cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rosario Sánchez Mora
Xuventude na fronte
Despois da batalla do Ebro, que provocou o desequilibrio da balanza entre as tropas republicanas e franquistas, deixou de recibir correspondencia do seu marido, sen saber se morrera, se conseguira fuxir a Francia ou se era un dos miles de prisioneiros que fixeron os rebeldes no seu avance.
Fin da guerra
Rosario intentou escapar por Alacante co seu pai, deixando á súa filla coa segunda muller deste. Alí foron capturados, con outros 15 000 republicanos que esperaban exiliarse a bordo dos barcos da Sociedade de Nacións e que nunca chegaron a porto. Foron levados ao campo de concentración de Los Almendros, onde Andrés Sánchez foi fusilado. Rosario foi liberada e trasladada semanas despois a Madrid, onde foi detida de novo na súa localidade, sendo recluída no cárcere de Villarejo e posteriormente no de Xetafe, mentres se incoaba un procedemento sumario de urxencia. A petición depena de morte do fiscal foi conmutada por trinta anos de prisión por un delito de adhesión á rebelión.
Foi trasladada ao cárcere de Ventas e seguiu un percorrido penitenciario polos cárceres de Durango, Orue e, finalmente, Saturrarán. O 28 de marzo de 1942, despois de sufrir tres anos de reclusión e todo tipo de calamidades, foi liberada grazas ás prestacións penitenciarias que o franquismo se viu obrigado a decretar periodicamente para alixeirar as súas prisións. O mesmo día que falecía Miguel Hernández no cárcere de Alacante, quedou en liberdade.
Foi condenada a permanecer desterrada a máis de 200 quilómetros do seu pobo e instalouse no Bierzo, cunha compañeira de prisión xa liberada, pero a necesidade de ver a súa filla fíxoa regresar a Madrid pese á prohibición de facebol. A súa filla estaba ao coidado da súa sogara e desde alí comezaron a busca do seu marido, sen noticias desde a fin da guerra. Por informacións de familiares soubo que este refixera a súa vida en Oviedo unha vez que o réxime franquista anulou todos os casamentos civís da República. Rosario volveu casar e tivo outra filla, pero separouse ao cabo de dous anos. Para gañar a vida comezou a vender tabaco americano de contrabando na praza de Cibeles. Posteriormente montou un estanco en Madrid, na rúa Peña Prieta do barrio de Vallecas.
Faleceu o 17 de abril de 2008. Durante o funeral estivo acompañada pola bandeira tricolor e por destacadas figuras políticas como Gaspar Llamazares e Paco Frutos, secretario xeral do PCE.
O poema Rosario, dinamita
Foi escrito por Miguel Hernández arredor de 1937 e baséase na experiencia de Rosario Sánchez na fronte:
Peibás
O topónimo galego Peibás pode referirse a:
Ánguidos
A dos ánguidos, Anguidae, é unha familia de réptiles escamosos.
Caracterízanse pola atrofia das patas en numerosas especies, o que non quere dicir que estean directamente emparentados coas serpentes nin coas anfisbenas; trátase, pois, dun notábel caso de converxencia evolutiva.
A súa área de distribución abarca as rexións do hemisferio norte do Vello e o Novo Mundo, América, Asia, Europa e África do Norte.
Descrición
A familia foi descrita en 1825 polo naturalista inglés John Edward Gray, no seu traballo "A synopsis of the genera of Reptiles and Amphibia, with a description of some new species".
Etimoloxía
O nome científico da familia, Anguidae, está formado, segundo a norma, sobre a raíz Angu- do nome do seu xénero tipo, Anguis, coa adición do sufixo do latín científico -idae, propio dos nomes das familias de animais.
Clasificación
Na familia distínguense tres subfamilias, cos xéneros que se indican: Abrangue unhas 100 especies nos 12 xéneros descritos. Familia Anguidae Gray, 1825
Características morfolóxicas
As características comúns deste grupo inclúen un arco supratemporal reducido, estriacións nas caras mediais das coroas dos dentes, osteodermos, e un pregamento lateral na pel da maioría dos taxons. Os osteodermos, duros, baixo as escamas, dándolle a estes animais un aspecto blindado. Moitas das especies teñen os membros reducidos ou ausentes, o que lles dá unha aparencia de serpe, mentres que outros teñen os membros completamente desenvolvidos. A forma do corpo varía entre as diferentes especies, con tamaños que oscilan entre os 10 cm e os 1,5 m.
Alimentación e hábitat
Estes lagartos son carnívoros ou insectívoros, alimentándose principalmente de insectos, aínda que se sabe que as especies máis grandes aliméntanse de pequenos réptiles e anfibios. Habitan nunha ampla gama de hábitats diferentes en todo o mundo, desde os ambientes áridos até os tropicais. A maioría das especies coñecidas son terrestres ou semisubterráneas, coa excepción dun único xénero arbóreo, Abronia.
Reprodución
O grupo inclúe especies ovíparas e vivíparas, que poden presentarse nun mesmo xénero ás veces.
Evolución
Algunhas especies, como as pertencentes ao xénero Glyptosaurus, dunha extinta subfamilia de ánguidos, creceron a até chegar a teren grandes dimensións, e evolucionaron cunha dentición esmagadora altamente especializada.
En Galicia
En Galicia unicamente vive unha especie, Anguis fragilis, concretamente da subespecie Anguis fragilis fragilis Linnaeus, 1758.
Sept
Un sept é unha división dunha familia, especialmente dunha familia escocesa ou irlandesa. O termo é utilizado tanto en Escocia como en Irlanda, onde pode ser traducido como sliocht, que quere dicir "proxenie" ou "semente", termo que pode facer referencia aos descendentes dunha persoa (por exemplo, Sliocht Bhriain Mhic Dhiarmada, "o descendente de Brian MacDermott"). A palabra pode derivar do latín saeptum, significando "recinto" ou "redil", ou ben unha alteración de "sect" (seita).
