cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Revolta dos angolares
Historia
A partir de 2005, o 4 de xaneiro foi convertido en festa nacional como homenaxe ao rei Amador.
Picoplancto
O picoplancto é o responsable da maioría da produción primaria nas grandes correntes circulares (xiros) oligotróficos do océano. O picoplancto distínguese polo seu tamaño do nanoplancto (2-20 μm) e do microplancto (20-200 μm). Como son especies pequenas, teñen unha maior razón superficie:volume, o que lles permite obter os escasos nutrientes presentes neses ecosistemas. Nótese que o prefixo do Sistema Internacional pico- úsase neste termo de forma pouco estrita, xa que son máis grandes que o que o prefixo indicaría, e ademais, o nanoplancto e o microplancto son só de 10 a 100 veces máis grandes, respectivamente.
As arqueas supoñen o 34% do picoplancto procariótico nas augas superficiais costeiras do Antártico, pero tamén son moi abundantes noutros océanos.
O picoplancto fotosintético está composto por procariotas e eucariotas. Entre os procariotas os máis salientables son cianobacterias, entre os que destacan os xéneros Synechococcus (de zonas ecuatoriais mesotróficas) e Prochlorococcus (de zonas tropicais oligotróficas, onde pode chegar aos 100 millóns de células por litro. ) Entre o picoplancto eucariótico coñécense unhas 50 especies de algas, algunhas de clases especiais novas como Pelagophyceae (xénero Pelagomonas) e Bolidophyceae (Bolidomonas), e outras pertencentes ás Chlorophyceae (xénero Nanochloris), Prasinophyceae (Micromonas, Ostreococcus, Pycnococcus), Prymnesiophyceae (Imantonia) e Dictyochophyceae (Florenciella). As análises xenéticas de mostras mariñas descubriron tamén unha grande abundancia de Haptophyta e Cryptophyta entre o picoplancto.
Highlands
miniatura|As Highlands en verde máis escuro 325px|miniatura|O [[Lago Ness, nas Terras Altas Escocesas]]
Respecto da cultura, o trazo máis distintivo é a influencia celta na cultura, incluíndo o mantemento do gaélico escocés como a lingua materna dunha parte da poboación, e un maior predominio da actividade agrícola e gandeira, comparado co resto do país.
Durante os séculos XVIII e XIX miles de persoas foron desaloxadas e forzadas a emigrar ao sur ou a América e Australia. Produciuse cando o sistema feudal entrou en crise.
Sakai, Osaka
Sakai (堺市, さかいし, Sakai-shi) é un concello xaponés da prefectura de Osaca. Está situado no centro-sur da prefectura, na zona da provincia histórica de Izumi, ao centro da rexión de Kinki, no centro-oeste da illa de Honshu. Ten 149,99 km² de superficie, unha poboación de 836.510 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 5.580 hab./km².
O concello de Sakai limita cos concellos de Takaishi, Izumi, Kawachinagano, Ōsakasayama, Tondabayashi, Habikino, Matsubara e Osaca.
División administrativa
O concello de Sakai divídese en 7 barrios (ku 区):
Diari de Balears
Diari de Balears (antes coñecido como Balears), foi un xornal editado en Palma de Mallorca entre 1939 e 2013. Na última época da ditadura franquista e durante a transición perdeu un importante número de lectores, a consecuencia da dura competencia con outros diarios da illa. En 1996 foi adquirido polo grupo Serra, evolucionando a posturas próximas ao rexionalismo balear.
Historia
Naceu pouco despois da Guerra Civil, o 13 de xuño de 1939, pola fusión dos diarios El Día e o órgano de expresión falanxista Aquí estamos, chegando a ser o diario de maior difusión das illas. Despois da morte de Franco en 1975 pasou a formar parte do órgano Medios de Comunicación Social del Estado. A perda do número de lectores fixo que fora poxado e adquirido polo grupo Serra, que aos poucos anos renomearíao a Diari de Balears. A edición impresa desaparecería en 2013, continuando a versión dixital como DBalears.
Jean de La Fontaine
Jean de La Fontaine, nado en Château-Thierry, na rexión de Aisne, o 8 de xullo de 1621 e finado en París o 13 de abril de 1695. foi un poeta francés. Está enterrado no cemiterio parisiense de Père-Lachaise. O monumento funerario foi clasificado Monument historique por un decreto de novembro de 1983.
Traxectoria
esquerda|miniatura|Monumentos funerarios de La Fontaine e [[Molière|Moliére.]] Procedente dunha familia de comerciantes de teas en proceso de ennobrecemento, pasou os seus primeiros anos en Château-Thierry, na mansión que os seus pais compraron en 1617 ao casar. La Fontaine traballou de mestre particular até 1671. O poeta mantivo esa casa até 1676, após ter malgastado a fortuna do seu pai. Catalogada como monumento histórico en 1887, a casa do fabulista alberga agora o museo Jean-de-La-Fontaine.
As súas fábulas foron ilustradas por diferentes personalidades ao longo dos séculos, así Grandville ilústrarías no 1838, no 1867, Gustave Doré; e nos naceres do século XX realizaría o propio Benjamin Rabier.
Os seus contos e novelas están inspirados en Ariosto, Boccaccio, François Rabelais e Margarida de Navarra. Tamén é autor de Contes, que rozaban, ou mesmo transgredían a moral da época, adaptados ao cine por José Bénazéraf. En 1683 converteuse en membro da Academia Francesa.
A súa obra principal publicada foi unha adaptación (1654) de Eunuco, do dramaturgo romano Terence. Porén, a súa fama literaria reside nos seus Contos e historias en verso (1644), que foi incluído pola Igrexa no seu Índice de Libros Prohibidos en 1703 até a súa última edición de 1948.
Foi membro dun destacado grupo literario francés que incluía aos dramaturgos Molière e Racine, e ao crítico e poeta Nicolas Boileau-Despréaux.
