cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Río Castro, ría de Ares
Percorrido
Descende por unha pequena aba na parroquia de Laraxe, e atravesa a N-651, á altura da igrexa de San Mamede, na coñecida coma curva do Gaiteiro e bordea o cemiterio parroquial, para posteriormente formar un pequeno val con fértiles veigas sobre o que transcorre o viaduto da AP-9. Neste intre o río xa formou o seu curso medio, unha vez entrado na parroquia de Porto. O mencionado val e as veigas que rega o río dan nome aos lugares do Val e A Veiga, estando emplazado neste último lugar unha área recreativa e o campo de fútbol municipal.
No seu percorrido por esta parroquia, é aproveitado por varios muíños (entre os 34 que en total abastece), entre eles atópanse os do Batán, tralo cal o río recibe o nome de río do Ventín, atravesando un muíño homónimo. A continuación prosegue o seu percorrido ata chegar ao antigo muíño sucursal do Priorado de Porto (actualmente coñecido coma Muíño de Cabada), preto da igrexa de San Martiño de Porto​, onde segundo a tradición oral, recibe tamén o nome de río dos Frades. Continúa atravesando a ponte da estrada AC-122, e prosigue o seu percorrido bordeando a ladeira norte do castro das Modias (de onde se cre que procede o torque de San Martiño), que lle da outra das súas denominacións, para finalizar descendendo por un pequeno val ata desembocar nas augas da ría de Ares, na praia de Río Castro, onde daba servizo a un muíño de mareas coñecido como muíño de Maré​, actualmente en estado ruinoso, facendo de fronteira natural entre os termos municipais de Cabanas e Fene.
miniatura|O río Castro bordeando a ladeira norte do [[castro das Modias, no lugar da Costa, en San Martiño de Porto, Cabanas. ]]
Voivodato de Lublin
miniatura|300px|Voivodia de Lublin Voivodia de Lublin (polaco Województwo lubelskie) é unha das 16 voivodatos polacas, a capital é a a cidade de Lublin. Conta cunha poboación de 2.166.213 persoas (2008)
Xegrafía
A provincia sitúase na parte oriental de Polonia e fai fronteira con Ucraína e Belarús e coas voivodias de:
Con 25.155 km² ocupa o 8% do territorio polaco e máis é a 3 º voivodia por superficie. Administrativamente divídese en 213 concellos e 4.206 aldeas. miniatura|200px|Międzyrzec Podlaski miniatura|200px|Lublin
Cidades
Poboación o 31 de decembro de 2006
A Cambra, Frades, Mondariz
A Cambra é un lugar da parroquia de Frades, no concello pontevedrés de Mondariz, na comarca do Condado. Tiña 93 habitantes no ano 2013 segundo datos do IGE, dos cales eran 48 homes e 45 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 122 habitantes.
Voivodato de Lublin
Economía
O ano de 2006 a voivodia de Lublin xunto con Subcarpatia estaban entre as rexións máis pobres da Unión Europea, cunha renda per cápita de 3.538 euros (33% da renda media da UE).
Voivodia de Lublin durante a Segunda República Polaca
miniatura|120px|Voivodia de Lublin na Segunda República Polaca
Voivodia de Lublin de 1946 ata 1950
miniatura|120px|1946-1950
Festival de Eurovisión 1970
O XV Festival da Canción de Eurovisión tivo lugar o 21 de marzo de 1970 en Ámsterdam. Con Willy Dobbe como presentadora, a canción vencedora foi a balada "All Kinds of Everything", representando a Irlanda.
Para impedir un incidente como o ocorrido en 1969, creouse un regulamento especial polo cal establecíase que si existise un empate entre dúas cancións, estas volveríanse a repetir e os xurados farían de novo unha votación a man alzada entre elas dúas. No caso de que persistise o empate, ambas seguirían sendo as gañadoras.
Por Países Baixos presentouse un trío, Hearts of Soul. Con todo, o regulamento só permitía participar a solistas e dúos acompañados de coros, polo que a cantante principal do trío, Patricia, tivo que acudir oficialmente como solista, mentres que as súas dúas compañeiras fixeron de coro, conservando o seu nome Hearts of Soul. Leste foi o último ano en que este regulamento estivo en vigor.
Debido á baixa cantidade de participantes (como protesta polo cuádruplo empate do ano anterior), para completar o tempo de trasmisións incorporouse un videoclip breve, coñecido como postcard, antes de cada canción, mostrando ao cantante e algúns lugares do país que representaba. Isto gustou tanto que ata o día de hoxe esta característica é utilizada, con algunhas variacións.
Análise de compoñentes principais
dereita|miniatura|ACP dunha [[distribución normal multivariante centrada en (1,3) con desviación típico 3 na dirección aproximada (0,866, 0,5) e desviación típica 1 na dirección perpendicular á anterior. Os vectores mostran os autovectores da matriz de correlación escalados mediante a raíz cadrada do correspondente autovalor, e desprazados para que a súa orixe coincidan coa media estatística.]] En estatística, a análise de compoñentes principais (en galego ACP, en inglés, PCA) é unha técnica utilizada para reducir a dimensionalidade dun conxunto de datos.
Tecnicamente, a ACP busca a proxección segundo a cal os datos queden mellor representados en termos de mínimos cadrados. Esta converte un conxunto de observacións de variables posiblemente correlacionadas nun conxunto de valores de variables sen correlación linear chamadas compoñentes principais.
A ACP emprégase sobre todo en análise exploratorio de datos e para construír modelos predictivos. A ACP implica o cálculo da descomposición en autovalores da matriz de covarianza, normalmente tras centrar os datos na media de cada atributo.
Debe diferenciarse da análise factorial coa que ten similitudes formais e na que se pode empregar como un método de aproximación para a extracción de factores.
A ACP foi inventada en 1901 por Karl Pearson, como análogo ao teorema do eixe principal na mecánica; foi desenvolvido de xeito independente na década de 1930 por Harold Hotelling, quen lle deu o nome.