Maidán
Maidán é unha palabra de orixe persa ( ميدان ‎, transliterado: maydān / maidan / maidán ou meydanı) que designa a "praza da cidade" ou "lugar de reunión pública". Pode referirse a:
Vilas e cidades
(Quirguizistán)
Lingua frafra
O frafra ou farefari, tamén coñecido como gurenɛ, é unha lingua gur falada polo pobo frafra do norte de Ghana. Fálase na rexión do Alto Oriental, e no sur de Burkina Faso. É unha lingua nacional de Ghana, e está estreitamente relacionada co dagbani e outras linguas do norte de Ghana, así como coa lingua mossi, tamén coñecida como mooré, a lingua nacional de Burkina Faso.
O frafra ten tres dialectos principais, o gurenɛ (tamén escrito gurunɛ, gudenne, gurenne, gudeni, zuadeni), o nankani (tamén escrito naane, nankanse, ninkare) e o boone. As linguas nabit e talni foron identificadas erradamente como dialectos do frafra.
Carmen (filme de 2021)
Carmen é un filme maltés-canadense de 2021 dirixido por Valerie Buhagiar. Inspirado en parte nas experiencias reais da propia tía de Buhagiar, Rita, o filme está protagonizado por Natascha McElhone como Carmen, unha solteirona maltesa que pasou a súa vida adulta servindo como coidadora do seu irmán, quen é un sacerdote católico, pero que se sente libre de explorar os seus propios desexos e obxectivos na vida cando se achega aos 50 anos. O elenco tamén inclúe a Steven Love, Michaela Farrugia, Peter Galea, Mikhail Basmadjian, Henry Zammit Cordina e Richard Clarkin.
Foi escollido como candidato de Malta para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 95ª edición dos premios, mais finalmente non apareceu na lista definitiva.
As sete de Edimburgo
miniatura|[[Sophia Jex-Blake, líder de "As Sete de Edimburgo"]] As Sete de Edimburgo foron o primeiro grupo de mulleres universitarias matriculadas nunha universidade británica. Comezaron a estudar medicina na Universidade de Edimburgo en 1869 e, a pesar de que en última instancia se lles impediu tanto graduarse como converterse en médicas, lograron captar a atención nacional e conseguiron numerosos apoios, entre eles o de Charles Darwin. O dereito das mulleres a unha educación universitaria pasou a formar parte da axenda política do país e, en 1876 aprobouse unha lei que amparaba e aseguraba o dereito das mulleres a estudar medicina na universidade (UK Medical Act 1876).
O grupo tamén recibe o nome de Septem contra Edinam (“As Sete contra Edimburgo”, termo inspirado no mito grego de “Os sete contra Tebas”). Aínda que durante os catro anos de campaña algunhas das sete integrantes orixinais marcharon e outras novas incorporáronse, considérase que As Sete de Edimburgo son: Sophia Jex-Blake, Isabel Thorne, Edith Pechey, Matilda Chaplin, Helen Evans, Mary Anderson, Emily Bovell. Estes nomes figuraban na petición feita o 15 de novembro de 1869 ao Royal Infirmary, solicitando a súa admisión en Medicina. Todas elas aparecían no Rexistro de Estudantes de Medicina do CMX (Colexio Xeral de Médicos) entre 1869 e 1870 como estudantes bona fide (de pleno dereito), e esixíuselles recibir instrución clínica no Infirmary para así cumprir cos requisitos necesarios e obter o título.
O inicio da campaña de Edimburgo
Jex-Blake publicou unha noticia en The Scotsman e outros xornais nacionais para que máis mulleres se unisen á súa causa. As dúas primeiras en escribirlle foron Isabel Thorne e Edith Pechey. A carta de Edith Pechey dicía «Cre que é necesario algo máis que certa capacidade e unha boa dose de perseveranza para ter éxito? Creo dispor de ambas ademais de paixón polas materias de estudo, pero en canto ao meu coñecemento actual destas, temo non estar á altura. Preocúpame non ser capaz de superar o exame de acceso sen moito estudo previo.»
De todos os xeitos, esta humilde carta non facía xustiza á súa capacidade intelectual.
No verán de 1869 enviouse unha segunda solicitude en nome dun grupo formado por cinco mulleres ao que se sumarían outras dúas ese mesmo ano, constituíndo "As Sete de Edimburgo". Nela pedían dereito a matricularse e todo o que implicaba, como poder asistir a todas as clases e exames necesarios para graduarse. A súa solicitude foi aceptada polo tribunal universitario e instaláronse no número 15 de Buccleuch Place, actual sede do “Student Experience Office” da Universidade de Edimburgo. Pronto comezarían a prepararse para a proba de acceso. Dos 152 candidatos que se presentaron ao exame o 19 de outubro do 1869, cinco eran mulleres e catro delas estiveron entre as sete primeiras posicións.
As primeiras universitarias en Gran Bretaña
O 2 de novembro de 1869 as mulleres matriculáronse na Universidade de Edimburgo. Ao facelo, esta converteuse na primeira en abrirlles as súas portas. Un dos documentos máis relevantes da campaña é o Programa Académico da universidade do ano 1870, o cal contiña unha nova sección, baixo o título de “Regulamento da educación de mulleres estudantes de medicina”. Nel declarábase que as mulleres deberían recibir as súas clases en aulas separadas dos homes e deberían pagar unha taxa de matrícula máis elevada debido ao menor tamaño das súas clases. En todos os demais aspectos recibirían o mesmo trato que os homes: “estarán suxeitas a todas as normas en vigor agora ou en calquera momento futuro da Universidade en canto á matriculación de estudantes, a súa asistencia a clase, exames e demais.”
Crece a hostilidade cara ás mulleres
O profesor Robert Christison foi un dos principais opositores dos dereitos femininos. En abril de 1870, o Tribunal Universitario celebrou un debate co fin de decidir se se lles debería permitir ás estudantes asistir a clases mixtas; e por tanto, ser tratadas de maneira igualitaria aos seus compañeiros homes, reducindo as matrículas considerablemente máis elevadas que tiñan que pagar e proporcionándolles do mesmo xeito o dereito a bolsas. Durante este debate os profesores Robert Christison e  Laycock ofreceron os seus puntos de vista gañándose a atención da prensa nacional, a cal se posicionou a favor delas.
