cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Igrexa católica bizantina rusa
En Rusia
miniatura|200px|dereita|Icona do exarca Fedorov no [[mosteiro estudita de Univ.]] O catolicismo de rito bizantino seguiu a ser ilegal nos territorios do Imperio ruso até que en 1905 o tsar Nicolao II aprobou a tolerancia relixiosa. Coa chegada desta liberdade, comezaron a aparecer e organizarse comunidades de greco-católicos, entre eles unha proporción moi elevada de vellos crentes, aínda que inicialmente tiñan que formar parte da Igrexa latina. En 1907 o Metropolita de Lviv Andrei Sheptytskyi obtivo do papa Pío X permiso para organizar a estrutura e a xerarquía da Igrexa grecocatólica nos territorios de Rusia.
En 1917, co goberno provisional ruso, Sheptytskyi foi liberado da cadea, e convocou un sínodo dos sacerdotes greco-católicos rusos en Petrogrado. O sínodo elixiu e o metropolita nomeou o primeiro exarca apostólico de Rusia, Leonid Fedorov, un antigo seminarista ortodoxo converso, con xurisdición sobre todos os territorios agás os de Belarús e a actual Ucraína, que foron organizados noutros exarcados. As accións de Sheptytskyi para organizar a vida da Igrexa grecocatólica rusa foron confirmadas polo papa Bieito XV o 24 de febreiro de 1921.
O 10 de setembro de 1939 Sheptytskyi nomeou o seu irmán Klymentii como exarca, mais tamén foi arrestado en 1947 e finou na cadea en 1951. Tamén Sheptytskyi aprobara o traballo do vice-exarca Viktor Novikov, quen foi arrestado o 23 de xuño de 1941.
Na diáspora
A vida dos católicos rusos continuou na diáspora rusa. En 1928 foi erixido un segundo exarcado apostólico para os rusos de Manchuria, con sé na cidade chinesa de Harbin, dirixido por Fabijan Abrantovič, quen finou na prisión de Butyrka anos máis tarde. Porén, o triunfo da revolución chinesa significou tamén o final deste exarcado, cando as novas autoridades chinesas entregaron ao NKVD ao exarca Andrej Cikota, quen finou no gulag.
Ao longo dos anos, foron nomeadas varias persoas que exerceron o seu ministerio entre os rusos da diáspora, como Pranciškus Būčys, quen foi nomeado en 1930 visitador apostólico para os greco-católicos rusos de Europa occidental e central. En 1936 foi consagrado bispo o ruso Aleksandr Evreinov, quen celebrou por primeira vez na basílica de San Pedro a divina liturxia. En 1946 o bispo ortodoxo Pavel Meletev entrou en comuñón coa Igrexa católica, e ocupouse do coidado pastoral dos greco-católicos en Europa até o seu pasamento en 1962.
O 12 de setembro de 1952 o arcebispo Boļeslavs Sloskāns foi nomeado visitador apostólico para os católicos rusos e belarusos de Europa occidental. Foi substituído en 1960, cando a Santa Sé nomeou o bispo Andrei Katkov visitador para os greco-católicos rusos no exterior. Foi substituído en 1978 por Georgii Roshko.
Dende a caída da URSS
miniatura|300px|Reunión do clero de rito bizantino de Rusia en San Petersburgo, 2006. En primeira liña, segundo dende a dereita, o ordinario Werth. Logo da caída da Unión Soviética houbo un movemento entre os católicos rusos para o nomeamento dun exarca, algo ao que a Igrexa ortodoxa rusa opúñase fortemente. A delicada situación ecuménica fixo que a Santa Sé paralizara a decisión até que en 2004 os sacerdotes do exarcado elixiron un administrador apostólico temporal. Foi entón cando Xoán Paulo II nomeou o 20 de decembro de 2004 ao bispo latino de Novosibirsk, Joseph Werth, ordinario para os católicos de rito oriental en Rusia.
En xuño de 2017 os greco-católicos rusos celebraron un congreso en San Felice del Benaco, primeiro congreso dende 1970. No congreso o clero ruso pediu á Santa Sé un bispo propio para os arredor de 30.000 fieis, e consagrou a Igrexa católica rusa á Virxe de Fátima.
Estrutura
Os católicos rusos tiveron a súa xerarquía diferenciada cos exarcados de Rusia e de Harbin, mais estas sés están vacantes dende o pasamento dos últimos exarcas a mediados do século XX. A maioría das parroquias greco-católicas rusas están atendidas por sacerdotes doutras igrexas católicas orientais, sacerdotes ortodoxos conversos, e sacerdotes latinos con facultades birrituais.
En Rusia
A sé do ordinario é a cidade de Novosibirsk, a terceira en poboación do país. O territorio da Federación está dividido en distritos coincidentes coas dioceses da Igrexa latina, a arquidiocese da Nai de Deus en Moscova, e as dioceses de San Xosé en Irkutsk, A Transfiguración en Novosibirsk, e San Clemente en Saratov:
Na diáspora
Dependendo da localización, os greco-católicos rusos dependen dos ordinarios das dioceses locais, normalmente latinos, aínda que a miúdo teñen sosteñemento espiritual dalgunha circunscrición oriental. Hai parroquias e comunidades católicas rusas en Bélxica (abadía de Chevetogne e Bruxelas ), Francia (París e Lión ), Alemaña (Berlín, Múnic, Mannheim, Niederalteich e Datteln), os Países Baixos (Amsterdam, Haarlem, Eindhoven, A Haia, Maastricht, Nijmegen, Roosendaal, Rotterdam, Delft e Utrecht), Italia (Roma), Finlandia (Espoo), Polonia (Kostomłoty, Drelów e Horodło), Letonia (Riga e Daugavpils), o Canadá (Montreal, Combermere), os Estados Unidos (Nova York, El Segundo, San Francisco e Denver), a Arxentina (Bos Aires), e Australia (Melbourne ).
Soter Stefan Ortynskyi
Soter Stefan Ortynskyi de Labets (en Сотер Стефан Ортинський де Лабетц), nado o 29 de xaneiro de 1866 en Ortynychi (Ucraína) e finado o 24 de marzo de 1916 en Filadelfia (Estados Unidos) foi un eclesiástico grecocatólico ucraíno, 1º ordinario dos Estados Unidos dende 1907 até o seu pasamento.
Traxectoria
Naceu o 29 de xaneiro de 1866 en Ortynychi (Reino de Galicia e Lodomeria). En 1889 fixo a profesión solemne como basiliano, e o 18 de xullo de 1891 foi ordenado sacerdote.
O 28 de febreiro de 1907 o papa Pío X nomeouno bispo visitador para os greco-católicos dos Estados Unidos de América, asignándolle a sé titular de Daulia. Recibiu a consagración episcopal de mans do arcebispo Andrei Sheptytskyi en Lviv o 12 de maio do mesmo ano. O 28 de maio de 1913 foi nomeado exarca apostólico dos Estados Unidos. Finou en Filadelfia o 24 de marzo de 1916.
Taxa de renovación
É de interese coñecer a produción de materia orgánica dos ecosistemas ou dunha área determinada para un manexo adecuado e poder regular as colleitas ou o aproveitamento dos recursos naturais dispoñibles. Non se pode colleitar máis do que se produce ou cazar o pescar máis do que produce unha área determinada, do contrario estaríase causando problemas na dispoñibilidade dos recursos, como a extinción ou a mingua das poboacións.
Para determinar a produción mídese a produtividade, que é a produción de materia orgánica ou biomasa nunha área determinada por unidade de tempo. Noutras palabras, é a cantidade de materia orgánica acumulada nun determinado tempo nunha área determinada. Adóitase distinguir entre produtividade primaria, secundaria e biolóxica.
A produtividade primaria é a cantidade de materia orgánica producida polas plantas verdes, con capacidade de fotosíntese ou organismos autótrofos, a partir de sales minerais, dióxido de carbono e auga, utilizando a enerxía solar, nunha área e tempo determinados. Exprésase en termos de enerxía acumulada (calorías/ml/día ou en calorías/ml/hora) ou en termos da materia orgánica sintetizada (gramos/m2/día ou kg/hectárea/ano), que é o método máis fácil e accesible. Por exemplo, podemos calcular a produtividade dunha hectárea de alfalfa nun ano, con catro cortes, pesando a materia obtida fresca ou en seco. Poderiamos en determinadas rexións chegar a uns 100 000 kg/ha/ano en peso húmido. Neste caso falamos de produtividade neta, onde xa se descontou o consumo de enerxía feito polas mesmas plantas para vivir ou respirar. A produtividade bruta ou total engloba a totalidade da biomasa acumulada e a enerxía gastada no metabolismo das plantas.
A produtividade secundaria é a materia orgánica producida polos organismos consumidores ou heterótrofos, que viven das substancias orgánicas xa sintetizadas polas plantas, como é o caso dos herbívoros. Por exemplo: pódese deducir que unha hectárea de pasto produciu 1 000 kg de vacún/ano en certas condicións, pesando a carne dos animais.
A produtividade biolóxica é a velocidade de acrecentamento da biomasa nun período e unha superficie determinados, que pode ser por ano nunha hectárea. É a produción en pé dunha área determinada. Por exemplo: pódese dicir que a produtividade de vicuñas dunha superficie de 70,000 hectáreas foi de 22 000 animais, cun peso de 25 kg por animal, o que da en total 550,000 kg, ou sexa, 7,8 kg/ha/ano. A produtividade natural pode ser mellorada e superada con técnicas de cultivo intensivo, pero con frecuencia poden producirse danos irreparables ó ecosistema. A agricultura e a gandería modernas, con uso de altos insumos en forma de fertilizantes, enerxía (maquinaria), pesticidas (herbicidas, insecticidas, fungicidas etc.), e variedades melloradas lograron incrementar a produtividade natural a niveis moi altos. Porén, cando o manexo das dosis de fertilizantes e pesticidas non é a axeitada, como a aplicación excesiva, os danos aos solos, ás augas e a a saúde humana poden ser tamén importantes. Por exemplo, a aplicación do DDT causou e causa graves consecuencias á flora, á fauna e á saúde dos seres humanos. O mesmo pode dicirse dó menos unha docena doutros pesticidas non degradables ou dificilmente degradables nos ecosistemas.
A produtividade é unha característica das poboacións que serve tamén como índice importante para definir o funcionamento de calquera ecosistema. O seu estudo pode facerse a nivel das especies, cando interesa o seu aproveitamento económico, ou dun medio en xeral.
As plantas, como organismos autótrofos, teñen a capacidade de sintetizar a súa propia masa corporal a partir dos elementos e compostos inorgánicos do medio, en presenza de auga como vehículo das reaccións e coa intervención da luz solar como aporte enerxético para estas. O resultado desta actividade, é dicir, os tecidos vexetais, constitúen a produción primaria. Máis tarde, os animais comen as plantas e aproveitan eses compostos orgánicos para crear a súa propia estrutura corporal, que nalgunhas circunstancias servirá tamén de alimento a outros animais. Iso é a produción secundaria.
En ámbolos casos, a proporción entre a cantidade de nutrintes ingresados e a biomasa producida dannos a chamada produtividade, que mide a eficacia coa que un organismo pode aproveitar os seus recursos tróficos. Pero o conxunto de organismos e o medio físico no que viven forman o ecosistema, polo que a produtividade aplicada ao conxunto de todos eles nos servirá para obter un parámetro co que medir o funcionamento de dito ecosistema e coñecer o modo no que a enerxía flúe polos distintos niveis da súa organización. A produtividade é un dos parámetros máis utilizados para medir a eficacia dun ecosistema, calculándose esta en xeral como o cociente entre unha variable de saída e outra de entrada.
A produtividade desenvólvese en dous medios principais, as comunidades acuáticas e as terrestres.
Seguíanlle chamando Trindade
Seguíanlle chamando Trindade (en ...continuavano a chiamarlo Trinità) é unha película italiana de 1971 dirixida por E.B. Clucher. É a secuela da exitosa comedia spaghetti western de 1970 Chamábanlle Trindade.
Foi gañadora en 1973 do galardón "Golden Screen", do Feltival alemán do mesmo nome.
A súa duración orixinal é de 113 minutos, pero na versión de DVD recortáronse algunhas tomas, quedando en 107.
Sinopse
Logo de se reencontraren na casa familiar, "Trinità" e o seu irmán "Bambino" deciden comezar a súa serie de fechorías, na que un ensinaría ó outro os trucos nos que é especialista, co atraco a unha carreta. Pero a pobreza dos seus propietarios lévaos a seguir adiante, chegando a unha vila onde os toman por axentes federais. Logo de seren corrompidos por un foraxido local, dan cunha misión relixiosa, onde ten lugar unha gran pelexa.
Antela
Antela pódese referir a:
O topónimo Antela ("anta pequena") pode referirse a:
Isidro Bango Torviso
Isidro Gonzalo Bango Torviso, nado en Ferrol o 9 de outubro de 1946, é un historiador da arte, especializado na arte románica e prerrománica.
Traxectoria
Doutorouse na Universidade Autónoma de Madrid cunha tese sobre o románico na provincia de Pontevedra. Actualmente é catedrático de arte antiga e medieval nesa mesma universidade, director do Corpus de Arquitectura Monástica Medieval Española, codirector dos Cuadernos de Arte Español e da Introdución al Arte Español e membro da xunta directiva do Comité Español de Historia del Arte.
Foi comisario de diversas exposicións, como Las Edades del Hombre, das dioceses de Castela e León, ou Las Edades de un Reyno, de Navarra, e proxecta a do noveno centenario de Santo Domingo de la Calzada.
Obras
miniatura|175px|Galicia Románica, [[Biblioteca Básica da Cultura Galega|BBdCG.]]
Río Limia
Curso
Nace a 975 m de altitude no monte Talariño, na provincia de Ourense, atravesa o sur de Galiza, baña a Xinzo de Limia, e entra en Portugal tras percorrer 41 km xunto á árida Serra da Peneda, baña Ponte de Lima e desauga en Viana do Castelo. En total ten unha lonxitude de 108 km. Todo o seu curso, tanto en Galiza como en Portugal, atravesa rexións fértiles.
Historia
miniatura|150px|Conca fluvial do Limia en Galiza (en azul escuro). Os romanos identificaron o río Limia co mitolóxico río Lethes. Tiña a propiedade quen atravesase este río mítico de esquecer cal era a súa orixe e ficaba a morar na súa ribeira. Conta Plinio, que o xeneral Décimo Xunio Bruto Galaico no 138 antes da era actual atreveuse a pasalo de primeiro e, dende a outra beira, comezou a citar os nomes dos seus soldados para disipar os seus temores. Á súa beira construíuse o campamento romano Aquis Querquennis.
Vesía, A Baña, A Baña
Vesía é un lugar da parroquia da Baña no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Atópase na ladeira dun monte de pendente acusada descendente en dirección sueste.
Demografía
Tiña 33 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 15 eran homes e 18 eran mulleres. No 2009 eran 45 habitantes: 19 homes e 26 mulleres.
== Paisaxe == Núcleo non tradicional con dúas zonas: unha concentrada bastante tradicional e outra dispersa non tradicional. Na zona concentrada hai un predominio da casa rural de pedra, bastante deterioriada. Na zona dispersa predomina a casa nova e tipo chalé de grandes dimensións.
Existen 6 hórreos, a maioría en bo estado de conservación.
Atópanse pequenas hortas e froiteiras, pastos e milleirais, e piñeiros, carballos, castaños e eucaliptos.
Bicicleta
miniatura|dereita|200px|Bicicleta de estrada. miniatura|dereita|200px|Tándem nun cadro de Casas, 1897. miniatura|dereita|200px|Ciclista montado nun [[velocípede en Cracovia, Polonia.]] miniatura|200px|Carreira ciclista en [[Leipzig, 1960.]] Unha bicicleta (do francés bicyclette, e este do latín bis, "dúas veces", e do grego κύκλος, kúklos, "círculo") é un vehículo sen motor de dúas rodas dispostas en liña e fixadas a un cadro. Serve para o transporte de persoas e mercancías. Móvese grazas á forza que o ciclista exerce sobre os pedais, que é transmitida ás rodas.
En moitos países a bicicleta é un dos principais medios de locomoción e de transporte de mercadorías para distancias curtas e medias. É un medio de transporte san, ecolóxico, sostible e moi económico, tanto para trasladarse por cidade coma por zonas rurais. O seu uso está especialmente difundido nos países da Europa central e nórdica e nos países pouco desenvolvidos. Tamén existen diversas modalidades deportivas que se practican con este vehículo.
Introducida no século XIX en Europa, tivo un impacto considerable na historia, tanto na cultura como na industria. No ano 1996 fabricáronse 101 millóns de bicicletas e só entre 1990 e 1996 máis de 700 millóns. No mundo hai máis de 1.000 millóns de bicicletas, máis do dobre que automóbiles, e a súa fabricación triplicou a destes todos os anos dende 1987.
Antecedentes
miniatura|esquerda|200px|Reprodución da bicicleta de Leonardo. miniatura|esquerda|200px|Evolución da bicicleta. miniatura|esquerda|200px|Diversos modelos de velocípedes, bicicletas e monociclos, [[1887.]]
As primeiras noticias que se teñen sobre aparatos semellantes a unha bicicleta datan do ano 1490 aproximadamente, na obra "Codex Atlanticus" de Leonardo da Vinci. Neles pode verse un esbozo dunha bicicleta con transmisión de cadea impulsada por uns pedais, o mesmo método empregado pola maioría das actuais.
Primeiros modelos
A demanda de velocípedes máis rápidos orixinou a aparición do Rudge Ordinary, cunha roda dianteira de 1,40 m de diámetro. O interese de adecuar o velocípede a outros tipos de usuarios levou a facer experimentos como inverter as rodas, como no Pony Star, ou reducir a roda dianteira e atrasar a sela, como na bicyclette do británico H.J. Lawson. A adaptación da transmisión a base de cadea, catarina e piñón, obra de Lawson e do francés Guilmet en 1879 e mellorada por H. Renold en 1880, permitiu aumentar a velocidade. Estas innovacións e outras posteriores posibilitaron que a bicicleta pasase a ser un medio de transporte cun uso alén do estritamente deportivo.
Bicicleta moderna
miniatura|dereita|150px|[[Alexander de Riquer, cartel anunciador dun salón de ciclismo en Madrid, 1897.]]
Os elementos constitutivos da actual bicicleta foron inventados nas últimas décadas do século XIX: dínamo, pneumáticos, tensor de cambio, roda libre etc. O biciclo Rutge non superaba os 10 quilos de peso e o aspecto da bicicleta de J.L. Starley, a quen Lawson vendeu a súa patente, non difería moito do dunha actual: rodas con rodamentos, raios cruzados, transmisión por cadea, sela de coiro e suspensión.
En 1867 Adler recubriu a lamia da roda cunha banda de caucho e aplicou rodamentos aos eixos; en 1869 substituíronse os raios de madeira por outros de arame; en 1885 o suízo Renold inventou a cadea e aplicouna como modo de transmisión á roda traseira; John Boyd Dunlop inventou o sistema de cámara e cuberta de caucho en 1888, sendo un adolescente; no ano 1890 comézanse a construír os cadros con tubo metálico, deixando de lado a madeira e o metal macizo; en 1896 introducíronse os rodamentos de bólas, que permitiron liberar a roda motriz do eixo base dos pedais, xa que ata entón ambos conxuntos xiraban ao mesmo tempo, obrigando ao ciclista a manter as súas pernas en constante movemento; no mesmo ano os irmáns Wright incorporan os eixos selados, que permitiron manter unha lubricación constante dos rodamentos. Os progresos posteriores, despois do invento do cambio de marchas, foron mínimos ata a década de 1970
Nas décadas de 1960 e 1970 a contaminación atmosférica polos gases dos automóbiles e a crise mundial do petróleo incrementou o interese pola bicicleta. A popularidade da bicicleta aumentou e en moitas cidades establecéronse carrís para bicicleta e rutas exclusivas para ciclistas. A importancia dada á forma física nas décadas de 1970 e 1980 contribuíron á súa popularidade. Xeneralizouse a bicicleta de estrada lixeira de dez velocidades con freos de man e pneumáticos estreitos de alta presión. Na década de 1980 apareceron as bicicletas todo terreo, con pneumáticos de banda de rodadura profunda e un cadro máis forte. Xa na década de 1990 fixeron aparición as eléctricas, que aumentaron a súa produción un 78% só en 1997.
Unha bicicleta que recibe un bo mantemento pode percorrer 300.000 km. Un ciclista gasta cinco veces menos enerxía (0,15 cal/gr.km) que unha persoa que camiña (0,75 cal/gr.km). Desprazarse en bicicleta pola cidade require 25 veces menos enerxía que facelo en transporte público e 53 veces menos que en automóbil. Mentres que o automóbil pode desprazar entre 120 e 220 persoas por metro de anchura de rúa e por hora, a unha velocidade de entre 15 e 25 km/h, a bicicleta pode desprazar 1.500 persoas na mesma dimensión de rúa entre 10 e 14 km/h. Ademais, no espazo que ocupa un coche aparcado poden deixarse 18 bicicletas.
Tipos de bicicleta
A principal clasificación das bicicletas toma en conta a función para a que están deseñadas. Así os principais tipos de bicicletas son:
miniatura|esquerda|100px|De montaña. miniatura|dereita|100px|De cross. miniatura|esquerda|100px|Estática. miniatura|dereita|100px|De estrada. miniatura|esquerda|100px|Urbana. miniatura|dereita|100px|Tándem. miniatura|esquerda|80px|Tall bike. miniatura|dereita|100px|Eléctrica. miniatura|esquerda|100px|De piñón fixo. miniatura|dereita|80px|Pregable. miniatura|esquerda|100px|Reclinada. miniatura|dereita|100px|De transporte.
Partes compoñentes
miniatura|500px|Partes dunha bicicleta
A grandes trazos, as partes da bicicleta en xeral son:
Medio de transporte
miniatura|esquerda|200px|Obreiro berlinés carrexando os seus cativos, [[1932.]] miniatura|Aparcadoiro de bicicletas en Ribadeo. miniatura|esquerda|200px|Aparcadoiro de bicicletas en [[Copenhaguen, Dinamarca.]] miniatura|esquerda|200px|Produción de bicicletas e automóbiles entre [[1950 e 2003.]]
Popularización
A configuración gradual da actual bicicleta, que culmina contra o fin do século XIX, obedece ao desexo de contar cun vehículo autopropulsado que permita ao seu usuario desprazarse con autonomía e a unha velocidade superior á de calquera outro. Esta demanda xerou unha importante industria que proporcionaba uns beneficios tanto máis substanciosos canto máis perfeccionados eran os modelos de bicicletas que aparecían no mercado. Se ben nos primeiros tempos os velocípedes eran cousa de mozos de clase acomodada polo seu elevado custe, o interese por chegar a un mercado cada vez máis amplo, unido ás melloras técnicas e de seguridade, determinaron a popularización da bicicleta a partir da súa incorporación a usos máis produtivos que lúdicos. A difusión do uso da bicicleta atopou en España dúas dificultades que lle fixeron imposible situarse ao mesmo nivel que outros países europeos: por unha banda a práctica inexistencia de fabricantes nacionais de bicicletas e accesorios, o que se traduciu en prezos relativamente elevados, e por outra o mal estado xeral das vías.
Noutros países europeos a posta en práctica de políticas de promoción activa do uso da bicicleta levou a que unha elevada porcentaxe dos desprazamentos urbanos, tanto de persoas como de mercancías, sexan feitos neste medio. En xeral en España ata agora a bicicleta tivo un rol marxinal na xestión da mobilidade urbana. O seu uso asóciase principalmente a actividades lúdicas e deportivas. Na meirande parte das cidades españolas non hai datos fiables sobre o uso da bicicleta nin sobre infraestruturas e programas de actuación. As infraestruturas ciclistas viarias na maioría dos casos constitúen unha rede máis simbólica que práctica que non conta cunha planificación previa integrada dentro dun plan director que estableza os percorridos prioritarios para os seus potenciais usuarios. No relativo ás ordenanzas municipais, en case ningunha cidade está regulada especificamente a circulación en bicicleta. A implantación de sistemas de bicicleta pública é unha das políticas máis xeneralizadas, con independencia do tamaño e da existencia de actuacións previas que favorezan o uso seguro da bicicleta.
