cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miguel da Silva
Elevación a cardeal e fuga a Roma
A proba do odio de Xoán III atópase no escándalo que animou a corte portuguesa no ano seguinte, 1543, cando Jorge da Silva, segundo fillo do conde de Portalegre e sobriño do cardeal, foi preso na Torre de Belém por ter mantido contacto epistolar co clérigo exiliado. A liberación do mozo en outubro dese ano debeuse á intercesión da infanta María Manuela, filla do Rei, que marchaba a Castela onde sería a primeira esposa de Filipe II. Porén, Jorge da Silva foi desterrado para servir en Marrocos e máis tarde en Arzila, onde morrería en combate en 1544
Misión ao emperador Carlos V
Non parece que os esforzos do rei de Portugal conseguisen, porén, repercutir no Sumo Pontífice. En 1542, o Papa encomendou a D. Miguel a realización dunha importante misión diplomática ante Carlos V. A Curia Romana sentiu a urxencia de convocar un concilio ecuménico para pór en marcha a Reforma da Igrexa Católica, máis tarde chamada Contrarreforma. Porén, tras fracasar os plans do citado Concilio de Mantua en 1537, o Papado entendeu que non se conseguiría un quórum dos bispos de Crisandante até haber paz entre o Emperador e Francisco I de Francia.
Durante eses anos, libráronse cruentas batallas en Flandres e no norte de Italia no contexto da guerra de 1542-1546. Xa era o sétimo enfrontamento entre os Valois e os Habsburgo polo dominio político de Italia, propugnado polas disputas sobre a sucesión do Reino de Nápoles e o Ducado de Milán (estes conflitos denomínase conxuntamente guerras italianas). D. Miguel chegou a Barbastro, Aragón, o 4 de outubro, onde coñeceu o Emperador. Media nas conversas franco-hispanas coa axuda do seu colega -e amigo da súa época como embaixador portugués na Curia- o cardeal Jacopo Sadoleto, que foi enviado ao mesmo tempo á Corte do Rei de Francia. A paz que pon fin ao conflito entre o Imperio e Francia asínase finalmente en setembro de 1544 no Tratado de Crépy. Porén, as hostilidades rexurdirían na década seguinte e só en 1559, co Tratado de Cateau-Cambrésis, a disputa polo control de Italia que comezou en 1494 finalmente remataría.
Porén, a Paz de Crépy permitiu a convocatoria do Concilio de Trento en 1545. Miguel da Silva foi o encargado de instar aos prelados hispanos a comparecer mentres el estaba co Emperador negociando a paz. Segundo o cardeal Marcelo Cervini (posteriormente Papa Marcelo II) o cardeal D. Miguel tamén foi o encargado de redactar a norma pola que se rexía o concilio ecuménico de Trento.
Cargos e Rendementos na Cúria
esquerda|miniatura|280px| Praza de Santa Maria in Trastevere, que mostra a igrexa homónima e o Pazo de San Calisto, que foi residencia de Miguel da Silva Miguel da Silva pasou ao título de Santa Praxedes (máis rendible que o anterior) en outubro de 1543. Só renunciou formalmente ao goberno da Catedral de Viseu en abril de 1547. Fora nomeado gobernador de Forlì e Ascoli Piceno en xaneiro de 1544 e tamén nomeado administrador apostólico da Sé de Massa Marittima en maio de 1549. Esta última era unha posición moi lucrativa, xa que era nesa rexión onde se extraían os famosos mármores de Carrara. Negociador reputado e experimentado, co paso dos anos foi enviado como Legado Papal a Venecia, a Marca Anconitana e Bolonia. Participou no conclave de 1549-1550 que elixiu ao Papa Xulio III. Entre 1552 e 1553 cambiou varias veces o seu título: converteuse en cardeal de San Marcelo en xuño de 1552; trasládase a San Pancracio en novembro de 1553; até que obtivo o título de Santa María in Trastevere e a administración da respectiva diocese (a máis rendible de Roma) en decembro de 1553
D. Miguel tería realizado ampliacións no Palazzo San Callisto (a súa residencia oficial) e en 1549 mercou unha enorme propiedade no Tíber, á beira da cidade, á opulenta familia Cesi. Dado o nivel de ingresos e gastos do cardeal e da súa continua ocupación de postos destacados na Curia Romana, carecen de fundamento as informacións que lemos na correspondencia dos embaixadores portugueses en Roma, que enviaron a Xoán III noticias do desvalemento e dificultades de D. Miguel. Ademais, en 1547, renunciara ao episcopado de Viseu en favor do seu amigo persoal e neto do papa Paulo III, o cardeal Alexandre Farnese, unha manobra para satisfacer ao Rei portugués, coa renda da diocese de Viseu, con toda probabilidade, encamiñada a D. Miguel. miniatura|Detalle da Igrexa de Santa Maria in Trastevere, onde xace o Cardeal Miguel da Silva
Últimos anos e morte
En 1553, o papa Xulio III aínda intercedía ante D. Xoán III para que se reconciliase co septuaxenario D. Miguel, chegando ao final da súa vida. Pola correspondencia diplomática, parece que o sobriño e embaixador do rei en Roma, D. Afonso de Lancaster, era partidario desa idea. O rei persistiu na súa obstinación, respondendo meses despois que non coñecía a ninguén con ese nome. En xuño de 1548, o nuncio apostólico en Lisboa, Giovanni Ricci, escribiu ao cardeal Farnese: l'odio del re verso il cardenale é piu chaldo hoggi che fusse mal.
D. Miguel parece que sufriu horribelmente de reumatismos nos últimos anos da súa vida, tendo que ser amparado para calquera desprazamento. Non obstante, participou nos dous Conclaves de 1555: o de abril, que elixiu ao Papa Marcelo II, e o de maio, que elixiu ao Papa Paulo IV. Rematou morrendo na súa residencia de San Calixto o 5 de xuño de 1556. Xace no pórtico da Igrexa de Santa María en Trastevere.
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Medio dólar do 75 aniversario do Estado de California
O Comité de Cidadáns de San Francisco desexaba emitir unha moeda conmemorativa para recadar fondos para a celebración da efeméride. Para tal efecto, un congresista de California xuntou a proposta de autorización desta moeda a outro proxecto de lei xa existente, que foi aprobado polo Congreso a principios de 1925.
Paradiña, Rebordondo, Monterrei
Descrición
A aldea está a 565 m sobre o nivel do mar, a carón do río Rubín, afluente do Búbal, que atravesa unha ponte dun só ollo do século XX. Pódese chegar desde a aldea de Infesta, río abaixo, ou desde Rebordondo.
Medio dólar do 75 aniversario do Estado de California
Aínda que os deseños do escultor Jo Mora tiveron un acollemento hostil na Comisión de Belas Artes dos Estados Unidos, o Comité de Cidadáns non os cambiou e foron finalmente aprobados. Desde entón, a moeda foi amplamente gabada pola súa beleza.
Todos os exemplares do medio dólar do 75 aniversario de California foron cuñados en agosto de 1925 na Ceca de San Francisco, e a súa distribución levouse a cabo o mes seguinte. A súa comercialización non foi tan exitosa como se esperaba: só se cuñaron 150.000 moedas das 300.000 autorizadas, e delas case a metade non se venderon, polo que acabaron sendo refundidas.
Paradiña, Rebordondo, Monterrei
Descrición
O seu topónimo é un hodónimo relacionado coa súa situación, ao ser un lugar de paso. Até 1893 o lugar pertenceu á parroquia de Vilaza.
Na aldea hai unha capela dedicada a san Pacio, e nela celebrábase unha romaría. A aldea áchase nun progresivo estado de deterioración. Segundo a tradición oral, nunha das casas vivía a curandeira María do Arangaño, da que se dicía que curaba o arangaño coas augas dos regatos da zona.
Medio dólar do 75 aniversario do Estado de California
Contexto histórico da efeméride
miniatura|O [[Ursus arctos horribilis|oso gris da bandeira de California inspira ou reverso.|260x260px]] As terras nas que se constituíu o Estado de California foron visitadas por primeira vez polos europeos cando o explorador español Juan Rodríguez Cabrillo chegou alí en 1542. O seu informe á coroa española suscitou pouco interese e non foi ata a chegada do mariño inglés Francis Drake en 1579 que os españois se animaron a colonizar a zona. Así e todo, durante os 275 anos seguintes, California tivo poucos colonos, sobre todo en torno á cadea de misións que se fundaron alí, tanto baixo o dominio español como, posteriormente, baixo o mexicano.
Segundo o autor numismático Arlie R. Slabaugh, "a chegada dos colonos americanos trouxo dous cambios a California que continúan hoxe en día: os inmigrantes (tanto estranxeiros como estadounidenses) e a actividade". En 1846, os colonos americanos rebeláronse contra o dominio mexicano e fundaron a República da Bandeira do Oso, en cuxa bandeira aparecía un oso gris. Mais a república durou pouco; comezara a guerra entre México e os Estados Unidos, e California foi ocupada polas forzas estadounidenses. Unha semana antes da sinatura do Tratado de Guadalupe Hidalgo, en xaneiro de 1848, James W. Marshall descubriu ouro en Sutter's Mill, o que desencadeou a coñecida como Febre do Oro de California, así como a creación do Estado de California en 1850.
Aprobación da emisión
A creación da moeda partiu do desexo do Comité de Cidadáns de San Francisco, presidido por Angelo J. Rossi, de dispor dun medio dólar conmemorativo para vender como vía de recadación de fondos para unha celebración local en conmemoración do 75 aniversario de California como un dos estados da Unión. miniatura|Angelo J. Ross, presidente do Comité de Cidadáns de [[San Francisco, impulsor da creación do medio dólar conmemorativo. ]]O 9 de xaneiro de 1925 presentárase un proxecto de lei no Senado para a creación dun medio dólar de prata e dun dólar de ouro conmemorativos da Batalla de Bennington e da independencia de Vermont no período da guerra da independencia dos Estados Unidos. O proxecto foi aprobado polo Senado despois de que unha emenda eliminara o dólar de ouro. Cando ese proxecto se debateu na Cámara de Representantes o 16 de febreiro de 1925, o congresista californiano John E. Raker propuxo unha emenda para engadir unha moeda conmemorativa do 75 aniversario do Estado de California. O representante Albert Vestal, presidente da Comisión de Moeda, Pesos e Medidas da Cámara de Representantes, opúxose enerxicamente e afirmou que a Casa da Moeda se opuña a producir "estas moedas especiais". Engadiu que, debido a isto, o representante de Washington Albert Johnson accedera a retirar o seu proxecto de lei para unha moeda conmemorativa na honra de Fort Vancouver, no Estado de Washington. No entanto, o congresista Raker insistiu e a súa emenda para a inclusión da nova moeda de California foi aprobada. O representante Johnson presentou, daquela, unha nova emenda para engadir tamén ao proxecto de lei un medio dólar conmemorativo do centenario de Fort Vancouver e, para desgusto de Vestal, tamén foi aprobada. O proxecto de lei foi aprobado pola Cámara de Representantes, e o Senado aceptou as emendas da Cámara sen debate o 17 de febreiro de 1925.
O secretario do Tesouro, Andrew W. Mellon, insistiu ao presidente Calvin Coolidge para que vetase a lei, con escritos como este:
Malia estas presións, o presidente Coolidge asinou o proxecto de lei, que se converteu así na Lei do 24 de febreiro de 1925, pola que se autorizaban as tres moedas. Foi a primeira vez que a lexislación sobre moedas conmemorativas abranguía máis dunha emisión. A lei autorizaba un total de 300.000 para a moeda conmemorativa do 75 aniversario de de California, e as pezas serían retiradas ao seu valor nominal en nome do Comité de Cidadáns pola San Francisco Clearing House Association ou a Los Angeles Clearing House Association. Este último grupo de bancos encargárase xa en 1923 da distribución do medio dólar do Centenario da Doutrina Monroe.
