cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aureolo
Rebelión contra Galieno e morte
Sextos Aurelio Vítor alegou que Aureolo usurpou o poder porque non lle gustaba a inactividade de Galiano. Pero, tras producirse a rebelión, Galiano, que estaba en campaña contra os godos que atacaran os Balcáns, entregou o mando da campaña a Marciano e inmediatamente partiu cara a Italia co groso do seu exército de campaña e aopou ao exército rebelde en Pontirolo Nuovo (do latín Pons Aureoli; é dicir, "a ponte de Aureolo") sobre o Ada, a poucas millas de Mediolanum. O exército rebelde foi decisivamente derrotado e perseguindo de volta á cidade, onde foi asediado. miniatura|[[Antoniniano emitido na ceca de Roma por Claudio II o Gótico en setembro-novembro do 268. No anverso, aparece a inscrición IMP C CLAVDIVS AVG, cun busto irradiado; no reverso, Claudio cabalgando, sostendo o cetro e erguendo a man e a inscrición ADVENTVS AVG.]] No entanto, durante o asedio, Aureolo intentou renderse pero fracasou polo que decidiu continuar coa loital. Curiosamente, Galiano foi asasinado polos seus propios soldados e, daquela, Aureolo, aproveitou para reclamar a púrpura. Pero, aos poucos foi tamén asasinado pola Garda Pretoriana, que aínda lembraba a súa traizón anterior e que proclamaron emperador a Claudio II o Gótico (reinado 268-270).
John Bray, analizando a figura de Aureolo, opina que foi fundamental para o destino de Galiano, un xeneral brillante e de confianza durante moito tempo.
Numismática
Os áureos co nome de Auréolo considéranse hoxe falsificacións, mentres que se emitiron áureos e dobres denarios en Mediolanum a nome de Póstumo. As súas moedas distínguense das emitidas por Póstumo en Lugdunum e Colonia Agripina polo seu gravado final "compacto" e as súas pranchas (placas para facer moedas) grosas e curtas. Tamén se distinguen polo uso común dun P, S ou T para indicar os obradoiros en uso en Mediolanum (Prima, Secunda e Tercia).
Outra característica das moedas é a inscrición no reverso, xa que a maioría delas rematan en Aequit, Equit ou Equitum, termos que aluden aos équites (cabaleiros), o corpo de cabaleiros ao mando de Aureolo.
Tadorninos
A maioría das especies teñen unha plumaxe distintiva, sempre con dimorfismo sexual.
Os tadorninos son propios principalmente do hemisferio sur tropical, con só dúas especies, Tadorna tadorna e Tadorna ferruginea ocupando zonas temperadas do hemisferio norte.
Taxonomía
miniatura|[[Tadorna ferruginea.]] miniatura|[[Alopochen aegyptiacus.]] miniatura|[[Merganetta armata.]] A subfamilia dos tadorninos inclúe dez xéneros actuais, e dous máis fósiles, coas especies que se indican a continuación. (Nove, segundo o SIIT).
Río Serpis
dereita|miniatura|250px|Riu Serpis ao paso por Gandia.
O Serpis é un río do País Valenciano de 74,5 km de curso, que desemboca no mar Mediterráneo.
Percorrido
O río Serpis fórmase nas abas da serra de Mariola, no Parc natural del Carrascal de la Font Roja, na provincia de Alacant, pola unión dos barrancos de Polop e Troncal, e nas abas de La Carrasqueta, aínda que popularmente se recoñece o nacemento do Serpis na unión do río Barxell e o Molinar. Durante o seu curso alto é denominado tamén Río de Alcoi. Atravesa as comarcas de L'Alcoià, El Comtat e La Safor. A partir de L'Orxa, o seu leito estreita e discorre por unha angosta garganta entre a serra de Agullent e o macizo de La Safor. Este tramo encaixado é chamado o Barranc de l'Infern (barranco do inferno). Atravesa a cidade de Gandia, e desemboca no Mediterráneo xunto ao Grau ou porto de Gandia.
Conca
A área da conca do Serpis é de 752,8 km².
Réxime fluvial
É de tipo mediterráneo, con máximo caudal en xaneiro e mínimo en agosto. Ten fortes cheas en outono como consecuencia de chuvias torrenciais. Durante a chea do 1 de outubro de 1986 chegou a levar 770 m³/s en Beniarrés. Na data de 3 de novembro de 1987 desbordouse en Gandia a causa da precipitación de 720 mm en 24 horas. O caudal medio ao seu paso por Orxa é de 2,5 m³/s.
Poboacións que atravesa
Alcoi, Cocentaina, Alquería d'Asnar, Muro d'Alcoi, Beniarrés, L'Orxa, Villalonga, La Font d'en Carròs, Potries, Beniarjó, Gandia.
Raúl García Durán
Raúl García Durán, nado nas Neves, foi un empresario e político galego.
Vida persoal
Casou con Josefa Tato Sotelo.
Bicos, Galgao, Abadín
Bicos é un lugar da parroquia de Galgao no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Tiña 8 habitantes en 2015 (4 homes e 4 mulleres) segundo datos do IGE, os mesmos habitantes que en 2011.
Buazo, Boimorto
San María de Buazo é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Boimorto na comarca de Arzúa. Segundo o IGE en 2018 tiña 90 habitantes (50 homes e 40 mulleres) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 113 habitantes.
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
O Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski é un club de fútbol da cidade de Grodzisk Wielkopolski, en Polonia. O club foi fundado en 1922.
Linguas digaro
As linguas digaro ou idu-taraon forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse no Tíbet e no estado de Arunachal Pradesh na India.
Whisky de gran
O Whisky de gran é calquera whisky feito (polo menos en parte) a partir de grans distintos aos de malte e cebada, como o whisky obtido utilizando millo, trigo ou centeo. Algúns tamén conteñen whiskies de gran de cebada malteada. O whisky feito de cebada malteada (ou principalmente con cebada malteada) chámase normalmente whisky de malte en lugar de whisky de gran (aínda que cebada é un cereal).
