cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neotragus
Etimoloxía
O nome científico Neotragus está formado polo elemento do latín científico neo-, tirado do grego antigo νέος néos, 'novo', e o elemento -tragus, derivado do grego antigo τράγος trágos, "bode", "cabrón". Literalmente 'o novo bode'.
Clasificación
O xénero comprende, como quedou dito, tres especies, coas seguintes subespecies.
Neotragus C. H. Smith, 1827
Controversia
Porén, estudos recentes de ácido nucleico suxiren a algúns autores que o xénero debería incluír, tan só unha única especie, Neotragus pygmaeus e que as outras dúas especies anteriormente incluídas no xénero non están estreitamente relacionadas, e deberían asignarse ao novo xénero Nesotragus.
Formalismo
A palabra formalismo posúe diversos significados:
Himi
Himi (氷見市, ひみし, Himi-shi) é un concello da prefectura de Toyama no Xapón. Está situada na rexión de Hokuriku, dentro da rexión de Chūbu e ao noroeste da prefectura, no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 230,47 km² e a poboación de 52.394 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 227 h/km².
O concello de Himi limita cos concellos de Takaoka (da prefectura de Toyama); de Nanao, de Nakanoto, de Hakui e de Hōdatsushimizu (son da prefectura de Ishikawa).
Escola de Imaxe e Son da Coruña
A Escola de Imaxe e Son da Coruña é unha institución de ensino que ten coma obxectivo formar a expertos en creación audiovisual.
Historia
A necesidade dunha Escola de Imaxe en Galicia foi unha das reivindicacións permanentes nos encontros e debates sobre a imaxe celebrados dende 1984. O proxecto da Escola de Imaxe e Son da Coruña naceu en maio de 1988 coa constitución dun seminario permanente formado por Xosé Luis Mira, Pepe Coira Nieto, Manuel Abad Abad, Xosé Búa González, Manuel González Álvarez, Antonio Río, Félix Casado Nuñez, Víctor Algibay, Xosé Luis Moar Rivera e Félix Rodil.
En setembro de 1989 convocouse o concurso público de adxudicación das obras no recinto do IFP Someso. En xaneiro de 1990 publicouse no DOG o decreto de creación da Escola e o 23 de febreiro do mesmo ano aprobouse no BOE o regulamento do Módulo de operacións de imaxe e son. Ao longo de 1990 proseguiron as accións administrativas (equipamento, profesorado, etc.), ata a inauguración oficial da Escola o 14 de febreiro de 1991.
Primeiros responsábeis
O seu primeiro director (1990-1998) foi Manuel González Álvarez. O equipo inicial estivo formado por:
Posteriormente incorporaríanse novos profesionais, como Fran Negreira, Gustavo Pernas Cora, Pepe Coira Nieto, Isabel Romero, Francisco Lodeiro Gómez ou Manuel Rial.
Aeroporto de Tunes-Cartago
O aeroporto de Tunes-Cartago (IATA: TUN, ICAO: DTTA) é o aeroporto internacional de Tunes, a capital de Tunisia. Serve como base para Tunisair, Tunisair Express, Nouvelair Tunisia e Tunisavia. O aeroporto é chamado así pola cidade histórica de Cartago, situada ao leste do mesmo.
Loimar, Bealo, Boiro
Loimar é un lugar da parroquia de Bealo no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Tiña 46 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 24 eran homes e 22 eran mulleres.
O Forno, Artes, Carballo
O Forno é unha aldea da parroquia de Artes no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Tiña 62 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE dos cales eran 31 homes e 31 mulleres.
Sinbad (actor)
David Adkins, nado en Benton Harbor (Míchigan) o 10 de novembro de 1956, é un actor e cómico estadounidense. É especialmente coñecido polo seu traballo durante a década de 1990, que inclúe especiais de HBO, papeis en series de televisión como o adestrador Walter Oakes en A Different World (1987–1991) e como David Bryan en The Sinbad Show (1993–1994), e filmes como Necessary Roughness, Houseguest, First Kid, Jingle All the Way, Good Burger e Planes (2013).
Regueiro Cavado, Igrexafeita, San Sadurniño
Regueiro Cavado é un lugar da parroquia de Igrexafeita no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Sinbad (actor)
Traxectoria
Co obxectivo de entrar na industria do entretemento, Adkins escolleu como nome artístico Sinbad, o cal se debe á súa admiración por Simbad o mariño. Comezou como cómico en Star Search. Sinbad gañou a rolda contra Dennis Miller, e chegou á final, mais perdeu contra John Kassir.
Pouco despois uniuse a The Redd Foxx Show, unha sitcom na que interpretou Byron Lightfoot.
Aleksei Abrikosov
Aleksei Alekseevich Abrikosov (en Алексей Алексеевич Абрикосов), nado o 25 de xuño de 1928 en Moscova e finado o 30 de marzo de 2017 en Palo Alto (Estados Unidos), foi un físico estadounidense, fillo do patólogo Aleksei Ivanovich Abrikosov.
Traxectoria
Graduouse na escola secundaria en 1943 e continuou os seus estudos en enxeñaría. En 1945 trasladouse ó Departamento de Física da Universidade Estatal de Moscova, de onde se graduou en 1948 cunha mestría. En 1951 presentou a súa tese sobre a difusión térmica en plasmas total e parcialmente ionizados; así obtivo o grao de Candidato de Ciencias (Ph.D.) e foi incorporado ó persoal do Instituto como científico junior.
Foi premiado co Premio Nobel de Física en 2003 polas súas contribucións á teoría dos superconductores e superfluidos.
Recibiu o Premio Landau da Academia Rusa de Ciencias en 1989.
Pedro Alonso Pérez
Traxectoria
dereita|miniatura|Real Club Náutico de Vigo, 1944.
Licenciouse en Madrid en 1932. Foi delegado do Instituto Nacional da Vivenda para o norte de España. A partir de 1940 asociouse con Francisco Castro Represas en Vigo, e traballaron xuntos até 1988. Na súa obra, que evolucionou do eclecticismo ao racionalismo, destaca o emprego do granito, o uso de balconadas e de cornixas corridas.
