cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Raimon
Traxectoria
En 1964 aparece un terceiro EP no que destacan as cancións D'un temps, d'un país e Cançó de les mans. No mesmo ano ve a luz un primeiro LP, gravado en directo cun público reducido. Contén versións da maioría das cancións publicadas previamente máis dous temas novos: Si em mor ("Se morrer") e Cantarem la vida. É curiosa a intervención da censura sobre esta última canción. Onde soamente se debería escoitar a frase Cantarem la vida d'un poble que no vol morir ("cantaremos a vida dun pobo que non quere morrer"), a censura obrigou a acrecentar un coro de voces que repite Israel, Israel, para 'desactivar' politicamente a canción e deixala inservíbel para o cada vez máis presente catalanismo político e cultural.
Xa en 1965, Raimon canta por primeira vez en Barcelona sen a compaña de Els Setze Jutges ou doutros cantantes; e no mesmo ano comezan as súas actividades internacionais (con participación, por exemplo, na universidade belga de Lovaina). Tamén publica un EP con catro cancións de amor dedicadas á que no ano seguinte será a súa muller.
En 1966 celebra o seu histórico recital ao aire libre no Instituto Químico de Sarrià, o primeiro acto realmente masivo da canción catalá, e fai as súas primeiras actuacións en Francia e Alemaña. Precisamente, en Francia sae un álbum gravado en directo o 7 de xuño no Olympia, co que o ano seguinte gañará o premio Francis Carco ao mellor cantante estranxeiro, outorgado pola Académie du Disque Français. Nesa obra aparecen moitos temas xa coñecidos, incluída unha versión non censurada do seu Diguem no, pero tamén outros temas inéditos no Estado español.
En 1967, no Teatre Romea fai a que será a primeira quenda de recitais dun cantante en lingua catalá. Tamén actuaría en Cuba, Suíza e outros países. Froito dun concerto celebrado a comezos de ano (28 de xaneiro) será o álbum gravado ao vivo Raimon al Palau, don doce cancións xa coñecidas. Segundo os expertos na súa obra, o máis salientábel deste álbum o intenso ambiente que se respira na gravación ao vivo, onde fica patente que Raimon é máis que un cantante: é o voceiro dunhas inquedanzas sociais e políticas que comparte un público cada vez máis amplo, e xa non só mozos e estudantes.
O ano 1970 trae un novo SG cunha primeira cara integramente dedicada a musicar obras de poetas en lingua catalá do século XV. Porén, nin a antigüidade dos 'compositores' serviu para eludir a man da censura, que por exemplo impediu que a canción Desert d'amics ("Deserto de amigos") figurase co seu título orixinal, Presoner ("Prisioneiro").
Durante os anos seguintes, Raimon continuou publicando novos discos, e con cada vez maior proxección internacional (a sempiterna Francia, pero tamén os Estados Unidos, o Uruguai, o Chile ou a Arxentina), e continúa cos seus recitais multitudinarios, vistos con cada vez maior receo por parte do stablishment franquista.
En 1975, mentres que o ditador Franco agoniza, Raimon canta no Palau d'Esports de Montjuïc. Será neste escenario onde estree un dos clásicos do seu repertorio: Jo vinc d'un silenci ("Eu veño dun silencio"). O ano seguinte, en plena efervescencia predemocrática, canta no Pavillón dos Deportes do Real Madrid. En principio sería o primeiro de catro recitais, pero os outros tres acabaron sendo prohibidos polos residuos do réxime en disolución. No verán de 1976 dá o seu único recital nas «Sis Hores de Cançó» ("Seis Horas de Canción"), en Canet de Mar: será o seu concerto máis concorrido, con máis de sesenta mil persoas.
A partir deste momento, Raimon dedicará moitos esforzos para evitar entrar no chamado Museo da Resistencia, fuxindo cada vez máis dos concertos multitudinarios e evitando a instrumentalización da súa figura e da súa música por parte de formacións políticas.
Coa intención de reunir tod a súa obra, en 1981 Raimon volve gravar todas as súas cancións, con novos arranxos de Manuel Camp e Antoni Ros Marbà. O resultado é un conxunto de dez discos cos que gañaría o «Premi Ciutar de Barcelona», e nos que os temas fican agrupados tematicamente. O décimo disco, Testimonis, está dedicado a gravacións ao vivo, e inclúe unha versión de Al Vent cantada en xaponés por unha coral nipoa.
En 1983, Raimon publica Les hores guanyades, un diario con reflexións sobre o momento político (intento de golpe de Estado do 23-F), o labor artístico e outros temas. A partir deste momento, o cantautor valenciano prodigarase cada vez menos en público e gravará cancións con moita intermitencia (por exemplo, non editou nada entre 1985 e 1987).
Tamén tardará unha década en gravar un disco con cancións novas. Contodo, iso non significa que estivese inactivo, xa que conformou un grupo estábel que o acompañaba nas súas actuacións, con guitarras, contrabaixo, violoncello e acordeón. En 1992 volve de xira polo Xapón, canta en universidades norteamericanas e sorprende a moita xente facéndose cargo de Literal, un programa de TVE-Catalunya dedicado aos libros.
En 1993 aparece un novo CD de Raimon (con 121 cancións ordenadas tematicamente), que se alzará cun premio máis, neste caso o da Nouvelle Académie du Disque Français.
A comezos de 1997 a Generalitat de Cataluña concederalle a Medalla de Ouro da institución (poucos anos antes rexeitara a Creu de Sant Jordi), e concentra os seus concertos sobre todo na área mediterránea. Probabelmente foi neste ano que viviu un dos episodios máis desagradábeis da súa carreira (censura da ditadura á parte). Na madrileña Plaza de las Ventas actuou nunha homenaxe a Miguel Ángel Blanco, o edil do Partido Popular asasinado pola banda terrorista ETA. Un sector do público recibiuno e despediuno con asubíos por cantar en catalán, sobre todo pola canción País Basc (prohibida no franquismo).
