cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antemio
Antemio, nado en Constantinopla, era neto de cónsul, senador e Prefecto dos Pretorianos no Imperio do Leste. O seu pai tamén fora Patricio e Mestre dos Soldados do Imperio, chamado Procopius. Estivo casado con Aelia Marcia Eufenia, única filla do Emperador do Imperio Oriental, Marciano.
A súa xuventude
Coma o seu pai, Antemio adicouse á vida militar. Acada o título de comes militarum e no 453 atópase reforzando as defensas das fronteiras do Rin, que estaban devastadas despois da morte de Atila. Volta a Constantinopla no 454, sendo nomeado Mestre de Soldados e Patricio, e estase a considerar para chegar a ser cónsul. Todos estes honores, axudado ademais polo seu matrimonio, levan a Marciano a consideralo coma un bo herdeiro para o trono do Imperio. A idea era que tras a morte de Avito, no imperio occidental, fose Antemio o elixido; pero no 457, coa morte de Avito, non se pode levar a cabo o plano, xa que Marciano morre e o elixido para o imperio Oriental é León I, que estaba baixo o control do bárbaro Aspar e era un candidato manexable. Mentres tanto, Antemio continúa coma mestre de soldados, defende Ilirycum dun grupo de godos baixo o mando de Valamer e no 466 loita contra os hunos, que cruzaran o Danubio ao mando de Hormidac, e evita a toma da Dalmacia.
Acceso ao poder
Durante anos, os vándalos estiveran atacando as costas de Italia. Pero no 467 aumentan estes ataques cara Grecia e o Peloponeso. Isto fai que o Emperador León I nomee a Antemio como emperador de Occidente aproveitando o longo interregno dende a morte de Libio Severo no 465. Dende aquela data, Ricimer gobernaba o Imperio Romano coma un auténtico emperador.
Antemio vai cara a Roma dende a Dalmacia xunto cun exército e é aclamado coma emperador cerca de Roma en abril do 467. León I afastaba un potencial rival e ademais poñía en Italia un exército co que atacar os vándalos. Ademais, pospuña o nomeamento de Olibrio como emperador occidental, que era o candidato de Xenserico, rei dos vándalos e que tiña dereitos por matrimonio.
A súa política
Ao respecto dos bárbaros, os vándalos eran o maior problema. Xa a finais do 467 se tenta facer unha invasión do reino vándalo en África, pero o mal tempo fai deixalo para mellor ocasión. Porén, no 468, realízase unha expedición conxunta de oriente e occidente, formada por 1100 barcos e máis de 100.000 homes, e comandadas por Marcelino polo oeste e Basilisco polo Oriente. Esta campaña militar comeza ben, xa que parte de Sicilia é reconquistada, e pola parte de África, conquístase de novo Libia e Trípoli, vaise en dirección a Cartago por terra, enviando a frota cara o seu porto, e Xenserico destrúea enviando barcos incendiados, o que fai recuar o exército e a campaña ao final é un fracaso, ademais de moi custosa. Xenserico tardará en recuperarse dos danos na súa frota.
Na Galia, Antemio tenlle que facer fronte ao ambicioso rei visigodo Eurico. Antemio firmara un tratado de amizade co rei dos bretóns armoricanos Riothamus (que algúns identifican co rei Artur da lenda) no 469. Pero estes atacan os visigodos no seu territorio e toma a cidade de Bourges. Non obstante, os visigodos opoñen un grande exército, e os romanos non lles poden enviar axuda antes de que o exército estea moi danado, polo que se ten que retirar cara o seu territorio. Dous anos despois, un exército romano chega ao Ródano, aínda que tamén é derrotado por Eurico. Este é o derradeiro intento romano de reconquistar as Galias, xa que o único territorio que lle quedaba na antiga provincia era os arredores de Marsella. Poucos contactos ten xa coma emperador cos antigos territorios. Dende Hispania, só mantén contactos coa provincia Tarraconense e cos suevos de Galicia, que envían unha embaixada a Roma.
Morte
A execución de Romano, un protexido de Ricimer, abre unha fenda nas relacións entre os dous, feito que levará a Roma a unha auténtica guerra civil. As hostilidades entre os dous rachan a principios do 472. León I trata de reconcilialos, e ponse en contacto con Xenserico, quen envía a Anicio Olibrio cara a Constantinopla, onde deixa a súa muller e filla, e marcha a Roma para a negociación. Pero León I envía unhas cartas a Antemio, na que lle recomenda que mate tanto a Ricimer coma a Anicio Olibrio, cartas que lle chegan a mans de Ricimer, xa que ten o porto de Ostia baixo o seu mando. A súa primeira reacción, é nomear a Anicio Olibrio coma emperador e tentar de rematar con Antemio. As hostilidades teñen lugar nas rúas de Roma, e pouco a pouco van caendo en mans de Ricimer, axudado por un maior exército, quedando Antemio pechado no distrito do Tíber e no seu Pazo Imperial. O emperador refúxiase na igrexa de San Pedro Apóstolo, pero o burgundio Gundobado penetra nela e dálle morte o 11 de xullo do 472.
Con el morre a derradeira tentativa de reconquistar certas provincias para o seo do Imperio, aínda que non deixa de formar parte dos emperadores da sombra.
Criptozooloxía
miniatura|250px|Un 'home mariño', debuxo de 1531. A criptozooloxía (do grego κρυπτός [cryptós] "oculto", ζῷον [zôov], "animal" e λόγος [lógos], "estudo"); literalmente: "O estudo dos animais ocultos") é a disciplina que realiza o estudo e a busca de hipotéticos animais actuais cuxa existencia é algo máis que sospeitosa, tales como o delfín do Senegal ou, máis coñecidos, o Yeti e o monstro do lago Ness, así como de animais considerados extintos ou descoñecidos para a ciencia, pero presentes na mitoloxía e mais no folclore. Estes animais, denominados críptidos polos criptozoólogos, estarían quedando, segundo eles, fóra dos catálogos da zooloxía contemporánea.