Definición de whisky de gran
En Escocia, o "whisky de malte" debe utilizar un puré 100% de cebada de malte e debe ser destilado nun alambique de cebola, mentres que o whisky de gran normalmente, se destila nun alambique de columna de xeito que resulta un maior porcentaxe de alcohol por volume (Vol.), polo que adoita caracterizarse por ter un sabor máis lixeiro e menos complexo pero de menos sabor. Debido a esta práctica, o whisky de gran raramente é embotellado en Escocia, onde se fabrica principalmente para mesturar con whisky de malte para crear blended whiskies, que representan máis do 90% de todas as vendas de whisky escocés. A súa lixeireza (en termos comparativos) adóitase utilizar para suavizar as características máis ásperas que adoitan caracterizar aos whiskies de malte. En ocasións pódense atopar whiskies de gran con certa idade que se venden en Escocia como "whisky de gran puro" (single grain whisky) ou "whisky de gran mesturado" (blended grain whisky).
Fóra de Escocia, estes termos poden ser interpretados como unha indicación de que unicamente na fabricación do whisky foi utilizado un só gran (no caso do whisky de gran puro) ou unha mestura de grans (no caso de whisky de gran mesturado). Con todo, un "Whisky Single Grain Scotch" defínese como un whisky escocés destilado a partir dun mosto fermentado dun ou máis grans nunha única destilería, do mesmo xeito que un "single malt" refírese a un whisky escocés destilado a partir dun mosto de cebada malteada nunha única destilería. Do mesmo xeito, un "Whisky Blended Scotch Grain" defínese como un whisky escocés destilado a partir dun mosto fermentado dun ou máis grans en máis dunha destilería, do mesmo xeito que un "Whisky Blended Scotch Malt" refírese a un whisky escocés destilado a partir de mosto de cebada malteada en máis dunha destilería.
Fóra de Escocia, o uso do alambique de columna e o uso dun mosto non de cebada non está tan estreitamente asociado coa produción de whisky "light" (whisky con pouco sabor debido á destilación cun Vol. moi alto ). Por exemplo, case todo o whisky americano prodúcese utilizando alambiques de columna e todo o whisky americano que se etiqueta como straight whiskey ou whisky puro (incluíndo straight Bourbon e straight rye) é necesario utilizar un nivel de destilación non superior ao 80% Vol.. Debido a esta limitación, a maior parte do whisky americano en realidade pode ser menos "light" que algúns Single Malt escoceses ou irlandeses producidos en Pot Still. No whisky producido nos Estados Unidos un Vol. superior ao 80% clasifícanse oficialmente como whiskies Light e non poden ser etiquetados co nome dun gran ou chamarse Malt, Bourbon ou Straight.
Actuais
En Escocia, o whisky de gran fabrícase actualmente en sete destilerías:
Antigas
Ex destilerías de gran foron: o Dumbarton Grain Distillery (1938-2002) pertence a Allied Domecq, a Carsebridge Grain Distillery en Alloa (1925-1983), a Caledonian Grain Distillery en Haymarket, Edimburgo (1855-1988) e Cambus Grain Distillery (1806-1993), que estaban en mans de United Distillers e a Port Dundas (1813 -2009) Grain Distillery en Glasgow, propiedade de Diageo.
Manuel Senra Caamaño
miniatura|Peugeot 306 Kit Car de Senra.
Manuel Senra Caamaño, nado en Olveira (Dumbría) o 24 de xaneiro de 1961, tamén coñecido como Tarolo, é un piloto galego de rallys.
É un dos pilotos máis laureados de Galicia e un dos máis queridos pola afección, debido en gran parte á espectacularidade do seu estilo de condución. Gañou cinco veces o Campionato de Galicia de Rally (de xeito consecutivo entre 2001 e 2005), seis veces o Campionato de Galicia de Montaña (en 1997, 2014, 2015, 2017, 2019 e 2022) e dúas veces o Campionato de Galicia de Rallys en Terra (1993 e 1994). Obtivo a maioría de vitorias co seu emblemático Peugeot 306 Maxi.
É pai de Víctor Senra, tamén piloto de rally e seis veces campión de Galicia.
Inicios en competición (1985-1996)
En 1980 montou un pequeno taller de coches en Olveira e uns anos despois comezou a competir en karts e logo en rallys coa Escudería Compostela e cun Renault 5 GT Turbo que comprou a medias con varios amigos. Debutou no Rally de Ferrol de 1985, tendo como copiloto a Pepe Maceiras, que o acompañaría durante os seguintes 10 anos, e chegando á meta en oitava posición.
Ao ano seguinte quedou décimo no Rally Botafumeiro e noveno no Critérium Calvo e comezou a disputar tamén carreiras de montaña en Galicia, Asturias e Portugal, como a Subida a Carballo. En 1987 conseguiu subir ao podio no Botafumeiro, quedando terceiro co Renault 5 por detrás de Marc Etchebers e Germán Castrillón. Quedou ademais cuarto no Rally de Noia e no de Ferrol, quinto no Cidade de Cristal e sétimo no Lacón, e rematou cuarto o campionato galego.
Repetiu terceiro posto no Botafumeiro de 1988, nunha tempada na que tamén quedou terceiro nos rallys de Vigo, Cidade de Cristal e A Coruña, e segundo no Rally de Noia, e na que liderou o campionato durante gran parte do ano, rematando finalmente terceiro. En 1989 continuou con bos resultados no campionato galego, proclamándose campión da Copa Renault. Ademais dos seus éxitos individuais, o título de escudarías foi para Senra Sport, o equipo que el mesmo fundara pouco antes, e que revalidaría o título nas tres tempadas seguintes.
En 1990 pasou a correr cun Peugeot 205 GTI, co que disputou o galego de asfalto, logrando tres segundos postos, e debutou no Campionato de Galicia de Rallys de Terra, participando nas dúas últimas probas, o Rally de Narón e o Rally de Caldas, logrando a vitoria en ambas. Foi un dos pilotos protagonistas deste campionato nos seguintes anos, tendo entre os seus principais rivais a Andrés González, José Caamaño, Ana Barbero, José Alonso ou Marco Antonio Fernández. En 1991 logrou a súa primeira vitoria en asfalto, tras vencer co 205 no 4º Rally de Vigo, por diante de Javier Piñeiro e Antonio Garrido.