Preparación
Ao que se recibiron, os esbozos e a carta foron enviados á Comisión de Belas Artes, encargada desde 1921 de emitir ditames sobre o deseño das moedas, e logo a un dos seus membros, o escultor James Earle Fraser, que fora o deseñador da moeda de 5 centavos Buffalo. Fraser escribiu a Rossi o 18 de maio, para lle comunicar a desaprobación dos deseños por parte da Comisión: "o oso é demasiado curto, e o conxunto inexperto e afeccionado". Fraser recomendou que se contratase a Chester Beach —autor do deseño da moeda da Doutrina Monroe de 1923— ou a Robert I. Aitken —que creara a moeda de 50 dólares da Exposición Panamá-Pacífico de 1915—, xa que ambos eran de California e poderían crear "algo que sería moito máis interesante e cun maior sentido do que California é realmente". miniatura|Jo Mora ([[1876-1947), deseñador da moeda de medio dólar conmemorativa do 75 aniversario de California.]]Malia as recomendacións de Fraser, o Comité de Cidadáns seguiu a confiar en Mora, que realizou de camiño os esbozos acabados. Os autores Anthony Swiatek e Walter Breen, no seu traballo sobre as moedas conmemorativas estadounidenses, suxiren que o Comité de Cidadáns non contratou a Beach nin a Aitken por falta de tempo e tamén por non querer pagar os seus elevados honorarios. Os modelos acabados enviáronse á Ceca de Filadelfia o 17 de xuño e remitíronse á Comisión de Belas Artes. Para daquela, Fraser xa non era membro da Comisión, e quen os recibiu foi o escultor Lorado Taft, xunto cunha nota na que se dicía que o Comité de Cidadáns non contratara a Aitken por mor do alto custo e porque os novos deseños eran pouco mellores que os anteriores. Porén, tanto Taft como outro membro, Louis Ayres, recomendaron a súa aceptación. Ayres suxeriu que se colocase o lema nacional IN GOD WE TRUST "nalgunha posición na que non parecese que os buscadores de ouro o estaban a fritir en aceite". O historiador numismático Don Taxay afirmou que este consello non se seguiu, á falta dunha posición alternativa na que colocar o lema.
Logo de aceptados os deseños, a Casa da Moeda creou cuños de traballo baseados no modelo de xeso, en xullo de 1925. Estes cuños enviáronse desde Filadelfia ata a Ceca de San Francisco, onde se cuñaron 150.000 moedas en agosto, ademais doutras 200 reservadas para a súa inspección e proba na reunión de 1926 da Comisión de Ensaios dos Estados Unidos.
Descrición
miniatura|[[Fotografía dun buscador de ouro de California (1850), similar á imaxe do anverso do medio dólar conmemorativo do 75 aniversario de California. ]] Na creación do medio dólar, Mora utilizou motivos que evocan a California na época da creación do estado en 1850. O anverso representa un buscador de ouro medio axeonllado, coa súa tixola, procurando anacos de ouro aluvial. Pola súa banda, o reverso parte dunha adaptación da bandeira de California, coñecida como a "bandeira do oso", amosando a figura dun un oso gris camiñando cara á esquerda. Mora deixou o campo da moeda sen puír, o que lle outorga á moeda un aspecto texturizado.
Valoración da crítica
O deseño do medio dólar do 75 aniversario de California foi moi admirado pola crítica logo da aparición da moeda. Swiatek considerouno como "unha das miñas obras de arte numismáticas favoritas". Segundo o comerciante de moedas e escritor Q. David Bowers, "o Comité de Cidadáns [...] ignorou sabiamente as críticas de Fraser". Eric Brothers, no seu artigo de 2014 sobre a moeda, escribiu que "encarnaba a imaxinaría por excelencia de California na década de 1850". David M. Bullowa, que estudou as moedas conmemorativas para a American Numismatic Association na década de 1930, considerouna "un medio dólar moi viril e ben executado, no que o anverso e o reverso están definitivamente relacionados entre si" O seu contemporáneo, B. Max Mehl, escribiu en 1937 que se trataba dunha "moeda fermosa [...] O anverso é unha obra de arte moi fina". Porén, confundiu o animal do reverso cun oso polar e expresou a súa perplexidade: "Viaxei por California e percorrina de punta a punta, e nunca vin un oso". miniatura|300x300px|Deseño oficial en [[branco e negro do oso e a trama da Bandeira de California, obra de Don Greame Kelley, similar ao utilizado por Jo Mora para o reverso. ]] O historiador da arte Cornelius Vermeule, na súa obra sobre a cuñaxe de moeda estadounidense, considerou a moeda de California como "unha das maiores obras de cuñaxe numismática dos Estados Unidos". Cualificou o deseño de audaz e eficaz, e admirou sinaladamente o animal, do que afirmou que "os músculos, os ósos e os guechos de pelaxe expresan a enorme determinación do oso". Na súa opinión, a rotulaxe é especialmente acertada, xa que se utilizan dous tamaños de letra diferentes e, aínda que están presentes os tres lemas habituais nas moedas estadounidenses (LIBERTY, IN GOD WE TRUST e E PLURIBUS UNUM), a colocación "está tan habilmente lograda que parece difícil decatarse de que se utilizan as tres [...] inscricións".
Distribución e comercialización
O primeiro espécime cuñado do medio dólar conmemorativo do 75 aniversario de California entregóuselle ao De Young Memorial Museum de Golden Gate Park, en San Francisco. O cuño utilizado para as primeiras cuñaxes tratouse especialmente para producir un efecto esmerilado, que se desgastou aproximadamente despois das 75 primeiras cuñaxes, segundo expón Swiatek no seu posterior volume sobre moedas conmemorativas. Pola súa parte, o numismático Kevin Flynn suxire que as primeiras 100 pezas amosan estas superficies especiais e que isto se levou a cabo por petición de Rossi, para a súa presentación a personalidades. Coñécese un exemplar que carece da habitual marca de ceca —un "S" no exergo do reverso, baixo o D de DOLLAR—; o máis probable é que se trate dunha peza cuñada en proba, preparada polo gravador xefe da Casa da Moeda, John R. Sinnock, e vendida posteriormente por el ou os seus herdeiros.
Sábese que polo menos un exemplar do medio dólar saíu da Ceca de San Francisco o 26 de agosto de 1925, xa que se amosou nunha reunión da Sociedade Numismática da Costa do Pacífico que tivo lugar ese día. Os 494 cativos nacidos en California o 9 de setembro de 1925, o día en que se celebraba o 75 aniversario dese estado, recibiron como agasallo un exemplar do medio dólar. Unhas poucas pezas montáronse en insignias para seren utilizadas por funcionarios e moitas vendéronse nunha celebración que tivo lugar en San Francisco, entre o 6 e o 12 de setembro, en conmemoración do 75 aniversario. Aínda que varios milleiros foron adquiridas por coleccionistas e comerciantes de moedas, crese que a maior parte foron parar a mans de non coleccionistas. Segundo Bowers, "os esforzos de distribución non estiveron especialmente ben coordinados" e 63.606 pezas foron devoltas á Casa da Moeda para a súa fundición, o que deixou un total de 86.594 pezas distribuídas á poboación, incluídas as reservadas para a Comisión de Ensaios.
Cotización no mercado
O medio dólar conmemorativo do 75 aniversario do Estado de California sufriu unha suba gradual de prezo ao longo dos anos, cos únicos contratempos dos descensos de prezos posteriores ás burbullas das moedas conmemorativas de 1936 e de 1980.
A edición de 2015 do catálogo A Guide Book of United States Coins, de Richard S. Yeoman, atribúelle un prezo de entre 200 e 1.300 dólares, en función do seu estado de conservación. No entanto, un espécime nunhas condicións particularmente excelentes acadou os 17.250 dólares nunha poxa que tivo lugar en 2009.
Mary E. Britton
Mary Ellen Britton, nada en Lexington en 1855 e finada en 1925, foi unha médica, educadora, sufraxista, xornalista e activista de dereitos civís estadounidense de Kentucky.
Traxectoria
Foi integrante orixinal da Asociación de Educación Negra de Kentucky, que se formou en 1877. Foi presidenta do Lexington Woman's Improvement Club e máis tarde foi fundadora da Ladies Orphan Society, que fundou o Colored Orphan Industrial Home en Lexington, en 1892. Durante a súa vida logrou moitas cousas a través dos obstáculos que enfrontou. Despois de ensinar a nenos negros nas escolas públicas de Lexington, traballou como médica desde a súa casa en Lexington. Especializouse en hidroterapia, electroterapia e masaxes; e concedéuselle oficialmente a súa licenza para exercer a medicina en Lexington, Kentucky en 1902, converténdoa na primeira muller médica en obter a licenza en Lexington.
Bárbara Blasco
Bárbara Blasco Grau, nada en Valencia en 1972, é unha escritora valenciana en lingua castelá.
Traxectoria
Licenciouse en xornalismo con Premio Extraordinadio de Fin de Carreira. Estudou Dirección Cinematográfica no Centre d’Estudis Cinematogràfics de Catalunya. Tamén se formou en Guión na Escola de Cine de San Antonio de los Baños en Cuba e na Escola de Guionistas Luis García Berlanga da Universidade Internacional Menéndez Pelayo.
Traballou en varios oficios: bailarina, camareira, axudante de mago, teleoperadora e xornalista. miniatura|Bárbara Blasco e [[Santiago Lopo na Libraría Paz de Pontevedra en 2021]] En 2020 gañou o Premio Tusquets pola novela Dicen los síntomas, protagonizada por unha moza que se enfronta a unha crise sentimental e laboral, amais de acompañar o seu pai gravemente enfermo no hospital. En outubro de 2021 presentounanovela con Santiago Lopo no encontro literario Afinidades colectivas en Pontevedra.
Worten
Worten é unha empresa retallista comerciante portugués de produtos electrónicos, de consumo e de entretemento, pertencente ao grupo Sonae, con sede en Carnaxide. En 2022 ten máis de 180 tendas en Portugal. Worten está presente nas principais rexións de Portugal, cunha rede de tendas que contan con dous tipos diferenciados: as grandes superficies, con preto de 500 m2 de superficie de venda, situadas nas galerías comerciais dos hipermercados Continente Modelo, e as megastores (macrotendas), con preto de 2000 m2, situadas nos principais centros comerciais.
Historia
A primeira tenda Worten abriu o 12 de marzo de 1996 na localidade próxima a Galiza de Chaves. En España adquiriu a cadea de tendas Boulanger en 2008, e as tendas PC City, en 2011. A finais de 2018 Worten tiña unha tenda en Santiago de Compostela e outras 48 tendas en España. En 2019, Worten pechou nove tendas.
En marzo de 2021, Worten vendeu 17 tendas en España a MediaMarkt por 5 millóns de euros. A transacción tamén inclúe o futuro peche doutras 14 tendas na España peninsular. Worten centrarase nas vendas a través da canle online e só manterá unha tenda física en Madrid e 15 nas Illas Canarias.
Marcas propias
Actualmente Worten posúe as marcas Kunft, Mitsai, Becken e outras.
Arisarum vulgare
Arisarum vulgare Targ. Tozz. é unha especie de planta fanerógama da familia das aráceas. miniatura|Espata. miniatura|No seu hábitat. miniatura|Ilustración. miniatura|Vista da planta.
Descrición
Herba vigorosa, orixinaria de Asia e Europa. Distínguese de Arum italicum pola forma das follas e a inflorescencia. Ten o escapo manchado, a espata é pequena e pechada en forma de capucha, como as demais especies do xénero Arisarum. Os froitos son verdosos e capsulares.
Florece de decembro a marzo.
Principios activos e usos medicinais
As partes útiles son as follas e o rizoma. Como compoñentes activos destacan féculas, saponina e outras sustancias aínda non ben determinadas.
As principais propiedades son: laxante, diurética, expectorante, afrodisíaca, vulneraria, cicatrizante, bronquítica. O uso sería en forma de cataplasmas, combatendo as feridas, chagas, tose, etc.
Non é aconsellable facer uso interno desta planta, pois posúe unha alta toxicidade.
Taxonomía
Arisarum vulgare foi descrita por Ottaviano Targioni Tozzetti e publicada en Annali do Museo Imperiale di Fisica e Storia Naturale di Firenze 2(2): 67. 1810.
Arisarum: nome xenérico que deriva de "aresta", polo espádice da inflorescencia e "arum", a espata ou vaina que protexe a inflorescencia.
vulgare: epíteto latino que significa "vulgar, común".
Arisarum arisarum (L.) Huth
Lenka Reinerová
Lenka Reinerová, nada en Praga o 17 de maio de 1916 e finada na mesma cidade o 27 de xuño de 2008, foi unha escritora checa en lingua alemá.
Traxectoria
Reinerová medrou no seo dunha familia xudía. A súa nai era bohemia, de Žatec, e o seu pai de Praga. Traballou como tradutora, intérprete e editora de Arbeiter-Illustrierte-Zeitung até pouco antes de estalar a Segunda Guerra Mundial. Cando as tropas nazis invadiron o país, Reinerová atopábase de viaxe en Romanía. Tras falar coa súa irmá, quen si estaba no país, decidiu refuxiarse en Francia. Desde alí viaxou a Marrocos en 1938 e máis tarde a México, xunto ao xornalista e escritor Egon Erwin Kisch. Viviu varios anos no país e trabou amizade con Frida Kahlo, Diego Rivera e algúns artistas españois exiliados alí.
Tralo remate da guerra volveu a Checoslovaquia pero pouco tempo despois foi encarcerada polo réxime comunista. Narrou dita experiencia anos máis tarde na súa novela Alle Farben der Sonne und der Nacht («Todas as cores do sol e da noite»), publicada en 2004.
Tras ser liberada, desterrárona á provincia coa súa familia e non foi rehabilitada até 1964. Tras a Primavera de Praga prohibíuselle publicar, foi expulsada do Partido e perdeu o seu traballo nunha editorial.
Morreu o 27 de xuño de 2008 en Praga aos 92 anos.
Obra
Entre os seus libros cabe destacar:
Premios
Entre outros premios, Lenka Reinerová recibiu os seguintes galardóns:
Hálych
Halych ou Hálych (en ucraíno: Галич, en Га́лич; en Halytsch, Halitsch ou Galitsch; en העליטש; Halicz en polaco) é unha cidade histórica á beira do río Dnister no oeste de Ucraína. A cidade recibe o nome do Principado de Halych, a histórica provincia de Halychyna (actual Galicia na Europa do Central) e do Reino de Galicia–Volinia do que foi capital até principios do século XIV, cando a sede dos gobernantes locais trasladouse a Lviv.
Na actualidade, Halych é unha pequena vila situada só nunha parte do territorio da antiga capital da Galicia dos Cárpatos, aínda que conserva o seu nome. Pertence ao raión de Ivano-Frankivsk (distrito) da óblast de Ivano-Frankivsk (rexión). Alberga a administración de Halych Urban Hromada, unha das Hromadas de Ucraína. Halych atópase 26 km ao norte da capital do oblast, Ivano-Frankivsk
Antiga cidade de Halych
Esta cidade foi capital do Principado de Galicia e do Principado de Galicia-Volyn até o século XIV cando o trono é trasladado a Leópolis (Lviv).
En 1994, o goberno ucraíno creou a Reserva Nacional Antiga Halych, que inclúe a actual aldea de Krylos, para preservar o patrimonio histórico-cultural.
Actual cidade de Halych
É a cidade central do raión Halych (distrito) na provincia de Ivano-Frankivsk (Іва́но-Франкі́вська о́бласть).
Está a 26 km da cidade de Ivano-Frankivsk, a capital da provincia. A poboación de Hálych estímase en 6.406 habitantes.
Katia Krafft
Catherine Joséphine Conrad, coñecida como Katia Krafft, nada en Soultz-Haut-Rhin  (Alsacia) o 17 de abril de 1942 e finada en Monte Uzen o 3 de xuño de 1991, foi unha vulcanóloga francesa falecida durante a erupción do monte Uzen no Xapón en 1991. Fíxose famosa por fotografar e filmar volcáns en erupción a poucos metros dos ríos de lava, o que lle permitiu recompilar datos que eran esenciais para o desenvolvemento do estudo dos volcáns activos.
Traxectoria
Katia Krafft, era filla dun ourive e profesor. Interesouse polos volcáns cando os viu en fotografías e películas.
Despois de completar os estudos de bacharelato en 1957, estudou física e xeoquímica na Universidade de Estrasburgo ( Francia ), onde coñeceu ao seu futuro marido Maurice Krafft, que tamén estaba fascinado polos volcáns e cos que traballou toda a vida. A primeira erupción que observou, aínda estudante, foi a do volcán Stromboli, onde recolleu datos, analizou e recolleu mostras de gases e rochas.
A súa carreira como investigadora de volcáns comezou pouco despois. Para iso, recolleu cartos e volveu a Stromboli. Alí fotografou a erupción case continua do volcán e recolleu novas mostras de gas e rocha. Cando descubriu que a xente estaba interesada en ver as erupcións, comezou a usar as súas fotografías e imaxes para recadar fondos para as súas viaxes a Italia, Islandia, Xapón, Colombia ou Indonesia, entre outros países, para estudar os volcáns. Ademais das súas fotografías publicadas en xornais e revistas, tamén publicou varios libros sobre a actividade volcánica, baseándose nos seus descubrimentos da súa innovadora forma de gravar as actividades volcánicas. Ademais, as súas imaxes foron empregadas en varios documentais, como "The Volcano Watchers", onde tamén participa.
En 1968, Katia foi invitada ao sur de Islandia para estudar o extinto volcán Kverkfjöll que de súpeto estoupara despois de miles de anos de inactividade. Foi directamente ao pé do volcán. A súa coraxe e os datos que obtivo ao achegarse ao perigo garantiron o seu éxito como vulcanóloga.
Durante os anos 70 e 80 do século XX, documentou os volcáns en continua actividade, fotografiándoos mentres o seu marido os filmaba. Este exhaustivo traballo proporcionou unha mellor comprensión das erupcións volcánicas. Tomou medicións, lecturas de gas, mostras de rocha a poucos metros de volcáns en erupción e tamén documentou como o ambiente foi afectado por eles.
Ao longo da súa carreira probou os límites para obter os mellores datos. Levaba un casco para protexerse das pedras proxectadas e un traxe especial que lle permitía achegarse ao centro dos volcáns sen queimarse. Incluso meteuse nunha canoa no medio dun lago ácido para obter mellores medicións e mostras.
Katia Krafft e o seu marido foron os primeiros en chegar a un volcán activo, chamándose así Los Diablos de los Volcanes. As súas fotografías e imaxes permitíronlle traballar con entidades do goberno local para definir protocolos de seguridade e evacuación cando fose necesario. Foi testemuña e documentou a formación de novos volcáns, así como os efectos da choiva ácida e as nubes de cinza. Un dos seus últimos proxectos co seu marido foi a creación dunha serie de vídeos chamados " Comprender os perigos volcánicos " a través dos cales buscaban alertar á poboación e ás autoridades locais das zonas sometidas aos perigos da actividade volcánica para promover protocolos de seguridade, prevención e evacuación das poboacións de xeito oportuno, co fin de evitar traxedias como as ocorridas pola erupción do monte Santa Elena ( EUA). UU. ) Que fotografara en 1980.
Krafft e o seu marido amosaron imaxes á entón presidenta filipino Corazón Aquino dos efectos da erupción do volcán Nevado del Ruiz en Colombia, que foi chave na súa decisión de evacuar a rexión durante a erupción do volcán Pinatubo
Recoñecementos
Ademais, mencionase no documental de NETFLIX "Para o Inferno", dirixido por Werner Herzog. A súa biografía forma parte do libro Valerosas da iustradora  Pénélope Bagieu, que foi adaptado para televisión co mesmo nome e emitido en canles de televisión de países como Francia, Italia e Portugal.
En 2022 estreouse o documental Fire of Love sobre a parella de vulcanólogos formada por Katia e Maurice Krafft.
Notas
<references group="" responsive="1">
Moeda de medio centavo de dólar Liberty Cap
A moeda dun centavo de dólar Liberty Cap é a primeira moeda de medio centavo, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos e cuñada na Ceca de Filadelfia entre os anos 1793 e 1797.
Esta moeda foi autorizada pola Lei da Moeda de 1792, do 2 de abril, que establecía o primeiro sistema monetario completo dos Estados Unidos. Esta lei determinaba que o peso do medio centavo de cobre fose de 132 grans (8,55 gramos), mais pouco antes de que comezase a súa cuñaxe, o seu peso foi axustado a 104 grans (6,74 gramos).
O medio centavo produciuse con dous modelos diferentes, caracterizados pola orientación do busto da Liberdade dos anversos, cara á esquerda no primeiro ano e cara á dereita nos seguintes.
As derradeiras moedas desta serie levan a data de 1797, aínda que seguiron cuñándose con esta data inmobilizada nos anos seguintes, ata a súa substitución en 1800 por un novo modelo, o medio centavo Draped Bust ("busto drapeado"). Esta era unha práctica habitual na Casa da Moeda dos Estados Unidos naquela época.
Primeiro modelo (1793)
O anverso orixinal da moeda de medio centavo amosaba o busto dunha representación alegórica da Liberdade co cabelo solto e ollando cara á esquerda. Detrás do busto vese unha lanza, en cuxa punta se sostén un barrete frixio, un elemento este que aparece por primeira vez nunha moeda dos Estados Unidos e que se fixo recorrente en diversas cuñaxes posteriores, xa que a finais do século XVIII se converteu nun símbolo da revolución, tanto nos Estados Unidos como noutros países. Sobre a cabeza está inscrita a palabra LIBERTY e por baixo, no exergo, a data da emisión, 1793.
miniatura|171x171px|A [[medalla Libertas Americana, de A. Dupré, na que se inspira a Liberdade do medio centavo de 1783. ]]
O deseño do reverso, común para ambos os modelos desta moeda, está tomado, con algunhas modificacións, do utilizado na moeda dun centavo coñecida como Wreath Cent ("dentavo da coroa"), cuñado a principios do verán de 1793. No centro amósase o valor nominal da moeda en letra, HALF CENT, rodeado por unha coroa de loureiro aberta, adobiada por restras de bagas, unida á base por unha cinta. Unha inscrición co nome do país, UNITED STATES OF AMERICA, rodea este conxunto. No exergo deste reverso amósase tamén a equivalencia do valor nominal en centavos como fracción da unidade monetaria: 1⁄200 (200 moedas por cada moeda dólar).
Non hai unha constancia documental da autoría deste primeiro deseño, aínda que distintas fontes lla atribúen a artistas gravadores como Joseph Wright, Henry Voigt ou Adam Eckfeldt. Esta última atribución baséase en que Eckeldt foi o creador da moeda de cinco centavos (half disme) de prata de 1792, na que se reproduce unha cabeza da Liberdade con algúns trazos similares aos da moeda de medio centavo. Independentemente da identidade do seu autor, o que parece claro é que a fonte de inspiración foi a medalla coñecida como Libertas Americana, cuñada na Monnaie de París en 1782 e deseñada por Agustin Dupré.
A recepción desta moeda foi moi boa por parte da poboación, que utilizou con axilidade os 35.334 exemplares desta primeira emisión de 1793. As moedas puxéronse en circulación en tres quendas. A Casa da Moeda entregou os primeiros exemplares —aproximadamente 7.000— o 20 de xullo; a semana seguinte lanzouse un segundo lote de 24.934 exemplares e o 18 de setembro puxéronse en circulación os 3.400 restantes, pouco antes de que a Casa da Moeda pechase temporalmente por un andazo de febre amarela.
Segundo modelo (1794-1797)
Na emisión de 1794 utilizouse un novo deseño do busto da Liberadade para o anverso da moeda, que pasou aestar orientado cara á dereita, obra do primeiro gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos, Robert Scot. Neste novo deseño aprécianse tamén algunhas modificacións nos detalles do rostro e no cabelo. Nos anos seguintes mantívose este mesmo modelo, aínda que con lixeiros axustes en detalles menores, como o relevo ou a colocación de diversos elementos. Un dos máis salientables destes axustes foi a redución do tamaño da cabeza que se aprecia nas cuñaxes de 1795 a 1797.
O reverso mantense con respecto ao do modelo orixinal, con algún pequeno cambio, como a desaparición das restras de bagas que adornaban a coroa de loureiro.
Coleccionismo
Todos os exemplares de medio centavo de dólar Liberty Cap son escasos, e a maioría dos conservados presentan estados de conservación baixos ou medios. Isto ocorre sinaladamente coa emisión de 1793, debido a que se utilizou durante máis tempo e habitualmente aparece moi desgastada.
Ocasionalmente pódense achar exemplares de maior calidade, que teñen unha gran demanda por parte dos coleccionistas e, consecuentemente, prezos moi superiores. Un dos mellores exemplares coñecidos, de 1873 e nunha conservación excepcional, acadou o prezo de 920.000 dólares nunha poxa pública que tivo lugar en 2014, o que constitúe un récord para unha moeda de medio centavo.
O medio centavo máis escaso da serie é o de 1796, por mor da súa escasa tiraxe. Consérvanse arredor de 100 e deles só cinco presentan un estado de conservación excepcional. Nesta data existe, ademais, unha variante, debido a que algunhas moedas foron cuñadas coa lanza que sostén o barrete frixio e outras sen ela.
Makarius Hadad
Makarius Hadad (en مكاريوس حداد), nado en Damasco (Imperio Otomán) en 1810 e finado o 29 de xullo de 1888, foi un relixioso melquita, synkellos do patriarca para Damasco entre 1852 e 1876.
Traxectoria
Naceu en Damasco en 1810. Aos 18 anos, en 1828, entrou na Orde Basiliana do Santísimo Salvador, e en 1838 foi ordenado sacerdote. Logo de ser ordenado, dedicouse a ensinar Teoloxía.
En 1852 foi nomeado synkellos do patriarca para Damasco, e consagrado bispo o 30 de setembro de 1852 polo patriarca Máximo III Madlum. Durante o seu goberno estivo ausente por dúas ocasións: na primeira delas (1857-1858) o seu substituto foi Filibus Abdu, e na segunda (1866-1875) Ambrusius Abdu. En 1862 estivo en España: hai mencións da súa presenza en Cabra, como parte dunha xira maior por Europa para recadar cartos para reedificar templos no seu país. En 1876 renunciou ao cargo para dedicarse exclusivamente á vida relixiosa. Finou o 29 de xullo de 1888.
Belmiro de Azevedo
Belmiro Mendes de Azevedo, nado o 17 de febreiro de 1938 e finado o 29 de novembro de 2017, foi un empresario portugués, clasificado por Forbes entre os máis ricos do mundo (a 605ª persoa máis rica do mundo en 2008), así como a terceira persoa máis rica de Portugal, cunha riqueza estimada en 2000 millóns de dólares estadounidenses. Posuía unha participación de control en Sonae SGPS, un dos maiores grupos empresariais de Portugal, que tamén opera nos estados de España, Grecia, Alemaña, Italia, Turquía e Brasil.
Sonae é líder portugués no sector inmobiliario e venda retallista, e tamén ten investimentos en telecomunicacións, turismo, capital risco e medios de comunicación de masas. En 2006, Sonae lanzou unha oferta hostil sen éxito para controlar Portugal Telecom (PT), o maior operador portugués de telecomunicacións.
Traxectoria
As accións de Azevedo foron adquiridas ao patrimonio do falecido banqueiro Afonso Pinto de Magalhães quen, a través do seu banco Banco Pinto de Magalhães, posuía a totalidade de Sonae. Magalhães puxo a Azevedo á fronte de Sonae durante os convulsos anos posteriores á Revolución dos Caraveis de 1974 que culminou coa toma da empresa polo Goberno. Foi o éxito de manter a empresa en funcionamento durante estes anos, ademais da tamén exitosa recuperación da propiedade da empresa, o que levou á familia do banqueiro falecido a ceder o control de Sonae a Azevedo, pero non antes dunha prolongada batalla xudicial entre este e os fillos do banqueiro, a quen Azevedo acusou de incompetencia e arrogancia.
Faleceu no Hospital CUF de Porto, o 29 de novembro de 2017.
Río Tocantins
O río Tocantins é un río do Brasil, arteria fluvial centrl do país. En lingua tupí, o seu nome significa "peteiro do tucano" (Tukã="tucano" e Ti="peteiro"). Percorre de sur a norte uns 2450 km. Non é propiamente un afluente do río Amazonas, xa que as súas augas chegan ao océano Atlántico ao mesmo tempo que as do Amazonas. Flúe por catro estados brasileiros (Goiás, Tocantins, Maranhão e Pará) e dá nome a un dos estados máis recentes, formado en 1988 na porción norte de Goiás.
O Tocantins é un dos río de augas claras máis longos de Suramérica.
Fauna
A cunca do Tocantins, que inclúe o río Araguaia) é o fogar de varios grandes mamíferos acuáticos, como o manatí Trichechus inunguis, os golfiños Inia araguaiaensis e Sotalia fluviatilis, e de grandes réptiles como o caimán negro, o caimán común e a tartaruga Podocnemis unifilis.
A cunca ten unha gran riqueza de especies de peixes, aínda que é relativamente baixa para os estándares amazónicos. Rexistráronse máis de 350 especies, incluídos máis de 175 endemismos. As familias máis ricas son Characidae, Loricariidae e rivúlidos.
Adolfo Bregua Mouriño
Adolfo Bregua Mouriño, nado na Coruña o 27 de setembro de 1906, foi un militar galego.
Traxectoria
miniatura|Monumento en [[Oza, A Coruña|Oza ós ocupantes da embarcación "La Libertaria", obra de Jorge Pastor.]] Caixonista. Foi delegado do Sindicato de Cajonistas y Aserradores “La Libertad” da Coruña, no que tamén ocupou os cargos de presidente e secretario. Foi detido en maio de 1934 con outros compañeiros da CNT por alteración da orde pública durante un mitin. Participou en mitins en Corme, en abril de 1936, e Cariño e Espasante, en maio de 1936. Foi socio do Centro de Estudios Sociales Germinal.
Coa derrota da República exiliouse en Francia. Entrou no hospital Saint-Louis Perpignan o 27 de agosto de 1939, procedente de Barcarès. Preso en Trier, foi deportado ao campo de concentración de Mauthausen-Gusen en decembro de 1940 e trasladado a Gusen en xaneiro do 1941. Sobreviviu por ser xogador de fútbol. Liberado en maio do 1945, marchou ao Brasil. Despois retornou ao seu barrio de Vioño.
Vida persoal
Casou na Coruña con Rogelia Barba Rumbo en 1928. Rogelia finou en Porto Alegre o 18 de xullo de 1982. Foron pais de Adolfo e Jaime Bregua Barba.
Derartu Tulu
Derartu Tulu (en amhárico: ደራርቱ ቱሉ; en oromo: Daraartuu Tulluu) nada o 21 de marzo de 1972, é unha atleta etíope de longa distancia, que competiu en probas de pista, campo, estrada e distancia de maratón. Foi dúas veces campioa olímpica nos 10.000 m lisos, en Barcelona 1992 e Sydney 2000. Foi tres veces campioa do mundo de campo a través nos anos 1995, 1997 e 2000, sendo a primeira africana en gañar unha medalla nestes campionatos coa súa prata en 1991.
Traxectoria
Naceu en Bekoji, nas terras altas da provincia de Arsi, na mesma aldea de onde procede Kenenisa Bekele, o gran dominador das probas de fondo en categoría masculina. Ademais é curmá das irmás Tirunesh, Ejegayehu e Genzebe Dibaba, tres grandes atletas que destacaron despois dela e coas que competiu en varias ocasións. É a sétima dunha familia de dez irmáns. Comezou a salientar nas carreiras que se organizaban na súa escola, onde gañaba aos rapaces da súa idade. Logo participou en carreiras de eido nacional, tamén con bos resultados.
En 1989, participou na súa primeira competición internacional, os Campionatos Mundiais de campo a través en Stavanger, Noruega, onde acabou no posto 23º. Posteriormente, na edición de 1992 celebrada en Antuerpen, gañou a medalla de prata, converténdose na primeira africana en gañar unha medalla nestes campionatos.
A súa primeira gran competición en pista foron os Mundiais de Toquio en agosto de 1991, onde acabou na 8ª posición nos 10.000 m con tan só 19 anos. O ano seguinte produciuse a súa consagración nos Xogos Olímpicos de 1992, cando gañou o ouro nos 10.000 m, converténdose na primeira muller da África subsahariana en gañar unha medalla de ouro olímpica. Nesta carreira, deu unha volta de honra xunto coa subcampioa Elana Meyer, de Suráfrica, simbolizando o triunfo de África e a fin do apartheid tamén no deporte.
Madalyn Murray O'Hair
Madalyn Murray O'Hair (de solteira Mays), nada en Pittsburgh o 13 de abril de 1919 e finada en Austin o 29 de setembro de 1995, foi unha promotora do ateísmo estadounidense. Fundou American Atheists e de xeito oficial ou non, foi a súa presidenta durante trinta e dous anos.
Foi coñecida pola demanda Murray v. Curlett, que levou a un histórico fallo do Tribunal Supremo dos Estados Unidos de América e que acabou coa práctica da oración diaria nas escolas públicas. Converteuse nunha personaxe tan controvertida que en 1964 a revista Life referiuse a ela como "a muller máis odiada dos Estados Unidos".
Faleceu xunto co seu fillo e a súa neta en 1995 asasinados por un membro da súa asociación leiga que fora acusado por roubar cartos á organización e fora despedido por iso.
Primeiros anos e educación
Madalyn Mays naceu no barrio de Beechview de Pittsburgh, Pensilvania, en 1919, filla de Lena Christina Scholle e John Irwin Mays. Foi bautizada na fe presbiteriana do seu pai; a súa nai era luterana. A familia mudouse a Ohio, e en 1936, Mays graduouse na Rossford High School de Rossford.
En 1941 casou con John Henry Roths, mais separáronse cando ambos se alistaron durante a segunda guerra mundial, el no Corpo de Marines e ela no Corpo de Mulleres do Exército. En 1945, mentres servía nun posto criptográfico en Italia, comezou un romance cun oficial, William J. Murray Jr. Porén, Murray estaba casado polo rito católico e negouse a divorciarse da súa muller. Pola súa banda, Madalyn Mays divorciouse de Roths e comezou a usar o apelido do seu amante Murray, nome co que rexistrou o seu primeiro fillo, William J. Murray III, alcumado Bill.
Madalyn Murray graduouse na Universidade de Ashland en Ohio. En 1952 completou a licenciatura en Dereito na Facultade de Dereito da Universidade do Sur de Texas, aínda que suspendeu o exame de avogados e nunca exerceu. En escritos posteriores para a asociación que fundou, asinou como "Dr. O'Hair", probablemente para referirse á súa formación académica en dereito, considerada por algúns como doutora xurídica.
Mudouse con Bill a Baltimore, Maryland. O 16 de novembro de 1954 deu a luz o seu segundo fillo, Jon Garth Murray, co seu mozo Michael Fiorillo. A relación acabou e crese que o neno nunca coñeceu o seu pai.
Neste punto algunhas fontes aseguran que asistiu a reunións do Partido Socialista dos Traballadores en 1957, cando aínda vivía en Baltimore cos seus fillos, pais e un irmán. Nesas fontes, tamén se di que en 1959 solicitou a cidadanía soviética. Supostamente, e despois de non ter resposta durante un ano, viaxou cos seus fillos a Europa coa intención de cruzar o telón de aceiro, mais a embaixada en París denegoulle a entrada e finalmente regresaron a Baltimore. En calquera caso, cómpre cuestionar esta historia xa que durante 17 anos traballou como traballadora social nun hospital psiquiátrico de Baltimore e en 1960 foi supervisora ​​do Departamento de Benestar Público da cidade. Parece improbable que alguén coa formación de Murray ocupase tal cargo.