Fundamento
A ACP constrúe unha transformación linear que escolle un novo sistema de coordenadas para o conxunto orixinal de datos no que a varianza de maior tamaño do conxunto de datos é capturada no primeiro eixe (chamado a primeira compoñente principal), a segunda varianza máis grande é o segundo eixe, e así sucesivamente. Para construír esta transformación linear debe construírse primeiro a matriz de covarianza ou matriz de coeficientes de correlación. Debido á simetría desta matriz existe unha base completa de vectores propios da mesma. A transformación que leva das antigas coordenadas ás coordenadas da nova base é precisamente a transformación linear necesaria para reducir a dimensionalidade de datos. Ademais as coordenadas na nova base dan a composición en factores subxacentes dos datos iniciais.
Unha das vantaxes da ACP para reducir a dimensionalidade dun grupo de datos é que retén aquelas características do conxunto de datos que contribúen máis á súa varianza, mantendo unha orde de baixo nivel dos compoñentes principais e ignorando os de alto nivel. O obxectivo é que eses compoñentes de baixa orde ás veces conteñen o aspecto "máis importante" desa información.
Matemáticas da ACP
Supóñase que existe unha mostra con n individuos para cada un dos cales se mediron m variables aleatorias F_j.\; A ACP permite atopar un número de factores subxacentes p<m que explican aproximadamente o valor das m variables para cada individuo. O feito de que existan estes p factores subxacentes pode interpretarse como unha redución da dimensionalidade dos datos: onde antes necesitabamos m valores para caracterizar cada individuo agora bástannos p valores. Cada un dos p atopados chámase compoñente principal, de aí o nome do método.
Existen dúas formas básicas de aplicar a ACP:
Método baseado en correlacións
Considérese o valor de cada unha das m variables aleatorias F_j\,. Para cada un dos n individuos tómese o valor destas variables e escríbase o conxunto de datos en forma de matriz: Obsérvese que cada conxunto pode considerarse unha mostra aleatoria para a variable F_j\,. A partir dos m×n datos correspondentes ás m variables aleatorias, pode construírse a matriz de correlación muestral, que vén definida por:
Posto que a matriz de correlacións é simétrica entón resulta diagonalizable e os seus valores propios \lambda_i\, verifican:
Debido á propiedade anterior estes m valores propios reciben o nome de pesos de cada unha das m compoñentes principais. Os factores principais identificados matematicamente represéntanse pola base de vectores propios da matriz \mathbf{R}. Está claro que cada unha das variables pode ser expresada como combinación linear dos vectores propios ou compoñentes principais.
Método baseado nas covarianzas
O obxectivo é transformar un conxunto dado de datos X de dimensión n×m a outro conxunto de datos Y de menor dimensión n×l coa menor perda de información útil posible utilizando para iso a matriz de covarianza.
Pártese dun conxunto n de mostras cada unha das cales ten m variables que as describen e o obxectivo é que, cada unha desas mostras, descríbase con só I variables, onde l<m. Ademais, o número de compoñentes principais l ten que ser inferior á menor das dimensións de X.
Os datos para a análise teñen que estar centrados na media 0 (restándolles a media de cada columna) e/ou autoescalados (centrados a media 0 e dividindo cada columna pola súa desviación típica).
Os vectores coñécense como scores e conteñen a información de como as mostras están relacionadas unhas coas outras; ademais, teñen a propiedade de ser ortogonais. Os vectores chámanse loadings e informan da relación existente entre as variables e teñen a calidade de ser ortonormais.
A ACP baséase na descomposición en vectores propios da matriz de covarianza, a cal se calcula coa seguinte ecuación:
onde é o valor propio asociado ao vector propio. Por último,
Esta ecuación pódese entender como que son as proxeccións de X en, onde os valores propios  miden a cantidade de varianza capturada, é dicir, a información que representan cada unha das compoñentes principais. A cantidade de información que captura cada compoñente principal vai diminuíndo segundo o seu número, é dicir, a compoñente principal número un representa máis información que a dúas e así sucesivamente.
Limitacións
A aplicación da ACP está limitada por varios supostos:
-266
Véxase tamén
Historia ano a ano
Lucea
miniatura|400px|Localización de Lucea, Xamaica.
Lucea é a capital da parroquia de Hanover, que se acha no noroeste de Xamaica. Está na costa do mar Caribe. Ten unha poboación de 5996 segundo o censo do ano 2010.
Áurea María Victoria Álvarez Varela
Áurea Álvarez Varela, nada o 13 de xullo de 1915 en Monterroso e finada no ano 2008, foi unha científica galega, pioneira das estudantes de ciencias na Universidade de Santiago de Compostela.
Traxectoria
O seu pai era José Álvarez Cabana, natural tamén de Monterroso e avogado de profesión. A nai chamábase Sofía Varela Cabana e era de Palas de Rei. Cursou estudos de Ciencias na Universidade de Santiago de Compostela entre 1931 e 1936. Foi profesora e deu clases en Vilalba (Lugo).
Casou con Javier Teijeira Brunet, que coñeceu cando eran estudantes. Tivo 7 fillos: Áurea, Gerardo, Javier, José Manuel, Rafael, Lourdes e Mª Jesús.
Xeografía de Marte
miniatura|310px|dereita| Mapa topográfico de Marte realizado pola [[sonda espacial Mars Global Surveyor. ]] A xeografía de Marte é notabelmente irregular: combínanse grandes canóns, longas cordilleiras e altos volcáns (o monte Olimpo, un dos volcáns marcianos, é o volcán máis alto dos coñecidos) con extensas chairas; e con outros accidentes xeográficos que rara vez se atopan na Terra, coma cráteres provocados por meteoritos.
Galería de imaxes da Pobra do Caramiñal
Galería de imaxes do concello da Pobra do Caramiñal na provincia da Coruña.
Xeografía de Marte
A superficie de Marte divídese en dúas rexións principais: A superficie de Marte é caótica en moitos sectores e conserva as pegadas de grandes cataclismos que non teñen equivalente na Terra. Especúlase que as zonas volcánicas poderían ter covas de tamaño 100 ou 1000 veces maior que as terrestres, que no futuro poderían dar acubillo a colonias no seu interior.
