cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leopoldo Alas
Biografía
Aos sete anos entrou a estudar no colexio dos xesuítas situado na cidade de León no edificio de San Marcos (actual parador de turismo). Dende o principio soubo adaptarse ás normas e á disciplina do centro de tal xeito que aos poucos meses era considerado como un alumno modelo. Os seus compañeiros coñecíano co alcume de o Gobernador, por alusión á profesión do seu pai. Os seus biógrafos aseguran que esta etapa estudantil procreou en Leopoldo o sentimentalismo relixioso e o principio de gran disciplina moral que foron a base do seu carácter. Neste primeiro ano escolar gañou unha banda azul como premio e trofeo literario. Conservouna toda a súa vida e atopábase entre os obxectos máis queridos do museo familiar.
No verán de 1859 toda a súa familia volveu a Asturias. Leopoldo descubriu cos seus propios ollos a xeografía asturiana da que tanto oíra falar á súa nai. Durante os anos seguintes Leopoldo atópase en liberdade polas terras de Guimarán, propiedade do seu pai, onde aprenderá directamente da Natureza e dos libros que atopa na vella biblioteca familiar onde entra en contacto por primeira vez con dous autores que serán os seus mestres: Cervantes e frei Luis de León.
O 4 de outubro de 1863, á idade de once anos, Leopoldo ingresa na Universidade de Oviedo no que se chamaban estudos preparatorios, matriculándose nas materias de Latín, Aritmética e Doutrina Cristiá. O curso terminouno coa nota de sobresaínte e coa adquisición de tres bos amigos: Armando Palacio Valdés, Tomás Tuero (que foi tamén escritor, tradutor e crítico literario) e Pío Rubín (escritor).
Bacharelato e Universidade
Desde 1864 a 1869 efectuou os seus estudos de Bacharelato na cidade de Oviedo. O 8 de maio recibiu grao de bacharel en Artes coa cualificación de sobresaliente, á idade de dezasete anos. O día 21 de outubro de 1869, saíu un decreto declarando o ensino libre, que lle serviu a Clarín para facer a súa licenciatura en Dereito en tan só dous anos. En xuño de 1871 obtivo o grao de licenciado en Dereito Civil e Dereito Canónico, coa cualificación de aprobado, que era a única nota que existía (suprimíronse as outras cualificacións superiores). Por esta época espertaron nel as súas afeccións xornalísticas. Os comezos foron cun xornal artesanal, titulado Juan Ruiz, cuxo director, redactor e amanuense foi o propio Leopoldo. O xornal chegou a mans de case toda a sociedade de Oviedo e tivo grande éxito entre os estudantes.
Chegada a Madrid
Logo de finalizar os seus estudos na Universidade, trasladouse a Madrid para facer o doutoramento, aloxándose nunha pousada da rúa de Capellanes. Alí atopou aos seus amigos de Oviedo, Tuero, Palacio Valdés e Rubín. O grupo foi pronto coñecido como os de Oviedo. Os primeiros tempos na capital non foron satisfactorios para Leopoldo quen botaba en falta a súa terra asturiana, as montañas e as nevoas.
Anos atrás entrara en España a teoría do krausismo, da man do xurista e filósofo español Julián Sanz del Río que fora discípulo en Alemaña de Karl Krause. Sanz del Río foi profesor de Filosofía do Dereito exercendo tal influencia entre os seus alumnos que estes aplicarían o krausismo pondo en marcha un movemento ideolóxico intelectual que culminou cunha gran reforma na educación libre, coa creación da Institución Libre de Ensino, non só en España senón tamén en Hispanoamérica, e en cambios relativos á sociedade e á política. Pero foi expulsado da cátedra a instancias de Isabel II e algún dos seus ministros por consideraren tal doutrina como perigosa para a seguridade do réxime. Este feito ocasionou un gran balbordo entre os mozos seguidores de Sanz del Río que seguiron transmitindo os seus ensinos aos seguintes discípulos. Krausistas destacados foron Joaquín Costa, Francesc Pi i Margall, Nicolás Salmerón, Rafael María de Labra Emilio Castelar e Adolfo Camus. Foi na cátedra deste último e de Nicolás Salmerón onde Leopoldo embebeu as ideas krausistas que fixeron nacer nel aos poucos, a dúbida relixiosa e o escepticismo filosófico.
Na Cervecería Inglesa de Madrid reuníanse en faladoiro os de Oviedo. Aos poucos o grupo foise incrementando con mozos intelectuais apaixonados como eles pola liberdade e as novas ideas. Un destes novos interlocutores foi Leopoldo Cano (futuro escritor e autor de "La Pasionaria"). Durante aquel curso, Clarín viuse en constante loita interior non só co krausismo senón co naturalismo literario e o liberalismo laico. Aínda tiña certas reservas, pero ao rematar o ano, o mesmo Clarín comenta que o seu espírito fortaleceuse e capitulara todo, non sen antes empregar e pór a súa capacidade de crítico á defensiva, actitude que ha de acompañarlle o resto da súa vida.
El Solfeo
En decembro de 1874 remata a Primeira República coa caída deEmilio Castelar grazas ao golpe de Manuel Pavía. Pouco despois o golpe de Martínez Campos deu inicio á Restauración monárquica na figura de Afonso XII, fillo da destronada Isabel II.
En marzo de 1875, Antonio Sánchez Pérez fundou un xornal co nome de El Solfeo. O 5 de xullo entraron na súa redacción uns cantos novos, entre eles Leopoldo Alas. O xornal pasou totalmente desapercibido e nin sequera foi nomeado polos cronistas da época. O seu director quixo que os seus colaboradores tomasen como pseudónimo o nome dun instrumento musical e así foi como Leopoldo elixiu o clarín que a partir de aí sería o alias con que asinaría todos os seus artigos. A columna onde escribía tiña o título de «Azotacalles de Madrid» (Apuntes na parede). O día 2 de outubro de 1875, o escritor asinou por primeira vez como Clarín, inaugurando o espazo co verso que o lector pode ver a continuación. Desta forma Leopoldo Alas entrou na vida literaria da época e desde a súa columna empezou a lanzar duras críticas cheas de ironía contra a clase política da Restauración.
Clarín empeza a gozar de popularidade ao mesmo tempo que lle chegan abundantes desgustos e bastantes inimigos. Cada novo artigo convértese nun novo escándalo, criticado ou encomiado nos faladoiros da Cervecería Inglesa ou do Ateneo da rúa de Arenal. Clarín segue adiante no seu estilo asegurando que o crítico que di a verdade non medra e que o poeta aínda que sexa malo chega de redondilla en redondilla a xefe de negociado. Xunto con esta actividade literaria, segue cos seus estudos, preparando o doutoramento.
Revista de Asturias
Á parte do xénero xornalístico, Clarín sente a necesidade de cultivar outros xéneros literarios. Félix Aramburu (poeta e notable escritor de Dereito penal), amigo de Leopoldo era o director e editor en Oviedo dunha revista chamada Revista de Asturias. Este amigo non só o animou a escribir outro tipo de narracións senón que lle ofreceu un lugar na súa propia edición. No verán de 1876, Clarín escribe os seus primeiros contos e algunhas poesías que meses despois se irán editando na Revista ovetense. Con estas colaboracións o grande escritor foi dándose a coñecer.
Doutoramento e cátedra
O 1 de xullo de 1878 Leopoldo Alas obtén o título de doutor en Dereito civil e canónico, coa cualificación de sobresaliente. Presentou a súa tese doutoral sobre o tema "El derecho y la moralidad", en cuxa edición pode verse a dedicatoria A don Francisco Giner de los Ríos, su buen amigo y reconocido discípulo. Foi o primeiro libro de Leopoldo que saíu do prelo, e o único en que non aparece o seu pseudónimo Clarín.
Logo dunhas longas vacacións nas terras de Guimerán, Alas regresa a Madrid para preparar brevemente a súa presentación ás oposicións que no mes de novembro celebraríanse en Salamanca para cubrir a praza vacante da cátedra de Economía Política e Estatística na Universidade. Os sucesivos exercicios foron un continuo éxito para Leopoldo e ata obtivo o primeiro lugar na terna de opositores. Destes éxitos ocupáronse os xornais de Madrid e a noticia deuse tamén na Revista de Asturias, (Oviedo, nº 40, 5.XII.1878, sección «Ecos e rumores»). Pero houbo un obstáculo grave para o éxito definitivo: o conde de Toreno (Queipo de Llano) era por entón ministro de Instrución Pública e gozaba dun dereito de elección final do candidato. O conde de Toreno fora branco das terribles sátiras de Clarín en El Solfeo, cousa que nunca esqueceu e desposuíu a Clarín da cátedra gañada, en beneficio do número dous da terna de opositores, o señor Mantecón. Leopoldo Alas escribiu unha carta aberta de protesta ao ministro e anos despois recordaría con amargura estes sucesos escribindo: Eu aprendín deles (Salmerón e Giner) a respectar conviccións, e a maior ultraxe que me fixo, talvez sen sabelo, o conde de Toreno, ao negarme unha cátedra que era miña, foi a implícita sospeita de que fose eu un libre pensador como o boticario Homais de Flaubert, capaz de acantazar e desfacer, coas herexías que a min se me ocorresen, o fanal en que gardasen a súa fe os meus discípulos.
Catro anos máis tarde, a "Revista de Lexislación e Xurisprudencia" publicou en desagravio e con todas as honras o traballo que Clarín presentara nas oposicións de Salamanca baixo o título de "Programa analítico de Economía política e Estatística".
O ano 1882 foi para Clarín un ano de sorte. O 12 de xullo apareceu na Gaceta Oficial o seu nomeamento para a cátedra de Economía Política e Estatística, concedida para a Universidade de Zaragoza, e o 29 de agosto tivo lugar a súa voda con Onofre García Argüelles, na localidade asturiana da Laguna (val de Langreo), no palacio da familia García Argüelles. Ao ano seguinte volveu a Oviedo como catedrático de Dereito Romano e máis tarde ocupouse tamén da cátedra de Dereito Natural na Universidade de Oviedo.
Clarín como profesor
Dicíase entre os seus contemporáneos que para coñecer a Clarín cumpría asistir á súa cátedra de Dereito Natural. Segundo as súas propias palabras, era partidario de suxerir aos seus alumnos un hábito de reflexión mellor que ensinar unha ciencia a secas e non se conformaba con ensinar unha serie de preceptos a aplicar no futuro. As súas leccións adoitaban comezar cun precepto de Xustiniano e continuaba con citas do Quixote ou de Santa Tareixa, para rematar con Tolstoi, Renan ou San Francisco de Asís. Moitos dos seus alumnos non chegaban a entender este sistema e acusaban a Clarín de ser un óso (serio, estrito, esixente e polo xeral con fama de suspender). Clarín estimaba aos seus alumnos cando eran capaces de entender o espírito dos seus ensinos antes que a letra. Tiña un sentido da xustiza moi severo á hora de cualificar e nunca aceptou nin subornos nin recomendacións; acusábaselle de carecer de ningún tipo de benevolencia. A cátedra foi para Clarín unha gran responsabilidade e unha preocupación constante (segundo as súas propias palabras) e entregábase a ela con toda honestidade.
Caciquismo literario
Case todos os biógrafos de Clarín veñen estar de acordo neste punto: o seu caciquismo literario, algo tiránico. Dende o seu retiro de Oviedo chega a facerse temer e respectar en Madrid e dáse a coñecer en Europa e en América. Foi un provinciano universal, aínda que a súa cidade, Oviedo, nunca comprendeu a súa universalidade. Considerábaselle como un homiño nervioso e miope, que daba clases na Universidade e que polas tardes xogaba ao tresillo no Casino. Os estudantes temíanlle pola súa severidade e a sociedade consideráballe un ateo liberal.
Obra literaria
En 1881 publicouse o libro Solos de Clarín que recolleu os artigos de crítica literaria. O prólogo é de Echegaray. Ese mesmo ano, no mes de outubro publicou en La Ilustración Gallega y Asturiana o artigo «A Universidade de Oviedo», no que fai un eloxio ao claustro restaurado e formado polos profesores Buylla, Aramburu, Díaz Ordóñez, entre outros.
Aos 31 anos de idade escribe Clarín a súa obra mestra La Regenta. En xuño de 1885 saíu á rúa o segundo volume desta composición da arte literaria. En 1886 edítase o seu primeiro libro de contos co título de Pipá. En 1889 remata un ensaio biográfico sobre Galdós, dentro dunha serie titulada "Celebridades españolas contemporáneas". A finais de xuño de 1891, o editor Fernando Fe saca á luz a segunda novela longa de Clarín: Su único hijo.
En 1892 Clarín pasa por unha crise de personalidade e relixiosa en que, segundo as súas palabras, trata de atopar á súa eu e a Deus. Pouco despois deixou reflectir devandita crise no seu conto Cambio de Luz, cuxo protagonista Jorge Arial representa ao autor e as súas preocupacións, as súas dúbidas relixiosas e o seu escepticismo filosófico. Clarín define a este personaxe como "místico vergonzante".
En 1894 espertou a súa afección polo teatro por influencia dos seus amigos a actriz María Guerrero e o dramaturgo Echegaray. Os biógrafos din que é un contrasenso nun home amante da realidade e inimigo da farsa. Por iso a súa primeira obra teatral Teresa (ensaio dramático nun acto e en prosa) é unha páxina real da súa propia vida. Publicouse e estreouse o 20 de marzo, no teatro Español de Madrid, en homenaxe que se daba á actriz María Guerreiro. A obra resultou un rotundo fracaso, argumentando os críticos que carecía de arquitectura escénica e que tiña todos os defectos dun escritor novato.
Durante os derradeiros anos da súa vida, Clarín recibe gran cantidade de ofertas para colaboracións así como peticións de autorización para traducir a súa obra en novas edicións. En 1900, a Casa Maucci de Barcelona, encárgalle a tradución da novela de Émile Zola Traballo. A retribución é boa e Clarín pensa que unha tradución non lle dará tanto traballo como escribir. Pero os tecnicismos e palabras difíciles do escritor francés, unido ao perfeccionismo de Clarín fan que o traballo se alargue durante meses, esgotando a pouca saúde que tiña naqueles anos. Traduce día e noite para cumprir coa data indicada pola editorial, esgotado pero contento de poder contribuír en dar a coñecer ao pensador máis ultraxado de todo o século XIX.
Enfermidade e morte
Clarín viña arrastrando a súa enfermidade dende anos atrás e nos primeiros meses de 1901 sentíase xa exhausto. No mes de maio viaxou a León, invitado polo seu curmán Ureña, con motivo dos festexos que se celebraron por terse rematado a reconstrución da catedral. Nesta cidade reviviu a súa infancia e foi agasallado e querido por moitas personalidades. Á súa volta comentou: En León pasei horas verdadeiramente felices.
Unha vez de volta a Oviedo sentiu de novo e moi próxima a súa enfermidade. Alí foi acompañado constantemente polo seu sobriño o mozo médico Alfredo Martínez, que lle diagnosticou unha tuberculose intestinal no seu derradeiro grao, enfermidade incurable naquela época.
O 13 de xuño de 1901, ás sete da mañá, morreu Leopoldo Alas, á idade de corenta e nove anos. O cadaleito foi velado no claustro da Universidade onde acudiron profesores, amigos e familiares do escritor. Ao día seguinte foi soterrado no cemiterio do Salvador.
En Madrid, o escritor Bonafoux (mediocre escritor segundo Clarín e outros colegas da época), fiel inimigo ata a morte, preparou o artigo necrolóxico no que engadiu estas palabras: ''Eu fun o primeiro en alegrarme da morte de Clarín. [...] No seu enterro escoitouse o silencio que se escoita nos enterros dos tiranos.''
Xavier Espot Zamora
Xavier Espot Zamora, nado en Escaldes-Engordany o 30 de outubro de 1979, é un político andorrano, actual xefe de goberno do Principado de Andorra.
Leopoldo Alas
A súa obra cumio: La Regenta (1884-1885)
dereita|miniatura|dereita|[[Escultura da Rexenta na praza da catedral de Oviedo.]]
Xavier Espot Zamora
Traxectoria
Xavier Espot Zamora naceu o 30 de outubro de 1979 en Escaldes-Engordany.
Leopoldo Alas
A súa obra cumio: La Regenta (1884-1885)
Obra de grande extensión, aseméllase a Madame Bovary de Gustave Flaubert, e (Ana Karenina) influencia á que habería que engadir a do naturalismo e a do krausismo (corrente filosófica que pretendía a rexeneración cultural e moral de España).
Xavier Espot Zamora
Traxectoria
Realizou os seus estudos superiores en Barcelona, graduouse en Dereito pola Facultade da ESADE, na Universidade Ramon Llull. Tamén completou o máster en Dereito na mesma facultade e ao mesmo tempo completou o título de Licenciado en Humanidades tamén na Universidade Ramon Llull.
Leopoldo Alas
A súa obra cumio: La Regenta (1884-1885)
La Regenta destacou pola súa gran riqueza de personaxes e planos secundarios, así como o uso da técnica do fluír dos recordos, mentres que o retrato da protagonista queda delicadamente desenfocado e preguizoso. Por outra banda, aquí a caída da señora provinciana ten lugar entre dous cortexadores moi diversos: o máis sedutor galán da cidade, que acaba triunfando, e un cóengo da catedral. O retrato deste cóengo é peza clave do libro.
Para a descrición do ambiente provinciano e do armazón da vida colectiva máis naturalista da novela Clarín utiliza técnicas como o monólogo interiorizado (o monólogo interior nace máis tarde con James Joyce e Fiódor Dostoievski) e o estilo indirecto libre, que fan que a historia sexa narrada polos personaxes a través dos seus pensamentos e que permiten penetrar nas súas interioridades grazas a estas técnicas e un minucioso estudo do personaxe no medio (é dicir a sociedade na que vive) os personaxes adquiren unha certa profundidade psicolóxica.
Xavier Espot Zamora
Traxectoria
En 2011 ingresou no Goberno de Andorra, presidido por Antoni Martí Petit como Secretario de Estado de Xustiza e Interior, baixo o mandato ministerial de Marc Vila Amigó. En 2012 pasou a ser Ministro de Xustiza e Interior do Principado de Andorra, engadindo máis adiante, en xaneiro de 2016, a carteira de Asuntos Sociais, sucedendo a Rosa Ferrer.
