cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Solanum rostratum
Solanum rostratum é a planta hóspede ancestral do escaravello da pataca, Leptinotarsa decemlineata, pero esta praga adoptou despois a pataca, Solanum tuberosum como novo e máis suculento hóspede, un feito primeiro observado no leste de Nebraska en 1859. Despois espallouse cara ao leste seguindo os campos de patacas nas seguintes décadas e finalmente cruzou o Atlántico.
Signo de Phalen
miniatura|Sección transversal a través do pulso e dedos. O nervio mediano é o punto amarelo cerca do centro. Non se indica o túnel carpiano, pero pódese observar a estrutura circular que rodea ao nervio. O signo de Phalen é unha proba clínica, diagnóstica da síndrome do túnel carpiano, descuberta polo ortopedista estadounidense George S. Phalen.
Técnica
Solicítase ao paciente que realice unha flexión forzada do pulso afecto durante aproximadamente 60 segundos. A medida que o pulso se flexiona, o flexor común profundo dos dedos contráese en dirección proximal, arrastrando os lumbricais consigo. Nalgúns individuos, os lumbricais poden ser "arrastrados" cara ao túnel carpiano, aumentando así a presión no devandito nivel debido ao efecto masa provocado. Así, a manobra de Phalen pode provocar un pinzamiento* do nervio mediano entre o bordo do ligamento transverso do carpo e o bordo distal do radio. Ao comprimi-lo nervio, provócanse os síntomas característicos do túnel carpiano (como sensación de ardor, formigueo ou adormecemento dos dedos polgar, índice e anular). A provocación de devanditos síntomas mediante esta manobra é moi suxestiva de que o doente padeza unha síndrome do túnel carpiano.
Fiabilidade
En estudos de fiabilidade diagnóstica, a sensibilidade do signo de Phalen varía entre un 51 e un 91%, mentres que a súa especificidade varía entre un 33 e un 88%.
Phalen inverso
A manobra de Phalen inversa realízase solicitándolle ao doente unha extensión forzada dos pulsos, habitualmente xuntando as palmas en "actitude orante". É positiva cando os síntomas descritos previamente aparecen no primeiros trinta segundos do test.
Xomezana, Ḷḷena
miniatura|dereita|250px|Vista da vila de Xomezana. miniatura|dereita|250px|Mapa parroquial de Ḷḷena. Xomezana é unha parroquia do concello asturiano de Ḷḷena. Abrangue 18,57 km² da zona centrooccidental do concello e linda ao norte coas parroquias de Zurea e Sotieḷḷo, ao nordés coa de Erías, ao leste coa de Las Puentes, ao sueste coa de Chanos de Somerón, ao sur coa de Teyeo, ao suroeste coa de Tuíza e ao oeste co concello de Quirós. Os seus 153 habitantes (INE, 2010) repártense entre os lugares de Espineo, Xomezana Baxo, Xomezana Riba, Las Monas e Viḷḷarín.
Sergio Romero Álvarez
Sergio Romero Álvarez, nado en Castrelo do Val cara a 1892, foi un funcionario e político galego.
Traxectoria
Veciño de Campobecerros. Líder do Partido Republicano Radical Socialista de Verín. Funcionario do Concello de Verín e recadador de cédulas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi un dos que intentou organizar a resistencia fronte aos sublevados. Fuxiu. Foi xulgado en Ourense por rebelión militar e declarado en rebeldía. En xaneiro de 1937 decretouse a incautación de todos os seus bens.
Satrexas, Satrexas, Monterroso
Satrexas é un lugar da parroquia de Satrexas no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Ansar, Viloíde, Monterroso
Ansar é un lugar da parroquia de Viloíde no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Afonso Cruz
Afonso Cruz, nado en Figueira da Foz en xullo de 1971, é un escritor, director de filmes de animación, ilustrador e músico portugués.
Traxectoria
Estudou na Escola Secundaria Artística António Arroio, nas Belas Artes de Lisboa e no Instituto Superior de Artes Plásticas da Madeira. Viviu nun monte alentexano preto de Casa Branca, no concello de Sousel, alí cultiva un pequeno horto, rega as oliveiras, e fabrica artesanalmente a cervexa que bebe.
Publicou máis de trinta libros, entre novelas, conto, ensaio, poesía, teatro, non-ficción, e ilustrou outros tantos. Estreouse na novela en 2008, e publica – en cadencia anual – unha colección difícil de clasificar, titulada Enciclopédia da Estória Universal, con varios volumes publicados.Colaborou regularmente co Diário de Notícias e o Jornal de Notícias e tafmén mensualmente no Jornal de Letras, Artes e Ideias, no espazo titulado Paralaxe.
É membro da banda The Soaked Lamb.
Director
Traballou en cinema de animación, en varios filmes e series tanto de publicidade como de autor, de entre os cales se destaca a curtametraxe Dois Diários e un Azulejo, baseado na obra do poeta portugués Mário de Sá Carneiro e realizado en conxunto con Luís Alvoeiro e Jorge Margarido en 2002, que gañou dúas mencións honrosas (Cinanima e Famafest) e un premio do público, e «O Desalmado», ben como a serie Histórias de Molero (2003), unha adaptación de O que diz Molero de Dinis Machado.
Escritor
Afonso Cruz publicou máis de trinta libros: estreouse coa novela A Carne de Deus, á cal se seguiría, en 2009, Enciclopédia da Estória Universal. En 2011, publicou Os Livros Que Devoraram o Meu Pai, A Contradición Humana, O Pintor Debaixo do Lava-loiças.
En 2012 A Boneca de Kokoschka, publicando tamén ese ano  Enciclopédia da Estória Universal: Recolha de Alexandria e a novela Jesus Cristo Bebia Cerveja, En 2013 publicou Enciclopédia da Estória Universal: Arquivos de Dresner, O Libro do Ano, O Cultivo de Flores de Plástico (teatro) e Para onde Vão os Guarda-chuvas.
