cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palemónidos
Sistemática
As especies máis comúns no Atlántico noroiental pertencen á subfamilia dos palemoninos.
Bembibre, León
Bembibre é un concello español da provincia de León, na comarca do Bierzo (Castela e León). A súa poboación é de 9929 habitantes (INE 2012).
Pedanías
O Concello atópase na localidade de Bembibre, e é a segunda poboación máis importante da comarca do Bierzo, grazas sobre todo á actividade mineira (carbón e ferro).
Historia
Capital da comarca do Val do Boeza, descubríronse castros en toda esta zona, o que demostra que o home habitou estas terras de antigo, aínda que houbo unha repoboación entre os séculos IX e XI orixe das actuais poboacións. A repoboación estivo ligada coa igrexa e a construción dos distintos mosteiros bercianos. O rei leonés Afonso IX impulsou a importancia da vila. O val do río Noceda formou parte do Señorío de Bembibre.
Etimoloxía
O nome procede da lingua galaica Paemeiobris 'o oppidum entre ríos', que foi rebautizada como Interamnium Flavium polos romanos. Os seus habitantes no 15 a. C. aparecen como castellani paemeiobrigenses ex xente susarrorum no bronce de Bembibre achado na zona. Enrique Gil y Carrasco na súa novela El Señor de Bembibre, fala de "a frondosa ribeira de Bembibre", como un dos lugares privilexiados do Bierzo.
Demografía
Evolución demográfica do municipio
Patrimonio e lugares de interese
thumb|Igrexa Parroquial de San Pedro.
thumb|[[Estación de Bembibre.]]
Folclore e costumes
No mes de febreiro organízase a famosa Festa do Botelo. É unha gran comida onde se consomen máis de 1 000 botelos. De toda España acoden personaxes famosos das artes, as letras e a política. En 2009 a festa foi declarada de interese turístico nacional.
En xuño ten lugar a Feira do Mercado Medieval.
A mediados de setembro a cidade celebra as súas Festas Patronais, coñecidas como as do Cristo. O seu Santuario e a imaxe do Ecce Homo son moi queridos na zona. Pero é a finais de xuño e cada sete anos, cando se celebra a gran festa. A imaxe do Santo deixa o Santuario e diríxese en procesión escoltado por impresionantes pendóns ata a Igrexa Parroquial de San Pedro, onde permanece nove días. Durante este tempo a Confraría do Santo Ecce Homo paga unha pensión.
A tradición di que un ano, sen determinar, a xente sacou ao Ecce Homo do Santuario en procesión para que chovese. Cousa que ocorreu e desde entón as xentes do Bierzo Alto honran ao Santo sacándoo en procesión cada 7 anos. A próxima vez será o ano 2015.
Na pedanía de San Román de Bembibre festéxase a festa do Carme (16 de xullo), sendo tradición tomar sidra nos seus bares e mesóns.
Gastronomía
O municipio forma parte da zona de produción de seis produtos que sobresaen pola súa calidade: o viño, a mazá reineta, o pemento, o botelo, a chacina e a pera.
As Parrugueiras, Xermade, Xermade
As Parrugueiras é un lugar da parroquia de Xermade no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
San Cremenzo
San Cremenzo (en castelán: San Clemente) é unha localidade e pedanía pertencente ó concello de Cacabelos, sitúada na comarca do Bierzo. Segundo o INE en 2012 tiña 36 habitantes (19 homes e 17 mulleres).
Fica na estrada a Vilaboa dende Cacabelos.
Tonelada de refrixeración
miniatura|200px|[[Unidade de tratamento de aire de 5 TR.]] A tonelada de refrixeración (TRF) é a unidade nominal empregada nalgúns países, especialmente de Norteamérica, para referirse á capacidade de extracción de carga térmica (arrefriamento) dos equipos frigoríficos e de aire acondicionado. Pode definirse como a cantidade de calor latente absorbida pola fusión dunha tonelada de xeo sólido puro en 24 horas. Nos equipos, isto equivalería a unha potencia capaz de extraer 12.000 BTUs por hora, o que no Sistema Internacional de Unidades (SI) equivale a 3.517 W (3,517 kW).
Se partimos de que para converter unha libra de xeo nunha libra de auga líquida se precisan 144 BTU's, e de que unha tonelada equivale a 2.000 libras, ao multiplicar 144 por 2.000, temos que durante o proceso absorberanse 288.000 BTUs do ambiente (Ver Transmisión de calor). Para os efectos de converter esta valor nunha medida nominal, considerouse un período de 24 horas, polo que ao dividir os 288.000 BTUs polas 24 horas, o resultado é: 288.000/24 = 12.000 BTU/h.
Non obstante, aínda ser unha unidade chamada a desaparecer coa adopción global do SI, actualmente séguese empregando de maneira convencional. O cambio estase dando de forma gradual, pois os fabricantes e enxeñeiros agora especifican a capacidade dos equipos tanto en BTU/h como en Watts, mentres que algúns xa só o fan en Watts.
Arantón, Santa Comba
San Vicente de Arantón é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Santa Comba. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 316 habitantes (172 mulleres e 144 homes) distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2013 cando tiña 328 habitantes. Os seus lugares son As Antes, Arán, Arantón, A Cabreira, A Cova, A Ponte de Abaixo, Rieiro, O Valiño, Vilarnovo e A Xesteira.
O río Xallas
Un lugar fermoso para pasear son as beiras do río Xallas ó seu paso pola parroquia de Arantón, concretamente polos lugares de Rieiro e Xesteira, que dá paso a un dos puntos máis bonitos do río. Desde a presa de Rieiro e Xesteira pódese pasear ata antes do lugar da Cova que é cando acaba.
Cruceiro do Adro
Atópase no adro da parroquia. Está feito en dous tipos de material: a plataforma, o pedestal e o fuste son de granito, e o capitel, a cruz e as imaxes de Cristo e a Virxe son de formigón. Érguese sobre unha plataforma de forma cuadrangular de dous graos cun pedestal de forma semiesférica. O varal, de sección circular no principio, convértese en cadrado no seu remate.
