cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Argonautas
Lenda do mito
Xasón realizou estas tarefas con éxito, pero Eetes incumpriu a súa promesa. Entón Xasón, axudado por Medea, durmiu ó dragón gardián, apoderouse do vélaro de ouro e fuxiu con ela. Cando o rei Eetes descubriu a fuga e o roubo do vélaro de ouro, lanzouse na súa procura. Medea, para atrasalo, deu morte ó seu irmán Apsirto, e lanzou ó mar un a un os seus membros. Eetes non puido levar a bo termo a persecución ó ir recollendo os restos do seu amado fillo.
De regreso, ó seu paso pola illa das sereas, os argonautas foron protexidos dos seus cantos por Orfeo, músico de Tracia, coa súa melodiosa lira e voz; chegaron a Creta, onde se enfrontaron ó xigante Talo coa axuda dos feitizos de Medea.
Lago Constanza
dereita|miniatura|300px|Mapa do lago Constanza
miniatura|300px|Foto satélite do Lago de Constanza, cortesía [[NASA]] O lago de Constanza (alemán: Bodensee) é un lago atravesado polo río Rin.
Historia
O Lago de Constanza foi mencionado por primeira vez polo xeógrafo hispánico Pomponio Mela, ao redor do ano 43 a.C., observando que o Rin atravesaba dous lagos, aos que lles deu os nomes latinos de Lacus Venetus (hoxe Obersee) e Lacus Acronius (hoxe Untersee). Plinio o Vello usou o nome Lacus Brigantinus, por mor da cidade romana de Brigantium (hoxe Bregenz).
Xeografía
Sitúase na fronteira de Alemaña ao norte, de Austria ao leste e de Suíza ao sur, destacando ademais o enclave da cidade alemá de Constanza na marxe suíza. O Lago baña os Länder alemáns de Baden-Württemberg e de Baviera, e os cantóns suízos de Turgovia e Sankt Gallen.
O lago ten catro partes: Obersee, Überlinger See, Zeller See e Untersee. O Rin entra no lago polo sueste, a través do Obersee, na cidade de Constanza, e do Untersee, saíndo do lago preto de Stein am Rhein. O lago de Constanza fornece de auga a varias cidades do sur de Alemaña.
O lago de Constanza foi formado polo glaciar do Rin durante a Era glacial. O Rin, o Bregenzer Ache, e o Dornbirner Ache transportan sedimentos dos Alpes para o lago, diminuíndo así gradualmente a profundidade do lago no sueste.
Jared Jeffries
Jared Scott Carter Jeffries, nado o 25 de novembro de 1981 en Bloomington, Indiana, é un antigo xogador americano de baloncesto profesional. Xogaba principalmente nas posicións de ala-pivote e pivote.
NBA
Jeffries foi elixido na 11ª posición do Draft da NBA de 2002 polos Washington Wizards, equipo onde xogou as súas primeiras 4 tempadas na NBA.
Os New York Knicks ficharon a Jeffries o 8 de agosto de 2006, despois de que os Wizards rexeitaran igualar a oferta dos Knicks. Pouco antes do comezo da tempada, Jeffries sufriu unha lesión no pulso e perdeuse os 23 primeiros partidos da tempada. O 16 de decembro de 2006, Jeffries viuse envolto na liorta dun Knicks-Nuggets e foi suspendido por catro partidos.
Lexionario
miniatura|Lexionario do [[século I.]] O lexionario é o soldado da Roma antiga que era a tropa básica do exército romano que constituía a lexión. Posteriormente denomínase lexionario a un membro de diferentes corpos militares da historia, por exemplo, a Lexión estranxeira francesa, a Lexión Española e a Lexión polaca.
Jared Jeffries
NBA
O 18 de febreiro de 2010, foi traspasado aos Houston Rockets xunto a Jordan Hill, como parte dun traspaso a tres bandas que mandou a Tracy McGrady aos New York Knicks. Jeffries acordou o remate do seu contrato cos Rockets o 25 de febreiro de 2011. O 1 de marzo de 2011, Jeffries volveu aos Knicks.
O 16 de xullo de 2012, Jeffries, Dan Gadzuric, os dereitos de Kostas Papanikolaou e Giorgos Printezis, e unha elección de Draft de segunda rolda foron traspasados ós Portland Trail Blazers a cambio de Kurt Thomas e Raymond Felton.
Lexionario
Ía equipado cunha capa de la, unha lanza (pilum) ou bracae, unha túnica de la ou liño, unha daga, unha cota de malla (lorica hamata), unha espada curta (gladius), e até a época de Tiberio, un puñal (pugio). Ademais portaban un casco (galae), placas (lorica segmentata) ou escamas (lorica squamata) e un escudo rectangular (scutum) que leva unha protección metálica ou bloca para a posición da man. Completaban o seu equipamento (impedimenta) un par de sandalias (caligae) e unha mochila (sarcina).
Jared Jeffries
NBA
En setembro de 2013, os Denver Nuggets contrataron a Jeffries coma ollador, tras retirarse coma xogador á idade de 31 anos.
Lexionario
Ían a 6'5 km/h e a marcha forzada, a 8 km/h. 80 lexionarios formaban unha centuria, ao mando dun centurión, e como segundo ao mando un optio. 10 centurias formaban unha cohorte (800 homes), ao mando dun tribunus militatum ou oficial de rango inferior; e 10 cohortes unha lexión ao mando dun oficial de rango superior chamado legatus. Cada lexión posuía unha aguia de prata ou aquilifir. Se caía, disolvíase o exército.
Un dos seus principais atributos era o de formar parte dun corpo sumamente disciplinado e en constante adestramento (exercitum), tanto para poder efectuar manobras militares en forma precisa e exacta, como a famosa tartaruga ou testudo, como para traballar en obras de enxeñaría militar (construción de campamentos, murallas e fortalezas) e obras públicas (camiños, pontes e acuedutos).
Os recrutas novatos, xeralmente un cidadán romano maior de 15 anos, facían un xuramento de lealdade ao seu comandante primeiro, e logo ao emperador. Todos os días, os recrutas facían sesións de instrución militar: nadar, correr, lanzamento de xavelina e esgrima. Tres veces ao mes, facíanse marchas de 30 km a velocidade marcada. Ademais, o adestramento tamén incluía saber levantar campamentos e pontes. Tamén se ensinaban as profesións de topógrafo, carpinteiro, enxeñeiro ou pedreiros para así supervisar a construción de calzadas, canles e edificios. Estes últimos lexionarios eran os immunes, que aínda que eran tratados como os outros e podían ser colocados en batallas, podían ser excluídos dalgunhas tarefas máis duras, como as marchas antes citadas, e eran mellor pagados que os seus compañeiros lexionarios comúns.
Se un soldado non se comportaba de forma adecuada, recibía lategazos. Se unha lexión desobedecía, reducíanse as racións. Se existía sospeita de sublevación, matábase a un de cada 10 homes. Chamábase decimatum a esta política e dela deriva decimar.
Nos terreos complicados, os soldados non podían empregar carros nin animais de carga, polo que cargaban co seu equipo (do que tiña que aprovisionarse por si mesmos): alimentos, ferramentas de construción, dúas estacas de madeira para o valado do campamento e olas. Por iso alcumaban aos soldados "mulas de Mario".
A duracións do servizo militar dun lexionarios era na República temperá a da duracións da campaña militar. No século -II estabeleceuse que o servizo máximo debía ser de 16 campañas. Ata o ano 5 d.C., os soldados permanentes prestaban 20 anos de servizo, e logo, despois das reformas de Mario, 25. Logo foron rebaixados a 20 por César Augusto. O goberno temía aos soldados retirados por ser perigosos, por iso os mantiña en paz. Os últimos cinco anos dun lexionario veterano eran empregados en traballos máis leves.Aos retirados pagábanlle cunhas leiras, e partir de Augusto, algúns cartos abonados polo Aerarium Militaris.
23 de decembro
O 23 de decembro é o 357º día do ano do calendario gregoriano e o 358º nos anos bisestos. Quedan 8 días para finalizar o ano.
Mortes
miniatura|100px|dereita|Andrei Tupolev.
Outros
Os 366 días do ano
Fitol
O fitol é un alcohol diterpeno acrílico que se pode usar como precursor na produción de formas sintéticas da vitamina E e vitamina K1. En ruminantes, a fermentación no estómago dos materiais vexetais inxeridos libera fitol, un constituínte da clorofila, que despois se converte en ácido fitánico e é almacenado nas graxas. No estómago dos tiburóns orixina pristano.
Patoloxía humana
A enfermidade de Refsum é un trastorno autosómico recesivo que causa a acumulación de grandes depósitos de ácido fitánico nos tecidos, que manifesta frecuentemente polineuropatía periférica, ataxia cerebelar, retinite pigmentosa, anosmia, e perda de audición. Aínda que os humanos non poden formar ácido fitánico a partir da clorofila, poden converter o fitol libre en ácido fitánico. Así, os pacientes da enfermidade de Refsum deberían limitar o consumo de ácido fitánico e de fitol libre. Mediuse a cantidade de fitol libre en numerosos produtos alimenticios.
Funcións na natureza
Os insectos, como o escaravello Blepharida rhoi, utilizan o fitol e os seus metabolitos (por exemplo, o ácido fitánico) como axentes químicos disuasorios contra os predadores. Estes compostos orixínanse a partir de compostos das plantas hóspedes.
As evidencias indirectas indican que, a diferenza dos humanos, diversos primates non humanos pode derivar cantidades significativas de fitol a partir da fermentación no estómago de materiais vexetais.
Modulador da transcrición
O fitol ou os seus metabolitos únense e activan os factores de transcrición PPAR-alfa e o receptor X retinoide (RXR). Os metabolitos ácido fitánico e ácido pristánico son ligandos que aparecen na natureza. En ratos o fitol oral induce a proliferación masiva de peroxisomas en varios órganos.
Biomarcadores xeoquímicos
O fitol é probablemente o composto isoprenoide acrílico máis abondoso presente na biosfera e os seus produtos de degradación foron utilizados como trazadores bioxeoquímicos en ambientes acuáticos.
Aplicacións comerciais
O fitol é utilizado na industria dos perfumes e usado en cosméticos, xampús, xabóns, limpadores domésticos e deterxentes. O seu uso en todo o mundo estimouse en aproximadamednte 0,1–1,0 toneladas métricas por ano.
Historia da enfermaría
Seguramente a orixe das prácticas de coidados a enfermos e feridos está ligada ás intervencións maternais que aseguraban a continuidade da vida e da especie. A alimentación, como necesidade básica nos primeiros estadios evolutivos do home que implica suplencia e axuda (por parte da nai ou substituta), considérase como a práctica de coidados máis antiga.
A historia da enfermaría mostra como esta disciplina foi formándose no curso dos anos, frecuentemente de forma empírica, ao redor da relixión ou de sucesos como as guerras, as necesidades da sociedade en materia de saúde, que foron evolucionando cos tempos, e tamén das reflexións humanistas e mais da toma de conciencia das necesidades sociais.
A enfermaría e os coidados enfermeiros evolucionaron paralelamente coa historia da medicina e a da filosofía da ciencia.
Primeiros tempos
A arte enfermeira ou arte de coidar aparece descrita de diferentes maneiras nas culturas populares. Desde a época de Homero e de Sócrates existe constancia de que xa se tiña en conta de que o feito de autocoidarse, desde a perspectiva da limpeza e nutrición adecuada, mantiña a vida e a prosperidade dunha persoa.
Idade Media
Na Idade Media, a vocación de "prestar axudar ao semellante" está estreitamente ligada á ideoloxía da relixión e da Igrexa. Os coidadores adoptan consignas similares ás da relixión de Cristo: socorrer os humildes, ter misericordia cara aos aflixidos, atender os enfermos etc.. pois, na época, a idea de pobreza está unida á da caridade.
