cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gol
miniatura|dereita|150px|Un gol animado Gol (do inglés goal) ou tanto, é meter o balón dentro da portería, que é o obxectivo do xogo de varios deportes. O equipo que marca máis goles nun período determinado, é o gañador do partido. O regulamento esixe que o balón estea completamente dentro da portería sen ningunha das súas partes sobre a liña branca. Por extensión, emprégase tamén cando se produce un incidente inesperado e desagradable: "Metéronche un gol".
Garrincha
''Garrincha redirixe aquí. Para o futbolista galego tamén alcumado así, véxase Domingo Diéguez Cerqueiro''
Manuel Francisco dos Santos, coñecido como Garrincha, nado o 28 de outubro de 1933 en Magé e finado o 20 de xaneiro de 1983 no Río de Xaneiro, foi un futbolista brasileiro. Xogaba de dianteiro e foi internacional coa selección brasileira.
Características
Foi un extremo dereito habilidoso, veloz e bo rematador. Tiña unha perna 6 cm máis longa cá outra e ademais os seus pés estaban xirados uns 80 graos cara a dentro.
Monteveloso, Piornedo, Castrelo do Val
Monteveloso é un lugar da parroquia do Piornedo no concello ourensán de Castrelo do Val na comarca de Verín. Tiña 31 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 14 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 35 habitantes (18 homes e 17 mulleres).
Franz Beckenbauer
Franz Anton Beckenbauer, nado o 11 de setembro de 1945 en Múnic, é un exfutbolista e adestrador de fútbol alemán. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección alemá occidental.
Traxectoria
Xogaba de líbero. Sen el, entender esta posición no fútbol moderno é practicamente imposible. Neste xogador mestúranse unhas xeniais capacidades defensivas cunhas máis que notables condicións técnicas e físicas. El era o motor do mellor Bayern München da historia, e tamén da mellor Alemaña.
Palmarés
Entre o seu palmarés destacan:
Como adestrador debutou dirixindo á selección xermana, levándoa ao subcampionato do mundo en México 1986 e ao Campionato no mundial de Italia 1990.
Imaxe (homónimos)
Co termo imaxe podemos referirnos a:
FC Bremgarten
O FC Bremgarten é un club de fútbol de Bremgarten, Suíza. Fundouse en 1920 e actualmente compite na 2. Liga.
Watchmen
miniatura|dereita|250px|«Smiley» cunha mancha de sangue no ollo dereito, semellante ó que emprega O Comediante como insignia. Watchmen (Vixilantes) é un cómic de superheroes da editorial DC Comics, escrito por Alan Moore e debuxado por Dave Gibbons.
Foi publicado inicialmente coma serie limitada de 12 números entre 1986 e 1987 e posteriormente recompilado como novela gráfica e está considerado como un dos cómics máis revolucionarios da historia.
Cetoacidose
A cetoacidose é un estado metabólico causado por unha produción descontrolada de corpos cetónicos que causan unha acidose metabólica. Mentres que cetose se refire a calquera elevación de cetonas en sangue, cetoacidose é unha condición patolóxica específica que ten como resultado cambios do pH do sangue e require atención médica. A causa máis común da cetoacidose é a cetoacidose diabética mais tamén pode ser causada polo alcol, medicacións, toxinas, e raramente inanición.
Watchmen
A obra gañou numerosos premios Kirby e Eisner, ademais de ser a única novela gráfica en gañar un premio Hugo. En 2005, a Revista Time incluíuna na lista das 100 mellores novelas de entre 1923 e a actualidade.
Cetoacidose
Sintomatoloxía
Os síntomas da cetoacidose son variables dependendo da causa subxacente. Os síntomas máis comúns son náusea, vómitos, dor abdominal e debilidade. O alento tamén pode adquirir cheiro a acetona, que é unha cetona volátil que pode ser exhalada. Tamén pode presentarse respiración profunda e rápida, ou respiración de Kussmaul, para compensar a acidose metabólica. O estado mental alterado é máis común na cetoacidose diabética que na cetoacidose alcólica.
Watchmen
Orixe e personaxes
Orixinalmente, a serie xurdiu coma unha forma de presentar de novo ó público os personaxes da desaparecida editorial Charlton Comics que DC Comics mercara recentemente, pero o proxecto dunha nova Liga da Xustiza de América de Keith Giffen incluía a algúns deles cun enfoque radicalmente distinto. Os autores decidiron entón crearen novos personaxes, pero inspirándose nas antigas.
Cetoacidose
Etioloxía
A cetoacidose é causada pola produción descontrolada de corpos cetónicos. Normalmente a produción de cetonas é controlada coidadosamente por varias hormonas, das que a máis importante é a insulina. Se os mecanismos que controlan a produción de cetonas fallan, os niveis de cetonas poden elevarse drasticamente e causar cambios perigosos na fisioloxía como a acidose metabólica.
Watchmen
Orixe e personaxes
A continuación amósase unha lista dos personaxes principais:
Cetoacidose
Diabetes
A causa máis común de cetoacidose é unha deficiencia de insulina na diabetes tipo 1 ou en fases tardías da diabetes tipo 2. Isto chámase cetoacidose diabética e está caracterizada por hiperglicemia, deshidratación e acidose metabólica. Tamén poden presentarse outras perturbacións electrolíticas como hiperpotasemia e hiponatremia. A ausencia de insulina no torrente sanguíneo causa a liberación non regulada de ácidos graxos desde o tecido adiposo, o que aumenta a oxidación de ácidos graxos a acetil CoA, algúns dos cales son desviados á cetoxénese. Isto aumenta os niveis de cetonas significativamente por riba do que se observa en fisioloxía normal.
Alcol
A cetoacidose alcólica está causada por unha fisioloxía complexa que é normalmente o resultado do consumo prolongado e elevado de alcol no contexto dunha nutrición pobre. O consumo crónico de alcol pode causar o esgotamento do almacén de glicóxeno hepático e o metabolismo do etanol altera a gliconeoxénese. Isto pode reducir a dispoñibilidade de glicosa e conducir a hipoglicemia e aumentar a dependencia de ácidos graxos e no metabolismo de cetonas. Un estrés adicional como os vómitos ou a deshidratación pode causar un aumento en hormonas contrarreguladoras como o glicagón, o cortisol e a hormona de crecemento que pode aumentar aínda máis a liberación de ácidos graxos e a produción de cetonas. O metabolismo do etanol pode tamén aumentar os niveis de ácido láctico en sangue, o que tamén pode contribuír á acidose metabólica.
