cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrés Rey Baltar
Traxectoria
Fillo de Manuel Rey Gosende. Emigrou a Arxentina co seu irmán Ramón Rey Baltar. Aou seu retorno coverteuse en propietario e innovador agrario. Membro da UGT e afiliado á Agrupación Socialista de Padrón. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e recluído no cárcere de Padrón até o 30 de agosto que foi trasladado á prisión de Santiago de Compostela. Xulgado en consello de guerra en Compostela acusado de traizón o 16 de novembro con Francisco Castaño Otero, Jaime Caamaño Comparada, Antoliano Correa Jamardo e José Millares Gil, foron condenados a pena de morte. Foron executados no cemiterio de Boisaca o 1 de decembro de 1936. Posteriormente fóronlle incautados os seus bens e poxados.
Intoxicación por cogomelos velenosos
miniatura|O [[pan da morte (Amanita phalloides) é un dos cogomelos máis perigosos]] A intoxicación por cogomelos velenosos, mortais ou non, coñécese como micetismo e presenta diversos cadros e síndromes, que abarcan dende simples mareos, diarreas e vómitos, ata alucinacións e insuficiencias renais.
High/Low
High/Low é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Nada Surf, publicado o 18 de xuño de 1996 a través do selo Elektra Records. O álbum é coñecido sobre todo polo seu sinxelo "Popular". O disco foi producido por Ric Ocasek, vocalista e guitarrista de The Cars.
Intoxicación por cogomelos velenosos
O consumo accidental de cogomelos tóxicos é un feito relativamente frecuente que data da antigüidade. Na península ibérica están catalogadas máis de 1.500 especies de cogomelos, dos que aproximadamente cen conteñen substancias tóxicas máis o menos potentes. Das especies velenosas só cinco ou seis son mortais, que condicionan o 1-15% da actividade global nun centro antitóxico (Mateu Sancho, 1994).
En Galiza os cogomelos velenosos adoitan chamarse cacaforras, coñécense así diferentes especies do xénero Amanita. Os fungos velenosos comportan ademais nomes comúns facendo referencia á súa perigosidade: pan da morte ou pan do demo (Amanita phalloides).
Os cogomelos velenosos máis comúns en Galiza son, ademais da Amanita phalloides, a Amanita verna, a Amanita virosa, tres tipos de lepiotas pequenas, un ou dous tipos de Cortinarius e unha Galerina. O Cortinarius orellanus, por exemplo, ten un período de latencia de quince días, de xeito que é difícil coñecer a causa da doenza. O consumo dun exemplar de cacaforra da morte (Amanita phalloides) é de abondo para ter que facer un transplante de fígado.
En xeral os cogomelos coñécense en Galiza co nome de pan de becha, pan de sapo ou pan de cobra, aludindo a súa toxicidade. Os refráns galegos din: Fungo regalado, con discreción tiralo. Se queres o teu marido matar dálle fungos a fartar.
Clasificación das intoxicacións
As intoxicacións adoitan clasificarse tendo en conta o período de incubación (tempo que tardan en aparecer os primeiros síntomas despois de inxerir os cogomelos), os tóxicos responsables e os síntomas principais.
Intoxicacións de longa incubación
Son as máis graves e aparecen xeralmente despois de períodos de máis de seis horas. As máis frecuentes deste grupo prodúcense por inxestión de cogomelos que conteñen amanitinas, velenos que actúan preferentemente sobre o fígado; producen o que se vén chamando síndrome faloidiana. Tamén se inclúen as producidas por giromitras e algúns cortinarios. miniatura|Estrutura química de la α-amanitina (amatoxina).‎
Intoxicación faloidiana ou síndrome faloidiana
Trátase das intoxicacións por cogomelos máis graves que ocorren en Galicia. Entre as especies causantes destaca o xénero Amanita (Amanita phalloides (pan da morte), Amanita verna) e o xénero Lepiota. As toxinas responsables desta síndrome son coñecidas como amanitotoxinas. Dentro destas o grupo das amatoxinas é o máis interesante xa que é o responsable das intoxicacións faloidianas. Os compoñentes nocivos das amatoxinas son as amanitinas alfa, beta e gamma. A dose mortal de amanitinas para o home, que se deduce dos accidentes acontecidos, é de 5 a 10 mg para un adulto. O período de incubación adoita ser de 7 a 15 horas.
Os síntomas experimentados trala intoxicación diferéncianse en tres fases: gastrointestinal (gastroenterite aparatosa, con vómitos e diarrea abundante), de remisión aparente (desaparecen os síntomas durante algunhas horas) e a máis grave, a fase hepática (aféctase o fígado con hemorraxia e subictericia).
O tratamento inicial debe consistir en eliminar os posibles restos de amatoxinas e manter controlado o equilibrio interno de líquidos. Emprégase carbono activo ou diurese forzada.
Intoxicación orellánica
miniatura|[[Cortinarius orellanus]] A toxina responsable neste caso é a orellanina. A dose letal para o home é de 40 a 50 g de Cortinarius orellanus. A incubación é moi longa, de 2 a 15 días, e os síntomas comezan con moita sede, boca seca, dor de estómago, de cabeza etc. Despois dun período de latencia prodúcese a insuficiencia renal.
O tratamento só inclúe medidas sintomáticas (rehidratación, depuracións extrarrenais do sangue).
Intoxicación giromitrínica
As especies causantes son todos ascomicetos do xénero Giromitra.
A toxina responsable denomínase giromitrina. A dose letal é de 30–50 mg de giromitrinas por kg de peso corporal para o adulto. É unha toxina acumulativa polo que pequenas cantidades inxeridas serven para causar dano, sobre todo no fígado.
Os síntomas son moi variables, dende pequenos trastornos ata reaccións aparatosas que fan pensar na anafilaxe. O tratamento é sintomático e aconséllase o ácido fólico e vitamina B6.
Intoxicacións de curta incubación
Neste grupo inclúense intoxicacións moito menos graves, cun período de incubación menor de seis horas e, xeralmente, menor de tres.
Intoxicación por Paxillus involutus
Considerouse comestible ata hai anos, e pódese consumir despois de cociñala máis de media hora, pero aínda así hai que incluíla entre as perigosas.
Non se coñece a toxina responsable pero a hipótese máis aceptada relaciona a intoxicación con substancias acumulativas e reaccións alérxicas. Posiblemente se trata dalgún antíxeno. A incubación dura de trinta minutos a tres horas.
Nos casos máis graves prodúcese hemólise, que deriva en subictericia, prurito, febre e disfunción renal. O tratamento é só sintomático: lavado gástrico, carbono activo, laxantes, antialérxicos, corticoides, transfusións de sangue etc
Intoxicación sudoriana
Tamén chamada intoxicación muscarínica, debido a que é a única realmente causada pola muscarina. Raramente é grave. As especies causantes pertencen aos xéneros Inocybe e Clitocybe. A toxina responsable é a muscarina, que en contra do que se adoita pensar, escasamente aparece na Amanita muscaria.
É unha substancia que imita os efectos estimulantes da acetilcolina en músculos e glándulas. A síndrome é de curta incubación, aparecendo de 15 minutos a 2 horas despois de comer os cogomelos. Prodúcese un aumento grande de tódalas secrecións: sudación abundante, salivación, goteo nasal etc. Ademais hai náuseas e vómitos, e pode chegar a dificultades respiratorias e convulsións.
É a única intoxicación na que está xustificada a administración de atropina.
Trastornos grastrointestinais
Incluímos aquí procesos dixestivos de diversa importancia, dende gastroenterites serias (Entoloma lividum) ata as simples diarreas. Hai gran variedade de especies que poden ocasionar trastornos gastrointestinais: en moitas delas non se coñecen as substancias que causan os trastornos, pero nalgunhas identificáronse compostos que se mostran nocivos e irritantes dixestivos e que probablemente interveñan en intoxicacións humanas: triterpenos, sesquiterpenos cíclicos, fenois, ácido atroméntico, ácido telefórico etc.
Ó pouco tempo trala inxestión aparecen os síntomas que corresponden a calquera molestia gastrointestinal. A gravidade e persistencia dos síntomas dependen da cantidade de cogomelos inxeridos, da oportunidade de tratamento e da sensibilidade individual pero, en xeral, trátase de intoxicacións pouco importantes. O tratamento consiste en evitar a deshidratación e o desequilibrio iónico, e pódese facer un lavado gástrico e intestinal, ou administrar carbono activo.
Hai tres especies coas que se producen complicacións máis graves: Entoloma lividum, Tricholoma paridinum e Omphalotus olearius.
Trastornos mentais
miniatura|[[Cacaforra cincenta (Amanita pantherina).]] miniatura|O [[rebentabois ou amanita pinta, Amanita muscaria.]]
Algúns cogomelos producen intoxicacións que afectan ao sistema nervioso central. Quizais a máis grave sexa a producida pola cacaforra cincenta (Amanita pantherina). Outras especies causantes son o rebentabois (Amanita muscaria) e a cacaforra dourada (Amanita gemmata). Dentro das toxinas responsables trátase de derivados isooxazólicos chamados ácido iboténico, muscimol e muscazona.
Os síntomas van dende molestias gástricas, vertixe, alteracións motoras, incoordinación de movementos (como se estivese borracho), cambras musculares. Pero o máis rechamante son as alteracións mentais: euforia, sensación de embriaguez, dificultades na fala, cambios de conduta, accesos de furia etc. Ás veces, depresión, desorientación, confusión, alteracións visuais. Despois o suxeito remata durmido durante horas.
As alteracións non acostuman durar máis dun día pero con doses altas pódense producir colapsos, coma e ata a morte. O tratamento consiste, á parte da eliminación de posibles restos do corgomelo no aparato dixestivo, no control neurovexetativo, no que pode ser útil a clorpromazina. Diazepam e barbitúricos débense evitar xa que poden aumentar o efecto do muscimol.
Consumo ilegal de fungos alucinóxenos
O poder embriagador, alucinóxeno e estimulante da Amanita muscaria sábese que foi usado por pobos da URSS polos relatos dos viaxeiros dos últimos séculos. Contaban, entre outras cousas, que tras inxerila crían escoitar voces, tiñan visións coloreadas, falaban moito, bailaban e logo durmían.
Ultimamente, co afán de probar drogas, hai quen busca o cogomelo Amanita muscaria. As intoxicacións con predominio alucinóxeno non adoitan ser accidentais e débense ao consumo voluntario de fungos alucinóxenos.
Hoxe en día o consumo de cogomelos alucinóxenos estase a estender por diversos países creando distintos problemas. Nos Estados Unidos de América, empezou a poñerse de moda en certos ambientes xuvenís a partir dos anos 70 e o emprego do que eles chaman “Recreational Drugs” e vaise estimulado por publicacións sobre o seu cultivo doméstico.
As toxinas responsables recordan aos alcaloides do cornello (Claviceps purpurea), a máis importante é a psilocibina.
Interacción co alcohol
miniatura|[[Boletus luridus.]] Tamén chamada síndrome coprínica, efecto antabuse ou antialcohol, comprende unha serie de trastornos que se producen cando, ademais dos cogomelos implicados, se toman bebidas alcohólicas. Algunhas especies causantes son Coprinus atramentarius, Clitocybe clavipes, Boletus luridus, Coprinus insignis ou Coprinus micaceus.
A toxina responsable denominouse coprina. Os síntomas comezan unha media hora despois de consumir alcohol, probablemente cando o nivel en sangue chega a 5–10 mg por 100. Os máis típicos son os trastornos cardiovasculares, náuseas, vómitos, sabor metálico. Xeralmente non ten importancia se o nivel de alcohol no sangue non chega a ser moi grande (nalgunhas persoas non hai síntomas).
No tratamento aconséllase o clorhidrato de cisteína intramuscular e vitamina C a grandes doses.
Trastornos causados por especies comestibles
Os perigos que entraña o consumo de cogomelos comestibles radican unhas veces no organismo do consumidor, outras na manipulación inadecuada dos cogomelos e outras nos propios cogomelos.
Entre os riscos que dependen do consumidor están as alerxias e outras moitas veces a culpable dos trastornos é a gula. Os riscos que dependen da manipulación derivan ás veces do trato inadecuado que se dá ós cogomelos e outras do feito de inxerilas sen cociñar debidamente (pode producir hemólise debido a que conteñen hemolisinas).
Os riscos que dependen dos propios cogomelos débense a que son alimentos delicados e facilmente alterables.
Outro tema importante é o contido en metais pesados xa que se encontraron contidos moi altos de metais pesados en moitas especies. Encontráronse elementos como o chumbo, cadmio ou mercurio.
Medidas preventivas
Por último, non se deben destruír os cogomelos velenosos que vexamos no campo, xa que poden ser útiles no futuro.
No caso de envelenamento
No caso de sufrir unha intoxicación, o máis adecuado é trasladar ó intoxicado ós servizos de urxencia do hospital de referencia máis próximo. É moi importante que o intoxicado ou os seus familiares aporten os seguintes datos ó centro de asistencia:
Sema
Na análise sémica, o sema é a unidade mínima do significado. Non ten unha realización independente e polo tanto realízase sempre no interior dunha configuración semántica ou semema.
Os lexemas poden ser segmentados en unidades ou trazos semánticos mínimos chamados semas. O termo sema utilízase na análise sémica e é sinónimo de trazo semántico ou compoñente semántico.
centro|600px
Os semas poden ser:
centro|400px
Aeroporto de Tesalónica
O aeroporto internacional de Tesalónica "Macedonia" (IATA: SKG, ICAO: LGTS), anteriormente coñecido como aeroporto de Mikra, é un aeroporto grego situado a 13 km ao sur da Torre Branca de Tesalónica en Thermi.
Sema
O conxunto de semas comúns aos sememas ("lexemas") dun campo semántico chámase arquisemema. O arquisemema pode estar formalizado ou non nunha lingua, é dicir, pode ter ou non un significante e, en consecuencia, un arquilexema que o exprese.
Aeroporto de Tesalónica
É o terceiro aeroporto máis grande de Grecia despois dos de Atenas e Heraclión. Inaugurouse no ano 1930 e é o segundo aeroporto grego máis concorrido en termos de operacións e o terceiro en termos de pasaxeiros. No ano 2016 pasaron polas súas instalacións un total de 6 044 129 pasaxeiros. É o principal aeroporto do norte de Grecia e serve á cidade de Tesalónica, a segunda máis grande do país, ao destino turístico de Chalkidiki e ás cidades que rodean a rexión.
Shangri-La Dee Da
Shangri-La Dee Da foi o derradeiro álbum de estudio da banda Stone Temple Pilots, editado o 19 de xuño do 2001, a través do selo Atlantic Records.
Diosdado Macapagal
Diosdado Pangan Macapagal, nado en Lubao o 28 de setembro de 1910 e finado en Manila o 21 de abril de 1997, foi un avogado e político, que foi presidente de Filipinas entre 1961 e 1965.
Santa Coloma de Farners
300px|miniatura|Castelo de Santa Coloma de FarnersSanta Coloma de Farners é un concello da provincia de Xirona, en Cataluña, no nordés de España. É capital da comarca da Selva.
Demografía
O núcleo urbano de Santa Coloma de Farners conta con 10.003 habitantes (2008), 1.164 residen en Santa Coloma Residencial e o resto vive disperso polo termo municipal.
Economía
Agricultura de regadío e de secaño. Gandería bovina e porcina. Explotación forestal e industrias derivadas. Servizos comerciais.
Teresa Valcarce
Teresa Valcarce, nada en Ferrol, é unha cidadá española de ascendencia malagueña residente en Washington, D.C., alcumada The Lady of portrait.
Santa Coloma de Farners
Historia
A igrexa parroquial aparece documentada desde o ano 898.
Teresa Valcarce
Traxectoria
Foi condecorada coa encomenda da Orde do Mérito Civil ó conseguir pór un retrato de Bernardo de Gálvez no Senado dos Estados Unidos, tras descubrir unha resolución do Congreso Continental do ano 1783 onde se dicía que o Congreso dos Estados Unidos prometía recoñecer a contribución de Bernardo de Gálvez á creación dos Estados Unidos pola súa axuda loxística e militar na guerra de independencia pendurando o seu retrato "onde o Congreso se reúne".
Santa Coloma de Farners
Historia
En 1943 a Deputación provincial elixe maioritariamente a a súa alcalde Andrés Taberner Collelmir para o cargo de procurador en Cortes na I Lexislatura das Cortes Españolas (1943-1946), representando aos Municipios desta provincia.
Ramón Alonso Martínez
Traxectoria
Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro en Lavadores en 1924 e secretario e despois presidente da Federación Agraria de Lavadores. Na Segunda República foi elixido presidente da Federación Agraria Provincial de Pontevedra, nas eleccións a Cortes de novembro de 1933 foi candidato en Pontevedra pola coalición de Izquierda Republicana. Foi elixido compromisario para a elección do presidente da República en 1936.
Río Órbigo
miniatura|260px O río Órbigo é un curso fluvial das provincias de León e Zamora. A orixe do nome resulta explicábel polo éuscaro, como «dous ríos» "Ur-bikoa".
Descrición
O Órbigo nace da unión do río Luna, procedente da Serra dos Grajos e o río Omaña, procedente dos Montes de León, no concello de Llamas de la Ribera. Percorre de norte a sur a provincia de León, unindo as súas augas ás do río Esla por baixo de Benavente.
Afluentes
Entre os máis importantes tributarios do Órbigo son, pola beira dereita, estes: o río Duerna, o Tuerto, o Jamuz e mais o Ería. De entrada pola esquerda, está unicamente o río Luna.
Accidente tráxico
O 10 de abril de 1979 un autocar cheo de nenos vigueses caeu ao río Órbigo, á altura de Santa Cristina de la Polvorosa, levando por diante a vida de 49 persoas, 45 nenos e 4 adultos.
Lendas
Existe unha teoría pola cal, o hoxe chamado río Luna debeu ser o verdadeiro Órbigo. Cóntase que en tempos do Conde Luna, este mandou cambiar o nome do curso fluvial, pondo o seu ás augas que se encontraban dentro do seu condado.
Niall Binns
Niall Binns, nado en Londres en 1965, é poeta británico en lingua castelá residente en España.
Traxectoria
Estudou en Oxford, Santiago de Chile e Madrid. Viviu tamén en París e Coímbra. É profesor de literatura hispanoamericana na Universidade Complutense de Madrid.
Catarina de Aragón
dereita|miniatura|Catarina de AragónCatarina de Aragón, Princesa de España (16 de decembro, 1485 - 7 de xaneiro, 1536) foi a primeira raíña consorte de Henrique VIII de Inglaterra. Foi tamén a nai da raíña María I. Catarina, durante a xuventude, foi efusivamente aclamada pola súa beleza e intelixencia. Conversaba tanto no seu español nativo, tanto en latín, francés e, máis tarde, inglés. Como raíña, o seu tempo foi maioritariamente empeñado en obras de caridade, o que lle conferiu o amor do pobo inglés, sendo, até hoxe, a raíña consorte máis amada por eles. O seu túmulo en Peterborough nunca está sen flores, a pesar de pasados case cinco séculos dende a súa morte.
Traxectoria
Catarina naceu en Alcalá de Henares e foi a filla máis nova dos Reis Católicos Fernando II de Aragón e Isabel I de Castela. En 1501, Catarina casou con Artur Tudor, Príncipe de Gales, como estaba contratado dende a infancia dos dous. Ao casar foi vivir para o País de Gales mais pouco tempo despois ambos cairán vítimas dunha epidemia, posibelmente cólera. Catarina sobreviviu, mais Artur non, tornándoa nunha viúva. De acordo co seu propio testemuño o casamento non fora consumado, o que foi a base da dispensa concedida polo papa Xulio II para unha segunda unión co cuñado Henrique, entón Duque de York e herdeiro do trono.
O casamento ocorreu apenas a 11 de xuño de 1509 despois da ascensión ao trono de Henrique VIII. Catarina era extremamente popular para o pobo, quer como Raíña, quer como Princesa de Gales. En 1513 chegou mesmo a servir como rexente da coroa durante unha ausencia de Henrique VIII a Francia. Catarina deu a luz un rapaz, Henrique, que morreu pouco tempo despois. O seu último parto en 1516 resultou nunha filla, a futura María I de Inglaterra.
Joanna Russ
Joanna Russ, nada en Nova York o 22 de febreiro de 1937 e finada en Tucson o 29 de abril de 2011, foi unha escritora, académica e feminista radical estadounidense. É a autora de varias obras de ciencia ficción, fantasía e crítica literaria feminista como How to Suppress Women's Writing. A súa obra máis soada é The Female Man, unha novela que combina sátira e ficción utópica, que pode lerse como novela, así como na súa calidade de texto teórico.
Catarina de Aragón
Traxectoria
Despois de María, Catarina non volveu a concibir, o que deixou a Henrique preocupado coa sucesión. A guerra das rosas como consecuencia de inestabilidade dinástica estaba aínda ben presente na memoria colectiva. Particularmente preocupante para Henrique, un estudoso de cuestións teolóxicas, era a afirmación contida no Levítico de que se un home casa coa muller do irmán, o casamento será estéril. Convencido de que Catarina mentira en canto á consumación do casamento con Artur, Henrique VIII comezou a procurar a anulación do casamento en 1527. Ao mesmo tempo, arrancara de Ana Bolena a promesa de que ela sería a súa amante e futura muller.
Joanna Russ
Traxectoria
Joanna Russ naceu no Bronx, na cidade de Nova York. Os seus pais, Evarett I. e Bertha (nada Zinner) Russ, foron ambos os dous profesores. Comezou a escribir ficción nunha idade moi temperá. A través dos anos, enche os seus cadernos con historias, poemas, banda deseñada e ilustracións, a miúdo encadernadas a man.
Catarina de Aragón
Traxectoria
No Vaticano a toma de decisión durou sete anos. As xestións de Thomas Wolsey non foran ben suficientes. O papa Clemente VII non parecía disposto a conceder a anulación por dúas razóns: primeiro esta sempre foi a doutrina da Igrexa e o comportamento do Papado e despois podería tamén ser visto como unha admisión de erro da Igrexa que concedera validamente, segundo as regras canónicas, a dispensa; segundo porque Clemente era unha marioneta política nas mans do Emperador Carlos V, sobriño de Catarina, a quen non conviña a fin da unión. Canso de esperar, Henrique separouse de Catarina en 1531 e en 23 de maio de 1533, o Arcebispo de Canterbury, Thomas Cranmer anulou a unión sen aprobación do Vaticano. A implantación do Acto de Supremacia e a separación da Igrexa Anglicana da Igrexa de Roma, consumou a anulación.
Joanna Russ
Traxectoria
Sendo estudante do último ano no Instituto William Howard Taft, Russ foi escollida entre os primeiros dez postos do Westinghouse Science Talent Search. Gradúase na Universidade Cornell, onde estuda con Vladimir Nabokov  en 1957, e obtén un mestrado en Belas Artes na Yale Drama School en 1960. Despois de ensinar en varias universidades, incluíndo Cornell, pasa a ser profesora de tempo completo na Universidade de Washington.
Catarina de Aragón
Traxectoria
Catarina foi separada da filla, a princesa María, e exiliada da corte para vivir na provincia, en tal caso, con todos os privilexios dunha Princesa de Gales. Mais xamais aceptou o divorcio e continuou a asinar a correspondencia como Catherine the Queen. Catarina morreu o 7 de xaneiro de 1536, vítima dunha doenza prolongada, posibelmente cancro, e foi sepultada na Catedral de Peterborough coas honras dunha Princesa de Gales.
Pomoná
miniatura|240px|Templo I. Pomoná (en maia: Pakbul) é un sitio arqueolóxico da civilización maia que se atopa en México; no concello de Tenosique no estado de Tabasco.
Esta cidade maia pertence á conca do Usumacinta, do mesmo xeito que Moral Reforma, Palenque, Bonampak, Yaxchilan e Pedras Negras. Está situada no leste de Tabasco, e foi unha poboación de mediana importancia, xunto coas súas veciñas Moral Reforma, Santa Elena e San Claudio, con quen practicaba un intenso intercambio comercial.
Aquilino Sánchez Rodríguez
Aquilino Sánchez Rodríguez, nado en Oseira (San Cristovo de Cea) en 1874 e finado en Vilariño Frío (Montederramo) o 1 de novembro de 1936, foi un perito agrícola e político galego.
Pomoná
A importancia desta zona radicaba en que era o punto de control entre dúas grandes rexións: a chaira sedimentaria do Usumacinta tabasqueño, e os vales e serras do alto Usumacinta.
Aquilino Sánchez Rodríguez
Traxectoria
Perito agrícola destinado no concello de Maside. Propagandista agrario, fundou e foi director do periódico La Torre de Maside en 1921. Durante a Segunda República militou no Partido Radical, pasando despois a Izquierda Republicana, foi concelleiro do Carballiño e foi elixido alcalde do Carballiño o 19 de abril de 1936, logo da dimisión de Felisindo Álvarez Xesteira para facerse cargo da presidencia da Deputación de Ourense.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 22 de xullo e trasladado o 2 de agosto en compañía de Joaquín Losada Filgueira cara Ourense. Chegados á prisión provincial incorporóuselles Francisco Paradela Núñez e os tres foron conducidos por un grupo de falanxistas á cadea de Viana do Bolo. Os milicianos deixaron a Aquilino Sánchez na prisión de Trives e continuaron cos outros dous que foron asasinados nas proximidades dos Codos de Larouco (A Pobra de Trives). Xulgado en Ourense en proceso incoado o 15 de setembro por adhesión á rebelión, foi absolto. Foi asasinado o 1 de novembro en Vilariño Frío (Montederramo) con Jacinto Santiago, Fructuoso Manrique Martín e Eligio Núñez Muñoz.
Pomoná
Pomoná é unha cidade cerimonial maia, que foi capital rexional, construída sobre outeiros na marxe esquerda do Usumacinta e dividida en seis conxuntos arquitectónicos. A rexión alcanzou o seu apoxeo no Clásico Tardío (600 a 900 d. C.), a diferenza da zona do Petén que data do Formativo Tardío (100 a. C. a 250 d. C.).
Os especialistas clasifican a Pomoná dentro dos asentamentos do "tipo disperso", xa que entre cumio e cumio dos outeiros –onde se sitúan os conxuntos monumentais– media unha distancia considerable e existe pouca densidade de habitación ou de construcións entre eles.
Nome
Pomoná é a designación moderna do sitio. O seu nome actual, provén dun xeroglífico atopado na zona e que fai alusión a ese nome, o cal significa en lingua maia: "A casa do Copal".
Irene de Miguel
Irene de Miguel Pérez, nada en Madrid o 9 de maio de 1981, é unha técnico medioambiental e política española.
Traxectoria
Licenciouse en 2006 en enxeñería agrónoma pola Universidade Politécnica de Madrid. Traballou como técnica medioambiental entre 2005 e 2010 na Sierra de Francia, provincia de Salamanca, antes de se establecer en 2010 na bisbarra estremeña de Las Villuercas. Militante de Podemos, nas eleccións á Asemblea de Estremadura de 2015 resultou elixida deputada por Cáceres e nas eleccións á Asemblea de Estremadura de 2019 foi cabeza de lista do seu partido por Badaxoz e candidata á presidencia da Xunta de Estremadura resultando elixida deputada de novo.
Sitio activo
O sitio activo ou centro activo dun encima é a parte do encima onde entra o substrato e ten lugar a reacción química que o transforma en produto. O centro activo dun encima adoita encontrarse nunha fenda ou bolsa formada na superficie do encima, que está revestida por determinados aminoácidos que participan no recoñecemento e colocación adecuada do substrato e interaccionan con el para facilitar a reacción catalizada polo encima (estes aminoácidos reactivos denomínanse aminoácidos catalíticos). Outros catalizadores con actividade encimática non son proteínas senón ribozimas de ARN, nos cales o sitio activo está formado por nucleótidos. A especificidade dun encima por un determinado substrato depende fundamentalmente da forma e tipo de aminoácidos do seu centro activo.
No centro activo é onde se sitúan os cofactores e grupos prostéticos cando estes interveñen na reacción. Algúns inhibidores encimáticos (pero non todos) tamén interaccionan co centro activo.
dereita|miniatura|350px|Hipótese do axuste inducido da acción encimática.
Mecanismo de unión co substrato
Propuxéronse dous modelos de funcionamento encimático que teñen que ver co seu centro activo: o modelo de chave e pechadura de Fischer e o modelo de axuste inducido de Koshland.
O modelo de chave e pechadura asume que a forma do substrato coincide perfectamente coa estrutura do sitio activo, igual que unha chave coa súa pechadura, e que non hai modificacións no sitio activo posteriores á entrada do substrato. Este modelo é excesivamente simple, polo que é máis aceptado o modelo alternativo de axuste inducido.
O modelo de axuste inducido considera que as estruturas do substrato e do sitio activo son parecidas pero non iguais, e asume que o sitio activo é flexible e as interaccións entre os aminoácidos do centro activo co substrato cando este entra fan que se produzan unha serie de pequenos cambios conformacionais, que fan que o axuste entre substrato e sitio activo mellore.
Química da catálise
Os substratos únense ao sitio activo establecendo cos aminoácidos diversas interaccións como enlaces de hidróxeno, interaccións hidrófobas, enlaces covalentes temporais, interaccións por forzas de van der Waals ou unha combinación deles para formar o complexo encima-substrato. Os residuos do sitio activo actúan como doantes ou aceptores de protóns ou outros grupos para o substrato, facilitando a reacción. Todas estas interaccións modifican a enerxía de activación da reacción, que se fai menor, polo que a reacción é máis doada e vai máis rápida. O produto é xeralmente inestable no centro activo debido a impedimentos estéricos, polo que é forzado a saír, e unha vez liberado o encima torna ao seu estado inicial e pode recibir unha nova molécula de substrato.
Recursividade
miniatura|200px|Anuncio de cacao cunha imaxe recursiva. A muller mostra un paquete idéntico ó do propio anuncio, contendo así a outra muller que mostra outro paquete máis pequeno, de forma recursiva. miniatura|200px|Imaxe recursiva formada por un triángulo. Cada triángulo está composto doutros máis pequenos, compostos á súa vez da mesma estrutura recursiva. A recursividade, ou recursión, é a calidade pola cal un proceso repítese a si mesmo dun xeito autosemellante. O termo aplícase de xeito similar a diversas disciplinas, dende a lingüística á lóxica. A disciplina máis salientable na que se aplica a recursividade é en matemáticas e nas súas ciencias aplicadas, máis prominentemente na ciencia da computación, na que se refiere a un método de definir funcións na cal a función a definir emprega a súa propia definición. Especificamente, defínense un número potencialmente infinitos de puntos para unha función utilizando unha expresión finita que pode referirse a outros puntos da función, sempre que ocorra dun xeito no que non poida suceder unha cadea infinita de referencias.
Definición formal
En matemáticas e ciencia da computación, unha serie ou clase de obxectos exhiben un comportamento recursivo se poden definirse coas seguintes dúas propiedades:
Juan Enríquez
Juan Enríquez O.F.M., finado en 1418, foi un relixioso castelán franciscano pertencente á familia Enríquez. Foi fillo de Alfonso Enríquez, almirante de Castela, e de Juana de Mendoza.
Ademais de ser membro da Orde dos franciscanos, foi bispo de Lugo (1409-1418), ministro provincial franciscano da provincia de Castela (1406-1409), confesor do rei Henrique III de Castela, mestre ou posiblemente doutor en Teoloxía, custodio da Custodia de Toledo, visitador do convento de Santa Clara la Real de Toledo e do de Santa Clara de Guadalaxara, e segundo algúns antigos cronistas gardián do convento de San Francisco de Valladolid, aínda que os historiadores modernos non confirmaron isto último.
Foi bisneto do rei Afonso XI de Castela.
Orixes familiares
A maioría dos historiadores modernos afirman que frei Juan Enríquez foi fillo do almirante Alfonso Enríquez, e de Juana de Mendoza, aínda que algúns non o mencionan entre os fillos destes últimos, e outros limítanse a afirmar que pertencía á familia dos almirantes de Castela, cargo que naquela época era ocupado pola familia Enríquez. Ademais, era neto por parte paterna de Fadrique Alfonso de Castela, que foi fillo ilexítimo de Afonso XI de Castela e de Leonor de Guzmán e mestre da Orde de Santiago, aínda que se descoñece a identidade da súa avoa paterna. E por parte materna era neto de Pedro González de Mendoza, señor de Hita e Buitrago e mordomo maior do rei Xoán I de Castela, e de Aldonza de Ayala.
Foi irmán, entre outros, de Fadrique Enríquez, almirante de Castela, de Enrique Enríquez de Mendoza, conde de Alba de Liste, e tamén medio irmán de Juan Enríquez, que era fillo ilexítimo do seu pai e tomou parte nalgunhas operacións navais contra os musulmáns, e irmán ou medio irmán de Rodrigo Enríquez, que chegou a ser arcediago de Toro e da catedral de Palencia. E tamén convén sinalar ademais que frei Juan Enríquez estaba emparentado con Pedro Enríquez, que foi bispo de Mondoñedo, con García Enríquez Osorio, que foi bispo de Oviedo e arcebispo de Sevilla, e con Alonso Enríquez de Mendoza, que foi bispo de Coria.
Confesor de Henrique III de Castela e ministro provincial dos franciscanos de Castela (1395-1409)
miniatura|376x376px|Retrato imaxinario do rei Henrique III de Castela. José María Rodríguez de Losada. (Concello de León). Descoñécese a súa data de nacemento. O seu pai, o almirante Alfonso Enríquez, foi membro do Consello Real, adiantado maior do reino de León desde 1402, e almirante de Castela desde 1405, e ao longo da súa vida acumulou, entre outros, os señoríos de Medina de Rioseco, Aguilar de Campo, Torrelobatón, Bolaños de Campos, Villabrágima e Palenzuela, e a familia Enríquez, que estaba emparentada directamente coa realeza castelá, tiña a maior parte do seu patrimonio en terras de Valladolid.
Hai constancia de que en 1395, durante o reinado de Henrique III de Castela, frei Juan Enríquez xa era custodio da Custodia de Toledo e visitador do convento de Santa Clara la Real de Toledo e do de Santa Clara de Guadalaxara, e ese mesmo ano frei Juan e as irmás Inés e Isabel Enríquez, que eran fillas ilexítimas de Henrique II de Castela e abadesas do convento de Santa Clara a Real de Toledo, solicitaron ao Tribunal do Subsidio que devandito convento quedase exento de abonar o tributo do subsidio, e o tribunal, baseándose nunha bula que o papa Clemente VII concedera ao mencionado convento en 1394, fallou a favor do convento e eximiulles do pago de devandito imposto. E algúns autores sinalan que tamén en 1395 frei Juan Enríquez xa era confesor do rei Henrique III de Castela, aínda que erran ao afirmar que era membro da Orde dos Dominicos, xa que hai constancia de que frei Juan, cuxa familia sentía un grande aprecio polos franciscanos, profesou como relixioso nesta última Orde, aínda que se descoñece a data exacta en que o fixo.
O historiadores frei Antonio Daza e frei Matías de Sobremonte afirmaron que frei Juan Enríquez foi a principios do século XV gardián do convento de San Francisco de Valladolid, do mesmo xeito que frei Alonso de Argüello, que chegaría a ser ministro provincial franciscano da provincia de Castela e arcebispo de Zaragoza. Porén, convén sinalar que segundo algúns autores o cargo de gardián do convento de San Francisco de Valladolid levaba aparellado un certo «recoñecemento e prestixio social», e segundo o pai frei Matías de Sobremonte xa desde a Idade Media era un cargo moi estimado que aseguraba ao seu posuidor o ascenso a outras dignidades máis elevadas dentro da Orde dos franciscanos e do resto da Igrexa en xeral.
Durante os reinados de Henrique III e de Xoán II de Castela o monarca contaba con oito confesores, e o seu labor non se limitaba a asesorar o rei en asuntos espirituais, senón tamén en temas políticos, xa que naquela época, como sinalou o historiador Guillermo Fernando Arquero Caballero, a separación entre ambos «estaba moito menos» definida que en épocas posteriores. E a pesar de que a maioría dos confesores reais pertencían á Orde dos Dominicos, houbo tamén frades Xerónimos e franciscanos que ocuparon ese cargo, e hai constancia de que xunto con frei Juan Enríquez tamén foi confesor do rei Henrique III frei Alfonso de Cusanza, que era dominico.
miniatura|387x387px|Retrato imaxinario do rei Xoán II de Castela. José María Rodríguez de Losada. (Concello de León).
Ademais, frei Juan Enríquez tivo segundo algúns historiadores «un especial protagonismo» na reforma da Orde franciscana que estaba a ser plenamente apoiada por Coróaa castelá, e semente mantivo unha estreita relación co rei Henrique III de Castela, xa que ademais de ser o seu confesor e membro do seu Consello Real, foi un das testemuñas que estiveron presentes, xunto con frei Fernando de Illescas, que tamén era franciscano e confesor do rei, e Pablo de Santa María, bispo de Cartaxena e chanceler maior de Castela, cando o monarca castelán ditou o seu testamento o día 24 de decembro de 1406, un día antes da súa morte, na cidade de Toledo.
Á morte de Henrique III subiu ao trono o seu fillo, Xoán II de Castela, pero debido á súa curta idade a rexencia do reino quedou en mans da súa nai, a raíña Catarina de Lancaster, e do seu tío, o infante Fernando, que era fillo de Xoán I de Castela e da raíña Leonor de Aragón. Pero hai constancia de que tanto frei Juan Enríquez como frei Fernando de Illescas negáronse a levar a cabo algunhas das últimas vontades consignadas no testamento de Henrique III, alegando que non debían facelo por ir contra a regra dos franciscanos. E hai constancia de que ambos os personaxes estiveron presentes, xunto cos bispos de Sigüenza, Segovia, Ourense, Cuenca, León, Cartaxena, Xaén, Palencia e Salamanca nas Cortes de Segovia de 1407, que se reuniron un ano despois da morte de Henrique III.
Entre 1406 e 1409 frei Juan foi ademais ministro provincial dos franciscanos da provincia de Castela, e viuse obrigado a compaxinar o cargo de confesor do rei co mencionado anteriormente, aínda que debeu ser durante pouco tempo xa que o historiador José Manuel Nieto Soria afirmou que cando en 1406 frei Juan asumiu o cargo de ministro provincial franciscano de Castela frei Alfonso de Alcocer, que tamén era franciscano, substituíulle como confesor real. E cando ese mesmo ano frei Juan tivo necesidade de desprazarse á Corte papal, tivo que solicitar ao pontífice que outro frade lle substituíse no seu cargo de ministro provincial franciscano de Castela e no de visitador das clarisas de Toledo, e o papa Bieito XIII, mediante unha bula emitida o día 1 de setembro de 1406, permitiu que outro relixioso lle substituíse neses cargos a fin de que frei Juan puidese viaxar á Curia papal para resolver o problema que o monarca castelán tiña con esta última por causa do Cisma de Occidente, aínda que hai constancia de que frei Juan continuou sendo o titular de ambos os cargos.
E tamén hai constancia de que durante o tempo en que foi ministro provincial franciscano da provincia de Castela frei Juan Enríquez potenciou a fundación, sobre todo por parte da aristocracia, de novos conventos de franciscanos e clarisas.
Bispo de Lugo (1409-1418)
miniatura|287x287px|Fachada principal da [[catedral de Lugo.]] O 3 de xullo de 1409 frei Juan Enríquez foi nomeado bispo de Lugo polo papa Bieito XIII por causa da defunción do anterior titular, frei Juan de Feijoo, que fora frade dominico, e o novo bispo lucense ocupou a sede até o momento da súa defunción, en novembro de 1418. E o historiador Óscar Villarroel González afirmou que no nomeamento de frei Juan Enríquez como bispo de Lugo debeu ser decisivo o apoio da Coroa castelá, xa que o novo prelado fora confesor do rei Henrique III e membro do Consello Real e fora un dos máis estreitos colaboradores do defunto monarca no tocante á reforma dos franciscanos, aínda que tamén debeu influír na súa designación o feito de que no seu testamento, Henrique III solicitase que se rogase ao papa que a frei Juan Enríquez encomendáseselle o goberno dalgunha diocese.
Ao contrario que a maioría dos bispos casteláns, frei Juan Enríquez era partidario, do mesmo xeito que os franciscanos, de enviar unha delegación ao Concilio de Constanza para que nel se puidese pór fin ao Cisma de Occidente, e en 1416 foi un dos partidarios de abandonar o bando do papa Bieito XIII, como xa solicitara o rei Fernando I de Aragón. E o día 8 de xuño de 1417 foi nomeado mediante unha bula papal «conservador dos dereitos e privilexios» das monxas de Santa Clara a Real de Toledo, aínda que esa responsabilidade recaería tamén no deán da catedral de Toledo e en Rodrigo Fernández de Narváez, bispo de Xaén.
miniatura|330x330px|Vista xeral da cidade de Toledo.
E no seu testamento, que non chegou até os nosos días, frei Juan Enríquez cedeu boa parte dos seus bens, aínda que outros afirman que lle legou todos os seus bens mobles e raíces, ao convento de Santa Clara a Real de Toledo, que estaba moi vinculado á familia real castelá debido a que dúas fillas ilexítimas de Henrique II profesaran nel como relixiosas achegándolle unha xeneroso dote. E para que o convento puidese utilizar eses bens e dispor deles «canonicamente», a abadesa Inés Enríquez, filla ilexítima de Henrique II, solicitou ao papa que emitise unha bula con ese propósito, xa que o sucesor de frei Juan Enríquez á fronte da diocese de Lugo, Fernando de Palacios, reclamara eses bens e pronunciado unha sentenza de excomuñón contra todos os beneficiarios dos mesmos, aínda que o papa Martiño V encargoulle ao tesoureiro maior da Igrexa de Toledo que lle informase sobre o asunto e resolveu o preito a favor do convento toledano mediante unha bula outorgada en Mantua o día 18 de decembro de 1418.
Gran Premio dos Estados Unidos de 1964
O Gran Premio dos Estados Unidos de 1964 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 4 de outubro de 1964 no circuíto de Watkins Glen. Foi a novena carreira da tempada de Fórmula Un de.
Juan Enríquez
Bispo de Lugo (1409-1418)
Frei Juan Enríquez finou en 1418, e a maioría dos historiadores sinalan que foi bispo de Lugo até o ano 1417, é dicir, até un ano antes de falecer, aínda que outros afirman que o foi até 1418. E baseándose en certas probas documentais, algúns autores afirman que a súa morte ocorreu antes do día 28 de novembro dese ano no convento de Santa Clara a Real de Toledo, xa que na bula pola que o papa Martiño V aprobaba a entrega dos bens que o defunto bispo de Lugo outorgara ás clarisas de Toledo afirmábase, literalmente, que o prelado «in earum monasterio defunctus». E convén sinalar que no coro deste convento, onde probablemente sería sepulto frei Juan Enríquez, tamén estaba enterrados baixo catro laxas de lousa negra as irmás Inés e Isabel Enríquez, que foron fillas ilexítimas de Henrique II e abadesas dese convento, Fadrique Enríquez de Castela, que foi duque de Arjona e bisneto de Afonso XI de Castela, e a abadesa Juana Enríquez, que segundo demostrou o historiador Jesús Antonio González Cale era filla ilexítima do conde Alfonso Enríquez e de Inés de Soto e neta do rei Henrique II de Castela, aínda que outros historiadores, baseándose no afirmado por Balbina Martínez Caviró, sinalaron erroneamente que era filla do almirante Alonso Enríquez e de Juana de Mendoza e media irmá por tanto de frei Juan Enríquez, aínda que as conclusións de Martínez Caviró no concernente a esa abadesa foron refutadas por González Calle e por outros autores.
Sepultura
Nun sepulcro de alabastro exento e colocado no centro do coro do convento de Santa Clara a Real de Toledo repousan, segundo a maioría dos historiadores modernos, os restos do bispo frei Juan Enríquez, a pesar de que algúns autores antigos descoñecían a que prelado correspondía este mausoleo. O sepulcro, que segundo algúns autores é unha das obras escultóricas máis destacadas do convento das clarisas de Toledo, era ao principio exento e estaba colocado no centro do coro, aínda que foi posteriormente aloxado nun arcosolio do mesmo recinto ata que a finais do século XX foi devolto á súa localización orixinal. E tamén consta que debeu ser realizado entre 1409, ano en que frei Juan Enríquez foi nomeado bispo de Lugo, e 1418, en que faleceu, e todos coinciden ao sinalar que debeu ser executado no taller do escultor Ferrand González, que tamén labrou o sepulcro do arcebispo Pedro Tenorio, que se atopa na capela de San Blas da catedral de Toledo.
miniatura|300x300px|Sepulcro do arcediago Rodrigo Enríquez, irmán ou medio irmán de frei Juan Enríquez, na [[catedral de Palencia.]]
Sobre a tapa do sepulcro está colocada a estatua xacente que representa ao defunto, cuxa cabeza, cuberta cunha mitra que revela a súa condición episcopal, descansa sobre tres almofadas adornadas con motivos xeométricos e vexetais. O defunto aparece portando un báculo e revestido con alba, dalmática, sobrepelliz e casulla, que están esculpidas con tal minuciosidade que segundo algúns autores aproxímanse a «calidades pictóricas patentes», e o xacente leva a modo de cíngulo un cordón franciscano que, ademais de estar colocado sobre o resto das demais pezas litúrxicas, contrasta profundamente con elas debido a que non era costume entre os bispos que as súas estatuas xacentes representásenlles co hábito da súa orde, e no caso deste prelado a súa pertenza á dos franciscanos unicamente é mostrada a través do cordón desa orde, que tamén contribuíu a que este sepulcro fose atribuído a frei Juan Enríquez.