cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fanny Kemble
Separación e divorcio
En 1847, Kemble volveu ao escenario nos Estados Unidos, xa que tiña que buscar a súa vida trala separación. Seguindo o exemplo do seu pai, apareceu con éxito como lectora de obras de Shakespeare, máis que actuando en obras. A parella sufriu un amargo divorcio en 1849, en que Butler retivo a custodias das súas fillas. Nesa época en que o divorcio era raro e nunha sociedade patriarcal, o pai adoitaba lograr a custodia dos fillos. Á parte de breves visitas, Kemble non se reuniu coas súas fillas ata que cada unha cumpriu vinte e un anos.
Vida posterior
Kemble concluíu a súa carreira como lectora shakespeareana en 1868, e o seu éxito nesta faceta permitiulle comprar unha casa en Lenox, Massachusetts. En 1877, Kemble volveu a Londres e reuniuse coa súa filla Frances, que se mudara aló co seu marido británico. Kemble usou o seu apelido de solteira e viviu alí ata a súa morte. Durante ese período foi unha figura prominente e popular da sociedade londiniense. Foi unha grande amiga do escritor Henry James nos seus últimos anos. A súa novela Washington Square (1880), está baseada nunha historia que Kemble lle contara sobre un dos seus familiares.
Editorial Nova
Editorial Nova foi unha editorial galega creada en Buenos Aires en 1942 por Arturo Cuadrado e Luís Seoane.
Historia
dereita|miniatura|Adolescencia de Ramón Otero Pedrayo (1944). O proxecto editorial naceu tras abandonaren Arturo Cuadrado e Luis Seoane a editorial Emecé, creada en 1939 por Mariano Medina del Río e Carlos Menéndez Braun, e onde Cuadrado e Seoane dirixían coleccións. Naceu co obxecto de divulgar a cultura de Galicia, mais axiña foi ampliando as súas coleccións cara á literatura hispánica. Os libros editados tiñan unha coidada presentación, contando co traballo de artistas plásticos.
A colección Pomba, despois renomeada Paloma, estaba dirixida por Arturo Cuadrado, e incluíu as obras Aprendizaje de la soledad de Ulyses Petit de Murat (1943), Versos de guerra y paz de Arturo Serrano Plaja (1945), Los peces turbados de Arturo Cuadrado co pseudónimo de Venancio Viera (1945), La cabellera oscura de Clara Silva, con prólogo de Guillermo de Torre, Maretazos de Jesús Cancio con pŕologo de Cipriano de Rivas Cherif e reproducións de cadros de José Gutiérrez Solana (1945), El viento en la bandera de Cayetano Córova Iturburu (1945), Anillo de sal de Vicente Barbieri (1946) ou Playa sola de Alberto Girri cun estudo introdutorio de Lorenzo Varela (1946).
A colección Camino de Santiago estaba destinada a temas e autores galegos, e incluíu Cuadros de la guerra de Concepción Arenal (1943), unha antoloxía de Xoán Rodríguez de Padrón con ilustracións de Manuel Colmeiro Guimarás (1943), Estudio sobre el origen y la formación de la lengua gallega de Martín Sarmiento (1943), Supersticiones de Galicia y preocupaciones vulgares de Jesús Rodríguez López (1943), Don Diego Gelmírez de Manuel Murguía (1943), Adolescencia de Ramón Otero Pedrayo ou Historias e invenciones de Félix Muriel de Rafael Dieste.
Melbourne Cricket Ground
O Melbourne Cricket Ground ou MCG é un estadio multiusos situado na cidade de Melbourne, Australia, no que principalmente se practica o fútbol australiano, o crícket e o fútbol. A capacidade deste estadio é de 100.024 espectadores, o que fai que sexa o estadio máis grande de Australia e un dos máis grandes do mundo. O MCG é sede de cinco equipos da Australian Football League: o Collingwood, o Essendon, o Hawthorn, o Melbourne e o Richmond.
OpenSCAD
OpenSCAD é unha aplicación multiplataforma de código aberto e libre para a creación e edición de obxectos sólidos tridimensionais, ou 3D. Permite crear deseños 3D de obxectos xeométricos e texto e modificar o seu tamaño en calquera momento da edición xa que o renderizado dos obxectos se fai despois dunha compilación dos scripts.
Proporciona unha técnica de modelaxe creando sólidos xeométricos CSG e outra baseada en extruír liñas 2D. Os deseños poden ser exportados en formato 2D como AutoCAD DXF. As curvas 2D poden ser extruídas dende formatos DXF. Os ficheiros DXF de OpenSCAD poden ser lidos e crear modelos 3D en formatos STL e OFF.
A aplicación pode integrarse con FreeCAD como espazo de traballo.
Lista de montañas lunares
Esta é unha lista incompleta de montañas lunares.
Vicente González Losada
Vicente González Losada, nado o 8 de xaneiro de 1887, foi un mestre e xornalista galego.
Lista de montañas lunares
Montañas
Estas son montañas illadas, tamén chamadas macizos. Son chamadas Mons, polo nome latino dos montes.
Vicente González Losada
Traxectoria
Estudou o bacharelato no Instituto de Santiago de Compostela, obtendo o grao en 1909. Colaborou en El Eco de Santiago. Aprobou as oposicións en 1910 e foi mestre de Leiro dende esa data. En Leiro dirixiu o periódico La Voz del Labrador (1913-1914). En 1933 trasladouse á Escola Concepción Arenal da Coruña.
Menorquino
miniatura|{{legend|#9400D3|Menorquino occidental}} {{legend|#FF00FF|Menorquino oriental}} O menorquino é o dialecto do catalán falado na illa de Menorca, nas Illas Baleares. Forma parte do catalán balear e pertence ao bloque oriental do catalán.
Ata o século XVII, o menorquino foi unha fala moi uniforme (e, polo tanto, con poucos trazos que o diferenciaran do balear), però a finais do século XIX, coas ocupacións que sufriu, perdeu esa homoxeneidade. O dialecto máis parecido é o mallorquino e, en concreto, a fala de Sóller.