Foi a influencia de Christison a que causou que moitos membros do persoal docente, que inicialmente as apoiaban, deixasen de impartirlles clase durante o resto do curso. Unha crecente proporción de estudantes homes comezaron a comportarse de maneira ofensiva e insolente, pechándolles a porta nos narices ás súas compañeiras e ocupando os seus habituais asentos, “estalando en risas e burlas” cada vez que se achegaban.
Edith Pechey, nunha carta ao xornal escocés The Scotsman, conta como a perseguiron polas rúas e como foi tratada con cualificativos en grao sumo ofensivos, por exemplo “raposa”.
Tanto amigos como simpatizantes chegaron a crer que algúns dos profesores estaban a incitar deliberadamente os estudantes a comportarse así. As mulleres comezaron a tomar precaucións, só camiñaban polo campus en grupo, pero ningunha estaba preparada para os acontecementos que terían lugar o venres 18 de novembro de 1870.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 95ª edición dos Óscar
miniatura|200px|[[Edward Berger dirixiu Sen novidade na fronte, quen gañou o premio nesa edición.]] Esta é unha lista dos filmes propostos na 95ª edición dos Óscar para o mellor filme internacional. A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS) convidou ás industrias cinematográficas de varios países a presentar o seu mellor filme para o Óscar ó mellor filme internacional cada ano dende que o premio foi creado na edición de 1956. O premio é presentado anualmente pola Academia para un filme producido fóra dos Estados Unidos cun diálogo maioritariamente en lingua non inglesa. O Comité do Premio Internacional de Longametraxes supervisa o proceso e revisa todos os filmes enviados. A categoría foi anteriormente chamada mellor filme en lingua non inglesa, mais foi cambiado en abril de 2019 a mellor filme internacional, logo de que a academia considerase a anterior denominación como desfasada.
As sete de Edimburgo
Os disturbios no Surgeon’s Hall
Abríronse paso até chegar á entrada principal da Universidade e ao chegaren pecháronlles as portas de forma brusca. Negándose a entrar por calquera porta lateral, resistiron a hostilidade da multitude ata que un estudante compasivo acudiu na súa axuda e abriulles a porta principal. Os disturbios no Surgeon's Hall, como son coñecidos hoxe en día, foron un fito na historia da campaña dos médicos; atraendo así unha ampla publicidade que conseguiu que moita xente se unise á súa causa.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 95ª edición dos Óscar
Na 95ª edición dos Óscar, os filmes candidatos deben terse estreado nos cinemas dos seus respectivos países entre o 1 de xaneiro de 2022 e o 30 de novembro de 2022. A data límite para presentar as propostas foi o 3 de outubro de 2022. Uganda presentou un filme por vez primeira, e Tanzania volveu presentar un filme dende o ano 2001.
As sete de Edimburgo
Os disturbios no Surgeon’s Hall
Este acontecemento tamén avivou o apoio de varios estudantes homes que se conmocionaron pola maneira na que foran tratadas aquel día e decidiron escoltalas de volta até o número 15 de Buccleuch Place ao terminar o exame.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 95ª edición dos Óscar
A lista curta de 15 filmes anunciouse o 21 de decembro de 2022, e os cinco nomeados anunciáronse o 24 de xaneiro de 2023. Sen novidade na fronte de Edward Berger gañou o premio para Alemaña.
As sete de Edimburgo
A campaña nacional
Máis mulleres sumáronse ás clases. Algúns doutores instruíranas con moito gusto, e os seus simpatizantes crearon un Comité Xeral para apoiar a unha Educación en medicina para Mulleres con máis de 300 afiliados, incluíndo a Charles Darwin. Con todo, perderon a batalla para poder graduarse. En 1873, o Tribunal Supremo apoiou o dereito da Universidade de rexeitar as titulacións femininas. Tamén ditaminaron, por maioría absoluta, que as mulleres non deberían ser admitidas en primeiro lugar. Esta derrota e outros problemas motivaron a maioría delas a continuar a loita, non só por razóns persoais, senón tamén por un ben común.
Despois de 1873
Sophia Jex-Blake mudouse a Londres para continuar coa loita. Traballou activamente para crear a London School of Medicine for Women (Escola de Medicina para mulleres de Londres), que abriu as súas portas no outono de 1874, e á que asistiron doce das catorce estudantes que cursaran previamente en Edimburgo. Seis das sete “orixinais” tamén se instruíron nesa escola. miniatura|Firmas de matriculación de Sophia Jex-Blake, Mary Pechey, Helen Evans, Matilda Chaplin Cinco desas sete —Bovel, Chaplin, Jex- Blake, Marshall e Pechey— tiveron a oportunidade, a finais dos 70, de facer o doutoramento de medicina tanto en Berna como en París. En 1876, a nova lexislación estableceu (aínda que isto non se cumpriu) que os órganos examinadores tratasen os alumnos de ambos os sexos por igual. O Irish  College  of  Physicians (Colexio de médicos Irlandés), naquel entón coñecido como o Kings and Queens College of Physicians, "Colexio de Médicos de Reis e Raíñas", foi o primeiro en concederlles a licenza para exercer medicina, unha grande oportunidade para catro das mulleres recentemente graduadas.
En 1878, Jex-Blake regresou a Edimburgo para converterse na primeira doutora de Manor Place, en New Town. Ademais de precursora do Hospital Brunstfield, abriu unha clínica para pacientes sen recursos. Unha vez que Escocia comezou a outorgarlles títulos, Jex-Blake colaborou na fundación da Edimburgh School of Medicine for Women (Escola de Medicina para Mulleres de Edimburgo), con prácticas no Hospital Leith. Edith Perchey exerceu en Leeds antes de converterse en médica supervisora nun hospital para nenos e mulleres en Bombai. Bovell e Marshall traballaron no New Hospital for Women in London (Novo Hospital para mulleres en Londres). Chaplin fundou unha escola de matronas en Toquio, pero volveu máis tarde para dedicarse á práctica privada en Londres.
Finalmente, a Universidade de Edimburgo e outras universidades escocesas admitiron mulleres no curso de 1892 tras a Lei de 1889, a cal establecía un marco legal para iso. Todas as clases eran mixtas excepto as de medicina. miniatura|Placa conmemorativa no Surgeons Hall
Recoñecementos
En 2015, as Sete de Edimburgo recibiron unha homenaxe cunha placa na Universidade de Edimburgo, como parte do Sistema de Placas Conmemorativas Históricas de Escocia.
En 2019, Edinburgh Medical School outorgoulles o título honorario póstumo de MBChB. Sete estudantes recibiron os certificados en nome das Sete de Edimburgo. A cerimonia de gradación formou parte dunha serie de eventos para honrar os seus logros.
The Staircase (miniserie)
The Staircase é unha miniserie estadounidense creada por Antonio Campos. Está baseada no crime real de 2004 e na docuserie de Jean-Xavier de Lestrade. Está protagonizada por Colin Firth no papel de Michael Peterson, un escritor condenado polo asasinato da súa muller Kathleen Peterson (Toni Collette), que foi atopada morta no fondo da escaleira da súa casa. A serie estreouse en HBO Max o 5 de maio de 2022.
Le Bleu du caftan
Le Bleu du caftan (en القفطان الأزرق) é un filme marroquí de 2022 dirixido por Maryam Touzani. Conta a historia dunha muller e o seu marido gai no armario que rexentan unha tenda de caftán na medina de Salé, Marrocos, e contratan a un mozo como aprendiz. O filme estreouse na sección Un Certain Regard do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2022. Foi escollido como candidato de Marrocos para o Óscar ó mellor filme internacional na 95ª edición dos premios, clasificándose na lista curta de decembro.
Människor möts och ljuv musik uppstår i hjärtat
Människor möts och ljuv musik uppstår i hjärtat é un filme dinamarqués/sueco de 1967 dirixido por Henning Carlsen e protagonizado por Harriet Andersson e Preben Neergaard. O filme está baseado na novela de Jens August Schade. Foi escollido como candidato de Dinamarca para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 41ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Memoria (filme de 2021)
Memoria é un filme de 2021 escrito, dirixido e coproducido por Apichatpong Weerasethakul. É unha coprodución internacional entre Colombia, Tailandia, o Reino Unido, Francia, Alemaña, México, a China, Taiwán, Qatar, os Estados Unidos de América e Suíza. O filme está protagonizado por Tilda Swinton, Elkin Díaz, Jeanne Balibar, Juan Pablo Urrego e Daniel Giménez Cacho. Estreouse internacionalmente no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2021 o 15 de xullo de 2021, e tivo unha distribución nos cinemas moi limitada o 26 de decembro de 2021. Foi escollido como candidato de Colombia para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Der var engang en krig
Der var engang en krig é un filme dinamarqués de 1966 dirixido por Palle Kjærulff-Schmidt. O filme foi escollido como candidato de Dinamarca para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 40ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Linguas galaico-portuguesas
dereita|miniatura|250x250px| [[Mapa cronolóxico que amosa o desenvolvemento das linguas galego-portuguesas (portugués/galego).]] As linguas galaico-portuguesas (tamén galego-portuguesas) son unha subdivisión dentro das linguas ibero-occidentais. Abranguen as linguas orixinadas na rexión occidental da Península Ibérica, e que teñen o galego-portugués como protolingua.
The Gravedigger's Wife
The Gravedigger's Wife é un filme de 2021 dirixido por Khadar Ayderus Ahmed. O filme é unha coprodución internacional entre Somalia, Francia, Alemaña e Finlandia.
Linguas galaico-portuguesas
As seguintes linguas pertencen a este grupo:
The Gravedigger's Wife
É o primeiro filme de Ahmed, e está inspirado na morte da súa propia familia, ocorrida aproximadamente unha década antes da súa estrea. Foi rodado no ano 2019, aínda que a estrea adiouse até 2021 por mor da pandemia de COVID-19 e o seu impacto na distribución de filmes en 2020.
Linguas galaico-portuguesas
Táboa comparativa
Exponse a continuación un cadro comparativo das linguas da familia galaico-portuguesa con referencia ao latín.
Antonio Sánchez González
Antonio Sánchez González, nado en Ourense o 28 de xullo de 1901, foi un mestre galego.
Traxectoria
miniatura|300px|Asistentes á [[IV Asemblea Nacionalista. Entre outros están: Castelao, Casal, Antón Losada, Antón Villar Ponte, Manuel Antonio, Blanco Torres e Otero Pedrayo.]] Fillo de Delfín Sánchez Novoa e da mestra Sira González Cid. Estudou o bacharelato no Instituto de Ourense. Foi mestre interino de Piñor, e propietario de San Xurxo (San Xoán de Río), As Neves, e Trasalba; despois foi director da escola graduada de Ourense. Amigo de Otero Pedrayo e membro das Irmandades da Fala, asistiu á IV Asemblea Nacionalista de Monforte. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendidos temporalmente de emprego e soldo pola Comandancia Militar de Ourense en agosto. Foi reposto provisionalmente en outubro de 1937, e sancionado con perda de haberes dos tres primeiros meses de suspensión en novembro dese ano. En 1941 abríronlle expediente de responsabilidades políticas.
Business Proposal
Business Proposal (en 사내 맞선) é unha serie de televisión surcoreana de 2022. Está baseada no webtoon homónimo escrito por HaeHwa e ilustrado por Narak. A serie foi dirixida por Park Seon-ho e escrita por Han Seol-hee e Hong Bo-hee. Está protagonizada por Ahn Hyo-seop, Kim Se-jeong, Kim Min-kyu e Seol In-ah. Conta a historia de Shin Ha-ri, unha empregada que acepta ir a unha cita a cegas no canto da súa amiga, pero descobre que a súa cita é en realidade o seu xefe. A serie componse de 12 episodios que foron emitidos orixinalmente en SBS TV dende o 28 de febreiro até o 5 de abril de 2022. Tamén foi lanzada en liña a través de Netflix en certas rexións do mundo.
The Watcher (serie de televisión)
The Watcher é unha miniserie de televisión estadounidense creada por Ryan Murphy e Ian Brennan para Netflix. Estreouse o 13 de outubro de 2022. Está baseado nun artigo de 2018 para New York, "The Cut" de Reeves Wiedeman.
Crocodylus anthropophagus
Crocodylus anthropophagus é unha especie extinta de crocodilo do Plistoceno de Tanzania. Viviu hai 1,84 millóns de anos. Era un predador de gran tamaño que acadaba os 7,5 m de lonxitude.
