cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diocese católica latina de Chalan Kanoa
Historia
O 1 de marzo de 1911 co breve Quae Catholico nomini de Pío X a prefectura apostólica foi unida á prefectura apostólica das Illas Carolinas, que asumiu o nome de prefectura apostólica das Illas Carolinas e Marianas (hoxe diocese das Illas Carolinas). O 4 de xullo de 1946 o territorio das illas pasou a ser parte da vigairía apostólica de Guam.
A diocese foi finalmente erixida o 8 de novembro de 1984 coa bula Properamus do papa Xoán Paulo II, en territorios da diocese de Guam.
A Conchada, Moreiras, Toén
A Conchada é un lugar da parroquia de Moreiras no concello ourensán de Toén, na comarca de Ourense. Segundo o IGE, en 2013 tiña seis habitantes (seis homes).
Violent Femmes
Violent Femmes é unha banda de folk punk estadounidense composta por catro membros: Gordon Gano (cantante/guitarrista), Brian Ritchie (baixista),Victor DeLorenzo (percusionista) e Guy Hoffman (percusionista).
É considerada unha banda de culto por críticos e seguidores, porén, tivo un éxito comercial e un recoñecemento moderado, aínda que algunhas das súas cancións como Add it up ou Blister in the sun gozaron de certa fama.
Historia
A banda foi creada por Brian Ritchie e Victor DeLorenzo en 1980, e a formación completouse coa entrada de Gordon Gano. Nos seus inicios adoitaban tocar en cafés e nas rúas. O 23 de agosto de 1981, James Honeyman-Scott (integrante de The Pretenders), interesouse pola súa música cando os viu tocando en fronte do local no que The Pretenders ían actuar esa mesma noite, de tal maneira que Chrissie Hynde invitounos a compartir escenario.
Discografía
miniatura|170px|Gano en concerto cos Violent Femmes, en 2006.
Álbums de estudio
Recompilacións:
Ligazóns externas
Web oficial do grupo
Illa Brabante
A Illa Brabante é a segunda illa máis grande do Arquipélago Palmer no Territorio Antártico Británico, situada entre a Illa Anvers e a Illa Liège. A illa de Brabante ten 59 km de longo de norte a sur, 30 km de largo e elévase a 2.520 m en Mount Parry. O interior da illa está ocupado por dúas cordilleiras, Montañas Solvay (cume Cook, 1590 m) na súa parte máis meridional e as Montañas Stribog (cume Mount Parry) na súa parte central e setentrional.
Foi bautizada pola Expedición antártica belga (1897-1899) dirixida por Adrien de Gerlache, que a chamou así pola provincia de Bélxica de Brabante, en recoñecemento do apoio dado á expedición polos seus cidadáns.
Un documento que resume a expedición dos Servizos Conxuntos de 1984-1985 describe á illa como "notoriamente inhóspita" e afirma que hai probas de só seis visitas entre o descubrimento en 1898 e 1984. Membros da expedición invernaron alí en 1984-1985, e fixeron a primeira subida ao Mount Parry.
Crime e castigo
miniatura|Crime e castigo
Illa Brabante
Ligazóns externas
miniatura|500px|center|Illa Brabante vista desde o nordés, coa [[illa Hoseason e a illa Liège no primeiro plano, e a illa Anvers (á dereita) e a península antártica no fondo.]]
Crime e castigo
Crime e castigo é unha novela de Fiódor Dostoievski, publicada en 12 entregas en 1866 no xornal literario O mensaxeiro ruso co título orixinal en lingua rusa de Преступление и наказание (Prestuplenie i nakazanie). Foi traducida ao galego por Ekaterina Guerbek, e publicada por Editorial Galaxia en 2003.
Características
Crime e castigo pon o foco na angustia mental e os dilemas morais de Rodion Romanovich Raskolnikov, un pobre e antigo estudante de San Petersburgo que formula e executa un plan de matar a unha vella usureira para lle roubar. A novela ten un marcado carácter psicolóxico, adentrándose na mente do seu protagonista mentres a investigación policial vaise achegando á súa beira.
Constitúe unha das obras cume da literatura universal e tivo unha grande influencia en escritores posteriores, coma os existencialistas Albert Camus e Jean-Paul Sartre.
Liga dos Comunistas de Eslovenia
A Liga dos comunistas de Eslovenia (en Zveza komunistov Slovenije, ZKS e en ) foi a rama eslovena da Liga dos Comunistas de Iugoslavia, o único partido legal de Iugoslavia entre 1945 e 1989. Estableceuse en abril de 1937 como o Partido Comunista de Eslovenia, como a primeira rama subnacional autónoma do Partido Comunista Iugoslavo. A súa autonomía inicial amplificouse aínda máis coa constitución iugoslava de 1974, que transferiu maior poder ás distintas ramas a nivel de república.
Historia
En 1989 Eslovenia aprobou emendas á súa constitución que afirmaban a súa soberanía sobre a federación e o seu dereito á secesión. Estas modificacións afrontaron unha dura oposición do liderado de Serbia, con Slobodan Milošević á cabeza. O 23 de xaneiro de 1990, a delegación eslovena, dirixida por Milán Kučan, abandonou o Congreso da Liga dos Comunistas de Iugoslavia, o que provocou o colapso do partido pan-iugoslavo.
O 4 de febreiro de 1990 a Liga dos Comunistas de Eslovenia cambiou o seu nome polo Partido da Reforma Democrática (Stranka demokratične prenove - SDP), e pouco despois comezaron as negociacións coa oposición para o establecemento dun sistema multipartidista. En abril de 1990, os comunistas da reforma perderon as eleccións fronte á coalición DEMOS. En 1992 deixaron de ser o maior partido de esquerda e entraron nun período de transformación radical, que gañou forza coa elección de Borut Pahor como presidente do partido. Os seus sucesores legais son os Socialdemócratas (SD).
Líderes do partido
Outros líderes influentes
Extinción en masa
miniatura|dereita|350px|Intensidade de extinción mariña durante o Fanerozoico. Intensidade da extinción en porcentaxe de xéneros mariños que estaban presentes en cada intervalo de tempo pero que xa non estaban presentes no intervalo seguinte, fronte á escala de tempo. Na parte superior indícanse os períodos xeolóxicos con abreviaturas e cores. A extinción do Permiano é o evento máis significativo para os xéneros mariños, no cal (segundo esta fonte) aproximadamente o 50% deles non conseguiron sobrevivir.
Unha extinción en masa, evento de extinción ou crise biótica é un amplo e rápido decrecemento de biodiversidade na Terra. Dito evento identifícase por un abrupto cambio na diversidade e abundancia dos organismos multicelulares. Ocorre cando a taxa de extinción se incrementa con respecto á taxa de especiación. Como a maioría da diversidade e da biomasa da Terra é microbiana, e, por tanto, difícil de medir, os eventos de extinción rexistrados afectan os compoñentes complexos e doados de observar da biosfera en vez de á total diversidade e abundancia da vida.
A extinción ocorre a unha velocidade desigual. Baseándose no rexistro fósil, a taxa de extincións de fondo na Terra é de aproximadamente dúas a cinco familias taxonómicas de animais mariños a cada millón de anos. Os fósiles mariños son os que se utilizan principalmente para medir as taxas de extinción debido ao seu superior rexistro fósil e rango estratigráfico comparados cos animais terrestres.
O evento da grande oxixenación foi probablemente o primeiro grande episodio de extinción. Desde a explosión cámbrica houbo cinco grandes extincións en masa máis que excederon significativamente a taxa de extinción de fondo. A máis recente e mellor coñecida, a extinción do Cretáceo-Paleoxeno, que ocorreu aproximadamente hai 66 millóns de anos, foi unha extinción en masa a grande escala de especies de animais e plantas nun curto período de tempo xeolóxico. Ademais das cinco maiores extincións en masa, hai tamén numerosas outras menores, e a extinción en masa que puxeron en marcha as actividades humanas chámase ás veces a sexta extinción. As extincións en masa parecen ser un fenómeno principalmente do Fanerozoico, con taxas de extinción baixas antes de que aparecesen os organismos complexos grandes.
As estimacións da cantidade de extincións en masa grandes nos últimos 540 millóns de anos van desde só cinco a máis de vinte. Estas diferenzas débense ao limiar elixido para describir un evento de extinción como "grande" e a data elixida para medir a diversidade anterior.
Grandes eventos de extinción
miniatura|Terras ermas (badlands) preto de [[Drumheller, Alberta, nas que a erosión deixou exposto o límite K-T.]] miniatura|220px|Os [[trilobites eran animais mariños moi prósperos ata que a extinción do Permiano–Triásico os barreu da Terra.]]
Nun famoso traballo publicado en 1982, Jack Sepkoski e David M. Raup identificaron cinco extincións en masa. Foron identificadas orixinalmente como casos atípicos nunha tendencia xeral de diminución das taxas de extinción durante o Fanerozoico, pero ao aplicárense probas estatísticas máis estritas aos datos acumulados, estableceuse que a vida animal multicelular sufriu cinco extincións en masa grandes e moitas pequenas. Estes eventos, chamados os "cinco grandes", non poden ser claramente definidos, senón que máis ben parecen representar os maiores (ou algúns dos maiores) dun continuo relativamente suave de eventos de extinción.
Malia a popularización destes cinco eventos, non hai unha fina liña de separación entre eles e outros eventos de extinción; usando diferentes métodos de calcular o impacto na extinción podería ser que outros eventos entrasen na lista dos cinco maiores.
Un dos principais problemas é que canto máis antigo é o rexistro fósil, máis difícil é lelo. Isto débese a que:
Suxeriuse que as variacións aparentes na biodiversidade mariña poden realmene ser un artefacto, e as estimacións da abundancia están directamente relacionadas coa cantidade de rochas dispoñibles para tomar mostras de diferentes períodos de tempo. Porén, as análises estatísticas e outras evidencias proporcionan datos que aseguran que os eventos de extinción amplamente aceptados son reais. Unha cuantificación da exposición das rochas de Europa Occidental indica que moitos dos eventos menores para os cales se buscou unha explicación biolóxica son máis facilmente explicados por un nesgo de mostraxe.
As investigacións completadas despois destes traballos pioneiros de 1982 concluíron que está en marcha un sexto evento de extinción:
Lista de eventos de extinción
Lista de episodios de extinción:
Importancia evolutiva
Por exemplo, os mamaliformes ("con forma de mamíferos") e despois os mamíferos existiron durante todo o reinado dos dinosauros, pero non podían competir con eles polos nichos dos grandes vertebrados terrestres que os dinosauros monopolizaban. A extinción en masa de final do Cretáceo eliminou os dinosauros non avianos e fixo posible que os mamíferos se expandisen aos nichos dos grandes vertebrados terrestres. Ironicamente, os proios dinosauros foran os beneficiarios dunha extinción en masa anterior, a do final do Triásico, que eliminou os seus principais rivais, os crurotarsos.
Outro punto de vista que foi sinalado na hipótese da escalada predí que as especies que están en nichos ecolóxicos con máis conflito de organismo a organismo é menos probable que sobrevivan ás extincións. Isto débese a que os mesmos trazos que fan que unha especie sexa numerosa e viable en condicións bastante estables convértense nunha pesada carga cando os niveis de poboación caen nos organismos en competencia na dinámica dun evento de extinción.
Ademais, moitos grupos que sobreviven a unha extinción en masa non se recuperan en cantidade nin en diversidade, e moitos destes entran nun prolongado declive a longo prazo, no que a miúdo se denomina "Paseo dun clado cara á morte" (Dead Clade Walking).
Darwin estaba firmemente convencido de que as interaccións bióticas, como a competición polo alimento e o espazo —a ‘loita pola existencia’— tiñan unha importancia considerablemente maior para promocionar a evolución e a extinción que os cambios no ambiente físico. Expresou isto en A orixe das especies: "As especies son producidas e exterminadas por causas que actúan lentamente… e a máis importante de todas as causas do cambio orgánico é unha que é case independente da alteración… das condicións físicas, concretamente a relación mutua de organismo a organismo- a mellora dun organismo implica a mellora ou exterminio doutros".
Padróns na frecuencia
Fixéronse suxestións diversas sobre a periodicidade dos episodios de extinción masiva, como estimar que ocorren unha vez cada 26 a 30 millóns de anos, ou que a diversidade flutúa episodicamente cada ~62 millóns de anos. Este suposto padrón intentouse explicar de varias maneiras, como pola presenza dunha hipotética estrela compañeira do Sol, oscilacións no plano galáctico, ou o paso do sistema solar polos brazos espirais da Vía Láctea. Porén, outros autores chegaron á conclusión de que a data das extincións masivas mariñas non concorda coa idea de que as extincións en masa son periódicas ou que os ecosistemas crecen gradualmente ata un punto en que unha extinción en masa é inevitable. Moitas das correlacións propostas que se argumentaron non resistiron o seu exame. Outros argumentaron que hai fortes probas que apoian a periodicidade en diversos rexistros, e evidencias adicionais nas variacións periódicas en variables xeoquímicas non biolóxicas.
As extincións en masa pénsase que son o resultado final cando un estrés que leva actuando a longo prazo é agravado por un shock catastrófico breve. No decurso do Fanerozoico, parece ser cada vez menos probable que un determinado taxon se extinga nun momento dado, o cal pode reflectir que se crearon redes tróficas máis robustas, as especies eran menos susceptibles a extinguirse e outros factores como a distribución continental debido ao movemento das placas tectónicas. Porén, incluso tendo en conta un posible nesgo nas mostras dispoñibles, parece haber un decrecemento gradual das taxas de extinción e de aparición de taxons durante o Fanerozoico. Isto pode representar o feito de que os grupos con altas taxas de recambio é máis probable que se extingan por casualidade; ou pode ser un artefacto da taxonomía: as familias tenden a ter máis especies co tempo, o que as fai menos proclives á extinción; e os grupos taxonómicos máis grandes (por definición) aparecen antes no tempo xeolóxico.
Tamén se sinalou que os océanos se fixeron cada vez máis acolledores para a vida nos últimos 500 millóns de anos, e así eran menos vulnerables ás extincións en masa,  pero a susceptibilidade á extinción a nivel taxonómico non parece facer que as extincións en masa sexan nin máis nin menos probables.
Causas
Aínda se discuten as causas de todas estas extincións en masa. En xeral, as grandes extincións poden ser o resultado final cando a biosfera está baixo un estrés que actúa a longo prazo e sofre un shock de breve duración. Parece que está actuando un mecanismo subxacente na correlación das taxas de extinción e formación da diversidade. Unha alta diversidade conduce a un incremento persistente nas taxas de extinción; unha baixa diversidade a un incremento persistente na taxa de formación de taxons. Estas relacións controladas presumiblemente pola ecoloxía amplifican seguramente perturbacións máis pequenas (impactos de asteroides etc.) para producir os efectos globais observados.
Identificación das causas das extincións en masa
Pode ser necesario considerar combinacións de causas. Por exemplo, a extinción nos océanos do final do Cretáceo parece que foi causada por varios procesos que se solapan parcialmente no tempo e poden ter diferentes niveis de importancia en diferentes partes do mundo.
Explicacións máis aceptadas
Macleod (2001) resumiu as relacións entre as extincións en masa e os eventos que son citadas máis frecuentemente como causas de extincións en masas, usando datos de Courtillot et al. (1996), Hallam (1992) e Grieve et al. (1996), que son:
Cupido dormente (Michelangelo)
O Cupido dormente é unha obra desaparecida, realizada en mármore por Michelangelo de tamaño natural no ano 1496.
Extinción en masa
Explicacións máis aceptadas
As causas que se teñen proposto máis comunmente para as extincións en masa son as seguintes:
Cupido dormente (Michelangelo)
Historia e características
Despois dunha breve estada en Boloña, Michelangelo regresou a Florencia, onde esculpiu o Cupido, ao vela, unha vez rematada, Lourenzo di Pierfrancesco de Medici (1463-1503) díxolle ao escultor: «Quizais se a enterrases e a tratases para darlle o aspecto dunha obra antiga, enviaríaa a Roma, onde estou seguro de que crerían que é unha antigüidade e a venderías moito mellor». Certo era que as obras antigas se vendían moito mellor que as de realización nova. A escultura foi vendida como achado arqueolóxico ao cardeal Riario, sobriño do papa Sisto IV, quen pagou douscentos ducados de ouro, pero o marchante que se encargou da operación entregoulle a Michelangelo só trinta ducados. Comprado máis adiante, por César Borgia en 1502, rematou finalmente regalado a Sabela d'Este (1474-1539). Está documentado nun inventario en Mantua de 1542, perdéndose todo rastro del cando foi enviado a Carlos I de Inglaterra en 1632.
Extinción en masa
Fluxos basálticos
A formación de provincias ígneas grandes por eventos de erupcións de fluxos basálticos puideron: Os eventos de fluxos basálticos prodúcense como pulsos de actividade separados por períodos de calma. Como resultado, probablemente causan oscilacións do clima entre o arrefriamento e o quecemento, pero cunha tendencia global cara ao quecemento, xa que o dióxido de carbono que emiten pode permanecer na atmosfera durante centos de anos.
Especúlase que o volcanismo masivo causou ou contribuíu ás extincións do final do Permiano, do final do Triásico e do final do Cretáceo. Unha correlación entre eventos volcánicos xigantescos que orixinaron grandes provincias ígneas e extincións en masa observouse durante os últimos 260 Ma. Recentemente esa posible correlación estendeuse a todo o eón Fanerozoico.
Noah Vonleh
Noah Vonleh, nado o 24 de agosto de 1995 en Haverhill, Massachusetts, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional.
Extinción en masa
Baixadas do nivel do mar
As baixadas do nivel do mar están asociadas coa maioría das extincións masivas, incluíndo todas as "cinco grandes": as dos finais do Ordovícico, do Devoniano, do Permiano, do Triásico e do Cretáceo.
Noah Vonleh
Traxectoria profesional
O 26 de xuño de 2014, Vonleh foi seleccionado na 9ª posición do Draft da NBA de 2014 polos Charlotte Hornets. O 25 de xullo de 2014, asinou o seu contrato de rookie cos Hornets. O 28 de decembro de 2014, foi asignado ós Fort Wayne Mad Ants da NBA Development League. Vonleh xogou dous partidos na D-League antes de ser chamado polos Hornets o 31 de decembro de 2014, tras facer 7.0 puntos, 4.5 rebotes, 1.5 roubos e 1.0 tapóns por encontro.
O 8 de febreiro de 2018, Vonleh foi traspasado ós Chicago Bulls a cambio dos dereitos do Draft de Milovan Raković.
Extinción en masa
Baixadas do nivel do mar
Un estudo publicado en Nature en 2008 establecía unha relación entre a velocidade dos eventos de extinción en masa e os cambios no nivel do mar e sedimentos. O estudo suxire que cambios nos ambientes oceánicos relacionados co nivel do mar exercen unha influencia que impulsa as taxas de extinción e xeralmente determina a composición da vida nos océanos.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
miniatura A Declaración de Independencia dos Estados Unidos é un texto aprobado polo Congreso Continental dos Estados Unidos de América o 4 de xullo de 1776 no que se anuncia que as trece colonias que se atopaban naquel momento en guerra con Gran Bretaña pasaban a constituírse en estados independentes e deixaban, polo tanto, de formar parte do imperio británico.
Extinción en masa
Eventos de impacto
A maioría dos paleontólogos concordan agora que un asteroide chocou coa Terra hai 66 Ma, pero segue discutíndose se o impacto foi a única causa da extinción do Cretáceo-Paleoxeno.
Noah Vonleh
Traxectoria profesional
O 24 de xullo de 2018, Vonleh asinou cos New York Knicks.
O 8 de xullo de 2019, Vonleh asinou cos Minnesota Timberwolves.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
Historia e características
Redactada na súa maior parte por Thomas Jefferson, a Declaración é unha exposición formal das razóns polas que o Congreso votara a favor da independencia de Gran Bretaña o 2 de xullo, máis dun ano antes de que comezase a Revolución Americana. O nacemento dos Estados Unidos de América —Día da Independencia— celébrase o día 4 de xullo, data na que o Congreso aprobou o texto da Declaración.
Extinción en masa
Arrefriamento global significativo e duradeiro
Un arrefriamento global sostido no tempo pode matar moitas especies polares e temperadas e forzar a outras a migrar cara ao ecuador; reduce a área dispoñible para as especies tropicais; a miúdo fai que o clima da Terra se faga máis árido como media, principalmente ao bloquear gran parte da auga do planeta no xeo e neve que se forma. Os ciclos de glaciación da recente idade do xeo crese que tiveron só un impacto suave sobre a biodiversidade, polo que a simple existencia dun arrefriamento significativo non é suficiente por si mesmo para explicar unha extinción en masa.
Noah Vonleh
Traxectoria profesional
O 5 de febreiro de 2020, Vonleh foi traspasado ós Denver Nuggets nun traspaso entre catro equipos.
O 27 de novembro de 2020, Vonleh asinou cos Chicago Bulls.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
Historia e características
Como xustificación da independencia dos Estados Unidos, o documento enumera as reivindicacións das colonias diante do rei Xurxo III e esixe o recoñecemento de certos dereitos naturais, entre os que figura o dereito a facer a revolución. Unha vez que cumpriu o seu cometido de anunciar a independencia, o texto caeu temporalmente no esquecemento tralo fin da guerra, pero foi cobrando relevancia co paso dos anos, sobre todo a súa segunda oración, que constitúe unha proclamación xeral dos dereitos humanos individuais e contén, a dicir dalgúns, “as verbas máis poderosas e importantes da historia dos Estados Unidos” :
Extinción en masa
Arrefriamento global significativo e duradeiro
Suxeriuse que o arrefriamento global causou ou contribuíu ás extincións do Ordovícico-Silúrico, Permiano-Triásico, final do Devoniano e posiblemente outras. O arrefriamento global sostido distínguese dos efectos temporais sobre o clima cauados por eventos de erupción de fluxos basaltos ou por impactos.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
Historia e características
Unha vez completado o texto o día 4 de xullo, o Congreso deu a coñecer a Declaración de Independencia en varios formatos. Inicialmente imprimiuse nunha folla de papel de gran tamaño que se distribuíu e leu en público. A versión mellor coñecida, unha copia asinada que está considerada como a auténtica Declaración de Independencia, está exposta nos Arquivos Nacionais en Washington, D.C. Aínda que a aprobación do texto tivo lugar o 4 de xullo, a data da súa sinatura é obxecto de controversia. Para a maioría dos historiadores, isto aconteceu case un mes máis tarde, o día 2 de agosto de 1776, e non, como se adoita crer, o mesmo 4 de xullo. As fontes e a interpretación da Declaración levan dado lugar a abundantes investigacións académicas.
Extinción en masa
Quecemento global significativo e duradeiro
Ten efectos opostos: amplía a área dispoñible para as especies tropicais; mata as especies temperadas ou fórzaas a migrar cara ás zonas polares; posiblemente causa graves extincións das especies polares; a miúdo fai o clima da Terra máis húmido como media, principalmente ao derreter o xeo e a neve, o que incrementa o volume do ciclo da auga. Pode tamén causar eventos anóxicos nos océanos (ver máis abaixo).
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
Historia e características
A miúdo, para protexer os dereitos de individuos e grupos marxinados, apélase ás palabras máis coñecidas da Declaración, que moitos consideran hoxe como a norma moral á que deben aspirar os Estados Unidos. Así o entendía Abraham Lincoln, que consideraba este texto como a base fundamental sobre a que se asentaba a súa filosofía política e sostiña que nel están contidos os principios que deben guiar a interpretación da Constitución de 1787.
Extinción en masa
Quecemento global significativo e duradeiro
A idea de que o quecemento global é a causa das extincións en masa está apoiada por varios estudos recentes.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
Historia e características
Cando se aprobou a Declaración de Independencia en xullo de 1776, as trece colonias e Gran Bretaña levaban en guerra máis dun ano. As relacións entre ambas partes comezaran a deteriorarse en 1763, trala Guerra dos Sete Anos, cando o Parlamento Británico autorizou unha serie de medidas destinadas a incrementar os tributos procedentes das colonias, co fin de que estas contribuísen a liquidar a enorme débeda contraída polo goberno durante o conflito. Entendía o Parlamento que medidas tales como a Lei Stamp de 1765 ou as Leis Townshend de 1767 eran un medio lexítimo para forzar ás colonias a asumir parte do custo que supoñía a súa permanencia no Imperio. Para moitos colonos, en cambio, dado que os seus territorios carecían de representantes no Parlamento, este non tiña dereito a esixirlles o pago de impostos.
Extinción en masa
Quecemento global significativo e duradeiro
O exemplo máis drástico de quecemento global sostido é o máximo térmico do Paleoceno-Eoceno, que está asociado cunha das extincións en masa pequenas. Tamén se propuxo que causou o evento de extinción do Triásico-Xurásico, durante o cal se extinguiron o 20% das familias. Ademais, suxeriuse que o evento de extinción do Permiano-Triásico foi causado polo quecemento global.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
Historia e características
Esta discrepancia non era máis ca unha mostra das diferenzas de maior calado en torno á interpretación das leis británicas e a autoridade que posuía o Parlamento nas colonias. Desde a Revolución Gloriosa de 1688, a visión británica máis ortodoxa sostiña que o Parlamento era a autoridade suprema en todo o Imperio, polo que calquera das súas decisións era por forza constitucional. Nas colonias entendíase, porén, que as leis da metrópole recoñecían certos dereitos fundamentais que ningún goberno —nin tampouco o Parlamento— podía conculcar. Trala aprobación das Leis Townshend, algúns intelectuais mesmo comezaron a pór en dúbida que o Parlamento tivese xurisdición algunha nas colonias. Adiantándose aos acordos sobre os que se construiría moito despois a Commonwealth británica, autores como Samuel Adams, James Wilson ou Thomas Jefferson afirmaban que o Parlamento tiña poder unicamente en Gran Bretaña, e que as colonias, que contaban coas súas propias asembleas lexislativas, estaban só conectadas co resto do Imperio a través da súa lealdade á Coroa.
Extinción en masa
Hipótese do fusil de clatratos
Os clatratos son compostos nos cales a rede molecular dunha substancia forma unha gaiola arredor doutra substancia. Os clatratos de metano (nos cales as moléculas de auga son a gaiola) fórmanse nas plataformas continentais. Estes clatratos o máis probable é que se destrúan rapidamente e liberen o metano que conteñen se a temperatura aumenta rapidamente ou a presión a que están sometidos baixa rapidamente, por exemplo en resposta a un repentino quecemento global ou a unha rápida baixada do nivel do mar ou mesmo por causa de terremotos. O metano é un gas de efecto invernadoiro moito máis potente que o dióxido de carbono, polo que unha erupción de metano (o que se chama "fusil de clatratos") podería causar un rápido quecemento global ou facer que este se incremente máis se a propia erupción de metano foi causada por un quecemento global xa en marcha.
Berberecho macho
O berberecho macho (Acanthocardia aculeata) é unha especie de molusco bivalvo mariño da familia Cardiidae pertencente ao xénero Acanthocardia.
Morquintián, Morquintián, Muxía
Morquintián é un lugar da parroquia do Morquintián no concello coruñés de Muxía na comarca de Fisterra. Tiña 17 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 8 eran homes e 9 eran mulleres.
Berberecho macho
Descrición
A cuncha do berberecho macho pode acadar os 50–115 mm de tamaño. Esta cuncha é robusta, ovalada, cun perfil de forma de corazón, coas valvas iguais e inchadas, coas marxes crenuladas. A superficie amosa 20-22 costelas radiais prominentes, con filas de espiñas afiadas, especialmente aos lados. A coloración básica é normalmente marrón pálida. O interior é branco, con rañuras que se estenden polo interior.
Ferreirous, Fonfría, A Fonsagrada
Ferreirous é un lugar da parroquia de Fonfría, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Berberecho macho
Distribución e hábitat
O berberecho macho atópase polo mar Mediterráneo e o océano Atlántico europeo. Esta especie está presente no sublitoral areoso lamacento. Estes moluscos alímentanse de fitoplancto.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
O primeiro Congreso Continental
A cuestión da autoridade parlamentaria nas colonias derivou en crise coa aprobación das denominadas leis de restrición (restraining acts, coñecidas popularmente nas colonias como intolerable acts, é dicir, leis intolerables) en 1774 co fin de castigar á provincia de Massachusetts polo motín do té, que tivera lugar en Boston en decembro de 1773. Moitos colonos consideraban que as leis de restrición constituían unha violación das leis británicas e unha ameaza para a liberdade da América británica, polo que en setembro de 1774 convocaron na cidade de Filadelfia o primeiro Congreso Continental co fin de dar unha resposta coordinada. As medidas que alí se acordaron, un boicot aos produtos ingleses e unha petición para que o rei derrogase as leis mencionadas, non tiveron ningún efecto sobre Xurxo III nin sobre o seu primeiro ministro, Lord North, decididos a non ceder nin un ápice na cuestión da supremacía do Parlamento. O propio rei exporía por escrito ao seu ministro a súa postura en novembro de 1774: “será a forza a que decida se seguen a estar sometidos a este país ou son independentes”. Coa guerra xa comezada, en abril de 1775, a maioría dos colonos aínda conservaban a esperanza de reconciliarse con Gran Bretaña, e cando o segundo congreso continental se reuniu en Filadelfia en maio, algúns delegados confiaban na independencia final pero ningún propoñía declarala aínda abertamente. Moitos consideraban que o Parlamento perdera a súa autoridade sobre eles, pero mantíñanse leais ao Xurxo III e aínda confiaban que intercedería ao seu favor. Porén, cara a finais de ano, o rei rexeitou a segunda petición do Congreso, declarou as colonias en rebelión e o 26 de outubro anunciou diante do Parlamento que mesmo prevía aceptar axuda estranxeira para reprimir a revolta. Só algúns parlamentarios advertiron de que o goberno non lles estaba deixando aos colonos máis saída que a independencia.
A revisión das instrucións dos representantes do Congreso
Durante a campaña pola revisión das instrucións para os representantes, moitos americanos apoiaron a independencia por medio de declaracións estatais e locais. A historiadora Pauline Maier identificou máis de noventa destes textos feitos públicos nas trece colonias entre abril e xullo de 1776. Nalgúns casos tratábase de instrucións formais para os delegados, como, por exemplo, as Resolucións de Halifax, do 12 de abril, coas que Carolina do Norte se converteu no primeiro estado en autorizar o voto a favor da independencia. Outras eran acordos das asembleas lexislativas polos que se poñía fin oficialmente ao control británico en colonias concretas, como no caso de Rhode Island, o 4 de maio. Moitas eran declaracións de apoio adoptadas en consellos municipais ou comarcais. Algunhas outras, finalmente, tomaron a forma de instrucións xudiciais, como a emitida o 23 de abril polo Presidente do Tribunal Supremo William Henry Drayton, de Carolina do Sur: “a lei desta terra autorízame a declarar... que Xurxo Terceiro, rei da Gran Bretaña,...carece de autoridade sobre nós e que nós non lle debemos obediencia”. Na maior parte dos casos, estas declaracións quedaron eclipsadas pola aprobada polo Congreso o 4 de xullo.
O preámbulo do 15 de maio
De acordo co procedemento habitual, o Congreso nomeou un comité para redactar un borrador do preámbulo no que se explicase a finalidade da resolución. O texto, escrito por John Adams, dicía que dado que o rei Xurxo non aceptaba a reconciliación e estaba mesmo a contratar a mercenarios para loitar contra as colonias, “é necesario suprimir por completo calquera forma de autoridade exercida ao amparo da citada coroa”. Todos entenderon o texto como unha invitación ao derrocamento dos gobernos de Pensilvania e Maryland, rexidas aínda como concesións comerciais. Tras varios días de debate, o 15 de maio o Congreso aprobou o preámbulo, a pesar do voto en contra de catro das colonias centrais e as protestas da delegación de Maryland, que abandonou a sesión. Así foi publicado o texto nas actas do Congreso Continental:
A resolución de Lee e o impulso definitivo
O mesmo día no que o Congreso aprobaba o preámbulo radical de Adams, a Convención de Virxinia creaba o marco idóneo para unha declaración de independencia ao dar instrucións aos seus delegados para que elevasen “a aquel órgano respectable a proposta de que as Colonias Unidas fosen declaradas estados libres e independentes, e quedasen eximidas da lealdade e dependencia da Coroa ou o Parlamento de Gran Bretaña”. Cumprindo esa orde, o 7 de xuño Richard Henry Lee someteu aos delegados un texto en tres partes, que de novo contaba co apoio de John Adams e no que se instaba ao Congreso a declarar a independencia, concertar alianzas con outros países e preparar un plan para a constitución dunha confederación colonial. No debate da moción, houbo certa resistencia por parte dalgúns que, aínda admitido a escasa probabilidade dunha reconciliación con Gran Bretaña, consideraban prematura a declaración de independencia e entendían que era máis urxente acadar apoios no exterior. Os que estaban a favor da resolución, en cambio, crían que os gobernos estranxeiros non estarían dispostos a intervir nunha disputa interna, polo que unha declaración formal de independencia era un paso previo necesario para poder contar con axuda exterior. Segundo eles, todo o que o Congreso tiña que facer era “proclamar un feito que xa era unha realidade”. Os representantes de Pensilvania, Delaware, Nova Jersey, Maryland e Nova York non estaban aínda autorizados a votar a favor da independencia, polo que algúns deles ameazaron con abandonar a sesión se de aprobaba a resolución. En consecuencia, o 10 de xuño o Congreso decidiu adiar o debate durante tres semanas e encargou a un comité que, nese tempo, preparase un documento para anunciar e explicar a independencia, por se a resolución resultaba aprobada cando se retomase a súa discusión en xullo.
Durante a segunda metade do mes de xuño de 1776, a opinión favorable á declaración de independencia foise consolidando. O día 14 a asemblea de Connecticut deu instrucións aos seus delegados para que fixesen a proposta, e o día seguinte as lexislaturas de New Hampshire e Delaware autorizaron aos seus a que votasen a favor. En Pensilvania as loitas políticas provocaron a disolución da asemblea colonial e o 18 de xuño unha nova Conferencia de Comités presidida por Thomas McKean autorizou aos delegados desta colonia a declarar a independencia. O día 15, o Congreso Provincial de Nova Jersey, que iniciara o seu mandato en xaneiro, declarou que o Gobernador Real William Franklin era “un inimigo das liberdades deste país” e ordenou o seu arresto. Seis días máis tarde elixiron novos delegados e déronlles autorización para adherirse á declaración de independencia.
Para entón, quedaban só Maryland e Nova York por autorizar a independencia. Os delegados do primeiro destes territorios, tras abandonar a sesión cando se votaba o preámbulo de Adams o 15 de maio, pediron instrucións á súa Convención e recibiron orde de votar en contra. Samuel Chase acudiu a Maryland e, por medio de resolucións locais a favor da independencia, logrou que a Convención cambiase de parecer o día 28, co que xa só quedaba Nova York pendente de revisar as instrucións dos delegados. O día 8 de xuño, cando se debatía a moción pola independencia, o Congreso Provincial de Nova York indicáralles aos seus delegados que agardasen, pero xa non se volvería a reunir ata o 10 de xullo, dado que o 30 de xuño foi necesario evacuar Nova York ante o avance das tropas británicas. Como consecuencia, os delegados deste territorio non contarían con autorización para declarar a independencia ata que o Congreso xa tivese a súa decisión tomada.
O borrador final e a aprobación
Mentres as manobras políticas ían preparando o terreo para unha declaración de independencia, estábase xa a traballar nun documento explicativo. O 11 de xuño de 1776, o Congreso encargou a un comité composto por John Adams (Masachusetts), Benjamin Franklin (Pensilvania), Thomas Jefferson (Virxinia), Robert R. Livingston (Nova York) e Roger Sherman (Connecticut) que redactasen un borrador da Declaración. Dado que non hai actas das sesións deste comité e as descricións escritas anos despois por Jefferson e Adams se contradicen e non son totalmente fiables, non se sabe con certeza como foi o proceso de elaboración do documento. Con todo, parece seguro que tras un debate inicial sobre a estrutura do documento, decidiuse que fose Jefferson o encargado de facer un primeiro borrador. O máis probable é que, ocupado como estaba no Congreso, Jefferson escribiu unha primeira versión en pouco tempo, consultou co resto do comité e, tras incorporar as súas suxestións, redactou unha nova versión que se presentou o 28 de xuño co título “Declaración dos Representantes dos Estados Unidos de América reunidos en Congreso Xeral”, pero o Congreso decidiu suspender o debate da moción.
Extinción en masa
Hipótese do fusil de clatratos
A sinatura máis probable que indica que se produciu no pasado unha erupción de metano é un rápido descenso da proporción de carbono-13 / carbono-12 nos sedimentos, xa que os clatratos de metano son baixos en carbono-13; pero este cambio tería que ser moi grande, xa que hai outros acontecementos que poden tamén reducir a porcentaxe de carbono-13.
Suxeriuse que as erupcións de metano por medio do "fusil de clatratos" estiveron implicadas na extinción de final do Permiano ("a Gran Mortaldade") e no máximo térmico de Paleoceno–Eoceno, que estivo asociado a unha das extincións menores.
Eventos anóxicos
Un evento anóxico é unha situación na que as capas media e superior do océano se fan deficientes ou totalmente carentes de oxíxeno. As súas causas son complexas e controvertidas, pero todos os exemplos coñecidos están asociados con algún grave e prolongado quecemento global, principalmente causado por un volcanismo masivo duradeiro.
Suxeriuse que os eventos anóxicos causaron ou contribuíron ás extincións do Ordovícico-Silúrico, do final do Devoniano, do Permiano-Triásico e do Triásico-Xurásico, e tamén a varias extincións menores (como os eventos Ireviken, Mulde, Lau, Toarciano e Cenomaniano-Turoniano). Por outra parte, existen extensos depósitos de lousas negras desde mediados do Cretáceo, que indican eventos anóxicos, pero que non están asociados con extincións en masa.
Os cambios da biodispoñibilidade de elementos traza esenciais (en particular o selenio) ata chegar a mínimos potencialmente letais demostrouse que coincide con algúns eventos de extinción en masa e que probablemente contribuíu a eles, como polo menos en tres eventos nos océanos, como son os do final do Ordovícico, durante o Devoniano medio e tardío, e o do final do Triásico. Durante os períodos de concentracións baixas de oxíxeno o selenato (Se6+), que é moi soluble, convértese en selenuro (Se2+), Se elemental e complexos de organo-selenio, que son moito menos solubles. A biodispoñibilidade do selenio durante estes eventos de extinción diminúe ao 1% da actual concentración oceánica, un nivel que é letal para moitos dos organismos existentes.
Emisións de sulfuro de hidróxeno dos océanos
Kump, Pavlov e Arthur (2005) propuxeron que durante o evento de extinción do Permiano-Triásico o quecemento tamén alterou o equilibrio oceánico entre o plancto fotosintetizador e as bacterias redutoras de sulfato de augas profundas, causando emisións masivas de sulfuro de hidróxeno, que envelenaron os seres vivos tanto en terra coma no mar e debilitaron seriamente a capa de ozono, expoñendo os organismos vivos que aínda sobrevivían a niveis letais de radiación UV.
Inversión oceánica
Unha inversión oceánica é unha alteración da circulación termohalina que fai que a auga superficial (que é máis salina que a profunda debido á evaporación) afúndese en vertical, mentres que a auga profunda anóxica vai á superficie e, por tanto, mata a maior parte dos organismos que respiran oxíxeno que habitan a profundidades medias e na superficie. Pode ocorrer tanto ao principio coma ao final dunha glaciación, aínda que unha inversión ao principio da glaciación é máis perigosa porque o período cálido precedente terá creado un gran volume de auga anóxica.
A diferenza doutras catrástrofes oceánicas como as regresións (baixadas do nivel do mar) e eventos tóxicos, as inversións non deixan "sinaturas" doadamente identificables en rochas e son consecuencias teóricas das conclusións dos investigadores sobre outros eventos climáticos e mariños.
Suxeriuse que a inversión oceánica causou ou contribuíu ás extincións do Devoniano tardío e do Permiano-Triásico.
Nova ou supernova próxima ou explosión de raios gamma
Unha explosión de raios gamma (situada a menos de 6 000 anos luz de distancia) sería potente dabondo como para destruír a capa de ozono da Terra, deixando os organismos en situación vulnerable á radiación ultravioleta do Sol. As explosións de raios gamma son bastante raras, e ocorren só unhas poucas veces nunha determinada galaxia por millón de anos. Suxeriuse que unha supernova ou explosión de raios gamma causou a extinción do final do Ordovícico.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
O borrador final e a aprobación
Trala suspensión, o luns 1 de xullo, o Congreso transformouse nunha comisión plenaria presidida por Benjamin Harrison (Virxinia) e retomou o debate da moción de Lee a favor da independencia. John Dickinson tratou unha vez máis de atrasar a decisión, argüíndo que non se debera aprobar a declaración sen ter asegurado o apoio externo e redactados os artigos da Confederación, pero John Adams logrou que se debatese de novo a moción a favor da declaración inmediata. Oídos os discursos, cada delegación, composta por entre dous e sete representantes, emitiu un único voto, tal e como establecía o procedemento seguido habitualmente. Pensilvania e Carolina do Sur votaron en contra. A delegación de Nova York, ao non ter autorización para apoiar a independencia, decidiu absterse. Os dous representantes de Delaware non se puxeron de acordo e optaron por non emitir voto. As restantes nove delegacións votaron a favor, co que a moción resultou aprobada pola comisión plenaria e só restaba que o propio Congreso se pronunciase. Edward Rutledge (Carolina do Sur), que se opoñía á resolución de Lee pero desexaba unha decisión unánime, solicitou o adiamento da votación ata o día seguinte.
Extinción en masa
Inversión xeomagnética
Unha teoría afirma que os períodos nos que se incrementan as inversións xeomagnéticas debilitan o campo magnético da Terra o suficiente como para expoñer a atmosfera ao vento solar, causando que os ións oxíxeno escapen da atmosfera a unha velocidade incrementada en 3 ou 4 ordes, o que ten como resultado unha desastrosa caída nos niveis de oxíxeno.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
O borrador final e a aprobación
O día 2 de xullo, Carolina do Sur cambiou o seu voto e decidiu apoiar a independencia. Na delegación de Pensilvania, Dickinson e Robert Morris abstivéronse, co que o reconto pasou a ser 3 a 2 a favor. O empate na delegación de Delaware desfíxose pola oportuna chegada de Caesar Rodney, que tamén votou a favor. A delegación de Nova York abstívose de novo, dado que seguían sen contar con autorización, aínda que a recibirían unha semana despois, no Congreso Provincial. En definitiva, a moción a favor da independencia aprobouse por doce votos a favor e unha abstención, co que as colonias puxeron fin oficialmente ao seu vínculo político con Gran Bretaña. Nunha carta que escribiu á súa esposa o día seguinte, hoxe un texto moi coñecido, John Adams prognosticaba que o día 2 de xullo se convertería para os estadounidenses nunha gran festividade na que se conmemoraría o voto pola independencia. Non podía prever que todos, mesmo el, celebrarían o Día da Independencia na data na que o anuncio dese acto se consumase.
Extinción en masa
Tectónica de placas
O movemento dos continentes colocándose nalgunhas configuracións pode causar ou contribuír ás extincións de varias maneiras: ao facer iniciar ou finalizar unha era glacial; ao cambiar as correntes oceánicas e ventos e alterar desa maneira o clima; abrindo vías mariñas ou creando pontes de terra, que expoñen a especies que estaban previamente illadas á competición, ao cal están mal adaptadas (por exemplo, a extinción da maior parte dos ungulados nativos de Suramérica e todos os seus grandes metaterios despois de que se crease unha ponte de Terra entre Norte e Suramérica). Ocasionalmente a deriva continental crea un supercontinente que contén a maior parte das terras emerxidas, que ademais dos efectos indicados antes reduce a área total de plataforma continental (a parte máis rica en especies do océano) e produce un vasto e árido interior continental, que pode ter variacións estacionais extremas.
Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América
O borrador final e a aprobación
Unha vez aprobada a moción a favor da independencia, o Congreso pasou a ocuparse do borrador da declaración. O comité plenario debateuno durante varios días e, para desgusto de Jefferson, fixo varios cambios na redacción e suprimiu practicamente a cuarta parte do texto, en particular unha pasaxe crítica co tráfico de escravos. O 4 de xullo completaron a versión definitiva, que Harrison, o presidente do comité, presentou diante do Congreso cunha lectura final. O texto foi entón aprobado por unanimidade e inmediatamente enviado á imprenta para a súa publicación e posterior sinatura.
Extinción en masa
Tectónica de placas
Outra teoría é que a creación do supercontinente Panxea contribuíu á extinción en masa do Permiano-Triásico. A Panxea estaba case completamente formada na transición do Permiano medio ao Permiano tardío, e o diagrama de "Diversidade de xéneros mariños" do inicio deste artigo mostra un nivel de extinción que empeza nese momento, que podería facer merecente a ese período de ser incluído entre os "cinco grandes" eventos de extinción se non fose porque quedou eclipsado pola intensa "Gran Mortaldade" ao final do Permiano.