cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hemocianina
Estrutura e mecanismo
A maioría das hemocianinas únense a moléculas de oxíxeno non cooperativamente e teñen aproximadamente unha cuarta parte da eficiencia da hemoglobina no transporte de oxíxeno por cantidade de sangue. A hemoglobina únese ao oxíxeno cooperativamente debido a cambios na conformación estérica que teñen lugar no complexo proteico, o cal incrementa a afinidade da hemoglobina polo oxíxeno cando está parcialmente oxixenada. Nalgunhas hemocianinas de merostomados e algunhas outras especies de artrópodos, obsérvase a unión cooperativa, cun coeficiente de Hill de 1,6 - 3,0. Os coeficientes de Hill varían dependendo da especie e dos equipos de medición do laboratorio. A hemoglobina, en comparación, ten un coeficiente de Hill xeralmente de 2,8 - 3,0. Neses casos de hemocianina con unión cooperativa, esta estaba disposta en subcomplexos proteínicos de 6 subunidades (hexámeros) cun sitio para a unión do oxíxeno; a unión do oxíxeno nunha unidade do complexo incrementa a afinidade das unidades veciñas. Cada complexo hexámero xúntase con outros para formar un complexo máis grande de ducias de hexámeros. Noutro estudo, visuse que a unión cooperativa era independente de que os hexámeros se dispuxesen xuntos en grandes complexos, o que suxire unha unión cooperativa entre os hexámeros. O perfil de unión ao oxíxeno da hemocianina está tamén afectado polos niveis de ións de sales disolvidos e o pH.
A hemocianina está formada por moitas subunidades proteicas, cada unha das cales contén dous átomos de cobre e pode unirse a unha molécula de oxíxeno (O2). Cada subunidade pesa uns 75 quilodaltons (kDa). As subunidades poden formar dímeros ou hexámeros dependendo da especie de que se trate; o complexo dímero ou hexámero disponse á súa vez formando cadeas ou agrupamentos que teñen pesos que exceden os 1500 kDa. As subunidades son xeralmente homoxéneas, ou heteroxéneas e hai dous tipos de subunidades. Debido ao grande tamaño da hemocianina, esta normalmente está flotando libremente no sangue, a diferenza da hemoglobina, que está dentro de células.
Os hexámeros son característicos das hemocianinas de artrópodos. A hemocianina da tarántula Eurypelma californicum consta de 4 hexámeros ou 24 cadeas peptídicas. A hemocianina do cempés Scutigera coleoptrata consta de 6 hexámeros ou 36 cadeas polipeptídicas. Nos merostomados ten 8 hexámeros (48 cadeas). Atópanse hexámeros simples na lagosta de mar Panulirus interruptus e no isópodo Bathynomus giganteus. As cadeas peptídicas da hemocianina en cruistáceos son duns 660 residuos aminoácidos, e nos quelicerados son de 625. Nos grandes complexos hai varias cadeas distintas, todas de aproximadamente a mesma lonxitude; os compoñentes puros xeralmente non se autoensamblan.
Propiedades espectrais
miniatura|dereita|Modo de unión do oxíxeno con respecto aos centros de cobre. A espectroscopía da oxihemocianina mostra varias características salientables: Por outra parte, o modelo de Nobumasa Kitajima mostra absorbancias ν(O-O) de 741 cm−1 e UV-Vis a 349 e 551 nm, que concordan coas observacións experimentais da oxihemocianina.
Efectos antitumorais
A hemocianina do sangue do molusco Concholepas concholepas (unha peneira suramericana) ten efectos inmunoterapéuticos contra os cancros de vexiga e próstata en modelos murinos. En experimentos realizados en 2006 preparáronse ratos con hemocianina de C. concholepas antes de implantarlles células de tumor de vexiga (MBT-2). Os ratos así tratados mostraron efectos antitumorais significativos: supervivencia prolongada, diminución do crecemento e incidencia do tumor, e ausencia de efectos tóxicos.
Fosfatidilinositol (3,5)-bisfosfato
miniatura|dereita|Fórmula do Fosfatidilinositol (3,5)-bisfosfato (cando R = fosfato). O fosfatidilinositol 3,5-bisfosfato (PtdIns(3,5)P2 ou PI(3,5)P2) é un dos sete fosfoinosítidos que se encontran nas membranas das células eucarióticas. En células quiescentes os niveis de PtdIns(3,5)P2, cuantifícanse normalmente por HPLC, e son os máis baixos de entre os fosfoinosítidos presentes constitutivamente na membrana. Son aproximadamente de 3 a 5 veces menores que os do PtdIns3P e o PtdIns5P, e máis de 100 veces menores que o dos abondosos PtdIns4P e PtdIns(4,5)P2. O PtdIns(3,5)P2 descubriuse nos fibroblastos de rato e no lévedo Saccharomyces cerevisiae en 1997. En S. cerevisiae os niveis de PtdIns(3,5)P2 increméntanse drasticamente durante un shock hiperosmótico. Esta resposta ás condicións hiperosmóticas non está conservada na maioría das células de mamíferos examinadas agás nos adipocitos 3T3L1 diferenciados.
Metabolismo
A única vía coñecida actualmente para a produción de PtdIns(3,5)P2 é a síntese catalizada pola fosfoinosítido quinase PIKfyve. Experimentos realizados en fibroblastos de ratos revelaron que o PtdIns(3,5)P2 é revertido a PtdIns3P pouco despois da súa síntese. En células de mamíferos, os PtdIns(3,5)P2 son sintetizados a partir do PtdIns3P por un complexo proteico que contén dous encimas con actividades opostas: a fosfoinosítido quinase PIKfyve e a PtdIns(3,5)P2 5-fosfatase Sac3/Fig4, que contén o dominio Sac1. Estes dous encimas non interaccionan directamente, senón que son reunidos por un regulador asociado de PIKfyve, chamado ArPIKfyve/VAC14, que crea o armazón dun complexo regulador ternario, chamado o complexo PAS (siglas das primeiras letras de PIKfyve/ArPIKfyve/Sac3). A PIKfyve únese ao complexo PAS sobre microdominios endosómicos enriquecidos en Rab5GTP/PtdIns3P por medio do seu dominio dedo FYVE, que se une selectivamente a PtdIns3P. O papel esencial do complexo PAS na síntese de PtdIns(3,5)P2 e o seu recambio está apoiado en datos de silenciamento de proteínas mediada por ARN interferente pequeno e a expresión heteróloga dos compoñentes do complexo PAS en varios tipos celulares, e en datos de knockout de xenes de proteínas da complexo PAS.