Leopoldo Alas
A súa obra cumio: La Regenta (1884-1885)
En 1891, Clarín foi elixido para concelleiro republicano do Concello de Oviedo en sufraxio universal. Durante a reunión do acto de nomeamento, Clarín permaneceu calado, pero os seus nervios disparáronse ao escoitar de boca doutro concelleiro que lía a acta, un "haixa". O profesor botouse sobre el con tanta furia dialéctica que o concelleiro, avergoñado polas risas dos seus compañeiros e do público asistente, presentou inmediatamente a súa dimisión. Clarín interveu de novo e conseguiu que retirase a renuncia.
Xavier Espot Zamora
Traxectoria
O 16 de maio de 2019 foi proclamado xefe de goberno polo Consello Xeral de Andorra.
A Eira Pedriña, Cedeira, Redondela
Eira Pedriña é un lugar da parroquia de Cedeira, no concello pontevedrés de Redondela, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2012 tiña 208 habitantes (97 homes e 111 mulleres).
Leopoldo Alas
Contos
Quizais a faceta da que menos se fala é o seu papel como gran cultivador da novela curta, de relatos e de contos, formas que se desenvolven de forma extraordinaria na literatura europea a partir da metade do Século XIX. Entre as obras máis destacadas de Clarín podemos sinalar cronoloxicamente as novelas curtas Pipá, Doña Berta, Cuervo, Andrómena, dos contos e relatos El señor y lo demás son cuentos, Cuentos morales, El gallo de Sócrates, obra póstuma, e Doctor Sutilis.
Pequena Idade de Xeo
miniatura|275px|O mínimo reconstruído da Pequena Idade do Xeo varía en diferentes estudos.
A Pequena Idade de Xeo (PIX) foi un período de arrefriamento ocorrido despois da era máis quente denominada Óptimo climático medieval. Meteorólogos e historiadores non se poñen de acordo entre si sobre as datas de comezo e final do período. Algúns limitan a Pequena Idade de Xeo aproximadamente entre o século XVI e a metade do século XIX, mentres outros suxiren un período entre o século XIII e o século XVII. Hai un certo consenso xeral en que houbo tres máximos e mínimos, comenzando arredor de 1650, cerca de 1750 e sobre 1850, cada un deses picos separados por intervalos de lixeiro quecemento.
Creuse, en principio, que a PIX fora un fenómeno global, mais non está claro se é certo. O Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) (Observatorio Intergubernamental sobre o Cambio Climático), baseado en estudos de Bradley e Jones, 1993; Hughes e Diaz, 1994; Crowley e Lowery, 2000, describe a PIX como un modesto arrefriamento do Hemisferio Norte durante ese período menor de 1 °C, e engade as evidencias correntes non apoian a existencia de períodos sincrónicos globalmente de frío ou quecemento anómalo neste marco temporal, e os termos convencionais "Pequena Idade de Xeo" e "Período Quente Medieval" semellan ter unha utilidade limitada para describir a tendencias dos cambos de temperaturas, hemisféricos ou globais, nos séculos pasados. Hai evidencias, porén, de que a PIX afectou o Hemisferio Sur (ver abaixo).
Hemisferio Norte
miniatura|dereita|250px|Escena no xeo por [[Hendrick Avercamp (1585-1634), Países Baixos. O cru inverno de 1608 inspira a escena que encara "típica" da PIX. Hoxe a maioría dos canais holandeses están libres de xeo no inverno. A data enmárcase na Guerra dos Cen Anos,1565-1665.]]
A PIX trouxo amargos invernos fríos a moitas parte do mundo, pero isto está mellor documentado en Europa e América do Norte. A mediados do século XVII, os glaciares dos Alpes suízos avanzaron, gradualmente, engulindo granxas e esmagando aldeas completas. O río Támese, canais e ríos dos Países Baixos, conxeláronse a miúdo durante o inverno, de xeito que a xente patinaba e mantiña diversións sobre o xeo. O primeiro conxelamento do Támese foi en 1607; o derradeiro en 1814. O conxelamento do Corno de Ouro e a sección meridional do Bósforo ocorreu en 1622. O inverno de 1794-1795 foi particularmente duro cando a invasión francesa con Pichegru tivo que marchar sobre os ríos xeados de Holanda, en tanto a frota holandesa quedou atrapada polo xeo no porto de Den Helder. No inverno de 1780, co porto de Nova York, conxelado, obrigou a xente a camiñar desde Manhattan a Staten Island. Xeo mariño arrodeou Islandia, estendéndose varios quilómetros por calquera dirección, pechando os portos da illa á navegación.
"En moitos anos, as nevadas foran máis duras do que se rexistrase antes ou despois, e a neve permaneceu sobre a terra moito máis tempo do que o acontece hoxe". Moitas primaveras e veráns foran excesivamente fríos e húmidos, aínda que houbo gran variedade entre anos e períodos de anos. Os costumes de colleitar, ai longo de Europa, tiveran que ser alterados para adaptalos ao acurtamento, a unha menor estación de crecemento, aparecendo moitos anos de mortalidade e fame (como a Grande Fame de 1315-1317, aínda que esta queda fóra da PIX propiamente dita). A viticultura desapareceu por enteiro dalgunhas rexións setentrionais. Violentas tormentas causaron inundacións enormes e perdas en vidas. Algunhas provocaran a desaparición permanente de grandes treitos de terra nas costas de Dinamarca, Alemaña e Países Baixos.
A extensión dos glaciares das montañas foi cartografada a fins do século XIX. Tanto nas zonas temperadas do Norte e do Sur do noso planeta, as liñas de neve (os límites que separan as zonas de acumulación das de ablación) estaban 100 m máis baixas de como figuraban en 1975. No Glacier National Park (USA) (Parque Nacional de Glaciares), o último episodio de avance glacial ocorreu a fins do século XVIII e inicios do XIX. Na Badía de Chesapeake, Maryland (USA), as grandes oscilacións das temperaturas durante a Pequena Idade de Xeo (~1400-1900) e o Período Quente Medieval (~800-1300) posibelmente estean relacionados con cambios na forza do Atlántico Norte circulación termohalina.
En Etiopía e Mauritania foi rexistrada neve permanente en picos de montañas a niveis nos que hoxe non acontece. Tombuctú, unha importante cidade no Sahel, na ruta das caravanas transaharianas, sufriu inundacións causadas polo río Níxer cando menos 13 veces. Na China, as froitas propias de épocas quentes, como as laranxas, foran abandonadas na provincia de Jiangxi, onde se deran durante séculos. En América do Norte, os primeiros colonos europeos tamén rexistraran severos invernos excepcionais. Por exemplo, en 1607-1608 o xeo aguantou sobre o Lago Superior ata xuño.
A vida foi especialmente dura para aqueles que vivían baixo a constante ameaza do avance dos glaciares nos Alpes franceses. Dun deles, o glaciar Des Bois, sito nas ladeiras do Mont Blanc, dicíase que avanzaba "o tiro dun mosquetón cada día, aínda no mes de agosto". Cando o Des Bois ameazou con desbordar o río Arve en 1644, os habitantes de Chamonix pregáronlle ao bispo de Xenebra que rogase a Deus axuda. A comezos de xuño, o bispo, con 300 aldeáns reunidos arredor do glaciar, bendiciu o ameazante glaciar e logo outro que había cerca da aldea de Argentiére. Por un tempo a salvación pareceu estar a alcance da man. Os glaciares retrocederon durante 20 anos, ata 1663. Mais deixaran a terra tan desolada que nunca medrarían colleitas nas terras descubertas.
Paisaxes invernais na pintura europea
miniatura|300px|dereita|[[Pieter Brueghel o Vello(1525-1569), O ciclo dos meses: xaneiro, 1565]] William James Burroughs (Weather, 1981) analizou a plasmación do inverno na pintura. Notou que aconteceu case totalmente no período entre 1565 e 1665, e que estaba asociado coa baixada climática desde 1550 en adiante. Observou que antes dese período non houbo case pinturas de tema invernal, e lanzou a hipótese que o desacostumadamente duro inverno de 1565 inspirou aos grandes artistas para plasmar imaxes altamente orixinais, e que a decadencia do tema na pintura foi unha combinación do exceso de explotación do mesmo xunto con suaves invernos que interromperan o fluxo pictórico.
As famosas pinturas de temas invernais realizadas por Pieter Brueghel o Vello parece que foron pintadas todas en 1565. A neve tamén domina moitas vistas de aldeas do seu fillo Pieter Brueghel o Novo, que viviu entre 1564 e 1638 Burroughs mantén que Pieter Brueghel o Novo "copiaba servilmente os deseños do pai. O carácter imitativo de moitas destas obras fai difícil chegar a conclusións definitivas sobre a influencia dos invernos entre 1570 e 1600".
A pintura holandesa con este tema parece comezar con Hendrick Avercamp despois do inverno de 1608. Houbo entón unha interrupción temática entre 1627 e 1640, cun súbito retorno despois; isto insinúa un intervalo suave na década de 1630. O período de 1640 a 1660 cobre a maior época da pintura holandesa de tema invernal, que axusta coa maior porción de invernos fríos de entón.
O decaemento final da pintura desta temática, arredor de 1660, non coincide cun melloramento do clima. Burroughs por iso prevén contra a interpretación na produción artística, na que hai unha parte de moda que xoga o seu papel. Observa que a pintura de tema invernal reflorece arredor da década de 1780 e da de 1810, que de novo marcan períodos fríos.
A Pequena Idade de Xeo na Península Ibérica
Salas e outros (El nostre Esdevenidor Climàtic, 2001) mencionan que o río Ebro se conxelou sete veces entre 1505 e 1789. En 1788 e en 1789 o río permaneceu xeado quince días. O libro tamén menciona a presenza dunha extensa rede de pozos de neve, que se construíron e mantiveron os séculos XVI e XIX ao longo do Mediterráneo oriental, algúns situados en áreas onde non neva na actualidade nin un só día no ano. O almacenamento e distribución do xeo era un negocio vivo que involucraba seccións da poboación rural. Hai tamén evidencia de que durante o período os glaciares se estenderon nos Pireneos. Aínda mais, os restos do glaciar de Serra Nevada, que finalmente desapareceu a fins do século XX, orixinouse neste período, non sendo, como ás veces se di, restos da última verdadeira Idade glaciar. Os últimos verdadeiros glaciares de Serra Nevada e os Picos de Europa fundíronse a finais do século XIX. Cóidase que as temperaturas en Europa durante o denominado Óptimo climático medieval entre os séculos IX a XIII, deberon subir entre 1 e 1,5 °C por encima da media da temperatura actual, suficiente para que estes glaciares, incluso os dos Pireneos, se fundisen. Os actuais glaciares dos Pireneos formáronse principalmente durante o período frío da PIX e lévanse fundindo lentamente desde entón. A área da superficie total dos glaciares da vertente española dos Pireneos diminuíu de 1.779 hectáreas en 1894 a 290 ha, no ano 2000.
Martin e mais Olcina en Clima i Temps sinalan para España catro períodos de sucesos catastróficos (mediados do século XV, 1570-1610, 1769-1800 e 1820-1860) marcados por choivas intensas, nevadas e tempestades mariñas. Estes períodos mestúranse con interludios de severas secas.
Noutro estudo de A. Sousa e P. García-Murillo en 2003 fíxase nos cambios das zonas húmidas de Andalucía (especialmente Doñana) no final da PIX. Os autores achan que a Pequena Idade de Xeo se caracteriza por períodos máis pluviosos alternando con outros de seca. Outros autores cren que a PIX se caracteriza no Sur da Península Ibérica por un aumento das choivas, maior frecuencia das inundacións e da sedimentación.
Hemisferio Sur
Un núcleo de sedimentos oceánicos do oriente da Cunca de Bransfield, Península Antártica mostra acontecementos centenarios que os autores ligan coa Pequena Idade do Xeo e o Período Quente. A PIX distínguese doadamente na capa de xeo de Quelccaya, nos Andes do Perú, en América do Sur.
Kinuyo Tanaka
Kinuyo Tanaka (en xaponés, 田中 絹代, Tanaka Kinuyo), nada en Shimonoseki (Yamaguchi) o 29 de novembro de 1909 e finada o 21 de marzo de 1977, foi unha actriz e directora de cinema xaponesa. A súa carreira durou máis de 50 anos en que participou en máis de 250 filmes. Foi coñecida polos seus papeis co director Kenji Mizoguchi.
Traxectoria
Tanaka naceu na prefectura de Yamaguchi. Era prima segunda do director Masaki Kobayashi.
O seu primeiro papel acreditado foi en 1924 en A Maid of the Genroku Era, que tamén marcou o comezo da súa afiliación cos estudios Shochiku. Casou co director Hiroshi Shimizu en 1929 despois de aparecer en numerosos filmes na década de 1920. Aínda que se divorciaron pouco máis dun ano despois, posteriormente apareceu en varios filmes dirixidos polo seu exmarido.
Tanaka converteuse nunha estrela nos anos trinta, recibindo homenaxes que non tiñan comparación en Hollywood. Tanta era a súa popularidade, que mesmo algún dos seus directores se atreveron a titular os seus filmes co nome da actriz, como The Kinuyo Story (1930), Doctor Kinuyo (1937) ou Kinuyo's First Love (1940). En 1938, protagonizou Aizen-Katsura, de Hiromasa Nomura con Ken Uehara, filme de máis éxito comercial no período anterior á segunda guerra mundial. En 1940, traballou por primeira vez con Kenji Mizoguchi, protagonizando Naniwa Onna, que non se conserva. Marcou o seu paso a papeis con maiores retos. Con Mizoguchi realizou un filme por ano con el durante os seguinte catorce anos. A súa relación laboral acabou cando Mizoguchi se opuxo a unha recomendación do Sindicato de Directores do Xapón para que o estudio Nikkatsu a contratase como directora. A pesar disto, a produción do seu segundo filme como director continuou, mais Tanaka nunca perdoou a Mizoguchi e as razóns do seu comportamento non están claras.
Tanaka fixo unha viaxe de tres meses aos Estados Unidos que comezou en outubro de 1949 como unha das primeiras misións culturais xaponeses da posguerra. Alí coñeceu actrices da súa idade como Bette Davis e especialmente Claudette Colbert, que planeaba por aquel entón converterse en directora. Cando regresou ao Xapón dimitiu de Shochiku e anunciou a súa intención de ser autónoma, o que lle deu máis posibilidades de escoller directores cos que quería traballar. Durante ese perído, Tanaka traballou tamén con directores como Ozu, Naruse ou Gosho.
En 1953, converteuse na segunda xaponesa en dirixir filmes (despois de Tazuko Sakane) coa súa ópera prima Koibumi, que participou no Festival de Cannes.
Pola súa interpretación dunha prostituta de idade en Sandakan hachibanshokan bohkyo de Ken Kumai gañou o Oso de Prata no Festival de Berlín de (1974).
Tanaka continuou a traballar ata que un cancro cerebral, en 1977, acabou coa súa vida.
Actriz
Tanaka apareceu en máis de 259 filmes:
Campionato de Galicia de fútbol 1913/14
O Campionato de Galicia 1913/14 foi a primeira edición do Campionato de Galicia de fútbol organizado pola Federación Galega de Fútbol. Disputouse durante o mes de xaneiro de 1914. Nesta edición o torneo aínda non outorgaba a representanción galega na Copa de España, que na tempada en curso xa fora dirimida noutra competición eliminatoria xogada con anterioridade á data de realización do Campionato de Galicia.
Inscribíronse o Vigo Sporting Club e o Fortuna de Vigo, resultando gañador do torneo o Vigo Sporting. As bases do torneo establecían a disputa do torneo en formato de liga a dúas voltas, mais como só se inscribiron dous equipos na práctica tratouse dunha eliminatoria directa entre eles.
O Canaval, Régoa, Cedeira
O Canaval é un lugar da parroquia de Régoa no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 6 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 4 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando tiña 5 habitantes.
Topónimo
O topónimo galego Canaval fai referencia a un lugar poboado de canas.
Aldea, Belesar, Vilalba
Aldea é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 85 habitantes (35 homes e 50 mulleres).
Santo Antonio, Santa María de Neda, Neda
Santo Antonio é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Tiña 38 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 23 homes e 15 mulleres.
LIVRE
LIVRE é un partido político portugués. Os seus principios fundadores son o universalismo, liberdade, igualdade, solidariedade, socialismo, ecoloxía e o europeísmo. O seu símbolo é un pampullo. Foi legalizado, coa designación LIVRE e a sigla L, polo Tribunal Constitucional o 19 de marzo de 2014.
Grupo de Contacto
O Grupo de Contacto é o órgano executivo do partido, o portavoz é escollido entre os seus 15 membros. Fan parte del na actualidade:
Asemblea
Órgano máximo entre Congressos e é escollida uninominalmente. Reúnese trimestralmente, ou máis, para avaliar as decisións do Grupo de Contacto e votar documentos políticos. Fan parte dela na actualidade:
Historia
O partido naceu en 2013, a consecuencia do Manifesto para uma Esquerda Livre, subscrito por miles de portugueses, e que promoveu unha serie de encontros polo país. Outro momento clave foi o Congresso Fundador, nos días 31 de xaneiro e 1 de febreiro de 2014, no Porto.
Ligazóns externas
Páxina oficial
Fokker F27 Friendship
O Fokker F27 Friendship é un avión turbohélice e pasaxeiros deseñado e fabricado polo desaparecido fabricante neerlandés Fokker. É o avión de posguerra máis fabricado nos Países Baixos e foi un dos avións de pasaxeiros máis exitosos da súa época en Europa.
O F27 desenvolveuse a principios dos anos 50 coa intención de producir un sucesor capaz para os anteriores avións de pasaxeiros de pistóns comúns no mercado, como o Douglas DC-3. Unha innovación clave do F27 foi a adopción do motor turbohélice Rolls-Royce Dart, que producía moitas menos vibracións e ruído mellorando así a comodidade dos pasaxeiro. Outra importante característica que mellorou a comodidade foi a cabina presurizada. Tamén se empregaron técnicas innovadoras de fabricación na construción do avión.
O 24 de novembro de 1955 o F27 realizou o seu voo de estrea e o 19 de novembro de 1958 o tipo entrou en servizo. Pouco despois da súa introdución recoñeceuse que o F27 fora un éxito comercial. Baixo un acordo de licenza alcanzado entre Fokker e o fabricante estadounidense Fairchild, o F27 foi fabricado nos Estados Unidos por este último; Fairchild desenvolvelvou independentemente unha versión alongada do aparello que foi dsignada Fairchild FH-227. Durante os anos 80 Fokker desenvolveu un sucesor modernizado do F27, o Fokker 50, substituíndoo na produción.
Deseño
O deseño do Fokker F27 comezou nos anos 50 como substituto do exitoso Douglas DC-3. O fabricante avaliou un feixe de distintas configuracións antes de decidirse finalmente por un avión de á alta con dous motores Rolls-Royce Dart e unha cabina presurizada para 28 pasaxeiros.
O primeiro prototipo, rexistrado PH-NIV, voou por vez primeira o 24 de novembro de 1955. O segundo e os primeiros exemplares de produción eran 0,9 m máis longos, proporcionando espazo para catro pasaxeiros máis ata chegar a unha capacidade de 32. Esas unidades tamén usaron os motores máis potentes Dart Mk 528.
The Christmas Chronicles 2
The Christmas Chronicles 2 é un filme estadounidense de 2020 dirixido e producido por Chris Columbus, quen escribiu o guión xunto con Matt Lieberman. É o segundo título da serie de filmes The Christmas Chronicles, sendo unha continuación do título de 2018. Está protagonizado por Kurt Russell que retoma o seu papel como Santa Claus. Tamén retoman os seus papeis do filme anterior Goldie Hawn, Darby Camp, Judah Lewis e Kimberly Williams-Paisley, e os novos membros do elenco son Julian Dennison, Jahzir Bruno, Tyrese Gibson, Sunny Suljic, Darlene Love e Malcolm McDowell. O filme tivo unha estrea limitada nos cinemas antes de ser estreado en liña a través de Netflix o 25 de novembro de 2020.
Fokker F27 Friendship
Deseño
En 1956, Fokker asinou un contrato de licenza co fabricante estadounidense Fairchild, para que este constuíse o F27 nos Estados Unidos. O primeiro exemplar fabricado neste país voou o 12 de abril de 1958. Fairchild tamén desenvolveu independentemente unha versión alongada, chamada FH-227. A meirande parte das vendas de Fairchild realizáronse no mercado norteamericano.
A principios dos 80 Fokker desenvolveu un sucesor para o Friendship, o Fokker 50. Aínda que baseado na fuselaxe do F27-500, o Fokker 50 foi virtualmente un novo avión con motores Pratt & Whitney Canada e sistemas modernos. O seu comportamento xeral e a comodidade para o pasaxe mellorou con respecto ao F27.
A Mámoa, Asados, Rianxo
A Mámoa é un lugar da parroquia de Asados no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 33 habitantes (16 homes e 17 mulleres).
Robert Frost
Robert Lee Frost, nado en San Francisco (California) o 26 de marzo de 1874 e finado en Boston o 29 de xaneiro de 1963, foi un dos máis importantes poetas dos Estados Unidos do século XX. Frost recibiu catro premios Pulitzer.
Traxectoria
O pai de Frost bebía, xogaba e era excéntrico e irascibel. A súa nai era o oposto, relixiosa e culta e foi quen presentou ao fillo o mundo da literatura. Coa morte do pai en 1885, a familia mudouse a Nova Inglaterra, rexión á cal Frost e a súa poesía serían permanentemente asociados no futuro (aínda que o poeta tamén pasou longas tempadas en Míchigan e Florida).
En 1890, publicou o seu primeiro poema, comezou a dar clases e realizou pequenos servizos en facendas e muíños. A vida que levaba nese período moldeou a súa personalidade poética: Frost foi un dos poetas norteamericanos que mellor combinou nos seus versos o popular e o moderno, o local e o universal.
En 1895, iniciou unha nova fase na súa vida co seu matrimonio con Elinor White o 19 de decembro; o seu primeiro fillo naceu o ano seguinte (tiveron seis en total), e pasou a involucrarse cada vez máis na vida no campo: en 1901 xa administraba a súa propia facenda. Adquiriu o hábito de escribir os seus poemas á noite, na mesa da cociña. A partir de 1906, cando comezou a dar clases a tempo completo na Pinkerton Academy, a vida profesional de Frost non se volveu separar máis das letras. Comezou a impartir leccións e conferencias, actividade que non abandonou ata a morte.
En 1915 volveu aos Estados Unidos, e o mesmo ano lanzou no seu país natal os seus dous primeiros libros. Entre as súas publicacións de 1920 está o poema "Fire and Ice". Coa carreira literaria cada vez máis consolidada, recibiu o Pulitzer (1924, por New Hampshire, e 1931, por Collected Poems).
A morte da súa esposa en 1938 e o suicidio da súa filla Carol en 1940 causaron un impacto tremendo na súa estabilidade emocional. En 1941, mudouse a Cambridge, onde viviu o resto da súa vida, todo o tempo asesorado pola súa secretaria Kathleen Morrison; inmediatamente despois da morte da súa dona, Frost pediulle matrimonio a Kathleen, máis esta rexeitouno.
Obra
esquerda|miniatura|160x160px|Robert Frost nunha [[Medallas de ouro American Arts|medalla da serie American Arts.]] A produción literaria de Frost é variada e abondosa. A súa poesía inclúe sonetos, poemas en forma de diálogo, poemas curtos e poemas longos. Escribiu tres pezas teatrais (A Way Out, In an Art Factory e The Guardeen). Son moi numerosos os rexistros das súas conferencias. A correspondencia, os ensaios e as historias merecen o mesmo comentario.
Frost ten a capacidade de dar un tratamento simple e ao mesmo tempo profundo a temas elementais (lume, xeo, natureza), tirando certas "leccións de moral" das súas observacións do mundo natural (leccións non sempre optimistas, como se pode notar en Nothing Gold Can Stay). Tal trazo, aliado á modernidade da súa linguaxe (Frost era un defensor do uso da linguaxe vernácula nas obras literarias), fixo que Frost xamais deixase de figurar entre os escritores predilectos dos norteamericanos, ao lado de nomes como Whitman, Emerson e Thoreau. O seu poema "The Road Not Taken" é peza obrigatoria en calquera antoloxía poética de lingua inglesa. Proba adicional da súa popularidade son as varias referencias en filmes como Dead Poets Society e Baixo o peso da lei.
Soledad Acosta de Samper
Soledad Acosta de Samper, nada en Bogotá o 5 de maio de 1833 e finada ibídem o 17 de marzo de 1913, foi unha das escritoras máis prolíficas do século XIX en Colombia. No seu traballo creativo como novelista, narradora, xornalista, historiadora e editora, escribiu 21 novelas, 48 contos, 4 obras de teatro, 43 estudos sociais e literarios e 21 tratados de historia. Fundou e dirixiu cinco xornais e tamén realizou numerosas traducións. Soledad Acosta publicou xunto con algunhas das súas contemporáneas como as poetas Agripina Samper de Ancíza e Silveria Espinosa de Rendón. Porén, Acosta non só cultivou a literatura senón tamén outros eidos propios dos homes da súa época. Dedicou numerosos estudos sociais sobre o tema da muller e o seu papel na sociedade, polo que é considerada unha pioneira do feminismo.
Procompsognathus
Procompsognathus é un xénero extinto de terópodo da familia Coelophysidae que viviu hai aproximadamente 210 millóns de anos durante a parte máis tardía do período Triásico, no que é agora é Alemaña. Procompsognathus tiña un pequeno tamaño e era un carnívoro bípede e lixeiro que podería medrar até 1 m de longo.
Descuberta
Un esqueleto fragmentado e pobremente conservado de Procompsognathus foi atopado no medio de Stubensandstein da formación Löwenstein Formation en Weiße Steinbruch, a canteira de Albert Burrer nas ladeiras setentrionais da rexión Stromberg, preto de Pfaffenheim en Württemberg, Alemaña. A descuberta foi realizada por Albert Burrer na primavera de 1909 en gres brancos e sedimentos de marga gris/azul que foron depositados durante a o andar Noriano do período Triásico, hai uns 210 millóns de anos.
Igrexa de Stenkyrka
A igrexa de Stenkyrka (sueco: Stenkyrka kyrka) é unha igrexa medieval luterana en Stenkyrka, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.
Historia
Segundo a Gutasaga, un home chamdo Lickajr o Sabio construíu unha das primeiras igrexas de Gotland en Stenkyrka. De ser certo, esa primeira igrexa probablemente fose de madeira. O nome Stenkyrka (igrexa de pedra) implica que tamén a igrexa de pedra é temperá, dun período no que as construcións feitas de pedra eran aínda pouco comúns como para darlle o seu nome a un lugar. Esta primeiro igrexa románica desapareceu, pero atopáronse restos e os arqueólogos foron capaces de determinar que era unha pequena igrexa con torre, nave e coro.
A igrexa románica foi substituída polo presente edificio que se comezou a construír a mediados do século XIII. O coro reconstruíuse primeiro, seguido pola nave, que foi inaugurada polo bispo de Linköping en 1255. A torre engadíuse durante o século XIV, collendo como modelo ás de tres igrexas semellantes de Visby, no presente destruídas.
A igrexa foi restaurada entre os anos 1954 e 1955.
Arquitectura
O mobiliario é principalmente de despois da Reforma protestante. Un crucifixo finamente tallado data de finais do século XIV, e a pía bautismal é do século XII. A igrexa tamén é onde se atopa a lápida máis antiga de Gotland, do ano 1200.
Ceará
O Ceará é un Estado da Rexión Nordeste do Brasil. Ten por límites o Océano Atlántico ao norte e nordeste; o Río Grande do Norte e a Paraíba ao leste; o estado de Pernambuco ao sur; e o Piauí ao oeste. A súa área corresponde a 9,37% da área do Nordeste e 1,7% da superficie do Brasil.
Xeografía
Ceará predomina a Caatinga, un bioma semiárido exclusivamente brasileiro, caracterizado por ter o seu período de choivas restrinxido en 3 a 4 meses do ano e unha considerable biodiversidade. Dadas as características deste bioma, existe flora e fauna adaptada ás súas condicións ambientais.
O clima predominante do Ceará é semiárido. Polo menos durante 9 meses do ano non se rexistran choivas, e a temperatura media alcanza 29 °C nalgunhas rexións próximas á cidade de Crateús. Nalgunhas ocasións as secas poden durar máis dun ano. Nos meses de choiva, que ocorren normalmente de febreiro a maio, as temperaturas diminúen un pouco, roldan unha media de 25 °C. As rexións máis elevadas e o litoral gozan dun clima menos insalubre, cunha temperatura e humidade máis favorable á vexetación. A temperatura media do litoral varía de 23 °C a 28 °C, mentres que nas serras esta varía entre 20 °C e 25 °C. A temperatura en Fortaleza presenta unha media mínima de 23 °C, mínima absoluta de 19 °C, media máxima de 27 °C, e máxima absoluta de 32 °C. A temperatura máis baixa do estado foi de 8 °C, rexistrada no municipio de Jardim.
Economía
Agricultura: a maioría da produción é de subsistencia, e entón consumida no propio estado. Expórtase a castaña de anacardio, e parte da produción de cana de azucre é utilizada para producir augardente, que tamén é exportada. Outros cultivos son: feixón, millo, arroz, algodón herbáceo, algodón arbóreo, mandioca, mamona, tomate, banana, laranxa, coco.
Minería: algunhas reservas de mineral de ferro, e xacementos de auga mineral; calcáreo; arxila; magnesio, granito, petróleo, gas natural e uranio(en Santa Quitéria). Extracción de sal mariño.
Gandería: os rabaños son pouco importantes na economía de Ceará, críanse bovinos, suínos, caprinos e aves para consumo local, e crianza de equinos e asininos principalmente para transporte rural.
Problemas económicos
miniatura|dereita|250px|Praia de Jericoacoara, unha das máis coñecidas do estado.