En 1992 logrou tres vitorias no campionato galego de asfalto sobre un Peugeot 309 GTI (no Albariño, Lacón e no Mil Vistas, organizado pola súa propia escudaría), e proclamouse subcampión, por detrás de Germán Castrillón. Proclamouse campión galego de terra na tempada 1993 co Peugeot 205 e revalidou o título co mesmo coche en 1994, a pesar do accidente sufrido en abril dese ano no Rally de Noia, onde bateu contra un muro no treito de Montemuíño, tendo que ser evacuado ao hospital en helicóptero con dúas costelas rotas. Neses anos conseguiu gañar tres veces consecutivas o Rally de Narón, por aquel entón un rally de terra.
Rivalidade con Castrillón (1995-2000)
En 1995 adquiriu un Peugeot 306 Kit Car, co que participou en xuño dese ano na Subida a Culleredo. Conseguiu na primeira manga o mellor tempo entre os turismos, pero na segunda sufriu golpeando fortemente o seu vehículo. En agosto, co mesmo coche, obtivo unha vitoria entre os vehículos do grupo A na derradeira proba do Campionato de Europa de Montaña, celebrada en Suíza. Ao mes seguinte gañou o Rally de Porriño co 205, por diante de José Ramón Esturao e José Caamaño. En 1997 proclamouse con este coche campión de Galicia de Montaña por primeira vez. Con Faustino Suárez de copiloto gañou o Rally de Ferrol de 1998 e endureceu a súa rivalidade deportiva con Germán Castrillón, iniciada anos atrás. En 1999 gañou o Rally Botafumeiro e o Rally do Albariño, mentres que quedou segundo no Rally do Cocido, no Rallye Narón Indunor e no Rally de Ferrol, gañados estes tres por Castrillón. Chegou á última proba, o Rally de Noia, a só 15 puntos de Castrillón e liderou a carreira ata o último treito, onde un fallo eléctrico a falta de catro quilómetros fíxoo abandonar e perder o campionato. No ano 2000 gañou o Rally Vila de Lalín, o Rally Botafumeiro, o Rally de Ferrol e o de Noia, quedou terceiro no Rally San Froilán e foi excluído no Albariño por exceso de penalizacións. Quedou segundo no campionato galego, mentres que o título foi de novo para Castrillón. Ese mesmo ano quedou cuarto no Rally da Coruña, do Campionato de España, e gañou a Subida a Culleredo, do Campionato de Galicia de Montaña, ademais de quedar terceiro no Campionato de España de Montaña.
Derrota fronte a Bamarti e período de menos actividade (2006-2008)
A tempada 2006 comezou cun desastroso Rally do Cocido, no que Senra tivo que empezar empurrando o seu coche na saída, antes de picar unha roda, recibir unha sanción de medio minuto e sufrir unha saída de pista, co que só puido ser sexto. A vitoria foi para Bamarti. Na segunda proba do campionato, o Rally de Noia, unha avaría e unha sanción por chegar tarde ao terceiro tramo fixeron que só puidera ser quinto, sendo a vitoria para Pedro Burgo, con Bamarti segundo. No Albariño, terceira cita do galego, tivo que abandonar cando ía terceiro tras saírse na segunda pasada por Moraña, indo parar a vitoria ás mans de Bamarti. Volveu ao podio nos dous seguintes rallys, en Narón, onde conseguiu a súa sexta vitoria na proba por diante de Burgo e Bamarti, e no Sur do Condado, onde quedou segundo tras Bamarti, que se proclamou campión na seguinte proba (Rally Ourense-Baixa Limia), á que Senra non se presentou. Fóra do campionato de asfalto, participou tamén no Campionato de Galicia de Montaña. Tomou a saída en todas as probas menos nas dúas primeiras, logrou a vitoria na Subida a Amoeiro e finalizou quinto na xeral final e campión do grupo A. En 2007 participou só na montaña, proclamándose campión dos carrozados. En 2008 só apareceu esporadicamente nalgún rally como o de Noia, onde quedou sexto, ou o Rally Comarca da Ulloa, no que quedou segundo. Tamén competiu nalgunhas subidas como a de Chantada, na que quedou 7º total e 1º do grupo A, a Escusa, terceiro do grupo P, Cerdedo, segundo por detrás de Benito Varela, Iroite, onde logrou a vitoria entre os carrozados, ou a I Subida a Cabanelas, onde quedou segundo entre os carrozados por detrás de Ricardo Silva. Rematou a tempada como campión en carrozados.
Subidas en Galicia e competicións en Portugal (2009-2013)
esquerda|miniatura|Manuel Senra con Faustino Suárez no [[Rally de Galicia Histórico de 2012, onde fixeron de "coche 0" co seu Peugeot 309.]] En 2009 competiu no Rally de Noia, onde non puido rematar ao romper o motor do seu Peugeot 306, cando rodaba en segunda posición. En canto á montaña, quedou terceiro entre os carrozados na primeira proba, a Subida a Almofrei, gañou na súa categoría a Subida Concello do Pereiro, a Subida Cidade de Pontevedra, a Subida á Bola-Furriolo, a Subida ao Iroite, e quedou segundo na derradeira proba, a Subida a Cabanelas, proclamándose campión galego de montaña en carrozados, por diante de Luis Penido. Participou tamén no Rally Botafumeiro de 2009 subindo ao podio en segunda posición por detrás de Pedro Burgo.
En 2010 gañou o Rally de Noia e participou en varias probas do Campionato de Galicia de Montaña de 2010 con bos resultados como a vitoria en carrozados na Subida Cidade de Vigo e na Subida a Pontevedra, ou a segunda praza na Subida á Escusa, e quedando finalmente segundo entre os carrozados tras quedar terceiro na última proba, a Subida a Silleda, por detrás do seu fillo Víctor (1º), e de José Antonio Iglesias, que logrou o campionato de carrozados. Nos seguintes tres anos as súas participacións en competición foron escasas, destacando algunha subida en Galicia, como o terceiro posto en carrozados obtido na Subida á Bola de 2012 ou o segundo na Subida á Estrada de 2013. Participou tamén en varias competicións de Portugal (nalgunha delas co portugués António Vieira como copiloto) e competiu dende 2011 no CAM Rali Festival en Braga, subindo ao podio en 2012 (3º) e logrando a vitoria en 2013. En maio de 2013 gañou con David Vázquez de copiloto o Rallysprint Villa de Fabero, no Bierzo.
