cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Irving, Texas
Irving inclúe a zona de Las Colinas, que foi un dos primeiros plans mestres de evolución en Estados Unidos. Las Colinas inclúe os Mustangs de Las Colinas, que é a escultura ecuestre máis grande do mundo. A 40 acres (160.000 m2) no tracto Las Colinas sitúase o Centro de Convención en Irving Las Colinas, rematado en xaneiro de 2011.
Os Dallas Cowboys xogou no agora demolido Texas Stadium en Irving desde 1971 ata 2008. A cidade planea construír un extenso proxecto multiusos que se estende pola State Highway 114. O desenvolvedor web é Forest City Enterprises, que está rehabilitando o antigo Mercantile complex no centro de Dallas nun estilo Rockefeller Center.
Parte de Dallas / Fort Worth International Airport, que serve ás cidades de Dallas e Fort Worth, encóntrase dentro dos límites da cidade de Irving. É tamén o fogar de ExxonMobil.
Halla-san
miniatura|dereita|275px|Localización do Halla-san en Cheju-do (illa de Jeju) no S.O. de Corea do Sur
O Halla-san é un volcán de escudo sito na illa de Jeju, ao S.O. de Corea do Sur, país do que é a súa máis alta montaña cunha altitude de 1.950 m.s.n.m.. A área que arrodea o volcán foi protexida como Parque Nacional do Halla-san (Hallasan Gungnip Gongwon en transcrición do coreano). O Halla-san xunto con o Jiri-san e mái o Seorak-san conforman o trío de montañas principais de Corea.
Nomes
En tempos pasados o Halla-san recibiu, en Corea, moitos outros nomes, como: Buag, Weon-san, Jin-san, Seon-san, Dumuag, Bura-san, Yeongju-san e Hyeolmangbong (혈망봉/穴望峯).
Xeología e xeografía
O Halla-san é volcán de escudo enorme que conforma o "bulbo" da illa de Jeju e que se toma, con frecuencia, como representando a mesma illa, tal e como recolle o dito local: "A illa de Jeju é o Halla-san; e Halla-san é Jeju", e de feito a montaña é visíbel desde todos os sitios da illa, porén a cima está, a miúdo, cuberta por nubes. A montaña foi declarada Monumento Natural de Corea do Sur, con o nº 182.
Hai un pequeno lago no cráter do Halla-san denominado Baengnokdam (ko-Hang / ko-Hant), literalmente "lago do cervo branco". Dependendo da estación, a circunferencia do lago pode medrar até 2 km e atinxir unha profundidade duns 100 metros.
Monumentos
A montaña sitúase o santuario de Gwaneumsa, o máis antigo templo budista da illa de Jeju. O templ orixinario ergueuse durante a Dinastía Guryeo. Como moitos outros templos coreanos, Gwaneumsa foi destruído e reedificado no século XX. Fora do templo hai un monumento en memoria das das vítimas do levantamento de Jeju, que tivo lugar entre 1948 e 1950.
Sendeirismo
Hai catro rutas de sendeirismo en Halla-san, pero só dúas (Gwaneumsa e Seongpanak) levan até o cume do monte:
Recoñecementos
Este artigo é unha versión do correspondente da Wikipedia en inglés.
Julio César García-Luengo
O nome de Julio César García-Luengo pode referirse a:
Irving, Texas
Historia
Irving foi fundada en 1903 por J. O. "Otto" Schulze e Otis Brown. Crese que o autor literario Washington Irving era un favorito de Netta Barcus Brown, e polo tanto o nome do sitio da cidade, Irving, foi elixido. Irving comenzou orixinalmente en 1889 como unha área chamada Gorbit, e en 1894 o nome cambiou a Kit. Irving foi incorporado o 14 de abril de 1914, con Otis Brown como o primeiro alcalde.
Na década de 1960 a cidade tiña unha poboación de aproximadamente 45.000 habitantes. A Universidade de Dallas en Irving abriu as súas portas en 1956, e o Estadio de Texas completouse en 1971 como a casa de campo dos Cowboys de Dallas.
A poboación de Irving chegou a 155.037 en 1990 e o Censo de 2010 contaba 216.290 habitantes. O ex concelleiro de Irving, Herbert Gears, foi elixido para un mandato de tres anos en xuño de 2005 e reelixido en maio de 2008 derrotando a Roland Jeter e Rigo Reza.
Joseph Rice rexistrou a historia de Irving no seu libro de 1989, Irving: A Texas Odyssey(Northridge, California: Windsor Publications ISBN 978-0-89781-300-6). Rice explorou máis alá de Irving e a cultura no seu tratamento da cidade.
Xeografía
Irving encóntrase en 32.84722°N, -96.96639°W.
Segundo o United States Census Bureau, a cidade ten unha área total de 67.7 millas cadradas (175 km2), das cales, 67.2 millas cadradas (174 km2) son terra e 0.4 millas cadradas (1,0 km2) é auga.
Clima
Irving é considerada parte da rexión subtropical húmida.
Martiño o Mozo
Martiño I de Sicilia, coñecido como Martiño o Mozo, nado en Perpiñán, no Principado de Cataluña, en 1374, 1375 ou 1376, segundo as fontes, e finado en Cagliari, Reino de Sardeña (da Coroa de Aragón) o 25 de xullo de 1409, foi un Infante de Aragón, o III Conde de Luna e rei de Sicilia entre 1390 e 1409, polo seu matrimonio coa raíña María I de Sicilia.
Irving, Texas
As escolas públicas
As principais escolas de Irving son:
Martiño o Mozo
Traxectoria
Martiño foi o primeiro dos catro fillos de Martiño I de Aragón e da súa primeira esposa, María de Luna, filla e herdeira do Conde de Luna. Era, por tanto, neto de Pedro o Cerimonioso e sobriño de Xoán I de Aragón.
Irving, Texas
As escolas públicas
En 2001, 1.000 dos 25.000 estudantes de CFBISD residían na Cidade de Irving.
Winfree Academy Public Charter School tamén se encontra en Irving.
Martiño o Mozo
Traxectoria
Martiño foi coroado como rei de Sicilia o 13 de abril de 1398 en Palermo.
