cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martiño I de Aragón
Traxectoria
Ao non acabar coa insurrección siciliana tivo que demorar o seu regreso á Península, polo que sería a súa muller María de Luna, que quedara no Reino de Aragón, polo que a nova raíña tivo que actuar como Lugartenente Xeneral como as accións que tivo que facer fronte ás pretensións sucesorias tanto da viúva de Xoán I, Violante de Bar, que anunciou que esperaba un fillo do rei falecido que sería o seu lexítimo herdeiro, como de Mateo I de Foix, conde de Foix quen, polo seu matrimonio con Xoana de Aragón e Armagnac, filla máis vella do defunto monarca, alegou os seus dereitos ao trono aragonés. Mateo, aproveitando a ausencia de Martiño, tratou de invadir Aragón en 1396, pero María, coa axuda do conde de Urgel, Pedro II, puido frear o ataque; Mateo I de Foix foi detido e a invasión do reino foi un fracaso.
Todo o seu reinado estivo marcado polo Cisma de Occidente que dividía á cristiandade desde 1378. Foi partidario dos papas de Aviñón (a súa muller Mará era parnte do papa Luna), dos que obtivo apoio nas súas pretensións sobre o reino de Sicilia fronte aos Anjou, partidarios dos papas de Roma.
En 1397, cando regresaba de Sicilia para facerse cargo do trono aragonés, entrevistouse en Aviñón co antipapa Benedito XIII, o parente da raíña, coa intención de chegar a solucionar o cisma.
En 1401, á morte do conde de Empúries Pedro III, sen descendencia, Martiño reclamou o condado para a coroa de Aragón, ao ano seguinte doullo a María que, mesmo despois do regreso a Aragón do seu marido, seguía a ser politicamente moi activa.
No ano 1403 o antipapa Benedito XIII, Pedro Martínez de Luna (o papa Luna), que fora elixido papa o 28 de setembro de 1394, encontrábase sitiado no seu Palacio de Aviñon. Martiño, o esposo de María, coas súas tropas, liberouno e levouno san e salvo ao Palacio dos Luna en Peñíscola (Valencia), onde morreu en 1423.
Lanzou dúas cruzadas contra o norte de África en 1398 e 1399.
O seu fillo Martiño I de Sicilia, coa vitoria de San Luís (1409), acabou de someter á nobreza rebelde de Sardeña, expulsando de alí aos xenoveses nese ano. O 25 de xullo dese mesmo ano finou sen descendencia Martiño o Mozo en Cagliari, Reino de Sardeña (da Coroa de Aragón), polo que o seu pai Martiño o Vello foi recoñecido rei de Sicilia como Martiño II de Sicilia, onde reinou tan só un ano (1409-1410). En xeral foi un reinado de paz exterior, o cal agudizou as loitas entre bandos nobiliarios no interior.
O 29 de decembro de 1406 faleceu reina María de Luna que, aínda que lle deu catro fillos (Martiño, Xaime, Xoán e Margarida), todos haberían de morrer antes que o seu pai, polo que Martiño I decidiu contraer segundas nupcias con Margarida de Prades o 17 de setembro de 1408, quen non logrou darlle herdeiro ningún, polo que cando Martiño faleceu en Barcelona o 31 de maio de 1410, o trono quedou sen descendencia lexítima, polo que se abriu un interregno de dous anos no que se disputaron o trono ata seis pretendentes, entre eles o seu neto bastardo Fadrique de Luna, e que habería de solucionarse en 1412 co chamado Compromiso de Caspe que elixiría como o seu sucesor a Fernando de Antequera, membro da dinastía castelá dos Trastámara.
Descendencia
Martiño e María tiveron catro fillos, dos cales só un chegou á idade adulta:
Galego
A palabra galego pode referirse a:
Mandiá, Ferrol
Santa Uxía de Mandiá é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Ferrol. Segundo o IGE en 2018 tiña 645 habitantes (332 mulleres e 313 homes) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 837 habitantes.
Na escola desta parroquia estivo destinada entre 1918 e 1928 a mestra e inventora Ángela Ruiz Robles.
Torrente 3: El protector
Sinopse
Unha popular euro deputada, Giannina Ricci, chega de visita a España. O seu obxectivo, a través dun detallado informe, é pechar as factorías da multinacional Petronosa, que atentan contra o medio ambiente. O máis alto directivo da compañía suborna a dous mandos dos corpos de seguridade encargados de protexer a Ricci, para que faciliten o atentado que artellan contra ela. Para iso, non se lles ocorre nada mellor que encargarlle a protección a José Luis Torrente, o seu peor axente. Por se fose pouco, déixanlle elixir e adestrar ós que conformarán o corpo de elite que lle axude coa protección.
Xibraltar
Xibraltar (en inglés e castelán: Gibraltar) é un Territorio Español de Ultramar situado no extremo meridional da Península Ibérica, ao leste da baía de Alxeciras, que se estende sobre a formación xeolóxica da rocha de Xibraltar (en inglés: the Rock of Gibraltar ou tamén, The Rock), península que domina a beira norte do estreito de Xibraltar, comunicando o mar Mediterráneo e o Océano Atlántico.
Xibraltar limita ao norte con España e alberga unha poboación de preto de 29.000 habitantes nunha superficie de menos de 7 km², cunha economía baseada no sector de servizos, principalmente como centro financeiro e turístico. Aproveitando a súa privilexiada posición estratéxica, é tamén unha base aeronaval das Forzas Armadas Británicas.
Historia
miniatura|esquerda|250px|Mapa de Xibraltar (4ª edición do Meyers Konversationslexikon (1885-90).)
Xibraltar e Abila (antiga cidade e promontorio na actual Ceuta) formaban as chamadas Columnas de Hércules, que os mariñeiros fenicios marcaron cunhas columnas de prata para indicar aos pobos mediterráneos os lindes seguros de navegación.
O nome de Xibraltar, Kalpe para os gregos, provén do árabe Yabal Tariq ("monte Tariq") na honra do xeneral musulmán Tariq ibn Ziyad.
Inglaterra e Países Baixos, dúas grandes potencias marítimas, eran inimigas da aspiración de Filipe de Anjou ao trono de España. En xullo de 1702, durante a Guerra de Sucesión Española, chegaron a Cádiz e desembarcaron en Rota e El Puerto de Santa María.
O 4 de agosto de 1704, outra escuadra inglesa tomou Xibraltar. O seu comandante tomou posesión da Rocha en nome da raíña Ana I de Inglaterra(un dos protagonistas destes acontecementos é o soado Marlborough, ou -como lle dicían os españois- Mambrú). Nove anos máis tarde, a conquista formalizouse mediante o Tratado de Utrecht (1713).
España fixo varios intentos de reconquistar esta cidade, en 1727, 1779 ata 1782, e non recoñeceu a ocupación desta zona do seu territorio e púxoo en restitución, establecendo un límite fronteirizo entre o Reino Unido e España.
Todos os intentos por recuperar Xibraltar fracasaron debido á superioridade inglesa no mar. O escritor español, nado en Cádiz, José Cadalso morreu nun destes intentos.
Estableceuse unha fronteira e campo militar en Xibraltar. Os xibraltareños de 1704 refuxiáranse coa insignia do seu concello en San Roque e xunto a esta aldea creceu o chamado Los Barrios. Máis tarde foi repoboada Alxeciras (abandonada desde 1369). miniatura|esquerda|250px|Unha vista do norte da rocha de Xibraltar desde España
O contrabando converteuse nunha importantísima actividade económica na zona; o goberno de Carlos III deu un golpe mortal á piratería mediante o reforzamento do poderío naval e a sinatura de tratados cos países veciños.
Durante a segunda guerra mundial, Xibraltar foi a base de operacións militares británicas entre o Atlántico e o Mediterráneo.
Francisco Franco considerábaa unha afronta á dignidade española. Intentando forzar unha devolución mantivo fechada "a reixa" durante case 13 anos que impediu a comunicación directa entre as poboacións a un e outro lado da fronteira. Tras finalizar a ditadura, de novo se permitiu o paso de viaxeiros e mercadorías.
Na actualidade os gobernos españois seguen reclamando a soberanía ou cosoberanía da Rocha, pero esta reclamación sempre foi rexeitada polo goberno británico; os habitantes de Xibraltar defenderon o statu quo de dependencia do Reino Unido en referendos oficiosos convocados polas autoridades locais.
Goberno e política
miniatura|[[Gobernador de Xibraltar, Adrian Johns, representante da Coroa británica.]]
O Gobernador de Xibraltar, designado polo monarca do Reino Unido, é responsable dos asuntos de defensa, relacións exteriores, seguridade interna e estabilidade financeira. O resto de materias, definidas como "domésticas", son responsabilidade do Goberno Xibraltar, co líder do partido maioritario no parlamento como ministro principal.
A cuestión da soberanía continúa dominando a política de Xibraltar. Os dous partidos políticos principais, os socialdemócratas (Gibraltar Social-Democrats, GSD) e os laboristas (Gibraltar Socialist Labour Party, GSLP) oponse rotundamente a calquera transferencia da soberanía a España. España continúa solicitando a retrocesión do territorio, e o Goberno británico, mentres declara que non terá lugar ningún cambio sen o consentimento do pobo de Xibraltar, en 2002 aceptou o principio de soberanía conxunta con España. Con todo, todos os partidos políticos locais opuxéronse a este movemento, reclamando no seu lugar a autodeterminación para Xibraltar, do mesmo xeito que os principais partidos británicos da oposición. A proposición de aceptar un arranxo con España foi rotundamente rexeitada pola poboación en dous referendos celebrados en 1967 e en 2002, o último dos cales apenas uns meses despois de que o Goberno británico aceptase o principio de soberanía compartida. En ambas as ocasións máis do 95 por cento dos votantes expresou a súa resolución a seguir sendo británicos (na última ocasión, a porcentaxe foi do 98,97 por cento).
Status de Xibraltar na Unión Europea
Xibraltar é parte da Unión Europea (UE), unha vez ingresado na Comunidade Económica Europea co Reino Unido en 1973: por unha disposición especial o tratado da UE aplícase aos territorios europeos de cuxas relacións exteriores un Estado membro é responsable. Na práctica, Xibraltar é o único territorio cuberto por esta cláusula.
O tratado que establece a constitución aplícase a Xibraltar como territorio europeo cuxas relacións exteriores son responsabilidade dun estado membro. Isto non implicará cambios nas posicións respectivas dos estados membros referidos.
miniatura|dereita|450px|Panorámica da Rocha de Xibraltar Segundo o negociado polo Reino Unido a petición do goberno de Xibraltar, algunhas leis da UE non se estenden a Xibraltar. Debido a varias disposicións do tratado da adhesión do Reino Unido ás comunidades europeas:
En relación ao comercio de bens, Xibraltar é considerada, de feito, como país externo pola UE. O euro non é moeda de curso legal, pero se acepta informalmente. Os nacionais británicos asentados alí foron clasificados como cidadáns dos territorios británicos de ultramar relacionados con Xibraltar. Como tal, son cidadáns plenos da UE, segundo un declaración do Reino Unido en 1982. Aos cidadáns dos territorios británicos de ultramar relacionados con Xibraltar permitíuselles, a partir de 1983, rexistrarse como cidadáns británicos de acordo coa sección 5 da British Nationality Act (Lei Británica de Nacionalidade) de 1981. O 21 de maio de 2002, a cidadanía británica foille concedida a todos os xibraltareños que a posuían xa.
O censo electoral compilado para as eleccións europeas de 2004 mostrou, que á parte duns poucos, a maioría dos xibraltareños exercitara o seu dereito á cidadanía británica.
Xibraltar foi excluído das eleccións ao Parlamento Europeo por unha disposición especial do Tratado que organizaba estas eleccións por sufraxio directo, pero esta disposición foi recorrida con éxito ante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos. Como consecuencia desta decisión, os xibraltareños votaron por primeira vez nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2004, formando parte da rexión suroeste de Inglaterra. Participou o 58% do electorado de Xibraltar, comparado co 31% da rexión na súa totalidade, co Partido Conservador asegurándose un triunfo irresistible.
Defensa
A Rocha é un posto de escoita das telecomunicacións a través do norte de África e, debido á súa localización, aínda segue sendo unha base clave da OTAN. Naves británicas e estadounidenses visitan con frecuencia o seu porto, o que inclúe tamén submarinos de propulsión nuclear, o que adoita traducirse en grave inquietude en todo o Campo de Xibraltar.
Xeografía
miniatura|dereita|250px|A Rocha de Xibraltar
Xibraltar é unha estreita península situada na costa mediterránea meridional de España, entre a baía de Alxeciras e o mar de Alborán, ao noroeste do estreito de Xibraltar. Ten 5 quilómetros de longo e 1,2 quilómetros de ancho e está conectado a España mediante un itsmo baixo e areoso, duns dous quilómetros de longo.
A península consiste nun penedo de pedra calcaria e lousa coñecido como a Rocha de Xibraltar. Levántase abruptamente desde o itsmo ata 421 m de altura en Rock Gun, o cume máis setentrional. A súa maior altura (426 m), sitúase preto do seu extremo meridional. A pendente da Rocha descende gradualmente ata o mar na Punta de Europa, o punto máis meridional do territorio, situado en fronte de Ceuta, situada a 32 quilómetros ao sur, alén do estreito. Desde o Mediterráneo, Xibraltar aparece como serie de cantís escarpados e inaccesibles. No lado occidental, a pendente é máis gradual e atópase ocupada por vivendas situadas en diferentes alturas que se apertan ata 90 metros por encima dos vellos muros da fortaleza. Máis arriba, os cantís de pedra calcaria case illan a parte superior da Rocha, cuberto por unha maraña de árbores silvestres. Xibraltar non ten ningún manancial ou río, polo que unha zona de 14 hectáreas de pendentes areúdas situada sobre Catalan Bay e Sandy Bay foi cuberta para captar auga de choiva. A auga almacénase en varios alxibes escavados na rocha. Esta auga mestúrase posteriormente con auga extraída de pozos situados no itsmo ou desalgada a partir de auga mariña.
Economía
Debido á carencia do espazo na península, non hai agricultura. Hai unha pequena cantidade de industria lixeira (bebidas) pero as fontes de ingresos principais son o transporte marítimo, o turismo (máis de sete millóns de turistas visitan Xibraltar cada ano), e as actividades financeiras.
Nos últimos anos produciuse unha expansión significativa das instalacións hostaleiras e das facilidades de baño para estimular o turismo. As instalacións portuarias ocupan a maior parte da beira occidental do territorio así como unha porción de terra gañada ao mar na baía de Alxeciras.
A economía xibraltareña estivo tradicionalmente sustentada na provisión de servizos ao Ministerio de Defensa británico. En 1984, tales actividades constituían o 60% da economía xibraltareña. Con todo, desde entón, a presenza militar británica reduciuse abruptamente (en 1983, pecháronse os estaleiros da Royal Navy), co que a economía xibraltareña viuse forzada a diversificarse (en 2002, a contribución do Ministerio de Defensa británico ao PIB xibraltareño era apenas un 7%). Foi sobre todo tras a elección de Joe Bossano en 1988, cando Xibraltar, amparada na súa condición de territorio da Comunidade Europea, ao tanto que exenta do IVE e á marxe da unión aduaneira, desenvolveu unha lexislación fiscal que a converteu nun activo centro financeiro offshore, considerado un paraíso fiscal debido ás súas vantaxosas condicións fiscais. Definíronse así dous tipos de compañías, as exentas (exempt companies) e as cualificadas (qualifying companies), que, residentes en Xibraltar, non teñen actividade económica nin comercial en Xibraltar. Estas compañías pagan un imposto anual non superior a 300 libras esterlinas e pagan un imposto sobre beneficios testemuñal (2% no caso das compañías cualificadas; nada se se trata de exentas). Adicionalmente, non existe ningún tipo de control de cambios para as persoas físicas ou xurídicas residentes en Xibraltar. En setembro de 2004 Xibraltar ten 28,000 compañías sobre o seu rexistro, de que 8,500 eran impositivas libres. Xibraltar comezou a estabelecer un código financeiro máis estrito.
O réxime fiscal xibraltareño levou á OCDE a incluír o territorio na lista de paraísos fiscais en xuño de 2000. O goberno xibraltareño comprometeuse en 2002 a mellorar a transparencia dos seus sistemas regulatorio e fiscal e establecer un intercambio efectivo de información en materia fiscal con outros membros da OCDE, de forma que non foi incluída na lista de paraísos fiscais non cooperadores. As autoridades xibraltareñas sosteñen que a pesar do vantaxoso réxime fiscal do que gozan as sociedades exentas, o rigor dos controis aplicados impide a utilización da praza como centro de branqueo de diñeiro, o cal foi apoiado por informes de organismos como o FMI.
Na actualidade, atópase en marcha un proceso que terminará coa total eliminación deste sistema financeiro en 2010. En efecto, o 18 de febreiro de 2005, o goberno británico aceptou a recomendación da Comisaria da Competencia de abolir para finais do 2010 o réxime fiscal exento xibraltareño.
Demografía
miniatura|dereita|250px|Montaña ("Rocha de Xibraltar") e cidade
Como é propio nun porto mediterráneo de máxima importancia, a poboación actual de Xibraltar ten unha orixe diversa: principalmente británica e española, con minorías de orixe italiana, portuguesa e maltesa; e árabes e xudeus orixinarios de Marrocos e outros países do sur do Mediterráneo.
Os cidadáns de Xibraltar son chamados llanitos, posiblemente do italiano gianni (giovanni: 'novo, mozo') ou por asociación semántica co nome da comarca: Campo de Xibraltar. A variante do dialecto andaluz que se fala na colonia recibe tamén este nome.
A lingua oficial é o inglés, aínda que se fala tamén o español que é a lingua materna de moitos xibraltareños.
Cultura
As relixións máis profesadas son o catolicismo (76%), o protestantismo (6%), o anglicanismo, o islam (6,9%), o xudaísmo (2,3%), ningunha ou outra 7% (1991).
Homeland Movement
Homeland Movement é o primeiro álbum de estudio do grupo musical australiano Yothu Yindi. O disco é unha mestura de sons propios do rock con instrumentos e ritmos característicos da música aborixe australiana. Foi lanzado ó mercado no ano 1989.
Constanza de Aragón
O nome Constanza de Aragón pode aludir a:
Marmancón, Ferrol
San Pedro de Marmancón é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Ferrol. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2018 tiña 84 habitantes (47 mulleres e 37 homes) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 107 habitantes.
M. Night Shyamalan
Manoj Nelliyattu Shyamalan nado en Pondicherry o 6 de agosto de 1970, máis coñecido como M. Night Shyamalan, é un director de cine e guionista indio nacionalizado estadounidense, nomeado ós premios Oscar.
Filmografía
miniatura|M. Night Shyamalan e [[Bryce Dallas Howard no Festival de Cine de Donostia, 2006.]]
Cameos
Shyamalan gosta de saír nos seus filmes interpretando algún personaxe secundario:
Crianza dos fillos
miniatura|Unha muller [[Nepal|nepalesa cargando un bebé nas costas.]] A crianza ou educación dos nenos é o proceso de promover e apoiar o desenvolvemento físico, emocional, social, económico e intelectual dun neno, dende a infancia ata a idade adulta. A crianza dos fillos refírese a todos os aspectos da educación dun neno, alén da relación biolóxica.
Os encargados máis comúns so os pais biolóxicos do neno en cuestión, aínda que noutros casos poden ser un irmán maior, un avó, un titor legal, tía, tío ou outro membro da familia ou un amigo da familia.
Os gobernos e a sociedade tamén poden ter un papel na crianza dos nenos. En moitos casos, os nenos orfos ou abandonados reciben coidado de pais dos que non teñen ningunha relación de sangue. Outros poden ser adoptados, criados en fogares de acollida, ou colocados nun orfanato. As habilidades da crianza varían, e un pai con boas habilidades pode ser ser un bo pai.
Barreiro, Barreiro, Antas de Ulla
Barreiro é un lugar da parroquia de Barreiro no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa.
Crianza dos fillos
O pediatra e psicanalista inglés Donald Winnicott describe que o concepto da paternidade é «suficientemente bo» cando se cumpren un mínimo de requisitos previos para o desenvolvemento saudable do neno. As opinións sobre as características que fan que un pai sexa bo o «suficientemente bo» varían dunha cultura a outra. Ademais, a investigación apoia que a historia dos pais, tanto en termeos de relacións de calidade variable así como a psicopatoloxía dos pais, sobre todo no que atinxe ás experiencies adversas, pode influír fortemente nos resultados da sensibilidade dos menores por parte dos seus proxenitores.
Vita sancti Wilfrithi
A Vita Sancti Wilfrithi (vida de Saint Wilfrid) é un texto haxiográfico do século VIII no que se explica a vida do bispo de Northumbria Wilfrid de York. Aínda que se trata dunha haxiografía, afonda nos problemas políticos relacionados coa Igrexa de Northumbria e coa historia dos mosteiros de Ripon e Hexham.
A obra forma parte dunha colección de fontes históricas escritas entre finais do século VII e comezos do VIII, que inclúe o texto anónimo Vita Sancti Cuthberti, as obras de Beda o Venerbel e Vita Sancti Columbae de Adamnán. Tanto nesta obra como noutras, a cristianización de Gran Bretaña é tratada polo miúdo e serve para documentar o período histórico anterior ao reinado de Alfredo o Grande.
Datación e atribución
No prefacio da Vita Sancti Wilfrithi, o autor revela que é un sacerdote e que se chama Estevo (Stephanus). Os escritores modernos chamáronlle "Eddius Stephanus", segundo unha cita do século XVII, aínda que hoxe moitos historiadores negan esta atribución, considerándoa incorrecta. Este erro débese a que a Vita Sancti Wilfrithi explica que entre 666 e 669, Wilfrid acompañou a dous profesores de canto desde Kent ata Ripon, Ædde e Æona. Beda tamén menciona a Ædde, cando escribe que "Ædde, tamén coñecido como Stephanus", fora dirixido a Northumbria por Wilfrid e fora o primeiro cantante entre os pobos dese país. Non obstante, moitos historiadores modernos consideran que esta historia non ten base.
Trama
A Vita Sancti Wilfrithi narra a vida e a carreira eclesiástica de Wilfrid, dende a súa mocidade ata a súa morte, con breves notas sobre os dous principais mosteiros do santo, Ripon e Hexham. O texto narra en detalle a elección de adolescente de ser home de igrexa, as súas pelexas con Teodoro, arcebispo de Canterbury, as súas viaxes entre Inglaterra e Roma, a súa participación nos sínodos e a súa morte. O texto dedica máis dun terzo do seu contido aos "éxitos de Northumbria" mentres que dedica moito menos espazo ao período en que o santo serviu como bispo de York (686 - 691) e as súas actividades en Mercia. Como en moitas outras haxiografías escritas mentres o protagonista estaba a piques de morrer, nesta obra hai poucos milagres mencionados.
FutureLearn
FutureLearn é unha plataforma educativa na que se imparten cursos online gratuítos e abertos a todo o mundo, na que participan algunhas das máis prestixiosas universidades a nivel internacional. En maio de 2018 tiña 143 socios universitarios ou empresariais.
Cursos
FutureLearn ofrece cursos en aeronáutica, informática, medicina e bioloxía, ciencias sociais e humanas, arte, matemáticas e estatísticas, economía e finanzas.
Madame Bovary
Madame Bovary é unha novela escrita por Gustave Flaubert. Publicouse por entregas en La Revue de Paris dende o 1 de outubro de 1856 até o 15 de decembro do mesmo ano; e en forma de libro, en 1857.
Foi traducida ó galego por Antonio Pichel e foi publicada pola Editorial Galaxia no ano 1994. No ano 2005, foi publicado de novo cunha tradución de Pichel dentro da colección Biblioteca Galega de Clásicos Universais.
Contexto histórico
A orixe do realismo, movemento da segunda metade do século XIX, atópase intrinsecamente ligado á novela épica, á novela naturalista e á novela máxica. Ademais de ser unha das seleccións literarias por excelencia no xénero do chamado romanticismo tardío, Madame Bovary constitúe un dos puntos de referencia para o movemento do realismo.
Bructeri
miniatura|Mapa dos pobos xermánicos polo 50-100 Os Bructeri (chamados así en latín; en grego: Βρούκτεροι, Broukteroi, ou Βουσάκτεροι, Bousakteroi) foron un pobo xermánico localizado no noroeste da actual Alemaña, entre os ríos Lippe (Luppia en latín) e Ems (Amasia ou Amisia) ao sur do Bosque de Teutoburgo, hoxe no norte da actual Renania do Norte-Westfalia, entre os anos 100 a.C. e 350.
Madame Bovary
Contexto histórico
Porén, a historia tamén se acha estreitamente unida ó que se coñeceu como a novela alegórica, sendo tamén unha crítica á sociedade burguesa do século XIX, posterior á Revolución Francesa e ó goberno absolutista de Napoleón en Francia. Esta obra desenvolveuse en devanditos anos
En tres partes, cunha incrible agudeza literaria, Gustave Flaubert amósanos o seu punto de vista sobre a vida da sociedade de alto rango na Francia do temperán século XIX, ó casar o personaxe principal con alguén que nada lle ofrece máis que exhibila coma se fose un trofeo. Madame Bovary é, pois, máis que unha novela, un retrato fiel e un paradigma para a literatura realista e universal e para a filosofía francesa dos séculos XIX a XX.
Bructeri
Participaron na loita contra os romanos - Druso no 12 a.C. e formaron parte dunha alianza cos Cherusci, marsos, catos, sicambrios e caucos, baixo o mando do caudillo Arminio, quen derrotou ao xeneral romano Publio Quintilio Varo e aniquilou as súas tres lexións na batalla do bosque de Teutoburgo no 9, combatendo posteriormente contra as expedicións de castigo levadas a cabo por Xermánico.
Polo 14, o xeneral Lucio Estertinio atacounos e arrasou as súas terras, recuperando o estandarte da Legio XIX. Os bructeri permaneceron independentes e apoiaron a rebelión dos bátavos. Terminaron sendo absorvidos polos francos ripuarios.
Polibio
Polibio (Πολύϐιος), nado ca. 203 a.C. e finado en 120 a.C., foi un historiador grego famoso pola súa Historia en 40 libros, que abrangue o período comprendido entre o 240 e o 146 a.C.
Traxectoria
Fillo de Licorta, membro da clase gobernante grega, recibe unha educación militar e a súa actividade política centrouse en manter a independencia da Liga aquea. Como o principal valedor da política de neutralidade na guerra de Roma contra Perseo de Macedonia, foi un dos 1.000 nobres aqueos que os romanos levaron a Roma no 166 a.C. e estivo retivo alí durante dezasete anos. En Roma foi titor de Scipio Aemilianus Africanus e foi con el na campaña na que conquistou Cartago (149 a.C.), Trala destrución de Corinto (146 a.C.) regresou a Grecia, para facer menos gravosa a condición de Grecia como provincia romana.
Posteriormente marchou outra vez a Roma dedicado a investigar e escribir, con longos períodos dedicados a viaxar polos países mediterráneos. Despois da morte de Scipio regresou a Grecia, onde morreu.
Obra
Dos 40 libros da Historia que escribiu só se conservan 5, do resto coñécese o seu contido por Estrabón. Polibio estivo na Galia e Hispania, e na súa obra dá información sobre Décimo Xunio Bruto e a súa expedición á Gallaecia.
Premià
Premià é un topónimo catalán que provén do xentilicio latino Primiliano. Pode facer referencia a:
Líncora, Chantada
Festas
Ademais da festa do seu patrón San Pedro, o día 6 de setembro tamén se festexa a celebración en honra á Nosa Señora da Saúde.
Pavilhão João Rocha
O Pavilhão João Rocha é o pavillón de deportes do Sporting Clube de Portugal. Ten capacidade para 3 000 espectadores e é usado polos equipos de baloncesto, balonmán, fútbol sala, hóckey sobre patíns e voleibol do club. O nome do pavillón é en honra a João Rocha, expresidente do club, que estivo no cargo desde setembro de 1973 ata outubro de 1986.
San Xurxo da Mariña, Ferrol
San Xurxo da Mariña é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Ferrol. Segundo o IGE en 2018 tiña 392 habitantes (201 homes e 191 mulleres) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 476 habitantes. No verán aumenta considerablemente a súa poboación ó contar cun importante número de vivendas empregadas como segunda residencia.
Campionato de Europa de hóckey a patíns feminino
O Campionato de Europa de hóckey a patíns feminino é unha competición de hóckey a patíns disputado entre as seleccións femininas europeas. Esta competición dispútase cada dous anos e é organizada polo Comité Européen de Rink Hockey (CERH). A primeira edición tivo lugar en 1991.
Historial
A táboa que se presenta recolle o palmarés do Campionato de Europa dende a súa creación en 1991. Aparecen tamén os resultados do campionato experimental que se celebrou na localidade alemá de Eldagsen en 1989 e na que se proclamou campioa a selección dos Países Baixos.
Clasificación
O Comité Européen de Rink Hockey elaborou unha clasificación de tódalas edicións do Campionato de Europa dende a súa creación ata 2015. As seleccións reciben puntos segundo a posición final no campionato, de xeito que o 1º clasificado recibe 13 puntos, o 2º recibe 11, o 3º recibe 9, o 4º recibe 7, o 5º recibe 6, o 6º recibe 5, o 7º recibe 4, o 8º recibe 3, o 9º recibe 2 e do 10º en diante recibe 1 punto.
A Laxe, Barreiro, Antas de Ulla
A Laxe é un lugar da parroquia de Barreiro no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Proteína globular
miniatura|300px|Estrutura tridimensional da [[hemoglobina, unha proteína globular tetrámera.]] As proteínas globulares ou esferoproteínas son proteínas que se pregan adoptando unha forma máis ou menos esférica, o que lles dá unha estrutura complexa, e poden formar disolucións coloidais en auga. Constitúen un dos grandes tipos estruturais de proteínas, xunto coas proteínas fibrosas, que son practicamente insolubles.
Non se deben confundir coas globinas, que son tamén proteínas globulares, pero dun tipo determinado, que teñen un pregamento de globina. As globulinas son outras proteínas de nome parecido, tamén globulares, dun tipo determinado, entre as que salientan as globulinas do plasma sanguíneo.
Estrutura globular e solubilidade
O termo proteína globular é bastante antigo (data probablemente do século XIX) e converteuse nun termo un tanto arcaico dado os miles de proteínas coñecidas e a existencia dun vocabulario descritivo de motivos estruturais máis específico e descritivo. Pero segue usándose como un termo para facer descricións xerais. A natureza globular destas proteínas pode determinarse con técnicas relativamente sinxelas como ultracentrifugación ou por técnicas de dispersión dinámica da luz.
A súa forma esférica está inducida pola súa estrutura terciaria. Os grupos apolares (hidrofóbicos) agrúpanse no interior da molécula, mentres que os polares (hidrofílicos) dispóñense cara ao exterior, permitindo que se establezan atraccións dipolo-dipolo co disolvente, o que explica a solubilidade da molécula.
Funcións
As proteínas globulares adoitan estar solubles no citosol ou nos líquidos fisiolóxicos ou formar parte de membranas, pero algunhas proteínas globulares poden formar estruturas filamentosas na célula; por exemplo, as tubulinas alfa e beta son proteínas globulares, pero ensámblanse orixinando un microtúbulo, que ten unha forma filamentosa e unha función estrutural.
A diferenza das proteínas fibrosas que só desempeñan funcións estruturais, as proteínas globulares tamén poden actuar como:
Miosina
miniatura|right|350 px|Parte da estrutura da miosina II. Os átomos da cadea pesada están coloreados de vermello no lado esquerdo, e os átomos das cadeas lixeiras están coloreados de laranxa e amarelo. As miosinas son unha familia de proteínas motoras dependentes do ATP. As súas funcións máis coñecidas son intervir na contracción muscular e noutros procesos mótiles en moitos eucariotas. Son as proteínas responsables da motilidade baseada na actina. O termo miosina foi orixinalmente utilizado para describir un grupo de ATPases similares atopadas nas células musculares estriadas. Despois do descubrimento feito por Pollard e Korn de encimas con funcións similares á miosina no amebozoo Acanthamoeba castellanii, descubríronse un gran número de xenes de miosina diverxentes nos máis diversos eucariotas. Deste modo, aínda que se pensaba inicialmente que a miosina estaba restrinxida ás células musculares (de aí o prefixo, "mio", músculo), realmente non existe unha soa miosina senón unha amplisima superfamilia de xenes que codifican proteínas que comparten as propiedades básicas de unión á actina, hidrólise do ATP (actividade encimática de ATPase), e transdución de forza. Virtualmente todos as células eucarióticas conteñen isoformas da miosina. Algunhas isoformas teñen funcións especializadas en certos tipos celulares (como no músculo), e outras isoformas están presentes en moitos tipos celulares. A estrutura e función da miosina está moi conservada entre as especies, ata o punto que a miosina II do músculo de coello pode unirse á actina dunha ameba.
Dominios
A maioría das moléculas de miosina están compostas por dominios de cabeza, pescozo e cola.
Forza impulsora
Multitude de moléculas de miosina II xeran forza na contracción do músculo esquelético por medio dun mecanismo de golpes impulsores alimentados pola enerxía liberada pola hidrólise do ATP. O golpe iompulsor ten lugar cando se libera o fosfato da molécula de miosina despois da hidrólise do ATP cando a miosina está estreitamente unida á actina. O efecto desta liberación é un cambio conformacional na molécula que a impulsa contra a actina. A liberación da molécula de ADP e a unión dunha nova molécula de ATP fan que a miosina se libere da actina. A hidrólise do ATP na miosina causa que se una outra vez á actina e que repita o ciclo. O efecto combinado de multitude de golpes impulsores fai que o músculo se contraia.
Nomenclatura, evolución, e árbore da familia das miosinas
A gran variedade de xenes de miosina que se atopan nos filos eucarióticos foron denominadas de acordo con diferentes esquemas a medida que eran descubertas. A nomenclatura pode, xa que logo, ser algo confusa cando se pretende comparar as funcións das proteínas miosinas dun organismo ou de varios organismos.
A miosina do músculo esquelético, a máis salientable da superfamilia das miosinas debido á súa grande abundancia nas fibras musculares, foi a primeira que se descubriu. Esta proteína forma parte do sarcómero e forma filamentos macromoleculares compostos de múltiples subunidades de miosina. Atopáronse proteínas miosinas formadoras de filamentos similares no músculo cardíaco, músculo liso, e en células non musculares. Porén, empezaron a descubrirse a partir da década de 1970 novos xenes de miosinas nos eucariotas máis simples, que codificaban proteínas que actuaban como monómeros, e foron denominadas miosinas da clase I. Estas novas miosinas recibiron o nome de "miosinas non convencionais" e foron atopadas en moitos outros tecidos distintos do muscular. Estes novos membros da superfamilia foron agrupados segundo as relacións filoxenéticas derivadas da comparación das súas secuencias de aminoácidos dos seus dominios da cabeza, e a cada clase asignóuselle un número romano   (ver árbore filoxenética). As miosinas non convencionais tamén teñen dominios de cola diverxentes, o que suxire que teñen funcións especiais. O diversificado conxunto de miosinas coñecido probablemente evolucionou a partir dun precursor ancestral tal como se ve na imaxe.
miniatura|right|400px|[[Árbore filoxenética da miosina.]]
As análises das secuencias de aminoácidos de diferentes miosinas mostran unha grande variabilidade entre os dominios da cola, pero unha grande conservación nas secuencias dos dominios da cabeza. Presumiblemente isto pode deberse a que as miosinas poden interaccionar polos seus dominios da cola cun grande número de diferentes moléculas, e a que a finalidade en cada caso (moverse ao longo dos filamentos de actina) permaneceu igual e, por tanto, require a mesma maquinaria molecular no motor. Por exemplo, o xenoma humano contén uns 40 xenes distintos para a miosina.
Estas diferenzas na forma tamén determinan a velocidade á que as miosinas se poden mover ao longo dos filamentos de actina. A hidrólise do ATP e a subseguinte liberación do grupo fosfato causa o "golpe impulsor," no cal o "brazo da panca" ou rexión do "pescozo" da cadea pesada é arrastrada cara a adiante. Como o golpe impulsor sempre move o brazo da panca no mesmo ángulo, a lonxitude do brazo da panca determina o desprazamento da molécula "cargamento" (a que é movida) en relación co filamento de actina. Un brazo de panca máis longo causaría que a molécula cargamento atravesase unha maior distancia mesmo se o brazo da panca experimenta o mesmo desprazamenteo angular (igual que unha persoa con pernas máis longas pode avanzar máis distancia en cada paso). A velocidade do motor de miosina depende da velocidade á cal esta pasa polo ciclo cinético completo de unión de ATP e liberación de ADP.
Miosina I
A miosina I funciona como un monómero e actúa no transporte de vesículas. Ten un "paso" (distancia á que se move en cada pulo) dunha lonxitude de 10 nm e foi implicada na resposta de adaptación dos estereocilios do oído interno.
Miosina II
miniatura|350px|Modelo de esvaramento de filamentos da contracción muscular. A miosina II (tamén coñecida como miosina convencional) é o tipo de miosina responsable da produción da contracción muscular nas células musculares.
Nas células musculares, as longas colas en hélice superenrolada de cada molécula de miosina únense entre si, formando os filamentos grosos do sarcómero. Os dominios de cabeza que producen a forza sobresaen do lateral do filamento groso, preparados para avanzaren ao longo dos filamentos finos adxacentes de actina en resposta aos sinais químicos apropiados.
Miosina III
A miosina III é un membro pouco coñecido da familia. Foi estudado in vivo nos ollos de Drosophila, onde se pensa que xoga un papel na fototransdución. Un xene humano homólogo para a miosina III, o MYO3A, foi descuberto nos estudos do Proxecto Xenoma Humano e exprésase na retina e cóclea.
Miosina IV
A miosina IV ten un só motivo IQ e unha cola que carece de secuencias que formen estruturas en hélice superenrolada. Ten unha homoloxía similar aos dominios de cola da miosina VII e XV.
Miosina V
A miosina V é un motor de miosina non convencional, que é funcional como dímero e ten un paso dunha lonxitude de 74 nm. Translócase ("camiña") ao longo dos filamentos de actina viaxando cara ao extremo con pugas (extremo +) dos filamentos. A miosina V pensábase que era fundamental para o movemento de vesículas desde o centro da célula á periferia, pero pero viuse que máis probablemente é un amarre dinámico, que retén as vesículas e orgánulos na periferia da célula rica en actina.
Miosina VI
miniatura|Estado da miosina VI (tomado de PDB 2V26) antes do golpe impulsor. A miosina VI é un motor de miosina non convencional, que funciona principalmente como dímero, pero que tamén actúa como un monómero non procesante. "Camiña" ao longo dos filamentos de actina, movéndose en dirección ao extremo (-) dos filamentos. A miosina VI pénsase que transporta vesículas endocíticas na célula.
Miosina VII
A miosina VII é unha miosina non convencional con dous dominios FERM na rexión da cola. Ten unha rexión curta enrolada-enrolada (coiled-coiled). A miosina VII requírese na fagocitose en Dictyostelium discoideum, na espermatoxénese de Caenorhabditis elegans e na formación de estereocilios de ratos e peixe cebra.
Miosina VIII
A miosina VIII é unha miosina específica das plantas relacionada coa división celular, e está implicada especificamente na regulación do fluxo de citoplasma entre as células e na localización das vesículas do fragmoplasto.
Miosina IX
A miosina IX é un grupo de proteínas motoras dunha soa cabeza que se moven cara ao extremo (-). O mecanismo utilizado no movemento desta miosina non se coñece ben.
Miosina X
A miosina X é unha miosina motora non convencional, que é funcional como dímero. A dimerización da miosina X crese que é antiparalela. En células de mamíferos, o motor localízase en filopodios. A miosina X camiña cara aos extremos con pugas dos filamentoss. Algúns investigadores suxiren que preferentemente se despraza sobre feixes de actina en lugar de sobre filamentos simples de actina. É a primeira miosina motora que se observou que exhiba estes comportamentos.
Miosina XI
A miosina XI dirixe o movemento de orgánulos como plastos e mitocondrias nas células vexetais. É responsable do movemento dos cloroplastos dependente da intensidade da luz e da formación de estrómulos que interconectan distintos plastos.
Miosina XII
Só se coñece unha miosina deste tipo, atopada en Caenorhabditis elegans. Ten unha rexión de cola longa (200 kDa) con dous dominios MyTH4 e unha curta rexión en hélice superenrolada, pero non se sabe se é dimérica. É a menos conservada na súa secuencia de todas as miosinas.
Miosina XIII
Identificáronse dous xenes desta miosina na alga Acetabularia cliffonii, que parecen ser monoméricos, pero dos que se descoñece a súa función ou localización celular.
Miosina XIV
Este grupo de miosinas foi atopado no filo Apicomplexa. Estas miosinas localízanse na membrana plasmática dos parasitos intracelulares e poden estar implicados no proceso de invasión celular.
Estas miosinas tamén se atoparon no protozoo ciliado Tetrahymena thermophila. As funcións coñecidas que realizan son: transporte de fagosomas ao núcleo e perturban a eliminación regulada do macronúcleo durante a conxugación.
Miosina XV
A miosina XV é un motor implicado no movemento estrutural de estereocilios do oído interno. Pénsase que é un monómero funcional.
Miosina XVI
Presenta repeticións de anquirina N-terminais.
Miosina XVII
Ata agora só atopada nalgúns fungos.
Miosina XVIII
Presenta un dominio PDZ N-terminal.
Xenes humanos da miosina
Non todos estes xenes están activos.
As cadeas lixeiras da miosina son peculiares e teñen as súas propias propiedades. Non se consideran propiamente "miosinas" senón compoñentes de complexos macromoleculares que compoñen os encimas miosina funcionais.
Paramiosina
A paramiosina é unha proteína muscular grande de 93-115 kDa, que foi descrita en varios filos de invertebradoss. Os filamentos grosos dos invertebrados crese que están compostos dun núcleo interno de paramiosina rodeado de miosina. A miosina interacciona coa actina, producindo a contracción muscular A paramiosina encóntrase en moitos grupos de invertebrados como por exemplo: braquiópodos, sipuncúlidos, nematodos, anélidos, moluscos, arácnidos, e insectos. a paramiosina é responsable do mecanismo de "agarre" que permite a contracción sostida dos músculos con moi pouco gasto enerxético, como os das ameixas, as cales poden permanecer pechadas durante longos períodos de tempo.
Eagle Islands
As Illas Eagle son un grupo de dous illas no Arquipélago Chagos. Están situadas no bordo centro-oeste do Great Chagos Bank, que é a estrutura de atol de coral máis grande do mundo.
Illas
Cunha superficie de 2´45 km², Eagle island é a illa máis grande do Gran Banco de Chagos, e logo de Diego García a segunda máis grande do arquipélago de Chagos.
Historia
Houbo unha vez unha plantación de cocos en Ile Aigle, así como unha pequena cidade de traballadores chagosianos das plantacións. Pero no momento do estudo do Comandante Robert Moresby, en 1838, a illa só estaba poboada ocasionalmente. Non moito tempo despois, colonos franceses asentáronse no grupo Chagos a finais do século XVIII, a tendencia era concentrar aos traballadores en só unhas poucas illas desde onde se dirixían as plantacións, como na Ile Boddam no Salomon Islands.
En 1975, unha expedición fixo un levantamento topográfico dos arrecifes de coral, un estudo ecolóxico dos corais e un estudo sobre o metabolismo dos arrecifes.
Desde 1998 as illas son parte da Reserva Natural Estrita do arquipélago de Chagos e está prohibido desembarcar nas illas ou ancorar en barco. As illas teñen grandes poboacións de aves mariñas.
Un estudo en escarlata
Un estudo en escarlata (en A Study in Scarlet) é unha novela de 1887 escrita polo autor escocés Arthur Conan Doyle. Esta historias supón a primeira aparición de Sherlock Holmes e do Dr. Watson, que se converterían na parella de detectives máis famosa da ficción. O título do libro deriva dun discurso que Holmes, un detective consultor, lle fai ó seu amigo e cronista Watson sobre a natureza do seu traballo, no cal describe a investigación da historia dun asasinato como o seu "estudo en escarlata": "Existe o fío escarlata do asasinato que atravesa a madeixa incolora da vida, e o noso deber é desentrañar, illar e expoñer cada centímetro del.."
A historia e os seus personaxes atraeron pouco interese por parte do público na súa primeira aparición. Só se conservan 11 copias completas da revista na que apareceu a historia por vez primeira, Beeton's Christmas Annual, publicada en 1887, as cales teñen un valor considerable. Malia que Conan Doyle escribiu 56 historias curtas sobre Holmes, Un estudo en escarlata é unha das catro novelas no canon orixinal. A novela foi seguida por O signo dos catro, publicada en 1890. Un estudo en escarlata foi a primeira obra de ficción con detectives que incorporou a lupa como ferramenta de investigación.
Foi traducida ó galego por Elena Baillie e Xavier Alcalá e publicada pola Edicións Xerais no ano 1986 baixo o título Estudio en escarlata. Foi traducida por Bieito Iglesias e Manuel Vázquez e publicada pola Editorial Galaxia no ano 1995 baixo o título Un estudio en escarlata. No ano 2005, foi publicado de novo cunha tradución de Iglesias e Vázquez dentro da colección Biblioteca Galega de Clásicos Universais, baixo o título Un estudo en escarlata.
Charlie e a fábrica de chocolate
Charlie e a fábrica de chocolate é unha novela infantil en lingua inglesa do escritor galés Roald Dahl, publicada en 1964 co título de Charlie and the Chocolate Factory.
O libro, un clásico da literatura infantil do século XX, é coñecido pola súa linguaxe fácil e espontánea, así como polas súas detalladas descricións, características do estilo de Roahl Dahl. En 1972 saíu publicada a súa secuela, Charlie e o grande ascensor de cristal (Charlie and the Great Glass Elevator).
A historia xa mereceu dúas adaptacións para o cinema, Willy Wonka & the Chocolate Factory de Mel Stuart, con Gene Wilder, en 1971 e Charlie and the Chocolate Factory de Tim Burton, con Johnny Depp, en 2005.
Sinopse
O enredo do libro é sobre o neno chamado Charlie Bucket, que vive na pobreza, nunha casa cun único cuarto, cos seus pais e catro avós. Charlie é un rapaciño xentil, meigo e tamén responsábel. Con todo, o que Charlie máis ama na vida é o chocolate. Mais, a causa da pobreza da familia, só recibe unha barra por ano, no día do seu aniversario.