Triunfos no Campionato de Galicia de Montaña (2014-actualidade)
En xaneiro de 2017 quedou cuarto no CAM Rali Festival e en febreiro obtivo o oitavo posto no Rally da Coruña, proba gañada polo seu fillo. En maio comezou o Campionato de Galicia de Montaña, con Senra no segundo lugar do podio na primeira proba, a Subida a Santa María de Oia, por detrás do Mitsubishi de Alberto Meira. Na segunda cita, a Subida á Pontenova, quedou de novo segundo, esta vez por detrás de Sergio Vallejo, e colocouse líder do campionato. Logrou a vitoria entre os carrozados na Subida a Pontevedra e quedou segundo na Subida a Chantada, por detrás do Lamborghini de José Antonio López Fombona. Na Subida a Ponte Caldelas quedou a un segundo do gañador, o Porsche 911 de Víctor Magariños, ao que, con todo, venceu na seguinte subida, a Subida a Cerdedo-Cotobade, onde logrou a vitoria entre os carrozados. Logo ausentouse na Subida á Escusa para participar en Asturias no Gr. A Legend Rally, onde quedou en quinta posición. Xa co título de campión galego de montaña asegurado acudiu á Subida á Estrada, onde logrou unha nova vitoria por diante de Javier Martínez Carracedo. Pechou ano coa vitoria no segundo CAM Rali Festival do ano, en Braga.
En febreiro de 2018 participou no Rally da Coruña, mais abandonou no tramo de Cerceda. En abril competiu no Rally de Noia, rematando en 16ª posición. A principios de maio deu comezo o campionato de montaña coa Subida a Oia, onde Senra logrou a súa primeira vitoria da tempada, seguida dun segundo posto na Subida á Pontenova, por detrás de López Fombona. Non asistiu á terceira proba do calendario, a Subida a Cerdedo-Cotobade, pero si á seguinte, en Pontevedra, onde situou o seu Peugeot 306 segundo por detrás do Porsche de Víctor Magariños e na Subida a Ponte Caldelas, onde volveu subir ao máis alto do podio. A continuación quedou segundo na Subida á Escusa-Poio e non participou na derradeira subida, na Estrada, quedando subcampión na clasificación final do campionato de carrozados. esquerda|miniatura|Manolo Senra no [[Rally da Coruña de 2017.]] No ano 2019 correu de novo o Rally da Coruña, logrando a oitava posición final. A finais de marzo rompeu o motor do seu 306 na I Subida Concello de Marín, mais isto non impediu que en abril quedase cuarto no Rally de Noia, ás portas dun podio culminado polo seu fillo Víctor. Na segunda cita do galego de montaña, obtivo o terceiro posto do podio, por detrás de Alberto Meira e Emilio Vázquez, así como o segundo lugar na Subida a Oia, gañada tamén por Meira. En xuño organizou, xunto á súa escudería, Senra Sport, a primeira edición da Subida a Dumbría, que entrou a formar parte do campionato galego de montaña, na que ademais participou como piloto e quedou segundo entre os carrozados. A continuación quedou terceiro na Subida á Pontenova, segundo na Subida Cidade de Pontevedra, segundo en Ponte Caldelas, primeiro na Subida Xunqueira de Ambía,  segundo na Subida á Escusa, primeiro na Subida á Estrada  e segundo na Subida a Taboadela despois de facer un trompo. Deste xeito proclamouse por quinta vez campión de Galicia de montaña, con case 800 puntos de vantaxe sobre o segundo clasificado, Luis Miguel Vidal Pazos.
No 2020 a pandemia por coronavirus reduciu o número de probas do campionato galego de montaña a só dúas: a Subida á Saleta en agosto e a Subida a Santa María de Oia en setembro, participando Senra en ambas co 306. Na Saleta logrou o mellor tempo entre os carrozados nas dúas primeiras mangas, pero foi logo excluído por non levar o coche ao parque pechado. En Oia quedou segundo entre os carrozados por detrás de Alberto Meira, rematando a tempada como quinto clasificado.
Vehículos e copilotos
Tivo durante os primeiros anos a José Maceiras de copiloto ata que a mediados dos anos 90 comezou a competir con Faustino Suárez, co que logrou os seus maiores éxitos durante as seguintes décadas. Puntualmente ten competido con algún outro copiloto como David Vázquez ou o portugués António Vieira, co que participou en varios rallys portugueses.
Vitali Ginzburg
Vitali Lázarevich Ginzburg, nado en Moscova, Rusia o 4 de outubro de 1916, finado en Moscova o 8 de novembro de 2009, foi un físico teórico e astrofísico ruso. Obtivo o Premio Nobel de Física no 2003 polas súas contribucións á teoría dos supercondutores e dos superfluídos. Foi un declarado activista ateo.
Traxectoria
En 1938 graduouse na Facultade de Ciencias Físicas da Universidade Estatal de Moscova. Defendeu a súa candidatura ao grao de doutor (PhD) en 1940 e a súa tese doutoral en 1942. Dende 1940 pertenceu ao Instituto Lébedev de Física de Moscova da Academia Rusa de Ciencias, sendo entre os anos 1971 e 1988 sucesor de Ígor E. Tamm á fronte do Departamento Teórico. Dende 1945 foi profesor a tempo parcial da Universidade Estatal de Gorkii, e dende 1968 do Instituto de Física e Tecnoloxía de Moscova. Foi elixido membro estranxeiro de nove Academias de Ciencias (ou institucións equivalentes) como a Real Sociedade de Londres (1987), a Academia Nacional Americana de Ciencias (1981) e a Academia Americana de Artes e Ciencias (1971).
El grupo
El grupo é unha serie de televisión española producida por Estudios Picasso e Globomedia. A serie dramática foi emitida en Telecinco entre o 17 de setembro de 2000 e 7 de xaneiro de 2001.
Argumento
Gloria, unha neurocirurxiá de éxito, pero incapaz de manter unha relación; Rafael, un taxista inseguro; Marga, unha muller cuxo marido a deixa pola súa mellor amiga; Carlos, un avogado insatisfeito; Fidel, un mozo con problemas; e Arantxa, unha tímida adolescente; asisten a sesións conxuntas de psicoterapia do psicólogo Jorge Allende.
