cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Calleiro
O calleiro ou abomaso é o verdadeiro estómago dos animais ruminantes. Chámase tamén estómago glandular porque nel ten lugar a secreción de zumes gástricos e, por conseguinte, comeza a dixestión bioquímica, a diferenza do que ocorre nos preestómagos (rume, retículo e libro), onde ten lugar unha dixestión mecánica e fenómenos de fermentación microbiana. A existencia destes tres órganos previos explica que por veces se describa o calleiro como o cuarto estómago.
Descrición
Consiste nun saco lonxitudinal de forma de longa pera, curvado ventralmente, acaroado pola súa cara esquerda ó rume, mentres que a cara dereita contacta co diafragma e a parede abdominal. O extremo inicial, o máis ancho, sitúase baixo o libro. Logo, a víscera vai estreitando e ascendendo ata rematar no píloro, co que comunica co intestino delgado, á altura do bordo ventral das costelas 9 a 11.
A mucosa é lisa, branda e húmida, e forma pregos lonxitudinais de 13–14 cm de lonxitude por 5 cm de altura (na vaca), que nacen na zona onde comunica co libro e seguen unha disposición espiral segundo reducen a súa altura cara o píloro. Nestes pregos, a musculatura da parede da víscera está reforzada. A zona dos pregos, chamada corpo ou fondo do abomaso, mostra unha cor vermella, mentres que a zona máis próxima ó píloro é de cor amarelada e superficie arrugada.
Aproveitamento
O calleiro non é unha víscera comestible como o son os anteriores preestómagos, pero aprovéitase o contido ácido das glándulas das paredes para calla-lo leite e elabora-lo queixo. Por iso dá os nomes de callo, calleira e calleiro, ou ben presoiro, ás substancias utilizadas a tal fin, mesmo cando non teñan esta orixe, así como ó recipiente onde se calla o leite. Cando este callo se facía a partir do calleiro dos becerros, ou doutros animais lactantes, cortábase en anacos e deixábase macerar en auga, utilizando como substancia coagulante o líquido resultante.
O calleiro utilizábase tradicionalmente como molde para facer unha sobremesa co mesmo nome, o calleiro, esta tradición do uso do calleiro foi desaparecendo a medida que se foron popularizando outro tipo de moldes de vidro, metal e outros materiais, pero esta sobremesa segue a realizarse en diferentes zonas de Galicia.
Meixe
O topónimo galego Meixe pode referirse a:
Os Vilares, Rois, Rois
Os Vilares é un lugar da parroquia de Rois no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 26 habitantes (14 homes e 12 mulleres).
Nocedo do Val, Nocedo do Val, Castrelo do Val
Topónimo
O topónimo galego Nocedo é un fitónimo, derivado do latín que indica á presenza de nogueiras.
Torre de Nogueira
A torre de Nogueira, xunto coa casa anexa, forma parte dun antigo pazo construído pola familia Bermúdez de Castro no século XV en San Mamede de Seavia, no concello de Coristanco. Actualmente está declarada Ben de Interese Cultural, e é unha das mostras máis representativas da arquitectura civil medieval da comarca de Bergantiños.
Descrición
Malia que orixinariamente existían dúas torres, hoxe só se conserva unha engadida a un anaco do que foi o corpo principal do pazo. A Torre está construída integramente con bloques de granito de gran tamaño, ten planta cadrada de aproximadamente 8,8 metros de lado e dispón duns muros de algo máis dun metro de grosor. Os panos verticais do edificio só se interrompen polas fiestras da fachada dianteira, arrodeadas de grandes doelas de granito, e por unha latrina que voa sobre a fachada posterior.
Desapareceron os xardíns e a capela de San Roque que había no recinto da casa, aínda que se conserva gran parte da cerca que pechaba a propiedade.
Historia
O couto de Nogueira ten a súa orixe nas concesións que os abades do mosteiro de San Mamede de Seavia fixeron durante a Baixa Idade Media á familia Bermúdez de Montaos. O couto de Nogueira abranguía un amplo territorio de aproximadamente 1.000 hectáreas no sur do concello de Coristanco.
Esta torre pertenceu a Pedro Bermúdez "O Vello", VIII Señor de Montaos, e a Leonor de Castro e Guzmán, pais de Inés Bermúdez de Rioboo e de Nogueira que casou con Fernando de Castro (tamén coñecido por Fernando Ruiz de Castro) o cal ó cambiar o seu apelido deu orixe ós Bermúdez de Castro.
O Señorío de Nogueira pasou polos descendentes de Fernando de Castro e Inés de Nogueira ata que a principios do século XVII o entón Señor de Nogueira, Pedro Bermúdez de Castro e Pardo de Donlebún, emparenta coa nobre familia Bardaxí de Aragón ó casar con Ana María de Bardaxí Díez de Guevara Girón. A partir dese momento o Señorío de Nogueira pasará a integrar o patrimonio dos Marqueses de Cañizar, desvinculados de Galicia, e Nogueira mantense como centro de administración dos bens destes nobres foráneos na Costa da Morte.
En 1847 o Couto de Nogueira, coa súa casa e Torre, foi mercado polo xurisconsulto José María Maya Barrera, a cuxa familia pertenceu ata o ano 1941 no que pasa por doazón da última dona, Pilar Maya Cano-Manuel, ós Pais Redentoristas da Coruña e Burgos. A casa da Torre de Nogueira foi adquirida en 1959 pola familia Rabuñal Pose, á cal pertence na actualidade.
Heráldica
Existen dous escudos na fachada da Torre e outros dous na casa. Neles obsérvanse as armas dos Bermúdez de Castro, Figueroa, Rioboo, Moscoso etc. Tamén existía un escudo na fachada da capela hoxe desaparecida.
Doc Rivers
Máis tarde, cos Boston Celtics converteuse nun dos cinco adestradores afroamericanos que conseguiron gañar o campionato da NBA.
Universidade
Entre 1980 e 1983 xogou cos Warriors da Universidade de Marquette, nos cales fixo 13,9 puntos, 4,6 asistencias e 3,3 rebotes por partido.