Unha vía adicional para o recambio do PtdIns(3,5)P2 implica as fosfatases da familia da miotubularina. A miotubularina 1 e a MTMR2 desfosforilan a posición 3 do PtdIns(3,5)P2; por tanto, o produto desta hidrólise é o PtdIns5P, en vez do PtdIns3P. As proteínas do complexo PAS están conservadas evolutivamente con ortólogos que se encontran en S. cerevisae (é dicir, as proteínas Fab1p, Vac14p, e Fig4p) e en todos os eucariotas aos que se lles secuenciou o xenoma. Por tanto, crese que o PtdIns(3,5)P2 está presente en todos os eucariotas, nos que regula funcións celulares similares. As proteínas de lévedo Fab1p, Vac14p, e Fig4p tamén forman un complexo, chamado complexo Fab1. Porén, o complexo Fab1 contén a maiores outras proteínas adicionais, que poderían engadir unha capa regulatoria adicional do PtdIns(3,5)Psub>2 en lévedos. A composición de complexos proteicos que regulan os niveis de PtdIns(3,5)P2 noutras especies aínda non está aclarado.
Funcións e regulación
O PtdIns(3,5)P2 regula operacións endosómicas (fisión e fusión) que manteñen a homeostase das endomembranas e o correcto funcionamento das vías de tráfico celular que proceden ou pasan polos endosomas. A diminución dos niveis de PtdIns(3,5)P2 por perturbacións da PIKfyve celular por expresión heteróloga de mutantes puntuais de PIKfyve encimaticamente inactiva, silenciamento mediado por ARN interferente pequeno, inhibición farmacolóxica e knockout de PIKFYVE causan a formación de moitos vacúolos citosólicos, que se fan meirandes co tempo. Un feito importante é que a vacuolización inducida pola disfunción de PIKfyve e a diminución do PtdIns(3,5)P2 é reversible e podería ser rescatada selectivamente por microinxección citosólica de PtdIns(3,5)P2, sobreexpresión de PIKfyve ou eliminación por lavado do inhibidor YM201636 de PIKfyve. A actividade da fosfatase Sac3 no complexo PAS tamén xoga un importante papel na regulación dos niveis de PtdIns(3,5)P2 e no mantemento da homeostase das endomenbranas. Así, a vacuolización citoplasmática inducida polo mutante dominante negativo PIKfyveK1831E é suprimida pola coexpresión dun mutante puntual de fosfatase Sac3 inactiva xunto con ArPIKfyve. Os ensaios de reconstitución in vitro da fusión de endosomas e a formación/separación (fisión) de corpos multivesiculares (MVB) suxire un papel positivo do PtdIns(3,5)P2 na fisión de corpos multivesiculares a partir de endosomas temperáns e un papel negativo na fusión de endosomas. O PtdIns(3,5)P2 está implicado no transporte retrógrado dependente de microtúbulos desde endosomas temperáns e tardíos á rede do trans Golgi.
Un tratamento agudo con insulina incrementa os niveis de PtdIns(3,5)P2 nos adipocitos 3T3L1, tanto en membranas illadas coma en células intactas para promover o efecto da insulina sobre a translocación na superficie celular do transportador GLUT4 e o transporte de glicosa. Estas células tamén presentan un incremento marcado de PtdIns(3,5)P2 durante os shocks hiperosmóticos. Outros estímulos, entre eles os sinais mitoxénicos como a IL-2 e a luz ultravioleta en linfocitos, a activación da proteína quinase C polo PMA en plaquetas e a estimulación por factor de crecemento epidérmico (EGF) de células COS, tamén incrementan os niveis de PtdIns(3,5)P 2.
O PtdIns(3,5)P2 xoga un papel clave no crecemento e desenvolvemento como se evidencia na letalidade preimplantación en modelos de ratos knockout para PIKfyve. O feito de que os ratos heterocigotos para PIKfyve son claramente normais e viven ata unha idade adulta avanzada con só ~60% dos niveis de PtdIns(3,5)P2 normais ou "salvaxes" suxire que o PtdIns(3,5)P2 podería estar normalmente en exceso.
Nos ratos knockout para ArPIKfyve/Vac14 ou Sac3/Fig4 obsérvase un descenso do 30-50% nos niveis de PtdIns(3,5)P2 e prodúcese unha dexeneración central masiva e neuropatía periférica. Estes estudos indican que os niveis reducidos de PtdIns(3,5)P>sub>2, por un mecanismo aínda non identificado, median a morte neuronal. Ao contrario, o knockout para a fosfatase MTMR2, que tamén causa neuropatía periférica, está acompañada pola elevación dos niveis de PtdIns(3,5)P2. Xa que logo, non está claro se os niveis anormais de PtdIns(3,5)P2 afectan selectivamente ás funcións das neuronas periféricas e como o fan.
Efectores
Os fosfoinosítidos considéranse xeralmente como sinais ancorados na membrana que recrutan proteínas efectoras citosólicas específicas. Ata agora, propuxéronse varias destas proteínas como posibles efectores do PtdIns(3,5)P2. Desafortunadamente, as expectativas que se tiñan de que eses efectores estarían evolutivamente conservados e que compartirían un moitvo común de unión ao PtdIns(3,5)P2 de alta afinidade non se cumpriron. Por exemplo, a deleción de Atg18p, unha proteína implicada tamén na autofaxia en S. cerevisae, causa o agrandamento dos vacúolos e unha multiplicación por 10 dos niveis de PtdIns(3,5)P2. A Atg18p únese ao PtdIns(3,5)P2 con alta afinidade e especificidade. Porén, excepto para a autofaxia, os ortólogos de mamífero da Atg18p non comparten funcións similares. Outras dúas proteínas dos lévedos (Ent3p e Ent5p) que se atoparon en estruturas endosómicas e prevacuolares son efectores potenciais do PtdIns(3,5)P2 na clasificación dos corpos multivesiculares. Conteñen un dominio ENTH para a unión de fosfoinosítidos e a súa deleción causa defectos na clasificación dos corpos multivesiculares que lembran aos observados na deleción de Fab1p. Porén, nin Ent3p nin Ent5p teñen especificidade de unión de alta afinidade preferencial para o PtdIns(3,5)P2 in vitro. O VPS24 de mamífero (un membro da familia de proteínas de corpos multivesiculares cargados ou CHMPs) é outro posible efector do PtdIns(3,5)P2. As medidas de resonancia plasmónica de superficie non apoian que haxa un recoñecemento específico ou de alta afinidade do PtdIns(3,5)P2 para os VPS24 de mamíferos ou de lévedos. O canal catiónico transmembrana humano TRPML1 (cuxa inactivación xenética causa unha enfermidade de almacenamento lisosómico) foi proposto recentemente como un posible efector do PtdIns(3,5)P2, baseándose nos ensaios de unión in vitro e a súa capacidade para rescatar o fenotipo de vacuolación en fibroblastos en ratos knockout ArPIKfyve/Vac14. Pero a deleción da proteína ortóloga en lévedos non causa o agrandamento dos vacúolos, o que pon en dúbida a conservación evolutiva deste mecanismo efector. Cómpren máis estudos para validar isto ou para descubrir efectores aínda non coñecidos do PtdIns(3,5)P2.
Supermartes
Supermartes foi un programa concurso emitido na Televisión de Galicia entre 1992 e 2005. Desde 1996 o programa emitiuse en directo. En total graváronse 635 edicións.
Descrición
Baseado no formato do popular show televisivo Sábado gigante da televisión chilena, o programa tiña diferentes probas ("O mentireiro verdadeiro", "Asalto á fama"…) das que se escollía un finalista que participaba na proba final ("Superprendas"). O gañador pasaba logo a un panel do que saían os premios. Na realización das probas participaban personaxes galegos coñecidos.
O programa era presentado por Xosé Manuel Piñeiro, coa voz en off de Gonzalo Faílde. O personaxe de Atilano, con aspecto de esqueleto, trataba de que os concursantes errasen.
Outras versións
En 2002 estreouse unha versión na televisión andaluza.
As Casas dos Montes, A Granxa, Oímbra
As Casas dos Montes é un lugar da parroquia da Granxa, no concello ourensán de Oímbra na comarca de Verín. Segundo o IGE, en 2013 tiña 150 habitantes (75 homes e 75 mulleres).
Maribi Ugarteburu
María Victoria Maribi Ugarteburu Markuerkiaga, nada en Lekeitio (Biscaia) o 9 de novembro 1968 é unha xornalista e política de ideoloxía independentista vasca.
Traxectoria
Foi alcaldesa da localidade biscaíña de Amoroto e en 2012 presentouse ás Eleccións ao Parlamento Vasco como número dous da coalición Euskal Herria Bildu por Biscaia, obtendo o seu escano pola devandita circunscrición.
Barry Ryan
Traxectoria
Barry Ryan é o nome artístico de Barry Sapherson, fillo da cantante de pop Marion Ryan e do produtor Lloyd Sapherson. Entrados os 60, Barry lanzouse como cantante e compartiu nun inicio o escenario co seu irmán Paul, un talentoso compositor.
O dúo Ryan logrou un modesto éxito nun inicio con temas como "Don't Bring Me Your Heartaches", pero pronto comeza a chegar a fama, con temas como "Have Pity on the Boy" ou "Missy, Missy" (1966). Porén, a presión á que estaban sometidos causou que Paul saíse do dúo; o estrés ó que estaba sometido era moi grande e os ataques de ansiedade e nerviosismo levárono a converterse no compositor do seu irmán.
Así pois, Barry logrou colocarse rapidamente no gusto do público británico grazas ás composicións de Paul, e en 1968 chegou o seu maior éxito mundial co tema "Eloise". É un tema orquestral de trazos progresivos e melodramáticos. A voz de Ryan alcanzou grandes momentos nesta gravación. O tema "Eloise" foi versionado por moitos grupos e cantantes, como The Damned, ou Tino Casal.
Barry gozou de grande aceptación en Alemaña, gravou varios temas en alemán (como "Die Zeit macht nur vor dem Teufel halt") Probablemente sexa o país onde tivo maior éxito (incluso máis que en Inglaterra), debido á gran promoción que lle facía a revista xuvenil Bravo.
Horizonte (edafoloxía)
dereita|miniatura|150px En edafoloxía, o horizonte é un estrato diferenciable no solo.
Tipos
Os horizontes poden definirse por diferentes tipos de propiedades, por exemplo:
Barry Ryan
Traxectoria
Barry Ryan deixou o mundo da música a mediados da década de 1970.
Horizonte (edafoloxía)
Tipos
Estes datos corresponden en particular á etimoloxía da denominación, pois de feito os horizontes poden determinarse por varios destes factores ó mesmo tempo (por exemplo, o ócrico debe ter máis dun 1% de materia orgánica).
Suelo
Barry Ryan
Traxectoria
En 1990 lanzouse un disco cos grandes éxitos de Barry compostos por Paul, falecido en 1992 a causa dun cancro.
Barry participou nunha xira en Gran Bretaña en 2003, sendo esta a súa última actuación en vivo, xa que desde entón vive retirado por completo do negocio musical.
Hattrick
O termo hattrick pode referirse a:
Século -XXXVI
O século XXXVI antes de nosa era comezou o 1 de xaneiro do ano 3600 a.C. e terminou o 31 de decembro de 3501 a.C. miniatura|Templo de Ggantija
Lugar de Arriba, Santo Ourente de Entíns, Outes
Lugar de Arriba é un lugar da parroquia de Santo Ourente de Entíns no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 17 habitantes (7 homes e 10 mulleres).
Zodíaco
Traxectoria
Os nomes máis antigos do zodíaco existían xa hai uns 4000 anos -eran 18 constelacións-, e coñecémolos pola súa representación nos Kudurrus mesopotámicos. Durante o século V a.C., esta rexión da esfera celeste (naquelas datas era considerada como unha bóveda) foi dividida en 12 partes iguais (unha constelación por cada mes do ano) en fraccións de 30 graos cada unha, as cales lles deron o nome da constelación máis próxima (grupos que existían antes da invención do Zodíaco propiamente dito). Estas constelacións tiñan un nome mesopotámico, grego, e despois latino que derivou nos momes actuais. De xeito tradicional a constelación onde comeza a lista é a de Aries, o carneiro, que comeza os seus días o 21 de marzo, o primeiro día do ano de moitos dos calendarios antigos.
