cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leis de Mańczak
Segunda e terceira lei
Estas dúas leis recollen o feito de que os elementos "máis lixeiros" fonicamente, son os que son retidos en maior grao e son máis resistentes ao cambio. Isto parece relacionado dalgunha maneira co principio de economía lingüística e mínimo esforzo. A segunda lei fala da probabilidade de substitución dun tipo de elementos por outros, o enunciado desta segunda lei é: A terceira fala da retención, non da substitución e afirma que:
Cuarta lei
A cuarta lei recolle o feito constatado de que certos cambios de asimilación analóxica se producen preferentemente en certa dirección, feito que foi sinalado previamente por Kuryłowicz.
Garri Kasparov
Garri Kimovich Kasparov (en ruso, Гарри Кимович Каспаров), nado o 13 de abril de 1963 en Bakú, capital da entón República Socialista Soviética de Acerbaixán (Unión Soviética), é un ex xadrecista ruso. Para moitos é o mellor xogador de xadrez de todos os tempos.
Traxectoria
É tamén coñecido como "O ogro de Bakú". Os seus pais foron Kim Moiseyevich Wainshtein e Clara Shagenovna Kasparova, de orixe xudía e armenia. Á morte do seu pai adoptou o apelido materno. Os seus logros no xadrez a temperá idade fixérono acredor a unha invitación a estudar baixo a tutela de Mikhail Botvinnik, tres veces campión mundial (1948-1957, 1958-1960 e 1961-1963) e nese tempo considerado como o xogador máis grande da URSS. Kasparov sempre recoñeceu as súas dúas maiores influencias na súa carreira de xadrez: Alexander Alekhine e Mikhail Botvinnik, dous antigos campións mundiais rusos. "O futuro do Xadrez está nas mans deste mozo", profetizou Botvinnik, cando Garry tiña só 11 anos de idade.
Kasparov gañou o Campionato Xuvenil da URSS aos 13 anos. Aos 17 anos, calificou como Gran Mestre Internacional e dous anos máis tarde converteuse no segundo xogador máis grande do mundo. Aos 21, Kasparov enfrontou ao lendario xogador soviético Anatoli Karpov polo seu primeiro título Mundial. Ambos os xogadores xogaron brillantemente pero logo de 6 meses e 48 xogos, o enfrontamento terminou sen definición. O presidente da Federación Internacional de Xadrez, Florencio Campomanes, cancelou a contenda sen coroar a un gañador. O encontro renovouse ao ano seguinte, e Kasparov venceu a Karpov para gañar así o seu primeiro Campionato Mundial da FIDE.
Entre 1984 e 1990, Kasparov enfrontouse a Karpov cinco veces polo campionato mundial. Despois do primeiro torneo suspendido que permitiu a Karpov reter o título, Kasparov venceuno 4 veces seguidas: en Moscova 1985 (13-11), Leningrado/Londres 1986 (12.5/11.5), Sevilla 1987 (12-12)e Nova York/París 1990 (12.5-11.5). Precisamente sería o campionato mundial de Sevilla, o primeiro en ofrecer un enfrontamento completo entre dous xadrecistas soviéticos fóra da URSS. Garry Kasparov defendeu o seu título exitosamente en contra do xogador inglés Nigel Short en 1993 e de novo en 1995 ao derrotar ao mozo estelar e talentoso da India Viswanathan Anand.
O 17 de febreiro de 1996, en Filadelfia, Kasparov derrotou á supercomputadora Deep Blue, da IBM, no sexto e final xogo dunha batalla de intelixencias que foi considerada a proba máis grande entre un home e unha máquina. A raza humana gañara por un marcador de 4-2. Kasparov demostrara un control de estratexia moito máis alá das esmagadoras tácticas de forza bruta da máquina. Deep Blue podía calcular 100 millóns de posicións por segundo, pero carecía da sensibilidade necesaria para apoderarse da sutileza do xogo posicional. O 11 de maio de 1997, nunha escena diferente, unha nova e mellorada Deep Blue derrotou a Kasparov no desquite por un marcador final de 3.5 - 2.5.
miniatura|350px|dereita|Kasparov, "Xadrez clásico",en 1999, en [[Frankfurt, Alemaña.]]
Kasparov foi desposuído do título mundial oficial pola FIDE en 1993 ao negarse el e o seu rival Nigel Short a xogar baixo os auspicios da federación internacional. Kasparov e Short xogaron polo título da Asociación Profesional de Xadrez PCA co triunfo do ruso por 12.5 a 7.5 puntos. A partir de entón coexisteron dous campións mundiais: o da FIDE e o "profesional" ou "clásico". Kasparov tamén perdeu esta última coroa ao ser derrotado polo ruso Vladimir Kramnik nun match celebrado en 2000 en Londres. Con todo Kasparov, a pesar de que xa non ostentaba ningún título mundial, seguiu sendo o xadrecista mellor clasificado segundo o sistema ELO e foi xeralmente recoñecido como o xogador máis forte ata a súa xubilación anticipada en 2005.
O 10 de marzo de 2005 anunciou a súa retirada tras gañar en Linares por novena vez. Pensa dedicarse a escribir libros, especialmente a súa exitosa serie "Os meus Predecesores", dedicada ós antigos campións mundiais e ós principais grandes mestres da historia. Desde entón dedicouse á política en Rusia, escenario no cal é un aberto opositor do actual presidente Vladimir Putin. O 30 de setembro de 2007 foi oficialmente elixido entre outros 6, candidato opositor á presidencia de Rusia, nas eleccións que se realizaron en marzo de 2008 no devandito país.
Son grave
En música, os sons graves son os sons de baixa frecuencia do espectro audible (20 Hz- 20.000 Hz), son sons que están a menos de 250 Hz.
O son é unha sensación percibida polo oído ao recibir variacións de presión, que son xeradas por movementos vibratorios. os sons transmítense a través de calquera medio elástico: gases, líquidos e sólidos. Polo xeral chegan ao noso sistema auditivo polo aire da atmosfera e propáganse con éxitos debido  aos compoñentes desta coma o osíxeno. As ondas graves son omnidireccionais e, ao ser o valor da frecuencia inversamente proporcional ao tamaño da onda, son máis grandes que as agudas, polo que chegan a máis espazo que as agudas. Tamén debido ao tamaño, son as menos afectadas por fenómenos como a refracción, difracción etc.
Por outro lado, como definición máis precisa, unha enciclopedia de grao superior dinos:
Nos apartados de reprodución de sons ou audiovisuais, xeralmente estas frecuencias son reproducidas por medio dun woofer ou subwoofer.
A Touza, Camos, Nigrán
Toponimia
O termo galego Touza provén dun probábel *, posibelmente da raíz indoeuropea 'inchar, crecer'. É un orónimo que indica un terreo pechado con árbores ou matos, ou ben un grupo de penas ou rochas na praia.
Rexosende, Soutochao, Vilardevós
Rexosende é un lugar da parroquia de Soutochao, no concello ourensán de Vilardevós. Segundo o IGE do 2009 tiña 44 habitantes dos que 22 eran homes e 22 eran mulleres, o que supón un aumento de habitantes con respecto a 2008.
Nanao
Nanao (七尾市, ななおし, Nanao-shi) é un concello da prefectura de Ishikawa no Xapón. Está situada ó nordés da prefectura, na península de Noto, na parte Hokuriku na rexión de Chūbu e no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 318,01 km² e a poboación de 58.978 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 185 h/km².
O concello de Nanao limita cos concellos de Anamizu, de Shika, de Nakanoto (son da prefectura de Ishikawa); e de Himi (da prefectura de Toyama).
Menelik I
Menelik I foi o primeiro emperador de Etiopía, que gobernou no século -X. De ascendencia hebrea, estabeleceu a dinastía salomónica. Tradicionalmente, crese que Menelik foi fillo de Salomón, rei de Israel, e Makeda, a Raíña de Sabá.
Freaky Friday (filme de 2003)
Freaky Friday é un filme estadounidense dirixido por Mark Waters e protagonizado por Jamie Lee Curtis e Lindsay Lohan, que foi estreado no 2003. Remake do filme homónimo protagonizado en 1976 por Barbara Harris e Jodie Foster.
Menelik I
Nome
Chamado Bäynä Ləḥkəm no Kebra Nagast, Menelik I tamén é chamado Ibn al-Hakim (en ابن الحكيم, "Fillo do sabio").
Freaky Friday (filme de 2003)
Sinopse
A doutora Tess Coleman (Jamie Lee Curtis) e Anna, a súa filla de quince anos, (Lindsay Lohan) non coinciden en case nada. Os seus gustos difiren na roupa, no cabelo, na música e, sobre todo, en canto ós homes. Un día as súas diferenzas acadan o seu maior nivel: Anna non entende por que a súa nai non apoia as súas aspiracións musicais, mentres que Tess, unha viúva a punto de casar de novo, pregúntase por que a súa filla non é máis amábel co seu prometido (Mark Harmon). Pero, inesperadamente, dúas galletiñas chinesas da Fortuna provocan un gran cambio nas súas vidas. Á mañá seguinte, Tess e Anna atópanse cos seus corpos intercambiados. Pouco a pouco, comezan a comprender o punto de vista da outra, pero tamén teñen que atopar o xeito máis rápido de volver ó seu propio ser porque a voda de Tess celébrase ese mesmo sábado.
Menelik I
Dinastía
De acordo coa lenda, Menelik I fundou a dinastía salomónica de Etiopía que gobernou o país con poucas interrupcións durante case tres mil anos. Isto rematou 225 xeracións despois coa deposición do emperador Haile Selassie en 1974.
Gran Premio do Canadá de 1997
miniatura|right|Barrichello no seu camiño ao terceiro posto da grella, pero se retiraría na carreira.
O Gran Premio do Canadá de 1997 (oficialmente o 1997 Formula 1 Grand Prix du Canada) foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 15 de xuño de 1997 no Circuíto Gilles Villeneuve, Montreal. Foi a sétima carreira da tempada de Fórmula Un de. A carreira interrompeuse por un grave accidente de Olivier Panis, que rompeu as pernas e non podería participar nos seguintes sete gran premios. A carreira terminou baixo as condicións da bandeira vermella na volta 54 debido a este accidente.
Michael Schumacher gañou por diante de Jean Alesi no Benetton e Giancarlo Fisichella no Jordan. David Coulthard liderara, pero perdeu máis dunha volta por un problema de embrague durante a súa segunda parada en boxes, pouco antes do accidente de Panis. Na volta 2, o heroe local Jacques Villeneuve estrelouse contra o muro na saída da última curva. Este muro máis tarde sería coñecido como o "Wall of Champions" (muro dos campións), despois de que tres excampións do Mundo, incluíndo a Villeneuve, estreláranse por separado na carreira de 1999.
Billene Seyoum Woldeyes
Billene Seyoum Woldeyes (amhárico: ቢልለኔ ሥዩም ወልደየስ), nada en Adís Abeba en 1985, é unha escritora e activista etíope. Desde 2018 é secretaria de prensa da oficia do Primeiro Ministro do su país
Traxectoria
A menor de tres irmáns, sendo nena a súa familia emigrou a Harare (Cimbabue) e o Canadá. No seu libro Transformative spaces fala da pegada da educación multinacional na súa vida: «Pasei a metade da miña vida fóra do meu país de nacemento, Etiopía. Porén, algunhas normas de Ethiopiawinet ("Etiopeidade") inxectadas en min a través da socialización se mantiveron ao longo dos anos».
Fixo os estudos secundarios en Harare, e estudou dous anos de Xestión de Mercadotecnia na Universidade Comercial de Adís Abeba. Estudou Relacións Internacionais na Universidade de Columbia Británica, en Vancouver, entre 2004 e 2008. Na Universidade para a Paz estudou un mestrado en Xénero e Construción da Paz, e na Universidade de Innsbruck un mestrado en Paz, Seguridade, Desenvolvemento e Transformación dos Conflitos Internacionais.
A finais de 2010 regresou a Adís Abeba, e pouco despois comezou o blog EthiopianFeminism, renomeado en 2012 como AfricanFeminism. Desde esta plataforma difunde a obra de escritoras africanas feministas. Desde 2010 publicou en diversas publicacións, como Pambazuka News, sobre os dereitos da muller e os dereitos da nena.
En 2011 formou un colectivo poético de spoken word chamado Zemneged-Andinet, "desde un lugar de unidade" en lingua amhárica. Nel colaboran artistas en amhárico e inglés, e actúan en locais de Adís Abeba.
Entre 2011 e 2013 traballou no programa de formación no Instituto de Paz e Estudos de Seguridade - Africa Peace en Addis Ababa. En 2013 foi elixida presidenta da Association of Women in Business (AWiB) de Etiopía. Tamén traballou como editora da revista da Association for Women’s Sanctuary and Development (AWSAD).
Foi consultora no programa de desenvolvemento agrícola Agribusiness and Market Development (AGP-AMDe) da organización ACDI/VOCA, de cara a axudar labregos e labregas do seu país. É fundadora da compañía de impacto social Earuyan Solutions.
Billene foi unha das promotoras do equilibro de xénero 50-50 no Goberno de Etiopía. Nunha carta aberta ao Primeiro Ministro Abiy Ahmed publicada no xornal The Reporter, Billene Seyoum Weldeyes e Sewit Hailesellasie Tadesse defendían a equidade de xénero e facían algunhas propostas para levala a cabo. Entre elas, a creación dun equilibrio de xénero 50-50 no gabinete ministerial, no grupo de conselleiros do Primeiro Ministro, e no Foro de Defensa dos Dereitos da Muller. Ahmed nomeou 10 ministras cando formou goberno o 16 de outubro de 2018. En novembro de 2018 foi contratada como secretaria de prensa da oficina do Primeiro Ministro, despois da desaparición da Oficina de Asuntos de Comunicación do Goberno. En xaneiro de 2019 Nigussie Tilahun pasou a levar a sección de amhárico, e Billene seguiu coas seccións de lingua inglesa e medios dixitais.
Diversas plataformas sinalaron a preferencia de Billene por non ser nomeada co título de Weizero ou Weizerit (entendible como "Señora" ou "Señorita").
Obra
A súa obra poética inclúe poemas como "Things I Imagine Telling My Daughter", "Make It Happen" , "From Foetus to Woman". , "Petals of Pride" ou "Cracking Fragility"
Condado de Jõgeva
miniatura|dereita|500px|Concellos do condado de Jõgeva Jõgevamaa (en estoniano  Jõgeva maakond) é un dos 15 condados de Estonia, situado na parte oriental do país. Limita ao nordeste co condado de Ida-Viru, ao leste co lago Peipus, ao sur co condado de Tartu, ao suroeste co de Viljandi, ao noroeste co de Järva e ao norte co condado de Lääne-Viru.
Subdivisión administrativa
O condado está dividido en 13 concellos: tres urbanos (en estoniano linn) e 10 rurais (en estoniano vald).
Pobo witoto
miniatura|Territorio dos witoto-bora.
Maside (homónimos)
O topónimo galego Maside pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Casanova, Loiba, Ortigueira
Casanova é un lugar da parroquia de Loiba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal.
Balea anana
A balea anana, Caperea marginata (Gray, 1846), é unha especie da orde dos cetáceos, suborde dos misticetos, o único representante da familia dos neobalénidos (Neobalaenidae).
Taxonomía
Foi descrita en 1846 por John Edward Gray, que traballaba na sección de Zooloxía do Museo Británico, e que a denominou como Balaena marginata, e a situou, loxicamante, na familia dos balénidos.
Efectivamente, esta especie comparte características taxonómicas da familia dos balénidos, como son a falta de dobras gulares e presentar o rostro arqueado como as baleas francas, aínda que con algunhas diferenzas, polo que en 1864 o propio Gray reclasificouna no novo xénero Caperea, así mesmo fundado por el.
As principais diferenzas cos balénidos son a presenza dunha aleta dorsal e un corpo alongado, o que aproxima esta especie aos rorcuais (nome común que se dá aos cetáceos da familia dos balenoptéridos), resultando así como unha especie de características intermedias entre ambas as familias, polo que Gray (en 1874) e Miller, en 1923, reclasificárno na familia monoespecífica dos neobalénidos.
Até hai pouco, esta especie de balea era o único membro do xénero Caperea e da familia dos Neobalaenidae, como quedou dito arriba. Porén, en decembro de 2012, os paleontólogos R. Ewan Fordyce e Felix G. Marx compararon os ósos do cranio da balea anana cos dos cetáceos extintos, e descubriron que a especie estaría moi cerca dos membros da extinta familia dos cetoteríidos (Cetotheriidae), facéndoa un sobrevivente pigmeo desta familia extinguida.
Características
A balea anana é a máis pequena e menos coñecida de todas as baleas con barbas (misticetos), polo que aínda está pouco estudada, e coñécese sobre todo polas súas amplas migracións, sobre todo en Nova Zelandia, sur de Australia e sur de África, pero hai pouca información dispoñíbel.
Os adultos chegan a medir até tan só 6,5 m de lonxitude, a alcanzar un peso de entre 3 e 3,5 t. Como os rorcuais, teñen o corpo alongado e esvelto, e presentan aleta dorsal, pero carecen de dobras gulares. Os seus cranios son máis curtos que os doutras baleas, e o úmero é proporcionalmente máis curto que o dos rorcuais e, na man, teñen 4 dedos en lugar de 5.
Os baleatos, ao naceren, miden entre 1,6 e 2,2 m.
As súas principais características físicas son as seguintes:
Distribución
As baleas ananas viven en augas temperadas do hemisferio sur, tanto preto coma lonxe da costa. A maioría das observacións fixéronse entre os 31º S e os 52º S, aínda que existe unha na Terra do Fogo, na punta meridional de Suramérica, a 55º S. O límite real parece ser a temperatura das augas superficiais, entre os 5 e os 20 °C. A maior parte das onservacóns efectuáronse en baías protexidas e pouco profundas, pero tamén se viron exemplares illados en mar aberto. Os individuos xuvenís poden migrar cara a augas costeiras durante a primavera e o verán. Algunhas poboacións son residentes todo o ano, como as de Tasmania.
Aínda que ten unha distribución circumpolar, como quedou dito, hai observacións de que poden subir até os 20º S, polo menos nas costas de Benguela (Angola).
Hai só uns poucos rexistros confirmados de baleas ananas no mar, pero hai moitas citas de varamentos na Arxentina, Illas Malvinas, Namibia, Suráfrica, Chile, costas oeste, sur e leste de Australia e as illas Norte e Sur de Nova Zelandia.
Dous individuos foron capturados por un buque baleeiro no Atlántico sur, entre os 34° e os 35° S. Un infrecuente avistamento dun grupo duns 80 individuos produciuse en 1992 a unhas 320 millas náuticas de Cape Leeuwin (suroeste de Australia). E un grupo de 14 exemplares foi avistado en 2001 a 46° S no Pacífico sur, a 450 km ao sueste de Nova Zelandia.
Comportamento
As baleas ananas son pouco visíbeis no mar, e o seu sopro respiratorio é pequeno e pouco rechamangueiro. Xeralmente non pasan máis duns poucos segundos fóra da auga, e non se teñen observado saltos nin rabeleadas. Saen á superficie de xeito semellante ao do rorcual alibranco (Balaenoptera acutorostrata), lanzando o fociño fóra da auga pero, a diferenza deste, o dorso (incluíndo a aleta dorsal) adoita quedar oculto; a cola nunca sae de forma clara da auga. Polo xeral nadan lentamente, con ondulacións do corpo, e son incapaces de faceren aceleracións rápidas. Os escasos rexistros indican que as inmersións máis longas duran entre 40 seg e 4 min.
Alimentación
Os estómagos dis dous individuos capturados en operacións de baleeiros rusos e dun individuo inmaturo, contiñan principalmente copépodos.
Ameazas e medidas de protección
Esta especie pouco coñecida nunca foi cazada comercialmente. Non hai ningunha evidencia de ameazas antropoxénicas directas. A especie poden ser naturalmente rara en toda a súa área de distribución, ou simplemente que é difícil de detectar ou identificar, ou talvez aínda non se decubriron as súas zonas de concentración.
Estado de conservación
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza cualificou en 2008 a situación da especie como "DD" (datos insuficientes), cualificación que mantén no 2013, debido á escaseza de rexistros vivos, á ausencia dunha estimación global do tamaño da súa poboación e o coñecemento limitado do rango das subpoboacións locais. Dada a falta de ameazas coñecidas e á súa probabelmente ampla distribución, é pouco probábel que a balea anana deba cualificarse nunha categoría de ameaza, pero cos poucos datos dispoñíbeis, en ausencia de calquera estimación do tamaño da poboación, non pode avaliarse nalgún dos criterios de ameaza.
Carme Junyent
Maria Carme Junyent Figueras, nada en Masquefa (provincia de Barcelona) en 1955, é unha lingüista catalá.
Ángel Luis Pérez Pérez
Ángel Luis Pérez Pérez, nado en Avilés o 21 de febreiro de 1981, é un futbolista español. Xoga de defensa e o seu actual equipo é o Montañeros CF.
Reinhard Bendix
Reinhard Bendix, nado en Berlín o 25 de febreiro de 1916 e finado en Berkeley o 28 de febreiro de 1991, foi un sociólogo estadounidense de orixe alemá.
Traxectoria
De familia xudía acomodada, logo de estudar na súa cidade natal, en 1934 estivo un ano en Londres. Oposto ao nazismo, pertenceu a Neu Beginnen e Hashomer Hatzair, grupos que chamaban á resistencia contra os nazis. En 1938 emigrou aos Estados Unidos, proseguindo os seus estudos de doutoramento na Universidade de Chicago, naturalizado estadounidense en 1943, nese ano e ata 1946 deu clases na Universidade de Chicago, despois en 1947 pasou á Universidade de Colorado antes de se mover ao departamento de socioloxía da Universidade de California, Berkeley en 1947, onde continuaría o resta da súa carreira.
Bendix foi presidente da American Sociological Association en 1970, e de 1968 a 1970 foi director do programa de educación exterior en Göttingen da Universidade de California. En 1972 ingresou no departamento de ciencia política de Berkeley.
Gran parte da súa obra está centrada na autoridade e relacións económicas, porén foi tamén un dos principais estudosos da obra de Max Weber e está considerado un arquitecto de pontes intelectuais entre os Estados Unidos e Alemaña
Dmitrii Ivanovskii
Dmitrii Iosifovich Ivanovskii (en ruso: Дмитрий Иосифович Ивановский), nado en Nizi, Gobernación de San Petersburgo, o 28 de outubro de 1864 e finado o 20 de xuño de 1920 en Rostov do Don, foi un botánico ruso, o primeiro científico en descubrir os virus en 1892 e un dos fundadores da viroloxía.
Traxectoria
Ivanovskii estudou na Universidade de San Petersburgo. En 1887, investigou unha enfermidade que afectaba o tabaco, á que se referiu como wildfire. Tres anos máis tarde, observou outra enfermidade das plantas do tabaco e descubriu que as dúas enfermidades foran causadas por un axente infinitamente minúsculo capaz de impregnar os filtros da porcelana, cousa que as bacterias nunca poderían facer.
En 1898, o microbiólogo holandés Martinus Beijerinck replicou independentemente os experimentos de Ivanovskii e convenceuse de que a solución filtrada tiña unha nova forma de axente contaxioso ó que chamou virus. Beijerinck posteriormente recoñeceu en Ivanovskii prioridade do descubrimento.
Vilar, Camos, Nigrán
Vilar é un lugar da parroquia de Camos, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 182 habitantes (86 homes e 96 mulleres).
Juan Golpe
Juan Golpe Varela, nado en Oza (Oza-Cesuras) e finado na mesma parroquia o 1 de novembro de 1935, foi un avogado, xornalista e político galego.
Traxectoria
Naceu no pazo de Paio, segundo fillo de Manuel Golpe Núñez e Rita Varela de Sotomayor e irmán de Salvador Golpe. Avogado, foi concelleiro na Coruña arredor do ano 1890. Foi vocal do comité local da Asociación Regionalista. Xunto co seu irmán Salvador Golpe fundou en 1894 o xornal rexionalista Unión Gallega. Foi dirixente do movemento agrario Solidaridad Gallega (1906-1910) e animador do periódico La Defensa. En 1909 presentouse a deputado provincial como candidato agrario polo distrito de Betanzos-Pontedeume fronte ao conservador Ramón García Álvarez, pero non resultou elixido. Exerceu como avogado na Coruña.
Zombies
Os Zombies foron un grupo de pop español de comezos dos anos 80.
O grupo foi fundado polo precoz Bernardo Bonezzi (Madrid, 1964), quen xa antes dos catorce anos capitaneara un proxecto musical chamado Morbus Acre e formara parte do grupo seminal da movida madrileña Kaka de Luxe. Os Zombies axuntaban influencias do glam rock (Lou Reed, David Bowie, Eno) e da new wave (Talking Heads, The B-52's). Ficharon por RCA, quen editou o primeiro single do grupo, a pegadiza "Groenlandia", canción que aínda hoxe segue figurando entre as máis coñecidas do pop español dos 80, presente en numerosas recompilacións da música da época.
Discografía
LPs
Singles
Campo Redondo
O topónimo galego Campo Redondo pode referirse a:
Cucharada
Cucharada foi un grupo de rock madrileño de finais da década de 1970. Contaban cunha posta en escena moi teatral e as súas letras tiñan un alto contido de crítica á sociedade civil da época.
Historia
Comezaron tocando no Metro de Madrid e grazas ao colectivo artístico Lacochu lograrían participar no disco colectivo Viva el rollo co tema "Social peligrosidad", unha canción con implicacións de denuncia social. O 5 de xuño de 1978 publicábase o correspondente single. Tres meses despois, en setembro de 1978, actuaban por primeira vez no Festival de Rock en Madrid, xunto a outros grupos tamén debutantes coma Leño ou Coz.
Teddy Bautista produciu o seu primeiro LP, titulado El limpiabotas que quería ser torero (1979), e que contou con colaboracións como as de Hilario Camacho e Moncho Alpuente. Foi precisamente 1979 o seu ano de maior esplendor, con múltiples actuacións en salas madrileñas e boa acollida por parte da crítica, que se expresaba nos seguintes eloxiosos termos: Representan a nova onda do rock madrileño e, pese á súa xuventude, conseguen realizar xa moi boas cousas. Nos anos seguintes continuaron a súa marcha polos escenarios madrileños, e en xullo de 1981 foron abreconcertos de Chuck Berry.
Con todo, nunha época de enorme efervescencia musical en Madrid, os grupos non adoitaban durar demasiado tempo, e Cucharada non foi unha excepción. Pouco despois da entrada de Jaime de Asúa na banda, e editar un novo sinxelo chamado Quiero bailar Rock And Roll terminarían disolvéndose en 1981, aínda que algúns dos seus compoñentes integráronse nun novo grupo chamado Alarma!!!.
Man (homónimos)
O termo man pódese referir:
Casaqueimada, Loiba, Ortigueira
Casaqueimada é un lugar da parroquia de Loiba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2009 tiña 5 habitantes (dous homes e tres mulleres), un menos ca en 2000.
George Miller
Dr. George Miller, nado en Brisbane o 3 de marzo de 1945 é un director, produtor e guionista australiano, coñecido pola serie de filmes Mad Max.
Traxectoria
Miller naceu en Brisbane, fillo dos inmigrantes gregos Dimitri (Jim) Castrisios Miller e Angela Balson. O seu pai modificou o seu apelido orixinal, Miliotis, a Miller cando emigraron. George ten un irmán xemelgo, John, amais doutros dous irmáns, Chris e Bill.
Miller estudou medicina na Universidade de Nova Gales do Sur. No seu último ano, el e o seu irmán Chris rodaron unha curtametraxe dun minuto coa que gañaron un premio estudantil. Mentres realizaba a residencia en Sydney, Miller continuou a realizar filmes experimentais.
O primeiro filme de Miller como director foi Mad Max, salvaxes de autoestrada, financiado independentemente e que se converteu nun éxito internacional, dando lugar a varias secuelas.
A partir de 1987 centrouse máis na produción de proxectos australianos, volvendo á dirección en 1992.
Illa Mezhdusharski
A illa Mezhdusharski  (en ruso, остров Междушарский; Ostrov Mezhdusharskiy) é unha pequena illa do arquipélago de Nova Zembla, localizada no ártico de Rusia, en augas do mar de Barents.
Xeografía
A vexetación da illa é en gran parte de tipo tundra.
Mariscada
miniatura|Centola da ría Unha mariscada é unha comida constituída fundamentalmente por marisco. É típico da cociña costeira de Galiza. A súa popularidade pode atoparse noutras zonas peninsulares e estranxeiras (especialmente Francia). Aplícase tamén a denominación mariscada a aquelas comidas nas que o prato principal ou central do menú é o marisco (indiferentemente de cal for este), sen que inflúa o tipo de recipiente que se use para tal efecto, nin todo o marisco deba ir nesa bandexa. Quizais os máis comúns sexan a centola, a nécora, o percebe, o lagostino e a cigala.
Illa Mezhdusharski
Historia
Os nenets foron o pobo que orixinalmente poboou o arquipélago de Nova Zembla. As illas son coñecidas polos rusos desde os séculos XI e XII, cando os seus comerciantes visitaban a rexión de Novgorod. A procura polos europeos dunha ruta comercial cara ao Oriente, a Ruta do Mar do Norte, levou a iniciar a exploración do arquipélago en 1553, coa fracasada expedición británica de Hugh Willoughby e Richard Chancellor.
Warning
Warning é o sexto álbum da banda estadounidense de punk rock Green Day, publicado o 3 de outubro do 2000 a través do selo Reprise Records. Feito sobre a base do seu predecesor, Nimrod (1997), o disco evitou o característico son punk rock do grupo e incorporou elementos acústicos, do pop e do folk. Liricamente o álbum fala de temas máis optimistas e inspiradores en comparación coas súas primeiras edicións. Warning é tamén o primeiro disco de Green Day dende Kerplunk (1992) que non foi producido por Rob Cavallo, aínda que botou unha man na súa produción e foi acreditado como produtor executivo.
Mariscada
Mariscos incluídos
A mariscada consiste nunha gran bandexa con mariscos variados; unha mariscada pode contar, entre outros, con:
Fruits de mer
miniatura|250px|Fruits de mer servidos en [[Etretat, Normandía.]]
Illa Mezhdusharski
Historia
Os primeiros navegantes occidentais ao arquipélago foron os holandeses, que nas varias expedicións en que participou Willem Barents (1594-97), cartografaron e puxeron moitos dos nomes dos accidentes xeográficos das illas (cabos, golfos, baías e penínsulas), aínda que no século XIX moitos deles foron cambiados, aínda que permanecen algúns.
En 1955, os descendentes dos nenets e os residentes de todas as aldeas e asentamentos de Nova Zembla, foron agrupados no campamento de Lagernojela, na costa norte de illa Yuzhny. En novembro de 1957, foron deportados ao continente xa que todo o arquipélago designouse como área de proba para os ensaios nucleares (o primeiro dos cales tivo lugar antes das deportacións).
Mariscada
Fruits de mer
Un plateau de fruits de mer («froitos do mar» en francés) é o equivalente francés a unha mariscada, e consiste, ao igual que o galego, nun variado de mariscos crus ou cocidos presentados sobre unha fonte.
Os fruits de mer inclúen todos os mariscos dispoñíbeis en Francia, e case exclusivamente se serven en frío. Segundo autores anglosaxóns úsanse algúns mollos para acompañalo, polo xeral salsa cóctel ou salsa rosa, salsa mignonette e limón. En Francia acompáñanse tradicionalmente de limón, maionesa e manteiga (doce ou salgada) untada en pan de centeo. Preséntanse nunha bandexa cun leito de xeo e algas. Adoitan ser bandexas moi enfeitadas e elaboradas, contendo múltiples fileiras. Isto é tanto polo efecto visual, como porque os mariscos normalmente sérvense na súa cuncha, ou sobre a metade desta, o que causa que ocupen un grande espazo e só conteñan un ou dous bocados de carne. Acompáñanse cun viño branco seco.
Mariscos incluídos
Un prato de fruits de mer pode incluír algúns ou todos da listaxe a seguir, dependendo das preferencias e a preparación:
Esta lista non é extensiva e varía ademais en función do marisco apañado ou pescado en cada rexión marítima. Un plateau de fruits de mer inclúe tamén frecuentemente:
Nióbidas
miniatura|dereita|300px|[[Escultura dunha Nióbida arrepiada ante Ártemis na Galería Uffizi de Florencia.]] miniatura|dereita|300px|[[Sarcófago romano (160 - 170 d. C.) no que se representa a Apolo e Ártemis matando os fillos de Níobe. Arriba, os Nióbidas asasinados.]] Os Nióbidas  eran, segundo a mitoloxía grega, os fillos e fillas de Anfión de Tebas e Níobe. O mito di que Níobe ousou fachendear ante Leto porque esta só tivo dous fillos (Ártemis e Apolo), mentres que ela tivo moitos máis, un exemplo clásico de hybris. Por este motivo, Apolo e Ártemis asasinaron os fillos de Níobe coas súas frechas. Apolo disparou aos varóns e Ártemis ás mulleres. Porén, segundo algunhas fontes houbo dous Nióbidas que suplicaron a Leto para salvarse: Apolodoro di que foron Melibea (Chloris) e Amiclas.
Os Nióbidas foron soterrados polos deuses en Tebas. Ovidio remarcou que tódolos homes lamentaron a extinción da liñaxe de Anfión, mais ninguén consolou a Níobe, agás o seu irmán Pélope.
Soutocovo, Terroso, Vilardevós
Soutocovo é un lugar da parroquia de Terroso, no concello ourensán de Vilardevós. Segundo o IGE do 2009 tiña 37 habitantes dos que 19 eran homes e 18 eran mulleres, o que supón un aumento de habitantes con respecto a 2008.
Vicent Partal
miniatura|dereita|Partal nunha fotografía de 2013. Vicent Partal Montesinos, nado en Bétera (Camp de Túria) o 28 de novembro de 1960, é un xornalista valenciano.
Traxectoria
Entre outros medios de comunicación, traballou en El Temps, El Punt, Diari de Barcelona, Catalunya Ràdio, La Vanguardia e TVE.
En 2016 era o director do xornal de corte catalanista VilaWeb.
Sopa de Cabra
Sopa de Cabra, tamén coñecido como els Sopa, foi un grupo de música xironés que estivo en activo entre os anos 1986 e 2001. Entre as cancións máis populares do grupo destacan L'Empordà, Camins, El Far del Sud ou El Boig de la Ciutat. En setembro de 2011 fixeron un reencontro para facer unha xira e conmemorar os 25 anos da creación do grupo e en 2015 volveron cun disco con temas novos titulado Cercles. En 2020 presentan o álbum La gran onada.
Follas novas
Follas novas é un poemario en lingua galega de Rosalía de Castro, publicado por vez primeira en 1880, editado por La Propaganda Literaria de Alejandro Chao na Habana, Cuba, e impreso en Madrid, con prólogo de Emilio Castelar.
Rosalía concibiu nun comezo este poemario como unha continuación de Cantares gallegos: O 50% dos poemas de Follas novas teñen afinidade co texto publicado en 1863, mentres que o resto das composicións presentan un diferente espírito poético motivado polo afastamento da terra, as desgrazas familiares e as doenzas físicas e morais. Estamos, xa que logo, ante unha poética que afonda nos sentimentos, na saudade e que ten frecuentemente, por horizonte, a fronteira do propio ser:
Estrutura
miniatura|Dedicatoria. É unha compilación de poemas ordenados sen un criterio claro. O libro preséntasenos estruturado en cinco seccións:
A obra ten unha organización formal pouco elaborada ó comparala con Cantares gallegos, se ben a súa amplitude temática e a diversidade dos seus textos lle confire maior universalidade. A colección de poemas resulta sumamente irregular desde unha perspectiva estrutural porque:
Poesía subxectiva
Os textos subxectivos de Follas novas poderían pertencer á escola xermánica (composicións breves, de estilo sinxelo, espontáneas, impresionistas, intimistas e suxerentes), da cal é representante Bécquer. Mais a lírica de Rosalía é diferente da becqueriana, Rosalía afástase do sentimentalismo para facilitarnos, mediante a introspección, a súa vida radical, angustiada e pesimista; a procura do sentido da existencia.
Vaguedás vén ser unha "Arte poética" relativa ós vencellos entre poesía e vida:
En Do íntimo e nos poemas subxectivos de Varia predomina a saudade e a alienación:
Poesía obxectiva
miniatura|275px|Libro II "¡Do íntimo!" nun monumento en [[Lugo.]] Nace co precedente de Cantares Gallegos, pero o feito de seren poemas e non glosas, xunto coa presenza dunha Rosalía máis madura, provoca un eu poético moito máis reflexivo que afonda na inxustiza social procurando penetrar no corazón dos seus semellantes dun xeito vivencial.
Estamos ante poesía comprometida, cívica; mais nunca panfletaria. A denuncia xorde como sentimento, é pura sensibilidade. O mundo que rodea a Rosalía é unha extensión do seu propio corpo. miniatura|esquerda|Libro III "Varia": N'a tomba d'o xeneral ingles Sir John Moore na Coruña.
Libro III: Varia
Existen diferentes tipos de composicións:
Era unha ousadía dicir isto en 1880. E inda máis se pensamos que o contido deste prólogo (no seguinte apartado extraemos un anaco) perfila o problema social de Galicia que Rosalía consideraba máis grave: a emigración.
Libro IV: D'a terra
Os demais dos textos desta sección, aínda que podendo ser narrativos ("O encanto da pedra chan") e a pesar de teren o cerne da paisaxe e da cultura, están marcados cun evidente lirismo subxectivo. miniatura|Libro V: "As viudas d'os vivos e as viudas d'os mortos", epígrafe V, en [[Padrón.]]
Libro V: As viudas d'os vivos e as viudas d'os mortos
"As viudas d'os vivos e as viudas d'os mortos" é unha plasmación panorámica da emigración galega desde a perspectiva da muller:
Rosalía sufriu as mesmas dores que sufriron as súas mulleres galegas. Rosalía falou por todas. Unha muller introvertida, que se ve atravesada por unha longa e negra sombra de saudade, ten valor para apartar da súa vista o seu íntimo horror e mirar para o pavor vital, para a escasa calidade de vida que teñen os demais nese país esquecido da man dos homes que é Galicia.
Métrica
En Follas Novas conflúen tres tendencias métricas:
en Follas novas vese:
Significación
A pesar de ser Follas novas unha obra de inaudito valor literario e humano, o verdadeiramente insólito é que Rosalía compuxese os seus sentimentos e reflexións sociais nunha lingua tida por dialectal, por flagrante exemplo da incultura dun pobo. Se Rosalía consagrara en Cantares gallegos o galego para a lírica popular, elabora neste poemario unha poesía universal, sen fronteiras, pero galega, e na lingua dun país daquela recóndito. Ricardo Carballo Calero, en Historia da literatura galega contemporánea (p. 145), di:
Edicións en galego
Hai máis de 30 edicións distintas de Follas novas. O libro foi incluído na Biblioteca Básica da Cultura Galega da Editorial Galaxia, na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia, na Biblioteca de Autores Galegos de Diario 16 de Galicia, na Biblioteca 114 de El Correo Gallego e na Biblioteca Galega 120 de La Voz de Galicia''.
Turbina de vapor
miniatura|Rotor dunha turbina de vapor producida por Siemens, [[Alemaña.]] Unha turbina de vapor é unha turbomáquina motora, que transforma a enerxía dun fluxo de vapor en enerxía mecánica a través dun intercambio de cantidade de movemento entre o fluído de traballo (enténdase o vapor) e a roda, órgano principal da turbina, que conta con pas ou paletas que teñen unha forma particular para poder realizar o intercambio enerxético. As turbinas de vapor están presentes en diversos ciclos de potencia que utilizan un fluído que poida cambiar de fase, entre estes o máis importante é o Ciclo Rankine, o cal xera o vapor nunha caldeira, da cal sae nunhas condicións de elevada temperatura e presión. Na turbina transfórmase a enerxía interna do vapor en enerxía mecánica que, tipicamente, é aproveitada por un xerador para producir electricidade.
Principio de Funcionamento
A ecuación xeral das turbomáquinas foi achada por Euler e a súa demostración atópase no artigo de turbomáquinas. A forma para o traballo por unidade de masa que atravesa o rotor das turbomáquinas motoras axiais é:
onde u é a velocidade periférica ou velocidade lineal do rotor, c_1 e c_2 son as velocidades absolutas do fluído de traballo antes e despois de pasar polo rotor respectivamente, \alpha_1 e \alpha_2 son os ángulos entre a velocidade absoluta e a velocidade periférica antes e despois de pasar polo rotor. Se chamamos velocidade relativa \vec{w}, á velocidade do fluído respecto á roda, e definimos o ángulo \beta como aquel que existe entre a velocidade periférica e \vec{w} podemos reescribir a ecuación anterior, por propiedades do triangulo como:
Agora escribamos a primeira lei da termodinámica para un balance de enerxía do fluído de traballo no paso polo rotor, supoñendo que este é un proceso adiabático:
Consideramos que L é definido positivo.
Encontramos así que o cambio entálpico é igual ao cambio dos cadrados da velocidade relativa:
Abastecemento de vapor e condicións de escape
Estas categorías inclúen turbinas condensadoras, non condensadoras, de requecemento, extracción e indución.
As turbinas de non condensación ou de contrapresión son máis amplamente usadas para aplicacións de vapor en procesos. A presión de saída é controlada por unha válvula reguladora para satisfacer as necesidades de presión no vapor do proceso. Atópanse comunmente en refinerías, plantas de papel e polpa e en instalacións de desalinización, onde se dispón de grandes cantidades de vapor de proceso a baixa presión.
As turbinas condensadoras atópanse comunmente en plantas de potencia eléctrica. Estas turbinas expelen vapor en estado parcialmente saturado, xeralmente cun título de vapor maior ao 90 % (para evitar problemas de corrosión das palas), a unha presión bastante inferior á atmosférica cara a un condensador.
As turbinas de requecemento tamén son usadas case exclusivamente en plantas de potencia eléctrica. Nunha turbina de requecemento, o fluxo de vapor sae dunha sección a alta presión da turbina e é regresado á caldeira onde se lle volve a sobrequentar. Entón, o vapor regresa a unha sección de presión intermedia da turbina e continúa a súa expansión.
As turbinas de extracción atópanse en todo tipo de aplicacións. Nunha turbina de extracción, o vapor é liberado en diversas etapas e aproveitado en distintos procesos industriais, tamén pode ser enviado a quentadores de auga para mellorar a eficiencia do ciclo.
I Asemblea Nacionalista
A I Asemblea Nacionalista (daquela Asambleia nazonalista de Lugo), celebrada en Lugo entre o 17 e 18 de novembro de 1918 polas Irmandades da Fala, foi a histórica asemblea onde o galeguismo político deixa atrás o rexionalismo e avanza cara ao nacionalismo.
Historia e características
Celebrouse no teatro Lugo-Salón. Contou coa asistencia de 63 persoas, a metade procedente da cidade da Coruña. Estiveron representadas 67 sociedades agrarias, cinco centros culturais, e mandaron a súa adhesión cinco federacións agrarias, once concellos, máis de 49 Asociacións e numerosas personalidades de Galicia. Da asemblea saíu o "Manifesto Nacionalista", que constituiría a base común de todos os programas do nacionalismo galego ata a guerra civil española. Nel defínese a Galicia como nación, reclámase a autonomía integral de Galicia e a cooficialidade do galego.
Manifesto da Asambleia nazonalista de Lugo
O manifesto comezaba do seguinte xeito:
No manifesto publicado, aparecía ó remate o seguinte texto:
miniatura|Placa conmemorativa da Asemblea de Lugo ([[I Asemblea Nacionalista) na fachada do Hotel Méndez Núñez, na rúa da Raíña de Lugo.]] Os asinantes do manifesto foron os asembleístas: Antón Losada Diéguez, Vicente Risco, Arturo Noguerol, Xaime Quintanilla, Manuel Banet Fontenla, Ramón Cabanillas, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Gonzalo López Abente, Victoriano Taibo, V. Paratcha, Antón Villar Ponte, J. Ferreira, Lois Peña Novo, L. P. Carballa, X. Culebras, E. Bidegaín, Francisco Vázquez Enríquez, G. Cedrón, F. M. Balboa, Johán Vicente Viqueira, Roberto Blanco Torres, Rodríguez de Vicente, Ivo Fernández, Evaristo Correa Calderón, Ramón Villar Ponte, L. Ares, A. Ramos, S. Mosteiro, X. Ares, X. Peña, L. Briones, Díaz Varela, P. Peña Novo, Sánchez Taíz, X. Faraldo, V. Veiga, C. Monasterio, X. Sarmento, L. de Labra, Xosé Ramón Fernández-Oxea, C. García Colmelo, R. Gutiérrez, X. García Colmelo, F. Abelaira, Ánxel Casal, T. Rodríguez, F. Zamora, V. Maceiras, A. Martínez, I. Rodríguez, X. Robles, R. Carballal, R. Areses, Eugenio Charlón, Manuel Sánchez Hermida, T. Amador, M. Vázquez, B. Varela, I. A. Garaloces, X. Basteiro, Eduardo Lence-Santar Guitián, V. Casas e X. Monteiro Mejuto.
Provincia de Güiana
miniatura|300px|Mapa de Venezuela en 1810. En amarelo, a provincia de Güiana.
A Provincia de Güiana (en castelán, Provincia de Guayana) é unha das provincias históricas que se constituíron durante o período colonial español e que terminaría formando parte integral da Capitanía Xeneral de Venezuela despois da súa creación en 1777.
Máis tarde formou parte da Gran Colombia e, unha vez que este país desapareceu, da República de Venezuela.
Abarcaba un territorio que comprende os actuais estados venezolanos de Bolívar, Delta Amacuro e Amazonas, así como a actual zona en reclamación da Güiana Esequiba (Guayana Esequiba) e parte de Pacaraima e Pirara, no Brasil.
O Pereiro, Vilaboa, Valdoviño
O Pereiro é un lugar da parroquia de Vilaboa no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 29 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 12 homes e 17 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 45 habitantes.
Nomi
Nomi (能美市, のみし, Nomi-shi) é un concello da prefectura de Ishikawa no Xapón. Está situada ó sur da prefectura, e na area da provincia histórica de Kaga, e ó norte da rexión de Chūbu e na rexión de Hokuriku e no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 83,85 km² e a poboación de 48.340 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 577 h/km².
Nomi limita cos concellos de Komatsu, de Hakusan e de Kawakita.
Historia
A cidade de Nomi foi fundada pola fusión de 3 concellos de vila do distrito de Nomi (de Neagari, de Terai e de Tatsunokuchi) no ano 2005.
Gran Premio dos Países Baixos de 1981
O Gran Premio dos Países Baixos de 1981 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 30 de agosto de 1981 no circuíto de Zandvoort. Foi a duodécima carreira da tempada de Fórmula Un de. Foi o 30º Gran Premio dos Países Baixos. A carreira disputouse sobre 72 voltas ao circuíto de 4´252 quilómetros para unha distancia total de carreira de 306 quilómetros. Foi gañada por Alain Prost, que liderou a carreira de principio a fin. A carreira tamén viu a volta de Fittipaldi ao circo da F1, logo de estar ausente na carreira anterior. Aínda que ningún Fittipaldi logrou clasificarse.
Resumo dá carreira
Na saída, Prost tomou o liderado, co seu compañeiro René Arnoux seguíndoo moi de cerca. Máis atrás no medio da pista, Gilles Villeneuve estrelouse contra a parte traseira do Alfa Romeo de Bruno Giacomelli, saltando sobre o Alfa para quedar fóra da carreira na primeira curva.
Na segunda curva, Mario Andretti e Carlos Reutemann chocaron, quedando o coche de Andretti co morro roto. Antes do final da primeira volta, ocorreu outro incidente cando chocaron Patrick Tambay e Didier Pironi. O resultado foi a retirada inmediata de Tambay, mentres que o segundo Ferrari continuou durante tres voltas antes de retirarse da carreira.
Na parte dianteira da carreira, Arnoux era incapaz de manter o ritmo e caeu catro lugares, detrás de Alan Jones, Nelson Piquet, Jacques Laffite e Reutemann. Con Arnoux fora da cabeza, Jones perseguiu a Prost e pelexou polo liderado ata que os seus pneumáticos desfaleceron e Jones tivo que reducir a velocidade. Reutemann e Laffite, mentres tanto, loitaban ferozmente polo cuarto posto, terminaron chocando e quedaron fóra da carreira na volta 18.