As grandes epidemias e os tempos de guerra influíron na organización do coidado ás persoas enfermas no seo das congregacións relixiosas. O cristianismo e a súa organización (a Igrexa) tivo vínculos históricos importantes coas prácticas de coidados de enfermaría desde os mosteiros a través das ordes relixiosas, así como desde a conquista da Terra Santa nas cruzadas. Como consecuencia do pensamento medieval relacionado coa reconquista dos Santos Lugares, xurdiu un movemento organizado que cristalizou no fenómeno histórico das cruzadas, as cales deron lugar á aparición de tres tipos de figuras: o guerreiro, o relixioso e mais o enfermeiro. miniatura|250px|Hôtel-Dieu de [[París en 2007]] miniatura|250px|dereita|Hôtel-Dieu de [[Lión, na actualidade]]
Festival Internacional de Cine de Donostia
dereita|miniatura|Palacio [[Kursaal, sede do festival.]] O Festival Internacional de Cine de Donostia (en éuscaro: Donostiako Zinemaldia, en castelán: Festival de San Sebastián, en inglés: San Sebastian International Film Festival) é un certame cinematográfico da máxima categoría (A) acreditada pola FIAPF iniciado o 21 de setembro de 1953 na cidade vasca de Donostia. Ten lugar anualmente a finais do mes de setembro.
O de Donostia é o máis importante dos festivais de cine de España e dos países de fala hispana e un dos máis lonxevos e prestixiosos de Europa. Algúns dos acontecementos máis salientables da súa historia son a estrea mundial da película Vértigo, de Alfred Hitchcock, a estrea europea da saga de Star Wars ou a estrea mundial de Melinda and Melinda, de Woody Allen.
No seu máis de medio século de existencia, o festival propiciou o descubrimento de novos talentos do mundo do cine, ó mesmo tempo que gozou da presenza e do apoio de estrelas internacionais consagradas coma Alfred Hitchcock ou Audrey Hepburn.
O axustado do orzamento e a importante competencia do resto de festivais internacionais deu lugar a unha progresiva diminución no número de estrelas de cine que acudiron a Donostia nas últimas edicións. Con todo, o papel predominante do cine e a participación da cidadanía donostiarra no certame son o que máis atractivo resulta ós participantes, que ven no de Donostia o festival de categoría A máis puramente cinematográfico de cantos se celebran. O compromiso social e o apoio ó cine independente son algunhas das características das últimas edicións.
Historia
200mpx|miniatura|Entrada do [[Kursaal|Auditorio Kursaal durante o Festival.]] Tras ser concibido para a súa primeira edición en 1953 como unha Semana Internacional de Cine impulsada polo comercio local, no ano 1954 adquiriu a denominación de Festival Internacional de Cine, ó facerse cargo da organización do certame o Sindicato Nacional de Espectáculos e o Ministerio de Información e Turismo. Na devandita segunda edición obtivo da Federación Internacional de Asociacións de Produtores Cinematográficos (FIAPF) a categoría B (festival non competitivo).
En 1955 o Festival outorgou a primeira Cuncha de Prata como premio distintivo do certame (a gañadora foi Giorni d'amore, de Giussepe de Santis), primeiro galardón concedido polo Festival a unha película estranxeira. Ó ano seguinte, en 1956, a FIAPF non recoñeceu ó Festival e, malia isto, en 1957 concedéuselle a categoría A (competitivo), quedando establecida a Gran Cuncha de Ouro como principal galardón (sendo a gañadora outra película italiana, La nonna Sabella, de Dino Risi). O Festival perdeu a categoría A nos anos 1963 e 1980-1984, período este último no que o certame sufriu unha grave crise.
O Festival de Cine de Donostia é un dos máis prestixiosos de Europa, xunto ó Festival de Cannes, a Mostra de Venecia, a Berlinale ou o Festival Internacional de Cine de Karlovy Vary. Por el pasaron grandes directores, actores e produtores, tanto para recibir galardóns como para amosar as súas películas fóra de concurso.
Celébrase a finais do mes de setembro de cada ano, incorporando, ademais da sección Oficial (competitiva) outras como Zabaltegi, seccións monográficas e retrospectivas e outras actividades relacionadas coa cinematografía.
Ademais dos premios da sección oficial, concédense outros, entre os que destaca o Premio Donostia, outorgado ás grandes carreiras cinematográficas. miniatura|250px|Auditorio Kursaal durante a gala de clausura da 54 Edición (2006)
Actualmente está organizado por unha sociedade anónima coa denominación do Festival en cuxo accionariado participan a partes iguais o Instituto da Cinematografía e das Artes Audiovisuais (Ministerio de Cultura), o Goberno Vasco, a Deputación Foral de Guipúscoa e o Concello de Donostia.
Desde xaneiro de 2001 o festival está dirixido polo guipuzcoano Mikel Olaciregui, en substitución de Diego Galán.
O Festival Internacional de Cine de Donostia estabilizouse nun bo nivel medio, encomiado polos profesionais do cine de todo o mundo. A súa principal característica, diferenzadora do resto de festivais, é a capacidade de atracción dos propios donostiarras, que inundan as salas de cine da cidade, na que durante eses días só se emiten películas do Festival e a prezos reducidos. Trátase do do Festival con maior asistencia de público di circuíto de Festivais internacionais de primeira categoría.
Argonautas
Os Argonautas máis célebres
Partiron en total cincuenta guerreiros, dos cales os principais Argonautas eran:
Lago Constanza
Curiosidade xeográfica
Non existe un acordo legal sobre onde pasan as fronteiras da Suíza, Alemaña e Austria no lago. Mentres que a Suíza mantén a idea de que a fronteira pasa polo medio do lago, a Austria considera que o lago está suxeito ao condominio dos tres Estados nas súas marxes. Alemaña mantén unha opinión ambigua. Cuestións legais relacionadas coa circulación de barcos e pesca son rexidas en tratados separados.
