cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Río Po
Características
É o río máis longo de toda Italia e atravesa varias cidades importantes, incluíndo Turín e indirectamente Milán. Nesta última cidade ingresa nunha serie de canais denominados navigli, feito que lle dá un aspecto moi característico á zona.
En chegando ao final do seu curso, o río forma un delta con centos de illas, sendo as máis importantes Po di Maestra, Po della Pila, Po delle Tolle, Po di Gnocca e Po di Goro. Na parte sur do delta está situada Comacchio, unha zona coñecida pola existencia de anguías.
O largo val que existe ao redor do Po denomínase chaira Padana (Pianura Padana), estando tan ben conectado polo río que sobre o mesmo se desenvolveu a principal área industrial do país.
Val do Po
O vasto val ao redor do Po chámase Conca do Po ou Val do Po (en italiano Pianura Padana ou Val Padana); co tempo converteuse na principal zona industrial do país. En 2002, máis de 16 millóns de persoas vivían alí, daquela case un terzo da poboación de Italia.
Os dous principais usos económicos do val son para a industria e para a agricultura. Os centros industriais, como Turín e Milán, están situados en terreos máis elevados, lonxe do río. Dependen para a enerxía das numerosas estacións hidroeléctricas dos Alpes ou nos flancos dos Alpes, e das centrais de carbón/petróleo que utilizan a auga da conca do Po como refrixerante. A drenaxe do norte é mediada por varios lagos grandes e pintorescos. Os regatos están agora controlados por tantas presas que ralentizan a sedimentación do río, causando problemas xeolóxicos. A extensa, húmida e fértil chaira inundable está reservada principalmente para a agricultura e está suxeita a inundacións repentinas, aínda que a cantidade total de auga é menor que no pasado e menor que a demanda. Os principais produtos das granxas ao redor do río son os cereais que inclúen, infrecuentemente para Europa, o arroz, que require un gran rego. Este último método é o principal consumidor de augas superficiais, mentres que o consumo industrial e humano utiliza augas subterráns.
Muraena
Muraena é un xénero de peixes teleósteos da orde dos angüiliformes, o tipo da familia dos murénidos, que comprende varias especies de moreas.
Especies
Recoñécense as seguintes especies:
Hold Nickar
miniatura|280px|Ilustración dun conto folclórico escandinavo representando Papá Noel (ou, máis probablemente o personaxe Nisse ou Tomte, hoxe asociado a el) montado nun bode. Hold Nickar, aínda que sexa relacionado por algúns con Nickar (nikr ou nicor, un demo escandinavo das augas), parece ser, na verdade, unha forma corrompida de Hjaldr Hnikar, un dos títulos do deus teutónico Odín e que significa «Incitador de Batallas». O Odín «Hjaldr Hnikar» causaba destrución a través de tempestades no océano. Tanto o Nickar canto Odín son representados como vellos con cabelos e barba agrisados, aínda que o demo Nickar tamén poida asumir a aparencia dun neno con pernas de cabalo.
Hold Nickar pode ser aínda a orixe do nome «Old Nick», un sinónimo para «diaño» en lingua inglesa.
Universidade de California, Os Ánxeles
A Universidade de California, Os Ánxeles, coñecida tamén polo seu acrónimo, UCLA, é unha universidade pública pertencente á Universidade de California. Sitúase na área residencial de Westwood dentro da cidade de Os Ánxeles. Fundada en 1919, é o terceiro campus máis antigo do sistema da Universidade de California. Ofrece 337 programas de grao e posgrao nun amplo rango de especialidades. Cun corpo estudantil de aproximadamente 29,000 estudantes de pregrao e 13,000 estudantes de posgrao, UCLA é a universidade co maior número de estudantes do estado de California e a universidade máis popular en termos de solicitudes de admisión nos Estados Unidos con máis de 105,000 solicitudes para o curso de outono de 2014.
Hold Nickar
Fungos, cabras e renos voadores
Segundo as lendas, Hold Nickar cruzaba os aires o mes de decembro durante o solsticio de inverno, distribuíndo bendicións para os seus adoradores. En varios mitos escandinavos (Julbock, Jultomten e Joulupukki), o deus/espírito do mes de decembro afacía viaxar polos seus dominios montado nun carneiro, mentres que entre os teutónicos, os bodes eran animais sagrados do deus Thor, que posuía unha carroza alada estirada por dous carneiros, Lóstrego e Trono.
Universidade de California, Os Ánxeles
En 2013, UCLA converteuse por primeira vez na universidade pública máis selectiva dos Estados Unidos, superando a Universidade de California en Berkeley, cunha taxa de aceptación de aproximadamente 2 por cada 10 solicitudes. A nivel mundial, está posicionada como a universidade número 12 do mundo. Dos 36 programas de doutoramento examinados polo Consello de Investigación Nacional nos Estados Unidos (National Reseach  Council), UCLA tiña 31 clasificadas nos primeiros 10 en termos de calidade total académica, en total terceiro posto nos Estados Unidos. Ademais, a Biblioteca UCLA, que sostén máis de 8 millóns de volumes, está entre as 3 mellores nos Estados Unidos.
Historia
miniatura|esquerda|Royce Hall, un dos catro primeiros edificios orixinais inspirado na [[Basílica de San Ambrosio (Milán).]] En marzo de 1881, a lexislatura estatal autorizou a creación dunha escola para mestres que cubrise as necesidades do sur de California. O complexo orixinal incluía unha escola primaria onde os mestres en adestramento puidesen practicar os seus coñecementos. Aínda así, estas instalacións resultaron insuficientes e a escola cambiou de localización en 1914.
