cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia da informática
Anos 80
IBM presenta o IBM XT cun procesador 8088 de 4,77 MHz de velocidade e un disco duro de 10 MB, Microsoft ofrece a versión 1.0 do procesador de texto Word para DOS e ARPANET sepárase da rede militar que a orixinou, de modo que xa sen fins militares pódese considerar esta data como o nacemento de Internet. É o momento en que o primeiro nodo militar se desliga, deixando aberto o paso para todas as empresas, universidades e demais institucións que xa por esa época poboaban a rede.
Richard Stallman, quen por ese entón traballaba no MIT, decidiu dedicarse ao proxecto de software libre que denominou GNU.
1984
Apple Computer presenta o seu Macintosh 128K co sistema operativo Mac VOS, o cal introduce a interface gráfica ideada por Xerox.
1985
Microsoft presenta o sistema operativo Windows, demostrando que os computadores compatibles IBM podían manexar tamén o contorno gráfico, usual nos computadores Macintosh de Apple.
1986
Compaq lanza o primeiro computador baseado no procesador Intel 80386, adiantándose a IBM.
Anos 90
Tim Berners-Le ideou o hipertexto para crear o World Wide Web (WWW) un novo xeito de interactuar con Internet. O seu sistema fixo moito máis fácil compartir e atopar datos en Internet. Berners-Le tamén creou as bases do protocolo de transmisión HTTP, a linguaxe de documentos HTML e o concepto dos URL.
1991 miniatura|100px|Tux, símbolo de [[Linux]] Linus Torvalds, un estudante de Ciencias da Computación da Universidade de Helsinqui (Finlandia), ao ver que non era posible estender as funcións do Minix, decidiu escribir o seu propio sistema operativo compatible con Unix, e chamouno Linux (o parecido co seu nome persoal é mera coincidencia).
1992
É indroducida Arquitectura Alpha deseñada por DEC e baixo o nome AXP, como reemplazo á serie VAX que comunmente utilizaba o sistema operativo VMS e que logo orixinaría o openVMS. Conta cun set de instrucións RISC de 64 bits especialmente orientada a cálculo de punto flotante. Non se fixo moi popular pero se é recoñecida a súa tecnoloxía na contorna corporativa.
1996
Creouse Internet2, máis veloz que a Internet orixinal, o cal permite o manexo de arquivos moi grandes e aplicacións en videoconferencia, telemedicina e moitas outras cousas imprácticas por Internet 1. Foi resultado da unión de 34 das principais universidades dos Estados Unidos.
Século XXI
É presentado o prototipo de computador cuántico construído polo equipo de investigadores de IBM que constaba de 5 átomos, programábase mediante pulsos de radiofrecuencia e o seu estado podía ser lido mediante instrumentos de resonancia magnética, similares aos empregados en hospitais e laboratorios de química. Neste computador, cada un dos átomos de flúor que o compoñen actúa como un qubit.
2005
Os usuarios de internet con conexión de banda larga superan aos usuarios de internet con conexión vía módem na maioría de países do primeiro mundo.
Het Goede Doel
Het Goede Doel (HGD en galego: A Boa Causa) é un grupo de pop holandés, que foi creado no ano 1979 na cidade de Utrecht e nos inicios da década dos noventas xa estaba activo. No ano 2001 uniuse de novo. O grupo foi máis coñecido cos números de België, Vriendschap e Gijzelaar.
Guerra de Sucesión Austríaca
miniatura|dereita|300px|Imaxe da Batalla de Fontenoy de Edouard Detaille. A Guerra de Sucesión Austríaca (1740 - 1748) chegou a ser inevitable despois de que María Tareixa I de Austria sucedera en 1740 ó seu pai Carlos VI nos seus dominios converténdose en raíña de Hungría e de Bohemia, arquiduquesa de Austria, duquesa de Parma, de Piacenza, e de Guastalla. Que unha muller herdara tan extensos territorios, na súa época, implicou moitas complicacións e o emperador Carlos VI anticipounas de longo, conseguindo aprobar a Pragmática Sanción de 1713. O plan estaba en ser ela elixida para os dominios hereditarios dos Habsburgo e o seu marido, Francisco I, duque de Lorena, ser elixido emperador.
En principio Francia, Prusia, Rusia, Gran Bretaña e as Provincias Unidas apoiaban a María Teresa pero apareceron outros aspirantes ó trono: Carlos Alberte de Baviera e Augusto de Saxonia, xenros de Xosé I, irmán e antecesor no trono imperial de Carlos VI. Querían, respectivamente, Bohemia e a Coroa imperial e Moravia. Carlos Manuel de Sardeña reclamaba o Milanesado. Filipe V de España reclamaba os ducados de Parma e Piacenza.
Nesas condicións, as hostilidades comezan coa invasión de Silesia por Frederico II de Prusia, en decembro de 1740. O novo monarca de prusiano - o seu pai morrera 0 31 de maio de 1740 -, beneficiase da debilidade austríaca para intentar dar unha unidade xeográfica ó seu territorio. Silesia, cun millón de habitantes é unha terra rica. María Teresa conta entón con Xurxo II de Gran Bretaña para intervir, sen éxito: Robert Walpole rexeita implicar o seu país no conflito. Moi rapidamente, o 16 de decembro, Frederico II gaña as súas primeiras vitorias cun exército pequeno pero moi ben adestrado e equipado. Captura as fortalezas de Glogów, de Brzeg e de Neisse, o que lle permite capturar Silesia permitíndolle dobrando a poboación do seu reino e dotala dunha importante industria.
Na batalla de Dettingen (xuño de 1743) o "Exército Pragmático" (Gran Bretaña, Austria, Hannover e Hesse), derrotou ós franceses. Na batalla de Fontenoy (maio de 1745) en Flandres, os franceses derrotaron aos austríacos e iniciaron a conquista dos Países Baixos austríacos, que terminou coa vitoria francesa en Rocourt (Flandres) (outubro de 1746). En Italia enfrontáronse españois e franceses, por unha banda, e austríacos por outro. A Guerra do rei Xurxo constituíu a fase americana da Guerra de Sucesión Austríaca. e a primeira das guerras carnáticas constituíu a fase India, ambas as dúas entre Francia e Gran Bretaña.
O Tratado de Aquisgrán puxo fin á Guerra de Sucesión Austríaca en 1748 así como á chamada Guerra do rei Xurxo. Establecía que tódalas conquistas realizadas devolvéranse ós seus donos orixinais. María Teresa I conservou os seus territorios, salvo Silesia, que cedeu a Prusia. Filipe V de España conseguiu os ducados de Parma, Piacenza e Guastalla. O tratado devolveu Louisbourg (Canadá) a Francia e entregou Madrás (India) ós británicos.
A decisión de Austria de recuperar Silesia levou á Guerra dos Sete Anos (1756-1763), que deu continuación ó conflito entre Francia e Gran Bretaña polas súas colonias en América e a India.
Nova Deli
Nova Deli (en नई दिल्ली, Nai Dilli) é desde 1931 a capital da República da India, antes diso a capital era Delhi, e sede dos poderes executivo, lexislativo e xudicial do Goberno da India. Está situada na metrópoles de Delhi e é un dos seus nove distritos.
A cidade foi planeada e construída como a cidade capital e foi chamada así cando os gobernantes ingleses mudaron a capital da India británica a esta cidade en 1911 desde Calcuta. Foi construída ao sur da antiga área urbana. Hoxe continúa sendo a capital da India independente.
Está situada dentro da metrópoles de Delhi e é unha das cidades de máis rápido crecemento no mundo cunha poboación de 14 millóns de habitantes. Nova Deli é un dos nove distritos de Delhi. A área total da cidade é de 42,7 km².
240px|Nova Deli situada no centro de [[Delhi.]]
Galería de imaxes de Mos
Galería de imaxes do concello de Mos na provincia de Pontevedra.
Asís
miniatura|[[Basílica de San Francisco de Asís.]]
Asís (en Assisi) é unha comuna e sé episcopal da provincia de Perugia (Italia). En 2003 a comuna tiña 25.600 habitantes, dos que 5.500 vivían na cidade de Asís. Famosa por ser o lugar de nacemento de San Francisco, que fundou alí a orde dos franciscanos en 1208.
Municipios de Cuba
Cuba está dividida en 169 municipios.
miniatura|centro|500px|Municipios de Cuba
Stash House
Stash House é un filme estadounidense dirixido por Eduardo Rodríguez que foi estreado no ano 2012. Está protagonizado por Sean Faris, Dolph Lundgren, Briana Evigan e Jon Huertas. O filme forma parte dos filmes de After Dark Action.
Corrida de touros
Na lida participan varias persoas, entre elas os toureiros, que seguen un estrito protocolo tradicional, rexido pola intención estética; só pode participar como matador o toureiro que tomou a alternativa (recibiu a categoría de matador de touros). Como espectáculo moderno realizado a pé, fixa as súas normas e adopta a súa orde actual a finais do século XVIII en España, onde a corrida finaliza coa morte do touro.
As corridas de touros son consideradas unha das expresións da cultura hispánica. Practícanse tamén en Portugal (onde, fóra dalgúns municipios, non se lle dá morte ao touro na praza desde 1836, durante o reinado de María II), no sur de Francia e en diversos países de Hispanoamérica como México, Colombia, Perú, Venezuela, Ecuador, Costa Rica, Panamá e Bolivia.
As corridas poden clasificarse, segundo a idade e características do touro que se lida, en becerradas, novilladas e corridas de touros propiamente ditas, e poden desenvolverse a pé ou dacabalo. Se se executan as sortes dacabalo, o festexo recibe o nome de corrida de rejones ou rejoneo. Cando se combinan ambas as disciplinas nun mesmo festexo, denomínanse corridas mixtas.
miniatura|300px| Corridas de touros ao estilo español no mundo: {{Legend|#EB1C14|Corrida de touros legal.}} {{Legend|#00D007|Corrida de touros prohibida, que se practicaba tradicionalmente.}} Nota: Algúns concellos prohibiron as corridas de touros en países e rexións onde é legal. miniatura|300px|A tauromaquia nas provincias españolas no século XIX. miniatura|300px|center|A tauromaquia nas provincias españolas no 2012.
Ya (cirílico)
Я, я (cursiva Я, я) é unha letra do alfabeto cirílico. A súa pronuncia é "iá", nalgúns idiomas pronúnciase "i" ao non estar acentuada. Parece unha imaxe especular da letra latina "R", coa diferenza que a Я minúscula é exactamente igual á maiúscula, soamente, que de menor tamaño:Я,я.
Antelo, Boa, Noia
Antelo é un lugar da parroquia de Boa no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
1959
Nacementos
miniatura|300px|[[Ramón Otero Pedrayo e os membros das Mocidades Galeguistas de Buenos Aires en 1959.]]
Premios Nobel
Historia ano a ano
Decapante
Algúns dos materiais empregados como fluxes son o cloruro de amonio, o ácido clorhídrico, o cloruro de zinc e o cloruro de litio.
Nos procesos de soldadura o flux realiza principalmente dúas funcións: remover o óxido das superficies que van a ser soldadas e facilitar a amalgamación, co que mellora as características de mollado da soldadura líquida.
Acanthops parafalcata
Acanthops parafalcata é unha especie de insecto da orde Mantodea, da familia Acanthopidae, da subfamilia Acanthopinae e da tribo Acanthopini.
Denominación
Esta especie foi descrita por Lombardo e Ippolito en 2004.
Localización
Acanthops parafalcata foi descuberta en Trindade e Tobago.
O Cabalo, Boa, Noia
O Cabalo é un lugar da parroquia de Boa no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 13 habitantes (7 homes e 6 mulleres).
Germán Díaz
Germán Díaz, nado en Valladolid (Castela e León) o 13 de decembro de 1978, é un músico español residente en Arneiro (Cospeito) que destaca como zanfonista, sendo considerado como un dos intérpretes deste instrumento máis innovadores de Europa, chamado por algúns "O Jimi Hendrix da zanfona". Ao longo da súa traxectoria ten tocado en numerosos países de todo o mundo. Destaca pola súa fusión da música tradicional co jazz, xénero no que destacan as súas colaboracións co contrabaixista galego Baldo Martínez.
Traxectoria
En 1996 gañou un concurso de canto tradicional que promovía a Xunta de Castela e León, e decidiu empregar os cartos do premio en comprar no único instrumento decente que se axustaba ao seu presuposto, unha zanfona de segunda man que vendía Carlos Beceiro, do grupo folk La Musgaña. Comezou a súa formación zanfonística da man do seu tío, o etnógrafo e folclorista Joaquín Díaz, e o cantautor berciano Amancio Prada. Froito do seu labor de recompilación e difusión da música tradicional, recibiu en 1999 o premio Racimo de Oro da música.
Germán Díaz foi o único zanfonista do Estado español que pertenceu á Viellistic Orchestra, unha orquestra de zanfonas francesa integrada por algúns dos mellores zanfonistas do mundo e que desaparecería no ano 2004. Trala desaparición da agrupación francesa, Germán, formou un dúo xunto co director artístico da orquestra, Pascal Lefeuvre, amais de cofundar o Symphonía Quartet, e o cuarteto ibérico de zanfonas, xunto con Rafael Martín, Marc Egea e Pascal Lefeuvre. Ese mesmo ano creou a súa propia discográfica, Producciones Efímeras xunto con Fernando Fuentes, prestando especial atención aos traballos de novos zanfonistas.
Representou a Castela e León no PopKomm de Berlín (Alemaña) en 2005, ao ano seguinte foi escollido para representar o Estado español no 27º Festival da Unión Europea de Radiodifusión celebrado en Finlandia, e en 2009 foi seleccionado pola Embaixada Española para representar ao país nas prestixiosas European Jazz Nights en Oslo (Noruega). Ese mesmo ano recibiu o premio á mellor banda sonora no Festival de Cortometrajes La Fila, por Artículo 349.
O músico aparece citado na novela de Domingo Villar Ollos de auga (2006).
Nos Premios Mestre Mateo 2018 levou o galardón á mellor música orixinal pola banda sonora de Dhogs
Bandas sonoras
Germán Díaz tamén ten composto numerosas bandas sonoras para curtametraxes, obras teatrais e documentais:
Dama de Warka
miniatura|260px | A Dama de Warka no [[Museo Nacional de Iraq hoxe.]] A Dama de Warka (chamada así pola moderna vila de Warka situada preto da antiga cidade de Uruk), tamén coñecida como a Dama de Uruk, que data do 3100 a.C., é unha das primeiras representacións do rostro humano. A facina de mármore tallada é probablemente unha representación de Inanna. Ten aproximadamente 20 cm de alto e probablemente se incorporou nunha madeira máis grande imaxe de culto, aínda que é só unha presunción que represente a unha deidade. Non teen paralelismos no período. Atópase no Museo Nacional de Iraq, foi recuperada de xeito indemne tras ser saqueada cando a invasión de Iraq de 2003 polos Estados Unidos.
Podía representar a unha deusa do templo. Pode que as cunchas serviran como o branco dos ollos, e o lapislázuli, unha fermosa gema semi preciosa, pode ter formado as pupilas.
Descrición
A Dama de Warka é única xa que é a primeira representación precisa do rostro humano. Os intentos previos, como a Cabeza de Tell Brak, non eran anatómicamente precisos e presentaban narices e orellas esaxeradas. Con 21,2 cm. de alto, a máscara formaba probablemente orixinalmente parte dunha estatua de tamaño natural, probablemente feita de madeira, coas zonas expostas de "pel" (brazos, mans, pés e moi obviamente a cabeza) as únicas feitas do moito máis raro mármore branco. A parte de atrás da cabeza estaría cuberta con betume e logo de metal coloreado, moi probablemente pan de ouro ou cobre. Esta combinación estenderíase sobre a fronte en ondas. Esta peza estaría unida á máscara con cravos metálicos, que posiblemente poderían estar gravados. Os ollos e as cellas escondidos teñen rastros de antigas incrustacións, quizais cunchas e lapislázuli. As perforacións nas orellas indican que a imaxe levaba xoias. Tamén se salientaron partes das cellas e do pelo con incrustaciones de cores.
A parte traseira da cabeza é plana, con orificios de perforación para enganchala.
Descubrimento
A máscara de Warka descubríuse o 22 de febreiro de 1939 pola expedición do Instituto Arqueolóxico Alemán, dirixida polo Dr A. Nöldeke, na cidade de Uruk ao sur da moderna Bagdad. A máscara atopouse no distrito de Eanna (ou Ianna) da cidade - así foi nomeado para a deusa Inanna a quen están dedicados os templos.
Roubo e recuperación
Cando os Estados Unidos invadiron Iraq en 2003, o Museo Nacional de Iraq (onde estaba gardada a Dama de Warka) foi saqueado. Crese que a Dma roubouse entre o 10 e o 12 de abril dese ano, xunto con outras corenta pezas, incluído o Vaso de Warka e a Estatua de Bassetki.
O esforzo para recuperar estes artefactos foi encabezado polo coronel da Reserva da Armada, Matthew Bogdanos, que iniciou unha investigación co seu equipo o 21 de abril. Non obstante, foi a 812ª Compañía da Policia Militar (Soporte de combate) USAR, fóra de Orangeburg, Nova York, quen recuperou a Dama pouco antes de outubro. Segundo Bogdanos, "Un informante, un individuo iraquí, entrou no museo con información de que sabía onde se ían ou ocultaban as antigüidades, sen identificar a Dama. Actuando sobre esa información, membros da investigación que estaban en Bagdad foron a ese lugar, realizaron un recoñecemento e, a continuación, realizou unha incursión. Os resultados da incursión foron bos, pero Bogdanos explica que as esperanzas non eran inicialmente altas. "Nun principio non atoparon a Dama, pero atoparon ao propietario dunhaa granxa, unha granxa ao norte de Bagdad, e despois de interrogar ao agricultor, admitiu que tiña unha antigüidade, neste caso a Dama, enterrada na parte traseira da súa granxa. Os investigadores foron detrás da explotación e descubriron a Dma exactamente onde a enterrara, intacta e sen danos.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Val de San Fernando
Val de San Fernando, (en inglés San Fernando Valley), é un val urbanizado ó sueste de California, nos Estados Unidos. Gran parte das súas comunidades son parte da sección norte da cidade dos Ánxeles.
Plásmido
miniatura|320px|Debuxo esquemático duns plásmidos nunha bacteria: en vermello, o ADN do cromosoma; en azul, os plásmidos. Un plásmido  é unha pequena molécula de ADN que se encontra nunha célula que está separada fisicamente do ADN cromosómico e pode replicarse independentemente. Normalmente trátase de pequenas moléculas de ADN circular bicatenario que se encontran en bacterias, pero ás veces están presentes tamén en arqueas e eucariontes. Na natureza, os plásmidos adoitan portar xenes que poden beneficiar a supervivencia do organismo, por exemplo danlles resistencia aos antibióticos. Aínda que os cromosomas son grandes e conteñen toda a información xenética esencial para vivir en condicións normais, os plásmidos xeralmente son moi pequenos e conteñen só xenes adicionais que poden ser útiles para o organismo en certas situacións ou condicións particulares. Os plásmidos artificiais utilízanse amplamente como vectores en clonación molecular, xa que serven para dirixir a replicación de secuencias de ADN recombinante dentro dos organismos hóspedes. No laboratorio, os plásmidos poden introducirse nunha célula polo mecanismo da transformación.
Val de San Fernando
Xeografía
300px|dereita|miniatura|Val de San Fernando. O Val de San Fernando está rodeada polas Montañas de Santa Susana ó noroeste, Simi Hills no oeste, na Serra de Santa Mónica ó sur, as Montañas Verdugo polo leste e o noroeste das Montañas de San Gabriel. A maior parte do Val de San Fernando atópase na cidade dos Ánxeles, índa que varias cidades máis pequenas tamén se atopan no val. Burbank e Glendale áchanse no recuncho do sueste do Val, Hidden Hills e Calabasas na esquina de sur-oeste, e San Fernando, que está completamente rodeado pola cidade dos Ánxeles, atópase no val, ó norte. Mulholland Drive, que percorre o longo do cordal da Serra de Santa Mónica, e define as comunidades do val de Hollywood e a "Westside" (ao oeste) dos Ánxeles.
Plásmido
Os plásmidos considéranse replicóns, unidades de ADN con capacidade de replicación autónoma dentro dun hóspede axeitado. Porén, os plásmidos, igual que os virus, non son xeralmente clasificados como seres vivos. Os plásmidos transmítense desde unha bacteria a outra (incluso doutra especie) principalmente por conxugación. Esta transferencia hóspede a hóspede dun material xenético é un mecanismo de transferencia horizontal de xenes, e os plásmidos son considerados parte do mobiloma. A diferenza dos virus (que encapsulan o seu material xenético nunha cuberta proteica protectora chamada cápside), os plásmidos son ADN "espido" e non codifican os xenes necesarios para encapsular o material xenético para transferilo así a un novo hóspede. Porén, algunhas clases de plásmidos codifican os pili "sexuais" ou da conxugación necearios para a súa propia transferencia. O tamaño do plásmido varía de 1 a uns 200 kbp, e o número de plásmidos idénticos nunha soa célula pode estar entre un e miles baixo certas circunstancias.
Val de San Fernando
Historia
miniatura|Panorama ó sur do Val. Os amerindios Tataviam, tamén coñecidos como Fernandeños foron os habitantes orixinais do val polo menos 6000 anos antes de que os españois no 1797, fundase a Misión de San Fernando Rey de España. É nomeado en honor de Fernando III de Castela.
Plásmido
As relacións entre microbios e o ADN do plásmido non é nin parasita nin mutualista, porque ambos os casos implicarían a presenza dunha especie independente nun estado prexudicial ou comensal co organismo hóspede. En vez diso,, os plásmidos proporcionan un mecanismo para a transferencia horizontal de xenes dentro dunha poboación de microbios e proporcionan tipicamente unha vantaxe selectiva baixo un estado ambiental dado. Os plásmidos poden portar xenes que proporcionan resistencia a antibióticos presentes de forma natural nun nicho ecolóxico competitivo, ou a proteína producida pode actuar como toxina en circunstancias similares, ou permitir que o organismo utilice un composto orgánico determinado que sería vantaxoso cando escaseasen os nutrientes.
Val de San Fernando
Historia
O tratado ou acordo que deu por terminada a guerra entre os Estados Unidos e México, ratificouse en California, asinándose o fin do conflito no Paso de Cahuenga, no sitio coñecido como Campo de Cahuenga en 1847. Este paso conecta o val e a cunca dos Ánxeles.
Plásmido
Propiedades e características
400px|miniatura|Hai dous tipos de plásmidos en canto á súa integración nunha bacteria hóspede: os plásmidos que non se integran replícanse como no exemplo superior, mentres que os [[#Episomas|episomas, o exemplo inferior, poden integrarse no cromosoma do hóspede.]]
Para que os plásmidos se repliquen independentemente dentro dunha célula, deben posuír un tramo de ADN que poida actuar como orixe de replicación. A unidade autorreplicante, neste caso o plásmido, chámase replicón. Un replicón bacteriano típico pode consistir en varios elementos, como o xene para a proteína da iniciación da replicación específica do plásmido (Rep), unidades repetidas chamadas iteróns, caixas de DnaA e unha rexión adxacente rica en AT. Os plásmidos máis pequenos fan uso dos encimas replicativos do hóspede para facer copias de si mesmos, mentres que os plásmidos máis grandes poden portar xenes específicos para a súa replicación. Uns poucos tipos de plásmidos poden tamén inserirse no cromosoma do hóspede, e estes plásmidos integrativos son ás veces denominados episomas en procariotas.
Val de San Fernando
Historia
O Val é coñecido polos seus numerosos intentos de se separar dos Ánxeles. A primeira tivo lugar na década de 1970, pero o Estado aprobou unha lei que prohibe a formación dun novo municipio sen a aprobación do consello municipal que depende. En 1977, Bob Hertzberg e Tom McClintock pasaron un decreto que faría máis fácil a separación, ó eliminar o dereito de veto do Consello, en van. O intento máis recente, no 2002, tamén fracasou.
Plásmido
Propiedades e características
Os plásmidos case sempre levan polo menos un xene. Moitos dos xenes que levan os plásmidos son beneficiosos para as células hóspedes, por exemplo: permiten que a célula hóspede sobreviva nun ambiente que doutro modo sería letal ou restritivo para o crecemento. Algúns destes xenes codifican trazos para dar resistencia a antibióticos ou resistencia a metais pesados, mentres que outros poden producir factores de virulencia que permiten que unha bacteria colonice un hóspede e supere as súas defensas, ou teñen funcións metabólicas específicas que permiten que a bacteria utilice un nutriente en particular, incluíndo a capacidade de degradar compostos orgánicos duradeiros ou tóxicos. Os plásmidos poden tamén proporcionar ás bacterias a capacidade de fixar nitróxeno. Algúns plásmidos, porén, non teñen un efecto observable sobre o fenotipo da célula hóspede ou o seu beneficio para a célula hóspede non se pode determinar, e estes plásmidos denomínanse plásmidos crípticos.
Val de San Fernando
Cidades ou distritos
O val de San Fernando inclúe as siguintes cidades:
Plásmido
Propiedades e características
Os plásmidos que aparecen na natureza varían moito nas súas propiedades físicas. O seu tamaño pode ir de miniplásmidos moi pequenos de menos de 1 quilopares de bases (Kbp), a megaplásmidos moi grandes de varios pares de megabases (Mbp). No extremo superior do rango de tamaños, pouca diferenza hai entre un megaplásmido e un minicromosoma. Os plásmidos son xeralmente circulares, pero tamén se coñecen exemplos de plásmidos lineares. Estes plásmidos lineares requiren mecanismos especializados para replicar os seus extremos.
Val de San Fernando
Cidades ou distritos
Amais, estes barrios dos Ánxeles están situados no val:
Plásmido
Propiedades e características
Os plásmidos poden estar presentes nunha célula individual en diverso número, desde só un a varios centos. A cantidade normal de copias de plásmidos que se poden encontrar nunha soa célula denomínase número de copias e está determinado por como se regula a iniciación da replicación e o tamaño da molécula. Os plásmidos máis grandes adoitan ter un menor número de copias. Os plásmidos con baixo número de copias que existen en só unha ou unhas poucas copias en cada bacteria están, durante a división celular, en perigo de perderse nunha das bacterias formadas. Ditos plásmidos de copia única teñen sistemas que intentan distribuír activamente unha copia a ambas as células fillas. Estes sistemas, entre os que están o sistema parABS e o sistema parMRC, denomínanse a miúdo sistemas de partición ou funcións de partición dun plásmido.
Clasificacións e tipos
250px|miniatura|Resumo da [[conxugación bacteriana]] miniatura|[[Micrografía electrónica de transmisión dun feixe de fibras de ADN, presumablemente dun só bucle de cromosoma bacterinao.]] miniatura|Micrografía electrónica dun plásmido bacteriano (fragmento cromosómico).
Os plásmidos poden clasificarse de diversos xeitos. Poden clasificarse pola súa capacidade de favorecer a conxugación en dous grandes grupos: plásmidos conxugativos e non conxugativos. Os plásmidos conxugativos conteñen un conxunto de xenes de transferencia ou tra, que promoven a conxugación sexual entre diferentes células. No complexo proceso da conxugación bacteriana, os plásmidos poden transferirse dunha bacteria a outra coa intervención de pili sexuais codificados por algúns dos xenes tra (ver figura). Os plásmidos non conxugativos non poden iniciar a conxugación, polo que só poden ser transferidos coa axuda de plásmidos conxugativos. Unha clase intermedia de plásmidos son mobilizables e portan só un conxunto de xenes que cómpren para a transferencia. Poden parasitar un plásmido conxugativo, e só se transfiren a alta frecuencia na súa presenza.
Os plásmidos poden tamén ser clasificados en grupos de incompatibilidade. Un microbio pode albergar diferentes tipos de plásmidos, pero só poden existir nunha célula bacteriana plásmidos de diferentes tipos se son compatibles. Se dous plásmidos non son compatibles, un deles vaise perder rapidamente da célula. Diferentes plásmidos poden, por tanto, ser asignados a distintos grupos de incompatibilidade dependendo de se poden coexistir na célula ou non. Os plásmidos incompatibles (que pertencen ao mesmo grupo de incompatibilidade) normalmente comparten o mesmo tipo de mecanismos de replicación ou partición e dese modo non poden estar xuntos nunha célula.
Outra maneira de clasificar os plásmidos é pola súa función. Con este criterio establécense cinco clases de plásmidos:
Os plásmidos poden pertencer a máis dun destes grupos funcionais.
Vectores
Poden utilizarse plásmidos construídos artificialmente como vectores en enxeñaría xenética. Estes plásmidos serven como ferramentas importantes en laboatorios de xenética e biotecnoloxía, nos que se usan habitualmente para clonar e amplificar (facer moitas copias) ou expresar xenes determinados. Disponse comercialmente dunha gran variedade de plásmidos para esas tarefas. O xene que vai ser replicado é normalmente inserido nun plásmido que tipicamente contén diversas características axeitadas ao seu uso. Estes inclúen un xene que confire resistencia a determinados antibióticos (a ampicilina é o usado con máis frecuencia para cepas bacterianas), unha orixe de replicación para permitir que a bacteria replique o ADN do plásmido, e un sitio axeitado para a clonación (é dicir, un sitio de clonación múltiple). miniatura|Representación esquemática do plásmido [[pBR322, un dos primeiros plásmidos que se utilizou amplamente como vector de clonación. No diagrama do plásmido móstranse os xenes codificados (amp e tet para a resistencia á ampicilina e á tetraciclina, respectivamente), a súa orixe de replicación (ori), e varios sitios de restrición (indicados en azul).]]
Clonación
Os plásmidos son os vectores de clonación bacteriana máis comunmente utilizados. Estes vectores de clonación conteñen un sitio que permite inserir os fragmentos de ADN, por exemplo un sitio de clonación múltiple ou un polivinculador (polilinker ) que ten varios sitio de restrición comunmente usados ao cal se poden ligar os fragmentos de ADN. Unha vez que se insire o xene de interese, os plásmidos son introducidos en bacterias por un proceso chamado transformación. Estes plásmidos conteñen un marcador seleccionable, xeralmente un xene de resistencia a antibióticos, que lle dá á bacteria a capacidade de sobrevivir e proliferar nun medio de crecemento selectivo que conteña un determinado antibiótico. As células despois da transformación son expostas a un medio selectivo e só poden sobrevivir as células que conteñan os plásmidos. Deste modo, os antibióticos actúan como un filtro para seleccionar só as bacterias que conteñen o ADN do plásmido. O vector pode tamén conter outros xenes marcadores ou xenes reporteiros para facilitar a selección de plásmidos cunha inserción clonada. As bacterias que conteñen o plásmido poden despois crecer en grandes cantidades, ser colleitadas e o plásmido de interese pode entón illarse usando varios métodos de preparación de plásmidos.
Un vector de clonación de plásmidos utilízase normalmente para clonar fragmentos de ADN de ata 15 kbp. Para clonar fragmentos máis longos de ADN, utilízanse o fago lambda con xenes lisoxénicos eliminados, un cósmido, un cromosoma artificial bacteriano ou un cromosoma artificial de lévedo.
Produción de proteínas
Outro importante uso dos plásmidos é para sintetizar unha proteína en grandes cantidades. Neste caso, cultívase a bacteria que contén un plásmido que alberga o xene de interese. Igual que a bacteria produce a proteína que lle confire resistencia ao antibiótico, pode tamén ser inducida a producir grandes cantidades doutra proteína a partir do xene inserido. Isto é un modo barato e doado de producir masivamente unha proteína que o xene codifica, por exemplo a insulina.
Terapia xénica
Os plásmidos poden tamén usarse para a transferencia de xenes en células humanas como tratamento potencial en terapia xénica para que poidan expresar a proteína que falta nas células. Algunhas estratexias de terapia xénica requiren a inserción de xenes terapéuticos en sitios diana cromosómicos preseleccionados do xenoma humano. Os vectores pláasmidos son unha das moitas aproximacións que se poden utilizar para ese propósito. As nucleases de dedo de zinc (ZFN) ofrecen un modo de causar unha rotura de dobre febra nun sitio específico do ADN do xenoma e causar a recombinación homóloga. Os plásmidos que codifican ZFN poden axudar a entregar un xene terapéutico nun sitio específico, para que se evite o dano celular ou as mutacións que poderían causar cancro ou unha resposta inmune.
Modelos de enfermidades
Os plásmidos foron historicamente usados para modificar por enxeñaría xenética células nai embrionarias de ratas para crear modelos de enfemidades xenéticas en ratas. A eficiencia limitada das técnicas baseadas en plásmidos descartaron o seu uso na creación de modelos celulares humanos máis exactos. Porén, os desenvolvementos en técnicas de recombinación en virus adeno-asocidos e as nucleases de dedo de zinc, permitiron a creación dunha nova xeración de modelos de enfermidades humanas isoxénicos.
Episomas
O termo episoma foi introducido por François Jacob e Élie Wollman en 1958 para referirse ao material xenético extracromosómico que pode replicarse autonomamente ou ser integrado no cromosoma. Porén, desde a introdución do termo, o seu uso foi mudando a medida que plásmido se converteu no temo preferido para o ADN extracromosómico replicante autónomo. Nun simposio de 1968 en Londres algúns participantes suxeriron que o termo episoma fose abandonado, aínda que outros continuaron a usalo cun cambio no significado.
Hoxe algúns autores usan episoma no contexto dos procariotas para referirse a un plásmido que pode integrarse no cromosoma. Os plásmidos integrativos poden replicarse e manterse establemente nunha célula ao longo de moitas xeracións, pero sempre nalgunha etapa existen como moléculas de plásmido independentes. No contexto dos eucariotas, o termo episomas utilízase para significar unha molécula de ADN circular pechado extracromosómico non integrado que pode replicarse no núcleo. Os virus son os exemplos máis comúns disto, como os herpesvirus, adenovirus e poliomavirus, pero algúns son pásmidos. Outros exemplos inclúen fragmentos cromosómicos aberrantes, como os cromosomas diminutos dobres, que se poden orixinar durante as amplificacións artificiais de xenes ou en procesos patolóxicos (por exemplo, a transformación das células cancerosas). Os episomas en eucariotas compórtanse de maneira similar aos plásmidos de procariotas no sentido de que o ADN é mantido establemente e replicado dentro da célula hóspede. Pode haber tamén episomas virais citoplásmicos (como nas infeccións de poxvirus). Algúns episomas, como os herpesvirus, replícanse polo mecanismo do círculo rodante, similar ao dos virus bacteriófagos. Outros replícanse por un mecanismo de replicación bidireccional (plásmidos do tipo theta). En ambos os casos, os episomas permanecen fisicamente separados dos cromosomas da célula hóspede. Varios virus do cancro, como o virus de Epstein-Barr e herpesvirus asociados ao sarcoma de Kaposi, mantéñense latentes, como episomas cromosomicamente diferenciados en células cancerosas, onde os virus expresan oncoxenes que promoven a proliferación da célula cancerosa. En cancros, estes episomas replícanse pasivamente xunto cos cromosomas do hóspede cando se divide a célula. Cando estes episomas virais inician a replicación lítica para xerar múltiples partículas víricas, en xeral activan os mecanismos de defensa da inmunidade innata celular que matan a célula hóspede.
Mantemento dos plásmidos
A diferenza do anterior, virtualmente todos os plásmidos usados biotecnoloxicamente (como pUC18, pBR322 e vectores derivados) non conteñen sistemas de adicción toxina-antitoxina e así deben manterse baixo a presión de antibióticos para evitar a perda de plásmidos.
Plásmidos de lévedos
Os lévedos albergan de forma natural varios plásmidos. Notables entre eles son os plásmidos de 2 µm (pequenos plásmidos circulares usados a miúdo en enxeñaría xenética de lévedos) e os plásmidos lineares pGKL de Kluyveromyces lactis, que son responsables dos fenotipos matadores.
Outros tipos de plásmidos están a miúdo relacionados con vectores de clonación de lévedos entre os que están:
Extracción do ADN de plásmidos
Os plásmidos utilízanse a miúdo para purificar unha secuencia específica, xa que poden facilmente ser purificados do resto do xenoma. Para o seu uso como vectores e para a clonación molecular, os plásmidos adoitan ter que ser illados.
Hai varios métodos de illar o ADN de plásmidos das bacterias, cuxos arquetipos son o miniprep e o maxiprep/bulkprep. O primeiro pode usarse para descubrir rapidamente se o plásmido é correcto en calquera dos varios clons bacterianos. O rendemento é unha pequena cantidade de ADN de plásmidos impuro, o cal é suficiente para a análise por dixestión de restrición e por algunhas técnicas de clonación.
En tempos recentes, creáronse moitos kits comerciais para realizar a extracción do plásmido a varias escalas, purezas e niveis de automatización. Os servizos comerciais poden preparar ADN de plásmido a prezos por debaixo de 300 dólares o miligramo en cantidades de miligramos e de 15 dólares o miligramo en cantidades de gramos (en 2007).
Conformacións
O ADN de plásmidos pode aparecer en cinco conformacións posibles, as cales (para un tamaño dado) avanzan a diferentes velocidades no xel durante a electroforese. As conformacións están listadas máis abaixo segundo a súa velocidade electroforética (velocidade para unha voltaxe determinada aplicada), de máis lenta a máis rápida:
A velocidade de migración para pequenos fragmentos lineares é directamente proporcional á voltaxe aplicada a baixas voltaxes. A voltaxes maiores, os fragmentos máis grandes migran a velocidades diferentes aínda que se incrementan constantemente. Así, a resolución dun xel diminúe co incremento da voltaxe.
A unha voltaxe baixa especificada, a velocidade de migración de fragmentos de ADN lineares pequenos está en función da súa lonxitude. Os fragmentos lineares máis grandes (dunhas 20 kb) migran a unha certa velocidade fixa sen importar a súa lonxitude. Isto é así porque as moléculas avanzan coa masa da molécla seguindo o extremo en cabeza a través da matriz do xel. As dixestións de restrición son utilizadas frecuentemente para analizar plásmidos purificados. Estes encimas rompen especificamente o ADN en certas secuencias curtas. Os fragmentos lineares resultantes forman 'bandas' ao facer unha elecrroforese en xel. É posible purificar certos fragmentos cortando as bandas e sacándoas do xel e disolvendo o xel para que se liberen os fragmentos de ADN.
Debido á súa conformación apertada, o ADN sperenrolado migra máis rápido a través do xel que o linear ou circular aberto.
Software para bioinformática e deseños
O uso de plásmidos como técnica de bioloxía molecular faise utilizando software de bioinformática. Estes programas rexistran a secuencia de ADN de vectores plásmidos, axudan a predicir sitios de corte de encimas de restrición, e a planificar manipulacións. Exemplos de paquetes de software que manexan mapas de plásmidos son ApE, Clone Manager, GeneConstructionKit, Geneious, Genome Compiler, LabGenius, Lasergene, MacVector, pDraw32, Serial Cloner, VectorFriends, Vector NTI e WebDSV. Estes softwares axudan a conducir experimentos completos no computador (in silico) antes de facelo con experimentos en húmido.
Coleccións de plásmidos
Ao longo dos anos creáronse moitos plásmidos e os investigadores depositáronos en bases de datos de plásmidos como as organizacións sen ánimo de lucro Addgene e BCCM/LMBP. Pódense buscar e pedir plásmidos desas bases de datos para continuar as investigacións. Os investigadores cargaron tamén secuencias de plásmidos na base de datos do NCBI. Usando a base de datos do NCBI, poden buscarse secuencias de plásmidos específicos.
Canonical
O principal proxecto de Canonical é o desenvolvemento, distribución e comercialización de Linux Ubuntu. Outros proxectos apoiados pola compañía son Launchpad, o proxecto TheOpenCD (unha colección de programas libres para Windows) e Bazaar (un sistema de control de versións desenvolvido en Python).
A Estoxa
O topónimo galego A Estoxa pode referirse a:
Kiko Argüello
Francisco José Gómez-Argüello Wirtz, coñecido como Kiko Argüello, nado en León o 9 de xaneiro de 1939 é un pintor español, do Camiño Neocatecumenal.
Traxectoria
Nesa conversión inflúe a súa insatisfacción pola falta de resposta que para el presentan autores como Jean Paul Sartre, Albert Camus ou Nietzsche e o descubrimento de Henri Bergson. Nesta liña forma un grupo, Gremio 62, que pretende a renovación da expresión artística do catolicismo oficial que xulga anquilosado e conservador. Obtén unha axuda da Fundación Juan March co fin de abrir espazos de encontro co protestantismo e os movementos máis avanzados e progresistas do cristianismo europeo. Fronte ao antisemitismo do franquismo, afonda nas raíces hebraicas do cristianismo e tende pontes co xudaísmo.
A influencia de Francisco de Asís e Charles Foucauld lévao a renunciar aos seus bens e irse a vivir nas barracas de Palomeras Altas, en Madrid. Naquela época, esta era unha bolsa de marxinación, insalubridade e delincuencia, ignorada polas autoridades franquistas. Alí, dun xeito espontáneo, e aplicando as tendencias máis avanzadas do catolicismo aínda preconciliar, vai dinamizando comunidades cristiás que se xuntan para a celebración da Eucaristía, a lectura de Biblia e a axuda mutua. Durante esa época coñece a Carmen Hernández, unha licenciada en químicas que se preparaba para ir de misioneira a Bolivia, pero que optou por quedar nas chabolas e compartir o proxecto de Kiko Argüello.
O intento por parte da policía franquista de derrubar as barracas, enfréntao coas forzas de orde pública do réxime. Kiko Argüello acode ao arcebispo monseñor Morcillo, un xerarca eclesiástico con posicións de centro fronte ás posicións de dereita inmobilista do bispo Guerra Campos e o progresismo de Tarancón. Morcillo presentouse persoalmente no lugar do conflito e garantiulle a súa protección a Kiko Argüello.
Alí o arcebispo descobre as comunidades que agromaron ao redor de Kiko Argüello e Carme Hernández e anima a estes a espallar a experiencia, primeiro en España e despois en Italia e o resto do mundo. En Italia, viviu nas chabolas do Borguetto Latino de Roma.
Foi convidado varias veces como laico aos sínodos dos bispos convocados por Xoán Paulo II. Bieito XVI someteu a exame certos aspectos da súa liturxia e mensaxe.
Kiko Argüello retomou a súa actividade artística. É o pintor de iconas bizantinas e as vidreiras vangardistas da catedral da Almudena, obra que recibiu duras críticas por parte do mundo cultural madrileño.
Tamén é compositor dunha sinfonía adicada ao sufrimento dos inocentes
A crise do catolicismo conservador e a apostasía de Europa
Kiko Argüello entende que a transmisión da fe do catolicismo tradicional está en crise. Considera que Europa está optando por unha apostasía práctica que, ao seu parecer, leva á poboación á alienación propia da idolatría do diñeiro, o culto ao prestixio social, o materialismo, o individualismo e o consumismo compulsivo. Isto para el é causa da destrución da persoa, da súa soidade radical e do seu sufrimento. O home arela ser, pero a súa identidade como criatura, que está chamada ao amor e á comuñón, está ameazada dramaticamente pola nada, pola morte óntica.
A súa antropoloxía, tachada de pesimista, é moi similar á de Lutero ao defender a radical incapacidade do ser humano de superar o que lle escraviza (o pecado) e a imposibilidade sen a graza de liberar a súa condición persoal para poder amar incluso ao inimigo. Denuncia o esquecemento da visión escatoloxía da vida cristiá, única maneira de dar unha dimensión transcendente e esperanzada á loita pola xustiza. Isto lévao tamén a apreciar a insuficiencia do marxismo que só outorga un sentido eficaz para a última xeración que acade o estado socialista pero se esquece dos torturados e esmagados de toda a historia humana marcada polo mal e o pecado. Sectores progresistas ven nisto unha falla de compromiso social e unha visión espiritualista narcotizante contraria á doutrina social da Igrexa e mesmo ao maxisterio papal
O kerigma
Defende que a maneira de reevanxelizar no día de hoxe é volvendo ás raíces da primeira predicación dos Apóstolos. Esta consiste no anuncio do Kerigma. En síntese trátase, segundo el, da "necedade da predicación" (Paulo) cuxo contido é o amor de Deus ao home, sexa cal sexa a súa conduta e condición vital e existencial. Só o amor de Deus manifestado plenamente no home Xesús de Nazaret como Cristo crucificado e resucitado abre ao home un camiño de liberdade por onde pode transitar seguindo pasos análogos ao catecumenado dos primeiros cristiáns. Sectores da dereita eclesiástica ven nisto un anacronismo contrario á tradición.
Significación
Kiko Argüello é o fundador dun movemento en expansión con máis dun millón de seguidores nos cinco continentes que non se conciben como tal movemento senón como seguidores dun camiño de iniciación cristiá concibido especialmente para os afastados e os descridos. Tras varias décadas de exame, a Igrexa Católica recoñeceu oficialmente este movemento como un itinerario para achegarse e descubrir vivencial e existencialmente a fe cristiá. A aprobación dos Estatutos do camiño neocatecumenal pola Santa Sé produciuse no ano 2008
A mensaxe de Kiko Argüello e os ritos do camiño, moi participativos e asemblearios (monicións e comentarios dos laicos e non só homilías; responsables laicos das comunidades, incluídas mulleres, fronte ao rol tradicional dos párrocos; disposición en círculo en torno á mesa prescindindo do altar; comuñón nas dúas especies dunha mesma copa, en contraste coa misa convencional, utilización de linguas vernáculas, fronte ao latín) xeran desconfianza e oposición nos sectores conservadores da Igrexa. Porén as posicións duras de Kiko Argüello contra o aborto, a prohibición aos divorciados das comunidades de volver a casar, e a súa interpretación rigorista da encíclica de Paulo VI Humanae Vitae, suscitoulle as reservas dos movementos progresistas que o acusan de fundamentalista e sectario.
O seu personalismo na dirección do movemento a través de equipos itinerantes formados por un sacerdote, unha muller e un laico e a imposición de cantos e pinturas dos que é autor fano sospeitoso dun culto á personalidade.
Galería de imaxes de Lariño, Carnota
San Martiño de Lariño é unha parroquia situada ao sur do concello de Carnota.
Er (cirílico)
Esta páxina é sobre a letra cirílica er. Para a letra do alfabeto latino representada cun glifo similar, ver P. Para a letra do alfabeto grego, ver Ρ.
Sistema numeral cirílico
Na antigüidade, no sistema numeral cirílico, esta letra tiña o valor numérico 100.
Táboa de códigos
! Codificación de caracteres ! Tipo ! Decimal ! Hexadecimal ! Octal ! Binario Os seus códigos HTML son: & ; ou &amp;#x420; para a maiúscula e & ; ou & ; para a minúscula.
Mougán, Guntín
Santa María Madanela de Mougán é unha parroquia do concello de Guntín na comarca de Lugo, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 85 habitantes, deles 47 eran homes e 38 eran mulleres, o que supón un aumento de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.