cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antonov An-26
Deseño
Tras as exitosas operacións do transporte táctico An-24T en lugares pouco preparados aumentou o interese por unha versión cunha maior rampla de carga retráctil. Os primeiros estudos para a rampla retráctil leváronse a cabo como parte do proxectado transporte medio An-40. Cando e lle deu o visto e prace ao An-26 en marzo de 1968 Antonov adoptou o deseño da rampla do An-40 para a fuselaxe do An-24, nacendo así o An-26. Prestóuse especial atención ás misións militares e a meirande parte dos primeiros An-26 foron entregados ao VT-A (o mando de aviación de transporte da forza aérea soviética).
Usando a meirande parte da estrutura do An-24, como a configuaración das ás, os motores e a tren de aterraxe, o An-26 incluía equipo militar, como asentos de lona abatibles para paracaidistas, elevadores colgantes, ventás de observación e liñas estáticas de conexión de paracaídas. O An-26 realizou a súa estrea pública no 27º Paris Air Show de Le Bourget onde o segundo prototipo, CCCP-26184 (c/n00202), foi amosado na exposición estática.
Ácido sapiénico
O ácido sapiénico (16:1, n-10, ácido cis-6 hexadecenoico, ou sapienato) é un ácido graxo 16 carbonos insaturado (cun dobre enlace) no carbono 10, que é un compoñente importante da secreción sebácea humana producida polas glándulas sebáceas. O ácido sapiénico é exclusivo do ser humano (Homo sapiens) e diso lle vén o seu nome (sapiens > sapiénico). O único tecido que o produce en cantidades significativas é o das glándulas sebáceas. O ácido graxo equivalente presente nas secrecións sebáceas dos ratos é o ácido palmitoleico. O ácido sapiénico foi implicado no desenvolvemento do acne, e pode ter unha potente actividade antibacteriana.
O ácido sapiénico biosintetízase na glándula sebácea a partir da desaturación delta 6 do ácido palmítico. Noutros tecidos o substrato do encima delta 6 desaturase é o o ácido linoleico. Un produto do alongamento en dous carbonos do ácido sapiénico chamado ácido sebaleico, tamén se encontra nas secrecións sebáceas.
Ristijärvi
Ristijärvi é un municipio de Finlandia situado na rexión de Kainuu. En 2018 a súa poboación era de 1 302 habitantes. A superficie do termo municipal é de 897,93 km2, dos cales 62,30 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 1,56 hab./km².
Alex Oxlade-Chamberlain
Alexander Mark David "Alex" Oxlade-Chamberlain, nado o 15 de agosto de 1993 en Portsmouth, é un futbolista inglés. Xoga de centrocampista e o seu actual club é o Liverpool FC da Premier League inglesa.
Ristijärvi
Limita cos concellos de Puolanka, Hyrynsalmi, Kuhmo, Sotkamo e Paltamo, todos eles pertencentes á súa mesma rexión.
O concello é unilingüe en finés.
Alex Oxlade-Chamberlain
Traxectoria
Oxlade-Chamberlain chegou ás categorías inferiores do Southampton F.C. con só sete anos, e fixo o seu debut coma profesional no ano 2010. O 2 de marzo de 2010 fixo o seu debut co primeiro equipo á idade de 16 anos e 199 días, saíndo do banco na vitoria do seu equipo por 5-0 contra o Huddersfield Town F.C.
Francisco Suárez
miniatura|Prima pars Summae theologiae. De Deo vno et trino (1607).
Francisco Suárez de Toledo Vázquez de Utiel y González de la Torre, coñecido como Doutor Eximius, nado en Granada o 5 de xaneiro de 1548 e finado en Lisboa o 25 de setembro de 1617, foi un teólogo, filósofo e xurista xesuíta español. Unha das principais figuras do movemento da Escola de Salamanca, foi considerado un dos mellores escolásticos
Castro de Castrillón
O Castro de Castrillón é un castro galaico ou galaico-romano de mediana extensión. Está na parroquia de Meirás, no concello de Valdoviño, na provincia da Coruña. Está situado a 300 metros da estrada AC-116, de Ferrol a Cedeira.
A escasos 400 metros sitúase o campo de mámoas de Canteiros ou Cimadevila, que marca o linde entre as parroquias de San Vicente de Meirás (Valdoviño) e Santa María a Maior do Val (Narón).
Morfoloxía
O castro mide de Norte a Sur 97 metros e de leste para oeste 83 metros, componse na actualidade dunha croa concéntrica que foi parcialmente deteriorada nos anos 90, e uns terrazos a xeito de antecastro de grandes dimensións en niveis inferiores. Así, o castro preséntase como un aterrazamento artificial de tres niveis. Un primeiro nivel cunha pendente natural moderada de 8 metros de altura, un segundo nivel formado dun terraplén de gran pendente e duns 5 metros de altura, e por fin unha croa elevada e concéntrica respecto ao perímetro dos niveis previos. Mantén unha localización estratéxica dentro do val que forma o río San Vicenzo ou San Vicente, e é na súa cara norte onde o castro presenta un maior artellamento defensivo.
Carece de estruturas domésticas visíbeis no seu interior, apenas os restos dun pequeno muro posterior de cachotería, e pequenos restos de murallas rectilíneas medio soterradas.
Durante décadas sufriu espolio tanto de pedra para material de construción, como de curiosos na procura de pezas de valor económico. Nel non se levou a cabo ningunha campaña arqueolóxica nin prospección legal. Nos anos 70 perdeu uns tres metros de altura por traballos feitos dentro da croa.
-343
Outros
Historia ano a ano
Escudo (xeoloxía)
[[Ficheiro:World geologic provinces.jpg|miniatura|360px|Zonas xeolóxicas da Terra.
Corneliu Zelea Codreanu
Corneliu Zelea Codreanu, nado en Huşi o 13 de setembro de 1899 e finado no bosque de Tâncăbeşti o 30 de novembro de 1938, foi un avogado romanés e o líder da organización fascista e ultraortodoxa romanesa Lexión de San Miguel Arcanxo. De carácter antisemita, anticomunista e ultranacionalista, a organización actuou en política e Codreanu foi electo deputado, á vez que organizou unha rama paramilitar, a Garda de Ferro. Tras a disolución do Parlamento e o establecemento dunha monarquía ditatorial polo rei Carlos II de Romanía en 1938, Codreanu foi encarcerado xunto con outros lexionarios; pouco despois, aparentemente no curso dun intento de fuga, foi abatido polos gardas, aínda que é probable que o seu asasinato sexa deliberadamente instigado polo rei.
