cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Enrique Ruano
Consecuencias
Torcuato Luca de Tena, entón director do diario ABC, confesou que Manuel Fraga Iribarne lle ordenou publicar anotacións do diario íntimo de Ruano, manipulándoas para que parecese unha persoa inestábel que se suicidou. O comisario xefe da Brigada Político-Social deixouse ver no xuízo como un pobre ancián que se limitaba a recibir as pedradas dos estudantes. O director xeral de Seguridade, o coronel Eduardo Blanco Rodríguez xa falecera.
O Tribunal considerou que, en todo caso, se produciu unha deficiencia na custodia do detido por parte dos axentes, cuxa consecuencia foi a súa morte. En febreiro de 1969, un mes despois da súa morte, os tres policías que o detiveron recibiron unha "felicitación polos servizos prestados".
Enrique Ruano era compañeiro de colexio de Alfredo Pérez Rubalcaba (futuro vicepresidente do Goberno e ministro do Interior de España). A indignación pola morte do seu compañeiro impulsou a Rubalcaba a introducirse na política e afiliarse ao Partido Socialista Obrero Español.
Push the Sky Away
Push the Sky Away é o décimo quinto álbum da banda australiana de rock alternativo Nick Cave and the Bad Seeds, publicado o 18 de febreiro de 2013 a través do propio selo do grupo, Bad Seed Ltd. Gravado en La Fabrique, no sur de Francia, é o primeiro disco da banda que non conta co membro fundador Mick Harvey, que marchou en xaneiro de 2009, e o primeiro en contar co tamén fundador Barry Adamson dende Your Funeral... My Trial (1986).
Ponte do Pedrido
A ponte do Pedrido é unha ponte en arco que cruza a ría de Betanzos, unindo os concellos de Bergondo e Paderne (ámbolos dous na provincia da Coruña). Foi proxectado polos enxeñeiros Eduardo Torroja Miret e César Villalba Granda.
Historia
Dende tempos remotos, as dúas beiras da ría de Betanzos estaban comunicadas por medio dun servizo de pasaxe en bote de remo. Tendo en conta que o emprego desta pasaxe acurtaba en gran medida a distancia quilométrica entre as cidades da Coruña e Ferrol, a principios do século XX as autoridades proxectaron construír unha ponte que dera fluidez á comunicación por estrada entre ámbalas dúas poboacións, e que simultaneamente non entorpecera a navegación pola ría. Tras diversos estudos, en 1939 inicia a construción da ponte, que non remataría até 1942. A inauguración oficial da obra produciuse o 15 de abril de 1943.
Estrutura
A ponte, de máis de 520 metros de lonxitude e edificada na súa totalidade en formigón armado, divídese claramente en tres treitos. O primeiro consta dun taboleiro de 340 metros, recostado sobre dez arcos dobres. O segundo (o máis emblemático), componse dun grande arco dobre que soporta, por medio de corenta péndolas, un taboleiro de 78,40 metros. O terceiro e último componse de tres arcos dobres de formigón, sobre os que se apoian os 102 metros de taboleiro restantes.
A ponte do Pedrido continúa a dar servizo á estrada AC-164, se ben a súa importancia estratéxica diminuíu debido á súa estreiteza (tan só mide sete metros de ancho) e á construción nas súas inmediacións da ponte da ría de Betanzos, pola que discorre a autoestrada do Atlántico.
Vilariño, Corneira, A Baña
Vilariño é un lugar da parroquia de Corneira no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 19 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE,, dos cales 11 eran mulleres e 8 eran homes. No 2010 tiña 24 habitantes: 12 mulleres e 12 homes.
Jonathan Gilling
Jonathan Gilling, nado o 29 de xuño de 1991 en Vaduz (Liechtenstein), é un xogador profesional internacional de baloncesto dinamarqués. Actualmente forma parte do Afanion CB Almansa da LEB Ouro, onde xoga na posicións de ala ou ala-pivote cunha altura de 2,03 metros.
Pitărcești
Pitărcești é unha aldea situada no noroeste do Condado de Alba en Romanía. Pertence administrativamente á comuna de Vidra.
San Carlo (empresa)
San Carlo Gruppo Alimentare S.p.A. é unha empresa italiana de alimentación, fundada en 1936. Adícase á fabricación de aperitivos, incluíndo patacas fritidas e crackers.
Pitărcești
Demografía
No ano 2002 a poboación era de 36 habitantes.
San Carlo (empresa)
Historia
Fundada en 1936 en Milán por Francesco Vitaloni, a empresa chamouse orixinalmente 'Rosticceria San Carlo' en honra a unha igrexa próxima.
Caxide, Lois, Ribadumia
Caxide é un lugar da parroquia de Lois no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Toponimia
O topónimo galego Caxide fai referencia a unha antiga (Villa) Cagiti, posesión ou dominio de Cagitus, nome xermánico común en Galicia até o século XII.
Carlo Porta
Carlo Porta, nado o 15 de xuño de 1775 en Milán e finado o 5 de xaneiro de 1821, foi un poeta italiano. Está considerado o autor máis importante en dialecto milanés da lingua lombarda.
Lactona
120px|miniatura|dereita|β-propiolactona, formada a partir do [[ácido beta- hidroxipropiónico.]] miniatura|dereita|450 px|Formación dunha lactona a partir do ácido valérico. Unha lactona é un éster cíclico, que se pode considerar o produto da condensación dun grupo alcohólico (-OH) e un grupo carboxilo (-COOH) pertencentes á mesma molécula. Caracterízase por presentr un anel formado por dous ou máis átomos de carbono e un só osíxeno, que leva un grupo cetona (C=O) nun dos átomos de carbono adxacentes ao outro osíxeno.
Nomenclatura
miniatura|dereita|200px|Nomenclatura das lactonas: α-acetolactona, β-propiolactona, γ-butirolactona, e δ-valerolactona. As lactonas noméanse xeralmente segundo o nome da molécula ácida precursora (aceto = 2 carbonos, propio = 3, butiro = 4, valero = 5, capro = 6 etc.), co sufixo -lactona ao final e un prefixo de letra grega que especifica o número de carbonos no heterociclo, é dicir, a distancia entre o -OH relevante para a formación da lactona e o grupo -COOH no seu esqueleto. O primeiro átomo de carbono despois do grupo -COOH do composto orixinal denomínase α, o segundo β, e así sucesivamente. Por tanto, os prefixos tamén indican o tamaño do anel da lactona: α-lactona = anel de 3 membros, β-lactona = de 4 membros, γ-lactona = de 5 etc.
