cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia da música
Pedagoxía
A historia da música ocupa un lugar importante no ensino e a aprendizaxe da música, en moitos casos é o único achegamento á música desde fóra da mesma disciplina, e coa metodoloxía doutra ciencia (a historia).
Santiago de Compostela
Orixe e historia
O nacemento de Santiago, como se sabe agora, está ligado á presumible descuberta dos restos do Apóstolo Santiago entre o 820 e o 835. O seu desenvolvemento débese á elevación ao rango relixioso dos restos, á Universidade e, na actualidade, á capitalidade de Galicia. miniatura|Estatua en Compostela de [[Afonso II de Asturias|Afonso II, quen peregrinou a Santiago.]] Na Concordia de Antealtares aparece por primeira vez (1077) a tradición medieval segundo a cal o eremita Paio, alertado por luces nocturnas que se producían no bosque de Libredón, avisou o bispo de Iria Flavia, Teodomiro, quen descubriu os restos de Santiago o Maior e de dous dos seus discípulos, no lugar no que posteriormente se levantaría Compostela, topónimo que podería vir de Campus Stellae, isto é "campo de estrelas"; ou máis probabelmente de Composita Tella, "terras ben axeitadas", eufemismo por cemiterio; ou mesmo de "[Ja]Com[e A]postol[u]". O nome tamén se ten relacionado co hipocorístico Compostela, correspondente ao diminutivo de Composta. A descuberta propiciou que Afonso II, necesitado de cohesión interna e apoio externo para o seu reino, fixera unha peregrinación ao lugar. A nova que dela fixo, tanto no seu reino como fóra del, axudou a que Compostela aparecese como un novo lugar de peregrinación da cristiandade, nun momento no que a importancia de Roma decaera e Xerusalén non era accesible por estar en poder dos musulmáns.
Pouco a pouco foise desenvolvendo a cidade. Primeiro estableceuse unha comunidade eclesiástica permanente a carón dos restos atopados, formada polo bispo de Iria e os monxes de Antealtares. Espontaneamente asentouse unha poboación heteroxénea, a maioría procedente das aldeas próximas, que foi aumentando ao tempo que crecía por todo o occidente peninsular a peregrinación a Compostela, reforzada polo privilexio concedido por Ordoño II no ano 915 polo que se establecía que calquera que permanecese corenta días sen ser reclamado como servo, pasaba a ser considerado como un home libre con dereito a residir en Compostela.
Lugar de coroación de monarcas do Reino de Galicia e do Reino de León, a cidade foi destruída por Almanzor o 10 de agosto do ano 997 quen, segundo a lenda popular, tan só respectou o sartego do apóstolo. Tras a volta dos habitantes comezou a reconstrución. A mediados do século XI o bispo Cresconio dotou a cidade dun cinto de foxos e dunha muralla como medida defensiva. No ano 1075 o bispo Diego Páez deu comezo á construción da catedral románica.
Historia da música
Música prehistórica
miniatura|Danza de Cogul. Mulleres bailando ao redor dun home espido. O desenvolvemento da música entre os seres humanos aconteceu co pano de fondo dos sons naturais da contorna. Posiblemente estivo influído polos cantos dos paxaros e os sons que outros animais utilizan para comunicarse. Algúns biólogos teorizaron que a habilidade para recoñecer sons non creados por humanos que poderiamos considerar "musicais" proporciona unha vantaxe selectiva. '' (Véxase Música animal).
Santiago de Compostela
Orixe e historia
O incremento da peregrinación fai de Compostela un importante lugar de referencia relixiosa en Europa, aumentando tamén a súa importancia política. Durante o pontificado do Arcebispo Diego Xelmírez, en 1120, a igrexa compostelá viuse recompensada coa concesión da categoría de metropolitana. Tamén en tempos de Xelmírez tiveron gran repercusión na cidade unha serie de revoltas urbanas, en 1116 e 1136. Entre os séculos XII e XIII foise artellando a rede de rúas dentro do recinto amurallado.
A chegada da Peste Negra a mediados do século XIV supuxo unha forte recesión demográfica. A poboación recupérase a partir de 1380, e no século XV a cidade xa tiña entre catro e cinco mil habitantes. A fundación da Universidade a finais do século XV e o arcebispo Alonso III de Fonseca danlle a Santiago un novo pulo que atrae a novos poboadores, principalmente de Galicia.
Historia da música
Música prehistórica
A música indíxena de América e aborixe de Australia poderíase chamar prehistórica polas súas características, pero o termo utilízase para referirse á música europea anterior ao desenvolvemento da escritura. É máis habitual denominar a música "prehistórica" dos continentes non europeos, especialmente a que aínda existe na actualidade, música folclórica, étnica ou tradicional.
Santiago de Compostela
Orixe e historia
O estatuto de autonomía de Galicia estableceu a capitalidade galega en Santiago de Compostela. Como consecuencia, a cidade sufriu a finais do século XX un considerable aumento de poboación e unha profunda transformación.
Historia da música
Música da antigüidade
Considérase que a prehistoria concluíu co desenvolvemento da escrita, e xa que logo, tamén a música que se producía. A música da antigüidade é o nome co que se denomina a actividade musical realizada durante o Idade antiga.
A canción máis antiga que se atopou está escrita en grafía cuneiforme; atopouse en Ur, e data do ano 4000 a.C. foi descifrada pola profesora Anne Draffkorn Kilmer da Universidade de Berkeley (California), e demostrou que está composta en harmonías con intervalos de terceiras, como os antigos  gymel  ingleses, e usaban o afinación pitagórica da escala diatónica.
Santiago de Compostela
Demografía
A cidade contaba en 2013 con 96.041 habitantes. Destes, 50.974 naceran na cidade, 20.141 noutro municipio da Coruña, 11.139 noutra provincia galega, 5.217 noutra comunidade autónoma e 8.200 no estranxeiro. A taxa de natalidade é do 8,91‰ e a de mortalidade do 8,95‰, o que provoca un crecemento vexetativo negativo.
