cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luis Antón del Olmet
Traxectoria
Colaborou co agrarismo de Acción Gallega e en febreiro de 1917 tiña o proxecto de sacar á luz en Ourense o periódico La Raza con Basilio Álvarez como director. O seu nome soou como candidato agrario de Acción Gallega e da Conxunción Republicano-Agrario-Socialista para as eleccións de febreiro de 1918 por Celanova, pero desistiu ante a presentación de Luís Porteiro Garea como candidato rexionalista. Descartado Celanova, barallou presentarse polo distrito de Trives. A principios de febreiro chegou a Ourense para facer campaña. Finalmente optou por intentar a representación do distrito de Verín; puxo en marcha La Raza como órgano de propaganda, e fixo campaña na comarca de Verín con Basilio Álvarez e Heriberto Pérez Proenza, para finalmente resultar derrotado o 24 de febreiro polo candidato conservador Luis Espada Guntín.
Segunda división B española 2010/11
Campións de grupo
Os catro campións de grupo xogaron unha eliminatoria a dobre partido. Os vencedores subiron directamente a Segunda División. Os perdedores pasaron á segunda eliminatoria cos segundos, terceiros e cuartos de grupo.
Luis Antón del Olmet
Traxectoria
Foi asasinado en 1923, mentres presentaba unha das súas obras no Teatro Eslava de Madrid. O autor do asasinato foi o seu socio e colega Alfonso Vidal Planas, a causa dun asunto de amoríos.
Segunda división B española 2010/11
Campións de grupo
Ademais os dous vencedores que ascenderon a Segunda xogaron outra eliminatoria a dobre partido para decidir o campión da categoría.
Cuartos de final
Os segundos, terceiros e cuartos de cada grupo xogaron unha eliminatoria a dobre partido. Os vencedores pasaron a semifinais.
Semifinais
Os seis gañadores de cuartos de final e os dous campións perdedores da eliminatoria xogaron as semifinais a dobre partido. Os vencedores pasaron á final.
Esquerra Republicana de Catalunya
1939-1975: Clandestinidade durante o franquismo
En 1943, centos de militantes de ERC exiliados en Francia pactan con representantes do xeneral Charles de Gaulle a súa incorporación á Resistencia francesa para combateren o fascismo e loitaren polo restablecemento da democracia e a República en Francia.
Segunda división B española 2010/11
Finais
Os catro gañadores de semifinais xogaron as finais a dobre partido. Os vencedores ascenderon a Segunda División.
Esquerra Republicana de Catalunya
1939-1975: Clandestinidade durante o franquismo
Tamén en 1945, unha vez liberada Francia, se reúne un congreso de militantes de ERC en Tolosa baixo a presidencia de Josep Irla, e elíxese a Josep Tarradellas novo secretario xeral do partido.
Segunda división B española 2010/11
Promoción de permanencia
Os catro décimo sextos clasificados xogaron unha eliminatoria a dobre partido. Os perdedores descenderon directamente a Terceira División. Os gañadores mantiveron a categoría.
Esquerra Republicana de Catalunya
1939-1975: Clandestinidade durante o franquismo
En 1952 tamén regresa do exilio Heribert Barrera, fillo do conselleiro da Generalitat republicana Martí Barrera, que asume de facto a dirección de ERC.
Nos anos 1950 ERC intégrase ó Consello da Democracia Catalá e ó Consello de Forzas Democráticas. En 1954 dimite Josep Irla como presidente do partido, e Josep Tarradellas é elixido como sucesor. En 1958 falece Josep Irla en Francia. En 1959 Josep Tarradellas é elixido novo presidente da Generalitat de Cataluña no exilio.
O 11 de setembro de 1964, coincidindo coa Diada de Cataluña, ERC lidera xunto a outros grupos clandestinos a organización da primeira manifestación antifranquista que dende a fin da guerra civil ten lugar en Barcelona.
ERC convértese nun dos partidos que, desde a clandestinidade, mostra maior actividade na loita antifranquista en Cataluña. Durante os anos 1960 intégrase sucesivamente no Consello Catalán do Movemento Europeo, o Secretariado da Democracia Social Catalá, e á Coordinadora de Forzas Políticas.
1975-1980: Transición á democracia
A morte de Francisco Franco o 20 de novembro de 1975 e o acceso á xefatura do estado en España do rei Xoán Carlos I deu paso á Transición española cara á democracia, na que se recuperarían as liberdades, se irían legalizando os partidos políticos e recuperando as institucións democráticas.
ERC foi o último partido catalán en ser legalizado, pese a ser o partido de Josep Tarradellas, unha das figuras da Transición en Cataluña. En xullo de 1976 celébrase o oitavo Congreso Nacional de ERC, no que Heribert Barrera é elixido Secretario Xeral.
O 15 de xuño de 1977 celébranse en España as primeiras Eleccións Constituíntes tras 39 anos de ditadura. ERC aínda non está legalizada por ser partido republicano, e non pode presentarse ás eleccións. Os dirixentes coalíganse con outro partido, e preséntanse coas siglas de "Esquerra de Catalunya-Front Electoral Democràtic", cuxa lista lidera o secretario xeral de ERC Heribert Barrera. O partido é o sexto en número de votos en Cataluña, ó obter 143.945, que representan o 4,72 por cento dos votos, e obtén un escano, que ocupará Heribert Barrera nas Cortes Constituíntes.
O 29 de setembro de 1977, o presidente do goberno Adolfo Suárez, mediante un decreto lei, restablece a Generalitat de Cataluña, que se converte na primeira institución da reforma da legalidade franquista. O presidente da Generalitat no exilio, Josep Tarradellas, volveu do exilio e instalouse en Barcelona o 23 de outubro de 1977, asumindo a presidencia da Generalitat restablecida.
Os parlamentarios cataláns elixidos nas eleccións do 15 de xuño inician entón o proxecto de elaboración do Estatuto de Autonomía de Cataluña. No proceso participa o secretario xeral de ERC Heribert Barrera.
Na discusión sobre a nova Constitución española, ERC defínese como o único partido catalán que reivindica a República e o dereito de autodeterminación dos pobos. Ó non contemplarse estas opcións na Constitución Española de 1978, ERC pide o "Non" no referendo constitucional que se celebra en España o 6 de decembro de 1978.
O 1 de marzo de 1979 celébranse en España as eleccións xerais nas que ERC obtén 123.452 votos que lle dan un escano no Congreso, que volve ocupar Heribert Barrera.
En 1979 celebrouse o referendo sobor o Estatuto de Autonomía de Cataluña, no que Esquerra Republicana de Catalunya pide o "Si".
1980-1984: a época de Barrera
O 20 de marzo de 1980 celébranse as Eleccións ó Parlamento de Cataluña de 1980, as primeiras eleccións democráticas catalás trala guerra civil. ERC obtivo 240.871 votos que lle valeron catorce escanos no Parlamento de Cataluña. Liderada polo presidente do partido Heribert Barrera, ERC saíu das eleccións como a quinta forza política de Cataluña, pero os votos dos seus catorce parlamentarios foron claves para que o candidato de Convergència i Unió, Jordi Pujol, fose elixido Presidente da Generalitat de Cataluña. Malia ó apoio de ERC á investidura de Pujol, este formou goberno en solitario, prescindindo da posibilidade de incorporar a ningún membro de ERC ó goberno.
Nas Eleccións xerais españolas de 1982, celebradas o 28 de outubro de 1982, ERC obtén 138.118 votos, que lle serven para revalidaren o escano do Congreso.
As Eleccións ó Parlamento de Cataluña de 1984 supuxeron un duro revés para ERC. Pese a que se mantivo como quinta forza do Parlamento de Cataluña, perdeu moitos votos (obtivo só 126.943) que foron a parar a CiU, erixida xa como o partido estandarte do nacionalismo catalán. ERC, liderada por Heribert Barrera, pasou de 14 a 5 escanos, perdendo toda forza parlamentaria, especialmente ante a maioría absoluta obtida por CiU.
1984-1989: continúa a crise con Joan Hortalà
O partido entrou entón nunha grave crise, e elixiuse a Joan Hortalà como novo líder do partido.
As Eleccións xerais españolas de 1986, celebradas o 22 de xuño de 1986, supuxeron un novo revés para ERC, xa que perdeu o único escano que tiña e ficou fóra do Congreso dos Deputados, ó obter só 84.628 votos, o 2,67% dos votos emitidos en Cataluña.
A crise prolongouse e confirmou nas Eleccións ó Parlamento de Cataluña de 1988, nos que, con Hortalà como candidato, obtivo 111.647 votos, máis que nas Xerais de dous anos antes, pero menos que nas autonómicas de 1984. Aínda así, a aritmética electoral fixéronlle gañar un escano (6 en total), que lle permitiron seguir como quinta forza política, co apoio de pouco máis do 4 por cento do electorado catalán.
Nas Eleccións xerais españolas de 1989, aínda con Joan Hortalà á fronte, ERC practicamente repetiu os resultados de 1986, ó obteren 84.756, o 2,68% dos votos emitidos en Cataluña, que tampouco lle serviron para recuperaren o escano perdido en 1984.
1989-1996: Àngel Colom reorienta o partido
Àngel Colom iniciou un proceso para aglutinar nas filas de Esquerra a moitos mozos independentistas disgregados en partidos menores e, en moitos casos, máis radicalizados. Foi entón cando, nos primeiros anos de 1990, ERC contribuíu á disolución do grupo terrorista Terra Lliure mediando e ofrecendo a integración nas súas filas ós membros que abandonasen a violencia.
Nas Eleccións xerais españolas de 1993 celebradas o 6 de xuño de 1993, ERC obtivo 189.632 votos e obtivo, por primeira vez desde o restablecemento da democracia, un escano no Congreso dos Deputados, que ocuparía Pilar Rahola.
En decembro de 1993 celébrase o 19º Congreso Nacional de ERC, no que se aproba a vixente Declaración Ideolóxica do partido.
1996: nova era con Carod-Rovira
En novembro de 1996 celébrase o 21º Congreso Nacional de ERC. Os militantes escolleron unha nova dirección para o partido, con Josep Lluís Carod-Rovira como novo presidente e Joan Puigcercós como novo secretario xeral. A nova dirección anuncia un cambio de rumbo: non renuncia á independencia de Cataluña, pero deixa de empregar esa idea como único referente. A nova dirección quere situar ó partido como un referente na esquerda catalá, posicionándoo respecto a tódolos temas que ocupan a axenda política e a vida social dos cataláns.
Nas Eleccións xerais españolas de 1996 celebradas o 12 de marzo do ano 1996, ERC obtivo 167.641 votos, e mantivo o escano que tiña no Congreso dos Deputados.
Nas eleccións ó Parlamento de Cataluña de 1999, liderada por Josep Lluís Carod Rovira, ERC experimentou un lixeiro retroceso respecto á última cita autonómica: obtivo 271.173 votos e perdeu un escano, conseguindo 12 dos 135 da cámara. A boa nova para ERC foi o fracaso do Partit per la Independència de Colom e Rahola, que non obtivo ningún escano e se autodisolveu, co que ERC volveu ser o partido hexemónico da opción independentista catalá.
Nas Eleccións xerais españolas de 2000 celebradas o 12 de marzo do ano 2000, ERC obtivo 194.715 votos, e mantivo o escano que tiña no Congreso dos Deputados Joan Puigcercós.
Nas eleccións municipais da primavera de 2003 ERC dá un gran salto electoral, ó obter 414.000 votos en toda Cataluña (o 12,77% do total), sumando 1.383 concelleiros rexidores e 116 alcaldías.
2003-2006: de novo no Goberno de Cataluña
O 16 de novembro de 2003, nas eleccións ó Parlamento de Cataluña de 2003, ERC logrou 23 representantes, converténdose no "partido bisagra" que definiría a composición do goberno, posto que para obter a maioría os outros partidos estaban obrigados a pactaren con Esquerra. Tras varias semanas en que parecía que pecharía un acordo con CiU (partido conservador e nacionalista), finalmente decantouse por un "pacto progresista" (o chamado Pacto del Tinell) co PSC e ICV-EUiA.
ERC entrou a formar parte do goberno tripartito da Generalitat de Cataluña, presidido polo socialista Pasqual Maragall, asumindo seis consellarías do goberno, entre as que destacaba a do "Conseller en Cap", que ocuparía Josep Lluís Carod-Rovira. As outras cinco consellarías asumidas por ERC foron Educación (Josep Bargalló), Benestar e Familia (Anna Simó), Comercio, Turismo e Consumo (Pere Esteve), Gobernación e Administracións Públicas (Joan Carretero) e Universidades, Investigación e Sociedade da Información (Carles Solà). Ademais, outro dos líderes de ERC, Ernest Benach, foi elixido Presidente do Parlamento de Cataluña.
Unha das tarefas máis relevantes do novo goberno foi o inicio dos trámites para elaborar un novo estatuto de autonomía.
A primeira gran crise do goberno da Generalitat foi provocada pola actuación do líder de Esquerra, Josep Lluís Carod Rovira, que en xaneiro de 2004 mantivo unha reunión secreta con dous líderes de ETA en Perpiñán, sen coñecemento de Maragall, e nun día no que precisamente, a causa dunha viaxe oficial de Maragall ó estranxeiro, Carod-Rovira estaba desempeñando o papel de Presidente da Generalitat en funcións. A publicación da nova no xornal ABC desatou unha grande controversia nos medios e social, e carreou unha grave crise política que se saldou coa destitución de Carod-Rovira como Conselleiro da Generalitat. Carod foi substituído por outro membro de ERC, Josep Bargalló, e ERC continuou a formar parte do goberno. Bargalló, ata entón Conselleiro de Educación, foi substituído nesta consellaría por Marta Cid, tamén de ERC.
No entanto, e ante o que considerou inxustos ataques ó seu líder, ERC decidiu que Carod-Rovira fose a testa de listaxe do partido na candidatura ás eleccións xerais españolas que debían celebrarse o 14 de marzo de 2004. Deste xeito, ERC quixo converter as eleccións nunha especie de plebiscito para que os votantes decidisen se respaldaban ou non a actuación de Carod. O slogan da campaña de ERC foi Parlant la gent s'entèn (en galego, "Falando enténdese a xente").
O resultado de ERC nas eleccións xerais españolas de 2004 foi espectacular. Durante toda a historia democrática recente, Esquerra Republicana nunca acadara máis dun escano no Congreso, pero en marzo de 2004 logrou oito, pasando de 194.715 a 652.196 votos, o seu récord histórico nunhas eleccións dende o retorno da democracia en 1977.
Tralas eleccións do 14 de marzo de 2004, Carod renunciou á súa acta de deputado ó Congreso e foi substituído por Joan Puigcercós, e ERC deu apoio á investidura de José Luis Rodríguez Zapatero como novo Presidente do Goberno español, e deu apoio ó goberno socialista tanto nas votacións presupuestarias como noutros asuntos.
O apoio de ERC ó goberno socialista en Madrid, xunto á súa participación no goberno da Generalitat de Cataluña, foi motivo de duras críticas dende os sectores españolistas. Diversos políticos do Partido Popular, como Ángel Acebes ou Eduardo Zaplana, acusaron a Zapatero de estar sometido á "chantaxe independentista" de ERC. Diversos medios de comunicación como El Mundo ou a canle de radio COPE, foron especialmente duros cos dirixentes de ERC, o que lles valeu diversas querelas, a causa de diversas polémicas, como as conversas de Carod Rovira coa banda terrorista ETA, ou a burla verbo da Paixón de Xesucristo ocorrida nunha viaxe oficial dos líderes do goberno catalán a Israel. Malia todo, o goberno socialista seguiu contando co apoio de ERC en Madrid, e o partido seguiu formando parte do goberno tripartito da Generalitat de Cataluña.
O 10 de xuño de 2005 faleceu Pere Esteve, militante de ERC que ocupaba o cargo de Conselleiro de Comercio, Turismo e Consumo da Generalitat de Cataluña. ERC substituíuno na consellaría por Jaume Huguet.
O 30 de setembro de 2005, o Parlamento de Cataluña aprobou o texto do novo proxecto de Estatuto de Cataluña, cos votos a favor de ERC.
Trala súa aprobación no Parlamento catalán, o proxecto do novo estatuto sería remitido ás Cortes españolas para a súa aprobación. As modificacións que sufriría o texto serían motivo de constantes polémicas, e acabarían desencadeando a crise entre ERC e os seus socios de goberno na Generalitat. ERC considerou que o proxecto final de Estatuto aprobado no Congreso dos Deputados estaba demasiado recortado respecto ó aprobado polo Parlamento de Cataluña o 30 de setembro de 2005. Por iso, a postura de ERC respecto ó proxecto final de estatuto foi cambiando a medida que se acercou a data do referendo.
miniatura|dereita|300px|Dirixentes de ERC na manifestación "Som una nació", celebrada en Barcelona o [[18 de febreiro de 2006.]]O 18 de febreiro de 2006, ERC incentivou a participación cidadá a unha manifestación convocada en Barcelona por unha plataforma de entidades que, so o lema Som una nació, tenim dret a decidir (en galego "Somos unha nación, temos dereito a decidirmos"), reivindicaba que a versión final do Estatuto recoñecese a Cataluña como unha nación, tal e como se recollía no texto do Estatuto aprobado polo Parlamento de Cataluña o 30 de setembro de 2005. A manifestación reuniu a entre 500.000 e 1 000 000 de persoas segundo diversas fontes, e os dirixentes de ERC, que asistiron á manifestación, comprometéronse a non apoiar un Estatuto que non recoñecese de forma explícita que Cataluña é unha nación.
Alén disto, a dirección de ERC entendía que non podía votar a favor do proxecto final de Estatuto porque o capítulo relativo ó financiamento non era positivo dabondo para Cataluña, e que non se cedía á Generalitat a xestión de infraestruturas como o aeroporto do Prat.
O 20 de abril de 2006, o presidente da Generalitat Pasqual Maragall anunciou unha crise de goberno que supuxo o cambio de seis conselleiros no goberno da Generalitat. Dos seis conselleiros substituídos, dous eran de ERC. Consonte ó pacto establecido entre os tres partidos que gobernan en coalición, Maragall indicou os conselleiros que quería cesar, e ERC indicoulle os políticos do seu partido que lles substituirían. Así, Xavier Vendrell substituíu a Joan Carretero coma conselleiro de Gobernación e Administracións Públicas, e Manel Balcells substituíu a Carles Solà coma conselleiro de Universidades, Investigación e Sociedade da Información.
Namentres, o debate sobre a postura de ERC respecto ó novo Estatut de Cataluña de 2006, continuou a ocupar a actividade do partido. Tras un amplo debate entre os seus dirixentes, a dirección de ERC propuxo ós seus militantes que o partido postulase o voto nulo na campaña polo referendo: non querían votar a favor dun Estatuto que consideraban "recortado", pero tampouco querían votar en contra dun texto que contribuíran a elaborar, e co que estaban de acordo "nun 85 por cento" segundo declaracións do propio Carod Rovira. Pero os militantes do partido, reunidos en asemblea extraordinaria, desouviron a proposta da dirección e forzaron a que o partido se posicionara polo "Non".
O 11 de maio de 2006, un día despois da aprobación no Senado (coa abstención de ERC) do proxecto de novo Estatuto, tódolos conselleiros de ERC da Generalitat de Cataluña foron destituídos polo Presidente, Pasqual Maragall, tralo anuncio de ERC de votar na súa contra no referendo a celebrar o 18 de xuño de 2006. ERC, como forma de protesta, retirou a tódolos altos cargos do seu partido que ocupaban postos de responsabilidade na administración catalá, que dimitiron voluntariamente. Os seis conselleiros cesados de ERC foron substituídos por políticos do PSC. Esta ruptura do Pacto do Tinell provocou unha crise política que obrigou ó presidente da Generalitat, Pasqual Maragall, a anunciar que unha vez celebrado o referendo estatutario, disolvería o Parlamento e convocaría de forma adiantada eleccións ó Parlamento de Cataluña para antes de finais de 2006.
Finalmente, ERC pediu o "Non" na campaña electoral do Referéndum sobre o novo Estatut. O slogan da súa campaña foi Ara toca no: Catalunya mereix més (en galego, "Agora toca non: Cataluña merece máis").
O 18 de xuño de 2006 celebrouse o Referendo, no que o texto foi aprobado co 73,90% dos votos a favor. O "Non" solicitado por ERC (e polo PP) só obtivo un 20,76% dos votos. A mesma noite, Josep Lluís Carod-Rovira recoñeceu a derrota da proposta de Esquerra, e manifestou que o partido debería facer autocrítica para aprender dos erros cometidos.
Illas do Rei Xurxo
dereita|miniatura|350px|Localización das illas do Rei Xurxo As illas do Rei Xurxo (en francés, îles du Roi Georges) son tres atois das Tuamotu na Polinesia Francesa. Están situados ao norte do arquipélago, no camiño de Tahití nas Illas Marquesas. Administrativamente, os tres atois forman unha comuna. Consta de Takaroa, capital da comuna; Takapoto, de forma similar ao anterior e moi próximo; e Tikei, deshabitado e máis afastado.
Foron bautizados King George Islands polo inglés John Byron en 1765, en honra ao rei Xurxo III do Reino Unido. As illas foron descubertas polos neerlandeses Jacob Le Maire e Willem Schouten en 1616, chamándoas Illas Sen Fondo (Sondre Grondt Eylandt) porque non puideron ancorar. Non se deron conta de que eran dúas illas e o erro custoulle a Jacob Roggeveen, o 1722, perder un dos seus barcos nun dos primeiros naufraxios no Pacífic Sur. Sen decatarse de que eran as mesmas de Le Maire e Schouten, Roggeveen denominou Takapoto como a illa Perniciosa.
Takaroa
Takaroa é a capital da comuna das illas do Rei Xurxo. Está situado a 575 km ao nordés de Tahití. É un atol ovalado de 24 km de longo e 8 de ancho, cunha superficie total de 113 km²;. A lagoa interior comunícase co océano por un paso de 3 m de profundidade. A vila principal é Teavaroa cun aeródromo situado a 2 km. A poboación total é de 1.003 habitantes (datos do censo do 2002). Un 90% dos habitantes son mormóns e contan cun templo construído en 1891. Tamén se atopan restos de diversos templos polinesios (maraes). A actividade principal é o comercio de nácara e perlas negras.
O nome Takaroa quere dicir "queixelo longo". Outros nomes históricos son Tioka e Taaroa. O inglés John Byron chamouna Coral Island.
Takapoto
Takapoto é un atol situado a 8 km ao suroeste de Takaroa. Ten unha forma ovalada de 20 km de longo e 6 de ancho, cunha superficie total de 100 km²;. A lagoa interior está pechada sen paso practicable ao océano, pero a auga renóvase mediante canles submarinas e resulta bastante salgada. A vila principal é Fakatopatere, situada ao illote máis grande onde hai tamén un aeródromo. A poboación total é de 521 habitantes. As actividades principais son a pesca, a produción de copra e o cultivo de perlas. Neste atol atópase a máis soada das ostras de perla negra, a pinctada margaritifera.
O nome Takapoto quere dicir "queixelo curto", por ser de dimensións un pouco máis pequenas que Takaroa. Atópanse máis de 22 maraes, antigos templos polinesios.
Tikei
Tikei é un atol situado a 70 km ao suroeste de Takapoto. A lagoa interior non ten ningún paso ao océano e atópase case seca. Está deshabitado e sen infraestrutura algunha. Foi descuberto polo ruso Otto von Kotzebue en 1816, que o chamou Romanzoff, nome do patrocinador da expedición.
Le Monde Musical
A revista desapareceu ao principio da segunda guerra mundial.
Alagoas
Alagoas é un estado brasileiro situado na Rexión Nordeste. Ten como límites: Pernambuco (N e NO); Sergipe (S); Baía (SO); e o Océano Atlántico (E). Ocupa unha área de 27.767 km² (equivalente en tamaño a Albania) e tiña uns 2 827 856 habitantes segundo o Censo 2000 (poboación equivalente á de Galiza). A súa capital é Maceió. O estado é dividido en 102 municipios. As cidades máis populosas son: Maceió, Arapiraca e Palmeira dos Índios.
Historia
A costa do actual Estado de Alagoas, coñecida desde as primeiras expedicións portuguesas, desde pronto foi visitada tamén por embarcacións doutras nacionalidades para o contrabando de pau-brasil (Caesalpinia echinata). Cando da institución do sistema de Capitanías Hereditarias (terras doadas a particulares pola coroa portuguesa) o 1534, a rexión de Alagoas integraba a Capitanía de Pernambuco. A súa ocupación remonta á fundación da freguesía de Penedo (1545), ás marxes do río São Francisco por Duarte Coelho. Este incentivou a fundación de facendas e muíños para cana na rexión.
Ao comezo do século XVII, ademais da agricultura de cana de azucre, a rexión era importante produtora rexional de fariña de mandioca, tabaco e peixe seco, e tamén de centro gandería para a produción de carne e coiro, consumidos na Capitanía de Pernambuco. Durante a invasión holandesa (1630-1654), a o seu litoral foi escenario de violentos combates, mentres que nos outeiros de seu interior multiplicáronse os quilombos (poboados de escravos que fuxían das plantacións de cana), cos africanos que fuxían de facendas en Pernambuco e Baía. O Quilombo dos Palmares foi o máis famoso destes, e chegou a contar con vinte mil habitantes no seu apoxeo.
Alagoas foi parte da Capitanía de Pernambuco ata o 1817, ano en que foi desmembrada. Coa independencia do Brasil en 1822, fíxose provincia do Imperio. Coa proclamación da república en 1889, fíxose estado.
Xeografía
O relevo é modesto, en xeral abaixo dos 300 metros. Planicie costeira a este, planalto a norte e depresión no centro. O punto máis elevado está na Serra Santa Cruz (844 metros).
Os ríos principais son o São Francisco, o Mundaú e Paraíba do Meio.
Predomina o clima tropical húmido no litoral, con sol no verán e temporais no inverno. No oeste do estado o clima é semiárido.
Economía
miniatura|esquerda|190px|Praia de Ponta Verde, en Maceió. Entre os principais produtos agrícolas cultivados no Estado atópanse o ananás, o coco, a cana de azucre, o feixón, o tabaco, a mandioca, o arroz e o millo.
Destácanse as creacións de cabalos, bovinos, búfalos, cabras, ovellas e porcos.
Existen no Estado reservas minerais de sal, gas natural, ademais do petróleo.
A actividade industrial ten como sub-sectores predominantes o químico, a produción de azucre e alcohol, cemento e o procesamento de alimentos.
Turismo
Nos últimos anos, o turismo creceu nas praias do litoral coa chegada de brasileiros e tamén de estranxeiros. Houbo mellorías no aeroporto de Maceió e ampliación da rede de hoteleira. No litoral norte, especialmente nas cidades de Maragogi e Japaratinga, foron construídos recentemente grandes resorts. Destacase tamén a cidade histórica de Marechal Deodoro, por súas construcións.
A Monster Calls
A Monster Calls é un filme español-estadounidense de fantasía dirixido por Juan Antonio Bayona, baseado na novela de 2011 Un monstro vén a verme, de Patrick Ness, quen tamén escribiu o guión. O filme está protagonizada por Lewis MacDougall, Liam Neeson, Felicity Jones, Sigourney Weaver, Toby Kebbell e Geraldine Chaplin. A estrea foi o 7 de outubro de 2016, por Focus Features.
Sinopse
Connor (Lewis MacDougall) é un rapaz de 12 anos que, tras a separación dos seus pais, se converte no home da casa e o encargado de levar as rendas do fogar. Coa súa nova nai (Felicity Jones) doente de cancro, o pequeno tentará superar todos os seus medos e fobias coa axuda dun monstro-teixo (dobrado na versión orixinal por Liam Neeson). Fantasía, contos de fadas e historias imaxinarias do pequeno veranse as caras non só coa realidade, senón coa súa fría e calculadora avoa (Sigourney Weaver). Con este novo traballo J.A. Bayona pecha unha triloxía sobre as relacións nai-fillo, que iniciou con El orfanato e continuou con The Impossible.
Produción
O 5 de marzo de 2014, Focus Features comprou os dereitos cinematográficos do libro por 20 millóns de dólares. A película sería dirixida por Juan Antonio Bayona e escrita polo autor do libro, Patrick Ness. O 23 de abril de 2014 Felicity Jones uniuse ao filme para interpretar a nai do neno. O 8 de maio, Liam Neeson uniuse ao filme para interpretar o Monstro. O 18 de agosto, Sigourney Weaver uniuse para interpretar a avoa do neno. O 19 de agosto, Toby Kebbell tamén se uniu ao filme. O 3 de setembro, o autor Ness twiteou que Lewis MacDougall fora escollido para o papel principal do filme. O 30 de setembro Geraldine Chaplin uniuse ao elenco.
Rodaxe
A fotografía principal da película comezou o 30 de setembro de 2014, a rodaxe tivo lugar en España e Inglaterra. O 9 de outubro, a rodaxe comezou en Preston, Lancashire e Manchester
Estrea
O filme estreouse o 7 de outubro de 2016, por Focus Features.
Febre hemorráxica viral
Axentes etiolóxicos
Recoñecéronse cinco familias de virus de ARN como causantes deste tipo de síndromes. Son:
Aspectos clínicos e tratamento
Os signos e síntomas das FHV inclúen como o seu nome indica febre e un aumento da susceptibilidade de sufrir hemorraxias. Outras manifestacións frecuentes son rubor na cara e peito, manchas vermellas ou púrpuras na pel (petequias), hemorraxias maiores, inchamento causado por edemas, baixa presión arterial (hipotensión), e shock circulatorio. Frecuentemente hai tamén malestar xeral, dor muscular (mialxia), dor de cabeza, vómitos, e diarrea. A gravidade dos síntomas varía segundo o virus de que se trate, e a “síndrome FHV” (permeabilidade capilar, hemorraxias, problemas circulatorios que orixinan shock) aparece na maioría dos pacientes con febres hemorráxicas causadas por filovirus (como o Ebola e Marburg), e por febre hemorráxica Crimea-Congo e nas febres hemorráxicas suramericanas, pero só se dá nunha pequena minoría dos pacientes de dengue, febre do Rift Valley e febre de Lassa.
A diagnose definitiva faise xeralmente nun laboratorio de referencia con capacidades avanzadas de biocontención. Os descubrimentos realizados nas investigacións de laboratorio varían algo entre os distintos virus, pero en xeral hai unha diminución no número total de células brancas (especialmente de linfocitos), unha diminución no reconto de plaquetas, un incremento no soro sanguíneo de encimas hepáticos, e unha redución da capacidade de coagulación sanguínea medida como un incremento nos tempos de protrombina e tempos parciais de tromboplastina activada. O hematócrito pode ser elevado. No soro sanguíneo a urea e a creatina poden estar elevadas pero isto depende do status de hidratación do paciente. O tempo de sangrado tende a ser prolongado.
O tratamento médico dos pacientes de FHV pode requirir uns coidados paliativos intensivos. A terapia antiviral con ribavirina intravenosa pode ser útil en infeccións por Bunyaviridae e Arenaviridae (especificamente na febre de Lassa, febre do Rift Valley, febre hemorráxica Crimea-Congo, e febre hemorráxica con síndrome renal debida a Hantavirus do Vello Mundo) e pode utilizarse só baixo un protocolo experimental como un fármaco novo de investigación aprobado legalmente para casos dese tipo. A administración de ribavirina profiláctica (preventiva) pode ser efectiva neses casos. O interferón pode ser efectivo nas febres hemorráxicas arxentina e boliviana (tamén como fármaco novo de investigación). Tamén hai vacinas experimentais en desenvolvemento para outras febres hemorráxicas virais, pero que están dificilmente dispoñibles.
Fisiopatoloxía
Os distintos virus causantes de febres hemorráxicas actúan no corpo de diferentes xeitos, orixinando diferentes síntomas. Na maioría das FHV, é probable que sexan varios os mecanismos que contribúen aos síntomas, entre eles os danos ao fígado, a coagulación intravascular diseminada, e a disfunción da medula ósea. Na coagulación vascular diseminada, fórmanse pequenos coágulos de sangue nos vasos sanguíneos por todo o corpo, retirando da circulación sanguínea as plaquetas necesarias para a coagulación e reducindo a capacidade de coagulación. A coagulación intravascular diseminada crese que causa as hemorraxias que se producen nas febres do Rift Valley, de Marburgo, e do Ebola.
As razóns para a variación de síntomas entre pacientes infectados co mesmo virus é descoñecida, mais deriva do complexo sistema de interaccións virus-hóspede. A febre do dengue preséntase con máis virulencia durante unha segunda infección debido a unha potenciación dependente de anticorpo. Despois da primeira infección, os macrófagos expoñen anticorpos específicos para o virus do dengue nas súas membranas celulares. Ao unírense a estes anticorpos, os virus do dengue nunha segunda infección teñen máis facilidade para infectar aos macrófagos, reducindo así a capacidade do sistema inmunitario de loitar contra a infección.
Guerra biolóxica e bioterrorismo
Os virus das FHV poden espallarse de diversas maneiras. Algúns poden transmitirse aos humanos pola ruta respiratoria. Aínda que non existen probas sobre a conversión de moitos destes virus en arma biolóxica, todos son considerados polos planificadores médicos militares como virus que teñen un potencial para ser diseminados en forma de aerosol, convertidos en armas biolóxicas ou que teñen a probabilidade de confundirse con axentes similares que poderían ser convertidos en armas biolóxicas. Algúns requiren nivel de bioseguridade 4.
Crithidia fasciculata
Crithidia fasciculata é unha especie de protista parasito. C. fasciculata, igual que outras especies de Crithidia ten un ciclo de vida cun só hóspede (un insecto), que neste caso é o mosquito. Por tanto, non afecta aos humanos, a diferenza doutros tripanosomátidos. C. fasciculata ten unha baixa especificidade de hóspede polo que pode infectar a moitas especies de mosquitos.
Ciclo de vida
C. fasciculata pode encontrarse en dous estadios morfolóxicos no seu ciclo vital; o primeiro é a forma nadadora coanomastigote, que ten un longo flaxelo externo, que usa para moverse, e a segunda forma é o amastigote inmóbil adherido, que vive no aparato dixestivo do mosquito. Os amastigotes son excretados nas feces do mosquito e contaminan o hábitat dos mosquitos.
A transmisión de C fasciculata ocorre principalmente cando os amastigotes, arrastrados ata auga estancada, son inxeridos polas larvas de mosquito. Os amastigotes encóntranse tipicamente no recto da larva. Cada muda da larva dá lugar a que se perda a infección, pero esta é xeralmente readquirida rapidamente no ambiente onde vive ao inxerir máis amastigotes. Cando o cuarto ínstar da larva fai a pupa, a infección do amastigote mantense no intestino durante toda a metamorfose do animal, dando lugar a un mosquito adulto infectado.
Uso en investigación
C. fasciculata é un exemplo de tripanosomátido infeccioso non humano e está relacionado con varios parasitos, entre eles Trypanosoma brucei (causante da tripanosomíase africana) e Leishmania (causante da leishmaníase). C. fasciculata parasita varias especies de insectos e foi amplamente usado para probar novas estratexias terapéuticas contra infecciós parasíticas e como organismo modelo na investigación sobre a bioloxía dos tripanosomátidos que infectan ao ser humano.
László Bíró
László József Bíró (en Ladislao José Biro), nado o 29 de setembro de 1899, e finado o 24 de outubro de 1985, foi o inventor do moderno bolígrafo. Bíró naceu en Budapest, Hungría, en 1899 no seo dunha familia xudía. O nome do seu pai era Mózes Mátyás Schweiger e o da súa nai Janka Ullmann. Tiña un irmán, György Bíró. Presentou o seu primeiro prototipo de bolígrafo na Feira Internacional de Budapest en 1931.
Adrián Ortolá
Adrián Ortolá Vañó, nado en Xàbia (Alacant) o 20 de agosto de 1993, é un futbolista español. Xoga de porteiro e o seu actual equipo é o CD Tenerife da Liga 1|2|3.
Traxectoria
O 24 de xullo de 2018 anunciouse a súa fichaxe polo Deportivo da Coruña, cedido por unha campaña polo FC Barcelona con opción de compra.
O 12 de xullo de 2019, anunciouse o traspaso de Ortolá ó CD Tenerife da Segunda División.
Sabina Guzzanti
Sabina Guzzanti, nada en Roma o 25 de xullo de 1963, é unha actriz, cómica e blogger italiana, filla do xornalista Paolo Guzzanti (senador italiano polo partido Forza Italia) e irmá dos tamén actores Corrado Guzzanti e Caterina Guzzanti. Titulóuse na Accademia Nazionale d'Arte Drammatica "Silvio D'Amico" e comezou a traballar co seu irmán Corrado. É unha artista moi activa politicamente. Fíxose moi popular en Italia polas imitacións satíricas dos políticos Massimo D'Alema e Silvio Berlusconi.
Traxectoria
No cinema, Guzzanti interpretou con Giuseppe Bertolucci I Camelli e Troppo sole (onde interpretaba 13 personaxes diferentes), filme que tivo un escaso éxito de público. Despois gravou Cuba Libre e en 1998 fixo de actriz e directora da curtametraxe Donna selvaggia.
Actividade teatral e televisiva
En novembro de 2003, gobernando Silvio Berlusconi, volve traballar en televisión coa emisión de Raiot, na canle pública Rai Tre, onde fai duras críticas aos diferentes poderes italianos. A actriz foi denunciada pola empresa de comunicación Mediaset por "gravísimas mentiras e insinuacións" e os directivos da Rai suspenderon inmediatamente a emisión despois dunha única emisión, suscitando moitas polémicas.
A pesar deste incidente, tanto o primeiro capítulo de Raiot emitido na Rai como as sucesivas emisións doutras gravacións non emitidas en TV pero si destribuidas libremente por internet, tiveron un grande éxito. A querela foi arquivada pola maxistratura que xulgou infundadas as acusacións de Mediaset dado que os feitos denunciados (cousa que a cómica non deixa de repetir) era certos.
En 2005 presenta en Venecia o documental Viva Zapatero! que denuncia a pouca liberdade de información en Italia coa contribución de cómicos de sátira doutros países europeos.
Traballos
miniatura|Sabina Guzzanti presentando Le ragioni dell'aragosta na 64ª [[Mostra de Venecia]]
Daniel Buján
José Daniel Buján Núñez, nado na Coruña o 25 de abril de 1954, é un escritor, bibliotecario e xestor cultural galego.
Traxectoria
En 1997 gañou o premio Barco de Vapor pola súa obra de literatura infantil A pirata Penamoura. Así mesmo, é un destacado coñecedor do cómic en Galicia.
Reino de Axum
O reino de Axum (en ), tamén coñecido como Imperio de Axum, foi un antigo reino centrado no norte de Etiopía, na rexión de Tigray e a actual Eritrea. Os gobernantes axumitas chamábanse rei de reis, rei de Axum, Himyar, Raydan, Saba, Salhen, Tsiyamo, Beja e Kush. Gobernado polos axumitas, existiu dende aproximadamente o 80 a.C. ata o 825. O centro político foi a cidade de Axum e creceu dende o período protoaxumita (idade de ferro) arredor do século IV a.C. ata acadar prominencia contra o século I.
Axum tivo un importante lugar na ruta comercial entre o Imperio Romano e a antiga India. Os seus gobernantes facilitaron o comercio cuñando as súas propias moedas, establecendo a hexemonía sobre o decadente reino de Kush. A política tamén entrou regularmente na península arábiga e finalmente estendeu o seu goberno coa conquista do reino himyarita. O profeta maniqueo Mani (falecido en 274) consideraba Axum como unha das catro grandes potencias da súa época, con Persia, Roma e a China. Gobernou o sur de Arabia e o Iemen durante medio século.
Os axumitas ergueron estelas monumentais con propósito relixioso nos tempos precristiáns. Unha destas columnas de granito é a maior destas estruturas do mundo, con 27 metros. Baixo Ezana (320–360), Axum adoptou o cristianismo.
A tradición afirma que Axum é o lugar onde se encontra da Arca da Alianza e a patria da raíña de Sabá.
Fontes
A fonte histórica máis antiga en que se describe o reino de Axum é o Periplo do Mar Eritreo, un texto grego escrito cara a mediados do século I d. C. que fala sobre as rutas de comercio marítimo entre o Exipto controlado polos romanos e diversos portos de África, Arabia e a India. No texto descríbese brevemente un soberano, Zoscales, considerado por algúns investigadores como o rei de Axum naquel momento e por outros só da zona costeira de Adulis, porto comercial que salienta especificamente no periplo e onde se importaban produtos téxtiles, de vidro, cobre, latón ou ferro, moeda romana, viño e aceite de oliva.
Outra fonte importante é o Kebra Nagast, escrito en ge'ez presumibelmente durante o século XIV, aínda que os investigadores supoñen que é unha recompilación de textos moi anteriores a esa data. Tamén destaca a Topografía cristiá de Cosmas Indicopleustes, escrita en grego sobre o 540, onde aparece un mapa esquemático da zona costeira de Adulis e de Axum.
Período protoaxumita
miniatura|Menhir axumita preto de [[Senafe]] A rexión estivo habitada dende polo menos o ano 3000 a. C. Grazas ao clima e á orografía do altiplano etíope os habitantes puideron desenvolver unha civilización sedentaria dedicada á agricultura que chegou a entrar en contacto con Exipto e con diversos pobos do Sahel. Por mor das teorías de Carlo Conti Rossini, durante case todo o século XX explicouse a formación do estado axumita como consecuencia das súas relacións cos sabeos do sur de Arabia ou coa colonización destes. Moitos autores crían que a chegada deste grupo de semitas procedentes da outra beira do mar Vermello nalgún momento do primeiro milenio a.C. e a súa mestizaxe cos habitantes do altiplano conduciu ao desenvolvemento das relacións comerciais con outros pobos, como os kush e as tribos e reinos da península arábiga, dando lugar á chamada civilización preaxumita ou protoaxumita.
Para Stuart Munro-Hay e outros investigadores, pobos autóctonos como os agaw, que inicialmente falaban unha lingua kushita e foron despois semitizados, desenvolveron unha civilización propia con anterioridade á chegada dos sabeos. Segundo este autor, na rexión floreceu entre os séculos X e V a.C. un reino que se denominou Damot, previo á proposta emigración surarábiga dos séculos V ou IV a.C., cunha influencia que estivo limitada a apenas algunhas localidades, que puideron ser colonias comerciais ou militares aliadas a Damot ou a algún outro estado protoaxumita.
As reconstrucións lingüísticas parecen indicar que grupos humanos que falaban unha lingua semítica meridional se estableceron neste territorio, ocupado entón por unha poboación kushita, moito antes do segundo cuarto do milenio I a.C., como se mantivera ata agora. Segundo Andrew Kitchen as linguas etiópicas ou afrosemíticas introducíronse nos altiplanos do Corno de África dende a península arábiga hai arredor de 2850 anos, acontecemento que Christopher Ehret suxire que estivo asociado co establecemento dunha das primeiras sociedades complexas locais. Pero Munro-Hyi e outros están convencidos de que o ge'ez, a antiga lingua semítica de Etiopía e Eritrea, non provén do sabeo e de que hai evidencias que amosan que na zona se falaban linguas etiópicas xa polo menos contra o 2000 a.C. En opinión de David W. Phillipson, as evidencias epigráficas e arqueolóxicas demostran que boa parte dos avances atribuídos ás orixes asiáticas son en realidade africanos e que a importancia real dos intercambios entre ambos os continentes foi esaxerada.
Durante este período de formación emerxeron unha serie de pequenos reinos na zona, como Damot, cunha suposta capital que algúns autores cren que era Yeha. Estes reinos preaxumitas coexistiron durante varios séculos e a pesar de seren entidades políticas diferentes compartían trazos culturais e relixiosos comúns: practicaban a agricultura de secaño, falaban sabeo ou ge'ez e parte da súa cultura tiña compoñentes asiáticas (especialmente evidente na elaboración de baixorrelevos, por exemplo, ou nos altares dedicados a divindades como Astar ou Mahrem). Estas entidades políticas víronse envolvidas nunha escalada bélica a múltiples bandas.
Emerxencia e apoxeo
miniatura|250x250px|[[Moeda axumita precristiá coa imaxe do rei Ezana e os símbolos solar e lunar.]] A emerxencia do estado axumita produciuse gradualmente a partir do comezo do milenio I d.C., coincidindo co traslado do asentamento protoaxumita de Beta Giyorgis ao val situado entre este outeiro e Mai Qoho, onde se creou e desenvolveu rapidamente o núcleo urbano que se denominou Axum. O cambio permitiu cultivar mellores extensións de terra e manter maiores cantidades de gando. A riqueza xerada polo comercio de marfil debeu contribuír en boa medida á súa prosperidade. O soberano de Axum facíase chamar "rei de reis", habendo constancia de polo menos dous pequenos reinos que durante os séculos I ao III facían parte da área de hexemonía axumita. Seica a partir da segunda metade do século III comezou a expansión territorial do reino, ligada a empresas militares e ao comercio a longa distancia, que no século IV estaba xa consolidada.
No século III, Axum comezou a interferir no sur de Arabia, controlando en ocasións o oeste da rexión de Tihama, entre outras. A finais de século comezou a cuñar a súa propia moeda. Durante o reinado de Ezana menciónanse diferentes pobos e reinos periféricos sometidos a impostos ou represalias por parte dos axumitas: os beja, kasu (probablemente Kush), afan ou awan, agwezat, gabaz e outros.
Decadencia
A economía de Axum comezou a decaer a mediados do século VI: a poboación da capital diminuíu abruptamente, abandonáronse as canteiras, a calidade e cantidade da moeda reduciuse e deixaron de manterse os edificios e monumentos non relixiosos. O control sobre a navegación no mar Vermello entorpeceuse a partir do 570, primeiro polos persas, que conquistaron o Himyar e pouco despois pola expansión dos árabes. Durante a primeira metade do século VII, Axum perdeu a súa calidade de centro político, que se trasladou ás terras altas do leste de Tigray. Nesta zona, ao contrario que na rexión axumita, a densidade e a prosperidade dos asentamentos aumentou, así como a dos edificios relixiosos, como as igrexas escavadas na roca de Hawzien.