cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moda
Século XVIII
Logo de 1770 os vestidos foron máis redondeados e acurtáronse ata ensinar o nocello. Apareceron gabardinas abrochadas por detrás e abertas por diante, chamadas polonaise, e chaquetas curtas e estreitas. Finalmente o gusto neoclásico que se abría camiño achegou a simplicidade e as mulleres vestiron traxes camiseiros, con vestido longo, suave e fino. Para o home continuou o uso do habit a française, pero con cores claras e decoración bordada. Acompañábase tamén cun pequeno colo duro. Logo de 1770 comezaron, sobre todo na moda masculina, a insinuarse influencias inglesas que xa emprendera a Revolución industrial e tiña gran riqueza nas súas colonias.
Na Francia revolucionaria unha violenta reacción popular afectou tamén á moda aristocrática: comezaron a desaparecer prezados tecidos, cosméticos e outros. Abandonouse a seda pola muselina de algodón. Tamén para as " xoias" comezou a usarse o ferro. As mulleres levaban unha banda vermella ao redor do pescozo chamada graficamente a guillotina. Foi tamén popularizado o corte do cabelo à la victime, que recordaba o que se impuña aos condenados á guillotina. miniatura| [[Xosefina de Beauharnais|Xosefina Bonaparte, esposa de Napoleón, cara o ano 1801.]] A perruca usábana os dous sexos. A raíña de Francia María Antonieta facíase facer polo seu peiteador, Leonard, peiteados monumentais nas perrucas. Ata a Revolución Francesa só se vían brancas. Tamén os cosméticos se difundiron entre homes e mulleres: en xeral a figura masculina vaise ver máis afectada e menos marcial que no século XVII.
Século XIX
No século XIX, o inglés Charles Frederick Worth, durante o Segundo Imperio Francés, crea o modelo actual do modisto creador e, aproveitando os avances da revolución industrial, foi o primeiro que mirou de industrializar as súas creacións e todos os complementos do vestir, que ata entón nada máis que eran feitos en pequenas artesanías.
Sobre todo é o xeito de vestir masculino o que sofre un cambio máis profundo e radical. Para substituír o que se considera a frivolidade do século anterior, imponse un look austero e rigoroso, corte simplificado, tecido de punto robusto e decoración reducida ao mínimo. Todo isto abre a influencia inglesa que propón unha elegancia máis práctica e civil, informal e deportiva... Por iso a sinxeleza do vestido do gentleman entrou en toda Europa, en particular o frac e a levita ( frock coat) que permitía cabalgar de forma cómoda. miniatura|O dandi Brummel no 1805 segundo [[Richard Dighton.]] O dandi máis famoso foi Beau Brummell co seu lema: "Para ser elegante non é necesario facerse notar" que foi lei para os homes que querían seguir a moda. Para Brummell a gravata non debía ser amidonada e tiña que ter o nó adecuado ás diferentes ocasións, o corte de cabelo e as luvas tamén eran moi importantes para el.
Este século foi tamén o século da prostitución e as  queridas que tamén acabarían influíndo na moda. O novo ideal estético e literario era o de femme fatale. Se a principios de século o vestido feminino mostraba o nocello, pouco despois os vestidos fixéronse máis longos ata cubrilos. Neste século os movementos literarios e sociais sucesivos tiveron moita influencia na moda: o neoclasicismo coa imitación dos trazos estilísticos das estatuas gregas e romanas, o romanticismo con traxes cubertos de pequenos ornamentos, o eclecticismo da década de 1870 e o Modernismo (floral) a finais de século. Logo de 1890 adaptáronse sempre os traxes das mulleres por ciclos, pero, coa intención, aínda, de esconder todo o posible a pel do corpo.
O século XX
A moda comeza no ano 1900 coa chamada silueta S, debido ao corsé que empuxaba os peitos cara arriba, estreitando a cintura e as súas saias axustadas á cadeira ensanchándoas en forma de campá ao chegar ao chan. No mundo laboral comézanse a incorporar os traxes xastre e o corte con influencia masculina para as mulleres. Os vestidos eran longos, cubrían os zapatos; as plumas e os encaixes facían furor, destacando os grandes chapeus con infinidade de adornos e ornamentos. A moda practicamente só foi seguida polas clases altas e medias. En 1908, a silueta foi moito máis recta, sen marcar tanto a cintura e produciuse unha vaga de orientalismo debido aos deseños de Paul Poiret e os ballets rusos.
A principios de século, na década de 1920 (Os anos tolos) imponse na moda o estilo flapper (en francès garçonne), que propón unha muller delgada, case sen peito e co cabelo cortado ao bob cut, vestida con cores vivas, con xoias rechamantes e saias moito máis curtas das que se viron ata entón. O Ballets Russes de Sergei Diagilev, que actuaba en París, tamén impuña a súa estética de influencias orientais. O pret-à-porter (listo para levar) aínda non existía pero déronse os primeiros pasos entón.
En 1914 estalou a primeira guerra mundial. Mentres tanto París quíxose manter no seu papel de árbitro da elegancia e os grandes talleres de costura continuaron a súa actividade, a pesar da falta de materias primas. Quizais pola influencia da escaseza de tecido, as saias acurtáronse ata as canelas mentres se afirmaban as liñas de inspiración militar mitigadas por unha saia de tule.
Inglaterra continuaba no seu papel de modelo da elegancia masculina. O home aínda así seguía ligado ao estilo tradicional do século : chaqueta, chaleco, pantalóns e camisa. A vestimenta para levar posta no inverno era variada e en ocasións máis cerimoniosas, aínda moi frecuentes entón, levábase o frac, o smóking e o "tight". As cores eran escuras, a camisa rigorosamente branca, co colo ríxido e almidonado. Para manter a brancura, sempre perfectamente puída, o colo e os puños estaban separados da propia camisa. Eduardo VII, príncipe de Gales e fillo de raíña Vitoria, foi un modelo de dandy: inventou novas pezas masculinas como os pantalóns con prego e volta. Parece que o smóking (obtense simplemente cortando a cola do frac) foi idea súa.
Tras a primeira guerra mundial o escenario europeo cambiou moi profundamente, vaise producir o ascenso dunha nova clase social enriquecida pola guerra que vai ser a nova clientela das firmas da moda. E xurdiu a influencia dos Estados Unidos, o jazz e o charlestón na música e o star system nos espectáculos. Os actores de cine pasaron a ser modelos a imitar. Pero o fenómeno sociolóxico máis importante foi a emancipación das mulleres, que se fixeron máis presentes na vida en xeral.
O novo modelo feminino era unha muller delgada, sen curvas nin peito, con cabelo o estilo masculino. As saias eran máis curtas. A finais da década de 1920 afirmouse o estilo bebé con saia ata os xeonllos, zapatos con correa e chapeus á Cloche. A moda propuña un novo xeito de entender o vestido: práctico, sinxelo, de custo reducido e elegante. Predecesora desta moda foi Coco Chanel. Foi ela quen lanzou a súa chaqueta curta e recta característica, sen colo. Foi a primeira en propor a bixutería feita con vidros coloreados. Non deseñou pantalóns para as mulleres xa que aínda eran tabú no seu tempo. miniatura|Joan Crawford no trailer da película The Last of Mrs. Cheyney trailer de 1937. Logo de 1930 o ideal feminino copia as estrelas do cine de Hollywood: os beizos de Joan Crawford, o pelo da loura platino Jean Harlow, os pantalóns de Marlene Dietrich. A muller ideal era lonxilínea e feminina, levaba tacóns altos e tinguía o pelo. A italiana emigrada aos Estados Unidos Elsa Schiaparelli era unha das deseñadoras de referencia inspirada no surrealismo e o cubismo, así como nos cadros de Salvador Dalí e de Pablo Picasso.
New Look
Durante a segunda guerra mundial houbo restricións nos abastecementos de todo tipo que afectaron á moda e durante aqueles anos as liñas propostas polos deseñadores pasaron a ser simples e pouco espectaculares. Nos Estados Unidos estendéronse os pantalóns vaqueiros. Ata algunhas mulleres pintaban as medias nas pernas xa que faltaba o nailon.
Christian Dior foi o artífice da moda de posguerra lanzando, en 1947, o chamado New look. Dior fora anteriormente anticuario e tiña na cabeza unha muller señorial, refinada e romántica. No vestido propuña a cintura de avespa e as saias longas e anchas. Os traxes de Dior eran falsamente naturais e gustáballe o branco e o negro. O aspecto ultrafeminino da roupa acentuábase cos complementos: eran obrigatorios as luvas, os zapatos con tacón e os gorros.
Anos cincuenta
Co final da segunda guerra mundial o papel preponderante dos Estados Unidos e a Unión Soviética afirmouse. Os estadounidenses influíron en Europa na moda, na fala, no baile, no canto etc. Os mozos europeos adoptaron unha moda máis deportiva e informal: os pantalóns vaqueiros, as camisetas, as chaquetas de pel e a brillantina para o pelo. Por primeira vez os mozos vestíanse de xeito diferente aos seus proxenitores. Os vaqueiros foran inventados no século XIX como indumentaria dos traballadores grazas á robustez do seu tecido, con dobre costura e remaches de metal. Os universitarios americanos adoptárono tras o éxito da película "The wild one" (O salvaxe) (1954) co mozo Marlon Brando. Pero os fenómenos Elvis Presley e o rock and roll, vanse afianzar definitivamente. En Europa tamén o mundo da moda pasou a ser de consumo masivo. miniatura|Vestido deseñado por Christian Dior Ata a súa morte, en 1957, Christian Dior foi presentando as súas coleccións, algunhas das cales se inspirában nas letras do alfabeto, como a liña H de 1954, co busto alargado, igual que no retrato de Ana Bolena, muller de Henrique VIII. Sucesivamente presentou a liña E e a liña A. O ano da súa morte revolucionou a moda coa liña saco. Chanel reabriu a súa firma de modas e volveu propor a chaqueta sen colo e a saia simple e recta. Chanel detestaba a Dior e consideraba os vestidos do seu competidor incómodos e pouco prácticos para unha vida activa. Lanzou o zapato sen tacón coa punta de cores diversas. Yves Saint Laurent foi o sucesor da firma Dior. Na súa primeira colección propuxo a liña trapecio, era fresca, xuvenil, e substancialmente unha continuación do saco de Dior. Na moda para o tempo de lecer destaca o bikini. Os pantalóns marchaban cara ao éxito, cun lazo pasando baixo o pé. A malla, desde sempre considerada unha materia pobre e popular, comezou a ser parte das coleccións.
Anos sesenta
Na década de 1960 cambia radicalmente a moral e o estilo de vida no que se estaba aínda radicado. En 1964 estalaba a intervención norteamericana na guerra do Vietnam. Na Universidade de Berkeley estala a primeira manifestación de estudantes, e pouco despois o maio de 1968 onde se manifestaban tamén contra o mundo elitista que precisamente eran os sustentadores da moda de alta costura. Os manifestantes do maio francés levaban: anoraks, bufandas, vaqueiros, xerseis deformados e zapatillas de tenis. esquerda|miniatura|170px| A moda Beatle, chegada ao aeroporto JFKennedy en febreiro de 1964 En California un reducido grupo de intelectuais formaron a beat generation cunha nova filosofía de vida baseada na procura da liberdade pero tamén no consumo de drogas e alucinóxenos. En Inglaterra a música beat, que representaban os Beatles e os Rolling Stones, coa capacidade de agregar millóns de adolescentes que copiaban a vestimenta dos seus ídolos musicais. Os Beatles levaban pantalóns estreitos e curtos, chaquetas curtas e uniformes do século XIX. Os Stones, máis informais, preferían camisa e pantalóns de satén, colares e brazaletes, e maquillábanse. Nos dous grupos era fundamental o pelo longo que estaba mal visto nos homes desde había un século, as cores rechamantes substituían o vestido gris da burguesía. Londres converteuse na meta dos mozos europeos, Barbara Hulanicki, abre na cidade a tenda Biba, que foi a primeira boutique de moda xuvenil. Os vestidos eran máis coloreados e cómodos, facendo nas mulleres que o novo modelo feminino xa non fosen as actrices do cine senón as modelos: Twiggy, Jean Shrimpton, Veruska. Tamén Brigitte Bardot gustaba polo seu bronceado sensual, a cola de cabalo e os longos cabelos rizados. En Inglaterra Mary Quant lanzou en 1964 a minisaia. Inventaron os pantys de cores. En Francia André Courrèges foi o único en seguir a moda nova, adoptando as saias curtas, zapatos sen tacón e liñas xeométricas e facendo grande uso dos pantalóns femininos. Audaz e innovador, Courrèges lanzou en 1969 a moda espacial.
Paco Rabanne lanzou os vestidos metálicos. En 1965 Yves Saint Laurent propuxo a colección Mondrian que se baseaba na pintura de Pieter Mondrian; eran os anos do pop art e do op art, de Victor Vasarely. Andy Warhol presenta en 1962 un vestido estampado coas súas famosas latas de sopa Campbell.
Finalmente neste período xorden os traxes Unisex, coa famosa sahariana ideada por Saint-Laurent, vestidos transparentes ao estilo Nude look. En 1967 apareceu a maxisaia polo grande éxito da película Doutor Zivago. Tamén apareceu a solución intermedia a midisaia.
Anos setenta
miniatura|Hippy francesa. Nos Estados Unidos, como reacción á guerra do Vietnam, xorde o flower power (O poder das flores), e o festival de Woodstock.
Os hippys de principios da década levaban camisas grandes e longas, túnicas transparentes, cores chispeantes, flores xigantes, xoias de todo tipo e vestidos exóticos. Os cabelos transformáronse nunha maraña de rizos sen peitear. Isto todo era como unha antimoda e símbolo da liberdade.
Anos oitenta
Nesta década hai unha redefinición do concepto de estilista. Non bastaba con ser un bo artesán e crear vestidos de óptima factura e de calidade senón tamén dar unha imaxe atractiva do propio produto. A competencia, debido á globalización, pasou a ser desapiadada. Co desenvolvemento de internet cada marca creou a súa propia páxina web, non só para chamar a atención senón para vender algúns dos seus produtos directamente ao cliente.
En Italia, Milán en concreto, destacan Giorgio Armani, Missoni, Gianfranco Ferré, Gianni Versace, Dolce & Gabbana. O éxito deste último débese en gran parte a vestir á cantante Madonna.
O ideal de beleza feminina era o dunha muller deportiva e delgada, musculosa e ambiciosa, con éxito privado e público.
Ar (atmosférico)
Ar ou aire son os nomes que recibe a combinación de gas que forma a atmosfera da Terra, que permanece dentro do planeta por acción da forza da gravidade.
Moda
Deseño dunha colección
Desde mediados do século XX, a moda constrúese aos poucos e dando unha imaxe dun inevitable fenómeno social. Modistos como Paul Poiret a principios do século, ou posteriormente Madeleine Vionnet, Cristóbal Balenciaga, Christian Dior, Yves Saint Laurent, Hubert de Givenchy, Pierre Cardin e Coco Chanel e André Courrèges, Nina Ricci e, máis recentemente, Thierry Mugler, Giorgio Armani, Gianni Versace, Christian Lacroix, Helmut Lang e Miuccia Prada, Antoine Chaulieu e Tom Ford convertéronse en figuras públicas. Convertéronse en creadores de tendencias das grandes marcas da distribución internacional. O seu rol é conseguir achegarse ao colectivo dos consumidores.
Ar (atmosférico)
O ar é esencial para a vida no planeta, é particularmente delicado e é transparente a simple vista. Está composto en proporcións lixeiramente variábeis por substancias tales como o nitróxeno (78%), osíxeno (21%), vapor de auga (variábel entre 0-7%), ozono, dióxido de carbono, hidróxeno e algúns gases nobres como o cripton ou o argon.
A atmosfera divídese en capas de acordo á altitude, temperatura e composición do aire. A presión do aire diminúe coa altitude.
Moda
Deseño dunha colección
Nos países temperados, a moda renóvase en función dun sistema de acordo coas estacións anuais, en períodos de seis meses: outono/inverno e primavera/verán. Antes de que a colección chegue ás tendas, sempre hai un gran traballo en equipo xa que as coleccións deséñanse con seis ou oito meses de anticipación.
O primeiro paso é a procura de indicadores para prever a dirección da moda do futuro. Con esta recolleita de información, prepárase un caderno coas tendencias, máis coñecido polo seu nome inglés trend book (libro de tendencias).
Ar (atmosférico)
O aire é unha mestura de gases e vapor de Aire, suxeitos pola forza de gravidade ó redor da Terra, formando unha capa chamada atmosfera. Ela sostén e protexe a vida neste planeta.
Moda
Deseño dunha colección
Para poder realizar esta recolleita de ideas, hai varios pasos inevitables, diversos eventos que hai que ter presentes. En primeiro lugar, son os desfiles de moda, como o de "Première Vision" (Primeira Visión) en París, e o "Pitti Uomo i Pitti Immagine" (Home Pitti e Imaxe Pitti) de Florencia e Milán, onde hai un gran número de salóns. Ademais tamén existen os desfiles de moda pero o máis accesible son os escaparates e ver como viste a xente nas rúas. Por iso, fotográfanse varios detalles interesantes sobre como viste a xente da rúa, incluso os fashion buyers (compradores de moda) van comprar roupa e accesorios en determinadas tendas de referencia.
A continuación, establécese un apuntamento dos diferentes elementos, e póñense en marcha diferentes grupos de ideas que se concretan nos diferentes temas. Cada un destes temas inclúe diversos materiais así como diferentes tipos de pezas cos seus pequenos detalles.
Ar (atmosférico)
A atmosfera terrestre divídese en catro capas: a troposfera, a estratosfera, a mesosfera e a termosfera. As capas máis importantes para a nosa análise da contaminación atmosférica son as dúas capas máis próximas á Terra: a troposfera e a estratosfera. O aire da troposfera é o que respiramos e está composto por un 78,08% de nitróxeno (N2),un 20,95% de osíxeno (O2), un 0,035% de dióxido de carbono (CO2) e un 0,94% de gases inertes como o argon e o neon. Nesta capa atópanse as nubes e case todo o vapor de aire. Nela prodúcense tódolos fenómenos atmosféricos que orixinan o noso clima.
Moda
Deseño dunha colección
Así, cada páxina dun libro de tendencias presentarase cunha mostra de téxtiles, debuxos técnicos detallados, unha ilustración de moda (a figura) e, posiblemente, con fotografías das referencias. O resultado será exhibido nos salóns de moda da tempada ou vendidos directamente ás grandes marcas de roupa. Estes libros poden anticipar a tendencia da moda en dúas ou tres tempadas; é dicir, a modo de exemplo, no outono/inverno de 2005, presentouse a tendencia dos libros de primavera/verán de 2006, xa se acabaron de deseñar as de outono/inverno do 2006/2007 e iniciouse a procura da proposta de primavera/verán do 2007.
Nun libro de tendencias (trend book) aparecen un conxunto de ideas, aínda non hai ningunha colección creada. O deseñador utilízao para crear a súa propia colección, e só tomará os elementos que lle interese. Como exemplos de deseñadores de trend book cabe destacar Nelly Rodi, Peclers ou Promostyl en París, e A+A en Milán. miniatura|Exemplo de figurino de moda
Ar (atmosférico)
Por encima da troposfera, aproximadamente a 25 quilómetros de altura, na estratosfera, encontramos a importante capa de ozono que protexe á Terra dos raios ultravioletas (UV) (cando o ozono se encontra no aire que respiramos, é dicir, baixo os 25 quilómetros de altura habituais, é un contaminante que ten un efecto daniño para a saúde; cando está na estratosfera, forma a capa que protexe dos raios ultravioletas do sol a tódalas formas de vida na Terra).
Moda
Creación
Unha vez que as ideas e os temas foron seleccionados, os deseñadores deben crear as súas coleccións cunha tempada de antelación, ou ata dúas. Deben seleccionar as ideas e os tecidos definitivos que decidiron promover, proporcionar impresións ou bordados, e detalles dos pequenos accesorios como poden ser clips ou botóns. A continuación, han de montar unha colección que inclúa os trend books de diferentes grupos. Por exemplo, nun tema sobre a maxia, levaranse a cabo unha ducia de pezas coa idea da bruxería, outra sobre as fadas, unha sobre as variñas máxicas etc. Nunha colección, en función do tamaño da marca, pode haber entre dous e seis grupos de traballo.
Os deseñadores deben asegurarse de que a colección sexa equilibrada e que os diferentes compoñentes vaian ben coordinados. Cada modelo será representado por un debuxo técnico que mostrará claramente todos os detalles, cunha visión dianteira e outra traseira, e ata máis tarde detállanse elementos máis específicos. Unha vez terminado este traballo, a presentación farase en forma de debuxos técnicos de cada un deles cunha mostra do tecido téxtil ou das referencias pertinentes.
O modelista é responsable dos seus debuxos técnicos para deseñar un patrón do vestido. Nesta etapa prodúcense frecuentemente contactos entre o modelista e o deseñador para axustar a proposta á realidade do día a día. Finalmente, o modelista segue adiante e elabora os prototipos para ver se é o que realmente se quere facer. Aínda hai marxe de mellora e o proceso complétase unha vez que se incorporan os últimos cambios.
Da confección á comercialización
Unha vez que o patrón de cada prototipo foi producido polo modelista, pásase á fase de industrialización, que a miúdo é máis responsabilidade do patrocinador e o gradeur (modelista xefe). O patrocinador, a partir do patrón coas principais pezas do vestido, encárgase de montar todos os anexos de pezas técnicos, por exemplo dobreces, e algúns persoais de montaxe. O gradeur é o responsable de traducir o modelo elaborado e adaptalo a un talle de referencia, un modelo descrito válido para todos os talles que se queiran producir.
Unha vez que o patrón de cada modelo entra en fase de industrialización, a roupa prodúcese en maior ou menor cantidade segundo a distribución esperada. Esta é a confección do vestido, que posteriormente é empaquetado e enviado aos diferentes puntos de venda.
Algúns modelos poden ser creados especificamente para un desfile de moda, por exemplo, para anticipar a colección da marca. Nunha colección, aproximadamente o 20% dos modelos non se venderán nunca.
Anche gli angeli mangiano fagioli
Anche gli angeli mangiano fagioli é unha coproducción hispano-francesa-italiana de 1973, dirixida por Enzo Barboni, con Bud Spencer e Giuliano Gemma.
Trama
A película está ambientada na Nova York dos anos 20. Charlie Smith, (Bud Spencer), é un loitador, mentres que Sonny (Giuliano Gemma) é un vendedor de xeados. Os dous se ven enfrontados á banda de Angelo, alcumado "Sorriso", mafioso que controla e oprime ós comerciantes de Little Italy, e que quere eliminar ós compoñentes da banda rival.
O título deriva dunha frase pronunciada por unha rapaza do Exército de Salvación, cando algún protestaba por que o rancho ofrecido só levaba xudías.
Tony Maggs
Anthony Francis O'Connell "Tony" Maggs nado en Pretoria, Suráfrica o 9 de febreiro de 1937 e finado o 2 de xuño de 2009, foi un piloto de competición de Suráfrica. Participou en 27 Grandes Premios do Campionato do Mundo, no que debutou o 15 de xullo de 1961. Logrou tres podios e anotou un total de 26 puntos de campionato.
Era o fillo dun rico agricultor e home de negocios, Tony Maggs formou parte do equipo de Fórmula Júnior de Ken Tyrrell, nun Cooper-BMC en 1961 e compartiu o Campionato de Europa con Jo Siffert. Foi invitado ao equipo Cooper de Fórmula Un para -, terminou segundo no Gran Premio de Francia ambos anos, pero foi substituído a finais de 1963.
Maggs marchou a Scuderia Centro Sud para 1964 e pese ao feito de que o seu BRM P57 non era unha máquina moderna logrou puntuar en dúas das tres carreiras nas que logrou saír, tamén volveu a Fórmula 2 cun MRP Lola e con David Piper gañou a carreira das 9 Horas de Kyalami nun Ferrari GTO.
En, Maggs competiu soamente nunha carreira de Fórmula 1, con Reg Parnell Racing, no Gran Premio de Suráfrica de 1965 no Circuíto Prince George, pero continuou participando con éxito tanto en Fórmula 2 como en coches deportivos, pero nunha carreira nacional en Pietermaritzburg estrelou o seu Brabham e un espectador de pé nunha zona restrinxida foi golpeado e morreu. Maggs inmediatamente retirouse do deporte do motor para concentrarse nos seus intereses comerciais.
Maggs morreu o 2 de xuño de 2009, de cancro.
Resultados completos na Fórmula 1
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Isabel Perón
miniatura|dereita|250px|Isabelita Perón. María Estela Martínez de Perón, de solteira María Estela Martínez Cartas, tamén coñecida como Isabel Martínez de Perón, Isabel Perón e Isabelita Perón, nada na Rioxa o 4 de febreiro de 1931, é unha ex-bailarina e expolítica arxentina, presidenta da república entre o 1 de xullo de 1974 e o 24 de marzo de 1976, cando foi derrubada por un golpe de estado. Dende 2000 ten a nacionalidade española.
Traxectoria
É a filla máis nova de Carmelo Martínez, un empregado de banca porteño e de María Josefa Cartas, e viviu os seus primeiros anos na Rioja, onde nacera, ata que se trasladou sendo moi nova aínda a Buenos Aires, onde cursou os estudos primarios e logo estudos de danza. Morreulle o pai cando tiña sete anos e na mocidade distanciouse da súa familia e adoptou o nome artístico de Isabel cando se incorporou a unha compañía de danza de xira por Latinoamérica. A fins de 1955, mentres traballaba como bailarina nun cabaret de Panamá (onde era coñecida polo nome artístico «Isabel Gómez»), comezou unha relación sentimental co político arxentino Juan Domingo Perón, daquela expresidente no exilio logo de ser derrocado o seu goberno, e viúvo. Viviron xuntos desde entón, en distintos países: Panamá, Venezuela, República Dominicana e finalmente España, onde casaron en 1961.
En 1965 viaxou a Arxentina, como delegada persoal de Perón, para facer fronte ao fenómeno do neoperonismo, pero retornou a España. Durante o goberno de Héctor José Cámpora, o 20 de xuño de 1973, Perón regresou definitivamente á Arxentina. Pouco despois Cámpora renunciou ao goberno para permitir eleccións libres. O seu sucesor Raúl Lastiri convocou a eleccións de presidente e vicepresidente da Nación, celebradas o 23 de setembro de 1973. Nelas venceu a parella encabezada por Juan Perón, con Isabel Perón como candidata á vicepresidencia, co 62% dos votos. Perón faleceu apenas un ano máis tarde, o 1 de xullo de 1974, e Isabel Perón asumiu a presidencia ese mesmo día.
No goberno
O seu goberno desenvolveuse no marco internacional da chamada crise do petróleo e dunha extrema violencia política interna, con actuación de varios grupos armados.
Ignorou o achegamento que fixera Juan Domingo Perón ao líder da oposición, o 'radical' Ricardo Balbín, e Isabel Perón apoiouse principalmente no seu ministro de Benestar Social, o exsecretario persoal de Perón, José López Rega, coñecido como Daniel polos seus achegados e o Bruxo polos seus adversarios políticos. López Rega exerceu unha importante influencia sobre Martínez, fortalecendo a presenza no goberno dos sectores de dereita sobre outros grupos, e organizou desde o goberno unha forza parapolicial coñecida como Alianza Anticomunista Arxentina ou Triplo A que emprendeu accións de fustrigación a figuras destacadas da esquerda que acabarían en secuestros, torturas e asasinatos.
Desde o goberno a actitude de control foi tamén rigorosa: interveu en varias provincias disidentes, controlou as universidades, os sindicatos, as cadeas privadas de televisión, e reforzou a censura contra libros, xornais e revistas. O goberno exhibiu unha marcada inoperancia administrativa en distintas áreas. miniatura|dereita|250px|Isabel Perón anuncia medidas económicas, aumento de salarios, chamado a paritarias e control estrito de prezos. Cadea Nacional [[1975.]]
A economía arxentina sufriu danos graves, cunha inflación galopante, a paralización dos investimentos de capital, a suspensión das exportacións de carne a Europa e o inicio do crecemento incontrolable da débeda externa. Unha solución de corte monetarista tentada polo ministro Alfredo Gómez Morales, un histórico do peronismo, non tivo éxito, e provocou unha forte retracción da liquidez, co que se iniciou un complicado proceso de estanflación. A suspensión das compras de carne arxentina polo Mercado Común Europeo empeorou a situación.
En xuño de 1975, o novo ministro de Economía, Celestino Rodrigo, auspiciado por López Rega, aplicou unha violenta desvalorización da moeda acompañada de aumentos de tarifas. O Rodrigazo, parte do plan de López Rega para debilitar as presións sindicais a través do desprestixio dos seus principais operadores, provocou a primeira folga xeral contra un goberno peronista. En xullo de 1975, ante a folga xeral e a presión da CGT e, en especial da Unión Obrera Metalúrgica de Lorenzo Miguel, López Rega viuse obrigado a renunciar ao seu cargo no goberno e abandonar o país.
Ante a crecente actividade dos grupos armados de esquerda (tanto os que actuaban dentro do peronismo, ou Montoneros, como outros de corte marxista, coma o Ejército Revolucionario del Pueblo) e de extrema dereita, Isabel Perón decidiu fortalecer a acción de goberno. Renovou a cúpula militar, designou a Jorge Rafael Videla á fronte do exército, pechou publicacións opositoras e mesmo recorreu ao uso da forza militar contra a poboación civil, cando asina en 1975 o decreto que dá inicio ao chamado Operativo Independencia, a intervención militar na provincia de Tucumán, o Tucumanazo, que se sinala como o inicio do terrorismo de Estado.
Golpe de estado
A constante presión militar púxose de manifesto nun levantamento encabezado polo entón brigadier Orlando Jesús Capellini o 18 de decembro de 1975, que desembocou no pase a retiro do titular da Forza Aérea arxentina, Héctor Luís Fautario e o seu segundo, José María Klix. O novo xefe da Aviación foi o brigadier Orlando Ramón Agosti. A sublevación foi controlada a duras penas. Isabel Perón negouse reiteradamente a renunciar mais anunciou o adianto das eleccións presidenciais para finais de 1976. .
Vida en España
Unha vez liberada, en xullo de 1981, exiliouse de novo a Madrid, onde abandonou totalmente a actividade política, aínda que regresou ocasionalmente á Arxentina. O plebiscito sobre a Canle de Beagle foi a súa última aparición como figura histórica do peronismo, polo seu carácter de viúva de Perón. En Madrid instalouse nunha mansión da zona de Puerta del Hierro, que tivo que vender como consecuencia de perder un preito sobre a herdanza do seu home coas irmás da primeira muller, Eva Perón. Na actualidade vive en Villanueva de la Cañada. En Madrid frecuentou sectores próximos ao franquismo e persoas públicas como o adiviño Octavio Acebes, e adquiriu a nacionalidade española no ano 2000.
En 2007 a Xustiza arxentina iniciou un proceso de extradición por supostos delitos de lesa humanidade durante a súa presidencia, pero a Audiencia Nacional de España denegouna.
Eleccións municipais en Sandiás
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Sandiás dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Sandiás]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Sandiás desde a aprobación da Constitución de 1978.
Ducado de Pavía
Pavía converteuse en longobarda no 572 cando Alboíno dobregou a resistencia entre violencias e devastacións, pero non se erixiu en capital inmediatamente: Preferiuse Verona no mesmo ano, e a morte de Alboíno fixo que se reunisen todos os 35 duques longobardos en Pavía para a elección de Cleph como novo rei.
Os ducados, daquela, estaban estreitamente conectados cos comandantes (duces, que guiaban as farae, grupos militares familiares) que se situaban no territorio preferentemente nas vellas cidades fortificadas romanas, é verosímil xa que logo supoñer que o ducado de Pavía nacese mesmo no 572 e tivese como primeiro duque a Zabano, que participara na invasión de Italia con Alboíno.
Pousada de Abaixo, San Paio de Abeleda, Castro Caldelas
Pousada de Abaixo é un lugar da parroquia de San Paio de Abeleda no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 5 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 2 eran homes e 3 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Innexina
As innexinas son unha familia de proteínas que forman unións comunicantes en invertebrados. As proteínas innexinas teñen catro unidades que atravesan a membrana e, igual que ocorre coas conexinas das unións comunicantes de vertebrados, seis subunidades de innexinas xuntas forman un canal, chamado "innexón", na membrana plasmática que comunica o interior da célula co exterior. Dous destes innexóns enfrontados en dúas membranas celulares en contacto de dúas células poden formar unha unión comunicante. Os xenes das innexinas teñen homólogos en vertebrados que se chaman pannexinas. Porén, probas cada vez maiores indican que os pannexóns non forman unións comunicantes a non ser que estean sobreexpresados no tecido (normalmente forman canais nunha soa das célula, sen comunicar con outra). Por tanto, as pannexinas e as innexinas difiren funcionalmente.
As unións comunicantes forman canais entre dúas células adxacentes permeables a ións e pequenas moléculas e realizan funcións similares en todos os organismos pluricelulares, pero ata a década de 1990 non se sabía que proteínas utilizaban os invertebrados para formar estas unións celulares. As proteínas da familia da conexina xa se coñecían anteriormente nos vertebrados como integrantes das unións comunicantes, pero non se atoparan homólogos en animais non cordados. Posteriormente identificáronse moléculas das unións comunicantes na mosca da froita que non tiñan homoloxía de secuencia coas conexinas e foron denominadas innexinas (análogos en invertebrados das conexinas). Despois, identificáronse noutros invertebrados. Unha vez que se secuenciou o xenoma humano, identificáronse os homólogos das innexinas en humanos e despois noutros vertebrados, o que indicaba unha distribución ubicua desta familia de proteínas no reino animal. Estes homólogos denomináronse "pannexinas" (do grego pan, todo, e do latín nexus, conexión, enlace).
Os xenomas de vertebrados conteñen probablemente un conxunto conservado de tres parálogos de pannexinas (PANX1, PANX2 e PANX3). Os xenomas de invertebrados poden conter máis dunha ducia de xenes de pannexina (innexina). As vinexinas, homólogos virais das pannexinas/innexinas, identificáronse en Polidnavirus que se atopan en asociacións simbióticas obrigadas con vespas parasitas. Suxeriuse que as proteínas vinexinas codificadas polos virus poden funcionar alterando as proteínas das unións comunicantes das células do hóspede infectadas, posiblemente modificando a comunicación célula-célula durante a resposta de encapsulación en insectos parasitados. Estruturalmente, as pannexinas son similares ás connexinas. Ambos os tipos de proteínas constan dun dominio N-terminal citoplasmático, seguido de catro segmentos transmembrana que delimitan dous bucles extracelulares e un citoplasmático, e un dominio C-terminal citoplasmático.
Eremotherium
Historia taxonómica
Foi nomeado por primeira vez por Spillmann en 1948, quen o incluíu na familia Megatheriidae; logo confirmado por Carrol en 1988, Cisneros en 2005 e Salles en 2006. Gaudin en 1995 asígnao á subfamilia Megatheriinae.
Carlos de Paula Couto (1910-1985), en 1980, sobre a base dun fósil describiu a especie Xenocnus cearensis que logo, en 2008, Cartelle atribuíu a un Eremotherium laurillardi
Especies
A morfoloxía cranial, mandibular e dental entre E. laurillardi e E. eomigrans son indistinguibles, pero o resto do esqueleto de E. eomigrans é máis grácil e as patas anteriores son pentadáctilas, mentres que o E. laurillardi é máis robusto e as patas anteriores son tetradáctilas.
Der er et yndigt land
Der er et yndigt land (do dinamarqués: Hai unha fermosa terra) é o himno nacional civil de Dinamarca. Se está presente a familia real emprégase o himno real Kong Christian stod ved højen mast. A letra foi escrita en 1819 por Adam Oehlenschläger e levou o lema: "Ille terrarum mihi praeter omnes Angulus ridet" (Horacio). A música foi composta en 1835 por Hans Ernest Krøyer, e logo modificada por Th. Laub e Carl Nielsen.
Aguas de Cabreiroá
Aguas de Cabreiroá é unha empresa galega de bebidas con sede en Cabreiroá (Verín). Foi fundada por José García Barbón en 1906. A empresa é propiedade de Hijos de Rivera.
Historia
miniatura|Balneario A finais do século XIX as xentes do lugar ían a un manancial para curar as doenzas do aparato dixestivo, e o párroco acondicionou a zona, e promoveu a construción dunha fonte. O empresario Xosé García Barbón encargou estudos químicos sobre as augas, e adquiriu a fonte e os terreos dos arredores, levantando unha construción de estilo modernista para acomodar ás xentes que visitaban a zona. En 1906 creouse a empresa Aguas de Cabreiroá, cunha planta de embotellamento. En 1907, encargouse unha nova análise ao doutor Santiago Ramón y Cajal, que certificou as súas propiedades minero-medicinais. Nese mesmo ano iniciáronse as obras do hotel-balneario. As instalacións incluían un parque de 5 hectáreas con 2000 árbores de 72 especies distintas. miniatura|Manancial Á morte de García-Barbón, o balneario pasou a mans do seu neto, Benigno Salgueiro García-Barbón, que á súa vez morreu en 1931, pasando entón á súa viúva, Cecilia de Espínola. Entre novembro de 1936 e marzo de 1937, logo do inicio da guerra civil española, o hotel-balneario pasou a ser hospital de campaña, acollendo militares do bando nacional que combatían na fronte de Asturias. O hospital contaba con material incautado ao médico Carlos Reino Caamaño, que fora elixido alcalde de Verín en xullo de 1936 por Izquierda Republicana.
A actividade de envasado de auga proseguiu no tempo. Na década de 1990, entrou no accionariado Hijos de Rivera, que en 2006 tomou o control de toda a empresa.
Produtos
miniatura|Tarxeta postal de 1912
Imaxe de calidade
A empresa mantén unha imaxe moi coidada con deseños orixinais e campañas publicitarias en tódolos medios, incluída a televisión.
Ten certificación de calidade auditado por AENOR, norma ISO 9001 e ISO 14001.
San Miguel, San Paio de Abeleda, Castro Caldelas
San Miguel é un lugar da parroquia de San Paio de Abeleda no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña seis habitantes (dous homes e catro mulleres), a mesma cantidade ca en 2010 (un home e cinco mulleres).
Constantino Bértolo
Constantino Bértolo Cadenas, nado en Navia de Suarna en 1946, é un editor e escritor galego. Asina a súa obra en galego como Tino de Féliz.
Traxectoria
Licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade Complutense de Madrid, Bértolo foi profesor de secundaria en Madrid. Posteriormente Bértolo traballou como xornalista e crítico literario para distintos medios de comunicación e xornais, en particular para El País.
Como editor, foi o director da editorial española Debate entre 1990 e 2003, cando pasou a ser o director de Caballo de Troya, un selo editorial español da multinacional Random House Mondadori.
En 2022 participou en ''Rosalía en Camiño. Diálogos literarios multilingües,'' celebrados en Padrón, Santiago e Pontevedra. Organizados pola Fundación Rosalía de Castro.
Wassily Kandinsky
Wassily Kandinsky ou Vasily Kandinsky, en ruso: Василий Кандинский, nado en Moscova o 16 de decembro de 1866 (4 de decembro segundo o antigo calendario ruso) e finado na Illa de Francia o 13 de decembro de 1944, foi un pintor ruso e teórico da arte, precursor da abstracción na pintura e un dos artistas de máis sona do século XX.
Traxectoria
Kandinsky naceu en Moscova, aínda que pasou a súa infancia en Odesa. Estudou leis e económicas na Universidade de Moscova e non foi ata os 30 anos cando empezou a pintar.
En 1896 estableceuse en Múnic e estudou na súa Academia de Belas Artes. Promoveu numerosas actividades artísticas e organizou diversos grupos nos que xuntou a importantes artistas da vangarda europea, destacando en 1911 a fundación de Der Blaue Reiter, aberto a diferentes tendencias pero no que os integrantes defendían unha linguaxe non convencional con preocupacións teóricas pola cor. Nas súas primeiras pinturas hai influencias de Claude Monet, dos fauvistas e dos expresionistas de Die Brücke, pero a partir de 1908 a cor esténdese en superficies amplas e os elementos naturalistas tenden a desaparecer. As obras posteriores a 1910 (ano no que fixo a súa primeira acuarela abstracta) pódense cualificar en xeral de abstractas, son expresións espontáneas de carácter interior e substancia espiritual. A linguaxe baséase en exclusiva en formas e cores que traducen simbolicamente as emocións anímicas de Kandinsky.
Volveu a Moscova en 1918 despois da Revolución e adicouse a tarefas de organización cultural e artística, pero recibiu inspiracións dos vangardistas rusos. Por cousa dos seus conflitos cos teóricos da arte oficiais volveu a Alemaña en 1921, foi profesor na Bauhaus desde 1922 ata que foi pechada polos nazis en 1933. Durante a súa etapa da Bauhaus racionaliza a súa linguaxe empregando elementos máis xeométricos sen perder cromatismo, tratando de establecer unha mellor comunicación co espectador facéndoo partícipe da súa emoción e pensamento mediante ordenacións expresivas e determinantes. Os últimos anos pasounos en Francia e fíxose cidadán francés en 1939.
Primeiros anos
No ano 1901 funda o grupo Phalanx, cuxo propósito principal é introduci-las vangardas francesas no provinciano ambiente muniqués, para o cal abre unha escola na que dá clases. As súas pinturas dos primeiros anos do século son paisaxes executadas con espátula, nun comezo sombrías, para logo adquirir unha intensidade case propia do fauvismo; tamén pinta temas fantásticos baseados nas tradicións rusas ou na Idade Media alemá. Este período está marcado pola experimentación técnica, en particular no uso da temple sobre un papel escuro, para dar unha impresión de superficie transparente, iluminada dende atrás. A consistencia tonal do claroescuro enfatiza o esquema borrando a distinción entre as figuras no fondo, resultando unha composición case abstracta.
No ano 1902 expón por primeira vez coa Secession de Berlín e realiza as súas primeiras xilografías. Nos anos 1903 e 1904 viaxa por Italia, Países Baixos, África e visita Rusia. En 1904 expón no Salón de Outono de París.
En 1909 é elixido presidente do Neue Künstlervereinigung München (NKVM). A primeira exposición do grupo ten lugar na galería Thannhauser de Múnic ese mesmo ano. Cara o final da década, as pinturas de Kandinsky denotan unha gran tendencia á planitude pola equivalencia na intensidade das áreas de cor e a superficie relucinte que destrúe toda ilusión de profundidade. As series de cadros de xinetes en combate comenzan no ano 1909 e, nelas, a liña do horizonte vaise erradicando gradualmente, ó igual que outras referencias espaciais.
Madurez
No ano 1910 fai a súa primeira acuarela abstracta, na que "(...) nas manchas máis escuras predominan dúas cores, o vermello e o azul, que evidentemente están relacionadas porque sempre están xuntos. O vermello é unha cor cálida e tende a expandirse; ó azul é frío e tende a contraerse a si mesmo. Kandinsky non aplica a lei dos contrastes simultáneos senón que a comproba; e segundo os casos, é dicir, segundo os impulsos que sente, válese de ámbalas dúas para que se limiten ou se impulsen mutuamente. Hai tamén signos lineais, filiformes; son, en certo modo, indicacións de posibles movementos, son trazas que suxiren a dirección e o ritmo das manchas que vagan polo papel. Poñen en movemento a toda a acuarela(...)" (Argan).
Na Composición IV de 1911, as figuras están tan simplificadas, a cor é tan arbitraria e o espazo tan confuso que é imposible distingui-lo tema sen a referencia dos cadros anteriores da serie. Especialmente desorientador para o espectador é o xeito no que se usa a liña, tanto como elemento independente, ou ben como límite para a cor.
En 1911 Kandinsky e Franz Marc retíranse do NKVM e sentan as bases do Der Blaue Reiter, editando un almanaque en 1912. A primeira exposición ten lugar en decembro, na galería Thannhauser de Múnic.
No ano 1911 Kandinsky publica Do Espiritual na Arte; en 1912 publícase o almanaque con obras de Kandinsky e Marc, e ten lugar a segunda exposición do Blaue Reiter na galería Hans Goltz. Este mesmo ano ten lugar a primeira exposición individual de Kandinsky na galería Der Sturm de Berlín. Os temas preferidos de Kandinsky nesta época son violentos e apocalípticos, e teñen a súa orixe nas imaxes relixiosas populares de Alemaña e Rusia. Cara o ano 1912 o seu traballo xa pasou por varias evolucións produtivas.
En 1913, cando pintaLiñas negras, xa non se pode falar de abstracción a partir dun tema; a cor e a liña tomaron por si mesmas tal expresividade que xa non seguen un modelo preestablecido. Obras como esta son as primeiras verdadeiramente abstractas.
Arte abstracta
miniatura|esquerda|Fuga 1914 O desenvolvemento de Kandinsky cara a abstracción atopa a súa xustificación en "Abstracción e empatía" de Wilhelm Worringer, que se publicara no ano 1908. Worringer argumenta que a xerarquía de valores ó uso, baseada nas leis do Renacemento, non é válida para considera-la arte doutras culturas; moitos artistas crean dende a realidade pero cun impulso abstracto, que fai que as últimas tendencias da arte se dean en sociedades menos materialistas.
Kandinsky, ó igual que Piet Mondrian, estaba interesado tamén na teosofía, entendida como a verdade fundamental que subxace detrás de doutrinas e rituais en todas as relixións do mundo; a crenza nunha realidade esencial oculta tralas aparencias, proporciona unha obvia racionalidade á arte abstracta.
En Do espiritual na arte, fala dunha nova época de grande espiritualidade e da contribución da pintura a ela. A arte nova debe basearse nunha linguaxe de cor e Kandinsky dá as pautas sobre as propiedades emocionais de cada ton e de cada cor, a diferenza de teorías sobre a cor máis antigas, el non se interesa polo espectro senón só na resposta da alma. Primeira acuarela abstracta (1910-1913) é a posta en práctica das súas teorías no campo da abstracción, un período que vería a ser coñecido como "abstracción lírica" e que marcaría a súa obra plástica ata 1922 coa súa chegada á Bauhaus. Un período, por certo, na que a súa obra está moi ligada á música. Deste tempo consérvase a correspondencia con Arnold Schönberg na que se aprecia áa forte amizade entre ámbolos dous artistas.
En 1913 unha obra súa preséntase no Armory Show de Nova York e, ó estoura-la primeira guerra mundial, volve a Rusia, instalándose en Moscova, ata o ano 1921.
A partir da Revolución de Outubro do ano 1917, Kandinsky desenvolve un traballo administrativo para o Comisariado do Pobo para a Educación; entre os proxectos deste organismo está a reforma do sistema educativo das escolas de arte. En 1920 foi un dos fundadores en Moscova do INKhUK (Instituto para a Cultura Artística), ó longo dese ano xurdiu o conflito entre Kandinsky, Malevitch e outros pintores idealistas fronte ós produtivistas (ou construtivistas), Vladimir Tatlin e Alexander Rodchenko. Este último grupo atopou un forte apoio no "plan de propaganda monumental", ideado polas autoridades políticas da Revolución. A situación de tensión propiciou a saída de Kandinsky de Rusia.