cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vigo (homónimos)
O topónimo galego Vigo, do latín vicu(m) (acusativo de vicus, vici, "aldea sen murallas"), pode referirse a:
Amais, fóra do territorio galegofalante, o topónimo Vigo pode referirse a:
Aaron Tveit
Aaron Kyle Tveit, nado o 21 de outubro de 1983 en Middletown, Estado de Nova York, é un actor estadounidense de cinema, televisión e teatro.
Sismundi, Cariño
Santo Estevo de Sismundi é unha parroquia do concello de Cariño. Segundo o IGE en 2010 tiña 119 habitantes (65 mulleres e 54 homes), distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 124 habitantes.
Xeografía
Sismundi  está situada á beira da ría nas vertentes da Miranda  de onde baixan os regatos Chancela e Muíños que atravesan esta parroquia. Limita ao norte coa parroquia da Pedra dende o regato Richoz na enseada da Caleira até a Fonte da Miranda e a Pena do Fraile. Polo leste linda coa Ría de Ortigueira dende o anterior regato até a Pena da Corveira. Polo sur linda coa parroquia de Landoi dende a anterior pena o límite vai cara o oeste pola Croa do Sisto, no chao de Liñares, e polo oeste o linde tamén é coa parroquia de Landoi separada polo camiño que vai dende o Chao de Liñares até a Pena do Fraile da Miranda.
A estrada de Mera a Cariño atravesa a parroquia pola Cruz do Meixón. Desta mesma estrada, no lugar de Soutochao, parte un ramal que remata na ría cunha pequena rampla embarcadoiro.
Patrimonio
A igrexa parroquial, na honra de Santo Estevo, está erguida no lugar da Garita. Ten unha soa planta e un pequeno altar lateral gótico. Unida a igrexa hai unha pequena capela que ten unha inscrición nunha lápida que di:
“AÑO DE 1708 SIENDO PONTIFICE CLEMENTE XI Y REY D FELIPE V FUNDARON ESTA CAPILLA DE NRA S DE LA PURIFICACION EL LDO D JV LOPEZ DE SAPO Y ARMADA ABOGADO EN EL TRIBUNAL DE ESTE REINO Y SU MUGER DA MARIA BENTURA DIAZ DE ROBLES  GUSMAN Y VILLAR DIFUNTA” Dende o embarcadoiro dos Muíños saían hai tempo as lanchas de pasaxe cara outro embarcadoiro que hai mesmo en fronte, na Punta de Cabalar, no concello de Ortigueira. Desta actividade de pasaxe viña o antigo nome da parroquia, San Esteban de la Pasaje. Tamén se levaban a cabo aquí traballos de reparación nos barcos de pesca a mediados de 1900 de cando a frenética actividade pesqueira na comarca.
Pardiñas, Samarugo, Vilalba
Pardiñas é un lugar da parroquia de Samarugo, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 0 habitantes.
Soiuz T-2
Soiuz T-2 foi unha misión espacial tripulada soviética lanzada o 5 de xuño de 1980 mediante un foguete Soiuz U desde o cosmódromo de Baikonur.
Jean Renoir
dereita|miniatura|220px|Jean Renoir con Gabrielle Renard (pintura de [[Pierre-Auguste Renoir)]] Jean Renoir, nado o 15 de setembro de 1894 en París e finado o 12 de febreiro de 1979 en Beverly Hills (California), foi un cineasta, produtor e actor francés.
Traxectoria
Jean Renoir foi o segundo fillo do pintor impresionista Pierre-Auguste Renoir e de Aline Victorine Charigot.
Os seus filmes, moito tempo incomprendidos e subestimados, aparecen hoxe como tendo marcado profundamente as mutacións do cinema francés entre 1930 e 1950, antes de abrir a porta para a Nouvelle Vague do cinema francés. François Truffaut foi particularmente influenciado por Jean Renoir.
Covas, San Cristovo de Cea
Santa María de Covas é unha parroquia do concello de San Cristovo de Cea na comarca do Carballiño, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 249 habitantes (127 homes e 122 mulleres), catro menos ca en 2006.
Lugares e parroquias
miniatura|esquerda|Fachada igrexa parroquial.
Miami Vice
Miami Vice é o nome dunha serie dramática de televisión da compañía NBC, que saíu ó aire a comenzos da década de 1980.
A serie trataba sobre dous axentes de policía de Miami traballando como detectives encubertos en casos de tráfico de drogas, violencia nas rúas, e mesmo casos reais de crimes cometidos en South Beach, Miami.
A serie foi creada por Anthony Yerkovich, producida por Michael Mann' (Manhunter, O Dilema), e escrita por Joel Surnow (Wise Guy, 24), para a canle NBC, que a retransmitiu desde 1984 a 1989.
En 2006 apareceu a versión cinematográfica desta serie (Miami Vice), dirixida polo que fora o seu produtor nos oitenta, Michael Mann, e protagonizada polos actores Colin Farrell e Jamie Foxx, como a parella de detectives, e Gong Li e o actor lugués Luís Tosar como os traficantes ós que intentan apresar.
Barbitúrico
Os barbitúricos son drogas que actúan como sedantes do sistema nervioso central e producen un amplo esquema de efectos, dende sedación suave ata anestesia. Algúns pódense usar como anticonvulsionantes.
Pertencen a dúas familias: os derivados do ácido barbitúrico, como o seconal, e as benzodiazepinas, entre as que se atopa o valium. Os barbitúricos poden presentarse baixo a forma de pastillas, pílulas, supositorios ou en forma líquida (ampolas).
Historia
Descuberto en 1863, o ácido barbitúrico é utilizado na medicina desde 1903 polas súas propiedades sedativas no tratamento da epilepsia e dos trastornos do sono.
Efectos
Producen sensación de relaxación e de tranquilidade, problemas motores e atranco para falar. Poden causar depresión cerebral. Dependendo da dose, a formulación presenta un efecto sedante (tranquilizante), hipnótico (indutor do sono) e anticonvulsivo. Outros efectos inclúen síndrome de abstinencia, crise convulsiva trala interrupción e, en tratamento prolongado, apatía. Están contraindicados no primeiro trimestre de embarazo, xa que poden provocar malformacións.
