cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
OINK!
Colaboradores
miniatura|Miguelanxo Prado, autor das capas e contidos interiores, na época da revista Na iniciativa participaron escritores e autores de banda deseñada como Miguelanxo Prado, Kiko da Silva, Miguel Porto, Fran Bueno, Marilar Aleixandre, Kohell, Victor Rivas, Pinto & Chinto, Miguel Robledo, Jacobo Fernández, e Andrés Meixide entre outros. Miguelanxo Prado foi o autor da capa, ademais de ilustracións interiores. Varios dos autores participaran tamén na revista Golfiño, unha incursión previa do Xabarín na banda deseñada. A revista estaba dirixida por Marcos Ferreira Sanmamed, sendo a redactora xefa da revista Yolanda Sánchez Fidalgo, Ana López López como editora, María Villasó en corrección de contidos; o seu consello de redacción estaba formado por Fátima García Doval e Lucia Castro Díaz. A maquetación facíana Heitor Real Arregui e Oscar Seijas. Colaboraban Silvia López Gómez na sección "Pasatempos" e Jorge del Oro e Montse Rego na sección "Fedellando".
Walter Berry
Walter Berry, nado o 14 de maio de 1964 en Harlem, Nova York, é un ex-xogador profesional de baloncesto estadounidense. Xogaba na pocisión de ala-pivote cunha altura de 2,03 m. Foi o máximo anotador da Liga ACB co Atlético Madrid Villalba na temporada 1990−91 cunha media 33,4 puntos por partido e da Copa Saporta e Liga Grega en 1995.
As Medoñas, Priegue, Nigrán
As Medoñas é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 155 habitantes (74 homes e 81 mulleres).
OINK!
Contidos
Presentada cun obxectivo de entretemento alternativo á cultura dos superheroes, con fins didácticos e perspectiva galega e universal. Tamén pretendía recuperar o espírito do Xabarín Club e impulsar novas bandas musicais.
Alén dos novos contidos, recuperáronse personaxes da revista Golfiño, como Fiz de Kiko da Silva, Os Escachapedras, de Marilar Alexandre e Fran Bueno e continuaron outras series.
Número 1
Ficha de número e detalle do contido en Tebeosfera: "Territorio OINK!" con ilustración de Miguelanxo Prado, na que se mostraba o seu personaxe facendo un grafiti (tema dun dos apartados deste número); apartados lúdico, divulgativo e didáctico, coas seccións "Satélite Xabarín", "Pensatempos", "andas na onda?" (Operación Rescate no oceano), "A memoria, a Biblioteca dos Recordos" presentada por un dos personaxes da serie de debuxos animados Era unha vez... da produtora Procidis; "Imaxe do mes", bandas deseñadas de varios autores como Pinto & Chinto, Miguel Robledo, e a sección "Aprende a debuxar cómics con Fiz", de Kiko da Silva.
Número 2
Ficha de número e detalle do contido en Tebeosfera. Número adicado ao Samaín, coas seccións e colaboradores habituais, ademais de ilustracións de nenos gañadores do concurso "Ollo ao tesouro" do número anterior e da sección "Hai alguén aí?", con preguntas dos rapaces como "E para que serve o embigo?", "Por que os mosquitos lles pican a uns e a outros non?", "Como se fan as teas de araña?" ou "Porque teño cera nas orellas?".
Número 3
Ficha de número e detalle do contido en Tebeosfera. Número adicado ao outono, coas seccións e series de BD habituais, e unha sección con descrición de obras que serían representadas en Ourense, como O soldadiño de chumbo (teatro), O Kikirixote, aventuras e desventuras dun galo de curral (monicreques), O príncipe e o parrulo, Ilusionante (ilusionismo), O señor das Dunas (teatro), Don Gelati no teatro (teatro), Amadú (teatro), A historia do Apalpador (monicreques), La vuelta al mundo (teatro).
Número 4
Ficha de número e detalle do contido en Tebeosfera. Número adicado ao Nadal, coas series e seccións habituais, e "Novo no cortello!" na que se ofrecía unha mostra de novidades de libros infantís e xuvenís, ilustrados e de banda deseñada, videoxogos, aplicacións para móbiles, e estreas de cine dirixidas á mocidade; unha pequena recensión de cada un, incluíndo o nome da editorial e os seus autores principais, prezo e a idade recomendada etc.
Problemas para a continuidade
En xaneiro do 2014, coincidindo coa publicación do quinto número, iniciaron a campaña de mecenado ''OINK! unha revista para a rapazada galega'' en Verkami, aínda que en marzo só acadaran uns 8.000 dos 36.000 € que precisaban para continuaren o proxecto.
Signos non lingüísticos
Os signos non lingüísticos son os obxectos ou entidades que comunican algo, pero que non están mediados nin pola linguaxe falada nin pola linguaxe escrita. A semiótica, ciencia que se encarga de estudar os signos, explica que todos comprenden tres elementos: o signo ou vehículo sinal, o designado e o intérprete. Así, se por exemplo, situados nun contexto dunha loita, unha bandeira branca é signo, o que comunica (tregua ou rendición) é o designado e o seu intérprete sería o bando contrario.
Tipos
Dentro dos signos non lingüísticos tamén se inclúen as iconas e os símbolos:
Fundación Vía Galego
A Fundación Vía Galego é unha fundación creada pola Mesa pola Normalización Lingüística no ano 2006.
Finalidade
A súa finalidade principal é a promoción da relación de Galiza cos outros países e territorios pertencentes ao sistema lingüístico galego-portugués. É dicir, promover as relacións culturais e lingüísticas cos países lusófonos e as áreas galegofalantes da Galiza estremeira.
Birkbeck College
Birkbeck, Universidade de Londres (formalmente, Birkbeck College), é unha universidade pública de investigación que forma parte da Universidade de Londres, situada en Bloomsbury, Londres, Inglaterra.
Historia
Fundado como Instituto de Mecánica de Londres en 1823 por Sir George Birkbeck, coa colaboración e financiamento de Jeremy Bentham, JC Hobhouse e Henry Brougham, foi unha das poucas institucións especializadas para a educación superior nocturna.
Situación
O edificio principal de Birkbeck está na zona de Bloomsbury en Camden, no centro de Londres. En asociación coa Universidade de East London, Birkbeck ten un campus adicional en Stratford, xunto ao Theatre Royal Stratford East.
Oferta educativa
Birkbeck ofrece máis de 200 programas de posgrao e posgrao que se poden estudar a tempo completo ou a tempo parcial, e case todas as clases se imparten pola noite. As actividades académicas de Birkbeck organízanse en cinco facultades que se subdividen en dezanove departamentos. Tamén ofrece moitos cursos de formación continua.
Conta con 11 áreas temáticas; máis do 90 por cento dos estudosos de Birkbeck son investigadores activos. Birkbeck, sendo parte da Universidade de Londres, comparte os estándares académicos e concede títulos da Universidade de Londres. Do mesmo xeito que os outros colexios da Universidade de Londres, Birkbeck tamén obtivo os seus propios poderes independentes de concesión de títulos, que foron confirmados polo Consello Privado en xullo de 2012. En 2005 e 2010 a calidade dos títulos de Birkbeck foi confirmada pola Axencia de Garantía de Calidade do Reino Unido tras auditorías institucionais.
Recoñecementos
Birkbeck foi preseleccionada polos "Times Higher Education Awards" como Universidade do Ano. Birkbeck é membro de organizacións académicas como a Asociación de Universidades da Commonwealth e a Asociación Universitaria Europea.
En 2005, o Centro de Investigación para a Función e Desenvolvemento Cerebral da Universidade foi galardoado co Premio Aniversario da Raíña pola súa investigación sobre o cerebro.
A verdade (filme)
A verdade (en La Vérité) é un filme francés de 1960 dirixido por Henri-Georges Clouzot e protagonizado por Brigitte Bardot. Foi escollido como candidato de Francia para o Óscar ó mellor filme internacional na 33ª edición dos premios, sendo finalmente nomeado.
Estreouse subtitulado en galego o 6 de xaneiro de 1996 a través da TVG.
O Outeiro de Abaixo, Priegue, Nigrán
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Galegos en Alemaña
Os galegos en Alemaña son os inmigrantes galegos, e os seus descendentes, que se asentaron en Alemaña. No ano 2016, eran 17 023 habitantes, concentrados principalmente na cidade de Hamburgo, onde viven máis de 4 000, e en menor medida, noutras zonas do país.
Historia
Historicamente, Galicia foi un exportador neto de poboación para o resto de España e a inmigración galega foi masiva entre finais do século XIX e comezos do século XX. Entre 1900 e 1981, a saída neta de persoas de Galicia foi de máis de 825 000. Tamén tivo un factor importante a guerra civil española, a caída da Segunda República Española e a chegada de Francisco Franco ó poder. Isto motivou unha nova onda de emigración cara a fóra de Galicia a outros países europeos, sobre todo a Francia, Suíza, Alemaña e, en menor medida, no Reino Unido.
A emigración galega en Alemaña foi especialmente intensa na década de 1960, e estivo vinculada á necesidade de man de obra pouco cualificada nese país, como por exemplo no sector da construción. Moitos dos traballadores galegos que marcharon a Alemaña fixérono contratados a través da Oficina Federal de Colocación e do IEE. Porén, calcúlase que un de cada tres emigrantes galegos en Alemaña fixérono de maneira "irregular" buscando transporte, traballo e aloxamento polos seus propios medios.
Nabás, Priegue, Nigrán
Nabás é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 154 habitantes (80 homes e 74 mulleres).
A Pedriña, Priegue, Nigrán
A Pedriña é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo.
María Isabel Urrutia
María Isabel Urrutia Ocoró, nada en Candelaria, Valle del Cauca o 25 de marzo de 1965, é unha deportista e política colombiana. Gañou a primeira medalla de ouro para Colombia, nos Xogos Olímpicos de 2000. Tamén foi campioa do mundo no Campionato Mundial de Halterofilia de 1990 e 1994. Foi a primeira medallista de ouro do seu país nun Campionato Mundial de Halterofilia; no presente é a encargada de dirixir a liga de levantamento de pesas en Bogotá.
Traxectoria
María Isabel Urrutia Ocoró naceu no concello de Candelaria, sendo os seus pais Pedro Juan e Nelly. Sendo aínda nena, a súa familia radicouse no barrio Mariano Ramos da cidade de Cali. Medrou nunha familia numerosa xunto cos seus pais e 4 irmáns. Foi descuberta xogando nas rúas do seu barrio polo seu veciño Daniel Balanta, quen lle propuxo practicar atletismo e ela aceptou decontado. Cando Urrutia tiña 13 anos debía camiñar unha hora de ida e volta para adestrar no estadio de atletismo en Cali, xa que non tiña cartos para o bus. Logo de conseguir traballo servindo café, foi despedida por pedir permiso para participar nunha competición en Chile. Con 20 anos comezou a traballar como operadora telefónica de EMCALI polas mañás, adestrando polas tardes e estudando polas noites,  o seu traballo exerceuno até a súa participación nos Xogos Olímpicos de 2000.
Logo da súa participación nos Xogos Olímpicos de 1988, o adestrador búlgaro Gantcho Karouskov recomendou a Urrutia cambiar de deporte xa que a súa contextura física era axeitada para ser unha campioa no levantamento de pesas. Ese mesmo ano comezara a participación das mulleres neste deporte. Logo dunha década baixo o adestramento de Gantcho, Urrutia gañou nove medallas nos Campionatos Mundiais de Halterofilia. En 1999, con 34 anos, Urrutia pensou en retirarse da competencia deportiva. Ese mesmo ano, o Comité Olímpico Internacional incluíu a halterofilia feminina como un evento olímpico por vez primeira. Por tal razón, pospuxo o seu retiro para despois dos Xogos Olímpicos de 2000 en Sydney.
Urrutia competiu un ano máis, esta vez a nivel continental, mais un caso de dopaxe provocou o seu retiro do deporte. Logo de deixar a competencia deportiva, licenciouse en Educación Física e Deporte con énfase en pedagoxía pola Universidade Adventista de Medellín, sendo tamén especialista en dereitos humanos e da muller pola Escola de Xénero da Corte Penal Internacional e en dereitos humanos e de xénero na Escola de Xénero da Corte Interamericana de Washington. Comezou a súa carreira política sendo membro da Cámara de Representantes de Colombia dende 2002 a 2010, sendo autora de varios proxectos de lei. Foi tamén candidata á alcaldía de Cali nas eleccións dos períodos 2011 e 2015. Logo de gañar a medalla olímpica de ouro, Urrutia converteuse nunha figura pública para o país, e foi recoñecida con gran cantidade de homenaxes. Ese é o caso do coliseo de combate construído no barrio no que medrou, bautizado co nome de "María Isabel Urrutia". É tamén unha convidada habitual nas mesas de análises dos distintos eventos multideportivos nos que compite a selección colombiana de halterofilia.
Sandra Petrignani
Sandra Petrignani, nada en Piacenza (Italia) en 1952, é unha escritora italiana.
Traxectoria
É xornalista e publicou libros de moi diversa índole: pezas teatrais, contos, novelas, cadernos de viaxe, radioteatros e textos moi difíciles de clasificar.
A súa obra ten influencias de autores como Georges Perec, Vladimir Nabokov ou Italo Calvino.
Os seus traballos foron incluídos e citados en moitas antoloxías e outórgaselle un destacadísimo lugar en traballos críticos sobre a literatura italiana contemporánea.
Entertainment Software Rating Board
Entertainment Software Rating Board (ESRB) é un sistema de clasificación de contido dos videoxogos estadounidense.
Foi establecido en 1994 pola Entertainment Software Association (ESA), a anteriormente chamada Interactive Digital Software Association (IDSA). En 2009, asignara 19.130 categorías a xogos enviados por máis de 350 distribuidoras de videoxogos.
ESRB realiza de forma independente clasificacións, entregando lineamentos e os principios de privacidade para a industria dos videoxogos. Primeiro clasifica os videoxogos segundo o seu contido de violencia física o verbal e outros elementos como o contido sexual. Esta clasificación orienta e axuda os pais e consumidores a elixir os videoxogos que son correctos para a súa familia, idea proposta tras a aparición do videoxogo Mortal Kombat.
Descricións e definicións
thumb|Exemplo de descritores de contido usados pola empresa. Neste caso no xogo [[Rabbids Go Home.]] Os descritores de contido aparecen na parte posterior da caixa do xogo e en anuncios impresos o sitios web que fagan referencia ao xogo. A ESRB ten máis de vinte descriptores de contido, como referencia ao alcohol, violencia e nudez. Abaixo, os descriptores de contido usados na clasificación :
Porte des Lilas
Porte des Lilas é un filme franco-italiano de 1957 dirixido por René Clair. Está baseado na novela de René Fallet La Grande Ceinture. Foi escollido como candidato de Francia para o Óscar ó mellor filme internacional na 30ª edición dos premios, sendo finalmente nomeado.
Bursaspor Basketbol
O Bursaspor Basketbol é un club profesional de baloncesto turco con sede na cidade de Bursa. Actualmente xoga na Basketbol Süper Ligi (BSL), a máxima categoría do baloncesto turco, e na Basketball Champions League. Fundado en 2014, o club é a sección de baloncesto do club polideportivo Bursaspor. O equipo xoga os seus partidos como local no Tofaş Spor Salonu, recinto con capacidade para 7 500 espectadores.
Historia
A sección de baloncesto do Bursaspor foi fundada no ano 2014, comezando a súa andaina na terceira división turca. Na temporada 2018−19 consegue o ascenso á máxima categoría, a Basketbol Süper Ligi (BSL) apos gañaren o campionato da segunda división, a Türkiye Basketbol Ligi (TBL). Este fito prodúxose despois de teren gañado 25 xogos e perderen tan só 5. Na temporada 2019−20, o club tivo un rendemento destacábel a pesar de ser un equipo debutante, ocupando o noveno lugar antes da cancelación da liga por mor da pandemia de COVID-19. Na temporada 2020−21 o equipo finaliza de novo en noveno lugar, conseguindo clasificarse para xogar a EuroCup. Ao ano seguinte o club consegue un dos seus principais fitos ao chegar á final da EuroCup, onde perderon ante a Virtus Bologna por 80–67 nun encontro disputado na propia Boloña. Unha vitoria neste partido teríalles permitido disputar na seguinte temporada a Euroliga. A nivel domético o seu mellor posto foi na temporada 2022−23, cando o equipo consegue finalizar en quinto lugar despois de teren gañado 17 encontros.
Patrocinadores
Por motivos de patrocinio o club tivo diversos nomes ao longo da súa historia:
As Pedrosas, Priegue, Nigrán
As Pedrosas é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 94 habitantes (47 homes e 47 mulleres).
O Outeiro de Arriba, Priegue, Nigrán
O Outeiro de Arriba é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Parque Nacional Los Glaciares
thumb|Localización do parque na provincia de Santa Cruz en Arxentina. O Parque Nacional Los Glaciares é unha área protexida federal na Provincia de Santa Cruz, na Arxentina. O parque ocupa unha superficie de 7.269´27 km², polo que é o parque nacional máis grande do país. Fundado o 11 de maio de 1937, alberga unha mostra representativa do bosque subpolar de Magallanes e da biodiversidade do deserto da Patagonia occidental en bo estado de conservación. En 1981, declarárono Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
O nome do parque fai referencia ao campo de xeo xigante dos Andes, o máis grande fóra da Antártida, Groenlandia e Islandia, que alimenta 47 grandes glaciares, dos que 13 desembocan cara ao Océano Pacífico. Noutras partes do mundo, os glaciares comezan a unha altura de polo menos 2500 m. sobre o nivel medio do mar, pero debido ao tamaño do campo de xeo, estes glaciares comezan en só 1500 m., deslizandose cara abaixo ata 200 m.. Los Glaciares limita co Parque Nacional Torres del Paine ao sur en territorio Chileno.
Xeografía
A metade norte está formada por parte do Lago Viedma, o Glaciar Viedma e algúns glaciares menores, e unha serie de montañas moi populares entre os afeccionados á escalada e ao sendeirismo, incluíndo o Monte Fitz Roy e Cerro Torre.
A parte sur ten, así como unha serie doutros máis pequenos, os principais glaciares que desembocan no lago Argentino: Glaciar Perito Moreno, Glaciar Upsala e Glaciar Spegazzini. Os barcos de excursión típicos viaxan entre os icebergs para visitar a Baía de Onelli, e os inaccesibles Spegazzini e Upsala. O Perito Moreno é accesible por terra.
Clima
O parque ten un clima temperado fresco e húmido. As temperaturas medias oscilan entre 0,6 °C no inverno a 13,4 °C no verán aínda que en altitudes máis altas, a temperatura media anual pode rondar os -3 °C. O parque recibe unhas precipitacións medias anuais de 500 |mm. no oeste e de 900 mm. no leste que se distribúen uniformemente ao longo do ano. As nevadas son comúns durante os meses máis fríos.
Ecoloxía
As montañas reteñen a maior parte da humidade do Océano Pacífico, deixando pasar só a friaxe do xeo (media anual de 7´5 °C e creando a árida estepa patagónica no lado arxentino do cordal. Esta área é o hábitat do ñandu, guanaco, puma e Raposo gris de América do Sur, este último sufriu a invasión da industria gandeira e están en perigo de extinción. O guanaco, aínda que non está en perigo de extinción, tivo un descenso dramático da poboación histórica debido ao pastoreo a gran escala do gando en gran parte da Patagonia. Hai máis de 100 especies de aves na zona (cóndors, aguias e outros). Entre o xeo e a estepa patagónica hai unha zona fértil de bosques subpolares de Magallanes compostos principalmente por lengas e guindos, pero tamén ñires. Dentro destas zonas máis hospitalarias tamén viven cervos huemul e patos dos torrentes.
Problemas
O Parque Nacional Los Glaciares enfróntase a moitos problemas relacionados co turismo, o sobrepastoreo, os incendios forestais e moito máis. Hai zonas do parque onde o sobrepastoreo é un problema e contén moitas especies exóticas/invasoras e asilvestradas como gando vacún, lebres europeas e certos tipos de troitas. Os incendios forestais tiveron un forte impacto no lugar e tamén degradaron e destruíron partes do mesmo.
Uso humano
Los Glaciares é unha gran atracción para os turistas internacionais. Os puntos de partida dos percorridos son a cidade de El Calafate, á beira do lago Argentino pero fóra do parque, onde a administración do parque ten a súa sede, e El Chaltén aldea na parte norte do parque, ao pé do Fitz Roy. Outros puntos turísticos do parque inclúen Lago del Desierto e Lago Roca.
Tamén se utilizou como un dos lugares de rodaxe de "Return of the Ice", o segundo episodio da serie documental de ciencia especulativa The Future is Wild.
Basil Hiley
Basil J. Hiley, nado o 15 de novembro de 1935 en Myanmar, é un físico británico. Foi profesor na Universidade de Londres.
Primeiros anos
Fillo dun soldado británico, marchou a Inglaterra aos doce anos. Estudou no King's College de Londres, onde obtivo o doutoramento en 1962 con Cyril Domb e Michael Fisher.
Docencia e investigación
En 1961 foi profesor no Birkbeck College, onde David Bohm era profesor. Comezou a traballar con el, con quen publicou o libro póstumo The Undivided Universe en 1993 (Bohm finou en 1992), que se considera a principal referencia para a interpretación de Bohm da teoría cuántica.
O traballo de Bohm e Hiley caracterizouse por abordar principalmente a cuestión de "se podemos ter unha concepción adecuada da realidade dun sistema cuántico, sexa esta causal ou sexa estocástico ou sexa de calquera outra natureza" e se enfronte ao reto científico de proporcionar unha descrición matemática dos sistemas cuánticos que coincida coa idea dunha orde implícita.
En 1995 obtivo unha cátedra no Birkbeck College de Londres.
Recoñecementos
En 2012 recibiu o Premio Majorana "Best Person in Physics".
A Raña, Priegue, Nigrán
A Raña é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 124 habitantes (61 homes e 63 mulleres).
Almirante Padilla
Almirante Padilla é un municipio de Venezuela. O seu nome é unha homenaxe ao almirante José Prudencio Padilla.
Administración
Almirante Padilla é un dos 21 municipios do Estado Zulia en Venezuela.
Poboación
En 2011, a poboación era 11 929 habitantes.
Capital
A súa capital e sede da alcaldía é El Toro, Toas.
Subdivisións
O municipio está formado por dúas parroquias civís cada unha encabezada por unha capital (entre parénteses): miniatura|esquerda|
Xeografía
O municipio está situado entre o lago de Maracaibo e o golfo de Venezuela.
A Arroxía, Vilanova de Ozcos, Vilanova de Ozcos
A Arroxía é un lugar da parroquia de Vilanova de Ozcos no concello de Vilanova de Ozcos que se localiza no occidente de Asturias.
Almirante Padilla
Xeografía
Ademais das illas de Toas e Monagas, con cadansúa capital, integran o concello as illas de Zapara, Pescadores, Pájaros, Maraca e Bajo Pedro Colina, ademais doutros illotes menores.
A Arroxía, Vilanova de Ozcos, Vilanova de Ozcos
Situada a 788 metros sobre o nivel do mar, o casarío localízase a 3 km da vila, e capital do concello, de Vilanova de Ozcos e en 2021 contaba con 5 habitantes.
Almirante Padilla
Século XVII
O cacique Nigale, líder da resistencia do pobo añú e paraujano de Coquivacoa, caíu en combate contra os invasores da coroa de Castela na illa Zapara, un 23 de xuño de 1607.
Século XIX
Por decreto do Presidente da República, Dr. Raimundo Andueza Palacio, o 3 de maio de 1890; se declárase ao Zulia e Falcón en posesión das respectivas soberanías. En xullo do mesmo ano incorpóranse ao Zulia as illas de Toas e San Carlos, confiándoselle a súa organización civil, e son integradas ao distrito Mara.
Século XX
Despois de máis dun século de pertencer ao distrito Mara, o 26 de maio de 1989 pasa a conformar un municipio independente co nome do prócer da independencia colombiana, o almirante José Prudencio Padilla.
Século XXI
O 7 de setembro de 2015 o presidente venezolano Nicolás Maduro, declarou parcialmente un estado de excepción no Estado fronterizo do Zulia, pola crise diplomática con Colombia polos acontecementos ocorridos no Estado Táchira, sendo esta entidade municipal un dos tres municipios afectados pola medida presidencial.
Economía
Desde o século XVIII serviu como un dos principais centros de extracción de pedra calcaria para a construción de edificios militares e civís na rexión do Zulia. A economía de El Toro céntrase fundamentalmente na pesca no Lago de Maracaibo, as salinas e a minería, destacando o comercio de cemento, pedra calcaria, granzón e cal. O turismo experimentou un crecemento moderado desde os anos 90.
Regueiriños, Priegue, Nigrán
Regueiriños é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo.
A Regueira, Priegue, Nigrán
A Regueira é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 162 habitantes (83 homes e 79 mulleres).
The Complete Guide to Middle-earth
The Complete Guide to Middle-earth: from The Hobbit to The Silmarillion é un libro de referencia para o universo ficticio da Terra Media creado por J. R. R. Tolkien, o cal foi recompilado e editado por Robert Foster.
Robert Foster, nado en 1949, Brooklyn, gañou un Ph.D. en inglés e estudos medievais na Universidade de Pennsylvania, e ensinou no departamento de inglés da Universidade de Rutgers.
The Lord of the Rings: A Reader's Companion
The Lord of the Rings: A Reader's Companion é un libro de non ficción de 2005 escrito por Wayne G. Hammond e Christina Scull. É un estudo sobre a obra de J. R. R. Tolkien O Señor dos Aneis.
Reader's Companion foi deseñado para acompañar a edición revisada do 50 aniversario dun volume da obra O Señor dos Aneis (Houghton Mifflin, 2004; ISBN 0-618-51765-0). Está dispoñible tanto en tapa dura como en tapa branda, e non debe confundirse co libro de referencia de nome similar de Hammond e Scull The J. R. R. Tolkien Companion and Guide (2006).
Kevin Magee
Kevin Magee, nado o 24 de xaneiro de 1959 en Gary (Indiana) e finado o 23 de outubro de 2003, foi un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Xogaba nas pocisións de ala-pivote e pivote cunha altura de 2,03 m e un peso oficial de 104 kg.
Traxectoria
Kevin Magee posúe no seu palmarés seis ligas de Israel e cinco copas de Israel, así como unha Copa do Rei. A nivel individual, foi o máximo anotador da Serie co Cagiva Varese e máximo reboteador da Liga ACB co CAI Zaragoza e da Liga Lemuit co Maccabi Rishon LeZion. Faleceu o 23 de outubro de 2003 ao sur de Amine City, Luisiana, en accidente de moto.
Gervaise (filme)
Gervaise é un filme francés de 1956 dirixido por René Clément. Está baseado na novela de 1877 L'Assommoir, de Émile Zola. Foi escollido como candidato de Francia para o Óscar ó mellor filme internacional na 29ª edición dos premios, sendo finalmente nomeado. Maria Schell gañou a Copa Volpi á mellor actriz no Festival de Venecia.
Emiliano Barral
miniatura|Autorretrato de Emiliano Barral en pedra de [[Sepúlveda (talla directa); 42,5 ×30 ×20 cm; Museo de Segovia (col. familia Barral); ca. 1933-34]] Emiliano Barral López, nado en Sepúlveda, Segovia, o 8 de agosto de 1896 e finado na fronte de Usera, Madrid, o 21 de novembro de 1936, foi un escultor español do realismo antiacademicista do inicio do século XX. Autodidacta, respectado por escritores como Antonio Machado e políticos como Pablo Iglesias, educado nun ambiente anarquista e solidario, a súa arte e a súa vida truncáronse ao comezo da guerra civil española cando, leal aos seus ideais, caeu defendendo Madrid "contra un exército de traidores, de mercenarios e de estranxeiros".
Traxecoria
Nacido nunha familia de canteiros, aprendeu de neno o oficio de tallar a pedra xunto cos seus tres irmáns máis novos. Creceu no ambiente cultural dunha loxa anarquista sostida por Isidro Barral, o seu pai. Moi novo "fuxiu" a Valencia e Barcelona, onde contactou cos grupos anarquistas da cidade condal, e máis tarde a Lión e París, onde conseguiu traballo de canteiro funerario, e posteriormente outras encargas, antes de regresar á vila natal. miniatura|(de esquerda a dereita:) Emiliano Barral, Antonio Machado, Eugenio de la Torre "Torreagero" e Julián María Otero no xardín de San Gregorio (Segovia, España), cara a 1923. Con vinte e un anos chegou a Madrid para realizar o servizo militar, onde coñeceu o granadino Juan Cristóbal, en cuxo taller fixo algúns bustos e cabezas de amigos. En 1919 regresou a Segovia e a través dunha exposición contactou cun círculo de intelectuais, incluíndo Antonio Machado, Blas Zambrano ou o ceramista Fernando Arranz, quen sería o seu cuñado ao casar con Elvira Arranz. Fernando Arranz, logo de caer en combate Emiliano, volveu para a Arxentina.
En 1927, Barral trasladouse definitivamente a Madrid, onde naceu o seu primeiro e único fillo, Fernando Barral Arranz.
En 1929 participou na Exposición Internacional de Barcelona e na Iberoamericana de Sevilla representando o pavillón de Castela e León. Ese mesmo ano realizou a súa primeira exposición individual en Madrid.
Aquela primeira individual de Barral resultou esencial na súa carreira artística. O busto Segoviana foi adquirido polo entón Museo de Arte Moderna (pasando despois aos fondos do Museo Raíña Sofía); a súa composición retitulada Zoe, ao ser comprada en cincuenta mil pesetas polo Duque de Alba, foi a primeira escultura de estilo e autor contemporáneos que entrou no Palacio de Liria; outro mecenas, o doutor Vital Aza, comprou unha Maternidade; a peza doutra maternidade, a do conxunto monumental de Pablo Iglesias, foi inutilmente requirida polo director do Museo de Arte de Chicago.
En 1936 inaugurouse na Moncloa de Madrid, o monumento a Pablo Iglesias, segundo o proxecto aprobado en abril de 1933 que fora presentado por un equipo que formaban o arquitecto Esteban de la Mora, o pintor Luis Quintanilla e Barral. A obra monumental foi destruída en 1939, ao concluír a guerra civil. Os cascotes foron empregados na construción da tapia que separa os xardíns do Retiro de Madrid da rúa Menéndez Pelayo. A gran cabeza do líder socialista foi salvada por iniciativa do delineante Gabriel Pradal que a enterrou e gardou un plano da súa localización. Foi, en efecto, recuperada o 7 de febreiro de 1979. miniatura|Páxina autógrafa de Antonio Machado (1875-1939), co poema dedicado "Ao escultor Emiliano Barral", publicado en 1924 en Nuevas canciones. Antonio Machado deixou escrito o seu epitafio cunha vibrante evocación ás Coplas a la muerte de su padre do poeta renacentista Jorge Manrique:
Obra
Barral desenvolveu o seu traballo en todo tipo de superficies (madeira, arxila, xeso, alabastro, granito... Entre 1917 e 1939 esculpiu numerosos retratos de escritores (Antonio Machado), médicos (Gregorio Marañón) e políticos (Pablo Iglesias Posse), así como os dedicados a familiares, amigos e personaxes do seu contorno segoviano.
No apartado monumental, o mausoleo no Cemiterio Civil de Madrid, os monumentos a Diego Arias de Miranda en Aranda de Duero, ao doutor García Tapia en Riaza, a Gaspar Núñez de Arce e Leopoldo Cano, ambos en Valladolid; e, polo seu vangardismo, o monumento dedicado ao enxeñeiro Manuel Orueta (morto ao tentar salvar a vida de dous obreiros que faleceron con el no porto de Xixón e inaugurado en 1927).
Nun plano máis persoal, Barral e os seus irmáns crearon algunhas interesantes zoomorfias: o Gran pingüín (1926) de mármore (en paradoiro descoñecido) e en especial os seus Osos polares (1931) de 240×150×90 cm, conservados na colección de González Bueno.
Ademais da súa importante obra ao aire libre e a conservada en coleccións privadas, Barral ten algunhas pezas representativas no Museo Nacional Centro de Arte Raíña Sofía, varias delas cedidas polo seu fillo, e en diversas institucións gobernamentais, fundacións e sedes políticas.
Cándida Otero
Traxectoria
Foi a cuarta filla de Isidoro Otero de Dios e de Sebastiana Fontan Barcia. O 25 de setembro de 1869 casou na mesma igrexa na que fora bautizada, San Bartolomeu de Pontevedra, co italiano Felipe Prósperi (1817-1899), moito máis vello ca ela. Instaláronse como fotógrafos, primeiro en Pontevedra, na rúa Parador, e despois en Vigo, na rúa Sombrereros, logo na rúa Triunfo e por último na rúa do Príncipe.
Á morte de Felipe, en 1899, Cándida Otero quedou á fronte do negocio como Viuda de Prósperi. Non tiveran fillos. En 1907 asociouse con Jaime Pacheco, levando a empresa o nome de ''Pacheco y vda. de Prósperi''.
O traballo do matrimonio Prosperi-Otero foi a orixe do que despois se deu en chamar Arquivo Pacheco.
A Revolta, Priegue, Nigrán
A Revolta é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo.
Pantasma, Nicaragua
Pantasma é unha rexión situada no norte de Nicaragua. Pantasma significa, na lingua misquito, "home pequeno" ou "cabeza plana" e é coincidente coa verba galega «pantasma», do grego φάντασμα, á que tamén se vincula o topónimo.
Xeografía
Nesta rexión atópase o Val de Pantasma, un val circular cun diámetro de máis de 12 km (13°22´ Norte e 85°57´ Oeste). Está atravesado polo río Pantasma, un afluente do río Coco, tamén chamado río Segovia (sendo coco casualmente outra palabra de orixe galego-portuguesa co significado de pantasma). No seu centro atópase a aglomeración Las Praderas, principal aldea do concello de Santa María de Pantasma (uns 40 000 habitantes) no departamento de Jinotega. O val pobre pero fértil é explotado para cultivar millo, café, xudías, recoller froitos e criar gando.
Cráter Pantasma
Recentemente, especulouse que o cráter Pantasma foi creado polo impacto dun meteorito de máis de 500 metros de diámetro sobre as capas efusivas terciarias da montaña volcánica do norte de Nicaragua. A forma circular do cráter, a lixeira inclinación do seu piso en dirección á ampla inclinación da paisaxe e a súa localización aparentemente arbitraria parecen confirmar esta hipótese. Non hai ascensor central ou pode estar xa cuberto de sedimentos. É posible que exista un anel de expulsión, pero dificilmente é recoñecible no medio de montaña. O tamaño e a forma do cráter lembran moito ao lago Bosumtwi en Ghana, de 10 km de diámetro e un millón de anos de antigüidade. A súa posición na paisaxe aseméllase de forma desconcertante á do cráter de meteoritos Goat Paddock en Australia ( 5 km de diámetro, menos de 50 millóns de anos). A historia volcánica de toda a rexión e a proximidade a zonas volcánicas activas, con todo, apoian unha orixe volcánica, pero non hai nada que o demostre definitivamente polo momento. (véxase tamén: Caldeiras volcánicas explosivas, Krakatoa, Monte Tambora).
Un estudo de 2019 confirma que este cráter de 14 km de diámetro é realmente un cráter de impacto de 815 000 ± 11 000 ans.
Masacre de Pantasma
O lugar foi escenario da masacre de Pantasma do 18 de outubro de 1983, na que terroristas da Contra nicaraguana, un grupo antiesquerdista financiado e armado polo goberno dos Estados Unidos baixo a presidencia de Ronald Reagan, asasinaron a 47 homes, mulleres e nenos durante un asalto a cooperativas agrícolas do val.
Tres anos despois, o 19 de outubro de 1986, unha mina da Contra destruíu un camión na rúa principal de Pantasma en Jinotega e matou a once civís e mutilou a trinta e tres.
O 23 de marzo de 1987, membros do Veterans Peace Action Team (EEUU) iniciaron unha semana de marcha pola paz nesta estrada polo val de Pantasma, para chamar a atención sobre o terror da Contra, especialmente cruel nesta parte do país.
Güecha
miniatura|dereita|230px|Os guerreiros güechas dos muiscas tiñan permitido levar coroas de plumas e xoias douradas. Os güechas eran os guerreiros da confederación muisca, a cal dominou o Altiplano Cundiboyacense na era precolombiana. Os guerreiros güecha eran escollidos polos seus méritos en canto a condición física e actitude, e non era tan importante a súa clase dentro da sociedade para elixilos. Tiñan un status único dentro da sociedade muisca e adornábanse con ouro, plumas e pintura.
Etimoloxía
Na lingua falada polos muiscas, a palabra guechá ten varios posibles significados. A sílaba güe pode significar "xente", "eu matei", "casa" ou "lugar". A sílaba chá pode significar "home" ou "varón". Por iso, güechá pode significar "home da casa", "home do pobo" ou "home que causa a morte". Güechá tamén podería significar "o irmán doutra nai" ou "tío".
Proceso de escolla
Os guerreiros güechas eran os soldados de elite dos muiscas, e eran elixidos como soldados do zipa (gobernador do territorio sur da confederación muisca). Non era precisa unha liñaxe nobre para a selección. Máis ben, o servizo exemplar como guerreiro podía proporcionar a entrada ás clases nobres como un  cacique. Os güechas tiñan que ser valentes e debían traballar seguindo as estritas normas sociais baixo un réxime de monarquía absoluta. A posición do güecha non era hereditaria e a escolla definíase soamente polo mérito.
Aparencia
miniatura|240px|Os guerreiros muiscas levaban brazaletes de ouro. O freire franciscano, Pedro Simón (1578 - 1620) describiu estes guerreiros como "homes de gran físico, atrevidos, resoltos, decididos e vixilantes". Lucas Fernández de Piedrahita (1624 - 1688) un prelado católico, describiu os guerreiros como "homes valentes e decididos, con grandes e fermosos físicos, lixeireza e habelencia". A diferenza dos homes comúns, os guerreiros levaban o cabelo moi curto. e permitíaselles empregar contas de ouro e adornos nas orellas, nariz e beizos perforados.
Os guerreiros levaban mazas, dardos, lanzas, arcos e frechas e tiracoios. Ademais levaban escravos panches e calimas con eles á guerra. Entraban en combate con plumas de papagaios, e anchas cintas de ouro fino con incrustacións de esmeraldas. Tamén levaban brazaletes e finas contas de coral e ouro e decoraban o seu corpo con tintas e tatuaxes feitas con pigmentos da froita da especie Genipa americana.
As Rexas, Priegue, Nigrán
As Rexas é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 107 habitantes (49 homes e 58 mulleres).
San Román, Priegue, Nigrán
San Román é un lugar da parroquia de Priegue, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 211 habitantes (106 homes e 105 mulleres).
A Companion to J. R. R. Tolkien
A Companion to J. R. R. Tolkien é un libro de 2014 editado por Stuart D. Lee. É un dos máis prestixioso traballos de referencia dedicados ao campo de estudo sobre J. R. R. Tolkien.
Os críticos eloxiaron o libro como un traballo coidadoso e unha valiosa guía sobre o tema. Andrew Higgins salientou a distinguida formación de colaboradores académicos e cualificou de "verdadeiramente gozoso" que Tolkien finalmente lograse a aceptación do "establishment" literario ao ter un "Companion" Blackwell no seu nome.
Xenoestróxeno
miniatura|O [[bisfenol A é un composto xenoestróxeno ambiental con capacidades estroxénicas usado na fabricación de plásticos.]] Os xenoestróxenos (/ksenoestróʃenos/) son un tipo de xenohormonas que teñen unha estrutura que imita os estróxenos e ten efectos estroxénicos. Poden ser sintéticos ou naturais. Entre os xenoestróxenos sintéticos están algúns compostos moi utilizados industrialmente, como os PCBs, o BPA e os ftalatos, que teñen efectos estroxénicos sobre os organismos vivos incluso se son bastante diferentes quimicamente das substancias estroxénicas producidas internamente polo sistema endócrino dos organimsos. Entre os xenoestróxenos naturais están os fitoestróxenos que son xenoestróxenos derivados de plantas. Como a principal ruta de exposición a estes compostos é o consumo na comida de plantas fitoestroxénicas, denomínanse ás veces "estróxenos dietarios". Os micoestróxenos son substancias estroxénicas procedentes de fungos que son outro tipo de xenoestróxenos e foron considerados tamén micotoxinas.
Os xenoestróxenos son clinicamente significativos porque poden imitar os efectos dos estróxenos endóxenos e foron implicados en favorecer a puberdade precoz e outros trastornos do sistema reprodutivo.
Tamén son xenoestróxenos os estróxenos farmacolóxicos (nos cales a acción estroxénica é o seu efecto pretendido, como no fármaco etinilestradiol usado en pílulas anticonceptivas), pero outros compostos químicos poden tamén ter efectos estroxénicos. Os xenoestróxenos foron introducidos no medio ambiente polos consumidores e empresas industriais, agrícolas e químicas só desde hai uns 70 anos, pero os arquiestróxenos existen de forma natural. Algunhas plantas (como os cereias e os legumes) usan substancias estroxénicas de forma natural posiblemente como parte das súas defensas naturais contra os animais herbívoros para controlaren a súa fertilidade.
O posible impacto ecolóxico e sobre a saúde humana dos xenoestróxenos causa unha preocupación crecente. A palabra xenoestòxeno deriva das palabras gregas ξένο (xeno, que significa 'alleo, estranxeiro'), οἶστρος (oistros, que significa 'desexo sexual') e γόνο (gono, que significa 'xerar') e literalmente significa "estróxeno alleo" (ao organismo). Os xenoestróxenos tamén se denominan "hormonas ambientais" ou compostos perturbadores endócrinos (ou EDC, do inglés Endocrine Disrupting Compounds). A maioría dos científicos que estudan os xenoestróxenos, como os de The Endocrine Society, considéranos como un perigo ambiental serio que ten efectos perturbadores hormonais tanto sobre a vida silvestre coma sobre o ser humano.
Mecanismo de acción
O comezo da puberdade caracterízase por un incremento dos niveis da hormona liberadora de gonadotropinas hipotalámicas (GnRH). A GnRH orixina a secreción de hormona luteinizante (LH) e de hormona estimulante dos folículos (FSH) desde a glándula pituitaria anterior, o cal á súa vez causa que os ovarios respondan segregando estradiol. O aumento do estróxeno gonadal promove o desenvolvemento dos peitos das mulleres, a distribución da graxa típica das femias e o crecemento esquelético. Os andróxenos adrenais e gonadais causan a aparición do pelo púbico e axilar. A puberdade precoz periférica causada por estróxenos exóxenos avalíase estimando a diminución dos niveis de gonadotropinas.
Os xenoestróxenos que se encontran en plásticos, comida empaquetada, bandexas e contedores de bebidas, (máis aínda se queceron ao sol ou nun forno), poden interferir co desenvolmento da puberdade actuando a diferentes niveis: no eixe hipotalámico-hipofisario, nas gónadas, en órganos periféricos como as mamas, folículos pilosos e xenitais. Os compostos químicos exóxenos que imitan estróxenos poden alterar as funcións do sistema endócrino e causar varios problemas de saúde ao interferire coa síntese, metabolismo, a unión ou as respostas celulares dos estróxenos naturais.
Aínda que a fisioloxía do sistema reprodutor é complexa, a acción de estróxenos exóxenos ambientais hipotetízase que ocorre por dous posibles mecanismos. Os xenoestróxenos poden alterar de xeito temporal ou permanente os bucles de retroalimentación do cerebro, pituitaria, gónadas e tiroide, imitando os efectos dos estróxenos e activando os seus receptores específicos ou poden unirse a receptores de hormonas e bloquear a acción das hormonas naturais. Así é posible que os estróxenos ambientais poidan acelerar o desenvolvemento sexual se están presentes en concentración suficiente ou cunha exposición crónica. A semellanza da estrutura dos estróxenos exóxenos e os endóxenos cambia o balance hormonal dentro do corpo e como resultado aparecen diversos problemas reprodutivos nas femias. O mecanismo global de acción é que os compostos exóxenos que imitan estróxenos se unen aos receptores de estróxenos e causan a acción determinada nos órganos diana.
Efectos
Os xenoestróxenos foron implicados en diversos problemas médicos e durante os últimos 10 anos moitos estudos científicos atoparon sólidas evidencias de efectos adversos sobre a saúde animal e humana.
Preocupa que os xenoestróxenos poidan actuar como falsos mensaxeiros e alterar os procesos de reprodución. Os xenoestróxenos, como todos os estróxenos, poden incrementar o crecemento do endometrio, polo que os tratamentos para a endometriose inclúen evitar os produtos que os conteñen. Igualmente, evítanse para previr o comezo ou o agravamento da adenomiose. En diversos estudos observáronse perturbacións na vida silvestre coa exposición estroxénica. Por exemplo, a vertedura desde asentamentos humanos, incluíndo a escorredura superficial e a auga que sae das plantas depuradoras de augas residuais libera grandes cantidades de xenoestróxenos nas correntes fluviais, o cal orixina grandes alteracións na vida acuática. Cun factor de bioacumulación de 105 –106, os peixes son extremadamente susceptibles aos contaminantes. As correntes fluviais en condicións máis áridas pénsase que teñen máis efecto debido ás concentracións máis altas dos compostos químicos que se encontran pouco diluídos.
A proporción de sexos está nesgada en favor das femias porque os xenoestróxenos interrompen a configuración gonadal causando unha reversión sexual completa ou parcial. Cando se comparan poboacións contiguas do peixe ciprínido de río Catostomus commersonii, as femias expostas poden ter ata cinco etapas ovocíticas e desenolver os ovarios asincronicamente en comparación coas femias non expostas que xeralmente teñen dúas etapas ovocíticas e desenvolven os ovarios sincronicamene no grupo. Previamente, este tipo de diferenzas soamente se atoparan en especies tropicais e temperadas.
Outro efecto potencial dos xenoestróxenos é sobre os oncoxenes, concretamente en relación co cancro de mama. Algúns científicos dubidan que os xenoestróxenos teña ningún efecto biolóxico significativo nas concentracións en que se encontran no medio ambiente. Porén, hai unha evidencia substancial en diversos estudos recentes que indica que os xenoestróxenos poden incrementar o crecemento do cancro de mama en cultivo de tecidos.
Sinalouse que niveis moi baixos do xenoestróxeno bisfenol A poderían afectar con máis intensidade á sinalización neural fetal que niveis máis altos, o que indica que os modelos clásicos nos que a dose é igual á intensidade da resposta poderían non ser aplicables en tecidos susceptibles. Como neste estudo se aplicaban inxeccións intracerebelares, a súa relevancia respecto a exposicións ambientais non está clara, xa que é o papel dun efecto estroxénico comparado con algún outro efecto tóxico do bisfenol A.
Especulouse que a diminución do reconto de espermatozoides en machos podía deberse a un incremento na exposición a estróxenos in utero. Sharpe nun estudo de revisión de 2005 indicou que as substancias estroxénicas externas son demaisado débiles nos seus efectos acumulativos como para alteraren as funcións reprodutivas dos machos, pero sinalou que a situación parece ser máis complexa, xa que os compostos químicos externos poden afectar o balance interno testosterona-estróxeno.