No capitel de forma cuadrangular hai un astrágalo cuadrangular liso, volutas, follas de acanto e un ábaco de lados curvos e vértices achafranados. A cruz é de sección circular e aparencia leñosa con nós; sérvelle de soporte no seu anverso á imaxe de Cristo crucificado, con tres cravos, as mans pechadas, a cabeceira inclinada á dereita, a coroa de espiñas e o pano de pureza anoado diante. No reverso represéntase á Virxe en actitude orante, cos dedos entrelazados, e apoiada sobre unha peana. O cruceiro ten unha mesa pegada de granito
Cruces de pedra no muro do adro
Son catro cruces que se atopan no muro do adro da parroquia. Son moi similares, de granito, sobre pedestais tamén de granito, sección octogonal e remates florenzados. Estas cruces de pedra que se atopan sobre os muros dos adros, están sinalando ou acoutando un espazo sagrado, fronte a outro profano exterior.
Cruz de pedra no lugar das Antes
Atópase no sitio coñecido como cruceiro das Antes de Arriba, sobre un valado, á entrada dunha propiedade, e nunha encrucillada de camiños. É unha cruz de pedra moi sinxela, e ten un brazo roto. Os veciños de idade lembran a cruz neste lugar dende sempre, e afirman que nin os vellos de antes sabían cando se puxera. Por tradición oral, transmítese a historia de que neste lugar mataran un home.
Cruz de pedra no lugar de Cabreira
Está no agro de Constenla, sobre un valado. É de granito, de sección octogonal e remates florenzados. Está apoiada sobre un baseamento de forma circular. É a única cruz con inscrición, hoxe case ilexible, coa data en que se fixo (1934) mailo nome do defunto (Antonio Rodríguez).
Cruz de pedra no lugar da Cova
É unha cruz de granito que se ergue sobre un tambor cilíndrico feito con pedras de cachotería; posúe un pedestal de granito; a cruz é de sección cuadrangular achafranada, con remates florenzados e botón central. Sobre os brazos da cruz, vémo-la forma doutra cruz, feita en baixorrelevo. Por tradición oral, os veciños reproducen a historia de que un home que viña da feira da Santa Comba, caeu do cabalo neste lugar, e morreu.
Igrexa parroquial
Foi construída nos séculos XVIII e XIX. É de estilo barroco. Presenta unha planta de salón, cunha soa nave dividida en tres tramos, capela maior rectangular e sancristía apegada ó muro norte a que se accede dende o interior do presbiterio. A nave cóbrese cunha bóveda de canón apoiada sobre arcos faixóns.
A fachada caracterízase pola existencia dun arco de medio punto no que se encaixa a porta de entrada, unha fornela coa imaxe do santo, dous vans que iluminan o coro, unha balaustrada a modo de cerramento superior e unha torre de planta cadrada dividida en tres corpos; primeiro corpo que refuxia o reloxo, un segundo que alberga ás campás e o terceiro formado por un tambor con arcos de medio punto peraltados, que soportan unha cúpula semiesférica que se decora con gallóns.
Vexetación e cultivos
Predomina a vexetación caducifolia: carballos, castiñeiros, ameneiros..., todas elas especies vexetais de lugares húmidos. Antigamente había grandes espazos de monte, que actualmente desapareceron ó preparárense as terras para a gandería. Tamén se notou un grande incremento de especies foráneas, como o eucalipto e o piñeiro, que teñen gran rendemento para a obtención da madeira.
Porén, desde 1999 experimentouse unha baixada na plantación destas especies e un importante incremento das árbores autóctonas. No que respecta ós cultivos destacan o trigo, o millo, o centeo, as patacas e as hortalizas. Moitos destes produtos, ademais de seren para consumo propio, tamén son empregados para a manutención do armentío bovino.
Como cultivo relevante de anos atrás destaca o liño, o cal tiña unha gran complexidade e mestría, que lle serviu para ser un elemento importante dentro da historia da parroquia. Outro método importante de obtención de teas era a pel de ovella, que tamén tivo unha grande explotación.
Tradicións
Ata o ano 1968 había o costume de saír cantar os nadais e os reis polas casas, e participaban grupos de veciños de todos os lugares da parroquia. O que recadaban, parte en diñeiro e parte en especie, era para facer festas e o resto repartíano entre eles.
Festas patronais
A festa máis importante é a de San Vicente, que se celebra os días 22 e 23 de xaneiro. Máis tarde está a festa de santa Ana, que se celebra o día da Ascensión. Chegando o verán, celébrase a festa de santo Antonio, o 13 de xuño, que é moi soada, pola devoción que todos os veciños e moitos habitantes doutras parroquias lle teñen. Existe a confraría deste santo dende mediados do século XVIII, que tivo moita importancia dende 1798 ata 1910. Neste tempo o número de confrades afiliados era grande, e ademais eran de moitas parroquias distintas. Estes confrades achegaban un ferrado e medio de trigo e a cambio recibían a véspera da festa dous quilos de pan. Isto segue vixente. Houbo unha época na que na véspera da festa matábanse tres ou catro vacas, para repartir xunto co pan entre os participantes. Isto recibía o nome de "pitanza". O diñeiro que se reunía, despois de pagada a festa, gardábase para as necesidades da igrexa e para celebrar misas na honra do santo.
Grixoa, Santa Comba
San Xoán de Grixoa é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Santa Comba. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 410 habitantes (214 mulleres e 196 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 567 habitantes.
Pablo Feijoo Ugalde
Pablo Feijoo Ugalde, nado en Donostia o 18 de maio de 1982, é un ex xogador de rugby, capitán das seleccións españolas de rugby a XV e VII, coas que debutou en 2002. É o sétimo xogador con máis encontros internacionais coa selección de XV, e o primeiro coa de VII. Participou nos Xogos Olímpicos de 2016. A súa posición no campo era a de medio de melé. En 2017 foi nomeado seleccionador español de rugby a 7. O seu paí, Alfonso Feijoo, tamén foi xogador de rugby internacional, seleccionador e presidente da Federación Española dende 2014.
