cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antecedentes da Fórmula 1
Primeiro Gran Premio e as Grandes Probas
As carreiras neste período eran asuntos fortemente nacionalistas, cuns poucos países creando as súas propias carreiras, pero non conseguiron facer un campionato oficial xuntos. As regras variaban dun país a outro e dunha carreira a outra, e polo xeral centráronse nos pesos máximos (non mínimos) nun esforzo por limitar a potencia limitando o tamaño do motor indirectamente (os motores de 10-15 L eran bastante comúns, polo xeral con non máis de catro cilindros, e producían menos de 50 CV). Os coches levaban os mecánicos a bordo, xunto ao piloto, e a ninguén se lle permitía traballar nos coches durante a carreira fóra destes dous. Un factor clave para que Renault gañara o primeiro Gran Premio que se celebrou foron as rodas con pinas desmontables (desenvolvidas por Michelin), o que permitiulle que o cambio de pneumáticos se fixera sen necesidade de apalancar o pneumático e a cámara para volver a montala na pina. Dado o estado das estradas, as picadas e as reparacións eran frecuentes.
Numeración política e cambio de nome
Unha confusión histórica máis, xurdiu na década de 1920 cando o Automobile Club de France intentou facer un engano político retrospectivo coa numeración e o cambio de nome das principais carreiras disputadas en Francia antes do Gran Premio de Francia de 1906 como Grands Prix de l'Automobile Club de France, malia que se disputaron antes da data da formación do Club. Polo tanto, o Trail París-Bordeos-París de 1895 renomeárono como I Grand Prix de l'Automobile Club de France; e o verdadeiro primeiro Gran Premio de 1906 foi nomeado como o IX Grand Prix de l'Automobile Club de France (9º). O ACF utilizou esta numeración ata 1933, cando algúns membros do Club a desbotaron, "preocupados pola utilización do nome do club simplemente por un desexo infantil de establecer o seu Gran Premio como a carreira máis antiga do mundo.
Desenvolvemento dos circuítos
Na súa maior parte, as carreiras disputábanse en longos circuítos formados por camiños públicos pechados, non en circuítos especialmente deseñados. Este foi o caso do Circuíto de Le Mans no Gran Premio de 1906, así como a Targa Florio (disputada sobre 150 km. polas estradas de Sicilia), os 121 km do circuíto alemán Kaiserpreis nas montañas Taunus, e o circuíto francés de Dieppe (de só 77 km), que se utilizou para o Gran Premio de 1907. As excepcións foron o óvalo, preto de Brooklands en Inglaterra, terminado en 1907, o Indianapolis Motor Speedway, utilizado por primeira vez en 1909 nas primeiras 500 Millas de Indianápolis en 1911, e o Autodromo Nazionale Monza en Italia, inaugurado en 1922.
En 1908, os Estados Unidos converteuse no primeiro país fóra de Francia en acoller unha carreira de automóbiles utilizando o nome de Grand Prix (ou de Gran Premio), disputada en Savannah. A primeira Gran Proba en Europa fóra de Francia foi o Gran Premio de Italia de 1921, celebrado en Brescia. Foi seguido rapidamente por Bélxica e España (en 1924), e máis tarde estendeuse a outros países como Gran Bretaña (1926). En sentido estrito, isto aínda non era un campionato formal, senón un conxunto disperso de carreiras disputadas con distintas regras. (O regulamento "fórmula" apareceu xusto antes da primeira guerra mundial, baseado no tamaño do motor, así como o peso, pero non foi adoptado universalmente.)
En 1904, moitos clubs de automóbiles nacionais uníronse para formar o Asociación Internacional de Automóbil Clubs Reconnus (AIACR). En 1922, facultouse á Comisión Sportive Internationale (CSI), en nome da AIACR para regular os Grandes Premios e outras carreiras internacionais. Desde o inicio dos Grandes Premios, as carreiras disputáronse de acordo cunha estrita fórmula baseada no tamaño do motor e o peso do vehículo. Estas regulacións foron practicamente abandonadas en 1928, cando comezou a coñecida como Fórmula Libre cando os organizadores de carreiras decidiron disputar as súas carreiras case sen limitacións. De 1927 a 1934, o número de carreiras consideradas como Grandes Premios explotou, pasando de cinco carreiras en 1927, a nove carreiras en 1929, e dezaoito en 1934 (o ano con máis, antes da segunda guerra mundial).
Os anos Pre Segunda Guerra Mundial
miniatura| 240px | Grella da [[Coppa Fiera di Milano 1925]] O Gran Premio de Mónaco de 1933 foi a primeira vez na historia do deporte que a grella de saída determinouse por unha cualificación cronometrada en lugar de determinarse por sorteo.
Todos os vehículos que competiron pintáronse nas cores internacionais do automobilismo: A partir de 1934, os alemáns deixaron de pintar os seus autos, presuntamente logo de que un Mercedes-Benz W25 correra sen pintar nun esforzo para reducir o peso. Pronto, nos medios, o metal sen pintar deu aos vehículos alemáns o alcume de "Silver Arrows".
miniatura|200px | 1923 auto de carreiras "bagoa" de Karl Benz Os coches franceses dominaron (liderados por Bugatti, incluíndo tamén Delage e Delahaye) ata finais de 1920, cando os italianos (Alfa Romeo e Maserati ) comezaron a derrotar aos coches franceses regularmente. Nese momento, a enxeñería alemá deseñaba vehículos de carreira únicos como se ve na foto de aquí co aerodinámico Benz con forma de "bágoa", presentado no Gran Premio de Europa de 1923 en Monza por Karl Benz.
En outubro de 1923, a idea dun campionato de automóbiles debateuse na conferencia anual de outono do AIACR (Asociación Internacional de Automóbil Clubs Reconnus) en París. A discusión centrouse no aumento do interese nas carreiras dos fabricantes e a celebración do primeiro Gran Premio de Europa en Monza en 1923: O primeiro Campionato do Mundo tivo lugar en 1925, pero era só para os fabricantes, constaba de catro carreiras de polo menos 800 km. de lonxitude. As carreiras que formaron o primeiro campionato de construtores foron as 500 Millas de Indianápolis, o Gran Premio de Europa, e os Grandes Premios francés e italiano. O Campionato de Europa de pilotos, que incluía os principais Grandes Premios de varios países (chamados Grandes Epreuves) foi creado en 1935, e disputouse todos os anos ata o estalido da segunda guerra mundial en 1939.
Os anos da posguerra e a Fórmula Un
Temas relacionados: Fórmula 1, Historia da Fórmula Un
Reguengo, Suevos, A Baña
Reguengo é un lugar da parroquia de Suevos no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 36 habitantes no ano 2015 segundo datos do INE,, dos cales 18 eran homes e 18 eran mulleres. No 2010 tiña 38 habitantes: 19 homes e 19 mulleres
Antecedentes da Fórmula 1
Os anos da posguerra e a Fórmula Un
En 1946, logo da Segunda Guerra Mundial, leváronse a cabo só catro carreiras de Gran Premio. As regras para os Grandes Premios do Campionato Mundial establecéranse antes da Segunda Guerra Mundial, pero pasaron varios anos, ata 1947, cando o vello AIACR reorganizouse como a Federación Internacional do Automóbil ou "FIA", para abreviar. Con sede en París, a finais da tempada de 1949 anunciouse que para uniríanse varios Grandes Premios nacionais de Fórmula 1 para crear un Campionato Mundial para pilotos, aínda que debido ás dificultades económicas os anos  e  eran en realidade unha competición de autos de Fórmula 2. Foi establecido un sistema de puntos e a un total de sete carreiras concedéuselles a condición de campionato, incluíndo as 500 Millas de Indianápolis. A primeira carreira do Campionato do Mundo celebrouse o 13 de maio en Silverstone no Reino Unido.
Unha vez máis, os italianos fixérono ben nestas primeiras carreiras do Mundial, tanto os fabricantes como os pilotos. O primeiro campión do mundo foi Giuseppe Farina, pilotando un Alfa Romeo. Ferrari apareceu na segunda carreira do Campionato do Mundo, en Mónaco, e ten a distinción de ser o único fabricante en competir a través de toda a historia do Campionato do Mundo, aínda están competindo no 2014.
1930-1939
Para carreiras durante a Segunda Guerra Mundial, ver Tempada de Grandes Premios de 1940 a 1945.
Pilotos de Grandes Premios
Pilotos notables da época dos Grandes Premios incluídas algunhas mulleres que competiron por igual cos homes:
Campionatos
Desde 1925, o AIACR e despois a FIA organizan os campionatos do mundo e europeos para os fabricantes de Gran Premio, pilotos e construtores:
Francisco Sebio
Francisco Eugenio Sebio Peña é un mestre, sindicalista e político galego.
OraQuick
miniatura|Utilización do test Oraquick
Francisco Sebio
Traxectoria
Militante da UPG e membro da INTG. Foi expulsado da UPG en 1982. Integrouse na Confederación Xeral de Traballadores Galegos, foi membro do consello de redacción de Adiante. Militou na FPG. Despois integróuse na CIG, que abandonou en febreiro de 1999, e integóuse na CUT. Nas eleccións xerais de 2015 encabezou a candidatura de Comunistas da Galiza pola Coruña, volveu encabezar a lista nas eleccións autonómicas de 2016 e tamén nas xerais de abril de 2019. Foi mestre no CPI de San Vicente da Baña, no CPI de Pontecesures, no CPI Camiño de Santiago do Pino, e profesor no IES de Valga.
Antonio Dorado
Antonio Dorado Fidalgo, nado en Outeiro (Sanguñedo, Verea) en 1929 e finado en Ourense o 22 de xaneiro de 2021, foi un mestre, comerciante e político galego independente, alcalde de Verea dende 1979 ata 1987. Foi o primeiro alcalde do período democrático tras a transición democrática.
OraQuick
OraQuick é un test desenvolvido pola empresa Orasure que se emprega para detectar a presenza do virus de inmunodeficiencia humana, axente causante da SIDA. Para realizar a proba tómase unha mostra de fluído oral mediante un bastonciño e mestúrase cun reactivo, obtendo o resultado en 20 minutos. Este test serve para detectar o virus VIH dos tipos 1 e 2, é o primeiro que foi autorizado pola Axencia Estadounidense do Medicamento (FDA) para o seu emprego a nivel doméstico. En caso de resultado positivo, é necesario acudir a un médico, para que confirme o caso coa realización nun laboratorio de análises clínicas doutra proba confirmatoria cunha mostra de sangue (ELISA ou Western blot). No caso de que o resultado sexa negativo, a seguridade non é total pois nalgunhas ocasións pode existir un falso negativo. Nos estudos realizados pola empresa fabricante, a sensibilidade da proba foi do 97.9% e a especificidade do 99.79%.
Antonio Dorado
Traxectoria vital
Residiu a meirande parte da súa vida no lugar de Sanguñedo da parroquia homónima. Estudou o bacharelato en Celanova e aprobou o exame en Ourense. Despois dos seus estudos, fixo o servizo militar na Coruña, como sarxento no Exército de Terra de España. Ao rematar o servizo volveu a súa aldea natal onde exerceu de mestre por setecentas pesetas ao mes. Casou con vinte e seis anos na parroquia de Rairiz de Veiga. Posteriormente emigrou só a Venezuela para exercer de mestre nos Salesianos durante tres anos, grazas a isto comezou a enviar diñeiro a Galicia para a súa muller e máis a súa nai. Co aforrado durante este período alugou un posto no mercado de Valencia, reconverténdose en comerciante, actividade a que se dedicou durante catro anos. Volveu a Galicia tras sete anos na emigración, fíxoo polo porto de Vigo onde o esperaba a súa muller Mercedes e o seu fillo máis vello Jose Antonio. Cando chegou á súa terra investiu o gañado en abrir un ultramarinos e máis un bar coa súa muller en Sanguñedo, negocio que foi rexentado por ambos ata a súa xubilación.
