cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mesquita Azul
thumb |Mesquita Azul A mesquita Azul ou mesquita do sultán Ahmed (en turco: Sultanahmet Camii) é unha mesquita otomá de Istambul, Turquía. Foi construída entre 1609 e 1616 e está situada no barrio de Eminönü, no distrito de Fatih en fronte da Igrexa de Santa Sofía da cal se encontra separada por un fermoso espazo axardinado. É a única mesquita de Istambul que posúe seis minaretes. A mesquita Azul é un triunfo en harmonía, proporción e elegancia. Construída nun estilo clásico otomán, o seu magnífico exterior non fai sombra a seu suntuoso interior. Unha verdadeira sinfonía de belos mosaicos azuis de Iznik dan a este espazo unha atmosfera moi especial. A mesquita foi revestida con azulexos azuis e posúe ricos vidreiras tamén do mesmo ton. Non hai figuras no interior da mesquita pois os musulmáns non adoran imaxes.
Historia
Os emperadores Bizantinos construíron un gran palacio onde se atopa hoxe a mesquita Azul. En 1606 o sultán Ahmed I quixo construír unha mesquita maior, mais impoñente e mais bonita do que a Igrexa de Santa Sofía. As mesquitas xeralmente eran construídas cunha finalidade de servizo público. Existían diversos predios ao lado da mesquita Azul que inclúen: escola de teoloxía, unha sauna turca, unha cociña que fornecía sopa aos pobres, e tendas (o Bazar Arasta), cuxas rendas se destinaban a financiar o complexo.
Arquitectura
miniatura|Vista do patio interior. O deseño da mesquita Azul é a culminación de dous séculos de evolución da igrexa bizantina e a mesquita otomá. Mestura elementos bizantinos da achegada ‘’Hagia Sophia’’ (Snata Sofía) coa arquitectura islámica tradicional, sendo considerada a última gran mesquita do período clásico otomán. O arquitecto logrou sintetizar as ideas do seu mestre, Sinan, en canto ao impresionante tamaño, o maxestático e o esplendor; porén, non acadou aplicar a súa creatividade no interior.
Exterior
Mehmet Paşa empregou grandes cantidades de materiais, especialmente pedra e mármore, o que fixo que se esgotasen as existencias para outras obras importantes. O trazado da mesquita é irregular, xa que o arquitecto tivo que se adaptar ás restricións da localización. A fachada principal, que serve de entrada ao edificio, atópase fronte ao hipódromo. O arquitecto baseouse na mesquita Sehzade (1543-1548) de Istambul, a primeira obra a grande escala de Sinan. Conta cun sistema ascendente de cúpulas e semicúpulas (cúpulas sobre pendentes), cada unha delas apoiadas en tres exedras, que remata nunha gran cúpula central, de 23,5 m de diámetro e 43 m de alto no centro. As cúpulas acougan en catro enormes piares que lembran os da mesquita de Selim, en Edirne, obra tamén de Sinan. É evidente que Mehmet Paşa coidou de abondo na marxe de seguranza das columnas, xa que prexudicou as elegantes proporcións da cúpula. Estas "patas de elefante" constan de varios sucos convexos no mármore da base, mentres que a metade superior está pintada, separada da inferior mediante unha fita con inscricións douradas. Dende o patio, o perfil da mesquita resalta pola velaíña sucesión de cúpulas e semicúpulas. O efecto xeral do exterior é de harmonía visual, dirixindo a vista cara o cumio da cúpula central. A fachada da entrada construíuse do mesmo xeito cá da mesquita de Süleymaniye, agás as das pequenas torres das cúpulas das esquinas. O patio é case tan grande como a propia mesquita e áchase arrodeado por unha galería continua (revak). Conta con espazo para a ablución en ambos os catro lados. A fonte hexagonal que se atopa no centro é relativamente miúda comparada coas dimensións do patio. A monumental porta de acceso ao patio elévase dende a galería. A súa semicúpula conta cunha delicada estrutura en forma de estalactitas, coroada por unha pequena cúpula nervada sobre un tambor de grande altura. Da parte superior da entrada oeste ao patio pendura unha pesada cadea de ferro. Só o sultán podía pasar ao patio da mesquita da cabalo, polo que a cadea servía para que o sultán tivese que se inclinar cada vez que entraba no patio, aceno simbólico de humildade perante Alá.
Interior
miniatura|Cúpula central e hemicúpulas con tres exedras; vista da decoración da mesquita.
O elemento máis importante do interior da mesquita é o mihrab, de mármore finamente esculpido, cun nicho e un panel duplo con inscricións. As paredes adxacentes están cubertas de azulexos. Porén, as numerosas xanelas arredor do mihrab fano menos espectacular. Á dereita do mihrab atópase o minbar, onde o imán se coloca cando dirixe o sermón durante o rezo dos venres ou nas festividades. A mesquita está deseñada de tal xeito que cando estea chea todos poidan ouvir e ver o imán. El Pavillón Real atópase na esquina sueste. Consta dunha plataforma, unha loxia e dous pequenos cuartos reservados. A través deles accédese á sala real da galería superior sueste da mesquita. Estes cuartos convertéronse na sede do Gran Visir durante a supresión do corpo de Xanízaros en 1826. A sala real (hünkâr mahfil) conta con dez columnas de mármore e o seu propio mihrab, decorado no pasado cunha rosa de xade e ouro e cen Coráns sobre atrís dourados e con incrustracións. No pasado, as numerosas lámpadas que alumaban o interior estaban cubertas de ouro e xemas. Entre as lámpadas de cristal, atópanse ovos de avestruz e bólas de cristal. Todos estes enfeites foron retirados ou levados aos museos. As campas das paredes teñen os nomes dos califas e versos do Corán, gravados inicialmente polo calígrafo Ametli Kasım Gubarım (século XVII), aínda que se teñen restaurado en diversas ocasións.
