cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Festival de Eurovisión 2017
Prohibición de entrada a Ucraína a Yulia Samóilova
A cantante rusa Yulia Samóilova foi seleccionada para representar a Rusia no Festival da Canción de Eurovisión 2017 celebrado na capital de Ucraína, Kíiv, coa canción «Flame Is Burning». Con todo, o Servizo de Seguridade de Ucraína (SBU) prohibiulle viaxar por tres anos a Ucraína, por atravesar ilegalmente a fronteira ucraína durante a súa visita a Crimea en 2015, rexión anexionada por Rusia en 2014. Segundo a lei ucraína, o ingreso a Crimea por estranxeiros a través de Rusia é ilegal. Yulia Samóilova declarou que actuou en Crimea en 2015.
A UER respondeu afirmando que seguía garantindo que todos os participantes puidesen actuar en Kíiv, pero que estaban «profundamente decepcionados con esta decisión, xa que cremos que vai en contra do espírito do concurso e a noción de inclusión que se atopa no centro dos seus valores». Un compromiso foi ofrecido a Rusia da UER (EBU) para permitir que Samoylova realizase a súa entrada vía satélite desde un lugar de elección da emisora.
O xefe da UER, Ingrid Deltenre, cualificou o comportamento de Ucraína como «absolutamente inaceptable». «Lamento profundamente que Ucraína estea abusando do CES por razóns políticas. O Festival de Eurovisión debería deleitar e unir a millóns de persoas. Non debe ser usado para poñer en contra a uns e outros. O comportamento de Ucraína é absolutamente inaceptable».
O Servizo de Seguridade de Ucraína anunciou o 22 de marzo que prohibiran a Yulia Samóilova entrar en Ucraína durante tres anos. En resposta, a UER permitiu a Yulia Samóilova participar en directo desde fóra de Ucraína, vía satélite. Con todo, devandita posibilidade foi descartada tanto por Rusia como por Ucraína. Finalmente, o 13 de abril, a emisora rusa anunciou a súa retirada do festival. Anunciaron, tamén, pouco despois, que volverían o ano seguinte e que Yulia Samoylova sería o seu representante.
Emisora israelí comprometida
Baixo unha proposta do primeiro ministro Benjamín Netanyahu e o ministro de finanzas Moshe Kahlon, a Autoridade de Radiodifusión de Israel (IBA) está sendo reorganizada actualmente en dúas entidades separadas: a Corporación de Radiodifusión de Israel (IPBC), responsabilizada en "programación xeral" como entretemento, e outra especializada en novas e programas de actualidade. A IPBC tamén sería marcada como "KAN". A Unión Europea de Radiodifusión informou á xunta executiva da IPBC o 8 de abril que ese compromiso lles faría non poder permanecer como membro desta sen unha programación de novas e programas de actualidade. Máis tarde, informouse de que a IBa podería deixar de ser membro da UER. Con todo, o 9 de maio, a IBA pechou inesperadamente tras a emisión do seu programa de novas nocturno. A segunda semifinal e a final deste festival serán os últimos programas en ser retransmitidos pola emisora israelí, onde un persoal mínimo de vinte persoas asegurará unha transmisión normal na Canle 1 (televisión) e 88FM (radio).
Polémica sobre a abolición da voz en vivo
A emisora noruega NRK tivo conversas coa UER con respecto á abolición da norma que prohibe voces pregravadas durante as interpretacións en vivo do festival. Tal norma ten a intención de garantir a autenticidade das actuacións. O debate deriva do desgusto expresado polo representante noruegués JOWST sobre a norma nunha entrevista o 24 de marzo, con respecto ás voces pregravadas da súa canción "Grab the Moment", que non poden ser atribuídas na actuación en vivo.
O mesmo debate tamén tivo lugar en 1999, cando as voces pregravadas da canción croata, "Marija Magdalena", interpretada por Doris Dragović, levaron á delegación noruega, entón dirixida por Jon Ola Sand, a protestar. Tales demandas levaron á UER a considerar diminuír un terzo a puntuación final de Croacia, reducíndoa de 118 puntos a 79. Con todo, esa redución nunca ocorreu. A posible abolición da norma, xunto á eliminación da orquestra ese mesmo ano, levou a moitos seguidores e críticos a pensar que o festival volveuse demasiado comercializado e que a autenticidade das actuacións en vivo veuse comprometida.
Tras debater o asunto coa UER, permitíuselle a NRK unha expeción con respecto á norma. JOWST declarou que "permitíusenos [á delegación noruega] usar as voces gravadas, [...]. Pero tamén practicaron un plan B cos coristas, por se hai grandes protestas doutros en Kíiv". A emisora noruega dixo o 2 de maio que JOWST ten a intención de interpretar a canción de forma acústica como apoio, sendo acompañado por dous coristas que interpretarán as voces pregravadas usando un filtro aplicado polo equipo de enxeñaría para non comprometer a calidade do son.
Un xuíz noruegués en substitución
O membro do xurado noruegués Per Sundnes fixo comentarios no programa de avance de NRK Adresse Kiev o 17 de abril de 2017 sobre o representante irlandés Brendan Murray, dicindo: «Pasou moito tempo desde que quedaron ben e nom creo que o vaian a facer de novo. Intentan a mesma fórmula ano tras ano». Os comentarios non foron benvidos pola delegación irlandesa, que máis tarde informou sobre isto á UER.
O Irish Independent anunciou o 8 de maio que Sundnes fora substituído por un presunto incumplimento das normas do xurado. Comentando sobre a decisión, o xefe da delegación de Irlanda, Michael Kealy, dixo: «Alégrome de que a Unión Europea de Radiodifusión reaccionase rapidamente ante esta situación e que todos os membros do xurado sexan imparciais. Só é xusto que cada canción no Festival da Canción de Eurovisión sexa xulgada cos seus méritos individuais na noite». Sundnes fora substituído por Erland Bakke.