Consumo
Acido barbiturico
Río Lambre
O Lambre é un pequeno río galego da provincia da Coruña, que verte as súas augas na ría de Betanzos.
Percorrido
O Lambre nace a 600 m de altura no monte da Pena da Uz (705 m), no concello de Monfero. Atravesa este concello e os de Vilarmaior, serve de linde entre este e o de Irixoa, e logo entre os de Miño e Paderne, para acabar desembocando na Ponte do Porco, novamente no municipio de Miño, na beira dereita da ría de Betanzos, despois dun percurso de 15 km.
Afluentes
Os afluentes deste río son pequenos regos de curto percorrido. Cabe citar na cabeceira, e pola beira dereita, o Lambruxo.
Réxime hídrico
O Lambre é un río de réxime pluvial, do tipo oceánico.
Explotación
Sobre o Lambre, no concello de Vilarmaior, sitúase o encoro de Guimil, propiedade de Gas Natural Fenosa.
Étimo
miniatura|dereita|200px|Ponte medieval sobre o Lambre, entre [[Miño e Paderne.]]
O hidrónimo correspóndese coa denominación de tres lugares nos concellos de Irixoa e Paderne, que en principio parecen deber o seu nome ao do río. A fins do século XI (circa 1092) é citado xa como flumen Lambre. A partir de aí a cuestión está aberta. Luís Monteagudo propuxo un étimo *Lamaris, que evoluiría como Tamaris a Tambre (habería que supor desde un acusativo *Lamare, como para Tamare). Mais Schmoll supón que é comparábel ao Lambro, un afluente do Po, en Italia, para o que Krahe sostivo unha orixe iliria. O nome tamén se ten comparado á Flavia Lambris, unha cidade de época romana sita ás beiras do Cantábrico e mais outra denominada, con lectura insegura, Lambriaca ou Lambrica.
Ledicia Sola
Ledicia Sola, nada en Ourense o 27 de marzo de 1978, é unha actriz galega.
Biografía
É popular en Galicia polos seus papeis nas series da TVG, Galicia exprés, As leis de Celavella, Os Atlánticos ou O Nordés, e en España polas súas colaboracións en Periodistas, HKM ou Gran Reserva. Na cinematografía é coñecida polo papel de Pilar en El patio de mi cárcel.
Series de televisión
miniatura|300px|Ledicia Sola en 2013.
Dersu Uzala (filme de 1975)
'Dersu Uzala. O cazador' (en Дерсу Узала; en デルス·ウザーラ, Derusu Uzāra) é un filme soviético-xaponés de 1975 dirixido por Akira Kurosawa. Foi o seu primeiro filme rodado nunha lingua diferente ó xaponés e o único rodado en 70mm.
O filme está baseado no libro de memorias de 1923 Dersu Uzala (que toma o seu nome do trampeiro Dersu Uzala) escrito polo explorador ruso Vladimir Arsenyev, e conta a exploración da rexión Sikhote-Alin ó longo de múltiples expedicións a comezos do século XX. Rodado case completamente en escenarios exteriores do arredado leste ruso, o filme conta a historia dun nativo dos bosques que está completamente integrado no seu medio, levando un estilo de vida que será inevitablemente destruído polo avance da civilización. Tamén trata sobre o respecto e a amizade profunda entre dous homes de orixes profundamente diferentes, e sobre a dificultade de afrontar a perda de forza e capacidades que provoca a vellez.
O filme gañou o Óscar de 1976 ó mellor filme en lingua non inglesa, o Premio de Ouro e o Premio FIPRESCI na 9ª edición do Festival Internacional de Cinema de Moscova entre outros galardóns. Vendeu arredor de 20,4 millóns de entradas na Unión Soviética e recadou 1,2 millóns de dólares nos Estados Unidos e no Canadá.
Foi estreado en galego na Televisión de Galicia o 23 de setembro de 2000.
David Akeman
David "Stringbean" Akeman, nado en Annville, Kentucky, en 1915 e finado en 1973, foi un banjo country americano, coñecido pola súa participación no show de televisión, Hee Haw.
Listel
Un listel, en arquitectura, é unha moldura convexa de sección cadrada ou rectangular, con forma de lista longa e estreita, que xeralmente separa outras dúas.
David Akeman
Traxectoria
Nos anos corenta foi o banjo do grupo de Bill Monroe, en 1945 formou un dueto con Lew Childre, non gravou os seus discos ata os anos 1960, conseguindo o éxito con cancións como Chewing Gum, I Wonder Where Wanda Went e I'm Going To The Grand Ole Opry And Make Myself A Name.
Listel
Tamén recibe o nome de filete.
Características e tipos
O lintel pode ser:
O lintel é unha das partes que entran xeralmente na composición dos diferentes membros dunha orde arquitectónica. Considérase un adorno que de ordinario vai unido a oturo de maior importancia. O listel non admite ningún outro adorno sobreposto, e por esta razón está comprendido no grupo das molduras lisas. Cando é ancho, os escritores latinos antigos adoitaban usar para designalo a voz taenia.
O neno co pixama de raias (filme)
O neno co pixama de raias (en The Boy in the Striped Pyjamas) é un filme británico-estadounidense dirixido por Mark Herman que foi estreado no 2008. Está baseado no libro O neno do pixama a raias do escritor irlandés John Boyne.
Estreouse en galego o 25 de xaneiro de 2022 a través da TVG. O guión foi traducido por Andrea Ucha Bouzada e o director de dobraxe foi Antón Rubal.
Unió Esportiva Sant Andreu
A Unió Esportiva Sant Andreu é un club de fútbol do distrito de Sant Andreu de Palomar, na cidade de Barcelona. Foi fundado en 1925 e xoga en Segunda División B.
Estadio
O Sant Andreu xoga os seus partidos no Camp Municipal Narcís Sala, con capacidade para 15.000 espectadores. Inaugurado en 1956, o estadio ten unhas dimensións de 102 x 64 metros e é de céspede artificial.
Cadro 2009-10
Actualizado a maio de 2010
Galdames
miniatura|Situación do concello en Biscaia Galdames é un concello vasco da provincia de Biscaia. A súa poboación é de 849 persoas (2011).
