cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia xenética da península Ibérica
ADN mitocondrial
O H1 abrangue unha fracción importante do ADNmt de Europa occidental, chegando ao seu punto máximo local entre os vascos contemporáneos (27,8%) e aparece cunha alta frecuencia entre outros ibéricos e norteafricanos. A súa frecuencia é superior ao 10% en moitas outras partes de Europa (Francia, Sardeña, illas Británicas, Alpes, grandes porcións de Europa do leste) e superior ao 5% en case todo o continente. O subclado H1b é máis común en Europa oriental e no noroeste de Siberia. Ata agora, a frecuencia máis alta de H1 (61%) atopouse entre os tuareg da rexión de Fezzan en Libia.
O H3 representa unha fracción máis pequena do xenoma europeo que H1, pero ten unha distribución algo similar cun pico entre os vascos (13,9%), os galegos (8,3%) e os sardos (8,5%). Porén, a súa frecuencia diminúe cara ao nordés do continente. Os estudos suxeriron que o haplogrupo H3 é altamente protector contra a progresión da SIDA.
ADN autosómico
Un estudo feito a nivel europeo realizado en 2007, que incluía vascos españois e valencianos españois, encontrou que as poboacións ibéricas se agrupaban máis afastadas doutros grupos continentais, o que implica que Iberia posúe a ascendencia europea máis antiga. Neste estudo, atopouse que a estratificación xenética máis prominente en Europa desenvolvíase de norte a sueste, mentres que outro eixe importante de diferenciación corre de leste a oeste en todo o continente. Tamén encontrou, malia as diferenzas, que todos os europeos están estreitamente relacionados.
Diversidade xenética do ADN mitocondrial portugués
miniatura|Haplogrupos do Y-DNA. Nun estudo realizado por Sofia L. Marques et al. sobre a diversidade xenética do ADN mitocondrial portugués en extractos do resumo expresa o seguinte:
Gonzalo Prieto Cao
Traxectoria
Comerciante en Ortigueira. Na ditadura de Primo de Rivera foi presidente de Unión Patriótica de Ortigueira, foi nomeado concelleiro de Ortigueira e primeiro tenente de alcalde en 1925. Coa dimisión de Ramón de la Peña foi nomeado alcalde. Foi novamente concelleiro en 1931. Na Segunda República afiliouse ao Partido Radical. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Ortigueira a finais de xullo. Foi destituído polo gobernador civil en agosto de 1937 xunto co primeiro tenente de alcalde Teodoro Fanego, que foi desterrado a Xinzo de Limia, e o segundo tenente de alcalde Secundino Rodríguez, que foi desterrado a Celanova.
Vida persoal
Casou con Aurelia Díaz Couce e foi pai de Inés, Josefina, Dorila e Ramón Prieto Díaz.
Historia xenética da península Ibérica
Diversidade xenética do ADN mitocondrial portugués
Aínda que unha estimación razoable de xenes xermánicos representa non máis do 1% do acervo xenético ibérico, en Portugal e Galicia (suevos) hai máximos do 4%, e en Cataluña (francos) tamén están estimados por riba da media.
O HAM é o haplotipo máis frecuente entre os homes na Europa atlántica. Caracterízase polos seguintes alelos marcadores:
O haplotipo modal atlántico acada as frecuencias máis altas na península Ibérica, en Gran Bretaña e Irlanda. En Portugal, acada o 70% en total, con máis do 90% no noroeste de Portugal.
Influencia norteafricana
Varios estudos centráronse en determinar o impacto xenético dos movementos históricos da poboación do norte de África en Iberia sobre a composición xenética das poboacións modernas españolas e portuguesas. Os estudos iniciais apuntaban a que o estreito de Xibraltar actuaba máis como unha barreira xenética que coma unha ponte durante os tempos prehistóricos, mentres que outros estudos apuntan a un nivel máis alto de mestura recente entre os ibéricos e outras poboacións europeas, aínda que isto se debe a movementos migratorios máis recentes, en particular a invasión árabe de Iberia no século VIII.
O estudo máis recente con ADN autosómico sobre a mestura africana en poboacións ibéricas realizouse en abril de 2013 por Botigué et al. utilizando datos de SNP de todo o xenoma en máis de 2000 individuos, concluíndo que España e Portugal teñen niveis significativos de ascendencia do norte de África. As estimacións da ascendencia compartida foron do 4% nalgúns lugares ao 10% na poboación xeral. As poboacións das illas Canarias produciron ata o 20% da ascendencia compartida cos norteafricanos, aínda que as illas Canarias son un enclave español situado no continente africano e, por tanto, non son representativas da poboación ibérica. Estes mesmos resultados non superaron o 2% noutras poboacións do oeste ou sur de Europa. Porén, ao contrario dos estudos autosómicos anteriores e o que se infire das frecuencias de haplotipos do cromosoma Y e mitocondrial non se detectan niveis significativos de ascendencia subsahariana en ningunha poboación europea fóra das illas Canarias. De feito, un estudo autosómico anterior de 2011 de Moorjani et al. encontrou ascendencia subsahariana en toda Europa en frecuencias de entre o 1 e o 4%, "a maior proporción de ascendencia africana en Europa encóntrase Iberia (Portugal 4,2 ± 0,3% e España 1,4 ± 0,3%), o que é consistente con inferencias baseadas no ADN mitocondrial e os cromosomas Y e a observación de Auton e outros de que dentro de Europa os europeos do suroeste teñen o maior intercambio de haplotipos cos norteafricanos ".
En canto ao ADN do cromosoma Y paterno, os estudos recentes coinciden en que Iberia ten a maior presenza do marcador do haplotipo E-M81 no cromosoma Y típicamente do noroeste de África en Europa, así como no haplotipo Va. As estimacións da ascendencia do cromosoma Y varían, cun estudo de 2008 publicado no American Journal of Human Genetics que utilizou 1140 mostras de toda a península Ibérica, o que dá unha proporción de 10,6% de ascendencia do norte de África. Un estudo similar realizado en 2009 sobre o cromosoma Y con 659 mostras do sur de Portugal, 680 do norte de España, 37 mostras de Andalucía, 915 mostras da Italia continental e 93 mostras de Sicilia encontrou niveis significativamente máis altos de ascendencia masculina do norte de África en Portugal, España e Sicilia (7,7%, 7,1% e 7,5%, respectivamente) que en Italia (5,7%).
Outros estudos do acervo xenético ibérico estimaron niveis significativamente máis baixos de ascendencia do norte de África. Segundo Bosch et al. 2000 "As poboacións do noroeste de África poden ter contribuído co 7% dos cromosomas ibéricos Y". Un amplo estudo realizado por Cruciani et al. 2007, utilizando 6501 mostras de cromosomas Y non relacionadas de 81 poboacións, encontrou que: "Tendo en conta estes subhaplogrupos E-M78 (E-V12, E-V22, E-V65) e o haplogrupo E-M81, a contribución das liñaxes do norte de África á totalidade do acervo xenético masculino de Iberia (agás Pasiegos), Italia continental e Sicilia pódese esimar no 5,6 %, 4,6 % e 6,6 %, respectivamente". Un estudo de 2007 estimou que a contribución das liñaxes do norte de África a todo o acervo xenético masculino de Iberia era do 5,6 %". En aspectos xerais, segundo (Bosch et al. 2007)" ... as orixes do cromosoma Y ibérico pódense resumir da seguinte maneira: 5% de África do noroeste recente, 78% do Paleolítico superior e derivados locais posteriores (grupo IX) e 10% do Neolítico "(H58, H71).
Os estudos recentes sobre o ADN mitocondrial coinciden en que a península Ibérica ten niveis máis altos do haplotipo U6 típicamente do norte de África, así como frecuencias máis altas do haplogrupo L da África subsahariana en Portugal. Porén, as frecuencias altas concéntranse principalmente no oeste e sur da península Ibérica e, por tanto, a frecuencia xeral é máis alta en Portugal (6,83%) que en España (1,9%), cunha frecuencia media para toda a Península do 3,83%. Existe unha considerable diverxencia xeográfica na Península con altas frecuencias observadas para o suroeste de Castela (8%), o sur de Portugal (18,80%), Portugal central (10,70%), Andalucía occidental (14,6%) e Córdoba (8,30%).
Os debates actuais xiran en torno a se a presenza de U6 se debe á expansión islámica na península Ibérica ou aos movementos de poboación anteriores e se o haplogrupo L está ligado ao comercio de escravos ou aos movementos de poboación anteriores ligados á expansión islámica. Unha maioría das liñaxes de haplogrupo L en Iberia, que son de orixe norteafricano, apuntan a isto último. En 2015, Hernández et al. concluíron que "a entrada estimada das liñaxes U6 do norte de África en Iberia hai 10000 anos correlaciónase ben con outros clados L africanos, o que indica que algunhas liñaxes U6 e L se trasladaron xuntas de África a Iberia no Holoceno temprán, mentres que a maioría se introduciron en tempos históricos".
Padróns de diferenciación xenética e pegadas de migracións históricas
O artigo Padróns de diferenciación xenética e pegadas de migracións históricas na península Ibérica é un estudo de Clare Bycroft et al. publicado en Nature o 1 de febreiro de 2019.
O estudo corrobora que a diferenciación xenética da Península se corresponde coa súa diversidade lingüística e cunha historia demográfica complexa, que inclúe un período de oito séculos de dominio musulmán. Estudouse a estrutura xenética a escala fina da poboación actual e os impactos xenéticos dos eventos históricos con métodos estatísticos baseados ​​en haplotipos dunha mostra de 1413 individuos de toda España.
Detéctase unha estrutura poboacional en escalas extremadamente finas (por debaixo de 10 km) nalgunhas rexións. A principal conclusión do estudo é a identificación dun importante eixe leste-oeste de diferenciación xenética e a evidencia dun movemento histórico de poboación de norte a sur. O estudo observa unha gran similitude xenética na dirección norte-sur, que evidencia un movemento histórico de poboación norte-sur.
Por outro lado, detéctase a ascendencia do noroeste de África (que varía do 0 ao 11% en función da distancia ao estreito de Xibraltar) na poboación de hoxe en día. Esta ascendencia está relacionada cun evento de mestura no que estiveron implicadas as poboacións de orixe europea e do noroeste de África, que se sitúa entre os anos 860–1120 dC, o que implica importantes impactos xenéticos nesa época de goberno musulmán en Iberia. Estes resultados indican impactos xenéticos claros dos movementos de poboación asociados coa conquista musulmá e a posterior Reconquista. O estudo evidencia que os españois modernos teñen fraccións de ascendencia rexionalmente diferentes dun grupo máis similar ao do moderno noroeste de África.
Metodoloxía
Analizáronse 1413 individuos españois tipificados en 693092 polimorfismos de nucleótido único autosómico (SNP). O selector fineSTRUCTURE inferiu 145 grupos distintos, xunto cunha árbore xerárquica que describe as relacións entre os grupos. A relación entre a estrutura xenética e a xeografía estudouse utilizando un subconxunto de 726 individuos para os que se dispoñía de información xeográfica dos catro avós que naceran nun raio de 80 km dos seus lugares de nacemento. Como os avós naceron arredor de 1900 (o ano de nacemento medio da mostra é 1941), infírese que a distribución espacial da estrutura xenética descrita neste estudo reflectiría a de España en 1900.
O impacto xenético das migracións históricas
Nos seis grupos ibéricos, a maior contribución provén de Francia (63–91%), seguen os grupos italianos (5–17%) e irlandeses (2–5%). Agás para o grupo vasco, estes tres grupos de doantes contribúen proporcionalmente con cantidades similares en toda Iberia, polo que probablemente representan compoñentes de ascendencia antiga en lugar de migración recente.
Ao contrario, a ascendencia procedente de Marrocos mostra unha forte variación rexional e o episodio de mestura que implica as poboacións de orixe de tipo europeo e do noroeste de África sitúase entre os anos 860–1120 dC. De feito, o método utilizado polo estudo localiza á poboación actual do Sáhara Occidental como fonte de ADN do norte de África, en oposición ao norte de Marrocos, cuxa poboación actual presenta mestura coas poboacións europeas.
Os resultados tamén implican a incorporación de ADN de tipo vasco noutros lugares de España. Os perfís de ascendencia mostran contribucións do ADN de tipo vasco máis altas en lugares que rodean a localización principal do grupo de doantes vascos (País Vasco), e moito máis ao sur que ao leste e ao oeste. A metodoloxía utilizada polo estudo produce tamén datas inferidas para a chegada de ADN de tipo vasco no rango 1190–1514 dC, máis recente que a afluencia do noroeste de África.
Conclusións
O eixe principal de diferenciación xenética esténdese de leste a oeste e hai unha notable semellanza xenética na dirección norte-sur. Nunha análise complementaria que incluíu Portugal, os portugueses agrupáronse en conxunto con individuos de Galicia, o que demostra que o padrón encontrado se estende a toda a península Ibérica.
Por outro lado a estrutura xenética das diferentes zonas do territorio é bastante similar ás fronteiras lingüísticas da península ibérica no ano 1300 dC. Neste sentido a asociación da estrutura xenética coa lingua é estatisticamente significativa (p <0,008). Pero se se teñen en conta a distancia física e a lingua, non hai ningunha asociación significativa da estrctura xenética coa comunidade autónoma actual (p = 0,12).
Con respecto á pegada xenética da conquista musulmá e os séculos posteriores de dominio musulmán, parece ser que a conquista do 711 produciuse por uns 30000 combatentes. Despois produciuse unha migración civil dun número indeterminado de persoas, que se encontrou que teñen antepasados en común cos actuais habitantes do Sáhara Occidental, que se asentaron en moitas partes da península. O estudo determina que o impacto xenético substancial e rexionalmente variable, redúcese a un período que abrangue menos de 400 anos.
As maiores cantidades de ascendencia do norte de África encóntrase no oeste (11%), incluso en Galicia, malia que Galicia, ao norte do río Miño, nunca estivo baixo o dominio musulmán e que os asentamentos musulmáns ao norte do río Douro foron abandonados cara ao ano 741.
O caso de Eivisa
Segundo un estudo do Institut de Biologia Evolutiva (IBE UPF-CSIC), a poboación moderna da illa de Eivisa descende das poboacións catalás que repoboaron a illa no século XIII. Non se encontra rastro xenético de cartaxinenses, nin de romanos, árabes ou poboación norteafricana, pobos que a invadiron desde o século VII aC, pero que segundo o estudo non deixaron a súa pegada xenética na poboación moderna. O estudo tamén constata que a orixe xenética da poboación actual provén dun número moi limitado de individuos, o que podería interpretarse á luz dos ataques de piratas berberiscos, e as epidemias que decimaron unha poboación xa de seu reducida, que volveu medrar a partir dun grupo moi pequeno e illado de habitantes. É unha historia xenética similar á dos sardos, islandeses ou vascos.
Francesc Calafell, investigador do IBE e autor principal do traballo, publicado na revista European Journal of Human Genetics, di ao respecto: “O certo é que vimos un elevado grao de consanguinidade nos actuais eivicencos. Atopamos moitos máis fragmentos de xenoma, máis que en calquera outra poboación de arredor, iguais herdados de pais e nais, o que concorda coa hipótese dunha poboación pequena e illada na que todos os seus membros están emparentados” e “Ibiza e Sardeña, nese sentido, son moi parecidas, con poboacións xeneticamente diferenciadas. Ao contrario, Mallorca, Menorca e Sicilia aseméllanse moito en ADN á poboación do continente”.
As oito grandes migracións que modelaron o ADN dos ibéricos
Un estudo publicado pola revista Science en marzo de 2019, e codirixido por Carles Lalueza-Fox, paleoxenetista do Institut de Biologia Evolutiva (CSIC-UPF) e David Reich, da Escola de Medicina de Harvard (EE.UU.), baséase en analizar os xenomas completos de 271 restos humanos de máis de cen sitios arqueolóxicos da península Ibérica. As mostras analizadas son de períodos desde o 8000 aC ata a Idade Media. Os xenomas comparáronse con investigacións anteriores, que inclúen os xenomas doutras 1107 persoas do pasado e 2862 persoas actuais. No momento da súa publicación tratábase do estudo de reconstrución histórica baseada en datos xenéticos máis completo realizado en calquera lugar do mundo.
A prevalencia xenética das invasións de pobos esteparios da idade de bronce 2500-2000 aC.
Unha das conclusións do estudo publicado en Science citado, é que unha poboación de orixe esteparia chegou á península Ibérica a partir do 2500 aC. e que, 500 anos máis tarde case toda a poboación peninsular era descendente desas poboacións de orixe esteparia. Ao final deste período, o 100% da poboación masculina ibérica descende destes migrantes. Os marcadores xenéticos contidos no cromosoma Y, que se herda de pai a fillo, son os dese grupo en todos os individuos analizados. Os homes foráneos acabaron reproducíndose moito máis que os autóctonos (o que tamén ocorreu en menor medida noutras partes de Europa a onde chegaron). Mais non se coñecen rexistros arqueolóxicos de conflitos militares ou matanzas. Nin se produce unha aculturación, xa que as culturas da Península evolucionaron sen cambios bruscos ao longo dese período.
