cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salvador de Madariaga
Salvador de Madariaga Rojo nado na Coruña o 23 de xullo de 1886 e finado en Locarno (Suíza) o 14 de decembro de 1978, foi un diplomático, escritor, historiador e pacifista galego. Durante a Segunda República Española foi ministro de Instrución Pública e de Xustiza en 1934. De pensamento liberal e europeísta, logo do inicio da guerra civil española exiliouse no Reino Unido. Durante a guerra fría foi un activo militante en contra do comunismo soviético, así como un opositor da ditadura franquista; só retornou a España logo da morte de Franco. Membro de número da Real Academia Española e a Real Academia de Ciencias Morales y Políticas, como escritor cultivou diversos xéneros: ensaio histórico e político, crítica literaria, novela, biografía ou poesía, entre outros.
Foi nomeado en ata nove ocasións ao Premio Nobel da Paz, aínda que non o gañou en ningunha delas, así como un dos cofundadores, en 1949, do Colexio de Europa.
Infancia e mocidade
miniatura|esquerda|Placa no lugar de nacemento de Salvador de Madariaga, na [[rúa do Orzán da Coruña]] Salvador de Madariaga naceu o 23 de xullo de 1886 na cidade da Coruña. Nado no seo dunha familia numerosa e de longa tradición militar, Salvador foi un dos once fillos do coronel Darío José de Madariaga e de María Ascensión Rojo. Foi criado na Coruña pola súa nai, xa que o seu pai fora destinado a Cuba, estudando no instituto da cidade herculina.
Formación
miniatura|Entrada da [[École Polytechnique de París.]] Durante os once anos seguintes, Salvador de Madariaga desenvolveu a súa formación no Collège Chaptal (no que permaneceu cinco anos), logo de superar o exame de ingreso accedeu á prestixiosa École Polytechnique, e logo pasou dous anos máis na École Nationale Supérieure des Mines de París, ata conseguir a súa graduación en 1911. Nos anos que permaneceu na capital francesa moveuse nun ambiente de estudantes internacionais, no que coñeceu á que sería a súa muller, a historiadora escocesa Constance Archibald. Durante a súa estancia en Francia transitou desde a técnica cara ao humanismo, sentindo que a súa vocación inclinábase cara aos estudos literarios, porén a presión paterna fixo que seguise estudando ata conseguir o título de enxeñeiro; o propio Salvador de Madariaga chegou a considerar o seu traballo e a súa vocación como «inimigos declarados».
Tras graduarse, no canto de seguir a carreira militar, conseguiu un posto de enxeñeiro na Compañía dos Ferrocarrís do Norte e traballou como articulista en Madrid. En 1912 contraeu matrimonio con Constance Archibald. En Madrid trabou relación cos intelectuais do movemento posrexeneracionista, na súa maioría republicanos, comezando a escribir na prensa madrileña sobre temas literarios e de política internacional. Pronto foi considerado parte do grupo de intelectuais que posteriormente sería coñecido como a xeración do 14. En 1914 ingresou na Liga de Educación Política, da que tamén formaron parte José Ortega y Gasset, Manuel Azaña, Fernando de los Ríos, Américo Castro, Luis Araquistáin, Luis Bello e Ramiro de Maeztu, e da que xurdiron o semanario España e posteriormente o diario El Sol.
Por esas datas comezou a súa correspondencia con Miguel de Unamuno, con quen mantivo unha relación de aprecio e respecto. Durante a primeira guerra mundial residiu no Reino Unido, onde escribiu propaganda aliadófila en castelán por encargo do Ministerio de Asuntos Exteriores británico, grazas a ser recomendado por Araquistáin, polo que Madariaga deixou o seu emprego e foise vivir a Londres, onde comezou a escribir para o departamento de información do Ministerio de Asuntos Exteriores británico.
Furcifer pardalis
Furcifer pardalis é unha especie de camaleón orixinaria da zonas orientais e setentrionais de Madagascar, nas zonas de selva tropical. Ademais, foi introducido ás illas de Reunión e Mauricio.
Salvador de Madariaga
Regreso a España
Ao finalizar a guerra en 1918 e non tendo traballo no Reino Unido, Madariaga volveu a España dous anos máis tarde, retomando a súa profesión de enxeñeiro de minas, que compaxina coa tradución e redacción de artigos para o suplemento literario do The Times e para o Manchester Guardian. O mesmo ano do seu regreso a Madrid morría o seu irmán, o escultor Emilio Madariaga. Con dúas fillas e sen estabilidade económica, Madariaga procurou un novo traballo de maior seguridade e remuneración, conseguindo ser nomeado Secretario da Delegación de España para unha Conferencia Internacional que a Sociedade de Nacións ía celebrar en Barcelona o 20 de abril de 1921. Ese mesmo ano, logo de ter impresionado coas súas capacidades na conferencia, conseguiu un posto permanente na sede que a Sociedade de Nacións tiña en Xenebra (Suíza), comezando a traballar primeiramente en temas técnicos e posteriormente en desarme. En anos posteriores seguiría ascendendo dentro da organización, ata abandonala en 1927 para converterse en 1928 en profesor de lingua española na Universidade de Oxford, posto que desempeñou durante tres anos y que abandonou ao descubrir que carecía de vocación para el. Durante ese período, escribiu tres libros sobre a psicoloxía das nacións, en inglés: Englishmen, Frenchmen Spaniards (Ingleses, Franceses, Españois), un ensaio que trata un dos seus temas favoritos, a psicoloxía colectiva dos povos.
Cando se produciu a proclamación da Segunda República o 14 de abril de 1931 Madariaga encontrábase realizando unha xira de conferencias por Iberoamérica. En maio dese mesmo ano, o goberno provisional da República designouno, sen previo aviso, embaixador de España nos Estados Unidos. Nas eleccións xerais dese mesmo ano, en xuño, foi elixido deputado pola Coruña, pola FRG/ORGA, de novo sen contar co seu beneplácito; cun total de 68 783 votos, participando na redacción da nova Constitución que debía aprobar o réxime republicano. Neste período republicano regresou ademais á Sociedade de Nacións. Nas eleccións xerais de 1933 foi elixido deputado. Entre 1932 e 1934 compaxinou o seu cargo na Sociedade de Nacións co de embaixador en Francia, e malia ter rexeitado varias ofertas para ser ministro acabou aceptando o posto de ministro de Instrución Pública e Belas Artes e ministro de xustiza no terceiro goberno de Alejandro Lerroux en 1934, se ben este último só o ocupou durante algunhas semanas logo de chegar tras un reaxuste nos numerosos cambios de goberno.