Irving, Texas
As escolas privadas
Irving é o lugar onde se atopa a Cistercian Preparatory School, unha universidade-escola preparatoria para os nenos, os grados 5 a 12. Irving é tamén o fogar de The Highlands School, unha escola preparatoria para a universidade. Dúas escolas católicas ata o oitavo grao, as escolas de St. Lucas e a Sagrada Familia de Nazaret, tamén se encontran en Irving. Irving tamén conta coa Escola Islámica de Irving (ISI).
Martiño o Mozo
Traxectoria
Reinou conxuntamente coa súa muller até a morte desta en 1402. Despois rexeitou o tratado de 1372 asinado polo rei anterior, Frederico III de Sicilia, e gobernou en solitario. Deste primeiro matrimonio naceu un fillo, o infante Pedro de Sicilia (1394-1400).
Irving, Texas
Colexios e universidades
A cidade é a sede da Universidade de Dallas e North Lake College, un campus da Dallas County Community College District. Ambas Universidade de Phoenix e DeVry University teñen un campus en Irving.
Deportes
Irving foi o lugar onde se situou o Texas Stadium, o antigo estadio da Dallas Cowboys. O estadio foi demolido o 11 de abril de 2010. Irving patrocina unha escola secundaria en toda a cidade de hockei sobre xeo cuxo equipo é, o Wolfpack Irving do D / FW Junior Varsity GOLD liga. Ademais, na primavera, o Four Seasons Resort en Las Colinas acolle o HP Byron Nelson Championship.
Martiño o Mozo
Traxectoria
Martiño O Mozo casou en segundas nupcias con Branca de Navarra, herdeira da familia Evreux e futura raíña de Navarra (Branca I). Deste matrimonio tivo outro fillo, o infante Martiño de Aragón (1403-1407).
Dirixiu as tropas da conquista de Sardeña e, en 1409, venceu definitivamente ás autoridades de Arborea na batalla de Sanluri, xusto antes da súa morte por enfermidade na cidade de Cagliari.
Irving, Texas
Transporte
Irving é atravesado por numerosas estradas. A autoestrada do aeroporto, SH 183, vai de leste a oeste no centro da cidade, mentres que LBJ Freeway ou I-635 cruza a zona norte da cidade na mesma dirección. John Carpenter Freeway, SH 114 e o President George Bush Turnpike crea unha X na execución noroeste a sur-leste e suroeste, respectivamente a nor-leste. A zona de Las Colinas céntrase na intersección de 114 e a autoestrada de peaxe Bush.
Martiño o Mozo
Traxectoria
Martiño I de Aragón, coñecido como Martiño o Vello, intentou nomear ao seu neto ilexítimo como sucesor da Coroa de Aragón, pero non obtivo suficiente apoio e, no compromiso de Caspe, a candidatura deste foi definitivamente rexeitada a favor da de Fernando de Antequera.
Irving, Texas
Transporte
Las Colinas Urban Center é servida polo Sistema Las Colinas APT, un pobo encargado de conectar negocios e áreas de entretemento.
Martiño o Mozo
Descendencia
Martiño tivo un herdeiro, morto precozmente, de María de Sicilia, un de Branca e dous fillos de dúas amantes:
Antepasados de Martiño o Mozo
miniatura|270px|Mausoleo de Martiño o Mozo, no [[transepto da Catedral de Cagliari.]]
Carl Stumpf
Carl Stumpf, nado en Wiesentheid o 21 de abril de 1848 e finado en Berlín o 25 de decembro de 1936, foi un filósofo e psicólogo alemán.
Traxectoria
Carl Stumpf é famoso en filosofía por ter acuñado o concepto de estado de cousas (Sacheverhalt) que foi retomado e difundido por Husserl.
Sucesivamente empeñou o seu interese na metodoloxía empírica, converténdose un dos pioneiros na psicoloxía experimental. Foi docente nas universidades de Göttingen, Praga, Halle, Múnic e Berlín.
Apple Lisa
miniatura|dereita|200px|O Apple Lisa co [[disco duro na parte superior]]
Proxecto Lisa
O proxecto Lisa iniciouse en 1978 e lentamente evolucionou para deseñar un poderoso ordenador persoal cunha interface gráfica de usuario. Lisa ía ser dirixido cara clientes de negocios.
Arredor de 1982, Steve Jobs foi forzado a abandonar o proxecto lisa, polo que se uniu ó proxecto Macintosh. Ao contrario do que se cre, o Mac non é un descendente directo de Lisa, aínda que hai semellanzas entre ambos sistemas operativos e a revisión final de Lisa 2/10 foi modificado e vendido como Macintosh XL.
O nome Lisa
Mentres que na documentación embalada co Lisa orixinal só referíase a el como The Lisa, oficialmente, Apple indicou que era o acrónimo para Local Integrated Software Architecture (en galego: Arquitectura de Software Integrada Localmente).
A Aldea, Illán, Begonte
A Aldea é un lugar da parroquia de Illán no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 57 habitantes (27 homes e 28 mulleres).
Apple Lisa
O fracaso do Lisa
O Apple Lisa converteuse nun fracaso para Apple, o máis grande desde o Apple III de 1980. Os clientes ós que o Lisa estaba dirixido (empresas), resistíronse ao alto prezo do ordenador e gran parte optou por traballar cos menos custosos IBM PC, que xa comezaban a dominar o mercado da computación nos negocios.
O maior cliente do Lisa foi a NASA, a cal usou o Apple Lisa para a administración de proxectos e víronse envoltos en serios problemas cando o Lisa deixou de ser comercializado. Ademais disto o Lisa foi visto como un aparello lento a pesar da súa innovadora interface. A caída definitiva do Apple Lisa foi o lanzamento do Macintosh en 1984, que axudou a desacreditar ó Lisa debido que tamén posuía unha interface gráfico, rato e era menos custoso.
O Regueiro de Arriba, O Regueiro, Boborás
O Regueiro de Arriba é un lugar da parroquia do Regueiro no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Tiña 145 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 69 eran homes e 76 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 145 habitantes (68 homes e 77 mulleres).