Historia da música
Música da antigüidade
Hai debuxos en xerras e paredes de instrumentos de vento con dous tubos, como os utilizados polos gregos, e gaitas antigas. Tamén atopamos escritos, como os de Aristóteles (Problemas, Libro XIX.12) que describen técnicas musicais da época, indicando algún tipo de polifonía.
Instrumentos como a frauta de sete buracos e varios tipos de instrumentos de corda recuperáronse nos sitios arqueolóxicos da civilización do Val do Indo.
Santiago de Compostela
Movementos migratorios
En Santiago hai 4.256 estranxeiros (4,5% do total da poboación), dos cales a maioría veñen de América (2.334, 54,8% do total de inmigrantes), seguidos por inmigrantes europeos (1.325, 31,1% do total de inmigrantes), asiáticos (306, 7,2% do total de inmigrantes) e africanos (274, 6,4% do total de inmigrantes). Por países destaca especialmente a presenza de portugueses (405) brasileiros (361), colombianos (256), paraguaios (238) e italianos (217). Ademais de recibir inmigrantes, da cidade tamén saen persoas, concretamente entre o 2010 e o 2012 marcharon de Santiago case 9.000 persoas, a maioría, 4.500, trasladáronse a outro concello da Coruña, seguidos polos que se mudaron a outra provincia galega, 1120, os que se trasladaron a outro país, 1110, e os que cambiaron de comunidade autónoma, 1060.
Historia da música
Música da antigüidade
A música clásica india (marga) atópase recollida nas escrituras da tradición hindú, os Vedas. No Samaveda, un dos catro vedas, descríbese extensamente a música antiga hindú.
Tradicións clásicas
A música clásica é un termo amplo, un pouco impreciso. Unha música é clásica se inclúe algúns dos trazos seguintes: unha tradición aprendida, soporte desde a igrexa ou da corte, ou dun gran capital cultural. A música clásica tamén se describe como complexa, duradeira, transcendente e abstracta.
En moitas culturas a tradición clásica coexiste coa música tradicional ou popular, ocasionalmente durante miles de anos, e con niveis diferentes de intercambio mutuo coa tradición paralela.
Real Academia de Belas Artes de San Fernando
miniatura|300px|Edificio da Real Academia de Belas Artes de San Fernando na rúa de Alcalá. A Real Academia de Belas Artes de San Fernando (Real Academia Española de Bellas Artes de San Fernando, RABASF) é unha institución integrada no Instituto de España. Foi creada por Real Decreto do 12 de abril de 1752, e a súa sede está en Madrid, España.
Historia da música
Asia
Por zonas, a música asiática cobre fundamentalmente as culturas musicais de Arabia, Asia Central, leste de Asia Oriental, sur de Asia, e sueste de Asia.
India
miniatura|Mridangam, tambor hindú A música india é unha das tradicións musicais máis antigas do mundo. A civilización do Val do Indo ten esculturas onde se representan espectáculos de danza e aparecen instrumentos musicais antigos, como a frauta de sete buracos. Varios tipos de instrumentos de corda e tambores recuperáronse nas escavacións realizadas por sir Mortimer Wheeler nos sitios arqueolóxicos de Harappa e Mohenjo-daro. O Rigveda presenta elementos de música hindú actual, cunha notación musical que indica a métrica e o xeito de cantar. A antiga tradición musical hindú tamén fala de tres acentos e dunha música vocal coñecida como "Samagan" ( Sama  significa melodía e  Gan  o xeito de cantar).
Santiago de Compostela
Administración local
miniatura|esquerda|O [[Pazo de Raxoi, sede do concello compostelán.]] miniatura|[[Xosé Antonio Sánchez Bugallo.]] O primeiro alcalde da democracia en Santiago de Compostela foi José Antonio Souto Paz, da UCD, que gobernou dende 1979 ata 1981, cando foi substituído polo tamén membro da UCD, Marcial Castro Guerra. Logo das eleccións municipais de 1983, o socialista Xerardo Estévez accedeu á alcaldía, onde permaneceu ata 1998, agás un período entre 1986 e 1987 no que gobernou Ernesto Viéitez Cortizo de AP. En 1998, Xerardo Estévez abandonou a alcaldía, que pasou ás mans do tamén socialista Xosé Antonio Sánchez Bugallo, quen gobernou en coalición co Bloque Nacionalista Galego ata 2011. Durante a última lexislatura de mandato socialista a xunta de goberno, presidida polo alcalde, estaba composta polos 10 concelleiros do PSdeG e os 4 do BNG.
Real Academia de Belas Artes de San Fernando
Historia
As súas orixes relaciónanse coa Ilustración Os seus primeiros estatutos foron aprobados en 1744, pero a súa constitución definitiva data de 1752 co rei Fernando VI, quen a referiu como Real Academia das Tres Nobres Artes de San Fernando. Nun principio, as actividades baseábanse en pintura, arquitectura e escultura. O seu propósito era converter a materia artística en materia universitaria. En 1873 recibiu a súa denominación actual e abriuse unha nova sección de Música.
Santiago de Compostela
Administración local
Tralas eleccións municipais do 2015, a plataforma Compostela Aberta obtén 10 escanos, que darían a alcaldía a Martiño Noriega, fronte aos 9 escanos do PPdG, os 4 do PSdeG-PSOE e os dous do BNG.
Lista Swadesh
A lista Swadesh é unha compilación de 100 palabras (207 na súa versión estendida) de vocabulario estable aplicable a calquera lingua, compilado por Morris Swadesh (1909-1967).
François-Joseph Gossec
François-Joseph Gossec, nado en Vergnies (actualmente en Bélxica) o 17 de xaneiro de 1734 e finado en Passy o 16 de febreiro de 1829 foi un compositor francés.
Real Academia de Belas Artes de San Fernando
Historia
Leváronse a cabo dúas reformas: coa primeira (1987), ampliábase a 51 o número de académicos numerarios e integrábase televisión, fotografía, vídeo e cinematografía á sección de Escultura, que pasou a nomearse Sección de Escultura e Artes da Imaxe; a segunda reforma (1996) elevou a 52 o número de académicos numerarios.
