cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amilosa
Estrutura
As cadeas de amilosa poden adoptar tres formas principais. Pode presentarse nunha conformación amorfa desordenada ou en dúas formas helicoidais distintas. Pode unirse consigo mesma formando unha dobre hélice (formas A ou B), ou pode unirse a outras moléculas hidrofóbicas como o iodo, un ácido graxo, ou un composto aromático. Esta coñécese como forma V e é a esta forma de amilosa á que se une a amilopectina nos gránulos de amidón. Dentro do grupo de formas V hai moitas variacións posibles. Cada unha denomínase como V cun subíndice que indica o número de unidades de glicosa por cada volta da hélice. A forma máis común é a V6, que ten seis unidades de glicosa por volta. Existe tamén a forma V8 e posiblemente a V7. Estas proporcionan un espazo aínda maior para que se una outra molécula á amilosa.
Esta estrutura liñal pode sufrir algunha rotación arredor dos ángulos fi e psi, pero, na súa maior parte, os osíxenos dos aneis das glicosas están situados todos sobre o mesmo lado da molécula (na celulosa, por exemplo, están xirados 180º). A estrutura α(1→4) promove a formación da estrutura en hélice, que fai posible que se formen pontes de hidróxeno entre os grupos unidos ao carbono 2 dunha molécula de glicosa e do carbono 3 da seguinte.
Bandeira de Estonia
Historia
A bandeira estivo prohibida ata os días da perestroika, a finais da década dos 80, ata que, o 24 de febreiro de 1989, a bandeira azul-negra-branca ondeou novamente na Torre Pikk Hermann en Tallinn. Foi novamente declarada como a bandeira nacional o 7 de agosto de 1990, pouco máis dun ano despois que Estonia recuperase a súa independencia.
Amilosa
Estrutura
O interior das hélices de amilosa é hidrófobo, onde están os H ; o exterior é hidrófilo, onde están os grupos OH.
Bandeira de Estonia
Simboloxía
A inicial interpretación das cores foi:
Amilosa
Propiedades físicas
A diferenza da amilopectina, a amilosa é insoluble en auga (a pesar de que nalgúns textos non actualizados se informe do contrario). Isto reduce a cristalinidade da amilopectina e a facilidade con que a auga pode infiltrar os gránulos de amidón. Canto maior é o contido en amilosa, menor é o potencial de expansión e máis baixo a forza de xel para unha mesma concentración de amidón. Isto pode ser contrarrestado parcialmente incrementando o tamaño do gránulo.
Bandeira de Estonia
Propostas alternativas
miniatura|dereita|175px|ristilipud bandeira proposta de tendencia escandinava Despois de que Estonia recuperou a súa independencia en 1991, houbo un debate público para escoller a bandeira nacional. Moitos estonianos consideraban que Estonia era un país nórdico e por iso preferían deixar de lado a tricolor estoniano que tiña unha reminiscencia dos países bálticos da Europa oriental. Presentáronse un grande número de propostas que defenían a incorporación da cruz nórdica coas tres cores nacionais. A máis popular foi unha cruz nórdica branca, con orlas negras nun campo azul semellante á bandeira de Noruega, foi denominada ristilipud. Con todo, o cambio de bandeira non logrou a suficiente popularidade.
Amilosa
Propiedades físicas
Análises de difracción de raios X das fibras combinados con programas informáticos atoparon tres polimorfos da amilosa, chamados A-, B- e C-. Cada forma corresponde coas formas do amidón A-, B- e C-. As estruturas A- e B- teñen diferentes estruturas cristalinas helicoidais e distinto contido de auga, entanto que a estrutura C- é unha mestura das celas unidade A- e B-, polo que ten unha densidade de empaquetado intermedia entre as outras dúas formas.
