cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
As dúas Marías
Represión durante a guerra civil
En 1925, a CNT (Confederación Nacional do Traballo), de ideoloxía anarquista, abriu a súa sede rexional en Compostela. Aos quince anos de idade, o combativo Manuel Fandiño Ricart, pintor de profesión, converteuse no seu secretario xeral. Outros dous irmáns, Alfonso e Antonio tamén se fixeron militantes do movemento anarquista.
Manolo Fandiño mantívose agochado ata 1945. Antonio, sindicado como «anarcosindicalista», fuxiu ao monte Pedroso e finalmente foi descuberto, torturado e encarcerado durante vinte anos polos franquistas. O terceiro irmán, Alfonso, fuxiu poucos días despois do golpe nun barco que saíu do porto de Muros.
Para dar con estes irmáns fuxidos, os falanxistas trataron de empregar a familia. Crese que a Policía Social torturou a Coralia e a Maruxa, e segundo Henrique Rivadulla, hai xente que afirma que unha das irmás foi violada no monte Pedroso. Tempo despois, Alfonso, que fuxira no barco, apareceu de novo militando na clandestinidade na Coruña, e finalmente foi encarcerado no penal de Santoña. Morreu na cidade da Coruña o 17 de setembro de 1991 aos 83 anos e está soterrado no cemiterio de Santo Amaro. Cando os irmáns fuxidos foron arrestados cesou a presión sobre as irmás.
Despois da guerra
A comezos da década de 1950, Antonio Fandiño foi liberado moi enfermo tras vinte anos de prisión, e faleceu na casa das súas irmás a causa dos malos tratos durante o cativerio. Elas foron tratadas de "roxas" e de "putas". As dúas irmás caeron na pobreza logo de que os veciños da cidade deixaran de facer pedidos ao taller de costura que rexentaban, para que a policía non os vinculase a elas. Malia este medo, a veciñanza compostelá sentía en xeral simpatía cara a elas, e cando logo da guerra pasaron a vivir da caridade, quen quería axudalas non lles daba a esmola directamente, senón que mercaban cousas para elas nos comercios da cidade, especialmente nos ultramarinos Carro, situado na praza do Toural, onde o dono Tito Carro llelos daba coma se fosen promocións e non caridade. Así mesmo, segundo conta Fermín Bescansa, nunha ocasión unha treboada estragou o teito da súa vivenda e organizouse unha colecta que xuntou 250 000 pesetas, o valor dun piso da época. miniatura| Sempre escuálidas, vestíronse de luz e de cor, cheas de maquillaxe coma nunha representación de máscaras: po de arroz, colorete e carmín. Cada día, ao mesmo tempo, marcadas pola campá Berenguela da catedral, no verán ían pola rúa do Espírito Santo ata a praza do Toural e no inverno polas arcadas da rúa do Vilar. Cando algún estudante, cunha galantería burlona, se achegaba a elas, con forza e dignidade rexeitábanos dicindo «¡Tú ya tienes!» ("Ti xa tes!").
Maruxa faleceu en Compostela aos 82 anos e Coralia foi vivir con outra irmá á Coruña, cidade á que nunca se adaptou. Morreu dous anos máis tarde aos 68 anos, despois de preguntar moitas veces cal era o camiño para volver a Compostela.
Ata 2014, ambas as irmás se atopaban soterradas en tumbas separadas e afastadas no cemiterio de Boisaca: Maruxa na tumba número 991, con tres dos seus irmáns e a súa nai, e Coralia, na tumba 3196, co seu pai. En maio de 2014, por mor da degradación das sepulturas, a asociación Ateneo de Santiago realizou unha colecta popular que reuniu fondos para rehabilitar o sepulcro, instalar os seus restos mortais xuntos, como elas querían, e colocar unha placa na súa lembranza.
A escultura da Alameda
Co paso dos anos, a historia das dúas irmás Fandiño foi caendo no esquecemento, ata que o veciño César Lombera conseguiu convencer no 1994 ao entón alcalde Xerardo Estévez, logo de nove anos propoñéndollo ao Concello, para que instalase unha escultura na súa lembranza. Esta, realizada polo propio César Lombera, consistiu nunha reprodución realista e policromada das dúas mulleres durante os seus famosos paseos baseada na foto máis coñecida de ámbalas dúas irmás, con Maruxa á dereita, co brazo estendido, e Coralia sostendo un paraugas. A obra foi situada na Alameda, lugar onde a día de hoxe permanece.
Dende entón, a escultura é unha das máis coñecidas da cidade, tanto pola curiosidade que esperta entre os turistas coma por servir de punto de encontro para os composteláns. Con frecuencia fíxase coma lugar de saída de manifestacións.
Obra de teatro
Na obra Voaxa e Carmín, de Esther F. Carrodeguas, as irmás Fandiño foron interpretadas por Mabel Rivera e Belén Constenla.
Deidades primordiais da mitoloxía grega
As deidades primordiais son unha serie variable de deidades que aparecen nas cosmogonías e teogonías da mitoloxía grega. Segundo os mitos, existiron nos inicios do mundo, xeralmente identificadas con elementos ou principios naturais. Esas deidades son o grupo orixinal a partir do cal descenden tódolos demais deuses. Precederon ós titáns, descendentes de Gaia e Urano.
As dúas Marías
"Mullerenaxe"
O 18 de xullo de 2017 e 2018 houbo homenaxes públicas promovidas pola libraría Lila de Lilith.
Deidades primordiais da mitoloxía grega
Hesíodo
Segundo a Teogonía de Hesíodo (arredor do -700):
As dúas Marías
Música
A historia das dúas irmás serviu tamén como inspiración no ámbito da composición musical, contando estas cunha peza que leva por nome "As dúas en punto (a hora da rebeldía)". Dita composición, escrita por Lois Pimentel Iglesias, foi estreada en abril de 2018 pola Banda de Música de Pontevedra e foi premiada pola súa calidade pola Federación Galega de Bandas de Música Populares.