O neoloxismo criptozooloxía, cuxa mesma definición non está claramente establecida, é, segundo o GDT, unha A criptozooloxía recibiu moi pouca atención por parte da comunidade científica e os escépticos,  que a consideran como unha pseudociencia. E non existe ningunha formacíón universitaria de criptozooloxía e ningún instituto científico oficial da mesma. Deste xeito, cada quen pode titularse criptozoólogo. Pero non debe considerarse como relativo á criptozooloxía mais que o que se relaciona co traballo dun zoólogo interesado pola criptozooloxía, so pena de verse nun catálogo de representantes da lenda urbana, da mitoloxía ou do sensacionalismo.
O traballo dos zoólogos interesados na criptozooloxía consiste esencialmente, por outra parte, en rexeitar ou desacreditar as ironías, segundo o zoólogo Bernard Heuvelmans, considerado o creador da criptozooloxía na súa obra de referencia Sobre a pegada das bestas ignoradas.
Se esta falta de organización xúlgase rexeitábel, o feito mesmo de estudar tamén as testemuñas (por definición subxectivas) suscita a crítica da gran maioría da comunidade científica.
Estudo
Na criptozooloxía presúmese a hipotética existencia real dos críptidos, xa que algunhas das características que presentarían estes animais fanlles crer (aos criptozoólogos) que existen posibilidades de que estas criaturas existan.
A criptozooloxía dedícase ao estudo destes presuntos animais descoñecidos, dos cales posúen unha gran lista de citas a través do tempo, e que nalgúns casos foron descritos por algunhas supostas testemuñas que informaron avistamentos ocasionais entregando unha descrición coincidente coas supostas características de animais extintos.
Aínda que popular e antigamente asociábase á criptozooloxía con todas as criaturas mitolóxicas presentes nos mitos ou lendas, os criptozoólogos modernos non se dedican a estudar todas estas criaturas fantásticas. Para que unha delas mereza ser estudada e catalogada como críptido debe presentar as características anteriormente mencionadas.
Igualmente, a criptozoología inclúe dentro do seu ámbito certos descubrimentos da zooloxía realizados por zoólogos por simple casualidade, que sr citan e se utilizan como xustificación da súa disciplina. Entre estes animais os máis coñecidos son a bolboreta esfinxe de Morgan (cuxa existencia foi predita por Charles Darwin), a lura xigante (da cal afirman que orixinou a lenda do kraken), o celacanto (que se cría extinto), ou o okapi (cuxo descubrimento a principios do século XX causou impacto mundial), entre outros.
Historia
A invención do termo criptozooloxía adoita atribuírse ao zoólogo franco-belga Bernard Heuvelmans (1916-2001), quen definiu esta disciplina como
O seu libro de 1955 “Sobre a pegada das bestas ignoradas” é a miúdo visto como a xénese desta disciplina, pero o mesmo Heuvelmans remontou ditas orixes a Anthonid Cornelis Oudemans e o seu estudo de 1892 “A gran serpe mariña”.
Ademais, segundo Heuvelmans, débese tamén prestar especial atención ás tradicións e crenzas populares sobre estas criaturas. Aínda que adoitan estar revestidas de elementos fantásticos e inverosímiles, as lendas populares poden conter algunha parte de verdade que puidera axudar a guiar a investigación sobre "animais inusuais".
O ocapi, que durante anos fora coñecido só polos relatos recompilados dos pigmeos, usouse como emblema da International Society of Cryptozoology, a pesar de non ter sido descuberto por criptozoólogos. miniatura|esquerda|O [[ocapi, símbolo da defunta International Society of Cryptozoology.]]
A editorial Espasa Calpe, publicou en 1963 “El pez pulmonado, el dodo y el unicornio”, de Willy Ley, traducido do inglés por José Banfi e Alfredo B. Besio e publicado orixinalmente baixo o título de “The Lungfish, the dodo, and the Unicorn” en 1941, 1945 e 1948 por The Viking Press Inc.
Entre os criptozoólogos con titulación universitaria en Zooloxía temos (ademais do fundador Bernard Heuvelmans) a Karl Shuker, Loren Coleman, Anthonie Cornelis Oudemans e outros.
Actualmente a criptozooloxía, como outras pseudociencias, está en auxe. Hai moitas páxinas de internet de afeccionados aos misterios e de seguidores da criptozooloxía, e numerosas empresas privadas e organismos públicos promocionan e rendibilizan a criptozooloxia como un medio para vender os seus produtos ou atraer turistas.
Críticas
Entre as críticas realizadas á criptozooloxía destacan:
Bestiario de criaturas criptozoolóxicas
miniatura|200px|O [[Ya te veo, unha planta carnívora]]
Criaturas lacustres
miniatura|200px|[[Monstro do lago Ness, pintura de Hugo Heikenwaelder]]
Criaturas terrestres
miniatura|200px|[[Celacanto, Latimeria chalumnae]]
Animais estraños
miniatura|200px|Unha [[Lebre alada con cornos]]
Criaturas humanoides
miniatura|200px|[[Chuman, tamén coñecido como Humanzee de Manpanzee]]
Criaturas pseudocriptozoolóxicas
Tamén existe outro grupo de criaturas ás que popularmente aínda se identifican como críptidos, pero que a maioría dos criptozoólogos modernos descartan que pertenzan á súa área de estudo, debido a que:
Criaturas criptozoolóxicas falsas
Igualmente na criptozooloxía con frecuencia existen falsificacións de supostas criaturas que nalgún momento se consideraron como críptidos, pero despois dun tempo descubriuse a súa inexistencia. Exemplos delas son:
Carbugal
Carbugal é unha empresa galega adicada á venda de combustible e lubricantes, fundada na Coruña en 2016.
É propietaria de varias estacións de servizo: no polígono Espírito Santo (Cambre), a carón do Coliseum da Coruña, no polígono da Grela (A Coruña), en Cortiñán (Bergondo) e en Laraxe (Cabanas).
Boletín de Estudios del Seminario Fontán-Sarmiento de Hagiografía, Toponimia y Onomástica de Galicia
O Boletín de Estudios del Seminario Fontán-Sarmiento de Hagiografía, Toponimia y Onomástica de Galicia foi unha revista editada polo Colexio Maior Universitario Xelmírez de Santiago de Compostela entre 1978 e 2001, con periodicidade irregular. Está clasificado pola Unesco como revista sobre Ciencias auxiliares da Historia.
Historia
O boletín naceu en 1978 con Miguel Ángel González García como director. Apareceu como suplemento da revista Orientaciones, editada pola Congregación de Hermanos Maristas da provincia de León. A finalidade do boletín era desenvolver un proxecto que axudase o pobo á hora de formarse en especialidades das ciencias sociais que non eran moi coñecidas nin practicadas na época.
No limiar do número 1 do Boletín, publicado en 1980, explícase que se decidiu darlle unha “presentación máis digna” dadas “as mostras de agarimo e felicitación” por parte dos lectores e pola demanda que tiña a revista. Este primeiro número viu a luz grazas ás achegas da Fundación Barrié de la Maza, da Caixa de Aforros de Santiago, a subvención do Colexio Maior Xelmírez e dun particular, ademais dos investigadores e investigadoras que realizan os artigos. A Fundación Barrié e o Colexio Maior Xelmírez seguiron a colaborar en números futuros.
Nun primeiro momento, pretendeuse que o suplemento tivese unha periodicidade trimestral. Porén, a maioría dos números responden a unha frecuencia anual, mais non todos. Os números que non seguen esta publicación anual son o segundo e o terceiro, que sairán no mesmo ano (1981) e o sexto e o sétimo, que sairán entre 1985 e 1986. Ademais, entre os anos 1984 e 1985 non se publicará ningún número do boletín. Xa no número 21, do ano 2000, explícase que a revista non ten periodicidade fixa. Finalmente, en 2001, púxose fin a este proxecto. Isto deberíase, segundo algúns críticos, á falta de periodicidade e ao pouco éxito da publicación, entre outras cousas. A partir de entón, os directores e colaboradores continuaron as súas investigacións e traballos por separado, aínda que mantiveron as liñas que seguiran no seu paso pola revista.
Albanelaría
200px|dereita|miniatura|Imaxe que representa o sistema de levantamento de muros por cachotaría 200px|dereita|miniatura|Aínda que irregular, a disposición das pedras na cachotaría non é completamente arbitraria: véxase se non a impresión de estabilidade que causa a imaxe dun muro rotada 90º A albanelaría é a técnica de colocación de pedras para a construción. Pode subdividirse en:
Noutras linguas distintas do galego, a clasificación da albanelaría (masonry, en inglés) faise en función de se as pedras que se xuntan levan morteiro (brickwork) ou non (dry stone), aínda que manteñen un expresión para o traballo que se fai nunha soa peza (stone masonry).
Os distintos sistemas de cantaría teñen unha longa tradición na arquitectura popular galega. Dende os cruceiros ou a catedral de Santiago ata as murallas dos castros ou os simples muros de pedra, a arquitectura tradicional leva séculos construíndo obras rechamantes pola súa funcionalidade, importancia ou beleza.
Nomenclatura
As caras que conforman unha peza de perpiaño segundo a súa posición no edificio teñen uns nomes moi específicos no léxico galego, que son: Loxicamente, as formas irregulares da cachotaría impiden que se lle dean uns nomes estables para cadansúas caras. De tódolos xeitos, cómpre dicir que o perpiaño é unha técnica máis moderna cá cachotaría, e pode incluír distintas técnicas con dificultade gradualmente maior, o cal mesmo permite datar relativamente restos arqueolóxicos (por exemplo, no Castelo da Rocha Forte).
Pietro Isualles
Pietro Isualles (Isvales, Isvalies), finado en Cesena o 22 de setembro de 1511, foi un eclesiástico católico latino, cardeal e arcebispo de Reggio Calabria, e administrador de varias sés estranxeiras.
Traxectoria
Trasladouse a Roma, onde foi nomeado protonotario apostólico, e gobernador da cidade dende o 11 de agosto de 1496 até o 16 de novembro de 1500. O 18 de febreiro de 1497 foi elixido arcebispo de Reggio Calabria. Recibiu a consagración episcopal na Capela Sistina o 4 de xuño do mesmo ano, de mans do arcebispo de Cosenza Bartolomeo Flores. Pouco despois, levou a cabo un proceso legal contra o mesmo Flores, xulgado ao ter sido acusado de falsificar e vender bulas papais, polo que foi excomungado e encerrado. De xeito similar, en 1498 levou a cabo o proceso contra o bispo de Calahorra Pedro de Aranda, acusado de herexía, quen tamén foi encerrado. Malia ser arcebispo de Reggio Calabria, non residiu na diocese, que administrou a través do seu vigairo xeral Bernardino Bosurgi.
O 28 de setembro de 1500 o papa Alexandre VI creouno cardeal. Neses momentos Italia, e polo tanto os Estados da Igrexa, sufrían a amenaza da expansión dos otománs; o papa Alexandre VI comezou a organizar unha Liga contra dito perigo, e nun consistorio do 5 de outubro de 1500 nomeou a Isualles legado ante os reis de Polonia e Hungría; no mesmo consistorio recibiu o título de cardeal-presbítero de San Ciriaco alle Terme di Diocleziano. Logo dunha estancia en Venecia en decembro para definir os termos da súa incorporación á Liga, chegou a Hungría a comezos de 1501, e o 13 de maio foi asinada a Liga entre Ladislau II, Isualles e o veneciano Barbarigo. Os resultados da campaña militar non foron bos, e en 1503 foi asinada a paz cos otománs.
Isualles foi nomeado administrador apostólico da diocese de Veszprém o 21 de xuño de 1503; en setembro do mesmo ano volveu a Roma, logo do pasamento de Alexandre IV. Chegou á cidade o 24 de outubro, e participou no conclave que elixiu papa a Xulio II. Logo de dirixir a diocese a distancia a través dun vigairo xeral, o 24 de xullo de 1506 renunciou á sé de Reggio Calabria en favor do seu irmán Francesco. Pouco despois, a partir de agosto do mesmo ano, participou na expedición militar papal para recuperar Perugia e Boloña, que se prolongou até finais do ano.
O 19 de maio de 1507 foi nomeado cardeal protector de Polonia, Hungría e Bohemia, o 18 de agosto cardeal-presbítero de Santa Pudenziana, e o 7 de xuño de 1508 foi nomeado administrador apostólico da diocese de Ourense; non foi bispo residente na diocese, e delegou no seu amigo Diego de Muros a administración da sé. En 1508 estivo novamente na corte de Ladislau II como emisario para tratar de recuperar da herexía aos fosarianos, e en 1509 foi enviado para tomar o control de Tívoli. En maio de 1510 foi nomeado arcipreste de Santa María a Maior e ao mes, o 21 de xuño, administrador apostólico da arquidiocese de Messina.
Finou en Cesena o 22 de setembro de 1511; o seu corpo foi trasladado a Roma e enterrado na basílica de Santa María a Maior.
Cubes, Cambeda, Vimianzo
Cubes é un lugar da parroquia do Cambeda no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 16 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 7 homes e 9 mulleres.
The Only One
"The Only One" é un sinxelo da banda inglesa de rock alternativo The Cure, editado como parte do seu álbum 4:13 Dream o 13 de maio do 2008. Nos Estados Unidos sería lanzado o día 20 de maio. Foi o primeiro sinxelo da banda aparecido en tres anos e medio.
Bouzaboa, Loentia, Castro de Rei
Bouzaboa é un lugar da parroquia de Loentia no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 71 habitantes (38 homes e 33 mulleres).
Fornos, Corvelle, Vilalba
Fornos é un lugar da parroquia de Corvelle no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 9 habitantes, dos cales 6 eran homes e 3 eran mulleres.
Dragón (homónimos)
Dragón pode facer referencia a:
O Crasto
O topónimo galego O Crasto pode referirse a:
María Xosé Rodríguez Galdo
Traxectoria
Catedrática de Historia e Institucións Económicas, foi vicerreitora da Universidade de Santiago de Compostela (1984-1986), directora do Instituto Universitario de Estudos e Desenvolvemento de Galicia (IDEGA) (1986-1991), vicepresidenta do Consello da Cultura Galega, directora do Centro de Estudios de Población y Análisis de las Migraciones (CEPAM) e do portal www.emigratio.com, e pertence ao CIFEX e ao Seminario Mulleres e Universidades da USC. Dende 2009 é directora do Centro de Estudos Avanzados – Casa Europa.
Leboreiro
O topónimo galego Leboreiro pode referirse a:
Nogueira, A Mezquita, A Merca
Nogueira é un lugar da parroquia da Mezquita no concello ourensán da Merca na Comarca da Terra de Celanova. Tiña 152 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 71 eran homes e 81 mulleres.
Carradela, Anzo, Lalín
Carradela é un lugar da parroquia de Anzo, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Nódulo radicular
miniatura|dereita|300px|Sección dun nódulo radicular de soia (Glycine max 'Essex'). A bacteria [[Bradyrhizobium japonicum, coloniza as raíces da soia e establece unha simbiose para a fixación do nitróxeno. Esta imaxe de grande aumento mostra parte dunha célula cun só bacteroide en cada un dos seus simbiosomas ; poden verse o retículo endoplasmático, o dictiosoma e a parede celular.]] Os nódulos radiculares son formacións de forma esférica ou cilíndrica que aparecen nas raíces de moitas plantas (principalmente Fabaceae) orixinadas pola simbiose destas plantas con bacterias fixadoras do nitróxeno. Trátase duns crecementos da raíz, onde viven as bacterias. En condicións nas que a dispoñibilidade de nitróxeno é limitada, certas plantas establecen unha relación simbiótica con estirpes de bacterias específicas de hóspede coñecidas como rizobios (fundamentalmente). Este proceso evolucionou moitas veces entre as Fabaceae (leguminosas), e tamén noutras especies pertencentes ao clado das Rósidas.
Clasificación
Os nódulos determinados encóntranse en (sub)leguminosas tropicais, como as do xénero Glycine (soia), Phaseolus (feixón), Lotus, e Vigna. Os nódulos determinados perden a actividade meristemática pouco despois da súa iniciación, polo que o seu crecemento se debe á expansión das células, o que orixina nódulos maduros de forma esférica.
Os nódulos indeterminados encóntranse nas leguminosas de climas temperados, como Pisum (chícharo), Medicago (alfalfa), Trifolium (trevo), e Vicia (ervellaca). Denomínanse "indeterminados" porque manteñen activo un meristema apical que produce novas células durante toda a vida do nódulo. Isto dá lugar a nódulos que teñen unha forma xeralmente cilíndrica. Como están en activo crecemento, os nódulos indetermijnados presentan zonas con estados claramente diferentes de desenvolvemento/simbiose: miniatura|dereita|Diagrama que ilustra as diferentes zonas dun nódulo radicular indetrerminadao (ver texto).
Nodulación
miniatura|esquerda|Nódulos nas raíces de Lotus pedunculatus. As leguminosas liberan compostos chamados flavonoides polas súas raíces, que desencadean a produción de factores nod (de nodulación) por parte da bacteria. Cando o factor nod é percibido pola raíz, teñen lugar varios cambios bioquímicos e morfolóxicos: desencadéase a división celular na raíz para crear o nódulo, e o crecemento dos pelos radicais rediríxese para enrolarse arredor da bacteria moitas veces ata que encapsula completamente unha ou varias bacterias. As bacterias encapsuladas divídense moitas veces, formando unha microcolonia. A partir desta microcolonia, as bacterias entran no nódulo en desenvolvemento a través dunha estrutura chamada filamento de infección, que crece a través do pelo radical ata a parte basal da célula da epiderme, e continúa polo córtex da raíz; despois, quedan rodeadas por unha membrana formada pola planta e diferéncianse en bacteroides que fixan nitróxeno.
A nodulación está controlada por unha variedade de procesos, tanto externos (calor, chans ácidos, seca, nitratos) coma internos (autorregulación da nodulación, etileno). A autorregulación da nodulación controla o número de nódulos por planta por medio dun proceso sistémico que implica á folla. O tecido da folla percibe os eventos do inicio da nodulación na raíz por medio de sinais químicos descoñecidos, despois restrinxe o desenvolvemento ulterior do nódulo nos tecidos da raíz de nova formación. As quinases receptoras con repeticións ricas en leucina (LRR) (chamadas NARK na soia (Glycine max); HAR1 en Lotus japonicus, SUNN en Medicago truncatula) son esenciais para a autorregulación da nodulación. As mutacións que orixinan a perda de función destas quinases receptoras para a autorregulación da nodulación causan supernodulación ou hipernodulación. A miúdo a perda da actividade das quinasas receptoras desta autorregulación vai acompañada de anormalidades no crecemento da raíz, o que suxire que o crecemento dos nódulos e o desenvolvemento da raíz están vencellados funcionalmente. As investigacións sobre os mecanismos da formación de nódulos mostraron que o xene ENOD40, que codifica unha proteína ácida de 12-13 aminoácidos, aumenta a súa expresión durante a formación dos nódulos.
Conexión coa estrutura da raíz
Os nódulos da raíz aparentemente evolucionaron tres veces na familia das Fabaceae, pero son raros noutras familias. A propensión destas plantas a desenvolver nódulos radiculares parece estar relacionada coa estrutura das súas raíces. En particular, unha tendencia a desenvolver raíces laterais en resposta ao ácido abscísico puido permitir a evolución posterior dos nódulos radiculares.
Noutras especies
miniatura|dereita|<Center>Sección dun nódulo radicular de [[Amieiro|ameneiro.]] miniatura|esquerda|<Center>Vista externa dun nódulo radicular completo de ameneiro. Os nódulos radiculares que aparecen en xéneros de plantas non leguminosas como Parasponia en asociación con bacterias do xénero Rhizobium, e os que se forman por simbiose coa actinobacteria Frankia nalgúns xéneros de plantas como Alnus (ameneiros), son significativamente distintos dos que se forman pola simbiose leguminosa-rizobios. Nestas simbioses con non leguminosas as bacterias nunca se liberan por un filamento de infección. Frankia nodula aproximadamente a duascentas especies das seguintes ordes de plantas (coas familias entre paréntese): Cucurbitales (Coriariaceae e Datiscaceae), Fagales (Betulaceae, Casuarinaceae, e Myricaceae), Rosales (Rhamnaceae, Elaeagnaceae e Rosaceae). As simbioses actinorrizais producen aproximadamente a mesma cantidade de fixación de nitróxeno ca as simbioses rizobiais.
Algúns fungos producen estruturas nodulares coñecidas como ectomicorrizas tuberculadas nas raíces das súas plantsas hóspede. Suillus tomentosus, por exemplo, produce estas estruturas coa súa planta hóspede, o piñeiro (Pinus contorta var. latifolia). Estas estruturas albergan a bacterias fixadoras de nitróxeno, que contribúen ao crecemento do piñeiro cunha considerable cantidade de nitróxeno asimilable e que permiten que o piñeiro colonice lugares pobres en nutrientes.
Vilaboa, Rutis, Culleredo
Vilaboa é un lugar da parroquia de Rutis no concello coruñés de Culleredo na Comarca da Coruña. Vilaboa é o núcleo principal da parroquia de Rutis. Tiña 3152 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 1509 eran homes e 1643 mulleres.
miniatura|250px|Vilaboa, Culleredo. Esténdese ao longo do percorrido da estrada N-550 desde o núcleo da Corveira até o aeroporto de Alvedro.Existen probas do seu poboamento desde a época romana. Actualmente experimenta un acusado desenvolvemento urbano.
Topónimo
Un escrito de 1186 cita ao lugar como Villam Bonam :
Luís Sánchez Mosquera
Luís Sánchez Mosquera, nado na Coruña en 1900 e finado na mesma cidade o 4 de decembro de 1979, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Fillo de Pedro Sánchez Hermida e Manuela Mosquera Otero e irmán de Constantino Sánchez Mosquera. Emigrou a Uruguai, onde estudou Medicina. Regresou á Coruña en 1932 e instalou unha clínica. Foi presidente da Oficina de América da Coruña. Dirixiu a publicación A Ultramar e colaborou en periódicos e revistas. Foi presidente da Comisión organizadora do Congreso da Emigración Española a Ultramar.
Vida persoal
Casou con Josefina Lastres López Abente.
Hipócrates
Hipócrates de Cos, nado en Cos (Espóradas) no século V a.C. (c. 460 a.C.) e finado en Lárisa, Tesalia no século IV a.C. (c. 370 a.C.), foi un médico da Antiga Grecia que exerceu durante o chamado século de Pericles.
É considerado unha das figuras máis destacadas da historia da medicina e moitos autores refírense a el como o «pai da medicina» moderna,  en recoñecemento ás súas importantes e duradeiras contribucións a esta ciencia como fundador da escola que leva o seu nome. Esta escola intelectual revolucionou a medicina da Antiga Grecia, establecéndoa como unha disciplina separada doutros campos cos cales se asociaba tradicionalmente (notablemente a teúrxia e a filosofía), convertendo o exercicio da medicina nunha auténtica profesión.
Con todo, adoitan mesturarse os descubrimentos médicos dos escritores do Corpus hippocraticum, os practicantes da medicina hipocrática e as accións do mesmo Hipócrates, polo que se sabe moi pouco sobre o que o propio Hipócrates pensou, escribiu e fixo realmente. A pesar desta indefinición, Hipócrates é representado a miúdo como paradigma do médico antigo. En concreto, atribúeselle un gran progreso no estudo sistemático da medicina clínica, reunindo o coñecemento médico de escolas anteriores e prescribindo prácticas médicas de grande importancia histórica, como o xuramento hipocrático e outras obras.
Non hai que confundilo con Hipócrates de Quíos, matemático grego do século V antes de Cristo, e que naceu na illa de Quíos, non moi lonxe da de Cos.
Traxectoria
miniatura|dereita|Hipócrates Naceu en Cos, pequena illa do Exeo, do arquipélago das Espóradas, segundo se deduce polo ano 460 a.C., viviu en Grecia, e ao longo da súa vida converteuse nun soado médico e profesor de medicina. Fillo de Heráclito e neto de Hipócrates, ambos os dous médicos e mestres de Hipócrates, designado como "o grande". Ós 13 anos comezou os seus estudos de medicina que lle abriron as portas do templo dos Asclepiades (de Asclepio, deus mitolóxico da medicina). Logo viaxou a Exipto para rematar a súa formación. Deixou unha obra composta por 53 escritos que foi recollida polos seus discípulos no Corpus hippocraticum. Foi autor do Tratado do prognóstico e de Aforismos, entre outras obras. Pai indiscutido da medicina moderna, o seu mérito fundamental foi o de desenvolver un sistema racional baseado na observación e na experiencia para o estudo das doenzas cuxas causas atribuía a fenómenos naturais e non a intervencións dos deuses ou a fenómenos de tipo máxico-relixioso. Indubidábel xenio da medicina naturista, a el atribúese o coñecido Xuramento Hipocrático.
Dietética
miniatura|esquerda|Calidades dos catro [[elementos da antigüidade grega.]] Hipócrates é considerado un precursor da dietética, promovendo o consumo de legumes e froitas, aínda que os seus ensinos respecto diso considéranse obsoletos. Os alimentos clasificábanse en función da súa correspondencia cun ou outro dos catro elementos: a auga, a terra, o aire e o lume, que corresponden a catro temperamentos definidos pola teoría de os catro humores: flemático, melancólico, sanguíneo e colérico, respectivamente.
Cada alimento era clasificado segundo as súas calidades, que se graduan en catro graos sobre dous eixos principais: quente-frío e seco-húmido (ou, secundariamente, en eixos doce-amargo e cru-cocido). Estas calidades inflúen no xeito na que o alimento se transforma dentro do corpo e na calidade e consistencia dos humores producidos polo organismo. Segundo a escola hipocrática, a calor da dixestión transforma os alimentos en linfa que, á súa vez, transfórmase en humores ou actúa sobre a calidade e o equilibrio dos humores presentes. Para conservar a boa saúde ao longo do tempo, hai que ter unha dieta equilibrada. Por iso, os médicos que se baseaban na tradición hipocrática recomendaban aos seus pacientes consumir alimentos que se correspondesen co inverso do seu temperamento, para corrixir o desequilibrio dos humores. Así pois, o viño tinto (quente e seco) e a carne (quente e seca) eran recomendados para os anciáns, os flemáticos e os melancólicos, de natureza fría. En cambio, o peixe fresco (frío e húmido) e as froitas ou legumes (frías e húmidas) crían que conviñan máis ben aos coléricos e optimistas, así como aos mozos, de temperamento quente.
Segundo Hipócrates, a alimentación tamén tiña que variar segundo o clima e as estacións, que cría que influían nos humores. En inverno, un período en que domina o frío e a humidade, sería preferible consumir carnes con salsa, cociñadas con especias quentes; en primavera, cando domina o calor e a humidade, aconsellábase pasar aos poucos dos pucheros aos asados e empezar a comer máis legumes verdes; en verán, cando domina a calor, sería o momento de consumir carnes e peixes á prancha, máis lixeiros, e preferir alimentos fríos e húmidos como o melón, a cirola ou a cereixa; en outono, un período en que empeza o frío, faría falta comer alimentos apetitosos e lixeiramente acedos para expulsar a melancolía, así como reducir o consumo de viño e froitas.
A medicina hipocrática
Descríbese o corpo humano como unha asociación dos catro humores: flegma (auga), bile amarela (lume), bile negra (terra), e sangue (aire). A doenza desenvólvese por unha perda do equilibrio destes humores. O mantemento da saúde efectúase a través da dieta e a hixiene. Estas ideas persisten durante a Idade Media e o Renacemento
Premio Teodoro Cuesta
O Premiu "Teodoro Cuesta" de Poesía creouse en 1991, dentro des actividades da Casa da Cultura Teodoro Cuesta de Mieres, converténdose en poucos anos no máis prestixioso dos que se celebren en Asturias en poesía.
O Premio leva o nome de quen fora un grande poeta da súa época, Teodoro Cuesta, natural da vila de Mieres, na que naceu o 9 de novembro de 1929, morrendo en Oviedo, o 1 de febreiro de 1895.
Estes foron os gañadores:
Todos os poemarios están publicados, a excepción do correspondente ao ano 1994, que se incluíu anos máis tarde nunha antoloxía da escritora, e os gañadores ex-aequo de 2006.
Oso de Salcedo
dereita|miniatura|Disfrace do Oso de Salcedo.
dereita|miniatura|O oso de Salcedo na Mascarada Ibérica de 2020. O oso de Salcedo é unha máscara característica da parroquia de Salcedo, no concello da Pobra do Brollón. Celebra o comezo da primavera, remedando o momento no que o oso sae da súa oseira trala hibernación. Simboliza deste xeito o comezo do ciclo agrícola anual, propiciatorio da abundancia nas colleitas e a fecundidade das mulleres.
A festa
A máscara, un veciño disfrazado con peles de animal, a semellanza dun oso, percorre as rúas e corredoiras de Salcedo na compaña de "criados", asustando os viandantes, ós que intenta mancharlles as barrigas coas poutas cheas de feluxe. Ten así bastantes semellanzas coas tradicións ourensás do entroido, como os peliqueiros de Laza, pero actúa en solitario, agás a compañía dos seus "criados", e non en grupo como a maior parte destas máscaras máis meridionais.
Festas similares baseadas na figura dun oso celébranse tamén noutros puntos da península Ibérica (como no País Vasco e Prats de Molló, en Cataluña) e Europa (Francia, os Alpes italianos, Romanía e Alemaña). En Galicia esta é a única máscara semellante.
Desde febreiro de 2008, un disfrace do Oso de Salcedo forma parte do Museo Internacional da Máscara e o Entroido de Binche (Bélxica), o museo do entroido máis importante do mundo, declarado pola UNESCO Patrimonio da Humanidade.
Historia
Descoñécese a data do comezo desta tradición, pero a súa raigame local é clara. O Oso de Salcedo saíu ininterrompidamente malia as prohibicións de celebrar o entroido que se sucederon durante a ditadura.
O entroido de Salcedo tamén conservou ata non hai moito o domingo corredoiro, durante o que os veciños e veciñas facían, e fan, representacións en mímica de feitos da aldea. A partir dos anos cincuenta o entroido acompañouse tamén dalgunha obra de teatro afeccionado, representada polos veciños, así como unha danza de donas e galáns, semellante a outras que hai no país.
Preludio
As tres datas importantes do entroido en Salcedo son domingo, luns e martes de entroido; mais existe un preludio que se celebra na actualidade en dous días (e antigamente tres). Así, a primeira data que se celebra é o xoves de compadres (segunda semana anterior ao entroido), día en que as mulleres fan monifates con distintos materiais (palla, cartón, papel...) e que simbolizan o sexo macho que hai que vencer e destruír por medio do lume. Os homes tentarán impedir tal ultraxe e por medio de persecucións, enganos e demais trucos tratarán facerse con eles.
Antigamente outro día significativo era o domingo corredoiro (domingo seguinte ao xoves de compadres), e nese día todos os veciños se perseguían por todo a aldea enzoufándose uns aos outros con diversas substancias difíciles de limpar coma o sarrio ou feluxe que quedaba nas lareiras ou cociñas tradicionais galegas. Actualmente este día xa non se celebra.
Á semana seguinte ten lugar o xoves de comadres, que é a réplica ao xoves de compadres, e que podemos entendelo como a supremacía, neste caso, do sexo “macho” sobre o “femia”.
Domingo de Entroido
O domingo de entroido desenvólvense dúas actividades de repercusión popular importante: os disfraces e o teatro.
No tocante ao primeiro, non debe levar a engano a súa denominación, pois en realidade son unha sorte de representacións dramático-mímicas, ao ar libre, onde se parodian distintos acontecementos da vida social da aldea que deixaron pegada na consciencia dos veciños de Salcedo. Por exemplo, un ano fíxose unha representación sobre un caso que foi real en Salcedo: apareceu un home que, en teoría, era vendedor de lavadoras. Andou por distintas casas ofrecendo estes electrodomésticos cunhas vantaxes económicas considerábeis, mais resultaba que non traía o produto consigo e pedía un adianto pecuniario, asegurando que ao día seguinte entregaría o produto e cobraría o que restaba por pagar. Algúns veciños “picaron” e a sorpresa foi que nin ao día seguinte nin para o outro, nin nunca, o “vendedor” volveu aparecer. Na aldea o caso foi famoso e, consecuentemente, no Entroido parodiouse a estafa.
O teatro quizais sexa a actividade de máis sona e a que congrega máis cantidade de persoas. Nun local acondicionado para tal fin represéntanse distintas actividades que van desde obras escritas por persoas desta aldea até adaptacións feitas ao galego por nós de clásicos como Molière ou Shakespeare. Os actores son veciños de Salcedo contando o máis novo 3 anos e o máis vello 64. Cada función divídese en distintos obras: infantil, xuvenil, adulta. Pode dicirse que o teatro é un vínculo entre os veciños de Salcedo, todos colaboran para que todos aqueles que se achegan a Salcedo poidan gozar con el. No ano 2006 houbo unha afluencia de mil persoas en dous días de representación, o que semella indicar a aceptación que, ano tras ano, van tendo estas actividades.
Luns de entroido
O luns de entroido outra actividade vén amosar o potencial cultural que posúe o entroido de Salcedo: a saída do Oso, un personaxe intimamente ligado ao decorrer do Entroido dende hai moito tempo. A memoria das persoas máis vellas do lugar sempre o acorda. Vén a amosarse como o correlato doutras figuras que poboan o Entroido en Galiza: peliqueiros, pantallas... Arredor das 5 da tarde o Oso e Criados saen do seu agocho. Os criados son os axudantes que levan a presa onda o Oso para que este a enzoufe coa cheirenta e lixosa substancia preparada para a ocasión.
Téñense dado moitas interpretacións para explicar a existencia desta figura central en Salcedo. A gran maioría opina que podería simbolizar o medo que os habitantes desta zona poderían ter aos osos que baixaban ás alvarizas próximas a Salcedo para se alimentar, mais non pasa de ser unha mera hipótese. A vestimenta do Oso está composta dunhas peles de ovella que cobren todo o corpo amais dunha máscara que lle deixa boa visibilidade á persoa que vai facendo o papel deste personaxe. A roupaxe dos criados é máis modesta e menos pesada, posto que a súa misión é apresar os desaprensivos que estean preto do Oso para levarllos como presas. O Oso quitarálles a roupa e emporcallara as súas barrigas ao seu antollo.
Martes de entroido
O martes de entroido de novo volven facerse os disfraces para seren comtemplados por abundante público que goza con eles.
Outros personaxes destacados son as madamas e os danzantes, parella que representa un home e unha muller cuxa misión é a de bailar acompañando ao morrión (o grupo formado polas persoas disfrazadas que van cara ao lugar onde van representar a parodia dramático-mímica). Caracterízanse pola vistosidade da súa vestimenta e polo estilo elegante do baile que executan. Tense puntualizado que estes personaxes poderían representar as clases podentes e ricas da sociedade, argumentando a galanura e exquisita feitura da súa roupaxe. Estes personaxes adoitan saír o domingo e o martes de Entroido.
Gran Premio do Reino Unido de 1958
O Gran Premio do Reino Unido de 1958 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 19 de xullo de 1958 no circuíto de Silverstone, Silverstone, Inglaterra. Foi a sétimo carreira do Campionato do Mundo da tempada de de Fórmula Un.
Clasificación
* remprazando a Bernie Ecclestone
Florencio de la Torre
Florencio de la Torre Carrillo, finado en Palencia en maio de 1940, foi un profesor, xornalista e político galego.
Traxectoria
Foi catedrático de Matemáticas do Instituto de Ourense e director do mesmo. Viaxou ao estranxeiro como bolseiro pola Junta para Ampliación de Estudios en 1927. Colaborou en Heraldo de Galicia, onde publicaba a sección "Apuntes de Roma". Na República formou parte da Agrupación Socialista de Ourense. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado, separado da cátedra e sufriu expediente de incautación dos seus bens. Foi sancionado cunha multa de 500.000 pesetas o 26 de xullo de 1937. Marchou a Palencia, onde vivía a súa nai Anastasia Carrillo de la Torre. Finou en Palencia en maio de 1940.
Viaduto do Eixo
O viaduto do Eixo, tamén chamado viaduto do Ulla e novo viaduto de Gundián, é unha das grandes pontes que salvan o curso do río Ulla. É unha estrutura singular rematada no ano 2008 de máis de 1 km de lonxitude, na liña de alta velocidade Olmedo-Zamora-Galicia no tramo entre Ourense e Santiago de Compostela, que formará parte da liña de alta velocidade entre Madrid e Galicia.
É unha obra que está considerada de interese arquitectónico en España.
Características
miniatura|160px|esquerda|Os dous viadutos de [[Gundián, A Ponte Ulla, Vedra|Gundián: o novo, en primeiro plano, e o vello.]] O viaduto do río Ulla ten unha lonxitude de 630 m e apóiase sobre nove piares directamente sobre o terreo, cunha altura máxima de 116,9 m, e sobre outros cinco piares que descansan sobre un arco de 168 m de luz que salva o río.
O arco central ten unha altura de 104,4 m e construíuse empregando dous carros de avance en beiril, un para cada semiarco, o que marca a auténtica dificultade do proxecto construtivo desta obra civil.
Construción
miniatura|120px|En construción. O ministerio de Fomento, a través da entidade Adif, comezou a execución do arco central do viaduto do Ulla, unha das construcións incluídas no subtramo Silleda (Dornelas)-Vedra-Boqueixón, do eixe Ourense-Santiago de Compostela do Corredor norte-noroeste de alta velocidade, que forma parte da L.A.V. Olmedo - Zamora - Galicia.
O sistema construtivo utilizado para o arco central deste viaduto responde á política de Adif de "máximo respecto do medio", xa que as inmediacións do viaduto foron catalogadas como zona especial de conservación (ZEC) coa denominación de "sistema fluvial Ulla-Deza".
As especiais características do ámbito e as necesidades de conservación levaron a adoptar diversas medidas que eviten os arrastres de terras procedentes das escavacións das cimentacións.
Onde o aire non era brisa
Onde o aire non era brisa é unha novela da escritora María Victoria Moreno Márquez.
Descrición
Escrita orixinalmente en castelán co título de Alcores de Donalvar, en 1969 quedou clasificada entre as catro finalistas do Premio Café Gijón. Con todo, permaneceu inédita ata que Pedro Ferriol Suárez, segundo marido da autora, a rescatou dun caixón. Tras repasala e retocala coa propia María Vitoria, que lle mudou o título por Donde el aire no era brisa, foi presentada a dous concursos: primeiramente a un en Murcia, onde quedou finalista, e despois ao X Premio de Novela Corta Manuel Díaz Luis do concello salmantino de Monleón, que gañou, baixo o pseudónimo de Peregrina Pérez, acudindo a recoller o premio o 28 de agosto de 2005. María Victoria finaría a escasos tres meses, o 22 de novembro do mesmo ano.
O texto publicouse en castelán en 2006 e foi traducido ao galego como Onde o aire non era brisa, por Xavier Senín, e publicado pola Editorial Galaxia no ano 2009, con prólogo de Pedro Ferriol. miniatura|De esquerda a dereita: [[Pedro Ferriol (marido de Mª V. Moreno e autor do prólogo da obra), Tito Seixas (libreiro amigo de Mª V. Moreno) e Begoña Llácer (filla de Mª V. Moreno)]]
Trama
En substitución da finada Asunción, Elena Manzanares, unha mestra noviña, chega ao seu destino en Alcores de Donalvar, un apartado lugar castelán que “ten mil casas... mil homes... mil mulleres”. Collera o coche de liña, o Rápido, en Villanueva e cando baixa en Alcores atopa unha vila “''triste, moi cerrada. Chegar aquí é coma caer nun pozo e comezar a dar berros sen que ninguén se acorde de ti ou te oia''”.
Alí vai botar un curso no que coñecerá a fondo as persoas e o seu modo de vida. A través dos ollos de Elena, vemos a España mesetaria e rural. Xentes que se moven en sombra, maletas maltratadas por un revisor túzaro que goberna un autobús que comunica cun mundo descoñecido. A vila está gobernada polos de sempre, reina a desconfianza, os odios, a pobreza e mesmo a fame. Ata o leite en po doado polos americanos vai parar ás mans dos que mandan, que o reparten á súa maneira en lugar de entregarllo directamente aos meniños dos colexios. Elena non o entende e vai loitar para cambiar a situación.
Ademais a ela tócalle unha escola apartada uns poucos quilómetros de Alcores, o Outeiro, cuns teóricos 35 alumnos. Se tivese 20 asistindo decote tería dereito a comedor escolar, mais raramente están os 20, só uns 11 ou 12. Os rapaces teñen que axudar nos labores agrícolas e ninguén ten interese pola súa instrución, tampouco os seus pais cren necesario que aprendan. Aínda así Elena vaise implicar no seu traballo, preocuparase polos rapaces e os seus problemas, por aprenderlles a ler e escribir sentíndose integrada na súa escola.
Narración
A historia está contada en terceira persoa por un narrador extradiexético e omnisciente. O narrador usa o guión e a paréntese  en moitas ocasións para expoñerlle a súa opinión ao lector. O título ten que ver co ambiente opresivo que paira sobre a localidade: non corre o aire.
Espazo
Alcores de Donalvar é a vila imaxinaria de Castela onde se desenvolve a novela. É fin de traxecto desde Villanueva, a uns cen quilómetros por unha mala estrada. Máis lonxe está Tordesillas, de onde debían acudir os bombeiros nos incendios. E tamén se cita a capital, Valladolid. Fuente de Sopeña é a vila tamén imaxinaria onde naceu Elena.