cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cristóbal Juncal Fervenza
Traxectoria
Formado no Club Deportivo Moaña, xogou en varios clubs de Segunda División B, anunciando o 29 de xuño de 2009 a súa fichaxe polo Club Deportivo Lugo. En 2012 xoga no Club Deportivo Tenerife.
Moratalaz
dereita|miniatura|Localización en Madrid.Moratalaz é un distrito da cidade española de Madrid. Ten unha superficie de 6,32 km² e conta con 104.923 habitantes.
Barrios
Este distrito está dividido en seis barrios:
Tommy Hayes (rugby)
Tommy Hayes, nado o 31 de maio de 1980 en Limerick, é un xogador de rugby irlandés que xoga na posición de oito.
Traxectoria
En 2011 xogaba nos Exeter Chiefs (equipo do cal é o seu capitán) da AVIVA Premiership, competición á que chegaron logo de vencer nun play-off a dobre partido pola promoción ao Bristol en maio do 2010, conseguindo por primeira vez participar na máxima categoría do rugby inglés. Chegou ao rugby inglés dende Irlanda da man do Plymouth Albion mais posteriormente foi traspasado ao equipo de Exeter.
Seguindo os pasos do seu irmán máis vello, o piar John (xogador do Munster e do XV do trevo), Tommy xogou no Bruff R.F.C. da localidade de Bruff (Condado de Limerick) cando era novo, gañando o título Sub-18 da All-Ireland League en 1997, cando Bruff derrotou aos Corinthians cun enseio no tempo engadido.
Martiñán
O topónimo Martiñán pode referirse a:
Carmen Calvo
María del Carmen Calvo Poyato, máis coñecida como Carmen Calvo, nada en Cabra (Córdoba) o 7 de xuño de 1957, é unha xurista constitucionalista, política e docente española. Dende xuño de 2018 é a vicepresidenta e ministra da Presidencia, Relacións coas Cortes e Igualdade do Goberno de España presidido por Pedro Sánchez.
Doutora en dereito constitucional, foi conselleira de Cultura da Xunta de Andalucía (1996-2004) e ministra de Cultura (2004-2007) no Goberno de José Luis Rodríguez Zapatero. Comprometida co feminismo e a igualdade de xénero, é coautora de varios libros, entre eles La mujer en España, Política social para la igualdad de los sexos e Política social y Estado de bienestar.
Centro, Madrid
dereita|miniatura|Localización en Madrid. Centro é un distrito da cidade española de Madrid. Ten unha superficie de 5,23 km² e conta con 149.718 habitantes.
Varna
Varna (en búlgaro Варна Varna) é a terceira cidade de Bulgaria, logo da capital Sofía e Plovdiv, con 329.538 habitantes en 2007. Está situada na parte oriental do país, na rexión de Varna, da cal é a cabeza. É ademais un importante porto sobre o Mar Negro, e está preto do lago Varnesko (é dicir, "de Varna").
Centro, Madrid
Historia
O distrito Centro de Madrid é a zona máis antiga da cidade. A primeira constancia da existencia dun asentamento estable data da época musulmá. Na segunda metade do século IX, o emir de Córdoba Muhammad I (852–886) construíu unha fortaleza nun promontorio xunto ao río, no lugar que hoxe ocupa o Palacio Real, co propósito de vixiar os pasos da serra de Guadarrama e ser punto de partida de razzias contra os reinos cristiáns do norte; actualmente aínda se conservan algúns restos da muralla. Xunto á fortaleza desenvolveuse ao leste un pequeno arrabalde, que recibiu o nome de Maǧrīṭ ou Magerit. A excepción da muralla poucos edificios se conservan desta época.
Varna
Foi rebautizada como Stalin, en honra do ditador soviético, durante un breve período entre 1949 e 1956.
Centro, Madrid
Historia
A cidade pasou a mans cristiás en 1085, prosperando ata que en 1123 recibiu o título de vila. Filipe II decidiu instalar a corte en Madrid en 1561. Este feito foi decisivo para a evolución da cidade. A partir desta época construíuse gran parte dos edificios e monumentos máis antigos e que están situados no chamado Madrid dos Austrias que hoxe en día pertence a este distrito.
Varna
Historia
Arredor do ano 580 a.C., Varna foi fundada polos gregos, que a conformaron como unha colonia comercial (apoikia), co nome de Odessos. Desde un punto de vista arqueolóxico a cidade é coñecida polas necrópoles do Calcolítico, preto das cales se descubriu o máis antigo tesouro de ouro do mundo, denominado o Ouro de Varna. dereita|miniatura|200px|Catedral da Dormición de María (Uspenie Presviatia Bogoroditsi) dereita|miniatura|200px|Estación ferroviaria de Varna dereita|miniatura|200px|Memorial da batalla de Varna, 1444, erguido sobre unha antiga tumba tracia Da cidade romana consérvanse ben as termas (século II d.C.), que constitúen á vez o maior sitio arqueolóxico romano de Bulgaria.
Centro, Madrid
Historia
Coa chegada da ilustración a cidade superou os límites do actual distrito Centro; non obstante, a maioría dos novos monumentos seguiron construíndose nel. Foi o caso do Palacio Real ou a fonte de Cibeles. Os Borbóns, especialmente Carlos III, tiveron a fixación de converter Madrid nunha cidade á altura das novas vilas europeas, tomándose como modelo París. Así, fixeron grandes investimentos en infraestruturas, especialmente sumidoiros e edificios públicos.
Carmen Calvo
Formación e docencia
Estudou no colexio das Nais Escolapias e o Instituto Aguilar y Eslava de Cabra. Licenciouse en Dereito pola Universidade de Sevilla en 1980 e doutorouse en Dereito Constitucional pola Universidade de Córdoba. É profesora titular (en excedencia) desta mesma materia na devandita universidade, onde despois asumiu o cargo de secretaria xeral e tamén o de vicedecana da Facultade de Dereito (1990-1994). De 1992 a 1996 foi secretaria do Instituto Andaluz Interuniversitario de Criminoloxía.
Varna
Historia
O 10 de novembro de 1444, nas proximidades da cidade, librouse a batalla de Varna, contra os turcos, que desfixeron un exército de 30.000 cruzados, dirixidos polo rei Ladislau III de Polonia. Os soldados cristiáns estaban no porto á espera de seren embarcados en naves que os haberían de levar a Constantinopla, mais víronse atacados por un exército superior, formado por 120.000 otománs, baixo o mando do sultán Murad II.
Centro, Madrid
Historia
Os séculos XIX e XX, coa chegada das democracias, a cidade seguiu crecendo. Co reinado de Isabel II construíuse o edificio do Congreso de Deputados, nas proximidades da Porta do Sol.
Varna
Historia
Ladislau III foi morto mentres intentaba, cun xesto valoroso, capturar o sultán, obtendo así o apelativo de Warneńczyk. A conseguinte retirada do exército dos cruzados comportou a inevitábel caída de Costantinopla en mans turcas poucos anos despois.
Centro, Madrid
Historia
O distrito Centro aloxa o edificio do goberno da Comunidade de Madrid, na Porta do Sol. Ata o ano 2007, no distrito tamén se localizaba o edificio do concello de Madrid na praza de la Villa. Actualmente sitúase no distrito de Retiro.
Varna
Historia
No ano 1829 a cidade foi asediada e conquistada polo exército imperial ruso durante o prolongado asedio de Varna.
Juan Naya Pérez
Juan Naya Pérez, nado na Coruña o 23 de febreiro de 1914 e finado na mesma cidade o 1 de febreiro de 1993, foi un xornalista e historiador galego. Entre os seus innumerábeis nomeamentos ostentaba o de Cronista oficial da cidade da Coruña, o de arquiveiro-bibliotecario da Real Academia Galega, e o de académico numerario da Real Academia Galega de Belas Artes, da que tamén foi secretario xeral.
Traxectoria
Foi un home autodidacta que non posuía ningún título académico, mais dunha gran cultura adquirida na lectura dos libros e xornais, e dos traballos dos que se poden considerar os seus mestres: Ángel del Castillo o seu predecesor como cronista oficial da Coruña, Félix Estrada Catoyra, Manuel Murguía, Francisco Tettamancy e sobre todo, César Vaamonde Lores a quen sucedeu como Arquiveiro-Bibliotecario da Real Academia Galega, e foi quen o instruíu desde moi novo en paleografía, epigrafía, heráldica e numismática, pasando de discípulo a colaborador.
A súa carreira xornalística transcorreu en La Voz de Galicia onde levaba a sección de "Hai 50 anos" e outra sobre a vida local de título "Peneirando", cun estilo irónico moi persoal ao narrar as anécdotas locais.
Outros nomeamentos
Era membro, amais das nomeadas e entre outras, das seguintes institucións: Instituto Xosé Cornide de Estudos Coruñeses, Academia da Historia de San Fernando, Asociación Internacional para o Progreso da Cultura (Roma), Padroado do Museo Arqueolóxico e Histórico da Coruña, Padroado Rosalía de Castro, Sociedade Martíns Sarmento de Guimarães (Portugal); director da Casa Museo de Emilia Pardo Bazán, Asociación Cultural Ibero Americana da Coruña.
Varna
Historia
En 1962, foi sede das décimo quintas Olimpíadas mundiais de xadrez, mentres en 1969 organizou os campionatos mundiais de ximnasia rítmica.
Economía
Varna é un importante centro económico de Bulgaria e do Mar Negro en xeral. As actividades produtivas máis importantes están en relación co comercio, os trasportes (a cidade está dotada dun importante porto sobre o Mar Negro e un aeroporto internacional), a industria naval e manufactureira. Xunto coa veciña cidade de Devnya, Varna forma o distrito industrial denominado Complexo Industrial Varna-Devnya, sede dalgúns dos maiores estabelecementos químicos, electrónicos e manufactureiros de Bulgaria.
En setembro de 2004, a revista FDI declarou Varna como "cidade de Europa sudoriental do futuro", pola súa posición estratéxica, o seu crecemento económico, o rico patrimonio histórico-artístico e pola alta calidade de formación e de instrución da súa poboación.
Lugares de interese
É a cidade é o maior centro búlgaro no Mar Negro e base da mariña do país, polo que con frecuencia é mostrada como a capital ora costeira, ora estival, de Bulgaria. Hoxe é sede dun museo naval, no que está exposto a nave-museo montada no torpedeiro Drazki.
O seu museo arqueolóxico conserva restos relativos á cultura material e á vida dos pescadores, dos campesiños e dos cidadáns de fins do século XIX e inicio do XX.
Outros importantes lugares de interese de Varna son: a catedral da Virxe, o delfinario, o xardín marítimo (obra do checo Anton Novák), as termas romanas, o mosteiro medieval rupestre dr Aladzha, a necrópole di Varna, o observatorio astronómico e o planetario.
Como curiosidade, a ponte Asparuhov, de 2 km de lonxitude, é moi coñecido por ser utilizado para a práctica do bungee jumping.
Carmen Calvo
Consellería de Cultura da Xunta de Andalucía
En abril de 1996, Carmen Calvo foi nomeada conselleira de Cultura da Xunta de Andalucía na quinta lexislatura autonómica, nun Consello de Goberno rexional presidido por Manuel Chaves. Carmen Calvo, que iniciara a súa traxectoria política en 1994 como independente nas filas do PSOE, afiliouse ao devandito partido en 1999.
No ano 2000 logrou un escano no Parlamento de Andalucía por Córdoba nas eleccións autonómicas de 2000 concorrendo como cabeza de lista do PSOE na circunscrición. Manuel Chaves mantívoa á fronte a Consellería de Cultura ata febreiro de 2004.
Da súa etapa de oito anos como conselleira destacan a inauguración do Museo Picasso Málaga de arte contemporánea en 2003, a creación da Biblioteca Virtual de Andalucía, cunha base superior a 500 documentos dixitalizados de acceso público, dentro da lei do Sistema Andaluz de Bibliotecas e Centros de Documentación, a exposición El esplendor de los Omeyas en Córdoba, presenta o Pacto Andaluz polo Libro, para apoiar e fomentar a lectura e apoia importantes investimentos para reformar igrexas e teatros —como o Teatro da Maestranza de Sevilla— e en funcionamento de máis dun centenar de teatros e bibliotecas ademais de desenvolver do Plan de Calidade dos Museos de Andalucía, que incluía a ampliación do Museo Arqueolóxico de Córdoba. Tamén apoiou á cidade cordobesa como Capital Cultural Europea para o ano 2016.
