cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aptámero
Aptámeros de ácidos nucleicos
Os aptámeros de ácidos nucleicos son especies de ácidos nucleicos que foron obtidas por enxeñaría por medio de repetidas roldas de selección in vitro ou, equivalentemente, por SELEX (systematic evolution of ligands by exponential enrichment, evolución sistemática de ligandos por enriquecemento exponencial) para que poidan unirse a varias dianas moleculares como poden ser pequenas moléculas, proteínas, ácidos nucleicos, e mesmo a células, tecidos e organismos. Os aptámeros son útiles en aplicacións biotecnolóxicas e terapéuticas, xa que presentan propiedades de recoñecemento molecular que rivalizan coas doutras moléculas comunmente usadas para ese propósito, como os anticorpos. Ademais do seu recoñecemento discriminado de moléculas, os aptámeros teñen vantaxes con respecto aos anticorpos, xa que poden ser producidos completamente por enxeñaría nun tubo de ensaio, créanse facilmente por síntese química, posúen propiedades de almacenamento interesantes, e orixinan pouca ou ningunha inmunoxenicidade nas aplicacións terapeuticas.
En 1990, dous laboratorios desenvolveron independentemente a técnica da selección: o laboratorio de Gold, utilizou o termo SELEX para este proceso de seleccionar ligandos de ARN contra a ADN polimerase de T4; e o laboratorio de Szostak, acuñou o termo selección in vitro para a selección de ligandos de ARN contra varias tinguiduras orgánicas. O laboratorio Szostak tamén foi o que acuñou o termo aptámero para estes ligandos baseados en ácidos nucleicos. Dous anos despois, o laboratorio de Szostak e Gilead Sciences, usaron independentemente esquemas de selección in vitro para facer evolucionar ligandos de ADN monocatenario para tinguiduras orgánicas e o coagulante humano, trombina (aptámeros antitrombina), respectivamente. Non parece haber ningunha diferenza sistemática entre os aptámeros de ARN e ADN, agás a maior estabilidade química intrínseca do ADN.
En realidade, a noción de selección in vitro foi precedida uns 20 anos antes por un experimento de Sol Spiegelman no que usou un sistema de replicación do Bacteriófago Qβ como un modo de facer evolucionar unha molécula autorreplicante. Ademais, un ano antes da publicación da selección in vitro e SELEX, Gerald Joyce usou un sistema que denominou "evolución dirixida" para alterar a actividade de clivaxe dun ribozima.
Desde o descubrimento dos aptámeros, moitos investigadores usaron a selección de aptámeros como medio para aplicacións e descubrimentos. En 2001, automatizouse o proceso de selección in vitro  grazas aos traballos de J. Colin Cox no laboratorio de Ellington da Universidade de Texas en Austin, o que reducía a duración dun experimento de selección de seis semanas a tres días.
Aínda que o proceso de obter artificialmente por enxeñaría de ligandos de ácidos nucleicos é moi interesante para a bioloxía e biotecnoloxía, a existencia de aptámeros no mundo natural non foi descuberta ata 2002, cando dous grupos liderados por Ronald Breaker e Evgeny Nudler descubriron un elemento regulador xenético baseado nos ácidos nucleicos (que se denominou riboswitch) que posuía propiedades de recoñecemento molecular similares ás dos aptámeros producidos artificialmente. Ademais do descubrimento dun novo modo de regulación xenética, isto supuxo un apoio á noción da primitiva existencia dun "mundo de ARN", que é un estadio que se postula que se deu nas orixes da vida na Terra.
Tanto os aptámeros de ADN coma os de ARN mostran fortes afinidades de unión para varias dianas. Os aptámeros de ADN e ARN foran seleccionados para a mesma diana. Estas dianas eran a lisozima, a trombina, o elemento de resposta que actúa en trans do virus da inmunodeficiencia humana (HIV TAR), a hemina, o interferón γ, o factor de crecemento endotelial vascular (VEGF), o antíxeno prostático específico (PSA), a dopamina, e o oncoxene non clásico factor de shock térmico 1 (HSF1). Nos casos da lisozima, HIV TAR, VEGF e dopamina, o aptámero de ADN é o análogo do aptámero de ARN, coa diferenza de que a timina substitúe ao uracilo. Os aptameros de ADN e ARN da hemina, a trombina, e o interferón γ foron seleccionados por medio de seleccións independentes e teñen secuencias únicas. Porén, considerando que non todos os análogos de ADN dos aptámeros de ARN mostran funcionalmente unha correlación entre as secuencias do ARN e ADN e as súas estruturas e funcións, cómpre facer máis investigación sobre este asunto.
Ultimamente, introducíronse os conceptos de aptámeros intelixentes (smart aptamers) e ligandos intelixentes (smart ligands) en xeral. Describen os aptámeros que son seleccionados cun equilibrio (K_{d}), constantes de velocidade (k_{off}, k_{on}) e parámetros termodinámicos (ΔH, ΔS) predefinidos da interacción aptámero-diana. A tecnoloxía usada para a selección dos aptámeros intelixentes é a electroforese cinética capilar. Con ela obtéñense aptámeros en poucas roldas de selección.
Desenvolvementos recentes en terapéuticas baseados en aptámeros conseguiron a aprobación pola FDA norteamericana do primeiro fármaco baseado en aptámeros para o tratamento da dexeneración macular relacionada coa idade (AMD), chamado Macugen de OSI Pharmaceuticals. Ademais, a compañía NeoVentures Biotechnology Inc. (http://www.neoventures.ca) comercializou con éxito a primeira plataforma de diagnóstico baseada en aptámeros para a análise de micotoxinas no gran. Moitas compañías desenvolven aptámeros e aptacorpos para substituír os anticorpos na investigación, plataformas de diagnóstico, descubrimento de fármacos, e terapéutica.