A pesar disto estímase que arredor de 2.500.000 españois usan a bicicleta a diario, sexa como medio de transporte ou para a práctica dalgún deporte. Segundo o barómetro anual da bicicleta, publicado en xaneiro do 2010 pola Fundación ECA Bureau Veritas e a Fundación Movilidad, entre os ciclousuarios habituais de España predominan os homes novos, traballadores ou estudantes, con maior preeminencia de estranxeiros e nivel de estudos máis elevado. As persoas que non saben andar en bicicleta son, sobre todo, mulleres, teñen máis de 55 anos e o seu nivel de estudos é pobre. Nos municipios de entre 10.000 e 100.000 habitantes é onde se atopan máis ciclousuarios habituais.
Conveniencia
miniatura|dereita|200px|Combinación de medios de transporte en [[California.]] miniatura|dereita|200px|Ciclista protexida contra a chuvia na [[China.]]
A bicicleta ten unha serie de características que a converten no vehículo idóneo para certos tipos de desprazamentos e no máis sustentable dende un punto de vista ecolóxico:
Para confirmar esta idoneidade da bicicleta como medio de locomoción, en diferentes cidades do planeta véñense celebrando o que se deu en chamar carreiras de medios, que son marchas comparativas en diferentes medios de transporte seguindo un itinerario preestablecido. A última celebrada en Galicia tivo lugar en xuño do 2010 en Ourense, organizada pola asociación Verdegaia, e comparaba os resultados dun percorrido en bicicleta, a pé, en automóbil e en autobús. O resultado evidenciou que a bicicleta é o medio máis veloz en medio urbano, e o segundo máis ecolóxico e máis barato só por detrás dos desprazamentos a pé. En Santiago de Compostela e en Vigo non existen estatísticas sobre o uso da bicicleta, ordenanzas específicas que o regulen nin plans directores nin foros sectoriais de participación. Non hai tampouco medidas de fomento da intermodalidade, de calmado do tráfico nin de promoción do uso da bicicleta. Non hai carrís bici e os aparcadoiros para bicicletas son escasos e mal deseñados.
Sistemas públicos de préstamo
miniatura|dereita|200px|Combici, sistema de préstamo de [[Santiago de Compostela.]] miniatura|dereita|200px|Pillabici, servizo municipal de préstamo de [[Pontevedra.]]
Nos últimos anos veñen proliferando os sistemas públicos de préstamo de bicicletas, nos que o ciclousuario ten dereito ao uso dunha bicicleta mediante un sistema electrónico de control que o identifica como usuario rexistrado. A principios do 2010 había en España un total de 100 municipios con servizo público de préstamo, cun total de 16.549 bicicletas públicas e 1.115 estacións. Só o 28% dos sistemas son manuais, o 72% restante son automáticos. Isto dá como media unha estación e 16 bicicletas por cada 10.000 habitantes.
En Galicia hai servizos de préstamo público na Coruña, Ferrol ,, Culleredo , Lugo , Ourense , O Barco de Valdeorras, A Rúa , Pontevedra , Cuntis , Redondela e Vilagarcía. Sistemas análogos a estes foron postos en marcha polas universidades de Santiago e A Coruña nos seus campus respectivos.
En España un dos primeiros e máis renomeados servizos públicos de préstamo é o de Barcelona, que opera baixo a marca Bicing, que ten preto de 6.000 bicicletas distribuídas por 359 estacións en toda a cidade. Porén na súa curta andaina ten recibido moitas críticas polas deficiencias no mantemento das bicicletas, o reducido horario de servizo e as condicións laborais dos seus traballadores.
Uso político da bicicleta
miniatura|esquerda|200px|Cartel anunciador da masa crítica de [[Alcalá de Henares|Alcalá.]] miniatura|esquerda|200px|Manifestación ciclonudista en [[Londres.]]
Fronte á imposición dun tipo de uso dos espazos públicos derivado da consolidación dos modos de relación capitalistas, nas últimas décadas xurdiron unha serie de movementos sociais que buscan proporcionarlles aos cidadáns un hábitat máis acorde coas súas necesidades e un contorno social no que imperen novas relacións de clase. O fomento da bicicleta preséntase como unha ferramenta eficaz para mudar o carácter dos espazos públicos ao se tratar dun vehículo sustentable, ecolóxico, autónomo e que proporciona ao seu usuario unha grande independencia.
Movementos organizativos
miniatura|esquerda|200px|Unha bicicleta de Bikecrossing liberada nun parque [[Logroño.]]
Uso deportivo da bicicleta
miniatura|Partido de [[bici polo.]] miniatura|Proba de [[ciclocross nos Países Baixos, 1938.]]
O desenvolvemento das distintas modalidades e probas ciclistas é contemporáneo á evolución do aparato. As súas fórmulas actuais configuráronse nas primeiras décadas do século XX. Divídense principalmente entre probas en pista e probas en estrada. Unhas e outras teñen en común o sistema de medida, baseado na medición do tempo empregado en cada proba. Tamén hai deportes de competición entre equipos, como o radball ou o bici polo, nos que a vitoria ven dada pola suma de tantos e que se xoga sobre a bicicleta.
Inicios
A primeira competición da que se ten noticia celebrouse no parque de Saint-Cloud, en París, en 1868, e foi ganada polo inglés James Moore, que levaba rodas metálicas. A primeira proba en estrada foi un percorrido de 33 km entre Florencia e Pistoia, gañada polo estadounidense Rynner van Neste en 1870. Seguíronlle a volta ao lago Léman, en Suíza, en 1879, e a París-Roubaix, organizada por primeira vez en 1896. O primeiro campionato do mundo en pista cuberta tivo lugar en Aylestone Roads (Leicester, Gran Bretaña) en 1883. Resultou vencedor o francés Fréderic de Civry. Dez anos máis tarde o francés Henri Desgranges rexistraba o primeiro récord mundial da hora, con 35,325 km percorridos sobre o circuíto do velódromo Buffalo, en París.
Iniciado o século XX naceron as grandes carreiras en ruta por etapas. O pioneiro foi o Tour de Francia, en 1903, máis adiante o Giro de Italia, en 1909, e xa en 1935 a Vuelta Ciclista a España, que tivera o seu antecedente na Volta a Catalunya, celebrada desde 1911. A principal proba en ruta por etapas de Suramérica, a Vuelta Ciclista a Colombia, non comezaría a celebrarse ata 1951.
Modalidades
As carreiras por etapas contan con probas contra o reloxo individuais ou por equipos, que nas subidas a portos se denominan crono-escalada. No descenso destes portos pódense alcanzar velocidades superiores aos 100 km/h.
As pistas dos velódromos son ovaladas, de dimensións e superficies variables, e están peraltadas en todo o seu percorrido, sobre todo nas curvas. Sobre o chan hai unha serie de liñas que sinalan o límite da zona de rodaxe, a pista para os velocistas e a liña para os especialistas de persecución tras moto e medio fondo.
Ao aire libre celébranse probas de ciclocross. Esta modalidade naceu en Francia a finais do século XIX, derivado dos exercicios militares. Nel os participantes seguen un percorrido a través de pistas de terra con obstáculos. Similares son as de mountain bike ou ciclismo de montaña.
O Mato, Mourillós, Celanova
O Mato é un lugar da parroquia de Mourillós no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 8 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 3 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 8 habitantes (6 homes e 3 mulleres).
Polano
Na Alta Idade Media existiron dúas tribos eslavas chamadas polanos:
Don't need to say good bye
"Don't need to say good bye" é o décimo single da cantante xaponesa Ami Suzuki, lanzado o mercado o 26 de xaneiro do ano 2000 baixo o selo Sony Music e producido por Tetsuya Komuro. "Don’t need to say good bye" foi a primeira canción escrita por Ami Suzuki con algunha axuda de Mitsuko e Tetsuya Komuro.
Remolacha azucreira
A remolacha azucreira (Beta vulgaris L. subsp. vulgaris var. altissima Döll ) é unha variedade da remolacha común de onde se obtén azucre de forma industrial, existindo outras variedades como a acelga, a remolacha hortícola e a remolacha forraxeira. A raíz da remolacha azucreira foise seleccionando durante anos para conseguir unha maior porcentaxe de azucre na súa composición e unha maior capacidade agrícola.
A Unión Europea, os Estados Unidos, e Rusia son os tres principais produtores de remolacha azucreira do mundo, pero soamente a Unión Europea e Ucraína son exportadores significativos de azucre de remolacha.
Cultivo
miniatura|Leiras de remolacha azucreira na Suíza A remolacha azucreira, coma a cana de azucre, necesita sun solo peculiar e dun clima específico para un cultivo axeitado. O requirimento máis importante é que o solo debe fornecer á planta os nutrientes esenciais, ser rico en humus, de xeito que teña unha boa textura para reter auga. Certa cantidade de álcalis non é necesariamente prexudicial, xa que é un cultivo que atura ben estes compostos. O solo debe estar ben nivelado e ter unha boa drenaxe, especialmente cando hai rega.
Medra ben en solos areentos e francos, aínda que o solo ideal para o cultivo da remolacha azucreira é o franco-areento: unha mestura de materia orgánica, arxila e area. Non é bo un subsolo de grixo ou rocha nai a pouca fondura, xa que se require bastante profundidade.
As condicións climáticas, temperatura, radiación sola, choiva e vento teñen unha imporante influencia no éxito do cultivo da remolacha azucreira. Unha temperatura ideal vai dos 15 aos 21 °C durante os meses de cultivo. En ausencia de rega, requírense polo menos 460 mm de choiva. Os ventos fortes son daniños para a cultura xa que impiden agromar as beterrabas noviñas. Unha das condicións importantes é ter ciclos de luz longos (días longos) pero non moi intensos. Polo que preto do ecuador, os días curtos e a calor intensa fan que o contido de azucre na remolacha sexa baixo. Porén, nos lugares altos onde a temperatura do día é alta, mais refresca á noite, a calidade da beterraba é excelente.
Cómpre preparar ben o terreo, un arado profundo é o primeiro principio para o cultivo da remolacha azucreira, xa que permite ás raices penetraren no subsolo sen obstrucións e evitan que a beterraba saia por riba do chan, estando mellor nutrida. Se o solo é moi duro as raíces non penetrarán axeitadamente e a planta irá saíndo polo chan durante o ciclo de cultivo. Un subsolo duro é impermeábel á auga e evita unha correcta drenaxe. Idealmente o solo debe ser profundo e lixeiro para que penetren as raíces e o ar. A remolacha azucreira esgota os nutrientes do solo axiña, polo que a rotación de cultivsos é necesaria; normalmente a reomolacha azucreira cultívase nas mesmas leiras cada tres anos, alternado con chícharos, feixóns e cereais.
miniatura|Colleita de remolacha azucreira en Alemaña Na maioría dos climas temperados as remolachas plántanse na primavera e se apañan polo outono. No extermo norte da súa área de cultivo a estación de cultivo só dura uns 100 días. En climas máis quentes, por exemplo en California a remolacha azucreira é un cultivo de inverno, plantándose polo outono e colleitando en primavera. Nos últimos anos, a Syngenta desenvolveu unha remolacha azucreira tropical, que permite cultivala en condicións tropicais e subtropicais.
Até a segunda metade do século XX, a produción da remolacha azucreira requiría de moita man de obra, por exemplo no control da maleza, que se controlaba coa densidade de plantación e co uso de aixadas, polo menos tres veces durante o ciclo. A colleita tamén requiría de moitos traballadores. Aínda que as raíces podían tirarse cunha especie arado, e coa axuda de bestas, o resto da preparación era artesanal.
U Harvesting also required many workers. Although the roots could be lifted by a plough-like device which could be pulled by a horse team, the rest of the preparation was by hand. Un traballador apañaba as plantas puxando polas follas, despois sacudíaas para limpalas de restos de terra e deitábaas en ringleira, coas follas para un lado e a raíz para o outro. Un segundo traballador, equipado cunha especie de fouciña, segue ao primeiro e separa as follas da raíz. Deste xeito, vai deixando unha fileira de beterrabas para seren despois carrexadas.
Hoxe en día, a sementeira mecánica, a aplicación de herbicidas para o control de malas herbas e a colleita mecánica desprazaron o traballo manual. A maquinaria moderna usa unha serie de coitelas para separar a raíz da coroa (que ten alto contido en impurezas non azucreiras). A colleitadora de romolacha levanta a raíz e remove o exceso de solo e é quen de cubrir seis ringleiras á vez, as beterrabas métense en camións que as levan ás factorías.
Se as beterrabas teñen que agardar para seren transportadas ás fábricas, normalmente fanse moreas e se protexen con fardos de palla. Sempre que as moreas estean ben construídas, coa ventilación axeitada, as beterrabas non se deterioran. Ademais as beterrabas que se conxelan e despois desconxelan producen carbohidratos complexos que causan severos problemas de produción na fábrica.
Santa Cruz
Santa Cruz pode referirse a:
Luis Moure Mariño
Luis Moure Mariño ou Luis Moure-Mariño, nado en Escairón (O Saviñao) en 1915 e finado na Coruña o 6 de novembro de 1999, foi un escritor galego.
Traxectoria
Estudante de Dereito en Madrid, cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 Moure Mariño militaba na Falange e incorporouse como propagandista do bando franquista, colaborando en Azul. Despois desprazouse a Burgos, onde Franco montou a capital dos sublevados. Ao remate da guerra seguiu estudando dereito, pero continuou tamén os seus labores como xornalista. Foi profesor axudante de dereito político en Madrid ata que regresou a Galicia como notario.
De ideoloxía conservadora, colaborou en numerosos xornais galegos como El Pueblo Gallego, Faro de Vigo e La Voz de Galicia. Tamén foi cronista oficial da vila de Monforte desde 1997.
En 1990 foi condecorado coa medalla Castelao.
En castelán
Como escritor publicou a maior parte da súa obra en castelán: ensaios como Perfil humano de Franco (1938), Galicia en la guerra (1939), La desigualdad humana (1983), La generación del 36: Memorias de Salamanca y Burgos (1989), Ultimas cartas de amor (1992), novelas como Fantasías reales: memorias de un protocolo (1961), traducido ao galego en 1983 como Fantasías reais : almas dun protocolo, e relatos como La corona de fuego y otras historias (1991).
En galego
En 1970 publicou o seu primeiro libro en galego, Sempre matinando ao que seguiron en 1980 Arredor da lareira (Edicións do Castro) e en 1990 Un feixe de contos.
Vida persoal
O seu irmán, Pablo Moure Mariño, foi deputado no Parlamento de Galicia entre 1981 e 1985.
Historia dunha granxa africana
Historia dunha granxa africana (en The Story of an African Farm) é a primeira novela publicada da surafricana Olive Schreiner (publicada en 1883 baixo o pseudónimo de Ralph Iron). Foi un éxito inmediato e converteuse nunha das primeiras novelas feministas recoñecidas.
Foi traducida ó galego por Begoña Rodríguez Outeiro e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2015.
Embraer EMB 110 Bandeirante
O Embraer EMB 110 Bandeirante é un avión bimotor turbohélice para 15-21 pasaxeiros deseñado tanto para uso civil como militar. Foi fabricado pola corporación brasileira Embraer. Trátase do primeiro avión producido pola compañía e realizou o seu primeiro voo o día 26 de outubro de 1968.
A designación de Bandeirante fai referencia ao nome polo que eran coñecidos os colonos portugueses, que expandiron os límites do Imperio Portugués adentrándose no interior das terras do Brasil durante os séculos XVI e XVII, espallando así tamén a cultura e lingua portuguesa.
Vilarellos, Zorelle, Maceda
Vilarellos é un lugar da parroquia de Zorelle no concello ourensán de Maceda na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 14 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 6 eran homes e 8 mulleres.
Quatretonda
200px|miniatura|right
Quatretonda é un concello da Comunidade Valenciana pertencente á comarca do Vall d'Albaida. Conta con 2.472 habitantes (INE 2011).
Obelisco dos Cantóns
miniatura|dereita|250px|O Obelisco antes do aumento da altura. O Obelisco dos Cantóns é un monumento da cidade da Coruña, situado na rúa do Cantón Grande. Construíuse en 1895 en memoria de Aureliano Linares Rivas, deputado, senador e ministro compostelán durante a rexencia de María Cristina.
A denominación de obelisco, que lle deron, é inexacta, pois o monumento é en realidade unha columna conmemorativa.
Historia
En 1893 o concello coruñés creou un comité ad hoc, que decidiu que o monumento non só constituíse unha homenaxe a Linares Rivas, senón que ao tempo tivese utilidade pública, cun reloxo e aparellos meteorolóxicos.
O monumento foi proxectado polo mestre de obras Gabriel Vitini Alonso, e a cimentación polo arquitecto municipal Antonio de Mesa. Isto debeuse a que a cimentación foi pagada polo concello coruñés, en tanto que o monumento en si foi erguido a partir da recadación obtida por subscrición popular, e os mestres de obra eran os que proxectaban a maioría de obras privadas nesa época (profesión que logo cambiou a aparellador e máis tarde a arquitecto técnico ou enxeñeiro de edificación). O monumento foi feito polo construtor José Escudero, que cobrou 1.995 pesetas. Foi inaugurado o 10 de febreiro de 1895.
O alcalde Alfonso Molina decidiu en 1952 aumentar a altura da estrutura xa que os edificios da zona medraran en altura e desmerecían o monumento.
Na base deste obelisco están gravados en placas de bronce os datos xeográficos e os climáticos extremos da cidade.
Galería de imaxes do río Xallas
O río Xallas nace no monte Castelo (Coristanco), discorre polos concellos de Coristanco, Santa Comba, A Baña, Zas, e forma o límite entre Mazaricos, Carnota e Dumbría. Finalmente, desemboca na enseada do Ézaro.
Caracuel de Calatrava
Caracuel De Calatrava é unha pequenha localidade manchega da provincia de Cidade Real, situada entre Puertollano e a capital de provincia.
Ten unha poboación de 166 habitantes (2009), 9,92 km² de superficie e unha densidade de poboación de 16,73 hab/km².
Vilarnovo, A Baña, A Baña
Vilarnovo é un lugar da parroquia da Baña no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Atópase nunha ladeira dun monte de pendente acusada descendente, dirección leste. Linda ao oeste con Canlís.
Demografía
Tiña 18 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 8 eran homes e 10 eran mulleres. No 2009 eran 21 habitantes: 12 homes e 9 mulleres.
== Paisaxe == Núcleo de tipoloxía semitradicional concentrado. Predomina a vivenda nova e tipo chalé, sobre a tradicional, bastante deterioriada, abandonada ou en ruínas.
Existen 5 hórreos catalogados.
Cerca das vivendas existen pequenas hortas, árbores froiteiras e vides. A maioría das terras dedícanse a pastos para o gando caprino e ovino. Fóra do núcleo aparecen castaños, carballos, eucaliptos e piñeiros.
Servitas da Inmaculada Concepción
miniatura|300px|Tarxeta de visita de [[Stepane Giorgidze, segundo superior da congregación.]] Os Servitas da Inmaculada Concepción foron unha congregación relixiosa católica fundada en 1864 polo sacerdote xeorxiano Petre Kharischirashvili en Constantinopla, co propósito de atender as necesidades espirituais dos católicos xeorxianos. A congregación foi aprobada polo papa Pío IX o 29 de maio de 1875. A aprobación foi multi-ritual, para os ritos latino, armenio e bizantino, os dous primeiros a ser empregados na propia Xeorxia, e o terceiro para conservar a forma xeorxiana do rito bizantino, prohibida aos católicos no Imperio Ruso, no mosteiro de Constantinopla e casa nai da congregación. Os candidatos ao sacerdocio eran odernados polo bispo de Saratov.
Superiores da Congregación
Os superiores da congregación foron os seguintes:
Lingua sa’ídica
O sa'ídico, tamén chamado saítico, foi o dialecto da lingua copta máis estendido no período pré-islámico e é no que se están escritos a maioría dos textos coptos.
Pénsase que o sa'ídico foi orixinariamente un dialecto rexional da zona de el-Ashmunein (en copto Ϣⲙⲟⲩⲛⲉⲓⲛ, Shmounein) que adquiriu forma literaria arredor do ano 300, incluíndo traducións de partes importantes da Biblia. No século VI existía unha ortografía padrón en todo Exipto e era utilizado por case todos os autores nativos. Desde comezos do século IX enfrontouse co bohárico e desapareceu no XIV.
Mentres que os textos escritos noutros dialectos coptos son fundamentalmente traducións de textos literarios e relixiosos gregos, o sa'ídico é o único dialecto que conta cun corpo orixinal de textos literarios e non literarios. Debido a que comparte a maioría das súas características con outros dialectos do copto, a que ten poucas peculiaridades enxebres e ao corpus tan grande de textos coñecidos, é o dialecto que aprenden quen estudan copto, especialmente os que non pertencen á Igrexa Copta.
Lingua bohaírica
O bohaírico , tamén chamado boárico (ou incluso menphítico), é un dialecto da lingua copta. De todas as variantes da lingua copta, soamente o bohaírico é utilizado hoxe en día, e soamente na liturxia da Igrexa Ortodoxa Copta, que o utiliza desde arredor do século XI cando substituíu ao dialecto sahídico.
Considérase en xeral que o dialecto bohaírico (de buhaira, mariñas, rexión marítima) tivo a súa orixe no Baixo Exipto, na zona occidental do delta do Nilo. Os manuscritos máis antigos datan do século IV, aínda que a maioría son do século IX e posteriores. Porén isto puido ser debido soamente ás malas condicións para a preservación, debido á humidade da rexión do delta.
O bohaírico mostra varias características conservadoras en canto a léxico e fonoloxía non atopadas noutros dialectos.
Raymond Weiller
Weiller dirixiu o Gabinete Numismático do Museo Nacional de Historia e Arte de Luxemburgo (MNHA).
Traxectoria
Raymond Weiller traballou no sector da banca antes de ingresar no Museo Nacional de Historia e Arte. En 1966 pasou a ser xefe de servizo do seu gabinete numismático e en 1988 foi nomeado conservador. Logo de 32 anos de servizo, xubilouse en maio de 1998.
En 1969, Raymond Weiller foi elixido membro da sección histórica do Institut Grand-Ducal.
Entre 1991 e 1997 foi vicepresidente da Comisión Internacional de Numismática (CIN). En 1997 foi elixido membro honorario da entidade. Weiller formou parte do comité organizador do XI Congreso Internacional de Numismática da CIN, celebrado en Bruxelas en 1992.
O centro de interese dos seus estudos e das súas investigacións foi a historia numismática de Luxemburgo. Os seus traballos máis salientables neste terreo son Les monnaies luxembourgoises (1977) e La circulation monétaire et les trouvailles numismatiques du moyen âge et des temps modernes au pays de Luxembourg (1989).
Polos seus méritos numismáticos, a Facultade de Filosofía e Letras da Universidade Católica de Lovaina recoñeceuno en 1984 co grao de doutor honoris causa.
Escolma de publicacións
Weiller foi un autor moi prolífico, con numerosos artigos e contribucións en revistas numismáticas e un bo número de monografías. Esta é unha escolma do máis senlleiro da súa produción editorial:
Parque Nacional Vatnajökull
miniatura|250px|Logo do Parque Nacional Vatnajökull. O Parque Nacional Vatnajökull (Vatnajökulsþjóðgarður en islandés) é un dos tres parques nacionais de Islandia, e o segundo de maior extensión de toda Europa, despois do Parque Nacional Yugyd Va de Rusia. O 5 de xullo de 2019, o Parque Nacional Vatnajökull foi inscrito como Patrimonio da Humanidade.