cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Restauración borbónica en España
A Guerra Hispano-Americana
En Cuba, a insurrección de 1895 con José Martí e Máximo Gómez tratou de ser esmagada nos seus inicios polo xeneral Arsenio Martínez Campos. Porén, o apoio da poboación, incluída a clase media crioula, era palpable. O xeneral Valeriano de Weyler substitúe a Martínez Campos, tratando de illar os apoios populares á revolución. En Filipinas, José Riza l, que será executado polas tropas españolas, comezaba a sublevación en 1896 que proseguiu a pesar do Pacto de Biak-na-Bató en 1897.
O estoupido do buque norteamericano Maine o 15 de febreiro de 1898 desatou a guerra na que a escuadra norteamericana do Atlántico atacou Cuba, e a do Pacífico, dende Hong Kong, fixo o propio con Filipinas.
O 15 de xullo de 1898 capitulou Santiago de Cuba; o 25 de xullo, Porto Rico; o 14 de agosto capitula Manila, capital de Filipinas. A Paz de París (Tratado de París 1898) asínase o 10 de decembro polo que España cede as súas posesións a EE.UU.
O rexeneracionismo
Tras a perda das colonias, en España prodúcense movementos que tratan de superar unha crise que tamén é de identidade. Xorde o denominado Rexeneracionismo, isto é, un proceso a través do cal se poden superar os modos e políticas do pasado para atopar un camiño novo a todos os niveis.
Tras o goberno de Sagasta e o seu protagonismo no Desastre, impúxose un cambio de goberno, que foi encargado aos conservadores, presidido por Francisco Silvela. Tras a consecuente disolución das Cortes, convócanse eleccións o 16 de abril de 1899, cunha limitada intervención do Ministerio de Gobernación, nas mans de Dato. Por iso, a maioría gobernamental de 222 escanos, aínda que suficiente, non o foi tanto como noutras ocasións, mentres que os liberais, con 93 actas no sector oficial acadaron o mellor resultado para un partido ao que non correspondía o goberno. Nese gabinete, os problemas da Facenda Pública, rexentada por Raimundo Fernández Villaverde caracterizaron o cambio do século, e provocaron o cambio de goberno en outubro de 1900. Tras un curto goberno do Xeneral Azcárraga, Sagasta accedeu, por derradeira vez, á presidencia do executivo. Disolveu as Cortes, seguindo o procedemento habitual e convocou eleccións para maio de 1901, producindo unha grande atomización na Cámara, mentres que os liberais chegaron, sen problemas, até os 233 escanos. Os republicanos iniciaban unha lenta recuperación, con intentos de renovación marcados pola alianza de Alejandro Lerroux cos históricos de Nicolás Salmerón.
O período constitucional do reinado de Afonso XIII (1902-1923)
En 1902 chega ao trono Afonso XIII, con Antonio Maura como Xefe de Goberno procurando impulsar unha política de apertura que evitase a temida revolución obreira: eliminación ou atenuación do caciquismo electoral e descentralización administrativa. Pero o exército, doído pola derrota e as fortes críticas da opinión pública tras a guerra, enfróntase co sistema e mantén constantes ameazas ao proceso modernizador. miniatura|esquerda|200px| [[Benito Pérez Galdós une o seu kraussismo inicial ao movemento rexeracionista.]]
O goberno mantén ocupado o exército en África, en Marrocos, onde España comparte a colonización con Francia. Dende 1908 os enfrontamentos coa poboación marroquí fanse máis duros. A Semana Tráxica de Barcelona, no verán de 1909, será a contestación popular fronte ao inxusto sistema de recruta e envío de tropas e provocará a caída do goberno de Maura.
Cando Maura perde o poder, é investido o goberno liberal de José Canalejas. Este, apenas puido tomar algunhas medidas de descentralización, até o seu asasinato en 1912 ás mans do anarquista Manuel Pardiñas. Deseguido, sucédense os gobernos do Conde de Romanones e de Eduardo Dato. España decide permanecer neutral na primeira guerra mundial, pero desaproveita economicamente a oportunidade que se lle dá para colocarse en posición de privilexio dentro dunha economía de guerra. Os partidos dinásticos non terminan de encaixar na sociedade civil e o PSOE, os republicanos, os nacionalistas cataláns e os nacionalistas vascos co PNV, representan mellor as aspiracións populares. O ano 1917 é de revoltas: o exército en torno ás Xuntas Militares de Defensa nos seus enfrontamentos internos; os republicanos e socialistas alíanse para ofrecer unha alternativa ao sistema político, igualmente os nacionalistas vascos e cataláns, polo que foron suspendidas as garantías constitucionais. Finalmente, a folga revolucionaria de agosto-setembro de 1917 provoca graves enfrontamentos entre sindicatos e forzas da orde.
Os gobernos até a ditadura de Primo
A derrota fronte aos EUA e a perda dos últimos restos do imperio colonial polo Tratado de París, abriron o camiño para unha crítica, máis global que sistemática, da realidade nacional. Neste momento aparecen actitudes reformistas xermoladas xa con anterioridade ao desastre que amosan un desexo de cambio ao que non se uniu o réxime político, gravemente erosionado polo seu carácter excluínte, e pola súa incapacidade para integrar as novas forzas emerxentes co gallo do proceso de modernización da situación española.
Os conservadores, tras a retirada de Silvela, encontraron en Maura un líder indiscutible, pero tras a Semana Tráxica de xullo de 1909, asentáronse as bases para unha escisión entre os partidarios de Dato, os mauristas, ademais doutras faccións máis autoritarias e oportunistas que se agruparon no “ciervismo”. Pola súa parte, os liberais, pareceron atopar un líder en Canalejas, pero a súa morte prematura en 1912 rompería o partido entre os liberais ortodoxos de Romanones e os liberal-demócratas de García Prieto.