Etimoloxía
Crocodylus anthropophagus foi nomeado por Christopher A. Brochu, Jackson Njau, Robert J. Blumenschine e Llewellyn D. Densmore en 2010. O seu nome específico, anthropophagus, procede do grego anthropos, 'humano' e phagos, 'comedor', facendo referencia ás evidencias que hai de que este animal incluía os homínidos na súa dieta.
Taxonomía
O espécime holotipo, NNHM-1001, comprende un cranio e un esqueleto parcial. Todos os espécimes descubríronse na garganta de Olduvai, Tanzania, en dúas diferentes formacións rochosas que datan de hai 1,845 e 1,839 millóns de anos no Plioceno-Plistoceno. O cladograma de abaixo procede dun estudo de 2021 baseado no descubrimento dun novo cranio parcial de C. anthropophagus.
Descrición
miniatura|esquerda|Material poscranial referido a Crocodylus anthropophagus. O esqueleto é consistente co dos representantes vivos do xénero. A vértebra axe ten unha proxección na parte inferior (unha hipoapófise) que parece terse en grande medida fusionado coa propia vértebra. As vértebras son de forma procela, cunha proxección esférica que se estende desde a parte posterior que se une a unha cavidade cóncava do extremo frontal da vértebra precedente. Os fémures están lixeiramente dobrados tomando forma de S. Porén, C. anthropophagus carece do par de cristas óseas pouco profundas que van desde os ollos ao nariz como as dos Crocodylus indopacíficos, e carece de protuberancia (un inchamento do óso) no medio do morro como o dos Crocodylus neotropicais.
A premaxila dereita (o óso que constitúe o extremo frontal do morro) do holotipo conserva tres alvéolos dentais, cun notable espazo entre o primeiro e o segundo alvéolos. A maxila esquerda doutro espécime (o óso que forma o extremo posterior do morro) conservaba 13 alvéolos circulares, aínda que pode que conservase parcialmente un 14º. Había un espazo entre o 9º e o 10º. Os dentes eran todos cónicos e non serrados.
Tiña dous prominentes “cornos” triangulares sobre os oídos. miniatura|Restos da mandíbula dun Crocodylus anthropophagus
Paleoecoloxía
Crocodylus anthropophagus foi o predador máis grande atopado polos devanceiros da actual especie humana na garganta de Olduvai, como indican os espécimes fósiles de homininos que conservan marcas de trabadas de crocodilo procedentes dese sitio. A súa localidade tipo está preto da de Homo habilis e Paranthropus boisei.
Notas
Este artigo incorpora texto CC-BY-2.5 da referencia.
Tereza37
Tereza37 é un filme croata de 2020 dirixido por Danilo Šerbedžija. Foi escollido como candidato de Croacia para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Hugo III de Borgoña
Hugo III de Borgoña, nado en 1148 e finado en Acre en 1192, foi duque de Borgoña (1162 - 1192).
Orixes familiares
Naceu en 1142 e era fillo do duque Odón II de Borgoña e de María de Blois. Era neto por liña paterna de Hugo II de Borgoña e Matilda de Mayenne e por liña materna de Teobaldo II de Champaña e Matilda de Carintia.
Matrimonio e descendentes
Casou en 1165 con Alicia de Lorena, filla de Mateo I de Lorena e Berta de Suabia. Desta unión naceron:
En 1183, repudiou a Alicia de Lorena e casou, por segunda ese mesmo ano, en St-Gilles-en-Languedoc, coa condesa Beatriz de Albon, filla de Guigón V de Albon e Beatriz de Montferrato. Desta unión naceron:
Ducado de Borgoña
O reinado de Hugo III marcou o final do período de relativa calma e paz no Ducado de Borgoña. Hugo III foi un duque belixerante e pronto entrou en conflito co rei Luís VII de Francia polas fronteiras entre os dous dominios. A morte do rei e o ascenso do seu fillo Filipe II de Francia fixeron que Hugo III obrigase a moitos señores feudais a romper a súa vasalaxe co rei francés, polo que o rei francés ocupou o ducado. O seu fillo foi feito prisioneiro, polo que tivo que pagar un rescate elevado e tivo que renunciar ás súas pretensións sobre Francia.
En 1187 Hugo III mudou a capital do Ducado de Borgoña a Dijon.
Tempada 1990 do Campionato de Galicia de Rallys de Terra
A tempada 1990 foi a 4ª edición do Campionato de Galicia de Rallys de Terra. O vencedor foi o portugués João Enes cun Renault 11 Turbo.
Clara Sola
Clara Sola é un filme costarriqueño de 2021 dirixido por Nathalie Álvarez Mesén. Foi escollido como candidato de Costa Rica para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Nunha remota aldea de Costa Rica, Clara, de corenta anos, ten un espertar sexual despois de toda unha vida de represión.
Referendo da URSS de 1991
thumb|Papeleta do referendo coas respostas a marcar Да (si) e Нет (non) thumb|Tarxeta electoral de invitación ao voto O domingo 17 de marzo de 1991, celebrouse un referendo sobre o futuro da Unión Soviética coa seguinte pregunta para os votantes:"«Vostede considera necesaria a preservación da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas como unha federación renovada de repúblicas soberanas iguais na que serán garantidos plenamente os dereitos e a liberdade dun individuo de calquera nacionalidade?»"O referendo fíxose co obxectivo de aprobar o Novo Tratado da Unión e foi alleo á reforma do sistema económico, cuestión que levase a cabo tras a vitoria de Borís Yeltsin nas eleccións.
En Casaquistán, a redacción do referendo cambiouse ao substituír "estados soberanos iguais" por "repúblicas soberanas iguais". Aínda que o voto foi boicoteado polas autoridades de Armenia, Estonia, Xeorxia (aínda que non na provincia separatista de Abkhazia, onde o resultado foi máis do 98% a favor, e en Osetia do Sur ), Letonia, Lituania, Moldavia (aínda que non en Transnistria e Gagauzia), a participación era do 80% na URSS. O referendo foi aprobado polo menos polo 70% dos votantes das outras nove repúblicas que participaron. Foi o primeiro e único referendo da historia da Unión Soviética, que foi disolta o 26 de decembro de 1991.