Watchmen
Introdución
A historia xira en torno a unha conspiración que xorde a partir do asasinato dun superheroe. Arredor disto mestúranse unha chea de detalles autorreferenciais e historias aparentemente inconexas que exploran a natureza humana e os distintos puntos de vista sobre a loita entre o ben e o mal a través das historias e relacións entre os principais personaxes, que contribúen a crear unha tensión en aumento, que estoura no derradeiro capítulo.
Johan Cruyff
Hendrik Johannes Cruijff, coñecido como Johan Cruyff, nado en Ámsterdam o 25 de abril de 1947 e finado en Barcelona o 24 de marzo de 2016, foi un futbolista e adestrador neerlandés, que xogaba como centrocampista ou dianteiro. Amplamente considerado como un dos mellores futbolistas de todos os tempos, foi o xogador máis significativo do chamado Fútbol Total, desenvolvido polo adestrador Rinus Michels no Ajax e na selección neerlandesa. Gañador de tres Balóns de Ouro nos anos 1971, 1973 e 1974, foi elixido pola IFFHS como o segundo mellor futbolista do século XX, só por detrás de Pelé.
Cetoacidose
Inanición
A inanición é unha causa rara de cetoacidose, normalmente causando cetose fisiolóxica sen cetoacidose. A cetoacidose por inanición comunmente ocorre no contexto dun estresante metabólico adicional como o embarazo, a lactación, ou unha enfermidade aguda.
Watchmen
Introdución
A responsabilidade moral é tamén un tema principal, como o demostra que a obra faga referencia á frase latina "Quis custodiet ipsos custodes" (Quen vixía o vixilante?) da Sátira VI de Iuvenalis.
Johan Cruyff
Traxectoria
Á idade de 16 anos entrou no Ajax, o club co que conseguiría os seus máis grandes éxitos (3 Copas de Europa), e comezou a asombrar a todo o mundo coa súa depuradísima técnica, velocidade, visión do xogo e carácter.
Cetoacidose
Medicacións
Algunhas medicacións tamén poden causar unha elevación de cetonas como os inhibidores de SGLT2, que causan cetoacidose euglicémica. Unha sobredose de salicilatos ou isoniazid pode tamén causar cetoacidose.
Watchmen
Introdución
Watchmen mestura sen complexos violacións, golpes de estado en Suramérica, a guerra de Vietnam, a homosexualidade e outros temas anteriormente tabú no xénero superheroico.
Johan Cruyff
Traxectoria
No Mundial de Alemaña, en 1974 Holanda conseguiu o subcampionato tras facer unha auténtica demostración de xogo en todo o torneo. Foi a única participación de Cruyff nun campionato do mundo e en certa medida unha decepción, xa que case todo o mundo daba por suposto que Holanda remataría como vencedora.
Cetoacidose
Toxinas
A cetoacidosie pode ser o resultado da inxesta de metanol, etilen glicol, alcol isopropílico e acetona.
Watchmen
Antecedentes históricos
Na realidade alternativa de Watchmen, os cómics de superheroes foron moi populares durante a década de 1930, o que animou a algunhas persoas a convertérense en auténticos heroes disfrazados. Isto fixo que os cómics de superheroes fosen substituídos polos de piratas, dado que, xa que existían heroes de verdade, o tema xa non atraía tanto á xente. No ano 1939 un grupo de heroes decide traballar xuntos, nacendo así os Minutemen (Os homes do minuto). Os seus integrantes eran: Silueta, Silk Spectre ou Espectro de Seda, O Comediante, Xustiza Encarapuchada, Capitán Metrópole, Moucho Nocturno I, Traza e Dólar Bill.
Johan Cruyff
Traxectoria
Tras pasar polo FC Barcelona, Cosmos, Levante e Feyenoord entre outros, retirouse coma xogador.
Cetoacidose
Fisiopatoloxía
As cetonas son producidas principalmente a partir de ácidos graxos libres nas mitocondrias de hepatocitos. A produción de cetonas está regulada fortemente pola insulina. A ausencia absoluta ou aparente de insulina é a causa subxacente da fisiopatoloxía da cetoacidose. A insulina é un inhibidor potente da liberación de ácidos graxos, así que a deficiencia de insulina pode causar unha liberación descontrolada de ácidos graxos desde o tecido adiposo. A deficiencia de insulina tamén pode potenciar a produción de cetonas e inhibir o uso periférico de cetonas. Isto pode ocorrer durante estados de ausencia total de insulina (como na diabetes no tratada) ou de deficiencia de insulina relativa cando está elevado o glicagón e hormonas contrarreguladoras (como en inanición, inxesta de alcol crónica ou enfermidade).
Watchmen
Antecedentes históricos
Pouco despois da creación do grupo este comeza a desfacerse: En 1940 O Comediante tenta violar a Silk Spectre e abandona o grupo; en 1946 a prensa revela que Silueta vive con outra muller como amante, é expulsada do grupo e seis semanas despois asasinada por un antigo inimigo; Dólar Bill morre mentres tenta deter un atraco; en 1947 Silk Spectre abandona o grupo para casar co seu axente; e Traza é ingresado nun sanatorio mental debido ó seu alcoholismo e unha crise nerviosa. Finalmente en 1949 o grupo disólvese, aínda que por todo Estados Unidos comeza a aparecer unha nova xeración de heroes.
Johan Cruyff
Traxectoria
Faleceu en Barcelona vítima dun cancro de pulmón.
Cetoacidose
Fisiopatoloxía
Os corpos cetónicos máis abundantes son o ácido acetoacético e o β-hidroxibutirato. Aínda que os corpos cetónicos son ácidos en concentracións fisiolóxicas, os tampóns ácido/base do corpo prevén os cambios de pH sanguíneo.
Watchmen
Antecedentes históricos
Anos despois, en agosto de 1959 Jon Osterman morre aparentemente nun accidente no centro de investigación no que traballa. Meses despois, o 22 de novembro dese ano, reaparece como un home alto, calvo e de pel azul. Trala súa reaparición Jon descobre que pode crear campos de forza, transmutar e crear materia, teleportarse e mover obxectos telecineticamente. Jon toma entón o nome de Doutor Manhattan (como referencia ó Proxecto Manhattan) e comeza a traballar para o goberno estadounidense.
