cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia de San Francisco
Misión e presidio, colonia española
En 1776, os españois que reclamaran sete anos antes para a coroa a baía que atoparan, levantan un forte a carón do estreito de entrada daquela (e que co tempo se chamará Golden Gate, na beira sur, no extremo da península ), para defendela e servir de apoio a misión fundada ao mesmo tempo a uns quilómetros ao sur, a Misión de San Francisco de Asís. No forte construirase de seguido un Presidio que lle dará nome, e ao redor da misión, coñecida popularmente coma Misión Dolores pola proximidade a un arroio homónimo, aparece un pequeno asentamento.
San Francisco e a "febre do ouro"
En 1846 Yerba Buena pasou a mans dos Estados Unidos, e o ano seguinte nomeárona San Francisco. Pero foi 1848 o ano crucial para a historia da cidade ao descubrirse ouro no traspaís (montañas de Serra Nevada). Nos anos seguintes a coñecida coma Gold Rush (febre do ouro) de California multiplicou por vinte e cinco a poboación de San Francisco (de pouco máis de mil a 25.000 en 1849), comezando unha dinámica de inmigración masiva que a converteu en cosmopolita (moitos chineses que deron lugar á chinatown máis xenuína), e facendo do seu porto un heteroxéneo punto de tránsito.
A expansión urbana que foi precisa levouse a cabo ampliando a malla de Yerba Buena ata o presidio e a misión sen reparar na ondulada xeografía do lugar. De aí a singular pendente característica das rúas da cidade. A unión coa misión fíxose a través da rúa Market, avenida fundamental da cidade que en diagonal parte do peirao do porto e o centro ata o primitivo pobo colonial español, deixando polo medio o edificio do concello. Asemade, de seguido procedeuse ao recheo das enseadas tanto da misión coma de Yerba Buena e así gañar terreos para a cidade e profundidade para o porto.
A riqueza xerada reflectiuse axiña na proliferación de bancos, empresas (Levi Strauss), e a construción de luxosas mansións. Polo mesmo, en 1869 foi capaz de reclamarse coma estación termo do primeiro ferrocarril transcontinental. Pouco despois, en 1873 deséñase un tranvía de cremalleira capaz de subir as pendentes das rúas.
Por eses anos, os burgueses queren para a súa cidade un parque coma o Central Park neoiorquino. Entre 1870 e fin de século lévase adiante o arranxo do Golden Gate Park, que perseguía tamén coma intención oculta a expansión urbana ata o Pacífico.
Para o cambio de século era xa unha importante cidade que mostraba, mesmo ostentosamente, a súa puxanza coma centro comercial e de transporte, financeiro, de negocios e cultural.
O gran terremoto de 1906
A Exposición Internacional de Panamá e o Pacífico de 1915 en terreos próximos ao Presidio, supuxo a posta de largo da cidade reconstruída, inda que ao mesmo tempo significara o comezo dun declinar como principal porto da costa oeste en beneficio de Oakland na outra beira da baía, e Os Ánxeles. Pero a cidade continuou crecendo apoiada no seu forte sector financeiro. De feito, ningún dos seus bancos crebou durante a gran depresión de 1929.
Ao contrario, a aposta pública subseguinte polas infraestruturas para saír da crise (o new deal) supuxo para San Francisco a construción de dúas grandes pontes: unha sobre a baía, comunicando a cidade con Oakland ; e a outra, todo un colosal símbolo da metrópole, a ponte Golden Gate (1937).
miniatura|dereita|300px
Capital da contracultura
Trala segunda guerra mundial, unha cidade xa "rematada" debido a súa reducida superficie municipal, estende o seu área metropolitana ao redor da baía. No sociocultural, converteuse en centro mundial da contracultura: xeración beat nos cincuenta, movemento hippie nos sesenta, liberación homosexual nos setenta. No urbano, tras unha forte polémica, prodúcese a manhatanización do distrito financeiro (downtown), coa construción de rañaceos. En concreto a torre de silueta máis característica de San Francisco, a pirámide Transamérica (1972), é obra dun arquitecto de devanceiros galegos, William Pereira.
Nos últimos decenios, no seu área metropolitana (Silicon Valley, Palo Alto, Stanford) produciuse a explosión das industrias relacionadas coa alta tecnoloxía: dixital, informática, software, internet; dando novo pulo a metrópole.
Corasmia
Corasmia é unha rexión histórica situada ao sur do mar de Aral, no curso inferior do río Oxus (río Amu) parte occidental de Asia Central, entre os actuais Uzbekistán, Turkmenistán e Irán, destacando as vilas Cunia-Urguench (Kunya-Urgench) e Khiva. A palabra vén do grego Chorasmiē. Hai varias teorías sobre o seu significado: “terra rica ou nutritiva” ou “terras baixas” ; M. N. Bogolyubov, suxeriu "terra con bos prados para o gando", pero esta interpretación non atopou unha ampla aceptación.
Historia
Corasmia foi o baluarte da dinastía de Khwârazm, chamados tamén dinastía dos Corasmios entre 1077 e 1231.
Corasmia xurdiu na historia tras un pasado nómade durante a Idade de Bronce cando se converteu en parte da satrapía 16 do Imperio Aqueménida de Persia a finais do século VI a.C. Ciro o Grande caeu na batalla contra os masaguetas nómades arredor do ano 530 a.C. e Darío I consolidou o imperio a finais do século, momento no que Corasmia aparece na súa lista de impostos, xunto cos partos, sogdianos e arianos. A evidencia arqueolóxica amosa un cambio abrupto na cultura material neste momento. Os ex semi-nómades da cultura Andronovo foron substituídos pola nova arquitectura 'Urban', sofisticados sistemas de rego e cerámica que ten paralelos en numerosos lugares do sur de Asia Central dos séculos VII-VI d.C.
