cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
William Wallace
Traxectoria
Á idade de vinte anos medía dous metros de altura, e se ben hoxe en día esa altura non pasa desapercibida, naquel tempo, cando a xente tiña unha moi baixa estatura media, era considerado un xigante.
Os abusos cometidos polos ingleses a unha poboación escocesa que non se quería dobregar eran cada vez peores, así que o novo William Wallace abandonou os seus estudos eclesiásticos e uniuse a un grupo de mozos escoceses que se dedicaban a combater os soldados ingleses que tiñan ocupada Escocia.
Militar
William Wallace formou parte dun grupo duns cincuenta mozos escoceses, que o seguiron ata o lugar de Loudun Hill, onde vivía Fennwick, o cabaleiro inglés que matara o seu pai. O grupo escocés, catro veces menor á tropa que Fennwick tiña á súa disposición (catrocentos homes), venceu os ingleses, morrendo case a metade deles, incluíndo a Fennwick. A vitoria do grupo de William Wallace e mailo sentimento de ter cumprida unha vinganza non lles abondou, senón que se fixeron coas pertenzas dos soldados ingleses ós que venceran, como armamento e cabalos.
A partir deste acto, as autoridades inglesas puxeron prezo á súa cabeza, polo que el e os seus compañeiros se refuxiaron no bosque de Ettrick durante cinco anos, mais non pararon as súas actividades: dende aquí William Wallace seguiu dirixindo ataques espontáneos a exércitos ingleses.
Durante a estadía de William Wallace en Ettrick non se dedicou soamente a obxectivos bélicos, pois, en fugaces saídas do bosque ía a Lanark, cidade na que cortexaba a rapariga Marion Braidfute. Hazelrig, o sheriff que gobernaba a cidade, sabía das impunes entradas e saídas á súa cidade de William Wallace, e tentou obrigalo a vir á cidade para capturalo matando o irmán de Marion.
Acompañado dalgúns dos seus compañeiros, William Wallace causou unha matanza na tropa inglesa ó atacala, mais a superioridade inglesa obrigouno a marchar da cidade sen levar a Marion consigo. Hazelrig, incomodado por non capturalo, matou a Marion.
William Wallace axiña volveu a Lanark para vingarse, e acompañado por case todo o seu rexemento, fixo un ataque nocturno sobre a cidade, que tivo éxito e lle permitiu pasar a coitelo a tódolos homes do lugar, deixando vivo só ós nenos, mulleres e relixiosos.
A sona do escocés aumentou tras ese ataque, e moitos mozos escoceses fixeron grupos guerrilleiros para combateren os ingleses a exemplo de William Wallace.
Cara á batalla de Stirling
A situación dos exércitos ingleses que ocupaban Escocia foi crítica, así que Eduardo I decidiu resolver o asunto enviando un enorme exército de 40.000 soldados e 300 xinetes de cabalería pesada.
En xullo de 1297 tivo lugar o primeiro combate, en Irvine, onde William Wallace, abandonado por uns nobres escoceses que non quixeron participar nun combate no que serían subordinados dun plebeo, foi derrotado e tivo que refuxiarse no norte.
Porén, William Wallace volveu á carga con 500 homes e enfrontouse novamente ós ingleses, o 11 de setembro de 1297, na batalla da ponte de Stirling, onde se enfrontou a un exército moito maior, de 10.000 homes, moitos deles veteranos de diferentes guerras. Os ingleses perderon a cabalería ó ser afundida a ponte pola que pasaba, polo seu peso. A estratexia inglesa, baseada no uso da cabalería pesada, viuse afundida xunto a ela polo paso duns eufóricos escoceses.
Por mor desta gran vitoria, William Wallace foi chamado a Edimburgo, onde foi nomeado pola nobreza escocesa Gardián de Escocia.
Cara á batalla de Falkirk
Eduardo I de Inglaterra, que se atopaba combatendo nunha guerra en Flandres, quedou inquedo pola derrota do seu exército, e decidiu volver a Gran Bretaña para enfrontarse en persoa ós "criminais" escoceses.
Cando Eduardo I chegou a Londres, os escoceses invadiran Inglaterra, tomando un gran número de cidades. O monarca inglés abandonou a súa capital cun inmenso exército e dirixiuse cara ó norte, poñendo en fuga os escoceses e recuperando as cidades inglesas.
William Wallace, ante o imparable avance inglés cara ó norte, puxo en práctica a táctica da terra queimada, mais non serviu de nada ó contaren os ingleses con continuas subministracións chegadas de Irlanda.
O Gardián de Escocia tivo entón que facer fronte ó exército inglés. Xa tiña poucas posibilidades de vitoria ó enfrontarse a un exército tres veces superior, pero ademais foi traizoado por un importante sector da nobreza, que non o seguiu para ir á guerra. Entre estes nobres estaba Robert the Bruce, que após a morte de William Wallace vencería os ingleses e se coroaría rei de Escocia.
O choque entre William Wallace e Eduardo I tivo lugar en Falkirk, onde os escoceses foron esmagados polos ingleses. O líder escocés viuse obrigado a fuxir, o cal lle fixo baixar a popularidade e renunciar ó seu título de Gardián de Escocia.
Eduardo I, tras derrotar o único home que cría que podería botar os ingleses fóra de Escocia, perdoou a todos os que xa loitaran contra el, e logrou nomear un rei para Escocia: John Comyn.
Condado de Valkas
O condado de Valkas é un dos condados nos que se atopa dividida Letonia. O condado divídese en:
William Wallace
Captura
miniatura|dereita|400px|Esta torre, localizada preto da cidade escocesa de Stirling, onde William Wallace alcanzou a súa primeira gran vitoria fronte ós ingleses, é un monumento construído en honor do heroe escocés.
William Wallace estivo un tempo no estranxeiro, e o propio rei Filipe IV de Francia, rival de Eduardo I de Inglaterra, ofreceulle títulos nobiliarios e terras onde crear o seu feudo. Porén, o escocés estaba demasiado comprometido coa causa de liberación do seu país e volveu a el pouco despois.
En Escocia, William Wallace foi traizoado por un antigo compañeiro de armas, Sir John de Menteith, quen logrou levalo ata un castelo onde foi feito prisioneiro. Un destacamento inglés recolleuno e levouno ata Londres.
Goiana
Goiana é un municipio brasileiro do estado de Pernambuco. A súa poboación o ano 2009 era de 74 424 habitantes.
William Wallace
Captura
A tortura de William Wallace foi atroz: aforcárono durante un curto tempo, cortáronlle os xenitais e fóronlle sacados os intestinos e queimados no lugar. Tras ver que non abxuraba, foi finalmente executado. A súa cabeza foi posta nunha pica na entrada de Londres, e cada unha das súas extremidades foron levadas a cada un dos extremos de Inglaterra.
A continuación da loita pola independencia escocesa
A guerra pola independencia de Escocia foi finalmente acadada por Robert the Bruce, que reclamaba o trono escocés e venceu os ingleses en Bannockburn (1314), tralo cal comezaron a abandonar Escocia. A independencia non foi recoñecida polo rei inglés, pero si polo seu sucesor, Eduardo II de Inglaterra.
A película de Braveheart
En 1995, Mel Gibson protagonizou e dirixiu un filme chamado Braveheart, no que se abordaba a vida de William Wallace. A película buscou máis o espectáculo que a reprodución fiel da biografía do heroe escocés: as batallas representadas son moi diferentes ás que dirixiu o William Wallace, e este non tivo nunca unha relación coa princesa inglesa.
Tixosa, Dormeá, Boimorto
Tixosa é un lugar da parroquia de Dormeá no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 4 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 1 era home e 3 eran mulleres.
Bentesicime
Na mitoloxía grega, Bentesicime (o Bentesicima) era filla de Poseidón e Anfitrite. O seu nome deriva do grego βένθος bénthos, "fondo mariño".
Poseidón tivo numerosa descendencia, e entre os fillos que tivo estaba Eumolpo, nacido de Quíone, filla de Bóreas, o deus do vento do norte. Temerosa de que o soubese o pai, botou ó meniño ó mar, pero Poseidón puido salvalo e levouno a Etiopía a que o criase a súa filla Bentesicime.
Máis tarde, Bentesicime casouno cunha das súas hijas, pero Eumolpo intentou violar á outra das fillas de Bentesicime, polo que foi enviado ó exilio, en Tracia, xunto co seu fillo Ísmaro, e alí conspirou contra Texirio, rei de Tracia e o seu consogro, polo que tivo que fuxir a Eleusis. Ó final, Eumolpo terminaría chegando a ser rei de Tracia pero morreu a mans de Erecteo, rei de {Atenas. Poseidón enfureceuse pola morte do seu fillo e pediu vinganza a Zeus, e este matou cun raio a Erecteo.
Os Camiños, Xanceda, Mesía
Os Camiños é un lugar da parroquia de Xanceda no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Segundo datos do IGE, no ano 2018 tiña 31 habitantes, 14 homes e 17 mulleres.
ChEMBL
miniatura|dereita|220px|Logo de ChEMBL. ChEMBL ou ChEMBLdb é unha base de datos química revisada manualmente de moléculas bioactivas con propiedades de fármaco. É mantida polo Instituto Europeo de Bioinformática (EBI, European Bioinformatics Institute), do Laboratorio de Bioloxía Molecular Europeo (EMBL, European Molecular Biology Laboratory), con sede no Wellcome Trust Genome Campus, en Hinxton, Reino Unido.
A base de datos coñecida orixinalmente como StARlite, foi desenvolvida por unha compañía de biotecnoloxía chamada Inpharmatica Ltd. máis tarde adquirida por Galapagos NV. Os datos foron comprados por EMBL en 2008 cun bono de The Wellcome Trust, o que tivo como resultado a creación do grupo de quimioxenómica ChEMBL no EMBL-EBI, encabezado por John Overington.
Alcance e acceso
A base de datos ChEMBL contén datos de bioactividade de compostos contra dianas de drogas. A bioactividade infórmase en Ki, Kd, IC50, e EC50. Os datos poden ser filtrados e analizados para desenvolver libarías de cribado (screening) de compostros para a identificación durante o descubrimento de fármacos.
ChEMBL versión 2 (ChEMBL_02) lanzouse en xaneiro de 2010, e incluía 2,4 millóns de medidas de bioensaios que abranguían 622.824 compostos, incluíndo 24.000 de produtos naturais. Isto obtívose da revisión de 34.000 publicacións de doce revistas de química medicinal. A cobertura de ChEMBL dos datos de bioactividade dispoñible foi medrando ata converterse na "máis completa vista nunha base de datos pública.". En outubro de 2010 saíu ChEMBL versión 8 (ChEMBL_08), cunhas 2,97 millóns de medidas de bioensaios que abranguen 636.269 compostos.
O ChEMBL_10 engadiu os ensaios confirmatorios de PubChem, para integrar datos que son comparables co tipo e clase de datos contidos en ChEMBL.
Pode accederse a ChEMBLdb por medio dunha interface web ou pode ser descargado por FTP. Está formateado dunha maneira que facilita o minado de datos computarizado, e trata de estandarizar actividades entre diferentes publicacións, para permitir análises comparativas. ChEMBL está tamén integrado noutros recursos de química de grande escala, como PubChem e o sistema ChemSpider da Real Sociedade de Química británica.
Recursos asociados
Ademais das bases de datos, o grupo ChEMBL desenvolveu ferramentas e recursos para o minado de datos. Estes inclúen Kinase SARfari, un banco de traballo (workbench) de quimioxenómica integrado enfocado ás quinases. O sistema incorpora unha secuencia de ligazóns, estrutura, compostos e datos de cribado (screening).
En xullo de 2012 saíu un novo servizo de datos da malaria, patrocinado por Medicines for Malaria Venture (MMV), dirixido a investigadores de todo o mundo. Os datos deste servizo inclúen compostos do conxunto de cribado Malaria Box, e tamén os outros datos sobre a malaria doados que se encontran en ChEMBL-NTD.
myChEMBL é a máquina virtual ChEMBL, que saíu en outubro de 2013, e permite aos usuarios acceder a unha infraestrutura quimioinformática doada de instalar, gratuíta e completa.
En decembro de 2013, as operacións da base de datos de informática de patentes SureChem foron transferidos a EMBL-EBI. SureChem foi rebautizado como SureChEMBL.
En 2014 produciuse a introdución do novo recurso ADME SARfari, unha ferramenta para a predición e comparación de dianas ADME a través de especies.
¡Ahora!
¡Ahora! foi un semanario editado en Lugo en 1930.
Traxectoria
Subtitulado Semanario republicano de política, cultura e información, apareceu en marzo de 1930. Dirixido por Benigno López Otero. Cesou ao pouco tempo pois os seus editores tiveron que cambiarlle o título para non coincidir coa cabeceira madrileña do mesmo nome. Foi continuado por Guión.
SKS Starogard Gdański
O Starogardzki Klub Sportowy Sportowa Spółka Akcyjna ou Starogard Gdański é un club profesional de baloncesto polaco con sede na cidade de Starogard Gdański. Fundado no ano 1998 como Pakmet Starogard Gdański, actualmente compite na I Liga, a segunda división do baloncesto de Polonia.
Palmarés
Copa de Polonia Supercopa de Polonia
Garland, Texas
Garland é unha cidade localizada no condado de Dallas no estado estadounidense de Texas. No censo de 2010 tiña 226.876 habitantes e era a 87ª cidade máis poblada dos Estados Unidos de América, a 12ª do Estado de Texas.
Mondoeses, Vilaúxe, Chantada
Mondoeses é un lugar na parroquia de Vilaúxe, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 non tiña habitantes segundo datos do INE e do IGE ..
Garland, Texas
Historia
En 1850, os inmigrantes comezaron a chegar a esta área, pero non foi ata 1874 cando se formou unha comunidade. Nesta época apareceron dúas comunidades chamadas Embree e Duck Creek, que posteriormente se converteron noutra comunidade que lle dá o nome a esta cidade, Garland (Grilanda). En 1920, os traballadores que vivían na cidade financiaron unha planta de xeración eléctrica, Garland Power & Light, que aínda está activa na actualidade. Arredor de 1930 creáronse diversas empresas e na segunda guerra mundial establecéronse varias factorías de avións nesta zona. En 1950 a poboación en Garland superaba os 10.000 habitantes e seguiu medrando ata acadar en 1980 os 138.000 habitantes.
Clima
Garland forma parte dunha rexión húmida subtropical na que o mes máis quente é xuño (44 °C) e o máis frío xaneiro (-19 °C), e o mes en que hai máis precipitacións é maio.
Economía
Ao longo da súa historia, Garland foi crecendo como cidade grazas a distintas empresas e actualmente aínda está activa unha delas, Kraft Foods. Tamén houbo outra empresa moi importante e que aínda hoxe fabrica sombreiros, Resistols Hat.
Educación
Garland Independent School District, GISD (Distrito Escolar Independente de Garland) xestiona os colexios e as universidades que hai nesta cidade. Dende novembro do 2006 o GISD tiña 52.391 estudantes e 3.236 profesores, cunha media aproximada de 16 alumnos por profesor.
C5 (complemento)
O compoñente do complemento 5 ou C5 é unha proteína que forma parte do sistema do complemento inmunitario, que nos humanos está codificada no xene C5 do cromosoma 9.
O C5 é clivado por un encima convertase dando lugar aos compoñentes C5a e C5b:
Función
C5 é o quinto compoñente do sistema do complemento, e xoga un importante papel nos procesos inflamatorios e de morte de células. O precursor de C5 é primeiramente procesado eliminándolle 4 residuos básicos, formando as dúas cadeas, alfa e beta, das que está composta a proteína, que están ligadas por unha ponte disulfuro. Da cadea alfa deriva o péptido de activación C5a, que se orixinina pola clivaxe realizada por unha convertase. C5a é unha anafilatoxina cunha potente actividade espasmoxénica (induce a contracción do músculo liso) e a permeabilidade vascular (por liberación de histamina polos mastocitos e basófilos) e quimiotáctica (atrae a leucocitos polimorfonucleares). Pola súa parte, o produto de clivaxe macromolecular C5b pode formar un complexo con C6, e este complexo é a base para a formación do complexo de ataque á membrana, que tamén consta doutros compoñentes do complemento adicionais.
Importancia clínica
As mutacións no xene C5 causan unha deficiencia no compoñente do complemento 5, que é unha doenza na que os pacientes presentan unha propensión a ter infeccións recorrentes graves. Os defectos neste xene foron ligados tamén coa susceptibilidade á fibrose hepática e á artrite reumatoide.
Vía do sistema do complemento
miniatura|esquerda|400px|Complexo de ataque á membrana.
Olga Díaz López
Olga Díaz López, nada en San Antonio (Texas) en 1961, é unha profesora e escritora galega.
Economía de Sri Lanka
A economía do Sri Lanka está baseada na exportación de produtos primarios, como grafito, produtos téxtiles, té, coco e caucho. A posición xeográfica da illa, da cal a capital Colombo é un dos portos máis importantes do Océano Índico, sempre foi un grande estímulo da economía.
Olga Díaz López
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía inglesa. Foi profesora do Instituto As Mercedes, centro do que foi directora (1988-90). Foi profesora da Escola Oficial de Idiomas de Lugo e do IES A Piringalla. É autora do Vocabulario galego de F.P. con Manuel Celso Matalobos. Foi premiada no I Certame Literario do Real Aeroclube de Lugo en 1987 coa narración "Volta a casa". Colabora en El Progreso.
Economía de Sri Lanka
En 1977 o goberno abandonou as políticas de estatalización e de substitución das exportacións por outras orientadas á economía de mercado e ás exportacións, incluíndose incentivos ao investimento estranxeiro. Poucos anos despois, o 1983, iniciouse unha guerra civil entre as etnias cingalesa e a minoría támil que durou ata o 2009, causando danos importantes na economía do país. Os gastos do goberno en desenvolvemento e no combate aos Tigres de Liberación do Tamil Eelam fixeron con que o PIB crecese case 7% ao ano entre 2006 e 2008.
Ata o inicio dos anos 90, o Sri Lanka era o maior exportador mundial de té, e esta guerra fixo que os investimentos no cultivo do té (na maior parte financiados por compañías británicas) caesen ano tras ano. O turismo, a pesar de aínda figurar como unha importante fonte de divisas, tamén sufriu co conflito.
Saga de Hrafnkell
miniatura|250px|Primeira páxina da saga de Hrafnkell no [[manuscrito ÁM. 156 século XVII.]]
A saga de Hrafnkell (AFI:), sacerdote de Frey («Hrafnkels saga Freysgoða» en islandés) é unha saga islandesa coa acción desenvolvida no século X e que relata o enfrontamento entre os xefes dos clans no leste da illa. O heroe epónimo da obra, Hrafnkell, goza dunha sólida reputación como duelista e, nun momento dado, fai o xuramento de adorar exclusivamente ao deus Frey. Porén, tras unha serie de derrotas e humillacións, como a destrución do templo que construíra para o seu deus, perde a fe e vólvese ateo. A súa personalidade evoluciona, pois o heroe aprende a interactuar de modo pacífico co próximo. Ao ir gañando progresivamente a confianza de novos compañeiros, logra vingarse dos inimigos, e finaliza os seus días como un xefe poderoso e respectado. A ensinanza do relato é que a verdadeira fonte do poder non reside na fe divina senón na lealdade dos propios subordinados.
Trama
miniatura|250px|Esta [[machada da Idade de Ferro, descuberta na illa de Gotland, podería parecerse a aquelas empregadas en Islandia durante o século X.]] A historia comeza coa viaxe do noruegués Hallfreðr, que participa en todas as primeiras expedicións de colonización de Islandia cara ao ano 900, e instálase ao leste da illa en compañía do seu fillo, Hrafnkell, un mozo de valentía prometedora. Hrafnkell ten ambición e, co permiso do seu pai, pronto decide fundar o seu propio campamento. Para levalo a cabo escolle un val deshabitado onde instala unha granxa, á que chama Aðalból («Nobre Fogar»). Este val, debidamente identificado, será máis tarde rebautizado como Hrafnkelsdalr («Val de Hrafnkell»).
Alí Hrafnkell fai erixir un gran templo, onde efectúa fastuosos sacrificios. As mellores cabezas do seu gando son ofrecidas a Frey, o deus que venera por riba de todos os demais. Nun momento dado, coloca baixo a protección desta divindade o seu cabalo preferido, Freyfaxi, e xura que matará calquera que o monte sen o seu permiso. Estas manifestacións de fervor relixioso fanlle gañar o apelativo de Freysgoði («goði de Frey»).
Hrafnkell, sedento de poder, imponse como xefe de clan tiranizando os habitantes dos vales circundantes. Sempre está preparado a baterse a duelo, e nunca paga o prezo do sangue (o wergeld) despois de matar alguén. miniatura|esquerda|200px|A pesar de que o [[Mitoloxía nórdica|deus nórdico Frey é a divindade predilecta de Hrafnkell, a saga é escasa en elementos sobrenaturais.]]
A saga céntrase despois en Einarr, un dos pastores de Hrafnkell. Un día, un asunto urxente obrígao a montar un cabalo, pero ao achegarse todos os animais o rexeitan agás Freyfaxi. Así, vese obrigado a montar nel e partir co día. A continuación, o cabalo volve por si mesmo a Aðalból e comeza a rinchar: Hrafnkell, ao ver o seu animal sucio e suado, decátase do que pasou. Sae entón coa súa hacha e mata de má gana a Einarr, co fin de respectar o seu xuramento.
O pai de Einarr, Þorbjörn, queda devastado pola morte do seu fillo e busca a Hrafnkell para reclamar o prezo do sangue. Este replica que el non paga o wergeld por ningún home, pero admite que esta morte está entre as máis atroces que cometeu, e está disposto a dar unha compensación honorable. Entón proponlle a Þorbjör aloxalo e coidalo o resto dos seus días. Þorbjör, non obstante, rexeita este acto de sometemento e esíxelle polo menos un acordo formal entre persoas de igual rango. Ao enfrontar o rexeitamento de Hrafnkell, Þorbjör non perde a paciencia e busca un modo de lograr o seu obxectivo.
As leis da comunidade islandesa garanten, en efecto, a cada home libre, os mesmos dereitos. Pero na práctica, a ausencia dunha autoridade executiva central fai que un home ordinario atope dificultades ao enfrontarse ao xefe dun clan. En tales circunstancias, procedeu a buscar o apoio doutro xefe para axudalo nos trámites legais, xa complexos na época, e para posteriormente facer aplicar o veredicto, en caso de éxito ante a asemblea.
Þorbjör solicita a axuda do seu irmán Bjarni, que rexeita verse envolto nunha disputa co poderoso Hrafnkell. A continuación, proba sorte con Sámr, o fillo de Bjarni, pero este aconséllalle que acepte a oferta de Hrafnkell. Porén, Sámr, séntese finalmente obrigado a aceptar, en vista da insistencia do seu tío. O mozo acepta formalmente tomar ao seu cargo o caso de Þorbjör no proceso que se aproxima, e convértese entón no querelante.
miniatura|300px|Os colonos noruegueses levaron cabalos a [[Islandia, e estes últimos figuran nunha boa cantidade de sagas. O cabalo islandés permaneceu illado despois da Idade Media.]]
Sámr prepara a súa acusación contra Hrafnkell e convócao ao Alþingi para o verán seguinte, o que provoca a risa do poderoso xefe. Cando Sámr e Þorbjör chegan a Þingvellir, onde se reúne a asemblea, pronto descobren que ningún dos grandes xefes de clans desexa ofrecerlles a súa axuda. Esta vez, Þorbjör está decidido a abandonar, pero Sámr insiste para que o asunto finalice dun ou outro modo. Sámr e Þorbjör atópanse por casualidade con Þorkell, un rapaz aventureiro orixinario de Vestfirðir, (fiordes do oeste). Este simpatiza coa súa causa e axúdaos a obter o apoio do seu irmán Þorgeirr, un xefe poderoso. Grazas a isto, Sámr pode iniciar o proceso e alí demostrar toda a súa pericia. Hrafnkell é declarado culpable, e como resultado do xuízo Sámr recibe o dereito de matar a Hrafnkell e confiscar os seus bens e terras. O mozo, acompañado de Þorgeirr e Þorkell, chega a Aðalból unha mañá moi cedo, sorprende a Hrafnkell durante o soño e captúrao.
Þorkell e Þorgeirr mantiñan a súa sede de vinganza, polo que deciden «entregar a Freyfaxi ao seu propietario» e botan o cabalo desde o alto do acantilado, e amais, incendian o templo de Hrafnkell. Ao sabelo, Hrafnkell chega á conclusión de que «é unha loucura crer nos deuses», e desde entón nunca máis realiza sacrificio algún. O seu comportamento vólvese máis civilizado, e o antigo xefe tiránico faise cada vez máis agradable cos seus servidores. Deste modo vai adquirindo popularidade e atrae a lealdade do seu contorno.
Tras seis anos de paz, Hrafnkell estima que chegou a hora da vinganza. Descobre que o irmán de Sámr, Eyvindr, viaxe a un lugar próximo con algúns compañeiros. Hrafnkell reúne aos seus propios homes e lánzase ao ataque. Sámr, tan pronto como se decata da emboscada, vai en axuda do seu irmán con algúns homes, pero chega demasiado tarde. miniatura|230px|Esquema da familia de Sámr. As liñas de parentesco xogan un rol esencial na maior parte das sagas.
Hrafnkell permanece como un xefe respectado até morrer en paz rodeado dos seus. Os seus fillos convértense en xefes de clans ao seu debido tempo.
Preservación do relato
A autoría da saga de Hrafnkell segue a ser descoñecida. O texto non a nomea, nin tampouco aparece noutras fontes da época, pero seguramente foi alguén nativo da illa e que viviu preto do lugar onde se desenvolven as peripecias da saga. miniatura|350px|Esquema [[Filoloxía|filolóxico da saga de Hrafnkell. Sete manuscritos en particular permiten aproximarse ao probable texto orixinal.]]
A data precisa de composición da obra é igualmente difícil de determinar: a hipótese máis probable parece ser a de finais do século XIII. O manuscrito máis antigo que subsiste está escrito sobre pergamiño, en papel vitela, e data da primeira metade do século XV, podendo tratarse da copia directa do texto orixinal, pero só se conserva unha das súas páxinas. Porén, a partir das copias deste manuscrito foron feitas as posteriores copias en papel, que permitiron preservar a integridade da saga. A obra inicial está ben conservada, e non foi necesario máis que realizar lixeiras reescrituras e puír erros de copia.
Edicións
Peder Goth Thorsen e Konráð Gíslasson editaron a saga por vez primeira en 1839 en Copenhaguen. Seguiron outras edicións eruditas, destacando a de Jákup Jakobsen en 1902-1903 e a de Jón Jóhannesson en 1950.
A saga de Hrafnkell tivo tamén numerosas edicións populares e traducións a diversas linguas. A edición publicada por Halldór Laxness en 1942 foi a primeira en aplicar a ortografía do islandés moderno a un texto en nórdico antigo. Isto foi tomado como unha perversión do texto orixinal polos detractores, pero os partidarios desta opción defenden que a ortografía do nórdico antigo é en si mesma unha construción artificial, non máis próxima aos antigos manuscritos que a ortografía moderna, e sen dúbida moito máis complicada para o lectorado. Esta tese terminou predominando, ao punto que as edicións actuais das sagas recorreron na súa maioría ás convencións tipográficas modernas.
O texto é estudado en profundidade en Islandia na educación secundaria, e serve como un bo texto de introdución para o estudantado de nórdico antigo.
Orixes
O feito de que a saga de Hrafnkell sexa tan accesible fíxoa obxecto de estudo privilexiado para descubrir a orixe exacta das sagas islandesas. Neste caso, os mesmos elementos serven ás veces para soster teorías moi diferentes.
Historia
Durante moito tempo considerouse que as sagas eran fieis recensións de eventos históricos, transmitidas oralmente durante moitas xeracións antes de ser transcritas polos copistas preocupados da veracidade dos feitos. Esta teoría era defendida en particular polas investigacións do século XIX. Non obstante, a idea foi abandonada nos medios universitarios cara a 1940.
Quen defende que a saga de Hrafnkell é un exemplo típico de historia oral preservada con exactitude baséase na verosimilitude do relato, o realismo dos protagonistas e as súas reaccións, así como a ausencia de elementos sobrenaturais. Amais, a brevidade do texto fai crible que o contido podería ser transmitido por vía oral de modo coherente durante longo tempo. Pero esta interpretación histórica enfróntase a numerosas incoherencias e contradicións ao comparar esta saga con fontes da mesma época, como o Landnámabók, no que o nome do pai de Hrafnkell aparece como Hrafn, mentres que na saga é fillo de Hallfreðr.
Literatura
As incoherencias históricas da saga, así como outros elementos, levaron a Sigurður Nordal a formular unha nova teoría nun libro titulado «Hrafnkatla», publicado en 1940. A obra nútrese das críticas formuladas anteriormente e reúne as informacións recolectadas a través de Islandia para invalidar definitivamente a tese da veracidade histórica.
A diferenza das antigas teorías, Nordal ve no parecido e a consistencia da saga un indicio que lle fai pensar na autoría de alguén con talento literario, pero pouco preocupado pola exactitude histórica: se ben puido consultar en ocasións algúns documentos antigos, adaptou probablemente o contido para facelo concordar coa intriga do relato.
Folclore
Outra escola de pensamento adicada á orixe das sagas apareceu na segunda metade do século XX. Subliña os elementos folclóricos presentes nos textos e pon de manifesto a supervivencia de lendas moi antigas.
O investigador islandés Óskar Halldórsson escribiu un breve estudo sobre a saga de Hrafnkell, criticando os traballos de Sigurður Nordal. Segundo Halldórsson, inexactitudes como o erro no nome do pai do heroe non proban en absoluto que a saga non sexa máis que ficción inventada completamente no século XIII. Pola contra, isto podería confirmar que a historia de Hrafnkell se puido preservar oralmente durante un longo período sen sofrer máis que alteracións secundarias, bastante despois da redacción do Landnámabók.
Por outro lado, Óskar Halldórsson estableceu un vínculo entre o episodio de Freyfaxi e a veneración dos cabalos, tradición amplamente estendida entre todos os pobos indoeuropeos. Defende que a presenza deste tipo de temas mitolóxicos ou folclóricos indica que numerosos elementos da saga de Hrafnkell proveñen en realidade do paganismo precristiano.
Análises recentes
O debate relativo á saga de Hrafnkell permanece aberto. Nun libro publicado en 1988 Hermann Pálsson refuta novamente a tese da transmisión oral e busca ligar a obra coas grandes correntes de ideas da Europa Medieval. Contrariamente aos estudos precedentes, este exame foi realizado a partir da versión longa da saga.
Jónas Kristjánsson, nunha pasaxe do seu traballo xeral de 1988 sobre as sagas, reconcilia eficazmente as diferentes teses en relación ao tema da saga de Hrafnkell: o interese principal desta última reside en que «suscitou a curiosidade por outros textos. Converteuse nun caso de escola, un exemplo clásico nas discusións sobre a relación entre a rudimentaria tradición oral e os copistas doctos, entre o pragmatismo tradicional das actitudes e a nova ética cristiá».
Marcos Báez
Marcos Báez Fumero é un biólogo español especializado en entomoloxía.
Traxectoria
Marcos Báez doutorouse en Bioloxía en 1979 pola Universidade de La Laguna (ULL) coa tese Estudio taxonómico, ecológico y biogeográfico de la superfamilia Muscoidea en las Islas Canarias. Na actualidade é profesor titular da ULL na área de Zooloxía, na Unidade Oreganizativa de Bioloxía animal, Edafoloxía e Xeoloxía.
Libros
O doutor Báez é o autor dos seguintes libros:
Capítulos de libros
Marcos Báez Fumero colaborou nas obras colectivas:
Artigos en revistas
O profesor Báez publicou preto de 50 artigos en revistas científicas.
Abreviatura
A abreviatura Báez emprégase para recoñecer a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Miguel de Zárraga
Miguel de Zárraga Hernández, nado en Madrid o 14 de abril de 1883, e finado en Hollywood (Os Ánxeles) o 26 de decembro de 1941, foi un escritor e xornalista español.
Traxectoria
Estudou na Universidade de Madrid e despois traballou como xornalista, sendo redactor de España e El Diario Universal. Instalouse en Vigo en 1908, onde foi redactor de Faro de Vigo, dirixiu Letras y Deportes e estreou varias obras de teatro. En 1910 marchou a Cuba para ser redactor do periódico El Triunfo. Posteriormente foi aos Estados Unidos como correspondente de ABC e desempeñou a representación da Sociedade Xeral de Autores de España e doutras entidades literarias. Publicou reportaxes na prensa de Nova York, Londres, París e de países de fala hispana. Dende 1927 impartiu cursos na Universidade de Middlebury (Vermont), na rama española de produción escénica, e recibiu en 1929 un título honorífico de Master of Arts. Marchou aos Ánxeles en 1930 e traballou nos estudios MGM e Fox escribindo guións e argumentos orixinais a partir de adaptacións de diálogos ao castelán para a filmación de versións españolas e dobraxes; supervisou rodaxes e foi director de diálogos. En 1936 substituíu a René Borgia como xefe do departamento de publicidade estranxeira de Columbia Pictures, e interveu como asesor en When You're in Love (1937) e Only Angels Have Wings (1939).
Diáspora (grupo)
Diáspora refírese á dispersión de grupos étnicos ou relixiosos que abandonaro o seu lugar de procedencia orixinaria e que se encontran repartidos poro mundo.
Aínda que maioritariamente o termo empregouse para referirse ao exilio xudeu fóra da Terra de Israel e á posterior dispersión do pobo xudeu polo mundo, ampliouse o seu significado para designar a todo pobo que se encontre diseminado fóra de seu país de orixe.
Etimoloxía
O termo diáspora deriva do grego antigo διασπορά diasporá, "dispersión".
Tettigoniidae
miniatura|Macho de [[Metrioptera roeselii.]]
A Tettigoniidae (tettigónidos) é unha familia de insectos ortópteros da que se coñecen 6 400 especies. Forman parte da suborde Ensifera, e son a única familia da superfamilia Tettigonioidea.
Son de hábitos principalmente nocturnos, e fan chamadas de apareamento estridentes, moitos presentan mimetismo e camuflaxe, normalmente con formas e cores similares a follas.
Etimoloxía
O nome científico "Tettigoniidae" deriva do xénero Tettigonia coa terminación idae propia das familias. Tettigonia foi descrito por Linneo en 1748 e significa en latín chicharra, e procede á súa vez do grego tettigonion, o diminutivo da voz onomatopeica τέττιξ, tettix, chicharra. Non obstante, as chicharras pertencen a outra familia.
Ciclo de vida
O seu ciclo de vida dura aproximadamente un ano, e o estado completamente adulto desenvólvese moi tarde. As femias normalmente poñen os ovos, que son de forma oval, ao final do verán no solo ou en fila en buratos dos talos das plantas. A forma en que se desenvolve o seu ovipositor está relacionada coa súa adaptabilidade funcional nas áreas nas que pon os ovos. O ovipositor é un órgano usado polos insectos para poñer ovos. Consta dun máximo de tres pares de apéndices formados para transmitir os ovos, preparar o sitio para eles e situalos axeitadamente. Os Tettigoniidae poden ter ovopositores con forma de fouce cos que normalmente poñen ovos en plantas vivas ou mortas, ou poden ser uniformemente alongados que poñen ovos en talos de herbáceas. Cando eclosionan, as ninfas xeralmente parecen versións máis pequenas dos adultos, pero nalgunhas especies as ninfas non se parecen en nada aos dultos senón que imitan outras especies como arañas e redúvidos ou flores, para evitar ser depredadas. As ninfas permanecen con este aspecto imitador ata que son grandes dabondo para escapar da predación. Unha vez que completan a última muda, están preparadas para aparearse.
Distribución
Os Tettigoniidae encóntranse en todos os continentes agás na Antártida. A gran maioría das especies viven en rexións tropicais. Por exemplo, o bosque húmido da cunca do Amazonas é o fogar dunhas 2 000 especies coñecidas destes insectos. Pero poden atoparse tamén en rexións temperadas e frías. miniatura|Tettigónido nunha rocha en [[San Felice Circeo, Italia.]]
Tixosa
Co topónimo Tixosa podémonos referir a:
Tettigoniidae
Ecoloxía
A súa dieta inclúe follas, flores, codias e sementes, pero moitas especies son exclusivamente predadoras, alimentándose doutros insectos, caracois ou mesmo pequenos vertebrados como cobras e lagartos. Algunhas considéranse pragas agrícolas e son fumigadas para limitar o seu crecemento, pero as densidades da poboación son normalmente baixas, polo que é raro que causen moitos danos económicos. Observando a súa cabeza e pezas bucais, onde se poden ver diferenzas en canto á función, é posible determinar o tipo de alimento que consomen. Os Tettigoniidae máis grandes poden inflixir ao ser humano mordidas ou beliscos dolorosos se os collens coa man, pero raramente poden perforar a pel.
Algunhas especies son comidas pola xente nalgúns países, como o nsenene (Ruspolia baileyi) en Uganda e zonas veciñas.
Comunicación
Os machos dos Tettigoniidae teñen un órgano produtor de sons (por medio de estridulacións) localizado no ángulo posterior das súas ás anteriores. Nalgunhas especies, as femias son tamén capaces de estridular. As femias fan un son parecido a renxer en resposta ao son máis estridente do macho. Os machos usan ese son para o cortexo, que ocorre posteriormente no verán. O son prodúcese ao fretar dúas partes do seu corpo creando a estridulación, concretamente unha das partes é unha lima ou peite que ten rexas cristas, que se freta contra o plectrum, que produce a vibración. O tamaño do insecto, o espazado das cristas, e a anchura do raspador inflúen nas características do son que fan.
Predación
Algúns Tettigoniidae teñen espiñas en diferentes partes do seu corpo que funcionan de distintas maneiras. Os Listroscelinae teñen espiñas nos membros na superficie ventral do seu corpo. Funcionan creando unha especie de gaiola temporal para as presas sobre as pezas bucais. As espiñas están articuladas, son comparativamente flexibles, pero relativamente romas. Debido a isto úsanas para manter na gaiola pero non penetrar o corpo da presa. As espiñas da tibia e o fémur son normalmente máis agudas e non articuladas. Están deseñadas máis ben para a penetración ou a axudar á defensa. Funcionan normalmente ao adoptar o animal a postura de repouso diúrna para maximizar a defensa e impedir que os depredadores cheguen á súa cabeza.
Mecanismos de defensa
Cando os Tettigoniidae descansan durante o día, adoptan a postura de repouso diúrna para maximizar as súas cualidades crípticas. Esta posición engana aos predadores facéndoos pensar que están mortos ou son unha folla de planta. Varios Tettigoniidae teñen unha coloración brillante e unha mancha apical negra na superficie interna da tegmina, e coloracións brillantes nas ás posteriores. Ao moveren e abriren as súas ás canto son perturbados usan a coloración para enganar aos predadores que pensan que as manchas que teñen son ollos. Isto, xunto coa coloración, que imita follas, permítelles fusionarse coa contorna que os rodea, e tamén fai que os predadores estean inseguros de cal lado é a parte frontal e cal a parte posterior.
Comportamento reprodutor
Os machos dan regalos nupciais ás femias en forma dun espermatofílax, que é un corpo nutritivo unido ao espermatóforo que forma o macho e que a femia despois come. A función do espermatofílax é incrementar o tempo en que a femia permanece unida ao espermatóforo do macho e así o macho incrementa as súas posibilidades de paternidade.
Poligamia
Os Tettigoniidae teñen relacións polígamas. O primeiro macho en aparearse ten garantida unha seguranza bastante alta de paternidade cando un segundo macho se acopla unha vez terminado o período refractario sexual da femia. Este investimento funciona para garantir a paternidade. Os nutrientes que as crías reciben finalmente indirectamente incrementan a fitness. O segundo macho que se aparea coa femia ao final do seu período refractario é xeralmente enganado.
Competición
As relacións polígamas dos Tettigoniidae fan que haxa moita competición entre os machos. Esta competición está causada pola diminución da dispoñibilidade dos machos de fornecer ás femias con espermatóforos nutritivos. As femias producirán máis ovos cunha dieta de alta calidade, polo que as femias buscan os machos máis saudables con espermatóforos máis nutritivos. As femias usan o son emitido polo macho para xulgar a idoneidade do macho. Canto máis fluídos e altos sexan os sons, máis idóneo é o macho.
Resposta ao estrés
Frecuentemente en especies que producen grandes cantidades de regalos alimenticios para as femias, son estas as que buscan aos machos para copular. Porén, isto tamén supón un custo para as femias, xa que o risco de predación é maior durante a busca. Hai tamén un balance de custo-beneficio no tamaño do espermatóforo que produce o macho. Cando o macho posúe un espermatóforo grande benefíciase de ter máis probabilidades de ser seleccionado polas femias, porén só ten a posibilidade de aparearse unha ou dúas veces durante a súa vida. Inversamente, os machos con menores espermatóforos gozan do beneficio de poder aparearse dúas ou tres veces por noite, pero con menores posibilidades de ser elixidos polas femias. Mesmo en tempos de estrés nutricional, os machos de Tettigoniidae continúan facendo o investimento en nutrientes no seu espermatóforo. Nalgunhas especies o custo de producir os espermatóforos é baixo, pero incluso nos casos nos que non é baixo, segue sen ser beneficioso reducir a calidade dos espermatóforos, xa que iso conduce a unha menor elección e éxito reprodutivo. Este baixo éxito reprodutivo atribúese nalgunhas especies de Tettigoniidae a que o espermatofílax que recibe a femia do macho como alimento durante a copulación incementa o rendemento reprodutivo. Porén, outros casos, a femia recibe pouco ou ningún beneficio.
O comportamento reprodutor dos Tettigoniidae foi estudado estensamente. Os estudos realizados en 2010 na Universidade de Derby por Karim Vahed, Darren Parker e James Gilbert encontraron que Platycleis affinis tiña os testículos máis grandes en proporción á masa corporal de calquera animal que se coñeza. Supoñen o 14% da masa corporal do insecto e pénsase que permiten unha rápida taxa de reapareamento.
Clasificación
Tettigoniidae é unha gran familia e foi dividida en varias subfamilias:
Número hipercomplexo
En matemáticas, os números hipercomplexos son unha extensión dos números complexos construídos mediante ferramentas da álxebra abstracta, tales como ternións, cuaternións, tesaríns, cocuaternións, octonións, bicuaternións e sedenións.
Estrutura alxébrica
Para ser máis precisos, forman álxebras n-dimensionais sobre os números reais. Pero ningunha destas extensións forma un corpo conmutativo, principalmente porque o corpo dos números complexos está alxebricamente pechado.
Os cuaternións, octonións e sedenións poden ser xerados aplicando a construción de Cayley-Dickson. As álxebras de Clifford son outra familia de números hipercomplexos.
Representacións xeométricas
Así como os números complexos poden ser vistos como puntos nun plano, os números hipercomplexos pódense ver como puntos nalgún espazo euclidiano de máis dimensións (4 dimensións para os cuaternións, tesaríns e cocuaternións, 8 para os octonións e bicuaternións, 16 para os sedenións).
Outro caso interesante é o dos números hipercomplexos unitarios, que teñen módulo unidade. Estes poden ser representados como n-esferas:
Estas representacións están moi ligadas á posibilidade de caracterizar unha n-esfera S^n como fibrado de Hopf sobre un espazo base S^m con m < n onde cada fibra sexa S^{n-m}.
Módulo dun número hipercomplexo
Se como se explicou antes os números hipercomplexos se representan por vectores dun espazo euclidiano, para os números hipercomplexos que o admiten (todos menos os sedenións de Cayley-Dickson), o módulo dun número hipercomplexo non é outra cousa que o módulo do vector que os representa. O módulo dun número hipercomplexo |Z| pode calcularse como a raíz cadrada do produto do número hipercomplexo polo seu hipercomplexo conxugado:
Estas Tonne
Estas Tonne (en Эстас Тонне) é un guitarrista ucraíno que toca nas rúas das principais cidades. Considérase como un "trobador dos tempos modernos" que "non se identifica cun país ou unha nación, mais si coa riqueza cultural do mundo" ". Está considerado un instrumentista virtuoso, enerxético e folk, con influencia de formación clásica nas súas cancións.
San Pedro de Trones, A Ponte de Domingos Flórez
San Pedro de Trones é unha localidade do municipio da Ponte de Domingos Flórez, na provincia de León. En 2011 tiña 369 habitantes.
Xentilicio
O seu xentilicio é troneiro ou pedrelo.
Xeografía
Atópase próximo á estrada CL-536 (antiga N-120) e ás localidades da Ponte e Castroquilame. Situado no límite leste de Galicia, ten un clima oceánico con tendencias mediterráneas. A temperatura media é duns 13 °C (xaneiro 5 °C, agosto 22 °C). Con precipitacións máis frecuentes no inverno, o verán segue sendo moi seco. O sol loce unha media de 2100 horas por ano.
Os seus barrios son La Cruz, Acebreiro, Pandela, Penelas, Carballal, Carballeda, Outeiro, Chao de San Miguel, La Torre, El Poulo e El Soto.
Economía
Posúe unha grande industria louseira. Antes deste século destacou polos teares de lenzo e no seu primeiro cuarto contaba con fábrica de electricidade, muíños de fariña, carpintarías, ferrarías, fábricas de gasosas e augardente, etc.
Historia
En 1890 iníciase a explotación das primeiras canteiras de lousa nas proximidades de San Pedro; o seu transporte facíase en carros de bois, pagándose catro pesetas polo porte de cada carro até a estación de Sobradelo; posteriormente unha barca permitiu achegar a mercadoría á estación de Quereño. A primeira vez que se cita esta vila é en 1182 cando pertencía ao mosteiro de Montes. Pertenceu despois ao Marquesado de Vilafranca, e a súa abadía a igrexa de San Pedro.
Monumentos
O Museo da Lousa recolle elementos relacionados coa industria extractiva da lousa ao longo da historia. Serie de pezas etnográficas e de artes decorativas e instrumental e obxectos relativos á explotación antiga da lousa. Exponse unha colección arqueolóxica, na que destaca, a magnífica espada de Vilafranca, así como unha serie de pezas etnográficas e de artes decorativas. Instrumental e obxectos relativos á explotación antiga da lousa.
S ermida da Virxe da Estrela, de estilo neorrománico con forma de estrela octogonal, foi construída sobre outra do século XI. A imaxe que garda no seu interior da virxe da Estrela é unha talla de madeira que imita a outra do século XIII da catedral de Plasencia.
O retorno do Jedi
A guerra das galaxias, episodio VI: O retorno do Jedi (en Star Wars Episode IV: Return of the Jedi) é un filme dirixido por Richard Marquand e producido por George Lucas que foi estreado en 1983. É o terceiro filme da saga Star Wars e o sexto en orde cronolóxica interna da saga.