cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
David Crosby
The Byrds
En 1966, Gene Clark, entón o vocalista e compositor principal, retirouse do grupo debido ao estrés. Isto levou a que McGuinn e Crosby fosen os cantantes principais. Crosby tivo a oportunidade de mellorar o seu oficio, converténdose pronto nun cantautor prolífico e talentoso. As súas contribucións inclúen a canción de 1966 "Eight Miles High", coescrita con Clark e McGuinn, e a súa outra cara, Why, coescrita con McGuinn, que mostra a Crosby no seu mellor momento. Tamén se coñece a súa versión da canción "Hey Joe" despois de ser retomada por Dino Valente. Presentáballe a canción a Bryan MacLean e Arthur Le da banda de pop Love, quen máis tarde lla ensinou aos membros de The Leaves. Sentíndose responsable de popularizar a canción, Crosby convenceu aos outros membros de The Byrds para que a interpretasen no disco de Fifth Dimension. Para o álbum de 1967 Younger Than Yesterday, Crosby comezou a atopar a súa propia marca e estilo.
En 2016 publicou Lighthouse. Un adianto do álbum foi a canción titulada "Things we do for love" que David Crosby dedica á súa muller.
Actor de voz
Crosby apareceu na serie animada The Simpsons, dando voz a dous episodios. O primeiro foi Marge in Chains, o penúltimo episodio da cuarta tempada, no que Crosby aparece como padriño de AA do avogado Lionel Hutz. O segundo foi Homer's Barbershop Quartet, que pertence á quinta tempada, no devandito capítulo Crosby aparece como anfitrión dunha entrega ficticia de premios Grammy.
Condado de Niza
O Condado de Niza (nizardo: Countea de Nissa) era unha división administrativa do Ducado de Savoia creado en 1388 en terra lígur e que desapareceu coa anexión a Francia en 1860. O condado de Niza está situado na rexión xeográfica italiana e tiña ao oeste, como fronteira natural con Francia, o río Var.
Ao longo do tempo, as súas fronteiras non evolucionaron. Corresponde na actualidade ao distrito de Niza, no departamento dos Alpes Marítimos, en Francia e pertence a unha rexión cultural moi viva, que recibe o nome de "País nizardo" (Païs Nissart en nizardo ou Pays Niçois en francés). En case cinco séculos de existencia, o condado de Niza mesturouse coa historia Italia. Un país nizardo cuxa coherencia está asegurada pola cidade de Niza, capital rexional e que se caracteriza por unha profunda identidade.
Historia
Na época romana, a provincia dos Alpes Marítimos —que corresponderá máis adiante ao condado de Niza— foi creada ao oeste da Regio IX Liguria (no noroeste da Italia romana) como punto de separación entre Italia e as provincias da Galia.
Savoia adquire Niza
esquerda|miniatura|[[Anexo:Antigos Estados de Italia|Antigos Estados italianos en 1494.]] esquerda|miniatura|Invasión e anexión francesa de [[Niza e de Savoia en 1860 durante a Unificación de Italia. Napoleón III impedirá a Córsega unirse a Italia.]] No 1380, a condesa Xoana I de Nápoles, que non tiña fillos propios, adoptou a Luis de Anjou, irmán do rei de Francia Carlos V. O curmán de Luís, o duque Carlos de  Durazzo, dirixe entón a Unión de  Aix e asasina a  Xoana, empezando unha guerra de sucesión que rematará coa vitoria dos partidarios da Casa de  Anjou. Tomando vantaxe dos problemas, o conde de Savoia, Amadeo VII o Vermello, quen desexaba ter acceso ao mar, negociou con Jean  Grimaldi de  Bueil (Casa de  Grimaldi). Este último, o barón  Beuil, gobernador de  Niza e  senescal, non quería a soberanía de Francia (nos condados de  Provenza), situada na beira ao oeste do río  Var e do  Esteron.
En 1561, Manuel Filiberto de Savoia, suprimiu a utilización do latín como lingua administrativa e —do mesmo xeito que nos demais Estados italianos preunitarios— estableceu o idioma italiano como lingua oficial nos asuntos gobernamentais no condado de Niza; aínda que a poboación seguía utilizando, coloquialmente e a nivel informal ou non escrito, sempre a fala local: unha variante do idioma lígur nas zonas máis orientais do condado e unha variante de transición entre o lígur e o provenzal — tamén coñecida como nizardo- nas zonas máis occidentais.
Foi ocupado por Francia en 1792. Ata que foi devolto ao Reino de Sardeña polo Tratado de París (1814).
No 1860 Francia invade e anexiona o condado de Niza. Giuseppe Garibaldi, líder da reunificación italiana e nacido en Niza, oporase a iso firmemente e numerosas rebelións para a unificación con Italia serán duramente reprimidas polo exército francés entre o 1860 e o 1870. Francia organizará un referendo falsificado para xustificar a súa anexión en abril do 1860. O referendo estará en lingua francesa incomprendida pola poboación nizarda e controlado polo exército francés. Haberá unha taxa enorme de abstención.
No 1947 polo Tratado de París as cidades italianas da Brigue e Tende pasaron a Francia, quedando en Italia Briga Alta. Únicas poboacións do condado de Niza que se incluíron no Reino de Italia.
Lingua naʼvi
A lingua naʼvi (en naʼvi: Lìʼfya leNaʼvi) é unha lingua construída artificial orixinalmente creada para o filme de 2009 Avatar. Na franquía cinematográfica, a lingua é falada polos naʼvi, unha raza de humanoides indíxenas da lúa extraterrestre de Pandora. A lingua foi creada por Paul Frommer, un profesor da Universidade do Sur de California cun doutoramento en lingüística. O naʼvi foi deseñado para adaptarse á concepción do cineasta James Cameron de como debería soar a linguaxe no filme. Tiña que ser aprendible de forma realista polos personaxes humanos ficticios do filme e pronunciable polos actores, mais tampouco debía parecerse moito a ningunha linguaxe humana.
Cando se estreou o filme en 2009, o naʼvi tiña un vocabulario crecente dunhas mil palabras, mais a comprensión da súa gramática limitábase ao creador da lingua. Porén, isto cambiou posteriormente xa que Frommer ampliou o léxico a máis de 2600 palabras e publicou a gramática, convertendo así o naʼvi nunha lingua relativamente completa, aprendible e útil.