A primeira etapa histórica chámase "período arcaico" (séculos VII-VI -V-IV a.C.). Dúas vilas importantes deste período atópanse ao norte de Turcmenistán, en Kiuzeli-g'ir e Kalal'i-gir 1. Kalal'i-gir 1 había capiteis de pedra e ten unha arquitectura que reflicte a influencia persa. Na opinión dos académicos é que arredor do século V antes de Cristo quedaba pendente do control persa esta remota provincia ata a primeira parte do período seguinte, o «período antigo (século IV a. C. - século I a.C.), Corasmia foi un estado independente. Moitas fortalezas, granxas, cidades fronteirizas e polo menos dous grandes sitios 'urbanos' dátanse deste período incluíndo os sitios de Kazakl'i-yatkan e Tashk'irman-Tepe.
Polo S. II d.C., Corasmia caeu baixo a influencia, cando non no dominio directo, do Imperio Cuxano (ou Kushan). O corazón do Imperio residía ao noroeste da India, pero a extensión do seu control e influencia fixéronmos donos dunha cuarta parte do mundo coñecido, xunto cos romanos, os partos e os chineses. A magnífica vila corasmia de Toprak-Kala reflicte o esplendor destes tempos. A súa arquitectura, a escultura e pinturas murais son totalmente diferentes de calquera cousa que lles precedesen. O "período cuxano en Corasmia durou ata o século IV d. C., cando os hunos comezaron a desprazarse cara a Asia Central.
Lingua tibetana
A lingua tibetana (ལྷ་སའི་སྐད་) é a lingua estándar máis falada das linguas tibéticas. Está baseada na fala de Lhasa, un dialecto Ü-Tsang (tibetano central). Por esta razón, a lingua tibetana é a miúdo chamado tibetano de Lhasa. O tibetano é unha lingua oficial da Rexión Autónoma do Tíbet, na República Popular da China. A lingua escrita está baseada no tibetano clásico e é altamente conservadora.
Corasmia
A lingua corasmia
O corasmio, é a lingua irania orixinaria de Corasmia, está atestada en dúas etapas do seu desenvolvemento. O antigo corasmio foi escrito nunha escrita propia derivada do arameo, traída á rexión pola administración do Imperio Aqueménida.
Lingua tibetana
Rexistros
Como moitas linguas, o tibetano ten varios rexistros lingüísticos:
Corasmia
A lingua corasmia
Coñécese a través de inscricións de moedas e documentos sobre madeira e pergamiños dende finais do século II a. C.
Julieta (filme)
Julieta é un filme español escrito e dirixido por Pedro Almodóvar, baseado en tres pequenas historias do libro Runaway (2004) de Alice Munro. O filme marca a 20ª película de Almodóvar e está protagonizada por Emma Suárez e Adriana Ugarte que interpretan a versión nova e vella da protagonista, Julieta, xunto a Daniel Grao, Inma Cuesta, Darío Grandinetti, Michelle Jenner e Rossy de Palma.
A película foi estreada o 6 de abril de 2016 en España.
Argumento
Está filmada en parte en Galicia (Ares e Mugardos).
Belmonte
O topónimo Belmonte pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Revolución Arxentina
miniatura|300px|Xerais [[Juan Carlos Onganía, Marcelo Levingston e Alejandro Lanusse, os tres ditadores sucesivos da «Revolución Arxentina». ]]
Revolución Arxentina é o nome co que se autodenominou a ditadura militar que na Arxentina derrocou ao Presidente Arturo Illia, da Unión Cívica Radical del Pueblo, mediante un golpe de estado levado a cabo o 28 de xuño de 1966.
A Revolución Arxentina non se presentou a si mesma como «goberno provisional», como en todos os golpes anteriores, senón que se estableceu como un novo sistema ditatorial de tipo permanente, denominado Estado burocrático autoritario (EBA).
A alta conflitividade política e social xerada durante a «Revolución Arxentina» e as loitas entre os diversos sectores militares produciron dous golpes internos, sucedéndose no poder tres ditadores militares: Juan Carlos Onganía (1966-1970), Marcelo Levingston (1970-1971) e Alejandro Agustín Lanusse (1971-1973).
Acosada por unha insurrección popular crecente e xeneralizada, a ditadura organizou unha saída electoral con participación do peronismo (aínda que impedindo a candidatura de Perón), en 1973, na que triunfou precisamente o candidato peronista Héctor J. Cámpora, co 49,53% dos votos, quen á súa vez renunciou para permitir novas eleccións libres, nas que gañou Juan Perón co 62% dos votos.
O golpe
miniatura|250px|dereita|Arturo Illia abandonando a Casa de Goberno logo do seu derrocamento. (Foto publicada pola revista Gente) O goberno do presidente Arturo Illia debeu convivir coa súa propia debilidade derivada do feito de ser elixido en eleccións non libres, por mor da proscrición do peronismo, moitos dos cales votaron entón en branco, obtendo a segunda minoría. A falta de recoñecemento de lexitimidade ao goberno de Illia por parte dos cidadáns peronistas, viuse agravada por un plan de loita do movemento obreiro, afectado pola decisión do goberno de sancionar unha lexislación sindical sen consultar aos sindicatos.
No ano 1965 o goberno convocou a eleccións lexislativas eliminando todas as restricións que pesaban sobre o peronismo na etapa previa. O peronismo presentou as súas propias listas de candidatos e triunfou amplamente nas eleccións con 3.278.434 votos contra 2.734.970 da Unión Cívica Radical del Pueblo. O triunfo do peronismo axitou a situación interna das Forzas Armadas.
O descontento militar combinouse cunha forte campaña de desprestixio, impulsada por sectores económicos conservadores que criticaban duramente certas políticas do goberno radical, como a Lei de Medicamentos (Lei Oñativia), a política petroleira e certa autonomía dos Estados Unidos na política internacional.