Outro sufixo utilizado para as lactonas é -ólido, utilizado para os nomes de clases de substancias, como por exemplo: butenólido, macrólido, cardenólido ou bufadienólido.
Etimoloxía
O nome lactona deriva do composto cíclico chamado lactida, que se forma por deshidratación do ácido 2-hidroxipropanoico (ácido láctico) CH3-CH(OH)-COOH. O ácido láctico, á súa vez, recibe ese nome porque foi orixinalmente illado do leite acedo. Unha deshidratación interna na mesma molécula de ácido láctico orixinará unha alfa-propiolactona, que é unha lactona cun anel de 3 membros.
Fontes naturais
As lactonas son común entre os seres vivos. Moitos compostos importantes son lactonas, como o ácido ascórbico e outras lactonas de azucres ácidos. A lactona 3-metil-4-octanólido atópase nos carballos e noutras plantas, e dálle aroma ao whisky (gardado en bocois de madeira de carballo ).
Síntese
Para a síntese de lactonas poden aplicarse moitos métodos da síntese de ésteres. Por exemplo, na síntese industrial de oxandrolona a reacción básica para a formación da lactona é unha redución orgánica- esterificación:
Outro método específico denomínase esterificación de Yamaguchi.
Reaccións
A estrutura máis estable das lactonas é a dos aneis de 5 membros das γ-lactonas e a dos de 6 membros das δ-lactonas porque, como en todas as moléculas cíclicas orgánicas, os aneis dese tamaño minimizan a tensión dos ángulos de enlace. As γ-lactonas son tan estables que, en presenza de ácidos diluídos a temperatura moderada, os 4-hidroxiácidos (R-CH(OH)-(CH2)2-COOH) sofren inmediatamente unha espontánea esterificación e ciclación para formar unha lactona. As β-lactonas existen, pero só poden obterse por métodos especiais. As α-lactonas poden detectarse por espectrometría de masas como especies químicas transitorias nalgunhas reaccións.
As reaccións das lactonas son similares ás dos ésteres, como se exemplifica para as gamma-lactonas nas seguintes seccións:
Hidrólise
Ao quentar unha lactona cunha base (hidróxido de sodio) hidrolízase orixinando o composto orixinal do que procede, é dicir, o composto de cadea liñal bifuncional (cos dous grupos químicos que reaccionaron formando a lactona). Unha vez en forma de ésteres de cadea liñal, a reacción de hidrólise-condensación das lactonas é reversible, e está en equilibrio químico. Porén, a constante de equilibrio da reacción de hidrólise das lactonas é menor cá do éster de cadea liñal, é dicir, os produtos (hidroxiácidos) están menos favorecidos no caso das lactonas. Isto débese a que, aínda que as entalpías da hidrólise de ésteres e lactonas son case iguais, a entropía da hidrólise de lactonas é menor cá entropía dos ésteres de cadea liñal. Os ésteres de cadea liñal orixinan dous produtos na súa hidrólise, facendo que o cambio de entropía sexa máis favorable ca no caso das lactonas, as cales orixinan un só produto.
Redución
Unha lactona pode ser reducida a un diol utilizando hidruro de litio alumino en éter seco. A reacción de redución rompe primeiro o enlace éster da lactona, e despois reduce o grupo carboxilo a alcohol (-OH). Por exemplo, as gamma-lactonas redúcense a butan-1,4-diol, (CH2(OH)-(CH2)2-CH2(OH).
Aminólise
As lactonas tamén reaccionan con amonio etanólico, que primeiro rompe o enlace éster e despois reaciona co grupo carboxilo -COOH, debido ás propiedades básicas do amonio, para formar un grupo disfuncional, é dicir, alcohol e amida. As gamma-lactonas reaccionan rendendo CH2(OH)-(CH2)2-CO-NH2.
Reacción de Michael
As lactonas sesquiterpenos, que se encontran en moitas plantas, poden reaccionar con outras moléculas pola reacción de Michael.
Prevención da formación de biofilmes
As furanonas brominadas mostraron certa efectividade na prevención da formación de biofilmes (capas formadas polo crecemento bacteriano sobre diversas superficies). Unha especie, a Salmonella enterica serovar Typhimurium mostrou un incremento da súa susceptibilidade ao tratamento antimicrobiano.
Dilactonas
Conteñen dous ésteres cíclicos intramoleculares.
Teixido, Teixido, O Bolo
Teixido é un lugar da parroquia de Teixido no concello ourensán do Bolo na comarca de Valdeorras. Tiña 7 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 4 eran homes e 3 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Leis da guerra
As leis da guerra son un conxunto de disposicións recollidas no Dereito militar relativas ás xustificacións aceptables para participar nunha guerra (ius ad bellum) e dos límites aceptables para a conduta durante a guerra (ius in bello ou Dereito Internacional Humanitario). O dereito da guerra considérase un aspecto do Dereito Internacional Público (as leis das nacións), e distínguense doutros corpos de leis, tales como o dereito interno dun país belixerante, en particular nun conflito, que tamén poden proporcionar límites legais á conduta ou á xustificación da guerra.
Entre outras cuestións, as modernas leis da guerra contemplan as declaracións de guerra, a aceptación da rendición militar e o tratamento dos prisioneiros de guerra, a necesidade militar, xunto coa distinción e proporcionalidade, e a prohibición de certas armas, que poden causar un sufrimento innecesario.
Una mujer fantástica
miniatura|280px|[[Juan de Dios Larraín, Daniela Vega, Sebastián Lelio e Francisco Reyes no Festival Internacional de Cinema de Berlín en febreiro de 2017]] Una mujer fantástica é un filme chileno de 2017 dirixido por Sebastián Lelio, escrito por Lelio e Gonzalo Maza, e producido por Juan de Dios e Pablo Larraín. Está protagonizado por Daniela Vega e Francisco Reyes. Foi escollido para competir polo Oso de Ouro na sección principal do Festival Internacional de Cinema de Berlín de 2017. Foi escollido como candidato chileno para os Premios Oscar onde gañou o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 90ª edición dos premios.
