cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Materialismo
Materialismo na Idade Media
Nese período e partindo da filosofía grega antiga e do pensamento filosófico en oriente, xorde e alcanza un alto nivel a filosofía arabográfica.
Dos séculos X a XIII estivo representada polas correntes: peripatetismo (aristotelismo) oriental, a doutrina dos Irmáns da Pureza, o sufismo e a filosofía musulmá ortodoxa.
Materialismo da época do Renacemento
Italia foi o primeiro país no que comezaron a desenvolverse as relacións capitalistas. Desde o punto de vista económico, a rexión máis desenvolvida era o norte, coas súas repúblicas marítimas comerciais de Venecia e Xénova, e a industrial de Florencia. No centro da atención dos pensadores avanzados da época quedou a persoa humana. Os ideólogos da burguesía ascensional que necesitaba a liberdade de desprazamento, a libre empresa e a liberdade de comercio, soñaban con liberar ao home do despotismo feudal.
Esta nova dirección da cultura foi denominada «humanismo» (do latín humanus, ‘humano’). A vella sentenza de «son home e nada humano éme alleo» converteuse na divisa dos humanistas. A particularidade do pensamento filosófico do Renacemento é o seu carácter antiescolástico. Debe terse en conta que a escolástica, tanto polo lado da igrexa como do estado, foi durante toda a Idade Media a filosofía oficial e impartiuse na maioría das universidades. A diferenza da escolástica, a filosofía dos humanistas deixou de ser serventa da teoloxía. En oposición á escolástica e á teoloxía da Idade Media comezou a desenvolverse en Italia a filosofía materialista.
Dous filósofos italianos
Bernardino Telesio (1509-1588) deu un importante paso no desenvolvemento da filosofía de Italia. Fundou unha academia filosófica na que por oposición ao aristotelismo medieval propagábase o estudo empírico da natureza. A súa principal obra titúlase De rerum natura iuxta propria principia (Da natureza das cousas conforme aos seus propios principios). No fundamental era materialista e sostiña que existe obxectivamente a materia eterna e inmutable, homoxénea, increada e indestructible. Pero, ao mesmo tempo, inclinábase cara á idea de que todas as forzas da natureza están animadas. Como fonte do movemento da materia, Telesio sinalaba a oposición da calor e do frío.
O gran pensador italiano Giordano Bruno (1548-1600) sacou conclusións profundamente materialistas e ateas da teoría heliocéntrica de Copérnico. Naceu en Nola (preto de Nápoles). Aos quince anos entrou na orde dos dominicos. Grazas ao seu esforzo tenaz e independente converteuse nun dos homes máis cultos do seu tempo.
Polas súas ideas avanzadas foi acusado de herexía e excomulgado. Viose obrigado a fuxir de Italia e, durante longos anos, tivo que vagar por Suíza, Francia, Inglaterra e Alemaña, difundindo en todas partes a súa concepción materialista do universo.
En 1592 regresou a Italia, onde foi capturado pola inquisición e encerrado no cárcere. A pesar das torturas que sufriu, non se retractou das súas conviccións, sendo condenado á morte. «Tedes máis medo a pronunciar a miña sentenza que eu a escoitala», dixo Bruno dirixíndose aos seus verdugos. Finalmente, o 17 de febreiro de 1600 foi queimado vivo na Praza das Flores (en Roma).
As súas obras principais son: La Cena de le Ceneri (A cea das cinzas) (1584), De la causa, principio, et Uno (Da causa, principio e un) (1584), De l'infinito universo et Mondi  (Acerca do infinito, do universo e dos mundos) (1584), De triplici minimo et mensura (Do triplo mínimo e da medida) (1591), De innumerabilibus, immenso, et infigurabili (Do inmenso e dos innumerables) (1591), De monade numero et figura (Da mónada, do número e da figura) (1591). No seu libro titulado Spaccio de la Bestia Trionfante (A expulsión da besta triunfante) (1584) desenmascara ao papado e á relixión católica. A súa obra Cabala del cavallo Pegaseo - Asino Cillenico  (O misterio do cabalo Pegaso, co anexo do asno de Killen (1586), constitúe unha brillante e cáustica sátira contra os escolásticos e teólogos medievais.
Segundo o pensamento de Giordano Bruno:
Materialismo metafísico (mecanicista). ss. XVII e XVIII
(Galileo Galilei, John Locke, Baruch de Spinoza).
Co xurdimento das relacións capitalistas de produción, foméntase a produción, desprégase a industria e o comercio, o cal require o coñecemento concreto das leis do mundo circundante e aparece a necesidade de estudar e indagar a natureza. Isto dálle un impulso á filosofía a cal se proclama como ciencia chamada a pescudar as verdades que axudan na vida práctica e orientan a creación de valores materiais, decláranse falsos os postulados da filosofía medieval e o seu método pola indución a erros e ofrécense novos medios de investigación e métodos para coñecer a verdade. miniatura|170px|Francis Bacon Un dos principais filósofos desta corrente foi Francis Bacon (1561-1626), quen criticou duramente a filosofía idealista, empezando pola antigüidade e chegando ata o medioevo, por converterse en servente da teoloxía e chegar a fundamentar as súas teses con dogmas relixiosos, polo seu carácter especulativo, a vacuidade e a inconsistencia dos seus postulados. Bacon consideraba a experiencia como fundamento do proceso de coñecemento se se libraba ao home e á súa conciencia de todo tipo de prexuízos. Defendía o mundo material infinito e eterno sendo unha das súas propiedades fundamentais o movemento, que Bacon reducía a unhas cantas formas.
Ao método de Bacon sonlle inherentes así mesmo a metafísica e o mecanicismo, pois entendía que os obxectos eran unha combinación mecánica de certas calidades permanentes e que podían ser entendidos mediante a unificación mecánica dos datos sobre os seus diversos aspectos. A pesar das súas insuficiencias, a doutrina de Bacon foi un considerable paso adiante no desenvolvemento do pensamento filosófico e marcou a aparición dunha nova forma de materialismo filosófico, o materialismo metafísico.