Minaretes
miniatura|A mesquita Azul e os seus seis minaretes. A mesquita Azul é unha das dúas mesquitas de Turquía que contan con seis minaretes, xunto con Adana. Cando se soubo o número de minaretes que tería a mesquita, criticouse o sultán por presuntuoso, xa que, naquel momento, era o mesmo número de minaretes que a mesquita da Kaaba, na Meca. O sultán arranxou o problema construíndo un sétimo minarete na mesquita da Meca. Catro dos minaretes atópanse nas esquinas da mesquita. Son estriados e con forma de lapis, e contan con tres socalcos (ṣerefe) con ménsulas, mentres que os outros dous, ao final do patio dianteiro, só teñen dous socalcos sen canzorros.
Até hai pouco tempo, o muecín tiña que subir mediante unha estreita escaleira de caracol cinco veces ao día para chamar á oración. Hoxe en día, utilízante altofalantes e a chamada pódese ouvir na parte antiga da cidade grazas a outras mesquitas achegadas.
Turismo
A mesquita segue a ser un edificio relixioso e de oración musulmá. Entrar na mesquita é posíbel e de balde, respectando un horario para as visitas turísticas. Ao entrar na mesquita cómpre tirar os zapatos. Pantalóns curtos, minisaias, bermudas ou camisetas sen mangas non son recomendados. Os funcionarios da mesquita fornecen unha especie de mantelo para cubrir as partes do corpo como sinal de respecto á relixión musulmá, ademais duns protectores hixiénicos para os pés. A visita aos non musulmáns non permite percorrer todo o edificio, só unha parte está habilitada.
Feliciano Rolán
Feliciano Rolán Vicente, nado en Vigo o 9 de xuño de 1907 e finado na Guarda o 3 de xaneiro de 1935, foi un poeta galego en lingua castelá.
Traxectoria
Fixo o bacharelato en Vigo e licenciouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela en 1928. Doutorouse en Madrid e regresou a Santiago como profesor auxiliar.
En 1932 publicou Huellas. Ese mesmo ano detectáronlle a tuberculose e ingresou nun sanatorio. En 1933 casou in articulo mortis e finou ao ano seguinte.
O concello de Vigo adicoulle o nome dunha rúa e o da Guarda creou un premio poético na súa memoria.
Obra
miniatura|175px|Escultura de [[Maxín Picallo inaugurada en 1972.]]
Camba, Rodeiro
San Xoán de Camba é unha parroquia que se localiza no concello de Rodeiro. Segundo o IGE en 2012 tiña 143 habitantes (74 homes e 69 mulleres), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 266 habitantes.
Nesta parroquia naceu o alcalde de Rodeiro Eliseo Diéguez García.
Patrimonio
Entre os edificios singulares da parroquia salienta o conxunto formado polo Pazo de Camba e a Igrexa de San Xoán de Camba propiedade dos Camba, familia nobre que tivo a orixe nesta parroquia no século XIII e que tivo gran protagonismo na Baixa Idade Media.
Jean Alesi
Jean Alesi, nado como Giovanni Alesi en Avignon (Vaucluse) o 11 de xuño de 1964, é un expiloto de carreiras francés de orixe italiana.
Logo de varios éxitos nas categorías menores, o máis notable o campionato da fórmula 3000 de 1989, a súa traxectoria na Fórmula 1 incluíu tempadas en Tyrrell, Benetton, Sauber, Prost, Jordan e Ferrari, onde demostrou ser moi popular entre os tifosi. Durante as súas tempadas en Ferrari de a, o seu estilo de condución agresivo, combinado co uso do número 27 no seu coche, levou a algúns xornalistas, e aos tifosi, a comparalo con Gilles Villeneuve. Gañou o Gran Premio do Canadá de 1995, pero resultou ser a única vitoria da súa carreira na Fórmula 1. Durante a súa estadía na Fórmula 1, Alesi era particularmente bo en mollado, e era un corredor temperamental e apaixonado, cuxas emocións ás veces mellorábano.
Logo de abandonar a Fórmula 1, de 2002 a 2006 Alesi correu no campionato de Deutsche Tourenwagen Masters (DTM), gañando algunhas carreiras, e o seu mellor resultado foi un quinto lugar no campionato de pilotos. Competiu na serie de Speedcar en 2008 e 2009, e correu en Le Mans en 2010. Tamén competiu nas 500 Millas de Indianápolis en 2012 e converteuse no piloto profesional máis vello en realizar a proba do novato para a admisión á competición. Durante varios anos tamén foi comentarista do programa de televisión italiano Pole Position. En 2006 Alesi recibiu a Chevalier de la Légion d’honneur.
Traxectoria
Alesi é fillo de pais sicilianos. O seu pai, Franco, era un mecánico de Alcamo, e a súa nai era de Riesi. Comezou a súa carreira cunha paixón polos rallys en lugar da velocidade, empezou no karting á idade de 16 anos, E logo nos monoprazas en 1984 a través do campionato francés Renault 5, onde correu dúas tempadas. Gañou o título de 1987 de Fórmula 3. Antes de pasar á Fórmula Internacional 3000 en 1988. A tempada de 1988 foi unha decepción, terminou décimo no campionato con dous podios, non axudado por problemas dentro do equipo. Con todo, en 1989 uniuse ao equipo Jordan Formula 3000 e gañou o campionato. En 1989 Alesi empatou en puntos para o título da F3000 con Érik Comas, pero gañou o título polo número de triunfos, anotara tres por dous de Comas. Tamén correu nas 24 Horas de Le Mans no mesmo ano, pero un lume obrigouno a retirarse na cuarta hora da carreira.
Fórmula 1
left|miniatura|Jean Alesi logrou o seu único triunfo na [[Fórmula 1 con este Ferrari no Gran Premio do Canadá en .]] Alesi substituíu a Michele Alboreto no Gran Premio de Francia de 1989 no equipo Tyrrell. Alesi fixo un ilusionante debut. Na súa primeira carreira estivo longo tempo detrás do experimentado campión mundial Alain Prost no segundo posto, e finalmente terminou cuarto, o cal era un resultado notable para un piloto debutante, detrás de tres consagrados como Prost, Nigel Mansell e Riccardo Patrese.
