cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Comercio internacional
Comercio internacional e novas tecnoloxías
A Internet está a ser un elemento dinamizador na internacionalización das empresas. Tamén axuda na elaboración de análises de mercados, non só polo acceso á información editada relevante, senón polas posibilidades que brinda de estudo directo do mercado a través de novas plataformas como as redes sociais. Portais coma o Facebook ou o Orkut teñen millóns de usuarios, e comezan a estudar o xeito de utilizar estatisticamente toda a información que os usuarios engaden aos seus portais e taboleiros. Esta información fala moito de variábeis sociolóxicas, pois se teñen datos estatísticos normais e opinións e mensaxes directas, así como interpelacións entre usuarios. As posibilidades que brinda toda esta información son moi interesantes dende o punto de vista estatístico, de intención de compra e econométrico.
A balanza de pagamentos
A balanza de pagamentos é o instrumento contábel que informa das transaccións exteriores dun país. Defínese coma o documento contábel que rexistra sistematicamente o importe, de todas as operacións comerciais e financeiras que teñen lugar durante un certo período de tempo entre os residentes do país e os do resto do mundo. Cando na balanza de pagamentos os ingresos superan os gastos dise que está en excedente. Cando na balanza de pagamentos os ingresos son menores ca os gastos dise que é deficitaria.
Un país pode ter unha balanza comercial negativa, mais unha balanza de pagamentos positiva coma ocorre en España, na que a súa balanza comercial é deficitaria, porén a súa balanza de pagamentos é positiva grazas ás divisas que fornece o turismo.
Demotix
Demotix foi un portal de xornalismo cidadán e unha axencia de fotografía. Outros portais de xornalismo cidadán son por exemplo Wikinews, I-report da CNN e, entre outros, Merinews. O obxectivo era permitir a xornalistas independentes e afeccionados compartir as súas noticias baseadas en fotoxornalismo, sendo por iso un sistema de contidos xerados polos usuarios. Os dereitos de autor deses contidos fotográficos podían ser vendidos aos demais medios de comunicación. O sitio web foi lanzado en xaneiro de 2009 polo CEO Turi Munthe e o COO Jonathan Tepper e estaba baseado en Londres, Reino Unido. O obxectivo do Demotix era "axudar o xornalismo", conectando xornalistas independentes cos medios de comunicación tradicionais.
Cristina de Pizán
Obra
Estivo implicada na primeira polémica literaria francesa, considerada un rudimentario manifesto de movemento feminista. Escribiu varias obras en prosa defendendo as mulleres fronte ás calumnias de Jean de Meung no Roman de la Rose. L'Épistre au Dieu d'amours ("A epístola ao Deus dos Amores", 1399) e Dit de la Rose ("Dito da Rosa", 1402), critican a segunda parte de Roman de la Rose, que provocara un considerable debate entre a intelectualidade da época. L'Épistre au Dieu d'amours foi escrita para opoñerse ás actitudes cortesás con respecto ao amor.
Demotix
Demotix foi mercada por Corbis Corporation en novembro de 2012.
Cristina de Pizán
Obra
A súa autobiografía La visión de Christine (1405) naceu como réplica aos seus detractores. Deulle continuidade coa obra A cidade das mulleres (1405), unha colección de historias de heroínas do pasado, e considerada por parte da crítica actual como precursora do feminismo contemporáneo. Na obra O segundo sexo (1949), Simone de Beauvoir di que en Epitre au Dieu d'Amour é "a primeira vez que vemos unha muller tomar a súa pluma en defensa do seu sexo". En 1406 publicou outro libro con esta temática, chamado Le Livre des trois vertus. En 1429 escribiu Ditie de Jehanne d'Arc, onde reivindica e recompensa os esforzos de todas as mulleres en defensa do seu propio sexo.
Demotix
O 22 de xaneiro de 2016, tódalas páxinas do sitio web de Demotix foron redirixidas á páxina principal de Corbis Images, onde aparecía un anuncio e algúns FAQs sobre a venda de Corbis Images a Visual China Group. Simultaneamente Visual China Group/Getty anunciaron nos seus sitios web a adquisición de Corbis Images por VCG e o acordo de licenza con Getty.
Cristina de Pizán
Obra
miniatura|Ilustración da obra A cidade das mulleres, [[1405.]]
Pedro González Carnero
Traxectoria
Como adestrador tamén seguiu vinculado ao Celta ao que dirixiu en Segunda División na tempada 1979–80, porén sería cesado aos oito encontros e substituído por Carmelo Cedrún, pero a marcha do equipo non mellora e consumaríase o descenso a Segunda División B.
John Quincy Adams
John Quincy Adams (11 de xullo de 1767 - 23 de febreiro de 1848) foi o sexto presidente dos Estados Unidos, dende 1825 ata 1829. miniatura|dereita|John Q. Adams
esquerda|miniatura|140x140px| John Quincy Adams no [[anverso dun dólar presidencial de 2008. ]]
É lembrado na cidade de Boston co Quincy Center.
Lestido
O topónimo galego Lestido é un fitónimo abundancial derivado da planta chamada lesta. Pode referirse a:
Refoxos, Silleda
San Paio de Refoxos é unha parroquia que se localiza no concello de Silleda. Segundo o IGE en 2011 tiña 128 habitantes (74 mulleres e 54 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 155 habitantes.
Historia
Foi xurisdición do Mosteiro de Santa María de Aciveiro, que promoveu unha experiencia singular, entregando explotacións familiares aos colonos que as quixeron traballar. Isto fixo incrementar a poboación de cincuenta a trescentos habitantes en menos de cen anos.
Patrimonio
Nesta parroquia atópanse as mámoas da Braña e Curros e a Eira dos Mouros no lugar de Tixoa.
Francisco José Puertas Soto
Francisco José Puertas Soto, nado o 18 de novembro de 1963 en Lazkao, é un ex xogador de rugby internacional 93 veces coa selección española entre 1985 e 1999. Xogaba na posición de zagueiro.
Traxectoria
Fran Puertas é o xogador que ten disputado máis encontros coa selección española de rugby, anotando 28 ensaios, 12 transformacións, 21 golpes de castigo e 1 drop. Retirouse da selección tralo Mundial de 1999. Adestrou a Ordizia, Zarautz e At.San Sebastián.
1458
Outros
Historia ano a ano
Relatives in Descent
Relatives in Descent é o cuarto álbum da banda estadounidense de post-punk Protomartyr, publicado o 8 de setembro de 2017 a través do selo Domino Recording Company.
El Periódico
El Periódico é o nome de varios xornais:
Menos mal que nos queda Portugal
Menos mal que nos queda Portugal é un álbum da banda viguesa Siniestro Total editado en outubro de 1984 a través do selo DRO. No ano 2002 o álbum remasterizouse e reeditouse con 5 temas extra. Estes temas foron gravados nas mesmas sesións que o álbum.
Plantà
A plantà (de plantada en valenciano) é o acto de alzar un monumento falleiro o nunha cacharela, nas Fallas ou nas Fogueiras de San Xoán, festas celebradas respectivamente en marzo e juño en distintas localidades da País Valenciano. A plantà considérase, actualmente, o momento exacto no que a falla ou cacharela queda completamente acabada e lista para ser visitada, con tódolos seus "ninots" (bonecos), carteis e demais detalles.
Nas Fallas, a plantá realízase o día 15 de marzo, cando tódolos monumentos falleiros han de estar correctamente colocados. A razón é que o xurado nomeado pola Xunta Central Falleira ha de pasar ao día seguinte para avaliar a falla. Antigamente, a plantà se comezaba e finalizaba o mesmo día mais, debido á complexidade dos monumentos e a que os artistas falleiros encárganse de varias fallas ao mesmo tempo, adoita comezar algúns días antes. A queima da falla ou cremà realízase catro días despois, a noite do 19 de marzo.
Luis Calleja Fernández
Luis Calleja Fernández, nado en Burgos e finado na mesma cidade o 5 de xullo de 1918, foi un empresario e político español.
Traxectoria
Empresario do Teatro Real de Madrid e propietario dunha empresas de encadernación. Pasaba a tempada de veraneo en Baiona onde organizou un festival para recadar fondos para a construción da Virxe da Rocha. Foi deputado provincial en Madrid. Foi elixido senador por Burgos en 1916 e 1918.
Fresno de la Vega
Fresno de la Vega é un concello español da provincia de León (Castela e León). A súa poboación é de 637 habitantes (INE 2011).
Eduard Sievers
Traxectoria
Nado en Lippoldsberg, pequeno centro da comuna de Wahlsburg, Sievers ensinou na universidades de Jena (1871-1883), de Tubinga (1883-1887), de Halle (1887-1892) e de Leipzig (1892-1914), onde foi reitor do 1901 ao 1902.
Expoñente do movemento dos Neogramáticos, no centro das súas investigacións estiveron a lingüística indoeuropea e a xermanística: fixo a edición de numerosos textos antigos e escribiu ensaios sobre a gramática histórica e sobre a métrica xermánicas, para despois elaborar a súa Schallanalyse, o estudo dos procesos psíquicos que regulaban a emisión dos sons, e aplicala á crítica textual a fin de identificar paternidade e cronoloxía dos textos. É coñecido en indoeuropeística como o descubridor da que na súa honra se coñeceu como a Lei de Sievers.
Desenvolvemento humano
O desenvolvemento humano é un concepto de benestar dentro dun campo de desenvolvemento internacional. Implica estudos sobre a condición humana cuxo núcleo é o enfoque das capacidades. O Índice de Desenvolvemento Humano é empregado polas Nacións Unidas como forma de medir o progreso real do desenvolvemento humano. É unha aproximación alternativa a un único interese polo crecemento económico, máis centrado na xustiza social, como xeito de comprender o progreso.
Lazareto, Grecia
Lazareto (Grego: Λαζαρέτο, tamén chamada Nisaki tou Sotira Νησάκι του Σωτήρα, os illotes do Salvador") é o nome dunha pequena illa hoxe deshabitada na baía de Vathy, no porto de Ítaca
A pequena illa cuberta de árbores atópase a uns 100 metros da beira da baía. Nela hai unha capela construída en 1668. Do mesmo xeito que en Lazzaretto Vecchio na lagoa de Venecia, a illa no período moderno serviu como hospital e zona de corentena. En 1817 os británicos construíron na illa un edificio de dous pisos onde se atopa un busto do entón Alto Comisionado británico para as Illas Xónicas, Sir Thomas Matilands. O edificio foi utilizado por primeira vez como prisión para os exiliados. Entre os detidos aquí estaba o revolucionario grego Odysseas Androutsos. En 1912 os edificios foron abandonados. Desde abril de 2008 a Sociedade Grega para o desenvolvemento do Turismo (Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης), administra a propiedade para a conservación e utilización turística da illa.
Desenvolvemento humano
Ata agora, o Programa de Desenvolvemento das Nacións Unidas define o desenvolvemento humano como "o proceso de ampliación das opcións da xente", de xeito que esas opcións lles permitan ás persoas "levar unha vida longa e sa, para ser educadas, para gozar dun estándar decente de vida", así como "liberdade política, outros dereitos humanos garantidos e diversos compoñentes de dignidade ”.
Historia
O concepto de desenvolvemento humano foi acuñado por primeira vez por Amartya Sen, laureada en 1998 co premio Nobel, e expandido por Martha Nussbaum, Sabina Alkire, Ingrid Robeyns, e outros. O desenvolvemento preocúpase ampliando as opcións que teñen as persoas, para que valoren as súas vidas, e mellorando a condición humana para que a xente teña a capacidade de dirixir a súa vida. Deste xeito, o desenvolvemento humano atinxe moito máis que o crecemento económico, que é soamente un modo de incrementar as opcións das persoas. Algo fundamental á hora de ampliar estas opcións é fomentar as capacidades humanas, é dicir, o conxunto de cousas que a xente pode facer ou ser na vida. As capacidades son "as liberdades substantivas das que [unha persoa] goza levando un tipo de vida que valore ". O desenvolvemento humano dispersa a concentración da distribución de bens e servizos que a xente desfavorecida necesita e centra as súas ideas nas decisións humanas. Invertendo na xente permítese o crecemento e autorízase ás persoas a seguir moitos camiños diferentes na vida, desenvolvendo así capacidades humanas. As capacidades máis básicas para o desenvolvemento humano son: vivir vidas longas e sas, adquirir coñecementos (por exemplo, ser educado), ter acceso aos recursos e servizos sociais necesarios para un estándar decente de vida, e ser quen de participar na vida da comunidade. Sen estas, moitas das opcións sinxelamente non están dispoñibles, e moitas oportunidades na vida permanecen inaccesibles.
Unha ilustración abstracta da capacidade humana é unha bicicleta. A bicicleta en si mesma é un modo de transporte. Se a persoa que posúe a bicicleta é incapaz de montala (debido a unha falta de equilibrio ou coñecemento), a bicicleta é inútil como transporte para esa persoa e perde a súa función. Se, non obstante, unha persoa tanto posúe unha bicicleta coma ten a capacidade de montar nela, agora ten a capacidade de moverse ata a casa dun amigo, a unha tenda local, ou unha gran cantidade de lugares. Esta capacidade (probablemente) aumentará a calidade de vida desta persoa e expandirá as súas opcións. Unha persoa, pois, necesita tanto os recursos coma a capacidade de utilizalos para exercer as súas capacidades. Isto é un exemplo de como diferentes recursos e/ou habilidades poden contribuír á capacidade humana. Este xeito de considerar o desenvolvemento, a miúdo esquecido na preocupación inmediata por acumular produtos e riqueza financeira, non é novo. Hai xa tempo que filósofos, economistas e líderes políticos resaltan o benestar humano como o propósito máximo ou mesmo a finalidade última do desenvolvemento. Como Aristóteles dicía na Antiga Grecia, “a riqueza non é o ben que buscamos, é sinxelamente necesaria para conseguir o ben máximo: a felicidade ”.
Medida do desenvolvemento humano
Unha medida do desenvolvemento humano é o Índice de Desenvolvemento Humano (IDH), formulado polo Programa de Desenvolvemento das Nacións Unidas. O índice abrangue estatísticas como as esperanza de vida ao nacer, un índice educativo (calculado utilizando anos de escolaridade estipulados e anos de escolaridade previstos), e ingresos nacionais brutos per cápita. Aínda que este índice non capta todos os aspectos que contribúen á capacidade humana, é unha forma normalizada de cuantificar a capacidade humana ao longo de nacións e comunidades. Os aspectos que poderían ser excluídos dos cálculos inclúen ingresos que non poden ser cuantificados, como quedar na casa para criar aos/ós nenos ou trocar bens e servizos, así como as percepcións individuais do propio benestar. Outras medidas do desenvolvemento humano inclúen o Índice de Pobreza Humano (IPH) e a Medida da Potenciación de Xénero, que mide moitos aspectos dentro do desenvolvemento.
Piares do desenvolvemento humano
Hai seis piares básicos no desenvolvemento humano: equidade, sustentabilidade, produtividade, autonomía, cooperación e seguridade.
Dereitos humanos e desenvolvemento humano
Malia procurar cousas diferentes, o desenvolvemento humano comparte unha visión común cos dereitos humanos. O obxectivo é a liberdade humana. Polo tanto, o desenvolvemento humano está interconectado cos dereitos humanos e coa liberdade humana, porque en prisións organizadas a expectativa de vida e a alfabetización tal e como son medidas polo Índice de Desenvolvemento Humano poderían ser bastante altas. E nesa busca de capacidades e na adquisición dereitos, esta liberdade é vital. As persoas deben ser libres para facer as súas eleccións e participar na toma de decisións que afectan ás súas vidas. O desenvolvemento humano e os dereitos humanos refórzanse mutuamente, axudando a asegurar o benestar e a dignidade de todas as persoas, favorecendo o respecto a un mesmo e aos demais. Na era da globalización, as cuestións sobre dereitos humanos parecen estar relacionadas con corporacións multilaterais e cuestións de pobreza. A idea do desenvolvemento humano estipula a necesidade da educación, de mellores condicións de traballo e de máis opcións para os individuos, vai da man dos dereitos humanos. Os dous conceptos están simultaneamente promovidos, en primeiro lugar, por un bo xeito de gobernar, a implementación de políticas a propósito dos dereitos humanos e unha formación na participación da comunidade para a toma de decisións, e en segundo lugar, pola promoción de dereitos civís e políticos e de dereitos económicos e sociais, que son compoñentes ao nivel do desenvolvemento. Por exemplo, o dereito á educación refírese ao desenvolvemento intelectual, e os dereitos políticos refírense ao nivel do desenvolvemento político desa sociedade.
Informe de Desenvolvemento Humano
O Informe de Desenvolvemento Humano (IDH) foi publicado polas Nacións Unidas e contén o Índice de Desenvolvemento Humano. Non só hai un Informe de Desenvolvemento Humano global senón que hai tamén informes rexionais e nacionais que mostran certas áreas especificamente. Dentro do IDH global hai catro índices principais: o Índice de Desenvolvemento Humano, o Índice de Desenvolvemento relacionado co Xénero, a Medida da Potenciación de Xénero e o Índice de Pobreza Humana. Os IDHs rexionais, nacionais e subnacionais (para porcións de países) empregan diversos métodos, segundo o pensamento estratéxico dos grupos de autoría individual que elaboran os seus propios informes.
O Índice de Desenvolvemento Humano é, para persoas e nacións, un xeito de ver os defectos da política en distintas rexións e países. Aínda que o obxectivo de proporcionar esta información é animar aos países a cambiar as súas políticas, non hai probas que demostren cambios nin intención de facelos.
Índice de desenvolvemento humano
O Índice de Desenvolvemento Humano (IDH) é a medida normalizada da esperanza de vida, da educación e da renda per cápita nos países de todo o mundo. É un modo normalizado e mellorado de medir o benestar, especialmente o dos nenos e, polo tanto, medida do desenvolvemento humano. Aínda que este índice fai un esforzo para simplificar o desenvolvemento humano, é moito máis complexo que calquera índice ou conxunto de indicadores.
O informe de 2007 mostraba un pequeno aumento do IDH mundial en comparación co informe do ano anterior. Este aumento procede dunha mellora xeral nos países desenvolvidos, especialmente do grupo de países menos desenvolvidos. Esta marcada mellora, no fondo, foi compensada cunha diminución no IDH de países de ingresos altos.
Índice de pobreza humana
Para reflectir as diferenzas do Índice de Desenvolvemento Humano, as Nacións Unidas publicaron o Índice de Pobreza Humano (IPH) en 1997. O IPH mide as carencias nos tres índices do índice de desenvolvemento humano: vida longa e sa, coñecemento e un xeito decente de vivir. Suponse que o IPH proporciona unha vista máis ampla de desenvolvemento humano e está adaptado aos países desenvolvidos, para revelar a exclusión social.
Índice de progreso social
O Índice de Progreso Social foi publicado por imperativo do progreso social. Combina indicadores relacionados con benestar social, coa igualdade, coa liberdade individual e coa sustentabilidade.
Francisco Villar García-Moreno
Francisco José Villar García-Moreno nado en Madrid o 25 de febreiro de 1948 e finado na mesma cidade o 26 de outubro de 2011, foi un médico e político galego do Partido Popular.
Antonio Pousada Pérez
Antonio Pousada Pérez, nado en Poio e finado en Cotobade o 28 de novembro de 1959, foi un practicante e político galego.
Francisco Villar García-Moreno
Traxectoria
Nado en Madrid, toda a súa familia se trasladou sendo el novo a Vigo, e foi en Galicia onde estudou e onde desenvolveu a maior parte da súa carreira profesional. Afeccionado ao atletismo cando mozo, licenciouse en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela, traballou inicialmente como cirurxián en Soria, ata que puido trasladarse a Galicia, primeiro a Lugo e posteriormente a Pontevedra.
Amigo persoal de Mariano Rajoy, sendo conselleiro de Sanidade da Xunta de Galicia Manuel Montero Gómez foi nomeado delegado provincial en Pontevedra (1990), e en 1991, xa no equipo de Xosé Manuel Romay Beccaría, director xeral do Sergas. Estivo á fronte do Sergas durante cinco anos, ata que en 1996 pasou a ser secretario de Estado de Administracións Públicas do ministerio de Administracións Públicas, o primeiro dun goberno do Partido Popular, e ás ordes precisamente de Mariano Rajoy. Durante ese período de goberno do Partido Popular en España percorreu distintos cargos en postos de confianza dependentes de Mariano Rajoy. En 1999 pasou a ser secretario de Estado para o Deporte e en 2000 xefe de gabinete de Rajoy no ministerio de Presidencia, en 2001 de Interior e en 2002 de ministerio de Presidencia de novo. Ese ano nomeouno Rajoy coordinador operativo da xestión da catástrofe do Prestige. Durante esa época traslada tamén a súa praza ao Hospital Clínico de Madrid.
Logo de ser nomeado candidato Mariano Rajoy á presidencia do goberno, deixou os cargos institucionais e ocupouse do traballo de ser o xefe de gabinete persoal de Rajoy. Presentouse como candidato a deputado pola circunscrición de Madrid e resultou elixido, se ben o Partido Popular pasou á oposición nesas eleccións. Continuou como xefe de gabinete de Rajoy ata as eleccións de 2008, nas que resultou reelixido deputado por Madrid, pero onde permaneceu na oposición. Dende aquela foi voceiro adxunto do Partido Popular no Congreso. Enfermo de cancro, foi incluído nas listas populares ás eleccións de 2011, pero faleceu un mes antes de que se celebrasen os comicios.
Antonio Pousada Pérez
Traxectoria
Dependente. Veciño de Cotobade, foi nomeado fiscal de Cotobade en decembro de 1927. En febreiro de 1928 foi elixido contador da xunta directiva da Federación Agraria de Cotobade, e en 1929 foi nomeado presidente da Federación. Foi elixido presidente do Centro Republicano de Cotobade en 1930. Coa proclamación da República foi elixido concelleiro de Cotobade en 1931, nomeado primeiro tenente-alcalde e despois alcalde de Cotobade. Dimitiu do cargo de alcalde de Cotobade en decembro de 1932. Militante do Partido Republicano Gallego, foi nomeado deputado provincial polo distrito de Redondela-Pontecaldelas en 1933, sendo cesado en xaneiro de 1934. Militante de Izquierda Republicana, logo do triunfo do Frente Popular foi nomeado alcalde de Cotobade en marzo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e internado no campo de concentración da illa de San Simón. Foi xulgado en Pontevedra en consello de guerra co resultado de sobresemento provisional e a disposición da autoridade gobernativa. Incoado expediente de responsabilidades políticas en 1941, foi sobresido en 1944.
Vetranión
Flavio Vetranio Augusto, tamén denominado Vetranión, ou de xeito incorrecto Vetranio ou Vetriano, foi un militar romano que se converteu en emperador romano no 350, e morreu no 356. Pertenceu ao grupo de emperadores que se catalogan como "usurpadores do trono imperial".
Traxectoria
Vetranión, naceu na provincia romana de Mesia (actual Serbia) nalgún momento do século III. De moi novo alistouse no exército, onde ascendeu rapidamente até ser nomeado magister militum e posteriormente, gobernador de Iliria onde estivo durante moito tempo, polo emperador Constante.
Durante a diarquía de Constante e Constancio II (augustos ou emperadores da parte occidental e oriental do imperio, respectivamente), Vetranio estaba ao mando das lexións de Iliria e Panonia, cando no 350 Constante foi derrotado e o trono usurpado por Magnencio que se proclamou emperador de Occidente. Aínda que o seu primeiro impulso foi o de escribir a Constancio II para lle garanti-la súa fidelidade e pedir permiso para perseguir e castigar aos rebeldes, foi convencido por Constantina, a irmá máis vella de Constancio e filla de Constantino I, o Grande, para que se proclamara emperador. Probablemente pensaba que Vetranión, considerado un oficial prudente e reputado, podía protexela a ela e a súa familia contra o usurpador mentres Constancio estaba en campaña contra os persas; aínda que autores como Gibbon atribúen a súa ambición a un plan preconcibido. Finalmente, aceptou a púrpura a comezos de marzo de 350 en Sirmium, polo que é considerado un usurpador e, de seguido, cuñou moedas co seu nome e o título de Augusto en lugar do de César. De tódolos xeitos, mandou recado a Constancio de que se subordinaba á súa obediencia. Constancio que estaba en campaña contra os persas e deseaba recobrar a zona occidental en mans de Magnencio, non tivo máis remedio que acepta-la situación e finxiu crer no seu apoio e mandoulle recursos e un diadema. En realidade, a verdadeira importancia da súa pretención ao poder, foi impedir que Magnencio poidera conseguir o apoio das lexións que estaban nos Balcáns e que apoiaron a Vetranión.
A situación complicouse cando Vetranión se uniu a Magnencio e acordaron ofrecer a Constancio unha triarquía a condición do recoñecemento deles dous como augustos, do seu dominio das provincias occidentais e de que deixara as armas. Mais cando Constancio rematou a campaña, foise contra eles, rexeitou as condicións de Magnencio e acordou unha conferencia con Vetranión o 25 de decembro, preto de Sardica (na Mesia superior) para intentar atraelo ao seu bando. Alí, Vetranión, decidiu abdicar do poder que exercera durante pouco menos de dez meses a favor de Constancio, que o tratou con gran consideración e permitiu que se retirara a Prusa ad Olimpum (actual Bursa, Turquía) en Bitinia, onde pasou o resto da súa vida, en tranquilidade e profesando a relixión cristiá da que era adepto. Morreu en 356.
Karl Verner
Karl Adolf Verner, nado en Århus o 7 de marzo de 1846 e morto en Copenhague o 5 de novembro de 1896, foi un filólogo danés.
Traxectoria
Verner é coñecido sobre todo polo seu artigo "Eine Ausnahme der ersten Lautverschiebung", Unha expepción á primeira mutación consonántica (1875), no que apareceu unha nova lei fonética chamada Lei de Verner na honra do seu descubridor, que é válida para explicar, mediante a comparación, algúns fenómenos fonéticos que ata daquela se consideraban simples excepcións (mesmo Verner usa o termo 'Ausnahme', 'excepción') á primeira mutación consonántica xermánica, comunmente coñecida como Lei de Grimm.
1457
Outros
Historia ano a ano
Lingua pintupi
O pintupi é unha lingua aborixe australiana. É unha das linguas wati da zona suroeste pertencente a unha póla da familia pama-nyungana. É unha das variedades da lingua do deserto occidental (WDL nas súas siglas en inglés).
Características
Pintupi é o nome comunmente usado para se referir a unha variedade das linguas do Deserto Oeste faladas por aborixes da área oeste do lago MacDonald e o lago Mackay no oeste de Australia. Esta xente moveuse (ou foi movida) das comunidades aborixes da Papunya e Haasts Bluff ao oeste do Territorio do Norte entre 1940 e 1980 (os últimos pintupis deixaron o seu tradicional modo de vida no deserto en 1984). En décadas recentes volveron ao seu territorio de orixe, xuntándose aos Kintore (en pintupi coñecidos como Wa l ungurru) no Territorio do Norte, e aos Kiwirrkura e Jupiter Well (en Pintupi Puntutjarrpa) no oeste da Australia.
Rellas, Silleda
San Martiño de Rellas é unha parroquia que se localiza no concello de Silleda. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 63 habitantes (35 homes e 32 mulleres), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 106 habitantes.
Historia e patrimonio
Na historia desta parroquia destaca a figura de Beltrán Legerén, de orixe francesa, responsable de numerosos cambios en Rellas a partir de 1820. Encargouse de mellorar as formas de traballo, construíu unha fabrica de curtidos, outra de papel e varios muíños industriais, promovendo ademais a construción dunha nova igrexa. Como recordo desta época queda a Casa da Fábrica.
A carón do río Toxa, que baña a parroquia, construíuse en 1810 o Muíño de Covián, o maior da comarca do Deza, pois tiña catro moas, converténdoo nun dos muíños de maquía máis importantes do Trasdeza. Foi rehabilitado no 2008, acondicionando á súa vez unha área de lecer ao carón del.
Nesta parroquia naceron Manuel García Cerviño, alcalde de Silleda entre 1936 e 1937 e entre 1940 e 1957, e Javier Cuíña, líder da Candidatura Independente por Silleda.
Exeria (escritora)
miniatura|Manuscrito da Viaxe de Exeria na exposición [[Galicia, un relato no mundo]] Exeria, coñecida tamén como Egeria, Echeria e Eteria, foi unha muller da Idade Antiga coñecida pola súa obra Itinerarium Egeriae, na que narra unha viaxe a Terra Santa. Todo parece indicar que naceu na Gallaecia, «nas ribeiras máis afastadas do océano occidental», segundo documentos do século IV, aínda que como se perdeu a primeira parte da súa obra non son poucos os autores que sitúan a súa terra de orixe na Aquitania francesa. Non obstante, estudos actuais sitúana como orixinaria do Bierzo.
Vida
miniatura|200px|Portada do libro The Pilgrimage of Etheria, nunha tradución de 1919 por M. L. McClure e C. L. Algúns autores considerárona parente de Aelia Flacilla, primeira muller de Teodosio o Grande. Aimé Lambert avanzou unha hipótese segundo a cal se trataría da irmá de Gala, de quen fala San Xerome como parella de Prisciliano. Esta hipótese e a súa calidade de muller independente e audaz, así como a súa orixe galaica, serviron como base a algúns autores para adscribila ao movemento priscilianista. miniatura|Templo de [[Luxor, porta de entrada: estatuas sedentes de Ramsés II, na antiga Tebas, visitada por Exeria.]] A súa obra Itinerarium Egeriae narra a viaxe que realizou ao Oriente Próximo entre os anos 381 e 384 (datas aceptadas máis comunmente), que lle outorga a consideración de primeira escritora hispana en lingua latina. Atravesou o sur de Galia (hoxe Francia) e o norte da península Itálica; cruzou en barco o mar Adriático. Sábese que chegou a Constantinopla no ano 381. De aí partiu a Xerusalén e visitou Xericó, Nazaret e Cafarnaúm. Partiu de Xerusalén cara ao Exipto no ano 382, visitou Alexandría, Tebas, o mar Vermello e o Sinaí. Visitou logo Antioquía, Edesa, Mesopotamia o río Éufrates e Siria desde onde regresou vía Constantinopla. Non hai constancia da data, do lugar, nin das circunstancias da súa morte. miniatura|200px|[[Oriente Próximo, obxecto das súas viaxes.]] Crese que formou parte dunha comunidade relixiosa da que até chegou a ser abadesa, pese a que outros autores (como Hagith Sivan, 1988) precisan que nesa época era común entre os cristiáns dirixírense entre eles como "Irmás" e "Irmáns". De feito existen bastantes indicios que levan a suxerir que non era unha monxa, como por exemplo: a súa liberdade para facer unha peregrinación tan longa e para trocar os seus plans durante a viaxe, o alto custo do seu peregrinar, o seu nivel educativo, e que na súa obra se centrou nas vistas e lugares e non nos milagres e feitos relixiosos como outros documentos que se conservan de monxes daquela época.
Procedente dunha familia acomodada, gozou de plena autonomía para tomar as súas propias decisións. Dentro do grupo -nutrido para a época- de mulleres que no século IV realizaban peregrinacións a Terra Santa, Exeria destacou por escribir un minucioso relato no que describe o itinerario da súa viaxe e as súas impresións e que pasou á historia como o primeiro libro de viaxes galego.
No seu manuscrito amósase como unha viaxeira chea de insaciable curiosidade, énchese de comentarios entusiastas sobre as paisaxes, os edificios famosos, os montes escarpados e os fértiles vales. Por exemplo, con motivo da ascensión do monte Sinaí, comenta "a ascensión de estes montes faise cun esforzo inmenso, xa que non se soben aos poucos, en espiral, senón que se sobe todo dereito, como ao longo
A obra
Gamurrini atribuíu o relato a Silvia de Aquitania, irmá de Rufino de Aquitania, mencionada por Paladio na súa Historia Lausíaca, de quen se coñecía unha peregrinación similar á relatada por Constantinopla, Exipto e Xerusalén. Durante case vinte anos consolidouse a hipótese de Silvia, ou Silvina como autora do texto, ata que no ano 1903 Marius Férotin publica un estudo na Revista de Cuestiones Históricas atribuíndo o mesmo á virxe hispana Exeria. Existe outra referencia que permite encher algunhas das lagoas dos primeiros folios ausentes do manuscrito: o Liber de locis sanctis de Pedro Diácono, quen tamén menciona a peregrina galega.
miniatura|Grazas á [[Pax romana unha cidadá do imperio podía viaxar desde Gallaecia até Mesopotamia. Isto sucedía entre os anos 381 e 384.]] A obra, coñecida como Itinerarium Egeriae, chegou ata nós incompleta -falta a primeira parte, co título, e a última- e foi escrita en Constantinopla. Considerada unha obra clave para coñecer o latín vulgar que se falaba na época e que amais ofrece unha valiosísima información sobre a sociedade e a liturxia do momento, o Itinerarium ou Peregrinatio ad loca sancta recolle a viaxe desde as nosas terras a Constantinopla e Xerusalén, á Capadocia e á Tebaida no Alto Exipto, as praias do mar Vermello e as caeiras do Sinaí. Os monxes dos lugares que visitou recibírona como unha celebridade da época e as autoridades expedíanlle salvocondutos para salvagardar a súa seguridade.
O Itinerarium foi publicado polo propio autor do achado por vez primeira no ano 1887. Os relatos foron escritos, posiblemente, entre os anos 393 e 396, do que se deduce a importancia documental do testemuño naqueles anos do primeiro cristianismo, xa que a obra é moi prolífica na explicación de detalles relacionados coa liturxia.
En 1991 o latinista Xosé Eduardo López Pereira traduciu por primeira vota a obra ao galego so o título de ''Exeria. Viaxe á Terra Santa''..
Recoñecemento
En 2009 a Xunta de Galicia deulle o seu nome a unha aplicación informática para facilitar a linguaxe non sexista, Exeria.net. En 2018 foi proposta pola Universidade de Vigo para nomear un dos seus edificios. En 2020 o Concello de Santiago de Compostela anunciou que dedicará unha praza a Exeria na cidade.
Ponte, Silleda
San Miguel de Ponte é unha parroquia que se localiza no concello de Silleda. Segundo o IGE, no ano 2017 tiña 155 habitantes (79 homes e 76 mulleres), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 32 habitantes en relación ao ano 2000 cando tiña 187 habitantes. O seu nome provén da antiga ponte que servía de paso entre as terras de Trasdeza e as de Deza.
Lindes e división
Os linde desta parroquia son: San Pedro de Losón (co río Deza no medio) e Saídres polo norte, Silleda polo sur, Saídres e O Castro polo oeste e Vilar, Anzo e San Pedro de Losón (estas últimas separadas polo Deza) polo leste. Ten 10 núcleos de poboación (de norte a sur): O Sino, A Aldea de Arriba, A Aldea de Abaixo, A Regueira, Trasfontao e Casderrei, que forman a parte da parroquia coñecida como "San Miguel"; O Espiño, Trasdosisto, onde se atopa o campo da festa; Rosende e Meixomence, sendo este último o máis afastado do resto.
Hidrografía
O río Deza, de sueste a noroeste, separa esta parroquia de San Pedro de Losón e de Anzo. O Deza, fundamental na historia de Ponte, deixa ao seu paso grandes pozos, os máis deles moi profundos. Famosos son o Pozo do Pego ou de Avogado ou o "Puzo Negro", os cales son protagonistas de multitude de historias e anécdotas.
Outra gran corrente de auga é o chamado regueiro de Rosende, coñecido noutros puntos da xeografía silledense como "río da Gouxa" ou "río da Mera, que discorre de sur a nordeste, desembocando no Deza. Este regueiro, que discorre polo lugar do mesmo nome e recibe a auga doutro regueiro que procede do lugar de Meixomence, era o que movía varios muíños que agora se atopan en ruínas. Próximas a estas construcións, atópanse as "Fervenzas dos Muíños", nun contorno de gran beleza, pero na actualidade practicamente inaccesible. Augas abaixo, ademais doutros saltos de auga, atópase a "central de Pereiro", a antiga central hidroeléctrica que levaba a corrente producida a Silleda. Foi construída por Perfecto Pereiro Castro e posta en funcionamento en 1920, sendo atendida por varias persoas que viviron na vivenda anexa. Finalmente o regueiro de Rosende desemboca no Deza, dividindo antes o monte da Devesa: a Devesa de San Miguel, na marxe esquerda; e a Devesa de Rosende, na marxe dereita. Un afluente deste é o antes citado regueiro de Meixomence, que nace no lugar das Casas do Monte, atravesa entubado as instalacións da Feira Internacional de Galicia, sae de novo á superficie no lugar do que recibe o nome e continúa ata Rosende onde desemboca no regueiro antes citado.
Por último, destaca o rego da Regueira ou do Regueiro, que nace na Fonte de Outeiro, no lugar de Casderrei, e que no seu viaxe cara o Deza, serviu para regar cultivos e prados ao longo dos últimos séculos. Dá nome a dous lugares: o núcleo de poboación da Regueira e os prados coñecidos como "do Regueiro".
Orografía
Ponte caracterízase polo seu relevo irregular. Dende as pendentes que caen dende Silleda, báixase cara a unha pequena chaira no centro da parroquia, que logo vai desaparecendo para dar lugar a pequenos vales que van converténdose en angostas pendentes canto máis preto está o Deza. As principais elevacións da parroquia son o Picoto, en Rosende; a Lomba, en Trasdosisto; o Coto de Laxes, preto da Regueira; e o Coto do Outeiro, próximo ao Sino.
Idade Moderna
Ponte pertencía no século XVIII á provincia de Santiago dentro da xurisdición de Trasdeza. Estaba constituída polos núcleos de poboación de Aldea de Abaixo, Casderrei, A Regueira e Trasfontao. Ademais, a ela estaba agregado parte do chamado couto de Rosende, formado polos núcleos de Meixomence, As Casas do Monte e Rosende. Este último lugar atopábase dividido entre Ponte e Vilar. Esta demarcación estaba rexida pola Encomenda de Beade, orde pertencente á Orde de San Xoán de Xerusalén. A igrexa de San Miguel estaba situada no lugar do Agriño, nunha posición idónea xa que consta que había outros núcleos de poboación en lugares como Nonelle, xa citado, ou Raras, situados ao norte e a menor altitude da mesma, quedando esta no centro da parroquia. Estes lugares foron quedando deshabitados, sendo utilizados polos veciños os restos das vivendas para construír valos na chousas e leiras próximas a estes lugares.
Idade Contemporánea
miniatura|esquerda|255px|Restos do cemiterio e da igrexa vella Debido á súa mala situación e as constantes inundacións, en 1863, a liturxia foi trasladada á capela da Virxe dos Remedios situada ás aforas de Rosende, que foi construído no ano 1800, e coas pedras da igrexa vella púxose en marcha a ampliación do pequeno santuario. A día de hoxe, aínda se poden ver restos (soamente o valo do adro e pedras espalladas polo mesmo) da antiga igrexa ocultos pola maleza. Así, o patrón deixaría o lugar ao que daba nome e trasladaríase ao santuario, que foi progresivamente ampliado e sometido a reformas dando lugar á actual igrexa parroquial.
En novembro de 1891, o lugar de Rosende quedou totalmente integrado en Ponte. Ademais, produciuse outro cambio: o lugar das Casas do Monte, onde estivo situado o cuartel das tropas da xurisdición de Trasdeza en 1809 durante a guerra da independencia española, pasou a pertencer á parroquia de Silleda. Disgregábase e desaparecía entón o couto de Rosende. Deste modo, a parroquia quedábase con 8 lugares, cifra que aumentaría co paso do tempo.
No século XX, Ponte destacaría polo sindicato de traballadores da vía do ferrocarril, a Unión Obrera de Ponte, de certo carácter socialista. Esta organización sería perseguida e algúns dos seus membros serían represaliados ao iniciarse a guerra civil española en 1936. Tamén se comezaría a explotar unha canteira no monte do Picoto, por onde transcorre o límite entre Ponte e Vilar. Nas proximidades da mesma atópase a fábrica da luz (no regueiro de Rosende), así como a estación depuradora de augas residuais de Silleda. Coa Concentración Parcelaria e a PO-205, melloraríanse as comunicacións na parroquia. Nas décadas finais deste século, empézase a construción do recinto da Feira Internacional de Galicia, parte del no monte do lugar de Meixomence e outra parte en terreos da parroquia de Silleda, onde se celebra a Semana Verde.
Igrexas
A antiga igrexa de Ponte estaba situada no "Agriño", no centro da primixenia parroquia. Tiña unhas dimensións bastantes reducidas, xa que non pasaría dos 20 metros cadrados de oco interior. Arredor dela, situábase o adro, no que eran soterrados os defuntos. Este recinto estaba pechado por un pequeno valado de pedra, que na actualidade é practicamente o único que se conserva. Debido as malas condicións de situación do templo, os veciños e o párroco trasladan en 1863 o patrón á pequena capela dos Remedios, en Rosende, que irían aumentando coas pedras de vella igrexa. Hai que destacar que a igrexa deu nome a varios lugares próximos: O Sino e Tras da igrexa (ou da igrexa vella).
O santuario ou capela da Virxe dos Remedios foi dotado e construído polos veciños de Rosende en 1799 debido aos malos acontecementos ocorridos por aquel entón (malas colleitas, inundacións...) e a longa distancia ás respectivas igrexas de Ponte e Vilar. Coas pedras da vella igrexa, foise ampliando para acoller a liturxia parroquial e maila imaxe do patrón. A primeira gran reforma produciuse entre finais do devandito século e comezos do século XX, debido ao derrube da fachada, que foi levantada uns metros desprazada do lugar anterior, do que dá boa conta a inscrición en castelán que se pode ler na fachada: "Esta obra se hizo en 1903 siendo cura D. José García". Sufriría dúas reformas máis ao longo deste século ata acadar o estado actual, converténdose na nova igrexa de Ponte. Destas, destaca a realizada a finais da década de 1930, sendo párroco Manuel Sánchez Noya, que consistiu na construción do presbiterio e dos arcos da nave central, así como o cambio de localización da sancristía, que pasou dun lateral á parte posterior da igrexa.
miniatura|dereita|250px|Oliveira A moderna igrexa parroquial conta no seu interior con 11 imaxes de distintos santos. Destaca pola súa antigüidade a do Arcanxo Miguel, patrón desta freguesía. Ademais, destacan tres retablos: o altar maior, en cuxo centro se atopa o patrón e no que se aparecen as letras Q C e D, iniciais da tradución ao castelán do nome hebreo de San Miguel (Quién como Dios); o altar da "Purísima" e o dos "Remedios". No campanario, atópanse dúas campás de distinto tamaño. A máis pequena delas, cun pequeno baño de prata, está datada do ano 1879 e formaba parella con outra algo maior das mesmas características, que en 1948 tivo que ser substituída por mor dunha fractura por outra de bronce dun tamaño algo maior. Como dato anecdótico, nesta campá aparece o nome do parroco daquela época: o antes citado Manuel Sánchez Noya, que exerceu en Ponte en dous períodos distintos.
Arredor da igrexa, atopamos o cemiterio parroquial pechado cun valado de pedra, que no 2000 foi ampliado cara a un terreo situado nun plano inferior. Ao pé dese valado atópase a oliveira centenaria, que serve de acubillo para os fregueses nos días de sol. A existencia desta árbore deu pé á expresión "ir para debaixo da oliveira", dado que baixo ela se atopan varios nichos e sepulturas, que se usa para falar do feito de soterrar a unha persoa da parroquia. Na fondo norte do adro atópase a casa reitoral, vivenda dos párrocos ata mediada a segunda metade do século XX. Acompañábaa unha pequena horta, regada pola auga que se saca dun pozo artesán situado á beira do adro, a carón das escaleiras que daban acceso dese a casa ao recinto da igrexa.
Por último, hai un cruceiro de ferro, sobre un pé e unha base de pedra (cunha pequena inscrición en castelán: El redentor de la vida) situado no lugar de Trasdosisto, que procede da antiga igrexa e que, tras pasar pola nova, foi colocado onde historicamente se considerou o límite entre o couto de Rosende e o resto da parroquia de Ponte.
Pontes
As principais iconas desta parroquia son as pontes, xa que esta palabra do nome á parroquia. A Ponte do Puzo Negro, situada nunha paraxe de gran beleza, é a última obra de cantería, testemuña do empeño por tentar cruzar o río Deza. Coa construción da PO-205, ergueuse un viaduto de 155 metros de longo e uns 70 de alto, pero durante moito tempo as pontes que se foron construíndo, e por suposto a do Puzo Negro, serviron de paso desde Ponte cara terras do Corpiño. Cóntanse por miles as anécdotas que fan referencia a elas e ás xentes que a cruzaron. A súa localización, no val encaixado do Deza, entre o Monte de San Miguel (en Ponte) e o Oucido (en San Pedro de Losón), foi un dos aspectos que deu pé a máis historias.
Muíños
Ao pé do río Deza, en Ponte, non se construíron muíños (aínda que si na parte de San Pedro, como o muíño do Avogado, próximo ao Pozo do mesmo nome), pero si foron construídas algúns no regueiro de Rosende e tamén hai constancia dunha destas edificacións no regueiro de Meixomence.
Tamén se construeu unha fábrica de luz, a chamada "central de Pereiro", no citado regueiro de Rosende, que se aproveitaba da auga para producir corrente eléctrica. Actualmente non está en funcionamento e atópase semiderruída.
A escola
miniatura|dereita|235px|Antiga escola de Ponte. Convén destacar, por último, a antiga escola parroquial, unha construción ao estilo das vivendas tradicionais galegas. Situada nunha propiedade privada, estaba dividida en dous andares: a planta baixa era utilizada polos propietarios do inmoble para os labores do campo, mentres que na planta superior se impartía clase.
Festas e celebracións
No mes de setembro, celébranse en Ponte as festas patronais na honra a San Miguel e á Virxe do Carme o derradeiro fin de semana, trasladadas a estas datas por motivos laborais, xa que en realidade se festexarían o 29 e o 30 de dito mes. Tamén se celebra o segundo domingo de setembro a festividade da Virxe dos Remedios e a de san Breixo ou Verísimo o domingo anterior ás patronais. Este último era festexado o domingo anterior ao día 29, pero polo cambio antes citado, celébrase o domingo anterior ás patronais.
A festa de San Verísimo era moi soada nos arredores de Ponte e a ela acudían moitas persoas da contorna, que traían canda elas mesas e comida para pasar o día, acompañado polo son dos músicos que animaban a antiga carballeira do Arrieiro, situado onde está o actual campo da festa. Convertérase deste xeito dunha gran romaría campestre. Pero pouco a pouco perdeu forza e a comezos da década dos 70, deixou de festexarse dese xeito e viuse reducida a unha sinxela misa en honra ao santo. Por outra banda, as festas patronais colleron forza e pasaron a ser as festas principais.
Me gusta como andas
Me gusta como andas é o sexto álbum da banda viguesa Siniestro Total, editado en abril de 1988 a través do selo DRO. Lanzouse unha edición remasterizada con temas e material gráfico extra no ano 2002.
Ponte, Silleda
Festas e celebracións
No pasado, tamén se festexara o San Antón, romaría organizada por algúns veciños con ese nome, e tamén o Santo André, pero ambas festas se esmoreceron na memoria da parroquia. Recentemente, en decembro do 2007, celebrouse a festividade de Inmaculada Concepción coincidindo co 50º aniversario do actual párroco, Luis Galego García, a cargo desta parroquia. . Ademais, coincidindo coas festas patronais, desde 2010 celébrase a Festa do chourizo ao viño, que congrega a centos de persoas no campo da festa ao que aínda moitos chaman "campo do san Verísimo".