cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Micenas
A construción máis coñecida de Micenas é a Porta dos Leóns, que ergueuse aproximadamente no 1250 a.C.. Nesta época, Micenas probabelmente era unha cidade próspera, cun poder político, militar e económico que se estendía até Creta, Pilos, no Peloponeso occidental, e até Atenas e Tebas. Pero preto do 1200 a.C. o poder de Micenas estaba xa declinando e durante o século XII a.C., o dominio micénico entrou en colapso. Tradicionalmente, isto atribúese a unha invasión dos dorios, gregos do norte, aínda que algúns historiadores dubiden que tal invasión teña acontecido.
A lembranza do poder de Micenas mantívose nas mentes dos gregos durante os séculos seguintes, coñecidos como a Idade das Tebras. Os poemas épicos atribuídos polos gregos de xeracións posteriores a Homero, a Ilíada e a Odisea, preservan memorias do período micénico. Os poemas de Homero presentan a Agamenón, Rei de Micenas, como o líder dos gregos na Guerra de Troia.
As primeiras escavacións en Micenas realizáronse polo arqueólogo grego Pittakis en 1841, quen encontrou e restaurou a Porta dos Leóns. En 1874, Schliemann chegou ao lugar e realizou unha escavación completa. Schliemann consideraba como verdade histórica os poemas de Homero e interpretou as súas descubertas nesa liña. Encontrou os antigos túmulos verticais cos seus esqueletos reais e artefactos fúnebres espectaculares. Cando descubriu unha máscara mortuaria de ouro nun dos túmulos, exclamou: "Contemplen o rostro de Agamenón!".
Desde a época de Schliemann, realizáronse máis escavacións científicas en Micenas, principalmente por arqueólogos gregos mais tamén pola Escola Británica de Atenas. A acrópole escavouse en 1902, e os outeiros circundantes investigáronse metodicamente por escavacións posteriores.
Hoxe, Micenas, un dos lugares de fundación da civilización europea, é un destino turístico popular. O lugar foi ben preservado, e as grandes ruínas dos muros ciclópeos e dos palacios na acrópole aínda causan a admiración dos visitantes, particularmente cando se lembra que tales muros foron erguidos mil anos antes dos monumentos da Grecia clásica.
En 1999, o sitio arqueolóxico de Micenas foi inscrito como Patrimonio da Humanidade da UNESCO, xunto co próximo sitio de Tirinto, debido á súa importancia histórica como centro da civilización micénica. a súa sobresaliente arquitectura e o seu testemuño do desenvolvemento da civilización grega antiga.
Etimoloxía
thumb|Unha vista da cidadela. Pénsase que o nome Mukanai non é grego senón un dos moitos nomes de lugares pre-gregos herdados polos falantes gregos posteriores. Conta a lenda que o nome estaba relacionado coa palabra grega mykēs (μύκης, "cogomelo"). Así, Pausanias atribúe o nome ao lendario fundador Perseo, de quen se dicía que o nomeoú pola carapucha ("mykēs") da vaina da súa espada, ou despois de apañar un cogomelo no lugar. Homero relacionou o nome coa ninfa Micene, filla do deus fluvial Inachos de Argos (Odisea 2.120).
Trabanca, Salamanca
Debido á súa situación nun cruzamento de camiños, conforma un importante punto de entrada ao Parque Natural de Arribes del Duero. Dentro deste, é unha das localidades que máis lugares e actividades propón para coñecer as tradicións socioculturais da zona. Un deses lugares é o Centro de Recepción de Visitantes, que ofrece información sobre os puntos de interese e os establecementos destacados dentro do parque.
Micenas
Etimoloxía
Na Ilíada, o nome da cidade escrito é Mykḗnē (Μυκήνη). A forma posterior Mykē̂nai (Μυκῆναι) foi o resultado dun coñecido cambio fonético en Ático-xónico que cambia algunas instancias de ā a ē.
Historia
thumb|A tumba de [[Egisthus fóra dos muros da cidadela.]]
Idade Neolítica
A acrópole de Micenas, construíuse nun outeiro de 274 metros sobre o nivel do mar, a úns 19 km. cara ao interior do Golfo da Argólida. Situado na esquina nordeste da chaira de Argive, dominaba facilmente toda a zona e estaba idealmente situado para ser un centro de poder, especialmente porque controlaba todas as rutas fáciles cara ao Istmo de Corinto. Ademais da súa forte posición defensiva e estratéxica, tiña boas terras de cultivo e un abastecemento de auga adecuado. Só quedan pequenos vestixios do asentamento neolítico no lugar aínda que estivo continuamente ocupado desde o período Neolítico inicial (NI; c. 5000–c. 4000 a.C.) a través dos períodos heládico inicial (HI; c. 3200–c. 2000 a.C.) e Heládico medio (HM; c. 2000–c. 1550 a.C.). EN Rainbow Ware constitúe a evidencia cerámica máis antiga descuberta ata o momento.
Idade do Bronce Antiga e Media
A poboación crecera considerablemente no heládico medio. Como noutros lugares, unha influencia cretense predominou a partir de c. 1600 a.C., a primeira evidencia diso procede das tumbas de pozo descubertas en 1876 por Heinrich Schliemann. As tumbas de pozo de Schliemann pasaron a coñecerse como Círculo A para distinguilos das Círculo B que foron atopadas en datas posteriores, aínda que o Círculo B son as tumbas anteriores datadas c. 1650 a.C. ao c. 1550 a. C. e totalmente dentro do HMIII. O círculo A data do século XVI a.C., incluíndo a transición do medio á Heládico Final IA (HFIA; c. 1550 – c. 1500 a.C). Os contidos do círculo B son menos ricos que os do círculo A.
En 1877 Panagiotis Stamatakis descubriu material cerámico que abarca todo o Heládico Inicial a pouca profundidade na sexta fosa do Círculo A. Atopáronse máis materiais HI e HM debaixo das paredes e pisos do palacio, no cume do a acrópole e fóra da Porta do León na zona do antigo cemiterio. Descubríuse Un asentamento HI–HM preto dun pozo de auga doce no alto do outeiro de Kalkani ao suroeste da acrópole. Os primeiros enterramentos en fosas ou sepulturas en cista maniféstanse no HMII (c. 1800 a.C.) na ladeira oeste da acrópole, que estaba polo menos parcialmente pechada pola primeira muralla.
Heládico tardío I (HFI; c. 1550–c. 1450 a.C.)
Fóra do muro parcial do perímetro, o Círculo B, chamado así polo seu muro de peche, contiña dez tumbas de cista de estilo heládico medio e varias fosas, afundidas máis profundamente, con enterramentos descansando en cistas. Os enterramentos máis ricos marcan os enterramentos como posiblemente rexios. Os montículos na parte superior contiñan vasos de beber rotos e ósos dunha comida, testemuñando unha despedida máis que ordinaria. As estelas coroaban os túmulos.
O recinto amurallado, círculo de tumbas A, incluía seis fosas máis, con nove mulleres, oito homes e dous mozos. Os bens funerarios eran máis custosos que no Círculo B. A presenza de espadas e puñais gravados e incrustados, con puntas de lanza e puntas de frecha, non deixan dúbidas de que aquí enterraban aos caciques e as súas familias. Algúns obxectos de arte obtidos das tumbas son o Silver Siege Rhyton, a Máscara de Agamenón, a Copa de Néstor e armas tanto votivas como prácticas. As composicións químicas dos obxectos de prata indican que a prata se obtivo de varios lugares.
thumb|Replicas do museo de espadas e copas micénicas.
Heládico tardío II (HFII; c. 1450–c. 1400 a.C.)
Alan Wace dividiu as nove tumbas tholos de Micenas en tres grupos de tres, cada un baseado na arquitectura. A súa máis antiga - a Tumba ciclópea, Epano Phournos e a Tumba de Egisthus - están datadas en HFIIA.
O enterro en tholos é visto como substitución do enterro en fosas. O coidado posto na conservación das sepulturas de fuste testemuña que para entón formaban parte do patrimonio real, as tumbas dos heroes ancestrais. Sendo máis visibles, todos os tholo foron saqueados xa na antigüidade ou en tempos históricos posteriores.
Heládico tardío III (LHIII; c. 1400-c. 1050 a. C.)
Nunha data convencional de 1350 a.C., as fortificacións da acrópole, e outros outeiros circundantes, reconstruíronse nun estilo coñecido como ciclópeo porque os bloques de pedra utilizados eran tan grandes que que en épocas posteriores creíase que era obra dos xigantes dun só ollo coñecidos como Ciclopes. Dentro destas murallas, moitas das que aínda se poden ver, construíronse sucesivos pazos monumentais. O palacio definitivo, do que actualmente son visibles restos na acrópole de Micenas, data do inicio de HFIIIA:2. Os pazos anteriores debían existir, pero foran despexados ou reconstruídos.
A sala accedíase desde un patio con pórtico columnado. Unha gran escaleira conducía desde unha terraza abaixo ata o patio da acrópole.
No templo construído dentro da cidadela, un escarabeo da Raíña Tiy de Exipto, que estaba casada con Amenofis III, estaba colocado na Sala dos ídolos xunto ao menos unha estatua de tipo HFIIIA:2 ou B:1. As relacións de Amenofis III con m-w-k-i-n-u, *Mukana, teñen corroboración da inscrición en Kom al-Hetan, pero pénsase que o reinado de Amenofis se aliña co final de HFIIIA:1. É probable que o heraldo de Amenofis presentase o escarabeo a unha xeración anterior, que logo atopou os recursos para reconstruír a cidadela como ciclópea e despois, para trasladar o escarabeo aquí.
O segundo grupo de tholos de Wace está datado entre HFIIA e HFIIIB: Kato Phournos, Panagia Tholos e a Tumba dos Leóns. O último grupo, o Grupo III: o Tesouro de Atreo, a Tumba de Clitemnestra e a Tumba dos Xenios, están datadas no HFIIIB por un fragmento baixo o limiar do Tesouro de Atreo, a máis grande das nove tumbas. Do mesmo xeito que o Tesouro de Minias en Orcómeno, a tumba foi saqueada do seu contido e a súa natureza como monumento funerario esqueceuse. A estrutura levaba o nome tradicional de "Tesouro".
thumb|a Porta dos Leóns (detalle); dúas leoas ou leóns confrontados flanquean a columna central, cuxo significado é moi debatido. thumb|Cachotería ciclópea, parte traseira da [[Porta dos Leóns]] As fases cerámicas nas que se basea o esquema de datación relativa (HI, HM, HF, etc.) non permiten datacións moi precisas, mesmo aumentadas polas poucas datacións C-14 existentes pola tolerancia inherente a estas. A secuencia de construción posterior en Micenas é aproximadamente a seguinte. A mediados de HFIIIB, ao redor do 1250 a.C., a muralla Ciclópea estendeuse pola ladeira oeste para incluír o Círculo de Sepulturas A. A entrada principal a través da muralla do circuíto fíxose grandiosa pola característica máis coñecida de Micenas, a Porta dos Leóns, pola cal pasaba unha rampla escalonada que pasaba polo círculo A e ata o palacio. A Porta dos Leóns construíuse en forma de "Triángulo de alivio" para soportar o peso das pedras. Tamén construíuse un pórtico sen decorar a través do muro norte.
Feitos e cifras da cidadela
Lonxitude do perímetro: 1105 m.
Altura conservada: ata 12,5 m.
Ancho: 7,5-17 M
Pedra mínima necesaria: 145.215 Cu.M ou 14.420 pedras medias (10 toneladas)
Tempo para mover todos os bloques usando homes: 110,52 anos
Tempo para mover 1 bloque usando bois: 0,125 días
Tempo para mover todos os bloques usando bois: 9,9 anos
Baseado na xornada laboral de 8 horas.
As pedras máis grandes, incluíndo os linteis e as xambas das portas, pesaban ben máis de 20 toneladas, algunhas poden ter preto das 100 toneladas.
Algo máis tarde, cara a finais de HFIIIB arredor do 1200 a.C., levouse a cabo outra extensión final da cidadela. A muralla ampliouse de novo polo nordeste, cun porto de saída e tamén un paso secreto a trvés e debaixo da muralla, de construción en ménsulas, que leva uns 99 chanzos cara abaixo ata unha cisterna escavada na rocha a 15 m baixo a superficie. Era alimentada por un túnel desde un manancial situado nun terreo máis afastado.
Xa no HFIIIA:1, Exipto coñecía *Mukana polo seu nome como cidade capital ao nivel de Tebas e Cnossos. Durante o HFIIIB, a influencia política, militar e económica de Micenas probablemente estendeuse ata Creta, Pilos no Peloponeso occidental, e ata Atenas e Tebas.
Declive
Micenas estivo entre os numerosos sitios do Exeo destruídos como parte do Colapso da Idade do Bronce ao redor do 1200 a.C. Descoñécense as causas destas destrucións, pero as explicacións propostas inclúen o ataque de inimigos, as loitas internas e os desastres naturais como terremotos. A diferenza de moitos outros sitios, Micenas reconstruíuse en parte despois desta destrución, aínda que xa non era o centro dunha burocrática alfabetizada centralizada. Os achados da cerámica suxiren que Micenas pospalacial finalmente recuperou parte da súa riqueza, antes de arder de novo. Despois deste período, o sitio permaneceu pouco poboado ata a época helenística.
Períodos arcaico e clásico
No cume da cidadela micénica construíuse un templo dedicado a Hera durante o período arcaico. Un continxente micénico loitou nas Termópilas e Plataea durante as Guerras médicas. No 468 a.C., con todo, as tropas de Argos capturaron Micenas, expulsaron aos habitantes e arrasaron as fortificacións.
Renacemento e abandono
Micenas reocupouse brevemente no período helenístico, cando podía presumir dun teatro (situado sobre a Tumba de Clitemnestra). O sitio foi posteriormente abandonado, e no período Romano en Grecia as súas ruínas convertéronse nunha atracción turística. O Ministerio de Cultura, Educación e Asuntos Relixiosos encárgase actualmente do sitio. En 1999 creouse un comité científico para Micenas e este organismo científico realizou numerosos proxectos para a preservación, mellora e estabilización de ambos os xacementos arqueolóxicos. O comité tamén procurou mellorar o acceso dos visitantes aos monumentos nos lugares mediante o trazado de pasarelas e o establecemento de oficinas de información. O antigo escritor de viaxes Pausanias, por exemplo, visitou o lugar e describiu brevemente as destacadas fortificacións e a Porta dos Leóns, aínda visible na súa época, no século II d.C. Pausanias tamén describe ser conducido ata o lugar por pastores, mostrando que a zona circundante nunca foi completamente abandonada.
Johannes Brahms
Johannes Brahms, nado en Hamburgo o 7 de maio de 1833 e finado en Viena o 3 de abril de 1897, foi un pianista e compositor alemán do romanticismo. Brahms é unha figura prominente da música do século XIX, quizais o último gran compositor clásico, é considerado a antítese de Wagner e Liszt. Trátase dun dos máis importantes músicos do romanticismo e é considerado por moitos como o "sucesor" de Beethoven, ata o punto de que a súa Primeira Sinfonía foi descrita por Hans von Bülow como a décima sinfonía de Beethoven. Home ás veces difícil e intransixente, compuxo obras mestras en tódolos xéneros agás a ópera. As expresións Os tres bes ou A santa trindade (frase acuñada por Hans von Bülow) refírense a Bach, Beethoven e Brahms como tres dos maiores compositores da historia da música. Algúns opinan, non obstante, que von Bülow incluíu a Brahms en dita "trindade" por despeito e para prexudicar a Wagner, con quen estaba enemistado dende que a súa dona o abandonou para casar co outro compositor.
Brahms é frecuentemente considerado á vez tradicional e innovador. A súa música está firmemente enraizada nas estruturas e técnicas de composición dos mestres do barroco e do clasicismo. Era un mestre do contrapunto, a complexa e altamente disciplinada arte que fixo famoso a Johann Sebastian Bach, e do desenvolvemento, un ethos compositivo creado por Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, entre outros compositores. Brahms tivo como obxectivo honrar a "pureza" destas venerables estruturas "alemás" e avanzar nelas cara a un idioma romántico, no proceso de creación de novos enfoques para a harmonía e a melodía. Mentres que moitos contemporáneos atoparon a súa música demasiado académica, a súa contribución e artesanía teñen sido admiradas por figuras posteriores tan diversas como Arnold Schoenberg ou Edward Elgar.
Comezos
thumb|upright|left|Fotografía de [[1891 do edificio no que naceu Brahms en Hamburgo. A familia de Brahms vivía en parte do primeiro andar, entre as dúas dobres fiestras da parte esquerda. O edificio foi destruído por un bombardeo en 1943.]] Johannes Brahms naceu o 7 de maio de 1833 en Hamburgo, daquela pertencente á Confederación Xermánica, fillo do contrabaixista Johann Jakob Brahms (quen lle deu as súas primeiras leccións de música) e de Hersika Cristina Nissen. A unha idade temperá Brahms revelouse como pianista avantaxado, polo que, sendo aínda adolescente, contribuíu aos ingresos familiares cos cartos que gañaba impartindo clases, tocando o piano en restaurantes, bares e ata bordeis.
Brahms deu recitais de piano en público pero non tivo o éxito desexado, aínda que máis tarde tocaría el mesmo nas estreas dos seus dous Concertos para piano. Comezou a compor e durante un tempo tampouco conseguiu que o público mostrase interese polas súas obras. En 1853 realizou unha xira de concertos como acompañante do violinista húngaro Eduard Reményi. Durante a viaxe tivo ocasión de coñecer a Josehp Joachim, quen lle presentou a Robert Schumann. Este último, ademais de compositor era editor dunha revista prestixiosa de música, e atraeu a atención dos críticos e empresarios de música sobre o mozo Brahms, o que contribuíu notablemente a que este se convertese nun compositor coñecido e apreciado.
Aínda que a relación entre Robert Schumann e Brahms durou ata o fin dos días de Schumann, o vencello máis destacable foi o que tivo coa dona deste, Clara Schumann, unha pianista recoñecida naqueles momentos, compositora tamén e coa que estableceu unha longa e profunda amizade que tivo trazos de amor platónico. Brahms adoitaba presentarlle a Clara as súas obras antes de estrealas; moitas veces Clara Schumann foi a encargada de estrear algunhas das obras pianísticas de Johannes. Nunca se chegou a aclarar a relación entre ambos malia producirse un distanciamento do que non se coñecen os motivos.
Traslado a Viena
En 1862 Brahms instalouse con carácter definitivo en Viena, onde se adicou por completo á composición. Durante case 30 anos compuxo obras musicais que chegaron a formar parte do repertorio esencial da música clásica romántica, e que xa durante a vida de Brahms foron acollidas moi favorablemente, de xeito que se lle considerou como un dos grandes compositores da súa época. O seu primeiro éxito importante tívoo con Ein deutsches Requiem, unha grande obra coral. A acollida dispensada polo público animouno a comezar a composición da súa Sinfonía nº 1, que tardou dez anos en escribir. Rematada en 1876, compuxo as súas outras tres sinfonías no transcurso dos oito anos seguintes.
Á idade de 57 anos Brahms decidiu abandonar a composición. Con todo, non foi consecuente coa súa decisión, xa que uns anos antes da súa morte compuxo aínda algunhas das súas mellores obras, como as dúas Sonatas para clarinete e as catro Cancións serias.
Moitos consideraron a Brahms como sucesor de Beethoven, e a súa primeira sinfonía foi alcumada décima sinfonía de Beethoven. Ademais das xa citadas obras, compuxo outras tamén moi apreciadas, como o Concerto para violín e diferentes Variacións, xénero que cultivou con especial mestría. Foi prolífico na composición de música de cámara e de pezas para piano só, así como de cancións.
Como a maioría dos compositores románticos, Brahms louvaba a Beethoven, quen exerceu unha marcada influencia nel. Pero tamén sentiu unha grande admiración polos grandes compositores da época clásica, Mozart e Haydn. Coleccionaba primeiras edicións das súas partituras e sinaturas, e ata editaba partituras das obras que se adoitaban representar. A súa identificación coa música do período clásico foi tanta que incorporou a moitos movementos das súas obras as formas daquela música. Por iso a Brahms considéraselle o máis clásico dos compositores románticos.
No seu traballo, Brahms foi un perfeccionista. Unha mostra diso é o feito de que tardase tantos anos en rematar a súa primeira sinfonía. Algúns expertos opinan que esa sinfonía en realidade non foi a primeira, xa que a primeira non chegou a saír á luz por non sentirse Brahms satisfeito con ela. O que é certo é que Brahms rachaba con certa frecuencia novas composicións que non estaban á altura das súas esixencias.
Brahms foi amante da natureza. Nos seus paseos polos bosques que rodean Viena levaba sempre lambetadas que repartía entre os nenos. Cara aos maiores era máis ben frío, aínda que os seus amigos o apreciaban sinceramente. Brahms nunca chegou a casar. Morreu aos 64 anos de idade en Viena, como consecuencia dun cancro de fígado. Foi considerado un compositor moi importante nesta época, un caso atípico nos músicos do seu tempo.
Obra
Brahms combina o mellor dos estilos clásico e romántico. Rexeitou o uso superfluo de novos efectos harmónicos e cromatismos, a diferenza dos seus contemporáneos, e só os empregaba para resaltar os matices estruturais internos da obra. Ata 1873 Brahms escribira sobre todo música para piano, o instrumento que mellor coñecía, e para coro e orquestra. Entre as súas obras orquestrais atópase a Sinfonía nº 1 en dó menor, opus 68 (1876); a Sinfonía nº 2 en re maior, opus 73 (1877); a Abertura do festival académico, opus 80 (1880), que contén cancións de estudantes alemáns; a Abertura tráxica, opus 81 (1881); a Sinfonía nº 3 en fa maior, opus 90 (1883), e a Sinfonía nº 4 en mi menor, opus 98 (1885). Todas estas obras mostran unha estrutura moi complexa, herdada da tradición vienesa clásica.
Esforzouse máis ben por compor música de gran coherencia interna. Así pois, as súas mellores obras non conteñen engadidos innecesarios: cada tema, figura e modulación están anunciadas nas pasaxes precedentes.
David Ferreiro
David Ferreiro Quiroga, coñecido habitualmente como David Ferreiro, nado en Baños de Molgas o 1 de abril de 1988, é un futbolista profesional galego que xoga de centrocampista para o Huesca da Segunda División.
Traxectoria
Nado en Ourense, formouse nas categorías inferiores do Pavillón Ourense, un dos clubs de base polideportivos máis importantes do deporte galego. Posteriormente pasou polas categorías inferiores do principal club da súa cidade, o Club Deportivo Ourense, onde chegou a debutar co primeiro equipo na tempada 2006-07. Ao ano seguinte foi un habitual no once ourensán, xogando con tan só 19 anos 34 partido na Segunda División B. A seguinte tempada xogou no Atlético Ciudad de Lorquí, da mesma categoría, a na seguinte tempada fichou por dúas campañas polo Zamora Club de Fútbol. Despois de disputar dúas grandes tempadas, o Granada Club de Fútbol fixouse nel e contratouno para cedelo ao Cádiz Club de Fútbol, dentro do acordo de colaboración que mantiñan ambos clubs.
Tras unha gran tempada no club gaditano, xogando 39 partidos e anotando 8 goles no Grupo IV da Segunda División B. Alí acabou campión do seu grupo e xogou a fase de ascenso á Segunda División, mais perdeu na última rolda ante o Club Deportivo Lugo, capitaneado polo seu excompañeiro do Ourense Manu. Tras ser obxectivo no mercado de fichaxes polo propio Lugo, o 29 de xullo de 2012 fíxose oficial a súa fichaxe polo Racing de Santander en calidade de cedido por unha tempada. Nos primeiros partidos da competición, Ferreiro non foi convocado e estivo apartado do equipo. Posteriormente o adestrador do equipo santanderino, o lucense Fabri, comezou a darlle algunha oportunidade na Copa do Rei e nalgúns partido de Liga nunha posición pouco habitual para el: a de dianteiro centro. Co cambio de adestrador do equipo, fíxose coa titularidade, xogando ao final 35 partidos e anotando 1 gol.
