cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Desmosina
Biosíntese
A formación de desmosinas ocorre durante a formación de tropoelastina, precursor da elastina. A tropoelastina carece inicialmente destas moléculas de enlace tan complexas, e ten unha constitución similar á dos estadios finais da elastina, pero contén unha maior cantidade de cadeas laterais de lisina, o que se corresponde directamente coas desmosinas que aparecerán despois. Estas moléculas precursoras son procesadas por deshidroxenación, xunto con dihidroD, e finalmente forman elastina enlazada con desmosina. Por medio da acción do encima lisil oxidase, os grupos c-amino lisil oxídanse, formando alisina. Esta condénsase espontaneamente con outras moléculas de alisina para formar un enlace bifuncional, alisina aldol, ou co grupo c-amino da lisina, formando deshidrolisinonorleucina. Estes compostos son despois condensados para formar uns enlaces cruzados de piridinio tetrafuncionais de desmosinas e isodesmosinas. Estas reaccións ocorren coas lisinas en áreas cunha alta cantidade de alanina, debido a que a alanina ten unha cadea lateral pequena que non bloquea a unión do encima aos grupos lisina.
Síntese no laboratorio
As desmosinas poden sintetizarse no laboratorio por algúns métodos, como as reaccións de acoplamento cruzado catalizadas por paladio. Os diversos tratamentos poden dar lugar a conformacións lixeiramente diferentes. miniatura|Proceso da síntese de desmosina por medio de rutas biolóxicas, creando o anel de piridinio a partir de cadeas laterais lisil.
Enlaces
miniatura|Enlaces de desmosina en áreas ricas en alanina que permiten que os encimas se una ao substrato e creen enlaces cruzados dobres. Algúns modelos de enlaces de desmosina creados por medio do estudo da elastina de ligamentos bovinos suxiren que as diferentes cadeas peptídicas da rede de elastina están enlazadas por unha combinación de enlaces de desmosina e enlaces cruzados secundarios. Este modelo ten os enlaces de desmosina preto dunha alanina da cadea peptídica, despois establécense enlaces con outros tres aminoácidos en dúas cadeas peptídicas, a pesar de que tería a capacidade de unirse ata a catro cadeas peptídicas. Suxeriuse que os enlaces cruzados secundarios ocorren coa desmosina ou coa lisinonorleucina, que mantén unha conformación en hélice alfa nas seccións ricas en alanina dos péptidos.
Tanto a isodesmosina coma a desmosina poden ter sitios de enlace similares na elastina. O máis común é que aparezan moi próximos entre si na cadea peptídica.
Enlaces na elastina/coláxeno
A desmosina ten un número de doantes de enlaces de hidróxeno de oito e un número de aceptores de enlaces de hidróxeno de doce.
Función
A elastina é unha proteína da matriz extracelular que proporciona elasticidade e o seu precursor soluble é a tropoelastina. Cando a elastina establece enlaces cruzados orixina desmosina e isodesmosina. Cando aparece a desmosina, xeralmente está agrupada coa isodesmosina, o outro aminoácido tetrafuncional que é específico da elastina.
Uso actual en medicina
A desmosina non só pode encontrarse na elastina, senón tamén na urina, plasma, esputos e hai diferentes xeitos de identificar e medir a súa cantidade. Isto significa que se pode usar como biomarcador da degraación da elastina, o que pode servir para a detección de, por exemplo, a enfermidade pulmonar obstrutiva crónica (EPOC). A desmosina é un biomarcador potencial para a degradación da matriz. A desmosina é un dos biomarcadores máis vellos entre os utilizados en medicina e foi desenvolvido na década de 1960, pero por primeira vez foi corelacionada co contido de elastina dos pulmóns na década de 1980 por medio da súa excreción urinaria, e aínda se fan investigacións para validar o seu uso. miniatura|Espectrometría de masas da desmosina. DOI:10.1007/s13361-014-1075-9 A desmosina e a isodesmosina non poden diferenciarse facilmente. Actualmente, utilízase a espectrometría de masas para esta diferenciación.
Aplicacións e estudos
miniatura|Organización da elastina (en vermello) e núcleos celulares (en azul) en dous tendóns equinos, xove e vello. Ao incrementarse a idade, hai un decrecemento distinto do contido de elastina no tendón flexor dixital superficial comparado co tendón extensor dixital común.
Como a desmosina é máis frecuente na elastina madura, pode ser localizada e medida en mostras de urina despois da degradación da elastina no corpo humano. A desmosina non se encontra noutras moléculas do corpo nin de fóra do corpo, polo que serve como marcador clave da degradación da elastina. A desmosina "foi estudada como marcador da degradación da elastina en varias condicións pulmonares crónicas, como a enfermidade pulmonar obstrutiva crónica (EPOC), fibrose quística e uso crónico do tabaco." Nun estudo, os ratos hiperóxicos que están formando alvéolos como resultado da maduración pulmonar tamén mostran cambios drásticos no coláxeno e a elastina dos pulmóns, así como cambios nos enlaces cruzados que estas moléculas teñen. Noutro estudo, pacientes falecidos por síndrome de dificultade respiratoria aguda tiñan concentracións mais altas de desmosina na urina que os pacientes que sobreviviron a esa doenza, e esas maiores concentracións de desmosina indicaban que "ocorrera un dano máis grave na matriz extracelular na maioría dos pacientes críticos [de lesión pulmonar aguda]."
Porén, arguméntase nese mesmo estudo que a desmosina "non se correclaciona ben con marcadores de gravidade da enfermidade", e corelaciónase só debilmente coa idade. Ao contrario, suxiren "que na desmosina pode ser máis útil para entender a patoxénese da lesión pulmonar aguda e menos útil como marcador da gravidade da enfermidade.” O estándar actual para medir, por exemplo, a progresión da enfermidade pulmonar, é medila por medio do volume respiratorio forzado nun segundo comparado coa capacidade pulmonar máxima; noutras palabras, o volume de aire que unha persoa pode exhalar dos pulmóns cheos nun segundo comparado coas súas capacidades plmonares máximas. Este método, aínda que é simple e ten significado fisiolóxico, ten limitacións biolóxicas, e así búscase un marcador biolóxico superior. A desmosina foi estudada como marcador biolóxicom desde a década de 1980 para ligar a concentración de desmosina urinaria coa degradación da elastina nos pulmóns, pero as evidencias son insuficientes sobre a súa utilidade.
En ortopedia veterinaria un estudo examinou os tendóns equinos e como o seu incremento de rixidez e fatiga coa idade era debida á fragmentación da elastina nos tendóns. Analízáronse o tendón flexor dixital superficial (TFDS) e o tendón extensor dixital común (TEDC) para ver a composición da súa elastina, comparando os tendóns máis vellos con máis xoves. Aínda que ambos os tendóns son tendóns posicionais, que permiten que os músculos movan o esqueleto, o TFDS tamén almacena enerxía e é moito máis elástico que o TEDC debido á "especialización [da matriz interfascicular] para permitir o esvaramento interfascicular repetido e o retroceso." As concentracións da desmosina son moito maiores en tendóns novos que en tendóns que xa se degradaran parcialmente, o que suxire que non só hai unha fragmentación da elastina do tendón coa idade, senón tamén unha composición de desmosina na elastina total menor no TFDS, aínda que isto non era así no caso do TEDC examinado.
Tamén se realizaron investigacións para determinar a estrutura de enlaces cruzados da elastina, nun intento de comprender mellor a relación entre a elastina e doenzas pertinentes, como a fibrose quística, enfermidade plmonar obstrutiva crónica (EPOC) e aneurismas aórticos. Un estudo tiña o obxectivo de encontrar esta estrutura por medio de síntese dun péptido cíclico que contén desmosina, para imitar parcialmente a elastina na esperanza de realizar unha espectrometría de masas ao péptido para revelar a estrutura de enlaces cruzados. O composto que imitaba a elastina foi sintetizado finalmente e, aínda que polo momento non se fixo o traballo para aclarar a estrutura de enlaces cruzados da elastina, a espectrometría de masas preliminar demostrou a presenza dos ións formados esperados nas reaccións químicas utilizadas.
Corte Xeral de Nova Hampshire
miniatura|A Casa estatal de Nova Hampshire (Concord) acolle á sede da Corte Xeral A Corte Xeral de Nova Hampshire (en inglés, New Hampshire General Court) é o parlamento de Nova Hampshire, nos Estados Unidos. A súa sede está na capital do devantido estado, Concord. A Corte Xeral conta cunha estrutura bicameral e con 424 membros é o maior parlamento estatal do conxunto da Unión.
Composición
miniatura|Sala de sesións do Senado de Nova Hampshire O título II da Constitución de Nova Hampshire, aprobada en 1784, confire o "poder lexislativo supremo" ao Senado e á Cámara de Representantes, que conxuntamente integran a Corte Xeral:
Procedemento Lexislativo
miniatura|Hemiciclo da Cámara de Representantes de Nova Hampshire, a maior dun estado nos Estados Unidos. Antes de que o lexislador presente á cámara a súa proposta de lei, este debe redactala asesorándose coa Oficina de Servizos Lexislativos. Logo a proposta é rexistrada na cámara á que pertence e adxudícaselle un número para introducila na orde do día. Na data prevista, por primeira vez preséntase a proposta coa súa lectura ante a cámara e derívase a unha comisión concreta segundo a temática que aborde. Na comisión faise un estudo da proposta e convídase a lexisladores e axentes públicos para valorala. O comité ou comisión pode aprobar o proxecto tal e como se presentou, emendalo, fusionalo con outras propostas, continuar o estudo, remitila a outra comisión ou rexeitalo. Rematada a deliberación da comisión, a proposta de lei pasa ao pleno da cámara onde de debaterán as emendas e procederase á votación.
No caso de ser favorable, envíase á outra cámara, onde o proxecto seguirá o mesmo procedemento, podendo ser modificada. Se a segunda cámara vota a favor a lei sen mudanzas, a lei é remitida ao gobernador. Mais se houbo modificacións deberá ser tamén votada na cámara orixinal. Se esta rexeita os cambios, constitúese un comité conxunto con membros das dúas cámaras para intentar chegar a un acordo. O texto pactado debe ser votado afirmativamente por ambas cámaras para ser definitivamente aprobado.
Aínda que as dúas cámaras da Corte Xeral teñen funcións análogas, a Constitución de Nova Hampshire determina que as leis que impliquen aumentos de impostos sexan iniciadas na Cámara de Representantes.
Historia
miniatura|Moeda dun [[Dólar estadounidense|dólar coa efixie de Franklin Pierce, membro da Cámara de Representantes de Nova Hampshire entre 1829 e 1833.]] No contexto da Guerra de Independencia dos Estados Unidos, os patriotas de Nova Hampshire formaron un Congreso Provincial que se converteu no goberno de facto do territorio. Este Congreso redactou a primeira constitución de Nova Hampshire en 1776, segundo este texto, o Congreso pasaba a ser a Cámara de Representantes e entre eles escolleríanse a doce membros para formar un Consello de 12 membros: 5 polo condado de Rockingham, 2 polo de Stratford, 2 por Hillsborough, outro par por Cheshire e un polo condado de Grafton. Este Consello formaba unha cámara alta, mentres que a Cámara de Representantes asumía o papel da cámara baixa, deseñando a estrutura bicameral da actual Corte Xeral. Conseguida a independencia, Nova Hampshire dotouse dunha nova constitución, a de 1784 que se mantén hoxe en día e que reconverteu ao Consello da de 1776 no Senado.
Entre os seus membros destacaron políticos como John Langdon que foi un dos "pais fundadores" dos Estados Unidos, e Franklin Pierce, representante entre 1829 e 1833 (chegaría a presidir esa cámara entre 1831 e 1833) e que foi o 14º presidente dos Estados Unidos (1853-1857). As primeiras lexisladoras da Corte Xeral foron as representantes Jessie Doe e Mary Farnum que asumiron o seu escano en 1921.
Finais da NBA de 2021
As Finais da NBA de 2021 foron as series definitivas dos play-offs do 2021 e supuxeron a conclusión da tempada 2020-21 da NBA. O título disputouse entre Milwaukee, o campión da conferencia Leste,e Phoenix, o campión da conferencia Oeste, ao mellor de sete partidos, sendo o primeiro encontro o 6 de xullo, e finalizando o 20 de xullo. O equipo de Wisconsin levouse a vitoria (4-2) e Giannis Antetokounmpo foi nomeado MVP das Finais. Este supuxo o segundo título para os Bucks e o primeiro MVP para Giannis.
Camiño cara ás Finais da NBA
A traxectoria nos play-offs de ambos equipos foi:
Estatísticas
! scope="row" style="text-align:left;|Chris Paul ! scope="row" style="text-align:left;"|Devin Booker ! scope="row" style="text-align:left;"|Deandre Ayton ! scope="row" style="text-align:left;"|Mikal Bridges ! scope="row" style="text-align:left;"|Cameron Johnson ! scope="row" style="text-align:left;"|Cameron Payne ! scope="row" style="text-align:left;"|Torrey Craig ! scope="row" style="text-align:left;"|Jae Crowder ! scope="row" style="text-align:left;"|Frank Kaminsky ! scope="row" style="text-align:left;"|Dario Šarić ! scope="row" style="text-align:left;"|Abdel Nader ! scope="row" style="text-align:left;"|Ty-Shon Alexander
! scope="row" style="text-align:left;"|Khris Middleton ! scope="row" style="text-align:left; background:#FDE910"|Giannis Antetokounmpo ! scope="row" style="text-align:left;"|Brook Lopez ! scope="row" style="text-align:left;"|Jrue Holiday ! scope="row" style="text-align:left;"|Pat Connaughton ! scope="row" style="text-align:left;"|P. J. Tucker ! scope="row" style="text-align:left;"|Bryn Forbes ! scope="row" style="text-align:left;"|Bobby Portis ! scope="row" style="text-align:left;"|Jeff Teague ! scope="row" style="text-align:left;"|Elijah Bryant ! scope="row" style="text-align:left;"|Thanasis Antetokounmpo ! scope="row" style="text-align:left;"|Jordan Nwora ! scope="row" style="text-align:left;"|Sam Merrill
Cobertura nos medios
As finais foron televisadas nos Estados Unidos por ABC por décimo noveno ano consecutivo, e emitidas a través de ESPN Radio a nivel nacional.
Premio Ponteareas, lingua e empresa
O Premio Ponteareas, lingua e empresa é un galardón concedido polo Concello de Ponteareas que promove o uso do galego na actividade empresarial.
En 2021 convocou a terceira edición. Consta de tres categorías: uso continuado da lingua galega, incorporación recente ao uso da lingua galega e traxectoria do uso da lingua galega ao longo de décadas.
Ana Caro de Mallén
Ana Caro de Mallén, nada en Sevilla ou Granada en 1590 e finada en Sevilla o 6 de novembro 1646, foi unha poeta e dramaturga española do século XVII.
Traxectoria
O seu nome completo era Ana María Caro de Mallén y Torres. Seus pais foron Gabriel Caro de Mallén e Ana María de Torres, aínda que non eran seus pais biolóxicos, senón adoptivos. Sábese que foi escrava porque xunto ao seu nome hai unha indicación: "Ana María, scrava de Gabriel Mallén". Dese feito dedúcese que os seus proxenitores deberon de ser mouriscos xa que o afillamento estaba apoiado pola Coroa, ante o problema social que xeraba este grupo. Con todo, non se sabe se era orfa dalgún rebelde mourisco ou filla dunha escrava desta orixe. Tamén figura na súa partida de bautismo, do 6 de outubro de 1601, a apostila "Era adulta". Pero naqueles tempos a maioiría de idade penal estaba ao redor dos 10 anos.
Non está claro se naceu en Sevilla ou en Granada, xa que ao parecer foi irmá de Juan Caro Mallén de Soto, nado en Granada, que foi caballerizo maior de Elvira Ponce de León. Hai moi poucos datos sobre esta escritora, pero segundo as últimas investigacións cobra máis peso que naceu en Granada. Tense constancia da súa actividade poética dende 1628, cando participou cunha Relación nas festas ofrecidas por Sevilla aos mártires do Xapón. Xa en Madrid, en 1637, escribiu o poema laudatorio Contexto de las reales fiestas madrileñas del Buen Retiro.
Foi moi amiga da famosa novelista María de Zayas, coa que conviviu durante un tempo en Madrid. Tamén mantivo unha boa amizade coa condesa de Paredes, mecenas de mulleres literatas, como Sor Juana Inés da Cruz, e foi recoñecida polos colegas masculinos, como Juan de Matos Fragoso ou Luis Vélez de Guevara, quen a menciona no seu El diablo cojuelo co apelativo de "décima musa sevillana". Contou co favor e a protección do Conde Duque de Olivares e do cabido sevillano. Por documentos que se conservan, sábese que cobrou por algunhas das súas relacións poéticas e obras de teatro, polo que está considera unha das primeiras escritoras profesionais. Rodrigo Caro escribiu en Varones insignes en letras naturales de la ilustrísima ciudad de Sevilla que esta escritora gañou numerosos certames poéticos ou xustas literarias e, dende logo, foi moi recoñecida no seu tempo.
Formou parte da Academia Literaria do Conde de la Torre e escribiu sobre todo poemas extensos sobre eventos, celebracións e festas públicas, por exemplo Romance por la victoria de Tetuán (1633). A pesar de que non se coñece con exactitude cando empezou a escribir, o certo é que dende 1628 -ano en que publica a súa primeira obra- ocupa unha posición consolidada no mundo literario da época, como mostran os sucesivos encargos que recibiu para escribir varias relacións sobre sucesos relevantes do momento. A xulgar por estes, ademais da súa capacidade creadora, debeu moverse con habilidade polos círculos da nobreza sevillana próxima ao Conde-Duque de Olivares, pois foron, sen dúbida, os seus excelentes contactos os que lle permitiron gañarse a vida coa escritura -sobre todo grazas aos encargos oficiais- mostrando que nesta época o mecenado compartía espazo co puxante mercado editorial. Os seus poemas encadráronse claramente no discurso dominante e os feitos relixiosos e políticos máis importantes do momento, que a autora enxalzou, aproveitando os prólogos, inicios e peches de poemas para deixar constancia da súa opinión e da súa mirada sobre os temas que trata.
A súa morte parece que foi por mor dunha epidemia de peste en Sevilla o 6 de novembro de 1646. O seu enterro foi un dos máis custosos da época, segundo a inscrición atopada na Real Parroquia de Santa María Magdalena. Isto tamén pon de manifesto a súa fama. O feito de morrer pola peste explicaría por que chegou até nós tan pouca obra súa, pois probablemente foi destruída polo lume.
Obra poética
En canto a súa obra poética, o que se coñece son 4 relacións impresas (1628, 1633, 1635, 1637; as tres primeiras en Sevilla e a última en Madrid):
As relacións son encargos feitos polo poder, que necesita unha literatura de masas e imprímense en pregos soltos. O Conde Duque interesarase persoalmente pola súa publicación. Isto fixo que no seu tempo a profesión de poeta fóra moi competitiva e, por iso, é máis admirable que estes encargos se lle fixeran a ela
Ademais consérvanse: unhas Décimas a Doña María de Zayas y Sotomayor, 1638; unhas Décimas en elogio de D. Francisco Salado Garcés y Ribera, 1640; e un soneto dedicado a Inés Jacinta Manrique de Lara, do que se descoñece a data.
Teatro
En canto a súa obra teatral, escribiu dúas comedias: El conde Partinuplés, publicada en 1653, e Valor, agravio y mujer. Tamén unha Loa sacramental na que xoga coas distintas xergas que se podían escoitar na cidade. Parece ser que asumiu ser a encargada de escribir os autos sacramentales para as festas do Corpus de Sevilla entre 1641 e 1645, pero só se conservaron os títulos: La cuesta de la Castilleja, La puerta de la Macarena e Coloquio entre dos.
El conde Partinuplés
Segundo o que se conserva do seu teatro, é unha hábil construtora de enredos e crea personaxes femininos moi potentes. El conde Partinuplés é unha comedia cabaleiresca sobre as lendas artúricas e carolinxias, entreverada de historias mitolóxicas. Destaca o papel da maquinaria escénica para unha comedia chea de encantamentos, lances e torneos, guerras, etcétera. O importante desta obra non é o conflito, nin os personaxes nin a coherencia da acción, o importante e sorprendente son os efectos especiais, a escenografía, é dicir, como se puña en escena.
Os seus personaxes, - xunto aos da obra dramática de María Zayas- son damas "combativas e racionais", nada que ver coas protagonistas das outras dramaturgas do Século de Ouro -Ángela de Acevedo e Leonor da Cova e Silva- que as presentan como "Vítimas das paixóns masculinas". Tamén é, das catro dramaturgas, a que ofrece máis detalles escénicos. Aínda que en El conde Partinuplés é o esixido polo xénero da comedia, en Valor, agravio y mujer especifica claramente como debe construírse o decorado.
Análise de Valor, agravio y mujer
Existen dous manuscritos na Biblioteca Nacional, ambos do século XVIII. Esta obra é interesante porque nela a autora ironiza sobre a sociedade na que vive e ridiculiza algúns valores tipicamente masculinos. É unha comedia de enredo, de ambiente palatino, que desenvolve, dándolle a volta, o mito de Don Juan, con alusións ao burlador de Sevilla. Está construída sobre o tópico da muller vestida de home e manexa os convencionalismos con habilidade. Nela, Leonor é cortexada e seducida por don Juan ao que se entrega. Pero el esquécese da palabra dada e vai a Flandres, onde se namora da Duquesa Ronsel de quen está tamén namorado o irmán de Leonor. Leonor, para vingarse de don Juan disfrázase de home converténdose en Leonardo. A duquesa acabará namorada dela, sen saber que é unha muller. É unha comedia que xoga cos equívocos e os enredos. Tamén aparecen personaxes prototipos como o gracioso, Ribete, o criado de Leonor, por medio de quen, en ocasións, ouviremos á autora. "... aínda queren poetizar
as mulleres, e atrévense
a facer comedias xa" A muller disfrazada de home é un tema recorrente no teatro do Século de Ouro, usado tanto por Lope de Vega, 113 veces, e por Tirso de Molina, 21 veces. No caso desta comedia, o disfrace masculino sérvelle a Leonor como ferramenta para iniciar accións que a conducen a recuperar a súa honra. Estes extremos da honra a levarán a situacións absurdas nas que parece que a única solución é que morran todos.
O tema da sororidade ou solidariedade feminina tamén está presente na obra. Así Ronsel reprocha a don Juan o seu comportamento con Leonor mentres que perdoa a Leonor os seus enganos.
A traxectoria literaria de Caro, o seu lugar preeminente entre os escritores favorecidos polo poder, o cultivo tanto da poesía como do teatro, e o beneficio económico que recibiu polo seu labor creador, mostran o perfil profesional de escritor (escritora) que se empeza a forxar no século XVII, axuntando o éxito profesional co económico, e poñendo de manifesto o papel que ocupa a muller na cultura do barroco.
Me Time (filme)
Me Time é un filme estadounidense de 2022 escrito e dirixido por John Hamburg. Está protagonizado por Kevin Hart, Mark Wahlberg e Regina Hall. Me Time estreouse o 26 de agosto de 2022 a través de Netflix, onde conta con versión substitulada en galego.
Corophiidae
Corophiidae é unha familia de crustáceos anfípodos mariños. As súas 166 especies distribúense por todo o mundo.
Clasificación
Recoñécense os seguintes xéneros agrupados en dúas subfamilias:
Viviane Slon
Viviane Slon é unha paleoxenetista do Instituto Max Planck de Antropoloxía Evolutiva. IIdentificou que unha adolescente nada hai 90.000 anos tiña pais neandertais e denisovanos. Foi seleccionada como unha das 10 de Nature en 2018.
Traxectoria
Slon realizou os seus estudos de doutoramento no Instituto Max Planck de Antropoloxía Evolutiva. Gañou o Premio Dan David 2017. Traballou na Facultade de Medicina Sackler da Universidade de Tel Aviv sobre os primeiros fósiles humanos fóra de África. Estudou o cranio de Qafzeh 9, observando as maloclusiones do desenvolvemento.
Investigación
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BD%D0%B0_%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D0%BF%D0%B5%D1%89%D0%B5%D1%80%D0%B0._01.jpg/220px-%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BD%D0%B0_%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D0%BF%D0%B5%D1%89%D0%B5%D1%80%D0%B0._01.jpg|miniatura|A Cova de Denisova en 2008 En 2018 Slon foi nomeada investigadora postdoutoral que traballa en neandertales no Instituto Max Planck de Antropoloxía Evolutiva. Desenvolve técnicas para extraer ADN de homínidos dos sedimentos. O seu supervisor de doutoramento, Svante Pääbo, descifrou o xene denisovano. Slon visitou a cova de Denisova durante un simposio, onde se escavan máis de mil ósos ao ano.
Dígocho eu
Dígocho eu é un proxecto da CRTVG que traballa o melloramento da competencia en lingua galega.
Traxectoria
Comezou a súa andaina en xaneiro de 2020. O seu equipo está formado por Carlos F. Amado (coordinador de contidos informativos dixitais) e Esther Estévez (presentadora), utilizando o humor como recurso.
Radio Juventud (Ribadavia)
Radio Juventud, co indicativo EFJ 8, foi unha emisora de Ribadavia fundada en 1949 e que se integrou na Cadena Azul de Radiodifusión.
Dígocho eu
Galardóns e nomeamentos
En 2021 recibiu o Premio da Cultura Galega na categoría de Lingua.
Radio Juventud (Ribadavia)
Historia
A emisora foi a primeira estación escola de Frente de Juventudes en Galicia, unha iniciativa mediante a que se pretendía a formar a profesionais no eido da radiodifusión. A radio emitía en onda curta e gañou sona na década de 1950. A maior parte da programación era musical aínda que tamén había espazos formativos sobre temas agrarios ou do bacharelato e de entretemento (radionovelas). Durante a década de 1960, Radio Juventud pechou por interferencias no sinal da televisión.
Radio Juventud tiña os seus estudios no Pazo de Baamonde e tivo como directores a José María Casas Rosendo e a José Antonio Hermida Alonso, e entre os seus locutores destacou José Luis García Casasnovas.
Dígocho eu
Premios Mestre Mateo
O 19 de marzo de 2022 recibiu o Premio Mestre Mateo ao mellor programa de televisión na 20ª edición dos premios, e a presentadora Esther Estévez gañou o premio á mellor comunicadora.
Oh No
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Xiu Xiu (Angela Seo e Jamie Stewart), agás onde se indique.
J. A. Xesteira
José Ángel Gesteira Pazos, máis coñecido como J. A. Xesteira, nado en Redondela en 1946, é un escritor e xornalista galego.
Oh No
Listaxe de cancións
Notas
J. A. Xesteira
Traxectoria
Estudou xornalismo en Madrid. Traballou en La Mañana de Lérida, El Correo Gallego, El Pueblo Gallego, Faro de Vigo (redactor xefe de Cultura e peche)
Escribiu unha columna semanal de opinión sociopolítica no Diario de Pontevedra durante moitos anos. Foi crítico de cine na última etapa do semanario A Nosa Terra. Escribiu artigos de tipo sociohistórico no boletín do Seminario de Estudos Redondeláns. Nos anos 90 dirixiu un xornal interfronterizo, Sin Fronteras/Sem Fronteiras, insertado nas páxinas do Faro de Vigo e o Jornal de Notícias do Porto.
Helios (satélite)
miniatura|256px|Unha das sondas Helios durante unhas probas.
Helios 1 e 2 foron dúas sondas espaciais colaboración da axencia alemá DLR e da NASA. Helios 1 foi lanzada o 10 de decembro de 1974 e Helios 2 o 15 de xaneiro de 1976, ambas a bordo de foguetes Titan IIIE desde Cabo Cañaveral.
Instrumentos
Helios 1 e 2 levaban os seguintes instrumentos a bordo:
Photidae
Photidae é unha familia de crustáceos anfípodos mariños. As súas 224 especies distribúense por todo o mundo.
Clasificación
Recoñecense os seguintes xéneros:
José Jamardo Grela
José Manuel Jamardo Grela, coñecido como Peteiro, nado en Buenos Aires o 12 de decembro de 1912 e finado en Pontecesures o 8 de agosto de 1956, foi un ceramista e político galego.
Traxectoria
A familia regresou a Cesures, onde, despois de traballar como camareiro e encargado da máquina de proxección na sala de cine, pasou a ser aprendiz na Cerámica Artística Gallega. Ceramista, traballou como decorador da Cerámica Celta. En 1932 recibiu unha bolsa da Deputación de Pontevedra para estudos de cerámica, trasladouse a estudar a Madrid, onde coincidiu con Laxeiro. En 1934 comezou a traballar na fábrica de cerámica A Caeira de Pontevedra. En 1936 estableceu o seu propio taller en Cesures, onde fixo a Virxe da Rocha. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar, foi condenado a cadea perpetua. Estivo preso na Illa de San Simón. Conmutada a condena a 4 anos, liquidou da pena en novembro de 1940. O tempo de cadea causoulle unha doenza reumática que lle paralizou as pernas, polo que abandonou la actividade artística e abriu un quiosco de prensa en Pontecesures. Foi correspondente administrativo de Faro de Vigo e La Noche en Pontecesures. Músico afeccionado, tocaba a guitarra, e xunto con seu irmán Francisco e outros formou a orquestra Novedades. Finou en Pontecesures o 8 de agosto de 1956.
Taquicardia
A taquicardia (do grego ταχύς, "tajýs", veloz, e καρδία, "cardía", corazón) é a aceleración da frecuencia cardíaca debida á contracción demasiado rápida dos ventrículos. Considérase cando a frecuencia cardíaca é superior a 100 latexos por minuto en repouso. Adoita ser máis común nas mulleres ca nos homes.
Pode ter causas fisiolóxicas, por exemplo, se se realiza actividade física intensa, no caso de obstrución das vías respiratorias ou ante emocións intensas, como a fobia, a ansiedade ou calquera outra emoción derivada do estrés.
Porén, pode estar asociada a procesos patolóxicos como a anemia, a diabetes mellitus, as hemorraxias, o insomnio ou os problemas de sono, o shock, a insuficiencia renal, a depresión, a infección dalgún órgano, a ansiedade excesiva e outros. Tamén pode ser causada polo consumo de certas substancias, como o tabaco, o alcol, o abuso da cafeína, o consumo habitual de drogas estimulantes como a cocaína e as anfetaminas ou o funcionamento deficitario da tiroide. Porén, a taquicardia por si soa non afecta a esperanza de vida de maneira significativa.
Un electrocardiograma permite detectar posíbeis trastornos do ritmo cardíaco. Nalgúns casos cómpre a colocación dun Holter, dispositivo que, acoplado ao corpo, permite rexistrar a actividade eléctrica do corazón.
Síntomas
Son características as palpitacións, que inclúen mareo constante e tremor no peito. Nos casos máis graves de taquicardia dáse debilidade, afogamentos e desmaio.
Thisuri Wanniarachchi
Traxectoria
Filla da socióloga e escritora Malraji Wanniarachchi e do militar Sunil Wanniarachchi. Medrou en Colombo durante a guerra civil srilankesa. Fixo os estudos primarios e secundarios no convento de Santa Bríxida, e despois na Escola Británica de Colombo cunha bolsa. Graduouse en Ciencias Políticas no Bennington College en Bennington (Vermont), e está a preparar o doutoramento en Política Pública na Universidade de Colombo.
The Air Force
The Air Force é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 12 de setembro de 2006 a través do selo 5 Rue Christine. O disco foi producido por Greg Saunier de Deerhoof, que tamén toca no álbum cos membros do grupo Caralee McElroy e Jamie Stewart.
Produción
Stewart dixo que o ano foi "un dos primeiros non dominados por traxedias persoais" e que o álbum trata sobre "facer a outra xente sentirse mal" en vez de sentirse mal el mesmo. As súas principais temáticas son "culpa e sexo en oposición a pena e sexo". Stewart considerouno o seu mellor e máis consciente álbum pop. Dixo que a banda estaba obsesionada co Blue Album de Weezer e The Queen Is Dead de The Smiths mentres estaba de xira, aínda que o propio disco non reflicte particularmente estes traballos.
O párroco de Vejlby
O párroco de Vejlby (en Præsten i Vejlbye) é unha novela de crime e misterio escrita en 1829 polo autor dinamarqués Steen Steensen Blicher. A novela está baseada nun caso de asasinato auténtico que ocorreu no ano 1626 na vila de Vejlby, preto de Grenå, en Dinamarca, a cal Blicher coñecía parcialmente a través da Historia da Igrexa Dinamarquesa de Erik Pontoppidan (1741), e en parte a través da tradición oral. O relato tráxico de Blicher foi adaptado ó cinema tres veces por directores dinamarqueses.
Foi traducida ó galego por Alejandro Tobar e foi publicada pola Editorial Hugin e Munin no ano 2019.
Shi Jian 2A
Shi Jian 2A ou SJ 2A foi un satélite artificial da China lanzado o 19 de setembro de 1981 a bordo dun foguete Feng Bao 1 desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan xunto cos satélites Shi Jian 2 e Shi Jian 2B.
Características
SJ 2A foi deseñado pola Academia China de Tecnoloxía Espacial (CAST, en inglés). Tiña unha masa de 28 kg e foi lanzado para estudar a ionosfera terrestre usando unha baliza transmisora para medir a distribución de densidade dos electróns na ionosfera. A baliza funcionaba a frecuencias de entre 40,5 e 162 MHz. O satélite reentrou na atmosfera o 6 de outubro de 1982. Un satélite idéntico non chegou a órbita nun lanzamento anterior, polo que SJ-2A pode considerarse o seu sucesor.
Fontán (libro)
Fontán é unha novela histórica do escritor Marcos Calveiro, publicada en outubro de 2015 pola Editorial Galaxia. Recibiu o Premio Repsol de Narrativa Breve.
A novela conta, a modo de ficción, a vida de Domingo Fontán e o modo en que realizou a Carta xeométrica de Galicia.
A lúa e seis peniques
A lúa e seis peniques (en The Moon and Sixpence) é unha novela escrita polo autor inglés William Somerset Maugham que foi publicada orixinalmente o 15 de abril de 1919. É unha novela en formato episódico con narrador en primeira persoa, ó longo dunha serie de visións na mente e na alma do personaxe central Charles Strickland, un corredor de bolsa inglés de mediana idade, quen abandona de súpeto a súa muller e fillos para perseguir o seu desexo de se converter en artista. A historia está parcialmente baseada na vida do pintor Paul Gauguin.
Foi traducida ó galego por Alfonso Blanco Quintela e foi publicada pola Editorial Hugin e Munin no ano 2019.
Isamu Akasaki
Isamu Akasaki (en 赤崎 勇), nado o 30 de xaneiro de 1929, e finado o 1 de abril de 2021, foi un enxeñeiro e físico xaponés, galardoado co Premio Nobel de Física no ano 2014, especializado no eido dos semicondutores, coñecido pola invención dos LED azuis mediante unha xunción P–N de nitruro de galio (GaN) en 1989.
Por este e outros éxitos, Akasaki foi galardoado con moitos premios de gran prestixio, tales como o Premio Quioto de Tecnoloxía Avanzada en 2009, e a Medalla Edison IEEE en 2011. Tamén foi galardoado co premio Nobel de Física de 2014, xunto con Hiroshi Amano e Shuji Nakamura, "pola invención de díodos emisores de luz azul eficientes, que permitiron o desenvolvemento de fontes de luz azul enerxeticamente eficientes". En 2021, Akasaki, foi galardoado co Premio Raíña Isabel de Enxeñaría "pola creación e desenvolvemento de iluminación LED, constituentes da base de toda a tecnoloxía de iluminación de estado sólido".
Tabela de Saqqara
A Tableta de Saqqara, agora no Museo Exipcio do Cairo, é un antigo gravado en pedra que sobrevive do período Ramesside de Exipto que presenta unha lista de faraóns. Atopouse en 1861 en Saqqara, na tumba de Tjenry (ou Tjuneroy), un oficial ("sacerdote lector principal" e "supervisor das obras de todos os monumentos reais") do faraón Ramsés II.
A inscrición lista cincuenta e oito reis, desde Anedjib e Qaa ( Primeira dinastía) ata Ramsés II ( XIX Dinastía), en orde cronolóxica inversa, omitindo "gobernantes do Segundo Período Intermedio, os Hicsos e aqueles gobernantes ... que estiveran preto do herexe Akhenatón".
Os nomes (rodeados cada un por un bordo coñecido como cartucho), dos que só sobreviven corenta e sete, están moi danados. Como ocorre con outras listas de reis exipcios, a Tabela de Saqqara omite certos reis e dinastías enteiras. A lista conta cara a atrás desde Ramsés II ata o punto medio da Primeira Dinastía, agás as Undécima e  XII Dinastías, que atópanse invertidas. En 1865 publicouse unha coñecida fotografía da lista de reis. As imaxes detalladas e de alta resolución pódense ver en liña e dentro do libro Inside the Egyptian Museum with Zahi Hawass.
thumb | 800px | center | Debuxo da Lista de Reis de Saqqara baseado en fotografías e debuxos de 1864-65.
Reis na lista
Os nomes están ordenados en orde cronolóxica inversa desde a parte superior dereita ata a parte inferior esquerda, xa que estaban destinados a ser lidos.
Recurvirostra
Recurvirostra é un xénero de aves da orde dos caradriformes, que é o tipo da familia dos recurvirróstridos.
Características
As especies do xénero Recurvirostra teñen patas longas e moven dos seus picos, longos, delgados e curvados cara a arriba, e dun lado para outro cando se alimentan nas zonas húmidas, salobres ou salinas nas que habitan. A súa plumaxe é de varias cores.
Os membros deste xénero teñen as patas palmadas e nadan facilmente. A súa dieta consiste en insectos acuáticos e outros pequenos animais. En contornas como os estuarios, poden alimentarse nos lodos das marismas costeiras.
Aniñan no solo, en colonias.
Descrición
O xénero foi descrito en 1758 por Linneo, na páxina 151 do volume 1 da 10ª edición do seu Systema Naturae que, daquela, incluía unha soa especie, Recurvirostra avosetta, a avoceta.
Etimoloxía
O nome científico do xénero, Recurvirostra, está formado pola unión dos elementos recurvi- e -rostra, tirados do latín clásico o adxectivo recurvus, -a, -um, "dobrado" ou "curvado cara a atrás", e o substantivo rostrum, -i'', "bico de ave". Literalmente: "as do bico curvado".
Iago Méndez
Traxectoria
Residiu nas Palmas de Gran Canaria. Traballou como xornalista deportivo en Televigo e colaborou en Redacción Xove, A Cor de Galicia e Grial (nº 228). . Publicou dúas novelas publicadas en castelán: El sol y el asfalto e Las lágrimas de Juliana (2020) e unha en galego, A forma de Célebes (2021).
Recurvirostra
Especies
O xénero comprende catro especies.
Louis Couturat
Louis Couturat, nado en Ris-Orangis o 17 de xaneiro de 1868 e finado en Melun o 3 de agosto de 1914, foi un filósofo, lóxico, lingüista e matemático francés.
Traxectoria
Estudou Filosofía e Matemáticas na École Normale Supérieure e máis tarde foi profesor na Universidade de Tolosa e no Colexio de Francia.
Foi en Francia un dos precursores da lóxica simbólica, que comezara a estenderse neste país pouco antes da primeira guerra mundial grazas ás obras de Charles Peirce, Giuseppe Peano e especialmente os Principia Mathematica de Alfred North Whitehead e Bertrand Russell, este último amigo persoal de Couturat. Concibiu a lóxica simbólica como un instrumento para o perfeccionamento das matemáticas e da filosofía, integrando así a corrente chamada loxismo; a este respecto, opúxose a Henri Poincaré, que á súa vez anticipou o intuicionismo de Brouwer. Couturat tamén contribuíu ao desenvolvemento da lingua artificial ido, unha variante do esperanto.
Morreu nun accidente de tráfico.
Elisa Campillo
Valeriana Elisa Campillo Cristóbal, nada na provincia de Palencia o 14 de abril de 1865, foi unha mestra española.
Traxectoria
Foi mestra de Cabana de Bergantiños en 1910, despois de San Fernando (Cádiz), e dende 1917 de Catoira. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi nomeada concelleira e primeira Tenente-Alcalde de Catoira en xaneiro de 1925, e chegou a ser alcaldesa de Catoira nese ano. Acompañou a Berta de Rohan na súa visita a Catoira en 1925. . En 1927 trasladouse a Canido (Ferrol),, onde foi bibliotecaria da directiva da Asociación de mestres do Partido de Ferrol, e onde se xubilou en 1931.
1491: New Revelations of the Americas Before Columbus
1491: New Revelations of the Americas Before Columbus é un libro de 2005 escrito polo estadounidense Charles C. Mann sobre a América precolombiana. En 2006, foi galadorado co National Academies Communication Award para o mellor traballo creativo que axude á comprensión pública de temas de ciencia, enxeñería ou medicina.
O libro presenta achados recentes de investigacións en diferentes campos que suxiren que as poboacións humanas no hemisferio occidental, é dicir, os pobos indíxenas de América, eran máis numerosos, chegaran antes, eran máis sofisticados culturalmente e controlarpm e moldearon a paisaxe natural en maior medida do que pensaban os estudosos.
O autor sinala que, segundo estes descubrimentos, dous dos seis centros de civilización independentes xurdiron en América: o primeiro, Norte Chico ou Caral-Supe, no actual norte do Perú; e a Mesoamérica do período formativo, no que hoxe é o sur de México.
Secuela
En 2011, Mann publicou a secuela, 1493: Uncovering the New World Columbus Created. Nel explora os resultados da colonización europea de América, un tema iniciado na obra de Alfred Crosby de 1972 The Columbian Exchange, que examinaba os intercambios de plantas, animais, enfermidades e tecnoloxías despois do encontro europeo con América. Mann engadiu moitas novas investigacións que se desenvolveron nos 40 anos transcorridos desde a publicación dese libro.
Delicatessen
O termo de orixe alemá delicatessen pode referirse a:
Mário Centeno
Mário José Gomes de Freitas Centeno, nado na freguesía de Olhão o 9 de decembro de 1966, é un economista e político portugués, gobernador do Banco de Portugal desde 2020.
Anteriormente foi Ministro de Finanzas do Goberno de Portugal desde o 26 de novembro de 2015 até o 15 de xuño de 2020, e presidente do Eurogrupo desde o 13 de xaneiro de 2018 ao 13 de xullo de 2020.
Traxectoria
Centeno é licenciado en Economía e máster en Matemáticas aplicadas polo Instituto Superior de Economía e Xestión da Universidade de Lisboa, e doutor pola Escola de Negocios Harvard da Universidade Harvard.
Foi economista do Banco de Portugal desde 2000, e director adxunto do Departamento de Estudos Económicos deste departamento entre 2004 e 2013. Entre 2004 e 2013 tamén foi membro do Comité de Política Económica da Unión Europea. Entre 2007 e 2013 foi presidente do Grupo de Traballo para o Desenvolvemento de Estatísticas Macroeconómicas no Consello Superior de Estatística. Tamén é catedrático de Economía no Instituto Superior de Economía e Xestión da Universidade de Lisboa.
A partir de 2014 foi profesor do Instituto Superior de Economía e Xestión da Universidade de Lisboa e traballou como asesor do Banco Central de Portugal. Ademais, exerceu de asesor económico do líder socialista António Costa, e encargado de coordinar o programa económico do partido socialista para as eleccións lexislativas de 2015.
Tras a elección de António Costa como primeiro ministro de Portugal, en novembro de 2015, Centeno foi designado ministro de Finanzas de Portugal.
En 2020 abandonou seus cargos tras ser nomeado polo Consello de Ministros de Portugal como gobernador do Banco de Portugal o 16 de xullo.
Pedro I de Alençon
Pedro de Francia ou Pedro de Alençon, nado o 29 de xuño de 1251 en Château Pèlerin, Palestina (hoxe Atlit, Israel) e finado o 6 de abril de 1283 en Salerno, Italia, foi un príncipe de sangue real francés, quinto fillo de Luís IX, rei de Francia, e de Margarida de Provenza. Foi conde de Alençon de 1268 a 1283, conde de Blois, de Chartres e señor de Guisa de 1272 a 1283.
Traxectoria
Acompañou a seu pai a Tunes durante a Oitava cruzada (1270), pero esta expedición converteuse nun fiasco, baseándose na epidemia de disentería que decima o exército cruzado. O seu pai, así como o seu irmán máis vello Xoán Tristán sucumbiron á enfermidade.
Á súa volta a Francia, casou con Xoana de Châtillon (c. 1254 - 1291) en 1272 (coa que se prometera en febreiro de 1263), quen lle aportou as terras de Blois, Chartres e Guisa. A parella tivo dous fillos que morreron a unha idade curta: En 1282, despois das Vésperas sicilianas, foi ao reino de Nápoles para levar axuda ao seu tío paterno Carlos I de Anjou. Loitou por Carlos, pero morreu en Salerno o 6 de abril de 1283. O seu corpo foi levado aos franciscanos en París, onde foi enterrado e o seu corazón foi levado á igrexa dos dominicanos (Convento dos Xacobinos). Despois da súa morte, sen fillos sobreviventes, a súa herdanza de Alençon volveu á coroa; a súa viúva non volveu a casar e vendeu en 1286 o condado de Chartres a Filipe IV de Francia. Blois e Guisa pasaron entón a un primo, da familia de Chatillon.
Bioko Sur
miniatura|250px|As provincias de Guinea Eciatorial. En vermello, a de Bioko Sur
Bioko Sur é unha das 8 provincias que compoñen a República de Guinea Ecuatorial.
Xeografía
A provincia localízase xeograficamente entre os 3º 25' N e os 8º 25' L, no golfo da Guinea, distando uns 50 km das costas do Camerún.
Ocupa a parte sur da illa de Bioko, limita ao norte coa provincia de Bioko Norte e ao oeste, sur e leste co océano Atlántico (golfo da Guinea).
A súa capital é a cidade de Luba.
A provincia ten unha extensión de 1 241 km² e, no ano 2015, contaba cunha poboación de 34 674 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 28 hab./km 2.
Está dominada por dous picos volcánicos, o Pico Biao (2 009 m) e a Gran Caldeira de Luba (2 261 m).
Os principais ríos son o Ole ou Tudela, Moab, Iladyi, Ruma e Tiburones, ríos onde son frecuentes as fervenzas, mesmo na súa foz, e exercen uha forte acción erosiva que pode dar lugar a violentos movementos de terra cando o fluxo se multiplica coas primeiras chuvias.
División administrativa e demografía
A provincia está constituída por dous municipios e os seus correspondentes distritos.
José Salgado Codesido
José Salgado Codesido, nado en Melide en 1887 e finado en Grobas en 1954, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela licenciándose en 1910. Foi médico municipal de Melide. Propietario de varios muíños eléctricos na parroquia de Branzá e do salto hidroeléctrico Montefurado en Viñós. Na ditadura de Primo de Rivera foi membro da Unión Patriótica e deputado provincial dende 1926. En 1930 foi elixido vogal da Cámara da Propiedade Rústica da provincia da Coruña. Na República foi dirixente da Unión Regional de Derechas de Melide, da que era presidente en xaneiro de 1936. A principios de xullo de 1936 foi vítima dun atentado, ao estalar unha bomba na súa casa de Grobas, sen que se producise ningún ferido. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 trasladouse a Viana do Castelo, onde agardou acontecementos, regresando a Arzúa en 1937.
Vida persoal
Casou con Manuela Rodríguez Cotón, que finou en 1937, e foi pai de Pilar, José, Concepción, Leandro e Manuel Salgado Rodríguez.
Settecento
Settecento é unha novela histórica do escritor Marcos Calveiro, publicada en abril de 2010 pola Editorial Xerais.
Está ambientada en Santiago de Compostela e en Venecia.
Ramón Perejón Pardo
Ramón Perejón Pardo, nado cara a 1889, foi un enxeñeiro industrial e político galego.
Vida persoal
Irmán de Joaquín Perejón Pardo. Casou con Pilar Bermejo Puente.