cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Novalis
O "idealismo máxico"
O tema da identificación entre “microcosmos” e “macrocosmos”, entre o home e o Universo, reaparece insistentemente no pensamento filosófico e científico máis tardíos de Novalis. Convencionalmente asóciase esta tendencia das súas reflexións a un rótulo co que pasou á fama a súa propia teoría sobre os vínculos entre o home e a natureza: o de “idealismo máxico”. Novalis serviuse en moi escasas oportunidades das expresións “idealismo máxico” e “idealista máxico”, mais acabaron por ser os xeitos máis sintéticos e eficaces de nomear a súa concepción filosófica máis tardía. Esta cosmovisión chamada “idealista máxica” parece repousar, en última instancia, na idea de que o mundo é proxección dun eu poderoso que, á maneira dun feiticeiro, administra, manipula ou canto menos incide de modo determinante sobre a realidade. Aínda que é difícil, dada a escaseza de testemuños, asentar un significado claro e preciso de “idealismo máxico”, sábese, polo menos, que Novalis o concibiu como a culminación dun percorrido que levaría dun “empirismo puro” (que implica total pasividade de parte do suxeito), pasando por un “empirismo transcendente”, polo “dogmatismo” máis simple, pola “Schwärmerei” (unha caste, seguindo a equivalencia co anterior, de “dogmatismo transcendente”), polo “idealismo transcendental” de Kant e pola doutrina de Fichte, a, finalmente, o seu propio “idealismo máxico”. Posiblemente este idealismo implicase unha superación do de Fichte na medida en que prescinde do “choque” dun Non-Eu e na medida en que potencia a participación activa do Eu na construción do mundo. A comprensión precisa da natureza auténtica do “idealismo máxico” é, con todo, obxecto de discusión.
O tema en xeral da maxia, dos seus vínculos coa poesía etc., é un dos puntos que reaparecen ao longo do conxunto de apuntamentos máis estudado da produción filosófica tardía de Hardenberg, o seu proxecto de enciclopedia coñecido como Allgemeines Brouillon, 1151 anotacións dos anos 1798-1799, e tamén do último conxunto de apuntamentos científico-filosóficos, os textos coñecidos como “Fragmentos e estudos de 1799-1800”, 705 anotacións.
Estudos científicos
A terceira rama fundamental da produción de Novalis, xunto coa filosófica e coa literaria, é a científica. Os seus propios intereses, sumados ás necesidades do seu oficio, mantiveron a Hardenberg sempre moi enfocado na investigación científica, e, en particular, moi interesado pola mineraloxía.
O corpus de estudos científicos de Hardenberg pode dividirse, ata certo punto, en dúas seccións: por unha banda, escritos profesionais nos que apuntou á comprensión de cuestións científicas estreitamente vinculadas ao seu traballo, e polo outro lado anotacións científicas e científico-filosóficas da maior complexidade e dun grao moi alto (máis ou menos común para a época) de especulación.
Novalis interesouse moito por teorías que na época se atopaban no límite entre a ciencia e a pseudociencia, como o mesmerismo, o galvanismo e a alquimia, e estes intereses filtráronse na súa obra literaria, en particular en Heinrich von Ofterdingen.
O Vilar, Ponte Sampaio, Pontevedra
O Vilar é un lugar da parroquia de Ponte Sampaio no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 124 habitantes (55 homes e 70 mulleres).
Xela Martínez
Xela Martínez Domínguez, nada en Lugo o 25 de xaneiro de 2006, é unha atleta galega que pertence ao club Atlética Lucense.
No ano 2021, conseguiu o récord de España sub-16 e sub-18 nos 3.000 metros, cun tempo de 9:28.34, sendo ademais récord de España nos 1.000 metros en pista cuberta, cunha marca de 2:49.31. Na tempada de verán, logrou a medalla de ouro nos 1.500 metros obstáculos, cun tempo de 4:42:82, o que lle permitiu acadar o récord de España sub-16 na citada proba.
Arts & Crafts
Durou relativamente pouco tempo, pero influíu no movemento art nouveau francés e é considerado por moitos historiadores como unha das raíces do movemento moderno no deseño gráfico, no deseño industrial e na arquitectura.
Segundo Tomás Maldonado, o Arts & Crafts foi unha importante influencia para a posterior aparición da Bauhaus, que, como os británicos do século XIX, tamén cría que a ensinanza e produción do deseño debían estruturarse en pequenas comunidades de artistas artesáns, en obradoiros baixo a dirección dun ou máis mestres. A Bauhaus desexaba así unha produción de obxectos feitos por uns poucos e adquiridos por uns poucos, na que a sinatura do artesán teña un valor simbólico fundamental. En liñas xerais, a Bauhaus herda a reacción xerada no movemento Morris contra a produtividade anónima dos obxectos da revolución industrial.
O Arts and Crafts influíu tamén noutros movementos de todo o mundo, como o Mingei no Xapón (moi vinculados á súa vez a ceramistas como Bernard Lecher ou Marguerite Wildenhain-Friedländer da Bauhaus), que pretendía valorar a arquitectura tracidional xaponesa e a cerámica artesanal, lonxe da cerámica industrial do XIX, e o estilo anglo-xaponés de olaría; o Deutscher Werkbund (precursor da Bauhaus no sentido de integración de arte e artesanía, aínda que non reivindicaba esta última senón que a supeditaba á industria) , o Wchutemás de Moscova, o Wiener Werkstätte , a arquitectura "American Craftsman architecture" dos Estados Unidos e o Canadá, tendo especial relevancia a integración formulada por Frank Lloyd Wright , a artesanía en Australia e Nova Zelandia, e mesmo a arte dos renovadores en Galiza, primeiro na obra de Camilo Díaz Baliño, e especialmente nas iniciativas de Isaac Díaz Pardo, Luís Seoane e Fernández-Albalat vinculadas ao Laboratorio de Formas.