Xogos Olímpicos de Inverno de 1994
Os Xogos Olímpicos de Inverno de 1994 (en Olympiske vinterleker 1994), foron un evento deportivo internacional celebrado dende o 12 até o 27 de febreiro de 1994 en Lillehammer, Noruega. Logo de perder a súa candidatura aos Xogos Olímpicos de Inverno de 1992 en Albertville, Francia, a Lillehammer fóronlle concedidos os Xogos de 1994 o 15 de setembro de 1988, na 94ª sesión do COI en Seúl, Corea do Sur. Estes foron os únicos Xogos de Inverno en celebrarse dous anos despois dos anteriores, e os primeiros en celebrarse nun ano diferente ao dos Xogos de Verán. Os Xogos de 1994 en Lillehammer foron os segundos Xogos celebrados en Noruega, sendo os primeiros os Xogos de 1952 en Oslo, e os cuartos Xogos celebrados nun país nórdico, despois dos Xogos de 1912 en Estocolmo, Suecia, e os Xogos de 1952 en Helsinqui, Finlandia. Lillehammer é a cidade máis setentrional que foi sede duns Xogos Olímpicos.
Justo Martínez Martínez
Justo Martínez Martínez, nado en Santiago de Compostela o 6 de agosto de 1842 e finado na Coruña o 27 de agosto de 1930, foi un médico, militar e político galego.
Filipe II de España
Fillo e herdeiro de Carlos I de España e Isabel de Portugal, e neto por vía paterna de Xoana I de Castela e de Filipe de Habsburgo (Filipe o Fermoso), e de Manuel I de Portugal e María de Aragón por vía materna. Chamado o rei prudente, realizou a ansiada unión dinástica con Portugal, que durou sesenta anos. Foi así mesmo rei de Inglaterra, entre 1554 e 1558, polo seu matrimonio con María I de Inglaterra.
Desde a súa morte foi presentado polos seus defensores como arquetipo de virtudes, e como un monstro fanático e despótico polos seus inimigos. Esta dicotomía entre a Lenda Negra e a Lenda Branca ou Rosa foi favorecida por el mesmo, xa que se negou a que se publicaran biografías súas en vida, e ordenou a destrución da súa correspondencia.
Aínda hoxe en día, a historiografía anglosaxoa e protestante presenta a Filipe II como un ser fanático, despótico, criminal, imperialista e xenocida. As súas vitorias foron minimizadas até o anecdótico (salvo uns poucos exemplos, como a Batalla de Lepanto) e as súas derrotas magnificadas en exceso, a pesar de que non supuxeron grandes cambios políticos ou militares, como a perda dunha parte da Grande y Felicísima Armada (a Armada Invencible) debido a un forte temporal que ademais os historiadores anglosaxóns "transformaron" nunha vitoria inglesa.
Durante o seu goberno, o Imperio español dirixiu a exploración global e a extensión colonial a través do Atlántico e do Océano Pacífico, converténdose durante moito tempo no principal país e potencia europea e de todo o mundo. O seu imperio converteuse no primeiro imperio global, porque por primeira vez un imperio abarcaba posesións en todos os continentes, as cales, a diferenza do que ocorrera no Imperio romano ou no Carolinxio, non se comunicaban por terra unhas coas outras.
Títulos
Ostentou o títulos de:
Xuventude
Recibiu unha severa educación relixiosa centrada no mundo castelán, feito que prexudicou as súas relacións cos territorios que dominou: así as súas carencias nas linguas francesa e flamenga prexudicárono nas relacións cos representantes da sociedade civil dos Países Baixos (Flandres).
Carlos I cedeulle ben cedo tarefas de goberno: aos dezaseis anos Filipe xa era rexente dos reinos hispánicos durante as viaxes do seu pai aos Países Baixos e a Alemaña.
Resumo do seu reinado
Durante o reinado de Filipe II conquistáronse as illas Filipinas e estableceuse unha colonia na Florida. O 25 de xullo de 1554 converteuse en rei de Inglaterra a través do seu casamento con María I de Inglaterra.
O proxecto de unión persoal dos dous países fallou pola morte de María en 1558, antes de ter descendencia de Filipe. En 1565 estableceuse o comercio a través do Pacífico entre Asia e América por medio dos galeóns de Manila.
Non obstante, o seu reinado estivo marcado pola inestabilidade financeira e ameazado pola invasión de musulmáns (turcos e berberiscos), e outros conflitos como a secesión dos Países Baixos e as guerras con Francia, Inglaterra e o Imperio turco. Filipe tamén tivo que facer fronte a rebelións como a dos mouriscos de 1568 ou a rebelión dos aragoneses polo asunto de Antonio Pérez.
A derrota da súa Armada en 1588, e a tensión económica debido ao apoio a tantas guerras forzou a Filipe a manter os impostos altos.
Nas provincias dos Países Baixos, Filipe continuou as políticas dos impostos altos e, como Carlos I, continuou excluíndo á nobreza local da administración, preferindo a utilización da castelá, mantivo neles un exército de ocupación e empregou a Inquisición para deter o avance do calvinismo.
Duque de Milán
Despois da morte, o 1 de novembro de 1535, de Francisco II, último dos Sforza, o Ducado de Milán quedou sen soberano. Os reis de Francia, emparentados coa familia Visconti, reclamaban o ducado. Esta foi unha das causas das sucesivas guerras italianas. Francisco I viu na morte do duque de Milán unha nova oportunidade para facerse co territorio, orixinando unha terceira guerra contra o emperador Carlos V, que acabou coa Tregua de Niza en 1538.
En 1540 o ducado seguía sen soberano, estando a cargo dun gobernador. Nun primeiro momento, o propio Carlos V pensou en nomearse a si mesmo duque, xa que Milán era un Estado feudatario do Sacro Imperio Romano, e o emperador tiña potestade para conceder o título. Pero isto podería ser considerado un casus belli por Francia e, ademais, danaría a súa imaxe de liberador. Entón decidiu conceder o título ao príncipe Filipe. O 11 de outubro de 1540 Filipe foi investido como duque de Milán. A cerimonia foi secreta e non se consultou cos príncipes electores para evitar problemas internacionais.
