cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teoría das categorías
Monomorfismos, epimorfismos e isomorfismos
En Set unha frecha monomorfismo pode ser entendida como unha función inxetora.
Unha frecha chámase epimorfismo se e soamente se. Ou sexa, unha frecha é epimorfismo se pode ser cancelada á dereita dunha composición.
Finalmente, unha frecha é isomorfismo se e soamente se existe  tal que  e.
Toda frecha isomorfismo é monomorfismo e epimorfismo, aínda que o contrario non sexa necesariamente verdade. Por exemplo, na categoría formada por dous obxectos a e b, os morfismos identidade, e un único morfismo, f é un monomorfismo e un epimorfismo, porén non é un isomorfismo.
En Set podemos pensar unha frecha isomorfismo como unha función bixectora.
Obxectos isomórficos
Dous obxectos a e b dunha categoría son isomórficos, a\cong b, se existe unha frecha que é isomorfismo.
Un isomorfismo establece, en certo grao de abstracción, unha relación de "semellanza" ou "equivalencia" entre obxectos.
Obxectos inicial e terminal
O obxecto inicial e o obxecto terminal son as construcións máis simples en teoría das categorías.
Sexa C unha categoría. Un obxecto 0 é inicial se e soamente se para calquera obxecto b existe un único. O obxecto inicial é unha noción universal, ou sexa, definida pola existencia e unicidade de morfismos.
Un exemplo de obxecto inicial en Set é o conxunto baleiro, \emptyset, pois existe unha única función total que ten como orixe \emptyset e ten como destino calquera outro conxunto, e esta é a función baleira (ou sexa, aquela en que o gráfico da función é baleiro).
O obxecto terminal, t, é simplemente a noción dual de obxecto inicial. Significa que, dado un obxecto b da categoría, existe un único.
En Set calquera conxunto unitario (conxunto cun único elemento) é terminal. Isto ocorre porque, dado calquera outro conxunto, só existe unha función total con orixe neste conxunto e destino no conxunto unitario, que é a función constante (aquela en que os valores da función para todo o dominio son iguais).
Produtos e límites
O concepto de límite incorpora a idea dunha construción universal, ou sexa, unha construción que ten un comportamento privilexiado ("óptimo") en relación a todas as outras que satisfán determinada propiedade. O límite está dado pola existencia dunha frecha única entre todas estas construcións e a construción que é considerada óptima. miniatura|Diagrama conmutativo do produto categorial. Un dos exemplos máis simples de límite en teoría das categorías é o produto categorial, que é unha xeneralización do produto cartesiano. O produto categorial tamén é unha noción universal.
Sexa C unha categoría e a e b dous obxectos da categoría C. O produto categorial de a e b é un obxecto a\times b e dous morfismos e, tal que dado calquera obxecto c da categoría e para calquera morfismos  e  existe exactamente un  tal que o diagrama da figura ao lado conmuta.
Os morfismos p_a e p_b chámanse proxeccións.
Pódese chamar o obxecto c xunto coas frechas f e g pre-produto.
Naturalmente pódese definir o concepto dual ao produto categorial que se chama coproduto. Para iso basta inverter as frechas do diagrama do produto.
O produto categorial é un exemplo de límite, pois vén dado pola existencia dunha frecha única (neste caso a frecha h) entre calquera outro pre-produto e el.
Outros exemplos da noción de límites en teoría das categorías son o equalizador, o produto fibrado, e o cono.
Funtores
Os funtores son aplicacións entre categorías que preservan estruturas. Poden ser entendidos como homomorfismos na categoría de todas as categorías pequenas (ou sexa, a categoría que ten como obxectos todas as categorías compostas por obxectos que son conxuntos).
Un funtor (covariante) F da categoría C para a categoría D:
tal que son válidas as seguintes propiedades:
Lega Basket Serie A 2006-07
A tempada 2006-2007 da Lega Basket Serie A foi a 85ª edición da máxima competición de baloncesto en Italia. A competición contou con 18 equipos, que se enfrontaron entre si ó longo de 34 xornadas. Trala tempada regular, os 8 primeiros da táboa disputaron as eliminatorias polo título de campión, título que rematou nas mans do Montepaschi Siena por 2ª vez na súa historia, tras vencer ó VidiVici Bologna na final.
Táboa ó final da tempada regular
* Treviso foi penalizado con 12 puntos e Livorno con 2.
Eliminatorias polo título
O campión da tempada 2006-07 da Lega Basket Serie A foi o Montepaschi Siena.
Cidades
Cidades é un conxunto de 41 poemas escritos por Fran Alonso, publicado por Edicións Xerais de Galicia na Colección Merlín (1996) na primeira edición e na Colección Sopa de Libros (2013) na segunda edición. A obra foi finalista do certame Premio Lazarillo de Literatura Infantil no ano 1996 e gañadora no ano 1997 ao mellor libro do ano dentro da categoría de literatura infantil e xuvenil no certame literario Premio Rañolas e asemade, dedicoúselle unha mención especial nos Premios da Crítica Galicia. É o primeiro libro de literatura infantil escrito polo autor.
Abel Ares Pérez
Abel Ares Pérez, nado en Toural dos Vaos o 29 de marzo de 1909 e finado na mesma vila o 12 de setembro de 1998, foi un guerrilleiro antifranquista berciano.
Cidades
Tema
Como indica o título, o tema da obra é a cidade como obxecto de análise e reflexión; o autor leva a cabo esta a través dun ton lírico moi persoal e intimista co que intenta transmitir a súa experiencia nelas ao longo da súa traxectoria de vida (cidades nas que viviu durante a súa infancia e xuventude, que lle impactaron ben pola súa estética ou polas emocións -tanto positivas coma negativas- que estas lle produciron, que visitou...).
Abel Ares Pérez
Traxectoria
Militante socialista, participou na folga xeral revolucionaria de 1934 e pasou un tempo na cadea. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na defensa de Fabeiro e combateu co exército republicano na fronte de Asturias, chegando ao grao de tenente. Tras a caída de Asturias volveu ao seu lugar natal, pasou varios meses agochado nun burato nos arredores de Toural dos Vaos, e posteriormente organizou unha partida guerrilleira que actuou no Bierzo occidental. En 1942 foi un dos dirixentes guerrilleiros que constituíron a Federación de Guerrillas de León-Galicia, Abel permaneceu como axudante de César Ríos quen estaba ao mando da I Agrupación. En decembro de 1948 decidiu marchar a Francia ao considerar que non había opción para o triunfo dos guerrilleiros. En Francia traballou como albanel e en 1992 volveu ao Bierzo.
Cidades
Tema
O autor quere facer ver ós lectores e lectoras que os lugares nos cales se vive, se visita ou se está non son simplemente un contexto sen máis, senón que poden ser un pretexto para analizar, pensar e cambiar - paramellor- a sociedade; non pretende que os receptores e receptoras lean a obra sen máis, se non que vexan a lectura literaria -poética- coma unha forma de aprendizaxe.
Métrica e estilo
O estilo de autor sitúase no período literario que inclúe dende 1980 ata a actualidade, seguindo a data na cal foi nado. Este período literario caracterízase por acoller un abano de obxectos artísticos de natureza literaria ben variada que sobardan amplamente os convencionais lindes xenéricos, onde empeza a verse a literatura coma un medio de plasmar a propia versión da vida (Vilavedra,1999); dentro desta, inclúese o xénero de literatura infantil e xuvenil no cal destaca o autor da obra a analizar e polo cal foi premiado.
Cidades caracterízase por ser unha publicación moi innovadora á vez que intimista e persoal, pois o propio autor defínese nas notas da mesma coma "unha persoa creativa, imaxinativa, con moita iniciativa e sempre disposta a abordar novos retos" (páx. 61), aspecto que vén sendo demostrado en cada unha das pezas da obra, escritas -na súa gran maioría- en primeira persoa e cun versolibrismo abraiante, que mostra a creba do medo ás formas dun novo estilo literario.
Traducións
En 1998, a cargo do propio autor e mais Xoán Manuel Lago Lestón, publicada por Espasa Calpe na colección Espasa Juvenil.
En 2018, traducida polo propio autor e publicada por Kalandraka.
Museo do Bierzo
Historia
Encóntrase situado no pazo dos Condes de Toreno, construído entre 1565 e 1572, foi pazo consistorial na época de Filipe II, vivenda do correxidor e posteriormente antigo cárcere de Ponferrada ata o Século XVIII.
A corporación municipal do Concello de Ponferrada aprobou a súa creación en 1966. En 1984 fíxose un proxecto de remodelación do pazo dos Condes de Toreno e houbo obras de remodelación ata 1996, cando se inaugurou. miniatura|Peza do Museo do Bierzo: lápida procedente do castro de Vilaboa no Bierzo.
Exposición permanente
O museo, que conta con dúas plantas dedicadas á exposición permanente, divídese en:
Planta Baixa: Dedicada á prehistoria e aos asentamentos primitivos. Contén unha colección permanente de pezas do Paleolítico e do medievo, moitas delas orixinais e outras reproducións, e diversas salas dedicadas ao estudo do castelo de Ponferrada, cultura castrense no Bierzo, As Médulas, o Lago de Carucedo e a vida monacal no Val do Oza.
Planta Superior: Dedicada ao proceso da civilización máis actual e a forma de vida dos habitantes bercianos a partir do século XV, cunha colección numismática con pezas que van dende a Idade Media ata o século XX. e salas dedicadas á artesanía, mobiliario palaciano, cartografía, libros e unha colección de armas.
Exposicións temporais
O museo ten unha cripta subterránea, que contén unha sala para exposicións temporais. Este espazo albergou múltiples exposicións de fotógrafos do Bierzo
Osetia do Sur
miniatura|250px|dereita
Osetia do Sur, ás veces tamén escrita como Ossetia do Sur, (oseto: Республикæ Хуссар Ирыстон, Respublikae Xussar Iryston; ruso: Республика Южная Осетия, Respublika Yuzhnaya Osetiya; xeorxiano: სამხრეთი ოსეთი, Samkhreti Oseti o máis xusto ცხინვალის მხარე tskhinvalis mkhare) é unha república independente de facto dentro de Xeorxia. Malia que declarou a súa independencia tras un referendo o 12 de decembro de 2006 (co 99% de votos a prol da independencia), a súa separación de Xeorxia non foi recoñecida polo outro país. Xeorxia négase a recoñecer a Osetia do sur como unha entidade distinta; o goberno chámaa polo antigo nome de Samachlabo ou, máis recentemente, a rexión de Tskhinvali (pola capital da república). Osetia do Sur foi parte da rexión xeorxiá de Shida Kartli.
Conflito de 2008
O 8 de agosto Rusia enviou tropas a Osetia do Sur. Xeorxia afirma que as súas bases militares foron atacadas por avións militares rusos, mentres que o presidente Mikhail Saakashvili dicía que as súas tropas mantiñan o control da capital, Tskhinvali. Pola súa banda os osetos afirmaban ter o control da cidade.
O 9 de agosto prodúcese unha escalada nos combates, e o Parlamento xeorxiano declara o estado de guerra.
Federación Alemá de Fútbol
A Federación Alemá de Fútbol (DFB) (en alemán: Deutscher Fußball-Bund) é o máximo corpo reitor do fútbol en Alemaña, con sede en Frankfurt. Foi fundada en 1900 e é membro fundador da FIFA e a UEFA. Organiza as ligas alemás (Deutsche Meisterschaft) de fútbol, o campionato de Copa (DFB-Pokal) e a Copa da Liga (Premiere Ligapokal). Ademais, está ao cargo da Selección de fútbol de Alemaña nas súas distintas categorías. Máis de 26.000 clubs son membros, cun total de ao redor de 6 millóns de afiliados, o maior número de calquera federación deportiva no mundo. A DFB conta con 870.000 mulleres afiliadas e 8.600 equipos femininos. Divídese en cinco federacións rexionais.
Historia
Foi fundada en 1900 en Leipzig por representantes de 86 clubs. Entre 1945 e 1990, durante a división de Alemaña, o fútbol da Alemaña Democrática foi controlado pola Deutscher Fußball Verband der DDR (DFV), a cal foi absorbida pola DFB despois da reunificación. A mascota oficial é unha aguia con plumas negras e o peteiro amarelo chamada "Paule" (dende o 26 de marzo de 2006).
Remismundo
Remismundo foi un rei suevo do Reino Suevo de Galicia dende o 463 até a súa morte no 469. Foi responsable da conversión dos suevos ao arianismo no 466 coa axuda do misioneiro Áiax.
Traxectoria
De acordo con Isidoro de Sevilla, Remismundo foi o fillo de Maldras. A primeira labor de Remismundo foi a de embaixador entre a Gallaecia e a Galia, viaxe que fixo varias veces.
Despois dun interregno de aproximadamente catro anos (460–464), durante os cales os suevos que antes recoñeceran a Maldras como rei foron dirixidos por Frumario e os que recoñeceran a Frantan seguiron a Requimundo mentres ambos os seus líderes loitaban polo trono, Remismundo, que regresaba dunha das súas embaixadas, conseguiu que se recoñecese como rei de todo o pobo suevo unificado no ano 463, trala morte dos seus contrincantes.
Diplomacia
Remismundo é constatado como rei cando o monarca visigodo, Teodorico II, lle enviou agasallos, incluíndo armas, e o ofrecemento de tomar a súa filla como esposa. A implicación de Teodorico na sucesión de Remismundo foi, con todo, esaxerada por Xordanes, quen afirma que despois de que o rei gótico reprimise a revolta e usurpación de Aguiúlfo, permitiu que os suevos elixisen un rei propio, e elixiron a Remismundo.
No ano 466, segundo Hidacio, Teodorico enviou un legado, Salla, á corte de Remismundo. Remismundo puido ter enviado a un Palagorius, un nobre galego, como diplomático a Teodorico, pero é posible que o Palagorius fose con outro obxectivo.
Expansións
No 465 Remismundo saqueou Conímbriga (Coímbra) e no 468 remata por destruíla, saqueando os bens dunha familia nobre chamada os Cantabri.
En 469 a cidade de Lisboa foi traizoada aos suevos por un galaicorromano chamado Lusidius.Tamén en 469 Remismundo comezou negociacións co emperador romano Antemio a través dunha gran embaixada sueva dirixida por Lusidius.
Conversión ariana
No 466 solicitou un misioneiro ariano da corte gótica e recibiu a Áiax, un galo ou gálata, que converteu á nobreza sueva e estableceu unha igrexa ariana en Gallaecia.
Morte
Coa súa morte e a do historiador Hidacio no 469, iníciase un período escuro na historia dos suevos, do que existen poucos datos. Dubídase de cal puido ser o sucesor de Remismundo xa que existen varias posibilidades.
Afurechau...Be in Love
No primeiro disco de Goto, "Makking Gold 1", incluíuse un remix da canción do single, titulado "Afurechau... Be In Love (A Passionate Mix)". Ademais, unha versión máis lenta desta canción, arranxada por Yuichi Takahashi é etiquetada como "Premium Version", incluíuse no primeiro recompilatorio da cantante "Goto Maki Premium Best 1".
Cristal (revista)
Cristal foi unha revista literaria editada en Pontevedra entre 1932 e 1933.
Historia e características
Apareceu o 25 de xullo de 1932, fundada e dirixida por Xoán Vidal Martínez, ao que logo se uniron Antonio Díaz Herrera e Xosé María Álvarez Blázquez. A súa periodicidade foi mensual durante os oito primeiros, para se pasar a bimensual nas dúas derradeiras entregas. Foi unha publicación bilingüe -con predominio do castelán- que contou cunha importante presenza de escritores non galegos, entre eles Ramón Pérez Cienfuegos. Entre os galegos destacan Xerardo Álvarez Limeses, Castelao, Ramón Otero Pedrayo, Fermín Bouza-Brey, Álvaro de las Casas, Aquilino Iglesia Alvariño e os xa daquela falecidos Luís Amado Carballo e Manuel Antonio. Chegou a publicar un total de dez números.
En 1998 fíxose unha edición facsímile a cargo do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
Frumario
Frumario (tamén: Frumar ou en latín: Frumarius) foi un xefe militar suevo que sucedeu a Maldras como líder do exército suevo de invasión a Lusitania. Competiu con Requimundo, o xefe militar que dirixía aos suevos na Gallaecia, ata a morte de ambos no 463 cando volve herdar o fillo de Maldras, Remismundo.
Diplomacia co Imperio
En 460, pola acción de dous nobres romanos, Ospinio e Ascanio, o exército visigodo que acosaba aos suevos de Frumario dáse a retirada. Máis tarde ese mesmo ano Frumario arrasou a cidade de Aquae Flaviae coa complicidade dos romanos. Capturou ao bispo e cronista Hidacio, manténdoo prisioneiro durante tres meses antes de ser liberado, grazas ás súplicas de Ospinio e Ascanio.
Morte e volta de Remismundo
Tanto Frumario como Requimundo suponse que morren no 463. Remismundo, ao volver da Galia conseguiu que se lle recoñecera como rei de todo o pobo suevo. Isto ocorreu despois da morte de Frumario, pero os estudosos non están seguros do significado desa declaración. Conseguiu Frumario chegar a ser rei único? Ou Remismundo sucedeu inicialmente a Frumario só por unha parte da nación sueva? Ademais, para complicar as cousas, Remismundo ás veces é identificado como Requimundo.
Horus
miniatura|220px|Horus no seu templo de [[Edfu]] Horus "o elevado", deus celeste e deus curador na mitoloxía exipcia. Consideróuselle iniciador da civilización exipcia.
Nome exipcio: Hor. Nome grego: Horos. Deidade grega: Apolo Febo. Nome latino: Horus.
Iconografía
É representado como falcón, ou home con cabeza de falcón, coa coroa Dobre. Tamén como un Sol con ás de falcón sobre portas e nas salas dos templos; e con forma leonina como Harmajis. O símbolo xeroglífico do falcón sobre unha percha empregouse desde épocas predinásticas para representar a idea de deus.
Historia
Horus é un deus moi antigo, xa coñecido na época predinástica. Era un deus vinculado á realeza que tutelaba aos monarcas tinitas, cuxo centro de culto era Hieracómpolis. Dende o Imperio Antigo, o rei é a manifestación de Horus na terra, aínda que ao morrer converterase nun Osiris, e formará parte do deus creador Ra. Durante o Imperio Novo asocióuselle ao deus Ra, como Ra-Horajti.
Mitoloxía
Horus, fillo de Osiris, ao chegar á maioría de idade, axudado polos Shemsu Hor loitou contra Seth para recuperar o trono do seu pai, asasinado por Seth. Seth quedou como o deus do Alto Exipto e Horus do Baixo Exipto. Posteriormente Horus foi deus de todo Exipto, mentres que Seth era deus do deserto e dos pobos estranxeiros. Representa a loita entre a fertilidade do val do Nilo (Osiris) e a aridez do deserto (Seth).
Máis adiante deixou o goberno aos reis míticos, denominados Shemsu Hor, segundo a tradición.
Como deus solar, Horus defende a barca de Ra, coa axuda de Seth, contra a gran serpe Apofis. Ademais é o protector de Osiris no inframundo exipcio, ou Duat. Durante o xuízo de Osiris, segundo o Libro dos Mortos, é o mediador entre o morto e Osiris.
Sincretismo
Horus aparecía en moitas formas, sendo representado como:
Horus neno: miniatura|150px|Imaxe de Horus neno. Período tardío Horus maior:
Ademais foi asociado a dous planetas, como:
Culto
O seu culto estendeuse polo Mediterráneo, como Harpócrates, vinculado á súa nai a deusa Isis.
Nomes teóforos
Desde a época predinástica incluíron o seu nome a maioría dos faraóns, formando parte do seu titulatura como nome de Horus e nome de Hor-Nub.
Trikala 2000 B.C.
O Athlitikos Syllogos Trikala 2000 KAE ou simplemente AS Trikala 2000 BC (en grego Α.Σ. Τρίκαλα 2000), foi un equio profesional de baloncesto grego da cidade de Trikala, Grecia. O Trikala chegou a competir na máxima cateogría do baloncesto grego. Non se debe confudir o club co Trikala Aries, equipo da mesma cidade.
Historia
A Asociación Atlética de Trikala 2000 foi fundada o 13 de setembro de 1999 da fusión dos dous equipos locais de Trikala, o Danaos e o Sporting. Dende a súa creación, o club ascendeu rapidamente nas ligas gregas. No 2002, tres anos despois da súa fundación, o Trikala acadou o ascenso á liga B do baloncesto grego. En 2006, acadou un novo ascenso á A2 Ethniki. Dous anos despois completaron o seu percorrido ascensor ao gañar a A2 Ethniki na tempada 2007-08 e ascender á máxima categoría do baloncesto grego, a A1 Ethniki. O club superou o récord de vitórias nunha tempada (acadou 24), ao bater o récord anterior, en posesión do Makedonikos BC.
A súa primeira tempada na máxima competición grega tivo un relativo éxito, ao acadar a permanencia nun último partido de liga dramático o 22 de abril de 2009.
De Magnete
miniatura|210px|Cuberta do libro De magnete. De magnete, magneticisque corporibus, et de magno magnete tellure (Sobre os imáns, os corpos magnéticos e o gran imán terrestre), máis coñecido como De magnete, é un traballo científico realizado en 1600 polo médico, físico e científico inglés William Gilbert.
Neste traballo Gilbert describe varias das súas experiencias co seu modelo da Terra denominado terrella. A partir dos experimentos chegou á conclusión de que a Terra era magnética e que este era o motivo polo cal os compáses apuntaban ao norte (naquel momento pensábase que a Estrela Polar ou unha grande illa magnética situada no polo norte atraía a agulla do compás). En De magnete tamén publicou os seus estudos sobre a electricidade estática producida polo ámbar. O ámbar en grego denomínase elektron e electrum en latín, por iso Gilbert referiuse ao fenómeno co adxectivo electricus e o nome electricitas, que darían paso aos termos modernos eléctrico e electricidade.
Grupo Anticolonialista Balear
miniatura|Bandeira do movemento. O Grupo Anticolonialista balear (Grup Anticolonialista Balear) foi unha organización política independentista das Illas Baleares fundada o xaneiro de 1978. O GAB denunciaba que as Illas Baleares eran unha colonia española e reclamaba a súa independencia, tanto de España coma de Cataluña. Este programa deixou illado o GAB respecto da corrente maioritario do nacionalismo de esquerdas, que defendía a integración das Illas Baleares nos Países Cataláns que terían que independizar no futuro do Estado español e francés. Reivindicaba o pasado islámico de Mallorca.
O GAB xirou politicamente na órbita do Partido Comunista de España.
Parc del Clot
250px|miniatura|O parc del Clot O Parc del Clot é un parque público situado no barrio do Clot, no distrito de Sant Martí de Barcelona. Encóntrase na situación dun antigo taller de RENFE, algunhas de cuxas paredes foron aproveitadas como elementos ornamentais. O proxecto do parque foi realizado en 1986 por Daniel Freixes i Melero e Vicente Miranda.
Descrición
miniatura|250px|esquerda|Vista do acueduto. O parque ten unha superficie de 4,03 hectáreas. Na súa parte central encóntrase un longo corredor formado por grandes marcos metálicos de cor branca, que vertebra o percorrido polo parque. Dende aquí distribúense diversas zonas, como un polideportivo, unha área de xogo infantil, pistas de petanca e un lago, ademais dos espazos vexetais do parque. Un dos elementos máis espectaculares é o lago, variedade de auga por un acueduto de 25 metros de lonxitude formado por unhas arcadas que constituía a fachada do antigo taller de RENFE, e cuxas augas caen en fervenza. Preto encóntrase unha especie de loggia constituída igualmente por muros do antigo edificio, cunha serie de arcos de cachotaría con columnas metálicas; no seu interior encóntrase a escultura Ritos de primavera, do escultor norteamericano Bryan Hunt (1986), unha peza de bronce de 4 m de altura que representa un salto de auga.
Vexetación
miniatura|250px|Loggia coa escultura Ritos de primavera. A vexetación do parque é de tipo mediterráneo, con especies como a datileira (Phoenix dactylifera), o plátano común (Platanus x hispanica), o piñeiro manso (Pinus pinea), a aciñeira (Quercus ilex), a sófora (Sophora japonica), a acacia (Acacia saligna), o lamigueiro do Canadá (Populus x canadensis), o alcipreste común (Cupressus sempervirens), a laranxeira amarga (Citurs aurantium), o loendro (Nerium oleander), o pitósporo do Xapón (Pittosporum tobira), o alfaneiro chinés (Ligustrum lucidum), o loureiro (Laurus nobilis), a leguminosa (Tipuana tipu), a aroeira (Schinus molle) ou o salgueiro chorón (Salix sp.).
Amón
Amón era unha deidade local de Tebas, símbolo do poder creador e "Pai de todos os ventos" na mitoloxía exipcia. Amón é helenización do nome exipcio Amen ou Imen, en grego: Amón, que corresponde á deidade grega Zeus. Orixinalmente unha deidade tebana, cuxo culto se popularizou cando a cidade de Tebas pasou a ser unha das máis influentes de Exipto, tras a expulsión dos hicsos a mans dos príncipes tebanos que darían orixe á dinastía XVII.
Iconografía
Foi representado como un home de pel negra ou azul, ou en forma de animal, con cabeza de carneiro. En calquera das dúas representacións anteriores leva sobre a súa cabeza un toucado composto por dúas plumas, divididas en seccións, e un disco solar na base.
Nalgunhas ocasións ten aparencia momiforme, como deus creador; de carneiro dunha ou catro cabezas, con robustos cornos en torno ás súas orellas; de esfinxe criocéfala, serpe, león, ou de ganso.
Historia
Nun principio considerábaselle unha deidade do aire, pero máis tarde asocióuselle a Ra, deus de Heliópolis, divindade Solar, baixo o nome de Amón-Ra converténdose na principal divindade da relixión exipcia, e cuxo nome levaron varios faraóns na súa titulatura.
Atópase a primeira mención coñecida do deus nos Textos das Pirámides do Imperio Antigo, gañando importancia cara ao final do Primeiro Período Intermedio, en Tebas.
Cobra grande importancia durante a dinastía XII do Imperio Medio (c. 2000 - 1800 a. C.), en Tebas, onde se lle erixiu o denominado templo de Karnak.
A comezos do Imperio Novo foi considerado o deus dinástico, pola devoción que lle profesaban os faraóns tebanos, eclipsando o predominio do deus guerreiro Montu, outra divindade venerada en Tebas. A guerra contra os hicsos levada a cabo polos príncipes tebanos da dinastía XVII provocaría tamén o encumbramento do deus da cidade á máxima divindade do panteón exipcio, unha vez lograda a vitoria coa liberación e reunificación do país.
Os sacerdotes de Amón convertéronse no sector máis influente da sociedade exipcia durante o Imperio Novo, chegando ata a enfrontarse ao denominado "faraón herético" Amenhotep IV (Akhenaton). Nesta época comezou a súa síntese co antigo deus Ra, logrando un sincretismo baixo a denominación Amón-Ra, Rei dos deuses.
Na época tardía adquiriu un carácter máis universal, sendo coñecido polo nome grego de Amon-ra-sonter.
Mitoloxía
miniatura|Estatua de Amón. Templo de Karnak. O culto de Amón alcanzou principal importancia coa expulsión dos hicsos, lograda a finais da dinastía XVII, polos príncipes provenientes orixinalmente de Uaset (Tebas).
Así, a cidade de Tebas e o deus Amón estaban intimamente ligados. No antigo Exipto, cada cidade tiña o deus particular da rexión, Ajmin con Min, Tebas con Amón, Menfis dedicada ao deus Ptah, Abidos a Osiris, Heliópolis o culto a Ra e unha multitude de cidades e pobos menores tiñan o seu deus local, a modo de patrón da cidade, por exemplo Buto coa deusa Uadyet simbolizada cun áspide exipcio, visto comunmente como un atributo real nas coroas dos faraóns.
Festividades
A rexión tebana tiña dúas festividades principais, que tiveron o seu apoxeo a finais da dinastía XIX. Eran a famosas Festa de Opet e a Festa do Val.
En devanditas festividades, a tríade tebana saía dos seus templos, en procesión, en barcazas transportadas polos sacerdotes do templo en función de portadores da barcaza do deus. Orixinalmente era unha festividade de catro ou cinco días de duración, que co paso dos anos e as distintas modificacións do cerimonial, a finais do reinado de Ramsés II, a festa duraba de vinte a vinte e dous días, nos cales facíase repartición de racións de pan, cervexa, carne etc. xeralmente provenientes dos almacéns do templo.
Nomes teóforos
Diversos personaxes exipcios adoptaron na súa titulatura o nome de Amón ou Amen: catro faraóns da dinastía XII, os denominados Amenemhat, "Amón é o primeiro", varios da dinastía XIII, catro faraóns da dinastía XVIII, os denominados Amenhotep "Amón está satisfeito", chamados Amenofis polos gregos, como o soado Tutankhamon, Amenhotep IV; Amenmeses da dinastía XIX; Amenemope, Siamón, da dinastía XXI etc.
Festival de Eurovisión 2013
300px|miniatura|O [[Malmö Arena, sede do festival.]] O LVIII Festival da Canción de Eurovisión celebrouse os días 14, 16 e 18 de maio de 2013 na cidade de Malmö, Suecia, tras a vitoria deste país na edición de 2012 coa canción "Euphoria", interpretada por Loreen. O festival tivo lugar no Malmö Arena. Por primeira vez desde 1995, o festival estivo conducido por unha única presentadora, Petra Mede. Mede contou co apoio do cantante Eric Saade como entrevistador nas conexións coa chamada «Green room» ('Salón verde'), o lugar onde os artistas participantes seguen o desenvolvemento do festival logo de actuar.
39 países participarán no evento como representantes das cadeas televisivas nacionais pertencentes á Unión Europea de Radiodifusión. Bosnia e Hercegovina, Eslovaquia, Portugal e Turquía anunciaron a súa retirada desta edición. Por outra parte, Armenia regresou ao concurso tras unha paréntese en 2012. O slogan desta edición foi "We Are One" (Somos un) e está acompañado por un grafismo identificativo, unha bolboreta, que é o seu logotipo.
A gañadora do concurso foi Emmelie de Forest, quen representou a Dinamarca co tema "Only teardrops". A canción danesa, que xa ganara a primeira semifinal, obtivo 281 puntos, superando á gañadora da segunda semifinal, a canción de Acerbaixán interpretada por Farid Mammadov, que obtivo 234 puntos. No terceiro lugar quedou Zlata Ohnevych, a representante de Ucraína, con 214 puntos. Países Baixos pasou por primeira vez a unha semifinal desde 2004, rompendo o récord de anos sen participar nunha final, e ademais obtivo o seu mellor resultado desde 1999 (9º lugar). San Marino obtivo o seu mellor resultado histórico, aínda que quedou ás portas de lograr a súa primeira clasificación a unha final. Tamén, foi a primeira edición que non contou cun representante da antiga Iugoslavia na final desde a súa disgregación.
Semifinal 1
miniatura|[[Moldavia pasou á seguinte rolda co tema de Aliona Moon, "O mie".]] miniatura|A famosa cantante [[Anouk Teeuwe|Anouk logrou clasificar aos Países Baixos por primeira vez en 9 anos para a final.]]
A primeira semifinal do Festival da Canción de Eurovisión 2013, celebrouse o martes 14 de maio (21:00 horas CET). 16 países participaron neste evento en busca dun dos 10 boletos á final. Un total de 19 países tiveron dereito a voto nesta semifinal: os 16 participantes máis Reino Unido, Suecia e Italia.
Semifinal 2
miniatura|Aínda que era considerada unha das favoritas, [[San Marino non logrou pasar á gran final.]] miniatura|[[Farid Mammadov xunto a unha parella de bailaríns durante o seu ensaio xeral.]] A segunda semifinal de Eurovisión 2013 realizouse o xoves 16 de maio coa participación de 17 países. Tiveron dereito a voto 20 países: os participantes desta semifinal máis Alemaña, Francia e España.
Final
miniatura|A internacionalmente coñecida [[Bonnie Tyler, representante do Reino Unido, non pasou da 19ª posición na final.]] A final celebrouse o 18 de maio no Malmö Arena e estivo composta polos seis clasificados directos, o anfitrión Suecia e o "Big 5" (Francia, Reino Unido, Alemaña, España e Italia), máis os clasificados da primeira semifinal do 14 de maio e a segunda semifinal do 16 de maio. A orde de actuación da final decidírona os produtores pero logo de coñecerse aos clasificados, os mesmos que foron novamente repartidos ao azar na primeira ou segunda metade, tal como ocorreu nas semifinais. Suecia, país anfitrión, actuou na décimo sexta posición segundo determinou un sorteo realizado anteriormente o día 18 de marzo na reunión de delegacións. Os membros do Big 5, coñeceron tamén a través do azar a metade na que actuarían na gala final, este último sorteo realizouse durante a primeira roda de prensa posterior aos ensaios individuais do mércores 15 de maio.
Joan Castejón
O seu traballo foi exhibido entre outros no Instituto Valenciano de Arte Moderna, o Museo da Universidade de Alacant, Martínez-Guerricabeitia Colección da Universidade de Valencia , Universidade Miguel Hernández , a Fundación Bancaja, o Centre do Carmen Valencia , a sala de Mercado de Peixe en Alacant , e no Museo de Arte Contemporánea de Elche.
Arzádegos
O topónimo Arzádegos pode referirse a:
Canal 3XL
3XL foi unha canle de Televisió de Catalunya, a emisora pública de Cataluña, dedicada ao público xuvenil e que comparte a súa frecuencia co Canal Super3, emitindo desde as 21:30 horas ata a madrugada.
A canle toma o seu nome do programa de televisión 3XL.net (posteriormente 3XL.cat), que se estreou o 15 de maio de 2000 na segunda cadea de televisión catalá, Canal 33. As emisións de 3XL como cadea independente comezaron o 19 de setembro de 2010, en substitución de Canal 300. A canle potencia á súa vez unha comunidade virtual dirixida aos mozos.
O 1 de outubro de 2012, a canle cesou as súas emisións, dentro da redución de custos que fixo a emisora ​​pública catalá. Parte da súa programación pasou a Canal Super3 e El 33.
Programación
A programación de 3XL está enfocada a un público novo entre os 15 e os 29 anos, polo que hai unha forte presenza de ficción. A maioría dos programas son estranxeiros, e entre eles destacan series británicas (The Inbetweeners, Misfits), estadounidenses, animación xaponesa (Bleach, Death Note, One Piece, Nana) e ata ciclos de cine. As series están dobradas ao catalán, lingua preferente das emisións, aínda que tamén poden verse no seu idioma orixinal ou con subtítulos.
Belanova
Belanova foi unha banda mexicana de synthpop orixinaria da cidade de Guadalaxara, Xalisco. Os membros do grupo son Denisse Guerrero (cantante), Edgar Huerta (programación e sintetizador) e Ricardo "Richie" Arriola (baixo e guitarra).
Digital Fortress
Digital Fortress ("fotaleza dixital"), é a primeira novela de ciencia ficción escrita polo norteamericano Dan Brown, publicada en 1998.
Sinopse
Susan Fletcher é unha criptógrafa estrela da NSA, unha axencia de intelixencia estadounidense especializada na interceptación de información. Susan e chamada polo xefe do departamento de criptografía para que lle axude cunha emerxencia; un ex-membro da NSA, Ensei Tankado desenvolveu un algoritmo que nin o maior ordenador do mundo especializado na desencriptación o deu conseguido, o ordenador é o TRANSLTR en poder da NSA obviamente. Ensei Tankado colgou o programa criptográfico na súa web, pero estaba autocifrado e tiña a intención de vender o contrasinal que o descifraba a empresa que lle pagara máis por el. A única forma de que non publique o contrasinal é que a NSA recoñeza a existencia do TRANSLTR; se Tankado morrese asasinado pola NSA un compañeiro sería o encargado de revelarlle a todo o mundo o contrasinal. A NSA esta en crise, xa que se o programa se distribúe non poderán descifrar as mensaxes.
Mentres Trevor Strathmore envía a David Becker a España para que leve todas as pertenzas de Ensei Tankado a NSA para atopar algunha pista.
Código criptográfico
Ó remate do libro aparece o seguinte código: 128 - 10 - 93 - 85 - 10 - 128 - 98 - 112 - 6 - 6 - 25 - 126 - 39 - 1 - 68 - 78
Para descifralo debemos anotar a primeira letra do capítulo correspondente a cada número. Unha vez feito sae a luz a mensaxe We are watching you, que significa Estamoste observando, referíndose ó lema da NSA que o controla todo.
Polémica
A novela provocou unha polémica sobre todo nos cidadáns de Sevilla xa que o autor reflicte esta cidade como corrupta e terceiromundista.
Kolossos Rodou B.C.
O A.O. Kolossos Rodou (en grego: Α.Ο. Κολοσσός Ρόδου), coñecido en inglés como Colossus Rhodes B.C., e por motivos de patrocinio como Kolossos H Hotels, é un equipo profesional de baloncesto grego da localidade de Rodas, Grecia. O club compite actualmente na máxima categoría do baloncesto grego, a A1 Ethniki. Foi fundado en 1963 dando cabida a outros deportes coma o voleibol e o judo a principios da década de 1980.
Historia
Foi o primeiro equipo da rexión do Mar Exeo, mais debido ao seu illamento xeográfico non puido disputar competicións a nivel oficial ata o ano 2000, data na que entra como presidente Kostas Kostaridis, quen o inscribe na División B, a terceira en importancia do país, ascendendo en 2003 á A2 Ethniki, e en 2005 finalmente á A1 Ethniki, onde xoga na actualidade.
Elon Musk
Elon Reeve Musk, nado en Pretoria o 28 de xuño de 1971, é un empresario, enxeñeiro e inventor surafricano de nacionalidade estadounidense-canadense. É o CEO e o CTO de SpaceX. É un dos primeiros investidores e CEO de Tesla, Inc.; fundador de The Boring Company; cofundador de Neuralink e cofundador e xefe inicial de OpenAI. Musk é unha das persoas máis adiñeiradas do mundo.
Traxectoria
Musk naceu en Pretoria, dunha nai canadense e un pai surafricano. Foi alumno brevemente na Universidade de Pretoria antes de trasladarse ao Canadá aos 17 anos para estudar na Universidade de Queen's. Dous anos máis tarde pasou á Universidade de Pennsilvania onde se graduou en economía e física. No ano 1995 marchou a California para estudar na Universidade de Stanford, mais ao final decidiu comezar a súa carreira como empresario, cofundando a empresa Zip2 co seu irmán Kimbal. A empresa foi comprada por Compaq no ano 1999 por 307 millóns de dólares. Musk cofundou o banco en liña X.com ese mesmo ano, o cal se fusionou coa empresa Confinity o ano seguinte para formar PayPal que, no ano 2002 foi mercada por eBay por 1.500 millóns de dólares.
No ano 2002, Musk fundou SpaceX, un construtor de naves aeroespaciais e empresa de transportes, onde é director e deseñador xefe. No ano 2004 uniuse á empresa Tesla Motors, Inc. como presidente e arquitecto de produtos, converténdose no seu director xeral no ano 2008. No ano 2006 axudou na creación de SolarCity, unha empresa de servizos de enerxía solar e actual filial de Tesla. No ano 2015, cofundou OpenAI, unha empresa sen ánimo de lucro que promove a intelixencia artificial amigable. En 2016, cofundou Neuralink, unha empresa enfocada na neurotecnoloxía centrada no desenvolvemento de interfaces de conexión entre cerebro e computador. O mesmo ano fundou The Boring Company, unha empresa de construción de túneles. Musk tamén é coñecido como ideólogo de Hyperloop, un sistema de transporte de alta velocidade no baleiro.
Musk recibiu moitas críticas por mor da súa maneira pouco ortodoxa de afrontar certos retos. No ano 2018 foi demandado por un mergullador que participara no rescate da cova de Tham Luang, se ben un xulgado de California sentenciou a prol de Musk. O mesmo ano, a Comisión de Bolsa e Valores dos Estados Unidos (SEC, polas súas siglas en inglés) denunciouno por ter anunciado a través de Twitter unha rolda de financiamento de Tesla que nunca se produciu. Finalmente chegaron a un acordo, segundo o cal Musk abandonaría temporalmente a dirección da compañía e faría un uso máis restrinxido das súas redes sociais. Musk tamén foi criticado polas súas opinións sobre temas como a intelixencia artificial e a pandemia de COVID-19.
Lourdes Ucha Varela
Lourdes Ucha Varela, nada en Simes (Meaño) en 1969, é unha política galega do PPdeG e foi alcaldesa de Meaño dende o 29 de novembro de 2012 ata o 15 de xuño de 2019.
Traxectoria
Diplomouse en Maxisterio, aínda que non chegou a exercer, Lourdes Ucha comezou a súa carreira política con 26 anos, ao ser elixida como edil na corporación municipal de Meaño en 1995, dentro da candidatura de Independientes de Meaño, se ben posteriormente esta formación se integrou no PPdeG. A partir de 1999 pasou a formar parte da comisión de goberno, e desde 2003 ocupa o cargo de tenente de alcalde, sendo ademais responsable das áreas social e educativa do goberno municipal.
Tras o falecemento en 2012 do alcalde, Jorge Domínguez Rosal, Lourdes Ucha perfilouse coma a nova alcaldesa, sendo elixida para o cargo o 29 de novembro de 2012.
After (filme de 2019)
After é un filme estadounidense de 2019 de drama romántico adolescente, dirixido por Jenny Gage. O guión foi escrito por Susan McMartin, Tamara Chestna e Jenny Gage. Estreouse o 12 de abril do 2019 a través de Aviron Pictures.
Kanato de Kara-Khitai
O Khanato de Kara Khitai ou Qara Khitai ou Liao Occidental, oficialmente o Gran Liao, foi un imperio khitan de Asia Central influenciado pola cultura chinesa. O fundador da dinastía foi Yelü Dashi, quen conduciu os restos das dinastía Liao ata Asia Central despois de fuxir da conquista dos jurchen abandonando a súa patria no norte e nordeste da actual China. O imperio foi usurpado polos naiman baixo o poder de Kuchlug en 1211; as fontes tradicionais chinesas, persas, e árabes consideran que a usurpación foi o final do goberno Kara Khitai. Máis tarde o imperio foi conquistado polos mongois (ano 1218).
Historia
miniatura|300px|left|Mapa dos acontecementos de Asia Oriental en 1142, onde se mostra o Imperio Kara-Khitai (en verde claro no oeste)
Fundación do Imperio Kara Khitai
Foi establecido por Yelü Dashi, que levou os khitan nómades ao oeste a través de Mongolia tras a caída da dinastía Liao. Os jurchen, algunha vez vasalos dos khitan, aliáranse coa China Song e atacaron aos Liao. Yelü capturou Balasagun do Khanato Kara-Khanid en 1134, o que marca o comezo do imperio en Asia Central. As forzas dos khitan pronto uníronse con 10.000 khitan que foran súbditos do Khanato Kara-Khanid. Os khitan conquistaron Kashgar, Khotan, e Beshbalik, e venceron ao Khanato Kara-Khanid Occidental en Khujand en 1137, asumindo finalmente o seu control no val de Fergana. Gañaron a batalla de Qatwan contra os Kara-Khanid occidentais e o Imperio Sexúcida o 9 de setembro de 1141, o que fixo que controlasen Transoxiana.
Sucesores de Yelü Dashi
Yelü Dashi morreu en 1143, e a súa esposa, Xiao Tabuyan, entón asumiu como rexente no lugar do seu fillo. El, Yelü Yiliu, comezou a gobernar en 1150 e morreu en 1163, cando foi sucedido pola súa irmá, Yelü Pusuwan. Ela enviou o seu marido, Xiao Duolubu, a moitas campañas militares. Finalmente namorouse do irmán máis novo del, Xiao Fuguzhi. Foron executados en 1177 polo seu sogro, Xiao Wolila, quen entón puxo no trono a Yelü Zhilugu en 1178. O imperio debilitouse por causa de rebelións e guerras internas entre os seus vasalos.
Usurpación de Kuchlug e fin do Khanato
En 1208, un príncipe naiman, Kuchlug, fuxiu das súas terras tras ser derrotado polos mongois. Kuchlug foi benvido no Imperio dos Kara-Khitan, e casou coa filla de Zhilugu. Porén, en 1211, Kuchlug rebelouse e capturou a Yelü Zhilugu mentres o derradeiro estaba de cazaría. Zhilugu permaneceu como gobernante nominal pero morreu dous anos despois, e moitos historiadores consideran súa morte o final do Imperio. En 1216, Xenxis Kan mandou o seu xeneral Jebe capturar a Kuchlug; Kuchlug fuxiu, pero en 1218 finalmente foi achado e decapitado. Os mongois completaron a conquista dos antigos territorios dos Kara-Khitan en 1220.
Consecuencias
Os Kara Khitan remataron absorbidos polo Imperio Mongol; unha parte das tropas Kara-Khitan xa uníranse aos exércitos mongois cando loitaban contra Kuchlug. Outra parte dos Kara-Khitan, nunha dinastía fundada por Buraq Hajib, persistiron na provincia de Kerman como vasalos dos mongois, mais deixaron de existir como entidade durante o reinado de Öljaitü. Os Kara-Khitan espalláronse amplamente por toda Eurasia como parte do exército mongol. No s. XIV, comezaron a perder a súa identidade étnica, trazas da súa presenza, porén, pódense atopar como nomes de clans ou topónimos de Afganistan a Moldova. Hoxe aínda existen tribos no norte de Kirguistán.
Administración
miniatura|left|Máscara funeraria dos Liao, antepasados dos Kara-Khitan, s. X-XII.
Os gobernantes adoptaron moitos elementos administrativos dos Liao, incluíndo os usos da administración confuciana. O Imperio tamén adoptou o título de Gurkhan (khan universal). Os khitan usaron o calendario chinés, mantiveron títulos imperiais administrativos chineses, usaron moedas de estilo chinés e enviaron selos imperiais aos seus vasalos. Aínda que os seus títulos derivaban dos chinenes, tamén houbo títulos admnistrativos locais como tayangyu (túrquico) e visir.
O imperio rexiu unha poboación diversa moi diferente dos seus gobernantes. A maioría dos habitantes eran sedentarios, aínda que a poboación de súpeto se fixo máis nómade cara o final do imperio, debido ao influxo dos naiman. A maioría dos súbditos era musulmá, aínda que unha minoría significativa practicaba o budismo e o nestorianismo. Se ben o chinés e o khitan eran as lingas principais na administración, tamén usábase o persa e o uyghur.
Requimundo
Requimundo foi un líder suevo, que gobernou no parte norte do Reino Suevo de Galicia entre o 459 e o 463, mentres mantiña unha guerra civil contra Frumario.
Non se identificou como rex, aínda que Hidacio escribiu: "inter Frumarium et Rechimundum oritur de regni potestate dissensio" ("entre Frumario e Requimundo xurdiu unha disensión sobre o poder do reino"). No 457 os suevos dividíronse en dúas faccións, unha dirixida por Maldras asaltando a Lusitania e outra dirixida por Frantán permanecendo en Galicia. Despois duns meses de goberno, Frantán morre e Requimundo aparece como o seu sucesor.
Aínda que é posible que os suevos vivisen baixo unha diarquía, é máis probable que as dúas faccións permanecesen independentes unha da outra. O eventual sucesor de Maldras, Frumario, tampouco foi descrito como un rei, pero en aproximadamente en 463 toda a nación sueva unificouse baixo un rei chamado Remismundo. Enténdese que Requimundo e Frumario loitaran polo trono e ambos foran eliminados, abrindo o camiño para Remismundo. Algúns estudosos equipararon a Remismundo con Requimundo, pero isto parece máis improbable. centro|miniatura|340x340px|Guerra civil sueva
Luís Augusto Rebelo da Silva
Traxectoria
Luís Augusto Rebelo da Silva naceu en Lisboa o a 2 de abril de 1822, fillo de Luís António Rebelo da Silva (1783-1847), home de talento, maxistrado e xurisconsulto notábel, que fora deputado ás Cortes Gerais e Extraordinárias da Nação Portuguesa de 1821 e membro da Regência do Brasil de 1822 e de Ana Joaquina da Conceição de Lima. Nos períodos en que se desprazaba para fóra de Lisboa, a familia de Rebelo da Silva viviu na Quinta do Desembargador, ou Quinta das Rebelas, no actual Vale de Santarém, quinta visitada, entre outros intelectuais, por Almeida Garrett e Alexandre Herculano. Aquela quinta serviu de escenario á casa da Joaninha, de que Almeida Garrett fala na súa coñecida obra Viaxes na miña Terra. Co pasar do tempo o inmoble foise degradando, sufrindo un incendio en 1990, que o reduciu ás paredes.