A finais dese ano aparece o CD Recitals al Palau, unha selección de temas de actuacións anteriores gravadas ao vivo, e onde toman protagonismo figuras recorrentes como Ausiàs March ou Salvador Espriu. En 1999 publica unha compilación con todos os seus temas de carácter amoroso, Les cançons d'amor. Xa en 2000 volverá editar unha escolma de éxitos á que sumará pezas inéditas xunto con musicacións de poetas do século XV.
Bugallido, Negreira
San Pedro de Bugallido é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Segundo o padrón municipal (INE 2014) ten 213 habitantes (95 homes e 128 mulleres) -94 menos ca en 1999-, distribuídos en 9 entidades de poboación.
Jeison Murillo
Jeison Fabián Murillo Cerón, nado en Cali o 27 de maio de 1992, é un futbolista colombiano. Xoga de defensa central e o seu equipo actual é o Celta de Vigo.
Traxectoria
O 15 de xaneiro de 2020 anunciouse a súa cesión ata final de tempada ó Celta de Vigo. O 17 de setembro de 2020, Murillo foi cedido outra tempada ó Celta.
Covas, Negreira
Festas
Aínda que a súa patroa é Santa María, unha festa moi importante é Nosa Señora das Neves que se celebra o 5 de agosto.
Xosé Manuel Moo
Xosé Manuel Moo Pedrosa, nado en Salvaterra de Miño en 1973, é un editor e tradutor galego.
Traxectoria
É licenciado en Filoloxía pola Universidade de Vigo. Tras exercer a docencia en Vigo como profesor de Lingua galega na Facultade de Tradución e Interpretación, en 1999 comezou a traballar con materiais para o ensino e en 2001 entrou a traballar en Edicións Xerais de Galicia, como coordinador editorial en diversas áreas.
Na súa faceta de tradutor, cómpre sinalar que foi o encargado de trasladar ao galego a obra Fariña do autor coruñés Nacho Carretero ou A rebelión dos coellos de Ariel Dorfman.
Irène Joliot-Curie
Casamento e Nobel
miniatura|esquerda|Irène + Frédéric (1934) No 1926 casou con Frédéric Joliot, colaborando ambos no estudo da radioactividade natural e artificial, transmutación dos elementos e física nuclear. No 1935 ambos conseguiron o Premio Nobel de Química. No 1938, a súa investigación sobre a acción dos neutróns nos elementos pesados foi un paso importante no descubrimento da fisión nuclear. No 1937 foi nomeada profesora na Facultade de Ciencias de París, e no 1946, directora do Instituto de Radiación.
Activista da paz, tivo un forte interese nos dereitos da muller, chegando a ser membro do Comité Nacional da Unión de Mulleres Francesas e do Consello Mundial da Paz. Ocupou a Cátedra de Física Nuclear na Sorbona, e foi asemade nomeada Vicesecretaria de Estado para a Investigación Científica. Foille concedida a Lexión de Honra francesa.
Frédéric e Irene Joliot-Curie tiveron unha filla, Helena, e un fillo, Pierre.
Morreu en 1956 a causa dunha leucemia contraída no seu traballo.
Aro, Negreira
San Vicenzo de Aro é unha parroquia situada ao leste do concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Segundo o padrón municipal (INE 2014) ten 270 habitantes (125 homes e 145 mulleres) distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 364 habitantes.
Xeografía
Está bañada polos ríos Barcala, Pequeno e Corzán.
Patrimonio
A igrexa de San Vicenzo foi construída entre finais do século XVIII e comezos do XX. Os muros laterais foron construídos por tramos, e a fachada ten un gran frontón recto. O templo é de nave única, cunha gran bóveda de canón corrida e unha bóveda de arestas no presbiterio. A carón da igrexa está o hórreo de San Vicenzo.
No lugar de Camiño Real foi construída a mediados do século XX unha escola, financiada pola Sociedad Barcalesa de Barcala (Cuba).
Festas
As festas parroquiais teñen lugar o 22 de xaneiro. Celébrase tamén o Corpus Christi e a festa do Carme o 16 de xullo.
Naxma Idris
Naxma Abdala Idris (نجمة عبدالله إدريس), nada en Kuwait o 25 de decembro de 1952, é unha escritora, xornalista e profesora kuwaití.
Traxectoria
En 1976 graduouse na Universidade de Kuwait en literatura árabe. En 1987 doutorouse pola Escola de Estudos Orientais e Africanos da Universidade de Londres, cunha tese sobre "O concepto da morte e o seu desenvolvemento na poesía árabe moderna". Deu clase no ensino secundario en Kuwait entre 1976 e 1981, e na Universidade de Kuwait entre 1987 e 2007. Idrees comezou a escribir poesía e investigar cando estaba na Universidade. Publicou a maior parte dos seus primeiros traballos na revista Al-Bayan, publicada pola Asociación de Escritores de Kuwait. Uniuse á Asociación de Escritores de Kuwait sendo nova, e atopou moito apoio por parte dos demais membros, e con este estímulo comezou a participar en recitais organizados pola asociación. En 2010 pasou a ser redactora xefe da revista Al-Bayan.
Adoita participar na Semana Cultural que organiza o Consello Nacional de Cultura, Artes e Literatura que ten lugar anualmente en diferentes países de fala árabe. A primeira participación de Idrees coa NCCAL foi en Marrocos en 1979, durante a cal formou parte da delegación cultural de Kuwait. Desde entón participou en conferencias, foros culturais e recitais en ligares como Bagdad, O Cairo, os Emiratos Árabes Unidos, París, Rabat, Tunes, Arxel, Muscat ou Iemen.