Traxectoria a nivel de clubs
A súa carreira en clubs transcorre entre Donostia, Madrid e Valladolid, cunha curta esperiencia en Inglaterra. Nos últimos anos adicouse principalmente á selección de VII, malia que tiña ficha nalgún club e xogaba nel de xeito ocasional. Así foi en Bera Bera e Cisneros.
James Norris Memorial Trophy
miniatura|O James Norris Memorial Trophy. O James Norris Memorial Trophy é un trofeo entregado anualmente pola National Hockey League (NHL) ao mellor "defensa que demostrou ao longo da tempada a maior capacidade integral na posición". O James Norris Memorial Trophy foi entregado 60 veces a 25 xogadores distintos dende a súa introdución en 1954. Ao final de cada tempada, membros da Professional Hockey Writers' Association votan para elixir ao xogador que foi o mellor defensor durante a liga regular.
Historia
O trofeo recibe o nome en honor a James E. Norris, propietaro dos Detroit Red Wings da National Hockey League dende 1932 ata 1952. O trofeo foi entregado por primeira vez á conclusión da tempada 1953-54.
Bobby Orr, dos Boston Bruins, gañou o premio cun récord de oito veces consecutivas entre 1968 e 1975. Doug Harvey e Nicklas Lidström gañaron o trofeo sete veces, mentres que Ray Bourque o conseguiu en cinco ocasións. Os xogadores dos Boston Bruins son os que máis xogadores gañaron o Norris Trophy cun total de 14 veces; os xogadores dos Montreal Canadiens son os segundos máis laureados co Norris Trophy, cun total de 12.
Seis defensas diferentes gañaron o Hart Trophy antes da introdución do Norris Trophy: Herb Gardiner, Eddie Shore (catro veces), Albert "Babe" Siebert, Ebbie Goodfellow, Tommy Anderson e Babe Pratt.
Gañadores
miniatura|175px|[[Bobby Orr, gañador en oito ocasións.]] miniatura|175px|[[Nicklas Lidström|Nicklas Lidstrom posúe sete galardóns.]] miniatura|175px|[[Ray Bourque gañou o título en cinco ocasións.]] miniatura|175px|[[Brian Leetch, gañador en dúas ocasións.]] miniatura|175px|[[Chris Pronger, posúe un James Norris Memorial Trophy.]] miniatura|175px|[[Zdeno Chára, gañador nunha ocasión. ]] {{legend|#CFECEC|Xogador aínda en activo.|border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend|#FBCCE7|Xogador introducido no Hockey Hall of Fame}} {{legend|#93C572|Xogador elixible non introducido no Hockey Hall of Fame}}
Gran Premio de Bélxica de 1973
O Gran Premio de Bélxica de Fórmula 1 de disputouse en Zolder o 20 de maio de 1973. Foi a quinta carreira da tempada de Fórmula Un de. A carreira foi o 31º Gran Premio de Bélxica. Foi gañado polo piloto británico Jackie Stewart pilotando un Tyrrell 006.
Toda a pista de Zolder tivo que ser asfaltada unha semana antes do Gran Premio logo de que dalgúns pilotos como Jackie Stewart, Emerson Fittipaldi e François Cevert camiñaran ao redor da pista para inspeccionala. Atoparon que a pista comezara a romper como resultado dunha carreira anterior, e negáronse a pilotar debido ao perigo, polo que os donos da pista inmediatamente decidiron recubrir a pista, só unha semana antes do Gran Premio.
O futuro campión do mundo Niki Lauda logrou os seus primeiros puntos da súa carreira aquí, ao terminar en quinto lugar no seu BRM.
Giuseppe Olivi
Giuseppe Olivi, nado o 18 de marzo de 1769 en Chioggia, provincia de Venecia, Venecia, e finado o 24 de agosto de 1795 en Padua, foi un relixioso e naturalista italiano.
Traxectoria
Firmemente fiel ás teorías de Albrecht von Haller (1708-1777), tomou parte en numerosos debates, entre eles sobre a electricidade nos animais.
Obtivo o respecto dos seus contemporáneos cando publicou en 1972 un catálogo razoado dos animais mariños da lagoa de Venecia, Zoologia Adriatica, ossia Catalogo ragionato degli animali del golfo e delle lagune di Venezia.
Gregor Johann Mendel (1822-1884), na introdución da súa célebre obra Versuche über Pflanzen-Hybriden (1866) cita a Olivi como un dos seus inspiradores na xenética.
Morreu en 1795 en Padua, e está soterrado na Igrexa de Santa Cristina desta cidade.
Un busto funerario na súa honra foi erixido no claustro da Basílica de Santo Antonio de Padua.
En 1995, na ocasión do bicentenario da súa morte, a súa cidade natal dedicoulle as giornate oliviane (xornadas olivianas), un Congreso europeo, e unha placa conmemorativa na súa tumba.
Shrek 2
Shrek 2 é unha película de 2004 dirixida por Andrew Adamson, Kelly Asbury e Conrad Vernon. A súa estrea en España foi o 19 de maio de 2004.
Sinopse
Trala lúa de mel de Shrek e Fiona, estes, xunto con Asno, van coñecer aos pais dela, os reis de Moi, Moi Afastado. Con todo, as cousas non saen como eran de esperar, todo o pobo queda sorprendido ó ver que da carroza saen dous ogros e o Rei Harold e Shrek non se soportan. A confabulación e a traizón están servidas.
Dobraxe
Tanto na versión inglesa como na española repetiron os mesmos actores principais de Shrek: Mike Myers, Eddie Murphy e Cameron Díaz na orixinal anglosaxoa, e José Mota, Juan Muñoz e Nuria Mediavilla na que se estreou en España. Ademais, incorporouse ó elenco de actores Antonio Banderas dobrando o papel do Gato con botas tanto en inglés coma en castelán.
