cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Premio Nobel de Economía
O premio acostuma ser citado como Premio Nobel de Economía, mais non é exactamente parte dos premios instituídos en 1895 por Alfred Nobel (distribuídos desde 1902), o que dou lugar a unha crecente polémica. Os críticos, entre os que se atopan membros da familia Nobel, consideran que o historial de concesións está nesgado para a economía neoclásica, especialmente a Escola de Chicago, e que o 80% dos premiados son estadounidenses (65%) ou británicos (15%). Alegouse tamén que despois dos primeiros anos non houbo suficientes economistas de mérito como para xustificar a concesión. Outro tipo de críticas procede das ciencias, desde as que se discute o carácter científico dos modelos teóricos desta disciplina.
República do Banato
Historia
O 16 de abril de 1920, a minoría alemá do Banato enviou unha petición á Conferencia de paz de París solicitando o restablecemento da República, como República de Banatia, que incluíra non só o Banato, senón tamén a rexión veciña de Bačka. A República dividiríase en cantóns, cada un administrado polo grupo étnico maioritariko, ou polo conxunto dos grupos étnicos. Porén, esta proposta foi rexeitada, e polo Tratado de Trianon o Banato dividuise entre Romanía, Serbia e Hungría.
Poboación
miniatura|200px|A rexión do Banato, dividida entre Romanía (azul claro), Servia (amarelo claro) e Hungría (rosa), no Tratado de Trianon (1920).
A poboación da República era de 1.582.133 habitantes, sos cales
A composicioón relixiosa era a seguinte:
Castro do Cociñadoiro
O Castro de Cociñadoiro estaba situado na Punta de Muros/Punta Langosteira. No ano 2004 o inicio do proxectado Porto Exterior da Coruña poñía en perigo o castro xa ameazado de destrución pola acción erosiva do océano.
Na declaración de Impacto Ambiental, no ano 2001, o Ministerio de Medio Ambiente xa o citaba. Co inicio das obras de construción do porto iniciouse unha actuación de urxencia. Escavouse o castro na súa totalidade a principios do ano 2005. Nesas escavacións pechadas e sen información do que se estaba a atopar apareceron 23.000 obxectos dos que só foron inventariados 9.687 que están nun almacén da autoridade portuaria da Coruña á espera da publicación dos achados.
Segundo o arqueólogo Ramón Boga, Cociñadoiro era o castro máis antigo da provincia da Coruña, é da Idade de Ferro en Galiza.
A escavación
Os traballos de escavación foron dirixidos polo arqueólogo Juan A. Cano Pan. A escavación do castro iniciouse en xaneiro de 2005 e no verán de 2005 xa estaba ao descuberto todo o lugar. O 7 de xullo de 2005, só sete meses despois do inicio dos traballos arqueolóxicos, as máquinas destruíron boa parte do lugar. O 28 de novembro de 2005 xa non quedaba nada en pé. Durante a escavación non se fixo pública ningunha información do que se estaba a atopar. A primeira referencia foi publicada en: La Paleometalurgia del Poblado de Punta de Muros (Arteixo, A Coruña) en el contexto de la transición Bronce Final – Primera Edad del Hierro asinado por Juan A. Cano Pan e polo profesor da Universidade da Coruña Fernan Gómez Filgueiras de Brage.
O carbono-14 deu datacións do século IX antes da era actual (Idade de Ferro) e un período de ocupación máxima para os séculos VIII e VII antes da era actual. A superficie do poboado tivo catro estadías de ocupación.
O máis rechamante era a forma rectangular alongadas das cabanas, case todas tiñan un forno de metalurxia e cunha orientación NE – SO, determinada polos requirimentos do obradoiro metalúrxico. O castro non tiña instrumentos agrícolas ou para traballar na terra ou no mar. Os habitantes adicábanse só á metalurxia do bronce. Traballaban dúas aliaxes de metais distintas.
Centro de interpretación
En xuño de 2012 a Autoridade Portuaria e o Concello de Arteixo escolleron o parque do Monticaño como o lugar onde se exporían os achados do Castro de Cociñadoiro; alí construirase o centro de interpretación de Langosteira.
Illa Sherman
miniatura|Imaxe de satélite da illa Thurston. A illa Sherman é unha illa cuberta de xeo da Antártida ten ao redor de 59 km. de longo por 19 km de largo, situada ao sur da illa Thurston, no medio atópase o estreito Peacock. Caracterízase por elevarse sobre a barreira de xeo Abbot que ocupa o estreito.
Delineada desde as fotografías aéreas tomadas pola Operación Highjump da Armada dos Estados Unidos de América en decembro de 1946. Nomeado polo US-ACAN na honra do Almirante da Armada Forrest Sherman, Xefe de Operacións Navais, 1949-51, cando se facían os preparativos para o apoio naval dos Estados Unidos para operacións do Ano Xeofísico Internacional.
A Lameira, Cira, Silleda
A Lameira é un lugar da parroquia de Cira no concello pontevedrés de Silleda na comarca do Deza. No ano 2007 estaba deshabitado.
Cuac FM
Cuac FM é unha radio comunitaria que emite desde 1996 no 103.4 FM da Coruña e a través de Internet. Está xestionada pola asociación cultural Colectivo de Universitarios Activos, que dá nome á emisora; esta asociación foi declarada no ano 2021 de utilidade pública pola Xunta de Galicia.
A radio está situada nun edificio do Campus da Zapateira, da Universidade da Coruña, onde se atopa o estudio José Couso (ou estudio 1) e a redacción da emisora. Dende o 29 de xaneiro de 2011 está en funcionamento o estudio Alexandre Bóveda ou estudio 2 (estudio de gravación). ​Desde 2015, a Escola de Radio e Asociacionismo da emisora ​​sitúase no anexo do edificio. A súa actual presidenta é Paula Alonso.
Desde a súa fundación foi canteira de numerosos comunicadores de prensa escrita, radio e televisión, tales como Hugh McGinley, Antón Lezcano, Txury Ferrer, Tomás Legido, Mariano Fernández, Víctor Grande, Estíbaliz Espinosa, Fernando Molezún, Teba Chacón, Javier Lojo, Isaac González, Álvaro Valiño ou Francisco Dotras. Os seus padriños de honra son o escritor e periodista Manuel Rivas e o tamén escritor e músico Xurxo Souto.