Os aptámeros non modificados son eliminados rapidamente da circulación sanguínea, xa que teñen unha vida media de minutos ou horas, principalmente debido á degradación por nucleases e a filtración renal, como resultado do baixo peso molecular que caracteriza aos aptámeros. As aplicacións dos aptámeros non modificados céntranse actualmente no tratamento de condicións transitorias como a coagulación do sangue, ou o tratamento de órganos como o ollo onde a aplicación local do fármaco é posible. Esta rápida eliminación ou aclaramento do aptámero do corpo pode ser unha desvantaxe en aplicacións como a obtención de imaxes de diagnóstico in vivo. Un exemplo é un aptámero que se une á tenascina que está a ser desenvolvido por Schering AG para obter imaxes en casos de cancro. Están a disposición dos científicos varias modificacións, como as pirimidinas 2'-fluorina-substituídas, ligamento a polietilén glicol (PEG) etc. (ambas as dúas usadas no aptámero Macugen aprobado pola FDA) coas cales se incrementa a vida media no soro sanguíneo dos aptámeros facilmente a días ou mesmo semanas.
Outra aproximación para incrementar a resistencia á nuclease dos aptámeros é desenvolver Spiegelmers (nome comercial que vén do alemán Spiegel, espello), que están compostos totalmente dun esqueleto de ácido L-ribonucleico non natural. Un Spiegelmer da mesma secuencia ten as mesmas propiedades de unión do seu correspondente aptámero de ARN, coa excepción de que se une á imaxe especular da súa molécula diana.
Ademais do desenvolvemento de terapéuticas baseadas en aptameros, moitos investigadores como os do laboratorio de Ellington desenvolveron técnicas de diagnóstico para aptámeros baseadas no perfil de proteínas plasmáticas chamado proteómica do plasma de aptámeros. Esta tecnoloxía permitirá medicións de futuras proteínas multi-biomarcadoras que poden axudar na distinción diagnóstica entre estados de enfermidade e saúde.
Ademais, o laboratorio Hirao aplicou unha expansión do alfabeto xenético usando un par de bases non natural para SELEX e conseguiu a xeración de aptámeros de ADN de alta afinidade. Soamente unhas poucas bases hidrofóbicas non naturais como quinta base aumentan significativamene a afinidade do aptámero por proteínas diana.
Como recurso para todos os experimentos de selección in vitro e SELEX, o laboratorio de Ellington desenvolveu a Aptamer Database, na que se catalogan os experimentos publicados.
Aptámeros péptidos
Os aptámeros péptidos son proteínas que se designan para interferir con outras interaccións entre proteìnas dentro das células. Consisten nun bucle peptídico variable unido polos seus dous extremos a un armazón proteico. Esta restrición estrutural dobre incrementa grandemente a afinidade de unión do aptámero péptido ata niveis comparables ao dun anticorpo (rango nanomolar).
A lonxitude do bucle variable é normalmente de 10 a 20 aminoácidos, e o armazón á que está unido pode ser calquera proteína que teña unhas boas propiedades de solubilidade e sexa compacta. Actualmente, a proteína bacteriana tiorredoxina-A é a proteína armazón máis utilizada, o bucle variable está inserido no sitio activo redutor, que é un bucle -Cys-Gly-Pro-Cys- da proteína natural, no cal as cadeas laterais das dúas cisteínas (Cys) poden formar unha ponte disulfuro.
A selección dun aptámero péptido pode facerse usando sistemas diferentes, pro o máis utilizado actualmente é o sistema de dobre híbrido de lévedo.
Demostrouse a selección de Aptámeros Péptidos Regulados por Ligando (LiRPAs, do inglés Ligand Regulated Peptide Aptamers). Ao despregar péptidos de 7 aminoácidos dunha nova proteína armazón baseada na estrutura da proteína trimérica FKBP-rapamicina-FRB, a interacción entre o péptido aleatorizado e a molécula diana pode ser controlada pola pequena molécula rapamicina ou por análogos non inmunosupresores.
Affimer
O Affimer (~afímero) é unha evolución dos aptámeros péptidos. Trátase dunha pequena proteína moi estable obtida por enxeñaría que presenta bucles peptídicos que lle proporcionan unha superficie de unión de alta afinidade (de onde vén o seu nome comercial) para unirse a proteínas diana específicas. É unha proteína de baixo peso molecular, de 12–14 kDa, derivada das cistatinas da familia do inhibidor da cisteína protease.
O armazon Affimer é unha proteína estable basedada no pregamento da proteína cistatina. Contén dous bucles peptídicos e unha secuencia N-terminal que pode ser aleatorizada para unirse a diferentes proteínas diana cunha alta afinidade e especificidade similar á dos anticorpos. A estabilización do péptido no armazón da proteína restrinxe as posibles conformacións que pode adoptar o péptido, o que incrementa a afinidade de unión e a especificidade comparada coa de bibliotecas de péptidos libres.
A tecnoloxía de Affimers desenvolveuse inicialmente na MRC Cancer Cell Unit de Cambridge e despois en dous laboratorios da Universidade de Leeds. Esta tecnoloxía foi comercializada e desenolvida por Avacta Life Sciences, que os está desenvolvendo como reactivos para a investigación e aplicacións terapéuticas.
AptaBiD
A tecnoloxía AptaBiD ou Aptamer-Facilitated Biomarker Discovery (Descubrimento de Biomarcadores Facilitado por Aptámeros) é unha tecnoloxía para descubrir biomarcadores. AptaBiD está baseada na xeración en multi-roldas dun aptámero ou un conxunto de aptámeros para dianas moleculares diferenciais sobre as células, que facilita a detección expoñencial de biomarcadores. Implica tres estadios principais: (i) selección multi-roldas diferencial de aptámeros para biomarcadores de células diana; (ii) illamento baseado en aptámeros de biomarcadores das células diana; e (iii) identificación de biomarcadores por espectrometría de masas. A característica máis importante da tecnoloxía AptaBiD é que produce sondas de afinidade sintéticas (aptámeros) á vez que descobre biomarcadores. Na AptaBiD, os aptámeros desenvólvense para biomarcadores da superficie celular no seu estado e conformación nativos. Ademais de para facilitar a identificación de biomarcadores, ditos aptámeros poden usarse directamente para o illamento de células, visualización de células, e rastrear células in vivo. Poden tamén utilizarse para modular actividades de receptores celulares e a entrega no interior das células de diferentes axentes (por exemplo, ARN interferente pequeno e fármacos).
Aeroporto internacional Toncontín
O áeroporto internacional Toncontín, tamén coñecido como aeroporto Teniente Coronel Hernán Acosta Mejía é un aeroporto situado a 6 quilómetros do centro da cidade de Tegucigalpa, en Honduras.
O programa Most Extreme Airports da canle History elixíuno como o segundo aeroporto máis perigoso do mundo. A súa aproximación está considerada rodeada de montañas unha das máis difíciles do mundo para todo tipo de avións, especialmente en malas condicións meteorolóxicas.
Bandeira de Somalia
A bandeira de Somalia foi adoptada o 12 de outubro de 1954. Consiste nun fondo de cor azul claro no que figura, na súa parte central, unha estrela de cinco puntas de cor branco.
A bandeira de Somalia foi deseñada por Mohammed Awale Liban. É da mesma cor que a usada polas Nacións Unidas xa que se decidiu ofrecer un recoñecemento á organización internacional pola axuda prestada no seu proceso de independencia respecto a Italia.
Serra do Brañal
A serra do Brañal é unha das serras orientais de Galiza, está orientada en dirección NO-SE e delimita polo río Rao, que forma un profundo canón de parede verticais entre esta serra e a serra de Surcio.
O seu punto de máxima altura é o Penedo de Murias, con 1.027 metros sobre o nivel do mar.
Bandeira de Somalia
Coa caída da monarquía etíope en 1975 o goberno de Somalia aproveitou a desorganización existente e a guerra de Eritrea para apoiar un movemento pola independencia da parte Oriental de Etiopía (Ogadén) e a súa posterior unión a Somalia. O movemento fracasou grazas á axuda militar soviética e cubana a Etiopía. Dirixiu a loita a Fronte de Liberación de Somalia Occidental cuxa bandeira é verde e vermella en dúas franxas verticais: o verde é a cor dos musulmáns (que son maioritarios entre os somalís) e o vermello é polo sangue; a estrela simboliza ó pobo.
Taraškievica
O nome Taraškievica saliente a semellanza da ortografía co traballo de Branisłaŭ Taraškievič e puido ter aparecido antes da segunda guerra mundial.
Arredor do ano 1994, un alias, ortografía clásica, foi introducido por Vincuk Viačorka, o promotor e autor da moderna codificación de Taraškievica.
Strays
Strays é o cuarto álbum da banda estadounidense de rock alternativo Jane's Addiction, publicado o 22 de xullo de 2003 a través do selo Capitol Records. Editado 13 nos despois do Ritual de lo Habitual (1990), o disco marca o espazo de tempo máis longo entre álbums do grupo, aínda que gravou e lanzou un feixe de novas cancións 6 anos antes no recompilatorio Kettle Whistle (1997). Strays é o primeiro traballo do grupo en contar co baixista Chris Chaney. En canto á decisión de gravar un novo álbum de estudio despois de tanto tempo en hiato, o batería Stephen Perkins afirmou que a banda xa realizara dúas xiras de reunión interpretando material vello e que estaban listos para "un novo desafío".
Listaxe de cancións
Temas por Farrell/Navarro/Perkins/Ezrin/Chaney agás onde se indique.
Bruce McCandless II
Bruce McCandless II, nado o 8 de xuño de 1937 en Boston (Massachusetts) é un ex aviador naval da Mariña dos Estados Unidos e ex astronauta da NASA.
Traxectoria
Durante a primeira das súas dúas misións no transbordador espacial fixo a primeira camiñada espacial sen ataduras, un voo libre utilizando unha Unidade de Manobra Tripulada. Participou nas misións STS-41-B e STS-31 pasando un tempo no espazo de 13 días e 31 minutos.
Merindad de Valdivielso
Merindad de Valdivielso é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 432 habitantes (INE 2012).
Avatar (filme de 2009)
Avatar é unha longametraxe estadounidense de xénero épico dirixida e escrita por James Cameron, e protagonizada por Sam Worthington, Zoe Saldana, Stephen Lang, Michelle Rodriguez, Joel David Moore, Giovanni Ribisi e Sigourney Weaver. O filme está ambientado na segunda metade do século XXII, momento no cal os seres humanos devecen por un mineral precioso chamado unobtanium que procede de Pandora, unha das lúas do planeta Polifemo no sistema Alpha Centauri. A expansión da colonia mineira humana provoca enfrontamentos co pobo dos Na'vi, unha especie humanoide indíxena de Pandora. O título do filme fai referencia ó sistema de enxeñería xenética que empregan os humanos para a creación de corpos híbridos entre Na'vis e humanos coa finalidade de crear un equipo que sexa quen de interactuar cos nativos de Pandora.
Sinopse
No ano 2154, Jake Sully (Sam Worthington), un ex-marine que quedou parapléxico, é seleccionado para ir a Pandora, unha distante lúa onde existe un mineral chamado unobtanium que podería resolver a crise enerxética da Terra. Para contrarrestar a toxicidade da atmosfera de Pandora, os científicos crearon o programa Avatar, grazas ó cal os humanos "condutores de avatares" manteñen as súas conciencias unidas a un avatar: un corpo biolóxico controlado de forma remota que pode respirar o aire de Pandora. Eses corpos foron creados con ADN humano, mesturado con ADN dos nativos de Pandora, os Na'vi. No seu corpo de avatar, Jake pode camiñar outra vez. Pero a verdadeira finalidade do Programa Avatar é a de estudar o impresionante ecosistema de Pandora e a de facilitar a interacción cos Na'vi, aprender deles para que a comunicación sexa máis sinxela. A pesar do fin científico do proxecto, o coronel Quaritch, que dirixe a defensa da base humana en Pandora, envía a Jake para que lle proporcione información sobre os nativos en caso de que fose necesario empregar a forza se se negan a abandonar as súas terras. Nun principio, Jake cumpre profesionalmente a súa misión e entra en contacto cos Na'vi, pero se namora dunha das nativas, Neytiri (Zoe Saldana) que lle salva a vida. Despois dun tempo Jake é admitido no clan Omaticaya (a tribo central da historia), e do mesmo xeito que aprende a ser un Na'vi mais, tamén se dá conta de que estes xamais renunciarán á súa terra, facendo inevitable o conflito armado. Nel deberá decidir de parte de quen loitará.