Rumín, Vilareda, Palas de Rei
Rumín é un lugar da parroquia de Vilareda no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 8 habitantes, dos cales 4 eran homes e 4 eran mulleres.
Vilareda, Vilareda, Palas de Rei
Vilareda é un lugar da parroquia de Vilareda no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 18 habitantes, dos cales 9 eran homes e 9 eran mulleres.
Hidden, o oculto
Hidden, o oculto (en The Hidden) é un filme estadounidense de 1987 dirixido por Jack Sholder, escrito por Jim Kouf (baixo o alcume de Bob Hunt), e estreouse a través de New Line Cinema. Está protagonizado por Kyle MacLachlan e Michael Nouri, xunto con Clu Gulager, Chris Mulkey, Ed O'Ross, Clarence Felder, Claudia Christian e Larry Cedar, recibindo na súa maioría valoracións positivas. A súa secuela, Hidden 2, foi dirixida por Seth Pinsker e estreada en 1993.
Action Directe
miniatura|dereita| Action Directe (en galego, Acción Directa) foi un grupo armado francés de extrema esquerda que actuou en Francia durante a década de 1980.
Hidden, o oculto
Estreouse en galego o 3 de xuño de 1996 a través da TVG.
Action Directe
Foi fundado en 1977 a partir da unión dos Grupos de Acción Revolucionaria Internacionalista (GARI) e os Noyaux Armés pour l'Autonomie Populaire (NAPAP) (Grupos armados para a autonomía popular), co fin de lograr a «coordinación político-militar do movemento autónomo». En 1979 transformouse nunha organización de guerrilla urbana e executou ataques en nome do antiimperialismo e da defensa do proletariado. O grupo foi prohibido polo goberno francés en agosto de 1982. En 1984 aliouse á Fracción do Exército Vermello alemá, baixo a estratexia da «unión dos revolucionarios de Europa Occidental».
O grupo foi a expresión en Francia dunha corrente autodefinida como marxista que consideraba a acción armada como un medio lexítimo de combater un réxime considerado opresivo. Durante os chamados «anos de chumbo», numerosos grupos retomaron as ideas anarquistas da propaganda polo feito. Entre eles estaban:
Action Directe foi responsábel de máis de 50 ataques, como o asalto con metralladoras ao edificio da Federación de empresarios o 1 de maio de 1979, amais de ataques a edificios gobernamentais e militares, empresas en complexos industrial-militares e mesmo ao estado de Israel. Tamén levaron a cabo roubos ou «expropiacións proletarias» e asasinatos, entre eles o do enxeñeiro René Audran en 1985 e o de Georges Besse, presidente da empresa Renault, en 1986.
O 21 de febreiro de 1987 os principais membros de Action Directe, Jean-Marc Rouillan, Nathalie Ménigon, Joëlle Aubron e Georges Cipriani, foron arrestados e condenados a cadea perpetua. Régis Schleicher fora arrestado xa en 1984. Joëlle Aubron foi liberada en 2004 por motivos de saúde e morreu pouco despois. A Jean-Marc Rouillan concedéuselle a liberdade condicional en 2007. Nathalie Ménigon foi posta en liberdade o 2 de agosto de 2008, afectada dunha doenza coronaria, tras 21 anos no cárcere. O 1 de abril dese ano os xulgados de París acordaron a semi-liberdade para Cipriani.
Posible reactivación da banda
En 2009 Julien Coupat e o grupo responsábel da sabotaxe da catenaria de Tarnac foron considerados como «potenciais herdeiros de Action Directe» pola política Michèle Alliot-Marie. A Ministra de Interior confirmou, así, o retorno do terrorismo de «extrema esquerda». Julien Coupat e o seu círculo máis próximo foron acusados de colocaren ganchos para bloquear a circulación do TGV e de escribiren o libro L’insurrection qui vient («A vindeira insurrección»). Ditos feitos non só non foron probados, senón que as e os especialistas tamén consideran que «Julien Coupat non ten relación con Jean-Marc Rouillan» no referido á ideoloxía.
En febreiro de 2011, seis comisarías do departamento de Altos do Sena recibiron unha carta en que manifestaban «a reactivación de Action Directe». A misiva advertía de accións contra a policía na liña de combate de Jean-Marc Rouillan, Nathalie Ménigon et Joëlle Aubron. Con todo, non ficaba claro se se trataba dunha amenaza real. Aínda así, a xustiza tomouna en serio, e mantivo en alerta á sección antiterrorista da brigada criminal de París nas horas posteriores.
Ecúmene
miniatura|300x300px|Reconstrución do mapa da Ecúmene de [[Heródoto, circa 450 a. C.]] A ecúmene (do grego οἰκουμένη, oikouménē, «terra habitada») é o conxunto do mundo coñecido por unha cultura. Xeralmente distínguese como aquela porción da Terra permanentemente habitada, en contraposición ao anecúmene ou áreas deshabitadas ou temporalmente ocupadas.
Historia do termo
Durante o período helenístico, ecúmene facía referencia á parte da Terra que estaba habitada, xa fose por toda a humanidade ou só por unha parte desta. Con frecuencia referíase ás terras habitadas polos gregos, excluíndo aquelas que estaban ocupadas polos bárbaros. Co dominio de Roma, ecúmene empregouse xeralmente para aludir ao Imperio na súa totalidade.
No Novo Testamento o termo pode facer referencia tanto ao mundo actual como ao futuro reino de Cristo. Na literatura do Imperio Romano de Oriente reflíctese o uso grecorromano, pero por influencia do cristianismo inclúese aos pobos fóra do dominio imperial onde hai igrexas ou comunidades cristiás.
Esta acepción de Ecúmene foi incorporada polo uso eclesiástico; por iso, os concilios de toda a Igrexa foron chamados ecuménicos e o Patriarca de Constantinopla tivo o título de Patriarca ecuménico. Esta alusión á universalidade é a raíz do moderno concepto de ecumenismo.
Pliensbaquiano
O Pliensbaquiano é unha división da escala temporal xeolóxica que corresponde coa terceira idade do Xurásico Inferior, primeira época do período Jurásico. Esta etapa esténdese de 189,6 até 183 millóns de anos atrás, aproximadamente. O Pliensbaquiano sucede o Sinemuriano e precede o Toarciano.
thumb|left|170px|[[Dilofosauro.]] center|thumb|[[Pleuroceras spinatum]]
J. Michael Kosterlitz
John Michael Kosterlitz, nado o 22 de xuño de 1943, é un físico británico-estadounidense. É profesor de física na Universidade Brown e é o fillo do bioquímico Hans Kosterlitz. Foi galardoado co Premio Nobel de Física de 2016 xunto con David Thouless e Duncan Haldane polo seu traballo na física da materia condensada.
Toarciano
Notas
thumb|left|300px|[[Barapasauro.]]
Kraljica noći
Kraljica noći é un filme croata de 2001 dirixido por Branko Schmidt. Foi escollido como candidato de Croacia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 74ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Arquitectura neoandina
miniatura|Un [[cholet (arquitectura)|cholet en El Alto, Bolivia.]] A arquitectura neoandina (en Machaqa-Anti; en Musuq Antikunakaq) é un movemento arquitectónico contemporáneo principalmente situado en El Alto, Bolivia, expresado nos numerosos cholets da cidade, así como en mansións pequenas e salóns de baile. O arquitecto boliviano Freddy Mamani foi descrito como "o arquitecto máis coñecido" da arquitectura neoandina. Mamani é un enxeñeiro civil que comezou como simple traballador hai dúas décadas e construíu máis de 60 estruturas neoandinas no Alto dende 2005.
O termo utilizouse por primeira vez nunha revista de arquitectura para facer referencia ao estilo do edificio da embaixada dos Estados Unidos en Lima, no Perú por Arquitectonica en 1996, e foi descrito como unha inspiración "bastante literal" na historia peruana, modelando a base do edificio sobre as estruturas das antigas cidades de Cuzco e Machu Picchu."
Acollida
En xeral, a arquitectura neoandina foi recibida con eloxios dos residentes en El Alto. Paola Flores sinala que os Alteños, ou veciños do Alto, "están en xeral satisfeitos coa súa contribución á arquitectura moderna", sinalando un veciño que afirmou "'Para min, é como un berro que di: "Aquí estamos! Isto é o que somos!" e outro que remarcou "Son unha muller aimara, orgullosa da miña cultura, feliz e chea de cor. Entón, por que a miña casa non debería mostrar o que son?". Os edificios apareceron en Héroes del Brillo de Frederico Estol, unha colección de fotografía sobre os milleiros de limpabotas da Paz e El Alto.
Helena García
Helena García Suárez, nada na Coruña en 2006, é unha taekwondista galega.
Traxectoria
Naceu nunha familia moi vencellada ao taekwondo, sendo filla de Meri Suárez, campioa de Europa e do mundo en categoría máster, e irmá menor de Sara García, campioa de España sénior. Comezou a practicar taekwondo con seis anos e a competir con doce, adestrada por súa nai no centro de adestramento que esta rexenta na Coruña. En outubro de 2022 conseguiu a medalla de bronce no Campionato de Europa Júnior celebrado en Lituania e en febreiro de 2023, con só 16 anos, proclamouse campioa de España absoluta na categoría de -73 kg. Ese mesmo ano gañou tamén o título nacional sub-21.
Nistagmo
O nistagmo ou nistaxe é unha afección ocular que provoca un movemento incontrolado, rápido e brusco dos ollos, xeralmente dun lado a outro, pero ás veces cara arriba e abaixo ou nun movemento circular. A maioría das persoas con nistagmo teñen mala visión. Provoca problemas na educación, no emprego e en moitas situacións sociais. O nistagmo non se pode arranxar con lentes ou lentes de contacto, aínda que moitas persoas con nistagmo usan lentes ou lentes de contacto para corrixir outros problemas oculares.
Causas do nistagmo
miniatura| NistagmoO nistagmo pode ser de nacemento ou adquirido. O primeiro é a Síndrome de Nistagmo Infantil (SNI) que algunhas persoas teñen ao nacer;
O segundo tipo coñécese como nistagmo adquirido que ten varias causas, incluíndo:
Tratamentos e investigación
Actualmente non hai cura para todos os tipos de nistagmo, pero hai asociacións que promoven a investigación sobre esta condición complexa (por exemplo a UK Nystagmus Network en Inglaterra e Gales ). Como resultado, hai diversas investigacións en curso en varias universidades.
A cirurxía utilízase tanto para reducir a intensidade do nistagmo como para mellorar a percepción visual, así como para mellorar a posición anómala da cabeza no caso de que isto se produza.
A terapia de ximnasia ocular de forma complementaria ten mostrado ser de utilidade.
Parte da rehabilitación consiste en reducir a ambliopía que xera a enfermidade. O diagnóstico e o tratamento pode ser feito oportunamente mediante un equipo multidisciplinar: optometrista, oftalmólogo ou oftalmólogo pediatra, estrabólogo, ortoptista e terapeuta visual.
En Galiza
A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria reflicte o nistagmo como "patoloxía frecuente" no manual de orientación para o alumnado con discapacidade visual.
A data de 2022 non había ningunha asociación de doentes de nistagmo rexistrada no Servizo Galego de Saúde.
Terminoloxía
Unha nistagmografía é unha técnica para rexistra-los movementos nistágmicos, un nistagmógrafo é un instrumento que se emprega para rexistrar e medi-la amplitude dos movementos do globo do ollo no nistagmo, e un nistagmograma o trazado ou rexistro gráfico dos movementos oculares no nistagmo.
Etimoloxía
Documentado en 1655 co sentido de somnolencia e en 1772 referido á visión. Rexistrado en descricións médicas no século XIX: en 1814 (Nysten); 1822 (Plenk); 1855 (Larrey, Congenital double nystagmus de Arch. d'ophtalmologie) e en 1869 cun significado xa similar ao actual.
Arthur Ashkin
Arthur Ashkin, nado en Brooklyn o 2 de setembro de 1922 e finado o 21 de setembro de 2020, foi un científico estadounidense que traballou en Bell Laboratories e Lucent Technologies. Ashkin foi considerado como o pai das pinzas ópticas,  motivo polo cal foi galardoado co Premio Nobel de Física en 2018 á idade de 96, converténdose no Premio Nobel máis vello até que en 2019 lle foi concedido a John B. Goodenough, con 97 anos. Residía en Rumson, Nova Jersey.
Ashkin comezou o seu traballo sobre a manipulación de micropartículas con luz láser a finais da década de 1960, o que resultou na invención de pinzas ópticas en 1986. Tamén foi pioneiro no proceso de captura óptica que finalmente se utilizou para manipular átomos, moléculas e células biolóxicas. O fenómeno clave é a presión de radiación da luz; esta presión pódese diseccionar en gradiente óptico e forzas de dispersión.
Pisba
Pisba é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de La Libertad. Pisba atópase na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos a unha altitude de entre 2 400 e 3 500 metros. Atópase a 128 quilómetros de Sogamoso e a 176 quilómetros de Tunja, a capital do departamento. Limita cos concellos de Paya polo leste, Labranzagrande polo sur e Mongua polo noroeste. O concello de Támara, Casanare limita con Pisba polo norte.
Vilachán, Negreira, Negreira
Xeografía
Está situado á beira do río Barcala ao seu paso polas terras da parroquia de San Xián de Negreira, aos pés do monte Corpachón, a pouco da desembocadura no río Tambre no Picoto de San Sidre. Vilachán está conformado por dous núcleos habitados; Vilachán de Arriba e Vilachán de Abaixo, que aínda son diferenciados con estes nomes polos veciños da aldea e da contorna.
Etimoloxía
O topónimo Vilachán procede do latín, que designaba na súa orixe a unha granxa ou conxunto pequeno de casas de uso agrícola, asentadas nun terreo chan.
Historia
miniatura|Territorio dos celtici supertamarici. As terras de Vilachán estaban xa ocupadas na Idade de Ferro, atopándose un castro (Os Castros) nas terras de labranza e de monte abranguidas entre río Barcala e propia aldea de Vilachán. Pola súa morfoloxía e localización no fondo do val estímase que este castro puido xurdir na segunda Idade do Ferro, supoñéndoselle por isto unha cronoloxía iniciada arredor dos séculos V-IV a.C. e unha posible ocupación como mínimo ata o inicio da época romana (s. II-I a.C.), podendo mesmo estenderse ata o período tardoantigo ou altomedieval.
Hidden 2
Hidden 2 (en The Hidden II) é un filme estadounidense de 1993 dirixido por Seth Pinsker. É a secuela de Hidden, o oculto.
Vilachán, Negreira, Negreira
Historia
O castro de Vilachán estivo ocupado posiblemente polo pobo dos celtici supertamarici, que habitaban as partes máis occidentais da beira norte do río Tambre, como o seu nome indica. A presenza deste pobo está testemuñada tanto por fontes clásicas grecolatinas (p. ex. Plinio o Vello, Naturalis Historia, lib. IV), coma polo rexistro epigráfico en estelas funerarias de xentes deste territorio sobre o Tambre que se desprazaran a outras zonas do leste da antiga Gallaecia e facían referencia á súa terra de orixe (vex. Estela de Crecente). Un vestixio deste xentilicio prerromano ficou ata hoxe no nome arciprestado de Céltigos, que colle aínda hoxe unha pequena parte do concello de Negreira e abrangue tamén parte dos concellos limítrofes da Baña, Dumbría e Santa Comba.
miniatura|Estela de Crecente. Os asentamentos castrexos máis próximos ao castro de Vilachán son o castro de Logrosa (a 2 km), á beira do Tambre, e o Cotón do Castro (a 2 km) na parroquia veciña de Santa María de Covas, ambos no concello de Negreira. O castro de Vilachán foi agredido severamente a finais do s. XX ao seren construídas sobre a súa croa (zona de habitación do castro) unha casa, valados e piscinas, entre outros elementos, privando deste xeito á xente de Vilachán e de Negreira do privilexio de poder pór en valor este patrimonio insubstituíble e invalorable.
Hidden 2
Estreouse en galego o 10 de xuño de 1996 a través da TVG.
Sinopse
15 anos despois dos eventos do primeiro filme, a criatura extraterrestre chegou a sobrevivir e mudar a súa aparencia corporal. Despois da morte do seu pai, a filla de Thomas Beck, Juliet, fai equipo con MacLachlan, un axente chegado á Terra para descubrir o que lle pasou ao hóspede de Thomas Beck.
Vilachán, Negreira, Negreira
Historia
A falta dunha investigación máis exhaustiva que inclúa documentos anteriores, Vilachán aparece xa mentada en varios documentos do s. XVI do arquivo da Biblioteca da Catedral de Santiago (hoxe dixitalizado en parte, véxase abaixo). Estes son, por orde cronolóxica:
No catastro de Ensenada (1762) aparece citada como "Coto de Vilachán". Tamén aquí aparecen diferenciadas Vilachán de Arriba e de Abaixo. Neste catastro aparece unha descrición moi detallada do número e nome dos veciños do lugar, as súas pertenzas (casa, leiras, gando, industria, etc). Algunhas das familias mencionadas neste documento aínda teñen hoxe a casa neste lugar.
Patrimonio material
A comezos do s. XX Segundo Negreira Campos doou unha parcela de terra para facer a fonte de Vilachán, que marca o límite entre Vilachán de Arriba e de Abaixo. Dita fonte e o seu contorno foi restaurada na década de 1990.
miniatura|Pé, moa e moega no interior do muíño de Os Castros de Vilachán, antes de ser inutilizado (anos 90). (Foto cedida pola familia Quiroga Negreira)
Patrimonio inmaterial
No lugar de Vilachán foron recollidas algunhas lendas, informacións e cantigas de tradición oral.
O lugar de Vilachán
moi bonito pode ser,
ten un loureiro no medio
que afumía sen arder.
Puerto Boyacá
Puerto Boyacá é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, capital da Zona de Manexo Especial e antigamente chamada «Territorio Vásquez». As súas industrias principais son a produción e procesamento de aceite. Nas décadas de 1980 e 1990, Puerto Boyacá viuse afectado intensamente polo conflito armado colombiano.
Partido Pangu
miniatura|James Marape, líder dende 2019 do Partido Pangu O Partido Pangu ou Papua na Niugini Union Pati é un partido político de Papúa Nova Guinea.
Historia
O partido fundárono o 13 de xuño de 1967 Michael Somare, Albert Maori Kiki, Lucas Waka e Barry Holloway para concorrer ás eleccións á Asemblea Lexislativa de 1968 do entón territorio da ONU baixo tutela australiana e constituíu o verdadeiro primeiro partido político de Papúa Nova Guinea, logrou nove membros da Asemblea nas eleccións de 1968. O partido elixiu como líder a Somare que se configurou como o líder da oposición na Asemblea Lexislativa cunha política de reivindicación do autogoberno interno e do establecemento dunha data para a independencia. Logo das eleccións de 1972 Somare encabezou o goberno como primeiro ministro e dirixiu o país cara á independencia en 1975 e o Pagu continuou a encabezar o goberno ata 1980 cando Julius Chan, líder do Partido Popular Progresista e a forza minoritaria no goberno de coalición, converteuse en primeiro ministro tras gañar unha moción de censura. contra Somare. Despois das eleccións de 1982 Somare volveu dirixir o goberno.
En 1985 o deputado Paias Wingti arredouse do partido para formar o Movemento Democrático Popular e asemade liderou unha moción de censura contra o seu antigo compañeiro de partido, e ao lograr a maioría dos votos da cámara e converterse en primeiro ministro levou ao Pangu á oposición. En 1988 Rabbie Namliu substituíu a Somare como líder do partido e este deixou de baixa para anos despois liderar o Partido Alianza Nacional.
Tras anos de declive nas eleccións de 2002 o Pangu só logrou seis escanos ao o liderado de Chris Haiveta pero converteuse nun aliado da coalición de goberno de Somare e así continuou despois das eleccións de 2007 malia lograr cinco parlamentarios.
Nas eleccións de 2012 só obtivo un escano, o de Ludwig Schulze, que perdeu á súa morte en marzo de 2013. En agosto de 2014 o vicelíder da oposición Sam Basil pasou ao Pangu, fíxose co seu liderado e reactivouno e en agosto de 2015 logrou outro escano ao gañar William Samb unhas eleccións parciais en Goilala Open, o que supuxo reforzar a posición do partido cara ás eleccións de 2017 nas que se fixo con nove membros do parlamento. En abril de 2019 James Marape, ministro de finanzas, deixou o Congreso Nacional Popular con outros deputados e deuse de alta no Pangu que se converteu no partido con máis deputados do parlamento e Marape fíxose co posto de primeiro ministro. En outubro dese ano tamén se converteu no novo líder do Pangu.
Elizabeth Fulhame
Traxectoria
miniatura|Portada de An essay on combustion : with a view to a new art of dying and painting. Wherein the phlogistic and antiphlogistic hypotheses are proven erroneous, de Elizabeth Fulhame, impreso en Londres en 1794 Entre as súas obras destaca ''An essay on combustion: with a view to a new art of dying and painting. Wherein the phlogistic and antiphlogistic hypotheses are proven erroneous'' (1794), cuxo propósito era atopar aplicacións prácticas nos seus experimentos. Porén, dedicou a súa vida á química teórica. Fullhame rexeitou en parte a teoría da combustión de Lavoisier e a teoría do floxisto. O seu libro foi reimpreso en 1810.
Reimpresos en Alemaña e nos Estados Unidos, os experimentos de Fulhame foron revisados en varias revistas británicas, e foron comentados positivamente por Benjamin Thompson, Conde de Rumford e John Herschel.
Fulhame publicou nun libro os seus experimentos sobre reducións onde usara auga con metais para non ser "plaxiada". Tamén dixo que o seu libro posiblemente podería servir como "un faro para as futuras navegantes" (por exemplo, mulleres) nas investigacións científicas. Lamentablemente, Antoine Lavoisier morreu seis meses antes da publicación do seu libro e, polo tanto, non puido responder á súa teoría. O químico irlandés William Higgins queixouse de que ignorara o seu traballo sobre a implicación da auga na oxidación do ferro, pero concluíu magnanimemente: "Lin o teu libro con gran pracer, e desexo sinceramente que se siga o teu loable exemplo".
Maršal
Maršal é un filme croata de 1999 dirixido por Vinko Brešan. Foi escollido como candidato de Croacia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 73ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Manuel Villarnovo Martínez
Traxectoria
Foi candidato á alcaldía de Valdoviño pola Candidatura Independente de Valdoviño nas eleccións municipais de 1979 empatando a 5 concelleiros coa UCD e sendo elixido alcalde co apoio do PSdeG. Non se presentou á reelección en 1983, e non volveu a participar en política ata as municipais de 1999, cando foi o número 2 de Unión de Independentes de Valdoviño. Esta formación logrou 3 concelleiros e logrou a alcaldía para o seu candidato, José Antonio Rodríguez Fernández, tralo apoio dos 5 edís do PPdeG e a previa integración dos independentes nesta formación política. Desta forma, foi segundo tenente de alcalde e concelleiro da área de Servizos, porén, debido a discrepancias co grupo de goberno renunciou ás súas respondabilidades en xullo de 2001 e pasou ó grupo mixto , retirándose definitivamente da política á fin do mandato.
Vida persoal
Casou e tivo 2 fillos. Finou en Loira o 1 de agosto de 2018
Abdelkader Salhi
Abdelkader Salhi, nado en Chlef, vilaia de Chlef, o 19 de marzo de 1993, é un futbolista alxeriano que xoga de porteiro no Bergantiños. Foi 4 veces internacional coa selección de Alxeria.
Traxectoria
Comezou a súa carreira como futbolista no 2013 nas filas do ASO Chlef da súa cidade natal, e nos seguintes anos pasou polo CR Belouizdad, o JS Kabylie e o MC Alger, todos eles da máxima categoría alxeriana. No ano 2017 foi elixido mellor gardameta do campionato alxeriano.
En xuño de 2022 fichou polo Bergantiños, da Segunda División RFEF.
Selección de Alxeria
Foi internacional coa selección sub-23 de Alxeria, coa que disputou a Copa de África de Nacións Sub-23 de 2015, chegando á final e sendo elixido mellor porteiro do torneo. Ao ano seguinte formou parte do equipo alxeriano nos Xogos Olímpicos de Río, aínda que non chegou a xogar no torneo.
O 5 de setembro de 2017 debutou coa selección absoluta de Alxeria nunha derrota por 1-0 ante Zambia, nun partido de clasificación para o Mundial de 2018.
Ambliopía
Ambliopía, ollo vago ou ollo preguiceiro é unha disfunción oftálmica caracterizada por unha diminución da agudeza visual de forma unilateral ou bilateral, sen que o ollo afectado presente anomalía estrutural. É a causa máis común de discapacidade visual en nenos e adultos novos e de mediana idade. Foi descrita por primeira vez en 1600.
Definición
A ambliopía enténdese como a deterioración do desenvolvemento normal do sistema visual (véxase sistema visual) dun ollo (ou máis raramente os dous) durante o período de maduración do sistema nervioso central (especificamente para o sistema visual, a maduración do SNC esténdese até os 6-7 anos de idade), sen que exista ningunha lesión orgánica ou con lesión orgánica desproporcionada á intensidade da diminución da agudeza visual.
A baixa agudeza visual atopada na ambliopía débese ao desenvolvemento incompleto da visión foveal (ver fóvea), coa visión periférica preservada e o campo visual (v. campimetría ) e agudeza visual escotópica normal.
Causas e prevalencia
A ambliopía pode ser causada por calquera condición que interfira co foco dos ollos durante a primeira infancia. Isto pode ocorrer debido á mala aliñación dos ollos, astigmatismo, miopía, nistagmo, hipermetropía ou opacidade do cristalino. Aínda que se corrixa a causa subxacente, o foco non se restaura inmediatamente xa que o cerebro tamén está implicado neste mecanismo. Debido a que é unha condición difícil de detectar, recoméndase a realización de probas de visión para todos os nenos de entre 4 e 5 anos.
Nos nenos, maniféstase ao redor dos cinco anos. Estímase que entre o 1 e o 5% da poboación adulta presenta este trastorno. Aínda que o tratamento mellora o foco, o ollo afectado non se pode corrixir completamente.
Tipos
Basicamente, establécense os seguintes tipos de ambliopía, dependendo da causa responsable da deterioración da visión:
• Ambliopía por estrabismo : cando hai desharmonía entre os dous eixos visuais paralelos e este cambio é perenne. O estrabismo intermitente non leva a unha discapacidade grave. A visión foveal do ollo desviado será inferior á do ollo normalmente fixo a través da mácula.
• Ambliopía por anisometropía: diferenzas superiores a 2,0 dioptrías entre os dous ollos, xa sexa por miopía, hipermetropía ou astigmatismo, poden favorecer unha interacción binocular anormal, provocando o fenómeno de supresión na visión do ollo máis ametrópico e a súa consecuente ambliopía.
Tratamento
A detección precoz axuda a un tratamento exitoso. Nalgúns casos, o uso de lentes é suficiente para corrixir a ambliopía. Porén, moitas veces é necesario un tratamento que obriga ao neno a usar só o ollo afectado. Isto faise usando un parche ocular adhesivo ou instilando atropina no ollo máis forte. Sen tratamento, a ambliopía adoita persistir na idade adulta, cando os tratamentos xa non son eficaces.
Diego González Rivas
Diego González Rivas, nado na Coruña en 1974, é un cirurxián galego creador da técnica de cirurxía torácica videoasistida minimamente invasiva que opera cunha única incisión.
Traxectoria
Fillo dunha enfermeira, licenciouse en Medicina e Cirurxía na Universidade de Santiago e formouse en Cirurxía Torácica e Trasplante de Pulmón no Hospital Universitario da Coruña, no que traballa. Tamén é cirurxián no Hospital San Rafael (Unidade de Cirurxía Torácica minimamente invasiva) e no centro médico HM Modelo. É ademais o creador e actual director do programa de adestramento videotorascópico no Shanghai Pulmonary Hospital na China.
Aprendeu a técnica no Cedars Sinai dos Ánxeles co Dr. Rob Mckenna. Despois foi ao centro médico de Duke de Carolina do Norte para aprender a técnica de dobre porto co Dr. Thomas Damico e finalmente revolucionou a técnica desenvolvendo a cirurxía pulmonar cunha única incisión.
Desde 2018 traballa no sistema robótico uniportal subxifoideo (Sistema robótico Da Vinci) realizando as primeiras lobectomías e timectomías do mundo nos Estados Unidos de América.
Foi coordinador do comité de congresos da Sociedade Española de Cirurxía Torácica, colabora coa Sociedade Europea e a Sociedade Internacional de Cirurxía Cardiotorácica Minimamente Invasiva. É membro de varias sociedades científicas e colabora coa American Association of Thoracic Sergery e ten publicacións en revistas especializadas.
Foi finalista no premio Princesa de Asturias en 2018 e de 2014 a 2018 foi Premio Top Doctors. O Goberno chinés concedeulle o Premio Nacional de Ciencias e Tecnoloxía na categoría de Innovación e Técnicas Punteiras, o primeiro estranxeiro en recibilo.
O libro Imposible es nada de Elena Pita recolle o traballo deste prestisioxo médico na súa loita contra o cancro e a dor.
A Fundación María José Jove estreou en abril de 2021 o documental Operation beyond the borders que narra a viaxe a Gaza para operar durante a pandemia do coronavirus COVID-19 e formar médicos in situo na técnica Uniportal Vats.
Páez, Boyacá
Páez é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Lengupá. Atópase a 118 quilómetros da cidade de Tunja, capital do departamento.
Historia
O concello de Páez foi fundado mediante a ordenanza 38 do 26 de novembro de 1962 e entón suscrita polo presidente da Asemblea doutor Guillermo Peña Páez.
Marcello Lippi
Marcello Romeo Lippi, nado en Viareggio, Lucca, o 12 de abril de 1948, é un exfutbolista e exadestrador italiano.
Foi tamén o primeiro adestrador en acadar, en 2008, 31 partidos consecutivos invicto coa selección italiana, igualando os récords absolutos de Alfio Basile coa Arxentina e de Javier Clemente con España.
En 2013 converteuse no primeiro adestrador do mundo en gañar a principal competición continental de clubs en dúas confederacións diferentes, tras conquistar a Liga de Campións da AFC co Guangzhou chinés. Con este club conquistou ademais tres Superligas da China, antes de dirixir en dúas etapas a selección chinesa.
Como futbolista
miniatura| Lippi co equipamento da [[U.C. Sampdoria|Sampdoria, club do que foi un baluarte defensivo durante os anos 70.]] Formouse como futbolista no Stella Rossa de Viareggio, sendo fichado en 1969 pola Sampdoria que o cedeu inmediatamente ao Savona, da Serie C. De volta en Xénova, debutou na Serie A en 1970 da man de Fulvio Bernardini, un adestrador que sería un dos seus referentes na súa posterior carreira nos bancos.
Vestiu a camiseta da Sampdoria durante as seguintes nove tempadas, converténdose no capitán e nun dos principais piares do equipo nos anos 70. Sumou un total de 272 partidos oficiais co club, anotando 8 goles.
No verán de 1979, con 31 anos, regresou á Toscana para xogar co Pistoiese na Serie B. Con este equipo participou no histórico ascenso á máxima categoría esa mesma tempada. Xogou outro ano máis en Pistoia, e unha última campaña no Lucchese, da Serie C2, antes de poñer fin á súa carreira como futbolista en 1982.
Inicios
Comezou a súa carreira de adestrador xusto despois de colgar as botas, dirixindo o equipo xuvenil da Sampdoria. O seu primeiro equipo profesional foi o Pontedera, na Serie C2, co que en 1986 chegou á final da Copa Anglo-Italiana, perdendo ante o Piacenza. Ao ano seguinte sentouse no banco do Siena, na Serie C1, sendo destituído uns meses despois, tras os resultados negativos e o enfado dos seguidores sieneses.
A continuación pasou polo Pistoiese, na C2, e polo Carrarese, en C1.
Debut na Serie A
En 1989, o presidente do Cesena, Edmeo Lugaresi, escolleuno para dirixir o equipo romañolo, co que Lippi debutou na Serie A, tendo como axudante a Giampiero Ceccarelli. Conseguiu o obxectivo da permanencia e comezou a ser alcumado polos seareiros como "Paul Newman", polo seu parecido co actor estadounidense. Na seguinte campaña os resultados non o acompañaron, e foi cesado por segunda vez na súa carreira. En 1991 pasou a adestrar o Lucchese, co que acabou oitavo na Serie B.
Atalanta e Napoli
Na tempada 1992/93 fichou pola, da Serie A. Despois de ocupar un sorprendente terceiro posto na primeira volta, o equipo de Bérgamo rematou na oitava posición da clasificación final, un dos mellores resultados da historia do club ata aquel entón, quedando a un só punto de clasificarse para a Copa da UEFA.
Deixou o equipo ao remate da tempada, por diferenzas coa directiva do club. Para a tempada seguinte, Ottavio Bianchi, director xeral do Napoli, decidiu confiarlle o banco do equipo de Campania. A pesar da difícil situación que atravesaba o club, con graves problemas económicos, Lippi conseguiu levalo ata o sexto lugar da clasificación, entrando así na Copa da UEFA.
Na súa única tempada en Nápoles, Lippi fixo debutar ao gardameta Taglialatela e ao defensa Fabio Cannavaro, futuro capitán da selección italiana campioa do mundo.
Juventus
Tras os bos resultados nos dous anos anteriores, no verán de 1994 Lippi foi contratado pola Juventus, sucedendo no posto ao histórico Giovanni Trapattoni. Alí utilizou o 4-3-3 cun robusto medio do campo, apoiado polas novas fichaxes Sousa e Deschamps, e un ataque que, ademais dos consagrados Baggio, Ravanelli e Vialli, contaba coa futura lenda do club Alessandro Del Piero. O esquema táctico do técnico pronto deu os seus froitos e, ao final da súa primeira tempada á fronte do club turinés, este proclamouse campión de Italia nove anos despois.
Foi o comezo dun período de catro anos de éxitos en Italia e en Europa, cun equipo no que destacaron estrelas como Zidane, Davids, Vieri ou Inzaghi. Conquistou outras dúas ligas, unha Copa Italia, dúas Supercopas de Italia, a Liga de Campións 1995/96, unha Supercopa da UEFA e unha Copa Intercontinental. Igualou ao seu compatriota Fabio Capello como o único adestrador ata entón en acadar tres finais consecutivas da Liga de Campións.
A primeira etapa de Lippi no conxunto piemontés pasou á historia do fútbol polas novidades aportadas na fase ofensiva e por un despregue táctico daquela sen precedentes no resto do continente. Con todo, rematou de xeito brusco en febreiro de 1999, poucos meses antes da súa xa anunciada despedida do banco da Juventus, cando dimitiu tras perder 2-4 contra o Parma e co equipo na novena posición da liga.
Inter de Milán
Despois de case un lustro na Juventus, para a tempada 1999/00 aceptou a oferta do Inter de Milán, onde, a pesar de contar cun cadro de xogadores que incluía entre outros a Roberto Baggio, Ronaldo ou Vieri, non foi capaz de replicar os éxitos obtidos en Turín. Co equipo lombardo acadou a final da Copa de Italia, perdendo contra a Lazio, equipo contra o que caeu derrotado tamén na Supercopa de Italia. En Milán encontrou un ambiente hostil, cunha afección afeita a consideralo un rival, e en particular foi problemática a súa relación con Baggio, co que xa comezara a ter problemas durante a súa época na Juventus.
Volta á Juventus
esquerda|miniatura| Lippi, xunto co presidente [[Giorgio Napolitano, a ministra Giovanna Melandri e o capitán Fabio Cannavaro, levantando o trofeo do Mundial que gañou Italia en 2006.]]No verán de 2001 volveu ao banco da Juventus. A súa segunda aventura no club comezou costa arriba, sen conseguir facer funcionar de inmediato un equipo revolucionado por un mercado de fichaxes que resultou na venda de Zidane e a difícil integración de Buffon, Thuram e Nedvěd. Con todo, o traballo táctico realizado por Lippi nos primeiros meses do campionato sobre o futbolista checo, pasándoo de mezzala a mediapunta, foi un dos puntos de inflexión da tempada, conseguindo superar ao líder, o Inter, na última xornada.
Foi o 26º scudetto da Juventus, que pasou á historia como o do "5 de maio", ao que seguiu outro 12 meses despois, tras unha tempada que comezou coa vitoria na Supercopa de Italia e que se pechou cunha amarga final da Liga de Campións, a cuarta de Lippi, onde saíu vitorioso o Milan na quenda de penaltis. Durante esta época o adestrador reconverteu ao extremo Zambrotta en lateral, posición na que pasou á historia como un dos mellores futbolistas da súa época.
Ao final da tempada 2003/04, pechada cunha terceira posición na liga e co subcampionato na Copa de Italia, Lippi deixou definitivamente o banco da Juve. Nas súas oito tempadas co club acumulou 405 partidos e 13 títulos, despedíndose como un dos adestradores máis triunfantes na historia da entidade.
2004-2006
O 24 de xuño de 2004 converteuse no novo adestrador da selección italiana, sucedendo a Giovanni Trapattoni, que viña de fracasar na Eurocopa de 2004. Debutou cunha derrota por 2-0 nun amigable contra Islandia. Despois gañou os dous primeiros partidos de clasificación para o Mundial de 2006, mentres que en outubro sufriu outra derrota, a mans de Eslovenia. A partir do seguinte partido, gañado 4-3 ante Belarús, comezou unha xeira de partidos invicto, que continuou durante toda a eliminatoria. O 8 de outubro de 2005 derrotou aos eslovenos e clasificouse para o Mundial cunha xornada de antelación.
Xa no Mundial, disputado en Alemaña, a azzurra mostrou unha notable solidez defensiva (con só dous goles encaixados en toda a competición, un en propia meta e outro de penalti), o que a levou a proclamarse por cuarta vez campioa do mundo. Superou a Alemaña por 2-0 nas semifinais, tras unha prórroga, e a Francia por 5-3 na quenda de penaltis da final, despois de rematar 1-1. miniatura| Lippi durante o partido [[Selección de fútbol de Chipre|Chipre-Italia (1-2) o 6 de setembro de 2008. ]]O 12 de xullo de 2006 anunciou a súa despedida do banco da selección, onde foi substituído por Roberto Donadoni. En decembro recibiu o premio especial da Panchina d'oro.
2008-2010
En xuño, o equipo italiano participou na Copa Confederacións como campión do mundo, pero quedou eliminado na fase de grupos, despois de gañar aos Estados Unidos e de perder contra Exipto e o Brasil. Ese mesmo ano logrou a clasificación para o Mundial de 2010, de novo cunha xornada de antelación. En Suráfrica, con todo, a selección de Lippi decepcionou, empatando os dous primeiros encontros con Paraguai e Nova Zelandia e perdendo ante Eslovaquia no partido decisivo, quedando así eliminada na primeira fase, o que non sucedía dende a edición de 1974. O técnico abandonou o equipo tralo remate do seu contrato, sendo substituído por Cesare Prandelli.
Guangzhou Evergrande
O 17 de maio de 2012 converteuse en adestrador do Guangzhou Evergrande, equipo da Superliga chinesa, volvendo ao banco dun club oito anos despois. esquerda|miniatura| Lippi na China en 2014Debutou co equipo cantonés na xornada 11, cunha vitoria pola mínima sobre o Qingdao Jonoon. O 27 de outubro de 2012 logrou o seu primeiro título da Superliga, e o segundo na historia do club. O 18 de novembro do mesmo ano gañou a Copa da China, ao vencer 4-2 ao Guizhou Renhe no partido de volta, tras o 1-1 da ida. En 2013 repetiu título de liga e levou o seu equipo ata a súa primeira final da Liga de Campións da AFC. Nesta, superou ao FC Seoul de Corea do Sur, converténdose deste xeito no primeiro adestrador da historia en gañar a máxima competición continental de clubs en dúas confederacións diferentes. No Mundial de Clubs celebrado ao mes seguinte eliminou ao Al-Ahly exipcio, pero caeu nas semifinais contra o Bayern de Múnic de Guardiola.
En 2014 gañou o seu terceiro título consecutivo da Superliga chinesa (o cuarto da historia do club). O 2 de novembro deixou o cargo do adestrador, sendo substituído polo seu antigo pupilo Fabio Cannavaro. A continuación ocupou durante catro meses o carto de director técnico, ata que deixou o club a finais de febreiro de 2015.
Selección chinesa
O 22 de outubro de 2016 foi nomeado adestrador da selección chinesa. Debutou nun empate sen goles ante Qatar, correspondente á clasificación para o Mundial de 2018. Non logrou clasificar o equipo para o torneo disputado en Rusia, pero si para a Copa Asiática de 2019, nos Emiratos Árabes Unidos, onde a China acadou os cuartos de final, caendo finalmente contra Irán. Trala eliminación, tal e como se anunciara uns meses antes, abandonou o cargo de seleccionador despois de 31 partidos, cun balance de 12 vitorias, 8 empates e 11 derrotas.
O 22 de outubro de 2020, con 72 anos, anunciou a súa retirada definitiva como adestrador.
Palmarés como adestrador
miniatura| Lippi como adestrador da [[Selección de fútbol da China|selección chinesa en 2017]]
Sinemuriano
O Sinemuriano é unha idade e un piso da escala temporal xeolóxica que corresponde coa época xeolóxica e a serie do Xurásico Inferior, primeira época do período Xurásico. Esta etapa esténdese entre os 199.3 ± 2 Ma e os 190.8 ± 1.5 Ma. Esta etapa esténdese desde 196,5 até 189,6 millóns de anos atrás, aproximadamente. O Sinemuriano sucede o Hettanxiano e precede o Pliensbaquiano.
Hettanxiano
O Hettanxiano é unha división da escala temporal xeolóxica, é a primeira idade do Xurásico Inferior, primeira época do período Xurásico. Esta idade esténdese de 199,6 ± 0,6 até 196,5 ± 1,0 millóns de anos atrás, aproximadamente. O Hettanxiano sucede o Rhaetiano do Triásico Superior e precede o Sinemuriano.
centrado|miniatura|250px|[[Abrictosauro.]]