Ensaio
Áurea Sánchez publicou o libro ''Las Marías de Santiago de Compostela. Representación de la identidad femenina en los medios de comunicación'', de 194 páxinas. Este ensaio comprende un traballo de investigación na especialidade de Estudos de Mulleres, Feministas e de Xénero que a propia xornalista realizou na Universidade Xaime I de Castelló como parte do mestrado en Igualdade e Xénero no Ámbito Público e Privado.
Mamut
300 px|miniatura|Mamut 300px|miniatura|Placa cun mamut gravado, procedente de Malta (Museo do Hermitage, san Petersburgo) Un mamut (do antigo ruso маммот, hoxe мамонт) é calquera das especies do extinto xénero Mammuthus, aínda que o mamut por excelencia é o mamut laúdo, Mammuthus primigenius, de cairos longos e curvados, e do que se chegaron a atopar varios exemplares sepultados no permafrost de Siberia.
Historia e características
As especies máis setentrionais, posuían unha cuberta de cabelo longo que os protexía dos fríos glaciares. Habitaban as rexións setentrionais de Europa, Asia, América do Norte e de América Central.
Os corpos de mamuts conxelados no xeo xeralmente mostran un bo grao de conservación e mesmo se alimentaron os cans dos buscadores coa súa carne. Existiron propostas de clonación de exemplares acabados de desconxelar co obxectivo de revivir esta especie.
Ademais da carne conxelada, encontráronse grandes cantidades de marfil en Siberia que foi utilizado como artigo de comercio durante moitos séculos.
É un erro común asumir que os mamuts eran criaturas moito máis grandes cós elefantes modernos, un erro que levou a utilizar a palabra mamut como adxectivo para describir algo moi grande. A especie coñecida máis grande, o Mamut Imperial de California, alcanzaba a altura de polo menos 4 metros ata a cruz (a mesma que o elefante africano máis grande coñecido). Porén, a maioría das especies de mamuts eran do tamaño do elefante moderno da India, e atopáronse fósiles de mamuts ananos na illa de Wrangel, ó leste da costa de Siberia. Os mamuts desapareceron de Europa hai 12.000 anos e un milenio despois fixérono en América do Norte. Hai 10.000 extinguiuse en Siberia, quedando só a poboación anana de Wrangel, que persistiu até arredor do ano 2.000 a.C. ou mesmo menos.
Os mamuts diverxeron dos elefantes asiáticos trala división dos elefantes africanos, o que significa que os mamuts estaban máis emparentados co elefante asiático que este último co elefante africano. Dado que hai un caso de entrecruzamento exitoso entre un elefante asiático e un africano, especúlase que se os mamuts existisen na actualidade, poderían entrecruzarse cos elefantes asiáticos aínda máis facilmente e esta especulación levou á idea de recrear a esta especie tomando seme conxelado de mamut e usándoo para fecundar unha elefanta. Ulteriores cruzamentos irían eliminando os caracteres propios do elefante asiático ata chegar a un mamut totalmente "reconstruído". Porén, até o momento no se atopou seme suficientemente intacto como para iniciar o experimento.
Os científicos continúan debatendo se os mamuts se extinguiron por factores climáticos ou por unha matanza levada a cabo por humanos.
Galicia
O único fósil de mamut descuberto en Galicia foi atopado no concello do Incio, o 2 de maio de 1961. Os restos atopáronse na localidade de Buxán, e foron estudados polos estudosos Isidro Parga Pondal, Uxío Torre Enciso e Emiliano Aguirre. Parga Pondal cedeu os restos ó museo de historia natural Luis Iglesias, da Universidade de Santiago de Compostela, que é quen ten a custodia.
Cheminea
miniatura|dereita|200px|Cheminea de ([[Graz, Austria)]] miniatura|dereita|200px|Cheminea industrial da central térmica das Pontes (A Coruña)
Unha cheminea ou fumeira é un sistema usado para ventilar gases quentes e fume de caldeiras, quentadores, estufas, fornos, fogóns ou lareiras á atmosfera. Atópanse en vivendas, locomotoras, factorías, barcos etc. A altura do conduto xoga un papel especial para faciliar a saída dos fumes.
Etimoloxía
O termo galego máis común é cheminea, pero tamén se recollen as variantes chaminea ou chaminé. O termo é un galicismo, do francés cheminée (á súa vez do latín: caminus = camiño).
Características
Adoitan ser completamente verticais para asegurar que os gases quentes poidan fluír sen problemas, movéndoos por convección. Tamén existen as chemineas que non son completamente verticais, que se instalan en cociñas ou pequenas salas de caldeiras para evacuar os fumes a través de orificios efectuados nos paramentos. As cheminenas así construídas deben dispor de mallas de protección para evitar que o paxaros aniñen no seu interior, así mesmo débeselles dar unha inclinación diferente a 0º para facilitar a saída de fumes. O espazo dentro dunha cheminea denomínase "conduto de fume". As chemineas poden atoparse en edificios, locomotoras ou en navíos. Á corrente de aire que orixina o lume e que fai que o fume ascenda pola cheminea denomínase tiro.
A cheminea na construción galega
O termo cheminea refírese só ao conduto polo que sae o fume, a feluxe e os gases da lareira. Na construción tradicional galega a cheminea só aparece nas casas grandes, castelos e pazos. Normalmente contaban cunha lareira de gran tamaño, que esixía unha saída ampla de fumes. Para iso construíanse cambotas de madeira e/ou pedra con chemineas que ás veces chegan a ter dous metros de ancho. Algunhas, contan cun curioso sistema de evacuación das augas da chuvia. O conduto adoita ser de pedra (granito e/ou xisto), moitas das veces rematado con enfeites. Tamén existen chemineas de madeira.
As vivendas máis humildes, aínda que con lareira, carecían de cambota e cheminea, saíndo o fume directamente pola cuberta de colmo, tella ou lousa. A partir dos anos 40, a cheminea comeza a aparecer en todas as vivendas.
Cheminea na natureza
O termo cheminea tamén pode aplicarse a aspectos da natureza, particularmente en formacións rochosas.
Nun volcán unha cheminea é o conduto que comunica o reservorio de magma ou cámara magmática en profundidade coa superficie.
Villariezo
Villariezo é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 569 habitantes (INE 2012).