Hold Nickar
Fungos, cabras e renos voadores
A sensación de estar voando pode xurdir durante un transo psicodélico inducido por fungos, tales como o Amanita muscaria. O consumo de tales fungos era común entre pobos da Antigüidade, incluíndo os saamis da moderna Finlandia e as tribos Koyak das estepas rusas. Como noutros vexetais, que pasaron a ser consumidos polos humanos despois da observación do seu efecto sobre animais, o comportamento dos renos despois da inxestión dos fungos non pasou desapercibida e induciu ao seu consumo. Como os ingredientes activos do fungo non son metabolizados polo organismo, sendo eliminados polo ouriños, o consumo do ouriños alleo (inclusive dos renos) fíxose un hábito destas tribos semi-nómades, sexa en cerimonias relixiosas, sexa como unha forma de embriaguez que precedeu en miles de anos o consumo do alcohol. Os xamáns que collían tales fungos, afacían regalalos aos membros da tribo xogándoos pola apertura da cheminea existente no centro das tendas (e que, ás veces, servía como entrada alternativa).
Universidade de California, Os Ánxeles
Historia
Baixo os auspicios dos cidadáns, a Escola de Mestres do Sur de California converteuse na Universidade de  California, Os Ánxeles en 1919. A mesma lexislación que outorgou a condición de universidade á institución deu facultade a esta para que entregase licenciaturas en ciencias e literatura.
A mediados da década de 1920, a universidade crecía tan rápido que foi necesario construír un novo campus. Esta vez sería situada nunha exclusiva zona dos Ánxeles, xunto a Beverly Hills e Bel-Air. Na seguinte década deuse unha expansión das licenciaturas e mestrías outorgadas pola universidade. En 1934, tras a morte de William Andrew Clark, a UCLA recibiu unha doazón que permitiu a construción do sistema de bibliotecas que se ve actualmente.
Campus
miniatura|Powell Library, UCLA. En 1929, cando UCLA inaugurou o seu novo campus, estaba composto por catro edificios: Royce Hall,  Haines Hall,  Powell  Library e  Kinsey Hall (agora Edificio de Humanidades). Actualmente o campus posúe 167 edificios nunha área de 419 acres (1.7km 2). En termos de área, UCLA é a segunda universidade máis pequena das dez que compoñen o sistema Universidade de California.
O campus inclúe xardíns esculturales, fontes, museos e unha mestura de estilos arquitectónicos. Informalmente está dividido en Campus Norte e Campus Sur, ambos os localizados na parte leste do terreo que posúe a universidade. O Campus Norte é a parte orixinal da universidade, a arquitectura dos seus edificios ten un estilo antigo con ladrillo italiano. No Campus Norte están situadas as facultades relacionadas coas artes, humanidades, ciencias sociais, leis e escolas de negocios. O Campus Sur está enfocado na ciencias físicas, ciencias da vida, enxeñería, psicoloxía, matemáticas, ciencias da saúde e o Centro Médico Ronald Reagan de UCLA.
Estacionamento e transporte
O campus posúe 24,000 espazos de estacionamento e opera un recoñecido programa de transporte sustentable. Elementos deste programa inclúe microbuses, un sistema de buses chamado  BruinBus, descontos para quen comparta vehículos e algúns subsidios para no sistema de transporte público dos Ánxeles (Big Blue Bus de Santa Mónica e o Culver City Bus).
Educación
A Escola de Medicina David Geffen, xunto ás Escola de Enfermería, Escola de Odontoloxía e a Escola de Saúde Pública  Karin  Fielding, constitúen as escolas profesionais das ciencias da saúde. O Instituto de Nanosistemas de  California é outro proxecto, creado en conxunto coa Universidade de  California en Santa Bárbara, co obxectivo de innovar no campo da nanotecnoloxía.
A Escola de Enxeñería e Ciencias Aplicadas Henri  Samueli ( HSSEAS, polas súas siglas en inglés) está cualificada como unha das 10 mellores dos Estados Unidos. Ofrece 28 programas académicos e alberga oito centros de investigación financiados externamente nos campos de exploración espacial, sistemas de sensores inalámbricos e nanotecnoloxía. HSSEAS é recoñecida por ser o lugar onde naceu o internet, pois desde aquí foi enviado a primeira mensaxe cara á Universidade Stanford. A escola posúe un das porcentaxes de aceptación máis baixos do país cun 16.1% para o 2013, converténdose nunha das facultades de enxeñería máis selectivas dos Estados Unidos.
A Escola de Administración Anderson ofrece mestrías en administración de negocios (MBA) e doutoramentos. Consistentemente é cualificada como unha das mellores escolas de administración a nivel nacional e mundial por distintas publicacións.
Bibliotecas
miniatura|Biblioteca da Escola de Leies, Torre 2 O sistema de bibliotecas de UCLA posúe máis de oito millóns de libros en doce bibliotecas e outras adegas, cuartos de lectura e centros de investigación. É a décimo cuarta biblioteca máis grande dos Estados Unidos por cantidade de libros.
A primeira biblioteca, agora coñecida como Powel  Library, foi fundada en 1884. En 1910, Elizabeth Fargo converteuse na primeira bibliotecaria da universidade. En 1944, Lawrence Powell foi nomeado bibliotecario e  comezó unha serie de remodelacións e cambios que o levaron a ser o director da Escola de Servizos Bibliotecarios. Outro personaxe importante foi Page  Ackerman, quen foi a primeira muller bibliotecaria dun sistema tan grande como o de  UCLA en 1973. Ela ideou unha nova rede administrativa que permitiu unha mellor coordinación entre o resto de universidades pertencentes ao sistema Universidade de California.
TET-1
TET-1 (acrónimo de Technologieerprobungsträger 1), tamén coñecido como FireBird 1, é un satélite artificial da DLR alemá lanzado nun foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur o 22 de xullo de 2012.
Características
TET-1 é o elemento principal do programa alemán Verificación en Órbita (On-Orbit Verification Program, OOV) para probar novas tecnoloxías no espazo. Cunha masa de 120 kg, o satélite leva once experimentos a bordo. Foi inxectado nunha órbita heliosincrónica e o instrumento principal é unha cámara para lonxitudes de onda visibles e infravermellas capaz de detectar fenómenos de altas temperaturas como lumes forestais e volcáns.
