cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marcial del Adalid
Traxectoria
miniatura|Pazo de Lóngora, residencia de Marcial del Adalid. Comezou os seus estudos musicais na súa cidade natal, onde empezou xa a compor. En 1844 viaxou a París coa intención de estudar con Frédéric Chopin, pero isto non chegou a suceder. Trasladouse a Londres, onde entre 1844 e 1849 estudou con Ignaz Moscheles. De volta a París, parece ser que recibiu consellos de Liszt. De volta a España viviu algúns anos en Madrid e viaxou logo a París, onde intentou infrutuosamente estrear a súa ópera Inese e Bianca, con libreto italiano de Achille de Lauzières. Esta ópera, a primeira obra deste xénero en galego, foi estreada modernamente pola Universidade da Coruña o 21 de abril de 2007 en versión de concerto. Retirouse despois ó seu pazo de Lóngora, onde residiu compoñendo ata a súa morte, un tanto apartado da vida musical. Está considerado como o pai da canción clásica galega.
Obra
A súa obra está principalmente composta para piano e voz, e amosa unha grande influencia de Chopin e Charles Gounod. Musicou moitos dos poemas da súa dona, a escritora Fanny Garrido. Tamén se interesou pola música galega e reuniu folclore galego para o cancioneiro de José Inzenga. En 1877 publicou os seus primeiros cadernos da colección Cantares viejos y nuevos de Galicia, a súa obra mais interpretada. A publicación non finalizou ata despois da súa morte, chegando a vinte seis cancións, quince delas orixinais e nove harmonizacións de melodías tradicionais. Maurice Ravel empregou o seu Adios meu meniño, adios na súa Chanson espagnole, incluíndo o texto galego como alternativa ao francés.
Piano
Música de cámara: miniatura|Rúa Marcial del Adalid na Coruña.
Legado
A súa única filla e herdeira, María del Adalid, por consello de Félix Estrada Catoyra, depositou o 12 de decembro de 1928 na Real Academia Galega a biblioteca e arquivo do seu pai, que supón en palabras de Xosé Ramón Barreiro "Un fondo musical único e valiosísimo, máis importante ca o da Biblioteca Nacional".
Recoñecementos
A Real Academia Galega de Belas Artes ‘Nosa Señora do Rosario’ entrega a Medalla de Oro ‘Marcial del Adalid’ a institucións e músicos non profesionais.
Great Liverpool
O Great Liverpool foi un barco de bandeira británica que cubría a parte occidental da liña de pasaxe entre a India e o Reino Unido, e que afundiu fronte ás costas de Corcubión en 1846.
Características do barco
O barco pertencía á compañía navieira Peninsular and Oriental Steam Navigation Company (P & O). Fora botado en 1838 en Liverpool precisamente baixo o nome de Liverpool, e rebautizado como Great Liverpool (Gran Liverpool), en 1840.
O barco tiña dúas cubertas, e ía equipado con salóns e bares onde a bebida se expendía de forma gratuíta. Tamén levaban unha vaca para a produción de leite para a pasaxe.
O seu comandante era o capitán McLeod. Facía a rota de volta dende a India ata Southampton, e máis exactamente a parte occidental, entre Alexandría e a cidade inglesa, onde se realizaban escalas no Cairo e en Xibraltar. Anteriormente tamén cruzara o Atlántico, en liña regular entre Liverpool e Nova York.
O accidente
O 24 de febreiro de 1846, con fortes ventos de sursuroeste, o Great Liverpool achegouse demasiado á Costa da Morte e bateu contra uns cons a 11 km de cabo Fisterra. A pasaxe e a tripulación foron desembarcadas na praia de Gures, en Gures (Cee). Das 145 persoas faleceron no accidente tres, dúas mulleres e un neno de sete anos.
O 27 de febreiro, o barco rachou por mor dunha treboada e afundiu na ría de Corcubión.
Despois do accidente
Ao chegaren á praia, os mariñeiros instalaron un valado para protexerse a si mesmos e a carga do ataque dos saqueadores da Costa da Morte. As desputas entre locais e visitantes duraron dous días, ata a chegada dun destacamento de carabineiros dende A Coruña. A carga, a pasaxe e a tripulación foron transportadas ata Porto, e de alí embarcada de novo a bordo do Pacha, que continuaba viaxe ata Southampton.
Días despois o capitán McLeod suicidouse nun hotel da Coruña. Posteriormente sería eximido de responsabilidade sobre o naufraxio.
Os restos do buque foron atopados en 2009.
Marron glacé
O marron glacé é unha castaña confeitada ou glaseada. É unha lambetada habitual na gastronomía italiana e na gastronomía francesa, aínda que recentemente estase a implantar noutros países produtores, coma Galiza, España ou Portugal. A súa orixe remóntase á antigüidade (Cuneo, Italia ou Lion, Francia) cando se almacenaban certos alimentos en mel ou azucre para a súa conservación.
No século XIX, desenvólvese a produción a nivel industrial en Francia deste doce, sendo posteriormente imitado e perfeccionado en Italia, e máis recentemente, en España, en 1980.
Realización
Para a realización do mesmo emprégase: castañas, azucre e optativamente e a gusto canela, vainilla e anisetes. Tamén se poden mergullar os marrons en brandy durante unhas horas para potenciar o seu sabor.
O complicado desta receita está nas fases da súa elaboración, que son: a escolla das mellores castañas, tamaño e estado; o punto de coza que ha ser con lume amodo, e o pelado das castañas que deben ficar enteiras. Procédese posteriormente á cocedura no almibre no que se confeitarán e se deixaran repousar un día.
Comercialmente é un produto caro, de feito a súa presentación habitual é a dun produto de luxo. Para evitar que se esmaguen ou se magoen os marrons e o seu glaseado adóitanse envolver individualmente.
Produción
En Galiza producen marron glacé dúas empresas: Cuevas y Cía, e Posada Marron Glacé, de Ourense.
Nebrasca
Nebrasca ou Nebraska é un dos 50 Estados dos Estados Unidos de América. Está situado na rexión das Grandes Chairas, no centro do país. Limita ao norte con Dacota do Sur, a leste con Iowa e Missouri, con Kansas ao sur, con Colorado a suroeste e o Wyoming a oeste. Os alemáns son o maior grupo étnico do Estado, compondo o 38,6% da poboación.
O produto interno bruto é de 68 000 millóns de dólares, e a renda per capita é de 31 339 dólares. A economía do Estado baséase na agricultura, maioritariamente millo, trigo e sorgo, e tamén na pecuaria, tendo grandes rabaños bovinos e unha relativamente forte industria alimenticia. A rexión foi explorada inicialmente por franceses e españois no século XVII que se dedicaban ao comercio de peles. Tornouse territorio en 1854 e, en 1867, tornouse Estado da Unión.
Price
O apelido Price pode estar referido a:
Pensilvania
Pensilvania é un dos 50 estados dos Estados Unidos de América. O seu nome oficial é Commonwealth of Pennsylvania. O estado deu nome ao período xeolóxico Pennsylvaniano. A capital do estado é Harrisburg.
É un dos estados máis industrializados e urbanizados dos Estados Unidos, sendo un dos berces da Revolución Industrial do país, a mediados do século XIX. É un gran produtor de alimentos, química e electrónica. Produce antracita, un tipo de carbón de altísima calidade e, alén diso, é o maior produtor de carbón bituminoso do país.
Filadelfia é a maior cidade do Estado, sendo un gran centro portuario, bancario, financeiro e industrial. A segunda maior cidade do estado é Pittsburgh, que é un polo educativo e da industria de alta tecnoloxía. Ambos son grandes centros históricos e culturais americanos.
O nome do estado vén de William Penn. O rei inglés Carlos II cedeu a rexión a Penn en 1681. A palabra Pensilvania significa "bosques (silva) de Penn". William Penn era un cuáquero que estabeleceu na súa colonia a liberdade relixiosa, permitindo a grupos relixiosos perseguidos tales como os cuáqueros, entre outros, que se instalaran na rexión. Por isto, por veces o estado denomínase The Quaker State, porque a maioría dos seus habitantes, nos principios da colonización europea do estado, eran cuáqueros. O cognome do Estado é The Keystone State (en inglés: Estado Pedra Angular) e o seu lema é "Virtue, Liberty and Independence" (en inglés: "Virtude, Liberdade e Independencia").
Pensilvania é un dos estados americanos máis ricos historicamente. Foi colonizado inicialmente por suecos e neerlandeses, sendo posteriormente expulsados da rexión polos británicos. Pensilvania foi unha das Trece Colonias que se rebelaron contra o dominio inglés na rexión na Revolución Americana de 1776. Foi en Pensilvania onde se creou a declaración de independencia e a constitución estadounidense polos pais da nación americana. Converteuse no segundo estado americano despois de ratificar a Constitución americana o 12 de decembro de 1787. Durante a Guerra Civil Americana, Pensilvania presenciou da batalla máis sanguenta da guerra civil, a Batalla de Gettysburg.
Ata o século XVIII
Nativos indíxenas tales como os iroqueses e os algonquinos vivían na rexión que actualmente constitúe o Estado de Pensilvania millares de anos antes da chegada dos primeiros europeos. En 1609, o explorador inglés Henry Hudson, na súa tentativa de achar un camiño rumbo ás indias, desembarcou na Baía de Delaware. Navegando en nome da coroa neerlandesa, Hudson reivindicou a área para os Países Baixos que, logo, mandarían outras expedicións co intento de explorar a rexión.
En 1643, exploradores suecos fundaran o primeiro asentamento de carácter permanente da rexión, próximo á actual Filadelfia. Este asentamento converteuse na capital da colonia sueca de Nova Suecia, que foi conmquistada por tropas neerlandesas en 1655, anexionándoa aos Novos Países Baixos. En 1664, os ingleses conquistaron toda a rexión, que quedou baixo o dominio da colonia de Nova York, e que é actualmente o estado de Nova York.
En 1681, o Rei Carlos II de Inglaterra cedeu a rexión a William Penn, como pagamento dunha débeda que a coroa tiña co seu pai, un importante almirante da mariña inglesa. William quería nomear a rexión como Novo País de Gales. Porén, un membro galés do Consello Real de Inglaterra, onde era necesaria a aprobación unánime de todos os membros para que o nome fose aceptado, rexeitou o nome. Penn entón decidiu nomear a rexión como "Sylvania" ("bosque"). O rei Carlos II complementou este nome con Penn. miniatura|William Penn (1644-1718), fundador da colonia de Pensilvania. Penn planeou persoalmente o primeiro asentamento inglés permanente, nomeándoo Filadelfia, fundada en 1685, e garantiu o dereito de liberdade de expresión relixiosa dentro da súa colonia. Posteriormente explorou o interior do territorio, pagando aos nativos indíxenas polas terras que o rei lle dera. Alén diso, Penn instituíu un trato igualitario nos xuízos aos indíxenas con relación aos brancos. Isto fixo que os indíxenas e os colonos europeos mantivesen boas relacións ata mediados do século XIX, mellores que en calquera outra colonia do nordeste dos Estados Unidos. Grazas á liberdade de expresión relixiosa, varios escoceses, irlandeses e alemáns instaláronse no estado.
En 1688, o entón rei da Inglaterra, Xacobe II, foi deposto pola súa filla, María, e o seu marido, Guillerme de Oranxe. A amizade entre Xacobe e Penn foi a causa de que María e Guillerme confiscasen todas as terras de William Penn nas Américas, e o destituísen do cargo de gobernador da colonia de Pensilvania. O gobernador da veciña colonia de Nova York ocupou o seu lugar. En 1693, Penn conseguiu convencer a Guillerme e María de que el, William Penn, era totalmente leal á casa real, o que lle permitiu -un ano despois- recuperar as súas terras e o cargo de gobernador. William Penn morreu en 1718, mais a súa familia continuou gobernando a colonia ata o inicio da Revolución Americana de 1776.
A guerra dos oito anos comezou en 1754, entre colonos británicos e franceses. Unha das principais razóns foron as disputas territoriais entre a colonia británica de Pensilvania e a colonia francesa de Nova Francia sobre o territorio localizado na confluencia dos ríos Allegheny e Monanhaguela, formando o Río Ohio, onde actualmente se localiza a cidade de Pittsburgh. As confrontacións estendéronse a Pensilvania ata 1758, cando os franceses recuaran.
O territorio capturado polos británicos estaba poboado polos nativos indíxenas ottawa, que encabezaran unha revolta contra os británicos en 1763. Porén, esta revolta logo acabou coa derrota dos ottawa na Batalla de Bushy Run, o que non impediu que continuase o resentimento dos ottawa contra os británicos. En 1768, para solucionar o problema, o goberno de Pensilvania pagou polas terras onde estaban instalados os ottawa.
En abril de 1775, comezou a Revolución Americana de 1776. En maio do mesmo ano, o Segundo Congreso Continental reuniuse en Filadelfia, onde os seus membros votaran pola independencia das 13 colonias, do Reino Unido. O 4 de xullo de 1776, o Congreso americano escribiu a Declaración de Independencia das 13 colonias.
En decembro, debido á ameaza dun ataque británico, o Congreso mudouse para Baltimore, Maryland, para regresar a Filadelfia en marzo de 1777. Porén, un ataque británico á Pensilvania en setembro forzou ao Congreso a mudarse definitivamente, a Lancaster, en Pensilvania. O 26 de setembro, os británicos capturaron Filadelfia. As tropas americanas lideradas por George Washington atacaron as forzas británicas o 4 de decembro, para forzar os británicos a saíren da cidade, mais Washington foi derrotado.
O cabaleiro escuro: a lenda renace
Sinopse
Pasaron oito anos dende que Batman desapareceu, deixando de ser un heroe para converterse nun fuxitivo. Ó asumir a culpa da morte do fiscal do distrito Harvey Dent, o Cabaleiro Escuro decidiu sacrificalo todo polo que consideraba, ó igual que o Comisario Gordon, un ben maior. A mentira funciona durante un tempo, xa que a actividade criminal da cidade de Gotham vese aplacada grazas á estrita Lei Dent. Pero todo muda coa chegada dunha astuta gata ladroa que pretende levar a cabo un misterioso plan. Porén, moito máis perigosa é a aparición en escena de Bane, un terrorista enmascarado cuxos desapiadados plans obrigan a Bruce a regresar do seu exilio.
Pensilvania
Ata o século XVIII
A pesar das vitorias en Pensilvania, os británicos estaban tendo dificultades noutras rexións das 13 colonias, e en xuño de 1778, decidiran retirar as súas tropas de Pensilvania. Parte destas tropas inglesas xuntaríanse cos iroqueses, atacando un forte americano, no Val Wyoming, Pensilvania, e matando todos os seus soldados.
Século XIX
250px|dereita|miniatura|140px|[[Johann Georg Rapp, 1757-1847.]]
Despois do fin da guerra, e coa independencia dos Estados Unidos, Pensilvania converteuse no maior centro industrial do novo país. A abundancia de carbón, madeira e ferro na rexión, así como a presenza de ríos e a construción de ferrocarrís, foron os principais motivos desta situación. A industria do estado creceu aínda máis axiña despois do descubrimento das primeiras reservas de antracita no territorio americano, un tipo de carbón de altísima calidade. A substitución do carbón bituminoso pola antracita nas industrias siderúrxicas de Pittsburgh, ao longo da década de 1830, xunto á crecente demanda nacional, fixeron de Pittsburgh o maior polo siderúrxico do país, en canto que Filadelfia pasaba a ser un dos maiores fabricantes de produtos de aceiro e de coiro, así como un forte centro téxtil. Naquela época, ambas as cidades eran importantes centros portuarios americanos. A construción dunha malla de canais navegables e de liñas ferroviarias ao longo do estado realizouse durante a década de 1840.
A maior parte da poboación de Pensilvania era pro-abolicionista, e querían o fin inmediato do uso do traballo escravo. Ao longo da Guerra Civil Americana, entre 1861 e 1865, Pensilvania, que loitou do lado da Unión, enviou aproximadamente 340.000 soldados ás frontes de batalla, máis que calquera outro estado nortista, exceptuando Nova York. O estado foi o escenario da Batalla de Gettysburg, a batalla máis sanguenta da guerra, e unha das máis sanguentas da historia, ocorrida entre o 1 e o 4 de xullo de 1863, onde 83.000 soldados nortistas comandados por George G. Meade derrotaron 75.000 soldados confederados comandados por Robert E. Lee. Por causa das 55.000 baixas, o 19 de novembro de 1863, o entón presidente americano Abraham Lincoln dedicou a G Adress nunha homenaxe a todos os soldados americanos mortos na batalla.
Coa demanda material de guerra, Pittsburgh tornárase o maior polo siderúrxico do mundo, e tamén o maior fabricante de vidro do mundo. O estado era o maior produtor de petróleo, cemento e aluminio do país, e el só producía máis do 60% do aceiro americano. Esta prosperidade industrial atraeu moitos inmigrantes e, no fin do século, vivían máis persoas en cidades que no campo, mais tamén trouxo varios problemas socioeconómicos. Traballadores industriais traballaban en pésimas condicións e eran mal pagados. Moitos se xuntaron en sindicatos que organizaron varias manifestacións, que foron reprimidas violentamente pola policía.
En 1889, Johnstown sufriu unha inundación na que morreron máis de 2.200 persoas. A inundación produciuse despois de que o encoro de South Fork cedese despois de días de fortes choivas.
Século XX - actualidade
O crecemento industrial de Pensilvania continuou nas primeiras décadas do século XX, atinxindo o seu máximo nos anos da primeira guerra mundial e nos anos que sucederan á guerra. Porén, a Gran Depresión interrompeu o crecemento económico do estado. Millares de persoas perderon os seus empregos, e moitas empresas quebraron. Para tentar minimizar estes problemas, o goberno do estado comezou a construír autoestradas, grandes edificios gobernamentais e a reforestar as montañas, para así xerar empregos; e promulgar leis que estipulaban un salario mínimo para os traballadores e programas de axuda social. A economía do estado recuperaríase por completo coa chegada da segunda guerra mundial.
Varias das cidades de Pensilvania, por causa do inmenso crecemento industrial das décadas anteriores, creceran sen ordeamento urbano. Entre as décadas de 1940 e 1950 varias cidades do estado comezaran a pasar por programas de planificación urbana, especialmente Pittsburgh e Filadelfia.
Porén, durante a década de 1950 en diante, Pensilvania tivo que enfrontarse con varias recesións económicas. A demanda por carbón diminuíra no país, grazas ao crecente uso do petróleo como materia prima para centrais xeradoras de electricidade, e isto causou o peche de varias minas. Durante a década de 1960, moita da industria téxtil se desprazou aos estados do sur, onde os custos operacionais eran máis baixos, e as industrias téxtiles que se mantiveron automatizaron gradualmente as súas fábricas, modernizándoas. Alén diso, debido á concorrencia do aceiro estranxeiro, varias das siderúrxicas foron pechando durante as décadas de 1970 e 1980. Todo isto fixo que millares de persoas ficasen desempregadas e que moitos habitantes, especialmente os novos, deixaron o estado, buscando oportunidades de traballo noutros lugares do país.
O 28 de marzo de 1979, tivo lugar unha fusión parcial do reactor da central nuclear de Three Mile Island, nas proximidades de Harrisburg. Foi o maior accidente no uso civil de enerxía nuclear ata Chernóbil. As investigacións oficiais consideraron que o accidente fora provocado por un erro humano.
Para resolver os problemas industriais, o goberno de Pensilvania comezou un agresivo programa para atraer industrias ao estado. Para custear este programa, o estado decidiu aumentar os impostos e a economía foise recuperando gradualmente, para estabilizarse na década de 1990. Nun estado principalmente industrial, a economía de Pensilvania diversificouse e o estado foise convertendo nun gran polo financeiro, comercial, cultural e educativo americano. E a pesar da crise da década de 1970 e 1980, Pensilvania aínda é o maior produtor de aceiro dos Estados Unidos.
Xeografía
250px|dereita|miniatura|Casa Kaufmann, situada nos Montes Allegheny. Un proxecto de [[Frank Lloyd Wright (1934).]]
Pensilvania posúe 255 quilómetros de extensión norte-sur e 455 quilómetros leste-oeste. A superficie do estado é de 119.283 km², dos cales 2.990 km² son corpos de auga. Os maiores ríos que atravesan o estado son os ríos Allegheny, Monongahela, o Ohio e o Delaware. O estado, pola gran presenza de ríos e polo terreo accidentado, posúe unha gran cantidade de cascadas, algunhas de ata 30 metros de altura. Pensilvania é o único dos 13 estados orixinais dos Estados Unidos que non posúe litoral co Océano Atlántico.
Pensilvania pódese dividir en sete rexións:
Clima
O clima de Pensilvania é temperado, con catro estacións distintas, con veráns quentes, e invernos fríos. A proximidade de grandes masas de auga no noroeste e no sueste do estado tornan estas áreas máis agradables ao longo do ano, en tanto que o nordeste e o oeste do estado posúen as temperaturas de Pensilvania máis baixas no inverno.
A temperatura media do estado no inverno é de -3,3 °C no norte, -2,8 °C no noroeste e de 1 °C no sueste. No verán, as maiores temperaturas rexístranse no sueste. A temperatura media, no verán, no noroeste é de 21 °C, de 24 °C no suroeste e de 25 °C no sueste. A temperatura máis alta xa rexistrada en Pensilvania é de 44 °C, o 10 de xullo de 1936, en Phoenixville; e a temperatura baixa rexistrada foi de -41 °C, o 5 de xaneiro de 1904.
As taxas de precipitación media anual de choiva de Pensilvania son de 104 centímetros. As maiores medias rexistráronse na rexión metropolitana de Pittsburgh e no leste do estado, onde a media é de 130 centímetros. O centro-norte e o oeste posúen as menores medias de precipitación, de apenas 98 centímetros. As taxas de precipitación media anual de neve varían entre 50 centímetros no suroeste a 230 centímetros no noroeste.
Política
A actual Constitución de Pensilvania adoptouse en 1968, substituíndo outras constitucións máis antigas aplicadas en 1776, 1790, 1838 e 1874. As emendas á constitución deben ser propostas polo Poder lexislativo e, para aprobarse, precisan recibir ao menos dous terzos dos votos do Senado e da Casa dos Representantes do Estado, e logo ao menos dous terzos dos votos da poboación electoral de Pensilvania, nun referendo.
O principal oficial do Poder executivo é o gobernador. Este é elixido polos electores do estado para mandatos de ata 4 anos de duración. Unha persoa pode ser elixida cantas veces quixer para o cargo de gobernador, pero non máis de dúas veces consecutivas. Os oficiais que se escollen polo gobernador-tesoureiro, commonwealth (secretario de estado), entre outros, tamén serven por períodos máximos de 4 anos. Como o gobernador, poden ser escollidos cantas veces quixeren, mais non poden desempeñar as súas funcións máis de dúas veces consecutivas.
O Poder lexislativo do estado consiste na Asemblea Xeral formada polo Senado e a Cámara de Representantes. O Senado posúe un total de 50 membros, en tanto que a Casa dos Representantes posúe un total de 203 membros. Pensilvania está dividido en 50 distritos senatoriais e 203 distritos representativos. Os electores de cada distrito elixen un senador ou representante, que representará o distrito. O mandato dos senadores é de 4 anos e o dos representantes de 2 anos. As sesións lexislativas comezan na primeira terza feira de xaneiro para estenderse ata o final de novembro. Tales sesións realízanse diariamente.
O tribunal máis alto do Poder xudicial de Pensilvania é o Tribunal Supremo. Fundado como Tribunal Provincial (Provincial Court) en 1684, é considerado o máis antigo tribunal de apelación dos Estados Unidos. Os seus sete xuíces escóllense pola poboación para mandatos de ata 10 anos de duración, podendo ser reelixidos só unha vez. Aquel que leva máis tempo exercendo no tribunal convértese no Xuíz Presidente. A sede do Tribunal Supremo está repartida entre Harrisburg, Filadelfia e Pittsburgh.
En Pensilvania está vixente a pena capital para certos crimes. Dende que o Tribunal Supremo dos Estados Unidos declarou este castigo como constitucional, en 1976, foron executados 3 reos neste estado. En 2015, o gobernador Tom Wolf anunciou unha moratoria na aplicación destas penas. Con todo, en outubro de 2020, Pensilvania era o quinto estado por número de presos no corredor da morte (142)
O estado está dividido en 67 condados, municipalidades rurais (townships), 56 cidades (cities) e distritos municipais (boroughs). É un dos poucos Estados americanos en usar boroughs como subdivisión estatal.
A nivel federal, Pensilvania está representada por dous senadores: o republicano Pat Toomey e o demócrata Bob Casey ; e por 18 deputados na Cámara de Representantes.
Máis da metade do orzamento de Pensilvania vén de impostos estatais. O resto vén de orzamentos recibidos do goberno federal e de préstamos. En 2002, o goberno do estado gastou 55.171 millóns de dólares, xerando 46.165 millóns de dólares. A débeda gobernamental de Pensilvania é de 20.983 millóns de dólares. A débeda per capita é de 1.702 dólares, o valor dos impostos estatais per capita é de 1.795 dólares, e o valor dos gastos gobernamentais per capita é de 4.475 dólares.
Demografía
Segundo as estimacións da Oficina do Censo dos Estados Unidos, en xullo de 2019, 12.801.989 persoas residían en Pensilvania. A veciñanza que non é cidadá dos Estados Unidos supón o 8,3%. O 21,6% ten menos de 18 anos e os maiores de 65 supoñen o 14,4%
De acordo co censo nacional de 2000, a poboación de Pensilvania en 2000 era de 12 281 054 habitantes. Unha estimación realizada en 2004 aumentou esta cifra a 12 406 292. O 4,6% da poboación do estado (568 800 habitantes) non naceu nos Estados Unidos. Pensilvania posúe unha das poboacións hispanas e asiáticas en máis rápido crecemento de todo país. O crecemento poboacional estancouse na década de 1970 e 1980, por causa da recesión económica que se abateu sobre o estado nese momento. Durante a década de 1990, maiores niveis de inmigración e a recuperación económica do Estado fixeron que a poboación volvese a crecer novamente. Por primeira vez, os niveis de inmigración aumentaran desde a segunda guerra mundial.
Etnias
Composición racial da poboación de Pensilvania segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos é :
A principal razón para a alta porcentaxe de brancos no Estado está nas grandes poboacións de brancos en certos condados e na pequena inmigración a estes condados. A inmigración é máis común nas cidades de gran tamaño tales como Erie, Filadelfia, Pittsburgh e Scranton. A poboación do estado é maioritamente branca en certas áreas como o norte do estado e no contorno de Pittsburgh. A rexión metropolitana de Filadelfia e os condados que a rodean posúen gran número de afroamericanos, hispanos, asiáticos e árabes.
O 5,5 % da poboación de Pensilvania ten menos de 5 anos de idade, o 20,6 % é menor de 18 anos, e o 18,7 % ten máis de 65 anos. As persoas do sexo feminino compoñen o 51% da poboación do estado. A porcentaxe de persoas que viven na pobreza ascende o 12%.
Relixión
Porcentaxe da poboación de Pensilvania por afiliación relixiosa:
Posteriormente, inmigrantes de varios países católicos europeos comezaron a instalarse en gran número en Pensilvania despois do comezo da industrialización do estado. Alén diso, o estado posúe unha das maiores comunidades xudaicas do país, con aproximadamente 440 mil xudeus. Nas últimas dúas décadas, a maior parte dos inmigrantes que se instalaron no estado foron budistas, hindús, mulsumáns e sikhs.
Principais cidades
Máis de 85% da poboación de Pensilvania vive nas cidades, e máis de 80% vive en rexións metropolitanas. As maiores cidades de Pensilvania son, en orde decrecente, Filadelfia, Pittsburgh, Allentown, Erie, Reading, Scranton, Bethlehem e Harrisburg.
E por orde alfabética:
Economía
Ata a década de 1970, Pensilvania era un estado fundamentalmente industrial. As súas principais fontes de renda eran, entón, a industria siderúrxica e a fabricación de produtos industriais. Despois dunha gran recesión económica que sufriu entre as décadas de 1970 e 1980, a industria siderúrxica, pola concorrencia do aceiro máis barato doutros países, caeu drasticamente. Varias fábricas pecharon, e outras mudáronse a outras partes do país. O estado aínda é o maior polo siderúrxico dos Estados Unidos, pero desde entón, a economía diversificouse notablemente. Hoxe, a principal fonte de renda do Estado é o comercio en xeral. A capital industrial de alta tecnoloxía é Pittsburgh, e a capital financeira é Filadelfia.
O sector terciario representa un 75% do PIB. Cerca do 23% do PIB vén de servizos comunitarios, persoais e comerciais. Este sector emprega a máis de 2,4 millóns de persoas. Pensilvania é un gran polo financeiro: os servizos financeiros e inmobiliarios representan máis do 19% do PIB, empregando aproximadamente a 525.000 persoas. O comercio representa un 13% do PIB, e emprega a máis de 1,5 millón de persoas. Os servizos gobernamentais representan o 10% do PIB, empregando aproximadamente a 790.000 persoas. E transportes e telecomunicacións empregan a 350 mil persoas e representan o 8% do PIB.
Educación
miniatura|Estatua de Benjamin Franklin diante da Universidade de Pensilvania (Filadelfia) Inicialmente, a gran maioría das escolas de Pensilvania estaban administradas por entidades relixiosas. A primeira destas escolas relixiosas foi instituída a mediados da década de 1640, por suecos luteranos. En 1834, unha lei aprobada polo estado instituíu a obrigatoriedade do ensino a todos os nenos entre 6 e 16 anos. Tamén instituíu escolas públicas, para o ensino de nenos de pais pobres.
Actualmente, todas as institucións educativas en Pensilvania precisan seguir regras e normas ditadas polo Consello Estatal de Educación. Este consello controla directamente o sistema de escolas públicas, que está dividido en diferentes distritos escolares. O Consello está composto por 21 membros, 17 deles escollidos polo gobernador e 4 pola Asemblea Lexislativa, por ata 4 anos de duración. Cada cidade primaria (city), diversas cidades secundarias (towns) e cada condado, é servida por un distrito escolar. Nas cidades, a responsabilidade de administrar as escolas é do distrito escolar municipal, en tanto que en rexións menos densamente habitadas, esta responsabilidade é dos distritos escolares operando en todo o condado en xeral. Todos as nenos e adolescentes entre 6 e 16 anos de idade deben asistir á escola.
En 1999, as escolas públicas do estado atenderon a 1.817.000 estudantes, empregando aproximadamente 114.500 profesores. As escolas privadas atenderon a 339.500 estudantes, empregando aproximadamente 24.500 profesores. O sistema de escolas públicas do Estado consumiu preto de 13.532 millóns de dólares, e o gasto das escolas públicas por estudante é de aproximadamente 8.000 dólares.
Pensilvania posúe centos de bibliotecas públicas, algunhas administradas polo estado e outras polos municipios onde están localizadas as bibliotecas.
Posúe máis de 40 universidades e facultades, varias de renome internacional. Entre estas destaca a Universidade de Pensilvania en Filadelfia, fundada en 1740 por Benjamin Franklin.
Música
A Orquestra de Filadelfia, fundada en 1900, é considerada unha orquestras sinfónicas máis prestixiosas dos Estados Unidos facendo parte das chamadas "big five" xunto coa Filharmónica de Nova York, a Sinfónica de Boston, a Sinfónica de Chicago e a de Cleveland.
Nos anos 60 e 70 do século XX desenvolveuse un estilo de música soul coñecido como Philly Soul, caracterizado pola influencia funk.
Deportes
As dúas principais cidades do estado acollen os equipos deportivos máis seguidos. En béisbol, os Philadelphia Phillies e os Pittsburgh Pirates compiten na MLB. En fútbol americano, Philadelphia Eagles e Pittsburgh Steelers participan na NFL e manteñen unha rivalidade que fai que os seus encontros se coñezan como "a batalla de Pensilvania". Pola contra, en baloncesto, os Philadelphia 76ers, chamados "Sixers", son o único equipo deste estado na NBA.
Transportes e telecomunicacións
Filadelfia e Pittsburgh continúan a ser grandes centros portuarios americanos e, alén diso, ambas as cidades son grandes polos ferroviarios e de estradas. Tanto unha como outra dispoñen dun aeroporto internacional cada. En 2002, Pensilvania posuía 8.206 quilómetros de vías ferroviarias e, en 2003, 193.802 km de estradas e autoestradas, dos que 2.869 km eran considerados parte do sistema federal de autoestradas interestatais.
O primeiro xornal publicado en Pensilvania foi o American Weekly Mercury, publicado pola primeira vez en Filadelfia, en 1719, sendo o primeiro xornal publicado fóra de Boston, e a cuarta publicada en toda as Trece Colonias. Actualmente publícanse no estado preto de 400 xornais, dos que aproximadamente 85 son diarios. A primeira estación de radio de Pensilvania fundouse en 1919, en Pittsburgh, e a primeira emisora de televisión fundouse en 1941, en Filadelfia. Actualmente, Pensilvania posúe preto de 370 emisoras de radio e aproximadamente 45 de televisión.
Ligazóns externas
Constitución de Pensilvania
10 de outubro
O 10 de outubro é o 283º día do ano do calendario gregoriano (284º nos anos bisestos). Quedan 82 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Mercè Rodoreda miniatura|100px|Tanya Tucker miniatura|100px|Gavin Newsom
Outros
Os 366 días do ano
486
Véxase tamén
Historia ano a ano
El Pueblo (Vilagarcía de Arousa)
El Pueblo foi un semanario publicado en Vilagarcía de Arousa entre 1913 e 1915.
Arenas Club de Getxo
Foi un dos equipos máis importantes do fútbol español durante o primeiro terzo do século XX cando gañou 1 Copa do Rei en 1919 e 3 subcampionatos en 1917, 1925 e 1927. Ademais, xogou 7 tempadas consecutivas en Primeira División.
Historia
As primeiras manifestacións de fútbol na cidade datan do 1901, pero non foi ata o 1909 cando se fundou o Arenas Football Club. O ano 1912 pasou a denominarse Arenas Club e o 1917 adoptou a denominación definitiva de Arenas Club de Getxo.
O club destacou principalmente ao primeiro terzo de século XX. Estableceu unha forte rivalidade coa Athletic Club de Bilbao. Non foi ata o 1917 que conseguiu vencer no Campionato Norte vencendo o resto de equipos vascos. Este mesmo ano foi finalista da Copa de España pero foi derrotado polo Madrid na final disputada en Barcelona. Dous anos máis tarde gañou o campionato de Biscaia e proclamouse campión de Copa ao vencer ó Barça na final o 18 de maio de 1919 ao estadio Martínez Campos de Madrid cun marcador final de 5-2. A aliñación do equipo foi Jáuregui; Vallana, Careaga; Uriarte, Arruza, José María Peña; Ibaibarriaga, Pagaza, Sesúmaga, Barturen e Florencio Peña. O club aínda foi dous veces máis finalista de Copa os anos 1925 e 1927.
O ano 1928 o Arenas foi un dos 10 equipos seleccionados para disputar a primeira liga española, na que rematou quinto. A seguinte tempada, a 1929-30, rematou terceiro, a súa mellor clasificación. Aqueles anos o fútbol empezou a profesionalizarse e o Arenas empezou a perder importancia. Rematou 10º e último a tempada 1933-34, pero a ampliación da categoría a 12 equipos salvárono do descenso. A seguinte campaña rematou 12º e perdeu a categoría, que nunca máis volveu recuperar. En total xogou 7 tempadas na Primeira División. O seu último grande éxito foi a vitoria na Copa Vasca da tempada 1935-36.
O ano 1944 baixou a Terceira División. Só volveu subir a Segunda B na tempada 1979-80.
Onicóforos
230px|miniatura|Distribución mundial dos onicóforos: Verde: Familia dos Peripatidae. Vermello: Familia dos Peripatopsidade. miniatura|230px|Individuo da familia dos peripátidos (Peripatidae). miniatura|230px|Individuo da familia dos peripatópsidos (Peripatopsidae).
Os onicóforos (Onychophora, do grego ὄνυξ, ὄνυχος ónyx, ónychos, "unlla", e φορός phorós, "portador") constitúen un filo de animais invertebrados terrestres semellantes a eirugas, coñecidos dende o Cámbrico. Teñen ollos pequenos e antenas, e están estreitamente emparentados cos artrópodos pero os seus numerosos pares de apéndices, os lobópodos, non son realmente articulados. Coñécense unhas 165 especies.
Anatomía
Os onicóforos son un grupo de animais que presentan caracteres mesturados dos anélidos e os artrópodos, polo que no seu día se lles chamou o elo perdido destes dous grupos, idea que hoxe resulta algo difícil de manter.
A estrutura do corpo non presenta unha segmentación visible, pero en cambio as patas presentan metámeros con apéndices pares. Na cabeza hai un primeiro par de apéndices que son as antenas que son móbiles e que teñen un ollo na súa base. Ao redor da boca hai unhas papilas orais das que sae un chorro dunha substancia pegañenta non tóxica que utilizan tanto para a caza doutros animais como para a defensa.
Ao longo do corpo hai entre 14 e 43 pares de patas segundo as especies, as cales rematan nun par de garras e nunha almofada que serve de apoio durante a locomoción.
A parede corporal está formada por unha fina e flexible cutícula quitinizada que non está endurecida como no caso dos artrópodos. A epiderme está pigmentada, atopándose diversas cores neste tipo de animais: azuis (ver imaxe superior), laranxas, negras etc.
Nutrición
O aparato dixestivo presenta unha boca con tres mandíbulas, unha medio-dorsal e outras dúas laterais. A parte anterior do tubo dixestivo continúa cunha farinxe quitinizada e desemboca nun esófago. O tubo dixestivo medio presenta un intestino grande e tamén quitinoso que vai dende a parte anterior á posterior do animal. O tubo dixestivo posterior ten un curto recto e remata nun ano polo que saen as feces ao exterior.
O aparato respiratorio é de tipo traqueal. Os metámeros teñen moitos orificios chamados espiráculos que conectan coas traqueas que levan o osíxeno directamente a cada órgano. Este sistema é moi pouco eficiente polo que supón unha grande limitación para este tipo de animais xa que non poden abrir e pechar os espiráculos para limitar as perdas de auga tal e como fan os artrópodos.
A excreción e de tipo uricotélico cun par de metanefridios en cada metámero, excepto nos dous primeiros. Os nefridios desembocan nuns nefridióporos que desembocan na base das patas.
Relación
O sistema nervioso amosa unhas antenas con papilas táctiles como principais órganos dos sentidos. Tamén hai un par de ollos na base destas. Outros órganos importantes son receptores higroscópicos que son capaces de detectar a presenza de humidade e orientar ao animal na súa busca dun ambiente húmido imprescindible para a súa vida. O seu cerebro é dorsal, e del saen uns nervios cara ás antenas e dous cordóns nerviosos ventrais dos que parten as comisuras nerviosas e nervios periféricos que van a cada segmento.
Reprodución
A reprodución é sexual, con sexos separados: as femias son máis grandes que os machos e o seu aparato reprodutor presenta un par de ovarios cun útero e un oviduto que se ensancha formando un receptáculo seminal. Os machos teñen un par de testículos con vesículas seminais, espermidutos e glándulas accesorias e un conduto exaculador. Poden almacenar os espermatozoides formando espermatóforos.
Estes animais poden ser ovíparos, ovovivíparos e vivíparos. A súa fecundación é interna e o seu desenvolvemento, directo.
O desenvolvemento embrionario segue unha segmentación superficial, abríndose un blastóporo que se alonga dando lugar á boca na parte anterior e ao ano na posterior (protóstomos).
Presidente de Hungría
right|miniatura|100px|blason de Hungría Hungría tornouse independente do Imperio Austríaco o 14 de abril de 1849, tendo Lajos Kossuth como gobernador-presidente. O 13 de agosto de 1849 a dinastía Habsburgo foi restaurada coa axuda do Imperio Ruso. Despois da primeira guerra mundial a Hungría tornouse novamente independente, como República.
Esta é a lista de presidentes e xefes de Estado de Hungría entre o 1848 e 1849 e despois de 1918. O presidente, dende o 10 de maio de 2022 é Katalin Novák.
Trygve Bratteli
, nado o 11 de xaneiro de 1910 en Nøtterøy e finado o 20 de novembro de 1984, foi un político noruegués do Partido Laborista.
Na súa xuventude traballou en diversos oficios como obreiro da construción, cazador de baleas e mensaxeiro, membro das mocidades do Partido Laborista foi editor do Folkets Frihet de Kirkenes desde 1937. Nomeado secretario do Partido Laborista durante a invasión nazi foi arrestado en 1942 e sobreviviu en diversos campos de concentración. Liberado en 1945, foi elixido vicepresidente do seu partido, membro do Storting desde 1950, presidente do Partido Laborista desde 1965 foi primeiro ministro de Noruega entre 1971 e 1972 e de 1973 a 1976.
O seu libro de memorias sobre as súas experiencias nos campos de concentración, Fange i natt og tåke (1980), vendeu máis de 180.000 exemplares.
Javier Agirre Erauso
Javier Agirre Erauso, nado en Irún, Guipúscoa o 31 de marzo de 1975, é un director de fotografía vasco.
Metro cadrado
Enténdese por metro cadrado a superficie que ocupa un cadrado que mide un metro de cada lado. Representado co símbolo m² é a unidade básica do Sistema Internacional de Unidades para a superficie, sendo derivada da unidade básica metro.
En agrimensura, utilízanse algunhas unidades derivadas do metro cadrado, como a área (equivalente a 100 metros cadrados, 1 decámetro cadrado) e a hectárea (equivalente a 10.000 metros cadrados, 1 hectómetro cadrado). De aquí sae a sinonimia entre centiárea e metro cadrado, que son o mesmo.
EuroEyes Cyclassics 2018
A 23ª edición da EuroEyes Cyclassics disputouse o 19 de agosto de 2018 nun percorrido de 216,4 quilómetros con saída e chegada en Hamburgo. Foi a trixésima proba do UCI WorldTour 2018.
Equipos
Na disputa participaron 21 escuadras ciclistas: os 18 do UCI WorldTour (de participación obrigatoria) e 3 equipos de categoría Profesional Continental invitados, todos eles con 7 corredores.
Troponina T tipo 3
A troponina T, músculo esquelético rápida ou troponina T tipo 3 (TNNT3) é unha proteína situada nos miofilamentos finos das fibras musculares estriadas esqueléticas, que nos humanos está codificada no xene TNNT3 do cromosoma 11. É unha das tres isoformas da troponina T; as outras dúas son TNNT1 e TNNT2. Esta isoforma exprésase no músculo esquelético de contracción rápida. A troponina T únese á tropomiosina situándoa sobre os filamentos de actina do sarcómero muscular tapando os sitios da actina para a unión coa miosina, o que impide a contracción muscular. A troponina é un complexo proteico que regula a contracción muscular formado por tres subunidades, que son as troponinas T, C e I.
O xene TNNT3 ten unha lonxitude de 19 kb e contén 19 exóns, entre eles hai 2 que son específicos da TNNT3 fetal ou neonatal (isoforma beta), que non se expresan no adulto (que expresa a isoforma alfa, que se diferencia en 14 aminoácidos do extremo C-terminal). O splicing alternativo deste xene pode orixinar varios transcritos distintos para esta proteína. As mutacións neste xene poden orixinar artrogripose distal múltiple conxénita tipo 2B (AD2B).
Jon Garaño
Jon Garaño, nado o 18 de novembro de 1974 en Ergobia, barrio de Astigarraga, Guipúscoa, é un director de cine, guionista e produtor vasco.
Traxectoria
Estudou Xornalismo e Publicidade na Universidade do País Vasco e Cine na aula de Cine Sarobe de Urnieta. Dirixiu varias curtametraxes en vídeo e tamén desempeñou diferentes funcións en diversas producións. En 2001 fundou, xunto con outros compañeiros, a produtora Moriarti, na que traballou como director e guionista en numerosos proxectos audiovisuais.
Campionato Mundial de Motocrós
O Campionato Mundial de Motocrós é a máxima competición mundial de carreiras de motocrós. Celébrase dende 1957 e está organizado pola Federación Internacional de Motociclismo (FIM). Actualmente está dividida en dúas categorías: MXGP (antes chamada MX1) e MX2.
Conta con 18 probas, comezando habitualmente en marzo e rematando en setembro.
Historia
O Campionato Mundial de Motocrós foi inaugurado en 1957 utilizando motos de 500 cc de cilindrada. En 1962 engadiuse unha categoría de 250 cc e en 1975, unha de 125 cc. Antes de 1957, o campionato era coñecido como Campionato Europeo.
En 2002, a FIM mudou as cilindradas para reflectir os avances tecnolóxicos do momento e como movemento cara os motores de catro tempos, máis sostibles con respecto ao medio ambiente. A nova categoría MX1 converteuse na categoría raíña, permitindo motores de dous tempos de até 250cc e motores de catro tempos de até 450 cc. A categoría MX2 permite motores de dous tempos de até 125 cc e motores de catro tempos de até 250 cc. A categoría MX3 permitía motores de dous tempos de até 500cc e motores de catro tempos de até 650 cc. Con todo, a partir da tempada 2014 a categoría MX3 foi eliminada e a MX1 foi renomeada como MXGP.
Campións mundiais por ano
Nota: o fondo rosa indica Campionato europeo só.
Mulleres
Sen os Campionatos europeos. Última actualización: 16 de setembro de 2019 Última actualización: 13 de novembro de 2021
Táboa de medallas (masculino)
Última actualización: 13 de novembro de 2021.
Táboa de medallas (feminino)
== Pilotos con máis GP gañados == Última actualización: 13 de novembro de 2021.
Nacións dos Grandes Premios
Países que albergaron algún Gran Premio até a tempada 2019.
The Shape of Punk to Come
The Shape of Punk to Come: A Chimerical Bombination in 12 Bursts é o terceiro e derradeiro álbum da banda sueca de hardcore punk Refused, editado o 27 de outubro de 1998 a través do selo Burning Heart Records. O título do mesmo fai referencia ao álbum de Ornette Coleman The Shape of Jazz to Come, aparecido en 1959, e tamén á canción de The Nation of Ulysses "The Sound of Jazz to Come", do seu traballo Plays Pretty for Baby, que á súa vez fai referencia ao álbum de Ornette Coleman. O tema "Worms of the Senses" é unha alusión ao poema "Howl" de Allen Ginsberg, e a canción "Refused are Fuckin' Dead" fai referencia ao tema de Born Against "Born Against are Fuckin' Dead".
Reedición de 2010
Ademais dos 12 temas do disco orixinal, esta reedición conta con dous discos extra.
Disco 2: Live at Umeå Open festival (3 de abril de 1998)
Disco 3: DVD Refused Are Fucking Dead
Semana Santa de Cangas
A Semana Santa de Cangas é a celebración católica da Semana Santa que ten lugar de xeito anual na vila galega de Cangas. Declarada de interese turístico galego, é a máis importante da provincia de Pontevedra.
A Estibada, Pradeda, Carballedo
A Estibada é un lugar da parroquia de Pradeda no concello de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE a súa poboación no ano 2016 era de 28 persoas (15 mulleres e 13 homes), en 2018 eran 31 (16 mulleres e 15 homes).
Semana Santa de Cangas
As procesións teñen lugar entre o Venres de Dores, día festivo local, e o Sábado Santo.
A Estibada, Pradeda, Carballedo
A Estibada é lugar de paso e parada na N-540.