cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castelo da Rocha Forte
Descrición baseada en fontes documentais
Estaría conformada por tres cintos amurallados ao redor dunha estrutura organizativa básica que ten como eixo central a torre da homenaxe cos seus catro sobrados. Xunto a esta, unha capela gótica (abovedada) coa advocación a Santa Eufemia. Todo o conxunto "...moi bien edificada todo de cantaria de piedra de grano con si mestura de cal y argamasa..." disposto en tres niveis ou alturas. A cerca máis interior que rodearía a torre da homenaxe estaría conformada por nove torreóns circulares (todos eles ameados e dun sobrado), catro nos extremos, tres de reforzo nos medio dos muros sueste, nordeste e suroeste, e dúas torres máis flanqueando a porta principal do último recinto. Segundo as testemuñas do citado preito unha destas torres tería a denominación de Santa Eufemia e outra a de Torre nova, descoñecéndose o nome das outras. Entre os diversos recintos, polo menos un ou dous foxos (un deles sempre cuberto por auga). Portas, poternas, pontes levadizas e barbacás completarían un conxunto que en palabras dunha das testemuñas nas que coinciden varias delas "... e que hera alderredor cercada que paresçía una ciudad"
Historia
O castelo foi construído polo arcebispo Xoán Arias cara ao ano 1240 e, dende entón, serviu como residencia arcebispal e do cabido, sendo testemuña de gran parte da historia medieval de Santiago. No ano 1255 aparece a primeira mención documental da fortaleza en relación coas constitucións capitulares de Xoán Arias.
Tamén se rexistrou a reconstrución realizada por Berenguel de Landoira despois dos estragos causados polos cidadáns de Compostela no 1320, no que foi o primeiro enfrontamento documentado de moitos que tiveron lugar entre o concello e o bispado estando á fronte da sublevación Afonso Suárez de Deza, personaxe da familia dos Deza-Churruchaos e mordomo do fillo de Sancho IV de Castela, o infante Felipe. Estas loitas recolléronse no documento "Hechos de Don Berenguel de Landoira" no que se narra que no día da Purificación os cidadáns de Compostela atacaron e incendiaron o castelo, tendo que volver a ser levantado polo arcebispo.
Modificacións substantivas tamén foron as feitas polo sureño arcebispo Lope de Mendoza.
O día da Ira
miniatura|dereita|250px|Base dun dos torreóns
Algúns dos momentos máis intensos da súa historia vivíronse durante o convulso século XIV. O Papa Xoán XXII nomeou o dominico francés Berenguel de Landoria arcebispo da rica e influente sé de Santiago de Compostela. Cando Berenguel chegou a Santiago no 1318, atopa as portas pechadas. A cidade estaba levantada en armas contra o Arcebispo. Os burgueses composteláns querían conseguir que o Concello pasara a depender da Coroa no canto da Igrexa, coa intención de obter as vantaxes de ter a fonte de poder señorial máis afastada. Esta condición perdérana no ano 1309, xa que Fernando IV lle concedeu o señorío ao Arcebispo Rodrigo de Padrón en agradecemento á axuda prestada na toma de Alxeciras.
Berenguel de Landoria refúxiase no Castelo da Rocha e dende alí acomete as negociacións cos burgueses. Refuxiouse tamén en Noia (onde en agradecemento ao apoio ordenou construír as murallas da vila e a Igrexa de Santa María a Nova) e Padrón, na desaparecida Fortaleza da Rocha Branca. Despois de meses de enfrontamentos, unha embaixada de burgueses en representación do Concello de Santiago acode á Rocha para negociar. Os soldados do arcebispo, bruscamente, pechan tódalas portas do Castelo e asasinan os representantes da cidade. Era o 16 de setembro do ano 1320, o día da Ira. Once representantes composteláns caen mortos acoitelados no patio do Castelo, entre eles, o autor dos "Hechos de Don Berenguel de Landoira" dá os nomes do propio Suárez de Deza, ao que denomina "Satélite de Satanás", os seus parentes os irmáns Andrade, Martín Martínez (cóengo), Juan Varela (infanzón), Juan García de Mesía e o notario Gonzálo Yáñez.
A cabeza de Alonso Suárez de Deza roda sobre o patio do castelo. O 27 de setembro asinouse a paz entre as partes no adro da Igrexa de Santa Susana (lugar onde se reunía tradicionalmente o concello de Santiago) por medio da cal o arcebispo recuperou o control da cidade. A continuación procederá a fortificación da catedral, incluíndo a famosa Torre da Berenguela.
A lenda dos Churruchaos
miniatura|dereita|250px|Muros de construcións dentro do recinto principal
A tradición popular transmitiu estes feitos recollidos na actualidade en diversas formas:
"Hai moito tempo houbo un capitán que tiña unha filla moi fermosa e desexada por moitos homes. O capitán tivo que partir a guerrear a África, ocasión que aproveita o arcebispo compostelán para raptala, pechándoa no Castelo da Rocha. Nesta fortaleza habitaban os Churruchaos, unha morea de asasinos e ladróns que asaltaban e roubaban en toda a rexión protexidos polo arcebispo.
Tras ter coñecemento de todo isto, o capitán regresa a Santiago o día da festa do Corpus, durante a celebración da procesión pola cidade; ao chegar a Rúa da Balconada o capitán no seu cabalo, e coa armadura posta, arremete contra o arcebispo coa súa espada dándolle morte alí mesmo, feitos que recolle unha copla popular:
A tradición di que, tralo crime, a rúa foi purificada con sal e pechada.
A continuación dirixiuse cara ao Castelo da Rocha, cercouno e derrotouno, deixando nel a tódolos churruchaos mortos entre as ruínas do castelo. Complemento desta lenda é o dito de que neste lugar se ve, ás veces, unha galiña con pitos de ouro, chamada pita dos Churruchaos e que só se deixa ver un intre e nunca se lle volve a aparecer á mesma persoa".
