cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arquitectura gótica
Alemaña
Alemaña recibe o gótico a través da orde cisterciense, con atraso. O estilo que chega dende Francia está xa bastante formado e convivirá durante algún tempo coas formas románicas alemás, que resisten ao novo estilo. Os primeiros arcos oxivais non se constrúen até os primeiros anos do século XIII. A influencia francesa vai ser moi importante e os arquitectos franceses do século XIII viaxaron por toda Europa central, espallando tamén as súas técnicas. A obra máis perfecta da arquitectura gótica alemá, a catedral de Colonia, comézase a construír en 1248, sendo proxectada probablemente por un arquitecto de Francia que tomara parte na construción da catedral de Amiens.
Durante o século XIV, as columnas fanse extraordinariamente delgadas. Os nervios adquiren perfís moi curtantes, as bóvedas fanse chás e cóbrense con combinacións de nervios en forma de rede. No século XV, Alemaña, do mesmo xeito que sucede con Bélxica e Holanda, é un país próspero que produce unha arquitectura rica, de grande interese. Na Europa central, o edificio principal é a catedral de Santo Estevo, en Viena, rematada durante o século XV.
A arquitectura románica en Alemaña caracterízase pola súa natureza masiva e modular. Isto exprésase na arquitectura gótica do Sacro Imperio Romano Xermánico na magnitude do tamaño das torres e agullas, a miúdo propostas, mais non sempre rematadas. A fachada occidental xeralmente segue o estilo francés, adoitando ter as torres un tamaño moito maior. Están coroadas, naquelas que se chegaron a rematar, por enormes agullas que constitúen unha característica rexional. Por mor do tamaño das torres, a sección da fachada que se atopa entre estas adoita semellar estreita e comprimida. O interior das catedrais góticas xermanas caracterízase pola súa amplitude de espazo, incluso naquelas catedrais, coma a de Colonia, que foron deseñadas a partir de modelos franceses. As catedrais alemás, coma as francesas, tenden a posuír transeptos lixeiramente proxectados. Destacan tamén as igrexas salón (Hallenkirchen) carentes de fiestras.
Escandinavia
miniatura|Catedral luterana de [[Trondheim, Noruega]]
En Dinamarca a recepción da arquitectura gótica francesa comezou aínda máis cedo do que en Alemaña. A igrexa de ladrillos de Roskilde a primeira vista parécese a unha ramificación do ladrillo alemán, mais reflicte claramente a influencia dos modelos occidentais, lembrando ás catedrais de Noyon e Laon. Asemade, o seu desenvolvemento dependeu dos modelos arquitectónicos do norte de Alemaña, especialmente da rexión da Renania do Norte-Westphalia. Unha característica especial son os teitos inclinados nas igrexas de ladrillo dinamarqués. Grandes catedrais pódense atopar tamén nas vilas de Aarhus e Odense. O estilo gótico tardío dinamarqués caracterizouse pola preferencia da construción de igrexas tipo pseudo-basílica. O interior destas igrexas imita o estilo caleado das igrexas do norte alemán.
Pico Perdiguero
250px|miniatura|Cara sur do PerdigueroO pico Perdiguero (en francés: Pic de Perdiguère) é un cume dos Pireneos, situada entre Aragón e Alta Garona, como fronteira divisoria entre España e Francia. O seu cume foi alcanzada por primeira vez en 1817 por Friedrich Parrot e Pedro Barrau. Ten unha altitude de 3.221 msnm.
Arquitectura gótica
Escandinavia
En Suecia as grandes catedrais góticas de Uppsala e Skara foron remodeladas en estilo neogótico durante o século XIX. En Uppsala esta reconstrución foi en gran parte desmantelada de novo en 1970. Nestes templo aprézase de xeito directo unha clara influencia francesa. Con todo, ao igual que no caso de Roskilde, non se volveron construír edificios semellantes.
O traballo principal da arquitectura gótica en Finlandia é a gran catedral nova, en Turku (Abo), unha basílica de ladrillo construída baixo o réxime sueco (a altura da bóveda da nave é de 24 metros).
Na catedral de Trondheim, en Noruega, reflíctese unha maior influencia do gótico inglés, coa típica fachada de pantalla.
Bélxica e Holanda
Pola súa situación xeográfica, estes países reciben de forma temperá e directa a arte gótica francesa. A súa gran prosperidade durante o século XV explica a suntuosidade da súa arquitectura gótica flamíxera. Predomina a arquitectura civil, na que unha burguesía acomodada, agrupada en gremios de artes e oficios, erguen casas corporativas e nas prazas das cidades edifícanse soberbios concellos como os de Lovaina, Bruxas ou Bruxelas, lonxas de contratación, entre as que destaca a Halle des Drapiers de Ypres, reconstruída tras a primeira guerra mundial. Tamén abundan vivendas particulares, que se caracterizan polo remate denominado de piñón, de forma graduada e triangular de grande altura. Os tellados adoitan ser altos e de gran pendente. Na actualidade pódense atopar algunhas rúas aínda como na Idade Media, por exemplo o Grasslei ou peirao da herba de Gante, a praza central de Delft ou a Grand Place de Bruxelas.
Gótico báltico
O gótico báltico, ás veces chamado gótico de ladrillos (en alemán, Backsteingotik) é un estilo simplificado de arquitectura gótica e neogótica prevalecente na Europa setentrional, especialmente ao norte de Alemaña e as beiras do Mar Báltico, ou sexa, rexións que non posúen recursos naturais para facer edificios de pedra.
Telmatoscopus superbus
Telmatoscopus superbus é unha especie de insecto díptero pertencente á familia dos psicódidos.
Distribución xeográfica
Atópase en América do Norte, desde Nebrasca ata Quebec, Texas e Xeorxia, incluíndo Luisiana, Alabama, Míchigan e Nova Inglaterra.
Andeade, Touro
Santiago de Andeade é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Touro. Segundo o IGE en 2013 tiña 98 habitantes (50 homes e 48 mulleres) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 141 habitantes.