Chouselas, Carres, Oza-Cesuras
Chouselas é un lugar da parroquia de Carres no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (3 homes e 6 mulleres).
Una mujer fantástica
Sinopse
Marina é unha muller transxénero que vive en Santiago, Chile e traballa como cantante e camareira. O seu mozo Orlando, un home vinte anos máis vello ca ela e co que se mudou recentemente lévaa a cear para celebrar o aniversario dela. Ambos teñen plans de futuro conxuntos, mais esa noite, Orlando esperta aturdido e queixándose por non sentirse ben. Marina prepárase para levalo ao hospital, mais el trapeza nas escaleiras. Despois de levalo ao hospital, un médico infórmaa de que Orlando morreu dun aneurisma cerebral.
Campaña militar
Unha campaña militar   consiste nun conxunto de accións militares que transcorren nunha mesma zona xeográfica e nun mesmo período.
No contexto das ciencias militares, unha campaña militar comprende todas as operacións militares, normalmente efectuadas por unha forza defensiva ou atacante, dirixidas á consecución dunha desexada situación militar ou política, dentro dunhas limitacións xeográficas e temporais.
AP-9
A autoestrada do Atlántico ou AP-9 é unha autoestrada situada no oeste de Galicia. Comunica a cidade de Ferrol coa fronteira con Portugal, cruzando o oeste de Galiza de norte a sur, atravesando as provincias da Coruña e Pontevedra. No extremo sur da autoestrada, ao chegar a Portugal, convértese na A-3, con destino á capital portuguesa, Lisboa pasando polo Porto.
Comunica grandes cidades e vilas coma Ferrol, Narón, Neda, Fene, Pontedeume, Miño, Betanzos, A Coruña, Ordes, Santiago de Compostela, Padrón, Pontevedra, Vigo, O Porriño ou Tui.
Historia
esquerda|miniatura|[[Ponte de Rande. ]] dereita|miniatura|250px|[[Ponte da Ría (Pontevedra). ]]
En 1973 o Estado concedeu a construción da autoestrada a Autopistas del Atlántico, C.E.S.A., hoxe pertencente a Sacyr Vallehermoso. A autoestrada supuxo un investimento duns 1428 millóns de euros. O 18 de agosto de 1973 o goberno franquista concedeu a autoestrada a un grupo de bancos. O 16 de outubro de 1973, constituíuse a sociedade Audasa. Axiña xurdiu oposición social ao proxecto.
O 17 de decembro comezou a construción da ponte de Rande. As seguintes obras en comezar foron as do acceso a Vigo o 1 de xullo de 1975, as do tramo "Ponte de Rande - Pontevedra Sur" 2 meses despois, e "A Coruña - Santiago Norte" un ano despois. Estes tramos foron inaugurados entre 1979 e 1984.
En 1988 inaugurouse o tramo "Santiago Norte - Santiago Sur". En 1989 comezaron as obras da ponte da Ría sobre a ría de Pontevedra. En 1990 inauguráronse os tramos "Santiago Sur - Padrón". Ao ano seguinte abriuse ao público o tramo "Padrón - Caldas de Reis", e en 1992 "Pontevedra Norte - Pontevedra Sur" e "Caldas de Reis - Pontevedra".
Entre 1993 e 1997 comezaron as obras entre "Guísamo - Miño"; "Rande - Puxeiros" e "Miño - Fene".De 1997 a 2000, inauguráronse tódalas obras anteriores xunto co tramo "Teis - Intercambiador de Rebullón". No ano 2000 prolongouse a Autoestrada do Atlántico coa incorporación do tramo do "Acceso norte a Ferrol". Dende o 2001 até a actualidade, iniciáronse só as seguintes dúas obras: acceso norte a Ferrol por Fene, Neda e Narón; e o tramo "Intercambiador de Rebullón - Portugal".
A concesión da autoestrada foi ampliada en dúas ocasións, segundo Julio Costas Comesaña de xeito irregular. No 1994 o ministro Josep Borrell do PSOE prorrogou a concesión até o 18 de agosto do 2023. Igualmente no ano 2000, un antes das eleccións ao parlamento do Galicia, o goberno popular de Manuel Fraga ampliou a concesión da autoestrada até o 18 de agosto do 2048.
No ano 2003 o goberno de Jose María Aznar vendeu a empresa pública ENA, coa AP-9 como grande activo, a un consorcio liderado pola empresa madrileña Sacyr, con participación de Caixanova, Caixa Galicia e Caja de Ahorros de Huelva e Sevilla, por 1586 millóns de euros. Esta empresa pasou a controlar no 2005, a través do grupo Itínere, o 100% de Audasa, concesionaria da AP-9.
A propiedade de Audasa foi trocando de mans co tempo. En 2018 Globalvía mercou por 723 millóns de euros o 55,6% de Itinere. Globalvía pertence a fondos de pensións controlados por tres compañías: a canadense USS, a holandesa OPTrust e PGGM, do Reino Unido. En 2019 Liberbank vendeu por 77 millóns de euros o 5,67% a Corsair chegando a ter o 43,6% de Audasa.
Transferencia
En decembro de 2018 o congreso aprobou o traspaso da titularidade AP-9 a Galiza, unha transferencia solicitada coa unanimidade do parlamento galego. Dous anos despois, en xaneiro de 2020, como parte dos acordos para a investidura de Pedro Sánchez, o BNG pactou a axilización da transferencia e unha rebaixa para os usuarios recorrentes nas peaxes da autoestrada.
En febreiro de 2021, máis de dous anos despois de aceptalo por primeira vez, e cinco anos despois da primeira unanimidade ao respecto no Parlamento de Galicia, o pleno do Congreso dos Deputados volveu aceptar o inicio da tramitación da lei para o traspaso das competencias sobre a AP-9 ao Goberno galego.
Datos
miniatura|[[Ponte da ría de Ferrol.]] A Autoestrada do Atlántico conta con 444 pasos a través da autoestrada e 6 túneles, que en total suman 7 km ao longo de toda a autoestrada. Ademais ten 65 pontes e viadutos, entre eles a que no seu día foi a ponte atirantada con máis de dous carrís máis longa do mundo, a ponte de Rande, protagonista de diversos anuncios publicitarios. Mide 1.555 metros, e obtivo en 1979 o premio europeo á construción metálica máis destacada.
En 1996, cando contaba con 156,3 km de lonxitude, a empresa concesionaria ingresou 46 870 000 € en concepto de peaxes, cunha afluencia media de 13.852 vehículos diarios. No 2004, xa con 219,6 km, ingresáronse 118 290 000 €, cunha media de 22.565 vehículos diarios, 38,61 % máis ca 8 anos antes.
Tarifas
En 2021 a tarifa máxima (para cruzar de norte a sur, é dicir, dende Ferrol até Tui) era de:
Zonas libres de peaxe
miniatura|dereita|200px|Peaxe á entrada de Santiago de Compostela desde o sur. Dende o fin da autoestrada en Ferrol ata a peaxe de Fene segue sendo AP-9 e actuando coma circunvalación de Ferrol, Narón, Neda e Fene.
Coma variante da SC-20 a AP-9 forma parte da circunvalación de Santiago de Compostela.
Dende a peaxe de Poio ata a saída cara a Ourense-N-554 segue sendo AP-9 formando parte da circunvalación de Pontevedra. En Vigo tamén pasa a ser AP-9, formando parte da circunvalación de Vigo só nas saídas cara a Vigo, A-55, A-52 e AG-57.
Uso do galego
Malia que o seu percorrido discorre completamente por Galiza, na autoestrada AP-9 moitos dos paneis informativos están en castelán, como os indicadores dos viadutos, das áreas de servizo, ou os carteis informativos das peaxes. En 2013 Audasa recibiu 54 denuncias da Garda Civil por rotular en galego os sinais da autoestrada. Estas sancións foron anuladas e o Ministerio de Fomento ordenou que se rotulasen as peaxes da autoestrada en galego, castelán e inglés.
Dictablanda
Posteriormente, tamén se utilizou o termo Dictablanda para referirse aos últimos anos da ditadura de Francisco Franco en España.
Plasma sanguíneo
miniatura|dereita|O plasma sanguíneo supón o 55% do volume do sangue total. O 45% restante corresponde aos [[elemento figurado|elementos figurados (celulares).]] miniatura|Tubos con sangue e [[EDTA. O da esquerda está sedimentado e o sobrenadante é o plasma. O segundo ten as células sanguíneas aínda en suspensión.]]
O plasma sanguíneo é o compoñente líquido do sangue de cor amarelada no que están en suspensión as células sanguíneas. Por tanto, non contén células, pero si moitas substancias orgánicas e inorgánicas en disolución. O plasma supón o 55% do volume sanguíneo total. É a parte intravascular (dentro dos vasos) do fluído extracelular do corpo (todos os fluídos que están fóra das células). Está composto principalmente de auga (ata o 95% do volume do plasma), e contén en disolución proteínas (6-8%) (por exemplo, albuminas, globulinas, e fibrinóxeno), glicosa, factores de coagulación, electrólitos (Na+, Ca2+, Mg2+, HCO3-, Cl- etc.), hormonas, e dióxido de carbono.
O plasma serve como medio de transporte de produtos de excreción, nutrientes, gases, hormonas e como reserva de proteínas. Xoga un papel vital no efecto osmótico intravascular que mantén os electrólitos en niveis equilibrados. Protexe o corpo de infeccións (contén proteínas do sistema do complemento e anticorpos) e doutros trastornos sanguíneos.
O plasma sanguíneo obtense por centrifugación (fraccionamento do sangue) a partir do sangue completo con anticoagulante engadido. As células sedimentan no fondo do tubo de centrifugación e no sobrenadante queda o plasma. A densidade do plasma é de aproximadamente 1,025 g/mL.
O soro sanguíneo é plasma sanguíneo que carece de factores de coagulación.
A plasmaférese é unha terapia médica na que se extrae o plasma, trátase e reintégrase ao corpo.
O fluído corporal simulado (SBF) é un plasma sanguíneo sintético consistente nunha solución con similar concentración iónica á do plasma sanguíneo humano. Utilízase normalmente para a modificación superficial de implantes metálicos, e máis recentemente na introdución de xenes alleos nas células.
Composición
miniatura|500px|Concentración en masa dos constituíntes do plasma sanguíneo. O plasma sanguíneo está composto en máis do 91% do seu volume de auga, e contén unha gran variedade de solutos. Entre eles están : En mmol/L : Na+ (140), Cl- (105), K+ (5), PO43- (4), Ca2+ (2), Mg2+ (1), SO42- (0,2). Ademais, cada tipo de proteína plasmática exerce unhas funcións específicas. Varias proteínas transportan substancias como a transferrina (transporta ferro), a ceruloplasmina (cobre), as lipoproteínas (lípidos), e a albumina (transporta hormonas, ácidos graxos, bilirrubina, Ca2+, e ten sitios para a fixación de fármacos). Outras interveñen na defensa inmunitaria humoral, como as inmunoglobulinas (IgG, 70%, IgA, 20%, IgM, 5 %) e as proteínas do complemento. Outras interveñen na coagulación do sangue (factores de coagulación, que forman unha fervenza que orixina a formación de coágulos de fibrina).
Oakland
Oakland é unha cidade en California situada na parte leste (East Bay) da Área da Baía de San Francisco. É unha cidade etnicamente moi diversa con visibles poboacións de asiáticos, afroamericanos, nativos do pacífico, árabes, indíxenas, indios, e mestizos. Ten unha poboación de 404.155 en 2008, 7.264.887 se contamos toda a área metropolitana de San Francisco.
Poboación demográfica
Oakland contaba cunha poboación de 404.155 habitantes en 2008. As estimacións da oficina do censo da EE.UU. 2005 mostran un 33,15% de afroamericanos, 22,80% de brancos, 1,80% de nativos americanos, 18,20% de asiáticos, 1,23% de insulares pacíficos, 15,53% doutras etnias, e 7,40% a partir de dúas ou máis razas. Os hispanos ou latinos de calquera etnia eran o 28,03% da poboación.
Deportes
Oakland ten un equipo de béisbol da liga americana, os Oakland Athletics, un equipo na liga nacional de fútbol americano, os Raiders e un equipo de baloncesto na NBA, os Golden State Warriors. Todos estes xogan no complexo McAfee Coliseum/Oakland Area.