En 2004 debutou como actriz co director José Luis García Sánchez, que a incluíu na montaxe final da cinta María querida, proxecto que apoiou na súa etapa de conselleira de Cultura en Andalucía.
Ministerio de Cultura (2004-2007)
thumb|left|Carmen Calvo en 2005 no [[Festival de Cine de Donostia.]] En xaneiro de 2004 deu o salto á política nacional cando José Luis Rodríguez Zapatero, secretario xeral do partido, elixiuna como unha dos dez membros do seu Comité de notables, unha agrupación de políticos socialistas destacados para asesorar a súa campaña para chegar ao Palacio da Moncloa.
Para as eleccións xerais do 14 de marzo de 2004 foi nomeada de novo cabeza de lista do PSOE para o Congreso dos Deputados por Córdoba e destacou no intento de incentivar o voto dos máis novos, que consideraba clave para o partido socialista. Tras a súa elección como deputada, foi nomeada ministra de Cultura, cargo que ocupou entre abril de 2004 e xullo de 2007. Entre os compromisos electorais en cultura atopábanse a celebración en 2005 do cuarto centenario da publicación de Don Quijote de la Mancha, aumentar o investimento en cultura, crear un Ministerio da Cultura e a Comunicación que englobara as políticas de medios de comunicación, a creación do Consello Estatal das Artes en coordinación con autonomías e cidades ademais dunha Lei de Excepcionalidade Cultural e impulsar unha nova lei de mecenado ou patrocinio cultural.
En xuño de 2005, Sophie H. Hall, xuíz do Xulgado de Cook (Illinois, Estados Unidos), declarou en rebeldía por un delito de desacato a Calvo e a outros 25 políticos españois membros do consello de administración do Fórum Universal das Culturas 2004 por non comparecer a unha citación xudicial de marzo de 2005 relativa a unha sentenza ditada en 2004 sobre o Fórum de Barcelona orixinada pola falta de pagamento a unha produtora de cinema norteamericana.
O 6 de xullo de 2007 foi anunciado o seu relevo á fronte do Ministerio de Cultura, sendo o seu sucesor César Antonio Molina, quen xurou o seu cargo o 9 de xullo de 2007.
Vicepresidenta do Congreso de Deputados (2007-2008)
Tras o seu cesamento, foi vicepresidenta do Congreso dos Deputados e da Deputación Permanente ata o final da lexislatura. Nas eleccións de 2008 volveu ser cabeza de lista por Córdoba e elixida deputada. Durante a lexislatura 2008-2011 foi presidenta da Comisión de Igualdade do Congreso dos Deputados e vogal das comisións de Defensa e de Políticas Integrais da Discapacidade.
Afastamento da primeira liña política
En 2011 abandonou temporalmente a primeira liña da política e regresou a dar clases á universidade despois de que José Antonio Griñán decidise apostar pola excomunista Rosa Aguilar, con quen historicamente Calvo mantivo diferenzas políticas, para encabezar a lista do PSOE no Congreso dos Deputados por Córdoba.
En 2012, no contexto das primarias socialistas defendeu a candidatura de Carme Chacón fronte ao finalmente vencedor Alfredo Pérez Rubalcaba. Desde entón Calvo dedicou o seu tempo no partido para crear debates e reflexión na Fundación Alfonso Perales. Entre as súas achegas realizou unha proposta federalista para España.
Nas primarias socialistas de 2017 entre Pedro Sánchez e Susana Díaz, decantouse publicamente por Sánchez en abril sinalando que o que máis lle interesaba de Pedro Sánchez era a súa idea de incrementar e potenciar a democracia interna no PSOE, o que se interpretou como unha crítica a Susana Díaz. Na campaña foi unha das coordinadoras da parte dedicada a políticas sociais do proxecto estratéxico de Sánchez Por una nueva socialdemocracia defendendo que o PSOE se posicione en contra dos chamados «ventres de alugueiro».
O 18 de xuño de 2017 foi elixida secretaria de Igualdade da nova executiva do PSOE liderada por Sánchez, en substitución de Carmen Montón.
Calvo, doutora en Dereito Constitucional, foi a persoa de confianza de Pedro Sánchez para pactar a aplicación do 155 sobre Cataluña sendo a portavoz do PSOE na devandita negociación, xunto coa deputada Meritxell Batet e José Enrique Serrano.
Vicepresidenta do Goberno
thumb|A vicepresidenta Calvo nunha reunión sobre igualdade en 2018 Calvo foi elixida por Pedro Sánchez como vicepresidenta do seu novo goberno, tras o éxito da moción de censura que o PSOE presentou contra o anterior goberno de Mariano Rajoy (PP) en xuño de 2018. Ademais do cargo de vicepresidenta, Calvo asumiu as carteiras de ministra da Presidencia e Relacións coas Cortes e de Igualdade, sendo a primeira persoa que ocupa o devandito ministerio mentres exerce a vicepresidencia.
Centro, Madrid
Demografía e división administrativa
miniatura|División en barrios do distrito Centro miniatura|Vista parcial do distrito dende o [[Círculo de Belas Artes de Madrid|Círculo de Belas Artes.]]
Límites do distrito
O distrito ten unha superficie de 523,73 ha e está delimitado en gran parte polas chamadas Rondas, ou primeiro anel.
Polo tanto o límite discorre polas rondas de Segovia, Toledo, Valencia e Atocha polo sur, cos distritos de Arganzuela e Latina; ao leste polo Paseo do Prado e de Recoletos ata a praza de Colón, lindando cos distritos de Retiro e Salamanca; polo norte polas rúas Génova, Sagasta, Carranza e Alberto Aguilera, co distrito de Chamberí e polo oeste polas rúas Princesa, Cuesta de San Vicente e Paseo de la Virgen del Puerto, co distrito de Moncloa-Aravaca. miniatura|Fachada da Casa de la Carnicería, sede da Xunta Municipal do Distrito Centro.
Poboación
A poboación alcanza os 149 718 habitantes, dos que 42.868 son inmigrantes, o que supón un 28,63 % do total. Por barrios, os máis poboados son Embajadores con 51 527 habitantes e Universidad y Palacio, con 35 349 e 24 811 respectivamente (censo 2006).
O distrito acolle 63 622 hogares.
Barrios
Este distrito está dividido en seis barrios:
Rañaceos
O distrito Centro caracterízase por ter edificios de entre catro e seis andares, mais contén tres dos rañaceos máis antigos de España: o Edificio Telefónica, o edificio España e a Torre de Madrid.
STS-121
STS-121 foi unha misión do transbordador espacial Discovery lanzada o 4 de xullo de 2006 desde a rampla 39B do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-121, con sete astronautas a bordo, foi unha misión de construción e aprovisionamento da Estación Espacial Internacional. A tripulación estaba formada polo comandante Steven Lindsey, o piloto Mark Kelly e os especialistas de misión Stephanie Wilson, Lisa Nowak, Piers Sellers e Mike Fossum.
O Sisto, San Vicente de Fervenzas, Aranga
O Sisto é un lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Tiña 9 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 4 eran homes e 5 eran mulleres.
STS-121
Características
O Discovery levou o módulo loxístico Leonardo repleto de material e subministracións ata a estación e a tripulación fixo varios paseos espaciais en preparación para posteriores misións. O transbordador acoplouse co porto PMA-2 da estación ás 14:52 GMT do 6 de xullo. Ao día seguinte acoplou o módulo Leonardo coa estación para descargarlo. Fixéronse varios paseos espaciais para probar novo equipamente e técnicas de reparación, así como instalacións preliminares no exterior da estación. O Discovery desacoplouse da estación ás 12:07 GMT do 17 de xullo, volvendo a terra en Cabo Cañaveral ese mesmo día.
José Manuel Poyán
José Manuel Poyán González, finado en Madrid o 31 de xaneiro de 1966, foi un empresario e xornalista galego.
Traxectoria
Asentado en Madrid, foi presidente dos Consellos de Administración de Petrolífera de Transportes, Leyland Ibérica e Grupo de Empresas Asociadas. Foi vicepresidente do Lar Gallego de Madrid, presidente de mérito do Centro Galego de Madrid e dirixiu a revista Galicia en Madrid.
Bruicedo, Bruicedo, A Fonsagrada
Bruicedo é un lugar da parroquia de Bruicedo, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
Epilítica
miniatura|500px|O [[fento Davallia canariensis e o seu rizoma]] En ecoloxía denomínase epilítica á especie que adoita vivir sobre rochas.
Son animais, vexetais, fungos ou liques que prefiren, ou están obigados, a viviren sobre rochas ou pedras. Tamén reciben este cualificativo os organismos microbiamos que viven sobre as rochas. Estas especies reciben o nome de epilito ou epilita, segundo o xénero da especie.
As especies epilíticas son, en xeral, particularmente resistentes ou están adaptadas a determinadas condicións ambientais, como á exposición aos raios ultravioleta, ao vento, á deshidratación, á alternancia de períodos día/noite, ás estacións cálidas e frías, secas e húmidas, etc.
Tipos
Cómpre distiguir as especies epilíticas das endolíticas. Os litófitos endolíticos medran nas fendas das rochas.
Por outra parte, os litófitos tamén poden clasificarse en obrigados e facultativos. Os litófitos obrigados crecen unicamente en rochas, mentres que os litófitos facultativos poden medrar nunha rocha e noutro substrato simultaneamente.
Hai tamén especies denominadas murícolas, que son as que se adaptaron para viviren en paredes naturais ou nos muros de construcións humanas, achando alí un hábitat substituto.
E baixo a auga, ou nunha zona permanentemente exposta a salpicaduras, podemos falar dunha bipelícula epilítica, para describirmos a fina capa de algas (microalgas) e microorganismos que se desenvolven en rochas mergulladas en augas doces, salobres ou mariñas. Nalgunhas áreas turbulentas e/ou fortes, esta biopelícula é unha fonte discreta pero importante de alimento para moitas especies.
No mundo vexetal
En plantas e liques, os epilitos máis fáciles de observar son liques (simbioses de algas e fungos), certas plantas (musgos, fentos, e as chamadas plantas superiores), pero tamén se poden observar frecuentemente algas e bacterias fotosintetizadoras que medran nas rochas, empregándoas como soporte, e mesmo como fonte de oligoelementos.
As plantas epilíticas ou os liques son sempre organismos autótrofos fotosintéticos; son capaces de absorberen a humidade do aire, recoller o orballo e encontrar sales minerais nas partículas que recollen do aire, da auga de escorrentía, da chuvia e, ás veces, no humus ou na necromasa (masa de materia orgánica morta presente nun ecosistema) que se poden acumular na rocha. Algunhas das súas especies segregan ácidos orgánic permitindo que as súas raíces se afundan na rocha e obteñan alí algúns dos seus alimentos. Á beira do mar, deben adaptarse á marusía e aos raios ultravioleta.
Ecosistemas verticais
En zonas tropicais en particular, unha gran variedade de especies poden colonizar as rochas, contribuíndo á facer complexos naturais os ecotóns, aumentando así a dispoñobilidade de microhábitats.
Nota: despois dunha etapa pioneira, especialmente se os arbustos e as árbores crecen nas rochas, os epífitos á súa vez poden establecerse nos epílitos.
Fórmanse así sobre as rochas ecosistemas verticais máis ou menos complexos ou simplificados que evolucionan co paso do tempo. Nos trópicos, algúns invertebrados e réptiles poden pasar toda a súa vida alí e durante varias xeracións, sen chegaren nunca ao solo.
Vitaliy Hodziatsky
Vitaliy Oleksiyovych Hodziatsky (en Годзяцький Віталій Олексійович), nado en Kíiv o 26 de decembro de 1936, é un compositor ucraíno e profesor. Foi galardoado como Artista Meritorio de Ucraína en 1996.
Naceu en Kíiv e estudou no Conservatorio de Kíiv con Borys Lyatoshynsky, graduándose en 1961. Compuxo música para piano, orquestra, voz, e solos para instrumentos de vento-madeira e de corda.
Ligazóns externas
miniatura|Vitaliy Godzyacykiy de mozo.
Santuario de Nosa Señora da Peneda
O Santuario de Nosa Señora da Peneda (en portugués: Santuário de Nossa Senhora da Peneda) é un santuario católico que se localiza na freguesía da Gavieira, concello de Arcos de Valdevez, distrito de Viana do Castelo, en Portugal, a camiño da vila de Melgaço, moi preto da raia con Galiza. Atópase mesmo no Parque Nacional da Peneda-Gerês.
A Festa da Señora da Peneda é anual, dura unha semana, entre o día 31 de agosto e o oito de setembro; realízase no santuario unha gran romaría popular.
Historia e lenda
O templo actual ten como data probábel de inicio da súa construción, o final do século XVIII, a xulgar pola inscrición na columna existente na parte alta da escalinata de acceso. Seica no lugar existiu unha pequena ermida anterior, construída para lembrar a aparición da Señora da Peneda, cuxo culto foi crecendo e motivou a construción do santuario actual entre finais do século XVIII e o terceiro cuartel do século XIX. A igrexa actual foi terminada en 1875.
A lenda da Peneda conta que a Virxe se tería aparecido o cinco de agosto de 1220, a unha rapariga que gardava algunhas cabras, a Señora apareceu baixo a forma dunha pomba branca e pediulle que os habitantes da Gavieira edificasen naquel lugar unha ermida. A pastoriña contoullo aos pais, mais estes non deron crédito á historia. No día seguinte cando gardaba as cabras no mesmo lugar, a Señora volveu a aparecer, mais baixo a forma da imaxe que hoxe existe, e mandou a rapaza ir ao lugar de Roussas na procura dunha muller eivada había dezaoito anos, de nome Domingas Gregório, que ao chegar preto da imaxe recuperou a saúde.
Descrición
esquerda|miniatura|250px|Igrexa de Nosa da Señora da Peneda vista dende a marxe esquerda do río da Peneda. O templo, do século XIX, áchase na aba dunha montaña fragosa rematada cun gran penedo (de aí o nome) e numerosas fervenzas. Abaixo, no fondo da ribeira da Peneda atópase a vila da Gavieira. Para chegar á igrexa sóbese dende a praza do hotel pola escalinata das virtudes (escadório das virtudes), con estatuas representando a fe, a esperanza, a caridade e a gloria, datada de 1854, obra do mestre Francisco Luís Barreiros, e que disque foi inspirada na do Bom Jesus do Monte, en Braga.
Na praza (largo triangular) atópanse os antigos dormitorios para os peregrinos (hoxe transformados nun hotel), cara abaixo o santuario desenvólvose nunha alameda arborizada en escalinata, con cerca de 300 metros e 20 capelas, con escenas da vida de Xesús Cristo (Natividade e Paixón). Unha das capelas ostenta unha inscrición que atesta ter sido oferecida polo negus (soberano de Abisinia) de Etiopía. Ao fondo da alameda, nunha praza circular, sitúase un piar oferecido pola raíña María I de Portugal.
Pola contra da espectacular escalinata, a igrexa é simple, de estilo neoclasicista.
Contorna
A estrada sobe a montaña atravesando unha chaira de bidueiros cun parque de campismo e albergues. Polo inverno os cumes adoitan estar nevados.
O santuario atópase nunha contorna natural de grande beleza (Parque Nacional da Peneda-Gerês), ategaida de fragas, fervenzas e locais para practicar deportes como o sendeirismo ou a escalada. O santuario atrae a numerosos fieis, e nos largos e prazas pódese tomar algo ou mercar recordos ou pezas de artesanía local. Sorprende o miúdo tamaño da imaxe da Virxe.
Hormona estimulante dos folículos
miniatura|dereita|Subunidade beta da FSH. A hormona estimulante dos folículos (FSH) é unha hormona proteica presente nos seres humanos e outros animais, sintetizada polas células gonadotropas da adenohipófise ou pituitaria anterior. A FSH regula o desenvolvemento, crecemento, maduración puberal, e os procesos reprodutivos do corpo. A FSH e a hormona luteinizante (LH) actúan sinerxicamente no control da función reprodutiva.
A secreción de FSH realizada polas células gonadotropas está controlada pola GnRH, inhibida pola inhibina, e estimulada pola activina.
Estrutura
A FSH é unha glicoproteína formada por dúas subunidades, denominadas alfa e beta, cada unha das cales ten unha molécula de azucre unida. A súa estrutura é similar á das hormonas LH, TSH, e hCG, coas cales comparte a subunidade alfa (subunidade alfa das hormonas glicoproteicas), de 92 aminoácidos, pero a subunidade beta é distinta. A subunidade beta da FSH (FSHB) ten 118 aminoácidos, e confírelle á proteína a súa especificidade biolóxica e é responsable da súa interacción co receptor de FSH. O azucre unido á hormona está composto por fucosa, galactosa, manosa, galactosamina, glicosamina, e ácido siálico, e este último é fundamental para a vida media biolóxica da hormona, que é de 3–4 horas.
A secuencia da subunidade alfa da FSH humana de 92 aminoácidos é a seguinte (co carbohidrato unido á asparaxina nas posicións 52 e 78):
NH2 – Ala – Pro – Asp – Val – Gln – Asp – Cys – Pro – Glu – Cys – Thr – Leu – Gln – Glu – Asn – Pro – Phe – Phe – Ser – Gln – Pro – Gly – Ala – Pro – Ile – Leu – Gln – Cys – Met – Gly – Cys – Cys – Phe – Ser – Arg – Ala – Tyr – Pro – Thr – Pro – Leu – Arg – Ser – Lys – Lys – Thr – Met – Leu – Val – Gln – Lys – Asn – Val – Thr – Ser – Glu – Ser – Thr – Cys – Cys – Val – Ala – Lys – Ser – Tyr – Asn – Arg – Val – Thr – Val – Met – Gly – Gly – Phe – Lys – Val – Glu – Asn – His – Thr – Ala – Cys – His – Cys – Ser – Thr – Cys – Tyr – Tyr – His – Lys – Ser – OH
A secuencia dos 118 aminoácidos da subunidade beta da FSH humana é a seguinte (co carbohidrato unido á asparaxina nas posicións 7 e 24):
NH2 – Asn – Ser – Cys – Glu – Leu – Thr – Asn – Ile – Thr – Ile – Ala – Ile – Glu – Lys – Glu – Glu – Cys – Arg – Phe – Cys – Ile – Ser – Ile – Asn – Thr – Thr – Trp – Cys – Ala – Gly – Tyr – Cys – Tyr – Thr – Arg – Asp – Leu – Val – Tyr – Lys – Asp – Pro – Ala – Arg – Pro – Lys – Ile – Gln – Lys – Thr – Cys – Thr – Phe – Lys – Glu – Leu – Val – Tyr – Glu – Thr – Val – Arg – Val – Pro – Gly – Cys – Ala – His – His – Ala – Asp – Ser – Leu – Tyr – Thr – Tyr – Pro – Val – Ala – Thr – Gln – Cys – His – Cys – Gly – Lys – Cys – Asp – Ser – Asp – Ser – Thr – Asp – Cys – Thr – Val – Arg – Gly – Leu – Gly – Pro – Ser – Tyr – Cys – Ser – Phe – Gly – Glu – Met – Lys – Glu – OH
Xenes
O xene da subunidade alfa está localizado no cromosoma 6 (locus 6p21.1-23), e exprésase en diversos tipos celulares. O xene da subunidade beta da FSH está situado no cromosoma 11 (locus 11p13), e exprésase nas células gonadotropas da hipófise ou pituitaria.
Actividade
Igual que a súa hormona asociada LH, a liberación de FSH na hipófise está controlada por pulsos de hormona liberadora da gonadotropina (GnRH). Estes pulsos, á súa vez, están suxeitos á retroalimentación dos estróxenos das gónadas.
miniatura|450px|[[Rangos de referencia para análises de sangue do contido sanguíneo de FSH durante o ciclo menstrual. . - Os rangos denominados na figura By biological stage (por fase biolóxica) poden ser usados en ciclos menstruais estritamente monitorizados en relación con outros marcadores da súa progresión biolóxica, coa escala de tempo comprimida ou estirada segundo o rapidamente ou lentamente que, respectivamente, progrese o ciclo comparado cun ciclo medio. - Os rangos denominados na figura Inter-cycle variability (variabilidade entre ciclos) son máis apropiados para usalos en ciclos non monitorizados nos que só se coñece o inicio da menstruación, pero nos que a muller sabe con precisión a duración do seu ciclo medio e o momento da ovulación, e que son máis ben regulares como media, coa escala de tempo comprimida ou estirada segundo o ciclo medio da muller sexa máis curto ou máis longo, respectivamente, ca o ciclo medio da poboación.  - Os rangos denominados na figura Inter-woman variability (variabilidade entre mulleres) son máis apropiados para utilizalos cando a duración do ciclo medio e o momento da ovulación non se coñecen, e só se sabe o comezo da menstruación.]]
Efectos nas mulleres
A FSH estimula o crecemento e recrutamento dos folículos ováricos inmaturos no ovario. Nos folículos antrais iniciais (pequenos), a FSH é o principal factor de supervivencia que evita a apoptose (morte programada das células somáticas do folículo e do ovocito) de ditos folículos (2–5 mm de diámetro nos humanos). No período de transición da fase folicular lútea os niveis séricos de proxesterona e estróxeno (principalmente estradiol) decrecen e xa non poden suprimir a liberación de FSH, polo que a FSH experimenta un agudo ascenso arredor do día terceiro (considerando día un o primeiro día de fluxo menstrual). O conxunto de folículos antrais pequenos é normalmente suficiente para producir inhibina B dabondo para facer baixar as concentracións séricas de FSH.
Ademais, hai evidencias de que o factor atenuante da ondada de gonadotropinas producido polos folículos pequenos durante a primeira metade da fase folicular tamén exerce unha retroalimentación negativa sobre a amplitude da secreción pulsátil de LH, o que permite que se estableza un ambiente máis favorable para o crecemento do folículo e impide a luteinización prematura.
A medida que unha muller se achega á perimenopausa, o número de folículos antrais pequenos recrutados en cada ciclo diminúe e como consecuencia prodúcese insuficiente inhibina B para baixar debidamente o nivel de FSH, e entón o nivel sérico de FSH empeza a subir. Finalmente, o nivel de FSH chega a ser tan alto que ten lugar a regulación á baixa dos receptores de FSH e na menopausa o resto de folículos pequenos que queden xa non ten receptores de FSH.
Cando o folículo madura e acada os 8–10 mm de diámetro, empeza a segregar cantidades significativas de estradiol. Normalmente nos humanos só un folículo se fai dominante e sobrevive, medrando ata os 18–30 mm e ovulando; os restantes folículos do conxunto sofren atresia. O súpeto incremento na produción de estradiol polo folículo dominante (posiblemente xunto cunha diminución no factor atenuante da ondada de gonadotropinas) causa un efecto positivo sobre o hipotálamo e a hipófise ou pituitaria e prodúcense rápidos pulsos de GnRH, do que resulta unha ondada de LH.
O incremento de estradiol sérico causa a diminución da produción de FSH ao inhibir a produción de GnRH no hipotálamo.
O decrecemento nos niveis séricos de FSH fai que os outros folículos pequenos que iniciaron o seu desenvolvemento sufran atresia, porque non teñen suficiente sensibilidade á FSH para sobrevivir. Ocasionalmente dous folículos atinguen o estado de 10 mm ao mesmo tempo por casualidade e, como ambos son igual de sensibles á FSH, ambos os dous sobreviven e crecen no ambiente baixo en FSH, e así poden ter lugar dúas ovulacións nun só ciclo, o que podería orixinar, se hai dobre fecundación, xemelgos dicigóticos (non idénticos).
Efectos nos homes
A FSH estimula os espermatocitos primarios para que experimenten a primeira división meiótica e formen espermatocitos secundarios. É fundamental na iniciación da espermatoxénese.