Profesional
Foi elixido en sétima posición (31 en total) da segunda rolda do Draft da NBA de 1983 por Atlanta Hawks. Xogou 8 tempadas no equipo, onde rapidamente se fixo co posto de titular. O seu mellor ano foi en 1987, cando acabou a tempada facendo 12,8 puntos e 10 asistencias, cuarto neste apartado de toda a NBA. Tras un breve paso por Los Angeles Clippers, fichou por New York Knicks en 1992, onde, tras unha primeira tempada discreta, perdeuse case por completo a segunda por mor das lesións. A mediados da tempada seguinte foi traspasado a San Antonio Spurs, onde completou, moi por baixo do seu nivel, esta e outra máis, para retirarse en 1996.
Adestrador
En 1999 faise cargo do equipo dos Orlando Magic, onde, tras acabar cunha porcentaxe de vitorias do 50% é nomeado Adestrador do Ano. Alí permanece até o inicio da tempada 2003-2004, onde, tras un mal inicio, con 1 partido gañado e 10 perdidos, é destituído.
En 2004 é fichado por Boston Celtics, posto que ostenta na actualidade. Na tempada 2007/2008 gañaría o anel da NBA co seu equipo, os Boston Celtics, derrotando na final por 4-2 a Los Angeles Lakers.
En 2013 converteuse en adestrador de Los Angeles Clippers, con aspiracións ao anel con Chris Paul, Blake Griffin e DeAndre Jordan.
A súa derradeira tempada cos Clippers foi a 2019-20, na que con xogadores como Kawhi Leonard ou Paul George perdeu en semifinais de Conferencia 4-3 contra os Denver Nuggets.
O 3 de outubro de 2020 converteuse en adestrador dos Philadelphia 76ers.
Durante a súa terceira tempada en Philadelphia, o 2 de febreiro de 2023, foi nomeado adestrador do mes de xaneiro,​ e tamén de marzo-abril da conferencia Leste.
Frontoi, Vilabade, Castroverde
Frontoi é un lugar da parroquia de Vilabade no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Mario Soldati
Traxectoria
Despois de estudar coas xesuítas, licenciouse en Letras na súa cidade natal. Trasladouse a Roma, onde estudou Historia da arte no Instituto Superior. Desde 1929 até 1931, viviu nos Estados Unidos grazas a unha bolsa de estudos. Ao seu regreso a Italia, desenvolveu unha intensa actividade cinematográfica.
Aeroporto de Banja Luka
O aeroporto internacional de Banja Luka, tamén coñecido como aeroporto de Mahovljani pola próxima vila do mesmo nome, é un aeroporto situado a 18 quilómetros ao norte da cidade de Banja Luka, a segunda máis grande da República Serbia, en Bosnia e Hercegovina. O aeroporo está operado pola empresa estatal Aerodromi Republike Srpske.
Historia
A construción do aeroporto de Banja Luka comezou no ano 1976. Segundo os plans de desenvolvemento, Banja Luka foi construído como un aeroporto de segunda categoría, restrnxido a tráfico doméstico no territorio da República Federal Socialista de Iugoslavia. Tras a guerra de Bosnia creouse a República Serbia con Banja Luka como a capital de facto. Este feito deulle ao aeroporto unha certa importancio e un rol completamente distinto. O aeroporto abriu para o tráfico civil o 18 de novembro de 1997. Dende 1999 ata 2003 serviu como principal centro de conexións de Air Srpska, que foi a aeroliña nacional da República Serbia. A compñaía fora fundada por Jat Airways e o goberno da República Serbia. A aeroliña cesou as súas operacións en 2003 despois de que súa débeda aumentase e da retirada de Jat Airways da asociación. Houbo plans para que Sky Srpska, unha aeroliña estatal fundada en 2007, comezase a operar no aeroporto, porén a aeroliña nunca chegou a ter avións e desapareceu en 2013. As súas instalacións foron melloradas en 2002 e 2003, antes da visita do papa Xoán Paulo II a Banja Luka en xuño de 2003.
Austrian Airlines e Montenegro Airlines voaron a Banja Luka a finais dos 90 e principios dos 2000 dende as súas respectivas bases en Viena e Tivat. Dende a desaparición de Air Srpska, o goberno da República Serbia intentou atraer novas aeroliñas para que voasen ao aeroporto a través de varias subvencións. Entre os voos subvencionados estaban os de Jat Airways a belgrado entre novembro de 2007 e decembro de 2009, os de Austrojet cara a Salzburgo e Tivat entre xullo e decembro de 2008. e os de Adria Airways a Liubliana entre xullo de 2010 e novembro de 2011.
O número de pasaxeiros duplicouse en 2014, cando Air Serbia retomou os voos cara a Belgrado, que están subvencionados polo goberno da República Serbia, pero resentíuse no ano seguinte debido á bancarrota de BH Airlines e a suspensión da ruta a Zúric. En abril de 2018 Ryanair anunciou que comezaría a voar a Banja Luka con servizos cara a Bruxelas Charleroi e Memmingen en outubro de 2018.
Pablo Sánchez Alberto
Pablo Sánchez Alberto, coñecido habitualmente como Pablo Sánchez, nado o 23 de xaneiro de 1983 en Cádiz, é un futbolista profesional español da canteira do Cádiz, que xoga como mediapunta no Adelaide United da A-League australiana.
Vía anfibólica
Unha vía anfibólica ou ruta anfibólica (do grego anfi, que significa 'ambos os lados') é unha vía bioquímica do metabolismo que intervén tanto no catabolismo coma no anabolismo. O catabolismo é a fase degradativa do metabolismo na cal grandes moléculas se converten noutras máis pequenas e simples, xeralmente por medio de hidrólises e oxidacións para obter enerxía. O anabolismo  é a fase biosintética do metabolismo na que se gasta enerxía e se utilizan precursores simples que se converten en moléculas máis complexas, xeralmente en reaccións de deshidratación ou redución por adición de hidróxenos. .
José Yusty Pita
José Yusty Pita, nado en Ferrol en 1909 e finado en Madrid o 5 de xaneiro de 1996, foi un militar e político galego.
Vía anfibólica
O termo anfibólico foi proposto por B. Davis en 1961 para salientar o papel metabólico dual destas vías metabólicas. Estas vías considéranse vías metabólicas centrais que proporcionan, a partir das secuencias catabólicas da vía, os intermediarios que formarán os substratos dos procesos anabólicos. .
Exemplos de vías anfibólicas son: a ruta de Embden-Meyerhof, o ciclo do ácido cítrico, a ruta da pentosa fosfato ou a ruta de Entner–Doudoroff.
José Yusty Pita
Vida persoal
Casou con Concepción Bastarreche Moreno, filla de Francisco Bastarreche Díaz de Bulnes, e foi pai de José Yusty Bastarreche.
Vía anfibólica
Regulación
A célula determina segundo as súas necesidades se a vía anfibólica debe funcionar como catabólica ou anabólica, regulando a actividade dos encimas. Moitas das reaccións das vías anfibólicas son libremente reversibles ou teñen desvíos reversibles que facilitan a súa función dual, pero algúns pasos da ruta son irreversible e neles úsanse encimas diferentes para as direccións catabólica e anabólica, o que permite regular independentemente o catobolismo e o anabolismo. Debido á súa dualidade inherente, as vías anfibólicas presentan os modos de regulación por retroalimentación negativa do produto final e retroalimentación por enerxía producida.
Ciclo do ácido cítrico
miniatura|Ciclo do ácido cítrico.
A primeira reacción do ciclo, na cal o oxaloacetato (un composto de catro carbonos) se condensa co acetato (un composto de dous carbonos) para formar citrato (un composto de seis carbonos), é tipicamente anabólica. As seguintes reaccións, que son rearranxos intramoleculares, producen isocitrato. As seguintes reaccións nas que se converte o D-isocitrato en α-cetoglutarato seguida da conversión en succinil-CoA, son tipicamente catabólicas. Prodúcese succinato (un composto de catro carbonos).
Hai unha diferenza nos coencima[s utilizados nas vías catabólica e anabólica; no catabolismo o NAD+ serve como axente oxidante cando se reduce a NADH, mentres que no anabolismo o coencima NADPH serve como axente redutor e é convertido á súa forma oxidada NADP+.
O ciclo do ácido cíclico funciona en dous modos que desempeñan dúas funcións, a primeira función é a produción de enerxía, que se produce no modo oxidativo, xa que o grupo acetilo do acetil-CoA que entra no ciclo é completamente oxidado a CO2; este modo, en combinación coa cadea de transporte de electróns produce a maior parte do ATP da célula. A segunda función é biosintética, xa que o ciclo rexenera o oxaloacetato cando os intermediarios do ciclo son retirados e desviados ás biosínteses.
Vía das pentosa fosfato
miniatura|dereita|Esquema da ruta da pentosa fosfato. A vía da pentosa fosfato chámase así porque nela interveñen varios intermediarios que son azucres pentosas (de 5 carbonos) fosforiladas. A vía proporciona monómeros para moitas vías metabólicas biosintéticas ao transformar o azucre glicosa (de 6 carbonos) no azucre de catro carbonos eritrosa e o de 5 carbonos ribosa, que son importantes monómeros. Moitos dos reactivos da vías das pentosas fosfato son similares aos da glicólise, e, igual que esta, tamén ten lugar no citosol. A ribosa 5-fosfato pode ser desviada ao metabolismo dos ácidos nucleicos, onde pasará a formar parte dos nucleótidos. Nas células meristemáticas das plantas deben producirse grandes cantidades de ADN durnte a fase S do seu curto ciclo celular, e a vía da pentosa fosfato é unha parte moi importante do metabolismo destas células, nas cales a vía da pentosa fosfato está moi activa e desprazada cara á produción de ribosa. Nos animais, esta ruta metabólica é moi activa no tecido adiposo, onde hai unha gran dispoñibilidade de glicosa e unha gran necesidade de NADPH, necesario para a síntese de ácidos graxos. noutros casos os azucres da ruta incorpóranse á glicólise (catabolismo).
Sabu (actor)
Sabu Dastagir, nado en Mysore, o 27 de xaneiro de 1924 e finado en Chatsworth (Os Ánxeles) o 2 de decembro de 1963, foi un actor cinematográfico indio nacionalizado estadounidense. Normalmente aparecía nos créditos só co seu nome de pía, Sabu, e é lembrado sobre todo polo seu traballo na década de 1940.
Traxectoria
Nado en 1924 en Mysore, India, Sabu era fillo dun mahout (condutor de elefantes). Aínda que gran parte das fontes dan o seu nome como "Sabu Dastagir", unha investigación do xornalista Philip Leibfried suxire que devandito nome sería realmente o do seu irmán, e que o seu sería Selar Shaik Sabu ou Sabu Francis. O seu irmán foi quen dirixiu a súa carreira.
En 1960, Shaik morreu por un disparo durante un roubo na súa casa. O atacante, Jimmy E. Shields de 18 anos, era un antigo empregado da tenda de mobles que dirixían os irmáns. Foi acusado por homicidio involuntario e condenado a entre 1 e 10 anos de prisión.
Meixente
O topónimo galego Meixente pode referirse a:
Sabu (actor)
Traxectoria
Tras nacionalizarse estadounidense en 1944, Sabu sumouse ás Forzas Aéreas do Exército dos Estados Unidos, en que serviu como artilleiro de cola. Voou en varias misións durante a Guerra do Pacífico e foi galardoado coa Cruz de Voo Distinguido polo seu valor.
Trala segunda guerra mundial, incapaz de conseguir en Hollywood papeis equivalentes aos realizados no cinema británico, a súa carreira empezou a declinar, aínda que de xeito ocasional realizou algunhas intervencións significativas, como a que fixo en Black Narcissus (1947).
Ao longo da década de 1950 actuou en filmes europeos con pouco éxito e en 1952 traballou no Circo Harringay cun número de elefantes. Foi considerado para o papel de Birju no flme de Mehboob Khan de 1957 Mother India, que suporía o seu debut no cinema en hindi, mais denegáronlle o permiso de traballo e o papel foi para Sunil Dutt. Sabu nunca apareceu nun filme do seu país natal.
O 2 de decembro de 1963 Sabu faleceu súbitamente en Chatsworth (Os Ánxeles), California, por mor dun infarto agudo de miocardio un mes antes de cumprir os corenta anos. Foi enterrado no Cemiterio Forest Lawn Memorial Park de Hollywood Hills. O seu último filme, A Tiger Walks, estreouse postumamente en marzo de 1964.
Vida persoal
O 19 de outubro de 1948 Sabu casou coa aspirante a actriz Marilyn Cooper, coa que tivo dous fillos. O matrimonio permaneceu unido ata o pasamento do actor.
O seu fillo Paul Sabu fundou a banda de rock Sabu na década de 1980. A súa filla, Jasmine Sabu, falecida en 2001, traballou en varios filmes como adestradora de animais.
Inessa Armand
Inessa Feodorovna Armand, nada en París o 8 de maio de 1874 e finada en Nalchik (URSS) o 24 de setembro de 1920, foi unha política comunista franco-rusa, bolxevique e feminista que pasou a maior parte da súa vida en Rusia.
Primeiros anos
Armand naceu en París como Elisabeth -Inès Stéphane d'Herbenville. A súa nai, Nathalie Wild, era unha actriz de ascendencia francesa e inglesa e o seu pai, Théodore Pécheux d'Herbenville, un famoso cantante de ópera que morreu cando só tiña cinco anos. Debido a isto foi criada coa súa avoa e a súa tía, ambas profesoras, que vivían en Moscova.
Aos 19 anos casou con Alexander Armand, fillo dun rico industrial téxtil ruso, co que tivo catro fillos, e tamén coidaba do fillo do irmán do seu marido. Inessa e Alexander abriron unha escola para fillos de campesiños nos arredores de Moscova. Neste tempo Armand tamén ingresou nunha organización caritativa dirixida a mulleres que exercían a prostitución na capital rusa.
En 1902 abandonou o seu marido, con quen tiña un matrimonio aberto. Casou co irmán deste, Vladimir, con quen compartía as súas radicais ideas políticas e con quen tivo o seu quinto fillo, Andrei.
En 1903 uniuse ao ilegal Partido Social-Democrático dos Traballadores de Rusia. Foi arrestada en xuño de 1907 por distribuír propaganda ilegal e sentenciada a dous anos de exilio interno en Mezen, ao norte de Rusia.
miniatura|Armand cos seus fillos en [[Bruxelas, 1909]]
Armand regresou a Rusia en xullo de 1912. Lenin necesitaba que levase a resolución da Conferencia de Praga, para axudar a que os bolxeviques foran escollidos na Duma e descubrir o que estaba a suceder no Pravda. Lenin sabía que o seu regreso a Rusia suporía o seu arresto inmediato, porén, decidiu pór os intereses do partido por riba dos seus sentimentos cara ela. Dous meses despois, foi arrestada e encarcerada ata marzo de 1913. De novo, Armand deixou Rusia de xeito ilegal e marchou vivir con Lenin e a súa muller Nadezhda Krupskaia en Galitzia. Alí comezou a traballar na edición de Rabotnitsa. Krupskaia sinalou que, malia a súa fatiga polo traballo, Armand somerxeuse nos traballos do partido. Lenin escribiulle e confiou nela máis que en ninguén outro dos seus achegados. A Okhrana chegou a considerala como a man dereita de Lenin.
Revolución Rusa de 1917
O o tsar Nicolao II de Rusia abdicou tralos acontecementos da Revolución de Febreiro. Deixou o poder nas mans do Goberno provisional ruso, que declarou a república no país. Os bolxeviques no exilio comezaron a inquietarse por regresar a Rusia para axudar no futuro do país. Alemaña esperaba que a influencia bolxevique axudaría a que Rusia abandonara a primeira guerra mundial, polo que fretaron un tren especial ata Petrogrado para Lenin, Armand e outros 26 revolucionarios.
Trala Revolución de Outubro, Armand pasou a dirixir o Consello Económico de Moscova e serviu na executiva do Soviet de Moscova. Mostrouse crítica coa decisión do goberno bolxevique de asinar o Tratado de Brest-Litovsk que deixaba a Rusia fora da contenda mundial. Ao seu regreso a Petrogado, foi nomeada directora do Zhenotdel, unha organización que loitaba pola igualdade das mulleres dentro do Partido Comunista e os sindicatos da Unión Soviética, con poder para tomar decisións lexislativas. Logrou crear reformas que permitían o dereito das mulleres ao divorcio, aborto, participar nos asuntos de goberno e a creación de comedores masivos e centros da maternidade.
Últimos anos
miniatura|Funeral de Inessa Armand en Moscova Durante a primavera de 1920 apareceu, por iniciativa de Armand, o xornal Kommunistka, sobre os asuntos relacionados coa "emancipación das mulleres e a necesidade de alterar a relación entre os sexos para que se producira un cambio duradeiro". No seu quinto número apareceu o obituario da súa fundadora.
Galegos, Riotorto
Santa María de Galegos é unha parroquia do concello lugués de Riotorto na comarca de Meira. No ano 2007 tiña 71 habitantes (37 homes e 34 mulleres) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 34 habitantes en relación ao ano 2000.
Inessa Armand
Últimos anos
Para a década de 1930 o seu traballo xa quedara esquecido, pois o Zhenotdel foi abolido en 1930.
Armand na cultura popular
Armand foi caracterizada no cine nas películas Lenin v Parizhe (1981, por Claude Jade), Il treno di Lenin (1987, por Dominique Sanda) e All My Lenins (1997, por Janne Sevchenko). Tamén foi retratada como heroína na novela de ficción Seven Days to Petrograd (1988, Penguin Books) de Tom Hyman, ambientada na viaxe de regreso do exilio a dita cidade por parte de Lenin e Inessa.
A súa vida está no cerne da novela Ostrácia da escritora lucense Teresa Moure.
A súa aventura con Vladimir Lenin foi agochada na propia URSS para non danar a imaxe idealizada de Lenin como marido fiel, transmitida pola propaganda soviética. A súa correspondencia íntima gárdase no Instituto de Investigacións sobre Marxismo-Leninismo de Moscova, que só permitiu a publicación de fragmentos das mesmas. É moi coñecida a súa polémica epistolar con Lenin sobre aspectos da liberación feminina. Lenin non estaba de acordo cun panfleto no que propugnaba o amor libre e que finalmente non foi publicado por entender que se trataba dun concepto burgués.
John Pilger
John Richard Pilger, nado o 9 de outubro de 1939 en Sydney, é un xornalista australiano radicado no Reino Unido dende 1962.
Pilger é coñecido por criticar fortemente a política exterior dos Estados Unidos de América, Australia e do Reino Unido, que segundo el están guiadas por unha axenda imperialista. Pilger tamén criticou o trato que reciben os aborixes australianos no seu propio país.
A súa traxectoria como director de vídeos documentais comezou con The Quiet Mutiny (1970), feito durante as súas visitas a Vietnam, e continou dende entón con preto de cincuenta documentais. Outros traballos relevantes son Year Zero (1979), sobre as consecuencias da fin do réxime de Pol Pot en Camboxa, e Death of a Nation: The Timor Conspiracy (1993). Entre os documentais sobre a temática dos indíxenas australianos destacan The Secret Country (1985) e Utopia (2013). No tocante á súa faceta como xornalista, destaca o seu traballo no Daily Mirror británico dende 1963 e 1986, e como columnista habitual na revista New Statesman entre 1991 e 2014.
Pilger gañou por dúas veces o premio británico de Xornalista do Ano. Os seus documentais tamén foron galardoados no Reino Unido e arredor do mundo.
Obra
Libros
Teatro
Filmografía parcial
Documentais
Pablo Sánchez
Pablo Sánchez pode referirse a:
Alfonso Escámez
Afonso Escámez e López, nado en Águilas (Murcia), o 1 de xaneiro de 1916 e finado en Madrid, o 16 de maio de 2010, marqués de Águilas, foi un banqueiro español.
Traxectoria
Fillo dun vendedor de peixe, asistiu ao colexio Santo Tomás de Aquino. O prematuro falecemento do pai fixo que comezase a traballar con 12 anos como porteiro na sucursal do Banco Internacional de Industria e Comercio. Tras a crise de 1929, a entidade reduciu persoal e Escámez, con 13 anos, perdeu o seu primeiro traballo. Pero os seus xefes xa se fixaran nel e pronto o volveron a contratar, xa como caixeiro. Logo da Guerra Civil, o Internacional foi absorbido polo Banco Central, a entidade da que Escámez nunca se desligaría e onde desenvolveu toda a súa carreira, ata alcanzar a presidencia en 1973, cadeira que ocupou ata 1993.
Logo da súa retirada foi tamén Presidente de Honra de CEPSA.
En 1977 foi designado senador polo rei de España Xoán Carlos I e ocupou un escano no Senado ata as eleccións de 1979, ás que non se presentou. Durante a súa estadía na Cámara Alta vinculouse ao grupo de Senadores Independentes, todos eles de designación real, e situados na á máis conservadora do hemiciclo.
Marcos Montes
Marcos Montes Couñago, nado en Redondela o 12 de agosto de 1975 é un adestrador de fútbol galego. É irmán do tamén adestrador Jacobo Montes, e dende 2021 é o seu segundo adestrador no Coruxo, da Segunda División RFEF.
Traxectoria
Como futbolista xogou no Choco da súa vila natal, ata que se retirou tras unha grave lesión. Comezou a súa carreira como adestrador nos xuvenís do Choco, pasando logo polo Arcade, o Moaña, o Gondomar e o Valladares.
En 2015 comezou a adestrar o primeiro equipo do CD Choco, na Terceira División, substituíndo ao técnico que até ese momento estaba ao cargo, o seu irmán Jacobo Montes. Na súa primeira campaña á fronte do club de Redondela, clasificouse para a promoción de ascenso a Segunda B, pero foi eliminado polo Deportivo Aragón. Dirixiu o club ata 2018, proclamándose campión tres veces consecutivas da Copa Deputación de Pontevedra.
Dende 2018 traballou como segundo adestrador de seu irmán Jacobo no Coruxo, Celta de Vigo B e Guijuelo.
Meiraos
O topónimo galego Meiraos pode referirse a:
Seira, Negueira, Negueira de Muñiz
Seira é un lugar da parroquia de Negueira, no concello de Negueira de Muñiz, na comarca da Fonsagrada, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 14 habitantes, 8 homes e 6 mulleres; o que supón un aumento no número de efectivos en relación ao ano 2006.
Supercopa de Portugal de hóckey a patíns
A Supercopa de Portugal de hóckey a patins é unha competición do calendario nacional de hóckey a patíns organizada pola Federación de Patinaxe de Portugal (en portugués Federação Portuguesa de Patinagem). Esta competición despútase nunha final entre o campión da Liga Portuguesa e o vencedor da Copa de Portugal.
Illas Virxes Británicas
As Illas Virxes Británicas (IVB) oficialmente simplemente as Illas Virxes son un Territorio Británico de Ultramar do Reino Unido no Caribe, que corresponde á metade oriental das Illas Virxes (as maiores son Tórtola, Virgin Gorda e Anegada). Ten fronteira marítima ao oeste coas Illas Virxes Americanas. Ao leste a Pasaxe Anegada sepáraas doutro territorio británico, Anguila. A súa capital é Road Town. As illas forman xeograficamente parte do arquipélago das Illas Virxes e están situadas nas Illas de Sotavento das Antillas Menores e parte das Indias Occidentais.
As Illas Virxes Británicas consisten nas illas principais de Tórtola, Virgin Gorda, Anegada e Jost Van Dyke, xunto con máis de 50 illas máis pequenas e caios. Aproximadamente 16 das illas están habitadas. A capital, Road Town, atópase en Tórtola, a illa máis grande, que ten uns 20 km. de longo e 5 km. de ancho. As illas tiñan unha poboación de 28.054 habitantes no censo de 2010, dos cales 23.491 vivían en Tórtola, as estimacións actuais sitúan a poboación en 35.802 (xullo de 2018).
Os insulares son cidadáns dos Territorios Británicos de Ultramar e, desde 2002, tamén son Cidadáns británicos.
