cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Golpe de Estado de Pavía
Contexto: a proclamación da República Federal e a rebelión cantonal
O lema do novo goberno de Salmerón era o "imperio da lei", o que significaba que para salvar a República e as institucións liberais era necesario poñer fin aos grupos carlistas e cantonais. Para sufoca-la rebelión cantonal, tomou duras medidas como destituír aos gobernadores civís, alcaldes e soldados que apoiaran dalgún xeito aos cantonalistas e, como a prioridade era o restablecemento da orde, non lle importou nomear a xenerais opostos á República Federal, como Manuel Pavía ou Arsenio Martínez Campos, para que dirixiran as expedicións militares a Andalucía e Valencia, respectivamente. Tamén adoptou un feixe de medidas: mobilizou aos reservistas, aumentou a Garda Civil con 30.000 homes, nomeou delegados do goberno nas provincias cos mesmos poderes que o Executivo, autorizou que os consellos comarcais impuxesen contribucións de guerra e puidesen organiza-las forzas armadas provinciais e, finalmente, decretou que os barcos en poder do cantón de Cartaxena fosen considerados piratas, o que significaba que calquera barco podía afundilos, tanto en augas españolas como en augas exteriores. Grazas a estas medidas, os diferentes cantóns foron sometidos un tras outro, agás o de Cartaxena, que resistiu até o 12 de xaneiro de 1874.miniatura|O xeneral José López Domínguez, comandante do exército que sitiou e conseguiu rendi-lo Cantón de Cartaxena, a comezos do século XX.Nicolás Salmerón renunciou ao seu cargo porque non quería asinar as penas de morte de varios soldados acusados ​​de traizón, xa que estaba absolutamente en contra da pena de morte. Para substituílo, o 7 de setembro, as Cortes elixiron a Emilio Castelar. Castelar obtivo inmediatamente das Cortes a concesión de poderes extraordinarios para lle pór fin á guerra carlista e á rebelión cantonal e, tamén, a suspensión das súas sesións dende o 20 de setembro de 1873 até o 2 de xaneiro de 1874, o que entre outras consecuencias supuxo paralizar o debate e a aprobación do proxecto de Constitución federal. Os extraordinarios poderes que obtivo Castelar permitiulle gobernar por decreto, facultade que inmediatamente utilizou para reorganizar o corpo de artillería disolto hai uns meses a finais do reinado de Amadeu I, chamar os reservistas e convocar unha novo leva coa que obtivo un exército de 200.000 homes e o lanzamento dun préstamo de 100 millóns de pesetas para cubrir os gastos de guerra.
Preparación do golpe
A política de achegamento de Castelar aos constitucionalistas e os radicais, os dous partidos liberais que apoiaran a Monarquía de Amadeu I, atopou a oposición dos "centristas" de Pi i Margall, pero tamén a dos "moderados" que seguiron a Nicolás Salmerón -quen nun principio apoiaran ao goberno- porque crían que a República debía ser construída polos auténticos republicanos e non polos acabados de chegar -estaban en contra de facer unha "política fóra da órbita republicana". Esta oposición aumentou cando Castelar nomeou xenerais de dubidoso apoio á República para os postos máis importantes -como Manuel Pavía, o novo capitán xeneral de Castela a Nova, que incluía Madrid- e cando ocupou os postos vacantes de tres arcebispados a mediados de decembro -Toledo, Tarragona e Santiago de Compostela-, o que indicaba que entrara en negociacións coa Santa Sé, restablecendo de facto as relacións con ela e que se opuña á separación da Igrexa e do Estado defendidos polos republicanos. A isto engadiuse un decreto do 22 de decembro que autorizaba aos gobernadores civís a suspender os xornais sen necesidade de aviso nin multa previa e a supresión arbitraria de deputacións e concellos, como Madrid, cuxos concelleiros foron substituídos por outros máis conservadores.miniatura|Xeneral PavíaO primeiro sinal de que Salmerón deixara de apoiar ao goberno de Castelar produciuse ao mesmo tempo cando os seus partidarios votaron xunto a Pimargalianos e "intransixentes" na Deputación Permanente das Cortes contra a proposta de Castelar de que se celebrasen eleccións para ocupa-los escanos vacantes, polo que foi rexeitada. Esta votación supuxo un serio dilema para Castelar, ao ter que "decidir entre os federais e os conservadores", segundo informou o embaixador británico ao seu goberno.
Como consecuencia da derrota parlamentaria de Castelar, Cristino Martos, líder dos radicais, e o xeneral Serrano, líder dos constitucionalistas, que ata entón andaban a se preparar para as eleccións parciais que xa non se ían convocar, acordaron levar a cabo un golpe de estado para evitar que Castelar fose substituído como xefe do Poder Executivo por un voto de censura que se esperaba que presentasen Pi i Margall e Salmerón en canto as Cortes reabrisen o 2 de xaneiro de 1874. O acordo entre Serrano e Martos estipulaba que o primeiro ocuparía a presidencia da República e o segundo a presidencia do goberno.