En 1550 fíxose finalmente público o nomeamento de Filipe, e o 10 de febreiro do mesmo ano, Ferrante Gonzaga, gobernador de Milán, prestoulle xuramento de fidelidade no seu nome e no da cidade.
Rei de Nápoles
A finais de 1553 anunciouse a voda de Filipe coa súa tía segunda María I de Inglaterra. Pero o problema era que Filipe era unicamente príncipe e duque, e era impensábel o matrimonio da raíña con alguén de rango inferior. A solución de Carlos V foi renunciar ao Reino de Nápoles en favor de seu fillo.
Rei de Inglaterra
O 25 de xullo de 1554 Filipe casou coa raíña María I de Inglaterra. No final da cerimonia foron proclamados:
As cláusulas matrimoniais eran moi ríxidas (equiparables ás dos Reis Católicos) para garantir a total independencia do Reino de Inglaterra.
Filipe tiña que respectar as leis, e os dereitos e privilexios do pobo inglés. España non podía pedir a Inglaterra axuda bélica ou económica. Ademais, pedíase expresamente que se intentara manter a paz con Francia.
Se o matrimonio tivera un fillo, converteríase en herdeiro de Inglaterra, os Países Baixos e Borgoña. Se María morrera sendo o herdeiro menor de idade, a educación correría a cargo dos ingleses.
Se Filipe morría, María recibiría unha pensión de 60.000 libras ao ano, pero se fora María a primeira en morrer, Filipe debía abandonar Inglaterra renunciando a todos os seus dereitos sobre o trono.
Filipe actuou conforme o estipulado no contrato matrimonial e non se entremeteu no goberno da súa esposa. Durante gran parte do seu reinado estivo ausente, especialmente a partir de 1556 cando su padre abdicou nel a Coroa de España.
O 17 de novembro de 1558 María morreu sen descendencia, deixando Filipe de ser rei de Inglaterra.
Soberano dos Países Baixos e Conde de Borgoña
miniatura|200px|esquerda|A bandeira coa Cruz de Borgoña (cruz de Santo André) é a máis característica das utilizadas polo exército na época de Filipe II.
En 1555 Carlos V, ancián e cansado, decidiu renunciar a máis territorios en favor de seu fillo Filipe. O 22 de outubro do mesmo ano, Carlos abdicou en Bruxelas como Soberano Gran Maestre da Orde do Vélaro de Ouro.
Tres días despois, nunha grandiosa e ostentosa cerimonia ante decenas de convidados, produciuse a abdicación como Soberano dos Países Baixos.
A renuncia ao Condado de Borgoña tivo lugar o 10 de xuño de 1556.
Carlos pensou que España defendera desde estes territorios o Sacro Imperio Romano, máis débil que Francia. A diferenza de Castela, Aragón, Nápoles e Sicilia, os Países Baixos non eran parte da herdanza dos Reis Católicos, e vían ao monarca como un rei estranxeiro e distante.
Os estados do norte pronto se converteron nun gran campo de batalla, axudados por Francia e Inglaterra, que explotaron a situación de rebelión constante de Flandres para debilitar á coroa española.
Rei de España, Sicilia e as Indias
O 16 de xaneiro de 1556 Carlos V, nos seus apousentos privados e sen ningunha cerimonia, cedeu a Filipe a coroa dos Reinos Hispánicos, Sicilia e as Indias. Filipe xa desempeñaba funcións de goberno desde 1544, despois de que Carlos V escribira en 1543, ao su regreso a España, as Instrucións de Palamós, que preparaban a Filipe para a rexencia dos reinos peninsulares até 1550 cando este aínda tiña tan só dezaseis anos.
Aínda que durante a súa xuventude viviu 12 anos fóra de España (en Suíza, Inglaterra, Flandres, Portugal etc), despois de converterse en Rei de España fixou a súa residencia en Madrid e potenciou o papel desta cidade como capital de todos os seus reinos.
Rei de Portugal
miniatura|270px|Dominios europeos e norteafricanos de Filipe II contra 1580. O 4 de agosto de 1578, despois da morte sen descendentes do rei Sebastián I de Portugal na batalla de Alcacerquivir, herdou o trono seu tío avó, o cardeal Henrique. Durante o reinado deste, Filipe II converteuse, como fillo da emperatriz Isabel de Portugal, en candidato ao trono portugués, xunto a Antonio I de Portugal, o prior do Crato, Catarina de Portugal e Ranuccio I Farnesio. Os principais aspirantes eran Filipe, co apoio da nobreza e o alto clero, e Antonio, apoiado pola gran maioría do pobo.
Á morte de Henrique I, Antonio autoproclamouse Rei de Portugal o 24 de xullo de 1580. Ante tal feito, Filipe II reaccionou enviando un exército comandado polo duque de Alba para loitar contra o prior de Crato e reclamar os seus dereitos ao trono. A batalla de Alcántara culminou unha rápida campaña militar con éxito, que obrigou a Antonio a fuxir e refuxiarse nas illas Azores (de onde foi desaloxado en 1583 tras a batalla da Illa Terceira).
Unha vez tomada Lisboa, Filipe II foi proclamado Rey de Portugal o 12 de setembro de 1580 co nome de Filipe I, e xurado como tal polas Cortes de Tomar o 15 de abril de 1581.
Política interior
Durante o seu reinado, Filipe II fixo fronte a moitos problemas internos, entre os cales cabe destacar os que tivo co seu fillo Carlos, Príncipe de Asturias, co seu secretario Antonio Pérez e a guerra das Alpujarras. Tamén acabou cos focos protestantes en España, localizados principalmente en Valladolid e Sevilla.
miniatura|180px|Estatua de Filipe II por Filipe de Castro, 1750.