Unha característica do hemisferio norte é a existencia dun enorme avultamento que contén o complexo volcánico de Tharsis. Nel atópase o Monte Olimpo, o maior volcán do sistema solar, cunha altura calculada de entre 21 e 26 km e a súa base ten un largo de 600 km. As coladas de lava crearon un zócolo cun bordo que forma un cantín de 6 km de altura. Hai que engadir a grande estrutura colapsada de Alba Patera. As áreas volcánicas ocupan o 10 % da superficie do planeta. Algúns cráteres amosan sinais de actividade recente e teñen petrificada nas súas abas. A pesar destas evidencias, non foi ata maio de 2007 cando o Spirit descubriu cun alto grao de certeza o primeiro depósito volcánico signo dunha antiga actividade volcánica na zona denominada Home Plate, situada na base interior do cráter Gusev. Unha das mellores probas é a que os investigadores chaman bomb sag (a marca da bomba). Cando se atopan a lava e a auga, a explosión lanza cara a arriba anacos de roca, algúns dos cales volven caer e encaixan en depósitos máis brandos. miniatura|300x300px|[[Valles Marineris observados con filtro de cor]] Próximo ao ecuador e cunha lonxitude superior aos 3000 km, unha largura de ata 600 km e unha profundidade de ata 8 km, Valles Marineris é un canón que se formou polo afundimento do terreo a causa da formación do avultamento de Tharsis.
Hai unha evidencia clara de erosión en varios lugares de Marte, tanto polo vento como pola auga. Existen na superficie longos vales sinuosos semellantes a leitos de ríos. Eses inmensos vales poden ser o resultado de fracturas ao longo das que correron grandes cantidades de lava e, posteriormente, de auga. A superficie do planeta conserva verdadeiras redes hidrográficas, hoxe secas. Todos estes detalles da superficie suxiren un pasado con outras condicións ambientais en que a auga causou estes leitos mediante inundacións catastróficas.
Ao igual que a Lúa e Mercurio, Marte non presenta tectónica de placas activa, como a Terra. Non hai evidencias de movementos horizontais recentes na superficie tales como montañas por pregamento tan comúns na terra. Non obstante, a Mars Global Surveyor en órbita arredor de Marte detectou en varias rexións do planeta extensos campos magnéticos de baixa intensidade. Este achado inesperado dun probable campo magnético global, activo no pasado e agora desaparecido, pode ter interesantes implicacións para a estrutura interior do planeta.
O hemisferio norte de Marte contén tres grandes cuncas, Utopía, Acidalia e Arcadia, das que a primeira é a maior cunca de impacto coñecida do Sistema Solar, cun diámetro de 3300 km, case dobre da dimensión N-S do deserto do Sáhara.
O Tenso, Ladra, Vilalba
O Tenso é un lugar da parroquia de Ladra, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Robert Huber
Robert Huber, nado o 20 de febreiro de 1937 en Múnic (Alemaña) é un químico, bioquímico e profesor universitario alemán e gañador do Premio Nobel de Química de 1988.
Traxectoria
Naceu en Múnic onde o seu pai, Sebastian, foi un caixeiro de banco. Foi educado no Humanistische Karls-Gymnasium desde 1947 ata 1956 e logo estudou química na Universidade Técnica de Múnic, recibindo a súa licenciatura en 1960. Posteriormente ampliou os seus estudos realizando o doutoramento en bioquímica no mesmo centro en 1972. Aquel mesmo ano foi nomeado director da Sección Bioquímica do Instituto Max Planck da cidade de Martinsried, onde o seu equipo desenvolveu métodos para a cristalografía de proteínas. Entre 1976 e 1987 foi profesor de bioquímica na Universidade Técnica de Múnic.
Está casado e ten catro fillos.
Investigacións científicas
En 1988 recibiu o Premio Nobel xunto con Johann Deisenhofer e Hartmut Michel. O trío foi recoñecido por cristalizar, por vez primeira, unha proteína importante para a fotosíntese das cianobacterias e por determinar a estrutura de devandita proteína mediante cristalografía de raios X. Este descubrimento foi moi importante para entender o proceso da fotosíntese, a cal é capaz de converter a enerxía luminosa en enerxía química.
Mediante o uso de métodos cristalográficos a través de raios X determinaron a posición exacta dos máis de 10.000 átomos que compón o complexo desta proteína, conseguindo crear así a súa imaxe tridimensional. A súa investigación aumentou a comprensión xeral dos mecanismos da fotosíntese e revelou parecidos entre os procesos fotosintéticos das plantas e as bacterias.
Copa do Rei de Rugby 2017-2018
Na tempada 2017-2018 disputouse a 85ª edición da Copa do Rei de rugby, o torneo nacional máis antigo do rugby español, organizado pola F.E.R..
Disputaron esta competición da Copa do Rei os catro equipos que quedaron en primeiro lugar nos resultados habidos na primeira volta da División de Honra de cada un dos catro grupos de tres equipos que foron creados por sorteo entre os doce equipos que constituían a División de Honra, de xeito que cada equipo xogou dentro do seu grupo un encontro como local e outro como visitante.
As eliminatorias de semifinais disputáronse a partido único, por sorteo entre os catro equipos clasificados. A final disputouse a partido único entre os dous vencedores das semifinais no campo designado pola federación, que nesta edición foi o Estadi Ciutat de València, resultando gañador do torneo o Valladolid Rugby Asociación Club.
Clasificación a través do torneo de liga
Os doce equipos da División de Honra foron agrupados por sorteo de tres en tres, resultando catro grupos. Empregando os resultados da primeira volta do campionato de liga quedarán clasificados para as semifinais da Copa do Rei os primeiros clasificados de cada grupo.
Torneo da Copa do Rei
O Copa do Rei comezou propiamente coas semifinais, de xeito que nesta edición o torneo contou oficialmente con catro participantes e constou de tres encontros: as dúas semifinais e a final.
