonio Guede
Antonio Guede Quintas, nado en Gaspar (Cantoña, Baños de Molgas) e finado en Jessup (Pensilvania) o 13 de novembro de 1937, foi un sindicalista e militante libertario galego.
Traxectoria
Natural de Gaspar e alumno de José Castro. Mineiro, viviu 30 anos en Norteamérica, residindo en Pensilvania e o Canadá. En 1924 subvencionou a viaxe de José Ledo Limia e outros dezaseis galegos aos Estados Unidos, contando coa colaboración de militantes de México. Colaborou en Cultura Proletaria de Nova York entre 1927 e 1929, en El Libertario de Madrid e Sagitario de Tampico. Morreu en Jessup. Á súa morte o Centro de Estudios Sociales de Jessup colocou un lazo de seda coa inscrición "Centro de Estudios Sociales de Jessup - CNT-AIT-FAI". En xaneiro de 1938 José Ledo Limia escribiu unha necrolóxica de Antonio Guede (con fotografía) en Galicia Libre.
Abrazadeira do ADN
Unha abrazadeira do ADN (en inglés DNA clamp), tamén chamada abrazadeira escorregante, é un pregamento de proteína que serve como un factor promotor da procesividade durante a replicación do ADN. É un compoñente esencial do holoencima ADN polimerase III, que se une á ADN polimerase e impide que este encima se disocie da febra molde do ADN. As interaccións proteína-proteína abrazadeira-polimerase son máis fortes e máis específicas que as interaccións directas entre a polimerase e a febra molde do ADN. Como un dos pasos limitantes na reacción de síntese do ADN é a asociación da polimerase co molde de ADN, a presenza da abrazadeira escorregante incrementa drasticamene o número de nucleótidos que a polimerase pode engadir á febra en crecemento por cada evento de asociación. A presenza da abrazadeira do ADN pode incrementar a velocidade de síntese do ADN ata 1000 veces en comparación cunha polimerase non procesiva.
Estrutura
O pregamento de abrazadeira do ADN é o dunha proteína α+β que se ensambla formando unha estrutura multimérica que rodea completamente a dobre hélice do ADN como un anel a medida que a polimerase engade nucleótidos á febra en crecemento. A abrazadeira do ADN ensámblase sobre o ADN na forquita de replicación e "escorrega" ao longo do ADN coa polimerase que avanza, axudada por unha capa de moléculas de auga que hai no poro central da abrazadeira entre o ADN e a superficie da proteína. Debido á forma toroidal do multímero ensamblado, a abrazadeira non pode disociarse da febra molde do ADN a non ser que se disocie nos seus monómeros.
O pregamento de abrazadeira do ADN encóntrase en bacterias, arqueas, eucariotas e nalgúns virus. En bacterias, a abrazadeira escorregante é un homodímero composto por dúas subunidades beta idénticas da ADN polimerase III e por iso denomínase abrazadeira beta. En arqueas e eucariotas, é un trímero composto de tres moléculas de PCNA. O bacteriófago T4 tamén utiliza unha abrazadeira escorregante, chamada gp45, que é un trímero similar en estrutura ao PCNA pero que carece de homoloxía de secuencias co PCNA ou coa abrazadeira beta bacteriana.
Bacteriana
A abrazadeira beta (beta clamp) é unha abrazadeira do ADN específica e unha subunidade do holoencima ADN polimerase III que se encontra en bacterias. Dúas subunidades beta ensámblanse arredor do ADN pola subinidade gamma e a hidrólise de ATP; esta ensamblaxe denomínase complexo de pre-iniciación. Despois de ensamblarse arredor do ADN, a afinidade que tiñan as subunidades beta pola subunidade gamma é substituída por unha afinidade polas subunidades alfa e épsilon, que xuntas crean o holoencima completo. A ADN polimerase III é o complexo encimático principal implicado na replicación do ADN procariota.
O complexo gamma da ADN polimerase III, composto por subunidades γδδ'χψ, cataliza a hidrólise de ATP para que dúas sunbunidades beta se unan ao ADN. Unha vez unidas ao ADN, as subuniddes beta poden escorregar libremente ao longo do ADN bicatenario. As subunidades beta á súa vez únense ao complexo da polimerase αε. A subunidade α posúe actividade de ADN polimerase e a subunidade ε é unha exonuclease 3’-5’.
