cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Whole New Mess
Gravación
O álbum gravouse antes do álbum de 2019, All Mirrors, que contén moitas das cancións dun xeito distinto: "Cando o fixemos [Whole New Mess], eu estaba aínda procesando moitas das cancións, polo que para min é máis difícil escoitar este disco que escoitar All Mirrors. Cando gravei All Mirrors estaba involucradas outras persoas, o que fixo separarme dos temas. Podería meterme neles dun xeito distante. En Whole New Mess sinto todas as sensacións que evocan".
Lastenkulttuurikeskus Rulla
O Lastenkulttuurikeskus Rulla (en galego Centro Cultural Infantil Rulla) é un espazo cultural infantil da cidade de Tampere, Finlandia. Rulla está situado no centro da cidade, no edificio da antiga biblioteca, onde se encontra tamén o Centro Cultural Laikku. Tratase dun museo de titularidade municipal de entrada gratuíta cuxo obxectivo é producir actividades culturais facilmente accesibles a nenas e nenos, así como a familias. Ademais de presentar exhibiciones para nenas e nenos, Rulla organiza obradoiros, actuacións e eventospara este público. O espazo ofrece ás nenas e nenos o seu propio escenario de actuación.
Antes da ocupar a súa localización, Rulla estivo situado na zona industrial de Finlayson, e en 2020 trasladouse temporalmente a un espazo na estación de autobuses de Tampere en Hatanpään valtatie debido ás obras que se iniciaron na súa localización actual.
Custo marxinal
miniatura|400px|dereita|Típica curva de custo marxinal. En economía e finanzas, o custo marxinal é o cambio no custo total que xorde cando a cantidade producida cambia por unha unidade, é dicir, ao incremento do custo total que supón a produción adicional dunha unidade dun determinado ben.
Matematicamente, a función do custo marxinal CM é expresada como a derivada da función do custo total CT con respecto á cantidade Q:
Nunha gráfica, a curva que representa a evolución do custo marxinal ten forma de parábola convexa, debido á Lei de rendementos decrecentes. No punto mínimo de dita curva, atópase o número de bens a producir para que os custos sexan mínimos.
Na dita curva, o punto de corte coa curva de custos medios determina o óptimo de produción, punto a partir do cal obtense maior produción.
Clípeo
miniatura|dereita|Clípeo amarelo dunha abella. miniatura|dereita|Pezas que forman a cabeza dun insecto prototípico, co clípeo de cor turquesa. O clípeo (do latín clypeus ou clipeus, antigo escudo greco-romano) é un dos escleritos ou pezas do exoesqueleto que forman a "face" dun artrópodo. Nos insectos, o clípeo delimita a marxe inferior da cara, e leva o labro (labrum) articulado ao longo da súa marxe ventral. As mandíbulas rodean o labro pero non tocan o clípeo. A marxe dorsal do clípeo está debaixo doas insercións das antenas antenas. O clípeo está a miúdo ben definido polos sucos (sulci) que hai ao longo das súas marxes laterais e dorsais, e é xeralmente de forma rectangular ou trapezoidal.
O post-clípeo é unha estrutura grande parecida a un nariz que se encontra entre os ollos e constitúe a maioría da parte frontal da cabeza nas cícadas.
Nas arañas, o clípeo defínese xeralmente como a área situada entre a beira anterior do cefalotórax e os ollos anteriores.
Injun 3
Injun 3 foi un satélite artificial da USAF xestionado pola Universidade de Iowa lanzado o 13 de decembro de 1962 mediante un foguete Thor desde a Base Vandenberg da Forza Aérea xunto cos satélites Poppy 1A, Poppy 1B, Surcal 2 e Calsphere 1.
Características
Injun 3 foi o terceiro satélite da serie Injun, deseñado, construído e xestionado pola Universidade de Iowa para a USAF. A súa misión foi estudar a magnetosfera terrestre, os cintos de radiación, as auroras e outros fenómenos xeofísicos. Injun 3 estaba deseñado para aliñarse magneticamente co campo magnético terrestre. A alimentación eléctrica era proporcionada por células solares e baterías. Injun 3 funcionou ata finais de outubro de 1963, momento no que as baterías fallaron.
Leiria
Leiria é unha cidade portuguesa, situada na rexión Centro e subrexión do Rexión de Leiria, con aproximadamente 65 000 habitantes, capital do concello e do distrito de Leiria.
Foi fundada como vila en 1135, recibindo o primeiro foro de Afonso Henriques, o primeiro rei de Portugal, en 1142, baixo o nome de Leirena.
É sede dun municipio con 565,1 km² de superficie e 128.640 habitantes (INE, 2021), subdividido en 18 freguesías.
Ten un clima temperado marítimo, chuvioso, con temperaturas suaves. Experimentou un notábel crecemento demográfico, do 271,2 % con respecto a 1960, así como tamén un acusado envellecemento da súa poboación, aínda que inferior ao da poboación do distrito. Nas últimas décadas, Leiria coñeceu un importante desenvolvemento industrial e cultural, coa creación de escolas e institutos de ensinanza superior que atraen a un gran número de estudantes, incluso doutros distritos.
A poboación activa da cidade traballa maioritariamente en actividades do sector terciario (70,4 %) e secundario (18,6 %). En 2021 tiña 65.000 residentes, repartidos en sete freguesías: Marrazes, Leiria, Pousos, Parceiros, Barreira, Barrosa e cortes.
A cidade está bañada polos ríos Lis e Lena, sendo o castelo de Leiria o seu monumento máis notábel.
Suttung
miniatura|Suttungr e os ananos Na mitoloxía nórdica, Suttung era un Jotun, fillo de Gilling, quen (xunto coa nai de Suttung) fora asasinado por Fjalar e Galar.
Suttung buscou aos seus pais e ameazou aos irmáns ananos (Fjalar e Galar), quen lle ofreceron a máxica hidromel. Suttung tomouna e agachouna no centro dunha montaña, coa súa filla Gunnlod facendo garda.
