cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sitio de unión
Inhibición
Os inhibidores competitivos compiten cun substrato por unirse a encimas nos sitios activos e así impedir a formación do complexo encima-substrato (se entran eles, non entra o substrato), polo que diminúe a formación de produto. Por exemplo, o monóxido de carbono é un veleno respiratorio que actúa competindo co oxíxeno por unirse ás moléculas de hemoglobina.
Os inhibidores acompetitivos únense xunto co substrato nos sitios activos, formándose un complexo encima-substrato-inhibidor (ESI), que non orixina o produto, polo que a velocidade de formación do produto diminúe.
Outros inhibidores mixtos, únense ao encima nun sitio de unión diferente do sitio activo (onde se une o substrato), chamado sitio ou centro alostérico. A unión do inhibidor ao sitio alostérico causa cambios conformacionais no encima que poden diminuír a afinidade do encima polo substrato (modulación negativa). Inversamente, en certos casos a unión destas moléculas reguladoras ao sitio alostérico pode orixinar un aumento da velocidade encimática (modulación positiva).
Sitio activo
No sitio activo o substrato únese ao encima para inducir unha reacción química. Os susbtratos, estados de transición e produtos poden estar unidos aos sitios activos, así como os inhibidores competitivos. Por exemplo, no contexto da contracción muscular, a unión do calcio á troponina nas células musculares pode inducir un cambio conformacional na troponina. Isto permite que a tropomiosina expoña o sitio de unión actina-miosina ao cal se une a cabeza da miosina para formar unha ponte cruzada e inducir a contracción muscular.
No sangue, un exemplo de unión competitiva é a competición do monóxido de carbono co oxíxeno para unirse ao sitio activo no grupo hemo da proteína hemoglobina dos glóbulos vermellos. O monóxido de carbono ten unha alta afinidade polo sitio e supera na competencia ao oxíxeno en condicións de baixa concentración de oxíxeno. Cando se une o monóxido de carbono prodúcese un cambio conformacional que impide que o hemo se una ao oxíxeno, orixinando un envelenamento por monóxido de carbono. miniatura|Unión competitiva e non competitiva nos sitios activo e regulatorio (alostérico), respectivamente.
Sitio alostérico
No sitio alostérico ou regulatorio dun encima, a unión dun ligando pode amplificar ou inhibir o funcionamento da proteína. A unión dun ligando a un sitio alostérico dun encima multimérico adoita inducir unha cooperatividade positiva, é dicir, a unión dunha molécula de substrato induce un cambio de conformación favorable e incrementa a probabilidade de que o encima se una a unha segunda molécula de substrato. Os ligandos dos sitios regulatorios poden ser homotrópicos ou heterotrópicos ; os primeiros son un só tipo de molécula que afecta a actividade encimática (a mesma substancia funciona como susbtrato e como regulador), mentres que os segundos son varios tipos de moléculas, que afectan a actividade do encima (o susbtrato e o regulador son substancias distintas).
Os encimas que están moi regulados adoitan ser esenciais nas vías metabólicas. Por exemplo, a fosfofrutoquinase (PFK), que fosforila a frutosa na glicólise, está moi regulada polo ATP. A súa regulación na glicólise é imperativa porque é a reacción limitante da vía metabólica. A fosfofrutoquinase tamén controla a cantidade de glicosa que se vai destinar a impulsar a formación de ATP pola vía catabólica. Por tanto, cando hai un suficiente nivel de ATP, este encima é inhibido alostericamente polo ATP. Esta regulación conserva eficazmente as reservas de glicosa, que poden ser necesarias para outras vías. O citrato, un intermediario do ciclo do ácido cítrico, tamén funciona como regulador alostérico da fosfofrutoquinase.
Sitios de unión dunha soa cadea e de cadea múltiple
Os sitios de unión poden caracterizarse tamén polas súas características estruturais. Os sitios de cadea simple (de ligandos “monodésmicos”, de μόνος, 'unha', e δεσμός, 'unión') están formados por unha soa cadea proteíca, mentres que os sitios de cadea múltiple (de ligandos "polydésmicos”, de πολοί, 'moitos') encóntranse frecuentemente en proteínas complexas e están formados máis dunha cadea proteica, normalmente en ou preto das interfaces das proteínas. Investigacións recentes mostraron que a estrutura do sitio de unión ten profundas consecuencias na bioloxía das proteínas complexas (evolución da función, alostería).
Plectropterus gambensis
Plectropterus gambensis é unha especie de ave anseriforme da familia dos anátidos, a única da subfamilia dos plectropterinos.
Descrición
A especie foi descrita en 1766 por Linneo na 12ª edición do seu Systema Naturae, baixo o nome de Anas gambiensis.
Sitio de unión
Sitios de unión en ácidos nucleicos
O termo sitio de unión tamén se usa moito referido a ácidos nucleicos. No ADN e ARN encóntranse diversas secuencias e tramos que serven de sitio de unión para outras moléculas, como encimas ou factores de transcrición.
Sitios de unión de anticorpos
Tamén se utiliza ás veces o termo sitio de unión para as partes do anticorpo onde se unen outras moléculas, como son os dos extremos Fab (parátopos), onde se unen os antíxenos.
Plectropterus gambensis
Sinónimo
Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polo sinónimo:
Sitio de unión
Curvas de unión
miniatura|Padróns de unión sigmoidal e hiperbólico que mostran o carácter cooperativo ou non cooperativo dos encimas.
Plectropterus gambensis
Subespecies
Recoñécense dúas subespecies:
Características
miniatura|140px|esquerda|En voo É un ganso grande, propio de África, que pesa entre os 4 e os 6 kg.
Relacionado cos membros da subfamilia dos tadorninos (e moitas clasificacións considárano dentro dela), pero presenta varios trazos anatómicos que para algúns son suficientes para encadralo nunha subfamilia propia.