Historia
miniatura|left|[[Mariano Fernández Cabarcos|Mariano Fernández e Diego de la Vega, no control (2010).]] A emisora ten a súa orixe no club de prensa da Universidade da Coruña. O dito club realizaba en 1995 un programa chamado A pé de Campus en Radio Culleredo, así que pensaron que a UDC debería ter unha radio que dese voz a todos os estudantes e colectivos, polo cal o 15 de xuño de 1995 crearon o Colectivo de Universitarios Activos como asociación xuvenil. Unicamente dous dos fundadores (Tomás Legido e Mariano Fernández), seguen formando parte activa de Cuac FM. Por esa data comezou Café con Gotas, conducido por Pablo Rubén Fernández, único programa que se mantivo ininterrompidamente desde a inauguración da emisora.
En maio de 2002, clausurouse por sorpresa o estudio, xa que a Facultade de Económicas se mudaba ao Campus de Elviña, e o seu edificio sería ocupado pola Facultade de Filoloxía (empregouse o espazo do aula para ampliar a biblioteca), e en outubro de 2003 reiniciáronse as emisións por FM, coa participación de Manuel Rivas e Xurxo Souto.
miniatura|dereita|Micrófono no Estudio José Couso. En 2006, coincidindo co seu décimo aniversario, participou xunto con outros 5 proxectos radiofónicos, na creación da Rede Galega de Radios Libres e Comunitarias (ReGaRLiC), aínda que esta aínda non ten personalidade xurídica. É un dos proxectos fundadores da Red de Medios Comunitarios, asociación que dá forma xurídica ao movemento de medios comunitarios no Estado español, no que participa activamente durante os catro anos previos á súa constitución. Sobre Cuac FM recae a sede social da Rede na Asemblea Fundacional celebrada en Madrid o 24 de maio de 2009, e a emisora asumiría a Secretaría e a Coordinadora de Lexislación na persoa de Mariano Fernández. Nesta época, mentres se tramitaba a Lei Xeral da Comunicación Audiovisual, a emisora posicionouse a favor da regulación dos medios do Terceiro Sector da Comunicación.
A publicación en setembro de 2006 do Plan Técnico Nacional de Radiodifusión Sonora permitiu que Galicia sacase a concurso 84 frecuencias de FM máis, tres delas na Coruña: 87,7, 99,9 e 106,8. Non foi ata o 7 de agosto de 2011 cando a Xunta de Galicia convocou un concurso de licenzas exclusivamente para emisoras comerciais, ao que respondeu nun comunicado Cuac FM, protestando por que as radios comunitarias quedaran fóra do concurso de licenzas, e lembrando que o dial 103.2 en Ferrol estaba a concurso e que coa convocatoria se esgotaba o espectro radioeléctrico previsto. Tendo en conta o ditame do Consello Consultivo de Galicia, que (entre outras incompatibilidades) non considerou correcta a denominación das emisoras comerciais por excluír do concurso as que non tiñan esa denominación, a Xunta declarou deserto o concurso, e convocou outro o 30 de xullo de 2012. Aínda que cambiou o seu nome a emisoras privadas, o devandito certame deixa fóra do seu ámbito de aplicación aos servizos de comunicación audiovisual radiofónica comunitaria sen ánimo de lucro no artigo primeiro das súas bases. A resposta da emisora ​​foi unha rolda de prensa na cal anunciaron que, mentres a Rede de Medios Comunitarios impugnará o concurso por vulnerar os dereitos dos medios comunitarios, Cuac FM presentaríase ao concurso para obter unha licenza comercial, e iniciaría unha campaña de recollida de fondos para o financiamento masivo de poder afrontar o proceso. Así mesmo, iniciaron unha campaña de concienciación cidadá a través de vídeos e diferentes recursos legais. Nesta campaña contou co apoio de diferentes formacións políticas locais ou comarcais, como Esquerda Unida - Os Verdes, o Bloque Nacionalista Galego ou o Partido dos Socialistas de Galicia-PSOE. O 1 de agosto de 2013 aprobouse a repartición de licenzas, sen conceder ningunha a Cuac FM.
Do 11 ao 13 de abril de 2014, organizou o Encontro Europeo de Medios do Terceiro Sector, que coincidiu coa Asemblea da Rede de Medios comunitarios.
En 2021, a Xunta de Galicia declarou o Colectivo de Universitarios Activos (CUAC), xestor da emisora, como asociación de utilidade pública.
O 27 de marzo de 2023, coincidindo co 27º aniversario da emisora, inauguraron o seu terceiro estudio, que leva o nome de Rafaela Hervada, primeira directora dunha emisora de radio en España; o acto coincidiu cunha emisión conxunta con Radio Coruña - Cadena SER, emisora que foi dirixida por Rafaela Hervada.
De radio universitaria a radio comunitaria
Nos seus inicios, Cuac FM foi concibida polos seus fundadores como unha radio universitaria, isto é, unha emisora dependente da Universidade na que os alumnos puidesen expresarse; no entanto, a oposición da Universidade provocou que os fundadores creasen unha asociación xuvenil autoxestionada (o Colectivo de Universitarios Activos) que puxese en marcha, pola súa conta e risco, a devandita emisora.
A Pedra Cuca, Cesullas, Cabana de Bergantiños
A Pedra Cuca é un lugar da parroquia de Cesullas no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 67 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 36 eran homes e 31 mulleres.
Cuac FM
De radio universitaria a radio comunitaria
En conclusión, pode dicirse que, se ben Cuac FM foi nas súas orixes unha emisora con vocación universitaria, transformouse nunha radio comunitaria.
Sanción da Secretaría Xeral de Medios: campaña CUAC Resiste
miniatura|esquerda|Interior do Estudio Alexandre Bóveda. A Secretaría Xeral de Medios da Xunta de Galicia, comunicou en setembro de 2017 a Cuac FM a incoación dun expediente sancionador por emitir sen dispoñer da correspondente licenza. A asociación expúxose a unha sanción administrativa que ía dos 100.001 aos 200.000 €, o que podería supoñer a fin da emisora. A raíz deste suceso, decidiron apagar as súas emisións en FM e transmitir unicamente en Internet, declarando non renunciar á FM e coa intención de recuperar a frecuencia 103.4 do dial da Coruña. Decidiron emitir unha maratón de 28 horas titulada Maratón CUAC resiste, protagonizada polos membros da emisora e exsocios, apagando o dial da 103.4 FM á 1:03:04 da madrugada do 1 de outubro de 2017.