Odín decidiu conseguir a dita hidromel e traballou para Baugi, o irmán de Suttung, un granxeiro, durante un verán enteiro e despois pediu un pequeno sorbo dela. Baugi agachouse furando unha montaña, e Odín converteuse nunha serpe e arrastrouse. Dentro, Gunnlod, a filla de Suttung, estaba custodiando pero persuadiuna para que lle desa tres sorbos; Odín bebeu toda a hidromel, converteuse nunha aguia e escapou.
FishBase
miniatura|Logo
FishBase (Base de datos de peixes) é unha base de datos con información sobre peixes. En xuño de 2013 incluía a descrición de máis de 32.600 especies, 300 100 nomes vulgares en varios idiomas, 52 800 fotografías e 49 000 referencias de traballos na literatura científica, e tiña unha media de 700 000 visitas por mes.
Orixe e primeiros pasos
En 1987, Daniel Pauly, inspirado polas Follas de Identificación de Especies (Species Identification Sheets) e outros produtos de Walter Fischer producidos para a FAO na década de 1970, propuxo crear unha base de datos estandarizada para especies de peixes, como parte do "ICLARM Software Project". O ano seguinte, Daniel comezou a traballar xunto con Rainer Froese, quen estivera traballando nun sistema experto para identificar larvas de peixes. Despois dun intento frustrado de construír un sistema utilizando Prolog, Froese cambiou a DataEase, unha base de datos relacional para DOS. En 1989 o proxecto recibiu o seu primeiro apoio económico institucional.
Descrición
En 1993 o proxecto cambiou a Microsoft Access e, en 1995, produciu o primeiro CD-ROM, chamado "FishBase 100". Os comentarios nas revistas científicas, aínda que louvaron a idea e o alcance, destacaron que tiña numerosos ocos na información proporcionada. As edicións de CD posteriores fóronse sucedendo cunha frecuencia anual e a versión de FishBase 2004, polo seu volume requiría de cinco CD, ou dun DVD. Para poder visualizar o sistema require Windows 98 ou posterior, e non está dispoñíbel noutras plataformas como Mac OS X ou Linux.
FishBase estivo dispoñíbel na Web por primeira vez en agosto de 1996, e o ano seguinte contratou un webmaster. Isto fixo que toda a información da base de datos estivera dispoñíbel para consulta a través da rede.
A partir do ano 2000, FishBase é administrada polo FishBase Consortium. Este consorcio está formado por:
A medida que os especialistas en peixes foron sabendo da existencia de FishBase, cada vez máis de colaboradores enviaron contribucións (en xuño de 2013, 2.060 colaboradores). Para manter o seu valor como unha base de datos de carácter científico, non se permite engadir información orixinal en FishBase; todo o seu contido debe estar baseado en material que fora publicado con anterioridade.
Wikipedia e FishBase
FishBase é unha das referencias máis importantes das Wikipedias no concernente á ictioloxía e en particular á descrición e identificación dos peixes. Porén, na taxonomía, FishBase está moitas veces en desacordo con outra importante base de datos, o SIIT. Nestes casos, moitos editores nas diferentes Wikipedias presentan ambas as taxonomías nos seus artigos.
Dorinda Ramos
María Dorinda Ramos Ramos, nada en Cerreda (Cerreda, Nogueira de Ramuín) en 31 de marzo de 1921 e finada en Madrid o 17 de decembro de 2017, foi unha mestra e empresaria galega, muller do tamén empresario Eduardo Barreiros.
Traxectoria
Orfa de nai ao nacer, o pai, que era dunha familia de pequenos propietarios agrícolas, casou de segundas e deixou a Ramos coas tías na aldea de Cerreda. Un tío de Dorinda Ramos era crego nunha parroquia próxima. Ramos marchou como estudante internada ao colexio das Carmelitas de Ourense, e posteriormente diplomouse en Maxisterio. Nese tempo, en 1940, Ramos coñeceu no autobús a quen acabaría sendo o seu home, Eduardo Barreiros, e o seu socio de proxectos empresariais. Casou con Barreiros no ano 1946, xusto cando Barreiros empezaba a colleitar éxitos empresariais coa contratación de obra pública na España do primeiro franquismo.
O negocio familiar mudou á transformación de motores de gasolina en diésel e nos primeiros anos cincuenta trasladáronse a Madrid para dirixir desde alí a empresa Barreiros. Nos anos sesenta chegan a un acordo con Chrysler para a compra de accións da súa empresa, que acabará supondo, a finais da década, a saída de Barreiros da empresa familiar e a reorientación a outros sectores, como a fabricación de penso, o sector do viño ou a minaría (casiterita). Nos anos oitenta expandiron os seus negocios a Cuba, se ben Dorinda Ramos nunca se chegou a instalar na illa. Logo do falecemento do home en 1992, Ramos retirouse da vida empresarial.
Desde 1997 e ata o seu falecemento foi presidenta de honra da Fundación Eduardo Barreiros.
Vida persoal
A súa filla, Mariluz Barreiros Ramos, casou co empresario Jesús Polanco.
Fermín Zelada
O nome de Fermín Zelada pode referirse a:
1899
Outros
Historia ano a ano
As Aceas
O topónimo As Aceas fai referencia a aceas, muíños de auga. Pode referirse a:
Grace Jones
Grace Jones, nada en Spanish Town o 19 de maio de 1948, é unha cantante, modelo, produtora e actriz xamaicana. Naceu en Spanish Town e criouse cos seus avós. Con 13 anos mudouse cos seus irmáns á casa dos pais en Syracuse, Nova York. Jones comezou a traballar como modelo, primeiro en Nova York e despois en París, traballando para Yves Saint Laurent, Claude Montana e Kenzo Takada, e aparecendo nas portadas de Elle, Vogue e Stern.
Buisán
O topónimo galego Buisán pode referirse a:
Grace Jones
En 1977, Jones asinou un contrato co selo discográfico Island Records e coa axuda de Compass Point All Stars fixo música new wave en 1980. Acadou o Top 40 nas listas do Reino Unido con "Pull Up to the Bumper", "I've Seen That Face Before", "Private Life", "Slave to the Rhythm" e "I'm Not Perfect". Entre os seus álbums cóntanse Warm Leatherette (1980), Nightclubbing (1981) e Slave to the Rhythm (1985).
