cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Goberno provisional de España de 1868-1871
A insurrección dos republicanos federais
A dirección en Madrid do Partido Republicano Democrático Federal acordara «aprazar a cuestión social para ata logo de implantada a república» pero pronto se viu desbordada pola presión das organizacións "intransixentes" das provincias que se opoñían á actitude "transixente" ou "benévola" da minoría republicana no Congreso dos Deputados, e que á súa vez estaban premidas polas clases populares, especialmente por mor de que non só se había incumprido a promesa da supresión das quintas senón que o goberno provisional había decretado unha nova de 25.000 homes para facer fronte á insurrección cubana -á que seguiría outra de 40.000 en abril de 1870-. Así vendo a actitude "benévola" dos dirixentes de Madrid, os comités provinciais empezaron a asinar pactos rexionais de asociación para construír a República federal "desde abaixo" seguindo o modelo do Pacto de Tortosa asinado o 18 de maio de 1869 entre os territorios da antiga Coroa de Aragón. Así tamén se asinaron pactos en Córdoba (entre andaluces, estremeños e murcianos), Valladolid (onde naceu o Pacto Federal Castelán), Santiago de Compostela e Éibar. O proceso culminou coa firma en Madrid o 30 de xuño de 1869 dun "Pacto Nacional" ou "Pacto Xeral" que agrupaba os diversos pactos e creaba o "Consello Federal", que fixo público un manifesto reivindicando a República Democrática Federal.
Xurelo (barco)
O Xurelo foi un barco pesqueiro que participou nunha protesta en 1981 contra a instalación dun vertedoiro de residuos radioactivos nas costas de Galicia.
O barco
miniatura|Porto de Ribeira. O Xurelo era un barco palangreiro de 22 metros de eslora con base no porto de Ribeira.
Goberno provisional de España de 1868-1871
A insurrección dos republicanos federais
O verán de 1869 foi especialmente conflitivo: disturbios carlistas en Cataluña que permitiron a Sagasta dar poderes extraordinarios aos gobernadores civís, incidentes con republicanos en Tarragona e Tortosa que conduciron a un levantamento, revoltas armadas en Andalucía e sublevacións en Valencia e Zaragoza. O concello de Madrid nun bando denunciaba os excesos dos que–chamándose federais, predican doutrinas dun inmoral absurdo, e imposible socialismo, abusando tamén da prensa para propagalas, difundir alarma e excitar á rebelión.
Xurelo (barco)
Antecedentes
Segundo denunciara a organización ecoloxista Greenpeace, diversos países europeos (Bélxica, Países Baixos, Alemaña) estaban a aproveitar a Foxa Atlántica, un espazo de grande profundidade situado a unhas 300 millas ao oeste da costa atlántica europea, para depositar residuos radioactivos procedentes das súas centrais nucleares. Eses residuos estarían guindándose ao mar en bidóns de 200 litros de capacidade.
Goberno provisional de España de 1868-1871
A insurrección dos republicanos federais
O 27 de setembro de 1869 o comité republicano federal de Barcelona fixo un chamamento á insurrección que foi seguida en toda Cataluña, e fóra dela nalgúns lugares de Aragón, en Béjar, en Ourense, en Murcia, en Alacant, en Valencia e en diversos puntos de Andalucía -dirixidos aquí por Fermín Salvochea e José Paúl Angulo-. Como non contaban con armas nin recursos a insurrección foi doadamente esmagada polo exército, pero rebrotou de novo cando se anunciou unha nova quinta, cuxo sorteo íase a realizar en abril de 1870, nos barrios obreiros de Barcelona, como Graza, en Sevilla e en Málaga, fracasando de novo. Con todo, a conflitividade mantívose en Andalucía en forma de actividades de bandidaxe sobre terras comunais que foran arrebatadas aos pobos na Desamortización de Madoz.
Xurelo (barco)
Antecedentes
Greenpeace quixo facer unha acción de protesta contra ese feito e, mentres tentaba facer unha expedición co seu buque Sirius, púxose en contacto con xente en Galicia, daquela nucleados ao redor do partido Esquerda Galega. Estes deciden organizar eles mesmos unha expedición ao lugar.
A primeira viaxe do Xurelo
O 15 de setembro de 1981 o Xurelo sae do porto de Ribeira con destino a unha área entre 250 e 350 millas ao noroeste de Fisterra, fóra das augas xurisdicionais españolas. Viaxan nel 14 persoas entre tripulación (o patrón, Ánxel Vila, de Aguiño, un mariñeiro, o cociñeiro e o operario das máquinas —Amador, Juan e Ciprián—) e manifestantes: os políticos Francisco García Fernández (concelleiro en Vigo), Gonzalo Vázquez Pozo (concelleiro na Coruña), Manuel Méndez Fraguas (concelleiro en Moaña), o xornalista Manuel Rivas, o fotógrafo Xurxo Lobato, Gallego, o fotógrafo Xosé Castro, o xornalista e cantante Xesús Naya, o membro da Sociedade Galega de Historia Natural Enrique Álvarez Escudero, e o membro do Colectivo Natureza Roxelio Pérez Moreira. Na Foxa deberían atoparse co Sirius, pero por mor dunha avaría o buque de Greenpeace non pode saír do porto de Plymouth.
Goberno provisional de España de 1868-1871
A insurrección dos republicanos federais
A causa principal da insurrección foi o intento de levar á práctica os principios do federalismo e implantar a República "desde abaixo". Hai que ter presente que nalgúns lugares, especialmente en Andalucía, a República tiña unha gran repercusión social, porque para moitas persoas era sinónimo de repartimento da terra entre os xornaleiros e os campesiños pobres, ou tamén de supresión inmediata das odiadas quintas. miniatura|460px|Bombardeo de [[Valencia o 16 de outubro de 1869, en El Museo Universal.]] A insurrección republicana de setembro-outubro de 1869 puxo de manifesto as diferenzas entre uns sectores do país e a coalición gobernamental. E foi significativa, non só polo que de ruptura violenta dun consenso tiña, senón porque gran parte dos que a protagonizaron sentíronse desenganados dunha política que xulgaban ineficaz para os seus intereses... Desde os primeiros momentos fíxose patente a desilusión duns sectores que esperaban que o Goberno fixese fronte á crise agraria. Pero non foi a única desilusión: dous das reivindicacións populares máis importantes, a abolición das quintas e dos consumos, eran escamoteadas polo Goberno con paliativos máis ou menos reais?.
