cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jack Aitken
Fórmula Un
Aitken debutou na Fórmula Un como piloto de carreiras con Williams no Gran Premio de Sakhir 2020 substituíndo a George Russell, que correu co  Mercedes de Lewis Hamilton logo de que este dera positivo en  coronavirus. Aitken declarou antes da carreira que estaba "preparado desde marzo en Melbourne "para tal oportunidade. Competiu co número 89, en referencia a un número que usaba anteriormente no karting. Clasificouse para a carreira no 18º posto, a unha décima de segundo do seu compañeiro de equipo Nicholas Latifi. Na volta 61 de 87, Aitken, no 15º posto, trompeou na curva final, chocando cunha barreira e rompendo a súa á dianteira. Regresou aos boxes para un substituilo e puido continuar a carreira, acabando finalmente no posto 16º. Máis tarde remarcou que tiña sensacións mixtas sobre a carreira, afirmando "creo que estivemos facendo un bo traballo ata o meu pequeno incidente. Só podo pedir perdón a todo o equipo", pero que había "moitos aspectos positivos que tomar" da fin de semana ".
Aitken realizou o xoves tarefas nos medios con Williams antes da seguinte carreira en Abu Zabi pero finalmente non conduciu o coche, xa que Russell regresou ao equipo antes da primeira sesión de adestramentos cando Hamilton obtivo a alta para volver a Mercedes.
Traxectoria profesional
† Como era un piloto invitado, non podía puntuar.
Resultados completos nas GP3 Series
(clave) (Carreiras en grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida)
Resultados completos nas Formula V8 3.5 Series
(clave) (Carreiras en grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican volta rápida)
Resultados completos no campionato da FIA de Fórmula 2
(clave) (Carreiras en grosa indican pole position) (Carreiras en itálica indican puntaos para a volta rápida dos dez primeiros finalistas) † O pliloto non rematoua a carreira, pero clasificouse ao completar o 90% da distancia de carreira. ‡ Concedéronse a metade dos puntos aos que completaron polo menos o 75% da distancia programada.
Isamu Noguchi
Isamu Noguchi, nado nos Ánxeles (California) o 17 de novembro de 1904 e finado en Nova York o 30 de decembro de 1988, foi un artista estadounidense-xaponés, creador de imaxes de duradeira elegancia en moi diversos medios. Coñecido sobre todo como escultor e como arquitecto paisaxístico, Noguchi foi ademais deseñador de escenarios, lámpadas e pezas de mobiliario de produción industrial, algunhas das cales son aínda hoxe manufacturadas e vendidas.
Traxectoria
En 1918 foi enviado ós Estados Unidos a estudar, graduándose en La Porte High School, Indiana en 1922. En 1924 Noguchi deixou a Universidade de Columbia, para perseguir a que sería a súa gran paixón para o resto da súa vida, a escultura.
Tras viaxar por Europa, India, China e varios outros paíse, comezará a gañar prominencia e éxito profesional como escultor e finalmente como deseñador de obras a grande escal en moitas das maiores cidades do mundo.
Obras
Entre as súas obras máis destacadas inclúense as seguintes.
Kokkolan Hermes
O Kokkolan Hermes é un equipo de hóckey sobre xeo da localidade de Kokkola (Finlandia). Foi fundado en 1953 e actualmente compite na Suomi-sarja, a terceira categoría do hóckey sobre xeo finés. Xoga os seus partidos como local no Kokkolan jäähalli, un pavillón con capacidade para 5.500 espectadores.
Isamu Noguchi
Obras
A súa obra escultórica encóntrase esparexida por todo o mundo e no Isamu Noguchi Garden Museum en Long Island, Nova York.
Kokkolan Hermes
O Hermes xogou na Mestis (segunda categoría) durante as primeiras sete tempadas da competición, conseguindo os seus mellores resultados na tempada inaugural e na 2003-04, cando conseguiu dúas medallas de bronce.
Mundial de Fútbol de 1958
O Mundial de Fútbol Suecia 1958 foi unha competición internacional por seleccións organizada pola FIFA. Supuxo a presentación internacional de Pelé, co primeiro campionato da selección de fútbol do Brasil tras exhibir un xogo tan espectacular coma efectivo. Cun equipo formado por xogadores como Pelé, Garrincha, Didi ou Vavá, deron un autentico recital que culminou coa vitoria na final contra a selección de fútbol de Suecia por 5 a 2. Con só 17 anos Pelé foi un dos máis destacados xogadores do torneo, marcando 6 goles en total, 2 deles na final. Un récord que aínda se mantén é o do francés Just Fontaine, con 13 goles nun só mundial.
Timnit Gebru
Timnit Gebru, nada en Adís Abeba (Etiopía) o 13 de maio de 1983, é unha informática estadounidense. Ata decembro de 2020, foi a co-líder técnica do Equipo de Intelixencia Artificial Ética de Google. Traballa no nesgo dos algoritmos e a minería de datos. É unha defensora da diversidade na tecnoloxía e é cofundadora de Black in AI, unha comunidade de investigadores negros que traballan en intelixencia artificial. O seu emprego en Google terminou abruptamente en decembro de 2020 despois de que supostamente fora obrigada a retractarse dun traballo académico.
Traxectoria
Gebru naceu e criouse en Adís Abeba, Etiopía, e despois emigrou aos EUA. Despois de terminar a escola secundaria en Massachusetts, foi aceptada para estudar na Universidade de Stanford. Alí obtivo a súa licenciatura e mestría en enxeñaría eléctrica. Gebru traballou en Apple Inc., desenvolvendo algoritmos de procesamento de sinais para o primeiro iPad. Gebru obtivo o seu doutoramento baixo a supervisión de Fei-Fei Li na Universidade de Stanford en 2017. Utilizou a minería de datos de imaxes dispoñibles publicamente. Interesáballe a cantidade de diñeiro que gastaban as organizacións gobernamentais e non gobernamentais que tentaban recompilar información sobre as comunidades. Para investigar alternativas, Gebru combinou a aprendizaxe profunda con Google Street View para estimar a demografía dos barrios dos Estados Unidos, mostrando que os atributos socioeconómicos como os patróns de votación, os ingresos, a raza e a educación poden inferirse a partir das observacións dos coches. Analizaron máis de 15 millóns de imaxes das 200 cidades máis poboadas dos Estados Unidos. O traballo foi amplamente cuberto polos medios de comunicación, sendo recolleito por BBC News, Newsweek, The Economist, e The New York Times. Despois do seu doutoramento, Gebru uniuse a Microsoft como investigadora posdoutoral no laboratorio de Equidade, Responsabilidade, Transparencia e Ética na IA (FATE).