Esta sanción está argumentada en que a emisora non dispón da licenza que Cuac FM leva solicitando á Xunta de Galicia desde a súa fundación. Ante isto, o Consello de Cuac FM decidiu poñer en marcha a campaña #CuacResiste, de forte relevancia nas redes sociais, baseada, entre outras medidas, na publicación dun Manifesto polo Dereito a Comunicar, Cuac Resiste, presentado a público no Campo da Leña, na Praza de España da Coruña o 11 de novembro de 2017. A presentación deste manifiesto contou coa presenza de Manuel Rivas e Xurxo Souto (padriños da emisora), a comunicadora Estíbaliz Espinosa e o periodista e locutor de RNE Antón Luaces. Dito Manifesto superou a barreira das 2000 firmas á semana do seu lanzamento ao público, subscrito co apoio de:
Tamén numerosas persoas vinculadas ao mundo editorial galego, do sector servizos ou entidades sociais e colectivos, xunto coa ReGaLiC, a Rede de Medios Comunitarios e AMARC Europa, decidiron subscribir e compartir este manifesto.miniatura|Control do Estudio José Couso.En febreiro de 2018, a Secretaría Xeral de Medios resolveu o expediente sancionador 16/2017, polo cal decidiuse que:
Tras un recurso da asociación ao Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, este resolveu o 29 de outubro de 2018 que a Secretaría Xeral de Medios vulnerou o artigo 20 da Constitución Española e anula a resolución de dito organismo. Así mesmo, autoriza temporalmente a emisión en FM da emisora mentres a administración non se pronuncie de forma motivada e clara sobre a falta de dita garantía temporal. A sentenza aínda é recorrible en casación ante o mesmo tribunal, ou ante o Supremo. Tras unha Asemblea Extraordinaria, o colectivo decidiu reiniciar as súas emisións o 3 de novembro baixo o lema #CuacVolve.
Documental Nada que ver
Con motivo dos 25 anos da emisora, o 10 de febreiro de 2022 estreouse no Teatro Colón da Coruña un documental titulado Nada que ver, que trata da historia da emisora, e foi dirixido por Iago Prada. Foi subvencionado pola Deputación Provincial, e o custo das entradas destinouse á Cociña Económica. O 25 de marzo do ano seguinte, a emisora colgou o documental na súa canle de YouTube.
Programas históricos
miniatura|esquerda|Txury Ferrer e Antón Lezcano, na I Romaría Asociativa. Un dos programas que máis éxito tiveron na cidade foi o "magazine" Zapping dende o 11 de novembro de 1996, levado a cabo por Antón Lezcano e Txuri Ferrer, quen máis adiante ficharían pola emisora local de Radio Voz; así e todo, o seu programa rematou por sorpresa causando malestar nos seus responsables, malestar que manifestaron na despedida da tempada, que se realizou de novo en Cuac FM. Posteriormente ficharon por Radio Coruña (emisora local comercial asociada á Cadena SER) onde continuaron o programa ata o 15 de xaneiro de 2010.
Outro programa histórico é o musical Inframundo (conducido por Hugh McGinley, quen chegou a ser Presidente da emisora), dedicado integramente a difundir a música local. A susodita difusión realizábase, non só a través do programa, senón tamén do Inframundo Magazine (revista gratuíta mensual que chegou a 13 edicións), a web, o disco gratuíto Inframundo (en 2010 saíu a terceira edición)... e os Premios Inframundo da Música, que na súa primeira edición foron cualificados por La Voz de Galicia como os Grammy Coruñeses. Na segunda edición, realizouse un ciclo de concertos na sede da Fundación Caixa Galicia; a final celebrouse no Teatro Colón, presentada por Rober Bodegas. No 2010 deixou de emitirse en Cuac FM para converterse nun microespazo de Radio Coruña (Cadena SER).
Pola emisora pasaron máis de 475 programas, algúns deles moi seguidos no ámbito radiofónico coruñés, como "Fraggel Rock", "Cosecha del 78", "El Kamikaze", "Falta Paixón", "La Senda del Bebedor", "O Arredemo", "Ulalume", "Oye Neno", "4con60", "Cabaret", "La Calle del Delfín Verde"...
Proxectos
A emisora convoca anualmente un Concurso de Maquetas a nivel estatal no que se pode presentar calquera grupo ou solista de España que non tivese contrato con ningunha discográfica. Ata a XII edición (2010), presentáronse grupos de todas as autonomías de España, coas excepcións de Cantabria e as cidades autónomas de Ceuta e Melilla. Cada ano adoitan recibirse entre 150 e 200 maquetas.
miniatura|Ortofálico Chisme, grupo [[Almería|almeriense gañador do XI Concurso de Maquetas de Cuac FM (2009), na final do devandito concurso.]] En inverno de 2000, comezouse a editar o Cuaczine, unha revista de balde adicada a difundir a cultura da cidade e a súa área de influencia. Debido á cantidade de traballo e material necesarios para realizar a revista, só chegou aos 3 números.
Dende 2009, Cuac impulsou en diversas ocasións ao Concello da Coruña a creación dun albergue xuvenil na cidade, xa que o máis achegado se atopa en Gandarío, en Bergondo. O antedito proxecto, aínda que contaba co aval da Concellería de Xuventude e Normalización Lingüística, foi paralizado polo Concello porque, en palabras do Alcalde Javier Losada, atopámonos nunhas circunstancias difíciles (en referencia á crise).
En 2010 (representados por Tomás Legido Sanchez) formou parte do Xurado que elixiu aos grupos participantes na 24ª edición do Festival Noroeste Pop Rock, a cal estivo a piques de non celebrarse a pesar de que o alcalde prometeu un Gran Noroeste para 2010. As protestas de organizacións sociais (entre as que se encontraba Cuac FM) e dos hostaleiros fixeron rectificar ao Consistorio. Trala súa celebración, o Colectivo enviou unha proposta aos tres grupos municipais (PP, PSdeG e BNG) para asegurar que o Festival se leve a cabo no ano 2011. Desde 2015, colabora activamente co festival: os grupos gañadores do seu concurso de bandas e solistas actúan no evento musical.