Nas repúblicas que o boicotearon
Nestas repúblicas non se crearon as comisións electorais centrais, con todo, nalgúns distritos electorais o referendo foi levado a cabo voluntariamente. A participación de votantes aquí foi inferior ao 50%, pero esta información non foi incluída na declaración oficial da Comisión Central do Referendo da URSS.
Preguntas adicionais
En varias das repúblicas, foron engadidas preguntas adicionais á votación. En Rusia a pregunta inquiría acerca da instauración do posto de Presidente; en Kirguizistán, Ucraína e Usbequistán a pregunta foi sobre a soberanía das súas repúblicas como parte dunha nova unión.
RSFS de Rusia
Na RSFS de Rusia, a pregunta adicional foi sobre si debía crearse un posto electivo de Presidente cuxo resultado foi o 71.4% dos votos a favor.
As primeiras eleccións presidenciais en Rusia realizáronse o 12 de xuño de 1991 na aínda República Socialista Federativa Soviética de Rusia para escoller ao novo xefe de estado electo da república que, tras a disolución da URSS, converteríase en Presidente da Federación de Rusia.
RSS de Kirguizistán
Na República Socialista Soviética de Kirguizistán, tamén se lle preguntou aos votantes, «Vostede está de acordo con que a República de Kirguizistán deba estar na unión renovada como unha república soberana coa igualdade de dereitos?». Foi aprobado polo 62,2% dos votantes, aínda que a participación foi só do 81,7%, fronte ao 92,9% no referendo de toda a unión.
RSS de Ucraína
Na República Socialista Soviética de Ucraína, tamén se lle preguntou aos votantes, «Vostede está de acordo en que Ucraína debe ser parte da Unión de Repúblicas Soberanas Soviética sobre a base da Declaración de Soberanía Estatal de Ucraína?» Foi aprobado polo 81.7 dos votantes, cunha participación do 83.5.
RSS de Usbequistán
Na República Socialista Soviética de Usbequistán, tamén se lle preguntou aos votantes, «Vostede está de acordo con que Usbequistán deba seguir sendo parte dunha unión renovada (federación) como unha república soberana con igualdade de dereitos?» Foi aprobado por 94,9% dos votantes, cunha participación do 95,5%.
Aira Editorial
Aira Editorial é unha editorial galega, vinculada á libraría Aira das Letras, que opera dende Allariz dende a súa aparición na segunda metade do ano 2017.
Características
Entre a súa produción, hai libros de diversos xéneros: poesía, narrativa, ensaio e cómic.
As súas publicacións están destinadas tanto para o público adulto como para o infantil e xuvenil.
No seu catálogo figuran obras de autores galegos como Eva Moreda ou Manuel Veiga Taboada e foráneos como Kenji Miyazawa ou Mary Shelley.
O principal responsable da editorial é César Lorenzo Gil, con Miguel Robledo na dirección de arte e Miguel Mosquera na técnica. .
Suzanne Duchamp
Suzanne Duchamp, nada o 20 de outubro de 1889 en Blainville-Crevon (Normandía) e finada o 11 de setembro de 1963 en Neuilly-sur-Seine, foi unha pintora dadaísta francesa.
Traxectoria
Suzanne Duchamp foi a cuarta de seis fillos, dunha familia adiñeirada con temperamento artístico. O seu avó materno era o pintor Émile Frédéric Nicolle. Suzanne era irmá máis nova de:
Con 16 anos entrou na Escola de Belas Artes de Rouen. As súas primeiras obras eran de inspiración impresionista e cubista. Casou en 1919, con 21 anos, co pintor Jean-Joseph Crotti, a quen influíu considerabelmente, mais logo divorciáronse. Trasladouse entón ao barrio parisiense de Montparnasse para estar máis preto do seu irmán Marcel e desenvolver a súa carreira artística.
Durante a Primeira guerra mundial traballou como enfermeira en París. A primeira das súas obras dadaístas, Multiplication brisée et rétablie (Multiplicación rota e restaurada) apareceu despois da guerra, rematada en 1919.
En 1967, o seu irmán Marcel axudouna a preparar unha exposición en Ruán titulada Les Duchamp: Jacques Villon, Raymond Duchamp-Villon, Marcel Duchamp, Suzanne Duchamp. Parte desta exposición familiar foi presentada no Museo Nacional de Arte Moderna do Centro Georges Pompidou de París.
Carlos III de Nápoles
miniatura| Carlos III de Nápoles. Miniatura húngara de [[1488 ]] miniatura| Escudo do Reino de Nápoles baixo o poder da rama de Anjou-Durazzo Carlos II de Hungría e III de Nápoles o Breve, nado en 1345 e finado en Visegrád, Hungría, en 1386, foi conde de Provenza e rei de Nápoles e titular de Xerusalén (1381 - 1386), príncipe de Aquilea (1383 - 1386) e rei de Hungría (1385 - 1386).
Orixes familiares
Fillo de Luís Durazzo e da súa muller Margarida Sanseverino, descendía por liña paterna do rei Carlos II de Nápoles, de quen Carlos III era bisneto.
Kotarō wa Hitori Gurashi
Sinopse
Kotaro Satо̄, un neno de 4 anos que vive por conta propia, trasládase ao apartamento 201, ao lado de Shin Karino, un artista de manga.
Carlos III de Nápoles
Ascensión ao trono napolitano
Como neto de Carlos II de Nápoles, Carlos III era o primo segundo da raíña Xoana I de Nápoles. Esta adoptouno como fillo, xa que era o único varón da liña anxevina de Nápoles. Xoana I estivo profundamente namorada del durante toda a vida, pero este nunca lle correspondeu. Con todo, en 1369 Xoana nomeouno herdeiro do trono napolitano.
Kotarō wa Hitori Gurashi
Anime
En setembro de 2021, anunciouse unha adaptación anime. A serie está animada por Liden Films e dirixida por Tomoe Makino, coa composición da historia de Hiroshi Satо̄, deseños de personaxes de Tomomi Kimura e música composta por Yūya Mori. Estreouse internacionalmente en Netflix o 10 de marzo de 2022.
