cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rafael
As Estancias vaticanas
A primeira das soadas stanze que comezou a pintar, é a coñecida como Stanza della Segnatura -polo uso que tiña en tempos de Vasari-, produciu un impacto extraordinario na arte romana. Hoxe en día continúa sendo considerada a obra mestra do pintor, pois contén A Escola de Atenas, O Parnaso e A disputa do Sacramento, que son algunhas das obras máis coñecidas do pintor. Como consecuencia deste grande éxito, fóronlle encargadas novas estancias, desprazando a outros artistas previamente contratados, como Perugino ou Luca Signorelli. Concluíu tres delas, todas con pinturas nos seus muros e a miúdo tamén nos teitos. Con todo, a inmensidade do traballo asumido obrigoulle a delegar a execución práctica dos seus detallados deseños (que sempre realizou en persoa) nos membros do numeroso taller que formara. Eran estes artistas de sobrada capacidade, que con posterioridade á morte do propio Rafael, encargaríanse da decoración da cuarta estancia, baseándose nos deseños que o mestre deixara. A morte de Xulio II (1513) non interrompeu os traballos, pois o seu sucesor, o papa León X, un Medici, estableceu unha relación próxima co artista, que continuou recibindo encargos. O amigo de Rafael, o cardeal Bibbiena, era un dos antigos titores do novo papa, e o seu íntimo amigo e conselleiro.
Estas enormes e complexísimas composicións poden ser consideradas entre as obras supremas do Renacemento. Proporcionan unha visión extremadamente idealizada dos suxeitos representados, e as composicións, aínda que xa perfectamente concibidas en debuxo, parecen sufrir de «sprezzatura», un termo ideado polo seu amigo Baldassare Castiglione, que o definía como «unha certa indiferenza que impregna toda a obra e que nos fai pensar ou dicir que fluíu sen ningún esforzo». Segundo Michael Levey, «Rafael dálles ás súas figuras unha graza e claridade sobrehumanas nun universo de certezas Euclidianas». A pintura é da máxima calidade nas dúas primeiras estancias, pero as composicións posteriores, especialmente as que conteñen dramatismo, non son completamente perfectas polo que atinxe á concepción, como tampouco na execución por parte dos seus axudantes.
Outros proxectos
Os proxectos no Vaticano ocuparon a maior parte do seu tempo, pero aínda así pintou algúns retratos, incluíndo os dos seus mecenas, os papas Xulio II e León X, o primeiro dos cales é considerado como un dos seus mellores retratos. Outros retratos foron os dos seus amigos, como Castiglione, ou de personaxes do círculo dos papas. Algúns gobernantes presionárono cos seus respectivos encargos, como a Francisco I de Francia a quen lle foron enviadas dúas pinturas como presente diplomático do papado. Para Agostino Chigi, o inmensamente rico tesoureiro do papa, Rafael pintou A Galatea, deseñou frescos decorativos para a súa Vila Farnesina e pintou dúas capelas nas igrexas de Santa Maria della Pace e Santa Maria do Popolo. Tamén deseñou parte da decoración da Vila Madama, con todo, a obra de ambas vilas foi realizada polo seu taller.
Taller
220px|esquerda|miniatura|[[Retrato de Andrea Navagero e Agostino Beazzano ouRetrato Dobre, obra feita por Rafael Sanzio durante o seu período romano. O retrato parece ser feito en abril de 1516 estando os dous humanistas retratados en Roma, pouco antes de que Andrea Navagero regresase a Veneciacon motivo do seu nomeamento como bibliotecario da República Serenísima. A magna obra do italiano está feita ao óleo sobre lenzo. Mide 76 cm de alto e 107 de ancho e consérvase actualmente na Galería Doria Pamphili de Roma. ]] Vasari di que Rafael chegou a ter un taller con cincuenta pupilos e axudantes, moitos dos cales chegarían a ser despois importantes artistas polo seu propio dereito. Foi, posiblemente, o maior taller reunido baixo o maxisterio dun único gran mestre da pintura, e moito maior do habitual. Incluía destacados pintores provenientes doutras rexións de Italia, que probablemente traballaban cos seus propios equipos como subcontratistas, así como aprendices e obreiros. Hai pouca información sobre o taller e sobre a súa organización interna, separadamente das mesmas obras de arte, a miúdo difíciles de atribuír á intervención dun artista concreto.
Trala morte de Rafael, a actividade do taller continuou, con todo, moitas das súas pinturas quedaron incompletas, así como algunhas das súas posesións. Os membros máis destacados foron Giulio Romano, novo discípulo de orixe romana -de 21 anos-, e Gianfrancesco Penni, xa considerado un mestre, de orixe florentino. Penni non alcanzou o mesmo nivel de reputación persoal que Giulio, e logo da morte de Rafael, ocupou o posto de axudante de Giulio Romano durante a maior parte da súa carreira. Perino del Vaga, xa un mestre, e Polidoro da Caravaggio, quen supostamente ascendeu á posición de pintor logo de ocupar o humilde oficio de transportar materiais para os obreiros, tamén chegaron a ser importantes pintores. Maturino da Firenze, como no caso de Penni, foi eclipsado pola fama do seu compañeiro Polidoro. Giovanni da Udine gozaba dun status máis independente, e foi responsable da decoración en estuco e os grotescos que decoraban os principais frescos. A maior parte dos artistas dispersaronse, e algúns deles tiveron unha morte violenta a raíz do saqueo de Roma de 1527. Isto contribuíu á difusión do estilo de Rafael por toda Italia e a lugares máis afastados.
Vasari dá moita importancia ao feito de que Rafael logrou un harmonioso e eficiente taller, así como a súa habilidade e paciencia na resolución dos conflitos ou disputas entre os clientes e os seus axudantes, algo do que carecía Michelangelo con ambos colectivos. Aínda así, hoxe en día, é case imposible descifrar as partes que Rafael e os seus axudantes realizaron, xa que, tanto Giulio como Penn, eran diestros, non hai dúbida de que moitas das últimas obras murales de Rafael, e probablemente algunhas das súas obras de cabalete, destacan máis polo debuxo que pola execución. Con todo, moitos dos seus retratos, que se atopan en boas condicións, mostran a brillante técnica de execución que alcanzou ao final da súa vida.
Outros dos seus destacados discípulos e axudantes foron Raffaellino del Colle, Andrea Sabbatini, Bartolommeo Ramenghi, Pellegrino Aretusi, Vincenzo Tamagni, Battista Dossi, Tommaso Vincidor, Timoteo Viti -pintor de Urbino-, así como o escultor e arquitecto Lorenzetto -cuñado de Giulio Romano. Díxose que o flamengo Bernard van Orley traballou durante un tempo para Rafael, e que Luca Penni, irmán de Gianfrancesco, talvez foi membro do taller.
Retratos
Ao longo da súa vida realizou varios retratos onde mostrou unha gran medida de graza e harmonía, exemplo disto foi o de Baltasar de Castiglione. As Madonne e os bambini cheos de beleza e elegancia foron un tema recorrente tanto nos seus retratos como nas súas pinturas. Na "Última Cea" deu un gran protagonismo á figura dos apóstolos. De igual xeito realizou retratos de grandes personaxes como: do Cardeal Bibbiena (c. 1516), o Retrato de Andrea Navagero e Agostino Beazzano (c. 1516), Retrato de Bindo Altoviti (c. 1514), Retrato de Tommaso Inghirami (1515-1516), Retrato de cardeal (1510-1511), Retrato de Xulio II (1511?1512) e Retrato do cardeal Alessandro Farnese (1509-1511). Moitos deles atópanse hoxe dispersos nos museos e galerías de Europa.
Arquitectura
Tras a morte de Bramante, en 1514, foi nomeado arquitecto da basílica de San Pedro. A maior parte das súas obras arquitectónicas foron derrubadas ou modificadas logo da súa morte e por mor da aceptación dos deseños de Michelangelo, pero, sobreviven uns poucos deseños. Para a análise destes, levou a cabo o exame dun templo que se atopaba moi escuro, con grandes alicerces ao longo, «como unha calexa» segundo unha análise crítica e póstumo de Antonio da Sangallo o Mozo. Existe tamén a hipótese de que o templo ten un parecido co santuario de A expulsión de Heliodoro do templo. Rafael deseñou outros edificios, e durante un curto tempo consideróuselle o arquitecto máis importante de Roma e o preferido do círculo social do papa. Xulio fixera cambios na disposición urbanística da cidade, creando varias vías públicas, as cales aparentaban esplendorosos palacios.
Un importante edificio, o Palazzo Branconio dell'Aquila do camarlengo de León X, foi completamente derrubado para facer lugar á praza deseñada por Bernini para San Pedro, obra que xamais se realizou, pero se conservaron debuxos da fachada e do patio. A fachada gozaba dunha recargada decoración, infrecuente para a época, incluíndo tanto paneis pintados no piso superior (de tres) como profusión de esculturas no piso intermedio. esquerda|miniatura|220px|Vista da [[Capela Chigi ]] O deseño básico da Vila Farnesina non foi de Rafael, pero el deseñou e pintou a Capela Chigi para o propietario, Agostino Chigi, tesoureiro do papa. Outro edificio, para o doutor do papa León, o Palazzo di Jacobo da Brescia, o cal foi trasladado na década de 1930, e actualmente mantense en pé; devandito edificio foi deseñado como complemento dun palacio da mesma rúa, obra de Bramante, onde o mesmo Rafael residiu durante un tempo. A Vila Madama, unha espléndida residencia de recreo do cardeal Giulio di Giuliano de' Medici, posteriormente papa Clemente VII, nunca foi terminada, pero os seus planos revelan o seu propósito. Fíxose un deseño a partir dos planos construtivos por Antonio da Sangallo o Mozo e aínda que incompleta, era a vila máis sofisticada deseñada ata o momento en Italia. Deste xeito, influíu de xeito importante nos deseños posteriores deste tipo de edificio. (este parece ser o único edificio moderno de Roma do cal Palladio fixo un debuxo medido). Só quedan os planos da planta baixa dun gran palacio deseñado por el mesmo na nova «Via Giulia», no Borgo, para o cal estivo acumulando o terreo nos seus últimos anos. Atopábase nun quinteiro irregular cerca do río Tíber. Parece que as fachadas debían incluír unha orde xigante de pilastras elevándose polo menos dúas plantas ata a altura completa da planta nobre, «un estilo grandilocuente sen precedentes nun palacio de carácter privado». En 1515, fóronlle outorgados poderes como "Prefecto" sobre todas as antigüidades que se desenterraran na cidade e ata unha milla ao redor desta. Rafael escribiu unha carta ao papa León suxerindo medidas para impedir a destrución dos monumentos antigos, e propuxo unha inspección visual da cidade para rexistrar as antigüidades de xeito organizado. A opinión do Papa era diferente, quería seguir reutilizando as antigas fábricas para a construción de San Pedro, pero quería que todas as inscricións antigas quedasen documentadas, así como tamén conservar as esculturas, antes de dar permiso para o uso da pedra.
Debuxos
miniatura|Bosquexo preparatorio para a obra da [[Resurrección de Cristo (Rafael)|Resurrección de Cristo, a cal é quizais a súa primeira obra oficial.]] Considéraselle un dos debuxantes máis finos na historia da arte occidental e un dos que usou amplamente o debuxo para planear as súas composicións. Segundo Armerina, experta na vida do artista, conta, que cando este empezaba a planear unha composición, estendía no chan un gran número de debuxos que conservaba arquivados, e comezaba rapidamente a debuxar, utilizando figuras de «aquí e de alá». Sobreviviron uns corenta bosquexos da Disputa das Estancias e probablemente haxa máis entre as catrocentas follas que se teñen actualmente dos seus pre-deseño. Fixo moitos debuxos para perfilar as posturas e as composicións, aparentemente en cantidade superior á doutros pintores, a xulgar pola gran cantidade de variantes que sobreviviron: «... É así como o mesmo Rafael, que tiña tanta riqueza inventiva, adoitaba traballar, sempre partindo de catro ou seis xeitos diferentes de expoñer a escena, cada unha delas diferente ao resto, e todas elas cheas de graza e finura» escribiu un autor trala morte deste. Para John Shearman, a arte de Rafael marca «un desprazamento dos recursos desde a produción cara á investigación e o desenvolvemento».
Cando estaba satisfeito cunha composición a miúdo trasladábaa a cartón a escala real, que posteriormente perforaba cun buril, deixando buracos por onde deixaba pasar un pouco de feluxe, de modo que quedaban liñas na superficie final como guía. Tamén fixo un uso exhaustivo e pouco habitual, tanto en papel como en xeso, dunha «agulla cega», marcando liñas que deixaban só unha fendedura, pero ningunha marca. Estas poden ser vistas no muro de A escola de Atenas e en moitos outros debuxos. Os Cartóns de Rafael, como deseños para tapices que eran, foron completamente coloreados con pintura ó temple, e foron enviados a Bruxelas para ser tecidos.
Gravados
Rafael non fixo directamente os gravados, senón que buscou a colaboración de Marcantonio Raimondi para reproducilos a partir dos seus debuxos, colaboración que deu lugar a moitos dos gravados italianos máis afamados do século e que marcou a evolución desta arte. Este interese polos gravados non é habitual entre os grandes mestres; dos seus contemporáneos, só Tiziano, quen traballou con Raimondi, pero dunha forma menos satisfactoria. Fixéronse ao redor de cincuenta pranchas, algunhas copiando pinturas coñecidas de Rafael, pero outras aparentemente sobre deseños orixinais expresamente pensados polo mestre. Parte destes debuxos preparatorios perderonse, e a súa existencia coñécese soamente porque Raimondi trasladounos ao gravado.
Os gravados orixinais máis famosos xurdidos desta colaboración foron Lucrecia, o Xuízo de Paris e A masacre dos Inocentes (do que foron gravadas dúas versións practicamente idénticas). Entre os gravados baseados en pinturas cabo destacar O Parnaso (con diferenzas considerables respecto do orixinal) e Galatea. Fóra de Italia, os de Raimondi e outros foron a principal vía de divulgación da arte de Rafael ata o século XX. Baviero Carocci, chamado por Vasari «Il Baviera», un axudante a quen Rafael confiaba o seu diñeiro, quedou en posesión de moitas das pranchas logo da morte do artista, e tivo éxito na nova ocupación de editor de gravados.
Vida privada e morte
miniatura|200px|[[La Fornarina| 'La Fornarina', amante de Rafael. ]]
Rafael vivía en Borgo, con bastante luxo e nun pazo deseñado por Bramante. Nunca casou, pero en 1514 comprometeuse con María Bibbiena, sobriña do cardeal Medici. Parece que o seu amigo, o cardeal, forzou o compromiso, e que a falta de entusiasmo do artista non fixo posible os esponsais antes da súa morte en 1520. Díxose que tivo varias relacións amorosas, pero mentres viviu en Roma gozou dunha relación permanente con Margherita Luti, «La Fornarina», chamada así por ser filla dun panadeiro (fornaio en italiano) de orixe sienés chamado Francesco Luti, que vivía na Via del Governo Vecchio.
Foi nomeado mordomo do papa León X, o que lle daba certo status ante a corte e uns ingresos adicionais, así como tamén, cabaleiro da Orde Papal da Espora Dourada . Vasari afirma que estes nomeamentos, e ao igual que os moitos encargos feitos por estes, puideron ser motivo e explicación do atraso do seu casamento. Segundo Vasari, a súa prematura morte nun Venres Santo (6 de abril de 1520, posiblemente o día do seu trinta e sete aniversario) foi debido a unha noite na cal tivo excesivas relacións sexuais con «La Fornarina», tras o cal enfermou con febre, e ao non lle confesar aos doutores a verdadeira causa, non lle foi administrado o coidado correcto, o que lle causou a morte. Fose cal fose a causa, na agudización da súa enfermidade, que durou quince días, puido recibir a extremaunción e puxo as súas cousas en orde. Ditou o seu testamento, mediante o cal deixou suficiente diñeiro para manutención da súa amante, confiados ao seu leal servente Baviera, e deixou a maior parte do contido do seu taller a Giulio Romano e a Penni. Cumprindo a súa solicitude, foi enterrado no Panteón de Roma.
A biografía de Vasari, di que naceu en Venres Santo, e que en 1483, ese día foi o 28 de marzo. Isto significa que se Rafael efectivamente naceu e morreu en Venres Santo, en realidade non morreu o día do seu aniversario, xa que o Venres Santo de 1520 foi 6 de abril. O seu funeral foi grandioso e acudiu unha gran multitude. A inscrición no seu sarcófago de mármore, un pareado elexíaco escrito por Pietro Bembo, di:
Influencia
miniatura|esquerda|[[Madonna Sixtina|Madonna Sistina 1513-14]] Gozou da admiración dos seus contemporáneos, aínda que a súa influencia no desenvolvemento da arte no seu século foi menor que a de Michelangelo. O manierismo, que comezou máis ou menos no tempo da súa morte, e o barroco posterior, levaron a arte nunha «dirección completamente oposta» ás calidades rafaelinas; «coa morte de Rafael, a arte clásica -o Alto Renacemento- afundiuse, segundo manifesta Walter Friedlander. Non obstante, pronto foi considerado como modelo ideal para aqueles que detestaban os excesos do manierismo:
As composicións de Rafael foron sempre admiradas e estudadas, e convertéronse en «xoia» da arte académica. O período de maior influencia estendeuse desde finais do século XVII ata finais do século XIX, en que foron moi admirados tanto o seu perfecto equilibrio como o seu decoro. Foi visto como o modelo perfecto da historia da pintura, e o mesmo tempo era considerado como o máis elevado da xerarquía dos xéneros. Sir Joshua Reynolds, na súa obra Discursos, encomiou a súa «simple, grave e maxestosa dignidade» e dixo que se sitúa como o principal dos primeiros [sobre os mellores] pintores», especialmente polos seus frescos (entre os que incluía os Cartóns), mentres que «Michelangelo reclama o seguinte lugar. Non posuía tantas calidades excelsas e descomunais como Rafael, pero as que posuíu eran do máis alto nivel». Facéndose eco das opinións do século XVI expresadas anteriormente, Reynolds conclúe:
Yuke Yuke Monkey Dance
"Yuke Yuke Monkey Dance" (行け 行け モンキーダンス) é o décimo sétimo single do grupo xaponés de J-Pop chamado Berryz Kobo, lanzado ó mercado o día 23 de xullo de 2008 baixo o selo Piccolo Town e producido por Tsunku.
Rafael
Influencia
miniatura|Tumba de Rafael e María Bibbiena no [[Panteón de Roma|Panteón. A Virxe é de Lorenzetto.]] Reynolds mostraba menos entusiasmo polas pinturas de cabalete de Rafael, pero a lixeira sentimentalidade que desprenden fíxoas moi populares durante o século XIX: «Afixémosnos a elas desde a infancia, a través dun enorme número de reproducións, cousa xamais feita por algún outro artista...» escribiu Wölfflin, quen nacera en 1862, sobre a obra As Virxes do florentino. En Inglaterra, no século XIX, a Irmandade Prerrafaelista reaccionou explicitamente en contra da súa influencia (e tamén en contra da dos seus admiradores, como «Sir Sploshua»), en busca dun retorno cara aos estilos anteriores a súa «nefasta» influencia. Segundo John Ruskin:
Aínda no século XX foi considerado por críticos como Bernard Berenson como o «máis famoso e máis querido mestre do Alto Renacemento», pero todo indica que neste século foi superado en aprecio por Michelangelo e Leonardo.
Obras
miniatura|250px|[[A Escola de Atenas, 1509]] Das obras de Rafael destaca a Escola de Atenas, pintada na galería Stanza della Segnatura no Vaticano.
Notas
<references group="n."/>
ASTEX
ASTEX, tamén coñecido como S71-2, SESP 1971-2 e P71-2, é un satélite artificial da Forza Aérea dos Estados Unidos lanzado o 17 de outubro de 1971 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea mediante un foguete Delta.
Características
A misión de ASTEX consistiu en probar novas tecnoloxías no espazo, levando entre a súa carga útil unha cámara infravermella para probar un circuíto pechado de enfriamento e estudar a radiación celeste de fondo. A enerxía llela proporcionaba un panel solar despregable de 4,57 metros de lonxitude cun novo mecanismo capaz de pregar e despregar varias veces o panel. O satélite tamén probou un novo sistema de mando e control e obtivo datos sobre a interacción das partículas enerxéticas coa ionosfera. A nave e os seus experimentos funcionaron ben ata o 20 de decembro de 1973, en que fallou un comando enviado para parar o transmisor, producíndolle problemas. A cobertura de datos abarcou o 100% nos primeiros meses de vida do satélite, o 50% cara o final do primeiro ano e limitouse a dúas órbitas por semana cara o final da vida do satélite. Con todo, en marzo de 2008 aínda se detectaban transmisións do satélite na frecuencia de 2242,517 MHz
Sofia Rotaru
Sofia Mihailovna Evdokimenko-Rotaru, nada en Marshintsy (Oblast de Chernivtsi) o 7 de agosto de 1947, coñecida simplemente como Sofia Rotaru, é unha cantante, bailarina e actriz ucraína.
Traxectoria
De orixes rusas e moldavas, a súa carreira, que abarca máis de tres décadas, foi marcada por varios cambios de imaxe e nalgúns momentos pola controversia polas súas orixes multiétnicas.
Calendula
As caléndulas (Calendula) son un xénero dun medio centenar de especies de herbas anuais ou perennes da familia das asteráceas, nativas da rexión mediterránea e Asia Menor. Reciben tamén os nomes de margaridas, maravalla e pampillos, dependendo da especie.
Son herbas de escasa altura, con follas espirais, simples, lixeiramente pubescentes, de entre 5 e 20 cm de longo. As flores son discoidais, desde amarelas a laranxa intenso. Algunhas especies, entre elas a Calendula officinalis están en flor case todo o ano; o seu nome científico provén das calendas, o nome dado polos latinos ao primeiro día do mes, por julgarse similar a frecuencia da súa floración.
Condado de Caraș-Severin
O condado de Caraș-Severin (en romanés Județul Caraș-Severin; en húngaro Krassó-Szörény; en serbocroata Karaš-Severin/Караш Северин) é unha provincia de Romanía con capital en Reșița.
A poboación desta provincia é de 333.219 habitantes (en 2002) nunha superficie de 8.514 km², cunha densidade de poboación de 39 hab/km².
Os valacos ou romaneses étnicos son o 88,24 % da poboación. Tamén hai xitanos (2,37 %), croatas (1.88%), suabos do Danubio (1.84%), serbios (1.82%), húngaros (1.74%) e ucraínos (1.05%).
Divisións administrativas
O distrito conta con 2 municipios, 6 cidades, 69 comunas e 1 aldea.
Spirou Charleroi
O Spirou Charleroi é un club profesional de baloncesto belga con sede na cidade de Charleroi (Hainaut, Valonia). Actualmente xoga na BNXT League, a máxima categoría do baloncesto de Bélxica e os Países Baixos. Desde o ano 1996 é un dos equipos dominadores do baloncesto do seu país, chegando incluso a competir na Euroliga. Fundado en 1989, disputa os seus partidos como local no Spiroudome, pavillón con capacidade para 6 300 espectadores. O nome do equipo provén da revista de banda deseñada Spirou.
Historia
O Spirou Charleroifoi creado en 1989 sobre os cimentos do club Monceau. Renombrado "Spirou Monceau" en 1988 e "Spirou Charleroi" coa chegada do club da primeira división en 1989, o club de Charleroi converteuse rapidamente nun club de éxito. De feito, a partir da tempada 1992-1993 baixo a dirección do adestrador Giovanni Bozzi, o Charleroi terminou terceiro na fase regular do campionato, chegando a xogar as final polo título clasificándose contra o Racing Mechelen, o mellor equipo belga dos anos 1980 e 1990, perdendo por 3-2. Desde aquelas o Spirou converteuse nun dos dominadores do baloncesto belga, gañando dez Ligas (1996–99, 2003, 2004, 2008, 2009, 2010, 2011), cinco Copas (1996, 1999, 2002, 2003, 2009) e tres Supercopas (2001, 2002, 2008). O 29 de xullo de 2014 Jacques Stas converteuse no adestrador do equipo substituíndo no posto a Giovanni Bozzi, o cal substituíu ao propio Stas como presidente.
Nomes
Ao longo dos anos, debido a motivos de patrocinio, o equipo foi coñecido como:
BAE Systems
BAE Systems é a sucesora de varias compañías de fabricación de aeronaves, barcos, vehículos armados, armamento e electrónica de defensa, como Marconi Company, a primeira compañía comercial dedicada ao desenvolvemento e uso da radio; A.V. Roe and Company, unha das primeiras compañía do mundo de fabricación de aeronaves; de Havilland, fabricante do Comet, o primeiro reactor comercial do mundo; British Aircraft Corporation, cofabricante do Concorde; Supermarine, fabricante do Spitfire; Yarrow Shipbuilders, construtor dos primeiros destrutores da Royal Navy; Fairfield Shipbuilding and Engineering Company, pioneira no motor de expansión triplo e construtor do primeiro acoirazado do mundo; e Vickers Shipbuilding and Engineering, contrutor dos primeiros submarinos da Royal Navy. Dende a súa formación realizou varias compras, destacando as das compañías estadounidenses United Defense e Armor Holdings, e vendeu as súas accións en Airbus, Astrium, AMS e Atlas Elektronik.
Spirou Charleroi
Palmarés
Liga de Bélxica Copa de Bélxica Supercopa de Bélxica
BAE Systems
BAE Systems está involucrada en varios grandes proxectos de defensa, incluído o Lockheed Martin F-35 Lightning II, o Eurofighter Typhoon, o submarino clase Astute e os portaavións clase Queen Elizabeth. BAE Systems está listada na bolsa de Londres e é un integrante do índice FTSE 100.
A Buratiña, Castromao, Celanova
A Buratiña é un lugar da parroquia de Castromao no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 1 habitante no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, que era muller. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 1 habitante (1 muller).
Maravalla
miniatura|dereita|Asociación benéfica: a maravalla protexe os tomates dos ataques parasitarios. A maravalla (Calendula officinalis), tamén coñecida como caléndula, é unha planta do xénero Calendula. Era usada na Grecia, Roma, Arabia e a India antigas como planta medicinal, como corante téxtil, corante alimentario e en cosméticos.
As follas e pétalos da maravalla son comestíbeis, de modo que os pétalos se adicionan aos pratos como gornición en substitución do sasafrán. As follas poden ser doces mais son xeralmente amargas, e poden usarse nas ensaladas.
Trátase dunha planta bastante cultivada e medra facilmente en lugares soalleiros na maioría dos solos.
Farmacoloxía
A Calendula officinalis úsase no tratamento de problemas da pel e da dor, como bactericida, antiséptico e antiinflamatorio. Os pétalos e o pole conteñen ésteres triterpenoides (antiinflamatorio) e os carotenoides flavoxantina e auroxantina (antioxidantes e orixe da coloración amarelo-laranxa). As follas e os caules conteñen outros carotenoides, sobre todo luteína (80%) e zeaxantina (5%) e betacaroteno. Os extractos da planta tamén son moi usados nos cosméticos, presumibelmente debido á presenza de compostos como saponinas, resinas e aceites esenciais.
A maravalla é unha planta que, desde 2009, foi recoñecida polo Ministerio da Saúde do Brasil como posuidora de propiedades fitoterápicas.
Alén diso, a caléndula está presente na fórmula dalgúns xampús para cabelos claros, pois sábese que o extrato desa planta contén, así como a camomila e a macela, un pigmento amarelo responsábel por acentuar a cor dos cabelos de tons castaño claro a louro dándolles reflexos dourados de forma natural e gradual.
Escafoide
O termo escafoide pode referirse a dous ósos distintos da anatomía humana:
Liga ASOBAL 2008/09
A Liga ASOBAL 2008-09 foi a 58ª edición da liga española de balonmán, a 19ª coa denominación Asobal. A competición contou con 16 equipos, que se enfrontaron entre si en dúas voltas, completando 30 xornadas. O campión final foi o BM Ciudad Real, que acadou o seu 4º título de campión.
Partícula subatómica
Estas partículas inclúen constituíntes atómicos como electróns, protóns e neutróns. Os protóns e neutróns son partículas compostas, xa que están constituídas por quarks. Un protón consiste en dous quarks de arriba e un quark de abaixo Os quarks mantéñense unidos mediante partículas chamadas gluóns. Existen seis tipos diferentes de quarks, que teñen os estraños nomes de quark de arriba, quark de abaixo, quark estraño, quark encantado, quark do fondo e quark superior.
Outras partículas inclúen os fotóns e neutrinos, que se producen abondosamente no sol. Porén, a maioría das partículas descobertas e estudadas non se atopan en condicións normais na terra. Prodúcense nos raios cósmicos e durante procesos de separación en aceleradores de partículas. Existen ducias doutras partículas subatómicas.
Descubrimento
Estas partículas foron descobertas a partir do final do século XIX. No decorrer do século XX foi comprobada a existencia de aproximadamente 200 destes corpúsculos e as leis que gobernan as súas inter-relacións e interaccións. A súa cantidade e complexidade levou ao desenvolvemento de formulacións matemáticas cada vez mais complexas na tentativa de predicir o seu comportamento. Na actualidade, os estudosos, a través de exercicios teóricos e experimentos prácticos, buscan teorías para unificar e simplificar o estudo da estrutura universal, cuxo tecido se desdobra a cada novo descubrimento.
Os físicos que descubriron algúns destas partículas utilizaron nomenclaturas que poden ser consideradas ou soar estrañas. Porén, analizando máis profundamente, observaremos que os quarks, por exemplo, chamados quark superior, quark do fondo, quark estraño, quark encantado, teñen razóns para recibiren estes nomes, que nos dan unha idea aproximada das propiedades singulares deses corpúsculos.
A primeira destas partículas, o electrón, foi descuberta en 1897 por Joseph John Thomson. Ernest Rutherford. Bombardeando unha chapa metálica con partículas alfa descubriu que apenas unha pequena fracción delas sufría desviacións de traxectoria. Con isto concluíu que as partículas que non se desviaban non encontraban no metal obstáculo que causase a deflexión da súa traxectoria. Desta forma, creou un modelo no cal os electróns xiraban en torno do núcleo atómico, que considerou a rexión central do átomo e onde se situaba a maior parte da masa atómica.
O modelo de Rutherford baseábase en órbitas electrónicas, isto é, comparábeis a un sistema planetario. Chegou á conclusión de que a maior parte do átomo se encontra baleira, estando practicamente a totalidade da súa masa no núcleo, sendo este en torno de dez mil veces menor que o átomo.
Despois do descubrimento do núcleo en 1911, xa se comprobou a existencia de moitas partículas subatómicas. Fóronse establecendo as leis fundamentais da materia-enerxía que gobernan as súas inter-relacións e predicindo o comportamento das subpartículas. Isto levou aos científicos a procurar encontrar solucións teóricas que unifiquen e simplifiquen o estudo da estrutura básica do universo.
Clases de partículas subatómicas
Atendendo ás individualidades e tamén á súa clasificación en grupos, podemos considerar:
Tatarstán
A República de Tatarstán (en Татарстан Республикасы, e en Респу́блика Каре́лия) é unha república rusa localizada no Distrito Federal do Volga. A súa capital e meirande cidade é Kazán. O lema oficial da repúplica é Bez Buldırabız! (Podemos!).
Idade Media e Idade Moderna
Na Idade Media, a zona foi marcada polo poder dos búlgaros do Volga, un pobo túrquico que desenvolveu unha civilización importante entre os séculos VI e XIII. Esta era unha área comercial relevante pola súa localización en importantes rutas comerciais, o que facilitaba o contacto con diversas culturas.
No século X, os búlgaros do Volga adoptaron o islamismo e aumentaron os seus lazos comerciais co Oriente Medio. No século XIII, os mongois conquistaron a área e o seu líder, Batu Khan, creou o Khanato da Horda de Ouro, no que se integraron moitos búlgaros do Volga.
A finais do século XIV, o khanato dividiuse en varios pequenos estados, entre eles o khanato de Kazán, que abranguía o Tatarstán actual. Este khanato existiu até 1552, cando foi conquistado por Iván o Terrible, marcando o comezo do dominio ruso na rexión. Entre os séculos XVI e XVIII a construción de mesquitas estivo prohibida.
Século XX
Durante o período soviético, Tatarstán formou parte da República Socialista Federativa Soviética de Rusia. A República de Tatarstán, situada na actual Federación Rusa, foi formada o 25 de xuño de 1920 como a República Autónoma Socialista Soviética Tártara, tras unha serie de debates dirixidos por Lenin. Ao longo da súa historia na Unión Soviética, considerouse en varias ocasións elevar Tatarstán ao status de República Federal, aínda que finalmente mantivo o seu status de república autónoma. Durante o "Desfile de Soberanías" en 1990, o Consello Superior de Tatarstán declarou a súa soberanía, transformándose na República de Tatarstán. Esta declaración foi finalmente consolidada o 16 de maio de 1992, aínda que o Kremlin de Moscova só aceptou a súa constitución como república autónoma dentro de Rusia.
Cultura
A cultura de Tatarstán é unha mestura de influencias rusas e tártaras, con outras influencias diversas. A maioría da poboación fala tanto tártaro como ruso. O Tatarstán é coñecido pola súa música e danza e pola súa literatura tártara. Os pratos tradicionais tártaros, como os pelmeni e os chak-chak, tamén son moi populares.
Economía
A economía de Tatarstán está diversificada, con industrias que van desde os hidrocarburos até a manufactura e a agricultura. A república é unha das rexións economicamente máis desenvolvidas de Rusia, en gran parte debido á súa rica base de recursos naturais. Kazán, a cidade máis poboada, é un importante centro económico e educativo.
Xeografía
Tatarstán está situado na parte occidental da Federación Rusa, na rexión do Volga. Limita ao norte coa República de Mari El, ao leste coa República de Chuvashia, ao sur coa República de Bashkortostán e ao oeste coa República de Udmurtia. A república inclúe unha ampla variedade de paisaxes, desde as terras baixas do Volga ata as montañas do Ural. O seu punto máis alto é a montaña Bugulma-Belebey, que alcanza unha altura de 1.184 metros.
Poboación
miniatura|Dinámica poboacional rural-urbana no Tartarstán desde o [[século XIX á década de 2020.]] A poboación da república era de 4.000.084 no censo de 2021. Kazán, a cidade máis populosa de Tartarstán, tén máis de 1.100.000 habitantes e recoñecido desde 2009 como "Terceira capital de Rusia".
Educación e ciencia
Tatarstán é o fogar de varias institucións de ensino superior, incluíndo a Universidade Federal de Kazán, que é unha das universidades máis antigas de Rusia. A república tamén ten un número significativo de institucións de investigación e desenvolvemento, que traballan en áreas tan diversas como a física, a química e as ciencias da computación.
Goberno e política
Tatarstán é unha república constitucional dentro da Federación Rusa, con o seu propio presidente e parlamento. A política de Tatarstán está dominada polo partido Rusia Unida, que tamén é o partido de Vladimir Putin, gobernante en Moscova. Aínda así, a república ten unha certa medida de autonomía dentro da federación, especialmente no que se refire a asuntos culturais e lingüísticos.
Panorama de Galicia
Panorama de Galicia foi un programa do Centro Territorial da Televisión Española en Galicia que tivo a súa primeira emisión o 25 de xullo de 1974, transformándose en emisión diaria o 16 de agosto dese ano. Foi o primeiro espazo de televisión en utilizar de xeito regular a lingua galega, aínda que os primeiros anos era bilingüe. Tiña unha duración de quince minutos e era eminentemente informativo, a partir do ano seguinte aumentou a súa duración ata os 30 minutos, dando cabida a unha maior variedade de temas, con espazos de etnografía (A peneira), entrevistas (Xente) e reportaxes (Concellos). En 1977 comezou o espazo cultural Adro da cultura.
Panorama de Galicia desapareceu en 1983 substituído pola primeira edición do Telexornal.
Károly Plattkó
Károly Plattkó, nado en Budapest o 16 de xuño de 1896 e finado en Spanyolország, foi un adestrador de fútbol húngaro.
Traxectoria
Dirixiu o Celta de Vigo na tempada 1945-46 na Primeira División. Foi irmán dos futbolistas e adestradores Ferenc Plattkó e Istvan Plaattkó.
Rongorongo
miniatura|Símbolos rongorongo. Coñécese co nome de rongorongo un sistema de escrita descuberto na illa de Pascua no s. XIX, tallado primordialmente con puntas de obsidiana e elaborado a partir de dentes de quenlla, na súa maioría sobre taboíñas de madeira.
Os habitantes nativos da illa de Pascua chamárona tamén kohau rongorongo. A tradución corrente do termo kohau é 'madeira que serve a fabricar o casco das canoas', e rongorongo é ‘gran mensaxe’ ou ‘grande estudo’. Tamén foi traducido como ‘liñas de recitación’ ou ‘báculos recitadores’.
Hai autores que din que esta forma de escritura é a única escritura estruturada en toda Oceanía, aínda que falta aínda un desciframento fiábel para confirmalo. Os símbolos ou os glifos veñen tallados ao longo de rañuras feitas con antelación ao gravado nos artefactos e son dunha altura media entre 9 e 14 mm. Parecen representar graficamente figuriñas de seres antropomórficos en diversas posturas, outras criaturas de fantasía que se asemellan ás aves, ás plantas e a outros animais terrestres e acuáticos, obxectos celestes, así como tamén obxectos xeométricos e pequenos anzois, entre outros.
Descrición
left|miniatura|400x400px|Taboíña escrita. Os signos que compoñen os textos están maiormente ben estilizados, teñen case a mesma altura e veñen aliñados sen aparente división (espazos brancos ou signos de puntuación) entre eles, formando un tipo de escritura continua, típica dalgúns sistemas de escritura antigos, p. ex. os textos antigos da literatura grega ou certas mostras do idioma etrusco. As inscricións terminan cando aparece algún "nó", algunha protuberancia natural ou outra irregularidade (por exemplo fragmentos comestos, queimados polo lume, arruinados pola humidade) sobre a superficie dos obxectos ou como é de esperar, cando o espazo físico sobre eles se esgota. O tamaño e a forma das táboas, cuxa idade está aínda por determinar con exactitude, son dispares.
Identificación botánica e antigüidade
A estudosa e publicista francesa Catherine Orliac, do Centre National da Recherche Scientifique (en París), publicou en 2005 na revista Archaeology in Oceania 40:3, o artigo «The rongorongo tablets from Easter Island: botanical identification and 14-C dating» (tradución: ‘As taboíñas de rongorongo da Illa de Pascua: identificación botánica e proba de radiocarbono’), cuxo significado está vinculado directamente cun dos asuntos máis controvertidos do fenómeno rongorongo: a idade das inscricións. Algúns resultados do seu traballo e a datación realizada nun laboratorio de Miami fixeron saber que a madeira da pequena taboíña de San Petersburgo ten datación: 1680-1740, co método de análise das fibras e círculos na madeira e non de carbono 14. O que parece favorecer a opinión de que as inscricións preceden á visita dos españois en 1770, aínda que doutra banda ven menoscabados pola accesibilidade da autora a todos os documentos diseminados por varios museos do mundo. Así e moi a pesar dos estudosos, só un deles, o texto Q, foi analizado mediante a proba de C-14, imposibilitando como consecuencia a extracción de conclusións de peso, que poderían obterse analizando máis manuscritos do corpus.
Seis taboíñas e un reimiro (pectoral decorativo) gravado con 44 glifos, por exemplo, os textos G e H, B e C, o texto Q, os textos K e L, sendo o último o reimiro, foron identificados como incisos en madeira de Thespesia populnea, familia das Malváceas, coñecido en Rapanui co nome de makoi. Eses resultados están en parte conforme co material dos artefactos, e doutra banda, eles parecen apoiar o dito por Métraux (1940:17) cando di que «a árbore é frecuentemente aludida en lendas e cancións» (This tree is frequently alluded to in legend and songs).
Thespesia populnea, a árbore-roseira de Oceanía, cando é nova ten unha lixeira coloración rosa e cando envellece vólvese de cor avermellada escura con escintileos morados. Pode alcanzar unha altura máxima de 15 metros e segundo o estudoso Zizka (1991:20, 51), citado por Orliac, foi traído a Rapanui polos primeiros colonos polinesios no século VIII. Lavachery di acerca desa árbore que é lixeira, sen consistencia, e igualmente de talle pequeno.
Espora
miniatura|300 px|Esporas do fungo [[Agaricus bisporus. Imaxe de microscopio electrónico de varrido]] En bioloxía, chámase espora ás unidades de reprodución das plantas (no senso da taxonomía de Linneo, ou sexa, incluíndo non só as plantas verdes, senón tamén as algas, os musgos e os fungos). Son tamén denominadas esporas as formas latentes de moitos animais ou os seus embrións, de protistas e de bacterias.
Rongorongo
Identificación botánica e antigüidade
Examinando o ancho das taboíñas para determinar se elas foron gravadas no corte transversal dunha rama ou dun tronco de Thespesia populnea, tampouco permitiu á autora chegar a unha conclusión. A excepción parece ser a taboíña Mamari que mostra algúns vestixios dos vasos de zume, indicando por tanto que foi incisa no corte dun tronco de 19,5 cm de diámetro, correspondendo a unha árbore crecida de 15 m de alto. Ese descubrimento pon interrogativos sobre a idade de dita taboíña e nun contexto máis amplo, sobre a idade da escritura rongorongo. Os primeiros navegantes europeos, Roggeveen (1722), González (1770), Cook (1774) e La Perouse (1786), non mencionan vexetación ningunha desa altura nos seus informes, máis ben parecen coincidir na ausencia de árbores grandes na superficie de Rapanui. Iso podería dicirnos que Mamari fose gravada antes da desaparición do bosque que outrora cubría a illa, documentada mediante a análise do carbón, de ocorrer na primeira metade do século XVII.
Espora
Unha espora é basicamente unha célula envolvida por unha parede celular que a protexe até que as condicións ambientais tornen favorables a súa xerminación. A parede celular das esporas das plantas vasculares, constituída por esporopolenina, o mesmo lípido da parede celular dos grans de pole, é unha das estruturas máis resistentes de todos os seres vivos, permanecendo inalterada por millóns de anos, mesmo despois da morte do contido celular.
