cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isidoro Sánchez Salgués
Traxectoria
Doutorouse en Medicina e Cirurxía o 20 de xaneiro de 1854 logo de ler no acto de investidura o discurso De la abnegación en el Médico. Exerceu a docencia e investigación na Universidade de Santiago de Compostela e nos Institutos de Bacharelato de Ourense, Salamanca e da súa cidade natal.
No período en que foi catedrático atenddeu as tres seccións do Gabinete de Historia Natural, especialmente Zooloxía e Mineraloxía, preocupandose de recoller e mercar fondos para fornecer a colección da Universidade. Incluíu unha sección de entomoloxía e abriu un apartado de anatomía comparada con esqueletos de animais vertebrados.
En 1882 ampliouse o gabinete, construíndose novas vitrinas e aumentando os andeis para a mostra de pezas pequenas como minerais ou moluscos. Amais, nesa época iniciouse a sección de botánica, cunha colección de madeiras galegas. Conseguiu para a Biblioteca do centro obras de Bowles e relacionadas coa Expedición do Pacífico.
Estivo casado con María de la Concepción Álvarez Astray, con quen tivo catro fillos: Isidoro, Benito, Leopoldo e Carmen.
XHamster
xHamster é un sitio web e rede social pornográfica con sede en Limasol na illa de Chipre. Aloxa vídeos pornográficos subidos polos usuarios, webcams de modelos, fotografías pornográficas e literatura erótica, e incorpora trazos de rede social. Fundouse en 2007 e con máis de dez millóns de membros, e a terceira web pornográfica logo de XVideos e Pornhub.
O sitio produciu en 2016 The Sex Factor, unha serie de telerealidade na que homes e mulleres competían para se converter en estrelas porno.
O sitio está considerado por algúns expertos como unha fonte de programas maliciosos , e está bloqueado nalgúns países como parte de diversas campañas contra da pornografía en internet. Así e todo é un dos sitios máis populares, situándose no posto 68 dos sitios máis visitados segundo o índice Alexa
Charles Stewart Parnell
miniatura|Charles Stewart Parnell Charles Stewart Parnell, nado en Avondale, condado de Wicklow, Irlanda, o 27 de xuño de 1846 e finado en Brighton, Inglaterra, o 6 de outubro de 1891, foi un político nacionalista irlandés, fundador e líder do Partido Parlamentario Irlandés.
Primeiros anos na política
Nado no seo da alta burguesía, de pai angloirlandés e nai estadounidense, e de relixión protestante, realizou os seus estudos en Inglaterra para posteriormente levar a cabo unha longa viaxe polos Estados Unidos. Volveu a Irlanda en 1874, onde foi un recoñecido terratenente e onde se empezou a interesar pola política, inclinándose polas posicións próximas ao nacionalismo irlandés.
Ao ano seguinte foi elixido membro da Cámara dos Comúns como representante da Liga da Home Rule polo condado de Meath. Alí achegouse ás teses defendidas pola Irmandade Republicana Irlandesa, quen protagonizara o Alzamento Feniano de 1867, practicando unha política de obstruccionismo baseada no emprego de métodos legais para dificultar o traballo da cámara, co obxecto de que se centrasen nos problemas irlandeses, sistematicamente obviados ata daquela polo lexislativo británico.
En 1877 acadou a presidencia da Liga, principiando unha serie de reunións en privado cos líderes do movemento feniano e conseguindo o apoio da Clan na Gael na súa loita polo autogoberno irlandés. A cambio, estes pedíronlle que abandonase a vía constitucionalista para apostar claramente pola independencia, que aplicase maior intensidade para resolver o problema agrario, a eliminación de sectarismos e o voto colectivo. Parnell, en liña co seu pragmatismo, aínda que aceptou formalmente o acordo, mantivo un delicado equilibrio mantendo abertas todas as vías posibles sen se decantar claramente por ningunha. O acordo, que recibiu o nome de Nova Solución, aseguraba tamén a viabilidade da loita armada dos fenianos. Parnell asumiu, pola súa banda, a condición de líder principal da Nova Solución.
En 1879 fíxose co liderado da Liga Agraria Nacional Irlandesa, que tiña por obxectivo resolver a cuestión da terra en Irlanda. Parnell, con só 32 anos e tras unicamente 4 coma deputado, lograra a esta altura reunir unha coalición política sen precedentes a prol do autogoberno da illa. Nese mesmo ano viaxa aos Estados Unidos para conseguir apoios para a súa causa, logrando entrevistarse co mesmo presidente norteamericano, Rutherford B. Hayes, e dar un discurso sobre a cuestión irlandesa na Cámara de Representantes. O éxito no seu periplo polos Estados Unidos e mais polo Canadá fixo que o seu colaborador Timothy Healy o alcumase "rei sen coroa de Irlanda".
Tras a súa volta a Irlanda en 1880, e conseguido novamente o escano nas eleccións ao parlamento británico dese ano, a violencia ligada á cuestión agraria incrementouse, malia os consellos do partido de Parnell de non recorrer a ela. Isto provocou a necesidade de multiplicar os mítins políticos ao longo e ancho do país, ao tempo que seguiu acudindo á táctica do boicot para as súas fins. O presidente do Reino Unido, o liberal William Ewart Gladstone, quen derrocara aos conservadores nas eleccións, impactado perante a relevancia que estaba a adquirir o movemento agrario irlandés, creou unha Comisión Agraria que reducía os arrendamentos e autorizaba a algúns arrendatarios a mercaren as súas granxas. Isto permitiu deter moitos dos desafiuzamentos arbitrarios causantes das revoltas violentas, mais non aqueles cuxa xénese se atopaba no impagamento das rendas.
A nova lei foi duramente atacada por Parnell e os seus, o que lle valeu a súa detención e entrada en prisión, ademais da ilegalización da Liga Agraria. Logrou, estando en prisión, forzar un acordo co goberno británico mediante o cal renunciaría á súa campaña contra a lei se o executivo cedía perante a petición de cen mil arrendatarios irlandeses dunhas rendas xustas. Finalmente, o 2 de maio de 1882 foi liberado.