A doutrina materialista continuou desenvolvéndose por filósofos como Thomas Hobbes (1588-1679), quen entendía que a natureza representa unha totalidade de corpos que posúen dúas propiedades principais: extensión e figura, e reducía a variedade de movemento ao movemento mecánico, entendendo como movemento a translación dos corpos no espazo. Estableceu como único método científico do saber o matemático, sostido nas operacións de sumar e restar.
Moitos anos máis tarde, temos a Pierre Gassendi (1592-1655), representante da tradición materialista, quen se opoñía aos intentos de René Descartes (1596-1650) para basear as ciencias naturais en fundacións dualistas.
Materialismo francés do século XVIII
miniatura|150px|[[Jean Meslier]] O clérigo francés Pierre Gassendi (1592-1665) representou a tradición materialista en oposición aos intentos de René Descartes de proporcionar ás ciencias naturais con cimentos dualistas. Tamén seguiron o sacerdote materialista e ateo Jean Meslier (1664-1729), Julien Offray da Mettrie, o franco-alemán barón d'Holbach (1723-1789), o enciclopedista Denis Diderot (1713-1784), así como outros pensadores franceses da Ilustración; tamén en Inglaterra John Stewart (1747-1822), cuxa insistencia en ver á materia como dotada dunha dimensión moral tivo un impacto importante na poesía filosófica de William Wordsworth (1770-1850). Henri de Saint Simon (1760-1825) chegou a expor que «o pensamento é unha acción material: é un resultado do movemento do fluído nervioso».
Arthur Schopenhauer (1788-1860) escribiu que "... o materialismo é a filosofía do suxeito que esquece terse en conta a si mesmo". Afirmou que un observador só pode coñecer obxectos materiais a través do cerebro e a súa particular organización.
O antropólogo materialista e ateo Ludwig Feuerbach (século XIX) sinalaría un novo cambio no materialismo no seu libro The Essence of Christianity (A esencia do Cristianismo, 1841), que proporcionou unha visión humanista da relixión como a proxección externa da natureza interior do ser humano. O materialismo de Feuerbach influiría posteriormente de forma notable en Karl Marx.
Máis recentemente, pensadores como Gilles Deleuze tentaron repensar e fortalecer as ideas clásicas do materialismo. Teóricos contemporáneos como Manuel DeLanda, traballando no marco deste revitalizado materialismo viñeron a ser clasificados como 'novos materialistas'.
Materialismo na actualidade
O materialismo é unha corrente da filosofía que xorde estrita e exclusivamente como contrapartida doutra, denominada idealismo, para responder a aquela cuestión fundamental da filosofía sobre que é primeiro: o pensamento ou o material. Entón e como se desprende xa desde o nome que se lle atribuíu, o materialismo dálle absoluta preeminencia ao mundo material, sendo que sempre o material precederá ao pensamento.
O materialismo foi entendido frecuentemente como unha forma enteiramente científica e racionalista de ver o mundo, particularmente por pensadores relixiosos que se lle opoñen e por marxistas. O materialismo como principio filosófico ou científico tipicamente contrasta co dualismo, a fenomenoloxía, o idealismo e o vitalismo.
A definición de «materia» no materialismo filosófico moderno comprende a todos os entes cientificamente observables, como a enerxía, forzas e a curvatura do espazo. Moitos autores do século XX, particularmente epistemólogos e filósofos da ciencia, prefiren a denominación de fisicalismo porque carece tanto das connotacións emocionais da palabra «materialismo» como das restricións históricas asociadas a este. Salienta o físico, sexa materia ou enerxía. O materialismo floreceu durante a segunda metade do século XX en varias universidades en Australia tomando un enfoque escéptico aos obxectos abstractos, ao que se lle coñece como materialismo ou realismo australiano.
Materialismo eliminativo
miniatura Na filosofía da mente o materialismo eliminativo ou eliminativismo, é unha forma radical de materialismo (fisicalismo).
Exactificación do materialismo
Mario Bunge sostén que o materialismo oriental africano moderno debe ser "absurdo e abstracto" considerando como inadecuadas as posturas dadas polas definicións máis difundidas do concepto de materia ofrecidas no pasado. A "nova ontoloxía" caracterizaríase por simultaneamente ser exacta, sistemática, científica, materialista, dinamista, emerxentista e evolucionista cuxa denominación máis adecuada sería a de materialismo científico.
Uso coloquial como sinónimo de consumismo
Na linguaxe común é usada como unha etiqueta pexorativa para un estilo de vida que busca riqueza, diñeiro e comodidades en lugar do desenvolvemento espiritual ou mental. Este termo non ten que ver coa posición de filósofos ou científicos materialistas, senón que se identifica co termo consumismo.
Linguas newáricas
As linguas newáricas forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse no Nepal.
Cease to Begin
Cease to Begin é o segundo álbum da banda estadounidense de indie rock Band of Horses, editado o 9 de outubro de 2007 a través do selo Sub Pop Records.
Punción aspirativa con agulla fina
dereita|miniatura|Micrografía dunha mostra por punción aspirativa con agulla fina de [[glándula salivar mostrando carcinoma adenoide cístico. Coloración de Papanicolau.]] dereita|miniatura|Médico realizando unha PAAF para determinar a natureza dun nódulo no tecido mamario.
Punción aspirativa con agulla fina (PAAF) é un procedemento médico dirixido á investigación de pacientes con masas. A técnica consiste na retirada de pequena porción de tecido por aspiración a través dunha agulla fina e posterior coloración e análise microscópica. As biopsias por punción aspirativa de agulla fina son procedementos cirúrxicos seguros, moitas veces evitando biópsias cirúrxicas maiores (excicionais ou abertas).
PAAF de tiroide
A punción aspirativa con agulla fina é considerado o método diagnóstico inicial na avaliación da doenza nodular da tiroide, tendo grande aceptación pola facilidade de execución e mellor relación custo-beneficio para o diagnóstico e a selección de pacientes para cirurxía. O éxito do método depende da experiencia do patoloxista e da habilidade técnica na obtención de mostras axeitadas. Na presenza dun diagnóstico negativo para neoplasia, permite observar o paciente clinicamente, reducindo a necesidade de cirurxía en máis do 50%. Nos casos sospeitosos ou positivos para neoplasia, selecciona os pacientes para cirurxía, dobrando o número de carcinomas operados e reducindo os custos en máis do 25%.
Barcelona de Serveis Municipals
Barcelona de Serveis Municipals (B:SM) é unha empresa do Concello de Barcelona que se creou en 2002 para substituír a antiga SMASSA co obxectivo de dar servizos e xestionar infraestruturas de Barcelona relacionadas coa mobilidade e o lecer.
Servizos xestionados
250px|thumb|Estación do [[Bicing.]] Os servizos relacionados coa mobilidade que xestiona son:
Os servizos relacionados co lecer que xestiona son:
Adonías
Adonías é un personaxe bíblico, o cuarto fillo de David.
Despois da morte dos seus irmáns máis vellos, Amnón e Abxalom debería ser o herdeiro ao trono, pero vai ser Salomón, irmán máis novo, o preferido. Adonías, malia iso, aproveitando a febleza co que seu pai chega á vellez proclámase herdeiro.
Natán e Batxheba inducen a David a ordenar que Salomón sexa proclamado e poida así acceder ao trono. Adonías refúxiase no altar do templo, perdoado por Salomón coa condición que o recoñeza. Posteriormente fixo un segundo intento de acceder ao trono, pero foi coutado e morto.
La Aldea
La Aldea foi un periódico editado en Conxo entre 1918 e 1919.
Historia e características
Apareceu o 26 de novembro de 1918. Dirixido por Ramón Rivera Torres. De tendencia contraria ao goberno municipal do daquela concello de Conxo. Desapareceu a finais de 1919.
Menorca Bàsquet
Historia
Fundado en 1950 como CB La Salle Mahón, o club foi progresando lentamente até que na temporada 1993−94 consegue entrar en ligas de ámbito estatal co ascenso á Liga EBA. Coa chegada do equipo á EBA, o club comeza a xogar como local no Polideportivo Municipal de Maó. Após varias temporadas na zona baixa da liga EBA, en maio de 1997, con José Luís Oliete de adestrador, o primeiro equipo proclámase campión da liga EBA e logra así o ascenso á Liga LEB. O primeiro equipo adopta desde ese ano o nome de Menorca Bàsquet.
Na liga LEB desde a primeira temporada estivo a loitar nos playoff de ascenso á liga ACB. Na temporada 2004−05 o equipo consegue o subcampionato e consegue o ascenso á liga ACB. Debido ao ascenso, a organigrama do club tívose que profesionalizar. Ademais, o Polideportivo Municipal de Maó, con capacidade para uns 2 500 espectadores, non cumpría coa normativa da Asociación de Clubs de Baloncesto, polo que se tivo que construír un novo pavillón nun tempo récord de 90 días. A temporada de debut na ACB acabou de xeito satisfactoria ao conseguir o equipo a permanencia no último partido da temporada.
Na seguinte temporada, seis xornadas despois de comezar competición, o club decide cesar ao adestrador Curro Segura debido á mala xeira de resultados do equipo. O seu substituto foi Ricard Casas. Con el, o equipo conseguiu saír dos postos de descenso a unha xornada do final de campionato. Na última xoranda, a pesar de perder, o equipo consegue a permanencia grazas á vitoria do Gran Canaria contra o Etosa Alicante. Na temporada 2008−09 tras problemas internos e deportivos, o club acaba finalmente por a descender á LEB Ouro. O seu paso pola seguinda categoría sería, porén, breve. O club consegue nun ano regresar á ACB, aínda que descendendo inmediatamente na seguinte temporda. Na temporada 2011–12, tras unha nefasta xestión económica, o club emite un comunicado de prensa no que anuncia a súa disolución.
Patrocinios
Alén de Menorca Bàsquet, o club tivo outro nomes ao longo da súa historia por motivos de patrocinio:
Historial
thumb|[[Alfons Alzamora.]]
Lois Caeiro
Luís Rodríguez García, coñecido como Lois Caeiro, nado en Sobrado o 10 de abril de 1951, é un xornalista e escritor galego. Foi director de El Progreso de Lugo, dende 2000 até 2019, ano no que se xubilou.
Traxectoria
Naceu no lugar das Cruces da parroquia de San Xiao de Cumbraos no concello de Sobrado, estudou na cidade da Coruña, no seminario de Santiago, na Universidade de Comillas e fixo xornalismo na Complutense en Madrid.
Foi coordinador da colección Testemuños da Editorial SEPT, colaborador de Galicia confidencial, Encrucillada, comentarista político de El Ideal Gallego, xefe de prensa da Delegación do Goberno en Galicia con Domingo García Sabell. Xefe de Prensa da CEG. Xefe de Prensa da Xunta de Galicia. Director dos servizos informativos da Televisión de Galicia (1985-1986), director de Atlántico Diario e correspondente en Galicia do xornal ABC, director xeral da Compañía de Radio Televisión de Galicia entre 1986 e 1987, dimitindo en xaneiro de 1987. Colaborador habitual de El Correo Gallego, publicou O xantar da memoria (2004) e Aquel mundo. E un dos tradutores de A Biblia dos nenos (Editorial Sept. 1975). Editor e prólogo de Pensar Galicia, unha escolma de artigos de Andrés Torres Queiruga (edit. Sept).
Chikuma
O concello de Chikuma limita cos concellos de Nagano, de Omi, de Chikuhoku, de Ueda e de Sakaki.
Historia
A cidade de Chikuma foi fundada pola fusión do concello de cidade de Kōshoku e o concello de vila de Togura do distrito de Hanishina e o concello de vila de Kamiyamada do distrito de Sarashina no ano 2003.
Dólar antártico
O dólar antártico (Antarctican dollar en inglés) é un obxecto de colección producido pola compañía Antarctica Overseas Exchange Office Ltd., coa aparencia de billetes de banco nacionais supostamente para ser empregados no continente antártico. Estes billetes non son de curso legal na Antártida, nin en ningún país, se ben a compañía emisora promete rescatalos "ao seu valor nominal durante todo o seu período de validez".
Antarctica Overseas Exchange Office sostén que inviste unha parte de todo o recadado pola venda dos dólares antárticos para contribuír con organizacións que procuran levar a cabo proxectos de investigación e humanitarios na rexión antártica.
Bernardino Temes
miniatura|dereita|300px|Bernardino Temes retratado polo seu amigo [[Ramón Parada Justel.]]
Bernardino Temes Fernández, nado en Ourense en 1876 e finado na mesma cidade en 1960, foi un doutor galego, especializado en pediatría.
Traxectoria
A súa figura é lembrada nunha rúa do leste da cidade de Ourense, que bordea as antigas instalacións do Hospital Provincial de Ourense, actualmente no barrio das Lagoas.
Xosé Castro
Os nomes José Castro e Xosé Castro poden referirse a:
Linguas raji-raute
Linguas
As linguas newáricas son:
División de Honra de Rugby 1996-1997
A tempada 1996-1997 da Liga Española de rugby (División de Honor de Rugby) foi a edición número 30 da máxima categoría do rugby en España. A tempada rematou coa vitoria final no campionato para UE Santboiana por quinta vez na súa historia.
A UE Santboiana era o defensor do título logrado na anterior tempada. Os dous novos equipos na categoría foron o Bera Bera Rugby Taldea e o CD Universidad de Sevilla, que ocuparon os lugares de El Salvador e BUC, descendidos o ano anterior.
Superman (filme de 1978)
Superman é un filme sobre o personaxe de cómic Superman, o primeiro da serie fílmica de Superman. Foi candidata a tres Óscar e tivo un premio especial da Academia polos seus efectos especiais. Estreouse en galego na TVG o 12 de outubro de 2008.
Sinopse
O planeta Krypton está abocado á súa destrución debido á inestabilidade do uranio que compón o núcleo do planeta, inestabilidade que acaba provocando a explosión do planeta. Jor-El (Marlon Brando), científico e alto cargo do Consello, tras intentar en van convencer o máximo órgano de goberno de Krypton de que se debe proceder á inmediata evacuación do planeta, decide salvar o seu único fillo, o pequeno Kal-el, enviándoo ao planeta Terra. Trala partida, o sol vermello arredor do cal orbita Krypton, Rao, convértese en supernova, á vez que Krypton estoupa.
O bebé é recollido por unha parella de granxeiros, os Kent, que o crían como fillo seu baixo o nome de Clark. Clark non é un humano normal, a súa fisioloxía kriptoniana dótao de incríbeis poderes. Xa adulto Clark Kent (Christopher Reeve) comeza a traballar como periodista para o Daily Planet e terá que salvar a súa compañeira Lois Lane (Margot Kidder) cunha identidade falsa pola que todo o mundo o coñecerá, Superman. Mais a inesperada aparición de Superman non lle gustará nada a Lex Luthor (Gene Hackman), o cal non se vai deixar dobregar por el.
Semieixo maior
280px|dereita|miniatura| Na elipse: o eixo maior (verde), o semieixo maior a, o eixo menor (rosa) e o semieixo menor b. En matemáticas, o semieixe ou semieixo maior (tamén chamado semieixo maior ou eixo semimaior) dunha elipse é a metade do diámetro máis longo; o seu símbolo é a. En astronomía, é a distancia media dun obxecto que orbita ao redor doutro.
O semieixe maior é unha das características máis importantes dunha órbita, xunto co seu período orbital. Pode ser matematicamente probado que para un corpo orbitando, o semieixe maior representa a distancia media do corpo á fonte central gravitacional. Para os obxectos do Sistema Solar, o semieixe maior está relacionado co período da órbita pola terceira lei de Kepler, orixinalmente descrita como:
onde P é o período medido en anos, a é o semieixe maior medido en unidades astronómicas e k, unha constante de proporcionalidade.
Rebirth (filme de 2016)
Rebirth é un filme estadounidense de 2016 escrito e dirixido por Karl Mueller. Está protagonizado por Fran Kranz, Adam Goldberg, Nicky Whelan, Kat Foster, Andrew J. West e Eric Ladin. O filme estreouse no Festival de Cinema de Tribeca o 17 de abril de 2016, e o 15 de xullo de 2016 a través de Netflix.
Semieixo maior
Esta fórmula foi modificada por Newton ao desenvolver a súa teoría gravitatoria, expresándoa como:
onde G é a constante da gravitación universal, M é a masa do corpo central e m é a masa do corpo orbitando.
Enrique Guerra
miniatura|[[Francisco Asorey rematando o busto de Enrique Guerra, 1914.]] Enrique Sánchez-Guerra Mosquera, coñecido como Enrique Guerra, finado en Pontecesures en 1948, foi un fotógrafo e xornalista galego.
Traxectoria
miniatura|Enrique Guerra e [[Castelao, 1909.]] Fotógrafo con estudio na rúa Calderería de Santiago de Compostela. Foi correspondente gráfico de Vida Gallega en Santiago de Compostela. Dirixiu o semanario Miña Terra. Foi un dos fundadores e o primeiro director do coro Cantigas e Agarimos. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro de Santiago de Compostela en abril de 1924. Dimitiu como concelleiro en xuño de 1926.
Estación da Sionlla
A Sionlla é un apeadoiro de Adif, situado na Sionlla de Arriba, no concello de Santiago de Compostela, provincia da Coruña. Está situada na liña A Coruña-Vigo e actualmente non presta servizos de pasaxeiros.
Simon van der Meer
miniatura|Simon van der Meer (á esquerda) e a súa muller recibidos pola raíña [[Beatriz dos Países Baixos|Beatriz e o príncipe Claus en 1985.]] Simon van der Meer, nado na Haia o 24 de novembro de 1925 e finado en Xenebra o 4 de marzo de 2011, foi un físico neerlandés especializado na aceleración de partículas. Foi galardoado co Premio Nobel de Física en 1984.
Traxectoria
Inventou o concepto de stochastic cooling nas colisións, facendo posíbel o descubrimento dos Bosóns W e Z no CERN 500 Gev, coa colaboración experimental de Carlo Rubbia. Como resultado, van der Meer e Rubbia compartiron o Premio Nobel de Física. Van der Meer traballou no CERN desde 1956 até o seu retiro en 1990.
Forma L bacteriana
miniatura|200px|[[Micrografía electrónica de transmisión dunha forma L de Bacillus subtilis. As células carecen dunha parede celular densa aos electróns típica das bacterias normais. Barra da escala de 500 nanómetros.]]
As formas L bacterianas, bacterias de forma L, formas L (ou tamén bacterias en fase L, variantes de fase L, ou bacterias deficientes en parede celular ) son cepas de bacterias que carecen de parede celular, pero que derivan de bacterias que normalmente teñen parede. Foron illadas por primeira vez en 1935 por Emmy Klieneberger-Nobel, que as denominou "formas L" tomando para o nome a inicial do Instituto Lister de Londres onde ela estaba traballando.
Distínguense dous tipos de formas L: formas L inestables, que son esferoplastos que se poden dividir, pero que poden reverter á súa morfoloxía orixinal, e formas L estables, que son formas L incapaces de reverter á súa forma bacteriana orixinal.
Algunhas especies parasitas de bacterias, como os micoplasmas, tamén carecen de parede celular, pero non se consideran formas L, xa que non derivan de bacterias que normalmente teñan parede celular.
Aparencia e división celular
miniatura|280px|Micrografía electrónica de transmisión de formas L de Bacillus subtilis, que mostra unha variedade de tamaños. Barra da escala de 10 [[micrómetros.]] miniatura|250px|Imaxe de contraste de fase de formas L de [[Bacillus subtilis mostrando unha variedade de tamaños. Barra da escala de 5 micrómetros.]]
A morfoloxía bacteriana está determinada pola parede celular. Como as formas L non teñen parede celular, a súa morfoloxía é diferente á das cepas de bacterias das cales derivan. As células de formas L típicas son esferas ou esferoides. Por exemplo, as formas L da bacteria de morfoloxía bacilar Bacillus subtilis son redondas cando se ven con microscopía de contraste de fase ou con microscopio electrónico de transmisión.
Aínda que as formas L poden desenvolverse a partir de bacterias grampositivas ou de gramnegativas, as formas L sempre se tinguen como gramnegativas na tinguidura de Gram, debido á súa falta de parede celular.
A parede celular é importante para a división celular, a cal, na maioría das bacterias, ocorre por fisión binaria. A falta de parede celular nas formas L significa que a súa división é desorganizada, o que dá lugar a unha variedade de tamaños celulares, desde moi diminutos a outros relativamente grandes.
Nas bacterias a división ccelular xeralmente require a existencia da parede celular e compoñentes do citoesqueleto bacteriano como FtsZ. A capacidade das bacterias de forma L de crecer e dividirse en ausencia de ambas os elementos é moi pouco usual, e pode representar unha forma de división que era importante nas primeiras formas de vida que apareceron na Terra. A súa forma de división celular parece consistir na extensión desde a superficie da célula de finas protrusións, as cales despois se evaxinan e desprenden para formar novas células.
Xeración en cultivos
As formas L poden xerarse no laboratorio a partir de moitas especies bacterianas que xeralmente teñen parede celular, como Bacillus subtilis ou Escherichia coli. Isto faise inhibindo a síntese de peptidoglicano con antibióticos ou tratando as células con lisozima, un encima que dixire as paredes celulares. As formas L xéranse nun medio de cultivo que teña a mesma osmolaridade ca o citosol bacteriano (unha solución isotónica), o cal impide a lise celular por choque osmótico. As cepas L poden ser inestables, e tender a reverter á forma normal desa bacteria ao volverlles a crecer a parede celular, pero isto pode impedirse facendo un cultivo a longo prazo das células baixo as mesmas condicións usadas para producilas.
Algúns estudos identificaron mutacións que orixinan cepas con formas L derivadas das bacterias normais. Unha destas mutacións puntuais afecta a un encima implicado na vía do mevalonato do metabolismo lipídico que incrementa a frecuencia da formación de formas L en 1.000 veces. A razón deste efecto non se coñece, pero crese que o incremento da frecuencia está relacionado co papel deste encima en producir un lípido importante para a síntese do peptidoglicano.
Outra metodoloxía de indución da formación de formas L depende da nanotecnoloxía e a ecoloxía de paisaxe. Poden idearse aparellos de microfluídos para impedir a síntese de peptidoglicano por confinamento espacial extremo. Despois da dispersión biolóxica a través dun corredor biolóxico constrinxido (de escala submicrométrica) que conecta parches de microhábitats, poden obterse células do tipo das formas L.
Plancto
miniatura|190px|Fotomontaxe de organismos planctónicos. miniatura|190px|[[Diatomeas mariñas, un grupo fundamental dentro do fitoplancto.]] miniatura|190px| Un [[copépodo (Calanoida), típico integrante do zooplancto.]] miniatura|190px|Tomopteris, xénero de [[poliquetos planctónicos mariños.]]
En ecoloxía denomínase plancto ao conxunto de organismos de moi pequeno tamaño, principalmente microscópicos, que viven nas augas salgadas ou doces e que, por seren incapaces de nadar contra a corrente, flotan e son arrastrados polas correntes.
O plancto tipicamente flúe coas correntes de auga. Mentres que algunhas formas son capaces de realizar movementos independentes e poden nadar verticalmente centos de metros nun só día (comportamento denominado migración vertical diaria), a súa posición horizontal está determinada principalmente polas correntes.
Isto fai que se distinga do necto, o conxunto de organismos que son nadadores activos; do bentos, conxunto dos organismos que habitan o fondo dos ecosistemas acuáticos, e do neusto, conxunto dos organismos que viven na interface ou límite da auga co aire, é dicir, na superficie.
Os organismos que forman o plancto comprenden a todos os animais, plantas, archaea, algas, e bacterias que habitan na zona peláxica de océanos, mares, lagos, ríos ou outros corpos de auga. É dicir, o plancto defínese polo seu nicho ecolóxico, non pola clasificación taxonómica ou filoxenética.
Os organismos que o compoñen proporcionan unha fonte crucial de alimentos a moitos outros organismos acuáticos, grandes ou pequenos, como peixes e baleas, entre outros.
Terminoloxía
O científico alemán Johannes Peter Müller está considerado como o fundador da investigación sistemática do plancto, que comezou a partir de 1846 na illa de Helgoland co estudo científico dos microorganismos mariños, e que chamou ao plancto Auftrieb ("forza ascensional", "impulso"). O inventor do termo plancto foi o zoólogo alemán Christian Andreas Victor Hensen (1835-1924), quen sentou as bases da oceanografía biolóxica.
O termo plancto deriva do adxectivo grego πλαγκτόν plankton, "errante"
A parte da ecoloxía (e da oceanografía) que estuda o plancto denomínase planctoloxía.
O adxectivo planctónico, usado para cualificar o referente ao plancto, utilízase amplamente tanto na literatura científica como na popular, e é un termo xeralmente aceptado. Porén, desde o punto de vista da gramática formal, o moito menos utilizado plánctico sería máis estritamente correcto.
Características
Case todas as especies do plancto miden menos dun milímetro; porén outras son máis grandes, como os sifonóforos, ctenóforos e medusas acalefas.
Clasificación
Aínda que tradicionalmente subdividiuse o plancto en fitoplancto e zooplancto, segundo as clasificacións máis recentes esta distinción non parece apropiada, xa que entre os organismos autótrofos inclúense as algas e as plantas, pero tamén algúns protistas e bacterias; e, entre os heterótrofos, están os animais, pero tamén outros protistas e bacterias. Porén, esta clasificación segue utilizándose extensamente.
Pódese facer unha primeira división entre:
Zooplancto
O plancto animal, denominado zooplancto, inclúe grupos animais moi diferentes, como medusas (cnidarios), ctenóforos, salpas (urocordados) e especialmente fases larvarias de esponxas, moluscos, anélidos poliquetos, crustáceos etc.
Fitoplancto
O plancto vexetal, denominado fitoplancto, voz que deriva do neoloxismo grego φυτοπλάγκτον phytopláncton (de φυτόν phytón, "planta" e πλάγκτον), desenvólvese nas augas costeiras do mar con luz solar e sales minerais abundantes (augas de até 30 m de profundidade), dado que elaboran o seu alimento por fotosíntese.
Constitúen o alimento do zooplacto e producen o 50 % do oxíxeno molecular necesario para a vida terrestre. Os organismos que máis abundan no fitoplancto son as cianobacterias e as diatomeas, unhas algas douradas unicelulares. Tamén encontramos aos dinoflaxelados, responsábeis das mareas vermellas.
Base da cadea trófica mariña, o fitoplancto experimentou nos últimos tempos un significativo descenso debido, entre outras cousas, ao aumento da radiación ultravioleta. Estudos de 2010 publicados na revista Nature informan que o fitoplancto mariño diminuíra substancialmente nos océanos do mundo durante o século pasado. Calculáronse as concentracións de fitoplancto nas augas superficiais e comprobouse que diminuíran nun 40 % desde 1950, cunha taxa de ao redor do 1 % por ano, posibelmente como consecuencia do quecemento dos océanos.
Outras clasificacións
Diversos autores realizaron unha clasificación do plancto polo tamaño dos organismos que o integran, aínda que é unha división que pode considerarse "artificial", pois en principio baseouse na luz da malla coa que se facían as capturas, e non se chegou a un acordo definitivo. Unha das clasificacións máis utilizadas é a seguinte:
Tamén se pode clasificar segundo a súa situación nas augas (horizontal ou vertical)
Migracións
O plancto vexetal está sempre cerca da superficie da auga, pois necesita luz para realizar a fotosíntese. En cambio o zooplacto está sempre en movemento, de arriba a abaixo, completando un ciclo diario cun percorrido de entre 100 e 400 m. Está cerca da superficie de noite para alimentarse, e máis abaixo durante o día, para escapar das fortes radiacións solares.
O plancto na cadea trófica
O fitoplancto é o alimento do zooplancto. Este, á súa vez, serve ao mesmo tempo como alimento a equinodermos, crustáceos e peixes en estado larvario. Estas larvas ao creceren serven como alimento a bancos de pequenos peixes que, á súa vez, alimentan a grandes planctívoros, como as baleas ou os tiburóns balea, e a peixes maiores que alimentan, ás veces, en varios elos sucesivos, aos grandes depredadores oceánicos, como son os cetáceos carnívoros, os tiburóns, os atúns ou os peixes espada. En proporción, unha tonelada destes últimos requiriría, para a súa existencia e desenvolvemento, cinco mil toneladas de fitoplacto.
Mareas vermellas
miniatura|Marea vermella na costa de [[La Jolla, California.]] Coñecidas normalmente como "mareas vermellas" son as proliferacións de dinoflaxelados (fitoplancto) que crecen exponencialmente debido ás condicións favorábeis para o seu desenvolvemento (temperatura, calidade e cantidade de luz, nutrientes e pasividade da auga). A súa reprodución non cesa até que as condicións sexan desfavorábeis. Moitas veces estes afloramentos de algas pasan desapercibidos, mais é posíbel que o afloramento sexa dalgún tipo de fitoplancto tóxico, como o de Alexandrium catenella, que provoca a morte de vertebrados como os humanos.
Non todos os afloramentos tornan á agua da cor vermella que lle dá nome a este fenómeno, paradoxalmente os afloramentos máis nocivos son incoloros, polo que os expertos adoita referirse a eles como "Floracións algais nocivas" (FAN).
Analoxía aérea
Por analoxía co plancto, denomínase plancto aéreo ao conxunto de invertebrados que hai no aire e que serven de alimento a aves como as andoriñas ou os cirrios ou birrios.
Qinghai
Qinghai (en chinés: 青海; pinyin: Qīnghǎi; Wade–Giles: Ch'ing-Hai) é unha provincia interior da República Popular da China, situada entre o centro e o oeste do país. O seu nome provén do lago Qinghai, o máis extenso do país, con 4.635 km², cuxo nome significa mar azul en lingua chinesa.
Trátase dunha das provincias chinesas cunha menor densidade de poboación, pois cunha extensión 1'4 veces superior á de España, nela viven pouco máis de 5 millóns de persoas, a maioría na capital Xining ou nos seus arredores. Esta baixa poboación da provincia explícase polo clima extremo, con invernos moi fríos e veráns moi quentes, xa que xeograficamente a provincia é unha prolongación natural da meseta do Tíbet.
En Qinghai nacen tres dos ríos máis caudalosos e longos do planeta: os ríos Mekong, Yangtzé e Huang He. Tamén é o lugar de nacemento de Tenzin Gyatso, o actual Dalai Lama, que recibiu en 1989 o Premio Nobel da Paz.
O Quinteiro, Cea, Vilagarcía de Arousa
O Quinteiro é un lugar da parroquia de Cea no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Sergi Mateu
Sergi Mateu i Vives, nado en Sabadell (Barcelona) o 26 de decembro de 1955, é un actor catalán.
Traxectoria
Conta cunha extensa experiencia teatral desde os anos 70. O seu debut cinematográfico prodúcese en 1985 da man de Francesc Bellmunt e desde entón interveu en multitude de películas ás ordes de directores da talle de José Luis Cuerda ou Ventura Pons entre outros. O seu papel televisivo máis destacado foi o de Santiago Bernal, protagonista nas primeiras tempadas da serie Hospital Central entre 2000 e 2003.
Teatro
Entre outras:
Estación de Queixas-Londoño
Queixas-Londoño é un apeadoiro de Adif, situado en Londoño e moi preto de Queixas, no concello de Cerceda, provincia da Coruña. Estaba situada na liña A Coruña-Madrid, mais dende 2007 non presta servizos de pasaxeiros e está situada nunha vía morta.
Mercurín, Boimorto
San Xoán de Mercurín é unha parroquia que se localiza no suroeste do concello de Boimorto na comarca de Arzúa. Segundo o IGE en 2018 tiña 88 habitantes (37 homes e 38 mulleres) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 103 habitantes.
José González Sarandón
Traxectoria
Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro e tenente de alcalde de Arbo até mediados de 1925. Dirixiu o semanario Aires del Miño (1926-1927). Na República foi secretario da Sociedad de Oficios y Profesiones varias de Arbo y sus contornos.
Estación do Carril
miniatura|Estatutos y contrato para la construcción y esplotación del camino de hierro de Santiago al Puerto del Carril, 1863.
O Carril foi unha estación, posteriormente reconvertida en apeadoiro, de RENFE no lugar do Carril, no concello de Vilagarcía de Arousa. Está situada na liña A Coruña-Vigo e actualmente non presta servizos de pasaxeiros.
Historia
O primeiro ferrocarril de Galicia foi inaugurado entre esta estación e Cornes (Conxo), o 15 de setembro de 1873. Na actualidade, consérvase o predio de viaxeiros, rehabilitado como museo do ferrocarril en 2006.
O 1 de novembro de 1992 fecharon os talleres de material remolcado anexos, que tiñan as súas orixes canda os da estación e que foran recuperados nos tempos da Guerra Civil española.
Fol (pneumático)
thumb|200px|right|Fol ou barquín nunha [[forxa.]] Un fol ou fole é un dispositivo mecánico cuxa función é a de conter ar para expelelo a certa presión e en certa dirección para diversos fins. Basicamente, un fol é un contedor deformábel o cal ten un bico de saída. Cando o volume do fol diminúe, o ar sae expulsado do mesmo a través dun bico. Un típico fol ten tamén unha entrada e saída de ar separadas ou valvas de non retorno (valva check), o que asegura que o ar entre e saia nunha dirección determinada. Noutros termos, pódeselle considerar como unha especie de bomba pneumática.
Metalurxia
thumbnail|180px|right|Antigo fol usado nas forxas. thumbnail|180px|right|Bomba de fol. Durante numerosos procesos, tales como a fundición ou a forxa de metais e incluso a soldadura, requírese moita calor, o cal só puido desenvolverse a través da invención do fol. Os foles son usados para achegar ar ao combustíbel elevando o nivel de combustión e consigo a cantidade de calor. Varios tipos de foles úsanse na metalurxia. O antigo enxeñeiro chinés Du Shi nalgunha ocasión usou o poder do movemento das caídas da auga para accionar foles de altos fornos para a forxa do ferro, contra o século III a. C.. Os antigos gregos e os romanos e outras civilizacións usaron os foles en fornos onde se producía ferro coado. Na industria moderna os foles reciprocantes son usualmente substituídos por ventiladores motorizados.
Instrumentos musicais
right|thumb|100px|Órgano barroco do [[Mosteiro de las Huelgas Reales (Valladolid)|Mosteiro de las Huelgas (Valladolid), c. 1706. Obra de Juan Casado Valdivielso]] Nalgúns instrumentos musicais, os foles úsanse frecuentemente coma un substituto ou regulador do ar a presión provista polos pulmóns humanos.
Os instrumentos a seguir usan foles:
Os reloxos de cuco tamén usan un fol para xerar o clásico son.
Linguas tani
As linguas tani forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse na República Popular da China e na India.
María Casal
María Consuelo Casal Mínguez, nada en Madrid o 26 de febreiro de 1958 e máis coñecida como María Casal, é unha actriz española, filla do tamén actor Antonio Casal.
Biografía
O seu debut no mundo artístico foi como azafata do concurso de Televisión Española, Un, dos, tres... responda otra vez entre os anos 1976 e 1978.
Posteriormente, faríase cargo xunto a Amparo Larrañaga e posteriormente Adriana Ozores da presentación do programa musical Aplauso entre 1981 e 1983, tarefa na que substituíu a Silvia Tortosa.
Nos anos posteriores, interviría en películas como La guerra de los niños (1980), Las brujas mágicas (1981) ou La avispita Ruinasa (1983).
Nos últimos anos alcanzou gran popularidade en España pola súa participación en series de éxito en televisión, como Menudo es mi padre (1996) ou, sobre todo, Hospital Central, onde deu vida á enfermeira Elisa Sánchez entre os anos 2000 e 2004.
Tamén dirixiu e escribiu dúas curtametraxes.
A finais de 2010, en decembro, incorpórase á rodaxe da quinta tempada de La que se avecina dando vida ao personaxe fixo de Reyes, noiva de Araceli Madariaga (Isabel Ordaz) quen chegou a Montepinar tras varios anos de ausencia cunha identidade sexual diferente. Esa será a súa única tempada na serie.
Leucodistrofia
Leucodistrofia é un termo que abarca un grande grupo de doenzas xenéticas que teñen como resultado final a destrución da vaíña de mielina da substancia branca do sistema nervioso. Clasifícanse dentro das doenzas desmielinizantes.
A vaíña de mielina é unha filme ou película que ten como función protexer os nervios, e sen ela o impulso nervioso é inviábel. Por tanto, as leucodistrofias afectan á condución nerviosa do sistema nervioso. Existen máis de 30 tipos de leucodistrofias e moitas delas son descubertas na actualidade.
As leucodistrofias adoitan manifestarse após un tempo de vida, aparentemente sen motivo. Por mor de afectaren ao sistema nervioso, os síntomas son moi variados, dende perda da visión, perda da audición, problemas coa deglutición e dificultade para camiñar.
Hemograma
Un hemograma é un exame que avalía as células sanguíneas dun paciente, ou sexa, as da serie branca e vermella, conta de plaquetas, reticulócitos e índices hematolóxicos. O exame é requirido polo profesional de saúde para diagnosticar ou controlar a evolución dunha doenza. Un hemograma está constituído pola conta das células brancas (leucocitos), células vermellas (hemacias), hemoglobina (Hb), hematocrito (Ht), índices das células vermellas, e conta de plaquetas. O hemograma completo consiste no hemograma máis a conta diferencial dos leucocitos.
As células circulantes no sangue son divididas en tres tipos: células vermellas (hemacias ou eritrocitos), células brancas (ou leucocitos) e plaquetas (ou trombocitos).
Recollida de sangue
dereita|miniatura|166x166px| Mostras de sangue collidas con anticoagulante EDTA. O sangue do individuo é recollido con anticoagulante (EDTA) ou mestura de Paul-Heller, para evitar a súa coagulación. Trala recollida con xiringa descartábel, o sangue é trasladado a un tubo de ensaio de vidro, que deberá ser rotulado co nome do paciente e lacrado con tapa. Non é necesario xaxún, mais recoméndase 24 horas sen práctica de exercicios físicos e 48 horas sen consumo de bebida alcohólica. Débese preguntar ó paciente se fai uso dalgún medicamento, ou se fixo uso nas horas anteriores ó exame, pois algúns remedios poden interferir nos resultados do exame. Trala recollida, o tubo deberá ser enviado a un laboratorio capaz de facer o hemograma.
A Rectoral, Cea, Vilagarcía de Arousa
A Rectoral é un lugar da parroquia de Cea no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Aires del Miño
Aires del Miño foi un semanario editado en Arbo entre 1926 e 1927.
Historia e características
Subtitulado ''Semanario local independiente. Defensor de los distritos de La Cañiza, Cobelo, Nieves, Cortegada, Creciente y Arbo'', apareceu en agosto de 1926. Dirixido por José González Sarandón, o seu fillo Manuel González Estévez era redactor, e Luís Calle o administrador e tamén redactor. Entre os seus colaboradores figuraba Dámaso Pérez Valenzuela. Foi defensor e propagandista das sociedades de emigrantes do distrito en América. O seu correspondente en Bos Aires era Florentino Márquez Estévez. Publicaba noticias dos concellos da Cañiza, Covelo, Crecente, Cortegada, As Neves e Arbo; crónicas, poemas e relatos en galego. Tivo problemas coa censura a finais de 1927 e foi multado.
Annika Sörenstam
Annika Sörenstam, nada en Estocolmo o 9 de setembro de 1970 é unha ex xogadora de golf sueca. Foi número 1 do mundo nas décadas de 1990 e 2000 e durante a súa carreira gañou 93 torneos, 72 deles no LPGA Tour estadounidense, o que a coloca terceira no historial.
Entre 1994 e 2007 xogou a Copa Solheim coa selección europea. Logrou 24 puntos en 37 partidos, o que a sitúa segunda no historial europeo por detrás de Laura Davies. Foi tamén capitá da selección internacional da Copa Lexus entre 2005 e 2008, logrando 8,5 puntos en 12 partidos.
Sörenstam ingresou no Salón da Fama do Golf Mundial en 2003 e recibiu o Premio Laureus á mellor deportista en 2004. En 2015 converteuse ademais nunha das primeira mulleres socias de The Royal and Ancient Golf Club of St Andrews.
Traxectoria
Aínda que o primeiro deporte que practicou foi o tenis, imitando o seu ídolo Björn Borg, na súa adolescencia comezou a decidirse polo golf. En 1988, a campioa de golf sueca Pia Nilsson converteuse na súa adestradora e tres anos despois trasladouse á escola de golf da Universidade de Arizona, debutando no circuíto profesional en 1992.