Os feitos reais que están detrás desta lenda ocorreron en 1366, tendo como escenario o das loitas sucesorias entre Henrique II de Trastámara e Pedro I O Cruel. Naquel entón rexía a sé compostelá Suero Gómez de Toledo. O rei visita Compostela e o arcebispo recíbeo nas súas portas retirándose despois a Rocha Forte. Os receos pola simpatía que profesaba a Henrique fai que decidan asasinalo, citando ao bispo despois da sesta. Entrando ao Obradoiro foi acoitelado por Fernán Pérez Churruchao e Alfonso Gómez Gallinato, en presenza do rei, espectador privilexiado dende as torres da catedral. Tratouse dun crime, en definitiva, motivado máis por intereses políticos que sentimentais.
Os recordos que recolle a tradición dos desmáns das xentes do castelo ocorreron previsiblemente desde a súa construción pero especialmente son recordados os sucedidos na primeira metade do século XV e que tamén recordan as testemuñas máis vellas do Preito Tabera-Fonseca. Cómpre por último resaltar que os churruchaos non foron os donos e autores dos desmáns senón inimigos do poder arcebispal e polo tanto do castelo e os seus moradores.
O sitio do Castelo
miniatura|dereita|250px|Proxectís de catapulta do Castelo da Rocha
Como primeira medida buscan o amparo do rei Henrique IV para que manteña ao seu lado ao arcebispo na campaña da Guerra de Granada e proceden coa axuda de Pedro Álvarez Osorio, conde de Trastámara, Sueiro Gómez de Soutomaior, señor de Rianxo, Lopo Pérez de Moscoso e Fernando de Castro a sitiar o castelo. Na defensa do castelo atopábase o seu tenente e casteleiro (desde o ano 1456) Álvaro Sánchez de Ávila. Grazas ás súas boas defensas o castelo resiste o cerco e Rodrigo de Luna pide ao rei que interceda. Henrique IV chegou a ditar ata tres provisións esixindo o levantamento do cerco, en maio do 1458, o 12 de xuño de 1459 dirixida ao conde de Trastámara e o mesmo día outra dirixida a Juán de Padilla, Adiantado Maior de Castela para que ante o previsible incumprimento dos seus mandatos levante o cerco pola forza. Finalmente, movidos pola insistencia do rei e a dificultade de vencer as defensas do castelo, o 3 de setembro do ano 1459 no campo de Mazarelos os levantiscos asinan unha concordia cos representantes do arcebispo pola que aceptan levantar o cerco.
No tempo das Irmandades
No século XV, a Rocha convertérase nun edificio odiado e temido polos labregos da zona. Durante as décadas de 1450 e 1460, os soldados do arcebispo agrupados no destacamento da Rocha rouban o gando, secuestran labregos para esixirlles rescate e violan mulleres. As denuncias quedaron rexistradas para o futuro no Libro do Concello de Santiago e máis no Preito Tavera-Fonseca. miniatura|dereita|250px|Vista parcial do muro do sueste No ano 1467 destrúese definitivamente con ocasión da Gran revolta irmandiña iniciada no ano 1466. Algúns dos protagonistas en Santiago foron Alonso II de Fonseca que estivo un tempo cativo no castelo de Vimianzo e de novo Bernal Eanes de Moscoso que morreu dun disparo de seta cando cercaba a catedral de Santiago. Un dos primeiros obxectivos da Irmandade en Compostela foi o Castelo da Rocha Forte, xa que simbolizaba máis que calquera fortificación o poder do arcebispado de Santiago e símbolo da opresión feudal, polo que foi atacado por gran cantidade de xentes (sobre 11.000 persoas, baseándonos de novo nas testemuñas do Preito Tabera-Fonseca) e derribado.
Foi unha das primeiras fortalezas en seren derrubadas polas Irmandades durante a Segunda Guerra Irmandiña e, ao contrario doutros moitos, nunca foi reconstruído. No ano 1469, Afonso II de Fonseca venceu aos sublevados na Batalla da Almáciga, coa axuda de Pedro Madruga, aínda que tivo que pactar o retorno ao señorío e á cidade, debido a que o resto dos aliados na devandita batalla cando esta foi rematada esparexéronse polas diferentes localidades do arcebispado a recuperar as súas prazas, quedando só Fonseca para tentar recobrar o señorío da cidade tentando un cerco imposible na zona do actual mosteiro de San Francisco.
Grazas a que se atoparon restos de munición de catapulta no interior do recinto, sábese que os Irmandiños utilizaron este tipo de artillería nas Guerra Irmandiñas.
Logo do conflito, parte do pacto de Fonseca cos irmandiños foi non reconstruír os castelos derrocados por eles e por tal motivo non foi nunca reconstruído. Só de maneira anecdótica unhas xentes ás ordes de Lopo Sánchez de Moscoso, conde de Altamira e antigo capitán irmandiño, ocuparon o lugar do derruído castelo con cen escudeiros e peóns e vinte canteiros e ergueron na noite defensas para comezar a reconstrución. Cando soubo isto Fonseca saíu el mesmo coas súas armas e os seus homes desde Santiago para expulsalos. Parece ser que o conflito se resolveu co compromiso de Fonseca de derribar o castelo de Alcobre e dos condes de Altamira de abandonar o predio do castelo da Rocha Vella.
Brian May
Brian Harold May, nado en Hampton, Londres, Inglaterra, o 19 de xullo de 1947, é un músico e astrofísico británico, coñecido mundialmente por ser guitarrista, compositor, vocalista e, ocasionalmente, teclista da exitosa banda británica Queen.
Compuxo moitos dos grandes éxitos de Queen e utiliza unha guitarra eléctrica feita por el mesmo, chamada Red Special. É considerado un dos guitarristas máis grandes e orixinais da historia. En 2003, a revista Rolling Stone incluíuno no posto 26 da súa lista dos guitarristas máis grandes de todos os tempos. En 2011, a mesma revista, nunha nova lista, situouno no posto número 26. En 2005 unha entrevista de Planet Rock colocouno no posto 7 dos mellores guitarristas.
En 2005 foi nomeado comendador da Orde do Imperio Británico polos seus "servizos á industria da música". May obtivo o doutoramento en astrofísica no Imperial College e en abril de 2007 foi elixido reitor honorífico da Universidade John Moores.
Castelo da Rocha Forte
Escavacións arqueolóxicas
miniatura|dereita|250px|Vista parcial do muro do sueste miniatura|dereita|250px|Cimentos da porta principal de aceso a fortaleza.