No contexto da invasión xaponesa de Manchuria, Madariaga mantivo unha posición oposta aos intereses nipóns, o que lle fixo gañarse o alcume de «Don Quijote de la Manchuria», aínda que os plans para establecer unha arbitraxe internacional terminarían fracasando; e cando se produciu a invasión italiana de Etiopía posicionouse en contra dos intereses expansionistas de Mussolini. Durante o segundo bienio republicano, criticou tanto a insurrección obreira en Asturias de 1934 como o encarcelamento de Azaña en Barcelona; a súa relación con este último foi ambivalente: Madariaga profesáballe admiración, mais esta non era correspondida por Azaña.
Exilio
En 1962 foi un dos principais organizadores da reunión de diferentes sectores antifranquistas no marco do Congreso do Movemento Europeo en Múnic, reunión que o réxime denominou «Contubernio de Múnic». En 1968 obtivo o «Premio Mariano de Cavia» polo artigo «La espada y el espíritu» en novembro de 1970, xa con 84 anos, contraeu matrimonio en segundas nupcias coa súa secretaria Emilia Rauman Szeleky, de orixe húngaro, e en 1973 obtivo o premio Carlomagno por «unha vida adicada a un labor e un pensar europeísta de excelente cuño».
Últimos anos
miniatura|esquerda|Madariaga e [[José Antonio Jáuregui en 1972, en Oxford.]] Residente en Suíza desde 1972 ata o seu falecemento, logo da morte de Franco volveu a España, en 1976, asumindo formalmente o seu asento na Real Academia Española —cun discurso titulado De la belleza de la ciencia— pois tiña sido electo en maio de 1936, e na Real Academia de Ciencias Morais e Políticas. Despois de recibir a Gran Cruz de Afonso X o Sabio en xullo de 1978; o 13 de decembro dese mesmo ano faleceu na cidade suíza de Locarno. O 13 de outubro de 1991 as súas cinzas foron botadas, xunto coas da súa muller, ás augas do Océano Atlántico, fronte á súa cidade natal, A Coruña.
Pensamento
Pertencente á denominada «xeración do 14», Madariaga afirmou en A la orilla del río de los sucesos, que «como liberal que son, dou importancia mínima ao económico, mediana ao político e a máxima ao humano» e describiríase a si mesmo como «liberal organicista». Admirador da Institución Libre de Enseñanza, foi inscrito por Gonzalo Fernández de la Mora nun «humanismo antiutilitario».
Anglófilo, foi considerado «un dos precursores da idea de Europa» e defendeu unha concepción ampla e inclusiva do que territorialmente debería formar parte dela, entendendo a esta en calquera caso máis como unha «idea» que como un continente xeográfico; Europa, organizada nun modelo federalista, debería ter ademais voz propia e independente no contexto internacional fronte ao papel hexemónico dos Estados Unidos e a Unión Soviética. Julián Gorkin destacou de Madariaga «o seu europeísmo construtivo».
Madariaga, anticomunista, oposto de xeito «frontal» ao socialismo marxista, antifranquista e descrito como un «liberal clásico moderado», en Anarquía o jerarquía expuxo un concepto denominado «democracia orgánica unánime», na que o Estado non toleraría folgas ou sindicatos e restrinxiría o dereito a voto. Logo de finalizar a segunda guerra mundial defendeu posicións monárquicas para España —encarnadas na figura de Juan de Borbón— e contrarias ao sufraxio universal. O seu pensamento, que recibiu críticas da esquerda española durante a Segunda República, ten sido descrito por Pedro Carlos González Cuevas como elitista e burgués. Segundo recolle Herbert R. Southworth, Ricardo de la Cierva tería proposto a Madariaga —cuxos ataques a diversos políticos socialistas foron empregados como propaganda por parte do réxime— e a José Antonio Primo de Rivera como os principais inspiradores do programa político de Franco.
Obras
miniatura|Placa en lembranza de Salvador de Madariaga en Oxford, Reino Unido. Madariaga publicou notables ensaios sobre a historia de España e o seu papel no mundo. Escribiu libros sobre Don Quixote, Cristovo Colón e a historia de Hispanoamérica; na súa obra empregou o francés, o castelán e o inglés. Desenvolveu un labor notable redactando artigos colaborando antes do estoupido da guerra civil en publicacións como España, El Imparcial, La Publicidad, El Sol, La Pluma, Ahora ou La Vanguardia, amais de traballar na radio, xa no exilio, co programa fixo Temas de actualidad da BBC e en Radio París. Na súa faceta de historiador, García Cárcel descríbeo como un «outsider», coas súas obras neste campo adscribibles a unha metodoloxía propia do ensaio.
O seu primeiro libro publicado foi La guerra desde Londres, sobre a primeira guerra mundial, aparecido contra o ano 1917, e no que facía unha crítica do Imperio alemán, debuxándoo como paradigma do autoritarismo e confrontándoo á «liberdade» defendida polos Aliados. Máis tarde escribiu The genius of Spain, publicado en 1923 en inglés, e en 1924 en castelán co título Semblanzas literarias. Durante a súa etapa como profesor en Oxford, a finais da década de 1920, escribiu un ensaio sobre psicoloxía das nacións, publicado en inglés en 1928 por Oxford University Press baixo o título Englishmen, Frenchmen, Spaniards e en castelán en 1929 como Ingleses, franceses, españoles por Espasa-Calpe. Nesta obra Madariaga identificaba o carácter inglés coa «vontade», o francés coa «intelixencia» e o español coa «paixón».
