cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diácono
Os diáconos na Igrexa Ortodoxa e no catolicismo oriental
De acordo coa tradición do Patriarcado Ecuménico, a maneira máis común de dirixirse a un diácono é como "Padre". Dependendo das tradicións locais, aos diáconos se lles chama "Padre", "Padre diácono," "Diácono padre" ou, se quen a apela é o bispo, simplemente como "Diácono". miniatura|diácono [[Igrexa Ortodoxa|ortodoxo grego na Igrexa da Natividade en Belén, revestido cun orarion sobre o sticharion. Cobre a cabeza co kamilavka clerical.]]
A tradición de bicar a man dos clérigos esténdese aos diáconos.
Historicamente, as diaconisas nunca tiveron a mesma posición na xerarquía que os diáconos. Asistían normalmente no bautizo de mulleres, e atendían as necesidades espirituais das mulleres da comunidade, pero non servían no altar.
O protodiácono (en grego πρωτοδιάκονος: protodiákonos, "pirmeiro diácono") na Igrexa ortodoxa, e tamén nos uniatas), é o diácono principal da diocese. Isto é un título, e non un grao. É unha distinción de honra do diácono máis antigo, que usualmente serve no equipo do bispo diocesano.
Oficia na catedral diocesana. No seu orarion está bordada tres veces a palabra santo, en referencia ao trisaxio. Hoxe en día esta función dáse tamén aos diáconos casados que teñan máis de vinte anos de servizo. Frecuentemente teñen unha boa voz para animar o canto litúrxico.
O arquidiácono é unha figura similar, pero na clerecía monástica.
No anglicanismo
O anglicanismo en varias provincias restableceu o diaconado como orde permanente. Un home (e, en moitas provincias da Comuñón anglicana, unha muller) pode ser ordenado diácono (e despois presbítero). miniatura|esquerda|Un clérigo [[Anglicanismo|anglicano vestido como diácono con alba, e estola púrpura sobre o seu ombro esquerdo.]]
Os diáconos participan na vida da comunidade parroquial e concelebran a liturxia (na que, entre outras funcións, len o Evanxeo e poden predicar) cun presbítero.
Ao contrario dos diáconos católicos e ortodoxos que só poden casar antes da ordenación, aos diáconos anglicanos se lles permite libremente casar antes ou despois da ordenación, como aos presbíteros. Moitos diáconos se preparan para o presbiteriado e son usualmente ordenados como presbíteros ao redor dun ano despois da súa ordenación diaconal.
Moitas provincias da Comuñón anglicana ordenan tanto a mulleres como a homes como diáconos. Algunhas destas provincias que ordenan mulleres como presbíteros previamente admiten que só sexan admitidas ao diaconado.
Un efecto diso foi a creación dun amplo e agobiante de diaconado feminino durante moito tempo, mentres que moitos homes son ordenados presbíteros e despois dun tempo moi curto como diáconos.
Os diáconos anglicanos poden bautizar e, nalgunhas dioceses, poden dispensar licenzas de matrimonio, usualmente baixo instrucións do seu párroco e bispo. Comunmente ofician a bendición do Santo Sacramento.
Os diáconos non poden presidir a eucaristía, nin poden pronunciar a absolución dos pecados ou pronunciar a bendición trinitaria.
Os diáconos anglicanos visten igual que os presbíteros. Non obstante, na liturxia usualmente levan estola sobre o seu ombro esquerdo por riba da alba. Poden usar tamén dalmática.
No protestantismo
A Igrexas protestantes coñecen o ministerio dos diáconos, encargados da asistencia aos pobres. Este ministerio se exerce ben sexa a través de "institucións ou obras protestantes", independentes das estrutures eclesiásticas stricto sensu, ben no cadro de diaconados parroquiais.
Un ministerio de diácono parroquial tamén pode exercerse na atención de certas partes da poboación parroquial (mocidade, por exemplo), ao lado do ministerio pastoral máis xeral.
Ángel Rodríguez Leira
Ángel Rodríguez Leira, nado en Cariño e finado en París en 1975, foi un dos primeiros combatentes que, o 26 de agosto de 1944, liberaron París tras tres anos de ocupación nazi.
Traxectoria
Pertencía á CNT, pero ao non ser un membro destacado do anarcosindicalismo, foi chamado a filas e obrigado a alistarse no exército sublevado xunto ao seu compañeiro Antonio Yáñez. En canto tiveron oportunidade desertaron e uníronse á causa republicana. Coa derrota republicana fuxiron desde Guardamar del Segura (Alacant) nun bote a remos, cheo de laranxas como provisións, xunto a outras cinco persoas. Conseguiron chegar a Beni Saf (preto de Orán) na Alxeria francesa logo de 17 días de travesía. Foron internados no campo de concentración de Camp Suozzi.
Ángel Rodríguez e Antonio Yáñez tentaron fuxir dúas veces a través do deserto sendo capturados, ofrecéronlles como alternativa ao castigo alistarse na lexión estranxeira. Ángel Rodríguez Leira pasou a chamarse Cariño López, adoptando o nome do seu lugar de orixe, como era habitual na lexión francesa. Remataron enrolados na Compañía La Nueve, formada por 144 exiliados republicanos españois baixo o mando do xeneral Leclerc. A compañía preparouse en África e Inglaterra, desembarcou en Normandía, liberou Estrasburgo e París. La Nueve tiña como misión a avanzada de tropas e sempre era enviada a primeira liña. Os seus homes tiñan a orde de non retroceder nin un palmo de terreo.
Ángel Rodríguez tamén penetrou no Niño de Aguias de Hitler, o santuario do Fürher. Alí os homes de La Nueve fixéronse con diversos obxectos que pertenceran ao ditador alemán. Foi condecorado coa Cruz de Guerra polo xeneral De Gaulle por destruír cinco tanques alemáns nun só día.
Ángel Rodríguez refixo a súa vida en Francia, onde tivo dúas fillas.
Óso trapecio
O trapecio é un óso do membro superior humano, pertencente ao carpo. Forma parte da fileira distal na articulación do pulso. Ten unha forma irregular e posúe un tubérculo ben definido que se proxecta cara diante. Artéllase co primeiro metacarpiano do polgar. É o óso máis externo ou lateral da fileira distal do carpo. Por detrás, artéllase coa superficie inferior do escafoide e por dentro co trapezoide.
Bibliografía
''Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior'' (en castelán)
Live at Reading
Live at Reading é un CD/DVD ao vivo da banda estadounidense de grunge Nirvana, editado o 3 de novembro do 2009, coa crónica do concerto ofrecido o 30 de agosto de 1992 no Reading Festival. Despois da actuación houbo gran cantidade de copias piratas e esta foi a primeira vez que se editou remasterizado e coa cor corrixida.
A interpretación do tema "Lithium" apareceu anteriormente no seu vídeo Live! Tonight! Sold Out!!, no ano 1994. A interpretación de "Tourette's" foi tamén lanzada anteriormente, neste caso no recompilatorio de temas ao vivo From the Muddy Banks of the Wishkah, aparecido en 1996.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Kurt Cobain, agás onde se indique.
Enric Sagnier
Enric Ferran Josep Lluís Sagnier i Villavecchia, marqués de Sagnier, nado en Barcelona o 21 de marzo de 1858, e finado ibídem o 1 de setembro de 1931, foi un arquitecto catalán. A maioría das súas obras atópanse en Barcelona. Autor prolífico, foi posiblemente o arquitecto con maior número de construcións na cidade condal (preto de 300 edificios documentados). Sagnier foi un arquitecto ben relacionado coas clases dirixentes barcelonesas, das cales recibiu varias encargas.
De estilo ecléctico cunha certa tendencia clasicista, estivo preto do modernismo de moda na época na capital catalá, pero interpretándoo dun xeito sobrio e funcional. A súa principal fonte de inspiración é a arquitectura medieval, sobre todo románica e gótica. En troques, non foi proclive a estilos exóticos daquela de moda, como o neomudéxar ou os estilos árabes e orientais. Pódese distinguir a súa traxectoria en tres etapas: antes de 1900 traballa cun estilo ecléctico, monumental e grandilocuente; de 1900 a 1910 achégase máis ó modernismo, o que se percibe nun maior sentido decorativo da súa obra nestas datas, con especial influencia da arte rococó; e dende 1910 mantén un estilo clasicista de influencia francesa, afastado das modas do momento.
Walking with a Ghost
"Walking with a Ghost" foi tamén obxecto dun popular mashup cando Party Ben combinou a versión de Tegan and Sara co tema de Mylo "Paris Four Hundred". Bautizouna "Walking with a Ghost in Paris", e tivo tanto éxito que o selo considerou editala oficialmente, pero Sara rexeitou a idea.
Versión de The White Stripes
Walking with a Ghost é un EP da banda estadounidense de rock alternativo The White Stripes, editado en decembro do ano 2005, seis meses despois do seu álbum Get Behind Me Satan. A versión dos White Stripes inclúe un vídeo musical.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Jack White, agás onde se indique.
Luis Rodríguez Rodríguez
Luis Rodríguez Rodríguez, nado en Lugo en 1931 e finado na mesma cidade o 12 de abril de 2021, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
A súa infancia e adolescencia transcorreron na cidade das murallas. Foi a Madrid a cursar estudos universitarios, chegando a obter o título de Graduado Social. De novo en Lugo, en 1963 ingresou no xornal El Progreso e comezou a súa extensa vida xornalística que se estendeu ata 1996. Ademais participou a inicios dos 70 nos xurados do "Festival de cine afeccionado do Círculo das Artes" presidíndoo en 1971.
Na década dos 60 participou na constitución do "Cineforum Lugo", do "Club Cultural Valle-Inclan" e organizou a primeira exposición do grupo "A Gadaña" que dirixía Reimundo Patiño. Entrou en contacto con Ánxel Johán da man do seu fillo, Ángel González Doreste, o seu grande amigo xunto a Iglesias Requejo. Durante case preto de vinte anos asistiu aos faladoiros con Celestino Fernández de la Vega e Ánxel Fole no "Café España" e, despois, no "Lugo Bar", "Alameda" e "Madrid". Nesas charlas coñeceu a moitos asiduos da fala como Ramón Piñeiro, Aníbal Otero, Uxío Novoneyra, e outros que entón eran considerados novos valores como Camilo Gonsar, Xosé Luís Méndez Ferrín, Arcadio López Casanova e Manuel María.
En abril de 2005, nun novo esforzo da súa implicación cos movementos asociativos, foi membro fundador da Asociación de Estudos Filosóficos Doutor Castro, dedicada á difusión da filosofía en galego e ao estudo das obras completas do ilustrado lugués Juan Francisco de Castro Fernández.
Antón Román Conde
Antón Román Conde, tamén coñecido como Antonio Román Conde, nado en Vigo en 1909 e finado na mesma cidade en 1998, foi un arquitecto galego. Na súa obra combina o racionalismo, o vangardismo e mesmo a estética tradicional, se era a solución axeitada. Foi un arquitecto prolífico pola cantidade, variedade e versatilidade estilística dos varios centos de proxectos asinados co seu nome. A súa pegada está moi presente na cidade e na bisbarra de Vigo en edificios na área urbana, chalés e obra pública. Deixou obras singulares en diversos lugares de Galicia e mais na Guinea Ecuatorial, onde exerceu o cargo de arquitecto xefe delegado do goberno no período colonial, entre 1940 e 1948. Da súa ampla produción cómpre salientar as igrexas do Calvario e Navia polo seu carácter vangardista na concepción da estrutura, que o sitúa no ronsel de Le Corbusier.
Vida persoal
Naceu en Vigo nunha familia ben situada con vivenda en Peniche. Fillo de Luis, militar, e Elvira, tivo cinco irmáns: Luis, Elvira, María Paz, Pedro e Manuel; este último, tenente de aviación, finou nun accidente aéreo en 1946. Estudou a carreira de arquitectura na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona, onde obtén o título. Combateu na guerra civil española como militar do exército do aire no bando sublevado.
O 10 de abril de 1940 é nomeado arquitecto no Servizo de Obras Urbanas na Guinea Española que era, naquela altura, aínda unha colonia. O 24 de xuño de 1940 chegou a Malabo (Santa Isabel, na toponimia colonial) no vapor correo Río Francolí. Alí coñeceu a súa muller, Angelita Serralta Cases, nada en Bioko (antes Fernando Poo), filla de colonos cataláns que administraban unha extensa propiedade chamada "La Barcelonesa" para a compañía Rius y Torres, onde se cultivaba cacao e café. Na publicación editada polos misioneiros claretianos La Guinea Española compróbase a importancia da familia Serralta xa que informa polo miúdo do casamento nas páxinas de vida social. Estas notas de sociedade permiten coñecer detalles non documentados nas biografías publicadas de Román Conde e constitúen, ao mesmo tempo, unha crónica da vida colonial. A revista claretiana publicou o anuncio de voda, unha crónica da celebración formal para familiares e autoridades e mais outra da celebración popular previa co persoal que traballaba na propiedade. As diferenzas de clase e raza, así como a importancia da igrexa católica na vida da colonia fanse evidentes."'San Carlos se vistió de gala el 17 [de junio de 1945] para asistir al enlace matrimonial de la Sra. Angelita Serralta y el Arquitecto Jefe de Construcciones Urbanas D. Antonio Román Conde. La iglesia estaba convertida en un hermoso vergel y adornada con una delicadeza exquisita. […] Después de la ceremonia religiosa, los invitados se trasladaron a La Barcelonesa, donde fueron agasajados espléndidamente. La casa, ya magnífica de por sí, estaba engalanada con colgaduras y farolillos a la valenciana, con potente instalación eléctrica y varios altavoces distribuidos a lo largo de la galería donde estaban colocadas las mesas de los comensales.”""'Era el deseo de todo el poblado de Claret de Batete, que el enlace de la Srta. Angelita Serralta se hiciera en Batete por haber visto la bella desposada la luz del mundo en este poblado. En su delicadeza, agradeció los votos, y por la mañana del 17, ella, su esposo y Sra. madre, llegaron a recibir los Sacramentos. Por este motivo el pueblo les cantó en la Misa Dominical, el Joseph Fili David con la orquesta del pueblo y otros cánticos de su popular repertorio."En xullo de 1945 embarcan no Dómine cara á Península, poida que como viaxe de vodas. O primeiro dos seus sete fillos, Luis, naceu en 1946. O seu bautizo aparece destacado en La Guinea Española. O 4 de febreiro de 1948 embarcan de novo no Dómine e instálanse en Vigo, onde Antón Román encarga unha lancha automóbil nos Estaleiros Lagos de Bouzas feita con madeiras da Guinea (palisandro, caoba, ébano).
Desenvolveu diversas afeccións artísticas. Na mocidade dedicouse á acuarela en pequeno formato sobre temas recorrentes como a navegación, o motociclismo e a figura feminina. Durante a súa estadía en África xurdiu o seu interese pola fotografía, tirando instantáneas da paisaxe, as construcións da colonia e escenas de vida. O fotógrafo Pep Parer reproduciu algunhas das súas instantáneas e retratos para a acción de posta en valor da arquitectura denominada Patrimonio Guinea 2020. O seu legado artístico pertence á colección privada da familia Conde Serralta. O seu fillo Antonio e as fillas Ana e María del Mar teñen dado testemuño do labor do pai.
Traxectoria
Na súa estadía na Guinea desenvolve moito traballo administrativo. A través das páxinas La Guinea Española pódese documentar un concurso para a construción dun pavillón para europeos no hospital xeral de Malabo e el mesmo prepara unha clasificación das vivendas oficiais a que poden ter dereito funcionarios e traballadores da administración colonial. Publica un artigo sobre arquitectura colonial e proxecta edificios para uso institucional, equipamentos públicos e vivendas.
Forma parte da denominada xeración de transición na arquitectura galega, canda Arturo Fraga Ramil. No desarrollismo, un momento de importante desenvolvemento urbano de Vigo e a súa bisbarra, participa moi activamente na edificación de obra nova. Nesa altura só hai oito arquitectos colexiados na cidade, e iso parece explicar que Román asine centos de proxectos de variada tipoloxía e estilo.
Foi un dos arquitectos seleccionados na exposición de instalacións deportivas e culturais que tivo lugar no Instituto Politécnico Nacional de Cidade de México dentro da programación de actividades paralelas aos Xogos Olímpicos de 1968 en México, curada por Ruth Rivera e Vladimir Kaspé. Ademais de Antón Román na extensa exposición incluíronse traballos (fotografías, planos ou maquetas) de Francisco Castro Represas e Pedro Alonso Pérez (do Estudio de Arquitectura Castro e Alonso, de Bouzas, Vigo), e Alejandro de la Sota.
Presidiu o Colexio de Arquitectos de León, Asturias e Galicia, e, posteriormente, formou parte do Colexio de Arquitectos de Galicia. Retirouse en 1988.
En 2003 a delegación de Vigo do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia elixiu as igrexas do Calvario e Navia para celebrar o Día Mundial da Arquitectura.
Construción con lámina de formigón
miniatura|Igrexa parroquial da Inmaculada Concepción. A finais da década de 1960 construíu os seus dous edificios máis vangardistas en canto á proposta estrutural: a igrexa parroquial da Inmaculada Concepción no Calvario, tamén coñecida como "os Picos", e a igrexa parroquial de San Paio de Navia, que logo foron modificadas, minguando a espectacularidade do proxecto orixinal. Iago Valverde pon en relación estes templos co Pavillón Philips (Bruxelas, 1958) que construíra dez anos antes Le Corbusier e mais co traballo realizado con estruturas laminares de formigón de Félix Candela e Francisco Coello de Portugal. miniatura|Igrexa parroquial de San Paio de Navia. Nos dous templos emprega unha lámina de formigón armado pregada recuberta con verniz de silicona. Esta lámina cumpre as funcións de estrutura, cuberta e envoltorio, o que permite acadar un interior sen columnas ou pilastras. A estrutura responde a unha concepción trigonométrica da pregadura que marca ángulos (ou picos) e crea ondulacións entre eles. O volume dos templos resólvese como unha forma envolvente que por fóra lembra unha figura de papiroflexia ou un tipi e no interior o direccionamento da luz e as pregaduras suxiren unha espiritualidade ancestral e de elevación que cadra coa renovación dos espazos litúrxicos promovida polo Concilio Vaticano Segundo. A procura da máxima entrada de luz para crear unha atmosfera de recollemento resólvese de maneira diferente nas dúas igrexas: nos Picos, os uves da pregadura chegan ata o chan, o que permite abrir celosías de vidro e plástico nos espazos en uve invertido e dar entrada á luz natural; en Navia, un espazo de menor tamaño, a luz entra filtrada pola parte superior e, daquela, a iluminación é moito máis sutil. Pablo Costa sinala que o volume papirofléxico da lámina de formigón non responde á "teoría da pregadura" dos arquitectos Sol Madrileños e Sancho Osinaga, senón á aplicación da fórmula de igualdade xeométrica, o paraboloide hiperbólico.
Jämijärvi
Jämijärvi é un municipio de Finlandia, situada no oeste do país, na rexión de Satakunta. En 2018 a súa poboación era de 1.860 habitantes. A superficie do termo municipal é de 224,34 km2, dos cales 9,99 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 5,22 hab./km².
Guillaume Apollinaire
Wilhelm Albert Vladimir Apollinaris de Kostrowitzky, coñecido como Guillaume Apollinaire, nado en Roma o 26 de agosto de 1880 e finado en París o 9 de novembro de 1918, foi un escritor e crítico de arte francés.
Antón Román Conde
Construción con lámina de formigón
O terceiro dos proxectos realizado con láminas de formigón, tamén dese período, é a remodelación do Estadio Municipal de Balaídos, en 1969, asinado cos aparelladores Emilio Presa e José Lumbreras. A obra debía realizarse en moi pouco tempo e cumpría aumentar a zona de pé e mais de asento baixo viseira en Marcador, Tribuna e Gol, que na súa lonxitude máxima acada os 16,5 metros.
Jämijärvi
O concello é unilingüe en finés.
Guillaume Apollinaire
Traxectoria
Fillo dunha condesa polaca, dende 1902 foi un dos membros máis populares do barrio artístico parisiense de Montparnasse, tivo por amigos e colaboradores a Pablo Picasso, Max Jacob, André Salmon, Marie Laurencin, André Derain, Blaise Cendrars, Pierre Reverdy, Jean Cocteau, Erik Satie, Ossip Zadkine e Marcel Duchamp.
Antón Román Conde
Construción con lámina de formigón
Estas tres obras realizáronse en colaboración coa empresa madrileña Construcciones Laminares S.L., dos arquitectos José Ruiz-Castillo y Ucelay e mais Ricardo Urgoiti, especializados nas láminas de formigón armado. Ruiz-Castillo e Urgoiti foron discípulos de Félix Candela en México, e colaboraron, entre outros, con Jaime Carceller, Francisco Coello de Portugal e Kurt Schäffer. Carmen Castro, na necrolóxica de Ricardo Urgoiti, que finou asasinado en 1972, describe como o cálculo técnico de Ruiz-Castillo e Urgoiti crea atmosfera e afectos nos traballos de Román Conde:"A igrexa do Calvario de Vigo ten unha forma máis biolóxica, orgánica, porque xorde en zonas verdes e en ambiente húmido de orballo gris, por iso é branca, branca. E a pequena igrexa de Navia é como unha carapucha que arroupa o sentir. E deste xeito, en toda a obra, o cálculo exprésase de xeito vivísimo e grato. O bo cálculo asegura pervivencia á forma amable para vivila no xogo deportivo, no traballo, na intimidade transcendente."Román Conde tamén empregou a solución da cuberta en formigón para a gasolineira da praza de España de Vigo, substituída máis tarde por unha estrutura corporativa.
Guillaume Apollinaire
Traxectoria
En 1909 publicou o seu primeiro libro O encantador en putrefacción, baseado na lenda de Merlín e Viviana. Os seus poemarios, O bestiario ou o cortexo de Orfeo (1911) e Alcoois (1913) reflicten a influencia do simbolismo, con importantes innovacións formais; nese mesmo ano apareceu o ensaio crítico Os pintores cubistas, defensa do novo movemento como superación do realismo. No 1916 publicou o libro de relatos O poeta asasinado.
Antón Román Conde
Arquitectura colonial
miniatura|Sofitel Malabo President Palace. Como arquitecto no Servizo de Obras Urbanas na Guinea colonial, asinou equipamentos públicos, como escolas, hospitais e residencias. Entre os edificios máis destacados están:
Guillaume Apollinaire
Traxectoria
Alistouse como voluntario en 1914 no exército francés, combatendo na Primeira guerra mundial. Foi ferido de gravidade na cabeza en 1916, morrendo dous anos despois, vítima da gripe española.
Antón Román Conde
Arquitectura relixiosa
Construíu en Vigo tres templos católicos en dous estilos diferentes: miniatura|Capela do Carme, no Vao.
Torres e vivendas na bisbarra de Vigo
miniatura|[[Pazo de Sensat.]] Realizou centos de chalés e edificios na área urbana. Ramón Eiras sinala que entre os seus clientes estaban Rodrigo Alonso, Alejandro Barreras, Leopoldo Curbera, Manuel Sas, Luis Solano Aza ou Alberto Casal. Algunhas das obras realizadas son: miniatura|Pazo de Montecelo.
Equipamentos públicos e industriais
miniatura|ETEA. Realizou complexos deportivos, centros docentes, equipamentos culturais, naves industriais e diversas reformas en distintos puntos de Galicia, entre as que cómpre destacar:
"É a segunda edificación máis grande da Panificadora, ocupa uns 1060 m2 contando cuns 3600 m2 de plantas. O edificio desenvólvese todo ao longo do frente da parcela cara á rúa Falperra (121 m), mentres que o ancho vai dos 8,20 aos 10 metros. É o edificio máis moderno, construído en dúas fases consecutivas entre 1958 e 1962; ámbalas fases foron proxectadas por Antonio Román Conde, que lle imprimiu ao edificio un sobrio estilo racionalista moi similar á coetánea Estación Marítima de Vigo. O edificio salva dous desniveis. Hai un desnivel ao longo do edificio, entre a esquina r/ Falperra co Paseo de Alfonso XII (cota 43) e o cruzamento de r/ Falperra con r/ Cachamuíña (cota 49), de tal xeito que as plantas teñen varios chanzos que lles fai perder altura gradualmente."
Publicacións
Aparecen algúns artigos seus e dos seus colaboradores en revistas especializadas en arquitectura, como:
Cinto de Van Allen
miniatura|Cinto de Van Allen O Cinto de Van Allen son dous cintos de radiación onde ocorren varios fenómenos atmosféricos debidos a concentracións de partículas no campo xeomagnético da Terra, descubertas en 1958 por James Van Allen. As radiacións de Van Allen non ocorren, salvo raras excepcións, nos polos e si na rexión ecuatorial, e forman dous cintos en forma de aneis, con centro no ecuador.
O máis interno esténdese entre as altitudes de mil e cinco mil quilómetros, a súa intensidade máxima ocorre de media aos tres mil quilómetros e consiste en protóns altamente enerxéticos e de igual intensidade en todas as direccións, e electróns igualmente enerxéticos pero co máximo de intensidade nunha dirección determinada, que se orixinan polo decaemento de neutróns producidos cando raios cósmicos vidos do espazo exterior chocan cos átomos e moléculas da atmosfera terrestre, parte dos neutróns é expulsada da atmosfera e desintégranse en protóns e electróns ao atravesar esta rexión do Cinto. Esas partículas móvense en traxectorias espirais ao longo de liñas de forza do campo magnético terrestre.
O segundo Cinto fica situado entre 15.000 e 25.000 km, contén tamén partículas electricamente cargadas de orixe tanto atmosférica como solar, e son principalmente ións de helio traídos polo vento solar. As partículas máis enerxéticas deste son electróns cuxa enerxía atinxe varios centos de millares de electróns-volt. Os protóns son moito menos enerxéticos que os do primeiro Cinto, non obstante o seu fluxo é máis intenso.
Non existe entre os dous cintos unha delimitación e fúndense en altitudes variables. Durante os períodos de intensa actividade solar, gran parte das partículas electricamente cargadas vidas do Sol conseguen romper a barreira formada polos cintos de radiación de Van Allen, que ao alcanzar a alta atmosfera producen os fenómenos de auroras polares e as tempestades magnéticas.
Secesión vienesa
miniatura|250px|[[Pavillón da Secesión de Viena, construído en 1897 por Joseph Maria Olbrich para as exposicións do grupo da Secesión]] A Secesión vienesa (tamén chamada Secessionsstil, ou Sezessionsstil en Austria) formou parte do moi variado movemento actualmente denominado modernismo. Foi fundada en 1897 por un grupo de 19 artistas vieneses que abandonaran a Asociación. Como proxecto de renovación artística, trataba de reinterpretar os estilos do pasado ante os embates da produción industrial que estaba espindo estrutural e esteticamente a realidade da arte e a sociedade da época. O seu primeiro presidente foi Gustav Klimt.
Historia
A Secesión foi fundada dentro da Vereinigung Bildender Künstler Österreich que é a Asociación dos artistas das artes visuais en Austria.
Nesta época, Austria sofre de problemas en todos os sectores: social, económico, relixioso, político, monárquico... que contrastan cun ambiente idealista. É o período máis brillante para Austria, sendo a súa capital, Viena o berce do psicanálise.
Os voceiros deste movemento son: Gustav Klimt, Koloman Moser, Ferdinand Andri e Joseph Maria Olbrich (arquitecto) entre outros.
Aínda que a secesión é incluible no modernismo, típico de fins do período histórico e cultural coñecido como a Belle Époque, corresponde sinalar que presenta importantes diferenzas co coetáneo Art Nouveau e con outros estilos semellantes ao Art Nouveau (o Liberty ou floreale italiano ou o modernismo español por exemplo); na secesión, aínda que se busca a elegancia, predomina a sobriedade formal, e ata certa severidade, nos casos no que se transgride a sobriedade sae á luz o expresionismo, en moitos aspectos polo seu rupturismo a secesión xa é incluíble dentro do vangardismo.
Os carteis proveñen do campo cultural, non comercial, como primaba ata entón. Os traballos son moi estruturados, dándolles moita importancia á orde, o equilibrio e a xeometrización (o cadrado e o cubo son repetidos continuamente). O seu obxectivo estético final era a "obra de arte total" ou Gesamtkunstwerk, termo acuñado por Richard Wagner para denominar a unha arte que condensara as destrezas de todas as demais.
Os artistas vieneses querían dar á súa arte unha expresión desposuída dos seus veos e nada envolvida en accesorios. Unha arte propia, sen servilismos estranxeiros. Non queren imitar á arte exterior, pero si que lles sirva de inspiración e análise.
A decoración é modernista, nin orgánica, nin naturalista senón estilizada e abstracta. A tipografía é un elemento determinante, danlle grande importancia á letra, esta ten un valor formal, compositivo e comunicativo.
En 1903, fórmase un novo agrupamento de artistas: os chamados Wiener Werkstätten ou Talleres Vieneses, formado por Klimt, Egon Schiele, Oskar Kokoschka, e outros.
Sobre a porta de entrada do "Repolo de Ouro", como é coñecido popularmente en Viena, pode lerse A cada tempo a súa arte, e a cada arte a súa liberdade ("Der Zeit ihre Kunst, der Kunst ihre Freiheit").
Fernandaño, Abadín, Abadín
Fernandaño é un lugar da parroquia de Abadín no concello de Abadín na provincia de Lugo. Tiña 9 habitantes en 2015 (dous homes e sete mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2013 cando tiña 7 habitantes (un home e seis mulleres).
Elisardo Becoña
Elisardo Manuel Ignacio Becoña Iglesias, nado en Lourizán (Pontevedra) o 15 de outubro de 1957, é un psicólogo e antropólogo galego.
Traxectoria
Doutor en Psicoloxía pola Universidade de Santiago de Compostela, é catedrático de psicoloxia clínica da mesma, experto en tabaquismo, ludomanías e drogadiccións.
Desenvolvemento sustentábel
Denomínase desenvolvemento sostible ou desenvolvemento sustentábel a un concepto económico, ecolóxico e social aparecido no final do século  coa constatación de que o desenvolvemento económico precisa ponderar o impacto humano por explotación dos ecosistemas e na biodiversidade coa preservación da calidade de vida das poboacións humanas a nivel global. Iso implica, por exemplo, a xestión racional e equilibrada dos recursos minerais e o uso racional dos recursos dos ecosistemas do planeta.
A idea de desenvolvemento sustentábel ten por base o principio de que o ser humano debería gastar os recursos naturais de acordo coa capacidade de renovación dos mesmos, de modo a evitar o seu esgotamento.
A súa definición é "o desenvolvemento que atende ás necesidades do presente sen prexudicar a capacidade das futuras xeracións de atender as súas propias necesidades" que se formalizou por primeira vez en 1987 no documento das Nacións Unidas coñecido como o Informe Brundtland. Denominado así pola primeira ministra norueguesa Gro Harlem Brundtland, froito da Comisión Mundial de Ambiente e Desenvolvemento de Nacións Unidas, creada durante a Asemblea das Nacións Unidas en 1983. Dita definición asumiuse no Principio 3º da Declaración de Río (1992) aprobada na "Conferencia das Nacións Unidas sobre o ambiente e o desenvolvemento". É a partir deste informe cando se acatou o termo inglés sustainable development.
A Axenda 2030 para o Desenvolvemento Sustentable: Galicia e España
Foi asinada no ano 2015 por todos os países membros das Nacións Unidas e representa o compromiso internacional para facer fronte aos retos sociais, económicos e ambientais da globalización, poñendo no centro ás persoas, o planeta, a prosperidade e a paz, baixo o lema de non deixar a ninguén atrás.
O núcleo da Axenda 2030 para o Desenvolvemento Sustentable son os denominados Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable. Trátase de 17 obxectivos concretados en 169 metas de carácter universal, integrado e indivisible, que constitúen un ambicioso plan de acción cara ao desenvolvemento sustentable que ten que ser alcanzado antes do ano 2030. A Asemblea Xeral das Nacións Unidas estableceu que estes 17 obxectivos e 169 metas foran obxecto de seguimento utilizando o marco de indicadores proposto pola Comisión de Estatística das Nacións Unidas, actualmente formado por 247 indicadores (231 indicadores diferentes, xa que algúns indicadores se repiten). Cos indicadores dispoñibles para Galicia e España ofrecidos polo Instituto Galego de Estatística podemos facer unha avaliación para a década 2010-2019 (ano previo á pandemia da Covid-19) segundo recollemos no seguinte recadro. EMISIÓNS
As emisións de gases de efecto invernadoiro -que están por tras do colapso climático- tanto en relación ao PIB, como por habitante ou en volume absoluto melloran, redúcense, en Galicia entre 2010 e 2019. Pero seguimos por riba do conxunto de España nun 140 % e nun 124 % respectivamente. Téñase en conta que a referencia española media non é nada virtuosa. Referencia que tamén superamos na intensidade enerxética (consumo de enerxía por unidade de PIB). Polo lado da demanda o indicador de uso de transporte urbano colectivo fronte ao particular infórmanos de que a cota galega no total español está moi por baixo da que temos en poboación (un 3,5 % fronte a un 5,7 %).
RESÍDUOS
A cantidade de residuos xerados por persoa en Galicia está por baixo da media española e ten unha lixeira tendencia minguante. Neste caso a cualificación non é negativa. Non sucede o mesmo coa xestión dos residuos. Pois a cota de incineración é moi alta e a de reciclados moi baixa respecto do que sucede no conxunto de España. Temos unha estrutura inversa na xestión dos residuos. E hai que lembrar que o ambientalmente máis sustentable é a reciclaxe fronte a incineración.
AUGA
Nos indicadores relativos á subministración das augas Galicia acada un aprobado: un é positivo e outro negativo. É positivo o indicador de auga consumida ao día nos fogares, pois é minguante e segue a estar por baixo da cifra media española. É negativo o indicador que cuantifica a evolución dos consumos de auga non domésticos. Consumos que se reducen algo no conxunto de España mentres que en Galicia medran un trinta por cento.
SÍNTESE FINAL Nas emisións contaminantes á atmosfera Galicia, sempre verbo do conxunto de España, ten un suspenso absoluto. Na xestión dos residuos un claro suspenso. E só no consumo de auga acadamos un aprobado raspado. Nestas tres dimensións ambientais a cualificación global de Galicia da derradeira década de crecemento económico é claramente desfavorable. Trátase da década 2010-2019: dende a post crise do 2008 ao ano previo á actual crise do Covid.
Randy Jackson (músico)
Steven Randall "Randy" Jackson, nado o 29 de outubro de 1961 en Gary, Indiana, é un artista estadounidense, antigo membro de The Jacksons. Alcumado "Little Randy", é o máis novo dos irmáns Jackson varóns, e o segundo máis novo dos nove Jackson, sendo máis vello que Janet.
Randy só tiña tres anos cando se formou o grupo Jackson 5, polo que non é un membro orixinal. Mentres os seus irmáns daban concertos, aprendeu a tocar instrumentos, destacando no piano.
Óso trapezoide
O trapezoide é un óso do membro superior humano, pertencente ao carpo. Forma parte da fileira distal. O trapezoide artéllase por debaixo co segundo metacarpiano, por encima co escafoide, por fóra co trapecio e por dentro co grande. Forma parte da articulación do carpo.
Bibliografía
''Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior'' (en castelán)
Apure
Apure e un dos estados federais de Venezuela. Sitúase ao oeste do país.
Aeróbic
miniatura|Exercicio de aeróbic.
O aeróbic é unha modalidade ximnástica con acompañamento musical que consiste nunha serie de exercicios que facilitan a osixenación dos pulmóns e o funcionamento do sistema cardiovascular, logo do libro Aerobics do oficial das forzas aéreas Kenneth H. Cooper(1968) o aeróbic fíxose popular entre as mulleres, e máis aínda despois da publicación dun vídeo de exercicios producido por Jane Fonda, que se converteu nun dos máis vendidos da historia. Existe tamén unha modalidade de competición denominada oficialmente ximnasia aeróbica.
Noia
Noia é un concello costeiro da provincia da Coruña, capital da comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 14.274 habitantes e ten unha extensión de 37,2 km². O seu xentilicio é.
Xeografía
O concello está situado ao sur da desembocadura do río Tambre na ría de Muros e Noia. Limita ao norte con Outes (a través da serra de Outes), ao sueste con Lousame e ao leste con Brión.
No seu percorrido por Noia, o río Tambre ten dous encoros, na actualidade pertencentes a Gas Natural Fenosa: os encoros do Tambre I e II. No núcleo urbano desemboca o río Traba.
Noia ten un clima oceánico húmido, con abundantes choivas durante todo o ano e temperaturas suaves.
Historia
Os primeiros poboados nas desembocaduras dos ríos Tambre e Traba foron creados hai uns 5.000 anos. Desa época consérvase o dolmen de Argalo, do período megalítico. Do período castrexo consérvanse restos do castro da Barquiña, aldea que foi a orixe primitiva de Noia. Coa romanización de Galicia creáronse pontes sobre os dous ríos, que foron reformadas na Idade Media, e das que xa non se conservan restos.
Na Idade Media o porto marítimo tivo moita influencia na expansión económica da vila, que dependía da mitra compostelá. No ano 1147 a frota que levaba a Segunda cruzada viuse obrigada a fondear en Noia debido ao temporal e aproveitaron para peregrinar a Santiago de Compostela, onde se lles debeu sumar o conde Fernando Froilaz de Traba, logo seguiron camiño e axudaron ao rei Afonso Henriques contra os mouros. Durante o século XIV Noia foi adquirindo a actual configuración urbana, e levantáronse as murallas, a fortaleza de Tapal, os hospitais, e reedificáronse varias igrexas, como a de Santa María e San Martiño.
Houbo varios enfrontamentos entre os señores feudais e o Arcebispado. Durante a Revolta Irmandiña os campesiños destruíron a fortaleza de Tapal. Finalmente, os señores acabaron vencendo e obrigaron aos Irmandiños a reconstruír torres e castelos.
A comezos do século XIX Noia separouse do Arcebispado. En 1846 tivo lugar na vila parte do levantamento militar provincialista contra o presidente Ramón María Narváez, levado a cabo polos mártires de Carral, que implicou unha época de represalia do goberno que levou a moitos noieses ao exilio e a emigración.
miniatura|Central hidroeléctrica do Tambre.
Na década de 1920 construíuse no río Tambre a primeira gran central hidroeléctrica galega, promovida pola Sociedad Gallega de Electricidad, cun edificio deseñado por Antonio Palacios.
Lugares de Noia
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Noia vexa: Lugares de Noia.
Illa Sangir
A illa Sangir (Pulau Sangir / Pulau Sangir Besar) coas variantes de ortografía "Sangihe", "Sanghir" ou "Sangi", é unha illa no grupo das illas Sangir. O seu nome indonesio significa literalmente "Gran Sangir", en referencia ao feito de que a illa é a principal do arquipélago. É parte da provincia de Célebes Setentrional. A lingua principal é a lingua sangir.
Xeografía
A illa de Sangir é unha illa volcánica, situada no Mar de Célebes, entre a península setentrional de Sulawesi e a parte máis meridional de Mindanao Filipinas.
O clima é tropical húmido. A maior parte do territorio está cuberto de amplos e frondosos bosques. O pico máis alto é o "Gunung Awu", na parte norte da illa, un volcán activo cuxa última erupción remóntase a 2004.
O centro principal é Tahuna, onde tamén hai un pequeno aeroporto. A actividade principal na illa é a pesca.
Historia
Foi o escenario dunha violenta erupción do volcán Gunung Awu en marzo de 1856. A montaña existente cambiou debido á erupción, e produciuse unha gran inundación. O número de mortos estímase por encima dos dous mil, e posiblemente chegou a 6.000. Outras erupcións importantes ocorreron en 1966 e 2004. right|miniatura|225px|Mozos con vestidos tradicionais na illa de Sangir cerca do ano 1900.
Touki Bouki
Touki Bouki, que podería traducirse ao galego como A viaxe da hiena, é un filme senegalés, de 1973, dirixido por Djibril Diop Mambéty, e que está considerado como un clásico do cinema africano.
Sinopse
O pastor marxinal Mory e mais a súa amante Anta, unha universitaria rebelde que viste de xeito masculino, queren marchar do Senegal deixando atrás a súa vida tradicional. Para iso necesitan cartos que non teñen, e farán todo tipo de argallas para conseguilos. Subidos nunha moto ao Easy Rider, que ademais leva no guieiro unha cornamenta de vaca, acabarán por roubarlles roupa e diñeiro a uns señoritos da burguesía de Dakar. Con eses cartos e vestidos estrafalariamente tentarán subir a un transatlántico que os leve a París. Pero na escada de subir el arrepíntese e volve para recuperar a moto esquecida. Finalmente, só ela marchará a Europa.
Relevancia
O filme Touki Bouki representa un fito na historia do cinema africano. Ademais da consistencia da produción e do emprego da cor, pouco común no tempo e na latitude, a obra explora camiños moi distintos aos que daquela seguira o cinema africano. A súa forma de narrar simbolista, a súa mestura de comedia e drama, a presenza da homosexualidade, os movementos da cámara, con longuísimos travellings ou os espidos femininos son sorprendentes para o contexto. Pódese considerar un filme do subxénero de escapadas, pero tamén unha ollada conservadora e anticolonial. Non se estreou en Europa ata 1986.
Karvia
Jämijärvi é un municipio de Finlandia, situada no oeste do país, na rexión de Satakunta. En 2018 a súa poboación era de 2.402 habitantes. A superficie do termo municipal é de 519,90 km2, dos cales 17,9 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 4,62 hab./km².
O concello é unilingüe en finés.
Pedralba, Abadín, Abadín
Pedralba é un lugar da parroquia de Abadín no concello de Abadín na provincia de Lugo. Tiña 12 habitantes en 2015 (6 homes e 6 mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2013 cando tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).
Harald Bohr
Harald Bohr, nado en Copenhague en 1887 e finado en 1951, foi un matemático danés, irmán do físico Niels Bohr.
Traxectoria
Harald Bohr traballou na análise matemática, principiando o campo funcións case periódicas. Ademais foi un xogador de fútbol e nos Xogos Olímpicos de 1908 gañou a medalla de prata coa selección danesa de fútbol.
Óso grande
O óso grande é un óso do membro superior humano, pertencente ao carpo. É o meirande dos ósos do carpo, e ocupa o centro do pulso. Presenta unha superficie cóncava para artellarse cos ósos escafoide e semilunar. A superficie superior é redondeada e artéllase co óso semilunar. A superficie inferior está dividida por dous sucos en tres facetas, para artellarse co segundo, terceiro e cuarto metacarpianos. A superficie articular para o terceiro metacarpiano é a de maior tamaño. A superficie ventral recibe febras de inserción de ligamentos da articulación do pulso e do músculo adutor do polgar.
Secesión de Berlín
250px|Xurado da Secesión de Berlín|miniatura A Secesión de Berlín (Berliner Secession) foi unha asociación artística fundada por artistas berlineses en 1898 como unha alternativa á Asociación de Artistas de Berlín, que estaba dirixida polo estado e era de carácter conservador.
Óso grande
A superficie lateral recibe a inserción do ligamento interóseo do pulso. Tamén se artella nesta superficie co escafoide. A superficie medial recibe outro ligamento interóseo.
Secesión de Berlín
Historia e características
Ese ano, 1898, o xurado do Salón oficial rexeitou unha paisaxe de Walter Leistikow, quen era unha figura clave entre un grupo de novos artistas interesados no desenvolvemento moderno da arte. Sesenta e cinco novos artistas foron os membros fundadores da Secesión.
En 1901 Bruno Cassirer dimitiu da Secesión, de xeito que puido dedicarse enteiramente á editorial Cassirer. Paul asumiu a dirección da galería Cassirer, e apoiou a varios artistas da Secesión, incluíndo os escultores Ernst Barlach e August Gaul, así como á promoción dos impresionistas e posimpresionistas franceses.
Entre os membros da Secesión destacan: Max Beckmann, Lovis Corinth, Lyonel Feininger, Georg Kolbe, Käthe Kollwitz, e Max Slevogt.
Androstenediona
miniatura|dereita|Androstenediona. [[Número CAS: 63-05-8. Nome IUPAC: 4-Androstene-3,17-diona. Outros nomes: androst-4-ene-3,17-diona. ]] miniatura|dereita|Modelo da androstenediona.
A androstenediona, tamén chamada 4-androstenediona, é unha hormona esteroide de 19 carbonos producida polas glándulas suprarrenais e os testículos e ovarios  como un intermediario da ruta de formación do andróxeno testosterona e dos estróxenos estrona e estradiol.
Nos testículos prodúcena as células de Leydig. Na glándula suprarrenal prodúcese principalmente na zona reticular do córtex suprarrenal. Nos ovarios prodúcese nas células tecais.
Síntese
miniatura|dereita|300px|[[Esteroidoxénese humana. A androstenediona está no centro.]]
A androstenediona é o precursor común das hormonas sexuais masculinas e femininas. Tamén se segrega como tal ao sangue unha certa cantidade de androstenediona, e pode ser convertida en testosterona ou estróxeno nos tecidos periféricos.
A androstenediona pode ser sintetizada de dúas maneiras. A vía principal implica a conversión da 17-hidroxipregnenolona en deshidroepiandrosterona por acción da 17,20-liase, coa posterior conversión da deshidroepiandrosterona en androstenediona catalizada polo encima 3beta-hidroxiesteroide deshidroxenase. A vía secundaria implica a conversión da 17-hidroxiproxesterona, que xeralmente é precursora do cortisol, a androstenediona directamente pola acción da 17,20-liase. Por tanto, a 17,20-liase é requirida sempre para a síntese da androstenediona, independentemente da forma en que se sintetice.
A androstenediona é convertida en testosterona ou estróxeno. A conversión da androstenediona en testosterona require o encima 17 beta hidroxiesteroide deshidroxenase, entanto que a conversión da androstenediona en estróxeno (por exemplo, na estrona ou estradiol) require o encima aromatase.
A produción da androstenediona suprarrenal está regulada pola hormona adrenocorticotropa (ACTH), e a produción da androstenediona gonadal está regulada polas gonadotropinas. Nas mulleres premenopáusicas, as glándulas suprarrenais e os ovarios producen cada un arredor da metade da androstenediona total (arredor de 3 mg/día). Despois da menopausa, a produción de androstenediona redúcese aproximadamente á metade, principalmente debido á redución dos esteroides secretados polos ovarios. Porén, a androstenediona é o esteroide principal producido polo ovario posmenopáusico.