Cando o 20 de decembro, Emilio Castelar soubo do golpe de estado que se preparaba, chamou ao capitán xeneral de Madrid, o xeneral Pavía, ao seu despacho o día 24 para tratar de convencelo de que cumprise a lei e non participase no intento. Nesa reunión, como Pavía relatou máis tarde, pediu a Castelar que promulgase un decreto polo que se ordenaba a continuación das suspensións das Cortes e que "fixaría a Porta do Sol con catro baionetas", ao que Castelar rexeitou rotundamente, afirmando que non se separaría un ápice de legalidade. Non obstante, como Pi e Margall se pregunton máis tarde, cando soubo dos feitos, por que Castelar permitiu a Pavía continuar co seu proxecto de disolución forzosa das Cortes e non o destituíu inmediatamente do seu posto de máxima autoridade militar en Madrid? Pavía afirmou máis tarde que cando saíu da reunión con Castelar preguntouse: "Debo permitir que estale a anarquía?" Un sinal de que o xeneral Pavía non admitía a supremacía do poder civil sobre o exércitoe que o levou a considerar que o o golpe de estado que tiña previsto dar era lexítimo, produciuse unhas semanas antes cando, con motivo do funeral do deputado Ríos Rosas, intentou situarse na procesión fúnebre inmediatamente detrás do Goberno e diante da Mesa das Cortes, tendo que intervir o propio Castelar para restablecer a prioridade. Daquela, Castelar, que estaba informado de primeira man de que perde o voto, íase producir o golpe de estado, non tivo a coraxe de destituír aos xenerais afonsinos e, unha semana máis tarde, o 31 de decembro, escribe unha queixosa carta a un xeneral desafecto e sobriño de Serrano, o xeneral José López Domínguez, quen dirixira o asedio de Cartaxena -o último reduto da rebelión cantonal-, para lle asegurar que non sairía nnunca da lei e que abandonaría o poder se as Cortes así o decidisen. Igualmente, suplicáballe que el tamén fose fiel a lei pois estaba decidido a fundar a República "na orde, a aumenta-lo exército e a salva-la disciplina e todo aquilo que nos poida dar patria". O xeneral López Domínguez respondeulle o 2 de xaneiro: "Pode este bizarro exército que me orgullo de mandar consenti-la ignominia de ver triunfar aos sublevados? [...] Temo que a Cámara poida tomar un camiño para que a súa legalidade sexa o deshonor do país." Despois de ler isto, Castelar non o destituíu.
Daquela, Castelar xa sabía que Nicolás Salmerón ía sumarse ao voto de censura porque o día anterior, o 30 de decembro (ou o 26 de decembro segundo outras fontes), na entrevista que mantivera con el, Castelar non aceptara as condicións que lle propuxera para seguir dándolle o seu apoio: substituír aos xenerais que Castelar designara por outros adictos ao federalismo; revogación do nomeamento de arcebispos; cesamento dos ministros máis conservadores dando entrada no goberno aos seus seguidores e a discusión inmediata e aprobación da Constitución Federal. Ese mesmo día, 31 de decembro, Pi i Margall, Estanislao Figueras e Salmerón reuníronse para acordar presentar un voto de censura contra Castelar o 2 de xaneiro, aínda que sen decidir quen o ía facer.
O golpe
miniatura|[[Eduardo Palanca Asensi, o candidato dos republicanos federais para substituír a Emilio Castelar, cuxa elección foi impedida polo golpe de Pavía.]] Cando as Cortes reabriron, ás dúas da tarde do 2 de xaneiro de 1874, o capitán xeneral de Madrid, Manuel Pavía, antigo partidario de Prim, con quen se pronunciara en Villarejo de Salvanés, tiña as súas tropas listas para o caso de que Castelar perdese a votación parlamentaria -tamén pedira aos líderes do Partido Radical e do Partido Constitucional que se reunisen nunha casa xunto ao Congreso e que agardasen alí as súas "ordes". Pola outra banda, tamén había batallóns de Voluntarios da República, preparados para actuar se Castelar gañaba.
De feito, segundo Jorge Vilches, "o cantón de Cartaxena recibira o encargo de resistir até o 3 de xaneiro, día en que o goberno de Castelar sería derrotado e se formaría un goberno intransixente que "legalizaría" a súa situación e levaría a cabo a "cantonalización" de España"; aínda que segundo outros autores, como Barón Fernández, que afirman que non hai probas documentais diso:
Nada máis saír do Congreso, o xeneral Pavía enviou un telegrama aos líderes militares de toda España no que pedía o seu apoio ao golpe de estado, que Pavía denominou "a miña misión patriótica", "preservando a orde a toda costa". No telegrama xustificou o que máis tarde chamou "o acto do 3 de xaneiro":
Un dos primeiros en responder ao telegrama de Pavía foi o xeneral López Domínguez, que comandaba o exército que asediaba Cartaxena:
miniatura|Retrato do [[Francisco Serrano Domínguez|xeneral Serrano, derradeiro presidente da I República que impuxo unha ditadura, dende xaneiro até decembro de 1874.]]
As consecuencias: fin da República Federal e ditadura de Serrano
O xeneral Pavía intentou formar un "goberno nacional" presidido por Emilio Castelar, pero na reunión de líderes políticos constitucionais, radicais, afonsinos e republicanos unitarios que Pavía convocou para ese fin. Os republicanos federais de Salmerón e Pi i Margall e os "intransixentes" foran excluídos e, por outra banda, tamén Castelar rexeitou asistir porque non quería manterse no poder por medios antidemocráticos e publicou o mesmo día 3 unha protesta contra as espadas militares e as baionetas federais que acabaran coa República. Días despois, do seu xornal recentemente fundado, culpou da "ditadura militar" aos golpistas, aos intransixentes e aos socialistas. Na reunión, Pavía defendeu a república conservadora e, por iso, impuxo ao republicano unitario Eugenio García Ruiz como ministro de gobernación, mentres que o afonsino Antonio Cánovas del Castillo propuxo que o goberno fose "innominado" para prepara-la restauración da monarquía borbónica. na persoa do príncipe Afonso, fillo da destronada raíña Isabel II, sendo apoiado polo constitucional Práxedes Mateo Sagasta, pero a negativa do tamén constitucional xeneral Serrano, que acabou sendo nomeado xefe do novo goberno, deixou aos afonsinos no á marxe.
Estes feitos marcaron o fin de facto da Primeira República, aínda que oficialmente continuaría case un ano máis, co xeneral Francisco Serrano á fronte - "nominalmente a República continuou pero completamente desnaturalizada", di José Barón Fernández -. Como ten sinalado María Victoria López Cordón, "a facilidade e pouca resistencia coa que Pavía acabou coa República federal, entrando no Congreso coas súas tropas, é o mellor exemplo da fraxilidade dun réxime que apenas tiña unha base para se soster".