O inicio do reinado de Afonso XIII, que tivo lugar o 17 de maio de 1902, viuse marcado polo ascenso das forzas políticas rexionalistas, obreiristas e republicanas, así como o endurecemento da cuestión anticlerical. Sagasta, o vello líder liberal, deixou o poder o 6 de decembro de 1902, para morrer un mes despois. Foi substituído por un goberno conservador presidido por Silvela, asistido por Antonio Maura no Ministerio da Gobernación. Tras cinco meses de preparativos, nos que Maura comezou unha campaña de desmantelamento das redes caciquís, que resultou incompleta, as elección celebráronse o 8 de marzo. O resultado foi o da habitual maioría do partido no poder e a leal oposición, con 230 escanos para os conservadores e 93 para os liberais oficiais. Aínda que se produciu un avance dos republicanos, 36 deputados, xunto cos rexionalistas e carlistas, con 7 escanos cada un. Estes resultados encheron de rabia a Afonso XIII, que botou na cara a Maura a súa “honradez electoral”, aínda que manifestaba en público a súa satisfacción.
Nos anos posteriores clarificáronse os respectivos liderados dos grandes partidos que seguían a quenda. Retirado Silvela da presidencia do goberno, a disputa pola súa sucesión entre Fernández Villaverde (presidente até novembro) e Antonio Maura, resolvéronse a favor deste último que capitaneou un goberno conservador até un incidente co rei, que forzou a súa dimisión en decembro de 1904. Tocáballe entón a quenda aos liberais, que accederon ao goberno o 23 de xuño de 1905. Presidiu o executivo Montero Ríos, político supervivente do Sexenio Democrático, e en realidade cabeza nominal dunha disidencia, encabezada por Segismundo Moret. Porén, os liberais presentáronse unidos nas eleccións de setembro de 1905, obtendo unha vitoria sen complicacións, con 229 deputados, ante o estancamento dos republicanos e os nacionalistas. Sucédense así varios e fugaces gobernos liberais (Montero Ríos, Moret, López Domínguez, Vega de Armijo), que mostra a falta de liderado, o que levou a ceder o poder a Maura, entón indiscutible xefe conservador, e disposto, en principio, a continuar coa política rexeneracionista xa iniciada en 1904. Con todo, as eleccións do 21 de abril de 1907 foron controladas de maneira escandalosa polo Ministro da Gobernación Juan de la Cierva, superando, incluso, os métodos de Romero Robledo. Os conservadores obtiveron unha abafante vitoria con 252 deputados, e isto levou a unha resposta dos liberais como protesta ante os métodos empregados por De la Cierva.
Antonio Maura, durante o denominado “goberno longo”, con intentos renovadores, dispúxose a realizar a súa revolución dende arriba, centrada na culminación de proxectos reformistas como o preito autonomista catalán e o intento de desmembración do caciquismo mediante as reformas da lei municipal e da lei electoral. Neste último apartado tratou de realizar unha reforma introducindo o sistema proporcional, ou eliminar as circunscricións uninominais, proclives ao caciquismo; porén, a nova lei electoral aprobada presentaría novidades como o voto obrigatorio ou a creación dalgúns métodos para velar pola pureza do proceso, como a constitución das Xuntas do Censo, mais en esencia non corrixiu as disfuncións do sistema electoral, e incluso, as agravou co tristemente famoso artigo 29, co que resultaban automaticamante electos, sen necesidade de votación, os candidatos que se presentasen en solitario. Isto significou o recoñecemento legal ao inveterado costume do candidato único, en xeral afín ao goberno, e común, sobre todo, nas zonas rurais.
Ademais da unión de liberais e republicanos na oposición, mediante un bloque de esquerdas, a crecente implicación en Marrocos levou a unha guerra colonial aberta no verán de 1909, e foi a causa do estoupido de violencia popular na denominada Semana Tráxica de Barcelona de final de xullo, debida á mobilización dos reservistas e á negativa destes a iren para Marrocos. A presión posterior, incluído o fusilamento do pedagogo anarquista Francesc Ferrer i Guàrdia, fundador da Escola Moderna, sen probas reais e convincentes, provocou non só á condena por parte da opinión pública estranxeira, senón o acoso da oposición até lograr a dimisión de Maura.
150px|miniatura|dereita|José Canalejas.
Durante o goberno de Canalejas, para evitar o problema laicista, promulgouse a Lei do cadeado que prohibía a implantación de novas ordes relixiosas en España. Tamén se intentou paliar as disfuncións do sistema parlamentario por medio de medidas para rectificar o sistema electoral, realizando para tal fin un proxecto de lei que pretendía reducir o peso dos distritos rurais. Desgraciadamente, estas reformas nunca se levaron a cabo e as contradicións entre o sistema político-electoral e a realidade socioeconómica foron agravándose cada vez máis.
Tamén o goberno de Canalejas actuou con decisión no conflito con Marrocos, iniciando negociacións con Francia para delimitar as respectivas zonas de influencia. Porén, en 1912, paralizáronse os intentos de renovación iniciados por Canalejas, polo atentado que acabou coa súa vida o 12 de novembro de 1912, ás mans do anarquista Manuel Pardiñas Serrano.
A crise do sistema de quenda
Tras uns gobernos de transición de Manuel García Prieto e do Conde de Romanones, encargóuselle o goberno ao conservador Eduardo Dato, quen convocou eleccións para marzo de 1914. O artigo 29 seguía vixente, polo que o goberno volveu gañar, aínda que cunha baixada de escanos, 188, que, por primeira vez, non era suficiente para gobernar, se ben a oposición estaba bastante fragmentada. Por isto, o gabinete datista buscou o apoio doutras minorías conservadoras para manterse, de forma inestable, até decembro de 1915. Tras o fracaso, formouse un goberno liberal presidido por Romanones, que convocou eleccións para marzo de 1916, que significou desta volta unha clara maioría liberal, aínda que o 35% dos deputados foron electos sen votación. O sistema está en franca descomposición, o goberno adxudica as maiorías, e reparte os ocos entre as minorías. Os niveis de nepotismo son escandalosos, 54 deputados son familiares das grandes figuras da política; entre eles, Romanones que coloca coma deputados o seu fillo e o seu xenro. Non resulta estraño que a diferenza entre a España real e a España oficial fose cada vez máis patente e clara.