O zodíaco serve para determinar os tránsitos do Sol e da Lúa ao longo do ano; era un reloxo-calendario celestial (os calendarios simulan a translación terrestre arredor do Sol; os reloxos simulan a rotación terrestre, dividen unha rotación en vinte e catro horas). Os antigos falaban de que estaba o Sol en Aries, para indicar en que mes se atopaban no calendario solar. Nos lunares indicaban a posición da Lúa, e nos lunisolares, indicábase coa situación do Sol e da Lúa en cada signo. En termos técnicos era un elaborado sistema de coordenadas celestiais, co cal se podían calcular os anos e meses lunares, solares, as eclipses e os ciclos de saros, con múltiples usos: navegación marítima (diúrna e nocturna), orientación terrestre (diúrna e nocturna), ciclos agrícolas (de sementeira e colleita), ciclos reprodutivos do gando. Os anos solares zodiacais teñen 1 día por grao celeste e, polo tanto, o ano solar tiña 360 días; para axustar isto as relixions antigas facían uso de varias tradicións ata completar os 365 días, ou ben, axustaban o calendario cos ciclos lunares cada 18 anos e medio (existen variacións destes dous patróns básicos).
Uso astrolóxico
Disque unha persoa pertence a un signo do zodíaco porque o día no que nace está comprendido nun intervalo determinado polo tránsito do sol por un tramo determinado do zodíaco.
Cómpre lembrar que unha cousa son as constelacións (concepto astronómico) e outra o signo zodiacal (concepto astrolóxico).
As constelacións zodiacais son consideradas as máis antigas, tendo unha importancia evidente na astroloxía (disciplina que antigamente se confundía coa astronomía).
Estación de Figueres
Figueres é unha estación de ferrocarril de Adif situada ao leste do centro histórico de Figueres, na provincia de Xirona. A estación está na liña Barcelona-Xirona-Portbou e teñen parada trens da liña R11 de Rodalies de Catalunya operados por Renfe Operadora. Ademais de trens rexionais, tamén efectuan parada trens de Longa distancia, entre eles tres Trenhoteles a cidades europeas.
Os trens de alta velocidade non efectúan parada nesta estación; fano na estación situada no concello de Vilafant, que recibe o nome de estación de Figueres-Vilafant.
Deporte rural vasco
O deporte rural vasco (en éuscaro Herri kirolak e en francés Force basque) é o termo que abrangue diferentes modalidades deportivas que se practican por tradición no medio rural do País Vasco. miniatura|240ppx|Proba de barrenadoiros. Algúns destes deportes xurdiron e son específicos do País Vasco, aínda que outros se practican dun ou doutro xeito tamén noutras partes do mundo.
Estación de Figueres
Historia
A estación foi inaugurada o 28 de outubro de 1877 coa posta en marcha do tramo Xirona-Figueres da liña que pretendía unir Barcelona coa fronteira francesa. As obras correron a cargo da Compañía dos Ferrocarrís de Tarragona a Barcelona e Francia ou TBF fundada en 1875. En 1889, TBF acordou fusionarse coa poderosa MZA. Devandita fusión mantívose ata que en 1941 a nacionalización do ferrocarril en España supuxo a desaparición de todas as compañías privadas existentes e a creación de Renfe.
O 10 de febreiro de 1965, Jorge Vigón, Ministro de Obras Públicas da época, inaugurou o novo edificio da estación de Figueres substituíndo o construído en 1877. En total este novo recinto de dúas plantas tivo un custo de máis de 3 millóns de pesetas.
Deporte rural vasco
É destacábel que en xeral todos os deportes rurais vascos necesitan dunha gran forza física e unha gran resistencia.
Todos estes deportes teñen a súa orixe en actividades laborais do medio rural que se transformaron en activiades deportivas a partir da competencia entre diferentes persoas por ver quen ten a meirande destreza nunha actividade determinada. Así, por exemplo, a partir da actividade de cortar troncos para se aprovisionar de leña xorde o deporte dos aizkolaris ou cortadores de troncos; a partir da actividade de mover grandes rochas para a construción xorde o levantamento de pedras etc.
Chisqueiro
miniatura|250px|dereita|Chisqueiro común. 250px|miniatura|Chisqueiro de corda. Un chisqueiro, ou tamén chamado acendedor, é un aparello empregado para acender outra substancia que será a encargada de manter a chama por máis tempo.
Historia
O primeiro chisqueiro, chamado Lámpada de Döbereiner, foi inventado polo químico alemán Johann Wolfgang Döbereiner no ano 1823 e foi producido até 1880.
Os primeiros chisqueiros (que mereceran tal nome) consistían nun tubo, duns 6.8 milímetros de diámetro (xeralmente de latón), polo que discorría un fío de algodón. Noutro tubo paralelo había un coto mantido cun resorte e un parafuso contra unha roda estriada que, facéndoa xirar cun dedo, producía faíscas que acendían o fío. Unha vez empregada a brasa producida no fío, retraíase esta dentro do seu tubo cunha tapadeira amarrada cun arame, que apagaba a brasa por sufocación (falta de osíxeno para a combustión).
Os acendedores posteriores, non tiñan fío e estaban formados por un depósito que almacena o combustible (bencina, butano e outros), unha pedra que provoca a faísca por roce e un mecanismo para apagar a chama de xeito cómodo por falta de osíxeno.
Os actuais non empregan pedra, senón un sistema electrónico que produce unha chispa. Son moito menos lonxevos que os de pedra, pero moito máis baratos.
Unha variante destes é o de cociña, que non contén ningún combustible e só fai faiscas, que acende o gas da cociña ou aquecedor. Funciona ben cos gases propano e butano, mais non tan ben co gas natural, que ten unha temperatura de ignición máis alta, que non sempre alcanza a faísca.
Os chisqueiros de fío e gasolina chámanse normalmente Zippos, por mor da marca que os popularizou.
Chisqueiro nos automóbiles
Moitos automóbiles teñen un acendedor eléctrico formado por un cable polo cal pasa unha corrente de 15 a 20 amperios, a cal en poucos segundos quenta o acendedor. Unha vez se tórna cor encarnado, é quen de acender o tabaco.
Cabo Sacratif
O cabo Sacratif é un cabo español pertencente aos termos municipais de Motril e Gualchos, na costa mediterránea da provincia de Granada. Trátase do punto máis meridional de toda a provincia granadina, no que se localizan os núcleos de Torrenueva, Castell de Ferro, Carchuna, Calahonda, Puntalón, La Perla e La Chucha. O interior do cabo é un pequeno macizo rochoso que se levanta a uns 100 metros sobre o nivel do mar. Está ocupado por unha matogueira de tendencia árida influído polas ventos mariños. Ademais de plantas correntes no Mediterráneo como a palmeira anana ou o romeu, aparecen outras máis raras como a Anabasis articulata, a Lotononis lupinifolia ou a Frankenia corymbosa. Tamén hai elementos seriais como tomiño, cantueso ou esparto.
No litoral do cabo Sacratif destaca o peñón de Jolúcar, a punta de Carchuna, a enseada de Zacatín, a punta do Melonar e a cala de Cambriles.
Pescozo
miniatura|Pescozo humano feminino. En anatomía, o pescozo ou colo é a parte máis estreita do corpo que une a testa co tronco na maioría dos animais vertebrados.
Aparición
O pescozo aparece por primeira vez no rexistro fósil nos primeiros animais que desenvolveron patas para desprazarse por terra, no período cámbrico da era paleozoica, en protoanfibios.
O primeiro animal con pescozo do que se ten coñecemento é o Tiktaalik roseae, que viviu hai 383 millóns de anos en ambientes continentais de lagoas e ríos. Cun corpo alongado e un fociño máis alongado có dos peixes, posuía aletas con ombreiros, cóbados e pulso. A súa descrición foi publicada o 6 de abril de 2006 por Edward Daeschler, da Academia de Ciencias Naturais dos Estados Unidos e Neil Shubin, da Universidade de Chicago, na revista científica Nature. miniatura|dereita|280px|Anatomía do pescozo. Por Leonardo Dá Vinci (c. 1515)
Conformación exterior
A forma é cilindroide, coa súa circunferencia inferior máis ampla. A lonxitude está determinada pola superposición das sete primeiras vértebras (columna vertebral cervical). A anchura (grosor) está determinada polo desenvolvemento das masas musculares e polos depósitos do tecido celular graxo.
Límites do pescozo
Desde o punto de Erb cara abaixo fórmase o triángulo supraclavicular, que ten como límites:
Órganos internos do pescozo
Músculos do pescozo|miniatura Podemos distinguir nun corte axial ou horizontal do pescozo:
Non hai noite tan longa
Non hai noite tan longa é unha novela de Agustín Fernández Paz publicada en 2011 por Edicións Xerais de Galicia que recibiu os seguintes galardóns: Premio Redelibros ao mellor libro de ficción do 2011; Premio Fervenzas Literarias ao mellor libro de narrativa para adultos de 2011; Premio Irmandade do Libro ao mellor libro galego do ano 2011; Premio Ánxel Casal ao mellor libro de ficción do ano 2011 e Premio Losada Diéguez (creación Literaria) do ano 2012.
Foi traducida ao catalán por Josep Franco Martínez en 2013 co título de No hi ha nit tan llarga e publicada por Ed. Bromera.
Trama
Gabriel Lamas, o Mourelo, entra na casa familiar logo de 32 anos de ausencia, cheo de dúbidas e preguntas. Alí atopa a ánima de seu pai, coa mesma roupa que a última vez que o viu, que lle di: ''Moito tardaches! Levo máis de trinta anos agardándote''.
A acción volve uns días atrás cando, en París, recibe a chamada da súa irmá Elsa que lle comunica a morte da nai e decide ir ao enterro. Ao día seguinte, pola vila coa irmá falan dos avós, avogado e mestra represaliados da Guerra, ela sempre rodeada de libros… Na súa última noite en Monteverde, pídelle a Elsa que lle conte como fora o do pai: no outono do 69 a Garda Civil veu detelo unha noite, acusándoo de intento de violación dunha rapaza de 16 anos, Natalia, filla dun dos prebostes da vila. Gabriel lembra o odio contra todo que sentiu naqueles días e o seu desexo de fuxir. Volve a París mais toma a decisión de volver a Monteverde para que descanse o espírito do pai.
Valéndose dun engano consegue entrevistarse co culpábel e vaille expondo o que pasou naqueles días de 1969; cando este recoñece o Moureliño quere compralo. Todo queda gravado e manda esa gravación á prensa.
Narración
O narrador é o propio protagonista que, en primeira persoa, relata as súas pescudas.
O tempo da novela é lineal (agás o Inicio, que cronoloxicamente se corresponde co final do capítulo II) e abrangue desde o 24 de abril de 2002 que chega a Monteverde ata un mes despois, cando se dispón a marchar definitivamente.
Personaxes
Elsa, a irmá. Depositaria da memoria familiar, viviu o baleiro social cando seu pai foi condenado e a súa situación non cambiou ata que casou con Rosendo, de Vigo e de familia rica, que máis tarde a abandonará por outra máis nova.
Milena, a sobriña. Adolescente madura e reflexiva, grande lectora, sente a ausencia do pai e vaise achegando cada vez máis a Gabriel, quen lle ofrece ir estudar a París.
Natalia Valcárcel e Berta Vilela. As dúas foron violadas no espazo de poucos días en 1969.
Christine, Claire e Pauline. A muller e as dúas fillas xemelgas que conforman a súa vida actual en París.
Espazo
O espazo principal é Monteverde, a súa vila natal, pero tamén aparece París (onde vive coa súa muller francesa e as súas fillas), o Hotel Balneario de Guitiriz, onde se ve con Natalia, A Coruña…
A Reza, A Arnoia, A Arnoia
A Reza é un lugar da parroquia da Arnoia no concello ourensán da Arnoia na comarca do Ribeiro. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 89 habitantes (40 homes e 49 mulleres), catro menos ca en 2010, cando tiña 93 habitantes (42 homes e 51 mulleres).
Lega Pro Seconda Divisione
A Lega Pro Seconda Divisione (denominada así desde mediados de 2008) foi a cuarta categoría do fútbol italiano, por riba da Serie D e por debaixo da Lega Pro Prima Divisione. Dividíase en tres zonas: A, B e C.
Estaba dividida en dúas fases: a liga regular, xogada de setembro a maio, e a fase de playoff a partir de maio a xuño.
A liga estaba composta de 54 equipos divididos en tres grupos de 18 equipos cada un.
Ascendían á Lega Prima Divisione os equipos que acababan primeiros na liga, máis o equipo gañador do playoff de cada división, mentres que acababan descendidos á Serie D os equipos que acababan últimos na liga, máis dous perdedores do playoff de descenso. En total, ascendían seis equipos á Lega Prima Divisione, e descendían nove equipos á Serie D.
Tempadas Serie C2
Campións
Ascensos en Promoción
Lista de equipos
En total 307 clubs participaron nas 31 edicións da Serie C2 desde 1978-79 a 2007-08.
Jamaal Wilkes
Jamaal Abdul-Lateef, nado co nome Jackson Keith Wilkes o 2 de maio de 1953 en Berkeley (California), máis coñecido como Jamaal Wilkes, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense que xogou durante toda a súa carreira na National Basketball Association (NBA). Desde a posición de ala, conseguiu gañar catro títulos da NBA cos Warriors e os Lakers. Foi ademais trees veces All-Star e nomeado Rookie do Ano. Antes da súa etapa profesional, conseguira gañar dous campionatos da NCAA cos UCLA Bruins. Na súa honra os Lakers retiraron o seu dorsal 52. Wilkes converteuse ao islam e mudou legalmente ao seu nome en 1975, porén, segue a utilizar o seu apelido de nacemento por motivos de recoñecemento publico.
Universidade
Tras ser elixido All-American durante a súa etapa no Instituto de Santa Bárbara, pasou a formar parte dos Bruins da Universidade de California Os Angeles (UCLA). Alí, xunto a Bill Walton, gañou os campionatos da NCAA, en 1972 e 1973, e formou parte do mítico equipo de UCLA que conseguiu o récord de 88 partidos consecutivos sen perder. Nas súas tres temporadas universitarias fixo unha media de 15 puntos e 7,4 rebotes por partido, cunha porcentaxe de tiro do 51,4%.
Profesional
Foi elixido o posto 11 da primeira rolda do Draft da NBA de 1974 polos Golden State Warriors. Non lle puido ir mellor no seu primeiro ano, xa que ademais de gañar o título de Rookie do Ano tras facer unha media de 14,2 puntos e 8,2 rebotes por partido, o seu equipo proclamouse campión da NBA, logrando o seu primeiro anel. Na súa segunda temporada as súas cifras melloraron, e así foi elixido por primeira vez para xogar o All Star Game, feito que se repetiría en e. Tras tres temporadas nos Warriors, foi fichado polos Lakers, onde acabou coincidindo no equipo do "Showtime" con dous dos xogadores máis determinantes da historia da NBA: Magic Johnson e Kareem Abdul-Jabbar. Xunto a eles conseguría outros tres títulos de campión da NBA en, e.
Xa con 32 anos, terminou a súa carreira deportiva no equipo veciño, Los Angeles Clippers. Nas súas doce tempadas como profesional fixo unha media de 17,7 puntos, 6,2 rebotes e 2,5 asistencias por partido. O 2 de abril de 2012, anunciouse que Wilkes pasaría a formar parte do Naismith Memorial Basketball Hall of Fame. A súa elección fíxose oficial o 7 de setembro. Pouco máis tarde chegaríanlle dous novos recoñecementos: o 28 de decembro de 2012, os Lakers retiraron o seu dorsal 52 como homenaxe, mentre que a UCLA faría o propio o 17 de xaneiro de 2013.
Ariete (D-36)
O Ariete (D-36), foi unha fragata rápida, reclasificada como destrutor ASW (antisubmarino), da clase Audaz pertencente á Armada Española.
Historia
Foi entregado á armada o 7 de febreiro de 1961 en Ferrol e asignado xunto aos outros buques da mesma clase á 31 escuadrilla de Escolta con base en Ferrol.
O 25 de febreiro de 1966, mentres navegaba de Ferrol a Cartagena, viuse sorprendido por ondas de 12 metros. Chegou ata as illas Cíes, fronte a Vigo, pero o vento virou e levouno cara a Carnota, 60 quilómetros ao norte. Un tripulante dun petroleiro morreu intentándoo remolcar. Tamén fracasou a fragata Legazpi (F-42), chegando a perder un brazo un dos seus mariñeiros. O Ariete foi levado a terra pola acción das correntes e o vento encallando a 200 metros da costa. Finalmente, embarrancou a 200 metros da Praia do Ardeleiro, e deuse por non recuperable ao partirse o casco.
A actuación dos veciños valeulle ó concello de Carnota a concesión do titulo "Moi Humanitario", outorgada por Decreto 3290/1966 de 29 de decembro.
RMS Carpathia
O  RMS  Carpathia (Royal Mail Steamship Carpathia) foi un transatlántico británico da compañía navieira Cunard Line que foi construído nos estaleiros de Swan Hunter & Wigham Richardson. A súa construción foi iniciada en setembro de 1901, foi botado ao mar en agosto de 1902 e realizou a súa viaxe inaugural en maio de 1903. O  Carpathia foi deseñado para transportar inmigrantes do leste europeo e persoas de clase media, ofrecendo un confort maior que o doutros buques da época. En 1905 foi engadida unha primeira clase e aumentáronse as instalacións da terceira clase.
O  Carpathia continuou o seu servizo comercial durante a primeira guerra mundial, actuando tamén como buque de transporte de tropas. Durante a guerra, o 17 de xullo de 1918 foi torpedeado polo submarino alemán SM U-55 e afundiuse, morrendo cinco persoas no naufraxio. Os restos do Carpathia foron achados en 2000 polo explorador Clive Cussler e a súa compañía, a National Underwater and Marine Agency (NUMA).
Construción e características
O Carpathia non foi concibido como un transatlántico de luxo, senón para transportar principalmente pasaxeiros de segunda e terceira clase, as cales proporcionaban un confort considerábel nesa época. Os pasaxeiros da segunda clase tiñan acceso a unha biblioteca, unha sala de fumadores e un comedor; instalacións coas que tamén contaba a terceira clase, exceptuando a biblioteca. Unha pequena área para pasaxeiros de primeira clase foi engadida posteriormente en 1905, sendo tamén aumentadas considerabelmente as instalacións da terceira clase.
A súa capacidade orixinal era de 1704 pasaxeiros, porén tras as reformas efectuadas en 1905 a súa capacidade aumentou até os 2550 pasaxeiros. Como posterior barco de transporte de tropas durante a primeira guerra mundial, foi adaptado para transportar até tres mil homes e mil toneladas de abastecementos, ou mil homes con cabalos. A embarcación tamén tiña unha pequena orquestra, da cal dous dos seus músicos, Theodore Brailey e Robert Bricoux, posteriormente integraríanse á orquestra do Titanic. O Carpathia tiña 170 metros de eslora, 19 metros de manga, unha tonelaxe de 13 555 toneladas, e era propulsado por dúas hélices de tres pas movidas por dúas máquinas de vapor de oito cilindros e cuádrupla expansión que lle permitían acadar unha velocidade media de 14 nós (26 km/h). Porén, na noite do naufraxio do Titanic, o buque logrou acadar unha velocidade máxima de 17,5 nós (32,4 km/h).
Primeiros anos en servizo
O Carpathia fixo a súa viaxe inaugural o 5 de maio de 1903, partindo dende Liverpool (Reino Unido) rumbo a Boston (Estados Unidos), facendo escala en Queenstown (Irlanda); a viaxe, porén, viuse atrasada por mor dunha folga durante o período final da súa construción. Despois diso, o barco serviu na ruta Nova York-Liverpool durante o verán, e na ruta Nova York-Fiume (Austria-Hungría) e despois até Trieste (Italia) na época de inverno. O Carpathia serviu á Cunard Line durante os seus primeiros nove anos de carreira de maneira tranquila e eficiente, sen involucrarse en ningún incidente digno de destacar. Dende a súa botadura, o buque recibiu pouca atención por parte da prensa, estando á sombra dos grandes transatlánticos da época como os Catro Grandes, a Clase Kaiser, o RMS Oceanic, o RMS Lusitania, o RMS Mauretania, e a Clase Olympic.
Intervención na traxedia do Titanic
miniatura|esquerda|200px|O capitán Rostron e [[Molly Brown tras a traxedia do Titanic.]] miniatura|dereita|200px|Rescate do bote nº 12 do [[Titanic.]] O Carpathia deixou Nova York o 11 de abril de 1912 con destino a Fiume (Austria-Hungría), ao mando do capitán Arthur Rostron (que asumira o mando do barco o 18 de xaneiro ); a bordo viaxaban apenas 743 pasaxeiros, coa súa segunda e terceira clases estando medio baleiras, xa que había só 50 pasaxeiros en segunda clase e 565 en terceira. Entre os pasaxeiros estaban o pintor Colin Campbell Cooper, o xornalista Lewis P. Skidmore, o fotógrafo Dr. Francis H. Blackmarr e Charles H. Marshall.
Aproximadamente ás 0:26 a. m. do 15 de abril, recibiuse a angustiosa chamada de auxilio (CQD) do RMS Titanic na sala de telégrafo do Carpathia, a cargo do operador de radio Harold Cottam (que aínda estaba de servizo e preparábase para ir durmir). Cottam informou ao primeiro oficial e ambos foron a espertar ao capitán Rostron no seu camarote para darlle a noticia. Rostron, que estaba a unhas 58 millas (93 km) ao sur da posición radiada, cambiou de rumbo, ordenou máxima velocidade á sala de máquinas (convocando a todos os fogoneiros para traballar) e preparou a toda a tripulación para o rescate. Tamén ordenou apagar a calefacción do barco para que as máquinas utilizasen todo o vapor dispoñíbel, e o transatlántico logrou acadar unha velocidade de 17,5 nós (32,4 km/h) durante o seu traxecto en dirección ao Titanic, máis de tres nós por enriba da súa velocidade habitual; pero mesmo así, o buque tardou catro horas en chegar ao lugar do naufraxio.
Após atravesar perigosos campos de xeo, o Carpathia logrou chegar dúas horas despois do afundimento (aproximadamente ás 4 da mañá). Cando o Carpathia chegou ao lugar, avistou o primeiro bote salvavidas ás 4:00 a. m.; este era o bote n.º 2, que foi rescatado dez minutos despois. O primeiro sobrevivente que embarcou no Carpathia foi o cuarto oficial Joseph Boxhall, quen anunciou oficialmente a Rostron a perda do Titanic. O rescate continuou durante as catro horas seguintes, con trece botes recuperados e pouco máis de setecentas persoas; o derradeiro sobrevivente en embarcar foi o segundo oficial Charles Lightoller.
Tras o rescate, Rostron logo percibiu que o Carpathia non estaba en condicións de continuar a súa viaxe cara a Europa cos sobreviventes a bordo, decidindo entón regresar a Nova York. No seu traxecto, o Carpathia entrou en contacto con outros barcos que estaban na área, incluíndo o RMS Olympic, xemelgo do Titanic. Durante a viaxe de regreso o capitán Rostron rexeitou a proposta do capitán do Olympic, Herbert Haddock, de transferir aos sobreviventes ao seu barco, xa que o naufraxio era aínda recente e os sobreviventes aínda se atopaban traumatizados cos feitos que acababan de vivir, e que lles provocaría maior angustia o feito de pedirlles embarcar a bordo dun barco practicamente idéntico ao que viron naufragar, pois temerían que a mesma situación volvese repetirse. A bordo do Carpathia, Harold Cottam foi axudado polo operador sobrevivente do Titanic, Harold Bride, no seu traballo de enviar mensaxes persoais e a lista de nomes dos sobreviventes. O Carpathia chegou a Nova York o 18 de abril, sendo recibido por milleiros de persoas.
Polo seu labor de rescate, a tripulación do Carpathia foi condecorada polos sobreviventes: os membros da tripulación foron condecorados con medallas de bronce, os oficiais con medallas de prata e o capitán Rostron cunha medalla de ouro e unha copa de prata, que lle entregou Margaret Brown. Posteriormente, Rostron foi hóspede do presidente William Howard Taft na Casa Branca e foi obsequiado cunha medalla de ouro do Congreso, a honra máis alta que lle podía atribuír o Congreso dos Estados Unidos. Anos despois, cando se lle preguntou como o Carpathia conseguiu atravesar un campo de xeo a unha velocidade moi por enriba da que fora orixinalmente planeada na súa construción, Rostron respondeu dicindo que «Outra man diferente da miña estaba ao temón aquela noite».
O afundimento do Carpathia
thumb|261x261px|O Carpathia afundíndose o 17 de xullo de 1918, após ser torpedeado polo submarino alemán SM U-55. O Carpathia continuou o seu servizo comercial durante a primeira guerra mundial entre Liverpool, Boston e Nova York, realizando tamén viaxes de transporte de tropas dende América do Norte a Europa. Frecuentemente viaxaba en convois con varios buques, escapando en moitas ocasións de situacións perigosas e ataques de submarinos U-Boot alemáns.
O Carpathia deixou Liverpool o 15 de xullo de 1918 nun convoi. As embarcacións dividíronse dous días despois, o 17 de xullo, e o Carpathia liderou un grupo de sete buques. Naquel mesmo día foi avistado polo submarino alemán SM U-55, que estaba a navegar preto da costa de Irlanda. O U-55 disparou dous torpedos contra a embarcación; o primeiro acertou entre o almacén de carga n.º 4 e o almacén de carbón, e o segundo alcanzou a sala de máquinas matando a cinco persoas e ferindo seriamente a outras dúas. Ademais, as explosións destruíron os sistemas eléctricos e de radio, e dous botes salvavidas.
Unha hora despois, o U-55 foi avistado novamente e disparou un terceiro torpedo, acertando ao compartimento n.º 5. O Carpathia afundiuse totalmente dez minutos despois, dúas horas e trinta minutos despois do primeiro impacto. O submarino foi avistado unha vez máis quince minutos despois, esta vez indo en dirección aos botes, porén o HMS Snowdrop chegou e escorrentou ao submarino, rescatando aos sobreviventes. Das 280 persoas que estaban a bordo, sobreviviron 275.
Procuras e traballos de salvamento
O 9 de setembro de 1999 as axencias de noticias Reuters e AP informaron que Argosy International Ltd., dirixida por Graham Jessop, fillo do internacionalmente coñecido explorador submarino Keith Jessop, atopara os restos do Carpathia no fondo do océano Atlántico, naquela semana, ao redor de 185 millas (298 km) ao suroeste da costa inglesa. "Está en condicións moi boas para un barco naufragado coa antigüidade que ten", afirmou Jessop. "Está nunha soa peza e en posición vertical". Con todo, o mal tempo forzou a Jessop a abandonar os restos iñantes de poder verificar o descubrimento con cámaras subacuáticas. Ao volver posteriormente ao lugar, descubriuse que os restos en realidade pertencían ao SS Isis da navieira alemá HAPAG, que se afundiu o 8 de novembro de 1936.
Na primavera de 2000, o arqueólogo mariño e escritor estadounidense Clive Cussler anunciou que a súa organización, a National Underwater and Marine Agency (NUMA), atopara os verdadeiros restos do Carpathia, a unha profundidade de 500 pés (150 metros). Segundo a NUMA, os restos atópanse ao sur de Fastnet, Irlanda.
Un ano despois do achado, os restos do Carpathia foron comprados por RMS Titanic Inc. (a empresa que posúe os dereitos de exploración dos restos do Titanic), que posteriormente os revendeu en 2007 a Seaventures.
Os restos do Carpathia xacen no fondo do mar, nas coordenadas 49.20048°N, -10.54969°W. O barco atópase lixeiramente inclinado cara a estribor.
Actualmente estase empezando a esboroar, coa súa proa estando apenas a algúns metros por enriba do solo oceánico. As partes centrais están en mellores condicións e a popa está case intacta. Por estar nun lugar remoto, os restos foron explorados moi poucas veces dende o seu descubrimento, porén algúns obxectos conseguiron ser recuperados.
Perfil do RMS Carpathia
thumb|center|990px|Perfil en cor do RMS Carpathia.
Tino Casal
José Celestino Casal Álvarez, máis coñecido como Tino Casal, nado en Tudela-Veguín o 11 de febreiro de 1950 e finado en Aravaca (Madrid) o 22 de setembro de 1991, foi un cantante e compositor da movida madrileña da década dos 80.
A etapa pre-Neocasal
En 1963, con só 13 anos, o asturiano comezou na música co grupo Los Zafiros Negros. Continuou a súa carreira musical en Los Archiduques co disco No le Ames/Lamento de gaitas (1967), no que foron pioneiros en fusionar música celta con rock, e co disco Dimensión En Sol Mayor/Quiero Volar Muy Alto (1968).
Tras abandonar "Los Archiduques", deixou o mundo da música para dedicarse á pintura e escultura, con escaso éxito, pero demostrando non obstante un gran talento no que se reflectía claramente a súa estética e personalidade altamente vangardista. De feito esta actividade levouna a cabo ó longo da súa vida conxuntamente coa súa carreira musical e cuns resultados impresionantes e máis valorados hoxe en día que no seu momento.
En 1977 comeza a súa carreira como cantante solista, presentándose ó Festival de Benidorm, onde colleitou un enorme éxito na súa edición de 1978.
En 1977 e 1978 edita dous singles coa firma Philips, "Olvidar, Recordar/Dam, Dam" (1977) e "Emborráchate/Besos, Caricias" (1978).
Decide volver como produtor musical a finais dos 70, producindo a diversos grupos, entre eles "Goma de Mascar" e "Tacones·.
Primeira metade dos 80
Este primeiro traballo obtivo un éxito rotundo de público, ó mesmo tempo que colleitaba malas críticas.
Dous anos máis tarde, en 1983, publicaba Etiqueta Negra, disco paradigmático do estilo entolecido, plástico e sensualmente glam rock que caracteriza toda a obra de Casal. Este traballo inclúe un dos maiores éxitos da súa carreira, "Embrujada", e outros grandes temas como "Póker para un perdedor" ou "Los pájaros". Etiqueta negra foi de novo un éxito de vendas.
En 1984 reedítase o disco Etiqueta Negra, que inclúe a canción "Tigre Bengalí", realizada para a película Sal Gorda de Fernando Trueba.
O seguinte disco, de 1984, é Hielo Rojo. O retrouso dunha das cancións incluídas neste disco,"'Pánico en el edén", serviría como banda sonora oficial para a retransmisión de TVE da Vuelta Ciclista a España. A Vuelta Ciclista a España en 1987 tamén tería a súa banda sonora oficial co tema "Oro Negro", extraído do álbum Lágrimas de cocodrilo.