A cadea beta da ADN polimerase III baceriana está composta de tres dominios topoloxicamente equivalentes, que son: N-terminal, central, e C-terminal. Dúas moléculas de cadea beta están estreitamente asociadas para formar un anel pechado que rodea ao ADN bicaenario.
Como diana de fármacos
Certos AINEs (carprofén, bromfenac, e vedaprofén) mostran algunha supresión da replicación do ADN bacteriano ao inhibir a abrazadeira do ADN bacteriana.
Eucariotas
A abrazadeira escorregante en eucariotas é un trímero resultado da ensamblaxe de tres moléculas dunha subunidade específica da ADN polimerase delta chamada antíxeno nuclear de célula proliferante (proliferating cell nuclear antigen, PCNA). Os dominios N-terminal e C-terminal do PCNA son topoloxicamente idénticos. Tres moléculas de PCNA están estreitamente asociadas para formar un anel pechado que rodea o ADN de dobre cadea.
A secuencia do PCNA está ben conservada entre plantas e animais, o que indica unha presión selectiva forte para a conservación da estrutura, e suxire que este tipo de mecanismo de replicación do ADN está conservado nos eucariotas. Identificáronse homólogos do PCNA nas arqueas (Euryarchaeota e Crenarchaeota) e no virus PBCV-1 (Paramecium bursaria Chlorella virus 1) e en virus da poliedrose nuclear.
Viral
A subunidade proteica abrazadeira escorregante gp45 viral contén dous dominios. Cada dominio consta de dúas hélices alfa e dúas follas beta. O pregamento está duplicado e ten simetría interna pseudobinaria. Tres moléculas de gp45 están estreitamente asociadas para formar un anel pechado que rodea ao ADN de dobre cadea.
Ensamblaxe
As abrazadeiras escorregantes son cargadas nos seus moldes de ADN asociados por proteínas especializadas chamadas "cargadores da abrazadeira escorregante", que tamén desensamblan as abrazadeiras despois de que se completou a replicación. Os sitios de unión destas proteínas iniciadoras solápanse cos sitios de unión para a ADN polimerase, polo que as abrazadeiras non poden asociarse simultaneamente cun cargador da abrazadeira e cunha polimerase. Deste modo, a abrazadeira non será desensamblada activamente mentres a polimerase permanece unida. As abrazadeiras do ADN tamén se asocian con outros factores implicados na homeostase do ADN e do xenoma, como os factores de ensamblaxe dos nucleosomas, ligases dos fragmentos de Okazaki, e proteías de reparación do ADN. Todas estas proteínas tamén comparten un sitio de unión na abrazadeira do ADN que se solapa co sitio do cargador da abrazadeira, o que asegura que a abrazadeira non será retirada do seu lugar mentres haxa algún encima actuando sobre esa zona do ADN. A actividade do cargador da abrazadeira necesita a hidrólise do ATP para "pechar" a abrazadeira arredor do ADN.
A Pedra Pateira, Ribeira, Ribeira
A Pedra Pateira é un lugar da parroquia de Ribeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Segestria florentina
Comportamento
De comportamento semellante á araña lobo, a súa técnica de caza consiste na construción de arañeiras tubulares en fendas de muros por cuxa abertura sae a araña por sorpresa para cazar insectos desprevidos. Aliméntase de avespas, abellas e todo insecto que caia na súa arañeira en forma de funil.
Distribución
De orixe mediterránea, introduciuse de maneira accidental nalgunhas illas do Atlántico, na Arxentina e Australia entre outros.
Carme Chacón
Traxectoria
Licenciada en Dereito pola Universidade de Barcelona. Realizou estudos de posgrao no Osgoode Hall Law School de Toronto, na Universidade de Kingston, na Universidade Laval do Quebec e na Universidade de Montreal. Foi ademais Profesora de Dereito Constitucional na Universidade de Xirona, e Secretaria de Educación, Cultura e Investigación da Comisión Executiva Federal do PSOE.
Foi deputada desde a VII Lexislatura aberta en 2000 e ocupou a vicepresidencia do Congreso dos Deputados (cámara baixa do Parlamento español) ó iniciarse a oitava en 2004 ata que o 9 de xullo de 2007 foi nomeada Ministra de Vivenda, en substitución de María Antonia Trujillo. Na segunda lexislatura do goberno de Zapatero abandonou a carteira de Vivenda e pasou a ocupar a carteira de Defensa, sendo a primeira muller en facelo na historia de España.