Alfredo Vigo Trasancos
Alfredo Vigo Trasancos nado en Ferrol en 1951, é un historiador da arte galego, catedrático da Universidade de Santiago de Compostela.
Obra
Vigo Trasancos é autor dun cento de publicacións científicas e divulgativas. Moi coñecidas son as súas obras sobre a cidade e arsenal de Ferrol no século XVIII, a catedral de Santiago de Compostela en épocas barroca e neoclásica, A Coruña no tempo das Luces ou sobre a Torre de Hércules na Ilustración, época da que está considerado experto.
Pedrafita, Candia, Abadín
Pedrafita é un lugar da parroquia de Candia, no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá. Tiña 13 habitantes en 2015 (7 homes e 6 mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010 cando tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Pico Cilindro
250px|miniatura|Cara norte do Pico Cilindro O pico Cilindro, tamén chamado Marboré ou Cilindro de Marboré, é un pico de 3.328 m de altura do macizo de Monte Perdido, dentro da cordilleira dos Pireneos e que se sitúa integramente en España (Val de Ordesa), pero moi preto da fronteira con Francia (Circo de Gavarnie) coa que limita o pico Marboré, estando incluído no español Parque Nacional de Ordesa e Monte Perdido e próximo ao Parque Nacional dos Pireneos. Dentro do macizo de Monte Perdido, os tres cumes maiores coñécense como as Tres Sorores ou Treserols, das que o Pico Cilindro (3.328 m) é a máis noroccidental e seguen o propio Monte Perdido (3.355 m) e o pico Soum de Ramond (3.263 m).
O seu nome débese á impresionante cara Norte, unha parede vertical redondeada cunha forma que recorda a un cilindro xeométrico e o seu sobrenome débese a que a mesma cara Norte domina o circo glaciar de Marboré, onde se acha o Ibón de Marboré.
Juan Somoza Rebollido
Juan Somoza Rebollido, nado en Boiro en 1898 e finado no mesmo concello o 14 de outubro de 1985, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Ferreiro e comerciante. Militante socialista. Foi correspondente de El Pueblo Gallego en Boiro. Con motivo duns incidentes durante as eleccións de novembro de 1933 foi detido, xulgado en consello de guerra foi condenado a catro anos de prisión correccional, e internado no penal de El Dueso. Logo do triunfo do Frente Popular en febreiro de 1936 foi amnistiado. Foi nomeado alcalde de Boiro en marzo de 1936. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba en Madrid. Instalouse en Valencia onde participou con outros correlixionarios na creación do Grupo de Socialistas Galegos. Exiliouse na Arxentina. Retornou a Galicia despois da morte de Franco e finou en Boiro con 87 anos.
Vida persoal
Casou con Consuelo Outeiral Outeiral, irmá de Juan Outeiral.
Ama de casa
miniatura|Unha muller que asumiu o papel de ama de casa. A ama de casa pode definirse como a muller que traballa de balde e sen regulamentación horaria para a familia, dedicándose a tarefas domésticas tales como: o coidado dos fillos, a limpeza da casa, a compra de víveres e outros artigos, a preparación dos alimentos, a administración parcial ou total do orzamento familiar, a supervisión de traballos e de tarefas no ámbito do fogar, e un longo etc.
Os labores da muller ama de casa implican, por definición, o traballo doméstico que está na base da maternidade e a conxugalidade. Ser ama de casa é inherente a ser nai e esposa, real e/ou simbolicamente. Os seus labores están destinados aos outros: a coidalos, a provelos de satisfaccións físicas e materiais. Tamén de satisfaccións emocionais e afectivas: das súas formas particulares de relacionarse co mundo, de facer, de sentir, de estar, as súas crenzas, saberes e linguaxes. Ser ama de casa é pois, ser dos outros. Ao permitir a satisfacción de necesidades de primeira orde, daquelas que de non ser satisfeitas levarían á morte, a muller ama de casa materializa a súa existencia en e a través dos outros.
O rol tradicional
O traballo de ama de casa está tradicionalmente asignado á muller (a esposa, nun matrimonio convencional composto polo home, a muller e os fillos e fillas). Da ama de casa espéranse tradicionalmente moitas cousas, pero sobre todo abnegación, cuxo significado é literalmente "negarse a si mesmas" en beneficio da familia tradicional, especialmente para protexer aos fillos.
De feito, máis que traballo, a actividade doméstica das mulleres considérase "labor" e a ocupación das amas de casa frecuentemente designábase como s.l. (os seus labores). A ama de casa ten un traballo sen recoñecemento e que practicamente ata hoxe en día asúmese por imposición máis que por elección. Esta falta de recoñecemento e a invisibilidade do traballo doméstico pode minguar en gran medida a autoestima das mulleres que asumen, con ou sen axuda, o coidado e as tarefas do fogar case en exclusividade.
Así pois, non é sorprendente que o feminismo cuestione fortemente o devandito rol tradicional de ama de casa, e busque cambialo.
Economía
A economía ou Oikos-nomía foi na súa orixe o nome da boa administración da casa e das súas cousas.
Segundo sinalan estudos de economía feminista (en particular, quen defende o materialismo histórico), o valor do traballo das amas de casa non se ten en conta nas formulacións estándar da produción económica, tales como o PIB ou os datos sobre emprego. As amas de casa traballan moitas horas á semana sen que estas se computen. O traballo doméstico é socialmente invisible desde o momento en que aquelas mulleres que se dedican a el son consideradas como inactivas en censos e en estatísticas.
En 2015 o Parlamento sinalaba nun informe a necesidade dun maior recoñecemento a labores como a maternidade, o coidado da infancia ou de dependentes, incluíndo unha valoración económica: “Este traballo é raramente remunerado e a sociedade non o valora adecuadamente, a pesar de posuír unha enorme importancia social, contribuír ao benestar social e que pode medirse con indicadores económicos como o PIB".
A investigadora María Ángeles Durán explica no seu estudo "El trabajo no remunerado en la economía global" que o Produto Interior Bruto de España aumentaría un 53% no caso de que se pagara o traballo non remunerado que, maioritariamente, realizan as mulleres
Sociedades tradicionais
Durante miles de anos, os homes foron considerados xeralmente como os principais sustentadores nas familias: o seu traballo baseábase principalmente na caza de animais para a alimentación, o cultivo de alimentos ou gañar diñeiro, mentres que as mulleres encargáronse do coidado dos nenos, preparar a comida, limpar a casa, e de tecer e arranxar a roupa.
Nas sociedades de cazadores e recolectores, por exemplo, na sociedade tradicional dos aborixes australianos, os homes cazan animais para a carne e as mulleres colleitan outros alimentos como grans, froitas e verduras. Unha das razóns é que é moito máis fácil recoller froita mentres se está ao coidado dun bebé que cazar un animal. Mesmo cando as vivendas eran moi simples e había poucas posesións, os homes e as mulleres facían diferentes traballos. Nas sociedades rurais, onde a agricultura é o principal traballo, as mulleres tamén se ocuparon do coidado de campos e animais ao redor da casa, e axudaron aos homes co traballo pesado cando se necesitaba facer un traballo de forma rápida, polo xeral debido á tempada.
Exemplos do traballo pesado que un ama de casa tradicional nunha sociedade rural faría son:
Sociedades contemporáneas
No século XIX, nos países industrializados, máis e máis mulleres fóronse incorporando ao mundo laboral facendo traballos que ata ese momento eran exclusivos dos homes, pero non deixaron de ser amas de casa. Foi o momento no que se estableceron moitas grandes fábricas, primeiro en Inglaterra e logo noutros países europeos e nos Estados Unidos. Nese momento moitos miles de mulleres novas entraron a traballar nas fábricas.
A chamada do Brindo
A chamada do Brindo é unha novela fantástica escrita por Xesús Manuel Marcos, e que forma parte da triloxía O Brindo de ouro, sendo esta a primeira parte da triloxía. Publicada no ano 2004 por Edicións Xerais, resultou gañadora ese mesmo ano do certame de literatura xuvenil, o Premio Merlín, organizado pola mesma editorial. A novela está situada nunhas terras míticas, cuxos xentilicios e topónimos son sacados de lugares do Courel, terra natal do autor.
Ama de casa
Sociedades contemporáneas
No século XX as dúas guerras mundiais (a primeira guerra mundial, 1914-1918, e a segunda guerra mundial, 1939-1945 ) foron libradas por homes de moitos países. Mentres os homes estaban na guerra, as súas esposas puxéronse a traballar para manter os países en pé. As mulleres, que tamén eran amas de casa, traballaban en fábricas, empresas e granxas. Ao final das dúas guerras, moitos homes morreran, outros regresaran eivados e os restantes volveron ás súas posicións anteriores, desprazando do seu posto ás mulleres que fixeran eses traballos durante a guerra. Con todo, as guerras fixeran moitos estragos nos distintos países nos que se libraron e foron necesarios moitos traballos de reconstrución, pero tamén os avances bélicos repercutiron en aplicacións civís, polo que houbo un cambio social importante, que deu lugar a máis empregabilidade. Como consecuencia, as mulleres seguiron facendo moitos dos traballos que empezaran a facer durante as guerras e/ou incorporáronse a eses novos traballos.
A chamada do Brindo
A obra
O protagonista, Selmo, é o fillo do gardián da tribo dos arxinas. Esta tribo, xunto cos broncedos, formarán os habitantes das Terras Outas. O protagonista atópase un día coa súa aldea, Cido, asolada e queimada por parte dos broncedos, sendo el o único supervivente. Deberá emprender unha aventura para recuperar o Brindo, un corno máxico feito de ouro co cal o seu pai avisaba á aldea cando se aveciñaba algún tipo de perigo.
Ama de casa
Sociedades contemporáneas
O acceso masivo das mulleres ao mercado laboral é probablemente a transformación máis espectacular da segunda metade do século XX. Con todo, e a pesar do cambio nas relacións e valores familiares, estas transformacións no ámbito laboral non tiveron unha correlación equivalente no interior dos fogares, de forma que a responsabilidade das tarefas domésticas e o coidado continúan recaendo nas mulleres. Esta persistencia da división sexual do traballo constitúe un dos problemas fundamentais no avance cara a unha sociedade igualitaria.
A chamada do Brindo
A obra
No seu camiño atoparase con dous personaxes heroicos, Toimil e Oulego, que xunto co seu lobo albino Lombán, axudaranlle no seu obxectivo.
Ama de casa
Sociedades contemporáneas
Antes da industrialización a produción na esfera doméstica representaba a economía na súa totalidade: implicaba relacións de reciprocidade porque era concibida de maneira igualitaria. Coa chegada da sociedade industrial disociáronse as actividades realizadas fóra e dentro da esfera doméstica e a remuneración monetaria definiu esta separación. No século XIX a Revolución Industrial promove a separación das esferas de produción mercantil e doméstica, acuñando para elas os conceptos de actividade e inactividade, respectivamente. Este acontecemento determinou quen serían as e os protagonistas dos espazos, ao tempo que se lles estipularon dereitos e obrigas.
A chamada do Brindo
A obra
O libro conseguiu o premio Merlín no ano 2004 e o premio The White Ravens no 2005.
Ama de casa
Sociedades contemporáneas
Así, de acordo co ideal vitoriano das esferas separadas, o mundo exterior é masculino e o doméstico feminino, tal como corresponde ás características esencialmente diferenciadas, contrapostas e complementarias, que se supoñen en mulleres e homes. Neste esquema, a muller, esposa e nai, é o "anxo do fogar", o eixo da familia e a encargada de gardar os bos costumes; en definitiva, un ser doméstico, delicado, dependente da protección dun pai ou dun marido, que se considera ademais como ser asexual, sendo o seu impulso á maternidade, análogo ao impulso sexual do varón.
Deste xeito, o fogar e a maternidade configúranse como referente fundamental da feminidade e o traballo doméstico como un "non traballo". Mentres, o traballo definido como emprego adquire unha posición central na orde social e na identidade da maioría dos varóns, á vez que o lugar no que traballan convértese no ámbito máis relevante para a integración social.
O traballo doméstico é o que fai a muller ama de casa. En termos formais, a ama de casa é definida como traballadora por conta propia do sector doméstico e como a encargada de asumir a xestión e a produción doméstica do fogar. O traballo da muller ama de casa foi socialmente construído como a súa responsabilidade persoal e a súa identidade pasa polas formas específicas do traballo doméstico que realice. Este traballo maniféstase a través de nove elementos centrais:
Mosaico
miniatura|300px|Mosaico romano (s. III-IV) procedente das escavacións arqueolóxicas na Praza de San Domingos (Lugo). Cristo [[pantocrátor da Igrexa de Santa Sofía|300px|miniatura]] Un mosaico é unha composición decorativa ou artística, confeccionada con pequenas pezas de vidro, cerámica, pedra etc., de cores variadas, que van unidas a unha base formando figuras.
Historia e características
Empregouse na cidade asiria chamada Nínive. Púidose ver que decoraban as paredes e as columnas con pequenos anacos de arxilas de cores debuxando formas xeométricas.
Todos os pobos antigos fixeron incursión nesta arte tanto na antigüidade clásica como na de Mesoamérica. Na antigüidade clásica chegou a ser un produto moi elaborado e de grande luxo coa cultura helenística, na que se comezaron a realizar obras máis elaboradas con temas complexos e episodios da vida cotiá e da mitoloxía. Os materiais empregados tamén foron máis ricos (mármore, vidro, ónice). A arte do mosaico adquire a súa difusión na época do Imperio romano.
No mundo europeo foi moi frecuente e dende moi temperán (dende finais do século V a.C.) o pavimento composto por pequenas pedras apañadas nos ríos de tamaños e de cores distintas. Con estas pedras facíanse debuxos sinxelos de temas xeométricos. Nas vilas de Castela e León (en España) seguiron a través dos séculos esta tradición para os patios. É o que chaman enguijarrado.
Este sistema de pavimentación púidose ver claramente nas casas de Olinto (Olynthos), antiga cidade grega da rexión de Macedonia na península Calcídica, que foi destruída por Filipo II de Macedonia no ano 348 a. dC., e nas cidades de Pella e Corinto. As escenas representadas con estes pelouros adoitan ser do mundo mariño, do repertorio homérico e do culto a Dioniso.
Ao longo da historia da humanidade a arte do mosaico foise desenvolvendo e enriquecéndose, adquirindo o estilo e os materiais axeitados a cada época.
Corchea
dereita|100px|miniatura|Dúas corcheas (abaixo e encima da terceira liña) e a súa pausa correspondente
A corchea represéntase por un círculo preenchido con hasta e unha bandeirola. Cando a nota se escribe até a terceira liña da partitura a hasta fica á dereita da nota e virada para enriba. Cando a nota está encima da terceira liña, a hasta fica á esquerda da nota e virada para baixo. A bandeirola sempre fica á dereita da hasta.
A pausa con duración de corchea é unha liña curta na diagonal cunha bandeirola.
100px|esquerda|miniatura|Catro corcheas agrupadas
Cando hai máis dunha corchea na secuencia, estas agrúpanse para facilitar a lectura. O agrupamento faise mantendo a figura e a súa hasta e substituíndo a bandeirola por unha liña de unión entre as hastas. Cando a maior parte das notas do grupo está abaixo da terceira liña, o agrupamento faise por enriba da nota. Cando a maior parte está por riba da terceira liña o agrupamento faise abaixo das notas. En xeral o agrupamento faise para compor unha unidade de tempo (dúas corcheas en compases 2/4, 3/4 ou 4/4, tres corcheas en compases compostos - 6/8, 9/8 ou 12/8 e catro corcheas en compases 2/2 ou 4/2).
Combinación linear
En matemática, particularmente en álxebra linear, unha combinación linear é unha expresión matemática que consiste na suma entre pares de elementos de determinados conxuntos multiplicados entre si.
En particular, a combinación linear dun sistema de vectores trátase dun vector da forma
cos k_i elementos dun corpo. A definición dá lugar a outras definicións e ferramentas importantes, como son os conceptos de independencia linear e base dun espazo vectorial.
Definición
Dados dous conxuntos calquera A e B, defínese como combinación linear toda expresión da forma
Resulta de especial interese a definición de combinación linear de vectores con respecto a un conxunto de escalares.
Espazos vectoriais
Dado un espazo vectorial V sobre un corpo \mathbb{K} e un conxunto de vectores en V, é dicir, A\subset V, dise que un vector v \in V é combinación linear de A se.
En termos informais, dise que v é combinación linear de vectores de A se se poden expresar como unha suma de produtos por escalar dunha cantidade finita de elementos de A. Neste caso, tamén se di que v depende linearmente dos vectores de A.
Espazo xerado
Dado un conxunto de vectores A do espazo vectorial V, finito ou infinito, chámase espazo xerado, denotado como, ao conxunto:
onde \mathbb{K} é o corpo sobre o cal está definido V. En termos informais, o espazo xerado a partir de A é o conxunto de todas as combinacións lineares que poden formarse cos vectores de A.
Tratado de Lisboa (1668)
O Tratado de Lisboa (1668) foi un tratado de paz entre Portugal e España, asinado en Lisboa o 13 de febreiro de 1668, coa mediación de Inglaterra. Neste tratado España recoñecía a soberanía da nova dinastía de Portugal, a Casa de Bragança.
Acordos do tratado
Os principais acordos do tratado foron:
Consecuencias
O Tratado de Lisboa tivo vantaxes para ambos países. España rematou cunha guerra economicamente ruinosa. Respecto a Portugal, conseguiu a posesión pacífica das súas colonias de ultramar.
Despois de 1668 Portugal quixo diferenciarse de España, para o que ampliou as súas relación con países da Europa occidental, especialmente Francia e Inglaterra. Así foi como consolidou a súa independenza, cultural e política de España. Daquelas, a sociedade portuguesa dividíase, entre aqueles que participaban no proceso de europeización e aqueles que non mudaron a súa actitude respecto á etapa de dominio español.
Semicorchea
dereita|100px|miniatura|Dúas semicorcheaas (abaixo e encima da terceira liña) e a súa pausa correspondente
Semicorchea é o nome da nota musical cuxa duración é de 1/16 dunha redonda ou metade dunha corchea.
A semicorchea represéntase por un círculo preenchido con hasta e dúas bandeirolas. Cando a nota se escribe até a terceira liña da partitura a hasta fica á dereita da nota e virada para encima. Cando a nota está enriba da terceira liña, a hasta fica á esquerda da nota e virada para baixo. As bandeirolas sempre fican á dereita da hasta.
A pausa con duración de semicorchea é unha liña curta na diagonal, con dúas bandeirolas.
esquerda|150px|miniatura|Catro semicorcheas agrupadas
Cando hai máis dunha semicorchea na secuencia agrúpanse para facilitar a lectura. O agrupamento faise mantendo a figura e a súa hasta e substituíndo as bandeirolas por dúas liñas de unión entre as hastas. Cando a maior parte das notas do grupo está abaixo da terceira liña, o agrupamento faise encima da nota. Cando a maior parte está por riba da terceira liña o agrupamento faise abaixo das notas. En xeral o agrupamento faise de forma a compor unha unidade de tempo (catro semicorcheas en compases 2/4, 3/4 ou 4/4, seis semicorcheas en compases compostos - 6/8, 9/8 ou 12/8 e oito semicorcheas en compases 2/2 ou 4/2).
Zombi
miniatura|250px|Debuxo dun zombi haitiano. Un zombi (en crioulo haitiano: zonbi, e en francés haitiano: zombi) é un corpo morto que volve á vida mediante bruxería. O concepto está popularmente asociado co vudú haitiano, pero non forma parte das prácticas formais da relixión.
De acordo coas crenzas, un houngan, bokor ou feiticeiro vudú, sería quen de resucitar a un morto, que quedaría sometido en adiante á vontade da persoa que o devolve á vida.
Coloquialmente, e en senso figurado, zombi úsase para designar a quen fai as cousas mecanicamente como se estivese privado de vontade.
Channomuraena
Especies
O xénero só conta con dúas especies:
Porén, o SIIT admite unha terceira especie:
que o WoRMS identifica con Channomuraena vittata.
O Caminho das Nuvens
O caminho das nuvens é un filme brasileiro de 2003, do xénero drama, dirixido por Vicente Amorim.
Sinopse
Romão é un pai de familia da Paraíba que está desempregado e decide usar a estrada para chegar ao Río de Xaneiro, en busca dun emprego de mil reais por mes, para el e para a súa familia. Para realizar este soño, el percorre 3.200 quilómetros de bicicleta, acompañado da súa muller Rose e dos seus cinco fillos, pasando todo tipo de penurias.
Galardóns
Festival do Uruguai 2004
Festival de Cine de Cartagena 2004 (Colombia)
Festival de Cine da Habana 2003 (Cuba)
Festival de Cine de San Sebastián 2003 (País Vasco)
Jaime González González
Jaime González González, nado en Santiago de Compostela o 19 de xuño de 1940, é un enxeñeiro agrónomo e político.
Ácido mevalónico
O ácido mevalónico é un composto orgánico moi importante que intervén no metabolismo de terpenos e esteroides, como o colesterol. O anión do ácido mevalónico é o que predomina aos pHs celulares e recibe o nome de mevalonato. O nome do composto deriva dunha contracción do nome dihidroximetilvalerolactona. Tamén ten unha grande importancia farmacéutica. Fármacos como as estatinas, fan parar a produción de mevalonato ao inhibir a HMG-CoA redutase, polo que inflúen na síntese de colesterol.
O ácido mevalónico ten 6 carbonos un grupo carboxilo e dous grupos OH. É moi soluble en auga e en solventes polares. Existe en equilibrio coa súa lactona, chamada mevalonolactona, formada por condensación interna do seu alcohol terminal co seu grupo carboxilo. O ácido mevalónico é quiral, e só o seu enantiómero 3R é bioloxicamente activo.
Metabolismo
O ácido mevalónico é un precursor na ruta biosintética denominada vía do mevalonato, por medio da cal se sintetizan os terpenos e esteroides. O ácido mevalónico é o precursor primario do isopentenil pirofosfato (IPP), que á súa vez é o composto base para a síntese de todos os terpenoides.
Para a síntese do mevalonato nas células necesítase acetil-CoA. Fórmase primeiro acetoacetil-CoA, despois β-hidroxi-β-metilglutaril-CoA (HMG-CoA), que posteriormente se reduce coa intervención do NADPH e libera o coencima A, orixinando o mevalonato. O encima que intervén nesta reacción final é a HMG-CoA redutase que se illa dos microsomas citosólicos, que controla a síntese de esteroides como o colesterol, xa que o mevalonato formado seguirá a ruta de síntese do colesterol orixinando primeiro mevalonato 5-fosfato con gasto de ATP en reacción catalizada pola mevalonato quinase.
900px|Síntese do mevalonato. Por orde: acetil-CoA, acetoacetil-CoA, β-hidroxi-β-metilglutaril-CoA e ácido mevalónico.
500px|miniatura|dereita|[[Vía do mevalonato.]]
Igrexa de Havdhem
A igrexa de Havdhem (sueco: Havdhems kyrka) é unha igrexa medieval luterana en Havdhem, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.
Historia e arquitectura
Aínda que as partes máis antigas da igrexa de Havdhem están datadas da primeira metade do século XII, no seu cemiterio descubríronse tumbas do período da chegada da cristiandade a Gotland no século XI. O coro é a parte máis vella do edificio, que garda semellanza co das igrexas de Garde e Källunge. Porén, o portal do coro é posterior, do século XIII. A nave data de ao redor do ano 1300 pero orixinalmente era pequena. Probablemente foi agrandada en 1580 tras un incendio que destruíu a igrexa. A ábsida foi engadida ao coro máis ou menos na mesma época da construción da nave. Ten semellanzas co dunha das igrexas en ruínas de Visby, St. Drotten. A torre é de mediados do século XIII e orixinalmente era un pouco máis alta. Substituíu a unha torre anterior máis pequena.
Internamente a ábsida conserva uns poucos fragmentos de frescos que amosan influencias bizantinas. O retablo data do ano 1667 e o púlpito de 1679, mentres que a pía bautismal é de 1685. A súa cruz triunfal é un traballo realizado no século XV.
Evento de Vitim
miniatura O evento de Vitim foi unha explosión aérea de moi alta potencia ocorrida en Siberia o 25 de setembro de 2002 e que chegou a ser detectado polos satélites de alerta temperá. Na mesma zona, cen anos antes, producírase o chamado evento de Tunguska.
Stirling Moss
Stirling Moss, nado en Londres o 17 de setembro de 1929 e finado en Mayfair o 12 de abril de 2020, foi un condutor de autos de carreiras británico. É fillo de Alfred Moss, quen conseguiu a décimo cuarta posición nas 500 millas de Indianápolis de 1924 nun Ford "Fronty".
Evento de Vitim
Foi unha explosión de medio quilotón onde se acharon importantes cantidades de actividade radioactiva residual en forma de tricio e isótopos radioactivos de cobalto e cesio. Un avión de transporte Antonov An-2 que voaba na área estampouse por causas descoñecidas. Tamén se observaron auroras boreais e enfermidades asociadas á radiación.
Stirling Moss
Traxectoria
Stirling Moss foi un pioneiro británico no mundo da Fórmula 1, que a pesar de non conseguir nunca gañar un Campionato do mundo de Fórmula 1, converteuse nun deses considerados campións sen coroa (por exemplo Gilles Villeneuve), acabando como subcampión do mundo de Fórmula 1 en catro ocasións consecutivas, de a ; en total, entre 1948 e 1962, Moss gañou 194 das 497 carreiras que disputou en todas as categorías, incluíndo 16 Grandes Premios de Fórmula 1.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Conspiración Xudeu-Masónico-Comunista-Internacional
A conspiración xudeu-masónico-comunista-internacional, tamén denominada conspiración xudeu-masónica-marxista-internacional ou contubernio xudeu-masónico-comunista, é o nome que se lle da a unha suposta coalición segreda da que formarían parte os xudeus, a masonería e o comunismo; que pretenderían unha fin escura (dunha ou outra forma, o dominio do mundo).
O termo constrúese coa adición da capacidade revolucionaria do comunismo á tese do século XIX da conspiración xudeomasónica ou da fusión desa tese coa do século XX do xudeu-bolxevismo.
Na época contemporánea, esta suposta "conspiración" é e foi amplamente utilizada como instrumento político por grupos conservadores, monárquicos, ultracatólicos, reaccionarios e fascistas para desprestixiar, difamar e estigmatizar á esquerda política e tamén xustificar actuacións antisemitas ou persecucións políticas.
Precedentes
Desde a Idade Media pódese atopar a existencia do antisemitismo, vinculado en sociedades sen sistema capitalista desenvolvido a un amplo conxunto de prexuízos ideolóxicos, principalmente ao desprezo polas actividades que, independentemente da súa función económica, a Igrexa definía como usura (préstamo con interese, pero tamén o comercio se se obtén lucro). A única maneira socialmente aceptable de ser rico sen sospeita era a renda feudal, accesible só aos privilexiados, que certamente o eran moito máis que os xudeus. En cambio, estes destacaban naquelas, dado que a súa condición impedíalles xeralmente o acceso a outro tipo de ocupacións (aínda que algúns dos xudeus europeos eran campesiños e realizaban distintos oficios manuais e intelectuais). A manipulación deste prexuízo foi unha útil forma de desviar conflitos sociais (o descontento dos non privilexiados en conxunturas críticas) utilizando aos xudeus como chibo expiatorio. A eles atribuíanse todo tipo de malas intencións (orixinar a peste, secuestrar e matar ritualmente nenos e profanar os sacramentos, como no caso do Santo Neno de La Guardia).
Pero desde a divulgación dos Protocolos dos Sabios de Sion, estas teorías conspirativas fóronse facendo cada vez máis complexas. O feito de que Karl Marx nacese nunha familia de orixe xudía, xunto á procedencia xudía de destacados líderes comunistas, permitiu engadir á conspiración aos movementos obreiros, participantes da súa ideoloxía.3
A masonería fora obxecto de condenas papais desde o século XVIII, e o seu papel na xestación das denominadas revolucións liberais, sobre todo as dos primeiros ciclos (Independencia dos Estados Unidos, Revolución francesa, Revolucións de 1820), era obxecto de controversia. A súa condición de sociedade secreta excitaba a imaxinación, propicia a todo tipo de fantasías na época romántica.
Emilia de Poret
Emilia Angel Agnetha de Poret, máis coñecida coma Emilia de Poret, nada o 10 de agosto de 1976, é unha cantante sueca.
Traxectoria
Anteriormente coñecida coma Lia Andreen, no verán de 2001 editou o sinxelo "Mistreat me (you'll be sorry)", que acadou o posto 34 na lista de éxitos do seu país.
Fíxose coñecida en España grazas ao tema "Pick me up", o primeiro sinxelo do seu álbum homónimo, co que chegou a ser número un no seu país natal.
Rubio, Vigo, Boqueixón
Rubio é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 20 habitantes (8 homes e 12 mulleres).
As Prazas, Candia, Abadín
As Prazas é un lugar da parroquia de Candia, no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá. Tiña 13 habitantes en 2015 (6 homes e 7 mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010 cando tiña 12 habitantes (4 homes e 8 mulleres).
Spornosexual
O termo spornosexual é un neoloxismo que combina o gusto polos deportes, pornografía, e a metrosexualidade, é usado para describir unha estética a cal é collida por moitos homes que seguen con especial atención aos deportes e a pornografía. O estilo spornosexual trata dun home cunha musculatura delgada e definida polo ximnasio, e con certos tipos de tatuaxe. O termo entrou no léxico popular, sobre todo no mundo anglosaxón, co nacemento dun artigo en xuño do 2014 no xornal The Daily Telegraph por Mark Simpson, que tamén foi quen cuñou o termo metrosexual.
Mundial de Fútbol de 2006
O Mundial de Fútbol (ou Copa do mundo) Alemaña 2006 realizouse por segunda vez en Alemaña (a primeira vez foi no ano 1974, en Alemaña Occidental). Foi o país sede e polo tanto o único pre-clasificado. Por primeira vez na historia do campionato, o campión do torneo anterior (no caso, a selección brasileira) precisou disputar as eliminatorias previas para poder defender o dereito de participar no torneo. Trinta e dous países participaron na Copa de 2006, cuxa final aconteceu o día 9 de xullo.
A decisión de confiar a Alemaña a organización do torneo foi controvertida, xa que se esperaba que o campionato ocorrese en Suráfrica. Os outros países candidatos á organización eran Inglaterra, Marrocos e o Brasil. Desde que se fixo a escolla, o órgano que controla mundialmente o fútbol, a FIFA, afirmou publicamente a súa intención de rotar o país sede entre as súas confederacións integrantes. A sede para o Mundial seguinte foi escollida logo en seguida: Suráfrica albergará os partidos do Mundial de Fútbol Suráfrica 2010. Como preparación para a competición, a FIFA organizou a Copa das Confederacións 2005 en Alemaña, torneo gañado por Brasil. Agárdase que a Copa do Mundo de 2014 sexa en América do Sur.
Segundo cos resultados obtidos nas eliminatorias, os 32 países clasificados son: Alemaña (previamente clasificada como país sede), Arxentina, Brasil, Paraguai, Ecuador, México, Estados Unidos de América, Trinidad e Tobago, Costa Rica, Portugal, España, Inglaterra, Francia, Italia, Suíza, Suecia, República Checa, Ucraína, Serbia e Montenegro, Países Baixos (Holanda), Croacia, Polonia, Togo, Ghana, Angola, Costa do Marfil, Tunisia, Xapón, Arabia Saudita, Irán, Corea do Sur e Australia.
Por primeira vez na historia dos Mundiais de Fútbol, tres países lusófonos estiveron presentes (Portugal, Angola e o Brasil). E é a primeira vez, tamén, que a Concacaf terá catro representantes (EUA, México, Costa Rica e Trinidad e Tobago), o mesmo número que os de América do Sur e Asia.
Expectativas antes do torneo
miniatura|250px|Países participantes dereita|250px
A Selección brasileira de fútbol era unha das grandes favoritas, do mesmo xeito que a Selección arxentina, a Selección inglesa e a Selección italiana. A pesar de ter obtido bos resultados nas últimas copas e xogar en casa, a Selección alemá non era favorita. Unha enquisa publicada o 16 de marzo de 2006 apuntaba que so o 3% dos alemáns crían na vitoria. Para esas baixas expectativas xermanas, contou a derrota contra a selección italiana por 4-1 no día 1 de marzo nun amigable preparatorio para o torneo.
O escepticismo da poboación reflectíase nos propios xogadores alemáns. O capitán e principal xogador da selección, Michael Ballack, deu unha entrevista ó seminario deportivo alemán "Sport-Bild" no día 9 de maio afirmando que o equipo é novo e con pouca experiencia, e que non sería unha sorpresa se fose eliminada na primeira fase.
Diego Armando Maradona declarou o 4 de abril de 2006 que consideraba a Brasil como principal favorita, lugar que non lle atribuía a Arxentina. Nas súas palabras: "Se non fora Brasil, despois vén Inglaterra, Italia e Alemaña"
Pelé, cando lle preguntaron sobre cal sería o favorito na súa opinión, preferiu calar, por ter errado tódalas veces que se pronunciou sobre a selección favorita: en 1994, dixo que sería a Colombia; en 1998, dixo que a España era o mellor equipo, e o Brasil tiña problemas na defensa; e en 2002, debido á mala campaña do Brasil nas eliminatorias, seleccións coma Inglaterra, Portugal, Suecia e Arxentina eran as súas preferidas. A menos dun mes do torneo, Pelé acabou admitindo que non cría na vitoria do Brasil. Para Pelé, os favoritos sempre perden. Moi criticado no seu país por tal declaración, Pelé curiosamente atinou: o Brasil acabaría eliminado por Francia nos cuartos de final.
A revista semanal alemá Stern indicou, nunha sondaxe realizada polo instituto Forsa, que entrevistou a 1000 alemáns, que o 17% dos entrevistados non cría que a súa selección pasara da primeira fase, aínda que o grupo da selección anfitrioa era considerado un grupo "frouxo". A pesar de todo, o pobo alemán apoia ao técnico pois, de acordo coa mesma sondaxe, o 66% cren que debe permanecer no cargo mesmo si o equipo perde o partido de preparación contra a selección dos EUA o 22 de marzo, en Dortmund, unha das cidades sede da Copa.
Nunha sondaxe de decembro de 2004, a revista "Sport Bild" indicou que apenas o 10,4% dos alemáns crían no título. Repetíndoa en abril, a porcentaxe diminuí ata o 5%, acreditando o 29,1% que a selección será eliminada en oitavos de final e o 10,8% pensando que sería eliminada na primeira fase. O adestrador Jürgen Klinsmann contaba co apoio dun 60% dos entrevistados.
Na Italia, a menos dun mes para o torneo estoupou un escándalo de compra de árbitros no fútbol italiano. As denuncias acabarán sendo dirixidas ó tamén técnico da selección italiana, Marcello Lippi,
Sedes
300px|dereita Un total de 12 cidades alemás foron selecionadas para recibir a fase final da Copa do Mundo de 2006 entre un total de 20 candidaturas, tendo sido descartadas Bremen, Düsseldorf, Mönchengladbach, Bochum e Duisburgo.
Os estadios comezaron a ser preparados pouco tempo despois de seleccionadas as cidades. Namentres que algúns apenas sufriron pequenas adaptas, moitos tiveron que ser completamente reformados e outros foron construídos especialmente para o torneo. Cada estadio modernizado necesitou dun investimento entre 48 e 280 millóns de euros; e máis de 1,38 billóns de euros foron gastos para os novos estadios. Como comparación, para o torneo de 1974, gastáranse 242 millóns de marcos (aproximadamente 121 millóns de euros) para a habilitación de tódolos centros deportivos.
A capacidade efectiva dalgúns dos estadios na Copa do Mundo, en particular no Westfalenstadion, será máis baixa que os números citados, xa que o regulamento da Bundesliga permite que se manteñan partes onde o público pode permanecer de pé, mentres que as regras da FIFA non o permiten, polo que deberán ser instalados asentos nas áreas con esas características para a Copa do Mundo, reducindo, así, un pouco a súa capacidade.
Tamén, durante a Copa do Mundo, moitos dos estadios serán oficialmente coñecidos por nomes diferentes, xa que a FIFA prohibe patrocinio no nome dos estadios. Por exemplo, o Allianz Arena será coñecido durante a competición coma "FIFA WM-Stadion München" (Estadio da Copa do Mundo da FIFA Múnic), mentres que o Veltins-Arena será revertido para o seu nome orixinal de "Arena AufSchalke".
Das doce cidades-sede, apenas dúas non pertencían completamente a Alemaña Occidental, Leipzig e Berlín.
Países clasificados
dereita|miniatura|220px|Mapa dos países classificados para o torneio. Após os partidos da rolda de clasificación do 16 de novembro de 2005, os seguintes países aseguraron a clasificación (mostrados aquí separados por asociación rexional):
Europa (UEFA)
''*O Reino de Iugoslavia (1930) e a República Socialista Federal de Iugoslavia (1950-1990) clasificáronse oito veces para a Copa do Mundo antes da separación das repúblicas iugoslavas a partir de 1992: Serbia e Montenegro, Croacia, Eslovenia, Bosnia e Hercegovina e Macedonia do Norte. En 1998, Iugoslavia (que se limitaba a un territorio bastante menor que o inicial) participou tamén na copa.
Sorteo
O sorteo foi o 9 de decembro de 2005, en Leipzig, Alemaña. As 32 seleccións clasificadas para a fase final da Copa do Mundo foron divididas en 8 grupos (A, B, C, D, E, F, G e H) de 4 países cada un. As seleccións do Brasil, Inglaterra, España, México, Francia, Arxentina, Italia e Alemaña foron escollidas coma cabezas de serie de cada un deles.
Logo dos sorteos moitos comentaristas afirmaron que os grupos C e E eran os chamados grupos da morte, por teren fortes equipos disputándose unha praza.
Composición dos equipos
Cada selección consta de 23 xogadores. Cada xogador mantén o mesmo número durante todos os partidos do Mundial. No caso de lesión a selección ten o dereito da substitución até 24 horas antes do primeiro partido. .
Árbitros
A lista de abaixo contén os 23 grupos de árbitros do Mundial de 2006.
Táboa de partidos
O sistema de disputa na fase de grupos é de todos contra todos dentro dos seus grupos en quenda única. As dúas seleccións con máis puntos pasan para os oitavos de final. A partir desa fase, os partidos acontecen en eliminatorias simples até o final. Os perdedores das semifinais disputan o terceiro lugar no día anterior ó da final.
Grupo A
Co fin dos partidos da segunda rolda (15/06) do Grupo A, a selección alemá e a selección ecuatoriana garantiron o seu paso á seguinte fase. Os partidos da terceira rolda definiron as posicións das mesmas no grupo. A selección polaca e a selección costarriqueña xa non tiñan oportunidades de clasificación.
Grupo B
No Grupo B, a Inglaterra tamén se garantiu a súa praza na vindeira fase. Paraguai quedou fóra da competición. A outra praza do grupo disputárona na terceira xornada Suecia e Trindade e Tobago, saíndo os suecos gañadores.
Grupo C
Ó remate da segunda xornada (16 de xuño) do Grupo C, Arxentina e Holanda xa garantiran a súa praza na seguinte fase. Resta saber quen quedará co primeiro lugar, o que se definirá na terceira xornada. Consecuentemente, Costa do Marfil e Serbia e Montenegro xa esgotaron as súas opcións de clasificarse.
Grupo D
No día 17 de xuño, a selección portuguesa garantiuse coma sexta clasificada para os oitavos de final, ó vencer a Irán, xá sen opcións, por 2 a 0.
Grupo E
Cos partidos da segunda rolda nada se definira no grupo.
Grupo H
España garantiu a súa clasificación para a segunda fase coa vitoria sobre Tunisia por 3 a 1.
Clasificacións dos grupos
{| width="100%"
Grupo B
{| width="100%"
Grupo D
{| width="100%"
Grupo F
{| width="100%"
Fases seguintes
* Despois da prórroga.
** Despois da quenda de penaltis.
Entre parénteses: resultado no fin do primeiro tempo.
Goles marcados
miniatura|280px|esquerda|[[Signal Iduna Park|FIFA World Cup Stadium, Dortmund]]