cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liga Balcánica
A alianza
A guerra foi un éxito case total para os exércitos da liga, que cultivaron unha vitoria tras outra e conquistaron todos os dominios que conservava Turquía en Europa salvo Albania (que proclamou a súa independencia trala guerra) e a franxa de terreo a redor de Gallípoli e Constantinopla. Con todo, esta fácil vitoria resultou ser insuficiente, pois deseguido naceron disputas internas entre os que foran firmes aliados. Menos dun ano despois romperon os tratados e Grecia e Serbia, apoiados por Romanía e ironicamente, polo seu antigo inimigo, o Imperio Otomán. Atacaron a quen conseguira conquistar máis territorios na campaña anterior: Bulgaria. Serbia e Grecia repartíronse entón o control de Macedonia, Romanía gañou Dobruja Meridional e Turquía conseguiu recuperar un bo pedazo de Tracia (incluída a importante praza de Edirne) con relativa facilidade. Todo isto converteu a Serbia na primeira potencia territoral, o que levaría a tensións co seu veciño o Imperio Austrohúngaro pouco despois, e logo á primeira guerra mundial en 1914.
Ángel González
Ángel González nado en Oviedo o 6 de setembro de 1925 e finado en Madrid o 12 de xaneiro de 2008, foi un poeta español.
Traxectoria
En 1943 enfermou de tuberculose, polo que se someteu a un lento proceso de recuperación en Páramo del Sil (O Bierzo). Logo de tres anos prostrado na cama, decidiu estudar Dereito na Universidade de Oviedo e despois en 1950 comezou Xornalismo na Escola Oficial de Xornalismo de Madrid.
No ano 1970 foi convidado a dar conferencias á Universidade de Novo México, en Albuquerque. Posteriormente pasaría un semestre na universidade dos Estados Unidos, pasando, a partir de 1973, polas universidades dos estados de Utah, Maryland e Texas baixo a mesma condición. En 1974 volveu á Universidade de Novo México como profesor de Literatura Española Contemporánea, onde traballou ata 1992.
En 1985 concédenlle o Premio Príncipe de Asturias das Letras e en 1991 o Premio Internacional Salerno de Poesía. En xaneiro de 1996 foi elixido membro da Real Academia da Lingua Española. O mesmo ano ademais obtivo o Premio Raíña Sofía de Poesía Iberoamericana. En 2004 converteuse no primeiro gañador do Premio de Poesía Cidade de Granada-Federico García Lorca.
A Casavella, Régoa, Cedeira
A Casavella é un lugar da parroquia de Régoa no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 1 habitante no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales só era 1 muller, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 3 habitantes.
Liñares, Culleredo, Culleredo
Liñares é un lugar da parroquia de Culleredo, no concello coruñés de Culleredo na comarca da Coruña. Segundo o IGE, en 2016 tiña 149 habitantes (62 homes e 87 mulleres).
Iván García Campos
Iván García Campos, nado na Coruña o 14 de xullo de 1974, é un escritor galego.
Traxectoria
É licenciado en INEF e exerce como rehabilitador físico. Iniciou estudos de Grao en Filosofía en 2015 que interrompeu en 2018.
En 2008 gañou o Premio Nacional de Narracións Curtas Modesto Rodríguez Figueiredo, instituído pola Fundación do Pedrón de Ouro coa obra Unha casa chea de xanelas.
A súa primeira novela, O imposible de desatar, gañou a XXVIII edición do Premio Blanco Amor en 2010. O xurado, formado por Teresa Bermúdez Montes, Chus Nogueira, Bieito Iglesias Arauxo, Xesús Constela Doce, Carlos González Figueiras e Silvia Díaz Iglesias, salientou a “coherencia e o equilibrio entre a forma e o fondo, e o retrato da cara oculta da sociedade actual; dos conflitos persoais, da sociedade e a incomunicación, a través de personaxes cargadas de humanidade. A novela destaca polo seu carácter innovador no tocante ao estilo e ás técnicas narrativas”.
Cinco anos despois publica Cuestións vitais secretas, un libro formado por dez relatos que, cunha técnica sinxela e depurada, de frases breves, con preferencia polo estilo indirecto e pola selección de puntos de vista pouco usuais, tratan de facer aparecer o que está oculto nas rutinas da vida corrente. A importancia dos pormenores é crucial en todos os relatos, así como a confianza na perspicacia do lector para poder intuír sen necesidade de comprender. A revista dixital Biosbardia, especializada en literatura galega, sinalouno como o libro galego máis recomendable do ano 2015.
En decembro de 2019 sae do prelo O viaxeiro perfecto, onde Mario, un condutor de ambulancia, conecta coa dor das persoas que transporta, ata o punto de concederlles unha última vontade viaxeira, unha antesala á travesía que supón a morte. Trátase dunha road novel onde o eixo vertebrador da narración é o diálogo. Ao contrario dos seus libros anteriores é esta unha novela formalmente moi sinxela onde en ningún momento sabemos o que pensan os personaxes, só o que fan.
Alleo ás redes sociais, esporadicamente publica textos en revistas, xornais e plataformas dixitais.
Desde o ano 2020 colabora como coordinador e editor da sección Decálogos en Euseino? Editores, liña de publicacións da Fundación Euseino?, organización non lucrativa independente declarada de interese cultural pola Xunta de Galicia, e creada para promover o pensamento tanto no ámbito literario coma no filosófico.
É así mesmo membro da Asociación de Escritores en Lingua Galega [AELG].
Narrativa
miniatura|Presentación de Cuestións vitais secretas, con [[Víctor Freixanes e Camilo Franco, na Feira do Libro da Coruña, 07/08/2015 ]]
Plenilunio (álbum)
Plenilunio é o cuarto álbum de estudio do grupo de folk galego Luar na Lubre. Foi publicado o 27 de outubro de 1997, baixo o selo Warner Music.
Buceira
miniatura|Pit bull con buceira de paseo. miniatura|Can con buceira. A buceira, tamén chamada bozo, buzo, cofiño, embozo ou vetillo, é un aparello que se emprega para cubrir o fociño dun animal co obxectivo de que este non poida comer ou trabar.