Estanse a desenvolver unha serie de campañas de escavación dende o ano 2001, grazas a un convenio entre o Concello de Santiago e a Universidade de Santiago de Compostela, co obxecto de recuperar as ruínas para consolidalas por medio da creación dun Parque Arqueolóxico.
Brian May
A súa vida
Foi alumno da Escola Hampton, onde obtivo altas cualificacións en Física e en Matemáticas. Durante os seus estudos coñeceu a Tim Staffell, con quen formou a súa primeira banda, 1984, pola novela de George Orwell do mesmo nome.
Castelo da Rocha Forte
Campaña inicial
No ano 2001 elaborouse un estudo preliminar a cargo de Iván Álvarez Merayo. A continuación realizáronse as campañas de escavacións a cargo dun equipo dirixido por Raquel Casal García e Fernando Acuña Castroviejo da Universidade de Santiago de Compostela. A primeira fase realizouse no ano 2002 consistindo na limpeza da follaxe que cubría os restos da fortaleza e unha prospección intensiva da zona arqueolóxica, topografiándose o conxunto do sitio e realizándose unha prospección extensiva dos arredores da fortaleza. No ano 2003 iniciouse a segunda fase de actuación, consistente en catro aspectos:
Brian May
A súa vida
Estivo casado con Chrissie Abrandan desde 1974 ata 1988. Con ela tivo os seus tres fillos: Jimmy (nado o 15 de xuño de 1978), Louisa (o 22 de maio de 1981) e Emily Ruth (o 17 de febreiro de 1987). Despois de se divorciar de Chrissie, en 1988 comezou unha relación coa actriz Anita Dobson. Tras 12 anos, casaron, en 2000.
Castelo da Rocha Forte
Campaña inicial
Nesta campaña atopáronse restos cerámicos medievais (cerámica sevillana e de Manises), así como numismáticos (unha branca de billón da época de Henrique III de Castela, (1390-1404)) e restos pétreos diversos.
miniatura|dereita|250px|Basamentos do torreón do sur.
Campaña de 2004
Na campaña de 2004 atopáronse diversas armas, abundantes puntas de seta (de tipo Bodkin, algunhas de agulla baleira) así como dúas posibles espadas en proceso de estudo. Os numismas atopados nesta campaña forman un conxunto de 39 moedas de gran variedade tipolóxica, entre elas trece brancas de billón de Henrique III; dous óbolos, un de Afonso XI e outro probable de Afonso X; dous noven de billón, un de Henrique III e outro probablemente de Henrique II; e seis cornados de billón de Xoán I. O 90 % do total foron atopadas na mesma unidade estratigráfica.
Brian May
Smile
En 1968, mentres estudaba no Imperial College, formou a banda Smile, co seu compañeiro Tim Staffell como cantante e baixista. Tras deixar varios anuncios na universidade, solicitando un batería, uniríaselles Roger Taylor. Tras dous anos, Staffell deixou a banda en 1970, cun repertorio de só nove cancións. Finalmente, como vocalista uníuselles un rapaz chamado Farrokh Bulsara, que logo sería coñecido como Freddie Mercury. O 22 de decembro de 1992, durante un concerto da banda de Roger Taylor, The Cross, Smile reuniuse para interpretar dúas cancións: "Earth" e "If I Were A Carpenter".
Castelo da Rocha Forte
Campaña de 2004
A multitude de bolaños (proxectís) aparecidos son probas fiables do asedio que sufriu a fortaleza. Hainos de diversos tamaños; dende 50 ata 18 cm de diámetro, e aínda meirandes, presentan un diverso nivel de traballado da pedra, hainos toscamente labrados (a bisel) procurando a forma esférica, empregados por enxeños de asedio cun mecanismo de contrapeso (fundíbulos ou trabucos).
Tamén se atoparon diversos elementos arquitectónicos líticos, como molduras cinceladas e puídas, un capitel gótico, un conxunto de celosías e fustes.
Brian May
Queen
miniatura|[[Queen en vivo en Frankfurt (Alemaña) en 1984, durante a xira The Works Tour. De esquerda a dereita: Deacon no baixo, Mercury na voz principal, Taylor na batería, e May en guitarra e coros.]] En 1970, tras incorporar a Freddie Mercury, puxéronlle á banda o nome de Queen. Logo de pasar por varios baixistas buscaron un con carácter permanente, e así coñeceron a John Deacon. Tras unha audición, incorporárono á banda en maio de 1971.
May e Mercury foron os principais compositores de Queen. May compuxo cancións para todos os álbums e varios dos éxitos mundiais da banda, como "We Will Rock You, "Tie Your Mother Down", "Fat Bottomed Girls", "Keep Yourself Alive", "Who Wants to Live Forever?", "Hammer to Fall", "Save Me", "I Want it All", "The Show Must Go On" e "No-One But You (Only The Good Die Young)".
Castelo da Rocha Forte
Campaña de 2005
miniatura|dereita|250px|Foxo que rodea o recinto principal
Dende a campaña de 2005, traballouse sobre a hipótese de que o castelo puido ser unha fortaleza gótica típica, moi novidosa na arquitectura española, pois no século XII non hai nada semellante na Península Ibérica. É unha hipótese de traballo ata o de agora apoiada por expertos lusos. Teñen a intención de confirmar a sospeita de que Xoán Arias, quen mandou facer o castelo, debeu ter un enxeñeiro arquitecto francés, xa que é o lugar onde se deron as innovacións para este tipo de castelos.
Brian May
Queen
Como cantante na banda interveu en cancións como "Some Day One Day", "She Makes Me (Stormtrooper in Stilettos)", "'39", "Good Company", "Long Away", "All Dead All Dead", Leaving Home Ain't Easy", "Sleeping On The Sidewalk", "Who Wants to Live Forever?", "I Want it All",  Lost Oportunity , "Let Me Live" e "No-One But You (Only The Good Die Young)"
Castelo da Rocha Forte
Campaña de 2005
Destaca a importancia do sistema de canalizacións de auga exteriores atopados na campaña do 2005, e mesmo apareceu un pozo de 3,7 metros de profundidade, feito en cachotaría e que aínda se atopou con auga.
Brian May
Queen
Desde 2005 ata 2009, Brian traballou nun proxecto posterior a Queen, que xuntou a May e Taylor con Paul Rodgers, ex cantante de Free e Bad Company. Con esta banda realizaron un exitoso tour chamado The Return of The Champions ("O regreso dos campións") no ano 2005.
Castelo da Rocha Forte
Campaña de 2005
Tamén se atoparon importantes fragmentos de muralla no sur do recinto, un deles con restos de cal. Entre o resto de materiais encontrados destacan cerámicas, brocais, ferraduras de cabalo, ósos de animais, pezas de bronce de vestimentas e mobles.
Brian May
Queen
O 15 de setembro de 2008, saíu á venda o primeiro disco de estudio de Queen con Paul Rodgers, titulado The Cosmos Rocks, con catorce cancións novas, que inclúen o exitoso sinxelo "Say It's Not True".
Castelo da Rocha Forte
Campaña de 2006
Nesta campaña, levada a cabo entre os meses de xullo e agosto, procedeuse á realización dun novo levantamento topográfico do sitio. Tamén se marcaron como obxectivos a finalización do estudo de sectores parcialmente escavados en anteriores campañas e a escavación e estudo do lenzo oeste da cerca principal, o tramo entre a entrada e o torreón do extremo suroeste, así como diversos labores de consolidación de estruturas escavadas. Tamén se procedeu a descubrir o sector leste da barbacá, escavación na que se atoparon gran cantidade de perpiaños con marca de canteiro, pezas de canles e pezas de elementos arquitectónicos, así como un bastión de forma trapezoidal que se apoia na roca en bo estado de conservación.
Escaváronse un total de 152,76 m² nesta campaña. O tramo da barbacá descuberto e que vai desde o torreón sueste ata o noiro da vía férrea ten unha lonxitude de 35,95 metros e unha altura que oscila entre os 3 metros e medio aos 4 e medio. En relación aos achados materiais, recuperáronse un total de 732 pezas: anacos cerámicos, líticos, metálicos e restos óseos. Entre eles 2 moedas. Entre os materiais cerámicos predominan os de produción local para uso doméstico (predominando o tipo de ola globular) pero tamén se recuperou un pequeno conxunto de cerámicas de importación, fundamentalmente de procedencia levantina. Como novidoso sinalar o achado dun anaco dun bordo dun cántaro de tradición musulmá.
Brian May
Queen
A fins de 2008 finalizou a xira mundial The Cosmos Tour, que os levou por Europa, Asia e América do Norte, e foi motivo do retorno de May e Taylor a tocar en escenarios de Suramérica. Tras finalizar a xira, Paul Rodgers anunciou que terminaba de forma amigable a súa colaboración con Queen.
Castelo da Rocha Forte
Campaña de 2006
Bastantes pezas metálicas foron recuperadas, principalmente cravos (74) de diferentes tipoloxías, así como alcaiatas, bisagras, elos, unha ferradura e escoura e restos de fundición. Un último grupo é o conformado polas agullas de bronce para toucador. Recuperáronse 2 moedas en mal estado de conservación que están a ser obxecto de estudo.
Entre a gran cantidade de obxectos líticos recuperados cabe mencionar un conxunto de fustes con motivos decorativos vexetais, bases de columnas, capiteis góticos, anacos de celosía e diversos tipos de proxectís. Outros elementos atopados foron pequenos anacos de vidro así como mostras do estuco que revestía as paredes.
Brian May
Queen
May é coñecido por tocar as cordas cunha moeda británica de seis peniques. Segundo el, coa moeda logra un son moito máis metálico e con máis corpo. Son moi coñecidos os seus solos e riffs feitos coa guitarra Red Special.
Solista
esquerda|miniatura|May en [[1998.]] En 1983, os membros de Queen fixeron algunhas interpretacións como solistas. O 21 e 22 de abril, nos Ánxeles, May gravou o seu primeiro traballo solista, co título de Star Fleet Project, no que colaborou con Eddie Van Halen. En 1986 colaborou con Ramoncín tocando a guitarra na canción "Como un susurro".
O 28 de setembro do mesmo ano, editou o seu álbum Back to the Light, que tivo un grande éxito con cancións como "Too Much Love Will Kill You" e "Resurrection". A finais do ano formou The Brian May Band, con membros como Cozy Powell na batería e Spike Edney nos teclados, e saíu a unha xira mundial que o levou a editar un álbum en vivo titulado Live at the Brixton Academy.
Logo de rematar a xira promocional o 18 de decembro de 1993, May volveu xunto con Taylor e Deacon, os membros sobreviventes de Queen, para gravar o traballo final da banda, Made in Heaven.
En 1998 editou o seu traballo solista Another World. En 1999 compuxo a banda sonora da película "Furia" e en 2000 lanzouse o álbum desta.
En 2006 tocou xunto a McFly as cancións "Don't Stop Me Now" e "5 Colours in Her Hair" durante o Motion in The Ocean Tour.
Nese mesmo ano, May colaborou na gravación do álbum debut do artista español Momo Cortés, Constante Contradición, en concreto no tema "Tanto amor no es bueno", adaptación ao castelán realizada polo artista español do clásico do propio May "Too Much Love Will Kill You" miniatura|[[Kerry Ellis e Brian May na BBC (2010).]] May colaborou cumpridamente coa cantante e actriz de musicais Kerry Ellis, a quen coñeceu logo de quedar seleccionada para interpretar un dos papeis principais do musical producido co nome da canción "We Will Rock You". El produciu o primeiro sinxelo de Ellis, "Wicked in Rock", editado no 2008. Tamén produciu e interpretou todos os instrumentos e coros do seu primeiro álbum, Anthems, editado en 2010. Desde entón, comezou a aparecer na maioría das actuacións de Ellis. En maio de 2011 May empezou un tour, denominado Anthems Tour por todo o Reino Unido xunto a Kerry Ellis, no que interpretaron tanto cancións do último álbum da cantante como coñecidísimas cancións de Queen. O tour empezou o día 1 de maio de 2011 no Royal Albert Hall de Londres, nunha dobre actuación, e acabou na cidade inglesa de Cranwell o 16 de xullo de 2011, pasando por varias cidades e poboacións de toda Inglaterra, Escocia e Gales.