En 2014 Capital e Enciclopédia da Estória Universal: Mar. Seguíronse, A Cruzada das Crianças, Barafunda (en conxunto con Marta Bernardes), Enciclopédia da Estória Universal: As Reencarnações de Pitágoras, a narración xuvenil Vamos Comprar um Poeta, a novela Nem Todas as Baleias Voam, e Enciclopédia da Estória Universal: Mil Anos de Esquecimento.
En 2017 publicou o libro de non-ficción Jalan, Jalan: Uma Leitura do Mundo, e o ano seguinte, o sétimo volume da Enciclopédia da Estória Universal: Biblioteca de Brasov e a novela Princípio de Karenina. En 2019 publicou os libros Como Cozinhar uma Criança e o ensaio O Macaco Bêbedo Foi à Ópera e Paz Traz Paz.
Músico
Membro da banda de blues/roots The Soaked Lamb, coa cal gravou os álbums Homemade Blues, en 2007, en 2010, Hats and Chairs, e en 2012 Evergreens, para os cales compuxo varios orixinais, escribiu letras, cantou e tocou guitarra, banxo, harmónica e ukulele.
Zurea, Ḷḷena
miniatura|dereita|250px|Hórreo da vila de Zurea. miniatura|dereita|250px|Mapa parroquial de Ḷḷena. Zurea é unha parroquia do concello asturiano de Ḷḷena. Atópase na zona centrooccidental do concello e ten unha extensión de 12,92 km². Linda ao norte coa parroquia de La Pola, ao sur coa de Xomezana, ao leste coas de Campumanes e Sotieḷḷo e ao oeste co concello de Quirós. A súa poboación, de 159 habitantes (INE, 2010), está repartida entre os lugares de Vaḷḷe e Zurea.
Laureano Fernández Fernández
Traxectoria
Participou na guerra civil no bando sublevado, rematando a contenda como alférez de complemento de Artillaría. Militante de Falange. No franquismo foi nomeado alcalde das Neves en abril de 1966, tomando posesión o 20 de abril. Permaneceu como alcalde ata 1969.
Viloíde, Viloíde, Monterroso
Viloíde é un lugar da parroquia de Viloíde no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
O Alto, Valboa, Monterroso
O Alto é un lugar da parroquia de Valboa no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Sami Haapanen
Sami Haapanen, nado en Espoo o 16 de xaneiro de 1975 é un adestrador de hóckey sobre xeo finlandés, vinculado principalmente ao hóckey sobre xeo feminino, particularmente ao equipo do Kiekko-Espoo.
Haapanen comezou a súa carreira como adestrador xefe do KS Noux de Espoo na tempada 2002-03 da Naisten SM-sarja, equipo que tamén dirixiu na tempada seguinte xa na segunda categoría. Na tempada 2006-07 chegou ao banco das Espoo Blues como adestrador asistente, aínda que na tempada seguinte converteuse no adestrador xefe, co que se proclamou campión de liga.
Logo do seu regreso ás Blues na tempada 2013-14 mantívose sempre como adestrador xefe do equipo, conseguindo cinco campionatos (2014, 2015, 2019, 2021 e 2022), dúas pratas (2017 e 2023) e un bronce (2016).
Na tempada 2013-14 recibiu o trofeo Hannu Saintula como mellor adestrador da Naisten SM-sarja, repetindo en 2019 e 2022.
Alófono (sociolingüística)
miniatura|[[María Victoria Moreno, exemplo de escritora alófona.]] En sociolingüística e sociodemografía, un alófono é aquela persoa que, residindo habitualmente nun territorio determinado, ten como primeira lingua unha distinta á lingua ou linguas oficiais. Este termo nunca se aplica ás persoas nativas. No Canadá, por exemplo, unha persoa alófona é unha canadense cuxa lingua materna non é o inglés e o francés, as dúas linguas oficiais.
Orixe do termo
O termo é inicialmente un termo propio do Quebec (en francés: quebecisme), pero desde entón adoptouse en Bélxica (particularmente en Bruxelas), na administración (ministerios de educación, do interior etc.) e noutros países multilingües de fala francesa.
Etimoloxía
Formado por "alo-" (termo de orixe grega que aparece na formación de palabras co significado de "diferente" ou "outro", de distinta natureza) e "-fono" (termo de orixe grega que aparece na formación de palabras relacionadas co son): define a calquera persoa que fale unha lingua diferente á da maioría.
Persoas alófonas no Canadá
miniatura|Mapa lingüístico da provincia de [[Ontario sen algúns dos municipios do norte (Fonte: Statistics Canada, censo de 2006)]] As persoas alófonas representan aproximadamente o 20% da poboación canadense.
Quebec
Ademais, aumentou o número de persoas alófonas que falan francés na casa. De feito, informouse de que aproximadamente o 20,4 % das persoas alófonas falaba francés con máis frecuencia na casa en 2001, fronte ao 16,6 % en 1996 e o 15.4 % en 1991. En xeral, pódese dicir que as persoas alófonas do Quebec adoptan principalmente o francés como lingua da vida pública. En materia de educación, pódese dicir que a maioría dos estudantes alófonos do Quebec asisten ás escolas francesas.
A maioría das persoas alófonas viven en Montreal, a cidade máis grande do Quebec. Por outra banda, a tendencia foi a de abandonar a provincia do Quebec. Entre 1996 e 2001, máis de 19.170 persoas alófonas saíron do Quebec para estabelecerse noutras provincias, incluíndo 18.810 en Ontario.
Curuxás, Viloíde, Monterroso
Curuxás é un lugar da parroquia de Viloíde no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Alófono (sociolingüística)
Ontario
As persoas alófonas representan aproximadamente o 24,2% da poboación de Ontario, o que orienta a provincia cara ao multilingüismo.
O Campo, Valboa, Monterroso
O Campo é un lugar da parroquia de Valboa no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Piñeiro, Valboa, Monterroso
Piñeiro é un lugar da parroquia de Valboa no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Illoá, Valboa, Monterroso
Illoá é un lugar da parroquia de Valboa no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Martín, Valboa, Monterroso
Martín é un lugar da parroquia de Valboa no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
A Seara, Valboa, Monterroso
A Seara é un lugar da parroquia de Valboa no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Estropallo
Está formado por un conxunto de fibras naturais ou sintéticas con propiedades abrasivas. O seu uso é doado: deposítase líquido lavalouza sobre a súa superficie, humedécese con auga e frégase con firmeza a peza até retirar a sucidade. Unha vez terminada a operación de lavado, aclárase e déixase secar no escorredoiro.