Human Flesh
Human Flesh é o álbum de estrea da banda galega de stoner rock/grunge Bala, publicado o 14 de setembro de 2015 a través do selo Matapadre. O disco foi gravado e mesturado por Hugo Santeiro e Fernando Mejuto nos Estudios Montealto da Coruña.
A Costa, Frades, Mondariz
A Costa é un lugar da parroquia de Frades, no concello pontevedrés de Mondariz, na comarca do Condado. Tiña 48 habitantes no ano 2013 segundo datos do IGE, dos cales eran 26 homes e 22 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 67 habitantes.
Blanca de los Ríos
Blanca de los Ríos Nostench, nada en Sevilla o 15 de agosto de 1859 e finada en Madrid o 13 de abril de 1956, foi unha escritora e pintora española.
Traxectoria
Blanca de los Ríos Nostench foi unha destacada escritora e crítica literaria. A súa obra foi traducida á case totalidade de idiomas europeos. O seu nacemento no seo dunha familia culta proporcionoulle unha ampla formación, como sinala Consuelo Flecha (2000) na biografía que realizou desta autora: "Rodeada dun ambiente familiar de escritores, políticos, artistas e médicos, a súa educación beneficiouse da riqueza de estímulos e de posibilidades que ese contexto cultural lle ía proporcionando. O seu pai, Demetrio de los Ríos, arquitecto, o seu avó materno, médico, os seus tíos, escritores como José Amador de los Ríos, e políticos, foron unha referencia á que ela se soubo acoller intelixentemente, aínda que soubese que, pola súa condición de muller, non todos os camiños lle eran igualmente fáciles." esquerda|miniatura|Blanca de los Ríos en Mundo Gráfico Casou con Vicente Lampérez y Romea (1861-1923) coñecido arquitecto e arqueólogo madrileño, catedrático da escola de arquitectura de Madrid que realizou restauracións e reformas de monumentos como as catedrais de Cuenca e de Burgos, e publicou importantes estudos de historia da arquitectura. O traslado a Madrid supuxo para a autora o contacto directo co ambiente literario e intelectual da capital e ampliou o seu horizonte e os seus proxectos.
Talvez por esta conciencia das dificultades que comportaban o feito de ser muller, ocultou o seu nome verdadeiro nas primeiras obras que publicou na prensa, que se publicaron co nome de "Carolina del Boss", anagrama do propio, aínda que rapidamente abandonou este pseudónimo para asinar como Blanca de los Ríos. Escritora precoz, a súa primeira novela Margarita publicouse en 1878, cando tiña só dezasete anos, a esta seguíronlle os poemarios Los funerales del César (1880), Esperanzas y recuerdos (1881) que se volveu editar ampliado en 1912, El romancero de Don Jaime El Conquistador e La novia del marinero de 1886. Algo posteriores son as seguintes novelas Melita palma (1901), Sangre española (1902) e La niña Sanabria (1907). Durante estes anos publicou numerosos contos como Las hijas de don Juan, Madrid goyesco e Los diablos azules, e coleccións de relatos como La Rondeña (cuentos andaluces) de 1902, El Salvador (cuentos varios) de1902 e El tesoro de Sorbas de 1914.
Participou en publicacións periódicas como El Imparcial, La Época, Nuevo Mundo, El Correo de la Moda, Madrid Cómico, La Ilustración Española y Americana, Blanco y Negro, La Enseñanza Moderna, El Álbum Ibero-Americano e especialmente en Raza Española, revista que fundou e dirixiu desde 1918 até 1930, ano en que desapareceu. Nesta como noutras publicacións divulgou as súas ideas feministas.
Foi amiga de Emilia Pardo Bazán, quen tiña dela, como escritora, moi boa opinión.
Participou a título de colaboradora na redacción da Enciclopedia Universal Europeo Americana.
A preocupación pola muller e polas relacións entre España e Hispanoamérica estiveron sempre presentes na súa reflexión e na súa participación en diversas asociacións e actos como: a Asemblea Americanista de Barcelona e os Centros de Cultura Hispanoamericana de Cádiz e de Madrid, a Junta Superior de Beneficencia de Madrid e a Unión de Damas Españolas, na que se preocupou polo avance en medidas de protección para as mulleres no traballo. Pertenceu ao Ateneo de Madrid e formou parte da Asamblea Nacional entre os anos 1927 e 1929 durante a ditadura de Miguel Primo de Rivera. esquerda|miniatura|Banquete celebrado na honra de Blanca de los Ríos, Fotografía de Goñi (Blanco y Negro, 12 de maio de 1906) O ámbito no que máis destacou foi, sen dúbida, o do estudo e crítica da literatura, no que tomou como mestre a Marcelino Menéndez Pelayo, seguindo as normas de investigación e crítica históricas que este propuxo e polo que foi abandonando a creación literaria. Unha das súas principais obras é Del siglo de Oro publicada en 1910, na que contou co propio Menéndez Pelayo para a realización do prólogo, no que dicía dela: "Non necesita a ilustre dama autora deste libro que ninguén a presente ao lector con oficiosos encomios. Sempre resultarían inferiores aos seus probados méritos e á xusta notoriedade de que goza como artista de nobre enxeño lírico e narrativo" (De los Ríos, 1910: 9).
A Blanca de los Ríos débense numerosos estudos sobre Tirso de Molina, aos que hoxe xeralmente se lles reprocha, polo menos no biográfico, un escaso rigor documental, que fai a Tirso fillo ilexítimo do Duque de Osuna, algo que se demostrou é completamente improbábel; moito mellor é a edición crítica das súas Obras completas. Este labor valeulle o recoñecemento por parte da Real Academia Española, da que non chegou a formar parte a pesar de que foi presentada a súa candidatura. Precisamente durante estes estudos, descubriu a partida de bautismo de Lope de Vega que até entón se cría perdida tras o incendio en 1790 da igrexa de San Miguel de los Octoes. Tras realizar numerosas xestións descubriu que nunha casa particular da rúa Leganitos foran depositados algúns libros da igrexa que saíran indemnes e alí atopou, esquecido, o libro de bautismos do período 1516 a 1573.
Outros textos que merecen ser destacados son os que publicou sobre Calderón de la Barca e a súa obra, La vida es sueño y los diez Segismundos de Calderón, así como sobre o Quixote: Sevilla, cuna del Quijote. En 1916 publicou unha obra sobre Francisca de Larrea Böhl de Faber, dedicada á análise da achega desta escritora e tradutora gaditana no contexto do romanticismo do século XIX. Tamén se achegou a algúns personaxes literarios, Los grandes mitos de la Edad Moderna: Don Quijote, Don Juan, Segismundo, Hamlet y Fausto. Na obra Del siglo de Oro inclúese ademais unha ampla bibliografía na que se dá noticia dos libros que se estaban traducindo ao francés, ao italiano, ao alemán e ao danés para divulgarse neses países.
Tamén dedicou os seus esforzos á figura e a obra de Tareixa de Ávila sobre a que pronunciou diversas conferencias: Influjo de la mística de Santa Teresa, singularmente sobre nuestro grande arte nacional (1913), Santa Teresa de Jesús y su apostolado de amor (1915), Guía espiritual de España (1915) e Ávila y Santa Teresa (1915). Por esta faceta foi moi encomiada e díxose dela: "Como conferenciante é tamén dona Blanca de los Ríos unha figura eminente pola grandeza dos temas que trata, pola elevación e orixinalidade de pensamento, pola riqueza do seu léxico inesgotábel, pola elegancia da súa sintaxe, á vez clásica e moderna, pola nobreza e a ornamentación do seu estilo e pola seu elocución fervorosa e persuasiva".
Recibiu non só os encomios da crítica senón tamén numerosas condecoracións, entre elas a Cruz de Afonso XII, nunha homenaxe presidida pola raíña Vitoria Uxía, a Medalla de Ouro do Traballo e a Gran Cruz de Afonso X o Sabio, así como o recoñecemento do Concello de Sevilla ao pórlle o seu nome a unha das rúas da cidade.
Antigo eslavo eclesiástico
O antigo eslavo eclesiástico (словѣ́ньскъ ѩꙁꙑ́къ, slověnĭskŭ językŭ), foi a primeira lingua literaria eslava. Os misioneiros bizantinos do século IX Cirilo e Metodio, ámbolos dous de orixe eslava e grega, son os responsables da estandarización da lingua empregándoa nunha tradución da Biblia e noutros textos eclesiásticos en grego antigo como parte do proceso de cristianización dos eslavos. Crese que estaba baseado no dialecto dos eslavos bizantinos que viviron na provincia de Tesalónica no século IX (hoxe Grecia). Xogou un importante papel na historia das linguas eslavas e serviu como base da tradición do posterior eslavo eclesiástico, e algunhas igrexas como a Igrexa ortodoxa e as Igrexas católicas orientais empregárono como lingua litúrxica até o presente. Como a lingua eslava máis antiga da que se ten rexistro, achega evidencias importante das características da lingua protoeslava, o antergo común de tódalas linguas eslavas.
Bicarbonato cálcico
O bicarbonato de calcio, bicarbonato cálcico ou carbonato ácido de calcio (hidroxenocarbonato de calcio, segundo a IUPAC), é un composto químico se fórmula molecular Ca(HCO3)2
É un complexo formado polo catión Ca2+ e os dous anións HCO3-.
A súa masa molecular é 162,112 ± 0,008 g/mol
Usos
Utilízase como aditivo alimentario baixo a denominación E-170, como regulador de acidez de estómago (neste uso denomínase coloquialmente como bicarbonato), como colorante e como estabilizador de alimentos.
O Trobo, Ladra, Vilalba
O Trobo é un lugar da parroquia de Ladra, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Jeannie Longo
miniatura|200px|Jeannie Longo Jeannie Longo, nada o 31 de outubro de 1958 en Annecy, Francia, é unha ciclista profesional que viviu a súa época dourada na década dos 90.
Traxectoria
Comparada con Eddy Merckx, polo seu dominio no ciclismo feminino, é famosa pola súa natureza altamente competitiva e a súa lonxevidade como deportista. En Pequín 2008 participou nos seus sétimos Xogos Olímpicos, ficando ás portas do bronce, na cuarta posición na proba de contra o reloxo, a só dous segundos da suíza Karin Thürig.
Posúe catro medallas olímpicas e trece títulos mundiais, en ciclismo en ruta e en pista, ademais de 38 marcas mundiais.
Empezou a súa carreira deportiva como esquiadora, deporte no cal foi campioa do seu país na categoría escolar en 1975. Catro anos despois, en 1979, Jeannie foi campioa universitaria nas categorías de descenso, slálom e xigante.
Foi entón cando, o daquela seu adestrador, e actualmente esposo, Patrice Ciprelli, a faría pasarse ao ciclismo. Poucos meses despois gañou o Campionato Nacional de Francia de ciclismo en ruta.
En xuño de 2009 sumou o seu 56º título nacional, ao proclamarse campioa de Francia en contra o reloxo, con 50 anos.
Ademais dos seus logros deportivos, Longo tamén traballou no eido académico, licenciándose en Matemáticas e Xestión Económica e doutorándose en Deporte.
Gabriel G. Esteves
Gabriel Gómez Estévez (Gabriel G. Esteves), nado en París o 9 de abril de 1980, é un escritor galego.
Traxectoria
Fillo de emigrantes, naceu en París pero pasou a súa infancia e adolescencia en Vigo. En 1998 trasladouse a Santiago de Compostela para cursar a carreira de Filoloxía Galega na Universidade de Santiago de Compostela. Actualmente segue a vivir na mesma cidade.
Ten traballado como profesor, asesor lingüístico, corrector, tradutor, monitor cultural e camareiro.
Escritor en lingua galega, leva escribindo desde cativo. Na carreira dá algún recital de poesía, colabora coa revista A Caramuxa, voceiro do grupo literario Colectivo Sacou, e gaña o seu primeiro premio no campo da narrativa, grazas a unha serie de relatos reunidos baixo o título O amor a través dos tempos. Unha vez acabada a carreira, en 2005 gaña o premio Na Vangarda, que promociona a novos creadores (actual Xuventude Crea) co relato Moçalomihi, onde traslada o conflito árabe-israelí a un mundo alternativo. En 2018 ve publicada a súa primeira obra, Matrioskas, unha novela coral coa cidade de Santiago de Compostela como pano de fondo. En 2020 gaña o premio Selic coa súa obra Baleiro, novela futurista distópica ambientada tamén na capital de Galiza. En 2021 leva o segundo premio do Manuel Murguia grazas ao relato A caverna de Lara, onde se contan os efectos da pandemia de COVID-19 nunha adolescente. Nese mesmo ano, queda finalista nos premios Bellvei Negre e Sed de Mal con outra novela distópica, esta volta de xénero negro, titulada Os fillos de Crono. A finais de 2021 sae publicada en castelán.
Estación Ferroviaria de Bananal
A Estación Ferroviaria de Bananal é un edificio histórico e turístico da cidade brasileira de Bananal, no Estado de São Paulo. Construída en 1888, é o único exemplar de construción en aceiro de Bélxica nas Américas.
As Coroas, Reigosa, A Pastoriza
As Coroas é un lugar da parroquia de Reigosa no concello lugués da Pastoriza na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 18 habitantes (8 homes e 10 mulleres).
Remolacha de horta
miniatura|Planta de remolacha de horta no campo. miniatura|300px|Un feixe de remolacha de horta. A remolacha de horta ou remolacha hortícola, cos nomes científicos máis habituais de ''Beta vulgaris var. rubra ou Beta vulgaris var. conditiva'', e unha planta da cal se consome a parte da raíz primaria. As remolachas hortícolas son diversas variedades cultivadas da especie de nome común remolacha azucreira (Beta vulgaris)
Alén de como alimento, as remolachas de horte empréganse como colorante e como planta medicinal.
Departamento de Goudomp
O departamento de Goudomp é un dos 45 departamentos do Senegal e un dos 3 departamentos da rexión de Sédhiou, na Casamanza, no sur do Senegal. Foi creado no ano 2008. A súa capital é Goudomp.
Os seus arrondissements son:
As localidades co status de comuna son:
Catuxa Gil
Catuxa Gil Álvarez, nada en Santiago de Compostela en 1980, é unha amazona galega xa retirada.
Traxectoria
É licenciada en administración de empresas e ten un mestrado en xestión deportiva pola Universidade de Sydney. Retirada en 2004, traballou na organización da Copa América de vela de Valencia (2007) e na actualidade faino para o Comité Olímpico Español.
Eleccións municipais en San Sadurniño
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de San Sadurniño dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de San Sadurniño]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en San Sadurniño desde a aprobación da Constitución de 1978.
Pobo fula
Os fula ou fulani (tamén chamados peul ou fulbe) (en fula: Fulɓe), son o pobo nómade máis grande do mundo, cuxa orixe é descoñecida. Espallados pola África occidental, a maioría moran no Sahel, onde, xunto aos hausa, suman arredor de 30 millóns. Atópanse tamén no Malí (1,6 millóns), en Nixeria, na Guinea (1,4 millóns), no Camerún (1,1 millóns), o Senegal (1 millón), o Níxer (950.000), Burkina Faso (550.000), Guinea-Bissau (210.000) e en número menor en Ghana, Mauritania, Serra Leoa, Togo e o Chad. Tamén aparecen no sur de Exipto, Libia e o Sudán. Os fulas non son o grupo maioritario en ningún destes países, agás na Guinea. Son pobos tradicionalmente nómades que pratican o pastoreo. Falan fulfulde ou fula e estiveron entre os primeiros grupos africanos que acolleron o islam.
Etimoloxía
Os fulani son un dos pobos que máis denominacións recibe. Autodenomínase fulbe (en singular: pullo ou foulah), malia estar moi espallado o nome fulani co que lle chaman os hausa e os pobos do Sáhara, así coma exploradores e etnógrafos de fala inglesa. Tamén é frecuente a denominación fulbe que lles dan os mandé e mais a de peul que lle deron os wolof, a cal adoptaron os exploradores e etnógrafos de fala francesa.
Características físicas
O fula, malia seren clasificados no complexo de pobos sudaneses, non comparten demasiadas características físicas con estes. Xeralmente, teñen a pel de cor caoba clara, a complexión espigada, o nariz recto ou algo curvo (xamais chato), os ollos amendoados e o pelo magro, non tan crecho como as tribos veciñas.
miniatura|100px|dereita|Moza da etnia peul ou fulani en Malí.
Anxos de Neon Genesis Evangelion
No anime e manga Neon Genesis Evangelion, os Anxos (使徒) son seres alieníxenas ficticios que atacan Toquio-3. Son os principais antagonistas da historia e foron deseñados por Yoshiyuki Sadamoto.
Pobo fula
Orixe
Porén, a lingua dos fula clasifícase na rama lingüística de Níxer-Congo —malia agupala outros nas linguas afroasiáticas xunto idiomas achegados coma o hausa ou o bérber—. Así pois, moitos situarían as súas orixes nas marxes do Nilo; outros opinan que este pobo é o resultado dunha mestizaxe entre pobos sudaneses e nómades do Sáhara.
Vilasuso, Ladra, Vilalba
Vilasuso é un lugar da parroquia de Ladra, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Anxos de Neon Genesis Evangelion
Descrición
Aínda que todos teñen formas e habilidades moi diferentes, os Anxos caracterízanse por ter varios elementos comúns, como a proxección de campos AT, unha fonte de enerxía interna chamada motor S² e un núcleo externo, cuxa destrución é a miúdo a única forma na que un Anxo pode ser derrotado. Malia que están compostos dunha forma de materia completamente diferente ("caracterizados por propiedades tanto de partículas como de ondas, como a luz") o código xenético dos Anxos é un 99,89% semelante ó dos humanos.
Pobo fula
Historia
Os primeiros datos sobre os fula remóntanse ao século IX, cando moraban entre a curva do río Níxer e a conca do Volta Negro. A principios do século XII, por mor da presión islámica (relixión que daquela rexeitaban) fuxiron cara distintas zonas, espallándose deste xeito por toda a África Occidental, mais os seus meirandes focos foron o macizo de Fouta Djallon, o Val do Senegal, Macina e mais a zona que correspondería ao actual norte de Nixeria.
Durante os dous séculos a seguir, ficaron baixo o dominio do Imperio de Malí, até comezaren a rivalidade co nacente Imperio songhay. Logo, os fulani, liderados por Tenguela I, conseguiron a autonomía do Estado de Bundu (localizado na actual Senegambia), a cal lles durou pouco, xa que o Imperio Shongai tivo tanta influencia que estendeu o seu poder até aquelas latitudes, sometendo así a todos os pobos conquistados.
Anxos de Neon Genesis Evangelion
Descrición
Os dous primeiros Anxos, Adán e Lilith, son os proxenitores dos outros dezaseis. Mentres que os primeiros quince Anxos son descendentes de Adán, os seres humanos son descendentes de Lilith. Usando a historia bíblica da árbore do coñecemento do ben e do mal, os Anxos son descritos por ter comido da "froita da vida", que lles concedeu a inmortalidade. Por outra banda, na serie os Anxos tamén son descritos como camiños evolutivos diferentes que a humanidade podería ter tomado.
Pobo fula
Historia
A finais do século XV reagrupáronse de novo no Fouta Djallon, con capital en Timbo, liderados por Koli Tenguela, fillo do anterior, o cal creou a dinastía dos Siratigui e rematou converténdose ao islam. A partir do século XVII, eetenderon o seu territorio por zonas achegadas ao Fouta Djallon e polo Macina, enfrontándose así coas poboacións autóctonas de ditas terras.
Durante os séculos XV e XVII, paácticamente todos os fulani se converteran ao islam, máis concretamente a un movemento relixioso chamado Kadiriya, converténdose así na primeira etnia saheliana en acoller esta relixión. Só durante aqueles séculos chgaron a convivir pacificamente cos hausas nas terras do actual norte de Nixeria, aos cales lles servían coma conselleiros relixiosos.
En Macina, durante o século XVIII, fundouse outro reino fula, con capital en Hamdallayi, cuxa figura estelar foi cheikú Amadú, tamén coñecido coma o Emir dos crentes.
Aínda que sen dúbida algunha, o suceso histórico máis importante protagonizado polos fulani ou peul foi a Xihad fulani, unha campaña militar que libraron contra os seus veciños hausas. Había problemas entrambos por mor de que os hausas tiñan pouca convición no islam, chegando a mesturar ritos musulmáns con prácticas animistas. Os fulani eran moito máis devotos, é máis, tiñan unha figura chamada Usman Dan Fodio. Este atraía a moitos crentes que ollaban escandalizados as prácticas dos xefes hausas e que admiraban o misticismo relixioso de Dan Fodio. Serían estes fieis os que nomearían Comandante dos Crentes e lle acompañarían o 21 de febreiro de 1804 na súa viaxe de Gobir a Gudu, e, rememorando esta semellanza coa héxira musulmá, declarou a xihad rebelándose contra os hausa. Á revolta uníronse súbditos dos hausa que odiaban a estes reis, así coma fulanis nómades non musulmáns (no bando dos hausa). Contodo, a yijad produciu unha alta conciencia islámica no norte do Camerún e serviu de factor unificador para os hausa cos fula.
Contra 1810, os fulani conquistaron o país hausa, espallando así a xihad cara o leste, o que desembocaría nun imperio creado por Usman Dan Fodio e que se estendía en toda a zona saheliana comprendida entre o Camerún e o Macina, abranguendo a súa capial en Sokoto. De aí que se coñecera co nome de Califato de Sokoto. Puxo en práctica así a súa teoría política, con catro visires con funcións claramente diferenciadas.
Para garantir unha mellor administración do Imperio, Usman dividiuno en dúas partes. A oriental, entregoulla a seu fillo Bello, e a occidental, a seu fillo Abdallah. A unidade imperial foise languidecendo co tempo, e, en 1860 xa non ficaba pegada ningunha desta unidade. A desaparición deste reino consagraría que os fulani se ciscasen por gran parte do continente africano.
Malí e Guinea
En Malí moran principalmente no gran delta interior do río Níxer, na rexión de Mopti. Na Guinea moran principalmente na rexión de Fouta-Djallon. No proceso de descolonización os fulani formaron un propio partido político, pero co xurdimento do Partido Democrático da Guinea, de Ahmed Seku Touré, aquel perdeu gran parte do seu poder.
Camerún
Os fulani do Camerún moran na parte setrentrional do país, que conquistaron durante a yijad do século XIX. Foron influentes durante o período colonial e, trala independencia en 1960, apoiaron ao presidente do Camerún, Ajmadú Ajidyo. Coa dimisión de Ajidyo, en 1982, reduciuse a influencia social, económica e política dos fula.
Níxer, Burkina Faso e Guinea-Bissau
A meirande parte dos peul que moran en Níxer emigraron a este país dende Nixeria durante o período colonial. Viven principalmente ao longo do río Níxer. En Burkina Faso concéntranse no norte e no leste, e na Guinea-Bissau moran unha extensa rexión entre as cidades de Gabú e Bafatá.
Xeito de vida
right|300px|miniatura|Mulleres fulanis en Paoua.
Economía
Basicamente nómade e pastoral, a riqueza atópase no número de gando que un teña. Crían bois, vacas, cabras, ovellas... Parte dos produtos que elaboran son comercializados. Tradicionalmente, trocaban carne e leite por especias e froitas con outros pobos. Actualmente, os fulani poden chegar a comercializar a grande escala os seus produtos (lácteos principalmente), algúns até os exportan a outros países africanos; o que demostra que teñen un sistema produtivo moi eficiente, que serviu de exemplo incluso para algunhas multinacionais occidentais.
O xefe da familia decide o nivel de produción do leite e o seu sino, mentres que as mulleres deciden canto do leite destinado a elas (a que non é destinada a elas, será para alimentar as crías do gado) se gardará para o autoconsumo e canta se venderá. As mulleres xamais acostuman vender o leite fresco; previamente o procesan:
En tempada húmida: Primeiro, fan a manteiga, e, co leite desnatado sobrante fan un líquido chamado nono (mestura de leite, azucre, e un gran moído chamado fura). Ademais, preparan un queixo tenro que cortan en cubos e friten.
En tempada seca: Ao nono engádeselle auga e mais kuka, que é o ácido que se atopa no froito do baobab, moi rico en vitamina C.
Costumes
Antes de adoptar o islam, os fulani dicían proceder dun paraíso chamado O País de Heli e Yoyo, unhas terras con abundantes recursos naturais e onde reinaba a fortuna e a vida (O equivalente ao Paraíso dos cristiáns), lugar que creara Gueno, o deus creador. Conta a lenda que, con tanta abundancia, os habitantes do País de Heli e Yoyo tornáronse mesquiños e ruíns. Así Gueno, o deus creador, encheuse deles, decidindo así crear a Njeddo Dewal, a nai de todas as calamidades (o equivalente ao demo).
Como tense demostrado ao longo da historia africana, dende que adoptaron o islam, son bastante teocéntricos e moi devotos, os nenos van a escolas coránicas, onde aprenden o árabe coma unha lengua sagrada. Aínda que xa escasos, aínda existen casos de poligamia.
Contodo, aínda hai prácticas pre-islámicas que non abandonaron (que adoitan estar prohibidas en bastantes países):
-Ritos de iniciación (circuncisión do pene en nenos, e, en menor medida, mutilación do clítoris nas nenas). Faise entre os 7 e os 14 anos, xa que os fulani dividen as fases da vida de 7 en 7.
-Sharot ou proba de paus: Dous mozos danse mutuamente con paus por quendas.
-As súas prioridades, sobre todo nos sungrupos bororo e fulbé nai (a seguir) son: o gado, a beleza e a familia.
Organización social dos fulani
Non todos os fulani son gandeiros ou nómades; moito menos na actualidade, onde circunstancias como a desertización ou a globalización poden chegar a persuadir para levares un xeito de vida sedentario ou urbano. Outrora posuían un sistema feudal, formado pola aristocracia, o rimbe ou persoas ceibas, os matchube ou escravos, os cales se dividían á súa vez en domésticos ou servos. Os relixiosos e os artesáns formaban castes a parte. Hoxe en día, posúen unha organización algo cambiada, este sistema social acentúase a medida que nos despracemos cara o oriente o antigo califato de Sokoto (Nixeria, Camerún...)
Torobé
En fulfude, quere dicir o que reza con nós. Descendentes dos antiuos artistócratas e do clan de Usman Dan Fodio; moitos mesturáronse con hausas e con tukolor. Xa non son nómades, mais conservan a terra e os seus numerosos rabaños, servíndose de vasalos e servos para os coidar. Posúen riquezas e teñen contacto co mundo occidental. As mulleres destes non venden directamente os seus produtos lácteos; véndenllo a un intermediario.
Fulbé Sure
"Peul de cidade". Abandonaron totalmente o nomadismo gandeiro para se dedicar ao comercio.
Fulbé Ladde
"Peul de matogueira". Non abandoron de todo a vida nómade. Recorren á agricultura por mor a que non posúen gado de abondo. Combinan ciclos sedentarios agrícolas con desprazamentos na procura de pasteiros.
Fulbé Nai
Conservan o seu nomadismo tradicional e o seu fanatismo relixioso musulmán, e desprezan os que perderon estas características. Adoitan coidar o gado dos torobé.
Bororo ou Woddabé
É o banzo social máis baixo, conservan todas as características dos fulani pre-islámicos (son animistas). Divídense por clans, e practican nomadismo estacional, desprazándose por zonas sahelianas. Levan ao extremo os coidados corporais. Algúns adoitan ser servos dos torobé.
Kutela
Kutela é unha vila no sur de Bulgaria localizada no concello de Smolian, na provincia de Smolian. Conta cunha poboación de 389 habitantes (2008).
Xeografía
Kutela está nos Ródope centrais, a 20 km da cidade de Smolian, 25 km de Pamporovo, a vila aséntase sobre un outeiro.
Historia
Historicamente Kutela estaba na fronteira entre separaba o Principado de Bulgaria da Rumelia Oriental.
Linköping
Linköping é unha cidade situada ó sur de Suecia, cunha poboación de 94.298 habitantes 2001). É a capital do Condado de Östergötland con 138.000 habitantes.
A cidade de Linköping é coñecida pola súa universidade e a súa industria de alta tecnoloxía.
A cidade está situada ó sur do lago Roxen a medio camiño entre a estrada que comunica Estocolmo con Helsingborg.
Está estrada formou parte da Eriksgata, ruta pola que o rei coroado tiña que viaxar segundo as leis medievais. No sistema de estradas do século XX, foi chamada Riksettan (autoestrada nº1). Actualmente chámase a E4 e foi redirixida para pasaren fóra da cidade. Ademais das súas boas autoestradas, Linköping está situada no nó das liñas de tren entre Estocolmo, Malmö e Copenhaguen, a capital dinamarquesa. A cidade tamén posúe un pequeno aeroporto.
Quintáns, Frades, Mondariz
Quintáns é un lugar da parroquia de Frades, no concello pontevedrés de Mondariz, na comarca do Condado. Tiña 127 habitantes no ano 2013 segundo datos do IGE, dos cales eran 70 homes e 57 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 125 habitantes.