Máis recentemente, May colaborou tocando a guitarra no sinxelo "You and I", da cantante neoiorquina Lady Gaga, pertencente ao disco Born This Way. O 28 de agosto de 2011, interpretou a canción xunto á cantante (caracterizada do seu álter ego masculino Jo Calderone), nos MTV Vídeo Music Awards 2011, no Nokia Theatre dos Ánxeles. O 26 de agosto de 2011 tocou "We Will Rock You" e "Welcome to the Black Parade", xunto á banda My Chemical Romance no Reading Festival do Reino Unido.
Doutoramento
Licenciouse en Física e Astronomía no Imperial College de Londres en 1968. Para o seu doutoramento en astrofísica, Brian estudou o reflexo da luz do po interplanetario no Sistema Solar. A súa tese, An Investigation of Motion of Zodiacal Dust Particles, está baseada nas súas observacións no observatorio Teide, na illa de Tenerife, durante os anos 1971 e 1972, de cuxos traballos realizou dúas publicacións. A primeira, Emisión de MgI no espectro do ceo nocturno publicouse na prestixiosa revista Nature o 15 de decembro de 1972, entanto que a Investigación sobre o movemento das partículas de po zodiacal apareceu na revista mensual da Real Sociedade Astronómica Inglesa en 1975. Con todo, May deixou de escribir a súa tese cando Queen comezaba a ser unha banda de éxito e só a retomou pasados máis de trinta anos, para entregala en 2007. A cerimonia da súa gradación foi no Royal Albert Hall a tarde do 14 de maio de 2008, 37 anos despois. O 19 de xullo de 2007 foi nomeado reitor honorífico da Universidade John Moores (LJMU), de Liverpool, tomando a substitución de Cherie Blair, e desde 2008 asiste asiduamente aos actos solemnes desta universidade británica como máxima autoridade académica.
A guitarra Red Special
miniatura|Corpo da [[Red Special.]] A historia desta guitarra comezou en 1963, cando Brian May, con só 16 anos, se decatou de que coa súa guitarra acústica non podía interpretar as cancións que escoitaba na radio e trataba de emular. Así que decidiu cambiar a súa guitarra acústica por unha eléctrica, pero nesa época Brian non dispuña do diñeiro para comprar a custosa Fender Stratocaster que había no mercado. Así que coa axuda do seu pai, Harold May (enxeñeiro eléctrico), decidiu embarcarse no difícil proxecto de fabricar a súa propia guitarra, traballo que comezou en agosto de 1963 nun dormitorio da súa casa convertido en taller. Para o mastro utilizaron a madeira dunha cheminea que un amigo da familia ía tirar. A madeira era caoba de boa calidade e, malia estar vella e algo picada pola trilla, Brian logrou darlle forma á man. Outros elementos do instrumento son agullas de coser e botóns de nácara.
A primeira guitarra que fixo con axuda do seu pai é a que actualmente ten e utiliza.
Activismo
May formou un grupo para promover un trato digno para os animais. Malia ter sido votante do Partido Conservador a maior parte da súa vida, declarou que a súa política na caza do raposo e o sacrificio de porcos teixos o motivou a deixar de votar por eles. O seu grupo, Save Me, é unha campaña para a protección de todos os animais contra os tratos innecesarios, crueis e degradantes, cunha especial énfase na prevención da caza de raposos e o sacrificio de porcos teixos. A principal preocupación do grupo é asegurarse de que a Lei de Caza de 2004 e outras leis que protexen os animais manteñan a súa vixencia.
Nunha entrevista de setembro de 2010 para a BBC, May dixo que prefire ser lembrado polo seu traballo cos dereitos animais que pola súa música ou traballos para a ciencia.
1565
Outros
Historia ano a ano
Diego Fredenandiz
Diego Fredenandiz ou Diogo Fernandes foi un nobre galego da idade media.
A mediados do século IX casou coa filla de Lucidio Vimaranis, a condesa galega Onega Lucides. Desta relación naceu Mumadona Dias. En 873 recibiu o titulo de Conde de Portugal trala morte do seu sogro.
Morade, Santa Cristina da Ramallosa, Baiona
Morade é un lugar da parroquia de Santa Cristina da Ramallosa, no concello de Baiona. Segundo o IGE, no ano 2013, tiña 70 habitantes (36 homes e 34 mulleres).
Atópase nun lugar privilexiado, con vistas ó océano Atlántico, na faldra do monte no que se atopan os populares petróglifos de Baíña (ou de Morade).
O Couto Carballo
O topónimo galego O Couto Carballo pode referirse a:
Cynewulf de Wessex
Cynewulf, finado en 786, foi rei de Wessex desde 757 até a súa morte.
Traxectoria
Cynewulf foi nomeado rei de Wessex despois de que o seu predecesor Sigeberht fora deposto. Puido chegar ao poder grazas á influencia de Aethelbald de Mercia. O rei de Mercia foi asasinado pouco despois e ese reino entrou nun curto período de guerra civil durante o cal Cynewulf aproveitou a situación e declarou a independencia de Wessex tomando as súas tropas a cidade de Berkshire. Vendo os seus avances tamén atacou Gales.
O asasinato de Cynewulf parece suceder en Merton en Surrey, aínda que algúns historiadores o sitúan en Winchester.
La Justicia (Ponteareas)
La Justicia foi un periódico editado en Ponteareas en 1925.
Historia e características
O decenario La Voz del Tea pasou a denominarse La Justicia no número 21 do 26 de setembro de 1925, "por parecernos este último más adecuado a la labor que venimos realizando". Subtitulado Decenario defensor de los intereses generales del Partido judicial de Puenteareas, saía os días 6, 16 e 26. Era o órgano da Unión Patriótica de Ponteareas. A partir do 15 de novembro cambiou o seu nome por El Agro, "por ajustarse mejor este nombre a su caracter esencialmente defensor de la causa agraria y verdadero propulsor de la obra del Directorio".
Xefe Executivo de Afganistán
O Xefe Executivo da República Islámica de Afganistán forma parte do goberno de Afganistán.
O cargo extra constitucional creouse en setembro de 2014, logo das disputas que xurdiron tras as eleccións presidenciais afgás de 2014, cando tanto Ashraf Ghani Ahmadzai como Abdullah Abdullah reclamaron a vitoria das eleccións. Como parte dun acordo de unidade nacional, acordouse que Ashraf Ghani asumise a presidencia e que se crease un novo cargo para Abdullah Abdullah, similar ao dun primeiro ministro.