Da súa edición orixinal de Spain de 1930, que foi traducido ao castelán como ''España. Ensayo de historia contemporánea'', Roger B. Merriman criticou numerosas imprecisións históricas e erros de vulto ao narrar feitos pretéritos, mais valorou positivamente a súa descrición da situación máis recente do país, o obxectivo principal da obra. Publicáronse numerosas reedicións, cunha ampliación substancial na segunda de 1943, na que quedarían recollidos os sucesos da Segunda República e a guerra civil, chegaríase a dobrar a extensión da orixinal xa cara a 1958, mais a sección inicial da obra non sufriu moitos cambios. Loubado por Payne, que considerouno en 1958 «a análise sobre a historia recente de España máis completo ata a data», Madariaga tería pretendido botar unha luz máis favorable sobre o período da Restauración borbónica, amais de suxerir que o Goberno da Segunda República, logo do levantamento militar de 1936, debeu ter deixado tomar o poder aos militares sublevados sen opoñer resistencia, pois o réxime instaurado por estes tería finalizado dando paso a unha democracia parlamentaria liberal.
En 1935 publicou Anarquía o jerarquía, ensaio no que propuxo unha sociedade estratificada en tres niveis: unha clase inferior —sen dereito á cidadanía activa e caracterizada pola súa falta de responsabilidade individual—, a burguesía e a aristocracia. Nela produciríase un afastamento dos principios democráticos en pos dunha «democracia orgánica xerárquica», modelo que recibiu críticas do sociólogo estadounidense Lewis Mumford. Esta obra foi analizada por Gonzalo Fernández de la Mora en Los teóricos izquierdistas de la democracia orgánica, de 1985, onde o tería cualificado como «o seu libro de pensamento máis valioso»; parte das teses de Anarquía o jerarquía retomaríaas máis adiante Madariaga en ''Democracy versus Liberty? The Faith of a Liberal Heretic'', publicada en 1958.
miniatura|Portada de Shelley and Calderon, and other essays on English and Spanish poetry (ca. 1920). Na súa biografía de Cristovo Colón, publicada tanto en castelán como en inglés en 1940, ante o tradicional debate sobre a orixe do descubridor, Madariaga propuxo que este tería nacido en Xénova, descendente dunha familia de xudeus de orixe catalá emigrados desde o Levante peninsular. De Hernán Cortés, Conqueror of Mexico, publicada en 1941, Ramón Iglesia sinala como Madariaga realiza un retrato positivo e favorable do conquistador, o cal, segundo Henry R. Wagner, estaría tratado en clave de «símbolo do espírito español». En The Rise of the Spanish American Empire, de 1947, defende a función civilizadora que levou a cabo España no Novo Mundo; centrándose no papel xogado pola primeira e tocando de xeito tanxencial a poboación nativa, co ánimo de refutar a «lenda negra» en América; este foi seguido por The Fall of the Spanish American Empire. Ambos estiveron precedidos por un Cuadro histórico de las Indias (1945). A súa biografía de Simón Bolívar, publicada en 1951 e coa intención de desmitificar a figura de Bolívar, levantou polémica ao describir cunha luz moi negativa ao militar e independentista americano, en clave de «vulgar imitador de Napoleón», que tería estado impulsado pola súa «vengatividade mestiza». Apuntouse que a idea que transmite a obra é que a independencia de América foi un grande erro por parte das colonias.
En 1951 publicou Bosquejo de Europa, no que avalía a situación europea de cara a unha integración política, en 1960 apareceu The Blowing Up of the Parthenon, sobre a guerra fría, e en 1961 prologou Cortina de hierro sobre Cuba, do escritor romanés Ştefan Baciu, sobre a Revolución cubana. Latin America Between the Eagle and the Bear, publicado en 1962, trata sobre o auxe do comunismo en Latinoamérica e aboga por unha intervención en Cuba para derrocar ao réxime de Fidel Castro, amais de propor un hipotético papel que España podería xogar na rexión para mantela afastada do comunismo.
Como novelista, entre os seus traballos máis destacados encontráronse El enemigo de Dios (1936) e El corazón de piedra verde (1942). En 1925 publicou en castelán a novela dobre La jirafa sagrada o el búho de plata, ao ano seguinte apareceu en inglés The Sacred Giraffe, publicada por Harper & Bros; esta obra ten carácter satírico e está ambientada nunha nación africana imaxinaria chamada Ebania, no ano 6922, na que o desenvolvemento do feminismo terminou xerando unha sociedade gobernada por mulleres e a existencia dun movemento en defensa dos dereitos dos homes denominado «hominismo». De 1954 é La camarada Ana, tachada pexorativamente de «panfleto anticomunista», e de 1964 Sanco Panco, unha novela satírica na que, nun universo de inspiración quixotesca, paródiase a ditadura de Francisco Franco, encarnado no personaxe epónimo, e a guerra fría; con críticas dispares, se ben en España chegouse a afirmar dela que «a mellor homenaxe ao seu autor é esquecela», en América Latina tivo mellor acollida.
As súas Mujeres españolas de 1972 recolle unha serie de ensaios biográficos femininos de personaxes relacionados con España, en concreto os de Melibea —de La Celestina—, Catarina de Aragón, Maria Malibran, Juana María de los Dolores de León Smith, Rosalía de Castro e Pauline Viardot-García.
Publicou dous libros de memorias, o primeiro, Memorias de un federalista, en 1967, que cobre todo o seu período vital ata esa data, mais dun xeito conciso, e outro en 1974, Morning without noon, máis extenso pero circunscrito ao período 1921-1936, titulado en castelán Amanecer sin mediodía. En 1982, Espasa-Calpe publicou Mi respuesta, unha colección de artigos de Madariaga na revista Ibérica —editada en Nova York e dirixida por Victoria Kent, nela participaron autores adscritos á oposición antifranquista no exilio—, e en 1989 Poesía, unha recompilación de poemas de Madariaga prologada por Dámaso Alonso; en 1990 apareceron un compendio bibliográfico da súa obra, Obra de Salvador de Madariaga, e unha biografía, Vida de Salvador de Madariaga, ambos a cargo de Octavio Victoria Gil, en 1991 Madariaga, ciudadano del mundo, de Carlos Fernández Santander, e en 2009 ''Salvador de Madariaga: Liberaler - Spanier - Weltbürger. Der Weg eines politischen Intellektuellen durch das Europa des 20. Jahrhunderts'', do alemán Thomas Nitzsche.
miniatura|Estatua de Salvador de Madariaga na praza que leva o seu nome na Coruña.