Agnes Tirop
Agnes Jebet Tirop, nada o 23 de outubro de 1995 e finada o 13 de outubro de 2021, foi unha atleta profesional kenyana, especialista en carreiras de fondo, medallista de bronce no Campionato Mundial en 2017 e 2019 na proba de 10.000 m.
miniatura|esquerda|Agnes Tirop en 2019.
Morte
Tirop foi atopada morta no seu fogar en Iten, no condado de Elgeyo-Marakwet, o 13 de outubro de 2021; tiña varias puñaladas no pescozo e no abdome. Actualmente o seu marido está desaparecido e, polo tanto, é considerado sospeitoso da súa morte.
A Ruibal, San Xosé, Pontevedra
A Ruibal é un lugar da parroquia de San Xosé no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 31 habitantes (13 homes e 18 mulleres).
Efecto Google
O efecto Google, tamén chamado amnesia dixital, é a tendencia a esquecer información que pode ser atopada facilmente en Internet mediante motores de busca. Segundo o primeiro estudo sobre o efecto Google, a xente ten menor tendencia a lembrar a información que considera que está dispoñíbel en liña. Con todo, o estudo tamén afirma que a xente mantén a habilidade de adquirir información fóra da rede. Este feito tamén permite discernir a información e o nivel de detalles que cómpre lembrar de xeito prioritario.
Historia
O fenómeno foi descrito por primeira vez por Betsy Sparrow (Universidade Columbia), Jenny Liu (Universidade de Wisconsin–Madison) e Daniel M. Wegner (Universidade Harvard) no seu artigo de xullo de 2011. A investigación realizouse en catro fases:
O termo «amnesia dixital» foi cuñado pola multinacional rusa Kaspersky Lab tras os resultados dunha enquisa feita pola empresa en 2015. Segundo os seus resultados, «o 'Efecto Google' probabelmente se estenda alén da información na rede e inclúa información persoal importante». No canto de lembrar detalles, o 91% das persoas utilizaban Internet e o 44% utilizaban o seu teléfono intelixente. Na enquisa de Kaspersky Lab participaron 1000 usuarias e usuarios dos EUA de entre 16 e 55 anos, algúns mesmo maiores de dita idade. Na maioría dos casos, as persoas non eran quen de lembrar información importante, como números de teléfono que deberan coñecer. Isto levou á conclusión de que esqueceron dita información debido á facilidade de atopala mediante dispositivos.
Fenómeno
Do estudo orixinal de 2011 obtivéronse tres conclusións principais.
Memoria transactiva
Sparrow, Liu e Wegner afirmaron nun inicio que depender das computadoras é unha forma de memoria transactiva. Isto débese a que se comparte información con facilidade e adóitase esquecer o que se considera que está accesíbel, xa que é máis doado lembrar a localización da información cá información propiamente dita. Postularon, así, que as persoas e as computadoras están a converterse en «sistemas conectados entre si». Os procedementos usados na memoria transactiva tradicional para saber quen pode ter acceso á información persoal nas redes sociais tamén se están aplicando para coñecer a información que ten gardada unha computadora e onde localizala.
Con todo, varios investigadores cuestionaron que o efecto Google sexa unha forma de memoria transactiva, pois consideran que non se produce ningunha transacción entre a persoa e a computadora. Por tanto, as redes e a Internet non poden ser concibidas como sistema de cognición distribuída. As computadoras son, xa que logo, soamente ferramentas que permiten evocar un recordo ou consultar información de xeito sinxelo. Ao contrario ca na memoria transactiva tradicional, a información non se perde coa ausencia de Internet, só se torna máis difícil de atopar.
Replicación
Un amplo estudo sobre replicación de experimentos publicado en Nature en 2018 concluíu que o efecto Google era un dos que non puideron ser replicados.
Wikipedia en polaco
A Wikipedia en polaco (en Polskojęzyczna Wikipedia) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua polaca. Fundada o 26 de setembro de 2001, é a décima meirande Wikipedia en número de artigos. É a segunda maior edición de Wikipedia nunha lingua eslava, despois da Wikipedia en ruso.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
George Sidney
George Sidney, nado en Long Island City (Queens) o 4 de outubro de 1916 e finado en Las Vegas o 5 de maio de 2005, foi un director e produtor cinematográfico estadounidense.
Traxectoria
George Sidney naceu no seo dunha familia xudeohúngara dedicada ao mundo artístico. A súa nai era a actriz Hazel Mooney e os eu pai o produtor e intérprete teatral Louis Sidney. O seu tío era o tamén actor George Sidney.
A carreira de Sidney no espectáculo comezou axiña, xa que desde neno subiu aos escenarios teatrais para compartir funcións coa súa familia. Foi tamén músico. O seu pai, executivo da Metro-Goldwyn-Mayer, axudouno a obter un traballo no estudio como mensaxeiro. Na década de 1930 xa traballaba en Hollywood como montador e asistente de dirección. Permaneceu case toda a súa carreira nese mesmo estudio.
Sidney tivo a oportunidade de dirixir por primeira vez realizando curtametraxes de Our Gang, algúns deles protagonizados por George "Spanky" McFarland ou Carl "Alfalfa" Switzer. Deste xeito, con vinte e un anos converteuse no director máis novo que dirixiu este grupo de actores. Despois dun ano traballando en Our Gang, Sidney dirixiu capítulos para a serie de Crime Does Not Pay. A súa primeira longametraxe foi Free and Easy (1941), comedia romántica protagonizada por Robert Cummings, Ruth Hussey e Judith Anderson baseada nunha obra teatral de Ivor Novello.
Pouco despois, Sidney coñeceu a Gene Kelly e iniciouse unha relación moi lembrada na historia do cinema. A súa primeira colaboración foi en Thousands Cheer (1943), musical coprotagonizado por Kathryn Grayson. Máis tarde coincidiron en Levando áncoras (1945), con Frank Sinatra e Grayson, e Os tres mosqueteiros (1948), versión da novela de Alexandre Dumas que foi protagoniaada por Lana Turner e June Allyson.
Ademais, Sidney axudou os colegas da Metro William Hanna e Joseph Barbera para crear Hanna-Barbera Productions en 1944, unha compañía coa que mantivo relacións durante dez anos. De feito, o rato Jerry apareceu xunto a Gene Kelly nun dos números máis lembrados de Levando áncoras.
Sidney realizou as súas mellores obras na década de 1940. Entre elas, Bathing Beauty (1944), filme protagonizado por Esther Williams e The Harvey Girls (1946), protagonizado por Judy Garland. Na década de 1950, a actividade de Sidney baixou en número. En 1951 estreou a súa versión de Show Boat (1951), e posteriormente Scaramouche (1952), Pal Joey (1957) con Frank Sinatra, Rita Hayworth e Kim Novak.
Na década de 1960 dirixiu títulos de menor entidade, entre os que salientaron Pepe (1960), Bye Bye Birdie (1963), con Janet Leigh, Ann-Margret e Dick Van Dyke, ou Viva Las Vegas (1964), con Elvis Presley. O seu último filme foi Half a Sixpence (1967), tralo que se retirou definitivamente da dirección.
Pola súa contribución ao mundo do cienma, George Sidney ten unha estrela no Paseo da Fama de Hollywood. Sidney faleceu a causa dun linfoma o 5 de maio de 2002, en Las Vegas (Nevada) aos 85 anos.
Mollavao, San Xosé, Pontevedra
Mollavao é un lugar da parroquia de San Xosé no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 estaba despoboado.
Scott Kelly
Traxectoria
Kelly graduouse en enxeñería eléctrica pola Facultade Marítima da Universidade do Estado de Nova York en 1987 e é máster en sistemas de aviación pola Universidade de Tennessee, en Knoxville, en 1996.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en abril de 1996, participando nas misións STS-103, STS-118, Soiuz TMA-01M, Soiuz TMA-16M e Soiuz TMA-18M e sendo membro das expedicións 25, 26, 43, 44, 45 e 46 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 520,44 días no espazo.
Joseph Kerwin
Joseph Peter Kerwin, nado en Oak Park, Illinois, o 19 de febreiro de 1932, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte da misión Skylab 2.
Traxectoria
Kerwin graduouse en medicina pola Escola Médica Universitaria do Noroeste, en Chicago, en 1957.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1965, participando na misión Skylab 2 e pasando un total de 28,03 días no espazo.
Penonomé
Penonomé é a capital da provincia panameña de Coclé, ao oeste da provincia de Panamá Oeste, no centro xeográfico do país. Fundada en 1581 polos españois, para aglutinar a poboación aborixe dos predios de Natá e Antón. Inicialmente era un punto de paso no camiño de Natá de los Caballeros a Portobelo, no camiño histórico de Las Cruces.
Toponimia
Todas as lendas sobre o nome de Penonomé viran ao redor dun cacique indíxena chamado Nomé. Hai tres versións: a primeira é a "pena de Nomé" ao morrer a princesa que amaba. A segunda di que un conquistador chamado Badajoz perseguiu a Nomé, e torturouno para sacarlle o segredo de onde tiña agochadas as súas riquezas, até matalo, e o seu sepulcro tiña unha lápida coa inscrición: "Aquí penou Nomé". E a terceira versión conta que o nome enteiro do cacique era "Be Nu Nomé".
Historia
Foi fundada o 30 de abril de 1581 polo oidor da Real Audiencia de Panamá Diego López de Villanueva y Zapata, segundo o informe do oidor, a primeira misa foi celebrada o 12 de xuño de 1581. A cidade funcionou como parada principal desde tempo coloniais para os comerciantes no camiño histórico das Cruces.
A finais en 1671, despois do saqueo de Henry Morgan da Cidade de Panamá (que nese entón era o actual Panamá Vello) Penonomé foi temporalmente a capital da provincia de Panamá, mentres se construía a nova capital (a actual Zona Vella). O auxe de Penonomé coincidiu co ocaso de Natá de los Caballeros ata que en 1886 adquiriu o rol de capital da provincia de Coclé.
Os seus primeiros barrios foron Calle Chiquita, El Bajito e San Antonio. Penonomé ten un plan urbano español estándar coñecido como "traza" onde a igrexa, oficinas gobernamentais e estación de policía están situados ao redor dun parque rectangular. Desde o parque central rectangular parten rúas paralelas que se dividen en bloques.
A Almuíña, Salcedo, Pontevedra
A Almuíña é un lugar da parroquia de Salcedo no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 39 habitantes (19 homes e 20 mulleres).
A Armada, Salcedo, Pontevedra
A Armada é un lugar da parroquia de Salcedo no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 113 habitantes (65 homes e 48 mulleres).
Pastor Bazarra Sánchez
Pastor Bazarra Sánchez, nado na Coruña en 1918 e finado en Carballo o 5 de xaneiro de 1996, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Avogado de profesión, nos anos cincuenta instalouse en Carballo. Foi presidente da Hermandad Sindical Local de Labradores y Ganaderos de Carballo e concelleiro de Carballo nos anos setenta e primeiro tenente alcalde. Foi nomeado alcalde de Carballo en febreiro de 1975, manténdose ata as primeiras eleccións democráticas.
Birrete, Salcedo, Pontevedra
Birrete é un lugar da parroquia de Salcedo no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 158 habitantes (73 homes e 85 mulleres).
Bandeira étnica
miniatura|250px|[[Bandeira dos aborixes australianos.]] Unha bandeira étnica é unha bandeira que simboliza un certo grupo étnico. As bandeiras étnicas adoitan introducirse na comunidade étnica a través dos respectivos movementos étnicos culturais ou políticos. Son populares entre as diásporas, as minorías étnicas e algunhas maiorías étnicas, especialmente nos países multiétnicos.