Curiosamente, esta sinceridade contribuíu a agravar a crise do sistema, formándose un Goberno Nacional, presidido por Maura, e con presenza de todos os xefes parlamentarios de partidos afíns á monarquía; pero este esforzo só durou 7 meses, debido fundamentalmente ás diferenzas entre estes xefes. Por iso, en xuño de 1919, o novo goberno conservador de Maura tivo que convocar novas eleccións, cunha suspensión das garantías constitucionais. As minorías de esquerda declararon as novas Cortes facciosas. As diferenzas no seo das filas conservadoras levaron a que as novas Cortes fosen, se cabe, máis ingobernables aínda, pois aínda que os conservadores foron gañadores, estaban divididos en dúas faccións de semellante envergadura. Por iso, tras varios gobernos, de novo foron convocadas eleccións por Dato, en decembro de 1920, nas que o goberno recuperou as súas tradicións pouco ortodoxas, acosado polos problemas, e tratando de buscar unha maioría sólida, cousa que logrou, con 232 escanos conservadores, 185 dos cales aliñados cos datistas gobernamentais.
Os sucesivos gobernos non conseguiron temperar os ánimos. A Revolución rusa inflúe nos sindicatos, sobre todo na CNT, que até 1921 manterán revoltas en toda España, dende Andalucía a Cataluña (o chamado Trienio Bolxevique). Ese mesmo ano foi asasinado Eduardo Dato, en marzo de 1921, noutro atentado anarquista e até 1923 houbo trece gobernos distintos en seis anos que se viron impotentes para atallar a descomposición do réxime parlamentar. O Desastre de Annual en Marrocos rematará por levar o goberno de García Prieto en 1922 a un último intento de rexeneracionismo.
O derradeiro goberno constitucional da Monarquía (1922-1923)
Finalmente, os liberais en coalición cos reformistas conseguiron 223 escanos, mentres que os conservadores lograron 108, deles, 81 para os oficialistas de Sánchez Guerra, 16 para os ciervistas e 11 para os mauristas. As críticas do Diario ABC a estas últimas eleccións foron un claro expoñente do cansazo ao que chegara a opinión pública polas reiteradas manipulacións da vontade popular:
<blockquote style="font-style:italic;">Las elecciones han sido convenidas; casi todos los candidatos de oposición, oficiales y protegidos o consentidos. Se repiten las convocatorias de año en año, o a los dos años las más distantes y, sin embargo, cualquier Gobierno, como se llame o como se pinte, dispone siempre de la mayoría, tan grande como quiera, y aún sin romper la tradición de los convenios. La ficción electoral no tiene pretensiones de finura.
Os proxectos renovadores de García Prieto víronse obstaculizados por numerosos sectores: polas tentacións autoritarias do rei, pola presión do exército e mais a Igrexa. Por exemplo, chegou coa protesta dun cardeal e do nuncio para que a proposta de reforma do artigo 11 fose retirada. No ambiente latexaba un clima de opinión favorable a unha ditadura, e a instauración da Ditadura de Primo de Rivera, o 13 de setembro de 1923, coa aprobación do monarca, puxo fin a novos intentos reformistas.
A ditadura de Primo de Rivera (1923-1930)
Co apoio do exército e da burguesía, a ditadura de Miguel Primo de Rivera soamente foi contestada polos sindicatos obreiros e os republicanos, sendo reprimidas cadansúas protestas pola censura e pola opresión. Creouse un Directorio militar con nove xenerais e un almirante, coa finalidade nas súas propias palabras de "poner España en orden" para devolvela despois ás mans civís. Suspendeuse a Constitución, disolvéronse os concellos, prohibíronse os partidos políticos e creáronse os somatén como milicias urbanas.
Os sistemas democráticos tamén tremían en Europa. O fascismo implántase en Italia en 1925, en Alemaña fúndase o Partido Nazi, a revolución rusa queda sometida á ditadura de Stalin e os réximes totalitarios alcanzan Portugal e Polonia.
Consciente da importancia de manter o exército satisfeito, a campaña militar en Marrocos deulle un triunfo na Guerra do Rif co Desembarco de Alhucemas e a rendición de Abd el-Krim en 1927. Reprimiuse o sindicalismo da CNT e o Partido Comunista de España recentemente creado (1921) mentres a ditadura tolerou a UXT e o PSOE, sempre reticentes, para poder manter certo contacto cos dirixentes obreiros. A burguesía catalá tamén comezou prestándolle o seu apoio. A lexislación social limitou o traballo da muller, construíu vivendas obreiras e instituíu un modelo de formación profesional. Iniciou igualmente unha política de amplos investimentos públicos para mellorar as comunicacións (estradas e ferrocarril), regadíos e enerxía hidráulica.
Estes primeiros éxitos déronlle gran popularidade. Creou a Unión Patriótica como aglutinador de todas as aspiracións políticas, así como a Organización Corporativa Nacional como sindicato vertical ao modelo da Italia fascista, substituíndo en 1925 o Directorio Militar polo Directorio Civil.
Con todo, os primeiros apoios fóronse volvendo na contra. A burguesía catalá viu frustrados os seus intentos descentralizadores, cunha política máis centralista que, en materia económica, chegou a favorecer os oligopolios. As condicións de traballo seguían sendo pésimas e a represión sobre os obreiros foi distanciando a UXT do PSOE do proxecto do ditador. A economía mostrouse incapaz de asumir a crise mundial de 1929 e, en xaneiro de 1930, Primo de Rivera dimitiu.
A "ditablanda" (1930-1931)
A monarquía, cómplice da ditadura, será posta en cuestión a partir da unión de toda a oposición en agosto de 1930 no chamado Pacto de San Sebastián. Os gobernos de Dámaso Berenguer -chamado a ditabranda- e de Juan Bautista Aznar-Cabañas non farán outra cousa máis que alongar a decadencia. Tras as eleccións municipais de 1931, o 14 de abril proclámase a Segunda República, dando así fin á restauración borbónica.