Episodios
Temporada 1
Galardóns
Candidaturas
Batería (artillaría)
thumb|250px|Batería costeira en Stumholmen, Karlskron ([[Suecia).]] Unha batería nas forzas armadas refírese a un conxunto de armamento que permiten unha actividade sincronizada. Normalmente úsase para remitirse a pezas de artillería, e esta acepción deuse tanto para os primeiros grupos de canóns (por exemplo, na Guerra de Canudos as baterías de obuses foron decisivas para vencer ós sublevados) coma para os conxuntos de modernos canóns portátiles e móbiles mecanicamente. A disposición de canóns en baterías permite aumentar a súa eficacia e coordinación, malia que presentan un obxectivo máis simple para o inimigo.
Pitcairnés
O pitcairnés é unha lingua crioula baseada no inglés do século XVIII e o tahitiano. Xurdiu en 1790 por un grupo de amotinados británicos liderados por Fletcher Christian que se asentaron nas Illas Pitcairn despois de abandonar a súa viaxe a Tahití e queimar o seu barco, o Bounty. É a principal linguas das Illas Pitcairn, malia que a forma dialectal norfolk ten máis falantes na Illa Norfolk. Isto débese á migración de xente dende Pitcairn a Norfolk en 1859, despois do cal só uns poucos regresaron. A lingua ten unha relación diglósica co inglés británico.
Célula xigante de Langhans
miniatura|Tecido de granulación cun granuloma pouco desenvolvido na parte central esquerda. Nesa área hai unha célula mutinucleada xigante do tipo de Langhans. O paciente curárase dunha infección micobacteriana na pel (infección por M. ulcerans.
As células xigantes de Langhans (tamén chamadas células de Pirogov-Langhans ) son células grandes que se encontran en enfermidades que producen granulomas (nódulos con macrófagos e microbios, que se forman en tecidos inflamados).
Orixínanse pola fusión de células epitelioides (macrófagos), e conteñen moitos núcleos dispostos formando un patrón de ferradura de cabalo na periferia da célula.
Aínda que tradicionalmente a súa presenza estaba asociada coa tuberculose, non son específicas desta doenza nin de infeccións por micobacterias, xa que poden atoparse en case calquera forma de enfermidade granulomatosa, independentemente da súa etioloxía.
No caso da tuberculose parece que todas as especies de micobacterias inducen a formación de granulomas, pero só as da especie Mycobacterium tuberculosis desencadean a fusión dos macrófagos en células xigantes multinucleadas de Langhans, que non poden fagocitar á bacteria, por iso esta persiste moito tempo nos granulomas.
Terminoloxía
As células xigantes de Langhans recibiron ese nome polo seu descubridor, o patólogo alemán Theodor Langhans (1839–1915).
Non deben confundirse coas células de Langerhans, de nome parecido.
Cardeiro, Boimorto
San Pedro de Cardeiro é unha parroquia que se localiza no concello de Boimorto na comarca de Arzúa. Segundo o IGE en 2018 tiña 125 habitantes (59 mulleres e 66 homes) distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 201 habitantes.
Azulenta común
A azulenta común (Prunella modularis) é unha especie de ave paseriforme da familia Prunellidae amplamente distribuída por toda Europa. O seu aspecto apagado e pouco chamativo faino difícil de distinguir dun paporrubio xuvenil, dunha pica dos prados ou dun carrizo. Non obstante, o seu estraño hábito de apareamento, con tríos dun macho con dúas femias, ou dunha femia con dous machos, faino moi particular.
O seu canto é un chirlo rápido, plano, agudo, monocorde.
O seu niño é unha cunca herbácea, revestida de musgo ou pelo, con 4-5 ovos postos en 2-3 niñadas de abril a xuño.
Vive entre arbustos, entre a maleza, comendo pequenos insectos e sementes.
Cría en toda Europa menos en Islandia; especialmente en uceiras e marismas con matogueira densa, en zonas costeiras, bosques densos, cultivos e xardíns.
Subespecies
Recoñécense as seguintes subespecies:
O Outeiro, Figueredo, Oza-Cesuras
O Outeiro é un lugar da parroquia de Figueredo no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 estaba despoboado.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Acepción
Denomínase acepción a cada un dos significados dunha palabra ou expresión da lingua. O seu uso na práctica non a fai exactamente sinónima de significado (ou contido): Así, no primeiro caso, adóitase falar do significado dunha palabra, mentres que, no segundo, fálase das súas distintas acepcións.
Os Pinos
Os Pinos é o himno galego, un texto poético de Eduardo Pondal de 1890, incluído, dende 1935, nas edicións do libro de poemas Queixumes dos pinos (1886), concretamente das dúas primeiras partes, musicado por Pascual Veiga. Foi adoptado oficialmente como himno trala aprobación do Estatuto de autonomía de Galicia de 1981.
Eduardo Pondal, a letra
En 1890, o músico Pascual Veiga pedíralle a Eduardo Pondal unha letra para unha obra que pretendía presentar a un certame na Coruña. Eduardo Pondal fixo varias versións e probas, nas que tivo que realizar axustes e adaptacións á melodía. Finalmente, entregoulle a Veiga a versión definitiva dun poema titulado "Os Pinos". As dúas primeiras estrofas formaron parte da letra do himno e da melodía composta polo mindoniense.
Pascual Veiga, a música
Pascual Veiga Iglesias naceu en Mondoñedo o 9 de abril de 1842. Foi precisamente na súa cidade natal onde tivo os seus primeiros contactos coa música, sendo admitido como Neno de Coro da catedral en 1852, daquela dirixido por José Pacheco Basanta. Posteriormente recibiu formación como organista con Tomas Burón e Rafael Tefall. Precisamente, ao trasladarse á Coruña en 1864 conseguiu un posto como organista na Colexiata de Santa María. En 1896 foi nomeado profesor do Conservatorio Nacional de Música, polo que se trasladou a Madrid, cidade na que faleceu o 12 de xullo de 1906, seis meses antes da estrea do Himno galego na Habana.