Existen diversos tipos de estropallos. Son moi habituais os que combinan unha superficie rugosa de fibra usada para tratar obxectos duros, con outra suave de esponxa empregada para superficies delicadas coma vasos de vidro ou vitrocerámicas.
Materiais de fabricación
dereita|miniatura|Estropallo de luffa.
Pódense fabricar de diferentes materiais coma:
A Regueira, Valboa, Monterroso
A Regueira é un lugar da parroquia de Valboa no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Parteme de Riba, Sirgal, Monterroso
Parteme de Riba é un lugar da parroquia de Sirgal no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Vilance, Valboa, Monterroso
Vilance é un lugar da parroquia de Valboa no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Balduíno II de Xerusalén
Balduíno II de Rethel, coñecido tamén como Balduíno II de Bourg, Balduíno II de Edesa e Balduíno II de Xerusalén, nado en 1060 en Francia, e finado en Xerusalén o 21 de agosto de 1131, foi o segundo conde de Edesa desde 1100 a 1118, e o segundo rei de Xerusalén desde 1118 até a súa morte.
Liñaxe
Balduíno era fillo de Hugo I de Rethel e da súa esposa Melisenda de Montlhéry. Tiña dous irmáns máis novos, Xervasio e Manases, e dúas irmás, Matilde e Hodierna. As fontes refírense a Balduíno como primo dos irmáns Eustaquio de Boulogne, Godofredo de Bouillon e Balduíno de Boulogne, pero a relación familiar exacta non se coñece. Algúns autores (en particular Steven Runciman na súa Historia das Cruzadas) citan unha ficticia Ida de Boulogne como avoa de Balduíno II para forzar a relación familiar, pero tal persoa nunca existiu.
Conde de Edesa
Balduíno deixou á súa familia para seguir aos seus primos na Primeira Cruzada en 1096. Durante esta Cruzada, Balduíno de Boulogne converteuse en conde de Edesa, sucedendo ao seu curmán Balduíno I cando este entrou ao servizo de Bohemundo I de Antioquía, príncipe de Antioquía en 1100, cando Balduíno I Boulogne foi elixido rei de Xerusalén á morte do seu irmán Godofredo, e Balduíno de Bourcq pasou a ser conde de Edesa no seu lugar. Como conde, en 1101 casou con Morfia de Melitene, filla do príncipe armenio Gabriel de Melitene. Tamén axudou a rescatar a Bohemundo cando foi apresado polos danisméndidas (liñaxe turcomán que dominou a Anatolia oriental entre os séculos XI e XII), pois prefería a Bohemundo ao sobriño deste, Tancredo, que era entón o rexente.
En 1102 Balduíno e Tancredo axudaron ao rei Balduíno I contra os exipcios en Ascalón. En 1104 os turcos selxúcidas invadiron Edesa e, co apoio de Antioquía, o conde Balduíno loitou contra eles na batalla de Harran. Esta batalla foi desastrosa, e o conde Balduíno foi feito prisioneiro; Tancredo pasou a ser rexente de Edesa na súa ausencia. Tancredo e Bohemundo prefiriron pagar os rescates polos seus propios prisioneiros aos selxúcidas que acordar un intercambio por Balduíno, polo que o conde estivo prisioneiro en Mosul até 1108, cando foi rescatado por 60 000 dinares por Xoscelino de Courtenay. Tancredo negouse a devolverlle Edesa, pero co apoio dos armenios, os bizantinos e incluso dos selxúcidas, Tancredo vise obrigado a retirarse. En 1109, tras reconciliarse con Tancredo, os dous participaron no asedio de Tripoli.
Sucesión
En apoio a Balduíno durante o ataque a Damasco estaba tamén o seu novo xenro Fulco V de Anjou. Balduíno tivera catro fillas con Morfia: Melisenda, Alicia, Hodierna e Ioveta.
En 1129 Balduíno designou a Melisenda como a súa herdeira, e acordou seu matrimonio con Fulco. Alicia e Hodierna tamén casaron con importantes príncipes, Bohemundo II de Antioquía e Raimundo II de Trípoli, respectivamente. En 1131 Balduíno enfermou, morrendo o 21 de agosto. Fue enterrado na Igrexa do Santo Sepulcro.
Guillerme de Tiro describe a Balduíno como "un home devoto e temeroso de Deus, notábel pola súa lealdade e pola súa grande experiencia en asuntos militares", e di que o seu sobrenome era "o Espiñoso" (cognominatus est Aculeus). Ibn al-Qalanisi, que se refire a el como "Balduíno o Menor" (Baghdawin al-ru'aiuis) para distinguilo de Balduíno I, sinala que "non había outro entre eles que tivese un xuíz tan sagaz e tal capacidade de goberno". Melisenda, herdeira por dereito do reino, sucedeu ao seu pai xunto con Fulco como seu consorte. Os novos reis foron coroados o 14 de setembro de 1131.
Goimil, Sucastro, Monterroso
Goimil é un lugar da parroquia de Sucastro no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Perspectiva (gráfica)
miniatura|300x300px|[[Xilografía do Século XVI de Albrecht Dürer.]] miniatura|300x300px|Distintos sistemas de perspectiva (en galego os mesmos nomes, escritos Oblicua e Cabaleira) miniatura|300x300px|Diferenza entre [[perspectiva axonométrica (arriba) e unha perspectiva cónica (abaixo): na cónica existen liñas paralelas do modelo que converxen, e as casas van sendo máis pequenas a medida que se afastan do punto de vista; mentres que na axonométrica todas as liñas paralelas consérvanse como tales, e as casas non decrecen de tamaño]] A perspectiva é un campo de estudo da xeometría e, en particular, da xeometría proxectiva na que aparecen relacionadas as matemáticas e maila arte. As súas aplicacións esténdense á arte, arquitectura, deseño, enxeñería etc. É unha ciencia que abarca os métodos de representación dos obxectos nos seus tamaños e posicións "correctos", tal e como se supón que os entendería un observador de visión humana. A perspectiva subdivídese en varias modalidades: cónica, isométrica, cabaleira, militar, entre outras, e foi desenvolvida por artistas e xeómetras na transición da Idade Media ao Renacemento, na súa estrita forma de comprensión.