Batalla de Isandhlwana
miniatura|dereita|200 px|Monumento dedicado ós mortos zulús A batalla de Isandhlwana tivo lugar o 22 de xaneiro de 1879 no contexto da guerra anglo-zulú. O continxente británico estaba dirixido polo Barón de Chelmsford e o zulú por Ntshingwayo Khoza.
Restauración borbónica en España
A cultura
A xeración do 98, termo popularizado por Azorín, representa mellor que ningún outro movemento a ruptura da elite intelectual co sistema político. Defraudados coa monarquía, non tardan en defender un novo modelo, dende as letras con homes como Joaquín Costa, Miguel de Unamuno (que será desterrado a Fuerteventura) ou Vicente Blasco Ibáñez que foi moi crítico con Afonso XIII. Na filosofía, o maior expoñente será José Ortega y Gasset
Batalla de Isandhlwana
O 11 de decembro de 1878 os británicos presentaran un ultimato a Cetshwayo, o rei zulú, cando practicamente xa se decidira atacalo.
Restauración borbónica en España
A cultura
Picasso desenvolve unha importante obra en París, dándolle ao cubismo pleno sentido e creando unha das súas obras mestras: Las señoritas de Avignon.
Batalla de Isandhlwana
O exército británico de 16 800 homes consistía de rexementos de cabalaría, infantaría e o corpo de voluntarios de Natal composto por africanos e bóers, as columnas de subministración compostas por 612 carromatos e 113 carros lixeiros tirados por 7 626 animais de tiro causaban moito atraso. Chelmsford move as súas tropas dende Pietermaritzburg, onde estaba instalado, cara ao campamento de Helpmekaar, preto de Greytown, o 9 de xaneiro chegan Rorke's Drift, e na mañá do 11 de xaneiro, sen agardar a resposta ao ultimato, comezan a cruzar o Río Buffalo e entran en Zululandia. Os británicos acampan en Isandlwana, un lugar en campo aberto, que non fortifican, confiando no seu armamento e organización superior, e aínda que organizaron patrullas de recoñecemento que se atoparon con algúns zulús, non foron capaces de descubrir a magnitude da tropa zulú próxima, que consistía en 35 impis (rexementos).
Chelmsford dividiu o seu exército e dedicouse a atopar os zulús. Deixou o 1º batallón do 24º Rexemento de infantería no campamento baixo o mando de Henry Pulleine, un administrador sen experiencia bélica.
Mentres Chelmsford estaba no campo buscándoos e hostigado por pequenas partidas zulús que o afastaban do acampamento, o exército zulú, composto por 22 000 homes, atacou o acampamento británico, os 1 000 soldados británicos e 800 nativos foron totalmente superados, os zulús non fixeron prisioneiros e mataron a case todos, tan só 55 militares británicos e 300 nativos conseguiron fuxir. Despois da batalla, os zulús, seguindo a súa tradición, abriron os corpos dos mortos para liberar os espíritos.
Tras do Monte, A Faeira, As Pontes de García Rodríguez
Tras do Monte é un lugar da parroquia da Faeira no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Tiña 3 habitantes no ano 2014 segundo datos do IGE, dos cales todos eran homes.
Johannes Voigtmann
Johannes Voigtmann, nado o 20 de setembro de 1992 en Eisenach, é un xogador profesional de baloncesto alemán que xoga para o PBC CSKA Moscova da VTB United League. Cunha estatura de 2,14 metros xoga na posición de pivote.
910
Véxase tamén
Historia ano a ano
Dreidel
Un dreidel (Yiddish: דריידל dreydl plural: dreydlekh, Hebreo: סביבון Sevivon) é unha perinola de catro caras, coa que se xoga durante a festa xudía de Hanuka. O dreidel é unha variante xudía da perinola, o xoguete atópase en moitas culturas europeas.
Johannes Voigtmann
Traxectoria profesional
O 2 de xullo de 2019, Voigtmann fichou polo CSKA Moscova tras firmar un contrato por dúas tempadas, converténdose no primeiro xogador alemán da historia en xogar no equipo ruso.
Dreidel
Cada lado da perinola ten unha letra do alfabeto hebreo: נ (Nun), ג (Gimel), ה (He), ש (Shin), que xuntos forman o acrónimo de "נס גדול היה שם" (Nes Gadol Haia Sham - "un gran milagre ocorreu alí"). Estas letras forman tamén unha regra mnemotécnica para as regras dun xogo de azar xogado cun dreidel: Nun representa a palabra yiddish nisht ("nada"), Hei representa halb ("medio"), Gimel para gants ("todos"), e Shin para shtel ayn ("colocar"). En Israel, o cuarto lado da maioría dos dreidels está inscrito coa letra פ (Pei), facendo que o acrónimo, נס גדול היה פה (Nes Gadol Haia Poh - "Un gran milagre ocorreu aquí"), en referencia ao milagre que ocorre na terra de Israel. Algunhas tendas nos barrios haredí venden dreidels coa letra ש.
Etimoloxía
A palabra yiddish dreydl vén da palabra dreyen ("dar volta", comparado con "drehen", que significa o mesmo en alemán). A palabra hebrea sevivon vén tamén da raíz "SBB" ("dar volta") e foi inventado por Itamar Ben-Avi (o fillo de Eliezer Ben Yehuda) cando tiña 5 anos de idade. Jaim Najman Biálik utiliza unha palabra diferente, kirkar (da raíz "KRKR" - "para facer virar"), nos seus poemas, pero non se adoptou no idioma hebreo.
Regras de xogo
miniatura|Dreidels nun mercado de [[Xerusalén.]] Cada xogador comeza cun número igual de pezas de xogo (usualmente 10-15). As pezas do xogo pode ser calquera obxecto, como Hanukkah gelt (moedas de chocolate de Hanuka), moedas de centavo, ou pasas. Ao principio de cada rolda, cada participante pon unha peza de xogo no centro ("pozo"). Ademais, cada vez que o pozo está baleiro e, ás veces se ten unha peza de xogo á esquerda, cada xogador coloca un no bote. Cada xogador fai virar o dreidel unha vez por quenda. Dependendo de que lado está cara arriba cando deixa de virar, determina a cantidade de fichas que toma do pozo: Se o xogador queda sen fichas, queda fóra do xogo ou pode pedir a outro xogador por un "préstamo". Estas regras son comparables ás regras dunha clásica perinola de catro lados, onde as letras A, D, N e T (nalgúns países, con iniciais do latín) forman unha regra mnemotécnica para as regras do xogo, aufer (tomar), depón (pór), nihil (nada), e totum (todos). Así mesmo, as letras hebreas nun dreidel pode tomarse como unha regra mnemotécnica para as regras de xogo en yiddish.
