cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henry Morgan
Traxectoria
En 1665 ao principiar a Segunda Guerra Anglo-holandesa, o gobernador de Xamaica, Thomas Modyford comisionou a Edward Mansfield para atacar Curaçao e como lugartenente elixiu a Morgan. En decembro partiu a expedición con 15 navíos e 500 homes. En lugar de dirixirse á posesión holandesa chegaron á illa de Santa Catalina e á de Providencia, enfronte de Nicaragua, que deciden tomar para convertela nunha base de operacións, parten de novo coa intención de tomar Natá, o que foi un desastre ao igual que os intentos de facerse con Cartago e a expedición volveu a Xamaica. Despois da morte de Mansfield, que fora capturado polos españois, os bucaneiros elixiron como o seu xefe a Morgan en 1667. A primeira expedición que organizou dirixiuse a Cuba, os 12 barcos que a compuñan fondearon o 28 de marzo de 1668 na baía de Santa María, dirixíndose por terra a Puerto Príncipe e enfrontándose con éxito a 300 xinetes que os estaban agardaban, a cidade apenas resistiu unha hora máis e foi totalmente saqueada; Morgan conseguiu un botín de 50.000 pesos que os filibusteiros consideraron escaso polo que decidiu atacar Portobelo, na que se almacenaba a prata que do Perú se embarcaba para España, a cidade estaba ben defendida e os franceses que acompañaban a Morgan decidiron retirarse pero el non renunciou, con nove navíos e 460 homes aportou a Naos, situada a 50 km continuando en barcas por río ata as proximidades, en pouco tempo fixéronse co control case total da localidade agás o Castelo de San Jerónimo onde se refuxiara o gobernador, tras un día de loita conquistou o castelo subindo os muros protexido polos corpos de freires e freiras e aínda así tardou toda a noite en conquistalo. A cidade saqueouse durante días. Morgan volveu a Xamaica e foi recibido triunfalmente polo gobernador Modyford, que case inmediatamente encargoulle a Morgan outra expedición contra os españois, regaloulle unha portentosa fragata, a Oxford, de 36 canóns pero en xaneiro de 1669 nunha xuntanza de 1000 bucaneiros ingleses e franceses na Illa da Vaca a fragata explotou nun accidente, matando máis de 300 piratas. Aínda así a expedición partiu días máis tarde cara ao lago de Maracaibo, a frota que compuñan 8 navíos e 500 homes chegou en marzo saqueando a cidade de Maracaibo, seguindo despois ao asentamento de Gibraltar ao fondo do lago. De volta a Maracaibo, Morgan atopouse con tres barcos españois á entrada do lago, o Magdalena, de 36 canóns, o San Luis, de 26 e a Marquesa, de 14. Morgan decidiu armar un barco de lume, ideado para estoupar ao se aproximar o barco inimigo, para lles facer fronte. Cun forte botín, máis de 250.000 pesos volveu a Xamaica.
Mercou unha facenda en Xamaica e durante un ano permaneceu retirado ata que o gobernador o nomeou almirante de todos os barcos de guerra de Xamaica coa misión de destruír os barcos e tropas españolas que atopase, en mar ou terra. O 24 de outubro de 1670, 37 navíos e 2200 homes xuntáronse na Illa da Vaca, Morgan decidiu atacar a cidade de Panamá, unha das máis ricas da América española; o 6 de decembro reconquistou a illa de Santa Catalina, ao chegar a noticia aos españois reforzaron ás tropas do Castelo de Chagres, na entrada do Istmo de Panamá, chegando a 314 soldados, Morgan enviou contra el 5 navíos con 500 homes ao mando de Joseph Bradley, o asalto comezou o día 6 de xaneiro de 1671 e foi sanguiñolento, só sobreviviron 30 españois, os británicos perderon 100 homes e o seu xefe. Morgan chegou a Chagres uns días despois e con 1400 homes iniciou o cruzamento do istmo o 18 de xaneiro remontando o río Chagres, con escasos víveres e atacados por partidas de indios a viaxe foi difícil. O día 27 de xaneiro chegaron ás portas da cidade, defendida por 1300 homes con escasas armas de fogo, no primeiro enfrontamento Morgan perdeu varios centos de homes pero os españois perderon a metade dos seus efectivos, facendo imposible defender a cidade e ás tres horas a cidade caeu no poder de Morgan e os seus que empezaron a saquealo todo ata que o lume prendeu e toda a cidade quedou destruída; case un mes permaneceu nos restos da cidade, o 24 de febreiro emprendeu o regreso con 600 prisioneiros que liberaron pouco despois por un rescate. O 9 de marzo no castelo de Chagras, Morgan procedeu a repartir o botín, tocándolle 200 pesos a cada participante, diante o descotento prometeu realizar un repartimento máis xusto o día seguinte pero aproveitando a bebedela dos seus homes marchou en catro navíos cos seus fieis e coa totalidade do botín, 400.000 pesos. Morgan foi recibido en Xamaica como un heroe pero o goberno español protestou enerxicamente ao de Londres e ante o temor a unha guerra entre os dous países, o rei Carlos II de Inglaterra accedeu a acabar coa piratería, nomeou un novo gobernador para Xamaica e Morgan marchou a Inglaterra para ser xulgado, en Londres viviu en total liberdade e mesmo o propio rei recibiuno en audiencia varias veces, o xuízo celebrouse en 1674 e o tribunal declarouno inocente, o rei nomeouno sir e tenente gobernador de Xamaica, onde volveu Morgan e actuou enerxicamente contra os seus antigos compañeiros para combater a piratería.
Folclorismo
O folclorismo é o uso dunha tradición popular fóra do contexto no que se desenvolveu. Algúns investigadores alemáns comezaron a utilizar o termo a comezos dos anos 60 para referirse ó uso do folclore por parte da industria turística. A arte profesional baseado no folclore, os anuncios de televisión con personaxes de conto de fadas e mesmo os estudos académicos de folclore poden considerarse exemplos de folclorismo.
Superestrato
En lingüística denomínase superestrato ó conxunto de características léxicas, fonéticas e gramaticais deixadas nunha lingua polos falantes dun grupo invasor ou estranxeiro que fala unha lingua diferente. En contraposición, denomínase substrato ás características deixadas pola invadida na invasora. En resumo, é o conxunto de características lingüísticas deixadas por unha lingua invasora.
Así, por exemplo, pódense considerar como superestrato do galego as palabras e estruturas incorporadas á fala romance das linguas xermánicas e do árabe tras as súas respectivas conquistas da península Ibérica.
Amar es para siempre
Amar es para siempre é a continuación da exitosa serie Amar en tiempos revueltos emitida entre 2005 e 2012 en Televisión Española. A serie comezou o 14 de xaneiro de 2013 en Antena 3.
Macrorrexión
O significado pode variar de acordo co seu denominador común, que pode ser cultural, económico ou de similitude histórica ou social.
Tipos de macrorrexións
A macrorrexión:
Macrorrexións da Unión Europea
Aínda que até este momento non existe unha definición oficial, unha macrorrexión europea, tal e como a considera a Unión Europea, é un territorio que comprende varias rexións pertencentes a diferentes países membros e que se caracterizan por teren unha ou máis características ou retos comúns, é dicir, unha unión de rexións (eurorrexións) que se constitúe para facer un camiño xuntos e alcanzar obxectivos conxuntos en base a intereses e recursos comúns.
As macrorrexións europeas teñen, entre outros, os seguintes obxectivos:
Para a consecución destes obxectivos cóntase coa presenza e participación activa de representantes da sociedad civil (organizacións empresariais e sindicais, universidades e outras asociacións, organizacións ou institucións) e, sen necesidade de crear novas estruturas que comporten custos administrativos adicionais.
As macrorrexiónes son unha innovación na arquitectura da Europa a 27 (agora xa a 28). A día de hoxe están constituídas só tres, unha nas rexións do mar Báltico, denomianda "Báltico", na que participan oito estados membros da UE, outra na conca do río Danubio, chamada "Danubio", con seis estados membros involucrados, e a máis recente (2010) denominada "Rexións so Suroeste europeo" (ver máis abaixo).
Fading Like a Flower (Every Time You Leave)
Vídeo musical
O vídeo foi gravado na súa maior parte en Gamla stan, Estocolmo, Suecia e inclúe imaxes da casa do concello de Estocolmo. A canción foi escrita en 1989 ("en Canadá" segundo Gessle), pero foi lanzada en 1991.
Macrorrexión
Macrorrexións da Unión Europea
A macrorrexión no sentido que se lle dá na UE non se debe confundir con macrorrexión urbana, conxunto de áreas metropolitanas, tamén chamada megápole ou conurbación.
Macrorrexión Rexións do Suroeste Europeo
Os gobernos de Galicia, a rexión Norte de Portugal (que xa se uniran Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal), e de Castela e León constataron, ao igual que outras rexións europeas, que existen intereses comúns con outras rexións españolas e de países veciños, coas que cumporiría emprender unha estrategia de cooperación interrexional que trascendera á simple cooperación transfronteiriza. En consecuencia, reuníronse o 17 de xaneiro de 2010 en Zaragoza con representantes das Comunidades Autónomas de Aragón, País Vasco, Asturias, Cantabria, A Rioxa, Navarra, e das rexións de Aquitania (Francia e Centro de Portugal, para sentar as bases dunha futura macrorrexión. Segundo explicou a Directora Xeral de Relacións Institucionais e Acción Exterior do goberno de España, María de Diego, ao finalizar a reunión, esta constituía un "primeiro paso" cara á creación da macrorrexión.
Froito daquela reunión, xusto nove meses máis tarde, o 17 de setembro de 2010, o presidente da Comisión de Coordinación e Desenvolvemento Rexional da Rexión Norte de Portugal (CCDRN), Carlos Cardoso Lage, o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo e o presidente da Xunta de Castela e León, Juan Vicente Herrera, asinaron en Valladolid o convenio polo que se constituía a macrorrexión Rexións do Suroeste Europeo (RESOE), a primeira deste tipo que se pon en marcha no territorio ibérico.
Portugal e España analizarían, no seguinte cumio bilateral luso-español, en decembro, en Elvas, a creación da primeira macrorrexión ibérica, un espazo de nove millóns de habitantes que abre novas perspectivas de negocio e investigación científica. O paso seguinte sería o recoñecemento, por parte dos dous gobernos, da importancia estratéxica deste novo modelo de cooperación, que xorde das experiencias bilaterais e transfronteirizas. A idea que subxace nesta iniciativa ibérica non é da creación de novos organismos, senón a de complementar ás comunidades de traballo xa existentes. Se os dous Estados estiveran de acordo na importancia da constitución da macrorrexión do Suroeste Europeo (como así sucedeu), a proposta sería presentada á instancias comunitarias.
As tres rexións da nova RESOE constitúen un espazo que reúne a máis de nove millóns de habitantes repartidos entre os tres territorios, cunha extensión superior aos 145.000 km2, nos que se asentan unha vintena de universidades e sete aeroportos de diferente tamaño, como recursos potenciais de desenvolvemento económico.
A nova macrorrexión nacía aberta á incorporación doutras autonomías —no caso de España— e rexións do resto de Europa que compartan intereses estratéxicos, xa que neste tipo de estrutura non é necesario que se comparta fronteira, como ocorre no caso das eurorrexións.
Primeira ampliación
O 9 de maio de 2014 prodúcese a primeira ampliación da macrorrexión RESOE coa incorporación de dous socios máis, Asturias e a Rexión Centro de Portugal, nun acto no que se asinou, no Porto, o memorando que formalizou ditas incorpotracións. No acto tomaron a palabra o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo; o presidente da Xunta de Castela e León, Juan Vicente Herrera, os presidentes das Comisións de Coordinación e Desenvolvemento Rexional (CCDR) das rexións Norte e Centro de Portugal, Emídio Gomes e Pedro Saraiva, e o presidente do Principado de Asturias, Javier Fernández Fernández. Con estas dúas incorporacións a macrorrexión conta xa con once millóns de habitantes, máis que ningunha outra comunidade da península Ibérica, e ocupa o 30 % do seu territorio.
Galería
Mapas indicando a situación xeográfica dos territorios ue forman na actualidade a macrorrexión "Rexións do Suroeste Europeo".
Ángel Sánchez Candil
Ángel Sánchez Candil, nado en Madrid o 19 de agosto de 1962, é un exfutbolista español. Xogaba de centrocampista.
Antonio Hidalgo Rodríguez
Antonio Hidalgo Rodríguez, nado en Sevilla o 22 de xaneiro de 1943 e finado o 6 de marzo de 2014, é un exfutbolista español que xogaba na demarcación de defensa.
Traxectoria
Comezou a destacar nas categorías inferiores do Real Betis Balompié, de onde marchou cedido ao CF Extremadura antes de fichar polo CD Badajoz.
Xogando no club estremeño estivo a punto de fichar polo Atlético de Madrid pero finalmente fichou polo Celta de Vigo na tempada 1968/69, a que sería a última tempada dunha longa etapa na Segunda División.
Militou no Celta oito tempadas, disputando 171 encontros, anos nos que chegou a participar no debut do equipo nunha competición europea, na Copa da UEFA na tempada 1971/72. Tamén viviu o descenso a Segunda do ano 1975 e o conseguinte ascenso dous anos despois.
Finalmente deixou o club no verán de 1976.
Tour Down Under 2018
A 20º edición do Tour Down Under, oficialmente 2018 Santos Tour Down Under, disputouse nos arredores de Adelaida, Australia entre os días 16 e o 21 de xaneiro de 2018. Esta proba, coma todos os anos, foi a carreira inaugural do UCI WorldTour 2018.
O gañador foi o surafricano Daryl Impey, que acabou igualado a tempos co local Richie Porte, pero que venceu por ser moito máis regular nas posicións ao final das tiradas, logrando así o característico xersei ocre da proba austral. No terceiro posto da xeral acabou o neerlandés Tom-Jelte Slagter.
No entanto ás clasificacións secundarias, o campión do mundo eslovaco Peter Sagan logrou o maillot verde dos puntos, o surafricano Nicholas Dlamini venceu na montaña, o colombiano Egan Bernal conseguiu o branco dos mozos e o equipo do Bahrain-Merida levou a clasificación dos equipos.
Equipos
Na carreira participaron os 18 conxuntos do UCI WorldTour e un combinado nacional australiano.
Premios económicos
Nesta edición, o Tour Down Under repartiu 98.000€ en premios económicos.
People's Choice Classic
O 14 de xaneiro, dous días antes do inicio da tempada oficial, celebrouse unha carreira de exhibición en formato de critérium no centro de Adelaida. Este "paseo" consistiu en 22 voltas a un pequeno circuíto de 2,3 quilómetros. Nesta carreira participan os mesmos equipos e corredores ca no propio Tour Down Under. Nesta edición, a décimo terceira, resultou vendedor ao sprint o campión do mundo Peter Sagan.
Clasificación xeral
A seguinte táboa amosa as dez primeiras posicións da clasificación xeral tralo remate da carreira:
O Fabal, Viñós, Arzúa
O Fabal é un lugar da parroquia de Viñós no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 3 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 2 eran homes e 1 era muller.
Viva o domingo
Viva o domingo foi un programa de entretemento da Televisión de Galicia que se emitiu na tempada 1987-1988
Lavanify miolaka
Lavanify miolaka é un mamífero gondwanaterio do Cretáceo superior (posiblemente do Maastrichtiano, hai entre 70,6 e 65,5 millóns de anos) de Madagascar. Este animal foi descrito a partir de dous dentes illados, un dos cales danado. Os dentes foron atopados entre 1995 e 1996 e descritos nun artigo publicado no ano 1997 en Nature. Lavanify forma parte da familia dos Sudamericidae, dentro da orde dos gondwanateris, e os seus parentes máis achegados son o bharatteri da India e o gondwanateri Sudamerica do continente suramericano. Os gondwanaterios alimentábanse probablemente de material vexetal duro.
Eleccións á Asemblea de Estremadura de 2011
As eleccións á Asemblea de Estremadura de 2011 tiveron lugar o 22 de maio de dito ano, coincidindo coas eleccións aos parlamentos de todas as comunidades autónomas quitando a Andalucía, Cataluña, Galicia e País Vasco, e coas municipais en toda España. Na provincia de Badaxoz escolléronse 36 deputados (un máis que nas eleccións de 2007), e na de Cáceres, 29 (un menos que nos anteriores comicios).
Resultados
Para optar á repartición de escanos nunha circunscrición, a candidatura debe obter polo menos o 5% dos votos válidos emitidos en dita circunscrición, ou na suma de ambas circunscricións.
a Deles, 1 de EU.
b Deles, 2 de PREx-CREx.
c Os 3 de IU.
Camilo Valdehorras
Camilo Fernández González-Valdehorras, nado no Barco de Valdeorras o 25 de xuño de 1959, é un filólogo, profesor e escritor galego.
Traxectoria
Tras vivir en Ribadeo, Mondoñedo e Lugo, estudou Filoloxía Hispánica e Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. En 1980 fixou a súa residencia en Barcelona. É diplomado en dramaturxia, linguaxe audiovisual e dirección escénica polo Institut del Teatre de Barcelona e licenciado en Filoloxía Románica (Galego-portugués) e doutor en Filoloxía Románica pola Universidade de Barcelona, exercendo como profesor de Filoloxías galega e portuguesa na Facultade de Filoloxía de dita Universidade desde 1986.
Alí promoveu a creación da licenciatura en Filoloxía Galega, sendo redactor do plano de estudos de Filoloxía Galega e do Lectorado de Galego 1994, estando detrás de diversas actividades relacionadas co galego e coa cultura galega. Foi tamén profesor convidado na Universidade Autónoma de Barcelona entre 1995 e 1998, inaugurando o actual Lectorado de Galego en 1997. Foi un dos fundadores da Asociación de Escritores en Lingua Galega, e membro do Grupo Rompente. É tamén presidente do Foro Cívico Galego de Barcelona.
Vida persoal
É irmán de Xosé-Carlos Fernández González, consultor de empresas que, entre 2015 e xullo de 2018, exerceu o cargo de director xeral da Fundació Navegació Oceànica Barcelona (FNOB) e promotor da Barcelona World Race 2018-2019 (BMR), que se suspendeu por falta de apoio dos patrocinadores.
Mens sana in corpore sano
Mens sana in corpore sano é unha locución latina que significa literalmente "mente sa en corpo san". A esta frase na actualidade confíreselle un valor axiomático e atribúeselle a significación de que, para alcanzar a saúde mental é necesario, ou polo menos moi conveniente, gozar dunha boa saúde física.
A frase foi adoptada como lema de variadas asociacións deportivas e, na actualidade, aparece implícito en ximnasios, clínicas de adelgazamento e centros de estética. Serve incluso de inspiración para as técnicas de desintoxicación e purificación corporal da Igrexa da Ciencioloxía, que predican que un "corpo limpo implica unha mente limpa", ou para o éxito dos SPA ou modernas termas que proclaman no seu nome (salus per aquam) a saúde física en contacto coa auga.
Porén, a frase latina de Xuvenal, poeta satírico do século I d.C., recibe hoxe en día un uso notoriamente afastado ao que o seu autor lle deu orixinariamente. A cita completa é "Orandum est ut sit mens sana in corpore sano". Co seu habitual pesimismo cuestiona o contido das plegarias que os homes dirixen aos deuses, a mediocridade das súas peticións nos templos. Máis que posesións, riquezas ou poder, máis que beleza, son outros dons por cuxa concesión hai que rogar. O consello de Xuvenal é que nos manteñamos íntegros, desbotemos as vaidades da vida e saibamos recoñecer e desexar aquilo que, en realidade, é necesario: a saúde física e a rectitude moral.
miniatura|222px|Deportista na Coruña
Israel Gutiérrez
José Israel Gutiérrez Zermeño, nado o 6 de marzo de 2002 en Pachuca, Hidalgo, é un xogador profesional de baloncesto internacional mexicano. Cunha altura de 2,08 m xoga na posición de pivote. Actualmente xoga para o Panteras de Aguascalientes.
Recemondelle, Xián, Taboada
Recemondelle é un lugar da parroquia de Xián no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada. Tiña 7 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 2 eran homes e 5 eran mulleres.
Augardente
miniatura|200px|dereita|Augardente. miniatura|dereita|Chopo de [[grappa]] A augardente (composta por auga, do latín aqua, -ae e ardente, do participio latino do verbo ardere) é o nome co que se designa un espectro de bebidas alcólicas destiladas, de entre 40 e 45 graos, que poden ser bebidas, xa sexa puras, engadidas con outras bebidas, aromatizadas ou mesturadas. Obtéñense por destilación do bagazo ou de determinados cereais, froitas ou sementes, como centeo, cebada, bagas de xenebreiro, cereixas, uvas, cana de azucre e o anís, entre outras. O nome deriva do latín aqua ardens, termo co que se chamaba ao alcol obtido por destilación.
A augardente en Galicia
A augardente, tamén chamada co castelanismo caña en moitas partes de Galicia, é un licor obtido da destilación dos restos da uva que quedan logo de elabora-lo viño, chamados bagazo. Por iso é tamén coñecida, especialmente entre os produtores, como augardente de bagazo ou bagaceira.
A diferenza doutras partes da Península Ibérica, en Galicia retíranselle os talos das uvas ao bagazo para facer a augardente, o que lle dá unha suavidade especial.
É un licor transparente, cunha graduación de alcol superior aos 50 graos.
Destilación da augardente
O proceso de destilación da augardente ten dúas fases: a vaporización dos elementos volátiles e a condensación dos vapores producidos. Na fase de condensación distínguense tres fraccións que aparecen nesta orde: dereita|miniatura|250px|A [[Alambique|alquitara ou alambique é a pota onde se realiza a destilación do bagazo.]]
miniatura|esquerda|160px|Fío de augardente na produción tradicional. Para aplicar directamente calor sobre a pota utilízanse achas, butano ou propano. A separación da fracción cabezas faise en maior ou menor proporción, segundo a calidade do bagullo inicial. A destilación detense cando a augardente que sae do serpentín alcanza unha graduación entre 50 e 45 %vol., o resto é o que se coñece como colas e non se aproveita.
Pódese facer augardente branca, que se fai cunha graduación maior cas outras, augardente de herbas ou augardente tostada, que fixo por primeira vez Francisco Rodríguez de Vilar (Valga) no 1964.
Consello regulador
Existe un consello regulador dende 1989 e a destilación do bagazo de uva está regulada en Galicia dende finais da década de 1990, quedando relegada como unha actividade clandestina a destilación de augardente que viñan realizando tradicionalmente os augardenteiros por toda a xeografía galega, quedando expostos a pagar multas á Facenda.
A augardente está clasificada dende fai anos como unha bebida espirituosa que ten un nome específico en cada área xeográfica onde se produce: marc en Francia, grappa en Italia ou bagaceira en Portugal.
Historia
En Galicia, tradicionalmente, os augardenteiros eran as persoas que se encargaban da produción da augardente, e que obtiñan con iso ingresos extras dentro da súa economía. Era un traballo estacional (novembro) e ambulante. Antigamente o augardenteiro ía polas aldeas para facerlle a augardente ós veciños, acondicionábase un alpendre, e empregábanse achas para facer o lume da alquitara. miniatura|Augardenteiros.
O augardenteiro podía pasar nun lugar varios días, durmindo amais no cuberto onde se facía a augardente; o lume non se podía apagar mentres se estaba a destilar. A casa para quen se estaba a facer a augardente proporcionáballe o viño e mais a comida ó augardenteiro. Durante o serán xuntábanse os veciños a carón do alboio para falar algún conto. Existen varios nomes para referirse ás persoas que se dedican á destilación do bagazo da uva como son; augardenteiros, cañeiros , poteiros ou requicheiros. Nalgúns lugares, co tempo, a alquitara adquirida entre varios veciños transladábase dunha casa para outra ata faceren todos en cada casa a súa propia augardente.
Na actualidade a produción tradicional está en recesión, e foi substituída pola produción industrial. Existe unha denominación de orixe que recolle as variedades de augardente galegas, e que se denomina Augardente de Galicia.
En 2005, a denominación de orixe amparaba a 39 embotelladores cunha produción anual de 169.908 litros de augardente branca, 220 litros de augardente de herbas e 2.358 litros de licor de herbas, ademais de 1.715 litros de licor café.
Moldavia no Festival de Eurovisión
Moldavia participou no Festival de Eurovisión dende o 2005. O país tivo, comparativamente, presentacións exitosas no festival: das súas dez cancións, dous terminaron entre os dez primeiros lugares, porén tanto en 2008 como en 2014 non pasou á final.
Augardente
Utilidade
No rural galego a augardente tomábase pola mañá cedo para escorrentar o frío e tomar forza antes de comezar a traballar, empregábase coma remedio para certas dores e incluso para facer fregas ás persoas e tamén ás vacas cando non daban leite.
Moldavia no Festival de Eurovisión
En 2005, Moldavia debutou no festival en Kíiv co grupo Zdob şi Zdub e a canción "Boonika Bate Toba". O número foi ben recibido e terminou en 2º lugar na semi-final, e calificando á ronda final. Na final terminou nun 6º lugar con 148 puntos. Poucos países quedan tan ben posicionados no ano do seu debut e ata agora é o seu mellor resultado na historia.
Tanto en 2010 como en 2011, Moldavia clasificouse á final na 10ª posición (aínda que na final obtivo a 22ª e a 12ª posición respectivamente). En 2010, a atrevida entrada de SunStroke Project e Olia Tira non convenceu ao xurado e televoto pese a súa repercusión por Europa e resto do Mundo debido ao saxofonista da canción, que se converteu nun meme mundial chamado "Epic Sax Guy".
Augardente
Utilidade
A augardente é a base alcólica da queimada, e mais tamén doutros licores como o licor café ou o licor de guindas. Tómase tamén soa e frecuentemente acompañando o café.
Castelán saharauí
Características
A lingua castelá falada como segunda lingua polos saharauís está influenciada por dialectos árabes, sobre todo do árabe hassanía. Tamén o falan na alxeriana provincia de Tinduf nos campos de refuxiados saharauís, debido a que o Sáhara Occidental foi unha provincia marítima española até a súa retirada en 1976. Na RASD estúdase tamén o castelán como lingua cooficial nas escolas e o goberno saharuí emprégao na administración (especialmente na área da saúde e emitindo todos os comunicados en ámbalas linguas), formando un caso de bilingüismo social xa que tamén é falado de xeito cotián por gran parte da poboación e é aprendida de maneira oral. O castelán tamén é usado nos medios de comunicación locais. No eido da saúde utilízase o castelán xa que os materiais de consulta médicos que se usan proveñen de Cuba e España. As moedas da peseta saharauí teñen inscricións en castelán.
Liga Galega de Rugby 2017-18
300px CR Ferrol 12px|Ferrol 10px|A Coruña CRAT CD Zalaeta 10px|Arteixo Santiago RC 12px|Santiago de Compostela 12px|As Pontes CR Fendetestas 12px|Lalín CR Lalín 12px|Lugo Muralla RC 12px|Vilagarcía Os Ingleses RC 12px|Vigo Vigo RC 12px|Pontevedra Mareantes RC Pontevedra RC 12px|Pontevedra 12px|Ourense Ourense RC 12px|Ourense RO Keltia Equipos da LGR1 e LGR2: A edición 2017-2018 da Liga Galega de Rugby contou con 14 equipos participantes repartidos en dúas divisións, 6 na LGR1 e 8 na LGR2. A diferenza coa tempada anterior foi a unión do Pontevedra RC e do Mareantes RC para competir xuntos cun equipo na primeira división e outro na segunda división.
A fase de liga regular da primeira división tivo 10 xornadas, comezando o 30 de setembro de 2017 e rematando o 28 de xaneiro de 2018, dando paso ás semifinais que se disputaron a ida e volta, e á final que se disputou a encontro único. A liga regular da segunda división tivo 14 xornadas, entre o 30 de setembro de 2017 e o 24 de febreiro de 2018, dando paso ás semifinais e final que se disputaron a un único encontro.
LGR1
Permanencia do CRAT "B". Promoción para o CR Lalín.
Campión o CR Ferrol.
Guterre Méndez
Guterre Méndez, (tamén Guterre Mendes, Gutier Menendiz ou Gutier Menéndez), nado en 865 e finado en 934, foi un importante conde galego.
Liga Galega de Rugby 2017-18
LGR2
Sancións: Zalaeta (-1). Pontevedra Mareantes (-1). Barbanza (-3). Ourense (-5). Fendetestas (+1). Santiago (+2).
Guterre Méndez
Traxectoria
Fillo de Hermenexildo Guterrez e Hermesinda Gatoniz, e pai entre outros, de San Rosendo, tivo importantes posesións no reino de Galicia.
Liga Galega de Rugby 2017-18
LGR2
Ascenso para o campión CR Fendetestas. O subcampión CD Zalaeta renunciou a disputar a promoción para ascender contra o CR Lalín.
Guterre Méndez
Traxectoria
Era cuñado do rei de Galicia Ordoño II por terse casado este coa súa irmá a raíña Elvira Menéndez. Era tío do rei de Galicia Sancho Ordóñez e dos tamén reis Afonso IV e Ramiro II. Sancho Ordóñez casaría coa súa neta a raíña Goto, e Ramiro II coa súa sobriña a raíña Adosinda Guterrez. Exerceu importantes poderes por delegación de Ordoño II e recibiu, entre outras encomendas, a de refundar co abade Franquila o mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil.
Liga Galega de Rugby 2017-18
Liga feminina
Na liga feminina participaron cinco equipos por mor da participación do CRAT na ampliada División de Honra feminina nacional. O CR Ferrol estivo reforzado por xogadoras do Santiago RC. Na final o Muralla RC de Lugo gañou ás até entón vixentes campioas do CR Lalín.
Guterre Méndez
Traxectoria
Arredor do ano 890 casou cunha das máis importantes aristócratas galegas, Ilduara Eriz (Santa Aldara de Celanova). A unión de ambas as familias supuxo a creación dun dos maiores patrimonios territoriais do reino de Galicia altomedieval. Residiu sempre en terras galegas, ben no Condado Portucalense ben na Galicia nuclear onde son de destacar Portomarín e especialmente Vilanova dos Infantes onde situou a casa-residencia principal da súa familia.
Descendencia
Froito desta unión naceron dúas fillas, Adosinda e Hermesinda, e tres fillos, Munio, Rosendo e Froila. De entre todos eles destacou Rosendo, bispo da igrexa de Dumio e posteriormente santo.
Louis Auchincloss
Louis Auchincloss, nado en Nova York en 1917 e finado o 26 de xaneiro de 2010, é un escritor e historiador norteamericano. Medrou no seo da clase alta norteamericana que retratou nas súas novelas. Serviu na Mariña na segunda guerra mundial.
Rinoceronte branco do norte
O rinoceronte branco do norte (Ceratotherium simum cottoni) é unha das dúas subespecies de rinoceronte branco (sendo a outra o rinoceronte branco do sur). Outrora, era común en diversos países do leste e do centro de África, mais no presente só quedan dous exemplares vivos da subespecie, ámbolos dous femias, o que fai que esta subespecie estea funcionalmente extinta. As dúas femias pertencen ó zoo Dvůr Králové da República Checa pero viven na reserva Ol Pejeta de Kenya e están constantemente protexidas por gardas armados.
Diego San José
Diego San José de la Torre, nado en Madrid o 9 de agosto de 1884 e finado en Redondela o 10 de novembro de 1962, foi un escritor, xornalista e historiador español, estudoso do Século de Ouro, cronista de Madrid e un prolífico colaborador de Novela Corta e El Cuento Semanal.
Traxectoria
Naceu na rúa Torrecilla del Leal de Madrid, aínda que a familia trasladouse despois á rúa Ventura de la Vega. Era o maior de 6 irmáns e seu pai era propietario dun negocio de alugueiro de coches de luxo. Fixo os seus primeiros estudos no Colexio de Montserrat e nas Escolas Pías de San Antón e desde moi novo sentiu a chamada das letras sendo un voraz devorador dos clásicos do Século de Ouro.
Ante as súas inclinacións literarias, seus pais intentaron apartalo dun futuro tan incerto, así, durante algún tempo tomou leccións de debuxo de Alejandro Saint Aubin, foi escribente en Las Salesas Reales e traballou na secretaría particular de José Canalejas, aínda que logo empezou a publicar os seus primeiros versos nas revistas Madrid Cómico e Vida Galante. Aos 23 anos, estreou no Teatro de la Princesa a comedia El último amor e máis adiante El semejante a sí mismo. Colaborou nos diarios El Globo, La Mañana, ABC e El Imparcial. Por esta época veu a luz o seu primeiro libro, Los hijosdalgos del Hampa. Colaborou nos máis prestixiosos diarios e revistas de Madrid e o seu nome faise popular e ten infinitos lectores.
A Igrexa, Viñós, Arzúa
A Igrexa é un lugar da parroquia de Viñós no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 13 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 8 eran mulleres.
O lugar viuse afectado pola construción en 1970 do encoro de Portodemouros, e tralo asolagamento do lugar vello polas augas do río Ulla, foi reconstruído noutro lugar.
Diego San José
Traxectoria
O final da Guerra Civil supuxo para o escritor o final da súa carreira literaria, pois xa non tiña cabida no novo réxime. Foi trasladado á prisión da illa de San Simón, na ría de Vigo e cando se cerrou esta, foi enviado ao cárcere de Vigo, situado na rúa do Príncipe. Pasou cinco anos de reclusión, ata que foi liberado, establecendo a súa residencia en Redondela ata a súa morte. Diego San José contou a súa experiencia carceraria en De cárcel en cárcel, importante documento da época. Continuou escribindo, baixo o pseudónimo de Román de la Torre, aínda que xa moi poucos libros verían a luz, algunhas colaboracións na revista Caminos de Hierro, editada por RENFE e en Faro de Vigo. O resto da súa obra posterior á guerra segue aínda inédita. O seu penúltimo libro, Estampas Nuevas del Madrid Viejo, dedicoullo a José Regojo e á súa esposa Rita Otero Fernández, quen, xunto a Ernestina Otero Sestelo, lle brindaron a súa axuda durante a súa estancia en Redondela, onde faleceu o 10 de novembro de 1962.
A Igrexa, Viñós, Arzúa
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Diego San José
Traxectoria
Trala súa morte publicouse en 1988 a obra autobiográfica De cárcel en cárcel, ilustrada con debuxos de José Robledano e versos do autor, nos que palpita a emoción daqueles momentos e que foron sacados burlando a vixilancia estreita das prisións, grazas a diversos enxeños e medios, e que hoxe son fiel testemuña do acontecido naqueles anos nos cárceres de España.
Narracións históricas
miniatura|300px|Illa de San Simón na Ria de Vigo
AC-441
A AC-441 é unha estrada pertencente á rede primaria complementaria da Xunta de Galicia. Une as localidades coruñesas da Pereira e Berdoias, logo duns 21 quilómetros.
Percorrido
A estrada comeza o seu percorrido no cruzamento da AC-400 e a AC-546 na aldea da Pereira, no concello de Santa Comba. De aí parte cara ao norte salvando o río Xallas á altura de Brandomil. En Baíñas, xa no concello de Vimianzo, crúzase coa estrada que vai de Baio a Olveira logo de ter bordeado o encoro da Fervenza. Antes de rematar, por fin, na AC-552 en Berdoias, dúas estradas permiten anticipar dita conexión co consecuente aforro de quilómetros entre Baíñas e Berdoias: a DP-9203 en dirección nordés, cara a Vimianzo, e a AC-442 en dirección suroeste, cara a Dumbría e Cee.
Converxencia Nacionalista Galega
Converxencia Nacionalista Galega foi unha coalición e, posteriormente, un partido político de tendencia nacionalista galega de centro-dereita que desenrolou a súa actividade durante os anos 90 e cuxa estrutura se cinguía fundamentalmente á provincia de Lugo.
Como coalición
Naceu como unha coalición electoral a nivel galego de cara ás eleccións municipais de 1991, a iniciativa de Vitorino Núñez, a cal estaba conformada por Centristas de Galicia e Coalición Galega nas provincias da Coruña, Lugo e Pontevedra, mentres que na Provincia de Ourense tamén conocrrían co CDS, denominándose neste caso coma "Converxencia Centrista-CDS". Consigueu sela forza máis votada na provincia ourensá, mentres que no resto quedou a gran distancia do PPdeG e do PSdeG, se ben na provincia de Lugo logrou bastantes mellores resultados que nas provincias atlánticas, sendo a terceira forza política con 2 deputados provinciais. Desta forma, foi determinante en cidades coma Lugo ou Pontevedra, onde favoreceron o acceso do PPdeG á alcaldía, así como en núcleos importantes coma Vilagarcía de Arousa, se ben neste caso optaron por favorecer un goberno alternativo co PSdeG e o BNG. Por outra banda, logrou a alcaldía de Monforte de Lemos da man do histórico alcalde Celestino Torres, así como cabeceiras importantes da provincia de Ourense como Verín, Xinzo de Limia ou Celanova. Na Deputación de Ourense logrou 8 deputados, por detrás dos 9 do PPdeG, pese a lograr máis votos e concelleiros, se ben os resultados na cidade de Ourense foron determinantes ao lograr tan só 3 concelleiros fronte a 10 do PPdeG. Desta forma chegouse a un acordo polo cal se mantiña ao seu candidato Xosé Luís Baltar na presidencia a cambio de garantizarse apoios mutuos, como puido sela cesión ao PPdeG da alcaldía do Carballiño ou a garantía de que o este lograse alcaldías mencionadas anteriormente fora da provincia ourensá. Este acordo acabou culminando coa integración do sector de Centristas de Galicia no PPdeG en decembro de 1991, asumindo Baltar a presidencia provincial do partido.
Como partido
A integración de Centristas no Partido Popular supuxo unha ferida de morte para a recentemente creada coalición, ante o cal o entón líder de Coalición Galega Adolfo de Abel Vilela optou por constituíla CNG coma un partido político, rexistrándose coma tal no Ministerio do Interior en marzo de 1992. O novo partido buscou entendemento de cara aos comicios estatais e autonómicos que ían ter lugar en 1993 con outros partidos nacionalistas como a Unidade Galega de Camilo Nogueira, se ben este acordo acabou naufragando, ademais de que o proxecto de partido xa contaba coas reticencias de Coalición Galega en Ourense, limitándose o seu apoio e estrutura fundamentalmente á Provincia de Lugo, de onde eran os dirixentes "coagas" como Adolfo de Abel ou o deputado Cándido Sánchez Castiñeiras que apoiaban o novo proxecto político da CNG. Concorreu ás Eleccións Xerais de 1993 obtendo resultados testimoniais, renunciando a concorrer ás Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1993, nas que incluso o alcalde monfortino, Celestino Torres, o fixo como independente baixo o paraugas do PSdeG.
Nas eleccións municipais de 1995 concorreu principalmente na provincia de Lugo, onde obtivo varios concelleiros e a alcaldía do Corgo co apoio do BNG, se ben perdeu o seu fortín de Monforte de Lemos en favor do PPdeG, onde Celestino Torres non concorría ao seguir como deputado no Parlamento de Galicia. Logrou representación en municipios pontevedreses coma Ponteareas ou Vilanova de Arousa, así coma no coruñés de Mazaricos.
Nas eleccións municipais de 1999 concorreu exclusivamente na provincia lucense, habéndose marchado o alcalde do Corgo ao PPdeG, logrando tan só representación en Monforte de Lemos con 3 concelleiros, onde regresara Celestino Torres como candidato, se ben non consigueu recuperala alcaldía por un estreito marxe. En xaneiro de 2003, xunto con outros grupos independentes da provincia de Lugo, deu orixe a Iniciativa Galega
El diputado
El diputado é unha película dramática española de 1978 dirixida por Eloy de la Iglesia e protagonizada por José Sacristán. Foi filmada en Madrid e estreada o 20 de outubro de 1978 en España.
Na súa trama mistúrase a problemática da homosexualidade da época e a turbulenta vida política na España da transición á democracia.
Sinopse
Roberto Orbea é un deputado dun partido de esquerdas nas primeiras eleccións democráticas da transición, que vai ser elixido secretario xeral do seu partido ao día seguinte, e nárranos a súa vida antes de que se desate un escándalo.
Cóntanos como viviu á súa homosexualidade desde os 15 anos, de forma furtiva e reprimida, mentres iniciaba a súa militancia política nos seus tempos de estudante e posteriormente como avogado na época franquista. Casa cunha compañeira de partido, á que non oculta os seus pasados contactos homosexuais, crendo que así se afastaría dunha forma de vida que considera sórdida e marxinal. É detido polo seu activismo político e encarcerado no último período da ditadura.
No cárcere coñece a Nes, un chapero co que mantén relacións sexuais mentres están en presidio e que cando saen dedicarase a presentarlle a outros mozos para citas sexuais clandestinas a cambio de diñeiro. Pouco despois Nes é recrutado por un grupo de ultradereita que contrataba a delincuentes para provocar disturbios e amedrentar á oposición de esquerdas co obxectivo de conseguir a involución.
Unha vez elixido como deputado, Orbea destácase por encabezar unha iniciativa parlamentaria para acabar co terrorismo de tódolos signos, o que lle pon no punto de mira do grupo de ultradereita. Fan un plan para arruinar a súa carreira por medio de Nes. Este preséntalle a un fermoso delincuente menor de idade, Juanito, ao que ofrecerán un millón de pesetas por seducir e facilitarlles fotos comprometedoras co deputado.
Mosteiro de San Salvador de Celanova
San Salvador de Celanova é un mosteiro medieval beneditino fundado por San Rosendo a mediados do século IX en Celanova.
Foi declarado Monumento Nacional en 1931 e premio Europa Nostra no ano 1984.
Situación
O Mosteiro de San Salvador sitúase no concello de Celanova, no centro da mesma localidade pertencente á Comarca da Terra de Celanova, na provincia de Ourense. Dista só 26 quilómetros da capital.
Historia
miniatura|Fachada leste do mosteiro. Arredor do ano 937, San Rosendo construíu un cenobio na aldea de Vilar, nuns terreos propiedade do seu irmán, o conde Froila Gutiérrez. Segundo conta a tradición, o mozo Rosendo recibiu en sonos unha revelación pola cal debía fundar no lugar de Vilar, actual Celanova, un cenobio. Segundo a lenda, San Rosendo subiu a un monte preto a Celanova, lanzou desde alí unha pedra, e no lugar onde caeu a pedra foi onde o Santo levantou o cenobio.
San Rosendo foi bispo de Mondoñedo e de Iria, e Ordoño III nomeouno vicerrei de Galiza, mais retirouse ao pouco a este cenobio, onde foi o seu segundo abade até a súa morte o 1 de marzo de 977. O seu primeiro abade foi Franquila, que fora fundador do Mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil, de onde provirían os monxes para a nova comunidade. Trala súa morte no ano 955 sucedeuno no cargo San Rosendo. Deste primitivo mosteiro só queda a pequena capela de San Miguel, situada no que debeu ser anteriormente unha capela adicada a San Martín.
Foi bendicida o 25 de setembro do ano 942, atrás quedaban cinco anos de traballos.
O lugar medrou arredor do mosteiro e acabaríase convertendo na actual Celanova. O abade ostentaba, entre outros, os títulos de conde de Bande e marqués de Torre de Sande, nomeaba xuíces e alcaldes en máis de 50 localidades e tiña asento reservado na catedral de Ourense.
Após un período de decadencia, en 1506 sumouse á Congregación de San Bieito de Valladolid, co que recuperou certo esplendor, e deste modo comeza unha nova etapa, que lle concede maior esplendor. A importancia do mosteiro foi medrando co tempo e no século XVI o mesmo Carlos I pensou na idea de retirarse a este mosteiro, aínda que prefireu Yuste pola climatoloxía máis benigna. A importancia do mosteiro durante os séculos XVII e XVIII, así como o seu poder económico e social, quedaron reflectidos nas reformas que o mosteiro levaba a cabo co paso dos anos, chegándose a reconstruír todo o mosteiro.
Prisión durante o franquismo
Na actualidade, tras unha remodelación que lle valeu o premio Europa Nostra, as instalacións monacais utilízanse para albergar diferentes institucións municipais e rexionais, como o propio concello, a biblioteca, un instituto de secundaria, a oficina de turismo ou o Servizo Galego de Colocación.
Descrición
O mosteiro que hoxe pode visitarse non é máis que o resultado da evolución histórica que ó longo do tempo unhas veces experimentou e outras sufriu o edificio.
O mosteiro primitivo, que se comezou nos tempos do fundador, estaba composto por un conxunto de pequenas edificacións levantadas nas inmediacións dunha antiga capela adicada a san Martiño, entre as que documentalmente se sabe polo monxe Ordoño de Celanova que eran as seguintes:
Posteriormente estas construcións illadas, probablemente moi humildes na súa configuración arquitectónica inicial, deron lugar ó levantamento dun mosteiro propio da arquitectura do románico, o cal foi visto e descrito por Mauro Castellá Ferrer, discípulo do célebre poeta Frei Luis de León, e que escribiu unha obra titulada Historia del apóstol Santiago, que imprimiu a principios do século XVII e na que indicaba: La iglesia con la torre mayor que para antigua es muy grande, hermosa, y de muy buena bóveda coronada toda de almenas y saeteras, que bien parecía soldado y caballero.
O mosteiro, na actualidade, está formado pola igrexa, dous claustros e as dependencias monacais.
miniatura|200px|esquerda|Planta.
A Capela de San Miguel
miniatura|Capela prerrománica de San Miguel.
Da época da fundación só resta, na horta, unha pequena capela prerrománica de influencia mozárabe consagrada a San Miguel (coñecida como Capela de San Miguel), única no seu estilo en Galicia. Ergueuna San Rosendo como santuario-oratorio dedicado ao seu irmán. Ocupa 22 m², con seis de altura. A nave é de planta rectangular; o cruceiro está cuberto por unha bóveda de aresta e a ábsida é circular no interior e cadrada no exterior. Os tres espazos sepáranse mediante arcos de ferradura.
Segundo o investigador da Universidade de Vigo Roberto Vázquez Rozas a capela foi construída segundo as proporcións matemáticas de Euclides.
O templo consta de tres espazos: a nave, o espazo central e a ábsida. O módulo central ten 3,836 metros de longo, o duplo da lonxitude do rectángulo da ábsida (1,915 m 2,31 de ancho). Estas proporcións están relacionadas coas medidas árabes, que posiblemente determinaron o tamaño da edificación. Así, na capela aparece a relación de proporción de 6, 9 e 12 pés árabes na ábsida, a nave e o espazo cadrado central. Isto responde aos principios da sección áurea expostos por Euclides cara ao século III a. C.
As fachadas
As fachadas principais do mosteiro e da igrexa están en liña, cando o habitual é que se coloquen en ángulo recto. Dan para a Praza Maior, na que se colocou unha fonte procedente do claustro das Procesións, onde se erguera en 1580 imitando a fonte da praza da Ferrería de Pontevedra.
A fachada principal do mosteiro conta cunha portada na dereita. Nela, o primeiro corpo ocúpao unha porta alintelada flanqueada por dous pares de columnas de capiteis dóricos, o segundo unha porta acristalada con tímpano e un balcón con varanda de ferro forxado e o terceiro un frontón curvo cun escudo. miniatura|esquerda|200px