Novelas
miniatura|Busto de Salvador, feito polo seu irmán [[Emilio Madariaga|Emilio.]]
Madariaga - College Europe Foundation
En 1998 creouse por iniciativa de antigos alumnos do Colexio Europa a Madariaga - College Europe Foundation, unha fundación que promove a visión dunha Europa unida traballando a prol dun mundo máis pacífico.
María Xosé Vega
María Xosé Vega Buján, nada en Pantón en 1970, é un política galega do BNG.
Traxectoria
É licenciada en Ciencias Económicas pola Universidade de Santiago de Compostela. Tivo unha experiencia de 8 anos no equipo de goberno do concello de Monforte de Lemos. Foi elixida parlamentaria pola provincia de Lugo nas eleccións autonómicas de 2005, pero abandonou o Parlamento en xullo de 2007. Nas eleccións xerais de 2011 en España foi de cabeza de lista do seu partido pola provincia de Lugo.
Luciano Yordi de Carricarte
Luciano Yordi de Carricarte, nado na Coruña o 2 de abril 1917 e finado na mesma cidade o 28 de marzo de 1978, foi un enxeñeiro galego, deseñador de moitos dos encoros construídos en Galiza.
Traxectoria
miniatura|Presa do encoro de Cecebre. Fillo do enxeñeiro Luciano Yordi Menchaca e de Josefina de Carricarte. Estudou no instituto Eusebio da Guarda da Coruña e realizou a carreira de enxeñeiro de Camiños en Madrid. Traballou primeiramente para a Sociedad General Gallega de Electricidad, para a que deseñou o encoro do río Tambre en 1949. En 1955 a empresa para a que traballaba foi mercada por Fenosa da que chegaría a ser o subdirector en 1962. Traballando para Pedro Barrié de la Maza deseñou os encoros do Eume (1959), Belesar (1963), Velle, Castrelo de Miño (1969), Frieira, Albarellos, Salas e Regueiro. O encoro de Belesar ten unha altura 137,5 metros e foi unha obra pioneira na construción, cun muro de bóveda de dobre curvatura de formigón. Na súa construción traballaron presos políticos.
Para a Deputación da Coruña dirixiu as obras dos encoros de Cecebre, Meicende e Rosadoiro (Arteixo). Tamén traballou no viaduto de Catoira, que une as provincias da Coruña e Pontevedra. Foi un dos promotores da construción da Refinaría de Repsol da Coruña e do Aeroporto de Alvedro. Fundou a empresa Elaborados Metálicos (Emesa).
1643
Outros
Historia ano a ano
Solfexo
Na música occidental, o solfexo é a arte de cantar os intervalos musicais seguindo as respectivas alturas (frecuencias) e ritmos anotados nunha partitura. As dúas técnicas máis destacadas son a do dó móbil na escala diatónica e a técnica cromática na escala cromática.
It's a Free World...
It's a Free World... é un filme británico dramático dirixido por Ken Loach e escrito por Paul Laverty que foi estreado en 2007. Laverty gañou o premio Golden Osella ó mellor guión no at the Festival Internacional de Cine de Venecia. Unha ambiciosa muller traballadora, intepretada por Kierston Wareing, trata de mellorar creando o seu propio negocio a costa dos inmigrantes sen traballo.
Orde do Imperio Británico
dereita|200px|miniatura| Anverso e reverso da Medalla da Orde do Imperio Británico
A Excelentísima Orde do Imperio Británico é unha orde de cabalería británica, instituída o 4 de xuño de 1917 polo rei Xurxo V. A orde outórgaa o rei ou a raíña de Inglaterra a todos aqueles que fixesen algo significativo no nome do Reino Unido.
Ten cinco categorías:
As siglas dos títulos colócanse despois dos apelidos en inglés.
Grandes ocasións
Reunións da Orde ou coroacións:
Outras ocasións
miniatura|250px|Estrela da Orde
Membros
Na lista dos membros da Orde do Imperio Británico pódense atopar:
Actores:
Músicos: Empresarios:
Deportistas:
Escritores:
E máis...
Substantivo relacional
Un substantivo relacional é, gramaticalmente falando, un substantivo sinxelo, mais por mor de que o seu significado describe unha relación espacial ou temporal no canto dunha "cousa", describe a localización, o movemento e outras relacións como o fan as preposicións nas linguas que as teñen. Cando se usa, o substantivo é "propiedad" doutro substantivo e describe unha relación entre o seu "propietario" e un terceiro substantivo.
Por exemplo, no náhuatl clásico:
"Ca ī-pan petlatl in mistōn"
Está o seu-en alfombra o gato
"O gato está na alfombra".
Castro de Castrelo (San Sadurniño)
Castro de Castrelo é un poboado castrexo situado no cumio dun monte en Santa Mariña do Monte, San Sadurniño.
Ten forma elíptica cunha orientación L-O no eixe maior de 100 metros e no menor de 80 metros. Cunha soa liña defensiva con foxo.
Équites
O primitivo ordo equester
miniatura|Detalle dun [[sarcófago do século IIa.C. que mostra unha carga da cabalaría romana. Museo Nacional Romano, Roma, Italia.]] En tempos da monarquía co rei Servio Tulio, os cidadáns moi ricos podían equiparse con dous cabalos, animal moi estimado na época e que resultaba moi caro de manter. Segundo o ordenado por Servio Tulio, só podían chegar a ser cabaleiros os que alcanzaban boa posición económica, cunha determinada cantidade de bens. As centurias dos cabaleiros formáronse efectivamente coas fortunas máis importantes. É o que se chamaba censo máximo. Ademais esixíaselles ser fillos de pais libres. A elección adoitábase facer tendo en conta todos estes requisitos e entre as familias máis antigas.
Os équites formaban turmas de 30 homes. Cada turma estaba composta por 3 decurias de 10 homes cada unha. Sobre a decuria mandaba un decurión.
Os historiadores contan que nos primeiros tempos os équites combatían tamén nunhas loitas precedidas de desafíos, ao estilo dos torneos e as xustas da Idade Media. Cando se trataba dun combate, facíano formando unha masa. Iniciábano cargando sobre o inimigo, a quen hostigaban polos flancos, dando lugar así a que a infantaría puidese avanzar e atacar polo centro.
En tempos de paz eran os encargados de manter en bo estado os poucos cabalos (mil oitocentos aproximadamente) que posuía o pobo romano en carácter de propiedade do Senado e o pobo.
A mediados do mes quinto, os censores constituíanse na parte máis alta da escalinata do templo de Cástor e Pólux co obxecto de presenciar o desfile de cabalos e deste xeito pasarlles revista. Se notaban que algún animal era mal coidado polo seu dono, quitábano da súa propiedade e asignábano á responsabilidade doutro cidadán.
A partir das guerras púnicas
Na época da República Romana, despois da Segunda guerra púnica, o grupo dos équites, chamado Ordo Equester, foi configurándose como o dun conxunto de persoas emprendedoras, dedicadas aos negocios e que, a través das societates publicanorum, ían controlando os contratos estatais de abastecemento e obras públicas e a recadación de impostos nas provincias, tarefas que estaban vetadas aos senadores.
No último terzo do século II a. C., os équites e os senadores mantiñan serias diferenzas, derivadas da ambición dos gobernadores provinciais senatoriales, que dificultaban os intereses das societates publicanorum, polo que tanto Tiberio Sempronio Graco como o seu irmán Caio Sempronio Graco utilizaron estas diferenzas para debilitar os seus rivais senatoriales. Para iso asignaron aos équites dous dereitos concretos, un honorífico: sentar nos espectáculos públicos en primeira fila xunto aos senadores, e outro, moito máis importante: ser convertidos nos xuíces que constituían os tribunais de concusión, encargados de axuizar as actuacións dos gobernadores provinciais senatoriais a petición dos seus gobernados.
Durante o Alto Imperio
A rivalidade entre senadores e équites perdurou durante todo o período final da República e as Guerras Civís. Cando Octavio, convertido en emperador co título de Augusto, asentou o seu poder, procedeu a regularizar a orde ecuestre, asignando aos cabaleiros unha serie de funcións subalternas, pero moi importantes, na novo organigrama do Imperio, creando para eles un cursus honorum propio.
As funcións reservadas aos membros do ordo equester foron: Esta carreira foi regularizada finalmente polo emperador Claudio.
Os équites recibían o anel ou recoñecemento do seu rango directamente do emperador, que os seleccionaba de entre os cidadáns romanos que puidesen demostrar unha fortuna de 400.000 sestercios, e que normalmente procedían das elites das cidades romanas das provincias; tamén os centurións primus pilos e os prefectos dos campamentos das lexións accedían á orde ecuestre.
Desde a época dos Flavios, a súa importancia foi aumentando, pasando a desempeñar os prestixiosos cargos de secretarios da chancelaría imperial.
A medida que avanzaban o século II e o século III, a súa importancia foi medrando ao se crear cada vez máis prefecturas e procuradurías encomendadas a eles, até o punto de que algúns emperadores, como Macrino, eran équites e non senadores. Na época de Galieno, suprimíronse no exército os cargos senatoriais, especializándose os cabaleiros nos mandos militares.
Declive no Baixo Imperio
No baixo Imperio, as reformas de Diocleciano e Constantino I tenderon a fundir nun só grupo a senadores e équites, co que a orde ecuestre tradicional desapareceu a finais do século IV.
Macrosocioloxía
A macrosocioloxía é unha perspectiva da socioloxía que alienta a análise dos sistemas sociais e poboacionais a grande escala. Enfócase maiormente ó nivel da estrutura social, e frecuentemente ó nivel da abstracción teórica. É a contraparte da microsocioloxía, que se enfoca na axencia social individual. A macrosocioloxía tamén abrangue ós individuos, ás familias e a outros aspectos constituentes da sociedade, pero sempre o fai en relación a un sistema social meirande dos cales forman parte. A macrosocioloxía tamén pode ser a análise de grandes colectivos sociais (por exemplo unha cidade ou a Igrexa). As poboacións humanas son consideradas unha sociedade no grao que é politicamente autónoma e os seus membros participan nun amplo abano de actividades de cooperación. Por examplo, esta definición pode aplicarse á poboación de Alemaña sendo unha sociedade, pero as persoas xermano-falantes en si mesmas no se considerarían unha sociedade por estar dispersas en varios países. A macrosocioloxía estuda tendencias sociais amplas que se poden aplicar posteriormente ás características máis pequenas dunha sociedade. Para diferencialo ben, a macrosocioloxía estuda cuestións como a guerra, o sufrimento nas nacións do Terceiro Mundo, a pobreza e a privación ambiental, mentres que a microsocioloxía analiza cuestións como o rol da muller, a natureza da familia e migración.
Eardwulf de Kent
Traxectoria
Eardwulf é coñecido a partir de dous documentos, un carece de data, pero identifica ao pai de Eardwulf como Eadberht I (a patre meo Eadberhtuo); o outro ten unha data que é incompatíbel coa súa lista de testemuñas, pois está datado en 762, pero pon como testemuña ao Arcebispo Cuðbert, quen morreu en 760; aparece tamén como testemuña ao rei Æðelberht II (Aethilberchtus rex Cantie).
Little Thoughts EP
Listaxe de cancións
O EP tamén contén un vídeo musical de "Little Thoughts".
Mesosoma (homónimos)
O termo mesosoma (derivado das palabras do grego antigo μέσος mésos, "medio" e σῶμα sõma, "corpo"; literalmente: "o medio do corpo" ou "no medio do corpo") pode referirse a:
Picapeixe
O picapeixe (Alcedo atthis), tamén chamado martiño peixeiro ou alción, é a única especie europea da familia dos picapeixes (Alcedinidae). Vive nunha ampla área de Europa, Asia e o noroeste de África, en zonas de augas limpas.
Descrición
Coma tódolos representantes da súa familia, o picapeixe ten o corpo curto e de aspecto sólido, as patas e as plumas da cola tamén curtas e alas anchas. A cabeza é grande, o pescozo curto e o bico longo (uns 4 cm.) e afiado. O corpo mide uns 16 a 18 cm., a envergadura das alas é duns 25 cm. e pesan ó redor de 35 ou 40 gramos.
A parte superior da cabeza, as plumas externas das alas, os ombreiros e as plumas da cola son de cor azul verdoso, máis ou menos escuro, barrado na zona da cabeza por listas de cor azul mariño. As plumas das alas teñen puntas azul mariño, no lombo as listas son azul turquesa. A gorxa é branca. Nas aves adultas o resto da parte inferior ten corres que van do vermello de ferruxe ó castaño. O debuxo da cabeza esta composto por plumas de cor castaño avermellado nos oídos, manchas brancas nos lados do pescozo e unha barbadela verde azulada ou azul. Na fronte hai unha mancha acastañada diante de cada ollo, que parece branca cando se ve de lonxe. na época de cría os pés son de cor vermella alaranxada.
o peteiro dos machos é negro, que pode ser algo máis claro por debaixo. A parte inferior do das femias é alaranxado dende a base ata polo menos o terzo distal. A plumaxe da parte superior do corpo ten nos machos, en xeral, un ton azul de base con manchas grandes de cor azul escuro na parte superior da cabeza. Nas femias a cor de base e máis axiña verde azulada.
Entre agosto e mediados de novembro van remudando as plumas nunha orde estrita. O grao de muda depende das áreas xeográficas: así en Centroeuropa mudan unhas tres cuartas partes da plumaxe, acabando a muda no verán seguinte. Os paxaros nados cambian na súa primeira muda tódalas plumas pequenas e ás veces as da cola.
Voz
A súa chamada é un son curto, agudo e repetido, que pode reproducirse como "ti-it".
Na época de cría son ruidosos, variando algo o seu chío.
Distribución e hábitat
Vive en boa parte de Europa, Asia e noroeste de África. Falta en Islandia, norte de Escocia, norte de Escandinavia e Siberia e tamén en zonas de alta montaña. Hai poboacións illadas no leste de Indonesia e en Melanesia. No centro e oeste de Europa é unha ave sedentaria, pero cara ó leste vaise facendo migratoria, aínda que este aspecto da súa conduta esta pouco estudado.
Vive en zonas de augas limpas con poboacións de peixes pequenos e sitios axeitados para pousarse durante a espreita, con preferencia polas zonas acuáticas ben rodeadas de árbores. Habita preto de ríos, regos e lagos e, ás veces, de zonas acuáticas artificiais coma estanques e canais. Fora da época de cría poden aparecer á beira do mar. Fan os niños en ribeiras de difícil acceso ou en raíces de arbores grandes caídas ben cubertas de terra. Poden aproveitar furados feitos polo ser humano.
Sistemática
A filoxenia da familia dos picapeixes (Alcedinidae) foi reconstruída a partir de estudos xenéticos feitos en 38 especies do grupo. As diferenzas entre as especies dos xéneros Ceyx e Alcedo parecerían indicar que non forman un grupo zoolóxico compacto, polo que as relacións internas da familia non están aínda claras.
Sistemática interna
De acordo co ITIS hai sete subespecies:
Cornello
O termo cornello pódese referir a:
Picapeixe
Alimentación
miniatura|dereita|250px| Picapeixe cun peixe capturado
miniatura|upright|
Aliméntanse de peixes, insectos acuáticos adultos e as súas larvas, pequenos crustáceos e cabezolos. Poden tragar peixes de ata 9 cm de lonxitude e 2 cm de altura a nivel dorsal. Se o peixe é máis estreito poden tragar exemplares de ata 12 cm. de lonxitude.
Caza mergullándose na auga. Póusase en silencio nunha póla enriba da auga ata que localiza unha presa. Entón mergúllase na auga en diagonal, coa cabeza por diante e acelerando con sacudidas curtas das alas. Durante a inmersión os ollos están cubertos por unha membrana nictitante. As alas están ben pegadas ó corpo ou estiradas cara arriba. Xusto antes de capturar a presa fréanse coas patas e abrindo as alas. Sobe á superficie coa cabeza pegada ó peito, o primeiro que saca da auga é a caluga, despois saca o bico e sae voando da superficie, Todo este proceso non dura en xeral máis que dous ou tres segundos. Se lle faltan sitios xeitosos para pousarse pode mergullarse na auga desde o aire.
Precisa unha póla forte ou outro sitio estable para preparar a presa antes comela. As presas pequenas son tragadas inmediatamente. Os peixes meirandes zóupanos contra a pola ou sacódenos ata que morren e despois trágaos. Os restos indixeribles coma arganas ou partes quitinosas dos insectos son vomitados entre unha e dúas horas despois da comida.
Reprodución
miniatura|Alcedo atthis Os máis dos picapeixes son monógamos. En anos de abundancia algúns machos poden practica-la bigamia con femias que crían separadas por quilómetros de distancia. Nestes casos o macho alimenta ás crías das dúas niñadas a un tempo. Entre febreiro e marzo voan chiando ó longo da auga e, cando encontran unha posible parella, perséguena voando sobre da auga ou entre as árbores. É en xeral o macho o que escolle o lugar de cría.
Cortexo e aparellamento
Na época de cortexo o macho ofrece peixiños á femia, que esta recolle axitando as alas e chiando. A alimentación serve para escolle-la parella e reforza os vencellos entre elas. Ás veces os dous membros póusanse nunha pola próxima ó posible lugar de cría e chían alternativamente.
Durante a preparación do furado para aniñar prosegue o sistema de ofrecer alimentos e, finalmente, teñen lugar as cópulas, realizadas en xeral nunha póla, e durante as que o macho, pousado no lombo da femia, agarra co bico as plumas da cabeza desta, equilibrándose coas alas.
O niño
Os picapeixes fan un furado nunha parede vertical de arxila ou area compacta. Procuran sitios enxoitos, libres de vexetación e raíces, en xeral na parte superior da parede. O furado, lixeiramente ascendente e ovalado, mide de 40 a 80 cm e uns 8 cm de alto. A zona do niño mide uns 17 cm de diámetro e 2 cm de alto. Cando cavan en paredes de area máis branda os furados poden chegar ó metro.
