cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guadalcanal, España
Monumentos
miniatura|Vista da igrexa de Santa María miniatura|Igrexa de Santa Ana en Guadalcanal|alt= Os seus monumentos sufriron unha forte decadencia nos últimos tempos, pero se está levando a cabo unha restauración en varios deles. Amais do Concello e a Igrexa de Santa María da Asunción (gótico-mudéxar), principal da vila, está a igrexa de San Vicente (Século XVIII, actualmente sede dunha peña futbolística), a da Concepción (s. XVIII, anteriormente estivo en deplorables condicións) e a de Santa Ana (Monumento Histórico Artístico Nacional, restaurada recentemente).
Talo
miniatura|right|200px|O talo dunha planta.
O talo ou caule é, entre as plantas con flores, o eixe, xeralmente aéreo, que prolonga a raíz e no que se penduran as xemas e as follas. Ramifícase xeralmente en diversas pólas.
Guadalcanal, España
Monumentos
La Almona é o monumento civil máis antigo da rexión e data de 1307. Tamén se conserva o Convento do Espírito Santo, que fixo as veces de escola noutro tempo, e o Mercado de Abastos atópase na que foi Igrexa de San Sebastián. Existen ermidas nos arredores como as de San Benito e Nosa Señora de Guaditoca, patroa do pobo. Quedan algúns restos das vellas murallas e castelo, derrubados na guerra dos comuneiros.
Economía
Conta con varias cooperativas olivareras, e posúe un importante mercado de fabricación de mobles, así como de ladrillos refractarios.
Talo
Diferénciase da raíz pola presenza de entrenós nos que se penduran as xemas auxiliares e as follas, pola ausencia de cofia terminal e pola súa estrutura anatómica. A transición entre raíz e talo faise no "pescozo". Poden existir talos subterráneos como existen raíces aéreas.
Polo seu xeito de crecemento e de ramificación, o talo determina o porte da planta; tamén ten unha función de sostén da planta e de transporte dos elementos nutritivos entre as raíces e as follas.
Un sinónimo usado ás veces, para diferencialo do talo das plantas inferiores ou talófitas, é o cultismo caule.
Arquitectura do talo
Como se ve na ilustración, o talo componse de:
Estrutura anatómica
O talo é a parte da planta que medra no sentido contrario da raíz. Del saen as pólas ou talos secundarios, as follas, as flores e os froitos.
Os talos pódense observar no microscopio electrónico grazas a uns cortes transversais finos de talo ou de pedúnculos florais. Estes cortes poden ser coloreados para permitir diferenciar as células e os seus constituíntes grazas á dobre coloración: carmín-verde (colorante de Miranda).
Este colorante colorea de rosa as estruturas celulósicas (como os parénquimas, o floema (4) primario e secundario e os colénquimas ) e en verde as estruturas que conteñen moléculas emparentadas cos lípidos ( tecidos suberizados ou lignificados como os parénquimas lignificados, os esclerénquimas, o xilema ( 2, 3 ) primario e secundario e en amarelado o súber (chamado tamén codia)
A codia está constituída por un tecido de revestimento de orixe primaria: a epiderme (7). Este último componse dunha soa capa de células aliñadas unha á beira doutra; pódense ver os estomas de cando en cando para permitir os intercambios gaseosos entre o medio exterior e o talo.
Baixo a epiderme atópase o parénquima cortical, un tecido composto de células máis grosas e menos organizadas. É o lugar onde se realiza a fotosíntese e pode servir de reserva á planta. A miúdo atópase debaixo un parénquima lignificado (aparece verde no corte) que serve de sostén á planta, é o esclerénquima (5).
O límite entre a codia e o cilindro central está delimitado polos feixes condutores. Estes últimos atópanse noutro parénquima chamado parénquima medular. Os feixes están formados por dous tipos de vasos: o xilema (2, 3) e o floema (4). O xilema conduce o zume bruta composta de auga e sales minerais desde as raíces cara aos órganos fotosintéticos onde o zume cárgase de azucre. Transfórmase entón en zume elaborado que é conducida polo floema cara aos órganos que piden enerxía, tales como as xemas, as raíces, os tubérculos, as flores e os froitos.
No centro do talo atópase a medula (1) ou zona medular que contén parénquimas de reserva. Entre as Poáceas (gramíneas), esta zona está substituída por un baleiro central. Isto explica por que o talo de trigo está oco cando se curta.
Ramificación
Outras plantas ramifícanse dun xeito diferente. A xema apical medra tan só durante un ano, e son as xemas máis próximas á apical as encargadas de prolongar o talo (tilo)
Clases de talos
miniatura|Talo de [[estripeiro (Crataegus monogyna), que sustenta ás follas características e ás espiñas]]
Utilidade do talo
A súa utilidade é moi diversa; pode servir para:
As madeiras proceden dos troncos e das ramas das árbores. Constitúen a materia prima de varias industrias: mobles, papel, construción... As árbores de crecemento lento dan madeiras duras, de mellor calidade, que se empregan xeralmente na industria do moble. As árbores de crecemento rápido dan madeiras brandas que se usan principalmente para a fabricación de papel. Entre as árbores máis finas de madeira dura podemos atopar a caoba, o ébano, a teca, e o pau rosa empregados para facer mobles de gran calidade, e entre a branda, as coníferas son moi comúns, como o lárice, piñeiro, abeto; e outros como o lamigueiro, faia, bidueiro e o carballo, de aplicación na industria da construción e outras.
Clima da Área da Baía de Tampa
dereita|miniatura|250px|Imaxe da rexión da Baía de Tampa.
O Condado de Pinellas localízase nunha península entre a Baía de Tampa e o Golfo de México, e a maior parte da cidade se Tampa atópase nunha pequena península que sobresae da Baía de Tampa. A proximidade a grandes masas de auga suaviza as temperaturas e aporta grandes cantidades de humidade á atmosfera. En xeral, os barrios máis afastados da costa teñen unha amplitude técnica maior, tanto durante o día coma no conxunto das estacións.
Primavera
miniatura|esquerda|200px|[[Cumulus sobre o Centro de Convencións de Tampa nunha tarde de verán.]]
Verán
As temperaturas son altas dende mediados de maio ata mediados de outubro, coincidindo aproximadamente coa tempada de choivas. O clima durante o verán é moi constante, con máximas ao redor de 32 °C e mínimas que rondan os 24 °C. Estas temperaturas están acompañadas por unha alta humidade e son habituais as borrascas, que se producen practicamentee todas as tardes.
As columnas térmicas, xunto coa brisa mariña procedente tanto do Golfo coma do Atlantico, producen cumulus que se sitúan no interior da península de Florida. Normalmente, as tormentas resultantes desprázanse lentamente cara a zona oeste da baía, aínda que poden descargar as precipitacións antes de chegar a Tampa se os ventos do leste son suaves ou se a brisa do Golfo de México é moi forte. As treboadas nocturnas no mar son provocadas polas frontes de aire terrestre, que son equivalentes ás frontes de brisa mariña que se producen durante o día.
A pesar de que a área da Baía de Tampa recibe ás veces o nome de "capital mundial do raio",, a denominación máis correcta, atendendo ao número de días con treboadas ao ano, é a de “capital norteamericana do raio”. Durante o verán, a zona centro-oeste de Florida recibe tantos raios coma as zonas de máis actividade deste tipo no mundo, tales coma o Lago Victoria ou a bacía central do Amazonas. Porén, entre os meses de outubro e maio as treboadas son escasas, o que reduce a media anual.
Todos os anos, prodúcense en Florida unha media de 10 mortos e 30 feridos por mor do impacto dun raio; polo xeral, varios destes incidentes ocorren preto ou na propia cidade de Tampa. O experto en raios da Universidade de Florida, Martin A. Uman, calculou que cada cidadán soporta anualmente de 10 a 15 raios nunha area dun quilómetro ao seu redor. TECO Energy, a compañía que proporciona a electricidade ba zona, gasta máis de 1 000 000 de dólares anualmente na reparación de transformadores e outro equipamento danado pola caída de raios.
Outono
Coa entrada do outono, tanto as temperaturas como as precipitacións medias descenden. As máximas modéranse en algo máis de 25 °C; isto provoca que diminúa a humidade derivada da evaporación e que se produzan menos treboadas, que é raro que se produzan a partir de mediados de outubro. Se ben a choiva diaria é menos frecuente, a temporada de furacáns esténdese até finais de novembro, e a zona vese afectada por algún furacán ou tormenta tropical durante o outono.
Inverno
Os invernos son, polo xeral, temperados e secos; as máximas están preto dos 21 °C, con ceos maioritariamente soleados. O paso ocasional de frontes frías provoca choivas seguidas por uns días de temperaturas máis frías. As mínimas non adoitan baixar de 0 °C, sucedendo isto tan só cada 2-3 anos. Aínda que pouco frecuentes, as xeadas constitúen un perigo importante para a agricultura e acuicultura da zona, debido a que as especies existentes son moi sensíbeis ao frío.
É raro que se produzan precipitacións en forma de neve ou saraiba. Na gran tormenta de neve producida en 1899, Tampa sufriu a única gran nevarada da súa historia, cun "efecto baía" na Baía de Tampa.
Os últimos rexistros que amosan algo de precipitación en forma de neve son do 17 de xaneiro de 1977. Aínda que só se acumulou unha capa de 13 milímetros de neve, debido ao inesperado da nevarada, varias escolas, negocios e estradas foron pechadas ata que a neve se derreteu pola tarde. Moitos cidadáns residentes no sur do Condado de Pinellas notificaron unha lixeira nevarada o 23 de decembro de 1989, pero as estacións meteorolóxicas non rexistraron tal nevarada.
O inverno de 2009-2010 foi un dos máis fríos na zona. Tanto en Tampa coma en San Petersburgo as temperaturas máximas non superaron os 16 °C durante dez días, e Tampa experimentou dez días consecutivos con mínimas baixo cero. A maior parte da zona recibiu unha mestura de choiva, auganeve e uns poucos copos de neves entre o 9 e o 10 de xaneiro.
A temperatura mínima histórica de Tampa foi de −8 °C e a de San Pertersburgo de −7 °C, ambas producidas durante unha onda de frío acaecida o 13 de decembro de 1962.
Media de precipitacións e sol
Os datos de precipitacións en Tampa son similares aos do resto da zona. Os barrios situados cara o interior tenden a recibir algo máis de precipitacións ca os que se atopan na costa.
A área recibe grandes cantidades de sol durante case todo o ano, cun total de 2.920 horas ao ano, o que supón un 66,7% do total posíbel. A cantidade diaria de sol alcanza o seu máximo en maio, cando o ángulo de incidencia solar incrementa as horas diarias de sol e a temporada de chuvias aínda non comezou.
Tormentas tropicais
dereita|miniatura|125px|[[Furacán Frances sobre Florida en 2004.]] Entre xuño e novembro prodúcese a tempada de furacáns na Conca Atlántica e no Mar Caribe, cunha maior actividade entre mediados de agosto e mediados de outubro. A chuvia caída debido aos sistemas tropicais supón un importante aporte ás precipitacións anuais da zona e é vital para repoñer a subministración de auga ao redor da Baía de Tampa.
Pola zona pasan sistemas tropicais case todos os anos, pero é raro que estes golpeen a zona de forma directa. As probabilidades de que un furacán toque terra na área da Baía de Tampa nun ano determinado estímanse entre 1 sobre 25 e 1 sobre 50. Aínda que os rexistros históricos amosan que a zona é vulnerábel a unha gran tormenta (como o "Gran "Vendaval de 1848", que destruíu a maior parte da vila de Tampa), a baía non sufriu o golpe directo de ningún furacán dende 1946, e o último de consideración produciuse en 1921.
Antonio Reigosa
Traxectoria
Traballa como responsable de Comunicación e Xestión Cultural da Rede Museística Provincial de Lugo.
Colabora con numerosos traballos de divulgación relacionados coa historia, a arte, a etnografía, a mitoloxía popular e a literatura oral en diversos medios de comunicación e revistas especializadas. 260px|miniatura|Antonio Reigosa, [[Afonso Becerra, Silvia Penas e Miguel Sande no congreso "Nós tamén navegar. 40 anos de poesía galega", no Pazo da Cultura de Pontevedra.]] É o cofundador de Chaira, Grupo de Investigación Etnográfica (Lugo, 1992), do que tamén forman parte Ofelia Carnero, Mercedes Salvador e Xoán Ramiro Cuba, ten intervido en campañas de recollida de literatura oral en distintos concellos da provincia de Lugo.
Relator en numerosas xornadas e congresos. Participa en campañas de promoción da lectura nos centros de ensino, bibliotecas e asociacións culturais.
Tamén é colaborador de El Progreso.
En xaneiro de 2015 foi nomeado Cronista Oficial de Mondoñedo pola corporación municipal dese concello.
Obra en galego
É autor, ou coautor, de arredor de 40 títulos de textos literarios ou de investigación entre os que salientan:
Anscar de Ivrea
Anscar I, finado en marzo de 902, foi o margrave de Ivrea desde 888 ata a súa morte.
Traxectoria
Desde 877 ou 879 foi conde de Oscheret en Borgoña. Apoiou a Guido III de Spoleto para o trono de Francia tras a deposición de Carlos o Gordo en 887, pero tras o infrutuoso intento de Guido e a coroación de Odón, Conde de París, volveu con Guido a través dos Alpes, onde o duque foi elixido rei de Italia. En agradecemento, creou a Marca de Ivrea no nordeste e investiu ao seu amigo borgoñón.
Anscar foi conselleiro de Bosón de Provenza e irmán de Fulk, Arcebispo de Reims, quen apoiou con forza a dinastía carolinxia en Francia. Con Fulk, probabelmente invitou a Guido a Francia. Anscar loitou no nome da dignidade real de Guido en Italia. Enfrontouse a Arnulfo de Carintia durante a súa invasión deste de 894 e apoiou ao fillo de Guido Lamberto tras a morte de Guido nese ano. En 896, foi un dos poucos no norte que se opuxeron á segunda invasión de Arnulfo. Tras a morte de Lamberto, apoiou a Berengario de Friúl como rei e converteuse no seu principal conselleiro.
A esposa de Anscar é descoñecida, pero só tivo un fillo, Adalberto, a través do que foi o fundador dunha dinastía, os Anscáridas.
Hanoi
Hanoi (en vietnamita: Hà Nội, Hán Tự) é a capital de Vietnam, cunha poboación estimada en 3 145 300 habs. (2005). Desde 1010 até 1802, foi o centro político dun independente Vietnam, salvo breves períodos. Foi substituída por Huế durante a Dinastía Nguyễn como capital do Vietnam, mais volveu selo durante o período colonial como capital da Indochina Francesa entre 1887 e 1954. Entre 1954 e 1976, logo da vitoria do Viet Minh sobre Francia na batalla de Dien Bien Phu, foi a capital do Vietnam do Norte.
A cidade está situada na beira dereita do río Vermello. Hanoi sitúase a 21°2' de latitude norte, e a 105°51' de lonxitude leste, dista 1 760 km de Cidade Ho Chi Minh, a antiga Saigon, no extremo sur do país.
Clima
Hanoi posúe o típico clima do Vietnam setentrional, no que os veráns son quentes e húmidos, mentres os invernos son relativamente frescos e secos. Nos meses estivais, entre maio e setembro, recíbense a maioría das precipitacións do ano (1 682 mm/m² anuais). Os meses comprendidos entre novembro e marzo son secos relativamente, mais na primavera caen choivas lixeiras. As temperaturas mínimas invernais en Hanoi poden caer até 6 °C ou 7 °C, aínda que o vento pode ser xeado; por contra no verán atínxense medias entre 38 e 40 °C.
Lugares interesantes
miniatura|200px|esquerda|Ópera de Hanoi. miniatura|esquerda|200px|Vista xeral de Hanoi. miniatura|esquerda|200px|Lago [[Hoàn Kiếm.]] Como capital de Vietnam durante case un milenio, Hanoi considérase o centro cultural do país, pois cada dinastía deixou aquí a súa pegada, aínda que algúns dos monumentos non puideron sobrevivir as guerras e o paso do tempo; mais a cidade conserva moitos monumentos interesantes, para residentes e visitantes, tanto histórica como culturalmente.
Hanoi alberga máis sitios culturais que calquera outra cidade vietnamita; só no que se refire a lugares relixiosos posúe sobre 600 pagodes e templos.
Baixo o dominio francés, como centro administrativo para toda Indochina, a arquitectura de estilo colonial tornouse dominante, ficando aínda hoxe exemplos numerosos: bulevares de tripla calzada (p.ex. a rúa Phan Dinh Phung), o magno edificio da Ópera, o Banco estatal Vietnam (primitivamente Banco de Indochina), o Pazo presidencial (antigo Pazo do Gobernador Xeral da Indochina Francesa), a catedral de S. Xosé, a Universidade de Hanoi (antiga Universidade de Indochina) ou hoteis xa históricos como o Sofitel Métropole.
Outros lugares emblemáticos son: o Templo da Literatura (Văn Miếu), sede da máis antiga universidade de Vietnam; a Pagode do "único piar" (Chùa Một Cột); a Torre da Bandeira de Hanoi (Cột cờ Hà Nội); o Barrio Vello e o lago Hoàn Kiếm.
Hanoi é tamén sede de numerosos museos, como o Museo Nacional de Historia do Vietnam, o Museo Nacional de Etnoloxía, o Museo Nacional de Belas Artes e o Museo da Revolución.
O Barrio Vello, preto do lago Hoan Kiem, posúe as rúas orixinarias e as edificacións máis antigas de Hanoi. A comezos do século XX a cidade só comprendía unhas 36 rúas, a maioría das cales pertencen hoxe ao Barrio Vello. Esas rúas albergaban tendas e almacéns especializadas nun determinado xénero como seda, xoiaría, tecidos etc. Os nomes desas rúas reflicten aínda a especialidade orixinaria, aínda que na actualidade só algunhas conservan restos daquelas actividades. Toda a área é coñecida polos seus artesáns e mercadores; sitúanse aquí tamén casas de comidas locais, así como bares e clubs. Un mercado nocturno, sito preto do mercado de Đồng Xuân, abre nos anoiteceres dos venres, sábados e domingos, mostrando unha rica variedade de tecidos, alimentos e recordos.
Transportes
O medio máis popular de transporte dentro da cidade son as motocicletas e as bicis, pola súa versatilidade. O parque de automóbiles está a medrar, pero o tráfico é pouco fluído a determinadas horas e nas intersección de rúas. As liñas de autobuses serven as rúas principais. Pódense adquirir tiras de billetes no mesmo bus. Para traslados curtos acostuman empregarse motocicletas-taxis, ditas "xe ôm" ("gran vehículo"). Para desprazamentos longos, e se non desexa viaxar á aire libre, o máis conveniente son os taxis.
Hanoi conta cun aeroporto internacional sito a uns 45 km da cidade, e que serve a todo o Norte do Vietnam. As instalacións foron modificadas en anos pasados e están ben dotadas. Hai trens que unen con regularidade Hanoi e Saigón.
-83
Outros
Historia ano a ano
Ramón Romay
Ramón Lorenzo Romay Jiménez de Cisneros, nado en Betanzos o 9 de agosto de 1764 e finado en Madrid o 23 de maio de 1849, foi un mariño galego.
Traxectoria
Ingresou en 1780 no Colexio Naval de Ferrol, iniciando a súa carreira na Armada. Interveu en batallas navais en Europa, América e o norte de África. Ascendeu a tenente de navío (1797) e enfrontouse cos ingleses do almirante Jewis fronte ao cabo de San Vicente. Despois da entrada das tropas napoleónicas en España en 1807, destacou na Guerra da Independencia, recuperando o 18 de xaneiro de 1811 a cidade de La Bañeza ao mando de dous batallóns de Infantería de Mariña, ostentando o grao de Capitán de Fragata. Ascendeu a brigadier (1814) e opúxose á restauración da monarquía apoiando o levantamento de Porlier. Fuxiu ao Reino Unido e volveu a España logo do Pronunciamento de las Cabezas de San Juan.
Durante o trienio liberal foi nomeado Comandante Militar da provincia de Vigo. Abandonou o posto ao ser nomeado, o 28 de febreiro de 1823, Ministro de Mariña, cargo que conservou ata o 20 de abril dese ano, pois unha nova restauración absolutista obrigouno a exiliarse de novo en Inglaterra ata 1832. Presidiu a Xunta Revolucionaria de Cádiz, foi capitán xeneral da Armada e director xeneral da mesma, ademais de senador pola Coruña (1837-1838) e senador vitalicio (1845-1846). Recibiu a Gran Cruz de Isabel la Católica.
Vissarion Belinski
Vissarion Grigorievich Belinski (en ruso, Виссарио́н Григо́рьевич Бели́нский), nado en Sveaborg o 11 de xuño de 1811 e finado o 7 de xuño de 1848, foi un crítico literario ruso.
Traxectoria
Fillo dun médico militar, estudou nos institutos de Chembar e Penza. Entre 1829 e 1832 estudou na Universidade de Moscova, pero tivo que deixala por organizar un grupo de adeptos da filosofía alemá e ler en público o drama romántico Dimitri Kalinin, no que se criticaba a servidume. Con moitos problemas económicos, viviu facendo traducións do francés e colaborando nalgunhas publicacións. En 1833 entrou no faladoiro filosófico e literario que organizara o poeta Nikolai Stankevich, interesándose polos problemas literarios e afondando no coñecemento da filosofía alemá de Kant, Friedrich Schelling e Hegel. O seu primeiro artigo de crítica literaria publicouno en 1834, e de 1835 a 1836 apareceron en Teleskop outros ensaios sobre a novela rusa, Gógol ou Vladimir Benediktov.
En 1837 caeu enfermo de tuberculose, curou en Piatigorsk, onde coñeceu a Lérmontov. Dous anos despois instalouse en San Petersburgo, para dirixir Otechestvennie Zapiski (Отечественные Записки. Apuntamentos patrióticos) ata 1846. A publicación converteuse no voceiro da vangarda literaria rusa, nela publicou numerosos traballos e comezou unha serie de panorámicas anuais. Publicou tamén obras de Gógol. Belinski expuxo os principios e o manifesto do Naturalismo en Rusia, escola á que se uniran Gógol, Fiódor Dostoievski, Iván Goncharov, Grigorovich e outros. En 1842 apoiou a Gógol tirando do prelo a novela As almas mortas, prohibida pola censura tsarista. Escribiu estudos que comparaban autores occidentais cos eslavos: Pushkin fronte a Byron e Shakespeare; Lérmontov e Byron; Vladimir Odoievski e E. T. A. Hoffmann etc. Tamén realizou estudos de autores occidentais por separado, como George Sand, Schiller, Goethe, Walter Scott e outros. En 1846 deixou a revista por conflitos co seu propietario. Pasou a realizar a sección de crítica literaria de Sovremennik (O contemporáneo) dirixida polo poeta Nikolai Nekrasov, alí publicou as panorámicas literarias de 1846 e 1847 e numerosos artigos, notas e recensións literarias.
En 1847 trasladouse a Berlín e Salzburgo para tratar a súa enfermidade, xa moi avanzada. Desde este último lugar escribiu a famosa Carta a Gógol en resposta ó seu cambio ideolóxico cara ó tradicionalismo, na que o acusaba de predicador do látego e apóstolo do escurantismo. Considérase esta carta o exemplo máis brillante de crítica literaria na literatura rusa do XIX. Belinski morreu un ano máis tarde, nas vésperas do seu arresto pola policía. Mesmo a mención do seu nome na prensa estivo prohibida ata 1856. As súas obras completas, en doce volumes, publicáronse entre 1859 e 1862.
Mar dos Argazos
O Mar dos Argazos (ás veces citado como Mar dos Sargasos ou Mar dos Sargazos), é unha rexión do océano Atlántico setentrional que se estende entre os meridianos 70º e 40º O e os paralelos 25º a 35º N, e que nos séculos XVII ó XVIII tivo a tétrica fama de ser lugar de cemiterio de buques de navegación a vela. Abrangue parte do sector chamado Triángulo das Bermudas.
Características físicas
O sector, cunha superficie total —aínda que variable— de 3 500 000 km², que se caracteriza pola frecuente ausencia de ventos, correntes mariñas, e a abundancia de plancto e algas, estas últimas formando «bosques» mariños superficiais que poden estenderse de horizonte a horizonte e constituíron xunto ás «calmas chichas» un formidable obstáculo para a navegación dende a época do descubrimento de América. As correntes circundantes intercéptanse tanxencialmente impulsando as augas interiores nun lento círculo de sentido horario e concéntrico, cun amplo centro que non ten movemento aparente e é dunha calma eólica notable. En efecto, a área, de forma ovalada, é de límites difusos xa que non baña terra firme —coa única excepción das illas Bermudas—, e os seus límites constitúenos importantes correntes oceánicas: ó Oeste a Corrente do Golfo, ó Norte a Corrente do Atlántico Norte e ó Sur unha das correntes ecuatoriais.
As correntes que o circundan determinan un sistema de augas superficiais relativamente cálidas que se moven moi lentamente en sentido horario, sobre as augas máis profundas do océano, moito máis frías e densas. Esta estratificación da auga por densidades, provocada pola diferenza de temperatura, ten importantes consecuencias ecolóxicas. Nas augas superficiais, onde chega a luz, abunda o plancto vexetal, que consome sales como os fosfatos e os nitratos. Debido á diferenza de densidade, a auga da superficie apenas se mestura coa auga fría e rica en minerais das capas inferiores, que podería repoñer os sales consumidos. Por esta razón, nas rexións superiores do Mar dos Argazos apenas existe vida animal, e carecería de interese biolóxico de non ser pola alga que lle presta o nome, o argazo do xénero Sargassum, que forma grandes campos, rebosantes de organismos mariños.
O Mar dos Argazos foi un dos descubrimentos de Cristovo Colón na súa primeira viaxe a América e no século seguinte comezou a xestarse a fama de cemiterio de barcos.
Historia da súa denominación
Foron os navegantes portugueses os que lle puxeron o nome á alga e ó mar. As algas do xénero Sargassum forman grandes conxuntos enleados, que se manteñen a flote por medio de vinchas cheas de gas, e esténdense ata o horizonte. Con frecuencia, os barcos portugueses víanse freados polas algas, e incluso chegaban a quedar atascados nelas, o cal lles daba ás tripulacións tempo de sobra para estudar a planta. Como procedían dun país onde abundaban as viñas, os conxuntos de vinchas de gas parecéronlles acios de uvas dunha variedade denominada salgazo. Así foi como os portugueses lle deron ó Mar dos Sargazos o seu nome. As especies do xénero Sargassum están emparentadas cun grupo de algas que adoitan crecer adheridas ás rochas próximas ás costas, pero adaptáronse por completo á vida peláxica, isto é, en mar a fóra, e agora aboian nas capas superiores do océano.
O Mar dos Argazos é tamén o lugar elixido polas anguías para a desova.
Outros datos
As características singulares do Mar dos Argazos, cunha extensión equivalente a 1/3 da superficie dos Estados Unidos constituíu un formidable obstáculo para a navegación martíma nos tempos dos veleiros, inspirando innumerables lendas e mitos sobre os cales posteriormente se crearon obras de ficción:
Carlow
Carlow (en irlandés Ceatharlach) é unha pequena cidade de 20.000 habitantes do Condado de Carlow, en Irlanda. Está situada a 84 km ao suroeste de Dublín, á beira do Río Barrow.
Nome
A orixe do nome en irlandés da cidade é aínda motivo de controversia. A pesar de que a meirande parte pensa que significa Catro Lagos, algúns din que se trata da unión das palabras ceatrha (gando bovino) e mulclach (lugar para porcos).
Historia
A cidade foi fundada en 1180 por Guillerme o Mariscal, Conde de Pembroke e Rei de Leinster coa finalidade de fortificar un camiño frecuentado á beira do Río Barrow. Guillerme o Mariscal fixo construír o impoñente Carlow Castle.
O mosteiro de St. Mullins estaba situado na mesma rexión dende o século VII.
En 1650, durante a Conquista da Irlanda, tida en Carlow foi cercada polas forzas dos parlamentares ingleses, a fin de axilizaren o Cerco de Waterford e a capitulación da cidade.
Durante a Rebelión Irlandesa de 1798 Carlow viviu unha masacre de 600 rebeldes e civís nun ataque á cidade vencido polos irlandeses Unidos, coñecida como Batalla de Carlow. A Liberty Tree escultura en Carlow, deseñada por John Behan, conmemora os acontecementos de 1798. Os rebeldes mortos da cidade de Carlow están enterrados no Croppies Grave, en Graiguecullen, Condado de Carlow.
Ligazóns externas
Carlow RFC
Antoni Ros-Marbà
Antoni Ros-Marbà, nado en L'Hospitalet de Llobregat (provincia de Barcelona) o 2 de abril de 1937, é un director de orquestra catalán.
Traxectoria
Comezou a formarse musicalmente no Conservatorio Superior de Música barcelonés, estudou dirección de orquestra con Eduard Toldrá en Barcelona, con Sergiu Celebidache na Academia Chiggiana de Siena e con Jean Martinon en Düsseldorf, onde obtivo o Primeiro Premio de Fin de Curso.
Orquestras
En 1966, ao fundarse a Orquestra Sinfónica da RTVE en Madrid, consegue, por oposición, a praza de director titular. Nese ano, élle concedido o Premio Internacional do Disco Arthur Honegger pola súa gravación das Sete Palabras de Cristo de Haydn.
En 1967 foi nomeado director titular da Orquestra Ciutat de Barcelona. En 1978 acada a dirección musical da Orquestra Nacional de España e, en 1979, é nomeado principal director invitado da Orquestra de Cámara Neerlandesa, da que será, posteriormente, director titular.
En 1978, invitado polo mestre Herbert von Karajan, debutou en Berlín coa Orquestra Filharmónica, orquestra que dirixirá de novo posteriormente. No campo sinfónico, tamén tivo notables éxitos dirixindo as orquestras máis importantes de Francia, Inglaterra, Suíza, Italia, Alemaña, Escandinavia e nos principais centros musicais de América e o Xapón. Coa Orquestra de Cámara dos Países Baixos visitou a China nas súas primeiras aperturas no campo musical occidental.
En 1978 debutou, invitado polo nestre Herbert von Karajan, estréase en Berlín coa Orquestra Filharmónica. No campo sinfónico obterá sonados éxitos dirixindo as orquestras máis importante de Francia, Inglaterra, Suíza, Italia, América, o Xapón e a China.
A súa carreira como director sinfónico é tan notable coma a que realizou como director de óperas. Sobrancea a súa dirección en obras de:
Zarzuelas
O director catalán conduciu igualmente as gravacións de zarzuelas como Doña Francisquita, Bohemios, La Verbena de la Paloma, Goyescas e Luisa Fernanda, todas elas editadas polo prestixioso selo Audivis.
Durante as últimas tempadas, o mestre Ros Marbà dirixiu con frecuencia orquestras españolas como a Orquestra Nacional de España, Orquestra Sinfónica de Barcelona, Orquestra Nacional de Catalunya, Orquestra Sinfónica e Coro de Radio Televisión Española, Orquestra Sinfónica de Tenerife, Orquestra de Valencia, sen deixar de acudir ás súas citas anuais con orquestras alemás e dos Países Escandinavos.
Premios e distincións
Foille concedido o Premio Nacional de Música, galardón que outorga o Ministerio de Cultura, a Creu de Sant Jordi, concedida pola Generalitat de Cataluña, o Premio Internacional del Disco Arthur Honegger pola gravación das Sete Palabras de Cristo de Haydn e o Barclays Theatre Award á mellor produción operística no Reino Unido en 1997 pola intervención na montaxe de Idomeneo a cargo da Scottish Opera de Glasgow e Edimburgo.
Na actualidade, ademais de ser o director titular da Real Filharmonía de Galicia, é profesor e director titular da Cátedra de Orquestra de Cámara Freixenet da Escuela Superior de Música Reina Sofía de Madrid e director da Escola de Altos Estudos Musicais de Galicia.
Malde, Os Vilares, Guitiriz
Malde é un lugar da parroquia dos Vilares no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 11 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 5 homes e 6 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 9 habitantes.
Azo
Azo ou AZO pode referirse a:
Cianuro espumoso
Sparkling Cyanide (Cianuro espumoso) é unha obra de ficción detectivesca da escritora británica Agatha Christie, publicada por primeira vez nos Estados Unidos por Dodd, Mead and Company en febreiro de 1945 baixo o título de Remembered Death e en Reino Unido polo Collins Crime Club en decembro do mesmo ano baixo o título orixinal. Foi editado en galego pola Editorial Galaxia en 2002.
A novela presenta ao personaxe recorrente do Coronel Race na súa última aparición para resolver as misteriosas mortes dun matrimonio, con exactamente un ano de diferenza. A trama desta novela amplía a trama dunha historia curta, Yellow Iris.
Resumo da trama
Un ano antes, o 2 de novembro, sete persoas sentáronse a cear no restaurante "Luxemburgo". Unha, Rosemary Barton, nunca se levantou. O forense decretou suicidio por mor da depresión post-gripe. Seis meses despois, o seu marido George recibe cartas anónimas dicindo que Rosemary foi asasinada. George investiga e decide repetir a cea no mesmo restaurante, cos mesmos convidados, ademais dunha actriz que parece que a súa defunta muller, a cal tiña que chegar tarde e sorprender cunha confesión. A actriz non chega e George morre na mesa, envelenado, como a súa muller, por cianuro no seu champaña. A súa morte puido considerarse como un suicidio, pero George compartira as súas preocupacións e algúns dos seus plans co seu amigo o Coronel Race.
Segundo o testamento do seu tío, se Rosemary morría sen fillos, a fortuna herdada pasaría á súa irmá máis nova Iris, agora unha moza rica. Se Iris morre solteira, o diñeiro pasaría ao seu único parente, a súa tía Lucilla Drake. A señora Drake é unha persoa decente pero ten un fillo, Victor que é un delincuente. Durante a investigación queda claro que a vítima pretendida era Iris. O coronel Race e o pretendente de Iris, Anthony Browne, decátanse de que Ruth Lessing, a secretaria de confianza de George, enamorárase de Victor un ano antes.
Morre a persoa equivocada por mor do bolso de noite de Iris e o brindis por ela, unha confusión que salvalle a vida. Despois do espectáculo, George propón un brindis por Iris, todos beben champaña excepto ela. Cando o grupo levántase da mesa para bailar, Iris deixa caer o bolso, un camareiro, ao recuperalo, pono no asento adxacente ao seu. Cando o grupo volve á mesa, Iris senta nun asento distinto debido a que se guía polo seu bolso. George senta no asento orixinal de Iris e bebe a champaña envelenada. Cando esta trama falla, Ruth tenta atropelar a Iris cun coche. O coronel Race, xunto coa policía e Anthony Browne, desvelan a verdade a tempo para salvar a Iris de Ruth. O seu último intento de matar a Iris é deixala inconsciente no seu cuarto, logo abrir o gas da cheminea e saír da casa. Anthony e o coronel Race rescatan a Iris no momento preciso.
Desenvolvemento e comparación de contos e novelas
A trama desta novela é a expansión dun relato curto de Hércules Poirot titulado "Yellow Iris", que xa fora publicado no número 559 da revista Strand Magazine en xullo de 1937 e no libro "Problema en Pollensa e outros historias" nos Estados Unidos en 1939. Publicouse en forma de libro no Reino Unido como "Problem at Pollensa Bay'' en 1991.
A novela de longa duración ten ao Coronel Race como o personaxe investigador central no lugar de Poirot, que tivo ese papel na historia curta. A novela utiliza os conceptos básicos do relato curto, incluído o método do envelenamento, pero cambia a identidade dos culpables, non por primeira vez, cando Christie reescribiu a súa propia obra.
Rego Pequeno, Os Vilares, Guitiriz
Rego Pequeno é un lugar da parroquia dos Vilares no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 13 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 7 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 12 habitantes.
Os fenómenos
Os fenómenos é un filme galego dirixido por Alfonso Zarauza que foi estreado no 2014. Está protagonizada por Lola Dueñas que interpreta a Neneta, Luís Tosar como Lobo, e Juan Carlos Vellido como Furón.
Sinopse
Unha muller que vive dende hai tres anos nunha furgoneta aparcada na costa de Almería, ve como a súa parella desaparece xusto o día en que ía comezar a traballar. Por este motivo, regresa co seu bebé na súa vila natal, Ferrol. Ó principio ten moitas dificultades para atopar traballo, pero acaba conseguindo un posto de peón de albanel. Superada con coraxe a dureza do oficio, o seu equipo de traballo empeza a destacar entre os demais pola súa capacidade de traballo.
-81
Arte e cultura
miniatura|dereita|175px|Cicerón por Thorvaldsen, copia dun busto romano
Departamentos de Francia
400px|miniatura|dereita|Departamentos e rexións de Francia A República francesa atópase dividida administrativamente en cen departamentos (en francés: départements), 96 departamentos metropolitanos e catro departamentos ultramarinos (francés: départements d'outre-mer), os DOM. Cada departamento constitúe tanto unha división administrativa como un estado e unha colectividade territorial (en francés: collectivité territoriale).
Os departamentos están numerados por orde alfabética do nome, agás o departamento do Territorio de Belfort, os departamentos da rexión parisiense, os departamentos de ultramar e os departamentos que mudaron o nome dende a súa creación. Os números dos departamentos forman parte da vida cotiá, pois atópanse nas placas dos automóbiles, nos códigos postais e nos números da seguridade social.
Os departamentos metropolitanos numerábanse orixinalmente por orde alfabética, ata que se produciu o cambio das denominacións e a desmembración do departamento da Illa de Francia en 1964.
Trala división do departamento da Córsega (cuxo número era 20) en dous novos departamentos, en 1976, a Córsega do Sur (Corse-du-Sud) e a Alta Córsega (Haute-Corse) recibiron novos códigos, respectivamente o 2A e o 2B. Estes novos códigos aparecen nas placas dos automóbiles e nos números da seguridade social (soamente para as persoas nadas despois da subdivisión), en canto ao vello código, continúa a ser empregado no código postal e nos números da seguridade social das persoas nadas antes de 1976.
A derradeira grande mudanza no carácter dos departamentos tivo lugar o 2 de marzo de 1985, cando foi aprobada unha lei que transferiu a xestión ao executivo local os dominios descentralizados, ata entón exercidos polo prefecto (préfet) como presidente do departamento, ao presidente do Consello Xeral (Conseil Général). O prefecto conserva no departamento a xestión dos dominios reservados ao Estado francés como representante do goberno francés.
Óscar á mellor curtametraxe animada
O Oscar á mellor curtametraxe animada (Academy Award for Animated Short Film) é un premio entregado pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas como parte dos premios Oscar. Entrégase dende a 5ª edición dos Óscar. A Academia define curtametraxe como un filme de "non máis de corenta minutos, incluíndo todos os créditos".
A categoría foi coñecida como "Short Subjects, Cartoons" (“Curtametraxes, animación”) dende 1932 a 1970 e como "Short Subjects, Animated Films" (“Curtametraxes, filmes animados”) dende 1971 a 1973, recibindo dende 1974 o nome actual. Na categoría destaca Walt Disney, xa que recibiu nela doce dos seus vinte e dous Oscar, incluíndo un premio póstumo en 1968. Ademais, Disney recibiu once dos doce primeiros premios. As series Silly Symphonies, de Disney, e Tom and Jerry, de Metro-Goldwyn-Mayer, foron as máis premiadas, cada unha con sete premios.
Ata 1952 só eran candidatas curtametraxes estadounidenses. Durante as primeiras cinco décadas o premio entregábase ao produtor, mais na actualidade entrégase á "persoa individual máis directamente responsable do concepto e da execución creativa do filme. No caso de que máis dun individuo estea involucrado direcamente e de xeito importante nas decisións creativas, pode entregarse unha segunda estatua".
Cushman-Colson House (Gainesville, Florida)
A Cushman-Colson House (Casa Cushman-Colson) é un edificio de arquitectura victoriana construído en Gainesville, Florida no ano 1885. Está no número 625 da East University Avenue de dita cidade.
Historia
Alonzo Merritt Cushman naceu o 8 de abril de 1851 en Kingston, Plymouth, Massachusetts, fillo dun serrador de Kingston chamado George Cushman e da súa dona Betsy M. Cushman. Alonzo casou cunha tal Curoene Cushman, da que en 1883 tivo unha soa filla: Gertrude, nacida en Massachusetts. Pouco despois, Alonzo e a súa familia emigraron a Gainesville, no que vivían xa desde 1884, probablemente como empregado da compañía Raulerson and Ambrose. O 25 de xuño de 1885 mercaron aos matrimonios formados por Samuel B. e Laura D. M. Thompson, por unha banda, e Edward C.F. e Hatties L. Sanchez, pola outra, un terreo "que vai ao oeste do límite sur da Alachua Avenue 116 pés e 8 polgadas, dalí ao sur 338 pés e 1 polgada, máis ou menos a Union Street, dalí ao este ao longo do límite norte de Union Street 149 pés máis ou menos ao límite sur de Alachua Avenue ao lugar do inicio". A continuación, mandou construír no mesmo ano o edificio (coñecido durante moito tempo como Alonzo Cushman House). Alonzo converteuse no xefe do departamento de bombeiros de Gainesville en 1885. Tamén significouse como masón, sendo cabaleiro da Loxa Nº 41 de Gainesville entre 1887 e 1915, da que en 1901 constaba como Gran Gardián ("Grand Warder") e en 1902 como Gran Sumo Sacerdote ("Grand High Priest").
A vivenda pertenceu aos Cushman até 1905, en que foi vendida ao doutor James Henry Colson e a súa familia, que residiron nela durante vinte anos. James Colson foi físico e cirurxián, presidente da Alachua Medical Society, así como senador estatal, alcalde de Gainesville e membro da Loxa Nº 38 de Waldo, Xeorxia. A lenda afirma que foi a única filla do doutor Colson, Cornelia Colson, quen chamou ao pequeno regato que pasa por detrás da casa Sweetwater Branch (rego da Augadoce). Sobre 1947, o edificio converteuse durante corenta e cinco anos na Alvarez Tourist Home e, desde 1992, pertence á familia Holbrook. Giovanna Holbrook e a súa filla Cornelia a mercaron, rehabilitándoa para dedicala a uso hoteleiro baixo o nome de Sweetwater Branch Inn Bed & Breakfast. Dispón de sete habitacións, ademais de salas de estar e biblioteca.
Urraca Froilaz de Traba
Traxectoria
esquerda|miniatura|Territorio aproximado da herdanza paterna de Urraca Froilaz. A unión das terras de Urraca, entre o río Tambre e o mar, e as do seu home [[Pedro Froilaz de Traba|Pedro Froilaz n na zona noroccidental do reino, deron lugar ao Condado de Trastámara .]] Foi unha importante aristócrata, descendente dalgunha das mais antigas liñaxes nobiliarias galegas. A súa nai Ardiu Díaz (Ardiu Diat), proviña da familia dos condes de Présaras, fundadores do Mosteiro de Sobrado dos Monxes , foi filla do conde Diego Gutérrez, mordomo regis do rei Fernando I e da nobre Acenda Seriz. O seu pai o conde Froila Arias, foi señor da terra de Traba, nas bisbarras de Soneira e Bergantiños , e irmán do bispo Cresconio de Iria, tutor do rei García II.
Floco (homónimos)
O termo floco pódese referir:
Urraca Froilaz de Traba
Traxectoria
De ambos proxenitores herdou importantes dominios territoriais e outras posesións. Entre estas últimas, un palacio en Compostela, situado entre o Mosteiro de San Martiño Pinario e a igrexa de Santiago, e o Mosteiro de San Xoán de Sabardes, que restaurou e dotou de importantes bens. Por parte da súa nai Acenda, Urraca herdou tamén a reclamación da propiedade do mosteiro de Sobrado dos Monxes. Este mosteiro, pasara á propiedade real após a fracasada revolta de Sexeredo, visabó de Urraca contra o rei Fernando I no ano 1050. Baseándose nesta reclamación, no ano 1118, a raíña Urraca e o seu fillo Afonso VII restituiron o mosteiro aos seus fillos Vermudo e Fernando.
Urraca casou no ano 1088 con Pedro Froilaz, herdeiro como ela de extensos territorios situados na área noroccidental do reino galego, a unión das pertenzas dos cónxuxes abranguían a maior parte da actual provincia da Coruña, desde o río Tambre até o Mar Cantábrico e desde as terras de Aranga até o Océano Atlántico, e conformaron o Condado de Trastámara, cuxo primeiro posesor coñecido foi o propio Pedro Froilaz (in Trastamar comite Petrus Froyle).
Xuetas
Apelidos
Os apelidos considerados xuetas son: Aguiló, Bonnín, Cortès, Fortesa/Forteza, Fuster, Martí, Miró, Picó, Pinya/Piña, Pomar, Segura, Tarongí/Taronjí, Valentí, Valleriola e Valls, Derivan dunha comunidade conversa moito máis ampla, dado que os rexistros das conversións, a cabalo entre os séculos XIV e XV, así como os da Inquisición, de finais do século XV e principios do XVI, documentan máis de 330 apelidos entre os conversos e os condenados por xudaizar en Mallorca. Un detalle que chamou a atención de diversos estudosos que trataron o tema, é que algúns mallorquinos levan apelidos de procedencia claramente xudía, que non son considerados descendentes de hebreos, nin xuetas (por exemplo: Abraham, Amar, Bofill, Bonet, Daviu, Duran, Homar, Jordà, Maimó, Salom, Vidal e outros). A procedencia conversa non é condición abonda para ser xueta; cómpre que esta orixe quedase fixada na memoria colectiva dos mallorquinos mediante a identificación das familias e liñaxes así consideradas. Polo tanto, aínda que os xuetas son descendentes de conversos, só unha parte dos descendentes de conversos son xuetas.
Urraca Froilaz de Traba
Traxectoria
Urraca Froilaz faleceu no ano 1102 deixando cinco fillos do seu casamento con Pedro Froilaz :
Xuetas
Xenética
Diversos estudos realizados, principalmente, polo Departamento de Xenética Humana da Universitat des Illes Balears acreditaron que conforman un bloque xeneticamente homoxéneo afín coas poboacións hebreas orientais, pero tamén relacionados cos asquenacís e os xudeus norteafricanos, tanto na análise do cromosoma Y, de ascendencia patrilineal, como no do ADN mitocondrial, de ascendencia matrilineal. Así mesmo poden presentar algunhas patoloxías de orixe xenética, como é a Febre mediterránea familiar, compartida cos xudeus sefardís e unha alta frecuencia de hemocromatose, particular desta comunidade.
Conversos (1391-1488)
miniatura|esquerda|[[Vicente Ferrer O.P.|San Vicente Ferrer, activo predicador para a conversión dos xudeus.]] Ata finais do século XIV a igrexa mallorquina destinou importantes esforzos á conversión dos xudeus, pero os seus éxitos tiveron un carácter anecdótico e sen consecuencias sobre a estrutura social. Esta situación veríase trastornada a partir de 1391, co asalto aos calls (xudarías), as predicacións de San Vicente Ferrer en 1413 e a conversión dos restos da comunidade xudía de Mallorca, en 1435. Estes acontecementos crearon situacións de risco e perigo colectivo polas cales se produciron as conversións en masa que deron lugar ao fenómeno social dos conversos. Debido a que as conversións foron baixo coacción, unha boa parte dos neófitos continuou coas súas prácticas comunitarias e relixiosas tradicionais. Constituíuse a Confraría Da nosa Señora de Graza ou de Sant Miquel dels Conversos como instrumento que substituía, en boa parte, á antiga alfama, resolvendo as necesidades do grupo en diversos ámbitos: asistencia ás necesidades, xustiza interna, vencellos matrimoniais e, naturalmente, cohesión relixiosa. Estes conversos, ata o derradeiro cuarto do século XV puideron desenvolver as súas actividades, en parte clandestinas, sen sufrir unha excesiva presión externa, nin institucional nin social, como o acreditan a pouca actividade da Inquisición papal e a escasa normativa gremial de segregación en razón da orixe xudía. Isto, probablemente, permitiulles manter o groso do grupo de conversos relativamente intacto.