Dolors Bassa
Traxectoria
Diplomada en maxisterio (1979) e licenciada en psicopedagoxía (2007), empezou a traballar como profesora en 1980 en Palafrugell até 1984 onde traballou no centro educativo Sant Gabriel de Torroella de Montgrí até 2003 onde foi profesora e titora de ciclo medio e superior. De 2001 a 2013 foi membro do Consello Social da Universidade de Xirona.
Tamén formou parte de asociacións en defensa da igualdade como Xibeques del Cau, de Torroella de Montgrí e o Col.lectiu per la Igualtat.
Traxectoria sindical
Está vinculada ó sindicato UXT dende o ano 2000, onde asumiu diferentes responsabilidades. Dende 2005 foi responsable das secretarías de Igualdade e Política Social e máis tarde fíxose cargo da secretaría de Emprego. En 2008 substituíu a Camil Ros na Secretaría Xeral das comarcas xerundenses de UXT. Renunciou ó cargo en 2015 cando foi elixida por ERC para a lista de Xirona de Junts pel Sí.
Traxectoria política
Entrou en política local no Concello de Torroella de Montgrí da man de Esquerra Republicana de Catalunya entre 2007 e 2011 foi concelleira de dinamización económica e tenente de alcalde (2007-2011), de 2011 a 2015 foi concelleira na oposición.
Nas eleccións ao Parlamento de Cataluña do 27 de setembro de 2015 ocupou o sexto posto da lista de Junts pel Sí pola circunscrición de Xirona e foi elixida deputada.
Causa xudicial
Desde o 7 de setembro de 2017 atópase investigada pola Fiscalía do Tribunal Superior de Xustiza de Cataluña por presuntos delitos de prevaricación, desobediencia ó Tribunal Constitucional e malversación de caudais públicos, tras asinar o Decreto autonómico para convocar un referendo de autodeterminación, xunto cos demais membros do Goberno autonómico. O 8 de setembro, a Fiscalía esixía fianza para garantir os gastos que poida causar ó erario público, que cifra en 6,2 millóns de euros.
O 2 de novembro de 2017 a xuíz Carmen Lamela ordenou o seu encarceramento provisional e ingreso na prisión de Alcalá Meco sen fianza pola imputación de tres delitos, sedición, rebelión e malversación, que efectúa o Ministerio Fiscal. O 4 de decembro saíu temporalmente en liberdade baixo fianza despois de que a súa causa pasase ó Tribunal Supremo.
Nas eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2017 encabezou a candidatura por Esquerra Republicana de Catalunya - Cataluña Sí na circunscrición de Xirona, onde foi elixida deputada. O día 22 de marzo de 2018, unha vez rematada a votación errada para a investidura de Jordi Turull como presidente da Generalitat de Cataluña, renunciou, xunto con Carme Forcadell e Marta Rovira, á acta de deputada.
Un día despois, o 23 de marzo de 2018, o maxistrado do Tribunal Supremo de España Pablo Llarena ordenou o seu ingreso de novo en prisión, así como o de Jordi Turull, Carme Forcadell, Raül Romeva e Josep Rull. Llarena argumentou prisión provisional incondicional sen fianza para os cinco tras considerar que había risco de fuga e de reiteración dos delitos polos que foron procesados. Tamén emitiu ordes de detención europea e internacional para case todos os fuxidos.
Á súa vez, Marta Rovira non se presentou e fuxiu a Suíza para evadirse da Xustiza española. Bassa foi ingresada en Alcalá-Meco.
O Cantiño, A Illa de Arousa, A Illa de Arousa
O Cantiño é un lugar na parroquia da A Illa de Arousa do concello do mesmo nome, na comarca do Salnés, provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 65 habitantes, dos cales 27 eran homes e 38 mulleres. O que supón un aumento de 4 habitantes en relación ao ano 2006.
Faridaning ikki ming qo'shig'i
Faridaning ikki ming qo'shig'i é un filme uzbeko de 2020 dirixido por Yalkin Tuychiev. Foi escollido como candidato de Uzbekistán para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios. Porén, o filme foi descualificado debido a que non se enviou o formato correcto. Non obstante, volveu ser seleccionado o ano seguinte.
España no Festival de Eurovisión
España participa, ininterrompidamente, no Festival da Canción de Eurovisión desde 1961. Nesa primeira participación quedou en novena posición coa canción "Estando contigo" de Conchita Bautista. Desde 1999, España forma parte do "Big Four" xunto a Alemaña, Francia e Reino Unido, ampliado con Italia en 2011 e denominado "Big Five".
España gañou dúas veces o festival. A primeira no 1968, en Londres, coa canción "La, la, la" interpretada por Massiel e a segunda vez foi ao ano seguinte con Salomé interpretando "Vivo cantando".
España participou no concurso en 54 ocasións, gañando en 2 delas e quedando noutras 8 ocasións entre os 5 primeiros: en 1968, 1969, 1970, 1971, 1973, 1979, 1984, 1990, 1991 e 1995. Así mesmo, obtivo tres veces "0 puntos", en 1962 e 1965 (cun sistema diferente de votación), e en 1983, sempre empatando con outros países. No século XXI o mellor resultado de España en Eurovisión foi un 6.º posto en 2001, con David Civera e o tema Dile que la quiero en Copenhaguen. Entre 2005 e 2013 España quedou na metade baixa da clasificación coa excepción de 2012, cando a participación de Pastora Soler devolveu a TVE de novo ao "top 10". En 2014 en Copenhaguen, Ruth Lorenzo, con Dancing In The Rain, obtivo o posto nº 10 empatando con Dinamarca.
A retransmisión do festival é o evento non deportivo máis visto en España ano tras ano. Tras uns anos de boas audiencias nos anos noventa, o fenómeno Operación Triunfo coa participación de Rosa e a canción Europe's living a celebration, fai que o Festival do 2002 sexa o máis seguido desde que hai estatísticas fiables de audiencia. Os outros dous participantes que saíron deste concurso (Beth Rodergas e Ramón del Castillo) tiveron un bo seguimento no certame, así como unha boa posición. En 2008 tamén se bateu un novo récord de audiencia mediante a elección do polémico Rodolfo Chikilicuatre, personaxe de ficción interpretado por David Fernández Ortiz e incubado na canle privada La Sexta.
Moitas das cancións españolas que participaron no festival han ter un grande éxito en España e algunhas tamén no estranxeiro. Por outra banda moitos foron os cantantes españois que desenvolveron unha importante carreira posteriormente ao seu paso polo concurso. Algúns destes artistas son: Raphael, Julio Iglesias, Karina, Mocedades, Jaime Morey, Peret, Micky, Paloma San Basilio, Azúcar Moreno, Sergio Dalma, David Civera, Rosa López... Nos últimos anos son varios os artistas que deciden representar a España tras estar consolidados no mercado musical, como Soraya Arnelas, Pastora Soler ou El Sueño de Morfeo. Así mesmo, axudou a dar a coñecer e a que teñan unha carreira musical en España a artistas que levan un longo camiño andado, como é o caso de Daniel Diges, Lucía Pérez ou Ruth Lorenzo.
España e o "Big Five"
Desde 1999, catro países clasifícanse automaticamente para a final de Eurovisión, independentemente da súa posición na clasificación da edición anterior. Gañáronse esta condición especial por ser os catro maiores contribuíntes financeiros á UER (sen a cal a produción do Festival da Canción de Eurovisión non sería posible). Estes países son: o Reino Unido, Alemaña, Francia e España. Debido á súa condición de intocable no festival, estes países chegaron a ser coñecidos como o "Big Four". Cando Italia regresou ao concurso, en 2011, uniuse a este grupo, pasando a denominarse "Big Five".
Sistema de elección: artista e canción
RTVE, ao longo da súa participación no Festival, usou varias fórmulas para elixir o seu representante e á súa canción. Nos seus primeiros anos, foi a través de concursos musicais radiofónicos. En 1963, probaría, por primeira vez, a elección interna (un dos formatos máis recorridos). A mediados dos sesenta, utiliza concursos musicais con finais nacionais en teatros. Desde 1977 ata 1999 elixe os seus intérpretes e cancións de xeito interno; son artistas que empezan a triunfar na música, e moitos deles, hoxe en día, teñen fama mundial. Co cambio de milenio, volve aos concursos musicais; pero será no 2002 cando mellor explote a fórmula co concurso musical de éxito internacional Operación Triunfo. Esgotado o concurso, inícianse procesos en internet para buscar ao próximo representante. Nos anos 2012 e 2013, recorreu á elección interna como mellor método, acompañado dunha gala na que o público elixe a canción. No 2014, decidiu realizar unha gala para elixir ao seu representante, entre 5 novos talentos. No ano seguinte, no 2015, usouse a elección interna de artista e tema, non usado desde o 2006. Nos seguintes dous anos 2016 e 2017, celebrouse un novo programa chamado Obxectivo Eurovisión e para elixir a do 2018 usouse de novo Operación Triunfo.
Congratulations: 50 Years of the Eurovision Song Contest
España conseguiu ser representada na gala "Congratulations", que conmemoraba o 50.º aniversario do Festival, coa canción de 1973, "Eres tú" de Mocedades. Esta canción foi seleccionada entre as 14 mellores da Historia do festival a través dun xurado experto da UER e unha votación online, e máis tarde telefónica. Como curiosidade, é importante destacar que esta canción foi un dos grandes éxitos da historia do certame, pero non gañou, quedou en segunda posición.
Festival de Eurovisión 2003
No ano 2003, Verónica Codesal, xunto ao grupo Urban Trad representan a Bélxica no Festival de Eurovisión 2003, co que se converteu na primeira galega en facelo. Urban Trad, que representou a televisión belga coa canción "Sanomi", composta nun idioma inventado polo grupo, conseguiu 165 puntos, e quedou na segunda praza por detrás de Turquía con Sertab Erener.
Festival de Eurovisión 2011
No ano 2011 Lucía Pérez, foi unha dos trinta candidatos para representar a España no Festival de Eurovisión 2011. No mes de febreiro conseguiu un posto na semifinal do concurso da TVE como unha dos dez candidatos para representar o país no Festival de Eurovisión 2011. O 11 de febreiro de 2011 foi escollida polo público de TVE para pasar á final do concurso Destino Eurovisión como unha dos tres candidatos a representar a España en Düsseldorf. O 18 de febreiro de 2011, finalmente, foi elixida para representar a España no Festival de Eurovisión 2011 coa canción "Que me quiten lo bailao", cun 68% dos votos do público. O 14 de maio de 2011 actuou na posición 22º de 25º participantes na final do Festival de Eurovisión. Logo do seu paso polo escenario de Düsseldorf queda con 50 puntos no posto 23º.
Arsenal de Sarandí
O Arsenal Fútbol Club, coñecido como Arsenal de Sarandí, é un club deportivo arxentino do distrito de Sarandí, en Avellaneda (Gran Bos Aires). Foi fundado en 1957 e compite na Primeira División da Arxentina.
Lingüística aplicada
A lingüística aplicada é unha póla da lingüística que se ocupa dos problemas que a linguaxe formula como medio de relación social e da cal derivan tres pólas ou campos de acción: a ensinanza da lingua nai, a ensinanza da segunda lingua e maila ensinanza de linguas asistida por computador (Computer-Assisted Language Learning - CALL).
Historia e características
Hai multitude de enfoques, de entre os que destacan o enfoque comunicativo, o enfoque baseado en tarefas (TBLT, nas súas siglas inglesas) e mailo enfoque de aprendizaxe cooperativa de linguas. Todos eles baséanse en dúas grandes pólas teóricas: na área da lingüística o Estruturalismo e as correntes de Construtivismo e Cognitivismo na área da educación.
Durante os anos 1950 e 1960 centrouse en erros concretos e na análise contrastiva. Durante os anos 1970, co fracaso deste método de contraste analítico como teoría para predicir erros, a lingüística aplicada comezou a adoptares a teoría de Noam Chomsky acerca da Gramática Universal para explicar o fenómeno da aprendizaxe dunha segunda lingua. Nos anos 1990, un número crecente de investigadores comezou a empregar métodos de estudo baseados na psicoloxía cognoscitiva.
Hoxe en día, este campo de estudo é unha mestura interdisciplinar principalmente de lingüística, antropoloxía, psicoloxía e educación.
Algunhas publicacións deste eido inclúen Studies in Second Language Acquisition, Modern Language Review, Language Learning, Applied Linguistics, AILA Journal e mailo TESOL Journal.
Batalla de Rorke's Drift
Horas despois da derrota británica na batalla de Isandhlwana, durante a guerra anglo-zulú, Dabulamanzi kaMpande liderou un ataque zulú contra o almacén KwaJimu o 22 de xaneiro de 1879. A dotación da estación, destinada a hospital militar e que nese momento tiña 36 enfermos, estaba composta de 139 soldados británicos. Unha compañía do 24º Rexemento de Infantería, conseguiu defenderse do ataque de 4 000 guerreiros zulús. Á chegada dos zulús as tropas auxiliares nativas desertaran.
Trala chegada de nativos do corpo de auxiliares que escaparan de Isandhlwana, o comandante John Rouse Merriott Chard decidiu fortificar a posición ao modo dun laager, unha liña de defensa circular, xeralmente formada por caravanas, pero neste caso formada por caixas de munición e sacos de fartiña. Os zulús cesaron os ataques arredor das catro da mañá do día 23, acumulando cerca de cincocentas baixas. A vitoria non se deu como segura ata as oito e cuarto da mañá, cando o grupo capitaneado por Russel, do 12º de lanceiros, volvía co grupo de avance das forzas de Lord Chelmsford, confirmando a retirada dos zulús. Na banda británica houbo 27 baixas e calcúlase que morreron arredor de 500 zulús.
Tras do Monte
O topónimo galego Tras do Monte pode referirse a:
María Amelia
Maria Amelia López Soliño, coñecida como Maria Amelia, nada o 23 de decembro de 1911 en Muxía e finada o 19 de maio de 2009, foi unha blogueira galega.
Traxectoria
Viviu en Muxía, Corcubión e A Coruña, nesta última cidade durante case setenta anos.
En decembro de 2006, polo seu 95 aniversario, un neto regaloulle un blog que a levaría á fama. Durante un tempo estivo considerado a blogueira máis vella de España, e a partir de xullo de 2008, a blogueira máis vella do mundo, se ben este non é un récord constrastado.
En 2007 conseguiu un premio BOB ao mellor blog escrito en castelán. No blog, titulado A mis 95, combinaba texto, vídeo e gravacións, fundamentalmente de opinións persoais. Simpatizante do PSdeG, participou en campañas electorais e foi recibida por José Luis Rodríguez Zapatero, o presidente do goberno de España.
Vila Franca das Naves
Vila Franca das Naves é unha freguesía portuguesa do concello de Trancoso, con 10,75 km² de área e 1 097 habitantes (2001). Densidade: 102,0 hab/km². Vila Franca das Naves foi elevada a vila o 9 de decembro de 2004.
O topónimo era antigamente Vila Franca ou Vila Franca do Conde, por ter sido coutada do Conde de São Vicente.
A freguesía está comunicada pola liña ferroviaria Beira Alta-Pampilhosa-Guarda-Vilar Formoso.
Conall Gulban
Conall Gulban, finado en c. 464 foi un rei irlandés e devanceiro epónimo de Cenél Conaill, que fundou o reino de Tír Chonaill no século V, o cal abranguía o territorio actual do condado de Donegal en Ulster. Era o fillo de Niall Noígiallach.
Vila Franca das Naves
O cantor Fausto Bordalo Dias naceu nesta localidade, o 26 de novembro de 1948.
Conall Gulban
Aparece como convidado e compañeiro de Caílte mac Rónáin, un dos Fianna principais en Acallam na Senórach, que sobreviviu ó cristianismo e relata os contos dos Fianna e significado dos topónimos ó acabado de chegar San Patricio. Caílte fai a mesma función con Conall en Tír Conaill e descobre os tesouros dos Fianna en diversas tumbas megalíticas nas súas viaxes.
Aparentemente era moi achegado a Eógan mac Néill, quen morreu o ano seguinte de pesar pola morte do seu irmán.
Entre os seus fillos están Fergus Cendfota, Dauí (fundadron de Cenél nDuach) e Énna Bogaine (fundador de Cenél mBogaine).
Condado de Daugavpils
O condado de Daugavpils (Letón: Daugavpils rajons) é un condado de Latgale. No 2016 estímase que ten unha poboación de 22.194 habitantes. Ten unha elevación de 115 metros sobre o nivel do mar.
CD30
O CD30 (cluster de diferenciación 30), tamén coñecido como TNFRSF8, é unha proteína de membrana da superficie celular da familia do receptor do factor de necrose tumoral e un marcador de tumores, que se expresa en linfocitos T e B activados, pero non en ditas células en repouso, e está codificado nun xene do cromosoma 1 humano.
O TRAF2 e TRAF5 poden interaccionar con este receptor, e median a transdución de sinais que orixina a activación do NF-κB. É un regulador positivo da apoptose, e tamén limita o potencial proliferativo e do efector CD8 autorreactivo de células T e protexe ao corpo contra a autoinmunidade. Existen dúas variantes de transcrición de splicing alternativo deste xene que codifican distintas isoformas.
O CD30 está asociado co linfoma de células grandes anaplástico. Exprésase no carcinoma embrional pero non no seminoma e é así un marcador útil para distinguir entre estes tumores de células xerminais. O CD30 e o CD15 exprésanse tamén nas células de linfoma de Hodgkin clásico.
Interaccións
O CD30 interacciona con TRAF5, TRAF1, TRAF2 e TRAF3.
911
Mortes
Historia ano a ano
Bernard Lagat
Bernard Lagat nado o 12 de decembro de 1974 en Kapsabet, no Val do Rift, é un corredor Kenyano nacionalizado estadounidense, especialista en media e longa distancia.
Traxectoria
Estudou na Jomo Kenyatta University of Agriculture and Technology de Nairobi e na Washington State University. No ano 2000 foi bronce nos 1500 metros dos Xogos Olímpicos de Sydney 2000.
Non participou no Campionato do Mundo de atletismo de París 2003 por dar positivo por EPO, pero a contraanálise deu negativa e non foi sancionado. Nos Xogos do 2004 en Atenas gañou a prata, tamén en 1500 metros.
No ano 2005 anunciou a súa nacionalización como cidadán dos Estados Unidos. O cambio de nacionalidade comportou non poder participar no Campionato do Mundo do 2005. Coa súa nova nacionalidade gaña dúas medallas de ouro no Campionato do Mundo de Osaka 2007, nas probas de 1500 e 5000 metros lisos.
Lagat era un dos favoritos nos Xogos Olímpicos de Pequín 2008 pero na proba de 1500 metros non puido pasar de semifinais. Foille mellor na proba de 5000 metros, pero ó final só logrou unha pobre novena posición. Nos Campionatos do Mundo de Berlín 2009 gañou dúas medallas de prata e bronce, e en marzo de 2010 unha de ouro nos 3000 do campionato en pista cuberta, para completar o seu brillante palmarés.
Bibliografía
Artigos: "World Outdoor Championships. (2007: from Track and Field Sports (Athletics))"; "Olympic Games. (2004: from Track and Field Sports)" e "Men's International Competition. (2003: from Track and Field Sports)".
Barciela, Outeiro de Rei, Outeiro de Rei
Barciela é un lugar da parroquia de Outeiro de Rei no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 21 habitantes (12 homes e 9 mulleres).
Groucho Marx
miniatura|dereita|Groucho (sentado), xunto dos seus irmáns [[Chico Marx|Chico (esquerda) e Harpo (dereita) en 1948.]]
Groucho Marx, nado en Nova York o 2 de outubro de 1890 e finado nos Ánxeles (California) o 19 de agosto de 1977, foi un actor e comediante e escritor estadounidense.
Traxectoria
Naceu como Julius Henry Marx en Nova York, fillo de Minnie Schoemberg, inmigrante alemá cuxos pais rexentaban unha compañía de cómicos ambulantes, e de Sam Marx, de orixe francesa.
Marx debutou no mundo do espectáculo aos 15 anos como cantante solista. Pasado algún tempo comezou a actuar xunto aos seus irmáns no vodevil, primeiro en tríos ou cuartetos musicais e finalmente en revistas. A obra The Cocoanuts, interpretada de 1925 a 1928, deu aos Marx a súa oportunidade en Broadway. A raíz deste éxito, e tras esquecer a súa infrutuosa rodaxe dunha primeira e perdida película muda no ano 1921 (Humor Risk), asinaron tamén un acordo coa Paramount, coa que fixeron varias películas, como The Cocoanuts, Horse Feathers e Duck Soup, entre outras.
miniatura|esquerda|170px|Caricatura do actor
Tras saír da Paramount, e grazas ao novo xenio Irving G. Thalberg, os irmáns Marx comezaron a traballar coa Metro Goldwyn Mayer, de onde saíron películas como Unha noite na ópera e A Day at the Races. Na década de 1950 cada un dos tres irmáns continuou traballando independentemente na radio, na televisión e no cine, sendo Groucho o que obtivo máis éxito, grazas á súa faceta como escritor e sobre todo grazas ao seu famosísimo programa televisivo You Bet Your Life, co que se fixo realmente famoso nos Estados Unidos entre unha xeración de persoas que nunca o viran no teatro e que apenas o coñecían dalgunha das súas vellas películas.
Marx faleceu nos Ánxeles a causa dunha pneumonía, deixando atrás tres ex-esposas, Ruth, Kay e Eden, tres fillos, Arthur, Miriam e Melinda, 18 películas, 14 delas xunto aos seus irmáns (unha delas perdida), e millóns de admiradores. Unha das súas célebres frases foi: "Nunca pertencería a un club que admitise como socio alguén coma min".
Groucho Marx foi incinerado, as súas cinzas gárdanse no Eden Memorial Park, sendo falso o epitafio "Perdoen que non me levante", que popularmente se cre que está na súa tumba.
Bieite
O topónimo galego Bieite pode referirse a:
Noonie Bao
Jonnali Mikaela Parmenius, nada en Estocolmo o 9 de agosto de 1987, é unha cantante e compositora sueca máis coñecida como Noonie Bao. Acadou a fama por colaborar no sinxelo «I Could Be the One (Nicktim)» de Avicii.
Vista Alegre, Doso, Narón
Vista Alegre é un lugar da parroquia de Doso no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 26 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 10 homes e 16 mulleres.
Vilameá, Fraialde, Pol
Vilameá é un lugar da parroquia de Fraialde no concello lugués de Pol na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 16 habitantes (8 homes e 8 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é a vila situada no medio.
Parroquias de Pol
🇵🇱
Bamako
Bamako pódese referir a:
20 de maio
O 20 de maio é o 140º día do ano do calendario gregoriano e o 141º nos anos bisestos. Quedan (225) días para finalizar o ano.
Acontecementos
miniatura|130px|[[Vasco da Gama]]
Nacementos
miniatura|130px|Honoré de Balzac.
Mortes
miniatura|130px|Eduardo Gasset Artime.
Notas
Os 366 días do ano