O príncipe Carlos (1545 a 1568) e o problema dinástico
O príncipe Carlos naceu en 1545, fillo da primeira esposa de Filipe II, María de Portugal, coa que casara dous anos antes e a cal morreu no parto. Caracterizado polo seu desequilibrio mental (de posíbel orixe xenética, pois tiña catro bisavós, en lugar dos oito habituais, e seis tataravós, en lugar de dezaseis), e unha complexión débil e enfermiza, educouse na Universidade de Alcalá de Henares xunto ao medio irmán do rei, Xoán de Austria. Sufriu unha trepanación do cranio, practicada polo eminente anatomista Andreas Vesalius. Conspirou con pouco disimulo cos rebeldes flamengos contra seu pai. Tras asombrosos escándalos relacionados con isto, como o intento de acoitelar en público ao Duque de Alba, foi detido polo seu propio pai, procesado e encerrado nos seus apousentos. Posteriormente foi trasladado ao castelo de Arévalo, onde morreu de inanición (negábase a comer) e en total delirio, en 1568. Este terrible feito marcou profundamente, e de por vida, a personalidade do monarca.
Do seu segundo matrimonio con María Tudor non houbo fillos, pero do terceiro, con Isabel de Valois tivo dúas fillas, co que ao morrer en 1568 Isabel de Valois e o seu primoxénito Carlos, Filipe II encontrouse con 41 anos, viúvo e sen descendencia masculina. Este foi un dos peores anos para Filipe II: á traxedia persoal uníanse a rebelión nos Países Baixos e nas Alpujarras, o avance imparable da herexía protestante e calvinista en Francia e na Europa Central, a piratería berberisca e o rexurdir da ameaza otomá tras o fracaso do Sitio de Malta e a morte de Solimán o Magnífico.
En 1570, Filipe II casa, por cuarta vez, con Ana de Austria, filla do seu primo o emperador Maximiliano II, con quen tivo catro fillos, dos cales só un, Filipe (14 de abril de 1578 – 31 de marzo de 1621), futuro Filipe III, chegou á idade adulta.
Quedando finalmente resolto o problema da descendencia, Ana de Austria morreu (de parto) en 1580 e Filipe II non volvería casar.
A rebelión nas Alpujarras (1568 a 1571)
En 1567 Pedro de Deza, presidente da Audiencia de Granada, proclama a Pragmática Sanción de 1567 por orde de Filipe II. O edicto limitaba as liberdades relixiosas, lingüísticas e culturais da poboación mourisca do antigo Reino de Granada, que foran aseguradas polos Reis Católicos despois da conquista deste reino en 1492. Isto provoca unha rebelión dos mouriscos das Alpujarras, que foi reducida polas armas, por Xoán de Austria.
miniatura|350px|Principais focos da rebelión das [[Alpujarras.]]
Cando o poder real conseguiu vencer aos sublevados, decidiuse dispersar a máis de 80.000 mouriscos procedentes do reino de Granada por varios puntos da península Ibérica, para evitar que a súa concentración provocara novas rebelións. Pola gravidade e a intensidade dos seus combates tamén se a coñece como a Guerra das Alpujarras.
Cando Pedro de Deza emitirá o edicto proclamando a pragmática o primeiro de xaneiro de 1567 e comezara a facelo cumprir, os mouriscos dispuxéronse a negociar a través de Jorge de Baeza e Francisco Núñez Muley, os seus representantes, que defenderon que as tradicións perseguidas polo edicto non eran incompatíbeis coa doutrina cristiá e que o comercio, principal actividade económica da poboación mourisca despois da agricultura, podía verse afectado, coa conseguinte diminución dos ingresos reais. Estes argumentos, que funcionaran en negociacións similares en tempos de Carlos I, non o fixeron nesta ocasión.
A guerra, que comezou con incursións e emboscadas, sorprendeu a Filipe II coa maioría dos seus terzos nos Países Baixos. En 1570, ante o grave cariz que tomaba a revolta, o rei destituíu ao marqués de Mondéjar como Capitán Xeneral de Granada, e nomeou no seu lugar ao seu medio irmán Xoán de Austria, quen comandou un exército regular traído de Italia e do levante español, que substituíu a milicia local e que conseguiu sufocar a revolta en 1571. Entre os que pelexaron contra os mouriscos estivo o escritor Inca Garcilaso de la Vega. Os últimos rebeldes, tras perder o Forte de Juviles, foron asediados nas súas covas, morrendo Aben Aboo, apuñalado polos seus seguidores, nunha cova de Bérchules.
Os mouriscos de Granada que sobreviviron foron dispersados cara a outros lugares da Coroa de Castela, especialmente a Andalucía occidental e Castela, para evitar outra rebelión. Finalmente, en 1609, Filipe III decretou a total expulsión dos mouriscos españois.
A crise de Aragón (1590 a 1591) e Antonio Pérez
A relación entre Aragón e a coroa xa estaba algo deteriorada desde 1588 polo chamado preito do vicerrei estranxeiro e os problemas no condado estratéxico de Ribagorza cando, en abril de 1590 e axudado pola súa esposa, Antonio Pérez, secretario de Filipe II, escapou da súa prisión en Madrid a fuxiu a Zaragoza, onde pediu a protección dos foros aragoneses, acolléndose ao Privilexio de Manifestación (protección da xustiza aragonesa).
En Aragón tivo o apoio do duque de Villahermosa (ao que se lle expropiaran os seus dominios en Ribagorza), o conde de Aranda e, principalmente, de Diego de Heredia (da baixa nobreza). Filipe II usou un tribunal contra o que os foros aragoneses e a Xustiza aragonesa non podían opoñerse: a Inquisición. En setembro de 1591 trasladouse a Antonio Pérez á prisión da Inquisición. Heredia e os seus seguidores sacárono e deixárono libre, dirixindo unha revolta.
Antonio Pérez
miniatura|230px|dereita|Antonio Pérez por [[Alonso Sánchez Coello (Hospital de Tavera, Toledo).]]
Antonio Pérez foi secretario de cámara e Secretario de Estado de Filipe II. O seu pai iniciouno nos asuntos de Estado. Antonio foi nomeado, en 1553, secretario do príncipe (e logo rei) Filipe. Cando o emperador Carlos abdica os seus reinos españois no seu fillo, que se converte no rei Filipe II, Antonio Pérez continúa como o seu secretario particular, mentres que seu pai, Gonzalo Pérez, segue como secretario de Estado. Gonzalo Pérez morre en 1566 e o seu fillo Antonio é nomeado Secretario de Estado un ano máis tarde, aínda que as súas competencias foron recortadas respecto ás do seu pai, facéndose cargo só dos asuntos atlánticos (Países Baixos, Francia, Inglaterra e Alemaña).