Os Muíños, Vilanova, Lalín
Os Muíños é un lugar da parroquia de Vilanova, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Lev Tolstoi
O conde Lev Nikolaevich Tolstoi (en Лев Николаевич Толстой, [lʲɛv nɪkʌlajɪv'ɪtɕ tʌlˈstoj] AFI), coñecido en occidente tamén como León ou Leo Tolstoi, nado en Iasnaia Poliana o 9 de setembro de 1828 e finado en Astapovo o 20 de novembro de 1910, foi un escritor, filósofo, anarquista cristián, pacifista, reformador educativo e pensador moral ruso moi influente na literatura e política do seu país. Xunto a Fiódor Dostoievski, Tolstoi foi un dos grandes da literatura rusa do século XIX.
É considerado un dos novelistas máis importantes da historia da literatura, particularmente polas súas obras mestras Voina i mir (en galego, Guerra e Paz) e Anna Karenina, libros que son dous dos representantes senlleiros da ficción realista. Como filósofo moral destaca pola súa idea de resistencia non violenta expresada no seu traballo Tsárstvo Bózhiye vnutrí vas (no ruso pre-reformista: Царство Божіе внутри васъ; no ruso post-reforma: Царство Божие внутри вас; en galego, O reino de Deus está dentro de ti) mesmo que influíu en Mohandas K. Gandhi, Martin Luther King e James Bevel.
Tolstoi tamén se converteu nun firme defensor do xeorxismo, a filosofía económica de Henry George, que incorporou na súa obra, particularmente en Voskresenie (Resurrección). Así mesmo, foi un forte defensor da lingua internacional esperanto.
Primeiros anos
Lev (na súa familia pronunciaron sempre o seu nome como Liov) Nikolaievich Tolstoi naceu na propiedade familiar de Iasnaia Poliana, na gobernación de Tula, na Rusia central o 28 de agosto (9 de setembro segundo o calendario xuliano) de 1828. A familia Tolstoi era unha antiga familia nobre rusa, que conectaba os seus devanceiros co mítico nobre lituano Indris. A nai morreu cando Lev non cumprira aínda os dous anos. En 1837 a familia mudouse a Moscova, para preparar a entrada do fillo máis vello na universidade. Pouco despois morreu, porén inesperadamente, o pai, o que provocou a volta dos fillos máis novos a Iasnaia Poliana, onde quedaron so a tutela da tía paterna, a condesa A. M. Osten-Saken e de T.A. Ergolskoi. Lev Tolstoi permaneceu en Iasnaia Poliana ata a morte da condesa Osten-Saken no ano 1840, data na que os nenos foron trasladados a Kazán, esta vez tutelados pola irmá do seu pai, P. I. Iushkova. Este período da súa vida recolleuno Tolstoi no seu libro Detstvo (Infancia).
A casa de Iushkova, era un dos puntos preferidos de reunión da boa sociedade de Kazán. “A miña boa tía, contou Tolstoi en Ispoved (Confesión), sempre afirmaba que o que máis desexaría para min era que me relacionara cunha muller casada: rien ne forme un jeune homme comme une liason avec un femme comme il faut (para formar a un home novo, non hai coma unha relación amorosa cunha muller xeitosa)”. Neste ambiente mundano, comezan a manifestarse as contradicións da natureza de Tolstoi. O seu esaxerado amor propio facíalle desexar apaixoadamente destacar na boa sociedade, facerse cunha reputación de home de mundo. Na súa contra xogaban o seu escaso atractivo físico e a súa timidez. A un tempo maniféstanse as tensións internas causadas pola súa procura dun estrito ideal de moralidade. As “grandes cuestións da existencia”, a morte, a felicidade, Deus, o amor, a eternidade torturárono durante esta época da vida. O contraste entre a brillante vida mundana na que se desenvolve e as súas preocupacións íntimas deron lugar, nas súas propias palabras “ó costume da continua análise moral, que destruía a frescura dos sentimentos e a claridade do pensamento (Iunost). Os sucesos desta época recóllense nas obra Otrochestvo (Adolescencia) e Iunost (Xuventude).
Educación
O seu primeiro educador foi o algo rudo instrutor francés St. Thomas, que foi substituído polo amable alemán Reselman (Karl Karlovich na obra Detstvo). En 1843, con 15 anos Tolstoi entrou na Universidade de Kazán, que poñía poucas dificultades para admitir ós fillos de boa familia. O nivel educativo da institución era baixísimo. Os profesores eran ou estranxeiros incultos que mesmo non falaban o ruso, ou rusos ignorantes e arribistas. Tolstoi pasou dous anos na facultade de linguas orientais e outros dous na de dereito, nos que se interesou máis pola procura dos praceres que polos estudos. Os seus profesores dixeron del que non tiña “nin a capacidade nin a vontade para aprender”. O futuro escritor deixou definitivamente a institución en 1847, e volveu á propiedade familiar de Iasnaia Poliana.
Inicio das actividades literarias
Os intentos filantrópicos de Tolstoi de transformar a vida dos seus servos, diante os que quixo aparecer coma pai e benfeitor fracasaron axiña. As reformas de Tolstoi, de carácter moi persoal e sen ningunha relación coas correntes democráticas rusas dos anos 1840, ás que el era alleo, encontraron a resistencia mesmo dos supostos beneficiados que rexeitaron, alporizados, ser liberados da servidume.
Tolstoi marchou a San Petersburgo para facer os exames de dereito. Pasou os dous primeiros na primavera de 1848 pero deseguida aborreceu os estudos e regresou ó campo. Nese período da súa vida interesouse apaixonadamente pola música (non era mal pianista).
Carreira militar
miniatura|left|Tolstoi con 20 anos, en 1848. Tolstoi, que chegou axiña a oficial, estivo dous anos no Cáucaso, tomando parte en moitas escaramuzas. A finais do 1853, cando empezou a guerra de Crimea foille concedida a transferencia ó exército do Don, tomou parte nas batallas de Ostenitse e Silistri e, desde novembro de 1854 a agosto de 1855, tomou parte na defensa de Sebastópol. Nesta época escribiu o primeiros dos Sevastopol'skie rasskazy (Contos de Sebastopol), que ao publicarse en “Sobremmennik” produciu unha grande impresión polas descricións dos horrores da guerra. O CIA pediu que o escritor, como medida de protección, fose apartado dos combates, o que foi rexeitado por Tolstoi.
