cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metabolismo microbiano
Redución do sulfato
Todos os organismos redutores de sulfato son anaerobios obrigados. Como o sulfato é enerxeticamente estable, antes de que poida ser metabolizado debe primeiro ser activado por adenilación para formar APS (adenosina 5-fosfosulfato) de tal modo que se consome ATP. Esta APS é entón reducida polo encima APS redutase a sulfito (SO32- ) e AMP. Nos organismos que utilizan compostos de carbono como doantes de electróns, o ATP consumido é proporcionado pola fermentación do substrato carbonado. O hidróxeno producido durante a fermentación é realmente o que impulsa a respiración durante a redución de sulfato. Finalmente, os electróns pasan do encima hidroxenase á APS redutase, que xunto coa sulfito redutase remata a redución do sulfato a sulfuro de hidróxeno. O gradiente que xera a forza protón motriz establécese debido ao feito de que a hidroxenase, que converte H2 en 2H+, se localiza no periplasma (ou na parte exterior da célula nas bacterias grampositivas).
Acetoxénese
A acetoxénese é un tipo de metabolismo microbiano que utiliza hidróxeno (H2) como doante de electróns e dióxido de carbono (CO2) como aceptor de electróns para producir acetato (nisto é similar á metanoxénese). As bacterias que poden sintetizar autotroficamente acetato denomínanse homoacetóxenas. A redución do dióxido de carbono en todos os homoacetóxenos prodúcese pola ruta do acetil-CoA. Esta ruta tamén é utilizada para a fixación do carbono polas bacterias reductoras do sulfato autótrofas e polos metanóxenos hidroxenótrofos. A miúdo, os homoacetóxenos poden tamén ser fermentadores, usando o hidróxeno e o dióxido de carbono producidos como resultado da fermentación para producir acetato, que se segrega como produto final.
Redución do ferro férrico (Fe3+)
O ferro férrico é un receptor terminal de electróns moi utilizado polos organismos anaerobios autótrofos e heterotrófos. O fluxo de electróns nestes organismos é similar ao dos que usan como aceptores finais oxíxeno ou nitrato, agás en que nos organismos redutores de ferro férrico o encima final é a ferro-férrico redutase. Entre os organismos modelo estudados están Shewanella putrefaciens e Geobacter metallireducens. Algunhas bacterias redutoras do ferro férrico (tales como G. metallireducens) poden utilizar hidrocarburos tóxicos tales como o tolueno como fonte de carbono, polo que hai un grande interese en usar estes organismos como axentes de biorremediación en acuíferos contaminados ricos en ferro férrico.
Aceptores finais orgánicos de electróns
Algúns organismos, en vez de usar compostos inorgánicos como receptores terminais de electróns na respiración, poden utilizar compostos orgánicos. Son exemplos:
Quimiolitotrofia
A quimiolitotrofia é un tipo de metabolismo no cal a enerxía se obtén da oxidación de compostos inorgánicos. A maioría dos organismos quimiolitótrofos son tamén autótrofos. A quimiolitotrofia ten dúas funcións importantes: a xeración de enerxía (ATP) e a xeración de potenciais redutores (NADH).
Oxidación do hidróxeno
Moitos organismos poden usar hidróxeno (H2) como fonte de enerxía. Mencionáronse previamente varios mecanismos de oxidación anaerobia do hidróxeno (por exemplo, na redución do sulfato e nas bacterias acetoxénicas), pero ademais o hidróxeno pode utilizarse tamén como fonte de enerxía aerobia. Nestes organismos, o hidróxeno é oxidado por unha hidroxenase ligada á membrana, realizando o desprazamento do protón por medio dunha transferencia de electróns a varias quinonas e citocromos. En moitos organismos utilízase unha segunda hidroxenase citoplásmatica para xerar un potencial reducido en forma de NADH, que se usará posteriormente para fixar o dióxido de carbono polo ciclo de Calvin. Os organismos que oxidan o hidróxeno, tales como Ralstonia eutrophaeutropha, viven con fecuencia nas zonas de transición oxixenadas-anóxicas da natureza para aproveitar o hidróxeno producido polos organismos fermentadores anaerobios mentres que á vez manteñen o acceso ao oxíxeno.
Oxidación do xofre
Algunhas bacterias oxidan compostos reducidos de xofre, como sulfuro de hidróxeno (H2S), xofre inorgánico (S0) e tiosulfato (S2O32- ), para formar ácido sulfúrico (H2SO4). Un exemplo clásico é Beggiatoa, un microbio descrito orixinalmente por Sergei Winogradsky, un dos fundadores da microbioloxía. Outro exemplo é Paracoccus.
O xofre inorgánico é almacenado dentro ou fóra da célula ata que se necesita. O proceso é posible porque o xofre é enerxeticamente un mellor doante de electróns que o sulfuro inorgánico ou o tiosulfato, o que permite que un maior número de protóns atravesen a membrana. Os organismos que oxidan o xofre xeran o potencial redutor para a fixación do dióxido de carbono por medio do ciclo de Calvin utilizando o fluxo inverso de electróns, un proceso que require enerxía que mova os electróns en contra do gradiente termodinámico para producir NADH.
A oxidación do xofre realízase xeralmente en dúas etapas. Bioquimicamente, os compostos de xofre reducidos convértense en sulfito (SO32- ) que á súa vez é transformado posteriormente en sulfato polo encima sulfito oxidase. Algúns organismos, realizan a mesma oxidación usando o inverso do sistema da APS redutase, invertendo o usado polas bacterias redutoras do sulfato (véxase arriba). En todos os casos, a enerxía liberada tranfírese á cadea de transporte de electróns para a produción de ATP e NADH. Ademais da oxidación aerobia do xofre, algúns organismos (por exemplo, Thiobacillus denitrificans) utilizan nitrato (NO32- ) como aceptor terminal de electróns e, por tanto, crecen anaerobicamente.