Doutra banda, o fracaso da sublevación federal levou a algúns sectores obreiros a afastarse da política dos partidos, como se puxo de manifesto no primeiro congreso de sociedades obreiras celebrado en Barcelona en xuño de 1870, onde se constituíu a Federación Rexional Española da Primeira Internacional. O xornal internacionalista A Federación defendía que os obreiros mantivésense á marxe dos republicanos federais, posto que a única causa pola que deberían loitar era a da «revolución social».
Xurelo (barco)
A primeira viaxe do Xurelo
O 17 de setembro de 1981 o Xurelo avista dous buques neerlandeses, o Louise Smits e o Kirsten Smits, guindando bidóns pola borda, escoltados por unha fragata da armada dese país. A pesar de que non poden impedir os verquidos, conseguen facer fotografías que son repartidas aos medios de comunicación á súa chegada.
Aportan de novo en Ribeira o 23 de setembro.
A segunda viaxe
En outubro de 1982, cando xa se estaba a negociar a prohibición dos verquidos, o Xurelo regresou á Foxa Atlántica acompañado de dous barcos pesqueiros máis, fletados polos concellos de Vigo e da Coruña (o Pleamar e o Arosa I, respectivamente), ademais de polo Sirius de Greenpeace. Os buques contaminantes eran os tamén neerlandeses Rijnborg, o Scheldeborg , o Marijke Smits e mais o británico Gem. Entre uns e outros dificultaron as actuacións e mesmo chegaron a abordar os buques, co que parte das tripulacións foron detidas.
Taranis (deus)
miniatura|Taranis Xúpiter con roda e trono.
Xurelo (barco)
Consecuencias
En febreiro de 1983 aprobouse unha moratoria de verquidos, que quedaron definitivamente prohibidos en 1993 polo Convenio de Londres. Calcúlase que na Foxa Atlántica están depositadas na actualidade 140.000 toneladas de residuos radioactivos, a 4.000 m de profundidade.
Vida posterior
En 1995 o palangreiro Xurelo tivo que quedar amarrado logo da sinatura dun acordo de pesca entre a Unión Europea e Marrocos que mudaba as condicións legais para faenaren as embarcacións europeas naquelas augas territoriais. O barco mudou os propietarios. O 18 de decembro de 2002 afundiu no peirao de Ribeira; posteriormente conseguiuse traer a superficie e foi desmontado.
Taranis (deus)
Taranis é un deus da mitoloxía celta, adorado sobre todo na Galia e na Bretaña romana.
Historia
Considerábase o deus do trono, a luz e o ceo, representado coma un home con barba, a pé ou montado nun cabalo, que levaba na man un raio ou unha roda, e en ocasións ambas cousas. Xunto con Esus, señor das árbores e Teutates, deus guerreiro, formaba a tríade dos "deuses da noite". Os druídas facían sacrificios para calmalo, pois considerábano responsábel de treboadas e tempestades.
O seu nome provén de tara, trono, e podería estar relacionado con Thor, da mitoloxía nórdica, ou Xúpiter, da romana.
Showbiz
Showbiz é o álbum de estrea da banda inglesa Muse, editado o 4 de outubro de 1999 no Reino Unido a través do selo Mushroom Records. Gravado entre abril e maio nos RAK Studios de Londres e no Sawmills Studio en Cornualla, o álbum foi producido por John Leckie e Paul Reeve xunto coa banda. Showbiz tivo un éxito comercial menor, acadando o número 29 da lista de álbums británica.
Showbiz foi lanzada en varias zonas do mundo a través dos distintos selos rexionais da banda: Naïve en Francia; Motor en Alemaña, Rusia, Turquía e Ucraína; Maverick nos Estados Unidos; Play It Again Sam (PIAS) no Benelux; e Avex Trax no Xapón.
Goberno provisional de España de 1868-1871
A ruptura da coalición revolucionaria e o nacemento do Partido Radical
miniatura|[[Joan Prim i Prats en 1869.]] En xullo de 1869 xa se produciu unha primeira crise na coalición que apoiaba ao goberno do xeneral Prim o que levou a este a levar a cabo unha remodelación do seu gabinete no que entraron por primeira vez os demócratas "cimbrios" con dous ministerios -Manuel Becerra Bermúdez en Ultramar e José Echegaray en Fomento- pasando Manuel Ruiz Zorrilla a Graza e Xustiza en substitución do unionista Cristóbal Martín de Herrera que quedou fóra do executivo.
O seguinte crise estivo relacionada coa candidatura ao trono de España de Tomás de Savoia, duque de Xénova e sobriño do rei de Italia, que estaba apoiada por progresistas e "cimbrios", e á que se opoñían os unionistas, que defendían a candidatura do duque de Montpensier. Como unha das condicións impostas polo Vítor Manuel II para conceder o permiso foi que a candidatura da súa sobriño contase cun amplo apoio das forzas políticas, Prim reuniu en setembro de 1869 a unha comisión de quince membros dos tres partidos pero a oposición dos unionistas mantívose alegando que o duque de Xénova só contaba con 13 anos de idade, o que supoñería prolongar a "Interinidade" cinco anos máis. Para dar máis cohesión á proposta os progresistas e os demócratas "cimbrios" decidiron formar un único partido, que se chamou Partido Radical.
Prim co apoio de Sagasta chegou a ofrecer aos unionistas que se aceptaban a candidatura do duque de Xénova retiraría o proxecto de lei do presentado nas Cortes polo ministro de Graza e Xustiza Manuel Ruiz Zorrilla que reducía o orzamento da Igrexa, ao que se opoñían directamente os ministros unionistas, pero a Unión Liberal non aceptou -e ademais a oferta abriu unha crise no seo do novo Partido Radical porque o propio Ruiz Zorrilla tamén se opuxo á transacción, atopando o apoio do sector "intransixente" do partido e distanciándose por iso de Prim e de Sagasta-. Finalmente a crise saldouse a principios de novembro de 1869 coa dimisión de dúas dos tres ministros unionistas, Manuel Silvela e Constantino de Ardanaz Undabarrena, porque o almirante Topete continuou no goberno. A coalición de goberno quedou rota aínda que os unionistas comprometéronse a manter unha oposición leal.
Tralo fracaso da candidatura do duque de Xénova por mor da negativa da súa nai a que aceptase a Coroa española, produciuse unha nova crise o 3 de xaneiro de 1870, cando Ruiz Zorrilla e Cristino Martos dimitiron ao non aceptar Prim a súa proposta de establecer unha especie de "ditadura liberal" mediante a concesión ao goberno por parte das Cortes da facultade de gobernar por decreto durante tres meses. Entón Prim recompuxo o seu goberno co apoio parlamentario da Unión Liberal, que non quixo entrar el.
A ruptura definitiva da coalición de forzas políticas da Revolución de 1868 produciuse na chamada "Noite de San Xosé", do 19 de marzo de 1870. Todo comezou con motivo dunha emenda presentada polos unionistas ao proxecto económico presentado polo ministro de Facenda Laureano Figuerola, á que se sumaron os republicanos, os carlistas e un grupo reducido de progresistas, todos eles aliados para derribar ao goberno. Prim pediu aos unionistas que retirasen a emenda e ao negarse estes dirixiuse aos deputados do seu grupo ao grito de «''Radicais, a defenderse! Os que me queiran que me sigan!''» para que evitasen a derrota do goberno. Inmediatamente o almirante Topete abandonou irado o hemiciclo e anunciou o seu abandono do goberno. "A consecuencia foi a división irremediable da coalición, que se xa existía no plano gobernamental, agora comezaba no parlamentario. "A Noite de san Xosé" foi recordada o resto do Sexenio como o día da ruptura completa da conciliación".
A procura dun novo rei para España
Pola súa banda os unionistas defendían a candidatura do duque de Montpensier, casado coa irmá de Isabel II, Luísa Fernanda de Borbón, e que contribuíra con fondos aos preparativos do pronunciamento de 1868. Esta candidatura, pouco viable pola oposición de Napoleón III, dado o antagonismo entre as casas dinásticas francesas, os Bonaparte e os Orleáns e o pouco entusiasmo que espertaba en España, fíxose imposible pola propia actuación de Montpensier, que desafiou e matou nun duelo ao infante don Enrique de Borbón, irmán do rei consorte Francisco de Asís de Borbón. A partir deste momento os unionistas seguiron de mala gana os intentos progresistas de lograr un monarca entre os Hohenzollern ou os Savoia.
Unha vez confirmado o rexeitamento de Fernando de Coburgo, o seguinte candidato que propuxo o goberno de Prim foi o sobriño do rei de Italia, Vítor Manuel II, Tomás de Savoia, duque de Xénova, pero a súa candidatura foi rexeitada polos unionistas porque só tiña 13 anos de idade polo que habería que prolongar o período de Interinidade cinco anos máis ata que cumprise os 18. A oposición á candidatura do duque de Xénova provocou unha crise no goberno de conciliación de Prim e os ministros unionistas Manuel Silvela e Constantino de Ardanáz Undabarrena abandonaron o Gabinete porque non querían asociarse a unha «candidatura que desde fóra fai rir e desde dentro chorar». Finalmente foi a nai do duque de Xénova a que frustrou a súa candidatura a causa do temor que lle causaba a violenta situación que se vivía en España -en referencia á insurrección federalista- e que o seu fillo puidese acabar como Maximiliano de Habsburgo, fusilado polos revolucionarios mexicanos uns anos antes. O 1 de xaneiro de 1870 confirmouse a negativa do duque de Xénova a ocupar o trono español.
A continuación o goberno de Prim sondou ao xeneral Baldomero Espartero para que aceptase a Coroa, "o que o vello militar rexeitou". miniatura|esquerda|180px|[[Leopoldo de Hohenzollern-Sigmaringen.]] O seguinte candidato foi o prusiano Leopoldo de Hohenzollern-Sigmaringen, sobriño do rei de Prusia Guillerme de Prusia, e que contaba co apoio do chanceler prusiano Otto von Bismarck. O goberno español envioulle unha carta o 17 de febreiro de 1870 ofrecéndolle a Coroa e o 23 de xuño o príncipe prusiano aceptou se así o votaban as Cortes. Ao coñecerse a noticia en París o emperador Napoleón III esixiu ao rei de Prusia que obrigase ao seu sobriño a rexeitar a candidatura, ao que Guillerme I negouse. Aínda que finalmente Leopoldo Hohenzollern renunciou á Coroa española o 12 de xullo iso non evitou que estalase a guerra entre Prusia e Francia. "Napoleón III, en plena rivalidade con Prusia, entendía como unha ameaza próxima o feito de que dous territorios fronteirizos con Francia estivesen encabezados por membros da mesma casa real".
Este novo fracaso colocou nunha difícil situación ao xeneral Prim e o rexente, o xeneral Serrano, suscitouse o seu substitución, pero non atopou ningún outro político que puidese alcanzar o apoio das tres fraccións revolucionarias -unionistas, progresistas e demócratas "cimbrios"-. Os unionistas premeron para que Prim aceptase a candidatura do duque de Montpensier e, pola súa banda, os republicanos fixeron público un manifesto no que dicían que a única solución que quedaba era a proclamación da República polas Cortes Constituíntes, o que non era rexeitado polos demócratas "cimbrios" nin por un sector dos progresistas que preferían a República a unha monarquía con Montpensier. A isto uniuse que o 4 de setembro de 1870 proclamouse a República en Francia trala derrota de Napoleón III na batalla de Sedán. Manuel Ruiz Zorrilla, líder do sector "intransixente" do progresismo, avogou pola continuidade da "Interinidade", ao que os unionistas opoñíanse, coa formación dun goberno que puxese en marcha un programa de reformas sen esperar a que se atopase un rei. Prim conseguiu finalmente salvar a situación grazas a que Amadeu de Savoia comunicoulle que aceptaba a Coroa de España, dous días antes de que se reabrisen as Cortes, que probablemente votarían a súa destitución á fronte do goberno e a continuación decidido en favor da Monarquía con Montpensier ou pola república. miniatura|Aspecto dos arredores do Palacio das Cortes o día da votación do novo rei, en [[La Ilustración de Madrid.]]