O líder do partido Afonsino, Antonio Cánovas del Castillo, tamén dixo á raíña Isabel II exiliada que "os principios democráticos están feridos de morte" e que só se trata de "tranquilidade, serenidade, paciencia, así como perseveranza e enerxía" para lograr a restauración da monarquía borbónica.
Jaume Coll Mariné
Jaume Coll Mariné, nado en Muntanyola en 1989, é un poeta e baixista catalán e contrabaixista do grupo de pop-rock Obeses.
En 2022 participou en ''Rosalía en Camiño. Diálogos literarios multilingües,'' celebrados en Padrón, Santiago e Pontevedra. Organizados pola Fundación Rosalía de Castro.
A derradeira noite de Boris Grushenko
A derradeira noite de Boris Grushenko (en Love and Death) é un filme estadounidense de 1975 escrito e dirixido por Woody Allen. É unha sátira sobre a literatura rusa protagonizado por Allen e Diane Keaton no papel de Boris e Sonja, rusos que viven na era napoleónica que participan en falsos debates filosóficos. Allen considerou este filme como o máis divertido ata ese momento.
Estreouse en galego o 26 de agosto de 1993 na TVG.
Pauline Dube
Opha Pauline Dube, nada en Botswana en 1960, é unha científica ambiental de Botswana, coautora do Informe Especial sobre Quecemento Global de 1,5 °C. É unha dos quince científicos responsables de crear o Informe de Desenvolvemento Sustentable Global 2023 para a Organización das Nacións Unidas.
Traxectoria
Dube naceu en 1960 e graduouse na Universidade de Queensland. Durante a década de 1990 obtivo o seu doutoramento grazas a unha colaboración entre a Universidade de Botswana e a Universidade de Queensland organizada pola Organización de Investigación Científica e Industrial da Commonwealth. O traballo consistiu en investigar se os métodos baseados na teledetección utilizados nos rangos australianos poderían aplicarse para vixiar a degradación da terra en Botswana.
En 2012, obtivo unha bolsa de investigación no Centro Nacional de Investigación de Adaptación ao Cambio Climático de Australia (NCCARF) na Universidade de Griffith e novamente en 2018 ocupou un posto similar no Instituto de Cambio Ambiental da Universidade de Oxford.
Dube desenvolveu a súa experiencia en desenvolvemento sustentable, xestión ambiental inclusiva na comunidade e adaptación ao cambio climático. Involucrouse no campo do cambio climático como autora colaboradora do Grupo intergobernamental sobre o cambio climático (GICC). A Organización Mundial da Saúde cre que a incorporación dunha análise baseada no xénero "proporcionaría unha mitigación máis eficaz do cambio climático". Dube participou na redacción de informes importantes para o GICC, incluído o Informe especial sobre o quecemento global de 1,5 °C.
Recoñecementos
O Goberno de Australia outorgoulle un Australia Award, cando foi recoñecida como a "Alumna do ano". En 2007 recibiu un Certificado do Premio Nobel da Paz en recoñecemento ao seu traballo co GICC.
Praza de touros da Coruña
miniatura|dereita|Praza de touros, xunto ao cuartel da garda civil (rúa do Médico Rodríguez).
A praza de touros da Coruña foi un recinto taurino inaugurado o 2 de xullo de 1885. A última corrida de touros que se celebrou nese lugar foi o 7 de outubro de 1967.
Edificio
Construída na zona do segundo ensanche, tiña unha capacidade de 10 027 persoas, unha arena de 52.5 metros de diámetro e unha calella de 1.5 metros con barreira de 1.55 metros. O edificio realizouse en cachotaría, con varios andares e bancadas de madeira de piñeiro galego. O espazo total do recinto ocupaba 15 420 m2. A súa venda foi anunciada o 22 de marzo de 1893 mediante un anuncio no diario El Telegrama.
Historia
dereita|miniatura|Coral Follas Novas na praza de touros da Coruña, 1933. dereita|miniatura|Asistentes á praza de touros en carruaxe. Foto de [[Pedro Ferrer.]] Con anterioridade ao edificio existiran outras tres prazas de touros: a antiga praza Real (na praza de Azcárraga), a praza do Corralón do antigo cuartel de Artillaría (actualmente Zalaeta) e o Campo Volante ou Campo de Marte, todas elas construídas en madeira. O alcalde Juan Flórez pensou en realizar un festival taurino para aumentar o atractivo turístico das festas de verán. A praza de touros da Coruña foi construída entre 1884 e 1885 mediante achegas dos cidadáns. Así, o 25 de xaneiro chegaron 60 000 duros para sufragala. As obras foron dirixidas polo arquitecto Juan de Ciórraga e estaba situada na área da actual praza de San Paulo.
A corrida de inauguración celebrouse o 2 de xullo de 1885. Para a celebración organizáronse tres corridas os días 2, 3 e 5 de xullo. O primeiro día participaron Juan Ruiz Lagartija e Frascuelo, figura máis coñecida da época.
Na praza tomou a "alternativa" o galego Alfonso Cela Celita, o 15 de setembro de 1912 con Manolo Bienvenida de padriño. Outros galegos con actividade na praza foron José Mínguez Galleguito, en maio de 1925, e o 22 de outubro de 1939 José Mínguez Galleguito e Martín Fernández Celita II. Tras retirarse das touradas, José Mínguez foi asesor da praza ata 1956.
O 6 de agosto de 1934, nunha corrida con Ignacio Sánchez Mejías, Juan Belmonte e Domingo Ortega, saíu despedido un estoque, que impactou nun espectador ao que causou a morte.
Luis Miguel Dominguín, cuxo pai posuíu o usufruto de alugamento da praza na década de 1920, tomou a "alternativa" na praza o 2 de agosto de 1944, con Domingo Ortega de padriño.
Durante a Segunda República, a praza de touros foi un lugar de celebración de mitins e tamén o epicentro de revoltas sociais. Despois da guerra civil española, houbo unha proposta para derribala en 1944 e para construír outra praza noutro lugar. Este cambio de localización non tivo lugar, igual que a proposta de compra por parte do concello debido ás discrepacións cos propietarios pola forma de pagamento. Finalmente, a Sociedad Urbanizadora Coruñesa foi quen se fixo coa propiedade en 1945.