Oxidación do ferro ferroso (Fe2+ )
O ferro ferroso é unha forma soluble de ferro estable a un pH extremadamente baixo ou en condicións anaerobias. En condicións aerobias e pH moderado, o ferro ferroso oxídase espontaneamente á forma férrica (Fe3+ ) e abioticamente a hidróxido férrico (Fe(OH)3 ) insoluble. Existen, por tanto, tres tipos distintos de microbios oxidadores do ión ferroso.
O primeiro tipo é o dos acidófilos, tales como as bacterias Acidithiobacillus ferrooxidans e Leptospirrillum ferrooxidans, e a arquea Ferroplasma. Estes microbios oxidan o ferro en ambientes que teñen un pH moi baixo e son importantes na drenaxe ácida de minas.
O segundo tipo de microorganismos oxida o ferro ferroso a pH neutro nas zonas de transición oxixenada-anóxica. Estas bacterias, tales como Gallionella ferruginea e Sphaerotilus natans, e as bacterias acidófilas oxidantes do ferro, son aerobias.
Nitrificación
A nitrificación é o proceso polo cal o amoníaco (NH3) é convertido en nitrato (NO3- ). A nitrificación é realmente o resultado neto de dous procesos distintos: a oxidación de amoníaco a nitrito (NO2- ) por unha bacteria nitrificante (por exemplo, Nitrosomonas) e a oxidación de nitrito a nitrato por unha bacteria oxidante do nitrito (por exemplo, Nitrobacter). Ambos os procesos son moi pouco enerxéticos e levan a taxas de crecemento moi lentas para ambos os tipos de organismos.
Bioquimicamente, a oxidación do amoníaco ocorre pola oxidación en varios pasos do amoníaco a hidroxilamina (NH2OH) polo encima amonio monooxixenase no citoplasma, seguida pola oxidación da hidroxilamina a nitrito polo encima hidroxilamina oxidorredutase no periplasma. O ciclo de electróns e protóns é moi complexo pero como beneficio neto soamente se despraza un protón a través da membrana por cada molécula de amoníaco oxidada.
A redución do nitrito é moito máis simple: o nitrito é oxidado polo encima nitrito oxidorredutase o que está acoplado ao desprazamento dun protón por unha cadea de transporte de electróns moi curta. Isto dá lugar de novo a taxas de crecemento moi baixas para estes organismos. Cómpre oxíxeno tanto para a oxidación do amoníaco coma para a do nitrito, o que implica que as bacterias nitrificantes e oxidadoras de nitrito sexan aerobias. Como na oxidación do xofre e do ferro, o NADH para a fixación do dióxido de carbono no ciclo de Calvin xérase por un fluxo inverso de electróns, o que supón outra carga metabólica máis a un proceso xa enerxeticamente pobre.
Anammox
Anammox é a oxidación anaerobia do amoníaco, un proceso descuberto recentemente (a finais da década de 1990). Realízano os Planctomycetes (por exemplo, Candidatus Brocadia anammoxidans) e implica o acoplamento da oxidación de amoníaco coa redución de nitrito. Como para este proceso non se require oxíxeno, estes organismos son estritamente anaerobios.
Sorprendentemente, durante o metabolismo anammox prodúcese como composto intermediario hidracina (N2H4, que se usa como combustible para foguetes). Para protexerse da alta toxicidade da hidracina, as bacterias do anammox conteñen un orgánulo intracelular especial chamado anammoxasoma rodeado por unha membrana con lipídica con compoñentes cíclicos (ladderanos) moi compacta (e infrecuente) na que queda contida a hidracina. A natureza destes lípidos é única, igual que o uso de hidracina como intermediario metabólico.
Os organismos con metabolismo anammox son autótrofos, aínda que o mecanismo polo cal realizan a fixación do dióxido de carbono aínda non se coñece. Debido a esta característica, son organismos que se utilizan industrialmente para eliminar o nitróxeno nos procesos do tratamento de augas residuais. Estes organismos proliferan moito nos sistemas acuáticos anaerobios e especulouse que xeran aproximadamente o 50% da produción de gas nitróxeno nalgúns ambientes mariños.
Fototrofia
Moitos microorganismos poden usar a luz como fonte da enerxía (fototrofia). Entre eles as cianobacterias e as algas son particularmente significativas porque son oxixénicas, usando auga como doante de electróns para a transferencia de electróns durante a fotosíntese. Encóntranse bacterias fototróficas nos filos Cyanobacteria, Chlorobi, Proteobacteria, Chloroflexi, e Firmicutes, aínda que non todas as bacterias realizan unha fotosíntese produtora de oxíxeno. Xunto coas plantas e algas, estes microorganismos son responsables de toda a xeración biolóxica de oxíxeno sobre a Terra. En certo sentido, todos os xeradores biolóxicos de oxíxeno descenden destes microorganismos porque os cloroplastos foron adquiridos por endosimbiose dunha liñaxe de cianobacterias. Así, os principios xerais do metabolismo nas cianobacterias pódense tamén aplicar aos cloroplastos.
Como consecuencia da diversidade de bacterias fotosintéticas, existen numerosos mecanismos por medio dos cales a luz é convertida en enerxía para o metabolismo. Todos os organismos fotosintéticos localizan os seus centros de reacción fotosintéticos en membranas, que poden ser invaxinacións da membrana citoplásmica (bacterias púrpuras), membranas de tipo tilacoidal (cianobacterias), estruturas antena especializadas chamadas clorosomas (nas bacterias verdes do xofre e non do xofre) ou a propia membrana citoplasmática (heliobacterias). Diversas bacterias fotosintéticas tamén conteñen diversos pigmentos fotosintéticos tales como clorofilas e carotenoides permitindo que se aproveiten diversas porcións do espectro electromagnético e deste modo habiten diversas zonas. Algúns grupos de organismos conteñen estruturas captadoras de luz máis especializadas, por exemplo, ficobilisomas en cianobacterias e clorosomas nas bacterias verdes do xofre e non do xofre, aumentando a eficiencia na utilización da luz.
