cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eormenred de Kent
Traxectoria
Tras a morte de seu pai, Earcomberht ascendeu ao trono. A descrición de Eormenred como rei pode indicar que gobernou ao lado de seu irmán ou, alternativamente, que tivo unha posición inferior e mantivo o título de "rei". Morreu antes de seu irmán e deixaría seus dous fillos so os coidados de Earcomberht. Non obstante, tras a morte de Earcomberht, o seu fillo e sucesor, Ecgberht arranxou a morte de seus primos, potenciais pretendentes ao trono, que máis tarde foron considerados santos. Eafa non foi asasinada e, máis tarde, foille concedida unha posesión de terra en Thanet por Ecgberht para construír un mosteiro, como penitencia polo asasinato de seus irmáns. Esta terra pertencería a Eormenred.
Ateán, Botos, Lalín
Ateán é un lugar da parroquia de Botos, no concello de Lalín situado na comarca do Deza. A súa poboación no ano 2018 era de 24 persoas (15 homes e 9 mulleres).
San Bartolo, San Cosme de Barreiros, Barreiros
San Bartolo é un lugar da parroquia de San Cosme de Barreiros no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2011 tiña 106 habitantes (57 homes e 49 mulleres).
Casa da Aduana da Coruña
A Aduana Real é un edificio de estilo clasicista situado no barrio da Pescaría da Coruña.
Historia
En 1761 instalouse na Coruña a Real Intendencia de Rendas, nun edificio alugado na avenida da Mariña. Considerado axeitado o lugar decidiuse comprar o local e os edificios contiguos.
O edificio foi construído como sede da Aduana Real en 1768, segundo o deseño de Pedro Cermeño. Debería formar un conxunto coas casas de Paredes, mais o proxecto quedou inacabado.
A mediados do século XX pasou acoller o Goberno Civil da provincia da Coruña, convertido en 1997 en subdelegación do goberno.
Descrición
A aduana real é un edificio de cantería que dá a tres rúas con dúas fachadas. A máis monumental é a da rúa Real, con pilastras xónicas. A fachada lateral, probablemente de Faustino Domínguez Domínguez, é do século XIX.
No século XX engadiuse un andar, destruíndose as bufardas.
O Coto, San Martiño de Lanzós, Vilalba
O Coto é un lugar da parroquia de San Martiño de Lanzós, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Xan d'Outeiro
Xan d'Outeiro pódese referir a:
Ricardo Melero Pereira
Ricardo Melero Pereira, finado en Pontevedra en outubro de 1954, foi un empresario e político galego.
Traxectoria
Dono dunha fábrica de alpargatas en Pontevedra. Foi presidente da patronal pontevedresa. Tamén foi directivo do Círculo Mercantil e Industrial, da Cámara de Comercio, da xunta do club de fútbol Alfonso XIII C.F. e representante da Asociación de Padres de Familia. En 1932 participou, xunto con Víctor Lis Quibén, Ramón Gómez, Tomás Abeigón Pazos, Enrique Paredes e Antero Marescot na articulación da Unión Regional de Derechas. Nas eleccións de 1933 presentouse como candidato polas dereitas. Tesoureiro da CEDA, foi detido en abril de 1936 con Benito Pardo, Secundino Esperón e José Outerelo, por consideralos relacionados con incidentes provocados por fascistas. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 integrou a comisión depuradora do maxisterio de Pontevedra en calidade de representante dos pais de familia.
Vida persoal
Casou con Mercedes Cide Avendaño.
Tomás Villalba
Tomás Villalba Albín, nado en Soriano o 9 de decembro de 1805 e finado en Montevideo o 12 de xullo de 1886, foi un empresario uruguaio.
Bonito do norte
Descrición
miniatura|300px|esquerda O bonito do norte ten o dorso de cor azul escuro metálico, uniforme, e o ventre prateado. Carece de manchas ou marcas no corpo. A aleta caudal mostra o bordo posterior branco, as pínnulas dorsais son amareladas e as anais prateadas ou mouras.
Á carne é basicamente branca, non vermella como acontece con outros túnidos.
Ecoloxía
É unha especie peláxica e migratoria, como os outros atúns, que busca augas cunha temperatura de entre 17 e 21 °C, polo que está presente en augas tropicais de todo o mundo entre os paralelos 40 N e S, incluído o mar Mediterráneo. Ós efectos de control pesqueiro considérase un stock no Atlántico norte e outro no sur (separados polo paralelo 5º N), máis outro stock no Mediterráneo. Os exemplares adultos poden desprazarse a augas máis frías.
Alcanza a madurez sexual ós 5-6 anos, con tamaños de 60–70 cm e uns 4 kg. A desova prodúcese no verán excepto no Mediterráneo, ó que penetran xa chegado setembro. Aliméntase principalmente de pequenos crustáceos, xarda, bocareu, cefalópodos etc.
Aproveitamento pesqueiro
miniatura|Bonito conxelado nun almacén frigorífico. O bonito do norte vive durante o inverno nas augas próximas aos Azores e desprázase a finais da primavera (maio ou xuño) ao Mar Cantábrico. É durante estas migracións cando se inicia a campaña do bonito, chamada costeira, que remata xeralmente en setembro. Nela participan barcos procedentes de Galicia, Asturias, Cantabria, Euskadi e Francia.
Bandeira de Rusia
A bandeira de Rusia (en Флаг России, Flag Rossii), coñecida popularmente como a "tricolor" (en ruso: Триколор, Trikolor) é unha bandeira composta por tres franxas horizontais de igual anchura, sendo branca a superior, azul a central e vermella a inferior. A bandeira foi adoptada oficialmente por Rusia o 22 de agosto de 1991. As cores desta bandeira son a orixe das cores paneslavas.
Bonito do norte
Aproveitamento pesqueiro
Os bonitos novos nadan en augas superficiais, polo que se capturan con artes de superficie, como o corricán, pero os adultos alcanzan augas máis profundas (entre 100 e 200 m), polo que se pescan normalmente con palangres.
Bandeira de Rusia
Historia
Unha lenda popular sitúa a orixe da bandeira de Rusia nunha visita que realizou o Tsar Pedro o Grande aos Países Baixos (nese entón Provincias Unidas) en 1699. O Tsar, que estaba alí para aprender sobre a construción de barcos, deuse conta da necesidade de dotar á súa futura Mariña dunha bandeira. Baseou a bandeira de Rusia na dos Países Baixos, pero elixindo as cores rusas (a bandeira dos Países Baixos daquela época era de cor laranxa, branco, azul e non tiña vermello).
Bonito do norte
Aproveitamento pesqueiro
Os métodos de pesca máis empregados son a cacea ou corricán, con cebo artificial, sistema empregado por barcos galegos, e cebo vivo ou tanque, empregado principalmente por barcos vascos ou cántabros. O emprego das volantas por parte de barcos franceses supuxo numerosos conflitos con mariñeiros españois que tivo como momento álxido a Guerra das volantas no verán de 1994. Na actualidade as volantas foron erradicadas da costeira do bonito polos estragos que causa este sistema de pesca no resto da fauna mariña.
Bandeira de Rusia
Historia
Esta historia, aínda que amplamente estendida, é unha lenda, xa que un libro alemán de bandeiras de 1695 xa describía unha bandeira similar pertencente ao Tsar de Moscova (de feito, xa fora izada pola fragata Oriol, o primeiro barco botado pola Mariña rusa en 1667). O tres colorees provirían do escudo do Ducado de Moscova, no cal aparece San Xurxo cunha armadura branca, montando un cabalo branco, levando unha capa e un escudo azuis sobre un fondo vermello. Aínda que de acordo a outra versión, estas cores serían as das roupaxes da Virxe María, protectora de Rusia. Esta bandeira, que se usou como insignia naval desde o século XVII, foi adoptada para a mariña mercante en 1705. E o 7 de maio de 1883 autorizouse o seu uso en terra firme, converténdose oficialmente na bandeira nacional de Rusia.
Bonito do norte
Aproveitamento pesqueiro
miniatura|300px|Etiqueta identificadora do bonito da lonxa de Burela.
Bandeira de Rusia
Historia
Tras a Revolución rusa de 1917, os bolxeviques cambiaron a bandeira por outra enteiramente vermella coas siglas РСФСР (RSFSR - República Socialista Soviética Federativa de Rusia) en cirílico na esquina superior ao lado do mastro. En 1954, adoptouse unha nova bandeira similar á da Unión Soviética pero cunha franxa vertical azul no lado da hasta.
A tricolor foi adoptada de novo o 22 de agosto de 1991, aínda que a proporción foi 1:2 e as cores eran lixeiramente diferentes. Finalmente o 11 de decembro de 1993, no edicto nº 2126 "Sobre a bandeira nacional da Federación Rusa" asinado polo presidente da Federación Rusa Boris Eltsin, a bandeira foi descrita coas cores actuais e a proporción 2:3.
Bonito do norte
Aproveitamento pesqueiro
Na pesca artesanal practicada co corricán, os bonitos péscanse un a un e remátanse a bordo, para ser refrixerados inmediatamente. Os exemplares capturados identifícanse individualmente mediante un precinto de cor verde no pedúnculo caudal. Con este precinto identifícase tamén o barco do que procede, para garanti-la rastrexabilidade do peixe, pero o seu obxectivo é máis unha indicación de calidade no procesamento e da obtención mediante métodos de pesca artesanais (fronte ós exemplares capturados pola frota francesa, que utiliza redes de arrastre).
Burela é o principal porto do Cantábrico en capturas de bonito ó corricán, con 3.064 toneladas en 2006 (o 75% do total). Outros portos pesqueiros con capturas importantes desta especie son Celeiro, con 519 toneladas (o 13%, e A Coruña, con case 445 (o 11%).
O bonito na alimentación
miniatura|200px|Pezas de atún branco afumado. Xa se mencionou o feito de se-la especie de maior valor económico entre os túnidos. Tamén que a súa carne adoita ser máis clara que a doutras especies. O seu contido graxo é bastante máis baixo, de ó redor do 6%, e, en consecuencia, as calorías que achega á dieta tamén son moito menores: sobre 138 calorías por 100 gramos.
Destínase principalmente ó consumo en fresco (á grella, con aros de cebola, ou mariñado), así como á elaboración de conservas, identificadas como de bonito do norte ou atún branco. Noutros países é común o tratamento por afumadura.
Chutes Too Narrow
Chutes Too Narrow é o segundo álbum da banda estadounidense de indie rock The Shins, publicado o 21 de outubro de 2003 a través do selo Sub Pop. O disco foi producido por Phil Ek e o propio grupo. O seu título vén da letra da canción "Young Pilgrims". Segundo Nielsen SoundScan ata a data leva vendidas preto de 400.000 copias.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por James Mercer.
Mars Global Surveyor
Mars Global Surveyor ou MGS foi unha sonda espacial da NASA lanzada o 7 de novembro de 1996 mediante un foguete Delta 7925 desde Cabo Cañaveral para estudar Marte.
Características
Mars Global Surveyor foi enviada a Marte para estudar a morfoloxía da súa superficie, a súa topografía, composición e gravedade, a dinámica atmosférica e os seus campos magnéticos. A nave, estabilizada nos tres eixos, tiña forma de caixa de 1,17 x 1,17 x 1,70 m con dúas partes: o módulo de equipamento, coa instrumentación e os sistemas de control, e o módulo de propulsión, co motor. A alimentación eléctrica era proporcionada por dous paneis solares, cada un cunhas dimensións de 3,5 x 1,9 m e producindo en total ata 980 W de potencia que podían almacenarse en dúas baterías de hidruro de níquel cunha capacidade de 20 amperio-hora. . As comunicacións principais tiñan lugar mediante unha antena parabólica de 1,5 m de diámetro situada no extremo dun mastro de 2 m de lonxitude, transmitindo en banda X e recibindo en banda X e banda Ka.
MGS levaba a bordo unha cámara, un espectrómetro para emisións térmicas, un altímetro láser e un retransmisor de radio. Ademais levaba un magnetómetro e un reflectómetro de electróns nos extremos de cada panel solar, e un oscilador ultraestable para seguimento e medicións gravitatorias. O subsistema de xestión de datos levábase a cabo cun procesador 8086 mentres que xestión de control xeral estaba a cargo de varios procesadores 1750A. O almacenamento consistía en catro grabadoras de estado sólido de 750 MB de capacidade cada unha.
Desenvolvemento da misión
MGS foi lanzada o 7 de novembro de 1996 e despois de 10 meses de fase de cruceiro chegou a Marte, onde entrou nunha órbita provisional elíptica o 12 de setembro de 1997. Durante os catro meses seguintes a nave foi reducindo a súa órbita mediante a técnica do aerofreado, rozando as capas superiores da atmosfera marciana para reducir a súa velocidade, aforrando propelente no proceso. Así e todo, debido a un problema nun dos paneis, a fase de aerofreado alongouse debido á necesidade de non someter á nave a tanta presión. A órbita científica final acadouse en febreiro de 1999, cunha altura de 378 km e un período de 118 minutos. A misión primaria durou un ano marciano (687 días terrestres), ata xaneiro de 2001, ampliándose varias veces ata que e perdeu o contacto coa sonda o 2 de novembro de 2006.
O rato na cultura popular galega
miniatura|300px|Sapos e ratos, bruxas e meigas, fóra das miñas veigas.
Crenzas e supersticións
Os ratos de campo constitúen unha praga para as colleitas. Por tal motivo forman parte dun ensalmo que utilizaban os labregos para bendeci-las leiras e escorrenta-las meigas (Antón Fraguas, 72). Deben salpicarse os lindes da leira con auga bendita e unha póla de oliveira bendita o domingo de Ramos, á vez que se recita:
Para esconxurar eficazmente os ratos cómpre sinalar ó lugar ó que deben ir e onde poidan manterse (Terra de Melide, 452). Risco conta que un cura de Amandi, que tal facía contra 1932 por terras de Sober (Lemos), mandaba os ratos ó monte de Oroso (Vicente Risco, 394).
En Riós (Ourense), para libra-la casa de ratos compría poñer trala porta unha pola de sabugueiro en flor.
Os mariñeiros de Cambados, cando tiñan ratos no barco, mallábano con estrugas. O mesmo castigo servía para cando non pescaba abondo (Adela Leiro, 32).
Crese tamén que cando lles saen os dentes deformes ós meniños, é porque ratos ou galiñas comeron algún dos dentes que previamente lles caeran. Por iso, para conseguir que os dentes saian sans e non sexan deformes, hai que botar na cinza da cociña os dentes que lles vaian caendo ós cativos.
Medicina popular
O caldo de rato forma parte da medicina popular galega para cura-la tiña, o tifo ou a tose ferina (Lis Quibén, 307, Jesús Rodríguez López, 141, Terra de Melide, 452). O tal caldo de rato faise botando un rato sen tripas nunha pota de caldo de verdura.
Tamén se usa en forma de aceite de rato, feito deixando macerar varios ratos acabados de nacer nunha botella de aceite. Unha vez completamente disoltos, este aceite serve para curar cortes e diversas feridas (Adela Leiro, 91). Tamén cura a dor de oídos dos meniños (José Curt, 317).
Léxico
Herba do rato Polygonatum odoratum|miniatura Rato forma parte de diversos sintagmas que designan diferentes plantas e animais:
Refraneiro
miniatura|250px|Mal lle vai ó rato que soilo ten un burato
Adiviñas
...o [[rato|miniatura]]
Guerra das volantas
miniatura|250px|dereita|[[Bonito do norte.]] miniatura|250px|dereita|La Gabrielle en Burela. 250px|miniatura|dereita|Medindo as redes de La Gabrielle. 250px|miniatura|dereita|Burela durante o incidente. A Guerra das volantas, tamén chamada Guerra do bonito, foi un conflito pesqueiro ou guerra entre artes de pesca que enfrontou a frota boniteira de Galiza, Asturias, Cantabria e Euskadi e barcos boniteiros de Francia durante a campaña do verán de 1994. A orixe deste conflito foi o emprego das volantas ilegais polos barcos franceses, provocando o temor da frota do norte peninsular, que usaba artes de pesca tradicionais. A frota boniteira artesanal reclamaba a prohibición deste tipo de redes por parte da Unión Europea.
Antecedentes e causas
O uso de redes de deriva na pesca do bonito en Europa remóntase á década dos 70, cando barcos de Francia, Inglaterra e Irlanda abandonan as artes de pesca tradicionais. Debido ao seu forte impacto medioambiental e as protestas de sectores ecoloxistas, a Unión Europea, nunha normativa de 1991, limita a súa lonxitude a 2,5 km. Aos mariñeiros franceses concedéuselles unha moratoria até 1994, en que se terían que adaptar á nova normativa. Porén, durante a costeira dese verán os boniteiros do norte peninsular denunciaron reiteradamente o emprego de redes ilegais dos barcos franceses. A frota do mar Cantábrico que empregaba os métodos de cacea ou cebo vivo, denunciaba que eran artes incompatíbeis. En paralelo, grupos ecoloxistas como Greenpeace inician unha campaña contra ese tipo de métodos e poñen en evidencia a inoperatividade dos organismos europeos para facer cumprir a súa propia normativa.
Consecuencias
As volantas de superficie non foron prohibidas pola Unión Europea até 2002 como resultado do acordo entre os distintos países europeos.
Emilio Antón Iboleón
Emilio Antón Iboleón, nado en Ferrol o 9 de maio de 1853 e finado en Ferrol o 25 de febreiro de 1919, foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
Fillo dunha familia ferrolá formada en Cuba e vinculada a negocios navieiros e industrias e á Armada. Graduado en Comercio no St. Joseph's Commercial College de Dumfries (Escocia). Comerciante, foi presidente da Cámara de Comercio de Ferrol. Foi nomeado alcalde de Ferrol en marzo de 1899. Volveu ser alcalde en 1900 e 1903. Volveu ser nomeado alcalde en 1910 e 1912. Presentou a súa renuncia en xuño de 1913. Foi vicecónsul do Reino Unido en Ferrol.
María del Patrocinio Armesto Alonso
María Patrocinio Armesto Alonso, nada en Alcañices (Zamora) en 1906 foi unha química vinculada a Galicia e pertencente ao Instituto Nacional de Física y Química (INFQ).
Traxectoria
Realizou os estudos de bacharelato en Ourense e proseguiu os estudos superiores na Facultade de Química da Universidade de Santiago de Compostela licenciándose en 1927. Posteriormente trasladouse a Madrid para continuar a súa formación na Facultade de Ciencias da Universidade Central.
Foi colaboradora do Instituto Nacional de Física y Química, situado no edificio Rockefeller, na sección de electroquímica dirixida por Julio Guzmán. Tamén aparece como socia da Sociedade Española de Física e Química, publicando 27 traballos nos Anales da SEFQ.
Issa Kodzoev
Issa Kodzoev, nado o 12 de agosto de 1938 en Anguxt, é un escritor, político, profesor e figura pública inguxo, autor da primeira novela épica en lingua inguxa, ГIалгIай.
Traxectoria
Naceu nunha pequena localidade, de gran relevancia histórica ao ser o primeiro asentamento inguxo ao que chegaron os rusos e do que tomaron o nome para denominar a todo o pobo inguxo, e que no momento de vir Kodzoev ao mundo formaba parte da República Socialista Soviética Autónoma de Chechenia-Inguxetia. O 23 de febreiro de 1944, con cinco anos, as autoridades stalistas acusaron ao pobo inguxo de colaborar cos alemáns e procederon á deportación dos inguxos do seu territorio ancestral. Issa e a súa familia víronse obrigados a marchar a Casaquistán, no exilio morreu toda a súa familia e el educouse nun orfanato. A partir de 1957 os inguxos puideron retornar a Inguxetia pero non á parte onde el nacera, transferida a Osetia do Norte e Issa ao volver instalouse en Thoj-Jurt. Estudou filoloxía no Instituto Pedagóxico Checheno-Inguxo e nesa época comezou a escribir sobre o drama que viviran os chechenos e os inguxos despois da deportación a Casaquistán, como resultado estes escritos constituíron a base da colleita Kazakhstanskii dnevnik. En 1960 mentres aínda estaba na facultade publicou no almanaque Лоаман Iуйре o conto "Наьна дог". Logo de graduarse en 1962 ensinou no Instituto Secundario de Thoj-Jurt e posteriormente foi director do de Ekkažak’ongij-Jurt.
As autoridades soviéticas arrestárono o 4 de xullo de 1963 por distribuír os relatos contidos en Kazakhstanskii dnevnik. O Tribunal Supremo da RSSA de Chechenia-Inguxetia ditou sentenza o 10 de setembro de 1963 condenándoo, canda Ali Tatarovii, a 4 anos de traballos forzados no campo de Dubravlag Mordovia. Despois da súa liberación en 1967 continou co seu labor cultural, colaborou na revista infantil СелаIад e no xornal «Сердало», e contra 1990 traduciu, dende a versión rusa de Boris Pasternak, ao inguxo a peza de Shakespeare O rei Lear.
En maio de 1988 foi un dos fundadores e dirixentes do movemento sociopolítico Niisho, para a restauración dos dereitos e liberdades do pobo inguxo, a formación dunha república propia dentro de Rusia e a restauración da súa integridade territorial. En setembro de 1989 converteuse en presidente do comité para a restauración da autonomía inguxa pero dous meses despois cesou, o que levou ao cisma á organización, quedando Issa como presidente do partido, mentres outro grupo formaba o Consello Popular de Inguxetia. Nas eleccións de 1990 resultou elixido deputado do Consello Supremo de Chechenia-Inguxetia, xogou un papel activo na aprobación das leis rusas sobre a rehabilitación dos pobos represaliados e a da formación da República dos Inguxos en 1992.
Escritor en inguxo e ruso, a súa grande obra é Ğalğaj (ГIалгIай), novela épica en sete volumes, que narra a historia dos inguxos entre 1222 e 1675.
Barreiro, Botos, Lalín
Barreiro é un lugar da parroquia de Botos, no concello dezao de Lalín. Segundo o IGE, a súa poboación no ano 2011 era de 24 persoas (14 homes e 10 mulleres).
Alta Car and Engineering Company
Alta Car and Engineering Company foi un fabricante británico de autos deportivos e coches de competición, coñecido simplemente como Alta. Os seus coches disputaron cinco carreiras do Campionato do Mundo da FIA entre e, así como en carreiras anteriores ao Campionato do Mundo. Tamén forneceu motores a un pequeno número doutros construtores, sobre todo aos equipos Connaught e HWM.
República Socialista Soviética de Lituania
República Socialista Soviética de Lituania (en Lietuvos tarybu socialistine respublika) foi o nome dado a Lituania entre o 21 de xullo de 1940, data en que foi invadida pola Unión Soviética e o 1 de marzo de 1990, cando o país recuperou a independencia.
Alta Car and Engineering Company
Inicios
A compañía foi fundada polo enxeñeiro Geoffrey Taylor de Surbiton, Surrey, e produciu o seu primeiro automóbil en 1929. O primeiro vehículo de Alta foi un coche deportivo cun motor de 1.1L, que deseñou o mesmo Taylor. Foron construídos trece, dos cales cinco créese que sobreviviron.
miniatura|left | 250px | Un modelo Alta de competición de antes da II guerra mundial (1938), con rodas traseiras dobres para maior tracción en eventos hillclimb. miniatura| 250px | O deseñador de coches [[John Crosthwaite no seu Alta 1100cc Alta de 1937]] Este deseño, e os posteriores de 1´5L e 2L, vendeuse de xeito constante, pero en número limitado, ata o estalido da guerra en 1939. Coa opción do motor máis potente o coche era capaz de acadar os 120 km/h e de 0-100 kmh en 7 segundos. Fíxose popular entre os corredores debido á súa capacidade para ser convertido facilmente de 1´5L a 2L ou viceversa, permitindo aos pilotos cun orzamento limitado poder competir en máis dunha clase sen ter que comprar un segundo coche.
República Socialista Soviética de Lituania
Trala primeira guerra mundial
Houbo un intento frustrado de establecer un goberno soviético en Lituania por parte do Exército Vermello bolxevique entre 1918 e 1919. A RSS de Lituania proclamouse o 16 de decembro de 1918, polo goberno revolucionario provisional, formado completamente por membros do Partido Comunista de Lituania. A RSS de Lituania estivo apoiada polo Exército Vermello, pero non logrou crear un goberno de facto con apoio popular, como fixera pouco antes o Consello de Lituania. Dous meses despois, o 27 de febreiro de 1919, uniuse á República Socialista Soviética de Belarús e proclamouse a República Socialista Soviética Lituano-Bielorrusa, que existiu durante seis meses, ata o 25 de agosto de 1919.
Alta Car and Engineering Company
Inicios
miniatura|right | 250px | Un modelo Alta de competición de preguerra En 1934, Taylor produciu o primeiro Alta destinado exclusivamente á competición. O coche era lixeiro e, dun só asento conseguiu unha gran reputación nas carreiras máis curtas, tales como hillclimbings, sprints, e contra o reloxo. Unha vez máis, o baixo custo de Alta, en comparación cos custosos modelos ERA, deu lugar a moitas vendas aos corredores afeccionados. Con todo, a falta de fiabilidade mantivo o nome de Alta lonxe dos Grandes Premios. En 1937 apareceu un deseño revisado, con suspensión dianteira independente. George Abecassis tivo certo éxito con este deseño, gañando unha serie de carreiras antes da segunda guerra mundial. Cando se achegaba a guerra, Taylor deseñaba un novo motor 8 en liña e un coche de terceira xeración, esta vez con suspensión independente total. Este último coche era moi avanzado para a súa época, e estaba case completo a finais de 1939. Pero, se declarou a guerra, a fábrica de Alta foi entregada ao esforzo de guerra, e a produción dos novos deseños detívose.
República Socialista Soviética de Lituania
Trala primeira guerra mundial
A República Socialista Soviética Federativa de Rusia recoñeceu oficialmente á República de Lituania polo asinamento do tratado de paz soviético-lituano o 12 de xullo de 1920, poñendo así fin á existencia da RSS Lituana. Suxeriuse que o fracaso na conquista de Polonia durante a guerra polaco-soviética previu aos soviéticos de invadir Lituania e restablecer unha república soviética nese momento.
Alta Car and Engineering Company
Alta GP
Malia o pequeno tamaño de Alta, e o seu status como un fabricante de automóbiles, principalmente de estrada, Alta foi de feito o primeiro construtor británico en producir un novo coche de Gran Premio tralo fin da segunda guerra mundial. As limitacións das materias primas non detiveron a Taylor para comezar a produción dos deseños que estivera desenvolvendo ao longo dos anos da guerra, e os coches Alta de GP apareceron en 1948. Tamén reiniciou a produción de coches deportivos para estrada, aínda que sen fondos para o desenvolvemento, a popularidade destes modelos reduciuse rapidamente.
O primeiro coche forneceuse ao piloto privado George Abecassis, que competiu ao longo de 1948 e en 1949, pero só terminou unha vez. Abecassis pasaría a utilizar os motores de Alta para motorizar o equipo HWM de 1951 a 1955.
República Socialista Soviética de Lituania
Segunda guerra mundial
miniatura|esquerda|200px|Mapa soviético de 1940 da RSS de Lituania
Alta Car and Engineering Company
Alta GP
Fixéronse modificacións na carrocería e o cambio de marchas para os posteriores vehículos de GP2 e GP3 de 1949 e 1950. Unha vez máis construíronse baixo pedido, e fornecéronse para Geoffrey Crossley e Joe Kelly, respectivamente. Crossley participou co GP2 no Gran Premio de Bélxica de 1949, pero só puido ser sétimo. Kelly concentrouse sobre todo nas carreiras irlandesas, e o seu mellor resultado foi o terceiro posto no Trofeo Ulster de 1952. Ambos pilotos participaron co seu respectivo chasis no Gran Premio do Reino Unido de 1950, a primeira carreira na historia do Campionato Mundial de Fórmula 1. Pero, aínda que Kelly terminou, non se clasificou; Crossley retirouse por unha falla da transmisión.
República Socialista Soviética de Lituania
Segunda guerra mundial
O Pacto Molotov-Ribbentrop de agosto de 1939, entre a Alemaña nazi e a Unión Soviética, estableceu que Lituania quedaba incluída na esfera de influencia alemá. Porén, a segunda guerra mundial comezou en setembro de 1939, e o pacto foi modificado para transferir a Lituania á esfera soviética. Isto garantiuse co intercambio de Lublin e partes da Provincia de Varsovia en Polonia, que orixinalmente estaban adscritas á Unión Soviética, pero que naquel momento xa foran ocupadas pola Wehrmacht.
Alta Car and Engineering Company
Alta F2
miniatura|right | 250px | Un F2 Alta sen capó Ao carecer do financiamento necesario para desenvolver un Fórmula Un sucesor do GP, Taylor decidiu pasarse á categoría da Fórmula 2. O motor era un 1970 cc con 4 cilindros en liña, de aspiración natural, desenvolvendo en torno a 130 CV. Por desgraza, o deseño do chasis do Alta tiña un exceso de peso e tendo en conta a reducida potencia dispoñible dos motores non sobrealimentados fixo que os bos resultados foran difíciles de conseguir.
O Alta F2 participou en varias carreiras do Campionato Mundial, primeiro no Gran Premio de Francia de 1952, e no Gran Premio do Reino Unido de 1952. Non lograron puntuar, pero non ía ser a última vez que o nome de Alta aparecera na Fórmula Un.
República Socialista Soviética de Lituania
Segunda guerra mundial
Seguindo o ultimato soviético a Lituania de 1940 e a subsecuente invasión o 15 de xuño de 1940, o presidente Antanas Smetona escapou do país. Antes de facelo e de acordo coa constitución lituana, cedeu as súas funcións ao Primeiro Ministro Antanas Merkys. O día que seguiu á partida de Smetona, Merkys anunciou que depuxera a Smetona e que chegara á presidencia polo seu propio pé. O 17 de xuño, a instancias dos soviéticos, Merkys nomeou a un periodista de esquerdas, Justas Paleckis, como Primeiro Ministro. Merkys renunciou tamén, de xeito que Paleckis, pasou a ser o presidente en funcións. Para todos os efectos, Lituania perdera a súa independencia.
Paleckis nomeou a un goberno popular dominado polos comunistas, con Vincas Krėvė-Mickevičius como Primeiro Ministro. Este goberno disolveu o Cuarto Parlamento (Seimas) e anunciou as eleccións para elixir un Parlamento Popular o 14 de xullo. Os votantes foron elixidos dunha lista única proporcionada pola Unión de Traballadores de Lituania, que non era máis que unha fachada do recentemente reaparecido Partido Comunista de Lituania. A nova Seimas Popular reuniuse o 21 de xullo e o único punto da orde do día era converter a Lituania nunha república Soviética, xurdindo así de novo a República Socialista Soviética de Lituania, que solicitou ao goberno da URSS que a admitira como unha república constituínte. A resolución tomouse de xeito unánime. O 3 de agosto, o Soviet Supremo da URSS aceptou a petición e admitiu á RSS de Lituania como a 14º República da Unión Soviética. Lituania mantén que xa que Smetona nunca rexeitou o cargo, a toma do poder de Merkys foi ilegal, e todas as accións que levaron á anexión por parte da URSS foron ilegais.
Alta Car and Engineering Company
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
República Socialista Soviética de Lituania
Segunda guerra mundial
Lituania foi ocupada pola Alemaña nazi en xuño de 1941. Coa Ocupación dos estados Bálticos levada a cabo en 1944, restableceuse o poder Soviético. Logo das dúas ocupacións, levouse a cabo unha sovietización do país mediante unha deportación en masa de lituanos a gulags e outros campos de internamento da Unión Soviética.
Durante a segunda guerra mundial
Os Estados Unidos de América, o Reino Unido e outros países consideraron que a ocupación de Lituania pola Unión Soviética foi ilegal, citando a Doutrina Stimson, en 1940, pero acordaron non violar as fronteiras soviéticas despois das conferencias de paz que seguiron á segunda guerra mundial. Os Estados Unidos rexeitaron recoñecer a anexión de Lituania e o resto dos Estados Bálticos, pola URSS, durante toda a existencia da Unión.
Independencia
Lituania alegou que todo o proceso polo cal o país foi anexionado á URSS foi ilegal e violaba tanto as leis lituanas e internacionais, de xeito que o único que estaban facendo era reafirmar unha independencia que existía previamente. A URSS tratou de invadir o país, pero a República Socialista Soviética Federativa de Rusia na súa Declaración da Soberanía do Estado, do 12 de xuño freou os intentos da URSS de manter a Lituania dentro da Unión.
Islandia recoñeceu de xeito inmediato a independencia de Lituania. O resto dos estados fixérono a partir do Intento de Golpe de Estado na URSS de 1991, no que o que quedaba do goberno soviético recoñecía a independencia do país o 6 de setembro de 1991.
Economía
A colectivización na República Socialista Soviética de Lituania tivo lugar entre 1947 e 1952.
A renda per cápita de 1990 da RSS de Lituania era de 8.591$, estando por riba da media dos 6.871$ do resto da Unión Soviética. Aínda así era menos da metade da renda per cápita dos países adxacentes como Noruega (18.470$), Suecia (17.680$) ou Finlandia (16,868$). Polo xeral, no Bloque do Leste a ineficacia dos sistemas sen competencia ou de equilibrio do mercado dos prezos converteuse custoso e insostible, especialmente coa crecente complexidade da economía mundial. Estes sistemas, que requirían a planificación do estado en todos os niveis, acabou colapsando baixo o peso das indeficacis económicas acumuladas, con varios intentos de reforma que simplemente contribuíron á aceleración das tendencias á crise de xeración.
Ir Indo
Ir Indo Edicións é unha editorial viguesa, en galego, castelán, inglés e francés, fundada en 1985 por Bieito Ledo Cabido.
Desenvolvemento da linguaxe
Chámase desenvolvemento da linguaxe ao proceso polo cal os seres humanos adquiren a capacidade de comunicarse verbalmente. Este desenvolvemento prodúcese nun período que se sitúa dende os primeiros meses de vida ata a adolescencia, en sentido estrito, xa que durante os primeiros cinco anos é cando ten lugar a maior velocidade de aprendizaxe e se adquiren os instrumentos básicos para o seu dominio. É este un período fundamental pero o desenvolvemento da linguaxe non ten fin, xa que constantemente se produce un aumento de vocabulario e un enriquecemento con novas achegas expresivas.
Ir Indo
Descrición
O nome débese á idea que lle deu a Ledo o carpinteiro da súa aldea de Padroso, cando lle dixo: O caso é ir indo.
Ten máis de cincocentos títulos, dentro das coleccións Dicionarios, Galegos na Historia, Narrativa, O Parrulo, Elefante Contacontos, Recursos, Festas na escola, A fraga, Raigame, Letras Hispanas, Clásicos, Cidades-vilas, Guías, Arquivo da Imaxe, Manuais, Nabarquela e Memorias.
Desenvolvemento da linguaxe
Condicionantes
Para que teña lugar este desenvolvemento son necesarias unha serie de condicións:
Ir Indo
Descrición
Entre os autores editados por Ir Indo están Álvaro Cunqueiro, Francisco Fernández del Riego, Alfredo Conde, Xosé Mª. Álvarez Blázquez, Darío Xohán Cabana, Xosé A. Perozo, Marilar Aleixandre, Tucho Calvo, Moncho Borrajo, Roald Dahl, Robert Musil, Joseph Conrad, Edgar Allan Poe, Lovecraft, Tolstoi, Castelao, Antón Fraguas, Rafael Dieste, Eugenio Granell, Camilo José Cela, Méndez Ferrín, Filgueira Valverde, Torrente Ballester, Rudyard Kipling, F. Scott Fitzgerald e Xulio Verne.
miniatura|300px|[[Diccionario Enciclopédico Galego Universal|DEGU, feito por Ir Indo para La Voz de Galicia.]]
Desenvolvemento da linguaxe
Condicionantes
A intervención do adulto é fundamental, xa que é o responsable de darlles unha armación ós progresos do neno, axudándoo a alcanzar de xeito lúdico os diferentes niveis. O seu apoio é inversamente proporcional ás necesidades do neno, e prodúcese en situacións espontáneas, carentes de intencionalidade, caracterizadas polo gozo entre ámbolos dous. Moi pronto prodúcese no neno a motivación e intento comunicativo, feito que se denomina ‘protoconversa’. Son diálogos moi primitivos, caracterizados polo contacto ocular, sorrisos, gorgolexos e alternancia das expresións. Podemos atopar este tipo de conduta xa en nenos de dous meses.
Ir Indo
Obras de consulta
Editou entre 1999 e 2006 a Enciclopedia Galega Universal Ir Indo, de dezaseis volumes, que tivo versión en liña en Internet. No ano 2003, por encarga de La Voz de Galicia, editou o Diccionario Enciclopédico Galego Universal (DEGU) de sesenta tomos.
Outras obras de consulta destacadas da editorial son o Dicionario biográfico de Galicia (2010-2011, tres tomos), o Dicionario de Galego Ir Indo ou o Diccionario dos nomes galegos de Xesús Ferro Ruibal et alii.
Desenvolvemento da linguaxe
Teorías explicativas
Actualmente non existe ningunha teoría universalmente aceptada como explicativa da adquisición da linguaxe. Pódense destacar tres tendencias:
Bon Iver, Bon Iver
Bon Iver, Bon Iver é o segundo álbum da banda estadounidense de indie folk Bon Iver, publicado o 17 de xuño de 2011 a través do selo Jagjaguwar nos Estados Unidos e de 4AD en Europa. O disco está formado por 10 cancións e foi visto como unha nova dirección musical do grupo.
O álbum foi un éxito comercial, estreándose no número 1 das listas norueguesa e danesa, e no número 2 da Billboard 200 estadounidense. Vendeu 104 000 copias na súa primeira semana nos Estados Unidos. Cara setembro de 2016 o disco levaba vendidas un total de 629 000 copias nos Estados Unidos. Recibiu recensións moi positicas dos críticos, algúns dos cales o consideraron un dos mellores discos de 2011. O álbum gañou o Grammy ao mellor álbum de música alternativa en 2012, mentres que o tema "Holocene" foi nomeado ao premio de canción do ano e gravación do ano.
Desenvolvemento da linguaxe
Teorías explicativas
=Descricións= A descrición das súas características pódese facer tendo en conta, por separado, as tres dimensións básicas da linguaxe (forma, contido e uso), sempre considerando o seu carácter arbitrario xa que as adquisicións fanse nos tres niveis a un tempo:
-859
Outros
Historia ano a ano
Desenvolvemento da linguaxe
Dimensión formal
Adquisición do vocabulario e sintaxe (aspecto formal): durante os seus primeiros meses, o neno presta atención a algúns sons, reacciona á voz e á cara e produce actividades bucofonatorias que aparecen nos estados de vixilia. É o que se coñece como ‘balbucidos’. Para algúns investigadores, estes sons prodúcense como consecuencia de exercicios motóricos incontrolados. Pola contra, para outros son a base do desenvolvemento das posteriores habilidades que conducen á fala. Os nenos, nos seus balbucidos, profiren sons parecidos á linguaxe, pero carentes de sentido. Poden pertencer a calquera idioma, xa que non é ata aproximadamente o ano cando se fan selectivos, e emiten só aqueles que corresponden á súa lingua materna. Para algúns autores, as primeiras vocalizacións son articulacións profundas da cavidade bucal difíciles de analizar, xa que a oposición consoante/vogal non pode ser discriminada. Funcionalmente, non son vocais nin consoantes; articulatoriamente, son combinacións simultáneas.
A partir dos seis meses prodúcese un balbucido constante, con control auditivo, curvas de entoación, ritmo e ton de voz variados e imitación recíproca de sons. A simple repetición deixa paso a unha nova modalidade de intercambios. As emisións propias e alleas estimulan o neno. Iníciase a etapa da ecolalia. Neste período pódese distinguir entre expresións vocais e verbais. As primeiras fan referencia a sons sen significación, e as segundas anticipan os repertorios de sons correspondentes á lingua materna.
Entre os 12-18 meses, ten lugar un profundo desenvolvemento fonolóxico (os primeiros fonemas: /m/, /p/, /b/, /t/, /d/, /l/, /n/ e as vogais); aparecen as primeiras palabras, que adoitan ser monosílabos reduplicados (mama, papa, tata) e palabras onomatopeicas, é dicir, designan os obxectos polo ruído que fan (guauguau = "can"). Estas primeiras palabras, que normalmente son substantivos, responden a estados afectivos e teñen un significado máis amplo que a simple referencia. Con elas exprésase todo o significado dunha frase. Esta é unha característica do vocabulario infantil; son as chamadas palabras-frase, que dan nome a esta etapa: período holofrásico. Así, por exemplo, pode dicir papa, cando ve o seu pai, cando o seu pai sae ou cando ve un obxecto que lle pertence. A súa articulación dos fonemas da linguaxe aínda non é a correcta, e poden aparecer confusións (dopo por roto, ti por si etc.), e omisións, por non pronunciar tódalas sílabas (apato por zapato, ota por pelota). A súa comprensión é mellor cá súa expresión; comprenden máis linguaxe da que poden usar. Utilizan a linguaxe, fundamentalmente, para pedir algo que satisfaga as súas necesidades ou para reclama-la atención do adulto.
A partir dos dezaoito meses prodúcese un considerable aumento de vocabulario, constrúe frases de dous elementos, empeza a emerxe-la gramática e a lingua adquire novos usos. O tipo de linguaxe defínese como estilo telegráfico. Estas primeiras combinacións de dúas palabras están formadas, fundamentalmente, por substantivos e verbos, por exemplo: quero auga. Non utilizan as chamadas palabras funciónais: artigo, preposición, verbo auxiliar etc. Inclúen só as palabras esenciais: un sintagma nominal e un sintagma verbal. A gramática empregada segue o seu propio sistema, non é unha simple copia do adulto. Adoitan combina-las palabras para expresa-lo significado en función dunha serie de relacións: axente/acción, acción/obxecto, axente/obxecto, entidade/atributo, entidade/locativo, posuidor/posuído e o caso nominativo. Ata agora a adquisición de vocabulario era relativamente lenta, pero neste período vaise facer moito máis rápida, podendo pasar, aproximadamente, das 50 palabras a máis de 200 ós dous anos. Aparecen novas funcións da linguaxe: utilízaa para explora-lo contorno e aprender e para crear un ambiente de fantasía e imaxinación.
No terceiro ano (período da linguaxe constituída) continúa o desenvolvemento léxico (ata aproximadamente 1000 palabras) e fonolóxico: sons, sílabas complexas, aspecto e tempo verbal, pronomes (aínda que convén distinguir entre os persoais e os de terceira persoa: estes últimos adquírense máis tarde e, inda que antes dos tres anos xa poden estar utilizando pronomes persoais, posesivos, reflexivos e demostrativos, en realidade a maioría non se adquiren ata pasar esta idade), adverbios (coma os de lugar e cantidade; os de tempo son máis tardíos), algunhas preposicións e artigos (que implican a integración da información de xénero, número e carácter específico ou referente do nome). Utilizan a interrogativa e a negativa coma os adultos, á simple xustaposición utilizada ata o momento, séguelle, ós tres anos, a coordinación mediante conxuncións, e as subordinadas, que van introducidas por ‘é’, como, por exemplo, ‘é que...’, ou precedidas de falsas oracións de relativo, que non aparecerán ata os tres anos e medio. A capacidade para formar plurais, inflexións verbais etc., leva, pola súa vez, o neno a cometer erros: trátase do fenómeno da regularización ou sobrerregularización. Este fenómeno non implica que os nenos cometan erros na adquisición da linguaxe, senón que estes erros xorden porque están aprendendo as regras da súa lingua nativa e aplícanas con inflexibilidade (flexionan os verbos irregulares como regulares: así, se é correcto dicir ‘moído’ tamén o é ‘escribido’), o que parece un atranco na evolución da adquisición da linguaxe é unha evolución na adquisición da gramática (xa que nun primeiro momento o neno empeza usando correctamente as formas irregulares, mais despois, cando aprende as regras, substitúe as formas correctas do verbo irregular polas súas xeneralizacións incorrectas das formas regulares).
A partir dos catro anos aparecen as subordinadas causais e consecutivas, domínanse as inflexións, continúa o desenvolvemento léxico, aumentan as preguntas e xogos de palabras, conclúese o desenvolvemento fonolóxico principal e a frase increméntase en lonxitude e complexidade.
Ós cinco anos obsérvase un considerable aumento de léxico e unha complexidade sintáctica (subordinación, marcas formais, comprensión da pasiva etc.), pero non cambios cualitativos relevantes. O rapaz xa adquiriu as principais estruturas gramaticais da súa lingua, o que non quere dicir que a adquisición da linguaxe finalizara, senón que se prolonga ó longo de toda a escolaridade primaria e mesmo na secundaria, dado que ten que aprender a usa-la súa lingua en diferentes contextos e situacións comunicativas. A pesar de ter adquiridas as regras básicas, non é ata os 8 ou 9 anos cando este proceso se pode dar por acadado.
Dimensión léxica
Adquisición do léxico: Os primeiros nomes da fala do neno fan referencia ós obxectos do seu contorno: nomes xerais (comida, roupa etc.) e específicos (persoas familiares). No seu primeiro léxico atópanse abundantes sobreextensións, é dicir, estende o significado ou uso dunha palabra para outros referentes (por exemplo, utiliza o substantivo ‘can’ para calquera animal de catro patas), así como subextensións (obsérvase cando o neno aplica o concepto boneca só á súa boneca ou a algunha en particular).
A explicación das sobreextensión débese, para algúns autores, como Clark (1973), a que o neno categoriza a partir do parecido perceptivo (lugar, forma, tamaño, son etc.). Pola contra, dende unha perspectiva piagetiana, considérase que o neno categoriza a realidade partindo do seu parecido funcional (uso e funcións).
Dende o punto de vista semántico, as oracións de dúas palabras responden ás seguintes relacións: axente/acción (mamá ven), acción/obxecto (corre can), axente/obxecto (mamá comida), entidade/atributo (coche bonito), entidade/locativo (boneca aquí), posuidor/posuído (neno coche) e o caso nominativo (esa boneca). Para Slobin (1895), o neno posúe unhas estratexias cognitivas que lle permiten construír progresivamente a linguaxe de acordo cunhas relacións de forma e significado. A estas estratexias innatas denomínaas ‘principios operacionais’. Identifica dous tipos básicos: os de análise e almaceamento e os de organización morfolóxico-sintáctica.
Competencia comunicativa
Adquisición da pragmática (uso da linguaxe): segundo Halliday, o progreso cara ó sistema adulto atravesa por tres fases:
Segundo a clasificación proposta por Piaget, entre os dous e os cinco anos a linguaxe do neno caracterízase polo monólogo, ó que segue o monólogo colectivo (nivel I). Dos cinco ós sete anos ten lugar a asociación do interlocutor á acción do pensamento (nivel 2A, primeiro tipo), a pelexa (nivel 2B, primeiro tipo), a colaboración na acción ou no pensamento non abstracto (nivel 2B de segundo tipo), a discusión primitiva (nivel 2B de segundo tipo), a colaboración no pensamento abstracto (nivel 3A), e a partir dos sete anos a discusión verdadeira (nivel 3B).
Desarrollo del lenguaje
Madame de Genlis
Stéphanie Félicité du Crest, coñecida literariamente como Madame de Genlis, nada o 21 de xaneiro de 1746 no castelo de Champcery (en Issy-l'Évêque) e finada o 31 de decembro de 1830 en París, foi, ademais de condesa de Genlis e marques de Sillery, unha recoñecida escritora en lingua francesa, cunha produción superior ás 80 obras.
Existen traducións ao galego das súas obras Inés de Castro (Espiral Maior, 1997) e A escritora (Hugin e Munin, 2020).
Ligazóns externas
Perfil da autora na BNF.