N/a
n/a ou N/A é unha abreviación de uso común na lingua inglesa, utilizada para indicar a omisión deliberada de información existente nun campo dunha táboa, lista ou formulario, por motivo de non se aplicar no caso particular da cuestión, ou simplemente por non estar dispoñible a devandita información. A barra inclinada («/») indica que é unha abreviación de palabras.
A abreviatura pode referirse a:
Aeroporto de North Eleuthera
O aeroporto de North Eleuthera é un aeroporto en North Eleuthera, na illa de Eleuthera, Bahamas. Serve ás illas periféricas de Harbour e Spanish Wells, así como o terzo máis setentrional da illa de Eleuthera.
KTDU 35
KTDU 35, código GRAU S5.35, é un motor foguete soviético desenvolvido por Isayev e usado como propulsor orbital para a estación espacial Saliut 4 e as naves Soiuz modelo 7K-MF6, 7K-OK, 7K-T-AF, 7K-T, 7K-TM e 7KT-OK. Alimentábase con ácido nítrico e UDMH.
O Petón, Ribeira, Ribeira
O Petón é un lugar da parroquia de Ribeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Futura supresión
Na próxima edición do Nomenclátor de Galicia esta entidade será eliminada porque ningún veciño da contorna asegurou ter constancia da existencia do topónimo, alén de porque ademais se encontra despoboado.
Joaquín Fernández Santomé
Joaquín Fernández Santomé "Quinocho", nado en Vigo o 17 de maio de 1932 e finado na mesma cidade o 20 de outubro de 1988, foi un xogador de fútbol galego, que desempeñaba o seu labor na demarcación de defensa. Foi asasinado por uns ladróns nas instalacións de Balaídos e o Real Club Celta creou un torneo na súa memoria.
Club Alcobendas Rugby
O Club Deportivo Básico Alcobendas Rugby é unha asociación adicada ó deporte do rugby, fundada en 2003 na cidade de Alcobendas trala desaparición do M.A.R.U., e que compite co seu primeiro equipo na División de Honra de Rugby.
Joaquín Fernández Santomé
Traxectoria
Iniciou a súa carreira deportiva no equipo do seu barrio, Casablanca, como extremo. Aos 19 anos o adestrador do Celta de Vigo fíchao e convérteo en defensa, aínda que nun principio é cedido ao Racing de Ferrol aos tres meses e reclamado polo Celta outra vez, de onde xa non se movería durante 9 tempadas.
Club Alcobendas Rugby
Historia
O club ten as súas orixes no Teca Rugby Club, nado en 1972, e que foi renomeado como Alcobendas Rugby Club en 1990 cando o Teca se fusiona co Club España Urogallos que fora fundado en 1979. O club foi renomeado de novo como La Moraleja-Alcobendas Rugby Union en 1999 cando o Alcobendas RC se fusionou co seu tradicional rival, o La Moraleja RC, nado como Club Deportivo Acantos en 1990. En 2003 o La Moraleja-Alcobendas Rugby Union quebrou economicamente, e uns seguidores decidiron fundar o actual club co nome de Club Alcobendas Rugby, e mercar os dereitos deportivos do equipo finado, dándolle así continuidade de facto á anterior estrutura.
Joaquín Fernández Santomé
Traxectoria
En 1962 remata o seu contrato co Celta e ficha polo Castellón, onde permanecería primeiro como xogador e despois como secretario técnico, ata que en 1974 o por entón presidente do Celta de Vigo, Antonio Vázquez Gómez, propúxolle facerse cargo da xerencia do club.
Club Alcobendas Rugby
Historia
Os éxitos deportivos mais salientables do club foron o título nacional de Liga que conquistou na tempada 2001/02 e a Copa que acadou na tempada 2018/19.
Joaquín Fernández Santomé
Traxectoria
O xoves 20 de outubro de 1988 ás 18:30 da tarde dous encapuchados entraron na sede do Celta no estadio de Balaídos, cando Quinocho se atopaba preparando o desprazamento do equipo olívico a Donostia. Os ladróns marcharon cun botín de 100.000 pesetas, deixando atrás a Joaquín Fernández Santomé ferido de morte coa arteria pulmonar e a aorta seccionadas tras encararse cos dous agresores, chegando xa morto á clínica Povisa.
Club Alcobendas Rugby
Palmarés
''A Primeira Nacional existe dende a tempada 1972-1973. A División de Honra B existe dende a tempada 1998-99. Antes de crearse a División de Honra B, a Primeira Nacional era a 2ª División do rugby español''.
