cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antemio de Trales
Traxectoria
Xunto con Isidoro de Mileto, foi un dos dous principais arquitectos encargados por Xustiniano I para construír a igrexa de Santa Sofía en Constantinopla en 532, pero morreu pouco despois de comezar a obra. Consérvase un escrito chamado Περί παραδόξων μηχανημάτων (Sobre os paradoxos da mecánica) sobre espellos parabólicos e ustorios. Coñecía a pólvora e construíu unha máquina de vapor.
Mergus
Mergus é un xénero de aves da orde das anseriformes e familia dos anátidos, o tipo da subfamilia dos merxinos, aínda que algúns autores considéranos como unha tribo, a dos Mergini, dentro da subfamilia dos anatinos (Anatinae).
As súas especies coñécense en galego como mergos.
Características
Aínda que son patos mariños, a maioría dos mergos prefiren os hábitats fluviais, sendo común no mar só unha das especies.
Cualifícanse como "patos mergulladores" porque se mergullan completamente na procura de alimento. Aliméntase principalmente de peixes, e son mergulladores moi hábiles, que se mergullan con rapidez e chegan até 3 ou 4 m de profundidade con gran velocidade. Teñen polo tanto o corpo alongado, os pés moi anchos, o peteiro fino rematado en gancho e provisto de "dentes" aguzados nos bodos, que lles axudan a agarrar as súas presas, en lugar das láminas doutros patos.
Poden permanecer en apnea durante un minuto ou máis.
Estes grandes comedores de peixe adoitan teren na súa plumaxe tons brancos e negros, marróns e/ou verdes, e a maioría teñen cristas.
Descrición
O xénero Mergus foi creado en 1758 polo naturalista sueco Carl Linnaeus na décima edición do seu Systema Naturae.
Lista de cerámicas xaponesas
miniatura|Copa de té da Dinastía Song do Sur A lista de sitios de cerámica xaponesa (日本 の 陶磁 器 産地 一 覧, Nihon no tōjiki sanchi ichiran) consiste en fornos de cerámica históricos e existentes no Xapón e na cerámica e porcelana xaponesa que produciron principalmente.
Mergus
Especies
O xénero contén catro especies vivas e dúas especies recentemente extinguidas.
Especie tipo
A especie tipo é Mergus merganser, designada por Thomas Campbell Eyton en 1838.
Lista de cerámicas xaponesas
Algúns dos fornos existentes e os principais produtos cerámicos foron designados pola Axencia Gobernamental para Asuntos Culturais como Ben Cultural Inmaterial segundo o regulado pola Lei de protección de bens culturais (1950). Ademais, o Ministerio de Economía, Comercio e Industria (METI) designou outros como "obradoiros tradicionais de artesanía". Os criterios establecidos polo ministerio para que se recoñeza como artesanía tradicional [ "traditional craft" (伝統的工芸品)] están regulados pola Lei nº 57 sobre a promoción das industrias artesanais tradicionais (1974), tamén coñecida como Densan Law (伝産法):
Entre a lista tamén están os chamados Sete Fornos de Enshū [ Enshū's Seven Kilns (遠州七窯) ] atribuídos a Kobori Enshū durante o período Edo, así como os Seis Fornos Antigos [ Six Ancient Kilns (六古窯) ] de Fujiyo Koyama durante a era Shōwa.
A listaxe segue unha disposición xeográfica do norte ao sur do Xapón. Divídese por rexións, logo por prefecturas, logo dentro das prefecturas por orde alfabética. Os designados polo goberno están en letra negra, os que aparecen baixo Enshū están marcados cun 7 e os de Koyama cun signo 6 entre parénteses.
Tri martolod
Alan Stivell popularizou a canción en 1972, cando a publicou con novos arranxos como sinxelo, con The King of the Fairies como cara B. A canción tamén foi inclúida no seu exitoso LP en directo À l'Olympia, retransmitido en directo por Europe 1 fronte a uns sete millóns de oíntes, nunha versión que ten tamén uns tres minutos e medio de duración. O seguinte sinxelo de Stivell, Pop-Plinn, un dos primeiros temas de rock bretón (Brezhoneg Raok), vendeuse mellor nas tendas, pero nas décadas seguintes «Tri martolod» converteuse xunto co himno bretón «Bro gozh ma zadoù» nunha das cancións máis importantes da música bretoa.
Desde o comezo do "Renacemento bretón" a finais dos anos sesenta, a canción foi gravada e interpretada por numerosos artistas, como Tri Yann ou Nolwenn Leroy. Stivell tamén a interpretou regularmente ao longo da súa carreira, a miúdo con arranxos diferentes. Desde entón foi traducido a moitos outros idiomas e gravado en diferentes estilos. Santiano reinterpretouna cunha mestura de versos alemáns e bretóns, Manau incorporou a melodía ao seu éxito de hip hop La tribu de Dana e a banda suíza Eluveitie lanzou unha versión folk metal.
Estrutura e acción
A versión máis longa que se conserva da canción consta de 20 estrofas. Consisten nunha copla de dúas liñas e un retrouso de dúas liñas, nas que a última parte da segunda liña se repite dúas veces. Ao final de cada primeira liña hai un canto sen significado léxico (tra la la...), e despois da primeira liña do coro unha breve exclamación (gê!). A este respecto, cada unha destas cuartetas só contén información breve, por exemplo "Tres mozos mariñeiros partiron na viaxe", que xa está formulada integramente na segunda liña. Esta forma de canción correspóndese co tradicional Kan ha diskan, que significa "canción e resposta", no que hai unha canción alternada entre dous, e algunhas veces tres cantantes. En contraste co principio de chamada e resposta, os falantes teñen a mesma importancia aquí, porque ambos dictan o paso e o ritmo dos bailaríns. En case todas as variantes históricas da canción (ver máis abaixo ) hai unha métrica idéntica, con estrofas de 13 pés, sete dos cales están no coro.