Festival Internacional de Cinema de Karlovy Vary
miniatura|Karlovy Vary. O Festival Internacional de Cinema de Karlovy Vary (en Mezinárodní filmový festival Karlovy Vary) é un dos máis antigos festivais de cinema do mundo, celebrado anualmente cada mes de xullo na cidade checa de Karlovy Vary. Foi marxinado durante a época da guerra fría en beneficio do Festival Internacional de Cinema de Moscova, mais recuperou a súa importancia na década de 1990 para converterse no festival máis prestixioso de Europa Central e Oriental.
Virxe do O
A Virxe do O, Virxe da Esperanza ou Virxe da Expectación, é unha advocación da Virxe María, asociada co advento e a espera da Natividade de Cristo; o período no que a Virxe estaba embarazada (en latín Maria Gravida ou Virgo Gestans).
Nomes
En galego coñécese co nome de Virxe do O. Este nome procede da exclamación "oh" que aparece nas sete estrofas das Vésperas na Igrexa latina que preceden ao Nadal, como por exemplo a do 23 de decembro, O Emmanuel, Rex et legifer noster (Oh Emmanuel, Rei e lexislador noso). Outro dos nomes polo que é coñecida é o de Virxe da Esperanza, en alusión ao seu embarazo.
Nos países de lingua castelá, ademais das formas equivalentes ás formas galegas, é coñecida tamén co nome de Virgen de la Expectación, e similarmente nos países de lingua portuguesa é coñecida cos nomes de Nossa Senhora da Expectação ou do Ó, equivalentes aos galegos.
Por outra banda, nos países de lingua francesa é coñecida polos nomes descritivos de Vierge enceinte e Vierge parturiente, e polo de Vierge de l'Avent; e nos de lingua italiana Madonna del parto.
Nas Igrexas bizantinas existe unha representación que se podería considerar equivalente, que representa á Virxe no momento da Encarnación de Cristo, chamada Virxe Platytera.
Historia
A advocación ten a súa orixe na festa da Expectatio Partus (espera do parto) do 18 de decembro, estabelecida polo décimo Concilio de Toledo do ano 656. Os padres conciliares decidiron estabelecer esta festa oito días antes do Nadal, xa que a festa da Anunciación do 25 de marzo coincidía coa Coresma, e neste período non estaban permitidas as festas.
Cando a Igrexa latina abandonou a prohibición das festas no período cuaresmal, a festa de decembro mantívose a carón da Anunciación, celebrándose nos ritos romano e hispano-mozárabe. A festa gozou de gran populariedade en España, e o papa Gregorio XIII aprobouna como dobre maior para a arquidiocese de Toledo, que en 1634 obtivo o privilexio de celebrala aínda que coincidise co cuarto domingo de Advento.
Dende España, a festa expandiuse a outros países: en 1695 ao patriarcado de Venecia e á arquidiocese de Tolosa, en 1702 á Orde do Císter, en 1713 ás dioceses da Toscana e en 1725 á diocese de Roma.
Padroado
En Galicia, a Virxe do O é padroa da cidade de Pontevedra.
É tamén padroa do concello español de Dueñas, na provincia de Palencia.
Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa
miniatura|dereita|Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa.
O Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa (sen "Onomástico" na cuarta edición de 1987) é a meirande obra descritiva da onomástica da lingua portuguesa. Foi escrita polo filósofo e arabista José Pedro Machado. A primeira edición foi publicada en 1981. A última edición, de 2003, divídese en tres volumes que suman 1503 páxinas, sendo impresa en Lisboa pola editorial Livros Horizonte.
Fita (homónimos)
Co termo fita podemos facer referencia a:
Kaliningrado
Kaliningrado, Królewiec , Karaliaučius , antigamente chamada Königsberg , é a capital da provincia rusa de Kaliningrad, enclave ruso entre Polonia e Lituania, na beira do Mar Báltico. A cidade tamén é célebre polo problema topolóxico das Sete pontes de Königsberg, resolvido por Euler no 1736.
O Königsberg alemán
miniatura|esquerda|150px|O castelo de Köningsberg. Kaliningrado foi fundada no 1255 polos Cabaleiros teutónicos baixo o nome de Königsberg (a montaña do rei), foi a capital da Prusia ata a unificación de Alemaña, da que pasou a formar parte. Tras a primeira guerra mundial, o territorio prusiano, xunto con Köningsberg, quedou illado do resto de Alemaña polo corredor polaco de Danzig.
Na segunda guerra mundial, libráronse duros combates nos arredores da cidade entre o Exército Vermello e as forzas alemás, que remataron coa vitoria soviética e a captura de case 100.000 soldados alemáns. No final da segunda guerra mundial a poboación sufriu severos bombardeos aliados, que foron seguidos dunha represión intensa dos soviéticos, que tentaron exterminar ou expulsar á poboación.
Kaliningrado na Unión Soviética
Ao rematar a guerra, Köningsberg foi renomeado como Kaliningrado (do nome do presidente do Comité Central do Partido Comunista, Mikhaíl Kalinin), cando a URSS anexou os territorios da rexión (rexión de Kaliningrado).
Ashiya
Ashiya (芦屋市, あしやし, Ashiya-shi) é un concello da prefectura de Hyōgo no Xapón. Está situado no centro da rexión de Kinki e ó leste da prefectura, na zona oeste da provincia histórica de Settsu. Ten 18,47 km² de superficie e unha poboación de 93.096 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 5.040 h/km².
Kaliningrado
Kaliningrado na Unión Soviética
Como compensación pola anexión deste territorio, Polonia anexionouse as rexións alemás de Silesia e Pomerania oriental. Á súa vez, Prusia Oriental foi dividida en dúas partes: a meridional que pasou a mans polacas, e a setentrional que foi incluída na Unión Soviética.
Ashiya
O concello de Ashiya limita cos concellos de Kōbe e de Nishinomiya.
Kaliningrado
Kaliningrado na Unión Soviética
A maior parte dos residentes alemáns foron expulsados da cidade. A Unión Soviética seguiu entón unha política de rusificación do territorio, sen incorporar a rexión da República Socialista Soviética de Lituania. Kaliningrado foi unha das principais bases navais soviéticas do Mar Báltico, xunto con Riga e a illa de Kronstadt.
Tras a caída da Unión Soviética e a independencia de Lituania en 1991, o territorio quedou baixo a soberanía rusa e separado do resto do país.
Kaliningrado na Federación Rusa
miniatura|dereita|150px|A catedral de Kaliningrado Tras a caída da Unión Soviética e a independencia de Lituania no 1991, o territorio quedou baixo a soberanía rusa e separado do resto do país. Kaliningrado converteuse entón nun enclave ruso illado do resto de Rusia, feito que se acentuou aínda máis cando Polonia e Lituania ingresaron na OTAN e máis tarde na Unión Europea. Por estas razóns todos os rusos desta rexión que queren pasar ao resto de Rusia teñen que facelo a través de países membros da OTAN e da UE que lles esixen un visado. O primeiro ministro ruso Vladimir Putin declarou que este requirimento de visado era unha violación da soberanía rusa; ademais, propuxo a creación dunha zona de libre comercio na rexión, para converter Kaliningrado no "Hong Kong do Báltico". Pouco despois, Rusia e Lituania chegaron a un acordo: os rusos que desexen cruzar Lituania recibirán un permiso especial para cruzar as fronteiras ruso-lituanas.
No 2004, Alemaña estableceu a súa primeira misión diplomática na cidade, feito que é interpretado como un símbolo de confianza entre Alemaña e a Federación Rusa.
En xullo de 2007, o viceprimeiro ministro de Rusia Sergéi Ivánov declarou que se os Estados Unidos despregaban un sistema de defensa contra mísiles en Polonia, despregaríanse armas nucleares en Kaliningrado. Kaliningrado é unha importante base naval para Rusia, xa que é o único porto ruso no mar Báltico no que as augas non se conxelan durante o invierno.
Cidades irmandadas
Kaliningrado está irmandada con:
Karl Renner
Karl Renner, nado en Unter-Tannowitz (Moravia) o 14 de decembro de 1870 e finado en Viena o 31 de decembro de 1950, foi un político austríaco. Renner sempre estivo interesado en política e chegou a ser bibliotecario no parlamento e membro do Partido Socialdemócrata de Austria (SPÖ) en 1896. Comezou a representar o partido no Reichsrat en 1907.
Villasandino
Villasandino é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 213 habitantes (INE 2012).
Voo 11 de Allied Air
O voo 11 de Allied Air foi un accidente de aviación ocorrido o sábado 2 de xuño de 2012 ao redor das 19:15 hora local no aeroporto de Kotoka en Accra, Ghana. Un Boeing 727-200 de carga operado por Allied Air saíuse da pista na aterraxe, atravesou o valado do perímetro e golpeou un autobús na estrada. Os catro membros da tripulación sobreviviron, pero as 10 persoas a bordo do autobús morreron, xunto cun cicista e o pasaxeiro dun taxi. Houbo ademais varios feridos en terra. Cando o avión se esnafrou había chuvia e pouca visibilidade na zona.
O goberno de Ghana anunciou que se formaría unha comisión de investigación do accidente. A causa do accidente segundo a comisión de investigación foi que a tripulación calculou mal o punto de aterraxe, tocando máis adiante de onde debería. Trátase do peor accidente de aviación de Ghana.
Uns 20 anos antes o mesmo avión realizara o derradeiro voo para Pan American World Airways dende Bridgetown, Barbados ata Miami, Florida.
Real Coro Toxos e Froles
O Real Coro Toxos e Froles é unha agrupación musical de carácter tradicional galego, fundada en Ferrol en 1914.
Fundación
miniatura|Antiga sede do coro na rúa Dolores de Ferrol A fundación do Coro Toxos e Froles data de 1914 e parece estar relacionada co interese do gaiteiro Manuel Lorenzo Barxa por crear unha agrupación á imaxe e semellanza do primeiro coro galego Aires d'a Terra. Tamén se debe considerar a existencia da agrupación ferrolá Airiños d'a miña Terra como o seu precedente inmediato e máis próximo.
A presentación pública do coro Toxos e Froles faise no Teatro Jofre de Ferrol un sábado, o 29 de maio de 1915. A primeira bandeira do coro foi conseguida por subscrición popular e entregada polo poeta ourensán Antonio Rey Soto, representante das Irmandades da Fala. Naqueles tempos os lazos de amizade entre as irmandades e as agrupacións artísticas era moi forte. O papel de Toxos e Froles na fundación da Irmandade da fala de Ferrol en 1918 foi crucial.
O coro, con Lorenzo á cabeza, forma parte dos programas de moitos festivais galegos. No mes de xuño do ano 1922 realízanse as primeiras gravacións discográficas da agrupación.
Publicou o periódico gráfico Labor Gallega entre 1935 e 1936.
Bernardino Breijo
Bernardino Breijo Freire, nado en 1926 e finado o 29 de setembro de 2019, foi un político galego do PPdeG.
Recoñecementos
En 1996 foille concedida a Medalla de Prata de Galicia.
Jorge Dorribo
Jorge Dorribo Gude, nado en Lugo e finado en Barcelona o 16 de maio de 2019, foi un empresario galego coñecido polos seus patrocinios de entidades deportivas e por un presunto caso de corrupción, a Operación Campión, onde se viron implicadas ademais del varias personalidades políticas.
Traxectoria
Jorge Dorribo comezou a súa carreira empresarial cunha peletería na cidade de Lugo, importando pezas de roupa de Marrocos. Nesa época tamén traballou de carteiro e como dono dun pub. A partir do comercio de peles e na busca de solucións para o tratamento dos curtidos introduciuse no sector químico, e fundou o laboratorio Nutrición de Pieles, Nupel, que cos anos foi mudando o seu obxecto social para a cosmética e para a produción farmacéutica. Xa como empresa de menciñas progresou e conseguiu exportar produto ao estranxeiro. Primeiro, e grazas ao apoio do presidente da Deputación de Lugo, Francisco Cacharro Pardo, entrou no mercado cubano e logo no de Oriente Medio. Por volta de 2010 exportaba a 25 países, principalmente de África, Suramérica ou Oriente Medio. Nesa progresión xogarían algún papel as subvencións que neses anos recibiu da Xunta de Galicia, tanto co goberno do Emilio Pérez Touriño como do goberno de Alberto Núñez Feijóo.
A distribución de produtos acabou movendo o centro neurálxico da empresa de Lugo a Andorra. A súa expansión empresarial comprendía tamén a firma Proitec, unha xestoría. En 2010 o grupo empresarial tivera unha facturación de 109 millóns de euros.
Importante impacto social tivo a súa filantropía deportiva. As súas empresas patrocinaron o Club Voleibol Emeve de voleibol, o Nupel Global Racing de rallys, o Azkar Lugo de fútbol sala ou o Club Deportivo Lugo de fútbol. Tamén foi conselleiro do consello de administración do CB Breogán de baloncesto.
A operación Campión
O 24 de maio de 2011 a policía detívoo por orde xudicial no marco do que se coñeceu como operación Campión, denominada así precisamente polos vencellos deportivos de Dorribo. A operación iniciárase meses antes coa detención do director do Igape, instituto de promoción económica dependente da Consellería de Economía e Industria, por suposta fraude fiscal na obtención de subvencións públicas. Segundo sospeitaba o xuíz, Dorribo aconsellara a narcotraficantes utilizar as subvencións públicas como vía para o branqueo de diñeiro e de crear unha trama de fraude ao redor da empresa Proitec. Durante a primeira fase da operación a xuíza ordenou a detención de 15 persoas.
O caso complicouse ao atacar a vía política. Primeiro foi o deputado popular Pablo Cobián, logo o tamén deputado e exconselleiro nacionalista Fernando Blanco e finalmente foi o ministro e vicepresidente socialista Xosé Blanco, os que foron acusados por Dorribo de participaren na trama. Cobián e Blanco dimitiron dos seus escanos no Hórreo.
A xuíza decidiu logo a liberdade condicional para Dorribo á espera de xuízo, ao tempo que lle interviña xudicialmente as empresas. Dorribo creou outra firma, Improsa Pharma, dedicada tamén ao sector farmacéutico e con sede en Alacant.
Los Cinco Latinos
miniatura|dereita|Los Cinco Latinos, contra 1960 Los Cinco Latinos é un grupo vocal e instrumental de rock and roll da Arxentina creado en 1957 e aínda activo a comezos do século XXI.
Traxectoria
Foi un dos primeiros antecedentes do rock latino e un dos primeiros grupos en cantar rock en castelán, así como en obter sona a nivel internacional, replicando o estilo doo wop de The Platters. No comezo, estivo liderado por unha muller, Estela Raval, e mais o seu home, o trompetista Ricardo Romero, xunto con Héctor Buonsanti, Mariano Crisiglione e Jorge Francisco Pataro, este último substituído en 1960 por Carlos Antimori.
Glizirrizina
miniatura|dereita|A glicirricina é un glicósido de sabor doce. A glizirrizina ou glicirricina é un edulcorante obtido da planta da regalicia (Glyzyrrhiza glabra).
Camiño á beira do mar
Camiño á beira do mar (en azarí: Dəniz Kənarında Gəzinti) é un filme acerbaixano de 1907 dirixido por Vasili Amaşukeli.
Shaun of the Dead
Shaun of the Dead é un filme de 2004 dirixido por Edgar Wright, quen o escribiu xunto con Simon Pegg. Está protagonizado por Pegg e Nick Frost nos papeis de Shaun e Ed, dous londinienses que están atrapados nunha apocalipse zombi e intentan refuxiarse nun pub local cos seus seres amados. No filme tamén aparecen Kate Ashfield, Lucy Davis, Dylan Moran, Bill Nighy e Penelope Wilton. É o primeiro título da triloxía de Wright e Pegg Three Flavours Cornetto, que foi seguida por Hot Fuzz (2007) e The World's End (2013).
Glizirrizina
Non se permite o seu uso como aditivo alimentario aínda que a regalicia si que se utiliza na industria alimentaria como ingrediente de doces ou bebidas.
División de Honra B de Rugby 2010-2011
A tempada 2010-2011 da División de Honra B de rugby foi a 13ª edición da competición ligueira que ocupa o segundo nivel no sistema do rugby español. Nesta tempada se mantivo o formato de 2 grupos con 8 equipos cada un que xogan entre si todos fronte a todos un total de 14 encontros, 7 como local e 7 como visitante. Ó remate da liga regular, os 2 mellores equipos de cada grupo acadan o dereito a loitar polo ascenso á División de Honra nunha eliminatoria na que se enfrontan o primeiro de cada grupo fronte ó segundo do outro grupo, en dous encontros.
Equipos
300px • Liceo, Cisneros, Arquitectura, CRC • Les Abelles • Helvetia • Atco. Portuense Ponent •
Liga Regular
A edición 2010-2011 da División de Honra B rematou o 30 de xaneiro de 2011. Despois de 14 xornadas nas que tódolos equipos de cada grupo xogaron entre si dous encontros, os dous grupos quedaron do seguinte xeito:
Ascenso a División de Honra
Os dous primeiros equipos de cada grupo clasificáronse para disputar a eliminatoria polo ascenso a División de Honra. Tralos encontros disputados os días 13 e 20 de febreiro, os dous equipos do Grupo 1 venceron as súas eliminatorias, e tanto Getxo RT como Vigo RC acadaron o dereito a ser equipos de División de Honra na tempada 2011-2012.
O ascenso do Vigo Rugby Club á División de Honra é un feito histórico no deporte galego, xa que é a primeira vez que un equipo de Galicia competirá na elite do rugby nacional.
Descenso a Primeira Nacional
Os 2 piores equipos, CR Ponent e Uribealdea RT, últimos nos 2 grupos, descenderon directamente a 1ª Nacional. Os seus postos serán ocupados por L`Hospitalet RC e CD Hercesa. Os outros 2 piores equipos, BUC e CD Arquitectura, penúltimos nos 2 grupos, tiveron que enfrontarse nunha eliminatoria a 2 equipos clasificados dende a 1ª Nacional para evita-lo descenso. No caso do CD Arquitectura, foi quen de vencer na eliminatoria fronte a Eibar RT. No caso do BUC, caeu fronte ó Independiente RC, e polo tanto o equipo cántabro substituirá ó catalán na División de Honra B na tempada 2011-2012. .
West Island
West Island  é a capital do Territorio externo australiano das Illas Cocos (Keeling). A Poboación é duns 190 habitantes e está composta principalmente por europeos. É ademais a menos poboada das dúas illas habitadas dese arquipélago (a outra é Illa Home). Formou parte das Posesións da familia Clunies-Ross, e durante a segunda guerra mundial funcionou aquí un aeroporto militar. Ademais dos edificios gobernamentais, un almacen xeral e un pequeno aeroporto, ten instalacións turísticas.
Educación
Opera unha escola de primaria e secundaria da High School District District Cocos en West Island. A maioría dos estudantes dese campus son orixinarios do continente australiano.
Dique seco
miniatura|[[Remolcador en seco. Obsérvase unha embarcación cos traballos de pintura de carena concluídos.]] miniatura|Diques flotantes. Dique seco, ou dique de carena, é o nome que reciben as instalacións portuarias destinadas a poñer as embarcacións fóra da auga para efectuárense reparacións na súa parte externa.
Miñoca
As miñocas son animais anélidos (Annelida) da clase Oligochaeta, distribuídas polos solos húmidos de todo o mundo, algunhas de apenas centímetros e outras de case dous metros. O seu corpo está formado por aneis (segmentos corporais).
Dique seco
Estas reparacións que se realizan en forma periódica reciben o nome de carenado e efectúanse na parte do casco coñecida como obra viva ou carena.
Miñoca
Viven soterradas: son animais subterráneos, escavan galerías e canles, buscando abrigo e restos vexetais, que constitúe o seu principal alimento, inxerido con grandes cantidades de terra. Aliméntanse de detritos de varias orixes, que compoñen o humus.
Pasando o dedo na súa rexión ventral, de atrás cara a cabeza, séntese a pel do animal áspera, debido á presenza de fileiras de microscópicas sedas ou quetas de quitina. As miñocas fixan as puntas das sedas no solo, facilitando o seu movemento, cando contrae a forte musculatura da parede do corpo.
A epiderme das miñocas está cuberta por unha fina cutícula e produce bastante moco, o que as torna viscosas, diminuíndo o roce co solo e facilitando o seu movemento. O moco tamén protexe a pel cando entra en contacto con substancias tóxicas ou nocivas e garante a humidade indispensable para os intercambios dos gases respiratorios en toda a superficie do corpo. Esta é a chamada respiración cutánea.
Órganos internos
As miñocas teñen un aparato dixestivo completo, que se inicia na boca e termina no ano. Na súa porción anterior hai unha gran cámara, o papo, seguida dunha moella, que tritura o alimento. Segue un longo intestino, ata o ano, no último segmento.
O sistema circulatorio é pechado, cunha gran rede de vasos moi finos, os capilares, baixo a pel, para o intercambio de gases co ambiente. O sangue das miñocas é vermello, por causa da hemoglobina, o mesmo pigmento encontrado nos glóbulos vermellos dos vertebrados.
En cada segmento do corpo hai unha cámara interna, chea dun líquido acuoso. De aí son retiradas substancias de excreción, a través de órganos especiais que se abren na pel, por poros microscópicos.
O sistema nervioso está representado por ganglios cerebroides dorsais na parte anterior do corpo que se unen á cadea nerviosa ventral mediante dous conectivos circunesofáxicos. A cadea nerviosa ventral está formada tamén por ganglios. Os ganglios están formados por grupos de células nerviosas que funcionan como centros de coordinación das diversas funcións no corpo do animal. esquerda|300px|miniatura|Segmento dunha miñoca posterior ó clitelo incluíndo tódalas súas estruturas.
Luís Madriñán Teijeiro
Luís Madriñán Teijeiro, nado en Lalín en 1888, foi un farmacéutico e político galego.
Traxectoria
Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Lalín en febreiro de 1924. Foi cesado como alcalde ao cabo de dous meses.
Vida persoal
Era irmán de Salvador Madriñán Teijeiro e Carmen Madriñán Teijeiro, que casou con Benjamín González Fidalgo.
Filaria (xénero)
Segundo o WoRMS, Filaria é o único xénero que comprende a familia dos filaríidos.
Familia
A familia, segundo o WoRMS, foi descrrita en 1959 Chabaud & Anderson.
Xénero
O xénero foi descrito en 1787 polo naturalista danés Otto Friedrich Müller.
Especies
Segundo o WoRMS, o xénero comprene as dúas especies seguintes:
Nota taxonómica
Para outras clasificaciós dos filaríidos, véxase filaríidos.
Violaxantina
A violaxantina é un pigmento carotenoide natural do grupo das xantofilas, de cor alaranxada, que se encontra en diversas plantas, como por exemplo os pensamentos. Sintetízase a partir da zeaxantina por epoxidación. Utilizouse como aditivo alimentario co número E 161e, xa que é un colorante, pero o seu uso xa non está aprobado na Unión Europea nin en EUA, aínda que si noutros países como Australia e Nova Zelandia (onde ten o número INS 161e). miniatura|esquerda|As plantas do xénero [[Viola (xénero)|Viola conteñen violaxantina.]]
Blaumut
Blaumut é un grupo de música catalán que combina o folk e o pop, a música clásica e a canción de autor. O nome "Blaumut" foi extraído da canción "Islàndia" do seu disco El turista.
Historia
miniatura|250px|dereita|Foto dos Blaumut. Vassil Lambrinov e Xavi de la Iglesia comezaron no 2003 a facer gravacións caseiras, probando e experimentando con diferentes sonoridades. Dende o 2009, o grupo actuou en pequenos escenarios de Barcelona. No ano 2011 firmaron un contrato discográfico con Picap, e en setembro do ano seguinte publicaron o seu primeiro álbum, que levaba o título de El turista. Dende a publicación do seu primeiro álbum até hoxe, a formación experimentou un crecemento continuo grazas ao seu primeiro grande éxito "Pa amb oli i sal", coñecido por ambientar os descansos dos partidos do FC Barcelona no Camp Nou e por aparecer de xeito recorrente en tódalas emisoras de radiofórmula catalás.
En setembro de 2013 foron galardoados co Premio Cerverí de letras de cancións pola súa versión musical do poema "I beg your pardon", de Salvador Espriu.
Avco World Trophy
miniatura|dereita|160px|O Avco World Trophy. O Avco World Trophy, tamén coñecido como Avco Cup, foi o trofeo entregado ao campión da World Hockey Association (WHA) orixinal (1972-1979). Os dereitos sobre o nome foron comprados pola antiga Avco Corporation (un nome derivado orixinalmente de "Aviation Company"), unha compañía de defensa que mercou os dereitos para anunciar a súa división de financias ao consumo. O trofeo foi ridiculizado por algúns polo seu patrocinio e nunca desenvolveu nada que se achegara ao significado e o sentimento da Stanley Cup, o seu rival da National Hockey League. Con todo, o deseño da copa foi frecuentemente visto como creativo en que se trataba dun globo flotante de vidro gravado embutido no "tronco" da copa. A copa foi deseñada por Frank Bonnerkopf de Boise, Idaho (Estados Unidos).
O líder dos Jets Bobby Hull conquistou o trofeo en tres ocasións, incluíndo a última edición da final da liga fronte aos Edmonton Oilers de Wayne Gretzky; por outra banda, Gordie Howe e os Houston Aeros disputaron o trofeo tres veces e gañárono dúas, mentres que os New England Whalers e os Quebec Nordiques conquistaron a copa unha vez cada un.
Historia
O trofeo foi entrgado por primeira vez na tempada 1972-73 da World Hockey Association. Antes do principio da competición, un dos fundadores da WHA, Dennis Murphy, conseguiu vender o nome do trofeo á empresa Avco. O trofeo foi doado á nova liga en 1972 xunto con aproximadamente 500.000 dólares pola AVCO Financial Services Corporation, e converteuse no primeiro trofeo de campión dunha liga deportiva maior en levar o nome dunha empresa privada. O trofeo foi retirado despois de que a WHA cesase as súas operacións en 1979.
A primeira final dos play-offs da WHA enfrontou aos New England Whalers e aos Winnipeg Jets, e despois de catro partidos, os primeiros dominaban a eliminatoria por 3-1, podendo gañar a liga no seguinte pertido. Os directivos da WHA déronse conta de que non tiñan aínda un trofeo para entregar ao equipo campión. A persoa encargada das relacións públicas comprou no último momento un trofeo de gran tamaño que foi finalmente entregado aos Whalers, que gañaron o quinto partido por 9 goles a 6.
O derradeiro trofeo da historia da WHA foi conquistado polos Winnipeg Jets, que derrotaron en seis partidos aos Edmonton Oilers; Barry Shenkarow, o presidente dos Jets, levou o trofeo e o expuxo na sala de dirixentes no Winnipeg Arena. Pouco tempo despois, outra versión do trofeo uniuse ao Hockey Hall of Fame na sala adicada á WHA. Shenkarow advertiu ao Hockey Hall of Fame de que non posuían o trofeo bo, mais estes non lle creron. Posteriormente, Shenkarow enviou a súa versión do trofeo ao Manitoba Sports Hall of Fame da cidade de Winnipeg. De acordo co sitio web do Hockey Hall of Fame, unha terceira versión da copa existe no Nova Scotia Sports Hall of Fame en Halifax. O trofeo foi retirado despois de que a WHA cesase as súas operacións en 1979.
Trance
O trance é un xénero da música electrónica que se desenvolveu nos anos 90 composto por sons sintéticos, acordes longos, atmosferas envolventes, arpexos, en ocasións ácidas, base rítmica de percusión e melodías moi elaboradas.
O estilo é, aínda que isto se discute, derivado dunha ampla combinación de música electrónica, como a música ambient, o techno e o house. A orixe do termo é ambigua: uns suxiren que o termo deriva do álbum Trancefecer, de Klaus Schulze, ou ben do anterior Dance 2 Trance, aínda que o máis probable é que o termo estea ligado á idea de que as pulsacións típicas do trance induzan a un "estado alterado da conciencia" (un estado de transo). Dado que esta música era tocada sobre todo en clubs nocturnos de lugares típicos de vacacións (como Eivissa) e nos dos centros das cidades, o trance pódese considerar como un dos tipos da música club.
Ten as súas orixes estilísticas no techno, o house e as músicas electrónica e industrial. As súas orixes culturais son nos inicios dos anos 90 en Alemaña, Suíza e Países Baixos. Os instrumentos típicos usados son o sintetizador, o teclado, a batería, os secuenciadores e os sampleadores. Os estilos derivados son o trance psicodélico ou "psytrance". Subxéneros do estilo son o Acid, Classic, Euro, Goa, Hard, Progressivo, Tech ou o Uplifting. Xéneros mixtos son o Futurepop, Hardstyle.
Características musicais
O trance emprega un compás de 4/4, un tempo de 130 a 165 BPM, sendo un pouco máis rápido que a música house pero non tanto como a psicodélica. As primeiras cancións eran ás veces incluso máis lentas. Un vivo drum (tambor ou batería) está colocado en cada compás. A melodía principal acostuma a ser unha melodía "gancho" que recorre practicamente toda a canción, repetíndose a intervalos en calquera parte. Normalmente engádense algúns elementos de percusión e as transicións máis importantes e clímax son con frecuencia presaxiadas por unha rápida sucesión de drums a distancia regular que incrementan o volume ata o fin do compás ou da secuencia musical. É habitual a polifonía. As secuencias de sintetizador que usa son melódicas e repetidas, e a construción musical acostuma aumentar e diminuír de intensidade ó longo da track. A miúdo atopamos crescendos e breakdowns. Outras características típicas son os arpexos rápidos e as escalas menores.
Os sintetizadores constitúen os elementos centrais da maioría das cancións do trance, con sinxelos sons usados tanto para pequenos pizzicatos como para os sons de corda.
Na composición deste estilo de música acostúmase a usar diversos efectos acústicos como o eco, a reverberación, o flanger, o delay e o filtrado. Estes efectos son aplicados ós acordes, á melodía, á percusión e, en xeral, a todas as secuencias musicais que pode ter unha composición de música electrónica.
Uns dos efectos máis empregados son os de reverberación e delay (efecto de son que consiste na multiplicación e retardo modulado dun sinal sonoro). Unha vez procesado o sinal mestúrase co orixinal, o resultado é o clásico efecto de eco sonoro). Estes efectos aplícanse tanto ós sons de sintetizador, como as partes cantadas (de habelas) e con frecuencia ás partes da sección de percusión. Isto dá a dimensión espacial ampla que os produtores tenden a procurar coa fin de acadar o estilo "épico" do xénero.
É común usar unha melodía gancho central que recorre practicamente toda a canción, repetíndose a intervalos en calquera parte. Unha técnica chamada gating é a miúdo empregada para eses sons principais (subindo e baixando o volume rapidamente ó ritmo da peza).
O flanger é un efecto de son que produce un son metalizado oscilante sobre todo en frecuencias medias e altas e que se obtén duplicando a onda sonora orixinal, mantendo unha delas limpa e desfasando moduladamente a segunda, aumentando o diminuíndo o seu retardo cunha oscilación determinada. Os phrasers, tamén usados, son efectos que se obteñen modulando un filtro.
Como pasa na música dance, os temas de trance están normalmente feitos con introducións e "outros" (o equivalente musical da coda da música clásica) que permiten ós djs mesturalos máis facilmente. Dado que o trance é máis melódico e harmónico que a música dance, na construción dos temas é extremadamente importante evitar mesturas disonantes. Esta técnica de mestura, que evita sons disonantes, chámase Dj friendly, é dicir unha mestura harmoniosa.
No trance non hai necesidade de que os sons se parezan a ningún instrumento real e de aí que os artistas lle poidan dar renda libre á súa creatividade.
O son e a calidade das producións baséase en gran medida na tecnoloxía dispoñible. Os equipamentos analóxicos aínda teñen o seu lugar no corazón de moitos produtores e entusiastas con nomes como Moog, Roland e Oberhemim. Estes equipamentos analóxicos son extremadamente caros, de aí que a corrente maioritaria sexa o uso de tecnoloxía e equipamento dixital que permitiu emerxer a un gran grupo de novos produtores.
Subxéneros
O trance ten varias ramas. Entre elas está o trance progressivo, un subxénero con ritmos e plugs máis lentos có trance puro, caracterizado por ter progresións e percusións constantes; na maioría do progresivo o beat ou bombo que usa é tomado do psytrance, tamén coñecido como goa trance. Outras ramas do trance son o uplifting trance, que actualmente é o que máis recorda ós sons enérxicos da época de finais dos 90 con artistas como Abobe & Beyond, Stoneface & Terminal, Aly & Fila e Solotrance.
Tamén existen ramas máis fortes como o hardtrance e o tech trance. Basicamente o hard trance é unha variación cunha percusión moi ruda, melodías que poden ser moi chamativas e de tipo club, baixos chispeantes e brutos.
Pola contra o tech trance caracterízase por presentar unha percusión moi ben traballada e melodías eufóricas que se fan notar nunha pista de baile. Os seus iniciadores son Nic Chagall e DJ Bosi, coñecidos como Cosmic Gate. Outros artistas desta mesma corrente son Martín Röth, Jesselyn ou Vadim Zhukov. Outras ramas do trance son o acidtrance, caracterizado por sons trance con melodías ácidas e efectos de filtrado e delay. O seu representante máis coñecido é Kai Tracid.
No goa trance ou psytrance, con sons moi psicodélicos e penetrantes existen varios artistas recoñecidos como Astral Projection, Protoculture, 1200 Micrograms e Infected Mushrooms.
Orixe: finais dos oitenta a comezos dos noventa
Dise que o son do trance, máis alá desta xéneses na era do acid, comezou como unha derivación do techno dos clubs de Alemaña no comezo da década dos 90. Frankfurt é a miúdo citada como o lugar do nacemento do trance. Algúns dos pioneiros do xénero son Jam El Mar, Oliver Lieb, Sven Väth, e Torsten Stenzel, que produciron numerosos temas con diferentes alcumes. As produtoras como Eye Q, Harthouse, Superstition, Rising High ou MFS Records estaban en Frankfurt. Discútese se se trata dunha fusión do techno e a música house. O antigo trance parecíase bastante ó techno no que se refire ó tempo e ás estruturas de ritmo, pero engadía melodías harmónicas que eran tomadas do estilo do house pop europeo daquel tempo. Porén, as melodías do trance diferéncianse do house europeo en que, se ben ambas tenden a ser emocionais é elevadas, non "rebotaban" da mesma maneira que o facían no house. Esta temperá música tendía a caracterizarse por calidades hipnóticas e melódicas e era típico repetir patróns rítmicos engadidos de duración determinada mentres a track transcorría.
A década dos 90
Foi a mediados dos 90 cando o trance, en especial o progressivo, se levantou comercialmente coma un dos xéneros dominantes da música dance. O progressivo encontrou o seu lugar na fórmula básica do trance moderno, comezando a centrarse nos retrousos eufóricos e apartándose dos patróns hipnóticos e repetitivos do sintetizador analóxico. Ampliáronse Os elementos pop e os fragmentos tipo himno (eufóricos). As composicións apoiábanse en cambios de incremento (coma as estruturas progresivas), ás veces compostas en terzos (como adoita facer BT). Namentres outro tipo diferente de trance, normalmente chamado uplifting trance comezou a ser popular. O uplifting trance ten crescendos e colapsos que son máis longos e máis esaxerados, sendo máis directo e menos sutil que o progressivo, con melodías e estrebillos máis identificables. Moitas destas cancións seguían un guión, cunha introdución, un crescendo constante, un colapso e o estrebillo. As partes cantadas, normalmente por voces femininas comezaron a estar cada vez máis presentes, engadíndose á atracción natural do trance pop.
Ó mesmo tempo que a industria do trance comezou a ser máis grande, as empresas de gravación, moitos produtores afincados en Eivisa, clubs (en especial "Ministry of Sound") e os djs mesmos comezaron a alterar o son cara a un máis tipo pop, para así facelo accesible a unha audiencia aínda maior.