Cetoacidose
Tratamento
O tratamento depende da causa subxacente da cetoacidose. A cetoacidose diabética soluciónase con insulina, fluídos intravenosos, substitución electrolítica e coidados intensivos. A cetoacidose alcólica trátase con dextrosa intravenosa e coidados intensivos e normalmente non precisan insulina. A cetoacidose por inanición pode resolverse con dextrosa intravenosa, monitorizando os cambios electrolíticos que poidan ocorrer coa síndrome de realimentación.
Watchmen
Antecedentes históricos
As capacidades de Osterman permitiríanlle facer importantes descubertas tecnolóxicas que cambiarán o seu mundo, creando así a maioría das diferenzas entre o mundo de Watchmen e o noso. Así mesmo, a existencia do Doutor Manhattan desestabiliza a guerra fría e os Estados Unidos vólvense máis agresivos. O Presidente Nixon pide a Osterman que interveña na guerra de Vietnam, tres meses despois, a guerra remata e Vietmam convértese nun novo estado dos Estados Unidos, o que proporcionou a Nixon unha popularidade sen precedentes (o escándalo do Watergate nunca ocorreu), obtendo un terceiro e cuarto mandato presidencial.
Cetoacidose
Epidemioloxía
Algunhas poboacións son susceptibles de desenvolver cetoacidose, incluíndo persoas con diabetes, persoas con historia de consumo prolongado e excesivo de alcol, mulleres embarazadas, mulleres lactantes, nenos e infantes.
Watchmen
Antecedentes históricos
En 1977, tras multitudinarias manifestacións en contra dos heroes enmascarados baixo o lema Quen vixía o vixilante?, apróbase a Acta Keene, que prohibe a actuación de tódolos heroes enmascarados agás aqueles que traballan para o goberno (Doutor Manhattan e o Comediante). A maioría dos enmascarados retíranse, excepto Rorschach, que se converte nun fóra da lei.
Cetoacidose
Epidemioloxía
As persoas con diabetes que producen moi pouca ou non producen insulina presentan predisposición a desenvolver cetoacidose, especialmente en períodos de enfermidade ou cando esquecen a dose de insulina. Isto inclúe pacientes con diabetes tipo 1 ou diabetes con propensión a cetose.
Watchmen
Sinopse
En outubro de 1985, Walter Kovacs (Rorschach) investiga o asasinato de Edward Blake e descobre que Blake era en realidade O Comediante, un antigo heroe enmascarado e axente do goberno. Formulando a teoría de que o asasinato de Blake é parte dunha conspiración para elimina-los aventureiros enmascarados, Kovacs comeza a avisar a algúns dos outros heroes: Jon Osterman (Doutor Manhattan), Laurel Jane Juspeczyk (Silk Spectre II), Dan Dreiberg (Búho Nocturno II) e Adrian Veidt (Ozymandias). Juspeczyk e Dreiberg retiráronse tempo atrás debido á Acta Keene aprobada en 1977. Osterman está exento, por ser (xunto a Blake) un axente do goberno dos EEUU. Veidt retirouse voluntariamente, en 1975 revelou publicamente a súa identidade e empregou a súa reputación e intelixencia para construír unha enorme fortuna persoal.
Cetoacidose
Epidemioloxía
O consumo prolongado e excesivo de alcol tamén é un risco de cetoacidose, especialmente en persoas cunha nutrición deficiente ou cunha enfermidade concomitante.
Watchmen
Sinopse
O mundo de Watchmen é escuro e violento, cos Estados Unidos e a Unión Soviética ó bordo dun enfrontamento nuclear. Pero dende o accidente que en 1959 transformou a Osterman no superpoderoso Doutor Manhattan (o único personaxe de Watchmen con superpoderes), os EEUU gozan dunha considerábel vantaxe estratéxica, permitíndolles forzar á Unión Soviética a unha serie de derrotas, a máis notábel das cales foi a de Vietnam. Este desequilibrio incrementou dramaticamente a tensión global. Anticipándose a unha aparentemente inevitábel guerra global, a sociedade americana ten un xeral sentimento fatalista sobre o futuro.
Transo
miniatura|250px|O [[Oráculo de Delfos era famoso polos seus transos adiviñatorios ó longo do mundo antigo mediterráneo. Óleo de John Collier, 1891.]] O transo é un estado anormal da conciencia no cal unha persoa non é consciente de si mesma e tampouco responde completamente a estímulos externos (mais si é quen de perseguir e alcanzar unha finalidade) ou ben responde selectivamente a seguir as instrucións da persoa (se a hai) que induciu o transo. Os estados de transo poden ocurrer involuntariamente e sen autorización.
Etimoloxía
Transo no seu significado moderno provén dun significado máis antigo como "unha condición ou estado de temor aturdido, semiconsciente ou insensible", a través do francés antigo transe "medo ó mal", á súa vez do latín transīre "cruzar", "pasar". Esta definición está no presente obsoleta.
Watchmen
Sinopse
En 1966, Veidt, observando a indiferenza de Osterman con respecto á humanidade, forma a hipótese de que os gastos militares e o dano medioambiental levarán a unha catástrofe global antes dos anos noventa. Como parte dun elaborado plan para evitar isto, Veidt actúa para acelera-lo illamento de Osterman expoñendo a máis de dúas ducias de antigos asociados e inimigos de Osterman a radiación nociva, producíndolles varios cancros, ó mesmo tempo que manipula á prensa para que especule que o mesmo Osterman é a causa.
Cetoacidose
Epidemioloxía
As mulleres embarazadas teñen niveis altos de hormonas, incluíndo glicagón e lactóxeno placentario humano, que aumentan os ácidos graxos circulantes, o que aumenta a produción de cetonas. As mulleres lactantes tamén teñen predisposición a unha produción aumentada de cetonas. Estas poboacións están en risco de desenvolver cetoacidose cun estrés metabólico adicional como inanición, unha dieta baixa en hidratos de carbono ou unha enfermidade aguda.