O texto comeza cunha descrición dunha viaxe atlántica de tres mozos mariñeiros a Norteamérica e a partir da quinta estrofa convértese nun diálogo entre dúas persoas que viven na pobreza. Nesta transición, a perspectiva narrativa tamén cambia; o narrador non implicado substitúese por unha conversa directa entre un dos mariñeiros (os outros dous non aparecen na secuencia) e unha muller que coñece despois de atracar. Rapidamente resulta que os dous non só se coñecen de Francia, senón que tamén se prometeron matrimonio alí e incluso miraron xuntos os aneis de voda en Nantes. Con todo, ningún dos dous ten diñeiro para cumprir a promesa. A canción non responde á pregunta de por que se separaron nese momento nin por que a muller acabou "ao outro lado do estanque".
Na oitava estrofa, o tempo cambia do pasado ao futuro simple, polo que a parella fala do que van facer a partir de agora. A muller describe a súa situación material de forma detallada e vívida: "Non temos casa nin palla [en referencia a terreos], nin cama para pasar a noite, […] nin sabas, mantas nin almofadas, […] nin cunca nin culler […] Nin con que cocer o pan” (Nous n'avons ni maison ni paille, ni lit pour dormir la nuit, […] ni drap ni couverture ni édredon sous la tête, […] ni écuelle ni cuiller. [...] Ni de quoi faire du pain) . O home contesta dicindo que simplemente deben tomar a natureza como modelo: “Facémolo coma a perdiz e durmimos no chan; e como a arcea erguémonos ao amencer ”(Nous ferons comme la perdrix: nous dormirons sur la terre. Nous ferons comme la bécasse: quand le soleil se lève elle va courir). Coa declaración posterior de que a súa canción xa rematou, pero "continúa se podes", deixa aberto se a razón escéptica ou o amor inxenuo prevalecerán e a relación da parella nesta ocasión continuará. Este final aberto tamén permitiu ampliar a duración do baile engadindo máis estrofas.
Versión de Alan Stivell de 1972
miniatura|O arpista [[Alan Stivell (esquerda) no Olympia de 2012 cun bagad bretón.]] Alan Stivell só utilizou as seis primeiras estrofas nas súas primeiras gravacións, mentres que outras versións, como a de Tri Yann, son máis longas. Que a parte principal da trama permanecese oculta a principios dos anos setenta podería explicarse polo feito de que o número de falantes do idioma bretón era moi pequeno nese momento. O seu uso foi "revivido" co regreso á cultura bretoa iniciada por Stivell entre outros. Logo diso, numerosas bandas e orquestras, incluso en lugares dos Pireneos como Tarbes ou Pau, engadiron pezas como «Tri martolod» ao seu repertorio.
Durante o concerto de Stivell no Olympia, aconteceu algo infrecuente en dito teatro musical: parte do público levantouse e comezou a bailar entre as filas de cadeiras. Isto repetiuse un ano despois nunha actuación no Bobino. O propio artista, que inicialmente seleccionara a canción simplemente como unha das varias cancións bretoas que tocou no Olympia, dixo retrospectivamente en 2012 que esta canción "non era unha canción de rock emblemática; se cadra iso é o que tanto lle gustou ao público". O disco vendeu darredor de 150.000 copias no primeiro ano despois da súa publicación, e outras 50.000 máis nos anos seguintes.
Antecedentes sociais
A trama ficticia da canción transcorre de xeito moi realista sobre o fondo socio-histórico dos seus protagonistas. A vida dos pescadores de alta mar bretóns, como podía ser o caso dos tres mariñeiros, aínda que as condicións de vida non eran moito mellores para os mariñeiros da mariña mercante, era de todo menos romántica. A Revolución Francesa de 1789 supuxo poucos cambios para os traballadores manuais do Terceiro Estado. As frotas pesqueiras traballaron grandes áreas do Atlántico Norte ata Terra Nova, nas costas canadenses. Dende o século XVII estas augas foron as principais zonas de traballo dos pescadores de bacallau bretóns, ás que se engadiron as augas de Islandia no século XIX. Durante a tempada de pesca, os mariñeiros realizaron o seu traballo nunhas condicións moi difíciles e, moitas veces, mortais, como describe Pierre Loti na súa novela Pêcheur d'Islande de 1886. miniatura|Maqueta dunha goleta bretoa ([[século XIX).]] Cando os homes regresaban ás súas terras natais despois duns meses en alta mar, ademais de reparacións ocasionais nas goletas e doutros traballos de mantemento, tiñan que vivir cos seus pequenos salarios ou a cota de capturas ata a próxima primavera. Debido á insuficiente subministración de alimentos, houbo reiteradas revoltas, por exemplo as que se sucederon en 1787 en Paimpol e outras vilas pesqueiras bretoas, onde estaban estacionadas as frotas pesqueiras.
Estas circunstancias non cambiaron ata o século XIX, e só en partes da Bretaña. Por exemplo, familias da costa nordeste ao redor de Saint-Malo adquiriron pequenos terreos que traballaban as súas mulleres e fillos mentres os "terranova" (terre-neuvas) estaban en alta mar. Joël Cornette describe a estas familias como "mariñeiros-campesiños" (marins-paysans). O procesamento do peixe (conservación, envasado) desenvolveuse a partir de 1796, (principalmente na costa suroeste da Bretaña entre Douarnenez e Nantes) e creou novas oportunidades de traballo non só para homes, senón tamén para mulleres e nenas a partir dos doce anos.
Segundo Monnier e Cassard, os traballos de serventes na agricultura e especialmente de criadas nos fogares da pequena nobreza e da burguesía urbana eran moi buscados polas mulleres, porque a pesar das horas de traballo ilimitadas e a practicamente inexistente liberdade persoal, dispoñían de pensión e aloxamento, así como certa protección dos seus amos. Non obstante, na Bretaña do século XVIII só había como máximo uns 8.000 empregos deste tipo, polo que algunhas mozas marcharon a outras partes de Francia ou ao estranxeiro coa esperanza de atopar un traballo como criadas e unha vida adecuada.