Sitio de unión
Curvas de unión
É útil facer modelos utilizando as curvas de unión cando se avalían as afinidades de unión de, por exemplo, o oxíxeno á hemoglobina e mioglobina no sangue. A hemoglobina, que ten catro grupos hemo, mostra unha unión cooperativa. Isto significa que a unión do oxíxeno a un grupo hemo da hemoglobina induce un cambio de conformación favorable que fai que se incremente a afinidade de unión do oxíxeno nos seguintes grupos hemo. Nestas circunstancias, a curva de unión da hemoglobina será sigmoidal debido ao incremento de afinidade polo oxíxeno. Como a mioglobina ten só un grupo hemo, mostra unha unión non cooperativa e unha curva de unión hiperbólica.
Plectropterus gambensis
Características
Unha característica destacábel é a presenza de dous esporóns aguzados e rectos no bordo anterior das ás cos que pode golpear e defenderse.
Sitio de unión
Aplicacións
As diferenzas bioquímicas entre diferentes organismos e os humanos son útiles para o desenvolvemento de novas medicinas. Por exemplo, a penicilina mata as bacterias ao inhibir o encima bacteriano DD-transpeptidase, que intervén na construción da parede celular bacteriana, de modo que impide a correcta formación desta e a supervivencia da bacteria. Así, o estudo dos sitios de unión é importante en moitos eidos da investigación científica, como na investigación dos mecanismos do cancro, formulación de fármacos, e a regulación fisiolóxica. A preparación dun inhibidor para que mute a función dunha proteína é unha maneira común de terapia farmacéutica. miniatura|O [[metotrexato inhibe a dihidrofolato redutase ao vencer na competencia co substrato ácido fólico. O sitio de unión está debuxado en azul, o inhibidor en verde e o substrato en negro.]] Na investigación do cancro utilízanse ligandos modificados para que teñan unha aparencia similar á do ligando natural para que inhiban o crecemento do tumor. Por exemplo, o metotrexato, unha substancia quimioterapéutica, actúa como inhibidor competitivo no sitio activo da dihidrofolato redutase. Esta interacción inhibe a síntese de tetrahidrofolato, detendo a produción de ADN, ARN e proteínas. A inhibición desta función reprime o crecemento neoplástico e mellora a psoríase grave e a artrite reumatoide adulta.
Plectropterus gambensis
Distribución
Ocupa a interfase de ecosistemas terrestres e acuáticos da África subsahariana.
Sitio de unión
Aplicacións
En doenzas cardiovasculares utilízanse fármacos como os beta-bloqueantes para tratar pacientes con hipertensión arterial. Os β-bloqueantes son axentes antihipertensivos que bloquea a unión das hormonas adrenalina e noradrenalina aos receptores β1 e β2 no corazón, vasos sanguíneos e outros tecidos. Estes receptores normalmente son intermediarios da resposta simpática de "loitar ou fuxir", causando a constrición dos vasos sanguíneos.
Os inhibidores competitivos tamén se usan moito con distintas finalidades. Por exemplo, a toxina botúlica, coñecida comercialmente como Botox, é unha neurotoxina que causa parálise fláccida no músculo porque se une a receptores dos nervios acetilcolinérxicos e impide a transmision nerviosa ao músculo. Esta interacción inhibe a contracción muscular.
Plectropterus gambensis
Ameazas
A especie está ameazada pola caza incontrolada (o descenso da súa poboación en Botsuana atribuíuse á caza fóra das áreas protexidas). A especie é cazada e comercializada nos mercados de medicina tradicional en Nixeria.
Estado de conservación
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, colnsidrando que esta especie ten unha área de distribución extraordinariamrente grande e quj, polo tanto, non se aproxima aos limiares de vulnerábel baixo o criterio de tamaño da área de distribución, que a tendencia poboacional parece estar en aumento e, polo tanto, a especie non se achega aos limiares de vulnerábel segundo o criterio de tendencia poboacional, e que o tamaño da poboación é moi grande e, polo tanto, non se aproxima aos limiares de vulnerábel segundo o criterio do tamaño da poboación, cualifica o status da especie como LC (puco preocupamte).
Cucujus clavipes
Cucujus clavipes é unha especie de escaravello da familia Cucujidae. Vive en América do Norte. Atópanse xeralmente na liña das árbores baixo as codias de freixos e chopos mortos. Descríbense como comedores de zume elaborado do floema e a miúdo predadores doutros pequenos insectos, como escaravellos perforadores da madeira e ácaros. Vense normalmente durante as estacións de primavera-verán. Como teñen un hábitat frío, estes escaravellos utilizan varios mecanismos fisiolóxicos para sobrevivir; teñen sona pola súa capacidade de cambiar o seu metabolismo para pasar o inverno.
Características
Miden entre 10 e 14 mm de lonxitude,. O seu corpo adoita estar moi aplanado dorsoventralmente e os seus laterais son paralelos. O abdome ten 5 segmentos ventrais visibles. Estes teñen procesos medios fortemente bifurcados no ápice abdominal. Son de cor vermella apagada ou brillante. O adulto ten cabeza de forma triangular e antenas negras. Son organismos poiquilotermos.
Carboxipeptidase A2
A carboxipeptidase A2 é un encima hidrolase proteolítico que nos humanos está codificado no xene CPA2 do cromosoma 7 nun cluster de xenes.
Coñécense tres formas de procarboxipeptidase pancreática. As formas A1 e A2 son proteínas monoméricas con diferentes propiedades bioquímicas. A forma A2 actúa cortando residuos de aminoácidos aromáticos C-terminais.
The White Helmets
The White Helmets é unha curtametraxe documental británica de 2016. O filme segue as operacións diarias dun grupo de rescatistas voluntarios da Defensa Civil Siria, tamén coñecida como Cascos Brancos. Foi dirixido por Orlando von Einsiedel e producido por Joanna Natasegara. Gañou o Óscar á mellor curtametraxe documental na 89ª edición dos premios.
Glutamato deshidroxenase
A glutamato deshidroxenase (GLDH, GDH) é un encima presente tanto en procariotas coma en mitocondrias de eucariotas que cataliza a reacción de oxidación do glutamato a α-cetoglutarato (tamén chamado 2-oxoglutarato) e amoníaco. As glutamato deshidroxenases coñecidas poden usar como cofactores o NAD+, o NADP+ ou ambos.
En bacterias, o amoníaco é asimilado a aminoácidos a través do glutamato e pola acción de aminotransferases. En plantas, o encima pode funcionar en ambas as direccións dependendo do ambiente e estrés. As plantas transxénicas que expresan GLDHs microbianas están melloradas en canto á tolerancia a herbicidas, os déficits de auga e a infeccións de patóxenos. Son máis valiosas nutricionalmente.