A caída de Napoleón III como consecuencia da derrota francesa na guerra francoprusiana fixo agora posible a candidatura do segundo fillo do rei de Italia, Amadeu de Savoia, duque de Aosta, que ata entón non fora posible pola oposición do emperador francés. O príncipe italiano comunicou ao goberno español que aceptaría a Coroa española se as potencias europeas estaban de acordo e todas aceptaron a candidatura de Amadeu, incluso Prusia, aínda que de mala gana, pois esperaba que cando acabase a guerra con Francia a candidatura de Leopoldo de Hohenzollern-Sigmaringen volvería ser viable. Así o 31 de outubro de 1870 Amadeu confirmou oficialmente a aceptación da Coroa española. Prim reuniu aos tres grupos que apoiaban ao goberno -unionistas, progresistas e "cimbrios", estes dous últimos fusionados no Partido Radical- para que apoiasen a súa proposta o que provocou a ruptura da Unión Liberal entre os "fronteirizos" ou "aostistas", que apoiaron a candidatura, e os que a rexeitaron por non ser debatida previamente entre os membros da coalición gobernamental, encabezados por Antonio de los Ríos Rosas.
O 16 de novembro de 1870 as Cortes Constituíntes, presididas por Manuel Ruiz Zorrilla, elixiron ao duque Amadeu de Aosta, segundo fillo do rei de Italia Vítor Manuel II, como novo rei de España, co nome de Amadeu I. Votaron a favor 191 deputados, en contra 100 e houbo 19 abstencións. Os progresistas e os "cimbrios" fusionados no Partido Radical xunto cos unionistas "fronterizos" foron os que votaron a favor de Amadeu de Savoia; os unionistas disidentes de Ríos Rosas votaron a favor do duque de Montpensier; os federais, a República Federal; 8 progresistas -entre eles Lesmes Franco del Corral (León)-, votaron a Baldomero Espartero; 2 moderados a Afonso de Borbón. Entre as 19 papeletas en branco atopábase o grupo de antigos unionistas encabezados por Antonio Cánovas del Castillo.
miniatura|Partida da Comisión Constituínte cara Italia para ofrecer a coroa a Amadeu de Savoia. [[Estación de Atocha|Estación do Mediodía (Madrid).]]
A votación para a elección no novo rei de España tivo o seguinte resultado:
thumb|[[Embarque del rey Amadeo en el puerto de La Spezia, Italia en 1870, obra de Luis Álvarez Catalá.]] A solución non satisfacía máis que aos progresistas e foi aceptada con enorme frialdade pola opinión pública española, que non chegou a sentir nunca o menor entusiasmo polo príncipe italiano. O pai Luís Coloma na súa famosa novela Pequeñeces fixo referencia a unha "grotesca sátira" titulada "El Príncipe Lila" que se celebrou nos xardíns do Retiro de Madrid, na que designaban ao monarca reinante co nome de Macarroni I mentres un xentío inmenso de todas as cores e matices aplaudía. Tampouco semella que Leopoldo de Hohenzollern-Sigmaringen gozase de moita popularidade pois era coñecido como "Leopoldo Olé-Olé si me elixen".
Amadeu I de España foi proclamado rei o 2 de xaneiro de 1871 logo de xurar ante as Cortes, dando inicio á segunda etapa do Sexenio Democrático. Con todo, esta comezou cun mal augurio pois o principal valedor da nova dinastía, o xeneral Prim, morrera catro días antes vítima dun atentado en Madrid.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Alice Catherine Evans
Alice Catherine Evans, nada no Condado de Bradford, Pensilvania, Estados Unidos, o 29 de xaneiro de 1881 e finada en Alexandria, Virxinia, o 5 de setembro de 1975, foi unha microbióloga estadounidense que descubriu o mecanismo de contaxio da Brucelose e reduciu de xeito significativo a súa incidencia recomendando a pasteurización do leite de vaca. Polo seu traballo foi a primeira muller en ser nomeada presidenta da Society of American Bacteriologists.
Vida
Nada nunha granxa do Condado de Bradford (Pensilvania), desde moi pequena interesouse polas enfermidades que afectaban os animais. Por iso estudou bacterioloxía na Universidade de Wisconsin–Madison, onde recibiu unha bolsa para facer investigación avanzada.
A súa primeira tarefa foi investigar técnicas para mellorar o gusto do queixo Cheddar. Mentres tanto, empezou a facer investigación sobre as enfermidades que afectan as vacas. Entre estes animais a infección por Bacillus abortus era relativamente frecuente e na época pensábase que non tiña efectos sobre os humanos. Alice empezou a buscar conexións entre os síntomas de determinadas enfermidades e a inxestión de leite de vaca enferma e descubriu que a febre da brucelose proviña xustamente desta fonte. Publicou o seu achado ao Journal of Infectious Diseases en 1918.
A pesar do escepticismo inicial dos seus colegas polo feito de ser muller, varios estudos independentes confirmaron a súa tese e a partir daquel momento empezouse a recomendar a pasteurización do leite a nivel masivo para evitar contraer a enfermidade. Alice contribuíu posteriormente a adiantos no coñecemento doutras afeccións como a meninxite. Evans doou unha colección dos seus traballos á Biblioteca Nacional de Medicamento en 1969.
Jordi Savall
Jordi Savall i Bernadet, nado en Igualada, en 1941, é un violagambista, director de orquestra e musicólogo catalán, especializado en música antiga.