Xosé Manuel Martínez Oca
Xosé Manuel Martínez Oca, nado na Estrada o 1 de xuño de 1942, é un escritor galego.
Traxectoria
Participou no Concurso de Narracións Modesto R. Figueiredo e foi premiado cinco veces. Publicou o seu primeiro relato en galego en 1976, Un home no corral.
Nunha autopoética para o Boletín Galego de Literatura, en 1994, o autor dicía que entende a creación literaria como unha diversión, un modo de desfrutar co exercicio da escrita e contrarrestar, a vacuidade da vida cotiá, enganándose a si mesmo para poderse crer un pequeno deus, creador de mundos e personaxes movidos ao seu antollo.
Colaborou en revistas como Dorna, Man Común, Follas Secas, Luzes de Galiza, Boletín Galego de Literatura ou Madrygal, e tamén en xornais como El Ideal Gallego, La Región, La Voz de Galicia,  Diario 16 de Galicia, Faro de Vigo ou A Nosa Terra.
En 2022 a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) distinguiuno como autor "na súa terra" por decisión unánime da súa asemblea de socias e socios. A homenaxe tivo lugar na Estrada o 18 de xuño.
Dominique Aury
Dominique Aury, nada en Rochefort-sur-Mer (Charente-Maritime) o 23 de setembro de 1907 e finada en Corbeil-Essonnes o 27 de abril de 1998, foi unha escritora francesa, coñecida tamén co pseudónimo de Anne Desclos.
Traxectoria
Naceu nunha familia bilingüe francés-inglés e viviu a súa infancia na Bretaña coa súa avoa. Estudou na Sorbona e traballou como xornalista ata 1946, cando entra como tradutora na editorial Gallimard, onde traduciu ao francés autores como Algernon Charles Swinburne, Evelyn Waugh, Virginia Woolf, T. S. Eliot ou F. Scott Fitzgerald e participa como xurado en numerosos premios literarios.
En 1943 coñecera a Jean Paulhan, director da prestixiosa La Nouvelle Revue Française que se converte no seu amante e logo de afirmar el que as mulleres son incapaces de escribir unha novela erótica ela escribe Histoire d'O (1954), unha novela sadomasoquista que a súa editorial se negou a publicar; tivo que publicala nunha pequena editorial, pero converteuse nun grande éxito comercial. En 1967 publicou Retour à Roissy.
Non foi ata 1994 nunha entrevista ao New Yorker que ela admitiu ser a autora da novela.
Suetonio
Suetonio (Gaius Suetonius Tranquillus en latín) (75 – 160) foi un escritor romano.
Naceu no seo dunha familia da orde ecuestre, seguramente en Hipona. Marchou a Roma e dedicouse ao estudo das letras, traballando como avogado e profesor. Foi amigo de Plinio o Novo quen o recomendou ao emperador Traxano como superintendente das bibliotecas públicas e responsable dos arquivos. Con Hadriano foi o encargado da correspondencia oficial do goberno. Acusado de falta de respecto á emperatriz Sabina, perdeu o seu traballo no 122.
Escribiu en latín e en grego. Entre as súas obras destacan De viris illustribus, biografías de escritores e De vita Caesarum, a biografía dos doce primeiros emperadores de Roma; consta de oito libros que se conservan na súa case totalidade, é fonte para moitos traballos sobre historia romana e está considerada unha das historias máis imparciais da antigüídade, con moito gusto polo detalle e escrito nunha linguaxe sinxela.
Landeira, Negreira
Santo Estevo de Landeira é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Segundo o padrón municipal (INE 2014) ten 245 habitantes (112 homes e 136 mulleres) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 322 habitantes.
Electric Ladyland
En 1998 os lectores da revista Q ubicaron a Electric Ladyland no posto 22 dos mellores álbums de tódolos tempos; en 2003 o canal de televisión VH1 ubicuno no posto 72.
Gravación
A gravación do álbum foi moi problemática. Logo dunha complicada xira por Escandinavia e Inglaterra, Hendrix decidiu regresar ao seu país natal, os Estados Unidos (mudárase a Inglaterra antes de ser un músico popular). Frustrado polas limitacións das gravacións comerciais, decidiu crear un moderno estudio en Nova York, no que non tivera limitacións para expandir a súa visión musical. A construción do mesmo, chamado Electric Lady, tivo diversos problemas e non foi rematado ata mediados de 1970, polo que gran parte de Electric Ladyland foi gravado en The Record Plant, na mesma cidade.
Os disciplinados hábitos de traballo de Hendrix volvéronse erráticos, e a combinación de sesións interminables e de estudios cheos de aduladores finalmente causaron que o produtor Chas Chandler renunciara en maio de 1968. Chandler máis tarde queixouse de que Hendrix insistía en gravar moitas tomas de cada canción (ao parecer, de "Gypsy Eyes" fixéronse 43 tomas, e malia isto, Hendrix aínda non estaba satisfeito co resultado). O perfeccionismo de Hendrix levou ao guitarrista Dave Mason a que gravara 20 tomas da guitarra acústica de "All Along The Watchtower".
Marga Maderal
Traxectoria
Estudou Maxisterio e licenciouse en Xeografía e Historia. Comezou a traballar como mestra en Barcelona onde estudou Construción e Manipulación de Marionetas no Institut del Teatre.
Gonte, Negreira
San Pedro de Gonte é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 123 habitantes (53 homes e 70 mulleres) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 167 habitantes.
Patrimonio
A igrexa de San Pedro de Gonte foi construída na segunda metade do século XII, pero sufriu reformas posteriores. Ten nave de planta rectangular; a fachada é de cadeirado granítico e ten unha portada con zócolo, arestas biseladas e unha fiestra.
Marga Maderal
Traxectoria
De volta a Galiza, traballou en Redondela onde practicou o activismo social no Ateneo redondelán, na ONG Entrepobos e no grupo feminista Xanela. Colaborou na fundación de Tanxarina Teatro e desde o inicio na organización do Festival Internacional de Títeres de Redondela.
Foi recoñecida en 2017 polo Festival de Títeres de Redondela e pola Asemblea Feminista Paxaretas en 2019 co premio Ernestina Otero Loitando pola igualdade e coa ilustración de abril do calendario que editaron en 2020.
Alfredo Conde
Alfredo Conde Cid, nado en Allariz o 6 de xaneiro de 1945, é un escritor e político galego tanto en lingua galega como en lingua castelá.
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia galeguista de clase media. Estudou náutica na Escola Superior de Náutica da Coruña e Historia na Universidade de Santiago de Compostela. Traballou como mariño mercante e tamén como profesor de historia nun colexio privado. miniatura|Xa vai o Griffón no vento incluíuse na [[Biblioteca Galega 120.]] En 1973 foi cofundador, con outros oito socios (José Luis Llácer, Margariña Valderrama, María Victoria Moreno, Blanca Varona, Ramón Yuste, Carmen María Echarre, Paco Gulías e Javier Yuste) da librería Xuntanza, na rúa Andrés Muruais de Pontevedra, que pechou en 1976 polas débedas.
Foi deputado no Parlamento de Galicia como independente no grupo do PSdeG (1981-1993) e conselleiro de cultura con Fernando González Laxe (1987-1990). Foi o primeiro presidente do PEN Clube de Galicia (1990-1991).
A súa primeira obra foi o poemario Mencer de lúas (1968), pero Alfredo Conde é coñecido sobre todo pola súa obra narrativa que comeza en 1974 co libro de relatos Mementos de vivos.
Narrativa
miniatura|Un detalle deste cadro de [[Arturo Fernández Cersa empregouse para ilustrar a portada de María das Batallas, Galaxia, 2007. ]]
Obra en castelán
miniatura|Na [[Praza do Obradoiro]]
Vida persoal
Foi nomeado fillo predilecto da provincia de Ourense.
Campolongo, Negreira
Santa Cruz de Campolongo é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. Segundo o IGE en 2014 tiña 199 habitantes (97 homes e 102 mulleres) distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 279 habitantes.
Xeografía
Limita co concello de Outes e co de Mazaricos. Tradicionalmente os habitantes de Campolongo dedícanse á agricultura e a gandería.
Placa base
miniatura|300px|Placa base ATX. A placa base (en inglés motherboard ou mainboard) é un unha placa de circuíto impreso que conecta os diferentes elementos que contén e que é o compoñente principal do ordenador, sobre ela van conectados a maioría dos dispositivos do ordenador e das súas características derívanse as prestacións e o rendemento do ordenador. Ás veces chámase tamén placa nai.
Deseñase basicamente para realizar tarefas específicas vitais para o funcionamento da computadora, como por exemplo as de:
Movemento obreiro en España
A singularidade histórica de España, a influencia dos distintos países europeos, pero con especial relevancia o escuro e longo período franquista, marcarán un antes e un despois nos movementos obreiros e organizacións empresariais.
Jesús Armesto Braña
Traxectoria
Na CMKM iniciáronse moitos artistas que logo serían famosos en toda Cuba, como o cantautor Carlos Puebla, que comezou a súa carreira nesta emisora.
Amapá
O Amapá é un estado brasileiro situado na Rexión Norte. Ten como límites ó leste o Océano Atlántico, ó sueste, sur e suroeste o estado do Pará, ó oeste o Suriname e a noroeste a Güiana Francesa. Non é un estado moi montañoso: en xeral as altitudes son inferiores ós 300 m.
Ata 1988 era un territorio do Brasil, co poucos representantes no Congreso Nacional, e que non elixía o seu gobernador. En 5 de outubro daquel ano, coa entrada en vigor da actual constitución brasileira, tornouse estado.
Economía
A súa economía é incipiente, co pouca participación no PIB nacional. Ten como principais produtos a castaña do brasil, a madeira e o minerio de manganeso. O estado compra a maior parte dos xéneros que consome do veciño estado do Pará.
Movemento obreiro en España
O movemento obreiro ata a guerra civil española
A principal característica deste movemento sería a defensa da "ausencia de restrición" e da liberdade total dos grupos locais. Os seus prantexamentos resúmense na fórmula "anarquía política, ateísmo relixioso, socialismo-colectivismo en economía". En definitiva defínense coma partidarios da "acción revolucionaria directa" e como abertamente "anti-electorais". Ademais, moitos anarquistas empezaron a defender o terrorismo individual coma "excitante revolucionario".
En 1870 a Federación Rexional Española da Internacional de traballadores contaba con 30.000 sindicalistas. Influencia nela, no leste e no Sur, a Alianza da Democracia Socialista, grupo que conseguiu co tempo o dominio da Federación, impóndose no congreso de Barcelona dese mesmo ano o programa anarquista: absterse da actividade política (non crear partido obreiro - non votar) e a defensa da "acción directa". Mentres, o marxismo defendía a necesidade dunha democracia obreira organizada e centralizada, e para chegar a ela defendía a necesidade dun partido político obreiro.
A creación do home
miniatura|250px|Detalle A creación do home ou A creación de Adán é un fresco na cúpula da capela Sistina, no Vaticano, pintado por Michelangelo arredor de 1511. Ilustra o episodio bíblico da Xénese no cal Deus infunde a vida en Adán, o primeiro home segundo a tradición bíblica.
Movemento obreiro en España
O movemento obreiro ata a guerra civil española
A ruptura entre Karl Marx e Mikhail Bakunin produciuse en 1872, quedando a Federación Española aliñada co segundo, sen se crear polo tanto partido obreiro ningún, o que se suplía coas consignas antielectorais ou co apoio puntual ós republicanos federais. Entrementres, o minoritario grupo marxista tratou de encher ese baleiro coa creación do partido obreiro PSOE en 1879 e do sindicato de clase obreira UXT en 1888.
A creación do home
Cronoloxicamente é o cuarto panel da serie que ilustra os episodios da Xénese sobre o teito da capela, e foi un dos últimos en rematarse.
Movemento obreiro en España
O movemento obreiro ata a guerra civil española
Co novo século XX, desenvolveuse o movemento obreiro coincidindo coa industrialización de Asturias, País Vasco, e Cataluña. Tamén producíronse neste momento diverxencias no anarquismo español. Existían correntes "puristas" antisindicais, correntes partidarias do terrorismo individual e por último existían correntes anarcosindicalistas, baseadas na teoría do sindicalismo revolucionario coherentemente formulada por teóricos revolucionarios franceses.
Os anarcosindicalistas, có control da "Soli", convocan un Congreso Nacional de Traballadores en Barcelona en 1910. Acordan crear a CNT (Confederación Nacional do Traballo), que chegaría a converterse no principal sindicato de masas da clase obreira española ata a guerra civil, superando á UXT. Composta de sindicatos "sen ideoloxía" en principio, teñen pouca disciplina organizativa, intentan evitar o fomento da folga como arma económica que freara a "acción directa". O carácter anarcosindicalista ou sindicalista revolucionario da CNT quedaba claro.
Esta gran central sindical, se no conxunto do estado superou á UXT, en Cataluña converteuse en case a única central (especialmente importante porque Cataluña era a maior rexión obreira española). A CNT tiña un carácter case exclusivamente obreiro, con moi poucos intelectuais de clase media. O seu ton, podería dicirse, era "rudo" e dun anti-intelectualismo decididamente proletario. E, porén, as revistas e bibliotecas que as súas agrupacións fomentaban contribuíron decisivamente á culturización da clase obreira nese anos en que a ensinanza pública brillaba pola súa ausencia.
As folgas industriais estendíanse polo norte, as folgas campesiñas por Andalucía a finais da década de 1910. Este foi o ambiente no que foi recibido o triunfo da revolución bolxevique en Rusia. A clase obreira española, como a mundial, quedou moi impresionada cá vitoria da revolución bolxevique soviética. O impacto no PSOE e a UXT é bastante coñecido, levando á creación do primeiro PCE; pero non se insiste tanto no feito de que produciu gran simpatía entre os medios confederais, chegándose a afiliar á III Internacional, por un tempo, a CNT.
O feito de que a república soviética fora neses tempos unha democracia de traballadores, que funcionaba a través das asembleas obreiras ou "soviets", permitiu que os anarcosindicalistas españois, con moita razón, viran nela a encarnación dos seus ideais colectivistas.
O lugar onde a CNT tiña máis influencia, Cataluña, tiña a parte máis activa da clase media e a parte máis poderosa do movemento obreiro. O catalanismo burgués premía forte, e temía á vez a forza dos traballadores.
A finais da década dos 10, os patróns organizáronse en toda España contra o socialismo e o sindicalismo revolucionario. A policía era desbordada polo movemento obreiro. Moitos obreiros viron o terrorismo individual anarquista como unha manobra de provocadores para xustificar a persecución e a represión policial. O terrorismo "branco" dos pistoleiros da patronal empeorou as cousas.
O que na primeira guerra mundial a economía dunha España neutral crecera, fortaleceu á clase obreira e á CNT.
En 1917-18 deuse un incremento da actividade folguística. O goberno prohibiu a "Soli" (Solidaridad Obrera, órgano oficial da confederación), pechou centros obreiros e detivo dirixentes. En 1919 produciuse a folga da empresa eléctrica "La Canadiense", que se estendeu e produciu unha folga xeral na industria e no campo cataláns. Vitoria parcial da CNT, tras unha dura loita. E é que a mobilización foi importante: o 24 de marzo de 1919 a CNT volveu a convocar unha folga xeral para liberar ós presos da folga anterior. Houbo 3 semanas de loita social en Barcelona e outras cidades.
O goberno reaccionou con pánico á loita, e o 3 de abril o Parlamento aprobou a xornada de 8 horas. O goberno ordenou formar as comisións mixtas de negociación. Eran triunfos arrancados pola clase traballadora coa súa loita. Pero a detención de sindicalistas levou á dirección da CNT a anarquistas puros, que responderon ó terrorismo "branco" con accións de terrorismo individual. Isto foi criticado por moitos sectores da mesma organización. Antigos policías da "Brigada político-social" encargáronse de dirixir as bandas de pistoleiros da patronal contra os confederais e as organizacións obreiras en xeral.
A fines de 1919, o goberno intentou pactar có sector sindicalista da CNT, pero a Federación de Patronos planteou o "lock-out" e a loita recruouse. A patronal formou a obreiros desclasados no Sindicato Libre (ultracatólico e reaccionario) contra os Sindicatos Únicos da CNT. A loita pistoleira entre ambos grupos produciu unha nova escalada terrorista. A extensión do terrorismo en 1920, xunto cos "lock-out " e a Folga Xeral convocada para o 24 de xaneiro, produciron unha tensión extrema.