La Victoire en chantant
La Victoire en chantant é un filme franco-marfilés de 1976 dirixido por Jean-Jacques Annaud, sinalando o seu debut como director. O filme trata dos colonos franceses en guerra cos alemáns en África Central durante a primeira guerra mundial, e está ambientado na colonia alemá do Camerún. O filme ten un punto de vista marcadamente antimilitarista, e salienta por ridiculizar o bando francés aínda máis duramente que os seus homólogos alemáns. O título orixinal en francés son as catro primeiras palabras da canción militar Le Chant du départ.
Gañou o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa en 1976, e foi proposto á Academia por Costa do Marfil, converténdose no primeiro e único Óscar do país.
Laetoli
Laetoli é un sitio paleontolóxico que se localiza a 45 km ao suroeste da garganta de Olduvai, en Tanzania, próximo ao Parque Nacional do Serengeti.
No mesmo sitio descubríronse restos de mandíbulas e dentes, presumiblemente de Australopithecus afarensis. Tamén se descubriron pisadas doutras vinte especies animais: hienas, babuínos, xabarís, xirafas, gacelas, rinocerontes etc.
Eustacio de Antioquía
Eustacio ou Eustaquio de Antioquía (en grego Εὐστάθιος, Eustáthios) foi un Patriarca de Antioquía, pero nado en Side, cidade da Panfilia.
Traxectoria
Segundo Nicetas Choniates, Eustacio era descendente dunha familia de Filipos en Macedonia. Foi bispo de Beroea de Siria e patriarca de Antioquía segundo o Concilio de Nicea I onde leu o panexírico do emperador.
Inimigo dos arianos, viu como os bispos seguidores de Ario convocaron un sínodo en Antioquía no que se presentaron graves cargos contra el, até conseguir que o emperador o depuxera do seu cargo por adulterio, e o enviara ao exilio en Tracia contra o ano 329 ou 330. Entre as acusacións houbo varias de tipo sexual realizadas por unha muller que confesou a súa falsidade no leito de morte. Crese que Eustacio morreu no exilio pouco antes desta confesión, posibelmente antes do ano 358, cando Atanasio xa fala del como se estivera morto.
Escribiu diversas obras, entre elas unha contra Oríxenes titulada Κατὰ Ὠριγένους διαγνωστικὸς εἰς τὸ ἐγγαστρομύθου θεώρημα. Tamén escribiu abundantes homilías, epístolas e interpretacións dos salmos.
Foi declarado santo, e a súa festividade é o 16 de xullo.
ANZ Bank
ANZ Bank (Australia And New Zealand Banking Group Limited) é o terceiro banco de Australia, logo do National Australia Bank e Commonwealth Bank. Ademais de Australia e Nova Zelandia opera noutros 25 estados. A súa orixe está en The Bank of Australasia que se fundou en Londres en 1835, pero como tal non se formou ata 1951 cando este se uniu co Union Bank of Australia, banco que databa de 1837
Estación de Huelva
A estación de Huelva é unha estación ferroviaria de carácter terminal situada en Las Metas, na cidade española de Huelva, en Andalucía. Foi construída en tres anos e inaugurada en 2018 en substitución da antiga estación de Huelva-Término.
Longa Distancia
Actualizados a 24 de febreiro de 2019.
Carrán do Caspio
Taxonomía
Anteriormente estaba clasificada dentro do numeroso xénero Sterna pero na actualidade está incluída no seu propio xénero, Hydroprogne.
A especie foi descrita por primeira vez arrededor de 1770 por Peter Simon Pallas e Ivan Ivanovitch Lepechin, independentemente. Pallas deulle o nome científico de Sterna caspia porque a encontrou no mar Caspio, mentres que Lepechin deulle un nome onomatopeico Hydroprogne tschegrava. Terminou adoptándose o nome binomial de Sterna caspia que se utilizou durante máis de dous séculos, ata que se determinou que debía separarse nun xénero propio, polo que desde 2005 o seu nome é Hydroprogne caspia.
Malia a súa ampla área de distribución, actualmente non se recoñecen subespecies diferenciadas nesta especie, aínda que no pasado as poboacións de Australia e Nova Zelandia agrupábanse na subespecie Hydroprogne caspia strenua, pero terminou desbotándose esta subdivisión ao non se atoparen diferenzas cos exemplares do resto do mundo.
Distribución e hábitat
miniatura|Carrán do Caspio en voo con plumaxe de inverno. A súa área de distribución é moi ampla, case global pero non é unha ave abundante. Os seus hábitats reprodutores son os grandes lagos e as costas oceánicas de Norteamérica (incluídos os Grandes Lagos), Europa (principalmente arredor do Báltico e o mar Negro), Asia, África e Australasia (Australia e Nova Zelandia). As poboacións americanas migran cara ao sur ata as costas do Caribe e o norte de Suramérica. As poboacións europeas e asiáticas tamén migran ao remataren a tempada de cría para pasaren o inverno nas zonas tropicais de África e Asia. As poboacións africanas e de Australasia son sedentarias ou desprázanse a curtas distancias.
A poboación global é dunhas 50 000 parellas, o número das poboacións da maioría das rexións é estable, mais a poboación do Báltico (con 1 400–1 475 parellas a principio da década de 1990) está en declive e a súa conservación está en risco. miniatura|esquerda|Carrán do caspio en busca de alimento. O carrán do Caspio é unha das especies ás que se aplica o Acordo sobre a Cconservación das Aves Acuáticas Migratorias Africano-euroasiático (AEWA).
Alimentación
Aliméntase principalmente de peixe, que atrapa mergullándose na auga tras pairar estática por riba para localizar a súa presa e lanzarse en picado sobre ela. Ocasionalmente tamén come insectos grandes, ovos e polos doutras aves e algún roedor. Pode voar máis de 60 km desde a súa colonia de cría para conseguir peixe. A miúdo pesca en lagos de auga doce ademais de no mar. miniatura|Adulto protexendo os seus polos.
Reprodución
miniatura|Ovo de Hydroprogne caspia Cría en primavera e verán, xeralmente entre maio e xuño. Pon dun a tres ovos de cor verde azulada clara salferidos de numerosas pintas pardas, nun niño que non é máis que un oco superficial no chan de area ou grava. Aniña en colonias que poden ser exclusivas da súa especie ou xunto a outros carráns e gaivotas. A incubación dura de 26 a 28 días. Os polos teñen un padrón de cor variable que vai desde o crema claro ao pardo cincento; esta variación pode axudar a que os adultos recoñezan os seus propios fillos cando volven á colonia das súas incursións de pesca. Os polos emplumen entre os 35 e 45 días de vida.
O Pazo, Samarugo, Vilalba
O Pazo é un lugar da parroquia de Samarugo, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 26 habitantes (12 homes e 14 mulleres).
Servizo Austríaco da Memoria
O Servizo Austríaco da Memoria (en alemán, Gedenkdienst) é unha alternativa do servizo militar austríaco. Os servidores do servizo axudan a institucións importantes que se dedican ao Holocausto.
Oscar Ruggeri
Oscar Alfredo Ruggeri Runzal, nado en Rosario (provincia de Santa Fe) o 26 de xaneiro de 1962, é un exfutbolista e adestrador de fútbol arxentino que xogaba na demarcación de defensa central. Foi internacional coa selección de fútbol da Arxentina, coa que gañou o Mundial de Fútbol México 1986.
Servizo Austríaco da Memoria
Historia
O servizo austríaco da memoria comezou co politicólogo de Innsbruck (Tirol, Austria) Andreas Maislinger, que asumiu a idea básica da acción alemá "Acción Proba da Expiación" (Aktion Sühnezeichen). Maislinger traballou libremente sen recibir un salario para esa acción no museo de Auschwitz-Birkenau.
A finalidade do servizo austríaco da memoria é ensinar aos sobreviventes e a todo o mundo que Austria tivo tamén culpa parcial no Holocausto e facernos conscientes de que necesitamos loitar para que "nunca máis se repita o Holocausto" (dito polo chanceler anterior Franz Vranitzky, en Xerusalén, xuño de 1993).
O servizo austríaco da memoria é unha rede singular mundial para os lugares e os museos conmemorativos do Holocausto, que desexan recibir axuda nos seus arquivos históricos, nas bibliotecas etc. Desde 1992 traballaron case 100 servidores do servizo austríaco da memoria, case todos coa idade de 20 anos, nos lugares conmemorativos do Holocausto, para rexenerar esta historia do pasado, no canto de facer o servizo no seu propio país.
A asociación para o Servizo Austríaco no Estranxeiro (en alemán: Auslandsdienst) está autorizada polo goberno austríaco para transmitir servidores do servizo austríaco da memoria ás organizacións compañeiras en todo o mundo.
PHP
PHP era orixinalmente o acrónimo de "Personal Home Pages" ("Páxina web persoal") e posteriormente o acrónimo recursivo de "PHP Hypertext Preprocesor" (Pre-procesador de Hipertexto PHP). PHP é unha linguaxe de programación de computadores interpretada, libre e moi utilizada para xerar contido dinámico na Web.
A linguaxe apareceu no ano 1994, como un subconxunto de scripts en Perl creados por Rasmus Lerdof. Coas adicións de Zeev Suraski e Andi Gutmans, dous programadores israelitas pertencentes ao Technion, o instituto israelita de tecnoloxía, que reescribiron o parser, foi lanzada en 1997 como PHP 3, primeira versión estábel e parecida á linguaxe actual. En maio de 2000 fíxose pública a versión 4, e en xullo de 2004, a versión 5.
Características
Trátase dunha linguaxe extremamente modularizada, o que a fai ideal para a súa instalación e uso en servidores web. É moi parecida, en tipos de dados, sintaxe e mesmo funcións, á linguaxe C. e á C++. (A partir da versión 5, inclusive, PHP conta cun suporte maior á orientación a obxectos.) Pode ser, dependendo da configuración do servidor, embutida no código HTML. Ademais diso, destácase a extrema facilidade con que PHP é lida por servidores de base de datos, como MySQL, Microsoft SQL Server e Oracle.
Existen versións do PHP dispoñíbeis para ambientes Windows e Linux. A Wikipedia funciona sobre un software enteiramente escrito en PHP, usando bases de datos MySQL ou MediaWiki.
Construír unha páxina dinámica baseada en bases de dados é sinxelo con PHP, xa que este fornece soporte a un gran número de bases de datos: Oracle, Sybase, PostgreSQL, InterBase, MySQL, SQLite, MSQL etc, podendo abstraer o Banco coa biblioteca ADOdb, entre outras.
PHP dá soporte aos protocolos IMAP, SNMP, NNTP, POP3, HTTP, LDAP, XML-RPC, SOAP. É posíbel abrir sockets e interactuar con outros protocolos, e as bibliotecas de terceiros expanden aínda máis estas funcionalidades.
É moi frecuente a creación de sitios web utilizando o sistema operativo Linux, o servidor web Apache, a base de datos MySQL e a linguaxe de guións PHP, nunha combinación coñecida polo acrónimo LAMP. Se en vez de Linux se emprega Windows, fálase de WAMP.
Historia
Dous programadores israelís do Technion, Zeev Suraski e Andi Gutmans, reescribiron o analizador sintáctico (parser en inglés) no ano 1997 e crearon a base do PHP3, cambiando o nome da linguaxe á forma actual. Inmediatamente comezaron experimentacións públicas de PHP3 e foi publicado oficialmente en xuño de 1998.
Para 1999, Suraski e Gutmans reescribiron o código de PHP, producindo o que hoxe se coñece como motor Zend. Tamén fundaron Zend Technologies en Ramat Gan, Israel.
En maio de 2000 PHP 4 foi lanzado baixo o poder do motor Zend Engine 1.0. O día 13 de xuño de 2007 anunciouse a suspensión do soporte e desenvolvemento da versión 4 de PHP, a pesar do anunciado liberouse unha nova versión con melloras de seguridade, a 4.4.8 publicada o 13 de xaneiro do 2008 e posteriormente a versión 4.4.9 publicada o 7 de agosto do 2008. Segundo esta nova darase soporte a fallos críticos ata o 9 de agosto de 2008.
O 13 de xuño de 2004, foi lanzado PHP 5, utilizando o motor Zend Engine 2.0 (o Zend Engine 2). Inclúe todas as vantaxes de que prové o novo Zend Engine 2, como:
Exemplos de código
As liñas de código php deben ir precedidas de <?php e finalizadas con ?>.