Etimoloxía
O nome oficial do territorio segue sendo simplemente as "Illas Virxes", pero adoita empregarse o prefixo "británico", que o distingue do veciño territorio estadounidense que cambiou o nome das "Indias Occidentais Danesas" a "Illas Virxes Estadounidenses" en 1917. Non obstante, os historiadores locais discuten isto, e sinalan unha variedade de publicacións e rexistros públicos entre o 21 de febreiro de 1857 e o 12 de setembro de 1919, onde o territorio é coñecido como as Illas Virxes británicas. Publicacións do goberno das Illas Virxes Británicas continúa comezando co nome "O territorio das Illas Virxes", e pasaportes do territorio simplemente refírense ás "Illas Virxes", e todas as leis comezan coas palabras "Illas Virxes". Por outra banda, a Comisión Constitucional do territorio expresou a opinión de que "se debería facer todo o esforzo" para fomentar o uso do nome "Illas Virxes". Pero varios organismos públicos e case públicos seguen a usar o nome "Illas Virxes Británicas" ou "IVB", incluíndo BVI Finance, BVI Electricity Corporation, BVI Tourist Board, BVI Athletic Association, BVI Bar Association e outros.
Historia
As illas estiveron habitadas inicialmente por indíxenas arauacos de Suramérica ao redor do 100 adC. Eles foron os únicos habitantes do arquipélago ata o século XV, cando tiveron que fuxir dos caribes -tribo máis agresiva orixinaria das Antillas Menores- e cuxo nomee deu orixe ao Mar Caribe.
En 1493, as illas foron vistas e nomeadas por Cristovo Colón durante a súa segunda viaxe ás Américas. O Imperio Español adquiriu as illas a principios do século XVI, utilizándoas principalmente para extraer o cobre de Virgin Gorda. Os holandeses estableceron un asentamento permanente na illa de Tórtola en 1648. En 1672, os ingleses chegaron á rexión e anexionáronse o arquipélago, expulsando á poboación holandesa de Tórtola ese mesmo ano, e a de Anegada e Virgin Gorda en 1680.
Os británicos introduciron a cana de azucre nas illas, que se converteu o principal cultivo, e fonte de ingresos para o comercio exterior. Os escravos foron traídos de África para traballar nas plantacións de cana de azucre. As illas prosperaron economicamente ata o crecemento na colleita de remolacha en Europa e os Estados Unidos, cando a produción de cana de azucre viuse considerablemente reducida.
Ingleses, holandeses, franceses, españois e daneses toman o control do arquipélago durante os seguintes douscentos anos; ao final os neerlandeses son expulsados e o Reino Unido reconquista definitivamente Virgin Gorda e Tórtola.
Ao final do século XVII Inglaterra posuía Tórtola, Virgin Gorda, Anegada e outras illas que conforman actualmente as Illas Virxes Británicas, e Dinamarca tiña o resto das Virxes (Saint John, Saint Thomas e Saint Croix). As Illas Virxes Británicas eran algo máis estratéxicas para os británicos, pero foi plantado cando as condicións económicas eran en particular favorables.
En 1917, os Estados Unidos compraron Saint John, Saint Thomas e Saint Croix aos daneses por dezasete millóns de dólares estadounidenses, renombrándolas por "Illas Virxes dos Estados Unidos" ("United States Virgin Islands"). Posteriormente, os británicos renombrado as illas que eles controlaron como "Illas Virxes Británicas".
As illas foron administradas por diversos organismos como parte da Colonia das Illas de Sotavento e tamén dentro San Cristobo e Nevis, cun administrador que representa o Goberno Británico no arquipélago. O status de colonia separada conseguiuse en 1960 e fixéronse autónomas en 1967. Desde os anos 1960, as illas diversificaron a economía lonxe da agricultura tradicional cara ao turismo e servizos financeiros, facéndose unha das áreas máis ricas do Caribe.
Goberno e Política
O poder executivo das Illas Virxes Británicas está compartido entre o Monarca do Reino Unido -actualmente A súa Maxestade a Raíña Isabel II- que é representado por un Gobernador. O Gobernador é designado directamente pola Raíña por consello do Goberno Británico. A Defensa e os Asuntos Exteriores están baixo responsabilidade do Reino Unido da Gran Bretaña.
A Constitución das Illas foi ratificada en 1971. O Xefe de Goberno é o Ministro Xefe, que é elixido en eleccións xerais con outros membros do goberno dirixente así como os membros da oposición. Un Consello Executivo é denominado polo Ministro Xefe e designado polo Gobernador.
O actual Gobernador é David Pearey (desde o 18 de abril de 2006) e o Ministro Xefe é Orlando Smith (desde o 17 de xuño de 2003).
Xeografía
miniatura|dereita|275px|Mapa das Illas Virxes Británicas As Illas Virxes Británicas comprenden aproximadamente cincuenta pequenas illas caribeñas; ao redor quince están habitadas. Localizadas a uns quilómetros ao leste das Illas Virxes Estadounidenses, o Océano de Atlántico Norte queda ao norte e o Mar Caribe ao sur.
As illas máis grandes do arquipélago son Tórtola, Virgin Gorda, Anegada e Jost Van Dyke, xunto con máis de 50 illas máis pequenas e caios. só 16 das illas están habitadas. Road Town, a capital e cidade máis grande, está situada na illa Tórtola. As illas tiñan unha poboación duns 28.000 habitantes no censo de 2010, dos cales aproximadamente 23.500 vivían en Tórtola, as estimacións actuais situaron a poboación en 35.800 (xullo de 2018).
Os habitantes das illas Virxes Británicas son cidadáns británicos dos territorios de ultramar e desde 2002 tamén o son cidadáns británicos. Aínda que o territorio non forma parte da Unión Europea e tampouco está directamente suxeito ao dereito da UE, considéranse aos cidadáns das Illa Virxes Británicas como cidadáns da UE en virtude da súa cidadanía británica.
Ao sur de Tórtola atópanse as pequenas illas chamadas Little Sisters, compostas por.
Economía
As Illas Virxes británicas son sumamente dependentes do turismo, que considera para o 45 % de renda nacional. As illas son un destino popular para cidadáns estadounidenses, con ao redor de 350,000 turistas que a visitan cada ano. Os turistas con frecuencia van ás numerosas praias de area brancas, visitan os Baños da Virxe Gorda, fan submarinismo nos arrecifes de coral que hai preto de Anegada, experimentan as barras coñecidas sobre o Dique de Furgoneta Jost, ou fretan iates para explorar as illas menos accesibles.
Réditos substanciais tamén son xerados polo rexistro de empresas no exterior. Desde 1997, 250.000 novas empresas foron rexistradas.
Minotaur 5
Minotaur 5 é o nome dun foguete espacial dos Estados Unidos producido pola empresa Orbital Sciences coas tres primeiras etapas do foguete derivando do mísil balístico intercontinental retirado Peacekeeper. A cuarta e quinta etapas son etapas comerciais Star-48BV e Star-37FM. O único Minotaur 5 lanzado usouse para enviar a sonda LADEE cara a Lúa.
Illas Virxes Británicas
Economía
A economía esta estreitamente unida coa das Illas Virxes estadounidenses máis grandes que hai ao oeste, e a moeda das illas é, desde 1959, o dólar dos Estados Unidos.
Na actualidade dependen en gran medida das súas veciñas inmediatas, as Illas Virxes dos Estados Unidos, coas que comparten o dólar estadounidense como moeda de curso legal. A súa economía é unha das máis prósperas da rexión do Caribe e depende en gran medida do turismo, o cal prové o 45 % dos ingresos nacionais.
Demografía
miniatura|300px A poboación das Illas é de ao redor de 21.730 habitantes en 2003. A maioría da poboación (o 83 %) é afrocaribeña, descendente dos escravos traídos ás Illas polos Británicos. Outros grupos étnicos maioritarios son os de orixe británica e europeo {datos de 2003}.
Informes de censo de 1999:
A relixión maioritaria é o cristianismo, do cal o 33 % é Metodista e o 17 % Católico anglicano.
Anne Strachan Robertson
Formación
Os pais de Anne Strachan Robertson, Margaret Purden e John Anderson Robertson, eran mestres de escola en Glasgow.
En Londres, acadou diversas bolsas para participar nas escavacións dirixidas polo arqueólogo Mortimer Wheeler e tamén para traballar no Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico, así como para outros traballos académicos de ámbito numismático. Concluíu o seu mestrado en Arqueoloxía en 1934, e nel adquiriu importantes coñecementos de metodoloxía arqueolóxica, particularmente como resultado da súa participación na escavación de Wheeler no Maiden Castle.
Carreira profesional
Robertson regresou a Glasgow en 1936 cando foi nomeada profesora de Arqueoloxía. En 1938 ingresou no cadro de profesores da Universidade de Glasgow e vinculouse ao museo Hunterian, dependente desa universidade, e tamén á galería de arte. En 1952 acadou o posto de conservadora adxunta do museo e en 1964 o de conservadora das coleccións culturais, e nese mesmo ano foi confirmada no seu posto como profesora de Arqueoloxía. Finalmente, en 1974 concedéuselle o título de profesora honorífica e converteuse na encargada de arqueoloxía romana do museo.
Tamén formou parte do consello de dirección da Sociedade de Anticuarios de Escocia desde 1946, e foi a primeira muller en ser elixida para este órgano directivo. Foi, así mesmo, secretaria da Scottish Field School of Archaeology de 1948 a 1973.
Robertson foi unha prolífica escavadora de depósitos romanos, en particular en Castledykes, preto de Lanark (1937); en Duntocher, na Muralla de Antonino (1947-1951); en Birrens, en Dumfriesshire (1962-1967); e en Cardean, en Angus (1968-1975).
Anne Strachan Robertson foi membro da Royal Numismatic Society (1937), da Sociedade de Antigüidades de Escocia (1941), da Sociedade de Anticuarios de Londres (1958) e da Real Sociedade de Edimburgo (1975), e membro de honra da Sociedade Arqueolóxica de Glasgow (1976).
Artigos
Os artigos publicados por Anne Strachan Robertson ata 1976 aparecen recollidos por L. Keppie nunha edición especial do Glasgow Archaeological Journal daquel ano. A seguir, preséntase unha escolma deses traballos e doutros máis recentes:
Historia xenética da península Ibérica
miniatura|437x437px|As linguas indoeuropeas arredor de 2500 a 500 antes de Cristo. Os idiomas Centum están en azul e os idiomas Satem en vermello A historia xenética da península Ibérica estuda como se foron orixinando ao longo da historia as distintas contribucións xenéticas que constitúen o xenoma das poboacións ibéricas. A ascendencia das poboacións da península Ibérica é consistente coa situación xeográfica da Península no extremo suroeste de Europa. O gran predominio do haplogrupo do cromosoma Y, R1b, común en Europa occidental, é o resultado da chegada dos invasores centroeuropeos durante a Idade de Bronce, o que fai que as poboacións española e portuguesa estean estreitamente relacionadas con outras de Europa occidental.
Visión de conxunto
Igual que Sardeña e a diferenza dos Balcáns e Italia, Iberia estaba protexida dos asentamentos da rexión do Bósforo e o Cáucaso pola súa localización xeográfica occidental e o seu baixo nivel de mestura de Asia occidental, que probablemente chegou durante o período romano. A contribución xenética histórica posterior procedente do Mediterráneo oriental e do Oriente Medio ao acervo xenético de Iberia tamén foi significativa, impulsada polos fenicios, gregos, cartaxineses, xudeus e árabes levantinos.
Igual que Sicilia e outras partes do sur de Italia, Iberia ten un importante nivel de ascendencia orixinado no norte de África e na África subsahariana, que se atribúe en gran parte á longa presenza islámica na península ibérica e posiblemente á escravitude africana, e a poboación das illas Canarias mostra unha mestura africana máis grande que a media do sur de Europa debido á súa situación como arquipélago africano. Encóntranse diferenzas xenéticas significativas entre as diferentes partes de España, e mesmo dentro de cada unha delas, o que pode explicarse pola gran diverxencia nas súas traxectorias históricas e os límites xeográficos internos de España. O País Vasco e Cataluña teñen a menor ascendencia do Mediterráneo oriental en Iberia. A influencia africana concéntrase principalmente na parte sur e oeste da Península e xeralmente ten un impacto maior en Portugal que en España.
Xenética de poboacións
Desde entón, a xenética de poboacións progresou significativamente e os estudos que utilizan a análise directa de ADN agora son abundantes e poden usar ADN mitocondrial (ADNmt), a porción non recombinante do cromosoma Y (NRY) ou o ADN autosómico. Os dous comparten algunhas características similares que os fixo particularmente útiles en antropoloxía xenética. Estas propiedades inclúen a herdenza directa e inalterada do ADNmt e o ADN NRY da nai e a descendencia e do pai ao fillo, respectivamente, sen os efectos "aleatorios" da recombinación xenética. Tamén supoñemos que estes loci xenéticos non se ven afectados pola selección natural e que o proceso principal responsable dos cambios nos pares de bases foi a mutación (que se pode calcular).
Mentres que os haplogrupos dos dous indicadores representan só un pequeno compoñente do ADN duna persoa, o ADN autosómico ten a vantaxe de conter centos ou miles de loci xenéticos examinables, o que nos dá unha imaxe máis completa da composición xenética. As relacións de descendencia só poden determinarse sobre unha base estatística, porque o ADN autosómico sofre unha recombinación. Un só cromosoma pode rexistrar unha historia para cada xene. Os estudos autosómicos son moito máis confiables para mostrar as relacións entre as poboacións existentes, pero non ofrecen as posibilidades de dilucidar as súas historias da mesma maneira que o permitirían os estudos de ADNmt e ADN NRY, malia as súas moitas complicacións.
Composicións xenéticas principais
As análises de ADN demostran que as poboacións españolas e portuguesas están máis estreitamente relacionadas con outras poboacións da Europa occidental. Hai un eixe dunha diferenciación xenética significativa ao longo da dirección leste-oeste, en contraste coa notable similitude xenética na dirección norte-sur. A mestura do norte de África, asociada coa conquista islámica, pode ser datada no período comprendido entre os anos 860 e 1120 dC.
Haplogrupos do cromosoma Y
Igual que noutros países europeos occidentais, o haplogroup R1b é o máis frecuente entre os españois e portugueses, e aparece cunha porcentaxe do 70% na maior parte de España. O R1b é particularmente dominante no País Vasco e Cataluña, cunha taxa superior ao 80%. En Iberia, a maioría dos homes con R1b pertencen á subclase R-P312 (R1b1a1a2a1a2; en 2017). A distribución de haplogrupos distintos do R1b varía amplamente dunha rexión a outra.
En Portugal en conxunto os haplogrupos R1b chegan ao 70%, e nalgunhas áreas do noroeste chegan a un 90%.
Aínda que o R1b prevalece en gran parte de Europa occidental, encóntrase unha diferenza clave na frecuencia en Iberia do R-DF27 (R1b1a1a2a1a2a). Este subclado encóntrase en máis do 60% da poboación masculina no País Vasco e do 40-48% en Madrid, Alacant, Barcelona, ​​Cantabria, Andalucía, Asturias e Galicia. O R-DF27 constitúe moito máis da metade do total de R1b na península Ibérica. A posterior migración de membros doutros haplogrupos e subclados do R1b non afectou á súa prevalencia xeral, aínda que isto se reduce a só dous terzos do total de R1b en Valencia e a costa en xeral. O R-DF27 é tamén un subclado significativo de R1b en partes de Francia e Gran Bretaña. Porén, é insignificante en Italia. O subclado R-S28 / R-U152 (R1b1a1a2a1a2b) é a predominante dentro de R1b en Italia, Suíza e partes de Francia, aínda que representa menos do 5% da poboación masculina en Iberia. Isto subliña a falta de calquera impacto xenético significativo do feito de pertencer ao Imperio Romano, malia que o latín falado no Imperio foi a fonte máis importante ou principal, das linguas modernas de España e Portugal. A R-S28 / R-U152 é lixeiramente significativa en Sevilla e Barcelona, ​​cun 10-20% da poboación total, aínda que está representada con frecuencias de só o 3% en Cantabria, 2% en Castela e León, 6% en Valencia e menos do 1% en Andalucía. Entre os xudeus sefardís as frecuencias son: Haplogrupo I1 0%, I2 * / I2a 1%, I2 0%, Haplogrupo R1a 5%, R1b 13%, G 15%, Haplogrupo J2 2 25%, J * / J1 22%, E-M2151b1b 9%, T 6%, Q 2%.
O haplogrupo J, principalmente subclados do haplogrupo J-M172 (J2), encóntrase en niveis superiores ao 20% nalgunhas rexións, mentres que o haplogrupo E ten unha frecuencia xeral de arredor do 10%, aínda que os picos superan o 30% en certas áreas. En xeral, o E-M78 (E1b1b1a1 en 2017) e o E-M81 (E1b1b1b1a en 2017) constitúen aproximadamente o 4,0% cada un, cun 1,0% adicional do haplogroupo E-M123 (E1b1b1b2a1) e o 1,0% dos subclados descoñecidos de E-M96. (Considérase que o E-M81 representa migracións relativamente históricas desde o norte de África).
=== As frecuencias de haplogrupos de ADN-Y nas rexións españolas ===
ADN mitocondrial
miniatura|Frecuencias do haplogrupo do ADNmt nas principais rexións ibéricas. Realizáronse varios estudos sobre os haplogrupos de ADN mitocondrial (ADNmt) en Europa. A diferenza dos haplogrupos de ADN-Y, os haplogrupos de ADNmt non mostraron tantos padróns xeográficos, senón que estaban máis uniformemente repartidos. Excepto os samiperiféricos, todos os europeos caracterízanse polo predominio dos haplogrupos H, U e T. A falta de estruturación xeográfica observable do ADNmt pode deberse a factores socioculturais, como patrilocalidade e falta de poliandria.
Os subhaplogrupos H1 e H3 sometéronse a un estudo máis detallado e asociaríanse á expansión magdaleniense desde Iberia hai 13000 anos: