cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia da cartografía
Cambios tecnolóxicos
miniatura|300px|Mapa de [[América do Sur de 1750.]]
Na cartografía a tecnoloxía tivo un continuo progreso para resolver as demandas de novas xeracións de fabricantes e lectores de mapas. Os primeiros mapas foron elaborados manualmente con plumas sobre pergamiños, polo que variaban en calidade, e a súa distribución era moi limitada. Ademais, os mapas eran promovidos pola realeza para facilitar as conquistas militares e as rotas comerciais, polo que non sempre interesaba a súa difusión.
Os avances en dispositivos mecánicos coma a imprenta, o cuadrante ou o nonio foron utilizados para facilitar a produción masiva e con maior exactitude dos mapas. A tecnoloxía óptica, coma o telescopio ou o sextante, permitían examinar de forma máis exacta a Terra e aumentaron a capacidade dos creadores de mapas e navegantes para encontrar a latitude medindo ángulos ao mediodía ou coa Estrela Polar de noite.
Avances en tecnoloxía fotoquímica coma a litografía ou a fotografía, facilitaron a creación de mapas con moito detalles e máis resistentes á humidade e o desgaste. Isto eliminou a necesidade do gravado, que tempo atrás acurtara o tempo para reproducir os mapas.
Avances en tecnoloxía electrónica no século XX supuxeron outra revolución na cartografía, ao facilitar a difusión e ampliación na fabricación de mapas. Na actualidade a maioría dos mapas de calidade comercial realízase aplicando tres tipos principais de software: deseño asistido por computador (DAO), Sistema de Información Xeográfica (SIX) e software de ilustración especializada. A información espacial pódese almacenar na base de datos, de onde pode ser extraída en demanda.
Estas ferramentas conducen cada vez a mapas máis dinámicos e interactivos, que poden ser manipulados dixitalmente.
Coliflor
A coliflor (Brassica oleracea var. botrytis) e unha variedade de col (Brassica oleracea) da familia das Brassicaceae. Outras variedades da mesma planta son o brócoli, o repolo, as verzas ou as coias de Bruxelas, todas elas importantes hortalizas e esenciais na gastronomía galega. Existen en galego algunhas variedades dialectais coma: culliflor, culiflor e coubeflor (en portugués couve-flor).
Trátase dunha planta anual pero encóntrase no seu mellor momento entre os meses de setembro e febreiro, aínda que se pode dispor dela durante todo o ano. Parécese ó brócoli e está emparentada con el.
A planta está composta por unha cabeza redondeada, denominada masa, que é a única parte comestible, rodeada de grosas follas verdes. A cor da masa pode ser branca amarelada, verde o violeta segundo a variedade cultivada, pero se ten manchas, inflorescencias separadas ou partes brandas na masa, significa que está vella. O seu tamaño pode alcanzar os 30 centímetros de diámetro e pode chegar a pesar máis de 2 kg. Ten un sabor suave e, en ocasións, lixeiramente dulzón.
Cuarcita armoricana
miniatura|300px|Cuarcita armoricana da Peña Furada, en [[Gallegos del Campo (Zamora).]] A cuarcita armoricana (denominada tamén como cuarcita ordovícica) é unha formación xeolóxica composta por cuarcitas e cuarzoarenitas con cemento silícico, que se formou no ordovícico inferior.
É unha formación rochosa moi típica dos macizos, como no macizo Ibérico (nas zonas Asturoccidental-Leonesa, Cantábrica, Centroibérica e Ossa-Morena) e no macizo Armoricano, que é o que lle dá o nome, xa que este procede das descricións realizadas neste macizo situado na antiga Armórica, rexión xeolóxica da Bretaña.
Aparicións na península Ibérica
Existen exemplos na península Ibérica, como no Parque Nacional de Monfragüe ou na Serra Morena, así como no cabo de Peñas, os montes de Toledo e na serra da Culebra (provincia de Zamora). En Galicia atópase, por exemplo, na serra do Courel.
Fórmula química
A fórmula química ou fórmula molecular é un conxunto de símbolos e números que indicar o número real de átomos de cada elemento químico que hai na molécula nunha substancia química.
Nos compostos orgánicos úsanse fórmulas químicas de varios tipos: condensada (empírica), semicondensada (semiempírica) ou semidesenvolvida e desenvolvida, segundo que se especifiquen ou non as unións interatómicas con menor ou maior detalle, se ben acostuma usarse algún tipo de fórmula semidesenvolvida.
Josef Masopust
Josef Masopust, nado en Most o 9 de febreiro de 1931 e finado en Praga o 29 de xuño de 2015, foi un futbolista e adestrador checoslovaco, con nacionalidade checa. Gañou o Balón de Ouro en 1962.
Traxectoria
Masopust pasou toda a súa carreira no Dukla Prague. No 1962, Masopust liderou a Checoslovaquia que chegou á final do Mundial de Fútbol Chile 1962, perdendo contra o Brasil. En total, foi 63 veces internacional anotando 10 goles.
En novembro de 2003, co gallo de celebración do aniversario da UEFA foi elixido mellor xogador da República Checa dos últimos 50 anos pola súa federación. Foi nomeado por Pelé coma un dos 125 mellores xogadores vivos en marzo do 2004.
Ocapi
O ocapi (Okapia johnstoni), é un mamífero xiráfido artiodáctilo nativo do nordeste da República Democrática do Congo, en África Central. Aínda que as raias listadas do ocapi lembren ás dunha cebra, está máis estreitamente relacionada coa xirafa. O ocapi e a xirafa son os únicos membros vivos da familia giraffidae. O ocapi ten unha altura de 1,5 m até a cruz e unha lonxitude media do corpo duns 2,5 m. O seu peso rolda entre os 200 e os 350 kg. Ten un longo pescozo e unhas orellas grandes e flexibles. A súa pelaxe varía dende a cor chocolate até o marrón avermellado, que contrasta moito coas raias e aneis horizontais cruzan as súas pernas e os seus nocellos totalmente brancos. Os ocapis machos teñen cornos curtos, cubertos de pelo chamado ossicones, con menos de 15 cm de lonxitude. As femias posúen espirais nos cabelos, e carecen de ossicones.
Os ocapis son principalmente diúrnos, pero poden estar activos durante unhas horas na escuridade. Son esencialmente solitarios, xuntándose só para a reprodución. Son herbívoros, alimentándose de follas de árbores e flores, froitas e fungos. Os celos en machos e femias non dependen da tempada. En catividade, o seu ciclo pode reaparecer cada 15 días. O período de xestación é de preto de 440 ou 450 días de duración, tralo cal nace normalmente un único becerro. As crías comezan a tomar o alimento sólido ó cabo de tres meses,e desleitados ós seis meses.
O seu hábitat son os bosques en altitudes de 500 a 1 500. Son endémicos dos bosques tropicais da República Democrática do Congo, onde están presentes en todas as rexións centrais, norte e leste. A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) clasifica o ocapi como unha especie ameazada. As principais ameazas inclúen a perda de hábitat por mor da deforestación e os asentamentos humanos. A caza extensiva para aproveitar a carne dos animais salvaxes e a minaría ilegal tamén son responsables do descenso das poboacións. O Proxecto de Conservación do Ocapi foi creado en 1987 para protexer a súa poboación.
PrestaShop
miniatura|Logo de PrestaShop. PrestaShop  é unha ferramenta dixital de código aberto para facilitar o comercio electrónico. A empresa é orixinaria de Francia e ten a sede en París e delegación en Miami. PrestaShop esta traducido a 63 linguas, entre elas o galego.
Historia
PrestaShop sacou a primeira versión o ano 2008, dende ese momento e ata hoxe xa vai na versión 1.6:
En maio de 2014 levaba máis de 3.500.000 descargas e un total de máis de 150.000 tendas en liña activas.
Características
Fácil desenvolvemento para programadores non expertos. Existe unha tenda de módulos oficiais na que se poden mellorar as características nativas.
Salamanca Club de Fútbol UDS
O Salamanca Club de Fútbol UDS é un club de fútbol español da cidade de Salamanca, en Castela e León. Actualmente xoga no grupo II da Segunda División B Española.
PrestaShop
Características
Ten uns dos foros máis activos en lingua hispana.
Salamanca Club de Fútbol UDS
Fundouse no verán de 2013 e adquiriu os dereitos competitivos, deportivos e federativos da UD Salamanca, desaparecida o 18 de xuño do mesmo ano.
Historia
Durante o verán de 2013, créase o Club Deportivo Club de Fútbol Salmantino,​ ao que a Fundación UDS cede todos os dereitos competitivos, deportivos e federativos que posuía dos equipos das categorías inferiores, adquirindo os mesmos da concursada UD Salamanca. Durante dúas tempadas compite na praza que correspondía ao CD Salmantino, equipo filial da UD Salamanca, previamente á desaparición do armazón empresarial e deportivo da UD Salamanca.
Con todo, o auto de data 23 de decembro de 2014 da Audiencia Provincial de Salamanca, ditaminou que o actual CF Salmantino considérase un equipo "de nova creación", e que dita cesión de dereitos deportivos, fíxose de maneira contraria ao prescrito polos autos ditados polo xulgado do mercantil Nº 4 de Salamanca, polo que ao finalizar a tempada 2014-15, a Real Federación Española de Fútbol descendeu a todos os equipos do Salmantino á categoría máis baixa das súas respectivas idades, tendo que empezar o primeiro equipo a tempada 2015-16 desde Provincial.
Na tempada 2015-16 o CF Salmantino consegue o ascenso á categoría Rexional.​ Durante tempada 2016-17, antes de comezar a disputa dalgúns partidos en casa, o CF Salmantino rende distintos homenaxes á UD Salamanca, por exemplo, o recoñecemento aos socios máis antigos da mesma que apoian ao equipo,​ outorgándolles os 5 primeiros números de carné de socio. Tamén se homenaxeou á antiga sección de atletismo da UD Salamanca,​ convidando o atleta local Álvaro de Arriba e ao histórico José Luis Sánchez Paraíso a realizar un saque de honra. Outras persoas do ámbito futbolístico de Salamanca tamén mostraron a súa simpatía co proxecto, por exemplo, os ex xogadores Luis García García,​ José Luis Sánchez Barrios,​ Ángel de los Santos, César Brito, Pauleta​ e o tamén ex-seleccionador nacional Vicente del Bosque.
250px|miniatura|Xogadores do CF Salmantino celebrando un tanto no [[Estadio Helmántico|Helmántico na tempada 2016-17.]] O 23 de abril de 2017, a cinco xornadas do final de tempada e tras cursar un ano deportivo case perfecto, o CF Salmantino conseguía o ascenso matemático a Terceira División, retornando así á categoría nacional dous anos despois do descenso administrativo.
O 10 de maio de 2017, facíase oficial a compra de varios bens da Unión Deportiva Salamanca (previa autorización xudicial emitida dous días antes) polo CF Salmantino por un prezo de 152.008 €. Os bens adquiridos foron a boutique, marca, escudo, himno, trofeos e documentación histórica da UDS.​ Para culminar a adquisición e reunión dos símbolos, o día 12 de xullo do mesmo ano, o Club publicou un comunicado anunciando que na tempada 2017-18 pasaría a chamarse CF Salmantino UDS, engadindo as siglas UDS á denominación en honra á Unión Deportiva Salamanca.
O 21 de xullo de 2018, o club anunciou que a partir da tempada 2018-19 usaría o escudo da UD Salamanca, previa autorización oficial da Federación. Uns días máis tarde, anunciouse outro cambio de nome do club, pasando a chamarse Salamanca Club de Fútbol UDS. Este cambio de nome foi autorizado polo Federación a partir da tempada 2019-20.
Estadio
O CF Salmantino UDS xoga os seus partidos como local no Estadio Helmántico, con capacidade para 17.341 espectadores. Tras a desaparición da Unión Deportiva Salamanca, no proceso de liquidación concursal, o Estadio Helmántico saíu a poxa, e finalmente escriturouse a favor de Desarrollos Empresariales Deportivos SL, dirixida entón polo empresario mexicano Miguel Alejandro Miranda, o cal compartía proxecto deportivo co CF Salmantino UDS e cedeulle o uso do estadio.​
Durante a tempada 2016-17, o Salmantino proponse deseñar un logotipo identificativo para o estadio Helmántico. Dita imaxe comeza a ser utilizada en marzo de 2017.
Narcolepsia
A narcolepsia (do grego nárke, «entumecemento, estupor», e lepsis, «posesión»), tamén coñecida como síndrome de Gelineau, é unha doenza autoinmune cuxa prevalencia na poboación é moi baixa. Caracterízase pola presenza de accesos de somnolencia irresistible durante o día. Pode causar cataplexía (parálise ou debilidade extrema bilateral dun conxunto muscular), alucinacións hipnagóxicas (visións fugaces na transición vixilia-sono) ou hipnopómpicas (transición sono-vixilia); mesmo pode haber parálise do sono, e interrupción do sono nocturno. De acordo con estudos epidemiolóxicos, a prevalencia deste trastorno neurolóxico do sono na poboación adulta sitúase entre un 0,02 e un 0,16 %, afectando en forma semellante a homes e mulleres.
Inmunoxenética: asociación MHC-narcolepsia
miniatura|300x300px|Estrutura cristalina de HLA-DQ 0602 (molécula codificada por DQA10102/DQB10602) en unión co [[péptido hipocretina (orexina). HLA-DQ 0602 confire unha forte susceptibilidade á narcolepsia, á vez que protexe contra a diabetes tipo I. ]] O carácter xenético da narcolepsia xa se intuíu dende a primeira observación de Westphal en 1877, pois a nai do seu paciente padecía os mesmos problemas que o fillo. A causa desta doenza é descoñecida, aínda que todos os pacientes estudados presentan haplotipos HLA específicos, o que suxire unha orixe xenética. A narcolepsia aparece coa mesma frecuencia en ambos os sexos; algúns pacientes teñen antecedentes familiares do trastorno. Recoñeceuse un vínculo significativo entre este e alelos específicos do complexo maior de histocompatibilidade (MHC). Obsérvase unha asociación especialmente forte con HLA-DR2, é dicir, co alelo 2 do locus HLA-Dr. Os individuos co marcador DRB11501 (alelo máis específico do antíxeno DR2) teñen unha probabilidade de desenvolver a enfermidade moi superior á dos que carecen do mesmo: estabeleceuse que tal probabilidade é cen veces maior nas persoas con DR2 respecto daquelas sen DR2 (risco relativo aproximado). Máis recentemente, as investigacións centráronse noutros alelos específicos de HLA (sobre todo, DQB10602 e DQA10102), os cales tamén predispoñen para a enfermidade (e fano en forma máis significativa que DR2).
Así mesmo, reportáronse achados consistentes cun patrón de herdanza dominante (con penetrancia incompleta) dun hipotético xene de susceptibilidade para a enfermidade. Sinaláronse, en particular, tres loci do mapa xenético asociados coa narcolepsia: Porén, a verdadeira causa da enfermidade segue sen coñecerse, e pénsase que deben intervir outros factores. A homocigosidade para o alelo DQB10602 aumentaría a susceptibilidade para padecer a doenza pero non a súa gravidade. Tampouco se puido verificar para este trastorno un comportamento fisiopatolóxico similar ó das enfermidades autoinmunes clásicas, malia que estas se asocien menos ó HLA que a propia narcolepsia.
Suomi-sarja
A Suomi-sarja é a terceira categoría do hóckey sobre xeo en Finlandia. A Suomi-sarja creouse na tempada 1999-2000 e actualmente na categoría compiten 23 equipos repartidos en tres grupos segundo a localización xeográfica. Anteriormente a terceira categoría era denominada II-divisioona dende 1975, e antes diso eran as as series provinciais (dende 1947). Durante os anos '90 a liga incluíu un equipo de Estonia. A liga repartiuse en dous grupos na tempada 2006-07 e en tres na 2007-08. Os equipos da Suomi-sarja poden descender á II-divisioona ou ascender á Mestis.
Jimmy Greaves
James Peter 'Jimmy' Greaves, nado en Manor Park, Essex, o 20 de febreiro de 1940 e finado en Danbury, Essex, o 19 de setembro de 2021, foi un futbolista inglés.
= Carreira de Xogador =
Chelsea, AC Milan, e Spurs
Greaves foi un abraiante dianteiro, anotando no seu debut co Chelsea en 1957. Sería o máximo goleador nos anos 1959 e 1961. Os seus 41 goles neste último ano aínda son un récord no club, máis goles marcados por un xogador nunha soa tempada.
No 1960 convértese no xogador máis xove en chegar ós 100 goles en liga, á idade de 20 anos 290 días.
En 1961 viaxa ata a Italia para unirse ao A.C. Milan e marca 9 goles en 12 encontros. Ao pouco é transferido o Tottenham Hotspur por 99.999 libras. Esta cantidade púxose porque no club non querían darlle a presión de se-lo primeiro xogador que chegaba ás 100.000 libras de custo por traspaso.
Lladairo, Cuíñas, A Fonsagrada
Lladairo é un lugar da parroquia de Cuíñas, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 12 habitantes (9 homes e 3 mulleres).
Jimmy Greaves
Chelsea, AC Milan, e Spurs
Ficou no club dende 1961 ata 1970, anotando 266 goles en 379 encontros. Rematou coma máximo goleador catro anos (1963,1964,1965 e 1970). A súa marca de seis veces máximo artilleiro nunca foi superada nin igualada.
Cos Spurs, gañou a FA Cup en 1962 e 1967. Tamén conseguiu a Recopa no 1963 anotando dous goles na final (5-1) contra o Atlético de Madrid. Este foi o primeiro trofeo europeo gañado por unha escuadra británica.
Carreira Internacional
No Mundial de Fútbol Chile 1962, no encontro disputado contra o Brasil un can entrou no terreo de xogo e eludiu tódalas tentativas de collelo ata que Greaves logrou atrapalo. Nese intre o can mexou sobre a camisola do xogador. Ao brasileiro Garrincha fíxolle graza o incidente e acabou levando o can á súa casa para telo como mascota.
No Mundial de Fútbol Inglaterra 1966 Greaves era o dianteiro titular, mais unha inoportuna mancadura nunha perna no encontro contra Francia fixo que tivera que ser substituído. O elixido foi Geoff Hurst, que anotou o gol decisivo nos cuartos de final e xa non sairía do equipo. Na final, este xogador fixo o famoso triplete grazas ó cal Inglaterra foi campioa.
West Ham e Barnet
Greaves volveu do seu retiro aos 38 anos, xogando para o Barnet F.C. na Southern League, actuando de mediocampista, anotou 25 goles e foi proclamado mellor xogador da tempada.
Despois do fútbol
A mediados dos anos 70 Greaves loitaba contra un grande problema de alcoholismo, deixando finalmente a bebida cara o ano 1978. Converteuse nun popular presentador de televisión, formando parella con Ian St. John nun programa futbolístico chamado Saint & Greavsie
No 2002 entrou a formar parte do English Football Hall of Fame. Faleceu o 19 de setembro de 2021 aos 81 anos.
Wellington Regional Stadium
O Wellington Regional Stadium (coñecido comercialmente como Sky Stadium mediante dereitos de nome), anteriormente coñecido como Westpac Stadium, é un estadio da cidade de Wellington (Nova Zelandia). Está adicado principalmente á práctica do rugby e do fútbol. Debido á súa forma, é coñecido coloquialmente como The Cake-Tin (Envoltorio de Pastel) noutras partes de Nova Zelandia, aínda que a xente da cidade o coñece simplemente como The Stadium (O Estadio). Os seareiros do equipo de fútbol Wellington Phoenix refírense ao campo como O Anel de Lume. Foi construído en 1999 por Fletcher Building,.
Foi construído para substituír o antigo Athletic Park, que deixou de considerarse axeitado para eventos internacionais debido á súa localización e o seu estado de deterioración. Tamén foi construído para proporcionar un escenario de maior capacidade para eventos como o Día Internacional do Crícket.
Copa do Mundo de Rugby 2011
Este é un dos estadios que Nova Zelandia escolleu para que se disputaran nel 8 dos encontros da Copa do Mundo de Rugby 2011 que o país maorí organizou entre o 9 de setembro e o 23 de outubro de 2011. Deses 8 partidos, 6 foron pertencentes á fase de grupos e 2 aos cuartos de final.
Eleccións municipais en Becerreá
miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Becerreá.]]
Corporacións democráticas en Becerreá desde a aprobación da Constitución de 1978.
Lingua de sinais dos indios das chairas
miniatura|dereita|Anacos de filmes rodados durante a Conferencia de 1930 de PISL, amosando ao xeneral [[Hugh L. Scott e membros de varias tribos falando con sinais. ]] A lingua de sinais dos indios das chairas ou fala de sinais das chairas, é unha lingua de sinais e unha lingua comercial (ou lingua auxiliar), antigamente un pidgin de comercio, que foi unha lingua franca ó longo do Canadá central, do oeste e o centro dos Estados Unidos e do norte de México, empregado entre as nacións indíxenas das chairas. Era empregado para contar historia, na oratoria, en diversas cerimonias e pola xente xorda no día a día.
O termo 'fala de sinais das chairas' é preferido no Canadá, xa que o termo 'indio' é considerado pexorativo. Deste xeito, as publicacións e artigos sobre a lingua varían moito sobre no seu nome dependendo da súa orixe.
Music of My Mind
Music of My Mind é o décimo cuarto álbum de estudio do músico estadounidense Stevie Wonder, publicado o 3 de marzo de 1972 a través do selo Tamla. O disco amosa os primeiros experimento de Wonder cos sintetizadores.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Stevie Wonder agás onde se indique.
Franco Modigliani
Franco Modigliani, nado en Roma o 18 de xuño de 1918 e finado en Cambridge, Massachusetts o 25 de setembro de 2003, foi un economista italiano, naturalizado estadounidense. Foi galardoado con o Premio Nobel de Economía en 1985.
Biografía
Modigliani naceu en Roma no seo dunha familia de xudía. Deixou a capital italiana en 1939 a causa das leis raciais fascistas contra os hebreos. Refuxiouse nos Estados Unidos, onde colleu a súa cidadanía en 1946.
Teorías
Modigliani, xunto con Merton Miller, formulou o denominado Teorema de Modigliani-Miller sobre as finanzas empresariais, que explica que en determinadas condicións o valor dunha empresa permanece igual, ora che sexa financiada a través da captación de capitais no mercado accionario (emisión de accións), ora sexa financiada a través da adquisición de débeda (emisión de obrigacións). Porén os supostos do teorema fanno inverificábel desde o punto de vista empírico, mais con todo segue a ser un achado científico importante porque ten orixinado unha enorme literatura, aínda florecente, que busca explicar baixo que diversas condicións o resultado non é válido.
Modigliani foi tamén o creador da hipótese do ciclo vital, que explica como o aforro e o consumo mudan durante a vida dunha persoa. Os consumidores, segundo Modigliani, tende a efectuar as súas escollas de consumo non en base ao xuro corrente, senón en base ás súas expectativas de xuro e consumo total futuro. Por iso, os individuos tenden a aforrar nalgunhas fases da súa vida para logo gastar o diñeiro acumulado noutras fases, por exemplo durante a xubilación.
Evaporador
miniatura|300px|Evaporadores inundados para amoníaco en [[cámara frigorífica para froitas.]] Un evaporador é un intercambiador de calor no cal se produce a transferencia de enerxía térmica dende o medio a arrefriar ata o fluído refrixerante que circula no interior do refrixerador. O seu nome procede do cambio de estado sufrido polo refrixerante ao recibir esta enerxía, logo dunha brusca expansión que diminúe a súa temperatura. Durante o proceso de evaporación o fluído pasa do estado líquido ao gasoso.
Os evaporadores atópanse en todos os sistemas de refrixeración como neveiras, equipos de aire acondicionado e cámaras frigoríficas. O seu deseño, tamaño e capacidade depende da aplicación e carga térmica de cada uso.
Principio
Nos sistemas frigoríficos o evaporador opera como intercambiador de calor. Polo seu interior flúe o refrixerante o cal cambia o seu estado físico de líquido a vapor. Este cambio de estado permite absorber a calor sensible contido ao redor do evaporador e desta maneira o gas, ao deixar o evaporador faino cunha enerxía interna notablemente superior debido ao aumento da súa entalpía, cumpríndose así o fenómeno da refrixeración.
O fluxo de refrixerante en estado líquido é controlado por un dispositivo ou válvula de expansión a cal xera unha abrupta caída de presión na entrada do evaporador. Nos sistemas de expansión directa, esta válvula emana unha fina mestura de líquido e vapor a baixa presión e temperatura. Debido as propiedades termodinámicas dos gases refrixerantes, esta baixada de presión está asociada a un cambio de estado e, o que é máis importante aínda, ao descenso na temperatura do mesmo.
Desta maneira, o evaporador absorbe a calor sensible do medio a arrefriar transformándoo en calor latente o cal queda incorporado ao refrixerante en estado de vapor. Esta calor latente será disipada noutro intercambiador de calor do sistema de refrixeración por compresión coñecido como condensador dentro do cal xérase o cambio de estado inverso, é dicir, de vapor a líquido.
Tipos de evaporador
miniatura|Esquema de [[evaporador de expansión seca.]] miniatura|Esquema de [[evaporador inundado.]] miniatura|Esquema de [[Evaporador sobrealimentado|evaporadores sobrealimentados.]]
Debido a que un evaporador é calquera superficie de transferencia de calor na cal vaporízase un líquido volátil para eliminar calor dun espazo ou produto refrixerado, os evaporadores fabrícanse nunha gran variedade de tipos, tamaños e deseños e pódense clasificar de diferentes maneiras.
De expansión directa ou expansión seca (DX)
Nos evaporadores de expansión directa o evaporación do refrixerante lévase a cabo a través do seu percorrido polo evaporador, atopándose este en estado de mestura nun punto intermedio deste. Deste xeito, o fluído que deixa o evaporador é puramente vapor requentado. Estes evaporadores son os máis comúns e son amplamente utilizados en sistemas de aire acondicionado. Con todo, son moi utilizados na refrixeración de media e baixa temperatura, non son os máis axeitados para instalacións de grande volume.
Sobrealimentados
Un evaporador sobrealimentado é aquel no cal a cantidade de refrixerante líquido en circulación a través do evaporador ocorre en exceso e que ademais pode ser vaporizado.
Evaporadores para arrefriamento de aire
miniatura|Evaporador de tubo descuberto de cobre para arrefriamento de auga Os evaporadores de tubo descuberto constrúense polo xeral en tubos de cobre ou ben en tubaxe de aceiro. O tubo de aceiro utilízase en grandes evaporadores e cando o refrixerante a utilizar sexa amoníaco (R717), mentres para pequenos evaporadores utilízase cobre. Son amplamente utilizados para o arrefriamento de líquidos ou ben utilizando refrixerante secundario polo seu interior (salmoira, glicol), onde o fenómeno de evaporación de refrixerante non se leva a cabo, senón máis ben estes cumpren a tarefa de intercambiadores de calor.
Existen varios tipos destes evaporadores. Un deles consta de dúas placas acanaladas e asimétricas as cales son soldadas hermeticamente unha contra a outra de maneira tal que o gas refrixerante poida fluír por entre elas; son amplamente usados en refrixeradores e conxeladores debido a súa economía, doada limpeza e modulación de fabricación. Outro tipo de evaporador corresponde a unha tubaxe dobrada en serpentín instalada entre dúas placas metálicas soldadas polas súas beiras. Ambos tipos de evaporadores, os que adoitan ir recubertos con pintura epóxica, teñen excelente resposta en aplicacións de refrixeración para produtos conxelados.
miniatura|Evaporador de serpentín aleteado e convección forzada para baixa temperatura, sen bandexa de condensados. miniatura|Evaporador de serpentín aleteado no interior do equipo de aire acondicionado tipo Split. Os serpentíns aleteados son serpentíns de tubo descuberto sobre os cales colócanse placas metálicas ou aletas e son os máis amplamente utilizados tanto na refrixeración industrial coma nos equipos de aire acondicionado. As aletas serven como superficie secundaria absorbedora de calor e teñen por efecto aumentar a área superficial externa do intercambiador de calor, mellorando polo tanto a eficiencia para arrefriar aire ou outros gases.
O tamaño e espaciamento das aletas depende do tipo de aplicación para o cal está deseñado o serpentín. Tubos pequenos requiren aletas pequenas e viceversa. O espaciamiento das aletas varía entre 1 ata 14 aletas por polgada, dependendo principalmente da temperatura de operación do serpentín. A menor temperatura, maior espaciamento entre aletas; esta distancia entre as aletas é de elemental relevancia fronte a formación de lazada debido a que esta pode obstruír parcial ou totalmente a circulación de aire e diminuír o rendemento do evaporador.
Respecto aos evaporadores aleteados para aire acondicionado, e debido a que evaporan a maiores temperaturas e non xeran lazada, estes poden ter ata 14 aletas por polgada. Xa que existe unha relación entre superficie interior e exterior para estes intercambiadores de calor, resulta de todo ineficiente incrementar o número de aletas (para aumentar a superficie de intercambio optimizando o tamaño do evaporador), xa que diminúe a eficiencia do evaporador dificultando a circulación do aire a través deste.
Esta circulación de aire realízase de dúas maneiras: por convección forzada por ventiladores –ben sexan centrífugos ou axiais, mono ou trifásicos, conforme a aplicación- e de maneira natural por diferenza de densidades do aire, fenómeno coñecido como convección natural.
Evaporadores para arrefriamento de líquido
É un serpentín que arrefría líquido que subministra un grande rango de transferencia de calor entre o refrixerante e o líquido que vai ser arrefriado. O camiño do refrixerante pode ser a través dun ou doutro dos tubos aínda que usualmente a salmoira ou líquido que vai ser arrefriado faise circular a través do tubo interior e o refrixerante que transmite a calor está entre os dous tubos. Este tipo de serpentìn para intercambio de calor úsase tamén no deseño de condensadores.
Pode usarse para arrefriar auga, ou outros líquidos ou para varios usos industriais, e é frecuentemente usado como arrefriador de leite. O evaporador está composto por tubaxes horizontais unidas nos seus extremos laterais, e o líquido que vai arrefriarse faise circular sobre os serpentíns mediante o fluxo por gravidade sobre dos serpentíns. O líquido é recollido nunha bandexa o cal pode ser redirixido polo arrefriador baudelot ou bombeado ao seu destino no proceso industrial
O serpentín está separado por un medio deflector da masa principal do líquido, circulando este a través do serpentín movido por un axitador motorizado.
Este arrefriador utilízase naqueles casos en que a sanidade non sexa un factor importante, nas aplicacións de grandes e frecuentes flutuacións da carga, dada a súa grande inercia, e nas aplicacións nas que o líquido entra no arrefriador a temperaturas relativamente altas. Emprégase moito para arrefriamiento de auga, salmoira e outros líquidos refrixerantes secundarios.
Desenvolvemento rural
miniatura|Sistema de rego en Suecia. O desenvolvemento rural (ou política de desenvolvemento rural) é o conxunto de políticas e accións dos gobernos e tamén de organizacións non gobernamentais dirixidas a promover e consolidar a calidade de vida nas zonas rurais. Inicialmente, o termo referíase principalmente a actividades directamente relacionadas coa produción agrícola, pero, gradualmente, este concepto foi ampliada cunha visión máis territorial, abranguendo actividades que non son agrícolas e o desenvolvemento xeral das áreas que non son urbanas.
As políticas públicas de desenvolvemento rural son realizadas en moitos países con presenza rural, e a diferentes escalas. A escala global, organizacións, tales como a FAO ou o Banco Mundial son responsables do desenvolvemento rural, especialmente en áreas que son pobres e desfavorecidos, con especial énfase no desenvolvemento económico e social das zonas. Tamén os países máis desenvolvidos teñen políticas nas súas respectivas áreas de actividade, e aquí a énfase é máis sobre o desenvolvemento sostible e equilibrio territorial (nos Estados Unidos, Suíza ou o Xapón).
Shohei Ohtani
Shohei Ohtani (大谷 翔平), nado o 6 de xullo de 1992 en Ōshū, Iwate, é un xogador profesional de béisbol xaponés. Xoga nas posicións de pitcher e bateador designado para Los Angeles Angles da Liga Americana da Major League Baseball (MLB). Anteriormente xogara para os Hokkaido Nippon-Ham Fighters da Liga do Pacífico do Nippon Professional Baseball (NPB). A carreira de Ohtani comezou no ano 2012, cando os Fighters o escolleron no Draft da NPB. Entre 2013 e 2017 xogou para o equipo de Sapporo tanto como lanzando como pitcher como bateando como outfielder. Ohtani rexistrou o lanzamento máis rápido da historia do béisbol profesional xaponés ao chegar aos 165 km/h (102,5 mph). Tras a súa chegada á MLB e n2018, foi galardoado no seu primeiro ano co premio ao Rookie do Ano da Liga Americana.
Simone Saibene
Simone G. Saibene, nado en Busto Arsizio, Lombardía, o 29 de outubro de 1977, é un director de cine galego de orixe italiana.
Traxectoria
Estudou Ciencias da Comunicación na Universidade Libre de Lingua e Comunicación de Milán (Libera Università di Lingue e Comunicazione, IULM). Licenciouse con matrícula de honra en 2003 coa tese ''Para unha xeografía do cine. A rexionalización do cine español: o caso de Galicia''.
Entre 2006 e 2010 traballou como programador, animador cultural e redactor de publicacións na Fundación Cultural San Fedele de Milán. Dende 2010 vive en Ourense, onde fundou a produtora e distribuidora Noveolas Producciones.
Asistiu a cursos de teatro, música e fotografía. Docente e coordinador de ciclos de cine, xornalista publicista e crítico audiovisual, colabora e colaborou con medios e institucións como a revista de cine Duellanti, o Instituto Cervantes de Milán, o Centro Galego de Artes da Imaxe da Coruña, a ESAP do Porto e a Universidade de Vigo. Formou parte do xurado na XV edición do Festival Internacional de cine de Ourense, na VIII Mostra Internacional de Escolas de Cinema de Porto e no 17º Avanca Film Festival.
En 2006 gañou o Premio Artivisive San Fedele (Milán) coa curtametraxe experimental Il furto della zucca, gravada entre Suíza e Italia.
En 2013 estreou a súa primeira longametraxe, titulada 9 ondas, que foi nomeada ao Premio Mestre Mateo ao mellor filme na 12ª edición dos premios. En 2016 dirixiu o filme Pelerinaxes, con Carmen Méndez, Alfonso Míguez, Isabel Risco e Ruth Sabucedo, baseado no libro Pelerinaxes I de Ramón Otero Pedrayo.
Primeiro ministro da Costa do Marfil
right|miniatura|230px|Brasón de Costa do Marfil. O primeiro ministro de Costa do Marfil é o xefe de goberno de Costa do Marfil. Esta é unha lista dos primeiros ministros de Costa do Marfil despois de 1958.
Castelo de Torrelobatón
O Castillo de Torrelobatón ou tamén coñecido como Castelo dos Comuneiros imponse sobre os Montes Torozos e é visible dende varios quilómetros arredor. Sitúase en Torrelobatón, Provincia de Valladolid (Castela e León, España). Converteuse no símbolo de Torrelobatón. É un dos castelos de Castela e León mellor conservados. Foi declarado Patrimonio histórico en 1949.
Historia
miniatura|esquerda|Gravado publicado en 1853 en [[Semanario Pintoresco Español.]] Comezouse a súa construción no século XIII coa intención de vixiar o val do río Hornija. Pertenceu aos Enríquez, Almirantes de Castela (1455-1473), debido a isto na torre da homenaxe aprécianse os brasóns desta familia. Debido a isto, tamén é coñecido como o castelo dos Almirantes
A torre da homenaxe ten na fachada os escudos da familia dos Enríquez, Almirantes de Castela (un león debaixo, a divisa das áncoras mariñas na orla e dous castelos separados). Tamén aparecen os escudos de Juana de Mendoza, de Diego Fernández Quiñones e María de Toledo. O brasón principal é colocado por Don Fadrique e permitido por Xoán II de Castela.
Tivo un papel importante na Guerra das Comunidades de Castela, pois foi escenario dunha gran vitoria dos comuneiros tras vencer tras oito días de asedio á fortaleza en febreiro de 1521. Os defensores foron rodeados na torre da homenaxe. Os danos causados ao castelo foron reparados en 1535 nunha reconstrución de gran dificultade que lle dá as súas ameas tipo caixa de correos.
E é o último lugar no que os comuneiros deixaron pegada, tras partir rumbo a Toro o 23 de abril de 1521 e ser alcanzados en Villalar, derrotados e axustizados. miniatura|Fotografía en branco e negro que mostra a localización do castelo de Torrelobatón. No século XVIII os Enríquez deixan de posuír a vila e, por tanto, o castelo. Pero este estivo ligado a esta liñaxe ata o século XIX. Nos anos 1950 pasa a depender do Servizo Nacional de Trigo (SENPA) do Ministerio de Agricultura, facendo de almacén de cereais. O 1 de abril de 2003 a Xunta de Castela e León cede o castelo a Torrelobatón.
Tras ser rehabilitado e acondicionado, desde 2007 acubilla o Centro de Interpretación da Guerra das Comunidades, promovido pola Fundación do Patrimonio Histórico de Castela e León, a Fundación Villalar-Castela e León e o concello de Torrelobatón.
Construción
O seu deseño corresponde á Escola de Valladolid. As torres de homenaxe de Medina del Campo, Peñafiel e Fuensaldaña repiten as proporcións de Torrelobatón. Emprégase para a súa construción cantaría e formigón. Os muros son moi altos e forman un cadrado con cubos circulares en tres das súas esquinas (duns 20 metros de altura e 10 de lado) e unha torre cadrada da Homenaxe (duns 40 metros de altura, 20 de lado e 5 de grosor). Sobre a torre da homenaxe hai oito torreóns circulares que serven para vixiar e atacar. Ao oeste quedan restos dunha antiga barbacá desaparecida. O castelo está rodeado de restos dun foso. O castelo posuía orixinalmente un sistema de ameas en todos os seus niveis, pero este foi reformado no século XVI. Os cubos angulares do castelo, que posuían capacidade para dez soldados, e as troneiras superiores usábanse para disparar desde elas con béstas e arcabuces. Antigamente existía unha entrada secreta ao patio de armas, esa entrada era estreita e moi difícil de atopar, estaba situada no foso do muro norte. O arco de entrada antigo aínda se conserva actualmente, é de medio punto, tamén se conservan as troneiras verticais e o oco para o anciño. Esta porta levaba directamente ao patio de armas.
O alxibe sitúase a uns cincuenta metros do castelo, fronte á Igrexa de Santa María (Torrelobatón) e actualmente é unha adega particular. É posible que este conecte co castelo a través dun paso subterráneo. É de cantaría e bóveda de canón.
Torre da homenaxe
miniatura|Torre da homenaxe do castelo. O interior da torre da homenaxe consta de tres pisos. Subíase a eles por unha escaleira de 143 banzos que estaba interrompida por multitude de portas, tal e como demostran os arcos no seu percorrido. Os tres pisos posúen bóvedas. A antiga porta da torre estaba situada a metade da súa altura e comunicaba co adarve por unha ponte.
A torre ten na parte baixa unha antesala situada no muro que era o primeiro acceso desde o patio. O piso inferior cóbrese cun canón apuntado e a parte de abaixo do muro pertence á primitiva e antiga torre construída por Alfonso Enríquez. A torre parece unha torre de influencia portuguesa de segunda metade do século XIV.
A segunda altura da torre é máis propia de finais do século XV e ten unha bóveda de ligadura.
No terceiro piso destaca unha gran sala con bóveda que probablemente estivo dividida en dúas alturas.
Nas reparacións de despois das Comunidades cámbianse as portas de entrada á torre, pasando a ser canopiais.
Descrición
Realizouse con excelente pedra de cantería. Está composto por un patio cuadrangular con tres cubos nos ángulos e unha torre da homenaxe. Formaba parte do cordón defensivo da vila. Posuía unha muralla exterior, da que hoxe só quedan retrincos.
Ringo Starr
Ringo Starr nado como Richard Starkey, (MBE) en Liverpool o 7 de xullo de 1940, é un músico, cantante, compositor e actor británico, recoñecido por ser o batería de The Beatles. Dos catro membros do grupo, foi o último en incorporarse á formación definitiva. Chámanlle así porque sempre usa aneis, aínda que nunha entrevista dixo: "Elixino porque é nome de can e os cans agrádanme". Antes da súa unión a The Beatles, Starr foi membro doutra banda de Liverpool, Rory Storm & The Hurricanes. En agosto de 1962, Starr substituíu de forma permanente na formación de The Beatles ao batería Pete Best. Ademais de tocar a batería, Starr participou como vocalista en varias cancións do grupo como "With a Little Help from My Friends", "Yellow Submarine" e "Act Naturally", entre outras, e figurou como compositor das cancións "Don't Pass Me By" e "Octopus's Garden".
A contribución creativa de Starr á música de The Beatles foi suxeito de eloxios por músicos e críticos. O batería Steve Smith comentou que a popularidade de Starr "deu luz a un novo paradigma onde se comezou a ver ao batería como un participante máis no aspecto compositivo". En 2011, os lectores da revista musical Rolling Stone elixiron a Starr o quinto mellor batería de todos os tempos.
Trala separación de The Beatles en 1970, Starr desenvolveu unha carreira musical en solitario con éxitos comerciais na década de 1970 como Ringo (1973) e Goodnight Vienna (1974) e varios fracasos na década de 1980, durante a cal desenvolveu unha actividade cinematográfica paralela, participando en películas como Cavernícola (Caveman) (1981). Ademais, participou como músico de sesión en traballos doutros artistas, incluíndo os seus tres antigos compañeiros de The Beatles, e narrou as dúas primeiras tempadas da serie infantil animada Thomas e os seus amigos (Thomas the Tank Engine and Friends). En 1989, creou Ringo Starr & His All-Starr Band, unha banda cunha formación rotatoria ao estilo de Bill Wyman's Rhythm Kings e coa que sae anualmente de xira, e publicou o álbum Time Takes Time, o primeiro dunha serie de colaboracións co músico Mark Hudson, quen produciu posteriores traballos como Vertical Man (1997), Ringo Rama (2003) e Choose Love (2005). O seu disco máis recente, Ringo 2012, foi publicado en 2012.
Nunha entrevista, Phil Collins declarou: "Eu creo que Ringo Starr non foi ben valorado no seu papel de batería. Desafío a calquera de vostedes a tocar a batería como fai Ringo en "A Day in the Life"".
Primeiros anos
Starkey naceu no seo dunha familia traballadora o 7 de xullo de 1940 no 9 de Madryn Street de Dingle, un suburbio portuario de Liverpool, Inglaterra. Os seus pais, Elsie Gleave Parkin e Richard Starkey, divorciáronse, quedando o mozo ao coidado da súa nai. Ambos mudaronse ao 10 de Admiral Grove, á vez que a súa nai alternaba distintos traballos.
Ingresou na escola de St. Silas, pero aos 6 anos veríase obrigado a abandonala debido a unha grave peritonite. Permaneceu en cama durante dous anos e dez semanas no hospital. Aos trece, despois de que a súa nai contraese matrimonio con Harry Greaves, un arrefriado converteuse en pleuresía, o que lle obrigou a ser ingresado no Myrtle Street Hospital, onde permaneceu ata 1955.
A súa ausencia da aula lle dificultó a aprendizaxe, polo que á súa saída apenas sabía ler e escribir. Traballou, grazas ao apoio do seu padrastro, para a British Rail como mensaxeiro, aínda que ás seis semanas foi despedido por non pasar o exame médico. Pouco despois, Harry Greaves logrou atoparlle traballo como aprendiz de ensamblador nunha compañía mecánica local.
Pese a todo, e debido ao auxe do skiffle, a maior afección de Ringo era a música. Durante a súa estancia no hospital, aprendeu a tocar o tambor nas clases de música que se impartían. Á súa saída deste, Harry Greaves comproulle unha batería de segunda man. Tocou para algunhas bandas locais: primeiro en bailes xunto a Eddie Clayton e máis tarde con The Darktown Skiffle Group, aínda que alcanzou certa reputación no grupo Rory Storm & The Hurricanes, onde cambiou o seu nome polo de Ringo Starr (Ringo debido aos numerosos aneis que usaba (aínda que el nunha entrevista dixo "elixino porque é nome de can e os cans agrádanme"), e Starr para anunciar o seu só de batería como Starr Time).
No outono de 1960, e logo de numerosos concertos no seu Liverpool natal, Ringo, xunto a Rory Storm and the Hurricanes (que era o grupo máis popular en Liverpool nese tempo), tocou en Hamburgo, Alemaña, onde coñeceu a The Beatles. En varias ocasións substituíu a Pete Best á batería debido á súa ausencia, e emprendeu unha grande amizade co resto da banda.
Con The Beatles
En 1962, The Beatles conseguen o seu primeiro contrato discográfico con Parlophone grazas á axuda de Brian Epstein e George Martin. Pese a todo, a George Martin non lle gustaba o ritmo de Pete Best na batería, polo que propuxo substituilo polo mellor batería de Liverpool. Chamaron a Ringo, preguntándolle se quería unirse á banda, cousa que así fixo, aínda que a George Martin non se lle dixo que Ringo aceptara, polo cal aquel día reemprazárono por un profesional chamado Andy White. Malia as reticencias, finalmente contou co apoio de George Martin e ingresou oficialmente no grupo. Malia ser zurdo, Ringo toca unha batería para destros. A súa tendencia a dirixir o ritmo coa súa man esquerda contribuíu ao distintivo estilo de tocar a batería de Ringo.
John Lennon dixo de Ringo:
Pola súa banda, Steve Smith dixo del:
Moitos baterías, entre eles Max Weinberg, da E Street Band, Dave Grohl, de Nirvana, Danny Carey, de Tool, Liberty deVitto da banda de Billy Joel, Phil Collins e Mike Portnoy, recoñeceron a influencia de Ringo á hora de tocar a batería.
No seu extenso estudo sobre as sesións de gravación de The Beatles, Mark Lewisohn confirmou que Ringo era hábil e notablemente formal. Segundo o autor, ao longo de oito anos de sesións houbo menos dunha ducia de ocasións na que tivese que interromperse a gravación por un erro de Ringo, recaendo a maior parte dos erros nos outros tres compoñentes de The Beatles. Ringo é así mesmo considerado por introducir aspectos modernos nas técnicas da batería, como é a forma de coller as baquetas por ámbalas mans do mesmo xeito, a diferenza da forma tradicional na que ámbalas dúas eran collidas de xeito diferente, ou o aspecto de situar o instrumento nunha plataforma para facelo máis visible de cara ao público. El era zurdo pero a súa avóa ensinoulle a ser ambidestro e co tempo aprendeu.
Existen dúas cancións onde Ringo é recoñecido pola súa labor como batería: en "Rain", pola súa ensincronización co baixo de Paul McCartney, e en "She Said, She Said", pola forma de cubrir sen inconvenientes o cambio de compás de 3/4 a 4/4.