Watchmen
Sinopse
Coa revelación pública desas sospeitas, Osterman telepórtase a Marte para reflexionar verbo da súa vida. A súa ruptura co goberno estadounidense incita o oportunismo soviético coa invasión de Afganistán, agravando enormemente a crise global. A só días da guerra nuclear, e tras ser convencido para volver á Terra, Osterman canda Kovacs, Juspeczyk e Dreiberg enfróntase a Veidt na base Antártica deste, pero demasiado tarde como para evita-la fase final do seu plan: empregando un aparato de teleportación, transporta unha criatura psiónica xeneticamente deseñada ata o corazón de Nova York, sabendo que a explosión resultante e a onda psíquica matará a metade dos habitantes. O flash psíquico está deseñado para convence-los surperviventes de que a criatura era a primeira dunha potencial forza invasora alieníxena. Ante esta ameaza externa, os Estados Unidos e a Unión Soviética cesan as hostilidades e asinan un acordo para afrontaren xuntos esta aparente ameaza.
Cetoacidose
Epidemioloxía
Os nenos e infantes teñen menos depósitos de glicóxeno e poden presentar niveis altos de glicagón e hormonas contrarreguladoras durante unha enfermidade aguda, especialmente con enfermidades gastrointestinales. Isto permite producir cetonas aos nenos e infantes e, aínda que de forma moi rara, pode progresar a cetoacidose durante unha enfermidade aguda.
Watchmen
Sinopse
O asasino de Blake foi o propio Veidt, debido a que Blake descubrira detalles do seu plan. Veidt tamén eliminou a numerosos empregados e esbirros (uns poucos deles coñecían todo o plan) para mante-la conspiración en segredo. Ó final, a única xente coñecedora da verdade son Veidt, Dreiberg, Juspeczyk, Kovacs e Osterman. Dreiberg, Juspeczyk e Osterman acordan mante-lo en segredo, conscientes de que revela-la conspiración podería reinicia-las tensións entre EEUU e a URSS, pero Kovacs rexeita o compromiso e é asasinado por Osterman, que abandona a Terra permanentemente.
Edicións
Oixinalmente publicado como miniserie de doce episodios (o último foi publicado case un ano despois dos anteriores), Watchmen foi despois impresa como novela gráfica (ISBN 0-930289-23-4).
Unha edición especial de tapa dura foi producida por Graphitti Designs en 1987, contendo 48 páxinas de material extra, incluíndo a proposta orixinal e os bosquexos preliminares.
O 5 de outubro de 2005, DC publicou Absolute Watchmen (ISBN 1-4012-0713-8), unha edición en tapa dura para celebra-lo 20º aniversario da obra. O libro volveuse corar en Wildstorm FX so a dirección de Dave Gibbons. O novo libro tamén inclúe o material extra da edición de Graphitti.
Produtos relacionados
En 1987, Mayfair Games produciu dous módulos de aventuras baseados en Watchmen para o seu xogo de rol DC Heroes. Eses módulos, titulados "Who Watches the Watchmen?" (Quen Vixía o Vixilante?) e "Taking out the Trash" (Sacando o Lixo), incluían información de fondo sobre o universo ficticio de Watchmen, aprobada por Alan Moore. A súa aprobación fixo desas publicacións valiosas para os fans como a única fonte externa de información suplementaria sobre os personaxes da historia (especialmente dos personaxes menores, como os Minutemen e Moloch).
DC Comics tamén lanzou unha edición limitada de insignias cos personaxes e mailas imaxes da serie. Estas insignias causaron friccións entre Moore e DC, pois DC afirmaba que eran "obxectos promocionais" e non merchandising, polo que non tiña que pagar royalties por eles a Moore e a Gibbons.
Falouse dunha posíbel secuela, pero Alan Moore enfrontouse a DC Comics sobre asuntos de censura, e rapidamente detivo calquera potencial novo traballo que planeaba facer para DC. Isto tamén detivo a creación dunha serie de figuras de acción sobre Watchmen que ía ser lanzada por DC Direct, a liña de xoguetes da compañía, aínda que xa foran creados prototipos dalgúns personaxes, como o Dr. Manhattan e Silk Spectre II.
Parodia
Watchmen (xunto a Crises en Terras Infindas, As Guerras Segredas, O Regreso do Señor da Noite e outros crossovers e "eventos" dos cómics da época) foi parodiada pola serie do Home Radioactivo de Simpsons Comics no número 679 (setembro de 1994), titulado "Who Washes The Washmen's Infinite Secrets Of Legendary Crossover Knight Wars?" ( Quen Lava os Infindos Segredos dos Lavadores do Lendario Crossover das Guerras do Cabaleiro?) de Steve Vance.
Adaptación cinematográfica
O primeiro intento de facer unha adaptación cinematográfica foi en 1989, con Terry Gilliam e Sam Hamm, pero o proxecto foi abandonado tras problemas para adapta-la historia.
En 2003 Paramount Pictures intentou retoma-lo proxecto cun altamente aclamado guión de David Hayter. Darren Aronofsky foi contratado para dirixila, pero abandonou e foi substituído por Paul Greengrass. A película foi descartada en xuño de 2005 debido a problemas de orzamento. O proxecto foi posto en venda para calquera estudio.
En decembro de 2005, Warner Bros fíxose co proxecto, que foi dirixido por Zack Snyder. O interese do estudio foi estimulado trala reacción positiva do público ante a adaptación doutra obra de Alan Moore, V de Vendetta (2006). A estrea do filme foi o 6 de marzo de 2009.
Antoine César Becquerel
miniatura|dereita|Antoine César Becquerel Antoine César Becquerel, nado en Chatillon sur Loing en 1788 e finado en 1878, foi un físico francés.
Traxectoria
Estudou na École polytechnique e converteuse en oficial de enxeñeiros en 1808. Entre 1810 e 1812 serviu coas tropas imperiais en España co xeneral Louis Gabriel Suchet. En 1814 deixou o exército para centrarse na investigación científica.
En bioquímica traballou nos problemas da calor animal e nos fenómenos que acompañan ao crecemento das plantas, e tamén dedicou moito tempo a problemas e observacións meteorolóxicos.
FC Tuggen
O FC Tuggen é un club de fútbol de Tuggen, no Cantón de Schwyz, Suíza. Fundouse en 1966 e actualmente compite na 1. Liga. O seu campo é Linthstrasse, con capacidade para 2.800 espectadores.