Funcións e responsabilidades
O xefe executivo preside a reunión semanal do consello de ministros que pode facer recomendacións de políticas ao presidente. O xefe executivo tamén pode recomendar ministros para o gabinete.
Anaquiños picantes
Anaquiños picantes (en Picking Up the Pieces) é un filme estadounidense de comedia negra dirixido por Alfonso Arau que foi estreado en 2000. Está protagonizado por Woody Allen, David Schwimmer, Maria Grazia Cucinotta, Kiefer Sutherland, Cheech Marin e Sharon Stone.
Produción
Nunha entrevista, Cheech Marin dixo que accedera a participar no filme porque Woody Allen formaba parte do elenco de actores.
National League A
A National League A (NLA) é a máxima categoría do hóckey sobre xeo en Suíza. Antes da tempada 2007-08, a liga era denominada oficialmente Nationalliga A (en Alemán, Ligue Nationale A (LNA) (en francés), Lega Nazionale A (en italiano).
Esta liga consta normalmente de 12 equipos. Os oito mellores clasificados logo da liga regular clasifícanse para os play-offs polo título, que son disputados ao mellor de sete partidos en tódalas roldas. Os catro últimos clasificados teñen que xogar para evitar o descenso no chamado play-outs. O perdedor da playout-final xoga un play-off ao mellor de sete partidos contra o gañador da National League B para continuar na NLA.
Historia
Da tempada 1908-09 á 1932-33 existía un Championnat International suízo serie A que non tiña ningún límite de xogadores estranxeiros. Dende a tempada 1915-16 trócase o Championnat International de serie A por un Championnat National de serie A que limita o número de xogadores internaciónais. O Championnat International desapareceu definitivamente na tempada 1932-33 para deixar paso ao Campionato Nacional. Na tempada 1937-38, o Campionato Nacional desaparece para deixar paso á Liga Nacional A.
Palmarés por equipo
A seguinte táboa amosa o número total de campionatos acadados por cada club dende 1916. En letra grosa o títulos dende a implantación dos play-offs, e dicir, os acadados dende 1986:
As Congostras, Pedroso, Narón
As Congostras é un lugar da parroquia de Pedroso no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 47 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 24 homes e 23 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 55 habitantes.
Muralla de Offa
miniatura|A muralla de Offa preto de Clun A muralla de Offa (en inglés Offa's Dyke, en galés Clawdd Offa) é unha antiga construción defensiva da illa de Gran Bretaña, erixida polo rei Offa de Mercia en torno ao ano 777, similar ás anteriores murallas romanas existentes no norte da illa; a muralla de Adriano e a muralla de Antonino Pío.
Duns 240 km de lonxitude, estaba construída en adobe, estendéndose ao longo de toda a fronteira con Gales e Cornualla, agás nas zonas nas que a densidade dos bosques os facían practicamente impenetrábeis. Tiña como finalidade a defensa das terras anglosaxoas fronte ás poboacións celtas do outro lado da muralla, tanto galeses coma córnicos.
Esparreguera
Esparreguera é un municipio de Cataluña, España, situado na provincia de Barcelona. Ten unha poboación de 22.042 habitantes (INE 2010).
Atópase no norte da comarca do Baix Llobregat, na marxe esquerda do río Llobregat, entre as poboacións de Olesa de Montserrat ao leste e co cal limita o río Llobregat, Abrera polo sur, con Collbató e Monistrol de Montserrat no norte e con els Hostalets de Pierola polo oeste. Polo norte tamén limita co macizo de Montserrat.
Historia
Esparreguera é unha vila milenaria, fundada no 985 d.C. O seu nome aparece por primeira vez no século X. O ano 985 o conde Borell II estivo obrigado a abandonar Barcelona pola ameaza de Almanzor e refuxiouse nas montañas de Manresa. Desde alí chamou aos seus homes de armas para expulsar aos invasores, e entre estes homes estaba o cabaleiro Guillem de Esparreguera. Borell conseguiu recuperar as terras que chegaban ata os límites de Lleida, terra que repartiu entre os baróns, e encomendou a estes a construír, reforzar e armar os castelos que había por todas as terras conquistadas, para así evitar outro ataque por parte dos invasores. Este cabaleiro construíu o seu castelo nos margenes do río Llobregat e no tourón do Puig, localización idónea para vixiar os movementos dos invasores que viñan do Penedès. Este castelo non foi a primeira vez que habitaba esa zona, xa que se atoparon covas na zona do balneario de La Puda restos prehistóricos, máis concretamente cerámica, puntas de lanzas, fragmentos de sílex, ferramentas feitas con pedras etc...
miniatura|esquerda|200px|Igrexa de Esparreguera. Tamén, seguindo o curso norte do río e chegando á zona do Cairat acháronse restos romanos dun poboado, e na zona da Gorgonçana tamén había un asentamento chamado Sparagaria. Na zona NE do termo municipal achábase o castelo de Spasas. No 1316 Pere Sacosta decide construír o pobo no pequeno altiplano do Puig e ao redor da Ermida de Santa Maria del Puig, pero máis tarde coa construción da Igrexa de Santa Eulalia, o pobo trasladouse no 1587.
No século XVI, os documentos xa falan de decretos asinados polo abade de Montserrat como Señor da Vila e de Esparreguera. As Guerras Carlistas deixaron arruinada á poboación: a industria da la, que era a principal fonte de riqueza da localidade nos séculos XVI e XVIII, quedou destruída. Durante o século XVIII o número de habitantes mantívose en 2.500 habitantes, pero coa industrialización instaláronse diversas fábricas no municipio, a máis importante foi a Colonia Sedó, unhas das colonias máis grandes de Europa. Grazas a isto, no ano 1887 a poboación aumentou ata chegar aos 4.015 habitantes, no 1930 aos 5.211, e a finais do século XX chega aos 17.000.
Festividades
O 12 de febreiro celébrase a festa maior de inverno, xa que é o día de Santa Eulalia, patroa da cidade. Tamén se celebra o correbars no verán, a feira medieval etc...
As Chás, Maceda
San Xoán das Chás é unha parroquia do concello de Maceda na comarca de Allariz-Maceda da provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2014 tiña 48 habitantes (24 mulleres e 24 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación.
Forma parte da parroquia eclesiástica das Chás que está formada polos 5 lugares desta parroquia civil, máis os 8 lugares da parroquia homónima do concello de Montederramo.
Aaron Burckhard
Aaron Burckhard, nado o 14 de novembro de 1963 en Oakland (California), foi o primeiro batería da banda de grunge Nirvana. Burckhard tocou a batería no grupo ata decembro de 1987. Non estivo co grupo cando se gravou a súa primeira demo no estudio Reciprocal Recording en Seattle en 1988, pero regresou por un curto período de tempo esa primavera antes de ser substituído por Chad Channing. Posteriormente tocaría na banda Attica. Burckhard apareceu nas primeiras 5 cancións da caixa With the Lights Out.
Illote Lefogaki
Lefogaki, é un illote do Océano Pacífico situado no centro do atol Nanumea, pertencente ao estado de Tuvalu, na Polinesia. Na actualidade atópase despoboado e a altura media sobre o nivel do mar é dun metro baixo o mesmo.
O rei nu
O rei nu é unha obra de teatro de Quico Cadaval e Cándido Pazó. A peza, baseada no conto O traxe novo do emperador de Hans Christian Andersen, foi estreada en 1995, e publicada no mesmo ano por Talía Teatro.
Trama
Nun país de conto vive un rei, que goberna xunto con varios ministros. É un rei vaidoso, que gusta de ir elegante e ben vestido, e un día convoca aos mellores modistos para que lle deseñen un novo traxe. Amósanlle moitísimos vestidos, pero un anano estafador e un rapaz apáñanse para enganalo e estafalo. Dinlle que lle van facer un traxe máxico, feito con ouro, que reflicte os raios do Sol, pero que só pode ser visto por quen estea capacitado para o seu cargo.
Porén, na realidade é que os trampulleiros van quedar co ouro, facendo que o rei desfile espido. Logo de vestilo marchan co saco do metal, pero finalmente, o anano cae desmaiado e Jack marcha co saco de ouro.
Narración
A obra conta cun narrador inicial e un total de 18 personaxes máis: o Rei, seis músicos, o Anano, o frautista, Jack das Fabas, o Capitán Pirata, a ratiña presumida, o Espello, Fernandiño, o Primeiro Ministro, o Ministerio de Petos e Forros, o Ministro de Roupa Interior e mais a Ministra de Adornos, Complementos e Colgarellos.
A trama dura dous días e unha noite, e está ambientada nun país fantástico e preindustrial.
Fontes
Hai referencias a clásicos da literatura como Heródoto e o Hamlet de William Shakespeare. Tamén hai referencias á cultura popular contemporánea, con vestidos do whisky e 100 Pippers e o viño do Porto Sandeman, o touro de Osborne, o boneco de Michelin, o cadro de Picasso Les Demoiselles d'Avignon e unha carta da baralla francesa.
Adaptación
Foi levada ao escenario por Ollomol Tranvía en concerto co IGAEM, estreada en Redondela o 29 de xullo de 1995. A dirección correu a cargo de Cándido Pazó, con Quico Cadaval como adxunto e Patricia Vázquez como axudante. O elenco estaba formado por Evaristo Calvo, Avelino González, Víctor Mosqueira, Marcos Orsi, Santi Prego e Nuria Sanz. O son estivo a cargo de Piti Sanz.
José Ramón Arteche
José Ramón Arteche Pena, nado en Ferrol o 8 de novembro de 1952 e finado na mesma cidade o 21 de agosto de 2016, foi un xogador e adestrador de fútbol galego.
Traxectoria
Como futbolista xogou na década dos 70 no Racing de Ferrol de centrocampista, tanto en Segunda división (1969-1972) como en Terceira división.
Como adestrador, comezou no Viveiro, onde adestrou durante dúas temporadas. Logo fichou pola SD Burela (1989-1990), co que ascendeu a Tercera División, e despois no Xove Lago (1991-1992), que tamén levou ata a Terceira. Posteriormente dirixiu o Racing de Ferrol na tempada 1998-99, en Segunda División B, e consegue chegar á competición de promoción de ascenso. Repite resultado ao ano seguinte 1999-2000, pero con máis éxito, porque coroa a tempada cun ascenso a Segunda División despois de 22 anos. Posteriormente foi o adestrador de CD Ourense (2001) durante uns poucos partidos precisamente na fase de ascenso a Segunda división.Logo tamén adestrou no Mensajero e no Calahorra, ambos en Segunda división B, e finalmente no Val.
La Gran Vía
La Gran Vía, subtitulada revista lírico-cómica, fantástico-callejera en un acto (en galego, A Gran Vía) é unha zarzuela nun acto e cinco cadros con música de Federico Chueca e Joaquín Valverde sobre un libreto de Felipe Pérez González. Foi estreada o 2 de xullo de 1886 no Teatro Felipe de Madrid.
Provincia de Qom
Qom (en persa: قم) é unha das 31 provincias de Irán. Sitúase no norte do país, e a súa capital é a cidade de Qom. Creouse en 1995, separándose da provincia de Teherán. En 2005, esta provincia tiña unha poboación de aproximadamente dous millóns de habitantes, dos cales o 91,2% residían en zonas urbanas e o 8,8% en zonas rurais. A provincia inclúe unha cidade, catro municipios, nove distritos rurais, e 256 poboacións.
Xeografía
Ocupa unha superficie de 11.237 km², o que supón o 0,89% da superficie total do Irán. O clima da provincia de Qom varía entre o desértico e o semidesértico, e comprende áreas con montañas, outeiros e planicies. Debido a que se localiza lonxe do mar e preto dunha rexión árida, presenta un clima seco, con escasa precipitación e baixa humidade. Por esta razón, a agricultura non é posible na maior parte do territorio, especialmente preto das rexións lacustres salinas. A provincia ten dous grandes lagos salgados, o lago Howz e Soltan, que queda 36 quilómetros ao norte da cidade de Qom, e o lago Namak, que se atopa a 80 quilómetros ao leste de Qom. Case un quinto do lago Namak encóntrase dentro da provincia de Qom.
Divisións administrativas
De maneira única en Irán, a provincia de Qom é coextensiva co shahrestan de Qom (teñen a mesma extensión).