A última corrida na praza de touros foi unha corrida de beneficencia celebrada o 7 de outubro de 1967. Participaron Joaquín Bernardo, Antoñete e Andrés Vázquez Nono. Un mes despois do pechamento, foi demolida.
Despois da demolición
Houbo varios intentos para localizar unha praza de touros nos terreos ao lado do estadio de Riazor, onde na actualidade se sitúa a Casa da Auga. En 1968, o alcalde José Manuel Liaño Flores propuxo unha nova localización en Elviña, proxecto que non se levou a cabo.
En 1985, o concello propuxo a construción dun espazo multiúsos nos arredores da cidade en que tamén se realizarían corridas de touros. Inaugurouse o 19 de maio de 1991 co nome de Coliseum.
En xullo de 2015, o concello deixou de financiar a realización da feira taurina.
Fóra de límites
Fóra de límites (en Out of Bounds) é un filme estadounidense de 1986 dirixido por Richard Tuggle e protagonizando Anthony Michael Hall.
Estreouse en galego o 26 de agosto de 1993 na TVG.
Manuel Amador Guerrero
Manuel Amador Guerrero, nado o 30 de xuño de 1833 en Turbaco (Departamento de Bolívar, República de Nova Granada) e finado o 2 de maio de 1909 na cidade de Panamá, foi o primeiro presidente da República de Panamá.
Traxectoria
Guerrero foi membro do Partido Conservador, oficial médico do Exército panameño e líder da revolución de 1903 contra Colombia. A partir do día 4 de novembro de 1903 até o 1 de outubro de 1908 foi presidente da nova República de Panamá. O seu sucesor como Presidente foi José Domingo de Obaldía.
A Orde de Manuel Amador Guerrero, a máxima condecoración que concede Panamá, leva o seu nome.
Raúl Rodríguez Canca
Raúl Rodríguez Canca é un político berciano de Coalición por El Bierzo.
Traxectoria
É técnico superior en xestión e organización de recursos naturais e paisaxísticos. Como presidente da Asociación de Nais e Pais dun colexio de Ponferrada foi un dos fundadores e primeiro presidente a FAMPABI, a Federación de Nais e Pais do Bierzo, en 2017. En 2019 encabezou a lista de Coalición por El Bierzo ás eleccións autonómicas de Castela e León e en xullo de 2020 nun congreso extraordinario entrou na executiva do partido como secretario de organización. Nas eleccións autonómicas de 2022 recuncou como cabeza de lista de CB aínda que desta volta unido coa plataforma El Bierzo Existe.
Mary-Claire King
Mary-Claire King, nada en 1946, é unha xenetista estadounidense. É profesora da Universidade de Washington onde se dedica á investigación sobre a xenética e as súas interaccións de influencias xenéricas e ambientais nas condicións de vida dos seres humanos, en condicións como o VIH, o lupus, a xordeira hereditaria, o cancro de mama e o cancro do ovario. King é coñecida por tres grandes logros:
Traxectoria
King comezou a súa carreira cunha licenciatura en matemáticas (cum laude) aos 19 anos e completou o seu doutoramento en 1973 na Universidade de California, Berkeley, California, en xenética e epidemioloxía, despois de que o seu titor Allan Wilson a convencese de cambiar as matemáticas pola xenética.
Na súa investigación de doutoramento en Berkeley (1973), demostrou mediante análises comparativas de proteínas que os chimpancés e os humanos eran xeneticamente idénticos nun 99%. A súa conclusión convulsionou a opinión pública da época, e revolucionou a bioloxía evolutiva, sendo hoxe de coñecemento común.
O traballo de King apoiaba a hipótese de Allan Wilson de que os chimpancés e os humanos diverxían na rama evolutiva hai tan pouco como cinco millóns de anos, e tanto King como Wilson suxeriron que a regulación xenética probablemente fose a causa das diferenzas significativas entre as dúas especies., a suxestión que desde entón foi asumida por outros investigadores.
King completou a súa formación posdoutoral na Universidade de California, San Francisco (UCSF), e despois converteuse en profesora de xenética e epidemioloxía na Universidade de California, Berkeley, onde traballou de 1976 a 1995.
En 1990 King demostrou que un só xene do cromosoma 17, máis tarde coñecido como BRCA1, era responsable de varios cancros de mama e de ovario (entre o 5-10% de todos os casos de cancro de mama poden ser hereditarios). O descubrimento do "xene do cancro de mama" revolucionou o estudo doutras moitas enfermidades, e cambiou unha posición xeral entre os científicos en contra das súas hipóteses sobre a existencia dunha relación entre a xenética e algunhas enfermidades humanas complexas. Ata entón, a xenética estivera ligada a algunhas enfermidades moi específicas, como a enfermidade de Huntington, a fibrose quística e a anemia falciforme, pero os científicos eran escépticos sobre a utilidade da xenética en enfermidades máis comúns, que incluían máis factores xenéticos e ambientais.
Desde 1990, traballa en colaboración con científicos de todo o mundo para identificar as causas xenéticas da xordeira e da perda auditiva. En 1997, o grupo logrou clonar o primeiro xene non relacionado coa síndrome de xordeira. Seguiu traballando con científicos como Karen Avraham en Israel e Moien Kanaan nos Territorios Palestinos, co fin de dar exemplo de cooperación científica internacional. A xordeira hereditaria é común en Palestina, polo que hai unha gran poboación para comprender mellor a súa xenética.
King tamén traballou no Proxecto Xenoma humano, que ten como obxectivo establecer distincións entre individuos para comprender mellor a evolución e a historia migratoria.
King permaneceu en Berkeley ata 1995, cando foi contratada como profesora de investigación da Sociedade Americana do Cancro na Universidade de Washington.