O termo espora é xeralmente empregado para designar ás unidades de dispersión das plantas formadas por vía asexual, como os que se forman por meiose nos esporanxios dalgúns fieitos, nos musgos ou nos fungos. Nestas "plantas", as esporas son xeralmente dispersas polo vento ou por animais e xerminan dando orixe a novas plantas que poden reproducirse sexualmente - os gametófitos.
Rongorongo
Identificación botánica e antigüidade
O único certo dese traballo que contén unha análise xilolóxica detallada, é a identificación de Thespesia populnea como o material usado para as inscricións. En canto á idade, tras a proba de radiocarbono, o dito por Orliac é desconcertante, «In fact, there is non irrefutable argument enabling one to claim that the small St Petersburg tablet dates to the end of 17th century or the beginning of the 18th, rather than the 19th century» [tradución: ‘de feito, non hai argumento irrefutábel que podería permitir a alguén afirmar que a taboíña de San Petersburgo estivese datada a finais do 1600 ou a principios do 1700, ou durante o 1800’].
Historia
A escritura rongorongo era coñecida polos chamados tangata rongorongo ou maorí rongorongo, persoas ben adestrada no seu canto e lectura. Algunhas hipóteses ofrecidas propoñen que os signos inscritos nas taboíñas servían como axuda, a modo de memoria technica ao estilo dos pallares das tribos confederadas moche, do Perú (Larco Hoyle 2001 [1938]), dos cintos bordados wampum dos amerindios iroqueses, das cunchas caurí dos yoruba de Nixeria, etc, para almacenar e lembrar cantos relixiosos, tradicións e xenealoxías. O coñecemento do significado verdadeiro das inscricións perdeuse cando escravistas provenientes do Perú levaron de Rapa Nui, entre os anos 1862 e 1863, a gran parte dos homes en idade de traballar para o labor penoso da extracción e explotación de guano nas illas Chincha do Perú. Con todo, o seu destino final parece ser o de braceiros e de servos traballando para os terratenentes peruanos do continente. Entre eles, é de supor, ían os tuhunga tā, os expertos versados na tradición sabia de kohau rongorongo e cando estes morreron lonxe da súa terra ancestral, o seu coñecemento parece haberse perdido irremisibelmente. De maneira paralela, o pai Sebastián Englert (1948) comentou «estes coñecementos baixaron á tumba cos tangata manu, homes sabios en ciencia antiga».
Espora
Esporas das plantas vasculares
Nas espermatófitas, as plantas que producen sementes - que son as verdadeiras unidades de dispersión e se forman por vía sexual - as esporas teñen unha vida efémera e toman designacións diferentes de acordo con o sexo do gameto a que irán dar orixe:
Rongorongo
Historia
Os entendidos na materia din que quedan vinte e cinco obxectos de madeira auténticos en total, conservados en varios museos do mundo, máis a reprodución dun obxecto destruído, que conteñen signos rongorongo: catorce taboíñas completas, nove fragmentos de taboíñas, dous reimiros (peitorais decorativos), un sendo o chamado «reimiro de Londres 9295», texto L cuns 44 glifos incisos e o outro, un reimiro dun signo composto (un diglifo), coñecido como o Reimiro de Londres 6847, texto J, un bastón de cacique, o Bastón de Santiago (alias, the Santiago Staff) que contén o maior número de glifos tallados, case uns 2320 deles (segundo Fischer 1997) e unha figura esculpida en madeira, coñecida como tangata manu, o home-paxaro’. Con todo, sábese que houbo moitas máis inscricións porque o primeiro misioneiro en Rapa Nui, o Irmán Eugène Eyraud (1820-1868), describiu a existencia de centenares de taboíñas e varas gravadas nun informe enviado ao seu superior en decembro de 1864.
«Dans toutes les cases on trouve des tablettes de bois ou des bâtons couverts de plusieurs espèces de caracteres hiéroglyphiques: ce sont des figures d'animaux inconnues dans l'île, que les indigènes tracent au moyen de pierres tranchantes» [tradución: “En todas as chozas atópanse taboíñas de madeira ou varas cubertas de moitos tipos de caracteres xeroglíficos: esas son figuras de animais descoñecidos na illa que os nativos gravan mediante pedras afiadas (puntas de obsidiana) ’].
Espora
Esporas das plantas vasculares
Unha importante diferenza entre esporas e sementes como unidades de dispersión é que as esporas non conteñen reservas nutritivas e por tanto esixen condicións ambientais máis favorables que as sementes para a xerminación. Por outro lado, as esporas son máis resistentes que as sementes e son xeralmente producidas en grande número - unha estratexia semellante á dos animais que producen grande número de ovos.
Rongorongo
Historia
Os pascuenses, decimados polas enfermidades e a escravitude (a finais do século XIX quedaban só uns 200 nativos na illa), outorgaron poderes máxicos ás taboíñas, tanto beneficiosos como malignos, pero algúns misioneiros, considerándoas ‘satánicas’ lograron convencer a boa parte dos seus posuidores para que as utilizasen como combustíbel para quentarse ou que se desfixesen delas doutras maneiras. Outras simplemente podreceron nas covas onde estaban escondidas. Actualmente, a probabilidade de atopar unha auténtica taboíña rongorongo é practicamente nula. Os obxectos orixinais conservados nos museos son de valor incalculábel e unha fonte de importancia primaria para o probábel desciframento dese sistema de escritura único no mundo.
Intentos de comprensión e desciframento dos kohau rongorongo
Ficheiro:RR_004-660.pngFicheiro:RR_008V-037.pngFicheiro:RR_006-700-006.pngFicheiro:RR_027.pngFicheiro:RR_099V.pngFicheiro:RR_038V.pngFicheiro:RR_046.pngFicheiro:RR_002-041-009.pngFicheiro:RR_008V.png
En teoría, cada escritura concibida polos seres humanos poderíase esclarecer por outros humanos. Con todo, as cousas non son tan doadas, posto que para o desciframento dun sistema de escritura non fan falta só talento, coñecementos profundos, dedicación e mera sorte. Á hora de confrontarse cos “Kohau rongorongo”, o problema resulta abondo espiñento debido a uns factores de natureza obxectiva. As razóns que inflúen a afirmar o de arriba, son: