cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Antonio Pizzi
Como xogador
Comezou xogando na súa Santa Fe natal pero ao ser collido nas categorías inferiores do CA Rosario Central trasládase á cidade rosarina, onde tamén comezou a estudar a carreira de medicina, porén deixaría os estudos ao cabo de poucos meses. Con só 18 anos sofre un forte golpe co porteiro Roberto Bonano, polo que tivo que ser operado froito do cal perdeu un ril.
Joaquín Otero Goyanes
Traxectoria
Como empresario, no ano 1944 fundou Metalúrgicas del Noroeste, unha empresa con sede en Vilagarcía de Arousa que se dedicou á extracción e explotación de volframio e posteriormente estaño en diversos países do mundo, foi dono de Minerales Compostela, e no ano 1961 fundou a conserveira Frigoríficos del Noroeste, hoxe Frinsa.
Juan Antonio Pizzi
Como xogador
Debutou na primeira división arxentina o 8 de xuño de 1988 con 20 anos, ante River Plate. O seu bo papel en Rosario fai que moitos equipos se fixen nel, sendo fichado polo Deportivo Toluca de México, porén o equipo non conseguiría clasificarse para os play-off e Pizzi foi posto no mercado.
En 1991 fichou polo CD Tenerife, na Primeira División Española. No seu segundo ano nas illas canarias axudaría ao equipo a clasificarse para a Copa da UEFA, porén non chegaría a debutar nesa competición co equipo, ao fichar polo Valencia CF. No equipo levantino non tería continuidade e volvería ao Tenerife un ano despois, repetíndose o proceso da anterior experiencia e clasificándose o equipo para a Copa da UEFA ao ano seguinte, esta vez gañando Pizzi o Trofeo Pichichi con 31 goles anotados.
Joaquín Otero Goyanes
Traxectoria
Ademais, e como terratenente, herdou da súa familia numerosas terras e entre elas as da illa de Sálvora, que foi completada en 1958 cando recibiu a cesión da propiedade da illa por parte do estado, en réxime de usufruto, por valor de 99 anos.
Juan Antonio Pizzi
Como xogador
Ao comezo da tempada 1996/97 fichou polo FC Barcelona, club no que so estaría dúas tempadas pero co que gañou moitos trofeos, conseguindo os títulos de Copa do Rei de Fútbol, Recopa de Europa e Supercopa de España de Fútbol na primeira tempadas e os de Copa do Rei, Supercopa de Europa e campión de Liga.
Joaquín Otero Goyanes
Vida persoal
Casou dúas veces. A primeira con María Ángeles Fernández-Victorio Canoura (1915-1940), con quen tivo un fillo, Joaquín Otero Fernández-Victorio (1938) e enviuvou sendo novo. A segunda fíxoo con María Soledad de Zuleta de Reales y Carvajal (1921-1999), marquesa de Revilla, e accedeu ao marquesado, con quen tivo dous fillos máis, Francisco de Borja (1947) e Diego de Alcalá (1949) Otero de Zuleta-Reales. Actualmente é o seu segundo fillo, quen ostenta o marquesado de Revilla.
Juan Antonio Pizzi
Como xogador
En 1998 volveu a Arxentina ao River Plate, o seu rendemento non foi o esperado e cambiou de equipo, volvendo a Rosario Central, onde xogaría o resto da súa carreira salvo breves pasos por FC Porto e Villarreal CF, onde colgaría as botas.
Como adestrador
Unha vez retirado comezou a traballar como Adestrador, primeiro con malas experiencias como no CA Colón de Santa Fe ou no Club Deportivo Universidad San Martín de Porres peruano.
A mediados de 2009 comeza a adestrar en Chile, primeiro ao CD Santiago Morning co que acadou a semifinal do Torneo Apertura, e ao CD Universidad Católica co que gañaría o Torneo Apertura e chegaría a cuartos de final da Copa Libertadores.
No ano 2011 converteuse en adestrador do CA Rosario Central, na segunda división arxentina co obxectivo de ascender, porén non acadaría tal fin e deixou o equipo ao final de tempada. Ao ano seguinte fíxose cargo do CA San Lorenzo de Almagro, co que gañou o Torneo Inicial da tempada 2013/14.
A comezos do ano 2014 fichou polo Valencia CF, en substitución do serbio Miroslav Đukić.
Racionalismo arquitectónico
miniatura|300x300px|Casa Farnsworth ([[1946), deseñada por Ludwig Mies van der Rohe, en Illinois, Estados Unidos]]O estilo internacional, tamén chamado racionalismo ou movemento moderno foi a maior tendencia arquitectónica na arquitectura moderna dos anos vinte e trinta do século XX. miniatura|300x300px|Casa deseñada por [[Le Corbusier para a urbanización Weissenhofsiedlung (1927), Stuttgart (Alemaña)]]
Desambiguación
O termo refírese aos edificios e arquitectos das décadas do modernism en inglés, que non tiña que ver co sentido do termo modernismo (vinculado ao Art Nouveau e o Arts and Crafts) na Península Ibérica, antes da segunda guerra mundial.
Orixe
O termo modernism que dá lugar a movemento moderno ten a súa orixe orixinaria do nome do libro de Henry-Russel Hitchock e Philip Johnson no que se identificaba, categorizaba e expoñía baixo características comúns ao modernismo por todo o mundo. Como resultado, centrouse máis nos aspectos estilísticos do modernismo. Os principios básicos do estilo internacional xuntos constitúen unha parte do movemento moderno.
Diversidade de termos
O movemento moderno ou estilo internacional non ten unha denominación homoxénea en todos os países e linguas.
En castelán úsase con máis frecuencia o termo racionalismo, porén no mundo anglosaxón ese termo adoita limitarse ao ámbito italiano, ao racionalismo practicado polo Gruppo 7 e M.I.A.R. En moitos países úsase máis o termo «estilo internacional» que orixe na exposición organizada por Henry-Russell Hitchcock e Philip Johnson no Museum of Modern Art de Nova York en 1932 e no libro publicado por ambos O estilo internacional: arquitectura dende 1922. Un termo sinónimo é "Modern Movement", do libro Pioneers of Modern Movement from William Morris to Walter Gropius (1936), de Nikolaus Pevsner.