Historia
miniatura|[[Bandeira dos xitanos.]] Do mesmo xeito que o propio concepto da bandeira nacional dun estado, o de "bandeira étnica" é moderno, xurdindo por primeira vez a finais do século XIX; de feito, as bandeiras nacionais dos estados-nación son en si mesmas "bandeiras étnicas", e moitas veces son usadas polas minorías étnicas dos estados veciños, especialmente no contexto do irredentismo (por exemplo, a bandeira da República de Albania usada como "bandeira étnica albanesa" polos albaneses de Kosovo).
As bandeiras étnicas úsanse a miúdo no irredentismo, representando a "bandeira nacional" dun estado proposto ou non recoñecido. As primeiras bandeiras deste tipo foron deseñadas a finais do século XIX, como a bandeira vasca (1894) ou a "Bandeira de Sión" utilizada para simbolizar o sionismo a partir de 1898, que se converteu na bandeira nacional de Israel 50 anos despois.
A maioría das primeiras bandeiras étnicas implican unha conexión cun estado non recoñecido reivindicado polas respectivas etnias, como a bandeira do Kurdistán que se orixinou como bandeira da efémera República de Ararat (1927). Unha bandeira do pobo hispánico foi deseñada en 1932.
250px|miniatura|dereita|[[Tino rangatiratanga, bandeira étnica maorí.]] Alternativamente, unha "bandeira étnica" pode representar un pannacionalismo, como a bandeira panárabe que se orixina como bandeira da revolta árabe durante a primeira guerra mundial, a bandeira proposta do paneslavismo (1848), paniranismo ou panturquismo.
O Campo da Porta, Salcedo, Pontevedra
O Campo da Porta é un lugar da parroquia de Salcedo no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 75 habitantes (41 homes e 34 mulleres).
Cabanas, Salcedo, Pontevedra
Cabanas é un lugar da parroquia de Salcedo no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 202 habitantes (98 homes e 104 mulleres).
Wikipedia en vietnamita
En xaneiro de 2016, tiña arredor de 1 142 000 artigos. Nesa época, tiña uns 375 000 artigos creados por humanos, sendo creados por bots o 67% dos seus artigos.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Jesús Dubra Rama
Jesús Dubra Rama, nado en Trazo en 1941 e finado o 12 de xaneiro de 2002, foi un político galego.
Traxectoria
Foi cabeza de lista do PSdeG-PSOE en Trazo nas eleccións municipais de 1983, logrando tan só un concelleiro, pero elixido alcalde co apoio dos grupos da dereita, fronte ao alcalde independente progresista Raúl Ríos Álvarez. Porén, unha sentenza da Audiencia Territorial modificou os resultados electorais outorgándolle a maioría absoluta aos independentes con 7 concelleiros. Pola súa parte, o PSdeG deixouno de recoñecer como socialista polo seu pacto coa dereita. A pesar de atrasar o máximo posible o novo pleno de investidura, este realizouse en marzo de 1984, recuperando Ríos a alcaldía.
Nas municipais de 1987 encabezou a candidatura do CDS, logrando un só concelleiro e apoiando a Raúl Ríos Álvarez, que nesa ocasión gañara de novo as eleccións á fronte do PSdeG-PSOE. No entanto, retiroulle o apoio na primavera de 1988, presentando unha moción de censura co apoio dos grupos da CPG e AP, co que foi elixido alcalde no mes de xullo.
Nas municipais de 1991 encabezou de novo a candidatura do CDS, gañando as eleccións con 5 concelleiros, fronte a 4 do PPdeG e a 2 do PSdeG-PSOE de Ríos Álvarez. Desta forma, conformouse un goberno de coalición con socialistas, o cal se mantivo ata 1994. En xaneiro de 1995, pasouse con gran parte do seu equipo ao PPdeG encabezando a súa candidatura nas municipais de maio dese mesmo ano e gañándoas con maioría absoluta. Nas municipais de 1999 encabezou de novo o PPdeG e foi reelixido alcalde con maioría absoluta.
Finou o 12 de xaneiro de 2002, sendo substituído por José Dafonte Varela.
Río Limay
miniatura|Río Limay O río Limay é un importante curso de auga da Patagonia arxentina que ten a súa orixe no lago Nahuel Huapi e flúe en dirección nordés, formando a fronteira entre as provincias de Neuquén e Río Negro, até confluír co río Neuquén na cidade de Neuquén dando lugar ao nacemento do río Negro. Drena unha ampla conca de 63 700 km² e ten unha lonxitude duns 500 km, aínda que se considera a súa fonte máis afastada chega aos 617 km. As súas augas pertencen á conca do océano Atlántico.
Toponimia
O nome Limay é de orixe mapuche, co significado de «transparente» ou «límpido».
Xeografía
O río Limay nace no extremo oriental do lago Nahuel Huapi e percorre de xeito cobregueante uns 500 km en dirección noroeste, sumando afluentes como os ríos Traful, Pichileufú, Collón Curá e Picún Leufú, até atoparse co río Neuquén, formando na súa confluencia o río Negro.
A fonte máis afastada do río é a seguinte: fonte do lago Espejo (21,7 km) → río Espejo (1,2 km) → lago Espejo Chico (3,2 km) → río Ruca Malén (2,8 km) → lago Correntoso (17,2 km) → río Correntoso (0,3 km) →  lago Nahuel Huapi (74,6 km).
As súas augas son claras, e posúe un importante caudal. A súa conca posúe unha área duns 63 700 km² e inclúe a maioría dos ríos e arroios da conca do atlántico na rexión, como tamén unha extensa rede de lagos interconectados (Nahuel Huapi, Correntoso, Moreno, Gutiérrez). O río posúe unha importante poboación de troitas, e é popular a práctica da pesca, e o descenso en caiacs e balsas.
Caudais
O caudal do río vai aumentando a medida que recibe afluentes. Segundo series de finais de século XX, os seus valores medios en distintos fitos do seu curso son:
Alicurá: 276 m³/s
Piedra del Águila: 713 m³/s
El Chocón - Arroyito: 722 m³/s.
Segundo series de mediados de século XX o caudal medio co que chegaba á confluencia era de 757 m³/s.
Aproveitamento hidroeléctrico
Dado que o lago Nahuel Huapi atópase a unha altitude de 764 msnm, instaláronse sobre a canle do Limay sucesivas represas hidroeléctricas coa finalidade de aproveitar a forza hidráulica dispoñible. As mesmas son Alicurá, Piedra del Águila, Pichi Picún Leufú, El Chocón e Arroyito.
Nas súas proximidades, e alimentada con auga do Limay, construíuse a única planta de auga pesada de Suramérica (ENSI).
Ligazóns externas
miniatura|Cisnes no río Limay
Isabel Oyarzábal
Isabel Oyarzábal Smith, nada en Málaga o 12 de xuño de 1878 e finada en Cidade de México o 28 de maio de 1974, foi unha tradutora, xornalista, escritora e actriz española. Foi, ademais, a primeira diplomática do goberno de España.
Traxectoria
Foi a terceira filla de Juan Oyarzábal Bucelli, malagueño de orixe vasca, e da escocesa Ana Smith-Guthrie. Pertenceu a unha familia burguesa, o que lle permitiu acceder a unha formación intelectual profunda. Comezou os seus primeiros estudos no colexio La Asunción e recibiu unha educación católica. Debido á súa orixe británica por parte materna, tivo un contacto continuo cos costumes e a cultura de Gran Bretaña a través das continuas viaxes ao país, tanto na infancia como xa na idade adulta. Estas viaxes fixeron de Oyarzábal unha muller adiantada ao seu tempo, independente e inconformista cos costumes castizos de España, os cales non permitían o avance social e cultural da poboación.
En 1905 trasladouse a Madrid para traballar como actriz de teatro na compañía de María Tubau e Ceferino Palencia co sobrenome de Isabel Aranguren. A través deste traballo coñeceu a Ceferino Palencia Álvarez-Tubau, avogado, pintor e diplomático. Casaron o 6 de xullo de 1909 e tiveron dous fillos, Ceferino (1910) e María Isabel (1914). O matrimonio trasladábase continuamente por motivos laborais. Viviron en Suecia, Finlandia ou nos EUA. En 1939 exiliáronse en México polas súas ideas republicanas.
Isabel nunca chegou a distanciarse totalmente da súa Málaga natal. Porén, a súa estadía en Madrid permitiulle gozar do axitado ambiente cultural da época. Participou en faladoiros e outros actos culturais e relacionouse con persoeiros das artes e as letras, con quen tivo a oportunidade de pór en común os seus intereses culturais, sociais e políticos.
Memorias
En 1940, unha editorial estadounidense publicou as súas memorias en inglés. Porén, non foron editadas en castelán até 2011, co título de "Hambre de libertad. Memorias de una embajadora republicana", traducidas por Andrés Arenas e Enrique Girón.
Traxectoria profesional
Isabel, unha muller moi culta e formada, traballou en distintos campos. Foi profesora de español en Sussex, Inglaterra, correspondente de publicacións inglesas como Laffan News Bureau ou The Standard, e tradutora de obras literarias como Silas Marner, de George Eliot. Tamén foi escritora, intérprete en organismos como o Instituto Internacional de Estatística e desempeñou postos políticos, entre outras ocupacións.
En 1907 fundou a primeira revista exclusivamente feminina de España, xunto coa súa irmá Ana e a súa amiga Raimunda Avecilla, La Dama y La Vida Ilustrada, en activo durante catro anos. A partir desta primeira experiencia, Isabel colaborou en revistas e diarios como Blanco y Negro, El Heraldo, Nuevo Mundo, La Esfera, El Sol, El Día, Elegancias, La Voz de Madrid ou Cosmópolis. Nos artigos trataba, sobre todo, temas relacionados co papel da muller na sociedade, a reivindicación dos seus dereitos (especialmente, o dereito ao sufraxio) ou cuestións sociais, como o estado da sanidade e a educación españolas. Normalmente, asinaba como Beatriz Galindo ou como Isabel de Palencia ou Isabel O. de Palencia. Os seus artigos foron o mellor instrumento que tivo para difundir as súas ideas. Esencialmente, buscaba o avance da sociedade, como sucedía noutros países.
Impartiu numerosas conferencias en España e tamén noutros países, como os EUA, Francia, Suíza, o Reino Unido, Noruega, Suecia, Finlandia ou México. Estas versaban sobre dous temas fundamentais. Por unha banda, analizaba aspectos da cultura española para a súa mellora, mentres que por outra centrábase na defensa dos dereitos da muller e dos sectores sociais máis desfavorecidos. As opinións de Isabel eran moi apreciadas entre os círculos progresistas, mais demasiado avanzadas entre os máis conservadores.
Ao comezar a Guerra Civil completou un ciclo de conferencias por 42 cidades dos Estados Unidos e o Canadá solicitando apoio á República. En 1939, rematada a guerra, exiliouse xunto á súa familia na Cidade de México. Alí seguiu escribindo até o seu pasamento o 28 de maio de 1974.
No ámbito artístico, Isabel realizou papeis en obras de teatro, como Mater Dolorosa, Echar la llave, La Vicaría ou Las alegres comadres, entre outras. O contacto con actores e actrices inglesas permitiulle dar varias conferencias en España sobre o teatro en Gran Bretaña. A súa produción literaria inclúe contos, libros folclóricos, biografías, pezas teatrais e novelas. Amais, traduciu numerosas obras inglesas, como as de Jane Austen, Mary Ann Evans ou Arthur Conan Doyle, entre outros.
Loita feminista e social
Foi unha muller moi comprometida coa loita feminista. O contacto con feministas británicas como Eunice Murray ou Charlotte French contribuíu para as súas reivindicacións no territorio nacional. Foi membro de numerosas asociacións feministas, como a Asociación Nacional de Mujeres Españolas (ANME), que chegou a presidir; o Consejo Supremo Feminista de España, a Liga Femenina Española por la Paz y la Libertad, a Agrupación Femenina Socialista ou o Comité Nacional da Unión de Mulleres Antifascistas. En 1926, amais, foi cofundadora do Lyceum Club Femenino.
O seu activismo tivo gran sona tanto no plano nacional como internacional. As súas ideas foron difundidas a través de publicacións e conferencias en numerosos países. Loitou por que a sociedade recoñecese o papel da muller, os seus dereitos e liberdades, a súa intelixencia e a súa capacidade para o traballo. Así mesmo, reivindicou intensamente o sufraxio feminino, xunto con figuras como Clara Campoamor.
En 1926, tivo a oportunidade de coñecer un ateneo obreiro cando foi convidada a dar unha conferencia sobre a educación das mulleres na Casa do Pobo. En 1930 converteuse na única muller da Comisión Permanente sobre Escravitude da Sociedade de Nacións. Acudiu ao Congreso da Alianza polo Sufraxio Universal en Xenebra, Suíza, e en 1935 foi delegada sindical de UXT na XIX Conferencia Internacional da Organización Internacional do Traballo.
Produción literaria
A edición inicial deste tratado de 1921 incluía un prólogo de José Ortega Munilla e viña avalada por un apartado de xuízos críticos por parte de María de Maeztu, Benita Asas Manterola e José Francos Rodríguez. Hai unha segunda edición do texto publicada en México por Edicións Aztlán (1958). Porén, ambas son dificilmente accesíbeis hoxe en España.
A recuperación da súa figura
As investigacións sobre a vida e obra de Oyarzábal foron en aumento. Un dos fitos na recuperación da súa figura foi incluír unha páxina dedicada a ela no catálogo de autores da Biblioteca Virtual Cervantes. A cargo dela estivo a profesora de literatura da Universidade de Málaga, Amparo Quiles Face, unha das investigadoras que máis estudou a figura da malagueña. A páxina inclúe ligazóns directas a gran parte das súas obras, unha liña cronolóxica sobre a súa vida persoal e profesional, unha galería de imaxes e unha bibliografía ampla e actualizada sobre os traballos relacionados coa súa figura.
En 2017 a directora teatral Blanca Baltés levou ao escenario do Teatro María Guerrero a obra Beatriz Galindo en Estocolmo. Nela buscaba homenaxear a Isabel Oyarzábal como intelectual feminina da España de inicios do século XX.
En xullo de 2018, a Asociación “Herstóricas. Historia, Mujeres y Género” e o Colectivo “Autoras de Cómic” crearon conxuntamente un proxecto cultural e educativo para visibilizar a achega histórica das mulleres á sociedade e reflexionar sobre a súa ausencia. Este proxecto consistía nun xogo de cartas, unha delas dedicada a Oyarzábal.
Bandeira dos arameos
A bandeira dos arameos ou bandeira siríaco-aramea (en ; ʾOtho Suryayto) é a bandeira étnica do pobo arameo, creada para representar a súa nación e patria, así como á diáspora aramea. Unha primeira versión, semellante á actual, foi desenvolvida en 1980 por Bahro Suryoyo ("luz siríaca"), un xornal siríaco-arameo que forma parte da federación siríaca de Suecia (Syrianska Riksförbundet). A versión actual foi desenvolvida a principios de 1982.
O Consello Mundial de Arameos, unha organización internacional non gobernamental recoñecida polas Nacións Unidas, elixiu oficialmente a bandeira para representar a nación siríaco-aramea en todo o mundo o 16 de xullo de 1983 en Nova Jersey. O deseño baseouse no símbolo do Sol alado, substituíndo o sol por un facho que simboliza o Espírito Santo no cristianismo.
Simbolismo
A principal característica da bandeira é a aguia, que representa a forza e o poder. O disco solar é substituído por unha chama para simbolizar o Espírito Santo e a herdanza cristiá dos arameos. As catro estrelas representan os ríos da patria aramea: Tigris, Éufrates, Gihon e Pishon. O fondo vermello da bandeira foi elixido para representar o sangue que se derramou durante o xenocidio arameo. A cor amarela representa a esperanza dun estado arameo independente. Pretende representar "a nación aramea (siríaca) na patria aramea e na diáspora aramea".
Manuela Serra (cineasta)
Manuela Serra, nada en Lisboa en 1948, é unha directora portuguesa coñecida por realizar o documental O Movimento das Coisas. Este, a pesar de ser premiado e eloxiado en varios festivais, só entrou no circuíto comercial en 2021, 36 anos despois de estar rematado.
Traxectoria
Nada na capital portuguesa en 1948, Manuela Serra estudou cinema en Bélxica no Institut des Arts et Diffusion, entre 1971 e 1974
De regreso a Portugal tras a Revolución dos Caraveis, formou parte do grupo fundador da cooperativa VirVer, responsable da produción de películas como São Pedro da Cova, Deus, Pátria, Autoridade e Bom Povo Português do director Rui Simões, na que traballou como axudante de produción e montadora. En 1979, escribiu o guión da súa única película O Movimento das Coisas, cuxa rodaxe comezou nese mesmo ano e que rematou 6 anos despois, en 1985.
Na década seguinte, Manuela Serra abandonou o cinema sen realizar a súa segunda película, que pensaba chamar Ondulações.
Premios e Recoñecementos
Manuela Serra foi galardoada con varios premios polo seu documental O Movimento das Coisas, especialmente:
En 2015, Marta Ramos, Mário Fernandes e José Oliveira rodaron o documental 35 Anos Depois, O Movimento das Coisas , onde gravaron o regreso de Manuela Serra á aldea de Lanheses. A importancia da súa única película para o cinema portugués é destacada por João Bérnard da Costa e Manuel Mozos nos artigos que escribiron sobre el. Manoel de Oliveira e Paulo Rocha foron outros persoeiros do cinema portugués que a felicitaran polo filme.
Filmografía
Realizouː
Traballou como axudante de dirección nas películas:
Participou nos filmes:
Illas Elizabeth
miniatura|200x200px| Imaxe de satélite das Illas Elizabeth e [[Martha's Vineyard .]] Illas Elizabeth (en Elizabeth Islands) é un arquipélago da costa sur de Cape Cod, no Estado de Massachusetts, nos Estados Unidos. Todas as illas son de propiedade privada e pertencen á familia Forbes, excepto Cuttyhunk e Penikese, que tamén son accesibles para os turistas.
A Cancela, Salcedo, Pontevedra
A Cancela é un lugar da parroquia de Salcedo no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 159 habitantes (82 homes e 77 mulleres).
Eleccións municipais de España de 2023
As eleccións municipais de España de 2023 celebráronse o domingo 28 de maio de 2023. Elixíronse os concelleiros de todos os concellos, así coma os alcaldes no caso dos municipios con concello aberto. Á vez discorreron as eleccións autonómicas de España de 2023.
Os concelleiros dos concellos son elixidos a través dun sistema proporcional (con repartimento d'Hondt), con listas pechadas e un limiar electoral do 5 %. Os alcaldes de municipios en réxime de concello aberto son elixidos mediante un sistema maioritario. Os resultados destes comicios tamén comportaron a elección indirecta de deputados provinciais.
A consecuencia dos resultados electorais municipais e autonómicos, o luns 29 de maio o presidente do goberno de España, Pedro Sánchez Pérez-Castejón, anunciou a disolución das Cortes e a convocatoria dunhas eleccións xerais anticipadas para o 23 de xullo de 2023.
Calendario electoral
As eleccións foron convocadas polo rei Filipe VI o luns 3 de abril de 2023, mediante un Real Decreto refrendado polo presidente do Goberno, Pedro Sánchez, previa deliberación do Consello de Ministros na súa reunión do martes 28 de marzo de 2023. O Real Decreto publicouse no Boletín Oficial do Estado do martes 4 de abril de 2023.
A campaña electoral comezou o venres 12 de maio ás 00:00 e finalizou o sábado 27 de maio ás 00:00. Os alcaldes dos municipios foron cesados e as corporacións municipais disoltas o venres 26 de maio, continuando dende ese momento en funcións ata a toma de posesión dos seus sucesores tralas eleccións municipais. O sábado 27 de maio celebrouse a xornada de reflexión. As urnas abriron o domingo 28 de maio dende as 09:00 ata as 20:00, tal e como prescribe a Lei Orgánica 5/1985, de 19 de xuño, do Réxime Electoral Xeral.
O 17 de xuño de 2023 tomaron posesión dos seus cargos os concelleiros, que ese mesmo día votaron de entre eles ao alcalde.
A Carballeira, Salcedo, Pontevedra
A Carballeira é un lugar da parroquia de Salcedo no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 184 habitantes (90 homes e 94 mulleres).
Eleccións municipais de España de 2023
Resultados por municipio maior de 500.000
A continuación aparecen as candidaturas con representantes electos nalgúns dos municipios españois con máis de habitantes:
Wikipedia en waray-waray
A Wikipedia en waray-waray (en Waray Wikipedia) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua waray-waray. Foi creada o 25 de setembro de 2005. Malia ter relativamente poucos usuarios activos, a Wikipedia en waray-waray ten un alto número de artigos xerados de maneira automática por bots, a maioría deles obra de Lsjbot, operado polo wikipedista sueco Sverker Johansson.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Martha's Vineyard
miniatura| Mapa de Martha's Vineyard. A [[illa ten forma aproximadamente triangular e ten unha lonxitude de aproximadamente 20,5 millas (33 quilómetros).]] Martha's Vineyard é unha illa situada na costa sur de Cape Cod, ambas formando parte da rexión de Outer Lands.
Nome
Bartholomew Gosnold nomeou así a illa (que xa tiña nome indíxena) pola súa filla Martha. A miúdo chámase só "the Vineyard" (a viña).
Xeografía
Cunha superficie terrestre de 231,75 km² (87,48 millas cadradas ), Martha's Vineyard é a 57ª illa máis grande dos Estados Unidos. Atópase no Estado estadounidense de Massachusetts, no condado de Dukes, que tamén inclúe Cuttyhunk e as outras illas Elizabeth, así como a illa de Nomans Land e de Chappaquiddick.
Portaleiras, Valeixe, A Cañiza
Portaleiras é un lugar da parroquia de Valeixe, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Martha's Vineyard
Coordenadas:
41°24′N 70°37′W
Sociolingüística
A adopción do concepto comunidade de falantes como foco de análise lingüística xurdiu na década de 1960, debido ao traballo pioneiro de William Labov, cuxos estudos sobre a variación lingüística na cidade de Nova York e a pequena vila de Martha's Vineyard sentaron as bases da sociolingüística como ciencia social. Os seus estudos demostraron que non só a clase e a profesión estaban claramente relacionadas coa variación lingüística dentro dunha comunidade de falantes (por exemplo, Martha's Vineyard), senón que as aspiracións socioeconómicas e a mobilidade tamén eran de grande importancia.
Wikipedia en hakka
A Wikipedia en hakka (en Hak-kâ-ngî Wikipedia) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua hakka. Foi creado en maio de 2007.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
As Raposeiras, Valeixe, A Cañiza
As Raposeiras é un lugar da parroquia de Valeixe, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Jean de Witte
O barón Jean Joseph Antoine Marie de Witte, nado en Antuerpen o 24 de febreiro de 1808 e finado en París o 29 de xullo de 1889, foi un arqueólogo, numismático e epigrafista belga.
Primeiros anos e formación
Jean de Witte naceu en Antuerpen en 1808, fillo de Marie Thérèse Henrry (1769-1863) e de Jean Joseph de Witte (1766-1851), unha familia procedente do Brabante.
A Portela, Valeixe, A Cañiza
A Portela é un lugar da parroquia de Valeixe, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Jean de Witte
Primeiros anos e formación
Marchou a vivir a París con 13 anos. Alí formouse en filoloxía grega e latina, historia e xeografía, coñecementos que supuxeron unha importante base para a súa carreira posterior como arqueólogo. Completou logo a súa formación co arameo e outras linguas semíticas, ademais das linguas modernas de cultura do seu tempo.
En 1810 partiu cara a Grecia e Asia Menor, onde permaneceu durante tres anos acompañando un grupo de eruditos alemáns. Alí iniciouse na arqueoloxía e fixo as súas primeiras descubertas.
Carreira profesional
En 1835, de Witte foi un dos membros do comité de eruditos que fundou a revista Annales de l'Institut archéologique, editada en París.
No curso 1835-1836, Witte asistiu ás clases de Historia impartidas por Lenormant na Facultade de Letras de París. En 1840, ambos viaxaron a Londres para estudar de preto as antigüidades conservadas no Museo Británico, e alí conseguiron descifrar as inscricións da famosa hidria grega pintada por Midas. Xuntos emprenderan tamén, xa en 1837, a confección dunha vasta obra sobre a historia das relixións na antigüidade a partir de monumentos ceramográficos. Publicáronse catro volumes deste traballo, entre 1844 e 1861, mais a obra ficou inconclusa pola repentina morte de Lenormant en 1859.
En 1841, Witte coñeceu o arqueólogo e profesor da Universidade de Gante Joseph Emmanuel Roulez, con quen realizou unha viaxe por Italia, Grecia e Oriente que resultou determinante na súa carreira como arqueólogo. Tamén en 1841, entre os meses de xullo e decembro, viaxou con Lenormant a Italia, Grecia, Asia Menor e Constantinopla, esta vez na compaña, entre outros, de Prosper Mérimée, para visitar os monumentos e as grandes coleccións destas importantes áreas arqueolóxicas. O resultado desta longa viaxe foi un voluminoso cartafol de debuxos, a maior parte de vasos pintados, destinados á obra que en 1837 emprendera con Lenormant, sobre os monumentos ceramográficos.
A partir da década de 1840, de Witte entrou a formar parte das máis prestixiosas sociedades eruditas do continente, e participou con numerosas colaboracións sobre arqueoloxía, numismática e outras áreas afíns en diversas publicacións especializadas, como a Revue numismatique, a Revue archéologique, a Gazette archéologique ou o Bulletin de l'Institut archéologique, entre outras moitas.
En 1855 emprendeu, xunto con Adrien de Longpérier, a publicación do Bulletin archéologique de l'Athenœum français, de efémera existencia, xa que unicamente durou dous anos. En 1856, cando Louis de la Saussaye renunciou á dirección da Revue numismatique, Jean de Witte acordou con Longpérier facerse cargo desta publicación e dirixila conxuntamente. Nesta segunda época da revista publicáronse 15 volumes, entre 1856 e 1877. Neste último ano, a dirección de Revue numismatique pasou a un comité formado por Anatole de Barthélémy, G. Schlumberger e Ernest Babelon, aínda que de Witte seguiu a formar parte da comisión de publicacións da revista ata a súa morte.
En 1862, foi chamado a participar na ordenación e na clasificación da Colección Campana, do Museo Napoleón III, que fora adquirida polo emperador e exposta posteriormente no Palacio da Industria, en París. Así mesmo, foi nomeado membro da comisión creada polo Goberno francés para distribuír as obras de arte desta colección entre o Museo do Louvre e outros museos departamentais francesas, e conseguiu que algunhas fosen tamén ao Museo Real de Antigüidades de Bruxelas.
Logo dunha vida de constantes viaxes e alternando a súa residencia fundamentalmente entre París e Bruxelas, de Witte permaneceu en Antuerpen durante o Asedio de París e os sucesos do inverno de 1870-1871. Logo de se asinar a paz, regresou a París e instalouse no seu hotel do número 5 da rúa Fortin (actual rúa Paul Baudry), que non volveu abandonar excepto para asistir ás sesións anuais da sección de Letras da Academia de Ciencias, Letras e Belas Artes de Bélxica. En maio de 1872 asistiu tamén, como delegado da Académie des inscriptions et belles-lettres, ás celebracións do centenario da Academia Real de Bélxica.
Nos seus derradeiros anos, de Witte, que ao longo dos anos fora compondo unha importante colección numismática, doou en varias ocasións pezas de singular rareza á colección do Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia.
A biblioteca do Instituto de Francia alberga a colección epistolar de de Witte.
Pertenza a sociedades eruditas
Jean de Witte foi membro de diversas sociedades eruditas e científicas; estas son algunhas das máis sinaladas:
Distincións
miniatura|[[Sepultura (enterramento)|Sepultura de Jean de Witte no cemiterio de Montmarte.]]
Vida persoal
Jean de Witte casou o 19 de abril de 1843 con Anne Louise Marie de Crespin de Billy (1823-1893), procedente dunha das familias máis respectadas de Orleáns, con quen tivo dous fillos, chamados Paul e Henry de Witte.
De Witte Morreu o 29 de xullo de 1889 aos 81 anos, no seu hotel do número 5 da rúa Fortin, de París. Foi soterrado o 1 de agosto, no cemiterio de Montmartre.
Publicacións
Ao longo da súa traxectoria académica, Jean de Witte publicou diversos artigos en revistas especializadas do seu tempo. Tamén foi autor de máis dunha decena de traballos monográficos, das que aquí se escolman algunhas das máis salientables:
Wikipedia en véneto
A Wikipedia en véneto é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua véneta.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Escola de Enxeñaría Forestal de Pontevedra
A Escola de Enxeñaría Forestal de Pontevedra é un centro educativo da Universidade de Vigo con sede en Pontevedra, no campus da Xunqueira.
Historia
A Escola de Enxeñería Forestal de Pontevedra foi creada en 1990 polo decreto 416/1990, do 31 de xullo da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria, no seu artigo 15, coa denominación de Escola Universitaria de Enxeñeiros Técnicos de Industrias Forestais. Polo mesmo decreto autorizouse a implantación do título de enxeñeiros técnicos en industrias forestais na escola. .