cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mont Blanc
Expedicións e pioneiros
miniatura|Monumento en [[Chamonix|Chamonix-Mont-Blanc, en honra de Horace-Bénédict de Saussure xunto a Jacques Balmat.]] En 1760, un científico de Xenebra, Horace-Bénédict de Saussure, ofreceu 20 tálers aos primeiros montañeiros que conseguisen atopar unha ruta ata o cume do Mont Blanc, o cal levaba tempo observando durante as anteriores expedicións que realizara no macizo. Sucedéronse varios intentos, até que o día 8 de agosto de 1786 dous afeccionados ben adestrados de Chamonix, Jacques Balmat –buscador de cristais de 24 anos– e o doutor Michel Gabriel Paccard –quen quería observar un barómetro aneroide a esa altura– subiron até o cume pasando por Grands Mulets e baixaron sans e salvos, sendo esta a primeira ascensión. A expedición considerouse no seu tempo absolutamente extraordinaria, tamén debido á aura de supersticións, lendas e tabús que rodeaban a montaña. No cume permanceron durante media hora, o tempo suficiente para que Paccard puidese comprobar a acción da presión atmosférica co barómetro de Evangelista Torricelli, confirmando a teoría de Blaise Pascal (e repetindo o experimento levado a cabo á súa instancia por Florin Périer, o seu cuñado) sobre a redución da presión ao aumentar a altitude.
Un ano despois, o 3 de agosto de 1787, o promotor desta aventura, Horace-Bénédict de Saussure, pisou tamén o cume, acompañado polo seu criado, Jacques Balmat, e dezaoito persoas entre guías de Chamouni e portadores para levar diversos equipos científicos. No cume mandou instalar unha tenda de campaña antes de proceder ao cálculo da altitude, efectuando medicións que serviron como primeira aproximación sobre a altitude do cume. Entre todos transportaban víveres, unha escaleira, unha cama, unha estufa e un laboratorio científico con higrómetros, barómetros e termómetros, e instrumentos de medición. Tras esta expedición e outras adicadas á xeoloxía, a botánica e a cristalografía dos Alpes, escribiu libros como Relation abrégée d'un voyage à la Cime du Mont-Blanc: en août 1787 e Voyages dans les Alpes.
O 11 de febreiro de 1914, Agénor Parmelin foi o primeiro aviador en sobrevoar o macizo e Marguette Bouvier foi a primeira muller en descender con esquís, en 1929. Jean Moine foi o primeiro en aterrar cun helicóptero sobre o cume, cun Bell 47 G en 1955. Outros feitos importantes foron cando o piloto Henri Giraud aterrou sobre o cume en apenas 30 metros, o 23 de xuño de 1960, a primeira engalaxe cun aeroescorregadores por Rudy Kishazy en 1973, a primeira engalaxe con parapente por Roger Fillon en 1982 e a primeira aterraxe cun paracaídas por Tony Bernos en 1986.
Vermudo I o Diácono
Vermudo I (ou Veremund) foi posiblemente un princeps (nobre poderoso equiparable a un rei) da Galicia alto-medieval que gobernou de 788 a 791. Suponse que o seu alcuño, o Diácono, se debe ao seu pasado de diácono anterior á coroación.
Traxectoria
Se ben desde mediados do século XIX é designado pola historiografía nacionalista española como rei de Asturias, gran parte da historiografía galega desde finais dese mesmo século rexeita tal denominación e prefire chamarlle rei de Galicia.
Durante o seu reinado sofre as razzias musulmás en Áraba e Galiza. Despois dunha dura derrota no Bierzo, abdicou do trono e regresou ao seu antigo estado clerical.
Está considerado polos historiadores como un rei xeneroso, magnánimo e ilustrado para a época.
A Terrachá, Entrimo, Entrimo
A Terrachá é unha vila da parroquia de Entrimo no concello ourensán de Entrimo na comarca da Baixa Limia. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 456 habitantes (212 homes e 244 mulleres), 29 máis ca en 2009 (197 homes e 230 mulleres).
É a capital do concello de Entrimo.
A Terrachá ten os seguintes barrios: Quintán, Igrexa, Charoubil, Campo, Campo da Feira, Vía Coba, Outeiro, Couto, Fontao, Paraños, Hospital, Santo, Portela, Arieiro, Pielas, Laxas, Casas Vellas, Vega de Ludeiro e Os Cruceiros (campo de fútbol e cemiterio).
Almina
Almina foi unha cidade dos kaskas, que antes fora hitita.
Historia
Os kaskas presumían que nunca podería ser recuperada polos hititas porque toda a comarca era un dominio das tribos máis feroces. Non obstante, o rei Suppiluliumas I entrou nela sobre o -1330, derrotou os kaskas e fortificou Almina, establecendo un mando hitita polo territorio, situándose el mesmo na montaña chamada Kuntiya, na rexión do río Sariya, colocou a Himiuli, que antes exercía un alto lugar na corte (era Xefe de Viños), e a Hannutti, Xefe dos Carros de Combate, situouno na cidade de Parparra.
Os civís hititas estableceron estacións nas cidades dos kaskas (que non estaban fortificadas) e vanse reasentar nas súas cidades amuralladas, e reforzouse a inicial fortificación de Almina.
Segundo Matthews & Glatz estaría situada preto do Gök Irmak, o río Sariya das fontes hititas e Amnias das gregas, na actual provincia de Kastamonu.
Escaravelleira, Visantoña, Mesía
Escaravelleira é un lugar da parroquia de Visantoña no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Tiña 16 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 8 eran homes e 8 eran mulleres.
Saqqara
miniatura|dereita|A pirámide de [[Userkaf en Saqqara.]] miniatura|dereita|Pirámide de [[Zoser.]] miniatura|dereita|Pirámide de [[Zoser.]] miniatura|dereita|Pirámide en Saqqara. dereita|miniatura|Plano de Saqqara.
Saqqara é o lugar da necrópole principal da cidade de Menfis, a uns 17 quilómetros da periferia de Giza, na cidade do Cairo. Estivo en uso dende a Dinastía I (aproximadamente 3100 a.C.) ata época cristián (ano 540).
Eparquía católica ucraína de Buchach
O primeiro bispo foi Irynej Bilyk, pertencente á Orde de San Basilio o Grande, quen foi eparca entre 2000 e 2007. Logo de ser tranferido a Roma en xullo de 2007, foi nomeado bispo Dmytro Hryhorak, pertencente á mesma orde relixiosa.
Saqqara
Situación
A importancia da necrópole débese a gran cantidade de tumbas presentes, mesmo continuamente reutilizadas. Case a totalidade foi saqueada dende tempos antigos. A tumba do monarca máis antigo do que se teñen testemuñas nesta necrópole son os de Narmer aínda que a súa tumba, case con total seguridade, sexa a B17 na necrópole de Umm el Qa´ab, en Abidos moi lonxe de Saqqara.
En Saqqara Imhotep deseñou para o seu faraón Zoser unha tumba cun deseño revolucionario, a pirámide de chanzos de Zoser, primeira na súa especie. Tamén se atopan moitas mastabas de membros da elite do Imperio Antigo, que adoitan dispoñerse en relación coas pirámides dos seus soberanos, dende Zoser ata Pepi II.
Acabado o Reino Antigo, abandonarase Saqqara como lugar principal de enterramento, non sendo ata o Imperio Novo cando volva a ser usado, non polos faraóns (que se enterraban no Val dos Reis) senón polas clases dirixentes.
A partir da Baixa Época entérranse no norte da necrópole un gran número de animais sagrados, sobre todo vacas (nais de Apis) así como babuínos, falcóns e ibis. No norte posiblemente pola relación que ten a zona con Imhotep. Un pouco máis cara ao leste sepulcros de cans e chacais e gatos, chegando ata época grecorromana.
Con posterioridade, xa en época copta, estableceuse o Mosteiro copto de Apa Xeremías e un pequeno asentamento, ao sur da estrada de Unas con materiais reutilizados de construcións máis antigas.
Outros artigos
Menfis
Plush
"Plush" é unha canción da banda estadounidense de rock alternativo Stone Temple Pilots, editada como sinxelo do seu álbum Core no ano 1993 a través do selo Atlantic Records. Trátase dun dos temas máis exitosos do grupo acadando o número 1 na lista Album Rock Tracks e o 9 na Modern Rock Tracks. A canción tamén gañou o Grammy á mellor interpretación de hard rock en 1994, e o seu vídeo musical conseguiu o premio do mellor vídeo de artista novo nos MTV Music Awards dese mesmo ano.
Condatis
Na relixión celta, Condatis era un deus adorado principalmente no norte de Gran Bretaña, aínda que tamén na Galia. Estaba asociado á confluencia dos ríos, en particular do Tyne e o Tees. Na época romana foi asimilado a Marte, probablemente pola súa función de curación.
Condate era tamén o nome celta de Rennes, a cidade dos redones.
Guitiriz, Visantoña, Mesía
Guitiriz é un lugar da parroquia de Visantoña no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes.
Cementoblasto
Un cementoblasto é unha célula que se forma a partrir das células foliculares que se encontran arredor da raíz dos dentes e moas, situados revestindo a superficie da raíz entre os feixes do ligamento periodontal, e que teñen como misión a cementoxénese ou formación do cemento da raíz das pezas dentais (o tecido duro que cobre a raíz das pezas dentais e que as une co alvéolo dentario). Os cementoblastos depositan a matriz orgánica do cemento, que máis tarde será mineralizada con minerais procedentes dos fluídos orais. Depositan fibras de coláxeno e secretan osteocalcina e sialoproteína.
Os cementoblastos son grandes, arredondados, con citoplasma basófilo indicativo dun extenso retículo endoplasmático granular. Posúen todos os orgánulos asociados coa síntese proteica, como un grande retículo endoplasmático e aparato de Golgi.
Os cementoblastos expresan moitas das proteínas expresadas polos osteoblastos, pero tamén se informou de proteínas específicas dos cementoblastos, como a CAP e a CEMP1. Explorouse a capacidade rexenerativa do cemento do tecido periodontal en casos de periodontite aplicando diversas substancias promotoras da proliferación dos cementoblastos
Diferenciación
O mecanismo de diferenciación dos cementoblastos é controvertido pero evidencias circunstanciais suxiren que un compoñente epitelial pode facer que as células do folículo dental se diferencien en cementoblastos, os cales se caracterizan por un incremento da súa lonxitude. O cemento que se comeza a formar nos 2/3 coronais da raíz é acelular, pero cando os cementoblastos quedan atrapados en espazos ("lagoas") rodeados da matriz que segregaron, o cemento chámase celular ou cemento secundario e está presente só no terzo apical da raíz.
Unha vez que o cementoblasto se encontra illado na matriz desta maneira, deixa de segregar matriz e convértese en cementocito. Como o cemento non ten vasos sanguíneos, os cementocitos dependen da difusión de nutrientes a través do ligamento periodontal, e, como consecuencia, a maioría dos prolongamentos citoplasmáticos desta célula están voltados para o ligamento.
À Punt Mèdia
À Punt Mèdia, é o nome comercial polo que se coñece á Sociedade Limitada de Medios de comunicación da Comunidade Valenciana S. A (acurtado como à Punt Mèdia SAMC), é o grupo de medios de comunicación públicos do País Valenciano, que dirixe a Corporació Valenciana de Mitjans de Comunicació que exerce a función de servizo público de radio e televisión públicas. Os seus obxectivos sociais inclúen a mercadotecnia, a publicidade dos seus produtos ou servizos e a formación e investigación no audiovisual. A xornalista Empar Marco é a súa directora dende o 2017.
Historia e creación de contidos
miniatura|Frecuencias de À Punt FM. Presentáronse máis de 800 ofertas de programación e no mes de agosto de 2016 coñeceuse o contido seleccionado para os medios de comunicación. A selección fíxose tendo en conta criterios de interese, orixinalidade e calidade; o uso do valenciano; que estivese feito por valencianos e no País Valenciano; e a súa viabilidade financeira.
O día 8 de marzo de 2017, a Generalitat Valenciana publicou unha nota de prensa informando do nome escollido polo Consell Rector do CVMC de entre 82 propostas que lles chegaran. Popularmente, espallouse que o nome sería à. e à.mèdia, pero a directora Empar Marco dixo que o estaban a estudar e que, talvez, podería cambiar ao longo do traballo dos publicistas. Aínda que o logotipo só presenta un à, escríbese como À Punt, À Punt FM ou À Punt Mèdia.
La Colla será o nome do club infantil para as canles de televisión e radio de À Punt Mèdia. Presentouse por primeira vez, na carta de valores para os contidos infantís e xuvenís, o día 16 de xullo na Corporació Valenciana de Mitjans de Comunicació.
O 11 de decembro de 2017, comezaron as emisións de À Punto Radio con dez programas que implican 28 horas de contidos semanais que se completan con espazos adicados á música e repeticións de programas. O programa de variedades Al Ras retransmite cada mañá, de luns a venres e de 10.00 a 13.00 horas, presentado por Jèssica Crespo. Cada vernes, o programa sae de Burjassot para gravar en diferentes aldeas. Outro programa 'principal', é o Territori Sonor, un programa de variedades musicais, presentado por Amalia Garrigos, cara e voz principal da antiga Radiotelevisió Valenciana. Así mesmo, hai programas semanais dedicados ao medio ambiente, a comida, animais, concursos, literatura, e a educación, entre outros.
O 18 de decembro de 2017 lanzouse o sitio web oficial de À Punt Mèdia, onde se poden ouvir todos os "podcasts" dos programas emitidos en À Punt Radio. Nel pódense consultar a programación, e noticias sobre à Punt Mèdia xunto cunha sección infantil: La Colla.  Nese mesmo día, acometeuse o lanzamento dunha campaña de publicidade en diferentes medios de comunicación e en medios dixitais para dar a coñecer o espazo público de comunicación pública do País Valenciano. Desde días antes, a marca de À Punt xa se puido ver nos paneis publicitarios do terroritorio valenciano. A partir dese mesmo día comezou a publicidade na web e na radio, só da Generalitat Valenciana.
Televisión
A televisión pública valenciana terá tres canles que emitirán en aberto pola TDT, a través das frecuencias polas que emitían anteriormente Canal Nou e Nova Canle de Dous, así como tamén en Internet. A primeira canle está orientada para o gran público; a segunda temática e informativa; e a terceira está dedicada ao público infantil. Este última transmitirase exclusivamente a través de Internet.
Chegouse a un acordo de reprocidade entre a Corporació Valenciana coas canles públicas de Cataluña (CCMA), Illes balears (EPRTVIB), no que se especifica que se emitirán en cada comunidade autónoma os contidos de cada corporación.
Radio
A radio valenciana componse de dúas estacións: unha orientada ao gran público, con noticias, entretemento, ficción, faladoiros e deporte; e outra temática para a música e a cultura en valenciano. Emiten a través das frecuencias polas que retransmetían anteriormente Nou Ràdio, e Sí Ràdio.
Multimedia
Os contidos emítense tamén baixo demanda por medio das aplicacións web e móbiles oficiais e outras plataformas de terceiros como YouTube. Os contidos son principalmente aqueles destinados a nenos, xunto co material "transmedia" que complementa o contido de transmisión por radio.
Juan Salcedo y Mantilla
Juan Salcedo y Mantilla de los Ríos, nado en Madrid en 1834 e finado en A Coruña en 1907, foi militar español que desempeñou o cargo de Capitán Xeneral de Galicia.
Traxectoria
Ao regreso a España sería nomeado Capitán Xeneral de Galicia, carga que desempeñou entre o 29 de setembro de 1906 e 31 de xaneiro de 1907, falecendo mentres estaba en funcións na Coruña. Ao final do seu mandato por Decreto de 17 de xaneiro de 1907 a Capitanía Xeneral de Galicia pasou a constituír a VIIIª Rexión militar de España.
Explorer 47
Explorer 47, tamén coñecido como IMP-I ou IMP-7 (acrónimo de Interplanetary Monitoring Platform I ou 7), foi un satélite artificial da NASA lanzado o 23 de setembro de 1972 mediante un foguete Delta 1604 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
A misión de Explorer 47 foi estudar o plasma interplanetario, as partículas enerxéticas cargadas e os campos magnéticos a distancias lunares. A nave tiña forma de poliedro de 16 caras, cunha altura de 157 cm e un diámetro de 135 cm. A nave estabilizábazase mediante xiro, cun período de rotación de 1,3 segundos, co eixo de xiro perpendicular ó plano da eclíptica. A alimentación eléctrica era proporcionada por células solares que recubrían a superficie do satélite e que alimentaban unha serie de baterías. O satélite transmitía datos a unha velocidade de 1600 bps.
Explorer 47 foi inxectado nunha órbita inicial de 235.639 km de apoxeo e 201.599 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 17,2 graos e un período de 17.702,1 minutos. Funcionou sen problemas ata que foi apagado o 31 de outubro de 1978.
Stop Whispering
"Stop Whispering" é unha canción da banda inglesa de rock alternativo Radiohead, editada como o seu cuarto sinxelo o 5 de outubro de 1993. É o cuarto tema do seu álbum de estrea Pablo Honey e acadou o posto 23 na lista estadounidense Modern Rock Tracks.
Ferreiros, Entrimo, Entrimo
Ferreiros é un lugar da parroquia de Entrimo no concello ourensán de Entrimo na comarca da Baixa Limia. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 85 habitantes (40 homes e 45 mulleres), un máis ca en 2009 (41 homes e 43 mulleres).
Fier
miniatura|Vista de Fier.
Fier (en albanés Fieri) é a capital da rexión albanesa de Fier. Está situada no distrito e na prefectura ou condado do mesmo nome. A súa poboación está estimada oficialmente en 85.845 habitantes (2015).
Día da Ascensión
miniatura|Ascensión de Xesús, obra de [[Giotto.]]
O Día da Ascensión é unha festa cristiá que se celebra corenta días despois do Domingo de Resurrección (durante o Tempo pascual) e que conmemora a ascensión de Xesucristo ao ceo en presenza dos seus discípulos tras anunciarlles que lles enviaría o Espírito Santo.
Doutrina cristiá
A doutrina cristiá sostén comunmente que Cristo ascendeu en forma física ao Ceo tras a súa Resurrección en presenza dos seus Apóstolos. Enténdese por "ascender ao ceo" unha unión física con Deus Pai e non unha transformación espiritual do individuo como é habitual nas experiencias místicas doutras relixións.
Este aspecto do misterio pascual relaciónase coa importancia dada pola teoloxía cristiá á corporeidade, que a Palabra de Deus asumiu na Encarnación, que é glorificada na Ascensión de Cristo á dereita de Deus Pai e que os mortos recobrarán, dalgún xeito, na Resurrección do fin dos tempos.
Nárrase este episodio en Marcos 16, 19; Lucas 24, 50-51 e Feitos dos Apóstolos 1, 9-11. A liturxia cristiá afirma a Ascensión no Credo de Nicea-Constantinopla e no Credo dos Apóstolos.
Dicht hinter der Tür
Dicht hinter der Tür é un filme austríaco de 1984 dirixido por Mansur Madavi. O filme foi escollido como candidato de Austria para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 57ª edición de premios, mais finalmente non foi nomeado.
Provincia de León
León (en leonés: Llión) é unha provincia española pertencente á comunidade autónoma de Castela e León. Está situada no Noroeste da Península Ibérica e a súa capital é a cidade homónima de León. Limita ao norte co Principado de Asturias e Cantabria, ao oeste con Galiza (coas provincias de Ourense e de Lugo), ao sur coas provincias de Zamora e de Valladolid, e ao leste coa provincia de Palencia.
Ten unha superficie de 15.581 km². Posuía unha poboación de 495.902 habitantes (INE 2005). A súa densidade era de 31,82 hab/km².
Lugar de paso entre importantes zonas da Península Ibérica, percorren a provincia leonesa dúas grandes rutas históricas: de Sur a Norte a Vía da Prata, e de Leste a Oeste o Camiño de Santiago.
Ademais do español, nalgunhas zonas de León fálanse outras linguas:
Tempada 2006-2007 da OK Liga
A 38ª edición da Liga española de hóckey a patíns, denominada OK Liga, iniciouse o día 9 de setembro do 2006 e finalizou o 13 de maio do 2007 co último partido da final. Os equipos ascendidos de Primeira División foron o Vigo Stick, o CH Mataró e o Lleida Llista Blava. O campión desta edición da liga foi o Barcelona Sorli Discau, que gañou o seu 20º título de liga (10º de xeito consecutivo).
Provincia de León
Monumentos e lugares de interese
Astorga
Tempada 2006-2007 da OK Liga
Dos 16 equipos que tomaron parte na máxima categoría do hóckey a patíns español, doce eran cataláns, dous galegos, un canario e un valenciano.
Provincia de León
Monumentos e lugares de interese
Ponferrada
Tempada 2006-2007 da OK Liga
O equipo máis goleador foi o Barcelona Sorli Discau con 150 goles (53 goles máis que o Reus, o segundo equipo máis goleador con 97 tantos, os mesmos que obtivo o club barcelonés de diferenza), o menos goleador foi o C.H. Lloret con 60 goles. O equipo menos goleado foi o Roncato Vic con 38 goles encaixados, mentres que o Enrile PAS Alcoi foi o equipo máis goleado da competición con 123. Miguel Ángel Sánchez (Cemex Tenerife) foi o "pichichi" con 35 goles.
Provincia de León
Monumentos e lugares de interese
Sahagún
Vilafranca do Bierzo
Outras localidades:
Pradarías canadenses
miniatura|300px|dereita|Pradarías canadenses As pradarías canadenses son unha gran rexión de terras sedimentarias chairas que se estenden no Oeste canadense entre o Escudo Canadense ao leste e as Montañas Rochosas. As praderías canadenses son unha das principais rexións agrícolas do mundo. As dúas actividades máis importantes son o cultivo do trigo ao sur das pradarías e a gandería bovina en Alberta.
Xeografía
As pradarías canadenses —porción canadense das Grandes Planicies— cobren unha gran parte das provincias de Alberta, Saskatchewan e de Manitoba (ás veces chamadas conxuntamente ALSAMA (por ALberta, SAskatchewan, MAnitoba), Provincias das Pradarías, ou simplemente as Pradarías). A súa superficie é de 1.960.681 km² e o número de habitantes é de 5.406.908 (2006). O seu clima é do tipo continental seco.
A unidade xeográfica provén do feito de que estas tres provincias sitúanse máis ou menos sobre o mesmo tipo xeolóxico. Hai tamén unha certa unidade cultural nestas tres provincias.
Nas pradarías de Manitoba, atopamos moitos bosques de coníferas. As pradarías de Saskatchewan tiñan antes herbas altas, pero agora son ricas en trigo. As pradarías de Alberta son tan ricas en trigo como as de Saskatchewan.
Problemas contemporáneos
Por mor da deforestación das terras, o chan non pode absorber a auga, o que carrexa inundacións. A deforestación volve tamén o terreo moi fino e se erosiona baixo o efecto do vento. Ademais, este medio está en risco porque ten un nivel débil de precipitación e porque o quentamento climático empeora as secas. En resumo, a seca das praderías canadenses converteuse nunha verdadeira catástrofe natural que ten grandes repercusións sobre os agricultores e a poboación. Tamén produce grandes perdas económicas.
Ribadetea, Ponteareas
A parroquia dista 2,5 quilómetros da capital municipal e está bañada polas augas do río Tea. No lugar da Freixa hai un cámping de primeira categoría.
Bandeira de Israel
A bandeira de Israel (en hebreo: דגל ישראל) está composta por dúas raias azuis do mesmo tamaño que non chegan á beira da mesma sobre fondo branco. A Estrela de David, tamén de cor azul, sitúase no centro. Foi adoptada como Bandeira Nacional o 28 de outubro de 1948, cinco meses despois do establecemento do Estado de Israel.
Deseño
A bandeira estándar ten que ter unhas dimensións de 220 centímetros de longo por 160 centímetros de alto co fondo branco. Dúas raias azuis horizontais de 25 centímetros de ancho colócanse a 15 centímetros das beiras. A estrela de David, integrada por dous triángulos equiláteros que se superpoñen, está situado no centro da bandeira. Mide 69 centímetros do tope á base, sendo cada lado de 60 centímetros de lonxitude. Aínda que oficialmente a cor é o azul celeste, en ocasións a bandeira de Israel aparece coreada cun azul de tonalidade máis pálida.
Itziar Ituño
Itziar Ituño, nada en Basauri (Biscaia) o 18 de xuño de 1974, é unha actriz vasca principalmente coñecida por interpretar o papel de Nekane na serie de televisión Goenkale.
Traxectoria
Itziar Ituño estudou teatro na escola de teatro de Basauri. Tamén está licenciada en socioloxía. A súa lingua materna é o castelán, máis cando tiña 19 anos aprendeu vasco, o que lle permitiu actuar na television publica vasca. A súa primeira película foi Agur Olentzero, agur (Adeus Olentzero, Adeus) no ano 1997. No 2001 empezou a traballar na telenovela Goenkale. Nesta interpretou o papel de Nekane Beitia, unha policía lesbiana da localidade de Arralde. Seguiu co papel ata o ano 2015, cando o programa foi cancelado. Continuou a traballar participando en Loreak e Igelak, nos anos 2015 e 2016. No 2017, conseguiu o papel de Raquel Murillo en La casa de papel, emitida por Antena 3 e despois comprada por Netflix.
Ademais da súa carreira no cine, televisión e teatro tamén é cantante en tres bandas: Dangiliske, EZ3, e INGOT. O 26 de setembro de 2017, presentou a Gala do Cine Vasco e a gala da EITB na edición número 65 do Festival internacional de Donostia.
Criterio de Eisenstein
En matemáticas, o criterio de Eisenstein fornece unha condición suficiente para que un polinomio con coeficientes enteiros sexa irredutíbel sobre os números racionais, isto é, para que sexa imposíbel factorizalo como o produto de polinomios non constantes con coeficientes racionais.
Este criterio non é aplicábel a tódolos polinomios con coeficientes enteiros que son irredutíbeis sobre os números racionais, mais permite demostrar a irredutibilidade en certos casos importantes, con moi pouco esforzo. Pode ser aplicado directamente ou após unha transformación do polinomio orixinal.
Este criterio recibe o nome de Gotthold Eisenstein. No inicio do século XX, tamén era coñecido como teorema de Schönemann–Eisenstein porque Theodor Schönemann foi o primeiro a publicalo.
Criterio
Supoña que se teña o seguinte polinomio con coeficientes enteiros.
Se existe un número primo p tal que as tres condicións seguintes se aplican:
para
i ≠ n
,
, e
p2
non divide
a0
entón Q é irredutíbel sobre os números racionais. Tamén será irredutíbel sobre os enteiros, a menos que tódolos seus coeficientes teñan un factor non trivial en común (neste caso, Q como un polinomio en números enteiros terá algún número primo, necesariamente distinto de p, como un factor irredutíbel). Esa última posibilidade pode ser evitada facendo, primeiramente, con que Q sexa primitivo, dividíndoo polo maior divisor común dos seus coeficientes (o contido de Q). Esta división non se alterar se Q é redutíbel ou non sobre os números racionais (ver factoración polinomial para máis detalles), e non invalida as hipóteses do criterio para p (pola contra podería facer o criterio ser válido para algún primo, mesmo se non o fose antes da división).
Exemplos
Pódese aplicar o criterio de Eisenstein tanto directamente (por exemplo, usando o polinomio orixinal) ou após unha transformación do polinomio orixinal.
Directo (sen transformación)
Consíderese o polinomio
. Para que o criterio de Eisenstein se aplique para un número primo p este debe dividir ambos os coeficientes non dominantes,
Damona
Na relixión celta, Damona foi unha deusa adorada na Galia como consorte de Apolo Bormánico e de Apolo Moritasgus. Mary Jones interpreta o nome de Damona como "Vaca divina" baseándose na semellanza a damos ("cow"). Tamén ten sido asociada coa deusa irlandesa Boand baseándose na súa asociación bovina. Van Andringa describe a Damona e a Bormana como divindades tutelares das fontes termais en Bourbonne-les-Bains e Saint-Vulbas respectivamente. Foron recuperadas dezasete inscricións dedicadas a Damona, incluíndo nove de Bourbonne-les-Bains e catro de Bourbon-Lancy, ámbalas dúas vilas termais do leste de Francia. Nunha das inscricións de Saintes, ten o epíteto Matubergini.
Criterio de Eisenstein
Directo (sen transformación)
15
e
10
, o que significa que só
podería funcionar, e de feito iso ocorre, pois
5
non divide o coeficiente dominante
3
, e o seu cadrado é
25
. Pódese por tanto concluír que
Q
é irredutíbel sobre
(e como el é primitivo, tamén sobre Z). Nótese que como Q é de grao 4, esa conclusión non podería ser estabelecida verificando apenas que Q non posúe raíces racionais (que elimina a posibilidade de factores de grao 1), pois tamén sería posíbel unha descomposición en dous factores cadráticos.
Indirecto (despois dunha transformación)
Moitas veces o criterio de Eisenstein non se aplica a ningún número primo. No entanto, pode ser que el se aplique (para algún número primo) ao polinomio obtido após a substitución de x por
x + a
(para algún enteiro a). O feito de o polinomio obtido despois da substitución ser irredutíbel, permite entón concluír que o polinomio orixinal tamén é. Este procedemento é coñecido como a aplicación dunha deslocamento ou translación.
, en que o coeficiente 1 do termo x non é divisíbel por ningún primo, o criterio de Eisenstein non se aplica a H. Mais se cada x en H for substituído por
x + 3
, obtense o polinomio
x2 + 7x + 14
, que satisfai o criterio de Eisenstein para o número primo
7
. Como a substitución é un automorfismo do anel
Q[x]
, o feito de ser obtido un polinomio irredutíbel despois da substitución implica que se tiña un polinomio irredutíbel orixinalmente. Neste exemplo en particular, sería máis simple argumentar que H (sendo mónico de grao 2) só podería ser redutíbel se tivese unha raíz enteira, o que, obviamente, non posúe; no entanto, o principio xeral de tentar substitucións para facer co que o criterio de Eisenstein se aplique é unha maneira útil de ampliar o seu ámbito de aplicación.
Outra posibilidade para transformar un polinomio de modo a satisfacer o criterio, que pode ser combinada coa aplicación dun deslocamento, é inverter a orde dos seus coeficientes, con tanto que o seu termo constante sexa diferente de cero (en suma, se non fose o polinomio xa sería divisíbel por x). Iso pode ser feito porque eses polinomios son redutíbeis en
R[x]
se, e soamente se, eles son redutíbeis en
R[x, x−1]
(para calquera dominio de integridade
R
Ryanair
Ryanair, Plc é unha aeroliña irlandesa con sede social en Irlanda. Foi fundada por Tony Ryan en 1985 con 25 traballadores, sendo a súa primeira ruta Waterford - Londres. É o maior transportista de baixo custo de Europa. Actualmente ten máis 650 rutas. Ao longo dos anos converteuse na aeroliña máis rendible do mundo, grazas á redución de custos. Ryanair caracterizouse por unha rápida e continua expansión, especialmente trala desregulación da industria aérea en Europa en 1997. Operaba unha frota de 74 veteranos Boeing B737, que foron dados de baixa, e asinou contratos para recibir 225 novos Boeing B737-800 ata 2010, ademais de opcións por 193 máis. A data de hoxe, Ryanair conta con 305 Boeing 737-800 «Next Generation» cunha media de idade de 4,9 anos.
Criterio de Eisenstein
Indirecto (despois dunha transformación)
), e neste anel a substitución de x por
x−1
Ryanair
Ryanair é unha das empresas europeas máis polémicas, loada e criticada por igual. Os seus simpatizantes destacan os seus baixos prezos, o seu populismo, a administración radical, e a súa fereza para desbancar as aeroliñas de alto custo tradicionais. Pero os detractores acúsana de incumprir as políticas da UE e facer publicidade enganosa. En 2009 foi demandada pola Dirección Xeral de Consumo de Baleares, por cobrar indebidamente aos pasaxeiros un suplemento por levar a súa equipaxe, medida que Ryanair aplica sistematicamente pero que é ilegal en España.
Historia
Dende a súa creación en 1984, Ryanair pasou de ser unha pequena aeroliña que realizaba a curta ruta entre Waterford e Londres a converterse nunha das maiores compañías de transporte de pasaxeiros en Europa. Ryanair ten na actualidade uns 8.500 traballadores, entre os que se contan 1.200 pilotos. Tras a súa saída en bolsa en 1997, os seus ingresos pasaron de 231 millóns de euros en 1998 a 1.843 millóns en 2003 e 3.013 millóns en 2010. Os seus beneficios netos subiron de 48 millóns a 339 no mesmo período.
Criterio de Eisenstein
Indirecto (despois dunha transformación)
inverte a orde dos coeficientes (de forma simétrica en relación ao coeficiente constante, mais unha subsecuente mudanza no expoñente corresponde á multiplicación por unha unidade). Como por exemplo,
2x5 − 4x2 − 3
Ryanair
Primeiros anos
Ryanair foi fundada en 1985 Christopher Ryan, Liam Lonergan (dono da axencia de viaxes irlandesa Club Travel) e o empresario Tony Ryan (polo cal recibiu o nome), fundador de Guinness Peat Aviation. A aeroliña comezou a operar cun Embraer EMB 110 Bandeirante de 14 asentos, voando entre Waterford e o aeroporto de Gatwick co obxectivo de romper o duopolio dos voos entre Irlanda e Londres, que nese momento estaban operados por British Airways e Aer Lingus. 250px|miniatura|left|[[Embraer EMB 110 Bandeirante da compañía en 1988]] En 1986, a compañía incorporou unha segunda ruta, voando entre Dublín e Luton competindo directamente co duopolio de Aer Lingus e British Airways por vez primeira. Baixo a desregulación parcial da Unión Europea, as aeroliñas poderían comezar novos servizos internacionais dentro da Unión, sempre e cando polo menos un dos dous gobernos dese a súa aprobación. O goberno irlandés nesa época rexeitou a súa aprobación co obxectivo de protexer a Aer Lingus, pero o británico, baixo o mando da conservadora Margaret Thatcher, aprobou o servizo. Con dúas rutas e dous avións, a nova aeroliña transportou a 82.000 pasaxeiros nun ano. O número de cliente continuou aumentando, pero a compañía tiña perdas e, cara 1991, necesitaba estruturarse. Michael O'Leary foi o encargado de facer á aeroliña rendible. O'Leary rapidamente decidiu que a chave da rendabibidade eran as tarifas baixas, uns tempos de volta rápidos para os avións, nada de luxos e voos sen clase business, ademais de operar un único modelo de avión.
Criterio de Eisenstein
Indirecto (despois dunha transformación)
satisfai o criterio para
, despois de inverter os seus coeficientes e (sendo primitivo) é, por tanto, irredutíbel en
Ryanair
Primeiros anos
O'Leary regresou dunha visita a Southwest Airlines convencido de que Ryanair podería realizar grandes incursións no mercado europeo, nese tempo dominado polas aeroliñas nacionais que eran subvencionadas en distintos graos polos seus países. Competiu coas grandes compañías proporcionando un servizo a baixo custo sen luxos. Os voos foron programados cara aeroportos rexionais, que ofrecían menores gastos de operación que os grandes aeroportos internacionais. Cara 1995, tras perseguir constantemente o seu modelo de negocio de baixo custo, Ryanair celebrou o seu 10º aniversario levando a 2,25 millóns de pasaxeiros.
Criterio de Eisenstein
Indirecto (despois dunha transformación)
Z[x]
Ryanair
1992–1999
En 1992, a desregulación da industria aérea da Unión Europea deulle ás aeroliñas dun país da UE o dereito a operar voos entre dous estados membros e representou unha grande oportunidade para Ryanair. Tras unha exitosa flotación na bolsa de Dublín e na NASDAQ, a aeroliña iniciou servizos cara a Estocolmo, o aeroporto de Sandefjord (110 km ao sur de Oslo), o aeroporto de París-Beauvais e Charleroi (preto de Bruxelas). En 1998, con novo capital, a aeroliña realizou un pedido masivo por 2.000 millóns de dólares de 45 novos Boeing 737–800.
Criterio de Eisenstein
Indirecto (despois dunha transformación)
.
Polinomios ciclotómicos
Unha clase importante de polinomios cuxa irredutibilidade pode ser estabelecida usando o criterio de Eisenstein é a dos polinomios ciclotómicos para números primos p. Un polinomio deste tipo é obtido ao dividir o polinomio
Ryanair
Anos 2000
miniatura|B737-200 de Ryanair A aeroliña lanzou a súa páxina web no ano 2000, sendo as reservas en liña inicialmente unha pequena e pouco importante parte do software da páxina. O incremento da venda de billetes a través de internet axudou ao obxectivo de recortar o prezo dos billetes ao vender directamente e quitar os custos impostos polas axencias de viaxes. Nun ano a páxina chegou a manexar tres cuartos das reservas da aeroliña.
Criterio de Eisenstein
Polinomios ciclotómicos
xp − 1
polo factor
Ryanair
Anos 2000
Ryanair estreou unha nova base de operacións no aeroporto de Charleroi no ano 2001. Posteriormente nese mesmo ano, a aeroliña pediu 155 novos avións 737-800 de Boeing para ser entregados en oito anos, entre 2002 e 2010. Aproximadamente 100 deses avións xa foran entregados cara finais de 2005, aínda que houbo pequenos atrasos nese ano debido a unha folga de maquinistas de Boeing.
Criterio de Eisenstein
Polinomios ciclotómicos
x − 1
, correspondente á súa raíz obvia
Ryanair
Anos 2000
En abril de 2003 Ryanair mercou a KLM ao seu competidor en dificultades Buzz. miniatura|[[B737|B737-800 de Ryanair]] Durante o ano 2004 Michael O'Leary advertíu que habería un "baño de sangue" durante o inverno, do cal só dúas ou tres aeroliñas de baixo custo sairían, agardando que esas serían Ryanair e EasyJet. Unha perda de 3,3 millóns de euros no segundo cuarto de 2004 foi a primeira perda rexistrada da aeroliña en 15 anos, aínda que a compañía volvería a ter beneficios pouco despois. A ampliación da Unión Europea o 1 de maio de 2004 permitiu a apertura de novas rutas para Ryanair.
Criterio de Eisenstein
Polinomios ciclotómicos
1
p > 2
Ryanair
Anos 2000
A rápida adición de novas rutas e nova bases permitiu o crecemento do número de pasaxeiros e colocou a Ryanair entre as aeroliñas máis grandes en rutas europeas. En agosto de 2005 a aeroliña afirmou ter levado a un 20% máis pasaxeiros dentro de Europa que British Airways. miniatura|Edificio de Ryanair. O 13 de febreiro de 2006 a canle británica Channel 4 emitiu un documental como parte da súa serie Dispatches titulado "Ryanair caught napping". O documental criticaba as políticas de adestramento da aeroliña, os procedementos de seguridade e a hixiene dos avións, destacando tamén a pobre moral dos seus traballadores. Ryanair negou estes feitos e afirmou que o material promocional do programa, en particular a imaxe dunha azafata durmindo, fora falsificado.
Criterio de Eisenstein
Polinomios ciclotómicos
, é a súa única raíz racional):
Que, tal como no exemplo anterior de H, os coeficientes iguais a
impiden que o criterio de Eisenstein sexa aplicado directamente. No entanto, o polinomio satisfará o criterio para p após a substitución de x por
Ryanair
Anos 2000
O 5 de outubro de 2006 Ryanair lanzou unha oferta de 1.480 millóns de euros para mercarAer Lingus. O CEO de Ryanair, Michael O'Leary, dixo que o movemento era unha "oportunidade única" para formar unha aeroliña irlandesa. A nova compañía podería transportar ao redor de 50 millóns de pasaxeiros por ano.
Criterio de Eisenstein
Polinomios ciclotómicos
x + 1
en que tódolos coeficientes non dominantes son divisíbeis por p, por propiedades dos coeficientes binomiais, e cuxo coeficiente constante é igual a p, e, por tanto, non divisíbel por
p2
. Unha forma alternativa de chegar a esta conclusión usa a identidade
(a + b)p = ap + bp
, que é válida en característica p (e que é baseada nas mesmas propiedades dos coeficientes binomiais, e dá orixe ao endomorfismo de Frobenius), para calcular a redución módulo p do cociente de polinomios:
o que significa que os coeficientes non dominantes do cociente son todos divisíbeis por p; a verificación que resta, de que o termo constante do cociente é p, pode ser feita substituíndose x por 1 (en vez de
) na forma expandida
xp−1 + ... + x + 1
.
Historia
O primeiro a publicar unha versión do criterio foi Theodor Schönemann, en 1846, no Jornal de Crelle, onde consta (en tradución libre) Que
(x − a)n + pF(x)
será irredutíbel módulo
Schönemann
cando
F(x)
módulo
p
non contén un factor
x−a
. Esta formulación xa incorpora unha mudanza para
a
en vez de
0
Ryanair
Frota
A frota de Ryanair componse de 303 aeronaves cunha idade media de 4,9 anos.
Praia de Morouzos
A praia de Morouzos é o nome co que se coñece un dos extremos dun extenso areal na parroquia de Luama, no Concello de Ortigueira. O outro extremo é a praia de Cabalar. Conta cunha importante extensión dunar e dun piñeiral cunha área recreativa que conta con lareiras, bancadas e xogos infantís.
Datos
Situada nunha contorna rural, trátase dun areal orientado cara ao norte na desembocadura da ría. Ten unha lonxitude aproximada de 2.000 metros e unha anchura duns 110 metros. O grao de ocupación adoita ser medio debido ao seu parcial illamento.
É característica a cor negra da area así como as ondas moderadas. É meritoria da bandeira azul polo seu elevado número de servizos; a praia conta con aseos, duchas, pasarelas de acceso, papeleiras, servizo de limpeza, equipo de vixilancia e salvamento, sinalización de perigo, posto de socorrismo e aparcadoiro de gran capacidade.
No piñeiral anexo á praia adoitan acampar de xeito gratuíto os asistentes ao Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira.
Galería de imaxes
Acampada durante o Festival Celta
Criterio de Eisenstein
Historia
F(a)
non é divisíbel por p, e así
pF(a)
, mais non por p2. Da forma como está, a afirmación non é enteiramente correcta, no sentido de que ela non fai suposicións sobre o grao do polinomio
, de modo que o polinomio considerado non precisa ter o grao
n
que a súa expresión suxire; o exemplo x2 + p(x3 + 1) ≡ (x2 + p)(px + 1) mod p2, mostra que a conclusión non é válida sen tal hipótese. Asumindo que o grao de
non exceda
, o criterio é correcto, no entanto, e un pouco máis forte do que a formulación dada enriba, pois se
é irredutíbel módulo
p2
Z[x]
en factores non constantes.
Posteriormente, Eisenstein publicou unha versión un pouco diferente, en 1850, tamén no Jornal de Crelle. Nesta versión, traducida para o galego, lese: Cando nun polinomio
en x de grao arbitrario, o coeficiente do maior termo é
1
, e tódolos coeficientes seguintes son números enteiros (reais ou complexos), os cales son divisíbeis por un certo número primo (real resp. complexo)
m
, e cando, alén diso, o último coeficiente é igual a εm, onde
ε
denota un número non divisíbel por m: entón é imposíbel escribir
na forma
onde μ, ν ≥ 1, μ + ν = deg(F(x)), e tódolos
e
b
, por tanto, é irredutíbel.
Aquí, "números enteiros reais" son os números enteiros usuais e "números enteiros complexos" son os enteiros de Gauss; a interpretación de "números primos reais e complexos" debe ser análoga. A aplicación para a cal Eisenstein desenvolveu seu criterio, foi o estabelecemento da irredutibilidade de certos polinomios con coeficientes nos enteiros de Gauss que xorden no estudo da división da lemniscata en pedazos de mesma lonxitude de arco.
Proba básica
Para probar a validade do criterio, supoña que Q satisfaza o criterio para o número primo p, máis que, no entanto, sexa redutíbel en
Q[x]
, con o obxectivo de obter unha contradición. A partir do lema de Gauss concluíse que Q tamén é irredutíbel en
Z[x]
, e na verdade pode ser escrito como o produto
G, H
(no caso de Q non ser primitivo, aplicase o lema ao polinomio primitivo
Q/c
(onde o enteiro c é o contido de Q, isto é, o máximo común divisor dos coeficientes de Q) para obter unha descomposición para el, e multiplícase un dos factores por c para obter unha descomposición de Q). Agora reduza