Alemaña
A partir da entrada do Rin, na marxe norte ou dereita.
No Obersee e Überlinger See
Suíza
Da entrada do Rin, na marxe sur ou esquerda:
No Rin
No Untersee
Callicebus torquatus
O Callicebus torquatus é unha especie de primate da familia Pitheciidae que é orixinario do bosque húmido entre os ríos Caquetá e Negro, na Amazonia, no noroeste do Brasil, até os 500 msnm.
Pirámide de Cestio
miniatura|Gravado da pirámide de Cestio por [[Giovanni Battista Piranesi.]] miniatura|A pirámide de Cestio foi incluída na [[muralla de Aureliano; pode verse na foto a porta de San Paulo de Roma á dereita]]
Callicebus torquatus
O seu corpo mide entre 31 e 37 cm de lonxitude e a súa cola entre 42 e 49 cm; rolda entre 0,8 e 1,5 kg. A pelaxe do corpo e a cola é longo e denso, negro ou castaño moi escuro, cun colar branco e ancho baixo o pescozo, bico branco e mans amarelentas.
Pirámide de Cestio
A Pirámide de Cestio (en italiano : Piramide di Caio Cestio ou Piramide Cestia) é un monumento funerario da Antigüidade, situado preto da porta de San Paulo en Roma. Leva o nome de quen se fixo inhumar nela: Caïus Cestius.
Historia da enfermaría
Idade Media
A demanda de hospitais e de persoal sanitario nas rotas seguidas polos cruzados propiciou a aparición das Ordes Militares dedicadas á enfermaría: especialmente da Cabaleiros Hospitalarios de San Xoán de Xerusalén, que fundaron as primeiras enfermarías que tiñan a vocación de "asegurar e coidar", pero tamén os Cabaleiros Teutónicos e os Cabaleiros de San Lázaro.
Pirámide de Cestio
Historia
Na Idade Media, esta pirámide pasaba por ser a tumba de Remo, irmán de Rómulo, o fundador mítico da cidade de Roma.
Historia da enfermaría
Idade Media
Paralelamente, os hospitais evolucionaron seguindo o desenvolvemento das cidades: novas formas de asistencia desenvólvense, sobre todo desde o século VII, no seo do que os franceses denominan Hôtel-Dieu. Estas institucións comezan a restrinxir as entradas de moita xente en proveito dos enfermos curábeis, e especialízanse en hospicios onde os coidados aos enfermos se organizan a través da xerarquía relixiosa e son dispensados polas sores (monxas) hospitalarias. O coidado aos enfermos baséase entón na aplicación de técnicas e coñecementos médicos e cirúrxicos que lentamente se van desenvolvendo.
Pero en España, a primeira institución destinada a acoller enfermos data dun século antes: foi o Hospital do Bispo Masona, en Mérida, no século VI, segundo Domínguez Alcón e o Diccionario Eclesiástico de España.
Entre os hospitais medievais onde se desenvolvían actividades de enfermaría encóntranse o Hôtel-Dieu de París e o de Lión, o Hospital Santo Spirito de Roma, o Hospital da Seo de Tortosa, o Hospital de Mérida e o Hospital d'en Clapers de Valencia, dos cales, segundo datos recollidos por Domínguez Alcón, os dous primeiros perduran na actualidade.
O chamado movemento beguino, constituído por "mulleres santas" que coidaban enfermos, diferénciase fundamentalmente, dentro da armazón histórica-cristiá-caritativa ligada aos coidados de enfermaría, en que non asumían os votos preceptivos propios das ordes relixiosas.
As denominacións das persoas encargadas de proporcionar coidados de enfermaría variaron ao longo da historia en función da época e do contexto onde estes se desenvolvían (hospitais, leprosarías, ordes militares, ordes relixiosas e ámbitos domésticos): macipa, mossa, clavera, donado, donada, hospitaler, hospitaleira, enfermeiro, enfermeira. Segundo a historiografía estudada até agora, os administradores ou procuradores dos hospitais eran homes, salvo no Hospital del Rey de Burgos.
Idade Moderna
miniatura|250px|Grande Hospital Real ou [[Hospital dos Reis Católicos. Construído en Santiago de Compostela, entre 1501 e 1511, por decisión dos Reis Católicos de 1499, baixo a dirección de Henrique Egas. ]]
No século XVI os coidados non son aínda coidados médicos, senón máis ben axudas aos indixentes, aos camiñantes (peregrinos) e aos mendigos. Até o ano 1500, a escasa atención en canto á regulamentación dos coidados de enfermaría, practicados en ámbitos domésticos, propiciou unha variedade de grupos que exercían estas actividades fóra dos ámbitos institucionais: amas de cría, parteiras o comadroas, grupos dedicados ao coidado a domicilio e grupos dedicados a outras prácticas sandadoras.
Pirámide de Cestio
Inscricións
Atópanse sobre a entrada da cámara sepulcral dúas inscricións : O que significa :
Historia da enfermaría
Idade Moderna
A Reforma protestante tivo, nos países onde se implantou, graves consecuencias para os coidados da saúde debido á supresión das institucións de caridade, posto que para a filosofía protestante "non son necesarias as obras de caridade para obter a salvación". Isto traduciuse nun abandono da consideración do coidado de enfermaría, que continuou existindo no ámbito católico.
Entre os anos 1500 e 1860 a enfermaría tivo o seu peor momento en canto ao seu progreso, debido a que a idea predominante era de que constituía unha ocupación relixiosa máis que intelectual, polo que o seu progreso científico se consideraba innecesario.
Ademais, tras a Reforma protestante, produciuse nos países reformados unha desmotivación relixiosa para dedicarse ao coidado de enfermos entre as persoas laicas e, como consecuencia, unha relegación das antigas pacientes, presas e outras persoas dos estratos máis baixos da sociedade da actividade de lles aplicar coidados. Donahue denominou a este período a "Época escura da enfermaría".