Segundo Thomas E. French e Charles J. Vierck, da Universidade da Florida, existían, na práctica, até o final da década de 1990, tres tipos de perspectiva: axonométrica (isométrica, dimétrica e trimétrica), oblicua (en múltiples variantes segundo o ángulo) e os exactos (tamén clasificados como centrais, que son compostos por un ou máis puntos de fuga).
Un punto de fuga
A perspectiva cun punto de fuga, tamén coñecida como perspectiva renacentista, foi o primeiro método de perspectiva exacta, que se basea nun punto de fuga situado na liña do horizonte, para o cal converxen as rectas paralelas, que ao seren transformadas en diagonais, no cadro, provocan a sensación de profundidade.
Dous puntos de fuga
A perspectiva con dous puntos de fuga é un método de perspectiva exacta desenvolvido por Brook Taylor en 1715 e mellorado en 1719 no New Principles of Linear Perspective.
Tres puntos de fuga
A perspectiva con tres puntos de fuga é unha proxección central na que un punto de fuga está situado fóra da altura dos ollos (liña do horizonte). É moi usada para ilustrar, con "exaxero", unha escena observada de abaixo para arriba ou viceversa, aínda que poida ter outras relacións entre os elementos do sistema proxectivo. Resulta natural en edificios e pezas grandes, pero non en obxectos pequenos.
Catro puntos de fuga
A perspectiva con catro puntos de fuga é similar á de tres, pero resulta moi pouco intuitiva. Podería describir un edificio mirando cara arriba desde o chan e mais á vez o soto mirando para abaixo, ou un ascensor transparente. Algúns videoxogos empregan esta perspectiva, coma o Minecraft nalgunhas partes.
Curvilínea
O proceso gráfico de perspectiva curvilínea foi usado para deseñar obxectos nunha superficie plana, coa intención de crear a sensación de que se está a observar unha superficie curvilínea. Artistas como Jan van Eyck e Escher desenvolveron traballos con ese tipo de representación. En 1968, un proceso esférico foi codificado polos artistas e historiadores André Unte e Albert Flocon, no libro La Perspective curviligne, que foi traducido para o inglés, en 1987, como Curvilinear Perspective: From Visual Space to the Constructed Image.
Cuatridimensional
A perspectiva cuatridimensional ou cuadridimensional é un proceso contemporáneo, desenvolvido en 1997, que crea escenas con distintos puntos de vista, os cales foron "vistos" por un observador móbil (o deseñador) e que poden ser rexistrados en superficies planas ou curvilíneas.
Perspectivas axonométricas ortogonais
Resultan da proxección cilíndrica ortogonal, cando tres caras dun obxecto poden ser vistas. Existen infinitas modalidades de perspectivas axonométricas, mais soamente algunhas son usadas con regularidade no debuxo técnico.
Isométrica
A perspectiva isométrica é un caso particular de proxección cilíndrica ortogonal. O sistema de eixes da situación a ser proxectada ocorrerá na perspectiva, vistos no plano, de forma equiangular a 120º. Isto é, un cubo estaría representado de fronte como un hexágono regular e cada ángulo recto, de 90º no espazo, pasa a ser de 120º no plano (no papel). Desta forma, é posíbel trazar unha perspectiva isométrica a través dunha malla de rectas trazadas a partir de ángulos de 30º. O termo isométrica vén do grego: "mesma medida", xa que as medidas ortogonais, retiradas das vistas ortogonais, son redebuxadas nos eixes X, Y e Z cos tamaños indicados polas cotas. As liñas inclinadas, que están fóra dos tres eixes ortogonais non teñen as mesmas medidas.
Dimétrica
O que caracteriza a perspectiva dimétrica é o feito de que dous dos seus eixes se proxectan en ángulos iguais no cadro. A escala gráfica de construción é semellante á da proxección isométrica, mais para ser deseñada son aplicados coeficientes de redución nos eixes horizontais.
Perspectivas axonométricas oblicuas
miniatura|141x141px|Perspectiva cabaleira de 45º (cabinet).
Cabaleira e militar
A perspectiva cabaleira é un tipo de proxección cilíndrica oblicua, estando o obxecto cunha cara paralela ao cadro (plano de proxección). É considerada un método rápido de perspectiva, en virtude da facilidade con que se pode obter o deseño de obxectos de dimensións reducidas, principalmente se este tiver superficies planas.
Xeralmente, o cadro é posicionado na vertical, pero se for colocado na horizontal, constituirá a proxección cilíndrica oblicua, unha variedade da perspectiva cabaleira, a cal os autores franceses, no comezo do século XIX, denominaron perspectiva militar.
LSTM
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/The_LSTM_cell.png/220px-The_LSTM_cell.png|miniatura| Fig.1 Unidade básica LSTM ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Long_Short-Term_Memory.svg/220px-Long_Short-Term_Memory.svg.png|miniatura| Fig.2 Rede LSTM Long short-term memory (coas siglas en inglés LSTM) ou memoria longa a curto prazo é unha técnica para mellorar o desenvolvemento da intelixencia artificial formada por redes neurais recorrentes (RNN). A unidade básica LSTM consta dunha cela de memoria, unha porta de entrada, unha porta de saída e unha porta de esquecemento. Aplícanse nos campos da clasificación e da predición estatística sobre un conxunto de datos temporais. Os LSTM foron propostos por Sepp Hochreiter e Jürgen Schmidhuber en 1997 e mellorados por Felix Gers en 2000. Empresas como Google (Home), Apple (Siri), Amazon (Alexa ) e Microsoft empregan LSTM como un compoñente fundamental nos seus motores de recoñecemento de voz.
