cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Herpesvirales
Sistema de nomenclatura
O sistema de nomenclatura dos virus herpes orixinouse en 1973 e foi moi elaborado desde entón. O sistema de nomenclatura recomendado especificaba que cada virus herpes debería nomearse polo taxon (familia ou subfamilia) á cal pertence o seu hóspede natural principal. O nome da subfamilia utilízase para virus procedentes de mamíferos da familia Bovidae ou de primates (o nome do virus acaba en –ino, por exemplo bovino), e o nome da familia hóspede para outros virus (acabado en –ido, por exemplo équido). Os virus herpes humanos foron tratados como unha excepción dentro deste sistema (usan humano en vez de homínido). Ao termo derivado do hóspede, engádese a palabra herpesvirus, seguida dun número arábigo (1,2,3,...). Estas dúas últimas adicións ao nome non implican ningún significado sobre as propiedades taxonómicas ou biolóxicas do virus.
Filoxenética
A ramificación que presenta esta orde suxire que Alloherpesviridae é o clado basal e que Herpesviridae e Malacoherpesviridae son clados irmáns. A gran distancia filoxenética entre os vertebrados e os moluscos, que son grupos animais con virus herpes, suxire que os herpesviruses eran inicialmente virus de peixes e que evolucionaron cos seus hóspedes para infectar a outros vertebrados.
Río Piles
O Piles é un curto río da costa cantábrica do Principado de Asturias, de 10-15 km de lonxitude.
Nace da confluencia dos ríos Llantones, Viejo e Peña Francia, no concello de Xixón, e desemboca no mar Cantábrico á altura da praia de San Lorenzo, no centro de Xixón. O seu principal afluente é o río Granda.
Coterces, Liñares, Pedrafita do Cebreiro
Coterces é un lugar da parroquia de Liñares no concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 16 habitantes (11 homes e 5 mulleres).
Abilene
O topónimo Abilene pode referirse a:
Luís de Trelles
Luis de Trelles Noguerol, nado en Viveiro o 20 de agosto de 1819 e finado en Zamora o 1 de xullo de 1891, foi avogado, político e xornalista galego, fundador da Adoración Nocturna Española.
Traxectoria
Cursou os seus estudos no Seminario de Mondoñedo, e dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Exerceu como avogado en Viveiro, A Coruña e Madrid. Foi catedrático do Notariado na Coruña e impartiu clases de Dereito Civil na Facultade de Dereito da USC. Foi redactor de El Oriente, de Madrid (1853), órgano do novo partido Unión Liberal, dirixido por Vicente Manuel Cociña, e logo da marcha de Cociña a Córdoba substituíuno na dirección; colaborou en El Faro Nacional e El Pensamiento Español.
Foi deputado en Cortes polos distritos de Viveiro (1853-1854) e Vilademuls (Xirona) (1871). O goberno encargoulle un estudo sobre o foro galego que publicou en Faro Nacional (1859-1864). Fundou a Conferencia de San Vicente de Paúl en Viveiro (1858). Impulsou a Asociación del Culto Continuo e fundou El Centro Eucarístico de Madrid (1872), Adoración Nocturna en España (1877) e as Camareras de Jesús Sacramentado (1881).
En 1993 creouse a Fundación Luis de Trelles.
Veneración
En 1994 comezou o seu proceso de beatificación na diocese de Zamora. A fase diocesana do proceso rematou en 2001, e en 2009 foi enviada á Congregación para as Causas dos Santos. O 22 de xaneiro de 2015 o papa Francisco declarouno "venerable".
Felipop
Os grupos participantes ata o momento foron:
Ligazóns
https://www.feliciapopfestival.comhttps://www.instagram.com/feliciapopfestival/
Equinorrínidos
A dos equinorrínidos (Echinorhinidae) é unha familia de peixes elasmobranquios selaquimorfos da superorde dos escualiformes.
É unha familia monotípica, xa que comprende un só xénero, Echinorhinus.
As súas especies distribúense por todos os océanos do mundo, tanto en rexións litorais como en mar a fóra.
Xénero
O xénero describírao en 1816 o naturalista francés Henri Marie Ducrotay de Blainville.
Etimoloxías
O nome científico da familia, Echinorhinidae, está formado, segundo a norma, sobre a raíz do seu xénero tipo, e único, Echinorhin-, coa adición do sufixo do latín científico -ǐdae, propio dos nomes das familias de animais.
O nome do xénero, Echinorhinus, está formado polos elementos do latín científico echin- e -rhinus, tirados dos termos do grego antigo ἐχῖνος echĩnos ("espiña") e ρινός rinós ("nariz"). Literalmente: "os que teñen espiñas no nariz".
Especies
A familia, como quedou dito, está integrada por un só xénero, Echinorhinus, que alberga soamente dúas especies:
En Galicia
Nas augas galegas encóntrase a especie Echinorhinus brucus.
Paws (filme)
Paws é un filme australiano dirixido por Karl Zwicky que foi estreado en 1997.
Sinopse
Un rapaz de 14 anos faise cargo dun can que semella abandonado. Pero o animal agocha un gran segredo, pois é quen de falar coa xente a través dun programa informático.
Sequeiro, Carballido, A Fonsagrada
Sequeiro é un lugar da parroquia de Carballido, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).
Atzo da bihar
Atzo da bihar é o primeiro álbum de estudio do grupo musical vasco Ken Zazpi. Foi lanzado ó mercado no ano 2001.
Kilmarnock F.C.
O Kilmarnock Football Club é un club de fútbol escocés da cidade de Kilmarnock. Foi fundado en 1869 e compite na Scottish Premier League.
