cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia da comunidade xudía de Monforte de Lemos
Primeiros datos
Aínda que as noticias máis antigas da presenza xudía na cidade son do século X, nun documento do ano 915 no que se fai referencia a un Ismael "Judila" como testemuña, que ben podería referirse tanto a un xudeu como a un mozárabe. Este documento é o chamada "Proba Caldaria" ou "Xuízo de Deus", que se celebrara no lugar onde se localizaba a antiga igrexa de Santa María da Régoa, e no que os monxes Arión e Ermesindo reclamaban a posesión do cargo de abade do mosteiro beneditino. E é que todo apunta a que en xeral durante os séculos X, XI e XII as relacións entre o pobo xudeu e a Igrexa foron boas.
Durante os séculos XII e XIII aumentou a chegada a Galiza de persoas xudías, motivada polas persecucións sufridas por parte de almorábides e almohades no centro e sur peninsular. Con todo, non é ata o século XV cando se ten constancia documental da presenza dunha comunidade hebrea na capital do val de Lemos.
Aumento demográfico e esplendor
Por documentos do século XIV coñecemos que varios titulares do Señorío de Lemos designaron xudeus para postos importantes, como foi o caso do infante Filipe, que coa súa influencia conseguiu que o hebreo Yusaf de Écija se convertese en almoxarife real de Afonso IX. Ou Pedro Fernández de Castro o da Guerra, señor de Monforte en 1334, que tiña como recadador ao xudeu D. Guilleumo e como almoxarife a D. Samuel (irmán de D. Guilleume), e seu fillo Fernando Ruiz de Castro, que se caracterizou pola súa política pro-xudía, seguindo a liña marcada por Pedro I o Cruel.
Un feito curioso e que podería estar relacionado coa importancia da comunidade xudía da cidade no século XIV pode verse na parte máis antiga da torre da homenaxe, onde están presentes numerosos signos lapidarios e marcas de canteiros. De entre todos estes signos e marcas o máis destacado é o pentáculo ou Selo de Salomón (unha estrela de cinco puntas). O pentateuco é un símbolo importante para o pobo xudeu, xa que a identificaban cos cinco libros do Pentateuco (cada punta un libro), así como coa Verdade. Cómpre salientar que de acordo coa organización de certas corporacións de construtores, a estas marcas dábaselles a consideración de aval de garantía. Con todo, non se pode asegurar que a presenza do pentáculo no muro máis antigo da torre se deba á presenza xudía, xa que este símbolo é coñecido en Galiza tamén como "Cruz de Trasgo" e pertenceu a unha loxa numérica, a nº 5. Posiblemente este símbolo presente na cara leste, así como outros no mesmo muro e en parte nos muros norte e sur, estean máis ligados a prácticas esotéricas, máxicas ou de bruxería, aínda que non se pode descartar que estas marcas fosen realizadas por canteiros xudeus que inmortalizaran deste xeito o seu traballo nela, xa que na época da súa construción varios titulares da poboación e mecenas da construción tiñan persoas xudías ao seu servizo. En datas próximas á construción da torre da homenaxe existen ademais referencias ás alxamas de mouros e xudeus.
Pénsase que a comunidade xudía debeu aumentar en Monforte logo das matanzas realizadas en Castela e Aragón en 1391, e que motivaron a súa fuxida a lugares menos hostís. En Galiza, ao contrario do que ocorría en moitos outros lugares da Península Ibérica, a poboación non vía a poboación xudía como inimiga, xa que a poboación galega se encontraba inmersa en revoltas sociais antiseñoriais que culminarían coas revoltas irmandiñas, e esta conflitividade social puido unir as clases baixas cristiás e as persoas xudías, ao contrario do que ocorreu noutros territorios peninsulares, de acordo con Carlos Barros. Foi a finais do século XIV cando o noroeste peninsular experimentou unha gran chegada hebrea, só superada pola chegada de familias xudías nas últimas décadas do século XV, co decreto de expulsión.
Con todo, a maior parte das noticias da presenza hebrea en Monforte de Lemos corresponden ao século XV, cando se pensa que a presenza semita foi maior na cidade. Monforte de Lemos aparece citado tamén nun documento Real de 1421 que dirixe un escrito ás vilas e cidades do bispado de Lugo, así como ás súas alxamas das persoas xudías. Outros documentos que avalan a presenza xudía na capital de Lemos é o pago de alxamas de xudeus á Coroa de Castela nos anos 1474, 1488, 1489 e 1491, onde no grupo de Ourense poden atoparse poboacións como Monforte, Allariz e Ribadavia. O estudo destes documentos permite cuantificar de xeito aproximado o tamaño das comunidades xudías, xa que o sistema de recadación era por capitación, isto é, tiña en conta o volume da poboación para asignar a cantidade a pagar. Os datos que revelan os documentos dos tributos recadados para Ourense, Allariz, Monforte e Ribadavia serían os seguintes:
Se ben a relación do pobo xudeu cos nobres na cidade foi boa, a relación coa Igrexa nesta época non o foi tanto. Salienta un caso documentado o día 21 de xuño de 1462 polo que o cabido de Lugo anulou un foro en Monforte. Cómpre salientar que, se ben a revogación estaba dentro da legalidade, os documentos mostran unha postura claramente antisemita:
Esta postura antisemita do bispado de Lugo, con todo, non era compartida polo mosteiro beneditino de San Vicente do Pino, que si aforaba propiedades ás persoas xudías veciñas de Monforte.
Persecución
O 31 de marzo de 1492 os Reis Católicos asinaron na Alhambra de Granada o Decreto da Alhambra, que prohibía vivir nas coroas de Castela e Aragón a todos os xudeus, dándolles a posibilidade de abandonar a súa fe e converterse ao cristianismo. O Decreto da Alhambra provocou a saída de moitos xudeus dos territorios do reino, un fenómeno que non foi alleo á poboación xudía de Galiza e de Monforte de Lemos, onde principalmente fuxiron a Portugal ou a países atlánticos ou mediterráneos dende os portos galegos. Con todo calcúlase que deberon ser poucos os que se exiliaron, xa que existen referencias que apuntan que no territorio galego convertéronse en maior medida que noutros lugares. O cura dos Palacios, Andrés Bernáldez, que viviu a saída do pobo xudeu de España e mesmo bautizou a algúns evitando a súa expulsión, escribiría:
Logo da expulsión, algunhas rúas foron rebautizadas para borrar calquera trazo da presenza xudía. Tal foi o caso da rúa da sinagoga, que pasou a chamarse rúa da Cruz, nome que se baseaba no principal símbolo cristián.
A cidade de Monforte de Lemos foi un dos principais asentamentos de familias conversas de Galiza, o que se traduciu nun alto número de procesamentos por parte da Inquisición. Así, entre os séculos XVI e XVIII foi unha das poboacións galegas que rexistrou un maior número procesamentos de conversos por presuntas prácticas xudaizantes, pois na súa obra El Santo Oficio de la Inquisición en Galicia o profesor Jaime Contreras sitúa a cidade do Cabe como o cuarto núcleo con máis persoas procesadas polo Santo Oficio por detrás de Ourense, Ribadavia e Pontevedra. Houbo varios exemplos de familias xudeoconversas procesadas pola Inquisición. Un dos primeiros casos dos que hai constancia foi o de Clara Feijoo e Violante Álvarez, cristiás novas que no ano 1581 foron acusadas de realizar prácticas xudaizantes:
Pouco tempo despois, en 1588, o converso monfortino Miguel de Freytas e os seus descendentes foron procesados tamén polo Santo Oficio:
Outros casos aparecerían no século XVII, coas acusacións a Pedro Díaz Mezquita e algúns dos seus familiares levadas a cabo en 1604 nas que nove homes afirmaban que realizaban prácticas relacionadas coa "ley de moissen". Ou o de Isabel Méndez Correa, da que se di:
No século XVIII hai constancia dos casos das familias Ávila, sendo Juan Antonio de Avila (veciño de Monforte residente en Sevilla) procesado nun auto celebrado en Sevilla o 30 de novembro de 1725, e a familia Núñez, da que Juana Núñez e as súas fillas foron capturadas en 1727.
Esquecemento e recuperación
miniatura|esquerda|Selo da Red de Juderías de España na confluencia das rúas Peixarías e Cárcere Vello. A expulsión, persecución e conversión forzosa do pobo xudeu en España fixo que a pegada xudía en Monforte de Lemos caese case no esquecemento. Con todo, estudos recentes recuperaron a memoria do pasado hebreo da cidade. Os estudos realizados principalmente por Felipe Aira entre 2001 e 2003 serviron para integrar a cidade na Red de Juderías de España, convertendo Monforte de Lemos na segunda cidade galega despois de Ribadavia en entrar na rede, co obxectivo de recuperar un capítulo pouco coñecido da historia monfortina, evitar o despoboamento das rúas que pertenceron á zona de ámbito xudeu, e atraer visitantes á cidade, segundo sinalou o daquela alcalde do concello de Monforte Severino Rodríguez Díaz. En 2012 e 2013 a zona de ámbito xudeu da cidade foi promocionada por Turespaña xunto coas outras 23 localidades socias (entre elas a tamén galega Ribadavia) ao decidir o organismo turístico promocionar internacionalemente a Red de Juderías de España.
Para dar a coñecer esta parte da poboación organizanse distintas actividades, tanto para centros de ensino como para o público xeral, como as realizadas durante o Día Internacional da Cultura Xudía polo principal investigador da historia xudía da cidade, Felipe Aira, de xeito gratuíto. Outras actividades inclúen charlas e concertos coincidindo co Día Internacional da Cultura Xudía que levaron á cidade ao candidato ao músico Paco Díez, candidato ao Premio Princesa de Asturias das Artes de 2016, ou José Ramón Ónega.
Dende finais de 2009 existe na cidade unha pequena comunidade (dúas familias contabilizadas en 2011) que profesa o xudaísmo mesiánico, unha corrente xurdida en Inglaterra pouco coñecida en Galiza e que acepta o Novo Testamento e recoñece a Xesús (chamado polo seu nome hebreo, Yashua) como mesías.
Zona de ámbito xudeu
Autores como Emilio Fonseca falan da existencia dun "barrio xudeu" ou "xudaría" na cidade, situándoo na chamada "Porta da Alcazaba" (tamén chamada "de Peixarías"), onde se encontran as casas da familia xudía monfortina máis importante, a familia Gaibor (posiblemente Ibn Gaibor antes da súa conversión ao cristianismo). Con todo, como ocorreu noutros lugares, en Monforte de Lemos a poboación xudía da cidade non tivo a obriga de ocupar un barrio ou rúa determinados, senón que esta vivía mesturada coa comunidade cristiá. O lugar era similar ao adoptado noutras cidades, localizándose en torno ás portas da vila e nas prazas de mercado. Se ben non na documentación conservada non sempre figura o lugar preciso de residencia das persoas xudías, si se sabe que os seus lugares de residencia encontrábanse tanto intramuros como extramuros, e pode falarse de zonas de ámbito xudeu nas que houbo unha considerable presenza de poboación xudía, sendo a praza e rúa de Peixarías un dos puntos onde máis familias xudías se localizaron, aínda que tamén hai que salientar a Rúa Falagueira, a Rúa Vella, a Zapatería,, ou a zona da actual Praza de España, e non só na actual rúa Abelardo Baanante (coñecida popularmente como A Calexa), onde durante moito tempo se pensou que se encontraba a xudaría monfortina; con todo, pénsase que inicialmente a comunidade xudía puido estar localizada nesta rúa.
A sinagoga
miniatura|Porta onde se pensa puido estar a antiga sinagoga de Monforte de Lemos. Polo que se pode saber atendendo á documentación conservada da cidade, a comunidade xudía monfortina contou cunha sinagoga, se ben non se coñece con certeza a localización exacta da mesma. En base á documentación existente, sábese que o templo puido estar localizado na Rúa Falagueira, a principal rúa do Monforte medieval, localización que confirma tamén a tradición popular. Un feito que apoia a presenza dunha sinagoga na cidade son as Ordenanzas de 1432, polas que en todo lugar no que residisen máis de dez cabezas de familia xudías tiñan que contar cunha sinagoga, e segundo a documentación consultada por Felipe Aira a cidade do Cabe contaba daquela con máis de dez familias hebreas, polo que estaría obrigada a dispoñer dunha sinagoga.
A sinagoga encontrábase posiblemente nun terreo pechado da rúa Falagueira, actualmente en abandono en fronte do que foi a antiga casa consistorial. En dito terreo poden observarse dúas covas labradas na rocha do outeiro que puideron ser o mikve, un para homes e outro para mulleres. Se ben o muro e a porta que pechan o terreo semellan polo tipo de construción ser posteriores á expulsión, Emilio Fonseca considera moi probable que se tratase do mikve, que no seu tempo estaría pechado dun xeito similar ao actual. Outra posible localización na mesma rúa é un terreo que conta cun estanque no que, presuntamente tivo lugar o episodio do "Cristo da colada"; de feito a finais do século XIX Ricardo R. Vilariño de Barbeito na súa obra Monforte, sus monumentos leyendas y tradiciones sinala:
Con todo, a Rúa Falagueira non é a única localización referenciada da sinagoga monfortina. Algúns historiadores e estudosos expuxeron a posibilidade de que a sinagoga monfortina se encontrase na Rúa Nova, unha rúa medieval que abarcaba as actuais rúas Abelardo Baanante e Santo Domingo, aínda que Felipe Aira apunta que tamén se coñeceu co nome de Rúa Nova a vía inmediata á Porta Nova. O historiador Antonio Vázquez Seijas fala da existencia dun barrio xudeu cunha sinagoga na cidade do Cabe:
Ambas as localizacións da sinagoga estarían apoiadas polos nomes que recibiron as rúas nas que se especula estiveron localizadas, xa que a Rúa Falagueira aparece baixo o nome de "Calle de la Cruz" en documentos dos séculos XV e XVI, un nome que recibiron logo da expulsión de 1492 moitos lugares habitados por persoas xudías e era habitual que se nomease así a rúa na que se localizase a sinagoga da cidade. Por outra banda, en Galiza e no Norte de Portugal o nome de "Rúa Nova" indica con moita probabilidade a presenza de familias xudías.
Apoiando tamén a existencia dunha sinagoga da cidade existen testemuños da existencia de documentos que facían referencia a que na rúa Zapatería tería vivido un rabino. Supostamente nunca casa que aínda se conserva vivira un escribán chamado Manuel Pernaseca, por quen pasaran moitos documentos antigos, entre eles un no que se mencionaba que un rabino vivira na que residía; con todo, o documento non se conserva, xa que presuntamente o escribán fixérao desaparecer.
Profesións
Estas actividades económicas permitíronlles a algunhas familias acumular recursos económicos que lles permitiron acceder a postos de poder na cidade como cargos no Concello, na familia condal e institucións relixiosas, ou á posesión de propiedades agrícolas. Salientar como un dos casos de xudeus que alcanzou un cargo importante a nivel social a Xoán de Gaibor, xudeu converso que foi o secretario do segundo Conde de Lemos, mentres que outros membros da comunidade chegaron a ocupar cargos de administradores no concello da cidade, ou Francisco de Lemos Pereira, quen en 1640 foi un dos sete rexedores/procuradores da Xunta do Reino de Galicia.
Un exemplo de que a importancia das comunidades xudías residía máis nos cargos que ocuparon as persoas que a conformaban que o número de integrantes da mesma foi a familia Gaibor, asentada na cidade dende polo menos o século XV e que acabaron por converterse ao cristianismo para evitar a expulsión de 1492. Entre as personalidades salientables da familia encontramos a Juan de Gaibor, que en 1493 era mordomo de Rodrigo Enríquez Osorio, II Conde de Lemos. Posteriormente atopamos referencias a Jorge de Gaibor como concelleiro da vila e un dos mercadores máis ricos da zona, a Alvaro e Francisco de Gaibor como procuradores xerais e o segundo como alcalde de ordinario.
Patrimonio xudeu en Monforte de Lemos
O principal vestixio xudeu da cidade é a coñecida como "lápida dos Gaibor". Trátase dunha lápida atopada presuntamente na daquela rúa da Ventaniña, na actual esquina das rúas Ricardo Quiroga e Doutor Teijeiro a finais do século XIX polo avogado residente en Monforte Rodrigo Goicoechea na súa vivenda, e que posteriormente doou ao Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense. Descoñécese con todo como puido a peza funeraria aparecer nunha casa allea á historia coñecida da familia xudía máis coñecida da cidade.
O pobo xudeu na cultura popular monfortina
Como noutros lugares, en Monforte de Lemos algunhas lendas, tradicións, ditos populares e refráns locais, refírense ao pobo xudeu, frecuentemente de xeito pexorativo. Entre os ditos populares e refráns asociados coa comunidade hebrea atopamos:
Posiblemente estes refráns orixináranse durante os séculos XVI e XVII como consecuencia do gran número de familias conversas asentadas daquela na cidade.
Tamén atópase o termo "rabudos", que era empregado para insultar as persoas que vivían na cidade, en especial aquelas que residían no barrio de San Vicente. Presuntamente este vocábulo derivaría de "rabino", se ben non existe a certeza de que así sexa.
A tradición oral tamén relaciona certas vivendas da cidade con antigas familias xudías ou conversas, tal era o caso dunha vella casa na que vivira un escribán e que presuntamente fora habitada por un rabino, ou unha vella casa con tabuleiro nas inmediacións da Porta Nova, posiblemente pertencente a artesáns que tiñan os obradoiros nos baixos das casas e expuñan os seus produtos nos tabuleiros. miniatura|dereita|290px|O cruceiro de Santo Antonio e a actual Casa do Concello de Monforte de Lemos. O cruceiro é do pouco que se conserva do Convento de Santo Antonio, abandonado e demolido logo da [[desamortización. ]] Entre os escarnios máis coñecidos contra a comunidade xudía monfortina encóntranse o chamado Cristo dos Azotes e o Cristo da Colada, cuxa existencia documéntase ata varios séculos despois da expulsión do pobo xudeu, concretamente ata a invasión napoleónica. No século XVIII un cronista da Orde Franciscana chamado Frei Jacobo de Castro, nunha visita ao convento de Santo Antonio da cidade deixou constancia das dúas curiosas pezas que custodiaba:
Con todo, a propia crónica de Jacobo de Castro levou a algúns estudosos e historiadores a afirmar que era a propia Inquisición a que difundía estas acusacións fantásticas contra falsos conversos que practicaban o xudaísmo de xeito clandestino, cun obxectivo propagandístico e para fomentar o antixudaísmo.
Converxencia 21
Converxencia XXI ou Converxencia 21, é unha forza política galega que se define a si mesma como galeguista, europeísta, democrática, de centro reformista, liberal no social e no económico, e aconfesional. Nos novos estatutos se declaran como defensores das liberdades individuais e teñen como obxectivo abrir camiño as persoas. Do mesmo modo, expresan estar ao servizo de Galicia e propugnan o municipalismo. No eido estudantil, Converxencia XXI ten como referencia a Asociación Liberal do Estudantado Galego.
Historia
miniatura|esquerda|Carlos Vázquez Padín, presidente de Converxencia XXI. Converxencia XXI foi inscrita no Rexistro de Partidos Políticos do Ministerio do Interior o 4 de maio de 2009. O seu primeiro presidente foi o tudense Carlos Vázquez Padín, elixido secretario xeral o 2 de outubro de 2010 no I Congreso da formación, e reelixido o 24 de setembro de 2011 xunto cunha nova executiva nacional no II Congreso do partido. O 3 de marzo de 2012 tivo lugar a I Conferencia Política de Converxencia XXI en Santiago de Compostela. En outono dese mesmo ano celebrouse tamén en Compostela o III Congreso Nacional, no que Carlos Vázquez Padín foi nomeado Presidente Nacional do Partido, mentres que o lucense Garcilaso de la Vega López foi elixido Secretario Xeral do Partido.
Converxencia XXI compareceu por primeira vez a unhas eleccións nas eleccións municipais de 2011 en Galicia, presentando candidaturas en catro concellos: A Coruña, Santiago de Compostela, Vigo e Tui. Nelas obtiveron o seu primeiro representante institucional ao ser elixido concelleiro en Tui o secretario xeral do partido, Carlos Vázquez Padín. En novembro dese mesmo ano celebráronse as eleccións xerais do ano 2011, nas que, por vez primeira na historia da democracia en España, algúns partidos foron obrigados a presentar un número mínimo de sinaturas para poder participar. Converxencia XXI presentou as sinaturas en forma de aval e presentou listas na Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra, acadando o 0,08 % dos votos válidos emitidos en Galicia.
Nas eleccións ao Parlamento de Galicia do 21 de outubro de 2012 baixaron ata os 1056 votos, o 0,07 % dos sufraxios válidos emitidos, e nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2014 formación pediu o voto para o Partido de la Libertad Individual, que obtivo 658 votos en Galicia (de novo, o 0,07 % dos sufraxios válidos emitidos en Galicia).
Nas eleccións municipais de 2015 Converxencia 21 só presentou candidaturas nos concellos de Santiago de Compostela e Tui. Acadou dous concelleiros en Tui, colleitando neste concello o seu maior éxito electoral tras ser a terceira formación máis votada só por tras do PPdeG e o PSdeG-PSOE. En 2017, tras o triunfo dunha moción de censura, Padín foi nomeado alcalde de Tui, pasando a ser o primeiro rexedor municipal desta formación política.
Nas eleccións xerais do 28 de abril de 2019, só presentou listas na provincia de Lugo onde acadou 69 votos en total, sendo o partido menos votado en Galicia e o terceiro menos votado no total estatal.
miniatura|dereita|José Palacín en 2012. Nas eleccións municipais de maio de 2019 o partido presentou unha única candidatura, a de Carlos Vázquez Padín en Tui, onde era alcalde. Non obstante, os resultados das elección foron negativos, acadando un concelleiro, e Padín renunciou á acta en favor de José Manuel Palacín, expresidente autonómico do Centro Democrático Liberal en Galicia e que o acompañaba na lista. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia do 12 de xullo de 2020, e baixo a dirección do secretario xeral, Xaime Requeixo, baixaron ata os 38 votos, o 0,01 % dos sufraxios válidos emitidos.
O 26 de novembro de 2022 celebrouse o VI Congreso da formación, no cal por unha banda se reformaron os estatutos e o partido pasou a ser de corte presidencialista, e pola outra mudou a dirección, resultando elixido presidente José Manuel Palacín, o concelleiro de C21 en Tui. Carlos Vázquez Padín foi proclamado presidente de honra. Nas municipais de 2023 repetiron candidarura en Tui e resultado, un concelleiro, o propio José Palacín.
Intercambiador de calor
thumb|300px|Sección dun intercambiador de calor de tipo feixe tubular. Un intercambiador de calor é un dispositivo deseñado para transferir calor entre dous medios separados por unha barreira ou que se encontren en contacto. Son parte esencial dos dispositivos de calefacción, refrixeración, climatización, produción de enerxía e procesamento químico.
Entre outras aplicacións un intercambiador de calor permite mellorar o rendemento dunha instalación frigorífica ao subenfriar o líquido que admite a válvula de expansión. Por outra banda implica que o sobrequentamento dos vapores que chegan ao compresor sexa máis importante.
Clasificación
Os intercambiadores de calor poden clasificarse en:
Transmisión de calor por condución
A condución de calor é a forma en que ten lugar a transferencia de enerxía a escala molecular. Cando as moléculas absorben enerxía térmica vibran sen desprazarse, aumentando a amplitude da vibración conforme aumenta o nivel de enerxía. Esta vibración transmítese dunhas moléculas a outras sen que teña lugar movemento ningún de traslación. Na transmisión de calor por condución non hai movemento de materia. A condución é o método máis habitual de transmisión de calor en procesos de quentamento/arrefriamento de materiais sólidos opacos. Se existe unha gradiente de temperatura nun corpo, terá lugar unha transmisión de calor dende a zona de alta temperatura cara á que está a temperatura máis baixa. O fluxo de calor será proporcional ao gradiente de temperatura.
Transmisión de calor por convección
Cando un fluído circula ao redor dun sólido, por exemplo polo interior dunha canalización, se existe unha diferenza de temperatura entre ambos os dous, ten lugar un intercambio de calor entre eles. Esta transmisión de calor débese ao mecanismo de convección. O quentamento e arrefriamento de gases e líquidos son os exemplos máis habituais de transmisión de calor por convección. Dependendo de se o fluxo do fluído é provocado artificialmente ou non, distínguense dous tipos: forzada e libre (tamén chamada natural). A convección forzada implica o uso dalgún medio mecánico, como unha bomba ou un ventilador, para provocar o movemento do fluído. Ambos os dous mecanismos poden provocar movemento laminar ou movemento turbulento do fluído.
Volkswagen Polo
miniatura|Volkswagen Polo de 2017. O Volkswagen Polo, coñecido tamén por Polo, é un automóbil de turismo do segmento B producido polo fabricante alemán de automóbiles Volkswagen.
É un cinco prazas con motor dianteiro transversal e tracción dianteira, que ten como principais rivais no mercado o Fiat Punto, o Ford Fiesta, o Renault Clio e o Seat Ibiza.
O Polo leva xa cinco xeracións, lanzadas nos anos 1975, 1981, 1994, 2001 e 2009, respectivamente; as catro primeiras foron reestilizadas en 1979, 1990, 1999 e 2005.
O Polo existiu con carrocerías hatchback de tres e cinco portas, sedán de dúas e catro portas e familiar de cinco portas.
Actualmente este modelo fabrícase nas plantas de Pamplona (España), Shanghai (China), Uitenhage (Suráfrica), Pune (India) e Kaluga (Rusia).
American Numismatic Society
A American Numismatic Society -ANS- (en galego: "Sociedade de Numismática dos Estados Unidos") é unha unha sociedade erudita e sen ánimo de lucro dos Estados Unidos dedicada ao estudo e a investigación en materia numismática.
O obxecto da sociedade é o estudo das moedas, a circulación monetaria, as medallas, as fichas comerciais e diversos obxectos relacionados, procedentes de calquera rexión do mundo e de calquera momento histórico. A súa sede central, no número 75 de Varick Street, en Manhattan, Nova York, acolle a biblioteca e a colección dedicadas á investigación numismática máis importantes dos Estados Unidos. Estes recursos serven de apoio a especialistas, académicos, coleccionistas de moedas, numismáticos profesionais e persoas afeccionadas.
Eleccións xerais de España de 2019
Eleccións xerais de España de 2019 pode referirse a:
American Numismatic Society
Historia
A American Numismatic Society constituíuse en 1858 polo empeño dun grupo de coleccionistas neoiorquinos, nun momento de auxe na aparición de sociedades científicas en Norteamérica e en Europa. Aínda que o primeiro encontro destes coleccionistas tivo lugar no mes de marzo, a constitución formal da sociedade non tivo lugar ata o 6 de abril dese mesmo ano, cando se aprobaron os estatutos, e inmediatamente produciuse a adquisición das primeiras moedas que constutuirían a súa incipiente colección. En 1865 o nome da sociedade ampliouse a American Numismatic and Archaeological Society (ANAS), aínda que en 1907 recuperou a súa denominación orixinal.
Os fundadores foron Edward Groh, James Oliver, Isaac H. Gibbs, Henry Whitmore, James D. Foskett, Alfred Boughton, Ezra Hill, Augustus B. Sage, Asher D. Atkinson, John Cooper Vail, W. H. Morgan, Thomas Dunn English e Theophilus W. Lawrence. Benson Lossing escribiu en 1884 que os obxectivos principais da sociedade eran "o cultivo da ciencia numismática, a promoción do estudo de arqueoloxía americana e o coleccionismo de moedas, medallas e espécimes de restos arcaicos”. Máis tarde, ANS reconduciu o seu obxectivo para se centrar principalmente en todos os aspectos de moedas e medallas.
Baixo a dirección dos seus primeiros presidentes, caracterizados polo seu dinamismo, o seu enxeño e a súa xenerosidade, a ANS foi medrando ata se converter nun importante centro internacional de investigación numismática. Un destes presidentes, Archer M. Huntington, descendente da familia que construíra o Southern Pacific Railroad e un gran coleccionista, dooulle á sociedade uns terreos en Broadway e contribuíu á construción do edificio neoclásico que se inaugurou en 1908. En 1929, Huntington sufragou tamén a ampliación da construción, que dobrou o seu tamaño. Outro dos seus presidentes senlleiros foi Edward T. Newell (entre 1916 e 1941), unha autoridade na moeda grega, que fixo que a sociedade cobrase sona internacional, ademais de deixar a súa importante colección nparticular como legado para a institicón.
Non foi ata a segunda metade do século XX cando a ANS chegou a ser a entidade de investigación numismática máis importante dos Estados Unidos. O seu gabinete alberga case un millón de obxectos e supón un recurso extraordinario para os estudantes de humanidades, e a súa biblioteca temática de arredor de 100.000 referencias é a máis completa das existentes.
Fondo numismático
A colección de moedas, medallas e papel moeda está constituída por arredor de 800.000 pezas procedentes de todos os períodos e culturas, o que a fai a máis completa do mundo en determinados campos e unha das máis significativas en xeral. A colección abrangue desde perimitivos obxectos premonetarios e monetarios da Grecia Antiga e da República Romana, a partir do ano 700 a. de C., ata unha importante representación de moedas e billetes americanos, europeos e do Oriente Medio e Extremo. Ademais, pódense atopar tamén medallas e condecoracións, as máis antigas das cales datan do cuarto milenio antes da nosa era. O departamento de conservación da ANS conserva, estuda e documenta a extensa colección. Este labor inclúe o mantemento e a actualización da base de datos MANTI, que recolle todas as pezas, en moitos casos con imaxes incorporadas. Esta base de datos en liña supón unha oportunidade significativa para o estudo de numismática, xa que é unha das máis completas do seu tipo e é de acceso libre.
Recursos en liña
A American Numismatic Society tamén colabora con outras institucións do mundo para favorecer o acceso en liña ao estudo da numismática. En asociación co Institute for the Study of the Ancient World ("Instituto para o Estudo do Mundo Antigo") está a elaborar o proxecto Online Coins of the Roman Empire -OCRE- ("Moedas do Imperio Romano en Liña"), que aspira a rexistrar e facer accesibles en liña todos os tipos coñecidos das moedas deste período.
Por outra parte, a sociedade mantén o sitio web The Jewish Museum in Cyberspace (“Museo Xudeu no Ciberespazo").
Exposicións
A ANS ten aberta ao público unha pequena exposición permanente de parte dos seus fondos, na súa sede central de Manhattan. Por outra parte, a ANS presta obxectos das súas coleccións a outras institucións de todo o mundo para seren exhibidos, e unha boa parte dos seus fondos están expostos permanentemente no Museo Metropolitano de Arte de Nova York.
Biblioteca
A biblioteca da American Numismatic Society, unha das máis completas do mundo neste campo, componse de máis de 100.000 referencias, entre libros, publicacións periódicas, catálogos de poxas, manuscritos, fotografías e folletos. Unha parte salientable da biblioteca é a sala de libros raros, coa súa colección única de literatura numismática antiga.
Premios
O ANS recoñece con diversos premios as persoas que contribúen á numismática e ao desenvolvemento da propia institución.
Medalla Huntington
Outórgase anualmente, na honra de Archer M. Huntington, un importante colaborador e benefactor da ANS nos principios do século XX, que tamén presidiu a sociedade. Este premio recoñece as contribucións destacadas aos estudos numismáticos. O primeiro en recibila foi Edward T. Newell en 1918 e, desde entón foron recoñecidos con ela numismáticos relevantes como Ernest Babelon (1922), Harold Mattingly (1938), C.H.V. Sutherland (1950), Robert Carson (1977), ou os españois Mateu i Llopis (1979) e Leandre Villaronga (1993).
Premio Sanford Saltus de Medalla
Recibe o seu nome de J. Sanford Saltus, quen inaugurou este galardón en 1913. Este premio outórgaselles a escultores e gravadores pola súa distinción no campo da arte da medalla. Inicialmente tratábase dun recoñecemento exclusivo a artistas dos Estados Unidos, aínda que desde 1983 está aberto tamén aos estranxeiros. Por exemplo, o gañador en 2011 foi o portugués João Duarte.
Premio Burnett Anderson Memorial
Ademais, a ANS, en conxunto coa American Numismatic Association e o Gremio Literario Numismático (Numismatic Literary Guild) outorga o Premio Burnett Anderson Memorial (formalmente e en inglés: Burnett Anderson Memorial Award for Excellence in Numismatic Writing) concedido anualmente a un autor, xornalista ou investigador en recoñecemento das contribucións á numismática entendida como un hobby, feitas ao longo da súa carreira.
Trustees' Award
En 2003 comezou a outorgarse este premio no marco da cea de gala anual da ANS que se celebra en xaneiro. O premio recoñece as persoas ou entidades cunha contribución extraordinaria aos propósitos da sociedade, e entre eles están figuras tan salientables como Heritage Auctions, David Hendin, Eric P. Newman, John W. Adams, Chester L. Krause ou Q. David Bowers.
Formación
En 1952, American Numismatic Society estabeleceu o seminario de posgrao que leva o nome do numismático norteamericano Eric P. Newman, un dos membros notables da entidade. Este evento formativo en materia numismática ten lugar cada verán e moitos dos seus antigos alumnos exerceron posteriormente a súa actividade docente en diversas institucións universitarias. Ademais, a ANS administra unha serie de bolsas de estudos e subvencións destinadas á promoción do estudo e da investigación en numismática.
Presidentes da ANS
Estes son os os presidentes e os presidentes de honra da American Numismatic Society desde a súa fundación:
Publicacións
Tamén é misión da ANS a divulgación dos resultados das investigacións; de feito, é a maior editora mundial sen ánimo de lucro no terreo numismático. Con este propósito, publica libros, monografías, catálogos, artigos de conferencias e actas de encontros científicos, nunha grande variedade de series e números especiais.
Publicacións periódicas
Ademais, a ANS mantén tres publicacións periódicas: American Journal of Numismatics (1866-1924 e desde 1989), de periodicidade anual; Colonial Newsletter (desde 1960), trianual; e a revista trimestral ANS Magazine (desde 2001). Entre 1947 e 2007 publicou tamén o desaparecido Numismatic Literature.
As súas publicacións electrónicas son ANS eNews e o blog Pocket Change.
Monografías
Esta é unha escolla non exhaustiva das múltiples monografías publicadas pola ANS, na que se amosan, a modo de exemplo, dúas publicacións correspondentes a cada década:
Sylloge Nummorum Graecorum
A Sylloge Nummorum Graecorum: The Collection of the American Numismatic Society (SNG ) é unha serie de publicacións a través das cales a ANS fai unha descrición sistemática da súa colección de moeda grega. Previamente, a participación da sociedade no proxecto global Sylloge Nummorum Graecorum comezara xa en 1961 coa publicación da colección Burton Y Berri, mais non foi ata 1969 cando a American Numismatic Society publicou o seu primeiro fascículo sobre os fondos da súa propia colección, comezando polas moedas de Italia. A derradeira publicación desta serie corresponde a 1998.
Esta é unha serie detallada das publicacións da ANS dentro do proxecto Sylloge Nummorum Graecorum:
Estación da Pobra do Brollón
A Pobra do Brollón é unha estación de ferrocarril de Adif situada no lugar da Estación, no concello da Pobra do Brollón, provincia de Lugo, Galicia. Ten servizos de media distancia.
Situación ferroviaria
Está situada no punto quilométrico 350,7 da liña de ancho ibérico que une León e A Coruña, a 416 metros de altitude, entre as estacións de Monforte de Lemos e O Freixeiro. O tramo é de vía única e está electrificado.
Historia
A estación foi aberta ao tráfico o 4 de setembro de 1883 coa posta en marcha do tramo O Oural-Toural dos Vaos da liña que pretendía unir Palencia coa Coruña. As obras correron a cargo da Compañía dos Ferrocarrís de Asturias, Galicia e León ou AGL creada para continuar cos proxectos iniciados pola Compañía do Ferrocarril do Noroeste de España e xestionar as súas liñas. En 1885, a mala situación financeira de AGL tivo como consecuencia a súa absorción por parte de Norte. En 1941, a nacionalización do ferrocarril en España supuxo a desaparición desta última e a súa integración na reción creada Renfe.
Desde o 31 de decembro de 2004 Renfe Operadora explota a liña mentres que Adif é a titular das instalacións ferroviarias.
En 2011 Adif realizou obras de mellora das instalacións, como o recrecemento das plataformas, a substitución dos pasos peonís e melloras na cuberta, as portas e as fiestras do edificio de viaxeiros.
En xaneiro de 2021 Adif adxudicou o contrato para a redacción do proxecto de ampliación dunha das vías da estación ata os 750 metros de lonxitude para que os trens de mercadorías poidan quedar apartados nela, así como a supresión do paso a nivel próximo.
Media Distancia
Os servizos de Media Distancia de Renfe que teñen parada na estación enlazan A Pobra do Brollón coa cidade de Ponferrada. Non obstante, non existe parada de ningún tren en sentido contrario.
Actualizado a 16 de xullo de 2021.
Versus (álbum de Kings of Convenience)
Versus é un álbum de remesturas e colaboracións do dúo noruegués Kings of Convenience. Foi estreado o 30 de outubro de 2001 por Astralwerks. Contén cancións do álbum Quiet is the New Loud.
Lanza de Fuchai
A Lanza de Fuchai (吳王夫差矛) é supostamente a lanza do Rei Fuchai de Wu, o rival do Rei Goujian de Yue. Foi desenterrada en Jiangling, Hubei, en novembro de 1983. A inscrición é un tipo de escrita empregado só nos estados de Wu, Yue, e Chu chamada 鸟虫文 ou escritura de aves e vermes, unha variante da escrita selada. A inscrición reflicte o modelo do texto da espada de Goujian do Rei Goujian de Yue, agás para o cambio de nome do propietario e o tipo de arma. Neste caso, o texto di, "吴王夫差自作用矛" ou "(Pertencente a) o Rei Fuchai de Wu feita para o seu uso persoal, este lanza".
Degradosoma
O degradosoma é un complexo multiproteico presente na maioría das bacterias que está implicado no procesamento do ARN ribosómico e a degradación do ARN mensaxeiro e está regulado por ARN non codificante. Contén as proteínas ARN helicase B, RNase E e polinucleótido fosforilase. Outras ensamblaxes encimáticas parecidas ao degradosoma poden atoparse noutros seres vivos.
Todos os organismos teñen varias ferramentas para a degradación do ARN, como as ribonucleases, helicases, nucleotidiltransferases dos extremos 3' (que engaden colas a todos os transcritos), encimas que colocan ou eliminan as caparuzas 5' e diversas proteínas que se unen ao ARN que axudan a modelar o ARN para a súa presentación como substrato ou para o recoñecemento. Frecuentemente, estas proteínas asócianse formando complexos estables nas cales as súas actividades son coordinadas e cooperativas. Moitas destas proteínas do metabolismo do ARN están representadas nos compopñentes do degradosoma de ARN multiencimático de Escherichia coli, que está constituído por catro compoñentes básicos: a endorribunuclease hidrolítica RNase E, a exorribonulease fosforolítica PNPase, a ARN helicase dependente de ATP (RhIB) e un encima enolase glicolítico.
O degradosoma de ARN foi descuberto en dous laboratorios independentemente que traballaban na purificación e caracterización da RNAase E de E. coli e de factores que podían ter influencia na actividade dos encimas que degradaban o ARN, como a PNPase. Descubriuse cando dous dos seus principais compoñentes estaban a ser estudados.
Estrutura
Existen algunhas formas alternativas do degradosoma de ARN con diferentes proteínas. Os compoñente alternativos suplementarios do degradosoma son PcnB (poli A polimerase) e as ARN helicases RhlE e SrmB. Outros compoñentes alternativos atopados durante un shock de frío inclúen a ARN helicase CsdA. Outros compoñentes adicionais durante a fase estacionaria son Rnr (RNase R) e a suposta ARN helicase HrpA. A Ppk (polifosfato quinase) é outro constituínte que se atopou formando parte do complexo, igual que chaperona de ARN Hfq, a PAP (ácido prostático fosfatase), outros tipos de chaperonas e proteínas ribosómicas. Estas atopáronse en preparación de degradosomas de extractos de células de E. coli.
miniatura|400px|A figura representa a estrutura básica do degradosoma de ARN. A estrutura foi debuxada simetricamente, aínda que é unha estrutura dinámica, polo que a rexión non catalítica da RNase E formaría un pregamento aleatorio, e cada unha destes enrolamentos actuarían independentemente uns doutros.
A estrutura do degradosoma de ARN non é tan ríxida como parece ser na figura porque esta é só un modelo para comprender como funciona. A súa estrutura é, en realidade, dinámica e cada compoñente interacciona cos compoñentes que están próximos a el. Así, a súa estrutura é como un dominio molecular no que o ARN interacciona como substrato con cada un dos compoñentes e cando isto ocorre, é difícil que o ARN escape do complexo.
Funcións
O degradosoma de ARN é unha enorme asociación multiencimática implicada no metabolismo do ARN e o control postranscricional da expresión xénica en numerosas bacterias como Escherichia coli e Pseudoalteromonas haloplanktis. Este complexo multiproteico tamén serve como unha máquina para o procesamento de precursores do ARN estruturados no curso da súa maduración.
Considérase que a ARN helicase axuda no proceso de degradación para desenvolver a estrutura en dobre hélice en talos bucle de ARN. Ocasionalmente, obsérvase a copurificación de ARNr co degradosoma, o cal suxire que o complexo pode tomar parte na degradación do ARNr e ARNm. Hai informacións pouco claras sobre o papel exacto do degradosoma. Observando os pasos da degradación dun transcrito en E. coli, o que se sabe é que en primeiro lugar as endorribonucleases clivarían os substratos para que posteriormente as exorribonucleases poidan actuar sobre os produtos. A RhIB ten moi pouca actividade por si mesma pero a interacción coa RNAse E pode estimulala. O papel da enolase no proceso de degradación de ARN aínda non foi debidamente descrito, pero aparentemente axuda o complexo a ser máis específico durante o proceso de degradación.
Activación do degradosoma
Este complexo multiproteico é estimulado por un ARN non codificante de tipo miARN en células eucariotas e de tipo sRNA en bacterias. Xeralmente utilízanse pequenas secuencias para etiquetar os ARNm para a súa destrución. Existen dúas maneiras de facelo: a rexión de iniciación de tradución (TIR) ou a secuencia de ADN codificante (CDS). Primeiramente, para unir o sRNA ao ARNm etiquetado cómpre a actuación dunha Hfq (proteína chaperona). Unha vez que se produciu a unión, se o complexo Hfq-sRNA acaba nun TIR, bloquéase o sitio de unión ao ribosoma (RBS), polo que os ribosomas non poden traducir, e actívanse as nucleases (RNase E) para eliminar o ARNm. Outra posibilidade é que finalice noutra rexión, o que fai que o complexo funcione como un punto finalizador da tradución. Deste modo, os ribosomas poden facer o seu traballo no proceso de descodificación que se detén cando se chega a onde está o complexo, onde se activa todo o proceso de destrución. miniatura|365x365px|Esta imaxe mostra o proceso de degradación do ARN e as súas fases.
Degradación do ARN
O proceso de destrución do ARN é moi complicado. Para facelo máis doado de comprender, utilízase como exemplo o proceso de degradación do ARNm en Escherichia coli porque é o mellor coñecido. Está mediado principalmente por endo- e ribonucleases. Os encimas RNase II e PNPase (polinucleótido fosforilase) degradan o ARNm en dirección 3'→5'. O degradosoma ten 4 compartimentos que teñen varias ribonucleases. Inicialmente, o ARN sintetizado é unha estrutura de polifosfato. Por iso cómpre realizar unha desfosforilación, para obter o monofosfato pola acción dunha ARN pirofosfohidrolase PppH. Os transcritos teñen dúas partes: o fosfato terminal (P-terminal) e unha estrutura en talo-bucle ao final. O P-terminal é clivado endorribonucleoliticamente pola RNase E, mentres que o talo-bucle é dixerido polas ARN helicases. Se o ARN ten calquera estrutura secundaria, é necesaria a intervención da polimerase PAP para simplificar a redución por exorribonucleases como a PNPase. Finalmente, os fragmentos son procesados por oligorribonucleases.
O proceso é análogo noutras especies e só cambia na maquinaria encimática. Por exemplo, Bacillus subtilis en vez de usar a RNase E como endorribonuclease, utiliza a RNase Y ou a RNase J, ou en arqueas utilízase o exosoma para facer esta función.
Evolución
O degradosoma, que ten unha conformación dinámica e é variable en composición e non esential en determinadas condicións de laboratorio, foi, non obstante, mantido ao longo da evolución de moitas especies eucariotas e procariotas (Archaea, eucariotas, Escherichia coli, etc.), debido moi probablemente ás súas diversas contribucións á regulación celular global. Pode demostrarse experimentalmente que a presenza do degradosoma supón un beneficio selectivo para E. coli.
As estruturas similares ao degradosoma pénsase que formaban parte de moitas γ-proteobacterias e atopáronse tamén noutras liñaxes bacterianas distantes. Están construídas sobre a base dunha RNase E. Porén, a composición destas ensamblaxes similares a degradosomas non sempre é a mesma, xa que pode diferir nalgúns dos seus compoñentes proteicos.