O terrorismo e a loita social estendéronse a toda España. Tamén en 1920, o goberno pasou da liña reformista á liña dura, deixando de negociar e reprimindo á CNT, cá policía e o exército. Aplicábase a criminal "ley de fugas", que permitía o asasinato dos detidos alegando intento de fuxida. Houbo unha espectacular resposta anarcosindicalista, finalizada có asasinato en Madrid do primeiro ministro Eduardo Dato, a principios de 1921, por tres pistoleiros anarquistas.
O exército reaccionou brutalmente contra a CNT. En 1922 descendeu a violencia pola vitoria da represión. A clase obreira resultou queimada pola "acción directa". En conclusión, podemos dicir que o terrorismo individual foi contraproducente ó conseguir a oposición das clases medias e provocar a antipatía da clase obreira. Facilitou o aumento da represión e a chegada de Primo de Rivera en 1923.
Durante o primeiro bienio da II República, o movemento obreiro goza dun período de bonanza relativa, por canto as autoridades eran favorables a este, aínda que non así as circunstancias económicas. Son precisamente estas circunstancias as que fan impacientarse os obreiros que non ven chegar todos os beneficios prometidos polos republicanos e prodúcense desordes revolucionarias, como as ocorridas en Arnedo, Castilbranco e Casas Viejas que co tempo haberían de prexudicar o movemento obreiro, por canto provocan a saída dos partidos progresistas do goberno.
Culmina esta situación cando, tras o triunfo electoral da CEDA en novembro de 1933, comeza o recorte dos avances sociais obtidos no bienio anterior, o que dá lugar ó movemento revolucionario de outubro de 1934 e a súa dura represión polo goberno, especialmente en Asturias e Cataluña.
A situación en Europa, cós réximes nazi e fascista no goberno en Alemaña e Italia respectivamente e aumentando a súa influencia noutros países, motiva a decisión dos sindicatos de esquerda de apoiar a coalición electoral do Frente Popular e a volta ó goberno da república dos partidos de esquerda.
Dende a guerra civil ó retorno constitucional
Indubidabelmente, o indicio de revolución española de 1936 é un exemplo de como a clase obreira pode cambiar a súa sorte acabando có capitalismo e dirixindo o seu propio destino. Se acabou esta loita derrotada polo fascismo foi pola inoportunidade do momento en que se produciu, distraendo enerxías ó esforzo prioritario de gañar a guerra e ás divisións internas do bando revolucionario, polas indecisións, e as traizóns incluso, de moitos dirixentes.
Trala guerra civil española e durante o período franquista, todos os movementos obreiros e partidos políticos somérxense no exilio e a clandestinidade.
Durante este período a política social do franquismo anulou en primeiro lugar as disposicións da República, sobre todo a reforma agraria, e restituíu así mesmo propiedades e fábricas incautadas na zona republicana durante a guerra ós seus antigos donos. Os organismos do sindicalismo vertical deron unha clara vantaxe en todo momento ós empresarios, e os traballadores soamente terán unha posibilidade de defensa dos seus intereses nos cargos de elección directa (enlaces sindicais, xurados de empresa desde 1954). O Estado regulaba a través do Ministerio de Traballo as condicións ás que se habían de axustar as relacións laborais, nas que podían intervir os patróns adaptando a regulamentación do ramo ás características específicas da empresa.
Houbo, con todo, algúns conflitos obreiros importantes desde a segunda metade dos anos corenta, como a folga xeral do primeiro de maio de 1947 en Biscaia e Guipúscoa, alentada polo Goberno Vasco desde o exilio e secundada tanto por nacionalistas como por esquerdistas, que foron reprimidos duramente.
A principios dos cincuenta os baixos salarios e a alza de prezos provocaron aínda varios conflitos laborais: a folga dos tranvías de Barcelona de 1951, que se estendeu a varios sectores; as folgas xerais de abril dese mesmo ano en Biscaia e Guipúscoa, e algúns conflitos máis en Vitoria, Pamplona e Madrid. En 1956 - 58 rexistráronse tamén folgas en varios puntos de España. A isto tamén se uniron disturbios nas Universidades, sobre todo na de Madrid en 1956.
Á calor dos cambios sociais e destas mobilizacións, xunto có relevo xeracional que ten lugar entón, xurdiron novos grupos de activistas obreiros, vinculados a movementos cristiáns de base, Hermandades Obreiras de Acción Católica (HOAC) fundadas en 1946; a Xuventude Obreira Cristián (JOC).
A conflitividade laboral, viuse favorecida pola nova estrutura de oportunidades políticas que ofrecía a Lei de Convenios Colectivos de 1958. Esta potenciaba os xurados de empresa e o papel dos enlaces sindicais, o que levou a que os salarios e condicións laborais foran fixadas en convenios directos entre os representantes dos empresarios e os traballadores. Así, multiplicáronse os conflitos laborais.
A mobilización laboral favoreceu o crecemento dunha organización sindical clandestina: as Comisións Obreiras (CC.OO.), sobre todo desde 1962. As CC.OO. xurdiron como comité, para negociar os convenios colectivos á marxe do sindicalismo oficial, e foron dirixidas maiormente por activistas vinculados ó PCE. Tamén xurdiron ó abeiro da nova estrutura de relacións laborais outros sindicatos clandestinos, como a Unión Sindical Obreira (USO), formada en 1960 en Asturias e no País Vasco a partir de núcleos dá JOC; a ela uniuse a pervivencia da UXT nalgunhas zonas, e a máis débil de ELA-STV no País Vasco. Desde comezos dos anos setenta farán a súa aparición algúns sindicatos máis, como a CSUT ou o Sindicato Obreiro Galego (SOG).
Era Constitucional: Do movemento obreiro ás organizacións sindicais
O 28 de abril de 1977 iniciase o período democrático das organizacións sindicais en España. Así ábrese unha nova etapa na realidade sindical española, Enrique de la Mata Gorostizaga, entón ministro de Relacións Sindicais, abriu a porta ó pluralismo sindical có recoñecemento de UXT, Comisións Obreiras, USO, ELA-STV, SOC e CNT.
Durante os anos posteriores iniciase un período de confrontación que dura tres ou catro anos, en torno ó que se chamou modelos sindicais, que reflectían, sen dúbida, cuestións de fondo, pero que así mesmo respondían a intereses tácticos tan evidentes coma conxunturais. Comisións Obreiras quería prolongar, e sobre todo capitalizar, hábitos e inercias da clandestinidade, e UXT, estaba interesada en defender as prácticas e estruturas habituais dun sindicalismo na legalidade, común ó resto de Europa.
UXT defendeu unha lóxica sindical, mentres que Comisións Obreiras era dunha lóxica movementista. En realidade, os comunistas descubriron durante a clandestinidade que para eles era infinitamente máis operativa unha plataforma, un movemento, que un sindicato: por iso liquidaron o que tiñan, a OSO, e pasaron a formar parte de Comisións Obreiras. Pero agora, na legalidade, lles era imposta de forma inevitable a necesidade de facer das mesmas un sindicato. Isto implicaba tempo, cambio de mentalidade e, sobre todo, tratar de capitalizar a inercia anterior no novo sistema de medir: as eleccións sindicais de 1978.
De aí que a polémica se centrase en torno a cuestións como listas abertas ou pechadas, preponderancia dos líderes ou das siglas sindicais, fincapé sobre os comités ou as seccións sindicais, asembleísmo ou democracia representativa etcétera. A preponderancia do modelo sindical (é dicir, estruturas representativas de carácter sectorial e territorial, centralidade da negociación colectiva, primacía das propostas xerais sobre o espontaneísmo de base etc., que definen a realidade sindical na democracia) creando con iso as bases para un novo marco de relacións laborais, que atopa a súa expresión legal no Estatuto dos Traballadores (aprobado a comezos de 1980) e na Lei Orgánica de Liberdade Sindical (LOLS), de 1985.
Breve descrición das organizacións sindicais maioritarias actuais
Na actualidade, os dous sindicatos con maior representación son Comisións Obreiras (CCOO) e a Unión Xeral de Traballadores (UXT).
As Comisións Obreiras xurdiron a raíz das folgas mineiras asturianas de 1962 e 1963 (sendo o seu primeiro antecedente as comisións de fábrica do País Vasco de 1956 e a comisión obreira de 1958 en Xixón). Apoiadas polo Partido Comunista de España (PCE) lograron unha rápida difusión e caracterizáronse por loitar, desde o seu interior, contra o sindicalismo vertical da Central Nacional de Sindicatos (CNS). Declaradas ilegais en decembro de 1966, perderon parte da súa influencia durante o período de clandestinidade, Aínda que volveron a ser o principal sindicato tras ser declaradas legais en 1977.
Nas eleccións sindicais de 1978 tiñan unha posición superior á da UXT, predominio que perderon nas eleccións sindicais de 1986 recuperándose posteriormente. En 1987 Antonio Gutiérrez substituíu na presidencia ó seu líder histórico, Marcelino Camacho. Antonio Gutiérrez deixou paso ó actual presidente José María Fidalgo.
Organizacións empresariais. CEOE
A CEOE, siglas de Confederación Española de Organizacións Empresariais, é unha asociación española fundada en Madrid en 1977 para a defensa dos intereses empresariais e a súa representación ante o goberno, os sindicatos e as agrupacións internacionais. Presidiuna Carlos Ferrer Salat ata 1984 e, dende entón está á súa cabeza José María Cuevas. En 1984 integrou á Confederación Española da Pequena e Mediana Empresa (CEPYME). A afiliación dun empresario individual ou dunha central patronal á CEOE é voluntaria.
EcuRed
EcuRed é un proxecto de enciclopedia en rede do goberno de Cuba. Está desenvolvido e administrado principalmente por persoas afíns aos Joven Club de Computación y Electrónica, entidade do Ministerio de Informática e Comunicacións, que posúe máis de 600 filiais en todo o país encargadas de ensinar computación. Lanzouse oficialmente o 14 de decembro de 2010, co auspicio do goberno cubano e apoiado pola Oficina Nacional para a Informatización (ONI) e o Instituto de Información Científica e Tecnolóxica (IDICT).
A súa filosofía é a acumulación e o desenvolvemento do coñecemento cun obxectivo democratizador e non lucrativo, desde un punto de vista descolonizador. O seu nome vén de ecúmene, que significa mundo. Polo momento conta con máis de 200 000 artigos e 286 000 arquivos, moitos deles relacionados con biografías e historia cubana, posúe ademais máis de 50 000 usuarios rexistrados e 3,5 millóns de edicións realizadas.
Características
EcuRed utiliza o software MediaWiki, similar ao de Wikipedia, aínda que en aparencia o deseño da páxina mostra as cores da bandeira cubana.
A totalidade dos contidos de EcuRed só poden ser modificados por usuarios rexistrados. O rexistro na wiki é como en calquera sitio a través dun correo de confirmación e pode rexistrase calquera persoa sen importar o país. Inicialmente previuse permitir o libre rexistro aos meses seguintes da inauguración do sitio. Os cubanos que non teñen correo electrónico poden editar as páxinas mediante os Joven Club de Computación estendidos por toda a illa.
Contidos
A maior parte das súas páxinas divídense entre artigos de historia e biografías de personalidades, aínda que non están ausentes os asuntos xeográficos e de divulgación científica.
EcuRed ocupa o lugar 20 entre os sitios que máis se visitan en Cuba segundo datos do sitio web Alexa. Unha das razóns para esta cifra é que a enciclopedia pódese consultar dende a intranet cubana (.cu) que é 10 veces máis barata que a conexión a internet desde a illa.
EcuRed Portátil
Como parte do proxecto EcuRed, o 14 de decembro de 2011 foi lanzada oficialmente a EcuRed Portátil, tamén chamada EcuRed Portable, que é unha aplicación de escritorio multiplataforma que permite xestionar toda a información que está contida dentro desta enciclopedia colaborativa cubana e ser utilizada por todas as persoas tanto cubanas como estranxeiras.
Foi creada polo Centro de Desenvolvemento Territorial Holguín, entidade produtiva pertencente á Universidade das Ciencias Informáticas (UCI) e posteriormente asumido polo Grupo Técnico de EcuRed, que atende directamente a hospedaxe e funcionalidade da enciclopedia.
O 7 de setembro de 2013 foi lanzada a versión 2.0i, que entre outras melloras contén as imaxes dos modelos dos artigos.
O 7 de setembro de 2016, comezou a utilización do proxecto de software libre Kiwix na súa versión portátil para computadoras persoais, quedando sen soporte as versións anteriores.
EcuMóvil
O 4 de abril de 2013 lanzouse oficialmente a EcuMóvil, unha aplicación para dispositivos móbiles que cumpre o mesmo obxectivo que EcuRed Portátil, pero para dispositivos que utilicen sistema operativo Android 2.2 ou superior. O proxecto foi coordinado entre a Oficina Nacional de Informatización (investidor), o Grupo Técnico de EcuRed (xestor do contido) pertencente aos Joven Club de Computación y Electrónica e Empresa Nacional de Software (desenvolvedor). Sendo asumida polo Grupo Técnico de EcuRed a partir do seu lanzamento.
O 7 de setembro de 2013, foi lanzada unha versión con imaxes. Entre outras melloras inclúe opcións de autocompletamento nas procuras e posibilidade de xiros e achegamento do texto dentro do teléfono móbil.
O 7 de setembro de 2016, comezou a utilización do proxecto de software libre Kiwix na súa versión portátil para dispositivos móbiles, quedando sen soporte as versións anteriores.
Críticas
Debido ás súas características finais e editoriais, EcuRed foi valorado por algúns medios como "unha versión castrista da Wikipedia, non ecuánime e tendenciosa en artigos sobre política, historia contemporánea e biografías de figuras relevantes da historia recente de Cuba." Foi criticada por verter información calumnias contra membros da chamada disidencia cubana e servir como medio oficial de comunicación do goberno cubano. Por exemplo, a activista Yoani Sánchez é cualificada de "ciber-mercenaria vinculado ao goberno dos Estados Unidos". Tamén aborda outros temas como "Terrorismo de Estado en Colombia" que fai referencia á chamada "política de seguridade democrática" do goberno de Álvaro Uribe.
Manuel Ávila Camacho
Manuel Ávila Camacho, nado en Teziutlán (Puebla) o 24 de abril de 1897 e finado o 13 de outubro de 1955, foi un militar e político mexicano, que foi presidente de México de 1940 a 1946.
Traxectoria
Ávila Camacho naceu nunha familia de clase media. Os seus irmáns Maximino e Rafael foron gobernadores de Puebla. Ávila estudou na Escola Preparatoria Nacional. Uniuse ao exército en 1914, durante a Revolución Mexicana, como segundo tenente ao mando e acadou o status de coronel en 1920 e no mesmo ano foi empregado como xefe de estado maior no estado de Michoacán baixo o mandato de Lázaro Cárdenas, con quen trabou amizade. En 1929, pelexou co xeneral Cárdenas contra a Rebelión de Escobar e nese mesmo ano logrou atinxir o rango de Xeneral de Brigada.
Logo do seu servizo militar, Ávila entrou á area pública en 1933, como Oficial Maior da Secretaría de Defensa Nacional e converteuse en Secretario de Defensa Nacional en 1937.
Cando se aproximaban as eleccións presidenciais de 1940, o Presidente da República Lázaro Cárdenas nomeou candidato presidencial do seu partido (o Partido da Revolución Mexicana, futuro PRI) a Manuel Ávila Camacho; refugando así a opción do Xeneral Francisco J. Múgica, o home que mellor encarnaba a súa ideoloxía radical de esquerda.
Así a todo, a situación complicouse para Cárdenas e Ávila Camacho cando o Xeneral Juan Andrew Almazán (outro caudillo revolucionario) postulou a súa candidatura presidencial, para o que fundou un partido chamado Partido Revolucionario da Unificación Nacional (PRUN). Ademais sumou o apoio de sectores doutros partidos, entre eles o PAN; converténdose así no candidato da dereita política moderada de inspiración católica.
Almazán era moi popular e logrou aglutinar o apoio de amplos sectores da sociedade mexicana descontentos co Goberno esquerdista radical de Cárdenas.
O 7 de xullo de 1940 celebráronse as eleccións presidenciais e foron as máis violentas da historia mexicana. Grupos de pistoleiros ao servizo do Goberno de Cárdenas, armados con metralladoras Thompson, atacaron a balazos aos partidarios de Almazán nas cuadrículas de votación; especialmente na Cidade de México, onde estaban comandados polo Xeneral Miguel Z. Martínez, quen masacrou aos opositores na cuadrícula onde debía votar o Presidente Cárdenas. Tamén estes grupos (coñecidos como "os vermellos" para distinguilos dos almazanistas que eran chamados "os verdes") encargábanse de roubar as urnas electorais e destruír as papeletas cos votos a favor de Almazán; para posteriormente enchelas exclusivamente con votos por Ávila Camacho. Se isto non era suficiente, simplemente se alteraban os escrutinios; e con este fraude proclamouse gañador a Ávila Camacho co 93,89 % dos votos.