Traxectoria
Jordi Savall comezou a estudar música aos seis anos na súa cidade natal, Igualada. En 1965 rematou os seus estudos superiores de música e violonchelo no Conservatorio de Barcelona.
En 1968 trasladouse a Suíza para ampliar a súa formación na Schola Cantorum Basiliensis, reivindicando un instrumento antigo case esquecido, a viola de gamba, e defendendo a importancia da música antiga da Península Ibérica. Neste centro foi discípulo do mestre August Wenzinger, a quen sucedeu en 1973.
En 1970 comezou unha exitosa carreira como intérprete de viola de gamba, da que é considerado pola crítica como un dos máis grandes intérpretes. Entre 1974 e 1989 fundou tres conxuntos, Hespèrion XX (1974, agora Hespèrion XXI), La Capella Reial de Catalunya (1987) e Le Concert des Nations (1989), con repertorios que van dende a Idade Media ao século XIX, mais sempre interpretados co máximo rigor histórico.
Dirixiu orquestras de prestixio coma a Orquestra Sinfónica da Fundación Calouste Gulbenkian, a Orquestra Camerata de Salzburgo, a Wiener Kammerorchester e a Philarmonia Baroque Orchestra de San Francisco.
Recoñecementos e galardóns
Durante máis de 25 anos de reivindicación da música antiga, Jordi Savall recibiu numerosas distincións: En 1988 foi nomeado «Officier de l'Ordre des Artes et des Lettres» polo Ministerio de Cultura de Francia. En 1990 recibiu a Creu de Sant Jordi da Generalitat de Cataluña. En 1998, o Ministerio de Cultura de España outorgoulle a Medalla de Ouro das Belas Artes, e dende 1999 é Membro de Honra da Konzerthaus de Viena. Tamén recibiu o Premio de Honra da Fundación Jaume I, e foi investido Doutor Honoris Causa pola Université Catholique de Louvain (Bélxica).
Obra
A súa discografía supera o centenar de gravacións en diferentes selos, polos cales recibiu máis de cincuenta premios internacionais. Dende 1998 edita os seus discos co seu selo propio, ALIA VOX.
O seu traballo tamén inclúe a música para películas, gañando un César (mellor música) en 1992 coa banda sonora de Tous les matins du monde, e resultando nomeado nos mesmos premios en 1998 pola partitura de Marquise.
Os Chous, Lubián
Os Chous (Chanos en castelán e oficialmente) é unha localidade do concello de Lubián na provincia de Zamora (Castela e León). Está situada a carón da Serra Segundeira. Segundo o INE, no ano 2012 tiña 55 habitantes.
Características
Atópase situado ao noroeste da provincia de Zamora, xunto á provincia de Ourense, limítrofe á comarca de Viana, e próximo á fronteira con Portugal, á altura da histórica rexión lusitana de Trás-Os-Montes. Pertence ás Portelas, unha sub-bisbarra da bisbarra histórica e tradicional de Seabra.
É unha das poucas localidades bilingües da provincia de Zamora, pois os seus habitantes utilizan habitualmente o castelán e o galego.
O número de habitantes descendeu de modo paulatino desde a metade do século XX. A súa economía está baseada na agricultura e a gandaría.
Cerdedelo, Cerdedelo, Laza
Cerdedelo é un lugar da parroquia de Cerdedelo, no concello ourensán de Laza, na comarca de Verín. Segundo o INE e do IGE en 2011 tiña 70 habitantes (36 homes e 34 mulleres), tres menos ca en 2010 (40 homes e 33 mulleres segundo o IGE) e 2009.
Cuarto milenio
Cuarto Milenio é un programa de televisión emitido pola canle televisiva Cuatro de España. Está presentado e dirixido polo xornalista alavés Iker Jiménez.
Historia e características
A súa primeira emisión realizouse o 13 de novembro de 2005. Neste programa analízanse supostos fenómenos paranormais e misterios sen resolver. Iker Jiménez, que tamén conduce un programa de radio na Cadena SER chamado Milenio 3, denomina o seu traballo xornalismo de investigación. En ámbolos dous espazos conta coa colaboración da xornalista Carmen Porter (quen é ademais a súa muller) e un equipo de investigadores.
O programa é así mesmo un perfecto instrumento de autopromoción, xa que nel se publicitan os libros da colección de Iker Jiménez, publicados pola editorial Edaf. Este programa foi un dos éxitos da primeira tempada de Cuatro, chegando a triplica-la media de audiencia da cadea.
Cavatina
A cavatina (diminutivo da palabra italiana cavata, extracción) é a aria coa que se presentan en escena os personaxes, e polo tanto tamén os cantantes, nas óperas italianas. En voga sobre todo no século XIX, é coñecida tamén como aria de saída.
A estrutura en dous tempos da cavatina do século XIX, na que se quixo recoñecer un tratamento formal característico, é en realidade a forma típica da aria na ópera italiana da primeira metade do século. En todo caso, o que require unha cavatina é unha escritura vocal esixente, que permita ao cantante mostrar as súas habilidades ao publico ante o que se presenta.
Ás veces, no século XVIII, o termo cavatina foi empregado como diminutivo de cavata, forma do século XVII de diverso significado.
O meigo
Estreouse en galego o 9 de marzo de 1990 a través da TVG.
Provincia de Caserta
Ten unha área de 2.639 km2, e unha poboación total de 852.149 habitantes (2001).
Municipios
Hai 104 municipios (comuni) na provincia.
O Pereiro, Cerdedelo, Laza
Segundo o Instituto Galego de Estadística, no 2010 tiña 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres), o que supón que non variou o número de habitantes con respecto ao ano 2009 cando tiña 7 habitantes.
Candidatura de Madrid aos Xogos Olímpicos de 2012
250px|miniatura|Logotipo da candidatura 250px|miniatura|Slogan da candidatura Madrid 2012 foi unha das cinco candidaturas olímpicas clasificadas para os Xogos Olímpicos de 2012.
Logo dos Xogos de Barcelona de 1992, Sevilla presentou a súa candidatura para os Xogos de 2004 e os de 2008, aínda que non logrou pasar do primeiro corte en ningunha das dúas ocasións. Intentaría, pois, presentarse aos de 2012 aínda que Madrid entón entrou a poxar pola convocatoria, e ao soamente poder presentarse unha cidade por país ante o COI, Madrid foi escollida como sede española.
Para os Xogos de 2012, Madrid e Nova York foron as dúas únicas cidades candidatas que nunca antes celebraran os Xogos. A véspera do día da votación, celebrada o 5 de xuño de 2005 no centro de Madrid, incluíu no seu programa o paseo da bandeira máis longa do mundo polas rúas de Madrid así como unha actuación da cantante Shakira. A celebración concluíu cun espectáculo de fogos artificiais. O lema oficial da candidatura era Preparados para ti.
A candidatura de Madrid foi eliminada na terceira rolda das votacións para seleccionar a cidade anfitrioa na 117ª sesión do COI, o 6 de xuño de 2005 en Singapur.
O xoves 6 de xullo de 2006, o alcalde de Madrid Alberto Ruiz-Gallardón anunciou a candidatura da cidade de Madrid para os Xogos Olímpicos de 2016.
Informe de avaliación do COI
A candidatura obtivo a segunda nota máis alta (un 8,3) no informe do COI, só por detrás de París, clasificándose primeira en seis categorías. A súa avaliación foi favorable na súa maioría:
Mercenario
Coñécese como mercenario (do latín merces, - eris, «pago»), a aquel soldado que loita ou participa nun conflito bélico polo seu beneficio persoal, xeralmente con pouca consideración na ideoloxía, nacionalidade ou preferencias políticas co bando para o que loita. Polo regular menciónanse coma asasinos a soldo, sicarios etc.
Porén, cando este termo (mercenario) se usa para se referir a un soldado dun exército regular considérase normalmente un insulto á súa honra. O soldado regular despreza sempre o mercenario por ser un asasino sen causa. Aínda que estea no seu propio bando: epíteto ou cualificativo pexorativo.
O soldado regular que representa a súa nación, está disposto a loitar por unha causa que é a da súa comunidade ou a do seu país, pola contra, o mercenario faino soamente por lucro.
Os mercenarios e as leis da guerra
No protocolo adicional á Convención de Xenebra do 12 de agosto de 1949 (APGC77), relativa á protección das vítimas de conflitos armados internacionais (protocolo I, do 8 de xuño de 1977, establécese que:
'''Artigo 47. Mercenarios'''
Débese ter en conta que moitos países, incluíndo os Estados Unidos de América non son signatarios do Protocolo Adicional da Convención de Xenebra de 1977 (APGC77), de xeito que, aínda que dito protocolo é amplamente aceptado, non é un documento definitivo.
Segundo a Terceira Convención de Xenebra, se un soldado é capturado polo inimigo, debe ser tratado coma combatente segundo a lei, e polo tanto, coma unha persoa protexida, e considerada coma prisioneiro de guerra, en tanto dito soldado sexa posto a disposición dun tribunal competente (Terceira Convención de Xenebra, artigo 5). Este tribunal debe decidir se a persoa en cuestión é un mercenario, usando os criterios do Protocolo Adicional APGC77 ou segundo algunha lei nacional equivalente. Neste intre, o mercenario convértese nun combatente fóra da lei, aínda que malia iso debe ser tratado con humanidade, e en caso de ser sometido a xuízo, non debe ser privado do dereito a un xuízo limpo e regular, dado que aínda se atopa cuberto pola Cuarta Convención de Xenebra, artigo 5. A única excepción a este artigo sería que a persoa xulgada fose cidadán ou súbdito da autoridade nacional que o xulga, polo que nese caso non podería ser considerado un mercenario baixo a cobertura do APGC77, artigo 47.d.
Se tras un xuízo regular, un soldado capturado é declarado mercenario, debe ser tratado coma un delincuente común, e podería ser sometido á pena capital. Por mor de que non é cidadán de ningunha das partes en conflito, non podería esperar a ser repatriado ó final da guerra. O caso máis coñecido trala segunda guerra mundial deuse o 28 de xuño de 1976, cando un tribunal de Angola sentenciou a morte catro mercenarios e a penas de prisión que oscilaban entre os 16 ós 30 anos a outros nove. Os catro condenados a morte, tres británicos e un estadounidense, foron fusilados o 10 de xullo de 1976.
O status legal dos contratistas civís depende da natureza do seu traballo e da súa nacionalidade no tocante ós combatentes, pero se non tomaron parte activa na confrontación (APGC77 artigo 47.b), non son mercenarios, e atópanse baixo a protección da Convención de Xenebra.
A situación provocada durante a ocupación de Iraq de 2003 amosa a dificultade en definir un mercenario. Mentres os Estados Unidos gobernaron o país, ningún cidadán estadounidense que traballara coma garda armado podía ser considerado mercenario, porque eran nacionais dunha das partes en conflito (APGC77, artigo 47.d). Cando se transferiu o poder ó goberno interino iraquí, podíase argumentar que, a non ser que declarasen estas persoas coma residentes en Iraq, ó non ser residentes nin nacionais dun territorio parte no conflito (APGC77, artigo 47.d), poderían ser consideradas mercenarios. Se non tivese lugar ningún xuízo das persoas acusadas de ser mercenarios, as alegacións tenderían a se evaporar nunha espiral de acusacións, denegacións e contraacusacións. Débese ter en conta que os soldados da coalición en Iraq que apoian o goberno interino iraquí non son mercenarios, xa que todos eles forman parte das forzas armadas dunha das partes en conflito ou foron enviados por un estado que non é parte do conflito en cumprimento do seu deber coma membro das forzas armadas (APGC77, artigo 47.f).
Gurkhas e lexionarios da lexión estranxeira francesa
miniatura|esquerda|200px|Batallón Nusseree, posteriormente denominado 1st Gurkha Rifles, en [[1857]]
As dúas unidades máis coñecidas nas que nacionais doutro país serven nas forzas armadas doutra nación son as brigadas británicas de Gurkhas, e a Lexión estranxeira francesa así como a Lexión española ata fai poucos anos. Os soldados que serven nestas unidades de elite non son mercenarios.
Os Gurkha británicos están plenamente integrados coma soldados do Exército Británico. Operan en unidades formadas por brigadas de Gurkhas baixo as mesmas normas e regulacións que deben cumprir tódolos soldados británicos (normas similares aplícanse ós Gurkhas que serven no exército indio). Os lexionarios estranxeiros franceses intégranse en unidades da Lexión estranxeira francesa, que son despregadas e loitan coma unidades organizadas dentro do exército francés. Isto significa que coma membros das forzas armadas británicas ou francesas, non poden ser considerados mercenarios segundo o APGC77, artigo 47.e e APGC77, artigo 47.f
Mercenarios e leis nacionais
dereita|miniatura|200px|Garda Suíza co seu uniforme tradicional Algúns países tratan de impedir que os seus cidadáns loiten en conflitos a non ser que se atopen baixo o control das súas propias forzas armadas:
Operacións con mercenarios
Sábese do uso de mercenarios nos conflitos da antiga Iugoslavia. Moitos destes mercenarios eran ex-soldados procedentes dos países do antigo bloque do leste, desempregados trala caída da Unión Soviética.
Compañías privadas militares
As compañías privadas militares son empresas que ofrecen loxística, man de obra e outros servizos para forzas militares. Os seus contratistas son civís autorizados para acompañar as tropas no teatro de operacións.
Se os empregados deste tipo de empresas se envolvesen nas actividades militares de xeito activo, normalmente pódense considerar mercenarios, e as súas empresas empregadoras pódense chamar compañías de mercenarios. Tres destas compañías, que os medios de comunicación consideraron compañías mercenarias nos anos 1990 son:
En 2004, esta industria dos mercenarios obtivo un considerábel pulo, sobre todo, por mor do emprego de compañías privadas militares por parte dos Estados Unidos e outros membros da coalición para traballos de seguridade en Iraq. En marzo de 2004, catro empregados da empresa estadounidense «PMC Blackwater», que vixiaban un almacén de fornezo de alimentos, foron atacados e asasinados en Faluxa. Nuns incidentes do que as imaxes deron a volta ó mundo, os asasinatos e o subseguinte desmembramento dos corpos convertéronse no principal argumento usado polo goberno estadounidense para desenvolve-la batalla de Faluxa que tivo lugar pouco máis tarde e que se saldou con centos de mortos.
As compañías militares privadas adóitanse ver con desagrado polas Nacións Unidas (aínda que malia isto, a mesma ONU usou os seus servizos para dar apoio loxístico en África). Malia isto, estas empresas adoitan ser útiles para combate-lo xenocidio e as matanzas en situacións onde a ONU se atopa pouco disposta ou incapaz de intervir.
Século XX
Durante o século XX, os mercenarios foron usados con frecuencia nos conflitos do continente africano. Aconteceron varios incidentes desagradábeis durante as múltiplas guerras africanas, algúns dos cales enleaban a cidadáns europeos e americanos, homes polo xeral procuradores de fortuna, que foron enviados a situacións de combate das que non puideron sobrevivir para recibi-la súa paga.
Moitos dos aventureiros en África que foron descritos coma mercenarios estaban de feito motivados ideoloxicamente para apoiar a certos gobernos, e non loitaban para o mellor ofertante.
Entre estes mercenarios particularmente notorios atópanse:
Os mercenarios loitaron para o Biafra na cuarta brigada de comandos durante a guerra civil nixeriana (1967-1970). Outros mercenarios tiveron como cometido pilotar avións para esta facción. En outubro de 1966 por exemplo, un DC-4M «Argonaut» da Royal Air Burundi pilotado por un mercenario chamado Heinrich Wartski (tamén coñecido coma Henry Wharton), estrelouse no Camerún con fornecementos militares destinados a Biafra.
A mediados dos anos 1970, o británico John Banks recrutou mercenarios para loitar a favor da Fronte Nacional de Liberación de Angola (FNLA) contra o Movemento Popular de Liberación de Angola (MPLA) durante a guerra civil tras conseguir Angola a independencia de Portugal en 1975. Ó ser capturado, o seu papel coma líder dos mercenarios fixo que fora condenado a morte por fusilamento. Outros nove mercenarios foron encarcerados, e houbo tres execucións máis: O estadounidense Daniel Gearhart foi sentenciado a morte, ó se publicitar nun periódico dos Estados Unidos coma mercenario; Andrew MCKenzie e Costas Georgiu (autodenominado este «Coronel Callan»), quen serviran no exército británico, foron sentenciados a morte por asasinato.
O estadounidense Bob MacKenzie matárono nos Montes Malal en febreiro de 1995 mentres comandaba un escuadrón de gardas de seguridade Gurkha en Serra Leoa. Este escuadrón foi pouco despois substituído pola empresa Executive Outcomes. Ámbolos dous foron empregados polo goberno de Serra Leoa coma asesores militares e para o adestramento das tropas gobernamentais. Alegouse que estas sinaturas proporcionaron soldados que tomaron parte activa na loita contra a Fronte Revolucionaria Unida (RUF).
Un retrato ficticio das operacións de mercenarios nos anos 1970 é o libro de Frederick Forsyth «Os cans da Guerra», novela que ten lugar na illa de Malabo (renomeada «Zangaro» no libro), onde supostamente atopaba unha reserva de platino. Dende o descubrimento de petróleo a mediados dos anos 1990, esta illa non necesita esas supostas reservas de platino para acapara-lo interese de financeiros e mercenarios. En agosto de 2004 elaborouse un plan para derrotar o goberno de Guinea Ecuatorial en Malabo. Arestora, oito soldados surafricanos da era do apartheid (o líder dos cales é Nick du Toit), seis aviadores armenios e cinco guineanos atópanse na prisión de Praia Negra, nesta illa. Están acusados de se-la avanzada dun golpe de estado co obxecto de pór o opositor Severo Moto no poder. A CNN informaba o 25 de agosto de 2004 que:
Segundo estas palabras, o golpe de estado estaría planeado por Simon Mann, fundador de Executive Outcomes e antigo oficial do SAS. O 27 de agosto de 2004 foi atopado culpable en Zimbabwe de tráfico de armas para o seu uso neste golpe. Mann admitiu que transportaba armas, aínda que asegurou que as mesmas eran para a protección dunha mina de diamantes na República Democrática do Congo. Asegúrase que o seguimento das pistas a través dos documentos implica a Sir Mark Thatcher, Lord Archer e Ely Calil (un comerciante de petróleo libanés).
De novo, a BBC informaba nun artigo titulado «Preguntas e Respostas: A trama do golpe na Guinea Ecuatorial»:
O 10 de setembro de 2004, a BBC informaba sobre Zimbabwe:
Dada a actual crise en Zimbabwue, un Boeing 727 é unha moi útil adición á liña aérea estatal, e os 180.000 dólares poderían ser máis que dabondo para cubri-los gastos de manter a esta cantidade de homes en prisión.
Formoso, papa
miniatura|O [[Concilio Cadavérico ao que se someteu o corpo do defunto Formoso.]]
Formoso, nado probablemente en Roma cara ao 816 e finado nesa cidade o 4 de abril de 896, foi Papa desde o 891 ata a súa morte.
Traxectoria
Converteuse en Bispo-Cardeal de Porto no 864. Emprendeu misións diplomáticas en Bulgaria (866) e máis en Francia (869 e 872), onde persuadiu a Carlos o Calvo, rei de Francia, para que fose coroado polo Papa.
Desde 872 foi candidato ao trono pontificio. Mais ese ano mesmo, Roma e a corte do papa Xoán VIII creáronlle complicacións políticas. Xoán VIII convocou un sínodo, séndolle dada orde a Formoso orde de presentarse so pena de excomuñón, baixo a acusación de ter aspirado ao arcebispado de Bulgaria e á cátedra de San Pedro, de terse oposto ao Emperador, de abandonar a súa diocese sen autorización papal, de despoxar os mosteiros de Roma, de celebrar o servizo divino a pesar dunha prohibición que pesaba sobre de el, e mesmo de ter conspirado con certas personaxes para destruír a sé pontificia. A sentenza de excomuñón contra Formoso e outros foi promulgada en xullo de 872. Seis anos logo, en 878, foille levantada, despois de que prometera que non había volver nunca a Roma, nin exercer funcións sacerdotais. O papa Mariño I, que sucedeu a Xoán VIII en 883 tornoulle a súa diocese de Porto. Logo dos pontificados de Mariño, Hadriano III (884-885) e de Estevo V (885-891), Formoso foi elixido papa o 6 de outubro de 891.
Foi obrigado a coroar como Emperador ao duque Guido II de Spoleto en abril de 892, atopándose enleado nun bo número de problemas ben difíciles: o patriarca Focio, en Constantinopla, dimitira antes de que Estevo, fillo do Emperador Basilio I, tomase o poder. Os arcebispos de Hamburgo e Colonia disputaban polo bispado de Bremen. Eudes, conde de París, e Carlos o Simple, pelexaban en Francia pola coroa. Formoso convenceu a Arnulfo de Carintia para que fose a Roma e liberase Italia. No 894, Arnulfo conquistou todo o país ao Norte do río Po. Guido morreu en decembro, deixando seu fillo Lamberto, ao coidado da súa nai Agiltrude, contraria aos Carolinxios. En outubro de 895, Arnulfo emprendeu a súa segunda campaña en Italia e no 896 era coroado polo papa en Roma. O novo Emperador marchou sobre Spoleto, mais enfermo de parálise no camiño, quedou impedido para continuar a campaña iniciada.
Morte
O 4 de abril do 896, Formoso faleceu. Sucedérono os papas Bonifacio VI e Estevo VI. Este último so influencia de Lamberto e Agiltrude, montou un xuízo contra Formoso en 897, o coñecido como concilio cadavérico. O seu cadáver foi exhumado, revestido das roupas e ornamentos pontificios, e foi sentado sobre un trono, para que se enfrontase a todas as acusacións que noutrora lle levantara Xoán VIII. O veredicto foi que o defunto non era digno do pontificado. Foron anuladas todos os actos e medidas que adoptara e as ordes que conferira el, como papa, declaradas inválidas. Fóronlle arrincados vestidos e ornamentos pontificios, os tres dedos da súa man dereita, que empregara nas consagracións, fóronlle cortados e, por último, o seu cadáver foi botado no río Tíber. Sería atopado entre redes de pescadores e, así que faleceu Estevo VI, os restos serían inhumados de novo na basílica de San Pedro, ao tempo que se prohibía tentar no futuro procesos contra defuntos.
O papa Serxio III (904-911) confirmou, porén, máis tarde as condenas contra Formoso, e esixiu unha nova consagración dos bispos que el designara. Isto dou lugar a unha grande confusión. Aínda máis tarde a validez das consagración de Formoso foi recoñecida de novo e a decisión adoptada por Serxio condenada pola Igrexa, que á inversa, pasou a ser considerado un gran pecador e culpábel de varios asasinatos.
Botelleira
Botelleira, botella, pataca, corbela ou marmulo, Fucus vesiculosus,  é unha olga mariña parda (Phaeophyta) que se espalla polo mar do Norte, o mar Báltico (costa oeste), o océano Atlántico e polo Pacífico. Frecuente no litoral galego, distínguese ben polas súas bogas ou vesículas cheas de gas nitróxeno.
Descrición
É un argazo moi variábel cun talo de até 60 cm, de consistencia coriácea, dividido dicotomicamente, de cor marrón-verdosa e fixado ás rochas mediante un disco. As cintas da lámina teñen nervios centrais prominentes e vesículas arredondadas (aerocistes) cheas de gas azote a ambos lados dos mesmos, polas dúas caras, rematando nos receptáculos, que son alongados, agudos e mucilaxinosos. Pode medrar até 1 m de longo. O argazo Ascophyllum nodosum tamén ten vesículas de ar, mais non están en pares senón en serie. Ambas as dúas especies son comúns en moitas praias galegas e británicas.