Festival Internacional de Cine de Donostia
Historia
Entre os últimos fitos do festival cabe sinalar a estrea mundial en exclusiva da película Melinda & Melinda (2004), de Woody Allen, que asistiu ó Festival.
Seccións
O Festival está constituído por diversas seccións.
Callicebus torquatus
Vive en pequenos grupos territoriais de até seis individuos con área de acción de 9 a 22 ha de bosques maduros. Os seus hábitos son arbóreos e permanece nas pólas altas ou medias das árbores, case todo o tempo. Na noite dormen coas súas colas entrelazadas.
Historia da enfermaría
Idade Moderna
miniatura|esquerda|170px|[[San Xoán de Deus, pintado por Murillo.]] miniatura|esquerda|170px|San [[Vicente de Paúl (1581-1660)]]
Callicebus torquatus
Aliméntase de sementes, froitas e invertebrados.
Historia da enfermaría
Idade Moderna
En 1540, Bernardino de Obregón, reformador da enfermaría da súa época, que durante máis de 20 anos serviu en hospitais de Madrid (chegou a dirixir o Hospital General), observara as moitas carencias que tiña a práctica da enfermaría. Isto, xunto coa súa elevada formación e o seu espírito reformador, levouno a propoñer cambios moi importantes na forma de entender a práctica dos coidados enfermeiros.
Fundou a Mínima Congregación de los Hermanos Enfermeros Pobres (coñecidos ata o século XIX como enfermeiros obregóns) e transmitiu aos seus irmáns os seus saberes, deixándolles a encarga da elaboración dun tratado específico para os enfermeiros. miniatura|200px|Corpo de [[Santa Luísa de Marillac (1591-1660)]] Dezaoito anos despois da súa morte, en 1617, un irmán obregón, Andrés Fernández, imprimiu un manual, Instrucción de Enfermeros y método de aplicar los remedios a todo tipo de enfermedades, que foi o primeiro no seu xénero elaborado por enfermeiros e para enfermeiros. Coñeceu cinco edicións entre os séculos XVII e XVIII. En 1545 falece en Granada (España) Xoán de Deus (que subiría aos altares co nome de San Xoán de Deus). A súa obra de entrega aos enfermos será proseguida polos seus irmáns, que constituirían á Orde de San Xoán de Deus a partir da segunda metade do século XVI.
Neste mesmo século Vicente de Paúl e Luísa de Marillac fundan, en 1633, a congregación das Irmás (ou Fillas) da Caridade, Serventas dos Enfermos Pobres, que instruían mulleres para que puideran prestar coidados a domicilio e levar asistencia espiritual aos enfermos nas Confrarías da Caridade.
Estas comunidades non tiñan convento, senón que coidaban aos pobres na súas casas: "Non teremos mosteiro, pero si as casas dos enfermos, unha habitación alugada, a capela, a igrexa da parroquia, os recantos das rúas da cidade ou as salas dos hospitais".
En 1645 Jeanne Mance inaugura o primeiro hospital de Norteamérica, o Hôtel-Dieu de Montreal e, entre ese ano e 1656, as Irmás da Caridade tratan aos feridos das batallas en Sedán e Arras, en Francia. Xa en 1660 existen máis de corenta casas das Irmás da Caridade en Francia e noutros países; os enfermos pobres son atendidos nos seus fogares en 26 parroquias de París.
En 1785, Colombier e Doublet publican un informe titulado Instruction sur la manière de gouverner les insensés et travailler à leur guérison dans les asyles qui leur sont destinés. E en 1786, Joseph Carrère, médico do rei de Francia, publica á súa vez un manifesto en favor da instrución dos garda-enfermidades, non tanto para gobernalas, senón máis ben para servir aos enfermos.
Outros feitos destacábeis na historia da enfermaría neste século foron a viaxe que fixo, co exército de Braddock, en 1755, Rabia Choraya, xefa de enfermaría no exército marroquí, durante o conflito bélico entre Francia e a India, e que foi a muller mellor pagada e respectada no exército; ou o de que en 1783 James Derham, un escravo de Nova Orleáns, comprou a súa liberdade con diñeiro gañado grazas ao seu traballo como enfermeiro.
Idade Contemporánea
miniatura|Monumento na rúa do Parrote, no porto da [[A Coruña|Coruña, en homenaxe ao Dr. Balmis, a Isabel Zendal e aos nenos orfos que partiron na expedición.]] Despois da Revolución francesa algúns homes, especialmente Condorcet e o Abade Grégoire, militaron igualmente en favor da instrución das persoas que coidan e dos coidados que prodigan.
Nos primeiros anos do século XIX cómpre resaltar a función desempeñada pola rexente e enfermeira do hospicio da Coruña Isabel Zendal, galega de Ordes, na Real Expedición Filantrópica da Vacina que, o 30 de novembro de 1803 saíu desde o porto da Coruña, ao mando do médico Dr. Balmis, expedición que levaría a vacina da varíola a América, Filipinas e a China, con 37 persoas a bodo da corveta María Pita. Isabel Zendal deixara o seu posto no hospicio para facerse cargo dos 22 nenos que levarían a vacina. A vacina debía ser levada por nenos que non tiveran padecido a varíola e pasada dun neno a outro cada 9 ou 10 días. Entre estes nenos estaba o seu propio fillo, Benito Vélez, de nove anos.
A expedición chegou a Santa Cruz de Tenerife, onde pasan un mes vacinando, e saíu das Canarias o 6 de xaneiro de 1804, chegando a Porto Rico o 9 de febreiro.
O 7 de febreiro de 1805 a expedición saíu rumbo a Filipinas cun grupo de 26 nenos mexicanos entre os que estaba o fillo de Isabel, chegando a Manila o 15 de abril. O 14 de agosto de 1809 a expedición volveu a Acapulco pero Isabel quedou na Nova España, en Puebla, co seu fillo, e xa non volverían a España.
