cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sputnik 1
Características
No 2003 unha unidade de reserva do Sputnik 1, chamada modelo PS-1 vendeuse en eBay (sen a radio, que foi extraída durante os anos 60 ao ser clasificada como material militar). Estivera en exposición nun instituto de ciencias preto de Kíiv. Estímase que se construíron de catro a vinte modelos con propósitos de proba. Un modelo do Sputnik 1 entregouse como agasallo ás Nacións Unidas e agora decora o vestíbulo de entrada das súas oficinas centrais en Nova York.
Medáns, Setados, As Neves
Medáns é un lugar da parroquia de Setados, no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do ano 2008 tiña 10 habitantes (6 homes e 4 mulleres).
Neste barrio sitúase a capela de San Manuel, comezo do Camiño dos Frades, ruta que vai ata o Santuario da Franqueira. Outro punto de interese de Medáns é a lagoa das tartarugas, que está relacionada coa lenda das campás de San Xoán, famosa na zona.
Kerait
Os kerait ou keraitas (mongol Кэрэйд/Kereid) foron unha confederación de tribos mongois de Asia Central, anterior ao período do Imperio Mongol. Viviron na zona comprendida entre os ríos Orkhon e Kherlen, ao leste dos naiman.
Xeralmente considérase que os kerait son un pobo turco, aínda que algunhas fontes os consideran mongois. Os nomes e títulos dos seus gobernantes suxiren que falaban unha lingua túrquica. Pero como coalición de subclans é posible que neles concorresen influencias das dúas orixes, o que dificulta asignarlles unha orixe inequívoca.
Nestorianismo
Os Keraits convertéronse ao cristianismo nestoriano a principios do século X. Outros pobos total ou parcialmente cristianizados sos séculos X e XI foron os naiman e os merkit.
O xacobita sirio Gregorio Bar Hebraeus informa sobre o proselitismo misioneiro entre os keraitas no século XIII. Segundo a súa información lendaria, a principios do século XI, un líder kerait perdeuse nunhas montañas afastadas. Cando xa perdera toda espeanza aparecéuselle unha vivión que lle dixo: "Se credes en Cristo, entón levareivos para que non vos perdades". E o home foi levado a salvo. Cando pouco despois se atopou cuns mercadores cristiáns, lembrou a visión e consultounos sobre a fe deles. Finalmente, por consello dos mercadores, mandou unha petición á cidade de Merv. Desde alí enviáronlle sacerdotes e diáconos que o bautizaron, como tamén á súa tribo. Posteriores esforzos misioneiros levaron ao bautismo a 20.000 seguidores.
A lenda do Preste Xoán, que colocaba a sede deste rei sacerdote na India ou en Etiopía, por algún tempo tamén o identificou cos gobernantes nestorianos dos kerait. Incluso nalgunhas versións o personaxe de Xoán equiparouse co Khan Toghril (véxase máis abaixo).
Dominación mongol
O gobernante kerait, Toghril, en 1183 recibiu do emperador Jin o título de Wang-Khan.
Toghril é mellor coñecido como unha especie de padriño de Temujin (máis tarde Gengis Khan) e como un dos seus primeiros aliados. Mais cando Temujin ascendeu ao poder, pelexáronse.
Temujin derrotou os kerait en 1203, cando se atopaban debilitados por disputas internas. Toghril tentou fuxir para a terra dos naiman, pero matouno precisamente un guerreiro naiman, quen non o recoñeceu. O resto dos kerait sometéronse completamente a Temujin, mais por desconfianza foron dispersados entre diferentes tribos mongois. Porén, algunhas personalidades individuais alcanzaron posicións influentes no Imperio Mongol. Así correu coas princesas kerait nestorianas Dokuz-Khatun e Sorg Haghani Beki, fillas de Xenxis Kan. Esta última tivo catro fillos, que oficiaron temporalmente como Grandes Khans e mesmo fundaron as súas propias dinastías. Entre estes, ademais de Kublai Khan, Ilkan Hülegü, cuxa esposa principal foi Doquz Khatun.
Fronte Popular
Fronte Popular foi o nome dado a varias coalicións electorais da década de 1930 entre partidos de sensibilidade democrática e antifascista, que abarca desde sectores da clase media democrática ás forzas populares de base traballadora de partidos de esquerda e esquerda radicais. Os seus compoñentes principais eran partidos burgueses liberais ou de centroesquerda (radicais ou republicanos) xunto aos partidos de esquerda (socialistas e comunistas).
Historia
Estas coalicións cristalizaron na Europa dos anos 30 para facer fronte ao perigo do ascenso do fascismo e o nazismo e a ameaza da destrución da democracia a través dun baleirado das propias institucións constitucionais tras caer o goberno ou o parlamento en mans do fascismo. A política de clase contra clase imposta pola Komintern impediu unha alianza efectiva das forzas democráticas ao prohibir aos partidos comunistas participar nelas; esta posición variou posteriormente á destrución da República de Weimar e facerse co poder Adolf Hitler en Alemaña. A Komintern e a política exterior soviética (resolucións VIII Congreso (1935) cambiaron a súa liña e propiciaron unha postura máis flexible e de achegamento a todas as forzas democráticas e facilitase a formación de gobernos democráticos de ampla base. En calquera caso, o concepto de Fronte Popular xorde dunha necesidade sentida por amplas masas da poboación ante o perigo fascista e non son froito da Komintern, senón que máis exactamente, esta propiciou a entrada dos comunistas en tales alianzas e favoreceu o achegamento dos partidos comunistas e socialdemócratas. O propósito da Fronte Popular era unir as forzas obreiras e as burguesas consideradas progresistas baixo un programa básico consistente en impulsar reformas sociais e laborais e unha defensa incondicional do sistema democrático e unir as forzas de centro e esquerda contra a dereita e os grupos fascistas.
No Estado Español
No caso de España tamén contou co apoio dos anarquistas, sendo que estes usualmente rexéitanos por consideralos fórmulas populistas de facer política. Estes últimos pediron o voto entre os seus seguidores ao coñecer a intención que tiña a Fronte Popular de liberar cando chegase ao poder a todos os presos froito da represión da Folga Xeral de outubro de 1934.
Diversas frontes
As coalicións máis destacables son:
Damion James
Damion Marquez Williams James, nado o 7 de outubro de 1987 en Hobbs, Novo México, é un ex xogador americano de baloncesto profesional. Na universidade xogou para o equipo de baloncesto da Universidade de Texas.
NBA
James foi seleccionado polos Atlanta Hawks na 24ª posición do Draft da NBA de 2010. Os seus dereitos foron traspasados aos New Jersey Nets a cambio dos dereitos da 27ª elección do draft, Jordan Crawford, e da 31ª elección, Tibor Pleiss, do draft dese mesmo ano. Despois os Hawks traspasarían a Pleiss aos Oklahoma City Thunder. O 9 de decembro de 2010, James xogou o seu primeiro encontro de titular contra os Dallas Mavericks.
En setembro de 2012, James asinou cos Atlanta Hawks, pero foi cortado o 27 de outubro de 2012.
O 3 de abril de 2014, asinou un contrato de dez días cos San Antonio Spurs. O 13 de abril de 2014, asinou cos Spurs para o resto da tempada. O 15 de xuño de 2014, James gañou o seu primeiro campionato da NBA despois de que os Spurs gañaran ós Miami Heat por 4-1 nas Finais da NBA de 2014.
Sergio Vázquez Yebra
Sergio Vázquez Yebra, nado en Chantada en 1935 e finado en Vigo o 7 de xuño de 2014, foi un avogado e político galego.
Carmen Pereira
Carmen Pereira, nada en 1937, é unha médica e política de Guinea-Bissau.
Sergio Vázquez Yebra
Traxectoria
Nas eleccións municipais de 1983 encabezou a candidatura de Coalición Galega e foi elixido alcalde de Chantada con maioría absoluta. Nas municipais de 1987 presentouse por AP e volveu obter a alcaldía con maioría absoluta. Nas municipais de 1991, trala súa exclusión como cabeza de lista do PPdeG, encabezou a Agrupación Independente de Chantada coa que logrou 6 concelleiros e foi a segunda forza máis votada tralos populares. Desta forma apoiou a elección como alcalde do candidato de Chantada Nova Manuel Anxo Taboada Rodríguez, pese a que lograra 3 concelleiros, e pasou a selo primeiro tenente de alcalde baixo o goberno tripartito que formaron as dúas formacións independentes e o PSdeG. Nas municipais de 1995 encabezou Independentes de Chantadae e logrou 3 concelleiros, pasando a sela terceira forza política tras Chantada Nova e PPdeG, sendo a chave de goberno entre estas dúas formacións que contaban con 6 concelleiros. Ante a falta de acordo na investidura continuou como alcalde Taboada ao selo cabeza da lsita máis votada. Porén, en xaneiro de 1996 apoiou unha moción de censura que fixo alcalde ao candidato do PPdeG Manuel Lorenzo Varela Rodríguez, pasando a selo primeiro tenente de alcalde.
Carmen Pereira
En 1984 foi durante tres días a presidenta en exercicio, converténdose na primeira muller neste cargo en África e a única na historia da Guinea-Bisau.
La Justicia (Vigo)
La Justicia foi un periódico editado en Vigo entre 1902 e 1904.
Carmen Pereira
Carmen foi filla dun dos poucos avogados africanos na daquela Guinea Portuguesa.
Sergio Vázquez Yebra
Traxectoria
A moción de censura suporía o regreso dos independentes ás filas populares, polo que nas municipais de 1999 e 2003 formou parte da lista do PPdeG como número 2 e 5, respectivamente, logrando esta a vitoria por maioría absoluta en ambas ocasións con Varela como candidato, sendo primeiro tenente de alcalde na primeira lexislatura e concelleiro de urbanismo na segunda. En 2011 pechou a lista do PPdeG, o cal se vira afectado por unha escisión de Varela. En 2012 concedéronlle o Billó de Ouro.
La Justicia (Vigo)
Historia e características
Diario republicano que apareceu en 1902. A partir de 1903 fíxose cargo da dirección Emiliano Iglesias. Distinguiuse polas súas campañas a favor dos intereses agrícolas e económicos de Galicia e polo seu carácter anticaciquil.
Boelhe, Penafiel
Boelle (en portugués: Boelhe) é unha freguesía portuguesa do concello de Penafiel, cunha área de 4,83 km² e 1.646 habitantes (2011). Densidade: 340,8 hab/km².
Sergio Vázquez Yebra
Vida persoal
Foi irmán de José Manuel Vázquez Yebra, que xa fora alcalde de Chantada durante o franquismo.
Fútbol Club Villa Clara
O Fútbol Club Villa Clara é un club de fútbol de Cuba, da provincia de Vila Clara. Xoga no Campionato Nacional de Fútbol de Cuba, onde é o club máis laureado con 14 títulos.
Thomas Merton
miniatura|Marker commemorating Merton in [[Downtown Louisville.]] miniatura|"Thomas Merton Square" and Marker in [[Downtown Louisville.]]
S-adenosil-L-homocisteína
A S-adenosil- L -homocisteína (SAH) é un derivado de aminoácido utilizado en varias vías metabólicas na maioría dos organismos. É un intermediario na síntese de cisteína e adenosina.
A SAH fórmase por desmetilación da S-adenosil- L -metionina (SAM), que pode ser inhibida pola 3-deazaneplanocina A.
Serra dos Cabalos
miniatura|
A Serra dos Cabalos é unha das serras orientais de Galiza. Esténdese en dirección NE-SO e está localizada nos límites entre Galiza e a provincia de León. Está conformada por lousas, granitos, areíscas, cuarcitas e calcarias. Polo norte, o leste e máis o sur está rodeada polo río Selmo e os seus afluentes; polo oeste está o curso do río Soldón.
O punto de maior altura é o pico Montouto, con 1534 metros sobre o nivel do mar.
Transcendence (filme de 2014)
Transcendence é un filme chinés-estadounidense dirixido por Wally Pfister que foi estreado no 2014. Está protagonizado por Johnny Depp, Rebecca Hall, Kate Mara, Cillian Murphy, Paul Bettany e Morgan Freeman. O colaborador habitual de Pfister, Christopher Nolan, foi produtor executivo do proxecto.
O guión de Jack Paglen foi parte da coñecida como a "Lista negra", unha lista de guión populares que non foron producidos en Hollywood. A recadación de Transcendence foi decepcionante, que apenas recuperou o seu orzamento de $100 millóns. Recibiu maioritariamente críticas negativas, principalmente ó argumento, ós personaxes e ó diálogo.
Sinopse
O Doutor Will Caster (Johnny Depp) é o investigador máis importante no campo da intelixencia artificial, e está traballando na creación dunha máquina sensitiva que combine a intelixencia colectiva de todo o coñecido con rango completo de emocións humanas. Os seus experimentos altamente controvertidos fixérono famoso, mais ó mesmo tempo convertérono no principal obxectivo de extremistas anti-tecnolóxicos que, no seu intento de destruír a Will, converteránse nos catalizadores da súa propia transcendencia. Para a súa muller Evelyn (Rebecca Hall) e o seu mellor amigo Max Waters (Paul Bettany), a cuestión non é se poden facelo, senón se deben. Os peores medos de Evelyn e Max fanse realidade cando a sede de coñecemento de Will evoluciona nunha omnipresente busca de poder. O único que se volve incuestionable é que pode non haber xeito de detenelo.
Sarah Michelle Gellar
Sarah Michelle Gellar é unha actriz americana nacida o 14 de abril de 1977 en Nova York, nos EUA. É coñecida pola súa participación na serie de TV Buffy the Vampire Slayer, como Buffy Summers.
Urmas Rooba
Urmas Rooba, nado o 8 de xullo de 1978 en Roosna-Alliku Parish, é un xogador de fútbol estoniano. A súa demarcación é lateral esquerdo.
Na actualidade xoga no Turun Palloseura de Finlandia. Xogou 68 veces coa selección de fútbol de Estonia.
Carlo Azeglio Ciampi
Biografía
Carlo Azeglio Ciampi naceu o 9 de setembro de 1920 en Livorno. Licenciouse en Literatura en 1941 na Scuola Normale de Pisa, graduándose logo en Dereito na Universidade de Pisa en 1946. Ese mesmo ano empezou a traballar no Banco de Italia. En 1960 foi ascendido para traballar na administración central do Banco e en 1973 converteuse en secretario xeral, vicedirector xeral en 1976 e director xeral en 1978. En outubro de 1979 finalmente chegou aos cargos de Gobernador do Banco de Italia e presidente do Ufficio Italiano Cambi, cargos que ocupou até 1993.
Desde abril de 1993 até maio de 1994 foi primeiro ministro, exercendo un goberno técnico durante un período de transición. Pouco despois ocupou o cargo de ministro do Tesouro, de 1996 até maio de 1999, durante os gobernos de Romano Prodi e Massimo D'Alema, traballando en introducir o Euro en Italia.
Garlín, Santa Comba, Agolada
Garlín é un lugar da parroquia de Santa Comba, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 23 habitantes (12 homes e 11 mulleres), o que supón unha diminución de 12 habitantes con respecto ao ano 2000.
Akihito
Traxectoria
Quinto fillo e maior dos varóns do Emperador Shōwa (Hirohito) e da Emperatriz Kōjun (Nagako). Foi separado dos seus pais aos trece anos, e recibe o título de príncipe Tsugu (継宮 Tsugu no miya). Akihito foi educado por preceptores privados e estudou entre 1940 e 1952 na Escola Superior Gakushuin de Toquio. Durante o bombardeo de Toquio en marzo de 1945, foi evacuado da cidade xunto co seu irmán máis novo, o príncipe Masahito (que desde esa época leva o título de príncipe Hitachi). Baixo a ocupación estadounidense trala segunda guerra mundial, Elizabeth Gray Viningel deulle clases de inglés. Durante un breve período estuda no departamento de Ciencias Políticas da Escola Superior Gakushuin.
Akihito foi investido como príncipe herdeiro (立太子の礼 Rit'taishi no Rei) no Palacio Imperial o 10 de novembro de 1952. En xuño de 1953, foi o encargado de representar ao Xapón na coroación da raíña Isabel II do Reino Unido.
Descendencia
miniatura|dereita|Akihito coa emperatriz Michiko
miniatura|dereita|Akihito, á dereita, con Dick Cheney en 2007
Abesouro
miniatura|240px| Abesouro coa [[corbícula chea de pole]] miniatura|240px|Abesouro a recoller [[pole dun mirasol]] 240px|miniatura|Raíña de [[Bomus hortorum]]
Os abesouros, ou abellóns, son insectos himenópteros apócritos apoideos da familia dos ápidos, subfamilia dos apinos, integrados no xénero Bombus, o único actual da tribo dos bombinos.
Características
Teñen o corpo peludo, e dunha cor semellante á das abellas para alertaren aos depredadores da súa perigosidade. Os abesouros teñen tamén ferrón mais non o acostuman utilizar.
Só a femia, que será a fundadora dunha nova colonia na primavera, chega a pasar o inverno.
Son moi bos polinizadores de toda clase de plantas bravas e cultivadas. Deste xeito utilízanse, por exemplo, para polinizar tomates nos invernadoiros.
Poden voar con temperaturas máis baixas cás abellas e incluso coa chuvia, xa que teñen un mecanismo especial de control de temperatura do corpo.
Moitas especies de Bombus están en perigo de extinción e, con elas, as plantas que polinizan.
Descrición
O xénero Bombus foi descrito en 1802 polo sacerdote católico e notábel entomólogo francés Pierre André Latreille, na súa obra Histoire naturelle générale et particulière des crustacés et insectes (14 vols., 1802-1805).
Etimoloxía
O nome científico Bombus está tirado do latín vulgar, derivado do grego antigo βόμβος bómbos, "abesouro".
Especies europeas
As especies presentes en Europa son:
Serra do Cabreiro
A serra da Cabreiro é unha prolongación cara ao suroeste da serra dos Cabalos, ambas as dúas pertencentes ás serras orientais de Galiza. Está localizada entre os ríos Soldón e Vilarmel. Dos seus cimos baixan diversos afluentes do primeiro, o río Soldón, e un deles, o río Caroceiro, forma unha seimeira de máis de 40 metros de caída que soamente é visíbel en época de chuvias.
O punto de maior altitude da serra é o alto do Cabreiro, con 1.388 metros sobre o nivel do mar.
José Regal Vázquez
Traxectoria
Estudou o Bacharelato Universitario e Maxisterio e fíxose médico especialista en odontoloxía. Foi dentista en Chantada. Foi fundador de Falange, combateu no bando sublevado na guerra. Foi nomeado alcalde de Chantada a finais de febreiro de 1964, tomando posesión o 2 de marzo. Cesou o 25 de marzo de 1975. Logo da morte de Franco afiliouse á Unión de Centro Democrático e foi elixido conselleiro da Xunta preautonómica por designación da Deputación. Nas primeiras eleccións democráticas foi elixido concelleiro e foi o líder de UCD en Chantada. Despois integrouse en Coalición Galega e recalou finalmente en Alianza Popular. En 1995 abandonou a política.
Vida persoal
Casou con Araceli Gómez González.
Abdullah II de Xordania
Abdullah II ibn al-Hussein (en lingua árabe عبدالله الثاني بن الحسين), nado en Amán o 30 de xaneiro de 1962, é o rei de Xordania dende o 7 de febreiro de 1999, dende a morte de seu pai, o rei Hussein I. Está casado con Rania Al-Yassin dende o 10 de xuño de 1993 e ten catro fillos: Hussein, Iman, Salma e Hashem.
Naceu en Ammán, fillo do rei Hussein I e a súa segunda esposa, a británica Antoinette Avril Gardiner (convertida ao islam como Princesa Muna al-Hussein (Desexo de Hussein)). Estudou no Colexio Educativo Islámico, na capital xordana, os seus estudos básicos, viaxando logo a Inglaterra para continualos na Escola Saint Edmund e de aí pasou á Escola Eaglebrook e á Academia Deerfield nos Estados Unidos para os seus estudos secundarios.
Pouco antes de morte do seu pai, este nomeouno príncipe sucesor, substituíndo nesta posición a El Hassan bin Talal, o irmán de Hussein que portara ese cargo desde 1965. Non foi a máis popular das súas decisións, pois a nai de Abdullah, Antoinette Avril Gardiner, comunmente coñecida como Toni Gardiner, era británica e moitas persoas en Xordania crían inadecuado que Abdullah fora o herdeiro do trono haxemí, o cal ten unha descendencia directa do profeta Mahoma (Abdalá pertence á 43ª xeración de descendentes directos de Mahoma).
Andoriña dáurica
A andoriña dáurica (Hirundo daurica, para outros autores Cecropis daurica) é un pequeno paxaro da familia das andoriñas. Habita nos países de clima temperado do sur de Europa e Asia, desde a Península Ibérica no oeste ata Xapón no leste, chegando á África tropical polo sur. Os exemplares indios e africanos son residentes, pero as andoriñas europeas e doutras partes de Asia son migratorios, invernando en África e na India.
Características
miniatura|Cecropis daurica. As andoriñas dáuricas son similares en costumes e aparencia a outras especies da orde dos Apodiformes. As partes superiores da cabeza, dorso e ás son dunha cor azul moi escura. O peito e ventre, castaño arrubiado con pequenas e numerosas pencas escuras. As ás son anchas e puntiagudas. Son rápidas voadoras e aliméntanse de insectos.
Parécese ás andoriñas comúns, pero son máis escuras e a mancha vermella na gorxa é máis clara e esténdese pola caluga, presentando tamén outra zona rubia no nacemento do rabo. Ademais, as gallas do rabo son claramente máis anchas.
As andoriñas dáuricas constrúen niños con forma de media esfera con lama que recollen cos seus peteiros, e chocan entre 3-6 ovos en cada posta, de maio a xuño. Normalmente aniñan entre os penedos altos, pero adáptanse con facilidade ás construcións humanas (pontes ou edificios). O niño lembra ó da andoriña de cu branco na forma e material, pero conta cunha entrada tubular da que carece o niño desta última.
Normalmente esta especie non forma grandes colonias de cría, pero son bastante gregarias fóra da estación de apareamento. As bandadas máis numerosas pódense observar nas extensas chairas da India.
En Galicia é estival de marzo a setembro. É escasa pero en expansión, máis abundante na metade sur.
Jess Glynne
Jessica Hannah "Jess" Glynne, nada Muswell Hill, Londres o 20 de outubro de 1989, é unha cantante inglesa. Asinou con Atlantic Records UK. e é mellor coñecido por colaborar no sinxelo de Clean Bandit "Rather Be" e no de Route 94 "My Love", ámbolos dous, números un nas listas musicaus do Reino Unido no 2014. O seu primeiro sinxelo "Right Here", acadando o top10, e o seu segundo sinxelo "Hold My Hand", foi número un por tres semanas. O seu primeiro álbum, I Cry When I Laugh, foi lanzado en agosto de 2015.
Bustelo, Penafiel
Bustelo é unha freguesía portuguesa do concello de Penafiel, cunha área de 6,50 km² e 1579 habitantes (2011). Densidade: 242,9 hab/km².
Constituíu un couto ata inicios do século XIX. Tiña, en 1801, 1319 habitantes.
Carmela García-Moreno
Carmela García-Moreno Teixeira, nada en 1946, é unha política e socióloga española.
Traxectoria
Licenciada en Ciencias Políticas e Socioloxía, foi membro do Partido Popular, a formación política fundada en 1976 por Pío Cabanillas e José María de Areilza, e que se integrou na Unión de Centro Democrático (UCD). Foi membro do Comité executivo da UCD e resultou elixida deputada no Congreso nas eleccións xerais de 1979 pola circunscrición de Madrid. Durante o goberno de Adolfo Suárez, foi nomeada Directora xeral de Xuventude e de Promoción Sociocultural, con Íñigo Cavero como ministro, cargo do que cesou en novembro de 1981 tras abandonar o grupo centrista e pasar ao grupo mixto. Durante o período de crise da UCD entre 1981 e 1982, incorporouse ao Partido de Acción Democrática (PAD) liderado por Francisco Fernández Ordóñez. Cando esta formación política se integrou no Partido Socialista Obrero Español (PSOE), apoiou a integración aínda que remarcou que se consideraba socialdemócrata e non socialista. Renovou escano nas filas do PSOE nas eleccións xerais de 1982 pola circunscrición de Murcia, e na seguinte lexislatura foi elixida senadora. Foi vicedecana do Colexio Nacional de Doutores e Licenciados en Ciencias Políticas e Socioloxía.
Alonso de Zúñiga e Acevedo Fonseca
miniatura|dereita|350px|[[Castelo de Monterrei.]]
Familia
Fillo de Francisca de Zúñiga e Sánchez de Ulloa, II condesa de Monterrei, señora de Biedma, Ulloa, da casa de Ribeira e do seu esposo Diego de Acevedo e Fonseca, fillo natural de Alonso de Acevedo e Fonseca, arcebispo de Santiago de Compostela, patriarca de Alexandría, e María de Ulloa, señora de Cambados, señor de Bavilafuente e dos lugares de Moriningo, Sandomingo, Buenabarba, Garcigalindo e outros moitos en Castela e Estremadura, pertiguiero maior de Santiago e herdeiro dos Acevedo y Fonseca.
Do seu matrimonio tiveron catro fillos:
Ademais, Alonso deixou tres fillos naturais, un deles Diego de Zúñiga e Acevedo, capitán de lanzas, guerreiro de fama, a quen seu pai enviou, cunha compañía, ao seu custo, para socorrer a cidade de Perpiñán sitiada polos franceses.
Ao servizo do Emperador
Alonso acompañou o rei Carlos I de España á súa coroación como emperador do Sacro Imperio Romano polo papa Clemente VII en Boloña. Saíron de Barcelona a finais de xullo de 1529, arribaron a Xénova o 6 de agosto, e o 6 de decembro entraron en Boloña.
O Emperador recibiu o 22 de febreiro de 1530 a Coroa de Ferro da Lombardía e o 24 do mesmo mes a Coroa e as Insignias do Sacro Imperio Romano de mans do papa Clemente VII. Asistiu co Emperador Carlos V ao auxilio de Viena en 1532, sitiada polo sultán turco Suleiman I "O Magnífico".
Legado
Na basílica de San Lourenzo "o Maior" de Nápoles encóntrase na sala de entrada á basílica o seu escudo de armas en recordo das obras de reconstrución que durante a súa estada nesa cidade se fixeron. miniatura|dereita|350px|Palacio de Monterrei, en [[Salamanca, mandado edificar poe Alonso de Zúñiga e Acevedo Fonseca, III conde de Monterrei.]]
En 1539 mandou erixir o monumental palacio de Monterrei en Salamanca, que foi deseñado polo arquitecto Rodrigo Gil de Hontañón. O palacio é de planta cadrada con torres nos ángulos e patio central. A obra comezouse a construír o 18 de xaneiro de 1539 e foi executada polos mestres Pedro de Ibarra e Pedro Miguel de Aguirre. En vida de Alonso só se construíu unha cuarta parte do proxecto. Por concesión real de 17 de febreiro de 1540 obtivo poder para vender ou establecer censo sobre os bens do seu morgado. O seu segundo neto Manuel Alonso de Zúñiga Acevedo e Fonseca tratou en 1640 de realizar o plano orixinal, pero non tivo éxito.
O edificio, obra cumio do renacemento español consta de tres andarfes. A galería do último corpo ten arcos renacentistas. Os balcóns e ventás están adornados con decoración plateresca. Frei Martín de Santiago deseñou os ornamentos do conxunto con leóns e animais fantásticos, que sosteñen os escudos coas armas dos Zúñiga, Fonseca, Acevedo, Soutomaior e Ulloa. O palacio foi declarado o 6 de maio de 1929 Monumento Histórico Nacional.
O conde Alonso, residente en Valladolid, humanista, mecenas e amigo de Francisco de Borja, superior dos conventos xesuítas de España, decidiu fundar un Colexio xesuíta na súa vila natal. A escritura de fundación do Colexio da Compañía de Xesús San Xoán Bautista de Verín foi asinada en 1555 e as obras de edificación estaban rematadas en 1556.
Foi tamén patrón do Colexio de Santiago Alfeo, ou de Fonseca, de Santiago de Compostela, fundado polo seu tío Alonso de Fonseca e Ulloa (1475-1534) arcebispo de Santiago e, despois, arcebispo de Toledo e Primado de España, coa aprobación do papa Clemente VII por bula do 15 de marzo de 1526. Este Colexio foi a matriz da actual Universidade de Santiago de Compostela.
O conde Alonso tivo grandes diferenzas con Fernando Ruiz de Castro e Portugal, IV conde de Lemos, I marqués de Sarria, casado coa sobriña de Alonso, Teresa de Andrade Zúñiga e Ulloa, sobre a pertenza da abadía do Convento da Trindade de Ourense. Gañou a guerra que houbo entre ambas as casas, e o seu fillo Alonso foi o seu abade.
O conde Alonso herdou o Adiantado de Cazorla do seu tío Alonso de Fonseca e Ulloa, e, á morte da súa nai en 1526 foi o III conde de Monterrei, señor de Biedma, de Ulloa, da casa da Ribeira, pertiguiero maior de Santiago e, en sucesión ao seu pai, falecido en 1496, dos moroados dos Acevedo e Fonseca. Por escritura do 22 de novembro de 1556 fundou morgado.
Morte
Alonso de Zúñiga faleceu en 1559 na fortaleza de Monterrei, onde nacera, e foi soterrado en Verín na Igrexa da Compañía de Xesús que el fundara.
Ernest Lawrence
Ernest Orlando Lawrence, nado en Canton (Dacota do Sur) o 8 de agosto de 1901 e finado en Palo Alto (California) o 27 de agosto de 1958, foi un físico estadounidense laureado co Premio Nobel de Física e coñecido sobre todo pola invención, utilización e mellora do ciclotrón, e polo seu traballo posterior en separación de isótopos de uranio no Proxecto Manhattan. Estivo ligado durante moito tempo coa Universidade de California, onde impartía clases de física. En 1939, outorgouse o Premio Nobel Lawrence polo seu traballo no ciclotrón. O elemento químico número 103 recibe o nome de "laurencio" na súa honra.
Traxectoria
Lawrence asistiu a clases no St. Olaf College de Minnesota, pero foi transferido á Universidade de Dacota do Sur tras o primeiro ano. Conseguiu o título de bacharelato en 1922. Recibiu a súa tese doutoral en física pola Universidade Yale en 1925. Permaneceu en Yale como profesor dando clases de efecto fotoeléctrico, pasando a ser profesor asistente en 1927.
miniatura|left|200px|De esquerda a dereita, [[Robert Oppenheimer, Enrico Fermi e Ernest Lawrence.]] En 1928 foi nomeado profesor asociado de física na Universidade de California e dous anos máis tarde conseguiu unha praza de profesor, o máis novo de Berkeley. Alí recibiu o sobrenome de "Atom Smasher" (destrozador de átomos); o home que "tiña a clave" da enerxía atómica. "Quería facer 'física grande', o tipo de traballo que só podes facer a grande escala con moita xente involucrada" dixo Herbert York, o primeiro director do laboratorio Lawrence Livermore, como se di na páxina oficial do laboratorio.
A invención que lle reportou fama mundial partiu dun esbozo nun anaco de papel. Mentres estaba sentado na biblioteca unha tarde, Lawrence ollou un artigo e quedou intrigado ao ver un dos diagramas. A idea era producir as partículas de moi alta enerxía necesarias para a desintegración atómica mediante unha sucesión de "empuxóns" pequenos. Lawrence díxolles aos seus colegas que atopara un método para obter partículas de moi alta enerxía sen necesitar altas voltaxes.
miniatura|Diagrama dunha operación de ciclotrón de Lawrence
O primeiro modelo de ciclotrón estaba feito de arame e cera, e probablemente custaba menos de 25$ en total. E funcionou: cando Lawrence aplicou 2.000 voltios de electricidade ao seu ciclotrón artesanal obtivo proxectís de 80.000 voltios. Mediante máquinas cada vez maiores, Lawrence foi capaz de proporcionar o equipamento necesario para os experimentos de física de altas enerxías. Ao redor deste dispositivo, Lawrence construíu o seu laboratorio de radiación, que sería un dos laboratorios máis avanzados no tocante á investigación en física. Recibiu a patente do ciclotrón en 1934, que concedeu á Research Corporation. En 1936 pasou a ser director do laboratorio de radiación da universidade, cargo que exercería ata a súa morte.
En novembro de 1939 Lawrence gañou o Premio Nobel de Física polo seu traballo no ciclotrón e as súas aplicacións. A cerimonia celebrouse en Berkeley (California) debido á segunda guerra mundial. Lawrence recibiu a súa medalla do Cónsul Xeral de Suecia en San Francisco.
esquerda|miniatura|250px|Plantas de [[calutron xigantes desenvolvidas no laboratorio de Lawrence que se usaron no Oak Ridge National Laboratory durante a segunda guerra mundial para purificar uranio para o seu uso na primeira bomba atómica.]]
Durante a segunda guerra mundial, Lawrence axudou en gran medida nas investigacións estadounidenses das armas nucleares. O seu laboratorio sería un dos centros principais para a investigación de armamento nuclear, e sería Lawrence o que introduciu a Robert Oppenheimer no Proxecto Manhattan.
Tras a guerra, Lawrence fixo campañas a favor das subvencións estatais aos grandes proxectos científicos. Lawrence era un forte defensor da "Gran ciencia", que necesita de grandes máquinas e moito diñeiro.
En xullo de 1958, o Presidente Eisenhower enviou a Lawrence a Xenebra para negociar a suspensión das probas nucleares coa Unión Soviética. Lawrence enfermaría en Xenebra, e foi obrigado a volver a Berkeley. Falecería un mes máis tarde en Palo Alto, California.
1311
Mortes
Historia ano a ano
Cerceta de Carolina
Descrición
Son os patos máis pequenos de Norteamérica, moi semellantes de aspecto á cerceta (Anas crecca). Os machos reprodutores teñen o lombo e os vaos grises, cun espello verde coa beira branca. A cabeza é castaña cunha mancha ocular verde. Diferéncianse dos machos da cerceta euroasiática por unha faixa branca vertical na beira do papo e pola falta dunha faixa escapular e das liñas finas da cor do ante na cabeza. As femias son marróns claras, moi dificilmente diferenciables das da cerceta. Os machos en plumaxe de eclipse son moi semellantes ás femias.
Hábitat e conduta
E unha ave de zonas acuáticas planas con vexetación, coma as pozas da taiga, que se alimenta pacendo ou arrincando plantas na auga. Fan os niños no chan, preto da auga e protexidos pola vexetación. Son aves migratorias que pasan o inverno na parte meridional da súa área de cría. Fóra da época reprodutora son moi gregarias e forman grandes bandos.
O seu estado de conservación non está evaluado pola IUCN por non considerala unha especie separada, pero a súa abundancia fai que pareza axeitado non considerala unha especie ameazada: nas Marismas Nacionales do oeste de México vese en gran número.
Cidade da Cultura de Galicia
miniatura|A Cidade da Cultura en 2009. A Cidade da Cultura de Galicia (CDC) é un complexo arquitectónico que se atopa no monte Gaiás, na cidade de Santiago de Compostela, pertencente á Xunta de Galicia. As funcións dos edificios son múltiples, dende a Biblioteca e Arquivo de Galicia ou o Museo Centro Gaiás que se adican á difusión, conservación e investigación cultural, a edificios como o CINC ou o CEM, centrados na tecnoloxía e o emprendemento empresarial. Ten tamén unha extensa rede de áreas verdes para practicar deporte e pasar tempo de lecer.
Na actualidade, o complexo está rematado e en funcionamento. O complexo foi construído por Copasa e Necso (Acciona), San José con Dragados (ACS), e FCC. O seu orzamento era de 108 millóns de euros, a súa construción custou uns 300 millóns de euros, o custo total tería sido duns 500 millóns se fose rematado seguindo o plan orixinal do seu arquitecto, Peter Eisenman.
Arquitectura
miniatura|A Cidade da Cultura na paisaxe. miniatura|Corredor dun dos edificios da Cidade da Cultura.
Concurso
O proxecto de construción da Cidade da Cultura de Galicia naceu no ano 1999 cando a Xunta de Galicia convocou un concurso internacional para escoller o proxecto que rexería a súa construción no monte Gaiás. É a propia Xunta quen convida a Ricardo Boffil, Peter Eisenman , Manuel Gallego Jorreto , Annette Gigon e Mike Guyer , Steven Holl , Rem Koolhaas , Daniel Libeskind , Juan Navarro Baldeweg , Jean Nouvel , Santiago Calatrava, Dominique Perrault e César Portela. Aínda que Santiago Calatrava e o seu estudio finalmente non van tomar parte no concurso.
Unha vez avaliadas tódalas propostas, elixiuse o proxecto do grupo Eisenman Architects, atendendo, segundo o fallo do concurso, "A súa singularidade tanto conceptual como plástica, e súa excepcional sintonía co lugar".
O arquitecto
Peter Eisenman (Newark, Nova Jersey, 1932) é un prestixioso arquitecto estadounidense membro do grupo Five Architects de Nova York. Licenciado en Arquitectura pola Universidade Cornell, Eisenman é doutor en Filosofía pola Universidade de Cambridge e en Belas Artes pola Universidade de Chicago. Impartiu docencia nalgunhas das universidades máis prestixiosas do mundo, como Harvard, Cambridge, Princeton, Yale e Ohio. En 1980 estableceu un estudio de arquitectura de seu na cidade de Nova York.
Proxecto
Cidade da Cultura é un complexo englobado dentro da arquitectura deconstrutivista. Deseñado a partir da mestura de diferentes ideas por parte de Peter Eisenman.
A idea fundamental é a idea da montaña. Os edificios están situados na parte máis alta do monte Gaiás e compórtanse como unha cima artificial para unha montaña natural. Ademais, non só imitan as formas da montaña senón que se funden coa propia orografía do terreo relacionando o edificio coas teses do land Art e tamén coa obra do italiano Alberto Burri no Cretto de Gibellina en Sicilia.
Están presentes tamén en todos os edificios a superposición de tramas ou grellas, algo que vai a ser común na obra de Peter Eisenman como se pode ver no seu Memorial os Xudeus Asasinados en Europa de Berlín, onde traballa sobre a mesma idea. As grellas están presentes en todos os elementos arquitectónicos do complexo, nos pavimentos, nos muros e incluso nas superficies acristaladas.
Eisenman réndelle tributo á cidade histórica de Santiago superpoñendo a súa trama urbana sobre o monte Gaiás e estabelecendo paralelismos entre elas. No deseño orixinal, incluíu unha referencia xacobea dándolle a todo o complexo unha forma semellante á dunha cuncha de vieira, pero as diferentes modificacións que sufriu o proxecto fixeron que hoxe non se poida apreciar.
O arquitecto parte destas ideas para artellar os volumes do complexo e posteriormente preocúpase de asignarlle unha función específica a cada un deles. Peter Eisenman recolle no seu libro Codex, publicado en 2005, todo o seu discurso teórico en torno ó deseño da Cidade da Cultura.
Obras e redefinición
As obras de construción do complexo comezaron no ano 2001, dous anos despois da convocatoria do concurso, cun presuposto inicial de 108 millóns de euros. Nun primeiro momento a Cidade da Cultura estivo formada por seis edificios (Biblioteca, Hemeroteca, Teatro da Música, Museo da Historia de Galicia, Novas Tecnoloxías e Servizos Centrais). O tamaño das obras, o desfase entre o custo real e o presupostado e a tardanza na execución das obras espertaron movementos de oposición a este proxecto, que era cualificado de faraónico por organizacións cidadás e profesionais.
Tralo cambio de goberno na Xunta de Galicia, en agosto do ano 2005 a nova Consellería de Cultura e Deporte decidiu redefinir o proxecto co fin de darlle un xiro ao uso dos edificios que beneficiase ao conxunto global do proxecto de Eisenman. O 26 de decembro de 2006 presentouse no Parlamento Galego o novo proxecto de usos da Cidade da Cultura.
Cando se presentou o proxecto de redefinición, parte das obras da Cidade da Cultura xa estaban nunha fase avanzada da súa execución: o edificio da hemeroteca atopábase practicamente rematado, o da biblioteca na metade da súa construción e o Museo da Historia de Galicia nun terzo construído. O traballo de redefinición do proxecto concentrouse, logo da presentación da redefinición, nos usos e contidos dos edificios do Teatro da Música e o Edificio de Novas Tecnoloxías, aínda en fase inicial de construción. Así, no mes de xaneiro de 2006, a Consellería de Cultura e Deporte anunciou a suspensión das obras do Teatro da Música e do edificio das Novas Tecnoloxías por un período de catorce meses. Neste tempo a Consellería contactou con sectores vencellados coa cultura de Galicia para levaren a cabo a redefinición estrutural destes edificios, entre outros co Consello da Cultura Galega e co Museo do Pobo Galego.
Tras a toma de posesión do goberno bipartito o parlamento galego constituíu unha comisión de investigación para esclarecer a xestión do anterior goberno. Dita comisión emitiu as súas conclusións en decembro do 2007, propoñendo enviar o seu ditame ao ministerio fiscal. A loita política chegou ata os tribunais, ao presentar a CIG unha denuncia contra altos cargos do goberno anterior polas presuntas irregularidades cometidas na xestión da Cidade da Cultura, e que finalmente foi arquivada.
O custo final do proxecto foi de 475.9 millóns de euros, máis de catro veces o orzamento inicial.
As obras de construción da Cidade da Cultura foron obxecto de atención do programa Extreme Engineering, emitido en Discovery Channel, que se centra en presentar proxectos arquitectónicos e de enxeñería caracterizados polo seu tamaño ou dificultade excepcionais.
Edificios e funcións
miniatura|Biblioteca de Galicia. miniatura|Instalacións do Arquivo. O complexo do Gaiás ocupa unha superficie de 141.800 metros cadrados. Segundo as previsións actuais, constará dos seguintes edificios:
A maiores o Gaiás conta cunha rede de espazos verdes para uso deportivo ou de lecer. A meirande parte do seu deseño está tutelado pola arquitecto paisaxista galega Isabel Aguirre e a Fundación Juana de Vega.
miniatura|Imaxe tomada en xuño de 2006.
Eventos
Dende a súa posta en marcha realizarose no Gaiás actividades expositivas, deportivas, musicais, rodaxes, feiras, congresos e un longo etcétera.
Música
Durante o verán existe unha programación de concertos aire libre que se ven realizando dende o ano 2012 baixo o nome de Atardeceres no Gaiás. Polo escenario do complexo temen pasado entre outros; Fanfarlo, Toy, Tachenko, Caxade, Manel, Los Punsetes, María Rodés, La Habitación Roja, León Benavente, Novedades Carminha, Mucho, Malandrómeda, C. Tangana, Boyanka Kostova, Triangulo de Amor Bizarro, Nudozurdo, Terbutalina, Espanto, Familia Caamaño, Oh! Ayatollah, Rodrigo Cuevas, Las Odio, Agoraphobia ou De Vacas.
O Museo Centro Gaias tamén albergou dúas edicións a feira internacional de músicas do mundo Womex.
Artes escénicas
Escenas do Cambio é un festival de teatro e danza que produce a Cidade da Cultura centrado na creación contemporánea. Esther Ferrer, Isidoro Valcárcel, Medina, Mithkal Alzghair, Tiago Rodrigues, Israel Galván, Voadora, Takao Kawaguchi, Chévere ou Rodrigo García entre outros moitos artistas e compañías formaron parte da programación do festival. Aínda que o Museo Centro Gaiás é a sede principal do festival, algunhas pezas represéntanse noutros lugares da cidade como o Salón Teatro ou o Teatro Principal.
Cidade Imaxinaria é unha actividade que xira en torno o mundo do circo e que congrega a varios milleiros de persoas en cada edición. Vense celebrando desde o ano 2012.
O 29 de xullo de 2020 actuou a compañía catalana La Fura dels Baus co seu novo espectáculo NN (Nova Normalidade) no que se busca homenaxear ás persoas que combaten a COVID-19.
Exposicións
O principal espazo expositivo da Cidade da Cultura é o Museo Centro Gaiás, que non posúe unha colección de seu e que acolle e organiza exposicións temporais. Dende a primeira exposición en 2012 pasaron polo Museo Centro Gaiás: miniatura|245x245px|O Códice Calixtino estivo exposto na Cidade da Cultura na exposición Códices.
As Torres Hejduk tamén se empregan como espazo expositivo, convidando a artistas en activo a intervir os propios edificios. A Biblioteca e Arquivo de Galicia tamén organiza exposicións nas que xeralmente traballan con material que as propias institución teñen nos seus fondos para poder amosalas o público.
Puntualmente tamén se empregan os espazos o aire libre para organizar exposicións como foi o caso de Inside en 2011 ou Reveladas na Paisaxe en 2018 e 2019.
Deporte
A derradeira etapa de La Vuelta do ano 2014 foi unha loita contra o reloxo individual de 9 quilómetros con saída na Cidade da Cultura e chegada na Praza do Obradoiro. O gañador da etapa foi o italiano Adriano Malori e a clasificación xeral foi para Alberto Contador. A etapa foi infrecuente non só porque tradicionalmente La Vuelta remata en Madrid, senón tamén porque a choiva fixo que os ciclistas afrontasen a etapa con medo ás caídas.
O 5 de outubro de 2018 inaugurouse "Castelao Maxistral". Entre os días 3 e 15 de novembro do mesmo ano a Cidade da Cultura acolleu o Mundial de Xadrez Cadete, con participantes de ata 12 anos de idade.
No ano 2011 o Gaiás estivo preto de acoller as semifinais da Copa Davis entre España e Francia aínda que finalmente esta organizou en Córdoba.
Comunicación
Ten unha única liña de autobús que a comunica co centro da cidade, a liña 9 (Cidade da Cultura-Casas Novas) (só os días laborais). Tamén está comunicada coa liña circular 11, que a comunica tamén co centro (só as fins de semana e festivos).
Isidor Isaac Rabi
Isidor Isaac Rabi, nado en Rymanów en 1898 e finado en Nova York en 1988, foi un físico estadounidense de orixe austríaca. Recibiu o Premio Nobel de Física en 1944.
Traxectoria
Naceu o 29 de xullo de 1898 en Rymanów (Polonia), daquela parte do Imperio austrohúngaro, no seo dunha familia xudía, ao ano seguinte do seu nacemento, os seus pais instaláronse en Nova York.
En 1927 doutorouse na Universidade de Columbia cun traballo sobre as propiedades magnéticas dos cristais. En 1929 comeza a traballar nesta Universidade, na que empeza a exercer como profesor de Física en 1937.
Desde 1940 a 1945 traballou como Director Asociado do Laboratorio de Radiación no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT) no desenvolvemento de radar. Finalizado este período regresou o departamento de física da Universidade de Columbia.
En 1944 recibiu o Premio Nobel de Física polo descubrimento do método de resonancia grazas ao que é posible verificar o rexistro das propiedades magnéticas dos átomos.
Escribiu o libro O meu tempo e a miña vida como físico 1960.
Morreu o 11 de xaneiro de 1988 en Nova York.
Divorcio
O divorcio é a disolución efectiva do matrimonio, mentres que nun sentido amplo, refírese ao proceso que ten como intención dar termo a unha unión conxugal. En termos legais modernos o divorcio foi asentado por primeira vez no Código Civil francés de 1804, seguindo os postulados que vían o matrimonio como unha verdadeira unión libre (para contraelo basta o acordo libre dos esposos), e ao divorcio como unha necesidade natural. Neste sentido, o divorcio moderno nace como unha dexeneración dun matrimonio vincular cristián, seguindo a lóxica da secularización deste, tendo por certas raíces provenientes do Dereito romano.