Videoxogo
O filme tamén ten a súa adaptación na industria do videoxogo baixo o título James Cameron's Avatar: The Game. As súas principais plataformas son Playstation 3, Xbox 360, Nintendo DS e PC. O xogo non segue a historia do filme, senón unha historia que acontece antes do filme, onde os protagonistas son outros.
Kokubunji, Toquio
Kokubunji (国分寺市, こくぶんじし, Kokubunji-shi) é un concello da prefectura de Toquio no Xapón. Está situada no centro-sur da rexión de Kantō e no centro da prefectura, na área de Tama, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 11,48 km² e a poboación de 120.537 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 10.500 h/km².
O concello de Kokubunji limita cos concellos de Tachikawa, de Kodaira, de Koganei, de Fuchū e de Kunitachi.
Quintáns, Gándara, Zas
Quintáns é un lugar da parroquia de Gándara no concello coruñés de Zas da comarca da Terra de Soneira. Tiña 60 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 26 homes e 34 mulleres.
Castro de Areosa-Xuanzos
O castro de Areosa-Xuanzos é un castro situado no lugar da Areosa na parroquia de Cullergondo, no concello coruñés de Abegondo. Foi achado na elaboración do Plano Xeral de Ordenación Municipal de Abegondo por referencias toponímicas e pola posterior exploración do lugar.
Morfoloxía
O castro é un amplo recinto curcular nun esporón en fronte ao rego do Corveiro. A morfoloxía non está determinada, mais hai restos de muralla e muros de cachote de certa altura no sector suroeste, posibles zonas de acceso ao castro desde o exterior.
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non está visitable.
Forma de goberno
Forma de goberno, sistema de goberno ou réxime político son diferentes termos, que en ocasións se utilizan con matices diferentes, pero que son comunmente utilizados para referirse ao conxunto das institucións políticas mediante as cales un estado se organiza para exercer os seus poderes sobre unha comunidade política. Esta definición é válida aínda que o goberno sexa ilexítimo ou estea incapacitado para exercer os seus poderes.
Moi habitualmente emprégase de forma sinónima a expresión forma de estado, que tamén se utiliza, ás veces, limitada á contraposición monarquía-república, aínda que a súa definición pode ser máis complexa.
Un concepto confluente é o de sistema político, que pode entenderse coa simplificación do espectro político esquerda-dereita, co que é un concepto máis efémero e cambiante, mentres que a forma de goberno é máis estable no tempo, aínda que tamén suxeita a cambios e ata a transformacións revolucionarias. O sistema político adoita incorporarse ao nome oficial do estado, como no caso da República Arxentina, os Estados Unidos Mexicanos, o Reino de España, a Federación Rusa ou a Gran Jamahiriya Árabe Libia Popular e Socialista. Só hai dezaoito países que non o fan así, como Xamaica, mentres que once só indican que son "estados". A forma máis común é "república", con 132 casos de moi distinto tipo. As monarquías son 33, 18 delas "reinos".
Clasificacións clásicas
Non houbo historicamente acordo na determinación das diferentes formas de goberno ou de estado, desde a antigüidade clásica ata a Idade Contemporánea:
Clasificación das formas de goberno segundo a estrutura política actual
Como subdisciplina das ciencias políticas, o estudo da organización política e das institucións políticas é unha ciencia comparativa, especializada e en constante actualización. Non existe unha clasificación fixa e exhaustiva das diversas formas de goberno debido á súa variabilidade. A división tradicional dos gobernos foi a dicotomía entre democracia e ditadura e non unha topoloxía con múltiples posibilidades. A maioría dos investigadores enfócanse no estudo especializado e comparativo de dous ou tres diferentes tipos de réximes. Os expertos nos sistemas electorais permiten definir e comparar os diversos sistemas de elección dos poderes de goberno dun réxime determinado ou independentemente do réxime. Así, outra dicotomía para clasificar as formas de gobernos é república e monarquía, independentemente da forma de organización gobernamental nacional e rexional, ou do grao de democracia dos estados.
Sistemas republicanos
Unha república é unha organización dun estado na que todos os cargos públicos son escollidos democraticamente. No entanto algúns gobernos ditatoriais, unipartidistas a miúdo, utilizan o termo república para referirse ao réxime de goberno aínda que os cargos públicos non sexan elixidos de xeito democrático. As seguintes inclúen a todas as repúblicas segundo o seu réxime interno constitucional, independentemente de que se elixiron democraticamente ou non.
Parlamentarismo
O parlamentarismo é un sistema de organización política na que a rama executiva do goberno depende do apoio directo ou indirecto do parlamento, a miúdo expresado por medio dun voto de confianza. O poder executivo dos sistemas parlamentarios provén e depende do poder lexislativo; o xefe de goberno (chamado primeiro ministro) ás veces é o líder do partido ou coalición con maior representación no parlamento ou corpo lexislativo. Existe tamén un xefe de Estado independente, chamado presidente, con poderes limitados, simbólicos ou soamente cerimoniais. Os seguintes estados son repúblicas parlamentarias:
Presidencialismo
Os sistemas presidencialistas teñen unha clara separación de poderes de goberno. O executivo é elixido de xeito independente da rama lexislativa, a cal a miúdo se coñece como congreso. O xefe de goberno é á vez xefe de estado (chamado presidente) e, xa que logo, non existe o cargo de primeiro ministro. Os seguintes estados son repúblicas presidencialistas:
Semipresidencialismo
Nos sistemas semipresidencialistas existe un primeiro ministro e un presidente. A diferenza dos sistemas parlamentarios o presidente non é unha figura cerimonial, senón que posúe algúns poderes executivos e encárgase dalgunha areas do goberno. O presidente a miúdo elíxese de xeito separado da rama lexislativa. As seguintes son repúblicas semipresidencialistas (inclúense gobernos de pobos que aspiran á independencia e que son recoñecidos pola comunidade internacional):
Repúblicas unipartidistas e apartidistas
As repúblicas unipartidistas son estados nos que un partido único ten todo o poder goberno ou estados en que a estrutura do partido é á vez a estrutura do goberno e que non permiten a creación doutros partidos (ou se existen outros partidos, teñen unha representación moi limitada). Nos estados apartidistas non se permite a creación de ningún partido político. As seguintes son repúblicas unipartidistas:
Monarquías
As monarquías son sistemas de goberno en que o xefe de estado non é elixido de xeito democrático (a miúdo é un cargo hereditario)
Reino da Mancomunidade Británica de Nacións
O Reino da Mancomunidade Británica de Nacións está integrado por todos os estados o xefe de estado dos cales é a raíña Isabel II do Reino Unido. Ela é a monarca de cada un dos estados e, xa que logo, toma o título correspondente (p. ex. raíña de Australia, raíña do Canadá etc.). A raíña designa un Gobernador-Xeral para cada estado (excepto para o Reino Unido) como representante seu con poderes executivos limitados e cerimoniais. O primeiro ministro é o xefe de goberno da rama executiva de cada un dos estados do Reino da Mancomunidade Británica de Nacións, o cal provén do corpo lexislativo como líder do partido ou coalición con máis representación. Excepto da existencia do Gobernador-Xeral como representante do xefe de estado, os estados que conforman o Reino da Mancomunidade Británica de Nacións son monarquías constitucionais e de feito sistemas parlamentarios. O Reino da Mancomunidade Británica de Nacións está integrado polos seguintes estados:
Monarquías semiconstitucionais
As monarquías semiconstitucionais son monarquías en que o primeiro ministro é o xefe de goberno activo da nación, pero o monarca aínda conserva poderes executivos significativos que pode utilizar a discreción. Os seguintes estados son monarquías semiconstitucionais:
Monarquías absolutas
As monarquías absolutas son réximes monárquicos nos que o monarca ten o poder absoluto do goberno. As seguintes son monarquías absolutas:
Teocracias
As teocracias son estados baseados nunha relixión de estado en que o xefe de estado é escollido da xerarquía relixiosa. Os seguintes estados poden ser considerados como teocracias:
Xuntas Militares
Os estados gobernados por xuntas militares son:
Non clasificados ou en transición
Por causa dos conflitos armados recentes ou pasados, os seguinte estados atópanse en transición ou sen clasificación:
Outra clasificación segundo a filosofía de goberno
Esta clasificación das formas de goberno (con conceptos non excluentes) baséase en quen é o que goberna e/ou a súa filosofía de goberno, de acordo ás ciencias políticas:
Forma interna de goberno
Independentemente da forma de organización política dos estados, os estados poden ser clasificados de acordo á estrutura político-administrativa interna das rexións que as integran, se as hai. Esta é unha lista non exhaustiva e non mutuamente excluínte das formas de organización territorial ou político-administrativa:
Estados unitarios puros
Os estados unitarios puros conforman unha soa entidade cun goberno estatal único, sen ningunha división administrativa. O único estado unitario puro é Montenegro.
Estados unitarios ou centralizados
miniatura|250px|Estados unitarios O estado unitario rexionalizado ou estado centralizado é un estado dividido en diversas zonas ou rexións político-administrativas que non son autónomas nos seus réximes internos. Os gobernantes das rexións son designados directamente polo goberno central. Os seguintes estados son estados centralizados:
Estados rexionais ou descentralizados
Os estados rexionais ou descentralizados son estados cun pasado centralista, pero que progresivamente outorgaron maior autonomía ás diversas rexións que os conforman. O grao de autonomía varia dependendo do estado, e se o grao de autonomía é bastante elevado os estados rexionais adoitan ser considerados "federacións de facto". Neste caso a única diferenza entre o estado federal e o estado rexional é a orixe das atribucións: nos estados rexionais o goberno central cedeu ou devolveu algúns dereitos e competencias á rexión, mentres que nos estados federados son as rexións as que cederon algunhas das súas atribucións ao poder central.
Debido a que o grao de autonomía pode variar substancialmente co tempo, esta clasificación non é excluínte e a miúdo é moi ambigua, é dicir, algúns estados que permitiron o desenvolvemento de asembleas rexionais locais con poderes moi limitados aínda son considerados estados centralizados (como Francia), outros permitiron un elevado grao de autonomía (como Italia, España e o Reino Unido), e outros xa se converteron en federacións propiamente talles (como Bélxica). Se as rexións reciben a autonomía que gozaban no pasado (como dereito histórico), o proceso de descentralización a miúdo é chamado "proceso de devolución".
Estados federados
miniatura|250px|Estados federados do mundo As federacións son estados conformados por entidades soberanas e autónomas. O status autónomo destas entidades non pode ser alterado de xeito unilateral polo goberno central, aínda que poden existir excepcións (como o caso da Arxentina, onde o goberno federal ha intervido en diversas ocasións nas provincias; e en México, mediante a figura da desaparición de poderes nos estados). Os seguintes estados son federacións:
Leon Pownall
Leon Pownall, nado en Wrexham o 26 de abril de 1946 e finado en Stratford (Ontario) o 2 de xuño de 2006, foi un actor galés de cinema, televisión e teatro radicado no Canadá.
Traxectoria
Entre a súa filmografía destaca a súa participación nos filmes Dead Poets Society, (1989) e Dirty Pictures (2000).
Hywel ab Owain Gwynedd
Hywel ab Owain Gwynedd (morto en 1170) foi un poeta e un líder militar galés. Era fillo ilexítimo de Owain Gwynedd, príncipe de Gwynedd, e da irlandesa Pyfog e, por isto, tamén o coñecen como Hywel ap Gwyddeles (=Hywel fillo dunha irlandesa).
Traxectoria
En 1143 o irmán de Owain Gwynedd, Cadwaladr, que tiña posesións en Meirionnydd e en Ceredigion estivo implicado no asasinato de Anarawd ap Gruffydd de Deheubarth. Owain respondeu enviando a Hywel a lle quitar as terras do Ceredigion do norte, capturando e queimando o castelo de Aberystwyth. En 1147, Hywel e o seu irmán Cynan botaron a Cadwaladr de Meirionnydd. Hywel perdeu o Ceredigion do sur en 1150 cando Cadell ap Gruffydd de Deheubarth o expulsou ao norte do río Aeron e reclamou as terras.
A súa obra poética
Hywel foi tamén un poeta do que chegaron ata nós oito poemas. Entre eles probabelmente o máis coñecido é o Gorhoffedd Hywel ab Owain Gwynedd, no que eloxia o reino de seu pai polas súas belezas naturais e polas súas guapas mulleres. Outros poemas comprenden os exemplos máis antigos de poesía amorosa galesa que coñecemos, cousa que podería indicar unha influencia da poesía cortés francesa. Hywel tivo dous fillos:
Divisibilidade
A divisibilidade é a capacidade dun número enteiro b ser divisible entre outro enteiro a (distinto de cero) se existe un terceiro enteiro c tal que b = a·c. Adóitase expresar da forma a|b, léndose a divide a b ou a é divisor de b, ou mesmo b é múltiplo de a. Por exemplo, 6 é divisible por 3, xa que 6 = 3·2; pero non é divisible entre 4, pois non existe un enteiro c tal que 6 = 4·c. Isto é, o resto da división euclídea (enteira) de 6 entre 4 non é cero. Véxase o algoritmo da división.
Exarcado apostólico católico ruso de Harbin
Territorio
O exarcado apostólico estende a súa xurisdición sobre todos os fieis católicos rusos de rito bizantino residentes na China. A catedral do exarcado é formalmente a catedral de San Vladimiro, hoxe inexistente.
Divisibilidade
Todo número enteiro maior que 1 é divisible por 1 e por si mesmo. Os números que non admiten máis que estes dous divisores denomínanse números primos. Os que admiten máis de dous divisores chámanse números compostos.
Exarcado apostólico católico ruso de Harbin
Historia
O exarcado apostólico foi erixido o 20 de maio de 1928 co decreto Fidelium Russorum da Pontificia Comisión pro Russia. A sé do exarcado foi estabelecida na cidade de Harbin, na Manchuria chinesa, onde moitos rusos se refuxiaran cando os comunistas chegaron ao poder en Rusia. O mesmo decreto instituiu en Harbin a parroquia de San Vladimiro. O exarcado foi estabelecido con xurisdición sobre todos os fieis da Igrexa católica bizantina rusa residentes na República da China. O 31 de maio Fabijan Abrantovič foi nomeado primeiro exarca.
Porén, cando Fabijan Abrantovič, o primeiro exarca apostólico, chegou a Harbin o 6 de novembro de 1928, se atopou cunha situación desastrosa. Tan só sete persoas asistiron á súa primeira divina liturxia. Aínda que a Santa Sé consideraba a posibilidade de converter a moitos ortodoxos rusos ao catolicismo, ao padre Abrantovič esta posibilidade lle parecía bastante distante e pouco realista. As conversións seguiron a ser relativamente escasas, mais foron creadas escolas e orfanatos para rusos e polacos.
O 11 de outubro de 1937 abriuse un novizado da Congregación dos Padres Marianos para o rito bizantino.
En 1939 o padre Abrantovič viaxou a Roma para a visita ad limina, e posteriormente visitou as casas da súa congregación en Polonia, Letonia e Lituania. Co estoupido da segunda guerra mundial non puido regresar a Polonia, e foi arrestado e torturado polos axentes do NKVD. En 1942 foi condenado a dez anos de traballos forzados, e finou na cadea en 1946.
En 1948 o exarcado apostólico tiña arredor de 500 fieis bautizados. O 22 de decembro do mesmo ano, o exarca Andrej Cikota foi arrestado en Harbin xunto con todos os sacerdotes do exarcado. Foron deportados a Siberia e detidos en Chita, no krai de Zabaikalskii. En 1949 foron condenados a 25 anos de traballos forzados. Andrej Cikota finou na enfenmería do lager Ozerlag, preto de Taishet, o 13 de febreiro de 1952.
Divisibilidade
Propiedades
Sexan a, b, c ∈ Z:
Criterios de divisibilidade
Os seguintes criterios permiten pescudar se un número é divisible por outro dun modo simple, sen necesidade de realizar unha división.
Véxase tamén
Divisibilidad
Marie Equi
Marie Equi, nada o 7 de abril de 1872 e finada o 13 de xullo de 1952 foi unha pioneira doutora estadounidense adicada a ofrecer asistencia médica á clase traballadora e aos pobres no oeste do país. Proporcionaba a miúdo información sobre métodos anticonceptivos e o aborto nun momento no que ambos eran ilegais. Converteuse nunha activista política que avogaba por reformas civís e económicas, entre as que se atopaban o dereito ao voto para a muller e a xornada laboral de oito horas. Logo de ser golpeada por un policía nunha folga de traballadores en 1913, Equi uniuse aos anarquistas e ao movemento obreiro radical.
Unha muller lesbiana
Equi viviu boa parte da súa vida adulta con mulleres, pero nunca foi partidaria da separación dos sexos. Trataba a varóns na súa consulta, e traballou ó carón de homes en moitas das súas actividades políticas. Emprendeu a súa relación máis longa no ano 1905, tras coñecer a unha muller máis nova, Harriet Speckart, sobriña de Leopoldo Schmidt, fundador da Olympia Brewing Company. A familia de Speckart opúxose fortemente á relación das dúas mulleres, e Speckart loitou durante anos nos tribunais coa súa nai e irmán para recibir a súa lexítima herdanza. Despois de 10 anos compartindo unha vida xuntas, adoptaron unha nena, Mary, posto que Speckart quería ser nai.
Atención médica e activismo social
Logo de unirse como voluntaria a un grupo de médicos e enfermeiros que atenderon ás vítimas do terremoto e o Grande incendio de San Francisco en 1906, o seu papel como médica acadou certo recoñecemento. Entre 1905 e 1915, Equi comezou a practicar abortos sen ter en conta a clase social ou status. A miúdo cobraba máis polo procedemento ás mulleres con maior poder adquisitivo para axudar a cubrir o custo ás pacientes sen recursos. Equi participou activamente na Liga de Control da Natalidade de Portland e axudou a difundir información sobre os anticonceptivos cando esta actividade era ilegal.
Equi converteuse nunha voz influente durante a crise de emprego de Portland entre 1913 e 1914. Manifestouse regularmente xunto con homes desempregados, esixindo mellores condicións de traballo para eles. Comprometeuse coa loita pola liberdade de expresión defendida pola Fundación Mundial de Sindicatos de Industria (FEMUSI) en favor dos leñadores dos bosques da zona. Equi declarábase socialista radical e anarquista, e cooperou coa FEMUSI.
Debido á crecente polémica creada pola entrada dos Estados Unidos na primeira guerra mundial, Equi opúxose ás campañas de guerra do seu país. Cría que tras os esforzos para vencer a guerra, se escondía unha ambición imperialista e capitalista do goberno. En 1917, despois de que os EE.UU. entraran na guerra, continuou coa protesta. Este goberno consideraba a Equi unha gran ameaza para a seguridade nacional e condenárona por sublevación baixo a recentemente revisada Lei de Espionaxe.
Ollanta Humala
Ollanta Moisés Humala Tasso, nado en Lima, o 27 de xuño de 1962, é un político e militar retirado peruano. É membro fundador do Partido Nacionalista Peruano. En xuño de 2011 gañou as eleccións presidenciais do Perú.
Traxectoria
Ollanta Humala é o segundo de sete irmáns, fillo dos ayacuchanos Elena Tasso e Isaac Humala Núñez. O pai, un ex dirixente próximo ao socialismo, é o ideólogo fundador do chamado etnocacerismo. De acordo con iso, chamou os seus fillos con nomes incaicos como Pachacutec, Ima Sumac, Cusicollur ou Antauro. Segundo Humala pai, o de Ollanta quere dicir "o guerreiro que todo o mira".
Estudou no colexio peruano-xaponés La Unión de Lima. Comezou a súa carreira militar en 1982, cando entrou do mesmo xeito que o seu irmán Antauro á Escola Militar de Chorrillos "Coronel Francisco Bolognesi". En 1983 foi alumno da Escola das Américas (SOA, polas súas siglas en inglés), no curso de combate para cadetes. Nesa época o grupo clandestino estivo baixo a observación do director da escola.
O caso Madre Mía
En 1991, co rango de capitán, Humala prestou servizo en Tingo María (Huánuco) combatendo os remanentes de Sendero Luminoso. Foi acusado de matar guerrileiros peruanos, e en 1992, na zona de Madre Mía, cometéronse unha serie de abusos contra a poboación civil, polos que foi investigado xudicialmente. O caso pechouse por falta de probas, pois a testemuña principal, Jorge Ávila, trasacordou da súa declaración inicial. . Porén, en marzo de 2011, xúlgase a Amílcar Gómez, home de confianza de Humala, por intento de suborno a testemuñas do caso Madre Mía. Rubén Gómez, un dos implicados, declarou ante o xulgado que en 2006, Amílcar Gómez lle pedira de convencer o seu cuñado Jorge Ávila para que variase a súa declaración a cambio de diñeiro Humala aceptou a súa proximidade con Amílcar Gómez, pero negou todas as imputacións. .
O golpe de estado
En 1995, Humala foi destinado a unha base militar de apoio preto da fronteira con Ecuador durante a Guerra do Cenepa aínda que non combateu directamente. En 2000, Humala, sendo militar en activo, deu un golpe de estado en Locumba (Moquegua) xunto ao seu irmán Antauro, contra o goberno de Alberto Fujimori. O levantamento armado produciuse o 1 de outubro de 2000, o mesmo día en que o ex asesor presidencial Vladimiro Montesinos fuxía do país no veleiro "Karisma". Logo da caída do goberno fujimorista, Humala seguiu en rebeldía durante un tempo ata que lle solicitou unha entrevista ao presidente Paniagua para entregarse. O seu avogado, Javier Valle Riestra, presentou un hábeas corpus en favor do seu representado, que se transformou nunha amnistía por parte do Congreso daquel entón.
Durante o posterior goberno de Alejandro Toledo Humala regresou ás súas funcións militares. Entre o 2001 e o 2002, cursou un mestrado en Ciencias Políticas na Pontificia Universidade Católica do Perú e un curso acelerado de defensa nacional no CAEN. Despois foi destinado como agregado militar en Francia e logo en Corea do Sur. Mentres estivo en Francia aproveitou para seguir cursos de Dereito Internacional na Sorbonne de París (2003). En decembro de 2004 Ollanta Humala foi obrigado a retirarse, o que deu orixe á sublevación do seu irmán Antauro Humala, e o posterior asalto á comisaría de Andahuaylas.
Candidatura presidencial de 2006
En outubro de 2005 fundou o Partido Nacionalista Peruano, e anunciou a súa candidatura á presidencia do Perú nas eleccións de 2006. Por cuestións burocráticas non puido inscribir o partido en tempo, co que tivo que coaligarse co partido Unión polo Perú de xeito que o acompañaban como candidatos á vicepresidencia o membro do consello de dirección do Banco Central de Reserva (BCR) Gonzalo García Núñez (na primeira vicepresidencia) e o avogado Carlos Torres Caro na segunda.
Humala apostou pola súa presenza na zona sur do país e pola súa crítica ao modelo neoliberal e aos partidos políticos tradicionais que, segundo el, non enchían as expectativas da poboación. O 9 de abril sóubose que disputarían a segunda volta Ollanta Humala, que vencera con 30% dos votos válidos, e o expresidente e candidato polo APRA Alan García, que obtivera o 24%. Humala venceu nos departamentos do interior, mentres que os candidatos de centro e dereita venceran nos departamentos costeiros.
Durante a campaña da segunda volta, Humala visitou Trujillo, cidade eminentemente aprista, onde foi apupado e agredido por seguidores do seu rival. O 9 de maio encontrouse co presidente boliviano Evo Morales na localidade fronteiriza de Copacabana e recibiu o seu apoio.
O 4 de xuño de 2006 Alan García impúxose por cinco puntos de diferenza (52% a 47%) a Humala, vencendo sobre todo nos departamentos da liña costeira, agás en Arequipa. Ollanta Humala recoñeceu a súa derrota, e pediulles aos seus seareiros que formasen a "Fronte Nacionalista Democrática" unha coalición de distintos sectores para esixirlle ao novo goberno o cumprimento das súas promesas. Con todo, foi criticado por incluír nesa coalición a sectores de esquerda radical representados por Patria Roja e o Movimiento Nueva Izquierda. Isto provocou a renuncia de tres deputados de Unión polo Perú, encabezados polo seu brazo dereito e ex candidato á vicepresidencia Carlos Torres Caro, que foi cualificado por Humala de desleal e traidor.
Candidatura presidencial de 2011
En 2011 intenta de novo o acceso á presidencia peruana, levando neste caso no tícket como candidatos vicepresidenciais a Marisol Espinoza e Omar Chehade. Para estas eleccións conformou a alianza electoral Gana Perú, coalición do Partido Nacionalista Peruano con diversos partidos da esquerda tradicional. Os grupos de esquerda que forman parte da coalición son o Partido Comunista do Perú, Partido Socialista, Partido Socialista Revolucionario, Movimiento Político Voz Socialista e un sector importante de Lima para Todos.
Ollanta Humala vence na primeira volta o 10 de abril co 31% dos votos e pasa a enfrontarse na segunda volta con Keiko Fujimori, co 23%. Neste caso, os apoios de Humala concentráronse no sur do país, mentres que o norte e a capital Lima, foron para outros candidatos.
Essé
Essé (en Ezieg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Gantz
A adaptación de Gantz ó anime, dirixida por Ichiro Itano e animada por Gonzo, componse de 26 episodios divididos en dúas tempadas. Dous filmes de acción en vivo baseados no manga foron producidos e estreados en xaneiro e abril de 2011. Un filme de animación CGI, Gantz: O, foi estreado no 2016.
Cóclea
miniatura|240px|Posición da cóclea dentro do oído interno A cóclea é un conduto en espiral situado no oído interno dos mamíferos. Na súa estrutura atópase o órgano de Corti, que contén os terminais nerviosos que permiten a audición.
Estrutura
A cóclea fórmana tres cámaras lonxitudinais, a scala vestibuli e a scala tympani conteñen perilinfa e a scala media contén endolinfa. A helicotrema é o lugar onde conflúen a scala tympani e a scala vestibuli e a membrana de Reissner separa a scala vestibuli da scala media; na membrana basilar, que separa a scala media da scala tympani, é onde descansa o órgano de Corti, coas células ciliadas (que son os receptores auditivos).
Oor
Bahamas nos Xogos Olímpicos
As Bahamas participaron por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1952, e dende entón enviaron deportistas para competir en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán, agás en 1980, cando se uniron ao boicot liderado polos Estados Unidos. O país nunca participou nos Xogos Olímpicos de Inverno.
Lactancio
Lucius Cæcilius Firmianus, dito Lactantius (Lactancio) foi un retórico nado cara 240 e morto arredor de 325.
Bahamas nos Xogos Olímpicos
Os deportistas das Bahamas gañaron un total de dezaseis medallas, todas elas en atletismo e vela.
Car Button Cloth
Car Button Cloth é un álbum da banda estadounidense de rock alternativo The Lemonheads, editado en 1996 polo selo Atlantic Records.
Lactancio
Traxectoria
De orixe pagá e alumno de Arnobio, un retórico cristián, instalouse en Nicomedia, en Bitinia cando, no 303, foi chamado por Diocleciano para exercer o cargo de retórica latina. Esta decisión foi desafortunada, pois a cidade era de lingua grega e Lactancio achou poucos alumnos. Perdería o traballo cando a gran persecución do emperador Diocleciano, por mor de se ter convertido ao cristianismo, de xeito que tentou ocupar o seu ocio escribindo.
San Xerome, no De viris illustribus, afirma que ao final da súa vida atopou a graza do emperador Constantino I, pois foi chamado a Tréveris para ensinarlle literatura latina ao seu fillo máis vello Crispo. Seguramente, este nomeamento chegoulle no ano 317, ano en que Crispo foi proclamado César. Morreu poucos anos despois, seguramente na mesma cidade de Tréveris, unha das capitais do Imperio romano occidental.
Obras
As cartas e versos anteriores á súa conversión ao cristianismo perdéronse. Logo de converterse as súas obras están dominadas por un tema central: a Providencia. O seu libro principal, as Diuinae institutiones (Institucións divinas), está formado por 7 obras, nas que tenta explicar aos pagáns –polo menos aos que posúen instrución– que o politeísmo é indefendible e que a razón obriga a admitir os dogmas e a moral do cristianismo.
Atribúeselle ademais o Carmen de aue phoenice (Oda da ave fénix), un dos textos máis ricos sobre esa ave fabulosa.