Sundnes declarou nunha entrevista con Verdens Gang: «Non sei nada sobre as cousas do xurado, é só que non estou [niso]. Non foi realmente sorprendente. A mesma cousa pasou con Suecia o ano pasado co xurado profesional sueco».
NRK admitiu que cometeu un erro ao deixar a Sundness estar no xurado profesional e no panel de xurado de Adresse Kiev. Con todo, cando foron informados pola UER que o que fixo estaba en contra das regras, rectificaron a situación rapidamente. O xerente de proxectos do Melodi Grand Prix, Stig Karlsen, dixo: «Recibimos algunhas queixas de varios equipos onde Per estivo de xurado, mentres que ao mesmo tempo foi significativo no programa. Polo tanto, fixemos unha nova avaliación».
Problemas técnicos estonios
O 11 de maio de 2017, durante a transmisión da segunda semifinal, o micrófono da representante estonia semellou non ter funcionado ben, xa que a cantante Laura Põldvere non puido ser escoitada durante dous segundos polos teleespectadores. Revelouse máis tarde que a delegación estonia considerou solicitar á UER que permitise a Koit Toome e Laura interpretar o seu tema "Verona" de novo como resultado do error, pero logo decidiron non o facer. Mart Normet, o xefe de elegación de Estonia, explicou que "se houbo unha actuación tan poderosa por tres minutos e deron un máximo absoluto, esta enerxía non volverá cando volvas ao escenario outra vez". A UER respondeu á situación, presuntamente describindo o erro como "puramente técnico", xa que o micrófono debía terse acendido por si mesmo. No seu lugar, un técnico de son viuse forzado a acender o micrófono. O país finalmente non alcanzou a gran final, e Põldvere expresou o seu malestar, aínda que declarou que "non creo que fose tremendamente influído cando algunhas palabras non foron oídas".
Mensaxe política de Salvador Sobral
Despois de que o representante de Portugal, Salvador Sobral, levase un xersei co texto "S.O.S. Refugees" durante a rolda de prensa da primeira semifinal, a UER ordenou unha prohibición de xeito que non a puidese levar polo resto do festival. Alí, Sobral explicou que a mensaxe detrás do xersei era animar a Italia, Grecia e Turquía a abrir as súas fronteiras para os refuxiados. A UER explicou que o seu xersei foi usado como unha "mensaxe política", o que viola as normas do festival.
Invasión da actuación de Jamala
Durante a actuación de Jamala no intervalo de votación da final, onde presentou o seu tema «I Believe In U», un home cunha bandeira australiana invadiu o escenario e brevemente mostrou as súas nádegas antes de ser retirado pola seguridade. Máis tarde informouse de que a identidade do home era, en realidade, o bromista ucraíno Vitalii Sediuk.
Álbum oficial
Eurovision Song Contest: Kyiv 2017 é o álbum oficial do festival, elaborado pola Unión Europea de Radiodifusión. Lanzouse dixitalmente mediante Universal Music Group o 21 de abril de 2017 e fisicamente o 28 de abril. O álbum ten as 43 cancións participantes, incluíndo as semifinalistas que non lograron pasar á final.
América precolombiana
[[Ficheiro:America 1000 BCE.png|miniatura|240px|dereita|Mapa dos métodos de subsistencia en América arredor do ano 1000.
]] América precolombiana, era precolombiana e culturas precolombianas son termos que inclúen os períodos da historia e da prehistoria de América antes da aparición da influencia europea no continente, unha época que abrangue dende o poboamento orixinal no Paleolítico superior até a colonización europea durante a Idade Moderna.
Moitas civilizacións precolombianas conseguiron crear asentamentos permanentes e cidades, desenvolver a agricultura, xerar arquitectura cívica e monumental e desevolver unha complexa sociedade xerárquica. Algunhas destas civilizacións desapareceron durante a época das primeiras colonias europeas permanentes e da chegada dos africanos escravos (c. finais do século XVI e comezos do XVII), e só se coñecen a través das investigacións arqueolóxicas e a historia oral. Outras civilización foron contemporáneas co período colonial e puideron ser descritas polos historiadores europeos da época. Unhas poucas, como a civilización maia, tiñan os seus propios rexistros escritos. Por mor de que moitos europeos critiáns da época viron eses textos como herexía, persoas como Diego de Landa destruríron moitos textos en fogueiras. Só algúns documentos ocultos sobreviviron nas súas linguas orixinais, mentres que outros foron transcritos ou ditados ó castelán, dando aos historiadores modernos visións da cultura e do coñecemento antigos.
As culturas indíxenas americanas continúan a evolucionar despois da era precolombiana. Moitos destes pobos e os seus descendentes continúan as prácticas tradicionais ó evolucionalas e adaptalas as novas prácticas e tecnoloxías culturais.
Xenética
dereita|miniatura|Ilustración esquemática do fluxo de xenes maternos (mtDNA) dentro e fóra de [[Berinxia, dende hai 25 000 até o presente.]] O haplogrupo máis comunmente asociado coa xenética indíxena americana é o haplogrupo Q-M3. O cromosoma Y, como o ADN mitocondrial, difire doutros cromosomas nucleares en que a maioría do cromosoma Y é único e non se recombina durante a meiose. Isto ten o efecto de que os padróns históricos de mutacións poden ser estudados facilmente. Este padrón sinala que os indíxenas americanos experimentaron dous episodios xenéticos significativos; o primeiro durante o poboamente orixinal de América, e o segundo durante a colonización europea de Américas. O primeiro é o factor determinante para o número de liñaxes xenéticas e os haplotipos presentes nas poboacións indíxenas americanas.
O asentamento humano no continente produciuse por etapas dende a costa do mar de Bering, cunha escala de hai 20 000 anos en Berinxia pola poboación fundadora. A diversidade e distribución de microsatélites da liñaxe Y de América do Sur indica que certas poboacións amerindias quedaron illadas dende o comezo da colonización da rexión. As poboacións na-dené, inuit e os indíxenas de Alasca presentan mutacións do haplogrupo Q-M242, porén son distintas doutros indíxenas americanos con varias mutacións de ADN mitocondrial. Isto suxire que as primeiras migracións nos extremos de América do Norte e Groenlandia proveñen de poboacións posteriores.