O encima representa unha ligazón clave entre as vías do catabolismo e anabolismo, por iso é tan común nos eucariotas. Nos humanos os xenes relevantes denomínanse GLUD1 (glutamato deshidroxenase 1) e GLUD2 (glutamato deshidroxenase 2), e hai tamén polo menos 8 pseudoxenes GLDH no xenoma humano, o que probablemente reflicte as influencias microbianas durante a evolución dos eucariotas.
Tipos de GLDH e cofactores
O NAD+ ou NADP+ son os cofactores que poden utilizar as glutamato deshidroxenases na súa reacción, producindo α-cetoglutarato, amoníaco e os coencimas reducidos.
Baseándose no cofactor que utilizan podemos distinguir tres clases de reaccións das glutamato deshidroxenases, que son:
Regulación da glutamato deshidroxenase
Nos humanos a actividade da glutamato deshidroxenase é controlada por ADP-ribosilación, unha modificación covalente levada a cabo polo produto do xene sirt4. Esta regulación é relaxada en resposta a restricións calóricas e baixo nivel de glicosa sanguínea. Nesas circunstancias, a actividade da glutamato deshidroxenase elévase para incrementar a cantidade de α-cetoglutarato producido, que pode utilizarse para proporcionar enerxía entrando no ciclo do ácido cítrico onde xerará a produción de ATP.
En microbios, a actividade é controlada pola concentración de amoníaco e o ión rubidio de similar tamaño, que se une a un sitio alostérico da GLDH e cambia a Km (constante de Michaelis) do encima.
O control da GLDH por ADP-ribosilación é especialmente importante nas células β pancreáticas produtoras de insulina. As células beta segregan insulina en resposta a un incremento da proporción ATP:ADP, e, a medida que os aminoácidos son transformados pola GLDH en α-cetoglutarato, esta proporción aumenta e segrégase máis insulina. A SIRT4 é necesaria para regular o metabolismo dos aminoácidos como un método de control da secreción de insulina e regulación dos niveis de glicosa.
Carl Frieden descubriu que a glutamato deshidroxenase do figado bovino está regulada por nucleótidos a finais da década de 1950 e principios da de 1960. Ademais de describir os efectos de nucleótidos como o ADP, ATP e GTP, describiu en detalle os diferentes comportamentos cinéticos do NADH e NADPH na reacción. Por isto foi un dos primeiros encimas no que se describiu o que despois se chamaría comportamento alostérico.
As mutacións que alteran o sitio de unión alostérica do GTP causan a activación permanente da glutamato deshidroxenase e conducen a unha síndrome de hiperinsulinismo-hiperamonemia.
Regulación
Esta proteína pode usar o modelo da morfeeína da regulación alostérica.
Inhibidores alostéricos:
Activadores:
Outros inhibidores:
Ademais, a GLDH de ratos mostra inhibición de substrato pola cal a actividade da GLDH descende con altas concentracións de glutamato.
Isocimas
Os humanos expresan os seguintes isocimas da glutamato deshidroxenase:
Aplicación clínica
Nos laboratorios médicos poden facerse medicións dos niveis de GLDH para avaliar o estado da función hepática. Niveis elevados no soro sanguíneo de GLDH indican un dano no fígado e a GLDH é importante para facer un diagnóstico diferencial de enfermidades hepáticas, especialmente en combinación cos niveis de aminotransferases. A GLDH está localizada nas mitocondrias e practicamente non se libera ningunha en enfermidades inflamatorias xeneralizadas do fígado como as hepatites virais. Pero enfermidades do fígado nas que se produce unha necrose dos hepatocitos, como nos danos tóxicos ao fígado ou a hipóxia do fígado, caracterízanse por presentar altos niveis séricos de GLDH. A GLDH é importante para distinguir entre a hepatite viral aguda e a necrose hepática tóxica aguda ou a enfermidade hepática hipóxica aguda, especialmente no caso de danos hepáticos, xunto cun nivel moi alto de aminotransferases. En ensaios clínicos a GLDH pode servir como medida da seguridade dun fármaco.
Pode utilizarse un inmunoensaio encimático (EIA) para a glutamato deshidroxenase como ferramenta de cribado en pacientes con infección por Clostridioides difficile. O encima exprésase constitutivamente na maioría das cepas de C. difficile e pode así ser detectado doadamente nas feces. A diagnose confírmase xeralmente facendo seguidamente un EIA para as toxinas A e B de C. difficile.
Carnival of Light
Carnival of Light é o terceiro álbum de estudio da banda británica de rock Ride, publicado o 20 de xuño de 1994 a través do selo Creation Records. O disco chámase así pola canción dos Beatles co mesmo nome. O álbum amosa o cambio do grupo do shoegazing cara a un son folk rock máis tradicional. Non foi ben recibido pola crítica, e cara finais de 1994 incluso os membros da banda desilusionáronse, referíndose a el entre eles como "Carnival of Shite", aínda qu nunha entrevista de 2022 Andy Bell dixo que "fixen as paces con el. Ten moitas cancións boas, como Moonlight Medicine e Birdman".
Día de Cassinga
O día de Cassinga é un día nacional en Namibia que lembra o masacre de Cassinga. Conmemórase cada ano o 4 de maio, e a data "lembra aqueles (arredor de 600) asasinados en 1978 cando a Forza de Defensa de Suráfrica atacou unha base da SWAPO en Cassinga, no sur de Angola". As conmemoracións están marcadas anualmente por cerimonias en "Heroes' Acre", fóra de Windhoek. A estas cerimonias asistiron moitas figuras políticas nacionais importantes, incluíndo o presidente Hage Geingob e os expresidentes Hifikepunye Pohamba e Sam Nujoma (a partir de 2016).