Transporte público
Oakland ten servizo de autobuses (AC Transit) locais, rápidos, e transbaía, un servizo de metro (BART), así como varias frotas de taxi e un servizo de transbordador a San Francisco.
Autoestradas
Oakland conéctase ao resto da área da Baía por varias autoestradas interestatais. As autoestradas interestatais máis importantes da cidade de Oakland son a 80, 580, 880, 238, e a 980. A Ponte da Baía Oakland-San Francisco é a ponte que conecta as cidades de Oakland e San Francisco (Interestatal 80), por onde pasan millleiros de vehículos cada día, dende as áreas residenciais de East Bay aos centros de traballo de San Francisco.
Aeroporto de Oakland
O aeroporto internacional Oakland Internacional, ou simplemente OAK, é o preferido por moita da área pola abundancia de voos baratos, aínda que o aeroporto ten voos internacionais limitados, de xeito predominante a México e o Canadá.
Lede, Lois, Ribadumia
Lede é un lugar da parroquia de Lois no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Ramón Villares
Ramón Villares Paz, nado en Cazás (Xermade) o 12 de xaneiro de 1951, é doutor en Historia desde 1980 e foi presidente do Consello da Cultura Galega dende o 20 de abril de 2006 ata o ano 2018.
Traxectoria
Deu clases de Historia Económica no Colexio Universitario de Vigo, e dende 1987 é catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Santiago de Compostela.
Decano da Facultade de Xeografía e Historia (1986 - 1990) e reitor magnífico da Universidade de Santiago (1990-1994), membro fundador e presidente (1996-2002) da Asociación Española de Historia Contemporánea. Desde 1998 é director en Galicia da UIMP.
Forma parte do Consello Editorial de Marcial Pons Ediciones de Historia e pertence ao consello asesor de revistas como Ayer (M. Pons Ediciones de Historia), Historia Social (Valencia), Hispania (Madrid), Ler Historia (Lisboa) ou Perspectivas Históricas (México) e Estudios Migratorios.
O 12 de xaneiro de 2021 retirouse da docencia na USC, o mesmo día da presentación da obra homenaxe ''Senderos de la historia. Miradas y actores en medio siglo de historia rural.'' En 2021 foi nomeado profesor emérito da USC.
Ensaio
miniatura|175px|A Historia, [[Biblioteca Básica da Cultura Galega|BBdCG.]]
Obras colectivas
miniatura|300px|Plenario da RAG en 2013. miniatura|300px|No [[Teatro Principal de Pontevedra o Día das Letras Galegas de 2018.]]
300px|miniatura|Entrega dos [[Premios da Cultura Galega 2018.]]
Recoñecementos
En outubro de 2019 recibiu o Premio Mondoñedo 10 ao mellor ensaio en galego da década pola obra Identidades e afectos patrios.
Ramona Giráldez
Ramona Giráldez Domínguez, nada na Cañiza o 15 de marzo de 1954, é unha poeta e profesora galega.
Traxectoria
Aínda que nacida na Cañiza só viviu nesta vila uns meses, debido a que seu pai, mestre republicano, tiña alí a praza. Despois dun periplo por diversos lugares a familia instálase definitivamente en Santiago de Compostela cando a autora ten nove anos, onde estuda Bacharelato no IES Rosalía de Castro.
Licenciouse en Filoloxía Hispánica, e posteriormente na subsección de Galego-Portugués da Universidade de Santiago de Compostela. Profesora agregada de Lingua e Literatura Galega desde 1983 e catedrática da mesma materia desde 1996, impartiu clases en institutos de Vilagarcía de Arousa e Cambados; e desde os anos 1990 no IES Monte das Moas da Coruña.
En 2018 publicou o libro de poemas Tardes de domingo, con ilustracións de Luz Arufe.
A temática da súa poesía é intimista, con elementos paisaxísticos que ocupan un segundo plano, ambientando o desamor e a melancolía, e con matices de saudade e desacougo. miniatura|Con outros integrantes da 1ª promoción de Galego-Portugués da [[Universidade de Santiago de Compostela|USC]] En A modo de introdución dise: En 2021 publicou As fotos da retina: un limiar e 49 relatos.
3 de setembro
O 3 de setembro é o 246º día do ano do calendario gregoriano e o 247º nos anos bisestos. Quedan 119 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Fritz Pregl.
Mortes
miniatura|100px| Iván Turguiéñef.
Outros
Os 366 días do ano
Ne gledaj mi u pijat
Ne gledaj mi u pijat é un filme croata-dinamarqués de 2016 escrito e dirixido por Hana Jušić.
Estreouse na sección Venice Days da 73ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia, no cal foi galardoado co Premio Fedeora ó mellor filme euroeo. Foi escollido como candidato croata ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 90ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Crioulo palenquero
O palenquero (tamén palenque) é unha lingua crioula baseado no castelán falada en Colombia. O palenquero é a única lingua crioula baseada no castelán de América Latina. É falado polos descendentes dos escravos que se liberaron baixo o liderado de Benkos Biohó a finais do século XVI e comezos do século XVII. O grupo étnico que fala este crioulo estaba formado por unhas 3 000 persoas en 1998, que viven na vila de San Basilio de Palenque, no suroeste de Cartaxena de Indias.
Nosopai
!Palenquero !Galego santifikaro sendá nombre si, miní a reino sí,
asé ño boluntá sí, aí tiela kumo a sielo. Nda suto agué pan ri to ma ría,
peddona ma fata suto, asina kumo suto a se peddoná, lo ke se fatá suto.
Nu rejá sujo kaí andí tentación nu, librá suto ri má. Amén. santificado sexa o teu nome, veña a nós o teu reino,
e perdóanos as nosas ofensas como tamén perdoamos nós a quen nos ten ofendido;
e non nos deixes caer na tentación, mais líbranos do mal. Amén.
Nemzeti dal
miniatura|346x346px|Poeta húngaro [[Sándor Petőfi, autor do Nemzeti dal.]] Nemzeti dal (en húngaro: Canto Nacional) é un poema patriótico húngaro escrito en 1848 polo poeta Sándor Petőfi que serviu de detonante para a revolución húngara de 1848 contra o poder absoluto dos Habsburgo sobre Hungría.
Call of Duty 2
Call of Duty 2 é un videoxogo pertencente á serie Call of Duty, ambientado durante a segunda guerra mundial. Desenvolvido por Infinity Ward e distribuído por Activision, foi lanzado o 4 de novembro de 2005 para PC. Un mes máis tarde formou parte dos xogos de lanzamento de Xbox 360. No ano 2009 púxose a venda en formato descargable a través de Xbox Live, servizo online de Xbox 360.
Nemzeti dal
O poema foi recitado por primeira vez publicamente no café Pilvax en Pest o 15 de marzo de 1848, onde se reunía Sándor Petőfi e os seus amigos intelectuais Mór Jókai, Pál Vasvári e Gyula Bulyovszky. O poema xunto cos chamados 12 puntos que esixían máis independencia do poder absoluto dos Habsburgo pronto foron declamados por toda a cidade, enchéndose as rúas húngaras de enxeñeiros, médicos, profesores, iniciándose así a protesta contra os austríacos. miniatura|348x348px|Manuscrito orixinal do Nemzeti dal.
Call of Duty 2
Argumento
O xogo recrea varias campañas da guerra: en 1941, os combates de inverno nas proximidades de Moscova, en 1942 a batalla de Stalingrado, en 1943 a guerra do deserto e en 1944, a campaña de Francia.
Crítica
En xeral recibiu boas cualificacións, acadando un 86 a versión de PC e un 89 en Xbox 360 ambas en Metacritic.
Vendas
A versión de Xbox 360 case chega aos 2'5 millóns de unidades.
Alejandro Marzoa
Alejandro Marzoa Blasco, nado en Vigo en 1979, é un director de cine galego.
Traxectoria
Trasládase a Barcelona en 2001 para graduarse na Escola de Cine e Audiovisuais de Cataluña (ESCAC) en 2006, na especialidade de Fotografía. Dirixiu as campañas publicitarias de captación de abonados para o Real Club Celta de Vigo nas tempadas 2009/2010 e 2010/2011. Dende 2008 exerce como docente para a ESCAC (Escola de Cinema de Cataluña).
Francisco Sobral
Francisco Sobral Crespo, nado en Santa María de Reboreda (Redondela) o 20 de marzo de 1956, é un escritor en lingua galega.
Traxectoria
Licenciouse en Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidade de Santiago de Compostela en 1979. Recoñecido de suficiencia investigadora pola Facultade de Ciencias da Información na Universidade Complutense de Madrid. É profesor de Informática e imparte clases no IES de Teis (Vigo).
Arteria toracoacromial
A arteria toracoacromial é unha arteria do membro superior humano pertencente á axila. É unha rama colateral da arteria axilar, que sae xusto por detrás do bordo medial do músculo pectoral menor. Rodea pola parte superior a este músculo e fura a fascia clavipectoral. Despois de furala divídese en catro ramas: pectoral, deltoidea, clavicular e acromial, que abastecen de sangue a parte anterior da axila e as rexións achegadas.
A rama pectoral contribúe á irrigación da mama, e a rama deltoide pasa polo triángulo clavipectoral, onde acompaña á vea cefálica e abastece ás rexións adxacentes.
Fondevila, Carres, Oza-Cesuras
Fondevila é un lugar da parroquia de Carres no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
Hørsholm 79ers
O Hørsholm 79ers, antes coñecido como Hørsholm Basketball Klub, é un equipo de baloncesto profesional dinamarqués da localidade de Hørsholm. O Basket Brescia foi fundado en 1974 e actualmente compite na Basketligaen, máxima categoría do baloncesto danés. O seu maior éxito son os campionatos de liga de 1991 e 1993.
Nicanor Alvarado Casanova
Nicanor Alvarado Casanova de Sotomayor, marqués de Trives, nado na Pobra de Trives (A Pobra de Trives) o 12 de xaneiro de 1830 e finado en Madrid o 16 de xullo de 1896, foi un político galego.
Traxectoria
miniatura|225px|Pazo do Marqués na Pobra de Trives.
Fillo de Buenaventura Alvarado Núñez e Jacinta Casanova Domínguez de Losada. Estudou dereito na Universidade de Salamanca e inglés e francés en ámbolos dous países. Dedicouse dende moi novo á política, militando no Partido Moderado. Foi elixido deputado a Cortes polo distrito da Pobra de Trives nas eleccións de 1858, 1863 e 1871. Na Restauración volveu ser elixido deputado polo distrito da Pobra de Trives nas eleccións de 1876, 1879, 1884 e 1891. En 1887 foi elixido senador pola provincia de Ourense e en 1891 foi nomeado senador vitalicio.
O 17 de maio de 1875 Afonso XII concedeulle o título de Marqués de Trives.
Vida persoal
Casou con Carlota Barroeta-Aldamar, coa que tivo unha única filla, Jacinta Alvarado Barroeta-Aldamar que foi a segunda Marquesa de Trives.
Cambio fonético
O cambio fonético é un tipo de cambio lingüístico que se dá no nivel fonético-fonolóxico dunha lingua, consistente en altera-la articulación dun determinado fonema. Un cambio fonético pode ser puramente fonético se o inventario básico de fonemas da lingua queda inalterado e simplemente algúns fonemas reciben unha articulación diferente á usual antes do cambio, ou pode ser un cambio fonolóxico se o inventario básico de fonemas queda alterado, ben porque se perdan contrastes e polo tanto o número de fonemas se reduza ou aparezan contrastes relevantes novos, o cal aumenta o número de fonemas.
Tamén se usa a expresión cambio fonético para designar ó proceso polo cal unha lingua altera o seu sistema fonolóxico co tempo. Este fenómenoo forma parte do cambio lingüístico, o proceso universal e inevitable polo cal as linguas cambian no tempo e polo cal estadios da lingua de diferentes épocas poden chegar a perder intelixibilidade.
Os cambios espontáneos ou non sistemáticos prodúcense aleatoriamente e afectan a palabras particulares, en xeral considéranse suxeitos a accidentes históricos e modas varias. No proceso de cambio lingüístico constitúen só unha parte dos cambios fonéticos obervados. Doutra banda, os cambios condicionados ou sistemáticos prodúcense en determinados contextos fixos e non distribuídos ó azar. Teñen lugar como resultado da influencia doutros sons adxacentes.
Os cambios fonéticos poden deberse a indución, subtracción, adición ou transposición.
Indución
A indución é debida á influencia doutros sons da cadea fonética ou morfolóxica. Poden adoptar varias formas, mais sempre responden a unha tendencia inconsciente a aforrar enerxía articulatoria.
Asimilación
É un proceso polo cal un fonema ou son adquire trazos fonéticos que o fan máis asemellado ou "asimilan" a un fonema ou grupo de fonemas adxacentes ou próximos. Entre as formas de asimilación están a sonorización, o enxordecemento, a nasalización, a labialización e a velarización.
Disimilación
Para a disimilación das consoantes aspiradas, véxase Lei de Grassmann
A disimilación débese á acción exercida por un son sobre outro da mesma palabra, co que posúe todos ou algúns elementos articulatorios comúns, que consiste en lle facer perder estes trazos comúns. Pode chegar incluso a facelos desaparecer, dándose entón unha subtracción.
Indución morfolóxica
A indución morfolóxica pode deberse a alteracións de prefixos e de sílabas iniciais (de AUS- a es-, como AUSCŬLTĀRE > escoitar), a cruzamentos léxicos (RŪGĪRE > ruxir + RĬNGĔRE > renxer = runxir) ou a unha etimoloxía popular (DELPHĪNU > golfiño por influencia de "golfo").
Subtracción
A subtracción é a perda dun dos sons da cadea fonética. Pode ser por aférese (ao inicio da palabra, como ATTŎNĬTU > tonto), por síncope (no medio, como LĒGALĬTĀTE > lealdade) ou por apócope (ao final, como CĔNTU > cento > cen). Amais, están os casos de haploloxía, cando se perde unha sílaba enteira, e monotongación.
Adición
A adición é a aparición dun novo elemento na cadea fonética. Pode ser por prótese (ao inicio da palabra, como PALPĀRE > apalpar), epéntese (no medio, como STĒLLA > estrela) ou paragoxe (ao final), amais dos casos de anaptixe e ditongación (ŎRĪGAĪNU > ourego).
Transposición
A transposición é o proceso de mudanza no lugar dun fonema ou grupo fonético na cadea sonora dunha palabra. Adoita deberse á necesidade de face-la pronunciación da palabra máis sinxela. Pode darse por metátese (unidades segmentais, como SŬPER > sobre) ou por hiperbibasmo (unidades suprasegmentais, mudando o punto de acentuación).
Se o son que se despraza mantén contacto co son que se agrupa etimoloxicamente é unha metátese de contacto. Se dous sons cambian os seus lugares respectivos é unha metátese dobre ou recíproca.
Santomil, Laraño, Santiago de Compostela
Santomil é un lugar da parroquia de Laraño, no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2013 tiña 73 habitantes (32 homes e 41 mulleres).
Labrada, Abadín
San Pedro de Labrada é unha parroquia do concello lugués de Abadín. Segundo o IGE en 2004 tiña 297 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 211 habitantes, sendo 106 homes e 105 mulleres.
Xeografía
Ten 28 entidades de poboación, 9 lugares e 297 habitantes, sendo a densidade media de 8,1 hab./km² no 2004.
Orografía
Destacan os cumios de Lombo Pequeno (1.015 m), Río Pedrido (1.005 m), Ladeiras do Seixobranco (962 m), Airavella (961 m), Salgueiriño (935 m), Redondiño (916 m), Pena da Cruz (831 m), Mariñas do Reial (821 m), Couto da Cal (807 m), Chao da Fouce (788 m), Pena do Montrol (779 m), Curro do Bispo (707 m), Porto da Calzada Vella (670 m) e A Santa (600 m).
Historia
Os documentos máis antigos nos que aparece a parroquia refírense ó 1407, cando o bispo de Mondoñedo, Álvaro de Isorna, arrendou a Nuno Freire de Andrade, o Mao varios coutos da súa xurisdición, entre eles Labrada.
Patrimonio histórico e artístico
A igrexa parroquial de San Pedro de Labrada, situada na aldea do Barral, esta feita sobre un terreo sumamente crebado e montañoso no que, a finais do século XII, o bispo de Mondoñedo fundou a parroquia. Conserva algún elemento románico. De nave rectangular, con capela maior cadrada de maior altura e sancristía acaroada na cabeceira. Cuberta de tella a dúas augas na nave e a catro no presbiterio. A fachada, do século XVIII, é de fábrica de perpiaños graníticos, con porta de arco alintelado, pequena xanela, espadana de dous corpos e tres vans rematada en frontón e puntas de diamante, a que se sobe pola escaleira lateral acaroada o muro esquerdo. Os muros laterais son a parte máis antiga do edificio, e teñen quenllas sen debuxo, así como unha porta de arco de medio punto con seis grandes doelas no muro esquerdo, e o seu caron un escudo gótico con cruz. A inscrición no exterior da capela maior data do 1852. E no interior conten imáxes de talla moderna.
Cruceiros
No Barral, hai situados dous cruceiros: O primeiro, realizado en granito e de pequenas dimensións. Cruz cunha figura arcaizante de Cristo, que ten ós seus pés a escultura dunha cabeza; sen capitel, apoiase directamente sobre unha base tronco-piramidal e non ten inscrición.
O segundo cruceiro, tamén realizado en granito. Ten unha Cruz florenzada coa figura de Cristo no anverso e a Dolorosa no reverso; capitel con anxos nos lados e volutas nas esquinas; fuste con relevo de San Pedro na parte superior, seguido dos atributos da Paixón: cravos, martelo, tenaces, lanza e escaleira; a base, de tronco-piramidal con inscrición ten a data de realización do 1885.
Parroquias de Abadín
miniatura|dereita|As dezanove parroquias que conforman o concello de Abadín.
Christmas with Weezer
Christmas with Weezer é un EP da banda estadounidense de rock alternativo Weezer, editado o 16 de decembro do 2008. Os seus seis temas foron orixinalmente gravados para o anteriormente editado videoxogo Christmas with Weezer, feito para o iPhone. As versións do vidoxogo non teñen coros e as súas mesturas son diferentes.
Voorgoed voorbij
Festival de Eurovisión 1956
miniatura|esquerda|[[Corry Brokken, intérprete da canción, en 1958.]]