El Clamor del País
Historia e características
Subtitulado Diario liberal-conservador, apareceu o 15 de setembro de 1885, cando El Clamor de Galicia se unificou con El Noroeste. Estivo dirixido por Salvador Golpe Varela até 1887. Entre os seus colaboradores estaban Luciano Puga Blanco e Lisardo Barreiro. En 1888 cambiou o seu subtítulo por Diario liberal reformista. Pasou a dirixilo Ricardo Acevedo Fullós.
Baltasar Gracián
Baltasar Gracián y Morales, nado en Belmonte de Gracián (Calatayud) o 8 de xaneiro de 1601 e morreu en Tarazona (Zaragoza) o 6 de decembro de 1658, foi un escritor e relixioso xesuíta aragonés.
Furano
O furano é un composto heterocíclico orgánico, que consta dun anel aromático de cinco membros con catro átomos de carbono e un de oxíxeno. A clase de compostos que conteñen eses aneis tamén se denominan furanos.
Baltasar Gracián
Traxectoria
Cultivou a prosa didáctica con obras famosas como El Criticón, unha alegoría da vida humana. Considerado como precursor do existencialismo e a posmodernidade, influíu notoriamente en La Rochefoucauld, Nietzsche e Schopenhauer.
Furano
O furano é un líquido incoloro, inflamable, moi volátil cun punto de ebulición próximo á temperatura ambiente dunha habitación. É soluble en solventes orgánicos comúns, como o alcohol, éter, e acetona, pero é lixeiramenrte soluble en auga. É un composto tóxico e pode ser carcinóxeno para os humanos. O furano utilízase como material inicial para a obtención de compostos químicos especializados.
Produción
Industrialmente, o furano é fabricado por medio da descarbonilación catalizada por paladio do furfural, ou pola oxidación catalizada por cobre do 1,3-butadieno:
Aeroporto de Goa
O aeroporto internacional de Goa, tamén coñecido como aeroporto de Dabolim, é o único aeroporto do estado indio de Goa. Está situado na cidade de Dabolim e opera tanto como aeroporto civil como unha base militar chamada INS Hansa. Está a 4 quilómetros da cidade de Vasco da Gama, a 23 de Margao, e a 30 de Panjim, a capital do estado.
Furano
Produción
No laboratorio, o furano pode obterse a partir do furfural por oxidación do ácido furan-2-carboxílico, seguida de descarboxilación. Pode tamén prepararse directamente por descomposición térmica de materiais que conteñan pentosas, sólidos celulósicos especialmente madeira de piñeiro.
Aeroporto de Goa
A terminal integrada do aeroporto inaugurouse en decembro de 2013. NO ano fiscal 2016-2017 pasaron polas súas instalacións un total de 6 856 362 pasaxeiros, cunha media de 131 operacións diarias. Debido a restricións de capacidade na terminal e conxestión do tráfico aéreo debido á forte presenza militar e naval, propúxose un segundo aeroporto en Mopa que se atopa nas primeiras fase de construción agardándose a súa finalización en 2020.
Furano
Síntese de furanos
A síntese de Feist–Benary é unha maneira clásica de sintetizar furanos, aínda que se desenvolveron moitas sínteses. Un dos métodos de síntese máis simples de furanos é a reacción de 1,4-dicetonas con pentóxido de fósforo (P2O5) na síntese de Paal–Knorr. A reacción de formación de tiofeno de 1,4-dicetonas con reactivo de Lawesson tamén forma furanos como subprodutos. Existen moitas rutas para a síntese de furanos substituídos.
Química
O furano é aromático porque un dos pares solitarios de electróns do átomo de oxíxeno está delocalizado no anel, creando un sistema aromáico 4n+2 (ver regra de Hückel) similar ao benceno. Debido á súa aromaticidade, a molécula é plana e carece de dobres enlaces discretos. O outro par solitario de electróns do átomo de oxixeno esténdese no plano do sistema de aneis planos. A súa hibridación sp2 permite que un dos pares solitarios do oxíxeno se encontre nun orbital p e así pode interaccionar no sistema π.
Debido á súa aromaticidade, o comportamento do furano é bastante diferente do que presenta éteres heterocíclicos máis típicos como o tetrahidrofurano. 600px|Contribuidores de resonancia no furano. center|400 px
Seguridade
O furano encóntrase en alimentos comerciais tratados con calor e prodúcese por medio de degradación térmica de constituíntes dos alimentos naturais. Pode encontrarse no café torrado, café instantáneo e alimentos de bebé procesados. As investigacións indicaron que o café feito en máquinas de café expreso, e, sobre todo, o feito utilizando cápsulas, contén máis furano que o feito con cafeteiras eléctricas de goteo tradicionais, aínda que os seus niveis están aínda dentro dos límites de seguridade considerados saudables.
A exposición de ratas e ratos ao furano a doses 2000 veces maiores do nivel proxectado para a exsposición humana a partir de alimentos incrementa neses animais o risco de ter tumores hepatocelulares e, en ratas, o de ter tumores do conduto biliar. Por tanto, o furano está na lista de posibles carcinóxenos humanos.
Na combustión de residuos sólidos urbanos que conteñen plásticos PVC poden orixinarse furanos e dioxinas.
Pat Riley
Patrick James "Pat" Riley, nado o 20 de marzo de 1945 en Rome, Nova York, é un ex xogador e adestrador da National Basketball Association (NBA). Actualmente é o presidente da franquía de Miami Heat, ademais de servir como Director Técnico. Ten no seu haber sete aneis de campión da NBA, un coma xogador, outro coma adestrador asistente e cinco coma adestrador, o último deles acadado en 2006. Obtivo o galardón de Adestrador do Ano da NBA en tres ocasións.
Adá, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez
Adá é un lugar da parroquia das Pontes de García Rodríguez no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Segundo datos do INE, no ano 2014 estaba despoboado.
Pat Riley
Xogador
Pat Riley xogou baloncesto universitario na Universidade de Kentucky baixo o cargo do lendario adestrador Adolph Rupp. Despois dunha carreira como xogador na NBA, onde gañou un título como xogador cos Lakers en 1972, Riley foi comentarista de televisión para ese mesmo equipo.
Adestrador
Logo de pasarse ao banco como asistente por varios anos, Riley asumiu o cargo de adestrador na tempada de 1981-1982. Baixo o seu cargo, os Lakers chegaron ás Finais da NBA no seu primeiros catro anos, gañando o seu primeiro título no seu primeiro ano contra os Philadelphia 76ers. Riley volveu gañar títulos cos Lakers en 1985, 1987 e 1988. Entre os xogadores que Riley tivo neses equipos inclúe Magic Johnson, Kareem Abdul-Jabbar, James Worthy, Kurt Rambis, Byron Scott, Norm Nixon, Jamaal Wilkes, Michael Cooper e outros. Logo da tempada de 1990, Riley decidiu renunciar o seu posto cos Angeles.
Logo dun ano como comentarista para a NBC, Riley asumiu o cargo de adestrador para os New York Knicks. Aínda que Riley usaba un sistema baseado no enfoque ofensivo nos Lakers, Riley trocou a un estilo físico e defensivo en Nova York. Regresou ás Finais da NBA, mais non puido gañar un título con este equipo.
En 1995, Riley paso de Nova York a Miami, onde asumiu o cargo de adestrador e a xerencia do equipo. Riley logrou construír un equipo exitoso en Miami co pivote Alonzo Mourning como o seu punto focal. Con todo, aínda que gañaron varios títulos da División Atlántica, Miami non puido chegar ás Finais da NBA. Previo ao comezo da tempada do 2003-2004, Riley renunciou o seu cargo de adestrador mais quedou coa xerencia do equipo. No 2004, Riley logro adquirir a Shaquille O'Neal dos Lakers e construíu o seu equipo ao redor deste xogador. Xunto coa elección do draft Dwyane Wade, Miami chegou ás finais da conferencia. Riley volveu ao banco a tempada seguinte onde logro gañar un título máis da NBA.
La Digue
La Digue é a cuarta illa habitada máis grande de Seychelles. Ten un superficie de 10 km². Está situada ao Leste de Praslin e ao oeste de Illa Felicité. Ten unha poboación de preto de 2.000 persoas que vive, sobre todo, nas aldeas da costa oeste: La Passe (enlazada por transbordador con Praslin e Mahé) e La Reunión.
La Digue debe o seu nome a unha nave da frota do explorador francés Marc-Joseph Marion du Fresne, que visitou as Seychelles en 1768.
O turismo é a principal actividade económica da illa, coñecida polas súas praias, especialmente Anse Source d'Argent. En épocas anteriores a produción de copra e de vainilla foi a principal actividade económica local, que se poden coñecer no museo da illa.
O pico máis alto da Digue está tamén na parte central da illa, o Belle Vue (Eagle's Nest Mtn) con 300 metros de altura.
Palapa (satélites)
miniatura|Lanzamento de Palapa B-2. Palapa (Unidade nacional) é unha serie de satélites de comunicacións indonesios.
Características
Os satélites Palapa comezaron sendo propiedade do goberno de Indonesia. O primeiro Palapa lanzouse en 1976 e o último en 2020.
Palapa A1 e A2
Os dous primeiros satélites Palapa usaban o bus HS-333D, estabilizábanse mediante xiro, foron construídos por Boeing e eran idénticos aos satélites Anik A e Westar. O goberno indonesio, mediante dous contratos, encargou a Boeing tanto a construción dos satélites como dunha estación de control e nove estacións terrestres. Outras compañías construíron 30 estacións adicionais, todo controlado e operador pola compañía de telecomunicacións gobernamental PERUMTEL. Os satélites Palapa A tiñan unha masa de 574 kg e levaban 12 transpondedores en banda C a bordo. Palapa A1 foi lanzado o 8 de xullo de 1976 e Palapa A2 o 10 de marzo de 1977, ambos mediante foguetes Delta 2914.
Palapa B1, B2, B2P, B2R e B4
Os Palapa B foron a segunda xeración de satélites Palapa. Usaban o bus HS-376 e estabilización mediante xiro e tiñan unha masa duns 1200 kg. Lanzáronse catro Palapa B entre 1983 e 1992, un (Palapa B2P) substituíndo a un que fallou parcialmente (Palapa B2). Palapa B1 e Palapa B2 foron lanzados mediante o transbordador espacial Challenger en 1983 e 1984, mentres que Palapa B2P, Palapa B2R e Palapa B4 foron lanzados mediante Delta 3920, Delta 6925-8 e Delta 7925 respectivamente en 1987, 1990 e 1992. Palapa B1 foi renomeado posteriormente Palapa Pacific 1, mentres que Palapa B2P pasou a ser Agila 1 e Palapa B2R NewSat 1.
Palapa C1 e C2
Os dous satélites Palapa C foron os primeiros satélites de comunicacións Palapa estabilizados nos tres eixos. Usaban o bus HS-601 e tiñan unha masa de 3000 kg, cada un con 30 transpondedores en banda C e 4 transpondedores en banda Ku a bordo. Foron lanzados en 1996 mediante foguetes Atlas 2AS e Ariane 4 respectivamente. Palapa C1 foi renomeado HGS 3, Anatolia 1 e finalmente Paksat 1.
Palapa D
Palapa D era un satélite de 4100 kg de masa construído co bus Spacebus-4000B3 por Thales Alenia Space. Levaba 35 transpondedores en banda C e 5 en banda Ku. Foi lanzado o 31 de agosto de 2009 pero un fallo do foguete portador, un CZ-3B, deixouno nunha órbita máis baixa da prevista. O satélite chegou á órbita xeoestacionaria polos seus propios medios pero a costa dun tempo de vida útil reducido.
Palapa N1
Palapa N1 foi lanzado para substituír a Palapa D. Tiña unha masa de 5550 kg e usaba o bus DFH-4. Non chegou a órbita por fallo do foguete lanzador, un CZ-3B.
Achille Valenciennes
Achille Valenciennes, nado o 9 de agosto de 1794 en París, e finado na mesma cidade o 13 de abril de 1865, foi un zoólogo francés, especializado en ictioloxía (o estudo dos peixes).
Traxectoria
Valenciennes estudou baixo a dirección de Georges Cuvier.
Os seus estudos sobre os vermes parasitos dos humanos constitúen unha etapa importante da historia da parasitoloxía. Estudou tamén diversos sistemas de clasificación e estableceu as relacións entre os fósiles e as especies actuais.
Traballou con Cuvier na monumental obra en vinte e dous volumes Histoire naturelle des poissons (1828-1848), e proseguiu en solitario esta obra despois da morte de Cuvier en 1832.
Foi membro da Academia das Ciencias de Francia desde 1844. Despois desta data, foi asistente no Museo Nacional de Historia Natural de Francia, onde ensinou zooloxía.
Abreviatura
A abreviatura Valenciennes emprégase para recoñecer a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Ptilinopinae
A dos ptilinopinos (Ptilinopinae) é unha subfamilia de aves pertencente á subclase das neornites, infraclase dos neognatos, superorde das neoaves, granorde dos columbimorfos, e orde das columbiformes.
Descrición
A subfamilia foi desciita en 1835 polo ornitólogo inglés Prideaux John Selby.
Etimoloxía
O nome científico da subfamilia está formado pola adición ao nome do seu xénero tipo, Ptilinopus, do sufixo do latín científico -inae, propio dos nomes das subfamilias de animais.
Xéneros
A subfamilia comprende os seguintes seis xéneros:
Castro de San Estevo
Castro de San Estevo é un castro de ladeira situado en Narón.
Descoñécese a forma exacta do castro e as súas dimensións xa que a zona está cuberta de vexetación. Aparece citado no PXOM de Narón.
Millepora tenera
Millepora tenera é unha especie de cnidario hidrozoo da subclase dos hidroidolinos, orde dos antoatecados, suborde dos capitados, unha das quince recoñecidas na actualidade (2020) na familia dos milepóridos.
É unha especie de coral de fogo colonial con esqueleto calcario que se encontra en arrecifes de coral en augas pouco profundas do mar Vermello, océano Índico e o sur do Pacífico.
Aliméntase de plancto e completa parte das súas necesidades enerxéticas coas microalgas simbiontes que se atopan nos seus tecidos. É un membro importante da comunidade de arrecifes e está suxeita ás mesmas ameazas que outros corais. Pode provocar picadas dolorosas aos mergulladores incautos.
Descrición
A especie foi descrita en 1949 polo zoólogo neerlandés Hilbrand Boschma,  no seu traballo "Notes on specimens of the genus Millepora in the collection of the British Museum. Proceedings of the Zoological Society of London 119: 661-672.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Distribución e hábitat
Millepora tenera  encóntrase nas costas do océano Índico e do Pacífico suroccidental. A súa área de distribución se estende desde o mar Vermello e a costa oriental de África e as illas Seychelles até o Xapón, Australia, Samoa Americana e as illas Marianas.
Sandra Sabatés
Sandra Sabatés, nada en Granollers (Barcelona) o 29 de xullo de 1979, é unha xornalista catalá.
Millepora tenera
Distribución e hábitat
Habita a profundidades de até os 15 m, a miúdo en lugares de augas turbias, xa que tolera certo grao de sedimentación. E moitas veces se encontra en sitios despexados en mar aberto.
Estado de conservación
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), coniderando que Millepora tenera ten unha área de distribución ampla e que é común en gran parte desta área, aínda que está suxeita ás enfermidades comúns dos corais e ao branquexamento en condicións ambientais adversas e, ao igual que outros corais, está ameazada pola degradación do seu hábitat nos arrecifes de coral, e tendo en conta, porén, que é unha especie de crecemento rápido, e é unha das primeiras especies de Millepora en recolonizar os arrecifes danados, avalía o seu status como LC (pouco preocuante).
Sandra Sabatés
Traxectoria
Estudou comunicación audiovisual na Universidade Pompeu Fabra de Barcelona e traballou presentando os informativos da televisión local de L'Hospitalet de Llobregat e logo presentou os informativos de TVE en Cataluña. Posteriormente entrou a traballar en laSexta onde primeiro presentou laSexta Deportes e presenta, dende o 9 de xaneiro de 2012, con El Gran Wyoming o programa de sátira política El Intermedio.
Vida persoal
En agosto de 2019 casou co seu noivo dende había un tempo, Daniel, nunha cerimonia íntima en Vilanova del Vallés. Ten un fillo chamado Koldo, nado en 2010 produto da súa anterior relación co actor David Janer.
O Galo, Lañas, Arteixo
O Galo é un lugar da parroquia de Lañas no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2010 tiña nove habitantes (catro homes e cinco mulleres).
Nick Cassavetes
Nicholas David Rowland Cassavetes, nado en Nova York o 21 de maio de 1959, é un actor, guionista e director de cinema estadounidense, fillo do actor e cineasta John Cassavetes e da actriz Gena Rowlands.
Órgano vomeronasal
miniatura|Sección frontal das cavidades nasais dun [[embrioloxía humana|embrión humano de 28 mm de longo. O órgano vomeronasal ou de Jakobson está etiquetado á dereita.]]
O órgano vomeronasal (OVN) ou órgano de Jacobson é un órgano sensorial olfactorio auxiliar que se encontra en moitos animais. Encóntrase preto do vómer e dos ósos nasais. Foi descuberto por Frederik Ruysch en 1732 e despois por Ludwig Jacobson en 1813. Este é o órgano sensorial implicado na resposta de flehmen en mamíferos.
O OVN é o primeiro estadio do sistema olfactivo accesorio e contén neuronas sensoriais que detectan estímulos químicos. Os axóns destas neuronas proxéctanse ao bulbo olfactivo accesorio, que envía impulsos á amígdala cerebral e o núcleo do leito da estría terminal, que á súa vez envían proxeccións ao hipotálamo.
O órgano vomeronasal utilízase principalmente para detectar feromonas, mensaxeiros químicos que portan información polo aire entre individuos da mesma especie. Como ocorre con outros sistemas olfactivos, as mensaxes químicas detéctanse ao unírense a receptores acoplados á proteína G. As neuronas do OVN expresan receptores de tres familias, chamados V1R, V2R,  e FPR. Os receptores son diferentes entre si e pertencentes a grandes familias de receptores do sistema olfactivo principal. Os estímulos alcanzan o OVN en fase líquida (disoltos) por medio dun mecanismo de bombeo; os sinais principais para o OVN son, por tanto, non volátiles e requiren contacto físico directo.
A súa presenza en moitos animais foi amplamente estudada e demostrouse en moitos estudos a importancia do sistema vomeronasal para a función de reprodución e comportamento social (por medio da súa influencia sobre o hipotálamo anterior). A súa presenza e funcionalidade en humanos foi controvertida, aínda que a maioría dos estudos están de acordo con que o órgano sofre regresión durante o desenvolvemento fetal. Moitos xenes esenciais para o funcionamento do OVN en animais (como o TRPC2 ) non son funcionais en humanos. Aínda que a comunicación química parece ocorrer entre humanos, isto non implica necesariamente de que o órgano vomeronasal humano sexa funcional.
Función
En mamíferos, as neuronas sensitivas dun órgano vomeronasal detectan sinais químicos non volátiles, que requiren o contacto físico directo coa fonte de olor. Notablemente, algúns cheiros actúan como sinais de comunicación química (feromonas) doutros individuos da mesma especie. A diferenza do bulbo olfactorio principal que envía sinais neuronais ao córtex olfactorio, o OVN envía sinais neuronais ao bulbo olfactorio accesorio e despois á amígdala e núcleo do leito da estría terminal e finalmente ao hipotálamo. Como o hipotálamo é un centro neuroendócrino maior (afectando a aspectos da fisioloxía reprodutora e comportamento así como outras funcións como a temperatura corporal), isto pode explicar como os olores influencian o comportamento agresivo e de apareamento. Por exemplo, en moitos vertebrados, os sinais nerviosos do cerebro pasan a información sensorial ao hipotálamo sobre os cambios estacionais e a dispoñibilidade para o apareamento. Á súa vez, o hipotálamo regula a liberación de hormonas reprodutoras necesarias para reproducirse. Debe terse en conta tamén que algunhas feromonas son detectadas polo sistema olfactivo principal.
Epitelio sensorial e receptores
O OVN ten unha forma de crecente tubular e está dividido en dous polo septo nasal. A área cóncava medial do lume está tapizada por un epitelio pseudoestratificado que ten tres tipos principais de células: as células receptoras, as células de soporte e as células basais. As células de soporte están localizadas superficialmente sobre a membrana mentres que as células basais se encontran na membrana basal preto do epitelio non sensorial. As neuronas receptoras posúen microvilosidades apicais, nas cales están localizados os receptores sensoriais, que son receptores acoplados á proteína G que se adoitan denominar receptores de feromonas, xa que os receptores vomeronasais foron ligados coa detección de feromonas.
As neuronas sensoriais do órgano vomeronasal actúan nunha vía de sinalización diferente á utilizada polas neuronas sensoriais do sistema olfactivo. A activación dos receptores estimula a fosfolipase C, que á súa vez causa a apertura da canle iónica TRPC2. Coa estimulación activada por feromonas, a produción de IP3 increméntase en membranas do OVN en moitos animais, mentres que a adenil ciclase e a adenosina monofosfato cíclica (AMPc), as principais moléculas transdutoras de sinais do sistema olfactivo principal, permanecen inalteradas. Esta tendencia observouse en moitos animais, como o hámster, o porco, a rata e a serpe Thammophis coa introdución de secreción vaxinais ou seminais no medio ambiente.
Moitas neuronas vomeronasais son activadas por substancias químicas da urina. Algúns dos compostos activos son esteroides sulfatados. Detectar os tipos e cantidades de diferentes esteroides sulfatados proporciona información sobre o estado fisiolóxico do doante da urina, e pode servir así como sinal de honestidade.
Estudos recentes probaron a presenza dunha nova familia de proteínas similares ao receptor de formil péptidos nas membranas do OVN dos ratos, o que indica unha relación filoxenética estreita de mecanismos de sinalización usados na olfacción e a quimiotaxe.
Animais
O sistema vomerosnasal funcional encóntrase en moitos animais, incluíndo todas as serpes e lagartos, e en moitos mamíferos, como os ratos, ratas, elefantes, vacúns, cans, gatos, cabras e porcos.
Nalgúns outros mamíferos o órgano enteiro contráese ou bombea para arrastrar os olores. miniatura|Cabalo [[semental mostrando a resposta de flehmen]]
Algúns mamíferos, specialmente félidos e ungulados (o que inclúe, entre outros, cabalos, vacas e porcos), urealizan un movemento facial distintivo chamado resposta de flehmen para dirixiren os compostos inhalados a este órgano. Flehmen é unha palabra alemá que significa 'mostrar os dentes superiores'. O animal levanta a cabeza unha vez que percibiu o cheiro, engurra o fociño e eleva os beizos, e deixa de respirar momentaneamente. O comportamento de flehmen está asociado cunha “especialización anatómica”, e os animais que presentan o comportamento de flehmen teñen condutos e papila incisiva, os cales conectan a cavidade oral co OVN, que se encontra detrás dos dentes. Porén, os cabalos son a excepción: mostran a resposta de flehmen pero non teñen unha comunicación por un conduto incisivo entre as cavidades nasal e oral porque non respiran pola boca, senón que o seu OVN conecta coas vías nasais por medio do conduto nasopalatino.
Estudos de comportamento
Kudjakova et al. realizaron estudos sobre o comportamento exploratorio de ratas de razas híbridas extirpándolles o seu OVN. Os estudos mostraron que o comportamento exploratorio das ratas cos OVN extirpados era significativamente diferente do normal. Estes resultados suxiren que a extirpación do OVN privaba as ratas experimentais de importante información social. Isto tradúcese nunha redución da actividade exploratoria no animal experimental e un baixo número de reaccións específicas de especie.
Outro estudo dirixido por Beauchamp et al. investigou o papel do OVN no comportamento social dos machos de coello de Indias. Á metade dos coellos de Indias extirpóuselles o seu sistema OVN, mentres que os outros foron sometidos a falsas operacións nas que non se lles extirpou o órgano. Os resultados suxiren que o OVN nos machos de coello de Indias doméstico é necesario para a resposta normal ante os cheiros sexuais. Porén, “en ausencia doutros sistemas sensoriais poden manter un comportamento sexual normal en certas condicións das probas de laboratorio.”
Os estudos sobre especies cun órgano vomeronasal (VNO) demostraron a súa importancia na detección dunha resposta ás feromonas. Os estudos demostraron que o OVN responde principalmente a sinais feromonais socialmente relevantes. A extirpación do OVN altera e en moitos casos causa a perda do comportamento sexual en machos de rata. Ademais, a lesión do OVN orixina un incremento da latencia á primeira penetración e exaculación. As lesións tamén causan unha diminución no número de exaculacións e a súa eficiencia. As ratas sen experiencia sexual que teñen lesións no OVN teñen máis alteracións no comportamento sexual que os grupos de control. Estes datos contrastan con estudos similares realizados en hámsteres, que encontraron que a eliminación do OVN en machos sexualmene experimentados tiña pouco ou ningún efecto sobre o comportamento. Nas ratas, o OVN é sexualmente dimórfico, xa que é máis grande en machos que en femias. Porén, non hai diferenza discernible en tamaño entre os machos control e as femias androxenizadas ou femias control e machos castrados, con tal de que a androxenización e a castración sexan prepubescentes. Estes datos suxiren que a testosterona é responsable do desenvolvemento do OVN.
Estes estudos de comportamento mostran a importancia do sistema vomeronasal nas redes sociais dos animais e nas actividades diarias. Moitos estudos mostraron a importancia do sistema vomeronasal para a reprodución e as redes sociais. Os sisemas neuromoduladores poden actuar sobre o sistema vomeronasal para mediar nos comportamentos sexuais sinalados polo bulbo olfactivo accesorio.
Humanos
Realizáronse moitos estudos para determinar se realmente hai un OVN nos humanos adultos. O asunto foi moi debatido e aínda non está totalmente resolto, pero a maioría dos expertos considera que non hai un OVN funcional en humanos. Trotier et al. estimaron que arredor do 92% dos seus suxeitos que non sufrira unha cirurxia septal tiñan polo menos un OVN intacto. Kjaer e Fisher Hansen, por outra parte, afirmaron que a estrutura do OVN desaparecía durante o desenvolvemento fetal, como tamén ocorre nalgúns primates. Porén, Smith e Bhatnagar (2000) afirmaron que a Kjaer e Fisher Hansen simplemente se lles pasou desapercibida a estrutura nos fetos vellos. Won (2000) encontrou evidencias dun OVN en 13 de 22 cadáveres estudados (59,1%) e en 22 dos seus 78 pacientes vivos (28,2%). Nun estudo publicado en 2016 Stoyanov et al. encontraron que o órgano estaba presente no 26,83% da poboación búlgara, usando unha análise retrospectiva de case un milleiro de pacientes ambulatorios de endoscopias nasais.
Dados estes descubrimentos, algúns científicos argumentaron que nos humanos adultos hai un órgano vomeronasal. Porén, a maioría dos investigadores trataron de identificar a abertura do órgano vomeronasal en humanos, en lugar de identificar a propia estrutura epitelial tubular. Deste xeito, argmentouse que ditos estudos, que empregaban métodos observacionais macroscópicos, pasáballes desapercibido ou incluso identificaban mal o órgano vomeronasal.[21]
Entre os estudos que utilizaron métodos microanatómicos, non hai evidencias de que os seres humanos teñan neuronas sensitivas activas como as dos sistemas vomeronasais que funcionan doutros animais.[21] Ademais, non hai evidencias ata agora que suxiran que hai nervios e conexións de axóns entre calquera célula sensorial existente que poida haber no OVN e o cerebro. Igualmente, non hai probas dun bulbo olfactorio accesorio nos humanos adultos, e os xenes clave implicados no funcionamento do OVN noutros mamíferos están convertidos en pseudoxenes en seres humanos. Por tanto, mentres que a presenza dunha estrutura en humanos adultos é unha cuestión moi debatida, unha revisión da literatura científica feita por Tristram Wyatt chegou á conclusión de que, "a maioría neste campo... son escépticos sobre a probabilidade dun OVN funcional en seres humanos adultos coas probas actuais."
Outros vertebrados
Ademais do sistema olfactivo principal, a cobra Thamnophis ten tamén un sistema vomeronasal. O órgano vomeronasal xoga un importante papel nalgúns vertebrados coa súa sensibilidade cara aos compostos químicos que están relacionados co apareamento ou a detección de presas. Por exemplo, as cobras usan o órgano para detectar a presenza de presas ou predadores recollendo os sinais químicos que hai no ambiente sacando repetidamente a súa lingua bífida. Ademais, este animal tamén usa o órgano vomeronasal na súa comunicación con feromonas. Debería facerse unha distincións entre os olores e os "vomolores". Os olores son compostos químicos que son detectados polas células sensoriais do epitelio nasal polo proceso da olfacción. Os vomolores son compostos químicos que se detectan nas células sensoriais do órgano vomeronasal por medio do proceso da vomerolfacción. Ao entraren no lume do órgano, as moléculas químicas entrarán en contacto coas células sensoriais que están no epitelio neurosensorial do órgano vomeronasal. Novas investigacións demostraron que o órgano vomeronasal é necesario para que a cobra Thamnophis responda a olores das presas que viaxan polo aire, pero non responden a olores no aire de animais que non son as súas presas.
Aurora (Vilalba)
Aurora foi unha revista editada en Vilalba de 1918 a 1920.
Historia e características
Subtitulada Revista informativa-literaria, apareceu o 15 de decembro de 1918. Posteriormente cambiou o seu subtítulo por Idearium de la Juventud Gallega e a partir do número 14 por Revista de literatura, arte e información. Revista mensual de tendencia rexionalista, aparecía o día 15. Estaba dirixida por José Novo Pardo e despois por Antonio García Penabad, e o redactor xefe era Gustavo Ramudo Lamas. Ángel Fraga Orosa foi un dos redactores e entre os seus colaboradores figuraron Antonio García Hermida, Ramón Cabanillas, Antonio Rey Soto, Antonio Noriega Varela, Xosé Lesta Meis e Leandro Carré Alvarellos. O último número coñecido é o 14, aparecido o 15 de marzo de 1920.
Luís Chao Sobrino
Luís Benito Chao Sobrino, nado en Lebosende (Leiro) o 4 de maio de 1869 e finado en Ribadavia o 6 de xullo de 1938, foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
De novo aprendeu a tocar o acordeón e despois foi organista da igrexa da Magdalena. Trasladouse a Padrón para aprender o oficio de prateiro e desois abreu un taller de pratería en Ribadavia. Dedicouse tamén ao comercio de tecidos e despois a funeraria. Logo na morte do seu cuñado Serafín Rodríguez, fíxose cargo de seu estudio de fotografía. Foi nomeado alcalde de Ribadavia por Real Orde en 1918. Renunciou en maio dese ano.
Vida persoal
Casou con Asunción Rodríguez Rodríguez e foi pai de Emilia, José, Antonia, Ángeles, Luís, Camilo, Serafín, Gloria, Teresa, Asunción, Antonia e Emilio Chao Rodríguez.
Telamón
thumb | right | 250px | Representación de Telamon no xulgado do [[Condado de Wayne (Ohio)| Condado de Wayne (Ohio) .]]
Na mitoloxía grega, Telamón (en grego Τελαμών), fillo de Éaco, rei de Exina, e Endeis, irmán de Peleo, acompañou a Xasón como un dos seus argonautas e estivo presente na caza do Xabaril de Calidón. Tamén participou na Guerra de Troia no bando dos gregos, xunto con seu fillo, Áiax.
Foi pai de Áiax, coa súa primeira dona, Peribea, e de Teucro, con Hesíone.
Outros usos
Chámase telamón á columna ou piar en forma de home forzudo, case sempre con barba, que sostén sobre os seus ombreiros e caluga o peso simbólico dos capiteis dun edificio. Tamén é coñecido como atlante e é a versión masculina da cariátide. miniatura|Telamón da igrexa de Santa María de [[Mourente, Pontevedra|Mourente.]]
Club Xadrez Fontecarmoa
O Club Xadrez Fontecarmoa (CXF), é un club de xadrez da localidade arousá de Vilagarcía de Arousa, federado na Federación Galega de Xadrez. Adestra e xoga as partidas da Liga Galega de Xadrez na Casa da Xuventude de Vilagarcía de Arousa. O seu nome provén dunha das parroquias da vila, Fontecarmoa, na que está o instituto de educación secundaria e formación profesional no que se formou. É coñecido por ter a mellor canteira de xogadores da comunidade, e conta con varios Mestres Internacionais. Na tempada 2013-2014, contou con 15 equipos e unhas 150 licenzas federativas, copando a clasificación galega en ámbalas dúas categorías. Así mesmo, é o club con maior número de licenzas femininas do país, cun 25%.
Historia
O club formouse a mediados dos anos 80 no I.F.P Fontecarmoa, dada a afección xadrecista por parte dalgúns estudantes e profesores do centro, e por iniciativa dun histórico do xadrez vilagarcián, Adolfo Pedrido. Nos seus primeiros anos estivo á sombra da outra entidade da vila, a sección de xadrez do Liceo Marítimo de Vilagarcía de Arousa. A raíz da desaparición deste último club no ano 200, algúns dos seus compoñentes comezaron a migrar cara outros galegos, pero tamén ao CXF. Xunto cun bo traballo da directiva co deporte de base, o club medrou de forma espectacular na primeira década do século XXI ata chegar a ser o club de xadrez galego con máis equipos inscritos na Liga Galega de Xadrez e o que conta cun maior número de licenzas federativas.
Torneos
A competición na que participan a meirande parte dos xogadores é a Liga Galega de Xadrez, que se disputa dende xaneiro ata abril; aínda que dado o carácter eminentemente xuvenil da entidade destaca a participación nos campionatos zonais, así coma nos campionatos galegos, no circuíto escolar e no prestixioso torneo Peón de Oro. Os mellores xogadores tamén teñen disputado os campionatos de España e incluso os campionatos europeos.
O club organiza así mesmo numerosos torneos, coma os amigables nas noites de verán.
Patrocinio
A entidade conta con numerosos patrocinadores privados: McDonald's, Porto de Vilagarcía, Sold Out, Empresa Pereira, Caixanova, Caixa Galicia, Deportes Rodas, Valdumia, Limpiezas All Cleaning, Restaurante A Pedra, Baños Print, Yupi ya, Cafetería La Marina...
Odell Beckham Jr.
Odell Beckham Jr., nado o 5 de novembro de 1992 en Baton Rouge, Luisiana, é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de wide receiver para os Cleveland Browns da National Football League (NFL). Formado na Louisiana State University (LSU), foi elixido no décimo segundo lugar da primeira rolda do Draft da NFL de 2014 polos Giants New York Giants. Desde que entrou na liga, Beckham é un dos xogadores máis produtivos e populares, mais atraeu o escrutinio dos medios de comunicación pola súa conduta dentro e fóra do terreo de juego.