Carracedo da Serra, A Gudiña
Santiago de Carracedo da Serra é unha parroquia do concello da Gudiña na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 57 habitantes (27 homes e 30 mulleres).
Grace Jones
Tamén fixo aparicións en filmes de baixo orzamento na década de 1970 e comezos de 1980. O seu primeiro gran filme foi Conan o destrutor (1984) a carón de Arnold Schwarzenegger e Sarah Douglas, e posteriormente sairía no filme de James Bond 007: Panorama para matar. En 1986, interpretou a unha vampiro en Vamp, e actou e colaborou no filme de 1992 Boomerang.
Sergio Llull
Sergio Llull Melià, nado o 15 de novembro de 1987 en Maó, é un xogador de baloncesto profesional español que xoga para o Real Madrid da Liga ACB. Mide 1,92 metros, pesa 95 kg e pode xogar nas posicións de base e escolta.
Traxectoria
Foi elixido polos Denver Nuggets na 34ª posición do Draft da NBA de 2009. Os Houston Rockets mercaron os seus dereitos por unha cantidade preto dos 2.25 millóns de dólares.
Drowning Pool
Drowning Pool é unha banda de música Nu metal e metal alternativo formada en 1996 na cidade de Dallas, Texas, nos Estados Unidos. A carreira da banda xorde no 2000 grazas ao festival de Ozzfest e desde entón crece rapidamente ata o presente, ademais cada un dos seus discos ten un vocalista distinto. O seu álbum debut no 2002 foi chamado Sinner e gañou o disco de platino en seis semanas. Durante o mes de agosto do mesmo ano, ocorreu o deceso do vocalista da banda, Dave Williams, produto dun ataque cardíaco.
Finalmente, no 2003, uniuse á banda o músico Jason 'Gong' Jones, substituíndo ao falecido vocalista facendo a súa primeira aparición para o seu novo álbum Desensitized do 2004, pero a mediados de 2005, anuncia a súa saída da banda.
Despois de moitos rumores, é anunciado que o novo vocalista sería Ryan McCombs, o anterior vocalista da banda Soil. O seu novo disco "Full Circle" foi lanzado no 2007, incluíndo un cover de Billy Idol, Rebel Yell. No 2008 lanzan o disco ao vivo chamado Loudest Common Denominator onde Ryan McCombs canta cancións dos vocalistas anteriores. No 2010 a banda lanza o seu cuarto álbum de estudio homónimo. O tema Rise Up usase na WWE para abrir o programa Smackdown, tamén realiza varias cancións para os eventos de pago pola visión da WWE. No 2011 Ryan McCombs deixa Drowning Pool volvendo coa súa banda inicial Soil. No 2012 integrase á banda Jasen Moreno como o novo vocalista.
Ignacio Echeverría
Ignacio Echeverría Miralles de Imperial, nado nas Pontes o 25 de maio de 1978 e asasinado en Londres o 3 de xuño de 2017 foi un empregado de banca galego, coñecido por enfrontarse aos terroristas do Atentado de Londres de xuño de 2017.
Traxectoria
Seu pai, natural de Oviedo era enxeñeiro e estaba destinado na Central térmica das Pontes de Endesa, e súa nai era avogada. Con 9 anos marchou a Madrid, onde se estableceu a familia ao cambiar o pai de destino. Estudou Dereito na Universidade Complutense e na Sorbona. Traballara nun banco e marchara a Londres a traballar no banco HSBC.
Ao redor das 23 horas do 3 de xuño de 2017, Ignacio dirixíase en bicicleta cuns amigos á zona londiniense de Whitechapel. Á altura de Borough Market viron un home que estaba a bater nun policía que estaba no chan. Vendo que o home deixaba o corpo do axente e comenzaba a agredir a unha muller, Ignacio bateu co seu monopatín no agresor conseguindo que deixase a muller e que outras persoas puidesen fuxir. Outros dous terroristas acoitelárono polas costas, morrendo polas feridas.
Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan
Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan, a miúdo referido simplemente como Borat, e estilizado como BORДT! no póster promocional, é filme cómico dirixido por Larry Charles e distribuído por 20th Century Fox que foi estreado no 2006.
Sinopse
Por orde do seu goberno, o xornalista casaco Borat vai ós Estados Unidos para rodar un documental pedagóxico, que debe recoller as mellores ensinanzas dos americanos para que o seu país as aproveite.
Acetato
miniatura|dereita|220px|Acetato. O acetato é o sal do ácido acético. Algúns acetatos que constitúen sales minerais, como poden se-lo de aluminio e o de cobre, úsanse na tinturería, mentres outros como o amonio úsanse en medicina.
Trípoli, Libia
Trípoli (en árabe: طرابلس Ṭarābulus) é a capital de Libia. É a maior cidade, o principal porto marítimo e o maior centro comercial e manufacturador do país. Tamén é a sede do Goberno Nacional e da Universidade Al-Fateh.
miniatura|esquerda|Tripoli (Photo: Patrick-André Perron). miniatura|Localización de Trípole dentro de Libia.
Igrexa de Sant Quirze de Pedret
A igrexa de Sant Quirze de Pedret está situada no termo de Cercs, na comarca catalá do Berguedà.
Historia
En 1959 o bispado de Solsona cedeulla ó concello de Berga para o seu coidado. Entre os anos 1959 e 1964 foi restaurada baixo a dirección do arquitecto Camil Pallàs. Posteriormente no 1989 levouse a cabo outra restauración encabezada polo arquitecto Antoni González. Desta volta tamén se fixeron traballos de arqueoloxía e de investigación histórica. O cal permitiu respectar a aparencia orixinal do século X.
