cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arthur Houghton
Orixe e formación
Houghton é fillo do industrial do vidro e filántropo Arthur Amory Houghton (1906-1990).
Pasou a infancia na súa cidade natal e posteriormente ingresou na Universidade Harvard, onde se graduou en Administración Pública en 1963. Tres anos despois acadou o mestrado en Estudos de Oriente Medio na Universidade Americana de Beirut.
Carreira profesional
Concluída esta primeira etapa formativa, Houghton pasou a traballar para a Administración dos EEUU e desenvolveu o seu labor en postos como o Consello de Seguridade Nacional (1974-1976) e outros de carácter diplomático no exterior, como as embaixadas do seu país en Beirut, Amán e O Cairo, entre 1966 e 1979.
Ao seu regreso á función pública, foi membro dunha comisión sobre seguridade nas fronteiras exteriores dos EEUU (1987-1989) e traballou na Oficina de Política Nacional de Control de drogas da Casa Branca (1989-1995), ademais de formar parte de diversos comités técnicos.
Houghton foi tamén o fundador da compañía de consultoría Arthur Houghton Associates, Inc., que presidiu entre 1995 e 2005.
Entre outras organizacións, Arthur Houghton formou parte cos consellos directivos da Escola Americana de Estudos Clásicos de Atenas, do Instituto Chipriota-Americano de Investigación Arqueolóxica, do Instituto de Oriente Medio, do Museo do Vidro de Corning e do Museo de Arte de Baltimore.
Carreira numismática
Paralelamente á súa traxectoria profesional, Houghton interesouse pola arqueoloxía e a numismática antigas, aspecto sobre o que publicou diversos artigos e traballos monográficos, sinaladamente acerca da moeda seléucida dos sucesores de Alexandre o Grande.
É membro da American Numismatic Society, entidade que presidiu desde 1985 a 1989. Entre 1984 e 1987 foi tamén un dos membros do comité asesor do Departamento do Tesouro dos EEUU para a elección dos temas das moedas emitidas pola US Mint.
Publicacións
Arthur Hougton é autor de máis de 60 artigos numismáticos en diversas revistas e publicacións conxuntas de diversos países (Revue Numismatique, Schweizerische numismatische Rundschau, Schweizer Münzblätter, Israel Numismatic Journal etc.). Estes son os seus traballos monográficos, centrados na moeda seléucida:
Begoña San José
Begoña San José Serrán, nada no Real Sitio de San Ildefonso o 13 de agosto de 1949, é unha destacada feminista española cuxa carreira comezou nos anos 70. Foi a primeira secretaria feminina do sindicato CCOO, tanto en Madrid (1976) como a nivel confederal (1977), cargo que ocupou ata 1981.
Ocupou varios cargos nas administracións locais e autonómicas, promovendo a creación de organizacións específicas vinculadas á promoción da igualdade das mulleres. Foi cofundadora do Fórum de Política Feminista e participou en diversas organizacións feministas e da sociedade civil. En 2022 foi recoñecida polo Ministerio de Igualdade na categoría de Activismo Cidadán dentro da loita feminista e contra o machismo. As filósofas Celia Amorós e Ana de Miguel destacaron o seu traballo por sempre souber tender unha ponte entre a teoría feminista e a militancia política.
Traxectoria
Foi detida en dúas ocasións, en 1973 e 1974, e encarcerada durante tres meses como consecuencia da súa pertenza a CCOO, nun momento no que os sindicatos e os partidos eran ilegais en España. A segunda vez foi despedida da fábrica na que traballaba.
En 1975, San José participou nas I Xornadas Nacionais de Liberación da Muller que tiveron lugar en decembro en Madrid, pouco despois da morte do ditador Franco e aínda na clandestinidade, nun ano no que no ámbito internacional celebrouse a I Conferencia Mundial sobre a Muller en México.
En 1986, xunto a unha vintena de activistas, fundou o Fórum de Política Feminista, propoñendo un feminismo político, independente dos partidos e do goberno, pero non antiinstitucional, e moito menos antipolítico. En 1989 a primeira monografía desta organización titulada Mujeres, feminismo y poder céntrase no texto homónimo de Celia Amorós, e do mesmo nome queThe Tyranny of Lack of Structures de Jo Freeman. Ambos os referentes que impregnan con forza o activismo de San José. No marco deste interese, San José participou dentro do Fórum de Política Feminista na aplicación da Declaración de Atenas de 1992, -primeiro cume europeo de Mulleres e poder no que se denunciou o déficit democrático e a necesidade de conseguir unha distribución equilibrada de poderes públicos e políticos entre homes e mulleres–, e na Plataforma de Acción da IV Conferencia Mundial sobre a Muller, Beijing 1995.
Desde 1999 ata 2003 San José ocupou o cargo de presidenta do Consello da Muller da Comunidade de Madrid, que aglutinaba entón oitenta asociacións de mulleres, e foron eliminadas pola presidenta autonómica do Partido Popular, Esperanza Aguirre, en 2010.
Desde 2008 formou parte e traballou na Plataforma Impacto de Género Ya que cada ano elabora unha análise desde a perspectiva de xénero dos Orzamentos Xerais do Estado, acompañada dun manifesto cos resultados. O informe resultante desta análise preséntase aos partidos políticos nun acto de incidencia política no Congreso dos Deputados.
Entre 2010 e 2015, San José presidiu a Coordinadora de Mulleres de Participación e Igualdade (COMPI). Por medio, durante os anos 2013 e 2014, participou na Plataforma polo Dereito ao Aborto. En 2014 e 2015 tamén estivo moi activa dentro da Plataforma CEDAW Sombra España 2014, cuxo informe sobre a aplicación do compromiso adquirido polas Nacións Unidas en 1979 para eliminar todas as formas de discriminación da muller foi asinado por 300 ONG. En 2015, San José tamén se implicou e participou activamente na organización da Marcha Estatal Contra a Violencia Machista (7N), así como cando posteriormente, en xaneiro de 2016, se constituíu a Plataforma 7N para dar seguimento ás reivindicacións da Marcha, participando activamente nela desde entón. Dentro desta participación atópase a súa comparecencia o 23 de marzo de 2017 ante a Subcomisión para un Pacto de Estado sobre a Violencia de Xénero no Congreso dos Deputados como representante da Plataforma 7N.