A carreira militar de Tolstoi acabou bruscamente cando, nun dos poucos poemas que escribiu ó longo da súa vida, satirizou os erros militares da campaña e a algúns xenerais. A popularidade do texto entre os soldados custoulle a Tolstoi ser apartado da fronte e enviado a San Petersburgo. Un ano despois abandonou definitivamente o exército.
Viaxes por Europa
De 1856 a 1861, o escritor viviu entre San Petersburgo, Moscova, Iásnaia Poliana e diversos países europeos. En San Petersburgo levou a vida dun membro da alta sociedade e relacionouse estreitamente con Turgenev. Entre as súas amizades da época cóntanse tamén Nekrasov, Goncharov, Panaiev e Sologub. De acordo coa biografía de Levenfeld "despois dos Sevastopol'skie rasskazy a vida era dobremente atractiva para un home novo, rico, amante da vida e das relacións. Pasaba os días e ata as noites entre cartas, bebida e esmorgas con xitanos". Unha vez máis deixáronse sentir as súas contradicións internas, que afectaron especialmente ás relacións co círculo de amigos escritores. Tolstoi negábase a aceptar que actividade literaria tivese algo de especialmente elevado ou que puidese liberar o home da obrigación de buscar a propia realización. Cada vez máis alleo ós ambientes nos que se movía, en 1857 partiu para o estranxeiro. En 1857 e nos anos 1860-61 visitou Francia, Alemaña, Inglaterra, Suíza e Italia, países dos que recibiu unha impresión moi negativa, sobre todo polas inesperadas, para el, diferenzas sociais na Europa occidental da época. Esta impresión desfavorable é evidente no conto “Lucerna”. Nas súas estancias fóra de Rusia interesouse principalmente pola educación das clases baixas e as teorías sobre a eleveción do nivel de vida dos obreiros. Relacionouse co autor alemán Auerbach e coñeceu a Prudhom. Durante a segunda viaxe morreu de tuberculose, no sur de Francia, seu irmán Nikolai, feito que lle causou unha importante crise persoal.
Experimentos pedagóxicos
O regreso a Rusia coincide coa liberación dos servos e a construción dunhas escolas en Iásnaia Poliana e en todo o distrito circundante de Kaprivensk. O sistema pedagóxico que instaurou en Iásnaia Poliana era contrario a toda disciplina. Tolstoi sostiña que o único sistema de ensino adecuado se baseaba na relación individual e mutua entre alumno e mestre. Non había programa, e a única misión do mestre era interesar os alumnos no ensino. O sistema, dirixido polo mesmo Tolstoi coa axuda dalgúns mestres, pode ser considerado como o primeiro exemplo dunha teoría coherente de educación democrática.
O ano 1862 iniciou a publicación da revista pedagóxica Iásnaia Poliana. O carácter progresista das opinións de Tolstoi sobre a educación pasou desapercibido e, debido ós seus ataques aos sistemas occidentais progresistas de educación (que consideraba unha maneira de asegurar a explotación dos menos favorecidos polas clases acomodadas) algúns mesmo o cualificaron de conservador.
Florecemento creativo
miniatura|dereita|200px|Fotografía tomada en [[1908 por Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii.]]
O capítulo inicial de Voina i mir, recoñecida como a novela épica modélica da literatura europea, apareceu no xornal Ruskom vestnike en 1865, en 1868 apareceron tres das súas partes e axiña as dúas que a completaban. Nela amósase un fresco inmenso da vida rusa da época de Alexandre I polo que transitan centos de personaxes de tódalas capas sociais. Anna Karenina, escrita entre os anos 1873 e 1876 é xa unha novela máis sombría. O romance de Levin e Kitti que aparece na obra ten moita carga autobiográfica e o amor infeliz de Anna Karenina e Vronski anuncian xa un cambio vital de Tolstói e o inicio da terceira época da súa produción literaria. A novela foi admirada pola técnica narrativa, pero poucos presentiron o seu sentido profundo. As inquedanzas espirituais de Levin revelaban o inicio da crise espiritual do escritor e a fin da súa felicidade conxugal e familiar. Tolstoi escribiu deses anos ”''Eu, un home afortunado, agachei os cinto, para non me colgar nun cango do meu cuarto, onde me quedaba só cando me espía; deixei de ir de caza coa escopeta porque non quería ter a posibilidade de me tirar a vida. Non sabía que quería. Tíñalle medo á vida, loitaba por afastarme dela, e, a un tempo, tiña nela moitas esperanzas''”. O escritor describiu o seu proceso de “conversión” na obra Ispoved.
Procuras relixiosas
Tolstoi consideraba as súas pescudas relixiosas como o máis importante da súa obra. O ano 1871 enviou unha carta ao poeta ruso Aleksandr Fet na que lle aseguraba que nunca máis ía escribir unha obra do estilo de Voina i mir. En 1908 lamentábase no seu diario de que “a xente quéreme por esas parvadas de Voina i mir etc. que lles parecen moi importantes”, e en resposta a un admirador, que o felicitara pola mesma obra dixo “é como se a Edison o admirasen porque baila moi ben a mazurca”. Tolstoi empezou a traballar febrilmente no campo relixioso e editou en 1891 en Xenebra “Pescudas na teoloxía dogmática” no que criticaba aspectos do cristianismo ortodoxo. Comezou a manter debates con monxes e relixiosos, a ler tratados teolóxicos a estudar o grego e o hebreo antigos (este coa axuda do rabino moscovita Shlomo Minor). Relacionouse tamén con membros das correntes cismáticas da igrexa ortodoxa e con Siutaev, campesiño fundador dunha seita relixiosa. Coa mesma paixón estudou filosofía e ciencias exactas e intentou levar unha vida o máis acorde posible coa natureza, afastándose das comodidades da súa vida anterior, vestíndose con roupas simples, entregando á familia as súas propiedades e facéndose vexetariano. Malia as súas posturas relixiosas e o seu apoio ás doutrinas de desobediencia civil de Thoreau, o goberno non se atreveu a molestar o escritor, temeroso da mala publicidade que lle podía supor no estranxeiro. Ata 1901 non foi oficialmente excomungado polo sínodo da igrexa ortodoxa rusa.