Obra
miniatura|300px|Edificio Pernas (1941) dende a Praza de América.
Diafragma da pelve
O diafragma da pelve (tamén coñecido como diafragma pelviano, solo da pelve ou solo pelviano) está composto por fibras musculares do músculo elevador do ano, do                                músculo isquiococcíxeo e o tecido conxuntivo asociado que se estende pola zona debaixo da pelve. O diafragma da pelve é unha partición muscular formada polos músculos elevadores do ano e os isquiococcíxeos, cos que se pode incluír a fascia pelviana parietal nos seus aspectos superior e inferior. O diafragma de pelve separa a cavidade pelviana por encima da rexión perineal (incluído o perineo) por baixo. Debido a que, para acomodar a canle de nacemento, a cavidade pelviana dunha muller é máis grande que a dun home, o diafragma da pelve tende a considerarse parte da anatomía feminina, mais os homes teñen un diafragma da pelve equivalente.
Estrutura
Os músculos elevadores do ano dereito e esquerdo atópanse case horizontalmente no diagragma da pelve, separados por un estreito espazo que transmite a uretra, a vaxina e a canle anal. O músculo elevador do ano adoita considerarse en tres partes: pubococcíxeo, puborrectal e iliococcíxeo. O pubocoxígeo, a parte principal do músculo elevador do ano, corre cara atrás desde o corpo da pube cara ao cóccix e pode danarse durante o nacemento. Algunhas fibras insérense na próstata, a uretra e a vaxina. O puborrectal dereito e esquerdo únense detrás da unión anorrectal para formar unha estribeira muscular. Algúns considéranos como unha parte do esfínter anal externo. O iliococcíxeo, a parte máis posterior do músculo elevador do ano, a miúdo está pouco desenvolvido.
O coccíxeo, situado detrás do músculo elevador do ano e con frecuencia tendinoso tanto como muscular, esténdese desde a espiña isquiática até a marxe lateral do sacro e o cóccix.
Algunhas fontes non consideran que o "solo pelviano" e o "diafragma da pelve" sexan idénticos, co "diafragma" composto unicamente polo músculo elevador do ano e o coccíxeo, mentres que o "solo" tamén inclúe a membrana perineal e a bolsa perineal profunda. Con todo, outras fontes inclúen a fascia como parte do diafragma. [cita requirida]  Na práctica, os dous termos a miúdo úsanse indistintamente.
Posteriormente, o solo da pelve esténdese cara ao triángulo anal.
O solo da pelve ten dous hiatos (ocos): hiato uroxenital anterior a través do cal pasan a uretra e a vaxina e o hiato rectal posterior a través do cal pasa a canle anal.
Función
É importante para proporcionar apoio ás vísceras pelvianas (órganos), por exemplo, a vexiga, os intestinos, o útero (nas mulleres), e para manter a continencia como parte dos esfínteres urinarios e anais. Facilita o nacemento ao resistir o descenso da parte que se presenta, facendo que o feto rote cara a adiante para discorrer a través da faixa pelviana. Axuda a manter unha presión intraabdominal óptima
Importancia clínica
Os danos no diafragma da pelve non só contribúen á incontinencia urinaria, senón que poden provocar un prolapso dos órganos pelvianos. O prolapso de órganos pelvianos prodúcese nas mulleres cando os órganos pelvianos (por exemplo, a vaxina, a vexiga, o recto ou o útero) sobresaen dentro ou fóra da vaxina. Os prolapsos clasifícanse de acordo co órgano prolapsado e o lugar.
As causas do prolapso de órganos pelvianos non son diferentes das que tamén contribúen á incontinencia urinaria. Entre elas figuran o ton muscular inapropiado (asimétrico, excesivo ou insuficiente) e as asimetrías causadas por un traumatismo na pelve. A idade, o embarazo, os antecedentes familiares e o estado hormonal contribúen ao desenvolvemento do prolapso de órganos pelvianos. Despois do tratamento dos cancros xinecolóxicos pode presentarse unha disfunción do solo da pelve.
A vaxina está suspendida por medio de unións ao perineo, a parede lateral da pelve e o sacro a través de unións que inclúen coláxeno, elastina e músculo liso. Pódese realizar unha cirurxía para reparar os músculos do solo da pelve. Os músculos do solo da pelve poden fortalecerse cos exercicios de Kegel.
Os trastornos do solo da pelve posterior inclúen prolapso rectal, rectocele, hernia perineal e unha serie de trastornos funcionais, incluído o anismo. O estrinximento debido a calquera destes trastornos denomínase "estrinximento funcional" e é identificábel por criterios de diagnóstico clínico.
O exercicio do solo da pelve (PFE polas súas siglas en inglés Pelvic floor exercise), tamén coñecido como exercicios de Kegel, pode mellorar o ton e a función dos músculos do solo da pelve, o cal é de particular beneficio para as mulleres (e con menos frecuencia os homes) que experimentan incontinencia urinaria de esforzo. Con todo, o cumprimento dos programas de PFE a miúdo é deficiente, o programa PFE xeralmente non é eficaz para a incontinencia urinaria a menos que se realice con biorretroalimentación e supervisión capacitada, e nos casos difíciles pode ser sen benificio. O ton muscular do solo da pelve pódese estimar usando un perineómetro, que mide a presión dentro da vaxina. A medicación tamén pode usarse para mellorar a continencia. [cita requirida] Nos casos graves, pódese realizar unha operación cirúrxica para reparar ou mesmo para reconstruír o solo da pelve [cita requirida]  A pelviperineoloxía é a especialidade fisioterapéutica que se ocupa dos problemas funcionais do tres eixos (urolóxico, xinecolóxico e coloproctolóxico) do solo da pelve.