Sucastro, Sucastro, Monterroso
Sucastro é un lugar da parroquia de Sucastro no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Sirgal, Sirgal, Monterroso
Sirgal é un lugar da parroquia de Sirgal no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Pena Forcada, Tarrío, Monterroso
Pena Forcada é un lugar da parroquia de Tarrío no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Manuel Deza Castro
Manuel Deza Castro, nado en Rairo (Ourense) cara a 1877 e finado na mesma parroquia o 2 de outubro de 1941, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Militante da UGT e membro da Agrupación Socialista de Ourense. Foi elixido concelleiro polo distrito de poñente en 1931. Foi presidente do Comité de la Federación Agraria da Provincia de Ourense (1931). Participou como orador en mitins agrarios en Allariz e Vilamarín. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Finou en Rairo o 2 de outubro de 1941 con 65 anos.
Vida persoal
Casou con Marcelina Pérez Docabo.
Francisco Javier Bobillo de la Peña
Francisco Javier Ángel Bobillo de la Peña, nado en Ourense o 10 de xullo de 1946 e finado en Lanzarote o 6 de xaneiro de 2017, foi un catedrático, político e escritor galego.
Traxectoria
Marchou estudar Enxeñería de Camiños na Universidade Politécnica de Madrid. Foi detido o 31 de outubro de 1968 e condenado polo Tribunal de Orde Pública o 13 de xuño de 1969 a 3 meses de arresto e 5.000 pesetas de multa por "desobediencia” e a 7 meses de prisión menor e 10.000 pesetas de multa por “propaganda ilegal”. Membro do Partido Socialista do Interior en Madrid que en 1974 se transformou no Partido Socialista Popular. Licenciouse en Ciencias Políticas na Universidade Complutense de Madrid, ampliou estudos na Universidade Columbia cunha bolsa Fulbright. Foi profesor e catedrático na Facultade de Ciencias Políticas da Universidade Complutense. Doutorouse en 1980 coa tese Nacionalismo e ideología en Vicente Risco dirixida por Enrique Tierno Galván. Foi profesor nas universidades de Stanford, Middlebury College e Hamilton College, director da editorial Tecnos e secretario xeral da Universidade Internacional Menéndez Pelayo. En outubro de 1993 foi nomeado Director Xeral do Libro e Bibliotecas do Ministerio de Cultura pola ministra Carmen Alborch. Foi comisario da exposición La Transición en tinta china. Finou en Lanzarote o 6 de xaneiro de 2017.
Cacabelos, Tarrío, Monterroso
Cacabelos é un lugar da parroquia de Tarrío no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
San Marino RTV
Radiotelevisione della Repubblica di San Marino (en galego: Radiotelevisión da República de San Marino), coñecida comercialmente como San Marino RTV (SMRTV), é o servizo público de radiodifusión de San Marino. Ao longo da súa historia empregou diferentes denominacións, pois ademais da actual, entre 2011 e 2013 usou a de SMtv. Xestiona dúas canles de televisión (San Marino RTV e San Marino RTV Sport) e dúas emisoras de radio (Radio San Marino e Radio San Marino Classic).
Historia
San Marino RTV naceu en agosto de 1991 logo dun acordo entre o Ente per la Radiodiffusione Sammarinese (ERAS) e a RAI italiana. Cada unha das sociedades comparte o 50% do capital social de San Marino RTV e periodicamente revisan o acordo de colaboración para manter e actualizar o servizo de radiodifusión.
Conta cun portal web operativo dende o 1 de outubro de 2003, renovado logo en 2009 e 2013. Ademais o 21 de xuño de 2004 naceu unha segunda emisora, Radio San Marino Classic.
En 2007, San Marino RTV amosou interese por participar no Festival de Eurovisión. O 27 de novembro de 2007, anunciouse o debut de San Marino na edición de 2008 en Belgrado. Logo de non participar nas edicións de 2009 e 2010 por mor de problemas financeiros, San Marino chegou a unha final do festival por primeira vez en 2014.
En 2011, San Marino RTV tamén intentou participar no Festival Eurovisión Júnior, adiándoo logo e non debutou ata a edición de Kíiv de 2013.
Televisión
San Marino RTV opera dúas canles de televisión:
Radio
San Marino RTV xestiona dúas emisoras:
This Is Us
This Is Us é unha serie de televisión estadounidense que se estreou orixinalmente en NBC o 20 de setembro de 2016. A serie conta as vidas dunha parella e dos seus tres fillos en diferentes épocas. Está protagonizada por Milo Ventimiglia, Mandy Moore, Sterling K. Brown, Chrissy Metz, Justin Hartley, Susan Kelechi Watson, Chris Sullivan, Ron Cephas Jones, Jon Huertas, Caitlin Thompson, Alexandra Breckenridge, Niles Fitch, Logan Shroyer, Hannah Zeile, Mackenzie Hancsicsak, Parker Bates, Lonnie Chavis, Eris Baker e Faithe Herman. This Is Us ródase na cidade dos Ánxeles.
Personaxes
miniatura|300px|Elenco principal da serie (de esquerda a dereita) Jones, Watson, Brown, Ventimiglia, Moore, Hartley, Metz e Sullivan no [[Paley Center for Media|PaleyFest de 2017.]]
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Tupã
Tupã ou Tupan (tamén chamado Tupave ou Tenondete) é o deus guaraní da creación, así como a palabra para Deus nas linguas tupí e guaraní. Tupã é considerado como o deus creador do universo, da humanidade e dos espíritos do ben e do mal na mitoloxía guaraní, chamados angatupyry e tau respectivamente. Tupã é considerado máis especificamente como o creador da luz e a súa residencia é o Sol.
Legado
En decembro de 2019, a Unión Astronómica Internacional aprobou o nome Tupã para rebautizar a estrela HD108147, nun concurso organizado localmente polo Centro Paraguaio de Informacións Astronómicas no marco do proxecto IAU100 NameExoWorlds 2019.
Copa do Rei de fútbol 2021/22
A Copa do Rei de fútbol 2021-22 foi a 118ª edición da competición. Participaron un total de 116 equipos: os 20 equipos que xogaron a Primeira División a tempada anterior, os 22 equipos que xogaron a Segunda División a tempada anterior, 28 equipos que participaron en Segunda B, 32 equipos que participaron en Terceira División, os 4 equipos semifinalistas da Copa Federación e os 10 equipos, entre os 20 procedentes das primeiras divisións autonómicas, vencedores da eliminatoria previa.
