cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liga Galega de Rugby 2014-15
Formato da competición
O campión da liga galega de rugby tiña preferencia á hora de disputar a fase de ascenso á División de Honra B, a segunda división do rugby nacional. Para isto, o club debía cumprir certas condicións da Federación Española de Rugby. No caso de non as cumprir, o equipo que disputaría esa fase de ascenso sería o subcampión, ou no seu defecto, os seguintes clasificados na liga galega.
O ascenso da LGR2 á LGR1 foi do seguinte xeito: o campión da LGR2 ascendía directamente á LGR1. O último clasificado da LGR1 descendía directamente á LGR2. Por outra banda, o penúltimo da LGR1 disputaba unha eliminatoria a ida e volta contra o subcampión da LGR2. O gañador da eliminatoria acadaba unha praza na LGR1, e o perdedor na LGR2.
Competición
Na fase de liga regular o dominio pertenceu a dous equipos moi parellos, o Club de Rugby Ferrol e o Os Ingleses Rugby Club, pero na fase de eliminatorias os dous foron sorprendidos por Ourense Rugby Club e Muralla Rugby Club, que acadaron a vitoria e o dereito a disputar a final polo título.
A final tivo lugar en Ourense o 14 de marzo de 2015 con resultado positivo para os locais, que acadaron deste xeito o campionato galego de liga, como xa fixeran na tempada 2010-11.
Descenso do filial do Vigo RC. Promoción para o Pontevedra RC.
Campión o Ourense RC.
Ascenso para o CR Lalín. Promoción para o CD Zalaeta. Permanencia en LGR1 para o Pontevedra RC.
Noutro planeta
Noutro planeta (en На другой планете) é unha novela do escritor ruso Porfirii Infantev. Escrito orixinalmente en 1896, non foi publicado até 1901 por mor da censura. É unha historia de ciencia ficción que conta a vida dos habitantes de Marte.
Foi traducido ó galego por Irina Stepánova Bolshakova e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2015.
Innsbruck
Innsbruck é unha cidade de 117.342 habitantes (2006) do oeste de Austria, capital do estado federado de Tirol, localízase no val do Inn a 574 metros entre altas montañas tales como o Hafelekar (2.334 m) ao norte, Patscherkofel (2.246 m) e Serles (2,718 m) ao sur, é un centro de deportes de inverno de fama mundial.
Xogos Olímpicos de Inverno
A cidade de Innsbruck foi a sede olímpica dos Xogos Olímpicos de Inverno de 1964 e dos Xogos Olímpicos de Inverno de 1976.
Persoas Anarquistas de Cor
Persoas Anarquistas de Cor (Anarchist People of Color) é unha tendencia anarquista e antiautoritaria creada para afrontar o problema racial e as loitas da xente de cor nun contexto anarquista e para crear un espazo cívico de seguridade para a xente de cor. Nese sentido é coñecido o seu posicionamento contrario ao nacionalismo negro.
San Cibrá, Foxado, Curtis
San Cibrá é un lugar da parroquia de Foxado no concello coruñés de Curtis, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña seis habitantes (tres homes e tres mulleres).
Groba
O topónimo galego Groba pode referirse a:
O Campo, Vilachá, Monfero
O Campo é un lugar da parroquia de Vilachá no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 7 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 2 eran mulleres.
Cores, Barcala, A Baña
Cores é un lugar da parroquia de Barcala no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2016 tiña 14 habitantes (oito homes e seis mulleres), catro menos ca en 2009 (dez mulleres e oito homes).
Metaliterario
O metaliterario é un recurso antigo, moi frecuente en todos os xéneros ao longo do século XX, mediante o cal se describen, analizan, comentan ou valoran dentro da obra literaria temas relativos á creación ou ás características do xénero do que se trate. As formas de facelo e os obxectivos perseguidos son moi diversos.
Metaficción
A metaficción é ficción que fala da ficción, algo que se proba en gran cantidade de novelas e contos (á parte de obras doutros xéneros) nos que se recorda ao lector que todo neles é inventado e se aventuran xuízos e reflexións sobre as propias técnicas compositivas. Laurence Sterne, na súa obra Tristam Shandy, usa xa a metaficción nos diálogos que teñen lugar entre o narrador e os seus imaxinarios lectores, xa que o escritor é consciente de que a arte de contar implica reflexión sobre a mesma (e así ocorre con outras artes); desta maneira, é capaz de poñer en cuestión a arte novelística para que os lectores decidan o que está ben e mal. O procedemento, xa antigo, foi moi empregado no século XX.
Metanarración ou metaficción
Reflexión, dentro da novela, de cuestións concernentes ás características do xénero ou á súa propia elaboración.
Metapoesía
Véxase metaliterario. Un exemplo de metapoesía é o seguinte soneto de Lope de Vega:
Metateatro
Entre outros moitos exemplos, pódese destacar o episodio dos cómicos ambulantes no Hamlet de Shakespeare ou en El gran teatro del mundo, de Calderón de la Barca.
Víctor Ledo Estévez
Víctor Ledo Estévez, nado no barrio de Caranza (Ferrol) o 25 de xullo de 1937 e finado na mesma cidade o 14 de febreiro de 2010, foi un futbolista galego. Xogaba na demarcación de centrocampista.
Traxectoria
Comezou a xogar ao fútbol no Bertón de Caranza, equipo do seu barrio. Despois pasou por diversos equipos, Cervás SD Eumesa e Arsenal. Despois fichou polo CD Lugo onde só xogaría unha tempada antes de fichar polo Racing de Ferrol, onde xogou dúas tempadas. Despois fichou polo Deportivo da Coruña pero tralo ascenso do club a Primeira División foi traspasado ao CE Constància d'Inca en 1962 e despois ao Elche CF en 1964.
No ano 1965 volve ao Racing de Ferrol, onde permaneceu ata o remate da tempada 1973/74. Entre as dúas etapas militou no equipo de Ferrol trece tempadas, sendo o máximo goleador do equipo en moitas delas.
Faleceu no ano 2010 con 72 anos, sendo o Vicepresidente da Asociación de veteráns do Racing e Arsenal.
Maceda, Maceda, Maceda
É a capital do concello ao que dá nome.
Jandro Villa
Alejandro Villa, chamado artisticamente Jandro Villa, nado en Vigo en 1982, é un deseñador de moda galego.
Dinastía Supplinburger
miniatura|180px|O emperador Lotario II. Codex Eberhardi (sec. XII).
A dinastía Supplinburger (ás veces denominada dinastía de Suplimburgo) foi unha familia nobre alemá á que pertencía o duque de Saxonia Lotario II, futuro emperador do Sacro Imperio Lotario II (ou III, segundo algúns cronistas), que reinou entre 1133 e 1137.
O nome de dinastía provén da cidade de Süpplingenburg, na actual Baixa Saxonia.
Unha dinastía de breve duración
Esta dinastía tivo unha existencia moi breve, xa que Lotario II, coa súa esposa Richenza de Northeim, tivo só unha filla que o sobreviviu, Xertrude de Saxonia (1115-1143), que casou con Henrique II de Austria, conde palatino do Rin, margrave de Austria e, despois, tamén duque de Baviera e de Austria. Deste matrimonio naceu Henrique o León, que así emparentou coa casa de Welf (coñecidos como os güelfos), gran rival da dos Hohenstaufen. Henrique o León reuniu así ambos os ducados de Saxonia e de Baviera.
Conflito cos Hohenstaufen: comenzo das loitas entre güelfos e xibelinos
miniatura|200px|Posesións dos [[güelfos en tempos de Henrique o León.]]
En Alemaña, tras a morte sen descendencia do emperador Henrique V en 1125, os príncipes electores, a instancias do chanceler imperial Adalberto, arcebispo de Maguncia, elixiron ao duque de Saxonia como rei de Alemaña (Rei de romanos) a Lotario II o mesmo ano de 1125.
Porén, estalou unha guerra civil polo poder, posto que os sobriños e herdeiros de Henrique V, que eran Frederico II, duque de Suabia, cabeza da nacente casa de Hohenstaufen, e Conrado, así mesmo da familia dos Hohenstaufen, exixiron ademais das terras patrimoniais dos salios, na Franconia renana, as terras que a coroa fora adquirindo.
Nesta situación, Conrado III foi elixido Rei rival de romanos en 1127, e en 1128 foi coroado como rei de Italia por Anselmo V, arcebispo de Milán, aínda que non conseguiu asegurar alí unha posición, xa que o papa Honorio II (1124–1130) negouse a recoñecelo, así como tampouco as cidades inimigas de Milán como Novara, Pavía, Cremona, Piacenza ou Brescia; en cambio, o rei Lotario II tivo o apoio de Henrique o Soberbio, da casa de Welf (dinastía dos Güelfos), que era duque de Baviera e tamén marqués de Toscana e de Verona, ao que fixo seu xenro en 1127.
Lotario adquiriu vantaxe coa ausencia de Conrado e a súa débil posición, atacando aos Hohenstaufen en Alemaña. No ano 1129 tomou dúas fortes cidades destes, Nuremberg e Speyer. Conrado non puido facer nada na súa visita a Italia, e regresou en 1130 sen poder mostrar ningún resultado, o que asegurou polo menos unha vitoria parcial a Lotario.
Evolución do conflito despois da morte de Lotario II
Aínda que a guerra terminou en 1135 coa submisión de Conrado III, as tornas viraron en 1137 ao morrer o emperador Lotario II, e Conrado III foi elixido Rei de romanos fronte a Henrique o Soberbio, herdeiro de Lotario. A guerra reiniciouse entre Conrado III e Henrique o Soberbio e, falecido este en 1139, continuouna o seu irmán Güelfo VI. Foi no asedio de Weinsberg en 1140 cando os nomes de ambas as faccións foron establecidos polos gritos de guerra, güelfo (contrarios aos Hohenstaufen) e Waiblingen (o nome dun castelo dos Hohenstaufen, que daría lugar ao termo xibelino). A pesar de asinar un acordo de paz en 1142, tras o fracaso da Segunda Cruzada, Güelfo VI proseguiu a revolta, que de todas formas entrou na súa fase final co falecemento en 1150 de Henrique Berenguer, Rei de romanos e fillo de Conrado III.
En 1151, Güelfo VI pactou co seu sobriño Frederico III, duque de Suabia (tamén sobriño de Conrado III), a sucesión no Imperio a cambio de terras. Así, á morte de Conrado en 1152, foi elixido emperador Frederico (Frederico I Barbarroxa), co que o güelfo obtivo terras italianas, sendo designado como marqués de Toscana e duque de Spoleto.
Cabeza de diamante
Cabeza de diamante (en Diamond Head) é un filme estadounidense de 1963 dirixido por Guy Green. Está protagonizado por Charlton Heston, Yvette Mimieux, George Chakiris e James Darren, sendo distribuído por Columbia Pictures. A banda sonora orixinal é obra de John Williams, Hugo Winterhalter compuxo o tema principal e Darren cantou a canción do título. O actor de cinema mudo Billie Dove fai a súa última aparición na gran pantalla cun cameo.
Estreouse en galego o 30 de agosto de 1991 a través da TVG.
Un amante fantasma
Un amante fantasma (en A Phantom Lover: A Fantastic Story) é un novela da escritora inglesa Violet Paget, coñecida literariamente como Vernon Lee. Publicouse por vez primeira en 1886, e é un exemplo das chamadas "ghost stories" inglesas.
Foi traducido ó galego por Antía Veres e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2015.
Evolución da complexidade biolóxica
Durante un tempo adoitaba crerse que a evolución era progresiva e que tiña unha dirección que levaba ao que se chamaban "organismos superiores", a pesar da falta de evidencias que apoiasen este punto de vista. Esta idea de "progresión" e de "organismos superiores" en evolución considérase agora enganosa, xa que a selección natural non ten ningunha dirección intrínseca e os organismos poden ser seleccionados tanto para incrementar coma para diminuír a súa complexidade en resposta ás condicións ambientais locais. Aínda que houbo un incremento no máximo nivel de complexidade nos seres vivos na historia da vida, nunca deixou de existir unha gran maioría de seres vivos que son organismos pequenos e simples, e o nivel de complexidade máis común (a moda) parece que se mantivo relativamente constante.
Selección da simplicidade e da complexidade
Unha liñaxe pode tamén prescindir da complexidade cando un trazo complexo particular simplemente non proporciona ningunha vantaxe selectiva nun ambiente particular. A perda deste trazo non necesariamente supón unha vantaxe selectiva, pero pode perderse debido á acumulación de mutacións se a súa perda non lle dá unha inmediata desvantaxe selectiva. Por exemplo, un organismo parasito pode prescindir da vía sintética dun metabolito se pode obter facilmente ese metabolito do seu hóspede. Descartar esta síntese pode que non necesariamente faga que o parasito conserve unha cantidade significativa de enerxía ou recursos e creza máis rápido, pero a súa perda pode quedar fixada na poboación por acumulación de mutacións se non hai unha desvantaxe asociada coa perda desa vía. As mutacións que causan a perda dun trazo complexo ocorren máis a miúdo que as mutacións que causan a ganancia dun trazo complexo.
Máis xeralmente, o aumento da complexidade pode ser impulsada pola coevolución entre un organismo e o ecosistema de predadores, presas e parasitos ao cal trata de permanecer adaptado: como todos eles se fan máis complexos para afrontar mellor a diversidade de ameazas que lle presenta o ecosistema formado polos outros, os outros tamén terán que adaptarse facéndose máis complexos, o que desencadea unha carreira de armamentos evolutiva que leva a unha maior complexidade. Esta tendencia pode verse reforzada polo feito de que os propios ecosistemas tenden a facerse máis complexos co tempo, xa que se incrementa a diversidade de especies, xunto cos vínculos ou dependencias entre especies.
Tipos de tendencias na complexidade
miniatura|esquerda|200px|Tendencias pasivas e activas á complexidade. Os organismos ao principio son vermellos.
Se a evolución posuíse unha endencia activa cara á complexidade, entón esperariamos ver un incremento co tempo do valor máis común (a moda) de complexidade entre os organismos, como se mostra na gráfica. Algúns modelos por computador suxeriron que a xeración de organismos complexos é unha característica inexorable da evolución. Isto denomínase ás veces como autoorganización evolutiva. A autoorganización é a organización interna espontánea dun sistema. Ese proceso está acompañado por un incremento na complexidade sistémica, que ten como resultado a aparición dunha propiedade emerxente que é claramente diferente de calquera das partes constituíntes.
Porén, a idea de incrementar a produción da complexidade en evolución pode tamén explicarse por medio dun proceso pasivo. Como se mostra á dereita, isto implica un incremento na varianza sen que cambie a moda. Aínda que a tendencia cara a unha maior complexidade co paso do tempo existe, tamén afecta só a porcións cada vez menores dos seres vivos.
Nesta hipótese calquera aparencia de que a evolución está actuando nunha dirección intrínseca cara á formación de organismos cada vez máis complexos é o resultado de que moitas veces nos limitamos a observar o pequeno número de organismos grandes e complexos que habitan o extremo dereito da curva normal da distribución da complexidade, e ignoramos os organismos moito máis comúns, que son os máis simples. Este modelo pasivo predí que a maioría das especies son procariotas microscópicos, dos que se estima que hai de 106 a 109 en comparación cunha diversidade estimada nos eucariotas de só 106 a 3·106. En consecuencia, desde este punto de vista, a vida microscópica domina a Terra, e os grandes organismos só nos parecen máis diversos debido ao nesgo de mostraxe que cometemos.
Historia
No século XIX, algúns científicos como Jean-Baptiste Lamarck (1744–1829) e Ray Lankester (1847–1929) crían que a natureza facía un innato esforzo para facerse máis complexa a medida que evolucionaba. Esta crenza pode reflectir as ideas vixentes daquela de Hegel (1770–1831) e de Herbert Spencer (1820–1903), que concibían o universo evolucionando gradualmente a un estado máis prfecto e superior.
O Candedo, Vilachá, Monfero
O Candedo é un lugar da parroquia de Vilachá no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Segundo o INE en 2010 tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).
Klaus Rifbjerg
Klaus Rifbjerg, nado en Copenhague o 15 de decembro de 1931, é un escritor e autor teatral dinamarqués gañador do Premio de Literatura do Consello Nórdico en 1970.
Traxectoria
Amais de escribir, é xornalista e crítico literario. Entre 1984 e 1991 dirixiu a prestixiosa casa de publicacións dinamarquesa Gyldendal. Con máis de 120 títulos, é un dos autores máis prolíficos de toda Escandinavia e unha figura sobranceira dentro dos círculos intelectuais de centro-esquerda.
Obra
Amais de obras de teatro, ensaios, recompilacións de artigos ou mesmo guións para cinema ou televisión, Rifbjerg ten no seu haber os seguintes títulos literarios, parte deles traducidos a outras linguas como o francés, o castelán ou, sobre todo, ao inglés.
Narrativa
miniatura|dereita|Rifbjerg en 2008.
Millard Fillmore
Millard Fillmore, nado o 7 de xaneiro de 1800 e finado o 8 de marzo de 1874, foi o décimo terceiro presidente dos Estados Unidos, dende 1850 ata 1853.
esquerda|miniatura|140x140px| Millard Fillmore no [[anverso dun dólar presidencial de 2010. ]]
Emes, Barcala, A Baña
Emes é un lugar da parroquia de Barcala no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 38 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 19 eran homes e 19 eran mulleres. No 2009 tiña 43 habitantes: 22 homes e 21 mulleres.
Evaristo Correa Calderón
Evaristo Correa Calderón, nado na Pena (Baralla) o 11 de febreiro de 1899 e finado na Pobra de Trives (Ourense) o 11 de xullo de 1986, foi un escritor e xornalista galego.
Traxectoria
miniatura|300px|Cadro de persoal de [[Ronsel]] Fillo do médico e escritor Antonio Correa Fernández. Fundou en Baralla o semanario El Eco e dirixiu en Lugo El Chiste Semanal e De Todo un Poco, no que publicou os seus primeiros versos. Membro das Irmandades da Fala,
Colaborou en La Idea Moderna, o xornal máis prestixioso de Lugo, cando só contaba con 16 anos. Adheriuse ás Irmandades da Fala, creando a sección de Lugo, e comezou a súa colaboración con A Nosa Terra en 1917.
Ese mesmo ano trasladouse a Madrid para estudar Filosofía e Letras na Universidade Central, que non conseguiu rematar, e somérxese nos ambientes vangardistas do momento, entrando en contacto dende a Residencia de Estudiantes con moitas figuras emerxentes da cultura como Alberti, García Lorca, Buñuel, Maruxa Mallo, Ramón Gómez de la Serna ou Huidobro. Malia estar lonxe, non perdeu o contacto con Lugo pois foi un dos organizadores da I Asemblea Nacionalista, celebrada nesa cidade en 1918 e, mesmo, fundou na capital a "Mocedade Céltiga de Madrid".
En 1923, regresou a Lugo e de 1925 a 1926 converteuse en redactor-xefe de El Pueblo Gallego. Dirixiu Ronsel (1924) e integrouse no Seminario de Estudos Galegos. En 1927, licenciouse en Filosofía e Letras (sección Historia) na Universidade de Santiago de Compostela, e marchou a Tolosa e París (onde entrou en contacto con André Bréton e Louis Aragon e o ambiente surrealista). Neste período, publicou os libros de contos Luar (1923), Conceición singela do Ceo (1925) e Margarida a da sorrisa de aurora (1927) que é o primeiro conto infantil da literatura galega.
Participa en diversos medios periodísticos europeos e americanos e tamén en La Gaceta Literaria, creada por Giménez Caballero no mesmo 1927. Nesta publicación promove un certo "lusitanismo" no que Galicia aparece coma ponte entre España e Portugal.
miniatura|Rúa Evaristo Correa Calderón do concello de Baralla. En 1930 ditou un curso de Literatura Española na Universidade de Bucarest. Dende 1931 foi profesor de Lingua e Literatura españolas en diversos institutos de España; en primeiro lugar en Almería, e despois en Lugo (no Instituto Masculino). Alí fundou, en outubro de 1931, co seu irmán Juan Antonio, Vanguardia Gallega (reflexo da ideoloxía republicana). Pasou despois a ser profesor en Santander, As Palmas de Gran Canaria, Valladolid, Salamanca e Alcalá de Henares, onde se xubilou en 1969, e comezou o seu arredamento da ideoloxía galeguista.
A partir da Guerra civil española, xa en Galicia colaborou cos sublevados e, influído polos seus amigos Euxenio Montes e Filgueira Valverde, desde o primeiro día ingresou na Falange Española, e foi xefe local de Prensa e Propaganda de Lugo e redactor-xefe de Escuela Azul.
Dende ese momento adicouse á crítica literaria de autores clásicos españois e non volveu escribir en galego. Desde finais da década de 1940, xa residindo en Salamanca, colaborou con Fernando Lázaro Carreter na redacción de libros de texto e na creación da Editorial Anaya. Entre a súa obra en castelán salientan os ensaios Arte Métrica (1938), Baltasar Gracián: su vida y su obra (1970), as edicións críticas de Baltasar Gracián e as novelas La noche céltica (1955) e De aquí a la primavera: novela de la montaña gallega (1983). Esta última, comezáraa a traducir en 1986 ao galego por influencia de Ramón Piñeiro e Isaac Díaz Pardo.
Vida persoal
Casou con María de la Asunción de Polanco Drake de la Cerda, que morreu en 1937 con 26 anos, e coa que tivo unha filla, María Asunción Correa de Polanco. Volveu casar con María Luísa Maldonado e Alvarado, VII marquesa de Castellanos e III de Trives.
Muriel Casals
Muriel Casals i Couturier, nada en Aviñón (Francia) o 6 de abril de 1945 e finada en Barcelona o 14 de febreiro de 2016, foi unha economista e política catalá.
Traxectoria
Foi profesora emérita do Departamento de Economía e de Historia Económica da Universidade Autónoma de Barcelona, da cal foi vicerreitora de Relacións internacionais e Cooperación entre 2002 e 2005. Fixo algunhas estadías en universidades británicas como a Universidade de Edimburgo, a London School of Economics e a Universidade de Gales en Bangor.
Era colaboradora habitual do semanario El Temps e do programa Economia i empresa de Catalunya Informació. Foi membro do consello de administración da Corporació Catalana de Ràdio i Televisió (1983-1988), e membro do Consell Català del Moviment Europeu. Formou parte da xunta do Ateneu Barcelonès (2003-2007).
Dende o ano 2008 era membro da xunta de Òmnium Cultural, e dende o 20 de marzo de 2010 exerceu como presidenta. En xullo de 2015 deixou o cargo para presentarse de número tres na lista da coalición independentista Junts pel Sí das eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2015. Foi substituída por Jordi Cuixart á fronte de Òmnium.
O 30 de xaneiro de 2016 sufriu un accidente en Barcelona ao ser atropelada por unha bicicleta. Caeu e sufriu un traumatismo craneoencefálico cun hematoma subdural que requiriu unha drenaxe cirúrxica. Ademais, fracturou a pelve. Foi intervida de urxencia no Hospital Clínic de Barcelona, onde faleceu o 14 de febreiro de 2016.
Híbrido (lingüística)
Un vocábulo híbrido é unha palabra composta na que, desde un punto de vista etimolóxico, un dos compoñentes procede dun idioma e o outro deriva doutra lingua diferente.
Híbridos comúns
En galego os máis comúns dos híbridos son aqueles nos que se combinan compoñentes orixinados do latín e do grego. Como a maioría dos prefixos e dos sufixos da lingua galega, proceden dalgunha deses dous idiomas, abonda engadir un prefixo ou un sufixo a palabras ou morfemas do galego para obtermos novos vocábulos híbridos.
Grego + latín
Das unha lista dalgúns vocábulos híbridos do grego e o latín, usuais en galego
Outras linguas
Por veces un dos compoñentes é un antropónimo:
Híbridos en onomástica
Hybridbildung
Ferrer Bassa
Ferrer Bassa, tamén documentado como Jaume Ferrer Bassa, nado en Les Gunyoles (?), 1285, e finado en Barcelona en 1348, foi un pintor e miniaturista da Coroa de Aragón, onde traballou de xeito intenso para a corte de Afonso IV de Aragón e Pedro IV de Aragón.
Ferrer Bassa abandonou a inicial influencia francogótica e, coma outros pintores da Coroa de Aragón, recibiu tanto a influencia da escola florentina como da escola sienesa, despois de entrar en contacto con estes movementos durante unha estadía en Italia. Considéraselle, xunto co seu fillo Arnau, coma o fundador do principal obradoiro de italianismo pictórico en Barcelona e da Coroa de Aragón.
Os historiadores de comezos do século XX chamárono o «Giotto catalán». Hai datos da súa biografía nas cidades de Zaragoza e Barcelona entre os anos 1324 e 1348, cando se cre que morreu de peste xunto co seu fillo Arnau Bassa.
San Cibrán
O nome de San Cibrán pode referirse a tres santos do cristianismo:
Como topónimo, San Cribán pode referirse a:
Jens Immanuel Baggesen
Jens Immanuel Baggesen, nado en Korsør o 15 de febreiro de 1764 e finado en Hamburgo o 3 de outubro de 1826, foi un poeta dinamarqués.
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia pobre e aos doce anos comezou a traballar copiando documentos, en 1782 entrou na Universidade de Copenhague, comezou escribindo composicións cómicas. Viaxou por Alemaña, Francia e Suíza. Escribiu en alemán o poema Alpenlied. En 1790 regresa a Dinamarca e publica Labyrinthen, xa en danés. Nos vinte anos seguintes continuou a publicar obras en danés e alemán ao tempo que viaxaba por todo o norte de Europa ata asentarse en París. Entre 1806 e 1820 resiu de novo en Copenhague.
Casonel, Maceda, Maceda
Casonel é un lugar da parroquia de Maceda no concello ourensán de Maceda na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 23 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 11 eran homes e 12 mulleres.
O Lameiro, Barcala, A Baña
O Lameiro é un lugar da parroquia de Barcala no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2016 tiña 35 habitantes (21 mulleres e 14 homes), sete menos ca en 2009 (25 mulleres e 17 homes).
Alf
ALF ou Alf pode referirse a varios conceptos:
O Casal de Baixo, Vilachá, Monfero
O Casal de Baixo é un lugar da parroquia de Vilachá no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 8 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 3 eran mulleres.
Bercianismo
O bercianismo é un movemento político que tradicionalmente reclamou a restauración da provincia do Vierzo de 1822 e mesmo nos últimos anos, correntes de opinión minoritarias reclaman unha autonomía uniprovincial para O Bierzo. O Partido de El Bierzo, o partido político máis votado e representativo deste movemento aínda que non conta con representantes nin en Ponferrada nin no Consello Comarcal do Bierzo. miniatura|250px|Antiga bandeira do Bierzo.
Historia
O bercianismo é un movemento ideolóxico político, cultural, económico, histórico, ecoloxista e reivindicativo. Foi fundado por Tarsicio Carballo Gallardo, e ten como fin fundamental a defensa de todo o que atinxe á Rexión do Bierzo, e o logro dos seguintes obxectivos para esta terra: Delegacións de Ministerios e Consellerías, Universidade, Servizos administrativos, culturais, económicos, sociais e sanitarios, boas vías de comunicación, defensa e promoción do patrimonio, promoción dos recursos desta rexión, autonomía máxima, con tódalas competencias e orzamentos de acordo en relación ao que O Bierzo achega ás arcas estatais e autonómicas etc. O promotor, difusor e defensor do bercianismo moderno é Tarsicio Carballo Gallardo, coa fundación do primeiro partido bercianista en 1979, e a súa forma distinta e eficaz de facer política.
Precedentes
Tradicionalmente existiron sectores no Bierzo que reclamaron maiores doses de autonomía. Existen rexistrados algúns precedentes históricos desta ideoloxía, a primeira no século XVI: carta enviada o 23 de decembro de 1563 dos representantes en cortes bercianos ao concello de León. En 1567 envíase nova correspondencia continuando no mesmo sentido. O resumo do contido en devanditas cartas faino o recoñecido historiador maragato, José María Luengo: "(?) móstrase (en devanditas cartas) a pretensión do separatismo do núcleo leonés fundamentado na afastada xeografía da capitalidade (?)".
José María Luengo, Noticias históricas sobre a provincia do Bierzo, Semanario Promesa, nº 512-513, 8 de setembro de 1954 debido á lonxanía coa capital provincial, León. Trala perda do estátus de provincia distintos sectores continuaron esixindo o recoñecemento da identidade e singularidade berciana. Entre elas Enrique Gil e Carrasco e Severo Gómez Núñez.
A finais dos anos 60 do século XX comeza a utilizar o termo «bercianismo» en varios artigos do semanario Aquiana, sobre todos os escritos por Telmo Barrios Troncoso (concelleiro ponferradino) e polo director do semanario Ignacio Fidalgo. Chegando a diferenciar o primeiro, nos anos 70 do século XX, entre bercianistas e ultrabercianistas, o cal indica certa complexidade no desenvolvemento do bercianismo sociopolítico desa época. miniatura|250px|Nova bandeira rexionalista berciana
A chegada da democracia
Trala chegada da democracia, en 1978, os sectores que reclamaban timidamente unha descentralización intentaron organizarse coñecedores de futura creación do estado das autonomías, realizando diversas iniciativas, entre as que destaca o Manifesto pola Provincia do Bierzo de 1978, que foi un documento asinado pola gran maioría das personalidades bercianas.
Partidos políticos
Dos partidos bercianistas que xurdiron ao final da década de 1970, Independentes do Bierzo, Asociación Veciñal Independente e Partido de El Bierzo, só sobrevive este último. Outros partidos xurdiron posteriormente, como izquierda Berciana (Esquerda Berciana), Unidad Bercianista (Unidade Bercianista), Partido Provincialista do Bierzo, Partido Regionalista de El Bierzo, fundado polo expresidente do Partido do Bierzo tras ser expulsado deste partido, curiosamente o mesmo día, 23 de abril, data fundacional do seu anterior partido.
Dentro do bercianismo político, entre os dous principais partidos, PB e PRB, hai certas diferenzas, sendo o Partido Rexionalista do Bierzo o que mantén viva a chama do auténtico bercianismo. No ano 2008 prodúcese un intento de unión de partidos e persoas independentes co propósito de presentar unha candidatura reunificadora nas Eleccións Xerais de 2008, uníndose o Partido de El Bierzo, Unidad Bercianista e diversos independentes baixo o nome de Gentes de El Bierzo. Aínda que desde un principio os seus representantes manifestaron que a súa intención era que: "(...)a voz do bercianismo estivese presente nesas eleccións aínda sabendo que non ían sacar nada", e que se trataba dun experimento, os resultados foron moi pobres. A lista do Congreso obtivo 385 votos en todo O Bierzo e en Ponferrada 181, fronte aos 1418 no Bierzo e 609 en Ponferrada das eleccións de 1993, cando dirixía o partido Tarsicio Carballo. A candidatura ao Senado encabezada por Iván Alonso,Obtivo 1417 votos, fronte aos máis de 5151 obtidos por Tarsicio Carballo en 1993. miniatura|250px|Adhesivo conmemorativo da Provincia do Vierzo
Nas eleccións municipais de 2015 aparece un novo intento de reunir todo o bercianismo chamado Coalición por el Bierzo na que participa o PB. Esta coalición presenta arredor de 700 candidaturas na maioría dos concellos bercianos co obxectivo de facer rexurdir o bercianismo e lograr representación na meirande parte de concellos.
O bercianismo logrou o seu mellor resultado electoral dende a súa fundación nas eleccións autonómicas e munipais de 2015. Entre CB e PRB lograron 39 concelleiros, dous concelleiros no Consello Comarcal do Bierzo, un deputado provincial, dúas alcaldías, máis de nove mil votos nas municipais e case seis mil nas autonómicas.
Nas eleccións municipais do ano 2019, o bercianismo a nivel global perdeu algo de apoio popular. A Coalición por el Bierzo obtivo 5.587 votos e 25 concelleiros e o Partido Regionalista de El Bierzo obtivo 2.374 votos e dous concelleiros. En total, o bercianismo perdeu 12 concelleiros con respecto ás elección do ano 2015.
En decembro de 2021, disolvéronse as Cortes de Castela e León, e convocáronse eleccións autonómicas para o 13 de febreiro de 2022. Soamente un partido político bercianista Coalición por el Bierzo presentarase ás eleccións autonómicas, mentres que as outras forzas bercianistas como o PRB e USE Bierzo declinaron presentar candidaturas para este proceso de eleccións. CB presentarase de forma conxunta coa plataforma berciana O Bierzo Existe nunha candidatura exclusivamente bercianista tras rexeitar concorrer co partido político leonesista  UPL.
Bercianismo non político
Malia a crise do bercianismo, a corrente cultural e social ligada a este vénse articulando en torno a varias asociacións con maior ou menor grao de implicación co bercianismo.
O Casal de Riba, Vilachá, Monfero
O Casal de Riba é un lugar da parroquia de Vilachá no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 29 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 15 eran homes e 14 eran mulleres.
Lars Løkke Rasmussen
Lars Løkke Rasmussen, nado en Vejle o 15 de maio de 1964, foi Primeiro ministro de Dinamarca dende 2009 até 2011 e de novo entre 2015 e 2019, así como o líder do partido Venstre.
Traxectoria
Foi Ministro de Interior e de Saúde dende o 27 de novembro de 2001, como parte dos dous primeiros gabinetes de ministros de Anders Fogh Rasmussen e ministro de Facenda como parte do terceiro gabinete desde o 23 de novembro de 2007. O 5 de abril de 2009 sucedeu a Fogh Rasmussen como Primeiro Ministro do país, xa que Fogh Rasmussen fora designado novo Secretario Xeral da OTAN.
É membro do Parlamento danés (Folketinget) dende o 21 de setembro de 1994. Ocupou o cargo de Presidente da Cámara de Frederiksborg entre 1998 e 2001.
Tras o seu nomeamento, prometeu continuar na mesma liña có seu predecesor.
Galería de imaxes de Bamio, Vilagarcía de Arousa
San Xens de Bamio é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa.
Labina Mitevska
Labina Mitevska (en macedonio: Лабина Митевска), nada en Skopje en 1975, é unha actriz macedonia.
Nové Zámky
miniatura|Mapa do asalto a Nové Zámky en 1663. Nové Zámky (en húngaro Érsekújvár) é unha cidade no suroeste de Eslovaquia. Conta con 42.262 habitantes (2002).
Historia
A importancia da cidade está na fortaleza construída entre 1573 e 1581 como defensa contra dos otománs. Os turcos asaltaron a fortaleza seis veces sen conseguir rendela, en 1663 os otománs fixéronse coa fortaleza ata 1685, cando as tropas de Carlos de Lorrena entraron na cidade. Durante a segunda guerra mundial os aliados bombardearon a cidade e hoxe só unha pequena parte da fortaleza se conserva.
Solífugos
A dos solífugos (Solifugae) é unha orde de animais da clase dos arácnidos.
O nome Solifugae deriva do latín e significa "os que foxen do sol".
A orde inclúe máis de 1 000 especies descritas encadradas en 153 xéneros.
Igual que as arañas, os solífugos teñen o corpo dividido en dous tagmas: o opistosoma (abdome) detrás e o prosoma diante (este é unha combinación da cabeza e o tórax, é dicir un cefalotórax).
No extremo frontal, o prosoma ten dous quelíceros que, na maioría das especies, son bastante longos. Os quelíceros fan a función de mandíbulas e en moitas especies úsanse tamén para a estridulación.
A diferenza dos escorpións, os solífugos non teñen un terceiro tagma que forme unha "cola".
A maioría das especies de solífugos viven en climas secos e aliméntanse de forma oportunista de artrópodos que viven no chan e doutros pequenos animais. As especies máis grandes crecen ata os 12–15 cm, incluíndo as patas. Aínda que teñen mala fama, en realidade non son perigosos para os humanos.
Anatomía
Os sollífugos son arácnidos de moderadamente pequenos a grandes (duns poucos mm a varios cm de lonxitude), e as especies máis grandes chegan a 12–15 cm de lonxitude incluíndo as patas.
Na práctica, as lonxitudes das patas dalgunhas especies difiren moito, polo que as medidas totais poden causar confusión sobre o seu tamaño. As medidas máis prácticas son as da lonxitude do corpo, citando por separado as lonxitudes das patas. A lonxitude corporal chega ata os 7 cm.
A maioría das especies teñen lonxitudes próximas a 5 cm, e algunhas especies pequenas teñen unha lonxitude corporal (sen patas) de algo menos de 1 cm cando chegan á madurez.
miniatura|Aspecto ventral dun solífugo, mostrando as fendas respiratorias.
Igual que a orde das arañas (Araneae), o plan corporal dos Solifugae consta de dúas grandes porcións ou tagmas: o prosoma ou cefalotórax, que é o tagma anterior, e o opistosoma ou abdome posterior de 10 segmentos.
Como se mostra nas ilustracións, o prosoma e o opistosoma dos solífugos non están separados por unha clara constrición ou pedicelo como o que teñen as arañas. A falta de pedicelo e a ausencia de fileiras para producir seda (non forman teas como as arañeiras) son as principais diferenzas coas arañas. As arañas necesitan ter unha considerable mobilidade no seu abdome para facilitaren o tecido dos fíos de seda, cousa que non se observa nos solífugos.
O prosoma comprende a cabeza, as pezas bucais, e os somitas que levan as patas e os pedipalpos. O prosoma inclúe a cabeza e o tórax pero non está dividido en claros tagmas ben distinguibles, o prosoma ten un exoesqueleto anterior grande e relativamente ben definido, que leva os ollos do animal e os quelíceros, e unha sección posterior máis pequena que leva as patas.
Igual que os pseudoescorpións e opilións, os solífugos carecen de pulmóns en libro, e no seu lugar teñen un sistema de traqueas ben desenvolvido que inhala e exhala aire a través de tres pares de fendas (espiráculos) situadas na parte inferior do animal.
Quelíceros
miniatura|Aspecto lateral dos quelíceros, mostrando os dentes e bordos cortantes. Entre as características máis distintivas dos solífugos están os seus grandes quelíceros, que en moitas especies son máis longos que o prosoma. Cada un dos dous quelíceros consta de dous artellos (pezas conectadas por unha articulación), que forman unha forte pinza, parecida á dos cangrexos; cada artello leva un número variable de dentes ou protuberancias, que depende da especie. Os quelíceros de moitas especies son sorprendentemente fortes; teñen a capacidade de segar os pelos ou plumas de presas vertebradas ou prea, e de cortar a pel e ósos finos como os dos pequenos paxaros. Moitos solífugos estridulan cos seus quelíceros, producindo un ruído repenicante.
Patas e pedipalpos
miniatura|Solífugo macho no mato surafricano. Presentan unha especies de filamentos chamados flaxelos (non confundir cos flaxelos das células), que son visibles preto das puntas dos quelíceros, e parecen grandes sedas curvadas cara atrás. Como a maioría das especies, mantén os seus pedipalpos separados do chan; as súas patas anteriores serven como sensores táctiles, que apenas tocan o chan coas súas sedas. Como a maioría dos arácnidos, aínda que os solífugos parece que teñen cinco pares de patas, só os catro pares posteriores son verdadeiras patas; os outros apéndices que parecen patas son os pedipalpos. As auténticas patas teñen sete segmentos: coxa, trocánter, fémur, patela, tibia, metatarso e tarso.
O primeiro (ou anterior) par de apéndices que aparentemente parecen patas non o son, senón que son os pedipalpos, os cales constan só de cinco segmentos. Os pedipalpos dos solífugos funcionan parcialmente como órganos sensoriais similares ás antenas dos insectos, e en parte úsanse na locomoción, alimentación ou loita. Na locomoción normal, os pedipalpos apenas tocan o chan, senón que se manteñen altos para detectar obstáculos ou presas. Un feito que indica a gran dependencia dos solífugos dos seus sensores táctiles, é que as súas patas verdadeiras anteriores xeralmente son menores e máis delgadas que os tres pares posteriores. Ese par de patas anterior máis pequeno actúa en gran medida con función sensorial como un complemento da función dos pedipalpos, e en moitas especies carece de tarsos. Na punta dos pedipalpos, os solífugos levan órganos adhesivos reversibles, que poden usar para capturar presas voadoras, e que, polo menos nalgunhas especies, usan para subir por superficies lisas. miniatura|esquerda|Femia dunha especie da familia Solpugidae mostrando os maléolos debaixo do par de patas posterior.
Na maior parte dos casos, só usan para correr os tres pares de patas posteriores. Debaixo das coxas e trocánteres do último par de patas os solífugos teñen órganos sensoriais con forma de abano chamados maléolos ou órganos raqueta. Ás veces, as follas dos maléolos están dirixidas cara adiante, pero non sempre. Crese que son órganos sensoriais para a detección das vibracións no chan, quizais pra detectar a aproximación dalqunha ameaza ou de posibles presas ou conxéneres cos que aparearse. Estas estruturas poden ser quimorreceptores.
Os machos son xeralmente menores que as femias, e teñen patas relativamente máis longas. A diferenza das femias, os machos levan un par de filamentos chamados flaxelos (nada que ver cos flaxelos das células) en cada quelícero. Estes flaxelos, que se dobran cara atrás sobre os quelíceros, denomínanse ás veces cornos e crese que teñen algún cometido sexual, aínda que a súa función non foi claramente establecida.
Ollos
miniatura|Os ollos dos solífugos con sedas que se cre son protectoras. Algunhas especies teñen ollos centrais grandes. Parecen ollos simples ou ocelos, e son sorprendentemente sofisticados. Poden recoñecer formas e úsanos para localizar presas e evitar os inimigos. Estes ollos teñen unha anatomía interna complexa. En contraste, os ollos laterais están ausentes en moitas especies, e cando os hai son bastante rudimentarios.
Clasificación
Ademais, existe a familia Protosolpugidae da que só se coñece unha especie fósil atopada en xacementos do Pennsilvaniano.
Ecoloxía
Aínda que os solífugos se consideran indicadores endémicos do bioma desértico, son frecuentes tamén en zonas semidesérticas e zonas arbustivas. Algunhas especies tamén viven en praderías e hábitats forestais. Os solífugos xeralmente habitan en hábitats cálidos e áridos, como todos os desertos e matos secos de todos os continentes, agás en Australia e na Antártida.
Os solífugos son carnívoros ou omnívoros, e a maioría das especies se alimentan de térmites, escaravellos e outros pequenos artrópodos que habitan no chan. Os solífugos son cazadores agresivos e oportunistas voraces e hai rexistros de que se alimentan nalgúns casos de serpes, pequenos lagartos e roedores.
As súas presas localízanas cos pedipalpos e mátanas e córtanas en cachos cos quelíceros e macéranas. As presas son así convertidas nunha pasta, levadas á boca e as partes amolecidas son inxeridas a través da farinxe. Aínda que normalmente non atacan a humanos, os seus quelíceros poden penetrar na pel humana e causar dor.
Diversos predadores como certos morcegos (Nycteris grandis), escorpións, sapos, e insectívoros poden alimentarse de solífugos.
Ciclo de vida
miniatura|dereita|Un [[escorpión (esquerda) loitando cun solífugo (dereita).]] Os solífugos son tipicamente univoltinos (reprodúcense unha vez ao ano).
A reprodución pode implicar a transferencia directa ou indirecta de esperma. Cando é indirecta, o macho emite un espermatóforo e deposítao no chan e despois insértao, colléndoo cos seus quelíceros, no poro xenital da femia. Para facelo, bótase sobre as costas da femia.
A femia entón cava un burato no chan no que deposita de 50 a 200 ovos. Algunhas especies fan garda no lugar ata que os ovos eclosionan.
Como a femia non se alimenta durante ese tempo, procura acumular graxa previamente, e nunha especie de 5 cm observouse que comera máis de 100 moscas durante ese tempo no laboratorio.
Os solífugos pasan por diversos estadios de desenvolvemento, incluíndo o ovo, postembrión, de 9 a 10 ínstares ninfais e adulto.
Solífugos e humanos
Os solífugos foron recoñecidos como un taxon diferente doutros xa desde a Antigüidade. Os gregos considerábanos distintos das arañas; así, as arañas denominábanas ἀράχνη (arachne) mentres que aos solífugos chamábanlles φαλάνγιον (phalangion). Na obra de Claudio Aeliano De natura animalium, son mencionados erradamente, xunto cos escorpións, como responsables do abandono dunha rexión en Etiopía. Anton August Heinrich Lichtenstein teorizou en 1797 que os "ratos" que causaron unha praga aos filisteos mencionados no Vello Testamento eran en realidade solífugos.
Sobre os solífugos cóntanse historias nas que se esaxera moito en canto ao seu tamaño, velocidade, comportamento, apetito e letalidade. Pero non son especialmente grandes e como máximo chegan a arredor de 12 cm. Tampouco hai ningún estudo realmente confirmado que indique que hai especies de solífugos velenosas, e, de feito, non se encontraron neles glándulas velenosas nin aparatos para inxectar o veleno. Aínda que non son velenosos, os poderosos quelíceros dos exemplares grandes poden inflixir beliscos dolorosos, pero que non son medicamente significativos.
Castelo de Castroverde
O castelo de Castroverde é unha fortaleza situada no concello de Castroverde. A antiga construción do século XIV, pertenceu a Alvaro Pérez Osorio, duque de Aguiar e conde de Villalobos por doazón de Henrique II de Castela. Un século máis tarde apoderouse do castelo Sancho Sánchez de Ulloa, conde de Monterrei, e trala súa morte herdouno a súa curmá Isabel de Castro. Xa no século XVI, Lope Osorio de Moscoso, da casa de Altamira, mercou o castelo, a vila e mailas terras. Actualmente é propiedade privada.
Deste antigo castelo, só quedan en pé as ruínas da antiga muralla, e a torre da homenaxe con planta rectangular de 12 por 10 metros, con 20 metros de altura en cinco andares con muros graníticos de 2 metros de espesor.
Situada no cumio dun outeiro sobre a que se levanta a vila, sobre as ruínas dun antigo castro. Destacan no lado norte, a porta de entrada con lintel semicircular, adornado coa figura en relevo dun guerreiro (gaiteiro?). Na cara oeste, ventá con arco e tímpano e escudo de seis roeles. No lateral sur, unha ventá con dobre aspilleira, en arco.
Aeroporto de Calgary
O aeroporto internacional de Calgary é un aeroporto internacional que serve á cidade canadense de Calgary, na provincia de Alberta. Está situado a uns 9 quilómetros ao nordés do centro da cidade. No ano 2016 foi o cuarto aeroporto máis concorrido do Canadá, pasando polas súas instalacións un total de 15 680 616 pasaxeiros. As industrias do petroleo, gas e turismo da rexión axudaron a impulsar o crecemento do aeroporto, que ten voos cara destinos en Norteamérica, Centroamérica, Europa e Asia. Calgary tamén é un centro de conexións para as dúas principais aeroliñas canadenses, Air Canada e WestJet.