Entre as súas obras máis coñecidas salientan a Alborada Gallega e o propio himno. Ademais do seu labor como compositor, Pascual Veiga desempeñou un labor destacado na creación e dirección de conxuntos corais, recibindo numerosos galardóns. En 1882 fundou na cidade da Coruña "El Nuevo Orfeón", que pouco despois mudaría o seu nome polo de Coral Polifónica El Eco, sendo a coral polifónica máis antiga de España.
Antecedentes
As orixes da procura dun himno para Galicia remóntanse ao século XIX, cando a maior parte dos países de Europa crearon, difundiron e oficializaron os seus respectivos himnos. Nos círculos nacionalistas de Galicia sentíase e debatíase esta necesidade de posuír un himno nacional dende mediados dese século como parte do proceso de recuperación e formación da consciencia nacional galega. Dende 1808 existía un himno galego, o Himno da Guerra de Independencia ou Himno do Batallón de Literarios, composto na guerra de independencia.
Na Exposición Rexional de 1880, celebrada en Pontevedra, convocouse un premio para un "Himno á Galicia en dialecto del país". Gañou un texto de Andrés Muruais, musicado por Felipe Paz Carvajal, que comezaba:
Dese mesmo ano data a letra do Himno a Galicia do migrante padronés Manuel Barros:
Nacemento do himno de Pondal e Veiga
Os Pinos xurdiu, do mesmo xeito que algunhas das propostas que xurdiran anos atrás, a partir dun certame celebrado na Coruña en agosto de 1890 convocado polo Orfeón Coruñés Nº 4, dirixido daquela por Pascual Veiga, o 22 de maio dese mesmo ano, e no que se premiaría á mellor “marcha regional gallega” escrita para orfeón sobre o texto "Os Pinos" de Pondal. Veiga pedira ao poeta pontecesán, considerado a figura máis sobranceira da poesía galega da época logo da morte de Rosalía en 1885, a creación dun texto axeitado "con obxecto de que, a maneira da Marcha Real, Marsellesa, etc., sexa cantado en toda a Galiza co entusiasmo que desperta no ánimo o Sentimento da patria”. miniatura|[[Bandeira de Galicia.]] Estreouse na cidade da Habana o 20 de decembro de 1907, no contexto da segunda ocupación de Cuba polos Estados Unidos (1906-1909) que deixou a nación caribeña gravemente endebedada cos propios Estados Unidos . Na estrea do himno estivo todo o goberno interventor estadounidense, con Charles Magoon á cabeza, como mostra da alianza manifesta do Centro Gallego de La Habana coas autoridades norteamericanas en Cuba durante esta segunda ocupación.
Ao igual que a bandeira de Galicia, é froito da emigración. Desde 1907 até 1923, o himno galego foi cantado por rexionalistas e agraristas nos seus actos e devagariño foi sendo aceptado e recoñecido como tal, impoñéndose a outras propostas como o Himno da Acción Gallega. Cando se prohibiu o uso durante a ditadura de Miguel Primo de Rivera, as sociedades galegas de América intensificaron o seu interese pola súa interpretación pública. Durante a Segunda República acadou un certo grao de recoñecemento, porén non chegou a ser considerado oficialmente como Himno de Galicia.
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 que conduciu á guerra civil española, e a vitoria franquista, o himno galego foio eliminado do espazo público en España, mais mantívose precisamente onde nacera, na diáspora galega, así como no exilio que se produciu logo da contenda, existindo notas na prensa de interpretacións en Buenos Aires, Montevideo, A Habana ou Cidade de México. Sufriu un rexeitamento frontal durante o período do franquismo en España, e mesmo durante a etapa de aperturismo só se cantaba, todo o máis, en actos culturais, e unicamente a modo de simple canción, unha máis de tantas do vasto folclore galego. Dende 1960 comeza a interpretarse de xeito máis explícito, aínda que disimulando os seus aspectos ideolóxicos. En concreto, cantábase só a primeira parte.
En 1975, mentres tiñan lugar uns actos folclóricos na festa do Apóstolo, a xente comezou a se erguer das cadeiras para entoalo. Ao ano seguinte instaurouse este costume de xeito definitivo na praza da Quintana, sendo así mesmo ratificado polas autoridades competentes e asistentes ao acto. Ao cabo, a maioría dos partidos non nacionalistas haberíano asumir no decorrer da campaña electoral de 1977.
A primeira gravación da que se ten constancia realizouna o Coro Cantigas e Aturuxos de Lugo o 19 de novembro de 1918.
En 2002 María Pilar Veiga González, neta de Pascual Veiga, entregou á Real Academia Galega a partitura orixinal do himno xunto con outros documentos relacionados co compositor mindoniense, que a familia conservaba na Arxentina.
Aniversarios
O 19 de decembro de 2006, con motivo do 25º aniversario do Estatuto de autonomía de Galicia, durante a sesión do Parlamento de Galicia o guitarrista vigués Cuchús Pimentel e o cantaor de Xinzo de Limia Delio Domínguez realizaron unha "versión flamenca" do himno. A versión sorprendeu aos deputados, e provocou un enfrontamento dialéctico entre o PSdeG-PSOE e o BNG, daquela socios de goberno. Os nacionalistas, desconformes coa versión interpretada, esixiron que en futuras ocasións se respectase a versión clásica do himno, e o seu portavoz Carlos Aymerich chegou a afirmar que "[co PPdeG] había que poñerlle saias aos gaiteiros para disfrazalos de escoceses, e agora co PSOE parece que hai que arrincar por bulerías ou tocar con ritmos aflamencados". O daquela presidente da Xunta Emilio Pérez Touriño asegurou que o himno "non é incompatible con ningunha música" e que os actos conmemorativos polo aniversario contaban co acordo da Mesa do Parlamento, algo que Aimerich desmentiría con posterioridade. Pola súa banda, Delio Domínguez asegurou que "en absoluto foi unha versión flamenca".
En 2017 conmemorouse o centenario da estrea do himno galego en Cuba nun acto celebrado no Instituto José Cornide da Coruña. O 31 de maio dese mesmo ano presentouse en Santiago de Compostela o documental O Himno por Andrea Pousa, no que se revisa e analiza o himno galego a través de entrevistas con fundacións e personalidades da cultura e a lingua galega.
Xénese e motivos do texto
O texto do himno é froito da correspondencia que mantiveron Eduardo Pondal e Pascual Veiga en 1890, no que o compositor lle solicitaba ao escritor un texto para unha partitura que ía presentar con motivo dun certame que ía elixir o mellor himno galego para o caso de que o premio resultase deserto. Logo de varias redaccións envioulle un primeiro texto que titulou Breogán. Pascual Veiga solicitoulle algúns cambios na acentuación para adaptalo ritmicamente á música.
O texto definitivo publicouse xa como Os Pinos por primeira vez o 22 de maio de 1890 nun folleto do certame musical que convocara o Orfeón nº 4 da Coruña para elixir a mellor Marcha Rexional Galega. O texto apareceu tamén n'A Monteira e en El Eco de Galicia da Habana. Ao final, aínda que houbo ensaios, o himno non se chegou a interpretar. A maioría das versións do texto derivan do texto que apareceu na número 18 da revista Galicia da Habana en 1905. En 1935 o texto integrouse na segunda edición, realizada pola RAG, de Queixumes dos pinos, base das versións modernas do texto.
O nome do país non figura en ningures no poema, como é habitual en Pondal, e fanse referencias metafóricas ao "Fogar" e á "Nazón de Breogán".
Ademais do celtismo e do helenismo sempre presentes na obra de Pondal, foi a súa capacidade para penetrar nos sentimentos do pobo e expresar as súas aspiracións fundamentais, o que posibilitou o seu éxito.
Letra
miniatura|300px|Placa na praza maior de Lugo. 300px|miniatura|Interpretación do himno galego pola [[Coral de Ruada na casa-museo de Otero Pedrayo, 2018.]] En 1890, cando foi escrito o poema orixinal, aínda non existía unha norma ortográfica establecida do idioma galego. A letra do himno oficializada en 1984 seguiu a normativa ortográfica vixente naquela altura (Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego), polo que existen certas diferenzas gráficas entre a versión orixinal do poema de Eduardo Pondal, a letra oficial do himno e a escrita consonte a ortografía actual.
A letra orixinal de 1890 foi o primeiro texto que se publicou d'Os Pinos, que apareceu o 22 de maio de 1890 no folleto coas obras presentadas ao certame musical convocado polo Orfeón nº 4 da Coruña que dirixía Pascual Veiga. A letra do himno actual presenta varios axustes ortográficos e unha diverxencia semántica respecto do poema orixinal: a substitución de clan por chan no cuarto verso da segunda estrofa.
En novembro de 2022, diversos colectivos sociais e culturais, rexistraron no parlamento galego unha Iniciativa Lexislativa Popular para a restauración do texto orixinal do himno.
DrugBank
DrugBank é unha base de datos en liña de acceso libre, completa que contén información de fármacos e dianas de fármacos. DrugBank é un recurso tanto bioinformático coma quimioinformático que combina datos detallados de fármacos (é dicir, datos químicos, farmacolóxicos e farmacéuticos) con información completa das dianas de fármacos (é dicir, información de secuencias, estrutura, e rutas). Debido ao amplo ámbito que abrangue e as referencias completas e datos infrecuentemente ben detallados das descricións, DrugBank é máis parecida a unha enciclopedia de fármacos que a unha simple base de datos. Hai ligazóns a DrugBank para case todos os fármacos mencionados nas wikipedias. DrugBank utilízase amplamente na industria farmacéutica, polos químicos de medicamentos, farmacéuticos, médicos, estudantes e público en xeral. Os seus amplos datos de fármacos e dianas de fármacos permitiron o descubrimento e busca de novos usos para moitos dos fármacos existentes para tratar doenzas raras e de nova identificación.
A última versión que saíu desta base de datos é a 4.0, a cal contén 7677 entradas de fármacos incluíndo 1558 fármacos de pequenas moléculas aprobados pola FDA norteamericana, 155 fármacos biotecnolóxicos (proteína/péptido) aprobados pola FDA, 87 nutracéuticos e uns 6000 fármacos experimentais. Ademais, contén 4270 proteínas non redundantes (é dicir, secuencias de dianas de fármacos/encimas/transportadores/carrexadores) que están ligadas ás entradas destes fármacos. Cada entrada de DrugCard (Fig. 1) contén máis de 200 campos de datos coa metade da información dedicada a dar datos de fármacos/compostos químicos e a outra metade dedicada a datos de dianas de fármacos ou datos de proteínas.
Catro bases de datos adicionais, que son: HMDB, T3DB, SMPDB e FooDB, forman tamén parte do paquete xeral de bases de datos metabolómicas/quimioinformáticas. A HMDB contén información equivalente de máis de 40000 metabolitos humanos, T3DB contén información de 3100 toxinas comúns e contaminantes ambientais, SMPDB contén diagramas de rutas de case 700 vías metabólicas humanas e vías de enfermidades, e FooDB contén información equivalente sobre ~28000 compoñentes de alimentos e aditivos alimentarios.
Historia das sucesivas versións
A primeira versión de DrugBank saíu en 2006. Este primeiro lanzamento contiña unha cantidade de información relativamente modesta con só 841 fármacos de moléculas pequenas aprobados pola FDA e 113 fármacos biotecnolóxicos. Tamén incluía información sobre 2133 dianas de fármacos. Asegunda versión de DrugBank saíu en 2009. Esta versión moi ampliada e mellorada da base de datos incluía xa 1344 fármacos de pequenas moléculas aprobados e 123 fármacos biotecnolóxicos, xunto con 3037 dianas de fármacos únicas. A versión 2.0 tamén incluía por primeira vez fármacos retirados e drogas ilegais, e ampla información sobre interaccións alimentos-fármacos e fármaco-fármaco e parámetros ADMET (absorción, distribución, metabolismo, excreción e toxicidade). A versión 3.0 apareceu en 2011. Esta versión contiña 1424 fármacos de pequenas moléculas aprobados e 132 fármacos biotecnolóxicos e >4000 dianas de fármacos únicas. A versión 3.0 tamén inclúe datos de transportes de fármacos, datos de rutas de fármacos, prezos de fármacos, patentes e datos de fabricación e datos sobre >5000 fármacos experimentais. A versión 4.0 apareceu en 2014. Nesta versión inclúense 1558 fármacos de pequenas moléculas aprobados pola FDA, 155 fármacos biotecnolóxicos e 4200 dianas de fármacos únicas. A versión 4.0 tamén incorporou ampla información sobre metabolitos fármacos (estruturas e reaccións), taxonomía de fármacos, espectros de fármacos, constantes de afinidade de fármacos e información sobre síntese de fármacos. A Táboa 1 proporciona un resumo estatístico máis completo da historia do desenvolvemento de DrugBank.
Alcance e acceso
Todos os datos de DrugBank son non propietarios ou derívanse dunha fonte non propietaria. Son libremente accesibles e dispoñibles para calquera. Ademais, case cada ítem de datos é totalmente rastrexable e explicitamente referenciado á fonte orixinal. Os datos de DrugBank están dispoñibles a través dunha interface de páxina web pública e por descargas.
Os usuarios poden procurar datos en DrugBank de diversos xeitos: Poden facerse buscas de textos simples do compoñente textual enteiro da base de datos. Clicando no botón de busca xérase unha sinopse tabular do contido de DrugBank. Isto permite aos usuarios desprazarse a través da base de datos ou reordenar os seus contidos (Fig. 2). O botón ChemQuery permite que os usuarios debuxen (utilizando applets ChemAxon) ou escriban (como cadeas de datos SMILES) un composto químico e busquen en DrugBank os compostos químicos similares ou idénticos ao composto procurado (Fig. 3).
Os usuarios poden descargar compoñentes de textos seleccionados e datos de secuencias de DrugBank e rastrexar as últimas noticias sobre DrugBank por medio de provedores (feeds) de noticias regulares no seu sitio web e en Twitter e Facebook.
Escavados
Os escavados ou Excavata son un grupo importante de protistas, que se consideran un reino nalgunhas clasificacións modernas, formado por organismos eucariotas unicelulares. A categoría filoxenética Excavata foi proposta por Cavalier-Smith en 2002, e contén unha variedade de formas de vida libre e simbióticas e algúns parasitos humanos importantes (Trypanosoma, Giardia, Trichomonas).
Características
Algúns Excavata están próximos á multicelularidade, como é o caso dos Acrasidae, que forman agrupacións con aspecto de mofos mucilaxinososo. Estes organismos pasan a maior parte da súa vida en forma unicelular, pero xúntanse en determinados momentos formando grandes agrupacións.
Subgrupos
A clasificación dos Excavata é un pouco vacilante, como ocorre en xeral cos protistas modernamente. Os excavata poden clasificarse en seis grandes subgrupos co nivel de filo/clase, tal como se mostra na táboa.
Metamonada
As metamónadas son peculiares por teren perdido as mitocondrias clásicas; no seu lugar teñen orgánulos chamados hidroxenosomas, mitosomas ou orgánulos non caracterizados, que se cre que se orixinaron a partir da dexeneración de mitocondrias.
Monofiletismo
As relacións entre os Excavata son inseguras. É posible que non sexan un grupo monofilético. Aínda que o monofiletismo da totalidade deles está lonxe de ser claro, si parece que hai varios clados de Excavata que son monofiléticos.
Certos Excavata son con frecuencia considerados como uns dos eucariotas máis primitivos, baseándose parcialmente na súa posición en moitas árbores evolutivas. Isto apoia as propostas que os consideran un grupo parafilético que inclúe os antepasados de todos os eucariotas vivos. Porén, a posición de certos Excavata como "pólas temperás" nas árbores evolutivas pode ser un artefacto da análise causado pola chamada atracción das pólas longas, como xa se ten visto noutros grupos, como os microsporidios.
Malawimonas
Ademais dos grupos mencionados na táboa anterior, o xénero Malawimonas é xeralmente considerado un Excavata por ter a típica morfoloxía do grupo, e pola súa afinidade filoxenética con eles nalgunhas filoxenias moleculares. Porén, a súa posición entre os Excavata non é totalmente segura.
Azumino
Azumino (安曇野市, あづみのし, Azumino-shi) é un concello da prefectura de Nagano no Xapón. Está situado na rexión de Kōshin'etsu, no centro da rexión de Chūbu e ó noroeste da prefectura, no centro da illa de Honshu. A súa superficie é de 331,82 km² e a poboación de 96.747 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 292 hab./km². O concello de Azumino limita cos concellos de Matsumoto, de Chikuhoku, de Ikusaka, de Ikeda, de Matsukawa e de Ōmachi.
Os Currás, Galgao, Abadín
Os Currás é un lugar da parroquia de Galgao no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Tiña 11 habitantes en 2015 (8 homes e 3 mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2011 cando tiña 12 habitantes (8 homes e 4 mulleres).
A Pedreira, Figueredo, Oza-Cesuras
A Pedreira é un lugar da parroquia de Figueredo no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Lista de encoros de Galicia
miniatura|Central hidroeléctrica do [[río Tambre]] Esta é unha lista de encoros de Galicia, ordenada por provincias e cos nomes dos ríos nos que se atopan. A maior parte deles son de aproveitamento hidroeléctrico, e algúns outros son para o consumo de auga potable nos núcleos urbanos.
Soneto de Monterrei
O Soneto de Monterrei é un poema do século XVI e unha das poucas mostras de literatura galega dos séculos escuros. Descoñécese a súa autoría, e aínda que se atribuíu nun principio a Luís de Camões, parece pouco probábel para un poema con contido sutil e maduro para un Camões que nesa altura non podía ter máis de quince anos.
Ueda
Ueda (上田市, うえだし, Ueda-shi) é un concello da prefectura de Nagano no Xapón. Está situado na rexión de Kōshin'etsu, no centro da rexión de Chūbu e ó leste da prefectura, no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 552,00 km², a poboación de 160.500 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 291 h/km².
O concello de Ueda limita cos concellos de Suzaka, Nagano, Chikuma, Sakaki, Chikuhoku, Aoki, Matsumoto, Nagawa, Tateshina, Tōmi (son da prefectura de Nagano); e de Tsumagoi (da prefectura de Gunma).
Aeroporto de Shenyang-Taoxian
O aeroporto internacional de Shenyang-Taoxian é un aeroporto chinés que serve á cidade de Shenyang, capital da provincia de Liaoning no nordés do país. Está situado a uns 20 quilómetros ao sur do centro da cidade e é unha cidade focal para China Southern Airlines.