Características
Un punto, pero, en que Menorca mantívose á marxe do proceso evolutivo do catalán continental foi no uso do ə tónico, que era xeral en toda a illa. Esta uniformidade mantense ata o final do século XIX. A partir do século XX, a ə tónico pasou a e pechado en Maó, e o mesmo cambio fíxose en Alaior e en Mercadal. Non obstante, en Ferreries e Ciutadella mantívose o son neutro, en parte por motivo psicolóxico, segundo afirmou Francesc de Borja Moll: pola reacción dos ciutadellencs contra os maonesos, consecuencia de antipatias seculares. A pronunciamento de e pechado de Maó foi obxecto de burla por parte de ciutadellencs, e isto inhibiu a progresión do seu uso ao sector occidental da illa.
Vicente González Losada
Vida persoal
Casou en Ourense coa tamén mestra Olimpia Vázquez Gutiérrez en 1925.
Menorquino
Características
Non tan resistente mostrouse o sector occidental da illa coa influencia chegada dende Cataluña a Maó dos morfemas flexivos -és, -essis, -essin. Hai sesenta anos as primitivas formas -às, -assis, -assin foron substituídas en Ciutadella.
No tratamento do grupo átono ua, o menorquino segue o exemplo do mallorquino e elimina a última vogal, que tamén cambia por unha o pero que se neutraliza e se pronuncia u: aigu, llengu, Pascu.
O i débil entre vogais pérdese, aínda que no pretérito imperfecto aínda queda xente que dexa oír dito i, pronunciando deia, veia... Este enmudamento do ll tamén dáse: gúə (agulla), véə (vella), fúə (fulla), uréə (orella), páə (palla). Este mesmo fenómeno prodúcese en certas vilas de Mallorca, especialmente en Sóller, Alcúdia e Capdepera.
Lista de montañas lunares
Cordilleiras
A lonxitude das cordilleiras é unha referencia aproximada á distancia entre os seus puntos extremos. No caso particular de Montes Cordillera e dos Montes Rook (en ambos os casos dispostos en forma de anel ao redor do Mare Orientale), consignouse a lonxitude das circunferencias que describen.
As alturas non son consistentes en toda a literatura. Na década de 1960 o Exército estadounidense usou unha elevación relativa (posición do nivel cero) de 1.737.988 metros desde o centro lunar. Na década de 1970, a Axencia de Mapeo de Defensa usou unha posición relativa de 1.730.000 metros e a misión Clementine, usou unha de 1.737.400 metros. O Punto máis alto da Lúa (denominado Selenean summit en inglés), alcanza unha cota de 10.786 m por encima da superficie media da Lúa. Está localizado no sector nororiental do brocal do cráter Engel'gardt, polo que curiosamente non coincide con ningunha formación designada como montaña. Foi estabelecido polo equipo de científicos da misión LRO en 2010.
Santiso, Vilarraso, Aranga
Santiso é un lugar da parroquia de Vilarraso no concello coruñés de Aranga na Comarca de Betanzos. Tiña 56 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 31 eran homes e 25 eran mulleres.
O Souto, A Ramallosa, Nigrán
O Souto é un lugar da parroquia da Ramallosa, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 85 habitantes (43 homes e 42 mulleres).
Pixote, a Lei do Mais Fraco
Pixote, a Lei do Mais Fraco é un filme brasileiro de 1980 dirixido por Héctor Babenco. O guión foi escrito por Babenco e Jorge Durán, baseado no libro A Infância dos Mortos de José Louzeiro. Malia que foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 53ª edición dos premios, mais finalmente foi descualificado por ser comercializado no Brasil antes da data permitida.
Aeroporto de Logroño-Agoncillo
O Aeroporto de Logroño-Agoncillo é un aeroporto xestionado por Aena, que está localizado no concello de Agoncillo, 14 km ao leste do centro urbano da cidade de Logroño.
As orixes do aeroporto remóntanse á base militar de Recajo, unha base aérea secundaria construída entre 1924 e 1928. Por entón, o campo de voos era de 1.000 metros de longo e 600 de ancho. O 5 de febreiro de 1932, cámbiase o seu nome polo de Aeródromo de Agoncillo. En 1946 ábrese ao tráfico aéreo civil, con todo, e ata data recente, o seu uso como tal foi bastante moderado, exceptuando as operacións do Aeroclub de Logroño.
En 1996, o Goberno da Rioxa decide impulsar a creación do aeroporto de Logroño. É o 21 de setembro de 1998 cando culminan eses esforzos, declarándose o aeroporto de Logroño-Agoncillo como "aeroporto de interese xeral" e poñendo en marcha os proxectos necesarios para a súa reforma, ata a súa inauguración en maio de 2003, logo dun investimento de 17 930 000 euros.
Forteviot
Forteviot (en gaélico escocés Fothair Tabhaicht) é unha vila escocesa na beira sur do río Earn, entre Dunning e Perth. Pertence á área municipal Perth e Kinross. A poboación en 1991 era de 160 persoas.
Idade de Bronce antiga
O 11 de agosto de 2009, un grupo de arqueólogos anunciou que descubriran unha tumba real da Idade de Bronce en Forteviot. Xunto cos restos dun antigo líder da época, foron atopados obxectos, como unha daga de bronce e ouro, unha cunca de madeira e unha bolsa de coiro. Expertos das universidades de Glasgow e Aberdeen continúan a investigar na tumba.
Filgueira, Vilantime, Arzúa
Filgueira é un lugar da parroquia de Vilantime no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 72 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 33 eran homes e 39 eran mulleres.
Toponimia
O fitónimo galego Filgueira (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.
Álvaro Jaén
Álvaro Jaén Barbado nado en Madrid o 9 de decembro de 1981, é un político español, deputado na Asemblea de Estremadura por Podemos desde 2015.
Traxectoria
Fillo de emigrantes estremeños en Madrid, Álvaro Xaén é licenciado en Ciencias Políticas pola Universidade Complutense de Madrid.
Antes de incorporarse a Podemos, tivo numerosos traballos, desde xornaleiro até profesor substituto. En febreiro de 2015 as bases do partido escollérono como secretario xeral de Podemos en Estremadura, sendo igualmente designado candidato á presidencia da Xunta en abril do mesmo ano.
En novembro de 2016 foi reelixido secretario xeral de Podemos en Estremadura.
Sikorsky S-70
O Sikorsky S-70 é unha familia de helicópteros medios de transporte e utilitarios estadounidenses fabricados por Sikorsky Aircraft. Desenvolveuse para o exército dos Estados Unidos nos anos 70, gañando unha competición para ser designado o UH-60 Black Hawk e creando unha gran familia para as forzas armadas do país. Dende entón desenvolvéronse versións novas e melloradas do UH-60. Versións civís e algunhas militares continúan fabricándose baixo algunhas designación do modelo S-70.
Desenvolvemento
A familia S-70 desenvolveuse para satisfacer un requirimento do exército dos Estados Unidos para substituír a familia UH-1 Iroquois de helicópteros utilitarios medios en 1972. Construíronse tres prototipos do YUH-60A, voando o primeiro en outubro de 1974. O modelo competía contra o Boeing-Vertol YUH-61A e finalmente foi seleccionado para ser producido, entrando en servizo como o UH-60A Black Hawk en 1979.
Tras entrar en servizo o helicóptero foi modificado para novas misións e roles, como a colocación de minas e a evacuación médica. A variante EH-60 desenvolveuse para a guerra electrónica e a MH-60 para o apoio de misións de operacións especiais. A finais dos anos 80 o modelo actualizouse á versión UH-60L, que tiña máis potencia coa instalación da variante -701C do motor GE T700. O mellorado UH-60M desenvolveuse a principios dos 2000, e xunto coa súa versión internacional, o S-70i, ten navegación GPS, unha cabina de cristal, un sistema de xestión de voo integrado, e unha significativa mellora na potencia e capacidade de carga.
O S-70 pode realizar gran variedade de misións, incluídas cabalería aérea, guerra electrónica e evacuación médica. Tamén se usa para o transporte do Presidente dos Estados Unidos baixo o código "Marine One". En operacións de asalto pode levar un escuadrón de 11 homes co seu equipamento ou levar o canón de 105 mm M102, trinta pezas de munición, e unha dotación de seis homes. De forma alternativa porde transportar 1 200 kg de carga ou levar colgados 4 100 kg. O S-70 está equipado con aviónica e electrónica avanzada, como o Global Positioning System.
A Armada dos Estados Unidos recibiu o primeiro SH-60B Seahawk navalizado no ano 1983, e o SH-60F Ocean Hawk en 1988.
O HH-60G Pave Hawk é unha versión moi modificada do S-70, deseñada principalmente para recuperar tripulacións derrubadas ou persoal illado durante a guerra. Está equipado cun guindastre cun cable de 76 m e unha capacidade de carga de 270 kg, e unha sonda de repostaxe en voo retractable. A Forza Aérea dos Estados Unidos recibiu o MH-60G Pave Hawk en 1982.
A Garda Costeira dos Estados Unidos comezou a operar o HH-60J Jayhawk en 1992. Esta variante utiliza o equipamento do HH-60G Pave Hawk na plataforma navalizada SH-60.
O S-70A Firehawk é unha versión do S-70 deseñado para a loita contra incendios, o rescate, a evacuación médica, e a e elevación externa de carga e equipos voluminosos. A Garda Nacional de Oregón foi a primeira organización militar do mundo en engadir o Firehawk ao seu inventario; o departament de bombairos do condado dos Ánxeles foi a primeira organización municipal en usalo.
O exército estadounidense opera modelos de evacuación médica configurados como suites médicas con ás rotativas. Tamén usa o S-70 para operacións especiais no 160th Special Operations Aviation Regiment ("Night Stalkers") en Fort Campbell, Kentucky, designado como MH-60K.
O Maple Hawk foi unha variante ofrecido á forzas armadas do Canadá nun concurso en 1996 para substituír os seus helicópteros de busca e rescate.
Chelus fimbriatus
miniatura|dereita|Perfil da testa dunha matamata. A matamata (Chelus fimbriatus) é unha tartaruga da familia Chelidae orixinaria de Suramérica. É a única especie do xénero Chelus. A matamata ten unha cuncha marrón ou moura de 45 cm de longo. O plastrón é estreito, angosto, recortado pola parte de adiante e marcadamente botado cara a atrás; no macho é cóncavo.
Trátase dunha tartaruga carnívora que se alimenta de peixes e pequenos anfibios. Adoita ter o seu hábitat en auga doce, en augas de pouca profundidade.
Turf Moor
Turf Moor é un estadio de fútbol de Burnley, Lancashire. É o fogar do Burnley F.C., que xoga alí dende 1883. Está situado en Harry Potts Way en Burnley, e ten unha capacidade de 22.546, todos sentados. As súas catro principais bancadas son: James Hargreaves Stand, Jimmy McIlroy Stand, Bob Lord Stand e Cricket Field Stand.
O primeiro partido foi entre o Burnley e o Rawtenstall en 1883 pouco despois de que o club trasladásese da súa localización orixinal de Calder Vale. É un dos campos de fútbol máis antigos aínda en uso no Reino Unido, só superado por Deepdale e Bramall Lane. A marca de asistencia en Turf Moor estableceuse en 1924 cando xogou o Burnley contra o Huddersfield Town da FA Cup, con 54.755 asistentes.
O novo presidente do Burnley, Brendan Flood, declarou que o terreo se destinará a través da reconversión, e os plans publicáronse en 24 de xullo de 2007. Será un importante desenvolvemento, cun custo de £20 millóns. Os plans, que incorporan a remodelación da Cricket Field Stand e traslado do túnel de entrada ao céspede desde os vestiarios, quedaron en suspenso ata que o actual clima financeiro mellore. Cunha segunda ampliación da bancada Bob Lord ao ascender o club á Premier League en 2009, por primeira vez primeira desde 1976, sendo o aforamento de Turf Moor previsto de 28.000 en total.
Nias
miniatura|100px|Nías: Escudo cerimonial.
Nīas (Pulau Nias, nias: Tanö Niha) é unha illa situada a 125 km da costa occidental de Sumatra, Indonesia, no Océano Índico. Nias (Kepulauan Nias) é tamén o nome do arquipélago, incluíndo as pequenas illas Hinako. Nias ten unha superficie de 5.121´3 km² (incluíndo as illas menores en mar a fóra). É sobre todo unha zona de terras baixas que se eleva ao redor de 800 m. sobre o nivel do mar. Había 756.338 habitantes na illa (incluíndo as illas menores da costa) no censo 2010. A última estimación para xaneiro de 2014 é 788.132.
Xeografía
Atópase nunha cadea de illas paralelas á costa oeste de Sumatra. Simeulue está ao noroeste, e as Illas Batu (que se administran como parte de Nias e teñen unha poboación etnicamente similar) localízanse ao redor 80 m ao sudés. Esta cadea, que rexorde en Nusa Tenggara nas montañosas illas de Sumba e Timor. As súas localidades principais son Gunung Sitoli e Teluk Dalam.
En Nias, a placa oceánica se está subducindo oblicuamente baixo a placa asiática á velocidade de 52 mm. por ano (Milsom).
Historia
Os tsunamis de decembro de 2004 cobráronse 122 vidas en Nías, e o terremoto posterior de Sumatra de 2005 máis de 800.
Jared Ingersoll
Jared Ingersoll, nado en New Haven o 24 de outubro de 1749 e finado en Filadelfia o 31 de outubro de 1822, foi un avogado e político estadounidense.
Traxectoria
Fillo de Jared Ingersoll, o axente británico encargado da aplicación da lei do timbre de 1765 en Connecticut, un imposto directo do Parlamento británico específico para as trece colonias que provocou unha gran resistencia entre os colonos. En 1766 Jared gradouse pola Universidade Yale, establecéndose contra 1771 en Filadelfia traballando no despacho do avogado Joseph Reed e colexiándose como avogado en 1773. Logo marchou a Inglaterra para continuar os seus estudos de dereito no Middle Temple de Londres (1773-1776) e tras rematar os seus estudos viaxou por Europa, permanecendo ano e medio en París onde tratou a Benjamin Franklin. En 1778 volveu a Filadelfia e estableceuse como avogado, abranzando a causa da independencia norteamericana, rompendo co pensamento lealista da súa familia. Foi delegado no Segundo Congreso Continental (1780-1781). Na Convención de Filadelfia (1787) foi delegado por Pennsylvania aínda que apenas participou nos debates malia asistir a todas as sesións. Nun primeiro momento estivo aliñado cos partidarios de revisar os Artigos da Confederación pero despois integrouse na maioría, partidaria de redactar unha nova constitución, e acabou sendo un dos asinantes da Constitución dos Estados Unidos. Membro do Partido Federalista, foi concelleiro de Filadelfia (1789) e candidato á vicepresidencia dos Estados Unidos nas eleccións presidencias de 1812 na candidatura de DeWitt Clinton, disidente republicano-demócrata oposto á liña oficial de James Madison. Ingersoll serviu como fiscal xeral de Pennsylvania (1790-1800 e 1811-16), fiscal municipal de Filadelfia (1798-1801), fiscal federal no distrito de Pennyslvania (1800-1801) e xuíz en funcións do distrito federal de Pennyslvania (1821-1822). miniatura|Selo dos Estados Unidos de 1937 con motivo dos 150 aniversario da Constitución representando os delegados no acto de asinamento da Constitución. Durante a súa carreira xurídica axudou a definir algúns dos principios enunciados na Convención de Filadelfia por medio de casos resoltos polo Tribunal Supremo que veu definir varios puntos básicos da nova constitución. Así, Ingersoll representou a Xeorxia en Chisholm vs. Xeorxia (1793), un caso crucial para definir os dereitos dos estados, neste caso o Tribunal Supremo sentenciou contra Ingersoll establecendo que un estado pode ser demandado nun tribunal federal por un cidadán doutro estado. Como resposta en 1795 aprobouse a Oncena Emenda á Constitución que establecía a inmunidade soberana a cada estado contra demandas de cidadáns doutros estados. est revogación da noción de soberanía estatal. En 1796 ao representar a Hylton en Hylton vs. Estados Unidos, Ingersoll involucrouse no primeiro recurso contra da constitucionalidade dunha resolución do Congreso. Ingersoll tamén serviu como conselleiro legal en varios casos que axudaron a clarificar cuestións constitucionais relativas á xurisdición dos tribunais federais e as relacións dos Estados Unidos con outras nacións, e mais tamén defendeu a William Blount, senador de Tennessee, nun proceso de deposición.
Distribución (bioloxía)
En bioloxía chámase distribución, área de distribución ou área de dispersión á repartición xeográfica dos seres vivos, animais ou vexetais, na superficie do globo, buscando un modelo que a defina, así como procurar a mellor maneira de explotar os recursos sen sobreexplotalos, e para anticipar os efectos do cambio climático, se é posíbel. .
Palmieri
O apelido Palmieri pode referirse a:
Wilkie Rasmussen
Wilkie Olaf Patua Rasmussen, nado o 21 de marzo de 1958 en Pernhyn, é un político das Illas Cook.
Traxectoria
Rasmussen estudou na Universidade de Auckland, logo de exercer como barrister e solicitor, foi o secretario do Gabinete das Illas Cook, e logo Alto Comisario en Nova Zelandia de 2000 a 2002. Entrou por vez primeira no Parlamento nas eleccións parciais para a circunscrición de Penrhyn celebradas en 2002 como membro do Partido das Illas Cook. Logo das eleccións de 2004 entrou no goberno de Jim Marurai en substitución de Piho Rua como ministro de Cultura e Turismo. e máis tarde asumiu a carteira de Asuntos Exteriores. Pouco antes das eleccións de 2006 deixou o seu partido e entrou a militar no Partido Demócrata, revalidando o seu escano nas eleccións sen oposición, foi deseguido elixido vicelíder dos demócratas en agosto de 2007, substituíndo a Tepure Tapaitau e foi ministro de Asuntos Exteriores, Inmigración, Recursos Mariños e Turismo ata o 28 de xullo de 2009 cando Marurai o cesou por deslealdade e o partido expulsouno o 25 de agosto de 2009, aínda que volveu ao gabinete en decembro de 2009 logo do cesamento de Terepai Maoate e a marcha dos ministros demócratas , unha conferencia do partido en xuño de 2010 puxo fin á querela interna e nomeouno como o seu vicelíder.
Henry Moore
300px|miniatura|dereita|Reclining Figure (1951), localizada no exterior do [[Museo Fitzwilliam, en Cambridge. É unha escultura característica de Moore.]]
Fillo dun enxeñeiro de minas, Moore volveuse coñecido coas súas esculturas abstractas a grande escala, de bronce fundido e de mármore. Co apoio substancial da institución de arte británica, Moore axudou a introducir unha forma especial de modernismo no Reino Unido.
Formou parte da Federación de Artistas Británicos (Federation of British Artists''), recibindo varias condecoracións.
Frecuentou o Leeds College of Art e o Royal College of Art de Londres. A súa primeira exposición individual ocorreu en Londres, en 1928, onde presentou 42 esculturas e 51 deseños.
Recibiu influencias sobre todo da arte mexicana precolombiana, así como da arte arcaica e renacentista, do Surrealismo e do Construtivismo. A esa cultura visual vasta e multiforme do artista sómase unha sensíbel capacidade de análise da natureza.
Traxectoria
miniatura|250px|Henry Moore, fotografado por Lothar Wolleh. Moore naceu en Castleford, West Yorkshire, Inglaterra, e foi o sétimo de oito fillos de Raymond Spencer Moore e Mary Baker. Seu pai era un enxeñeiro de minas que chegou a segundo xerente da mina Wheldale, en Castleford. Era un autodidacta con interese na música e literatura, e comprendeu que o mellor camiño para o desenvolvemento dos seus fillos era darlles unha educación formal, decidíndose a non permitir que tivesen que traballar como el nunha mina.
Moore asistiu á escola primaria en Castleford, e comezou a modelar en arxila e a esculpir en madeira. Decidiu tornarse un escultor xa aos once anos, despois de ouvir das obras de Michelangelo. Aos doce anos, gañou unha bolsa de estudos para asistir a Castleford Secondary School (Escola secundaria), así como algúns dos seus irmáns. Alí, a súa profesora de arte introduciuno nos aspectos máis amplos da arte e, co seu encoraxamento, el decidiu facer da arte a súa profesión e prestar o exame para unha bolsa nunha facultade de arte local. Aínda que fose unha promesa precoz, os pais de Moore estaban en contra do seu interese pola escultura, que vían como un traballo manual sen moita perspectiva profesional. Mais, en lugar diso, despois dunha breve estadía como profesor estudante, fíxose profesor na escola á que antes asistira de alumno.
Educación
miniatura|esquerda|225px|"Large Four Piece Reclining Figure" (1973) feita de [[bronce.]] En Leeds, Moore coñeceu a estudante de arte Barbara Hepworth, iniciando con ela unha amizade que iría durar moitos anos.
As primeiras esculturas de ambos, Moore e Hepworth, seguían o padrón do estilo vitoriano romántico; a temática eran as "formas naturais", con paisaxes e animais como modelos figurativos. Moore sentíase cada vez máis incómodo con estas ideas, derivadas do concepto clásico. Co seu coñecemento do primitivismo, e influenciado por escultores como Constantin Brancusi, Jacob Epstein e Frank Dobson, el comezou a desenvolver un estilo de "escultura directa", no cal as imperfeccións do material e marcas deixadas polo uso das ferramentas de traballo fican incorporadas á escultura final.
Ao utilizar estas novas técnicas e conceptos tivo que loitar contra os seus profesores, que non apreciaban esta abordaxe moderna. Nun exercicio conxunto con Derwent Wood, profesor de escultura na RCA, Moore tiña que reproducir unha escultura en mármore de Domenico Roselli, A Virxe e o Neno, primeiro cunha modelaxe do relevo en xeso, en seguida, reproducíndoa en mármore usando a técnica de "apuntamento" (pointing). En vez diso, Moore esculpiuna directamente, simulando inclusive as marcas que terían que ter sido deixadas se se utilizasen os instrumentos da técnica do "apontamento".
En 1924, Moore gañou unha bolsa de seis meses para estudar as grandes obras de Michelangelo, Giotto di Bondone e outros grandes mestres no norte da Italia. Mais, antes diso, Moore comezara a romper os seus lazos coa tradición clásica, aínda que, tempos despois, citase frecuentemente a Michelangelo como influencia.
Vida en Hampstead
De regreso a Londres, Moore colleu o posto de profesor na RCA durante sete anos. Requiríuselle ensinar só dous días por semana, o que lle deu moito tempo para o seu propio traballo. En xullo de 1929, casou con Irina Radetsky, unha estudante de pintura na RCA. Irina nacera en Kíiv, o 26 de marzo de 1907, filla de pais ruso-poloneses. Seu pai desaparecera durante a Revolución Rusa de 1917 e súa nai fora un dos evacuados para París, onde casara cun oficial do exército británico. Irina entrou clandestinamente en París e alí asistiu á escola ata os 16 anos de idade, sendo entón enviada a vivir cos pais do seu padrasto en Buckinghamshire.
Pouco tempo despois do casamento mudáronse para un estudio en Hampstead, en Londres, xuntándose a unha pequena colonia de artistas que estaba alí comezando a medrar. Pouco tempo despois, Hepworth e o seu parceiro Ben Nicholson mudáronse para un estudio preto do de Moore, mentres Naun Gabo, Roland Penrose e o crítico de arte Herbert Read xa vivían na rexión. Isto levou a un florecemento de ideas que Read divulgaría, axudando a elevar o perfil público de Moore. A área tamén foi un punto de parada para un gran número de arquitectos e deseñadores refuxiados da Europa continental que ían para a América, moitos deles máis tarde encargarían obras de Moore.
No inicio dos anos 1930, Moore asumiu o cargo de xefe do Departamento de Escultura na Escola de Arte de Chelsea (Chelsea School of Art). Artisticamente, Moore, Hepworth e outros membros da Sociedade 7 e 5 (7 and 5 Society) desenvolverían traballos máis abstractos, influídos en parte polas súas frecuentes viaxes a París e polo contacto con artistas progresistas líderes, fundamentalmente Picasso, George Braque, Jean Arp e Alberto Giacometti. Moore interesouse polo surrealismo, xuntándose ao grupo Unit One Group, de Paul Nash, en 1933. Tanto Moore canto Paul Nash estaban na comisión organizadora da Exposición Internacional Surrealista de Londres (London International Surrealist Exhibition) en 1936. En 1937, Roland Penrose adquiriu de Moore un abstracto chamado Nai e Neno, feito en pedra, e que expuxo no xardín en fronte da súa casa en Hampstead. As pezas resultaron obxecto de disputa con outros veciños, levándose a cabo unha campaña contra el pola prensa local durante os dous anos seguintes. Neste tempo, Moore fixo gradualmente unha transición da escultura directa a escultura fundida en bronce, modelando maquetas preliminares en barro ou xeso.
Artista da guerra
En 1917, no auxe da primeira guerra mundial, Moore foi chamado ao exército, sendo o máis novo do rexemento Prince of Wales's Own Civil Service Rifles. Foi ferido nun ataque de gas durante a Batalla de Cambrai, en Francia. E, despois de recuperarse no hospital, pasou o resto da guerra como adestrador físico. En total contraste coa maioría dos seus contemporáneos, a experiencia na guerra de Moore foi tranquila. Dixo máis tarde: "...Para min a guerra pasou como unha neboíña romántica, de tentar ser un heroe". Despois da guerra, recibiu a concesión de ex-combatente para continuar a súa educación e converterse no primeiro estudante de escultura na Leeds School of Art, en Leeds, en 1919 (a escola tivo que instalar un estudio de escultura especialmente para el).
En 1936 participou da Mostra Internacional Surrealista, na mesma cidade. Durante a segunda guerra mundial, impresionado polos bombardeos en Londres, fixo a famosa serie de deseños dos refuxiados nos refuxios antiaéreos (1940).
Recoñecemento internacional
Amplamente recoñecido, en 1945 foi nomeado membro do Comité de Arte do British Council e recibiu o título honorario da Universidade de Londres. As súas esculturas presentaban o volume nun xogo dialéctico de cheos/baleiros, articulación rítmica de planos, unidade de concepción e monumentalidade. Concibía a forma, partindo dunha visión humanista e criterios orgánicos, dentro dunha tradición que remonta a Michelangelo. A observación e o estudo das formas da natureza nutrían a produción escultórica do artista, destinada a unha integración paisaxística: o oso purificado polo tempo, o seixo perforado e puído pola auga eran as formas arquetípicas da mitoloxía de Moore.
Legado
As últimas tres décadas da vida de Moore continuaron nunha mesma liña, con varias grandes retrospectivas feitas en todo o mundo, principalmente unha exposición moi prominente no verán de 1972 no Forte di Belvedere en Florenza. Ata ao final da década de 1970, había cerca de 40 exposicións por ano cos seus traballos.
O número de exposicións continuou a aumentar; e el finalizou Knife Edge Two Piece en 1962, para o Green College (Londres), localizado ao lado do Palacio de Westminster. Comentando: "Cando me foi ofrecido un lugar próximo á Cámara dos Lordes... gustei do lugar, tanto que non me preocupei en procurar un lugar alternativo en Hyde Park - esculturas solitarias poden ficar 'perdidas' nun gran parque. Mais a Cámara dos Lordes é un lugar ben diferente. Fica ao lado dun lugar onde as persoas sempre pasan camiñando, aínda que teña poucos sitios onde un se poida sentar e contemplala con calma." esquerda|miniatura|Hill Arches (1972-73) bronce - Galería Nacional da Australia.
Xa posuidor dunha importante riqueza persoal creceu, Moore comezou a se preocupar co seu legado. Coa axuda da súa filla Mary, criou o Henry Moore Trust, en 1972, co obxectivo de protexer os seus bens. En 1977 pagaba cerca dun millón de libras por ano en impostos e, para atenuar esta carga tributaria, creou a Fundación Henry Moore como unha entidade de caridade rexistrada, con Irina e Mary como mandatarios. A fundación creouse para promover o recoñecemento público da arte e de preservar as esculturas de Moore. A fundación tamén administra o Instituto Henry Moore, en Leeds, que apoia exposicións internacionais e actividades de investigación en escultura. dereita|miniatura|300px|O Arqueiro, oficialmente chamada de Three-Way Piece No.2, en Neue Bildgallerie, [[Berlín]]
Aínda que Moore rexeitou o nomeamento como cabaleiro británico en 1951, foi máis tarde agraciado co título da Orde dos Compañeiros da Honra, en 1955, e a Orde do Mérito, en 1963. El foi un fideicomisario, tanto da National Gallery, como da Tate Gallery. A súa proposta foi de que unha ala debería estar sempre dedicada ás súas esculturas, o que acabou espertando hostilidades por parte dalgúns artistas.
KK Pieno žvaigždės
O Krepšinio klubas Pieno žvaigždės (en galego: Club Baloncesto Pieno žvaigždės) é un equipo de baloncesto profesional da cidade de Pasvalys (Lituania), sendo o mellor club de dita cidade. Actualmente compite na Lietuvos Krepšinio Lyga e na Liga Báltica.
Castiñeira, Ventosela, Redondela
Castiñeira é un lugar da parroquia de Ventosela, no concello pontevedrés de Redondela, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2012 tiña 356 habitantes (176 homes e 180 mulleres).
Henry Moore
Legado
Henry Moore faleceu aos 88 anos, na súa casa en Hertfordshire. O seu corpo enterrouse no Artist's Corner na Catedral de St Paul.
O 15 de decembro de 2005, uns ladróns invadiron o patio da Fundación Henry Moore e roubaron unha estatua de bronce, cun valor estimado de 5,3 millóns de dólares. A obra de 1969/1970, coñecida como Reclining Figure LL608, posuía 3,6m de lonxitude e 2 m de altura, pesando 2,1 toneladas. Aínda que a fundación ofreceu unha cuantiosa recompensa por información que posibilitase a súa recuperación, témese que fose roubada para ser fundida e vendida como ferralla.
Exposicións permanentes
750px|centro|miniatura|Panorama da colección de Henry More, na Galería de arte de Albright-Knox, [[Nova York. É a maior colección pública dos traballos do escultor.]]
As esculturas e pinturas de Moore encóntranse en numerosas galerías de artes espalladas polo mundo. As máis coñecidas son:
Dena, Meaño
Santa Eulalia de Dena é unha parroquia do concello pontevedrés de Meaño. Ten 12 aldeas, nas que vivían 2.214 persoas (1.139 mulleres e 1.075 homes), segundo datos do padrón municipal de habitantes de 2016, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 2.252 veciños, e 2005, cando eran 2.222.
Xeografía
Limita ó norte coas parroquias de Castrelo (Cambados), Padrenda e Xil, ó oeste coas de Vilalonga (Sanxenxo) e a ría de Arousa, ó leste coas de Xil, Meaño e Lores, e ó sur coa de Nantes (Sanxenxo).
Situada na parte baixa do concello, a parroquia de Dena é a de maior extensión e a única en contacto co mar. Os seus principais accidentes costeiros son as praias de Fianteira, Seixiño e A Chanca, esta última onde desemboca o río co mesmo nome dando lugar á ría de Dena. O accidente xeográfico de maior altura é o Monte Penaguda, con 156 m de altitude.
O paso da estrada comarcal C-550 permitiu un importante desenvolvemento socioeconómico da parroquia, especialmente do núcleo urbano, que está situado no paso da estrada pola rúa de Galicia (metade sur do lugar de Coirón e lugar de Dena), pola rúa Ponte Dena e polo lugar da Chanca. Neste núcleo é onde se congregan algunhas das máis importantes empresas da zona, así como un cada vez máis crecente sector de servizos.
Festas
O 19 de marzo celébrase San Xosé, o día do pai, sendo a primeira das festas do ano na parroquia. Antigamente celebrábase San Antón en xuño.
En xullo celébrase a festa de San Cristovo, sendo esta a festa de asistencia mais multitudinaria, coa súa tradicional procesión de automóbiles. Logo desta ofrécese aos asistentes sardiñas, chourizos, pan de millo e viño.
O 11 de decembro celébrase a festividade de Santa Eulalia, patroa da parroquia, e o día 13 do mesmo mes Santa Lucía, avogosa da vista. Pola proximidade de dúas parroquias que celebran Santa Eulalia (Xil e Nantes), a festividade de Santa Lucía ten mais importancia que a da propia patroa.
Vilariño de Abaixo, A Ramallosa, Nigrán
Vilariño de Abaixo é un lugar da parroquia da Ramallosa, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 224 habitantes (104 homes e 120 mulleres).
Carballo
Carballo é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Bergantiños. É un concello grande (186,09 km²) que en 2015 tiña 31.283 habitantes segundo o IGE (31.358 no 2012, 31.303 no 2011, 31.149 no 2010). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é carballés/carballesa.
Situación
O concello ten 186,09 km², e é un dos municipios de maior tamaño da provincia da Coruña. O termo municipal sitúase entre os primeiros cumios das serras de Soneira e Montemaior. Limita ao sur con Tordoia, ao oeste limita cos concellos de Coristanco, Ponteceso e Malpica de Bergantiños, ao norte, co océano Atlántico, mentres que ao leste linda cos concellos da Laracha,Cerceda e Arteixo.
Orografía e hidrografía
Entre os accidentes xeográficos cómpre salientar, ao sur, o monte da Peniqueira e do Castro (350 m), Monte Calvelo (389 m) e Monte Alto (483 m). O río Anllóns, anteriormente chamado río Ber, atravesa o termo municipal de sueste a oeste formando o val do Anllóns. Na canle dun dos seus afluentes, o río Taboada, fórmase a fervenza de Entrecruces.
Ao norte, xa próximos á costa, están os montes de Lendo, Oza e Monte Neme, de 386 metros. Especialmente salientable pola súa importancia ecolóxica e paisaxística é a franxa costeira de Razo - Baldaio, integrada por unha serie de marismas, unha lagoa e longos areais litorais.
Demografía
miniatura|Manifestación contra o proxecto de mina en Corcoesto no 2013. Carballo é a capital e vila máis grande da comarca de Bergantiños, amais da maior poboación da Costa da Morte. Contaba no 2021 cunha poboación de 31.414 habitantes, agrupados en 314 entidades de poboación e 18 parroquias. Por isto, é o 7º concello máis poboado da provincia da Coruña. Estímase que en torno ao 60 % dos habitantes do concello residen no seu núcleo urbano. Debido á grande extensión do concello (186,09 km²) a súa densidade de poboación non é moi alta, de 168,89 hab./km². As parroquias máis poboadas son as de Bértoa (1.563 habitantes) e Carballo (20.095 habitantes), mentres que a parroquia menos poboada é Aldemunde (84 habitantes).
Fonte:INE Arquivo
A Igrexa, Vilantime, Arzúa
A Igrexa é un lugar da parroquia de Vilantime no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 11 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 6 eran homes e 5 eran mulleres.
Carballo
Demografía
O concello rexistra dende hai anos un crecemento constante de poboación, cun aumento de 720 habitantes dende o 2005, o que supón un 2,3%. Este aumento débese á natalidade (1.134 nacementos en cinco anos, cun saldo vexetativo positivo no concello), á inmigración, e principalmente á atracción que se exerce principalmente nos concellos da contorna, que recibiron entre 2005 e 2012 un total de 4.205 persoas procedentes doutros municipios. A poboación é relatívamente nova, con 9.315 veciños menores de trinta anos fronte aos 6.499 que superan os 65, e co groso da poboación, os 15.645 habitantes restantes, que se concentran na franxa de idade que vai dos 31 aos 64 anos. Existen tamén asentamentos de moinantes en diversos lugares do concello, entre 600 e 1.000 segundo as fontes.
A Igrexa, Vilantime, Arzúa
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Carballo
Inmigración
O fenómeno migratorio é un factor importante no crecemento demográfico de Carballo, pois asentáronse dende o 2007 un total de 982 estranxeiros, aínda que dende o 2008 a poboación estranxeira do concello foi diminuíndo ata rexistrar 703 persoas estranxeiras de 43 nacionalidades distintas. En 2007 residían en Carballo 778 cidadáns estranxeiros, o que supón o maior censo de estranxeiros das comarcas de Bergantiños, Terra de Soneira e Fisterra, e o concello de Cerceda con en torno ao 50% dos residentes estranxeiros dos 16 concellos. A colonia estranxeira máis numerosa é a uruguaia (se ben na actualidade hai menos da metade de cidadáns uruguaios no concello que no 2005), pero rexistran o maior crecemento as colonias de romaneses, brasileiros e senegaleses, mentres que as de cidadáns británicos, dominicanos e peruanos rexistraron un menor crecemento.
Historia
miniatura|250px|O [[dolmen de Pedra Moura na parroquia de Aldemunde, o exemplo máis salientable da cultura megalítica no concello.]] O territorio no que hoxe se asenta Carballo estivo poboado dende épocas moi temperás. Testemuño destes primitivos asentamentos son os utensilios paleolíticos atopados no espazo natural de Razo - Baldaio, expostos no Museo Arqueolóxico da Coruña. No concello atopáronse bifaces de pedra datados aproximadamente 120000 anos antes de Cristo.
Da cultura megalítica chegou ata os nosos días o dolmen de Pedra Moura, situado na parroquia de Aldemunde e datado entre o 3500 e o 2700 anos antes de Cristo. No Monte Neme existiu un crómlech ou círculo lítico do que tan só se conservan as bases das pedras. Outras das mostras da cultura megalítica en Carballo son as numerosas mámoas como as catro mámoas dos Vilares na parroquia de Sísamo, a do Cruceiro de Arriba en Oza, a da Peniqueira en Ardaña, a de Queo en Bértoa, ou a da Agra das Moas en Cances. Existe constancia da elevada poboación que debeu existir no municipio durante a etapa castrexa. Así o demostran as vinte construcións catalogadas. Segundo algúns historiadores tería existido no concello canto menos un castro en cada unha das actuais parroquias que o conforman, e o profesor de prehistoria Antón Abel Rodríguez Casal sinala que no propio núcleo urbano, nas inmediacións do actual IES Alfredo Brañas, se encontraba un castro hoxe irrecoñecible como resultado da intervención humana. Malia que a conservación destes castros é irregular, sobresaen pola súa complexa estrutura os de Vilela, Nión ou Oza, nos que aínda pode apreciarse o recinto defensivo. Os estudos realizados levan a pensar que estes castros poderían ser coetáneos da tribo celta dos brigantinos, que lle deu nome á comarca.
É posible que os romanos se asentasen nas terras atraídos pola súa fertilidade e abundancia en minerais. Ata os nosos días só chegou unha pequena parte do seu legado. Deste período queda no municipio o castro de Torre Pardiñas, en Razo. A influencia romana pode apreciarse nos restos do seu sistema defensivo. Sobresae ademais a ponte Lubiáns, unha das máis estreitas de Galicia, que formaba parte da calzada romana Per Loca Maritima que unía Finis Terrae con Brigantium. Segundo os historiadores, os vestixios visibles datan da época medieval ou do século XVIII.
A parroquia de San Xoán de Carballo, que recibiu o seu nome dun carballo situado diante da antiga igrexa parroquial, pertencía nas súas orixes á xurisdición de Santiago de Sísamo. Malia que a súa existencia pode ser constatada dende o século XII, o primeiro libro parroquial de Carballo data de 1663. Durante este período, e ata que acadou a independencia en 1607, dependeu do mosteiro de Soandres (do cal dependía dende 1418) e do Couto de Ardaña.
Este primeiro núcleo complementouse no século XVIII cun novo asentamento arredor da Casa de Baños. O redescubrimento en 1716 das famosas e saudables augas termais —das que se abastece hoxe o balneario de Baños Vellos— contribuíu en gran medida á creación do municipio. O propietario do terreo construíu unha casa hospital e unha capela dedicada á virxe da Estrela, que posteriormente daría nome á rúa na que se encontra o balneario. O actual centro urbano non existía, polo que as persoas que visitaban os baños tiñan que parar no actual barrio da Lagoa, que daquela era aldea máis próxima ao balneario miniatura|Mina abandonada en monte Neme. O monte foi explotado na década de 1940 para a extracción de [[volframio, empregado na fabricación de armamento durante a segunda guerra mundial.]] Carballo estableceuse como concello en 1836 e dende aquela quedou dividido nas actuais 18 parroquias. Xa en 1923 o arquitecto Julio Galán construíu a que foi a Casa do Concello ata 1974, cando foi demolido. En 1925 remataron as obras dunha nova igrexa, de estilo modernista, nas inmediacións da antiga praza do mercado, que sería demolida na mesma época que a antiga casa consistorial. Nos anos 20 e 30 do século XX asistiuse á modernización de Carballo, coa apertura de prazas, a creación de escolas ou a finalización do xardín. A década dos 40, co auxe da explotación de volframio, supuxo o comezo dunha época de crecemento que acadou o seu máximo esplendor a partir dos anos 60 e 80. Neste último terzo do século pasado produciuse a grande expansión urbanística do municipio.
Unha parroquia con forte personalidade propia é a de Rebordelos, pertencente á xurisdición de Caión durante toda a Idade Media e parte da Moderna e constitutiva de concello independente ata 1836. Existe unha mámoa na estrada que vai á praia da Pedra do Sal, un castro celta no lugar de Costenla, varias casas señoriais no de Vilar de Peres e a capela de San Xoán co seu cruceiro no de Leira. No igrexario de Rebordelos sábese da presenza do conde de Graxal e o convento de Santo Agostiño e da familia dos Rodríguez-Arixón. A igrexa de San Salvador sitúase no centro do lugar, cunha rúa que a circunda. O cruceiro está a uns 150 metros. A parroquia de Rebordelos está bañada polo océano Atlántico: marismas de Baldaio, Pedra do Sal, praias da Lapeira, Arnela e Leira, Porto Loureiro e Pedra Furada, testemuñas de innumerables naufraxios.
En 2011 o Concello de Carballo celebrou o 175 aniversario da súa constitución.
Patrimonio natural
O concello conta cunha gran variedade de ecosistemas, fluviais, de interior e costeiros nos que viven numerosas especies animais e vexetais.
Ecosistemas costeiros
miniatura|Marismas de Baldaio. O Espazo Natural de Razo-Baldaio é, sen dúbida, o punto de maior interese paisaxístico e ecolóxico do concello. O complexo de Baldaio comprende unha grande área de litoral xurdida dun entrante costeiro, que rematou pechándose cunha gran barra de area.
Na actualidade diferéncianse neste espazo catro medios naturais ou ecosistemas: unha barra de area con dunas ao longo da praia, que separa a lagoa do mar; a lagoa litoral, cunha canle que permite o intercambio das mareas; unha marisma sucada por unha gran cantidade de canles que desaugan na lagoa; e unha xunqueira no oeste, desenvolvida sobre unha chaira areosa á que non chega a influencia das mareas.