Santiago de Compostela
Administración local
O Concello de Santiago de Compostela estrutúrase en diferentes áreas: de facenda, patrimonio e seguridade cidadá; de urbanismo; de función pública, réxime interior e cultura; de desenvolvemento económico, formación e emprego; social, participación cidadá e drogodependencias; de acción cidadá; e de xestión das empresas municipais. O concello celebra plenos ordinarios cada mes, aínda que con frecuencia se celebran plenos extraordinarios, co fin de debater temas e problemas que afectan ao municipio.
Lista Swadesh
Características
A lista Swadesh é un instrumento fundamental en lingüística histórica comparativa, glotocronoloxía e lexicoestatística. Está dirixida a poder establecer unha comparación medible entre o léxico ou vocabulario de dúas linguas entre as que se supón parentesco, de maneira que poida acharse o seu grao de diverxencia ao longo do tempo.
Real Academia de Belas Artes de San Fernando
Historia
Ao longo de toda a súa historia, a Real Academia de Belas Artes de San Fernando ocupou en Madrid tres sedes distintas. Actualmente atópase instalada no Palacio Goyeneche (rúa de Alcalá, 13). Co arquitecto Fernando Chueca Goitia levouse a cabo en 1972 a remodelación do edificio.
Lista Swadesh
Características
O principal problema que pretende resolver a lista Swadesh nestes labores de comparación é o de homoxeneizar a base de vocabulario sobre o que realizar inferencias fiables. Ocorre que a maior parte do vocabulario dunha lingua cambia non por evolución histórica (que é o que permite establecer o parentesco e a diverxencia entre linguas irmás) senón por motivos que escapan ao control da pura lingüística. Principalmente os cambios non controlados débense a razóns culturais, motivos de difusión tecnolóxica (a palabra televisión atópase en case tódalas linguas actuais), políticos, económicos etc. En suma, existen demasiados factores culturais de consecuencias non predicibles que afectan ao vocabulario dunha lingua. Por esa razón, é altamente infiable facer comparacións sobre palabras como pataca, que actualmente se atopa en todas as linguas romances, dado que podería levar á conclusión errónea de que é unha voz proveniente do latín **potatus, algo imposible sendo que a pataca foi descuberta polos europeos no século XVI. Foron outras razóns culturais as que levaron a palabra pataca ao vocabulario das linguas romances, pero non a evolución dunha palabra latina que nunca existiu.
Real Academia de Belas Artes de San Fernando
Museo
Á marxe da súa actividade docente, a Real Academia é célebre polas súas colección de arte, que se exhiben (non sen limitacións) na súa sede de Alcalá. Abranguen máis de catro séculos, dende Luis de Morales a Juan Gris e autores posteriores.
Santiago de Compostela
Sede do goberno galego
Santiago de Compostela, como capital de Galicia, é a sede do goberno galego. No pazo do Hórreo, situado na rúa do Hórreo da capital compostelá, atópase o Parlamento de Galicia, mentres que en San Caetano están a meirande parte dos edificios administrativos da Xunta de Galicia. O pazo de Raxoi, amais da sede do concello compostelán, é a sede da presidencia da Xunta de Galicia. Tamén en Santiago está situada a residencia oficial de Monte Pío utilizada polo presidente da Xunta.
Lista Swadesh
Características
Consciente deste problema, Morris Swadesh supuxo que, con todo, existía o que o chamaba vocabulario básico. Non se trataba doutra cousa que dun vocabulario estable e non suxeito a cambios culturais, senón a unha evolución moito máis lenta e non influída por factores incontrolables. Este vocabulario básico tiña que carecer de conceptos culturais (e xa que logo impredecibles), tiña que ser común e susceptible de atoparse en calquera lingua e en calquera época de desenvolvemento da mesma. Por exemplo, a palabra neve non serve para comparar linguas tropicais da África central, nin television para comparar en grego clásico co moderno grego.
Este vocabulario básico constaba de palabras como auga, man ou muller, coñecidas en calquera cultura e tan fundamentais e simples que dificilmente fosen ser substituídas mediante préstamos doutras linguas. A lista Swadesh trata ser a plasmación deste vocabulario estable e prové aos lingüistas dun patrón fiable para a comparación entre linguas.
Santiago de Compostela
Administración xudicial
Santiago de Compostela é a capital do partido xudicial número 2 da provincia da Coruña, partido que comprende, amais do propio concello de Santiago de Compostela, os concellos de Ames, Boqueixón, Teo e Vedra.
Real Academia de Belas Artes de San Fernando
Museo
Entre as moitas obras dignas de mencionar, destaca un Busto de Cristo de Giovanni Bellini, San Xerónimo de Correggio, A Primavera, chocante crebacabezas floral de Arcimboldo (o seu único exemplo en España), así como Susana e os vellos de Rubens, o famoso Soño do cabaleiro de Antonio de Pereda, varios exemplos de José de Ribera e Zurbarán, Venus e Mercurio de Louis Michel van Loo, A marquesa de Llano vestida á española de Mengs, Dióxenes de Luis Paret e unha das mellores coleccións de Goya, con cadros famosos como O enterro da sardiña e un Autorretrato (do cal hai outro exemplar idéntico no Museo do Prado).
Lista Swadesh
Características
A glotocronoloxía supón que existe unha taxa constante de cambio na evolución lingüística. Esa taxa calculouse nun 14% de palabras de vocabulario básico perdidas cada mil anos. Esta presunción foi altamente criticada pois está baseada en resultados obtidos para o grupo de linguas indoeuropeas e máis concretamente para as linguas romances. Non é razoable pensar que ata unha mesma lingua evolucione a unha taxa constante en dous momentos históricos distintos. Moito menos tódalas linguas poden compartir unha taxa de cambio idéntica sempre. Tamén se critica que a taxa obtida para as linguas indoeuropeas non ten por que aplicarse a tódalas linguas do planeta. En xeral, considérase que, mentres que a lista Swadesh estabilizou a base léxica da comparación glotocronolóxica, non ocorreu o mesmo coa taxa de cambio das linguas, que segue suxeita a multitude de factores culturais e históricos, todos eles incontrolables.
Santiago de Compostela
Clima
Santiago de Compostela posúe un clima oceánico húmido con temperaturas suaves ao longo do ano. A cidade ten unha temperatura media duns 15 °C, uns 8º de media no inverno e entre 25 e 27 °C durante o verán.
Real Academia de Belas Artes de San Fernando
Museo
O museo tamén expón esculturas, principalmente do século XVIII e posteriores, así como moldeados de esculturas romanas, varios deles traídos por Velázquez e que entrañan por iso máis interese. Aínda non tan famoso como o Prado ou o Museo Thyssen-Bornemisza, é unha das pinacotecas máis importantes de España.
Lista Swadesh
Características
A seguinte ecuación rexe a glotocronoloxía:
Santiago de Compostela
Clima
As precipitacións (entre 1700 e 1900 milímetros anuais) concéntranse principalmente no inverno, e en menor medida, no outono e na primavera.
Real Academia de Belas Artes de San Fernando
Museo
A Academia garda tamén unha voluminosa colección de debuxos españois e italianos, con algúns exemplos doutras escolas europeas. Da súa vasta colección de debuxos do século XIX, destacan especialmente os conservados do pintor madrileño Eduardo Rosales.
Lista Swadesh
Características
t = (log c) / (2 log r)
Freiría
O topónimo galego Freiría pode referirse a:
Santiago de Compostela
Clima
Os elementos, neste sentido, que máis inflúen sobre a conformación do clima son a gran distancia que a separa da costa, a altitude do terreo e a presenza de importantes serras que "encaixonan" a cidade e as súas zonas próximas. Isto é o que concentra a humidade e o que provoca tamén que, no inverno, sexan habituais os días nubrados.
Glotocronoloxía
A glotocronoloxía é unha técnica para calcular a separación temporal entre dúas linguas que se supoñen emparentadas. Está baseada no caso de que, como efecto dos cambios interiores e das achegas exteriores, aproximadamente o 14 % das palabras básicas do vocabulario dunha lingua serán substituídas cada mil anos.
A glotocronoloxía é un método de estudo cuxos resultados non poden ser precisos. No entanto, está proposta para a investigación da evolución daquelas linguas que carecen de textos escritos, polo que hai que descartar o método comparativo, usado para a reconstrución do indoeuropeo e buscar alternativas de investigación.
Supostos básicos
Os dous argumentos nos que se basea o método glotocronolóxico son:
En forma de ecuación isto pódese expresar da seguinte maneira. Se chamamos p(t) á porcentaxe de palabras básicas que retén unha lingua despois dun período de tempo t, entón:
Santiago de Compostela
Medio ambiente
miniatura|Estatua de [[Méndez Núñez na Alameda.]] Santiago foi o primeiro concello galego en adherirse á Carta de Aalborg, un acordo a nivel europeo que busca compatibilizar o desenvolvemento coa preservación do medio ambiente, isto é, un desenvolvemento sostíbel, implantando a axenda 21 local, un modelo para diagnosticar e formular políticas municipais sostíbeis.
Zonas verdes
A cidade conta con 220 hectáreas de espazos verdes distribuídos en 57 parques con xogos infantís, 43 polideportivos descubertos e 130 zonas de lecer. Unhas 23 hectáreas do total pertencen a xardíns históricos como o da Alameda que ocupa 8,5 hectáreas ou outros máis pequenos como o de Brandía ou a Finca Simeón. As meirandes superficies destas zonas verdes localízanse preto de lugares urbanizados como Fontiñas.
Glotocronoloxía
Supostos básicos
ou se integramos a ecuación diferencial:
Logo C debe ser unha constante universal para todos os idiomas. A calibración de que a taxa de cambio é o 14 % do vocabulario básico, faise a seguinte estimación de C:
Santiago de Compostela
Monumentos, museos e lugares de visita
miniatura|dereita|[[Catedral de Santiago de Compostela.]] Na cidade hai 41 edificios cualificados como de excepcional valor arquitectónico, histórico e cultural que foron propostos para a súa declaración individualizada como bens de interese cultural na categoría de monumentos. Son tutelados pola administración, aínda que só sete deles dispoñen desta distinción. Hai 293 edificios que presentan características tipolóxicas e compositivas de especial significación arquitectónica e ambiental, debido ás súas tipoloxías arquitectónicas. O total de edificios inventariados como de interese no conxunto urbano é de 1.411.
Cidade vella
miniatura|A cidade vella máis próxima á catedral. 250px|miniatura|esquerda|Vista aérea da [[Zona vella de Santiago de Compostela|zona vella.]] A cidade vella de Santiago de Compostela é unha zona urbana da cidade caracterizada pola súa arquitectura antiga e monumental. Foi elixida como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1985. As edificacións que foron construídas na cidade antiga durante as épocas románica, gótica e barroca, fixeron dela unha das zonas urbanas mais fermosas do mundo, converténdose nun lugar de culto cun grande esplendor artístico.
Lista Swadesh
Características
Sendo:
Santiago de Compostela
Museos
miniatura|dereita|[[Centro Galego de Arte Contemporánea.]] 200-px|miniatura|dereita|[[As dúas Marías, escultura moderna en metal no Parque da Ferradura.]]
Lista Swadesh
Lista Swadesh
A lista está orixinalmente en inglés, pero dáse tamén o seu equivalente en galego:
Santiago de Compostela
Arquitectura civil
miniatura|esquerda|[[Claustro do Colexio de Fonseca.]]
miniatura|centro|500px|Panorámica desde Belvís.
Escultura
En Santiago hai multitude de esculturas no interior e no exterior de edificacións ou en parques, de diversas épocas ata a actualidade.
Economía
miniatura|Sede de [[Televés en Conxo.]] Aínda que a economía santiaguesa depende en gran parte da administración pública (feito derivado de ser a capital galega), o turismo, sobre todo co Camiño de Santiago, a industria e a educación universitaria están axudando a diversificala. Entre as principais empresas da cidade encóntranse a madeireira FINSA, a automobilística UROVESA, a corporación das telecomunicacións Televés, Castrosua, que constrúe a metade dos autobuses fabricados en España, ou Blu:Sens, que se dedica á fabricación produtos tecnolóxicos. Así como dous polígonos industriais: o do Tambre e o da Sionlla. A renda bruta de Santiago ocupa o sexto posto a nivel autonómico e o 280º a nivel estatal
{	"version": 2, "width": 400, "height": 200, "data": [ {			"name": "table", "values": [ {					"x": 2013, "y": 26386 },				{					"x": 2014, "y": 26328 },				{					"x": 2015, "y": 27181 },				{					"x": 2016, "y": 27926 },				{					"x": 2017, "y": 28133 },				{					"x": 2018, "y": 29241 },				{					"x": 2019, "y": 29993 }			]		}	],	"scales": [ {			"name": "x", "type": "ordinal", "range": "width", "zero": false, "domain": { "data": "table", "field": "x" }		},		{			"name": "y", "type": "linear", "range": "height", "nice": true, "domain": { "data": "table", "field": "y" }		}	],	"axes": [ {			"type": "x", "scale": "x" },		{			"type": "y", "scale": "y" }	],	"marks": [ {			"type": "rect", "from": { "data": "table" },			"properties": { "enter": { "x": { "scale": "x", "field": "x" },					"y": { "scale": "y", "field": "y" },					"y2": { "scale": "y", "value": 0 },					"fill": { "value": "steelblue" },					"width": { "scale": "x", "band": "true", "offset": -1 }				}			}		}	] }
Ferrocarril
miniatura|Vías e plataformas da estación de FF.CC. de Santiago.
Santiago de Compostela conta cunha estación de tren de pequeno tamaño situada na zona sur da cidade, xusto na intersección entre a Rúa do Hórreo e a Avenida de Lugo. Conta cunha parada de taxis e varias empresas de alugueiro de vehículos. Dende a estación de ferrocarril de Santiago saen trens diarios que a comunican coas principais cidades galegas agás Lugo e Ferrol, para as cales é preciso ir á Coruña e coller outro tren a estas cidades. Os trens que parten da estación compostelá tamén comunican á cidade con outras estacións de España (Madrid-Chamartín e Alacant-Terminal) e de Francia (Hendaia). Porén para se dirixir a outras estacións é preciso dirixirse a outras cidades, principalmente Madrid, e coller outro tren. Actualmente está en obras unha liña de AVE que unirá Santiago de Compostela con Madrid, aínda que a liña de Alta Velocidade xa une Santiago de Compostela con Ourense e A Coruña. Tamén se encontra en proxecto unha futura estación intermodal, situada na mesma localización que a actual e que aunará o AVE con trens e autobuses de proximidades.
Accidente ferroviario de 2013
O 24 de xullo de 2013 no lugar de Angrois, Sar, a dous quilómetros da entrada da cidade, tivo lugar o accidente de tren máis grave da historia de Galicia, con 78 vítimas mortais, e o segundo máis grave da historia de España despois do de Torre del Bierzo, que tamén facía ruta dende a meseta ata Galicia.
Un tren Alvia, que circulaba a 190 km/h nunha zona limitada a 80, descarrilou nunha curva coñecida coma A Grandeira. O pavillón Fontes do Sar utilizouse como tanatorio provisional pola gran cantidade de finados. Os medios de comunicación nacionais e internacionais loaron a resposta dos veciños de Angrois, dos servizos de Santiago de Compostela e dos cidadáns de Galicia en xeral por contribuír nos labores de rescate e axuda.
Aeroporto
Santiago de Compostela conta cun aeroporto cunha pista de 3,2 quilómetros, coñecido como aeroporto da Lavacolla. Está situado no lugar da Lavacolla, na parroquia de Sabugueira a uns 10 km do centro da cidade. Trátase do aeroporto galego con máis tránsito de viaxeiros e o único que realiza viaxes transcontinentais, non obstante o aeroporto está a sufrir nos últimos anos un certo retroceso no número de mercadorías transportadas.
O 4 de maio do 2007 presentouse o proxecto dunha nova terminal. Pretendíase inaugurala no ano 2010, coincidindo co Ano Santo Compostelán, mais non foi posible. Rematada e inaugurada o 13 de outubro de 2011, a nova terminal ten capacidade para máis de catro millóns de pasaxeiros. O edificio ten un total de 74.230 m² e conta con 32 mostradores de facturación, 9 hipódromos de recollida de equipaxes, 12 portas de embarque e 3.665 prazas de aparcadoiro.
Entre outras melloras aeroportuarias previstas nas actuais instalacións, están a mellora da capa de rodadura da pista de aterraxe, a ampliación da plataforma de aeronaves, intervencións no sistema eléctrico, melloras no aparcadoiro e outras pequenas intervencións no interior da actual terminal.
Autobuses
miniatura|Autobús urbano en Compostela. A cidade de Santiago de Compostela conta cunha rede de autobuses urbanos e metropolitanos que comunican os distintos puntos da cidade, así como esta con outras localidades da súa área metropolitana. Está subvencionada pola Xunta de Galicia e xestiónaa en réxime de concesión a empresa Transportes Urbanos de Santiago S.A. (Tussa), que explota 24 liñas, das cales 10 son urbanas, 6 circulares e 8 son interurbanas. A pesar do servizo de transporte urbano, os problemas de tráfico seguen a ser constantes na cidade.
A capital de Galicia conta tamén cunha estación de autobuses que recibe a milleiros de pasaxeiros cada día e que a comunica con outros puntos de Galicia, do resto de España e Portugal.
Deportes
Nos deportes de auga, está o wáter-polo, representado polo Club Waterpolo Santiago, que compite na Liga Galega de Wáter-polo e que se proclamou catro veces campión da Copa Galega (3 en categoría masculina e 1 en categoría feminina), e a natación, representada polo Club Natación Ciudad de Santiago. O hóckey a patíns é un deporte que vai gañando popularidade na capital de Galicia, estando representado por dous clubs que centran a súa actividade principalmente nas categorías de base, o Club de Hockey Compostela e o H.C. Raxoi.
Cidade da Cultura
miniatura|Vista xeral da [[Cidade da Cultura de Galicia. Ao fondo, as Torres Hedjuk.]]
Glotocronoloxía
Supostos básicos
Onde p0 = 86 % é a porcentaxe de retención por milenio estimado por Swadesh (= 100 % - 14 %). Máis tarde, Robert Lees cambiou o valor medio, calculándoo en 80,5 % cada milenio.
Historia da música
India
As orixes de música clásica hindú atópanse escritas nunha das recompilacións literarias máis antigas, as Vedas. No Samaveda, un dos catro vedas, descríbese a música con bastante detalle.
A música clásica hindú inclúe as dúas grandes tradicións da música carnática do sur e a música clásica indostánica do norte. Estas tradicións son milenarias e desenvolvéronse ao longo de grandes períodos; hoxe en día seguen vivas e son fundamentais na vida dos hindús como fonte de inspiración relixiosa, expresión cultural e entretemento.
China
miniatura|center|560px|Concerto de música tradicional chinesa con instrumentos da Dinastía Tang A música clásica chinesa é a arte tradicional ou da corte da China. Ten unha longa historia que se remonta a máis de 3.000 anos de existencia. Ten os seus propios sistemas de notación musical, un determinado sistema de afinación, alturas, instrumentos musicais e estilos ou xéneros musicais. A música chinesa é pentatónica-diatónica, tendo unha escala de doce notas nunha oitava (5+7=12), o igual que na música europea.
Persia
miniatura| Músicos da época dos [[Imperio Sasánida|sasánidas nun prato do século VII (British Museum).]] A música persa é a música de Persia e dos países de lingua persa. Musiq , é a ciencia e a arte da música, e  Muzik , o son e a interpretación da música. Os iranianos antigos daban grande importancia á música e a poesía, como aínda fan na actualidade.
Glotocronoloxía
Discusión
Este método foi repetidamente criticado. Eugen Coşeriu (1962), por exemplo, achegou algúns datos tomados das linguas románicas que ilustraban que o seu uso podía conducir a inexactitudes importantes. As principais obxeccións que se daban contra o método foron as seguintes:
Historia da música
Europa
A música clásica europea é un termo un pouco ancho, e fai referencia á música producida polas tradicións artísticas en Europa, especialmente entre o ano 1000 e 1900, aínda que a denominación de "música clásica" séguese aplicando ás composicións dos séculos XX e XXI que xorden desta tradición. O fundamento teórico desta tradición desenvolveuse entre 1550 e 1825.
Grecia
Unha parte importante da historia escrita da antiga Grecia estaba dedicada ao antigo teatro grego, na que os coros actuaban en actos de entretemento e en celebracións relixiosas. Entre os instrumentos musicais que os acompañaban estaba o aulos, de cana dobre, e un tipo de lira, instrumento de corda pinzado: a cítara.
A música tiña un papel importante dentro do educación dos individuos, e os mozos ensinábaselles a partir dos seis anos. Esta alfabetización musical xeral favoreceu un desenvolvemento musical moi sólido cunha forte fundamentación teórica. Os modos musicais gregos converteríanse na base da música relixiosa occidental e, por extensión, da música clásica. En canto á música grega posterior, recibiu as influencias do Imperio romano, das culturas da Europa do Leste e os séculos de dominio do Imperio bizantino.
No século XIX compositores de ópera como Nikolaos Mantzaros (1795-1872), entre outros, revitalizaran a música clásica grega.
Outeiros
O topónimo galego Outeiros pode referirse a:
Santiago de Compostela
Cidade da Cultura
A Cidade da Cultura é un complexo arquitectónico, cultural e de entretemento situado no monte Gaiás, moi preto do centro urbano de Santiago. O complexo do Gaiás ocupa unha superficie de 141.800 m2 e, nos catro edificios rematados, alberga : No exterior destacan na paisaxe as Torres Hedjuk.
O proxecto inicial prevía tamén un Centro da Música e das Artes Escénicas e un Centro de Arte Internacional. Porén, en marzo de 2013, o Parlamento de Galicia acordou paralizar definitivamente as obras pendentes.
Educación
miniatura|IES Rosalía de Castro, no antigo [[Colexio de San Clemente.]] O Concello de Santiago de Compostela forma parte, dende o ano 1996, da Asociación Internacional de Cidades Educadoras (AICE), que busca impulsar colaboracións e accións concretas entre as cidades, participar e cooperar activamente en proxectos, e intercambios de experiencias con grupos e institucións con intereses comúns.
A cidade contaba en 2010 con 21 centros de atención de primeira infancia (15 privados e 6 públicos), 35 centros de educación infantil (17 públicos, 3 privados e 15 concertados), 29 centros de educación primaria (14 públicos, 3 privados e 12 concertados), 19 centros de educación secundaria (8 públicos, 3 privados e 8 concertados), 15 centros de bacharelato (9 públicos e 6 privados) e 15 centros de formación profesional (9 públicos e 6 privados). Os alumnos que estaban a estudar na ensinanza non universitaria nese ano chegaban a 20.500.
Universidade
miniatura|Edificio da [[Universidade de Santiago de Compostela|Universidade, actual Facultade de Xeografía e Historia.]]
A USC data de finais do século XV, sendo a primeira creada en Galiza. En 2012 o número de alumnos matriculados era de 26.401, dos cales 16.800 eran homes e 9.601 mulleres. A universidade conta con dous campus, vinte e tres facultades e dúas Escolas Técnicas Superiores, ademais de tres Escolas Universitarias adscritas e 5 centros vinculados.
Festas e celebracións
miniatura|[[Fogos de artificio nas Festas do Apóstolo.]]
Lugares de Santiago de Compostela
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Santiago de Compostela vexa: Lugares de Santiago de Compostela.
Soutullo, Igrexafeita, San Sadurniño
Soutullo é un lugar da parroquia de Igrexafeita no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
BRCA1
miniatura|250px|Localización do xene BRCA1 no cromosoma 17. BRCA1 (breast cancer 1, «cancro de mama 1») é un xene supresor de tumores humano, que regula o ciclo celular e evita a proliferación incontrolada. A proteína BRCA1, produto deste xene, forma parte do sistema de detección e reparación dos danos do ADN. O xene BRCA1 atópase no brazo longo (q) do cromosoma 17, na posición 21, dende o par de bases 38.449.843 até o par de bases 38.530.933. Diversas mutacións deste xene están implicadas nalgúns tipos de cancro, especialmente o cancro de mama. Nas mulleres portadoras de mutacións no xene BRCA1, o risco acumulado até os 70 anos estímase entre 51 e 95% para cancro de mama e entre 22 e 66% para cancro de ovario.
Descubrimento
A primeira evidencia da existencia deste xene obtívose polo laboratorio King da Universidade de California en 1990. Catro anos despois, logo dunha carreira internacional por atopalo, o xene foi clonado pola Universidade de Utah, o ‘National Institute of Environmental Health Sciences’ (NIEHS) e ‘Myriad Genetics’.
Euphemia Lofton Haynes
Traxectoria
Euphemia Lofton foi a única filla de William S. Lofton, dentista e financeiro, e Lavinia Day Lofton. Ela foi a mellor estudante da M Street High School en 1907. Posteriormente graduouse na Escola Normal Miner de Washington, D.C., con distinción, en 1909. Continuou estudando para obter un pregrao en matemáticas (e un grao secundario en psicoloxía) na Universidade Smith en 1914. En 1917 casou con Harold Appo Haynes. Obtivo unha mestría en educación da Universidade de Chicago en 1930.
En 1943 obtivo o seu doutoramento na Universidade Católica de América cunha disertación, supervisada por Aubrey Landrey, titulada “A Determinación de Conxuntos de Condicións Independentes que Caracterizan Certos Casos Especiais de Correspondencias Simétricas”.
A Dra. Haynes "contribuíu enormemente co sistema educativo do Distrito de Columbia". Ensinou nas escolas públicas de Washington, durante 47 anos, e en 1966 converteuse na primeira muller en presidir a Xunta de Educación do estado. Ensinou primeiro grao nas escolas Garrison e Garfield, e matemáticas en Armstrong High School. Ensinou matemáticas e desempeñouse como directora do Departamento de Matemáticas en Dunbar High School. Haynes foi profesora de matemáticas no Colexio Universitario Miner’s Teachers College, onde foi presidenta da División de Matemáticas e Educación Empresarial, un departamento que ela creou.
Retirouse en 1959 do sistema de escolas públicas, pero pasou a establecer o departamento de matemáticas do Colexio Universitario para Mestres do Miner (Miner´s Teachers College). Tamén ocasionalmente ensinaba a tempo parcial na Universidade Howard. Haynes estivo involucrada en moitas actividades comunitarias. Foi vicepresidenta primeira do Consello Arquidiocesano de Mulleres Católicas, presidiu a Xunta Asesora da Casa da Veciñanza Fides, o Comité de Benestar Social Internacional, o Comité Executivo da Asemblea Nacional de Benestar Social, foi secretaria e membro do Comité Executivo do Consello de Saúde e Benestar de D.C.. Participou nos comités locais e nacionais da Organización de Servizo Unido (United Service Organization), foi membro da Conferencia Nacional de Cristiáns e Xudeus, do Consello Interracial Católico de Washington, da liga Urbana (Urban League), NAACP, da liga de Mulleres Votantes (League of Women Voters), e da Asociación Americana de Mulleres Universitarias. Ademais, o papa Xoán XXIII outorgoulle a condecoración de honra papal, Prol Ecclesia et Pontifice, en 1959.
Haynes morreu dun ataque cardíaco o 25 de xullo de 1980 na súa cidade natal. Establecera un fondo fiduciario para apoiar unha cátedra e un fondo de préstamos estudantís na Escola de Educación, outorgando 700 000 dólares á Universidade Católica. Os seus papeis familiares atópanse nos arquivos da Universidade Católica.
Telefonía fixa
O teléfono fixo, ou simplemente teléfono, é así designado polas empresas operadoras de sistemas de telecomunicacións para o sistema tradicional de telefonía, chamado de telefonía fixa, composto basicamente de cables telefónicos metálicos e fibras ópticas, en contrapartida daquel sistema denominado de telefonía móbil. Nese último, a comunicación entre a central (telefónica) de conmutación móbil e a estación móbil (teléfono móbil), se dá a través de frecuencias de radio. Consecuentemente, existe unha diferenciación entre os dous sistemas polo tipo de rede de acceso.
Marcelino Villares Santiago
Marcelino Villares Santiago, nado en Montevideo en 1915, foi un militar, político e guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
En 1936 vivía en Cruzul (Becerreá). Militante do Partido Comunista de España (PCE) combateu na guerra ingresando no Instituto de Carabineros en maio de 1937. Coa derrota da República foi detido e condenado a seis anos de prisión. Estivo preso na Prisión Provincial de Madrid, de onde saíu en liberdade provisional en 1943. En 1944 organizou o Comité Comarcal de Becerreá do PCE. Detido en febreiro de 1946, e xulgado por rebelión militar na Coruña no proceso 75/1946, en consello de guerra celebrado o 18 de xullo de 1946, foi condenado vinte e cinco anos de prisión.
O Valiño
Co topónimo O Valiño podémonos referir a varios lugares de Galicia:
O Soutullo
O topónimo O Soutullo pode referirse a dous lugares de Galicia:
Benguela
miniatura|Imaxe de satélite da rexión de Benguela|alt=|280x280px Benguela é unha cidade e concello de Angola, capital da provincia do mesmo nome. É unha cidade costeira, situada ao oeste do país. No ano 2018 tiña 623 777 habitantes, sendo o concello máis poboado da provincia e o cuarto de Angola.
Historia
Foi fundada por Manuel Cerveira Pereira, gobernador de Angola entre 1615 e 1617, o 17 de maio de 1617. Entre 1641 e 1648 foi ocupada pola Compañía Holandesa das Indias Occidentais.
Países Cataláns
300px|miniatura|Mapa territorial dos Países Cataláns miniatura|Mural reivindicativo en [[Vilassar de Mar.]] Os Países Cataláns (Països Catalans en catalán) son os territorios nos que a lingua autóctona é o catalán, ou ben os territorios que forman parte dunha unidade xeohistórica, cultural e lingüística de predominio catalán. Son tamén os territorios onde viviron ou viven os falantes de catalán.
En termos xerais, os Países Cataláns abranguen a zona oriental da península Ibérica, entre os Pireneos, até a Lagoa de Leucate e a serra das Corbières, polo norte, e o río Segura polo sur, o arquipélago das Baleares (que inclúe o das Pitiusas) e illas adxacentes (como as Columbretes e a illa de Tabarca), a Franxa Oriental (no leste de Aragón), a comarca do Carxe (na Rexión de Murcia) e a cidade de L'Alguer (na illa de Sardeña), onde un 30% da poboación fala catalán.
Os Países Cataláns teñen unha superficie conxunta de 70 520 quilómetros cadrados e unha poboación de 14,4 millóns de habitantes.
Política
Os Países Cataláns non están recoñecidos coma unha entidade política. De feito, atópanse fragmentados en diversas rexións con distintos graos de autonomía política, pertencentes a España, Francia, Italia e Andorra. Hai unha corrente política a cal propón a independencia dos Países Cataláns e a creación dun Estado catalán (ver Independentismo catalán). Algúns independentistas propoñen o uso do termo Cataluña para facer referencia á totalidade dos Países Cataláns, mais esta proposta non se adoptou dun xeito oficial.
Outras correntes políticas catalanistas usan o termo "Países Cataláns" coma sinónimo de "territorios de fala catalá", sen consideran que teñen que formar unha entidade política independente.
E hai outras correntes políticas que rexeitan directamente o uso do termo Países Cataláns e calquera proposta de unidade política destes territorios, considerándoos unha imposición de Cataluña sobre os outros territorios. Nos casos máis extremos, hai sectores que negan até a unidade da lingua catalá.
Límites
O territorio continental limita ao norte con Occitania, ao sur con Murcia, ao leste co mar Mediterráneo, e ao oeste con Aragón e Castela-A Mancha. As Illas Baleares e a cidade do Alguer, situada na illa de Sardeña tamén forman parte dos Países Cataláns.
División política e administrativa
Tradicional e administrativamente, os Países Cataláns inclúen os seguintes territorios:
Lingua
A lingua propia dos Países Cataláns é o catalán que, informalmente, en moitos lugares ten o nome popular do xentilicio (como rosellonés, tortosí etc.); só no País Valenciano o xentilicio ten recoñecemento oficial: valenciano. Exceptúanse as bisbarras occidentais e meridionais do País Valenciano, onde se fala o castelán, e o Val de Arán e a Fenolleda, onde se fala o occitano. A lingua catalá é a única lingua oficial na Andorra, é oficial (de novo, logo dun longo paréntese, dende 1978) na Cataluña, xunto ao castelán; e tamén é oficial conxuntamente co castelán no País Valenciano e nas Illas Baleares. Non o é, en cambio, nos outros territorios.
Hai que ter en conta que para definir aos Países Cataláns non se teñen en conta os procesos de castelanización que se deron dende o século XIX até hoxe. Pola contra, acéptanse coma castelás outras zonas que antes eran de lingua catalá, como é o exemplo de Orihuela.
Ramón Varela Fernández
Ramón Varela Fernández, finado en Ourense en novembro de 1951, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Foi alcalde de Ourense de 1917 a 1918. Na Segunda República presentouse ás eleccións de febreiro de 1936 na candidatura de Centro pola provincia de Ourense que encabezaba Basilio Álvarez. Foi presidente do Liceo Recreo Orensano.
Vida persoal
Casou en 1925 con Amalia Taboada Tundidor, irmá de Carlos e Antonio Taboada Tundidor.
A Levada, O Val, Gomesende
A Levada é un lugar da parroquia do Val no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Tiña 1 habitante no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, que era muller.
Máxico Boo
miniatura|Máxico Boo
Máxico Boo (魔人ブウ) é un personaxe de ficción da serie de manga e anime Dragon Ball Z. É o derradeiro inimigo ó que se enfrontan os heroes no manga, un monstro rosado coa habilidade de absorber persoas, tralo cal cambia de forma e vólvese máis poderoso adquirindo a súa enerxía e habilidades especiais. Ademais, pode imitar as técnicas dos seus adversarios con tan só observalas unha vez.
Orixe
Este monstro foi creado por Bibidi 5 millóns de anos antes do ano cero da Cronoloxía de Dragon Ball. Inicialmente tiña a aparencia dun neno pequeno e aniquilou centos de planetas durante varios anos, pero era un ser que nin o propio Bibidi podía controlar, así que encerrábao nunha esfera mediante unha fórmula máxica cando non o necesitaba. Aniquilou ós Kaiō Shin do Norte e do Oeste, absorbeu ó do sur adquirindo unha forza e enerxía maiores coa aparencia dun coloso musculado, posteriormente absorbeu ó Dai Kaiō Shin, decrecendo a súa resistencia, enerxía e agresividade pero obtendo novos poderes máxicos (como transformar o que sexa no que queira), nesta transformación adquiriu unha aparencia obesa e unha gran apetencia pola comida da cal obtiña a súa enerxía. Grazas a isto Bibidi foi capaz de controlalo con maior facilidade, pero quedou encerrado na esfera cando Bibidi foi asasinado por Kaiō Shin do Leste e Kibito.