Na seguinte tempada volveu ser obxectivo do Lugo, mais por mor da súa relación contractual co Granada, este club decidiu cedelo ao Hércules Club de Fútbol. No club alacantino foi peza clave e un dos mellores do equipo, aínda que finalmente non puido evitar o descenso do equipo á Segunda División B. O 11 de xullo de 2014, tras acabar o seu contrato co Granada, fichou finalmente polo Club Deportivo Lugo, equipo que levaba varias tempadas detrás da súa contratación.
Xogou dúas tempadas no Lugo, disputando case todos os partidos, ata que en 2016 fichou pola SD Huesca. Co equipo aragonés conseguiu ascender a Primeira na súa segunda tempada. Aínda que o equipo acabou descendendo ao ano seguinte, volveu lograr un novo ascenso na tempada 2019/20, na que acabou como campión de Segunda, sendo Ferreiro un dos xogadores máis destacados.
Pachycephalosaurus
Pachycephalosaurus (gr. "réptil de cabeza grosa") é un xénero representado por unha única especie de dinosauro marginocéfalo paquicefalosáurido, que viviu a finais do período Cretáceo, fai aproximadamente 68 e 65 millóns de anos, no Mastrichtiano, no que hoxe é Norteamérica. Os seus restos foron atopados en Montana, Dakota do Sur e Wyoming. Foi un animal herbívoro ou omnívoro que se coñece soamente dun só cranio e dalgunhas pezas da cúpula deste extremadamente grosas.
Gerhard Ludwig Müller
Gerhard Ludwig Müller, nado en Finthen (Baviera) o 31 de decembro de 1947, é un teólogo, arcebispo católico latino e cardeal alemán, que dende 2012 ocupa o cargo de Prefecto da Congregación para a Doutrina da Fe da Igrexa Católica.
Primeiros anos
Gerhard Müller naceu en Finthen, un distrito de Maguncia, o 31 de decembro de 1947; fillo de Martin Müller e de Lioba, de apelido de solteira Straub. Logo de graduarse polo Bischöfliches Willigis-Gymnasium en Maguncia, estudou Filosofía e Teoloxía nas universidades de Maguncia, Múnic e Friburgo.
Doutorouse en 1977 cunha tese sobre a teoloxía de Dietrich Bonhoeffer, co título "Kirche und im Sakramente religionslosen Christentum. Bonhoeffers Beitrag zu einer Ökumenischen Sakramententheologie", dirixida polo profesor Karl Lehmann. Ao ano seguinte, o 11 de febreiro de 1978, foi ordenado sacerdote da diocese de Maguncia polo bispo Hermann Volk; e exerceu de vigairo parroquial en Klein Krotzenburg, Bürstadt e Offenbach am Main, e ao mesmo tempo foi profesor de relixión en Büdingen e Nidda.
En 1985 presentou unha disertación co título "Gemeinschaft und der Verehrung Heiligenstadt. Geschichtlich - systematische Grundlegung der Hagiologie" (Comuñón e veneración dos santos. Bases históricas e sistemáticas da haxioloxía)". Posteriormente, entre 1985 e 2002, foi profesor de Teoloxía Dogmática da Universidade de Múnic.
Episcopado
O 1 de outubro de 2002 Xoán Paulo II nomeuno bispo de Ratisbona, recibindo a consagración episcopal o 22 de novembro de mans do arcebispo de Múnic e Frisinga Friedrich Wetter.
En 2005 publicou un libro conxuntamente con Gustavo Gutiérrez Merino, un dos teóricos da teoloxía da liberación, co título "Del lado de los pobres" (Instituto Bartolomé de las Casas, 2005). Na súa obra buscou presentar de maneira orgánica as realidades fundamentais do cristianismo.
Prefecto da Congregación para a Doutrina da Fe e Cardeal
O 2 de xullo de 2012 Bieito XVI nomeouno Prefecto da Congregación para a Doutrina da Fe, nomeándoo tamén presidente da Ponficia Comisión "Ecclesia Dei", da Comisión Teolóxica Internacional e da Pontifica Comisión Bíblica, ademais de elevarlle á dignidade de arcebispo.
O 19 de febreiro de 2014 o papa Francisco nomeouno como membro da Congregación para as Igrexas Orientais. O 22 de febreiro de 2014 foi creado cardeal polo papa Francisco, co título de Cardeal-Diácono de Sant'Agnese in Agone.
Teoloxía da liberación
Con ocasión do seu nomeamento como doutor honoris causa pola PUPC en 2008, Müller impartiu unha conferencia baixo o título "Mis experiencias con la teología de la liberación". Falando de Gustavo Gutiérrez, de quen é pupilo e amigo persoal, Müller afirmou:
Bozqueimado, Casteligo, Chandrexa de Queixa
Bozqueimado é un lugar da parroquia de Casteligo no concello ourensán de Chandrexa de Queixa na comarca da Terra de Trives. Tiña 28 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 18 mulleres.
Gerhard Ludwig Müller
Teoloxía da liberación
Aínda que unha parte da teoloxía da liberación foi considerada incompatible coa doutrina católica, a diferenza doutros teólogos desta corrente, Gustavo Gutiérrez nunca foi censurado pola Santa Sé, aínda que nalgunha ocasión se lle pediron modificacións aos seus traballos.
Distincións e premios
Foi nomeado doutor honoris causa pola Universidade Católica de Lublin en 2004, pola Universidade Cardeal Stefan Wyszyński en Varsovia en 2007 e pola Pontificia Universidade Católica do Perú en 2008.
O 28 de maio de 2009 o primeiro ministro bávaro Horst Seehofer concedeulle a Orde do Mérito da República Federal de Alemaña (Primeira Clase).
Partido xudicial de Arzúa
miniatura|240px|dereita| O partido xudicial de Arzúa é un dos 45 [[Partido xudicial|partidos xudiciais nos que se divide a comunidade autónoma de Galicia, sendo o partido xudicial nº 8 da provincia da Coruña.
Comprende os concellos de Arzúa, Boimorto, Melide, O Pino, Santiso, Toques e Touro. A cabeza de partido e por tanto sede das institucións xudiciais é Arzúa. A dirección do partido sitúase na Rúa de Lugo da localidade. Arzúa conta cun Xulgado de Primeira Instancia e Instrución.
Adrián Fernández López
Adrián Fernández López, nado en Lugo o 15 de abril de 1984, é un ex futbolista galego. Xogaba de dianteiro.