Escudo (xeoloxía)
Codia oceánica (segundo a súa idade)
Codia continental
Corneliu Zelea Codreanu
Traxectoria
Naceu co nome de Cornelius Codreanu. Aínda que o nome de nacemento do seu pai era Ion Zelinski, cambiouno por Ion Zelea Codreanu, polo que o nome de nacemento de Cornelius non era Corneliu Zelinski. Era fillo do profesor Ion Zelinski, profesor de ensino secundario nacionalista orixinario da Bucovina, e da súa esposa alemá Elisabeth Brunner. En 1902, Ion cambiou o seu apelido para que soase máis romanés e adoptou o de Zelea, engadindo un segundo apelido, Codreanu, en referencia ás súas orixes forestais (codru significa bosque en romanés).
Escudo (xeoloxía)
]]
Corneliu Zelea Codreanu
Traxectoria
Ao once anos ingresou no Liceo Militar "Mănăstirea Dealului", ao que asistiu até 1916; tentou alistarse voluntario no exército ao ingresar Rumania na primeira guerra mundial en 1916, pero, ao non ter a idade regulamentaria, foi rexeitado; uniuse ao 25 Rexemento de Infantaría de Vaslui, onde o seu pai servía co grao de capitán. Á firma do armisticio coas potencias da Tripla Alianza, Codreanu regresou a Moldavia para rematar a súa formación no Liceo. O 1 de setembro de 1917 foi admitido na Escola Militar de Botoşani, e no outono de 1917 ingresou na Universidade de Iaşi para estudar Dereito. Ao pouco comezou a militar nunha organización antirrevolucionaria chamada a Garda da Conciencia Nacional, dedicada a enfrontarse cos grupos de esquerda, repartir propaganda e tratar de desbaratar as folgas na cidade.
Escudo (xeoloxía)
En xeoloxía denomínase escudo a unha rexión continental constituída por rochas formadas no precámbrico, que non foron recubertas polo mar.
Corneliu Zelea Codreanu
Carácter de Codreanu
Na súa época universitaria os trazos da personalidade de Codreanu quedaron marcados. Home atractivo fisicamente, alto, atlético e dado á acción máis que á reflexión; máis impulsivo que astuto, mal político profesional, inclinado a reaccionar ante os acontecementos máis que a prevelos; bo organizador e de ideas claras, pero mellor dotado para o mando de grupos pequenos que de grandes movementos; hábil en situacións sinxelas, pero pouco dotado para a análise das complexas.
Primeiras accións
Desde o seu grupúsculo universitario Codreanu comezou a desenvolver as súas actividades de acoso aos esquerdistas: asalto a estudantes, interrupción de obras de teatro "non patrióticas", ataques a diarios, queima de xornais. Codreanu contou coa indiferenza da policía e, cando en 1921 a Universidade tratou de condenar os seus desmáns, Alexandru C. Cuza, decano da súa facultade, famoso polo seu antisemitismo, e outros dos seus profesores, protexéronlle.
Escudo (xeoloxía)
O feito de que nunca puideran ser somerxidos nas transgresións mariñas débese a que sufriron movementos tectónicos verticais. Non experimentaron pregamentos, xa que resistiron a todos os pulos horizontais.
Corneliu Zelea Codreanu
Asociación con Cuza
dereita|miniatura|A. C. Cuza, reitor da facultade de dereito de Iaşi, furibundo antisemita e mentor de Codreanu, que foi o seu seguidor a comezos dos anos vinte. En xuño de 1922 Codreanu, que pasara a ser presidente da asociación de alumnos de dereito tras lograr non ser expulsado, obtivo o seu grao, e trasladouse brevemente a Jena (Alemaña) para estudar economía política. Nesta época a súa oposición á esquerda vaise transformando en antisemitismo.
Escudo (xeoloxía)
Un escudo é xeralmente unha grande área de rochas ígneas e metamórficas expostas que son tectonicamente estábeis e experimentaron pouca actividade oroxénica.
En todos os casos, a idade destas rochas é de máis de 570 millóns de anos, incluso algunhas datan de hai de 2 a 3,5 miles de millónes de anos.
Corneliu Zelea Codreanu
Asociación con Cuza
En decembro regresou a Romanía, onde xurdira un gran movemento antisemita entre os estudantes, ante a perspectiva de que a nova constitución que se estaba redactando concedese os dereitos civís aos xudeus. A mobilización fracasa no seu obxectivo e no verán de 1923 dá mostras de minguar. Codreanu decide reavivala cunha serie de atentados contra personalidades do país. O plan dos estudantes é descuberto pola policía e os conspiradores son arrestados a comezos de outubro. En marzo de 1924, o xuízo transfórmase nun acto de propaganda e Ion Moţa, compañeiro de Codreanu, aumenta a expectación do caso asasinando o suposto delator na prisión. Os estudantes foron absoltos.
Escudo (xeoloxía)
A causa da súa estabilidade, a erosión aplanou a topografía da maioría dos escudos continentais; porén, comunmente posúen unha superficie bastante convexa e poden estar rodeados dunha rexión recuberta de sedimentos denominada plataforma. Xuntos, a zona exposta, a plataforma recuberta e o basamento cristalino son as partes estábeis da codia continental que compoñen os cratóns.
Nas rexións setentrionais do globo, encóntranse:
Corneliu Zelea Codreanu
Asociación con Cuza
O 4 de marzo de 1923, Cuza deu forma final á liga, e esta converteuse nun partido político no que Codreanu ocuparía o segundo cargo dirixente.
Escudo (xeoloxía)
No hemisferio sur destacan:
Corneliu Zelea Codreanu
Asociación con Cuza
Moţa e Codreanu regresan en abril de 1926 para participar nas eleccións, nas que a LANC obtén 10 deputados pero Codreanu non é elixido. Insatisfeito, acusa á formación de haberse vendido a xudeus. Os activistas, encabezados por Codreanu, convertéronse nun estorbo para a formación de Cuza, que se estaba escorando cara a un conservadorismo máis tradicional. Tras saír derrotado nas eleccións, Codreanu regresa a Francia.
Ruptura con Cuza e creación da Lexión
En xullo de 1926 as relacións entre Codreanu e Cuza se agrían aínda máis ao reprender aquel aos seus deputados máis radicais no parlamento, apoiando ao goberno.
A ruptura prodúcese en maio de 1927 ao regresar Codreanu a Romanía. O de, funda un novo partido político, a Lexión de San Miguel Arcanxo (Legiunea Arhanghelului Mihail). Organizada militarmente, á maneira doutros movementos fascistas, a Lexión tiña en Codreanu o seu "Capitán"; o sentido relixioso e a disciplina sumábase á organización milicia para dar forma a un movemento sumamente compacto pero, nese momento, minúsculo.
O liderado carismático de Codreanu, un hábil propagandista, organizou unha ampla rede de actividades, enlazando as procesións relixiosas, as marchas militares, o traballo voluntario en áreas rurais e a elaboración de himnos relixioso-políticos para difundir o ideario da LSMA, oposto ao comunismo, ao xudaísmo, á liberalización política e ao goberno parlamentario, ao que acusaban de corrupto e clientelista. O seu activismo cruzou a fronteira cara á loita armada na Pascua de 1930, cando a Garda de Ferro —o brazo paramilitar do movemento— comezou a exercer actividades de fustrigación contra a oposición.
Crecemento do movemento
En 1930 a formación de Codreanu decidiu atacar aos seus adversarios; realizou asaltos en Besarabia, zona con grandes minorías e ampla poboación xudía. En xuño crearon altercados na zona de Maramureş, rexión cunha gran poboación xudía humilde. Desencadeouse unha campaña de ameazas contra a poboación xudía e o Goberno. A organización contaba en decembro cuns 6000 seguidores.
En decembro de 1930, as actividades paramilitares e, en concreto, o disparo contra un director de diario de centroesquerda, levaron ao Consello de Ministros a tomar a resolución de disolver a organización. Detívose a Codreanu e a un numeroso grupo de afiliados e clausurouse o local da formación en febreiro de 1931. Con todo, os cargos non puideron probarse e todos os acusados foron absoltos, aínda que a organización debeu cambiar de nome para evitar a proscripción. En xuño dese ano, a Lexión presentouse a eleccións parlamentarias co nome de Grupo de Cornelio Zelea Codreanu e obtivo 35 000 votos nalgúns distritos de Moldavia e Besarabia, pero sen lograr representación parlamentaria.
No mes de agosto, e nas eleccións parciais de Neamt, o movemento resultou primeira forza no distrito, conseguindo 11 300 votos. Codreanu resultou elixido deputado por primeira vez; en xullo de 1932 a Lexión conseguiría outros cinco escanos, tras pobres resultados en 1931 cunha estratexia máis tradicional. As novas campañas intensivas nos distritos, a confraternización cos campesiños pobres, a súa axuda nos labores agrícolas, a aura rebelde da formación ante o poder e o apoio de parte da igrexa fornecían efecto. En 1932, nas eleccións convocadas polo conservador e protector da Garda Alexandru Vaida-Voevod, o partido dobrou os seus votos e alcanzou os 70 000.
A violencia das proclamas da Lexión (chamada xa oficialmente Garda de Ferro) levarían ao primeiro ministro Ion Duca a decretar o 10 de decembro de 1933 a proscripción da mesma. Semanas máis tarde, o 29 de decembro, Codreanu respondería facendo asasinar a Duca mentres esperaba un tren. No escándalo subseguinte, o Goberno creou un Comité Nacional Antifascista, e disolveu todas as organizacións vinculadas á «Garda».
Codreanu foi absolto dos cargos por asasinato, e o 5 de xuño de 1935 refundou o movemento como partido Totul pentru Ţară («Todo pola Patria»), baixo a presidencia do xeneral Cantacuzino. Durante eses anos redobraría a súa acción de base, creando campos de traballo e abrindo cadeas de pequenos comercios vinculados ao partido como medio para obter fondos e atraer a posibles membros.
Enfrontamento co rei e morte
dereita|miniatura|Carol II, tras tentar controlar a Codreanu e o seu movemento de masas, ordenou suprimir a Codreanu. Ao longo dos anos de goberno do liberal Gheorghe Tătărescu prodúcese un paulatino afastamento entre o monarca —que permitira o crecemento da Garda, en parte para desprestixiar o sistema parlamentario— e Codreanu, que non se deixou controlar polo soberano. Nun congreso de estudantes celebrado en abril de 1936, as ameazas da Garda chegaran até a amante do rei, de orixe xudía. Codreanu negouse a aclarar a situación co rei. O brutal asasinato dun disidente da Garda aparentemente protexido polos círculos palacianos e a esixencia arrogante de Codreanu ao rei dun cambio radical en política exterior en novembro de 1936 acentuaron o afastamento entre ambos. O desplante final foi o rexeitamento de Codreanu á proposta do rei en febreiro de 1937 de encabezar un gabinete Lexionario a cambio de cederlle o poder na Garda. Comezou entón o acoso gobernamental á formación.
En 1937 logra un grande efecto propagandístico ao rubricar un acordo de non agresión para as próximas eleccións coa formación de Iuliu Maniu, que lle confire unha pátina de respetabilidad. Nas eleccións de decembro de 1937, con máis dun 15 % dos votos, o TPT converteuse no terceiro partido máis importante da nación. A situación, con todo, era complicada, non habendo un claro vencedor a pesar do crecemento de Codreanu.
Tras encargar a formación dun gabinete ao ultradereitista monárquico Octavian Goga, o acordo entre leste e Codreanu fixo que o rei, desconfiando do pacto entre ambos, despedise a Goga e proclamase unha ditadura real en febreiro de 1938. O día 20 do mesmo mes abolíanse todos os partidos políticos, incluíndo a formación de Codreanu. Este houbo de encartarse ás disposicións do gabinete real, disolver o seu partido, sedes, cooperativas e restaurantes.
Coa situación política fose do seu control, Codreanu regresou ao seu lado místico e supersticioso, rehuyendo as dificultades reais. O goberno, medorento aínda da súa popularidade, decide acabar con el e monta unha campaña de acoso a través do erudito Nicolae Iorga, conselleiro real. Unha dura carta de reproche a este utilízase para arrestalo.