Segundo medraba a súa reputación foron aparecendo en Rusia algunhas comunidades que buscaban poñer en práctica as súas doutrinas. Iásnaia Poliana converteuse no punto de destino de peregrinos que querían ver o gran home. A familia, coa excepción da filla máis nova, era contraria ás opinións de Tolstoi. A súa muller foi a opositora máis decidida. Rexeitou a idea do seu home de desfacerse das súas posesións e Tolstoi viuse obrigado a cederlle tódalas propiedades e os dereitos da súa obra anterior.
Os últimos anos
miniatura|dereita|200px|Tumba de Tolstoi con flores en Iásnaia Poliana. Despois da súa “conversión” Tolstoi seguiu a escribir sen descanso. En palabras de Vladimir Nabokov xa só lle interesaban dous temas: a vida e a morte. Desta época son Hadzhi Murat, Kholstomer, Smert' Ivana Il'icha (A morte de Ivan Ilich) e Mnogo li cheloveku zemli nuzhno? (Canta terra lle fai falta a un home?).
Tolstoi conservou a boa saúde case ata o final, mais en 1901 ficou enfermo e tivo que marchar para Crimea onde viviu unha longa tempada. Cada vez máis oprimido polas contradicións entre a vida que levaba e a súa predicación do comunismo das posesións, e aborrecido coa súa familia deixou finalmente Iásnaia Poliana con destino descoñecido e acompañado pola súa filla Alexandra a o seu doutor. Tras uns días de indecisión, dirixiuse ó convento do que súa irmá era superiora. O 20 de novembro de 1910 faleceu de pneumonía durante unha parada no camiño, na estación de tren de Astápovo. Nunha contradición máis, xornalistas de todo o mundo rodeaban a estación na que el pensaba morrer inadvertidamente. Foi enterrado nun bosque a 500 metros de Iásnaia Poliana. O funeral asistiron milleriors de campesiños.
Vida familiar
miniatura|Muller de Tolstoi [[Sophia Tolstaya|Sophia e a súa filla Alexandra]] En 1862 Tolstoi coñeceu a Sofia Alexándrovna Bers, filla dun doutor moscovita de orixe alemá. El pasaba xa dos trinta anos, ela tiña 18. A Tolstoi a diferenza pareceulle moi grande e que produciría un matrimonio infeliz, porque a muller nova había acabar por namorarse doutro home máis novo. Partindo deste motivo escribiu Semieinoie Schastie (en galego, Felicidade familiar), a súa primeira novela.
Finalmente Lev Tolstoi e Sofia casaron o outono de 1862. Na figura da muller, Tolstoi atopou unha axuda indispensable para tódalas súas ocupacións, literarias e da vida diaria. Era ela quen copiaba os seus manuscritos e era capaz de descifrar non só a letra senón até as ideas apenas esbozadas. Este foi o período máis feliz da vida do escritor.
Tiveron 13 fillos, oito dos cales sobreviviron a nenez:
Norte, Hangganan ng Kasaysayan
Norte, Hangganan ng Kasaysayan é un filme filipino de 2013 escrito e dirixido por Lav Diaz. Cunha duración de máis de catro horas, o filme explora temas como o crime, a clase e a familia. Estreouse na sección Un Certain Regard do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2013, así como no Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2013, na competición oficial do Festival de Cinema de Nova York, e no Festival de Cinema Asiático de San Diego de 2013, recibindo a aclamación da crítica pola súa narrativa e fotografía. O filme tamén catro premios, incluíndo o de mellor filme e mellor actriz nos Premios Gawad Urian de 2014.
Pobo yámana
No século XIX, eran coñecidos como "fueguinos", pero no presente ese termo é rexeitado xa que non distingue entre os diferentes pobos de Terra de Fogo (por exemplo, os selk'nam habitan a parte norte da Terra de Fogo). Case non quedan yámana que falen a lingua yámana (tamén coñecida como yaghan), que é considerada unha lingua illada, xa que a maioría fala o castelán. Cristina Calderón, finada o 16 de febreiro de 2022 e que que vivía no territorio de Chile, foi coñecida por ser a derradeira yámana que falou a súa lingua.
Cérvidos
Os cérvidos (Cervidae) son unha familia de mamíferos ruminantes que inclúe os cervos e veados. Teñen patas delgadas, pezuños partidos en dous e longos pescozos. Son esveltos herbívoros. Teñen a pelaxe lisa ou moteada, e son os únicos mamíferos aos que lles crecen hastas novas cada ano, formadas por óso morto. Só as desenvolve os machos adultos, utilizándoas durante a época de apareamento, cando os cérvidos compiten polas femias. As hastas empezan a formarse a partir de dúas protuberancias do cranio. Ao medrar, recóbreas un veludo. Cando as hastas crecen, empezan a ramificarse. Finalmente, o veludo cae. Así a cornamenta queda completa.
Pobo yámana
Os yámana eran tradicionalmente nómades, e cazadores recolectores. Viaxaban en canoas entre as illas para recoller alimentos: os homes cazaban leóns mariños, mentres que as mulleres recollían mariscos.
Cérvidos
Presenza en Galiza
O cervo común en Galiza localízase principalmente nas serras orientais das provincias de Lugo e Ourense, así como tamén nunha pequena parte do leste da provincia da Coruña. As poboacións actuais son froito das repoboacións cinexéticas.
Pobo yámana
miniatura|center|700px|Distribución dos pobos indíxenas de Chile. Os yámana (yaghan) á esquerda en violeta escuro.
Cérvidos
Presenza en Galiza
Na antigüidade a súa poboación estendíase até a costa Atlántica, como amosan os numerosos petróglifos con imaxes de cervos.