Fan o burato co bico, roldándose para traballar o macho e a femia. Mentres un deles fura, o outro, en xeral, vixía. Cando o túnel vai avanzando expulsan a terra cara atrás coas patas. Se atopan durante a escavación unha pedra ou unha raíz que lles impiden continuar poden desviar a galería ou comezar unha nova. A construción dura dúas ou tres semanas. Marcan os túneles acabados con excrementos.
Ás veces unha parella pode comezar máis dunha galería e mesmo acabar varias. Outras veces aproveitan, despois de limpalas, galerías vellas ou acaban outras comezadas en anos anteriores. Entre finais de marzo e comezos de abril, as máis das parellas teñen xa preparado un túnel axeitado.
A niñada
Do 30 ó 40% das postas fracasan, normalmente por inundacións causadas por choivas fortes, que arrastran ou rompen os ovos. Outro efecto das choivas e o de dificultar a pesca, co que os pitos poden morrer de fame. Mesmo os adultos non poden sobrevivir sen comer máis que períodos curtos.
Unha galería construída inaxeitadamente pode permitir que ratos, raposos, ou outros depredadores teñan acceso fácil ós ovos ou ós polos. Os paxaros adultos poden tamén abandonar a cría se son molestados polo home. Despois da perda do niño a femia pode poñer poucos días máis tarde outros seis ovos.
Desenvolvemento dos polos
Os polos nacen cegos e espidos. Os primeiros días son alimentados con insectos e despois con peixes de ata cinco cm mentres un dos pais caza e o outro permanece no niño. Ós oito días comezan a aparecerlles as primeiras plumas, de cor azul. Nesa época son alimentados só pola noite. Ós 14 días teñen xa a plumaxe completa, cuberta dunha especie de funda que perden ás tres semanas.
Entre 23 e 28 días despois de saíren do ovo, cuns 42 gramos de peso, comezan a voar, abandonando o niño por períodos de duración variable. Permanecen preto do niño, a miúdo agachados nas polas máis mestas. Seguen a ser alimentados, preferentemente polo macho e con peixes. Comezan axiña a aprender as técnicas de pesca e pouco despois son expulsados polos pais do territorio de cría.
Entre xuño e xullo poden facer, polo menos en Centroeuropa, unha segunda cría e, en situacións adecuadas, unha terceira ou mesmo unha cuarta.
Entre os depredadores máis habituais que os ameazan están os azor, o gabián e os bufos.
Desprazamentos
Os adultos permanecen durante a estación de cría no mesmo territorio, mentres que os inmaturos xa independentes procuran un lugar axeitado para vivir entre o verán e o outono. Poden desprazarse ata mil quilómetros. Os pitos da segunda e terceira niñadas desprázanse en xeral máis lonxe cós da primeira. miniatura|esquerda|250px|Picapeixe (Alcedo atthis)
Conduta
O picapeixe é territorial e solitario, moi fiel ó lugar que escolle para vivir. Pasa ás veces moito tempo pousado nunha póla preto da auga. A presenza doutro conxénere provoca unha resposta inmediata. O propietario do territorio reacciona erguéndose, estirándose e deixando cae-las alas cara adiante. A miúdo abre tamén o peteiro. Para reforza-la ameaza fai lentas reverencias diante do intruso. A ameaza máis intensa consiste en abri-las alas amosándose en todo o seu tamaño. Os duelos poden acabar con voos de persecución que ás veces duran horas. A disputa acaba coa rendición do máis feble.
En casos extraordinarios poden loitar, intentando os paxaros apuxarse fora do lugar onde están pousados e collerse pola caluga co bico. Se a loita queda indecisa agarran un ó outro polo peteiro, sacódense e poden acabar caendo ó chan ou á auga. As feridas son pouco habituais.
Os inmaturos á procura dun territorio son, ás veces enerxicamente expulsados se entran na área de cría dos adultos. Noutras ocasións son tolerados. Amosan moito interese polos niños e en poden colaborar esporadicamente na alimentación das crías dos amos do territorio.
Fóra da época de cría varios picapeixes poden compartir territorio se hai alimentación abundante.
A miúdo foxen das aves de presa voando baixo sobre a auga e mergullándose de socato.
Ameazas e protección
O frío do inverno é unha ameaza grande para a especie. En invernos moi duros as poboacións poden reducirse rexionalmente ata no 90% por falta de alimentación, perda da capacidade de voar ou conxelación.
Anos atrás era moi perseguido polos pescadores. Hoxe en día a perda dos seus hábitats pola contaminación das augas, o desecado ou a urbanización son a ameaza principal para a súa subsistencia. O picapeixe é o símbolo da protección das especies das zonas acuáticas continentais
Etimoloxía e nome
En 1758 Carl von Linné deulle o nome científico de Alcedo ispida. A palabra latina Alcedo vén do grego Halkyon, que significaría “o incubado no mar“. A orixe deste nome e mitolóxica: Alcyone, filla de Eolo, tirouse ó mar cando soubo que o seu home Ceyx morrera nun naufraxio, e os deuses, apiadándose dela, converteron ós dous en paxaros. Cada inverno a femia do alción fai un niño sobre das ondas, onde pon os ovos e choca as súas crías. Mentres está a criar sucédense os días do alción, sete días sen vento e de boa mar antes e despois do solsticio de inverno.
Mitoloxía e culto
Os antigos gregos e romanos crían que o picapeixe facía efectivamente os seus niños no mar. Plutarco pensaba que o niño estaba feito de escamas de peixe. Plinio o vello falaba na súa Naturalis historia do ano 70 dun niño que nin o aceiro podía destruír. Mesmo ata o século XIX pensábase que os días do alción coincidían coa época de cría do picapeixe. O mito grego sobre a fidelidade do picapeixe continuou vivo ata os tempos modernos. O naturalista Conrad Gessner 1669 escribía que a femia emitía un canto lúgubre cando o macho morría. Os picapeixes daban boa sorte e favorecían as viaxes e as capturas dos pescadores.
Das plumas do picapeixe facíanse talismáns conta o lóstrego (véxase tamén pedra de raio). O seu corazón seco tíñase por un antídoto contra o veleno. Críase tamén que o seu bico indicaba sempre a dirección do vento ou o norte, polo que o seu corpo momificado e pendurado podía servir de compás. Paracelso cría que despois de morto o corpo do picapeixe non podrecía e o naturalista Balthasar Sprenger 1753 escribiu un artigo no que afirmaba esa teoría.
As súas plumas estiveron de moda no século XIX, usándose sobre todo para adornar sombreiros de muller. Foron tamén cazados para facer moscas artificiais para a pesca con cana.
Aturuxo (Ferrol)
Aturuxo foi unha revista literaria, fundamentalmente poética -aínda que tamén deu cabida á crítica literaria-, que se publicou en Ferrol entre 1952 e 1960.
Historia e características
Apareceu en setembro de 1952. Foi dirixida por Miguel Carlos Vidal e Tomás Barros, que xunto a Mario Couceiro, conseguiron levar a cabo esta empresa literaria nun Ferrol que daquela presentaba unha moi escasa actividade cultural. No contexto das revistas poéticas publicadas en Galiza entre 1940 e 1960 ocupa un posto de relevo. Nas súas páxinas aparecen setenta e sete escritores. Os seus colaboradores galegos eran de grande relevancia. No seu primeiro número, ilustrado por Isaac Díaz Pardo, aparecen poemas de Luz Pozo Garza, Pura Vázquez, Tomás Barros, Ramón Cabanillas, Fernando Cadaval, Carballo Calero, Gabino A. Carriedo, Manuel Conde, Ángel Crespo, Ramón de Garciasol, Ramón González-Alegre Bálgoma, Ángel Johán, J. Leyra, Rafael Millán, Otero Pedrayo, Luis Pimentel e Miguel C Vidal. O segundo número apareceu en xullo do ano seguinte. Foi a primeira en dedicarlle un número monográfico de homenaxe a Luis Pimentel.
1710
Outros
Historia ano a ano
Aelfwald de Anglia Oriental
Ælfwald, en inglés antigo , (gobernante "Elf"), finado en 749, foi rei do reino anglosaxón de Anglia Oriental do 713 ao 749, reino que incluía os actuais condados ingleses de Norfolk e Suffolk.
Incilius alvarius
Incilius alvarius (antes chamado Bufo alvarius) é unha especie de sapo que vive no norte de México e suroeste dos Estados Unidos. Produce unha toxina en forma de exsudado das glándulas da pel, que contén 5-MeO-DMT e bufotenina.
Aelfwald de Anglia Oriental
Traxectoria
Foi o último rei da dinastía dos Wuffingas, cando sucedeu ao seu pai Ealdwulf, que gobernou por corenta e nove anos. Ælfwald gobernou durante trinta e seis anos e apenas tivo que facer ningún tipo de acción militar externa nin tivo loitas dinásticas internas, representa un longo período de estabilidade e de paz para os anglos orientais. Isto foi debido a varios factores, incluíndo a natureza resolta dos anglos orientais en asuntos eclesiásticos e a prosperidade debida ao comercio entre os portos da boca do Rin e o porto dos anglos en Gipeswic (moderna Ipswich). A cuñaxe de sceattas anglosaxoas incrementouse en tempo de Ælfwald e suxeriuse que os lugares onde se descubriron altas concentracións destas moedas son unha proba da existencia de ceca, mercados e actividade de produción propia.
Incilius alvarius
Descrición
miniatura|esquerda|upright|Área de distribución de Incilius alvarius nos Estados Unidos (tamén vive no noroeste de México)
Pode medrar ata 19 cm de longo e é o sapo máis grande dos Estados Unidos coa excepción de Rhinella marina. Ten unha pel de aspecto coriáceo lisa, verde oliva ou marrón con pintas. Xusto detrás do seu ollo dourado con pupila horizontal hai unha avultada glándula paratiroide con forma de ril. Baixo esta hai unha grande área circular verde clara, que é o tímpano. Na comisura da boca hai unha verruga branca e glándulas brancas nas patas. Todas estas glándulas producen secrecións tóxicas.
Aelfwald de Anglia Oriental
Liñaxe
A liñaxe dos anglos orientais nas Genealogiae regum anglorum de bede chega ata Ælfwald, indicando que foi feita durante o seu reinado, posibelmente en torno a 726. Mostra a Ælfwald como fillo de Eadwulf, a liñaxe ir retrocede nos antepasados pasando por Aethelric, Eni, Tytila, Wuffa, Wehha, Wilhelm, Hryp, Hrothmund, Trygil, Tyttman, Caser (César) e o deus Woden. A Historia Brittonum, probabelmente feita a principios do século IX, tamén ten unha versión (o de ortu regum Estanglorum) en orde decrecente, que mostra: "Woden xerou a Casser, que xerou a Titinon, que xerou a Trigil, que xerou a Rodmunt, que xerou a Rippan, que xerou a William Guechan. El foi o primeiro que reinou en gran Bretaña, sobre os anglos orientais. Guecha xerou a Guffa, que xerou a Tydil, que xerou a Ecni, que xerou a Edric, que xerou a Aldul, que xerou a Elric". Non se sabe seguro de se o último nome, Elric, é unha confusión con Ælfwald ou se se refire a un individuo diferente.
Incilius alvarius
Descrición
Os cans que atacan estes sapos poden quedar paralizados ou morrer. Os mapaches aprenderon a empurrar o sapo nunha lagoa pola pata de atrás, poñelo patas arriba e empezar a comelo polo ventre, unha estratexia que evita poñerse en contacto coas glándulas velenosas. A diferenza doutros vertebrados, este anfibio obtén auga principalmente por absorción osmótica a través do seu abdome. Os sapos da familia bufonidae teñen unha rexión de pel que se estende desde o medio do abdome ata as patas anteriores e está especializada en realizar unha rápida rehidratación. A maioría da rehidratación faise por absorción de auga de pequenas pozas ou obxectos húmidos.