O vencedor foi o Real Betis, que conquistou o seu terceiro título derrotando na final ao Valencia despois dunha prórroga e unha quenda de penaltis. O compostelán Borja Iglesias, dianteiro do Betis, foi o máximo goleador do torneo, con 5 tantos, e foi elixido mellor xogador da final.
Formato
Para acceder á final disputaranse seis eliminatorias, todas elas a partido único agás as semifinais, que se disputarán en formato de ida e volta. Na primeira eliminatoria, os 10 equipos da Previa Interterritorial emparelláronse con 10 da Primeira División. Os 28 equipos restantes de Primeira e Segunda División emparelláronse cos 4 da Copa RFEF, os 21 de Terceira División e tres de Segunda B. Enfrontaranse o resto de equipos de Segunda B. Os equipos que participen na Supercopa quedan exentos ata os oitavos de final. En total disputaranse 56 partidos, con 112 equipos participantes. Os gañadores accederán á segunda rolda.
Todos os partidos se disputan no campo do equipo de menor categoría. No caso da mesma categoría, xógase no campo do primeiro equipo que saia no sorteo.
Participantes
Participan os 20 equipos de Primeira, os 22 de Segunda, 28 de Segunda B, 32 de Terceira da anterior tempada, ademais de dez equipos da máxima categoría territorial e os catro semifinalistas da Copa RFEF. Indícanse con (S) os equipos que participan na Supercopa e que se incorporan nos dezaseisavos de final.
Previa interterritorial
Nesta fase previa, que se disputou o 17 de novembro de 2021, participaron os campións de cada unha das vinte federacións territoriais, emparellados baixo criterios de proximidade xeográfica nun sorteo celebrado o xoves 28 de outubro de 2021.
Primeira rolda
Esta rolda foi disputada por todos os equipos (excepto os catro participantes da Supercopa). O sorteo tivo lugar o 18 de novembro de 2021 e os partidos xogáronse entre o 30 de novembro e o 2 de decembro.
Segunda rolda
Esta rolda foi disputada por 56 equipos. O sorteo tivo lugar o 3 de decembro de 2021 e os partidos xogáronse entre o 14 e o 16 de decembro.
Dezaseisavos de final
Esta rolda foi disputada por 32 equipos. O sorteo tivo lugar o 17 de decembro de 2021 e os partidos xogáronse entre o 4 e o 6 de xaneiro de 2022.
Cuartos de final
Esta rolda foi disputada por 8 equipos. O sorteo tivo lugar o 21 de xaneiro de 2022 e os partidos xogáronse entre o 2 e o 3 de febreiro de 2022.
Semifinais
Esta rolda foi disputada por 4 equipos. O sorteo tivo lugar o 4 de febreiro de 2022 e os partidos xogáronse entre o 9 e o 10 de febreiro de 2022.
Final
A final xogouse o 23 de abril de 2022 no estadio de La Cartuja de Sevilla, entre o Betis e o Valencia. O Betis conquistou o título na quenda de penaltis, despois de empatar a un gol.
Cautantowwit
Cautantowwit (tamén coñecido como Kytan) é o deidade suprema e deus creador na relixión tradicional do pobo narragansett. Cautantowwit foi un dos deuses do panteóns de divindades dos narragansett, aínda que todas foron creadas por el.
Segundo os narragansett, Cautantowwit vivía no "suroeste". Atribuían o "verán indio" a un vento que procedía "da corte do seu grande e benévolo deus Cautantowwit".
Darío Rivas
Darío Rivas Cando, nado en Loentia (Castro de Rei) en 1920 e finado en Buenos Aires o 15 de abril de 2019, foi o primeiro querelante español da causa que investiga na Arxentina os crimes de lesa humanidade, xenocidio e desaparición forzada cometidos durante a guerra civil e a ditadura de Francisco Franco. Rivas conseguiu que o seu pai, Severino Rivas Barja, fose o primeiro fusilado exhumado en Galicia.
Traxectoria
Fillo de Severino Rivas Barja, logo da morte da súa nai, o pai enviouno a estudar a Arxentina en 1929, con oito anos, onde xa estaban outras das súas irmás. Con dezaseis anos, recibiu a noticia de que o seu pai, alcalde republicano de Castro de Rei, fora fusilado "por traición a la patria" o 29 de outubro de 1936. Severino tiña 58 anos e nove fillos cando foi asasinado por un grupo de falanxistas, tres meses despois de asumir o seu cargo.
Ao coñecer a noticia, Rivas quixo conseguir xustiza para o seu pai e iniciou o proceso para encontrar onde estaba soterrado. Pasados setenta anos logrou recuperar o seu corpo e, en 2005, converteuse no primeiro fusilado exhumado en Galicia. Despois de recuperar os seus restos, colocou unha placa coa inscrición: “Papá, descansa en paz. Te lo pide tu niño mimado”. Logo da exhumación, volveu a Arxentina pero decidiu axudar a outras persoas para que se exhumaran os restos dos seus familiares das fosas comúns e as cunetas.
O 14 de abril de 2010, Rivas, que tiña noventa anos, presentou no Juzgado Nacional en lo Criminal y Correccional Federal nº 1 de Buenos Aires unha denuncia particular para que comenzase unha investigación sobre os crimes do franquismo con base no principio de xustiza universal recoñecida pola Constitución da Nación Arxentina. A decisión de levalo ante unha institución arxentina foi motivada pola Lei de Amnistía de 1977, pola que a xustiza española impide xulgar os crimes de lesa humanidade, xenocidio e desaparición forzada cometidos durante a guerra civil e a ditadura de Francisco Franco. Rivas converteuse así na primeira persoa en formar parte da querela arxentina contra os crimes do franquismo, que denuncia o Estado español como responsable dos delitos cometidos entre o día 17 de xullo de 1936 e o 15 de xuño de 1977, data das primeiras eleccións despois da morte do ditador Francisco Franco.