A FSH amplifica a produción de proteína de unión aos andróxenos polas células de Sertoli dos testículos ao unirse ao receptor de FSH das súas membranas basolaterais.
Medición
A hormona estimulante dos folículos mídese normalmente ao inicio da fase folicular do ciclo menstrual, xeralmente o terceiro ou quinto día despois da última menstruación. Nese momento, os niveis de estradiol (E2) e proxesterona están no seu punto máis baixo do ciclo menstrual. O nivel de FSH neste momento chámase xeralmente nivel de FSH basal, para distinguilo dos niveis acrecentados que ten cando se aproxima a ovulación.
Enfermidades
Os niveis de FSH son normalmente baixos durante a infancia e, nas mulleres, son máis altos despois da menopausa.
Niveis altos de FSH
A razón máis común de ter concentracións altas de FSH no sangue é nas mulleres que estean experimentando a menopausa ou que sufriran a menopausa recentemente. Os niveis altos de FSH indican que está ausente a retroalimentación restritiva normal exercida polos ovarios, o que leva a unha produción non restrinxida de FSH na hipófise.
Se aparecen niveis altos de FSH durante os anos reprodutivos, iso considérase anormal. Condicións con niveis altos de FSH son:
A maioría destas condicións están asociadas con subfertilidade e/ou infertilidade. Por tanto, os altos niveis de FSH son un indicativo de pouca ou nula fertilidade.
Niveis baixos de FSH
A diminución da secreción de FSH pode orixinarse en casos de insuficiencia gonadal (hipogonadismo). Esta condición maniféstase xeralmente nos machos como un fallo na produción dun número normal de espermatozoides. Nas mulleres obsérvase correntemente o cesamento dos ciclos reprodutivos. Condicións con secrecións moi baixas de FSH son:
Posible papel na vascularización de tumores
Detectouse unha elevada cantidade de receptor de FSH no endotelio dos vasos sanguíneos de tumores sólidos de moitos tipos. A unión da FSH a estes receptores pénsase que activa a neovascularización a través de polo menos dous mecanismos: un deles pola vía VEGF (factor de crecemento endotelial vascular), e o outro independente da vía VEGF, relacionados co desenvolvemento da vascularización umbilical fisiolóxica. Isto suxire un posible uso de antagonistas da FSH e do receptor de FSH como terapia contra a anxioxénenese tumoral. (Compárese coa avastina para ver as actuais terapias anti-VEGF).
Empiade, Cerdeira, As Neves
É o lugar de nacemento do río Termes.
A Caseta, Xunqueira de Espadanedo, Xunqueira de Espadanedo
A Caseta é un lugar da parroquia de Xunqueira de Espadanedo no concello ourensán de Xunqueira de Espadanedo na comarca de Allariz - Maceda. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2010 tiña 24 habitantes (12 homes e 12 mulleres).
Debe o seu topónimo á presenza dunha caseta de peóns camiñeiros. A aldea está atravesada pola estrada OU-536 (antiga N-120), no camiño entre Ourense e Ponferrada.
Península do Barbanza
Polo nome de Barbanza podemos entender dúas cousas: a Comarca de Barbanza e a Península do Barbanza (ou Península da Barbanza). Mentres a comarca só inclúe a parte sur desta península, a península engloba, ademais, gran parte da comarca de Noia: os concellos de Porto do Son, Lousame e Noia. Polo tanto, a península abrangue, en total, os concellos anteriormente citados e os de Ribeira, A Pobra do Caramiñal, Boiro e Rianxo.
Descrición
Está bañada, polo noroeste, pola ría de Muros e Noia, e polo sueste, pola ría de Arousa. O punto máis occidental é o cabo Corrubedo e o máis meridional, a punta Perico, ambos no concello de Ribeira. Os puntos máis setentrionais e orientais non lindan co mar senón con outros concellos coruñeses.
O punto máis alto é Iroite, monte de 691 metros entre os concellos de Boiro, Lousame e Porto do Son. Mais supérao en fama, quizais, a Curota, de 514 metros de altura, dende o que se albisca toda a ría de Arousa.
A extensión dos concellos é, aproximadamente, de 468 km², nos que se concentra unha poboación moi elevada: 94 931. Isto dá unha alta densidade de poboación: 202,8 hab/km². Esta alta densidade de poboación, porén, parece non afectar demasiado á fauna e flora do lugar, pois mesmo no concello de Ribeira, o máis poboado, atópase o parque natural das dunas de Corrubedo; así como hai outras moitas zonas relativamente virxes, especialmente no concello de Porto do Son e Lousame, onde hai zonas con baixas densidades de poboación.
A península do Barbanza é un lugar onde se poden atopar moitos ríos, algúns bastante caudalosos, coma o río Sieira ou o río Barbanza. Pero, indubidablemente, o maior río que pasa polo Barbanza, é tamén un dos maiores de Galicia, é o Tambre, que pasa polo concello de Lousame e desemboca no de Noia.
No apartado económico, pódese salientar a grande industrialización de Santa Uxía, capital de Ribeira; a vila de Noia, onde se atopa unha gran cantidade de comercios; e a vila de Boiro, coñecida tanto pola súa importante industria conserveira así como pola gran cantidade de establecementos de hostalería. Son importantes tamén núcleos urbanos que non son capital de concello, por exemplo, os que rodean Santa Uxía (Palmeira, Aguiño...) ou Portosín, no concello de Porto do Son.
Escorzoneira
A escorzoneira (Scorzonera hispanica) é unha planta da familia das asteráceas, nativa do centro e o sur de Europa e o centro de Asia, abundante na península Ibérica. miniatura|Detalle da flor miniatura|Ilustración
Descrición
Trátase dunha planta perenne que pode alcanzar os 90 cm de altura, follas lanceoladas, alternas, de cor verde brillante na face e pálidas no envés, bordo enteiro ou lixeiramente dentado, superficie ondulada e cun pecíolo alado e alongado. Flores amarelas que se dan principalmente entre maio e xullo, aínda que depende moito da súa situación xeográfica. As raíces teñen unha lonxitude de entre 20 e 30 cm, cun grosor entre 3 e 4 cm de diámetro, de codia negra, agretada e polpa branca. Na parte superior do talo principal fórmanse unhas cabezas rodeadas dun invólucro de largas brácteas, máis longas as internas que as externas. Froitos alongados e rematados nun papo de arestas plumosas.
Localización
Na península ibérica crece silvestre en terreos areosos baldíos, con frecuencia preto do mar, desde Cataluña até Andalucía, sendo máis común encontrar a planta en solos ricos en cal.
Usos
Antigamente pensábase que o zume das raíces podía curar as mordeduras de serpes. A raíz utilízase cocida en comidas e ensaladas, e asadas ou fritas en manteiga para acompañar carnes. No século XVI Nicolás Monardes foi o primeiro en describir a escorzoneira:«As raíces conservadas en azucre, como o fixen a miúdo, resultan case tan delicadas ao padal como as raíces do erinxio». A súa eficacia no alivio de flatulencias e indixestións fixo que Luís XIV lle mandara ao seu xardineiro o cultivo desta planta en grandes cantidades para dispoñer dela durante todo o ano. Os capullos cocidos tamén se utilizan en ensaladas así como as follas, especialmente as novas despois de fervidas.
Taxonomía
Scorzonera hispanica foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 2: 791. 1753.
Ruth Rendell
miniatura|Escudo de armas de Ruth Rendell Ruth Barbara Rendell, Baronesa Rendell de Babergh, CBE, nada como Ruth Barbara Grasemann en Londres o 17 de febreiro de 1930 e finada na mesma cidade o 2 de maio de 2015, foi unha escritora británica, autora de obras de misterio e psicoloxía criminal, chamada en ocasións a "Raíña do Crime". Escribiu tamén baixo o pseudónimo Barbara Vine.
Traxectoria
Rendell naceu en South Woodford, Essex (actualmente Gran Londres). Os seus pais eran profesores. A súa nai, Ebba Kruse, naceu en Suecia de pais dinamarqueses e criouse en Dinamarca; o seu pai, Arthur Grasemann, era inglés. Como resultado de pasar o Nadal e outras vacacións en Escandinavia, Rendell aprendeu sueco e dinamarqués. Rematou os seus estudos secundarios no Loughton County High School, en Essex.
Deu entón inicio a unha carreira no xornalismo, traballando como reporteira e subeditora en diversos xornais rexionais. En 1950 casou co seu colega Don Rendell. En 1953 tiveron o seu único fillo, Simon. A parella divorciouse en 1975 mais volveu casar dous anos despois. Don Rendell faleceu en 1999 por mor dun cancro de próstata.
Ao quedar embarazada, Rendell abandonou o traballo para ficar na casa. Pasaron preto de dez anos durante os que Ruth Rendell empregaba o seu tempo libre experimentando coa escritura, tentando varios xéneros literarios ata decidirse pola novela policíaca. Así, publicou o seu primeiro libro en 1964, co título From Doon With Death. Nesta novela, a escritora presentou o Inspector Reginald Wexford, detective da pequena localidade de Kingsmarkham, personaxe que obtivo dende o principio gran popularidade. Continuaron moitos outros volumes, entre os que estaban To Fear A Painted Devil (1965), Vanity Dies Hard (1966) e Wolf To The Slaughter (1967).
Escritora prolífica, publicou preto de media centena de libros policíacos, que a crítica dividiu en tres categorías. Unha serie dedicada ao Inspector Wexford, das que destacan Kissing The Gunner's Daughter (1992) e Road Rage (1997); outra de psicoloxía patolóxica marcada sobre todo por obras como A Judgement In Stone (1977) e The Lake Of Darkness (1980); e as novelas que asinou como Barbara Vine, das que se poden salientar A Fatal Inversion (1987) e King Solomon's Carpet (1991).
Ademais de recibir varios premios literarios da especialidade, Ruth Rendell foi nomeada par vitalicio da Cámara dos Lores do Parlamento británico, como Baronesa Rendell de Babergh, de Aldeburgh no condado de Suffolk, o 24 de outubro de 1997.
Rendell sufriu un ataque cardíaco o 7 de xaneiro de 2015 e faleceu o 2 de maio dese ano.
Eduardo Vilariño Pintos
Eduardo Vilariño Pintos, nado en Santiago de Compostela o 21 de novembro de 1942, é un xurista galego especializado en dereito internacional e catedrático de universidade.
Traxectoria
Despois de cursar o bacharelato no Instituto Arzobispo Gelmírez, licenciouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, seguindo a tradición familiar do seu avó, Eduardo Vilariño Magdalena, que fora catedrático de Elementos de Dereito Natural nesa universidade, e alcalde de Santiago de Compostela entre 1904 e 1906, e de seu pai, José Vilariño de Andrés-Moreno, que foi xefe de protocolo da mesma universidade.
Unha vez licenciado, continuou na universidade compostelá como profesor adxunto interino. No curso 1959-1960, coa chegada de Antonio Poch Gutiérrez de Caviedes, por concurso de traslado, á cátedra de Dereito Internacional Público e Privado, procedente da Universidade de Valladolid, Vilariño foi o seu axudante, e Poch dirixiu a súa tese de doutoramento, "La extradición en España: contribución a su estudio iuspositivo", lida no ano 1970.
No ano seguinte, o profesor Poch foi proposto para ocupar a cátedra de Dereito Diplomático e Consular da Facultade de Ciencias Políticas e Socioloxía da Universidade Complutense de Madrid, da que foi titular até a súa xubilación, o 7 de febreiro de 1982. O doutor Vilariño acompañouno como adxunto e sucedeu ao doutor Poch nesta cátedra á súa xubilación.
É irmán de Daría Vilariño Pintos, que durante moitos anos foi a directora da biblioteca da Universidade de Santiago.
Legado
En setembro de 2010 a Biblioteca Concepción Arenal da USC arrequeceu os seus fondos ao recibir un importante donativo do profesor Vilariño Pintos. Trátase da biblioteca que foi do seu avó Eduardo Vilariño Magdalena, completada polo seu pai José Vilariño de Andrés-Moreno até 1935. Consta de algo máis de 400 exemplares entre libros, discursos, folletos e algún manuscrito que, en conxunto, constitúe unha colección de indubidábel valor histórico, testemuñal e bibliográfico con obras que se remontan ao século XVI.