Selección
Esta canción participou no Nationaal Songfestival 1956, a final nacional para elixir as dúas actuacións que representarían aos Países Baixos no Festival de Eurovisión 1956. Esta celebrouse o 24 de abril de 1956, un mes antes do festival, no estudo de televisión de AVRO en Hilversum.
A canción foi interpretada pola cantante neerlandesa Corry Brokken en quinto lugar, sucedendo a Jetty Paerl con «De telefoon» e precedendo a Bert Visser con «Meisje». O resultado da votación, que foi realizada polos telespectadores enviando tarxetas postais, foi anunciado o 5 de maio. A canción gañou a final con 1854 puntos, cualificándose para participar no Festival de Eurovisión xunto á canción «De vogels van Holland», que obtivo o segundo posto con 1530 puntos.
No festival
A canción participou no festival celebrado no Teatro Kursaal de Lugano o 24 de maio de 1956, sendo interpretada por Corry Brokken. A orquestra foi dirixida por Fernando Paggi.
Foi interpretada en oitavo lugar, seguindo a Italia con Franca Raimondi interpretando «Aprite le finestre» e precedendo a Suíza con Lys Assia interpretando «Refrain». O resultado das votacións non foi revelado, polo que se descoñece en que posto terminou a canción.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Andróxeno
miniatura|dereita|[[Testosterona, o andróxeno principal.]] Os andróxenos son os compostos naturais ou sintéticos, xeralmente hormonas esteroides, que estimulan ou controlan o desenvolvemento e mantemento das características do macho nos vertebrados ao unirse aos receptores de andróxenos das células de certos tecidos. Isto inclúe a actividade dos órganos sexuais accesorios do macho e o desenvolvemento das características sexuais secundarias. Os andróxenos son tamén os esteroides anabólicos orixinais e os precursores de todos os estróxenos, os cales son as hormonas sexuais femininas. As femias tamén producen pequenas cantidades de andróxenos. O principal andróxeno é a testosterona, e outros menos importantes son a dihidrotestosterona e a androstenediona.
Tipos
miniatura|dereita|450px|[[Esteroidoxénese, na que se mostra a relación entre varios andróxenos, na parte inferior esquerda, e os estróxenos.]] Un subgrupo de andróxenos son os andróxenos adrenais, que son esteroides de 19 carbonos sintetizados na zona reticular do córtex adrenal, que funcionan como hormonas esteroides febles ou precursores de hormonas esteroides, e entre os que están a deshidroepiandrosterona (DHEA), deshidroepiandrosterona sulfato (DHEAS), e a androstenediona.
Ademais da testosterona, outros andróxenos son:
Formación dos testículos
Durante o desenvolvemento dos mamíferos, as gónadas poden inicialmente orixinar tanto ovarios coma testículos. Nos humanos, aproximadamente na 4ª semana de embarazo os rudimentos gonadais están presentes no mesoderma intermedio ao lado dos riles en desenvolvemento. Aproximadamente na 6ª semana, os cordóns sexuais epiteliais desenvólvense orixinando os testículos en formación, que incorporan as células xerminais que emigran cara ás gónadas. Nos machos, certos xenes do cromosoma Y, fundamentalmente o xene SRY, controlan o desenvolvemento do fenotipo masculino, incluíndo a conversión das gónadas iniciais bipotenciais en testículos. Nos machos, os cordóns sexuais invaden completamente as gónadas en desenvolvemento.
Produción de andróxenos
As células epiteliais derivadas do mesoderma dos cordóns sexuais nos testículos en desenvolvemento diferéncianse en células de Sertoli, que funcionan dando apoio á formación de esperma. Unha poboación menor de células non epiteliais aparece entre os túbulos na 8ª semana de desenvolvemento fetal, e convértese en células de Leydig, que axiña empezan a producir andróxenos.
Efectos dos andróxenos
Os andróxenos funcionan como hormonas parácrinas requiridas polas células de Sertoli para apoiar a produción de esperma. Tamén se requiren para a masculinización do feto masculino en desenvolvemento (por exemplo, para a formación do pene). Baixo a influencia dos andróxenos, os restos do mesonefros, os condutos de Wolff, desenvólvense orixinando o epidídimo, o conduto deferente e as vesículas seminais. Esta acción dos andróxenos é apoiada por unha hormona segregada polas células de Sertoli chamada AMH (hormona antimülleriana), que impide que os condutos de Müller dos embrións machos se desenvolvan orixinando trompas de Falopio e outras partes do aparato reprodutor feminino, e que, polo contrario, neles só se desenvolvan os condutos de Wolff, os cales orixinarán partes do aparato reprodutor masculino. A AMH e os andróxenos cooperan para permitir o descenso normal dos testículos ao escroto.
Regulación no embrión
Antes do inicio da produción polo embrión da hormona luteinizante (LH) da hipófise ou pituitaria, que ocorre nas semanas de xestación 11–12, a gonadotropina coriónica humana (hCG) promove, xa na 8ª semana, a diferenciación das células de Leydig e a súa prdución de andróxenos. A acción dos andróxenos nos tecidos diana a miúdo implica a conversión de testosterona en 5α-dihidrotestosterona (DHT).
Inhibición da deposición de graxa
Os machos tipicamente teñen menos graxa corporal cás femias. Estudos recentes indican que os andróxenos inhiben a capacidade dalgúns adipocitos de almacenar lípidos ao bloquearen unha vía de transdución de sinais que normalmente apoia o funcionamento normal do adipocito. Ademais, os andróxenos, pero non os estróxenos, aumentan os receptores beta adrenérxicos e diminúen os receptores alfa adrenérxicos, o que causa un incremento nos niveis de adrenalina/noradrenalina debido á falta da retroalimentación negativa do receptor alfa-2 e diminúe a acumulación de graxa debido a que a adrenalina/noradrenalina actúan sobre os receptores beta indutores da lipólise.
Masa muscular
Os machos tipicamente teñen máis masa de músculo esquelético cás femias. Os andróxenos promoven o agrandamento das células do músculo esquelético e probablemente actúan de maneira coordinada sobre varios tipos celulares do músculo esquelético. Un tipo de células que transmite sinais hormonais que xeran músculo é o mioblasto. Os niveis altos de andróxenos incrementan a expresión do receptor de andróxenos. A fusión dos mioblastos xera miotubos, nun proceso que está ligado cos niveis de receptor de andróxenos.