Banda sonora
A música de Shrek 2 foi composta por Harry Gregson-Williams. Ademais, e como xa ocorrera na da película anterior, incluíronse na banda sonora temas vocais de diferentes artistas. Devanditos temas son:
- Butterfly Boucher
Jean M. Auel
Jean Marie Auel, nada como Jean Marie Untinen o 18 de febreiro de 1936 en Chicago, Illinois, é unha escritora estadounidense. É coñecida pola súa saga de libros Os fillos da terra (Earth's Children), unha serie de novelas ambientadas na Europa prehistórica que explora as interaccións dos homes de Cro-Magnon cos Neanderthais. No ano 2010, as súas novelas tiñan vendido máis de 45 millóns de copias por todo o mundo.
Obras
En 1990, os primeiros tres libros de Auel da saga Os fillos da terra venderon máis de 20 millóns de copias e foron traducidos a 18 linguas; Crown Publishers declarou ter pagado a Auel preto de 25 millóns de dólares polos dereitos para publicar The Plains of Passage e os dous volumes seguintes. En maio de 2002, durante a publicación do seu quinto libro, a serie vendera 34 millóns de libros. O sexto e derradeiro libro da serie, The Land of Painted Caves, foi publicado no 2011.
Amilopectina
A amilopectina é un dos polímeros que forman parte do amidón, xunto coa amilosa. É un polisacárido característico das plantas e as algas, moi ramificado, composto por moitas unidades de glicosa (de 2.000 a 200.000), e cun peso molecular que pode ser de máis de 100 millóns de daltons. É soluble en auga (aínda que en textos non actualizados se informe do contrario ).
As unidades de glicosa que a forman están unidas por enlace O-glicosídico α(1→4) formando unha cadea liñal. A cadea ten ramificacións cada 24-30 unidades de glicosa, e no punto de ramificación o enlace glicosídico é α(1→6). A molécula resultante pode ser rapidamente degradada encimaticamente polos extremos das súas moitas ramificacións. En comparación, o outro compoñente do amidón, a amilosa, ten menos puntos por onde poida comezar o ataque encimático, polo que se hidroliza máis lentamente e ten unha maior densidade e é insoluble.
Os animais teñen un polisacárido similar á amilopectina chamado glicóxeno, coa mesma composición, estrutura ramificada e tipo de enlaces, pero que ten ramificacións máis numerosas (cada 8-12 unidades de glicosa) e cada rama é máis curta.
A función da amilopectina é a reserva enerxética. As plantas almacenan amidón en orgánulos especializados chamados amiloplastos, e, en menor cantidade, nos cloroplastos fotosintéticos. Cando a célula precisa enerxía, a planta hidroliza o amidón, liberando a glicosa, que pode ser oxidada despois na respiración celular. Os seres humanos e outros animais poden dixerir a amilopectina utilizando encimas amilases, que hidrolizan os enlaces α(1→4), e os encimas desramificantes α(1→6)-glicosidases, que hidrolizan os enlaces α(1→6) dos puntos de ramificación.
O Pedreiro, Xermade, Xermade
O Pedreiro é un lugar da parroquia de Xermade no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá.
Amilopectina
Un gránulo de amidón está constituído por un 70 % de amilopectina en peso, e o resto é amilosa, pero isto varía dependendo da fonte analizada. Os amidóns que teñen máis amilopectina, preto do 100 %, denomínanse céreos, como os de certos tipos de arroz, millo ou pataca. Noutros tipos de pataca o contido é menor, dun 75%, por exemplo. Hai patacas modificadas xeneticamente para producir só amilopectina, e en 2010 foi aprobada a comercialización en Europa da pataca Amflora.
Naturalismo (homónimos)
O termo Naturalismo pode referirse a distintos conceptos relativos á natureza:
Refrixeración por compresión
dereita|miniatura|250px| [[Compresor reciprocante|Compresor industrial de 86 Hp para R22. ]] A refrigeración por compresión consiste en forzar mecanicamente a circulación dun fluído por un circuíto pechado creando zonas de alta e baixa presión co propósito de que o fluído absorba calor nun lugar e a disipe noutro.
Máquina frigorífica por compresión mecánica
Unha máquina frigorífica por compresión ten por cometido desprazar enerxía térmica en forma de calor entre dous puntos. A máis simple delas é a refrixeración por compresión mecánica dunha soa etapa.
A refrixeración por compresión lógrase evaporando un gas refrixerante en estado líquido a través dun dispositivo de expansión dentro dun intercambiador de calor, denominado evaporador. Para evaporarse este require absorber calor latente de vaporización. Ao evaporarse o líquido refrixerante, cambia o seu estado a vapor. Durante o cambio de estado o refrixerante en estado de vapor absorbe enerxía térmica do medio en contacto co evaporador, ben sexa este medio gasoso ou líquido. A esta cantidade de calor contida no ambiente denomínase carga térmica. Logo deste intercambio enerxético, un compresor mecánico encárgase de aumentar a presión do vapor para poder condensalo dentro doutro intercambiador de calor coñecido como condensador e facelo líquido de novo. Neste intercambiador libéranse do sistema frigorífico tanto a calor latente como a sensible, ambas compoñentes da carga térmica. Xa que este aumento de presión ademais produce un aumento na súa temperatura, para lograr o cambio de estado do fluído refrixerante -e producir o arrefriamento do mesmo- é necesario arrefrialo no interior do condensador; isto adóitase facer por medio de aire ou agua ou ambos conforme o tipo de condensador, definido moitas veces en función do refrixerante. Deste xeito, o refrixerante en estado líquido, pode evaporarse novamente a través do dispositivo de expansión e repetir o ciclo de refrixeración por compresión. Para mellorar o funcionamento do sistema é necesario introducir disposivos de control como son o termóstato, presóstato, válvula magnética, válvula de seguridade, entre outros. Tamén son recomendables elementos auxiliares como recipiente de líquido refrixerante, filtro deshidratador, silenciador, visor líquido refrixerante, separador de aceite, entre outros.
miniatura|300px|[[Diagrama Ph de sistema frigorífico de compresión mecánica e expansión directa dunha etapa.]] Outra modalidade de evaporación do refrixerante corresponde a un amaño que permite realizar a vaporización do refrixerante na saída do evaporador, dando unha maior superficie efectiva a este intercambiador ao mantelo cheo de líquido e, por conseguinte, un maior rendemento. Non obstante, o anterior non é posible de realizar en todo tipo de sistemas de refrixeración, xa que require voluminosas instalacións anexas e sistemas de bombeo para alimentar aos denominados evaporadores inundados, utilizados xeralmente en plantas frigoríficas ou cámaras de refrixeración industriais.
É así como a máquina frigorífica de refrixeración por compresión despraza a enerxía entre dous focos; creando zonas de alta e baixa presión confinadas en intercambiadores de calor, producíndose estes procesos de intercambio de enerxía cando o fluído refrixerante se atopa en procesos de cambio de estado; de líquido a vapor e viceversa.
Unidades de medida
Hai que distinguir, na potencia, dúas magnitudes: potencia absorbida (en enerxía mecánica, sexa con motor eléctrico, con motor de explosión ou con turbina) e potencia de arrefriamento ou de refrixeración
Martes de carnaval (filme)
Martes de carnaval é unha película española rodada en Galicia, dirixida por Fernando Bauluz e Pedro Carvajal, e estreada en 1991.
Argumento
"Hoxe, Martes de carnaval, os cigarróns espreitan. Non se deixen levar pola súa danza de bestas en celo, porque cando se dean conta de que bailan ao son da morte, será tarde", escoita o escritor na radio ao empezar un día que pode ser fatal para el. Na súa vella casa de aldea galega trata de fuxir do fracaso matrimonial, do alcol e da falta de inspiración. O encontro cos cigarróns, inquietantes máscaras, provócalle estraños soños e abre as lembranzas dese outro Martes de Carnaval da súa xuventude que lle marcou o destino. Tamén hoxe debe acabar un relato sobre quen máis o amolan: a súa exmuller, o seu editor e a ama que o coida.
Mariano José de Larra
Mariano José de Larra y Sánchez de Castro, nado en Madrid o 24 de marzo de 1809 e finado na mesma cidade o 13 de febreiro de 1837, foi un xornalista, narrador e poeta español, pertencente ao movemento do romanticismo.
Traxectoria
Fillo dun médico militar afrancesado, acompañou de neno coa súa familia as tropas napoleónicas en retirada a Francia. Alí viviu ata os nove anos, regresando daquela a Madrid. De regreso a España puido comprobar as grandes diferenzas que existían entre a moderna sociedade francesa e a atrasada sociedade española, sometida ao réxime absolutista de Fernando VII. Aí arrancou a súa firme defensa da europeización de España.
A partir dos 19 anos dedícase a traducir dramas franceses e publica artigos na Revista Española baixo o pseudónimo de Fígaro. Con 19 anos fundou El duende satírico del día, que durou pouco tempo. En 1832 comezou a publicar a revista satírica El pobrecito hablador. En 1833, xa baixo o réxime liberal puido expresarse con maior liberdade co pseudónimo de Fígaro.
Charles Lynch
Charles Lynch, nado en 1736 e finado o 29 de outubro de 1796, foi un xuíz do Estado de Virxinia, Estados Unidos.
Mariano José de Larra
Traxectoria
A pesar do seu éxito, Larra encontrábase máis decepcionado da política na que intentara intervir como deputado. A esta decepción hai que engadir os seus fracasos amorosos. Casou moi novo, o seu matrimonio non foi ben e a súa esposa abandonouno. As súas relacións cunha muller casada, Dolores Armijo, foron moi inestables debido a personalidade desequilibrada e cambiante dela, ata que en febreiro de 1837 produciuse a ruptura definitiva. Sumido nunha forte depresión, o escritor, suicidouse dun tiro logo de lle devolver Dolores as cartas que lle enviara.
Obra
A obra de Larra salienta especialmente polos seus artigos xornalísticos, dos que chegou a escribir máis de douscentos. Son satíricos e agresivos ata onde a censura lle permitiu e exhibe neles, cun estilo integrado no romanticismo, a loita da individualidade perante a realidade social, política e cultural do momento. Combate a organización do Estado, o absolutismo e o carlismo ao tempo que se mofa da sociedade e da vida en familia.
O seu estilo é funcional, sen adornos e sempre cinguido á idea que quería expoñer. Empregaba termos estranxeiros con frecuencia, fuxindo de purismos e de dogmas literarios.
Larra e Galiza
Malia o seu carácter ilustrado, liberal e europeísta, Larra tampouco conseguiu fuxir dos prexuízos antigalegos comúns a moitos escritores españois. Sirva de exemplo esta cita súa :
Charles Lynch
Traxectoria
Charles Lynch naceu en Virxinia, descendente dos cuáqueros inmigrantes de Irlanda. A cidade de Lynchburg foi chamada así por un dos membros da súa familia, probablemente polo seu irmán John. A súa esposa Anne Terell era unha cuáquera de nacemento, e os seus cinco fillos foron criados como cuáqueros.
Lynch serviu na House of Burgesses entre 1769 e 1778, cando se converteu en Coronel de Milicia. Despois da Revolución foi Senador en Virxinia entre 1784 e 1789.
Durante a Revolución Americana encabezou unha corte irregular en Virxinia para castigar os leais partidarios dos Británicos. En 1780 ordenou a execución dunha banda de conservadores (tories) sen dar lugar a xuízo.
Esta acción deu lugar ao que se coñeceu como a "Lynch Law" ou lei de Lynch. De aí vén a palabra linchamento e o verbo linchar.
Frigoría
A frigoría (símbolo: fg) é unha unidade de enerxía informal para medir a absorción de enerxía térmica. Equivale a unha quilocaloría negativa. Podería definirse, como extensión da definición de quilocaloría do Sistema Técnico, como a enerxía que se precisa para reducir 1 °C de temperatura dun quilogramo de auga a 15,5 °C, a presión atmosférica normal. A pesar do seu uso, a unidade non existe no Sistema Técnico.
Usos e aplicacións
Emprégase en sistemas de refrixeración: frigoríficos, aires acondicionados.
Os anglosaxóns utilizan como unidade a BTU (British Thermal Unit: unidade térmica británica), que equivale a 0,252 kcal, é dicir, que unha frigoría (ou quilocaloría) equivale a unhas 4 BTU.