Algúns recoñecementos
A obra Teoría feminista: da ilustración á globalización está dedicada a Begoña San José polas filósofas Celia Amorós e Ana de Miguel, destacando o seu traballo por saber sempre tender ponte entre a teoría feminista e a militancia política.
En novembro de 2022, foi galardoada co Recoñecemento ao Activismo Cidadán dentro da XIX entrega dos recoñecementos concedidos polo Ministerio de Igualdade á loita feminista e contra o machismo.
Lingua walmajarri
O walmajarri está considerada como unha lingua definitivamente en perigo pola UNESCO en base á súa escala de vitalidade lingüística.
Nomes
Os nomes desta lingua varían en función de tres dialectos:
Falantes
As comunidades con poboación walmajarri son:
O pobo walmajarri adoitaba vivir no Gran Deserto Areoso. Os efectos de colonialismo fixeron que se trasladasen a ranchos, cidades e misións no norte e espallounos por unha vasta área. A distancia xeográfica explica o feito de que existan varios dialectos, que se polarizaron aínda máis pola falta de contacto e foron influídos polas linguas veciñas.
Lead Me Home
Lead Me Home é unha curtametraxe documental estadounidense de 2021 dirixida por Pedro Kos e Jon Shenk. Foi nomeado ó Óscar á mellor curtametraxe documental na 94ª edición dos premios.
Sinopse
O filme segue a varias persoas sen fogar que viven nas rúas de cidades da Costa Oeste dos Estados Unidos.
Frequency (filme de 2000)
Frequency é un filme estadounidense de 2000 dirixido por Gregory Hoblit e escrito por Toby Emmerich. Está protagonizado por Dennis Quaid e Jim Caviezel, xunto con Shawn Doyle, Andre Braugher, Noah Emmerich e Elizabeth Mitchell.
Tom Horn (filme)
Tom Horn é un filme estadounidense de 1980 dirixido por William Wiard e protagonizado por Steve McQueen no papel do lendario pistoleiro e fóra da lei Tom Horn. A historia está baseada nos escritos deixados polo propio Horn.
José Fernández Borrajo
José Fernández Borrajo, finado en Ourense o 7 de xuño de 1985, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Avogado en Ourense, colaborou en La Región. Militante do Partido Galeguista. Foi un dos asinantes do manifesto da Dereita Galeguista de Ourense encabezado por Vicente Risco en febreiro de 1936. Foi elixido presidente do grupo ourensán da Dereita Galeguista. Colaborou na campaña a prol do Estatuto. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado policía honorario vinte e catro horas despois da declaración do estado de guerra e foi o redactor, xunto con Jaime Pérez Colemán, da primeira folla de propaganda difundida polos rebeldes. Ingresou na milicia de segunda liña dos Caballeros de Santiago, formou parte da súa comisión depuradora e afiliouse á Comuñón Tradicionalista (onde foi membro da súa Xunta de Guerra e exerceu de Delegado de Organización e Relacións Exteriores dende xaneiro de 1937). Colaborou na prensa, en actos de propaganda e foi vogal da Comisión de Integración de FET y de las JONS, Delegado Provincial de Propaganda e Prensa de FET y de las JONS, secretario da Comisión Provincial de Mutilados, secretario do Colexio de Avogados e presidente do Tribunal Tutelar de Menores. Incoáronlle expediente de responsabilidades políticas que foi sobresido, porén, a instancia do Servizo de Depuración de FET y de las JONS, a Secretaría Xeral decretou a súa expulsión pola militancia no Partido Galeguista. No franquismo foi presidente do Liceo Recreo Orensano (1956-1959), da Cámara de Comercio de Ourense (1963-1976) e da Coral de Ruada. Maxistrado suplente da Audiencia Provincial, foi presidente do consello de administración de Aguas de Sousas. Finou en Ourense o 7 de xuño de 1985.
Tha to metanioseis
Tha to metanioseis (en Θα το Μετανιώσεις) é un filme grego de 2002 dirixido por Katerina Evangelakou. Foi escollido como candidato de Grecia para o Óscar ó mellor filme internacional na 76ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Huitaca (xénero)
Huitaca é un xénero de opilións pertencentes á familia Ogoveidae. As especies deste xénero habitan en América do Sur.
Nome
O nome do xénero provén da deusa muisca Huitaca.
Especies
Entre as especies deste xénero atópanse as seguintes:
Selección de fútbol de Sri Lanka
A selección de fútbol de Sri Lanka (en ශ්‍රී ලංකා පාපන්දු කණ්ඩායම, en இலங்கை தேசிய கால்பந்து அணி) é o equipo representativo de Sri Lanka nas competicións oficiais deste deporte. A súa organización está a cargo da Federación de Fútbol de Sri Lanka (en Football Federation of Sri Lanka), pertencente á Confederación Asiática de Fútbol (AFC) e á FIFA. Antes de 1972 o equipo recibía o nome de selección de fútbol de Ceilán, adoptando o actual nome após a mudanza do nome do país. Alcumados os Leóns dourados, nunca conseguiron participar nin na fase final dunha Copa do Mundo nin da Copa Asiática.
Luis Javier Mosquera
Luis Javier Mosquera Lozano, nado en Yumbo o 27 de marzo de 1995, é un levantador de pesas olímpico colombiano. Representou ao seu país na competencia de levantamento de pesas de menos de 69 kg masculino nos Xogos Olímpicos de 2016 en Río de Xaneiro (no Brasil) o 9 de agosto de 2016, gañando a medalla de bronce. O 25 de xullo de 2020, volveu gañar unha medalla olímpica, desta volta de prata, nos Xogos de Toquio na competencia de halterofilia de menos de 67 kg masculino.
Carreira deportiva
Mosquera provén dunha familia de deportistas vallecaucanos. Iniciou o seu palmarés deportivo aos 15 anos, cando obtivo o primeiro lugar no Campionato Panamericano de Halterofilia na categoría Sub-15.
Nos Xogos Panamericanos de Toronto 2015 gañou tres medallas de ouro na categoría de 69 quilogramos, nas modalidades de arranque (150 kg), envión (186 kg), cun total de 336 kg; o que o levou a conseguir unha cota nos Xogos Olímpicos de Río do seguinte ano.
En Río 2016 terminou cuarto lugar detrás de Izzat Artykov de Kirguizistán, quen logo foi descualificado por non pasar unha proba de drogas para mellorar o rendemento. Recibiu a medalla de bronce tres anos despois, o 28 de marzo de 2019.
Baburu
Baburu (バブル) é un filme xaponés de 2022 dirixido por Tetsurō Araki e escrito por Gen Urobuchi. Producido por Wit Studio, os personaxes foron deseñados por Takeshi Obata e a música foi composta por Hiroyuki Sawano. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Berlín o 10 de febreiro de 2022. A continuación estreouse internacionalmente a través de Netflix o 28 de abril de 2022. Unha adaptación ao manga por Erubo Hijihara foi lanzada por Shōnen Jump+ o 22 de abril de 2022. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica, que eloxiou os seus efectos visuais mais criticou o argumento.
Cneo Bebio Tánfilo
Cneo ou Gneo Bebio Tánfilo (en latín, Cn. Baebius Q. f. Cn. n. Tamphilus) foi un político e militar da Antiga Roma. Pertencía á gens Bebia e era fillo de Quinto Bebio Tánfilo. foi o primeiro membro da gens en se chegar a cónsul no 182 a. C.; seu irmán Marco Bebio Tánfilo, tamén o foi no ano seguinte.
Carreira política
Foi tribuno da plebe no ano 204 a.C. cando someteu a xuízo político aos censores saíntes Marco Livio Salinátor e Caio Claudio Nerón polo xeito irregular en que cumpriran os deberes do seu cargo; o Senado, a pesar de que non estaba contento cos acusados, obrigouno a retirar a acusación polo principio de non responsabilidade dos censores.
No 200 a. C., actuou como edil plebeo e no 199 a.C. foi pretor. Recibiu o mando das lexións do cónsul do ano anterior, Caio Aurelio Cota, estacionadas nas proximidades de Ariminium, con instrucións de esperar a chegada do novo cónsul Lucio Cornelio Léntulo; pero Tánfilo, ansioso por obter gloria, fixo unha incursión no país dos ínsubros e foi derrotado con grandes perdas. Cando chegou Léntulo pouco despois, ordenóuselle saír da provincia e foi enviado a Roma en desgraza.
No 186 a.C. foi un dos triunviros designados (coloniis deducendis) para fundar as colonias de Sipontum e Buxentum e no ano 182 a.C. chegou ao cume do seu cursus honorum cando foi cónsul con Lucio Emilio Paulo e, xuntos, loitaron contra os ligures con éxito.
A derradeira noticia sobre el foi no ano seguinte cando é mencionado como procónsul na provincia de Liguria.
To monon tis zois tou taxeidion
To monon tis zois tou taxeidion (en Το μόνον της ζωής του ταξείδιον) é un filme grego de 2001 dirixido por Lakis Papastathis. Foi escollido como candidato de Grecia para o Óscar ó mellor filme internacional na 75ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Mestre Internacional
O título de Mestre Internacional (MI) outórgaselles aos xogadores de xadrez fortes que están por baixo do nivel de gran mestre, mais superiores ao nivel de Mestre FIDE. Instituído xunto co título de Gran Mestre (GM) en 1950, é un título vitalicio, xeralmente abreviado como MI no ámbito do xadrez.
Criterios de cualificación
A FIDE definiu os seguintes criterios de clasificación. Débese alcanzar unha puntuación mínima (a denominada norma de MI) en polo menos dous torneos internacionais, dependendo do nivel de habilidade (a categoría) do torneo. Este estándar de MI corresponde a unha clasificación de polo menos 2450. As normas deben comprender un total de polo menos 27 partidas. Outro requisito é ter un mínimo de 2400 puntos na clasificación Elo.
A FIDE tamén outorga un título de Mestra Internacional Feminina, cun requisito de 200 puntos Elo menos.
Independentemente destes criterios, a FIDE outorga de maneira automática o título de Mestre Internacional aos xogadores que obteñen un dos seguintes logros:
Tras convertérense en MI, os máis dos xogadores profesionais buscan obteren o título de GM. Tamén é posíbel converterse en GM de maneira directa. Larry Christiansen dos Estados Unidos (1977), Wang Hao da China (2005), Anish Giri dos Países Baixos (2009) e os ex campións mundiais Mihails Tāls (1957) de Letonia e Vladimir Kramnik (1992) de Rusia convertéronse en GM sen seren MI. O estadounidense Bobby Fischer logrou ambos títulos unicamente en virtude da clasificación para o Interzonal de 1958 (título do MI) e o Torneo de Candidatos de 1959 (título de GM). Así, converteuse de maneira incidental en MI antes que en GM.
Con 10 anos, 9 meses e 20 días, Abhimanyu Mishra converteuse na persoa máis nova en obter o título de Mestre Internacional en 2019.
Segundo datos de novembro de 2022, actualmente hai 4.013 MI nas 184 federacións con xogadores activos no escalafón da FIDE. Os países con máis MI no mundo son:
Orixe
No Congreso da FIDE en París en 1949 acordouse un sistema modificado para os títulos de MI e GM. Ao mesmo tempo, 27 xogadores foron nomeados Grandes Mestres Internacionais; 94 xogadores (incluída unha muller), Mestres Internacionais e 17 xogadoras, Mestras Internacionais Femininas.
Bugatti Type 40
O Bugatti Type 40 foi un automóbil de gama media producido polo fabricante francés Bugatti entre 1926 e 1930.
Perfil e historia
O Tipo 40 naceu en 1926 como posible substituto dos agora vellos Tipo 22 e Tipo 23. Dispoñible en varias variantes de carrozaría, o Type 40 tiña en todo caso unha liña moi clásica e agradable. Foi o último Bugatti "popular", xa que os modelos producidos tras o seu lanzamento da lista de prezos terían sido todos de luxo, moi caros e custodia duns poucos ricos.
Características
Este coche naceu usando o chasis do Tipo 38, tamén lanzado en 1926 pero destinado a unha carreira comercial máis curta. Este chasis, do tipo tradicional con largueiros e traveseiros de aceiro, sufriu con todo unha redución consistente no tamaño da distancia entre eixes, que baixou desde os 3,12 metros do Type 38 a só 2,56 metros no Type 40. Non se trata tanto de subliñar o segmento de mercado inferior que ocupa o propio Tipo 40, como de reducir a súa masa baleira, xa que este modelo estará equipado cun motor de 4 cilindros de 1496 cm³, con distribución cunha única árbore de levas en cabeza con tres válvulas por cilindro. De feito, era o mesmo motor que o Tipo 37 de carreiras, pero caracterizado por unha relación de compresión] máis baixa. Polo tanto, a potencia máxima baixou de 60 a 45 cv a 4500 rpm, mentres que a velocidade máxima era de 121 km/h. Ademais, o [[veo de manivelas xiraba sobre cinco rodamentos principais, unha característica pouco común na produción de automóbiles daqueles anos e que facía que o motor empregado fose moi fiable. O extremo dianteiro era do tipo suspensión de bésta semi-elíptica, mentres que a parte traseira tiña béstas de cuarto de elipse. En canto ao sistema de freos, montaba freos de tambor nas catro rodas con control por cable. Mesmo as suspensións e o sistema de freos derivaban do Tipo 38. O prezo relativamente baixo en comparación cos outros Bugatti e a competencia (uns 49.800 francos só para o chasis ), combinado co consumo relativamente baixo da época (uns 11 litros por cada 100 km. ) e os contidos refinados, atraeron a Tipo40 a simpatía dos potenciais clientes. O único inconveniente era a habitabilidade, non precisamente a mellor, debido ao habitáculo bastante estreito. En calquera caso, o Tipo 40 produciuse e comercializouse ata 1930 con 790 unidades.
Cara ao final da carreira do Tipo 40, creouse unha pequena serie chamada Tipo 40A, equipada cun motor de 4 cilindros de 1627 cm³ capaz de entregar 50 HP. Na práctica, era medio motor do Tipo 49, que en cambio contaba cunha cilindrada total de 3257 cm3, como tamén en moitos outros modelos de Bugatti producidos nos seguintes anos. No Tipo 40A, a distancia entre eixes alongouse en 15 cm, chegando así aos 2,71 metros, pero a pesar do consecuente aumento de peso, a velocidade máxima elevouse ata os 125 km/h. Producíronse 40 exemplares deste modelo.
Selección feminina de hóckey sobre xeo de Finlandia
A selección feminina de hóckey sobre xeo de Finlandia é o equipo que representa a Finlandia nas competicións internacionais de hóckey sobre xeo en categoría feminina. En 2022, a IIHF publicou a clasificación mundial de seleccións, na que Finlandia ocupou o terceiro posto por detrás das seleccións de Canadá e os Estados Unidos.
Historia
O equipo nacional femenino de Finlandia debutou en 1988 durante a Copa Nórdica, e ata 1995 gañou a meirande parte dos partidos que disputou, algúns deles con amplas diferenzas. Tan só un ano despois o equipo debutaba na primeira edición do Campionato de Europa, onde o cadro finlandés estivo encadrado no grupo B xunto coa Repúblca Federal Alemá, Dinamarca e Checoslovaquia. Logo da goleada no primeiro partido fronte a Checoslovaquia por 34-0 (12-0,12-0,10-0), as xogadoras finlandesas gañaron con comodidade os outros dous partidos da fase de grupos, clasificándose deste xeito para as semifinais, onde derrotaron a Noruega (9-1), e finalmente a Suecia para facerse co seu primeiro título a nivel continental. Este primeiro equipo finlandés estaba integrado polas porteiras Kati Ahonen e Liisa-Maria Sneck, e polas patinadoras Katri Javanainen, Tiia Reima, Päivi Halonen, Anne Haanpää, Sari Krooks, Marianne Sulen, Jaana Rautavuoma, Johanna Ikonen, Riika Nieminen, Marianne Ihalainen, Sari Fisk, Ulla Saarikko, Katri Luomajoki, Maria Novitsky, Liisa Karikoski e Jaana Peltonen.
Aínda que o primeiro torneo feminino se xogara xa en 1987 en Nova York e Mississauga (Canadá), non foi ata tres anos despois, en 1990, cando se celebrou o primeiro Campionato do Mundo en Otava (Canadá).
Xogos Olímpicos
O hóckey sobre xeo feminino foi introducido nos Xogos Olímpicos de Inverno en 1998. O equipo feminino de Finlandia ten participado en todas as ocasións e catro xogadoras exerceron como capitás, a primeira delas foi Marianne Ihalainen en Nagano 1998, mentres que a xogadora que máis veces luciu o "C" na súa camisola foi Jenni Hiirikoski cun total de tres edicións (2014, 2018 e 2022):
Bugatti 8 cilindros en liña
Os primeiros 8 cilindros en liña de Bugatti comezaron co Tipo 30 de 1922. O mesmo deseño básico utilizouse para o Tipo 38 de 1926, así como para os Tipo 40, Tipo 43, Tipo 44 e Tipo 49.
Tipo 30
Producido entre 1922 e 1926, o Tipo 30 utilizaba o motor de 2 L (1991 cc) do Type 29. Compartiu o seu chasis (incluíndo os eixes e a caixa de cambios) co Type 13 "Brescia". Este motor pasou a utilizarse nos Type 35A e Type 38, de custo reducido. Fabricáronse unhas 600 unidades desde finais de 1922 ata 1926 con diferentes especificacións.
Tipo 38
O Type 38 fabricouse en 1926 e 1927. Utilizou o motor de 2 L (1991 cc) do Type 35A "Tecla". O sobrealimentador do Tipo 37A instalouse máis tarde, facendo o Tipo 38A. A súa caixa de cambios e freos utilizáronse máis tarde no Tipo 40, mentres que o seu radiador e eixes foron compartidos co Tipo 43.
Producíronse 385 unidades, 39 dos cales foron 38A sobrealimentados.
250px|right|thumb|Bugatti Type 40 Grand Sport Tourer 1929 250px|dereita|thumb|Bugatti Type 40 1927 250px|dereita|thumb|Bugatti Type 40 1929
Tipo 40
O Tipo 40, presentado en 1926 e producido ata 1930, utilizaba o motor 3-válvulas 1,5 L (1496 cc) usado por primeira vez nalgúns Tipo 37. Era un turismo pechado ou (como o Tipo 40A) pequeno roadster. Construíronse uns 830.
O Tipo 40A compartiu o seu bloque co Tipo 40 e desprazou 1,6 L (1627 cc). Todos os 40 Tipo 40A foron construídos en 1930.
Tipo 43
thumb|1931 Bugatti Type 43 Grand Sport Outra evolución da plataforma 8 básica, o Tipo 43 tomou prestado o motor sobrealimentado 2.3 L (2262 cc) do Tipo 35B e combinouna co chasis básico do Type 38. O motor producía uns 120 hp, o que levou o pequeno coche a 97 |km/h en menos de 12 segundos.
O Tipo 43 foi considerado nese momento como o primeiro coche de produción do mundo en chegar aos 160 km/h, de feito, podería chegar a 180 km/h cando a maioría dos coches rápidos só podían chegar a 97 km/h. 160 destes coches "Grand Sport" fabricáronse entre 1927 e 1931, cun roadster Tipo 43A que apareceu ese ano e durou ata 1932.
250px|dereita|thumbr|Bugatti Type 44 Roadster 1927 250px|right|thumb|Bugatti Type 44 Cabriolet 1928
Tipo 44
O Tipo 44 foi a variante de produción máis ampla desta gama, con 1.095 unidades coñecidas. Un turismo máis grande e ás veces pechado, utilizaba un novo motor SOHC 3 L (2991 cc) de 3 válvulas derivado da unidade do Type 43. Construíuse desde finais de 1927 ata 1930.
Tipo 49
O Bugatti Type 49 era un Tipo 44 mellorado cun motor lixeiramente máis grande con dobre ignición e un ventilador de refrixeración. As rodas de aluminio eran opcionais. Unha gran proporción subministrouse orixinalmente con carrozaría pechada, pero poucos quedan hoxe nesta forma xa que moitos foron remodelados nunha forma máis deportiva. Producido entre 1930 e 1934, construíronse uns 470 exemplares. O Tipo 49 foi o último da primeira liña de Bugatti de 8 cilindros con leva única que comezou co Tipo 30, aínda que a súa caixa de cambios sería posteriormente reutilizada no Tipo 55.
O Tipo 49 tiña un motor 8 en liña de 3,3 L (3257 cc) de cilindrada. O diámetro e a carreira eran de 72 mm por 100 mm e utilizáronse tres válvulas por cilindro cunha única árbore de levas en cabeza.
Enas ki enas
Enas ki enas (en Ένας κι ένας) é un filme grego de 2000 dirixido por Nikos Zapatinas. Foi escollido como candidato de Grecia para o Óscar ó mellor filme internacional na 74ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Grupo salvaxe
Grupo salvaxe (en The Wild Bunch) é un filme estadounidense de 1969 dirixido por Sam Peckinpah e protagonizado por William Holden, Ernest Borgnine, Robert Ryan, Edmond O'Brien, Ben Johnson e Warren Oates. O argumento conta a historia dun grupo de pistoleiros na fronteira mexicano-estadounidense tratando de adaptarse ao cambiante mundo do ano 1913. O filme foi controvertido pola súa violencia gráfica e a súa representación dos homes tentaban sobrevivir por calquera medio dispoñible.
Darío Caramés Ruza
Darío Caramés Ruza, nado en Biscaia o 18 de decembro de 1871 e finado en Pontevedra o 24 de outubro de 1949, foi un mestre e político galego.
Encoro de Prada
O encoro de Prada é un pantano artificial creado entre 1955 e 1958 no río Xares, situado no concello da Veiga. A súa construción pola empresa Moncabril provocou o asolagamento da aldea de Alberguería no ano 1958. Popularmente coñecido como presa da Alberguería ou Albergaría.
Actividades
O encoro ofrece diversas actividades ademais da produción hidroeléctrica: pesca, navegación, baño, lecer e restauración.
José Eulogio Gárate
José Eulogio Gárate Ormaechea, nado en Sarandí, Buenos Aires, o 20 de setembro de 1944, é un exfutbolista e enxeñeiro industrial hispano-arxentino que xogaba como dianteiro. Xogador histórico do Atlético de Madrid, militou neste club durante 11 tempadas, despois de comezar a súa carreira no Eibar e no Indautxu.
Acumulou 325 partidos oficiais co Atlético, nos que marcou 134 goles, polo que ocupa o quinto lugar na táboa de máximos goleadores da historia do club. Gañou tres ligas, dúas Copas do Xeneralísimo e unha Copa Intercontinental e proclamouse tres veces consecutivas gañador do Trofeo Pichichi como máximo goleador da Primeira División nas tempadas 1968/69, 1969/70 e 1970/71. Foi 18 veces internacional coa selección española.
É sobriño do que fora tamén futbolista internacional José Muguerza.
Eibar e Indautxu
Comezou a xogar no equipo xuvenil da SD Eibar en 1961, e en 1963 debutou co primeiro equipo na Terceira División. Na súa primeira tempada foi o máximo goleador do campionato, con 28 goles en 30 partidos, e xogou dúas fases de ascenso a Segunda División, nas que o equipo foi eliminado, primeiro polo Gimnàstic de Tarragona e logo polo Cádiz. En 1965 ingresou no Indautxu de Bilbao, que militaba na Segunda División, categoría na que debutou nun partido ante o Deportivo da Coruña. Rematou a súa única campaña no equipo dirixido por Ferdinand Daučík con 17 goles en 26 partidos, a pesar de que só adestraba un día por semana por causa dos seus estudos de enxeñaría.
A pesar do seu interese en xogar no Athletic Club e de que o club o quería, non quixo realizar o servizo militar que precisaba para adquirir a nacionalidade española, pois naquela época os clubs non podían fichar xogadores estranxeiros. O Athletic tentou sen éxito conseguirlle a nacionalidade por outros medios, cousa que si conseguiu o Atlético de Madrid, que o acabou fichando en 1966.
Atlético de Madrid
Debutou na Primeira División o 16 de outubro da man do adestrador brasileiro Otto Gloria, nunha vitoria por 2-1 ante a UD Las Palmas. Militou no club durante as seguintes 11 tempadas, logrando o Trofeo Pichichi en tres ocasións consecutivas. A primeira delas foi na tempada 1968/69, na que marcou 14 goles, os mesmos que Amancio, aínda que en nove partidos menos. Na seguinte campaña marcou 16 goles, empatando co seu compañeiro Luis Aragonés e de novo con Amancio, mentres que na 1970/71 compartiu o premio con Carles Rexach, con 17 tantos.
Gañou tres ligas e dúas Copas do Rei e en 1974 foi titular na final da Copa de Europa, na que o equipo madrileño, adestrado por Juan Carlos Lorenzo, caeu ante o Bayern de Múnic. Ao ano seguinte conquistou a Copa Intercontinental, derrotando o Independiente arxentino.
A galiña Turuleca
A galiña Turuleca (en La gallina Turuleca) é un filme de animación hispano-arxentino de 2019 dirixido por Eduardo Gondell e Víctor Monigote. O filme estreouse no Festival Internacional de Cinema de Donostia o 21 de setembro de 2019, e nos cinemas de España o 1 de xaneiro de 2020. Recibiu críticas dispares, mais gañou o Premio Goya á mellor película de animación na XXV edición dos premios.
Estreouse en galego o 2 de xaneiro de 2020 en NUMAX (Santiago de Compostela).
Sinopse
Unha galiña incapaz de poñer ovos ve a súa vida cambiada cando a venden a unha vella, que descobre que a galiña sabe cantar.
Mohabbatein
Mohabbatein (en मोहब्बतें) é un filme indio de 2000 escrito e dirixido por Aditya Chopra e producido por Yash Chopra de Yash Raj Films. Está protagonizado por Amitabh Bachchan, Shah Rukh Khan e Aishwarya Rai, xunto con Uday Chopra, Shamita Shetty, Jugal Hansraj, Kim Sharma, Jimmy Sheirgill e Preeti Jhangiani. Narra a historia de Narayan, o estrito director da facultade Gurukul, cuxa filla Megha se suicida despois de que se opoña á súa relación con Raj, un profesor de música da facultade. A historia segue a Raj que axuda a tres estudantes de Gurukul e aos seus intereses amorosos a rebelarse contra a intolerancia amorosa de Narayan.
Personaxes
Os membros do elenco son:
Río Neuquén
miniatura|250x250px|O [[Complexo Cerros Colorados, imaxe do radar Shuttle, e o río Neuquén que atravesa de esq. arriba, xira á der. dos lagos e segue abaixo.]] O río Neuquén é un importante curso de auga da Patagonia Arxentina. Corre enteiramente dentro da provincia do mesmo nome, aínda que nos seus últimos quilómetros serve de límite coa provincia de Río Negro, sendo un dos dous ríos máis importantes da provincia, xunto co río Limay.
Toponimia
O nome do río provén do idioma mapuche e o seu significado segue sendo obxecto de estudo.
O significado clásico da palabra Neuquén corresponde a Félix San Martín que o deriva de ñedquen que significa 'atrevido, arrogante e audaz'.
Gregorio Álvarez cuestionou o significado anterior, argumentando que parte dunha «etimoloxía caprichosa». Este estudoso identifica na palabra dúas partículas formativas: neu-én, que significa 'forza-ter' e ko-én que significa 'auga-ter', polo que neu-k’en significa 'auga que ten forza' e, aplicado a un río, 'fortemente correntoso'.
Juan Mario Raone ofrece a súa propia versión. Esta cita diversas fontes segundo as cales o nome do río era apócope de neuquelén, que significa 'agarrado da cola do cabalo', que era a forma en que se vadeaba o río historicamente.
O xornalista mapuche Kvrvf Nawel cita a memoria oral mapuche segundo a cal a orixe do nome do río está relacionado coa acción de 'aferrarse os brazos uns aos outros', que en idioma mapuche é nvwken e que esta palabra foi escoitada polos soldados do exército arxentino a mediados do século XIX e dita a berros por un grupo de mapuches que, desta maneira, decidiu cruzar un dos ríos da confluencia para escapar deste exército.
Unha das primeiras referencias escritas atópase nas crónicas do sacerdote alemán Bernardo Havestadt, no ano 1752, onde no seu diario de travesía conta que pasou a noite do outro lado dun río ameazador chamado Ñudquen.
Detalles
A súa conca abarca case toda a metade norte da provincia homónima, parte da cordilleira dos Andes, e, na súa confluencia co río Limay, forma o río Negro. A súa lonxitude anda polos 400 km.
As súas augas son turbias, produto dos sedimentos que baixan do volcán Domuyo. Na súa canle superior é un bo pesqueiro de troitas, particularmente da troita arco da vella.
No seu tramo inferior forma un val de actividade frutícola intensiva.
Establecéronse ultimamente vides, en particular preto da localidade de San Patricio del Chañar.
Complexos hidroeléctricos
Uns 90 km antes da súa desembocadura atópase o complexo hidroeléctrico Cerros Colorados, destinado ao control das ametencias e a xeración de enerxía eléctrica, coa particularidade de que o seu orixinal deseño permitiu non anegar o val do río. Este complexo, xunto co Chocón, permitiron controlar as crecidas do Río Negro e o desenvolvemento do Alto Val do Río Negro.
Así mesmo comezouse co proceso licitatorio (xuño de 2008) para a construción do complexo hidroeléctrico Chihuido I situado a 5 km augas abaixo da súa confluencia co río Agrio. O proxecto consiste na construción dunha represa e unha central hidroeléctrica conectado ao sistema arxentino, capaz de xerar 1900 GWh por ano.
Os profesionais
Os profesionais (en The Professionals) é un filme estadounidense de 1966 escrito, producido e dirixido por Richard Brooks e protagonizado por Burt Lancaster, Lee Marvin, Robert Ryan e Claudia Cardinale, xunto con Jack Palance, Ralph Bellamy, e Woody Strode nos papeis secundarios. O guión foi adaptado dende a novela de 1964 A Mule for the Marquesa, de Frank O'Rourke. Recibiu tres nomeamentos ós Premios Óscar na 39ª edición dos premios, ademais dunha entusiasta acollida por parte da crítica.
Estreouse en galego o 21 de decembro de 1991 a través da TVG.
Peppermint (filme de 1999)
Peppermint é un filme grego de 1999 dirixido por Costas Kapakas. Foi escollido como candidato de Grecia para o Óscar ó mellor filme internacional na 73ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Carlos Aganzo
Traxectoria profesional
Estudou xornalismo na Facultade de Ciencias da Información da Universidade Complutense de Madrid, traballando desde o inicio da devandita carreira no diario Ya. Tras licenciarse, en 1986 incorporouse á redacción do devandito diario, onde traballou como crítico literario, cronista de jazz, xefe da sección de Local, xefe de Cultura e subdirector, sucesivamente, ata o peche do rotativo en 1996. Dirixiu tamén a revista cinematográfica Interfilms e os rotativos La Voz de Huelva, o Diario de Ávila e El Norte de Castilla. É, ademais, asesor editorial da revista cultural El Cobaya e responsable literario dos Premios Internacionais de Poesía "San Juan de la Cruz" e "José Zorrilla".
Traxectoria literaria
En 1998 publicou o seu primeiro libro de poemas titulado ...Ese lado violeta de las cosas, ao que seguirán Manantiales en 2002, Como si yo existiese en 2004, La hora de los juncos en 2006, Caídos Ángeles en 2008, Las voces encendidas en 2010, Las flautas de los bárbaros en 2012, Técnica mixta en 2012 e En la región de Nod en 2014, entre outros. A súa poesía atópase reunida nas antoloxías Ícaro en los ojos (2017) e Arde el tiempo (2018).
O 14 de novembro de 2010 estreou no teatro Zorrilla de Valladolid, como autor da letra, unha obra dedicada a Miguel Delibes, que leva por título Maestro. A obra foi interpretada pola Orquestra e Coro Filharmónica de Madrid, con dirección escénica de José Luis Alonso de Santos e interpretación dos textos por parte da actriz Lola Herrera. Tamén escribiu a cantata en tres actos Ansur que se estreou en 2019. Deron vida á partitura o barítono Luís Santana, a soprano Montserrat Martí Caballé, os coros Ciudad de León e Cappella Lauda e a Orquestra Filharmónica de Valladolid, baixo a dirección do autor da música.
Bosque primario
miniatura|210px|Exemplo de bosque primario en [[Galicia: as Fragas do Eume]]
Un bosque primario, primixenio ou virxe é unha extensión considerábel de masa forestal que permaneceu intacta: case nunca foi explotada (ou foi moi pouco explotada), fragmentada ou influída polo ser humano e as súas actividades, polo tanto, ningún outro tipo de bosque ou plantación posúe a riqueza biolóxica ou a importancia ecolóxica dos bosques primarios. Este tipo de bosques representan un 65 % da diversidade terrestre, a pesar dos danos prexudiciais que sufriron.
Actualmente os bosques primarios están desaparecendo de forma rápida e irreversíbel. O 80 % destes ecosistemas xa foron destruídos ou alterados, e o 20 % restante está ameazado por diversas causas: explotación forestal ou petrolífera, minaría, construción de encoros e estradas, e a expansión da agricultura e a gandaría.
O bosque primario máis extenso do planeta Terra é a Selva Amazónica. Segundo Greenpeace, no Mioceno estes bosques cubrían case a metade da superficie terrestre, pero hoxe só queda unha quinta parte do bosque orixinal intacto (un 7 % de toda a superficie).
Non todos os "bosques antigos" son primarios; son denominados bosques secundarios os rexenerados hai moito tempo sobre un bosque antes destruído, significativamente modificado ou explotado polo home. Estes non chegan a ter o grao de biodiversidade, é dicir, a riqueza de especies, dos bosques primarios. Para que un terreo forestal poida ser considerado como "primario" debe ser o suficientemente extenso como para garantir a supervivencia de poboacións viábeis de todos os seres vivos, incluídas especies migratorias, sen verse afectadas pola acción humana.​ Aproximadamente 150 millóns de persoas viven no día de hoxe en bosques primarios.
Características comúns
Ningún bosque primario é igual a outro, porén, todos teñen moito en común. Moitos funcionan como fogar de pobos indíxenas, e todos son imprescindíbeis para a supervivencia de numerosos tipos de plantas, animais ou outros organismos, e serven para a regulación do clima mundial. Unha vez destruídos, perden inexorabelmente estas condicións.
Tipos de bosques primarios
miniatura|250px|Mapa dos bosques primarios. En [[verde: intactos; en amarelo: degradados. En 2020, o 49 % da superficie forestal mundial está relativamente intacta e o 34 % está formada por bosques primarios. Máis da metade dos bosques primarios (61 %) concéntranse en tres países, o Brasil, o Canadá e a Federación Rusa.]] miniatura|250px|Contrariamente ao que se pensa, excepto nos seus límites, un bosque primario é raramente impenetrábel. [[Bosque de Białowieża, Polonia]] miniatura|250px|O [[bisonte europeo, o último gran herbívoro dos bosques de Europa, pastando no bosque de Białowieża]]
Os sete grandes tipos de bosques primarios do planeta son os seguintes:
Localización
Os tres grandes grupos de bosques tropicais primarios, que reúnen polo menos dous terzos de todos os bosques primarios do planeta, sitúanse en:
Por outro lado, a Patagonia (Chile e a Arxentina), Tasmania (Australia), o Estado de Washington (Estados Unidos) e a Columbia Británica (Canadá) posúen os principais bosques primarios.
En Norteamérica
En Norteamérica pódense observar algúns bosques que aínda se encontran en estado primario, como os bosques das montañas Lapachares e os bosques dos vales do río Hoh nos Estados Unidos. No Canadá, os bosques de coníferas (taiga) e algúns bosques de frondosas.
En Europa
Sobre este continente, dos grandes bosques da antigüidade (Bosques das Ardenas, Bosque Hercínico), só subsisten algúns bosques tales como o de Białowieża en Polonia, Perućica en Bosnia e Herzegovina ou tamén no extremo Norte de Escandinavia.
Na Península Ibérica
Na península Ibérica non quedan bosques primarios. Porén, existen pequenas superficies de bosque intacto en zonas dos Pireneos ou na cordilleira Cantábrica, pero estes reductos son demasiado pequenos para ser considerados bosques primarios.
En Galicia
En Galicia, úsase a voz fraga para designar unha zona pechada de monte polo xeral illada e de difícil acceso, poboada por diversas especies de árbores caducifolias, caprifoliáceas, herbas, musgos, fentos e liques na que convive tamén unha gran diversidade de fauna. Son bosques que se conservan en estado case virxinal, pero que non son cientificamente considerados, por moitos botánicos, como bosques primarios, pero algúns considéranos así, porque foron moi pouco tocados pola man do home, e pouco explotados ou fragmentados.
Pedro Theon
Pedro Theon, orixinalmente Petrus Theon, falecido despois de 867, foi un nobre galego, pai do primeiro conde portucalense Vímara Pérez.
Traxectoria
A crónica Albeldense fala dun Pedro que en 859, mentres reinaba Ordoño I, derrotou aos viquingos en Galicia. Segundo o profesor Allen Mawer poderían ter sido os fillos de Ragnarr Lodbrok (Hastein e Björn Ragnarsson) e que segundo relata a crónica os normandos ( Lordomani ) foron derrotados polo conde Pedro:"Ejus tempora Lordomani iterum venientes in Gallaeciae maritimis, a Petro comite interfecti sunt."Os viquingos atacaron as rías Altas e pola ría de Arousa chegaron á sede episcopal de Iria Flavia, que saquearon. Asentáronse aos arredores de Santiago de Compostela e asediárona. O conde Pedro enfrontouse con eles e destruíulles a meirande parte dos barcos. Os superviventes dirixíronse cara Al-Andalus.
Trala morte de Ordoño no 866, Pedro permaneceu fiel ao seu fillo e sucesor Afonso III fronte ao rebelde Froila Bermúdez, quen se proclamou rei en Oviedo no mesmos ano. Os condes galegos partidarios de Afonso conseguiron capturar ao usurpador e executárono.
Aparece como confirmante, xunto a Rodrigo de Castela, nun documento do 20 de xaneiro de 867 no que o rei Afonso III devolve a vila de Carcacía, que fora usurpada por Froila Bermúdez, á igrexa de Santiago de Compostela.
Bugatti Type 49
O Bugatti Type 49 foi un coche de alta gama producido entre 1930 e 1934 polo fabricante francés Bugatti.
Perfil e características
O Tipo 49 naceu en 1930 para substituír ao Tipo 44, do que mantivo substancialmente o cadro con largueiros e traveseiros de aceiro e a súa medida de distancia entre eixes. Tamén son similares as suspensións no eixe dianteiro suspensión de bésta semielíptico e no eixo traseiro bésta de cuarto de elipse. O sistema de freos tamén volveu confirmar a solución do freo de tambor nas catro rodas con control por cable. En cambio, o motor era novo, aínda que non era máis que unha evolución do 3 litros de 8 cilindros en liña montado no Tipo 44, no que o diámetro aumentou de 69 a 72 mm, para unha cilindrada total de 3257 cm3. Outra novidade, sempre relacionada co motor, foi a ignición obtida mediante unha dobre buxía para cada cilindro. Este motor foi o último, na produción de Bugatti, en ter a válvula tipo motor cun só árbore de levas en cabeza e o cilindro con tres válvulas por cilindro. Así actualizado, o motor chegou a ofrecer unha potencia máxima de 90 HP, aínda que as prestacións se mantivesen máis ou menos sen cambios en comparación coas do Tipo 44.
Estilisticamente, o Tipo 49 xa ofrecía algunhas variantes de carrozaría fabricadas pola casa Molsheim, aínda que a súa estrutura de chasis separada finalmente permitiu ao propietario que o coche tamén fose construído por carroceiros externos. As carrozarías fabricadas en Bugatti para o Tipo 49 foron todas deseñadas por Jean Bugatti, un aspecto visible na forma sinuosa e envolvente dos paragolpes, especialmente os dianteiros, cuxa curva descendente cara ao centro da carrozaría foi tan gradual como para ir reducindo o espazo horizontal reservado para o estribo, antes de volver a dar forma ao guardalamas traseiro. Obviamente, a tracción era a nas rodas traseiras e realizábase mediante unha caixa de cambios manual de 4 velocidades e un embrague seco multidisco, as primeiras unidade estiveron equipados cun embrague multidisco nun baño de aceite.
A produción do Tipo 49 cesou en 1934 para ser substituído polo exclusivo Tipo 57.
Felisa Verdejo
María Felisa Verdejo Maillo, nada en Salamanca 1950, é unha catedrática de universidade do departamento de Linguaxes e Sistemas Informáticos da UNED. É unha das pioneiras españolas en procesamiento da linguaxe natural e intelixencia artificial.
Traxectoria
Realizou a tese doutoral en Informática na Universidade Pierre e Marie Curie (Paris VI).
Creou e fomentou grupos de investigación, en varias universidades, nos campos do procesamiento da linguaxe natural, intelixencia artificial e a educación a distancia. Desenvolveu docencia e investigación en catro universidades españolas: Universidade Complutense (1978-1981), Universidade do País Vasco (1981-1985), Universidade Politécnica de Cataluña (1985-1991), e UNED (desde 1991).
Abriu e impulsou unha liña de investigación estratéxica, a que trata do procesamiento automático do idioma español para integralo en sistemas intelixentes e multitude de aplicacións. Os seus logros científicos plásmanse nas súas publicacións, nos proxectos de investigación que en moitas ocasións incluían a amplos consorcios que logrou reunir e liderar con éxito, e nas vinte teses doutorais que dirixiu.
A súa capacidade de liderado plasmouse en múltiples esforzos para a promoción e construción da comunidade científica nas súas áreas de traballo: miniatura|300x300px|Presidentes e presidentas da sociedade científica SEPLN no seu 25 aniversario (2009)
Formou parte moi activa nas axencias de avaliación de investigación e docencia. Como organizadora ou promotora tamén participou en numerosas actividades de difusión da investigación no ámbito nacional, iberoamericano e europeo.
Angelo Agostini
Angelo Agostini, nado en Vercelli (Piemonte) o 8 de abril de 1843 e finado no Río de Xaneiro o 28 de xaneiro de 1910, foi un deseñador italo-brasileiro que fixo carreira no Brasil e foi o artista gráfico máis importante do Segundo Reinado. A súa carreira comezou cando estalaron os primeiros combates da Guerra de Paraguai (ou Guerra da Tripla Alianza, 1864) e prolongouse durante máis de corenta anos. Nas súas últimas obras foi testemuña da caída do Imperio e da consolidación da República oligárquica.