Traballo de dereitos humanos
As avoas de Praza de Maio recorreron a Mary-Claire King, quen desenvolveu unha técnica de identificación de "avós", mediante o ADN mitocondrial e os marcadores xenéticos HLA tomados de mostras dentais. O caso que abriu a admisión desta proba foi o de Paula Logares en 1984. As técnicas desenvolvidas por King tamén foron utilizadas para identificar a máis de 750 nenos e adultos masacrados na localidade do Mozote, no Salvador.
King traballou cun gran número de organizacións de dereitos humanos, como Physicians for Human Rights e Amnistía Internacional, para identificar aos desaparecidos en países como a Arxentina, Chile, Costa Rica, O Salvador, Guatemala, Haití, Honduras, México, Ruanda, etc. os Balcáns (Croacia e Serbia) e Filipinas. O seu laboratorio tamén produciu identificación de ADN para o exército dos Estados Unidos e os tribunais internacionais de dereitos humanos.
King tamén traballou con Ralph Nader estudando os efectos dos pesticidas nos agricultores, antes de completar o seu traballo de doutoramento con Allan Wilson. King tamén apoiou a non discriminación das mulleres e as minorías sexuais no campo da ciencia, e criticou a patente dos descubrimentos xenéticos.
Premios e honras
Entre os numerosos premios e recoñecementos obtidos por King están:
Asociación Latinoamericana de Integración
A Asociación Latinoamericana de Integración (ALADI) (en Associação Latino-Americana de Integração) é un organismo internacional de ámbito rexional. Foi creado o 12 de agosto de 1980 polo Tratado de Montevideo de 1980 (TM80), en substitución da Asociación Latinoamericana de Libre Comercio (ALALC). Na actualidade, conta con 13 estados membros de Latinoamérica; Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Cuba, Ecuador, México, Panamá, Paraguai, Perú, Uruguai e Venezuela. Calquera país de Latinoamérica pode solicitar a súa adhesión ao proceso de integración.
Obxectivos
A ALADI formouse co propósito de:
Funcións
Á súa vez, a secretaría xeral cumpre con diversas funcións:
Mecanismos da integración
A ALADI propicia a creación dunha área de preferencias económicas na rexión, co obxectivo final de lograr un mercado común latinoamericano, mediante tres mecanismos:
centro|conmarco|589x589px|Acordos da ALADI Os países cualificados de menor desenvolvemento económico relativo (PMDER) da rexión (Bolivia, Ecuador e Paraguai) gozan dun sistema preferente. A través das nóminas de apertura de mercados que os países ofrecen a favor dos PMDER, de programas especiais de cooperación (roldas de negocios, pre-investimento, financiamento, apoio tecnolóxico) e de medidas compensatorias a favor dos países mediterráneos, procúrase unha participación plena de ditos países no proceso de integración. A ALADI dá cabida na súa estrutura xurídica aos máis vigorosos acordos subrexionais, plurilaterais e bilaterais de integración que xorden de maneira crecente no continente. En consecuencia, corresponde á Asociación –como marco ou “paraugas” institucional e normativo da integración rexional- desenvolver accións tendentes a apoiar e fomentar estes esforzos coa finalidade de facelos confluír progresivamente na creación dun espazo económico común.
Raquel Ricart
Raquel Ricart i Leal, nada en Bétera en 1962, é unha escritora valenciana que cultivou diversos xéneros literarios, sempre en valenciano.
Asociación Latinoamericana de Integración
Adhesión
O TM80 está aberto á adhesión de calquera país latinoamericano. O 26 de agosto de 1999 perfeccionouse a primeira adhesión ao TM80, coa incorporación da República de Cuba como país membro da Asociación. Así mesmo, o 10 de maio de 2012, a República de Panamá pasou a ser o décimo terceiro país membro da ALADI.
Por outra banda, tamén foi aceptada a adhesión da República de Nicaragua, na Décimo sexta Reunión do Consello de Ministros (Resolución 75 (XVI)), realizada o 11 de agosto de 2011. Actualmente, Nicaragua avanza no cumprimento das condicións establecidas para constituírse en país membro da Asociación. En maio de 2018, o chanceler dominicano Miguel Vargas durante unha visita oficial ao Uruguai, visitou a sede da ALADI para amosar o interese da República Dominicana en pertencer a este organismo. Dende esa visita, tanto o país como a asociación están a realizar os procedementos necesarios para a integración deste como país membro.
Raquel Ricart
Traxectoria
Deuse a coñecer literalmente ao gañar un segundo premio nos premios Malvarrosa (1980) coa historia I entre tant de núvol, ni un glopet de flor. Nos anos oitenta publicou relatos nas revistas literarias Celobert e Lletres de cambio. Escribiu o texto dramático Ferrabràs (1990), que foi posto en escena por Bambalina Titelles. Publicou varios libros: a novela negra Un mort al sindicat (Tándem, 1999), a novela xuvenil Van ploure estrelles (Tándem, 2001), que xa se publicou varias veces, El quadern d'Àngela (Tándem, 2010), gañador do V Premio Vila de Paterna, Premio Samaruc 2010, incluído en The White Ravens 2012, e traducido recentemente ao galego, e En les mars perdudes (Bromera, 2012), Premio Bancaixa de narrativa xuvenil. En 2010 gañou o prestixioso premio Andròmina de narrativa coa novela Les ratlles de la vida (3i4, 2010), que máis tarde gañou o premio da crítica para os escritores valencianos en 2011, e o premio de creación literaria do Instituto interuniversitario. de Filoloxía da Universidade de Valencia.
Asociación Latinoamericana de Integración
Estrutura institucional
dereita|conmarco|516x516px|Estrutura Institucional da ALADI Segundo o Tratado fundacional, a estrutura está conformada polos seguintes organismos:
Enrique Blanco Cruz
Enrique Blanco Cruz, de nome artístico Miquique, nado no Barco en 1942 e finado en Almuñécar o 5 de maio de 2021, foi un sociólogo, profesor universitario, pintor e escritor galego.
Asociación Latinoamericana de Integración
Estrutura institucional
centro|miniatura|500x500px|Sede da ALADI, en Montevideo, Uruguai
Raquel Ricart
Traxectoria
Raquel Ricart tamén participou nos proxectos editoriais da Fundación Bromera Llegir en valenciano cos títulos Costums i tradicions, Blai, un cor de vagamón, Les dones sàvies del nord e La nit de les pastràssimes, Revolta en l'horta.
Enrique Blanco Cruz
Traxectoria
Naceu no Barco, mais emigrou a Alemaña onde desenvolveu a súa vida profesional. Licenciado en Ciencias políticas, en Medicina e Socioloxía, foi profesor asociado na Universidade Médica de Hannover a finais da década de 1970. Nese tempo militou no SPD alemán, na súa sección de Hannover. Foi tamén catedrático de Medicina social na Universidade de Ciencias Aplicadas de Frankfurt. Con vínculos con Granada e coa comunidade alemá en Almuñécar, chegou a apoiar un partido político de xermanófonos nuns comicios municipais.
Raquel Ricart
Traxectoria
En 2015, publicou unha novela de ciencia ficción: El ciutadà perfecte (Andana), que gañou o Premio da crítica de literatura xuvenil do IIFV (Instituto Interuniversitario de Filoloxía) e a novela El temps de cada cosa gañadora do premio El lector de l'Odissea, na colección Les ales esteses, publicada por RBA-La Magrana.
Enrique Blanco Cruz
Traxectoria
Como pintor afeccionado, foi coñecido como Miquique.
Raquel Ricart
Traxectoria
En 2016 coordina e participa no libro colectivo de relatos Entre dones (Ed. Balandra). En 2017 coordina e participa nun novo libro colectivo La improbable vida de Joan Fuster (Ed. 3i4). Tamén en 2017 participa con historias nos libros: Nosaltres, els fusterians (Ed. Perifèric) e Nosaltres les fusterianes (Ed. 3i4).
Colabora quincenalmente con columnas de opinión no xornal Diari La Veu.
Traducidas ao galego
Publicou o relato Samarra en Nós Diario (Un verán en Galeusca, proxecto impulsado, por terceiro ano consecutivo, entre VilaWeb, Berria e Nós Diario, coa novidade da participación do medio irlandés Belfastmedia. Agosto 2021).
Pablo Fajardo Mendoza
Pablo Estenio Fajardo Mendoza é un activista e avogado ecuatoriano.
Traxectoria
Nacido na cidade da Carmen (Manabí), Fajardo estudou secundaria en Shushufindi (Sucumbíos), polas noites. Xunto a outros amigos, maioritariamente campesiños e indíxenas fundou o Comité de Dereitos Humanos de Shushufindi, onde con tan só 16 anos, foi o seu presidente. Foi despedido do traballo na empresa palmicultora. Posteriormente traballou na empresa petroleira, lugar onde realizou diversas actividades. Grazas ao apoio dos sacerdotes capuchinos, de mozos, campesiños e indíxenas, puido estudar a Universidade Técnica Particular de Loja por correspondencia. No ano 2004 graduouse como avogado en Ecuador.
No ano 2005, foi designado como o avogado principal no xuízo que 48 indíxenas e campesiños, organizados na Unión de Afectados por Texaco, UDAPT, seguen en contra da petroleira Chevron, antes Texaco, a quen acusaron de contaminación na Amazonía ecuatoriana.
Fajardo e o seu equipo usaron como parte das probas, o estudo en saúde do médico investigador Miguel San Sebastián, quen realizou o informe Yanacuri. Con todo, dito estudo non se escapa da polémica. De acordo cunha análise publicada na edición de xullo de 2007 de Medicina Ocupacional y Ambiental, as conclusións ás que chega Miguel San Sebastián sobre os índices de cancro en San Carlos (provincia de Orellana) están viciadas. A análise sinala que o doutor San Sebastián parte dun cálculo equivocado sobre a poboación total; en realidade para os seus cálculos baséase no artificio de considerar o 50% da poboación total de San Carlos, o que deu como resultado que se sobreestimaran os índices de cancro na rexión.
Mediante un xuízo, en 2011 unha corte local en Sucumbídevos sentenciou a Chevron a pagar máis de 9.500 millóns de dólares polo dano ambiental, social e cultural causado na Amazonía ecuatoriana. A sentenza baseouse na abundante proba de dano ambiental existente na Amazonia, onde os mesmos expertos de Chevron, así o confirmaron. A sentenza que atopou a Chevron culpable e condenouna a pagar o custo de reparación, logo foi ratificada pola Corte provincial de Xustiza de Sucumbídevos A Corte Nacional de Ecuador e finalmente no último recurso legal en Ecuador, a Corte Constitucional ratificouna no ano 2018. Co que se consumou a vitoria definitiva da UDAPT en contra de Chevron nas Cortes de Ecuador.
Chevron négase a cumprir coa orde xudicial, polo que o dano persiste até a actualidade. Hoxe a UDAPT traballa en alianza con outros colectivos de Ecuador e o mundo para atopar resposta ao dano existente.
Controversias
Con todo, Fajardo viuse involucrado en diversas controversias.
O 4 de marzo de 2014, un xuíz federal dos Estados Unidos determinou que o avogado Steven Donziger e os seus asociados (entre eles Pablo Fajardo), falsificaron evidencias, subornaron e chantaxearon a xuíces, e confabularon co Goberno de Ecuador para conseguir a sentenza contra Chevron. O diario estadounidense The Wall Street Journal, nun editorial, cualificou á sentenza ecuatoriana e a actuación dos avogados demandantes como “a fraude legal do século.” Ademais, un recente artigo do medio arxentino, Gaceta Mercantil, apuntou unha serie de accións que implican a Fajardo en actividades de fraude, suborno e corrupción.
Embargo a Chevron
O 16 de outubro de 2012 de Conjuez Wilfrido Erazo, da Corte de Xustiza de Sucumbídevos emitiu a orde para embargar os bens que en Ecuador mantén Chevron Corporation, sexa directamente ou a través das súas subsidiarias. Con esta disposición os afectados amazónicos poderán dispor das compañías, accións e contas que mantén a compañía para cubrir o monto da sentenza que existe na súa contra. Esta sentenza á data é de aproximadamente 19.041'414.529,00 de dólares. Actualmente este caso atópase na Corte Constitucional de Ecuador.
Chevron non admitiu a posesión de bens que poidan cubrir o monto da condena imposta e ratificada nos tribunais ecuatorianos, a pesar de que a existencia e manexo de bens e investimentos a través de subsidiarias e compañías afiliadas cara estes ten sido suficientemente comprobada directa ou indirectamente, segundo consta no Formulario K10 (requisito entregado para o exercicio fiscal ante a Comisión da Bolsa e Valores dos Estados Unidos) declarado pola propia Chevron Corporation. O 31 de outubro dese mesmo ano, presentáronse accións de embargo na Arxentina a cargo do bufete de avogados Bruchou, Fernández Madero, Lombardi & Mitrani en Buenos Aires. O embargo foi disposto de acordo á Convención Interamericana sobre Cumprimento de Medidas Cautelares Ditadas no Estranxeiro. Baixo as normas do Tratado, o xuíz de Ecuador solicitou mediante exhorto a intervención da Xustiza Arxentina para o cumprimento das medidas de embargo xa dispostas.
Recoñecementos
No 2007, Fajardo recibiu o "Hero's award" da CNN (heroe da CNN, na categoría de "xente común e heroes extraordinarios") e en 2008 o Premio Goldman para o medio ambiente.
Claudia S. de Windt
Traxectoria
O almirante César de Windt Lavandier, pai da Armada dominicana, inspirouna no seu interese pola natureza. De Windt estudou dereito na Universidade Iberoamericana (UNIBE), conta cunha mestría en Estudos Xurídicos Internacionais da Escola de Dereito da American University e cun Certificado en Negociacións da Escola de Dereito da Universidade Harvard.
En 2001 De Windt comezou o seu traballo no Departamento de Desenvolvemento Sustentable e a Secretaría de Seguridade Multidimensional da Organización de Estados Americanos (OEA), dirixindo iniciativas de reformas lexislativas, xustiza, sostibilidade, dereito ambiental, e a súa vinculación cos dereitos humanos nas Américas. De Windt traballou en propostas para lograr normas e prácticas de comercio que garantan a sostibilidade sen perder de vista a mitigación do cambio climático.
Emitiu argumentos orais con respecto á solicitude da República de Colombia dunha opinión consultiva da Corte Interamericana de Dereitos Humanos sobre a interpretación de varios artigos da Convención Americana sobre Dereitos Humanos, que tratan as implicacións e ramificacións ambientais.
Na OEA foi Xefa da sección de Dereito Ambiental, Política e Boa Gobernalidade e especialista principal de seguridade e xustiza medio ambiental. Foi asesora principal e ten liderado diversos procesos políticos e de negociación no ámbito multilateral e hemisférico en materia de sustentabilidade. Estivo a cargo da iniciativa de conflitividade social do Órgano interamericano.
De Windt colaborou na autoría de varias propostas lexislativas nas Américas incluíndo a Lei Xeral do Ambiente da República Dominicana e as súas normas. En 2015, De Windt formou parte da Comisión de Medio Ambiente que traballou na actualización do marco xurídico ambiental de México, a nivel do Senado Federal. Estes traballos continuaron noutros países da rexión como é o caso do Brasil. De Windt estivo involucrada en procesos de política e negociación sobre sustentabilidade tanto no sistema Interamericano como no de Nacións Unidas.
Durante a pandemia xerada polo virus COVID-19, De Windt propuxo solucións desde o dereito ambiental para abordar pandemias globais como o COVID-19 nas Américas, colaborando coa Comisión Mundial de Dereito Ambiental (WCEL), entre outras cousas, no lanzamento do primeiro seminario web en castelán.
En abril do ano 2020, conxuntamente coa exministra de Xustiza de Paraguai, Sheila Abed, e coa ecuatoriana María Amparo Albán, experta en asuntos ambientais, sustentabilidade e comercio; De Windt fundou o Instituto Interamericano de Justicia y Sostenibilidad (IIJS), unha empresa emerxente institucional con sede na cidade de Washington, D.C., Estados Unidos e con presenza en varias cidades das Américas. De Windt foi designada como Directora Executiva do IIJS o día Mundial do Medio Ambiente, 5 de xuño de 2020.
De Windt é catedrática adxunta da Facultade de Dereito de Washington College of Law, da American University.
Voskhod
Voskhod pode referirse a:
Ivanhoe (filme de 1982)
Ivanhoe é un telefilme británico de 1982 dirixido por Douglas Camfield, cun guión escrito por John Gay. O filme conta a historia do nobre cabaleiro Ivanhoe que regresa a casa logo da Terceira Cruzada e se ve envolta nunha loita de poder polo trono de Inglaterra.
Fiodor Iurchikhin
Fiodor Nikolaievich Iurchikhin, nado en Batumi (Xeorxia) o 3 de xaneiro de 1959, é un astronauta ruso que formou parte das misións STS-112, Soiuz TMA-10, Soiuz TMA-19, Soiuz TMA-09M e Soiuz MS-04 e foi membro das expedicións 15, 24, 25, 36, 37, 51 e 52 á Estación Espacial Internacional.
Ivanhoe (filme de 1982)
Estreouse en galego o 26 de agosto de 1995 na TVG.
Fiodor Iurchikhin
Traxectoria
Iurchikhin graduouse en enxeñaría mecánica no Instituto de Aviación de Moscova en 1983. Foi seleccionado como candidato a astronauta en xaneiro de 1998, completando o seu adestramento en novembro de 1999. Participou nas misións STS-112, Soiuz TMA-10, Soiuz TMA-19, Soiuz TMA-09M e Soiuz MS-04 e foi membro das expedicións 15, 24, 25, 36, 37, 51 e 52 á Estación Espacial Internacional, pasando un total de 672,86 días no espazo.
Austroplatypus incompertus
Austroplatypus incompertus é unha especie de escaravello da ambrosía pertencente á familia Curculionidae (os gurgullos), nativa de Australia, cunha distribución verificada en Nova Gales do Sur e Victoria. Forma colonias no cerne do tronco de Eucalyptus e é o primeiro escaravello que se recoñeceu que é un insecto eusocial. Considérase eusocial porque os grupos que forma conteñen unha soa femia fertilizada que é protexida e coidada por un pequeno número de femias non fertilizadas que tamén fan a maior parte do traballo. A especie probablemente lles cede fungos cultivados a outros gurgullos.
Descrición e ciclo vital
Os ovos dun A. incompertus miden uns 0,7 mm de longo e 0,45 mm de ancho. Desenvóvese por medio de cinco ínstares ou estadios e a súa cabeza crece ata uns 0,3 mm de ancho no primeiro ínstar e ata 0,9 mm no quinto. Despois convértese en pupa e dela emerxe o adulto de 6 mm de longo e 2 mm de ancho. O adulto ten un corpo cilíndrico alongado típico doutros platipodinos e presenta dimorfismo sexual, con machos que son o sexo significativamente menor, unha característica atípica dentro dos platipodinos. As femias teñen élitros adaptados para limpar as galerías e a defensa. Ademais, só as femias presentan micanxios para transportar esporas de fungos.
Hábitat
Como outros escaravellos da ambrosía, A. incompertus vive en simbiose nutricional con fungos da ambrosía. Escavan túneles en árbore vivas nos cales cultivan xardíns de fungos como a súa única fonte de nutrición. As femias fertilizadas forman novas colonias e estas utilizan estruturas especiais chamadas micanxios para transportar fungos a unha nova árbore hóspede. Os micanxios de A. incompertus e a maneira específica na cal a especie obtén as esporas fúnxicas para o transporte foron estudados e comparados cos mecanismos usados por outros escaravellos da ambrosía. As femias fertilizadas empezan a tunelar as árbores en outono e tardan uns sete meses en penetrar a unha profundidade de 50 a 80 mm para depositaren alí os ovos.
Árbores hóspede
Unha avaliación feita polo Departamento de Agricultura dos Estados Unidos (USDA) de troncos non procesados e cachos de madeira de 18 especies de plantas leñosas procedentes de Australia descubriron o A. incompertus na maioría delas, incluíndo: Eucalyptus baxteri, E. botryoides, E. consideniana, E. delegatensis, E. eugenioides, E. fastigata, E. globoidea, E. macrorhyncha, E. muelleriana, E. obliqua, E. pilularis, E. radiata, E. scabra, E. sieberi e Corymbia gummifera. A diferenza da maioría dos escaravellos da ambrosía, infesta árbores sen danos e sans.
Distribución
A. incompertus é endémico de Australia e foi confirmado en varios lugares arredor de Nova Gales do Sur. O seu rango está algo limitado, estendéndose desde Omeo en Victoria e Eden en Nova Gales do Sur cara ao norte ata Dorrigo e ao oeste ata o Bosque Nacional de Styx River no norte de Nova Gales do Sur.
Eusocialidade
A. incompertus é un dos poucos organismos fóra dos Hymenoptera (abellas, avespas, formigas) e Isoptera (termites) que presentan eusocialidade. Os insectos eusociais desenvolven sociedades grandes, multixeneracionais e cooperativas que se axudan para criar os fillos, a miúdo a costa da vida dun individuo ou da súa capacidade reproductiva. Como resultado, as castas estériles dentro dunha colonia realizan o traballo non reprodutivo. Este altruísmo explícase porque os insectos eusociais benefícianse de renunciar á capacidade reprodutiva de moitos individuos ao mellorar a fitness global da descendencia estreitamente emparentada.
Para que un animal sexa considerado eusocial debe satisfacer os tres criterios definidos polo E. O. Wilson. Primeiro, as especies deben ter unha división de traballos reprodutivos. A. incompertus contén unha soa femia fertilizada que é gardada por un pequeno número de femias non fertilizadas que tamén fan a maior parte do traballo de escavación das galerías na madeira, satisfacendo o primeiro criterio. O segundo criterio require que o grupo teña xeracións solapadas, unha característica que se encontra en A. incompertus. Finalmente, A. incompertus mostra coidados cooperativos de incubación, que é o terceiro criterio da eusocialidade.
Hipóteses sobre a evolución da eusocialidade
As razóns que están detrás da evolución da eusocialidade nestes gurgullos non está clara. Os beneficios de ser altruístas poden chegar de dous posibles modos ecolóxicos: os “aseguradores da vida” e os “defensores da fortaleza”. A maioría dos Hymenoptera, que son a gran maioría dos insectos sociais, son aseguradores da vida, nos que a eusocialidade é unha adaptación como salvagarda contra a diminución da esperanza de vida da descendencia. A maioría das termites, como defensores da fortaleza que son, benefícianse de traballar xuntos para explotar mellor un recurso ecolóxico valioso.
As colonias prósperas eusociais de A. incompertus reprodúcense mellor que os eus conxéneres que non se axudan. Isto podería seguir a estratexia de "aseguradores da vida" porque os beneficios para a descendencia dun individuo emparentado aumentarían o desexo de axudar para que os individuos teñan unha mellor posibilidade de propagación de xenes por selección de parentesco. Os himenópteros que seguen ese padrón de vida teñen a vantaxe de que as irmás traballadoras son diploides, incrementando o seu parentesco coa descendencia da futura irmá. Esta hipótese da haplodiploidía mantén que a eusocialidade evolucionou porque a irmás diploides están máis relacionadas con irmás futuras do que o estarían coa súa propia descendencia. Porén, esta hipótese non se mantén para A. incompertus, xa que un estudo de marcadores xenéticos mostrou que todos os adultos, machos e femias, reprodutores ou traballadores, son diploides.