Estando de visita en Santiago de Compostela, Rivas entregoulle á chanceler Angela Merkel unha carta na que lle pedía “reparación polos crimes do exército alemán que axudou a Franco a instaurar a súa ditadura”. En 2014, a proposta da Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH), a Deputación de Lugo entregou a Rivas unha placa de honra en agradecemento “pola súa defensa dos dereitos humanos e a súa loita en defensa dos represaliados e familiares das vítimas da represión franquista”.
Qiu Ju da guan si
O filme conta a historia dunha muller labrega, Qiu Ju, que vive nunha área rural da China. Cando o seu marido é golpeado na ingua polo xefe da aldea, Qiu Ju, malia o seu embarazo, viaxa a unha cidade próxima, e máis tarde unha cidade grande para tratar coa burocracia e atopar xustiza.
O filme foi escollido como candidato da China para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 65ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. O filme tivo éxito no circuíto dos festivais de cinema e gañou o León de Ouro no Festival Internacional de Cinema de Venecia en 1992.
Deep learning
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/MultiLayerNeuralNetworkBigger_english.png/220px-MultiLayerNeuralNetworkBigger_english.png|miniatura| Unha rede neural multicapa.
thumb|Representando imaxes en varias capas de abstracción na aprendizaxe profunda.
A aprendizaxe profunda tamén chamada aprendizaxe estruturada profunda ou aprendizaxe xerárquica (en inglés deep learning, deep structured learning ou hierarchical learning) é un tipo de aprendizaxe automática, que se usa principalmente con certos tipos de redes neurais artificiais. Como ocorre con outros tipos de aprendizaxe automática, as sesións de aprendizaxe poden ser sen supervisión, semisupervisadas ou supervisadas. En moitos casos, as estruturas organízanse de xeito que haxa polo menos unha capa intermedia (ou capa oculta), entre a capa de entrada e a capa de saída.
Algunhas tarefas, como recoñecer e comprender a fala, as imaxes ou a caligrafía, son fáciles de facer para os humanos. Porén, para un ordenador estas tarefas son moi difíciles de facer. Nunha rede neural multicapa (que ten máis de dúas capas), a información procesada farase máis abstracta con cada capa engadida.
Os modelos de aprendizaxe profunda están inspirados nos patróns de procesamento da información e comunicación nos sistemas nerviosos biolóxicos; son diferentes das propiedades estruturais e funcionais dos cerebros biolóxicos (especialmente do cerebro humano) en moitos aspectos, o que os fai incompatibles coas evidencias da neurociencia.
Síndrome do túnel carpiano
A síndrome do túnel carpiano é unha neuropatía periférica que ocorre cando o nervio mediano se comprime dentro do túnel carpiano, a nivel do pulso
Anatomía
O nervio mediano é un nervio sensitivo e motor. Conduce a sensibilidade da cara palmar do polgar, índice, maior e metade radial do anular así como a eminencia tenar na palma. Tamén innerva os músculos intrínsecos da man, fundamentalmente da eminencia tenar.
O túnel carpiano, unha pasaxe estreita e ríxida entre o ligamento anular do carpo e os ósos na base da man, contén os tendóns e o nervio mediano. Está delimitado na súa parte proximal polos ósos pisiforme, semilunar, piramidal e escafoide; e a súa parte distal polo trapecio, trapezoide, o grande e o ganchudo. O teito do túnel está formado polo ligamento denominado retináculo flexor. A través deste túnel discorren catro tendóns do músculo flexor común superficial dos dedos da man, catro tendóns do músculo flexor común profundo dos dedos da man e o tendón do músculo flexor longo do polgar.
Etiopatoxenia
Calquera proceso que provoque ocupación do espazo (inflamación dalgún destes tendóns, presenza de líquido etc.) provoca a diminución do espazo e o atrapamento do nervio. En ocasións, o engrosamento dos tendóns irritados ou outras inflamacións estreitan o túnel e provocan a compresión do nervio mediano. O resultado pode ser dor, debilidade ou entumecemento da man e o pulso, irradiándose por todo o brazo. Aínda que as sensacións de dor poden indicar outras patoloxías, a síndrome do túnel carpiano é das neuropatías por compresión máis comúns e amplamente coñecidas nas cales se comprimen ou se traumatizan os nervios periféricos do corpo. Normalmente a presión dentro do túnel do Carpio é de 7-8 mm Hg, pero en situacións de patoloxía pode acadar até 30 mm Hg; a esta presión xa hai disfunción. Cando o pulso se flexiona ou se estende, a presión pode aumentar até 90 mm Hg ou máis, o que ocasiona isquemia no vaso nervorum. Isto pode levar a un ciclo vicioso, ao aparecer edema vasoxénico, aumentando aínda máis a presión intratúnel.
Epidemioloxía
É a neuropatía periférica da man por atrapamiento* máis frecuente, afectando até un 90 % da poboación xeral, cunha maior incidencia en mulleres entre as décadas cuarta e sexta da vida. Constitúe un lugar moi destacado en Saúde Ocupacional. En Estados Unidos, a incidencia actual é do 0,1 %, e na poboación traballadora do 15% ao 20%
Síntomas
miniatura|Diagrama da Síndrome do Túnel Carpiano. A sintomatoloxía adoita comezar de xeito gradual aínda que pode aparecer súbitamente nalgúns casos, e maniféstase con sensacións de calor, cambras ou entumecemento na palma da man e os dedos, especialmente do polgar e dos dedos maior e índice. Algúns doentes que padecen esta síndrome refiren que notan os dedos inchados inútis, aínda que non presentan unha inchazón aparente. Os síntomas a miúdo aparecen durante a noite, cunha sensación de adormecemento das puntas dos dedos orixinada por durmir co pulso en flexión. Unha persoa coa síndrome do túnel carpiano pode espertar sentindo a necesidade de “sacudir” a man ou o pulso para recupera-la sensibilidade.
A medida que os síntomas se agravan, os doentes comezan a sentir cambras durante o día. A diminución no pulso da man pode dificultar pechar a man, agarrar obxectos pequenos ou realizar outras tarefas manuais. En casos severos, os músculos da base do polgar poden debilitarse ou atrofiarse. Algunhas persoas poden non distinguir o frío e a calor a través do tacto. Por veces a dor maniféstase na parte superior da man do pulso, outras veces,o pulso e a man quedan durmidas. Os síntomas adoitan aparecer en suxeitos cuxa ocupación laboral inclúe a realización de movementos repetitivos do pulso, o que pode provocar inflamación ligamentosa e compresión nerviosa, aínda que outras causas como fracturas ou lesións ocupantes de espazo tamén poden estar na orixe do seu desenvolvemento. A clínica aumenta coa actividade da man afectada (habitualmente a dominante) e pode remitir sacudindo ou masaxeando o pulso ou elevando o membro afectado (ó mellora-lo retorno venoso).
Diagnóstico
A semioloxía clínica é a principal arma diagnóstica. A clínica, así como a actividade laboral, son moi suxestivas desta patoloxía, pero existen algúns signos clínicos e probas complementarias que confirman o diagnóstico. Entre os dados que orientan cara á existencia dunha síndrome do túnel do carpo atópanse os seguintes signos:
A proba diagnóstica máis sensible e específica e que confirma a existencia de compresión do nervio é a electromiografía. Con esta proba establécese a velocidade de condución nerviosa do nervio, manifestándose como un retardo da condución nerviosa sensitiva e motora ao seu paso polo carpo.
Os signos de Phalen e Tinel son moi orientativos. En caso de dúbidas, a electromiografía (EMG) é obrigada.
Tratamento
Nos casos nos que non existe unha causa aparente ou aqueles de orixe funcional, o tratamento baséase en diferentes medidas: por unha banda a prevención, adoptando, na medida do posible, hábitos de movemento do pulso menos traumáticos ou programando períodos alternativos de actividade-descanso. Se isto non é abondo inmobilízase a articulación do pulso cunha férula de descarga e con antiinflamatorios que diminúan a presión exercida sobre o nervio mediano. Segundo as últimas revisións da Cochrane o uso de ortesis nocturna é máis efectivo que o non tratamento a curto prazo. Cando é necesario pode realizarse unha infiltración local de antiinflamatorios (habitualmente corticoides) sendo esta técnica unha das máis eficaces no tratamento agudo desta síndrome.
Tratamentos con fisioterapia, electroterapia, ultrasons ou láser non demostraron eficacia en comparación con outros tratamentos conservadores.
En casos máis avanzados ou resistentes a tratamento conservador proponse tratamento cirúrxico (cirurxía), consistente en ampliar o espazo de tránsito do nervio, sendo este o tratamento máis eficaz a longo prazo.
Cambio de teclado
alt=|miniatura|400x400px|Teclado Dvorak español. Cando unha das causas da síndrome sexa o uso de teclados, recoméndase o cambio ao teclado Dvorak, que está dispoñible en todos os sistemas operativos. A distribución das teclas está optimizada no teclado Dvorak para que sexa necesario menos movemento de dedos para escribir o mesmo texto. Co uso deste teclado, moitos usuarios con trastornos por movementos repetitivos ou síndrome do túnel carpiano notan alivio ou incluso a desaparición das lesións.
Cambio de hábitos
miniatura|Almohadilla de rato (mousepad) con descansador para o pulso, realizado con xelatina de silicona. Ademais de cambiar tanto o teclado coma o rato, débese utilizar tamén unha cadeira ergonómica para manter unha boa posición e previr problemas a longo prazo. Débese apoiar todo o antebrazo sobre o escritorio para utilizar o rato, reducindo así a presión sobre a man.
Polyphaga
Os Polyphaga (polífagos) son a maior e máis diversa das subordes de escaravellos. Comprende 144 familias en 16 superfamilias, e mostra unha enorme variedade de especializacións e adaptacións, cunhas 350 000 especies descritas ou aproximadamente o 90% das especies de escaravellos ata agora descubertos.
As características clave dos Polyphaga son que a coxa traseira (base da pata) non divide a primeira e segunda placas abdominais/ventrais chamadas esternitos. Ademais a sutura notopleural (que se atopa baixo o escudo pronotal) non está presente.
Etimoloxía
O nome polyphaga deriva de dúas palabras gregas: poly-, que significa 'moitas' e phagein, que significa 'comer', polo que significa “comedores de moitas cousas”. Téñase en conta que en zooloxía polífago é un termo xeral aplicable a animais que comen varias cousas completamente distintas, pero aquí ten un significado taxonómico específico (un grupo de coleópteros que se alimenta así). Tamén hai un xénero de cascudas que se chama Polyphaga.
Clasificación
As cinco principais infraordes son:
Os studos filoxenéticos indican que Scirtoidea (Scirtidae, Decliniidae), Clamboidea (Clambidae, Derodontidae, Eucinetidae), Rhinorhipus e Nosodendridae poderían ser liñaxes independentes de Polyphaga, que quedaría fóra destes grupos.
A clasificación interna de Polyphaga comprende varias superfamilias ou series, cuxos constituíntes son relativamente estables, aínda que algunhas pequenas familias máis pequenas (cuxo rango é discutido) son situadas en diferentes clados por diferentes autores. As grandes superfamilias son: Hydrophiloidea, Staphylinoidea, Scarabaeoidea, Buprestoidea, Byrrhoidea, Elateroidea e Bostrichoidea.
A infraorde Cucujiformia inclúe a vasta maioría dos escaravellos fitófagos (que comen plantas), que teñen en común posuír túbulos de Malpighio criptonéfricos de tipo normal, un omatidio cónico cun rabdoma aberto e carecer de espiráculos funcionais no oitavo segmento abdominal. As superfamilias que constitúen Cucujiformia son: Cleroidea, Cucujoidea, Tenebrionoidea, Chrysomeloidea e Curculionoidea. Evidentemente, a adopción dun estilo de vida fitófago correlaciónase coa diversidade de taxons nos escaravellos, con Cucujiformia, especialmente os gurgullos (Curculionoidea), formando unha gran radiación.
Agnes Arber
Agnes Robertson Arber, nada en Londres o 23 de febreiro de 1879 e finada en Cambridge o 22 de marzo de 1960, foi unha botánica e historiadora da ciencia británica.