Pinturas
Na igrexa atopáronse pinturas dun gran valor artístico e histórico. Datan posiblemente de finais do século XI. As da nave norte mostran os martirios dos santos da igrexa: sant Quirze e Santa Julita, un fragmento que representa o sacrificio de Isaac e unha representación de bustos de diversos santos. A absidiola sur mostra pinturas tamén románicas do século XI. Nelas mostrase a virxe entronizada co neno Xesús e unha representación da parábola das virxes prudentes e das virxes necias. miniatura|left|Pinturas da absidiola sur
Ademais tamén existen motivos vexetais e cortinas coma decoración. Estas pinturas foron arrincadas no 1922 e consérvanse no MNAC e no museo diocesano e comarcal de solsona. No 1995 Emili Julià fixo unhas reproducións dos orixinais na propia igrexa. miniatura|left|Pinturas da ábsida central
Porén as pinturas máis importantes son as da ábsida central, prerrománicas do século X. Unha delas mostra unha cruz radial e dentro dela un cabaleiro con lanza e estandarte. Este cabaleiro é rodeado por un can, unha pequena cruz, unha figura humana e dous paxaros. Fóra da cruz móstrase unha figura humana e o outro lado outra figura axeonllada cun bastón e unha fogueira diante. Está última figura ten sido identificada coma o demo. Noutro extremo da ábsida existe outra pintura representando un home orante con barba e cos brazos estendidos dentro dun círculo decorado con motivos zigzagueantes. A composición é coroada por un paxaro que se ten identificado cunha aguia ou un pavo.
La Serranía
miniatura|350px|Comarcas da provincia de Guadalaxara La Serranía é unha comarca da provincia de Guadalaxara, na comunidade autónoma de Castela-A Mancha, España.
Situación
Situada no noroeste da mesma e caracterizada polos seus desniveis físicos e a grande altitude media das súas terras, chegando ás súas cotas máximas na chamada Serra de Ayllón, onde sobresaen o Pico del Lobo con máis de 2.200 metros, o Ocejón e o pico de la Buitrera con máis de 2.000 m.
Serras principais
De oeste a leste exténdense as serras de Ayllón, de Pela, de Alto Rey, os Altos de Barahona, a Ministra e de Solorio.
Concellos, lugares e pedanías
250px|miniatura|Anguita, típica aldea de La Serranía
Cultura Naqada
miniatura|Localización de Naqada A cultura Naqada é unha cultura arqueolóxica do Calcolítico no Exipto Predinástico (ca. 4400 3000 a.C.). O nome doullo Werner Kaiser e procede da cidade de Naqada, situada ás marxes do Nilo, a 25 quilómetros ao norte de Tebas. Non obstante, un estudo de datación por radiocarbono da Universidade de Oxford do 2013 do período predinástico do 2013 suxire unha data moito máis tardía que comeza entre o 3.800 e 3.700 a.C.
A fase final da cultura Naqada é a Naqada III, que coincide co Período Protodinástico ( Idade de Bronce temperá, aproximadamente 3200 3000 antes de Cristo) no antigo Exipto.
William Flinders Petrie
O período Naqada dividiuse por primeira vez polo exiptólogo británico William Flinders Petrie, que explorou o sitio en 1894, en tres subperíodos:
Werner Kaiser
A cronoloxía de Petrie substituíuse pola de Werner Kaiser en 1957. A cronoloxía de Kaiser comezaba c. 4000 a.C., pero a versión moderna comeza lixeiramente antes, do seguinte xeito:
Monumentos e escavacións
Os exipcios predinásticos do período Naqada I negociaban con Nubia ao sur, cos oasis do deserto occidental ao oeste e as culturas do mediterráneo oriental ao leste. Tamén importaron obsidiana de Etiopía para dar forma a cuchillas e outros obxectos de lascas. As mostras de carbón atopadas nas tumbas de Nekhen, datadas nos períodos Naqada I e II, identificáronse como cedro de Líbano.
A análise craneométrica dun fósil da Naqada predinástica atopou que estaban estreitamente relacionados con outras poboacións de fala Linguas afroasiáticas afroasiaticas que habitaban no Corno de África e o Magreb, así como co período da idade de bronce e medieval nubios e da antiga Xericó. Os esqueletos de Naqada tamén son morfoloxicamente próximos ás series osteolóxicas modernas de Europa e do subcontinente indio. Non obstante, os fósiles de Naqada e eses esqueletos antigos e recentes eran fenotípicamente distintos dos fósiles pertencentes ós modernos falantes Nixer-Congo que habitan África tropical, así como dos esqueletos mesolíticos escavados en Wadi Halfa no Val do Nilo.
Acetaldehido
O acetaldehido ou etanal (CH3CHO) é un líquido incoloro, tóxico e volátil que se obtén comercialmente por oxidación do alcohol etílico e por hidratación do acetileno. Emprégase como disolvente e nas industrias de plásticos e colorantes utilízase na elaboración de varios compostos orgánicos.
Historia
O etanal foi sintetizado por primeira vez en 1782 por George Heinrich Adolf Scheele mediante a oxidación de etanol con dióxido de manganeso (MnO2). A súa fórmula foi pescudada por primeira vez por Liebig en 1835 que lle deu o nome de acetaldehido.
Club de Fútbol Palencia
O Club de Fútbol Palencia foi un club de fútbol español, da cidade de Palencia. Foi fundado en 1975 ao fusionarse o Club el Cristo (fundado en 1974) e o F.J. Olímpico (fundado en 1973) co nome de C.D Cristo Olímpico. En 1989 cambiou o seu nome polo de Club de Fútbol Palencia. A comezos de xaneiro de 2013, o equipo disolviuse oficialmente debido ás débedas do equipo.
Estadio
250px|miniatura|Novo Estadio Municipal La Balastera. Ata a inauguración do Novo Estadio, o Estadio municipal era o de La Balastera, fundado o 12 de setembro de 1943, con capacidade para 12.500 persoas. Dimensións 106x70 metros.
O Estadio de la Nueva Balastera tiña previsto acabarse o día 17 de setembro de 2006 pero finalmente inaugurouse o 10 de outubro de 2006 co partido entre España e Italia Sub-21. A honra de ser o primeiro xogador en marcar un gol no novo estadio foi para o italiano Chiellini. En liga foi o dianteiro morado Carlos o primeiro en perforar a portería do novo campo.
O estadio ten capacidade para 8.070 persoas, todas elas sentadas ao contrario que o antigo estadio que tenia capacidade para 12.500 espectadores (a maioría deles de pé).
Os únicos cheos foron o día da inauguración, e o 18 de maio de 2008, no partido CF Palencia - Burgos CF, no que ambos os clubs descendían a terceira división.
Julián Barrio
Julián Barrio Barrio, nado en Manganeses de la Polvorosa (Zamora, Castela e León) o 15 de agosto de 1946, é un crego católico vinculado a Galicia, arcebispo de Santiago de Compostela desde 1996 ata 2023.
Traxectoria
miniatura|esquerda|180px|Julián Barrio.
Carreira eclesiástica
A partir de 1980 foi vicerreitor do Seminario de Astorga, ata o ano 1992, cando foi nomeado bispo auxiliar de Santiago de Compostela. Colaborou con seu predecesor, o arcebispo Antonio María Rouco Varela, ata que este foi trasladado a Madrid. Foi nomeado Administrador Diocesano de Santiago de Compostela ata o 25 de outubro de 1994 e posteriormente (o 5 de xaneiro de 1996) foi nomeado arcebispo de Compostela por bula do papa Xoán Paulo II.
Dende que asumiu o arcebispado caracterizouse pola súa actitude conservadora e firme nas súas conviccións, continuando coa política do seu antecesor. Defendeu publicamente o catolicismo como "sinal de identidade do pobo español" e opúxose á aprobación legal en España do matrimonio homosexual, afirmando que "o matrimonio é esencialmente heterosexual e base ineludíbel da familia, cuxa quebra supón a quebra da sociedade. Durante o seu arcebispado celebráronse tres Anos Santos, o terceiro deles coa visita do papa Bieito XVI a Santiago de Compostela.
Nomeado presidente da Comisión de Apostolado Segrar da Conferencia Episcopal Española en 2008, en 2011 entrou a formar parte do comité executivo da Conferencia Episcopal Española.
Como arcebispo de Santiago, foi quen oficiou o funeral de Estado polas vítimas do accidente de Angrois en 2013. En decembro de 2009 promoveu unha reforma dos arciprestados de Galicia, suprimindo por concentración varios deles.
Ao cumprir os 75 anos, no ano 2021, presentou a súa renuncia por idade á Santa Sé. O papa Francisco aceptoulla o 1 de abril de 2023, cando nomeou novo arcebispo de Santiago de Compostela a Francisco José Prieto, ata entón bispo auxiliar compostelán. Barrio permaneceu no arcebispado ata o ordeamento de Prieto, o 3 de xuño de 2023. Daquela marchou vivir a unha casa que ten en Manganeses de la Polvorosa.
Función periódica
miniatura|256px|A onda periódica máis simple: unha onda harmónica. Neste exemplo, A=1, Ω=1 e θ=0. Nas matemáticas, unha función é periódica se os valores da función se repiten conforme se lle engade á variable independente un determinado período, é dicir: onde P é o período.
Pokémon FireRed e LeafGreen
Pokémon FireRed Version (ポケットモンスター ファイアレッド) e Pokémon LeafGreen Version (ポケットモンスター リーフグリーン) son dous videoxogos de 2004 producidos como remakes mellorados dos xogos orixinais de 1996 Pokémon Red e Blue. Foron desenvolvidos por Game Freak e publicados por The Pokémon Company e Nintendo para a consola Game Boy Advance. FireRed e LeafGreen foron lanzados no Xapón en xaneiro de 2004, e en América do Norte e Europa en setembro e outubro dese ano respectivamente. Os xogos forman parte da terceira xeración da franquía franquía de videoxogos Pokémon e manteñen a distinción de ser os primeiros remakes mellorados de xogos anteriores dentro da franquía.
Función periódica
Do mesmo xeito, pero nun contexto físico, as ondas periódicas son aquelas ondas que mostran periodicidade respecto do tempo, é dicir, describen ciclos repetitivos. Nunha onda periódica cúmprese:
onde o período propio fundamental, F \,\! é a frecuencia do compoñente fundamental da onda periódica e n \,\! un número enteiro.
Toda onda periódica é, por definición, unha onda determinista, pois pode ser descrita matematicamente (mediante un modelo matemático).
Świętochłowice
miniatura|dereita|275 px|Świętochłowice dentro de Polonia. Świętochłowice é unha cidade-condado do sur de Polonia, que conta con 55.527 habitantes (2005). Ata 1999 estivo integrada no voivodato de Katowice, actualmente forma parte do voivodato de Silesia. Foi parte de Alemaña ata 1922, e entre 1939 e 1945.
Función periódica
Perspectiva xeral
A forma máis simple de onda periódica é a onda harmónica (sinusoidal), que se describe matematicamente:
Esta onda está completamente caracterizada por tres parámetros: A \,\! é a amplitude da sinusoide, \Omega \,\! é a frecuencia en radiáns por segundo (rad/s), e \theta \,\! é a fase en radiáns. En lugar de \Omega \,\!, a miúdo emprégase a frecuencia F \,\! ciclos por segundo ou hertzs (Hz), onde.
Friolfe
O topónimo galego Friolfe pode referirse a:
Función periódica
Perspectiva xeral
miniatura|256px|Exemplo de onda periódica máis complexa. A liña horizontal azul indica o nivel do valor eficaz. Mais o modelo descrito para as ondas harmónicas non serve para describir estruturas periódicas máis complicadas: as ondas anharmónicas. Joseph Fourier demostrou que as ondas periódicas con formas complicadas poden considerarse como unha suma de ondas harmónicas (cunhas frecuencias que son sempre múltiplos enteiros da frecuencia fundamental). Así, supoñamos que x_a(t) \,\! representa o desprazamento periódico dunha onda nunha certa posición. Se x_a(t) \,\! e a súa derivada son continuas, pode demostrarse que dita función pode representarse mediante unha suma do tipo:
É importante notar que para os sinais de ancho de banda limitado (na práctica, todas as de interese en telecomunicacións), a suma de harmónicos é tamén finita:
sendo N \,\! o número total de harmónicos dos que se compón a onda periódica. O harmónico de frecuencia máis baixa denomínase primeiro harmónico ou harmónico de frecuencia fundamental (n=1 \,\!, polo tanto de amplitude A_1 \,\!, frecuencia \Omega \,\! e fase ). De feito, o caso máis simple, o dunha onda harmónica, é un caso particular para un único harmónico (N=1 \,\!). Outros casos requiren un número infinito de harmónicos que só poden existir nas súas formas perfectas como abstraccións matemáticas debido a que na natureza non se poden crear ou transmitir sinais de ancho de banda infinito. Non obstante, incluso as súas aproximacións (descritas como a suma dun número limitado de harmónicos) son de grande interese na práctica, especialmente en Telecomunicacións. Entre estes casos de sinais periódicos compostos por infinitos harmónicos encóntranse as ondas cadradas (onda composta exclusivamente por harmónicos impares cunha amplitude que é inversamente proporcional ao número de harmónico, é dicir, ) ou as triangulares.
miniatura|472px|centro|Exemplo de síntese dunha onda cadrada a partir da adición dos seus compoñentes harmónicos. A onda final resultante só é unha aproximación debido ao uso dun número finito de compoñentes harmónicos: en total, 25. O último gráfico da secuencia (harmonics: 25) pode ser descrito como:
Esta propiedade demostrada por Fourier sobre as ondas periódicas é importante no estudo da Teoría da Información e, moi especialmente, na demostración do Teorema de mostraxe de Nyquist-Shannon. Este teorema demostra que toda onda periódica limitada en banda (limitada a compoñentes harmónicos por debaixo dunha frecuencia máxima coñecida) pode ser descrita na súa totalidade e sen ambigüidade por unha serie de mostras non cuantificadas se se cumpre que a frecuencia de mostraxe é superior (nunca igual) ao dobre da frecuencia do último harmónico que pode conter a onda.
Valor medio
O valor medio dunha onda x_a(t) \,\! calcúlase sobre un intervalo da función correspondente a un período propio fundamental completo T_p \,\! desde calquera instante t_0 \,\!.
É moi frecuente que o valor medio dunha onda periódica sexa cero. En electrotecnia e electrónica un valor medio non nulo mide a magnitude dun compoñente de corrente continua nun sinal.
Valor eficaz
O valor eficaz (raíz cuadrática media ou RMS) dunha onda periódica x_a(t) \,\! calcúlase sobre un intervalo da función correspondente a un período propio fundamental completo T_p \,\! desde calquera instante t_0 \,\!.
O valor eficaz dunha onda periódica é de especial interese na física cando se aplica a presións (mecánica), tensións ou intensidades (electrotecnia ou electrónica) para cálculos relacionados coa enerxía ou a potencia. Con relación ao valor máximo (ou valor de crista ou pico) nunha onda de valor medio nulo, o cálculo do valor eficaz das seguintes formas de onda pódense simplificar:
A relación entre a amplitude máxima e o valor eficaz dunha onda periódica depende, polo tanto, da forma de onda.
Factor de pico ou crista
Defínese como a relación entre o valor de pico e o valor eficaz. Exemplos de factores de pico:
Exemplos
Na vida diaria existen moitos casos de funcións periódicas cando a variable é o tempo; situacións como o movemento das agullas dun reloxo ou as fases da lúa teñen un comportamento periódico. Un movemento periódico é aquel no que as posicións do sistema se poden expresar en base a funcións periódicas, todas co mesmo período.
Para unha función aplicada ao conxunto dos números reais ou ao dos enteiros, significa que a totalidade da súa gráfica pode ser representada a partir de copias dunha determinada porción desta, repetida a intervalos regulares.
De forma máis explícita, dise que unha función f é periódica con período P maior que cero se cumpre que:
para todos os valores de x no dominio de f. De maneira análoga, unha función non periódica é aquela que non posúe dito período P.
Se unha función f é periódica con período P, entón para todo x no dominio de f e para todo n enteiro:
No exemplo anterior, o valor de P é 1, dado que:
Isto non implica que o período dunha función teña que recibir o menor valor posible que satisfaga a expresión anterior, senón que podería tomar calquera outro.
As funcións trigonométricas, tales como a función seno ou coseno, son casos típicos de funcións periódicas, nas que o seu período é de 360 graos. No caso da tanxente, vemos que o seu período é menor, sendo este de 180 graos.
800px
Armadura (música)
miniatura|200x200px|Armadura da tonalidade da maior / fa díese menor. Na notación musical, a armadura de tonalidade, tamén chamada armadura de clave ou simplemente armadura, é o conxunto de alteracións propias da escala (díeses ou bemoles) que, escritas despois da clave e ao principio do pentagrama, sitúan unha frase musical nunha tonalidade específica. A súa función é determinar que notas deben ser interpretadas de maneira sistemática un semitono por encima ou por baixo das súas notas naturais equivalentes, a menos que tal modificación se realice mediante alteracións accidentais.
Representación gráfica
As armaduras de tonalidade polo xeral represéntanse ao principio dunha liña de notación musical, inmediatamente despois da clave e antes do signo de compás. O seu propósito é reducir ao mínimo o número de alteracións necesarias para anotar a música na partitura ao longo dunha peza. Por esa razón, adóitanse empregar as armaduras para evitar a complicación de ter que escribir as alteracións accidentais cada vez que aparecen as notas musicais que deban ser alteradas nunha determinada tonalidade.
As alteracións da armadura, que se denominan alteracións propias, aparecen sempre seguindo unha orde determinada, que varía dependendo de que se trate de bemoles ou de díeses. A orde de bemoles é o inverso ao de díeses e viceversa. No sistema latino de notación son:
En notación alfabética ou anglosaxoa é a mesma orde, pero ao utilizar letras diferentes a combinación deu lugar a unha regra mnemotécnica mediante a formación dos seguintes acrósticos:
En partituras para máis dun instrumento adóitanse escribir todos os instrumentos coa mesma armadura, aínda que hai excepcións:
Usos e efectos
O efecto da armadura esténdese ao longo dunha peza ou movemento, exceptuando que este sexa expresamente cancelado mediante unha nova armadura ou ben mediante un signo de becuadro. Ademais, se unha armadura ao principio dunha peza indica por exemplo que a nota se debe ser tocada coma si bemol, incluso as notas si de oitavas superiores e inferiores veranse afectadas por esta regra. A única excepción será que a nota si vaia precedida por unha alteración accidental que anule o efecto da armadura. Cando un intérprete le unha partitura por primeira vez, só con ver a armadura pode facerse unha idea da tonalidade en que se atopa a obra. En principio, calquera peza pode ser escrita en calquera tonalidade coa súa armadura específica, utilizando logo alteracións accidentais para corrixir individualmente cada nota na que tal armadura non debería aplicarse. Aínda que, por outra banda, non é estraño atopar unha obra musical escrita cunha armadura que non coincide coa súa tonalidade. Por exemplo, nalgunhas pezas barrocas ou nas transcricións de melodías modais folclóricas.
Bulleiro
O termo bulleiro defínese como a masa que se forma ao mesturarse auga con terra, follas etc. (lama).
O topónimo galego Bulleiro pode referirse a:
Armadura (música)
Usos e efectos
miniatura|450x450px|Figura 7. [[Círculo de quintas mostrando as tonalidades maiores e menores coas súas armaduras.]]
Dito doutra maneira, a secuencia de díeses ou bemoles nas armaduras adoita ser ríxida na notación musical actual. Salvo dó maior (la menor), as armaduras preséntanse en dúas variedades: armaduras de díeses (tonalidades de díeses) e armaduras de bemoles (tonalidades de bemoles), chamadas así porque conteñen só alteracións dunha ou outra índole. Nas armaduras con díeses o primeiro colócase en fa e os seguintes en do, sol, re, la, mi e si; nas armaduras con bemoles o primeiro colócase en si e os seguintes en mi, la, re, sol, do e fa.
Acea
Unha acea (do árabe as-saniya) é un muíño de auga destinado a moer fariña. Como topónimo, Acea pódese referir a:
Armadura (música)
Usos e efectos
Así pois, hai 15 armaduras convencionais para tonalidades maiores e as súas respectivas menores cun máximo de sete díeses ou sete bemoles, incluíndo a armadura baleira ou sen alteracións que corresponde á tonalidade de dó maior ou calquera das súas variacións modais; como la menor, que é o seu relativo menor. A tonalidade relativa menor está unha terceira menor cara abaixo contando desde a tonalidade maior, independentemente de se se trata dunha armadura de bemoles ou de díeses.
Na música occidental utilízanse 24 tonalidades diferentes. As armaduras con sete bemoles e sete díeses utilízanse moi poucas veces posto que teñen equivalentes enarmónicos máis sinxelos. Por exemplo, a tonalidade de do díese maior, con sete díeses, pode ser representada de maneira máis simple como re bemol maior, con cinco bemoles. A efectos da práctica actual estas tonalidades son o mesmo no temperamento igual, debido a que do♯ e re♭ son enarmónicamente a mesma nota. En calquera caso, hai pezas escritas nestas tonalidades extremas de díeses ou bemoles. Un exemplo, é o Preludio e Fuga n.º 3 do Libro 1 de «O clavicémbalo ben temperado» BWV. 848 Bach, que está en dó díese maior. Máis mostras atópanse no musical moderno Seussical de Stephen Flaherty e Lynn Ahrens, que tamén conta con varias cancións escritas nestas tonalidades extremas.
Para pescudar a tonalidade maior que corresponde a cada armadura adoita seguirse este razoamento:
Historia
A armadura de tonalidade formada por un bemol desenvolveuse no período medieval. Con todo, as armaduras con máis dun bemol non apareceron até o século XVI e as armaduras de díeses non se verán até a metade do século XVII.
Cando as armaduras con varios bemoles apareceron por primeira vez, a orde dos bemoles non estaba estandarizada e con frecuencia un bemol aparecía en dúas oitavas diferentes, como se mostra na imaxe do motete de Victoria (Figura 8). A finais do século XV e principios do XVI era común que as diferentes voces nunha mesma composición tivesen armaduras diferentes, trátase dunha situación chamada "armadura parcial" ou "armadura en conflito". Esta circunstancia no século XV era de feito máis común que as armaduras completas. No motete do século XVI Absolon fili mi atribuído a Josquin des Prez, dúas das voces están escritas con dous bemoles, unha voz con tres bemoles e unha voz máis con catro bemoles.
A música barroca escrita en tonalidade menor con frecuencia escribíase cunha armadura de tonalidade con menos bemoles dos que agora se asocian ás tonalidades. Por exemplo, os movementos en dó menor a miúdo contiñan soamente dous bemoles, debido a que o la bemol (♭) con frecuencia tendía a ser modificado mediante un becuadro (♮) na escala menor melódica ascendente, como o faría o si bemol (♭).
Armaduras inusuais
As armaduras antes mencionadas representan unicamente tonalidades baseadas en escalas diatónicas e por tanto ás veces chamadas "armaduras estándar". Outros tipos de escalas escríbense xa sexa cunha "armadura estándar" e usando alteracións accidentais segundo sexa necesario; ou ben cunha "armadura non estándar". Algunhas mostras desta última opción atópanse nas seguintes obras musicais:
centro|miniatura|350x350px|Figura 9. Escala Freygish de re. A ausencia de armadura non sempre significa que a música estea na tonalidade de dó maior / la menor, xa que as alteracións necesarias poden ser anotadas como accidentais explicitamente segundo se requira, ou ben a peza pode ser modal ou atonal quedando á marxe do sistema tonal. Así mesmo pódense atopar excepcións ao uso do período da práctica común:
No entanto, as convencións do período da práctica común están tan firmemente establecidas que algúns programas informáticos de notación musical non foron capaces de mostrar "armaduras non estándar" até hai relativamente pouco tempo. Un dos programas de notación musical máis populares, Finale, inclúe a opción de crear unha "armadura non estándar" desde a súa versión de 2009.
1877
Outros
Historia ano a ano
Fleur Jaeggy
Fleur Jaeggy, nada en Zúric o 31 de xullo de 1940, é unha escritora suíza en lingua italiana.
Traxectoria
Jaeggy combina a súa actividade literaria con traducións e estudos sobre John Keats, Marcel Schwob e Thomas De Quincey, a cuxos retratos consagra a súa obra Vite congetturali (2009). En música, colaborou con textos para Franco Battiato.
Esta casada co escritor e editor Roberto Calasso
Obra
A súa obra ten influencia de Robert Walser, Ingeborg Bachmann e Thomas Bernhard, e da literatura mística e sapiencial de Occidente e Oriente, especialmente do mestre Eckhart, e Zhuang Zi.
Lotto
Lotto pode referirse a:
A Gudiña, A Gudiña
San Martiño e San Pedro da Gudiña é unha parroquia do concello da Gudiña na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 787 habitantes, deles 399 eran homes e 388 eran mulleres.
Queixo (anatomía)
O queixo, queixelo ou barbela é a parte inferior e media da face, situada debaixo da zona labial, e por encima da zona suprahioidea, onde comeza o pescozo. Nos vertebrados, esta rexión corresponde á porción inferior e mediana da mandíbula.
Esta parte está situada sobre a sínfise mentoniana da mandíbula ou maxilar inferior, posúe pelos longos e grosos no ser humano, pel movíbel, unha capa subcutánea con tecido adiposo (que pode formar papeira). A musculatura que corresponde ao queixo está formada polo músculo triangular dos beizos, o músculo cadrado da barba e a borla do queixo.
O Bullo
O topónimo galego O Bullo pode referirse a:
Alicia
Alicia é un nome propio galego de muller, procede de Aalis, forma en francés antigo de Adelaida que se latinizou como Alicia. No ano 2010 levaban o nome 5.770 residentes en Galicia.
American Head
American Head é o décimo sexto álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental The Flaming Lips, publicado o 11 de setembro de 2020 a través do selo Warner Records nos Estados Unidos e de Bella Union no Reino Unido.
Antecedentes
O 23 de marzo de 2020 Steven Drozd anunciou que o décimo sexto álbum da banda, titulado American Head, sería publicado no verán. O disco representa un cambio na súa identidade xa que o grupo decidiu centrarse nas súas raíces estadounidenses no mesmo. A banda anunciou oficialmente a data do lanzamento para o 11 de setembro, xunto co sinxelo "My Religion Is You", o día 26 de xuño. Coyne ofreceu un detalle pista por pista do álbum para Apple Music.
O Arcebispo, O Xobre ou O Maño, A Pobra do Caramiñal
O Arcebispo é un lugar da parroquia do Xobre ou O Maño no concello coruñés da Pobra do Caramiñal, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 31 habitantes (17 homes e 14 mulleres).
Eladio Fernández Miranda
Eladio Fernández Miranda, finado na Coruña o 22 de xuño de 1886, foi un xornalista galego.
Traxectoria
Levador de libros do Banco de La Coruña. Xornalista, dirixiu un tempo La Ilustración de La Coruña e en 1862 fundou, xunto a Gonzalo Brañas Sánchez-Boado e o seu irmán Ezequiel Fernández Miranda, o xornal El Avisador (que despois pasou a chamarse El Anunciador).
Pentes, A Gudiña
San Mamede de Pentes é unha parroquia do concello da Gudiña na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 182 habitantes, deles 92 eran homes e 90 eran mulleres.
Fermín Zelada de Andrés
Fermín Zelada de Andrés Moreno, nado en Ferrol o 27 de novembro de 1912 e finado na Coruña o 9 de xaneiro de 1997 no CHUAC. Foi un avogado, empresario e político galego.
Traxectoria
Fillo do farmacéutico e alcalde de Ferrol Fermín Zelada Varela, licenciouse en dereito pola Universidade de Santiago de Compostela e comezou a dar clase nesa mesma facultade cando rematou os seus estudos. A principios da década de 1930 estivo vencellado á conservadora Unión Regional de Derechas (da CEDA) na cidade compostelá. Porén, logo participou da fundación do núcleo local de Falange Española na cidade, xunto co boticario Víctor Muñoz. Alistouse no bando nacionalista na Guerra Civil Española. Membro da Alianza Nacional Católica de Propagandistas colaborou con Francisco Franco na xestión do Estado rebelde dende a súa sede de Burgos.
Ocupou diversos cargos na administración franquista. Así foi nomeado delegado nacional de Traballo en 1940, gobernador civil nas Palmas en 1945, delegado nacional de Provincias —un cargo que coordinaba os gobernadores civís e dependía directamente do Secretario xeral do Movemento Nacional — entre 1945 e 1948, e procurador en Cortes en diversas lexislaturas, unhas veces por designación e outras en razón dos cargos.
En 1948 foi nomeado xefe da asesoría xurídica do Banco Exterior de España, e sete anos máis tarde, en 1955, accedeu á secretaría xeral da entidade. Permaneceu nese cargo durante vinte e dous anos, ata que en 1977 se fixo coa súa presidencia, que retivo ata a súa xubilación en decembro de 1982, cando foi substituído por Francisco Fernández Ordóñez. Membro do Consello privado do Conde de Barcelona, en 1977 foi designado senador polo rei Xoán Carlos, e integrouse no grupo de Senadores Independentes, a fracción máis conservadora dos senadores de designación real.
Tamén foi membro do consello de goberno da Editorial Católica, un importante grupo de empresas editoriais españolas da época franquista.
Vida persoal
Casou con María del Carmen Jurado Herrera, e entre os seus dez fillos cóntanse o pintor coruñés Miguel Zelada Jurado e o embaixador Fermín Zelada Jurado. A súa vivenda familiar estaba situada en Montrove (Oleiros). Unha das súas fillas faleceu no accidente de Montrove.
Arteria renal
A arteria renal é a arteria que vasculariza practicamente todo o ril. A excepción serán algunhas áreas da cápsula. É un ramo colateral da aorta. A maior parte do sangue que leva vai ser limpada polo sistema renal. Unha pequena parte serve para abastecer o tecido do ril e outras estruturas do aparello urinario.
Premio Derek Allen
Historia
O premio instituíuse en 1976 na honra do numismático e arqueólogo británico Derek Allen, quen fora secretario da Academia Británica entre 1969 e 1973, e tesoureiro entre 1973 e 1975.
Allen foi un destacado numismático, moi vinculado tamén á Sociedade Numismática Británica, que presidiu entre 1959 e 1963, e á Real Sociedade Numismática, de Londres, que tamén presidiu, entre 1966 e 1970 e de cuxa medalla foi receptor en 1966.