Carlos III de Nápoles
Ascensión ao trono napolitano
Debido ao enfrontamento entre Xoana I e o Papa Urbano VI, que consideraba Nápoles como feudo papal, Xoana I apoiou a Clemente VII durante o Cisma de Occidente e foi destronada en 1381 e cedeu o reino a Carlos III. Comezou a guerra da Unión de Aix, marchando cara ao reino de Nápoles cun exército húngaro, derrotou ao rei consorte Otón IV de Brunswick e cercou a cidade, ata capturar á raíña o mesmo ano 1381.
Kotarō wa Hitori Gurashi
Acollida
En setembro de 2021, o manga vendera 1,4 millóns de copias; en xuño de 2022, a cifra ascendeu a 1,7 millóns de copias. En 2018, Kotarō wa Hitori Gurashi gañou o premio Electronic Manga na categoría masculina.
Carlos III de Nápoles
Ascensión ao trono napolitano
Non obstante, unha complicación se interpuxo no seu camiño ao trono real. Xoana I, antes de morrer en 1382, nomeou un novo herdeiro: así adoptou o conde de Anjou, Luís I de Anjou. Este tomou posesión dos condados de Provenza e Forcalquier e marchou cara a Nápoles para demandar o reino. Á súa chegada, con todo, foi derrotado por Carlos III.
Ascenso ao trono húngaro
Á morte de Luís I de Hungría, Carlos III reclamou o trono húngaro como o varón máis vello da dinastía anxevina, e expulsou do trono a María I de Hungría, filla de Luís I, en decembro de 1385. Con todo, a raíña viúva organizou unha trama para asasinar a Carlos en Visegrad o 24 de febreiro de 1386.
Matrimonio e descendentes
En febreiro de 1369 casou coa súa curmá Margarida de Durazzo, filla de Carlos Durazzo e María de Nápoles. Margarida era neta por liña paterna e bisneta por liña materna de Carlos II de Nápoles. Desta unión naceron tres nenos:
Foi enterrado en Belgrado. O seu fillo Ladislau sucedeuno no Reino de Nápoles, mentres que os rexentes de María I de Hungría a reinstauraron como raíña de Hungría.
Mantinae
Os mantinos (Mantinae) son unha subfamilia de insectos mantodeos pertencente á familia Mantidae.
Bandeira branca-azul-branca
A bandeira branca-azul-branca (en Бело-сине-белый флаг, БСБ) é unha bandeira símbolo das protestas contra a guerra de 2022 en Rusia durante a guerra ruso-ucraína (véxase invasión rusa de Ucraína). Segundo os activistas, a bandeira é "un símbolo das persoas que se unen pola paz e a liberdade".
Normalización de tamaño e cor
Aínda que algúns activistas queren ver nas cores a paz, a pureza, a prudencia, verdade ou a xustiza, esas cores tamén se empregaron para simbolizar cousas diversas. A mesma bandeira da Mariña Rusa desde 1991 está composta por un sautor azul sobre branco (a tonalidade do azul variou entre celeste e cobalto) e xa era empregada pola Mariña Rusa do século XIX, coincidindo uns anos coa bandeira idéntica do porto da Coruña, empregada como bandeira galega.
Historia
miniatura|Bandeira da cidade de Veliky Novgorod, 1994-2006 O primeiro lugar coñecido en usar a bandeira branca-azul-branca foi o sitio web do estado virtual da República de Novgorod, en 2006-2010. A bandeira baseouse na entón bandeira oficial de Veliky Novgorod. Unha das institucións de goberno máis importantes da República de Novgorod foi a "Casa de Novgorod", que limitaba os poderes do príncipe en contraste co principado de Vladimir-Suzdal. Segundo o sitio web oficial da bandeira, é "un símbolo da futura 'Rusia Libre', que non parasita símbolos do pasado, libre de asociacións co imperialismo, militarismo e os líderes autoritarios de Rusia".
Propúxose tamén para o seu uso como bandeira alternativa de Rusia.
Foi amplamente usada en relación coas protestas contra a guerra ; utilizouse en protestas contra a guerra en Tbilisi, (Xeorxia), en Alemaña, Chipre, e Ekaterimburgo (Rusia).
Oposición das autoridades
O 6 de marzo de 2022, a residente de Moscova Anna Dubkova foi detida por un axente de policía por mor da bandeira branco-azul-branca colocada no seu coche. O protocolo sinala que a bandeira é un símbolo de "... protestas contra a guerra espalladas entre as forzas da oposición". O tribunal condenouna a 15 días de prisión segundo o artigo 19.3 do Código de Infraccións Administrativas.
The Woman in the Window (filme de 2021)
The Woman in the Window é un filme estadounidense de 2021 dirixido por Joe Wright. O guión foi escrito por Tracy Letts e está baseado na novela homónima de 2018, escrita por A. J. Finn. O filme conta a historia dunha muller agorafóbica (Amy Adams) que comeza a espiar aos seus novos veciños (Gary Oldman, Fred Hechinger e Julianne Moore) e é testemuña dun crime dende o seu apartamento. Anthony Mackie, Wyatt Russell, Brian Tyree Henry e Jennifer Jason Leigh completan o elenco.
Producido por Fox 2000 Pictures, o filme estaba previsto para ser estreado nos cinemas a través de 20th Century Studios en outubro de 2019, mais foi adiado até maio de 2020 debido a reedicións posteriores polas malas recepcións de proxeccións iniciais. A estrea nos cinemas foi cancelada por mor da pandemia de COVID-19 e os seus dereitos foron vendidos a Netflix, que o estreou en liña o 14 de maio de 2021. Logo da súa estrea, o filme recibiu valoracións "mordaces" por parte da crítica, coa maioría das críticas dirixidas á dirección de Wright e ao guión, mais con eloxios ao elenco.
Suburbio
dereita|miniatura|Diversos conxuntos habitacionais que forman os suburbios de [[Madrid, en España.]] dereita|miniatura|Vista de Alphaville, un dos suburbios de [[São Paulo, no Brasil.]]
Suburbio (do latín, "baixo da urbe") é un termo propio da xeografía urbana empregado para designar as zonas residenciais da periferia urbana ou arrabalde, especialmente referido a barrios baixos, pobres, marxinados ou degradados desas zonas periféricas afastadas do centro da cidade.
As características das zonas suburbiais ou suburbanas, no sentido que se lle dá no urbanismo, están determinadas polo compoñente social da súa poboación: xente nova de clase traballadora, que se establecen en multinúcleos menores dispersos próximos á cidade e comunicados con bos sistemas de estradas cara ás periferias. O modelo de convivencia da vida social é por amizades en espazos públicos, escolas, prazas, festas etc., que dá uniformidade aos servizos e institucións e a unha calidade de vida de habitabilidade superior á cidade: espazos verdes, paisaxe aberta etc.
Rural
As zonas rurais típicas teñen unha baixa densidade de poboación e pequenos asentamentos. As áreas agrícolas son normalmente rurais, do mesmo xeito que o son as áreas forestais.
KLKB1
O KLKB1 é un xene que nos humanos está situado no cromosoma 4 e que codifica a proteína encimática calicreína plasmática, que tamén recibe, entre outros, os nomes de calicreína sérica, calicreína B1 e  calicreína B. Este encima cataliza a seguinte reacción química: corte selectivo dalgúns enlaces peptídicos nos que interveñen a arxinina ou a lisina no cininóxeno humano, incluíndo os enlaces lisina-arxinina e arxinina-serina para liberar bradicinina.
Este encima fórmase a partir da precalicreína plasmática (factor de Fletcher) por acción do factor XIIa.
Función
A precalicreína plasmática é unha glicoproteína que participa na activación dependente de superficie da coagulación do sangue, fibrinólise, xeración de cininas e inflamación. Sintetízase no fígado e segrégase ao sangue como unha soa cadea polipeptídica. A precalicreína plasmática convértese en calicreína plasmática pola acción do factor XIIa polo corte dun enlace interno Arg-Ile. A calicreína plasmática, por tanto, está composta por unha cadea pesada e unha lixeira unidas por unha ponte disulfuro. A cadea pesada orixínase a partir do extremo amino terminal do cimóxeno e contén 4 repeticións en tándem de 90 ou 91 aminoácidos. Cada repetición contén unha estrutura peculiar chamada dominio mazá. A cadea pesada é necesaria para a actividade procoagulante dependete de supericie da calicreína plasmática. A cadea lixeira contén o sitio activo ou dominio catalítico do encima e é homóloga da familia da tripsina de serina proteases. A deficiencia en precalicreína plasmática causa unha activación prolongada do tempo de tromboplastina parcial nos pacientes. O empalme alternativo orixina múltiples variantes de transcrición que codifican diferentes isoformas
Interaccións
A KLKB1 (calicreína plasmática) presenta interaccións co cininóxeno de alto peso molecular.
Rural
Historia
miniatura|Calzada cara a un pobo abandonado polo éxodo rural.
Estatísticas
No 2018 sete millóns e medio de persoas vivían no rural en España, un 16,2%. Non obstante, a superficie rural en España ocupa un 84,1%. En Galicia o 26% da poboación vive no rural.
Traballo no rural
miniatura|Gandaría en [[Biescas.]] O traballo no rural está baseado no sector primario, e dicir, na agricultura, na gandaría etc.
James B. Longacre
James Barton Longacre, nado o 11 de agosto de 1794 no condado de Delaware, Pensilvania, e finado o 1 de xaneiro de 1869 en Filadelfia, foi un retratista, gravador e deseñador de moedas estadounidense, que ocupou o posto de gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos (1844-1869).
Orixes e carreira como retratista (1794-1844)
esquerda|miniatura|234x234px|Autorretrato de Longacre [[Circa|ca. 1807.]]
James Barton Longacre naceu nunha granxa do condado de Delaware, en Pensilvania, o 11 de agosto de 1794. A súa nai, Sarah Burton, morreu ao pouco tempo e o seu pai, Peter Longacre, descendente dos primeiros colonos suecos en Norteamérica, casou novamente. James non aceptou esta nova situación e, como consecuencia, abandonou a familia aos 12 anos e procurou un traballo na cidade de Filadelfia. Inicialmente exerceu como aprendiz nunha libraría, cuxo propietario o acolleu na súa familia. O libreiro, John E. Watson, decatouse axiña da habilidade de Longacre para o retrato e deixoulle liberdade para a súa creación artística, e mesmo comercializou algúns dos seus retratos na libraría.
Máis tarde, James Longacre pasou a ser aprendiz de George Murray, director da compañía de gravado Murray, Draper, Fairman & Co., tamén en Filadelfia. Este negocio derivaba doutro anterior establecido por Robert Scot, o primeiro gravador xefe da Casa da Moeda de Filadelfia. Nesta compañía, Logacre estivo ata 1819 facendo gravados de retratos de personaxes como George Washington, Thomas Jefferson e John Hancock, algúns dos cales foron colocados nunha reprodución facsimilar da Declaración de Independencia dos EEUU. Na mesma empresa coincidiu, entre 1816 e 1819, con Christian Gobrecht, que máis adiante sería o segundo gravador xefe da Ceca de Filadelfia.
miniatura|253x253px|Edición de John Binns ([[1819) da Declaración de Independencia dos EEUU, con retratos feitos por James B. Longacre.]]
A primeira encarga relevante que Longacre acadou nesta nova etapa foron unhas pranchas para a Encyclopedia (1820) de S. F. Bradford. No mesmo ano, logrou moita aceptación popular un gravado do xeneral Andrew Jackson feito por Longacre a partir dun retrato a cargo de Thomas Sully. En 1826 levou a cabo unha serie de retratos de actores da época no desempeño dos seus papeis, para seren publicados en The American Theatre. Na mesma década de 1820, encomendóuselle a Longacre o gravado das ilustracións para as biografías dos asinantes da Declaración de Independencia, que John Sanderson foi publicando en nove volumes entre 1820 e 1827. Esta serie biográfica recibiu numerosas críticas polos seus textos, mais non así polas súas ilustracións. De feito, o escritor numismático Richard Snow suxire que estas publicacións acadaron un bo nivel de vendas grazas á calidade do traballo de Longacre.