A Bretaña, a diferenza doutras partes do reino, viuse afectada por unha crise económica permanente desde 1740 ata a década de 1780, causada por numerosos motivos, como os problemas nos cultivos por mor do clima, o éxodo rural, varias ondas epidémicas (varíola, febre tifoide, disentería), unha taxa de mortalidade por riba da media, os aumentos dos prezos dos alimentos básicos, as consecuencias das guerras (Guerra dos Sete Anos e Guerra de Independencia dos Estados Unidos) ou os bloqueos costeiros británicos. Joël Cornette chama o século XVIII o "século escuro" da historia bretoa. Ademais, na década de 1780 aumentou a concentración de frotas pesqueiras de bacallau e os seus desembarcos en Saint-Malo e a baía de Saint-Brieuc, o que empeorou a situación dos portos da zona de fala bretoa da Baixa Bretaña. A este respecto, Tri martolod non esaxera a situación da parella, e as persoas que escoitaban a canción e a bailaron era conscientes diso, pois era a súa propia vida e a dos seus familiares e amigos. miniatura|Bailaríns de [[an-dro con traxe tradicional.]] miniatura|O baile redondo disolveuse nun baile de parella. Segundo o galardoado músico e arranxador bretón Pascal Lamour, os musicólogos adoitan ter dificultades coa melodía nas cancións da rexión. Explícao co feito de que estas cancións "presentan repetidamente micro-variacións e en ocasións melodía e ritmo moi irregulares". Segundo Tom Kannmacher, as cancións populares xeralmente "están suxeitas ás correntes da tradición, ás épocas culturais e ás relacións de regras e, polo tanto, nunca adoptan formas fixas que poderían documentarse ou captarse materialmente". Como ocorre co texto da canción e as súas numerosas variacións, esta diversidade de interpretación musical tamén foi favorecida pola forma oral da tradición.
Música, instrumentación e danza
A melodía de Tri Martolod está en modo dórico, típico no folclore celta-anglosaxón. Dado que a escala dórica corresponde á escala menor ata o sexto nivel, a tríada menor úsase como clave básica para unha harmonización adecuada.
Tocada en compás de catro cuartos, bailábase e adoita bailarse nos festivais populares bretóns, os festoù-noz, normalmente cun grupo de persoas formando un círculo e cun baile de tres pasos, unha forma moi estendida en toda a Bretaña e que naceu na rexión costeira do sur de Bro Gernev. «Tri martolod» encaixa moi ben ritmicamente con esta danza porque o ritmo do retrouso aumenta en comparación coas dúas liñas de verso anteriores. Por exemplo, en Bro Leon tamén se bailaba ao xeito dun dañs tro, un baile típico bretón. Segundo Bernard Lasbleiz, a danza redonda era popular entre pescadores e mariñeiros en toda a costa atlántica francesa entre Normandía e o País Vasco.
Na súa versión de «Tri martolod» Alan Stivell relacionou os elementos tradicionais da música folk bretoa co rock, especialmente pola instrumentación que escolleu. Ademais da arpa celta medieval con cordas de aceiro, instrumento en cuxo renacemento tivo moito que ver o propio Stivell e ao que dedicou o seu propio disco de longa duración (Renaissance de la Harpe celtique), engadiu un violín tradicional e un banjo. A canción comeza cun solo de arpa e a arpa acompaña o canto ata o final. Prescindiu das bombardas e das gaitas típicas da Bretaña (Binioù kozh), empregando en lugar diso guitarra eléctrica, o baixo eléctrico, o órgano electrónico e a batería. Con todo, a canción crea unha impresión sonora que se achega á da época en que foi composta. Isto tamén se debe a que en 1972 Stivell reuniu ao seu arredor músicos de diferentes xéneros, como o guitarrista Dan Ar Braz, o batería Michel Santangeli, que formou parte das bandas de rock Les Chats Sauvages e Les Chaussettes Noires, e o cantante Gabriel Yacoub, que fundou a banda de folk Malicorne o ano seguinte.
Orixe e variantes da canción
Bernard Lasbleiz recompilou 32 versións históricas de «Tri martolod» dos séculos XIX e XX, incluída a primeira versión de Stivell, que atopou en cancioneiros, arquivos públicos, discos e en listas de cancións. A máis antiga destas versións provén do Cahier de chanson du Croisic de 1809; e non foi incluída no Barzaz Breiz de 1839. Estas versións non estaban só en bretón, senón que tamén había varias con textos en francés, con títulos como «Les trois marins de Nantes» («Os tres mariñeiros de Nantes») e similares, pero ningunha en galó. O que todas estas versións teñen en común é que tratan de eventos da Bretaña ou das rexións inmediatamente adxacentes. En ningunha das versións se dan detalles máis precisos da función ou rama na que traballaban os mariñeiros da canción (como pesca ou mariña mercante) e nas versións en francés son chamados simplemente marins ou matelots (mariñeiros). miniatura|Áreas lingüísticas da [[Baixa Bretaña|Baixa e a Alta Bretaña segundo Francis Gourvil en Langue et litterature bretonnes, de 1952.]] miniatura|Distribución do idioma bretón en 2004. Musicalmente hai diferenzas nas versións: as da Baixa Bretaña, como a que utilizou Alan Stivell, son máis uniformes que as da Alta Bretaña. Outra diferenciación é a duración das cancións: algunhas versións conteñen de seis a dez estrofas, mentres que outras conteñen ata vinte. Estas últimos son máis adecuadas para unha danza máis extensa, e tamén lingüisticamente máis elaboradas, con máis rimas e ás veces cun epílogo musical. Unha destas versións ten un título que fai fincapé no personaxe feminino principal, «La servante du meunier» («A criada do muiñeiro»). Existe ademais unha versión do interior rural na que en vez de mariñeiros os protagonistas son criados.
As investigacións de Lasbleiz non conseguiron concluír se a canción foi creada orixinalmente en bretón (a zona ao oeste da liña entre Saint-Brieuc e Saint-Nazaire a través de Josselin era de fala maioritariamente bretoa no século XVIII) ou se foi orixinada na zona de fala francesa. Baseándose nunha comparación de dous textos de mediados do século XIX Lasbleiz está relativamente seguro de que a versión bretoa do Pays de Léon é máis recente que a versión francesa de Châteaulin, pois usa palabras que non se atoparon en ningún dicionario bretón contemporáneo, como konesañs (do fonéticamente idéntico connaissance foneticamente idéntico). Pero estes son só anacos do mosaico e as cancións populares a miúdo teñen raíces diversas rexionalmente. Con todo, o que se pode dicir con certa seguridade é que as primeiras variantes da canción en lingua bretoa orixináronse no golfo de Morbihan e estendéronse cara ao norte ata Finistère.
Lasbleiz conta "Aux marches du palais" e "La Flamande" entre as outras cancións populares que se poden atopar tematicamente en «Tri martolod». De feito, a muller que se reúne co mariñeiro no muíño é chamada nalgunhas versións da canción como Flamenga (en francés Flamande, en bretón Fumelen), palabra que en Francia úsase tanto para as mulleres de Flandres como para as da rexión do norte de Francia limítrofe con Bélxica. O motivo polo que en «Tri martolod» aparecen tres mariñeiros, aínda que a partir da quinta estrofa só queda un, é explicado polo autor cun "vello tópico", segundo o cal nas cancións populares determinados grupos de persoas e profesións "veñen sempre de tres en tres".
Sobre a cuestión da orixe rexional e lingüística da canción, Pascal Lamour sinala que na Baixa Bretaña as baladas chamadas gwerzioù tiñan a miúdo o carácter de lamentacións en canto a texto, mentres que na Alta Bretaña terían expresado a sabedoría do pobo. «Tri martolod» nas versións longas contén elementos de ambos: queixas sobre a pobreza, pero tamén a visión optimista de superala tomando como exemplo a natureza.
Outras versións desde 1972
«Tri martolod», que antes de 1972, só fora gravada nunha ocasión polo grupo folk An Namnediz nos anos 60, converteuse a finais do século XX unha das cancións máis importantes na creación da identidade da música bretoa, e, segundo Bernard Lasbleiz, desde principios dos anos 70 converteuse "sen dúbida na canción tradicional bretoa máis popular". Isto viuse reflectido na gravación dun gran número de versións; por exemplo, o sitio web musicme.com lista 96 versións de 35 artistas.
Alan Stivell
Alan Stivell interpretou «Tri martolod» en directo en numerosas ocasións nas décadas seguintes e realizou novas gravacións noutros discos con diferentes versións, arranxos e duracións. Dado que o público sempre lle reclamou esta canción, quixo "contrarrestar a rutina da repetición permanente" coas súas variacións. Entre elas destacan unha versión máis rockeira no álbum Again (1993), na que contou coa colaboración da cantante de The Pogues, Shane MacGowan, e de Laurent Voulzy; unha versión de 1999 xunto con Tri Yann, Gilles Servat, Dan Ar Braz e L 'Héritage des Celtes co grupo Armens nun concerto no Palais Omnisports de Bercy; unha actuación con motivo da gravación en DVD do seu concerto de aniversario (40th Anniversary Olympia 2012), no que «Tri martolod» conduce directamente ao himno nacional bretón, así como unha gravación en directo de 2016 a dúo con Joan Baez. En 2010 sorprendeu ao público cunha versión rápida e jazzística nunha actuación durante o evento Paris-Plages.
En Spotify, «Tri martolod» é o tema máis escoitado de Stivell, con máis dun millón de reproducións, superando a súa versión de «Bro gozh ma zadoù», o himno bretón.
En maio de 2009 a canción tivo certo protagonismo na cerimonia oficial previa á final da Copa de Francia, que foi disputada no Stade de France por dous equipos bretóns, o Stade Rennais e o En Avant de Guingamp. Os dous clubs pediran á Federación Francesa de Fútbol que interpretase o himno nacional bretón ademais do himno francés, pero a petición foi rexeitada. No canto diso, Alan Stivell, acompañado por dous bagadoù de Guingamp e Rennes, interpretou «Tri martolod» no céspede do estadio, coreado por gran parte dos 80.000 espectadores.
miniatura|175px|[[Manau (2010).]]
Outros artistas
miniatura|esquerda|[[Nolwenn Leroy e Alan Stivell (2012).]] miniatura|Les Marins d'Iroise (2012). Tri Yann tamén gravara a canción xa en 1972 para o seu primeiro disco de longa duración, Tri Yann an Naoned. Nas décadas seguintes interpretárona con frecuencia e en diferentes versións, por exemplo no seu álbum Chansons de marins de 2012. Despois do renacemento do bretón na década de 1980, o círculo de intérpretes desta peza ampliouse considerablemente, especialmente trala publicación en 1994 dunha versión techno de Deep Forest e ano seguinte dunha versión vocal tradicional de Yann-Fañch Kemener, acompañado polo pianista Didier Squiban.
En 1998 o trío de hip hop Manau utilizou parte da melodía, os arranxos e a instrumentación de Stivell no seu grande éxito La Tribu de Dana, que foi número 1 en Francia durante semanas. Alan Stivell non quedou moi contento con este "flagrante plaxio", que empregou anacos longos da súa versión sen o seu consentimento ou sen indicar polo menos a súa orixe. O que o amolou especialmente foi o uso da súa introdución orixinal cun sampler, porque a tocara na súa primeira arpa celta, construída polo seu defunto pai, polo que tiña moita importancia persoal para el: "Foi como unha profanación".
En 2003 a cantante francocanadense Claire Pelletier publicou a súa versión de «Tri martolod» no seu LP En concert au Saint-Denis, o mesmo ano que Gérard Jaffrès fixo o propio no seu disco Viens dans ma maison. Bretonne, o álbum de Nolwenn Leroy publicado en 2010 e que foi número 1 en Francia e Bélxica, comeza con «Tri martolod». O seu lanzamento como sinxelo tamén chegou ás listas francesas e acumula en decembro de 2021 máis de catro millóns de reproducións en Spotify, mentres que o videoclip da canción en Youtube supera as 12 millóns de visualizacións. A canción tamén foi nomeada aos NRJ Music Awards da TF1 na categoría "Canción francesa do ano". Nunha xira de concertos en 2012 cantou a canción xunto con Alan Stivell, e a banda irlandesa The Chieftains. O coro bretón Les Marins d'Iroise publicou en 2011 unha versión do tema co título «Tri Martelod Yaouank».
No 2008, a banda suíza de folk metal Eluveitie utilizou a melodía de «Tri martolod» para o tema «Inis Mona», incluído no seu LP Slania, e tamén en «Ogmios» de 2014, cantado en lingua gala. A banda de música medieval Dunkelschön interpretou a canción en bretón e con instrumentos acústicos durante unha actuación en directo, e incluíuna no seu disco Zauberwort (2011) interpretada cunha guitarra eléctrica e un órgano. Ao ano seguinte a banda Santiano publicou unha versión en alemán no seu disco Bis ans Ende der Welt, en colaboración coa coa cantante Synje Norland. Varios grupos alemáns máis gravaron versións da canción en bretón; como por exemplo Tibetréa, no seu disco Peregrinabundi de 2014; Annwn, en Enaid, de 2016, ou Connemara Stone Company, en Toss the Feathers, de 2018. O neerlandés Dr. Peacock realizou unha versión frenchcore do tema tradicional bretón.
En canto ás numerosas versións instrumentais de «Tri martolod», cómpre mencionar a de André Rieu coa súa Johann Strauss Orkest, no álbum Dansez maintenant!. A canción forma parte do repertorio de moitos grupos instrumentais tradicionais, a maioría deles bretóns, os chamados bagadoù.
Nicómaco de Xerasa
Nicómaco de Xerasa ou Xeraseno (en latín Nicomachus Gerasenus, en grego Νικόμαχος Γερασηνός, o Γερασινός) foi un matemático grego do século I.
Traxectoria
Non sabemos nada da súa vida senón que era natural de Xerasa en Arabia. Viviu na época do emperador Tiberio no século I. Era moi coñecido polos seus contemporáneos como un membro destacado da escola pitagórica.
Obra
Escribiu sobre aritmética e música e quizais doutros temas. Boecio escribiu unha obra sobre aritmética que era reprodución da obra de Nicómaco.
As súas obras que se conservan son :
E as obras perdidas das que se coñece o título son:
Relacións Bután-Dinamarca
As relacións de Bután e Dinamarca reférense ás relacións actuais e históricas entre Bután e Dinamarca. Dinamarca ten un oficial de ligazón en Thimphu. As relacións diplomáticas foron estabelecidas o 13 de agosto de 1985. Dinamarca é o segundo meirande provedor de axuda ao desenvolvemento a Bután, só por detrás da India.
Cooperación
Dinamarca prestou por primeira vez asistencia para o desenvolvemento a Bután en 1978, antes de elixir Bután como país do programa danés en 1989. A súa asistencia centrouse na promoción das áreas de saúde, educación, medio ambiente, desenvolvemento urbano e bo goberno. O exprimeiro ministro de Bután Jigme Thinley recibiu unha audiencia coa raíña Margarida II de Dinamarca en 2010.
Bután e Dinamarca asinaron un acordo sobre bo goberno en xuño de 2011, que concedeu a Bután 50 millóns de coroas dinamarquesas para apoiar este obxectivo.
A estratexia de Dinamarca 2008-2013 para Bután foi o programa de desenvolvemento final entre os dous países. A cooperación bilateral para o desenvolvemento rematou oficialmente en novembro de 2014.
Menendo III Nuniz
Menendo III Nuniz (orixinalmente Menendus Nunniz e en portugués Mendo ou Menendo Nunes), morto o 24 de decembro de 1054, foi un nobre galego, duque e sexto conde do condado portucalense, descendente de Vímara Pérez como fillo do conde Nuno I Aloitiz e da condesa Ilduara Méndez.
Traxectoria
Era menor en 1028, cando morreu o seu pai, e gobernaba o condado baixo a tutela da súa nai Ilduara. Menos dunha década despois, en 1037 Fernando I accedeu ao trono tras derrotar e matar ao seu cuñado Vermudo III na batalla de Tamarón. O rei conseguiu isto principalmente convertendo os condados en tenencias non hereditarias e aproveitando todas as oportunidades que se presentasen para nomear novos gobernadores. O rei fíxoo paulatinamente, rexión por rexión, para non antagonizar á poderosa nobreza do reino e do condado portucalense que estaban emparentados co conde Menendo que tamén era primo da súa muller, a raíña Sancha I.
En vida do conde Menendo, o rei comezou a nomear membros da nobreza menor para cargos administrativos, como Gómez Ectaz, que exercía a autoridade na rexión de Guimarães, e Diogo Tructesíndez como xuíz, ambos reportando directamente ao monarca. Esta práctica xeneralizouse despois da morte de Menendo co rei nomeando aos membros das clases baixas da nobreza para cargos administrativos, con diversos títulos como vigairo ou gobernador, por exemplo, Gutino Veniegas atestiguou en 1062 como gobernador de Portugal:"Gutinus Veniegas, qui tenebat illa terra de Portugale de ille rex."Anos máis tarde, a neta de Menendo, Loba Nuniz, casou con Sisnando Davídiz, un mozárabe foráneo e que non era membro da nobreza local, que foi nomeado gobernador do condado de Coímbra polo rei Fernando e que nunca se chamou a si mesmo conde senón alvasil (visir) ou cónsul.
Ao redor de 1043 tivo algún conflito territorial con Ordoño Romáriz e houbo algún enfrontamento entre os dous nobres. O suceso foi xulgado e nun documento con data de decembro de 1043, Menendo Nuniz foi premiado con diversas propiedades, como a vila de Silvares, que posteriormente doou ao mosteiro de Guimarães. Nesa carta identifícase como: "Menendus dux magnus prolix Nunus et Ilduare" e asina como "Menendus dux magnus in hoc testamentum manu mea confirmo".
O 15 de maio de 1050, nun documento do mosteiro de Celanova, é citado como dux en Galiza xunto con Velasco Almeiuz. A súa última aparición documental é do ano 1053 cando se citan posesións do dux Menindo Nunniz nun documento.
Data da morte
A data da morte do conde Menendo é incerta debido a unha confusión con outro conde contemporáneo, Mendo Luz, así como a data incorrecta rexistrada nos Annales Portugalenses Veteres: "Era MLXXII occisus fuit comes Menendus inripa Guetanie."É dicir, Menendo foi asasinado na era MLXXII (ano 1034) no río Guetania (afluente do Miño). O historiador José Mattoso considera que o ano da súa morte, probablemente violento, foi 1050 e como moi tarde ata 1053, mentres que Alfonso Sánchez Candeira, opina que Menendo morreu o 24 de decembro de 1054.
Familia
Non se coñece o nome da súa muller pero tivo un fillo:
Notas
<references group="Notas"/>
AISat
Características
A misión de AISat era probar un sensor experimental para o sistema de identificación automática de buques (AIS polas súas siglas en inglés) en órbita baixa. O satélite está baseado na plataforma experimental CLAVIS de DLR, con forma de cubo e alimentado por células solares. Ten unha masa total de 14 kg.
Concilio de Letrán IV
O Concilio de Letrán IV ou Cuarto Concilio de Letrán é o duodécimo concilio ecuménico da Igrexa Católica, celebrado en 1215 por iniciativa do papa Inocencio III. Foi o máis importante dos concilios medievais, xa que marcou o apoxeo da autoridade política e relixiosa do papado. Tratouse da quinta cruzada (1217), favoreceu a cruzada albixense e intensificou a loita contra o catarismo.
A idea do concilio foi en principio dos emperadores bizantinos, antes do Gran Cisma de Oriente de 1054 para discutir a hexemonía coa Igrexa de Occidente. Pero cando Inocencio III asumiu a idea dun novo concilio universal, foi máis ben co obxectivo de predicar a cruzada e falar da reforma da Igrexa. Porén, recoñeceu o patriarcado de Constantinopla como o primeiro lugar despois do de Roma.
Inocencio III morreu pouco despois do concilio, e finalmente a cruzada que predicou non se produciría.
Decisións contra o catarismo
O concilio trata sobre todo da cuestión albixense: Raimundo VI, conde de Toulouse, é deposto. De forma máis xeral, o concilio reafirma os fundamentos da política católica contra os herexes: os bispos serán os responsables de acabar coas herexías, e as autoridades civís deben asistilos. O concello tamén condena as doutrinas de Xoaquín de Fiore, acusado de triteísmo.
Decisións contra os xudeus
No concilio os xudeus son obxecto de medidas de discriminación:
Cuestións sobre bioloxía
Ray Lankester repite esta historia en 1915, que tamén se atopa en Müller (1871 v.2), A afirmación era que os clérigos de Francia, Irlanda e Gran Bretaña recibiron instrucións para que deixasen de permitir a comida de  gansos percebe   como “froito” ou como “peixe”. Compre destacar que Müller (1871, v.2) disputa a fonte dunha prohibición de Letrán afirmando que puido ser unha confusión con Vincent de Beauvais escribindo xusto despois do Concilio; no capítulo XVII de Speculus Maius di "... Innocentius papa tertius in Lateranensi Consilio generali hoc ultra fieri vetuit..." É dicir, o Papa prohibiu a práctica de comer Gansos Percebes. Non obstante, os rexistros do IV Concilio de Letrán non incluíron referencia a tal prohibición entre ningunha das súas decisións.
Telescopio refractor
miniatura|300px|Telescopio de 102 cm de diámetro do [[Observatorio Yerkes fabricado por Alvan Clark & Sons en 1897, o maior refractor do mundo aínda en servizo]] Un telescopio refractor é un sistema óptico centrado, que capta imaxes de obxectos afastados que emprega un conxunto de lentes en que a luz se refracta. A refracción da luz na lente do obxectivo fai que os raios paralelos, procedentes dun obxecto moi afastado (no infinito), converxan sobre un punto do plano focal. Isto permite mostrar os obxectos afastados maiores e máis brillantes.
Este tipo de telescopios son moi comúns na astronomía para afeccionados e nalgúns telescopios solares (para os que se empregan filtros), e durante case 300 anos (aproximadamente entre 1600 e 1900) convertéronse no principal tipo de instrumento de traballo dos máis destacados observatorios do mundo. Porén, existen importantes dificultades técnicas que impiden realizar telescopios refractores de amplas dimensións e de grande abertura, xa que resulta difícil elaborar lentes útiles de gran tamaño e lixeiras abondo para seren empregadas como obxectivos. Por outra banda, existen problemas de calidade da imaxe por mor das pequenas burbullas de ar atrapadas no cristal da lente principal, e ademais, o material da lente resulta opaco a determinadas lonxitudes de onda, polo que se perde sensibilidade nalgunhas partes do espectro lumínico. A maioría destes problemas resólvense co uso dun telescopio reflector.
O problema das aberracións cromáticas corríxese parcialmente con lentes apocromáticas, aínda que este tipo de telescopio ten un elevado prezo.
Lista Serbia
Lista Serbia (en serbio: Српска листа) é un partido político da minoría serbia na República de Kosovo, dominante na política de Kosovo, e que dende a súa fundación en 2014 ostenta nove mandatos ou os dez mandatos na Asemblea de Kosovo destinada aos serbios. Está estreitamente relacionado co Goberno da República de Serbia, liderado polo populista SNS e o presidente Aleksandar Vučić.
Telescopio refractor
Historia
O telescopio refractor foi o primeiro tipo de telescopio óptico e a súa invención non pode ser atribuída con precisión. Algúns escritos suxiren que se desenvolvera un prototipo na década de 1550, mais os primeiros exemplos descritos explicitamente proveñen de Italia (1590) e do norte de Europa (Países Baixos, arredor de 1608). Giambattista della Porta menciónao no seu libro La Magie naturelle (1589). Posteriormente, varias persoas trataron de obter unha patente: Hans Lippershey, que foi o primeiro en facer unha demostración concreta dun cunha magnificación de tres aumentos a finais de setembro de 1608; Zacharias Janssen, que fabricou un instrumento que vendeu na feira de outono de Frankfurt en setembro de 1608; e Jacob Metius de Alkmaar. Este último foi apoiado por Descartes, que fala en 1637 desta invención no comezo da súa Dioptrique. 250px|miniatura|A primeira representación coñecida dun telescopio apareceu nesta obra de [[Jan Bruegel o Vello, Paysage sur le château de Mariemont]] miniatura|esquerda|[[Observatorio de Cincinnati, G. & S. Merz. (ilustración da obra 'Smith Illustrated Astronomy', de 1848).]] miniatura|250px|Antigo refractor do [[Observatorio Astronómico de Quito]] Unha vez que se coñeceu e comezou a estenderse o telescopio, varias persoas, entre elas Thomas Harriot e Christoph Scheiner, enfocárono cara ao firmamente a principios de 1609 para observar obxectos celestes. Mais foi Galileo Galilei quen, desde agosto de 1609, estableceu realmente o telescopio como instrumento de observación astronómica para o conxunto dos seus descubrimentos celestes e, especialmente, pola mirada nova que levou ao ceo e aos obxectos que contemplaba, marabillándose dos fenómenos que vía e estudaba. Galileo, estando en Venecia aproximadamente no mes de maio, coñecera a invención e construíra unha versión propia. Comunicou entón os detalles da súa invención en público e presentou o seu propio instrumento ao dux Leonardo Donato nunha sesión ante o consello. Construíu as súas propias lentes e nun principio deulles un aumento de seis en lugar de tres, para ir aumentando gradualmente a 20 e despois a 30.
Lista Serbia
Historia
Lista Serbia logrou un total de 38 169 votos (5,30%) nas eleccións lexislativas de xuño de 2014 e o 17 de setembro anunciou que se ía formar parte da coalición de goberno só se Vetëvendosje quedaba fóra como así foi. O 3 de febreiro de 2015 Aleksandar Jablanović cesou como ministro de Comunidades e Retornos e membro de LS, despois da oposición esixir a súa destitución ao chamar "salvaxes" a un grupo de albaneses que atacaron a pedradas aos desprazados internos serbios na véspera de Nadal en Gjakova, declaracións que contribuíron ás protestas en Kosovo en xaneiro de 2015. A Lista Serbia decidiu non asistir á seguinte sesión da Asemblea pero continuou no goberno. Despois das eleccións parlamentarias de 2017 a Lista Serbia aceptou formar parte do goberno dirixido por Ramuš Haradinaj da Alianza para o Futuro de Kosovo, so condición de establecer a Asociación de Municipios de Serbia e participou tamén nos sucesivos gobernos ata decembro de 2022 logo do aumento da tensión entre serbios e albaneses en Kosovo.
Municipais
Despois das eleccións municipais de 2020, Lista Serbia goberna 10 concellos, polo xeral con amplas maiorías.
Telescopio refractor
Historia
A primeira representación coñecida dun telescopio é unha obra de Jan Bruegel o Vello, Paysage sur le château de Mariemont, en que o arquiduque Alberte de Habsburgo ten o instrumento.
Segundo algúns investigadores, quen supostamente inventou o telescopio sería o óptico catalán Joan Roget en 1590, invento que copiaría Zacharias Janssen.
Tralos deseños pioneiros de Galileo, a medida que se construíron telescopios cada vez máis potentes, o problema da aberración cromática supuxo un grave factor limitante da súa calidade de imaxe. Para evitar este problema desenvolvéronse os telescopios keplerianos deseñados con enormes distancias focais, factor que os facía pouco manexables. Estas limitacións dos telescopios refractores levaron ao primeiro desenvolvemento dos telescopios de espello, que a finais do déculo XVIII alcanzaran un considerable avance da man de William Herschel.
Non obstante, o progreso do deseño de lentes acromáticas por parte de John Dollond durante o século XVIII, puxo as bases da época dos grandes refractores, que se iniciou en 1820 co primeiro telescopio refractor acromático de 9 polgadas construído por Joseph von Fraunhofer para o Observatorio de Dorpat, en Estonia. Os problemas de mantemento dos espellos metálicos da época, fixeron que os instrumentos refractores pasasen a ser de novo os favoritos dos astrónomos.
Durante o século XIX produciuse a fundación de numerosos observatorios por todo o mundo (tanto estatais como privados), que competían por posuír o mellor telescopio, o que se traduciu nunha "carreira" por fabricar lentes cada vez de maior diámetro. Así, nos oitenta anos transcorridos entre 1820 e 1900, pasouse dos 22,8 cm de diámetro do telescopio de Fraunhofer, aos 125 cm do Telescopio da Grande Exposición Universal de París (1900), co que se chegou ao límite técnico dos refractores, condicionados por dificultades de fabricación e polo problema do frechamento das lentes.
Durante este período, varios destacados construtores cimentaron o seu prestixio con ambiciosas realizacións, como G. & S. Merz (empresa continuadora da obra de Fraunhofer), John Brashear, Carl Zeiss, os irmáns Henry, Alvan Clark & Sons (fabricante en 1897 da maior lente aínda en servizo, a do telescopio do Observatorio Yerkes, con 102 cm de diámetro).
A pesar do auxe dos telescopios reflectores durante o século XX (grazas primeiro á mellora das técnicas do prateado de espellos a finais do século XIX, e posteriormente ao desenvolvemento das técnicas de espellos segmentados apoiadas no avance dos computadores), realizacións como o telescopio refractor de 98 cm de diámetro do Observatorio do Roque de los Muchachos inaugurado en 2002, confirman que este tipo de instrumentos continúan a manter a súa vixencia en determinadas tarefas astronómicas, como a observación solar.
Deseños de telescopios refractores
O obxectivo nun telescopio refractor serve para que raios de luz paralelos ao eixe do instrumento sometidos ao fenómeno físico da refracción converxan nun punto focal, mentres que os non paralelos converxen nun plano focal. O telescopio converte un feixe de raios paralelos que forman un ángulo \alpha co seu eixe óptico nun segundo feixe paralelo cun ángulo \beta. A relación denomínase ampliación angular. É igual á relación entre os tamaños de imaxes na retina obtidos con e sen o telescopio.
Os telescopios refractores poden adoptar moitas configuracións diferentes para corrixir a orientación da imaxe e os tipos de aberración. Debido a que a imaxe se forma mediante a flexión da luz ou refracción, estes instrumentos ópticos denomínanse "telescopios refractores" ou simplemente "refractores".
Telescopio galileano
[[Ficheiro:Galileantelescope.png|miniatura|400px|Diagrama óptico dun telescopio galileano:
y – Obxecto distante; y′ – Imaxe real no obxectivo; y″ – Imaxe virtual ampliada no ocular; D – Diámetro de entrada da pupila; d – Diámetro virtual de saída da pupila; L1 – Lente do obxectivo; L2 – Lente do ocular e – Pupila virtual de saída – Relacións do telescopio]] O deseño de Galileo Galilei utilizado en 1609 chámase comunmente telescopio galileano. Usou unha lente converxente no obxectivo (plano-convexa) e unha lente diverxente (plano-cóncava) no ocular (Galileo, 1610). Un telescopio galileano, dado que o deseño non ten foco intermedio, dá lugar a unha imaxe non invertida e vertical.
O mellor telescopio de Galileo lograba unha magnificación de 30 veces. Debido aos defectos no seu deseño, como a forma da lente e o estreito campo de visión, as imaxes estaban borrosas e distorsionadas. A pesar destes defectos, o telescopio aínda era bo abondo como para que Galileo explorase o firmamento. O telescopio galileano podía detectar as fases de Venus, e foi capaz de ver cráteres na Lúa e catro satélites orbitando Xúpiter.
A imaxe final (y′) é unha imaxe virtual, localizada no infinito e coa mesma forma que o obxecto.
Telescopio kepleriano
miniatura|400px|right|Diagrama óptico dun telescopio kepleriano: A frecha en (4) é unha representación esquemática da imaxe orixinal; a frecha en (5) é a imaxe invertida no plano focal; a frecha en (6) é a imaxe virtual que se forma na esfera visual do espectador. Os raios vermellos producen o punto medio da frecha; outros dous conxuntos de raios (en negro) producen a cabeza e a cola. O telescopio kepleriano, inventado por Johannes Kepler en 1611, é unha mellora do deseño de Galileo. Emprega unha lente convexa no ocular en lugar da cóncava do modelo de Galileo. A vantaxe desta disposición é que os raios de luz que emerxen do ocular son converxentes. Isto permite un campo de visión moito máis amplo e un maior detalle, mais a imaxe para o espectador invértese. Con este deseño pódense acadar aumentos considerablemente máis altos, mais para superar as aberracións, a lente simple do obxectivo precisa ter unha relación focal f moi alta (Johannes Hevelius construíu instrumentos cunha distancia focal de 46 m, e mesmo construíronse "telescopios aéreos" sen tubo con maiores distancias). O deseño tamén permite o uso dun micrómetro no plano focal (utilizado para determinar o tamaño angular e/ou a distancia ata os obxectos observados).
Refractores acromáticos
A lente refractiva acromática foi inventada en 1733 por un avogado inglés chamado Chester Moore Hall, aínda que foi independentemente inventada e patentada por John Dollond arredor de 1758. O deseño superou a necesidade de lonxitudes focais moi longas nos telescopios refractores mediante un obxectivo confeccionado con dúas pezas de vidro con diferentes índices de dispersión, "vidro crown" e "vidro flint", limitando os efectos da aberración cromática e da aberración esférica. Os dous lados de cada peza son amolados e puídos, e despois as dúas pezas ensámblanse xuntas. As lentes acromáticas deséñanse para que dúas lonxitudes de onda (tipicamente o vermello e o azul) se enfoquen no mesmo plano. A era dos grandes refractores no século XIX viu a fabricación de enormes lentes acromáticas, culminando co refractor acromático máis grande construído, o Telescopio da Grande Exposición Universal de París (1900), en que se utilizou unha lente de 125 cm de diámetro.
Refractores apocromáticos
Os refractores apocromáticos teñen obxectivos construídos con materiais especiais de dispersión extraordinariamente baixa. Están deseñados para enfocar tres lonxitudes de onda (tipicamente vermello, verde e azul) no mesmo plano. O erro de cor residual (espectro terciario) pode ser ata unha orde de magnitude menor que o dunha lente acromática. Estes telescopios conteñen elementos de fluorita ou vidro especial de dispersión extra-baixa (ED) no obxectivo e producen unha gran nitidez de imaxe que está practicamente libre de aberración cromática. Debido aos materiales especiais necesarios na fabricación, os refractores apocromáticos son en xeral máis caros que os telescopios doutros tipos cunha abertura comparable.
Grant
Grant pódese referir a:
Relacións Austria-Bután
As relacións de Austria e Bután refírense ás relacións internacionais que existen entre Austria e Bután. Austria mantén unha relación formal co Reino de Bután cunha embaixada de non residentes situada en Nova Deli. Bután está representado en Austria pola súa misión permanente das Nacións Unidas en Xenebra. Bután tamén ten dous cónsules honorarios dentro de Austria, un en Viena e outro no Tirol e Vorarlberg.
Liga ACB 1987-88
A temporada 1987–88 da Liga ACB, celebrada entre o 26 de setembro de 1987 e o 24 de maio de 1988, foi a cuarta temporada da máxima categoría do baloncesto español desde a creación da Asociación de Clubs de Baloncesto (ACB) para substituír á antiga Primeira División.
Relacións Austria-Bután
Asociacións de amizade
As asociacións de amizade establecidas por cidadáns comúns tamén existen nos dous países. Os cidadáns austríacos operan a Asociación de Amigos de Bután e a "Sociedade Austriaca de Bután (ABS)" en Bután. Ambas as asociacións realizan obras comunitarias e de asistencia pública. Os cidadáns de Bután operan a Sociedade de Amigos de Bután en Austria para mellorar as condicións de vida dos monxes en Austria.
Liga ACB 1987-88
Playoffs polo título
Fonte: Linguasport
Playoffs pola permanencia
Fonte: Linguasport
As Pereiriñas
O topónimo galego As Pereiriñas pode referirse a:
A Ovellariza, Vilanova de Ozcos, Vilanova de Ozcos
A Ovellariza é un lugar da parroquia de Vilanova de Ozcos do concello de Vilanova de Ozcos que se localiza no occidente de Asturias.
Situado a 732 metros sobre o nivel do mar, o casarío localízase a 0,8 km da vila, e capital do concello, de Vilanova de Ozcos e en 2021 tiña unha poboación de 8 habitantes.