cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galeno
Traxectoria
Fillo de Aulios Nicón, un rico arquitecto, que o educou de neno, no ano 146 comezou a estudar medicina na súa cidade natal. Tendo arredor de vinte anos, deixou Pérgamo para marchar a Esmirna, para poder seguir as ensinanzas do físico e anatomista Pélope e máis do filósofo peripatético Albinus, ao tempo que exerce como terapeuta do deus Asclepio (Esculapio), no templo local, durante catro anos. Percorreu logo outras cidades, logo da morte do seu pai, de xeito que sabemos que no ano 157 ou 158 volveu desde Alexandría a Pérgamo para exercer como físico (médico) nunha escola de gladiadores, durante uns tres ou catro anos. Ao longo dese tempo colleu abonda experiencia no tratamento de traumas físicos e feridas. Posteriormente cualificaría as feridas como "fiestras do corpo".
Galeno practicou audaces prácticas que non serían empregadas durante case dous mil anos, como operacións cerebrais e oculares. Para operar cataratas, utilizaría unha especie de longa agulla, que remexería coidadosamente para extirpar as mesmas. De xeito que se pode afirmar que Galeno fixou o modelo para a moderna medicina en formas diferentes.
No ano 162 marchou a Roma, onde escribiu extensamente, ensinou e fixo demostracións públicas dos seus coñecementos de anatomía. Gañou unha enorme reputación como médico experimentado, de xeito que foi chamado á Corte imperial, converténdose no médico do Emperador Marco Aurelio. Logo sería tamén médico de Lucio Vero, Cómodo e Septimio Severo. Falaba e escribía en grego, idioma que era bastante utilizado en Roma. Retornou a Pérgamo durante un breve período entre 166-169.
Galeno residiu o resto da súa vida en Roma, na Corte imperial, experimentando e escribindo. Realizou viviseccións en numerosos animais para estudar as funcións dos riles e a medula espiñal. O seu animal favorito para experimentación foi a mona de Xibraltar. Acéptase que empregou vinte escribáns para que anotasen os seus ditados. No 191 un incendio no Templo da Paz destruíu varias das súas obras. A data da súa morte tense fixado sobre o ano 200, baseándose en referencias do século X; porén, tense argumentado que quizais viviu ata 216, dado que os seus últimos escritos parecen ser posteriores ao ano 207.
Transcendencia da súa obra
Galeno superou a medicina hipocrática nun sentido "renacentista". No seu traballo "Sobre os elementos segundo Hipócrates" describe o sistema filosófico dos catro humores corpóreos, que son identificados cos "catro elementos" da Antigüidade. Desenvolveu a súa propia teoría sobre os mesmo, deixando de lado as obras latinas de Celso.
As teorías de Galeno, poñen en evidencia unha creación (natureza, physis) realizada por un creador singular. Feito polo cal foron moi aceptábeis para os estudosos seguintes, fosen cristiáns, musulmáns ou hebreos. O seu principio fundamental da vida era o pneuma (hálito, espírito, alento), que escritores posteriores interpretaron como ánima (alma). O espírito animal no cerebro controlaba movementos, percepcións e sentidos; o espírito vital no corazón controlaba o sangue e a temperatura corpórea; o espírito natural no fígado regulaba a alimentación e o metabolismo.
Galeno acrecentou os seus coñecementos por medio de experimentos con animais vivos. Un dos seus métodos consistía en disecar un porco vivo e cortar consecutivamente os feixes dos nervios. Cortando o nervio da larinxe (agora coñecido como nervio de Galeno), o porco cesaba de berrar. Ligou os uréteres de animais vivos para demostrar que a urina proviña dos riles. Dividiu a medula espiñal para demostrar a parálise etcétera.
Desde un punto de vista moderno, os coñecementos de Galeno eran en parte correctos e en parte defectuosos. Demostrou que as arterias transportan sangue, e non aire, efectuando os primeiros estudos sobre as funcións dos nervios, do cerebro e do corazón. Por outra banda mantivo que a mente se situaba no cerebro, e non no corazón, como defendera Aristóteles.
Porén moitos saberes galénicos son errados desde unha perspectiva moderna. Non recoñeceu a circulación do sangue, e xulgou que os sistemas venosos e arteriais estaban separados, punto de vista que non mudou ata os traballos de William Harvey no século XVII. Como a maior parte da súa ciencia dependeu de diseccións de animais (porcos, cans, simios), extrapolou que a "rete mirabile" - un complexo sanguíneo dos ungulados -, existía tamén no corpo humano. Por outra banda non utilizou a vendaxe para deter as hemorraxias, exhortando, por contra, a usar o sangrado ou sangría como tratamento médico.
A autoridade de Galeno dominou a medicina totalmente ata fins do século XVI. Os seus discípulos apenas experimentaron, bloqueando así os estudos de fisioloxía e de anatomía, desde o momento, que segundo eles, Galeno xa describira todo. A sangría converteuse nun procedemento médico universal, debéndose o primeiro cambio en contra a Vesalio.
Obra escrita
miniatura|Galenou Apanta, 1538 Galeno legou non menos de 500 obras, que tomou o traballo de clasificar en Sobre as súas obras (Περὶ τῶν Ἰδίων / Peri tôn idiôn) e Sobre a orde das súas obras (Περὶ τῆς Τάξεως τῶν Ἰδιων Βιβλίων / Peri tês taxeôs tôn idiôn bibliôn). Esforzouse en edificar unha enciclopedia das ciencias da súa época, colocándose por encima das diversas escolas: "Eu cualificaría de escravos a aqueles que se din hiprocáticos ou praxagoreanos ou reclaman seguiren algunha autoridade, pois eu escollería o que haxa de bo en calquera escola".
Obra conservada
Só unha parte da súa obra venceu os séculos:
Isto é explicábel polo incendio do Templo da Paz, onde Galeno impartía as súas leccións, que destruíu boa parte dos seus escritos. Moitos dos traballos restantes foron preservados por eruditos cristiáns (Constantino o Africano, século XI), musulmáns (especialmente Averroes, século XII) e xudeus.