Este último ten un significado máis amplo e incluiría, ademais do racionalismo ou do estilo internacional, os movementos de vangarda das dúas primeiras décadas do século XX, como o expresionismo, cubismo, futurismo, neoplasticismo e construtivismo, ás veces considerados xenericamente como "prerracionalismo" ou "protorracionalismo".
Características
Esta corrente buscaba unha arquitectura baseada na razón, de liñas sinxelas e funcionais, baseada en formas xeométricas sinxelas e materiais de carácter industrial (aceiro, formigón, vidro), á vez que renunciaba á excesiva ornamentación e daba grande importancia ao deseño, que era igualmente sinxelo e funcional. A arquitectura racionalista tivo unha estreita relación cos avances tecnolóxicos e a produción industrial, sobre todo pola firme defensa desa relación propugnada por Walter Gropius desde a fundación da Bauhaus en 1919. Tamén defendeu o uso de elementos prefabricados e módulos desmontables. A súa linguaxe formal baseábase nunha xeometría de liñas sinxelas, como o cubo, o cono, o cilindro e a esfera, e defendía o uso dunha planta e fachada libres e a proxección do edificio de dentro para fóra. Unha das súas principais premisas foi o funcionalismo, unha teoría que postulaba a subordinación da linguaxe arquitectónica á súa función. esquerda|miniatura|250x250px|Café L'Aubette (1928-1929), de [[Theo van Doesburg, Hans Arp e Sophie Taeuber-Arp en Estrasburgo, Francia]] Como indica o seu nome “Movemento Moderno”, foi un estilo comprometido cos valores da modernidade, paralelo ás chamadas “vangardas artísticas” que se estaban desenvolvendo naquel momento nas artes plásticas. Foi un movemento preocupado por mellorar a sociedade, por incidir na mellora da vida das persoas, a través dunha linguaxe innovadora que supuxo a ruptura coa tradición na procura dunha nova forma de construír, dunha nova forma de interpretar a relación do ser humano co seu medio buscar novas solucións que solucionen o problema do aumento da poboación nas grandes cidades. Para iso, utilizou non só achegas teóricas, novas formas de concibir espazos e empregar o deseño como ferramenta para combinar funcionalidade e estética, senón tamén os avances técnicos e industriais, o uso de novas técnicas e novos materiais.
Paul Scully-Power
Paul Desmond Scully-Power, nado en Sydney (Australia), o 28 de maio de 1944, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-41-G.
Unidade periférica de Lárisa
Lárisa é unha Unidade periférica de Grecia, cuxa capital é a cidade de Lárisa, principal centro económico e administrativo da periferia de Tesalia. Foi unha das 51 prefecturas que dividían administrativamente o país ata o 1 de xaneiro de 2011, cando entrou en vigor o Plan Calícrates que substiuíu estas por 74 Unidades periféricas.
Paul Scully-Power
Traxectoria
Scully-Power graduouse en ciencias pola Universidade de Sydney en 1966. Participou na misión STS-41-G, pasando un total de 8,22 días no espazo.
Racionalismo arquitectónico
Características
Ademais da arquitectura, este movemento interesouse polo urbanismo e polo deseño. Tamén promoveu a teoría arquitectónica e a organización de congresos e xornadas para a difusión do novo movemento, que se materializou na constitución en 1928 do Congreso Internacional de Arquitectura Moderna (CIAM), así como o seu órgano executivo, o Comité Internacional para a Resolución dos Problemas da Arquitectura Contemporánea (CIRPAC).
Críticas
Aínda que segundo certa terminoloxía se inscribe o organicismo arquitectónico e en xeral toda a arquitectura de Frank Lloyd Wright dentro do movemento moderno, en 1930 Wright escribiu: "As casas humanas non deberían ser como caixas ardendo ao sol, nin debemos desafiar á Máquina, intentando facer que as casas sexan demasiado subsidiarias de Machinery".
En 1966, o arquitecto Robert Venturi publicou o libro Complexity and Contradiction in Architecture, esencialmente un libro crítica ao estilo internacional.
O autor estadounidense Tom Wolfe escribeu unha obra de crítica en 1981, From Bauhaus to our House (literalmente en galego "Da Bauhaus á nosa casa", traducido en portugués como Da Bauhaus ao nosso caos), retratando o estilo como elitista.
O historiador da arquitectura Vincent Scully considerou o libro de Venturi "probablemente a obra máis importante sobre o acto arquitectónico desde Vers une Architecture de Le Corbusier.
No prefacio da cuarta edición do seu libro Critical History of Modern Architecture (2007), Kenneth Frampton argumenta que existía un "perturbador sesgo eurocéntrico" nas narrativas da arquitectura moderna. Neste caso, este "eurocentrismo" incluiría os Estados Unidos.
Mark Wigley, teórico da arquitectura neozelandés, sostén que certos aspectos do movemento postmoderno da arquitectura derivado en certo modo do movemento moderno e de certos aspectos da Bauhaus, é un virus que chegou a danar o planeta coa idea sinxela do "bo deseño". Di que a pesar da súa fórmula orixinaria de talleres buscando a sinerxia entre mestres e alumnado, e de combinar e achegar a arte á artesanía, acabou por se converter, especialmente na New Bauhaus nunha maquinaria que se extendeu polo mundo como unha pandemia de ángulos rectos de vidro e aceiro : ''Todo é xenial até que te decatas de que ti, as túas emocións, os teus pensamentos, o teu corpo, os teus xenes, os teus fillos, o teu modo de vida, o tempo... son deseñados. Estamos a deseñar o clima, a nosa propia extinción, o deseño da Bauhaus, o "bo deseño" abocounos á destrución da nosa especie. Chegados a este punto, antes de nos matar a nós mesmos, matemos á Bauhaus.''
Representantes
Entre as figuras que seguiron o movemento moderno sobresaen: Walter Gropius e Ludwig Mies van der Rohe, en especial despois de ter pechado a Bauhaus, Le Corbusier, Jacobus Johannes Pieter Oud, Richard Neutra, Rudolf Schindler, Philip Johnson, Alvar Aalto, Eliel e Eero Saarinen, Erik Gunnar Asplund, Josep Lluís Sert, Louis Kahn, Pier Luigi Nervi, Gio Ponti, Kenzō Tange, Josep Lluís Sert, Lúcio Costa e Oscar Niemeyer, entre moitos outros.
Urbanismo
miniatura|300x300px|[[Plan Voisin para París (1925), de Le Corbusier]] O urbanismo tivo un gran desenvolvemento no movemento moderno, xa que o progresivo aumento da poboación urbana desde o inicio da Revolución Industrial provocou un crecente interese por buscar novas fórmulas e solucións para atender necesidades de vivenda e infraestruturas da sociedade. Se en 1800 había no mundo unhas 200 cidades con máis de 20.000 habitantes, cun total de 21,7 millóns de habitantes (o 2,4% da poboación total), en 1950 había 5.509 cidades dese tamaño, con 502,2 millóns de habitantes (o 20,9%) do total).
O racionalismo, polas súas ideas progresistas e sociais, puxo un grande esforzo en desenvolver teorías urbanas de aplicación universal, con especial énfase no hixiénico e funcional. solucións, que satisfacesen todos os aspectos inherentes á cidade, tanto económicos como tecnolóxicos, culturais e ecolóxicos. A concreción de todas estas ideas produciuse na Carta de Atenas, un dos principais manifestos do urbanismo racionalista. Foi redactado no IV CIAM celebrado en Atenas en 1933, principalmente por iniciativa de Le Corbusier, aínda que a redacción correu a cargo dos arquitectos suízos Werner Max Moser e Rudolf Steiger.
Algúns plans urbanísticos comezados no XIX, como o plan Cerdà para Barcelona, continuaron o seu desenrolo no século XX baixo premisas do movemento moderno, como o Plan Macià, no que colaborou Le Corbusier despois do de París. Le Corbusier foi o "gran creador da utopía da cidade moderna no seu aspecto físico", segundo Martin Meyerson. Tamén elaborou proxectos urbanísticos para São Paulo e Río de Xaneiro (1929-1930), Alxer (1930), Xenebra (1933), Estocolmo (1933), Antuerpen (1933), Buenos Aires (1938-1940), Saint-Dié (1945),  Bogotá (1949-1952), Marsella (1950), Izmir (1950) e Chandigarh (1951-1965), o único executado. esquerda|miniatura|250x250px|Plan Xeral de Expansión para [[Amsterdam (1935), de Cornelis van Eesteren]] Expuxo os seus principios en Urbanisme (1925), onde desenvolveu as súas ideas sobre unha cidade funcional baseada na orde e na linealidade. En 1922 esbozara o seu proxecto de Ville contemporaine pour trois millóns d'habitants, proxectando un centro urbano cunha serie de rañaceos de oficinas ao redor dun núcleo de comunicacións rodeado de zonas residenciais, de servizos e de lecer. con abundantes zonas verdes e rúas ordenadas xerarquicamente. Os edificios serían de tres tipos: rañaceos cruciformes no centro, casas à redent ("en redent", edificios con ángulos rectos para aproveitar as orentacións leste-oeste e norte-sur), con vivendas na parte sur e rúa perimetral no norte. Tanto os edificios como as estradas elevaríanse en pilotis e deixarían a parte baixa para espazos verdes e servizos comunitarios no medio e immeubles-villas na periferia.
No seu libro de 1925, Le Corbusier estableceu catro puntos esenciais sobre a planificación urbana:
Na Península Ibérica
miniatura|300x300px|Pabellón de la República Española para a [[Exposición Internacional de París de 1937, de Josep Lluís Sert, Luis Lacasa e Antoni Bonet ]]
A España e Portugal, o racionalismo chegou a finais dos anos 20, de maneira que a súa recepción xa chegou de forma establecida, acrítica e sen debate. Os seus primeiros expoñentes adoptárono dun xeito epidérmico, ecléctico, trasladando as súas solucións sen contemplar unha posíbel adaptación distinta ao medio. Un dos pioneiros foi Luis Gutiérrez Soto, autor do Aeroporto de Madrid-Barajas (1930).
En 1928, Le Corbusier impartiu conferencias na Institución Libre de Enseñanza de Madrid, que tivo unha poderosa influencia nos novos arquitectos da época. Algúns deles xuntáronse baixo as siglas en castelán GATEPAC (Grupo de Arquitectos y Técnicos Españoles para el Progreso de la Arquitectura Contemporánea). O grupo fundouse en Zaragoza en 1930, con tres subgrupos: Centro, situado en Madrid; Norte, no País Vasco; e Leste ou GATCPAC (en catalán Grup d'Arquitectes i Tècnics Catalans per al Progrés de l'Arquitectura Contemporània) en Cataluña, o grupo máis activo, entre os que figuraban Josep Lluís Sert, Sixte Illescas e Germán Rodríguez Arias entre outros. esquerda|miniatura|250x250px|Representación do pavillón do [[Rincón de Goya (1927), de Fernando García Mercadal, Zaragoza]] O grupo era membro do CIAM e, en marzo de 1932, organizou unha reunión do CIRPAC en Barcelona para preparar o Moscova CIAM — finalmente celebrado en Atenas en 1933— e Le Corbusier, Victor Bourgeois, Walter Gropius, Sigfried Giedion e Cornelis van Eesteren impartiron conferencias. Como órgano difusor das súas actividades, publicaron unha revista, A.C., baseada en revistas de vangarda como as de Ernst May, Le Corbusier e Amédée Ozenfant. Só o GATCPAC ficou como grupo activo até o final da guerra civil.
GATCPAC
En Cataluña, o colectivo foi o máis activo e longevo. Xurdiu cunha vontade renovada e liberadora do clasicismo novecentista, así como a de introducir as novas correntes internacionais. De ideas progresistas e preocupado tanto pola renovación social como arquitectónica, este movemento tivo un forte vínculo coas autoridades republicanas, especialmente coa Generalitat para a que elaboraron numerosos proxectos relacionados co urbanismo, a vivenda obreira e as infraestruturas escolares e sanitarias. O Plan Macià (1932-1935) foi un proxecto de reforma urbanística de Barcelona elaborado polos membros do GATCPAC xunto con Le Corbusier, que prevía unha distribución funcional da cidade cunha nova orde xeométrica, a través de grandes eixos vertebradores en forma de amplas avenidas e cun novo paseo marítimo definido por rañaceos cartesianos. O inicio da guerra civil truncou o proxecto. O principal expoñente do GATCPAC foi Josep Lluís Sert, arquitecto de sona internacional que se instalou despois da guerra nos Estados Unidos, onde foi profesor en Yale e Harvard. En 1937 co-proxectou con Luis Lacasa e Antoni Bonet o Pavillón da República Española para a Exposición Internacional de París de 1937, onde presentaron o Guernica de Picasso.
miniatura|252x252px|[[Gasolinera Gesa| Gasolineira Porto Pi (1927), de Casto Fernández Shaw, Madrid]] esquerda|miniatura|[[Edificio Alonso (1935-1940), de Luis Albert Ballesteros, Valencia]] Fóra deses grupos, na década de 1930 diversos arquitectos do Estado español practicaban individualmente o racionalismo, normalmente nun estilo ecléctico con influencias que van do art déco ao expresionismo, ou mesmo un clasicismo desorganizado entre os arquitectos máis antigos; son os chamados "racionalistas á marxe", segundo unha definición de Oriol Bohigas.
Galiza
En Galiza, arquitectos como Santiago Rey Pedreira, Antonio Tenreiro, Peregrín Estellés, Francisco Castro Represas, Jenaro de la Fuente, Pedro Alonso Pérez, Pedro Mariño ou Rafael González Villar desenvolveron obras que seguían as premisas do movemento moderno, especialmente concentrados en once anos de actividade, mesmo con particularidades como o emprego da pedra, nada habitual nos postulados do racionalismo. En 2007 realizouse en Vigo unha exposición sobre a obra destes arquitectos seguidores do estilo internacional.
miniatura|250x250px|[[Casa Sindical de Madrid|Delegación Sindical Nacional de Madrid (1949), actual Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade, de Francisco de Asís Cabrero e Rafael Aburto]] Despois da guerra, os primeiros anos da ditadura franquista provocaron un declive da arquitectura, xa que foi reconstruída co estilo académico historicista dos tempos anteriores á II República, cunha compoñente monumentalista da nova mentalidade política. Porén, na década de 1950 comezou un desenvolvemento lento que levou a un retorno ao racionalismo.
Portugal
miniatura|250x250px|Pavillón de Portugal para a [[Exposición Internacional de París de 1937, de Francisco Keil do Amaral]] Os primeiros trazos da arquitectura racionalista xurdiron a mediados dos anos 20 con certa influencia de Le Corbusier, Gropius e Robert Mallet-Stevens, como se evidencia en obras como o Teatro Capitol (1931) de Luis Cristino da Silva,, o Instituto Superior Técnico do Porfírio Pardal Monteiro (1927-1932) e o Pavillón de Radioloxía de Carlos João Chambers Ramos (1927-1933), todos en Lisboa- Ademais dos anteriores, cómpre citar a Cassiano Branco, autor do Hotel Victoria de Lisboa (1934-1936); e a Francisco Keil do Amaral, fortemente influenciado polo holandés Dudok (Escola Secil en Setúbal, 1938-1940; Aeroporto de Lisboa, 1938-1942).
Durante os inicios da ditadura de Salazar produciuse unha involución, na que, como noutros réximes totalitarios da época, a arquitectura volveu ao academicismo clasicista, cunha referencia especial no barroco de estilo Pombalino (estilo portugués suave). A partir da década de 1950, unha nova xeración de arquitectos asumiu a linguaxe moderna. Cabe mencionar a Rui Jervis Atouguia, autor do proxecto do barrio das Estacas en Lisboa, inspirado na Carta de Atenas (1949), a escola do barrio de São Miguel, onde aplica os brise- soleil  lecorbusierianos (1949-1955) e a Fundación Calouste Gulbenkian (1959-1969), con Pedro Cid e Alberto Pessoa; do propio Pessoa é o conxunto de vivendas Infante Santo en Lisboa (1952-1955), bloques suspendidos en pilotis;  Jorge Segurado, influenciado pola arquitectura holandesa, autor da Ceca de Lisboa (1953); e o barrio de Ramalde no Porto (1952-1962), inspirado na Carta de Atenas, así como obras onde desenvolve un racionalismo rexionalizado ao estilo de Aalto ou do Le Corbusier na India (Escola Primaria do Cedro en Vila Nova de Gaia, 1957-1961; casa de Ofir, 1957-1958);  Nuno Teotónio Pereira, autor con Bartolomeu Costa Cabral da urbanización Águas Libres en Lisboa (1953), unha das maiores figuras do estilo internacional de Portugal;  Alfredo Viana de Lima, fiel seguidor de Le Corbusier, como se denota na súa casa de Arístides Ribeiro no Porto (1952) ou Francisco Keil do Amaral, nunha segunda etapa racionalista, na que destaca a súa Feira Industrial de Lisboa (1957).
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Illas Desertas
miniatura|280px|Deserta Grande. miniatura|280px|Deserta Grande. As Illas Desertas (Portugues: Ilhas Desertas) é o nome de tres pequenas illas de orixe volcânica, situadas a SE da illa de Madeira, que constitúen unha reserva natural clasificada como Reserva bioxenérica polo Consello de Europa. As Illas Desertas son: Illote Chao, Deserta Grande e Bugio. Administrativamente, forman parte do concello de Santa Cruz.
Breve historia
As illas foron atopadas por João Gonçalves Zarco en 1419/1420 durante a súa primeira viaxe de descoberta sendo el quen as bautizou como illas "Desertas".
As illas foron propiedade privada de dúas famílias inglesas de Madeira entre 1894 e 1971 (tal como foron as Illas Salvaxes), sendo compradas entón polo estado português e convertidas en Reserva Natural.
Jérusalem
Jérusalem (en galego Xerusalén) é unha grand opéra en catro actos con música de Giuseppe Verdi e libreto en francés de Alphonse Royer e Gustave Vaéz. Foi estreada no Théatre de l'Opera de París o 26 de novembro de 1847. Foi a primeira colaboración de Verdi para un teatro non italiano e baseouse na súa propia ópera de 1843 I Lombardi alla prima crociata, mais realizando unha versión ao gusto francés, cun novo texto, nova música, variacións no argumento e a inclusión dun ballet, esixencia imprescindible para os franceses tal como entendían a ópera. O 26 de decembro de 1850 foi estreada no Teatro alla Scala de Milán, traducida ao italiano e sen ballet, baixo o nome de Gerusalemme.
La Voz de Galicia (Montevideo)
La Voz de Galicia foi unha revista que se editou en Montevideo entre 1880 e 1885.
Historia e características
Subtitulada Revista Semanal de Ciencias, Artes y Literatura, apareceu o 1 de febreiro de 1880. Fundada por Benigno Fernández Carvajal, estaba dirixida por Benigno Salgado Vázquez. Apareceron 12 números cesando a súa publicación o 18 de abril dese ano.
Tivo unha segunda etapa entre febreiro e abril de 1885.
Johann Heinrich von Bernstorff
miniatura|250px|Bernstoff en 1908. Johann Heinrich Graf von Bernstorff, nado en Londres o 14 de novembro de 1862 e finado en Genf, Suíza, o 6 de outubro de 1939, foi un político e diplomático alemán.
Traxectoria
Fillo do embaixador Prusiano no Reino Unido Albrecht von Bernstorff viviu en Londres ata os 11 anos. Iniciou a súa actividade diplomática traballando para as embaixadas alemás en Belgrado (1892-94), San Petersburgo (1895-97), Londres (1902-06) e O Cairo (1906-08). Posteriormente, foi embaixador en Estados Unidos e México de 1908 a 1914. Durante a primeira guerra mundial participou en diversas actividades de intelixencia e sabotaxes nos Estados Unidos.
Membro fundador do Partido Democrático Alemán, foi deputado no Reichstag de 1921 a 1928. Explicitamente mencionado por Adolf Hitler como un dos culpables do colapso de Alemaña, deixou o país en 1933 tras a suba dos nazis ao poder, con destino a Suíza, onde residiu os últimos 6 anos da súa vida.
Freás de Eiras
O topónimo galego Freás de Eiras pode referirse a:
NTV (Turquía)
NTV é unha canle informativa de Turquía fundada en 1996 polo empresario Cavit Çağlar como a primeira canle todo noticias do país. A cadea mercouna Doğuş Holding en xaneiro de 1999 e desde maio de 2000 mantén acordos de cooperación coa MSNBC. Nas fins de semana ademais de información emite competicións deportivas como partidos de fútbol da Primeira División Española e da Lega Calcio Serie A ou de MotoGP.
Extinción do Permiano-Triásico
Hai evidencias de dous ou tres pulsos (ou fases) distintos e extinción. Os mecanismos que se suxeriron para o último son un ou máis eventos de impacto de grandes meteoritos, volcanismo masivo, incendio e explosión de depósitos de carbón e gas nos chamados trapps siberianos (ou escaleiras siberianas), e un efecto invernadoiro desbocado desencadeado por unha súbita liberación de metano do leito oceánico debido á disociación de clatratos de metano ou á actividade de microbios produtores de metano (metanóxenos); xunto con cambios graduais que posiblemente tamén contribuíron, como cambios no nivel do mar, incemento da anoxia, incremento da aridez e un cambio na circulación oceánica impulsado por un cambio climático.
Datación da extinción
Ata 2000 pensábase que as secuencias de rochas do límite Permiano-Triásico eran demasiado poucas e tiñan demasiados baleiros para que os científicos puidese determinar fiablemente os seus detalles. Porén, é agora posible datar a extinción con notable precisión. Os datos de U-Pb de circóns de cinco xacementos de cinzas volcánicas do Global Stratotype Section and Point para o límite do Permiano-Triásico en Meishan, China, establecen un modelo de idade de alta resolución para a extinción, o que permite a exploración das ligazóns entre a perturbación ambiental global, a alteración do ciclo do carbono, a extinción en masa e a recuperación a escala de milenios. A extinción ocorreu entre 251,941 ± 0,037 e 251,880 ± 0,031 Ma, unha duración de 60 ± 48 miles de anos. Esta extinción coincide cun decrecemento grande (aproximadamente o 0,9%), abrupto global na proporción de isótopos estables e,    e é ás veces usado para identificar o límite Permiano-Triásico en rochas que non son axeitados para a datación radiométrica. Hai máis evidencias de cambios ambientais arredor do límite P-Tr que suxiren un aumento de 8 °C na temperatura, e un incremento nos niveis de 2000 ppm (en contraste con isto, a concentración immediatamente antes da Revolución Industrial era 280 ppm). Hai tamén evidencias dun incremento da radiación ultravioleta que chegaba á Terra e causaba mutacións nas esporas das plantas.
Suxeriuse que o límite Permiano-Triásico está asociado cun súbito incremento na abundancia de fungos terrestres e mariños, causado polo brusco incremento na cantidade de plantas mortas e animais que se alimentaban de fungos. Durante un tempo este "pico dos fungos" (na gráfica) foi utilizado por algúns paleontólogos para identificar o límite Permiano-Triásico en rochas que non son axeitadas para a datación radiométrica ou a falta de fósiles índice adecuados, pero mesmo os propoñentes da hipótese do pico de fungos indicaron que o dito pico puido ser un fenómeno repetido creado por ecosistemas post-extinción no Triásico temperán. A propia idea dun pico de fungos foi criticada en diversos aspectos, como os seguintes: as Reduviasporonites, que son as esporas fúnxicas supostas máis comúns, foron en realidade unhas alga fosilizadas; o pico non aparece en todo o mundo; e en moitos lugares non coincide co límite Permiano-Triásico. As algas, que foron mal identificadas como esporas fúnxicas, poden mesmo representar unha transición a un mundo triásico dominado por lagos en vez dun período do Triásico temperán de morte e descomposición nalgúns xacementos fósiles terrestres. Novas evidencias químicas concordan mellor cunha orixe fúnxica das Reduviasporonites, diluíndo estas críticas.
Hai incerteza sobre a duración da extinción global e sobre o tempo e a duración de varias extincións de grupos dentro dun proceso maior. Algunhas probas suxiren que houbo múltiples pulsos de extinción ou que a extinción se estendeu nuns poucos millóns de anos, cun agudo pico nos últimos millóns de anos do Permiano. As análises estatísticas dalgúns estratos moi fosilíferos en Meishan, provincia de Zhejiang no sur da China, suxiren que a principal extinción estaba agrupada arredor dun pico. Investigacións recentes mostran que diferentes grupos se extinguiron en diferentes momentos; por exemplo, aínda que é difícil de datar absolutamente, as extincións dos ostrácodos e braquiópodos estaban separados por de 670 a 1170 miles de anos. Nunha secuencia ben preservada no leste de Groenlandia, o declive dos animais está concentrada nun período de 10.000 a 60.000 anos de duración, e as plantas tardaron varios miles de anos máis en mostrar un completo impacto do evento. Unha vella teoría, aínda sostida nalgúns artigos recentes, é que houbo dous grandes pulsos de extinción separados por 9,4 millóns de anos, separados por un período de extincións bastante por riba do nivel de fondo, e que a extinción final exterminou só un 80% das especies mariñas vivas daquela, mentres que outras perdas ocorreron durante o primeiro pulso ou intervalo entre os pulsos. Segundo esta teoría un destes pulsos de extinción ocorreu ao final da época Guadalupiana do Permiano. Por exemplo, todos agás un dos xéneros superviventes de dinocéfalos se extinguiron ao final do Guadalupiano, como tamén os Verbeekinidae, unha familia de gran tamaño de foraminíferos fusulínidos. O impacto da extinción do final do Guadalupiano en organismos mariños parece variar entre localizacións e entre grupos taxonómicos, e os braquiópodos e corais tiveron varias perdas.
Organismos mariños
Os invertebrados mariños sufriron as maiores perdas durante a extición do P-Tr. Encontráronse probas disto en mostras do sur da China no límite P-Tr. Aquí, 286 dun total de 329 xéneros de invertebrados mariños desapareceron nas dúas zonas sedimentarias finais que contiñan conodontos do Permiano. A diminución de diversidade foi probablemente causada por un brusco incremento das extincións, e non por unha diminución da especiación.
A extinción afectou principalmente a organismos con esqueletos de carbonato de calcio, especialmente aos que dependían de niveis estbles de CO2 para producir os seus esqueletos. Estes organismos eran susceptibles aos efectos da acidificación oceánica que foron resultado dun incremento do CO2 atmosférico.
Entre os organismos bentónicos, o evento de extinción multiplicou as taxas de extinción de fondo, e, por tanto, causou os maiores danos aos taxons que tiñan unha taxa de extinción alta (o que implica taxons con alto recambio). A taxa de extinción dos organismos mariños foi catastrófica.
Entre os grupos de invertebrados mariños superviventes están: braquiópodos articulados (con bisagra na cuncha), que sufriron un lento declive en número desde a extinción P-Tr; a orde Ceratitida dos amonitas; e os equinodermos crinoideos, que case se extinguen pero que posteriormente se fixeron abundantes e diversos.
Os grupos con maiores taxas de supervivencia xeralmente tiñan un control activo da circulación, mecanismos de intercambio de gases elaborados, e calcificación lixeira. Os organismos con maior calcificación ou con aparatos respiratorios simples foron os máis afectados. Polo menos no caso dos braquiópodos, os taxons superviventes eran xeralmente pequenos, membros raros dunha comunidade diversa.
Os amonoideos, que estaban experimentando un declive a longo prazo durante 30 Ma desde o Roadiano (Permiano medio), sufriron un pulso de extinción selectiva 10 Ma antes do evento principal, ao final do piso Capitaniano. Nesta extinción preliminar, que xeralmente reduciu a disparidade, ese é o rango de diferentes gremios ecolóxicos, os responsables foron aparentemente factores ambientais. A diversidade e disparidade diminuíron máis ata o límite P-Tr; a extinción aquí era non selectiva, o que é consistente cun iniciador catastrófico. Durante o Triásico, a diversidade aumentou rapidamente, pero a disparidade permaneceu baixa.
Invertebrados terrestres
No Permiano había unha gran diversidade de insectos e outras especies de invertebrados, incluíndo os maiores insectos de todos os tempos. O fin do Permiano é a única extinción en masa coñecida de insectos, na cal se extinguiron oito ou nove ordes de insectos e dez máis reduciron máis gradualmente a súa diversidade. Os Palaeodictyopteroidea (insectos con bocas perforadoras e chuchadoras) empezron a declinar durante a metade do Permiano; estas extincións foron ligadas a un cambio na flora. O maior declive ocorreu no Permiano tardío e probablemente non foi causado directamente por transicións florais relacionadas co clima.
A maioría dos grupos de insectos fósiles que se encontran despois do límite Permiano-Triásico difiren significativamente dos que vivían antes da extinción P-Tr. Coa excepción dos Glosselytrodea, Miomoptera e Protorthoptera, non se descubriron grupos de insectos paleozoicos en depósitos datados despois do límite P-Tr. Os caloneurodeos, monuros, paleodictiopteroideos, protelitrópteros e protodonatos (ou meganisópteros) extinguíronse ao final do Permiano. En depósitos ben documentados do Triásico tardío, os fósiles son esmagadoramente de grupos de insectos modernos.
Resposta dos ecosistemas vexetais
O rexistro xeolóxico das plantas terrestres é escaso e baseado principalmente en estudos de pole e esporas. Un dato interesante é que as plantas son relativamente inmunes ás extincións en masa, e o impacto de todas as grandes extincións en masa é "insignificante" a nivel de familia. Mesmo a redución observada en diversidade de especies (do 50%) pode deberse principalmente a procesos tafonómicos. Porén, ocorreu un masivo rearranxo dos ecosistemas, con cambios na abundancia e distribución das plantas moi profundos e os bosques de plantas leñosas desapareceron practicamente todos; a flora do Paleozoico apenas sobreviviu a esta extinción.
No límite P-Tr, os grupos florais dominantes cambiaron, e moitos grupos de plantas terrestres entraron nun abrupto declive, como os Cordaites (ximnospermas) e Glossopteris (fentos con sementes). Os xéneros dominantes de ximnospermas foron substituídos despois do límite por licófitas (as licófitas existentes son recolonizadoras de áreas alteradas).
Os estudos palinolóxicos (do pole) de estratos de rochas sedimentarias do leste de Groenlandia depositados durante o período de extinción indican a existencia de densos bosques de ximnospermas antes do evento de extinción. Ao mesmo tempo que a microfauna mariña de invertebrados declinou, estes grandes bosques desapareceron de vez e foron substituídos por unha ampla variedade de pequenas plantas herbáceas, como Lycopodiophyta, tanto do grupo das Selaginellales coma das Isoetales. Posteriormente, outros grupos de ximnospermas fixéronse de novo dominantes, pero unha vez máis volveron a sufrir outra importante extinción. Estes cambios cíclicos na flora ocorreron unhas cantas veces no decurso do período de extinción e despois. Estas flutuacións da flora dominante entre os taxons leñosos e herbáceos indican estreses ambientais crónicos que tiñan como resultado a perda da maior parte das especies de plantas leñosas. A sucesión de extincións de comunidades de plantas non coinciden co cambio nos valores δ13C, senón que ocorreron moitos anos despois. A recuperación dos bosques de ximnospermas tardou de 4 a 5 millóns de anos.
Baleiro de carbón
Coñécense depósitos de carbón desde o Triásico temperán, e os do Triásico medio son delgados e de baixo grao. Este "baleiro de carbón" (coal gap ou ausencia ou interrupción no depósito de carbón) foi explicado de diferentes formas. Suxeriuse que evolucionaron fungos, insectos e vertebrados máis agresivos, que acabaron cun enorme número de árbores. Estes descompoñedores sufriron tamén grandes perdas no número das súas especies durante a extinción, e non se consideran unha causa probable do "baleiro de carbón". Podería simplemente ser que todas as plantas formadoras de carbón se extinguiran na extinción do P-Tr, e que se tardase 10 Ma en que aparecese un novo conxunto de plantas que se adaptasen ás condicións húmidas e ácidas dos pantanos de turba. Por outra parte, os culpables poden ser factores abióticos (non causados polos organismos), como a diminución da chuvia ou o incremento de sedimentos clásticos. Finalmente, tamén é certo que hai moi poucos sedimentos de calquera tipo do Triásico temperán, e a falta de carbón pode simplemente reflectir esta escaseza. Isto abre a posibilidade de que os ecosistemas produtores de carbón puideron responder ao cambio das condicións resituándose noutras zonas do planeta, talvez en áreas nas que non hai rexistro sedimentario do Triásico temperán. Por exemplo, no leste de Australia un clima frío foi a norma durantre un longo período de tempo, cun ecosistema de pantanos e bulleiros formadores de turba adaptados a esas condicións. Aproximadamente o 95% destas plantas produtoras de turba extinguíronse localmente no límite P-Tr. Un dato interesante é que os depósitos de carbón de Australia e a Antártida desaparecderon significativamente antes do límite P-Tr.
Vertebrados terrestres
Hai bastantes evidencias que indican que se extinguiron uns dous terzos das familias de anfibios labirintodontos, de ("réptiles") saurópsidos e de ("protomamíferos") terápsidos. Os grandes herbívoros sufriron as maiores perdas. Todos os réptiles anápsidos Permianos pereceron excepto os procolofónidos (os testudinos teñen cranios anápsidos pero adoita crerse que evolucionaron despois, a partir de antepasados diápsidos). Os pelicosauros extinguíronse antes do fin do Permiano. Atopáronse moi poucos diápsidos Permianos que apoien calquera conclusión sobre o efecto da extinción permiana sobre os diápsidos (o grupo de "réptiles" a partir do cal evolucionaron os lagartos, serpes, crocodilianos e dinosauros, incluíndo as aves). Mesmo os grupos que sobreviviron sufriron perdas de especies extremadamente grandes, e algúns grupos de vertebrados terrestres case chegaron a extinguirse ao final do Permiano. Algúns dos grandes grupos sobreviventes non persistiron moito tempo despois deste período, mentres que outros que a duras penas sobreviviran produciron despois liñaxes de longa duración. Aínda así, tardouse uns 30 Ma en que a fauna terrestre de vertebrados se recuperase totalmente tanto numericamente coma ecoloxicamente.
Posibles explicacións destes padróns
Unha análise de fósiles mariños do piso Changhsingiano do final do Permiano atopou que os organismos mariños con baixa tolerancia á hipercapnia (altas concentracións de dióxido de carbono) tiñan altas taxas de extinción, mentres que os máis tolerantes tiñan taxas moi baixas.
Os organismos mariños máis vulnerables eran os que producían partes calcarias duras (é dicir, de carbonato de calcio) e tiñan baixas taxas metabólicas e sistemas respiratorios febles, especialmente esponxas calcarias, corais rugosos e tabulados, braquiópodos que depositan calcita, briozoos e equinodermos; aproximadamente o 81% deses xéneros extinguíronse. Os seus parentes próximos sen partes calcarias duras só sufriron pequenas perdas, por exemplo anemones de mar, a partir dos cales evolucionaron os corais modernos. Os animais con altas taxas metabólicas, sistemas respiratorios ben desenvolvidos e partes duras non calcarias tiveron perdas insignificantes, agás os conodontos, dos cales desapareceron o 33% dos xéneros.
Este padrón é consistente co que se sabe dos efectos da hipoxia, unha escaseza pero non unha ausencia total de oxíxeno. Porén, a hipoxia non puido ser o único mecanismo mortal para os organismos mariños. Case todas as augas das plataformas continentais se deberon facer moi hipóxicas para que se poida explicar a magnitude da extinción, pero cunha catástrofe así sería difícil de explicar o padrón moi selectivo da extinción. Os modelos das atmosferas do Permiano tardío e Triásico temperán mostran un declive significativo pero prolongado no tempo nos niveis atmosféricos de oxíxeno, que non se acelerou preto do límite P-Tr. Os niveis de oxíxeno atmosférico mínimos do Triásico temperán nunca son menores que os da atmosfera actual; o declive nos niveis de oxíxeno non se corresponde co padrón temporal da extinción.
Os organismos mariños son máis sensibles aos cambios nos niveis de que os terrestres por varias razóns. O é 28 veces máis soluble en auga que o oxíxeno. Os organismos mariños normalmente funcionan con menores concentracións de nos seus corpos que os animais terrestres, xa que a eliminación do  en animais que respiran aire é impedida pola necesidade de que o gas pase a través das membranas do sistrema respiratorio (alvéolos plmonares, traqueas de artrópodos e similares), mesmo se o  difunde máis doadamente que o oxíxeno. En organismos mariños, incrementos relativamente modestos pero sostidos da concentración de dificultan a síntese de proteínas, reducen as taxas de fecundación e producen deformidades nas partes duras calcarias. Ademais, un incremento na concentración de está ligada inevitablemente á acidificación do océano, o que concorda coa extinción preferencial de taxons moi calcificados e con outros sinais no rexistro das rochas que indican un océano máis ácido.
É difícil analizar a extinción e as taxas de supervivencia de organismos terrestres en detalle, porque no límite P-Tr se encontran poucos xacementos fósiles terrestres. Os insectos triásicos son moi diferentes dos do Permiano, pero hai un baleiro no rexistro de insectos fósiles que abrangue uns 15 millóns de anos do Permiano tardío ao Triásico temperán. O rexistro fósil máis coñecido de cambios nos vertebrados no límite P-Tr aparece no supergrupo do Karoo de Suráfrica, pero as análises estatísticas realizadas non produciron conclusións claras. Porén, as análises de depósitos fluviais fósiles de chairas inundables indican un cambio nos padróns dos ríos, que pasaron de ser ríos con meandros a ríos anastomosados, o que indica un abrupto desecamento no clima. O cambio climático puido tardar tan só 100.000 anos, promovendo a extinción da flora de Glossopteris e os seus herbívoros, seguida da do gremio dos carnívoros. As extincións do final do Permiano non ocorreron nun horizonte de tempo instantáneo; concretamente, a extinción floral foi retardada no tempo.
Recuperación biótica
As primeiras análises indicaron que a vida na Terra se recuperou rapidamente despois das extincións permianas, pero isto foi principalmente en forma de organismos oportunistas pioneiros, como os rexos Lystrosaurus. Investigacións publicadas en 2006 indican que os animais especializados que formaban ecosistemas complexos con alta biodiversidade, redes tróficas complexas e unha variedade de nichos, tardaron moito máis en recuperarse. Pénsase que esta longa recuperación se debeu a ondas sucesivas de extinción, as cales inhiben a recuperación, e un estrés ambiental prolongado para os organismos, que continuaron no Triásico temperán. As investigacións realizadas indican que a recuperación non empezou ata o comezo do Triásico medio, de 4 a 6 millóns de anos despois da extinción; e algúns autores estiman que a recuperación non foi completa ata 30 Ma despois da extinción P-Tr, é dicir, na Triásico tardío.
Un estudo publicado na revista Science encontrou que durante a grande extinción as temperaturas da superficie dos océanos chegaron a 40 °C, o que explica por que a recuperación levou tanto tempo: era simplemente demasiado quente para que a vida sobrevivise. Por suposto, non toda a superfice da Terra estaba a 40 °C, e se fose simplemente demasiado quente para a supervivencia, nada tería sobrevivido. Quizais a anoxia é outro factor que fixo que se retardase a recuperación.
Cada porción principal dos ecosistemas do Triásico temperán (plantas e animais, mariños e terrestres) estaba dominado por un pequeno número de xéneros, que aparecían virtualmente en todo o mundo, por exemplo: os herbívoros terápsidos Lystrosaurus (que supoñían o 90% dos vertebrados terrestres do Triásico temperán) e os bivalvos Claraia, Eumorphotis, Unionites e Promylina. Un ecosistema saudable ten un número maior de xéneros, cada un dos cales vive nuns poucos tipos de hábitats preferidos.
Os taxons que aproveitan os desastres aproveitan os ecosistemas devastados e gozan dun estalido poboacional temporal e un incremento do seu territorio. Os microcónquidos son os compoñentes dominantes das ensamblaxes incrustadas no Triásico temperán por outra parte empobrecidas. Por exemplo: Lingula (un braquiópodo); estromatólitos, que estiveran confinados a ambientes marxinais desde o Ordovícico; Pleuromeia (unha pequena planta de maleza); Dicroidium (un fento con sementes).
Cambios nos ecosistemas mariños
miniatura | esquerda | 200px | Animais sésiles que se alimentan por filtración como este [[crinoideo eran significativamente menos abondosos despois da extinción P-Tr.]]
Antes da extinción, uns dous terzos dos animais mariños eran sésiles e vivían unidos ao fondo do mar, mais durante o Mesozoico, só a metade dos animais mariños eran sésiles. A análise dos fósiles mariños deste período indica un decrecemento da abundancia de animais que se alimentaban de animais en suspension da epifauna, como braquiópodos e crinoideos e un incremento de especies móbiles máis complexas, como caracois, ourizos de mar e cangrexos.