Pódese entender globalmente esta expedición como "unha caravana infantil con rumbo ao Novo Mundo para transportar a vacina e prever as epidemias de varíola. Dando como resultado unha das viaxes máis estrañas que tivo como protagonista á medicina e á ciencia no século XIX".
Dos 22 nenos, seis eran nenos vindos da "Casa de Desamparados" de Madrid, 11 do Hospital de Caridade da Coruña, e os outros 5 do hospicio de Santiago.
O traballo de Isabel Zendal foi inxenrte:
Festival Internacional de Cine de Donostia
Sección Oficial
A Sección Oficial é a máis alta categoría a concurso do festival. Nela participan películas a concurso de alto orzamento, coa condición de que non foran presentadas previamente a outros festivais. O número medio de películas que participan nesta sección é de arredor de quince.
Zabaltegi
Zabaltegi ('lugar aberto', en éuscaro) é un espazo libre, aberto a todo tipo de estilos, duracións e temáticas. O aire informal das proxeccións, moi distintas da elegancia que caracteriza as da Sección Oficial, propicia un contacto directo entre o público e os directores e actores das películas, sendo habitual a comparecencia en directo dos realizadores tralas proxeccións para responder a preguntas do público e intercambiar ideas con el. É este último un dos puntos fortes do Festival e que o diferenza doutros.
Horizontes latinos
Nesta sección preséntanse películas inéditas en España rodadas por un director latino ou inspiradas nas comunidades latinas e financiadas totalmente ou en parte en América Latina. Consta, ademais, de dous apartados:
Retrospectivas
Son ciclos de películas clásicas ou máis modernas programados coma homenaxe a distintas figuras do mundo do cine. En cada edición hai tres retrospectivas:
Velódromo
250px|miniatura|[[Oliver Stone, que presentou a súa película World Trade Center no Velódromo durante a edición de 2006]] Consiste na emisión de películas para un público popular, principalmente infantil, no Velódromo do complexo deportivo de Anoeta. Neste recinto instálase unha macropantalla e proxéctanse películas para todos os públicos. O obxectivo destes pases é achegar o festival a todos os cidadáns.
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
E foi recoñecido en 1950 pola Organización Mundial da Saúde (OMS), que considerou a Isabel Zendal como a primeira enfermeira da historia en misión internacional. miniatura|esquerda|[[Florence Nightingale, considerada como a pioneira dos coidados enfermeiros.]]
Gallia Lugdunensis
A Gallia Lugdunensis (Galia Lionesa) era unha das tres provincias (Aquitania, Bélxica e Lionesa) en que se dividía a Galia romana creadas por Octavio Augusto en 27 adC. Integraba unha banda territorial que ía desde Lugdunum (Lión), a capital da provincia, até a Armórica, as actuais Bretaña e Normandía, incluíndo todo o val do Loira.
Historia
A súa creación responde a razóns étnicas e políticas. A Galia Lionesa agrupaba unha serie de tribos galas culturalmente próximas e diferentes das da Aquitania e Bélxica romanas. Estas tribos da ocupaban unha importante rexión central na Galia, o que levou aos romanos a dividila para evitar levantamentos, incluíndo a súa parte setentrional na Bélxica e a meridional na Aquitania.
A Galia Lionesa era unha provincia imperial e, por tanto, encontrábase baixo a autoridade do emperador romano a través dun gobernador chamados legatus (legado). A súa capital, Lugdunum (Lión), era tamén a da Galia toda e nela residía o prefecto da mesma. O papel privilexiado de Lugdunum, situada estratexicamente no val do Ródano, reforzouse coa presenza dunha fábrica de moedas imperial e coa do santuario federal das tres Galias, dedicado ao culto de Roma e Augusto.
Alén de Lugdunum, as principais cidades romanas da Galia Lionesa eran Augustodunum (Autun), Lutetia (París), Condate (Rennes), Rotomagus (Ruán ), Iuliomagus (Angers), Caesarodunum (Tours) e Augustodurum (Bayeux).
Reforma de Diocleciano
No 297, durante a reforma de Diocleciano (284-305), a Lugdunense dividiuse en dúas provincias:
Logo, durante o reinado de Constantino (306-337), volvéronse a subdividir:
Os catro foron subordinados á nova Diocese da Galia da Prefectura pretoriana da Galia.
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
Así mesmo, na primeira metade do século XIX, pódese salientar que, contra 1820. Jensey Snow, un antigo escravo, abriu un hospital en Petersburg, Virxinia; en 1836 creouse a Sociedade de Enfermaría de Filadelfia e, en 1844, a enfermeira norteamericana Dorothea Dix testemuña no xulgado de Nova Jersey para pedir unha mellora dos cativos tratamentos que se lle daban aos pacientes con enfermidades mentais.
Gallia Lugdunensis
Reforma de Diocleciano
Desde o século III, os bretóns, procedentes da Gran Bretaña (a Britannia romana), foron ocupando progresivamente o norte e o oeste da Península armoricana. Estes acabaron por se rebelar contra o poder romano cara a 450. Co tempo, os sucesivos reis francos até Carlomagno tiveron de se enfrontar ás ansias de independencia dos bretóns, quen acabaron por crear o Ducado da Bretaña no século IX.
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
O Instituto de Diaconisas de Kaiserwerth, creado en 1836 polo pastor protestante Theodor Fliedner (1800-1864), supuxo o inicio dunha formación regrada para enfermeiras. Este feito, acaecido no ámbito protestante, pode supoñer nunha análise superficial unha contradición; non obstante, o propio caos e desorganización dos coidados de enfermaría protestantes foi o que exixiu unha regulamentación formal e específica para exercer a profesión.
Gallia Lugdunensis
Reforma de Diocleciano
A Lionesa Primeira foi ocupada polos burgundios contra 460, aínda que na Segunda e na Cuarta a presenza romana prolongouse durante case todo o século V, até 486, ano da derrota de Siagrio fronte aos francos, que integraron estas provincias na Neustria.