4 de maio de 1978
Na mañá do 4 de maio de 1978, a Forza de Defensa de Suráfrica realizou un ataque aéreo contra o campamento Cassinga preto da aldea de Cassinga, seguido dun despregamento de paracaidistas. O campo estaba habitado por simpatizantes de SWAPO exiliados e as súas familias. Neste ataque morreron 165 homes, 294 mulleres e 300 nenos. Máis tarde o mesmo día tamén foi atacado o próximo campamento Vietnam, na aldea de Tchetequela. No ano 2016 as tumbas non estaban marcadas, mais o Goberno de Namibia ten pensado erguer un lugar conmemorativo.
Láudano
O láudano (do latín antigo abdanum, este do latín ladănvm / ladanu, e á súa vez do grego antigo λάδανον) é unha tintura de opio preparada por primeira vez por Paracelso.
Historia
Durante séculos foi vendido legalmente ; na España dos anos 1920 era vendido como fórmula maxistral e láudano de Sydenham. Este fora comercializado por Thomas Sydenham, ademais do extracto alcohólico de opio, contén tintura de azafrán e esencias de canela e cravo. No século XVIII tamén tiña sido formulado por Rousseau, que era médico persoal de Luís XIV de Francia.
Foi moi utilizado no século XIX como analxésico.
Principio activo e usos
Utilizábase para diminuír calquera tipo de dor e tamén contra a diarrea (receita que aínda se utiliza nalgúns casos). O seu ingrediente activo é a morfina, pero tamén contén codeína e narcotina ; este último non ten propiedades narcóticas e, en cambio, é antitusivo e tamén provoca molestias estomacais e vómitos.
Arco capaz
miniatura|244x244px|Arco capaz de ángulo do segmento AB.\gamma O arco capaz é o lugar xeométrico dos puntos desde os que un segmento AB «se ve» co mesmo ángulo, é dicir, o lugar xeométrico dos vértices P dos ángulos APB que teñen a mesma amplitude. O arco capaz de ángulo \gamma dun segmento AB é o lugar xeométrico dos puntos P tales que e son exclusivamente dous arcos de circunferencia, un a cada lado do segmento AB, ambos os puntos inclúense unindo ditos arcos. miniatura|200x200px|Arco capaz do ángulo de 90º O arco capaz con ángulo igual a 90º corresponde co segundo teorema de Tales, de tal xeito que o arco capaz é a circunferencia cuxo diámetro é o segmento AB.
Construción do arco capaz
miniatura|Construción do arco capaz respecto do segmento AB, de ángulo\gamma. Para construír o arco capaz de ángulo \gamma do segmento AB, en delineación, empézase pola construción da mediatriz do segmento AB que é onde están os posibles centros C do arco capaz \gamma.
Constrúese o ángulo \gamma no punto A sobre o segmento AB, e logo cunha escuadra trázase unha perpendicular por A ao novo lado do ángulo que incide no punto C sobre a mediatriz.
Movimento da Resistência Ariana
O Movimento da Resistência Ariana (Gallaecia) foi un movemento nazi que existiu en Galicia. Este movemento era supremacista branco e nacionalista galego e existiu entre o ano 2001, orixinalmente como un sitio web, até comezos da década de 2010.
Antecedentes
A páxina web comezou a funcionar no verán de 2001 xunto cunha serie de pintadas na capital galega anuciando a aparición desta nova web. Esta páxina chegou popularizarse pola cantidade de contido publicado e por abrenguer varios sitios web tamén, como CEDADE Galiza, Orgullo Blanco ou Hermandad Aria, chegando con isto a obter 25.000 visitas en pouco tempo. No ano 2002 intentouse crear unha plataforma para unificar ás bandas de música RAC baixo unha ONG que cobrase subvencións da comunidade autonóma, xunto cun intento de crear unha libraría, mais ámbolos dous intentos marraron.
A web neonazi atacaba os ideais da hispanidade e da democracia, xunto cos da cristiandade abrazando o paganismo próximo a Miguel Serrano Fernández. O grupo tamén rexeitaba o franquismo e mantiña material racista na web. Co tempo, chegou a converterse nunha tenda en liña.
Blonde (filme de 2022)
Blonde é un filme estadounidense de 2022 escrito e dirixido por Andrew Dominik. Está baseado na novela homónima de 2000 escrita por Joyce Carol Oates. O filme é unha versión ficticia da vida e a carreira da actriz estadounidense Marilyn Monroe, interpretada por Ana de Armas. O elenco está composto por Adrien Brody, Bobby Cannavale, Xavier Samuel e Julianne Nicholson.
Blonde estreouse o 28 de setembro de 2022 a través de Netflix, onde conta con versión substitulada en galego.
Bikram: Yogi, Guru, Predator
Bikram: Yogi, Guru, Predator é un filme documental estadounidense de 2019 dirixido por Eva Orner e protagonizado por Larissa Anderson, Francesca Asumah e Sarah Baughn. O filme trata sobre Bikram Choudhury, como construíu o seu imperio de ioga e as acusacións de acoso sexual e violación.
O filme estreouse no Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2019, e estreouse a través de Netflix o 20 de novembro de 2019.
Estrea
Bikram: Yogi, Guru, Predator estreouse en liña o 20 de novembro de 2019 a través de Netflix.
Chamatkar
Chamatkar (en चमत्कार; traducible como "Milagre") é un filme indio de 1992 dirixido por Rajiv Mehra. Está protagonizado por Naseeruddin Shah, Shah Rukh Khan e Urmila Matondkar. Dende 2016, os dereitos deste filme son propiedade da compañía de Khan, Red Chillies Entertainment.
Banda sonora
A música foi composta por Anu Malik e as letras por Anand Bakshi.
Roy Orbison
Roy Kelton Orbison, nado en Vernon (Texas) o 23 de abril de 1936 e finado en Hendersonville (Tennessee) o 6 de decembro de 1988, alcumado de The Big O, foi un influente cantante e compositor estadounidense, cunha carreira que se estendeu durante catro década. Orbison foi internacionalmente recoñecido polas súas baladas sobre amores perdidos, polas súas melodías ritmicamente avanzadas, o seu timbre vocal de tres oitavas, as súas característicos lentes escuras e un ocasional uso do falsete, tipificado en cancións como "Only The Lonely", "Oh, Pretty Woman" e "Crying". En 1988, foi incluso postumamente no Salón da Fama de compositores de música.
Primeiros anos
Roy Orbison naceu en Texas, nos Estados Unidos, fillo mediano do mecánico Orbie Lee Orbison (1913–1984) e da enfermeira Nadine Vesta Shults (1913–1992). Os seus pais, Orbie Lee e Nardine, regaláronlle a súa primeira guitarra cando cumpriu seis anos. Como era de esperar para un mozo que vivía en Texas, as súas influencias musicais foron o gospel e o country.
Roy estudou dous anos na University of North Texas en Denton. Pretendía estudar xeoloxía, xa que o seu pai traballaba nos campos de petróleo, e pensaba traballar alí se non podía vivir da música. Mentres estaba na universidade, o seu amigo Pat Boone convenceuno para formaren unha nova banda. Tras formala, Orbison traballaba no campo de petróleo e tocaba pola noite.
Carreira profesional
As súas interpretacións en vivo fixérono entrar en contacto con Johnny Cash, que lle aconsellou que enviase unha copia de "Ooby Dooby" a Sam Phillips, da Sun Records, compañía de Elvis Presley e Jerry Lee Lewis. En xuño de 1956, gravou con The Teen Kings o seu primeiro grande éxito, "Ooby Dooby", vendendo 20 000 copias. Ao principio pretendía ser só compositor de rock, mais co tempo decidiu gravar as súas propias cancións e impresionou o público coa súa voz forte e preferindo frecuentemente permanecer en tons agudos.
O primeiro grupo famoso que gravou unha canción de Orbison foron The Everly Brothers: "Claudette", unha das súas primeiras composicións, que Orbison dedicou á súa primeira esposa en 1958. Algúns anos despois, como agradecemento aos Everly Brothers, gravou dous dos seus grandes éxitos, "Bye Bye Love" no seu álbum Lonely & Blue (1960) e "All I Have To Do is Dream", no seu álbum In Dreams (1963). Cos dereitos de autor resultantes do éxito de "Claudette", Orbison conseguiu librarse do contrato con Sun Recordos e asinar coa discográfica Monument. A súa primeira gravación, "Uptown", en 1960, apareceu na listaxe dos éxitos dos Estados Unidos. Ese mesmo ano, a súa canción "Only The Lonely" foi rexeitada por Elvis Presley e os Everly Brothers e gravouna Orbison: a canción chegou ao número un nas listaxes do Reino Unido e por pouco tamén nos Estados Unidos, vendendo dous milóns de discos.
Coméntase que Orbison, unha persoa tímida e de poucas palabras, empregaba lentes escuros para corrixir o seu astigmatismo crónico. Xa na década de 60, gozou dun éxito maior, tanto no Reino Unido como nos Estados Unidos, co seu estilo de baladas románticas como "Blue Angel", "Running Scared", "Crying", "Dream Baby", "Blue Bayou" e "In Dreams". Mesmo durante o período de éxito de The Beatles (grupo de quen se fixo amigo), Orbison foi un dos artistas estadounidenses que mantivo o éxito comercial. Nese tempo, foi dúas veces número un no Reino Unido co poderoso "It's Over" e co seu maior éxito "Oh, Pretty Woman", vendendo 7 millóns de discos en 1964. A súa fama era tan grande, que os Beatles se sentían orgullosos porque compartiran unha xira con el en 1963. Orbison consideraba o Reino Unido a súa segunda patria a causa do seu grande éxito no país e das frecuentes xiras que facía alí.
En 1965, Roy Orbison asinou coa MGM, pensando na posibilidade de ser actor de cinema, como Elvis Presley. De feito, chegou a rodar un filme en 1968, The Fastest Guitar Alive, inicialmente un western dramático, mais logo reescrito como comedia, que tivo pouco éxito. Orbison sempre gustou da música country e nunca agachou a súa admiración por Don Gibson. Tanto é así, que en 1967 gravou un álbum titulado Roy Orbison Sings Don Gibson, o que se converteu en algo inédito, polo feito de que Orbison era o autor da maioría das cancións que gravaba. Entre outras, Orbison gravou "I Can't Stop Loving You", "I'd Be a Legend in My Time" ou "Too Soon to Know", compostas por Gibson.
Traxedias e declive
O 25 de marzo de 1969, Orbison casou coa adolescente alemá Barbara Jakobs, que coñecera varias semanas antes da morte dos seus fillos. Wesley (nado en 1965), o seu fillo máis novo con Claudette, foi criado polos pais de Orbison. Orbison e Barbara tiveron un fillo (Roy Kelton) en 1970 e outro (Alexander) en 1975.
Os anos que seguiron foron tempos escuros na súa carreira. Na década de 1970, alén de pasar por problemas financeiros, sufriu unha operación de corazón en 1979, e só foi relanzado en 1980, cando gañou un Grammy polo seu dúo con Emmylou Harris en "That Lovin' You Fellin' Again", do filme Roadie. En 1986, outro dos seus éxitos, "In Dreams", fixo parte da banda sonora do filme Veludo azul.
Volta ao éxito
En 1987 foi incluído no Salón da Fama do Rock'n Roll e na cerimonia cantou "Oh, Pretty Woman" con Bruce Springsteen. Ese mesmo ano, asinou un contrato con Virgin Records, onde regravou todos os seus éxitos, xa que moitas das gravacións orixinais estaban "presas" debido ao proceso de falencia. O resultado foi o álbum In Dreams. En 1988, Roy gañou o Grammy polo dúo con k.d. lang "Crying". En 1988 produciu o álbum e o vídeo A Black And White Night (Roy Orbison and Friends) onde aparecen varias estrelas da música, como Bruce Springsteen, Tom Waits e Elvis Costello.
Ese mesmo ano xuntouse con George Harrison, Bob Dylan, Tom Petty e Jeff Lynne formando os Traveling Wilburys. No entanto, nesta banda, non revelaron os seus nomes verdadeiros e dicían que estaba composta por catro irmáns (concretamente Orbison era coñecido como Lefty Wilbury). O lanzamento deste álbum foi espléndido e lograron o Grammyen 1989. Todos esperaban que carreira de Orbison rexurdise novamente, cando sufriu un ataque cardíaco fatal en Tennessee.