A tempada seguinte, no Gran Premio dos Estados Unidos de 1990 en Phoenix, Alesi volveu sorprender ao mundo do motor obtendo un impresionante segundo posto co Tyrrell, chegando ata a liderar durante un par de voltas, ata que foi superado polo tricampión mundial Ayrton Senna quen se levaría o triunfo. Pero Alesi cumprira o seu cometido, e chamara a atención de dous dos equipos máis importantes da F-1: Williams e Ferrari querían os seus servizos para acompañar a Nigel Mansell e Alain Prost respectivamente. Alesi recoñeceu anos despois que non decidiu ben ao elixir á marca italiana con base en Maranello, decidindo máis co corazón que coa cabeza: Williams era a opción que prometía triunfos, Ferrari podía prometer ser unha lenda. O mozo Jean elixiu a segunda opción.
Con todo, desde o principio viuse que a relación non traería demasiadas alegrías. Alesi sufriu catro anos cun equipo Ferrari estrañamente pouco competitivo, que case se conformaba con saír cuarto ou quinto no campionato mundial, sendo desprazado por McLaren, Williams e Benetton.
Espazo natural protexido
Un espazo natural protexido, área protexida ou espazo de conservación, é unha paraxe terrestre ou mariña definida xeograficamente e que se protexe coa finalidade de conservar a súa biodiversidade e os seus hábitats. Préstaselles atención pola súa importancia no ecosistema ou o seu valor engadido de importancia cultural.
Jean Alesi
Fórmula 1
Alesi gañou unha carreira con Ferrari, a única carreira que gañaría na Fórmula 1. O Gran Premio do Canadá da tempada sería o gran día de Jean tras tanto penar cun auto pouco fiable e pouco competitivo. Pero para a tempada, Ferrari xa contratara a Michael Schumacher que levaría o inevitable número un no equipo. Tras está situación Alesi decidiu abandonar o equipo.
Tras isto, Alesi pasou de equipo en equipo sen maior éxito. En 1996 e correu para Benetton, que tivo dúas tempadas frustrantes comparados co dominio que impuxeron con Schumacher en 1994 e 1995. miniatura|Jean Alesi no DTM. Nos dous anos seguintes a bordo do Sauber mostrouse un Alesi probablemente no seu mellor momento, correndo máis tranquilo que antes en Ferrari, pero claramente o auto non estaba para chegar máis aló do cuarto posto. Só obtivo un podio no Gran Premio de Bélxica de 1998. Así Alesi volvería frustrarse e pasou a ser piloto do equipo propiedade do seu excompañeiro de equipo, Alain Prost na tempada. Só máis frustración, cun auto pouco fiable que terminaría último no campionato. Isto que concluiría cando Alesi cortou o seu contrato con Prost a metade da tempada pasándose ao equipo Jordan Honda para substituír o despedido Heinz-Harald Frentzen por unhas cantas carreiras. Con este equipo puido chegar no Gran Premio dos Estados Unidos ao seu Gran Premio número 200, todo un fito para el, logo de 10 anos de ininterrompida carreira.
Espazo natural protexido
Hai diferentes tipos de espazos naturais protexidos segundo a categoría que as leis de cada país lle outorguen ou a regulación de convenios de organizacións internacionais, como a Rede Natura 2000 da Unión Europea ou as Reservas da biosfera da UNESCO. Moitos dos espazos mariños protexidos adoitan incluír áreas mariñas extensas e ser transfronteirizos, polo que a súa conservación é un compromiso internacional.
Jean Alesi
Fórmula 1
Tras lograr aquela cifra, Alesi retirouse da Fórmula 1 a final de tempada, e tras unha tempada de receso, paticipou no DTM alemán cun Mercedes-Benz onde tivo relativo éxito.
Espazo natural protexido
En 2016 só o 14,8% (161 millóns km2) da superficie terrestre e as augas continentais, o 12,7% (3,6 millóns de km2) da costa e o 5,1% (3,6 millóns de km2) das augas oceánicas estaba protexidas por algunha categoría de espazo natural.
Definición
As áreas protexidas enténdense como aquelas nas que a ocupación do espazo natural pola humanidade ou dos recursos do ecosistema é limitado. As definicións que máis se aceptan nos marcos de desenvolvemento rexional e nas lexislacións estatais son as da Unión Internacional para a Conservación da Natureza (IUCN). As súas definición foron:
Jean Alesi
Resultados completos na Fórmula 1
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Espazo natural protexido
Categorías de xestión das áreas protexidas da IUCN
miniatura|dereita|250px| Mapa do planeta coa porcentaxe de espazos protexidos en cada país de 2005.
Jean Alesi
Resultados completos nas Deutsche Tourenwagen Masters
(key) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida. 1 - Shanghai foi unha carreira fóra de campionato.
My Woman
My Woman, (estilizado como MY WOMAN), é o terceiro álbum de estudio da cantautora estadounidense Angel Olsen, publicado o 2 de setembro de 2016 a través do selo Jagjaguwar. O disco, producido por Olsen e Justin Raisen, estivo acompañado dos vídeos musicais das cancións "Intern", "Shut Up Kiss Me", e "Sister", todos eles dirixidos ou codirixidos por Olsen.
Gravación
My Woman gravouse nos Vox Studios dos Ánxeles co produtor Justin Raisen. O álbum estruturouse como caras dun disco de vinilo: "Nunha cara, é como se estiveses tendo un día alegre e quixeses probar algo máis axitado. Pero entón, se sintes que as cousas se ralentizan e queres algo máis reflexivo escoitas a cara B". Con respecto aos temas do álbum, Olsen dixo que My Woman aborda "a complicada desorde de ser muller".
Espazo natural protexido
Categorías de xestión das áreas protexidas da IUCN
A IUCN, a través da súa "Comisión Mundial para os Espazos Protexidos" (WCPA) definiu unha táboa de clasificación de seis categorías dos espazos naturais segundo os obxectivos de conservación. Esta táboa é aceptada por varios gobernos e polas Nacións Unidas. Permite definir e catalogar as áreas protexidas e iniciar os seus planos de conservación, segundo as necesidades de conservación.
As categorías dos espazos protexidos segundo a IUCN son:
Os elementos aos que se lle presta atención para definir como de interese de preservación unha área son a cantidade de especies en risco de extinción, as especies limitadas xeograficamente, as ensamblaxes de especies e o número de especies en risco e que coexisten e os tipos de ecosistema en perigo de desaparición e a súa integridade. As agregacións demográficas de especies, os refuxios ecolóxicos e as fontes de recursos, como alimentos ou puntos de reprodución serven para determinar as áreas tamén. A biodiversidade dos ecosistemas avalíase ao nivel da riqueza taxonómica e da variabilidade xenética das especies.
Europa
Na Unión Europea creouse a Rede Natura 2000 entre todos os estados membros coa finalidade de garantir a supervivencia das especies de maior interese e en maior risco de extinción da Unión Europea. Esta rede de espazos protexidos componse de zonas especial de conservación (ZEC) e zona de especial protección para as aves (ZEPA). Os lugares de importancia comunitaria (LIC) son a primeira fase de declaración dun espazo, por parte dun estado membro, antes da súa catalogación como zonas especial de conservación (ZEC) na Unión. Desígnase baixo a lexislación da Directiva de Hábitats (Directiva 92/43/CE de 1992 coa que se crea a rede) e a Directiva de Aves.
En 2017 estaban catalogados dentro da Rede Natura 2000 europea máis do 18% do territorio terrestre e o 6% do mariño da Unión. Así é que é a maior rede de conservación de espazos naturais do planeta.
A rede ten por obxectivos protexer a especies e hábitats, manter e restaurar ecosistemas, conseguir unha agricultura, explotación forestal e pesca sostibles, combater as especies invasoras, reducir a perda de biodiversidade global.
España
A lei recolle cinco categorías de clasificación para os espazos:
As comunidades autónomas do estado desenvolveron as súas propias lexislacións sobre dos espazos protexidos e en 2017 chegaban a ser máis de 40 figuras de proteccións. Segundo o seu marco xurídico, estes espazos están agrúpanse dentro de:
A Lei 42/2007 recoñeceu a figura e importancia dos lugares de interese xeolóxico; definindo a xeodiversidade, o patrimonio xeolóxico e os xeoparques.
En España en 2017 os espazos naturais declarados supoñen o 28,03% (142 mil km2) da superficie terrestre e o 8,37% (84 mil km2) de superficie mariña. Seguindo a clasificación da IUCN, das 4,040 áreas protexidas só 13 espazos naturais son da categoría Ia e 61 da Ib.
Galicia
Dentro do marco estatal, a lexislación galega rexe que existen as seguintes figuras de espazos naturais :
A costa galega conta con áreas mariñas catalogadas como zonas de especial protección dos valores naturais, mais que son de competencia do estado polo réxime xurídico de costas vixente. Este é o caso das ZEPA e LIC Banco de Galicia e ZEPAs das Rías Baixas de Galicia, da Punta de Candelaria - Ría de Ortigueira - Estaca de Bares, da Costa de Ferrolterra - Valdoviño, da Costa da Morte e a das Rías Baixas de Galicia.
Así mesmo as outras figuras de orde internacional que existen no territorio galego son:
Portugal
A lexislación portuguesa declara aos espazos naturais protexidos como áreas protexidas e establece para cada tipo unha regulación específica. A lei para este fin foi o decreto-lei 19/93 do 23 de xaneiro de 1993 e o posterior decreto-lei 142/2008, e nelas declaráronse as seguintes categorías de áreas protexidas:
Jean Alesi
Resultados completos nas carreiras americanas de rodas abertas
(key)
Beckford
Beckford é un topónimo inglés; pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a;
Espazo natural protexido
Portugal
O seu único parque nacional é o da Peneda-Gerês. Conta con outros trece parques naturais: o Montesinho, Douro Internacional, Litoral Norte, Alvão, Serra da Estrela, Tejo Internacional, Serras de Aire e Candeeiros, São Mamede, Sintra-Cascais, Arrábida, Suroeste Alentejano e Costa Vicentina, Vale do Guadiana, e Ria Formosa. Portugal conta co seu 22.9% (21 mil km2) de superficie terrestre e 8,36% (144 mil km2) de superficie mariña protexido. 13 áreas son de categoría Ia da IUCN e 25 da Ib.
Special! Best Mini ～2.5 Maime no Kare～
Special! Best Mini ~2.5 Maime no Kare~ (スッペシャル!ベストミニ ～2.5枚目の彼～) é o terceiro álbum do grupo xaponés de J-Pop chamado Berryz Kobo, lanzado ó mercado o 7 de decembro do ano 2005 baixo o selo Piccolo Town e producido por Tsunku. É o terceiro lanzamento realizado pola banda en catro semanas, sendo os dous anteriores o álbum "Dai 2 Seichouki" e o décimo single "Gag 100kaibun Aishite Kudasai". O álbum contén cinco cancións lanzadas previamente nalgún dos single publicados, tendo unicamente unha canción exclusiva do álbum, a chamada "Arigatou! Tomodachi". Maiha Ishimura, un dos membros que formou a banda aparece pero non se lle menciona nos créditos das cancións.
Porto, Portugal
O Porto é unha cidade portuguesa, a segunda cidade e o terceiro concello máis poboado do país, capital do Distrito do Porto, situado na Rexión Norte e subrexión do Grande Porto, e tamén á Área Metropolitana do Porto. A cidade é considerada unha cidade global gama. O concello, con 41,42 km² de área, ten unha poboación de 237 591 habitantes (2011) dentro dos seus límites administrativos, sendo subdividido en sete freguesías.
É a cidade que deu o nome a Portugal – dende moi cedo (c. -200), cando se chamaba Portus Cale, chegando a converterse máis tarde na capital do Condado Portucalense, dende onde se formou Portugal. É aínda unha cidade coñecida mundialmente polo seu viño, polas súas pontes e arquitectura contemporánea e antiga, o seu centro histórico, clasificado como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, pola calidade dos seus restaurantes e pola súa gastronomía, polo seu principal equipo de fútbol, o Futebol Clube do Porto, pola súa principal universidade pública: a Universidade do Porto, que se atopa entre as 200 mellores universidades do mundo e entre as 100 mellores universidades de Europa, ben como pola calidade dos seus centros hospitalarios.
É a sede da Área Metropolitana do Porto, que agrupa 17 concellos con 1 757 413 habitantes en 2 089 km² de área, cunha densidade de poboación de 1 098 hab/km², o que sitúa a cidade na 13ª área urbana máis poboada da Unión Europea, sendo, polo tanto, a segunda maior zona urbana portuguesa. O Porto e a Área Metropolitana do Porto constitúen o núcleo estrutural da Rexión Norte, que ten unha área de 21 278 km² (24% do superficie continental de Portugal) e unha poboación de 3 689 609 habitantes (censos de 2011). Comprende 8 subrexións ou unidades de nivel III (NUTS III).
O Porto, xunto cos concellos veciños de Vila Nova de Gaia e de Matosinhos, forma a Fronte Atlántica do Porto, que constitúe o núcleo de poboación máis urbanizado da Área Metropolitana, situado no litoral, delimitado, no oeste, polo Océano Atlántico, coa influencia estrutural do estuario do río Douro , que une Gaia con Porto.
O Porto é a cidade máis importante da altamente industrializada zona litoral da Rexión Norte, onde se atopan gran parte dos grupos económicos do país, tales como a Altri, o Grupo Amorim/Corticeira Amorim, o Banco BPI, a BIAL, a EFACEC, a Frulact, a Lactogal, o Millennium BCP, a Porto Editora, a Sonae, a Unicer ou o Grupo RAR. A Associação Empresarial de Portugal ten sede no Porto. A Rexión Norte é a única rexión portuguesa que exporta máis do que importa.
Historia
miniatura|esquerda|130px|[[Torre dos Clérigos.]] Ten orixe nun poboado celta prerromano. No tempo dos romanos chamábase Cale ou Portus Cale, sendo a orixe do nome de Portugal.
O 27 de abril do ano 711 comezou a invasión musulmá da península ibérica, co desembarque en Xibraltar du exército mouro de 9000 homes, liderados por Tariq ibn Ziyad. No 714, toman Lisboa, e en 715 as forzas islámicas chegan até a rexión norte do actual Portugal, tomando as principais poboacións e cidades, tales como Porto e Braga. No 716, practicamente toda a península estaba baixo dominio do Califato omeia,  agás unha pequena zona montañosa de Asturias, onde se refuxiou a resistencia cristiá.
Pasado un século e medio, no 868, xorden as primeiras tentativas de reconquista definitiva, Vímara Peres, un nobre coruñés fundador da terra portugalense, tivo unha importante contribución na conquista do territorio, restaurando así a cidade de Portucale. miniatura|esquerda|[[Sé do Porto coa Antiga Casa da Câmara no fondo.]]
Finalmente, e pasados dous séculos dende o inicio da invasión, en 999 uns nobres e valorosos fidalgos gascóns entre os cales se atopaba Nónego bispo de Vendôme en Francia e máis tarde bispo do Porto entraron cunha grande Armada pola foz do río Douro, para expulsar os mouros. Esta armada,que ficou conhecida como a Armada dos Gascóns asociada a Munio Viegas "arrincou" a cidade do Porto ós mouros para dedicarlla á Virxe Nai de Deus. Despois desta batalla, Munio e os "franceses" trataron de reedificar o Porto. Ergueron as antigas e fortes murallas, e na parte máis elevada da cidade fundaron un alcácer acastelado e ben fortalecido que, despois do conde Henrique, serviu de habitación dos bispos, ós cales foi doado. A torre e a porta principal foron obra de Nónego, que, en memória da patria, a nomeou porta de Vandoma, e que na parte frontal da torre fixo erguer o santuario, onde colocou a imaxe da Nosa Señora do Porto, que xa trouxera consigo de Francia.
No ano 1111, Tareixa, condesa de Portugal, nai do futuro primeiro rei de Portugal, concedeu ó bispo Hugo o couto do Porto. Das armas da cidade forma parte a imaxe da Nosa Señora. De alí provén o feito de que o Porto sexa tamén coñecido como "cidade da Virgem", epíteto a que se debe xuntar cos de "Antiga, Mui Nobre, Sempre Leal e Invicta", que lle foran atribuídos ó longo dos séculos e na secuencia de feitos valorosos dos seus habitantes, e que foron ratificados por decreto de María II de Portugal.
Séculos XIV e XV
Por mor dos sacrificios que a cidade fixo para apoiar a preparación da armada que partiu, en 1415, para a conquista de Ceuta, a poboación do Porto ofreceu ós expedicionarios toda a carne dispoñible, quedando só coas "tripas" para a alimentación dos naturais do Porto. Deste xeito gañaron o alcume de "tripeiros", unha expresión máis agarimosa que pexorativa. É tamén esta a razón pola que o prato tradicional da cidade aínda é, hoxe en día, as "Tripas à moda do Porto". Existe unha confraría especialmente dedicada a este prato típico.
Séculos XVIII e XIX
miniatura|[[Avenida dos Aliados.]] A cidade desempeñou un papel fundamental na defensa dos ideais do liberalismo máis concretamente nas batallas do século XIX. Ademais, a coraxe coa que soportou o cerco das tropas miguelistas durante a guerra civil de 1832-34 e os feitos valorosos cometidos polos seus habitantes no Cerco do Porto, valéronlle mesmo a atribución, pola raíña María II, do título – único entre as demais cidades de Portugal – de Invicta Cidade do Porto (aínda hoxe presente no listel das súas armas), de onde o epíteto con que é frecuentemente mencionada por antonomasia - a «Invicta»). Alberga nunha das súas moitas igrexas - a da Lapa - o corazón de Pedro IV de Portugal, que o ofreceu á poboación da cidade en homenaxe á contribución dos seus habitantes á causa liberal.
Cidade agraciada coa Orde Militar da Torre e Espada, do Valor, Lealdade e Mérito o 26 de abril de 1919.
Cidade das Pontes
A cidade do Porto é tamén coñecida pola grandiosidade e innovación das súas pontes, sendo a cidade con maior número de pontes nun río, na Europa.
miniatura|250px|Gravado de 1817. A Ponte das Barcas foi a primeira ponte a ser construída sobre o río Douro. A necesidade de haber unha travesía para a marxe Sur do Douro para circulación de persoas e mercadorías, constituíu unha preocupación permanente ao longo dos séculos. A travesía do río facíase con recursos a barcos, xangadas, barcazas ou *batelións. A Ponte das Barcas construída con obxectivos máis duradeiros foi inaugurada o 15 de agosto de 1806, e estaba constituída por vinte barcas ligadas por cabos de aceiro e que podía abrir en dúas partes para dar pasaxe ao tráfico fluvial. Foi nesa ponte que se deu a tristemente célebre catástrofe da Ponte das Barcas, en que millares de vítimas pereceron cando fuxían, a través da ponte, ás cargas de baioneta das tropas invasoras do Marechal Soult, o 29 de marzo de 1809.
miniatura|esquerda|190px|Piares da Ponte Pênsil. A Ponte Pénsil foi a primeira obra permanente no río Douro. O aumento do tráfico entre Gaia e a cidade o Porto fixo evidente a necesidade da construción dunha nova ponte.