Durante os seus primeiros dez anos de secretario, Antonio Pérez exerceu unha grande influencia sobre Filipe II, o cal normalmente seguía os seus consellos, recoñecendo a súa intelixencia, coñecemento dos asuntos do Estado e instinto infalíbel. Esta confianza real serviulle para conseguir máis poder e, como a maioría dos seus contemporáneos, enriquecerse no cargo.
Xa desde a época de Carlos I existían dúas faccións na Corte española, a parte liberal liderada polo príncipe de Éboli e o seu secretario Francisco de Eraso, e a parte conservadora liderada polo duque de Alba e o inquisidor xeral Fernando de Valdés y Salas. Tras a morte do príncipe de Éboli en 1573, Antonio Pérez pasou a liderar a facción liberal e comezou a súa asociación coa princesa de Éboli (Ana de Mendoza), da cal Antonio aproveitou os contactos dela coa aristocracia, beneficiándose economicamente ambos os dous desta asociación. Antonio Pérez reveloulle á princesa de Éboli secretos de Estado e xuntos traficaron con información gobernamental. miniatura|230px|Ana de Mendoza, [[Ana de Mendoza de la Cerda|princesa de Éboli.]]
O conflito con Aragón
Filipe II fixo unha alegación ante o Xustiza de Aragón contra Antonio Pérez polos cargos de asasinato de Escobedo, tráfico de secretos de Estado e fuxida de prisión. Desesperado pola lentitude da xustiza aragonesa e porque non esperaba unha condena favorábel, retirou estes cargos e acusouno de herexía perante o Tribunal da Inquisición, o que privaba a Antonio Pérez da inmunidade da xustiza aragonesa. Pérez non era un herexe, pero non foi difícil construír un caso contra el. En maio de 1591, Antonio Pérez foi trasladado da prisión do Xustiza á da Inquisición, polo o que os seus defensores organizaron unha revolta en Zaragoza, coñecida como revolta de Antonio Pérez ou Turbacións de Aragón. Devolvérono á prisión da Xustiza aragonesa e desde alí fixo unha campaña contra a Coroa. En setembro trasladárono de novo á prisión da Inquisición. Heredia e os seus seguidores volvérono a sacar e, nesta ocasión, deixárono ceibo, co que a situación derivou nunha crise en Aragón pola defensa dos foros. miniatura|esquerda|220px|Estatua ao Xustiza Maior de Aragón, Xoán V de Lanuza.
En outubro de 1591 Filipe II enviou un exército de 12.000 soldados que cruzaron a fronteira con Aragón e acabou co levantamento armado. A Deputación do Reino de Aragón dispuxera un continxente de 2.000 homes encabezados polo Xustiza Maior de Aragón, Xoán de Lanuza, que avanzou até Utebo para presentar batalla. Porén, ante a gran superioridade dos Terzos reais, o exército aragonés dispersouse, fuxindo cara ao sur.
Tras intentar conseguir o perdón da Coroa sen éxito, Antonio Pérez faleceu en París, na máis absoluta pobreza, en 1611. Deixou diversos escritos que tratan de xustificar a súa conduta. Destacan as Relaciones publicadas en París en 1598, baixo o pseudónimo de Rafael Peregrino, e Cartas, cuxo valor literario xa foi sinalado no século XVIII, ao ser incluído no Catálogo do Diccionario de Autoridades da Lingua Castelá da Real Academia Española.
En 1592 Filipe II convocou as Cortes de Aragón en Tarazona. Non se suprimiu ningunha institución aragonesa, pero foron remodeladas (diminuídas).
O rei tiña agora o dereito de nomear un vicerrei non aragonés; a Deputación do Reino de Aragón (comité das Cortes) perdeu parte do control sobre os ingresos aragoneses e a vixilancia do reino, quitándolle ademais o poder de chamar a representantes das cidades; a Coroa podía retirar do seu posto ao Xustiza de Aragón e a Corte de Xustiza púxose baixo control do rei; finalmente, modificáronse algúns aspectos do sistema legal aragonés.
Reformas administrativas
Carlos I gobernara como o emperador que era e, como tal, España e principalmente Castela foron as fontes de recursos militares e económicos para unhas guerras remotas, de natureza estratéxica, difíciles de xustificar localmente, posto que respondían á súa ambición persoal (e aínda máis, ás ambicións da Casa de Austria) e que se converteran en carísimas coas innovacións tecnolóxicas bélicas. Todo iso mantido cos fondos casteláns e coas riquezas americanas, que chegaron a ir directamente desde América aos banqueiros holandeses, alemáns e xenoveses, sen pasar por España. miniatura|esquerda|300px|[[Palacio de Santa Cruz (Madrid). Sede da Sala de Alcaldes e Cárcere da Corte; as institucións de Corte duplicaban ás de Villa (Concello de Madrid). Hoxe é a sede do Ministerio de Asuntos Exteriores.]]
Filipe II, como seu pai, foi un rei absolutista, e continuou coas institucións herdadas de Carlos I, e coa mesma estrutura do seu imperio e autonomía dos seus compoñentes. Pero gobernou como un rei nacional: España, e especialmente Castela, eran agora o centro do Imperio, coa súa administración centralizada en Madrid.
Converteu España no primeiro reino moderno, realizou reformas hidráulicas e unha reforma da rede de camiños, con pousadas, cunha administración (e unha burocracia) descoñecida até entón (os administrativos de Filipe II adoitanan teren estudos universitarios). A nobreza tamén ocupaba postos, aínda que en menor cantidade. Exemplos salientables da súa meticulosa administración son:
miniatura|dereita|250px|Distintos soldados dos Terzos.
No aspecto táctico, destaca a utilización de ataques por sorpresa nocturnos (encamisadas). De tratarse dun asedio, os Terzos realizaban obras de entrincheiramento para rodear a praza e aproximar os canóns e minas aos muros. Un dos escuadróns mantíñase en reserva para rexeitar calquera tentativa de contraataque dos sitiados.
miniatura|220px|O "Camiño Español" foi utilizado por primeira vez en [[1567 polo duque de Alba na súa viaxe aos Países Baixos, e o último exército en transitar por el fíxoo en 1622.]]
O goberno mediante Consellos instaurado polo seu pai seguía sendo a columna vertebral da súa maneira de dirixir o estado. O máis importante era o Consello de Estado, do cal o rei era o presidente. Así mesmo existían seis Consellos rexionais: os de Castela, Aragón, Portugal, Indias, Italia e Flandres, que exercían labores lexislativas, xudiciais e executivas. centro|miniatura|700px|O Imperio de Filipe II en [[1598, distinguindo o ámbito de cada Consello territorial no sistema polisinodal da Monarquía Católica ]]
Filipe II tamén gustaba de contar coa opinión dun grupo selecto de conselleiros, formado polo catalán Luís de Requeséns, o castelán duque de Alba, o vasco Xoán de Idiáquez, o cardeal borgoñón cardeal Granvela e os portugueses Ruy Gómez de Silva e Cristóbal de Moura repartidos por diferentes oficinas ou sendo membros do Consello de Estado.
Filipe II e o seu secretario encargábanse directamente dos asuntos máis importantes, outro grupo de secretarios dedicábanse a asuntos cotiáns. Con Filipe II a figura de secretario do rei alcanzou unha grande importancia. Entre os seus secretarios destacan Gonzalo Pérez, o seu fillo Antonio Pérez, o cardeal Granvela e Mateo Vázquez de Leca.
En 1586 crea a Xunta Grande, formada por oficiais e controlada por secretarios. Outras xuntas dependentes desta, eran as de Milicia, Poboación, Cortes, Arbitrios e Presidentes.
Finanzas
miniatura|350px|Letra e sinatura de Filipe II nunha carta de 1557. Coa idade, os problemas da vista e o avance da gota, a súa letra a partir da década de 1580 fíxose cada vez maior e máis ilexíbel. Durante o reinado de Filipe II a Facenda Real declarouse en bancarrota tres veces (1557, 1575 e 1596), aínda que na realidade eran máis ben suspensións de pagamentos, tecnicamente moi ben elaboradas segundo a economía moderna, pero completamente descoñecidas naquela época.
O monarca herdara do seu pai unha débeda duns vinte millóns de ducados, e deixou ao seu sucesor unha cantidade que quintuplicaba esta débeda. En 1557, ao pouco tempo de comezar o seu reinado, a Coroa tivo que suspender os pagamentos das súas débedas declarando a primeira bancarrota. Pero os ingresos da Corona duplicáronse de contado e, ao final do seu reinado, eran catro veces maiores que cando comezou a gobernar, xa que a carga fiscal sobre Castela cuadruplicouse e as riquezas procedentes de América alcanzaron valores históricos.
Ao igual que co seu predecesor, a riqueza do Imperio recaía principalmente en Castela, e dependía dos adiantos, con grandes xuros, de banqueiros holandeses e xenoveses. Os ingresos procedentes de América supoñían entre un 10 e un 20 % anual da riqueza da Coroa. Os maiores consumidores destes ingresos foron as guerras nos Países Baixos (Flandres) e a política no Mediterráneo, que consumían, xuntos, uns seis millóns de ducados ao ano.
230px|miniatura|esquerda|Filipe II, por [[Antonio Moro, (1557).]]
O estado das finanzas dependía totalmente da situación económica castelá. Os Países Baixos eran os principais receptores da lá castelá e, debido ao xa aberto conflito en Flandres, a ruta laneira interrompeuse, o que produciu unha recesión sa economía castelá en 1575. Como consecuencia, nese mesmo ano produciuse unha segunda suspensión de pagamentos ao declararse a segunda bancarrota.
En 1577 o rei chegou a un acordo cos banqueiros xenoveses para que lle seguiran adiantando diñeiro á Coroa, pero a un prezo moi alto para Castela, que agravou a súa recesión. Isto é coñecido como El Remedio General de 1577, que consistiu nunha consolidación da débeda a longo prazo, podendo chegar a 70 ou 80 anos. Entregáronse así xuros aos acredores como compromiso da Coroa da devolución do diñeiro cun interese do 7 %. Dito diñeiro iríase devolvendo á medida que se volvese ter de novo liquidez, e co aval dos metais americanos. Paralelamente, entre 1576 e 1588, Filipe usou a intermediación financeira de Simón Ruiz, que lle facilitaba pagamentos, cobros e préstamos a través de letras de cambio.
Anteriormente a Filipe II xa existían diversos impostos: a alcabala, imposto de aduanas; a cruzada imposto eclesiástico; o subsidio, imposto sobre rendas e terras; e as tercias reales, impostos a ordes militares. Filipe II ademais de subir estes impostos durante o seu reinado, implantou outros, entre eles o excusado, en 1567, imposto sobre parroquias. Da Igrexa, Filipe II conseguiu recadar até o 20 % da riqueza da Coroa, o que motivou a crítica dalgúns eclesiásticos.
Filipe II deixou España ao bordo da crise. A vida dos españois do tempo era dura: a poboación soportaba unha inflación brutal (p. ex., o prezo do gran subiu un 50 % entre os últimos catro anos do século; a carga fiscal, tanto en produtores como en consumidores, era excesiva. Debido á inflación e á carga fiscal, cada vez existían menos negocios; mercadores e empresarios deixaban os seus negocios en canto podían adquirir un título nobiliario (coa súa baixa taxa fiscal). Nas últimas Cortes, os deputados protestaron fortemente ante outra demanda de máis diñeiro por parte do rei, pedindo unha retirada dos exércitos de Flandres, buscar a paz con Francia e Inglaterra e concentrar o seu formidábel poder militar e marítimo na defensa de España e o seu Imperio. En 1598, Filipe II firmou a paz con Francia, con Flandres non conseguiu un acordo, e Inglaterra non poñía as cousas fáciles, coa súa constante pirataría e hostilidade cara a España. A situación agravaríase con Filipe III, debido á redución de ingresos procedentes de América, e comezaríanse a oír aínda máis voces acerca de que Castela non podía seguir soportando a carga de tantas guerras, e que o resto dos membros da coroa debían tamén contribuír ao ben común.
A presión fiscal na Coroa de Coroa de Aragón sen ser tan brutal á de Castela, non era moito menor. Pero, neste caso, a maior parte do recadado non ía formar parte da facenda da Coroa española, senón que, grazas á protección dos foros, pasaba a formar parte da riqueza da oligarquía e da nobreza dos seus reinos. O comercio no Mediterráneo para Aragón (especialmente para Cataluña) seguía moi danado polo dominio turco e a competencia de xenoveses e venecianos.
Os ingresos procedentes doutras partes do imperio, Países Baixos, Nápoles, Milán, Sicilia, gastábanse nas súas propias necesidades. A unión con Portugal supuxo economicamente un grande esforzo para Castela, pois pasou a sufragar a defensa marítima do seu extenso Imperio sen achegar Portugal nada ao conxunto.
Guerras con Francia
Filipe II continuou as guerras que seu pai mantivera con Francia, polo apoio francés aos rebeldes flamengos (a ás ambicións francesas de controlar Italia), obtendo sobre esta potencia grandes vitorias na Batalla de San Quintín (1557) e na de Gravelinas (1558). A primeira delas ocorreu o 10 de agosto de 1557, festividade de San Lourenzo, no recordo do cal fixo edificar o Mosterio do Escorial, edificio con planta en forma de grella, como na que fora martirizado o santo. Neste monumental edificio, o maior do seu tempo (chamado daquela a oitava marabilla do mundo), na Cripta Real están enterrados desde entón case todos os reis españois e algúns dos seus membros familiares máis próximos.
miniatura|300px|Sitio de Gravelinas. A Batalla de Gravelinas supuxo unha vitoria española sobre as tropas francesas, que obrigou ao rei francés a firmar a paz, e desistir da invasión de Italia.
Na Paz de Cateau-Cambrésis, en 1559, Francia recoñeceu a supremacía hispánica, os intereses españois en Italia víronse favorecidos, e pactouse o matrimonio do rei Filipe con Isabel de Valois. Pero os problemas continuaron a partir de 1568 polo apoio dos rebeldes flamengos aos hugonotes franceses.
Ao final das guerras italianas, en 1559, a Casa de Austria conseguira asentarse como a primeira potencia mundial, en detrimento de Francia. Os estados de Italia, que durante a Idade Media e o Renacemento acumularan un poder desproporcionado ao seu pequeno tamaño, viron reducido o seu peso político e militar ao de potencias secundarias, desaparecendo algúns deles.
En 1582 Álvaro de Bazán, o mellor mariño da época, derrota unha escuadra de corsarios franceses, que auxiliaran ao prior do Crato, que reinaba nas Illas Azores como Antonio I, rei de Portugal, na Batalla da Illa Terceira, na que se empregaron por primeira vez na historia forzas de infantaría de terra para a ocupación de praias, barcos e terreo, o que se considera como o "nacemento da Infantaría de Mariña".
En 1590, aproveitando a morte do cardeal de Borbón, rei de Francia pola Liga Católica, Filipe II interveu nas Guerras de relixión de Francia contra Henrique IV. Os Estados Xerais de 1593, convocados por Carlos de Lorena, Duque de Mayene, como Lugartenente Xeral rival de Henrique IV, non recoñeceron a Isabel Clara Euxenia, filla de Filipe II, como raíña de Francia, o que aproveitou Henrique IV para converterse ao catolicismo. A posición e esperanzas de Filipe II desvanecéronse até chegar á Paz de Vervins (1598), na que se restablecía a paz de Cateau-Cambrésis.
Conflitos cos Países Baixos
Os Países Baixos (Flandres, na nomenclatura corrente a época) deixárallos Carlos I a Filipe II, en unión do Franco Condado e o Charolais, para que a Coroa de España, a nación máis poderosa do mundo, defendera o Sacro Imperio Romano Xermánico de Francia. Por esta razón, era un punto á vez estratéxico e de debilidade para Filipe II.
Estratéxico, pois a mediados do século XVI Antuerpen era o porto máis importante da Europa do norte, que servía como base de operacións á Armada española, e un centro onde se comerciaba con bens de toda Europa e se vendía a lá castelá (principal produto de exportación de Castela na éopoca). Lá, de ovella meiriña, procesada nos Países Baixos e que, vendida a prezos razoábeis, chegaría manufacturada a España, co correspondente valor engadido, pero menor que se fora manufacturada na península, xa que alí a man de obra era máis barata.
miniatura|300px|Esquema da ponte de Alexandre Farnesio, sobre o Escalda. Construído durante o asedio de Antuerpen en 1585, que mantivo en vilo a toda Europa á espera do vencedor, representou un desbaldimento de medios e un grande enxeño por ambas as partes durante os trece meses necesarios para forzar a rendición da que probabelmente era a cidade máis rica e máis populosa de Europa, e cuxa toma representaba a determinación da coroa española de recuperar os territorios perdidos e o mantemento da Igrexa católica. Despois desta capitulación, rendéronse consecutivamente outras importantes prazas que estaban nas mans das [[República dos Sete Países Baixos Unidos|Provincias Unidas.]]
E unha debilidade, pois para os Países Baixos non só supuxo un cambio de soberano, senón tamén un cambio de "dono"; pasaron de formar parte dun Imperio pouco consolidado ( Sacro Imperio) a facer parte do reino máis poderoso da época. A diferenza de Castela, Aragón e Nápoles, os Países Baixos non eran parte da herdanza dos Reis Católicos, e contemplaban España como un país estranxiero.
Así o sentían os seus cidadáns, pois dábanse de conta da diferenza entre Carlos V e un rei estranxeiro, nado en Valladolid, coa Corte en Madrid, que nunca vivira naqueles territorios, que non falaba nin francés nin flamengo e que delegaba o poder nun gobernador tamén estranxeiro.
A isto hai que engadir o choque relixioso que se estaba xestando dentro de Flandres, e que sería fomentado pola posición de Filipe II no plano relixioso; as guerras de relixión volvían para o corazón de Europa despois da Guerra dos Trinta Anos.