Traxectoria
Nado en Lugo, marchou de moi novo a Asturias, onde deu os seus primeiros pasos no fútbol xogando nas categorías inferiores do Real Tapia CF. Anos máis tarde, de volta na cidade da muralla, remataría de formarse no Club Deportivo Lugo, equipo co que debutaría en Segunda División B na campaña 2003-04. Ese mesmo ano unha lesión no seu pé dereito impediu a súa progresión como xogador, quedando relegado dos terreos de xogo de xeito profesional.
Selva, Cataluña
250px|miniatura|Localización da comarca en [[Cataluña.]] 250px|miniatura|A Baía de [[Blanes.]] A Selva é unha comarca da provincia de Xirona, na Costa Brava de Cataluña. A súa capital é Santa Coloma de Farners. En 2009 tiña 169.389 habitantes.
Lingua luganda
O luganda, tamén coñecido como ganda, é unha lingua bantú falada principalmente na rexión de Buganda de Uganda por unha poboación duns tres millóns de persoas. Con 100.000 falantes que a teñen como segunda lingua, é o segundo idioma máis falado de Uganda, cerca do inglés. Esta lingua emprégase nalgunhas escolas primarias en Buganda cando os alumnos empezan a aprender inglés (idioma oficial do país).
Selva, Cataluña
A comarca limita ao norte coa Garrotxa, ao leste co Gironès e o Baix Empordà, polo sur co mar Mediterráneo e o Maresme, e polo oeste con Osona e o Vallès Oriental.
Concellos
Actualmente a comarca está formada por 26 concellos.
As Medelas, Paraños, Covelo
As Medelas é un lugar da parroquia de Paraños, no concello pontevedrés de Covelo, na Comarca da Paradanta. Segundo o IGE en 2019 tiña 58 habitantes (30 homes e 28 mulleres).
Poro (ciencias naturais)
miniatura|230px|[[Pole de Ipomoea purpurea. Obsérvense os poros.]] En bioloxía denomínase poro a calquera orificio invisíbel a simple vista polo seu pequeno tamaño, que hai na superficie dos animais e vexetais.
Dentro das ciencias naturais o termo úsase tamén en física e en química.
Etimoloxía
O termo deriva do grego antigo πόρος póros, "paso", "pasaxe", "conduto", e foi empregado eo sentido de "orificio polo que pasan fluídos", por Aristóteles, no século IV a.C. aplicado aos vexetais, e por Hipócrates, referido á anatomía, no século V a.C. Do grego pasou ao latín vulgar como porus e, de aí, ao latín científico e ao francés medieval como pore e a outros romances medievais como poro.
Bioloxía
En francés empregouse por primeira vez a finais do século XIII como "ouverture imperceptible dans la peau" ('abertura imperceptíbel na pel', falando dos poros do coiro) nuha tradución do De Arte venandi cum avibus  do emperador do Sacro Imperio Frederico II.
No setido de orificio moi pequeno na superficie dun corpo, ou de cavidade moi pequena nun corpo, como poros da madeira, da casca de ovo, das esponxas etc., na cita Les pores absorbans des parois du tube alimentaire ou intestinal (Os poros absorbentes das paredes do tracto alimentario ou intestinal) en Lamarck, ''Philos. Zool''., t. 2, 1809, p. 133.
En botánica, como sinónimo antigo de estoma, en 1870: Dans les étamines, les anthères opèrent quelquefois leur déhiscence (...) par un pore. (Nos estames, as anteras ás veces efectúan a súa dehiscencia (...) por un poro).
Física
En física, como "intersticio que separa as moléculas dun corpo" en Nous nous représentons les parties intimes de tous les corps de la nature, séparées les unes des autres par des espaces vides, que nous appelons les pores de la substance (Imaxinamos as partes privadas de todos os corpos da natureza, separados entre si por espazos baleiros, aos que chamamos poros da substancia), en Poisson, Mécan., t. 2, 1811, p. 2.
Química
La magnésie (...) reste pulvérulente et remplit les pores du ciment (A magnesia (...) permanece en po e enche os poros do cemento). En Cléret de Langavant, Ciments et bétons, 1953, p. 77.
Xestión de dereitos dixitais
miniatura|dereita|250px|"DRM está matando a música", campaña promovida como parodia a unha [[:en:Home Taping is Killing Music|campaña anti-piratería promovida pola industria fonográfica na década de 1980]] A xestión de dereitos dixitais (en inglés Digital Rights Management ou DRM) é unha serie de mecanismos por medio de software e hardware que limitan a utilización de contidos dixitais ao mesmo tempo en que se asegura e administra os dereitos de autoría e as súas marcas rexistradas. O obxectivo do DRM é impedir o uso libre dun contido dixital, aínda adquirido legalmente, alén dos límites estabelecidos polo propietario dos dereitos, mesmo se eses límites son ilegais. Por exemplo o dispositivo DRM pode impedir facer copias dun arquivo ou a súa reprodución máis alá dun número determinado de veces, incluso en países onde ese dereito á copia privada está recoñecido pola lexislación.
Caspar David Friedrich
Caspar David Friedrich, nado en Greifswald o 5 de setembro de 1774 e finado en Dresden o 7 de maio de 1840, foi o principal representante da pintura romántica alemá, xunto a Philipp Otto Runge, sendo a máis destacada no ámbito do paisaxismo.
Primeiros anos (1774-1800)
Caspar David Friedrich era o sexto dos nove fillos de Adolf Gottlieb Friedrich, un fabricante de candeas e xabóns de Greifswald, e a súa dona Sophie Dorothea Friedrich, de solteira Bechly. Greifswald pertencía, con toda Nova Pomerania Anterior e dende a guerra dos trinta anos á coroa sueca. Ambos os proxenitores procedían da cidade de Neubrandenburg, actual Mecklemburgo-Pomerania Occidental, que Friedrich visitou en varias ocasións. miniatura|esquerda|220px|[[Camiñante sobre o mar de néboa (1817-1818)]] Foi educado segundo a relixión protestante da súa familia. Varios falecementos acontecidos na súa familia ao longo da súa infancia fixeron que a Friedrich lle abordase intensamente o tema da morte. Así, en 1781 morreu a súa nai; ao ano seguinte, a súa irmá Elisabeth de vexigas; en 1787 o seu irmán Johann Christoffer, afogado ao tentar salvar ao propio Caspar quen se afundira no xeo, o que lle conmoveu tanto pola súa curta idade, 7 anos, como por crerse culpable de tal suceso; e, finalmente, a súa irmá María en 1791 polo tifo.
Cara 1790, cando tiña 16 anos, e quizais xa en 1788, recibiu clases de Johann Gottfried Quistrop, profesor de Debuxo da Universidade de Greifswald, quen probablemente lle transferiu o seu entusiasmo pola paisaxe da súa terra natal.
Entre 1794 e 1798 estudou na Academia Real de Belas Artes de Copenhaguen, fundada en 1754 segundo o modelo francés e considerada por entón unha das Academias máis modernas. Alí foi alumno de Nicolai Abildgaard e, sobre todo, de August Lorentzen e Jens Juel, un dos pintores dinamarqueses máis importantes do século XVIII. Pintou baleirados de xeso de esculturas clásicas, formándose máis como debuxante que como pintor.
En 1798 regresou a Greifswald, renovando a súa amizade co poeta e patriota «demagogo» Ernst Moritz Arndt e, no outono do mesmo ano, trasladouse a Dresde, o centro do movemento romántico alemán, onde acabou de formarse.
En Dresde viviu como pintor e mantivo a súa residencia ata a súa morte. Frecuentou sobre todo ao pintor e deseñador Philipp Otto Runge, formado coma el na Academia de Copenhaguen e aos escritores e poetas Ludwig Tieck e Novalis, formando xunto a eles o centro literario-artístico do romanticismo alemán. Foi Friedrich un pintor-filósofo, que contaba entre as súas amizades non só con pintores (Runge, Dahl, Kersting, Kügelgen, Ferdinand Hartmann, e Louise Seidler), senón tamén con escultores (Christian Gottlieb Kühn), poetas (Tieck, Heinrich von Kleist), o filósofo e naturalista Gotthilf Heinrich Schubert.
En 1799 expuxo por primeira vez a súa obra, debuxos de paisaxes, na Academia de Belas Artes de Dresde.
Gabriele Benni
Gabriele Benni, nado en Bologna en 1948, é un empresario, actor, animador de televisión e músico italiano.
Traxectoria
Benni iniciouse como empresario agrícola viaxando por varios países para establecer negocios, estabilizándose en Buenos Aires. Un produtor televisivo de Telefe, interesado nel pola súa linguaxe bocapodre, animouno a co-animar un programa, o que rexeitou por mor de compromisos anteriores.
Marchou a Chile animado por un amigo, e alí, canso do negocio agrícola, comezou a gravar episodios pilotos de televisión para envialos ao canal Red Televisión, sen acadar moito éxito. Porén, foi contratado por Gran Santiago Televisión (actual Más Canal 22) para levar adiante un programa en horario de madrugada, titulado De noche con Benni, xerando simpatía no público polo modo de falar mezclando o modismo chileno da lingua castelá con acento italiano.
Despois pasou a UCV TV, onde levou a cabo El Show de Benni os sábados na medianoite, onde Benni entrevistaba coa súa linguaxe propia a persoas descoñecidas. Polo estraño que resultaba o programa, converteuse axiña nun espazo de culto. Posteriormente fixo aparicións noutros programas, como Vértigo ou CQC, o que contribuíu á súa difusión.
Posteriormente fíxose monologuista con "En la Lucha Total", contando as súas aventuras polo mundo e analizando a idiosincrasia chilena.
Participou no programa Fiebre de Baile III, de Chilevisión.
Xermanio
O xermanio é un elemento químico con número atómico 32, e símbolo Ge, pertencente ao grupo 14 da táboa periódica dos elementos.
Características principais
É un metaloide sólido duro, cristalino, de cor branca agrisada lustrosa, quebradizo, que conserva o brillo a temperaturas ordinarias. Presenta a mesma estrutura cristalina que o diamante e resiste aos ácidos e álcalis.
Forma gran número de compostos organometálicos e é un importante material semicondutor utilizado en transistores e fotodetectores. A diferenza da maioría de semicondutores, o xermanio ten unha pequena banda prohibida (band gap), polo que responde de forma eficaz á radiación infravermella e pode usarse en amplificadores de baixa intensidade.
Aplicacións
As aplicacións do xermanio vense limitadas polo seu elevado custo, e en moitos casos investígase a súa substitución por materiais máis económicos.
Abundancia e obtención
miniatura|Mostra de xermanio. Os únicos minerais rendibles para a extracción do xermanio son a xermanita (69% de Ge) e ranierita (7-8% de Ge); ademais está presente no carbón, a arxirodita e outros minerais. A maior cantidade, en forma de óxido (GeO2), obtense como subproduto da obtención do cinc ou de procesos de combustión de carbón (en Rusia e a China encóntrase o proceso en desenvolvemento).
A purificación do xermanio pasa polo seu tetracloruro que pode ser destilado e logo é reducido ao elemento con hidróxeno ou con magnesio elemental.
Con pureza do 99,99%, para usos electrónicos obtense por refino mediante fusión por zonas resultando cristais de 25 a 35 mm usados en transistores e díodos; con esta técnica as impurezas pódense reducir ata 0,0001 ppm.
O desenvolvemento dos transistores de xermanio abriu a porta a numerosas aplicacións electrónicas que hoxe son cotiás. Entre 1950 e a principios dos 70, a electrónica constituíu o groso da crecente demanda de xermanio ata que empezou a substituírse polo silicio polas súas superiores propiedades eléctricas. Actualmente a gran parte do consumo destínase a fibra óptica (cerca da metade), equipos de visión nocturna e catálises na polimerización de plásticos, aínda que se investiga a súa substitución por catalizadores máis económicos. No futuro é posible que se estendan as aplicacións electrónicas das aliaxes silicio-xermanio en substitución do arseniuro de galio, especialmente nas telecomunicacións sen cable.
Ademais investíganse as súas propiedades bactericidas, xa que a súa toxicidade para os mamíferos é escasa.
Precaucións
Algúns compostos de xermanio (tetrahidruro de xermanio ou xermano) teñen unha certa toxicidade nos mamíferos, pero son letais para algunhas bacterias. Tamén é letal para a taenia.
Hippy
miniatura|250px|dereita|Dous hippies no [[Festival de Woodstock en 1968]] Chámase hippy o movemento contracultural dos anos 1960, así como tamén aos seguidores do dito movemento. A palabra inglesa hippie deriva do inglés hip, ou de hipster que adoita usarse para describir á subcultura previa dos beatniks (non confundir con Xeración Beat), que tamén tivo como base importante a cidade estadounidense de San Francisco (California) e o seu distrito Haight-Ashbury.
Historia e características
miniatura|dereita|Furgoneta relacionada co movemento hippy. Esta nova subcultura herdou algúns valores contraculturais da Xeración Beat e en menor grao do naturismo alemán, e en determinados casos crearon as súas propias comunidades intencionais.
Escoitaban rock psicodélico e folk contestatario, abrazaban a revolución sexual e crían no amor libre. Algúns participaron o activismo radical e o uso de drogas como o cánnabis, DMT o LSD e outros alucinóxenos coa intención de acadar estados alterados de conciencia, en realidade un xeito de rebelarse pola homoxeneidade de conceptos que ofrece o Sistema. Tamén buscaron formas de experiencia pouco usuais, como a meditación. Debido ao seu rexeitamento ao consumismo adoitaban optar pola simplicidade voluntaria, xa fora por motivacións hedonistas, espirituais-relixiosas, artísticas, políticas, ou ecoloxistas.
Illa Samar
Samar é unha illa filipina pertencente ás Visayas. É a máis oriental do grupo, e divídese en tres provincias, Samar do Norte, Samar Occidental, e Samar Oriental; as principais cidades son Catbalogan, Catarman, e Calbayog.
Historia
Samar foi a primeira illa de Filipinas avistada pola expedición española de Fernão de Magalhães o 16 de marzo de 1521 logo de deixar as Illas Marianas. Ao decatarse de que chegara a un arquipélago, cartografiou ás illas como "San Lázaro", porque foron avistadas o sábado día de San Lázaro. Aínda que Samar foi a primeira illa de Filipinas avistada por Magalhães, non desembarcou e seguiu navegando cara ao sur ata que, logo de fondear na illa de Suluan, finalmente desembarcou na illa de Homonhon o 17 de marzo de 1521.
Administración
O 19 de xuño de 1965, a través da Lei da República Nº 4221, Samar dividiuse en tres provincias: Samar do norte, Samar occidental e Samar oriental coas cidades de Catarman, Catbalogan e Borongan como as súas capitais, respectivamente. Estas tres provincias, xunto coas provincias das illas próximas de Leyte e Biliran, son parte da rexión de Visayas oriental. Polo tanto, o 19 de xuño é un día festivo non laborable nas devanditas provincias.
Economía
O arroz, e a raíz dos cultivos, tamén prodúcense cáñamo e copra. A madeira é unha industria importante, e existen minas de mineral de ferro, carbón, fosfato e cromita. A agricultura esta limitada pola frecuencia dos tifóns. Aínda que non é moi montañoso, Samar é accidentada. As atraccións turísticas inclúen o Parque Nacional de Sohoton na parte meridional da illa.
Illa Vaqueriza
A illa Vaqueriza é unha pequena insua situada no esteiro do río Miño, entre a desembocadura do río Pego e a Ponte Internacional da Amizade, no concello pontevedrés de Tomiño. Ten unha lonxitude de 1168 metros e unha anchura de 131 metros, e está deshabitada.
Neuville-sur-Ain
Neuville-sur-Ain é unha comuna francesa do departamento de Ain, na rexión de Ródano-Alpes. Pertence á comunidade de comunas Rives de l'Ain - Pays du Cerdon.
Ankylosaurus
Ankylosaurus (gr. "lagarto acoirazado") é un xénero de dinosauros tireofóros anquilosáuridos, coñecido por unha soa especie, que viviu a finais do período Cretáceo, fai aproximadamente 68 a 65 millóns de anos, durante o Mastrichtiano no que hoxe é Norteamérica.
Do mesmo xeito que outros anquilosáuridos, Ankylosaurus distinguíase pola súa pesada armadura e un gran mazo caudal, sendo probablemente o máis grande do seu grupo. Aínda que fai falta de descubrir esqueletos completos e algúns dos seus parentes posúen moitos máis fósiles recobrados, Ankylosaurus é considerado o dinosauro acoirazado máis destacado e representativo.
Ilya Ilyin
Ilya Aleksandrovich Ilyin (Ильин Илья Александрович:Ильин Илья Александрович; en casaco Ильин Илья Александрұлы), nado en Kyzylorda o 24 de maio de 1988, é un levantador de pesos casaco, gañador de dous campionatos olímpicos e catro campionatos mundiais de halterofilia e posuidor das marcas mundiais e olímpicas da clase de 94 kg tanto en arrancada (233 kg) como en dous tempos (418 kg).
Celeiros, Celeiros, Chandrexa de Queixa
Celeiros é un lugar da parroquia de Celeiros no concello ourensán de Chandrexa de Queixa na comarca da Terra de Trives. Tiña 66 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 34 eran homes e 32 mulleres.
Michael Ruffin
Michael David Ruffin, nado o 21 de xaneiro de 1977 en Denver, Colorado, é un xogador americano de baloncesto profesional. Con 2,30 metros de altura e 112 kg de peso, pode xogar de ala-pivote ou de pivote.
Traxectoria deportiva
Tras xogar ó baloncesto universitario na Universidade de Tulsa, onde estudou enxeñería química, Ruffin foi elixido na 32ª posición do Draft da NBA de 1999 polos Chicago Bulls. Xogou para os Bulls, os Philadelphia 76ers, os Utah Jazz, os Washington Wizards, os Milwaukee Bucks e os Portland Trail Blazers. Acadou 1,7 puntos e 3,9 rebotes por partido durante a súa carreira na NBA, e destacaba pola súa gran defensa.
O 17 de febreiro de 2009, Ruffin foi enviado ós Sacramento Kings e despois ós Portland Trail Blazers a cambio de Ike Diogu nun traspaso entre tres equipos.