Joaquín Fernández Santomé
Traxectoria
Quinocho foi sepultado no Cemiterio de Pereiró nun enterro multitudinario suspendéndose o partido contra a Real Sociedad en sinal de duelo. En 1995 creouse o Trofeo Memorial Quinocho en homenaxe ao histórico xogador.
Club Alcobendas Rugby
Palmarés
De seguido figura o palmarés oficial do primeiro equipo sénior masculino do club en competicións oficiais ó longo da súa historia, baixo as varias denominacións coas que ten competido:
Distrito de Gudauta
O Distrito de Gudauta (en გუდაუთის რაიონი, en Гәдоуҭа араион, en Гудаутский район) é un dos sete distritos de Abkhazia, país de facto separado de Xeorxia. A súa capital é Gudauta, a cidade que da o nome ao distrito. A poboación do distrito era de 34,869 no censo do 2003. No censo de 2011, a poboación ascendeu a 36,775.
Demografía
No censo de 2011, o distrito de Gudauta tiña unha poboación de 36,775:
Rexións irmandadas
O 20 de setembro de 2013, o distrito de Gudauta asinou un irmanamento co distrito de Kstovsky, en Rusia.
Jaguar Love
Jaguar Love é un grupo estadeunidense de indie rock con orixe en Portland, Oregon, composto polos antigos membros de The Blood Brothers.
Traxectoria
A banda foi fundada polos membros dos grupos Blood Brothers e Pretty Girls Make Graves. O 21 de xaneiro de 2008, a banda anunciou por medio de MySpace que firmaran para Matador Records, antiga discográfica de Pretty Girls Make Graves.
As actuacións do vocal, Johnny Whitney, teñen sido descritas "coma Robert Plant con esteroides, ou [[Perry Farrell tras un cambio de sexo".
A banda percorreu Europa durante unha xira no verán de 2008, aparecendo en importantes festivais coma T in the Park, seguido dunha xira por América como abreconcertos para Polysics, antes de volver noutra xira internacional máis tarde nese ano.
O 18 de febreiro de 2009, anunciaron nun boletín vía MySpace que habería cambios tanto na formación coma no seu son.
Recentemente, a banda firmou para Fat Possum Records. O 3 de novembro de 2009, a formación sacou á luz "Up All Night", canción que foi escoitada con frecuencia durante a súa xira no verán de 2009. A banda fixo público o seu segundo álbum "Hologram Jams" o 2 de marzo de 2010.
Influencias e estilo
Jaguar Love herdou de Blood Brothers, a través de Johnny e Cody, o característico e magnético estilo nas voces. Difire porén moito da anterior achegándose máis ao indie rock, así coma ó pop barroco, art rock, soul, hip hop, música experimental e post-punk.
Jaguar Love recibe influxos de Gang of Four, Jay-Z, New Order, Bootsy Collins, Weezer, Botch, Antioch Arrow e The Smiths.
No seu último traballo o seu estilo vólvese algo máis new wave/dance-punk, mantendo a súa autenticidade nas voces e a guitarra.
Newcastle United F.C.
O Newcastle United Football Club é un club de fútbol inglés da cidade de Newcastle upon Tyne. Fundouse en 1892 e compite na Premier League.
Baltar, Damil, Begonte
Baltar é un lugar da parroquia de Damil no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 67 habitantes (36 homes e 31 mulleres).
Imperio de Ghana
O Imperio de Ghana (750-1068) estaba localizado no que actualmente é o sueste de Mauritania e a zona occidental de Malí, ao sur do Sáhara, no val medio do río Senegal. Era coñecido co nome de Wagadu polos seus propios cidadáns soninké, mais os europeos e os árabes chamárono Imperio de Ghana polo título do seu rei, ghana, que significa rei guerreiro. Wagadu significa "terra de rabaños" (waga = rabaño, du = terra).
Orixe
O reino de Ghana xurdiu a partir dos relativamente pequenos asentamentos agrícolas e pastorais do século IV na rexión coñecida como Awkar. Arredor dos anos 750 a 800 un pobo de lingua mandé, coñecido como os soninké, unido baixo Majan Dyabe Cisse ou Dinga Cisse, o primeiro rei guerreiro, dominou Awkar. Os soninké foron logo os fundadores do imperio de Ghana que a partir do século VIII controlou o comercio transahariano. Os ghanas conquistaron numerosas cidades e anexaron territorios veciños. O seu apoxeo chegou nos séculos IX e X.