A campaña de desprestixio contra o Presidente Illia e a democracia, realizouse de xeito sistemático, utilizando certos xornalistas e medios de prensa, como Mariano Grondona en Primera Plana (autor logo dos primeiros comunicados militares golpistas), Bernardo Neustadt na Revista Todo e finalmente, as de Mariano Montemayor. Para iso recorreuse á imaxe de "a tartaruga", para caracterizar a xestión do Presidente como timorata e falta de enerxía. Simultaneamente resaltábase a personalidade dos militares, especialmente do Xeneral Juan Carlos Onganía, contrapóndoo coa imaxe dos políticos, alentándoos a intervir como "salvagarda da Patria".
Finalmente para entón, Estados Unidos, no marco da guerra fría, xa comezaba a promover abertamente a guerra sucia e a instalación de ditaduras militares permanentes en América Latina, impulsadas desde a Escola das Américas instalada en Panamá, dentro da chamada Doutrina da Seguridade Nacional. Como primeiro paso dese camiño, as Forzas Armadas instalaran en 1964 un goberno militar permanente no Brasil ao derrocar ao presidente Joãou Goulart (Jango).
A planificación do golpe que logo levaría ao poder ao Xeneral Juan Carlos Onganía corre por conta do Comandante do Primeiro Corpo do Exército, Xeral Julio Alsogaray, coa anuencia do por entón Comandante en Xefe Pascual Pistarini.
A idea do golpe non só era reclamada por sectores da prensa conservadora e do poder económico, senón que tamén era apoiado por algúns partidos políticos como a Unión Cívica Radical Intransigente liderada por Oscar Alende e o Movemento de Integración y Desarrollo liderado polo derrocado expresidente Arturo Frondizi, e tamén por un considerable sector do movemento sindical.
O 28 de xuño de 1966 produciuse o golpe militar no medio da indiferenza da cidadanía. O xeneral Alsogaray presentouse ás 5 dese día no despacho presidencial e invitouno a retirarse"'' ao Presidente Illia. Este negouse inicialmente, pero ás 19:20, ao ver o despacho invadido por efectivos policiais con pistolas lanzagases e rodeada a Casa Rosada polas tropas, Illia optou por retirarse. Ao día seguinte asumiu o poder Onganía.
O Estado burocrático autoritario
Durante estes anos o país rexeuse polo Estatuto da Revolución Arxentina, colocado ao mesmo nivel xurídico que a Constitución Nacional. As expectativas dun prolongado goberno dos militares golpistas estaban reflectidas nunha das súas máis repetidas consignas, ao afirmar que "la Revolución Argentina tiene objetivos pero no plazos". Prohibíronse os partidos políticos, así como todo tipo de participación política por parte da cidadanía; rexeu en forma case permanente o estado de sitio e víronse coartados dereitos civís, sociais e políticos.
O goberno do Xeneral Juan Carlos Onganía (1966-1970)
Durante a súa xestión adoptáronse gran cantidade de medidas económicas tendentes a liberar aos mercados e facilitar o camiño para a introdución de grandes monopolios internacionais, á vez que eran suprimidos importantes dereitos gremiais e reprimidas as folgas e actividades obreiras.
Do mesmo xeito o Onganiato foi caracterizado por unha marcada intolerancia e desprezo cara ás por entón prestixiosas universidades arxentinas, consideradas desde o goberno como berces da subversión e o comunismo, chegándose a reprimir salvaxemente as actividades dos centros de estudantes. Unha das accións máis paradigmáticas deste réxime autoritario en tal sentido coñeceuse como a Noite dos bastóns longos, ocorrida o 29 de xullo de 1966, operativo no cal forzas policiais irromperon nas universidades desaloxando a bastonazos e golpes tanto a profesores como alumnos; o que provocou que numerosos docentes, intelectuais e investigadores das universidades nacionais exiliáranse, prexudicando seriamente á comunidade científica, cultural e universitaria. A destrución alcanzou porén aos laboratorios e bibliotecas.
En xuño de 1970 o presidente militar Onganía foi substituído pola Xunta de Comandantes en Xefe das tres forzas armadas, designando no seu lugar ao xeneral Roberto Marcelo Levingston, un descoñecido militar de intelixencia que por entón desempeñaba ignotas funcións nos Estados Unidos, e que gobernou ata marzo de 1971.
O goberno do Xeneral Marcelo Levingston (1970-1971)
O xeneral Levingston expresaba a un sector nacionalista-desarrollista das forzas armadas apoiado polos radicais intransixentes, que designou ao economista radical Aldo Ferrer como Ministro de Economía.
Presionado a convocar a eleccións polos partidos políticos que comezaban a reorganizarse en La Hora del Pueblo produciuse un golpe interno mediante o cal Levingston foi derrocado polo propio Comandante en Xefe do Exército e home forte da Revolución Arxentina, o xeneral Alejandro Agustín Lanusse.
O goberno do Xeneral Alejandro A. Lanusse (1971-1973)
Este novo presidente de facto gobernou desde marzo de 1971 a maio de 1973, e do mesmo xeito que os seus predecesores, o seu período de goberno foi visto así mesmo con gran antipatía e rexeitamento por parte da poboación. A pesar diso a súa xestión caracterizouse por un grande investimento en importantes obras de infraestrutura nacional (rutas, pontes, represas etc.).
Nun clima de crecente inestabilidade política no que ocorreron feitos de sangue como o Masacre de Trelew, profúndase o accionar de organizacións armadas clandestinas tales como o Ejército Revolucionario del Pueblo, Montoneros, Fuerzas Armadas Revolucionarias, e ante a crecente presión tanto dos simpatizantes peronistas como do propio Perón desde o seu exilio en Madrid.
Lanusse preparou o terreo para a volta dun goberno civil, e intentou formar unha sorte de peronismo sen Perón no seu frustrado proxecto político, ao cal denominou o Gran Acordo Nacional (GAN). Para iso designou como Ministro do Interior a un destacado membro da Unión Cívica Radical que contou co apoio dos partidos políticos a través da Hora del Pueblo.