Casa da Moeda de Coquimbo
A Casa da Moeda de Coquimbo foi unha ceca chilena instituída na cidade de La Serena, rexión de Coquimbo, en 1827.
Esta casa de moeda foi a única con carácter oficial que funcionou fóra de Santiago en toda a historia de Chile.
Orixe
Debido ao pulo da industria extractiva arxentífera xerado principalmente pola vea de Arqueros en 1825, o Goberno de Chile considerou que lle era máis rendible adquirir e cuñar a prata na propia rexión de Coquimbo que levala ata Santiago.
Para estes efectos, acordouse instalar en La Serena unha casa de moeda, que foi aprobada mediante o Decreto do 27 de setembro de 1827: miniatura| Igrexa de San Francisco en [[La Serena, en cuxo claustro se instalou a Ceca de Coquimbo ]] Artigo 1. Establecerase en La Serena, capital da provincia de Coquimbo, unha sala de amoedación co mesmo tipo, lei e peso que a que se cuña en Santiago.
Funcionamento efémero
Malia que na zona se extraeu entre 1825 e 1832 máis do 85 % da prata total producida no país, a Casa da Moeda de Coquimbo non chegou a prosperar como se esperaba por mor de razóns políticas, xa que a súa existencia era contraria aos intereses do superintendente da Casa da Moeda de Santiago, José Santiago Portales.​ Así as cousas, só se logrou cuñar unha curta serie de moedas dun peso con data de 1828, coñecidas no ámbito numismático como "peso Coquimbo". Mesmo algúns autores sinalan que este establecemento nunca chegou a funcionar como tal, debido a que gran parte das moedas que produciu foron tecnicamente mal elaboradas, o que redundou en diferentes pesos para cada unha.​ Finalmente os "pesos de Coquimbo" foron retirados da circulación e, na súa maioría, refundidos en Santiago.
Dado que os gastos ocasionados pola instalación da ceca foran moi superiores aos beneficios proporcionados por ela, o Congreso de Chile aprobou un decreto o 12 de outubro de 1830 a cancelación de todos os contratos do seu persoal, incluído o seu intendente, Gregorio Cordovez.
O "peso Coquimbo"
miniatura|160x160px| [[Anverso dun peso de 1828 cuñado na Casa da Moeda de Coquimbo (Museo Numismático do Banco Central de Chile) ]]
=== Caracterización ===
Varias das moedas cuñadas nesta ceca lograron rescatarse e hoxe locen como as pezas máis importantes de diversas coleccións numismáticas. O "peso de Coquimbo" ou "peso Coquimbo" é considerado polos coleccionistas como unha das moedas máis valiosas. A modo de exemplo, en 2008 adxudicouse un exemplar nunha poxa numismática nos Ánxeles por 132.000 dólares, e en 2014 vendeuse outro exemplar en Chicago por 108.900 dólares.
Un exemplar desta rara moeda, extraordinariamente ben conservado, atópase no Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico, en Londres, e foi doado en 1856 polo Banco de Inglaterra, logo de ser levado a Europa polo cónsul británico da provincia de Coquimbo da época, David Ross.
En Chile consérvase outro exemplar, no Museo Numismático do Banco Central de Chile, en Santiago, onde é a peza máis valiosa da colección.
5 de abril
O 5 de abril é o 95º día do ano do calendario gregoriano e o 96º nos anos bisestos. Quedan 270 días para finalizar o ano.
Acontecementos
miniatura|150px| Zonas de produción da IXP Pataca de Galicia. {{legend|#9ACD32|Subzona de Bergantiños }} {{legend|#73C2FB|Subzona da Terra Cha-A Mariña }} {{legend|#273BE2|Subzona de Lemos}} {{legend|#E25822|Subzona da Limia}}
Nacementos
miniatura|150px| O marinense Xoán Bernárdez Vilar.
Mortes
miniatura|100px| Charlton Heston.
Outros
Os 366 días do ano
Condomiña, Feás, Cariño
Condomiña é un lugar da parroquia de Feás no concello Coruñés de Cariño na comarca do Ortegal. Tiña 11 habitantes no ano 2008 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 7 homes e 4 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 12 habitantes.
Alcabre (álbum)
Alcabre é o segundo álbum de estudio do músico galego Bibiano. Foi publicado en 1977, baixo o selo CFE.
Lei de Coulomb
Denomínase interacción electrostática ou forza electrostática á forza de atracción ou repulsión que se observa entre obxectos con carga eléctrica, debida á soa existencia destas cargas, dando orixe ao campo electrostático. As características cuantitativas deste fenómeno foron estudadas por Coulomb e Cavendish, dando orixe ao que se coñece como Lei de Coulomb.
A lei de Coulomb leva o seu nome en honor a Charles-Augustin de Coulomb, un dos seus descubridores e o primeiro en publicalo. Porén, Henry Cavendish obtivo a expresión correcta da lei, con maior precisión que Coulomb, aínda que isto non se soubo ata logo da súa morte.
Descubrimento do fenómeno
miniatura|200px|Balanza de torsión de Coulomb miniatura|200px|Variación da Forza de Coulomb en función da distancia Coulomb estudou en detalle as forzas de interacción entre partículas con carga eléctrica, facendo referencia a cargas puntuais (aquelas cargas cuxa magnitude é moi pequena respecto da distancia que os separa).
Este notorio físico francés efectuou medicións moi coidadosas das forzas existentes entre cargas puntuales utilizando unha balanza de torsión similar á usada por Cavendish para avaliar a lei da gravitación universal.
Albert Namatjira
Albert Namatjira, nado co nome Elea Namatjira en Alice Springs o 28 de xullo de 1902 e finado o 8 de agosto de 1959, foi un pintor aborixe australiano dos Arrernte. A súa obra supón un dos fundamentos da arte contemporánea indíxena australiana.
Lei de Coulomb
Descubrimento do fenómeno
A balanza de torsión consiste nunha barra que colga dunha fibra. Esta fibra é capaz de torcerse, e se a barra vira a fibra tende a regresala á súa posición orixinal. Se se coñece a forza de torsión que a fibra exerce sobre a barra, lógrase un método sensible para medir forzas.
Albert Namatjira
Traxectoria
Naceu co nome de Elea Namatjira pero foi renomeado como Albert despois de que fose bautizado polo rito cristiá. A pesar de nacer en Alice Springs, medrou na misión cristiá de Hermannsburg. Xa era un artista con talento antes de que o pastor Albrecht da misión o agasallara en 1934 cun equipo de pintura.
Lei de Coulomb
Descubrimento do fenómeno
Na barra da balanza, Coulomb, colocou unha pequena esfera cargada e, a continuación, a diferentes distancias, situou outra esfera con carga de igual magnitude. Logo mediu a forza entre elas observando o ángulo que viraba a barra.
Albert Namatjira
Traxectoria
miniatura|Albert Namatjira, en [[Sidney, Australia|Sidney (1955).]]
Lei de Coulomb
Descubrimento do fenómeno
Devanditas medicións permitiron determinar que:
Albert Namatjira
Traxectoria
En 1936 acompañou como guía ó artista australiano Rex Battarbee na súa viaxe para pintar o próximo Palm Valley, e é alí onde lle ensinou a Namatjira a técnica da acuarela. Baixo a tutela e apoio de Battarbee comezou a desenvolver a súa propia técnica. As súas acuarelas das áridas paisaxes do deserto, realizadas ó estilo occidental, chegaron a adquirir gran fama. Na súa primeira exposición de pintura, en Melbourne en 1938, vendéronse tódolos cadros.
Lei de Coulomb
Descubrimento do fenómeno
1) A forza de interacción entre dúas cargas q_1 e q_2 duplica a súa magnitude se algunha das cargas dobra o seu valor, triplícaa se algunha das cargas aumenta o seu valor nun factor de tres, e así sucesivamente. Concluíu entón que o valor da forza era proporcional ao produto das cargas:
Albert Namatjira
Traxectoria
En 1957 outorgáronlle os dereitos de cidadanía australiana, dez anos antes de que os recibise toda a poboación aborixe do país.
Non é até a década de 1980 cando, grazas á abundancia de exposicións, publicacións e documentais sobre Namatjira, comézouselle a recoñecer que, pese a que pintara con técnicas e materiais occidentais, estivera adaptando o simbolismo de occidente ós seus propios propósitos culturais aborixes.
A súa pintura baséase na tradición, mitoloxía e cultura dos Arrernte. Así, por exemplo, o emprego de tons ocres correspóndese coas cores que empregaban os seus antergos. Tamén se percibe a repetición de rochas e árbores en moitas das súas obras como creación de símbolos eternos propios das concepcións espirituais da súa cultura ancestral.
Lei de Coulomb
Descubrimento do fenómeno
en consecuencia:
2) Se a distancia entre as cargas é r, ao duplicala, a forza de interacción diminúe nun factor de 4; ao triplicala, diminúe nun factor de 9 e ao cuadriplicar r, a forza entre cargas diminúe nun factor de 16. En consecuencia, a forza de interacción entre dúas cargas puntuais, é inversamente proporcional ao cadrado da distancia:
F \,\! 1\over r^2
Asociando as relacións obtidas en 1) e 2):
F \,\!
Finalmente, introdúcese unha constante de proporcionalidade para transformar a relación anterior nunha igualdade:
Enunciado da lei
O enunciado que describe a lei de Coulomb é o seguinte:
En termos matemáticos, a magnitude F da forza que cada unha das dúas cargas puntuais q_1 e q_2 exerce sobre a outra separadas por unha distancia r expresase coma:
Dadas dúas cargas puntuais q_1 e q_2 separadas unha distancia r no baleiro, atraense ou repelense entre si cunha forza de magnitude dada por:
A lei de Coulomb expresada con magnitudes vectoriais é da seguinte forma:
onde \vec{u}_d é un vector unitario que vai na dirección da recta que une as cargas, sendo o seu sentido dende a carga que produce a forza ata a carga que a experimenta.
framed|centro| Representación gráfica da Lei de Coulomb para dúas cargas do mesmo signo.
Constante de Coulomb
A constante \kappa\,\! é a Constante de Coulomb e o seu valor para unidades SI é Nm²/C².
Á súa vez a constante onde  é a permitividade relativa,, e  F/m é a permitividade do medio no baleiro.
Cando o medio que rodea ás cargas non é o baleiro hai que ter en conta a constante dieléctrica e a permitividade do material.
Algúns valores son:
A ecuación da lei de Coulomb queda finalmente expresada da seguinte forma:
Soiuz T-3
Características
Soiuz T-3, unha Soiuz modelo T cos cosmonautas Leonid Kizim (comandante), Oleg Makarov (enxeñeiro de voo) e Gennadi Strekalov (enxeñeiro de voo) a bordo, foi unha misión lanzada como voo de probas para comprobar e verificar o funcionamento dos sistemas do novo modelo de nave e para acoplarse coa estación espacial Saliut 6 e facer experimentos a bordo. A nave regresou a terra o 10 de decembro de 1980 ás 9:25 GMT.
Víctor Víctor
Víctor José Víctor Rojas, coñecido artisticamente como Víctor Víctor, nado en Santiago de los Caballeros, República Dominicana, o 11 de decembro de 1948 e finado en Santo Domingo de Guzmán o 16 de xullo de 2020, foi un cantautor caribeño de bachata. É compositor dunha gran cantidade de cancións, incluíndo letra e música, que teñen sido interpretadas por artistas como Django, Milly Quezada, Celia Cruz ou Azúcar Moreno.
En 2005, presentou Bachata entre Amigos, unha coproduccón co guitarrista Juan Francisco Ordóñez. Neste disco, cantautores como Joaquín Sabina, Joan Manuel Serrat, Luis Días, Silvio Rodríguez, Pablo Milanés, Fito Páez e Víctor Manuel, entre outros, interpretaron con Víctor as súas cancións a dúo e a ritmo de bachata.
Cilióforos
O grupo dos cilióforos (Ciliophora) ou ciliados (Ciliata) é un grupo de protozoos caracterizados pola presenza duns orgánulos con forma de pelo na súa superficie celular chamados cilios. Estes cilios aparecen en todos os membros do grupo (aínda que o grupo dos Suctoria só os presentan en parte do seu ciclo de vida), e utilízanos para diversas funcións, como nadar, arrastrarse, adherirse, alimentarse e percibir sensacións.
Especificando máis, o termo "Ciliophora" utilízase nas clasificacións como un filo. Os Ciliophora poden clasificarse dentro de Protista ou Protozoa. O termo "Ciliata" tamén se usa nas clasificacións como unha clase taxonómica. (pero este último termo pode tamén referirse a un tipo de peixe). A clasificación dos protistas está en rápida evolución e non é raro atopar estes termos utilizados para describir outros niveis xerárquicos.
Os ciliados son un dos grupos de protistas máis importantes, e son comúns case en todas partes onde haxa auga (lagos, estanques, océanos, ríos, e solos húmidos). Moitos ciliados son ectosimbióticos ou endosimbióticos, e algúns son parasitos obrigados ou oportunistas. Os ciliados son unicelulares, con células de gran tamaño, que atinguen 2 mm de lonxitude, e están entre os protozoos con estrutura máis complexa.
Estrutura celular
miniatura|esquerda|240px|Estrutura celular dun cilióforo: 1-[[vacúolo contráctil, 2-vacúolo dixestivo, 3-macronúcleo, 4-micronúcleo, 5-citoprocto, 6-citofarinxe, 7-citostoma, 8-cilio.]]
A diferenza da maioría dos eucariotas, os ciliados teñen dous conxuntos deiferentes de núcleos: un micronúcleo pequeno diploide, que intervén na reprodución, e un macronúcleo grande poliploide, que intervén na regulación xeral da célula. O macronúcleo é xerado polo micronúcleo por amplificación do seu xenoma e grandes modificacións. A división do macronúcleo ten lugar por amitose, e a segregación dos seus cromosomas realízase por un mecanismo descoñecido. Este proceso de segregación non é perfecto, e despois dunhas 200 xeracións a célula mostra signos de envellecemento. Periodicamente, o macronúcleo debe ser rexenerado a partir do micronúcleo. Na maior parte dos casos isto ocorre durante a conxugación. Nela dúas células se aliñan unha enfronte da outra, os micronúcleos realizan a meiose, algúns dos núcleos fillos haploides son intercambiados entre as células e despois fusiónanse formando novos micronúcleos e macronúcleos.
A célula forma tamén vacúolos alimenticios por fagocitose, os cales xeralmente seguen un determinado percorrido pola célula a medida que o seu contido é dixerido e degradado polos lisosomas e as substancias nutritivas difunden desde o vacúolo á célula. Os refugallos indixeridos que queden no vacúolo son expulsados por exocitose cando o vacúolo chega a un poro da superficie chamado citoprocto (ano). A maioría dos ciliados teñen tamén un ou varios grandes vacúolos contráctiles, os cales recollen o exceso de auga da célula e o expulsan fóra da célula para manter a presión osmótica, ou para manter o equilibrio iónico. Estes vacúolos teñen unha distintiva feitura estrelada, cun tubo colector en cada extremo, un poro e fibras contráctiles para contraer o vacúolo e expulsar a auga.
Alimentación
A maioría dos ciliados aliméntanse de forma heterótrofa capturando pequenos organismos, como bacterias e algas, e arrastrando detritos á súa cavidade oral utilizando cilios modificados. Na cavidade oral hai xeralmente varias membranelas na parte esquerda e unha membrana paraoral na parte dereita, ambas as dúas orixinadas a partir dos chamados policinetos, que son grupos de cilios unidos con estrutruras asociadas. A comida é pulada polos cilios a través do poro oral e pasa á citofarinxe, onde se forman os vacúolos alimenticios.
Porén, isto varía considerablemente segundo as especies. Algúns ciliados carecen de "boca" e aliméntanse por absorción pola súa superficie, e outros son predadores e aliméntanse doutros protozoos, xeralmente outros ciliados. Entre eles están os suctores (suctoria), que se alimentan a través de tentáculos especializados.
Reprodución
miniatura|dereita|Ciliado nos procesos finais da [[fisión binaria, unha forma de reprodución asexual.]] Os ciliados poden realizar tanto a reprodución sexual coma a asexual. A reprodución asexual ten lugar por fisión binaria. O micronúcleo sofre mitose e o macronúcleo alóngase e divídese pola metade. A célula despois divídese en dúas. Cada nova célula obtén unha copia do micronúcleo e do macronúcleo. Polo contrario, a reprodución sexual implica o intercambio de material xenético (ou conxugación sexual) entre dous organismos de diferente tipo de apareamento (parecido ao sexo, pero pode haber máis de dous tipos de apareamento, non só "macho" e "femia"). Isto xeralmente ocorre cando escasea a comida. As dúas células forman unha ponte de unión entre os seus dous citoplasmas, os micronúcleos sofren meiose, os macronúcleos desaparecen, e os micronúcleos haploides intercámbianse a través da ponte. As células sepáranse despois e forman novos macronúcleos a partir dos seus micronúcleos. As dúas células divídense despois, formando novas células.
Estruturas especializadas
miniatura|dereita|[[Tetrahymena thermophila.]] Nalgunhas formas hai tamén policinetias polo corpo (non só na cavidade oral); por exemplo, entre os espirotricos, os cales xeralmente forman unha especie de sedas chamadas cirros (penachos de cilios unidos). Habitualmente os cilios corporais están dispostos formando monocinetias e dicinetias, formadas respectivamente por un ou dous cinetosomas (corpo basal), cada un dos cales sostén un cilio. Estes cilios están dispostos en ringleiras chamadas cinetias, que discorren desde a parte anterior á posterior da célula. As cinetias orais e corporais constitúen a infraciliatura, unha organización única dos ciliados moi importante para a súa clasificación taxonómica, e inclúen varias fibrilas e microtúbulos implicados na coordinación dos cilios.
Rexistro fósil
Ata hai pouco, os ciliados fósiles máis antigos coñecidos eran os tintínidos do período ordovícico. Pero en 2007, Li et al. publicaron unha descrición de ciliados fósiles da formación Doushantuo, de aredor de 580 millóns de anos de angüidade, do período ediacárico. Entre eles había dous tipos de tintínidos e un posible suctor ancestral.