Galeno non só escribiu sobre medicina e outras ciencias naturais, senón que tamén nos legou traballos filosóficos e filolóxicos, debémoslle unha Introdución á dialéctica e un tratado Da demostración, así como como un comentario do Timeo, un diálogo de Platón.
Eco de Vigo
Eco de Vigo foi un periódico editado en Vigo entre 1871 e 1876.
Historia e características
Periódico progresista-democrático partidario de Manuel Ruiz Zorrilla. Aínda se publicaba en 1876.
Larvivora akahige
Larvivora akahige é unha especie de ave paseriforme da familia Muscicapidae que vive no arquipélago do Xapón e no leste da China.
Distribución e hábitat
miniatura|esquerda|Macho. miniatura|esquerda|Femia. Cría nos bosques das illas do arquipélago xaponés, incluído o sur da illa de Sakhalin, ademais das illas Kuriles meridionais e outras illas menores. Migra para pasar o inverno no leste da China.
Taxonomía
A especie foi descrita cientificamente en 1835 polo zoólogo holandés Coenraad Jacob Temminck, co nome binomial de Sylvia akahige. Posteriormente foi clasificado no xénero Erithacus, xunto a Larvivora komadori e o paporroibo europeo. Mais un estudo filoxenético de 2006 demostrou que as dúas especies asiáticas estaban máis próximas á hoxe chamada Larvivora cyane (naquel momento clasificado como Luscinia) que ao paporroibo. Un amplo estudo de 2010 confirmou isto e ademais demostrou que o xénero Luscinia non era monofilético. Entón reinstaurouse o xénero Larvivora para resituar o clado que contiña os que hoxe se chaman Larvivora akahige, Larvivora komadori, Larvivora cyane e outras especies que se clasificaban en Luscinia.
O nome científico desta especie, akahige é algo confuso, xa que é o nome común en xaponés do seu parente de Okinawa (Larvivora komadori), e viceversa, o nome científico deste último, komadori, é o nome común en xaponés do L. akahige.
Recoñécense dúas subespecies:
Mauricio Macri
miniatura| Mauricio Macri, nado en Tandil o 8 de febreiro de 1959, é un enxeñeiro civil, político, empresario e dirixente deportivo arxentino. Dende o 10 de decembro de 2015 até o 10 de decembro de 2019 foi o Presidente da Nación Arxentina.
Traxectoria
En 2003 creou o partido Compromiso para o Cambio, principal forza da alianza electoral Proposta Republicana (PROL). En 2015, Macri é un dos candidatos á presidencia da Arxentina, logrando a segunda posición das primarias previas tras Daniel Scioli
A súa dona é Juliana Awada.
Os escaravellos voan á tardiña
Os escaravellos voan á tardiña é un libro en lingua sueca de Maria Gripe, publicado en 1979 co título orixinal de Tordyveln flyger i skymningen. Foi traducido ao galego por Carlos Casares e publicado por SM en 1989.
Argumento
A historia comeza cando lle regalan a Xonás Berglund un magnetófono polo seu aniversario. Logo, xunto á súa irmá máis vella Annika e cun amigo común, David Stenfäldt, veranse envolvidos por misterios e aventuras tras aceptaren coidar durante o verán as flores da Casa de Selander, unha casa deshabitada que deciden explorar e na que atopan unhas cartas dirixidas por Andreas e a súa irmá Magdalena a Emilie no século XVIII. Xonás, Annika e David sentiranse fascinados por un aspecto daquela historia e emprenden unha investigación que os envolverá en aventuras insólitas que incluso chegarán a mobilizar o país e institucións estranxeiras.
Don Quijote (Madrid)
miniatura|Portada do nº 4 da revista "Don Quijote", publicada en Madrid o 31 de xaneiro de 1892. Don Quijote foi unha revista satírica editada na cidade española Madrid entre 1892 e polo menos, 1902. Tiña unha tirada semanal e foi unha publicación satírica irreverente e anticlerical que tiña como lema:
Traxectoria
A revista, editada en Madrid, publicouse entre 1892 e, polo menos, 1902; tiña unha tiraxe semanal e, nos primeiros números, dúas páxinas na que unha delas contiñas as caricaturas de Eduardo Sojo «Demócrito», o seu fundador e primeiro director. Posteriormente, foi dirixida por J. Osorio Pérez Castañón e desde 1901, por Miguel Sawa.
Foi precedida por unha publicación homónima, editada na Arxentina e na que tamén participou Sojo. Na versión española colaborou, entre outros, o debuxante Manuel Tovar e publicaron escritos Valle Inclán, Pío Baroja, Juan Ramón Jiménez, Ramiro de Maeztu ou Blasco Ibáñez.
O 28 de xaneiro de 1898, Miguel Sawa publica un manifesto titulado "«A la juventud española" no que proclama o apoio da mocidade española á postura de Zola no "affaire Dreyfus".​
A duración da publicación é dubidosa pois mentres Ramírez e Viñals sinalan o ano 1902 como o derradeiro da revista e na Hemeroteca dixital da Biblioteca Nacional de España o derradeiro exemplar conservado se corresponde co do 26 de decembro de 1902, outros autores como Rubio lévano até 1903, e María Nieves Fernández García establece a publicación do primeiro exemplar no 9 de xaneiro de 1892 e o 5 de marzo de 1903, para o final.​
Antón Santamarina
Antón Luís Santamarina Fernández, nado en San Martín de Suarna (A Fonsagrada) o 18 de febreiro de 1942, é un lingüista galego, catedrático de filoloxía románica na Facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela e membro da Real Academia Galega. É un experto en lexicografía recoñecido internacionalmente.
Traxectoria profesional
Estudou a carreira de Filosofía e Letras na Universidade de Santiago, graduándose en 1967 coa memoria de licenciatura Vocabulario del Valle del Suarna e doutorándose en 1973 coa tese doutoral El habla del valle de Suarna, sobre os dialectos orientais do galego e en concreto da lingua falada en San Martín de Suarna, tese dirixida polo profesor Constantino García.
Profesor adxunto interino desde 1967, compaxinou o cargo de profesor da Universidade de Santiago, por oposición desde 1975, co de secretario do Instituto da Lingua Galega entre 1971 e 1991. En 1991 foi elixido polo consello científico director do Instituto da Lingua Galega, deixando este cargo no 2005.
Foi tamén secretario do departamento de Lingua Galega na Xunta preautonómica en 1979, cargo que lle permitiu comezar coa implantación do ensino do galego na EXB e o BUP. Desde 1979 é secretario da Comisión de Toponimia da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria.
En 1983 gañou a cátedra de Filoloxía Románica en Cádiz pero permaneceu na Universidade de Santiago, obtendo a cátedra nesta en setembro dese mesmo ano. Entre 1992 e 1997 foi vicepresidente do Consello da Cultura Galega.
O 24 de outubro de 1998 ingresou na Real Academia Galega co discurso A linguaxe e as linguas: Ramón Piñeiro revisitado ós 30 anos do seu ingreso na Real Academia Galega. Foi presentado por Marino Dónega Rozas e Carlos Casares Mouriño.
Foi codirector, con Manuel González González, do Dicionario da Real Academia Galega do 2012.
Casou con María do Carmo Ríos Panisse, e foi pai de Cibrán e Duarte Santamarina Ríos.
Obra
miniatura|175px|Cántigas populares, [[BBdCG.]] Xa en 1971, xunto a Guillermo Rojo, Ramón Lorenzo e José Luis Couceiro, publicou os libros de texto Galego 1, 2 e 3 (1971-1974). Neste último ano comezou a dirixi-la revista ''Verba. Anuario galego de Filoloxía'', desde o primeiro número ata o nº 13, en 1986, data na que pasou a se-lo Secretario desta publicación.
A Casa da Bouza - A Igrexa, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez
A Casa da Bouza - A Igrexa é un lugar da parroquia do Freixo no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Segundo datos do INE, no ano 2014 estaba despoboado.
Antón Santamarina
Obra
Participou en numerosas obras colectivas fundamentais na fixación do estándar e na pescuda lexicográfica e etnolingüística galega. Así, participou na elaboración da primeira edición das Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego (1982); coescribiu o Cancioneiro popular galego que elaborou con Dorothé Schubarth ; colaborou e dirixiu o Atlas lingüístico galego (1987-2003); coordinou, xunto a Constantino García, o Diccionario da lingua galega editado pola Real Academia Galega-Instituto da Lingua Galega (1990); e foi coordinador, xunto a Manuel González González, do Vocabulario ortográfico da lingua galega, editado tamén pola Real Academia Galega-Instituto da Lingua Galega en 2004.
A Casa da Bouza - A Igrexa, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Antón Santamarina
Obra
Desde 1986 dirixe desde o ILG o Tesouro Informatizado da Lingua Galega, unha base de datos con máis de once millóns (11 409 358 en novembro de 2007) de rexistros extraídos de textos publicados desde 1612 á actualidade.
Dirixiu o Dicionario de dicionarios, editado en 2000 en formato electrónico polo Instituto da Lingua Galega e a Fundación Barrié, patrocinado pola Consellería de Educación e Ordenación Universitaria. A terceira edición (2003) contén máis de 300.000 entradas extraídas de 25 dicionarios e vocabularios editados ou inéditos, así como de textos de Martín Sarmiento.
Pobo dinka
Os dinkas son un grupo étnico que habita na rexión de Bahr el Ghazal, na conca do río Nilo, en Jonglei, no Sudán do Sur, e en partes das rexións de Kurdufan e o Alto Nilo no Sudán. Os dinkas son un pobo agrícola e gandeiro, que pastorea nos campos dos ríos na estación seca e cultiva paínzo e outras variedades de gran na estación chuviosa. O seu número rolda os 4,5 millóns de persoas segundo o censo de 2008 do Sudán, representando o 18% da poboación antes da independencia do Sudán do Sur, e sendo o meirande grupo étnico do novo país. Os dinkas, ou como se chaman a si mesmos muonyjang (singular) e jieng (plural), constitúen unha das pólas dos pobos nilóticos, que inclúen os nuer e os luo). Os dinkas son recoñecibles pola súa estatura, e xunto cos tutsis de Ruanda, están considerados o pobo máis alto de África.
Dasypus hybridus
Dasypus hybridus, coñecido vulgarmente como armadillo de fociño longo meridional, é unha especie de mamífero placentario da orde dos cingulados e familia dos dasipódidos, que habita en Suramérica, no sur do Brasil e de Paraguai, Uruguai e norte da Arxentina (até a provincia de Buenos Aires; no norte do país a súa distribución non é clara debido á súa semellanza morfolóxica co seu parente Dasypus septemcinctus).
Castelsardo
miniatura|200px|Castelsardo Castelsardo é un concello italiano da provincia de Sassari, na rexión de Sardeña. Ten 5.795 habitantes (en 2008) e esténdese por unha área de 45 km2, cunha densidade de poboación de 127 hab/km².
Mohamed al-Battani
Abū ʿAbdullāh Muḥammad ibn Jābir ibn Sinān ar-Raqqī al-Ḥarrani aṣ-Ṣabiʾ al-Battānī, (en محمد بن جابر بن سنان البتاني) latinizado como Albategnius, nado en Harran contra o ano 850 e finado en Damasco no 929, foi un astrónomo árabe.
Traxectoria
Calculou o movemento dos planetas e determinou con gran precisión a duración do ano solar, corrixiu as táboas de Tolomeo, os seus estudos serviron de antecedente ás Táboas afonsinas.
O seu máis importante traballo foi Kitāb az-Zīj (O libro das táboas), coñecido en occidente pola súa tradución ao latín no ano 1116, De Motu Stellarum, que tivo unha grande influencia na astronomía europea.
Folgueiro
O topónimo galego Folgueiro pode referirse a:
Nkem Owoh
Nkem Owoh nado en Enugu é un actor e humorista nixeriano. No ano 2008 gañou o "African Movie Academy Award" ó Mellor Actor en Papel Protagonista.
.es
.es é o dominio de primeiro nivel (ccTLD) para España.
A extensión territorial .es foi concedida pola ICANN en 1988 e xestionada nos primeiros anos por RedIris. Dende o 2000, a xestión corre a cargo da Entidade Pública Empresarial Red.es, adscrita ó Ministerio de Industria, Turismo y Comercio a través da Secretaría de Estado de Telecomunicaciones y para la Sociedad de la Información.
San Claudio, Ortigueira
Santa María de San Claudio é unha parroquia que se localiza no concello de Ortigueira. Segundo o IGE en 2013 tiña 471 habitantes (253 mulleres e 218 homes) distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 655 habitantes.
Xeografía
Está situada na beira sur da ría de Ortigueira, nun amplo val que descende dende os montes do Espiño, Sixto, A Croa, Armada e o coto de Punxas e remata no mar. Linda polo norte coa ría de Ortigueira dende un regato que descende ao mar en Carballo de Boi, até a enseada da Roncadoira, polo leste limita coa parroquias de Senra, polo sur o regato das Areas e o de Carelle sepárana da parroquia do Ermo e polo oeste linda coas parroquias de Mera de Arriba e Mera de Abaixo. A estrada AC-862 cruza a parroquia bordeando a ría polos lugares da Fonte, Tristimil, A Rocha, A Tronqueira e Carballo de Boi. En paralela a estrada xeral e moi preto dela, vai a vía de FEVE, que conta nesta parroquia cun apeadoiro.
Patrimonio
A moderna igrexa parroquial na honra de San Claudio está no lugar da Feira, ten planta de cruz latina e ao seu carón queda o cemiterio parroquial. Tamén no lugar da Feira consérvanse os restos das antigas casetas do campo da feira, de sona ata ben entrado o século XX.
Preto do cruzamento da AC-862 coa estrada da Feira érguese un centro escolar de indianos, chamado Centro de Instrucción polos seus promotores, os emigrantes en Cuba, que posteriormente foi escola pública e actualmente está convertido en local social municipal.
No lugar do Hospital atópase o Pazo dos Barreiros, que no século XVII funcionou como hospital de peregrinos, tan comúns por aqueles tempos para dar acollida as xentes que ían a Santiago e a Santo Andrés de Teixido que hoxe está convertido en granxa.
Historia do xornalismo
miniatura|300px|[[Richard Nixon|Nixon abandonando a Casa Branca pouco antes que a súa dimisión fose efectiva (9 de agosto de 1974) no desenlace do Escándalo Watergate, unha das fitas do xornalismo de investigación. ]] A historia do xornalismo é o desenvolvemento, ó longo da historia, do xornalismo, entendido como unha actividade regular e continuada de recollida, elaboración e difusión de novas sobre os principais acontecementos que pasan no mundo, que levan a termo os xornalistas. A tendencia foi a do incremento do número de novas ó alcance dos cidadáns e da velocidade de transmisión. Dende finais do século XVII os xornais foron o principal medio de difusión da actividade dos xornalistas, ós cales se van engadir no século XVIII as revistas, no século XX a radio e a televisión, e no século XXI internet.
A historia do xornalismo pódese separar en catro etapas; o antigo ou artesán (1609–1789), o moderno ou liberal (1789 – derradeiro cuarto do século XIX), o contemporáneo ou industrial (derradeiro cuarto do século XIX – derradeiro cuarto do século XX) e o que comeza co xurdimento de internet, en 1994. Italia, Alemaña, Francia, Inglaterra, España e os Estados Unidos son, por esta orde, os países claves na aproximación académica da historia do xornalismo.
Benigno Candeira Álvarez
Benigno Candeira Álvarez, foi un político galego.
Traxectoria
Fillo de Rafael Candeira Iglesias. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado delegado local de Administración en Ponteareas en novembro de 1937. En xaneiro de 1938 foi primeiro tenente de alcalde na corporación presidida por Luís Salgueiro Rodríguez. Cando cesou este, foi nomeado alcalde de Ponteareas.
Partido dos Socialistas de Galicia
O Partido dos Socialistas de Galicia (PSdeG) é un partido político galeguista e socialdemócrata de ámbito galego, federación do Partido Socialista Obreiro Español en Galicia.
Conta con 1.181 concelleiros e 111 alcaldías, entre elas as de 5 das 7 cidades galegas. Ademais ten 14 deputados no Parlamento de Galicia, 10 no Congreso dos Deputados e 6 no Senado.
Historia
Tiña 25.423 militantes no ano 2000, tras unha depuración interna da listaxe de militancia no ano 2002 quedou reducida a 10.500. Segundo datos publicados o 6 de marzo de 2006 conta con 27.551 afiliados, deles 19.307 activos.
Nas eleccións do 2005, o PSdeG-PSOE acadou 25 parlamentarios. A través dun pacto cos nacionalistas galegos do BNG, conseguiu a presidencia da Xunta de Galicia: Emilio Pérez Touriño, daquela secretario xeral dos socialistas foi o presidente dun goberno de coalición. Nas eleccións de 2009 o PSdeG-PSOE tivo un retroceso en votos e, aínda que conservou o mesmo número de escanos, non lles foi abondo aos partidos do goberno para conservalo. O 2 de marzo de 2009, Emilio Pérez Touriño dimitía como secretario xeral, e un mes despois era substituído por Pachi Vázquez, quen dirixiu a formación dende o 24 de abril de 2009 ata 2013. Dende entón, o secretario xeral foi José Ramón Gómez Besteiro, ata a súa dimisión en 2016 polo caso das Torres Garañón, no que estaba imputado. A partir de entón, o partido está presidido por unha Comisión xestora.
Cuglieri
Cuglieri é un concello italiano da provincia de Oristano, na rexión de Sardeña. Ten 3.015 habitantes (en 2004) e esténdese por unha área de 120 km², cunha densidade de poboación de 25 hab/km².
Fai fronteira cos concellos de: Narbolia, Santu Lussurgiu, Scano di Montiferro, Seneghe, Sennariolo e Tresnuraghes.
Galiformes
Os galiformes (Galliformes), comunmente chamados galináceas, constitúen unha orde de aves neognatas que conta con 283 especies.
Inclúe as galiñas, pitas do monte, perdices, paspallases, faisáns, pavos, pavóns e as galiñas de Guinea, entre outras.
Características
Son principalmente aves terrestres, de tamaño variable e corpo de constitución masivo, con peteiros grosos adaptados principalmente para comeren sementes e raíces de plantas (os xuvenís tamén comen insectos), e con patas fortes. Son malas voadoras, limitándose o seu voo a planeos curtos e de escasa elevación. Habitan na maior parte dos continentes, fóra das rexións máis áridas e dos xeos perpetuos.
A maioría das especies permanecen na mesma área durante todo o ano, pero as máis pequenas, como o paspallás común, migran.
Descrición
A ode foi descrita en 1820 polo naturalista neerlandés Coenraad Jacob Temminck.
A Casa da Bouza - Tras do Camiño, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez
A Casa da Bouza - Tras do Camiño é un lugar da parroquia do Freixo no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Segundo datos do INE, no ano 2014 estaba habitado por unha muller.
Galiformes
Etimoloxía
O nome científico Galliformes está formado coa adición á raíz Gall-, do nome do seu xénero tipo, Gallus, a desinencia do latín científico -iformes 'en forma de', propia dos nomes das ordes de aves (e de peixes).
Familias e subfamilias
Segundo as clasificacións de Clements, e a de referencia do Congreso Ornitolóxico Internacional (versión 8.2, 2019), a orde dos galiformes clasifícase como segue:
Praia de Pantín
A praia polas súas condicións de vento e ondas é moi empregada para deportes náuticos como o surf con ondas de ata cinco metros. A praia tamén se coñece como praia do Rodo, pola localidade na que está e que tamén dá nome ao castro do Rodo situado nun dos extremos da praia.
Des Knaben Wunderhorn
Das Knaben Wunderhorn (O rapaz do corno máxico en tradución literal ó galego) é o titulo dunha colección de poemas folclóricos recollidos por Achim von Arnim e Clemens Brentano a comezos do século XIX. 350px|miniatura|dereita|Imaxe da primeira edición do poemario
Orixe
A obra foi publicada en dúas partes no 1805 e no 1808 na cidade de Heidelberg. Esta recollía cancións populares do sur de Alemaña que nalgúns casos foron modificadas e adaptadas por Arnim e Brentano. Naquela época (guerras napoleónicas, desenvolvemento do liberalismo político e do nacionalismo) as tradicións e expresións populares dos pobos tiñan grande acollida nos eidos culturais europeos. Os tres volumes da obra, adicados ó poeta Goethe, acadaron un grande éxito.
Influencias posteriores
Esta obra tivo un grande impacto no compositor Gustav Mahler. Outros compositores que musicaron algún dos poemas foron Felix Mendelssohn, Robert Schumann, Carl Loewe, Johannes Brahms e Alexander von Zemlinsky.
AllMusic
AllMusic (anteriormente coñecido como All Music Guide ou AMG) é un sitio web propiedade da empresa RhythmOne dende abril de 2015, que está concibido como un servizo de guía musical para usuarios, fans e membros da industria musical. O seu creador foi Michael Erlewine e comezou a funcionar en 1991, aínda que a base de datos non estivo dispoñible en Internet ata 1994. Só está dispoñíbel en lingua inglesa.
Foro de Avilés
O Foro de Avilés (en asturiano Fueru d'Avilés) é un documento do ano 1086, a través do cal o rei Afonso VI de Castela deu á vila de Avilés privilexios políticos, económicos e comerciais. Está considerado xunto co Documento de Kesos o primeiro documento escrito en asturiano, e é o primeiro documento xurídico nesta lingua e o máis antigo de Asturias. O foro foi confirmado polo rei Afonso VII, neto de Afonso VI, en 1155, no que supuxo o nacemento da cidade de Avilés.
O foro foi dado por Afonso VI mentres era monarca do reino de Castela. En Avilés existían asentamentos humanos xa desde a romanización. O foro de Avilés daba á poboación a categoría de vila de reguengo, e ao longo da Idade Media apoiou sempre á coroa, a quen pagaba impostos. Avilés non foi nunca feudo nin tivo outro tribunal competente que non fosen os reais.
O documento serviu para o desenvolvemento económico da poboación, converténdoa na primeira vila do vello Reino de Asturias e un dos principais peiraos da Europa atlántica da época. Tras a ratificación do foro iniciouse a construción da muralla da cidade, e co impulso do seu novo status a cidade converteuse na segunda de Asturias.
Ramón Menéndez Pidal calificouno como un dos documentos medievais máis importantes polo seu valor lingüístico. No arquivo municipal da vila consérvase unha copia de 1289 da confirmación feita por Afonso VII.
JUICE
alt=Esquema de JUICE. A antena está cuberta para protexerse da radiación.|miniatura|Esquema de JUICE. A antena está cuberta para protexerse da radiación. Jupiter Icy Moons Explorer (Juice) é unha misión da ESA para a exploración do sistema xoviano, co que se atopará en outubro de 2029, despois de ter engalado a bordo dun Ariane 5 dende o Centro de lanzamento espacial de Kourou, na Güiana Francesa o 14 de abril de 2023 (despois de estar previsto no 2022). Ten prevista a súa chegada ó sistema xoviano en 2031, rematando a súa vida cun impacto sobre Ganímedes no 2035. Entre outros aspectos, explorará a habitabilidade dos satélites Ganímedes, Europa e Calisto, con océanos de auga líquida.
A viaxe
Na súa viaxe, impulsado por un Ariane 5 na súa última misión, recibirá impulso gravitacional da Terra (3 veces), Venus (1) e Marte (1), así como da Lúa. A orde na asistencia gravitacional será:
Terra-Lúa (agosto 2024)
Venus (agosto 2025)
Terra (setembro 2026, xaneiro 2029)
A asistencia gravitacional Lúa-Terra (LEGA, polas súa siglas en inglés) será a primeira vez que se usa: sobrevó da Lúa, e día e medio despois, sobre a Terra.
Entrará en funcionamento observacional do sistema xoviano seis meses antes da súa chegada, e usará o tirón de Ganímedes para axustarse arredor de Xúpiter. As órbitas sobre Xúpiter serán ecuatoriais e tamén con inclinación abondo para poder estuar os polos do planeta. A misión orbitará por primeira vez sobre lúas doutros planetas. En Ganímedes orbitará primeiro a 5000 km de altura, e despois, a 500 km, en ambos casos en órbita circular.
A máis das órbitas sobre o sistema de Xúpiter, orbitará 12 veces a Ganímedes, 2 a Europa e 21 a Calisto, facendo un total de 35 vós sobre as lúas.
Misión
A máis de estudos máis xenéricos sobre todo o sistema de Xúpiter, JUICE procurará evidencias dun océano baixo xeo en Europa e Calisto, lúa que aproveitará para entrar en órbita polar sobre Xúpiter e estudar os seus polos.
En Ganímedes explorará a súa magnetosfera, única entre as lúas do sistema solar.
Instrumentos
Os dez instrumentos transportados son:
3GM, (Gravity & Geophysics of Jupiter and Galilean Moons), é un conxunto de instrumentos de radio que comprenden o KaT (Ka transponder), USO (ultrastable oscillator) e o HAA (High Accuracy Accelerometer), para estudar o campo gravitacional de Ganímedes, a extensión dos océanos e a xeofísica nas lúas xeadas e a estrutura da atmosfera e inonosfera de Xúpiter e as súas lúas.
Gala, (GAnymede Laser Altimeter) para o estudo por láser da deformación mareal de Ganímedes e a topografía das lúas xovianas.
4 de outubro
O 4 de outubro é o 277º día do ano do calendario gregoriano (278º nos anos bisestos). Quedan 88 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Lucas Cranach.
Outros
Os 366 días do ano
JUICE
Instrumentos
JANUS, un sistema de cámara óptica para o estudo de feitos e procesos a escala global, rexional ou local, nas lúas ou en Xúpiter (mapa de nubes) cunha resolución de 2,4 m para Ganímedes e duns 10 km para Xúpiter.
J-MAG é o magnetómetro de Juice, equipado con sensores para caracterizar o campo magnético xoviano e a súa interacción con Ganímedes, así como baixo da superficie dos océanos nas lúas xeadas.
MAJIS (Moons and Jupiter Imaging Spectrometer) observará as características espectrométricas das nubes e constituíntes atmosféricos de Xúpiter, e dos xeos e minerais supreficiais das lúas.
PEP (Particle Environment Package), conxunto de sensores para caracterizar o plasma no sistema xoviano.
RIME (Radar for Icy Moons Exploration), radar capaz de penetrar o xeo para estudar baixo a superficie das lúas xeadas ata uns nove km de profundidade.
RPWI, (Radio and Plasma Wave Investigation), caracterizará emisión de radio e medio de plasma no sistema xoviano.
SWI, (Sub-millimeter Wave Instrument) investigará a estrutura de temperaturas, composición e dinámica da atmosfera de Xúpiter, e das exosferas e superficies das lús.
UVS (UV imaging spectrograph) para o estudo da composición e dinámica das exosferas lunares, a aurora xupiterina e a composición e estrutura da alta atmosfera xoviana en ultravioleta.
San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira
San Salvador de Couzadoiro é unha parroquia do concello de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o padrón municipal de 2009 tiña 114 habitantes (56 mulleres e 58 homes) distribuídos en 31 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 152 habitantes.
Xeografía
Está situada na parte suroriental do val do río Baleo ocupando o fondo dese val e a aba oeste da Serra da Faladoira, do Monte de Rande, do alto do Feo e de Bidueiros, e a parte oriental do Mosteiro. Entre os montes do Feo e Bidueiros corre o curso alto do río Dola, que da forma a outro pequeno val no que se acochan algúns lugares coñecidos por Tras do Río.
Limita ao norte coas parroquias de Espasante nos montes do Callobre, e Céltigos nos de Rande; polo leste o rego de Munín e os altos da Faladoira sepárana do concello de Mañón; polo sur limita coa parroquia de San Cristovo de Couzadoiro e polo oeste coas parroquia do Mosteiro e de Ladrido.
Dende a estrada AC 682 na Ponte do Baleo parte outra que no km 1 se bifurca noutras dúas que atravesan a parroquia. A da esquerda chega até Mañón por Braelle, Casás, Falca e Bidueiros e pola dereita vai até Devesos por Carballo Gordo, Covelo e Baxás.
Continúa esta parroquia o val que forma o río Baleo augas arriba dende o lugar de Ponta da Pedra até o do Carrexo, xa en Ladrido.
Alfabeto ugarítico
O alfabeto ugarítico é un tipo de alfabeto testemuñado na cidade de Ugarit entre os séculos –XIV e o inicio do –XII.
Historia e características
dereita|miniatura|O alfabeto ugarítico. Mentres que a maioría das taboíñas de Ugarit están escritas en cuneiforme silábico que notan a lingua acadia (linguas semíticas) ou hitita (lingua indoeuropea), algunhas outras sono nunha nova escritura cuneiforme, chamada «alfabeto ugarítico», que nota unha lingua semítica cananea (así como textos hurritas). Esta escritura é, de feito, historicamente, o primeiro abjad (alfabeto que escribe sobre todo as consoantes). Testemuña por primeira vez a orde das letras aínda empregada hoxe na maioría dos alfabetos modernos (alfabeto latino, alfabeto grego, alfabeto etrusco pero tamén alfabetos semíticos como os alfabetos fenicio e hebreo), a orde chamada «levantina»:
A existencia dunha clasificación alfabética énos coñecida por varias taboíñas abecedarias. Algunhas taboíñas máis raras, atopadas en Beth Šemeš, clasifican porén as letras na orde surarábiga. O abecedario ugarítico máis habitual dá vinte e sete letras (seguidas de tres adicionais) nesta orde (transcrición tradicional das linguas semíticas):
Nota: a letra transcrita como  ṭ  éo como ẓ no artigo de O'Connor (cf. bibliografía infra).
A primeira letra non é a vogal /a/ senón o ataque glotal (unha consoante) seguido da vogal /a/, pois este abjad — que non escribía normalmente as vogais — non servía para notar este ataque glotal só: en efecto, ʾi e ʾu (ataque glotal seguido de /i/ ou /u/) parecen tern sido engadidas no final do alfabeto, tardiamente, pois. É posíbel que cando a invención deste abjad designase o ataque glotal vocalizado (fose cal for o timbre da vogal) e que máis tarde se especializase para o ataque glotal seguido de /a/ e non doutra vogal, de onde a adición doutras dúas formas nunha época máis tardía.
A presenza dalgúns grafemas silábicos (por exemplo ʾi e ʾu engadidos ao final) é un préstamo segundo o modelo acadio, de onde a presenza dun s̀, para transcribir unha consoante non semítica de valor descoñecido e probabelmente utilizada para os textos escritos en hurrita. Notar que o trazado dalgúns caracteres varía segundo as fontes de documentación indicadas na bibliografía. Non hai en efecto modelo arquetípico real ningún e as inscricións poden ser de estilos moi diferentes.
Tras a destrución da cidade de Ugarit sobre o -1200 polos Pobos do Mar, a súa escritura desapareceu con ela. O alfabeto fenicio tomou o relevo, coa descxendencia coñecida (o alfabeto latino in fine). É bastante posíbel que o respecto da orde levantina neste alfabeto estea inspirado pola do ugarítico.
Codificación informática
o ugarítico foi engadido aos caracteres de Unicode a partir da cuarta versión, no bloque do mesmo nome que se estende dos postos U+10380 a U+1039F. Ao estaren este caracteres fóra do plano multilingüe de base (PMB), son utilizados con moita dificultade, xa que non todos os sistemas e os navegadores son quen de os manipular. Pódese acudir a esta páxina do espazo web de Alan Wood para atopar algúns.
James Randi
Randall James Hamilton Zwinge, nado en Toronto o 7 de agosto de 1928 e finado en outubro de 2020, foi un mago, escéptico, e declarado inimigo da parapsicoloxía canadense, máis coñecido como James "O Asombroso" Randi (The Amazing Randi). James Randi adoitaba desenmascarar principalmente ás persoas que afirmaban ter poderes sobrenaturais de telecinesia.
Acadou sona polo Desafío paranormal do millón de dólares, polo que a Fundación Educativa James Randi dará ese premio a calquera capaz de demostrar calquera tipo de poderes paranormais, sobrenaturais ou ocultos baixo condicións de proba acordadas por ámbalas dúas partes.
Ignacio Cosidó
Ignacio Cosidó Gutiérrez, nado en Salamanca o 31 de xullo de 1965, é un político español do Partido Popular, que foi senador, deputado, director xeral da Policía Nacional (de 2012 a 2016) e de novo senador.
Traxectoria
Licenciouse en Ciencias Políticas pola Universidade Complutense de Madrid. Doutorouse en Historia Contemporánea pola UNED e licenciouse en Defensa Nacional polo Centro Superior de Estudos da Defensa Nacional. Foi profesor asociado universitario na Universidade Carlos III de Madrid, na Universidade Pontificia Comillas e no Instituto Universitario Gutiérrez Mellado.
Foi secretario xeral das Juventudes Liberales e xefe do Gabinete Técnico da Dirección Xeral da Garda Civil.
Foi senador na VIII Lexislatura e deputado pola Provincia de Palencia no Congreso dos Deputados nas IX e X Lexislaturas, así como voceiro de Interior do Grupo Parlamentario Popular. Así mesmo, foi membro do Comité Executivo do Partido Popular de Castela e León.
Provincia de Vélez
Vélez é unha provincia colombiana, pertencente ao departamento de Santander.
Conforman a provincia os concellos de:
Deep Cuts
Deep Cuts é un EP da banda estadounidense de rock alternativo A Perfect Circle, editado o 7 de abril do 2009 polo selo Virgin Records. O EP está formado por catro temas e apareceu mentres a banda estaba en hiato. Todas as súas cancións forn anteriormente editadas en sinxelos do álbum de estrea do grupo, Mer de Noms.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Maynard James Keenan e Billy Howerdel.
Cuncha de Ouro á Mellor Película
A Cuncha de Ouro é un premio entregado na sección oficial do Festival Internacional de Cine de Donostia que concede o xurado a unha das películas a concurso. Outórgase desde o ano 1957, no que a FIAPF (Federación Internacional de Asociacións de Produtores de Filmes) recoñécelle a categoría A como festival competitivo non especializado.
Palmarés
Nas edicións de 1953 e 1954 só se premiou a películas españolas. A Cuncha de Ouro, como tal, e de manera oficial, non se outorgou ata a edición de 1957.
En 1963 os premios outorgáronse de maneira extraoficial. Entre 1980 e 1984 non se concedeu a Cuncha de Ouro como tal, ó perder o Festival a categoría A da FIAPF. No seu lugar, o galardón era o Gran Premio da Crítica Internacional. No resto de edicións concedeuse a Cuncha de Ouro oficial.
San Xurxo, San Xoán de Río
Santa María da O de San Xurxo é unha parroquia do concello ourensán de San Xoán de Río.
Illas Ashmore e Cartier
As illas Ashmore e Cartier son un territorio dependente de Australia (Territory of Ashmore and Cartier Islands), formado por dous grupos de pequenas illas tropicais deshabitadas, localizadas no Océano Índico, a 320 km ao noroeste de Australia e a 170 km ao sur da illa indonesia de Roti. O grupo fórmano o arrefice de Ashmore (formado polos illotes de West, Middle e East) e a illa de Cartier, que forman parte do Territorio do Norte australiano.
Xeografía
O territorio inclúe 155´4 km² do Arrecife Ashmore (incluíndo os illotes West ou occidental, Middle ou central e East ou oriental, e dúas lagoas dentro do arrecife) e 44 km² do Arrecife Cartier (incluíndo a Illa Cartier) Teñen un total de 74´1 km de costa, medida ao longo do bordo exterior do arrecife. Non hai ancoradoiros ou portos, soamente ancoraxe en mar a fóra.
Os illotes de West, Middle e East teñen respectivamente unha superficie de 54 ha, 93 ha e 112 ha (1 hectárea son 0´01 km²). Cartier Island é unha illa de area sen vexetación, cunha superficie de 0,4 ha.
Ashmore Reef é chamado Pulau Pasir polos indonesios. Na lingua da illa Roti, chámase Nusa Solokaek. Ambos nomes teñen o significado de "Illa de area".
Preto está o arrecife Hibernia, 42 km ao nordeste do arrecife Ashmore, pero non forma parte do territorio, senón que pertence a Australia Occidental Non ten unha zona permanentemente de terra firme, aínda que gran parte dos arrecifes poden verse durante a marea baixa.
Goberno
O 21 de outubro de 2002, a reserva natural foi recoñecida como unha zona húmida de importancia internacional cando foi designado Sitio Ramsar 1220 baixo o Convención de Ramsar sobre as zonas húmidas.
Debido á súa proximidade a Indonesia, a zona foi un caladoiro tradicional dos pescadores de Indonesia durante séculos, algúns grupos de Indonesia afirman que o arrecife de Ashmore forma parte de Rote Ndao Regency na provincia de East Nusa Tenggara. Con todo, o goberno de Indonesia non parece discutir activamente a posesión do territorio con Australia. a soberanía de Australia está apoiada polo feito de que o territorio non foi administrado por Holanda (antiga potencia colonial de Indonesia), senón polos británicos antes de que fora cedido a Australia.
Un memorando de entendemento entre os gobernos de Australia e de Indonesia permite aos pescadores indonesios acceso aos seus caladoiros tradicionais dentro da rexión sen ningún tipo de trámites de visado formais, con suxeición aos límites.
Presidente de Armenia
miniatura|dereita|120px|[[Brasón de Armenia]] O presidente de Armenia é o xefe de Estado dese país dende a súa independencia da Unión Soviética, ocorrida o 21 de setembro de 1991.
O título exacto do cargo é "Presidente da República de Armenia".
Historia
Armenia constituíuse nunha república independente por primeira vez entre 1918 e 1920, como República Democrática de Armenia. Durante este tempo, o seu xefe de estado foi Avetis Aharonyan, que gobernou entre o 30 de maio de 1918 e o 2 de decembro de 1920, cando se proclamou a República Socialista Soviética de Armenia, e o país pasou a formar parte da Unión Soviética.
A República de Armenia (1991-presente)
Segundo a constitución do país, o presidente é o xefe de estado de Armenia. É elixido directamente pola poboación para un mandato de 5 anos, sendo posíbel convocar unha segunda volta no caso de que ningún candidato obteña a maioría absoluta na primeira volta.
Esta é unha lista dos presidentes de Armenia despois de 1991.
Bran, Romanía
Bran (en alemán Törzburg; en húngaro Törcsvár) é unha vila de Transilvania pertencente ao Condado de Braşov, na raia con Valaquia (actualmente, Romanía) en plenos Cárpatos transilvanos. A aldea ten unha superficie de 67,85 km² e unha poboación en 2011 de 5.573 habitantes. Áchase a tan só 30 km da cidade de Braşov e divídese en cinco lugares: Bran, Poarta, Predeluţ, Şimon e Sohodol.
É moi coñecida polo castelo medieval de Bran (en romanés Castelul Bran); que leva a sona de ser o Castelo de Drácula. Crese que realmente Vlad Țepeș (Vlad III o empalador), personaxe histórico no que se inspirou a novela do escritor irlandés Bram Stoker, só pasou nel uns días de camiño á cadea en Budapest.
left|thumb|Castelo de Bran.
Acne
miniatura|Recreación artística da acne
A acne é unha dermatose producida pola retención da secreción das glándulas sebáceas, o que causa inflamacións e infeccións no rostro, lombo, peito e ombreiros, máis frecuente na adolescencia, a forma máis común é a acne vulgaris.
A acne vulgar ou acne polimorfo xuvenil, vulgarmente coñecida como espiñas, é a enfermidade cutánea máis frecuente pois afecta ó 80% dos individuos entre os 13 e 19 anos e pode persistir durante a terceira e cuarta década.
Medicamente é unha enfermidade do folículo pilosebáceo, a súa patoxenia implica: aumento da secreción sebácea, dependente dos andróxenos; isto favorece a proliferación da microflora folicular e trastornos da queratinización folicular. Habitualmente está constituído por diversos elementos como son as propias espiñas, pápulas inflamatorias foliculares que poden estar infectadas (formando pústulas e incluso quistes epidérmicos) e deixar cicatrices de pequeno tamaño que quedarán como lesións permanentes cando a doenza desapareza. As localizacións preferentes das lesións son:
A inflamación e infección pode levar á formación de abscesos dermo-epidérmicos constituíndo unha forma grave da enfermidade, o acne abscesiforme. Así e todo o habitual é que esta enfermidade curse por gromos sucesivos durante meses ou anos, que no verán mellore de forma espontánea e que desapareza entre os 25 e mailos 30 anos de idade.
É máis frecuente no sexo masculino, mais son as mulleres as que máis consultan sobre o problema.
Existen outros tipos de acne:
Moreiras
O topónimo Moreiras pode referirse a:
Arab Strap
Arab Strap foi un grupo musical de indie rock escocés. Pertencía ao selo independente Chemikal Underground, e desfíxose en 2006.
Historia
O cantante Aidan Moffat e o multi-instrumentista Malcolm Middleton creceron en Falkirk, onde compartían gusto polo Drag City gravando a grupos como Smog ou Will Oldham, así como o seu gusto polo alco barato. Comezaron a tocar xuntos en 1995, e en 1996 apareceu o seu primeiro disco, The Week Never Starts Round Here.
Durante os 10 anos de existencia Arab Strap traballaron con moitos músicos, como Jenny Reeve ou Stacey Sievewright, así como Adele Bethel e David Gow, que deixaron a formación para crear Sons and Daughters. Stuart Murdoch, de Belle & Sebastian, aparece no álbum Philophobia, pero a canción "The Boy with the Arab Strap" (e o disco a que dá título) foron creados entre os dous cantantes.
Crack
A palabra crack é un anglicismo que se engadiu ó galego para expresar diversos conceptos.