Bioquimicamente, a fotosíntese anoxixénica é moi diferente da fotosíntese oxixénica. As cianobacterias (e por extensión os cloroplastos) pesentan un esquema en Z do fluxo de electróns que é utilizado finalmente para formar NADH. Utilízanse dous centros reactivos distintos (fotosistemas) e a forza protón motriz xérase usando un fluxo cíclico de electróns e quinonas. Nas bacterias fotosintéticas anoxixénicas o fluxo de electróns é cíclico, transferindo os electróns de novo, unha vez empregados na fotosíntese, ao único centro de reacción. A forza protón motriz xérase usando soamente quinonas. En heliobacterias e nas bacterias verdes do xofre e non do xofre fórmase NADH usando a proteína ferredoxina, nunha reacción enerxeticamente favorable. Nas bacterias púrpuras fórmase NADH mediante o fluxo inverso de electróns debido ao potencial químico máis baixo deste centro de reacción. Porén, xérase e utilízase en todos os casos a forza protón motriz para impulsar a produción de ATP por medio dunha ATPase.
A maioría dos microorganismos fotosintéticos son autótrofos, e fixan dióxido de carbono por medio do ciclo de Calvin. Algunhas bacterias fotosintéticas (por exemplo, Chloroflexus) son fotoheterótrofos, o que significa que utilizan compostos orgánicos como fonte de carbono para o crecemento. Algúns organismos fotosintéticos tamén poden fixar nitróxeno.
Fixación do nitróxeno
O nitróxeno é un elemento necesario para o crecemento de todos os sistemas biolóxicos. Aínda que é extremadamente común (80% por volume) na atmosfera en forma de gas (N2) é xeralmente inaccesible bioloxicamente debido á súa alta enerxía de activación. En toda a natureza soamente algunhas bacterias especializadas poden facer a fixación do nitróxeno, converténdoo en amoníaco (NH3), que é asimilado doadamente por todos os organismos, e que pode dar lugar a outros compostos nitroxenados asimilables. Estas bacterias, por tanto, son moi importantes ecoloxicamente e son a miúdo esenciais para a supervivencia de ecosistemas enteiros. Isto é especialmente certo no océano, onde as cianobacterias fixadoras de nitróxeno son con frecuencia as únicas fontes de nitróxeno. Tamén é moi importante no solo, onde existen simbioses especializadas entre legumes e bacterias fixadores do nitróxeno, imprescindibles para o crecemento destas plantas.
A fixación do nitróxeno pode encontrarse en case todas as liñaxes bacterianas e clases fisiolóxicas pero non é unha característica universal. Como o encima nitroxenase, responsable da fixación do nitróxeno, é moi sensible ao oxíxeno que a inhibe irreversiblemente, todos os organismos fixadores do nitróxeno deben ter algún mecanismo para manteren a concentración de oxíxeno baixa. Entre as posibilidades que hai están:
A produción e actividade da nitroxenase regúlase estritamente, porque a fixación do nitróxeno é un proceso extremadamente custoso enerxeticamente (cómpren de 16-24 ATPs por N2 fixado) e pola sensibilidade extrema da nitroxenase ao oxíxeno.
The Circus
The Circus é o quinto álbum do grupo británico de pop Take That. Foi editado o 1 de decembro de 2008.
Samsung Lions
Os Samsung Lions (삼성 라이온즈) son un equipo profesional coreano de béisbol con sede en Daegu. O club compite na KBO League. Desde 2016 os Lions xogan os seus xogos como local no Daegu Samsung Lions Park, estadio con capacidade para 24.000 espectradores.
Sabaxáns, Mondariz
San Mamede de Sabaxáns é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o IGE en 2013 tiña 344 habitantes (181 mulleres e 163 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 433 habitantes.
No lugar da Portela, desta parroquia de Sabaxáns, levántase o denominado Carballo do Campo, un carballo excepcional, incluído dentro do Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia desde 2011. A árbore ten unha altura de 35,80 m e un diámetro do fuste de 3,75 m (a 1,30 m de altura).
Non resulta posible confirmar que as seguintes cantigas se refiren a este carballo.
Pasaxe de Drake
A pasaxe de Drake, paso Drake ou mar de Hoces é o tramo de mar que separa América do Sur da Antártida, entre o cabo de Fornos (Chile) e as illas Shetland do Sur (Antártida). Este paso marítimo, ás veces denominado impropiamente estreito, é a máis meridional das rutas de comunicación entre o océano Pacífico e o océano Atlántico. Polo sur fai parte do indefinido océano Antártico e ao leste limita co mar de Scotia. A súa anchura mínima é de 800 a 950 km e as súas augas son tradicionalmente consideradas polos navegantes como as máis tormentosas do planeta.
Denominación
O nome de Drake lembra o corsario inglés Francis Drake, quen co barco Golden Hind en setembro de 1578, e logo de cruzar o estreito de Magallanes, viaxou cara ao sur e alcanzou unha latitude non determinada podendo ingresar á pasaxe de Drake. O nome é de uso xeneralizado: a cartografía oficial chilena denomínao paso Drake e a arxentina chámao pasaxe de Drake (aínda que existe un proxecto para renombrarlo mar de Piedrabuena). Outro nome utilizado, principalmente en España, é o de mar de Hoces, en recordo do navegante español Francisco de Hoces a quen se atribúe o seu descubrimento en 1526.
Xeografía
esquerda|miniatura|Salinidade, temperatura, e profundidade ao longo da pasaxe de Drake.
A pasaxe é o cruzamento máis curto existente entre a Antártida e o resto das terras emerxidas do planeta. O límite entre o Atlántico e o Pacífico é considerado, ás veces, como unha liña entre o cabo de Fornos e as illas Shetland do Sur. Tamén se sinala como límite natural entre ambos os océanos a curva formada polas Antillas do Sur, ou Arco de Scotia, que penetra cara ao leste. Aínda que o límite convencional máis percorrido é o meridiano do cabo de Fornos, ata tocar o paralelo 60º sur, onde para moitos países comeza o océano Antártico.
O paso é mar aberto, excepto polas pequenas illas Diego Ramírez a uns 100 km ao suroeste do cabo de Fornos. Non hai ningunha masa de terra significativa ao redor nas latitudes, do paso Drake, o que permite o libre desprazamento da corrente circumpolar antártica que leva un enorme volume de auga (ao redor de 600 veces o fluxo do río Amazonas) a través da pasaxe e ao redor da Antártida.