Miki Nadal
Traxectoria
Coñecido polas súas grandes interpretacións en programas como El Informal en 1999, onde se deu a coñecer, empeza a estudar a carreira de Dereito, deixándoa a medias para cumprir o servizo militar en Ferrol e logo Madrid, onde quedou para ser actor. A súa primeira intervención en televisión foi no programa La sonrisa del pelícano presentado por Pepe Navarro no ano 1997. Actualmente traballa no programa Se lo que hicisteis... da Sexta con gran popularidade en todo o país.
En toda a súa carreira coma presentador, actor, cómico e monologuista traballou nos seguintes programas: “La sonrisa del pelícano”, “El Informal”, “Corriente Alterna”, “El Show de Flo”, “UHF”, “Splunge”, “Mis adorables vecinos”, “El club de la comedia”, “Zulú” Bingo, “Los Irrepetibles de Amstel”, “Cafetería Manhattan”, tivo un programa de concursos chamado “No sabe, no contesta” transmitido na Sexta e colabora no programa "Se lo que hicisteis...". Apareceu como convidado en series como “Casi Perfectos” xunto a Emilio Aragón e “7 vidas”, xunto a Florentino Fernández.
Argozón
O topónimo galego Argozón pode referirse a:
Aristófanes de Bizancio
Aristófanes de Bizancio, en grego Ἀριστοφάνης / Aristofánes, nado en Bizancio contra o -257 e finado en Alexandría contra o -180, foi un gramático e crítico grego.
Traxectoria
Nado sobre o -257, parte para Alexandría durante a súa xuventude e convértese en discípulo de Zenódoto e de Calímaco de Cirene. Conságrase aos poemas homéricos, dos que dá a primeira edición verdadeiramente crítica, e ás obras de Hesíodo, Alceo, Píndaro, Sófocles, Eurípides, Aristófanes ou mesmo Menandro, para as que escribe introducións. É tamén autor dun Léxico que contén palabras arcaicas e usuais, sinónimos, dos textos usuais etc. Á morte de Apolonio de Rodas, en -195, pasa a dirixir a Biblioteca de Alexandría. Atribúeselle o ordenamento dos diacríticos do alfabeto grego
Foi eclipsado polo seu discípulo, Aristarco de Samotracia, pero a Antigüidade vía nel un dos seus mellores gramáticos.
Os Muíños, Bealo, Boiro
Os Muíños é un lugar da parroquia de Bealo no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Tiña 30 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 15 eran homes e 15 eran mulleres.
Orbiting Vehicle 1
miniatura|200px|O primeiro OV1. Orbiting Vehicle 1 ou OV1 e OV1P, foi unha serie de satélites de investigación da Forza Aérea dos Estados Unidos lanzados entre 1965 e 1971.
Características
Os satélites OV1 eran pequenos satélites de investigación lanzados en primeiro lugar como carga de oportunidade durante os lanzamentos de proba de mísiles Atlas e despois mediante foguetes adicados. Estaban formados polo propio satélite e o módulo de propulsión ou OV1-PM, que por separado podía cumprir as súas propias misións, nas que se denominaba OV1P. Os satélites OV1 foron adicados a diferentes experimentos en diferentes campos, incluíndo física e bioloxía.
Forno (homónimos)
Un forno é un dispositivo que xera calor e que o mantén dentro dun compartimento pechado. Unha variante é o forno de microondas, electrodoméstico usado para quentar alimentos.
Como topónimo galego Forno pode referirse a:
Topoloxía xeral
miniatura|420x420px|O [[seno do topólogo, un exemplo útil en topoloxía xeral. É conexo pero non conexo por camiños.]] En matemáticas, a topoloxía xeral é a rama da topoloxía que trata as definicións e as construcións básicas de teoría de conxuntos usadas na topoloxía. Contén os fundamentos da maioría das outras ramas da topoloxía, incluíndo a topoloxía diferencial, a topoloxía xeométrica e a topoloxía alxébrica.
Os conceptos fundamentais en topoloxía xeral son continuidade, compacidade e conexión: As ideas de «próximo», «arbitrariamente próximo» e «afastado» poden expresarse de forma precisa usando os conxuntos abertos. Se se cambia que conxuntos son abertos, cámbiase que funcións son continuas e que conxuntos son compactos e/ou conexos. Chámase topoloxía a cada elección de conxuntos abertos. Chámase espazo topolóxico a un conxunto dotado dunha topoloxía.
Os espazos métricos son unha clase importante de espazos topolóxicos nos que se pode asignar un número ás distancias, chamada unha métrica. A existencia dunha métrica simplifica a maioría das demostracións, e moitos dos espazos topolóxicos máis comúns son tamén espazos métricos.
Historia
A topoloxía xeral desenvolveuse grazas a varias áreas, sendo as máis importantes: A topoloxía xeral alcanzou a forma que se coñece hoxe en día en arredor de 1940. Practicamente todo se constrúe nunha forma apropiada da noción de continuidade, que pode ser usada en calquera área da matemática.
Unha topoloxía nun conxunto
Sexa X un conxunto e sexa τ unha familia de subconxuntos de X. Dise que τ é unha topoloxía se: Se τ é unha topoloxía en X, entón o par (X, τ) chámase espazo topolóxico. Pode empregarse a notación Xτ para denotar un conxunto X dotado da topoloxía particular τ.
Chamamos aos elementos de τ conxuntos abertos en X. Un subconxunto de X chámase pechado se o seu complementario pertence a τ (é dicir, o seu complementario é aberto). O conxunto baleiro e X sempre son, á vez, abertos e pechados.
Base para unha topoloxía
Unha base B para un espazo topolóxico (X,τ) é unha colección de conxuntos abertos en τ tal que cada conxunto aberto en τ pode ser escrito como unión de elementos de B. Dise que a base xera a topoloxía τ. As bases son útiles porque moitas propiedades dunha topoloxía poden ser escritas só en termos dunha base que xera esa topoloxía, e porque en moitos casos é máis sinxelo definir unha topoloxía en termos dunha base que a xera.
Subespazo, produto e cociente
Un subconxunto dun espazo topolóxico pode ser visto como un espazo topolóxico ao dotalo da topoloxía traza, definida como a topoloxía cuxos abertos son as interseccións dos abertos do espazo orixinal co subespazo.
Dada calquera familia indexada de espazos topolóxicos, o produto pode ser dotado da topoloxía produto, a cal está xerada polas preimaxes dos abertos dos factores a través das proxeccións. Por exemplo, en produtos finitos unha base para a topoloxía produto consta de todos os produtos de conxuntos abertos. Para produtos infinitos, é necesario agregar o requisito adicional de que todos agás un número finito de abertos sexan a totalidade do espazo.
Un espazo cociente defínese como segue: se X é un espazo topolóxico, Y é un conxunto e f: X → Y é unha función sobrexectiva, entón a topoloxía cociente en Y é a colección de subconxuntos de Y que teñen preimaxes por f abertas. Noutras palabras, a topoloxía cociente é a topoloxía máis fina en Y para a cal f é continua. Un exemplo común de topoloxía cociente é a inducida por unha relación de equivalencia en X. A aplicación f é entón a proxección natural ao conxunto de clases de equivalencia.
Exemplos de espazos topolóxicos
Un conxunto dado pode ter moitas topoloxías diferentes. Se se dota a un conxunto dunha topoloxía diferente, o espazo topolóxico resultante é diferente. Calquera conxunto pode ser dotado da topoloxía discreta na que todo subconxunto é aberto. As únicas sucesións ou redes converxentes nesta topoloxía son as que son ultimamente constantes. Tamén, calquera conxunto pode ser dotado da topoloxía trivial, na que só o conxunto baleiro e o espazo na súa totalidade son abertos. Toda sucesión e toda rede nesta topoloxía converxen a todo punto do espazo. Este exemplo mostra que, nun espazo topolóxico xeral, os límites de sucesións non son necesariamente únicos. Con todo, é frecuente requirir que os espazos topolóxicos sexan espazos de Hausdorff, espazos nos que os límites das sucesións si son únicos.
Hai moitas maneiras de definir unha topoloxía en ℝ, o conxunto dos números reais. A topoloxía estándar en ℝ está xerada polos intervalos abertos, é dicir, o conxunto de todos os intervalos abertos forma unha base para a topoloxía. En particular, isto implica que un conxunto é aberto se existe un intervalo aberto de raio non nulo centrado en cada punto do conxunto e completamente contido en tal conxunto.
Esmeriz, Chantada
Santa Mariña de Esmeriz é unha parroquia que se localiza na ladeira do monte Faro, no oeste do concello de Chantada, na provincia de Lugo. Segundo o INE en 2008 tiña 47 habitantes (26 homes e 21 mulleres), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2000 cando tiña 64 habitantes. En 2017 tiña 26 habitantes, 11 mulleres e 15 homes, segundo o INE.
Toponimia
O topónimo deriva xenitivo do antropónimo godo.
Margaret Atwood
Margaret Eleanor Atwood, nada en Otava o 18 de novembro de 1939, é unha poeta, escritora, crítica literaria, mestra, activista ambiental e inventora canadense. Dende 1961, publicou dezaoito libros de poesía, dezaoito novelas, once libros de non ficción, nove coleccións de historias curtas de ficción, oito libros infantís e dúas novelas gráficas, así como unha serie de publicación en prensa tanto de poesía como ficción. Atwood gañou numerosos premios e honras pola súa escritura, incluíndo dous Premios Booker, o Premio Arthur C. Clarke, o Premio do Gobernador Xeral, o Premio Franz Kafka, o Premio Princesa de Asturias das Letras e o Premio PEN Center USA Lifetime Achievement do Círculo de Críticos Nacional do Libro. Varias das súas obras foron adaptadas para o cinema e a televisión.
As obras de Atwood abranguen unha ampla variedade de temas, incluíndo o xénero e a identidade, a relixión e o mito, o poder da linguaxe, o cambio climático e a "política do poder". Moitos dos seus poemas están inspirados en mitos e contos de fadas que a interesaron dende moi cedo.
Traxectoria
É a segunda dos tres fillos de Carl Edmund Atwood, zoólogo, e Margaret Dorothy William, nutricionista. Debido á investigación que levaba a cabo o seu pai sobre entomoloxía forestal, Atwood pasou gran parte da súa infancia entre o norte do Quebec, Otava e Toronto.
Ben cedo converteuse en ávida lectora de todo tipo de literatura, desde novelas de misterio, ata contos dos irmáns Grimm, historias sobre Canadá e cómics. Foi ao instituto en Leaside, Toronto. Comezou a escribir aos 16 anos. En 1957 iniciou os seus estudos universitarios na Vitoria University de Toronto. Tivo como profesores a Jay Macpherson e Northrop Frye, que encamiñaron a súa poesía inicial (Double Persephone) cara ao tema dos mitos e os arquetipos.
Graduouse en 1961 en filoloxía inglesa, con estudos tamén de francés e filosofía.
En 1968, casou con Jim Polk, de quen se divorciou en 1973. Logo, contraeu matrimonio co novelista Graeme Gibson, con quen se mudou a Ontario, ao norte de Toronto. En 1976 tiveron á súa filla Eleanor Jess Atwood Gibson. Volveu a Toronto en 1980.
Estudos avanzados
No outono de 1961, despois de gañar a Medalla E. J. Pratt polo seu libro de poemas Double Persephone, comezou os seus estudos de posgrao no Radcliffe College da Universidade Harvard cunha bolsa de investigación Woodrow Wilson. Obtivo un máster en Radcliffe en 1962 e continuou estudando dous anos máis en Harvard.
Impartiu clases na Universidade de British Columbia (1965), na Universidade Sir George Williams de Montreal (1967-1968), na Universidade de Alberta (1969-1979), na Universidade de York de Toronto (1971-1972), e na Universidade de Nova York.
Traxectoria literaria
Atwood escribiu novelas de diferentes xéneros, ensaios, relatos e libros de poemas. Tamén guións para televisión, como The Servant Girl (1974) e ensaios como Days of the Rebels: 1815-1840 (1977).