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
Pero a auténtica revolución na historia da enfermaría prodúcese na segunda metade do século, da man de Florence Nightingale e as súas seguidoras e seguidores. Nightingale está considerada como a fundadora do oficio de enfermaría moderno. Comenza a súa formación como enfermeira, en 1850, no Instituto de San Vincente de Paúl en Alexandría, Exipto. Máis tarde, en 1853, visita ás Fillas da Caridade na súa central en París para aprender os seus métodos.
Nightingale, pioneira dos coidados enfermeiros modernos, foi nomeada Presidenta da Dirección de Enfermaría do Reino Unido en 1854.
miniatura|Monumento a [[Florence Nightingale en Londres]]
Neste mesmo ano foi enviada a Turquía, con 38 enfermeiras voluntarias máis, para atender sanitariamente aos feridos da guerra de Crimea. Alí introduciu profundos cambios nos coidados que se lle facían aos feridos. Como lavar a roupa, dar comida suficiente ou manter a hixiene das salas, que modificarían radicalmente as expectativas de vida dos pacientes.
Segundo Robinson, o libro Notes on Nursing (Notas de enfermaría: Que é e que non), publicado por Florence Nightingale en 1859, supuxo "un texto de crucial influencia sobre a enfermaría moderna".
Festival Internacional de Cine de Donostia
Escola de Cine
Durante o festival celébranse os Encontros Internacionais de Escolas de Cine, un intercambio de ideas e experiencias entre estudantes de cine de Europa e América Latina que inclúe proxeccións dos traballos destes estudantes. Organizado en colaboración coa canle cultural europea de televisión, Arte, e o Goberno francés, inclúe un adianto en estrea mundial dos traballos do Atelier/Masterclass antes de ser emitidos por esta canle. Co fin de proporcionar a máxima visibilidade ós traballos dos futuros cineastas, o festival pon á súa disposición a videoteca e o Sales Office.
Sales Office
O Festival Internacional de Cine de Donostia pon a disposición dos profesionais da industria cinematográfica unha oficina denominada Sales Office deseñada á súa medida para facilitar o peche de acordos de financiamento ou produción de películas, facilitando a propia organización o contacto entre os distintos profesionais do cine nun contorno íntimo e propicio.
O Sales Office ofrece conexión a internet, videoteca con cabinas, salas de proxección e de reunións, expositores con información e stands informativos.
Premios oficiais
miniatura|250px|[[Jeanne Moreau, presidenta do Xurado da 54ª edición (2006)]] Os premios oficiais concédense só a películas presentadas na Sección Oficial do festival. O encargado de outorgalos é o Xurado oficial do Festival, composto de destacadas figuras do mundo do cine. Estes premios son os recoñecidos internacionalmente e coa máxima categoría pola FIAPF.
Premios non oficiais
200px|miniatura|Entrada á sala de cámara do [[Kursaal, onde se emiten as películas da sección Zabaltegi]] Á marxe dos citado premios oficiais, o Festival concede outros baixo patrocinio publicitario e con diferentes tipos de xurado.
Un xurado internacional distinto do oficial é o encargado de outorgar o premio de 90.000 euros a algnha das primeiras ou segundas longametraxes dun director incluídos tanto na Sección Oficial como en Zabaltegi. O premio repártese, a partes iguais, entre o director da película e o importador español. O público, mediante a súa puntuación tralo visionado de cada película, é o encargado de decidir a película gañadora deste premio de entre as presentadas na sección Perlas doutros festivais de Zabaltegi. Ten como obxectivo estimular a importación de películas de calidade e está dotado con 30.000 euros en concepto de axuda á promoción. Trátase do único premio concedido por mozos do circuíto internacional de festivais. Está composto de 350 rapaces de entre 17 e 21 anos, tanto españois coma estranxeiros, elixidos de forma colectiva en centros escolares ou mediante inscrición no seu centro de estudos. Os participantes avalían cada película cunha votación posterior á súa exhibición, e teñen a posibilidade de charlar cos directores e intérpretes. Este xurado valora as películas de Novos Directores (primeiras ou segundas longametraxes dun director, tanto de Zabaltegi coma da Sección Oficial). É un premio concedido polo Festival a algunha das películas da sección Horizontes. Ten como fin estimular a produción e distribución de películas lationamericanas inéditas en territorio español, e está dotado con 18.000 euros. Este premio ten como obxectivo impulsar a escritura cinematográfica. Concédese a algunha das películas de Novos Directores, e o premio de 15.000 euros outórgase ó guionista. Para outorgar estes premios avalíanse as distintas películas da sección Cine en Construción de Horizontes Latinos. Están encamiñados ao financiamento definitiva dunha película en proceso de posprodución. Un comité selecciona varias películas, que tenrán a oportunidade de moverse nunha xira organizada polo Festival de Donostia a través de diversos puntos do mundo. Trátase dun premio outorgado por TVE, patrocinador do festival, a aquela película que mellor reflicte o universo feminino, desde unha óptica comprometida coa igualdade e a non discriminación.
Premio Donostia
miniatura|200px|[[Matt Dillon, Premio Donostia da edición de 2006, xunto coa actriz Lucía Jiménez]] Creado en 1986, ten como obxectivo homenaxear a un actor pola súa traxectoria profesional. O primeiro premiado foi Gregory Peck.
Premio FIPRESCI
O Premio FIPRESCI da crítica internacional, decidido por máis de 350 profesionais de todo o mundo de entre a produción cinematográfica internacional de toda a temporada, outórgase no Festival Internacional de Cine de Donostia.
Premio Nacional de Cinematografía
O Premio Nacional de Cinematografía, concedido polo Ministerio de Cultura, entrégase anualmente nun acto celebrado no Hotel María Cristina durante o Festival de Cine.
Sedes
250px|miniatura|Fachada do [[Teatro Victoria Eugenia]] 250px|miniatura|Entrada ó Hotel María Cristina durante o Festival de Cine, co [[Teatro Victoria Eugenia ó fondo]]
O Festival se desenvólvese en distintos puntos de Donostia. As oficinas da organización están situadas preto do Kursaal, e están abertas todo o ano: os responsables do Festival dedícanse os doce meses do ano á organización da seguinte edición. As proxeccións teñen lugar en distintos escenarios:
No auditorio proxéctanse as películas da Sección Oficial e celébranse as galas de inauguración, clausura e entrega de premios. Na sala de cámara proxéctanse as películas de Zabaltegi, así coma outras proxeccións especiais. Nas Salas Polivalentes do Kursaal sitúase o Sales Office así coma outras oficinas de información. Sede principal do Festival ata a construción do Kursaal en 1999. Por el desfilaron as principais estrelas do cine internacional desde 1953. A pesar de non ser, propiamente, un punto cinematográfico, o feito de ser o lugar de aloxamento das estrelas que acoden ó Festival convérteno nun lugar de especial interese e transcendencia. Polas súas luxosas habitacións e salóns pasaron as máis importantes personalidades do cine internacional dos últimos tempos. En dicha sala de cine, situada fronte ó Museo San Telmo na Parte Vella donostiarra, proxéctanse documentais, pases de prensa e outras películas do festival abertas ó público.
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
En 1860 inaugurouse a Nightingale Training School for Nurses (Escola Nightingale de formación para enfermeiras"), que foi unha institución educativa independente financiada pola Fundación Nightingale. A orixinalidade do proxecto foi considerar que debían ser as propias enfermeiras as que formasen as estudantes de enfermaría mediante programas específicos de instrución, facendo fincapé tanto nas intervencións de enfermaría hospitalarias como extrahospitalarias, para o mantemento e prevención da saúde tanto do individuo como das familias.
Lei de Grimm
En fonética histórica dáse o nome de Lei de Grimm a unha tendencia fonética descuberta en 1822 por Jacob Grimm que dá conta das principais correspondencias entre as linguas xermánicas por unha mutación acontecida no protoxermánico:
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
Nigthingale, reformadora do concepto de enfermaría, deulle unha nova directriz á ciencia do coidado do ser humano, situando ao paciente nas mellores condicións para que a natureza actuase sobre el nun ambiente limpo, libre de axentes patóxenos.
Vilouta
O topónimo galego Vilouta pode referirse a:
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
En 1857 Ellen Ranyard crea o primeiro grupo de traballadores sociais en Inglaterra e convértese en pioneira no programa de Distritos de enfermaría en Londres.
miniatura|280px|Unha enfermeira (Anne Bell) ocupándose de dous soldados feridos na [[Guerra de Secesión norteamericana.]]
Durante a guerra civil norteamericana, ou guerra de secesión (1861-1865), fúndase o corpo de enfermeiras no exército norteamericano e, no primeiro ano desta guerra, Sally Louisa Tompkins abre un hospital para os soldados confederados. Converteuse máis tarde en oficial do exército, a única muller en recibir este grao.
En Francia, en 1871, pouco despois dos acontecementos da Comuna de París, aparecen as primeiras estruturas de ensino laico e regulamentado para os coidados enfermeiros, baixo o impulso do doutor Désiré-Magloire Bourneville, e dunha ordenanza de 28 de outubro de 1902 animando ás Facultades de Medicina a tomar ao seu cargo o seu ensino. .
África Occidental Portuguesa
A África Occidental Portuguesa, Província Ultramarina de Angola ou Estado de Angola son algúns dos nomes que recibiu unha colonia portuguesa situada no suroeste da África, na África central, en distintas épocas até a súa transformación no moderno estado independente da República de Angola en 1975.
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
En 1872 establécense nos Estados Unidos os primeiros programas de formación moderna en enfermaría, establecendo a súa educación formal, e o ano seguinte Linda Richards gradúase no Hospital de Nova Inglaterra pola Escola de Formación para Mulleres e Nenos en Enfermaría, converténdose oficialmente na Primeira Enfermeira Formadora de América.
Cuncha de Prata ó mellor actor
A Cuncha de Prata ó mellor actor é un premio, concedido durante o transcurso do Festival Internacional de Cine de Donostia, que recompensa aquela interpretación masculina máis aprezada polos compoñentes do xurado.
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
O mesmo ano inaugúrase, no Hospital Bellevue, en Nova York, a primeira Escola de Enfermaría de Norteamérica, baseada nos principios de enfermaría de Florence Nightingale.
Lei de Grimm
Esta lei non explicaba certas excepcións e foi completada posteriormente pola lei de Verner, que ten en conta a posición do acento.
Festival Internacional de Cine de Donostia
Palmarés
<div style="background-color:#f7f8ff; padding:5px; border:1px solid #8888aa; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; margin: 2em 8em 0 8em; text-align: center; line-height: 1.5em"> Xurados e palmarés do Festival Internacional de Cine de Donostia 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 |
Historia da enfermaría
Idade Contemporánea
180px|esquerda|miniatura|Clara Barton esquerda|miniatura|180px|Lillian Wald
En 1879 Mary Eliza Mahoney gradúase no Hospital de Nova Inglaterra pola Escoa de Formación para Mulleres e Nenos en Enfermaría, converténdose oficialmente na primeira enfermeira profesional de color nos Estados Unidos.
En 1881 Clara Barton convértese na primeira presidenta da Cruz Vermella Americana, que ela fundara. E en 1884 Mary Agnes Snively, a primeira enfermeira de Ontario instruída de acordo cos principios de Florence Nightingale, asume o posto de presidenta da Escola de Enfermaría do Hospital Xeral de Toronto.
En Estados Unidos, segundo Donahue, o primeiro texto sobre enfermaría publicouse en 1885 pola señora Clara Weeks Shaw. Nese mesmo ano inaugúrase no Xapón o primeiro instituto de formación en enfermaría.
En 1886 publícase por primeira vez The Nightingale, a primeira revista de enfermaría dos Estados Unidos e, dous anos máis tarde, comeza a editarse, en Buffalo, Nova York, a publicación mensual The Trained Nurse and Hospital Review.