A evaporación dun gramo de auga produce unhas 0,540 frigorías.
Unidade de potencia
Erroneamente emprégase a palabra «frigoría» como unidade de potencia, sendo o exacto nese caso frigoría hora (fg/h), que serve para expresar a potencia dun sistema de refrixeración, sendo máis común utilizar o kW para este fin. Un aparato comercial de aire acondicionado doméstico posúe unha capacidade de arrefriamento de aproximadamente entre 2000 e 3000 frigorías/hora. Tamén poden verse comercializados en BTU.
Unha frigoría/hora é equivalente a 1,163 W (vatios), polo tanto un vatio equivale aproximadamente a 0,860 frigorías/hora.
Mar Fernández Vázquez
María del Mar Fernández Vázquez, nada o 2 de febreiro de 1973, é unha investigadora e profesora universitaria galega.
Traxectoria
miniatura|300px|Na imaxe (2016), de esquerda a dereita, as filólogas [[Isabel Mociño, Carmen Ferreira Boo, Mar Fernández Vázquez, Blanca-Ana Roig Rechou, Eulalia Agrelo Costas, Isabel Soto e Marta Neira, redactoras da obra Historia da Literatura Infantil e Xuvenil Galega, publicada en 2015 por Xerais.]] Licenciouse en Filoloxía Hispánica e Filoloxía Románica na Universidade de Santiago de Compostela. Foi bolseira en distintos proxectos de investigación e participou en distintos traballos e publicacións dirixidos por Blanca-Ana Roig, en especial ao redor da literatura infanto-xuvenil galega. Moitos deses traballos engrosaron publicacións colectivas.
Colaborou na Gran Enciclopedia Galega con varios artigos e nos Informes de literatura (con Esther de León Viloria) entre o 2007 e o 2009. A partir de 2018 dá clase de didáctica das linguas e de literatura infantil e xuvenil na Universidade de Vigo.
Sly Cooper
Sly Cooper é a estrela da saga dos videoxogos Sly Cooper. A saga coñécese como Sly Raccoon en Europa, pero o nome do personaxe non cambia. É o personaxe principal dos tres xogos da plataforma Sucker Punch Productions para Sony PlayStation 2.
Historia
Sly é un mapache noviño que descende dunha gran familia de mestres do roubo. Creceu nun orfanato, porque o seu pai foi asasinado por unha banda coñecida como A banda dos cinco malvados. Esta banda tamén roubou o Latronius Mapáchibus, un libro que contén as técnicas criminais da familia Cooper. A aventura de Sly de recuperar o libro da súa familia é a trama do primeiro xogo.
A arma principal de Sly nos xogos é o bastón da súa familia, o cal é un pau de castiñeiro que termina en forma de "C" na punta, probablemente pola inicial de "Cooper".
Durante o vídeo onde se explica a historia do pasado de Sly, aparecen varios dos seus devanceiros con armas que tiñan a forma de C nalgún lugar. Por exemplo, o seu devanceiro Tennessee Kid Cooper tiña dúas pistolas, ambas as dúas cun C dourado como mango.
Sly Cooper é axudado nas súas aventuras polos seus dous amigos, Bentley (unha tartaruga, que é o cerebro da banda), e Murray (un hipopótamo, forte e musculoso que tamén é o condutor do grupo).
O mundo onde viven Sly Cooper e os seus amigos parece estar habitado tan só por animais antropomórficos.
Arauca, Arauca
Historia
Arauca antes de 1780 era un casarío indíxena arauaco (que se atopaba no actual Parque Caldas). O 4 de decembro de 1780 chega o Juan Isidro Daboín, da Compañía de Xesús, proveniente de Barinas (Venezuela). Para estas mesmas datas constrúese a primeira parroquia en proximidades á catedral actual, e dáselle á vila o nome de "Villa de Santa Bárbara de Arauca".
No 1816 a poboación de Arauca é escenario de paso e recrutamento das tropas lideradas por Simón Bolívar, constituíndose así por un lapso de catro meses como capital da República de Nova Granada. En 1899, as relacións colombo-venezolanas chegaron ó momento máis crítico, sendo Arauca tomada baixo control das tropas federais venezolanas co consentimento e a participación de membros liberais, quen participarían na Guerra dos Mil Días á beira do Xeneral Foción Soto e Rafael Uribe Uribe. No medio da consternación política e a hexemonía da elite conservadora, Antonio Laverde sublévase contra a autoridade conservadora boyacense, creando estrago á autoridade local e fomentando a secesión de Arauca con Boyacá; Laverde é militarmente derrotado e emigra a Venezuela. No ano 1911 é erixido correxemento por ordenanza departamental de Boyacá e por lei. Ese mesmo ano créase a Prefectura Apostólica, sendo o bispo francés Émile Larqueré o seu primeiro encargado.
Abhisit Vejjajiva
Abhisit Vejjajiva, nado en Newcastle upon Tyne (Reino Unido) o 3 de agosto de 1964, é un político de Tailandia, líder do Partido Demócrata, primeiro ministro do país desde o 15 de decembro de 2008 ata o 2011.
Primeiros anos e educación
Abhisit naceu no Reino Unido, fillo do doutor Athasit Vejjajiva e a doutora Sodsai Vejjajiva, ambos os dous médicos. O seu pai foi tamén un influente político tecnócrata. Logo de estudar na Universidade de Chulalongkorn, trasladouse á Scaitcliffe School, completando a súa educación secundaria no Eton Abhisit College.
Abhisit foi admitido en St. John's College, Oxford, onde se graduou bacharel en Filosofía, Política e Economía. Ensinou brevemente na Real Academia Militar de Chulachomklao, pero regresou a Oxford para obter o grao de mestrado en Economía. Logo converteuse en profesor da Facultade de Economía da Universidade de Thammasat. En 1990 tamén obtivo a licenciatura en Dereito pola Universidade de Ramkhamhaeng.
Formado na Universidade de Oxford graduouse en Filosofía, Ciencias Políticas e Economía, obtendo máis tarde o mestrado en economía e o graduado en Dereito. Foi profesor de Economía na Universidade de Thammasat.
Carreira política
A primeira vez que accedeu ao Parlamento foi en 1992, sendo reelixido en 1995 e 1996. Despois regresou en 2001 e 2005 polo Partido Demócrata de Tailandia. Durante a súa carreira política foi Portavoz do Goberno, Vice-Secretario do Primeiro Ministro en Asuntos Exteriores e Ministro da Presidencia.
Líder da oposición desde febreiro de 2005, foi a figura central do boicot ás eleccións lexislativas do 2 de abril de 2006 que deron a vitoria, posteriormente invalidada polos tribunais, a Thaksin Shinawatra, elixido entón Primeiro Ministro ata que foi derrocado polo golpe de Estado do 19 de setembro seguinte.
Cando se fixo evidente que outro goberno formado polo Phak Pheu Thai, sucesor do Partido do Poder do Pobo, non ía poder formar goberno cos restos do partido Nación Tailandesa e do Partido Democrático Neutro, Vejjajiva, co apoio do seu propio partido e de parte dos deputados que formaban a antiga coalición de goberno, entre eles Newin Chidchob e outros 37 deputados do PPP, formouse unha nova maioría na Asemblea Nacional que, mediante votación, elixiulle o 15 de decembro de 2008 como novo primeiro ministro con 235 votos a favor e 198 en contra, fronte a Pracha Promnok.
Shin Chan: A invasión
Shin Chan: A invasión (クレヨンしんちゃん アクション仮面vsハイグレ魔王) é un filme de animación baseado no anime Shin Chan. No Xapón, a estrea deste filme produciuse nos cinemas o 24 de xullo do 1993.
En galego, saíu á venda en DVD o 24 de marzo do 2004, sen ser proxectada nos cinemas.
Sinopse
Entre os nenos está de moda a colección de cromos do Ultraheroe. O cromo número 99 é moi difícil de conseguir, e é chamado 'o cromo pantasma'. Shin Chan entra coa súa nai nunha tenda moi antiga e merca unha caixa na que precisamente se atopa o cromo número 99. É de cor dourada e brilla moito.
Aproveitando que é verán, a familia Nohara sae de viaxe á praia, pero hai moito tráfico e deciden coller un camiño alternativo que os conduce ata unha praia deserta, onde hai unha grande estatua do Ultraheroe. A figura é un parque de atraccións nos que só están os Nohara.
Música
A canción empregada na versión orixinal como tema de peche é 僕は永遠のお子様 (Hei ser cativo para sempre) interpretada por Miyuki Kajinati.
Martes de Carnaval (teatro)
Martes de Carnaval é unha triloxía teatral escrita por Valle Inclán e publicada en 1930. Componse de As galas do defunto, A filla do capitán e Os cornos de Don Friolera. Polo contido descritivo das súas anotacións e o emprego da linguaxe nos diálogos e accións está triloxía considerouse como unha das pezas de pleno desenvolvemento do modo do esperpento.
Cronoloxía
Aínda que as obras apareceron baixo este título en 1930 todas elas foran publicadas con anterioridade. Os cornos de don Friolera en 1921, A filla do capitán en 1927 e As galas do defunto en 1926. A unidade do conxunto reside nas referencias ao estamento militar e ao concepto da honra.
Título
Martes de Carnaval non fai referencia á data segundo a cal se calcula o momento do Entroido, un martes, senón máis ben ao plural do deus da guerra Marte. Segundo o código do esperpento o deus queda degradado a un simple disfrace cómico. Así, Martes de Carnaval fai referencia a varios disfraces de Marte, ou varios Marte celebrando o entroido. Dende o título queda claro o espírito esperpéntico da obra e a crítica á honra en sentido calderoniano.
Representacións
Xunto ás distintas interpretacións individuais, as tres obras que compoñen a triloxía interpretáronse por primeira vez xuntas en 1995 no Teatro María Guerrero de Madrid, con dirección de Mario Gas e un elenco que incluía a Dorotea Bárcena, Mercé Pons, Walter Vidarte, Pilar Bardem, Marc Martínez, Pepón Nieto, Alfonso del Real e José María Escuer.
En 2008 representouse para Televisión Española, con Juan Luis Galiardo como don Friolera, Juan Diego como Pachequín, Adriana Ozores, Magüi Mira, Paco Tous, Pilar Bardem, Jesús Franco, Luis Pérezagua, Antonio Gamero e Pepón Nieto.
O Pedreiro
O topónimo galego O Pedreiro pode referirse a:
Campionato do Mundo de clubs de hóckey a patíns
O Campionato do Mundo de hóckey a patíns é unha competición internacional de hóckey a patíns na que se enfrontan clubs de diferentes continentes nunha sede fixada.
Iniciouse o ano 2006 en Luanda, Angola, e recupera o formato das 2 primeiras edicións da Copa Intercontinental, unha liguiña entre 12 equipos de África, América e Europa. A segunda edición desta competición disputouse no 2008 na cidade de Reus, con vitoria para el cadro local.
Vilachá, Líncora, Chantada
Vilachá é un lugar na parroquia de Líncora, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 26 habitantes segundo datos do INE e do IGE deles 11 eran homes e 15 eran mulleres.
Campionato do Mundo de clubs de hóckey a patíns
Formato
O número de clubs nomeados pasa a seis en 2008. A selección final dos participantes decidiuse nunha asemblea xeral do CIRH.
Os doce pretendentes ao título son repartidos en catro grupos de catro equipos, a selección dos grupos faise tendo en conta aspectos deportivos e económicos. Logo desta primeira fase, unha fase de eliminación directa designa ao campión do mundo de clubs.
Grixoa de Esternande, Santa Comba
Santa María de Grixoa de Esternande é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Santa Comba. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 100 habitantes (56 mulleres e 44 homes) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 93 habitantes.
Cuora amboinensis
A Cuora amboinensis é unha especie de tartaruga de caixa da familia dos xeoemídidos. Distribúese polas Illas Nicobar, leste da India (Assam), Bangladesh, Myanmar, Tailandia, Camboxa, Laos, centro e sur de Vietnam, oeste de Malaisia, Singapur, Filipinas (Leyte, Luzón, Mindanao, Samar, Negros, Panay, etc.), Indonesia (Sulawesi, Ambon, Sumatra, Borneo, leste de Malaisia, Brunei, Nias, Enggano, Kabupaten Simeulue, Xava, Sumbawa, Halmahera, Ceram, Seram, Buru, Timor Leste, Balí, Palawan e as Molucas), e posiblemente Sri Lanka.
Judith
"Judith" é unha canción da banda estadounidense de rock alternativo A Perfect Circle. Foi editada como sinxelo dun só tema en Norteamérica, e de 4 temas en Australia. A canción foi usada para promocionar o álbum de estrea do grupo, Mer de Noms e publicouse o día 8 de agosto do 2000.
Maynard James Keenan explica no DVD aMOTION que a canción fala sobre a súa nai, Judith Marie Keenan, a cal sufriu un ictus cerebral e quedou nunha cadeira de rodas o resto da súa vida.
Río Santa Lucía
O Santa Lucía é o principal río do sur do Uruguai. A súa lonxitude é de 248 km e a súa cunca abrangue 14.200 km². Nace nunha vertente occidental das serras do departamento de Lavalleja, preto de Minas. Gran parte do seu curso funciona de límites entre os departamentos de Florida e Canelones, posteriormente entre este e San José e no seu último treito separa San José de Montevideo. Desemboca no Río da Prata, formando un pequeno delta onda a Illa do Tigre. Os seus principais afluentes son os ríos Santa Lucía Chico e San José, pero ten ademais 200 arroios e máis de 1000 canellóns. En chegando á súa desembocadura, o río ten un caudal medio de 28.000 L/s.
Na localidade de Aguas Corrientes atópase a depuradora de auga de O.S.E. que, aproveitando o leito do río, abastece de auga potable á cidade de Montevideo e a gran parte do sur do país.
José Manuel García Naranjo
José Manuel García Naranjo, máis coñecido como José Naranjo, nado en Rociana del Condado, Huelva, o 28 de xullo de 1994, é un futbolista profesional español que xoga como dianteiro para o CD Leganés da Liga Santander.
Traxectoria profesional
Formado nas categorías inferiores do Recreativo de Huelva, Naranjo fixo o seu debut co primeiro equipo, daquela na Segunda División, o 2 de xuño de 2013, no empate do Recreativo por 0-0 contra o Sporting de Gijón. No seu derradeiro ano de contrato co equipo onubense, Naranjo foi cedido ó Villarreal B da Segunda División B, e chegou a debutar co primeiro equipo o 4 de decembro de 2014, nun partido da Copa do Rei contra o Cádiz CF.
O 7 de xullo de 2015, Naranjo asinou un contrato de tres anos co Gimnàstic de Tarragona, recentemente ascendido á Segunda División.
O 17 de xuño de 2016, Naranjo fichou polo Celta de Vigo, e asinou co equipo galego un contrato de cinco tempadas. Tras unha etapa onde tan só participou en tres encontros, dous deles na UEFA Europa League, e sen chegar a debutar na Primeira División, Naranjo marchou traspasado ó KRC Genk belga.
O 1 de setembro de 2017, Naranjo volveu á primeira categoría do fútbol español tras a súa cesión por unha tempada ó CD Leganés.
O quinto evanxeo de Gaspar Hauser
O quinto evanxeo de Gaspar Hauser é o filme co que debutou o director galego Alberto Gracia no ano 2013. Producido por Zeitun Films, a longametraxe gañou o Premio FIPRESCI do International Film Festival Rotterdam de 2013. O director toma como referente a figura de Kaspar Hauser e desenvolve unha reflexión de carácter experimental sobre a relixión.
Sinopse
Gaspar Hauser componse de cinco personaxes arquetípicos: un anano sadomasoquista, unha doncela sedutora, un tipo cínico e déspota, un mariñeiro romántico e un batman patético (este último interpretado polo propio director).
Trogónidos
Os trogónidos (Trogonidae) son un grupo de aves chamadas xeralmente trogons e quetzais que constitúen a única familia da orde Trogoniformes. A familia contén 39 especies en sete xéneros. O rexistro fósil dos trogoniformes remóntase a hai 49 millóns de anos no Eoceno temperán. Poderían formar parte da radiación basal da orde Coraciiformes ou estarestreitamente relacionados cos Coliiformes e Strigiformes. O termo Trogonidae procede da palabra grega trogon que significa 'amordicar, dar mordedelas' e refírese a que estas aves fan buratos co bico nas árbores para facer os seus niños.
Naturalista
Naturalista é a denominación coa que se coñeceu aos investigadores que realizaron estudos sobre ciencias naturais ou historia natural desde os séculos XVII ao XIX, aínda que o interese pola descrición da natureza e o seu estudo estímase que se remonta á Grecia clásica.
Trogónidos
Viven en bosques tropicais de todo o mundo. A maior biodiversidade dáse nos Neotrópicos, onde viven catro xéneros con 24 especies, que son: Priotelus, Trogon (ambos son os trogons de América), Euptilotis e Pharomachus (ambos son son os quetzais de América). O xénero Apaloderma comprende as tres especies africanas. Os xéneros Harpactes e Apalharpactes comprenden 12 especies do sueste de Asia. .
Naturalista
Desde o século XX é a denominación coa que se designa aos científicos de campo dedicados á investigación e estudo da natureza e protección do ambiente.
Trogónidos
Aliméntanse de insectos e froita e os seus anchos peteiros e febles patas indican a súa dieta e hábitos arbóreos. Aínda que o seu voo é rápido, gústalles pouco voar. Xeralmente non son paxaros migratorios, aínda que algunhas especies realizan algúns movementos locais. Teñen plumas suaves, xeralmente moi coloridas cun plumaxe distinta en machos e femias. Son o único tipo de animal con heterodactilia nas dedas. Aniñan en ocos que escavan nas árbores ou niños de térmites e poñen de 2 a 4 ovos brancos ou de cor pastel.
Evolución e taxonomía
miniatura|esquerda|upright|Fósil de [[Masillatrogon atopado en Messel, Alemaña.]]