Descrición
A buceira consiste nunha estrutura de coiro, plástico ou metal que se adapta ó fociño do animal ó cal se fixa por unha fita que pasa por detrás da cabeza. A buceira axústase ó fociño para impedir que o animal abra a boca pero é aberto abondo para permitirlle respirar.
Usos
As buceiras úsanse en diferentes situacións:
Leandro del Río Carnota
Leandro del Río Carnota, nado en Ordes en 1882 e finado en Pontevedra o 15 de outubro de 1957, foi un sacerdote e político galego.
Traxectoria
Ordenado sacerdote en 1903, estaba doutoramento en Teoloxía. Foi párroco de Lérez desde 1919. Presentouse como candidato da Derecha Liberal Republicana dentro da candidatura Republicano-Agraria ás eleccións a Cortes Constituíntes de 1931 pola provincia de Pontevedra, pero non foi elixido, estivo a 3.000 votos de obter o escano. No franquismo foi presidente da Cámara Oficial Sindical Agraria de Pontevedra. Foi elixido procurador en Cortes polas Hermandades Sindicales de Labradores y Ganderos en abril de 1949.
Rally do Lacón de 1993
O Rally do Lacón de 1993 foi a 27ª edición de dito rally e a terceira proba da tempada 1993 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 16 de maio de 1993 e o vencedor foi, por segundo ano consecutivo, Manuel Senra, sobre o seu Peugeot 309 GTI 16v.
Resumo
Dos 45 pilotos inscritos, 37 tomaron a saída. Pouco despois do inicio, na primeira pasada polo treito da Saleta, Manuel Senra perdeu o control do seu Peugeot 309 e o local Javier Paz colocouse líder con seis segundos de vantaxe, que aumentou a 22 na segunda pasada polo mesmo lugar. A continuación Arturo Rial foi o máis rápido nas dúas pasadas por Reádegos, mentres que Senra marcou os mellores tempos en Parada de Labiote. A sesión matinal rematou con Paz como líder provisional, con 10 segundos sobre Rial e 26 sobre Senra. Con todo, na sesión vespertina comezou a chover, e Paz, que levaba pneumáticos lisos, viuse superado por Senra e Rial, que montaban rodas de choiva. Rial mantivo a primeira posición ata que sufriu unha saída de pista no treito Beade-Pena Corneira, que deixou a vitoria en mans de Manolo Senra. Na parte final do rally deixou de chover e Paz volveu recortar diferenzas con Rial ata arrebatarlle a segunda posición en Cabanelas, e quedar a só catro segundos de Senra.
7 de abril
O 7 de abril é o 97º día do ano do calendario gregoriano e o 98º nos anos bisestos. Quedan 268 días para finalizar o ano.
Acontecementos
miniatura|100x100px|Instalacións da Universidade Carolina de Praga.
Nacementos
100px|miniatura|Gabriela Mistral.
Mortes
100px|miniatura|Carlos VIII de Francia.
Outros
Os 366 días do ano
Aeroporto de Mitilene
O aeroporto internacional de Mitilene "Odysseas Elytis" é un aeroporto que serve a Mitilene, a capital da illa grega de Lesbos.
Quintana, Reboreda, Redondela
Quintana é un lugar da parroquia de Reboreda, no concello pontevedrés de Redondela, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2012 tiña 476 habitantes (228 homes e 248 mulleres).
Encontros para a Normalización Lingüística
Os Encontros para a Normalización Lingüística están organizados polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia do Consello da Cultura Galega. En 2021, chegaron á súa XXIII edición.
Encontros celebrados
A relación de encontros celebrados até hoxe realizáronse en Santiago de Compostela presencialmente, agás a XXII edición que foi virtual debido á COVID 19:
Ofensiva do Somme
A ofensiva ou batalla do Somme foi unha das maiores operacións da primeira guerra mundial. Organizouse coma a batalla que rompería as liñas xermanas. Unha gran parte das tropas alemás atopábanse despregadas no ataque á cidade francesa de Verdún (batalla de Verdún). O alto mando francés pediulle axuda aos seus aliados británicos para aliviar a presión sobre Verdún.
A batalla comezou o 1 de xullo de 1916 e rematou o 18 de novembro do mesmo ano. Ao final do combate estimouse que as baixas aliadas (británicos, franceses, australianos, canadenses e soldados procedentes doutras rexións do Imperio Británico) foron de máis de 623.000 homes (aproximadamente 143.000 mortos), 100 tanques e 782 avións; mentres que as baixas alemás foron duns 435.000 soldados, dos cales 164.000 morreron.
Preludio
A finais de 1915 os aliados deseñaron unha estratexia coa que derrotar aos Imperios Centrais, que consistía nun triplo ataque: un nos Alpes, no que as tropas italianas atacarían o Imperio Austro-Húngaro; un na Prusia oriental por parte das tropas do tsar e un último na fronte occidental dirixido polos exércitos francés e británico. Os aliados pretendían cos tres ataques simultáneos colapsar os exércitos alemán e austríaco, que non serían capaces de responderen a esta chuvia de ofensivas. En decembro de 1915 o mando británico liderado por Douglas Haig planeou un ataque sobre Flandres, que lle permitiría aos aliados controlaren os portos belgas e así dificultar a acción dos submarinos alemáns. Non obstante, os británicos precisaban da autorización dos franceses para atacaren. O Xeneral Joseph Joffre concedeulle o permiso e Haig iniciou os preparativos.
En febreiro de 1916 os plans iniciais foron cambiados. Reformulouse o lugar de ataque e substituíuse polo val do río Somme. Nel, os franceses e británicos poderían atacar en conxunto e furar as liñas alemás, asestándolles un duro golpe que segundo os aliados serviría para gañaren a guerra.
A principios da primavera os ingleses tiñan trazados mapas das localizacións da artillería alemá e a súa aviación tiña a supremacía aérea. Todo estaba preparado para o ataque.
O primeiro día
240px|miniatura|Soldados neozelandeses do Rexemento de [[Auckland nunha trincheira.]] Coma nas anteriores batallas, os primeiros días destináronse a masivos bombardeos da artillería, lanzándose máis dun millón e medio de granadas. Tamén se cavaron dez galerías subterráneas que foron reenchidas con 20 toneladas de explosivos cada unha. Tralo fogo de artillería 13 divisións británicas ao norte e 6 francesas ao sur. As tropas aliadas asaltaron a estrada entre Albert e Baupame a 19 quilómetros ao nordeste. Ás sete da mañá iniciouse o asalto contra o II exército alemán dirixido polo Xeneral Fritz von Below. esquerda|240px|miniatura|Plan de batalla británico correspondente ao [[1 de xullo de 1916. As únicas operacións que tiveron éxito total foron as de Mametz, Montauban e o lado francés, todas elas no extremo sur da liña de avance.]] As tropas franco-británicas recibiron instrucións de avanzaren tralo bombardeo e mesmo os oficiais afirmaron que o único que debían facer era avanzar a través das liñas alemás andando, xa que os canóns e minas esnaquizarían as tropas xermanas. Porén, moitos soldados alemáns sobreviviron en refuxios de formigón. Ao norte de Albert, o ataque aliado foi un completo fracaso. Noutros puntos púidose atravesar a primeira liña alemá e mesmo a segunda liña, pero con moi poucos efectivos. Os contraataques alemáns recuperaron case todas as liñas perdidas inicialmente. Sumado ás potentes defensas xermanas, as malas comunicacións provocaron a perda de moitos máis homes. O primeiro Rexemento de Terra Nova foi case aniquilado por completo debido a un informe erróneo, que afirmaba que a 29ª división tivera éxito en Beaumont-Hamel. Na propia estrada Albert-Bepaume a 34ª división británica foi moi danada polas metralladoras alemás.
En cambio, no sur os franceses si que conseguiron éxitos iniciais grazas a que os alemáns deixaran máis desprotexido este sector e a artillería francesa era moi numerosa e efectiva. Os franceses acadaron os seus obxectivos e incluso fixeron máis progresos dos esperados.
Globalmente, o primeiro día no Somme foi un fracaso, con 19.240 soldados británicos mortos, 35.493 feridos, 2.152 desaparecidos e 585 prisioneiros; cun total de 57.470 baixas. Nas filas xermanas estimáronse 8.000 baixas. A maior diferenza de baixas entre os dous bandos produciuse en Ovillers, onde morreron 5.121 británicos e 280 alemáns, nunha relación de 18 a 1.
Tralo primeiro día
As consecuencias das primeiras ofensivas non se souberon ata varios días despois debido ás deficientes comunicacións. O comandante do IV exército británico, Henry S. Rawlinson ordenou proseguir cos ataques. Con todo, Hubert Gough denegou a validez desa orde e os ataques non se retomaron ata o 3 de xullo. Os británicos querían seguir atacando no norte, a pesar de que no sur furaron as liñas alemás e penetraron ata 3 quilómetros en territorio alemán. Os británicos pretendían realizar numerosos ataques contra os alemáns. En cambio os franceses pretendían reservar forzas e emprenderen unha ofensiva a maior escala.
Batalla de Bazentin
O 14 de xullo, o IV exército organizouse para un ataque no sur entre Pozieres, Guillemont e Ginchy. A artillería bombardeou os alemáns por sorpresa, creando unha cortina de po e barro, que anulou a escasa visibilidade. Namentres, a 9ª división (composta maioritariamente por escoceses e surafricanos) conquistou Longueval e avanzou ata o bosque de Elville. Á mañá seguinte, a cabalería tentou conquistar o bosque de Elville, pero fracasou e tivo que repregarse. Os ataques sobre o bosque reiniciáronse o 22 de xullo sendo un total fracaso.
Pozières e a granxa Mouquet
O 16 de xullo os aliados tomaron a Ovillers ao norte da estrada Albert - Baupame. O seguinte obxectivo da ofensiva era atacar os flancos alemáns e para iso cumpría tomar Pozières. O IV exército británico atacou ata catro veces Pozières sen éxito. Entón, Haig ordenou a Gough atacar con tres divisións pertencentes ao ANZAC. Nun principio, o ataque ía ser realizado de inmediato. Porén, os oficiais australianos do ANZAC conseguiron que o mando británico adiase o ataque. Preparouse para o 23 de xullo, cun grande apoio artilleiro. O ataque inicial foi exitoso o e os australianos furaron a primeira liña de defensa alemá. Non puideron coa segunda liña e os alemáns contraatacaron. Tras un bombardeo intenso, os xermanos atacaron e foron repelidos ata en tres asaltos. Nun último intento os alemáns atacaron as forzas australianas corpo a corpo e fracasaron.
Tralo último asalto alemán, os británicos ordenaron unha nova ofensiva. O ANZAC e o IV exército británico avanzaron cara á granxa Mouquet, onde os alemáns crearan un bastión defensivo poderoso. Dende alí dispararon cara a eles con metralladoras fixas causando moitas baixas. Os australianos, apoiados polo II corpo británico, conseguiron avanzar e establecer unha liña ao sur da granxa. Dende ela, lanzaron diversos asaltos contra as tropas alemás da granxa entre o 12 de agosto e 3 de setembro. Ningún tivo éxito e as tropas australianas foron substituídas por tropas canadenses. O 16 de setembro, os canadenses penetraron na granxa, pero tiveron que retirarse pouco despois. Dez días despois retomouse o ataque e logrouse a conquista de toda a granxa.
A guerra de desgaste: agosto e setembro
Para agosto as tropas alemás xa estaban reorganizadas e os ataques por sorpresa xa eran inviables. Os ingleses seguiron atacando en diversos puntos con pequenos continxentes, mentres organizaban unha nova ofensiva. O 29 de agosto Erich von Falkenhayn foi cesado e substituído por Paul von Hindemburg, quen tiña coma segundo a Erich Ludendorff. Ámbolos dous consideraban que as grandes baixas alemás eran debidas á dispersión dos soldados. Deseñouse un novo sistema de defensa coñecido como Siegfried Stellung polos xermanos e Liña Hindenburg polos aliados.
Mentres, os franceses seguían sitos no sueste do bosque de Elville. En fronte, achábanse as vilas de Guillemont e Guinchy, ocupadas polos alemáns. O avance francés dependía da conquista de ámbalas localidades. O 8 de agosto, soldados británicos asaltaron as posicións alemás, sendo un fracaso. O 3 de setembro, un conxunto francobritánico conquistou ambas vilas, que foron ocupadas polo 16ª División Irlandesa. Os franceses seguiron afondando nas liñas alemás e chegaron a Combles. Estableceuse así unha primeira liña entre Mouquet e Combles. Entón o IV exército británico recibiu a orde de atacar. Así e todo, perderon 82.000 homes e só avanzaron 900 m.
Chegan os tanques
A 41ª División capturou Flers coa axuda dos tanques e a División Neozelandesa do XV Corpo Británico varreu as liñas alemás en torno a esa cidade. A 2ª División Canadense tomou Courcelette e os tanques tamén permitiron rodear o bosque de Bazentin. Os alemáns despregados no bosque retiráronse por temor a seren atrapados polos aliados e a 47ª División Londiniense ocupou estas posicións.
O 18 e 25 de setembro, os aliados conquistaron Gueudecourt, Lesbœufs e Morval. esquerda|240px|miniatura|Homes e subministracións en medio do campo de batalla nevado, durante os últimos días da Batalla do Somme. Cadro do pintor de guerra australiano [[Frank Crozier (1883–1948).]]
Fase final
Artigo Principal: Batalla de Ancre
O exército de reserva de Gough atacou o 26 de setembro a fortaleza alemá de Thiepval, sendo capturada pola 18ª División Oriental. Mentres tanto, a 11ª División Norteña capturou a granxa Mouquet e as tropas canadenses avanzaron un quilómetro dende Courcelette. Iniciouse entón un sanguento combate en Ancre que duraría do 1 de outubro ata o 11 de novembro sen que se producise ningún avance. A finais de outubro, as tropas de Gough convertéronse no V Exército británico.
Asemade que Gough atacaba, Haig planeaba unha nova grande ofensiva. O III Exército atacou Gommecourt e o IV, Cambrai. Para que tivese éxito, requiríase a captura da liña Transloy, que unía Transloy con Le Sars. O asalto a Le Transloy viuse dificultado polas choivas que converteron o campo de batalla nun lodeiro. O único progreso da ofensiva foi a captura o 7 de outubro de Le Sars.
Haig estaba satisfeito cos resultados, pero Gough pretendía que se realizase un ataque ás trincheiras xermanas Frankfurt e Munich e a vila de Grandcourt. A trincheira Frankurt foi conquistada pero a Munich resistiu, así como Grandcourt.
Ribeira do Coto, Santa María de Neda, Neda
Ribeira do Coto é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Tiña 28 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 14 homes e 14 mulleres.
Ofensiva do Somme
Resultados
O resultado non foi claramente favorable para ningún dos dous bandos. Os aliados non puideron avanzar máis de 8 quilómetros pero os alemáns sufriron moitas baixas.
Antes da ofensiva, os alemáns consideraban que o Exército británico era moito máis feble que o francés ou ruso, e polo tanto máis fácil de derrotalo. De feito, a gran maioría de soldados británicos que morreron no Somme, eran voluntarios que se alistaran no inicio do conflito en 1914. Isto significa que as perdas británicas non abranguían corpos ou divisións experimentadas e de elite. Non obstante, a infantería alemá perdida era parte do exército regular e supuña graves perdas para Alemaña.
Baixas
O 15 de novembro, nunha xuntanza franco-británica, determinouse que as perdas foran 485.000 soldados entre feridos e mortos para os aliados e 630.000 para os alemáns. O historiador británico Frederick Maurice estimou en 164.000 as perdas xermanas. A disparidade de cifras débese a dous elementos: por unha banda, os recontos de homes realizábanse diariamente no bando aliado, pero cada dez días no bando alemán. Por outra banda, cada un alterou os datos para evidenciaren o seu éxito fronte ao fracaso do adversario. Hoxe estímase en 623.000 baixas aliadas e en 465.000 a 600.000 as alemás.
Penarredonda, Belesar, Vilalba
Penarredonda é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 19 habitantes (6 homes e 13 mulleres).
As Barrosas, Régoa, Cedeira
As Barrosas é un lugar da parroquia de Régoa no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 12 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 6 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 14 habitantes.
Toroño, Culleredo, Culleredo
Toroño é un lugar da parroquia de Culleredo, no concello coruñés de Culleredo na comarca da Coruña. Segundo o IGE, en 2016 tiña 159 habitantes (82 homes e 77 mulleres).
Cresconio
Defensa do Reino de Galicia
miniatura|Torres de Catoira. No contexto das loitas entre Fernando I o Magno de Castela e o rei galaico-leonés Bermudo III, Galicia foi arrasada pola invasión dos normandos do conde danés Ulv Galiciefarer. Ante tal ameaza, Cresconio asumiu o liderado da nobreza galega, reuniu un exército e derrotou aos viquingos perseguíndoos ata a súa expulsión.
Fortificou o Castellum Honesti, hoxe Torres de Oeste en Catoira no nacemento da ría de Arousa por mor de bloquear futuras incursións a través do río Ulla.
Ergueu, asemade, con idéntica finalidade as murallas da cidade de Santiago de Compostela.
Invalid Litter Dept.
"Invalid Litter Dept." é unha canción da banda estadounidense de post-hardcore, At the Drive-In, editado o 12 de marzo do 2001 como terceiro sinxelo do seu álbum Relationship of Command. Foi lanzado en varios formatos internacionais.
Cresconio
Defensa do Reino de Galicia
Nas sagas escandinavas Jacobsland (país de Santiago) era o nome que recibía o Reino de Galicia. O seu carácter de cidade santa estimulaba a cobiza por apoderarse dos seus tesouros.
Engrandecemento de Santiago de Compostela
miniatura|esquerda|Plano da muralla de Santiago de Compostela en 1595. Cresconio procurou o engrandecemento da diocese de Iria Flavia-Santiago. Como tesoureira do sartego de Apóstolo Santiago, entendía que lle correspondía un lugar punteiro entre os reinos da cristiandade occidental. Deste xeito, titulábase Episcopus Iriensis et Apostolicae Sedis.
A autoproclamación de Santiago como sé apostólica, estando recente o cisma de Oriente coa sé apostólica de Santo André (Constantinopla) provocou a rápida reprensión de Roma. O papa León X reaccionou contra o episcopus galliciensis e o Concilio de Reims de 1049 excomungouno. Porén, Cresconio, sen ver minguada a súa autoridade en Galicia e León, seguiu utilizando o título de bispo da sé apostólica, e así o fixeron todos os seus sucesores.
Goberno da Igrexa galega
En 1056 presidiu o Concilio de Compostela. Nel prohibiuse o uso de armas aos cregos e obrigóuselles a se afastaren das súas mulleres. Ordenou a apertura de escolas en igrexas e parroquias e combateu as supersticións galaicas de raíz céltica ou prerromana. Isto último con escaso éxito. Recoñecían a súa autoridade os bispos de Lugo, Dumio, Oviedo e Porto.
Figura política
miniatura|300px|Panteón dos Reis da [[Basílica de Santo Isidoro de León onde recibiu sepultura o cadáver do rei García de Galicia.]] Gañouse a confianza de Fernando I de Castela, logo de que este se fixera co territorio de Galicia tras as batallas de Tamarón contra Bermudo III e Monterroso contra a nobreza galega. O monarca castelán confioulle a educación do seu fillo García de Galicia. Disque Cresconio convenceuno para restaurar un reino de Galicia independente. Tal como for Cresconio acabou coroando como monarca do Reino de Galicia a García á morte do seu pai.
Servais Stradivarius
Historia
O seu máis famoso propietario, e de quen recibe o seu nome, foi o violonchelista belga Adrien François Servais, quen o adquiriu probablemente na Rusia, da princesa Youssopov, contra o 1848. Trala morte do chelista foi herdado polo seu fillo Joseph e, tras moitas dificultades, foi adquirido polo Smithsonian Institute en 1981. Dende decembro de 1987 está exposto xunto ao Cuarteto Stradivarius de Herbert R. Axelrod na Sala de Instrumentos Musicais do Museo Smithsoniano en Washington DC.
A súa característica principal é a especial proporción do instrumento. O tamaño da caixa dos violonchelos Stradivarius é variable, entre 72,3 e 78,7 cm, e este exemplar de 1701 ten o tamaño máximo, cun mastro proporcionado, fronte ao resto dos chelos da época, que adoitaban ter menor tamaño, achegándose ao tamaño medio da viola da gamba.
Este instrumento é cedido polos Museos Smithsonianos para a celebración de diversos concertos na súa sede, e a determinados solistas para concertos e gravacións, entre as que destacan as seis suites para violoncello só de J. S. Bach (1992), interpretadas polo holandés Anner Bylsma.
Diego Peláez
Diego Peláez     ou Diego Páez   nado en Aragón en data descoñecida e finado desterrado de Galicia, en Aragón, en data tamén descoñecida, foi unha das figuras máis salientables da nobreza eclesiástica da Galicia medieval. Nomeado polo rei Sancho II de Castela, foi bispo de Iria e Compostela do 1071 ao 1088, e contribuíu á grandeza da diocese e do Señorío de Santiago no século XI.
Goberno en Compostela
Foi designado como bispo logo de ser apreixado o rei García de Galicia polo seu irmán o rei de León Afonso VI. Porén, foi sempre sospeitoso de apoiar o malfadado rei galego.
Acometeu a reorganización dos extensos territorios do Señorío feudal de Santiago. Este posesión feudal abranguía as terras entre o río Iso e o Atlántico. Esforzouse por mellorar a xustiza, a administración e a defensa militar fronte os ataques normandos e os conflitos interiores.
Acuñou moeda e deu un importante pulo ao intercambio comercial.
Aplicou medidas contra a indisciplina do clero, chegou a acordos co mosteiro de San Paio de Antealtares plasmados na Concordia de Antealtares e limitou a expansión do poderío bieito do Mosteiro de San Martiño Pinario. miniatura| TEMPORE PRESVLIS DIDACI INCEPTVM HOC OPVS FVIT (En tempo do prelado Diego comezouse esta obra). Capela do Salvador, [[Catedral de Santiago de Compostela. ]] Iniciou, ao redor do ano 1075, as obras da gran catedral románica de Santiago. A anterior fora destruída polas incursións devastadoras do caudillo musulmán Almanzor durante os días do rei galego Vermudo II. A través da escola catedralicia atraería o máis florido da cultura europea do momento. Puxo as obras baixo a dirección do mestre Bernardo. Impulsou as peregrinacións a través do Camiño de Santiago ata facer delas un fenómeno de escala continental.
Considéraselle un dos impulsores da reforma gregoriana nos reinos hispánicos.
Liortas políticas
Dende a súa fasquía de figura política, salienta o seu enfrontamento co rei de León Afonso VI. Ao reconquistar este monarca a taifa de Toledo (1085), Peláez tentou que a vella capital visigótica non fose a nova cabeceira eclesiástica e política dos reinos cristiáns. Santiago de Compostela arelaba ocupar esa posición como sé apostólica e meta de cristiandade xacobea dende Armenia ata Fisterra. Pero nin a galega sé de Braga, nin a castelá de Toledo estaban dispostas a ceder o que entendían que eran os seus dereitos históricos. Braga fora restaurada polo rei García de Galicia; Toledo érao agora por Afonso VI de León.
Semella que se viu envolto no levantamento do líder da nobreza galega Rodrigo Ovéquiz. Este foi un conflito violento que o rei leonés tardou dous anos en sufocar. Estas axitacións, animadas tanto dende a nobreza laica como eclesiástica, determinaron ao monarca a dividir o reino de Galicia en dúas tenzas feudais. Unha, en 1090, baixo o mando do conde Raimundo de Borgoña e a súa filla Urraca (totia Gallecia Imperatrix) ao norte do río Miño. Outra, en 1095, baixo Henrique de Borgoña e a súa filla ilexítima Tareixa nas terras portucalenses.
Acusación e caída
Neste clima de inestabilidade política, Diego Peláez sofre a acusación de traizón. Semella que conspirou para restaurar a independencia do reino de Galicia coa alianza do caudillo normando Guillerme o Conquistador.
Esta acusación tivo como consecuencia a súa deposición no Concilio de Husillos (1088). Asemade foi encarcerado e humillado por Afonso VI. O papa Urbano II desautorizou fulminantemente o monarca e confirmou o bispo na súa sé de Santiago de Compostela.
As presións da corte castelá-leonesa e do arcebispo Bernardo de Toledo acadaron que Peláez fose finalmente despoxado da súa diocese. O Papa, porén, dispuxo que podía exercer o ministerio episcopal no caso de que outra diocese o chamase. En 1904 escapou da prisión e refuxiouse en Aragón. Ese mesmo ano, nomeouse ao cluniaco francés Dalmacio, bispo de Iria e Compostela. Dalmacio fora enviado polo poderoso abade Hugo de Cluny coa misión encuberta de arranxar os desacordos entre os condes Raimundo e Henrique de Borgoña. Tras a morte de Urbano II, o novo papa Pascual II recoñeceu que fora xustamente deposto.
Digimon Adventure:
Argumento
No ano 2020, unha serie de ciberataques ocorren en Tokio e son o resultado de eventos catastróficos noutro mundo dentro de Internet, o Mundo Dixital, onde viven unhas criaturas chamadas Digimon. Mentres se preparan para o campamento de verán, sete nenos son transportados ao Mundo Dixital onde adquiren Digivices e compañeiros Digimon ao saber que foron escollidos para deter ameazas descoñecidas para os seus mundos.
Personaxes
Os oito nenos elixidos aparecen primeiro, seguidos dos seus compañeiros Digimon.
Enerxía reticular
Non é posible medir a enerxía reticular directamente, mais se se coñece a estrutura e composición dun composto iónico, pode calcularse, ou estimarse, mediante a ecuación que proporciona o modelo iónico e que se basea entre outras leis na Lei de Coulomb. Alternativamente, pódese calcular indirectamente a través de ciclos termodinámicos.
Modelo iónico
O modelo iónico, é dicir, o que considera o sólido iónico como formado por catións e anións unidos por forzas electrostáticas, é un caso límite de enlace en sólidos e é válido, só, cando existe unha gran diferenza de electronegatividade entre ambos elementos.
Nun sólido idealmente iónico, os electróns atópanse completamente localizados nos ións correspondentes e suxeitos só á influencia dos seus núcleos respectivos. Non existe deslocalización de electróns como no caso dos sólidos metálicos nin compartición dos mesmos como nos sólidos covalentes. Como consecuencia desta estrita localización dos electróns, os sólidos iónicos non conducen a corrente eléctrica, polo que son illantes.
Ciclo de Born-Haber
miniatura|250px|Ciclo de Born–Haber para o [[NaCl.]] A enerxía reticular tamén se pode determinar experimentalmente dun modo indirecto aplicando a lei de Hess, que é un caso particular do primeiro principio da termodinámica. Neste caso úsase o chamado ciclo de Born-Haber que consiste en avaliar un ciclo termodinámico que é o resultado de considerar, ou ben a enerxía posta en xogo na formación do composto iónico sólido por un camiño directo, é dicir, a partir dos elementos que forman o composto no seu estado estándar, ou ben a enerxía transferida na formación de dito composto a partir dos seus elementos en estado estándar pero a través dun camiño indirecto que comprende varias etapas:
Premios á calidade lingüística en lingua galega
Os Premios á calidade lingüística en lingua galega premian os mellores traballos de curso, de fin de grao ou proxectos de fin de carreira e traballos de fin de mestrado escritos en galego da Universidade de Santiago de Compostela.
No curso 2017-2018 chegaron á súa XIV edición.
Mil primaveras máis
miniatura|Inscricións na tumba de Álvaro Cunqueiro, no Antigo cemiterio de [[Mondoñedo, con referencia ó seu texto 'Mil primaveras máis'.]]
Mil primaveras máis é un texto de Álvaro Cunqueiro no que fai unha defensa da lingua galega. Está encadrado nun discurso que deu nunha homenaxe que lle fixeron en Vigo o 24 de abril de 1980.
Formigal
miniatura|Formigal en 2007 Formigal é unha localidade española da provincia de Huesca, situada no concello de Sallent de Gállego. Está situada 1.550 metros de altitude e aos pés da peña Foratata (2.341 m.).
Descrición
Está formada pola urbanización anexa á estación de esquí de Aramón Formigal, a escasos quilómetros da fronteira con Francia, onde se accede a través do porto do Portalet.
Mil primaveras máis
Amais dunha apoloxía, pode ser lido en clave simbólica como unha vontade colectiva do pobo galego respecto do mantemento da súa lingua propia.
Recoñecemento
En 2019 creouse o Premios Mil Primaveras para valorar proxectos de normalización lingüística da lingua galega.
454
Outros
Historia ano a ano
Rafer Johnson
Rafer Lewis Johnson Lewis, nado en Hillsboro (Texas) o 18 de agosto de 1935 e finado en Sherman Oaks o 2 de decembro de 2020, foi un decatleta e actor de cinema estadounidense. Gañou a medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de 1960 e a medalla de prata en 1956. Previamente gañara o ouro nos Xogos Panamericanos de 1955. Tamén foi o portador da bandeira dos Estados Unidos nos Xogos Olímpicos de 1960 e acendeu a chama olímpica nos Xogos Olímpicos de Los Ángeles en 1984.
En 1968 el, o futbolista Rosey Grier e o xornalista George Plimpton derribaron a Sirhan Sirhan momentos despois de que disparase fatalmente a Robert F. Kennedy.
Despois de retirarse do atletismo, Johnson converteuse en actor, comentarista deportivo e foi fundamental na creación dos Special Olympics de California. A súa carreira interpretativa inclúe aparicións en The Sins of Rachel Cade (1961), o filme de Elvis Presley Wild in the Country (1961), Pirates of Tortuga (1961), None but the Brave (1965), dous filmes de Tarzan con Mike Henry, The Last Grenade (1970), Soul Soldier (1970), Roots: The Next Generations (1979), Think Big (1990) e o filme de James Bond de 1989 007: Licencia para matar, con Timothy Dalton.
Primeiros anos
Johnson naceu en Hillsboro, Texas, mais a súa familia trasladouse a Kingsburg, California, cando tiña cinco anos. Durante un tempo, eran a única familia negra na cidade. Foi un atleta versátil, xogou nos equipos de fútbol, béisbol e baloncesto na escola secundaria de Kingsburg. Tamén foi elixido presidente da clase, tanto na escola secundaria como na preparatoria. Aos 16 anos sentiuse atraído polo décatlon despois de ver competir o dobre campión olímpico Bob Mathias, heroe local de Tulare a 40 km de Kingsburg. Díxolle ao seu adestrador, "eu podería superar a maior parte deses tipos".
El competiu no seu primeiro encontro en 1954 no seu primeiro ano na Universidade de California, Os Ánxeles (UCLA). O seu progreso no evento foi impresionante, rompeu a marca mundial na súa cuarta competencia. Formou parte da fraternidade de Pi Lambda Phi, a primeira fraternidade non discriminatoria dos Estados Unidos, e foi presidente da clase en UCLA. En 1955, na Cidade de México, gañou o título nos Xogos Panamericanos.
Xogos Olímpicos
Johnson clasificouse tanto no décatlon como no salto de lonxitude para os Xogos Olímpicos de 1956 en Melbourne. Con todo, viuse obstaculizado por unha lesión e perdeu o seu lugar no salto de lonxitude. A pesar desta desvantaxe, conseguiu lograr o segundo lugar no décatlon detrás do seu compatriota Milt Campbell. Esa foi a súa última derrota no evento.
Debido ás lesións, Johnson perdeuse as tempadas de 1957 e 1959 (este último debido a un accidente de coche), mais rompeu a marca mundial en 1958 e 1960. A coroa da súa carreira chegou nos Xogos Olímpicos de 1960 en Roma. O seu máis serio rival era Yang Chuan-Kwang (CK Yang) de Taiwán. Yang tamén estudou en UCLA e os dous adestraron xuntos co adestrador de atletismo Elvin C. "Ducky" Drake e convertéronse en amigos. No décatlon, o liderado ía e viña entre eles. Finalmente, despois de nove eventos, Johnson superou a Yang por unha pequena marxe, pero Yang sabía que era mellor no evento final, o 1500 m. Non obstante, Johnson logrou manterse o suficientemente preto de Yang para gañar o ouro. Con esa vitoria, Johnson terminou a súa carreira deportiva.
Mentres que adestraba para os Xogos Olímpicos de 1960, o seu amigo Kirk Douglas contoulle sobre un papel en Spartacus, Douglas pensou que podería ser o gladiador etíope Draba, que se nega a matar a Espartaco (interpretado por Douglas) despois de derrotalo nun duelo. Johnson leu e conseguiu o papel, pero viuse obrigado a rexeitalo porque a Unión Atlética de Afeccionados lle dixo que o convertería nun profesional e polo tanto non elixible para os Xogos Olímpicos. O papel finalmente foi a outro alumno de UCLA, Woody Strode. En 1960, comezou a actuar en filmes e traballou como comentarista deportivo. Na tempada 1963-1964, apareceu nun episodio do drama de ABC sobre a vida universitaria Channing, protagonizada por Jason Evers e Henry Jones. Johnson fixo varias aparicións no cinema, incluíndo o filme de James Bond 007: Licencia para matar como un axente da DEA. Despois da súa carreira como actor, traballou a tempo completo como comentarista deportivo na década de 1970.
Despois dos Xogos Olímpicos
Johnson serviu brevemente no Corpo de Paz xusto despois da súa fundación en 1961. En 1968, traballou na campaña presidencial de Robert F. Kennedy e coa axuda de Rosey Grier, atrapou a Sirhan Sirhan inmediatamente despois de asasinar a Kennedy. O autor analiza a experiencia na súa autobiografía, The Best That I Can Be.
Rafer Johnson é o voceiro de pista e campo de xogos de Hershey e estivo moi involucrado nas Olimpíadas Especiais do Sur de California. Despois de asistir á primeira competición das Olimpíadas Especiais en Chicago en 1968, realizada polo seu fundadora, Eunice Kennedy Shriver, que o inspirou para involucrarse. Johnson, xunto cun pequeno grupo de voluntarios, fundou as Olimpíadas Especiais de California no ano 1969 mediante a realización dun concurso no Los Angeles Memorial Coliseum con 900 persoas con diversidade intelectual. Despois dos primeiros Xogos de California en 1969, Johnson converteuse nun dos membros orixinais do Consello de Administración. Traballou coa Xunta dos Xogos para recadar fondos e ofrecer un modesto programa de natación e atletismo. En 1983, correu para o presidente da Xunta para aumentar a participación da Xunta, reorganizar o persoal para empregar máis eficazmente os talentos de cada persoa e ampliar os esforzos. Foi elixido presidente e serviu no cargo ata 1992, cando foi nomeado Presidente da Xunta de Gobernadores.
O irmán de Johnson, Jimmy, é membro do Prol Football Hall of Fame e a súa filla Jennifer competiu en volei praia nos Xogos Olímpicos de 2000 en Sídney despois da súa carreira colexial en UCLA.
Honras
Johnson foi nomeado Deportista do Ano en 1958 pola revista Sports Illustrated e gañou o premio James E. Sullivan como atleta afeccionado superior nos Estados Unidos en 1960, rompendo a barreira da cor dese premio. Foi escollido para acender a chama olímpica durante a cerimonia de apertura dos Xogos Olímpicos de 1984 nos Ánxeles. En 1994, foi elixido na primeira selección do Salón da Fama Mundial dos Deportistas Humanitarios. En 1998, foi nomeado un dos 100 mellores atletas de América do Norte de ESPN do século XX. En 2006, a NCAA nomeouno un dos 100 estudantes atletas máis influentes dos últimos 100 anos.
O 25 de agosto de 2009, o gobernador Schwarzenegger e Maria Shriver anunciaron que Johnson sería un dos trece en ingresar ao Salón da Fama de California no Museo de California ese ano. A cerimonia de indución foi o 1 de decembro de 2009, en Sacramento, California. O Rafer Johnson Junior High School de Kingsburg, California leva o seu nome, do mesmo xeito que a Rafer Johnson Community Day School e o Centro Infantil Rafer Johnson en Bakersfield, California. Esta última escola ten clases para estudantes de educación especial dende o nacemento ata os cinco anos.
Izumo Taisha
Izumo Taisha (出雲大社; tamén Izumo no Ōyashiro)é un dos mais antigos santuarios xintoístas do Xapón, localizado en Izumo na prefectura de Shimane. Foi construído en honra ao deus Ōkuninushi-no-mikoto.
Santo Paio de Abaixo, Reboreda, Redondela
Santo Paio de Abaixo é un lugar da parroquia de Reboreda, no concello pontevedrés de Redondela, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2012 tiña 603 habitantes (294 homes e 309 mulleres).
Honshu
Honshū (本州, ほんしゅう) é a illa principal do arquipélago xaponés, noutro tempo chamada Hondo. Limita ao norte coa illa de Hokkaido polo estreito de Tsugaru, ao sur con Shikoku polo mar Interior e ao suroeste con Kyūshū polo Estreito de Kanmon.
A poboación de Honshū é de 98 352 000 habitantes (1990) (89 101 702 en 1975), e está concentrada nas chairas existentes, especialmente na chaira de Kanto, onde reside o 25% da poboación en e ao redor de Toquio e Yokohama. Outras cidades importantes son Nagoia, Osaca, Kobe, Quioto, Hiroxima e Sendai. A illa divídese en cinco rexións e 34 prefecturas, entre elas o Toquio metropolitano.
Xeografía
A illa ten aproximadamente 1.300 km de longo e varía dos 50 aos 230 km de largo, e a súa superficie total é de 227.942,85 km², ao redor do 60% da superficie total do Xapón, o que a fai un pouco máis grande que Gran Bretaña. A súa superficie terrestre estivo aumentando co levantamento costeiro no norte, pero o aumento global do nivel do mar diminuíu estes efectos. Honshu ten un perímetro de 5.450 km de costa.
É unha illa montañosa e volcánica, e nela prodúcense numerosos terremotos, como o gran terremoto de Kantō de setembro de 1923 que danou gravemente Toquio, e o terremoto e tsunami de Sendai de 2011 que moveu a parte nordeste da illa ata 5,3 metros mentres causaba tsunamis devastadores. O pico máis alto é o volcán activo Monte Fuji, con 3776 m. que converte a Honshu na 7ª illa máis alta do mundo. Hai moitos ríos, incluíndo o Shinano, o máis longo do Xapón e o río Tone, coa conca máis grande. Os Alpes xaponeses percorren a lonxitude de Honshu, dividindo a costa do noroeste (mar do Xapón) da costa do sueste (Pacífico ou mar interior); O clima é moi variable xeralmente subtropical húmido nas partes meridionais e costeiras da illa e continental húmido nas zonas norteñas e interiores.
Rexións administrativas e prefecturas
A illa está dividida en cinco rexións nominais e 34 prefecturas, incluíndo Toquio metropolitano. Administrativamente, algunhas illas máis pequenas inclúense dentro destas prefecturas, incluíndo as Illas de Ogasawara, Illa de Sado, Izu Shima e Illa de Awaji.
As rexións e prefecturas son:
Honshū está unida ás demais illas do Xapón por túneis ou pontes
José Loureiro Crespo
Vida persoal
Casou con María Pazos Peleteiro en 1912 e foi pai de María Teresa, Victoria, José e Manuel (que finou en 1920).
Perrodríguez, Belesar, Vilalba
Perrodríguez é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Good Night
"Good Night" (en galego: "Boas noites") é a primeira curtametraxe de The Simpsons, que apareceu en The Tracey Ullman Show. Emitiuse orixinalmente o 19 de abril de 1987, durante o terceiro episodio de The Tracey Ullman Show, sendo tamén a primeira aparición da familia Simpson na televisión. Tras tres temporadas en Tracey Ullman, as curtas serían adaptadas para crear unha serie animada independente, chamada The Simpsons. A curta "Good Night", desde aquela, foi de novo emitida na serie no episodio "The Simpsons 138th Episode Spectacular", xunto a outras, sendo ademais incluída como extra no DVD da primeira temporada.
Argumento
Bart pregúntalle a Homer que é a mente, e Homer respóndelle de xeito que Bart contempla filosoficamente os asombros desta. Lisa escoita como Marge lle di: "Boas noites, Lisa. Non deixes que as chinches te piquen". Isto cáusalle medo, crendo que as chinches a van picar. Maggie queda traumatizada tras escoitar a letra dunha canción de berce que Marge canta para ela. Ela soña que está sobre a póla dunha árbore, a cal rompe facendo que a nena caia ao río.
Cando Homer e Marge están na súa cama, Homer di que eles son probablemente os mellores pais do mundo. Despois de bicarse, os tres cativos chegan correndo á porta axitando freneticamente os seus brazos. Marge ofrécelles durmir con eles, polo que os nenos se meten na cama de Homer e mais Marge. Un a un os membros da familia van pechando os ollos, sendo Maggie a última en caer durmida.
Orixes
Groening concibiu aos Simpson por vez primeira na recepción da oficina de James L. Brooks. Fora chamado para que lle presentase unha serie de curtametraxes animadas, coa intención de presentar a súa historieta chamada Life in Hell. Cando se deu conta de que a animación de Life in Hell necesitaría rescindir os dereitos de publicación da obra, Groening decidiu ir noutra dirección. Bosquexou ás présas a súa versión dunha familia disfuncional, chamando os personaxes como membros da súa propia familia. "Bart" foi sacado do irmán máis vello de Groening, Mark, aínda que lle deu un nome diferente que elixiu como anagrama de "brat".
Esta curta foi escrita por Matt Groening, quen ademais tamén fixo o storyboard. Os debuxos da familia eran bastante crus, debido a que Groening enviara bromas básicas aos animadores, asumindo que eles os corrixirían; non obstante, estes debuxaron seguindo exactamente os orixinais. A animación foi producida por Klasky Csupo, con Wesley Archer, David Silverman e Bill Kopp como animadores e directores da curta.
¡¡Revolución!!
¡¡Revolución!! foi un periódico editado en Pontevedra entre 1931 e 1932.