Pasamento
Orbison actuou no Front Row Theater de Highland Heights, Ohio o 4 de decembro de 1988. Exhausto volveu á súa casa de Hendersonville para descansar uns días antes de voar de novo a Londres para rodar dous vídeos máis cos Traveling Wilburys. O 6 de decembro de 1988 pasou o día practicando aeromodelismo co seu amigo e chofer Benny Birchfield e ceou na casa deste en Hendersonville. Ao final do día, faleceu dun ataque cardíaco na casa da súa nai aos 52 anos. Está enterrado no Westwood Village Memorial Park Cemetery dos Ánxeles, California. O seu túmulo está sen identificación, mais os rexistros do cemiterio indican que está na sección D, número 97.
Eugène Parlier
Eugene Parlier, nado en Montreux o 13 de febreiro de 1929 e finado na mesma cidade o 30 de outubro de 2017, foi un futbolista suízo, que xogaba de porteiro. Foi internacional coa selección suíza, coa que disputou a Copa do Mundo de 1954.
Traxectoria
No verán de 1959 pasou ao FC Biel-Bienne, que viña de ascender á máxima categoría, e co que se proclamou campión de liga na súa primeira campaña, só por detrás do Young Boys. Na súa segunda tempada, alcanzou a final da Copa de Suíza, perdendo ante o FC La Chaux-de-Fonds. Xogou no Biel ata 1964, pasando logo polo FC Lausanne-Sport e o Étoile Carouge antes de colgar as btas.
Durante toda a súa carreira deportiva compaxinou o fútbol co seu traballo de ebanista en Montreux. Trala súa retirada dos campos de fútbol, dirixiu un taller de carpintería en Chailly, Montreux.
Selección suíza
Para o Mundial de 1954 o seleccionador Karl Rappan elixiu a Parlier como porteiro titular, por diante de Stuber e Walter Eich. A selección helvética quedou encadrada no Grupo 4, xunto con Bélxica, Inglaterra e Italia, tendo que xogar só contra as dúas últimas. Parlier disputou todos os partidos como titular, participando na vitoria ante Italia no primeiro partido, disputado ante 40.749 espectadores no Stade Olympique de la Pontaise de Lausana, e na derrota fronte a Inglaterra no estadio Wankdorf de Berna. Ocupou a portería tamén no partido de desempate contra Italia en Basilea, onde encaixou só un gol, obra de Fulvio Nesti, mentres que Suíza fixo catro tantos, logrando así o pase á seguinte fase.
Xa en cuartos de final, foi o porteiro no encontro ante Austria que rematou 7-5 para os austríacos, no que foi o partido con máis goles da historia dos Mundiais.
Xogou o seu último partido coa selección o 27 de marzo de 1960 en Bruxelas contra Bélxica.
Gran Premio de Mónaco de 2021
O Gran Premio de Mónaco de 2021 (oficialmente Formula 1 Grand Prix de Monaco 2021) foi unha carreira de Fórmula 1 que se celebrou o 23 de maio de 2021 no Circuíto de Mónaco, Monte Carlo, un circuíto urbano que atravesa o Principado de Mónaco. Foi a quinta rolda do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2021, a 78ª vez que se celebrou o Gran Premio de Mónaco e a primeira vez que se celebrou desde o despois de que a rolda de  cancelárase debido á pandemia COVID-19. A carreira de 78 voltas gañouna Max Verstappen, de Red Bull Racing, despois de que o polesitter Charles Leclerc de Ferrari non puidese comezar a carreira por un problema no eixe de transmisión.
Antecedentes
thumb|left|alt=The circuit runs along closed urban streets around the harbour, where grandstands are erected.|Foto do circuíto de Mónaco en 2016.
Esta carreira marca a 750ª saída do equipo Williams e, para celebrar a ocasión, Williams colocou os nomes de 100 seguidores de Williams no halo do seu coche, o  FW43B. McLaren tamén presentou unha librea especial inspirada no Gulf Racing para o evento, para celebrar a súa colaboración iniciada na década de 1960.
Cualificación
Charles Leclerc clasificouse na pole a pesar de estrelarse nos últimos minutos da Q3, Verstappen foi segundo e Bottas 3º, Sainz 4º e Norris 5º. O líder do Campionato Mundial Lewis Hamilton tivo unha mala sesión de clasificación e só logrou o 7º posto. Mick Schumacher non participou na clasificación debido a un forte accidente na última sesión de adestramentos.
Carreira
Charles Leclerc non puido comezar a carreira desde a pole position despois de que o seu coche sufrise un problema co palier no camiño cara á grella. Non houbo tempo suficiente para solucionar o problema antes da carreira e, polo tanto, Leclerc non comezou na carreira.
Debido á retirada de Leclerc, a pole position na grella quedou baleira, deixando a Max Verstappen como o polesitter de facto, aínda que se aliñouse na segunda posición da grella. Ao comezo da carreira Valtteri Bottas saíu lixeiramente mellor que Verstappen, pero este puido defenderse para adiantarse na primeira curva. Bottas retirouse máis tarde no seu pitstop programado na volta 30, cando o seu equipo foi incapaz de retirar a roda dianteira dereita debido a unha porca da roda rota, promovendo a Carlos Sainz ao segundo posto e [[Lando Norris] ] ao terceiro.
Tres ex gañadores do Gran Premio de Mónaco, Kimi Räikkönen, Daniel Ricciardo e Fernando Alonso, acabaron todos unha volta abaixo sobre o gañador da carreira Verstappen e quedaron fora dos puntos nos postos 11º, 12º e 13º respectivamente. A boa puntuación de Verstappen e Pérez, xunto coa retirada de Bottas e o sétimo posto de Hamilton foron suficientes para impulsar a Red Bull ao liderado no Campionato de Construtores e a Verstappen á cabeza no Campionato de Pilotos. Esta foi a primeira vez desde o Gran Premio do Reino Unido de 2018 que Mercedes non lidera ningún dos campionatos. Tamén foi a primeira vez que Verstappen foi líder de puntos na súa carreira de Fórmula Un. A FIA dixo que estaba aberta a aceptar cambios de deseño para no futuro para mellorar a emoción neste circuíto, despois de que a carreira proporcionase un baixo número de adiantamentos.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Dom za vešanje
Dom za vešanje, traducido literalmente do serbio como "Casa colgante", e coñecido internacionalmente en inglés como Time of the Gypsies (O tempo dos xitanos), é un filme iugoslavo dirixido por Emir Kusturica, polo que recibiu o premio ao Mellor Director no Festival de Cannes. A película céntrase na vida de Perhan, interpretado por Davor Dujmović, un adolescente xitano con poderes telecinéticos.
A banda sonora foi composta por Goran Bregović e consiste en gran parte en versións de composicións populares xitanas. A canción "Ederlezi" aparece en numerosas escenas da película, incluída a máis espectacular, na que os xitanos celebran o día de San Xurxo. Gran parte do elenco da obra é de etnia xitana.
Argumento
Perhan vive no sur de Iugoslavia coa súa devota avoa Hatidža (Ljubica Adžović), o seu tolo tío Merdžan e a súa irmá Danira, que padece osteomielite. Perhan está namorado de Azra (Silonicka Trpkova), pero a nai desta desprézao pola súa pobreza e por ser fillo bastardo dun esloveno non xitano. Un día chega Ahmed (Bora Todorovic), un xitano que fixo fortuna en Italia e que solicita os poderes máxicos de Hatidža para curar ao seu fillo. A cambio, Ahmed levará a Danira a Liubliana, para ser curada da súa enfermidade. Perhan acompañaraa. Despois de deixar a Danira no hospital, Ahmed leva a Perhan a Milán, onde este descobre os turbios negocios de Ahmed.
Versións
Aínda que a versión que se distribuíu durante a súa estrea en cines ten unha duración de 142 minutos, a versión orixinal completa para a televisión iugoslava ten uns 300 minutos de duración.
Premios
No Festival de Cannes de 1989, Emir Kusturica gañou o premio ao mellor director, e a película foi tamén nomeada á Palma de Ouro. Na 26ª edición dos premios Guldbagge en Suecia, Dom za vešanje gañou o premio á mellor película estranxeira. Ademais, foi nomeada á mellor película estranxeira nos premios César de 1990 en Francia.
Upis ceramboides
Upis ceramboides é unha especie de escaravello da familia dos tenebriónidos. É un dos insectos que viven na madeira que se benefician dos incendios forestais. Aparece amiúdo en grandes cantidades baixo a codia de bidueiros danados polo lume, pero ás veces pode verse noutras árbores de folla caduca como o salgueiro e o álamo tremo. As larvas prosperan na codia interior que é rica en micelios de fungos e no sámago. Desenvólvense orixinando pupas durante os meses de verán baixo a codia e seguen desenvolvéndose durante dous ou tres anos. Reprodúcense en primavera.
Enagua
thumb|Unha enegua completa moderna de Vanity Fair thumb|Unha enagua media moderna
Upis ceramboides
Nos últimos anos foi desaparecendo de Suecia e agora só se encontra localmente na costa de Norrland (Västerbotten e Norrbotten) así como no Canadá e Alasca. A razón do declive desta especie é probablemente a falta de bosques de bidueiros danados polo lume e as modernas prácticas de silvicultura. Upis ceramboides considérase "vulnerable" en canto á súa supervivencia.
Enagua
Unha enagua é unha roupa interior de muller que se usa debaixo dun vestido ou saia. Unha enagua de corpo enteiro e unha combinación ou viso que pende dos ombreiros, xeralmente por medio dunhas tiras estreitas, e esténdese dende o peito ata o longo da saia de moda. Da cintura colga unha enagua.
Oddballs (serie de televisión)
Oddballs é unha serie de televisión estadounidense-canadense de animación creada por James Rallison e Ethan Banville para Netflix. A serie está baseada na canle de YouTube de Rallison, TheOdd1sOut. Foi producida por Netflix Animation e Atomic Cartoons.
Enagua
Finalidades
as enagas serven para varios propósitos. Axudan a que un vestido ou saia colgue correctamente, especialmente cando a adherencia estática pode facer que o vestido se enrolle arredor das pernas da usuaria. Protexen a pel de rozaduras contra tecidos grosos como como a la, pola contra, se a peza exterior está feita de tecido fino, unha enagua protéxea da transpiración Pódese usar unha combianación para abrigarse, especialmente se o vestido ou a saia son lixeiro e delgado, mentres que en climas moi cálidos ou húmidos, pódese desexar unha enagua feita enteiramente de algodón. Adoitan usarse enaguas para evitar que se vexan prendas interiores íntimas como bragas ou un apertador. Tamén se pode usar unha enagua para evitar que a silueta das pernas se vexa a través da roupa cando se está diante dunha fonte de luz brillante.
Upis ceramboides
A supervivencia da especie a temperaturas moi por debaixo do punto de conxelación atribúese a que posúe xilomananos, que son moléculas anticonxelantes non proteicas feitas de polisacáridos e ácidos graxos,  así como o azucre-alcohol treitol.
Oddballs (serie de televisión)
A serie estreouse en Netflix o 7 de outubro de 2022, onde conta con versión dobrada e subtitulada en galego. A serie conta con doce episodios de 17-20 minutos de duración na súa primeira tempada.
Enagua
Tipos
As enaguas encóntranse en dúas grandes categorías. Unha combinación, que pende dos ombreiros por tiras que se estenden ata a parte superior da zona do peito, cunha saia debaixo do busto. As combinación veñen nunha variedade de lonxitudes, algúnhas esténdense ata a parte superior da coxa, algúnhas ata xusto por enriba dos xeonllos ou xusto por debaixo dos xeonllos, mentres que outras baixan xusto por riba dos nocellos.
Unha engua, ou "viso", fíxase ao corpo arredor da cintura por medio dunha cintura elástica. A enagua tamén está dispoñible nas mesmas lonxitudes que a combinación mencionado anteriormente. As enaguas que se estenden ata un pouco por riba do nocello adoitan chamarse enaguas formais ou "maxi enaguas". As Mini enaguas son outra opción de tamaño para as enaguas. Presentáronse por primeira vez na década de 1960 para usar baixo unha minisaia. American Maid fabricaba este tipo de enaguas que tiñan ventilacións e unha cremalleira traseira ademais da cintura elástica. Estas enaguas estaban feitas de metade nailon e metade de dacrón poliéster. Como alternativa á combianación, pódese usar unha enagua cunha camisola a xogo para proporcionar unha cobertura total.
Tamén hai prendas semellantes deseñadas para ser usadas debaixo de pantalóns finos ou de cores claras, chamadas pantalóns ou pettipants. Ademais dos pantalóns, tamén se pode levar un pettipant debaixo dun vestido ou da saia, e como os calcetíns, están feitos principalmente de nailon ou como unha capa de luxo, en seda.
Decoración e tecido
Moitas enaguas teñen encaixes florais no dobladillo, as ventilacións ou as fendas laterais. Algúns das enaguas máis antigas teñen decoración, como bolboretas ou flores cosidas no tecido da enagua, e tamén presentan unha presilla á petina da enagua.
A maioría das enaguas realizadas desde finais do século XX son sinxelas e carentes de detalles. As decoracións intricadas e os deseños de encaixe están case completamente ausentes das enaguas modernas.
Historia
thumb|Deseño dunha enagua en 1916 pola [[House of Worth.]] As enaguas feitos na década de 1940 estaban feitas principalmente de raión debido ao esforzo bélico. A finais da década de 1940 comezaron a aparecer no mercado algúnhas enaguas de nailon, e a gran maioría das enaguas fabricadas na década de 1950 eran de nailon. Na década de 1960 ofrecíanse as enaguas nunha variedade de cores moito maior, incluíndo enaguas multicores. Tamén se puxeron a disposición enaguas cun deseño de estampado floral. Algunhas das marcas de enaguas máis coñecidas do pasado son: Lorraine, Dior, Velrose, Shadowline, Wondermaid, Warner's, Kayser, Maidenform e Van Raalte. Hai fabricantes de roupa interior ben establecidos aínda en funcionamento hoxe en día, como Vanity Fair, Vassarette, Oysho e Sliperfection.
Co auxe do athleisure e do vestir cómodo, as enaguas foron menos usados, porque eran innecesarios coa roupa popular. thumb| combinación moderna con [[Lista de deseños de apertadores|apertador acolchado que tamén se pode usar como vestido.]]
Cephalozia crassifolia
Cephalozia crassifolia é unha especie de planta hepática da familia Cephaloziaceae. Esta especie foi descrita por (Lindenb. & Gottsche) Fulford por primeira vez en 1968.
Cruz carolinxia
thumb|Cruz carolinxia na capela da [[carballeira de Santa Susana, en Santiago de Compostela]] A cruz carolinxia é unha variación da imaxinería da cruz, que se remonta polo menos ao século IX. Tanto desde o aspecto teolóxico como do deseño, consiste nunha mestura de conceptos cristiáns e precristiáns construídos ao longo dunha historia de adaptación cultural, iconografía, prácticas litúrxicas e premisas relixiosas.
Aparición na arte
miniatura| Unha moeda escandinava cunha cruz e un símbolo de [[triquetra]] miniatura|Cruz carolinxia de Fulda, por Rudolf Koch Consta de catro triquetras formando unha cruz. A triquetra remite á vez ao concepto da Santa Trindade e a ideas precristiás ou pagás da árbore da vida. A máis famosa delas, Yggdrasil, sería un símbolo motivador para a transformación relixiosa dos pagáns. A cruz carolinxia cumpre dous propósitos conceptuais: unha variación abstracta da Trindade e a imaxe da cruz como representación simbólica do sacrificio de Cristo. Fóra do cristianismo, o símbolo da triquetra atópase nos antigos sistemas celtas de pensamento, no dos viquingos e tribos xermánicas da rexión franca. O uso histórico da triquetra é diverso, aparece en esculturas de pedras rúnicas, moedas escandinavas, xermánicas e romanas. Atópase tamén en manuscritos iluminados e obras de arte con nós celtas.
Divulgación na era contemporánea
Valentín Paz Andrade realizou en 1927 unha viaxe por Bretaña e observou similitudes en cruces de pedra galegas e bretoas. Advertiu diso a Castelao, quen empezara en 1924 a estudar esta manifestación artística en Galiza, publicando logo As cruces de pedra na Bretaña e As cruces de pedra na Galiza. Entre as debuxadas está a cruz da capela na carballeira de Santa Susana, mandada construír por Xelmírez (a quen Castelao non tiña en boa estima ), un grande difusor do vínculo de Carlomagno con Galiza, mostrándoo no Códice Calixtino como descubridor en soños do achado do sepulcro do Apóstolo Santiago e creador da peregrinación a Compostela.
O deseñador alemán Rudolf Koch publicou en 1932 unha colección de 158 láminas de debuxos de símbolos cristiáns. Baixo o título de "Cruz", inclúe doce debuxos, un deles, a "cruz carolinxia" (Karolingisches Kreuz), composta por catro triquetras.
Concepción
miniatura| [[Rábano Mauro|Hrabanus Maurus, concepción cruzada, 'Liber de laudibus Sanctae Crucis', Berna, Burgerbibliothek, Cod. 9.]] A cruz carolinxia é unha das variantes de cruz menos coñecidas, aínda que a súa orixe se pode datar no 814 na obra de Hrabanus Maurus (Rábano Mauro) ' In honorem sanctae crucis'  e  'Liber de laudibus Sanctae Crucis'. As súas concepcións abstractas foran fundamentais para os argumentos que se discutiran no sínodo de París de 825, onde o clero romano decidiu que unha imaxe real de Cristo (colgado da Cruz) se consideraba blasfema, aínda que non o era unha concepción abstracta ou metafórica do sacrificio e salvación de Cristo. O papado permitiu que as representacións figurativas da cruz fosen símbolos apropiados de piedade sempre que a imaxe de Cristo non fose aparente.
Recepción
O profesor Kitzinger, experto en historia carolinxia, sinala que a cruz para os carolinxios "aludiu a cuestións fundamentais sobre o poder da representación e a presenza material que se estenden máis aló dos obxectos e as imaxes cruzadas". O Opus Caroli Regis impulsou aínda máis a idea de que os obxectos cruzados ideais, tanto en forma manuscrita como física, tiñan a santidade de Deus e promovían a creación de diferentes conceptos cruzados. Porén, o símbolo da cruz ten significados diversos tanto para os cristiáns como para os non cristiáns.