É descrita como unha escritora feminista, xa que o tema do xénero está presente en varias das súas obras de forma destacada. Centrouse na identidade canadense, nas relacións deste país con Estados Unidos de América e Europa, nos Dereitos Humanos, en asuntos ambientais, nos mitos sociais sobre a feminidade, na representación do corpo da muller na arte, a explotación social e económica desta, así como as relacións de mulleres entre si e cos homes.
En 1969 publicou The Edible Woman, onde se fixo eco da marxinación social da muller. En Procedures for Underground (1970) e The Journals of Susana Moodie (1970), os seus seguintes libros de poesía, os personaxes teñen dificultades para aceptar o irracional. Esta última quizais sexa a súa obra poética máis coñecida; nela, escribe desde o punto de vista de Susana Moodie, unha pioneira da colonización da fronteira canadense do século XIX. Coa obra Power Politics (1971) usa as palabras como refuxio para as mulleres débiles que se enfrontan á forza masculina.
Como crítica literaria é moi coñecida pola súa obra Survival: A Thematic Guide to Canadian Literature (1972), definida como o libro máis asombroso escrito sobre literatura canadense e que conseguiu aumentar o interese na literatura deste país. Ese ano, publicou Surfacing, unha novela onde se formula en termos políticos o conflito entre natureza e tecnoloxía. Con grande éxito e avalada pola crítica, escribiu You Are Happy (1974), e a súa terceira novela, Lady Oracle (1976), unha parodia dos contos de fadas e as novelas de amor. En 1978, publicou Two-Headed Poems, que explora a duplicidade da linguaxe, e Up in the Tree, un libro infantil. A súa seguinte novela, Life Before Man (1979), é máis tradicional que os seus libros de ficción anteriores e céntrase nunha serie de triángulos amorosos.
Atwood segue escribindo, con grande éxito para a crítica e para os seus lectores. Estúdanse os seus libros en escolas, institutos e universidades de todo o mundo.
Chiraz Latiri
Chiraz Latiri ou Chiraz Laâtiri (شيراز العتيري ), cuxo nome completo é Chiraz Latiri Cherif, nada en Hammam Sousse o 24 de marzo de 1972, é profesora e investigadora universitaria, directora de institucións culturais e política tunisiana.
Directora do Institut supérieur des arts multimédia de La Manouba de 2006 a 2011 e do Centre national du cinéma et de l'image de 2017 a 2019, é ministra de Cultura desde 2020.
Traxectoria
Nacida o 24 de marzo de 1972 en Hammam Sousse, doctourouse en informática na Escola Nacional de Informática de Tunes en 2004.
Despois obtivo un posto de asistente en informática na Escola Superior de Comercio de Tunes, e logo como mestra asistente. De 2006 a 2011, ocupou o cargo de directora do Instituto Superior de Artes Multimedia de La Manouba. No marco das súas funcións, dedicouse especialmente á mellora da formación académica en materia de cine e audiovisual en Tunes mediante a cooperación entre institucións de ambas as beiras do Mediterráneo.
En 2013, obtivo a habilitación para dirixir a investigación na Universidade de La Manouba, por unha banda, e na Universidade de Lorraine, por outra. Tamén se converteu en profesora de informática na Universidade de La Manouba.
O ministro Mohamed Zine El Abidine destituíuna do cargo de directora do CNCI en novembro de 2019. Este despedimento tamén é citado en Le Monde polo director de cine tunisiano Ala Eddine Slim: «Un exemplo recente é o despedimento polo ministro de Cultura da directora do Centro Nacional de Cine, Chiraz Latiri, que fixera un excelente traballo á fronte da institución. Non podemos ver que haxa outra cousa que unha motivación puramente arbitraria e persoal nesta decisión».
En febreiro de 2020, foi convocada ao goberno de Elyes Fakhfakh  e converteuse en ministra de Cultura cando este goberno foi aprobado pola Asemblea de Representantes do Pobo.
Folla
miniatura|280px|Folla de [[loureiro.]] miniatura|280px|Folla de [[Pexegueiro (árbore)|pexegueiro.]]
Especies diferentes de plantas teñen follas diferentes e incluso unha mesma especie pode presentar follas de formas diferentes en idades distintas (como é o caso do eucalipto ou da acacia negra). Tamén existen varios tipos especializados de follas, con fins diferentes dos das follas comúns, como por exemplo os pétalos das flores.
Este artigo concéntrase nas follas das plantas vasculares, as únicas que posúen "verdadeiras" follas. As restantes plantas verdes, coma os musgos, posúen órganos equivalentes, pero con estrutura e, ás veces, denominacións diferentes.
Anatomía das follas das plantas vasculares
Desde o punto de vista da histoloxía, ou sexa, dos tecidos e outras formacións da folla, este órgano está formado por:
A epiderme é unha camada de células transparentes moitas veces recuberta por unha cutícula dun material semellante á cera que reduce a perda de auga por transpiración; nas plantas de climas áridos, a cutícula pode ser tan espesa que dá ás follas unha consistencia coriácea.
Os intercambios gasosos entre a folla e o medio ambiente son efectuados principalmente por medio de pequenos orificios na epiderme chamados estomas, formados por dúas células en forma de feixón, e que poden controlar a abertura, por exemplo para reducir a transpiración. Os estomas son xeralmente máis numerosos na parte inferior da folla.
Moitas plantas presentan na epiderme (non só das follas, senón tamén do talo ou das flores) apéndices formados por tricomas, ou sexa "cabelos" que poden ser uni ou multicelulares e poden ter orixe non só na epiderme, senón tamén noutros tecidos da folla. O conxunto destes apéndices chámase indumento. Algunhas destas estruturas poden ter funcións especiais como, por exemplo, a produción de compostos químicos que poden servir para protexer a planta contra os animais ou para os atraer e, por exemplo, facilitar a polinización).
O interior da folla —mesofilo— está formado por parénquima, un tecido de células semellantes e moi permeables que posúen normalmente gran cantidade de cloroplastos. Neste caso o tecido pasa a chamarse clorénquima. A función principal deste tecido é realizar a fotosíntese e producir as substancias nutritivas que permiten a vida da planta. Pero este tecido pode tamén posuír células especializadas na reserva de auga ou outros fluídos -follas carnosas-, como as das crasuláceas.