O 17 de abril Codreanu, xunto con case todos os comandantes lexionarios, é detido e condenado inicialmente a 6 meses de prisión. Volto xulgar, o 27 de maio condénaselle a 10 anos de traballos forzados por "o crime de traizón e humillación contra a orde social e por crime de rebeldía". Conducido á fortaleza-prisión de Jilava, trasladóuselle pouco despois ao cárcere de Rimnicul-Sarat. Codreanu áchase xa enfermo de tuberculose e entrégase á oración, acentuándose aínda máis o seu misticismo; declara que ve a Xesucristo e aos mortos da Garda na súa cela.
A campaña de atentados da Garda, a delicada situación internacional, desfavorable para Romanía (sometemento de Checoslovaquia, devolución de territorios a Hungría na Primeira arbitraxe de Viena) e a inquietante entrevista de Carol con Hitler o 24 de novembro, fan que este decida reforzar o seu poder no país eliminando a Codreanu.
O mesmo día exmembros da Garda asasinaron a un parente do ministro de Interior Armand Calinescu para intimidar ao goberno. O día   pola noite, nun traslado simulado, Codreanu e outros 13 lexionarios foron estrangulados e tiroteados para simular unha fuga. A explicación oficial afirmou que caeron nun tiroteo ao tentar escapar.
MediaWiki
180px|dereita|miniatura|Logo de MediaWiki. MediaWiki é un motor para wikis baixo licenza GPL, programado en PHP usando MySQL sobre Apache. Malia ser creado e desenvolvido para a Wikipedia e os outros proxectos da fundación Wikimedia, tivo unha grande expansión a partir de 2005, existindo gran número de wikis baseadas neste software que nada teñen que ver con dita fundación. A maioría deles dedícanse á documentación de software ou a temas especializados.
Salchipapa
As salchipapas son un prato de comida rápida popular consumida en distintos países de América latina como Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador e o Perú. Consiste nun prato de salchichas enteiras ou cortadas en toros, acompañadas de patacas fritidas e diversos mollos. Como é o caso doutras comidas lixeiras populares de Suramérica, como as empanadillas e os anticuchos, as salchipapas son vendidas ata altas horas da noite. A expansión do consumo do prato chegou ata os Estados Unidos de América, onde restaurantes latinoamericanos inclúen as salchipapas no seu menú. Este fenómeno tamén pode ser observado en certas cidades de España, particularmente nas que teñen unha notoria presenza latinoamericana.
MediaWiki
Tamén se chama así ao espazo de nomes (ver máis abaixo) de MediaWiki onde se achan as mensaxes da súa interface listos para a súa tradución á lingua local de cada wiki.
Salchipapa
O seu nome está composto polas palabras que designan os seus ingredientes principais en castelán, "salchicha" (salchicha) e "papas" (patacas).
MediaWiki
Historia
MediaWiki foi desenvolvido orixinalmente para Wikipedia por Magnus Manske, co fin de substituír a UseModWiki como motor do wiki (ao que os colaboradores de Wikipedia chamaron "Fase I"). Á primeira versión chamáballa, simplemente "software de Wikipedia fase II".
O nome "MediaWiki" é criticado en ocasións por ser fácil de confundir co da fundación por parte de xente allea a Wikipedia.
Versión 1.3
A versión 1.3 foi publicada en maio de 2004; a principal novidade foi a aparición dun sistema xerárquico de categorías para ordenar as páxinas.
Versión 1.4
MediaWiki 1.4 foi publicada o 20 de marzo de 2005, tras sufrir unha revisión do código que permitiu que certas tarefas requiriran a metade de tempo. O xefe de desenvolvemento a partir de entón foi Brion Vibber. Entre as novidades estaban:
Versión 1.5
MediaWiki 1.5 foi publicado o 5 de outubro de 2005. Esta versión continuou os cambios de arquitectura iniciados na anterior, sendo o principal un importante redeseño do esquema da base de datos, que separa por completo o texto das páxinas e a información dos seus historiais. Espérase que isto aumente a velocidade de traslados (ou cambios de nome de artigos), listas de historiais, e permita almacenar datos invariantes fose da base de datos principal. Ademais, a nova versión admite o uso de gráficos SVG, converténdoos de forma transparente a outros formatos para navegadores que non os soportan.
Versión 1.6
A versión 1.6 de MediaWiki foi publicada o 5 de abril de 2006. Véxase notas de publicación na páxina oficial (en inglés).
Versión 1.7
Publicada o 7 de xullo de 2006. Véxanse as notas de publicación na páxina oficial (en inglés).
Versión 1.8
Publicada o 10 de outubro do 2006. Nela inclúese compatibilidade con DjVu e o uso de AJAX.
Versión 1.9
Publicada o 10 de xaneiro de 2007.
Versión 1.10
Publicada o 9 de maio de 2007.
Versión 1.11.0
Publicada o 10 de setembro de 2007.
Versión 1.12.4
A primeira versión 1.12.0 foi publicada o 20 de marzo de 2008. A última revisión 1.12.4, con correccións de bugs e seguridade o 7 de febreiro de 2009.
Versión 1.13.4
A primeira versión 1.13.0 foi publicada o 14 de agosto de 2008. A última revisión 1.13.4, con correccións de bugs e seguridade o 7 de febreiro de 2009.
Versión 1.14.0
Esta é a primeira versión estable de MediaWiki de 2009. Foi publicada o 22 de febreiro de 2009.
Versión 1.15.0
Contén varias correccións de bugs menores desde a súa versión anterior. Foi publicada o 10 de xuño de 2009.
Versión 1.16.0
Publicada en 2010.
Versión 1.17.0
Publicada en 2011. É a versión estable actualmente e a que se debería descargar para instalacións novas.
Némese
Na mitoloxía grega, Némese, (Νέμεσις / Némesis ), chamada Ramnusia -“a deusa de Ramnunte”- no santuario que ten nesa cidade da Ática, é a deusa da xustiza retributiva, a solidariedade, a vinganza, o equilibrio e a fortuna. Salvagarda da xusta medida, castigaba toda conduta desordenada dos seres humanos, así como os seus apetitos aberrantes, os que non obedecían a aquelas persoas con dereito a mandalas e, sobre todo, os fillos que non obedecían aos seus pais. Recibía os votos e xuramentos secretos do seu amor e vingaba os amantes infelices ou desgraciados polo perxurio ou a infidelidade do seu amante.
A súa equivalente romana, case en todo, era Envexa.
En varias linguas romances úsase a palabra némese co significado de alguén que é artífice dunha vinganza en canto é a xustiza retributiva.
-352
Outros
Historia ano a ano
Debout Congolais
"Debout Congolais" (en congo: Telama besi Kongo) é o himno nacional da República Democrática do Congo. Foi adoptado orixinalmente en 1960, logo da independencia do país de Bélxica, mais foi substituído por "La Zaïroise" cando Congo mudou o seu nome a Zaire en 1971. Foi finalmente reinstaurado despois da primeira guerra do Congo en 1997. A letra é obra de Joseph Lutumba e a música foi composta por Simon-Pierre Boka di Mpasi Londi.
Suu
Susana Ventura, nada en Barcelona o 14 de xaneiro de 2000, coñecida artisticamente polo monónimo Suu, é unha cantautora catalá que se fixo coñecida inicialmente na rede social Instagram.
Traxectoria
En 2018, lanzou o álbum Natural e recibiu o premio Enderrock á mellor artista revelación. En xaneiro de 2020 publicou Ventura, o seu segundo disco, con oito cancións en castelán e unha en catalán.
Robert Musil
Robert Musil, nado o 6 de novembro de 1880 en Klagenfurt (Austria) e finado o 15 de abril de 1942 en Xenebra (Suíza), foi un escritor austríaco, autor da novela longa inacabada Der Mann ohne Eigenschaften (O home sen cualidades), unha das novelas modernistas máis sobranceiras, considerada clave no panorama literario do século XX ; a novela ocúpase do devalo moral e intelectual do imperio Austro-Húngaro a través dos ollos do protagonista Ulrich, un ex-matemático da Viena en vésperas da primeira guerra mundial.
Traxectoria
miniatura|Casa na que viviu e escribiu entre 1921 e 1938. Proveniente dunha familia da baixa nobreza (Edler), cando era aínda un neno entrou na academia militar, experiencia que lle serviu para escribir a súa primeira novela, A confusión do interno Törless (1906), escrita mentres estudaba enxeñería. Abandonou con todo a academia e licenciouse como enxeñeiro. A súa curiosidade levouno a estender os seus estudos á psicoloxía, á lóxica e á psicoloxía experimental na Universidade de Berlín. Ensinou enxeñería mentres escribía a súa primeira novela, A confusión do interno Törless (1906), descrición da vida duns adolescentes nun colexio militar. O éxito desta obra animoulle a deixar o ensino e a compaxinar o seu traballo como bibliotecario e editor de Die neue Rundschau coa escritura de dúas novelas curtas sobre as relacións sexuais, Unións (1911).
Musil serviu no exército imperial durante a primeira guerra mundial e despois foi funcionario civil na nova República de Austria, entre 1919 e 1922, antes de dedicarse enteiramente a escribir. Publicou un libro de contos, Tres mulleres, en 1924. Salvo dous anos en Berlín (1931-1933), viviu en Viena ata a anexión de Austria á Alemaña nazi en 1938, cando se exiliou en Suíza. Morreu en Xenebra en 1942.
Neste lapso a súa tarefa fundamental foi escribir unha longa (dous volumes), panorámica e inacabada novela, O home sen atributos (1930-1943), que examina a existencia sen obxectivos do seu personaxe principal, Ulrich, un antiheroe, sobre o fondo dunha minuciosa recreación da sociedade austríaca anterior a 1914 en plena crise. O home sen atributos constitúe unha das obras narrativas máis ambiciosas do século XX e consagrou postumamente ao seu autor, como un escritor que nas súas obras combinou dun xeito excepcional a ironía coa utopía, para analizar a gran crise espiritual da súa época e a descomposición do Imperio austro-húngaro.
Adaptacións cinematográficas
O director Volker Schlöndorff realizou en 1966 O mozo Törless, adaptación da novela que 60 anos antes realizase o autor austríaco. Era a súa primeira película, tras ser asistente de directores como Resnais, Malle e Melville. Esta película recibiu o premio FIPRESCI no Festival de Cannes así como os Premios do Cine Alemán de mellor película, guión e director e converténdose nun dos puntais, xunto a Fassbinder ou Herzog, do novo cine alemán.
Pereiro
Co topónimo Pereiro podemos referirnos a varios lugares de Galicia:
Na provincia de Lugo
O topónimo Pereiro deu lugar ó apelido homónimo que levan os seguintes persoas:
-331
Outros
Historia ano a ano
Rogelio Legasa
Rogelio Legasa Pérez, nado o 10 de decembro de 1974 en Zaragoza, é un xogador de baloncesto profesional español que xoga para o Beirasar Rosalía da LEB Prata. Mide 2,07 metros, pesa 119 kg e xoga na posición de pivote.
La historia del blues
La historia del Blues é un álbum da banda viguesa Siniestro Total, editado en marzo do ano 2000 a través do selo Virgin Records.
Asperelo, Galez, Entrimo
Asperelo é un lugar da parroquia de Galez no concello ourensán de Entrimo na comarca da Baixa Limia. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 46 habitantes (25 homes e 21 mulleres).
Nesta aldea naceu o escritor, historiador e político Benito Fernández Alonso.
El Sol de Antequera
El Sol de Antequera é un xornal andaluz da localidade malagueña de Antequera. Foi fundado o 30 de xuño de 1918.
Leo Bassi
miniatura|250px|Leo Bassi no seu espectáculo La Revelación, no [[Teatro Principal de Pontevedra|Teatro Principal de Pontevedra.]] Leo Bassi, nado en Nova York en 1952, é un actor e cómico italiano.
Traxectoria
Procede dunha familia italiana e británica dedicada durante seis xeracións á actividade circense. Debutou no circo aos 7 anos. Aos 24 abandonou o espectáculo familiar para desenvolver a súa carreira en solitario como actor cómico, animador e axitador cultural. Caracterizouse por un estilo provocador con críticas á dereita política ou a relixión (especialmente á Igrexa Católica).
Traballou como actor en obras teatrais e películas, como presentador de eventos, e tamén interveu en televisión.
Campionato do Mundo de Cross 2008
400 px|miniatura|Imaxe da final feminina sénior. O campionato do Mundo de cross celebrouse na cidade escocesa de Edimburgo o 30 de marzo de 2008, na súa 36ª edición. Están organizados pola IAAF. Son os segundos mundiais de cross que se celebran en Escocia, logo da sexta edición, celebrada en 1978 en Glasgow.
Datos técnicos
Participaron 462 atletas, representando a 59 federacións distintas. Deles, 297 eran homes e só 165 (36%) mulleres. Por federacións, o continente máis representado era África, con 21, mentres que de Suramérica só acudiron dous equipos, Brasil e Güiana.
Percorrido e instalacións
O percorrido disputouse no parque de Holyrood, localizado no barrio onde tamén se atopa o Parlamento escocés. Nun circuíto semellante xa se celebraron os europeos de cross do ano 2003. A superficie do percorrido era de herba se ben había amplas zonas a lama. O circuíto tiña unha volta curta, de 1.840 m e unha volta longa de 2.080 m. O percorrido era fundamentalmente chan, cunha grande elevación nas voltas longas, cunha costa de 13 m verticais en 80 horizontais (16%).
A vila dos deportistas localizouse na residencia universitaria Pollock Halls, ao oeste da cidade.
Distancias
O mundial integrou catro campionatos, con distancias diversas:
Premios
O premio para os gañadores en categoría sénior eran de 30.000 dólares e para os equipos de 20.000.
Resultados
400 px|dereita|miniatura|Vista panorámica do circuíto Os campionatos estiveron dominados polos países africanos, fundamentalmente Etiopía, que gañou tres competicións por equipos e os catro títulos individuais, e por Kenya. Nas clasificacións de júniors, a primeira atleta non africana foi unha xaponesa (10ª), e tamén dese país foi o primeiro non africano (20º). En categorías absolutas, houbo atletas nacidos en África que, representando os Países Baixos ou Qatar obtiveron posicións destacábeis. Porén, a primeira atleta sénior non nacida en África foi a na Benita Johnson (11ª), e en homes foino o estadounidense Jorge Torres (19º).
Participación galega
Nestes campionatos participaron dúas atletas galegas, Sandra Mosquera e Paula Mayobre, as dúas en categoría júnior e as dúas representando a España. A viguesa Mosquera quedou no posto 37º, cun tempo de 21'37", mentres que a aresá Mayobre foi 52ª cun tempo de 22'27".
Río Arteixo
O Arteixo é un pequeno río da vertente atlántica na provincia da Coruña, tamén coñecido como río Bolaños.
Curso
Nace no concello de Culleredo e entra no de Arteixo pola parroquia de Loureda, onde recibe os regos de Pontellas e Regueiros. Desemboca na praia de Alba.
Lingua uigur
A lingua uigur (en ئۇيغۇر تىلى, Уйғур тили, Uyghur tili, Uyƣur tili ou ئۇيغۇرچە, Уйғурчә, Uygurche, Uyƣurqə), é unha lingua da familia das linguas turcas que conta con entre 10 e 25 millóns de falantes, falado principalmente polo pobo uigur na Rexión Autónoma Uigur de Xinjiang na República Popular da China. Existe significativas comunidades de falantes uigur en Casaquistán e Uzbequistán, e outros países con comunidades expatriadas uigur. O uigur é unha lingua oficial da Rexión Autónoma de Xinjiang e é amplamente empregada en tódalas esferas sociais e oficiais, así como na prensa, a radio, a televisión, e mesmo como lingua franca por outras minorías étnicas de Xinjiang.
Eduardo Martínez Alonso
Eduardo Martínez Alonso, nado en Vigo en 1903 e finado en Madrid o 29 de maio de 1972, foi un médico e espía galego que traballou para o Reino Unido.
Traxectoria
Fillo dunha familia burguesa de Vigo, o seu avó era Antonio Alonso Santodomingo, industrial conserveiro fundador de Palacio de Oriente, e o seu pai cónsul do Uruguai. O seu pai primeiro estivo destinado en Glasgow, onde Eduardo se trasladou con oito anos (1912) e logo en Liverpool en 1918. Nesta cidade inglesa é onde Eduardo Martínez Alonso estudou Medicina, na Universidade de Liverpool.
Porén, e antes de rematar os estudos, Eduardo Martínez Alonso trasladouse a Madrid, onde por contactos da súa familia entrou a traballar no hospital da Cruz Vermella. Alí prosperou, montou consulta de seu e converteuse no médico das embaixadas do Reino Unido e dos Estados Unidos. Tamén casou por primeira vez cunha moza británica, que o abandonou e marchou ao Reino Unido.
As guerras
A guerra civil española colleuno en Madrid e traballou como doutor para o bando republicano durante o sitio de Madrid. Alí criticou as ordes dos seus mandos, o doutor Julio González Recatero, o que fixo que tivera que abandonar a cidade ás agochadas, primeiro a Valencia e posteriormente a Burgos a través de Marsella, Saint-Jean-de-Luz e Donostia. Xa do bando nacional, foi destinado como médico á fronte do País Vasco e posteriormente a Zaragoza. Ao remate da Guerra foi enviado ao hospital militar de Madrid, onde se ocupou do andazo de tifo, e onde logo se fixo cargo dos servizos médicos da embaixada británica, así como da asistencia aos presos do campo de concentración de Miranda de Ebro. Nesta época casou de segundas cunha moza galega, se ben para os efectos da lei española franquista, que non recoñecía os matrimonios civís realizados con anterioridade, foi a primeira voda.
Na segunda guerra mundial foi recrutado nos servizos de espionaxe británicos, o MI6. Durante a ocupación nazi de Francia, serviu de enlace para a evacuación de perseguidos a través de España ("unha gran cantidade de xudeus de distintas nacións e outros fuxitivos, incluídos soldados, espías e outras persoas relevantes para os aliados" ). Coordinado co capitán británico Alan Hillgarth, acollía os refuxiados na súa casa de Vigo ou de Redondela e dende alí embarcábaos cara a América ou cruzaban o río Miño en dirección a Portugal.
Despois da guerra regresou á vida civil, e continuou co exercicio da medicina en Madrid, onde foi xefe do Servizo de Cirurxía Torácica do Hospital Central da Cruz Vermella. Finou en Madrid o 29 de maio de 1972.
Vida persoal
Casou con Ramona de Vicente Núñez e foi pai de Billle, Timothy e Patricia Martínez de Vicente.
Iago Iglesias
Iago Iglesias Castro, nado na Coruña o 23 de febreiro de 1984, é un ex futbolista galego, que xogaba de mediocentro ofensivo.
Debutou en Primeira División co Deportivo da Coruña na tempada 2005/06, xogando posteriormente en varios equipos de Segunda, Segunda B e Terceira.
Traxectoria
Naceu no Birloque e formouse no Galicia Gaiteira de fútbol sala, equipo coruñés co que foi subcampión de España en categoría infantil. Despois de tres anos no Calasanz FC fichou polo Laracha Club de Fútbol de Rexional Preferente e na tempada 2004/05 deu o salto ao Atlético Arteixo, que aquel ano disputaba a súa única tempada en Segunda División B. Ao rematar a tempada recalou no Deportivo da Coruña, onde alternou partidos do Fabril cos do primeiro equipo, naquel momento adestrado por Joaquín Caparrós. Co primeiro equipo xogou 12 partidos (8 deles como titular) e marcou dous tantos. Nesa tempada foi ademais internacional coa selección sub-21 de España. Ao ano seguinte xogou outros 12 partidos e marcou dous goles máis. Para a tempada 2007/08 foi cedido ao Elche adestrado por David Vidal, en Segunda División, onde o seu rendemento baixou por mor das lesións, polo que non foi renovado ao final da tempada.
En 2008 fichou polo Valencia CF B, en 2ª B, onde estivo unha campaña, participando en 33 partidos e marcando 3 goles. No inicio da tempada 2009–10 incorporouse ao Montañeros CF, tamén de 2ª B, onde xogou as seguintes tres tempadas, ata o descenso a Terceira na última delas, momento no que desapareceu o equipo sénior do club coruñés. Fichou entón polo Racing de Ferrol, no que xogou dous anos, logrando no primeiro deles o ascenso á Segunda B. Deixou o club ferrolán en xuño de 2014, e en 2015 xogou varios partidos co Laracha CF. A continuación deixou o fútbol e pasou a traballar como promotor de Estrella Galicia na zona de Ferrol, cidade onde reside xunto á súa muller e fillos.
Selección nacional
Iago participou nun encontro coa selección española sub-21 contra Dinamarca, tan só uns meses despois de facer o seu debut no Deportivo. Máis tarde xogou outro partido.
Foi internacional coa selección galega en dúas ocasións, nos encontros contra Ecuador (2006) e Camerún (2007).
Vila, San Xurxo de Moeche, Moeche
Vila é un lugar da parroquia de San Xurxo de Moeche no concello Coruñés de Moeche na comarca de Ferrol. Tiña 4 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 2 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 7 habitantes.
José María Calatrava
José María Calatrava Peinado, nado en Mérida o 26 de febreiro de 1781 e finado en Madrid o 16 de xaneiro de 1846, foi un político e xurista español.
Traxectoria
Participou en contra da ocupación francesa dende a Xunta Suprema de Estremadura, onde foi elixido deputado en 1810 e participou nas Cortes de Cádiz. Tras a restauración absolutista foi preso e encarcerado en Melilla, até que foi liberado pola chegada dos liberais ao poder, sendo nomeado Maxistrado do Tribunal Supremo, e dende 1822 até 1823, Ministro de Xustiza. Ao fin do Trienio liberal tivo que exiliarse a Inglaterra xunto co seu irmán Ramón María Calatrava. Coa morte de Fernando VII e a chegada á rexencia de María Cristina regresa a España, onde tras o Motín de San Ildefonso, é nomeado Presidente do Consello de Ministros, encargándolle a carteira de Facenda a Mendizábal para que completara a reforma da facenda pública.
Talleres Hereter
Talleres Hereter S.A. foi unha desas empresas que xurdiron no momento da explosión das preocupacións tecnolóxicas, que sufriu a sociedade catalá a principios do século XX.
Historia
miniatura|esquerda|Aeronave Caudron G.3 fabricado polos Talleres Hereter S.A co nome TH E.3 Todo comezou cando Laureà Hereter fundou a compañía 'Fábrica Española de Automóviles y Aeroplanos Talleres Hereter', que comezou como un taller de coches e que a principios do ano 1915, presentou o "ciclecar" 'Ideal', tamén coñecido como TH en 1917, a empresa absorbeu Pujol Comabella y Cia, foi a primeira empresa española dedicada á aviación, e incorporou ao enxeñeiro Jorge Loring Martinez, que se encargou desta sección aeronáutica. Lembrar que Pujol Comabella y Cia, tiña unha fábrica en Sant Martí de Provençals, e a escola Volateria (nome dado ao actual Aeroporto de Barcelona-El Prat ).
Máis centrado na aeronáutica, convivía aínda coa automoción, debido, sobre todo, ao espírito inquedo do seu enxeñeiro xefe de aeronáutica, lanzouse a facer o TH E.3 copia da aeronave francesa 'Caudron G.3', dos cales 11 avións foron utilizados pola Forza Aérea Española. Outra tentativa de servir ao exército foi a fabricación do 'Barron España', copia do SPAD S.XIII francés. A Forza Aérea ordenou seis dispositivos. Así, co fin da primeira guerra, as trabas burocráticas, xunto coa dificultade de adquirir materiais importados, máis o resultado doutras "aventuras" con malos resultados, como a fabricación de motores de aeronaves, levou á liquidación da empresa en 1921.
miniatura|SPAD S.XIII do as Eddie Rickenbacker, similar ao "Barron España' feito por Talleres Hereter.
Ana Maria Machado
Ana Maria Machado, nada no Río de Xaneiro o 24 de decembro de 1941, é unha xornalista, profesora, pintora e escritora brasileira.
Xunto con Lygia Bojunga Nunes, Ruth Rocha e Eva Furnari, é unha das principais expoñentes da nova onda da literatura infantil brasileira.
Traxectoria
Formada en Letras na Universidade do Brasil, Ana Maria Machado estudou despois na Universidade Federal do Rio de Janeiro (UFRJ) e na Pontifícia Universidade Católica do Rio de Janeiro (PUC-RJ). Como xornalista, traballou durante máis de dez anos na Rádio Jornal do Brasil. En 1978 gañaou o Prêmio Jabuti de Literatura. Foi unha das fundadoras, en 1980, da primeira libraría infantil no Brasil, a Malasartes (en Río de Xaneiro), que existe até hoxe. Nesa década publicou máis de corenta libros, e en 1981 recibiu o Premio Casa de las Américas polo libro De Olho nas penas.
O recoñecemento mundial das obras de Ana Maria Machado aconteceu no 2000, cando obtivo o Premio Hans Christian Andersen, o máis importante premio de literatura infantil. No mesmo ano foi condecorada coa Orde do Mérito Cultural. En 2010 recibiu un Premio Príncipe Claus, dos Países Baixos, e, en 20013, o brasileiro Premio Passo Fundo Zaffari e Bourbon de Literatura.
O 19 de xullo de 2011 nunha entrevista declarou que xa vendera, en todas as traducións, uns 19 milóns de exemplares das súas publicacións.
Machado actúa intensivamente na promoción da lectura e no fomento do libro.
Principais obras
Entre outros libros, son da súa autoría:
A ponte sobre o Drina
A ponte sobre o Drina, orixinalmente Na Drini ćuprija, é unha novela do escritor serbio Ivo Andrić, quen a escribiu en Belgrado durante a Segunda guerra mundial, e publicouna en 1945. A obra fíxoo merecedor do Premio Nobel de Literatura en 1961. A trama desenvólvese na cidade de Višegrad e a súa ponte Mehmed Paša Sokolović, sobre o río Drina. A historia abarca cerca de catro séculos, incluíndo períodos de dominación otomá e austrohúngara, e describe as relacións e existencias dos seus habitantes, en particular os musulmáns e ortodoxos de Bosnia e Hercegovina.
Traduciuna ao galego Jairo Dorado Cadilla e publicouna Rinoceronte Editora no ano 2006 (ISBN 84-934801-9-3), con epílogo de César Antonio Molina.
Os Pereiros
Co topónimo Os Pereiros podemos referirnos a varios lugares de Galicia:
Constantine
Constantine é un filme estadounidense de temática sobrenatural dirixido Francis Lawrence e protagonizado por Keanu Reeves e Rachel Weisz que foi estreado no 2005. O filme está baseado no libro de banda deseñada Hellblazer. Estreouse en galego na TVG o 30 de maio de 2010.
Sinopse
John Constantine (Keanu Reeves) estivo no inferno e regresou. Nado cun don que non desexaba, a capacidade de recoñecer claramente ós anxos e ós demos híbridos que andan pola terra baixo un aspecto humano, Constantine vese empurrado a quitarse a vida para fuxir das súas atormentadoras visións. Porén, en contra da súa vontade resucitou e atópase de novo no mundo dos vivos; aínda que debido o seu intento de suicidio está condenado a ir ó inferno segundo a relixión católica. A partir dese intre, patrulla a fronteira terreal entre o ceo e o inferno, agardando en van gañar a salvación enviando ós esbirros do diaño de volta ás profundidades. Pero Constantine non é ningún santo. Desilusionado polo mundo que o rodea e enfrontado co máis aló, é un heroe amargado que fuma en exceso, leva unha vida dura e despreza a idea do heroísmo. Cando unha desesperada pero escéptica detective de policía (Rachel Weisz) consegue a súa axuda para resolver a misteriosa morte da súa querida irmá xemelga, a súa investigación lévaos a través do mundo dos demos que está baixo Os Ánxeles.
Standardbred
miniatura|250px|Cabalo Standardbred nunha carreira de tiro. O Standardbred é unha raza de cabalo americana máis coñecida pola súa habilidade como cabalo albardeiro de carreiras, onde os membros da raza compiten ó trote ou ó paso. Desenvolvido en América do Norte, a raza pode trazar as súas liñaxes na Inglaterra do século XVIII. O Standardbred é recoñecido mundialmente como cabalos sólidos, rexos con bo talante. Alén de aproveitar correndo, o Standardbred é utilizado para unha variedade de actividades ecuestres que inclúen espectáculos de cabalo e a monta recreativa, particularmente no Medio Oeste, nos Estados Unidos orientais, e no sur de Ontario.
Nome
O nome de « Standardbred » (raza estándar, en galego) foi empregado oficialmente no ano 1879 para ser rexistrada a raza, sendo tódolos Standardbred quen de trotar unha milla no tempo "estándar" de 2 minutos e 30 segundos.
Historia
esquerda|miniatura|Hambletonian 10. As orixes da raza remóntanse ó século XVII, cando os primeiros cabalos de trote foron levados a América, xeralmente ó campo e con sela de montar. Porén, non sería até mediados do século XVIII cando os cabalos de trote comezaron a competir en carreiras cos cabalos albardeiros. As razas que contribuíron á creación do cabalo Standardbred inclúen o Narragansett Pacer, cabalo canadense, o purosangue, Norfolk Trotter, Hackney e Morgan.
A Feira Vella, Galez, Entrimo
A Feira Vella é un lugar da parroquia de Galez no concello ourensán de Entrimo na comarca da Baixa Limia. Tiña 69 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 34 eran homes e 35 mulleres.
John Maxwell Coetzee
John Maxwell Coetzee, nado en Cidade do Cabo en 1940, é un escritor surafricano, gañador do Premio Nobel de Literatura en 2003.
Traxectoria
Educouse nunha escola católica, estudou matemáticas e inglés na Universidade de Cidade do Cabo, en 1961 trasladouse a Inglaterra, onde traballou como programador de IBM. Oito anos despois realizou o doutoramento pola Universidade de Texas e ensinou inglés e literatura na Universidade de Buffalo ata 1971, ano no que se lle nega a residencia pola súa participación nas protestas contra a guerra de Vietnam, polo que volve a Suráfrica e ensina literatura inglesa na Universidade de Cidade do Cabo. En 2002 trasladouse a Adelaida (Australia) e o 6 de marzo de 2006 concedéuselle a cidadanía australiana.
Obra
miniatura|dereita|200px|John M. Coetzee en [[Kraków (Polonia), o 9 de xuño de 2006.]]
Macroscelídeos
miniatura|Elephantulus brachyrhynchus. miniatura|Elephantulus fuscus.
miniatura|Macroscelides flavicaudatus. miniatura|Petrodromus tetradactylus. miniatura|Rhynchocyon petersi.