Reordenamentos do ADN (mestura xénica)
Os ciliados conteñen dous tipos de núcleos: o “macronúcleo” somático e o “micronúcleo” xermintaivo. Só o ADN do micronúcleo pasa á outra célula durante a reprodución sexual (conxugación). Por outro lado, só o ADN do macronúcleo se expresa activamente e determina o fenotipo do organismo. O ADN macronuclear deriva do ADN micronuclear por medio dun abraiantemente extenso rearranxo e amplificación do ADN.
O macronúcleo empeza como unha copia do micronúcleo. Os cromosomas micronucleares son fragmentados en moitas pequenas pezas e amplificados para producir máis copias. Os cromosomas macronucleares resultantes a miúdo só conteñen un só xene. En Tetrahymena, o micronúcleo ten 10 cromosomas (5 por xenoma haploide), entanto que o macronúcleo ten uns 20.000 cromosomas.
Ademais, os xenes micronucleares están interrompidos por numerosas "Secuencias Eliminadas Internas" (IESs). Durante o desenvolvemento do macronúcleo, as Secuencias Eliminadas Internas son eliminadas por deleción e os segmentos restantes do xene, denominadas "Secuencias Destinadas ao Macronúcleo", son empalmadas xuntas para orixinar o xene operativo. Tetrahymena ten arredor de 6.000 Secuencias Eliminadas Internas e un 15% do ADN micronuclear é eliminado durante este proceso. O proceso está guiado por ARNs pequenos e marcas epixenéticas na cromatina.
Y Control
"Y Control" é unha canción da banda estadounidense de indie rock Yeah Yeah Yeahs, editada como sinxelo do seu álbum de estrea Fever to Tell. Pitchfork Media listou a "Y Control" como a 213 mellor canción da década. A canción forma parte da banda sonora do videoxogo Colin McRae: Dirt 2.
Cilióforos
Reordenamentos do ADN (mestura xénica)
Nos ciliados espirotricos (como Oxytricha), o proceso é aínda máis complexo debido á "mestura xénica" (gene scrambling): as Secuencias Destinadas ao Macronúcleo do micronúcleo están xeralmente nunha orde e orientación diferentes da que terán no xene macronuclear, e por iso, ademais de delecións, requírense inversións e translocacións no ADN para "desmesturalos". Este proceso está guiado por ARNs longos derivados do macronúcleo parental. Máis do 95% do ADN micronuclear é eliminado durante o desenvolvemento macronuclear dos espirotricos.
Clasificación
miniatura|[[Stentor roeseli]] miniatura|Oxytricha trifallax miniatura|Un [[trofozoíto de Balantidium coli]]
A Riba, Callobre, A Estrada
A Riba é un lugar da parroquia de Callobre no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 28 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 11 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 38 habitantes (22 homes e 16 mulleres).
Lingua croata
O croata é unha lingua eslava meridional falada principalmente por croatas en Croacia e rexións próximas. É oficial nos países de Croacia e Bosnia e Hercegovina. É moi próximo ao serbio e os falantes dos dous idiomas enténdense e conséguense comunicar perfectamente.
Escrita e pronuncia
O idioma croata escríbese co alfabeto latino, ao contrario do serbio que é escrito en alfabeto cirílico. Utilízanse dous sinais diacríticos: o acento agudo, sempre sobre a letra "c", que indica palatalización fraca, e a braquia (circunflexo invertido), sobre as sibilantes "s", "c" e "z", que indican palatalización forte. Para as demais letras, a palatalización indícase por medio da letra "j", nos dígrafos "nj" e "lj".
É importante resaltar que, diferentemente das linguas latinas en que en que os sinais diacríticos se consideran xeralmente meros modificadores de letras existentes, no caso do croata representan letras diferentes e, como tales, fan parte do alfabeto.
Preséntase a seguir unha táboa co alfabeto croata e as súas respectivas pronuncias:
Gramática
Así como as demais linguas eslavas, o croata é un idioma declinativo, isto é, a función sintáctica das palabras é expresada por medio das desinencias das palabras. Son sete casos en total: nominativo (suxeito), xenitivo, dativo (obxecto indirecto), vocativo, instrumental (instrumento), acusativo (obxecto directo) e locativo.
Algunhas frases
400px|dereita
Numerais:
Comac ARJ21
O Comac ARJ21 Xiangfeng (chinés: 翔凤; pinyin: xiángfèng) é un reactor comercial de 78-90 asentos fabricado pola compañía estatal chinesa Comac. O desenvolvemento do ARJ21 (Advanced Regional Jet) comezou en marzo de 2002, o seu prototipo presentouse o 21 de decembro de 2007 e fixo o seu voo de estrea o 28 de novembro de 2008 en Shanghai. Reciciu o seu certificado de tipo da CAAC o 30 de decembro de 2014 e foi introducido o 28 de xuño de 2016 por Chengdu Airlines. Lembra aos McDonnell Douglas MD-80/MD-90 producidos baixo licenza na China, e conta cunha á supercrítica en frecha de 25° deseñada por Antonov e dous motores General Electric CF34 montados na parte traseira da fuselaxe.
Margaret Fuller
Sarah Margaret Fuller, nada en Cambridge o 23 de maio de 1810 e finada preto de Fire Island o 19 de xullo de 1850, foi unha xornalista estadounidense e activista polos dereitos da muller. Foi ademais unha influente unitarista.
Traxectoria
Fuller naceu en Massachusetts. O seu pai, Timothy Fuller, xurista deulle unha educación severa e clásica. En 1836, Sarah Margaret Fuller deu clase no Temple School de Boston e entre 1837 e 1839 en Providence, Rhode Island.
Fuller trabou amizade con Ralph Waldo Emerson e participou na fundación unitaria da organización do trascendentalismo en Concord. Cando se uniu a Horace Greeley no New-York Tribune como crítica literaria converteuse na primeira xornalista feminina na redacción dun xornal importante.
A mediados da década de 1840 organizou grupos de discusión de mulleres, en que se falaba de temas variados, como arte, educación e dereitos da muller. Varias figuaras coñecidas do movemento dos dereitos da muller tomaron parte nestas conversas. No transcurso destas charlas desenvolveu a súa obra principal, Woman in the Nineteenth Century ("A muller no século XIX"), que trata da independencia da muller e da necesidade de cambiar a desigualdade das relacións entre os sexos.