O 2 de maio de 1841 foi posta a primeira pedra da Ponte Pénsil con proxecto dos enxeñeiros Mellet e Bigot. A ponte estaba constituída por dous obeliscos de albanelaría de 18 m de altura, de cada lado, da cima dos cales pendían os cabos de suspensión do taboleiro de 6 m de ancho, incluíndo os paseos laterais con 1 m cada un. O van central tiña 150 metros, dun total de 170 m, entre a escarpa dos Guindais e o sitio do Penedo, en Gaia. Oito cabos, con 220 fíos de ferro cada un, mantiñan o taboleiro a 10 m enriba do nivel das augas e estaban ancorados en pozos verticais de 8 m (lado do Porto) e de 14 m (do lado de Gaia). Concluiuse 21 meses despois, abrindo ao tránsito a 17 de febreiro de 1843. A primeira proba de carga da ponte pesaba 106.770 kg, estando constituída por 103 pipas de auga.
Despois da construción foi erguida unha casa en cada extremidade da ponte para abrigo de gardas militares que celaban pola orde e vixilancia da ponte e tamén pola cobranza dunha portaxe: 5 reis por cada persoa a pé, 20 reis por cada cabalo e 40 por un carro cunha xunta de bois, cada cadeiriña de mans pagaba 60 reis. Todos estes prezos se duplicaban á noite, ou sexa pasados tres cuartos de hora da posta do sol, volvendo ás taxas normais tres cuartos de hora antes de nacer o sol.
Hoxe só son visíbeis os dous piares e o resto da casa do garda na marxe do Porto.
miniatura|250px|Ponte de D. Maria Pia. A Ponte de Dona Maria Pia, así chamada en honra de María Pía de Savoia, é unha obra de grande beleza arquitectónica de autoría de Gustave Eiffel e construída entre xaneiro de 1876 e 4 de novembro de 1877. Foi a primeira ponte ferroviaria en unir as dúas marxes do Douro.
No último cuarto do século XX tornouse evidente que a vella ponte xa non respondía de forma satisfactoria ás necesidades. Dotada dunha soa liña, obrigaba ó paso dunha composición de cada vez, a unha velocidade que non podía exceder os 20 km/h e con cargas limitadas.
Encóntrase desactivada desde que foi substituída pola moderna Ponte de San João. Ninguén ten dúbidas sobre a enorme riqueza deste patrimonio, mais iso non impediu que a Ponte de Dona María se vaia degradando ano tras ano, xa que aínda non foi definida unha utilización práctica para lle dar.
miniatura|esquerda|175px|Ponte Don Luís I.
Oficialmente designada "Ponte Luiz I", construída de acordo co proxecto do enxeñeiro Teófilo Seyrig, que xa colaborara con Eiffel na Ponte de Dona María, foi inaugurada o 31 de outubro de 1886 polo propio rei Luís I de Portugal.
A Ponte de Don Luís permitiu unha ligazón viaria desafogada entre as zonas baixa e alta de Vila Nova de Gaia e Porto e, dunha forma máis xeral, entre o norte e o sur do país, durante moitas décadas. A partir da segunda metade do século XX, no entanto, comezou a revelarse insuficiente para asegurar o tránsito de automóbiles entre as dúas marxes.
miniatura|250px|Ponte da Arrábida. A Ponte da Arrábida é unha elegante ponte de cemento armado de autoría do enxeñeiro Edgar Cardoso. Comezou a ser construída en maio de 1957 e foi inaugurada en 22 de xuño de 1963. Constituía o tramo final da autoestrada n.º 1 (A1) enlazando Lisboa ao Porto.
O arco da ponte—cuxa corda teórica é de 270 m e a frecha de 52 m -- era, á data da construción, o maior do mundo en cemento armado. O arco grande está formado por dúas costelas, coa largura constante de 8 m cada unha. Todo o interior do arco é *vazado, podendo percorrerse de punta a punta. O taboleiro da ponte ten de longo 493 m.
Inicialmente a ponte tiña dúas faixas de rodaxe de 8 m cada unha, separadas por unha faixa sobreelevada de 2 m de largura; dúas pistas para ciclistas de 1,70 m cada unha e dous paseos marxinais de 1,50 m de largura, tamén sobreelevados. Máis tarde, foron acrecentadas unha faixa de rodaxe en cada sentido, construídas por eliminación das pistas para ciclistas e da redución do separador central.
A pesar da construción da Ponte do Freixo, máis a montante, a Ponte de Arrábida continua a ser a principal ligazón entre a cidade do Porto e a marxe sur do Douro.
miniatura|esquerda|Ponte de São João. Tal como a Ponte da Arrábida, tamén a Ponte de San Xoán foi da autoría do Enxeñeiro Edgar Cardoso. É unha ponte ferroviaria e foi construída para substituír a centenaria Ponte de Dona María Pía.
Ao contrario das outras pontes construídas ata á data, a Ponte de Son Xoán non é en arco, mais adopta unha solución en pórtico, con tres vans—dous de 125 n e un de 250 n -- apoiados en dous maxestosos piares fundados no leito do río. Facendo xuízo ao seu nome, a ponte foi inaugurada no día de San Xoán (24 de xuño) de 1991.
Tal como a Ponte da Arrábida, á data da súa inauguración, tamén a Ponte de San Xoán co seu van central constituíu unha marca mundial neste tipo de pontes.
miniatura|200px|Ponte do Freixo. Das pontes que ligan o Porto a Vila Nova de Gaia, a Ponte do Freixo é a que está máis a arriba do río e é tamén a menos bela de todas. Proxecto de autoría do Prof. António Reis, a Ponte do Freixo foi construída na tentativa de minimizar as conxestións no transito automóbil vividos nas Pontes da Arrábida e de Don Luís, particularmente notorios desde finais da década de 1980.
Trátase, na verdade, de dúas pontes construídas lado a lado e afastadas 10 n unha da outra. A ponte ten oito ollos, sendo o principal de 150 n. É unha ponte automobilística con oito carrís de rodaxe (catro en cada sentido), mais cun taboleiro a cotas moi inferiores á de todas as restantes pontes que ligan o Porto a Gaia.
miniatura|esquerda|Ponte Infante Dom Henrique. A Ponte do Infante, bautizada en honra de Henrique, duque de Viseu, nado no Porto, é a máis recente e, segundo moitos, a máis esvelta ponte que liga Porto e Gaia. Foi construída para substituír o taboleiro superior da Ponte Don Luís, entre tanto convertida para uso da "Liña Amarela" (Hospital de San Xoán/Santo Ovidio) do Metro do Porto.
Foi construída pouco a montante da Ponte de Don Luís, en plena zona histórica, ligando o barrio das Fontaínhas (Porto) á Serra do Pilar (Vila Nova de Gaia).
A ponte está constituída por unha viga caixón con 4,5 m de altura apoiada nun arco flexible con 1,50 n de espesura. Trátase dunha ponte á cota alta cunha extensión de 371 m e 20 m de largura no taboleiro. Presenta unha solución de arco semellante á adoptada polo enxeñeiro suízo Robert Maillart nas súas pontes alpinas, cunha frecha de 11,2 n para un ollo de arco con 280 m, o que—como xa ven sendo tradición nas pontes entre o Porto e Gaia—constituíu unha marca mundial nesta tipoloxía de pontes.
Ten dous carrís de rodaxe en cada sentido, con 3,25 m cada, e un separador central con 1 m de largura. A iluminación está colocada á cota baixa, permitindo unha perfecta iluminación da vía, sen sombras.
Monumentos e outros puntos de interese
Os seguintes monumentos forman parte da historia da cidade do Porto: miniatura|Postigo do Carvâo, única porta que queda das 18 que tivo a muralla Fernandina.
Museos
miniatura|Casa da Música. Outros puntos de interese:
Ngarmpun Vejjajiva
Jane Vejjajiva, Ngarmpun Vejjajiva (en tailandés:งามพรรณ เวชชาชีวะ, RTGS: Ngamphan Wetchachiwa), nada en Londres o 27 de xaneiro de 1960, é unha escritora e tradutora de Tailandia.
Traxectoria
É irmá de Abhisit Vejjajiva. A súa nai e o seu pai estudaban medicina no Reino Unido e ela naceu alí. Sufriu unha parálise cerebral e ten unha cadeira de rodas. Estudou na Universidade de Thammasat e en Bruxelas.
Test Icicles
Test Icicles foi unha banda inglesa de dance-punk formada en Londres no ano 2004. Estaba influenciada principalmente polo indie rock, pero contiña elementos musicais de varios xéneros, destacando o hip hop, o crossover thrash e o punk rock. Fundárona Rory Attwell e Sam Mehran, aos que posteriormente se lles uniu Devonte Hynes. Hynes e Mehran tiñan 18 anos no momento da creación do grupo. Test Icicles separaríase no ano 2006 tras o lanzamento dun único álbum de estudio, For Screening Purposes Only.
Ana Sigüenza
Ana Sigüenza Carbonell, é unha pedagoga e anarcosindicalista, afiliada ó Sindicato de Ensino e Intervención Social da Federación Local da CNT-Madrid.
Foi secretaria xeral da Confederación Nacional do Traballo entre outubro de 2000 e marzo de 2003, período no que Madrid foi a sede do Secretariado Permanente do Comité Nacional da CNT.
Alfonso Aragón Bermúdez
Alfonso Aragón Bermúdez, nado en Madrid o 8 de febreiro de 1923 e finado na mesma cidade o 22 de xuño de 1976, coñecido como Fofó, foi un pallaso español, membro dos soados Os pallasos da tele.
Traxectoria
Naceu no Puente de Vallecas, no seo dunha familia de tradición circense. Era fillo de Emilio Aragón Foureaux, coñecido como Emig e sobriño de Pompoff e Thedy. Cando era moi novo, uniuse aos seus irmáns Gabriel e Emilio para formar o trío Gaby, Fofó e Miliki. Comezaron a traballar como trío durante a década de 1930 e mantivéronse durante varias tempadas no Circo Price de Madrid.
En 1946, trala morte do seu pai, Fofó e os seus irmáns abandonaron España e tras unha estancia en México, recalaron en Cuba (onde nacerían os seus fillos, Fofito e Rody, e onde debutarían na televisión). Nos anos seguintes, o seu espectáculo televisivo alcanzou un éxito considerable, e traballaron en distintos países de América: Porto Rico, os Estados Unidos, Venezuela e a Arxentina, entre outros.
Fofó e os seus irmáns regresaron a España en 1972, e ao ano seguinte puxeron en marcha o famoso programa El Gran Circo de TVE. Fixéronse cromos, xoguetes, chaveiros e ata cómics cos irmáns Aragón.
En pleno éxito, o 22 de xuño de 1976, Fofó morreu por mor dunha hepatite. A súa morte supuxo unha auténtica conmoción no país, polo querido do personaxe e o inesperado da noticia.
En 1999 reeditáronse as súas cancións no disco Homenaje a Fofó: Había una vez, que tivo a súa continuación o ano seguinte con A todos los niños del mundo.
Homenaxes
En Elx erixiuse unha estatua a Fofó, rodeado de nenos, nun dos puntos máis representativos do Palmeiral de Elx: xunto ao estanque dos patos no Parque Municipal.
No parque infantil de Albox (Almería) existe un pequeno monumento cun busto de Fofó.
O 28 de maio de 1998, Correos emitiu un selo coa súa imaxe, cun valor facial de 70 pesetas.
Riego de la Vega
350px|dereita|miniatura|Mapa municipal de León Riego de la Vega é un concello da provincia de León, na comunidade autónoma de Castela e León. Ten unha extensión de 35,35 km² cunha poboación de 1001 habitantes segundo o INE do 2007, dos cales 505 eran homes e 496 eran mulleres.
Unha mada de doce relatos
Unha mada de doce relatos é unha obra do escritor ferrolán Henrique Dacosta publicada en 2008 pola editorial Laiovento.
Riego de la Vega
Demografía
A poboación deste concello leonés evolucionou negativamente na última década, con tendencia constante a perder poboación; na seguinte gráfica amósase a evolución do número de habitantes entre os anos 1991 e 2007:
Política
O goberno deste concello está en mans socialistas:
Belatucadros
Belatucadros ou Belatucadrus é unha deidade celta adorada no norte de Britania, particularmente en Cumberland e Westmorland. Está relacionado con Belenus e Cernunnos, e foi equiparado co deus romano Marte. Semella que foi louvado tanto polos soldados romanos de baixo rango como polos propios britanos.
Belatucadros é coñecido por 28 inscricións atopadas nos arredores da Muralla de Hadrián, Inglaterra. A escrita do nome do deus varía dunha inscrición a outra: Balatocadrus, Balatucadrus, Balaticaurus, Balatucairus, Baliticaurus, Belatucairus, Belatugagus, Belleticaurus, Blatucadrus e Blatucairus son aceptadas como variantes de Belatucadros. A máis común destas formas é Belatucadrus, polo que é o máis usado nos escritos modernos. En cinco desas inscricións, Belatucadros é equiparado co deus romano Marte como Mars Belatucadrus.
Os altares dedicados a Belatucadros son pequenos e sinxelos, o cal fai supoñer que o deus era adorado principalmente por xente de baixo status social.
Bibliografía
[[Categoría:Deuses britanos]
Jenaro Otero Vinseiro
Jenaro Otero Vinseiro, nado en Ribeira (A Estrada) e finado na Estrada en marzo de 1921, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Foi alcalde da Estrada do 1 de xaneiro de 1890 ao 1 de xullo de 1891 e volveu á alcaldía do 1 de xaneiro 1904 ao 1 de xaneiro de 1906. A primeiros de 1918 tomou posesión como xuíz municipal suplente e entre 1919 e 1921 foi xuíz municipal titular.
Eleccións municipais en San Cristovo de Cea
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de San Cristovo de Cea dende 1979. miniatura|250px|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de San Cristovo de Cea]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en San Cristovo de Cea desde a aprobación da Constitución de 1978.
A Ameixeira, Alcabre, Vigo
A Ameixeira é un lugar da parroquia de Alcabre, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 115 habitantes (55 homes e 60 mulleres).
O Busto, Abalo, Catoira
O Busto é un lugar da parroquia de Abalo no concello pontevedrés de Catoira, na comarca de Caldas. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 28 habitantes (12 homes e 16 mulleres).
O Facho
Un facho é unha mañiza de palla atada á que se lle prende lume ou fogueira acesa nun alto. Como topónimo pode referirse a:
Manipulator (álbum de Ty Segall)
Manipulator é o sétimo álbum do músico estadounidense Ty Segall, publicado o 25 de agosto de 2014 a través do selo Drag City. O disco tradou 14 meses en completarse, moito máis que calquera edición anterior de Segall. Tamén se trata do seu álbum máis longo, cunha duración de 56 minutos.
Macrófago alveolar
miniatura|dereita|[[Micrografía na que se mostran macrófagos alveolares cargados de hemosiderina, como se ven na hemorraxia pulmonar (con tinguidura de hematoxilina-eosina).]] Un macrófago alveolar (ás veces chamado célula do po ) é un tipo de macrófago que se encontra nos alvéolos pulmonares, nas proximidades dos pneumocitos, pero separado da parede alveolar. A actividade fagocítica dos macrófagos alveolares é relativamente alta porque están localizados nun dos límites máis importantes do corpo entre o ambiente externo e o interior do organismo. Estas células son derivados de monocitos que se instalan nos pulmóns e residen nas superficies respiratorias, limpando as partículas como as do po ou os microorganismos que chegan ata alí.
Os macrófagos alveolares con frecuencia conteñen gránulos de material exóxeno como o carbono particulado que recollen das superficies respiratorias. Ditos gránulos negros adoitan ser comúns entre fumadores e habitantes de cidades contaminadas.
As vías respiratorias están tapizadas por céluas epitreliais ciliadas, que están expostas continuamente a material nocivo procedente do aire inspirado. Cando estes axentes nocivos se infiltran nas barreiras superficiais, o sistema inmunitario do hóspede responde mobilizando unha serie de células e procesos que os neutralizan.
A árbore respiratoria acaba nos alvéolos pulmonares, onde se realiza o intercambio respiatorio de gases (captación de oxíxeno e eliminación de dióxido de carbono). Na parede do alvéolo atópanse tres tipos de células, que son:
Mecanismo
Os macrófagos alveolares son fagocitos que xogan un papel crítico na homeostase, defensa do hóspede, a resposta de substancias alleas, e a remodelación dos tecidos. Como os macrófagos alveolares son reguladores esenciais da homeostase inmunolóxica local, a súa densidade de poboación é decisiva en moitos procesos inmunitarios dos pulmóns. Son compoñentes moi adaptativos do sistema inmunitario innato e poden ser modificados especificamente para realizar as funcións que se necesiten dependendo do seu estado de diferenciación e factores microambientais. Os macrófagos alveolares liberan numerosos produtos secretores e interaccionan con outras células e moléculas por medio dos seus diversos receptores de superficie. Os macrófagos alveolares están tamén implicados na fagocitose de células apoptóticas e necróticas que sufriron morte celular. Para combateren as infeccións, os fagocitos do sistema inmunitario innato posúen moitos receptores de recoñecemento de padrón (PRR) que axudan a recoñecer os padróns moleculares asociados a patóxenos (PAMPs) presentes na superficie dos microorganisos patoxénicos. As proteínas implicadas no recoñecemento do padrón microbiano inclúen o receptor de manosa, receptores do complemento, DC-SIGN, receptores de tipo Toll (TLRs), o receptor limpador (scavenger), CD14, e Mac-1. Os PRRs dos macrófagos poden dividirse en tres clases: