cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mimetismo batesiano
Contexto histórico
Esta explicación naturalista axustábase ben ás recentes explicacións da evolución dadas por Wallace e Charles Darwin, como as expostas no seu famoso libro de 1859 A orixe das especies. Como esta explicación darwinista non necesitaba a actuación de forzas sobrenaturais, atopouse con grandes críticas dos antievolucionistas do seu tempo, tanto en círculos académicos coma nos sociais.
Aposematismo
upright|miniatura|A ra velenosa de bandas amarelas [[Dendrobates leucomelas ten unha coloración aposemática moi conspicua.]]
A maioría dos seres vivos teñen predadores e, por tanto, están nunha constante carreira de armamentos evolutiva para desenvolver adaptacións antipredadores, mentres que o predador adáptase para ser máis eficiente á hora de vencer as adaptacións da presa. Algúns organismos evolucionaron para facer máis doada a detección, por exemplo por nocturnidade e camuflaxe. Outros deenvolveron defensas químicas como toxinas mortais de certas serpes e avespas, ou o cheiro noxento dos líquidos que expelen as mofetas. Tales presas adoitan enviar sinais claros e honestas de advertencia aos seus atacantes con padróns aposemáticos (de advertencia) conspicuos. A viveza deses sinais de advertencia está correlacionado co nivel de toxicidade do organismo.
No mimetismo batesiano, o imitador copia a coloración dun animal aposemático para enganar os predadores para que se comporten como se fose de mal sabor. O éxito desta exhibición deshonesta depende dun nivel de toxicidade dun modelo e a abundancia do modelo na área xeográfica. Canto o máis tóxico é o modelo, máis probable é que o predador evite o imitador. A abundancia da especie modelo é tamén importante para o éxito do imitador debido á selección dependente da frecuencia. Cando o modelo é abundante, os imitadores con padróns do modelo imperfectos ou coloracións lixeiramente diferentes do modelo están aínda evitando os predadores. Isto débese porque o predador ten un forte incentivo para evitar organismos potencialmente letais, dada a probabilidade de encontrar un. Porén, en áreas nas que o modelo é escaso ou está extinto localmente, os imitadores son impulsados a ter unha coloración aposemática moi exacta. Isto débese a que os predadores atacan os imitadores imperfectos máis rapidamente onde hai poucas posibilidades de que sexan as especies modelo. A selección dependente de frecuencia puido tamén impulsar os imitadores batesianos a seren polimórficos naqueles raros casos nos que un só cambio xenético controla a aparencia, como nas bolboretas Papilionidae, como Battus philenor.
Clasificación e comparacións
O mimetismo batesiano é un caso de mimetismo defensivo ou protector, no que ao imitador lle vai mellor evitando confrontacións co receptor do sinal. É un sistema disxunto, o que significa que as tres partes implicadas son diferentes especies. Un exemplo sería a mosca asílida Mallophora bomboides, que é un imitador batesiano dos seu abesouro modelo e presa, B. americanorum (agora chamado Bombus pensylvanicus), que é perigoso para os predaadores debido ao seu ferrete.
O mimetismo batesiano contrasta con outras formas de mimetismo como o mimetismo agresivo, no que o imitador se aproveita das interaccións co receptor do sinal. Un deses casos é a dos vagalumes, nos que as femias dunha especie imitan os sinais de apareamento doutra especie, enganando os machos para que se acheguen dabondo como para que os poidan comer. Porén, o mimetismo non necesita implicar o predador en absoluto. Tal é o caso do mimetismo de dispersión, no que o imitador unha vez máis benefíciase do encontro. Por exemplo, algúns fungos dispersan as súas esporas con axuda dos insectos porque cheiran como carne de prea. No mimetismo protector, o encontro entre o imitador e o inxenuo non é algo fortuíto para o imitador, e os sinais que imita tenden a diminuír a probabilidade dese encontro.
Un caso en parte similar ao mimetismo batesiano é o das malas herbas miméticas, que imitan colleitas agrícolas. No mimetismo vaviloviano ou de malas herbas, estas sobrevien ao ter sementes que a maquimaria para separar a semente da palla identifica como pertencentes á colleita. O mimetismo vaviloviano non é batesiano, porque o home e a colleita non son inimigos. En contraste, unha planta que imita as follas, a enredadeira Boquila, emprega o mimetismo batesiano ao adaptar a forma e cor das súas follas para que coincidan coas do seu hospedador para disuadir a herbívoros de comer as súas follas comestibles.
Outro caso análogo cunha soa especie denominouse mimetismo broweriano (por Lincoln P. Brower e Jane Van Zandt Brower ). É un caso de automimetismo bipolar (só están implicadas dúas especies); o modelo é a mesma especie que o seu imitador. Equivale ao mimetismo batesiano dentro dunha soa especie, e dáse cando hai un espectro de palatabilidade dentro dunha poboación de presas perigosas. Por exemplo, as eirugas de bolboreta monarca (Danaus plexippus) aliméntanse de especies de asclepiáceas de diversa toxicidade. Algunhas aliméntanse de plantas máis tóxicas e almacenan estas toxinas dentro dos seus corpos. As eirugas de mellor sabor benefícianse así dos membros máis tóxicos da mesma especie.
Outra importante forma de mimetismo protector é o mimetismo mülleriano, descuberto e nomeado en honra do naturalista Fritz Müller. No mimetismo mülleriano tanto o modelo coma o imitador son aposemáticos, polo que o mimetismo pode ser mutuo, non necesariamente constitúe un farol ou engano e como nas avespas e as abellas pode implicar moitas especies nun anel de mimetismo.
Mimetismo batesiano imperfecto
miniatura|esquerda|Un díptero [[sírfido Spilomyia longicornis é un imitador batesiano imperfecto das avespas, pero carece das súas longas antenas e da súa estreita cintura.]]
No mimetismo batesiano imperfecto, os imitadores non se parecen de forma exacta aos seus modelos. Un exemplo disto é a mosca Spilomyia longicornis, que imita a avespas véspidas. Porén, non é un imitador perfecto. As avespas teñen longas antenas negras e esta mosca non. No seu lugar, move as súas patas anteriores sobre a cabeza para que parezan as antenas dunha avespa. Moitas razóns suxeriron o mimetismo imperfecto. Os imitadores imperfectos poden simplemente estar evolcionando cara á perfección. Poden obter vantaxe de parecerse a moitos modelos á vez. Os humanos poden avaliar os imitadores de forma diferente a como o fan os verdadeiros predadores. Os imitadores poden confundir os predadores asemellándose á vez ao modelo e o non imitador ao mesmo tempo (mimetismo satírico). A selección de parentesco pode reforzar o mimetismo. A vantaxe selectiva de ter un mimetismo mellor pode non superar as vantaxes doutras estratexias como a termorregulación ou a camuflaxe. Pode que só sexan necesarias certas características para enganar aos predadores; por exemplo, os tests sobre o límite simpatría/alopatría (onde ambos están na mesma área, e onde non) da serpe imitadora Lampropeltis elapsoides e o modelo Micrurus fulvius mostraron que as proporcións de cor nestas serpes eran importantes para enganar aos predadores, pero que a orde dos aneis coloreados da súa pel non.
Mimetismo acústico
miniatura|upright|As avelaíñas [[Arctiinae como Cycnia tenera son aposemáticas polo son que emiten, producindo sinais de advertencia ultrasónicos. Son imitados por avelaíñas Pyralidae, que non teñen mal sabor pero emiten sons similares. ]]
Vector lanzadeira
Un vector lanzadeira (shuttle vector) é un vector (usualmente un plásmido) construído para que se poida propagar en dúas especies hóspede diferentes. Por tanto, o ADN inserido nun vector lanzadeira pode ser comprobado ou manipulado en dous tipos celulares diferentes. A principal vantaxe destes vectores é que poden ser manipulados en Escherichia coli, e despois usados nun sistema no que é máis difícil ou máis lento de usar (por exemplo, lévedos).
Os vectores lanzadeira son utilizados frecuentemente para facer rapidamente múltiples copias do xene en E. coli (amplificación). Poden tamén utilizarse en experimentos in vitro e modificacións (por exemplo, mutaxénese, PCR).
Poitiers
Poitiers é unha cidade localizada no centro-oeste de Francia, nas marxes do Río Clain. É a capital do departamento de Vienne e da Rexión de Poitou-Charentes.
Poitiers ten 85 800 habitantes (2004) e a densidade demográfica é de 2 037 habitantes/km².
Historia
dereita|198 px|miniatura|Igrexa de Saint Hilaire ([[Hilario de Poitiers|Santo Hilario) Poitiers]] Na cidade tivo lugar a Batalla de Poitiers, que tivo lugar o 19 de setembro de 1356, durante a Guerra dos Cen Anos. Carlos VII de Francia fundou a Universidade de Poitiers en 1432. Poitiers foi a capital de Poitou, antiga provincia francesa gobernada polos Condes de Poitiers.
Grixó
O topónimo galego Grixó pode referirse a:
Primal Scream (álbum)
Primal Scream é o segundo álbum da banda escocesa de rock alternativo Primal Scream, publicado o 4 de setembro de 1989 a través do selo Creation Records. Dirixíuse máis cara o hard rock que o seu predecesor Sonic Flower Groove, e non tivo un grande éxito. Porén, a canción "I'm Losing More Than I'll Ever Have" foi posteriormente remesturada para conseguir o exitoso sinxelo "Loaded" que apareceu no célebre terceiro álbum Screamadelica.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Bobby Gillespie, Andrew Innes e Robert "Throb" Young.
Miguel María Aldalur Lasa
Miguel María Aldalur Lasa, coñecido como Chapela, nado en Tolosa (Guipúscoa) o 19 de maio de 1945 e finado o 9 de marzo de 1975, foi un futbolista vasco. Xogaba de dianteiro.
Persoal
É irmán do tamén futbolista Juan Ramón Aldalur Lasa, tamén alcumado Chapela e que tamén foi xogador do Deportivo.
Nebreda
Nebreda é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 73 habitantes (INE 2012).
Francesco Canali
Francesco Canali, nado en Perugia o 20 de outubro de 1764 e finado en Ferrara o 11 de abril de 1835, foi un cardeal e arcebispo católico.
Traxectoria
Ordenouse sacerdote en 1788, foi bispo de Spoleto entre 1814 e 1820, bispo de Tivoli entre 1820 e 1827, arcebispo de Larisa entre 1827 e 1835 e creado cardeal en 1831.
Bačka (homónimos)
Bačka é un topónimo que pode designar a:
Ragged Glory
Ragged Glory é un álbum de Neil Young e Crazy Horse editado o 10 de setembro de 1990 a través do selo Reprise Records.
O álbum regresa ao estilo hard rock previamente explorado en Everybody Knows This Is Nowhere e Zuma. Os dous primeiros temas son cancións de que Young e Crazy Horse compuxeron e interpretaron en directo orixinalmente nos anos 70. "Farmer John" é unha versión dunha canción dos anos 60, composta polo dúo de R&B Don and Dewey e tamén interpretada pola banda de garage rock The Premiers. Young revelou que a canción "Days that Used to Be" está inspirada no tema de Bob Dylan "My Back Pages". "F*!#in' Up" é versionada frecuentemente por Pearl Jam ao vivo.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Neil Young agás onde se indique.
Gáldar
miniatura|dereita
Devorador da Morte
Os Devoradores da Morte recoñécense pola Marca Escura que teñen no antebrazo, un sinal creado por Lord Voldemort para convocalo a el de xeito inmediato, ou ao revés. Adoitan vestir con máscara e unha túnica negra con carapucha. A primeira aparición dos Devoradores da Morte como grupo é na novela Harry Potter e o Cáliz de fogo, aínda que varios membros, como Lucius Malfoy, Peter Pettigrew e Severus Snape, xa saíran por separado nalgún dos libros anteriores.
Gáldar
Gáldar é unha cidade e un municipio pertencente ás Illas Canarias, concretamente na provincia das Palmas (España). Está situado ao noroeste da illa de Gran Canaria, lindando con Agaete, Artenara e Santa María da Guía de Gran Canaria. As súas cordenadas son 28°5′N, 15°32′O e ten unha altitude media de 124 m. En Gáldar atópase un dos sitios arqueolóxicos máis represenativos dos que existen nas Canarias, a Cova Pintada, que exhibe unha valiosa mostra da arte realizada polos antigos indíxenas canarios. O actual alcalde é Teodoro Sosa Monzón, do Bloque Nacionalista Rural-NC.
Devorador da Morte
Formación e caída
A constitución dos Devoradores da Morte sitúase vinte anos antes dos acontecementos dos libros. Torturaban e mataban muggles e aqueles que se opoñían a eles ou crían que podían ter información que axudase a impedir o seu ascenso ao poder. Logo de dez anos da formación dos Devoradores da Morte, unha adiviña, Sybill Trelawney, fixo unha profecía que predicía a chegada de alguén que tería o poder suficiente para derrotar a Voldemort para sempre. A profecía tamén aseguraba que o Señor Escuro ía marcalo coma ao seu igual. Non obstante, esta podía referirse a dous cativos diferentes, Harry Potter ou Neville Longbottom; finalmente, Voldemort elixiu a Harry, que era mestizo coma el, dado que a súa nai era unha meiga nacida de muggle, ao contrario que Neville, que proviña dunha longa liñaxe de meigos de vello.
Unha noite, Voldemort asasinou a James e Lily Potter, pero cando foi matar ao seu rival, o esconxuro mortal rebotou en Harry e deulle a el, debido ao sacrificio que a nai de Harry fixera para salvar o seu fillo. Non obstante, o meigo escuro non morreu, tan só perdeu o corpo e quedou debilitado. Coa desaparición de Voldemort, o Ministerio de Maxia conseguiu atrapar e meter no cárcere máxico de Azkaban a algúns dos Devoradores da Morte. Outros, pola contra, puideron eludir a xustiza.
Gáldar
Poboación
miniatura|dereita|Faro Nova Sardiña en Gáldar miniatura|dereita|Praza de Santiago en Gáldar miniatura|dereita|Plataneiro en Gáldar A superficie de Gáldar é de 61,59 km² e ten unha poboación de 23.453 habitantes, repartidas en 24 entidades de poboación. A súa densidade é de 380,79 hab./km². As principais poboacións de Gáldar son:
Devorador da Morte
Rexurdimento
En Harry Potter e o Cáliz de fogo, Voldemort consegue recuperar os seus poderes e o seu corpo grazas ás intervencións de Peter Pettigrew e Barty Crouch Jr., quen levara a cabo a sabotaxe do Torneo Tres Meigos para capturar a Harry Potter. Voldemort convoca os seus seguidores para que se poñan ao seu servizo de novo. Agás aqueles que morreron, estaban no cárcere ou tiñan medo de volver, a maioría retornan ás ordes de Voldemort, que intentaría gañar o poder unha segunda vez.
En Harry Potter e a Orde do Fénix, o Ministro de Maxia, Cornelius Fudge, rexeita crer que Voldemort regresara e conclúe que todo é unha mentira artellada por Albus Dumbledore para roubarlle o seu posto. Esta actitud permite aos Devoradores da Morte actuar en segredo sen atopar oposición. Entrementres, os Devoradores da Morte presos poden escapar de Azkaban e recrutar os dementores á causa. Voldemort envia un grupo deles, con Lucius Malfoy á fronte, ao Departamento de Misterios para recuperar a profecía, que descoñecía en parte. A batalla mantida no interior do Ministerio serve para que Fudge admita a volta dos meigos escuros.
Ao final de Harry Potter e o misterio do príncipe, os Devoradores da Morte atacan Hogwarts, asasinando a Dumbledore e ferindo a moitos dos que defendían a escola. Na última novela, Harry Potter e as reliquias da morte, Voldemort logra facerse co control do Ministerio e volve atacar Hogwarts. Nesta batalla morren máis de 50 persoas, incluído o propio Voldemort, que supón a fin dos Devoradores da Morte.
Ideoloxía
A ideoloxía dos Devoradores da Morte é unha supremacía racial derivada da práctica de maxia negra, esconxuros ilegais e perigosos. Este grupo cre que os meigos son a nobreza da natureza e polo tanto deben someter os outros seres e razas, que consideran inferiores. Na comunidade máxica, só aqueles nacidos de pais meigos son dignos dos poderes máxicos e realizan unha categorización segundo a pureza de sangue: meigos de vello, mestizos e fillos de lameiro. Os Devoradores da Morte non só procuran a restauración do dominio dos meigos de vello sobre a comunidade máxica, senón tamén o sometemento da comunidade muggle. En realidade, a idea de pureza de sangue é un concepto erróneo: o propio Voldemort é mestizo.
150px|dereita|miniatura|Tatuaxe da Marca Escura que levan os Devoradores da Morte no antebrazo.
Diversos estudosos e a mesma autora teñen sinalado en varias ocasións as correspondencias existentes entre a orde dos Devoradores da Morte e movementos como o nazismo. J. K. Rowling admitiu que o mundo da segunda guerra mundial tivo moitas influencias na súa escritura e, en especial, na configuración dun vilán que, como Hitler ou Stalin, estaba obsesionado coa idea do destino. Neste sentido, Richard Adams analizou o parecido entre Voldemort e Hitler afirmando que o período comprendido entre a desaparición do meigo e a súa resurrección remite ao período histórico que vai desde a derrota de Alemaña na primeira guerra mundial e o asinado do Tratado de Versalles ata o ascenso do nazismo. Ademais, moitos Devoradores da Morte renegaron da súa afiliación tras a primeira caída do seu amo ao igual que aconteceu con nazis nos Xuízos de Nuremberg logo da segunda guerra mundial. Na última novela, o auxe do poder do Señor Escuro tradúcese tamén na dominación do organismo estatal e dos medios de comunicación, difundindo unha política adversa cara aos muggles e os considerados por eles non-puros.
Marca Escura
A Marca Escura é o símbolo de Voldemort e os Devoradores da Morte. Ten forma de caveira cunha serpe saíndo da boca no lugar da lingua. A Marca pode ser ou ben a tatuaxe que levan os vasalos de Voldemort nos seus antebrazos esquerdos ou ben o sinal que disparan ao ceo para deixar pegada do crime que alí cometeron. A primeira aparición da Marca Escura é n’o Cáliz de fogo. A Marca do antebrazo serve como unha conexión entre Voldemort e os Devoradores da Morte. Ao tocala coa variña, permite convocar ao Señor Escuro ou, ao revés, que este os convoque a eles.
Palmeira de abano
A palmeira de abano (Trachycarpus fortunei) é unha especie da familia das Arecaceae (palmeiras) orixinaria da China central e oriental, mais con fins ornamentais en todas as zonas temperadas, cunha alta presenza nos países mediterráneos, pola súa boa resistencia ao frío e ás altas temperaturas. É común atopala en xardíns costeiros de Galiza. miniatura|250px|Detalle da folla. miniatura|Froitos maduros soltos.
Descrición
O toro acada até 12 m de altura, e fica recuberto (total ou só a parte superior) polas vaíñas das follas caídas, o que lle dá un aspecto "peludo"). As follas son palmadas, cun limbo duns 50 cm de longo por 75 de largo, con pecíolos coas marxes serradas e un pouco máis longos ca o limbo.
Distínguese de xeito doado da palmeira anana (Chamaerops humilis), que é unha palmeira mediterránea, tamén pequena e plantada a miúdo nos xardíns, en que a palmeira anana ten o pecíolo máis longo (até o triplo do limbo) e espiñento. Ademais, non acada tanta altura como a palmeira de abano senón que como moito fica nuns cinco metros.
Taxonomía
fortunei: epíteto outorgado en honra de Robert Fortune, botanista que introduciu a planta do té na India.
Factor VIII
O factor VIII de coagulación (FVIII) é unha proteína esencial para a coagulación do sangue, tamén chamada factor anihemofílico (AHF). Nos humanos o factor VIII está codificado polo xene F8 do cromosoma X.
Os defectos neste xene orixinan hemofilia A, un trastorno de coagulación recesivo ligado ao cromosoma X. O factor VIII prodúcese nas células sinusoidais do fígado e en células endoteliais non hepáticas localizadas por todo o corpo. Esta proteína circula no torrente sanguíneo en forma inactiva, unido a outra moléculas chamada factor de von Willebrand, ata que se produce unha lesión que dana os vasos sanguíneos. En resposta a unha destas lesións, o factor de coagulación VIII é activado e sepárase do factor de von Willebrand. A proteína activa (que se adoita denominar factor VIIIa) interacciona con outro factor de coagulación chamado factor IX. Esta interacción inicia unha cadea de reaccións químicas adicionais que forma un coágulo sanguíneo.
O factor VIII participa na coagulación do sangue; é un cofactor do factor IXa, o cal, en presenza de Ca2+ e fosfolípidos, forma un complexo que converte o factor X na súa forma activada Xa. O xene do factor VIII produce dous transcritos por empalme alternativo. A variante de transcrición 1 codifica unha gran glicoproteína, a isoforma a, que circula no plasma e asóciase co factor de von Willebrand nun complexo non covalente. Esta proteína sofre múltiples eventos de clivaxe. A variante de transcrición 2 codifica unha putativa pequena proteína, a isoforma b, que consta principalmente do domino de unión a fosfolípidos do factor VIIIc. Este dominio de unión é esencial para a actividade coagulante.
As persoas con altos niveis de factor VIII teñen maior risco de sufrir trombose venosa profunda e embolia pulmonar. O cobre é un cofactor necesario para o factor VIII e a deficiencia de cobre incrementa a actividade do factor VIII.
Hai unha formulación farmacéutica con factor VIII que está na Lista modelo de medicinas esenciais da OMS, onde figuran as medicinas máis importantes necesarias nun sistema sanitario básico.
Xenética
miniatura|esquerda|Nos humanos, o xene F8 está localizado no [[cromosoma X na posición q28.]] O factor VIII foi caracterizado primeiro en 1984 por científicos de Genentech. O xene do factor VIII está localizado no cromosoma X (Xq28) e presenta unha estrutura primaria interesante, xa que outro xene está incrustado dentro dun dos seus intróns.
Estrutura
O factor VIII é unha proteína que consta de seis dominios: A1-A2-B-A3-C1-C2 e é homólogo do factor V.
Os dominios A son homólogos dos dominios A da proteína que se une ao cobre ceruloplasmina. Os dominios C pertencen á familia de dominio de discoidina de unión a fosfolípidos, e o dominio C2 media na unión a membranas.
A activación do factor VIII orixinando o factor VIIIa faise por clivaxe e liberación do dominio B, que se elimina. A proteína queda entón dividida nunha cadea pesada, que consta dos dominios A1-A2, e unha cadea lixeira, que consta dos dominios A3-C1-C2. Ambos forman un complexo non covalente de maneira dependente do calcio. Este complexo é o factor VIIIa procoagulante.
Fisioloxía
O factor VIII é unha glicoproteína procofactor. Aínda que o sitio primario de liberación en humanos é ambiguo, é sintetizado e liberado no torrente sanguíneo polo endotelio vascular, glomerular e tubular e as células sinusoidais do fígado. A hemofilia A foi corrixida por medio dun transplante de fígado. O transplante de hepatocitos non foi efectivo, pero o de células endoteliais de fígado si.
No sangue circula principalmente en forma dun complexo estable unido non covalentemente co factor de von Willebrand. Despois de ser activado pola trombina (factor IIa), disóciase do complexo para interaccionar co factor IXa na fervenza de coagulación. É un cofactor para o factor IXa na activación do factor X, que, á súa vez, co seu cofactor factor Va, activa máis trombina. A trombina cliva o fibrinóxeno a fibrina, a cal se polimeriza e establece enlaces cruzados (usando o factor XIII) nun coágulo sanguíneo.
Como xa non está protexido polo factor de von Willebrand, o factor VIIIa é inactivado proteoliticamente no proceso (maiormente pola proteína C activada e o factor IXa) e eliminado rapidamente da circulación sanguínea.
O factor VIII non é afectado por enfermidades do fígado. De feito, os seus niveis xeralmente aumentan neses casos.
Uso médico
O factor VIII concentrado de plasma sanguíneo de doantes, ou alternativamente o FVIIa recombinante pode administrarse a hemofílicos para que recuperen a hemostase.
A formación de anticorpos contra o factor VIII pode ser tamén unha preocupación importante en pacientes que reciben terapia contra as hemorraxias; a incidencia destes inhibidores depende de varias proteínas factores, como o propio factor VIII.
Escándalo de contaminación
Na década de 1980, houbo controversia sobre a venda dalgúns produtos farmacéuticos hemoderivados contaminados polo virus VIH e non debidamente tratados con calor. O produto foi vendido en Asia, Latinoamérica e algúns países europeos, pero a FDA non permitiu a súa venda nos Estados Unidos.
A principios da década dos 1990, as compañías farmacéuticas empezaron a producir factores de coagulación sintéticos recombinantes, o que agora impide case todas as formas de transmisión de enfermidades durante as terapias con produtos sanguíneos.
Severino Pellit Varela
Severino Pellit Varela, nado en Oroso en 1899 e finado en México o 11 de abril de 1950, foi un veterinario e político galego.
Traxectoria
Veterinario casado en Ordes, foi Inspector de Sanidade e Hixiene Pecuaria en Santiago de Compostela. Foi secretario do Partido Republicano Radical Socialista en Compostela e secretario do Comité Provincial. Despois pasou a militar en Unión Republicana, da que foi nomeado secretario xeral do grupo de Compostela en xaneiro de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi xulgado en Compostela por rebelión e declarado en rebeldía. Foi sancionado polo Tribunal de Responsabilidades Políticas e inhabilitado. Afiliouse ao PSOE durante a Guerra Civil, sendo xefe de servizos no control de produtos alimenticios da Cámara de Comercio na Embaixada Republicana en París. Coa derrota da República exiliouse en Francia e despois trasladouse a México a bordo do De Grasse en maio de 1940. Fixo amizade con Elixio Rodríguez e colaborou en Saudade. Verba Galega nas Américas. Finou en México o 11 de abril de 1950.
Vida persoal
Casou en Santiago de Compostela coa mestra María Rosina Padín Guerra o 16 de xullo de 1924, e foi pai de José Ignacio, Severino e Rosina Pellit Padín.
Quelónidos
miniatura|230px|Eretmochelys imbricata. miniatura|230px|Caretta caretta.
Os quelónidos ou queloníidos (Cheloniidae) son unha familia de tartarugas mariñas (na superfamilia dos quelonioideos), que inclúe cinco xéneros.
A maioría das súas especies áchanse en perigo de extinción.
Quelónidos (Cheloniidae) non é exactamente sinónimo de "tartaruga mariña", xa que existe unha especie de tartaruga mariña que non pertence á familia dos quelónidos, que é a tartaruga de coiro (Dermochelys coriacea), da familia Dermochelyidae. Tartaruga mariña é sinónimo de quelonioideos.
Taxonomía
Subfamilia Carettinae Subfamilia Cheloniinae Subfamilia Toxochelyinae †
Filoxenia
Cladograma dos principais grupos evolutivos segundo Meylan & Ganko, 1988 [de Meylan & Ganko, 1997 e Meylan, 2001] e Anquetin, Barrett, Jones, Moore-Fay & Evans, 2009:
--o Procoelocryptodira |--o Chelonioidea Oppel, 1811 | |--o | |  |--o †Toxochelyidae | |  `--o Cheloniidae | |     |--o Caretta Linné, 1758 | |     |--o Natator Garman, 1880 | |     `—o Chelonini | |        |--o Eretmochelys (Linné, 1758) | |        `--o | |           |--o Lepidochelys Girard, 1858 | |           `—o Chelonia Linné, 1758 | `--o Dermochelyidae (a tartaruga de coiro) `—o Chelomacryptodira, é dicir, os outros criptódiros
Faia
miniatura|Fagus sylvatica miniatura|Fagus sylvatica
A faia (Fagus sylvatica) é unha árbore caducifolia da familia das fagáceas de porte robusto e gran talle, que alcanza os 35 ou 40 m, cun tronco recto que o fai moi valioso, e unha copa ovalada no seu terzo superior. Se a árbore crece illada (non en espesura) cambia radicalmente, ábrese moi pronto, sendo algo irregular, ramificándose desde abaixo e variando moito a copa.
Conserva a casca practicamente lisa durante toda a súa vida, dun gris cincento ou esbrancuxado. As follas son simples, alternas nos talos novos, nos adultos saen en fascículos sobre pequenos braquiblastos, e caedizas. Son de pecíolo curto, e o limbo é de forma ovalada, co bordo ondulado, en principio algo festonado e prolongándose nunha lanuxe sedosa moi característica. Teñen os nervios laterais ben marcados e paralelos (penninervia), son dunha cor verde moi viva polo feixe volvéndose máis escuras na madurez, e dispóñense sempre en posición moi horizontal, captando a maior cantidade de luz posible. Iso fai que os seus bosques teñan un aspecto un tanto sombrío, case propio de conto de fadas, non permitindo crecer no chan a apenas ningunha outra planta. Frecuentemente, con todo, crece en bosques mixtos co abeto e outras especies do bosque caducifolio. Ó bosque de faias chámaselle faial.
Hábitat
miniatura|esquerda|270px|Unha faia do [[Parque Natural de Somiedo (Asturias).]] A faia é unha árbore indiferente á natureza química do solo; pode medrar en solos acedos ou moi acedos (até pH arredor de 3,5) até outros de natureza básica (pH próximo a 8,0). Como ten unha elevada taxa de transpiración, necesita abundantes precipitacións, particularmente na época estival, pero non tolera o enchoupamento do solo. É unha especie de sombra nas idades temperás, polo que tende a aparecer de xeito máis abundante nas ladeiras avesías das montañas. Non obstante, baixo a cuberta doutras especies arbóreas nas fases xuvenís, temén chega a conformar bosques extensos noutras orientacións. Dentro da súa área de distribución, pode medrar desde o nivel do mar ata os 2.500 m de altitude.
Europa
En Europa esténdese formando bosques desde Pilio, no centro de Grecia, ou redutos en Sicilia e no centro de España no Sur, até Suecia e Noruega, chegando até Trondheim no norte. En Finlandia coñécense algúns pequenos bosques de faias. Atópase moi estendido no centro de Europa destacando os bosques da Selva Negra (Alemaña), o Bosque de Soignesy en Bélxica, a Selva de Irati en Navarra (España), así como os faiais de Francia onde as faias conforman o 10% do total dos bosques. O reduto máis meridional atópase nas ladeiras do volcán Etna, en Sicilia.
Península Ibérica
É infrecuente fóra das montañas setentrionais (Cordilleira Cantábrica, Sistema ibérico, Pireneos). En Galicia, os faiais ocupan algo menos de 200 ha de superficie, formando masas arboradas de pequeno tamaño que se concentran, principalmente, nas montañas do Cebreiro e a metade setentrional da Serra do Courel. O máis grande ocupa unhas 70 ha e atópase na parroquia de Riocereixa, no concello de Pedrafita do Cebreiro. Os pequenos faiais que se conservan nalgúns vales da cabeceira do río Eo, nos concellos de Baleira e A Fonsagrada, son os máis suroccidentais de toda Europa. Hai tamén faiais nas ladeiras do Moncayo e no parque natural dos Portos de Tortosa-Beceite (Tarragona), que son os máis meridionais de España, así como nalgúns bosques do Sistema Central, en Tejera Negra (Guadalaxara), a Pedrosa (Segovia) ou en Montejo de la Sierra (Madrid). En Ciñera de Gordón (León) atópase un dos faiais mellor conservados. Tamén é frecuente nas montañas do País Vasco e o Val do Rudrón (Burgos). As masas arboradas existentes no Parque Nacional da Peneda-Gerês portugués proceden de plantacións efectuadas polos servizos forestais dese país no pasado século, polo que non se poden considerar bosques naturais desta especie. Os exemplares silvestres de faia situados a menor altitude dentro do contexto ibérico (80 m.s.n.m) atópanse no concello asturiano de Valdés, mentres que o maior faial das montañas cantábricas atópase no val de Mosteiro de Hermo, no concello de Cangas del Narcea, a moi poucos quilómetros da Reserva Integral de Muniellos, que comprende, entre outros tipos de bosque, un dos carballais de Quercus petraea mellor conservado da Península Ibérica.
Galicia
A faia é unha especie arbórea nativa no NW ibérico que está presente neste territorio desde, polo menos, o interestadial Eemiense (hai 130.000-115.000 anos antes do presente), fase climática caracterizada por un clíma algo máis morno e húmido que a actualidade no S de Europa. Dese período consérvase pole fósil desta especie no xacemento do Area Longa (Fazouro, Lugo). Con posterioridade, o arrefriamento climático experimentado ao lonfo do estadial Würmiense (115.00-10.000 anos antes do presente) fragmentou as poboacións desta especie provocando o seu refuxio en altitudes baixas ata que, a finais deset último período glaciar, xunto a moitas outras especies arbóreas pouco tolerantes ao frío, comezou a súa expansión polas áreas interiores e sistemas montañosos do N da Península Ibérica. Como resultado desta expansión, a faia chegou a estar presente en gran parte e Galicia, até que, coa adopción da agricultura e a gandaría por parte dos grupos humanos aquí presentes, hai aproximadamente 5.000 anos, comezou o seu declive como consecuencia da xeneralización das actividaes deforestadoras. O resultado de todo iso foi que a faia só conseguiu resistir nas áreas montañosas máis abruptas do oriente de Galicia, onde as condicións climáticas e a dificultade de acceso para os humanos favoreceron a súa pervivencia.
Cursiva
miniatura|Exemplo de escritura cursiva en [[Lingua inglesa|inglés]] A cursiva é unha forma de escritura manual na que trazos e liñas unen as distintas letras, de forma que estas aparecen pegadas unhas ás outras. Tamén se chama do mesmo xeito ás fontes de imprenta, algo inclinadas cara á dereita, que imitan á escritura manual.
Uso
A cursiva foi creada para a axilidade na escritura. Nas linguas que usan o alfabeto latino e o alfabeto cirílico as letras das palabras adoitan estar unidas entre si, o que permite escribir a palabra enteira cun só trazo.
As tipografías cursivas adoitan ser bastante diferentes das estampas ("maiúsculas"), xa sexan manuscritas ou tipografía. En cursiva hebrea e cursiva romana, as letras non adoitan estar conectadas.
Tweez
Tweez é o álbum de estrea da banda estadounidense de math rock Slint, publicado en 1989 a través do seu propio selo Jennifer Hartman Records.
Cursiva
Terminoloxía
Adoita confundirse coa variante das fontes en escritura itálica, e nalgúns casos son sinónimos. Están aceptados os termos cursiva e itálica (tamén letra cursiva e letra itálica), pero rexéitase o termo "bastardiña", decalco do castelán. Moitas fontes tipográficas, especialmente nas súas versións para ordenador, teñen a variante en lingua inglesa script (imitando a letra manuscrita).
Etimoloxía
O termo 'cursiva' deriva do latín cursivu, primeiramente das maiúsculas romanas cursivas ( 'capitalis cursiva').
Exemplos
Exemplos de textos en tipos romano e itálico verdadeiro: centro|miniatura|600x600px|Texto en romano e itálico da familia Garamond O mesmo exemplo en cursiva. centro|miniatura|600x600px|Texto romano e oblícuo ou cursiva; neste caso, inclinación forzada do tipo romano Garamond
Round Rock Express
Os Tacoma Rainers son un equipo de béisbol estadounidense das Ligas Menores (Minor League Baseball) con sede en Round Rock, Texas, na área metropolitana de Austin. O club, de clase Triple-A, compite na East Division da Pacific Coast League (PCL). Desde 2021 o equipo está afiliado aos Texas Rangers da Major League Baseball, estando anteriormente afiliados aos Houston Astros. O equipo disputa os seus xogos como local no Dell Diamond, un estadio inaugurado o 16 de abril de 2000 con capacidade para 11.631 espectadores.
Xabier Larena
Xabier Larena Martínez, nado en Santurtzi o 30 de outubro de 1945, foi un político e loitador contra o franquismo vasco, un ex-membro de ETA.
Biografía
Estudou economía e ingresou en ETA. O 6 de marzo de 1969, foi detido pola policía franquista e xulgado no Proceso de Burgos en 1970, baixo a acusación de ter participado na morte de Melitón Manzanas, e no que foi condenado a morte e 30 anos en prisión. Por mor da presión internacional foi conmutada a cadea perpetua e foi enviado para cumprir a pena en Cáceres. Foille aplicada a Lei de Amnistía española de 1977, pero o 22 de maio de 1977, foi expulsado a Bélxica cun estatuto de refuxiado político xunto con Jokin Gorostidi, Mario Onaindia, Teo Uriarte e Unai Dorronsoro.
Brad Wilk
Brad Wilk, nado en Portland (Oregon) o 5 de setembro de 1968, é un batería estadounidense, coñecido polo seu traballo coas bandas de rock Rage Against the Machine e Audioslave.
Xabier Larena
Biografía
Cando regresou o día 23 de xullo de 1977 integrouse en Euskadiko Ezkerra, un partido co cal foi concelleiro na cidade de Santurtzi en 1981. Tamén traballou como profesor de éuscaro. No ano 2000 renegou publicamente do seu pasado en ETA xunto con Teo Uriarte, Mario Onaindia, José María Dorronsoro e Xabier Izko de la Iglesia.
Vetóns
miniatura|Territorio dos vetóns e as súas máis importantes cidades. Os vetóns (en latín, Vettones; do grego antigo: Ouettones) foron un pobo prerromano no sector suroccidental da meseta central na Península Ibérica, entre o río Douro e o río Texo, zona na que se atopan hoxe en día as províncias españolas de Ávila e Salamanca, así como partes de Zamora, Toledo, Cáceres, e tamén algunhas zonas fronteirizas do actual Portugal. Son moi coñecidos polas estatuas de gando, ou verróns.
Limitaban cos ástures, vacceos, carpetanos, oretanos, túrdulos, célticos e lusitanos. Vivían en castros, sendo o máis famoso o de Cogotas, que pasou a denominar este tipo de cultura debido á riqueza do seu xacemento como Cogotas II, que xorde no século V a.C. e alcanza o seu cénit debido aos contactos comerciais e á trashumancia, o que aumentou a súa demografía pero concentrando o poder en castas e poboados que darían lugar a cidades-Estado, que aumentarían o tamaño das súas murallas dando lugar a un protourbanismo con organización de fortificación e graneiros a grande escala.
Brad Wilk
Biografía
Wilk naceu o 5 de setembro de 1968 en Portland, Oregon nunha familia de oxixe aléma e polaca. O seu avó escapou de Alemaña durante o holocausto e emigrou aos Estados Unidos. Viviu en Chicago na súa infancia e despois a familia mudouse a California. Wilk comezou a tocar a batería cando tiña 13 anos e tivo o seu primeiro instrumento un ano despois, con 14.
Vetóns
Orixe
Os vettóns foron un grupo de tribos de orixe céltico ou celtibero, organizadas dende o século II a.C. nunha confederación tribal de forza descoñecida. Os nomes das súas tribos son aínda escuros para nós, mais a través dun estudo da epigrafía local púidose localizar os calontienses, coerenses, caluri e bletonesii; as outras tribos seguen sendo descoñecidas. Martín Almagro Gorbea considera "obvio" que os Vetóns pertencían ao grupo de pobos prerromanos cualificados como celtas polas súas características culturais.
Cultura
A súa relixión era politeísta e facían sacrificios humanos en certos casos, como o caso dos beltonenses, que durante o mandato de P. Craso (96-94 a.C.) ratificaron a paz cun pobo veciño mediante o sacrificio dun home e un cabalo. Entre os seus deuses estaban Trebaruna, Vaelicus (cun santuario en Postoloboso), Ataecina, Ilurbeda, Bandua, Arentia etc. O seu santuario máis coñecido é o do castro de Ulaca (semellante ao de Panoias) con escaleiras e pías. Os seus enterramentos eran mediante incineración con enxoval, que consistía en cerámica e armas (inutilizadas ao seren dobradas para así consagralas aos deuses por parte da aristocracia guerreira). É característica neste pobo a presenza de figuras de verracos aínda que se descoñece a súa utilidade (figuras de deidades, carácter funerario, marcos delimitadores...).
Brad Wilk
Audioslave
A finais do ano 2000 de la Rocha deixou o grupo. O 13 de setembro dese ano Rage Against the Machine realizou o seu derradeiro concerto no Grand Olympic Auditorium dos Ánxeles, California. Os membros restantes formaron Audioslave xunto co antigo líder de Soundgarden Chris Cornell. Audioslave desfaríase cando Cornell abandonou a banda en febreiro do 2007. A banda chegou a editar tres álbums de estudio: Audioslave (2002), Out of Exile (2005) e Revelations (2006).
Zack de la Rocha
Zacarías Manuel de la Rocha, nado o 12 de xaneiro de 1970 en Venice Beach, na liña costeira da cidade dos Ánxeles, é un músico, poeta e activista estadounidense. Foi o líder e vocalista da banda de rock estadounidense Rage Against the Machine ata a súa separación no ano 2000. A banda xuntouse de novo en 2007.
Familia real portuguesa
A Familia real portuguesa era a familia constituída polo monarca portugués e polos seus familiares directos. Tras a implantación da República o 5 de outubro de 1910, Portugal deixou de ter familia real. Actualmente, reivindican a titularidade de seren da familia real portuguesa membros da familia da Casa de Bragança e membros da familia da Casa de Bragança-Saxonia-Coburgo-Gotha.
No pasado, aos diversos membros da familia real éranlles recoñecidos os seguintes tratamentos de honra:
Últimos membros legais
Formaban parte da familia real portuguesa no momento da implantación da República Portuguesa as seguintes persoas:
Reivindicacións
Actualmente, membros da Casa de Bragança reivindícanse como lexítima familia real portuguesa, así como o emprego deses títulos de honra.
Vilanova de Sau
250px|thumb|Restos da igrexa de Sant Romà, no [[encoro de Sau.]] Vilanova de Sau é un concello da provincia de Barcelona, en Cataluña, pertencente á comarca de Osona, no límite coa Selva.
Está situado ao leste do río Ter. No seu termo municipal atópanse as Guilleries e o encoro de Sau, no que se practican deportes de auga e que atrae a moitos turistas. En 1962 coa construción do encoro a localidade de Sant Romà desapareceu baixo as súas augas. Cando os niveis de auga son baixos as súas construcións quedan á vista novamente, entre as que destaca o campanario da igrexa.
Tiña en 2014 unha poboación de 314 habitantes agrupados en 4 entidades de poboación: Sant Andreu de Bancells, Sant Pere de Castanyadell, Sant Romà de Sau e Vilanova de Sau.
National Geographic Channel
miniatura|300px|Logo da cadea O National Geographic Channel, tamén chamado Nat Geo, é unha cadea televisiva creada pola National Geographic Society en setembro de 1997, que se pode ver por cable e vía satélite.
Precedentes
A National Geographic Society leva empregando a televisión como medio divulgativo dende 1964, cando comezaron a emitirse programas na CBS estadounidense. En 1973 os seus contidos mudaron para a ABC e finalmente á PBS en 1975. Dende 1997 a sociedade ten cadea de seu.
Espermina
A espermina é unha poliamina presente en todas as células eucariotas. A súa fórmula é H2N–((CH2)4–NH–)3–H, polo que ten catro grupos amínicos. Fórmase a partir da espermidina por adición dun grupo aminopropílico procedente da S-adenosil metionina descarboxilada, en reacción catalizada polo encima espermina sintase.
Tanto a espermina coma a espermidina poderían estabilizar tamén os ARNs, como os ARNt e os ácidos nucleicos dos virus.
A espermina, como moitas poliaminas, ten a capacidade de estimular a proliferación celular.
Aplicacións
A espermina utilízase nos laboratorios de bioloxía molecular para a precipitación de cadeas curtas de ADN (>100 pares de bases) e na purificación e análise de oligonucleótidos con determinadas técnicas de electroforese. Como a espermina é un policatión (a pH fisiolóxico) ten elevada afinidade polo ADN, que é un polianión, e grazas a esa propiedade pode utilizarse na síntese de vectores xénicos non virais. Pode causarse a precipitación das proteínas e complexos proteicos utilizando a espermina. Outra aplicación é utilizala como matriz na técnica MALDI (Matrix-assisted laser desorption/ionization) para a análise de glicoconxugados e oligonucleótidos.
Historia
Anton van Leeuwenhoek describiu por primeira vez en 1678 cristais de fosfato de espermina no líquido seminal humano. O nome espermina foi acuñado polos químicos alemáns Albert Ladenburg e J. Abel en 1888. A estrutura correcta da espermina permaneceu pouco clara ata 1926, ano en que foi determinada definitivamente por Dudley, Rosenheim, e Starling en Inglaterra e por Wrede. et al. en Alemaña.
Rapaces de Dublín
Rapaces de Dublín é unha novela de Jean Claude Alain escrita en francés co título orixinal de Les enfants de Dublín: Chornique irlandaise. Publicada orixinalmente en 1977, foi traducida ao galego por Raquel Villanueva e publicada en 1990 por SM.
Trama
A historia sitúase ó redor de 1900, na Irlanda que loita pola independencia do seu país fronte ós ingleses. Eamon parte da súa vila natal de pescadores cara a Dublín, xunto co seu amigo Christy, para vingar a morte do seu irmán Evie por man dos ingleses. Tras unha dura viaxe e despois de presenciar unha terrible situación por mor dos Black and Tan (Negro e leonado) chegan á capital e hospédanse na casa da señora Gruffy, que xa acollera a Evie. Xa establecidos, comezan a traballar. Os dous conseguen traballo nunha fábrica de cervexas, aínda que posteriormente Christy comeza a vender xornais na rúa. Así como o principal obxectivo de Eamon era vingar a morte do seu irmán, o de Christy era gañar cartos para comprar unha vivenda para poder compartila coa súa nai.
Eamon comeza a colaborar en distintas misións do Sinn Féin xunto con Paddy e Egan. Christy, mentres vende xornais, coñece a Peter que se acaba convertendo no seu mellor amigo e confidente.
Christy comete o erro de contarlle a Peter todo o que teñen pensado facer os republicanos irlandeses, entre os que se atopan Eamon, Paddy e Egan, contra os ingleses. Peter traizoa o seu amigo e conta toda a información ós ingleses. Por mor diso, vense truncados todos os seus plans, Egan resulta ferido e por último, detido. Finalmente, Christy confesa todo o que sospeitaba e que despois confirmou sobre Peter ós do Sinn Fein. Deixan que Peter se vaia pero facéndolle xurar que non repetiría nunca os feitos. Christy consegue trae-la súa nai e os ingleses e irlandeses asinan un pacto no cal Irlanda queda dividida en dúas metades.
O libro consta nove capítulos.
BAP!!
Historia
Formáronse en Andoain (Guipúscoa) en 1984. Eneko Abrego, Jomes, Drake e Txanpi, con nula experiencia e pouca habilidade cos instrumentos, seguiron a estela de grupos que se englobaron no chamado rock radical vasco. Comezaron tocando un furibundo hardcore punk, do que son precursores recoñecidos en Euskadi, pero o seu son foi evolucionando disco a disco cara a un estilo con moitos máis matices, influenciados (entre outras bandas) polos Bad Brains.
En 1986 gravaron a súa primeira referencia nunha maqueta que o grupo puxo en circulación e que vendían durante os seus concertos: Babarruna to Aza Popularra. Tamén gravaron os seus primeiros catro temas oficiais para o recompilatorio Condenados a Luchar (Discos Suicidas) xunto a outras bandas como Danba, M.C.D., Ultimatum, Zer Bizio e Porkeria T. Nun principio alternaron os temas en castelán con temas en éuscaro, pero terminaron gravando exclusivamente en lingua éuscara.
Ata 1988 non apareceu o seu primeiro LP, Bidehuts eta Etxe Huts (Basati Diskak). Txampi abandonou entón a batería, entrando o irmán de Eneko, Mikel Abrego. Publicaron Zuria Beltzez, onde a evolución no son é bastante notable, incluíndo, no obstante, temas na onda do seu primeiro traballo.
O seu terceiro traballo, Lehertzeko Garaia, entregárono en 1994 coa discográfica Esan Ozenki. O disco foi recibido pola crítica como o mellor que gravaran ata o momento. Non só producíronse melloras a nivel compositivo, senón que os músicos tocaban cada vez mellor. De feito, Drake e Mikel formaban unha das mellores bases rítmicas do estado, segundo a revista musical Ruta 66.