Investigacións
miniatura|Gebru revelando que podes predicir, con algunha fiabilidade, o que un americano-a votará a partir do tipo de vehículo que conduce. Gebru traballou en Google na ética da intelixencia artificial. Estudou as implicacións da intelixencia artificial, buscando mellorar a capacidade da tecnoloxía para facer o ben social. Colaborou co grupo de investigación do MIT Gender Shades. Gebru traballou con Joy Buolamwini para investigar o software de recoñecemento facial; descubrindo que as mulleres negras tiñan un 35 % menos de probabilidades de ser recoñecidas que os homes brancos. Cando Gebru asistiu a unha conferencia de intelixencia artificial en 2016, deuse conta de que era a única muller negra entre 8500 delegados. Xunto co seu colega Rediet Abebe Gebru fundou Black in AI, unha comunidade de investigadores negros que traballan en intelixencia artificial. Tamén falou do rumbo na intelixencia artificial en podcasts e entrevistas.
Gebru tamén traballou na imparcialidade, responsabilidade, transparencia e ética de Microsoft no equipo da IA. Gebru e outros investigadores da intelixencia artificial asinaron unha carta que reflectía os problemas sistémicos que residen no software de recoñecemento facial de Amazon. Un estudo realizado por investigadores do MIT mostra que o sistema de recoñecemento facial de Amazon tivo máis problemas para identificar ás mulleres de pel máis escura que o software de recoñecemento facial de calquera outra empresa de tecnoloxía. Nunha entrevista do New York Times, Gebru expresou ademais que cre que o recoñecemento facial é demasiado perigoso para ser utilizado con fins de aplicación da lei e de seguridade neste momento.
Recoñecementos
Gebru, Joy Buolamwini e Inioluwa Raji gañaron o premio VentureBeat's 2019 AI innovations.
Cranquíidos
miniatura|230px|Forma xuvenil don cranquíido. A dos cranquíidos (Cranchiidae) é unha familia de moluscos cefalópodos da superorde dos decapodiformes e orde dos egópsidos, aínda que algúns autores encádrana na orde dos teútidos, suborde dos egospinos. (Véxase a clasificación).
A familia comprende unhas 60 especies de luras que teñen un manto que mide desde os 10 cm aos 10 m de lonxitude. Viven en augas superficiais ou de mediana profundidade nos océanos, e son coñecidas vulgarmente na bibliografía internacional como luras de cristal, cranquiluras ou medusas-cristal.
Características
A familia dos Cranchiidae abarca cerca de 60 especies que evolucionna na superficie e nas profundidades de todos os océanos. O tamaño do seu manto varía desde os 10 cm até máis de 10 m (no caso da chamada lura colosal). O nome común de luras de cristal débese á natureza transparente da maioría das especies. Estas luras pasan a maior parte da súa vida en augas pouco profundas parcialmente soleadas onde a súa transparencia proporciona camuflaxe.
Caracterízanse por teren un corpo inchado e os brazos curtos, que levan dúas fileiras de ventosas ou de ganchos. O par de tentáculos implicados na reprodución é frecuentemente máis longo que os outros oito. Moitas especies teñen órganos bioluminiscentes na parte inferior aos ollos, utilizados para anular a súa sombra. A morfoloxía dos ollos é moi variábel, desde ollosgrandes e circulares até ollos telescópicos e peciolados. Utilizan un fluído composto de amoníaco almecenado nunha pequena bolsa para facilitar a flotabilidade. Frecuentemente o único órgano visíbel a través dos tecidos transparentes é unha glándula dixestiva en forma de boquilla de cigarro, que é o equivalente nos cefalópodos do fígado dos mamíferos. Xeralmente sostéñense en posición vertical para reducir a súa silueta e, á veces,, existe un órgano bioluminiscente no extremo inferior do corpo para reducir aínda máis a súa visibilidade na auga.
Etimoloxía
O nome da familia, Cranchiidae, está formado, como é habitual, sobre a raíz do nome do seu xénero tipo, Cranchia, engadindo a desinencia do latín científico ´-idae (derivada do grego antigo είδος eídos, 'semellante'), propia dos nomes das familias de animais.
Clasificación
Segundo o World Register of Marine Species, a familia comprende as seguintes subfamilias e xéneros:
Orde Oegopsida''' d'Orbigny, 1845
Familia Cranchiidae Prosch, 1849
miniatura|400px|[[Lura colosal exhibida no Museo Te Papa Tongarewa (Te Papa). Wellington, Nova Zelandia.]]
Pola súa parte, o Sistema Integrado de Información Taxonómica considera esta clasificación:
Orde Teuthida Naef, 1916
Suborde Oegopsina d'Orbigny, 1845
Libro de Leinster
miniatura|dereita|200px|Folio 53 do Libro de Leinster. Conservado no [[Trinity College, Dublín|Trinity College de Dublín.]] O Libro de Leinster (en irlandés Lebor Laignech), é un manuscrito medieval irlandés completado arredor do ano 1160 e conservado no Trinity College de Dublín. Anteriormente foi coñecido como Lebor na Nuachongbála "Libro de Nuachongbáil", un lugar monástico coñecido hoxe como Oughaval.
Algúns fragmentos do libro, como o Martiroloxio de Tallaght, están na colección do University College Dublin.
Data e orixes
A redacción do manuscrito realizouse por parte de máis dun redactor, tal como se pode comprobar no texto do mesmo no que aparecen distintas caligrafías. O compilador principal foi probablemente Áed Ua Crimthainn, quen foi abade do mosteiro de Tír-Dá-Glas en Shannon, hoxe Terryglass (Condado de Tipperary), e o último abade dese mosteiro do que se teñen rexistros. Probas internas do manuscrito dan testemuña do envolvemento de Áed. A súa sinatura pode lerse en f. 32r: Nunha carta copiada posteriormente por outro escritor nunha marxe inferior, o bispo de Kildare, Finn mac Gormáin (m. 1160), se refire a el como un home de ensinanzas (fer léiginn) do alto-rei de Leth Moga, o coarb de Colum mac Crimthainn, e xefe de estudos (prímsenchaid) de Leinster. Unha teoría alternativa suxerida por Eugene O'Curry, propón que Finn mac Gormáin transcribiu ou recompilou o Libro de Leinster para Áed.
O manuscrito foi producido por Aéd e algún dos seus pupilos durante un longo período de tempo entre os anos 1151 e 1224. Dos anais recollidos no manuscrito, poderíase dicir que foi escrito entre o 1151 e 1201, coa maior parte do traballo rematada arredor da década de 1160. Como Terryglass foi queimado no ano 1164, o manuscrito debeu ser rematado en outro scriptorium. Entre os lugares suxeridos están Stradbally (Co. Loais) e Clonenagh (Co. Laois), fogar de Uí Chrimthainn.
Eugene O'Curry suxeriu que o manuscrito puido estar encargado por Diarmait Mac Murchada (m. 1171), rei de Leinster, quen tiña unha fortaleza (dún) en Dún Másc, preto de Oughaval (An Nuachongbáil). Dún Másc pasouno de Diarmait Mac Murchada a Strongbow, de Strongbow á súa filla Isabel, de Isabel ao Marshal Earls de Pembroke e deste, a varias xeracións posteriores na súa liña. Cando Meiler fitz Henry estableceu un priorado augustiniano no condado de Laois, Oughaval quedou incluída nas terras deste.
Contidos
O Libro de Leinster é unha das fontes máis importantes para a xenealoxía, a mitoloxía e a literatura irlandesa antiga, xa que contén, entre outros, textos como o Lebor Gabála Érenn ("Libro das invasións irlandesas"), o Táin Bó Cuailnge ("O roubo do touro de Cuailnge"), as Metrical Dindshenchas e unha tradución ou adaptación ao irlandés de De excidio Troiae Historia.
O manuscrito contén 187 follas, de aproximadamente 33 cm x 23 cm. Unha nota no manuscrito suxire que se puideron perderse ata 45 follas. O Instituto Dublín de Estudos Avanzados publicou unha edición en seis volumes publicada ao longo de 29 anos.
Exposición en Galicia
O 30 de outubro de 2019, o manuscrito chegou a Galicia para ser exposto temporalmente no Museo Centro Gaiás da Cidade da Cultura co gallo da exposición Galicia, un relato no mundo. É a primeira vez en oitocentos anos que o manuscrito sae de Irlanda.
Kathleen Robertson
Kathleen Robertson, nada en Hamilton (Ontario) o 8 de xullo de 1973, é unha actriz canadense.
Traxectoria
A súa paixón polo mundo da actuación vénlle de moi nova. Con tan só dez anos díxolle a seus pais que o seu soño era dedicarse á interpretación. A súa carreira deu os seus primeiros pasos na televisión e o cinema do seu país. Non obstante, durante unha viaxe aos Ánxeles, para asistir a unha estrea, decidiu quedar e probar sorte nos Estados Unidos.
A súa primeira colaboración con Araki chegou en 1997, cando lle deu o papel de Lucifer nun grupo de aburridos e excitados adolescentes de Los Angeles na película Nowhere. Actriz e director volveron traballar xuntos dous anos despois, cando Robertson protagonizou o centro dun triángulo amoroso en Splendor, unha homenaxe de Araki ás comedias románticas.
En 1999, Kathleen apareceu en Dog Park, outra comedia romántica, dirixida polo seu compatriota Bruce McCulloch e en Kids in the Hall.
En 2000 participou en dúas películas, por un lado Psycho Beach Party, e por outro Beautiful, o debut na dirección de Sally Field. Participou en Scary Movie 2, unha parodia de películas de terror dirixida por Keenen Ivory Wayans, pero despois retornou a territorios máis serios con XX/XY.
Está casada con Chris Cowles, ten un fillo (William, 2008) e reside nos Ánxeles.
Simón González Salgado
Simón González Salgado, nado en San Cibrao das Viñas o 13 de agosto de 1964, é un deportista de kickboxing, campión do mundo en trece ocasións na modalidade de Full Contact. Na actualidade reside na cidade de Vigo onde imparte clases de boxeo, kickboxing e full contact no seu propio ximnasio.
Traxectoria
Coroouse campión de Galicia, tres veces campión de España e campión de Europa. Posteriormente deu o salto ao campo profesional no que conseguiu dous campionatos de España (peso medio e semipesado) e trece títulos mundiais en tres pesos diferentes (semipesado, cruceiro e pesado). Na actualidade adestra novas promesas do kickboxing no seu propio ximnasio, unha delas é Alberto Loureiro, campión de España e terceiro no campionato de Europa.
En xuño do 2014, cando tentaba arranxar as humidades do tellado da súa casa, escorregoulle un dos pés da escaleira e caeu dende unha altura considerable. Debido a que todo o peso caeu sobre os seus talóns, rompeu unha vértebra que ao desprazarse tocou a medula. Como consecuencia deste accidente sofre unha paraplexía cun entre 5 e 10 por cento de posibilidades de recuperar a sensibilidade nas pernas.
Palmarés como afeccionado
Campión Galego 1983
Campión de España en 1983
Campión de Europa en 1985
Campión de España en 1987
Campión de España 1987
Palmarés como profesional
Campión de España en 1987
Campión de España de 1995
Campión do mundo ISKA 1996
Campión do mundo ISKA 1997
Campión do mundo ISKA 1998
Campión do mundo WAKO 1999
Campión do mundo WAKO 2000
Campión do mundo WAKO 2001
Campión do mundo WAKO 2002
Campión do mundo WAKO 2003
Campión do mundo WAKO 2004
Premios
A Federación Galega de Kickboxing outorgoulle no ano 2016 o premio ao mellor adestrador e ademais nomeouse o seu ximnasio como o mellor club de Galicia. Ao longo da súa vida recibiu numerosas condecoracións deportivas, tanto polo seu labor dentro do cuadrilátero como fóra. En 2018 recibiu de mans do presidente do Comité Olímpico Español, o tamén ourensán Alejandro Blanco, a insignia olímpica ao mérito deportivo pola súa traxectoria no mundo do kickboxing.
Gran Glasgow
miniatura|280px|Imaxe satélite da área de Gran Glasgow. Gran Glasgow (en Greater Glasgow, en Mòr-Ghlaschu e en Muckler Glesca) é unha área urbana de Escocia formada por tódalas localidades que se atopan a carón da cidade de Glasgow, formando con ela unha única zona urbana (ou conurbación). Non ten efectos no goberno municipal, e a súa extensión territorial, definida pola Oficina de Rexistro Xeral de Escocia, ten fins censais e estatísticos. Gran Glasgow tiña unha poboación de 1 199 629 no censo de 2001, mconverténdose na maior área urbana de Escocia e a quinta do Reino Unido.
Localidades
A zona coñecida como a área urbana de Glasgow inclúe as seguintes localidades:
Transporte
A conurbación de Glasgow conta co servizo da maior rede de ferrocarril urbano no Reino Unido excluíndo a Londres, con 186 estacións de ferrocarril na área de Glasgow. A cidade ten o único sistema de metro de Escocia e o segundo meirande do Reino Unido, o Metro de Glasgow, e ademais conta con dous aeroportos internacionais, o Aeroporto de Glasgow Prestwick e o Aeroporto Internacional de Glasgow.
Acivro (homónimos)
O acivro é un arbusto perenne da familia das aquifoliáceas. Como topónimo pode referirse a:
O Corral de Arriba
O topónimo galego O Corral de Arriba pode referirse a:
Abraham
miniatura|Sacrificio de Abraham, icona rusa. Abraham (en hebreo: אַבְרָהָם, Avraham; en árabe ابراهيم, Ibrāhīm) é o patriarca do xudaísmo, recoñecido polo cristianismo e un profeta moi importante do islam. A historia da súa vida é relatada no libro da Xénese e no Corán, pero non hai ningunha evidencia histórica da súa existencia. As datas tradicionais da súa biografía sitúanse entre o 2166 a.C. e 1991 a.C. Segundo a tradición xudía, naceu no ano 1948 da Creación, equivalente ao ano 1812 a.C.
O seu nome orixinal era Abram (en hebreo אַבְרָם Avram), e era descendente do fillo de Noé, Sem. Aínda que a súa muller era estéril, Deus prometeulle que da súa descendencia fariase unha gran nación, razón pola que cambiou o seu nome por "Abraham", que significa pai de multitudes. O truncado sacrificio de Isaac é unha das escenas máis representadas da súa vida nas artes, que é un dos pasaxes bíblicos máis coñecidos.
Na Xénese, o libro do Antigo Testamento que rexistra a vida de Abraham, presenta o seu papel como un individuo que debe cumprir un pacto monoteísta establecido entre el e Deus (Xehová o cal tamén foi transliterado como "Yehowah" ou "Yahweh"). O Corán presenta historias sobre Abraham e os seus descendentes que son similares ás que hai na Biblia.
Etimoloxía
Abraham aparece citado por primeira vez no libro da Xénese co nome de Abram ata que Yahvé lle cambia o nome e o chama Abraham. O relato indica que Abraham significa "pai dunha multitude" (en hebreo: goyim ab-Hamon). Con todo, os especialistas non aceptan a definición da narración sobre a etimoloxía de Abraham xa que, aínda que ab- significa "pai", -hamon non é o segundo elemento e -raham non é unha palabra hebrea, a palabra en hebreo para "multitude" é rabim. Johann Friedrich Karl Keil suxire que en hebreo existiría a palabra raham (רָהָם) co significado de "multitude", en analoxía co de ruhâm árabe que ten este significado, pero non hai ningunha proba que apoie as súas teorías Outra posibilidade é que o primeiro elemento debe ser abr-, que significa "cabeza", pero isto demanda un segundo elemento pouco claro, -aham. David Rohl suxire que o nome provén da lingua acadia e significa "o pai que ama", aínda que os especialistas cren que hai que buscar unha orixe que se fundamente na lingua hebrea.
Características
Segundo a tradición/lenda, naceu no século XX antes de Cristo na cidade babilónica de Ur (hoxe Iraq ). Deus, comunícalle a Abraham que de se trasladar á Terra de Canaán a súa semente será bendicida e levantará unha gran nación. Así, Abraham e a súa tribo nómade chegan ó que hoxe se coñece como deserto do Negev (sur de Israel). En Bersebá fúndase a primeira base estable da tribo de Abraham.
Corpúsculo de Pacini
miniatura|dereita|Corpúsculo de Pacini. miniatura|dereita|Micrografía óptica que mostra tres corpúsculos de Vater-Pacini no centro da imaxe.
Os corpúsculos de Pacini ou corpúsculos de Vater-Pacini son un dos catro tipos de mecanorreceptores táctiles principais da pel. Son terminacións nerviosas situadas na pel responsables da sensibilidade á vibración e presión. Permiten, por exemplo, distinguir entre superficies lisas e rugosas.
Abraham
Características
No que se coñece como Áqueda, Deus pediulle a Abraham o sacrificio do seu primoxénito Isaac para poñer a proba a súa fe. No último minuto, un anxo detivo o brazo de Abraham que estaba a piques de asasina-lo seu fillo.
Corpúsculo de Pacini
Ten unha fisioloxía similar á do corpúsculo de Meissner, pero o de Pacini é máis grande. Son menos numerosos ca as células de Merkel e os corpúsculos de Meissner.
Abraham
Historia
miniatura|esquerda|Abraham e [[Melquisedec, por P. P. Rubens, 1625 (Washington DC, National Gallery of Art)]] miniatura|222px|Abraham con Alzines de Mambré, segundo [[Gustave Doré]] miniatura|esquerda|Abraham expulsa a [[Agar (personaxe bíblica)|Agar e Ismael, por Pierre-Joseph Verhagen, 1781 (Antuerpen, Museum voor Schone Kunsten)]] miniatura|esquerda|[[Tumba dos patriarcas en Hebron]] miniatura|esquerda|Tumba dos patriarcas en 1913 miniatura|222px|[[Cenotafio de Abraham na tumba dos patriarcas]] miniatura|esquerda|Gabriel para o brazo de Abraham listo para sacrificar o seu fillo que a tradición islámica identifica con Ismael, ilustración otomá miniatura|222px|Sacrificios de Isaac, por Rembrandt, 1636 (Munic, Alte Pinakothek) miniatura|esquerda|Expulsión de Agar e Ismael, gravado de Gustave Doré, 1866 miniatura|222px|Abraham errante de Heinrich Kirchner, 1957 (Erlangen, Burgberggarten) miniatura|esquerda|Icona rusa do século (Moscova, Museo Andrei Rublev) miniatura|222px|Escultura en Emmauskirken (Frederiksberg, Dinamarca) En xeral, os especialistas están de acordo en admitir que non hai nada na Xéneseque se relacione coa historia de Canaán do comezo do II milenio a. C.: ningún dos reis mencionados non é coñecido, Abimelec non podía ser filisteo – xa que os filisteos aparecerían varios séculos despois-, Ur non podía ser coñecida como "Ur dos caldeos" ata o comezo do I milenio a. C., e Laban non podía ser arameo porque os sirios non se converteron nunha entidade política identificable ata o século XII. Joseph Blenkinsopp, profesor emérito da Universidade de Notre Dáme especialista en estudos bíblicos, sinala que durante as últimas catro ou cinco décadas aumentou o consenso de que a narración de Abraham que aparece na Xénese ten as súas orixes nos círculos literarios dos séculos V e VI a. C. reflectíndose coa situación da comunidade xudía baixo o dominio dos babilonios e o comezou do Imperio Persa. Blenkinsopp describe dúas conclusións sobre Abraham que son amplamente aceptadas polos especialistas sobre a Biblia: a primeira é que, excepto na tríade" Abraham, Isaac e Xacobe," non é clara e queda inequivocamente testemuñada na Biblia antes do exilio de Babilonia (non aparecen, por exemplo, os textos proféticos anteriores a este momento). A segunda é que, durante o período persa, pasouse a servir de modelo de quen se foi de Babilonia para volver a Xudá. Máis aló da historia de Abraham (e a de Isaac e Xacobe) serve como propósito teolóxico logo da destrución de Xerusalén, do Templo e da realeza davídica: malia a perda de todo isto, os tratos de Xehová cos antepasados poñen unha base histórica que abre a esperanza cara a un futuro que se podería recuperar. Hai un consenso básico en considerar que a conexión con Farán, Siquem e Betel é secundaria e que se orixinou cando se identificou como o pai de Xacobe e cos antepasados das tribos do norte. A súa relación con Mambré e Hebrón, no outro lado (no sur, no territorio de Xerusalén e de Xudá), suxiren que esta rexión foi o fogar onde se orixinou o seu culto.
Corpúsculo de Pacini
Estrutura
O corpúsculo de Pacini ou de Vater-Pacini ten forma oval e unha lonxitude de aproximadamente 1 mm. Todo o corpúsculo está envolto nunha capa de tecido conectivo. Presenta de 20 a 60 láminas concéntricas compostas de tecido conectivo fibroso e fibroblastos, separadas por material xelatinoso. As láminas están formadas por células de Schwann modificadas delgadas e planas. No centro do corpúsculo está o bulbo interno, unha cavidade chea de fluído que contén unha soa terminación nerviosa aferente non mielinizada (pero fóra da cuberta do corpúsculo a fibra está mielinizada).
Abraham
Cronoloxía
Os literarios bíblicos, que cren que a Creación se fixo nunha data recollida nas Escrituras, datan a vida de Abraham entre 1812 a.C. e o 1673 a.C. Tentando atopar correlacións entre os reis e as nacións mencionadas no Xénese cos achados arqueolóxicos; Abraham sería un patriarca que viviu entre os séculos VII e VI a.C. A ausencia de inscricións sobre a súa figura, é porque Abraham era un nome moi común e non aparece ningunha figura destacada na zona de Ur con ese nome, levan a pensar que é unha figura mítica, inspirada en varios líderes locais.
Corpúsculo de Pacini
Funcións
Estes corpúsculos son especialmente sensibles ás vibracións, que poden percibir mesmo a centímetros de distancia. O seu óptimo de sensibilidade é para as vibracións de 250 Hz e este é o rango de frecuencia xerado nas xemas dos dedos polas texturas formadas por elementos menores de 200 µm. Os corpúsculos de Vater-Pacini causan potenciais de acción cando a pel é presionada rapidamente pero non se a presión se mantén constante, debido ás capas de tecido conectivo que cobren a terminación nerviosa.
Abraham
Cronoloxía
O  Texto masoterico  estándar do Tanakh dá como o ano de nacemento de Abraham en 1948 despois da Creación, ou en 1948 AM (Anno Mundi). As outras dúas tradicións textuais principais teñen diferentes datas: a Septuaginta, traducida ao grego, sitúaa no 3312 AM e a versión samaritana da Torá, o 2247 AM. As tres fontes documentais coinciden en que Abraham morreu á idade de 175 anos.
Corpúsculo de Pacini
Funcionamento
Os corpúsculos de Pacini perciben os estímulos debido á deformación dos seus aneis de láminas, que fan presión sobre o extremo superior da neurona sensitiva e causan que dobre. Cando as láminas se deforman, debido á presión ou á liberación da presión, xérase un potencial de acción pola deformación física da membrana plasmática do extremo da neurona, facendo que esta deixe escapar ións Na+. Se este potencial atingue certo nivel limiar, os impulsos nerviosos ou os potenciais de acción fórmanse debido aos canais de sodio sensibles á presión situados no primeiro nódulo de Ranvier da neurona, é dicir o primeiro nódulo da neurona sensitiva mielinizada (fóra da cuberta do receptor). Este impulso é agora transferido ao longo do axón pola acción dos canais de sodio e as bombas de sodio/potasio da membrana do axón.
Abraham
Cronoloxía
Houbo máis de douscentos intentos para conseguir que coincidisen a cronoloxía bíblica coas datas históricas. Dous dos intentos máis influentes foron a data da tradición xudía, que di que Abraham viviu de 1812 a.C. a 1637 a.C, e a proposta realizada o século polo arcebispo James Ussher que afirmaba que viviu 1976 a.C. 1801 a.C. O que se pode dicir cun certo grao de validez é o que se desprende do texto estándar hebreo da  Xénese  que sitúa a vida de Abraham na primeira parte do milenio II a.C.
Corpúsculo de Pacini
Funcionamento
Unha vez que se despolariza o extremo da neurona, despolarízase o primeiro nódulo de Ranvier, pero como é unha fibra de adaptación rápida, isto non continúa por moito tempo e a propagación do sinal cesa. É unha resposta gradual, é dicir, canto maior é a deformación do corpúsculo maior é o potencial xerador. Esta información está codificada na frecuencia dos impulsos, xa que unha deformación máis grande ou máis rápida induce unha maior frecuencia do impulso. Os potenciais de acción fórmanse cando a pel é deformada rapidamente pero non cando a presión é continua. As frecuencias dos impulsos decrecen rapidamente e axiña paran debido ás capas de tecido conectivo que cobren a terminación nerviosa. Esta adaptación é útil, porque evita que o sistema nervioso sexa sobrecargado con información innecesaria como por exemplo a presión exercida pola nosa roupa.
Abraham
Lugar de nacemento
Durante os séculos XI e XII, os rabinos Salomón ben Yishaq (Rashi) e Abraham ben Meir ibn Ezra estaban de acordo en que a terra natal de Abraham foi Ur Kaśdim, máis coñecida como Ur de Caldea, un lugar de Mesopotamia fundado polos descendentes de Cam, o fillo de Noé. Algúns estudos máis actuais sobre o xudaísmo identifican este lugar como o da cidade estado sumeria de Ur. Pero a cidade é só un dos candidatos a ser o lugar actual da antiga Ur Kasdim, segundo un debate de 1927.
Corpúsculo de Pacini
Nome
O nome do corpúsculo de Vater-Pacini procede do nome do anatomista italiano Filippo Pacini (1812-1883) e do anatomista alemán Abraham Vater (1684-1715).
Abraham
Lugar de nacemento
O rabino Nahmánides (Bonastruc ça Porta), coñecido no xudaísmo co acrónimo Rambán (de Rabbi Moshe ben Nahman), foi un erudito xudeu medieval do século que estaba en desacordo con Rashi e ibn Ezra sobre o lugar de nacemento de Abraham. Os argumentos de Ramban eran que Ur Kaśdim foi poboada por descendentes de Cam e, por tanto, non podía ser o lugar de nacemento de Abraham porque era descendente de Sem. A pesar destes argumentos, hai un acordo xeneralizado de que a familia de Abraham, baixo a dirección do seu pai, Tareh, viviran en Ur Kaśdim antes de ser chamado para ir a Canaán.
Corpúsculo de Pacini
Nome
O termo "corpúsculo de Golgi-Mazzoni" (distinto do órgano de Golgi) utilízase para describir unha estrutura similar á dos corpúsculos de Vater-Pacini, que só se atopa na xema dos dedos, pero que é máis pequena e sinxela.
Abraham
Lugar de nacemento
Os tres rabinos tamén coinciden en considerar que a patria de Tareh foi Charan, un lugar bíblico coñecido como Farán na Xénese, onde se atopa a casa de Tareh. Como este asentamento foi establecido polos descendentes de Sem, só Ramban supón que Charan debería ser o lugar de nacemento de Abraham. Tamén concluíu que Tareh e os seus tres fillos, co tempo, fóronse de Charan en Ur Kaśdim e, máis tarde, por orde de Yahvé foron a Canaán. Por suposto, detivéronse na cidade natal de Tareh, Charan, onde o pai quedou en lugar de ir a Canaán.
Mitsubishi G3M
O Mitsubishi G3M foi un bombardeiro xaponés usado durante a segunda guerra mundial. Deseñado como bombardeiro de apoio distante á frota, voou por primeira vez en xullo de 1939. Este modelo foi o responsable dos afundimentos dos buques británicos HMS Repulse e Prince of Wales. Os aliados alcumárono como "Nell".
Abraham
Lugar de nacemento
O pai de Abraham, Tareh, era o xefe da sétima xeración de descendentes de Sem (orixe mítica dos pobos semitas, dos que forman parte os xudeus), que volveu poboar a Terra despois do Diluvio universal. Esta xenealoxía lígao directamente cos primeiros homes, o que reforza o seu carácter de patriarca.
Importancia
O xudaísmo, o cristianismo e o islam chámanse "relixións abrahámicas", porque esta persoa desempeña un papel moi importante nas súas crenzas:
A miúdo como oración dise descansar con Abraham despois da morte, querendo dicir que se irá a un lugar seguro, protexido e próximo a Deus.
Abraham segundo a historia da Xénese
Na Xénese, Abraham era o patriarca dos hebreos que asinou o pacto con Deus mediante a circuncisión; el mesmo tiña noventa e nove anos cando se cortou a pel do prepucio. O seu nome orixinal era Abram pero Deus cambioullo para significar que a súa descendencia sería incontable e recibiría a Terra Prometida.
Segundo a tradición xudía, a súa familia vivía no exilio pero o seu pai foi autorizado a volver ao seu pobo natal de Ur de Caldea coa súa familia. Unha vez instalados, Tareh construíu varias imaxes a ídolos pagáns pero o seu fillo Abraham seguía fiel o Señor, o deus dos seus antepasados. Unha vez, Abraham quedou só ante o altar feito polo seu pai. Colleu un bastón e rompeu todas as imaxes excepto unha, á que lle puxo o pau nunha man. Cando chegou Tareh, preguntoulle que pasara e Abraham díxolle que os deuses pelexaran entre eles. Tareh non o creu e enviou a Abraham o palacio do rei Nimrod.
Ao cabo duns anos volveu a Ur, ata que decidiron ir vivir a outra terra co seu pai Tareh, a súa muller e a vez sobriña Sara, e o seu sobriño Lot. Durante a viaxe, o seu pai Tareh permaneceu no oasis de Haran. Mentres estaban acampados, segundo unha tradición xudía, o rei Nimrod queimou o oasis para matar a Abraham.
Durante a súa vida viaxou varias veces entre Hebrón e Exipto, onde tivo problemas cos rexentes de ambas as rexións, Abimelec e o faraón, que desexaban a súa muller Sara, porque era moi bela. En Canaán houbo pelexas entre escravos de Lot e de Abraham que fixeron que os dous parentes e amigos se separasen. Entón, Lot foi vivir ás cidades de Sodoma e Gomorra. Oito anos despois, houbo unha guerra entre Xinar, Elassar, Elam e Goïm contra Sodoma, Gomorra, Adma, Seboiïm e Soar. Despois dunhas batallas no Val de Sidim (actualmente mar Morto), gañaron os primeiros e saquearon todas as cidades rivais. Entón, Lot foi feito prisioneiro. Cando se decatou Abraham, fixo unha expedición coa que salvou a Lot e a moitos prisioneiros máis.
Pensando que a súa muller era estéril, tivo un fillo, Ismael, coa escrava Agar. Segundo o Corán islámico, Abraham e o seu fillo Ismael fixeron a Kaaba (o lugar máis sacro do islam) nun lugar onde Adán xa fixera un altar en honra a Deus. Cando Ismael tiña catorce anos, Deus fíxolle o agasallo de poder procrear un fillo á avanzada idade del, cen anos, e noventa, a súa muller. Este fillo foi Isaac. Os xudeus considéranse descendentes de Isaac e os árabes de Ismael, polo que ambos os pobos crúzanse os herdeiros verdadeiros de Abraham. Os primeiros para descender do fillo anunciado por Deus e os segundos para descender do primoxénito de Abraham. Pouco despois de nacer Isaac, Abraham repudiou Agar e o seu fillo Ismael, convertendo Isaac no único herdeiro, por orde divina
Un día Deus díxolle que tomase o seu fillo (Isaac segundo a Biblia, Ismael segundo os musulmáns) e que llo ofrecese en sacrificio. Cando estivo a piques de matalo mandoulle que non o fixese, porque xa vira que o obedecía e xa non lle facía falta. En compensación, Abraham sacrificoulle un cordeiro. Tras a morte de Sara colleu a Quetura como segunda esposa que lle deu seis fillos: Zimran, Jocxan, Medan, Midian, Ixbac e Xúah estes, cando foron maiores, Abraham obrigounos a deixar as súas terras e ir a terras afastadas.
Morreu aos cento setenta e cinco anos e foi enterrado polos seus fillos Isaac e Ismael na Tumba dos Patriarcas, terra que el mesmo comprara para enterrar a Sara.
Islam
Abraham (Ibrahim) é un dos profetas máis importantes do islam; é chamado "Pai" ou "Amigo de Deus" polos musulmáns que se consideran como os seus máis dignos descendentes, á vez como predicador do monoteísmo e como pai de Ismael (Ismail) antes de Isaac (Ishaq). En efecto, Ismael, o seu fillo máis vello, é considerado como o devanceiro dos árabes mentres que Isaac o é dos xudeus: Xudá ven sendo fillo de Xacob (tamén coñecido como Israel), este fillo de Isaac e polo tanto neto de Abraham. (Xacob foi pai de doce fillos e unha filla, das súas catro mulleres. Os doce fillos son os que formaron as coñecidas doce tribos de Israel).
O islam ensina que o fillo que Abraham ofrece a Deus en sacrificio é Ismael non Isaac, argumentando que a Biblia foi reescrita por rabinos: a Biblia xudía presenta a Isaac como o "fillo único" do patriarca. Agora ben, Isaac ten un irmán máis vello que só el, antes de que Isaac non viñese ao mundo, puido ser chamado "fillo único". As tribos árabes ismaelitas, entre as que se conta a do profeta Mahoma, os coraixitas, considéranse tradicionalmente como descendentes directos de Ismael, inducindo unha filiación entre Mahoma e Abraham.
Segundo a tradición musulmá, Abraham é enterrado en Hebron.
O hajj ou peregrinación obrigatoria á Meca (un dos cinco alicerces do islam) reconstitúe os pasos de Abraham, Agar e Ismael mentres que deambulaban polo deserto ata esta cidade. A piques de morrer de sede no deserto, Abraham, Agar e o seu fillo son salvados por intervención divina grazas a unha fonte que os musulmáns sitúan preto da Kaaba e que chaman Zamzam, que prové aínda hoxe en día auga a máis de 3 millóns de peregrinos cada ano.
O Eid al-Adha ("festa do sacrificio"), a festa máis importante do islam, celebra o fin do hajj e conmemora o sacrificio de Ismael que Abraham quería facer en sinal de obediencia e submisión á vontade de Deus. Nesta ocasión e en recordo do acto do profeta, os musulmáns sacrifican (na medida dos seus medios) un cordeiro ou outro animal que comparten en familia e, en sinal de caridade, cos pobres.
miniatura|Abraham e os anxos no sacrificio de Isaac ás Portas do Paraíso , 1452, por Lorenzo Ghiberti (Florencia, Battistero do Duomo)
No Corán
No Corán, Abraham un día decide non participar nunha festa solemne, pretextando que está enfermo, e aproveita a ausencia dos outros para destruír todas as imaxes de ídolos do seu pobo, a excepción dunha delas. Acusado deste acto de destrución sacrílega, afirma que é o ídolo restante, o máis grande, que é o responsable, e desafiou aos outros aldeáns de facelo testemuñar, tentando así demostrar que se trataba só dunha simple estatua, e non dun ser divino. Para estes actos, Abraham é condenado a ser queimado, pero Deus salvao.
Este episodio é propio da tradición hebraica, sobre todo na pasaxe do Midrash Abraham, os ídolos de Nemrod . Segundo o Corán, inspira máis tarde a Mahoma, cando volve do exilio, na toma da Meca, onde destrúe todos os ídolos.
Abraham é o esposo de Sara, reputada pola súa beleza, e que presenta como a súa irmá. Esta atrae a atención do faraón, que tenta abusar dela. Deus intervén e o faraón, paralizado, non consegue tocala. O faraón devólvelle a Abraham a súa esposa e ofrécelle numerosos presentes, que este se nega a aceptar. Propón a Sara tomar unha escrava entre as catrocentas mozas do seu reino. Elixe a que ten un estatuto superior a todas as demais, Agar, a quen aprecia desde o seu primeiro encontro. Ibrahim, seguindo o consello de Sarah que é estéril, casa entón con Agar que lle dá un fillo: Ismael.
Sara fixo expulsar a Agar e Ismael. Vagan polo deserto e serían mortos de sede se o arcanxo Gabriel non viñese a indicar a Agar un pozo cheo de auga. A tradición musulmá designa xeralmente este punto de auga como o pozo de Zamzam, na Arabia Saudita. A carreira de Agar lamentándose de non atopar auga para darlla ao seu fillo moribundo é reproducida cada ano polos peregrinos musulmáns no momento do hajj na Meca no transcurso dunha xornada particular entre Safa e Marwah ( saʿīy, سَعْيي, carreira; esforzo; investigación).
É entón que chega a orde divina de sacrificar a Ismael, este fillo único que ten grande importancia aos ollos de Abraham. A tradición sitúa este evento preto da Meca, no lugar designado como Mina. O relato coránico non nomea explicitamente o fillo sacrificado, pero o contexto suxire fortemente que é Ismael, xogando sobre a ambigüidade do "fillo único". As narracións do hadith son, en cambio, máis explícitas.
Tres anxos, baixo a forma de homes, anúncianlle o nacemento dun fillo de Sara (Isaac), a pesar da súa vellez e a esterilidade da súa muller que é tamén menopáusica. Segundo al-Tabari, trátase dos tres arcanxos Gabriel, Miquel e Rafael. Os anxos fanlle saber igualmente que son enviados por Deus para destruír o pobo do seu sobriño, Lot, que será salvado el e a súa familia exceptuado a súa muller, que forma parte dos condenados.
Reconstrúe a "Casa Sacra do Altísimo" (a Kaaba) coa axuda de Ismael, construída orixinalmente por Adán e destruída polo diluvio nos tempos de Noé, Deus ordenou a Abraham de reconstruíla no lugar onde deixara ao seu fillo máis vello establecerse. Deus ensinoulle igualmente como resucitará as mortes o día da Resurrección.
Ciclooxixenase
A ciclooxixenase ou cicloosixenase (COX), coñecida oficialmente como prostaglandina-endoperóxido sintase (PTGS), é un encima que é responsable da formación de prostanoides, incluíndo as prostaglandinas, as prostaciclinas e os tromboxanos.
Nos humanos existen dúas ciclooxixenases, chamadas COX-1 (ou PTGS1) e COX-2 (ou PTGS2). Existe ademais unha isoforma da COX-1, chamada COX-3 e outras dúas pequenas proteínas derivadas de COX-1 chamadas PCOX-1A e PCOX-1B.
Farmacoloxía
A COX-1 e a COX-2 teñen un peso molecular similar, aproximadamente de 70 e 72 kDa, respectivamente, e cun 65% de homoloxía de secuencias de aminoácidos e uns sitios catalíticos case idénticos. A diferenza máis significativa entre estes isoencimas, que permite unha inhibición selectiva de cada unha delas, é a substitución da isoleucina en posición 523 da COX-1 por unha valina na COX-2. O residuo menor Val523 de COX-2 permite o acceso a un peto lateral hidrofóbico (que a Ile523 agocha estericamente). Fármacos, como o DuP-697 e o coxibs derivados del, únense a un sitio alternativo e son considerados inhibidores selectivos de COX-2.
AINEs clásicos
Os inhibidores principais de COX son os antiinflamatorios non esteroideos (AINEs).
Os inhibidores clásicos de COX non son selectivos e inhiben todos os tipos de COX. A inhibición resultante da síntese de prostaglandinas e tromboxanos ten o efecto de reducir a inflamación, e efectos antipiréticos, antitrombóticos e analxésicos. O efecto adverso máis frecuentes dos AINEs é a irritación da mucosa gástrica, xa que as prostaglandinas normalmente teñen un papel protector no tracto gastrointestinal. Algúns AINEs son tamén ácidos, o cal pode causar danos adicionais ao tracto gastrointestinal.
AINEs novos
A selectividade pola COX-2 é a principal característica dos fármacos celecoxib, etoricoxib, e doutros fármacos deste tipo. Como o COX-2 é usualmente específica dos tecidos inflamados, hai moita menos irritación gástrica asociada con inhibidores de COX-2, cunha diminución do risco de úlcera péptica. A selectividade da COX-2 non parece negar outros efectos laterais dos AINEs, moi notablemente un incremento do risco de insuficiencia renal, e hai evidencias que indican un incremento do risco de ataque ao corazón, trombose, e accidente cerebrovascular por medio dun incremento do tromboxano non equilibrado pola prostaciclina (que é reducida pola inhibición da COX-2). O fármaco Rofecoxib foi retirado en 2004 debido a preocupacións sobre os seus efectos. Algúns outros AINEs selectivos da COX-2, como o celecoxib, e etoricoxib, están aínda no mercado.
Inhibición das COX natural
Algúns fungos culinarios como o maitake, poden inhibir parcialmente a COX-1 e a COX-2.
Unha variedade de flavonoides inhiben tamén a COX-2.
Os aceites de peixes proporcionan ácidos graxos alternativos ao ácido araquidónico. Estes ácidos poden ser convertidos nalgunhas prostaciclinas antiinflamatorias pola COX en vez de en prostaciclinas proinflamatorias.
A hiperforina inhibe a COX-1 de 3 a 18 veces máis que a aspirina.
O calcitriol (vitamina D) inhibe significativamente a expresión do xene COX-2.
Debe terse precaución ao combinar doses baixas de aspirina con inhibidores da COX-2 debido ao potencial incremento de danos á mucosa gástrica. A COX-2 é regulada á alza cando a COX-1 é suprimida pola aspirina, o que se cre é importante en mecanismos de potenciación da defensa das mucosas e diminúe as erosións causadas pola aspirina.
Efectos laterais cardiovasculares dos inhibidores da COX
Os aceites de peixe (por exemplo o aceite de fígado de bacallau) propuxéronse como alternativa razoable para o tratamento da artrite reumatoide e outras condicións como consecuencia do feito de que supoñen un menor risco cardiovascular que outros tratamentos incluíndo os AINESs.
Xosé Antonio Neira Cruz
Xosé Antonio Neira Cruz, nado en Santiago de Compostela o 2 de febreiro de 1968, é un escritor galego.
Traxectoria
É licenciado en Filoloxía italiana e en Ciencias da Información (sección de Xornalismo) na Universidade de Santiago de Compostela, doutor coa tese Prensa infantil e escolar en Galicia, 2001, (dirixida por Dr. Xosé López García) e tamén doutor coa tese Los albores de la crónica periodística las crónicas del viaje por España y Portugal de Cosimo III de' Medici, 2015, (dirixida por Dra. María Isabel González Fernández). É mestrado en Dereito Premial.
Foi redactor da revista Tempos e, ademais de colaborar en diversas publicacións periódicas, dirixiu a revista de literatura infantil e xuvenil Fadamorgana. Escribiu tamén guións para diversos programas de radio e Televisión de Galicia.