Pululanase
A pululanase é un encima procariótico, tamén chamado dextrinase límite, amilopectina 6-glucanohidrolase, encima desramificador bacteriano, encima desramificador, alfa-dextrina endo-1,6-alfa-glicosidase, encima R, pululano alfa-1,6-glucanohidrolase. É un tipo específico de glucanase, un exoencima amilolítico que degrada o polisacárido pululano (este pode considerarse unha cadea de maltotriosas unidas por enlaces glicosídicos), e tamén pode hidrolizar as amilopectinas e glicóxeno e as súas dextrinas. Aparece en diversas bacterias e arqueas. Por exemplo, prodúcese en forma de lipoproteína extracelular ancorada á superficie das células nas bacterias gramnegativas do xénero Klebsiella. As pululanases de tpo I atacan especificamente os enlaces glicosídicos α-1,6, mentres que as de tipo II poden tamén hidrolizar os enlaces α-1,4. As pululanases utilízanse como axuda no procesamento de cereais en biotecnoloxía para producir etanol e edulcorantes.
Río Suriname
miniatura|dereita|300px|O río Suriname en Leonsberg miniatura|dereita|300px|Localización do río Suriname en América do Sur
O Suriname é un río de América do Sur, que percorre o país homónimo, ao que dá nome, durante 480 km e desembocar finalmente no Océano Atlántico.
Maggie Cheung
Maggie Cheung Man-yuk (en 張曼玉), nada o 20 de setembro de 1964 en Hong Kong é unha actriz chinesa. É coñecida pola súa interpretación de Neve Voante no filme Heroe, nomeado ó Oscar ó mellor filme estranxeiro no 2002.
Río Suriname
Curso
O Suriname ten as súas fontes nas Montañas da Guaiana na lindes entre as Montañas Wilhelmina e os Montes Eilerts de Haan, zona na que é coñecido como o Gran Río (sic en español). Pasa logo por Brokopondo, Berg en Dal, despois entre ast comunidades trashumantes de Klaaskreek e Nieuw-Lombé, Jodensavanne, Carolina, Ornamibo e Domburg, antes de alcanzar a capital Paramaribo, na beira esquerda, e Meerzorg na beira dereita. En Nieuw Amsterdam xuntaselle o Commewijne, que é o seu afluente máis importante, e moi loguiño, no areal de Braamspunt rende as súas augas no Océano Atlántico.
Encoros
O Suriname ten varios rápidos e cachoeiras, así como algúns encoros, o maior dos cales é o Afobakadam.
División en dous brazos
O curso do río é interrompido polo Brokopondo Reservoir, que divide o río en dúas seccións. A corrente superior flúe case enteiramente só polo distrito de Sipaliwini, mentres que a inferior constitúe o curso principal e atravesa os distritos de Brokopondo, Para, Commewijne, Wanica e por último o de Paramaribo.
Navegación fluvial
O Suriname é unha vía de transporte vital para o país. Os barcos poden entrar desde o Atlántico en Braamspunt, para descargar ou cargar no porto de Paramaribo (xusto no sur do centro da cidade), a 15 km da foz do río, ou ben seguir río arriba até os portos de Smalkalden e Paranam - a uns 30 km de Paramaribo -, que son puntos vitais para a indistria de aluminio.
Pontes
Hai dúa pontes principais sobre a corrente do Suriname. No ano 2000, foi inaugurada a ponte Jules Wijdenbosch en Paramaribo, que permite comunicar a capital coa zona oriental do país. En Carolina, a uns 50 km ao sur de Paramaribo, existe unha ponte de madeira sobre o río.
Quinteliña, San Salvador de Asma, Chantada
Quinteliña é un lugar na parroquia de San Salvador de Asma, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, na provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 28 habitantes, segundo datos do INE, dos cales 13 eran homes e 15 eran mulleres.
Copa do Rei de fútbol 2009/10
A Copa do Rei de fútbol 2009-10 foi a edición número 107 da Copa do Rei de España. Disputouse entre o 26 de agosto de 2009 e o 26 de maio de 2010, coa participación de 83 equipos de primeira, segunda, segunda B e terceira división, excepto os equipos filiais doutros clubs aínda que xogasen en devanditas categorías.
O campión foi o Sevilla FC, por quinta vez na súa historia, tras gañar ó Atlético de Madrid na final por 2:0 no Camp Nou. O Atlético de Madrid clasificouse para xogar a cuarta rolda da Liga de Europa 2010-11, xa que o Sevilla FC clasificouse para a Liga de Campións na liga.
Equipos clasificados
Disputaron esta edición 83 equipos, en función da súa clasificación na tempada 2008-09. Participan os 20 equipos de primeira división, 21 equipos de segunda (excluído o Villarreal B como equipo filial), 22 equipos de segunda B clasificados entre os 5 primeiros de cada un dos grupos e os 2 mellores sextos clasificados, e os 18 campións dos grupos de terceira división, excluíndo os equipos filiais de tódalas categorías.
1ª Rolda
A primeira rolda do torneo disputárona 42 equipos de Segunda B e Terceira, dos cales 6 quedaron exentos. A eliminatoria decidiuse a partido único entre os días 25 de agosto, 26 de agosto e 27 de agosto de 2009.
Na primeira rolda tívose en conta a proximidade xeográfica, polo que a RFEF intenta que os desprazamentos sexan os máis curtos posibles.
2ª Rolda
A segunda rolda do torneo disputárona os 18 vencedores da primeira rolda, os 6 equipos exentos da mesma, e os 20 equipos de Segunda División, sen contar co Recreativo de Huelva (exento). Os equipos de Segunda deben obrigatoriamente enfrontarse entre si. A eliminatoria xogouse a partido único entre os días 1 de setembro de 2009 e 16 de setembro de 2009.
3ª Rolda
A terceira rolda do torneo disputárona os 22 vencedores da segunda rolda e o Recreativo de Huelva (equipo exento na rolda anterior). Segundo a circular nº 1 da Real Federación Española de Fútbol, o sorteo para esta rolda componse de dous grupos:
- Grupo A: configúranse 6 emparellamentos, entre os 12 gañadores en segunda rolda pertencentes ás divisións semi-profesionais que participan no torneo, é dicir, 10 clubs de Segunda División B e 2 de Terceira División.
- Grupo B: compón o grupo os 11 clubs clasificados, pertencentes a Segunda División (10 clasificados da segunda rolda, e outro exento da mesma). Disto, resulta un novo club exento para a terceira rolda, e quedan configurados 5 novos emparellamentos.
A eliminatoria xogouse a partido único o día 7 de outubro de 2009.
Dezaseisavos de final
A cuarta rolda do torneo disputárona os 11 vencedores da terceira rolda (5 clubs de Segunda División e 6 de Segunda División "B"), o Real Murcia (equipo exento na rolda anterior), e os 20 equipos da Primeira División. Segundo a circular nº 1 da Real Federación Española de Fútbol, o sorteo para esta rolda componse do seguinte xeito e na seguinte orde:
- Paso 1: configúranse 4 emparellamentos entre os 4 clubs de Primeira División participantes na Liga de Campións (Barcelona, Real Madrid, Sevilla e Atlético de Madrid) e 4 gañadores en segunda rolda pertencentes a Segunda División "B".
- Paso 2: configúranse 2 emparellamentos entre 2 clubs de Primeira División participantes na Liga de Europa (Villarreal, Valencia e Athletic Club) e os 2 equipos restantes de Segunda División "B". Un club dos participantes na UEFA Europa League queda exento e engádese ao "paso 3".
- Paso 3: configúrase 1 emparellamento entre o club exento no "paso 2" e 1 gañador (entre 6 posibles) en segunda rolda pertencente a Segunda División.
- Paso 5: configúranse 4 emparellamentos entre os 8 clubs de Primeira División, que xa foron sorteados.
A eliminatoria xogouse a dobre eliminatoria.
Fase final
A fase final consiste en 3 roldas eliminatorias a dobre partido con sorteo puro entre os sobreviventes da rolda anterior. Os dous últimos contendentes xogasen a final o 26 de maio de 2010.
Oitavos de final
A quinta rolda do torneo dispútana os 16 vencedores de dezaseisavos de final.
Cuartos de final
A sexta rolda do torneo dispútana os 8 vencedores de oitavos de final. A eliminatoria xogouse a dobre partido os días 20 de xaneiro de 2010 (ida) e 27 de xaneiro de 2010 (volta).
Semifinais
A sétima rolda do torneo dispútana os 4 vencedores de cuartos de final. A eliminatoria xogouse a dobre partido os días 3 de febreiro de 2010 (ida) e 10 de febreiro de 2010 (volta).
Final
A oitava e última rolda do torneo foi disputada polo Atlético de Madrid e o Sevilla FC. A final xogouse a partido único, en campo neutral -o estadio Camp Nou de Barcelona- o día 19 de maio de 2010. O Sevilla consagrouse gañando 2 a 0 e logrou a súa quinta Copa do Rei.
Currás, Seixo, Marín
Currás é un lugar da parroquia de Seixo no concello pontevedrés de Marín, na comarca do Morrazo. Tiña 79 habitantes no ano 2011 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 43 eran homes e 48 mulleres.
Horn of Plenty
Horn of Plenty é o álbum de estrea da banda estadounidense de indie rock Grizzly Bear, publicado o 9 de novembro de 2004 a través do selo Kanine. Principalmente é un álbum en solitario do membro fundador Edward Droste, pero tamén conta con contribucións do futuro batería Christopher Bear. En 2006 o grupo publicou un EP, Sorry for the Delay, con cancións gravadas durante o mesmo período.
Manal bint Muhamad bin Raxid Al-Maktum
Manal bint Muhamad bin Raxid Al-Maktum (en منال بنت محمد بن راشد آل مكتوم), nada o 12 de novembro de 1977 é unha política dos Emiratos Árabes Unidos.
Traxectoria
Manal é membro da familia gobernante do país.
No 2003 fundou o Dubai Ladies Club, un club privado de mulleres do que é presidenta. Esta institución é empregada para reunións de negocios informais e de eventos corporativos.
Os outros feirantes
Os outros feirantes é un libro de relatos escrito en 1971 por Álvaro Cunqueiro que mostra un conxunto de descricións de personaxes galegos, un xénero único no que Cunqueiro amosou a súa mestría.
É unha nova ración de retratos para coñecer mellor o galego cotián, campesiño, coa súa forma de entender o mundo, as crenzas, os ritos, as supersticións. Son descricións breves nas que non falta o humor e a ironía.
Chelonoidis carbonaria
A Chelonoidis carbonaria é unha especie de tartaruga terrestre nativa das sabanas e bosques, dende Panamá até as Güianas, o Brasil, Paraguai, o Uruguai, e o norte da Arxentina. É popular como mascota.
Os outros feirantes
A obra recibiu o Premio da Crítica Española en 1979.
Chelonoidis carbonaria
Morfoloxía
esquerda|miniatura|Un exemplar nun xardín. esquerda|miniatura|Detalle da testa. O macho é moito meirande que a femia, sen mencionar que a súa cola tamén é máis grande e a súa cuncha é máis amarela e afundida na parte inferior para facilitar o momento do apareamento.
Os outros feirantes
Contido
miniatura|Escultura do [[gatipedro na praza do Humor da Coruña]] (NOTA: As páxinas sinaladas ao longo da análise do libro corresponden á 9ª edición )
1.-(p. 11) O cabalo de Alberte Merlo. O cabalo comeza a falar con A. Este múdalle o nome: Cheval. Quere que só fale con el, ata ten celos da muller. Esixe promesa de que só fale con el, ou deixará de falar. Pídello por escrito. A. mesmo pensa nun avogado. Consulta co mestre de Muros. Faise o papel. Cheval pide que o rexistre. A. aínda segue a dubidar o que fará.
2.- (p. 14) O enano das burlas. Serxio viu o enano. Este faloulle tatexando e Serxio tamén lle respondeu así, desde entón é tatexo: vaia cabronada, el que nunca andara aos tesouros! En Corbelle Antolín era tatexo. A menciñeira Jovita cre que se visita o anano tamén lle gastará outra broma, voltándoo normal. Así sucede. O cura da parroquia bota uns latíns de sentenza e ese enano o que é, e un coñón.
3.- (p. 17) O verdugo da Cañiza. Hai cen anos chegou á Cañiza un verdugo con problemas para coller cama. Logo do suceso, conta unha anécdota do viño branco. Sae para Pontevedra. Agustín charla con el: é moi estimado, inventou unha guillotina portátil, a isabelita, en honor de Isabel II. Tamén inventou un nó para axustizar que proba cunha bufanda en Agustín; quédalle a marca da proba.
-20pxAdaptación na serie Os outros feirantes da [[Televisión de Galicia] ]
4.- (p. 20) Xosé Liñeiras. Naceu con seis dedos na man dereita e seis no pé esquerdo. Unha tía habanera dille que iso se herda. Orgulloso deles, móstraos cando lle preguntan. Mesmo un tratante de Dacón lle fala dun porco con catro uñas nun pé. Cre que todos os de seis dedos galegos son familia e deberían facer unha comida. Ata considera parente seu un senador dos EE.UU. que ten os seis dedos.
5.- (p. 23) Marcelino Pardo. O rapaz mexou na cama ata os 12 anos. Os médicos e menciñeiros non o curaban. Un deulle o remedio: tratábase do gatipedro, que para andar se apoiaba nunha enorme lingua con dúas puntas e un corno polo que botaba pingas que facían mexar o durmido. O remedio é botar sal no cuarto. Iso fan e !remedio san¡. Mesmo levará o sal ao servizo militar, por se acaso.
6.- (p. 26) A tía Remedios. Está no Brasil e manda ao sobriño de Portonovo un reloxo de ouro e un fonógrafo. Logo virá ela que foi asistenta de chaveiro dunha condesa. Trae o canciño Napoleón cun axóuxere de ouro que avisaba das visitas etc. A tía que lembra a condesa e o can di que si.
7.- (p. 29) Unha siria en Ribadeo. O autor contáballe a Carlos animaladas de diferentes pobos como os polacos e o caso de Enver Pachá que mandou botar á caldeira do barco un búlgaro. Un día Carlos tópao en Lugo e dille que non é certo o dos sirios, que el viu unha en Lugo e era persoa normal. O autor contéstalle engadindo outra animalada que Carlos dubida en crer.
8.- (p. 32) Louro de Parentes. Se un mouro atopa un tesouro lávao e dille o que pesa. Se acerta, o tesouro ten que seguilo coma un can. Louro anda a lles dicir o peso en libras galegas. Tamén se informa polo cabo da Garda Civil como son os fillos de Mahoma. Morre coa teima dos tesouros.
9.- (p. 35) Amadeo de Sabrés. Un día comeza a asubiarlle o paraugas. Logo vanlle asubiando os zapatos e todas as cousas que lle falan con asubíos. Tamén as persoas lle asubían ao lle falaren. Tapa os ouvidos e sente os seus asubíos. Acaba no sanatorio de Conxo.
10.- (p. 38) Penedo de Silvosa. Xosé Pillado (Penedo de Silvosa) aprendeu para xastre en Zaragoza. Foi voluntario nun batallón para cazar unha fera perigosa, nunha comida ligou cunha cincuentona. Fixera o primeiro pantalón de muller aragonesa. Mataran unha muller, no velorio falou a defunta Que me mata el gallego, pero tratábase dun chulo apelidado Gallego: Sae un da súa casiña e volve ou non volve.
11.- (p. 41) Freire de Rego. Era moi bo menciñeiro, que todo o curaba con auga, auga de alba, mais tiña un pelo “pelirroxo” que facía desconfiar a algúns. Un parente seu, Segundo, foi servir a El Rei e tivo ocasión de curar a Afonso XII con leite de burra para os catarros. A burra foi roubada. Acabaron na familia cun reloxo de prata, galano real.
Valencia de Don Juan
miniatura|Localización do concello na provincia de León Valencia de Don Juan é un concello español da provincia de León (Castela e León). A súa poboación é de 5.094 habitantes (INE 2011).
Os outros feirantes
Contido
12.- (p. 44) Piñeiro e as fontes. Fora curado por Freire de Rego, por iso preguntaba a todo forasteiro polas fontes e calidades delas. Anotaba nunha libretiña. Puga cóntalle que en Vich unha fonte aclara a voz e fai dicir ben a lección de latín; mesmo a un cabalo garañón seu lle cambiou o acento no ornear. Viaxa por Galicia para ver fontes e propiedades.
13.- (p. 47) A voadora de Serantes. Manuel Páramo viu voar a María de Fontes. Resulta que ela morrera había máis dun ano. Contouno. Voaba sentada nunha banqueta con moitos tronos e vento. El e o Sr. Bastián compraron unhas boas bombas e botáronas cando ela pasaba. Caeu un zapato e 2 pesos, que se volvían falsos só cando os querían cambiar, saían de noite dos petos.
-20pxAdaptación na serie Os outros feirantes da Televisión de Galicia
16.- (p. 56) Fulxencio Parada. Era de Asados e tiña unhas laranxas que consideraba as mellores do mundo e dábaas a probar a todos. No servizo militar en Ferrol o seu capitán contáballe a historia de Pedro o Cruel atribuíndo o episodio de Beltran du Guesclin a Fernán Pérez de Andrade o Bo. A frase sonada aplicábaa ás laranxas.
17.- (p. 59) Hermelina da Ponte. Seu pai quitaba as verrugas con palabras. Estaba empeñado en que as monxas de Allariz lle prestasen unha pel de dragón. A súa filla Hermelina xa sabía pór inxeccións. Herdou a ciencia do pai mellorada: poñía luares no corpo. Tiña boa clientela portuguesa, sobre todo un cabaleiro. Foi a Ourense e por consello de D. Vicente Risco fixo unha tarxeta H.C.P. proveedora de luares dos Reises de Portugal.
19.- (p. 65) Rosa Martiño. Aprende de nena cun parente o oficio da reloxaría. Mais a súa nai non permite que sexa reloxeira. Ten que emigrar a BB.AA., onde traballa moi ben na reloxaría dun viúvo. Un brigadier trae un reloxio que non anda e estoupará un ano despois: era un atentado. Rosa casa cun piloto da mercante para volver a non me lembro se esta Rosa Mariño era de Betanzos ou de Noia. O marido tamén se mete reloxeiro.
20.- (p. 68) Ramiro da Barca. Tiña unha barca para pasar xente e cousas, antes do encoro. Seu bisavó contaba unha historia. Chegou un home moi alto que quería pasar a toda a présa. Como o barqueiro quería agardar por uns cabritos, tocou unha trompeta e apareceu un cabalo negro na auga, tamén un coitelo ensanguentado. O barqueiro fixo o sinal da cruz, o cabalo afundiuse nas augas e o home saíu voando. Sería un demo. A trompeta apareceu en Triacastela, poñía Made in England.
21.- (p. 71) Fuco de Pedrosa. En setembro as aldeás van aos baños. Fuco ten un bigote que deixara por unha asturiana en BB.AA. Esta, Covadonga, tiña cartos e era viúva; fíxose mandona e quería casar axiña. El escondeuse dela. Logo casou cunha tal Benita de Monforte, coa que se daba ben. O autor lelle historias, como a dos árabes Hind e Muavija (un Califa).
22.- (p. 74) Félix Lourido. Bo cazador e especialista en lobos. Seguíalles o rastro e como o lobo sempre ten que saír a mexar, era o momento en que el o encaraba, lle ensinaba os dentes, dicíalle tate e matábao dun tiro. Pero unha vez o lobo non daba saído e sentou a comer. Apareceulle un lobo vello que o mirou, tamén lle dixo tate e riuse del. Félix non se atreveu a matalo.
23.-(77) Peleteiro da Bouza. Toda a vida andara en preitos cos veciños. Como botaba a casa a perder os fillos prohíbenllo. Pasa os días sentado xunto a unha figueira. Un veciño regálalle un par de galos en pago dun bo consello para un preito. A un lévao o golpe. O outro faise compañeiro inseparable do vello. Dormen xuntos, asente ás sentenzas do vello, cacaréxalle aos antigos contrincantes. O vello morre e o polo acaba no arroz da familia.
24.- (p. 80) Aurelio e maila xitana. Aurelio vai coller o coche de liña. Aparécelle unha fermosa xitana que lle quere botar a boaventura ou un baile. Non lle fai caso. Ela dille que llo pagará en queixos. Volve á casa dous días despois e a muller cóntalle como uns ratos negros lle comeron 18 queixos. Uns din que foi a xitana, outros que unha moura do tesouro. Agora Aurelio sae de paseo cun peso por se a ve.
25.- (p. 83) Manuel Suárez. Pasara anos en Portugal de axuda de cámara dun vizconde. Alí coñeceu o Arcebispo de Braga que se burlaba del preguntándolle se fora un dos que roubaran o corpo de San Fructuoso. Tamén coñeceu ao cóengo “tirademoños” de Braga. Este era un bo especialista. Cóntase o caso dos demos que xogaban ao tute dentro dunha moza e caeulles o as de bastos e o sete de ouros polo burato do mexo.
26.- (p. 86) Roque das Goás. Desde que Vedrines vou por enriba do paso de Calais, Roque comezou a soñar con que inventaba un aparello voador. Tiña os planos perfectos nos soños, pero esquecíaos so espertar. Mesmo foi a Santiago ver onde aterrar. Deixou a labranza e dedicouse a soñar. Un día de seitura o fato Pastor topouno a durmir e mirouno fixamente, marchou a grandes saltos. Agora Roque volveu traballar porque Pastor lle roubou os planos coa mirada.
27.- (p. 89) Marcelino Salgueiro. Á súa cabeza dálle por xirar a modiño. Cada vez vai a máis e el ten medo de que lle dea unha volta completa e o afogue. Vai a un menciñeiro que lle recomenda curas de espello. Ao non daren moito resultado faise un aparello de bidueiro para a manter no seu sitio. Pode ser un caso único o seu, sabendo que non daba a volta completa case a deixaba xirar e ser famoso. Mais agora a cabeza xa non quere xirar. 28.- (p. 92) Lisardo Montes. Lisardo estivo no seminario e cóntalle historias ao Sr. Daniel. Como aquela na que o bispo de Lugo adormecía mentres o barbeiro o afeitaba e lle facía a mofa como un galo. O bispo espertou e colleuno, despediuno. Logo viuno nunha misa e díxolle maricón, mellor maricus mariconis... teima tamén a do latín en semellarse ao galego. Morreu o Lisardo e tamén o bispo con esa palabra latina na boca.
29.- (p. 96) Braulio Costas. Facía figuras en barro para exvotos da Nosa Señora de Amil. Tamén lle fixo unha figura á muller cando morreu para levar ao camposanto. Asinaba os exvotos e poñíalles unha recomendación para o santo respectivo.
30.- (p. 99) Pedro Bravo. Tiña moitos oficios. Coñeceu a unha húngara domadora de pulgas; a xente non llo cría ata que un veterinario lles falou de que vira unha destas domadoras nun circo (gañou un pipo de viño). Tamén traballou en México nunha confeitería, o mellor doce levaba leite de burra e mexo de neno éche do máis decente que se fai naquela casa!.
31.- (p. 102) Novagildo Andión. Era Leovigildo, pero confundíronse ao asentalo. Tiña un vello autobús para ir ás feiras e ós enterros. Foi aprendendo a cantar nos funerais e a tocar o harmonio de Reverte. Acabou tamén cantando versos e tocando o violín dun cego. Nun San Froilán viu a cinta do Titanic, quixo poñela en verso e mesmo se inventou un personaxe.
32.- (p. 105) Anxeliña de Prado. A. aprendeu a bordar en Pontevedra. Morreu un curmán dunha cornada e fíxolle un pano con dedicatoria bordada, desde entón especializouse neses panos onde o defunto se despedía de alguén. Mesmo no caso dun que cría na transmigración se puxo o caso é volver.
33.- (p. 108) O loro das Esmelgas (esmelgar é tirar o mel ás abellas). Un da familia das Esmelgas trouxo un papagaio brasileiro que dicía moito Eu som Café Filho (un político). O cura afeccionouse a el e quería aprenderlle latín. No ano 1921 o papagaio púxose mal, o cura quería mandalo a curar a un hospital aragonés. Pero morreu e fixéronlle un bo enterro, Cando cambiaron o camposanto aínda se atopou a lata cos restos do papagaio que dicía ás mozas ''¡Meu anjo! ¡Meu bem! ¡Eu gosto muito de voçé!''
34.- (p. 111) Paulino de Botas. Grande cazador, pero os dentes de ouro brillaban ao sol e espantábanlle as perdices. Por iso tapaba os dentes con papel de fumar El rey de espadas (marca famosa hai anos). Unha perdiz parouse para lle ver os dentes, que había grandes discusións entre as de San Fiz e Asma sobre eran de verdade de ouro. Agora antes de matar unha perdiz pregúntalle se quere verlle os dentes. Só a mata se llos despreza. Pero vaise dedicando máis ao coello, coas perdices ten máis intimidade.
Este conto foi analizado por Rexina Vega. 35.- (p. 113) Bastián de Cornide. Vive en Barcelona, imita ben os paxaros e namora unha murciana. Fan proxectos de fabricar pementón en Cornide. Teñen un fillo que nace cunha mancha coma un pementón na cara. Veñen a Cornide, plantan pementos e ela ata fabrica unha lata de pementón moi celebrada nas patronais.
36.- (p. 116) Tristán García. Tristán era de Viana do Bolo. Un tío díxolle que con ese nome coñecía en Lisboa algúns ricos. No servizo militar en León mercou un libro cos amores de Tristán e Isolda. Desde entón dedicouse a buscar unha Isolda, Soubo dunha viúva en Venta de Baños. Era churrreira e xa co pelo branco, díxolle que pasara toda a mocidade agardando un Tristán, acabou casando cun Ismael. Deulle un paquete de churros.
-20pxAdaptación na serie Os outros feirantes da Televisión de Galicia.
Este relato foi analizado por María Xesús Nogueira 37.- (p. 119) Don Felicio escribe dende o outro mundo. Estivera na Habana e conservábase unha foto na que aparecía cunha escribanía. O seu neto político, Manuel, ve unha noite, sesenta anos despois, como a pluma da escribanía quere escribir soa. Fan garda e ven como pon SOLADME LOS ZUECOS. Topan uns zocos vellos que levan a solar. Volve escribir GRACIAS e deixa unha moeda de ouro de Fernando VII, que o narrador afirma ter visto. Agora os da familia andan descalzos e escoitando o ruído do ouro dun suposto tesouro do vello.
38.- (p. 122) Padín de Carracedo. Perdeu un ollo por culpa dun ourizo. O oculista recomendoulle un de cristal e deixoulle rebaixado un violeta que fora antollo dunha viúva: Vinca pervinca, L. Made in Germany. Grazas ao ollo casou e o terceiro fillo tivo os ollos cor violeta. Desde entón puxo unha estación de servizo para preñadas que querían fillos cos ollos violetas, sacándolle bos cartos.
39.- (p. 127) Xosé Regueira. Tiña dous soños. Nun voaba e caía forte na cama. No outro, cando comía castañas con leite, soñaba cun paraugas e unha muller; espertaba xunto a un charco de auga que mesmo pensaron se sería mexo. Ofreceuse cun exvoto de paraugas a San Cosme. Curou e xa soñou cunha moza coa que casou despois do servizo militar.
40.- (p. 128) Pechado por defunción. Felipe criárase cunha tía que lle falaba de fadas, logo el soñaba. Ata atopou unha fiestra pola que saía unha fada que poñía tenda con mostrador e todo. Mais un día meteuse pola fiestra un mestre de Xove e a fada puxo o cartel de pechado por defunción. Quedou triste e logo morreu co tal cartaz no traveseiro.
41.- (p. 131) O corvo Estanislao. Pepe de Vence considerábase o máis rico do val. Chegou un corvo que lle falou de que estaba a réxime e lle tiña que dar leite, peixe... ou contaba as trasnadas que sabía del. Pepe cumpre o trato pero o corvo vai mirrando e pronto morre. Logo bátao de menos.
42.- (p. 135) Lomas de Pontigo. De cativo pillárao unha inundación e saíra no berce levado pola auga. Interésase por todo tipo de asolagamentos. Un crego cóntalle que o raposo non quería subir á Arca de Noé: ¡Vente, amigo, que hai galiña dentro!-¡Chéirame a can!
43.- (p. 138) Cosme de Paredes.- Era albeite (curandeiro de gando, sen título) e medía a febre a carrancha pernas do porco. Escribía a doenza no lombo do animal e mandaba lavalo con xabón oloroso. Mesmo consultou un porco desde a "portela" dun tren, receitoulle bicarbonato, que lle cheiraba o alento.
44.- (p. 141) Balbina da Furcada. Solteira e corentona, un día puxo un ovo, logo foron vindo outros. Chocounos nunha galiña, saíron pitos que regalaba por moi saborosos. Comezou a ter problemas de conciencia: quen a galearía a ela?, estaría o galo dentro dela? Morreu a carón do palleiro xunto a un ovo.
45.- (p. 146) Os do capitán de Lousada. Eran da casa do Capitán e por iso Eufemio tiña a manía metida: daba ordes, falaba de canonazos. Na Coruña mercou unha gorra de capitán, ata durmiu con ela. O fillo irría para capitán, mais o neno finou e a gorra foi no cadaleito.
46.- (p. 150) Reinaldo Novo. Bo cazador, mesmo corrixía o tempo do Zaragozano. Mordeuno unha lontra e encetóuselle. Sabía que o lobo se tumba no chan nas treboadas, por iso non hai ningún lobo morto de raio. Tamén el un día se deitou ao lado dun lobo nunha tronada.
47.- (p. 153) Fabián Carballido. Nos nove anos nun S. Froilán un vendedor regaloulle unha noz que lle tirou do nariz, e un pano da orella. A noz turraba por dormir dentro do seu nariz. Nos fríos de Santos quíxose meter dentro, que tiña frío. Pediron un quebranoces ao crego: estaba baleira.
48.- (p. 156) María a Peneireira. Casara cun peneireiro. Agora estaba viúva e arranxaba cadeiras. Correuse entre a veciñanza que tiña un espello no que vía o que facía a xente. Facía algo de trampa. Cando morreu, a sobriña non topou o espello que a sacaría de traballar. Aínda hoxe se di na miña vila Seica cho dixo o espello da Peneireira.
49.- (p. 169) O partiquino Ramírez. Logo de doce anos veu de BB.AA. á casa dos tíos. Contou que traballaba de partiquino e o que isto é no teatro. Tamén lles contou varias funcións nas que actuaba. Marchou e uns veciños dixeron que vivía farturentamente cunha comerciante xudía, pero que non lle deixaba probar nin un taco de xamón: é moi escrupulosa co seu Xehová.
Os outros feirantes, parte dunha triloxía
Este libro forma, xunto con Escola de Menciñeiros e fábula de varia xente e Xente de aquí e de acolá unha especie de triloxía que se recolle baixo o título de Semblanzas no volume III da súa Obra completa en galego. Son 113 relatos : 15, 49, 49. Os tres libros semellan os retablos medievais de coleccións de contos como El libro de Conde Lucanor ou os Contos de Canterbury. Nos tres o protagonismo é da xente, no terceiro baixo o nome de feirantes.
E na introdución do libro, ao explicar o título, sinala o autor:
Unidade que se acentúa polo xogo intertextual: Cando escribín a miña “Escola de Menciñeiros” quedáronse esquecidos Mel de Vincios, Pita de San Cobade e un discípulo de Mel... . Ou: Xa contei noutro libro meu que o gatipedro é como un gato gordo que... .. Mesmo chega a repetir Lomas de Pontigo con pequenas variantes en Escola de menciñeiros  e ''Os outros feirantes. ''
Todos estes relatos breves levan polo xeral como título o nome ou alcume do seu protagonista e presentan a característica de seren breves e vivas descricións de personaxes que, nun contorno realista e ás veces ata identificábel, levan adiante o seu vivir cotián. Alvaro Cunqueiro escribiu (coma no relato Freire do Rego: Muitos anos hai, alá polos vinte deste século, foi a cotío pola botica de meu pai un tal Freire de Rego) que os poboadores destes libros non son de todo independentes da variada clientela que frecuentaba a botica do seu pai, mais ao mesmo tempo son produto da súa imaxinación, da súa fantasía.
Baixo unha aparente heteroxeneidade hai unha unidade non só no libro, senón que transcende a este. Os tres libros son máis realistas que as tres novelas e máis entroncados coa tradición oral. Ademais, tamén no discurso narrativo hai trazos que lle confiren unidade á obra.
Voces narrativas
No libro existe un único narrador principal que utiliza a primeira persoa e ao que lle outorga caracteres autobiográficos xa contei noutro libro meu que o gatipedro é...  (p. 23); eu vivía daquela en San Sebastián (p. 104), o que pode levar confundir narrador e autor real. O que fai Cunqueiro é xogar coa fráxil fronteira entre fantasía e realidade e utilizar ao mesmo tempo a técnica do conto oral tradicional.
Tamén nas nas auto-correccións: Era (o canciño Napoleón) ''un lanudo branco, pequeniño, de carta e media de longo, o fuciño azul e os ollos dourados. Vaia, o ollo esquerdo dourado (p. 27); Era conocido (Braulio Costas) polo cazoleiro, porque o era. Mellor dito, fora, que agora por mor do reuma deixara a roda'' (p. 96).
Aínda partindo, en teoría, dun eu que conta todos os relatos, maniféstase de xeitos diferentes: ás veces hai un narrador heterodiexético omnisciente (A orella dereita de Antón de Leivas). Agora ben, para facer máis verosímil ese conto real, intenta xustificar toda a información que coñece valéndose de dúas estratexias diferentes: porque llo contaron (conto oral, que se transmite de boca en boca) ou porque foi testemuña, (como co-protagonista ou como personaxe secundaria ou moi secundaria). O narrador omnisciente busca unha limitación (intencionada) a esa omnisciencia, como se pode ver na utilización de expresións de dúbida: Un tal Serxio de Muimenta (p. 14); Un tal Segundo Leirado (p. 43); ''que non sei si era de Melón ou de Quines, ou si de Covelo ou de Ribadavia (p. 17).
Pero ademais tamén aparece o autor implícito cando o narrador non se limita a transmitir a historia, senón que se introduce nela con opinións e comentarios valorativos sobre os feitos relatados):  Si a cousa era certa, era un gran prodixio, e conviría saber o que Freire lle decía á vela. E si había truco ¿de onde o sacaría o Freire de Rego?  (p. 41); O bisabó de Ramiro erre que erre que tiña que agardar polos ca¬britos, e o forasteiro que tiña que pasalo axiña. Si houbese amosado a man cunha propina, supoñamos catro pesetas, o bisabó de Ramiro seguro que o pasaría sin agardar ao parente cos cabritos (p. 69).
O narrador tamén é o que pronuncia a sentenza final en boa parte dos relatos: Así é a vida (p. 67).
De cando en vez, prodúcese no discorrer dos relatos un cambio de voz narrativa, deixando que os propios personaxes tomen a palabra para se converteren á súa vez en novos narradores, que poden intervir brevemente en primeira persoa para referiren unha pequena parte da súa historia:
Lingua
Na fonética:
Na Morfoloxía:
Estilo
O estilo é sinxelo, sen complicacións formais. Cunqueiro fala de xente, de individuos sen grandes complicacións ideolóxicas, son xente da aldea ou da vila á que lle suceden cousas sinxelas ou fantásticas, é a mestura do máxico co cotián non allea á vida dunha sociedade real galega e campesiña. Así pois, o estilo tiña que ser coherente con todo isto, de aí a abundancia de expresións de tipo coloquial ou popular: Non decindo da misa a media (p. 157).
Os personaxes falan con verosimilitude, nunha linguaxe popular ou coloquial, segundo lles corresponde ao seu rango. No mesmo camiño de busca da verosimilitude hai que situar o bilingüismo dalgúns relatos, e mesmo dalgúns personaxes; falan castelán os personaxes non galegos en Fabián Carballido: ''¡Regalo para el joven por la atención prestada...! '' (tratase do vendedor ambulante). O castelán aparece tamén en personaxes galego-falantes en certos contextos, quizais nun uso diglósico das dúas linguas. Estamos a falar de Eufemio Cortón no relato Os do Capitán de Lousada cando dá ordes militares: ''¡Media vuelta a la derecha! ¡Primera batería, fuego! ¡Ay, que fuego máis lucido! '' (p. 146).
Cunqueiro é un verdadeiro estilista, un dos grandes recreadores da lingua galega. Nosa seus relatos a palabra sempre ten funcións máxicas e mesmo curativas, sobre todo a palabra en latín. Quizais o procedemento estilístico máis chamativo sexa o de realizar o relato do extraordinario cunha frialdade aparente, como se o que se estivese relatando fose do máis cotián. Este procedemento levado a cabo por Cunqueiro está próximo ao que se vén dando en chamar realismo máxico.
Influencias e trazos da narrativa oral
A maioría dos contos están organizados en base a pequenos detalles ou anécdotas, que semellan irse enfiando de acordo coas ideas que van fluíndo na mente do contador, moitas veces sen ambiente nin intriga, cunhas técnicas que beben no xeito de contar oral, do paisano galego:
O espazo
1.- O mundo galego.
O espazo desde onde se conta (onde o narrador primeiro dramatiza para o seu público) é inconcreto, non definido, ao contrario do que acontece co espazo onde se desenvolve a acción das historias na-rradas, que case sempre é Galicia: Muimenta, Corbelle, Bouza, A Cañiza, Sabres, Cornide, Portonovo, Vigo, Mondoñedo, Pontevedra... Abunda polo tanto a información sobre o lugar ou, con frecuencia lugares, nos que se sitúa a acción; aínda máis, as referencias espaciais adoitan ser concretas, específicas (todo isto dálle verosimilitude ao relato). Exemplo, O enano das burlas: Pobo no que se desenvolve a acción, Muimenta. Localización espacial con-creta do suceso narrado: O camiño de Camba. Outras referencias espaciais: Corbelle.
Con moita frecuencia xa no título do relato se recolle o nome do espazo concreto (pobo ou aldea) ao que pertence o protagonista e/ou no que se desenvolve o suceso: Peleteiro da Bouza, O verdugo na Cañiza, Amadeo de Sabres, A voadora de Serantes, Lamego de Mouriz, Bastián de Cornide, Cosme de Paredes.
2.-Tamén están presentes os mundos de fóra. Os lugares foráneos aparecen presentados mediante un método verosímil:
Tempo da historia
Hai dous planos temporais. No primeiro o narrador sitúase nun tempo presente (o presente da narración) inconcreto, que actualiza para o auditorio -ficticio- a historia. O segundo é o tempo das historias, das anécdotas. Neste caso atópanse ás veces referencias temporais concretas, algunhas son simples mencións de feitos históricos xa pasados (afundimento do Titanic) e outras serven para situar a acción: Un destes parentes, un tal Segundo Leirado, foi servir ao rei cando a derradeira guerra carlista (...) estaba na escolta de Primo de Rivera (...) O rei Alfonso XII chegou ao frente do Norde cun grande catarro (p. 42). Non obstante, o máis frecuente é que as referencias temporais sexan do máis impreciso: unha tardiña de verán (p. 11); Esto pasou hai muitos anos, quizaves cen ou máis (p. 17). Parece como se lle interesase máis a indeterminación temporal, o cal —unido á concreción espacial— se pode considerar como unha máis das súas estratexias realistas, porque é máis habitual lembrar o onde có cando.
O tempo do discurso
No referido ao tempo do discurso (da escrita) —e como consecuencia do dobre plano antes sinalado— hai constantes saltos entre eles.
Dentro xa de cada unha das historias, o máis usual é o tratamento lineal (O cabalo de Alberte Merlo, O verdugo na Cañiza, Xosé Liñeiras...), aínda que tamén aparecen frecuentes retrospeccións (O enano das burlas, cando conta a historia do tatexo; A tía Remedios, a vida coa condesa no Brasil; Ramiro da Barca, o caso do demo co seu bisavó; O partiquino Ramírez, os casos que lle pasaron na Arxentina...) e tamén hai algunhas prospeccións: D. Felicio escribe dende o outro mundo, pro todo esto pasou despois do que lles vou contar, p. 119.
Estrutura do relato
A estrutura denota unha clara influencia da narrativa oral: frases que traen outras, ideas que xeran outras. Non seguen un modelo ríxido, mais por regra xeral, todos estes relatos presentan un mesmo esquema: presentación (do asunto e do personaxe), desenvolvemento do asunto, desenlace. Na maior parte dos relatos hai unha presentación rápida do asunto, do tema central do conto; ou sexa, que se vai directamente ao gran: Un tal Serxio de Muimenta, que deica entón falara ben e seguido, sen prender en consoante algunha, púxose a tatexar (O enano das burlas, p.14)
A presentación inclúe, en moitos dos relatos e dependendo de cal é o asunto que se vai tratar no conto, unha descrición do protagonista, que pode ser máis ou menos explícita. Hainas cunha descrición física detallada, con información bastante completa sobre a súa familia, lugar onde nace ou vive etc. Outras, en troques, case non din máis que o seu nome (que normalmente adoita darse con bastantes detalles, incluíndo en moitos casos o alcume). Exemplo da primeira é: ''Antón de Leivas vivía cos seus pais e irmáns en Vilarelle, na casa que está mesmo á beira da fraga de Unces. Era un mozo de vintecatro anos, de mediana estatura, e arroibado, como soen ser os de Vilarelle'' (A orella dereita de Antón de Leivas, p. 50). Exemplos da segunda: O cabalo de Alberte Merlo (p. 11), no que de Alberte só se di o nome; do cabalo, pola contra, dáse unha información máis detallada. Ou Marcelino Prado (p. 23) do que só se nos di o nome.
De todos os personaxes dáse tamén frecuentemente o nome e o alcume: Xosé Liñeiras = Pepiño Seisdedos, Carlos Pillado = Carlos do Herdeiro, Xosé Pillado Cruces = Penedo de Silvosa, Braulio Costas = O Cazoleiro, Cosme de Paredes = O Sr. Cosmede, María de Fontes = A voadora de Serantes. Outras veces dáse o nome (xeralmente co primeiro apelido): Alberte Merlo, Agustín, Marcelino Pardo, a tía Remedios, Antón de Leivas, Fulxencio Parada, Hermelina da Ponte, Felpeto, Rosa Martiño, Félix Lourido, Aurelio, Manuel Suárez, Marcelino Salgueiro, Lisardo Montes, Pedro Bravo, Novagildo Andión, Anxeliña de Prado, Tristán García, D. Felicio Pardo, Xosé Regueira, Felipe Ribeira, Pepe de Vence. Hai, de entre os que dá só o nome, algúns nos que é difícil saber se se trata dun apelido, dun alcume, ou da localidade, así: Fuco de Pedrosa, Roque das Goás, Paulino de Botas, Padín de Carracedo...; porque de feito nalgúns casos semellantes (nome propio+sintagma preposicional) sábese —ou é doado deducir— que se trata da localidade á que pertence o individuo: Serxio de Muimenta (era dos poucos veciños de Muimenta que nunca... ), Louro de Parentes, Amadeo de Sabres, Piñeiro de Guitiriz, Lamego de Mouriz (Lamego volveuse a Mouriz), Bastián de Cornide (da aldea de Cornide).
De todo isto pódese concluír que Álvaro Cunqueiro ten especial interese en individualizar os seus personaxes, o que se pode considerar como unha das súas estratexias realistas.