Capela de Santo Hipólito (Delft)
Historia
A igrexa, de estilo gótico, construíuse arredor do ano 1400, no lado oeste da cidade vella de Delft, onde conflúe a súa canle principal coa rúa Nieuwstraat. Ata a Reforma, a Igrexa Vella (Oude Kerk) estivo consagrada a Santo Hipólito, patrón da cidade, e o nome da capela provén do barrio da cidade. miniatura|esquerda|"Muller cunha lapa". [[Escultura obra de Henk Etienne (Delft, 1895 - A Haia, 1968), situada na esquina da fachada da capela de Santo Hipólito]] No momento da súa fundación, era unha parte da comunidade relixiosa feminina xa existente, similar a un mosteiro, co nome de Casa das Irmás do Espírito Santo (Heilige Geestzusterhuis).
Foi construída sobre os alicerces dunha capela anterior e consagrouse en 1412. En 1536 resultou gravemente danada por un lume e foi restaurada posteriormente.
En 1572, durante a Reforma, baleirouse todo o interior da capela e retiráronse da súa torre o reloxo e a cruz. Despois de 1581 pasou a utilizarse como almacén, aínda que unha parte da capela se seguía a utilizar para os servizos relixiosos polos protestantes.
En 1972, a súa titularidade foi transferida á Igrexa católica que a utiliza para os seus servizos relixiosos desde o 30 de xullo dese ano.
Alfonso Thiele
Alfonso Thiele nado en Istambul o 5 de abril de 1920 e finado en Novara o 15 de xullo de 1986 foi un piloto de automobilismo italo-estadounidense.
Traxectoria
Pasou a maior parte da súa vida en Italia. Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula Un, o 4 de setembro de 1960. Non logrou puntos de campionato. A maior parte da súa carreira dedicouna ás carreiras de coches deportivos.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Les Plouffe
Les Plouffe é un filme canadense de 1981 dirixido por Gilles Carle. Está baseado na obra de Roger Lemelin sobre a familia Plouffe, que está ambientada durante a segunda guerra mundial. Foi escollido como candidato do Canadá para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 54ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Rupicapra
Rupicapra é un xénero de mamíferos artiodáctilos da familia dos bóvidos e subfamilia dos caprinos, que habitan en moitas cadeas montañosas de Europa, como a cordilleira Cantábrica, os Pireneos, os Alpes, os Apeninos, os Cárpatos, os Balcáns e, en Asia Menor, no Cáucaso e certas zonas montañosas de Turquía, e que son coñecidos como rebezos.
O xénero Rupicapra foi considerado tradicionalmente pola comunidade científica como monoespecífico (a pesar de que algúns postulaban que se distinguían dúas especies) pero, tras estudos morfolóxicos, xenéticos, e etolóxicos acordouse, en 1985, a súa separación en dúas especies.
Descrición
O xénero foi creado en 1816 polo naturalista francés Henri Marie Ducrotay de Blainville, e publicada no ''Bull. Sci. Soc. Philom''., de París.
A especie tipo do xénero é Capra rupicapra Linnaeus, 1768, hoxe clasificada como Rupicapra rupicapra.
Etimoloxía
Blainville tirou o nome do elemento rupi-, tirado do latín rupi, xenitivo de rupes, 'rocha', e o latín capra, 'cabra'; literalmente, 'a cabra das rochas'.
Especies
Na actualidade, no xénero Rupicapra distínguense estas dúas especies:
Características
De morfoloxía semellante á dunha cabra, pero sen barba no *mento, a lonxitude do corpo nos adultos oscila entre os 113 e os 134 cm (contando a curta cola, de 3 ou 4 cm); a altura na cruz é duns 75 cm e o peso varía entre os 20 e os 30 kg. A especie R. pirenaica é máis lixeira que R. alpina; e en ambas as especies os machos son maiores que as femias. Ambos os sexos teñen cornos, relativamente finos, que na base son verticais e despois curvados cara a atrás (máis nos machos). As patas son fortes e ben adaptadas á vida entre as rochas: os pezuños son anchos, e están rematados en punta, presentando almofadiñas brandas cubertas por unha vaíña dura e, para mellor adherencia, hai unha membrana interdixital que fai aumentar a superficie do pezuño cando o animal camiña sobre a neve. A pelaxe no verán é de cor parda avermellada, e no inverno parda escura, case negra; nos machos a coloración é máis escura que nas femias. Na cabeza amosan manchas escuras e claras ben definidas, presentando unha banda de cor case negra desde a boca até os ollos. Tamén é negra a parte superior do lombo e a cola.
Hábitat
Viven nas montañas, orixinalmente moi cinguidos aos bosques (caducifolios, de coníferas ou mixtos), especialmente en ladeiras cpn moita pendente e abundancia de rochas. Porén, frecuentan tamén os terreos rochosos por riba do límite das árbores.
Distribución
miniatura|240px|Distribución do xénero Rupicapra durante o [[plistoceno (en gris) e na actualidade (en vermello).]] miniatura|240px|Separación das especies de Rupicapra.
O xénero Rupicapra estendeuse ampiamente a través de Europa durante o plistoceno medio (hai uns 500.000 anos). Na actualidade os representantes do xénero ocupan os hábitat altitudinais medios e altos da maior parte das grandes cadeas montañosas do sur de Europa, estendéndose até o Cáucaso.
Un total de dez poboacións ben definidas de membros deste xénero, clasificadas tradicionalmente como taxons a nivel de subespecie.
Baseándose en diferenzas morfolóxicas, xenéticas e etiolóxicas, propúxose a separación das subespecies que ocupan o suroeste de Europa, Rupicapra p. parva nas montañas cantábricas, Rupicapra p. pyrenaica nos Pireneos e Rupricapra p. ornata nos Apeninos, das do resto de Europa e Asia Menor, coa creación de dous novos taxons a nivel de especie, o que, como quedou dito, foi recoñecido en 1985 pola comunidade científica internacional.
Recentes estudos suxiren que Rupicapra rupicapra evolucionou no leste de Europa e Asia Menor durante un período de illamento xeográfico e, desde alí, recolonizaron o oeste de Europa durante a glaciación Würm II (40.000 - 60.000 a. C.) nunha segunda ondada de colonización (a primeira sería a que daría lugar ás diferentes subespecies de Rupicapra pyrenaica.
Porén, baseándose na correlación entre as distancias xenéticas e xeográficas, suxeriuse que o que puido ocorrer é que as distintas poboacións do xénero sufriron, durante o plistoceno, expansións e contraccións da área que ocupaba, asociadas a períodos glaciares e interglaciares. Como consecuencia destes movementos, que producían illamentos e contactos entre as poblacións, foi o clíma cálido do holoceno, (os 11.000 últimos anos), o que illou definitivamente as actuais poboacións.
Comportamento
Os rebezos son obre todo diúrnos, descansando ao medio día (especialmente nos días calorosos do verán), e son raramente activos pola noite. Son áxiles trepadores, marchan regularmente ao paso e ao galope, raramente ao trote. Poden realizar saltos de até 2 m de altura e 6 m de lonxitude. Saben nadar, aínda que no o fan máis que en caso de necesidade. Son animais sociais, e viven en pequenos rabaños formados por femias, as crías do ano e individuos xuvenís (ás veces, tamén acompañados por un ou dous machos adultos) e guiados por unha femia vella. Os machos son solitarios ou viaxan reunidos en pequenos grupos.
En inverno refúxiase nos bosques alimentándose de musgos, liques e poliñas.
A esperanza de vida destes animais é de 15 a 20 anos.
Estado de conservación
Segundo a UICN o estado de conservación de ambas as especies, a data do ano actual (2014) é de LC (pouco preocupante).
En Galicia
En Galicia, nas serras orientais lugesas e ourensás (Ancares, Courel, Enciña da Lastra) vive a especie Rupicapra pyrenaica, da subespecie ibérica R. p. parva Cabrera, 1911. O número de exemplares é escaso, pero na actualidade está colonizando novas zonas.
Nomes galegos
Segundo o Dicionario actual da RAG o normativo é rebezo, aplicado só ao animal. Non admite este dicionario, como fan os históricos, os sinónimos gamuza (evidentemente un castelanismo, aínda que moi estendido entre os falantes) nin o galego-portugués camurza/camurça, que se empregan tamén para designar o produto confeccionado coa pel destes animais unha a vez curtida, termo que se xeralizou a calquera pel de animal curtida empregada na fabricación de pezas de roupa de vestir, luvas etc. Así como tampouco considera, por tanto, esta segunda acepción. Cómpre sinalar que os dicionarios históricos só admiten gamuza e camurza para a segunda acepción.
Longras
O topónimo galego Longras pode referirse a:
Hermanfredo
Hermanfredo (tamén Hermanifrid ou Hermanafrid; en latín: Hermenfredus) foi o último rei independente dos Turingii. Foi un do tres fillos do rei Basino e de Basina. Os seus irmáns foron Baderico; Radegunda (a maior), casada co rei longobardo Wacho, e Berthar.
Traxectoria
Hermanfredo casou, entre 507 e 511, con Amalaberga, filla de Amalafrida, quen era filla do rei ostrogodo Teodomiro. Amalaberga tamén era sobriña de Teodorico o Grande. Non está claro cando se converteu en rei, aínda que nunha carta de Teodorico datada en 507 xa era nomeado rei (rex thoringorum). Inicialmente compartiu o trono cos seus irmáns, pero en 529 matou ao seu irmán Berthar en batalla.
Segundo Gregorio de Tours, foi Amalaberga a que instigó a Hermanfredo contra o seu irmán. Pero Amalaberga non se deu por satisfeita e seguiu instigando ao seu marido contra o seu outro irmán. Sempre segundo Gregorio de Tours, nunha ocasión Amalaberga puxo só a metade da mesa para comer. Cando Hermanfredo lle preguntou a causa daquilo, ela contestoulle que: «un rei que só é dono da metade do seu reino só merece a metade da mesa». Hermanfredo meditou sobre iso e decidiu pactar co rei Teodorico I de Austrasia para marchar xuntos contra o seu irmán Baderico. Baderico foi derrotado polos francos e decapitado, pero Hermanfredo negouse a cumprir o seu parte do pactado con Teodorico, nacendo unha profunda inimizade entre eles.
Trala vitoria semellou que a xenreira que os enfrontaba desaparecera, e Teodorico proporcionou a Hermanfredo un salvoconduto ordenándolle que se dirixise a Zülpich, e colmouno de agasallos. Pese ao salvoconduto, alguén atacou a Hermanfredo dende as murallas de Zülpich e morreu. Gregorio de Tours menciona que certas persoas se aventuraron a suxerir nese momento que todo fora unha trampa de Teodorico.
Radegunda foi casada á forza co rei Clotario I, aínda que a esposa de Hermanfredo, Amalaberga, fuxiu cos seus fillos Amalafredo e Rodelinda xunto aos seus familiares ostrogodos, sendo capturados polo xeneral bizantino Belisario e enviados a Constantinopla. Alí Amalafredo converteuse en xeneral imperial e Rodelinda foi obrigada a casar co rei longobardo Audoíno.
O reino turinxio chegou ao seu fin con Hermanfredo. A rexión ao leste do río Saale foi ocupada por tribos eslavas, mentres que o norte de Turinxia foi ocupado polos saxóns.
A caída da dinastía turinxia foi obxecto de varios tratados épicos, sendo o mellor coñecido deles o Rerum gestarum saxonicarum libri tres de Viduquindo de Corvey, sobre o mito da fundación saxoa, escrito en 967.
Sobre as fontes
A principal fonte desta época é Gregorio de Tours, pero pola súa orixe, representa o punto de vista dos francos. Viduquindo de Corvey é bastante posterior e incorpora nos seus relatos moitos elementos de lenda que se foron incorporando nos séculos posteriores. Pola súa banda, Procopio de Cesarea só menciona os sucesos que escuetamente afectaron a Italia.
10 de febreiro
O 10 de febreiro é o 41º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 324 días para finalizar o ano, 325 nos anos bisestos.
Nacementos
miniatura|100px|Bertolt Brecht.
Mortes
miniatura|100px|Charles de Montesquieu.
Vilar, Randín, Calvos de Randín
Vilar é un lugar da parroquia de Randín no concello ourensán de Calvos de Randín na comarca da Limia. Tiña 60 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 34 eran homes e 26 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 54 habitantes (29 homes e 25 mulleres).
10 de febreiro
Outros
Os 366 días do ano
Adventismo
Adventismo fai referencia á un conxunto de confesións protestantes que teñen en común esperar unha segunda e próxima vinda de Cristo. Tivo a súa orixe na prédica de William Miller, a primeira igrexa adventista organizada foi a Igrexa Adventista do Sétimo Día en 1863, que é tamén a maior con 14 000 000 de membros nos Estados Unidos (2005).
Campo da Leña (A Coruña)
miniatura|[[Cuartel de Atocha.]] O campo da Leña é unha zona urbana da cidade da Coruña situado entre os seus dous barrios, a Cidade Vella e A Pescaría. Actualmente está dividido en dúas prazas: a praza de España e a praza das Atochas. É un dos puntos fundamentais do barrio de Monte Alto.
Historia
miniatura|Monumento a Baltasar Pardal. miniatura|Monumento a Porlier. O campo da Leña era no que se celebraban mercados de forma regular. O nome proviña das mulleres que vendían alí a leña que recollían. Por este motivo a principios do século XX chegouse a formular a idea de construír nesta zona o novo mercado en lugar de en Santo Agostiño.
No mesmo lugar tiñan lugar ademais execucións, polo que tamén recibía o nome popular de “campo da Forca”. Alí foi executado Juan Díaz Porlier en 1815, que é lembrado nun monumento de Francisco Escudero inaugurado en 1986 e que foi resituado en 2011.
A construción na década de 1940 dun edificio dividiu o campo en dúas partes, bautizadas como “praza de España” e “praza de Millán-Astray”, na que se colocou un monumento a este xeneral que foi retirado o 22 de xaneiro de 2010. En 2011, coa reforma da área recuperouse a nomenclatura “campo da Leña”.
En 2015 cambiouse o nome da praza de Millán-Astray polo de “praza das Atochas”.
A rúa que arrodea o colexio Grande Obra da Atocha foi bautizada en 1999 como Baltasar Pardal Vidal, que fundou a institución e do que tamén existe un monumento.
Arquitectura
Na praza das Atochas ten a súa fachada principal o cuartel de Atocha, construído en 1864.
Entre os edificios catalogados no campo da Leña están:
San Tomé, Vilanova, Lalín
San Tomé é un lugar da parroquia de Vilanova, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Apertura de xadrez
Unha apertura de xadrez é o grupo de movementos iniciais dunha partida de xadrez (movementos de apertura), que adoitan ser secuencias recoñecidas de movementos como aperturas ou defensas, como a apertura Ruy López ou española, defensa siciliana e o gambito de dama declinado.
Introdución
Hai unha chea de aperturas diferentes, que amosan dende un xogo tranquilo posicional (por exemplo, a apertura Reti e algunhas liñas do gambito de dama declinado) ata un xogo táctico e salvaxe (por exemplo, o gambito letón e a defensa dos dous cabalos, particularmente a variante Wilkes-Barre).
A secuencia de movementos de apertura considerada estándar (normalmente catalogada nunha obra de referencia como a Enciclopedia de aperturas de xadrez) é coñecida como "movementos de libro" ou simplemente libro. Estas obras de referencia normalmente empregan unha notación alxébrica simple, árbores de apertura ou táboas teóricas. Cando unha partida comeza a desviarse da teoría coñecida, dise que os xogadores están fóra do libro. Nalgunhas liñas de apertura, os movementos considerados mellores para ambos bandos resultan en vinte ou vinte e cinco movementos ou máis. Os xogadores de xadrez profesionais pasan anos estudando aperturas, e continúan facéndoo durante as súas carreiras namentres a teoría de aperturas continúa a evolucionar.
Propósitos da apertura
Aínda que hai unha gran variedade de movementos na apertura, os obxectivos tras deles son, falando en termos xerais, os mesmos. En primeiro lugar, o propósito é evitar recibir xaque mate e evitar perder material, xusto coma nas outras fases do xogo. Porén, asumindo que ningún xogador cometa un erro na apertura, os principais obxectivos inclúen:
Á parte destas ideas, outros plans estratéxicos empregados no medio xogo lévanse a cabo na apertura. Estes son preparar roturas de peóns para crear contraxogo, crear debilidades na estrutura de peóns do oponente, afianzar o control das casas clave, facer intercambios favorables de pezas menores (por exemplo, gañar a parella de alfís), ou obter unha vantaxe de espazo, tanto no centro coma nos flancos.
En termos máis xerais, moitos escritores (por exemplo, Reuben Fine en The Ideas Behind the Chess Openings) comentaron que a tarefa do branco na apertura é preservar e incrementar a vantaxe obtida por mover primeiro, mentres que a tarefa do negro é igualar a contenda. Moitas aperturas, pola contra, dan ao negro a oportunidade de xogar agresivamente buscando unha vantaxe dende o comezo.
De acordo co MI Jeremy Silman, o propósito da apertura é crear desequilibrios dinámicos entre os dous bandos. Por exemplo, na Variante Winawer da Defensa Francesa, o branco trata de usar a parella de alfís e a vantaxe de espazo para montar un ataque sobre o flanco de rei negro, mentres que o negro trata de simplificar intercambiando pezas (en particular, intercambiando un dos alfís brancos) e contraatacar contra os peóns debilitados no flanco de dama branco.
Nomenclatura da apertura
Xa na temperá historia do xadrez, a falla dunha notación axeitada fixo dificultosa a tarefa de describir os movementos de apertura dunha partida. Era natural asignar nomes a secuencias de movementos de apertura para facilitar a discusión sobre eles. A teoría de aperturas empezou a ser estudada máis cientificamente a partir da década do 1840, e moitas variacións de apertura foron descubertas e nomeadas neste período e máis tarde. Desafortunadamente, a nomenclatura da apertura desenvolveuse ao azar, de calquera xeito, e a maioría dos nomes son accidentes históricos, máis que estar baseados nalgún principio sistemático.