O Outeiro, Santa Cristina da Ramallosa, Baiona
O Outeiro é un lugar da parroquia de Santa Cristina da Ramallosa, no concello de Baiona. Segundo o IGE, no ano 2008 tiña 226 habitantes.
Manlleu
Manlleu é un municipio español da provincia de Barcelona, en Cataluña. Pertence á comarca de Osona. Ten unha poboación de máis de 20.000 habitantes e unha superficie de 17,2 km².
O río Ter definiu os límites da paisaxe do termo así como o seu desenvolvemento urbano.
O Outeiro, Santa Cristina da Ramallosa, Baiona
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Manlleu
A creación do Canal industrial de Manlleu entre os anos 1841 e 1848 impulsou o inicio do desenvolvemento económico da comarca. A actividade industrial, que ocupa preto dun 60% da poboación activa, forxou a personalidade da poboación durante máis de 150 anos.
Economía
A agricultura e a gandería perderon hoxe a importancia que tiveron noutras épocas. O sector principal da economía é o industrial, moi diversificado (metalúrxica, alimentaria, química...). A industria téxtil, que foi a actividade básica nos séculos XIX e XX, desapareceu co peche nas décadas de 1980 e 1990 das grandes fábricas de fiaturas.
Frauta (homónimos)
Unha frauta é un instrumento musical de vento.
Hai varios tipos:
ฟลุต Plawta
Río Lugomir
O Lugomir (serbio cirílico: Лугомир) é un río da Serbia central, de 57 km de longo, tributario pola dereita do río Velika Morava.
Orixe
O Lugomir ten a súa orixe en dous cursos de auga, o Dulenska reka e o Županjevačka reka.
O Županjevačka reka é o máis curto, orixínase na cordal de Gledićke, no sur da rexión de Šumadija, o seu nacemento está só a uns 500 m de distancia da fonte do outro curso que dá lugar ao Lugomir, o Dulenska Reka. O río flúe primeiro cara o leste, próximo ás aldeas de Nadrlje, Županjevac, Dragovo e Belušić. Neste punto, o Županjevačka Reka acada o monte Juhor montaña e vira cara o norte seguindo a pendente occidental do Juhor, tras pasar a aldea de Beočić únese ao Dulenska Reka.
O Dulenska reka é o máis longo, 37,5 km, tamén ten a súa orixe nas montañas de Gledićke, concretamente a 793 m no monte Gomila pero flúe cara ao norte. Na aldea de Dulene o río pasa por un encoro, construído con carácter temporal en 1964 pero que aínda está en funcionamento, que crea o lago artificial de Dulene. Despois xira cara ao leste e recibe o Pčelička reka pola esquerda na localidade de Velike Pčelice e atravesa a vila de Rekovac onde o río cira cara ao sur. Nas aldeas de Tečić, Vukmanovac e Loćika, o Dulenska Reka forma un pequeno arco e xira cara ao norte no val estreito sobre a aba occidental do Juhor, axuntándose co Županjevačka reka na localidade de Dragoševac.
Lugomir
O Lugomir propio ten 19,5 km de longo. O río segue a dirección nordeste do Dulenska reka, ao longo da cara oeste dao Juhor, e entra na rexión de Pomoravlje. Pasa polas aldeas de Kolare, Bresje e Majur e pola periferia sur da cidade de Jagodina, despois atravésao a autoestrada Belgrado - Niš, e finalmente verte as súas augas no Gran Morava preto da aldea de Ribari.
O Lugomir drena unha área de 447 km²
Associaçom de Estudos Galegos
A Associaçom de Estudos Galegos (AEG) é un colectivo cívico-cultural, científico e laico sen fins de lucro que ten por obxectivo fundamental estabelecer e regular, a través do seu órgano académico Comissom Lingüística da AEG, unha norma do galego que, con criterio reintegracionista, sexa esencialmente solidaria e convenientemente autónoma en relación ás normas idiomáticas en uso na área lingüística e cultural galego-luso-africano-brasileira, ben como organizar actividades e elaborar materiais concibidos para a promoción social do galego e de tal padrón lingüístico galego. A AEG naceu en 2016 na secuencia da dimisión da maior parte dos membros da Comissom Lingüística da AGAL, após o novo Consello desa Asociación ter promovido, en contra do criterio prevalecente naquela Comisión, a chamada "aglutinación normativa", que pretende fusionar a norma galega reintegracionista, tradicionalmente defendida pola AGAL e agora promovida pola AEG, coa norma lusitana.
O primeiro Presidente da AEG (2016-2021) foi o economista Joám Lopes Facal, sucedido no cargo polo filólogo Jorge Rodrigues Gomes. Presidente da Comissom Lingüística da AEG, desde 2016, é o lingüista Carlos Garrido Rodrigues, tendo actuado como Secretario da Comissom, entre 2016 e 2021, Jorge Rodrigues, e, a partir de 2022, o filólogo Diego Bernal.
A AEG, que dispón do sitio internético www.aeg.gal, edita a revista cultural Kallaikia: Revista de Estudos Galegos, coordenada por Maurício Castro e que publica traballos de investigación e de alta divulgación nos campos da filoloxía, da historia, da economía, da política, da arte e das ciencias naturais. A Comissom Lingüística da AEG ten até agora elaborado e publicado as seguintes obras: Dicionário Galego do Futebol: Galego-Português, Espanhol, Inglês, Alemám (2016), Dicionário Galego do Basquetebol: Galego-Português, Espanhol, Inglês (2016), Comparativa dos Três Padrons: Galego, Luso, Brasileiro (I–V) (2017), Compêndio Atualizado das Normas Ortográficas e Morfológicas do Galego-Português da Galiza (2017) e Prontuário de Apelidos Galegos (2019).
Fundación
O sábado día 16 de xaneiro de 2016, tivo lugar na igrexa de San Domingos de Bonaval, en Santiago de Compostela o acto de presentación da Associaçom de Estudos Galegos (AEG). Esta nova organización prometeu traballar para a "padronización da nosa lingua a nivel académico, científico e social", misión que se realizará a partir de "unha aposta clara na plena soberanía nacional e lingüística do noso povo"
Membros fundadores
O grupo promotor da asociación está formado polas seguintes persoas: