cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Il cane di terracotta
Adaptacións
A novela foi adaptada a un filme para televisión en 2000, con Luca Zingaretti interpretando a Montalbano.
Fengyun
FY-3
Os FY-3 son os sucesores dos FY-1. Van equipados con sensores multiespectrais, tridimensionais e útiles en calquera clase de tempo meteorolóxico. Acadan unha resolución de 250 m e teñen unha masa de 2200 kg. Lanzáronse catro, todos mediante foguetes CZ-4C, entre 2008 e 2017.
Gondariño, Gondar, Sanxenxo
Gondariño é un lugar da parroquia de Gondar do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 118 habitantes en 2016 (58 mulleres e 60 homes), o que representa un leve aumento respecto ós anos 2009, cando tiña 113 habitantes, e 2004, cando eran 109.
Fengyun
FY-4
Os FY-4 son os sucesores dos FY-2. A diferenza destes, estabilízanse nos tres eixos e están baseados no bus SAST-5000. Lanzáronse dous satélite deste modelo, en 2016 e 2021, mediante foguetes CZ-3B.
O Souto de Arriba, Caldelas de Tui, Tui
O Souto de Arriba é un lugar da parroquia de Caldelas de Tui, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Ten 37 habitantes, segundo o padrón municipal do Instituto Nacional de Estadística referido ao 2009, dos que 16 son homes e 21, mulleres. Isto representa unha variación negativa de preto do 20 por cento en relación ao ano 2000.
Glicosa-6-fosfatase
A glicosa-6-fosfatase ou glicosa 6-fosfatase (número EC 3.1.3.9, abreviada como G6Pase ou Glc 6-Pase) é un encima que hidroliza a glicosa 6-fosfato orixinando glicosa e fosfato libres. A G6Pase hepática é unha proteína integral de membrana do retículo endoplasmático co sitio activo no lume de dito orgánulo. A glicosa producida é despois exportada da célula por medio dun transportador de glicosa de membrana. Esta reacción é o paso final das rutas metabólicas da gliconeoxénese e a glicoxenólise e, por tanto, xoga un papel fundamental na regulación dos niveis de glicosa sanguínea.
Isoencimas
Nos humanos hai tres isoencimas chamados G6PC (ou G6Pase-α, funcional ), G6PC2 (sen actividade de fosfohidrolase), e G6PC3 (ou G6Pase-β, funcional ).
As dúas fosfohidrolases funcionais humanas da familia das G6Pase están asociadas ao retículo endoplasmático e son a G6Pase-α (de fígado, riles e intestino) e a G6Pase-β (ubicua por todo o corpo). A G6Pase-α e a G6Pase-β comparten unha estrutura similar do sitio activo, topoloxía, mecanismo de acción, e propiedades cinéticas en relación coa hidrólise da glicosa 6-fosfato.
Estrutura e función
Aínda que non se chegou a un consenco total, para explicar as propiedades catalíticas da G6Pase moitos dos científicos do ramo son partidarios do modelo do transporte de substrato. Neste modelo, a G6Pase ten un baixo grao de selectividade. A transferencia da glicosa 6-fosfato lévaa a cabo unha proteína de transporte (T1) e o retículo endoplasmático contén estruturas que permiten a saída do grupo fosfato (proteína T2) e da glicosa (T3).
A G6Pase consta de 357 residuos de aminoácidos, e está ancorada nas membranas do retículo endoplasmático por medio de nove hélices transmembrana. O seu extremo N-terminal e o sitio activo encóntranse no lado luminal do retículo endoplasmático e o extremo C-terminal proxéctase ao citosol. Debido á súa estreita asociación co retículo endoplasmático, a estrutura exacta do encima non se coñece ben, xa que é moi difícil de separar da membrana. Porén, os aliñamentos de secuencias indican que a G6Pase é estruturalmente similar ao sitio activo da cicloperoxidase que contén vanadio que se encontra en fungos do xénero Curvularia.
Baseándose en estudos cinéticos de pH da catálise realizada pola G6Pase-α, propúxose que a hidrólise da glicosa 6-fosfato se completa por medio dun intermediato covalente fosfohistidina. O sitio activo da G6Pase-α foi identificado inicialmente pola presenza dun motivo sinatura conservado fosfato que se encontra nas lípido fosfatases, e nas vanadio haloperoxidases.
Os residuos esenciais no sitio activo das vanadio haloperoxidases son: Lys353, Arg360, Arg490, His404, e His496. Os residuos correspondentes no sitio activo da G6Pase-α inclúen a Arg170 e Arg83, os cales doan ións hidróxeno ao fosfato, estabilizando o estado de transición, xunto coa His119, que proporciona un protón ao oxíxeno desfosforilado unido á glicosa, e a His176, que completa o ataque nucleofílico sobre o fosfato para formar un intermediato fosforil encima unido covalentemente. Na cloroperoxidase que contén vanadio, a Lys353 estabiliza o fosfato no estado de transición. Porén, o residuo correspondente na G6Pase-α (Lys76) está situado dentro da membrana do retículo endoplasmático e a súa función, se é que ten algunha, non se coñece actualmente. Coa excepción da Lys76, estes residuos están todos localizados no lado luminal da membrana do retículo endoplasmático.
A G6Pase-β exprésase ubicuamente, é unha proteína de membrana de 346 residuos de aminoácidos que comparte un 36% de identidade de secuencia coa G6Pase-α. Na G6Pase-β os aliñamentos de secuencia predín que o seu sitio activo contén His167, His114, e Arg79. Igual que no sitio activo da G6Pase-α, a His167 é o residuo que realiza o ataque nucleofílico, mentres que a His114, e a Arg79 son os doantes de hidróxenos. A G6Pase-β está tamén localizada na membrana do retículo endoplasmático, mais a súa orientación non se coñece.
Mecanismo
A hidrólise da glicosa 6-fosfato empeza cun ataque nucleofílico ao fosfato unido ao azucre feito polo residuo His176, que dá lugar á formación dun enlace fosfohistidina e á degradación do carbonilo. Un oxíxeno cargado negativamente transfire despois os seus electróns volvendo a formar un carbonilo e rompendo o seu enlace coa glicosa. O oxíxeno unido á glicosa cargado negativamente é despois protonado pola His119 formando glicosa libre. O fosfo-intermediato producido pola reacción entre a His176 e o grupo fosfato rompe despois por un ataque nucleofílico; despois da adición doutro hidróxido e a descomposición do carbonilo, o carbonilo volve a formarse expulsando os electróns doados orixinalmente polo residuo de His176, creando deste modo un grupo fosfato libre e completando a hidrólise.
Ficheiro:Sdfh.gif
Expresión
Os xenes que codifican este encima exprésanse principalmente no fígado, córtex renal e (en menor medida) nas células β dos illotes pancreáticos e a mucosa intestinal (especialmente durante períodos nos que se pase fame). Segundo Surholt e Newsholme, a G6Pase está presente no músculo de numerosas especies animais, pero só a moi pequenas concentracións. Deste modo, ao haber tan pouco deste encima, o glicóxeno que se almacena nos músculos non está xeralmente dispoñible para o resto das células do corpo porque a glicosa 6-fosfato non pode cruzar o sarcolema (membrana da célula muscular) a non ser que sexa desfosforilada. O encima xoga un importante papel durante os períodos de xaxún e cando os niveis de glicosa son baixos. Observouse que a inanición e a diabetes inducen un incremento en 2-3 veces na actividade da G6Pase no fígado. A actividade da G6Pase tamén se incrementa drasticamente no nacemento cando o organismo se fai independente das fontes de glicosa de procedencia materna. O xene da G6Pase contén cinco exóns que abranguen aproximadamente 125,5 kb do ADN localizados no cromosoma 17 (locus 17q21.31).
Importancia clínica
As mutacións no sistema da G6Pase, especificamente na subunidade glicosa-6-fosfatase-α (G6Pase- α), ou no transportador de glicosa 6-fosfato (G6PT), ou na subunidade glicosa-6-fosfatase-β (G6Pase-β ou G6PC3) orixinan deficiencias no mantemento da homeostase da glicosa interprandial e no funcionamento dos neutrófilos. As mutacións na G6Pase-α e no G6PT orixinan a enfermidade de almacenamento de glicóxeno de tipo 1 (GSD-1) chamada enfermidade de von Gierke. As mutacións na G6Pase-α causan unha enfermidade de almacenamento do glicóxeno de tipo 1a, que se caracteriza pola acumulación de glicóxeno e graxas no fígado e riles, que orixina hepatomegalia e renomegalia. A GSD-1a constitúe aproximadamente o 80% dos casos de GSD-1 que se presentan clinicamente. A ausencia de G6PT dá lugar á enfermidade de almacenamento de glicóxeno de tipo 1b (GSD-1b), que se caracteriza pola falta de G6PT e supón o 20% dos casos que se presentan clinicamente.
miniatura|Degradación dos diversos constituíntes da deficiencia no sistema da glicosa-6-fosfatase. A causa específica dunha GSD-1a son mutacións sen sentido, insercións/delecións con ou sen corremento da pauta de lectura, ou mutacións no sitio de splicing que ocorren nos xenes. As mutacións sen sentido afectan aos dous longos bucles luminais e ás hélices transmembrana da G6Pase-α, que suprimen ou reducen moito a actividade do encima. A causa específica da GSD-1b son mutacións "graves" como mutacións no sitio de splicing, mutacións de cambio de pauta de lectura, e substitucións dun residuo moi conservado que destrúen completamente a actividade G6PT. Estas mutacións orixinan a GSD-1 ao impediren o transporte de glicosa 6-fosfato (G6P) na porción luminal do retículo endoplasmático e tamén ao inhibiren a conversión de glicosa 6-fosfato en glicosa para ser usada pola célula.
O terceiro tipo de deficiencia de G6Pase é a deficiencia de G6Pase-β, que se caracteriza por unha síndrome de neutropenia conxénita na cal os neutrófilos mostran un aumento do estrés do retículo endoplasmático, incremento da apoptose, afectación da homeostase enerxética, e perda de funcionalidade. Pode levar tamén a desenvolver malformacións cardíacas e uroxenitais. Esta terceira clase de deficiencia tamén se ve afectada por unha deficiencia en G6PT, xa que a G6Pase-β tamén está situada no lume do retículo endoplasmático, o que pode facer que os síntomas similares da deficiencia de G6Pase-β sexan asociados con GSD-1b. Ademais, investigacións recentes estudaron esta zona de semellanza entre as dúas deficiencias e mostraron que ocorre unha glicosilación anormal en ambas as deficiencias. A glicosilación de certos encimas dos neutrófilos (como a NADPH oxidase) ten un profundo efecto na actividade dos neutrófilos e pode clasificarse tamén como un trastorno de glicosilación conxénito.
A principal función da G6Pase-β é proporcionar glicosa reciclada ao citoplasma dos neutrófilos para manter o seu funcionamento normal. A distorsión da proporción de glicosa con respecto a glicosa 6-fosfato debido a unha diminución significativa dos niveis de glicosa intracelular causa unha alteración significativa da glicólise e da vía da pentosa fosfato. A non ser qur se contrarreste con captación de glicosa extracelular, esta deficiencia dá lugar a unha disfunción dos neutrófilos.
Königgrätzer Marsch
dereita|200px|miniatura|Cartel da Königgrätzer Marsch Königgrätzer Marsch é unha marcha militar alemá composta polo músico prusiano Johann Gottfried Piefke con ocasión da vitoria de Prusia sobre as tropas do Imperio Austríaco na Batalla de Königgrätz o 3 de xullo de 1866, que foi o enfrontamento decisivo da Guerra Austro-Prusiana. Tal vitoria abriu camiño para a supremacía de Prusia na Confederación Xermánica e, finalmente, para a fundación do Imperio Alemán en 1871. Por razóns obvias, é oído raramente en Austria.
Sens-de-Bretagne
Sens-de-Bretagne (en Sen) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Lamela do Medio, San Pedro de Losón, Vila de Cruces
Toponimia
O orónimo Lamela é un topónimo que provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Accio
Accio (en grego Aktios, en latín Actium) é un promontorio ao norte de Acarnania (Grecia), na embocadura do Sinus Ambracius (golfo de Arta), ao oeste de Anactorion, fronte ao cal libráronse dúas batallas:
No promontorio había un templo dedicado a Apolo, onde se facía un festival en honor do deus. Octavio Augusto contruíu na outra banda da costa a cidade chamada Nicópolis Actium (Nicópolis, do grego Niké, a Vitoria), e renovou o festival ou xogos alí instituídos (Ludi Actiaci), transferíndoos a Roma. Estes xogos, que constaban de exercicios ximnásticos, loitas a cabalo e concertos musicais, celebrábanse cada cinco anos.
A vitoria de Actium converteuse no punto de partida dunha época particular, denominada era actíaca (Actiaca Aera).
Resacón 2. Agora en Thailandia
'Resacón 2. Agora en Thailandia' (en The Hangover Part II) é un filme estadounidense dirixido por Todd Phillips que foi estreado no 2011.
Sinopse
Dous anos despois da escapada nas Vegas, Alan (Zach Galifianakis), Stu (Ed Helms) e Phil (Bradley Cooper) volven espertar noutra habitación doutro hotel, e para non perder o costume, tampouco lembran nada. Nesta ocasión só saben que están en Tailandia, onde viaxaron, xunto a Doug (Justin Bartha), para asistir á voda de Stu.
Camp Municipal Narcís Sala
O Camp Municipal Narcís Sala é un estadio de fútbol do barrio de Sant Andreu, en Barcelona, no que disputa os seus partidos como local a Unió Esportiva Sant Andreu. Ten unha capacidade de 7.000 espectadores e o terreo de xogo é de céspede artificial.
Precedentes
É o campo da UE Sant Andreu desde o ano 1970 antes dese ano o equipo dispuxera dos seguintes estadios:
Historia
O estadio inaugurouse o 19 de marzo de 1970 e o primeiro partido perdeuno o UE Sant Andreu contra o FC Barcelona por 0-1. A iluminación artificial neste campo inauguróuse o 13 de abril de 1972 e desde o verán de 2005 o terreo de xogo é de herba artificial.
Alberto Naveira Garabato
Alberto Naveira Garabato, nado na Coruña en 1974, é un oceanógrafo galego.
Traxectoria
Licenciado pola Universidade de Southampton, en Física e Oceanografía, doutorouse en 1999 nesta última especialidade na Universidade de Liverpool cun traballo sobre a distribución de CO2 a través da corrente circumpolar antártica.
A partir ese ano e ata 2005 realiza o seu traballo como investigador na Escola de Ciencias do Medio Ambiente da Universidade de East Anglia, e en 2005 regresa a Southampton para incorporarse no Instituto de Ciencias da Terra e do Mar do Centro Oceanográfico do Reino Unido.
Os seus traballos céntranse particularmente no estudo das correntes mariñas a partir de modelos da física, na análise da circulación termohalina (o movemento das masas oceánicas e o seu arrefriamento e quecemento), e na súa influencia no cambio climático. Ten feito as súas pescudas fundamentalmente nas augas do océano Antártico, do océano Índico e do mar de Escocia.
Entre a máis dunha vintena de publicacións de Naveira Garabato destacan as máis importantes da oceanografía mundial, pero tamén Nature ou Science. En 2008 recibiu o premio ao mellor científico novo da Sociedade Europea de Ciencias da Terra.
Estadio El Alcoraz
El Alcoraz é un estadio de fútbol da cidade de Huesca, no que xoga a Sociedad Deportiva Huesca. Debe o seu nome á batalla de Alcoraz que tivo lugar nas súas inmediacións cara ao ano 1096. Está situado no Camiño Cocorón Alto s/n, próximo ao cerro de San Jorge.
Historia
Durante a tempada 1971-1972 reestruturouse a Terceira División española pasando a formar catro grupos, dunha nova categoría denominada 2ª División B. Nun deles participou a SD Huesca xunto a equipos da categoría de Real Valladolid, Osasuna, Salamanca ou Tenerife, o cal evocou á xunta a idea de construír un novo campo de fútbol para o equipo. Sería o terceiro campo do equipo tras La Cabañera e San Jorge.
Así, o 16 de xaneiro de 1972 inaugurouse El Alcoraz. A choiva e o frío non impediron unha boa afluencia do público oscense para ver un derbi entre o Huesca ante o Aragón. Tras a bendición do párroco e o saque de honra realizado polo presidente José María Mur Coronas, principal valedor do proxecto do arquitecto Raimundo Bambó Mompradé, houbo ovacións e a primeira vitoria azulgrana por 2-1.
O estadio de El Alcoraz, viviu momentos históricos do seu equipo, como o foi a final da Copa de España de afeccionados de 1974, na que gañaron por 3-0 ao Deportivo Aragón. Non só a Copa de España deixou gratos recordos, xa que no Alcoraz víronse boas eliminatorias de Copa do Rei, numerosas fases de ascenso e ata un partido da selección Sub-21 no que España gañou a Grecia por 2-0.
Fósforo vermello
O fósforo vermello é unha das formas alotrópicas do fósforo elemental. Trátase dunha substancia amorfa, de color vermello, pouco soluble en auga e disolventes orgánicos habituais. Contrariamente ao fósforo branco, non é soluble en disulfuro de carbono e non é tóxico.
Datos fisicoquímicos
Fórmula: P
Masa molecular: 30,974 g/mol
Punto de fusión: 585 - 610 °C
Nº CAS: 7723-14-0
Reaccións xerais
En contacto con substancias oxidantes transformase cunha reacción moi violenta e ás veces explosiva, en pentóxido de fósforo, formando fume branco.
O fósforo vermello transfórmase no fósforo branco a 250 - 270 °C ou forte irradiación con luz. Pode ser reconvertido en fósforo branco por quentamento en condicións inertes, por exemplo, baixo unha capa de aceite. Aínda que se trata da forma de fósforo producida en maiores cantidades industrialmente sábese pouco da súa estrutura molecular. Probablemente se trata dun polímero con estruturas parciais en capas parecidas ás atopadas no fósforo de Hittdorf, onde todos os átomos de fósforo están unidos a outros tres átomos do mesmo elemento.
Aplicacións
En química o fósforo é empregado nalgunhas reaccións como axente redutor. Por exemplo, en presenza de trazas de iodo como catalizador é capaz de reducir clorosulfonatos en mercaptanos. Tamén é un importante composto de partida para a síntesis de diversos compostos deste elemento, dende o tricloruro de fósforo, o pentacloruro de fósforo ata subsecuentemente as fosfinas etc.
Tamén se emprega nos mistos, onde produce a ignición dos mesmos en contacto con clorato de potasio.
Phosphor Allotropes of phosphorus
Robinia
Robinia é un xénero de plantas pertencente á familia fabáceas, orixinario de zonas temperadas de América do Norte, incluíndo os Estados Unidos, o sur do Canadá e o norte de México. miniatura|left|200px|Falsa acacia en primavera Son árbores de folla caduca e arbustos que acadan dos 4 aos 25 metros de altura. Con follas ovaladas que van 7-21 pinnadas. As flores son brancas ou rosadas, xeralmente en acios oscilantes. Moitas especies teñen espiñas e outras conteñen substancias pegañentas. En Galicia está naturalizada só unha especie, a Robinia peseudoacacia, coñecida como falsa acacia ou simplemente robinia. Considérase especie invasora.
Recoñécense ente catro e dez especies no xénero.
Especies
(*: non aceptada como especie distinta por todas as autoridades)
Pedro Agustín Girón
Traxectoria
Estaba emparentado co xeneral Castaños, de quen era sobriño. Ingresado no exército, participou na Guerra do Rosellón.
Durante a Guerra da Independencia, foi posto ao mando do Exército de Galiza, distinguíndose ao mando dese corpo, ao final da contenda na fronte vasca, nas tomas de Tolosa e Pasaia, na provincia de Guipúscoa, no ano 1813. Pouco despois foi relevado no mando desa unidade polo xeneral Freire, quen lograría a gloria coas súas tropas na batalla de San Marcial.
Durante a Restauración absolutista, a partir de 1814, Girón salientouse como partidario do liberalismo. Ao triunfar este en 1820, Girón foi nomeado ministro da Guerra. A pesar do seu pasado, á morte de Fernando VII, en 1833, o duque de Ahumada entrou a formar parte do Consello de Rexencia, e entre 1835 e 1836, en plena Guerra Carlista, volveu de novo a dirixir o ministerio da Guerra.
Tartaraña das xunqueiras
A tartaraña das xunqueiras ou tartaraña arpella (Circus aeruginosus) é unha ave de rapina da familia Accipitridae, relacionada coa tartaraña cincenta e a gatafornela.
Descrición
Teñen case o tamaño dun miñato, pero son sensiblemente máis delgadas e de alas máis estreitas. Miden de 48 a 62 cm de lonxitude, cunha envergadura de alas de ata 130 cm. As femias pesan uns 740 g de media fronte ós 540 g dos machos. As femias son algo meirandes e maioritariamente castañas escuras, coa cabeza amarela clara. Os machos son de cor castaña ferruxenta coa rexión central das alas gris prateada e as puntas das alas negras: teñen a cola longa e gris e a cabeza gris clara cun debuxo de liñas escuras. A tartaraña das xunqueiras e máis forte que outras especies de tartaraña.
Os berros da tartaraña das xunqueiras escóitanse exclusivamente preto da zona de cría, en especial cando acaban de regresar da viaxe migratoria. Serven sobre todo para marca-lo territorio e para as cerimonias de cortexo.
Sistemática
Ata recentemente a tartaraña das xunqueiras incluía diversas subespecies que na actualidade son usualmente consideradas especies separadas:
Distribución
Pasan o inverno en África, aínda que algúns exemplares poden pasa-lo inverno en España e Francia.
Son aves propias de zonas húmidas con canavais e xuncos.
Conduta migratoria
Fan os voos migratorios de xeito individual. Os exemplares occidentais voan dende finais de agosto ata mediados de outubro sobre Francia, España, Xibraltar e ó longo da costa oeste do Atlántico ata os cuarteis de inverno. O regreso comeza entre mediados de marzo e primeiros de abril. miniatura|esquerda|150px|Femia ou exemplar inmaturo de tartaraña das xunqueiras.
Alimentación
A súa estratexia de caza consiste en aparecer por sorpresa cabo das presas despois dun voo baixo mantendo as alas en xeito de V. Adoitan capturar as presas no chan, máis raramente na auga ou no aire. Coma as outras especies de tartaraña son ladroas de niños que comen tanto os polos como os ovos. Entre o 70 e o 80% da súa dieta está composta de aves acuáticas case sempre novas, coma patos ou galiñolas, pero en caso de abundancia de ratos de campo, estes poden ser a súa fonte de alimentación principal. Capturan tamén outros mamíferos pequenos, peixes, ras, lagartos e insectos grandes.
Reprodución
A partir de marzo ou abril os machos comezan os seus espectaculares voos de exhibición, que inclúen ataques finxidos á femia, picados e desprazamentos laterais bruscos, e que teñen como obxectivo crear unha relación de parella.
Fan os niños nas xunqueiras ou no canaval mesto sobre da auga, ou entre plantas propias de zonas húmidas directamente no chan. Crían ás veces en campos de cereais e, moi raramente, en prados.
Poñen entre 3 e 7 ovos, que chocan as femias entre 31 e 36 días. Os polos pasan uns 40 días no niño. Os machos ocúpanse da alimentación da femia durante a incubación e de fornecer con comida ós polos. A entrega de comida faise en voo ou no chan. Unha parella reprodutora precisa entre 800 e 2000 hectáreas de territorio de caza.
miniatura|Vista inferior dun macho de tartaraña das xunqueiras
Situación
A persecución da que foron obxecto as tartarañas das xunqueiras (coma outras rapaces) dende finais do século XIX, sumada a desaparición de boa parte das súas áreas de cría, provocaron unha redución drástica das súas poboacións. As campañas de protección e a prohibición do uso do DDT favoreceron a súa recuperación nalgunhas rexións europeas, coma Alemaña. A especie está ameazada sobre todo pola drenaxe e urbanización de zonas húmidas e polas molestias causadas as parellas reprodutoras. É unha das aves protexidas polas normativas da Unión Europea
Igrexa particular
Unha Igrexa particular é, no dereito canónico católico, unha comunidade eclesial encabezada por un bispo, ou por outra persoa recoñecida canonicamente como o seu equivalente.
Clasificación
Existen dous tipos de Igrexas particulares:
Igrexas particulares autónomas
Existen 23 Igrexas autónomas, unha occidental e 22 orientais, unha distinción máis histórica que xeográfica. O termo sui iuris significa que teñen as súas propias leis. Malia manter as mesmas crenzas e a mesma fe, diferéncianse nas súas tradicións, na súa disciplina e no seu dereito canónico. As 23 están en comuñón coa Santa Sé, en Roma.
Para este tipo de igrexa particular, o Código de Dereito Canónico de 1983 empresa a expresión de "Igrexa ritual autónoma" (en latín, Ecclesia ritualis sui iuris). O Código dos Canons das Igrexas Orientais abrevia esta frase a "Igrexa autónoma" (en latín, Ecclesia sui iuris).
Lista das igrexas particulares autónomas
A continuación amósase unha lista das igrexas particulares autónomas. No caso das columnas de Primado e Titular amósase o máis alto xerarca de cada igrexa. No caso do Papa, cómpre sinalar que non só exerce os deberes papais respecto á Igrexa universal, senón que tamén exerce os deberes patriarcais respecto á Igrexa latina e respecto a algunhas igrexas particulares con rango menor que o de arcebispal maior. Os datos numéricos de fieis correspóndense cos do Annuario Pontificio de 2013, agás se especifique outro ano.
Igrexas particulares locais
Cada diocese (termo latino) ou eparquía (termo oriental) é tamén unha igrexa particular, unha igrexa local, aínda que non ten a autonomía das anteriores. O CIC de 1983, que trata tan só da Igrexa latina e, por tanto, dunha soa "igrexa particular autónoma", emprega o termo de "igrexa particular" no sentido de "igrexa local".
A forma común destas igrexas locais, cada unha encabezada por un bispo, chámase "diocese" na Igrexa latina e "eparquía" en cada unha das igrexas orientais". A finais de 2011, o número total destas era de 2.834.
Significación teolóxica
A diferenza doutras "familias" ou "federacións" de Igrexas formadas mediante o recoñecemento mutuo de diferentes grupos eclesiais, a Igrexa católica considérase unha única Igrexa ("un Corpo") composto de moitas Igrexas particulares. Cada unha destas igrexas particulares non é considerada como unha sección ou división, senón que teolóxicamente considérase a propia Igrexa católica, na súa totalidade, nun territorio ou comunidade particular: "nas que e en base as que constitúese a Igrexa católica unha e única".
Echinacea
'' Echinacea, as equináceas, é un xénero de plantas herbáceas e perennes da familia das asteráceas. A especie Echinacea angustifolia posúe propiedades tónicas e afrodisíacas. Todas as especies son nativas do leste de América do Norte. Comprende 42 especies descritas e destas, só 11 aceptadas.
Descrición
Son plantas herbáceas, perennes e tolerantes á seca que miden 1 ou 2 m en altura. As follas son de lanceoladas a elípticas, de 10 a 20 centímetros de longo e 1,5–10 cm de largo. Como é característico de toda a familia das Asteráceas, as flores forman unha inflorescencia composta por flores púrpuras (raramente amarelas ou brancas) dispostas en forma de cabeciñas cónicas; xa que o limbo das lígulas exteriores tenden a apuntar cara abaixo unha vez que a cabeciña da flor abre, formando, deste xeito, un cono.
Propiedades
O extracto de equinácea úsase en tratamentos complementarios de infeccións respiratorias, gripes, arrefriado, farinxite, rinite e sinusite.
Os seus constituíntes químicos son o ácido cafeico, ácido chicórico, polialcanos, polisacáridos, tuselaxina, acetato de bornil, alcamídeos, borneol, cariofileno, cinarina, equinacosídeo, isotusilaxina.
As súas propiedades medicinais son antibacterianas, antibióticas, antivirais, antisépticas, antiinflamatorias, antimicrobianas, inmunoestimulantes e fortificantes.
Taxonomía
O xénero foi descrito por Conrad Moench e publicado en Methodus Plantas Horti Botanici et Agri Marburgensis : a staminum situ describendi 591. 1794.
Etimoloxía
O nome do xénero procede do grego echino, que significa "espiñento", por mor ao disco central espiñento da cabeciña floral.
A Lomba, Gondar, Sanxenxo
A Lomba é un lugar da parroquia de Gondar do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 24 habitantes en 2016 (12 mulleres e 12 homes), o que representa un mantemento respecto ó ano 2009, cando tiña 23 habitantes, e un leve aumento respecto ó ano 2004, cando eran 21.
Arta (homónimos)
O termo Arta pode referirse a:
Jaka Blažič
Jaka Blažič, nado o 30 de xuño de 1990 en Jesenice, é un xogador profesional de baloncesto internacional esloveno que xoga no Bahçeşehir Koleji da Basketbol Süper Ligi (BSL) turca. Cunha estatura de 1,96 metros pode xogar nas posicións de escolta e ala.
Traxectoria
O 15 de setembro de 2015, asinou un contrato por tres tempadas co Baskonia da Liga ACB.
O 16 de xullo de 2017, Blažič asinou co BC Andorra para a tempada 2017-18.
A Solaina, Caamouco, Ares
A Solaina é un lugar da parroquia de San Vicente de Caamouco no concello de Ares na provincia da Coruña. Tiña 2 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística eran 2 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 3 habitantes.
Papiniano
thumb|100px|Papiniano. Emilio Papiniano (en latín, Aemilius Papinianus), tamén coñecido simplemente polo nome de Papiniano, nado en Siria en 142 e finado en Roma no 212, foi un xurisconsulto romano, magister libellorum e prefecto do pretorio do emperador Septimio Severo. Foi discípulo do xurista Quinto Cervidio Escévola.
Traxectoria
Pouco se sabe sobre a vida persoal de Papiniano. Supúxose que naceu en Emesa (Siria), ou en África ao redor do ano 150, e que era parente por afinidade de Septimio Severo.
Iniciou o cursus honorum baixo Marco Aurelio, xunto a Septimio Severo, do cal foi íntimo amigo. Ao converterse Septimio Severo en emperador, nomeouno magister libellorum, prefecto do pretorio (cargo que desempeñou ata a morte deste último en 211), e membro do Consilium do emperador. Antes do seu falecemento o emperador encomendoulle especialmente aos seus dous fillos, Xeta e Caracalla.
Papiniano intentou manter a paz entre os fillos de Severo, pero ambos só pensaban en eliminar ao outro para quedar co poder. Finalmente, Caracalla asasinou o seu irmán no ano 212 e ordenou a morte de Papiniano, ao parecer, por non querer xustificar o asasinato ante o Senado.
Obras
As súas obras máis importantes foron as Quaestiones en 37 libros, escritos antes de 198 (que corresponde máis ao tipo de literatura denominada Digesta, por contemplar o estudo dogmático e os casos consultados e resoltos polo autor) e as Responsa (comentarios a casos reais) en 19 libros, escritas entre 204 e a data da súa morte.
Ademais redactou dúas obras co mesmo título: De adulteriis, dous libros de Definitiones e un texto en grego, en que expoñía as obrigacións dos maxistrados e funcionarios da policía urbana (aínda que se sospeita que este é unha colección posclásica, que reproduce fragmentos das Responsa). No Digesto consérvanse 596 fragmentos de Papiniano.
Importancia
Polo seu talento xurídico e vida pública, unido á súa heroica morte (como un mártir pola xustiza), Papiniano é tradicionalmente considerado un dos «príncipes da xurisprudencia romana» e practicamente o xurista por antonomasia; por exemplo, para Mommsen era o maior dos xurisconsultos romanos.
Entre as súas calidades como xurista destacáronse, entre outros trazos, a súa independencia de criterio e o afán pola procura de solucións equitativas, criterio diverso ao seguido polos seus predecesores (que eran tecnicamente rigoristas).
A lei de citas de 426, que regulaba a recitatio das obras dos xuristas ante os tribunais (ou sexa, que xuristas podían ser invocados e os criterios para a decisión do xuíz ante opinións diversas destes) concedeulle a preeminencia entre os xuristas romanos clásicos, ao establecer que, se non existía maioría nun sentido ou había empate entre Gaio, Paulo, Ulpiano, Herenio Modestino e el, prevalecía a súa opinión. En caso que non se manifestou sobre o particular, o xuíz quedaba libre de elixir entre as opinións presentadas polas partes.
Ademais, dentro do Dixesto de Xustiniano, as súas obras forman parte da denominada masa papiniana, é dicir, dunha das catro agrupacións de textos utilizados na súa redacción.
Tal importancia tivo Papiniano no Dereito, que as dúas máis importantes compilacións lexislativas que impuxeron os bárbaros aos romanos, o Breviario de Alarico, dos visigodos, e a lei romana dos borgoñóns, tiveron senllos capítulos nos que recompilaban textos deste importante xurisconsulto. Tan importante foi Papiniano para os borgoñóns, que a lexislación imposta por estes foi coñecida como O Papiniano, por facer alusión ao xurisconsulto en mención.
Columnata
miniatura|A impoñente columnata de [[Gian Lorenzo Bernini|Bernini na praza de San Pedro, en Roma.]] miniatura|As grosas columnas [[Orde xónica|xónicas da columnata de Bernini.]] miniatura|[[Pórtico do Panteón de Agripa, en Roma.]]
Na arquitectura clásica, unha columnata é unha longa secuencia de columnas vinculadas por un arquitrabe común. Ás veces constitúe un elemento autónomo, como a famosa columnata que Gian Lorenzo Bernini deseñou fronte á basílica de San Pedro do Vaticano, conformando unha gran praza de planta elíptica, ou a da catedral de Kazán, en San Petersburgo.
A forma particular da de San Pedro responde á necesidade de crear un espazo visualmente pechado pero materialmente aberto que se poida encher e baleitar de xente eficazmente. Cando unha persoa camiña pola praza de San Pedro o propio espesor das columnas superpostas entre si dálle a entender que é un espazo pechado. Porén, ao situarse nunha das dúas fontes, a percepción cambia por completo xa que estas coinciden cos focos da elipse e desde ese punto pode verse o exterior da praza a través das columnas, que xa non se superpoñen entre si.
Casos particulares
Xa no templos do antigo Exipto había filas de columnas, especialmente como elementos de sostemento das naves e delimitando o perímetro dos patios. Na antiga Grecia, e até o período helenístico, os templos, as prazas e os mercados a miúdo estaban delimitados por fileiras de columnas. A columnata romana converteuse nun elemento típico da fase madura da súa arquitectura, e a columnata con superposición de arcos converteuse case nunha constante na era cristiá.
Guy Sebastian
Guy Theodore Sebastian, nado en Kelang (Malaisia) o 26 de outubro de 1981, tamén coñecido como Guy Sebastian é un cantante malaisio-australiano de soul e pop. É coñecido por gañar a primeira tempada do talent-show Australian Idol no 2003 e representar a Australia no seu debut no Festival de Eurovisión 2015.
Ao longo da súa carreira múscial, Guy lanzou sete álbums de estudio, un álbum recompilatorio, un DVD/CD e dous EP.
Festival de Eurovisión 2015
En 2015 foi elixido pola canle pública australiana Special Broadcasting Service (SBS) para representar a Australia no Festival de Eurovisión 2015 en Viena coa canción "Tonight Again", converténdose no primeiro artista en competir por Australia no Festival.
Francisco Ayala
Francisco Ayala García-Duarte, nado en Granada, o 16 de marzo de 1906 e finado en Madrid o 3 de novembro de 2009, foi un escritor español.
Biografía
Ós dezaseis anos trasladouse a Madrid, onde estudou Dereito e Filosofía e Letras. Nesta época publicou as súas dúas primeiras novelas, Tragicomedia de un hombre sin espíritu e Historia de un amanecer.
Colaborou habitualmente en Revista de Occidente e La Gaceta Literaria. Residía en Berlín entre 1929 e 1931 durante o xurdimento do nazismo. Doutorouse en Dereito na Universidade de Madrid e impartía clases na mesma.
Foi letrado das Cortes desde a proclamación da República. No comezo da guerra civil atopábase dando conferencias en Suramérica, e durante a mesma exerciu como funcionario do Ministerio de Estado.
Ó caer a República exiliouse en Buenos Aires, onde pasou dez anos traballando e colaborando na revista Sur e no diario La Nación. Nese tempo foi cofundador da revista Realidad.
Posteriormente, aínda na década dos cincuenta, Ayala trasladouse a Porto Rico, país no que impartiu cursos na Facultade de Dereito da Universidade de Porto Rico, invitado polo Decano de dita institución, o renomeado xurista, Manuel Rodríguez Ramos. Desde o arquipélago de Porto Rico viaxou aos Estados Unidos de América, onde impartiu clases de Literatura española nas universidades de Princeton, Rutgers, Universidade de Nova York (NYU) e Chicago, aínda que tamén mantivo estreitos nós intelectuais e culturais con Porto Rico, onde igualmente viviron longos exilios os nomeados Pau Casals e Juan Ramón Jiménez, entre outros.
En 1960 regresou por primeira vez a España e, pouco a pouco, reintegrouse na vida literaria española. En 1976 instalouse definitivamente en Madrid, continuando o seu labor de escritor, conferenciante e colaborador de prensa. En 1983, ós 77 anos, foi elixido membro da Real Academia Española e leu o seu discurso de ingreso un ano despois. Ata moi avanzada idade seguiu escribindo con plena lucidez. En 1988 obtivo o Premio Nacional das Letras Españolas; en 1990 foi nomeado Fillo Predilecto de Andalucía; en 1991 foi galardoado co Premio Miguel de Cervantes e en 1998 co Premio Príncipe de Asturias das Letras.
A crítica dividiu xeralmente a traxectoria narrativa de Francisco Ayala en dúas etapas: a anterior e a posterior á guerra civil.
A primeira etapa corresponde a antes da guerra civil. Escribiu Tragicomedia de un hombre sin espíritu (1925) e Historia de un amanecer (1926), que se inscriben nunha liña narrativa tradicional. Con El boxeador y un ángel (1929) e Cazador en el alba (1930) aborda a prosa vangardista. En ambas coleccións de contos predominan o estilo metafórico, a brillantez expresiva, a falta de interese pola anécdota e a fascinación polo mundo moderno.
Tras un longo silencio, Francisco Ayala inicia a súa segunda etapa no exilio con El hechizado (1944), relato sobre o intento dun crioulo de entrevistarse co rei Carlos II que formou parte en 1949 de Los usurpadores, libro composto por sete narracións cuxo tema común é a ansia de poder. A historia serve aquí para reflexionar sobre o pasado, a fin de coñecer con maior profundidade o presente. Tamén en 1949 publica La cabeza del cordero, conxunto de relatos sobre a guerra civil, nos que presta maior atención á análise das paixóns e comportamentos dos personaxes que á crónica duns acontecementos externos. Muertes de perro (1958) constitúe unha denuncia da situación dun pobo sometido a unha ditadura, ó tiempo que presenta a degradación humana nun mundo sen valores. El fondo del vaso (1962) é un complemento da novela anterior, que está presente neste novo relato a través dos comentarios que dela fan os personaxes. A ironía convértese no recurso central desta obra, aínda que unha maior comprensión cara ó xénero humano vai substituíndo ó desprezo. Nalgunhas ocasións, coma en El hechizado, achégase ó mundo existencial e absurdo de Franz Kafka, cunha denuncia implícita da inmoralidade e estupidez do poder.
Despois destas novelas Francisco Ayala seguiu publicando relatos, coma os recollidos en El As de Bastos (1963), El rapto (1965) e El jardín de las delicias (1971), libro que se basea no contraste entre a obxectividade satírica da primeira parte, «Diablo mundo», e o ton evocativo, subxectivo e lírico da segunda, «Días felices». En 1982 apareceu De triunfos y penas, e en 1988 El jardín de las malicias, onde recolleu seis contos escritos en diferentes épocas da súa vida.
Grande importancia ten tamén a súa obra ensaística, que abrangue temas políticos e sociais, reflexións sobre o presente e o pasado de España, o cine e a literatura.
Escribiu unhas interesantes memorias: "Recuerdos y olvidos" (1982, 1983, 1988 e 2006).
Nabucco
Nabucco é unha traxedia lírica en catro partes, cada unha cun título (Xerusalén, O impío, A profecía e O ídolo), con música de Giuseppe Verdi e libreto en italiano de Temistocle Solera, baseada no Antigo Testamento e na obra Nabuchodonosor de Francis Cornue e Anicète Bourgeois. Foi estreada o 9 de marzo de 1842 no Teatro alla Scala de Milán.
A acción da ópera conta a historia do rei Nabucodonosor II da Babilonia. Foi escrita durante a época da ocupación austriaca no norte da Italia e, por medio da varias analoxías, suscitou o sentimento nacionalista italiano. O Coro dos Escravos Hebreos, no terceiro acto da ópera (Va, pensiero, sull'ali dorate, "Vai, pensamento, sobre asas douradas") converteuse nun símbolo do nacionalismo italiano da época.
Parte I: Xerusalén
Interior do Templo de Xerusalén
Nabucco entra en Xerusalén. A presenza dunha refén, Fenena, filla máis nova de Nabucco, pode asegurar a paz (Aria: Come notte a sol fulgente / "Como a noite antes do sol"). Zaccaria confía a seguridade de Fenena a Ismaele, sobriño do rei de Xerusalén e anterior enviado a Babilonia. Aínda que Fenena e Ismaele se aman, cando os deixan sos, Ismaele úrxelle a ela a que escape antes que arriscar a súa vida. A filla máis vella de Nabucco, Abigaille, entra no templo con soldados disfrazados. Ela tamén ama a Ismaele. Ao descubrir aos amantes, ameaza a Ismaele: se non abandona a Fenena, Abigaille a acusará de traizón. Entra o propio rei (Viva Nabucco / "Viva Nabucco"). Zaccaria o desafía, ameazando con matar a Fenena cunha daga. Ismaele intervén para salvala. Nabucco responde ordenando a destrución do Templo, e os xudeus maldín a Ismaele como un traidor.
Parte II: O impío
Escena 1: O palacio en Babilonia
Abigaille descubriu un documento que proba que ela non é a auténtica filla de Nabucco, senón unha escrava (Aria: Anch'io dischiuso un giorno / "Eu tamén unha vez abrín o meu corazón á felicidade"). O Sumo Sacerdote de Baal lanza un golpe para poñer a Abigaille no trono, mentres que estende o rumor de que Nabucco morreu en batalla, e eles deixan a Abigaille cantando a cabaletta: Salgo già del trono aurato / "Estou preparada para ascender ao trono dourado").
Escena 2: Unha sala no palacio en Babilonia
Zaccaria espera a Fenena (Vieni, o Levita / "Traede as táboas da lei"). Ela convértese ao xudaísmo, e Ismaele reconcíliase cos xudeus. Porén, anúnciase que o rei morreu e Abigaille e o Sumo Sacerdote de Baal esixen a coroa a Fenena. Inesperadamente entra o mesmo Nabucco, enfadando a ámbolos dous lados, tanto a Baal, como ao deus hebreu que el derrotou. Declárase a se mesmo Deus. Cando Zaccaria se queixa, Nabucco ordena que maten aos xudeus. Fenena di que ela compartirá a súa sorte. Repetindo que el é agora deus: Non son piu re, son dio / "Non son un rei! ¡Son un deus!"), Nabucco é fulminado por un raio e perde os seus sentidos.
Parte 3: A profecía
Escena 1: Os xardíns colgantes de Babilonia
O Sumo Sacerdote de Baal presenta a Abigaille o decreto de morte contra os xudeus e Fenena. Nabucco entra enlouquecido, reclamando o seu trono. Abigaille convénceo para selar o decreto, mais el pídelle salvar a Fenena. Dille a Abigaille que ela non é a súa verdadeira fijlla senón unha escrava. Abigaille mófase del, destruíndo o documento coa evidencia das súas verdadeiras orixes. Entendendo que el é agora un prisioneiro, roga pola vida de Fenena. (Dúo: Oh di qual onta aggravasi questo mio crin canuto / "Oh qué afrenta debo soportar na miña ancianidade").
Os xudeus senten morriña da súa terra natal: Va pensiero, sull'ali dorate / "Voa, pensamento en as douradas; voa e aséntate nas ladeiras e os outeiros"). Zaccaria novamente lles exhorta a ter fe: Deus destruirá Babilonia.
Parte IV: O ídolo caído
Escena 1: O palacio en Babilonia Nabucco desperta, recobrou complétamente o sentido e a forza. Ve que levan a Fenena, encadeada, á morte. Pide desculpas ao deus dos xudeus, e promete reconstruír o Templo de Xerusalén e seguir a fe verdadeira (Dio di Giuda / "¡Deus de Judá!").
Escena 2: Os xardíns colgantes de Babilonia
Conforme Zaccaria lidera a Fenena e aos xudeus á morte (Va! La palma del martirio......dischius'è il firmamento / "Vai, doncela, e conquista a palma do martirio"...."Oh, o ceo abriuse!") no altar dos sacrificios de Baal, Nabucco entra coas espada na man. A unha palabra súa, o ídolo de Baal creba en anacos. Nabucco libera aos xudeus e construirá un novo templo ao seu deus. Entra Abigaille, que se envelenou e expresa o seu remordemento, pedindo o perdón de Fenena e morre. Zaccaria aclama a Nabucco como o servidor de Deus e o rei de reis.
Orquestración
A partitura de Verdi prevé a utilización de:
Música en escena:
La República (1894)
La República foi un periódico editado en Vigo entre 1894 e 1895.
Historia e características
Apareceu o 2 de maio de 1894. Dirixido por Adolfo Lahorra, en setembro dese ano, o director, por desavinzas cos accionistas, deixou o xornal e fundou o semanario Canta Claro. Despois Avelino Rodríguez Elías e Augusto Loredo fixéronse cargo da dirección. Editábase nos obradoiros de El Independiente, de Angel Varela.
Xesús Manuel Suárez
Xesús Manuel Suárez García, nado en Santiago de Compostela en 1955, é un médico e político galego.
Traxectoria
Médico endocrinólogo e profesor de Dietética. Foi secretario e tesoureiro da Sociedade Galega de Endocrinoloxía, Metabolismo e Nutrición.
Río das Rozas
O río das Rozas é un curso fluvial galego, afluente pola marxe dereita do río Lañas, que á súa vez verte as súas augas no río Ulla. Ten un percorrido duns 5,5 km.
Características
Nace na parroquia de Cebreiro (O Pino), ao norte do campo da feira do Vinte e da capela de San Sadurniño. No seu curso asentan os muíños de Sabuceda e A Quintá (abandonados) e mais o muíño de Rozas.
La voce del violino
La voce del violino é unha novela policíaca en lingua italiana de Andrea Camilleri, publicada en 1996, pola editorial Sellerio. É a terceira entrega da saga protagonizada polo Comisario Montalbano.
Trama
Montalbano esperta nun día escuro para ir ao funeral da esposa do seu superintendente. Para levalo conta como chofer co seu axente Gallo, a quen lle gusta conducir de forma apurada. Teñen un accidente e baten contra un Renault Twingo que estaba aparcado á beira, fronte a un chalé. Montalbano deixa unha nota no coche golpeado e van cara ao hospital e cara á vila onde ten lugar o funeral, se ben non chega a tempo. De regreso, Montalbano comproba que o coche golpeado segue no mesmo sitio e que a nota non foi recollida.
Montalbano estráñase. Logo dunha discusión por teléfono coa súa moza Livia, non é quen de durmir e érguese cara ao chalé para investigar. Alí descobre o cadáver espido dunha rapaza nova que morreu asasinada, afogada contra o colchón. Pídelle a unha amiga súa que faga unha chamada anónima para poder investigar o caso. Porén, por mor das loitas internas entre xuíces e policías, é apartado do caso.
O comisario que o substitúe na investigación mata un sospeitoso, e intenta inculpalo. Montalbano consegue facerlle chantaxe para que abandone o caso, e finalmente descobre que o asasino era o amante da rapaza, un traficante de antigüidades que quería facerse cun violín moi valioso.
Adaptacións
A novela foi adaptada a un filme para televisión en 1999, con Luca Zingaretti interpretando a Montalbano.
Montes Cárpatos
dereita|miniatura|350px|Imaxe satélite dos Cárpatos