O asasinato, catro días despois, do Secretario Xefe para Irlanda, Frederick Cavendish, e o Subsecretario Thomas Henry Burke, por parte de radicais fenianos, contaron co rexeitamento frontal de Parnell, quen chegou a ofrecer a súa dimisión a Gladstone coma parlamentario. Rachou definitivamente co sector máis radical do nacionalismo irlandés, o que axiña se traduciu na perda de peso da IRB en favor do partido de Parnell.
Fundación do Partido Parlamentario Irlandés
En 1882 o seu partido pasou a chamarse Partido Parlamentario Irlandés (IPP), introducindo importantes modificacións. Impuxo un novo sistema de selección para a escolla de parlamentarios comprometidos co partido, coa fin de rematar coa frecuente práctica dalgúns membros que votaban segundo a súa conveniencia, contraviñendo aos seus propios compañeiros. Máis tarde, obrigou mediante o regulamento interno a que todas as votacións fosen en bloque. Estas medidas son vistas hoxe como a acta fundacional do primeiro partido político moderno.
A estratexia de Parnell funcionou, e nas eleccións xerais de 1885 o nacionalismo irlandés, a través do IPP, logrou a histórica cifra de 86 deputados, o que aproveitou para intentar forzar a aceptación dun principio de parlamento para Dublín. Para tal efecto, apoiou primeiramente aos conservadores pero, tras a adopción por parte destes de medidas represivas contra os labregos irlandeses en xaneiro de 1886, decidiu cambiarse de bando e apoiar aos liberais de Gladstone. Os conservadores caeron e Gladstone aceptou o autogoberno. Porén, os unionistas irlandeses axiron contra esta decisión e fundaron o Partido Liberal Unionista. Os conservadores aproveitaron a conxuntura e, para debilitaren ao goberno liberal, posicionáronse en contra da decisión de Gladstone. Este presentou o 8 de abril a Primeira Lei para o Autogoberno Irlandés. Porén, os desacordos fixéronse oco no seo do partido Partido Liberal e nunha memorable sesión parlamentaria no mes de xuño a lei foi rexeitada por unha escasa diferenza de 30 votos (341 contra 311). O parlamento foi disolto e, en plena axitación política de todo o Reino Unido a causa do autogoberno da illa, foron convocadas novas eleccións, nas que a suma de conservadores e unionistas conseguirían a maioría absoluta.
En marzo de 1887 foi acusado de apoiar os asasinatos de Cavendish e Burke por mor dunhas supostas cartas remitidas por el. Porén, demostrouse que as cartas foran unha falsificación de Richard Piggot, xornalista antiparnelita de dubidosa reputación. Ao se descubrir a montaxe, Piggot fuxiu a Madrid, onde se suicidou.
A partir de 1886 Parnell moderou aínda máis o discurso, coa fin de convencer aos votantes ingleses de que o proxecto de autogoberno non representaba unha ameaza para eles. Ata 1890 reuniuse en varias ocasións con Gladstone, daquela na oposición, para negociar o novo proxecto.
Crise de confianza e falecemento
As perdas de apoio sucedéronse, o que non evitou que casase con Katharine o 25 de xuño de 1891. Perdeu tres eleccións locais seguidas, ao tempo que a súa saúde se deterioraba cada vez máis. Padecía doenzas coronarias e renais. Finalmente, finou dun infarto o 6 de outubro.
Economía de Belize
A pequena e esencialmente privada economía de Belize depende principalmente do turismo, seguida da exportación de produtos mariños, cítricos, cana de azucre, banana e roupas. A descuberta de petróleo en 2006 impulsou o crecemento económico. Os esforzos de prospección continuaron e en 2009 a produción creceu un pouco.
VI dinastía exipcia
A sexta dinastía de Exipto transcorre de c. 2345-2181 a.C. e é considerada pola maioría dos exiptólogos como a derradeira etapa do Imperio Antigo de Exipto. miniatura|342x342px|Keti. [[Museo do Louvre|Louvre.]]
Exantema
Un exantema é a aparición de erupcións cutáneas vermellas nunha rexión específica ou por todo o corpo causadas por infeccións ou efecto colateral de medicinas como a penicilina. As causas máis comúns en nenos son víricas e bacterianas: xarampón, escarlatina, rubéola, estafilococo, eritema infeccioso, roséola, varicela e enterovirus.
Por definición, exantema é a aparición de eritemas (manchas vermellas), pápulas (elevación da lesión) e ás veces pústulas (supuración con pus) na pel. Este tipo de lesión pode ser única ou múltiple e pode ocorrer só nunha rexión específica do corpo ou espallarse por todo o corpo.
VI dinastía exipcia
Historia
Esta dinastía fundouna Teti, casado con Iput, posiblemente filla do rei Unis da dinastía V. Outros membros notables desta dinastía foron Pepi II, ó que se lle asigna un reinado de 94 anos, o máis longo na historia de Exipto; e a raíña Neithikert, tamén coñecida como Nitocris polos escritores gregos, de quen algúns eruditos din que non só foi a primeira raíña acreditada do antigo Exipto, senón a primeira muller gobernante do mundo.
Durante esta dinastía, organizáronse expedicións ás minas de turquesa en Uadi Maghara no Sinaí, así como ás de Uadi Hammamat e Hatnub. Dyedkara-Isesi enviou expedicións comerciais ao sur, até Punt, e ó norte até Biblos; Pepi I organizará campañas, non soamente a estes lugares, tamén chegarán até Ebla, ó norte de Siria.
Desta época dátase un gravado de Asuán, coa imaxe dun dromedario e o seu xinete, desmentindo que a chegada deste animal ó deserto do Sáhara, procedente de Oriente, fose en época cristiá
O coñecemento da historia deste período amplíase máis que cos reis anteriores, polas numerosas inscricións biográficas atopadas nas tumbas dos nobres. Así ouvimos falar dunha conspiración fracasada contra Pepi I. Tamén podemos ler unha carta escrita polo novo rei Pepi II, excitado porque unha das súas expedicións volvía cun anano danzante da terra do Yam, localizada ao sur de Nubia.
Cronoloxía da VI dinastía
Cronoloxía estimada polos seguintes exiptólogos:
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Trompeteiro
O trompeteiro (Bucanetes githagineus ou Rhodopechys githagineus) é un paxaro da familia dos frinxílidos (Fringillidae).
Descrición
É un paxaro gordecho duns 12 cm de lonxitude e coas alas relativamente longas. A plumaxe de base é gris. Na época de reprodución os machos teñen o peteiro vermello, o lombo castaño pálido, o peito e a cola rosados. A cola dos machos ten, nesta época, plumas terminais escuras. O seu peteiro é curto e forte, axeitado para quebrar sementes duras. Come, porén, outras partes das plantas e mesmo insectos.O seu nome vulgar procede do seu canto, de timbre metálico, que recorda o dunha trompetiña de xoguete.
Distribución xeográfica e hábitat
No verán do 2005 houbo un notable desprazamento de individuos desta especie cara o noroeste de Europa, acadando algúns exemplares Inglaterra.
Son en xeral aves sedentarias, aínda que hai unha certa dispersión postreprodutora, que fai que algúns paxaros do centro de Asia se desplacen en inverno cara ó Paquistán. Viven en zonas áridas e abertas (deserto e semideserto, zonas esteparias e de rocha) polo que a súa expansión foi relacionada cos efectos do cambio climático. Nos novos territorios amosa aínda certa inadaptación: a mortalidade dos polos é alta e tamén a dos adultos no inverno.
Reprodución
miniatura|Bucanetes githagineus amantum Poñen, na primavera, entre 4 e 6 ovos, que chocán unhas dúas semanas. Os polos tardan ó redor de dúas semanas máis en abandonalo niño.
Status na Península Ibérica
Malia o aumento da súa área de distribución, é considerado unha especie ameazada en España (Real Decreto 439/1990 de 30 de marzo).
A subespecie presente na Península Ibérica é Rhodopechys githagineus zedlitzi, mentres que a forma canaria é Rhodopechys githagineus amantum.
Lingua akaselem
O akaselem é unha lingua níxer-congo que se fala en Togo.
Corde della mia chitarra
Festival de Eurovisión 1957
miniatura|esquerda|[[Nunzio Gallo, intérprete da canción, en 1956.]]
Lingua akaselem
Distribución xeográfica
Fálase na prefectura de Tchamba, ao leste de Sokodé
Corde della mia chitarra
Selección
«Corde della mia chitarra» cualificouse para representar a Italia no Festival de Eurovisión 1957 tras gaña-la final nacional italiana, o Festival da Canción de Sanremo 1957.
Lingua akaselem
Ligazóns externas
O akaselem no Ethnologue
Corde della mia chitarra
No festival
A canción participou no festival celebrado no Großer Sendesaal des Hessischen Rundfunks de Frankfurt o 3 de marzo de 1957, sendo interpretada polo cantante italiano Nunzio Gallo. A orquestra foi dirixida por Armando Trovajoli.
Foi interpretada en cuarto lugar, seguindo ao Reino Unido con Patricia Bredin interpretando «All» e precedendo a Austria con Bob Martin interpretando «Wohin, kleines Pony?». Ao final das votacións, a canción recibiu 7 puntos, obtendo o sexto ppsto de 10.
16 de setembro
O 16 de setembro é o 259º día do ano do calendario gregoriano e o 260º nos anos bisestos. Quedan 106 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Emilia Pardo Bazán. miniatura|100px| B. B. King.
Mortes
miniatura|100px| Farinelli. miniatura|100px| Maria Callas en 1973.
Notas
Os 366 días do ano
A Escoleira
O topónimo galego A Escoleira pode referirse a:
Montefaro, Meirás, Valdoviño
Montefaro é un lugar da parroquia de Meirás no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 226 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 118 homes e 108 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 223 habitantes.
Vilarreal
Co topónimo Vilarreal podémonos referir a varios lugares de Galicia:
Sivapithecus
Achado
Dende 1961 coa descuberta de restos dunha mandíbula parecida por Richard Leakey, e sobre todo tras unha serie de artigos de Elwyn Simons e David Pilbeam sobre a súa dentame, pensouse que era un antepasado humano, ata que en 1981 novos descubrimentos de simios fósiles en Turquía e Paquistán invalidaron as conclusións previas, e agora a maioría dos investigadores clasifícano dentro do xénero Sivapithecus, un antepasado do orangután.
Skylab
Skylab foi unha estación espacial da NASA lanzada o 14 de maio de 1973 mediante un foguete Saturno V desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Historia
Skylab foi a resultante de equipo sobrante do programa Apolo tras os recortes que eliminaron as últimas misións luares programadas. Como consecuencia quedaron dispoñibles varios Saturno V e outro material que foi adaptado para o lanzamento da que sería a primeira estación espacial dos Estados Unidos.
Características
Skylab estaba composta de cinco partes: a montura para o telescopio Apolo (ATM), o adaptador para acoplamentos múltiples (MDA), o módulo de esclusa de aire (AM), a unidade instrumental (IU) e o taller orbital (OWS). A estación tiña forma de cilindro cunha lonxitude total de 36,12 m, unha envergadura de 21,0 m e un volume interno de 361 m3, co telescopio formando un ángulo de 90 graos respecto do resto da estación despois de ser lanzada. O telescopio estaba destinado á observación solar e usaba película fotográfica para rexistrar as imaxes que debía ser recuperada polos astronautas mediante unha saída extravehicular. A estación estaba deseñada para ser visitada por naves Apolo, que se acoplaban ao módulo de acoplamento múltiple, permitindo o acceso dos astronautas ao interior. A unidade instrumental foi usada unicamente durante o lanzamento para proporcionar capacidade de guiado e navegación ata a chegada a órbita e posterior despregue do telescopio e os paneis solares. O taller orbital estaba formado por un cilindro que era en realidade unha etapa Saturno 4B modificada para ser habitable por tres astronautas durante longos períodos de tempo e era capaz de producir ata 11 kW de potencia. Contiña provisións e as estancias dos astronautas, permitindo permanecer ata 84 días de maneira continua na estación.
Despois da terceira e última visita tripulada á estación os enxeñeiros de terra fixeron probas coa estación en remoto para comprender determinados fallos e gañar experiencia en sistemas de longa duración no espazo.
Becacina cabra
A becacina, becacina cabra, cerreta ou narcexa común, entre outros nomes, Gallinago gallinago (Linnaeus, 1758), é unha ave acuática duns 28 cm de lonxitude, dun peso duns 250 g e dunha apertura alar duns 49 cm. Este paxaro ten o peteiro máis longo de todos os da familia dos escolapácidos (Scolapacidae), e presenta unha plumaxe variada que vai dende cores marróns claras e escuras, raias lonxitudinais claras que percorren o corpo e franxas claras e escuras na zona da cabeza, sendo a parte inferior de cor clara e a cola barreada de cor negra e leonada rematada, como moitas das súas plumas, nunha franxa branca.
Skylab
Características
A estación foi deixada nunha órbita que se pensou suficientemente estable e segura como para poder ser visitada nos primeiros voos do incipiente programa do transbordador espacial, pero a combinación dunha taxa de diminución da órbita maior do esperada e o atraso nos primeiros voos do transbordador causaron que a estación reentrara na atmosfera o 11 de xullo de 1979. Anacos resultantes da desintegración acabaron dispersos sobre Australia.
Becacina cabra
Características
Ten unha vida media duns 12 anos, e pódense recoñecer as súas pegadas de tres dedos no chan, sendo o do centro máis longo, e formando cos outros dous un ángulo de 60 graos.
Skylab
Lanzamento
Aos 63 segundos do lanzamento un dos escudos antimeteoritos e o panel solar número 2 foron arrincados debido ás forzas aerodinámicas. Os restos ademais atascaron o panel solar número 1. A estación foi insertada de maneira normal nunha órbita de 435 km de altura, pero debido á falta do escudo antimeteoritos a temperatura no interior da estación comezou a subir perigosamente, chegando a 52 °C. O panel solar número 1 non conseguiu despregarse pero afortunadamente si se despregou o panel que iba montado no telescopio Apolo. A primeira misión tripulada á estación atrasou o seu lanzamento dez días, durante os cales practicaron técnicas para reparar os estragos unha vez a bordo, conseguindo restablecer unhas mínimas condicións de habitabilidade e traballo e permitindo que as dúas expedicións posteriores pudiesen facer o seu traballo con normalidade.
Becacina cabra
A muda
Amosan distintos tipos de muda segundo o momento vital no que se atopan. Así temos unha muda prenupcial que inclúe as cobertoiras, cola, terciarias e plumas corporais. Tamén teñen unha muda postnucial que acontece os últimos meses do ano, e unha muda postxuvenil que inclúe o corpo, cola, as medianas e cobertoiras.
Skylab
Instrumentos
Skylab levaba a bordo instrumentos para realizar diversos experimentos científicos:
Becacina cabra
Distribución
A súa distribución é moi ampla, atopándose en case todo o planeta agás Oceanía. A area de aniñamento destas aves vai dende as zonas temperás e frías de Europa, Asia e América, ata zonas tropicais, o sur de África e case toda Suramérica. Na Península Ibérica podémola atopar aniñando en Galicia, Asturias e no Sistema Central, e como migrante ou invernante nas costas Atlánticas, Cantábricas e Mediterráneas en dous fluxos migratorios diferentes, atopándose tamén no resto da península.
Skylab
Misións
A estación foi visitada por tres tripulacións, cada unha composta por tres astronautas, en tres misións distintas:
Becacina cabra
Poboación en Galicia
A poboación indíxena en Galicia é escasa. Algunhas estimacións sitúana nunhas 100 parellas. A poboación migrante ou invernante é abondosa aínda que non foi cuantificada ata agora.
Hábitat
Constrúe o seu niño nun pequeno burato cuberto de vexetación, normalmente tras unha matogueira que ten a función de ocultar o lugar da vista doutros paxaros depredadores de ovos.
Reprodución
miniatura|Ovo de Gallinago gallinago A becacina busca parella cada ano, e as femias que non atopan aparéanse con machos polígamos, que pasarán a defender dous territorios. Os ritos de apareamento son moi particulares e inclúen un vo de celo, facendo un picado e logo voltan a tomar altura de xeito súbito. Mentres fan o picado emiten un son empregando a plumaxe exterior da cola, e repiten o proceso, ás veces por máis de media hora.
A posta consta de 4 ovos duns 39 mm de lonxitude, e incúbanse durante uns 20 a 30 días entre maio e xuño. Ó nacer, os polos aliméntanse grazas aos esforzos dos proxenitores. Son nidífugos e ó redor dos 20 días deixan o niño e fanse independentes.
Dieta
O peteiro longo sérvelle á becacina para introducilo na lama e movelo ata atopar un verme ou insecto. Pode penetrar ata 6 cm e comer mentres este está no interior da terra. Ademais a súa dieta pode completarse con caracois, pequenos anfibios e restos de plantas.
Ameazas
As ameazas son distintas segundo o tipo de poboación:
Austricusa
Austricusa ou Ostrogoda foi unha raíña longobarda do século VI, filla dun rei xépido descoñecido. Converteuse na segunda esposa do rei Wacho (510|539) e foi nai das princesas Visigarda, que se había casar con Teodeberto I de Austrasia (533 -548), e Valderada, que se había casar con Teodebaldo da Austrasia (547/548 - 555) e despois con Garibaldo I de Baviera (555 - 591).
Sonic Brew
Sonic Brew é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de heavy metal Black Label Society, publicado o 28 de outubro de 1998 no Xapón e o 4 de maio de 1999 nos Estados Unidos a través do selo Spitfire Records. A diferenza dos discos que o seguiron, este traballo aínda ten unha distintiva harmonía southern rock que ata ese momento fora predominante no estilo de composición de Zakk Wylde.
Bloom
Bloom é o cuarto álbum da banda estadounidense de dream pop Beach House, publicado o 15 de maio do 2012 a través do selo Sub Pop Records. O disco estreouse no número 7 da lista Billboard 200, tras vender 41.000 copias na súa primeira semana.
Río Obi
miniatura|Mapa da rexión do río Obi miniatura|Cunca do río Obi O río Obi ou río Ob (en ruso Река Обь) é un río de Rusia cunha cunca de aproximadamente 3.000.000 de km² que chega até terras de Casaquistán, Mongolia e a China. É o máis occidental dos tres grandes cursos de auga de Siberia. A semellanza do Ienisei e o Lena, o Obi, que nace no macizo de Altai e desemboca nun extenso estuario no mar de Kara, corre en dirección sur-norte e drena unha gran rexión caracterizada fundamentalmente polas súas baixas altitudes.
Chromatics
Chromatics foi unha banda estadounidense de música electrónica formada en Portland, Oregon no ano 2001. O grupo está composto por Ruth Radelet (voces/sintetizadores), Adam Miller (guitarra/vocoder), Nat Walker (batería/sintetizadores) e Johnny Jewel (produtor, multi-instrumentista). Orixinalmente a banda tiña un característico son inspirado no punk e no lo-fi que foi descrito como "ruidoso" e "caótico". Tras numerosos cambios na súa formación, que deixaron ao guitarrista Adam Miller como único membro orixinal, o grupo comezou a editar material a través do selo Italians Do It Better en 2007, cambiando o seu estilo cara a un son influenciado polo italo disco.
Río Obi
Co seu gran afluente, o río Irtish, o río siberiano constitúe unha das máis longas arterias fluviais do mundo, cun curso de máis de 5.400 km. O Obi e os seus principais tributarios, ofrecen posibilidades de navegación estacional, representando unha vía de comunicación moi importante para un espazo con forte potencial de desenvolvemento e, tamén, un eixe de poboamento dominado por algunhas grandes cidades como Novosibirsk, Ekaterimburgo e Omsk, grandes centros industriais. A cunca do gran río, durante as últimas décadas, converteuse no principal lugar de extracción de hidrocarburos da Federación Rusa. Estas actividades humanas, fontes de riqueza e tamén de contaminación, ameazan medios naturais ricos e variados.
Chromatics
O seu terceiro álbum, Night Drive (2007), foi ben acollido pola crítica, así como o cuarto, Kill for Love, publicado o 26 de marzo de 2012. Varias cancións da banda apareceron en series de televisión como Bates Motel, Gossip Girl, Mr. Robot, Parenthood, Revenge, Riverdale, 13 Reasons Why e Twin Peaks, e o seu tema "Tick of the Clock" apareceu nos filmes Drive (2011) e Taken 2 (2012). O seu último álbum ata a data, Closer to Grey, foi publicado o 2 de outubro do 2019.
Río Obi
O Obi superior
A parte superior do curso principal do río esténdese desde a confluencia do Katun e o Biya até que o Obi atopa co seu afluente o río Tom, a uns cincuenta quilómetros ao noroeste de Tomsk.
O encontro dos dous ríos orixinarios dos montes Altai, o Katun (cunhas augas que proceden da fusión das neves dos altos cumios), polo oeste, e o Biya (emisario do lago Teletskoye), polo leste, dá nacemento ao río Obi, augas abaixo de Biisk. Estes dous cursos de auga, de lonxitudes respectivas de 688 e 301 km, e de caudal constante, aportan 626 m³/s e 477 m³/s ao río recentemente nacido.
O Obi toma, na primeira parte do seu curso, unha dirección occidental, e recibe, pola súa marxe esquerda, numerosos afluentes de pouca lonxitude (comparativamente aos de máis abaixo), entre elos o Peschanaya, o Anuy e o Charysh. O río presenta un desnivel medio relativamente forte do 2,5 ‰, aínda que ten no seu leito bancos de area, así como illas. Despois do seu encontro co río Charysh, oriéntase cara ao norte, tomando a dirección de Barnaul, e o val, así como o leito, amplíanse. O Obi adquire definitivamente o seu aspecto de curso de auga de chaira despois de recibir a contribución do Aley, tributario pola súa beira esquerda. En Barnaoul, o Obi retoma unha orientación occidental, o seu val amplíase aínda máis, chegando a medir entre 5 e 10 quilómetros de ancho, coa marxe esquerda máis escarpada que a dereita; o seu leito complícase (numerosos brazos, presenza de lagos) mentres que a súa profundidade media aumenta. O río cambia de novo de dirección en Kamen-na-Obi, seguindo un curso cara ao nordeste, e o val estréitase, non medindo máis que de 3 a 5 quilómetros de ancho antes de entrar no inmenso encoro de Novosibirsk. A partir desta última cidade, discorrendo sempre cara ao Ártico, o Obi entra nunha rexión forestal onde predominan os bidueiros e os álamos. A súa velocidade diminúe, e o seu val mide cerca de 20 quilómetros de ancho por termo medio. O curso superior acaba cando o río se encontra co seu gran afluente pola beira dereita, o río Tom, preto da cidade de Tomsk.
O Obi medio
miniatura|esquerda|Un dos afluentes do río pola esquerda do Obi: o Vasiugán. Esta parte do río vai desde a confluencia co Tom até á unión co seu principal afluente, o río Irtish; aquí o curso segue unha dirección occidental.
Máis abaixo da confluencia co Tom, o curso de auga siberiano recibe varios afluentes que, se pola orela esquerda, son de pouca lonxitude (Chaya, Parabel), coa excepción do Vasiugán, pola beira dereita, en troques, ten cuncas hidrográficas máis importantes. O Obi recibe sucesivamente as contribucións do río Chulym, do río Ket, do río Tym, do río Vakh e do río Agan. A partir da súa confluencia co Agan, o río toma unha dirección occidental e recibe numerosos afluentes de lonxitude media: na marxe dereita, o Tromégan, o Lyamin e o Nazym; na marxe esquerda, o Gran Yugán e o Gran Salym; antes de unirse co seu principal tributario, o río Irtysh, preto de Khanty-Mansiysk. Este último, nacido nas montañas de Mongolia, ten unha lonxitude moi superior á da do Obi co seus 4248 km pero, debido ás escasas precipitacións que caen na súa conca, ten un caudal baixo (menos de 3.000 m³/s).
A partir do seu encontro co río Vasiugán, o Obi entra no ámbito da inmensa taiga siberiana. A súa pendente diminúe e o seu val amplíase de novo para alcanzar de 30 a 50 quilómetros mentres que o propio leito principal do río tamén se amplía, e dun quilómetro nas estiaxes, pode alcanzar tres quilómetros no período de crecidas. A profundidade do leito fica entre 4 e 8 metros durante as augas baixas. En período de crecida, o Obi desbórdase do seu leito menor e inunda o val en varias decenas de quilómetros durante dous meses ou tres.
O Obi inferior
miniatura|esquerda|Imaxe satélite do delta do Obi. Esta última parte do curso empeza despois da confluencia co Irtysh. O Obi deixa a súa dirección occidental para tomar unha dirección norte-nordeste até Peregrebnoye. Nesta cidade, toma unha orientación totalmente norte. O río cruza o límite setentrional da taiga antes de penetrar na tundra cando chega até o seu delta.
Nun amplo val de 30 quilómetros, dominado por alturas de medianas na orela dereita, o curso de auga discorre lentamente dividíndose, pouco antes do Peregrebnoye, en dous brazos: o gran (Bolshaya) Obi á dereita, o pequeno (Malaya) Obi á esquerda. Cada un dos seus brazos recibe diversos afluentes, o Kunovat e o Kazym no primeiro; o Synya e o Sosva do Norte no segundo. Antes de chegar a Shuryshkary, o río ten un leito de 19 quilómetros de amplo e 40 metros de profundidade. Tras a confluencia, máis alá de Salekhard, co Poluy, o Obi divídese de novo en dous brazos, o Khamanelsk Obi (esquerda) e o Nadym Obi (dereita) para formar un delta. Este delta ábrese sobre o golfo do Obi (en ruso Obskaya Guba), cualificado de estuario. A ambigüidade sobre este espazo e sobre o termo que debe empregarse para designalo conduce á súa exclusión, en todas as fontes, no cálculo da lonxitude do río. Con 800 quilómetros de longo e de 30 a 100 de amplo, posúe a súa propia zona de captación, cubrindo unha superficie de 105.000 km² antes do chegar ao mar de Kara.
Sobre a costa oriental, ábrese un divertículo, o golfo do Taz, desembocadura do río do mesmo nome, que drena o distrito autónomo de Iamalo-Nénets e posúe unha conca de 150.000 km² e unha lonxitude superior a 1.400 quilómetros.
O golfo (ou estuario) do Obi, pouco profundo (de 10 a 12 metros), divide as penínsulas de Yamal e Gyda; o litoral oriental é moi escarpado mentres que o occidental é baixo e pantanoso.
Hidrografía
miniatura|O Obi conxelado en Novosibirsk. A conca do Obi cobre en total unha superficie de arredor de 2.975.000 km², incluíndo esta superficie unha zona esteparia de 521.000 km² pouco irrrigada que non dá lugar a ningunha achega superficial e que, en consecuencia, non reforza o caudal do río. En función da consideración ou da exclusión deste espazo, esta conca é a quinta ou a sexta, ou a sétima, máis ampla do mundo despois das do Amazonas, do Congo, do Mississippi, do Nilo e máis ou menos como a do Ienisei. O sétimo posto sae de considerar o mar Caspio e o Río da Prata cuncas hidrográficas.
A conca esténdese polo territorio de catro Estados: Rusia (73,77%) e Casaquistán (24,71%) que comparten case a totalidade da súa superficie, e a China (1,51%) e Mongolia (0,01%) que non participan máis que de xeito marxinal. Na súa maior parte (85%), está constituída pola chaira de Siberia occidental. O único relevo está formado por pequenos outeiros, chamados grivy, con orientación suroeste - nordeste. Esta chaira é unha zona de inundación; os sedimentos acumuláronse en máis de 6000 metros de grosor sobre capas de terreos da era secundaria. Estes extensos horizontes levan a marca das grandes glaciacións, coa presenza de numerosos rastros morénicos e de terrazas fluvioglaciares.
O Obi debe a estas glaciacións o seu estuario, onde acaba formando un delta. Este estuario é testemuña dunha costa antano somerxida, cando o continente estaba máis afundido polo peso dos xeos que se estendían até os 110° de lonxitude leste.
Até a súa confluencia co Irtysh, o Obi toma unha antiga canle glacial anteriormente ocupada por un curso de auga que corría cara á depresión aralo-caspiana. A elevación da parte meridional de Siberia orientou a rede hidrográfica cara ao norte. Esta parte meridional está constituída polas montañas do Altai e o seu ante-país que corresponde á zona onde o río recolle un gran caudal aínda que apenas representa máis dun 10% da superficie total da cunca.
A cunca hidrográfica posúe máis de 1.900 cursos de auga cunha lonxitude de 180.000 km. O principal tributario do Obi, o Irtysh, posúe, aínda que aporta pouca auga ao río, unha extensa conca de 1.593.000 km², o que representa preto do 54% da superficie total.
Clima e hidroloxía
miniatura|Caudal mensual do Obi en Barnaul. miniatura|Caudal mensual do Obi en Salekhard.
A extensa conca do Obi pode dividirse en tres zonas climáticas. Ao sur da liña Omsk-Tomsk (polos 55° de latitude setentrional) prevalece o clima siberiano meridional de verán cálido (máis de 25 °C en xullo) e inverno duro (-15 °C en xaneiro), con temperaturas inferiores a 0 °C de 120 a 180 días ao ano na conca do Irtysh, de 180 a 210 días na do Obi (as temperaturas extremas poden elevarse a máis de 40 °C e descender a -60 °C).
Ao norte desta zona até o estuario áchase o clima siberiano de verán fresco (+15 °C en xullo) e inverno severo (-10 °C en xaneiro), mentres que o estuario ten un clima ártico (como en Novyi Port), onde as temperaturas máis baixas alcanzan -32 °C en decembro e as máis altas elévanse a +11 °C en xullo. Estas baixas temperaturas que dominan o conxunto da conca fan que as augas do río se xeen durante varios meses ao ano. No curso superior, o Obi conxélase de principios de novembro a finais de abril en Barnaoul; mentres que en Salekhard, as súas augas xéanse de finais de outubro a principios de xuño.
As precipitacións anuais son escasas en case a totalidade da conca -arredor de 400 mm no Norte, de 500 a 600 mm na zona de clima siberiano de verán fresco, de 300 a 400 mm máis ao sur (clima siberiano meridional), e caen, as catro quintas partes, durante o período estival, limitado a dous meses. Só a zona montañosa do Altai recibe abundantes precipitacións (da orde de 2000 mm ao ano), e, grazas aos seus glaciares, abastece abundantemente os afluentes máis meridionais do Obi.
O seu curso de chaira é determinante para dar ao río un caudal mediocre (4,3 l/s/km²) con relación á amplitude da súa conca. Chegando á chaira, o Obi convértese nun curso de auga moi lento cun réxime que varía moi pouco do sur ao norte e que sofre unha evaporación bastante importante que dura o curto, pero ás veces cálido, período estival.
En Barnaul, onde o caudal medio alcanza os 1.488 m³/s ao igual que en Novosibirsk onde é de 1760 m³/s, o Obi presenta aínda un réxime hidrolóxico de tipo nival mixto (montaña e chaira). Máis ao norte, convértese nun río de chaira, cunha escasa alimentación que fai que teña un caudal específico baixo (a unión co Irtysh, tamén de moi baixo caudal específico, non modifica esta característica). O réxime do Obi presenta entón as características do tipo nival de chaira clásico con augas altas en maio e en xuño, e as baixas de marzo a abril. O Obi é o menos caudaloso dos ríos siberianos cun caudal medio de 12.760 m³/s en Salekhard. (O valor máximo rexistrado é de 42.800 m³/s, a cifra mínima de 2.000 m³/s).
Navegación
miniatura|O porto de [[Barnaul sobre o Obi.]] O Obi é unha vía de comunicación esencial para a Siberia occidental, aínda que só sexa navegable 190 días ao ano por termo medio no seu curso superior e arredor de 150 días no seu curso inferior. Unha boa parte das mercancías transportadas polo río seguen logo pola ruta marítima do norte a través do Ártico. O transporte fluvial actúa complementariamente co Transiberiano, que garante as conexións Leste-Oeste entre as grandes cuncas siberianas: a cunca agrícola de Omsk sobre o Irtysh e a cunca carbonífera de Kouzbass sobre o río Tom. O grande eixo ferroviario cruza o Irtysh en Omsk e o Obi en Novosibirsk. A vía férrea do Turksib, que une Asia Central con Siberia, únese ao Transiberiano nesta última cidade, despois de ter cruzado o Obi superior en Barnaul.
A finais do século XIX, un conxunto de canles, sobre o río Ket, foi construído para comunicar o río Obi co Yenisséi, pero foi abandonado xa que non era competitivo con relación ao transporte ferroviario.
Equipamentos hidroeléctricos
As posibilidades hidroeléctricas do Obi e dos seus afluentes son considerables e están estimadas en 250 mil millóns de kWh, pero a produción é escasa respecto ás súas posibilidades. O Obi só proporciona enerxía até un máximo de 2 mil millóns de kWh e o Irtysh, de 4 kWh. Os principais encoros atópanse en Novossibirsk sobre o Obi e en Bukhtarma e Öskemen sobre o Irtysh. O primeiro citado é abastecido por un extenso lago de retención, o máis importante de Siberia, cunha superficie de 1070 km² e cunha profundidade media de 9 metros.
Poboación e cidades
miniatura|Ponte sobre o Obi en Novossibirsk. A conca do Obi, como se detallou arriba, expándese cerca do 75% da súa totalidade sobre territorio ruso e, circunstancialmente, sobre o norte de Casaquistán. A maioría da poboación está formada por eslavos. Existen, non obstante, pobos non eslavos como o dos casacos que se concentra esencialmente na conca media do Irtysh, o pobo de fala turca do Altai e o shor nas zonas montañosas. Tamén podemos atopar tatars (dos que forman parte os khantys e os mansis) no curso do Irtysh.
Na parte setentrional viven os pobos nénètse, nganasan, énètse e selkup, algúns practicantes aínda do nomadismo. A poboación concéntrase fundamentalmente nos vales. Desde o nacemento até a desembocadura podemos pasar polas seguintes cidades:
Economía
As actividades agrícolas e industriais desenvolvéronse moito na conca do Obi durante o período soviético. Hoxe en día, e a pesar dun repregue nos anos noventa, Omsk, Novossibirk e Barnaul aparecen como os principais centros industriais. O sur da conca, que corresponde á zona esteparia, é a principal rexión produtora de trigo de primavera de Rusia. Pero actualmente é sobre todo a extracción de petróleo e de gas natural no centro e o norte da conca o que produce a riqueza deste extenso espazo (cerca dos 2/3 de hidrocarburos rusos prodúcense alí). A principal zona de extracción localízase no distrito autónomo de Khantys-Mansis, explotada desde 1965 e cualificada de terceiro Bakú. Desde que comezou a explotación do potencial do subsolo, extraeuse non menos de 6 mil millóns de toneladas de petróleo e 500 mil millóns de m³ de gas natural; as dificultades inherentes a esta rexión, a natureza hostil e a falta de investimentos en técnicas máis potentes conduciron a unha diminución da produción desde 1987 (aínda que representaba case a metade do petróleo da Federación Rusa).
Fauna e flora
esquerda|miniatura|Sol poñéndose sobre a taiga siberiana. A conca presenta formacións vexetais variadas. Ao sur, na zona correspondente ao clima siberiano meridional, atópanse prados siberianos, estepas de herbas, accidentadas con depresións salinas ou solonetz, de áreas húmidas, con bosques de bidueiros, de álamos e de piñeiros.
A conca do Irtysh, sobre as súas marxes sur-occidentais e nos vales do Tobol e do Ichim, sitúase no límite do clima desértico de Casaquistán e é o ámbito da estepa onde non se encontran árbores. Máis ao norte, a taiga dáse no clima siberiano de verán fresco e está salpicada de marismas chamadas ourmany, precedendo esta a tundra, que ocupa a parte máis baixa do río.
Máis dunha cincuentena de especies de peixes viven na conca do Obi e no extenso estuario. De todas elas, as máis importantes economicamente son algunhas variedades de esturións como o Stenodus leucichthyse, e o Coregonus nasuse. Existen tamén: a perca, o peixe sapo, a carpa, o lucio e o alburno. A conxelación estacional das augas dos cursos de auga na parte baixa da conca, (desde a confluencia co Tym até o delta) contribúe a unha forte diminución da osixenación das augas, e implica unha elevada mortalidade nos peixes.
Entre os mamíferos presentes no val do Obi e dos seus afluentes é posible descubrir numerosos animais de pel valiosa, como o visón, a marta (Mustela erminea), a lontra, o castor, pero tamén o lobo, o raposo, o alce, a lebre ártica e o rato. Máis de 170 especies de aves viven nas ribeiras do río e dos afluentes que o abastecen, entre as que se encontran numerosas perdices, gansos, patos, pitas do monte ou gangas.
Problemas ecolóxicos
miniatura|A fusión rápida dos glaciares do Altai multiplica o risco de crecidas do Obi.
O seu principal afluente, o Irtysh, ten parte do curso superior (arredor do 30% da súa lonxitude total) na China, que ten previsto, desde 1997, a construción de obras que conducirán a desviar unha parte importante das augas do río (como mínimo 20%), para regar os seus territorios áridos do noroeste. A rexión de Omsk depende das augas do Irtysh. A diminución do seu caudal podería ser catastrófica, reducindo os volumes de pesca local, o regado dos campos e privando á industria dunha parte da súa subministración. As consecuencias ecolóxicas non serían menos graves, podendo desaparecer numerosas especies de peixes.
A contaminación das augas do Obi e dos seus afluentes polos residuos industriais e urbanos é moi grave e segue en aumento. A degradación da calidade das augas estaba localizada, até principios dos anos oitenta, sobre todo no curso superior do Obi e do Irtysh, é dicir, onda os lugares máis poboados e máis industrializados da Siberia occidental. Hoxe en día, como consecuencia do desenvolvemento das zonas de extracción petrolífera e gaseira, a contaminación é maior e chega até as rexións máis setentrionais. Os accidentes de oleodutos, as fugas dos pozos e das estacións de bombeo, son as causas principais da contaminación dos cursos de auga e dos solos polos hidrocarburos. Os efectos destes efluentes son tanto máis inquietantes canto que se producen en medios de baixa capacidade de autodepuración.
Un dos afluentes da beira dereita, o río Tom, cruza o Kouzbass, o máis importante centro de extracción de carbón en Rusia e un dos maiores centros da metalurxia e a industria química. Un estudo realizado polo Instituto dos problemas acuáticos e ecolóxicos, e por outros institutos da rama siberiana da Academia rusa das Ciencias, revela que este río está moi exposto a contaminación de orixe antrópica, en particular augas abaixo dos grandes centros industriais.
Afluentes do río Obi
O río Obi ten moitísimos afluentes, sendo os máis importantes os que recolle a seguinte táboa (a táboa non está completa).
Padín, Meirás, Valdoviño
Padín é un lugar da parroquia de Meirás no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 83 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 36 homes e 47 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 72 habitantes.
Philip José Farmer
Philip José Farmer, nado en Terre Haute, Indiana o 26 de xaneiro de 1918 e finado o 25 de febreiro de 2009, foi un escritor estadounidense de ficción científica e fantasía, autor de novelas e relatos breves.
Traxectoria
En moitas das obras de Farmer aparecen personaxes preexistentes, tomados da historia ou da ficción. É o caso de The Other Log of Phileas Fogg (1973), que reenche as elipses da coñecida novela A volta ao mundo en oitenta días, de Jules Verne, ou da Barnstormer in Oz (1982), no que o fillo adulto da protagonista do mago de Oz, Dorothy, chega ao país de Oz por un accidente do avión que estaba pilotando. Outros personaxes que aparecen frecuentemente nas súas obras son os heroes pulp Tarzán e Doc Savage: na novela The Adventure of the Peerless Peer Tarzán forma equipo con Sherlock Holmes. Farmer é tamén o creador das series de Lord Grandrith e Doc Caliban, personaxes baseados, respectivamente, en Tarzán e en Doc Savage. Esta serie componse da Feast Unknown (1969), Lord of the Trees (1970) e The Mad Goblin (1970). Farmer escribiu ademais dúas enxeñosas biografías de Tarzán e Doc Savage, Tarzan Alive (1972) e Doc Savage: His Apocalyptic Life (1973).
A Serie Riverworld conta as aventuras de personaxes tan diferentes entre si como Richard Francis Burton, Hermann Göring e Samuel Clemens (Mark Twain), nun estraño máis aló no cal todos os seres humanos que viviron no pasado resucitan no val dun río que se estende por todo un planeta. A saga está composta por To Your Scattered Bodies Go (1971), The Fabulous Riverboat (1971), The Dark Design (1977), The Magic Labyrinth (1980) e Gods of Riverworld (1983). Riverworld and Other Stories (1979) é unha colección de relatos que se desenvolve no mesmo mundo imaxinario; nela inclúese o conto que deu orixe á saga. A serie World of Tiers consta das novelas The Maker of Universes (1965), The Gates of Creation (1966), A Private Cosmos (1968), Behind the Walls of Terra (1970), The Lavalite World (1977) e More Than Fire (1993). Esta serie, baseada na idea dun universo paralelo, inspirou a Roger Zelazny a súa serie de Amber.
As obras de Farmer abordan a miúdo o tema do sexo: a súa recompilación de historias breves Strange Relations, de 1960, marcou un fito na historia do sexo na literatura de ciencia ficción. Tamén a relixión está presente no traballo de Farmer: Xesús aparece coma personaxe nun dos relatos de Riverworld and Other Stories e na novela Jesus on Mars.
Cristal líquido
miniatura|dereita|200px|Textura dun cristal líquido en fase nemática. Os cristais líquidos son unha clase de moléculas que están nun estado da materia entre o estado líquido e o estado sólido, coñecido como estado líquido cristalino (ou mesomórfico, do grego Mesos Morphe: entre dous estados).