Cadro actual
Datos do 25 de febreiro de 2012
Joaquín Freire de Andrade
Joaquín Freyre de Andrade y Valverde, nado na Coruña o 31 de xullo de 1882 e finado na mesma cidade o 18 de febreiro de 1972, foi un xornalista galego, membro de número da Real Academia Galega.
Traxectoria
miniatura|No [[pazo de Meirás asistiu Freyre aos faladoiros da Pardo Bazán.]] Doutorouse en Filosofía e Letras en Madrid, onde gañou unha cátedra na Escuela de Estudios Especiales del Ateneo. Foi número un no concurso para a cátedra de Lingua e Literatura españolas na Escola Superior de Pforzheim, Alemaña. En 1909 obtivo unha bolsa da JAE para estudar en Roma e Florencia. De volta na Coruña colaborou con El Orzán, así como noutros xornais e revistas. Tivo amizade coa familia de Emilia Pardo Bazán e asistiu aos seus faladoiros en Madrid e no Pazo de Meirás, o que lle valeu coñecer e tratar ás personalidades da literatura da época.
Despois de ser correspondente durante corenta anos, ingresou como membro numerario na Real Academia Galega o 30 de novembro de 1956, a proposta de Manuel Casás Fernández, Leandro Carré Alvarellos e Francisco Vales Villamarín, co discurso Linares Rivas, dramaturgo contemporáneo, relativo ao santiagués Manuel Linares-Rivas Astray, lido por Julio Rodríguez Yordi (Freyre estaba afónico), respondido por Carré.
Basillón, Valdoviño, Valdoviño
Basillón é un lugar da parroquia de Valdoviño no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 19 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 10 homes e 9 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 22 habitantes.
-271
O ano 271 a.C. foi un ano do calendario romano prexuliano. No Imperio romano coñecíase como o ano 482 ab urbe condita.
Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil
Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil (tamén coñecido polo apelativo "Dezaoito Coello"), foi o décimo terceiro ajaw ou gobernante da poderosa cidade-estado maia de Copán, na actual Honduras (o seu nome maia cásico era probablemente Oxwitik). Gobernou dende o 2 de xaneiro de 695 até o 3 de maio de 738.
Historia
Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil ascendeu ó trono de Copán despois da morte de décimo segundo gobernante, Chan Imix K'awiil, en 695. Comezou o seu reinado coa construción da Estrutura de Esmeralda co obxectivo de enterrar os restos de Chan Imix K'awiil. Isto terminou ritualmente o antigo templo adxacente de Papagayo construído 250 anos antes polo segundo gobernante K'inich Popol Hol, fillo de K'inich Yax K'uk' Mo'. Posteriormente, construíu as escaleiras xeroglíficas do lado leste da Estrutura Esmeralda. Unha pasaxe na escaleira conmemora a súa construción 15 anos despois da morte de Chan Imix K'awiil.
Liñares, Liñares, Pedrafita do Cebreiro
Liñares é un lugar da parroquia de Liñares no concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 18 habitantes (9 homes e 9 mulleres).
Subespecie
A subespecie é unha parte da especie formada por unha ou máis poboacións, pouco diferenciadas e cunha distribución xeográfica concreta. Esta definición inclúe as razas xeográficas de moitos autores ('Rassenkreis'). Con todo, non está moi clara a liña de separación entre os conceptos de raza e subespecie, pois ambos taxons manteñen as características propias da especie, é dicir, que parellas de individuos de distintas subespecies ou razas (pero da mesma especie) poden emparentar e producir descendencia viábel e fértil; e só acostuman diferenciarse en caracteres externos menores aínda que recoñecibles e regularmente presentes. O termo raza utilízase con máis frecuencia fóra do ámbito científico, polo que, en taxonomía, só se emprega (por costume) para a distinción morfolóxica nun número moi limitado de especies, esencialmente os seres humanos e os animais domésticos.
Mebyon Kernow
Mebyon Kernow (que en córnico quere dicir "Fillos de Cornualla", MK) é un partido nacionalista de Cornualla, un condado do suroeste de Inglaterra. Conta con catro escanos no Consello de Cornualla, e conta con concelleiros en varias vilas e parroquias do condado.
Foi fundado en 1952, e o seu máximo dirixente é Dick Cole. O seu ideario é de carácter europeísta e celtista, partidario de buscar un remedio económico local para dar traballo á xente do país. Tamén queren levar a lingua e a cultura córnicas ás escolas. Pertence á Liga Céltica, xunto co Mec Vannin, Partido Nacional Escocés, Unión Democrática Bretoa e o Plaid Cymru.
Historia e características
En setembro de 1951 rexistraríase como un partido político partidario do autogoberno córnico.
Desenvolvemento
Durante as dúas primeires décadas, non pasou de ser un pequeno grupo de entusiastas. Aínda así, Helena Charles, que deixa de ser a secretaria en 1954 en favor de Cecil Beer, obtén en 1953 un escano no concello de Camborne-Redruth. Ademais, dende 1956 os militantes Helena Charles e P. Pool organitarán campamentos córnicos para dar a coñecer á xuventude a lingua perdida, coa gramática Cornualla para principiantes (Cornish for beginners) . Malia isto, en 1960 o Mebyon Kernow tan só acadara un centenar de militantes.
Nas eleccións locais de 1970 o Mebyon Kernow tan só obtén o 2 % dos votos e unha certa representación a nivel local, grazas ó feito de que en 1971 chegaría ó milleiro de militantes baixo o liderado de Len Truran e Richard Jenkin, que se presentaran ás xerais de 1970. Pero o 25 de maio de 1975 un membro do MK, James Whetler, que se presentara ás xerais de 1974 por Truro, abandona o partido para fundar un novo grupo, o Partido Nacional Córnico (Party Kenethlegk Kernow ou Cornish National Party), máis radical, máis influenciado polo Partido Nacional Escocés e membro da Liga Céltica con outros grupos escoceses, galeses, bretóns e irlandeses.
Casa Tirkkonen
A Casa Tirkkonen (en finés Tirkkosen talo) é un inmoble de estilo Art Nouveau da cidade de Tampere, Finlandia. O edificio está situado no centro da cidade, na intersección das rúas Kauppakatu e Kuninkaankatu. O edificio foi deseñado por Lars Sonck e Birger Federley e a súa construción finalizouse en 1901. O mercador Nikolai Tirkkonen realizou o encargo do novo edificio.
O edificio aínda conserva o primeiro sistema de tubos pnemáticos que se instalou na cidade en 1907, e que transería cartos e recibos a través de tubos de latón entre a caixa central da tenda e as caixas rexistradoras.
José de Madrazo
José de Madrazo y Agudo, nado en Santander o 22 de abril de 1781 e finado en Madrid o 8 de maio de 1859, foi un pintor e gravador español, tanto barroco como neoclásico. Pai de Federico Madrazo e avó de Raimundo Madrazo.
Traxectoria
Estudou con Gregorio Ferro, quen lle aprendeu o estilo e a técnica da pintura de Anton Raphael Mengs, na Real Academia de Belas Artes de San Fernando. A partir de 1803, estudou en París, con Jacques-Louis David, onde se forma como verdadeiro pintor neoclásico e establece amizade con Ingres. Baixo o goberno de José Bonaparte marcha bolseiro a Roma.
Grupo Losán
Grupo Losán é un grupo de empresas galegas do sector da madeira, especializada na fabricación de taboleiro de madeira creada en Curtis. O nome da empresa é un acrónimo dos apelidos da familia dos fundadores da empresa: López Sánchez.
Historia
Fundada polos irmás Manuel, Luis e Emilio López Sánchez en 1967 na localidade galega de Curtis como unha carpintería, os primeiros anos son de lento crecemento. En 1990 trasladaron a sede de Curtis á cidade da Coruña.
O grupo de empresas tivo un crecemento continuo dende a súa creación ata finais da primeira década do século XXI, chegando a ter 18 empresas distintas en 10 países, cun total de 1700 empregados. No ano 2009 a crise económica internacional afectoulle significativamente, tendo que pechar varias das empresas e entrando en varios ERE (expedientes de regulación de emprego). Na actualidade, ten fábricas en España (Curtis, Vilasantar, Cidade Real, Soria e Cuenca), Países Baixos, Chile, Estados Unidos e Romanía.
María Vilas Vidal
Traxectoria
Con doce anos comezou a bater o récord galego dalgunhas especialidades e atesoura máis de 40 récords galegos en distintas idades (12, 13, 14 e 15 anos), tanto en piscina curta como en piscina longa, e en estilo libre, braza e estilos. En 2008, e con doce anos de idade, conseguiu o subcampionato absoluto de Galicia en 200 m braza.
Grupo Losán
Internacionalización
O Grupo galego Losán ten fábricas propias en Galicia, España
María Vilas Vidal
Traxectoria
En 2010 debutou internacionalmente na Copa Comen de Sicilia e gañou dúas medallas de ouro nas competicións de 200 m braza e 400 m estilos, unha medalla de prata en 200 m estilos (2.22.91) e tres medallas de bronce en 100 m braza e nos relevos 4 × 100 m libre e 4 × 200 m.
Grupo Losán
Internacionalización
Exporta a máis de 40 países.
María Vilas Vidal
Traxectoria
Participou en 2011 nos campionatos de Europa de natación júnior, que se disputaron en Belgrado, onde obtivo dúas medallas de ouro, nos 1500 m libres e nos 400 m estilos. Ese mesmo ano, a súa actuación permitiulle participar no mundial júnior de Lima, onde rematou quinta nos 1500. Nos Europeos júnior de 2012, celebrados en Antuerpe, obtivo o ouro en 800 m libres, a prata nos 400 m estilos e o bronce en 1500 m libres e no relevo 4x200 libre xunto a Fátima Gallardo, Marta Ruiz e Irene Andrea.
Grupo Losán
Internacionalización
Entre os países ós que exporta atópanse: Italia, México, Turquía, Portugal, Grecia, Francia, Benelux, Alemaña.
María Vilas Vidal
Traxectoria
No 2013 participou nos Xogos Mediterráneos de Mersin (Turquía), onde obtivo a medalla de prata en 400 estilos.
Grupo Losán
Recoñecementos
En 1999 a Xunta de Galicia concedeulle á empresa a medalla de Galicia de prata.
María Vilas Vidal
Traxectoria
No Campionato Europeo de Natación de 2016 celebrado en Londres, obtivo a medalla de bronce en 1500 metros estilo libre, compartindo o podio con Boglarka Kapas e Mireia Belmonte. No Open de Primavera de 2016, disputado en Sabadell, logrou clasificar aos Xogos Olímpicos por primeira vez. Ademais, superou o récord galego dos 400 estilos de Beatriz Gómez cun tempo de 4.38,81.​
Nos Xogos Olímpicos de Río de Xaneiro 2016, participou nos eventos de natación 800 metros estilo libre feminino e 400 metros combinado individual feminino, clasificando en 19ª posición en ambas as probas.
En 2019 recoñeceu unha depresión que a levou a deixar o deporte de competición temporalmente. A nadadora deixou o seu deporte en 2017, saturada polo gran desgaste psicolóxico que lle supuxo chegar aos Xogos de Río. Reenganchou en 2018 e desde entón centrouse principalmente nas augas abertas.
En 2019 logrou o terceiro posto (foi a primeira española) nunha das competicións máis importantes do mundo de Augas Abertas, o Rio Negro Challenge, celebrado en Manaus, sobre unha distancia de 8,5 quilómetros.
Soiuz T-12
Soiuz T-12 foi unha misión espacial tripulada soviética lanzada o 17 de xullo de 1984 mediante un foguete Soiuz U2 desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Os cosmonautas regresaron o 29 de xullo de 1984 ás 12:55 GMT.
Iñaki Williams
Iñaki Williams Arthuer, nado en Bilbao, Biscaia o 15 de xuño de 1994, é un futbolista vasco que xoga no Athletic Club da Primeira División de España. Xoga de dianteiro centro e extremo.
Traxectoria
Os seus pais son de Ghana e chegaron a España tras cruzar a pé o deserto e saltar o valado de Melilla. De aí foron a Bilbao, onde naceu Iñaki. Pasou gran parte da súa nenez en Pamplona.
Debutou como xogador do Athletic o día 6 de decembro de 2014 ante o Córdoba C. F. Destaca pola súa velocidade e xogo aéreo. Cando a súa presenza no primeiro equipo foi adoita, xogou como extremo esquerdo a falta de Iker Muniain, e debido á importancia de Aritz Aduriz no once dos vascos. O 17 de agosto conquistou a Supercopa de España, fronte ó F.C. Barcelona, rompendo a seca do Athletic de 31 anos sen gañar un título oficial.
Manuel Trobo Rivera
Manuel Pedro Trobo Rivera, nado en Galdo (Viveiro) en 1910 e finado no mesmo concello o 13 de xaneiro de 1946, foi un falanxista galego.
Traxectoria
Fillo de José Trobo Pardo. Estudou o bacharelato en Lugo. Foi fundador de Falange Española de Viveiro. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado xefe de Falange de Viveiro e participou na represión. Despois foi industrial dedicado ao transporte de peixe. Foi executado pola guerrilla o 13 de xaneiro de 1946.
Vida persoal
Casou con Ángela Miranda Miranda.
Variedade (bioloxía)
A variedade é en taxonomía o taxon inmediatamente inferior a subespecie. Un grupo de individuos que pertence a unha mesma variedade difire dos restantes de igual subespecie por caracteres máis ou menos aparentes pero non significativos en relación a outro grupo de organismos cós que comparten moitas características e cós que conseguen reproducirse libremente.
Exemplo de variedade en botánica
dereita|miniatura|250px|O cacto Escobaria vivipara. Un exemplo de distintas variedades botánicas da mesma especie pode ser o cacto Escobaria vivipara, que se atopa dende Canadá ata México, e tamén en Novo México por baixo dos 2.600 metros. Téñense descrito nove variedades que están adaptadas a diferentes hábitats como son as que seguen:
Piñeiros, Valdoviño, Valdoviño
Piñeiros é un lugar da parroquia de Valdoviño no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 21 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 11 homes e 10 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 24 habitantes.
Bidean (álbum)
Bidean é o segundo álbum de estudio do grupo musical vasco Ken Zazpi. Foi lanzado ó mercado no ano 2003.
Vulpes (grupo de música)
Vulpes foi o primeiro grupo punk rock feminino de Bilbao, e un dos primeiros a nivel estatal. Formouse durante o verán de 1982. Fixéronse famosas a partir do 23 de abril de 1983 por aparecer interpretando a canción "Me Gusta ser una Zorra" no programa de Televisión Española Caja de ritmos, dirixido por Carlos Tena, que servía de escaparate da actualidade musical do momento e se emitía en horario infantil.
Compoñentes
As catro mozas tiñan entre 17 e 21 anos no momento da fundación da banda. Eran:
A compoñente máis antiga, Anarkoma, quería formar un grupo de punk-rock feminino, e no caso de non conseguilo estaba disposta a formalo mixto.
Os seus gustos musicais son dispares. Así, Evelyn e Pigüy eran fans de Bruce Springsteen, mentres que Anarkoma e Ruth tiraban máis polo punk (Sex Pistols, Ramones) e rockabilly (The B-52's).
O 29 de novembro de 2003, como homenaxe a Lupe, falecida en 1993, comezaron a dar novos concertos, algúns deles con notable asistencia de público.
En 2005, entraron ao estudlo para gravar o álbum que non puideron facer no seu momento. Para iso contaron coa axuda de Joakin «Killer» González á guitarra.
Logo duns anos intentando seguir na esfera musical, cada unha seguiu unha traxectoria distinta, uníndose a outros grupos musicais.
A polémica
A súa intención como grupo era basicamente provocar, tanto coa súa estética, como coas súas declaracións e coas letras das cancións.
«Gústanos ser como somos e pensamos que a ninguén debe escandalizar que digamos que nos masturbamos, porque iso é natural, iso faino todo o mundo. É mais forte pór películas violentas ou obrigar a nenos a seguir determinado tipo de relixión»
A emisión da súa canción "Me gusta ser una zorra" no programa de televisión Caja de Ritmos provocou un escándalo considerable, ao que contribuíu non pouco a publicación da letra, quince días despois, nunha editorial do diario conservador ABC. Desde este diario esixiuse á dirección de televisión que tomase medidas. Tamén o Partido Demócrata Popular protestou ante a emisión do vídeo e mesmo o Fiscal Xeral do Estado presentou unha querela por escándalo público. Ao final produciuse a dimisión do director do programa, Carlos Tena, e o peche de Caixa de Ritmos.
A letra da polémica canción, con música orixinal de Iggy Pop e The Stooges, comezaba:
Notas e referencias
O nome correcto é Vulpes e non Vulpess (como adoita escribirse). É corrente o erro de pór o nome con dous eses, xa que así apareceu na portada do seu sinxelo "Me gústa ser una zorra / Inkisición", pero as dúas eses só eran unha referencia provocadora ao anagrama das SS nazis.
