cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emilio Durán Corsanego
Traxectoria
Foi mestre de Primeira Ensinanza na Escola Normal da Coruña e profesor mercantil na Escola de Altos Estudos Mercantís da Coruña. En 1946 licenciouse en Dereito pola Universidade Literaria de Santiago, e en 1948 ingresou no Notariado. Exerceu como tal en Ayorbe (provincia de Huesca), As Pontes de García Rodríguez, Cartaxena, Vigo, Bilbao e Madrid. En 1949 comezou a traballar como rexistrador da propiedade, cargo que exerceu en Sedano (provincia de Burgos), Ponte Caldelas, A Coruña, Palma e Madrid. En 2003 doutorouse en Dereito con sobresaínte cum laude.
Nas Eleccións xerais de España de 1982 foi elixido deputado pola provincia da Coruña por Alianza Popular. Tras a entrada de España na Unión Europea foi nomeado deputado do Parlamento Europeo en 1986, cargo que mantivo até as eleccións do ano seguinte.
Obra
Publicou artigos biográficos sobre notarios e rexistradores da propiedade en Gaceta de los Notarios e Pausa. Tamén publicou traballos no Boletín del Colegio Nacional de Registradores de la Propiedad, e artigos en prensa sobre Hispanoamérica, a lingua galega e o Apóstolo Santiago.
Vida persoal
Descendente do médico de Feás Ángel Durán Villanovo, casou con Lucía de la Colina Unda, con quen tivo oito fillos e vinte netos
Torrón
O topónimo Torrón pode referirse a varios lugares de Galicia:
Julen Lopetegui
Julen Lopetegui Agote, nado o 28 de agosto de 1966 en Asteasu (Guipúscoa), é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de porteiro e disputou un total de 149 partidos na Primeira División, repartidos entre Real Madrid, Logroñés, Barcelona e Rayo Vallecano. Foi nunha ocasión internacional coa selección española, coa que acudiu ao Mundial de 1994 como porteiro suplente.
Traxectoria como xogador
Porteiro formado na canteira da Real Sociedad. Chegou a xogar na Real Sociedad B, pero non a debutar no primeiro equipo. A mediados da década dos 80, Lopetegui tiña o paso ao primeiro persoal da Real Sociedad bloqueado por un puñado de bos porteiros como Luis Miguel Arconada, José Luis González Vázquez e Agustín Elduayen.
En 1985 foi fichado polo Real Madrid para ser integrado no seu equipo filial, o Castilla CF. Xogou no Castilla ata 1988 cando foi cedido á Unión Deportiva Las Palmas por unha tempada. Finalmente, en 1989 chega ao primeiro persoal do Real Madrid. Nas súas dúas tempadas co Real Madrid foi o terceiro porteiro do equipo sen apenas oportunidades, aínda que chegou a debutar en Liga co Real Madrid nun derbi co Atlético no Vicente Calderón (3-3) na penúltima xornada da tempada 1989-90.
Sen oportunidades no equipo madridista e tras pasar unha tempada en branco, Lopetegui ficha en 1991 polo Club Deportivo Logroñés. En Logroño, Lopetegui viviu os seus mellores anos como futbolista. Atopándose nun dos equipos máis modestos da Primeira División, o labor de Lopetegui destacou de forma enorme. Foi titular indiscutible durante as tres tempadas e pasou a ser considerado como un dos mellores porteiros de España. Lopetegui xogou 108 partidos en Primeira División co Logroñés. O 23 de marzo de 1994 foi chamado para debutar nun partido amigable da selección española contra Croacia, converténdose no primeiro internacional español en ser convocado mentres militaba no Logroñés. Tamén foi convocado para a disputa do Mundial de fútbol dos Estados Unidos 1994, aínda que non chegou a disputar un só minuto en devandito torneo.
En 1997 abandona o Futbol Club Barcelona pola porta de atrás e ficha polo Rayo Vallecano da Segunda División. En Vallecas volve ter minutos e ascende en 1999 á Primeira División. Os seus 3 tempadas en Primeira División co Rayo, ata 2002, quedan á sombra de Kasey Keller e Imanol Etxeberria, que serían os porteiros titulares, pero polo menos goza de minutos e xoga 36 partidos de Liga neses 3 anos. Ao finalizar a tempada 2001-02 colga as botas.
Selección nacional
Foi internacional absoluto nunha ocasión. Foi nun partido amigable de preparación do Mundial 1994 que España disputou contra Croacia en marzo de 1994 e que perdeu por 0-2. Lopetegui xogou uns minutos en substitución de Zubizarreta. A gran tempada 1993-94 de Lopetegui fixo que Javier Clemente o convocase para o Mundial de fútbol dos Estados Unidos 1994 como terceiro porteiro da selección. Lopetegui non chegou a xogar un só minuto.
Tamén disputou 3 partidos amigables coa selección do País Vasco.
Carreira como técnico
Tras deixar de ser xogador pasou a ser técnico do Rayo Vallecano, ostentando o cargo de adestrador do equipo durante a tempada 2003-04 (co Rayo descendido a Segunda División). Lopetegui foi destituído antes de acabar a tempada e o Rayo descendeu a Segunda División B.
Lopetegui volveu a primeira plana dos medios de comunicación cando foi fichado pola canle de televisión LaSexta como comentarista técnico para o Mundial de fútbol Alemaña 2006. No seu debut como presentador sufriu un desmaio en directo e caeu ao chan. Este feito foi moi comentado en España e deu lugar ata orixe a campañas publicitarias. Ese mesmo ano pasa a ser o máximo responsable dos observadores internacionais do Real Madrid.
En xuño de 2008 ficha como adestrador do Real Madrid Castilla por dúas tempadas substituíndo a Juan Carlos Mandiá, aínda que finalmente só completa a primeira, desvinculándose do club en xuño de 2009. Ao ano seguinte traballa como comentarista en TVE, substituíndo a Víctor Fernández como colaborador en Estudio Estadio.
Selección de España
En xullo de 2010 foi nomeado director técnico da Selección de fútbol sub-19 de España, cargo que levaba ademais aparellada a dirección da sub-20 En 2011 cedeu a dirección da sub-19 a Gines Meléndez durante a disputa do Europeo sub-19, no que España se alzou co título, mentres que el dirixiu persoalmente á sub-20 no Mundial Sub-20 de 2011 disputado en Colombia en agosto de 2011, onde España caeu eliminada por penaltis en cuartos de final ante a futura campioa, a selección brasileira. En xullo de 2012 dirixiu a sub-19 persoalmente revalidando o título obtido pola selección española.
O 21 de xullo de 2016, é presentado na Cidade do Fútbol de Las Rozas como seleccionador nacional absoluto, en substitución de Vicente del Bosque. O 22 de maio de 2018 e logo de ter clasificado como invicta a España para a Copa do Mundo, o presidente da federación Luis Rubiales, renovou o seu contrato até a fase final da Eurocopa de 2020. O 12 de xuño de 2018, fíxose público o comunicado que anunciaba a súa contratación como adestrador do Real Madrid, trala disputa da Copa Mundial en Rusia. Porén, un día despois, foi cesado de xeito fulminante do seu cargo de seleccionador, a dous días do comezo do Mundial para España, sendo substituído no cargo polo director deportivo federativo, Fernando Hierro.
Kurt Ahrens Jr.
Kurt Karl-Heinrich Ahrens, tamén coñecido como Kurt Ahrens Jr., nado o 19 de abril de 1940 en Braunschweig, Alemaña é un expiloto de coches deportivos e coches de turismo que participou en varias carreiras do Gran Premio de Alemaña de Fórmula 1.
thumb|left|Kurt Ahrens Jr. pilotando un Brabham F2 en 1969.
O seu pai, Kurt Ahrens Sr., foi un campión alemán de Speedway que competiu contra o seu fillo durante 5 anos. Kurt Ahrens Jr. comezou en 1958 cun Cooper-Norton de Fórmula 3 e gañou o título da Fórmula Júnior en 1961 e 1963, cando retirouse o seu pai.
Entón competiu na Fórmula 2 e estivo presente cando Jim Clark morreu en Hockenheimring en 1968. Debido á lonxitude da pista de Nürburgring, era posible participar no Gran Premio de Alemaña con coches de Fórmula 2. Participou principalmente con Brabhams do equipo de carreiras Caltex Racing, e foi invitado a pilotar un Brabham-Repco F1 no chuvioso Gran Premio de Alemaña de 1968.
En 1968, Kurt uniuse tamén ao equipo de autos deportivos de fábrica de Porsche e compartiu a vitoria con Jo Siffert no evento dos 1000 km. de Austria. Co-pilotou o Porsche 917 "long tail" ("cola longa") que logrou a pole nas 24 Horas de Le Mans de 1969 e nas 24 Horas de Le Mans de 1970, pero ningún dos dous coches terminou. En 1970, asociouse con Vic Elford para gañar os 1000 km. de Nürburgring nun Porsche 908.
Ahrens retirouse logo de 1970, orgulloso de non estrelarse nunca nunha carreira. Sufrira unha saída a alta velocidade en abril de 1970 mentres probaba un Porsche cola longa nunha mollada pista de probas en Ehra-Lessien, o coche desintegrouse, o coche pasou por debaixo da barreira Armco e partiu pola metade (como se sabía que facían), deixando a Ahrens atado coa correa polas costas.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Josep Peiró
Josep Peiró Olives, nado en Badalona en 1917 e finado en París o 28 de outubro de 2005, foi un dirixente anarquista español.
Fillo de Joan Peiró, dirixente anarcosindicalista español da CNT que foi Ministro de Industria durante a Segunda República Española.
Josep Peiró participou como voluntario na guerra civil española na fronte de Aragón. Fuxiu co seu pai a Francia, camiño do exilio, en febreiro de 1939, pouco antes de finalizar a contenda. Participou ao iniciarse a segunda guerra mundial na Resistencia francesa á ocupación nazi e viviu o resto da súa vida en París.
Starlette
Starlette é un satélite artificial do CNES francés lanzado o 6 de febreiro de 1975 mediante un foguete Diamant B-P4 desde o Centro Espacial de Kourou.
Características
Starlette foi lanzado para servir como reflector pasivo desde o espazo co que realizar medidas xeodésicas de alta precisión. Para iso iba recuberto con 20 zonas feitas de aliaxe de aluminio e magnesio con base triangular contendo tres retrorreflectores láser cada unha. O satélite en si tiña forma esférica de 12 cm de radio e 47,3 kg de masa, cun núcleo de uranio 238 e molibdeno.
En 1993 lanzaouse un satélite practicamente idéntico co mesmo fin denominado Stella.
Acivedo, Millarada, Forcarei
Acivedo é un lugar da parroquia de San Amedio da Millarada, no concello de Forcarei, na comarca de Tabeirós - Terra de Montes, na provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 53 habitantes, deles 22 eran homes e 27 eran mulleres; o que supón unha diminución de 6 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Radio Líder
Radio Líder é unha emisora de radio pertencente á empresa Cadena Noroeste de Medios de Comunicación S.A., á que tamén pertence o xornal dixital LiderDiario.com. A súa sede está situada na cidade da Coruña.
As súas emisións comezaron no ano 2001 da man do xornalista e escritor Diego Bernal por iniciativa do tamén xornalista Manuel Casal e coa colaboración de Javier Sánchez de Dios.
Programas
Tamén realiza desconexións locais.
Jason Terry
Jason Eugene Terry, nado o 15 de setembro de 1977 en Seattle, Washington, é un xogador profesional de baloncesto. Mide 1'91 metros e pode xogar nas posicións de escolta e base.
Traxectoria profesional
Foi á universidade de Arizona. O en Draft da NBA de 1999 foi elixido na décima posición da primeira rolda polos Atlanta Hawks, onde xogou até a tempada 2003-04. Foi elixido no segundo mellor quinteto de rookies na súa tempada de debut entre os profesionais, tras facer 8,1 puntos e 4,3 rebotes. Foi traspasado aos Dallas Mavericks, onde xogou ata o ano 2012.
Nos Mavericks levou o número 31, xogaba de escolta aínda que, até a chegada de Jason Kidd ao equipo, el era o base titular e lle substituía cando Kidd descansaba. Na tempada 2008-09 fixo unhas medias de 19,6 puntos (a segunda máis alta da súa carreira), 3,4 asistencias e 1,3 roubos por partido.
O 18 de xullo de 2012, Terry asinou un contrato de tres anos cos Boston Celtics, cun valor de 15 millóns de dólares.
O 12 de xullo de 2013, os Celtics trasparon a Terry, D. J. White, Paul Pierce e Kevin Garnett ós Brooklyn Nets a cambio de eleccións da primeira rolda dos Drafts de 2014, 2016 e 2018, Kris Humphries, Gerald Wallace, Kris Joseph, MarShon Brooks e Keith Bogans.
El Correo de Galicia (1900)
El Correo de Galicia foi un xornal editado en Santiago de Compostela entre 1900 e 1920.
Historia e características
Apareceu o 12 de novembro de 1900 co subtítulo de Diario independiente de avisos y noticias. Dirixido por Ramón Gallego García, facía constar en todos os números que se editaba con censura eclesiástica. Alejandro Taboada Rivas foi o seu redactor xefe até a súa morte en 1908. Entre os seus colaboradores figuraron José Portal Fradejas, Emilio Villelga Rodríguez, Ricardo León, Juan López de Rego e Luis Cimadevilla Rey -que asinaba como Alcuino-. Cesou a súa publicación a principios de 1920, sendo substituído por El Compostelano.
Rosa Parks
Rosa Louise McCauley Parks, coñecida como Rosa Parks e tamén como Rosa Lee Parks, nada o 4 de febreiro de 1913 en Tuskegee, no condado de Macon (Alabama) e finada o 24 de outubro de 2005 en Detroit, foi unha muller estadounidense de raza negra, costureira de oficio, que ó negarse a ceder o seu asento nun autobús o 1 de decembro de 1955 deu pé ó comezo da protesta contra a segregación racial (apartheid) nos Estados Unidos de América.
Traxectoria
No 1950, Parks uniuse ao movemento dos dereitos civís, para o cal traballou como secretaria, rama da Asociación Nacional para o Avance do Pobo de Cor (National Association for the Advancement of Colored People), NAACP, en Montgomery (Alabama). O 1 de decembro de 1955, alí, en Montgomery, Parks negouse a obedecer o chofer dun autobús público, o cal quería obrigala a ceder o seu asento a unha persoa de raza branca. Foi encarcerada pola súa conduta, acusada de perturbar a orde.
En resposta ao encarceramento de Rosa, Martin Luther King, un pastor bautista daquela relativamente descoñecido, conduciu a protesta aos autobuses públicos de Montgomery, nos que colaborou tamén a activista e amiga da infancia de Rosa Parks Johnnie Carr, o que fixo necesario que a autoridade do transporte público terminase a práctica de segregación racial nos autobuses. Este suceso iniciou unha vaga de protestas contra a segregación.
Mentres, no 1956, o caso de Parks chegou finalmente á Corte Suprema dos Estados Unidos (a cúspide do poder xudicial estadounidense) que declarou que a segregación no transporte estaba en contra da constitución estadounidense. Parks converteuse nun símbolo do movemento de dereitos civís. Mudouse a Detroit (Míchigan) a principios da década de 1960, onde conseguiu emprego do representante afroamericano John Conyers (demócrata por Míchigan) desde 1965 até 1988.
Derek and the Dominos
Derek and the Dominos foi un supergrupo de blues rock formado na primavera de 1970 polo guitarrista e cantante Eric Clapton, o teclado Bobby Whitlock, o baixista Carl Radle e o batería Jim Gordon, que participaran xunto a Clapton en Delaney, Bonnie & Friends
Arabia Terra
Arabia Terra é unha extensa e elevada rexión do norte de Marte e descansa na súa meirande parte dentro do cuadrángulo Arabia. Está densamente craterizada e fortemente erosionada. Esta topografía accidentada indica que é unha rexión moi vella, de feito pénsase que é un dos terreos máis vellos de Marte. Acada uns de 5100 km de longo e esta centrada nas coordenadas [//toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Arabia_Terra&params=19.79_N_30_E_globe:mars_type:landmark 19,79 N 30 E] para o geohack e a 23° N 355° O para o USGS (seguramente a diferenza só se debe a un erro no centrado da rexión), coas rexións do leste e sur elevadas 4 km por riba das rexións do norte e oeste. O longo desta rexión existen moitos cráteres, canons, dos cales moitos van morrer rexións baixas do norte do planeta, a cales bordean a Arabia Terra polo norte da mesma.
Arabia conten moitos accidentes xeolóxicos interesantes. Existen bos exemplos de cráteres de tipo pedestal nesta rexión. Este tipo de cráteres (e o seu material expulsado) están elevados sobre os terreos circundantes, moitas veces os seus bordos acaban en cantís e precipicios. O material expulsado na creación do cráter forma unha capa dura e resistente que protexe o material cuberto da erosión. En moitas destas capas existen outeiros e/ou petoutos illados. Esta capas tamén poderían estar formadas por procesos volcánicos, polo vento o polo depósitos feitos por auga do subsolo. Unhas Franxas Acantiladas Escuras foron observadas en Tikhonravov Basin, un gran cráter erosionado. A franxas aparecen na parte horizontal dos cantís (no seu chanzo) e cambia de aspecto co paso do tempo. Ó comezo son escuros, entón van cambiando a unha cor máis clara, probablemente coma consecuencia do po fino e de cor clara que provén da atmosfera. Pensase que estas franxas se forman cando o po se move cara abaixo polos cantís, de xeito semellante as avalanchas de neve montaña abaixo que acontecen na Terra.
Arabia Terra foi bautizada no 1979, seguindo unha clásica designación baseada nas características do albedo dun mapa feito por Giovanni Schiaparelli, o cal tomou o nome da península Arábiga terrestre.
Unha investigación da rexión realizada en 1997 definiu moito mellor a individualidade da rexión. Constatouse un cinto ecuatorial cun cráter dunha idade distintivamente máis tardía que na parte setentrional da rexión e da Noachis Terra que fica ó sur. Isto foi interpretado coma un sistema incipiente de arcos provocados pola subdución das terras baixas marcianas que están baixo Arabia Terra durante a Era Noeica. Os patróns das fracturas da rexión son tamén explicables do mesmo xeito, e a inestabilidade rotacional do planeta non é causa suficiente para a súa explicación.
Arnelas, Lebozán, Beariz
Arnelas é un lugar da parroquia de Lebozán, no concello de Beariz, na provincia de Ourense. No ano 2009 tiña dez habitantes (cinco homes e cinco mulleres).
Festival Internacional do Mundo Celta 2007
A edición do ano 2007 do Festival Internacional do Mundo Celta transcorreu entre os días 5 e 8 de xullo na vila de Ortigueira.
5 de xullo
Proxecto Runas
Ligazóns externas
Recensión da presentación da edición de 2007 do Festival
Tiburón de Groenlandia
O tiburón de Groenlandia ou peixe momo (Somniosus microcephalus) tamén coñecido en groenlandés como eqalussuaq, é unha especie de gran tiburón da familia Somniosidae, estreitamente relacionado coa especie Somniosus antarcticus. A distribución da especie está restrinxida ó norte do océano Atlántico e ó océano Ártico.
Ten a esperanza de vida máis longa de tódolos vertebrados (polo menos 392 ± 120 anos) e está entre as especies de tiburóns meirandes. Na súa adaptación á vida nas profundidades mariñas, ten a maior concentración de N-óxido de trimetilamina nos seus tecidos, o que fai que a súa carne sexa tóxica.
A carne de tiburón de Groenlandia tratada para reducir os niveis de toxinas é consumida en Islandia, un manxar coñecido como kæstur hákarl.
Xosé Antón Bao
Xosé Antón Bao Abelleira, nado en Lugo o 29 de marzo de 1964, é un político galego, ex-tenente de alcalde do concello de Lugo. Foi un dos homes fortes do Bloque Nacionalista Galego na provincia de Lugo. Durante un tempo, foi presidente do Club Baloncesto Breogán, aínda que de xeito provisional, por ser a Deputación o principal accionista do club.
Traxectoria
Pasou a infancia na casa familiar de Cruzul, ata que se instalou en Lugo en 1991. Licenciado en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade de Santiago, é profesor de Lingua galega e Literatura de Secundaria. O seu primeiro destino foi Becerreá, localidade na que saíu elixido concelleiro polo BNG en 1995.
No ano 2004, encabezou a candidatura do BNG para o Congreso dos Deputados, nas eleccións xerais de marzo. Non saíu elixido. No ano 2005, accedeu á Deputación Provincial de Lugo, en substitución de Fernando Blanco Álvarez, nomeado daquela conselleiro de Industria. Nas eleccións municipais de 2007, conseguiu acta de concelleiro en Lugo e foi elixido deputado provincial. A alianza entre o PSOE e o BNG permitiulle acceder á vicepresidencia primeira da Deputación até 2011 para centrarse nas tarefas do concello.
Foi membro do consello nacional do BNG dende 2007. Dende 2009, tamén foi o responsable do partido na comarca de Lugo-Centro. En 2013, renunciou á acta de concelleiro de Lugo por motivos persoais.
Membro da CIG-Ensino e da Asociación Socio Pedagóxica Galega, ten realizado investigacións sobre Fuco Gómez, persoeiro clave na cultura galega na Habana durante os anos 20 e 30 do século XX.
Rupia de Sri Lanka
A rupia (en cingalés: රුපියල, e en támil: ரூபாய்) é a moeda oficial de Sri Lanka. Divídese en 100 céntimos, e o seu código ISO 4217 é LKR. A institución encargada de emitir a rupia é o Banco Central de Sri Lanka (en cingalés ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව Šrī Lankā Maha Bankuva, en támil இலங்கை மத்திய வங்கி Ilankai Mattiya Vanki e en inglés Central Bank of Sri Lanka). A súa abreviatura é Rs. ou ₨, aínda que tamén pode atoparse a abreviatura SLRs para diferenciarse doutras rupias.
Historia
esquerda|miniatura|Antigas moedas coloniais de Ceilán En 1825, Ceilán adoptou a libra esterlina para substituír o rixdólar cingalés cunha taxa de troco de 1 GBP = 13⅓ rixdólares. En 1827 o Tesouro emitiu billetes denominados en libras, para substituír os primeiros billetes denominados en rixdólares. En xuño de 1831 os billetes do rixdólar que non se trocaran a libras quedaron desmonetizados.
O 26 de setembro de 1836, Ceilán baseou a súa moeda na rupia india. Os billetes denominados en libras seguiron circulando ata 1836 xunto coa rupia. A unidade monetaria seguía sendo a libra, polo que as cantidades eran denominadas en libras, xilins e peniques. Porén, os pagos realizábanse en rupias e annas baseándose nun arredondamento non oficial de 2 xilins por rupia.
En 1844 o Banco de Ceilán foi a primeira institución privada en emitir billetes na illa. Posteriormente en 1856 os billetes do Tesouro foron retirados da circulación. O 18 de xuño de 1869 a rupia da India estableceuse formalmente como a moeda oficial. O 23 de agosto de 1871, a rupia decimalizouse. Deste xeito, a rupia dividida en 100 céntimos fíxose efectiva o 1 de xaneiro de 1872, substituíndo á moeda británica cunha taxa de troco de 1 rupia = 2 xilins con 3 peniques.
Moedas
En 1872 introducíronse as primeiras moedas cuñadas en cobre e datadas en 1870 en denominacións de ¼, ½, 1 e 5 céntimos, seguidas das denominacións de 10, 25 e 50 céntimos de prata. En 1904 a produción de moedas de ¼ céntimo cesou, e en 1909 a moeda de 5 céntimos cuñouse en cuproníquel e o seu tamaño viuse reducido. En 1919, a cantidade de prata empregada reduciuse de 800 a 550 milésimas.
Entre 1940 e 1944 levouse a cabo unha reforma completa do sistema monetario. A fabricación de moedas de ½ céntimo cesou, e se introduciron denominacións de 1 céntimo de bronce en 1942. O latón substituíu ao níquel nas moedas de 5 céntimos o mesmo ano e se substituíu a prata das moedas de 25 e 50 céntimos en 1943.
En 1963 introduciuse unha nova serie de moedas na que se eliminaron os retratos dos monarcas británicos. As moedas cuñadas foron de 1 e 2 céntimos de aluminio, 5 e 10 céntimos de latón, e 25, 50 céntimos e 1 rupia de cuproníquel. En 1978, o aluminio substituíu ao cuproníquel das moedas de 5 e 10 céntimos. Ademais, en 1984 engadíronse as moedas de 2 rupias de bronce-aluminio e 5 rupias. miniatura|Moedas fraccionarias de rupia Dende 1963 tódolos reversos levan o escudo de armas de Sri Lanka, e as denominacións están escritas en cingalés, támil e inglés. O 14 de decembro de 2005, o Banco de Sri Lanka emitiu unha nova serie de moedas en denominacións de 25 e 50 céntimos cuñadas en cobre con núcleo de aceiro, 1 e 5 rupias de latón con núcleo de aceiro e 1 rupia de níquel con núcleo de aceiro. As antigas moedas e denominacións máis baixas non son moi usuais, aínda que seguen sendo de curso legal.
Billetes
En 1895, o goberno de Ceilán introduciu por primeira vez billetes de 5 rupias, ás que seguiron denominacións de 10 rupias un ano máis tarde, 1.000 rupias en 1899, 50 rupias en 1914, 1 e 2 rupias en 1917, e 100 e 500 rupias en 1926. En 1942 introducíronse emisións de emerxencia de 5, 10, 25 e 50 céntimos que duraron ata 1949.
En 1951, o Banco Central de Ceilán asumiu as competencias de emisión de cartos, e introduciu billetes de 1 e 10 rupias, seguidas en 1952 por billetes de 2, 5, 50 e 100 rupias. Os billetes de 1 rupia foron substituídos por moedas en 1963.
Dende 1977, os billetes son emitidos polo Banco Central de Sri Lanka. En 1979 introducíronse billetes de 20 rupias, seguidos das denominacións de 500 e 1.000 rupias en 1981, 200 rupias en 1998 e 2.000 rupias en 2006. Tódolos billetes cingaleses están impresos de xeito vertical.
Premio Nobel de Literatura
dereita|miniatura|[[Sully Prudhomme, primeiro dos gañadores do Premio Nobel de Literatura]] O Premio Nobel de Literatura é un dos 5 premios especificamente sinalados no testamento do escandinavo Alfred Nobel. Segundo as súas palabras, o premio debe entregarse cada ano "a quen produza no campo da literatura a obra máis salientábel, na dirección correcta". A institución encargada de seleccionar ó gañador é a Academia Sueca (en sueco, Svenska Akademien).
Once dos galardoados co premio no século XX foron escritores en lingua castelá —entre eles un galego— e un en lingua portuguesa: os españois José Echegaray (1904), Jacinto Benavente (1922), Juan Ramón Jiménez (1956), Vicente Aleixandre (1977), e o galego Camilo José Cela (1989); os chilenos Gabriela Mistral (1945) e Pablo Neruda (1971); o guatemalteco Miguel Ángel Asturias (1967); o colombiano Gabriel García Márquez (1982), o mexicano Octavio Paz (1990) e o peruano Mario Vargas Llosa (2010); en lingua portuguesa o portugués José Saramago (1998).
2011-2020
miniatura|Alice Munro, premiada en 2013
2001-2010
miniatura|Doris Lessing, premiada en 2007
1991-2000
miniatura|José Saramago, premiado en 1998 miniatura|dereita|[[Octavio Paz, premiado en 1990]] miniatura|dereita|Estatua de [[Camilo José Cela en Padrón, premiado en 1989]] miniatura|dereita|[[Gabriel García Márquez, premiado en 1982]]
1981-1990
miniatura|dereita|[[Vicente Aleixandre, premiado en 1977]] miniatura|dereita|[[Pablo Neruda, premiado en 1971]]
1961-1970
miniatura|dereita|[[Juan Ramón Jiménez, premiado en 1956]]
1931-1940
miniatura|dereita|[[Jacinto Benavente, premiado en 1922]]
Eugénie Grandet
Eugénie Grandet é unha novela publicada en 1833 do autor francés Honoré de Balzac. Fala da miserie e de como se transmite de pai a filla, Eugénie, a través da súa insatisfacción amorosa co seu curmán. Como é común en Balzac, tódalas personaxes da novela son plenamente efectivos. Balzac concibe o seu ambicioso proxecto, La Comédie humaine, mentres escribe Eugénie Grandet e incopora nela a Comédie coa revisión dos nomes dalgunhas personaxes na segunda versión, que está adicada a Maria Du Fresnay, a súa amante e nai da súa filla Marie-Caroline Du Fresnay, e que máis tarde foi provada como a "auténtica" Eugénie Grandet.
Vodka
miniatura|dereita|Evolution Premium Vodka.
A vodka ou o vodka  (wódka en polaco, водка en ruso) é unha augardente clara sen cor, nin cheiro. Xeralmente de gran fermentado, aínda que se chegou a obter da monda de pataca. É a augardente nacional de Rusia e Polonia.
Fóra de cantidades insignificantes de condimentos, a vodka consiste de auga e alcol (etanol). Contén un rango de alcol entre 35 e 70% en volume. A clásica vodka rusa ten uns 40 graos.
A orixe da vodka (e do seu nome) non están moi clara aínda, pero crese que tivo a súa orixe en Polonia ou Rusia. Sorprendentemente até hai pouco non houbo investigacións históricas sobre a vodka. Case toda a investigación sobre a vodka é sobre o seu consumo e a súa venda máis mesmo que sobre a súa fabricación.
Pódese destilar de calquera planta rica en amidón, tradicionalmente de gran como centeo (xeralmente considérase superior aos outros tipos de vodka) ou trigo, pero tamén de pataca e melaza.
A vodka prodúcese hoxe en todo o mundo. Hai moitos produtores estadounidenses, e mesmo xaponeses, como Suntory.
A vodka goza de gran popularidade e prestixio nos países escandinavos sendo a sueca Absolut e a finlandesa Finlandia, as marcas de vodka máis prestixiosas por moitos gourmets do vodka.
O nome
Vodka é un diminutivo da palabra eslava voda (= auga) (woda en polaco, водá en ruso), polo que significaría auguiña. O vocábulo está composto pola raíz vod- [auga] + -k- (sufixo diminutivo) + -a (sufixo que indica xénero feminino).
O primeiro rexistro da palabra vodka data do Akta Grodzkie de 1405, os documentos da corte do Palatinado de Sandomierz en Polonia. Naquela época, a palabra wódka referíase a medicamentos e cosméticos, mentres que a bebida se denominaba gorzałka (do polaco antigo gorzeć, «queimar»), pola súa parte orixe da horilka (горілка) ucraína. A palabra vodka escrita en cirílico apareceu pola primeira vez en 1533, en referencia a unha bebida medicinal importada de Polonia a Rusia por mercadores do Rus de Kíiv.
Hai que ter en conta que “vodka” fai referencia a unha realidade distinta nos países do leste, xa que serve para designar calquera bebida de alta graduación.
Xeneralidades
A vodka debe a súa composición actual ao inventor da táboa periódica de elementos, Dmitri Mendeleiev. Precisamente el descubriu que a proporción ideal de auga/alcol para a vodka era de 40 º. Actualmente, recentes investigacións da firma Oval, produtora da vodka austríaca do mesmo número, chegaron á conclusión de que 42º eran unha proporción mesmo mellor.
A vodka producida en Rusia contiña 40 % de alcol e as de Polonia alcanzaban os 45 º de graduación alcohólica. Actualmente a graduación típica oscila entre 37,5% e 42% en vodkas ordinarias (até 70% nalgunhas especialidades rusas), polo que a súa achega calórica ao organismo por cada 100 mg (aproximadamente 100 ml) é de 315 kcal.
Orixinariamente a produción desta bebida era a partir dos produtos de agricultura locais máis baratos e abundantes como o trigo, millo, patacas, cana de azucre ou a combinación de calquera destes. O proceso consistía nunha filtración simple e rápida do fermento destes vexetais usando un filtro a base de carbón vexetal, en lugar dun caro e prolongado proceso de destilación. O líquido purificado era despois reducido, sen avellentarse até ser potabilizado mediante a adición de auga destilada para logo embotellalo. O resultado deste ciclo de elaboración era e segue sendo un produto incoloro e sen cheiros cunha graduación alcohólica elevada.
Descrición básica do proceso de elaboración
Preparación do caldo: móense os grans converténdoos en fariña, engádese auga e faise a mestura baixo presión. Durante a operación o amidón contido nos grans transfórmase nunha masa de xel e logo en azucre que, baixo o efecto do fermento, se transforma en alcol durante a fermentación. A fermentación dura preto de 40 horas e produce unha bebida bastante forte (cerca do 9 %) que se usa para destilar, con esta alta cantidade de alcol garántese a pureza do vodka producido.
Destilación: ten lugar nun sistema de destilación continua ou polo sistema "pot still" en alambiques illados (ou unha combinación de ambos), que ten de 2 a 5 alambiques; a altura dos alambiques (de aceiro inoxidable con partes de cobre) é de 20-40 metros no caso de grandes producións industriais. Os alambiques en pequenas destilerías co sistema "pot still" son de tamaño moito máis reducido. No primeiro alambique o alcol apártase da brasa: a brasa quentada vai desde arriba do alambique e atópase coa corrente de vapor quente desde abaixo, o alcol xunto con outros vapores sobe á parte superior do alambique. Os residuos da brasa -o bagazo- báixanse á parte inferior e úsanse para cebar o gando. Con axuda do segundo alambique -rectificadora o alcol aumenta a súa forza concentrando na parte superior do alambique. O número de veces que a bebida é destilada depende enormemente da marca e a calidade. As vodkas comúns son destiladas dúas veces, ou tres como máximo (p.e Smirnoff). No segmento superior do mercado atópanse vodkas destiladas 4 (Belvedere), 5 (Ciroc), 6 (Alpha Nobre), 8 (Russian Standard Imperia) e mesmo 9 veces (Jean Marc XO, que actualmente ostenta a marca).
A bebida final antes da mestura contén 96 % de alcol e carece case por completo de sabores e cheiros alleos aos propios do etanol. A calidade da auga é fundamental para o resultado final. A miúdo adóitase recorrer a augas provenientes de determinados glaciares, mananciais, lagos etc. O volume total de alcol adoita oscilar, como xa se mencionaba anteriormente, entre 37,5º e 42º para os vodkas occidentalizados e até 70º no caso dalgúns destilados rusos.
O proceso de produción da inmensa maioría das vodkas termina aquí. Porén en certos casos a vodka é infusionada con substancias aromáticas (un exemplo tradicional é o chamado zubrówka polonés, no que se deixa macerar un talo da coñecida como "herba do bisonte"); nunha minoría case anecdótica de casos (notablemente o Starka polonés) a vodka é envellecida en barrica.
A vodka é a bebida espirituosa máis consumida do mundo, e un ingrediente popular de copas e combinados de todo tipo. As marcas máis populares e exitosas son Smirnoff (propiedade do xigante británico Diageo), Absolut, Stolichnaya (propiedade da sociedade SPI e obxecto dun intricado litixio entre a devandita e o Estado ruso) e Eristoff.
Na primeira década do século XXI xurdiron novas tendencias en materia de vodka: por unha banda a aromatización da vodka con diversos sabores (cítricos, diversas froitas, vainilla, pementa, "bissongrass", pemento picante etc.), por outro, a aparición de vodkas de alta gama e prezos relativamente elevados, un novum no mundo da bebida branca. Neste grupo destacan Grey Goose (Francia), Belvedere (Polonia), Level (Suecia), Stolisnaya Elit (Rusia), Wyborowa Single Está (tamén coñecido como Wyborowa Exquisite, de Polonia), Russian Standard Platinum e Russian Standard Imperia, Kaufmann (Rusia), Ciroc (Francia), Citadelle (Francia), Kettle One (Holanda), Snow Queen (Casaquistán), Xellent (Suíza), Ultimat (Polonia), Diva (Inglaterra), Jean Marc XO (Francia), Oval (Austria), Alpha Nobre (Francia) etc.
Eurowings
Eurowings pasou por unha gran transformación en anos recentes. Foi parte de Lufthansa Regional ata outubro de 2014. Nese tempo comezou a operar para Germanwings dentro da súa rede. Dende a primavera de 2015 Eurowings foise transformando nunha aeroliña de baixo custo tanto en voos de curto alcance como de longo. En outubro dese ano tamén comezou a incorporar a rede de rutas de Germanwings como parte da fusión das dúas marcas.
Frota
En xullo de 2017 a frota de Eurowings estaba formada polos seguintes avións:
Lagoa de Caque
A lagoa de Caque ou lagoa de Bardancos é unha zona húmida situada na parroquia de Ribeiras de Lea, no concello de Castro de Rei. Cunha superficie de 19 hectáreas, é a zona húmida máis grande da comarca da Terra Chá. Está situada nas proximidades de Xustás e a unha distancia duns 20 km da capital provincial, Lugo.
Orixinouse debido ao substrato xeolóxico e á topografía da Terra Chá e constitúe unha das grandes zonas húmidas superviventes das campañas de desecamento. Como ecosistema de gran valor ecolóxico polas súas reservas de flora e fauna, é espazo natural protexido.
Características
Esta lagoa, a diferenza da Lagoa de Cospeito, non está alimentada por ningún río. Nesta lagoa, de maior extensión, a evaporación da auga nos meses de verán vese compensada pola acumulación de auga baixo terra, que aínda no verán se mantén cunhas 6 ha. de auga. A lagoa de Caque foi recuperada parcialmente en 1988.
Flora e fauna
miniatura|esquerda|Vista aérea no 2014. A flora constitúena especies como o piñeiro de Monterrei, o piñeiro bravo, o abeneiro, o carballo, o bidueiro, o salgueiro, o toxo ou o xunco.
É un importante refuxio para as aves, sobre todo no inverno, xa que é unha das principais zonas de hibernación para a avifauna proveniente do norte. Durante unha boa parte do ano (e algunhas especies incluso todo o ano) pode verse unha gran variedade de aves que conviven con outras especies como poden ser anfibios e réptiles diversos, e incluso coa lontra.
Entre as aves predominantes na lagoa destacamos unha gran variedade de parrulos, o lavanco, a cerceta e tamén a garza real ou a pita de río. Dentro das aves rapaces destacamos o azor, o gabián, o miñato común, o falcón pequeno, o miñato queimado ou o lagarteiro, ademais dunha gran variedade de aves pertencentes ao xénero Circus.
25 de xaneiro
O 25 de xaneiro é o 25º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 340 días para finalizar o ano, 341 nos anos bisestos.
Nacementos
miniatura|100px|Robert Boyle. miniatura|100px|Virginia Woolf
Mortes
miniatura|100px|Ava Gardner.
Outros
Os 366 días do ano
A Agrela, Millarada, Forcarei
A Agrela é un lugar da parroquia de San Amedio de Millarada, no concello de Forcarei, na comarca de Tabeirós - Terra de Montes, na provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 41 habitantes, deles 20 eran homes e 21 eran mulleres; o que supón unha diminución de 1 habitante en relación ao ano anterior, 2006.
Toponimia
O termo Agrela procede do latín agrĕlla, diminutivo de agra, ou peza de terra.
Nocardiáceas
As Nocardiáceas (Nocardiaceae) son unha familia de bacterias aerobias, grampositivas de elevado contido GC, da orde Actinomycetales, que se encontran comunmente no solo e na auga. Illáronse membros desta familia nos solos antárticos. As Nocardiaceae poden ser cocobacilos, bacterias filamentosas, ou, máis raramente, formas fragmentadas e palisadas, e as especies filamentosas crecen seguindo un patrón morfoloxicamente ramificado similar ás hifas dos fungos.
Xenómica
As Nocardiaceae forman un clado monofilético dentro da súa orde tanto nas árbores filoxenéticas baseadas nos ARNr 16S coma en proteínas. Identificáronse nelas varios indeis sinatura conservados e proteínas sinatura conservadas, que só se atopan nos xéneros Nocardia e Rhodococcus, o que apoia que existe unha estreita relación entre eses dous xéneros. Fixéronse recentemente propostas baseadas en nucleótidos sinatura do ARNr 16S e marcadores quimiotaxonómicos, para engadir á familia Nocardiaceae os xéneros Gordonia, Skermania, Williamsia, Millisia, e Smaragdicoccus. Porén, non se encontraron nestes xéneros indeis sinatura conservados nin proteínas comúns ás compartidas xeralmente por Nocardia, Rhodococcus e Gordonia, que son os membros co xenoma completamente secuenciado na revisión proposta das Nocardiaceae.
Patoxenia
Alogunhas especies colonizan os animais, e membros de Nocardia e Rhodococcus poden causar infeccións en humanos e gando. Moitos membros desta familia teñen ácidos micólicos integrados na súa parede celular, e como resultado as Nocardia spp. poden ser confundidas con micobacterias cando se observan ao microscopio despois de facerlles a proba da resistencia a ácido-alcohol (acid-fastness).
Escuma de augas residuais
As especies de Nocardia son con frecuencia responsables da acumulación de escuma que se produce nos lodos activados durante o tratamento de augas residuais. As escumas biolóxicas poden ser un problema para o proceso de tratamento de augas, e a súa acumulación redúcese ao engadir surfactantes ás augas residuais.
Biorremediación de hidrocarburos
As Nocardiaceae do solo poden degradar hidrocarburos (como os destilados do petróleo) e foron propostas como axentes de biorremediación para tratar vertidos no ambiente.
Cambios de nomenclatura
Na década de 1980, todas as especies de Nocardiaceae que estaban asignadas ao xénero Micropolyspora foron transferidas aos xéneros Nocardia, Nonomuraea da familia Streptosporangiaceae, ou ao Saccharopolyspora da familia Pseudonocardiaceae. Isto supuxo a súa desaparición como xénero con status oficial actual, pero o nome segue aparecendo nos artigos de investigación anteriores a esa data.
Enfrontamentos relixiosos na India
miniatura|dereita|350px|Unha nena cristiá que foi queimada durante a violencia relixiosa en Orissa (agosto de 2008).
Os enfrontamentos relixiosos na India refírese a altercados con violencia e conflitos diversos con motivación relixiosa entre, principalmente, musulmáns, cristiáns e hindús na India. Os enfrontamentos entre cristiáns e hindús adquiren especial relevancia na rexión sueste do país, en Kranataka.
Características
O fundamentalismo relixioso considérase un dos principais impulsores, xunto co nacionalismo hindú, o separatismo sikh, o evanxelismo cristián e o fundamentalismo islámico que actúan como catalizadores ou como forzas primarias dos gromos de violencia.
Os actos de violencia inclúen incendios de templos, reconversión de fieis pola forza e ameazas de violencia física, queima de libros sagrados, violacións e destrución de escolas, colexios e cemiterios.
Capela Sistina
miniatura|300px|[[A creación do home|A Creación de Adán, antes da restauración.]] A Capela Sistina é unha capela localizada no Palacio Apostólico, ao norte da Basílica de San Pedro, no Vaticano. Foi construída a partir de 1475 e inaugurada o 9 de agosto de 1483 polo Papa Sisto IV. O interior foi redecorado a partir de 1508, baixo encomenda do Papa Xulio II, con frescos de Michelangelo Buonarroti, entre os que se atopa a célebre Creación de Adán. Michelangelo terminou o seu traballo en 1541, xa baixo o pontificado de Paulo III, coa conclusión da representación do Xuízo Final, sobre o altar.
É tamén famosa por ser o local onde se reúnen os conclaves e se fan certas cerimonias, como as coroacións papais.
A capela ten forma rectangular (40,93 m por 13,41 m, as dimensións do Templo de Salomón, tal como veñen descritas no Antigo Testamento). Ten 20,70 metros de altura.
Despois das obras de restauración entre 1981 e 1994, coas que se recuperou o brillo orixinal dos tempos de Michelangelo, a capela volveu abrirse ao público que visita o Museo do Vaticano. A pintura do teito da Capela Sistina está no filme O tormento e a éxtase.
Contexto histórico
Sisto IV, como parte da política que emprendía para o restablecemento do prestixio e fortalecemento do papado, convocou en Roma os maiores artistas de Italia. Florencia era o centro de excelencia até entón. De alí e de Umbría viñeron os principais artistas, feito que desprazaría a Roma como capitalidade cultural, que atinxiría o cénit algunhas décadas despois, coa elección de Xulio II para ocupar a Cátedra de San Pedro.
Para a historia da cultura o significado do proxecto e construción da Sistina é inmenso, xuntamente coas demais obras encomendadas por Sisto IV. Non só porque marca a perda da capitalidade cultural para Roma, senón por se tratar do ciclo pictórico de maior relevo de Italia no final do século XV, “constituíndo alén diso un documento inapreciable para observar as virtudes e os límites da pintura do Quattrocento”.
Con excepción de Ghirlandaio, os pintores que nela deixaron o seu talento avanzaron coa súa obra ó século seguinte e os xenios que mudaron os rumbos da pintura no período están todos estreitamente relacionados con eles: Ghirlandaio fora mestre de Michelangelo; Rafael aprendiz de Pietro Perugino; e polo taller de Andrea del Verrocchio pasaron Leonardo da Vinci, Perugino e Sandro Botticelli.
Art rock
Art Rock é un subxénero do rock and roll caracterizado por seus ambiciosos temas líricos e experimentacións melódicas, harmónicas ou rítmicas, frecuentemente saíndo das fronteiras pop e indo en dirección ao jazz, clásico, electrónico. A designación "art rock" é vaga, unha vez que poucos artistas actuais aspiran abertamente a este título.
Capela Sistina
Arquitectura e decoración
Baccio Pontelli foi o autor do proxecto arquitectónico para a construción da capela. Este florentino era un dos responsables da reformulación e revitalización urbanística que Sisto IV efectuaba en Roma, tendo realizado decenas de obras públicas. miniatura|Vista externa da Capela Sistina desde o alto da [[Basílica de San Pedro]] No proxecto, construído coa supervisión de Giovannino de Dolci entre 1473 e 1484, participaron Perugino, Botticelli, Ghirlandaio, Rosselli, Signorelli, Pinturicchio, Piero di Cosimo, Bartolomeo della Gatta, Rafael e outros. Coroando este festival, algúns anos despois, un dos maiores xenios artísticos de todos os tempos: Michelangelo Buonarroti.
Art rock
Orixe
Orixinouse no Reino Unido nos anos 60, con influencias da arte, avant-garde e música clásica. A primeira vez que foi usado o termo, segundo o Merriam-Webster Online Dictionary, foi en 1968. Influenciado polo traballo dos Beatles, principalmente polo seu álbum Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, o art rock foi unha forma de música que quería "estender os límites do rock & roll", e optou por unha perspectiva da música máis experimental e conceptual. O termo rock progresivo ás veces pode intercambiarse co de art rock. Mentres que o rock progresivo caracterízase por técnicas instrumentais máis tradicionais e texturas sinfónicas, o art rock é máis desafiante, ruidoso e menos convencional, enfatizando o experimental e vangardista.
Capela Sistina
Arquitectura e decoración
As dimensións do proxecto de Baccio Pontelli tiveron como inspiración as descricións contidas no Antigo Testamento relativas ao Templo de Salomón. A súa forma é rectangular medindo 40,93 m de lonxitude, 13,41 m de largura e 20,70 m de altura. Os numerosos artistas vestiron o seu interior, esculpindo e pintando as súas paredes, transformándoa nun estupendo e célebre lugar coñecido en todo o mundo polas marabillosas obras de arte que encerra.