Traxectoria política
Concelleiro en Verea, en 1979 encabezou a lista independente nas primeiras eleccións democráticas e foi elixido alcalde con maioría de sete concelleiros. Nas eleccións municipais de 1983 encabezou de novo a candidatura independente e repetiu a alcaldía de Verea, de novo con sete concelleiros. Foi sucedido en 1987 por Manuel Nieto Rivero do PSdeG-PSOE tras non ser capaz de acadar a maioría absoluta por un só voto ao presentarse pola lista de Coalición Galega, unha diferenza que foi decisiva para deixalo sen o concelleiro necesario. Os pactos entre as restantes forzas políticas nomearon o seu sucesor, a pesar de que obtivera soamente dous concelleiros. Posteriormente uniuse á formación Centristas de Galicia de Vitorino Núñez. En canto colleu o bastón de mando a súa primeira medida foi a loita contra a pobreza no Concello. Empregaba diñeiro do concello para axudar aos máis necesitados e que puideran arranxar os papeis das axudas de beneficencia. A súa obra principal como alcalde foi o asfaltado dos camiños máis transitados, converténdoos en estradas, en tempos en que era a propia veciñanza a que facían o traballo co material facilitado polo Concello. Tamén se abriron moitos camiños de monte. Fomentou a práctica do fútbol, preparando campos nalgunhas aldeas e que, aínda que hoxe caeron no abandono, no pasado eran un lugar de lecer e reunión para a mocidade local.
OraQuick
Principio
O Test de Anticorpos Rapid HIV-1/2 OraQuick ADVANCE é un inmunoensaio cualitativo dun só uso que se pode comprar sen receita médica. O kit de proba contén un bastoncillo de proba que recolle fluídos orais que conteñen anticorpos para VIH-1 e VIH-2 das enxivas do usuario. A mostra está recollido nun tubo de ensaio e mestúrase con solución de desenvolvemento tamponado. A mestura percorre a tira de proba e os resultados aparecen despois de 20-40 minutos. A liña C indica que a mestura está migrando adecuadamente a tira de proba e funciona correctamente. A liña T contén antíxenos inmobilizados nunha membrana de nitrocelulosa á que poden reaccionar os anticorpos contra o VIH.
Se aparece unha liña C escura, entón o test está funcionando. Os resultados son negativos se só hai unha liña C. Os resultados son positivos se aparecen tanto unha liña C como unha liña T. Un resultado positivo non indica necesariamente o estado do VIH, hai que facer unha proba de seguimento nunha cun médico para confirmar os resultados da proba.
Advertencias
Posto que os anticorpos contra o VIH tardan algún tempo en formarse, unha proba de anticorpos contra o virus non dará resultados positivos inmediatamente despois de que a persoa se infecte. A demora habitual oscila entre 14 e 21 días, pero varía en cada caso concreto. Case todas as persoas infectadas polo VIH terán anticorpos detectables ó cabo de entre 3 e 6 meses de producirse o contacto que provocou a infección.
Liga española de balonmán feminina
A Liga española de balonmano femenino ou Liga ABF é a máxima categoría de balonmán feminino no Estado español. Esta competición celébrase dende a tempada 1952-53, aínda que entre 1956 e 1960 non se disputou. Ata a tempada 1982-83 esta categoría era denominada Primera División, pasando daquela a chamarse División de Honra, e de xeito máis recente, a denominación actual de Liga ABF (Asociación de Balonmán Feminino).
Historial
A partir da tempada 1992-93, o Club BM Íber pasou a denominarse Club C. BM Mar Valencia, e na actualidade é denominado Balonmano Mar Sagunto.
Patricia Bath
Patricia Era Bath, nada o 4 de novembro de 1942 en Harlem (Manhattan, Nova York) e finada en San Francisco o 30 de maio de 2019, foi unha oftalmóloga, inventora, humanista e académica estadounidense. Foi a primeira muller membro do Jules Stein Eye Institute, e a primeira muller en dirixir un programa de posgrao en oftalmoloxía, e primeira muller elixida empregada honoraria do Centro Médico UCLA (honra outorgada despois da súa xubilación). Bath foi a primeira persoa negra residente en oftalmoloxía na Universidade de Nova York onde exerceu entre 1970 e 1973. Foi tamén a primeira muller negra exercendo como cirurxiá no Centro Médico UCLA.
Bath foi a primeira doutora afroamericana en recibir unha patente con propósito médico. Era titular de catro patentes, tamén fundou varios organismos, sen ánimo de lucro, para a prevención da cegueira, en Washington, D.C. Entre os seus inventos, destaca por ser a creadora do Laserphaco Probe, un instrumento para o tratamento láser de cataratas. = Traxectoria =
Formación e primeiros anos
Bath era filla de Rupert e Gladys Bath. O seu pai era un inmigrante de Trindade, columnista, mariño mercante e o primeiro home negro que traballou para o Metro da Cidade da Nova York como maquinista. O seu pai inspirou o seu amor pola cultura e animouna a explorar culturas diferentes. A súa nai descendía de escravos africanos. Decidiu ser ama de casa mentres os seus fillos eran pequenos, e máis tarde dedicouse ao servizo doméstico para axudar a financiar a súa educación. Bath asistiu a o Instituto Charles Evans Hughes onde destacou rapidamente, obtendo o seu diploma en só dous anos e medio.
Inspirándose nas obras en medicamento de Albert Schweitzer, Bath solicitou e gañou unha Bolsa da National Science Foundation (NSF; Fundación Nacional de Ciencia) mentres asistía ao instituto; isto levouna a un proxecto de investigación na Universidade Yeshiva e o Hospital Central de Harlem que estudaba as conexións entre cancro, nutrición e tensión. Ela creou unha ecuación matemática para predicir o crecemento das células polo que, o doutor Robert O. Bernard, responsable do programa de investigación, ao se decatar da importancia dos seus achados, publicou a ecuación nun artigo científico. En 1960, sendo aínda adolescente, gañou o "Premio ao Mérito" da revista Mademoiselle pola súa contribución ao proxecto.
Tras graduarse, volveu en 1968 a Nova York, onde foi interna no Hospital Central de Harlem, posteriormente servindo como especialista na Universidade de Columbia. Viaxou a Iugoslavia en 1967 para estudar a saúde infantil, observando que a práctica de coidado de ollo era desigual entre minorías raciais e a poboación pobre; posteriormente percibiu a maior incidencia cegueira entre os seus pacientes negros e pobres. Decidiu que abordaría este asunto, e persuadiu aos seus profesores de Columbia para operar a pacientes cegos, sen cargo, no Hospital Central de Harlem, o cal non ofrecera até entón cirurxía ocular. Bath foi pioneira en todo o mundo na disciplina de "oftalmoloxía comunitaria", desenvolvida por voluntarios, que facilita os coidados oculares necesarios ás poboacións desfavorecidas.
Carreira
Despois de completar a súa educación, Bath exerceu brevemente como profesora axudante no Instituto ocular Jules Stein, en UCLA e na Universidade de Medicamento e Ciencia Charles R. Drew antes de ser a primeira muller na facultade do Instituto do Ollo. En 1978, Bath cofundou con outros tres médicos o American Institute for the Prevention of Blindness (en galego, Instituto Americano para a Prevención de Cegueira), do cal foi presidenta.
En 1983, Bath fue nomeada presidenta do Programa de Residencia de Oftalmoloxía KING-DREW de UCLA, do que foi unha das cofundadoras e se converteu na primeira muller nos Estados Unidos en dirixir un programa de residencia en oftalmoloxía.
María Manuela
María Manuela Díaz Orjales, chamada María Manuela, nada en Ferrol en 1945, é unha cantante e pintora galega.
Patricia Bath
Carreira
En 1986, Bath decidiu tomar un ano sabático das responsabilidades clínicas e administrativas e concentrarse na investigación. Renunciou ao seu posto de presidentea de oftalmoloxía e marchou como profesora visitante a centros de excelencia de Francia, Inglaterra e Alemaña. En Francia, traballou como profesora visitante no Rothschilde Eye Institute of Paris coa directora, Daniele Aron-Rosa (tamñen unha investigadora pioneira en láser e oftalmoloxía). En Inglaterra, traballou co profesor Emmony no Loughborough Institute of Technology; e en Alemaña, foi profesora visitante na Universidade Libre de Berlín.
En 1993, retirouse de UCLA, que posteriormente a nomeou como primeira muller do seu persoal honorífico.
María Manuela
Traxectoria
Comezou a súa carreira musical en solitario, coa gravación dun sinxelo en 1974, que incluía as cancións Pedro Chosco -poema musicado da poeta Ana Caxiao- e Ana Mariña. O seu primeiro longa duración foi ao ano seguinte, Cantigas ao meu xeito.
Casada dende 1968 co tamén músico Miguel Tranquilo, formou parella musical con el e gravou seis LPs máis, outros dous no ano 1977, Idioma Meu e Panxoliñas, e no ano 1979 Cantigas para nenos e neneiros. Máis tarde no ano 1982 gravou o disco Ergueremo-la espranza. Máis adiante colaboraron coa peza A mulata Coromoto nun disco dedicado ao poeta Celso Emilio Ferreiro no ano 1989. Nos primeiros anos 90 tiraron do prelo dous álbums máis, Barco na Alba, que incluía dúas pezas compostas pola propia María Manuela sobre cantigas medievais, e mais Imos cantar xuntos, disco de música infantil realizado en colaboración co grupo Ledicia do colexio Manuel Masdías de Caranza.
Patricia Bath
Carreira
Exerceu como profesora de Oftalmoloxía na Escola Universitaria de Medicina Howard e como profesora de Telemedicina e Oftalmoloxía na Universidade St. Georges.
Bath impartiu conferencias internacionalmente e foi autora de máis de 100 artigos científicos.
María Manuela
Traxectoria
No ano 1999, logo do falecemento do seu home no mes de setembro de 1998, continuou a súa carreira en solitario cun CD dedicado ao seu home, Para Miguel. Colaborou no ano 2003 na gravación do disco-libro Sempre Mar do colectivo Burla Negra, integrado no movemento cidadán Nunca Máis.
O Concello de Ferrol inclúe no seu rueiro a Rúa de Manuela e Miguel no barrio obreiro de Recimil. miniatura|Rúa de Manuela e Miguel en Ferrol
Como pintora, ten unha longa traxectoria nunha creación colorista e expresionista, fundamentalmente na pintura ao óleo e como debuxante. Expuxo nas salas de Caixa Galicia en Ferrol e Santiago de Compostela, no Círculo Mercantil de Vigo e no Forum des Arts de Lorient e en numerosos lugares ao longo da xeografía galega, española e europea.
Patricia Bath
Inventos
Bath foi titular de catro patentes nos Estados Unidos. En 1981, concibiu a sonda Laserphaco, un dispositivo médico que mellora o uso do láser para eliminar cataratas, e "para ablación e extracción de lentes para catarata". O dispositivo completouse en 1986, despois de que Bath investigase en láseres en Berlín, e patentouno en 1988, converténdoa na primeira afroamericana en recibir unha patente para uso médico. O dispositivo —que disolve a catarata cun láser rapidamente e case sen dor, irriga e limpa o ollo e permite a fácil inserción dunha nova lente— utilízase internacionalmente para tratar esta doenza. Bath continuou mellorando o dispositivo e restaurou con éxito a visión de persoas incapacitadas durante décadas.
Tres do catro patentes de Bath están relacionadas coa sonda Laserphaco. En 2000, foille concedida unha patente por un método ideado para utilizar a tecnoloxía de ultrasóns no tratamento das cataratas.
Recoñecementos
Bath recibiu honras de dúas das súas universidades. O Hunter College colocouna o seu na súa "sala da fama" en 1988 e a Universidade Howard nomeouna "Pioneira da Universidade Howard na Academia de Medicina" en 1993. Publicouse un libro ilustrado sobre a súa vida e o traballo en ciencia estivo publicado en 2017, que foi citado tanto pola Asociación Nacional de Profesores de Ciencia e como pola lista da biblioteca Pública de Chicago dos mellores libros infantís do ano.
Morte
Bath finou o 30 de maio de 2019, no centro médico da Universidade de California, en San Francisco por mor dunhas complicacións provocadas por un cancro. Tiña 76 anos.
María Manuela
Traxectoria
Forma parte do colectivo de pintores ARGA.
O 4 de decembro de 2008, coincidindo os 35 anos da súa carreira musical, o Concello de Ferrol organizou unha homenaxe de recoñecemento ao seu valor artístico como cantante, pintora e defensora da lingua galega. Minutos antes da gala, suliñaba que entre outros moitos poetas de inspiración, para Miguel e ela, "Manuel María e Ana Caxiao foron sempre os nosos referentes".
Participación, con cinco cadros, xunto a outras sete artistas galegas, no proxecto da Catedrática da lingua e literatura galega Aurora Marco, ELAS, un libro e exposición no que se reivindica o papel das mulleres na sociedade galega, publicado no ano 2015.
Recoñecemento
Foi homenaxeada en 2020 co premio honorífico dos Premios Martín Códax da Música.
Vida persoal
Un dos seus fillos, Xurxo Varela, tamén é músico, mentres que Miguel Anxo Varela é pintor.
Engráulidos
A dos engráulidos (Engraulidae) é unha familia da orde dos clupeiformes que comprende numerosas especies de peixes denominados comunmente bocareus ou bocartes.
Características
miniatura|300px|esquerda|[[Cardume de bocareus.]]
Hábitat e distribución
Aínda que as especies da familia son moitas e están amplamente distribuídas, na zona mediterránea e na costa europea do océano Atlántico a pesca excesiva levou a unha sensíbel diminución das poboacións de Engraulis encrasicholus nos últimos vinte anos. O alarmante descenso de capturas na campaña do 2005 obrigou á Unión Europea a decretar un paro biolóxico no mar Cantábrico.
Varias especies de engráulidos, en especial Engraulis ringens (unha anchoveta), habitan a franxa de augas frías da corrente de Humboldt. Os seus límites xeográficos abarcan os litorais peruano e chileno entre os 3° 30' e os 37° S. Nesta zona distínguense dous stocks: o norte-centro do Perú, entre os 3° 30' e os 16° S, onde se rexistran as maiores concentracións, e o stock sur Perú-norte Chile, entre os 16° e os 24°. Debido a que estes peixes se desprazan de norte a sur no seu proceso de crecemento, no norte peruano védase regularmente a súa captura (o que non sucede na zona sur).
Descrición
A familia foi descrita en 1861 polo ictiólogo e paleontólogo estadounidense Theodore Nicholas Gill.
Etimoloxía
O nome científico Engraulidae está formado normalmente sobre a raíz do nome do se xénero tipo, Engraulis, coa adición da desinencia do latín científico -ĭdae, propio das familias de animais.
Clasificación
Segundo o Sistema Integrado de Información Taxonómica (SIIT), e mais o Fossilworks, a familia divídese en dúas subfamilias, que comprenden en total os seguintes 15 xéneros:
miniatura|180px|[[Thryssa baelama.]] miniatura|180px|[[Anchoa hepsetus.]] miniatura|180px|[[Engraulis japonicus.]]
Porén, segundo o World Register of Marine Species (WoRMS) a familia comprende os seguintes 22 xéneros (sen distinguir subfamilias):
Utilidade
Moitas das especies son de grande importancia comercial, empregándose como alimento, para a fabricación de fariña de peixe, e tamén se utilizan como carnada. miniatura|220px|[[Pizza con anchoas e alcaparras.]] miniatura|220px|[[Tapa de boquerones en vinagre.]]
Cómpre salientar que a fariña de peixe é o principal produto pesqueiro de exportación tanto do Perú como de Chile, países que producen o 70 % do total mundial.
Consumo humano
Os bocareus de varias especies, en particular Engraulis encrasicolus e Engraulis mordax, péscanse activamente para consumo humano. A primeira das especies ten unha grande importancia comercial. Péscase nas partes norte e ecuatorial do océano Atlántico centrooriental. As capturas europeas e da África occidental oscilan anualmente entre as 200 000 e as 300 000 t.
A segunda péscase principalmente en México na zona de pesca FAO 77, onde sa capturan anualmente de 10 000 a 50 000 t, mediante redes de cerco principalmente. Transfórmase sobre todo en fariña de peixe, e tamén se utilza como cardada para atúns e outros peixes e, ocasionalmente, en conserva para consumo humano.
É corrente a preparación da primeira das especies anteditas en semiconserva baixo o nome de anchoas, para o que o peixe se limpa, salga e se presenta en aceite; nesta presentación forman parte de numerosos pratos, entre eles a ensalada César, varias salsas de peixe —a nước mắm vietnamita, a nam pla (น้ำปลา) tailandesa, a yúlù (魚露) chinesa e as shottsuru, ishiru e ikanago-jōyu xaponesas, ademais da salsa Worcestershire occidental—, sendo a anchoa un dos máis frecuentes ingredientes das pizzas.
Nos países do sueste asiático, os engráulidos secos son coñecidos como «ikan bilis», «setipinna taty», ou en Indonesia «ikan teri» («ikan» é a palabra malaia para peixe), ou «dilis» en Filipinas.
En Galicia
Das numerosísimas especies de engráulidos, só o coñecidísimo bocareu aparece citado por Rodríguez Villanueva e Vázquez, no tomo III da súa obra Peixes do mar de Galicia
Antifonte o orador
Traxectoria
Fillo dun aristócrata e sofista ateniense, aprende a arte oratoria do seu pai e comeza unha carreira de logógrafo e sofista, fundou unha escola de retórica en Atenas, Tucídides foi un dos seus alumnos. Participou na revolución oligárquica dos Catrocentos no 411 a.C., á caída do réxime, 410 a.C., xulgárono por traizón, e a pesar do seu discurso apaixonado de defensa, condenárono a beber cegude.
Fórmula Abierta
Fórmula Abierta foi un grupo musical que xurdiu da primeira edición do concurso Operación Triunfo, formado polos catro primeiros participantes que abandonaron a academia: Geno Machado, Mireia Montávez, Javián Antón e Àlex Casademunt.
Traxectoria
Inicialmente, cando foron presentados, eran cinco. Ademais de Geno, Mireia, Javián e Àlex estaba xunto a eles outro compañeiro de Operación Triunfo, Juan Camus, co que realizaron varias actuacións. Antes da gravación do primeiro disco, Juan abandonou a formación para seguir en solitario.
En 2002 lanzaron o seu primeiro disco, Aún hay más, que chegou a ser disco de platino. Despois do éxito, Àlex Casademunt abandonou o grupo para empezar a súa carreira en solitario. No segundo disco, La verdad, publicado en 2003, Àlex foi substituído por Miguel Ángel Silva, concursante da segunda edición de OT. En 2004 lanzaron o seu terceiro disco, Fórmula 04.
As súas cancións tiveron un grande éxito e Te quiero más e Hello my friends foron cancións do verán. Ademais foron habituais en anuncios de televisión.
Despois de compartir grupo, Mireia e Miguel Ángel casaron e tiveron dous fillos en común.
Liga Nacional de Fútbol Sala
A Liga Nacional de Fútbol Sala, ou LNFS, é unha asociación deportiva integrada polos clubs que participan nas competicións profesionais de fútbol sala en España. Foi fundada en 1989, e a súa misión principal é organizar os torneos de liga de Primeira División e Segunda División, así como a Copa de España e a Supercopa de España. Dende o ano 2010 tamén organiza a Copa do Rei a medias coa RFEF. As divisións inferiores (dende a Segunda División B para abaixo) non son competencia da LNFS, senón do Comité Nacional de Fútbol Sala, que forma parte da Real Federación Española de Fútbol.
Dende 2009 está presidida por Javier Lozano Cid.
Antecedentes
Antes da creación do campionato profesional, os distintos equipos de fútbol sala disputaban torneos adscritos a dúas federacións: a Real Federación Española de Fútbol (RFEF) e a Federación Española de Fútbol Sala (FEFS). Todos eses torneos foron considerados non oficiais posteriormente.
O Consello Superior de Deportes intermediou para que ambas partes chegasen a un acordo, que supuxo a creación dun campionato de liga profesional que reunise ós clubs de ambas federacións. Dito torneo constaría dunha División de Honra con 4 grupos de 12 equipos, e dunha Primeira Nacional que reuniría a máis de 100 equipos de toda España. A creación da Liga Nacional de Fútbol Sala foi aprobada o 28 de agosto de 1989, e a primeira xornada do novo campionato levouse a cabo o 30 de setembro dese mesmo ano, coa aprobación do CSD e da RFEF. O primeiro presidente da LNFS foi Aurelio Gómez Araujo.
O Coído, Brexo, Cambre
O Coído é un lugar da parroquia de Brexo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña.
Efecto 2000
O efecto 2000 é o termo empregado para denominar a un bug ou erro de software que estaría causado pola omisión da centuria no díxito correspondente ó ano para a almacenaxe de datas. Esta práctica tiña como obxectivo economizar memoria, asumindo que o software só funcionaría durante os anos que comenzaran con 19.
Características
A hipótese do efecto 2000 presumía que despois do 31 de decembro de 1999 os sistemas informáticos contabilizarían as datas considerando que o 1 de xaneiro do 2000 sería o 1 de xaneiro de 1900.
Na predición dos efectos que este erro de software podería ter considerábanse os seguintes posibles:
Ó aproximarse o ano 2000 xurdiron moitos rumores sobre os problemas que este efecto 2000 provocaría. Falábase de catástrofes económicas e dun eventual colapso dos sistemas informáticos. As intervencións nos sistemas encamiñadas a corrixir estes posibles efectos tivo un custo elevadísimo en termos económicos, sen contar outros custos relacionados.
Casos relacionados
Existen outros erros de software similares, relacionados coa representación de datas:
Lalín, Lalín
Santa María das Dores de Lalín é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2011 tiña 10.462 habitantes (5.129 mulleres e 5.333 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 7.702 habitantes.
Historia
A parroquia de Santa María das Dores de Lalín foi creada na reforma parroquial de 1890, coa fusión da antiga parroquia de San Martiño de Lalín e parte da de San Cristovo da Pena (quedando a outra parte como a nova parroquia de Xaxán). Nesta reforma Santa María de Donramiro deixou de ser parroquia e pasou a ser anexo de Lalín.
En principio a igrexa parroquial era unha capela situada na actual localización da estatua a Loriga. A comezos do século XX iniciáronse as obras para a construción dunha nova igrexa parroquial, no centro da vila, que foi inaugurada en 1919.
Patrimonio
A antiga igrexa parroquial era a igrexa de San Martiño, de estilo románico do século XII, construída no lugar onde desde o 980 existía un mosteiro. Cando comezou a construírse a nova igrexa parroquial, este templo, un pouco afastado da poboación, estivo a piques de se derrubar pero a oposición dos veciños impediuno.
Demografía
A poboación de Lalín medra a un ritmo considerable dende finais da década dos noventa:
Mario Álvarez Fernández
Mario Álvarez Fernández, nado en Oviedo o 19 de novembro de 1985, é un cantante español, gañador da edición do concurso Operación Triunfo de 2009.
Traxectoria
Lanzou ao mercado tres discos en solitario. Desde 2016 forma parte da Orquestra Panorama.
Muselina
miniatura|[[María Antonieta de Austria|María Antonieta en traxe de muselina (retrato de 1793).]] A muselina é unha tea fina de algodón orixinaria de Mosul (Iraq). Este termo utilízase tamén en cociña, por extensión, referíndose a unha salsa de patacas, chocolate ou outros ingredientes, convertidos nun puré moi fino e suave.
Historia
Procedente da India, apareceu en Europa no século XIII, primeiro en seda e máis tarde en algodón. A pesar das prohibicións de importación e ás facilidades dadas á industria para a súa fabricación, será necesario esperar ao século XIX para que a confección da muselina se desenvolva en Europa.
Usos
Os vestidos da muselina, postos de moda, crearon unha nova industria. A muselina é un tecido fino, transparente e vaporoso. Técese con fíos finos e retortos, non moi tupidos, empregando algodón, seda, la viscosa ou fíos sintéticos. Utilízase xeralmente para o vestiario teatral e para a decoración das xanelas.
Cornelius A. Smith
Cornelius Alvin Smith, nado o 7 de abril de 1937,   é o Gobernador Xeral das Bahamas dende 2019.
Traxectoria
Foi embaixador nos Estados Unidos dende 2008. Tamén foi Ministro de Transportes e Aviación das Bahamas. En 2018, xurou o cargo como vicegobernador xeral e en xuño de 2019 anunciouse que substituiría a Marguerite Pindling como Gobernador Xeral das Bahamas. Tomou posesión do cargo o 28 de xuño.
Montalegre (homónimos)
O topónimo Montalegre pode referirse a:
Copa do Rei de fútbol 2001/02
A Copa do Rei de fútbol 2001–02 foi a edición número 98 da Copa do Rei de España. Disputouse coa participación de 80 equipos pertencentes ás divisións Primeira, Segunda, Segunda B e Terceira, fóra dos equipos filiais que xogasen en devanditas categorías.
Rolda preliminar
Nesta rolda preliminar participaron unicamente os equipos de Segunda B e Terceira división clasificados (22 e 12 equipos respectivamente), salvo os exentos por sorteo: Cultural Leonesa, Getafe CF, SD Compostela e UE Lleida, todos eles de Segunda B). A eliminatoria estivo composta por 17 encontros e xogouse a dobre partido os días 5/6 de setembro de 2001 (ida) e 19/20 de setembro de 2001 (volta).
Clubs exentos: Cultural Leonesa, Getafe CF, SD Compostela e UE Lleida.
1ª Rolda (1/32 de final)
Nesta primeiro rolda participaron todos os clubs de Primeira e Segunda división (42 equipos), máis os clubs de Segunda B e Terceira (19 e 1 equipos respectivamente) clasificados da rolda preliminar salvo o CD Toledo (exento por sorteo). A eliminatoria composta por 31 encontros decidiuse a partido único, xogado no campo do equipo máis débil (segundo categoría) e disputado os días 9, 10 e 11 de outubro e 7 de novembro de 2001. Os partidos xogados en novembro aprazáronse no seu día por coincidir con partidos da Liga de Campións que á súa vez foran aprazados polos ataques do 11 de setembro.
Pedras de Jelling
A designación pedras de Jelling refírese a dúas pedras rúnicas que se atoparon na localidade de Jelling, en Dinamarca.
La Figuera
La Figuera é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Priorat. A extensión do termo municipal é de 18.75 km2, e predomina o cultivo da vide e da oliveira.
Pedras de Jelling
miniatura|esquerda|220px|As pedras vistas dende atrás.
A Veiga
dereita|miniatura|Igrexa parroquial. dereita|miniatura|Casa cuartel da Garda Civil. dereita|miniatura|Vista da vila, co río Xares ao fondo.
Pedras de Jelling
En 1994, pasaron a formar parte da lista do patrimonio da humanidade, da Unesco, xunto coa igrexa e os montes veciños, onde se atopan os túmulos do rei Gorm o vello de Dinamarca e da súa dona, Thyra. Este patrimonio constitúe un exemplo notable da transición da era pagá cara a era cristiá en Dinamarca.
Ademais de inscricións rúnicas, unha das pedras posúe unha mestura de motivos pagáns e cristiáns debido á presenza dun Cristo.
A pedra grande de Jelling
A pedra grande de Jelling é unha pedra rúnica erixida por Harald I de Dinamarca no ano 965, en Jelling, Dinamarca.
miniatura|Inscricións na pedra grande.
Esta pedra é considerada a certificación do nacemento de Dinamarca.
A pedra pequena de Jelling
Ao lado da pedra grande, atópase a pedra pequena de Jelling, erixida por Gorm o Vello, no ano 955.
Na inscrición pódese ler o seguinte:
kurmr kunukr karthi kubl  thusi aft     thurui    kunu  sina tanmakar    but Gorm konge  gjorde kumler disse efter   Thyra     kone  sin  danmarks    bod Gorm rei    fixo   erguer esta na honra de Thyra dona súa da Dinamarca homenaxe
miniatura|Frente da pedra pequena miniatura|esquerda|Costas da pedra pequena
Esta pedra constitúe a referencia máis antiga ao nome de Dinamarca dentro das súas fronteiras. O nome aparece 75 anos antes, en referencias doutros países.
O significado das últimas palabras "danmarks bod" é incerto, sen saberse exactamente se fan referencia a Gorm ou a Thyra.
A pedra foi colocada orixinalmente entre os montes onde se atopaban as sepulturas de Gorm e Thyra, existindo referencias do século XVII que indican que se colocou xunto á porta da igrexa, onde se atopa na actualidade.
Copa do Rei de fútbol 2001/02
Fase final
A fase final consistiu en 3 roldas eliminatorias a dobre partido con sorteo puro entre os sobreviventes da rolda anterior. Os dous últimos contendentes xogaron a final o 6 de marzo de 2002.
Outeiro, Sanguñedo, Verea
Outeiro é un lugar da parroquia de Sanguñedo, no concello ourensán de Verea na comarca da Terra de Celanova. Tiña dez habitantes no ano 2020, dos cales sete eran homes e tres eran mulleres.
Copa do Rei de fútbol 2001/02
Oitavos de final
A cuarta rolda do torneo disputárona os 16 vencedores de dezaseisavos de final. A eliminatoria xogouse a dobre partido os días 12 de decembro (ida) e 18 e 19 de decembro de 2001 (volta).
Outeiro, Sanguñedo, Verea
Xeografía
O lugar dista da capital do concello 5,3 quilómetros pola estrada OU-0206.
Copa do Rei de fútbol 2001/02
Cuartos de final
A quinta rolda do torneo disputárona os 8 vencedores de oitavos de final. A eliminatoria xogouse a dobre partido os días 9 de xaneiro (ida) e 16 de xaneiro de 2002 (volta).
Outeiro, Sanguñedo, Verea
Xeografía
A aldea sitúase preto do alto do monte de Outeiro. Preto do lugar pasa o regato de Balín e o regato de Sanguñedo. No monte de Outeiro nace o regato de Quintela.
Copa do Rei de fútbol 2001/02
Semifinais
A sexta rolda do torneo disputárona os 4 vencedores de cuartos de final. A eliminatoria xogouse a dobre partido os días 23 de xaneiro (ida) e 30 de xaneiro de 2002 (volta).
Víctor Castro Soto
Víctor Castro Soto, nado en Lugo o 12 de abril de 1839 e finado na mesma cidade o 15 de maio de 1903, foi un xornalista galego.
Outeiro, Sanguñedo, Verea
Toponimia
Outeiro ven do latín altariu(m) , altar elevado ou calquiera cousa illada e elevada.
Copa do Rei de fútbol 2001/02
Final
A sétima e última rolda do torneo foi disputada polo Real Madrid e o Deportivo da Coruña. A final xogouse a partido único, no Santiago Bernabéu con motivo do Centenario do equipo branco, o día 6 de marzo de 2002. O Deportivo consagrouse gañando 1 a 2 e logrou a súa segunda Copa do Rei.
A Veiga
Xeografía
O concello pertence ó partido xudicial do Barco, e á diocese de Astorga, arciprestado da Veiga. Limita ao norte co Barco de Valdeorras, Carballeda de Valdeorras e Petín, ao sur con Viana do Bolo, ao leste coa provincia de Zamora e ao oeste co Bolo.
Víctor Castro Soto
Traxectoria
Fillo de Juan Rodríguez de Castro. Empregado na Intervención de Facenda da provincia de Lugo. Traballou en El Buscapié, do que foi redactor até 1881. Posteriormente foi redactor de El Eco de Galicia, onde utilizou o pseudónimo Claridades, e dende 1892 dirixiu o xornal, ata que foi substituído por Emilio Tapia Rivas en 1898.
Vida persoal
Casou con Rita Somoza Arias, e foi pai de Concepción, Salvador, Víctor, Rita, Victorino e José Castro Somoza.
A Veiga
Xeografía
É o concello máis amplo da provincia, con 291 km², e unha altitude media de 1024 metros. No concello atópase a maior altitude de Galicia: o pico de Pena Trevinca, de 2127 metros.
A súa xeografía pode dividirse en tres zonas diferenciadas:
As terras intermedias están compostas por rochas graníticas hercianas, de 1000 a 1200 metros de altitude. Nelas aséntanse a maior parte dos núcleos habitados, ademais da serra de San Lourenzo.
As terras baixas, con altitudes inferiores aos 1000 metros, coinciden co leito do río Xares e a liña de falla que vai dende O Barco até Quintela de Edroso (Viana do Bolo). A rede hidrográfica é abundante, debido á copiosa pluviometría do municipio. Os principais cursos son os dos ríos Corzos, Xares e Requeixo, e os restantes son regatos con moita pendente, moi rápidos e de gran poder erosivo, dando lugar a estreitos e profundos vales e fervenzas.
A temperatura media anual é fresca, sen superar o conxunto os 8 °C. A oscilación térmica é elevada, sobre todo nas terras situadas a máis de 1300 metros. Os invernos son duros a causa das baixas temperaturas e da presenza da neve. As estacións intermedias son curtas e os veráns mornos con noites claras e frescas, sendo meses máis cálidos xullo e agosto, que alcanzan unha media de 15 °C.
A lagoa da Serpe sitúase a 1697 metros de altitude, no macizo de Pena Trevinca. Ten orixe glacial, e cóntase sobre ela a lenda de que todas as noites de San Xoán aparece sobre unha rocha á beira da lagoa unha fermosa princesa de cabelos negros, que durante o resto do ano permanece convertida en serpe.
Outeiro, Sanguñedo, Verea
Personaxes
Aquí naceu Antonio Dorado Fidalgo, alcalde de Verea entre 1979 e 1987. Durante unha época exercería de mestre na aldea.
A Veiga
Flora e fauna
Entre a flora existente no concello hai extensas formacións de prados silíceos con Festuca indigesta e manchas en pendentes rochosas de vexetación casmofítica. Xusto en rochais silíceos existe vexetación pioneira do Sedo-Scleranthion e do Sedo albi-Veronicion dillenii, e tamén exemplos de mato mediterráneo. Entre os bosques, sobresaen o Teixedal de Casaio (Taxus baccata) e os de castiñeiros e rebolos, incluíndo carballeiras de Quercus orocantabrica.
Outeiro, Sanguñedo, Verea
Igrexa de San Salvador de Sanguñedo
A igrexa de San Salvador foi construída a principios do século XVIII. Segundo a inscrición do canteiro que se atopa na fachada posterior, a obra foi rematada no ano 1707. A fachada ten unha porta de lintel sinxela e remata cunha cornixa curva. Nos extremos da cornixa érguense dous pináculos puntiagudos rematados en esfera. O campanario está conformado por dous arcos romanos, nos cales se atopan dúas campás, unha por arco. Por riba deste corpo hai outros dous pináculos, similares aos situados na cornixa, e mais unha estrutura triangular sobre a cal está un pararaios ornamental con forma de cruz grega.
Cruceiro do Campo de Outeiro
O cruceiro de Sanguñedo está situado no Campo do Outeiro, diante da igrexa de San Salvador de Sanguñedo a medio camiño entre o lugar de Sanguñedo e Outeiro.
A Veiga
Flora e fauna
Entre a fauna destacan entre os invertebrados o escornabois Lucanus cervus e a lesma (Geomalacus maculosus). Entre os vertebrados hai réptiles de grande interese como a lagarta leonesa ou o lagarto das silvas. Entre os peixes están a troita ou as bogas. Entre as aves acharrela ou rapaces como o miñato abelleiro, a aguia cobreira, o gatafornela etc.
Historia
No concello hai restos castrexos (testemuña dos cales son topónimos como Castromao, Castromarigo ou O Castro de Xares), e inscricións prerromanas na Casa dos Baqueiros en Ponte. Hai tamén constancia de asentamentos defensivos da época romana no Lombo e As Silviñas, preto de Vilaboa, onde se atoparon abundantes anacos de cerámica común romana e algún resto de tégulas.
Até 1835 as terras da Veiga pertencían aos concellos de Castromarigo e Espiño, no partido xudicial de Valdeorras. A comezos do século XX posuía unha cuantiosa cabana gandeira (10 000 cabezas de vacún, 60 000 ovino-caprino, 500 cabalar) que acreditou a categoría que posuían as súas feiras e constituía a principal riqueza do país.
O 27 de setembro de 2001 o concello da Veiga foi declarado Municipio Turístico Galego polo Consello da Xunta de Galicia. En 2003 foille concedido o premio Agader da Axencia Galega de Desenvolvemento Rural ao embelecemento do medio rural pola súa rede etnográfica.