Veascós, Veascós, Carballedo
Veascós é un lugar da parroquia de Veascós, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 estaba despoboado.
Toponimia
O topónimo ten que ver coas terras de Velasco,. Fóra desta parroquia e lugar o nome non se repite en ningún outro lugar de Galicia.
Nacional Custals
Nacional Custals foi un fabricante español de automóbiles con sede en Barcelona de 1918 ata 1919.
Historia da Compañía
Joaquín Custals fundou en 1918 en Barcelona a compañía despois de que fora despedido de Talleres Hereter, e comezou a produción de automóbiles. A falta de finanzación e a ausencia de pedidos fixo que Custals pechara a fábrica un ano despois, en 1919, logo de producir só uns poucos exemplares (5). A palabra Nacional na compañía indica que recibiron o apoio do goberno.
A compañía fabricou cyclecars que se asemellaban aos modelos que Custals coñecía do seu traballo en Talleres Hereter. Os vehículos tamén foron utilizados con éxito nas carreiras de automóbiles.
Kamehameha II
miniatura|180px|dereita|Escudo de armas do Reino de Hawai Kamehameha II, nado en 1797 en Hilo (Illa de Hawai) e finado o 14 de xullo de 1824, foi o segundo rei do Reino de Hawai. Era coñecido como Liholiho pero o seu nome completo era Kalaninui kua Liholiho i ke kapu ʻIolani. Cando ascendeu ó trono, o seu nome pasou a ser Kalani Kaleiʻaimoku o Kaiwikapu o Laʻamea i Kauikawekiu Ahilapalapa Kealiʻi Kauinamoku o Kahekili Kalaninui i Mamao ʻIolani i Ka Liholiho.
Traxectoria
Era o primoxénito de Kamehameha I e da súa esposa de máis alto rango, Keōpūolani. Foi educado como herdeiro ó trono dende os cinco anos.
Kamehameha II subiu ó trono ó morrer Kamehameha I en maio de 1819, pero entre outras condicións, obrigárono a desempeñar un papel exclusivamente cerimonial; deixando o poder administrativo en mans de Ka‘ahumanu, a esposa preferida do seu padre, a quen se lle concedeu o título de Kuhina Nui, equivalente aproximado dun primeiro ministro.
Kamehameha II é principalmente coñecido por decretar a abolición do antigo sistema de leis chamado kapu, tan só seis meses despois de comezar o seu reinado. Durante o seu reinado tamén se produciu a chegada dos primeiros misioneiros cristiáns ó arquipélago de Hawai.
En novembro de 1823, viaxou a Londres coa intención de culminar as negociacións dunha alianza entre Hawai e o Reino Unido. Porén, antes de encontrarse co rei Xurxo IV, el e a súa consorte, Kamāmalu, colleron o sarampelo xa que non estaban inmunizados. Kamāmalu faleceu o 4 de xullo de 1824 e Kamehameha II seis días despois. O seu sucesor foi o seu irmán máis novo, Kauikeaouli, que se converteu en Kamehameha III.
Yahan Ameena Bikti Hai
Yahan Ameena Bikti Hai é un filme indio-camerunés de 2016 dirixido por Kumar Raj. A empresa MD4 Production tivo un pequeno papel na produción do filme. Malia iso, foi escollido como candidato do Camerún para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 89ª edición dos premios. Porén, o filme non foi incluído na lista final de propostas publicada pola Academia.
-295
Nacementos
Apolonio de Rodas escritor da Epopeia dos Argonautas.
Toomas Hendrik Ilves
250px|miniatura|Toomas Hendrik Ilves
Toomas Hendrik Ilves, nado en Estocolmo o 26 de decembro de 1953, é un político estoniano, que foi presidente de Estonia de 2006 a 2016.
É diplomático e xornalista e foi tamén membro do Parlamento Europeo.
Os seus pais eran refuxiados estonianos e Toomas criouse nos Estados Unidos.
Durante os anos 80, Ilves traballou como xornalista e implicouse activamente en política, antes da independencia de Estonia (que foi en 1991). Ilves serviu posteriormente como embaixador de Estonia nos Estados Unidos, Canadá e México por varios anos.
En decembro de 1996, Ilves foi Ministro de Asuntos Exteriores de Estonia, exercendo devandito cargo ata a súa dimisión en setembro de 1998, cando se fixo membro dun partido pequeno da oposición (Partido da Xente). Ilves pronto foi elixido presidente do Partido da Xente.
Logo das eleccións parlamentarias de marzo de 1999 foi novamente Ministro de Asuntos Exteriores ata 2002.
Desde 2003, Ilves é membro do Parlamento Europeo e desde o 1 de maio de 2004, é membro de pleno dereito.
O 23 de marzo de 2006 foi nomeado polo Partido da Reforma, a favorable unión do Partido Patria e o seu partido, o Partido Socialdemócrata, como candidato á elección presidencial 2006.
O 13 de setembro de 2006, un amplo espectro de 80 intelectuais ben coñecidos publicou unha declaración en apoio á candidatura de Ilves. Entre os que asinaron estaban Neeme Järvi, Jaan Kross, Arvo Pärt e Jaan Kaplinski. Ilves prometeu concentrarse máis na política estranxeira.
Ligazóns externas
Biografía en castelán por Fundación CIDOB
Trandeiras, Valdoviño, Valdoviño
Trandeiras é un lugar da parroquia de Valdoviño no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 6 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 2 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 12 habitantes.
Formación das liñaxes na nobreza galega baixomedieval
O paso da cognación á agnación. A xeneralización do morgado dentro dun marco de crise
miniatura|270px|Progresión anual da [[Peste negra na Europa no século XIV. A cor verde indica baixa incidencia]]
A expansión demográfica e económica de séculos anteriores foi salientábel, pero xa a finais do século XIII se apreciara certa recesión que se iría agravando co troco de centuria; isto debeuse ao estancamento da agricultura. Foi nesta tesitura cando fixo aparición a fame. E foron dúas as razóns principais: unha de índole económica e outra de índole social. A primeira debido a que, coa bonanza agrícola, o aumento demográfico fora espectacular, pero co súbito parón das roturacións de terras non había suficientes alimentos para todos, e amais a rigorosidade do clima estragaba as colleitas. A segunda razón descansa na consecuencia que produciu o anteriormente citado, un enorme desequilibrio social, xa que as clases dominantes decidiron adoptar unha posición defensiva aumentando as cargas fiscais e rendas que tiñan que pagar os seus vasalos, sen reinvestir o obtido na mellora da produtividade. Pero algúns nobres laicos con poucas terras botaron man doutros medios máis expeditivos para subsistiren.
Un bo exemplo atópase no ordenamento dado por Afonso XI nas cortes de Valladolid de 1325, que contestaba ás queixas interpostas por mosteiros e prelados sobor os atropelos cometidos polos ricoshomes ou os seus meiriños. As fontes da época recollen, non exentas de dramatismo, as calamidades que castigaban principalmente á poboación máis desfavorecida:
miniatura|esquerda|Arte do códice de esgrima medieval Gladiatoria en que se mostra a esgrima de espada longa armada
O terceiro gran lastre que acompañou ao século XIV foi a guerra. De entre os conflitos habería que salientar a guerra civil entre Pedro I e Henrique de Trastámara (futuro Henrique II) entre o ano 1365 e o 1369. Neste conflito Galiza xogou un papel activo e protagonista, posicionándose a maior parte da alta nobreza e as urbes ao carón de Don Pedro. A inxente masa de pequenos cabaleiros aproveitaron a contenda para ascender socialmente apoiando a causa do bastardo. Co triunfo deste, foron eles os que ocuparon os postos vacantes deixados pola nobreza petrista erguéndose coma donos indiscutíbeis de Galiza.
O século XV foi escenario de atropelos e abusos por parte destes cabaleiros, así como dunha inestabilidade interna cuxo máximo expoñente se personificou nas continuas disputas fronteirizas entre os diferentes magnates e os prelados das máis importantes sés. Pero a inestabilidade trasladouse ao mesmo seo da aristocracia, é dicir, ás mesmas bases que alicerzaban a súa propia existencia: a terra. Asistiuse dende finais do século XIII a unha reorganización dos modos de traspaso dos bens patrimoniais coa única idea de reforzar o patrimonio e evitar por todos os medios a "fuxida" das escasas terras posuídas en casamentos e na división das mesmas entre os fillos. O morgado converteuse deste xeito nunha verdadeira institución, converténdose no primeiro paso da cognación á agnación.
300px|miniatura|A [[batalla de Alxubarrota (1385) enfrontou o reino de Portugal co reino de Castela.]] O xerme da transmisión patrimonial no período altomedieval é o xermánico, sendo os códigos e dereitos que a regulamentaban iguais para toda a prole (modelo cognaticio); o patrimonio constituíu aquel conxunto de bens inmobles e para que isto ocorrese estes bens debían ser estábeis e sólidos. O principio cognativo obriga que a repartición da herdanza prime de xeito equitativo a todos os fillos habidos no matrimonio sen importar sexo e idade. Este principio xeraba certa inestabilidade patrimonial e era polo tanto precisa a busca de solucións axeitadas que paliasen a crecente desconfianza neste sistema sucesorio.
Tamén hai que ter en conta os seguintes condicionantes: as catro quintas partes das posesións matrimoniais pasaban ás mans dos fillos, restando unha quinta parte á libre disposición dos cónxuxes. Normalmente esta parte ía parar ao poder de institucións eclesiásticas (principalmente as ordes mendicantes para que actuasen como mediadores fronte ao paso ao alén, tratando deste xeito de garantir aos seus doadores a gloria celestial) ou ben para dotar mellor a algún dos fillos. O principio cognativo rachaba pois, de xeito paulatino, os bens familiares desmembrando a súa base económica.
Xurdiu entón un novo modelo que xa viña impoñéndose noutros territorios europeos; falamos do principio agnaticio, mediante o cal prevalece a liña paterna da familia (fronte á materna do anterior) á hora da sucesión así como tamén a primoxenitura. Está firmemente vinculado a un apelido, nun solar determinado, á idea de liñaxe, ao primoxénito home. Un claro exemplo vese no testamento de Pedro Arias de Aldao do ano 1347:
O primoxénito home era polo tanto o descendente privilexiado e recibía todos os bens en concepto de morgado. Era o encarregado de proporcionar prestixio ao apelido e de engrosar o patrimonio. Mulleres e segundóns aparecen como os máis prexudicados, quedando relegados a un segundo plano, tendo por diante un futuro sombrío cheo de incertezas.
A formación das liñaxes
miniatura|esquerda|160px|O [[brasón representaba unha familia nobre]]
A liñaxe sustentábase no solar de orixe, nun brasón; incluía á xente viva e morta da familia, e arremuiñábase arredor dunha familia xa non conxugal, senón extensa. Cada liñaxe tiña un xefe, un auténtico líder que procuraba a maior gloria para o seu apelido e facía as funcións de cabeza visíbel, e para este fin era educado o home primoxénito.
A pertenza a unha determinada liñaxe non era unha cuestión biolóxica; en torno ao líder tecíase unha rede de clientelismo (domésticos, meiriños, homes de armas, criados) xunto aos seus consanguíneos. Tiña unha clara función aglutinadora. O xefe tomaba todas as decisións que atinxían ao seu contorno e tiña a obriga da salvagarda do patrimonio familiar.
150px|miniatura|Espadas do período final da [[Idade Media]] Aspirábase á solidez patrimonial, polo que a solución radicaba no morgado. Este constitúese pola masa de bens inseparábeis do vínculo hereditario. Amais esíxese unha condición fundamental ao primoxénito que: se case con jente fidalga e limpia de toda agaficidad e mala raza.
A transcendencia da liñaxe apréciase sen dúbida no testamento de Vasco de Ulloa do ano 1290 no que esixe que todos os seus bens recaian no seu primoxénito e se non é así, nalgunha persoa capaz que porte o apelido Ulloa:
Pedro Madruga foi outro bo exemplo desta práctica.
miniatura|200px|esquerda|[[Castelo de Soutomaior, residencia da familia nobre dos Soutomaior]]
O termo casa é sinónimo de familia ou liñaxe. É a súa significación simbólica; o xerme da liñaxe, o solar que os identifica perante a sociedade e acompaña ao seu apelido. A conciencia xenealóxica que esperta na nobreza galega da Baixa Idade Media mergúllase ata este punto primixenio na procura do seu primeiro valedor; na busca das xestas e da gloria que se lle supón e que dignifique o nome do actual titular da casa e da liñaxe. Gañará pulo nestes anos o pasado, seguindo a liña recta ata o mesmo fundador. En palabras de Duby:
Novos modelos de comportamento, novas regras de conduta social e formas de relación co mundo dos antergos; todo isto imbuído dunha forte impronta militar-cabaleiresca. A partir de agora, xeración tras xeración, embarcaranse en prodixiosos esforzos destinados ao crecemento dos bens e da gloria da liñaxe. Será a través do pai dende onde se transmita a conciencia non só da liñaxe senón tamén de nobreza; a nai participará por que ao seu través se perciben os recursos que fan posíbel este feito así como tamén o sangue azul que prestixia ao cabaleiro.
A nobreza galega comezará a preocuparse da elaboración das árbores xenealóxicas creando unha realidade do pasado a medida dos seus desexos inventando orixes míticas e case que totalmente irreais. O solar primixenio (en moitas ocasións relacionado cunha torre ou fortaleza) non pode ser alienado, debe permanecer inalterado xa que é o soporte da función aristocrática; o lugar onde naceron e viviron os proxenitores, e os destes a súa vez, do novo señor.
Funcións da cabeza de liñaxe
Como norma xeral, o xefe da liñaxe vía acrecentado o patrimonio como consecuencia da súa crianza na casa dalgún familiar que, seguindo os usos da época, unha vez armado cabaleiro, recibía do seu titor algunha posesión por moi pequena que fose. A fortuna sorríalles con maior amabilidade se cabe se tiñan a oportunidade de criarse na corte real, como foi o caso de Fernando de Andrade en tempos dos Reis Católicos.
miniatura|300px|Unha familia nobre podía fundar ou mellorar [[mosteiros. Na imaxe, mosteiro de Caaveiro.]]
A liñaxe tiña a súa expresión material como manifestación de poder e da súa propia existencia. Trátase dunha das múltiplas imaxes dos seus membros dadas ao exterior, traducidas na fundación ou dotación de mosteiros escollidos como colosais mausoleos familiares; fortalezas e importantes obras públicas (pontes e hospitais) como se ven en Fernán Pérez de Andrade, O Boo.
A clientela integrada dentro da casa víase inmersa neste círculo a cambio de obediencia e lealdade. De aí que a política estamental da fidalguía galega fose coidadosa e medida. Como nobreza humilde que era a galega, con escasas rendas e terras, levaron a cabo un progresivo achegamento entre eles e non só pola vía matrimonial. Tratábase dunha especie de solidariedade de grupo que pechaba filas para protexer as precarias fontes económicas das que dispoñían. Deste xeito era habitual a xuntanza dos bens de varios fidalgos dunha mesma liñaxe que non dubidaban en poñerse baixo as ordes e servizo do irmán máis vello, para así reforzar o solar. Xurábanlle lealdade e a promesa de engrandecer a honra familiar, tal como fixeron García Martiz de Barbeyra e García Pérez de Costela á morte de Vasco Pérez; formando consello con outros nobres e elixindo a un deles como señor: alçarono por señor.
O ideal cabaleiresco na nobreza galega baixomedieval
miniatura|Cabaleiro medieval montado de a cabalo cunha lanza A cabalaría é unha institución dentro dun mundo militarizado que atopa en épocas antigas o seu nacemento. Paseniñamente este grupo de milites que combaten ao lombo dun cabalo foron destacándose no ámbito bélico e asimilándose á aristocracia. Grazas a este achegamento foron tomando da nobreza costumes similares ata concluíren nunha plena identificación por parte de ambos os dous grupos.
Mais a nobreza decatouse do negativo desta situación, porque a entrada dentro do seu mundo de gran cantidade de guerreiros desprestixiaba por unha banda a súa preeminencia e por outra posibilitaría o ingreso no estamento de numerosos intrusos carentes desa longa tradición e avoengo nobiliario. Debido a isto, optouse por pechar todas as vías de acceso por este camiño elaborando unha serie de códigos e valores propios, como tamén unha cerimonia pola cal o rei, e posteriormente calquera nobre, puidesen conceder esta categoría de cabaleiro a un futuro aspirante. Unha vez investido con todo tipo de honores, o individuo pasaba a formar parte desa elite que controlaba exhaustivamente a súa demografía. A fusión nobreza/cabalaría sería un feito.
Estas ideas de honor, valía e gloria arraigarán na Galiza nos séculos XIV e XV á par da instauración do morgado, das liñaxes e da man do ascenso da pequena nobreza á sombra de Henrique II de Trastámara.
O uso das armas e a manifestación de coraxe na batalla catapultaban o cabaleiro ás máis altas honras e, seguindo as pautas marcadas por un código de comportamento que expresaba as actitudes de máxima nobreza. Eran posuidores dun conxunto de virtudes definidas por unha ética e unha moral; ética e moral de clase, excluínte e exclusivista, para afastar aqueles intrusos sen tradición de liñaxe: Liñaxe e cabalaría asimílanse nesta época.
Os aristócratas preocupáranse polo culto á honra persoal, patrimonio da familia e prestixio da Casa. Será entón cando os mozos devezan por atinxir as cotas máis altas de recoñecemento. En verbas de Duby: La juventud aparece [...] como el tiempo de la impaciencia, de la turbulencia y de la inestabilidad.
miniatura|230px|esquerda|Recreación moderna dun cabaleiro medieval A guerra será o marco idóneo para acariñar a tan desexada gloria. Serán eles os responsábeis da agresividade feudal característica da Galiza baixomedieval (ademais de ter en conta a natural supervivencia económica); da turbulencia entre señores, xa que os segundóns sen ningunha outra expectativa veranse na obriga de lanzarse á aventura.
Pero talvez o que máis lle interesa ao nobre é o recoñecemento, a fama; a base deste recoñecemento será o nome. Converterase case que en patrimonio familiar repetíndose entre os seus membros en xeracións alternas (avó/neto); nas árbores xenealóxicas obsérvase este feito. Así, na importante familia dos Castro galegos, Fernando Ruiz de Castro levaba por nome o do seu avó, e á súa vez o seu neto levaría o seu nome. É a faciana distintiva da liñaxe, rememora a calidade do antepasado e a gloria que acumulou coa esperanza de que a súa valía impregne ao actual portador do nome, semellando unha especie de superstición.
A muller achegará o seu sangue ennobrecido e de prestixio, sobre todo se houbo cabaleiros famosos na súa liñaxe que incorporará ao do marido. Normalmente téntase medrar na escada social e procúranse mulleres de mellor posición. A esposa déixalle ao home o acrecentamento da honra mediante o oficio das armas, mentres elas serán as depositarias da honra do apelido.
A fidalguía galega apelará a un pasado idealizado mostrando como forma de prestixio as orixes cabaleirescas da familia. Realmente non facían máis que redefinir unha cabalaría de pequeno ou mediano porte, sempre nun segundo plano recreando unha imaxe moi diferente á da teoría.
Os excluídos: mulleres e segundóns
dereita|miniatura|220px|Torneo medieval, do Códice Manesse. Obsérvense as mulleres Dadas as circunstancias até o de agora expostas, cómpre lembrar aqueles descendentes menos afortunados obrigados a vivir á sombra do primoxénito, coa incerteza dun futuro pouco esclarecedor. Trátase das mulleres e dos fillos homes segundóns.
Para eles a posibilidade de crecemento dentro da propia casa semella imposíbel, mentres as primeiras pasan a depender plenamente dos homes: primeiro do pai, logo do primoxénito home e por último do marido. Aos segundóns só lles restaba procurar a vida fóra do ámbito familiar, ou nalgúns casos a prestar servizo e xurar fidelidade ao irmán.
No tocante ás mulleres cabe salientar que foron as máis prexudicadas do principio agnaticio. A liña paterna relegara á materna á marxinalidade, construíndo un mundo por e para os homes. Dende o estamento eclesiástico transmitiuse unha imaxe negativa da muller amparándose en varias circunstancias pexorativas (e sen sentido):
Axiña pareceu quedar clara a submisión e a inferioridade tanto intelectual como física da muller. As súas funcións reducíanse a tres: A consagración a Deus, o matrimonio e a viuvez. Sirva para exemplificar esta concepción a seguinte declaración sita na Historia Compostelana:'' Mais ¿qué non ousa a perversidade mulleril?, ¿que non presume a astucia da serpe?, ¿a que non acomete a malignísima víbora?. En suma: canto ousen, canto presumen e acometen as ficcións mullerís, abondo o indica o exemplo de Eva, a nosa primeira nai; o audacísimo ánimo da muller viola o máis santo; tanto lle ten o lícito como o vedado.''
Coa aparición da idea de liñaxe e o morgado, a muller deixou de percibir a parte correspondente á herdanza. Será confinada dentro do ámbito domestico; as liñas maternas van decaendo paseniñamente no esquecemento pero recorrerase a elas con frecuencia pois é a fundadora da liña de sangue, cumpre o rol de parte prestixiante da liñaxe masculina xa que proporciona lustre, a idea de nobreza, amais de evitar coa súa función reprodutora que a liñaxe se extinga. As únicas saídas que lle restan á muller limítanse a dúas: convento ou matrimonio.
Á morte do pai recibía unha cantidade de cartos ou unha pequena porción de terra en concepto de dote que lle permitise contraer un bo matrimonio. A documentación preséntase bastante clara. No ano 1402 Gonzalo Ozores de Ulloa así o constata:
Por suposto o matrimonio era concertado polo irmán atendendo sempre a alianzas e a intereses económicos ou políticos. Representa algo prioritario dentro da política internobiliaria da casa. En moitas ocasións non era disparatado o casamento entre familiares para evitar a desmembración do patrimonio, sobre todo entre curmáns. En Galiza primará a alianza cos vecíños sendo simplemente un mero obxecto de troco. Et mando que Iohan Faian pela menagen que me ten feita que minna neta Ynes Perez que a de e entrerge a meu fillo Martin Afonsi e que a tena ata que seia de idade que case con Pero Fernandez fillo de Fernan Perez de Torrichano e de Maria Fernandez de Meyra.