Os barcos que navegan pola pasaxe son frecuentemente boas plataformas para o avistamento de baleas, golfiños e aves mariñas, como o petrel xigante, outros petreis, albatros e pingüíns.
De acordo a estudos químicos de dentes de peixes achados en rochas sedimentarias oceánicas, o paso Drake estaba pechado ata hai uns 41 millóns de anos. Antes de que o paso se abrise, o Atlántico e o Pacífico estaban completamente separados e a Antártida carecía de capa de xeo. Ao unírense os océanos, a corrente circumpolar antártica comezou a fluír, arrefriando significativamente a Antártida.
A pesar de ser o principal nexo de unión entre o Pacífico e o Atlántico, polo desxeo producido nos últimos anos no polo norte, especúlase que aparecerá unha vía moito máis segura e en moitos casos máis rápida, o paso do Noroeste.
Extensión
Xeralmente considérase a pasaxe de Drake como o triángulo marítimo cun vértice no cabo de Fornos e os outros dous nas illas extremas do arquipélago das Shetland do Sur. A Organización Hidrográfica Internacional previu no proxecto da 4° edición da súa publicación Limits of Oceans and Seas, comunicado pola circular C55 do 7 de novembro de 2001, trasladar desde o cabo de Fornos á illa Waterman, no arquipélago de Terra do Fogo, o punto extremo noroeste da pasaxe de Drake. A proposta foi feita polo Reino Unido e aceptada por Chile e Rusia. Este país propuxera incluír o estreito de Bransfield como parte da pasaxe de Drake, pero logo aceptou retirar a súa proposta. O proxecto non foi ratificado e a setembro de 2012 atopábase aínda en proceso de revisión.
De acordo a esta definición a pasaxe de Drake ten os seguintes límites: desde a illa Waterman unha liña recta ata o cabo de Fornos, logo en liña recta ata o cabo San Bartolomé na illa dos Estados, percorrendo a costa sur desta illa ata o cabo San Juan. Desde este punto unha liña recta ata o cabo Lloyd da illa Clarence, percorrendo a costa sur desta illa ata a punta Craggy do cabo Bowles, desde onde segue en liña recta ata o promontorio Norte da illa Rei Xurxo. Continuando pola costa norte desta illa e logo pola das illas Nelson, Robert, Greenwich, Livingston, Rugged e Nevada, ata alcanzar o cabo Smith na illa Smith. Percorre a costa norte desta illa ata o cabo James, desde onde unha liña recta alcanza a illa Waterman.
O ancho mínimo da pasaxe de Drake, é dicir, a lonxitude total da liña imaxinaria que une a punta máis austral da illa de Fornos (o cabo de Fornos) co sector terrestre máis próximo das illas Shetland do Sur é de 808,17 km.
Partindo desde este cabo chileno, os primeiros 47,6 km discorren sobre augas xuridicionais de Chile (o 5,88%). Continuando cara á Antártida, a liña percorre durante 240,54 km por augas xuridicionais da Arxentina (29,76%), ata alcanzar augas internacionais, as que percorrerá nos seguintes 209,16 km (25,88%), para cruzar o paralelo 60º S, é dicir, penetrar en augas comprendidas na zona baixo o Tratado Antártico, polas que transitará os últimos 310,9 km (38,47%) para, finalmente, tocar as primeiras costas antárticas.
Historia
É xeralmente aceptado que o barco San Lesmes da expedición de García Jofre de Loaísa alcanzou a latitude de 55° sur a fins de xaneiro de 1526 ao mando de Francisco de Hoces, logo de que unha tormenta os apartase da boca oriental do estreito de Magallanes. Lograron reunirse de novo coa expedición e cruzar o estreito.
Logo de cruzar o estreito de Magallanes a bordo do Golden Hind, Francis Drake dirixiuse cara ao sur polo océano Pacífico, desembarcando e tomando posesión nunha illa non identificada que denominou Elizabeth Island en setembro de 1578.
A primeira viaxe documentada que atravesou a pasaxe de Drake foi a expedición neerlandesa de Willem Schouten e Jacob Le Maire, que o 29 de febreiro de 1616 descubriron o cabo de Fornos a bordo do barco Eendracht.
A xurisdición sobre as augas do norte da pasaxe de Drake foi obxecto de disputa entre a Arxentina e Chile ata a firma do Tratado de paz e amizade de 1984, que adxudicou zonas económicas exclusivas para os dous países e fixou parte do límite no meridiano do cabo de Fornos.
miniatura|[[Proxección ortográfica hemisférica centrada no mar de Fouces ou paso Drake.]]
Calanda
Calanda é un concello da provincia de Teruel (Aragón, España). Está situado na bisbarra do Bajo Aragón.
Historia e características
A súa Semana Santa é de interese turístico por pertencer á Ruta del tambor y el bombo. É coñecida internacionalmente pola "Rompida da hora" ás 12 da mañá do Venres Santo. Os "putuntunes" (soldados vestidos de romanos) permanecen ata as 2 da tarde do Sábado Santo tocando os seus tambores en sinal de dor.
Pola zona pasaron os romanos e os árabes. A orixe da afección a tocar tambores e bombos vén da época das loitas cos árabes (século XII), xa que serviron para avisar dos ataques destes. Posteriormente utilizouse como instrumento de celebracións.
Os edificios relixiosos existentes son a Igrexa Parroquial da Nosa Señora da Esperanza (século XVIII), de estilo barroco; a Igrexa Parroquial da Virxe do Pilar (século XVIII); a Ermida de Santa Bárbara (século XV) e a Ermida do Humilladeiro (século XVIII). No alto dun outeiro ás aforas da poboación pódese ver o Calvario.
A vila está regada polos ríos Guadalope e Guadalopillo.
Produción de pexego con denominación de orixe, aceite con denominación de orixe, améndoa e cereal, así como refractarios e outras industrias e servizos.
Calanda é mundialmente coñecida pola súa Semana Santa e polo seu máis ilustre veciño, Luis Buñuel (a quen no seu momento botaron da vila por roxo), director de cine español, considerado o pai do surrealismo. Outras personaxes menos coñecidas, pero con igual importancia son: Gaspar Sanz, compositor barroco de guitarra española, que traballou para a Corte, e é coñecido pola súa Instrucción de música sobre la guitarra española; Miguel Pellicer, calandino famoso polo seu milagre, xa que pola importancia deste foi coñecida mundialmente a Virxe do Pilar, patroa da Hispanidade; o Cardeal Cascajares, cardeal nomeado polo Papa e o bispo de Calahorra A Rioxa; mosén Vicente Allanegui, o impulsor da Semana Santa calandina; o pai Manuel Mindán, falecido recentemente, gran filósofo e catedrático; Miguel Sancho Izquierdo, catedrático de Dereito e ex-reitor da Universidade de Zaragoza.
O señor das moscas (filme)
O señor das moscas (en Lord of the Flies) é un filme estadounidense dirixido por Harry Hook que foi estreado en 1990. Adaptación da novela  O señor das moscas do premio Nobel de literatura William Golding.
Estreouse en galego o 4 de marzo de 2000 a través da TVG.
Sinopse
Con motivo dunha guerra, os nenos dunha rexión inglesa son evacuados en avión. Un dos aparatos sofre unha avaría e cae ó mar, cerca dunha illa deserta. Os nenos superviventes chegan á illa, levando consigo o piloto que está malferido. En tal circunstancia, non terán máis remedio que organizarse se queren sobrevivir.
Paul Lukas
Pál Lukács, nado en Budapest o 26 de maio de 1891 e finado en Tánxer o 15 de agosto de 1971 foi un actor estadounidense.
Traxectoria
Nado en Budapest nunha familia xudía, debutou no teatro en 1916 e no cinema en 1917. Tivo unha carreira de éxito en Hungría, Alemaña e Austria, onde traballou con Max Reinhardt. Chegou a Hollywood en 1927, nacionalizándose dez anos despois.
O seu maior éxito foi Watch on the Rhine, que xa interpretara no teatro, e que lle value o Oscar ao mellor actor. Finou en Tánxer, mentres buscaba un lugar para retirarse.
Terminal punto de venda
miniatura|200px|Terminais puntos de venda nunha tenda. TPV é o acrónimo de terminal punto de venda (en inglés "POS terminal" ou "Point of sae terminal"). Fai referencia ao dispositivo e tecnoloxías que axudan na tarefa de xestión dun establecemento comercial de venda ao público.
Estes locais poden contar con sistemas informáticos especializados que axudan nas tarefas de xestión do punto de venda mediante unha interface accesible para os vendedores que se denomina terminal de punto de venda ou TPV.
Os TPV permiten a creación e impresión do tícket de venda mediante as referencias de produtos, realizan diversas operacións durante todo o proceso de venda, así como cambios no inventario. Tamén xeran diversos reportes que axudan na xestión do negocio. Os TPV componse dunha parte hardware (dispositivos físicos) e outro software (sistema operativo e programa de xestión).
Datáfono
O nome datáfono, erroneamente chamadoTPV, dáse ao equipo que se instala nos establecementos comerciais, empresas de servizos, bancos, hoteis, liñas aéreas... para que estes poidan realizar transaccións electrónicas cos cartóns de crédito ou débito dos bancos.
O antecedente do uso destes equipos remóntase aos anos 1970. Na actualidade estes terminais poden ser tamén sen fíos e o seu uso está amplamente estendido en todo tipo de establecementos: restaurantes, gasolineiras etc., xa que axiliza as operacións de venda e proporciona seguridade tanto a clientes como a prestadores de servizos. Desenvolveuse software de acordo coas necesidades de cada tipo de comercio e continuamente xorden actualizacións tanto de hardware como de software.
James F. Reilly
James Francis Reilly II, nado en Mesquite, Texas, o 18 de marzo de 1954, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-89, STS-104 e STS-117.
Traxectoria
Reilly graduouse en xeociencias pola Universidade de Texas-Dallas en 1977 e é máster na mesma materia pola mesma universidade en 1987. Ten un doutoramento feito en 1995.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en decembro de 1994, participando nas misións STS-89, STS-104 e STS-117 e pasando un total de 35,44 días no espazo.
Garrett Reisman
Garrett Erin Reisman, nado en Nova Jersey o 10 de febreiro de 1968, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-123, STS-124 e STS-132 e foi membro das expedicións 16 e 17 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Reilly graduouse en economía pola Universidade de Pensilvania en 1991, en enxeñaría mecánica pola mesma universidade en 1991, é máster na mesma materia polo Instituto de Tecnoloxía de California en 1992 e ten un doutoramento na mesma materia polo mesmo instituto en 1997.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1998, participando nas misións STS-123, STS-124 e STS-132 e sendo membro das expedicións 16 e 17 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 107,14 días no espazo.
Festival Internacional do Mundo Celta 2011
A edición de 2011 do Festival Internacional do Mundo Celta trascurriu entre os días 7 e 10 de xullo, na vila de Ortigueira.
7 de xullo
Proxecto Runas
Ligazóns externas
Recensión da presentación da edición de 2011 do Festival
Everlasting
Everlasting é o álbum debut do grupo de J-Pop chamado Every Little Thing, lanzado ó mercado o 9 de abril do ano 1997 baixo o selo avex trax e producido por Mitsuru Igarashi. O álbum alcanzaría a primeira posición nas listas de Oricon.
Lista de temas
Se non se sinala o contrario, letras e música realizadas por Mitsuru Igarashi.
Célula caliciforme
miniatura|dereita|Células caliciformes no íleo. miniatura|dereita|Sección transversal dunha pilosidade (villus) intestinal. miniatura|dereita|Células caliciformes (frechas) na traquea de [[avestruz.]] miniatura|dereita|Sección do intestino de rato no que se ven as células caliciformes en azul. miniatura|dereita|100 px|Esquema simplificado dunha célula caliciforme.
As células caliciformes son células de epitelios glandulares columnares simples, que segregan mucina, que se disolve en auga formando mucus, que ten función protectora, humidificante e lubricante. Están presentes sobre todo nos epitelios intestinal e das vías aéreas.
O seu nome de caliciformes débese a que teñen forma de cálice. A porción apical ten forma de copa, xa que se distende debido aos abundantes gránulos de mucinóxeno; a súa porción basal é máis estreita pola ausencia de gránulos. Hai outras células que segregan mucina (como no estómago), que non se chaman caliciformes porque non teñen esta feitura característica.
Características
Células con forma de copa coa rexión apical, chamada teca, dilatada e a basal, chamada talo, estreita. A parte superior está chea de gránulos de mucíxeno. Na parte basal está o núcleo aplanado e un citoplasma moi basófilo, con cisternas do retículo endoplasmático paralelas á base e laterais da célula, e un voluminoso aparato de Golgi entre o núcleo e os gránulos de mucíxeno, e mitocondrias. A superficie libre pode ter algúns microvilli, pero o resto da membrana é case liso. Os gránulos de mucíxeno orixínanse no aparato de Golgi, están rodeados de membrana e poden fusionarse con outros e coa membrana plasmática. Utilizan tanto os modos de secreción apócrina coma a merócrina.
Localización
Atópanse espalladas nos revestimentos epiteliais de diversos órganos, como o tracto intestinal e o respiratorio. Están presentes no epitelio da traquea, bronquios, e bronquíolos maiores, e no intestino delgado, e colon. Tamén aparecen na conxuntiva na pálpebra superior do ollo.
Poden ser un indicativo de metaplasia, como ocorre no esófago de Barrett.
Secreción
As células caliciformes son un exemplo de glándula exócrina unicelular.
Presentan un nivel de secreción basal ou normal de mucus. Esta secreción lévase a cabo polo movemento dos gránulos secretores axudada por elementos do citoesqueleto.
Teñen tamén unha secreción estimulada polo po, fume e outros irritantes. Outros estímulos son virus, bacterias, e outros patóxenos.
O moco que segregan é unha glicoproteína de elevado peso molecular, que contén ácidos siálicos e ésteres sulfatados, e que se tingue con PAS (ácido periódico-Schiff). A síntese da proteína realízase no retículo endoplasmático rugoso da célula, e a do polisacárido que leva unido e a sulfatación ten lugar no aparato de Golgi.
Peter Singer
Peter Albert David Singer, nado en Melbourne o 6 de xullo de 1946, é un filósofo utilitarista australiano. Profesor de dereito e máis tarde de filosofía na Universidade de Monash (Melbourne).
Tras facer os seus estudos iniciais en Australia, na Universidade de Oxford tomou contacto co utilitarismo ético mediante a lectura de autores en lingua inglesa, como Jeremy Bentham e John Stuart Mill. Alí participou en protestas contra a guerra de Vietnam, e tamén ten lugar a súa «conversión» ao vexetarianismo, por influencia dalgúns estudantes, que lle espertaron o interese pola ética aplicada aos animais, o trato ético aos animais, o aborto, a eutanasia, a pobreza, a distribución de ingresos ou a educación.
Traxectoria
Os pais de Singer foron vieneses xudeus que voaron a Australia en 1938 para escapar da anexión de Austria por Alemaña. Os seus avós non foron tan afortunados: os paternos foron levados a Łódź polos nazis, onde se perde os seus rastro. O seu avó materno morreu en Theresiendstadt.
Gañou unha bolsa para estudar na Universidade de Oxford, obtendo o bacharelato en Filosofía en 1971 cunha tese sobre a desobediencia civil, supervisada por R. M. Hare, e posteriormente, publicada como libro en 1973 (Democracy and Desobedience, 1973). Despois de ser lector (fellow) na Universidade de Oxford, foi profesor visitante na Universidade de Nova York por 16 meses. Volveu a Melbourne en 1977, onde exerceu por maior tempo a súa carreira. Traballou na Universidade de Monash e en institucións ligadas a ela, e en 1999 obtivo a cátedra DeCamp de bioética no Center of Human Values da Universidade de Princeton, nos EUA. Desde 1993 é líder da plataforma animalista Proxecto Gran Simio, e autor do libro do mesmo título xunto coa pensadora italiana Paola Cavalieri.
Escola Médica Salernitana
miniatura|[[Miniatura que retrata a Escola Médica Salernitana, en copia do Canon de Avicena.]]
A Escola Médica Salernitana, Schola Salernitana, ou Escola de Salerno desenvolveuse entre os séculos XI e XIII. Foi o primeiro centro médico sen conexión coa igrexa e é considerada por algúns autores como a primeira universidade europea. Aceptaba mulleres como profesoras e alumnas, e crese que Trótula de Salerno foi profesora de medicina nesta escola.
Para a obtención do título de médico e, por tanto, o dereito de exercicio desta práctica, Roxerio II de Sicilia estableceu un exame de graduación no que se incluían coñecementos de medicina e de cirurxía, o que dalgunha maneira rehabilitaba a especialidade cirúrxica a pesar do activo rexeitamento á esta demostrado pola Igrexa católica e por unha parte do mundo árabe.
Algúns anos despois, en 1224, Frederico II Hohenstaufen reformou o exame para que este fose realizado de forma pública polo equipo de mestres de Salerno, e regulando para a práctica da medicina un período de formación teórico (que incluía cinco anos de medicina e cirurxía) e un período práctico dun ano.
Unha figura de relevancia desta escola foi o monxe Constantino o Africano (1010-1087), médico cartaxinés que recolleu numerosas obras de medicina ao longo das súas viaxes e contribuíu ao desenvolvemento da medicina europea coa tradución do árabe de varios textos da Antigüidade clásica.
O primeiro tratado europeo medieval de cirurxía ten a súa orixe nesta escola, a Practica chirurgiae de Roger Frugardi (1170), obra que se ocupa do tratamento das feridas e dos reumatismos.
Para paliar a ausencia da práctica da disección en cadáveres humanos, Cofón o Mozo escribe en torno ao ano 1150 a súa Anatomía Porci, guía práctica de disección do porco utilizada polos estudantes.
Cornplanter
John Abeel III, nado entre 1732 e 1746, e finado o 18 de febreiro de 1836, tamén coñecido como Gaiänt'wakê (Gyantwachia - ″o plantador″) ou Kaiiontwa'kon (Kaintwakon) en lingua seneca ou Cornplanter, foi un líder de guerra e diplomático seneca do clan do lobo. Como xefe militar, Cornplanter loitou na guerra franco-india e na guerra de Independencia dos Estados Unidos de América. En ámbalas dúas, os seneca e outras tres nacións iroquesas foron aliados dos británicos. Despois da guerra, Cornplanter liderou as negociacións cos Estados Unidos e asinou o tratado de Fort Stanwix (1784). Axudou a que os iroqueses se mantivesen neutrais durante a guerra indíxena do noroeste.
Despois da guerra, Cornplanter traballou para aprender máis sobre os xeitos europeos-americanos e convidou a quakers a estabelecer escolas en territorio seneca. Desilusionado pola pobre reacción do seu pobo perante a sociedade europea-americana, pechou as escolas e axudou ó movemento do seu medio irmán Handsome Lake de regresar á forma de vida e relixión tradicionais dos seneca. O goberno dos Estados Unidos garantiulle 1500 acres do antigo territorio seneca en Pensilvania en 1796 para "el e os seus herdeiros para sempre", o cal foi coñecido como o Trato Cornplanter.
Aínda ocupado polos seus descendentes e acollendo moitas das súas tumbas, o tratado foi planeado polo goberno federal para ser inundado como o sitio dun depósito artificial despois de 1965 logo de rematar encoro Kinzua no río Allegheny. Os restos de Cornplanter, os seus descendentes e un monumento de 1866 foron trasladados. Moitos dos residentes restantes foron obrigados a trasladarse á reserva india de Allegany da Nación Seneca de Nova York; deste xeito perderon a maioría das súas terras fértiles.
A Casanova, O Ermo, Ortigueira
A Casanova é un lugar da parroquia do Ermo no concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Jennie Kwan
Jennifer Trinidad Fernando, nada nos Ánxeles o 9 de setembro de 1973, é unha actriz e cantante estadounidense de orixe filipina, máis coñecida como Jennie Kwan.
Traxectoria
Kwan é sobre todo coñecida polo papel de Samantha "Sam" Woo na serie California Dreams (1993-1996) e por poñer a voz de Suki na serie de animación Avatar: The Last Airbender (2005-2008), tamén actuou en series como Family Matters, A Nanny e no filme Trojan War. No teatro participou en pezas como Miss Saigon e Avenue Q. Como cantante participou no grupo xuvenil Nobody's Angel (2001-2002)
Explorer 18
Explorer 18, tamén coñecido como IMP-A ou IMP-1 (acrónimo de Interplanetary Monitoring Platform A ou 1), foi un satélite artificial da NASA lanzado o 27 de novembro de 1963 mediante un foguete Delta C desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
Explorer 18 foi lanzado coa misión de estudar o medio interplanetario no relativo ós campos magnéticos, as partículas enerxéticas, os raios cósmicos e os plasmas. A alimentación eléctrica do satélite era proporcionada por paneis solares e baterías. A telemetría emitíase en refachos de 81,9 segundos de duración, contendo 795 bits de datos. Tras tres secuencias de datos transmitíanse 81,9 segundos de datos analóxicos do magnetómetro de vapor de rubidio.
Resultados
IMP-A descubriu a existencia dun arco de choque desacoplado da magnetopausa na dirección cara o Sol. Tamén estudou a modulación do espectro do helio galáctico a baixa enerxía.
Bois de Xerión
miniatura|Heracles atravesa o Mediterráneo na copa de Helios, o Sol, en su décimo trabajo (Kílix ático de figuras vermellas, c. 480 a.C., Museos Vaticanos, Roma). Os bois de Xerión eran un rabaño de aprezados bois vermellos que posuía o xigante Xerión (fillo de Crisaor e Calírroe) e que Heracles debía roubar como o seu décimo traballo "sen pedilos nin pagalos". Este gando pastaba na illa Eritia, no Fin da Terra, no extremo occidental do Mediterráneo, onda agora se levanta Cádiz.
O roubo dos bois do xigante Xerión
Heracles, para ser purificado tralo asasinato dos seus fillos, acto cometido ó volverse louco por culpa de Hera, inimiga de Heracles por celos, tivo que acometer doce traballos que lle encomendara o seu primo Euristeo. O décimo traballo foi roubar os bois vermellos que posuía o xigante Xerión, de gran valía e marabillosa beleza.
Para chegar onda Xerión, Heracles pasou a Libia e, para cruzar o Mediterráneo, pediulle a Helios a Copa do Sol, unha copa na que o deus se embarcaba tódalas noites para volver desde a posta do sol no occidente ata o seu palacio no oriente, e comezar unha nova viaxe polo ceo desde o abrente ó poñente. Heracles pediuna a cambio de non disparar as súas frechas ó sol, que o abrasaba no seu paso polo deserto. Helios díxolle que non o asetara e Heracles accedeu a cambio de que le prestase a copa. Durante o tempo en que estaba no mar, Heracles tamén ameazou ó deus Océano porque provocou unhas ondas que axitaron a copa e agoiraban un naufraxio; Océano asustouse e fixo que o mar se calmase.
Cando chegou a Eritía, atacouno Ortro, o can de dúas cabezas co que o pastor Euritión alindaba o gando, pero Heracles matouno dun mazazo. Ó pouco chegou o propio Euritión, e tamén o matou. Menetes, o pastor do deus Hades, que tamén pastoreaba alí, correu a avisar a Xerión, de tres cabezas, seis brazos e tres corpos unidos pola cintura, que veu defender o seu gando e tamén resultou morto baixo as frechas de Heracles (atravesoulle os tres corpos dunha soa frecha). Hai tradicións que din que Hera veu en axuda de Xerión, pero Heracles feriuna cunha frecha no peito dereito, e a deusa fuxiu.
miniatura|300px|esquerda|Heracles ante Xerión, morto, e os seus bois vermellos (Lucas Cranach o Vello, c. 1537)
Aventuras durante a viaxe de regreso
Subiu os bois á copa do Sol e iniciou o regreso, cruzando cara Tartesos, onde devolveu a copa a Helios. Aquí levantou as Columnas de Hércules, entre Xibraltar e Ceuta, como proba do seu paso por estas terras ou para indicar o límite permitido para a navegación. Durante o regreso, xa todo el pola costa europea do Mediterráneo, tivo que vencer a numerosos bandidos que intentaron, sen éxito, roubarlle o gando.
Así, en Liguria (ó norte de Italia) foi atacado polos nativos. Heracles conseguiu abater a moitos deles coas súas frechas, pero terminou baleirando a alxaba. Entón, pediu axuda a Zeus e este fixo caer unha chuvia de pedras, que el aproveitou para lanzalas contra os inimigos, que fuxiron. Tamén na Liguria lle atacaron dous fillos de Poseidón, Alebión e Dercino, e tamén os matou.
miniatura|300px|Heracles mata a Xerión (nótense as tres cabezas). Á esquerda, o episodio da amazona Hipólita; á dereita, o episodio do can Cérbero (nótense as tres cabezas). Detralle do relevo dun sarcófago romano, procedente de Tunisia (s. II-III)
En Calabria (xa fronte a Sicilia), aloxouse na casa de Crotón. Un veciño intentou roubarlle uns bois a Heracles e este matouno, pero sen querer mata tamén a Crotón. Para compensar este acto, ergueulle un gran mausoleo e profetizou o nmacemento alí dunha gran cidade: a actual Crotone. Mentres tanto, un dos touros escapou e cruzou a nado ata a illa. Alí, Érix, o rei do país e fillo de Poseidón, colleu o boi para os seus rabaños, ata que chegou Heracles e o matou nun combate a cinco encontros, recuperando o animal e o reino, que cedeu ós habitantes. Mentres Heracles buscaba este boi, Hefesto gardáballe o resto do armentío.
Por fin, xa na costa de Grecia, no Peloponeso, o rabaño foi atacado por uns tabáns que lle mandou Hera, e xa non puido arrecadar maia que unha parte. Os animais, furiosos polas picadas dos tabáns, deron en fuxir en todas direccións e dispersáronse por Tracia. Heracles reuniu o gando que puido e seguiu camiño a Micenas. Nesta operación viuse dificultado polo río Estrimón, polo que o maldixo e encheu o leito de rochas, facendo que deixara de ser navegable; outras fontes só din que botou as pedras no río para poder cruzalo.
No antigo Epiro (entre o actual noroeste de Grecia e o sur de Albania), houbo na antigüidade unha raza bovina moi sonada que era a de Larinos. Este Larinos era un pastor que conseguiu que Heracles lle regalase unhas parellas ou que logrou roubarlle unhas parellas.
Cando chegou ante Euristeo, este sacrificou a Hera os animais que lle entregara Heracles.
miniatura|300px|esquerda|Hércules e Caco (Andrea Pisano, Campanile de Florencia, c. 1348)
Existen outras tradicións que describen a viaxe de volta moito máis ó norte, mesmo pasando por Gran Bretaña. Estas variantes, así como as que narran as súas fazañas por Hispania e Italia, se desenvolveron segundo se foron coñecendo novas terras cara occidente.
Iconografía
O episodio do roubo dos bois de Xerión é rico en motivos para os artistas. O momento no que cruza o Mediterráneo a bordo da copa do Sol quedou reflictido en moitos exemplos da cerámica grega.
A escena do ladrón Caco represéntase en medallóns romanos do século II, pero destaca o Hércules vencedor de Caco que esculpe Andrea Pisano no Campanile de Florencia ou o retrato que del fai Annibale Carracci en 1593.
Ramón Pernas
Ramón Pernas López, nado o 4 de marzo de 1952 en Viveiro, é un xornalista, guionista, crítico literario e escritor galego en lingua castelá.
Traxectoria
Pernas estudou Ciencias da Información e socioloxía na Universidade Complutense, colaborou como crítico literario e articulista en publicacións como Tiempo e Interviú, e como columnista en Cuadernos del Norte e na axencia OTR. Foi subdirector de Nueva Empresa e director de Actual e traballou como guionista na TVE (Si yo fuera presidente). Durante oito anos foi director editorial de Espasa Calpe. Como escritor publicou as novelas Si tú me dices ven (1996), El pabellón azul (1998), Paso a dos, pola que recibiu o Premio Ateneo de Sevilla e que tamén resultou finalista do Premio Nacional de Literatura, Brumario (2000), Libro de actas (2003) e Del viento y la memoria (2006). En Poesía (in)completa (2008) axuntou nun único volume a práctica totalidade da súa obra poética. . Ademais publicou contos en volumes colectivos e escribiu con José Mario Armero o libro Cien años de circo en España, tamén é autor con José Luis Cabo e Xosé Enrique Acuña de Galicia en blanco y negro (2000).
Pernas dirixe Ámbito Cultural do grupo El Corte Inglés e colabora como articulista en xornais como La Voz de Galicia e foi presidente do Club de Periodistas Gallegos en Madrid e académico da Academia Auriense-Mindoniense de San Rosendo.
Embrace
Embrace foi unha banda de curta vida de post-hardcore procedente de Washington, D.C., activa dende o verán de 1985 ata a primavera de 1986. Xunto con Rites of Spring e Beefeater, foi un dos artistas principais do movemento Revolution Summer de 1985, e trátase du dos primeiros grupos en ser etiquetados pola prensa como emotional hardcore, aínda que os seus membros rexeitaron ese termo dende a súa creación. A banda incluía a Ian MacKaye de Minor Threat e a tres antigos membros do grupo do seu irmán Alec, The Faith: o guitarrista Michael Hampton, o batería Ivor Hanson e o baixista Chris Bald. Hampton e Hanson tamén tocaran xa anteriormente xuntos en S.O.A.