Escultura_do_Renacemento_italiano
Alta Renascença
Todos eses conceptos teóricos foron consolidados, sintetizados e reinterpretados na fase final do período, chamada de Alta Renascença ou Alto Renacemento, aproximadamente entre 1480 e 1530, cando os artistas iniciaron un proceso de afastamento das súas orixes artesanais buscando unha equiparación co intelectual, a arte comezar a ser vista como un ben en si mesma, desvinculada das súas obrigas sociais, xurdiron as primeiras ideas de sistematizar o ensino artístico en academias, moitas outras cidades entraron na corrente xeral renacentista, e o idealismo pareceu predominar. Nese momento Florencia xa non era o centro máis importante do Renacemento, sendo suplantada por Roma, que readquirira o seu prestixio como sede do papado despois do século anterior ser abandonada por Aviñón e caer en ruína. Co reinado de Sisto IV e os seus sucesores, iniciouse a súa recuperación cun grandioso proxecto de edificacións públicas, e en torno a 1500 xa podía novamente dicir que era "a cabeza do mundo". Xulio II deu un impulso Aínda maior á glorificación da cidade e do papado, declarando a súa lideranza universal cunha filosofía de expansionismo territorial e coa reafirmación de Roma como a herdeira directa do Imperio Romano e dos papas como sucesores tanto de San Pedro como de Xulio César. Os literatos e oradores sacros do momento foron aínda máis lonxe, dicindo que ela era a nova Xerusalém, a consumación de todo o que fora prometido polos Patriarcas, a capital dunha nova Idade Dourada. A cidade tamén se tornara un importante centro financeiro, o seu patriciado errado recompuxérase buscando casamentos ricos entre a clase dos grandes comerciantes e banqueiros, e atraía varios artistas de primeira liña, fundando unha escola local con características propias e deixando alí o máis expresivo conxunto de obras da Alta Renascença. Foi determinante na definición dos rumbos desa escola o patrocinio eclesiástico, cunha orde de valores ben distinguida do padroado laico de Florencia e doutras comunas italianas. Alén dos papas, boa parte do alto clero era activamente interesada na arte. Segundo a análise de Arnold Hauser, soamente so o imperio papal puido ser creado un estilo grandioso e realmente cosmopolita, que sintetizou as visións do antigo clasicismo e fixo as outras escolas de arte rexionais pareceren todas provincianas. A actuación de Michelangelo en Roma na área da escultura proveu os exemplos máis perfectos desa síntese. miniatura|259x259px|Andrea Sansovino: Madonna, o Meniño e Sant'Ana, 1512. Basílica de Santo Agostinho, Roma. miniatura|250x250px|Michelangelo: [[Piedade (Michelangelo)|Pietâ, 1498-99. Basílica de San Pedro, Vaticano.]] Sen calquera solución de continuidade coas propostas do século XV, a arte do inicio do século XVI continuou mantendo válido concepto de decorum e un senso de fidelidade á Natureza, e de facto parece ter estreitado aínda máis esa ligazón, mais a pasaxe do naturalismo vivaz do Quattrocento florentino para o clasicismo austero, regulado e idealista do Cinquecento romano foi conducida por unha sociedade aristocrática imbuída de lembranza da grandeza do Imperio Romano e de ideais da cabalaría en extinción, que desexaba impedir calqueras mudanzas sociais - nunha fase en que a Italia xa estaba sendo invadida en varios puntos por Francia, Alemaña e España (a Coroa de Aragón) e a burguesía ascendía rapidamente - e estaba moito máis distante do pobo do que, por exemplo, o goberno republicano de Florencia. Esa sociedade cristalizou un código de conduta artificial baseado en pretensións descabidas respecto a súa propia dignidade, e que tentou vivir, ou antes, aparentar vivir, de acordo cun esquema ético ficticio, xa que a historia relata a arrogancia da elite patricia, os abusos de poder do papado e o seu ímpeto belicoso e imperialista, o nepotismo na Igrexa e a inmersión do alto clero da época nos asuntos mundanos, ostentando un estilo de vida principesco, cousas que estaban entre as causas directas da Reforma Protestante.