Cuac FM realiza máis actividades, vinculadas co mundo da cultura local, creación de cursos de galego, organización de obradoiros de radio, actividades escénicas e musicais, e ata freta autobuses para acudir a citas culturais noutras localidades como o concerto de Patti Smith en Vigo ou o de Muse en Santiago de Compostela.
Coincidindo co seu décimo quinto aniversario, en 2011 Cuac FM realizou diversas actividades de cara ao exterior, entre as que destacan as xornadas Alterando o Normal, realizadas na UDC, e nas que participaron personalidades como Juantxo López de Uralde (que falou do proxecto Equo), ademais de representantes de colectivos como ATTAC, ACSUR, Ayuda en Acción, Rádio Filispim, a Rede de Medios Comunitarios ou a Asociación Mundial de Radios Comunitarias. Tamén organizaron a I Romaría asociativa no barrio de Montealto, desde onde se emitiu unha edición do programa Ar de Coruña en directo e na que participaron diversas asociacións da cidade.
En febreiro de 2018, coincidindo cos seus 22 anos, a emisora convocou o seu I Premio de Radioficción, co fin de fomentar a creatividade e a expresión artística en forma de guións de radioficción ou radionovela. Este primeiro certame ten tamén como fin conmerorar o Día das Letras Galegas, xa que todos os originais deben ser presentados en lingua galega.
Ar de Coruña
miniatura|Emisión en directo de Ar de Coruña (Cuac FM), na I Romería Asociativa. Un dos proxectos estrela da emisora desde febreiro de 2011 foi o programa comunitario Ar de Coruña. Realizado pola Coordinadora de Redacción da emisora, emitiuse de 12 a 14 horas os sábados, e estaba dedicado integramente á cidade da Coruña:
Isto é Galego
O Isto é Galego é un curso de galego que a emisora difunde desde febreiro de 2012, e que leva producindo, polo menos, desde 2010. Está protexido con licenza Creative Commons by-nc-sa. Consiste en 12 capítulos radiofónicos (máis un extra) que se dividen en seis seccións:
O curso presentouse en diferentes formatos: CDs; páxina web (desde onde se pode descargar en formatos MP3 e OGG); a través dunha aplicación do Google Play para teléfonos móbiles con Sistema Operativo Android; e desde as canles da emisora en Youtube, Vimeo e Dailymotion. miniatura|Tomás Legido Sánchez (Tomi Desastre) nos micrófonos de Cuac FM.
Organización interna
O órgano supremo de decisión da asociación é a asemblea xeral, que consta de todos os socios. Reúnese de forma ordinaria unha vez ó ano, e de forma extraordinaria cantas veces o determine a asociación (xeralmente 2 veces ao ano). Ademais, a asociación Cuac organízase nunha comisión de coordinación que consta das seguintes coordinadoras (ás que os socios se poden unir de forma voluntaria):
Irakleia
Irakleia ou Heraklia (Ηρακλειά) é unha illa e comunidade que pertence ás Cícladas en Grecia. Desde a reforma do goberno local de 2011 forma parte da municipalidade de Naxos e Cícladas menores, da que é unha unidade municipal. A súa poboación era oficialmente 141 habitantes no censo de 2011, e a súa superficie é de 17´795 km². É unha illa pequena pero fermosa entre as illas de Naxos e Ios. Nas proximidades das illas de Schoinoussa, Koufonisi, Donoussa, e Keros, xuntas forman as Cícladas menores. O porto chámase Agios Georgios, mentres que a "capital" (chora) na parte superior da illa chámase Panagia (Madonna). As covas máis grandes das Cícladas atópanse en Irakleia. A Irakleia pódese chegar en grandes barcos desde Atenas, Naxos e Paros.
Descrición
Iraklia é a illa máis grande da Cícladas menores. Atópase na parte leste do arquipélago, ao sur de Naxos. A illa ten dous asentamentos, Panagia no centro da illa e Agios Georgios, onde se atopa o porto. Irakleia foi habitada desde a antigüidade temperá. Na illa hai moitas rochas con pinturas misteriosas datadas fai ao redor de 5.000 anos. As pinturas, nomeadas Bousoules (Μπούσουλες), puideron ser utilizadas como marcas de orientación. As ruínas dunha fortaleza que data dos séculos IV-II a.C. atópanse en Livadi na illa. Nos tempos modernos, Iraklia era propiedade do mosteiro Hozoviotissa na veciña illa de Amorgos.
Subdivisións de Casaquistán
As provincia sepáranse logo en distritos (en casaco: аудандар/audandar; singular: аудан/audan; en ruso: районы/raiony; singular: район/raion).
Véxase tamén
अकमोला Province del Kazakistan Kazachijos sritys झांबील Subdivisões do Cazaquistão Kazakistan eyaletleri
Legio XVIII
Legio XVIII Augusta foi unha lexión romana creada por Augusto por volta do ano 41 aC e destruída na batalla da fraga de Teutoburgo no ano 9.
A lexión creouse inicialmente para loitar contra Sexto Pompeio, adversario do segundo triunvirato. Aparentemente foi unha das lexións que Octavio lle prometeu a Marco Antonio para loitar contra os partos pero que nunca lle enviou.
A lexión estacionouse na Galia despois da derrota de Marco Antoni e Cleopatra na batalla de Actium no 31 aC., máis tarde transferiuse ao longo do Rhin formando parte do exército de Druso e despois de Tiberio en Xermania. No ano 7 Publius Quinctilius Varus chegou a Xermania como gobernador e comandante da Legio XVIII.
No ano 9 o líder dos queruscos Arminio rebelouse contra Roma e destruíu preto da actual Osnabrück as tres lexións romanas presentes, (XVII, XVIII e XIX)
Brunei
Brunei (en malaio: Negara Brunei Darussalam, que significa literalmente "Nación de Brunei, a morada da paz", en jawi: نڬارا بروني دارالسلام‎) é un país ó noroeste da illa de Borneo no sueste de Asia. Comprende dous territorios, separados en gran parte pola cunca do río Limbang e arrodeados polo territorio de Sarawak. Á parte da súa costa no mar da China Meridional, está completamente arrodeado por Malaisia.