O mesófilo pode estar formado por dous tipos diferentes de parénquima: As canles dos estomas atravesan a estacada e terminan no tecido esponxoso.
A cor das follas pode variar, de acordo cos pigmentos existentes nas súas células. Estas diferentes coloracións poden ser características da propia especie ou variedade, pero tamén poden estar causadas por un virus ou por deficiencias nutritivas. Nos climas temperados e boreais, as follas de moitas especies poden mudar de coloración coas estacións do ano e caer -follas caducas- na época en que existe menos luz e na que a temperatura é baixa; a planta sen follas pasará o inverno nun estado de metabolismo reducido, alimentándose das reservas nutritivas que tivese acumulado.
No interior das follas das plantas vasculares existen ademais nerviacións onde se encontran as canles por onde circula o zume, os tecidos vasculares, o xilema e o floema.
Forma das follas das plantas vasculares
A forma das follas é xeralmente característica das especies e axuda na súa identificación. As formas típicas de folla das plantas vasculares son:
A forma da marxe tamén mostra algunhas variantes:
A lámina das follas tamén pode encontrarse dividida en folíolos, pinas ou pínnulas iguais (follas compostas), como son os casos das frondes (follaxe das palmeiras e dos fentos). Nestes casos, o eixe da folla, ou sexa, o nervio central pode ser máis groso, formando un raque.
As follas compostas tamén poden ser palmiformes, cando as pinas saen todas do mesmo pecíolo (como na mandioca).
Formas de inserción das follas das plantas vasculares
Segundo a súa inserción no talo, as follas poden ser:
Adaptacións especiais das follas
Algunhas plantas, coma os cactos, teñen as follas transformadas en espiñas. Nestes casos son os talos, carnudos e chatos, os que exercen a función fotosintética.
As follas dos talos subterráneos (as da cebola, por exemplo) poden estar transformadas en órganos de reserva de nutrientes.
O caso máis extremo parece ser o das plantas carnívoras. Nelas a folla está transformada nunha trampa, coma se dun predador se tratase.
Arnoia Seca, O Val, Gomesende
Arnoia Seca é un lugar da parroquia do Val no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Tiña 18 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 8 eran homes e 10 mulleres.
Fanny Garrido
Francisca González Garrido, coñecida como Fanny Garrido, nada na Coruña o 30 de outubro de 1842 e finada en Madrid o 11 de novembro de 1917, foi unha escritora e tradutora galega.
Traxectoria
Filla do médico Francisco González Garrido del Amo e mais de Josefa García Cuenca. Casada co compositor Marcial del Adalid, que musicou moitos dos seus poemas, empregou tamén o pseudónimo de Eulalia de Liáns. Logo da morte do seu marido casou co químico lucense José Rodríguez Mourelo. Colaborou nos periódicos Galicia e El Correo de Madrid. Da súa produción destaca a novela autobiográfica Escaramuzas, publicada en 1885. Traduciu do alemán ao castelán a Heine e Goethe. Foi membro correspondente da Real Academia Galega.
Lino Tejada Rodríguez
Lino Tejada Rodríguez, nado en Mugueimes (Muíños) o 8 de febreiro de 1901 e finado en Xaén o 20 de setembro de 1940, foi un policía e político galego.
Traxectoria
Segundo fillo de Javier Tejada Armada e Segunda Rodríguez Rodríguez. Na segunda metade da década dos vinte era funcionario policial. En 1936 formaba parte do servizo de seguridade do gobernador civil de Xaén. Foi designado delegado especial gobernativo polo gobernador civil Manuel Martín Galeano, para neutralizar o amotinamento da Garda Civil acantonada no santuario da Virxe da Cabeza na Serra Morena, a 32 quilómetros de Andújar. Foi gobernador civil interino "sen nomeamento" de Alacant o 27 de febreiro de 1939 e só ocupou o cargo durante menos de tres semanas, sendo cesado o 17 de marzo de 1939 polas autoridades do Consello Nacional de Defensa (CND), sendo substituído por Manuel Rodríguez Martínez. Foi fusilado 20 de setembro de 1940.
O Monte, Bealo, Boiro
O Monte é un lugar da parroquia de Bealo no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Tiña 11 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 6 eran homes e 5 eran mulleres.
Rías Baixas (serie de televisión)
Rías Baixas é unha serie de televisión producida por Continental TV e Zénit TV para a Televisión de Galicia, emitiuse durante seis temporadas entre o 2000 e o 2005 cun total de 191 episodios de 60 minutos de duración cada un. No ano 2002 conseguiu tres premios Chano Piñeiro, á mellor realización, mellor montaxe e mellor actriz secundaria (Finola Vázquez), ademais doutras 11 nomeamentos entre as que estaban ás de mellor serie ou filme de ficción, mellor actor protagonista (Tacho González) ou mellor actriz protagonista (Sonia Castelo).
Sinopse
Ambientada na Comarca do Salnés, Rías Baixas conta a historia dunha poderosa saga familiar, os Lantaño.
A familia dos Lantaño, grandes e poderosos propietarios de adegas e viñedos na comarca do Salnés, está a celebrar as vodas de ouro do patriarca Don Ramón e de Dona María. A historia comeza coa chegada a Cambados de Gloria Leiro, unha muller atractiva e intelixente que vén da Arxentina convidada por Don Ramón. Gloria chega para coñecer o seu benfeitor desde que era unha nena, tras a morte de seu pai. A súa presenza, rodeada de moito misterio, destapa conflitos internos na propia familia, como o malentendido entre Diego e Gonzalo, a caótica situación matrimonial de Olalla e a vontade do patriarca don Ramón de cambiar o testamento. Todo sucede o día da celebración do aniversario, cando a tráxica e provocada morte do patriarca desencadea a loita de Gonzalo por conseguir o que considera seu, custe o que custe.
Gloria quedará en Cambados coa súa filla adoptiva e loitará por coñecer a verdade dos feitos ocorridos anos atrás e por introducirse no negocio vitícola.
A partir deste momento os negocios e paixóns, pasados escuros, ausencia de escrúpulos, amores imposibles... serán os protagonistas.
Premio Félix Houphouët-Boigny
O Premio Félix Houphouët-Boigny da paz estableceuno en 1990 a UNESCO, para honrar aos individuos vivos e ás entidades e institucións activas, tanto públicas como privadas que fixeran unha significativa contribución a promover, buscar, salvagardar ou manter a paz conforme a Carta das Nacións Unidas e a constitución da UNESCO.
O premio leva o nome de Félix Houphouët-Boigny, antigo presidente de Costa do Marfil e concédese con carácter anual. O premio ten unha contía de 100,000 dólares, que debe repartirse equitativamente en caso de múltiples receptores.
A Fraga, Artes, Carballo
A Fraga é un casarío da parroquia de Artes no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Non tiña habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE.
Xián
Xián pode referirse a:
Canterbury Bulldogs
O Canterbury Bulldogs (agora chamado Canterbury-Bankstown Bulldogs, e no pasado Bulldogs) é un equipo profesional de rugby league da cidade de Sydney, en Nova Gales do Sur (Australia), fundado en 1935, e que compite na National Rugby League, competición na que saíu campión 8 veces.
Xián
Como topónimo Xián pode referirse a:
Canterbury Bulldogs
Palmarés
Malia acadar o seu primeiro título 4 anos despois da súa fundación, a maior parte dos éxitos dos Bulldogs pertencen á década dos 80.
Xogadores
250px|miniatura|dereita|[[Hazem el Masri.]]
Equipo actual
Hazem El Masri foi un xogador que formou nas ringleiras dos Bulldogs dende 1996 ata 2009, e que na súa carreira anotou 2418 puntos, récord histórico da NRL.
En 2004, cando os Bulldogs acadaron o seu último título de campións, ademais de Hazem El Masri e o actual capitán Andrew Ryan, outras grandes estrelas xogaban nos Bulldogs, como Sonny Bill Williams, Willie Mason ou Johnathan Thurston.
En 1995 xogaba nos Bulldogs Terry Lamb, que xa fora campión da NRL co equipo en 1984, 1985 e 1988, con compañeiros como Michael Potter ou os irmáns Mortimer (Steve, Peter e Chris). 300px|miniatura|dereita|[[ANZ Stadium, fogar dos Bulldogs.]]
Estadio
Os Bulldogs xogan os seus encontros como locais no ANZ Stadium, un recinto que foi inaugurado en 1996 e que acolleu as probas de atletismo nas Olimpiadas de Sydney do 2000. O estadio ten capacidade para acoller a 83.500 persoas, aínda que nos encontros da NRL esta capacidade redúcese a 40.000.
Outros equipos xogan como locais neste estadio, como o South Sydney Rabbitohs da NRL e os Sydney Swans da AFL, xa que o recinto é da propiedade da empresa Stadium Australia Group, que o aluga.
Familia de linguas
300px|miniatura|Familias de linguas faladas (non se amosan as linguas de sinais) no mundo. A maioría das linguas coñecidas pertencen ás chamadas familias de linguas. En sentido estrito, unha familia de linguas é unha unidade filoxenética, é dicir, tódolos seus membros derivan dun devanceiro común (protolingua ou lingua nai).
Características
O antepasado é coñecido de forma directa en poucas ocasións xa que o rexistro histórico da maioría das linguas é moi curto. Así a todo, é posible recuperar moitas das características do antepasado común de linguas relacionadas aplicando o método comparativo, un procedemento de reconstrución desenvolvido no s. XIX polo lingüista August Schleicher. Pódese demostrar doadamente o status de moitas das familias listadas máis abaixo. As familias de linguas poden ser subdivididas en unidades menores, normalmente denominadas "ramas" (a historia dunha familia de linguas represéntase frecuentemente como unha árbore)
Así, os dialectos provinciais do latín ("latín vulgar") foron orixe das linguas romances modernas. É dicir, a lingua "protorromance" é máis ou menos idéntica ao latín (aínda que non idéntica ao latín culto dos escritores clásicos). Os dialectos do antigo nórdico son a protolingua do noruegués, o sueco, o danés e o islandés. De alí que ditas protolinguas resulten dunha "reconstrución" que os lingüistas intentan a partir de datos coñecidos e de varios sistemas de comparación lingüística e de evolución lingüística (ex.: a glotocronoloxía, a léxico-estatística etc.).
As linguas que non poden ser clasificadas con seguridade en ningunha familia son chamadas linguas illadas.
En Linguas do mundo achégaselle unha listaxe das familias de linguas coas linguas que comprenden.
Kalachinsk
miniatura| Kalachinsk é unha cidade (desde 1952) de Rusia, centro administrativo do concello de Kalachinsk, no oblast de Omsk, serve de estación ferroviaria do Transiberiano. A poboación é de 23.900 persoas (2005), e está situada na marxe esquerda do río Om (afluente do Irtish), a 80 km de Omsk.
Século XVIII
O alférez ruso Ukusnikov realizou a primeira exploración polo territorio ao longo do río Om en 1755. En 1767 o xeneral Malmi, do corpo de enxeñeiros siberianos deulle o nome de Kalachinsk. O primeiro documento que menciona o establecemento dun asentamento permanente en Kalachinsk data do 26 de xaneiro de 1795, entón habitaban alí 14 familias que sumaban 130 persoas, descoñecéndose a data exacta da fundación da aldea, mais tivo que ser entre 1783 e 1794, aínda que a data oficial da súa fundación é a primavera-verán de 1794.
Século XIX
Para 1816 dobrárase o número de familias, chegando a poboación ata os 203 habitantes. A apertura do Transiberiano en 1896 supuxo un forte impulso para Kalachinsk, por este tempo a poboación era de 400 habitantes, e en 1904 chegou aos 691 habitantes. A fins do século XIX formaba parte da parroquia de Kulikovski, na provincia de Tobol.
Século XX
Logo da revolución rusa elixiuse a comezos de 1918 a primeira asemblea local dirixida por J. M. Kalnina e por mor dos intentos de nacionalización da propiedade producíronse revoltas entre a poboación e en xuño de 1918 os rusos brancos invadiron militarmente a cidade, permaneceu no seu poder ata o 21 de novembro de 1919 cando os expulsou a 27ª División do 5º Exército de Mikhail Tukhachevski, inmediatemante formouse un comité revolucionario. O 5 de decembro de 1919 o Comité Revolucionario de Siberia recoñeceu a Kalachinsk como concello independente, formado por 16 volost. En 1920 o concello substituíu ao comité revolucionario. A cidade contaba con 3967 habitantes en 1922.
Santiago, mar de pedra
Trátase dun disco dedicado á capital de Galiza, con composicións dos poetas Avelino Abuín de Tembra, Aquilino Iglesia Alvariño, Álvarez Blázquez, Celso Emilio Ferreiro, Xosé Díaz Jácome, Xosé Antón Neira Cruz, Ramón Cabanillas, Manuel Fabeiro Gómez, Eusebio Lorenzo Baleirón e Bernardino Graña.
Argozón, Chantada
San Vicente de Argozón é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Chantada, na provincia de Lugo. Tiña 182 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 84 homes e 98 mulleres repartidos en 10 entidades de poboación. O que supón unha diminución de 26 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 208 habitantes (96 homes e 112 mulleres).
Hemolinfa
Denomínase hemolinfa  ao líquido circulatorio dos artrópodos, moluscos (agás nos cefalópodos) e outros invertebrados etc. análogo ao sangue dos vertebrados.
Trátase dun líquido corporal de transporte que baña directamente órganos e tecidos e enche os vasos e as cavidades hemocélicas (lagoas, seos) propias dos animais se sistema criculatorio aberto.
Etimoloxía
O termo hemolinfa está formnado polo elemento do latín científico hemo-, tirado do grego antigo ἁἱμο- haimo-, derivado de ἁἷμα haîma, 'sangue', e a voz latina lympha 'auga' (antigamente *limpa; ver límpido), forma pseudogrega, por asociation con nympha, do grego antigo νύμφη nýmphē 'ninfa', personaxes femininos da mitoloxía grega que vivísn nos mananciais e nos ríos, etre outros lugares.
Composición
A súa composición varía moito dunha especie a outra. Pode ser de diferentes cores ou incluso incolora; os pigmentos adoitan proceder da alimentación ou dos procesos metabólicos, e non teñen ningunha función biolóxica, xa que o transporte de gases é independente do aparato circulatorio.
Contén células sanguíneas de diferentes tipos e funcións.
Funcións
As principais funcións da hemolinfa son:
Sistema circulatorio
O sistema circulatorio dos insectos é un sistema aberto no cal os órganos son bañados directamente pola hemolinfa. Salvo excepcions, só existe un vaso sanguíneo dividido en cámaras. A zona posterior deste vaso denomínase corazón, e está dotado de varias aberturas laterais chamadas ostíolos que permiten a entrada de hemolinfa nel. A parte anterior do vaso chámase aorta e consiste nun tubo recto e sen válvulas.
O corazón aspira a hemolinfa da cavidade abdominal e a propulsa cara á cabeza, a través da aorta, desde onde volve a filtrarse polos tecidos cara á cavidade abdominal. Nalgúns insectos existen bombas accesorias destinadas a irrigar as patas, as ás ou as antenas.
Fálase de hemolinfa en organismos que no teñen celoma. En cambio, os organismos con celoma posúen sangue.
La Unión, Murcia
La Unión é un municipio da rexión de Murcia. Pertence á comarca do Campo de Cartagena e ao partido xurídico de Cartagena.
Xeografía
O termo municipal está estruturado en dúas pedanías ademais da propia cidade de La Unión, Roche e Portmán.
Limita ao norte, leste e oeste con Cartagena e ao sur co mar Mediterráneo.
Historia
miniatura|250px|esquerda|Útiles da minería de época romana. [[Museo Arqueolóxico da Unión en Portmán.]] O asentamento máis antigo do municipio atópase na pedanía de Portmán, topónimo de orixe catalá, i.e. "Port Many" que deriva do latín "Portus Magnus", nome da localidade durante a dominación romana.
En toda a serra mineira abundan os sitios arqueolóxicos que testemuñan a explotación das minas desde tempos inmemoriais. Polo porto de Portmán, das minas romanas de Carthago Nova exportábanse lingotes de prata, chumbo, ferro, cinc, e outros minerais a todo o imperio.
Economía
A economía da Unión baseouse durante moito tempo na explotación das minas da súa serra. Tras longa decadencia, novas iniciativas e procedementos de explotación (relavado de vellos detritos e roza aberta) animaron a minería cara aos anos 60. Por entón chegan os primeiros inmigrantes marroquís a participar no labor. Esgotadas ou abandonadas por pouco rendibles as distintas explotacións, A Unión foise convertendo nunha cidade dormitorio de Cartagena. Tamén ten relativa importancia para A Unión o turismo, pola súa proximidade ás praias do mar Menor.
Cultura
O dialecto local é afín ás modalidades do andaluz oriental, con algúns escasos catalanismos vestixio da ocupación aragonesa do Reino de Murcia. A emigración de mineiros andaluces do entreséculo XIX-XX acentuaría aínda máis o carácter andaluz da zona. A partir da súa institución en 1960, alcanzou gran celebridade o Festival Internacional do Cante das Minas, onde cada ano cobran nova vida cantadelas da rexión (i.e., taranta, mineira, cartaxenera, murciana etc.) xunto aos demais subxéneros ou "paus" do flamenco jondo.
Monumentos relixiosos
miniatura|250px|dereita|Casa do Piñón. Eclecticismo beaux-arts, obra de Pedro Cerdán.
Demografía
float|dereita|210px