cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Test t de Student
Historia
A estatística t foi introducida en 1908 por William Sealy Gosset, químico da cervexaría Guinness en Dublin, Irlanda, que tiña como pseudónimo "student"). Gosset fora contratado debido á política innovadora de Claude Guinness de recrutar os mellores graduados de Oxford e Cambridge para os cargos de bioquímico e estatístico da industria Guinness. Gosset desenvolveu o test t como un modo barato de estudar a calidade da cervexa tipo stout. Publicou o test t na revista académica Biometrika en 1908, mais foi forzado a usar o seu pseudónimo polo seu empregador, que cría que o feito de usar estatística era un segredo industrial. De feito, a identidade de Gosset non foi recoñecida polos seus compañeiros estatísticos.
Concepto
miniatura|300px|Función de densidade de probabilidade para t de Student, indicando o nivel de confianza \alpha e o p-valor unicaudal para determinado t miniatura|300px|Función de densidade de probabilidade para t de Student, indicando o nivel de confianza \alpha e o p-valor icaudal para determinado t Se se fixeren moitas mostras de tamaño n\! a partir da mesma poboación e se extraeren as medias dunha variable desa poboación que posúe unha distribución normal, a distribución desas moitas medias seguiría unha distribución t de Student. Por exemplo, se se imaxina que a altura das persoas segue unha distribución normal, ao seleccionarmos diversas mostras aleatorias de 100 persoas e calcularmos a media da altura das persoas de cada mostra, esa media da altura das persoas seguirá unha distribución t de Student.
Cómpre entender que, na distribución t de Student, os valores moi baixos ou moi altos teñen menor probabilidade de ocorrer, indicando que é menos probable que a media dunha mostra presente valores moi distantes da media da poboación.
O formato da distribución t de Student depende do número de graos de liberdade. Canto maior é o número de graos de liberdade, máis "concentrada" é a distribución. Para valores moi grandes de graos de liberdade, a distribución t de Student aproxímase á distribución normal.
O test t consiste en formular unha hipótese nula e consecuentemente unha hipótese alternativa, calcular o valor de t\! conforme á fórmula apropiada e aplicalo á función densidade de probabilidade da distribución t de Student medindo o tamaño da área baixo esa función para valores maiores ou iguais a t\!. Esa área representa a probabilidade da media desa(s) mostra(s) en cuestión ter(en) presentado o(s) valor(es) observado(s) ou algo máis extremo. Se a probabilidade de que ese resultado ocorra for moi pequena, pódese concluír que o resultado observado é estatisticamente relevante. Esa probabilidade tamén se chama de p-valor ou valor p. Consecuentemente, o nivel de confianza \alpha\! é igual a 1 - p-valor.
Normalmente emprégase un "punto de corte" para o p-valor ou para o nivel de confianza para definir se a hipótese nula debe ser rexeitada ou non. Se o p-valor for menor que ese "punto de corte", a hipótese nula é rexeitada. En caso contrario, a hipótese nula non se rexeita.
É común que se empreguen os "puntos de corte" para p-valor 0,1 %, 0,5 %, 1 %, 2 % ou 5 %, facendo que os niveis de confianza sexan, respectivamente, 99,9 %, 99,5 %, 99 %, 98 % ou 95 %. No caso de que sexa usado o p-valor 5 % como "punto de corte" e a área baixo a función de densidade de probabilidade da distribución t de Student sexa menor do que 5 %, pódese afirmar que a hipótese nula é rexeitada con nivel de confianza do 95 %.
Debe observarse que non rexeitar a hipótese nula non é o mesmo que afirmar que a hipótese alternativa é válida co mesmo nivel de confianza. Iso sería unha interpretación incorrecta do test.
Unicaudal fronte a bicaudal
Dependendo da definición da hipótese nula, debe ser usado unha ou dúas colas da distribución t de Student na avaliación da proba. Por exemplo, se a hipótese nula for e a hipótese alternativa, o test debería ser feito soamente para valores maiores de t\! e, polo tanto, ao consultar a función densidade de probabilidade da distribución t de Student, débese considerar soamente a área superior a t\!, ou sexa, soamente unha das colas da distribución.
Trofeo Luis Otero 1993
A 34º edición do Trofeo Luis Otero celebrouse en Pontevedra o 3 de agosto de 1993 a partido único. O campión foi o Deportivo da Coruña.
Test t de Student
Unicaudal fronte a bicaudal
Por outra banda, se a hipótese nula for e, consecuentemente, a hipótese alternativa, teríase que avaliar ao mesmo tempo a posibilidade de  e de. Para iso, ao consultar a función de densidade de probabilidade da distribución t de Student, deben considerarse as áreas baixo a curva para valores superiores a t\! e inferiores a -t\!, ou sexa, as dúas colas da distribución. Como a distribución é simétrica, os tamaños desas áreas son iguais.
Test t para a media dunha mostra
O test t para a media dunha mostra consiste en medir a probabilidade de que a media da mostra en cuestión presente o valor observado \bar{x} ou algo máis extremo, dada a media da poboación \mu_0\!.
Para facer iso, estipúlase, por exemplo, que a hipótese nula é e que, por consecuencia, a hipótese alternativa é. Emprégase a seguinte fórmula para o cálculo do estatístico t:
, onde:
Canto maior t\!, máis confianza se ten ao rexeitar a hipótese nula, ou sexa, máis certeza se ten ao afirmar que non é certo.
Nótese que, na fórmula superior, canto maior, maior será t\!. Ou sexa, canto maior é a distancia dos valores observados ao valor que estamos comparando, terase máis certeza en afirmar que son distintos. Do mesmo modo, t\! aumentta cando o tamaño da mostra n\! é maior ou cando o desvío típico s\! é menor. Teoricamente, o desvío típico que se emprega debería ser o da poboación (normalmente identificado co símbolo \sigma\!), mais en moitos casos prácticos ese valor é descoñecido, sendo necesario aproximalo polo desvío típico da mostra s\!:
Exemplo práctico
Un coche determinado consegue percorrer 15 km por cada litro de combustible gastado nunha estrada chá en boas condicións, mais esa distancia pode variar debido a diversos factores. Considérese que a distancia percorrida por litro de combustible teña unha distribución normal con media 15 km e desvío típico de 2 km.
Supóñase que se faga unha modificación no motor dese coche co obxectivo de aumentar a distancia percorrida por litro de combustible. Despois da modificación, foron realizados 10 probas. Nesas probas, a media das distancias percorridas por litro de combustíbel foi de 16,6 km.
Ao principio, como 16,6 km é unha distancia superior a 15 km, parece que a modificación no motor aumentou a distancia percorrida por litro de combustíbel. Mais, para comprobar ese efecto de forma estatística, defínese a hipótese nula e calculamos o valor de t\!.
Así,
Conforme a función de densidade de probabilidade da distribución t de Student con 9 (10-1) graos de liberdade, existe 1,61 % de probabilidade de valores superiores a 2,53 seren obtidos no caso de que a distancia percorrida por litro de combustible non ser alterada. Se estivermos usando o nivel de confianza do 95 %, rexeitariamos a hipótese nula. Iso pode ser explicado de dúas formas: Na primeira explicación, é necesario calcular a área baixo a función de densidade de probabilidade da distribución t de Student con 9 graos de liberdade para valores superiores a 2,53 usando algún software estatístico ou táboa de cálculo. Na segunda explicación, alén dos softwares estatísticos ou táboas de cálculo, tamén podería chegarse ao valor 1,833 usando unha táboa de valores para a distribución t de Student, que normalmente constan en libros de estatística.
Enténdase que, se usásemos o nivel de confianza do 99 %, ao contrario de 95 %, non rexeitariamos a hipótese nula porque:
Tamaños iguais, varianzas iguais
Este test só debe ser usado cando: O estatístico t calcúlase segundo a fórmula: ,onde
A cantidade de graos de liberdade que se empregan nese test é 2n-2.
Tamaños distintos, variâncias iguais
Esta proba só debe ser usado cando se pode asumir que as dúas distribucións posúen a mesma varianza.
O estatístico t calcúlase segundo a fórmula: ,onde
A cantidade de graos de liberdade que se empregan nese test é n_1+n_2-2.
Tamaños distintos, varianzas distintas
Este test emprégase cando as mostras posúen varianzas distintas. Para confirmar se as varianzas son realmente distintas, é recomendable realizar unha proba de varianzas.
O estatístico t calcúlase segundo a fórmula: ,onde
A cantidade de graos de liberdade que se empregan nese test é:
Esta ecuación denomínase ecuación de Welch–Satterthwaite.
Test t para coeficiente de regresións
O test t tamén pode empregarse para examinar a significancia dos coeficientes de regresións. En xeral esa proba emprégase para confirmar se a variable que está sendo usada na regresión está realmente contribuíndo para a estimación.
José María Bello Diéguez
José María Bello Diéguez, nado na Coruña en 1952, é un arqueólogo galego.
Traxectoria
Licenciado en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. Arqueólogo do Servizo de Arqueoloxía da Xunta de Galicia dende 1985. Logo foi asesor histórico do concello da Coruña e dende 1992 arqueólogo municipal. É director do Museo Arqueolóxico e Histórico da Coruña dende 1997. Tamén é director das investigacións do castro de Elviña.
The Fox and the Hound 2
The Fox and the Hound 2 (en galego, O raposo e o can de caza 2) é un filme de animación estadounidense do ano 2006 producido por DisneyToon Studios, e unha secuela do filme de animación de Disney de 1981 The Fox and the Hound. Foi dirixido por Jim Kammerud e estreado o 12 de decembro de 2006. Inclúe as voces de Reba McEntire e Patrick Swayze.
Psicoterapia
A psicoterapia (do grego psykhē - mente, e therapeuein - curar; primeira referencia ca. 1890) é un tipo de terapia cuxa finalidade é tratar os problemas psicolóxicos, tales como depresión, ansiedade, dificultades para relacionarse, entre outros problemas de saúde mental. É un proceso dialético efectuado entre un profesional, o psicoterapeuta - que pode ser psicólogo ou psiquiatra, e o cliente ou paciente.
Sophie Germain
Marie-Sophie Germain, nada en París o 1 de abril de 1776 e finada na mesma cidade o 27 de xuño de 1831 foi unha matemática francesa que fixo importantes contribucións á teoría dos números e á teoría da elasticidade. Unha das máis importantes foi o estudo dos chamados números primos de Sophie Germain (números primos nos que o duplo incrementado nunha unidade tamén é un número primo). A pesar da oposición dos seus pai e as dificultades presentadas por unha sociedade sexista, logrou os seus coñecementos dos libros extraídos da biblioteca do seu pai e da correspondencia con coñecidos matemáticos contemporáneos como Lagrange, Legendre e Gauss.
Debido aos prexuízos contra o seu sexo non puido establecer unha carreira nas Matemáticas, polo que traballou independentemente durante toda a súa vida.
Traxectoria
Germain naceu nunha familia parisiense e comezou a estudar Matemáticas aos trece anos. O seu interese pola matemática era tanto que facía todo o posible para demostralo aos demais.
Foi autodidacta e para poder incorporarse á escola de París tivo que roubar a identidade do alumno M. LeBlanc (nome co que asinaba os seus estudos e investigacións) e vestir coma un home. Deste xeito puido avanzar o seu coñecemento e expoñer e presentar novas ideas.
Correspondencia
miniatura|esquerda|Récherches sur la théorie des surfaces élastiques, 1821 Germain tivo un interese especial nas ensinanzas de Joseph-Louis Lagrange e empregando o seu pseudónimo M. LeBlanc envioulle varios artigos. Lagrange quedou tan impresionado que lle pediu unha entrevista e Germain viuse forzada a revelar a súa identidade. Lagrange recoñeceu o talento por riba dos prexuízos e decidiu converterse no seu mentor.
En 1804, despois de ler as Disquisitiones Aritmeticae de Carl Friedrich Gauss decidiu cartearse con el, de novo con pseudónimo. Dous anos despois, durante a invasión napoleónica de Prusia, Gauss tamén coñeceu a súa verdadeira identidade, cando Germain intercedeu ante o xeneral Pernety, a quen coñecía persoalmente, para que o preservase de calquera dano ante a ocupación da súa cidade natal, Braunschweig. Germain temía que Gauss puidese correr un destino similar ao de Arquímedes e confioulle a Pernety os seus temores. Este localizou o matemático e díxolle quen era a súa protectora, o que confundiu a Gauss, xa que nunca oíra falar dela.
Porén, cando en 1808 Gauss foi nomeado profesor de Astronomía na universidade de Göttingen, o interese do matemático derivou cara ás matemáticas aplicadas e deixaron de cartearse.
Etapa na Academia Francesa das Ciencias
En 1811 Germain participou nun concurso da Academia Francesa das Ciencias para explicar os fundamentos matemáticos desenvolvidos por un matemático alemán aplicados ao estudo de Ernst Chladni sobre as vibracións das superficies elásticas. Despois de ser rexeitada por dúas veces, gañou o concurso en 1816, o que a converteu na primeira muller que asistiu ás sesións da Academia (á parte das esposas dos membros) e a colocou xunta os grandes matemáticos da historia.
Últimos anos
miniatura|Tumba de Sophie Germain no cemiterio Père Lachaise En 1829 Germain descubriu que tiña cancro de mama. A pesar da dor continuou a traballar e en 1831 o xornal de Crelle publicou un artigo seu sobre a curvatura das superficies elásticas e "unha nota sobre a busca de y e z en ".
Contribucións ás Matemáticas
Unha das maiores contribucións de Germain á teoría dos números foi o teorema que leva o seu nome e que se refire á divisibilidade das solucións da ecuación xp + yp = zp do Último Teorema de Fermat. Demostrou que o produto xyz debe ser divisible por p2 se se pode atopar un número primo θ que cumpra:
Unha das súas máis célebres identidades, coñecida como identidade de Sophie Germain di que para dous números x e y:
Francisco G. Figueiras
Francisco Gómez Figueiras é un ecógolo profesor de investigación no Instituto de Investigacións Mariñas de Vigo do CSIC. Os seus estudos versan sobre da ecoloxía do plancto, da produción primaria no medio mariño e o afloramento costeiro.
Obra
Francisco Figueiras conta cunha ducia de artigos sobre de estudos dos ecosistemas e o fitoplancto nas rías. Destacan os estudos nas rías de Pontevedra e Vigo e o estudo das mareas vermellas. As obras máis significativas lístanse abaixo.
Lingua agatu
O agatu é unha lingua níxer-congo do grupo benue-congo falada en Nixeria.
Distribución xeográfica
Fálase nos distritos de Agatu, Ochekwu e Adoka do Estado de Benue e en Awe e Nasarawa do Estado de Nasarawa.
Falantes
70.000 (1987)
Escrita
En 1984 traduciuse o Novo Testamento.
Kosmos 521
Kosmos 521 (Космос 521 en ruso), tamén denominado DS-P1-M Nº 5, foi un satélite artificial soviético lanzado o 29 de setembro de 1972 mediante un foguete Kosmos 3M desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Kosmos 521 foi o quinto membro da serie de satélites DS-P1-M (e o cuarto lanzado con éxito), adicados a servir como obxectivos para as probas antisatélites e antimísiles soviéticas.
Manuel Lanzini
Manuel Lanzini, nado o 15 de febreiro de 1993 en Ituzaingó, é un futbolista arxentino que actualmente xoga no West Ham United da Premier League.
Iovantucarus
Marte Iovantucarus é un deus celta asociado co deus dos tréveros Lenus Marte no santuario de Tréveris. O nome reflicte a función da deidade como protector da xuventude, e o templo era visitado por peregríns que traían con eles imaxes de nenos, a miúdo sostendo paxaros como ofrenda do deus. En Tholey, tamén en territorio trévero, ‘Iovantucarus’ era usado como epíteto de Mercurio.
La Quimera
La Quimera é unha novela en lingua castelá de Emilia Pardo Bazán, publicada en 1905. En palabras da autora —no prólogo da novela— La Quimera trátase dunha sátira social cuxo propósito foi estudar "un aspecto da alma contemporánea". É unha novela psicolóxica na que o protagonista encarna un mal da época: seducido pola súa quimera, "triunfar ou morrer", destrúese como home sen realizarse como artista. A obra apareceu publicada como folletín en 1903 na revista La Lectura, aparecendo dous anos máis tarde xa completa e co prólogo explicativo.
Trama
A novela trata sobre a vida do pintor Silvio Lago, que marcha a Arxentina, onde sobrevive como pode, para regresar a España coa decisión de triunfar como artista. Para iso ponse baixo a protección de Minia, unha famosa compositora que pasa o verán no seu pazo galego.
Narración
É unha novela en clave, na que Pardo Bazán deixa entrever certos elementos autobiográficos á par que a súa relación co pintor galego Joaquín Vaamonde, que a retratou en varias ocasións.
Confirmando o seu criterio de que a novela debe reflectir o momento no que é escrita, poden apreciarse en La Quimera certos ecos modernistas e simbolistas.
Chiavenna
miniatura|250px|Castelo de Chiavenna Chiavenna (Ciavéna en dialecto chiavanesco, Cläven ou Kleven en alemán), Ciavèna en lombardo, Clavenna / Claven en romanche)  é unha vila e comuna italiana da provincia de Sondrio, na rexión da Lombardía.
Xeografía
Situada a 333 msnm, ocupa unha supeficie de 11 km².
A súa poboación no ano 2009 era de 7 3061 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 664 hab./km².
Evolución demográfica
miniatura|1000px|Vista panorámica
Lista de municipios portugueses
Esta é unha lista de municipios portugueses ordenados alfabeticamente. Actualmente (2006), Portugal ten 308 concellos.
dereita|miniatura|300px|Os 18 distritos e 2 rexións autónomas de Portugal, subdivididas nos seus municipios.
Psicoloxía da relixión
A psicoloxía da relixión é a póla da psicoloxía aplicada e da ciencia da relixión que trata as cuestións psicolóxicas vencelladas á práctica relixiosa. Estuda as crenzas, actividades e experiencias relixiosas dende o punto de vista psicolóxico, no que se distingue, por exemplo, dunha disciplina afín, a neuroteoloxía.
A psicoloxía da relixión responde as preguntas e reaccións do ser humano sobre o sentido último da súa existencia neste mundo e máis aló da morte. É unha procura que sitúa ó home ante unha realidade superior distinta del, que adoita concibir como persoal e transcendente e coa que entra en relación mediante a fe. Ocúpase da orixe e natureza do misticismo ou sentimento relixioso, e da orixe da relixión como tal.
Algúns consideran á relixión como unha proxección patolóxica do ser humano que necesita curación. Os psicólogos da relixión interésanse pola relación que existe entre a personalidade e o desenvolvemento da actitude e o comportamento relixiosos. Tamén estuda as manifestacións que adopta a relixiosidade popular, así como as novas formas de relixiosidade que xurdiron en Occidente. Pode axudar a comprender o relixioso no home.
Historia
Os pasos iniciais na fundación da psicoloxía da relixión, como póla da psicoloxía, remóntanse á iniciativa de Friedrich Schleiermacher na súa obra Psychologie do ano 1862. O primeiro gran clásico da especialidade foi William James coa súa obra "As variedades da experiencia relixiosa" (The varieties of religious experience) do ano 1902. A escola psicanalítica fundada por Sigmund Freud deu un pulo decisivo á disciplina. Dentro da mesma menciónanse xeralmente a Carl Jung, Alfred Adler e máis recentemente a Erich Fromm, aínda que en moitos aspectos difiren do enfoque inicial de Freud. A partir do século XX desenvolvéronse estudos psicométricos, o enfoque evolutivo e as teorías evolucionistas.
O Piñeiro de Baixo, Vilachá, Monfero
O Piñeiro de Baixo é un lugar da parroquia de Vilachá no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 8 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 3 eran mulleres.
A Sega
A Sega é unha plataforma de crítica literaria feminista galega. Fundouse no ano 2013. Entre as súas impulsoras figuran Andrea Nunes Brións, María Reimóndez, Marga Romero, Lara Rozados, Susana Sánchez Aríns e Beatriz Suárez Briones. Máis tarde apareceron novas firmas, coma a de Emma Pedreira, Beatriz Maceda ou Andrea Barreira.
En 2014 comezaron a celebrar o Día das Galegas nas Letras.
El Obrero (Pontevedra)
El Obrero foi un periódico editado en Pontevedra entre 1890 e 1891.
Urheimat dos indoeuropeos
As hipóteses da Urheimat protoindoeuropea son unha serie de conxecturas que tentan explicar as orixes da lingua protoindoeuropea. A identidade dos indoeuropeos foi un un argumento recorrente dos estudos de indoeuropeística a partir do século XIX. Se ben son moitas as hipóteses propostas, ningunha ten reunido un acordo suficientemente amplo dentro da comunidade dos investigadores. 300px|miniatura|Algunhas das hipóteses sobre a localización da Urheimat.
El Obrero (Pontevedra)
Historia e características
En marzo de 1898 La Opinión comezou a publicar na terceira plana un semanario con este título, dirixido por Rogelio Lois, órgano da Asociación protectora del obrero, que aparecía os luns.
Urheimat dos indoeuropeos
O problema da localización da "Patria ancestral"
No século XIX os estudosos da época aprenderon que "todos" os pobos de Europa e unha parte dos de Asia foran nun tempo un "único pobo", os indoeuropeos, e comezaron a se preguntaren: "onde vivira este pobo"? Xa que isto equivalía a preguntárense de onde viñeran todos, cales eran as súas raíces, cal era a súa "Patria Orixinaria" (Urheimat). Nesta óptica o problema da individuación da sede orixinaria é tamén a cuestión da europeización de Europa e, polo tanto, o problema da historia da súa civilización.
Propuxéronse moitas localizacións para unha Urheimat indoeuropea; sobre isto o estudoso J. P. Mallory escribiu: “Non nos deberiamos preguntar ‘onde é a patria dos indoeuropeos?' no canto de ‘onde a puxeron agora?' ”Mallory (1989:143) miniatura|320px|right|A Urheimat indoeuropea (círculo vermello) e a expansión das poboacións indoeuropeas segundo Kossinna. miniatura|320px|right|A rexión de orixe (Urheimat) dos indoeuropeos (violeta) e a súa expansión segundo a [[teoría kurgánica.]]
Hipóteses sobre a Urheimat protoindoeuropea
Inicialmente, e estando o nacemento mesmo da indoeuropeística en gran parte conectado co "descubrimento" do sánscrito por parte dos europeos, os primeiros estudosos propuxeron unha colocación asiática da patria ancestral. A primeira teoría proposta foi, xa que logo, a de que a India fose a Patria orixinaria e o sánscrito a lingua orixinaria.
A finais do século XIX e principios do século XX, tras dos estudos feitos por Karl Penka e Gustaf Kossinna, chegouse a crer que a chamada raza aria proviña da Europa setentrional, en particular da Alemaña setentrional e da Escandinavia meridional, precisamente da área xeográfica que era tamén o lugar de orixe dos xermanos, ou polo menos que neses países a orixe étnica aria orixinal se tería conservado no tempo. Esta idea estaba difundida tanto na cultura intelectual como na popular a principios do século XX e apropiouse dela o nazismo. A "teoría xermánica" sobre as orixes arias non era a única que circulaba durante ese século, de feito moitos eruditos británicos, americanos e alemáns teorizaron que os indoeuropeos proviñan do nordeste: de Rusia e de Ucraína incluíndo as montañas do Cáucaso.
A hipótese da invasión aria, formulada claramente por Gordon Childe (The Aryans,1926) é famosa entre estas teorías de difusión. Ve ao ario como un cabaleiro nómade que se estendeu desde as estepas eurasiáticas tanto ao sur como ao oeste. Nesta teoría a cultura kurgán sería a responsábel da difusión da propia lingua, relixión e cultura. Esta teoría foi reformulada despois pola arqueóloga Marija Gimbutas e aínda é hoxe a teoría máis acreditada.
Outra teoría máis recente propón unha orixe anatólica dos pobos arios. Esta teoría propúxoa Colin Renfrew e Luigi Luca Cavalli-Sforza de xeito independente. Afirma que as linguas indoeuropeas se desenvolveron a partir da actual Turquía cara a Europa. Nun segundo tempo a expansión tería proseguido a partir das estepas eurasiáticas (culturas Yamna e Andronovo) cara o Irán e a India.
Indoeuropeos como invasores do norte
miniatura|300px|center|As "ondas Kurgan" e a propagación nos Balcáns e en Europa central.
As bases científicas a favor da difusión desde o norte dos indoeuropeos: indicios entre lingüística e paleontoloxía
A idea de que os indoeuropeos proveñen do norte, malia nacer sobre bases teóricas non sempre científicas, logo atopou apoio en amplos estudos de carácter lingüístico e no que o léxico reconstruído semella indicar sobre a fauna e a flora das rexións onde poderían ter vivido as tribos que falaban a protolingua.
En xeral, as indicacións da paleontoloxía lingüística semellan excluír a Europa mediterránea. A área antiga das especies consideradas, e doutras, semella estar comprendida entre o Elba, o Danubio e o Volga e o Ural. A partir destas grandes indicacións, os diversos estudosos collen por camiños diferentes: así, por exemplo, Giacomo Devoto coloca a patria orixinaria nunha área comprendida entre a Alemaña e a Polonia actuais; segundo a hipótese de Bosch-Gimpera a Urheimat estaba a metade de traxecto entre a chaira alemá occidental e a chaira sarmática occidental; Wolfgang Schmid coloca a Urheimat decididamente no Báltico, entre Pomerania e Lituania; e está finalmente a hipótese de Marija Gimbutas (reproposta por J. P. Mallory) da colocación da Urheimat na estepa uralo-póntica.
Velaquí algúns exemplos do estudo de nomes ligados á flora e á fauna:
Probábeis indicios dunha Urheimat nórdica
Ao carón das indicacións da paleontoloxía lingüística, outros elementos a favor dunha Urheimat nórdica (como mínimo sarmática) dos indoeuropeos, semellan vir de elementos da tradición das culturas antigas de lingua indoeuropea, en particular dalgúns mitos cosmogónicos testemuñados nos Veda da antiga India. Os estudosos de antropoloxía saben ben que algúns tipos de mito cosmogónico arcaico están ligados aos cultos astrais. Atendendo a esta interpretación dos arquetipos mitolóxicos, parecera que nalgúns himnos védicos se ocultasen efectivamente (segundo unha linguaxe figurada e en base á concepción do mundo típica do home arcaico) descricións de configuracións astrais observábeis só en áreas do hemisferio boreal non moi afastadas do círculo polar ártico, nunha época moi anterior á fixación per escrito dos mesmos Vedas.
Trofeo Luis Otero 1996
A 37º edición do Trofeo Luis Otero celebrouse en Pontevedra o 29 de outubro de 1996 a partido único. O campión foi o Deportivo da Coruña.
Urheimat dos indoeuropeos
Outras "patrias indoeuropeas"
Dentro do máis xeral "problema indoeuropeo" desenvólvese tamén a cuestión da individualización dos Asentamentos orixinarios dos maiores agrupamentos indoeuropeos históricos (á súa vez Centros secundarios de indoeuropeización). Entre os diversos ámbitos de investigación os que suscitaron unha máis vasta discusión están os seguintes:
Pereira, Cuíña, Ortigueira
Pereira é un lugar da parroquia de Cuíña no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 8 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 1 home e 1 muller, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 3 habitantes.
Avram Hershko
Avram Hershko (en húngaro: Herskó Ferenc), nado o 31 de decembro de 1937 en Karcag, Hungría, é un biólogo húngaro xudeu nacionalizado israelí. En 2004 foi galardoado co Premio Nobel de Química polo descubrimento da degradación proteínica causada pola ubiquitina.
Traxectoria
Nado en Hungría, en 1950 emigrou coa súa familia a Israel. Graduouse en medicina en 1965 e doutorouse en bioloxía en 1969 na Facultade de Medicina Hassadah da Universidade Hebrea de Xerusalén.
Entre 1965 e 1967 foi membro das Forzas de Defensa Israelitas, onde desenvolveu tarefas de físico.
Actualmente é profesor distinguido no Rappaport Family Institute for Research in Medical Sciences do Technion (o Instituto Israelí de Tecnoloxía), en Haifa, e profesor adxunto de patoloxía na Universidade de Nova York.
Investigacións científicas
Interesado na degradación proteínica, xunto a Aaron Ciechanover no seu laboratorio de investigación do Technion e en colaboración co estadounidense Irwin Rose, observou como esta degradación era regulada pola ubiquitina, unha pequena proteína que aparece de forma natural nas células eucariotas. Por este descubrimento, en 2004 foron galardoados Avram Hershko e Irwin Rose co Premio Nobel de Química.
Ligazóns externas
esquerda|220px|miniatura|De esquerda á dereita: Irwin Rose, Avram Hershko e Aaron Ciechanover na cidade de [[Estocolmo en 2004 con motivo da entrega dos Premios Nobel.]]
Velpellós, Vilariño, Agolada
Velpellós é un lugar da parroquia de Vilariño, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 41 habitantes (20 homes e 21 mulleres), o que supón unha diminución de 13 habitantes con respecto ao ano 2000.
Historia
Cerca de Velpellós existiu o mosteiro de San Sadurniño, que puido ser unha casa de retiro dos xesuítas ou un mosteiro beneditino moi anterior. Quedan restos dunha antiga condución de auga.
Seimeira de Vilagocende
miniatura|dereita|Seimeira de Vilagocende.
A seimeira de Vilagocende é unha fervenza de caída libre no río da Porteliña, preto do lugar de Vilagocende, entre as parroquias de San Martín de Suarna e Cereixido (A Fonsagrada). Trátase dunha das fervenzas de maior caída das que hai en Galiza, cuns 50 metros de altitude.
Situación
O río da Porteliña está na serra de Liñares. O curso fluvial envorca no río Lamas, que á súa vez desemboca no río Navia. O lugar está habilitado para as visitas, contando cunha pontella para chegar á base da fervenza. Ademais, na parte superior hai un miradoiro dende onde se olla perfectamente a freixa. Pola seimeira de Vilagocende atravesa polo menos unha ruta de sendeirismo.
Gliceraldehido-3-fosfato deshidroxenase (homónimos)
O termo gliceraldehido-3-fosfato deshidroxenase cando non se especifica nada máis adoita referirse ao encima da glicólise gliceraldehido-3-fosfato deshidroxenase ou GAPDH (con número EC 1.2.1.12), que se encontra nas células somáticas. Usa como coencima o NAD+.
Outro encima similar ao anterior e co mesmo número EC (1.2.1.12) pero específico dos testículos e codificado noutro xene é a gliceraldehido-3-fosfato deshidroxenase espermatoxénica ou GAPDHS. Usa como coencima o NAD+.
Outros encimas distintos que se denominan gliceraldehido-3-fosfato deshidroxenase con outros números EC son:
Eleccións municipais en Pazos de Borbén
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Pazos de Borbén dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Pazos de Borbén]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Pazos de Borbén desde a aprobación da Constitución de 1978.
Miguel Abia Biteo Boricó
Miguel Abia Biteo Boricó, nado posibelmente en 1961 e finado o 6 de decembro de 2012, foi o Primeiro Ministro de Guinea Ecuatorial desde o 14 de xuño de 2004 ata o 14 de agosto de 2006.
Traxectoria
É membro da etnia bubi e é un dos poucos membros de devandito grupo étnico que ten poder político no país, que está dominado pola etnia fang. Biteo viviu e estudou na Unión Soviética, onde se graduou en enxeñería de minas. Logo de retornar a Guinea Ecuatorial comezou a traballar para o goberno e converteuse nun dos oficiais na industria do petróleo máis importantes do seu país. Foi Ministro de Finanzas desde 1999 ata o 2000, cando foi forzado a renunciar por un escándalo de corrupción. É un aliado achegado ao Presidente, Teodoro Obiang Nguema, quen o nomeou como Primeiro Ministro. Cesado o 10 de agosto do 2006, sendo substituído por Ricardo Mangue Obama Nfubea.
Pericarpo
miniatura|dereita|220px|O pericarpo e as súas partes sinaladas en [[laranxa (cor)|cor laranxa.]] O pericarpo é, en botánica, a parte exterior do froito que recobre a semente e consiste no ovario fecundado.
No pericarpo pódense distinguir tres camadas, de fora a dentro son:
Hai unha clase de froitos cuxo pericarpo está fusionado co tegumento da semente nunha soa camada, son os chamados cariópsides, que teñen cereais coma o trigo, o millo ou o arroz.
Os Amieiros, Cuíña, Ortigueira
Os Amieiros é un lugar da parroquia de Cuíña no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 4 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 1 muller, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 3 habitantes.
Ideal Gallego
Historia e características
Subtitulado Paladín de la cultura, defensor de la colonia gallega de Cuba y órgano oficial del Comité Representativo de las Sociedades Gallegas de Instrucción (do número 55 ao 101), apareceu en 1925. Foi decenal, e despois quincenal e semanal. Dirixido por José María Sánchez Brea, con Celso Enríquez Balsa como subdirector (no 93-102), o xefe de redacción era José Rodríguez Miranda, despois susbtituído por Rafael Romano Gracia, o director artístico Ramón González, substituído a partir do número 92 por U. Rodríguez Rivas, e o administrador Benjamín Martínez. Entre os seus colaboradores figuraban: Enrique Zas, Jorge Mañach, Fuco Gómez, Salvador Salazar, José Fradera, Arturo Doreste, Secundino Baños, Wenceslao Gálvez, Adolfo Anta Espino e Germinal Barral. A partir de agosto de 1928 pasou a ser revista mensual, na que se publicaba crítica musical e teatral, novas sociais e literatura. Cesou a súa publicación en maio de 1930.
Concha Castroviejo
Concepción Castroviejo Blanco-Cicerón, nada en Santiago de Compostela en 1910 e finada en Madrid o 9 de decembro de 1995, foi unha xornalista e escritora galega. Moitas das súas obras foron traducidas ao francés, eslovaco, inglés e holandés.
Traxectoria
Filla de Amando Castroviejo Nobajas, catedrático de Economía Política e Facenda Pública na Universidade de Santiago de Compostela, irmá de Xosé María Castroviejo e neta de Ricardo Blanco-Cicerón. Estudou no colexio de freiras de Praceres (Marín) e, cando morreu o seu pai, fixo o bacharelato en dous anos e rematou Filosofía e Letras na USC. Na Universidade integrouse nos círculos republicanos e coñeceu a Francisco Comesaña Rendo, Borobó e Joaquín Seijo Alonso, con quen tiña previsto casar o 25 de xullo de 1936, enlace que non se celebrou polo estoupido da Guerra civil española, iniciada unha semana antes.
Testificou no xuízo sumarísimo de Francisco Comesaña en Compostela o 23 de decembro de 1936, o que a colocou nunha posición difícil. A principios de 1937 aproveitou unha viaxe de Gaspar Massó García e marchou a Bordeos. Despois reuniuse con Joaquín Seijo en Valencia, onde por fin casaron. Pasou a residir en Barcelona até a derrota do bando republicano en Cataluña en febreiro de 1939, cando tivo que fuxir a Francia. Conseguiu chegar a Bordeos e viviu alí até marchar para México, vía Nova York, no vapor Normandía. No exilio mexicano traballou en San Francisco de Campeche, Tijuana e, sobre todo, en Cidade de México.
En decembro de 1949 retornou a Galicia, chegando ao porto da Coruña coa súa filla. Traballou en La Noche de 1951 a 1953, onde fixo moi popular o pseudónimo de Asela. Ao mesmo tempo fixo os cursos para obter o carné de xornalista en Madrid. En setembro de 1953 marchou a Madrid a traballar en Informaciones. Membro da Asociación Internacional de Críticos Literarios, formou parte do xurado dos Premios da Crítica. Escribiu en Ínsula, La Estafeta Literaria, Cuadernos de Occidente, Cuadernos Hispanoamericanos, Blanco y Negro e Grial.
Despois dunha enfermidade vascular e dexenerativa que a afastou da vida pública durante dez anos, morreu na súa casa de Ribera del Manzanares en decembro de 1995.
Obras
miniatura|[[Amando Castroviejo con Xosé María, Concha, Pilar e Ana María. 1926.]]
Ritona
miniatura|dereita|Pedra Contiomagus de Pachten. O.D. T.PRIITONAE. DI VINAE SIVE CA... IONI PRO SALVTE VICANORVM CONTI OMAGUS ENSIVMTER TINIUS MODESTVS F.C.V.S. Ritona, tamén coñecida como Pritona, é unha deusa celta venerada na terra dos tréveros no que hoxe é Alemaña. O seu culto aparece Pachten e en Tréveris, onde ten un "pequeno templo coidadosamente contruído" no complexo Altbachtal. En Pachten, o seu templo ten un templo, presumiblemente dedicado a actuacións de natureza relixiosa. Unha única inscrición hónraa en Uzès, no sur de Francia.
Ácido graxo sintase
A ácido graxo sintase (en inglés Fatty acid synthase ou FAS) é un encima que nos humanos está codificado no xene FASN situado no cromosoma 17 e que intervén na síntese de ácidos graxos.
A ácido graxo sintase é un complexo multiencimático composto por dous polipéptidos idénticos de 272 kDa multifuncionais que cataliza a síntese de ácidos graxos, no cal os substratos van pasando dun dominio funcional ao seguinte.
A súa principal función é catalizar a síntese de palmitato a partir de acetil-CoA e malonil-CoA, que achegan grupos de dous carbonos, en presenza de NADPH, orixinando ácidos graxos de cadea longa saturados.
Clases
Hai dúas clases de ácido graxo sintases (FAS):
O mecanismo de elongación e redución de FAS I e FAS II é o mesmo, xa que os dominios dos encimas FAS II son en grande medida homólogos dos dominios dos seus equivalentes nos polipéptidos multiencimáticos FAS I. Porén, as diferenzas na organización dos encimas (integrados en FAS I, e discretos en FAS II) dá lugar a moitas diferenzas bioquímicas importantes.
A historia evolutiva das ácido graxo sintases está moi entrelazada coa das policétido sintases (PKS). As policétido sintases usan un mecanismo similar e dominios homólogos para producir metabolitos secundarios lipídicos. Ademais, as policétido sintases tamén mostran unha organización de tipo I e tipo II. O FAS I en animais crese que se orixinou por modificación da PKS I de fungos, mentres que o FAS I de fungos e do grupo CMN bacteriano parece que se orixinaron por separado por medio da fusión dos xenes de FAS II.
Estrutura
A FAS de mamíferos consiste nun homodímero de dúas subunidades proteicas idénticas, nas cales tres dominios catalíticos na sección N-terminal (-cetoacil sintase (KS), malonil/acetiltransferase (MAT), e deshidratase (DH)), están separadas por unha rexión central de 600 residuos dos catro dominios C-terminais (enoíl redutase (ER), -cetoacil redutase (KR), proteína portadora de acilos (ACP) e tioesterase (TE)). En total son, pois, sete dominios.
As observacións anteriores parecen incompatibles co modelo clásico "cabeza con cola" da organización da FAS, e propúxose un modelo alternativo, que predí que os dominios KS e MAT de ambos os monómeros se sitúan próximos ao centro do dímero da FAS, onde poden acceder á ACP de cada subunidade.
Resolveuse unha estrutura de cristalografía de raios X de baixa resolución do encima FAS de porco (homodímero) e de lévedo (heterododecámero) xunto con imaxes de ~6 Å de resolución de crio-electromicroscopia (crio-EM) da estrutura da FAS de lévedo.
Mecanismo de traslado do substrato
As estruturas resoltas das FAS de lévedo e mamífero presentan dúas organizacións distintas dos dominios/encimas catalíticos moi conservados nesta máquina celular multiencimática. A FAS de lévedo ten unha estrutura de tipo barril ríxida moi eficiente con seis cámaras de reacción que sintetizan ácidos graxos independentemente, mentres que a FAS de mamífero ten unha estrutura flexible con só dúas cámaras de reacción. Porén, en ambos os casos a ACP conservada actúa como o dominio móbil responsable do traslado dos substratos de ácido graxo intermedios a varios centros catalíticos. A primeira visión estrutural directa deste mecanismo de traslado do substrato obtívose por análise de crio-EM, no cal a ACP se observa unida a varios dominios catalíticos na ácido graxo sintase con forma de barril de lévedo. Os resultados da crio-EM indican que a unión da ACP a varios sitios é asimétrica e aleatoria, como tamén indican os estudos de simulación por computadora.
Regulación
O metabolismo e a homeostase da FAS está regulada transcricionalmente polos Factores Estimuladores de Augas Arriba (Upstream Stimulatory Factors) USF1 e USF2) e pola proteína que se une ao elemento regulador de esterois-1c (SREBP-1c) en resposta á alimentación/insulina en animais vivos.
Aínda que o receptor X hepático (LXRs) modula a expresión da SREBP-1c durante a alimentación, a regulación da FAS pola SREBP-1c é dependente de USF.
Importancia clínica
A FAS foi investigada como posible oncoxene. A FAS está sobrerregulada nos cancros de mama e é un indicador de mal prognóstico e pode tamén ser útil como diana quimioterapéutica. A FAS pode tamén estar implicada na produción dun ligando endóxeno para o receptor nuclear PPARalfa, diana dos medicamentos fibrato para a hiperlipidemia, e é investigado como unha posible diana de medicamentos para o tratamento da síndrome metabólica.
Nalgunhas liñas de células cancerosas, esta proteína viuse que estaba fusionada co receptor de estróxenos alfa (ER-alfa), no cal o extremo N-terminal do FAS está fusionado en pauta co extremo C-terminal do ER-alfa.
Informouse unha asociación coa doenza mioma uterino.
Fento frisado
O fento frisado (Trichomanes speciosum) é unha especie de fento común no oeste de Europa. É máis abundante en Irlanda, o Reino Unido, a Bretaña francesa, as Illas Canarias, a illa de Madeira e as illas dos Azores, porén tamén aparece nalgunhas localizacións da Península Ibérica (Galiza, Norte de Portugal), Francia e Italia.
É unha das tres especies europeas de fentos coas follas translúcidas.
Protección
A forma de esporófito só se atopa en 16 lugares do Reino Unido, o gametófito está máis espallado. Pensábase que estaba extinta en Escocia mais descubríronse algúns exemplares en Skye na súa forma gametófita. No Reino Unido clasifícase coma especie vulnerábel considerándose en Europa unha das plantas máis ameazadas.
Hymenophyllum tunbrigense
Hymenophyllum tunbrigense é un pequeno fento do xénero Hymenophyllum que pertence á familia Hymenophyllaceae. Recibe os nomes comúns de himenófilo de Tunbridge ou fento membranoso de Tunbridge .
É propio da Europa atlántica e macaronésica, atopándose, logo, en Galiza.
Descrición
O rizoma, filiforme e non escamoso, leva tres frondes miúdas, de non máis dunhas ducia de centímetros. As frondes son translúcidas, de aparencia fraca, xa que só teñen unhas poucas camadas de células; de aí o nome de membranoso.
Hábitats
O fento membranoso de Tunbridge pode formar importantes colonias sobre rochas húmidas silícicas, a miúdo partillando hábitat con musgos.
Distribución
Hoxe en día está presente en toda a vertente atlántica europea temperada. En Francia aparece nos departamentos de Finistère, Côtes-d'Armor, a Mancha, Orne, e Pireneos Atlánticos, Altos Pireneos e en Córsega.
Ademais das zonas temperadas, medra en rexións subtropicais e tropicais de Asia, Norte, Centro e Sur de América; existindo poboacións importantes nas illas da Macaronesia (nos Azores, na illa de Madeira e nas illas Canarias).
Atopáronse pequenas poboacións relictas moi locais no Gran Ducado de Luxemburgo, nos Vosgos franceses, no oeste e norte da Gran Bretaña, Irlanda e Galiza. Na primeira metade do século XX houbo tamén poboación preto de La Roche-en-Ardenne, e nas Ardenas belgas. miniatura|left|Detalle da folla
Protección
As princiapis ameazas desta especie están no manexo do bosque (a especie é sensíbel ao sol e seca axiña), as zonas de lecer preto dos ríos, a escalada e a recolleita. A maioría das poboacións desapareceron en Europa, e as restantes concéntranse nunha poucas fendas rochosas.
En Francia está totalmente protexida.
Xenio (persoa)
miniatura|250px|[[Albert Einstein, xenio científico do século XX.]] A xenialidade asóciase tipicamente a logros sen precedente, creativos, orixinais e universais.
Non existe unha definición científica precisa de xenio, e a cuestión sobre se a noción en si mesma ten algún significado foi longamente debatida. O termo é utilizado en varios sentidos: para referirse a un aspecto particular dun individuo, ou ó individuo completamente; a un coñecedor de moitas disciplinas ou un coñecedor dunha área en particular (por exemplo Albert Einstein). A distinción entre xenialidade e habilidade é materia de debate do que a psicoloxía ofrece visións relevantes. Para algúns, como o crítico literario, Harold Bloom: "O talento non debe ser orixinal, o xenio, debe selo", así o afirma na súa obra literaria "Xenios".
Etimoloxía
O artigo Génie da L'Encyclopédie, atribuído a Diderot en 1757, instaura a diferenza entre «o home xenial» (do cal se busca estudar a fisioloxía e a psicoloxía) e «a produción» literaria ou musical que provoca a necesidade de estudala.
Partido Popular (1976)
O Partido Popular foi un partido político español fundado por Pío Cabanillas e José María de Areilza en novembro de 1976. A súa ideoloxía era de centrodereita e proviña dun núcleo de personalidades moi diversas, entre as que destacaban reformistas do réxime agrupado en torno ao grupo Tácito.
No momento do nacemento do partido, en novembro de 1976, José María de Areilza e Pío Cabanillas, ámbolos dous ex-altos funcionarios franquistas, eran ministros do gabinete de Adolfo Suárez. O congreso do Partido Popular celebrado en Madrid en febreiro de 1977, tivo unha grande envergadura, comparable á do congreso do PSOE do decembro anterior; en dito congreso Areilza amosouse como a súa figura máis sobranceira. Arredor do partido organizouse unha coalición denominada Centro Democrático, que serviu de embrión para a creación da Unión de Centro Democrático, que acabaría sendo liderada polo presidente Adolfo Suárez ao desembarcar nela co seu goberno. Suárez puxo como condición previa a saída de Areilza, para evitar rivalidades, e o partido accedeu a esta petición.