A saída electoral
En 1972 o goberno militar convocou a eleccións xerais ante as esixencias dos ilegalizados partidos políticos, quen en oposición ao GAN confeccionaran e consensuaran pola súa banda o documento La Hora del Pueblo. Lanusse levantou a proscripción ao Partido Justicialista pero a mantivo sobre Juan Domingo Perón, ao elevar a cantidade de anos de residencia necesarios para ser Presidente, requisito que Perón non cumpría por haber estado exiliado 18 anos en España. Nas eleccións resultou electo Héctor José Cámpora polo FreJuLi (Fronte Justicialista de Liberación), nome que naquela instancia usou o Partido Justicialista baixo a tutela do propio Perón, xunto a outros partidos menores e ocasionais aliados políticos. Consígnaa publicitaria máis elocuente e recordada do FreJuLi era "Cámpora al Gobierno, Perón al poder".
Diáspora (botánica)
miniatura|350px|[[Aquenios dun dente de león]]
Taxa alfandegueira
Unha taxa alfandegueira ou arancel é o imposto ou gravame que se aplica aos bens, que son obxecto de importación ou exportación. O máis estendido é o que se cobra nas importacións, mentres os aranceis sobre as exportacións son menos correntes, tamén poden existir aranceis de tránsito que gravan os produtos que entran nun país con destino a outro. Poden ser "ad valorem" (ao valor), coma unha porcentaxe do valor dos bens, ou "específicos" coma unha cantidade determinada por unidade de peso ou volume. Cando un buque arriba a un porto aduaneiro, un oficial alfandegueiro inspecciona o contido da carga e aplica un imposto de acordo coa taxa estipulada para a clase de produto. Por mor a que os bens non poden ser nacionalizados (incorporados á economía do territorio receptor) até que non sexa pagado o imposto, é un dos impostos máis sinxelos de recadar, e o custo da súa recadación é baixo. O contrabando é a entrada, saída e venda clandestina de mercadorías sen satisfacer as correspondentes taxas alfandegueiras.
Diáspora (botánica)
En botánica o termo diáspora, tamén coñecido como disemínulo, refírese ao fenómeno polo que o embrión ou os embrións e os seus complexos orgánicos acompañantes as plantas separan de si para a súa propagación, ou diseminación.
Taxa alfandegueira
Fundamento económico
A instauración de aranceis responde á idea de que o comercio internacional, ben de xeito xenérico ou só nalgúns casos, produce efectos negativos na economía dun país. Dende o punto de vista económico, a importación de bens despraza a produción do interior do país, co que poden existir traballadores que perdan os seus postos de traballo. Outro tipo de argumento é o déficit que pode provocar na balanza de pagamentos por mor ás importacións.
Os pensadores económicos clásicos (Adam Smith, David Ricardo, John Stuart Mill), estiveron en contra das restricións ao comercio internacional; argumentaban que as barreiras creaban distorsións no sistema económico.
Diáspora (botánica)
Modalidades
A diáspora é a dispersión natural das sementes e, en xeral, de todas as estruturas como froitos, esporas, etc., que as plantas realizan mediante dispositivos adecuados, en moitos casos relacionados con axntes diseminantes, como o aire (plantas anemocoras), a auga (plantas hidrocoras), os animais, ou mesmo o home (plantas antropocoras). Porén, non sempre as plantas necesitan a diseminación mediante estes factores disperdantes, xa que moitas sementes mesmas, ou os froitos en que estas se conteñen, bástanse, nalgún casos, como nos chamados froitos espermobólicos (plantas bolocoras), ou nos que se enterran antes de alcannzar a plena madureza ou recentemente madurados (plantas xeocárpicas), nestes casos a diseminación é autodinámica. Desde o punto de vista da distancia até onde poden chegar os disemínulos, a diáspora pode ser propincua, se non alcanza máis que un pequenro raio de dispersión, ou lonxincua, cando os disemínulos se esparexan atá distancias considerábeis.
Taxa alfandegueira
Clases de aranceis
Só hai 3 tipos de taxas alfandegueiras, os ad-valorem, os específicos e mailos mixtos.
Diáspora (botánica)
Etimoloxías
Para a de diáspora: ver Diáspora.
Taxa alfandegueira
Efectos da taxa alfandegueira
Os efectos fundamentais que provoca un arancel á importación, na economía dun país son os seguintes:
Diáspora (botánica)
Etimoloxías
Para disemínulo: Este termo deriva do latín disseminare, "sementar", co sufixo -ulo indicando "cousa pequena".
Taxa alfandegueira
Taxa alfandegueira óptima
O arancel óptimo é aquela taxa que maximiza o benestar ou a utilidade dun país. O argumento deste arancel baséase na idea de que cando un país grande establece un arancel sobre as importacións dun determinado produto "AA", este arancel provoca unha redución da demanda mundial e unha diminución do prezo mundial do ben AA. O país que importa terá un volume menor de comercio mais a prezos máis favorábeis. O óptimo será o punto onde as ganancias da melloría dos termos de importación se igualen ás perdas consecuencia do menor volume de cantidade importada. Este argumento só é válido para países grandes, cuxa demanda sexa capaz de influír no prezo mundial dun produto.
O arancel óptimo representa un argumento seguro en favor dos aranceis, que provoca un empobrecemento dos países veciños, co que o perigo radica nas represalias dos demais países que poderían tomar medidas semellantes. En última instancia esta situación non podería mellorar o benestar económico mundial nin o individual.
Aranceis de represalia
Determinadas posturas están de acordo en que un mundo de libre comercio é a mellor solución ao comercio internacional, porén indican que no estado actual da economía, mentres que haxa países que limiten as importacións ou discriminen os produtos estranxeiros, non existe outro remedio que empregar o mesmo xogo para se defender. Estarase de acordo co libre comercio mentres se empreguen a mesmas condicións en todos os países.
Este argumento non está ben fundamentado, cando un país eleva os seus aranceis, ten un efecto semellante a que se elevaran os seus custos de transporte. Atoparíase un símil para o feito de que se un país decidira frear o seu comercio minando os seus portos, os demais non deberían tomar a mesma decisión; de igual xeito se un país decide reducir a súa actividade económica impoñendo aranceis sobre as súas importacións, non sería sensato que os demais seguisen ese mesmo comportamento. Os estudos históricos amosan que as taxas alfandegueiras de represalia acostuman levar a outros países a elevar aínda máis os seus e que raras veces constitúen unha arma de negociación eficaz para a redución multilateral dos aranceis.
Protección non arancelaria
Para defender unha economía dos posíbeis efectos negativos do comercio internacional pódense utilizar os aranceis e tamén outro tipo de barreiras non arancelarias coma son:
Ligazóns externas
Пошлина Митний збір
Alexander Fleming
miniatura|Sir Alexander Fleming nun [[selo postal das Illas Faroe]] Alexander Fleming, nado na granxa Lochfield, preto de Darvel, en Ayrshire, Escocia, o 6 de agosto de 1881 e finado en Londres o 11 de marzo de 1955, foi un científico británico.
Traxectoria
Fleming é célebre por descubrir a proteína antimicrobiana chamada lisozima e mais o antibiótico penicilina obtido a partir do fungo Penicillium notatum (que tamén foi chamado Penicillium chrysogenum e hoxe Penicillium rubens). A súa descuberta da penicilina significou unha mudanza drástica para a medicina moderna, iniciando a chamada Era dos antibióticos.
Polos seus descubrimentos, Fleming compartiu o Premio Nobel de Medicina en 1945 xunto a Ernst Boris Chain e Howard Walter Florey.
Lingua lidia
O lidio foi unha lingua indoeuropea do grupo anatolio falada en Lidia, antigo reino de Anatolia occidental. Utilizaba un alfabeto específico considerado de base grega. O seu estudo é complicado, xa que só se atopou unha escasa serie de 64 inscricións (unhas poucas en verso) e grafitis datados entre os séculos -VI e -IV, a maioría nunha necrópole próxima a Sardes, ademais de lendas en diversas moedas. A pesar de todo, o idioma puido ser traducido en gran parte. Utilizado entre os séculos -VIII e -II, Estrabón escribiu que no s. -I xa apenas quedaban trazas residuais da súa existencia. Consérvanse unha serie de textos bilingües da Antigüidade que axudaron en gran medida a descifralo.
Escritura
Os lidios escribían cun sistema de escritura alfabético derivado do alfabeto grego, aínda que os símbolos gregos non significaban os mesmos sons que os lidios. A maioría dos textos lidios conservados están escritos de dereita a esquerda, mentres que outros o están á inversa, polo que ambos os métodos deberon de ser válidos. Os textos posteriores mostran exclusivamente este último. O uso de palabras-divisores é variábel. Os máis de 100 textos de Lidia atópanse principalmente na antiga capital de Sardis. Inclúen decretos e epitafios, algúns das cales foron compostos en verso; a maioría foron escritos durante os séculos -V e -IV, aínda que algúns puideron ser creados xa no século -VII.
Fonoloxía
O lidio valíase de 7 vogais que poden ser nasais (ã, ẽ) ou non nasalizadas (a, e, i, o, u) e de 13 consonantes, incluíndo consoantes palatalizadas
Gramática
Había dous xéneros: común e neutro, e dous números: singular e plural. Todos os nomes comúns terminaban en s l 's, o cal é moi probabelmente herdanza hitita, do mesmo xeito que o acusativo común n / v. Sábese a existencia dos pronomes amu (eu), emi (meu), bi (el) e bili (seu), aínda que habería máis.
Morfoloxía
Substantivos e adxectivos distinguen formas singulares e plurais e ocorren en dous xéneros, animado e inanimado. Só tres casos están ben testemuñados: nominativo, acusativo e dativo-locativo. Poida que haxa outros casos que permanecen descoñecidos debido á escaseza de material.
Sintaxe
A orde das palabras básica é suxeito obxecto verbo, pero os constituíntes poden estar extrapostos á dereita do verbo. O lidio tiña polo menos unha posposición. Os modificadores do substantivo normalmente preceden ao substantivo.
Exemplos de palabras
21x21px21x21px21x21px - ora - mes
21x21px14x14px21x21px21x21px20x20px21x21px21x21px - laqrisa - muro
21x21px21x21px21x21px15x15px - - bira - casa
21x21px21x21px21x21px20x20px - qira - terra, chan, bens inmobles
Palabras lidias aínda en uso
Unha palabra lidia que entrou na terminoloxía internacional moderna podería ser labrys, "dobre-machada'", unha palabra non grega non testemuñada aínda en inscrición lidia ningunha pero no tema de que Plutarco declara: «Os lidios chaman á machada labrys». Outro préstamo lidio agora usado internacionalmente podería ser tirano "gobernante mesquiño", primeiro utilizado en fontes da Antiga Grecia, sen connotacións negativas, a finais do século -VIII / -VII. O rei Xixes de Lidia, fundador da dinastía mermnada. O nome derívase posibelmente da súa cidade natal, chamada Tyrrha na antigüidade clásica (actual Tire, Turquía).
Tamén outro é o elemento molibdeno, tomado do grego antigo mólybdos, "chumbo", do grego micénico mo-ri-wo-do, presumibelmente un préstamo lingüístico do lido mariwda- "escuro".
Zea Mays (grupo musical)
Zea Mays é un grupo musical de rock xurdido na cidade de Bilbao en 1997.
Mike Byrne
Mike Byrne, nado o 6 de febreiro de 1990 en Portland, Oregon, é o batería da banda estadounidense de rock alternativo The Smashing Pumpkins.
Traxectoria
Cando o líder da banda Billy Corgan anunciou audicións para a substitución de Jimmy Chamberlin, Byrne, un estudante de primeiro ano da Berklee College of Music, foi elixido entre miles de solicitantes. El tocou a batería na banda tributo a Sky Saxon chamada Spirits in the Sky en seis concertos en agosto do 2009 xunto con Corgan, Kerry Brown, Kevin Dippold, Mark Tulin, Linda Strawberry, Ysanne Spevack, Mark Weitz e Dave Navarro, e tamén tocou a batería no novo traballo de The Smashing Pumpkins, Teargarden by Kaleidyscope.
Byrne medrou en Beaverton, un suburbio de Portland, Oregon, cos seus pais Eric e Chris Byrne. Comezou a tocar a batería con regularidade aos 12 anos e posteriormente tocou nas bandas locais The Mercury Tree and Moses e Smell the Roses. Durante o seu paso polo instituto Beaverton High School, no cal se graduou no 2008, traballou nun McDonald's para gañar cartos para a universidade. O 17 de agosto do 2009 foi anunciado oficialmente coma novo batería de The Smashing Pumpkins. Os Pumpkins eran xa unha das súas bandas favoritas, estando Jimmy Chamberlin entre as súas principais influencias. A súa canle de YouTube, que creou tres anos antes de unirse á banda, bautizouna como "MarquisinSpadez", unha referencia ao tema "Marquis in Spades", do EP de The Smashing Pumpkins Zero.
Itxu Díaz
Itxu Díaz, nado na Coruña o 13 de xullo de 1981, é un xornalista e escritor satírico galego.
Traxectoria
No ano 2001 fundou a revista dixital de música española Popes80. En 2006 lanzou o primeiro confidencial especializado en música, El Confidencial Musical, e foi un dos impulsores da creación de Pideunconcierto.com e a revista Music As Follows. Colaborador de El Confidencial Digital desde 2003, onde asinou ata 2012 unha columna de actualidade cun estilo satírico, 'Haciendo Amigos', que desde entón pasou a publicar en Gaceta.es. Tamén colaborou con artigos de opinión co título 'Esta es mi última página', na revista revista Época que despois pasaron ao diario La Gaceta, para o que tamén escribe a sección 'La Parrilla', onde comenta con humor as fotos da actualidade. Colaborou tamén en varios programas radiofónicos, na cadea SER, City FM Radio ou Radio Intereconomía. Ademais, é responsable da axencia de noticias Dicax Press, especializada en cultura, música, lecer e sociedade.
No ano 2006 publicou o seu primeiro libro, a colección de artigos Haciendo Amigos prologado por El Pulpo de Cadena 100. En 2007 apareceu a súa primeira novela, Ganador Perdido, unha novela cómica que narra as aventuras dunha ex-estrela do rock. E en 2008 asinou un libro de humor e actualidade política titulado ¡Un ministro en mi nevera! Xa en marzo de 2012 editou Yo maté a un gurú de Internet, un ensaio humorístico. No cabo dese anos saíu do prelo 'Los Clones, un libro muy serio', unha biografía do dúo humorístico Los Clones.
Foi guionista e copresentador do programa de humor No me lo quiero creer de Intereconomía TV, e participa habitualmente de debates como Dando Caña ou El Gato al Agua. Foi director, entre 2013 e 2014, do fotoperiódico The Objective. Desde o 3 de novembro de 2014 publica no diario La Región a súa páxina "Haciendo amigos".
En abril de 2015 publicou o seu sexto libro, Aprende a cocinar lo suficientemente mal como para que otro lo haga por ti. No 2020, publicou Todo iba bien, un libro que é unha sátira sobre os libros de autoaxuda.
Antiinflamatorios non-esteroides
miniatura|300px|dereita|Comprimidos de 200mg de [[ibuprofeno xenérico, un AINE común]] Os antiinflamatorios non-esteroides (abreviado AINE) son un grupo variado e quimicamente heteroxéneo de fármacos principalmente antiinflamatorios, analxésicos e antipiréticos, os cales reducen os síntomas da inflamación, a dor e a febre. Todos eles exercen o seu efecto mediante a inhibición do enzima ciclooxixenase. Os  antiinflamatorios naturais, segregados polo propio organismo, son os derivados dos corticoides, substancias de orixe esteroideo de potente acción antiinflamatoria, pero con importantes efectos secundarios.
En oposición aos corticoides, o termo "non  esteroideo" aplícase aos AINE para recalcar a súa estrutura química non esteroidea e a menor cantidade de efectos secundarios. O termo foi acuñado en 1960 por Michael W. Whitehouse. Como analxésicos caracterízanse por non pertencer á clase dos narcóticos e actuar bloqueando a síntese de prostaglandinas.
Os efectos secundarios dependen do fármaco específico, pero en gran medida inclúen un maior risco de úlceras e hemorraxias gastrointestinales, presión arterial alta, problemas cardiacos e enfermidade renal.
No mercado existen 2 tipos de AINEs dispoñibles, os clásicos, que actúan inhibindo principalmente á enzima ciclooxigenasa (COX) de modo non selectivo, inhiben por tanto os 2 subtipos, COX-1 e COX-2, e os selectivos para a COX-2, que contan con menos efectos secundarios gastrointestinais.
Os AINEs máis coñecidos son a aspirina e o ibuprofeno. Neste último a dose máxima para adquirir nunha farmacia en España sen receita médica é de 400mg. O paracetamol non se adoita incluír neste grupo xa que practicamente carece de acción antiinflamatoria.
Editorial Riodelaire
Editorial Riodelaire é unha editorial castelá, que editou libros de temática literaria e ideoloxía castelanista, a cal foi moi influente no xurdimento deste movemento durante a Transición española.
Obras
Nacionalismo castelán:
Respecto da cuberta deste libro: Homenaje a Claudio Sánchez Albornoz, Julio Senador, Jorge Guillén, León Felipe, Gerardo Diego y Luis López Álvarez.
Folclore:
Literatura:
Ensino:
Revistas:
Literatura portuguesa
Historia
Os comezos da literatura portuguesa atópanse na poesía medieval galego-portuguesa desenvolvida orixinalmente en Galiza e o norte de Portugal. Despois desta etapa, no Renacemento chegou a Idade de Ouro cos escritos de Gil Vicente, Bernardim Ribeiro, Sá de Miranda e en especial o gran lírico Luís de Camões, autor do poema épico nacional Os Lusíadas.
O século XVII caracterizouse pola introdución do barroco en Portugal, sendo considerado en xeral como un século de decadencia literaria a pesar da existencia de escritores como António Vieira, Manuel Bernardes e Francisco Rodrigues Lobo. Os escritores do século XVIII para contrarrestar unha certa decadencia da etapa barroca, fixeron un esforzo por recuperar o nivel da Idade de Ouro a través da creación de academias e arcadias literarias.
No século XIX, os ideais neoclásicos foron abandonadas e onde Almeida Garrett introduce o Romanticismo, seguido por Alexandre Herculano e Rebelo da Silva. Entre as novelas da segunda metade do século XIX, desenvólvese o realismo, de características naturalistas, cuxos expoñentes inclúe a Eça de Queiroz, Ramalho Ortigão e Camilo Castelo Branco.
Durante o século XX as tendencias literarias están representados principalmente por Fernando Pessoa, considerado como o gran poeta nacional á par con Camões, mentres que nos seus últimos anos destaca o desenvolvemento da ficción en prosa grazas a autores como António Lobo Antunes e o gañador do Premio Nobel de Literatura José Saramago.
Maria Judite de Carvalho
Maria Judite de Carvalho nada en Lisboa o 18 de setembro de 1921 e finada no mesmo lugar o 18 de xaneiro de 1998, foi unha escritora portuguesa, considerada unha das voces femininas máis importantes da literatura portuguesa do século XX.
Agustina Bessa-Luís chamoulle "a flor discreta da nosa literatura".
Traxectoria
Creceu orfa. A infância non foi feliz. Obrigada a ficar sen os pais aos tres meses de idade, creceu na casa das tías paternas, nunha “amosfera escura e sombría”. Dedicouse á literatura e ao xornalismo, principalmente como cronista, e traballou nos periódicos Diário de Lisboa, Diário Popular, Diário de Notícias e O Jornal. Colaborou coa revista Eva durante décadas.
Entre 1949 e 1955, viviu en Francia e na Bélxica. A pesar da notoria calidade e profundidade da súa obra e da súa escrita (entre o cómico e o grotesco, nun rexistro ora tráxico, ora ironicamente perverso), a autora permanece aínda desconhecida do grande público.
As súas obras non pretenden dar explicacións ou ser tratados morais ou comportamentais polo que a explicación é substituída pola insinuación e pola suxestión, de onde decorre a opción por unha escrita "limpa", sen excesos estilísticos, e por narrativas breves.
O 10 de xuño de 1992, foi feita Grande-Oficial da Ordem do Infante D. Henrique.
Estivo casada con Urbano Tavares Rodrigues.
A súa literatura
Herdeira do existencialismo e do nouveau roman, a súa voz é intemporal, tratando con mestría e un sentido de humor único temas fundamentais, como a soidade da vida na cidade e a angustia e o desespero espellados no seu cotián anónimo.
O Silencio aparece, na súa obra, como consecuencia da incomprensión que advén do cruzamento de voces, de diálogos de xordos e de monólogos, sendo froito da soidade e do abandono tantas veces (pres)sentido polas súas personaxes, aparecendo a soidade como esencia do Humano.
A existencia sen historia das personaxes desta autora constitúe o escenario sobre a cal se ilustran vidas de abandonos, de angustias e dunha soidade irremediábel que atinxe brutalmente os protagonistas da maioría dos seus contos, en que a soidade aparece como irremediábel e perenne, comprometendo calquera hipótese de felicidade.
Algúns dos títulos dos contos de Maria Judite de Carvalho ilustran, case como unha bandeira, un universo ficcional traspasado polo baleiro, polo silencio, pola irreversibilidade do tempo e polo finximento: As Palavras Poupadas (1960) revelan o rexeitamento do discurso excesivo, nunha postura de rasura do superfluo; Paisagem sem Barcos (1963), Armários Vazios (1966) e o título dos contos Impressões Digitais e Vínculos Precários suxiren o baleiro que cobre as vidas e a superficialidade das accións humanas; A Janela Fingida (1975) parece querer ilustrar o proverbio "nin todo o que parece é", habendo sempre lugar para a mentira, para a omisión, isto é, para o finximento.
Maria Judite de Carvalho, sobre todo nos seus contos, ten, desde os títulos, unha tendencia para nomear as súas protagonistas, colocando os lectores inmediatamente perante personaxes concretas e distinguidas: Rosa, numa pensão à beira-mar, Anica nesse tempo, George, Tanta gente, Mariana, A avó Cândida, A menina Arminda, ou, menos directamente e mais discretamente, Uma senhora, A Mãe e A Noiva Inconsolável.
Tanta Gente, Mariana
Colectánea dunha novela e sete contos publicada en 1959, valeulle á autora un recoñecemento instantáneo. En “Tanta gente, Mariana” o vaivém entre o pasado e o presente evidencia o drama existencial da protagonista e faina tomar consciencia dun tempo inalterábel e que sempre lle estivo predestinado.
Kazuo Ishiguro
Kazuo Ishiguro, en カズオ・イシグロ Kazuo Ishiguro, formalmente en 石黒一雄 Ishiguro Kazuo, nado en Nagasaki o 8 de novembro de 1954, é un escritor xaponés-británico en lingua inglesa, que conseguiu o premio Nobel de Literatura en 2017.
Traxectoria
Con seis anos foi cos seus pais vivir a Londres, onde está establecido. Estudou na universidade de Kent e na de Anglia do Leste.
Traducións ao galego
En galego están publicados Non me deixes nunca traducido por Eva Almazán e Nocturnos traducido por María Alonso Seisdedos.
Biblioteca General Salvat
miniatura|El papa verde de [[Miguel Ángel Asturias na Biblioteca General Salvat.]] Biblioteca General Salvat é unha colección literaria española, publicada por Editorial Salvat en 1971. É continuación da Biblioteca Básica Salvat, e inclúe tamén unha escolma de cen volumes en lingua castelá.
Adagio (música)
Adagio (do italiano) é un termo musical que pode facer referencia a unha indicación de tempo, ou ben a un movemento dunha peza musical que significa amodo.
Como indicación de tempo xeralmente vai acompañada dunha indicación metronómica:
Normalmente, a súa denominación apórtaa o compositor, xa sexa de 54 negras por minuto ou 78. O tempo adagio é máis lento ca o andante (72 negras por minuto) e máis rápido co largo (40 negras por minuto), o grave e o larghetto.
Por extensión, un adagio é unha peza musical cuxo tempo é lento. Xeralmente chámase así ao segundo ou terceiro movemento dunha sinfonía ou un concerto. Como movemento, a súa duración varía segundo as épocas. No Renacemento, duraba apenas tres ou catro minutos, pero xa no Barroco e no Clasicismo, duraba unha media de 7 ou 8 minutos. No Romanticismo, a duración duplícase, ao menos 15 minutos, pero na música moderna volve a decaer a unha media de 7 ou 8 minutos.
Ɑ
dereita O alfa latino ( ', ' ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. O alfa latino minúsculo é semellante á letra grega alfa minúscula ou á letra latina a tamén minúscula.
Robert Koch
Traxectoria
Fixo os estudos de Ciencias naturais despois de Medicina en Göttingen. Tivo como profesor a Jacob Henle, un defensor da teoría microbiana proposta par Louis Pasteur en 1860. Foi médico-adxunto no hospital de Hamburgo. Posuía un espírito aberto moi salientábel, pois interesouse por ámbitos tan dispares como a arqueoloxía, a antropoloxía ou a parasitoloxía.
Foi o primeiro, en 1876, que logrou o cultivo do bacilo do ántrax, que fora descuberto en 1850 polos franceses Rayer e Davaine. Para tal ocasión desenvolveu varias técnicas novidosas de coloración, de posta en cultivo e máis de identificación de xermes. En 1880, asumiu a xefatura do laboratorio de bacterioloxía de Berlín. En 1882, illou o bacilo da tuberculose, pondo a punto un método de cultivo in vitro e reproducindo a enfermidade en animais a partir da cepa cultivada, probando que o xerme era total responsábel da doenza e invalidando así a teoría celular de Virchow. Este xerme, ao que se lle deu o seu nome como bacilo de Koch, foi nomeado cientificamente Mycobacterium tuberculosis. Esta descuberta entrañaba a utilización de medidas de hixiene para loitar contra a transmisión da enfermidade. Koch foi tamén quen descubriu a tuberculina, un extracto do bacilo, e o seu papel no diagnóstico da enfermidade. É dicir, achou un principio para o tratamento da tuberculose.
En 1883, durante unha expedición en Exipto, Koch illou o axente microbiano da cólera (Vibrio cholerae) coa colaboración de Gaffky e de Bernhard Fischer. Probou, de aí a un tempo, o rol da auga na transmisión desa enfermidade. Porén Koch non o probou en experimentos protocolarios. A bacteria fora illada antes polo anatomista italiano Filippo Pacini en 1854, mais o seu traballo ficara esquecido, debido ao predominio das teorías dos miasmas nas explicacións teóricas das orixes das enfermidades. A descuberta de Koch, que ignoraba o labor de Pacini, foi independente e tivo maior relevancia en orde a combater o cólera. En 1965, porén a bacteria foi rebautizada como "Vibrio cholerae Pacini".
En 1885, Koch pasou a ser profesor de Hixiene na Universidade de Berlín, e, máis tarde, en 1891, foi director do entón recentemente creado "Instituto de Enfermidades Infecciosas", cargo que abandonou en 1904. Por eses mesmos anos emprendeu varias viaxes arredor do mundo estudando doenzas e enfermidades en Suráfrica, a India e Xava.
Dirixiu a súa atención principal o ántrax (presente en cápridos), a peste bovina e equina e as intoxicacións por chumbo. Mais tamén se interesou polo paludismo, a piroplasmose e a enfermidade do sono.
Robert Koch recibiu o Premio Nobel de Medicina en 1905 polos seus traballos acerca da tuberculose. Foi acollido como membro estranxeiro da Royal Society o 4 de marzo de 1897.
Fatiguado polo exceso de traballo, faleceu o 27 de maio de 1910 dunha crise cardíaca.
Postulados de Koch e restricións deles
Restricións aos postulados de Koch :
Sandiás, Vilaúxe, Chantada
Sandiás é un lugar na parroquia de Vilaúxe, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña dez habitantes (seis homes e catro mulleres).
Pato rabeiro
O pato rabeiro, ou parrulo rabudo, Clangula hyemalis, é unha especie de ave da orde das anseriformes, familia dos anátidos e subfamilia dos merxinos (patos mariños).
É a única especie viva do xénero Clangula.
Propia das rexións frías de Eurasia e Norteamérica, en Galicia aparece como invernante esporádico.
Descrición
A especie describiuna cientificamente Carl von Linné en 1758 na décima edición da súa obra Systema naturae, co nome de Anas hyemalis.
Posteriormente foi trasladada a un xénero propio, Clangula, creado por William Elford Leach en 1819.
Non se reconocen subespecies diferenciadas.
Etimoloxía
A etimoloxía do nome do seu xénero procede do verbo latino clangere, 'resoar' ao que se lle engade a partícula diminutiva -ula, orixinando este termo neolatino, clangula, que fai referencia á súa voz.
O seu nome específico é unha forma alternativa de escribir a palabra hiemālis, que en latín significa 'invernal'.
Sinónimos
Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
miniatura|240px|Macho e femia en primavera. miniatura|240px|Macho con plumaxe de outono.
Os adultos miden entre 41 e 60 cm de lonxitude, cunha envergadura alar de 72 a 80 cm, e un peso entre 450 e 1030 g. A plumaxe dos adultos varía bastante ao longo do ano, a causa dun complexo proceso de muda, mantendo constante unicamente o branco das partes inferiores do corpo.