Antoine César Becquerel
Traxectoria
O seu neto Henri Becquerel descubriu a radioactividade.
Obra escrita
Foi un escritor prolífico, autor de máis de cincocentos artigos e libros. Entre eles cóntanse os seguintes:
FC Triesenberg
O Fußball Club Triesenberg é un club de fútbol de Triesenberg, Liechtenstein. Fundouse en 1972 e actualmente compite na 3. Liga de Suíza. O seu campo é o Sportanlage Leitawis, con capacidade para 800 espectadores.
Frínico (traxedia)
Traxectoria
Frínico é considerado un dos creadores da traxedia. Foi o maior tráxico anterior a Esquilo e o máis antigo do que se ten coñecimento. Suídas atribúelle a introdución de personaxes femininos na traxedia, de máscaras e do trímetro iámbico, en lugar do tetrámetro trocaico.
Os títulos coñecidos das súas obras (só nos chegaron algúns versos) son: Os exipcios, As Danaides, Alcestes, As Fenicias e A tomada de Mileto. Esta última obra mostraba un acontecemento de actualidade, a caída da cidade diante dos persas durante as Guerras Médicas, e causou unha grande conmoción en Atenas cando se representou.
Michel Platini
Michel François Platini, nado o 21 de xuño de 1955 en Jœuf (Meurthe e Mosela), é un exfutbolista e adestrador de fútbol francés. Xogaba de centrocampista e actualmente é o presidente da UEFA.
Foi un mediapunta cunha enorme capacidade goleadora, e sobre todo un auténtico especialista no lanzamento de faltas a balón parado. Está considerado como o mellor xogador francés de tódolos tempos.
Frínico (comedia)
Frínico (segunda metade do V a.C.) foi un comediógrafo ateniense.
A tradición confúndeo con frecuencia co poeta tráxico homónimo.
Consérvanse o título e fragmentos de dez comedias, a primeira das cales data do 429. Enfrontouse amiúdo con Aristófanes en certames dramáticos. N' O solitario (que competiu en 414 co' As aves de Aristófanes), aparecía a figura do misántropo (utilizada anteriomente por Ferécrates). O tema d' As musas (405) era posibelmente parecido ao d' As rás de Aristófanes. Consérvase un fragmento que trata de maneira humorística o episodio da mutilación das hermas en Atenas en 415, durante a Guerra do Peloponeso.
Estamento
miniatura|306x306px|[[O enterro do conde de Orgaz|O enterro do Conde de Orgaz (1588), Domenico Teotocopuli El Greco. Os estamentos privilexiados, nobreza e clero, lexitímanse mutuamente na cúspide social, e ábrenselles as portas do ceo, de cuxo orde divina pretenden ser o reflexo terreal. O non privilexiados, a pesar de ser a gran maioría da poboación, están pouco representados (o que dá o seu peso exacto no sistema político e social): quizais só os dous únicos personaxes que miran de fronte ao espectador (o pintor e o seu fillo) serían membros da burguesía; non aparece ningún campesiño (os veciños da vila de Orgaz aos que houbo que obrigar a pagar as rendas das que saíu o cadro e a Igrexa de Santo Tomei).]] Estamento é o estrato dunha sociedade, definido como grupo social integrado por persoas dunha mesma situación xurídica, ou co mesmo nivel cultural, económico e profesional. É a división social que responde os criterios propios do feudalismo e o Antigo Réxime. Os estamentos (nobreza, clero e "terceiro estado" ou "común", no seu conformación clásica) tenden a ser agrupacións pechadas, pois se entra neles normalmente polas circunstancias do nacemento (a familia e mesmo a primoxenitura), a diferenza das clases sociais, que se definen por intereses económicos. A pesar diso, os estamentos non son absolutamente pechados, a diferenza das castes, e existe a posibilidade de promoción social por méritos extraordinarios (ennobrecemento a cargo do rei por servizos militares ou doutro tipo, mesmo por compra a cambio de diñeiro –venalidad de oficios e dignidades–); por matrimonio (aínda que as relacións desiguais son mal vistas socialmente) e polos mecanismos de recrutamento eclesiástico (que se xustifican espiritualmente co termo vocación -chamada divina-).
O estamento pode recibir tamén o nome de estado (como en estado laico e estado eclesiástico –non confundir co concepto político de Estado, referido ao estatal e non ao estamental–), pois se identifica cunha característica definitoria e intrínseca á persoa (como o estado civil). Tamén pode denominarse orde, e á sociedade que se divide segundo ese criterio adóitase chamar sociedade estamental ou sociedade de ordes.
Sociedade estamental: os tres estamentos
O concepto de sociedade estamental identifícase cunha organización social baseada na desigualdade de condicións, sancionada polo sistema xurídico-político e lexitimada tradicional e teolóxicamente (polo costume e por unha ideoloxía de base relixiosa), na que os individuos permanecen adscritos a diferentes categorías (os estamentos), ordenadas xerarquicamente dentro do seu grupo humano, que prescriben a esfera de actividades ás que se poden dedicar e as súas limitacións políticas, e que son en principio relativamente inflexibles ás variacións e independentes das accións ou logros (económicos, políticos, militares, intelectuais) dos individuos.
A sacralización da sociedade estamental foise desenvolvendo como un lento proceso durante a Antigüidade Tardía e a Alta Idade Media (como medio de manter a orde dentro da decadente e inestable sociedade tardorromana): Primeiramente, a partir da crise do século III, o Imperio latino (diferenciándose cada vez máis da parte grega) foise ruralizando economicamente, sendo as cidades arrasadas, desaparecendo o comercio e a destrución de fábricas, en gran medida como consecuencia da resposta á propia crise que se deu polo propio Imperio (reformas de Diocleciano); e mentres que os latifundistas prosperaban nas súas luxosas villae decaían as cidades, á vez que ascendía o papel social e político do cristianismo primitivo, co monacato e a institucionalización da Igrexa (especialmente polo apoio de emperadores como Constantino e Teodosio, século IV). A partir das invasións bárbaras do século V engadíronse novos elementos que definiron a nobreza de sangue como estrato social superior nos reinos xermánicos (reinos anglosaxóns e nórdicos) e prefecturas bizantinas de Italia e España que substituíron ao Imperio latino; e especialmente nas formacións sociais que se estableceron en Europa como consecuencia das "segundas invasións" dos séculos VIII e IX (árabes, viquingos, magiares) no contexto político da formación e disolución do Imperio carolinxio. Xa nos séculos centrais da Idade Media, coa plena conformación das institucións feudo-vasalláticas e as reformas eclesiásticas impulsadas polo papado (reforma gregoriana, orde cluniacense, concilio de Letrán), quedou definida unha sociedade estamental nas monarquías feudais de Europa Occidental e no amplo espazo de Europa Central (o Sacro Imperio Romano), estendéndose cara ao Norte e Leste de Europa (a expansión militar das Cruzadas, aínda que estableceu efémeros reinos "latinos", non levou unha implantación profunda do modelo europeo de sociedade en Próximo Oriente).
Xustificación ideolóxica
As funcións das ordes feudais estaban fixadas ideoloxicamente polo agustinismo político (Civitate Dei, 426), en procura dunha sociedade que, aínda que como terrea non podía deixar de ser corrupta e imperfecta, podía aspirar a ser polo menos unha sombra da imaxe dunha "Cidade de Deus" perfecta de raíces platónicas en que todos tivesen un papel na súa protección, a súa salvación e o seu mantemento. Tal construción confiaba aos oratores (traducible como "oradores": o clero) a defensa espiritual da sociedade, aos bellatores (traducible como "guerreiros", os bellatores Christi eran os cruzados ou "guerreiros nobres" (sendo o cualificativo "nobre" de dobre sentido, o primeiro é de bo guerreiro e o segundo é que só o podían ser da nobreza) a defensa militar e aos laboratores (traducible como "traballadores") o seu mantemento.
A formulación primeira, e acabada, deste esquema trifuncional aparece nun comentario da De consolatione philosophiae de Boecio, atribuído a Alfredo o Grande e datado en 892: Posteriormente, Wulfstan, arcebispo de York, retomaría tal pensamento:
Tales termos mantéñense no campo do secular, por canto non se establece prelación entre as ordes, cuxa división trinitaria evoca esquemas de pensamento teolóxico que será trasposto á xerarquización da sociedade por Gerardo, bispo de Cambrai, e sobre todo Adalberón, bispo de Laon, no século XI: No plano ideolóxico, o triestamentalismo medieval adoita, pero non sempre, presentarse como un esquema de solidariedade funcional, onde se pon de realce o que cada estado achega aos demais, o que ten por efecto esvaer a xerarquía e a desigualdade, con máis motivo que se sinala o penoso e as cargas de cada estado. Por enmascarar a desigualdade, devandito esquema puido ter máis aceptación que as paradigmas abertamente xerárquicos. Ademais non é infrecuente que os autores mencionen a autoridade divina, como lexitimadora da distinción estamental.
No ámbito dá a cristiandade hispana, Isidoro de Sevilla pode considerarse como un precursor da paradigma do tres ordes coa súa tripartición senatores, milites, plebs (Etimoloxías, voz "tribos", 627-630); retomada e adaptada na Borgoña do século IX polo monxe Haimón de Auxerre. O xurdimento do triestamentalismo na época feudal clásica correspondería por tanto primeiro a Inglaterra, pero o foco francés parece independente e explícase pola adaptación de Isidoro na Borgoña.
Posteriormente, áchase unha formulación de devandito esquema nos Foros de Aragón (a chamada Compilación de Huesca redactada baixo Xaime I) Tamén están citados no Código do Sete Partidas de Afonso X o Sabio:
Representación política
A partir da Baixa Idade Media, a representación política dos estamentos era función dunha institución denominada Cortes (nos Reinos cristiáns da península ibérica), Parlamento (no reino de Inglaterra) ou Estados Xerais (no reino de Francia). Estas institucións, derivadas da obrigación de consilium (consello) do vasalaxe feudal, facía partícipe das decisións políticas do rei a toda a sociedade, representada por "estamentos", "estados" ou "brazos", nunha imaxe organicista na que a "cabeza" dirixe pero ten en conta ao "corpo político". O número destes "brazos" podía ser distinto de tres (como ocorría na Coroa de Aragón, onde se subdividía a nobreza en alta -baróns e ricoshomes- e baixa -cabaleiros e fidalgos ou infanzóns-). Isto supuña unha clara desproporción entre a representación política de nobreza e clero e o seu peso demográfico. Estimáronse cifras do 3 ao 6% para cada un deses estamentos, quedando un resto próximo ao 90% para o terceiro, composto na súa gran maioría de campesiños, feito necesario dada a escasa produtividade do traballo e rendemento das actividades agrícolas en época preindustrial (para que dez coman pan, nove han de sementar o trigo). Tampouco pode identificarse a representación do "terceiro estado" ou "común" coa das democracias representativas da Idade Contemporánea; restrinxíase aos gobernos municipais de certas cidades, que de feito se vinculaban a unha oligarquía ou patriciado urbano moi afastada en poder e riqueza tanto da plebe urbana como dos campesiños.
O privilexio
A diferenza entre os dous primeiros estamentos, ou estamentos privilexiados (nobreza e clero) e o terceiro estamento, terceiro estado ou estado chairo (equivalente a común ou pobo) estaba na situación de privilexio, que explicitaba a condición desigual das persoas, tanto xurídica como socialmente. Os individuos que pertencían a estamentos superiores, casaban entre eles, tanto para manter unidas as herdanzas como para non deixar entrar a membros do terceiro estado nel (na evolución cara á sociedade de clases, os burgueses tenderon a buscar enlaces matrimoniais con nobres para que a familia adquirise títulos, mentres os nobres, que posuían terras e títulos, que nesa época deixaron de ter moito valor material, podían unirse a unha familia rica, como eran as burguesas). Até o século XVIII foron incompatibles os chamados oficios mecánicos coa nobreza. O comercio, actividade sospeitosa pola vinculación ao pecado de usura, relegábase ao terceiro estado ou mesmo aos xudeus (que podían prestar a interese).
O Clero tiña privilexios similares aos nobres por exemplo rexerse por tribunais particulares e a exención absoluta do pago de impostos. Recibían mesmo beneficios do resto da sociedade como o décimo de todos os produtos da terra. Tamén posuían grandes extensións de terras e gozaban de rendas señoriais. Dentro deste grupo había diferenzas substanciais, por unha banda estaba o alto clero (bispos, abades e cóengos) e polo outro, o clero chairo, o máis numeroso e estendido por todo o territorio (párrocos, etc.).
Interpretacións
A interpretación materialista da historia, sen ignorar as cualificacións contemporáneas que teñen as divisións sociais, identifica sempre nelas as clases sociais definidas polas relacións de produción, co que os dous estamentos privilexiados serían claramente os señores que no modo de produción feudal están en oposición de intereses cos servos, sendo a burguesía unha clase social que ocupa os intersticios do mundo feudal, desenvolvendo nas cidades libres o modo de produción capitalista, que co seu crecemento irá acentuando as contradicións até chegar á Revolución burguesa.
Desde un punto de vista institucionalista négase a posibilidade de facer estas interpretacións, ás que acusan de proxectar ás pasado categorías só válidas para a sociedade de clases do século XIX.
É significativo de ambas as posicións o debate mantido desde 1968 entre Boris Porschnev (historiador soviético e marxista) e Roland Mousnier (francés e católico, oposto á escola de Annales). Para este último, a Francia da Idade Moderna era unha sociedade de ordes, na que a honra, o status e o prestixio social que dividía verticalmente á sociedade segundo os rangos, considerábanse máis importantes que a riqueza que a dividía horizontalmente segundo as clases. As relacións entre ordes diferentes operarían a través das relacións de patronaxe ou clientelismo. Para Mousnier as diferenzas entre ordes (como a existente entre a noblesse d'épée -"nobreza de espada"- e a noblesse de roube -"nobreza de toga"-) eran máis decisivas socialmente que as que existían entre señores e campesiños.
Estamento de próceres e estamento de procuradores
No sistema parlamentario bicameral que se estableceu en España desde 1834, o Estamento de Próceres foi o nome da cámara alta ou Senado. A cámara baixa recibía a denominación Estamento de Procuradores ou Congreso dos Deputados.
Cuarto estado
"Cuarto estado" era unha das denominacións coas que se identificaba o proletariado, no século XIX e desde as posturas partidarias do movemento obreiro. Coa elección dese nome facíase ver que, do mesmo xeito que a burguesía (en nome do terceiro estado que se identificaba coa nación) fixo a Revolución francesa (burguesa ou liberal); o proletariado (identificado coa humanidade), faría a Revolución socialista ou proletaria. centro|miniatura|600x600px|O famoso cadro de Giuseppe Pellizza dá Volpedo, titulado O cuarto estado, que se utilizou para abrir a película Novecento de Bernardo Bertolucci..
Bruce Willis
Walter Bruce Willis, nado en Idar-Oberstein, Alemaña, o 19 de marzo de 1955, é un actor estadounidense.
Biografía
Nado como Walter Bruce Willis nunha base militar estadounidense en Alemaña de pai americano e nai alemá. Foi o irmán máis vello de catro (tres nenos e unha nena), un dos cales, David Willis é produtor de cine. Creceu en Penns Grove, Nova Jersey onde demostrou ser un grande estudante, e onde tomou clases de teatro por primeira vez, que, non obstante, ó rematar os seus estudos secundarios non iría á universidade, senón que empezaría a traballar transportando traballadores nunha fábrica local, máis tarde como garda de seguridade nunha central eléctrica. E tamén tocando a harmónica cun grupo de R&B chamado Loose Goose. Máis tarde, botando en falla a actuación, estudou arte dramática na Universidade Estatal de Montclair, da cal marchou a Nova York para comezar a súa carreira de actor.
Fixo o seu debut no cine na película The First Deadly Sin (1980), non obstante o público empezou a fixarse nel cando interpretou un papel na serie de TV Miami Vice, o que lle serviu de trampolín para conseguir o papel protagonista na afamada serie da ABC Moonlight (1985-1989). E no ano 1988 cando conseguiu o papel de John McLane na película de acción Die Hard, que acabaría marcando a súa carreira, no que redefine o heroe de acción como un home vulnerable e case sempre á beira do erro. Máis tarde, no ano 1989, Willis explorou a súa parte cómica na película Mira quen fala.
No ano 1987 casa coa súa noiva, a tamén actriz Demi Moore, coa que tivo tres fillos antes do seu divorcio no ano 2000.
No ano 1990 Willis empeza un período de altibaixos, primeiro co fracaso de crítica e público The Bonfire of the Vanities (1990), seguido do grande éxito The Last Boy Scout (1991), e un novo fracaso con Hudson Hawk (1991). E tamén neste período cando Bruce Willis ofreceu dúas das súas mellores actuacións, primeiro en Mortal Thoughts (1991), na que compartiu protagonismo coa súa muller Demi Moore, e máis tarde con Billy Bathgate (1991), non obstante o publico dálle as costas. miniatura|Bruce Willis cantando. Tras esta fase de incerteza a fama de Willis parecía ir decrecendo, non obstante volveu dar mostra da súa calidade como actor no filme de 1994 Pulp Fiction, dirixido por Quentin Tarantino. Tras este éxito Willis parece atopar de novo o rumbo e sorprende coa súa interpretación na película 12 Monkeys (1995), na que compartiu protagonismo con Brad Pitt. Estas dúas películas pareceron ser un espellismo pois as súas seguintes películas deron pobre resultado tanto en público como en crítica.
Tras películas como A guerra de Hart (2002), Bágoas do sol (2003), e Sin City (2005), a carreira de Willis semellou gozar de boa saúde.
Filmografía
miniatura|dereita|Estrela de Willis no Hollywood Walk of Fame.
Fernando Arrabal
Traxectoria
miniatura|Fernando Arrabal no festival de teatro ARENA der jungen Künste en 2008. De neno sufriu a misteriosa desaparición do seu pai, condenado a morte e despois fuxido. A causa deste trauma, como escribiu Vicente Aleixandre, o coñecemento que achega Arrabal está tinguido dunha luz moral que está na materia mesma da súa arte. Aprendeu a ler e escribir en Ciudad Rodrigo (Salamanca). Ós dez anos recibiu o premio nacional de “superdotados”, e fixo os seus estudos universitarios en Madrid. Vive en Francia desde 1955. Con Alejandro Jodorowsky e Roland Topor fundou en 1963 o Grupo Pánico. É Trascendent Satrape (Pataphysique) do College de Pataphysique desde 1990.
Ten dirixido sete longametraxes, publicou catorce novelas, libros de poesías, varios ensaios e a súa famosa Carta al general Franco en vida do ditador. O seu teatro completo, editado en diferentes linguas, foi publicado en dous volumes de máis de dúas mil páxinas na Colección Clásicos de Espasa.
Premios
A pesar de ser un dos escritores máis controvertidos do seu tempo, recibiu o aplauso internacional pola súa obra (Gran Premio de teatro da Academia Francesa, o Premio Nabokov de novela, o Espasa de Ensaio, o World Theater etc.) O Colexio de Patafísica distinguiuno co título de "Trascendente Sátrapa" (equivalente do Nobel para este Colexio). Foi finalista do Premio Cervantes 2001 co apoio de Camilo José Cela. O 14 de xullo de 2005 concedéronlle a Légion d`honneur.
Club Bizcaya
Ambos eran combinados de diferentes clubs de fútbol bilbaínos e tiveron significativas participacións na Copa do Rei:
Fernando Arrabal
Narrativa
Coas súas novelas gañou o Premio Nadal e o Nabokov Internacional.
Club Bizcaya
Bizcaya de 1902
A principios do século XX había dous clubs de fútbol na cidade de Bilbao, o Bilbao Football Club que fora fundado en 1900 e o Athletic Club nacido en 1898. Ambos os clubs mantiñan boas relacións e dedicábanse a xogar amigables entre si, durante 1901 e 1902.
Para afrontar o seu primeiro desafío ante un equipo estranxeiro, o Athletic e o Bilbao FC decidiron formar un combinado de xogadores de ambos os equipos. O combinado foi chamado Bizcaya e enfrontouse o 9 de marzo de 1902 ante o Burdigala en Bordeos, derrotando aos locais por 2-0. O 31 de marzo os franceses devolveron a visita aos bilbaínos e o Bizcaya impúxose por 7-0.
En maio organizouse en Madrid a Copa da Coroación, un torneo a nivel nacional para celebrar a maioría de idade e a coroación do rei Afonso XIII. Dado o éxito que supuxera a colaboración entre Athletic Club e Bilbao FC, durante os amigables ante o Burdigala, os dous clubs decidiron acudir ao torneo de Madrid repetindo o combinado.
Fernando Arrabal
Obra poética
Varios libros, algúns ilustrados por Pablo Picasso, Salvador Dalí, René Magritte etc., entre os que destacan:
Club Bizcaya
Bizcaya de 1902
Así foi como o Bizcaya, xunto ao FC Barcelona, o Español de Barcelona, o New-Football de Madrid e o Madrid FC, tomou parte neste torneo de 1902. Non puido ser máis exitosa a participación dos biscaíños no torneo, xa que golearon por 5-1 ao Español, 8-1 ao New-Football e 2-1 ao Barcelona adxudicándose o Trofeo. Era o 15 de maio de 1902. A aliñación do Bizcaya estaba formada por L.Arana, Careaga, Larrañaga, L.Silva, Goiri, Arana, Cazeaux, Astorquia, Dyer, R.Silva e Evans. Astorquia e Cazeaux marcaron os goles dos biscaíños na final.
A Copa da Coroación foi o primeiro torneo de fútbol a nivel nacional disputado en España. En principio non tiña vocación de perdurar, xa que se consideraba un festexo conmemorativo puntual. O éxito que supuxo, fixo que ao ano seguinte organizásese a Copa do Rei, xa con carácter periódico anual e vocación de perdurar no tempo. Debido a este feito xeralmente considérase á Copa da Coroación como a primeira edición da Copa do Rei, aínda que a Federación Española de Fútbol non a ten recoñecida como tal. O Bizcaya adxudicouse o trofeo en propiedade.
A comezos de 1903 tanto o Bilbao FC, como o Athletic Club pasaban por dificultades económicas. O 29 de marzo celebrouse unha asemblea conxunta de ambos os clubs, na que se decidiu fusionalos. O Bilbao FC foi absorbido polo Athletic Club, a partir de entón comezóuselle a chamar popularmente Athletic Club de Bilbao, aínda que o nome oficial seguiu sendo Athletic Club.
Fernando Arrabal
Obra dramática
Unha centena de obras de teatro publicadas en dezanove volumes:
Club Bizcaya
Bizcaya de 1902
Pódese considerar polo tanto ao Bizcaya como o precursor histórico do Athletic Club. A Copa da Coroación está gardada na sala de trofeos do Athletic e este conta esa Copa como parte do seu palmarés.
Bizcaya de 1907
En 1907, para participar na Copa do Rei, o Athletic Club decide reeditar a fórmula de 1902 e forma un combinado con outro equipo bilbaíno, o Unión Vizcaíno. O combinado entre Athletic Club e Unión Vizcaíno resucita o nome de Bizcaya.
Fernando Arrabal
Obra dramática
Unha das súas obras dramáticas máis importantes é El arquitecto y el emperador de Asiria, unha obra pánica, escrita na segunda etapa da súa vida dramática.
Club Bizcaya
Bizcaya de 1907
O torneo disputouse en formato de liguiña clasificándose os dous primeiros para a final. Na liguiña o Bizcaya venceu ao Madrid (3-2), Salamanca TFB (5-0), e Recreativo de Huelva (4-0), perdendo ante o Vigo FC por 2-1. Clasificouse para a final ante o Madrid FC, pero o Bizcaya foi derrotado por 1-0.
Fernando Arrabal
En lingua galega
Os libros de Fernando Arrabal non foron aínda traducidos ao galego. Porén, si que foron representadas as súas obras:
Fernando Arrabal escribe desde hai trinta anos a crónica do xadrez de L´Express; tódolos domingos os seus arrabalescos en El Mundo; a miúdo a tercera do ABC e de cando en vez unha opinión en El País.
Berserker
miniatura|dereita|Xilografía da placa dun casco da [[era Vendel atopada en Öland, Suecia, que representa a Odín seguido por un berserker. ]] No corpus literario do antigo nórdico, o berserker (ou "berserk"; berserkir) era un guerreiro que supostamente loitaba con furia en estado de transo. Os berserkers aparecen documentados en numerosas fontes do nórdico antigo, e o seu nome pódese interpretar literalmente como "abrigos de oso", xunto con úlfhéðnar ("abrigos de lobo").