Íñigo Olalde, investigador da Universidade Harvard e primeiro autor do traballo, di ao respecto: "Cara ao 2500 a.C. chegan á península Ibérica individuos de orixe esteparia (estepas da actual Rusia), distintos aos das poboacións locais e empezan a mesturarse". "Tivo que pasar algo moi besta, mais os datos xenéticos non din que procesos sociais ocorreron". "A hipótese máis simplista é que estes homes chegaron e eliminaron os locais. Pero non hai evidencias de violencia xeneralizada no rexistro arqueolóxico". "Podería ser un fenómeno de estratificación social moi forte: ao mellor, estas liñaxes externas tiveron moito máis éxito reprodutivo ao longo de moitas xeracións".
Philipp Stockhammer, arqueólogo da Universidade de Mónaco, que non participou no estudo, pero é colaborador dos seus autores principais, di: "Vese un gran cambio xenético sen que ocorra en paralelo un gran cambio cultural. A nivel da cultura material hai máis ben continuidade neste período. A xenética e a cultura non encaixan necesariamente". "Como científicos, temos que ser cautos en como presentamos o noso coñecemento. En todo caso, estes achados apuntan a que houbo unha enorme mobilidade tamén no pasado e que non existe nada parecido a unha comunidade pura".
O País Vasco e o euskara
Segundo o estudo publicado pola revista Science en marzo de 2019, o País Vasco tivo unha poboación autóctona xeneticamente homoxénea, con escasa contribución de ADN de persoas vidas doutros lugares, desde a Idade de Ferro, que comenza cara ao ano 1000 aC. Os estudos lingüísticos anteriores estableceron que a lingua vasca (éuscaro ou euskara) é anterior á chegada das linguas indoeuropeas, das que derivan o resto de linguas peninsulares, que entraron na península hai máis de 4000 anos da man dos descendentes dos pobos arios das estepas que viñan das chairas do norte do Cáucaso e o mar Caspio.
De acordo cos resultados do estudo, a poboación vasca ten unha notable herdanza esteparia, como noutros lugares onde colectivos inmigrantes se integran en culturas locais, a lingua é anterior ao xenoma. Estudos anteriores xa suxeriran que o ADN da poboación vasca ten herdanza esteparia, algo que este estudo confirma. O máis orixinal do estudo é que sitúa o desenvolvemento dos vascos como poboación autóctona xeneticamente illada cara ao ano 1000 aC. e conclúe que a poboación vasca actual é xeneticamente indistinguible das poboacións ibéricas da Idade de Ferro. Por iso o illamento xenético da poboación vasca remóntase á Idade de Ferro, no primeiro milenio antes de Cristo. Segundo Lalueza-Fox, “As migracións posteriores, como as da época romana ou a musulmana, non deixaron pegada no País Vasco”.
O Codesal, Vilabade, Castroverde
O Codesal é un lugar da parroquia de Vilabade no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo.
Campionato de España de ciclismo en ruta de 1988
O Campionato de España de ciclismo en ruta de 1988 foi a LXXXVII edición do Campionato de España de ciclismo en ruta masculino, que se disputou Ponteareas o 26 de xuño de 1988, cun percorrido de 248 km. Aínda que había 143 pre-inscritos, só participaron 114 corredores, dos cales 63 terminaron a carreira.
Acadou a vitoria Juan Fernández logo de se impoñer no sprint fronte a Manuel Jorge Domínguez e a Jokin Mujika.
A Gándara da Eirixa, Coruxou, Irixoa
A Gándara da Eirixa é un lugar da parroquia de Coruxou no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres).
Angueira de Castro, Ribasar, Rois
Angueira de Castro é un lugar da parroquia de Ribasar no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 65 habitantes (32 homes e 33 mulleres).
Vilaseca, Negueira, Negueira de Muñiz
Vilaseca é un lugar da parroquia de Negueira, no concello de Negueira de Muñiz, na comarca da Fonsagrada, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña sete habitantes (dous homes e cinco mulleres), a mesma cantidade ca en 2006.
Tarrío, Vilabade, Castroverde
Tarrío é un lugar da parroquia de Vilabade no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo.
Premio Strega
O premio Strega é o máximo galardón literario que se pode gañar en Italia. Existe dende 1947 e sempre foi destinado ao mellor libro escrito por un escritor italiano. Algúns escritores de sona que o recibiron foron Cesare Pavese (1950), Alberto Moravia (1952), Giorgio Bassani (1956), Dino Buzzati (1958), Giuseppe Tomasi dei Lampedusa (1959), Natalia Ginzburg (1963), Tommaso Landolfi (1975), Primo Levi (1979), Umberto Eco (1981), Gesualdo Bufalino (1988) ou Claudio Magris (1997).
Manual de estilo
Un manual de estilo, guía de estilo ou libro de estilo, é unha guía composta por un conxunto de criterios preceptuados, por normas para o deseño e a redacción de documentos, xa sexa para o uso xeral, ou para ser utilizados polos redactores de xornais ou outras organizacións que tamén publican textos. A posta en funcionamento dun manual de estilo permite publicar seguindo unha uniformidade de estilo. Os manuais de estilo son frecuentes no uso xeral e especializado, en medios escritos, orais e gráficos. E para publicacións de estudantes e académicos de diversas disciplinas como, a medicina, o xornalismo, a avogacía, o goberno, as empresas e a industria. O manual de estilo componse tanto de normas lingüísticas, como de estilo, para que a mensaxe sexa máis coherente, eficaz e correcta.
Neste tipo de obras adoitan incluír informacións de cuestións de índole lingüísticas (normas ortográficas e gramaticais e principais de dúbidas e erros de redacción), cuestións de tipo ético e deontolóxico (principios éticos que se relacionan coa liña editorial do medio) e cuestións de natureza profesional (tipografía, uso de titulares, uso de imaxes...)
Os libros de estilo establecen regras tales como o uso da tipografía e a ortografía. O principal obxectivo é dotar á publicación duns criterios homoxéneos e consistentes ao longo das diferentes partes da publicación e do tempo. Son normas para os redactores da publicación.
Algúns manuais de estilo céntranse no deseño gráfico como os manuais gráficos, e abarcan tópicos tales como a tipografía, as cores e espazos en branco. Os manuais de estilo de sitios webs en cambio, céntranse nos aspectos técnicos e visuais da publicación, a prosa, uso correcto da linguaxe, a gramática, a puntuación, a ortografía, e a estética. A estrita aplicación dos regulamentos do manual de estilo proporciona uniformidade no estilo e o formato dun documento.
Moitos manuais de estilo son revisados e actualizados periodicamente para adaptar cambios no uso e as convencións máis actualizados. Por exemplo, o manual de estilo de Associated Press é actualizado anualmente.
Alberto Moravia
Alberto Pincherle, coñecido como Alberto Moravia, nado en Roma o 28 de novembro de 1907 e finado na mesma cidade o 26 de setembro de 1990, foi un escritor e xornalista italiano. É autor de destacadas novelas como Il disprezzo ou L'uomo che guarda, levadas ao cinema por Jean-Luc Godard e Tinto Brass respectivamente.
Devlet Bahçeli
Traxectoria
Naceu na provincia de Osmaniye, e alí realizou estudos de primaria e en Istambul os de secundaria. Estudou económicas en Ancara, doutorándose na Universidade de Gazi, institución da que foi profesor de economía ata 1987.
Carreira política
En 1987, Devlet Bahçeli entrou na dirección do Partido Laborista Nacionalista (MÇP), antecesor do Partido de Acción Nacionalista (MHP) establecido o 24 de xaneiro de 1993. Tras a morte o 5 de abril de 1997 do seu fundador e líder, Alparslan Türkeş, converteuse o 6 de xullo de 1997 no segundo presidente do MHP. Elixido parlamentario nas eleccións de 1999 a 2002, Bahçeli serviu como viceprimeiro ministro no goberno de coalición (DSP-ANAP-MHP) de Bülent Ecevit. En 2002 perdeu a súa acta de deputado que recuperou en 2007.
A Muxueira, Riotorto
San Lourenzo da Muxueira é unha parroquia do concello lugués de Riotorto na comarca de Meira. No ano 2007 tiña 178 habitantes (90 homes e 88 mulleres) distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 42 habitantes en relación ao ano 2000.
Mella
O topónimo Mella pode referirse a:
Moon Impact Probe
miniatura|256px|MIP sendo integrada con Chandrayaan 1. Moon Impact Probe ou MIP foi unha subsonda que viaxou ata a Lúa acaroada á sonda india Chandrayaan 1.
Mella
Amais como apelido pode referirse a:
Moon Impact Probe
Características
A misión de MIP foi estudar a Lúa durante o seu descenso destructivo cara a superfie lunar. MIP viaxou acaroada ao orbitador lunar Chandrayaan 1 e foi liberada o 14 de novembro de 2008 ás 14:36 UT. Tras acender o seu motor de propelente sólido iniciou un descenso cara a Lúa que finalizaría co seu impacto ás 15:01 preto do cráter Shackleton, próximo ao polor sur. Durante o descenso recolleu datos cos seus instrumentos:
Codesido, Ribasar, Rois
Codesido é un lugar da parroquia de Ribasar no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 13 habitantes (7 homes e 6 mulleres).
Toponimia
O topónimo é un fitónimo que indica a existencia de codesos.
Castroverde, Vilariño, Castroverde
Castroverde é un lugar da parroquia de Vilariño no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 364 habitantes (185 homes e 179 mulleres).
É a capital do concello, ao que dá nome.
El Republicano
El Republicano foi un semanario editado en Santiago de Compostela en 1894.
Historia e características
Órgano do Centro de Unión Republicana de Santiago de Compostela, apareceu en febreiro de 1894. Editábase os sábados. Por problemas coas imprentas de Santiago de Compostela, tivo que publicarse en Vilagarcía de Arousa. Foi substituído por El Amigo del Pueblo.
Javier Posse
Traxectoria
Aínda moi novo emigrou ao Uruguai co seu pai. Mozo de café en Montevideo, uniuse ao anarquismo en 1921, foi representante da Sociedad de Resistencia de Mozos y Anexos afiliada ao Consejo Regional da Federación Obrera Regional Uruguaya (FORU), onde foi nomeado secretario. Expulsado do Uruguai, instalouse na Coruña en 1933 e integrouse no Sindicato de Camareros Terrestres da CNT. En 1935 era secretario do sindicato e foi membro do Comité Regional de Galicia e do Comité Regional ProPresos. Impartiu unha conferencias no centro Resplandor en el Abismo co título "Las juventudes ventudes y el momento actual". A finais de 1935 participou en numerosos mitins en Galicia con Federica Montseny, Claro José Sendón e Jaime Baella Pérez. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido, torturado e condenado a un ano de prisión. A principios da década dos corenta traballou como viaxante de comercio e participou na CNT clandestina. Foi membro do segundo comité da CNT formado na Coruña e de 1945 a 1947 foi o enlace entre a Confederación Rexional Galaica e o Comité Nacional de Madrid. Arrestado en marzo de 1947, foi xulgado en consello de guerra en Vigo o 1 de xuño de 1948. Foi condenado a 15 anos de prisión e internado na Colonia Penitenciaria Militarizada de Dos Hermanas en Sevilla. Saíu en liberdade provisional en agosto de 1950.
Vida persoal
Casou con Carmen Calvo.
Barro, Barro
Patrimonio
A igrexa parroquial de San Breixo está situada en Cangrallo. Ten planta rectangular, co corpo posterior máis elevado. O campanario central ten dous corpos, con base mensulada e cúpula octogonal nervada. En outubro celébrase a romaría de San Breixo de Barro.
Debby Ryan
Debby Ryan, nada en Huntsville (Alabama) o 13 de xullo de 1993, é unha actriz e cantante estadounidense coñecida principalmente polo seu papel en The Suite Life on Deck.
Traxectoria
O seu primeiro papel foi en Barney & friends. No 2008 participou como estrela convidada na segunda tempada de Zack & Cody interpretando a Bailey Pickett. En 2009, apareceu tamén nunha serie de episodios de Hannah Montana et Wizards of Waverly Place. Na actualidade é a protagonista da súa propia serie chamada The Suite Life on Deck.
Saber y ganar
Saber y Ganar é un programa de televisión español de ámbito estatal consistente nunha serie preguntas e respostas, dirixido por Sergi Schaaff e presentado por Jordi Hurtado. Emitido ininterrompidamente dende 1997, é o concurso máis lonxevo da historia da televisión española.
Características
Está presentado por Jordi Hurtado e Juanjo Cardenal, coa colaboración de Pilar Vázquez, e emítese, en diferido, de luns a venres, ás 15:38, por La 2 de Televisión Española. Desde o 15 de outubro de 2011 tamén é emitido os sábados e domingos á mesma hora. Tamén é transmitido, tamén en diferido, pola Canle Internacional de Televisión Española, dependendo a hora de emisión segundo a zona xeográfica. Os fíos e sintonías musicais están compostos por Victor Martín.
En Saber y Ganar compiten tres concursantes que deben responder correctamente a preguntas de cultura xeral en diversas probas. Cada día, o concursante clasificado en segundo lugar debe superar unha proba máis, La calculadora humana, para poder conservar o que gañou durante o concurso. Os tres participantes teñen a oportunidade de conseguir un diñeiro extra contestando correctamente á penúltima proba, La parte por el todo. Na última proba do programa, o concursante que caeu eliminado en Última llamada ten a posibilidade de volver concursar no programa seguinte se supera El reto.
En 2011 o concursante Víctor Castro bateu a marca de recadación económica, con 78.820€, que até daquela ostentaba o concursante maño José Manuel Dorado, con 73.780€, sendo ademais ambos os primeiros en chegar de maneira continuada aos cen programas de límite que marca o programa para un mesmo concursante. A pesar dese límite, varios dos concursantes "centenarios" tiveron a oportunidade de reincorporarse ao programa e continuar concursando, e catro deles chegaron aos 200 programas. Foron Víctor Castro, Manuel Romero, Óscar Díaz e David Díaz, sendo este último o que conseguiu a maior recadación na historia do concurso, con 199 650 €.
Eureka!
miniatura|250px|Ilustración do século XVI de Arquímedes no baño, coa coroa de [[Hierón II|Hierón na parte inferior dereita.]] Eureka! (en grego: εὕρηκα héurēka, "Descubrino!"; perfecto indicativo de εὑρίσκω heurisko, ‘descubrir’) é unha famosa interxección atribuída ó matemático grego Arquímedes de Siracusa. A exclamación «eureka» é utilizada hoxe en día como celebración dun descubrimento, achado ou consecución que se busca con afán.
A historia conta que Arquímedes pronunciou esta palabra tras descubrir que o volume de auga que ascende é igual ó volume do corpo mergullado. Isto deulle a solución ó problema de medir o volume de corpos irregulares e permitiulle saber se a coroa do rei Hierón II estaba feita de ouro puro ó calcular a súa densidade a partir da masa xa coñecida. Este achado realizouno mentres se atopaba mergullado na bañeira e tal foi a súa alegría que saíu correndo ás rúas de Siracusa espido berrando Eureka! (‘Descubrino!’).
A Acivreira, Cumbraos, Sobrado
A Acivreira é un lugar da parroquia de Cumbraos, no concello coruñés de Sobrado na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
A Órrea, Riotorto
Santa Comba da Órrea é unha parroquia do concello lugués de Riotorto na comarca de Meira. No ano 2007 tiña 112 habitantes (59 homes e 59 mulleres) distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 38 habitantes en relación ao ano 2000.
Zippasla
Zippasla foi un reino de Asia Menor situado ao sur da clásica Frixia, que recibía o seu nome do monte Zippasla.
Historia e características
Das fontes hititas coñécese ao rei Madduwattas, que se enfrontou con Attarisiya, rei de Ahhiya (Aquea), pero foi derrotado e expulsado dos seus territorios xunto coa súa familia; perseguidos polos aqueos e falto de recursos, Madduwatas pediu axuda a Tudhaliyas II rei dos hititas, que aceptou axudalo e deulle carros de combate, xantar, viño e outras subministracións, e mesmo lle ofreceu o goberno da rexión do monte Hariyati, máis próxima a territorio hitita que Zippasla, pero Madduwatas non estaba interesado nesta terra senón que quería recuperar a súa; un exército hitita axudou a Madduwattas e expulsou aos aqueos de Zippasla e repúxoo, pero como vasalo do gran rei hitita e con obriga de ser inimigo de Kupanta-Kurunta, rei de Arzawa contra o que Tudhaliyas II planeaba facer a guerra; Madduwattas tampouco podía establecer ningún contacto con Attarisiya de Ahhiya.
Pero Madduwattas atacou Kupanta-Kurunta pola súa propia iniciativa e foi derrotado completamente, e as forzas de Arzawa ocuparon Zippasla e fixeron moitos prisioneiros, incluíndo a familia real, e só Madduwattas e uns poucos seguidores deron escapado, e tivo que volver pedir axuda aos hititas. Tudhaliyas enviou a dous oficiais, Pinošeni e Puškurunuwa, con infantería e carros de combate en axuda do seu vasalo; a batalla librouse preto da cidade de Sallawassi; os hititas atacaron e venceron, e coas forzas de Arzawa atoparon os prisioneiros e a familia de Madduwattas, todo o cal foi entregado a este. Kupanta-Kurunta escapouse so e con dificultade e Madduwattas reinstalouse no seu palacio a Zippasla.
Máis tarde, Madduwattas converteuse en rei de Arzawa por un enlace matrimonial coa filla do rei, e Arzawa e Zippasla formaron unha unidade.
Xosé Manuel Pose Mesura
Xosé Manuel Pose Mesura, nado en Barizo (Malpica de Bergantiños) en 1950 e finado na Coruña o 4 de novembro de 2012, foi un político galego do PSdeG.
Vida persoal
É irmán do tamén político socialista Modesto Pose. Casou con Ana Romero Masiá.
Rebelión de Stonewall
Durante as décadas de 1950 e 1960 os gays e lesbianas estadounidenses debían enfrontarse cun sistema legal moito máis hostil cos homosexuais que en moitos dos países occidentais. Os primeiros grupos homófilos dos Estados Unidos tentaron demostrar que as persoas homosexuais podían integrarse na sociedade e fomentaron unha cultura de non confrontación entre homosexuais e heterosexuais. Con todo, os últimos anos da década de 1960 foron moi turbulentos, posto que había moitos movementos sociais activos, tales como o movemento afroamericano a prol dereitos civís (1955-1968), a contracultura dos 60 e as manifestacións contra a guerra. Este clima belixerante, xunto ao ambiente liberal do Greenwich Village, influíu para que se producise a rebelión de Stonewall.
Había poucos estabelecementos que acollesen persoas abertamente homosexuais durante as décadas de 1950 e 1960. Os que si o facían eran xeralmente bares, aínda que os seus propietarios e administradores raramente eran gais. O Stonewall Inn, naquela época, era propiedade da mafia. Contaba cunha gran variedade de clientes, e era coñecido por ser popular entre as persoas máis marxinadas da comunidade gai: transexuais, drag queens, novos efeminados, prostitutos masculinos e mozos sen teito. As redadas policiais nos bares gais eran algo rutineiro durante a década dos 60, pero os axentes de policía perderon repentinamente o control da situación no Stonewall Inn e atraeron o xentío, provocando que se rebelasen. A tensión entre a policía de Nova York e os residentes gais de Greenwich Village produciu máis protestas a seguinte tarde, e sucesivamente varias noites despois. En cuestión de semanas, os residentes do Village organizáronse rapidamente en grupos de activistas para concentrar esforzos en prol de establecer lugares para que os gais e lesbianas puidesen manifestar abertamente a súa orientación sexual sen medo a ser arrestados.
Tras os disturbios de Stonewall, os gais e lesbianas de Nova York fixeron fronte a obstáculos de índole xeracional, de clase e de xénero para formar unha comunidade cohesionada. Aos seis meses creáronse dúas organizacións de activistas gais en Nova York, con obxecto de realizar protestas de confrontación, e ademais fundáronse tres periódicos para promover os dereitos para gais e lesbianas. En poucos anos fundáronse organizacións de dereitos homosexuais ao longo de todo Estados Unidos e a nivel internacional. O 28 de xuño de 1970 tiveron lugar as primeiras marchas do Orgullo Gai nas cidades de Nova York e Os Ánxeles, conmemorando o aniversario dos disturbios. Co tempo, outras cidades foron organizando marchas similares. Hoxe día celébranse actos do Orgullo Gai anualmente por todo o mundo cara a finais de xuño, para lembrar os disturbios de Stonewall.
A homosexualidade na primeira metade de século
Tras a axitación social producida pola segunda guerra mundial, moita xente nos Estados Unidos sentiu un fervente desexo de "restaurar a orde social anterior á guerra e manter a raia as forzas do cambio", segundo o historiador Barry Adam. Estimulado pola énfase anticomunista nacional, o senador Joseph McCarthy organizou interrogatorios na súa comisión senatorial para localizar comunistas no goberno estadounidense, no exército e noutras institucións subvencionadas polo goberno, dando lugar a unha paranoia nacional. Os comunistas, anarquistas e outras persoas catalogadas como anti-estadounidenses e subversivas eran consideradas un risco para a seguridade. Os homosexuais foron incluídos nesa lista en 1950 polo Departamento de Estado dos Estados Unidos, baixo a teoría de que estas persoas eran frecuentemente susceptibles de chantaxe. O secretario de Estado James E. Webb sinalou nun informe que, "crese xeralmente que aqueles que realizan actos abertamente perversos carecen da estabilidade emocional das persoas normais". Entre 1947 e 1950, 1.700 solicitudes de traballo federais foron rexeitadas, 4.380 persoas foron expulsadas do exército e 420 foron despedidas dos seus traballos no goberno pola sospeita de que eran homosexuais.
Durante os 50 e 60, o FBI e os departamentos de policía realizaron listas de homosexuais coñecidos, rexistrando os seus establecementos favoritos e as súas amizades. Por outro lado, o Servizo Postal dos Estados Unidos mantiña un rexistro dos domicilios aos que se enviaba por correo material relacionado coa homosexualidade. Os gobernos locais e estatais seguiron ese exemplo: os bares que servían a homosexuais foron clausurados, e os seus clientes arrestados e publicamente expostos coma reos nas picotas nos xornais. As cidades realizaban campañas para librar os barrios, parques, bares e praias dos gais. Prohibiuse o uso da vestimenta do sexo contrario, e as universidades expulsaban os profesores sospeitosos de seren homosexuais. Miles de gais e lesbianas foron publicamente humillados, acosados fisicamente, despedidos, encarcerados ou ingresados en hospitais psiquiátricos. Moitos vivían unha dobre vida, mantendo as súas vidas privadas en segredo e afastadas das súas vidas profesionais.
En 1952, a Asociación Americana de Psiquiatría catalogou a homosexualidade no Manual diagnóstico e estatístico dos trastornos mentais (Diagnostic and Statistical Manual, DSM) como un trastorno sociopático da personalidade. Un estudo detallado da homosexualidade de 1962 xustificaba a inclusión do trastorno como un medo oculto ao sexo oposto, causado por relacións pai-fillo traumáticas. Esta opinión tivo unha ampla influencia na profesión médica da época. Non obstante, Evelyn Hooker realizou en 1956 un estudo que comparaba a felicidade e adaptación no seu contorno de homes que se identificaban a si mesmos como homosexuais, con homes heterosexuais, e non encontrou ningunha diferenza. O seu estudo conmocionou a comunidade médica e converteuna nunha heroína para moitos homosexuais, mais a homosexualidade permaneceu no DSM até 1973.
Activismo homófilo e rebelións anteriores
Un dos primeiros desafíos contra a represión gobernamental chegou en 1953. Unha organización chamada ONE publicou a revista ONE, Inc., e o Servizo Postal negouse a enviala por correo. O número da revista, enviado nun envoltorio de papel ordinario, trataba sobre os homosexuais en matrimonios heterosexuais. O Servizo Postal alegou que contiña material obsceno. O caso chegou ao Tribunal Supremo, que en 1958 sentenciou que o veto era ilegal e que One, Inc. podía distribuír o seu material a través do Servizo Postal dos Estados Unidos.
As organizacións homófilas, como eran coñecidos os grupos gais, creceron en número e expandíronse até a Costa Leste. Gradualmente os membros destas organizacións fóronse volvendo máis atrevidos. Frank Kameny fundou a Mattachine de Washington, D.C. Fora despedido do Servizo de Mapas do exército dos Estados Unidos por ser homosexual, e interpuxo demandas para ser readmitido sen éxito. Kameny escribiu que os homosexuais non eran diferentes dos heterosexuais, frecuentemente dirixindo os seus esforzos cara aos profesionais da saúde mental (algúns dos cales asistiron a reunións de DOB e Mattachine, dicíndolle aos asistentes que eran anormais). En 1965 Kameny, inspirado polo movemento afroamericano de dereitos civís, organizou un piquete na Casa Branca e noutros edificios gobernamentais para queixarse da discriminación laboral que sufrían. Os piquetes causaron unha forte impresión entre moitos homosexuais, aínda que non lle gustaron a algúns dos líderes de Mattachine e DOB. Ao mesmo tempo, as manifestacións dos movementos feministas e de dereitos humanos e a oposición á guerra de Vietnam foron aumentando en prominencia, frecuencia e seriedade ao longo da década de 1960, á vez que os enfrontamentos coa policía.
Nas marxes das escasas e pequenas comunidades gais existían persoas que desafiaban os estereotipos de xénero. Había homes efeminados e mulleres masculinas, ou homes que se vestían e vivían como mulleres e mulleres que se vestían como homes, a tempo completo ou parcial. A nomenclatura actual definiríaos como transexuais e travestis, sendo os representantes máis visibles das minorías sexuais. Botaban por terra a afirmación coidadosamente deseñada por DOB e a Mattachine de que os homosexuais eran persoas normais e respectables. A Mattachine e DOB consideraban os xuízos dos arrestados por levar roupa do sexo oposto como algo externo ás loitas das organizacións homófilas: similar, pero claramente separado. Neste clima, algúns gais e persoas transxénero efectuaron unha pequena revolta nos Ánxeles en 1959 como resposta ao acoso policial. En 1966 varios transexuais, drag queens, chaperos e travestis atopábanse na Cafetería Compton's de San Francisco, cando chegou a policía para arrestar aos "homes" vestidos de mulleres. Formouse un altercado entre os clientes habituais, que lle lanzou á policía vasos, cuncas, pratos, rompendo o escaparate e a cristaleira da porta do restaurante. Regresaron varios días máis tarde para romper de novo as fiestras que foran substituídas. A catedrática Susan Stryker clasifica o disturbio da Cafetería Compton's como un "acto de discriminación antitransxénero, máis que un acto de discriminación por orientación sexual" e relaciona o levantamento con outros asuntos de xénero, raza e clase que estaban sendo ignorados polas organizacións homófilas. Este incidente supuxo o inicio do activismo transxénero en San Francisco.
Greenwich Village
200px|miniatura|[[Washington Square Park en Greenwich Village.]] Os barrios neoiorquinos de Greenwich Village e Harlem convertéronse no lugar de residencia dunha considerable parte da poboación homosexual tras a primeira guerra mundial, cando moitos homes e mulleres que serviran no exército aproveitaron a oportunidade de establecerse nas grandes cidades. Os enclaves de gais e lesbianas, descritos nun xornal da época como "mulleres de pelo curto e homes de pelo longo", desenvolveron unha subcultura específica nas dúas décadas posteriores. A lei seca beneficiou os establecementos gais, xa que o beber alcol converteuse nunha conduta clandestina do mesmo xeito que outras actividades consideradas inmorais. A cidade de Nova York aprobara leis contra a homosexualidade en negocios públicos e privados, pero ao haber unha alta demanda de alcol, os speakeasies e bares improvisados eran tan numerosos e temporais que as autoridades eran incapaces de controlalos todos.
A represión social da década de 1950 provocou unha revolución cultural en Greenwich Village. Xurdiu unha cohorte de poetas, despois denominada a xeración beat, que escribiron sobre a anarquía, as drogas e os praceres hedonísticos. Entre eles estaban Allen Ginsberg e William S. Burroughs, ambos os dous residentes do Greenwich Village, que tamén escribiron sobre a homosexualidade. Os seus escritos atraeron a persoas de mentalidade aberta e a homosexuais que buscaban unha comunidade propia.