Brunei é o único estado soberano totalmente en Borneo, o resto da illa está dividido entre Malaisia e Indonesia. En 2020, a súa poboación era de 460.345 habitantes, dos cales uns 100.000 viven na capital e na cidade máis grande, Bandar Seri Begawan. O goberno é unha monarquía absoluta gobernada polo seu Sultán, titulado Yang di-Pertuan, e implementa unha combinación de Lei común inglesa e xaria, así como as prácticas xerais do islamismo.
No cumio do Imperio de Brunei, o Sultán Bolkiah (reinou entre 1485 e 1528) dise que tiña control sobre a maioría das rexións de Borneo, incluíndo os actuais Sarawak e Sabah, así como o Arquipélago de Sulu no extremo nordés de Borneo, e as illas no extremo noroeste de Borneo. As reivindicacións tamén afirman que tiñan control sobre Seludong (ou o Reino de Maynila, onde agora se atopa a actual capital filipina Manila), pero os estudosos do sueste asiático cren que isto refírese a un asentamento do monte Selurong en Indonesia. O estado marítimo de Brunei foi visitado pola Expedición Magallanes en 1521 e loitou contra España en 1578 na Guerra de Castela.
Durante o século XIX, o Imperio de Brunei comezou a declinar. O Sultanato cedeu Sarawak (Kuching) a James Brooke e instalouno como o Raja Branco, e cedeulle Sabah á británica Compañía Privilexiada de Borneo do Norte. En 1888, Brunei converteuse nun protectorado británico e foi asignado a un Residente británico como xestor colonial en 1906. Despois da ocupación xaponesa durante a segunda guerra mundial, en 1959 redactouse unha nova constitución. En 1962, unha pequena rebelión armada contra a monarquía terminou coa axuda dos británicos.
Historia
O sultanato de Brunei foi moi poderoso entre os séculos XIV e XVI, estendéndose ó sur de Filipinas, Sarawak e Sabah. A influencia europea foi debilitando gradualmente este poder, ata esvaecelo por completo. Brunei converteuse nun protectorado inglés en 1888 e conseguiu a súa independencia como protectorado británico o 1 de xaneiro de 1984.
Goberno e política
O sultán de Brunei, que pertence á dinastía que rexe o país dende o século XIV, é o xefe de Estado e de goberno. O sultán Muda Hassanal Bolkiah tamén exerce como Primeiro Ministro, Ministro de Defensa e Ministro de Economía. Está asistido por un Consello privado, un Consello de Ministros e un Consello lexislativo de 20 membros. Na actualidade o monarca conta cunha fortuna que acada os 39 mil millóns de dólares, unha das persoais máis grandes do mundo. Como lle gustan as excentricidades conta cun palacio de máis de 1.500 habitacións, unha colección de 5.000 vehículos de luxo e 165 Rolls-Royce.
Organización político-administrativa
Brunei está dividido en catro distritos, chamados daerah.
dereita|200px|Mapa dos distritos de Brunéi.
Xeografía
Brunei é un país do sueste asiático formado por dous territorios sen conexión cunha superficie total de 5765 km² na illa de Borneo. Ten 161 km. de costa á beira do Mar da China Meridional e comparte un 381 km. fronteira con Malaisia. Ten 500 km² de augas territoriais, e unha 200 nmi zona económica exclusiva.
O territorio está formado por unha chaira costeira con zonas pantanosas ao oeste e ao nordés e no interior unha zona montañosa. Os ríos discorren en dirección norte sendo o máis importante o río Belait.
Cerca do 97% da poboación vive na parte occidental máis grande (Belait, Tutong e Brunei-Muara), mentres que só unhas 10.000 persoas viven na parte montañosa oriental (Distrito de Temburong). A poboación total de Brunei é de aproximadamente 460,345 habitantes estimados en 2020, dos cales uns 150.000 viven na capital Bandar Seri Begawan. Outras cidades importantes son a cidade portuaria de Muara, a cidade produtora de petróleo de Seria e a súa cidade veciña, Kuala Belait. No distrito de Belait, a zona de Panaga alberga un gran número de europeos expatriados, debido á vivenda da Royal Dutch Shell e do exército británico, e alí están situadas varias instalacións recreativas.
A maior parte de Brunei atópase dentro da ecorrexión das bosques tropicales de terra baixa de Borneo, que cobre a maior parte da illa. As áreas de bosques húmidos de montaña están situadas no interior..
Economía
Véxase: Economía de Brunei.
Demografía
En 2002 tiña unha poboación de 308.000 habitantes. Máis do 50% da poboación pertence ó grupo malaio, de relixión musulmá, existe unha minoría de orixe chinesa (arredor do 20%).
Ligazóns externas
Goberno
Atanasio II, arcebispo de Ohrid
Atanasio II foi o arcebispo de Ohrid entre 1653 e 1660.
Traxectoria
A súa mención como arcebispo de Ohrid máis antiga é de febreiro de 1653, e non podía levar moito no cargo porque en 1652 menciónase como arcebispo a Dionisio I.
A Congregación para a Propagación da Fe enviara dende 1628 graduados do Pontificio Colexio Grego e monxes basilianos de Grottaferrata á rexión de Himara. Atanasio II, refuxiado na rexión, comezou a partir de 1655 a manter correspondencia co papa Alexandre VII sobre as posibilidades de unión da súa sé coa Igrexa católica; na súa aproximación ao catolicismo tivo un papel importante o tamén converso Simón Láscaris.
O 20 de xaneiro de 1658 Atanasio II asinou finalmente a profesión de fe católica, recoñecendo o primado papal. Consagrou a Láscaris arcebispo de Durrës, enviándoo de volta a Italia co título de metropolita de Durrës e Dalmacia e exarca de Iliria e levando dúas cartas, unha delas para o papa Alexandre VII. O 4 de setembro de 1660 Alexandre VII escribiu un breve a Atanasio II onde acollía a súa unión e aceptaba a consagración de Láscaris, quen era enviado de volta. Porén, no mesmo 1660 o arcebispo, vello e canso, abdicara da súa sé. Foi elixido polo sínodo como sucesor Ignacio, quen en 1662 foi elixido metropolitano de Quíos.
Por unha carta datada no 6 de outubro de 1671, sábese que Atanasio II estaba no mosteiro de Mezzojuso; na carta agradecía ao cardeal prefecto da Congregación para a Propagación da Fe a axuda económica recibida para o seu sosteñemento, así como informaba de fortes dores que lle impedían continuar coa viaxe.
Cromosoma 2
125px|dereita O cromosoma 2 humano é un cromosoma pertencente a un dos 23 pares de cromosomas humanos. Igual que ocorre cos demais cromosomas (agás o X e Y nos homes), temos unha copia do cromosoma 2 nas nosas células haploides e dúas copias (un par) nas nosas células diploides. Pola posición do seu centrómero, o cromosoma 2 clasifícase como cromosoma submetacéntrico. O cromosoma 2 é o segundo cromosoma humano máis grande, comprende máis de 243 millóns de pares de bases, e representa case o 8% do total do ADN da célula.
Para identificar os xenes nun cromosoma poden utilizarse diversos métodos, que dan lugar a unha cifra algo diferente de xenes, polo que o número total estimado depende do métoido utilizado. Estímase que o cromosoma 2 ten probablemente entre 1.234 e 1.491 xenes. Entre eles está a agrupación de xenes da homeobox HOXD. Recentes estudos suxiren que xenes do cromosoma 2 poden xogar un importante papel na intelixencia humana.
Evolución
Todas as especies de simios teñen 24 pares de cromosomas, pero os humanos temos 23 pares. É aceptado de forma xeral na comunidade científica que o cromosoma 2 humano é o resultado da fusión polos extremos de dous cromosomas ancestrais máis pequenos, que se produciu nalgunha poboación do antepasado común de humanos e simios. Esta fusión non se produciu na liña evolutiva que orixinaría os simios actuais, pero si na que daría os devanceiros homínidos do home. left | frame | A fusión de cromosomas ancestrais deixou restos distintivos dos seus [[telómeros, e un centrómero vestixial.]]
Entre as evidencias desta orixe están:
O cromosoma 2 presenta fortes evidencias en favor de que existiu un devanceiro común entre a liña evolutiva do home e a dos simios actuais. Segundo o investigador J. W. IJdo, "Concluímos que o locus clonado nos cósmidos c8.1 e c29B é o resto dunha antiga fusión telómero-telómero e marca o punto no que dous cromosomas ancestrais de simios se fusionaron para daren lugar ao cromosoma 2 humano." (Ver proxecto xenoma do chimpancé).
Xenes
Algúns dos xenes situados no cromosoma 2 son os seguintes:
Enfermidades asociadas a xenes do cromosoma 2
Algunhas das enfermidades e trastornos relacionados con xenes do cromosoma 2 son as seguintes:
Juan José Barcia Goyanes
Juan José Barcia Goyanes, nado en Santiago de Compostela o 26 de decembro de 1901 e finado en Valencia o 13 de xullo de 2003, foi un médico e escritor galego.
Toni Cuervo
Antonio Cuervo Fernández nado en Pumarín (Oviedo) o 10 de maio de 1932 e finado o 14 de outubro de 2017, foi un futbolista e adestrador de fútbol asturiano, máis coñecido como Toni Cuervo. Xogaba na demarcación de defensa.
Juan José Barcia Goyanes
Traxectoria
Fillo de Juan Barcia Eleicegui (1877-1946) e neto de Juan Barcia Caballero (1852-1926). Estudou o Bacharelato en Compostela e licenciouse en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela en 1922, recibindo o «premio Rodríguez Abaytúa» da Real Academia de Medicina ao mellor expediente do país. . En 1925 leu a súa tese de doutoramento titulada Variedades atávicas y las detenciones en el desarrollo, estudiadas en el maxilar superior de los locos. Acompañou en varias ocasións ao seu pai, médico militar no norte de África, onde iniciou o seu interese pola cultura árabe. Obtivo por oposición a praza de profesor auxiliar temporal de Anatomía sendo alumno e colaborador do profesor Rodríguez Cadalso. Foi médico do sanatorio de Ángel Baltar Cortés, que o iniciou na Cirurxía. En 1926 obtivo a cátedra de Anatomía da Universidade de Salamanca. En 1929 trasladouse a Valencia para ocupar a cátedra de Anatomía. Nese ano obtivo a praza de Xefe de Servizo de Enfermidades Nerviosas do hospital de Valencia. En 1930 transformou o servizo de Enfermidades Nerviosas en Servizo de Neuropsiqiatría e Neurocirurxía e o 22 de novembro de 1931 realizou a primeira operación neuroquirúrxica en España.
Toni Cuervo
Traxectoria
A Guerra Civil Española fixo que tivese que a súa familia escapase a Francia e volvendo máis tarde a casa da familia coa súa avoa, xa que o pai estaba no cárcere. Cando este saíu do cárcere púxose a traballar con el de mecánico. Aos 15 anos fichou pola Unión Deportiva Ovetense e aos 17 polo Vetusta e finalmente polo Real Oviedo en 1950. Foi titular na defensa do club ovetense durante dezasete anos.
Sempre estivo vinculado ao fútbol asturiano, primeiro como xogador e despois como adestrador nos anos sesenta e setenta, salvo breves experiencias dirixindo equipos, como o Celta de Vigo, polo que fichou en 1977 co obxectivo de ascender a Primeira División. Porén, non acabou a tempada, xa que deixou o club na décima xornada por problemas co vestiario. Nun primeiro momento foi substituído polo segundo adestrador, Pepe Villar, para que finalmente se fixese cargo do equipo José María Maguregui.
Juan José Barcia Goyanes
Traxectoria
O inicio da Guerra Civil Española sorprendeuno en Santander, nun curso da Universidade de Verán. O 29 de outubro de 1938 foi nomeado presidente da Comisión Xestora da Deputación da Coruña. Ao rematar a guerra volveu a Valencia e continuou a súa actividade. Ao crearse o Consello Superior de Investigacións Científicas foi nomeado Xefe da Sección de Neuroloxía do Instituto Cajal.
Fundou a Revista Medicina Española, e a Revista Española de Neurooftalmología y Neurocirugía. Tamén foi un dos fundadores da Sociedad Luso-Española de Neurocirugía.
Foi presidente da Sociedad Española de Neurología e da Sociedad Española de Anatomía e membro de honra de varias sociedades europeas e americanas.
Foi decano da Facultade de Medicina de Valencia (1945-1964), logrou a creación da nova Facultade de Medicina, inaugurou o novo hospital Clínico, rescatou a biblioteca histórica e, coa colaboración do profesor López Piñero, creou a nova biblioteca e Hemeroteca. Foi reitor da Universidade de Valencia (1965-1971).
Organizou Congresos e Reunións, como o controvertido Primeiro Congreso de Historia do País Valenciano.
Vida persoal
En 1927 casou con María de la Encina Salorio Suárez, irmá do que sería alcalde da Coruña Demetrio Salorio Suárez e tía do oftalmólogo Manuel Sánchez Salorio. O matrimonio tivo catro fillos: María de la Encina, nai do bailarín Nacho Duato, Juan Luis, Demetrio e María de los Ángeles.
Crise final do reinado de Isabel II
miniatura|314x314px|Isabel II A crise final do reinado de Isabel II constitúe o cuarto e último período no que se adoita dividir o reinado de Isabel II de España. Comeza en marzo de 1863 coa caída do goberno da Unión Liberal do xeneral Leopoldo O'Donnell e termina coa Revolución de 1868 que puxo fin á Monarquía de Isabel II -que marchou ao exilio- e abriu a nova etapa da historia contemporánea de España denominada Sexenio Democrático (1868-1874).
Antecedentes: a caída de O'Donnell
A partir de 1861 a cohesión interna da Unión Liberal, o partido que sustentaba ao goberno de Leopoldo O'Donnell, foise rachando ao carecer dunha firme base ideolóxica e basearse case exclusivamente na comunidade de intereses. A firma da Convención de Londres de 1861 polo que España se comprometía na expedición a México xunto a Gran Bretaña e Francia xa suscitou un vivo debate nas Cortes sobre a constitucionalidade do acordo, no que algúns deputados da Unión Liberal non apoiaron ao goberno. O fraccionamento do partido gobernamental tamén se evidenciou cando o 16 de decembro de 1861 votouse unha moción de confianza ao goberno na que uns 80 deputados negáronlla, entre eles un dos fundadores da Unión Liberal, o exministro Antonio de los Ríos Rosas, que como o resto de unionistas disidentes criticaban o estilo personalista de goberno de O'Donnell. Aos poucos este grupo foise ampliando con figuras de tanto peso dentro da Unión Liberal como Antonio Cánovas del Castillo, Manuel Alonso Martínez ou o xeneral Manuel Gutiérrez de la Concha, marqués do Duero. Tamén se sumaron ao sector crítico Alejandro Mon e os antigos progresistas "resellados" encabezados por Manuel Cortina e polo xeneral Juan Prim, quen acabaría volvendo ás filas do Partido Progresista. miniatura| O xeneral [[Leopoldo O'Donnell.]] Así mesmo aumentou a oposición dos progresistas "puros" -os que a diferenza dos progresistas "resellados" non se integraron na Unión Liberal cando se fundou en 1858-, como se puido comprobar en decembro de 1861 cando o líder progresista "puro" Salustiano de Olózaga denunciou nas Cortes a grande influencia que sobre a raíña Isabel II exercía a camarilla clerical -encabezada por sor Patrocinio e á que en 1857 incorporouse o pai Claret, novo confesor real, e da que tamén formaba parte o novo "favorito" da raíña Miguel Tenorio- e á que culpaba de limitar a política do goberno de O'Donnell, impedindo por exemplo que España recoñecese ao reino de Italia por estar enfrontado co papa na chamada cuestión romana, e, sobre todo, de ser responsable de que os progresistas nunca fosen chamados pola Coroa a formar goberno. O seu discurso terminou cunha frase que se faría soada: «Hai obstáculos tradicionais que se opoñen á liberdade de España».
Ao mesmo tempo comezaron a aflorar as denuncias de corrupción ao que se uniu a presión de Napoleón III para que o goberno condenase a conduta do xeneral Prim ao ordenar a retirada unilateral do continxente español na expedición de México, o que acabou provocando unha crise de goberno a mediados de xaneiro de 1863.
O goberno de Miraflores e o retraemento dos progresistas
Para decidir quen substituiría a O'Donnell a raíña convocou a palacio ao presidente do Congreso dos Deputados, Diego López Ballesteros, e ao do Senado, Manuel Gutiérrez de la Concha, que lle aconsellaron que nomeara a un progresista como novo presidente do goberno. A raíña aceptou a proposta pero cando se entrevistou cunha comisión do Partido Progresista integrada polo "resellado" Manuel Cortina e polo "puro" Pascual Madoz estes non lle deron ningún nome para presidente do goberno e lle pediron tempo para reorganizar o partido. Os dous sectores do Partido Progresista -"resellados" e "puros"- reuníronse o 19 de marzo de 1863 para reunificar o partido ante a inminencia da entrada no Goberno dos progresistas. Na reunión barallouse o nome do xeneral Juan Prim, quen mantiña unhas excelentes relacións coa raíña e que ademais fora o político progresista que O'Donnell lle propuxera a Isabel II para substituílo.
O problema que tiña a raíña é que non atopaba ningún político que quixese facerse cargo do goberno cunhas Cortes con maioría da Unión Liberal e ao que non podía outorgar o decreto de disolución porque xa llo había denegado a O'Donnell, o que causara a súa dimisión. Así que tivo que acudir a última hora ao ancián moderado Marqués de Miraflores para que gobernase coas Cortes «tal cal existían». Como de era de esperar Miraflores tívose que enfrontar cunha forte oposición parlamentaria polo que suspendeu as sesións das Cortes o 6 de maio e finalmente obtivo da raíña o decreto de disolución a mediados de agosto de 1863.
miniatura|dereita|[[Salustiano de Olózaga.]]
Entón o ministro da Gobernación Florencio Rodríguez Vaamonde enviou unhas circulares aos gobernadores civís nas que, para impedir que os progresistas conseguisen máis escanos dos que pensaba "outorgarlles" o goberno, restrinxíase o dereito de reunión exclusivamente ás persoas que tiñan dereito ao voto -"que eran 179.000 en toda España, nunha poboación duns dezasete millóns de habitantes"- e ademais ordenábase que a policía exercese a "influencia moral" do goberno para que saísen elixidos os candidatos afines. O coñecemento destas circulares provocou a ruptura entre progresistas e moderados, desbaratándose así a oportunidade de que os dous partidos se intercambiaran no goberno. O 23 de agosto de 1863 un grupo de progresistas facía pública a súa protesta polas circulares e anunciaba que renunciaban a reunirse, facendo responsable ao Goberno das consecuencias. O xeneral Prim entrevistouse coa raíña en tres ocasiones para que premese ao goberno para que retirase as circulares pero non o conseguiu, polo que o Comité central do Partido Progresista reunido o 7 de setembro de 1863 decidiu o retraemento nas eleccións, o que supoñía non presentar candidatos ás mesmas e, sobre todo, negar a lexitimidade ás Cortes que saísen delas. O obxectivo era premer á raíña para que rectificase, pero esta non o fixo.
O regreso de Narváez
miniatura|esquerda|[[Alejandro Mon y Menéndez|Alejandro Mon retratado por José Casado del Alisal.]] O goberno do Marqués de Miraflores durou dez meses, ata o 17 de xaneiro de 1864. A razón da súa curta duración foi que non tiña detrás del a ningunha das faccións que constituían o Partido Moderado polo que cando presentou nas Cortes o seu proxecto de reforma das Constitución de 1845 -intentando introducir como en 1853 os senadores hereditarios- o seu propio partido tampouco a apoiou. Sucedeulle Lorenzo Arrazola, que se presentou nas Cortes como representante do «partido moderado histórico» pero o seu goberno só durou corenta días. O seu final debeuse a que varios ministros preferiron dimitir antes que ceder á presión do rei consorte Francisco de Asís de Borbón que quería que asinasen unha concesión de ferrocarril para o financeiro José de Salamanca, de quen ía recibir unha comisión millonaria. O elixido pola raíña para substituírlle foi o veterano político moderado Alejandro Mon, polo que os progresistas sentíronse enganados ao ver incumprida a promesa de que serían chamados pola Coroa para formar goberno. Así no banquete do 3 de maio de 1864, que reuniu a tres mil acodes, adoptouse o lema «Ou todo ou nada» -o que significaba que se non accedían ao goberno manterían o retraemento- e Práxedes Mateo Sagasta falou de «dinastías marchando ao seu desterro».
O goberno de Alejandro Mon estaba integrado por moderados e unionistas co que contaba cunha base parlamentaria máis ampla que os dous gobernos anteriores, pero malia iso só logrou manterse no poder seis meses, ata que en setembro de 1864 os ministros da Unión Liberal dimitiron para forzar a caída do goberno. A súa única obra importante foi a aprobación dunha nova lei de imprenta, que substituía á de Cándido Nocedal e que foi redactada por Cánovas del Castillo, na que se poñía baixo a xurisdición militar os artigos xornalísticos que «tendesen a relaxar a fidelidade ou disciplina das forzas armadas».
"Coa dimisión de Alejandro Mon pecharíase un período de ano e medio de inestabilidade presidido por gobernos de baixo perfil, boas intencións e escaso apoio político. [...] Tampouco se pode dicir que a raíña e o seu círculo máis conservador mostrase excesivo entusiasmo por aquel moderantismo de medias tintas [un «moderantismo tinguido de unionismo»]", afirmou Juan Francisco Fontes. O escritor Juan Valera describiu así anos despois a situación política que vivía o país:
miniatura|O xeneral [[Ramón María Narváez.]]
Entón a raíña chamou o 16 de setembro de 1864 ao xeneral Narváez, o único político que podía unir tras de si a un Partido Moderado moi dividido, para que formase goberno por sexta vez -mentres, o xeneral Prim seguía sen conseguir que os progresistas abandonasen o retraemento-. Ao parecer, na decisión de chamar a Narváez influíu na raíña nai María Cristina de Borbón, que pensou nel para que conseguise apartar do retraemento aos progresistas derrogando as circulares restritivas do dereito de reunión e prometéndolles unhas eleccións limpas, dentro do que cabía naquela época. Segundo Jorge Vilches, María Cristina chegouse a entrevistar co xeneral Espartero para que fixese cambiar de opinión ao Partido Progresista, o que non conseguiu, e ata intentou que a súa filla Isabel II despedise á camarilla clerical que a rodeaba, que era outro dos argumentos dos progresistas para seguir sen participar nas institucións da Monarquía, pero a súa filla negouse.
Narváez seguiu coa política conciliadora dos tres gobernos anteriores -nada máis producirse o seu nomeamento declarou ser «máis liberal que Riego»- polo que pactou con O'Donnell a alternancia no poder entre moderados e unionistas e tomou algunhas medidas "aperturistas", como o mantemento dos funcionarios nos seus postos ou unha amnistía polos delitos de opinión, para que os progresistas abandonasen o retraemento. Pero cando Narváez convocou eleccións os progresistas mantivéronse na súa postura do retraemento afirmando que só a abandonarían se a raíña os chamaba a gobernar, volvendo repetir o "ou todo ou nada" que ratificaron a finais de outubro nunha asemblea dos representantes dos comités provinciais reunidos en Madrid, na que 61 votaron a favor do retraemento, e só 4, Prim e os seus, en contra. O retraemento achegou aos progresistas co sector "liberal-democrático" do Partido Demócrata que encabezaba Emilio Castelar e que defendía a "abstención" do seu propio partido e a alianza cos progresistas para «humillar e vencer aos inimigos da liberdade».
A resposta de Narváez foi abandonar rapidamente a política de conciliación escorándose cara a posicións autoritarias que radicalizaron a actitude os progresistas cada vez máis decantados cara á insurrección e cara á adopción da causa da democracia, desenvolvendo ao mesmo tempo un discurso político claramente antidinástico. O progresista Carlos Rubio declarou en 1865: «A democracia é hoxe a teoría do partido progresista; o partido progresista é a práctica da democracia».