Funcións
A amilosa é unha molécula na que a planta almacena enerxía en forma de moléculas de glicosa, que poden ser oxidadas na respiración celular. Dixírese con máis dificultade ca a amilopectina porque esta, ao estar ramificada, ten máis extremos por onde poden atacar os encimas. Porén, como a amilosa é máis liñal, ocupa menos espazo no gránulo, razón pola que é a principal molécula de reserva enerxética da planta. Supón o 30 % do amidón almacenado polas plantas, aínda que as porcentaxes varían dunha especie a outra. O encima dixestivo α-amilase é o responsable da degradación da molécula.
A amilosa é un importante espesante, favorece a retención de auga, é estabilizante de emulsións, e axente xelificante, que é utilizado en usos industriais ou alimentarios. As cadeas de amilosa helicoidais frouxas teñen un interior hidrofóbico que se pode unir a moléculas hidrofóbicas como lípidos e compostos aromáticos. Pero isto presenta un problema, xa que cando cristaliza ou se asocia, pode perder certa estabilidade, a miúdo liberando auga durante o proceso (sinérese). Cando as concentracións de amilosa se incrementan, diminúe a adhesividade do xel (é menos pegañento) pero aumenta a consistencia do xel (firmeza). Cando outras moléculas como a amilopectina se unen á amilosa, pode verse afectada a viscosidade, pero a incorporación de κ-carraxenina, alxinato, goma xantano, ou azucres de baixo peso molecular poden reducir a perda de estabilidade. A capacidade de reter auga pode engadir substancia á comida, servindo como substituto das graxas. Por exemplo, a amilosa é a responsable do espesamento de certos prebes, aínda que durante o cociñado pode producirse algunha separación entre as partes sólidas e a auga.
No laboratorio pode utilizarse como un marcador. As moléculas de iodo adsórbense nas espiras da hélice de amilosa, facendo que o polímero de amidón absorba certas lonxitudes de onda da luz e se faga violeta ou azul moi escuro. Por tanto, pode utilizarse un preparado con iodo como o lugol para detectar a presenza de amidón. A intensidade da cor pode medirse cun colorímetro, o que se utiliza para calcular a concentración de amidón presente na disolución. Tamén é posible utilizar o amidón como un indicador nas titracións que implican unha redución do iodo. Tamén se usan bólas e resinas magnéticas de amilosa en columnas de cromatografía para separar as proteínas de unión á maltosa bacterianas.
Investigacións recentes
As variedades do arroz de alto contido de amilosa, de grans menos pegañentos, ten moita menor carga glicémica, o que pode ser beneficioso para os diabéticos.
Nas patacas identificouse o xene GBSS (granular binding starch synthase) responsable de codificar un encima necesario para a produción de amilosa. Ao inhibir ese xene a produción de amilosa queda interrompida.
Nacionalismo
miniatura|250px|[[Estreleira, utilizada polo nacionalismo galego de esquerdas a partir da segunda metade do século XX.]] miniatura|250px|Mural independentista dos [[Países Cataláns en Belfast (Irlanda do Norte).]] O nacionalismo é unha idea e movemento que sostén que a nación debe ser congruente co estado. Como movemento, tende a promover os intereses dunha nación en particular, especialmente co obxectivo de gañar e manter a soberanía (autogoberno) da nación sobre a súa patria e así crear un estado nación. O nacionalismo mantén que cada nación debe gobernarse a si mesma, libre de interferencias externas (autodeterminación), que unha nación é a base natural e ideal para unha entidade política, e que a nación é a única fonte lexítima de poder político. Ademais, pretende construír e manter unha única identidade nacional, baseada nunha combinación de características sociais compartidas como cultura, etnia, localización xeográfica, lingua, política (ou goberno), relixión, tradicións e crenza nunha historia singular compartida, e promover a unidade nacional ou a solidariedade. O nacionalismo, polo tanto, busca preservar e fomentar a cultura tradicional dunha nación. Existen varias definicións de "nación", o que leva a diferentes tipos de nacionalismo. As dúas principais formas diverxentes son o nacionalismo étnico e o nacionalismo cívico. Historicamente, dende os inicios, o nacionalismo cívico foi o factor determinante no desenvolvemento e difusión do sistema de valores constitucional e democrático moderno nas sociedades, porén, o nacionalismo étnico tende a preferir o goberno autoritario ou mesmo a ditadura.
O valor moral do nacionalismo, a relación entre o nacionalismo e o patriotismo e a compatibilidade do nacionalismo e do cosmopolitismo son todos temas de debate filosófico. O nacionalismo pódese combinar con diversos obxectivos políticos e ideoloxías como o conservadorismo (conservadorismo nacional e populismo de dereitas) ou o socialismo (nacionalismo de esquerdas). Na práctica, o nacionalismo é visto como positivo ou negativo dependendo da súa ideoloxía e resultados. O nacionalismo foi unha característica dos movementos pola liberdade e a xustiza, estivo asociado con renacementos culturais, e fomenta o orgullo polos logros nacionais. Tamén se utilizou para lexitimar divisións raciais, étnicas e relixiosas, suprimir ou atacar minorías e socavar os dereitos humanos e as tradicións democráticas. O nacionalismo radical combinado co odio racial foi un factor clave no Holocausto perpetrado pola Alemaña nazi.
Terminoloxía
miniatura|Páxina do título da segunda edición (Ámsterdam 1631) de De jure belli ac pacis. O uso terminolóxico de "nacións", "soberanía" e os conceptos asociados foron significativamente refinados coa escritura de Hugo Grotius en De jure belli ac pacis a comezos do século XVII. Vivindo nos tempos da guerra dos oitenta anos entre España e os Países Baixos e da guerra dos trinta anos entre as nacións europeas católicas e protestantes, non é de estrañar que Grotius estivese profundamente preocupado polos asuntos dos conflitos entre nacións no contexto de oposicións derivadas de diferenzas relixiosas. A palabra nación tamén se aplicou antes de 1800 en Europa para referirse aos habitantes dun país, así como a identidades colectivas que poderían incluír a historia compartida, a lei, a lingua, os dereitos políticos, a relixión e as tradicións, en certo sentido máis semellante á concepción moderna.
Nacionalismo, como derivado do substantivo que designa á 'nación', é unha palabra máis nova; en inglés, o termo data de 1798. O termo adquiriu importancia por primeira vez no século XIX. O termo fíxose cada vez máis negativo nas súas connotacións despois de 1914. Glenda Sluga sinala que "O século XX, unha época de profunda desilusión co nacionalismo, foi tamén a grande época do globalismo".
Os académicos definen o nacionalismo como un principio político que sostén que a nación e o estado deben ser congruentes. Segundo Lisa Weeden, a ideoloxía nacionalista presume que "o pobo" e o Estado son congruentes.
Historia
miniatura|250px|Unha postal de 1916 que mostra a [[personificación nacional dalgúns dos aliados da primeira guerra mundial, cada un cunha bandeira nacional.]] Os estudosos adoitan situar o inicio do nacionalismo a finais do século XVIII ou principios do XIX coa Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América ou coa Revolución Francesa. O consenso é que o nacionalismo como concepto estaba firmemente estabelecido no século XIX. Nas historias do nacionalismo, a Revolución Francesa (1789) é vista como un importante punto de partida, non só polo seu impacto no nacionalismo francés senón máis aínda polo seu impacto nos alemáns e italianos e sobre os intelectuais europeos. O modelo do nacionalismo, como método para mobilizar a opinión pública arredor dun novo estado baseado na soberanía popular, remóntase a 1789: filósofos como Rousseau e Voltaire, cuxas ideas influíron na Revolución Francesa, estaban influenciados ou alentados á súa vez polo exemplo dos anteriores movementos constitucionalistas de liberación, en particular a República Corsa (1755–1768) e a Revolución Americana (1775–1783).
A finais do século XIX as ideas nacionalistas comezaran a expandirse por toda Asia. Na India o nacionalismo incentivou a fin do dominio británico. Na China o nacionalismo deu unha xustificación para o estado chinés, que se atopaba enemistado coa idea dun imperio universal. No Xapón o nacionalismo foi combinado co excepcionalismo nipón.
Simultaneamente, particularmente na segunda metade do século, fortes tendencias antinacionalistas tiveron lugar, sendo en xeral destacables as manexadas por elites. A actual Unión Europea está actualmente transferindo poder do nivel estatal a entidades locais e continentais. Acordos de comercio, tales como NAFTA e GATT, e a crecente internacionalizazón de mercados de comercio debilitan tamén a soberanía dos estados.
A pesar disto, o nacionalismo continúa sosténdose en oposición a estas tendencias. A globalización é rexeitada masivamente en manifestacións na rúa, os partidos nacionalistas continúan gañando eleccións, e a maioría da xente mantén fortes vínculos coa súa nación.
Nacionalismo de Estado e nacionalismo das minorías
Unha simple ollada á realidade internacional permítenos intuír que son múltiplas as formas de Nacionalismo pero de complicadísima delimitación conceptual xa non só porque o termo se aplique a múltiplas realidades (estados consolidados, etnias sen estado, autonomías en progreso,...), senón que ademais se emprega para designar moi diferentes xeitos que os diferentes individuos ou colectividades teñen de vivenciar a comunidade ou nación. Obsérvese que por nacionalismo se pode entender:
En contraposición con outras etapas históricas próximas (como a etapa franquista en España), ou afastadas, como por exemplo aquela en que os grandes reinos europeos tiñan arelas imperialistas baseadas no nacionalismo de Estado, hoxe en día, as Ciencias sociais preocúpanse maiormente polo nacionalismo das minorías. No congreso Nationalism, Identity and Minority Rights celebrado en Bristol en 1999, só un 10% dos 210 relatorios realizados fixeron referencia ó nacionalismo de Estado.
Fernando Vizcaíno Guerra, no seu artigo Nacionalismo, Estado y nación expresa que ata a década de 1970 predominou a idea de que a condición esencial do nacionalismo era o Estado. Foi ó final desa década cando se deu en considerar a nación como a condición fundamental do nacionalismo ata podermos falar na actualidade de nacionalismo étnico, de nacionalismo das minorías ou de Estado multinacional.
Nacionalismo cívico versus nacionalismo étnico
O nacionalismo étnico define a nación en termos de etnicidade, o cal sempre inclúe algúns elementos descendentes das xeracións previas. Tamén inclúe ideas dunha conexión cultural entre os membros da nación e os seus antepasados, e frecuentemente unha linguaxe común. A nacionalidade é hereditaria. O Estado deriva a lexitimidade política do seu status como fogar do grupo étnico, e da súa función de protección do grupo nacional e a facilitación dunha vida social e cultural para o grupo. As ideas sobre etnicidade son moi antigas, pero o nacionalismo étnico moderno está fortemente influído por Johann Gottfried von Herder, quen promoveu o concepto de Volk, e Johann Gottlieb Fichte.
Sumamente expresivas e controvertidas son as palaras do político Aleix Vidal-Quadras (Los intelectuales orgánicos del nacionalismo): o concepto étnico de nación implica, segundo el, un colectivo humano esencial e primixenio definido selectiva e arbitrariamente pola raza, a lingua, a relixión, determinadas tradicións ou costumes, en que o sentimento nacionalista identitario de substrato étnico é un feixe de instintos primitivos e preracionais que potencian o odio ó estraño, a identidade individual indistinguible da grupal, ou a incapacidade de compartir derivada da loita pola subsistencia nun medio natural hostil.
En contraposición ó nacionalismo étnico, o nacionalismo cívico -di Aleix Vidal-Quadras- pacifica, harmoniza e integra as diferenzas baixo o manto de valores morais superiores como a liberdade, a igualdade, a solidariedade e a xustiza
O nacionalismo cívico (tamén chamado Nacionalismo Civil ou Nacionalismo político) é a forma do nacionalismo segundo a cal o estado deriva a súa lexitimidade política da participación activa dos seus cidadáns, a "vontade do pobo"; representación política. Un individuo en tal nación debe crer que as accións do estado, en maior ou menor medida, reflicten a súa vontade, ata cando certas accións van en contra dos seus propios principios. Jean-Jacques Rousseau, quen desenvolveu esta teoría por primeira vez, ideou o concepto de Vontade Xeral para explicar como podería funcionar. Rousseau anotou as súas teorías en varios dos seus escritos, particularmente en "Sobre o Contrato Social".
Elementos en común de tódalas formas de nacionalismo
Algúns teóricos políticos sosteñen que calquera discriminación de formas de nacionalismo é falsa. Tódalas formas de nacionalismo contan cunha poboación formando unha nación; o cal significa que tódolos membros dunha poboación cren que forman parte dalgún tipo de cultura común e a cultura non pode ser completamente separada da etnicidade. Incluso as supostas "culturas cívicas" etnicamente neutrais nos Estados Unidos, por exemplo, inscriben a palabra Deus na súa moeda e no seu xuramento de lealdade e designan festivos oficiais, o cal promove un prexuízo cultural.
Causas polas que o nacionalismo se fai atraente
Unha razón pola cal o nacionalismo ten mantido o seu atractivo a través dos séculos pode ser o feito de que pertencer a unha nación cultural, económica, ou politicamente forte, dá á persoa unha agradable sensación de pertenza, sen importar a súa propia contribución á súa forza.
Outra posibilidade defende que as persoas son seres sociais, e ó formar parte dun grupo sociopolítico como a nación, contribúe ó seu desenvolvemento.
En ocasións pode xurdir un sentimento nacionalista cando os membros dunha comunidade se senten ameazados ou atacados por outra comunidade ou estado. Xorde como resposta a outro nacionalismo.
Aeroporto de Eilat
O Aeroporto de Eilat (en hebreo: נמל התעופה אילת, Namal HaTe'ufa Eilat), tamén coñecido como Aeroporto J. Hozman (IATA: ETH, OACI: LLET), é un aeroporto israelí situado na cidade de Eilat. Encárgase principalmente de voos nacionais a Tel Aviv e Haifa e voos internacionais que van ao Aeroporto Internacional de Ovda. No entanto, algúns voos internacionais en avións que poden utilizar a pista de aterraxe relativamente curta do aeroporto usan o de Eilat. O Aeroporto de Eilat está situado na área central da cidade, preto da estrada nacional 90. Espérase que o aeroporto abandone a súa actividade civil en 2018 cando o novo Aeroporto Internacional Ramon entre en funcionamento. O aeroporto é unha cidade foco para Arkia Israel Airlines e Israir Airlines.
Historia
O Aeroporto de Eilat foi establecido en 1949 pola Forza Aérea Israelí, despois da Guerra da Independencia Israelí de 1948. Durante os seus primeiros anos, o aeroporto tiña o propósito de establecer un extenso conxunto de conexións a poboacións de todo o país, principalmente con Tel Aviv e Haifa. Por conseguinte, iniciouse unha liña regular de Eilat ao Aeroporto de Lod (agora Aeroporto Internacional Ben Gurión). Pouco despois entrou en funcionamento unha liña ao Aeroporto de Haifa. En decembro de 1950, despois do seu establecemento, Arkia Israel Airlines converteuse no operador nacional máis grande no Aeroporto de Eilat, tomando a posición das antigas compañías Eilata e Aviron. Até agora, mantén esta posición. Máis tarde, en 1964, a pista de aterraxe foi ampliada a 1.500 m, e construíuse unha terminal de pasaxeiros. Cinco anos máis tarde, a pista de aterraxe foi ampliada de novo aumentando a lonxitude a 1.900 m. En 1975, o Aeroporto de Eilat comezou a atraer a aeroliñas escandinavas. A primeira chegada dun voo internacional a Eilat sucedeu nese mesmo ano cun avión da aeroliña danesa Sterling Airlines. Desde entón, establecéronse moitas rutas internacionais que enlazan directamente Eilat con Europa. Porén, o aeroporto aínda non está habilitado para permitir aterraxes de grandes avións que teñen que voar ao Aeroporto Internacional de Ovda.
No Acordo de Paz entre Israel e Xordania de 1994 decidiuse que as operacións presuntamente transferiríanse do Aeroporto de Eilat ao Aeroporto de Aqaba. O plan orixinal era renomear o Aeroporto de Aqaba como Aeroporto Internacional da Paz Aqaba-Eilat. Con todo, o acordo nunca se seguiu e un acordo entre os dous países en marzo de 1997, estipulou que os voos nacionais continuarían usando o Aeroporto de Eilat, mentres que non se tomou ningunha outra acción para mover os voos internacionais. En agosto de 2005, un foguete Katyusha lanzado desde Xordania impactou nun taxi en movemento a menos de 15 m do valo do perímetro do aeroporto.
O aeroporto hoxe en día
O pequeno tamaño do aeroporto pódese ilustrar quizais mellor co feito de que un Boeing 757 non pode rodar pola pista máis aló doutro avión cara ás posicións de aparcadoiro. Como resultado, os controladores aéreos son responsables non só de asegurar que o valioso espazo é utilizado, senón tamén asegurar que os outros avións mantéñense dando voltas ata que os avións máis grandes son aparcados. A pesar destas limitacións, o aeroporto manexa con éxito de dez a vinte veces máis tráfico que aeroportos dun tamaño similar. É por esta razón que os plans para trasladar o aeroporto son tan importantes a curto prazo. En 2006 emprendeuse un programa de renovación da terminal e a pista de aterraxe do Aeroporto de Eilat por 5,5 millóns de ILS, deseñado para soster o aeroporto ata que é substituído no futuro próximo.
O futuro
Desde o comezo dos anos 1990 as autoridades de Eilat consideraron trasladar o aeroporto, aproximadamente 20 km ao Norte da cidade, á zona Balea Eora preto de Be'er Ora. Está previsto que a nova instalación sexa o Aeroporto Internacional Ramon. Hai numerosas razóns detrás desta idea. Ante todo, o feito que se melloraría a seguridade xa que na súa localización actual, hai a posibilidade de que un avión se estrele nos edificios da cidade. Outras razóns eran o puro valor do terreo que ocupa o aeroporto, e o feito de que o aeroporto divide a cidade de Eilat en dous partes cos hoteis e as zonas turísticas nun lado, e os edificios residenciais no outro.
Zeca Afonso
José Manuel Cerqueira Afonso dos Santos, máis coñecido por Zeca Afonso, nado en Aveiro o 2 de agosto de 1929 e finado en Setúbal o 23 de febreiro de 1987, foi un cantante e compositor de música protesta portugués. Escribiu, entre outras cousas, música de crítica á ditadura fascista que rexeu Portugal dende 1933 até 1974.
Un dos máis coñecidos músicos de Portugal e que anos despois da súa morte permanece aínda cun alto número de vendas tanto no seu país como no estranxeiro. Compuxo a canción "Grândola, Vila Morena" que serviu de sinal para o inicio da Revolución dos Caraveis o 25 de abril de 1974.
Comezos
En 1937, volta para Aveiro onde é recibido por tías do lado materno, mais parte no mesmo ano para Mozambique, onde se reencontra cos pais e irmáns en Lourenço Marques (agora Maputo), onde permanecería até 1938 cando se trasladaría a Belmonte a casa do seu tío Filomeno quen era o alcalde da localidade.
Alí completou a instrución primaria e viviu o ambiente máis profundo do Salazarismo, do que o seu tío era fervoroso admirador. El era pro-franquista e pro-hitleriano.O mesmo Zeca diría anos máis tarde "foi o ano máis desgraciado da miña vida".
En Coímbra
Zeca Afonso vai para Coímbra en 1940 e comeza a cantar por volta do quinto ano no Liceu D. João III. Os tradicionalistas recoñecíano como un bicho que canta ben. Iníciase en serenatas e canta en festarolas de aldeia. O fado de Coímbra, lírico e tradicional, era principalmente interpretado por el.
Os medios sociais miserables de Porto, no Barrio do Barredo, inspiráronlle para a súa balada «Menino do Bairro Negro». En 1958, José Afonso grava o seu primeiro disco "Baladas de Coimbra". Grava tamén, máis tarde, "Os Vampiros" que, xuntamente con "Trova do Vento que Passa" (un poema de Manuel Alegre, musicado e cantado por Adriano Correia de Oliveira) se torna nun dos símbolos de resistencia antifascista da época. Foi neste período (1958-1959) profesor de francés e de Historia na Escola Comercial e Industrial de Alcobaça.
Mozambique
En 1964, parte novamente para Mozambique, onde foi profesor de Liceo, desenvolvendo unha intensa actividade anticolonialista o que lle comeza a causar problemas coa polícia política pola que será, máis tarde, detido varias veces.
Regreso a Portugal
Cando regresa a Portugal, é colocado como profesor en Setúbal, mais, debido ó seu activismo contra o réxime, é expelido do ensino e, para sobrevivir, grava o seu primeiro álbum, "Baladas e Canções".
Entre 1967 e 1970, Zeca Afonso tórnase un símbolo da resistencia democrática. Mantén contactos coa LUAR e o Partido Comunista Portugués o que lle custará varias detencións da PIDE. Continúa a cantar e participa, en 1969, no 1º Encontro da "Chanson Portugaise de Combat", en París e grava tamén o LP "Cantares do Andarilho", recibindo o premio da Casa da Imprensa polo mellor disco do ano, e o premio da mellor interpretación. Zeca Afonso pasa a ser tratado nos Xornais polo anagrama Esoj Osnofa en virtude de ser albo de censura.
En 1971, edita "Cantigas do Maio", no cal xorde "Grândola, Vila Morena", que será máis tarde inmortalizada como un dos símbolos da revolución dos caraveis. Zeca participa en varios festivais, sendo tamén publicado un libro sobre el e lanza o LP "Eu vou ser como a toupeira". En 1973 canta no III Congreso da Oposición Democrática e grava o álbum "Venham mais cinco".
Após a Revolución dos caraveis continúa a cantar, grava o LP "Coro dos tribunais" e participa en numerosos "cantos ceibes". A súa intervención política non para, tornouse un admirador do período do PREC e en 1976 apoia a Otelo Saraiva de Carvalho na súa candidatura á presidencia da república.
Os seus últimos espectáculos percorren os Coliseos de Lisboa e de Porto, en 1983, cando Zeca Afonso xa se atopaba doente. No final deste ano, élle atribuída a Ordem da Liberdade, mais o cantor recusa (máis tarde, en 1994, faise unha nova tentativa a título póstumo, pero a súa muller recusa, dicindo que, se o marido non a aceptara en vida, non sería despois de morto canda a rebiría).
Pasamento
José Afonso morreu o 23 de febreiro de 1987, no Hospital de Setúbal, ás 3 horas da madrugada, vítima da esclerose lateral amiotrófica. Será certamente recordado como un resistente que conseguiu traer a palabra de protesta antifascista á música popular portuguesa e tamén polas súas outras músicas, da que son exemplo as súas baladas.
Influencia en Galiza
En 2018 constituíuse a Associaçom José Afonso - Galiza. Ten adicado un parque nas proximidades da Avenida Burgo das Nacións, en Santiago de Compostela
Carmen Méndez
Carmen Méndez, nada en Neira de Rei, Baralla, en 1979, é unha actriz galega.
Traxectoria
Estudou Enxeñaría Química na Universidade de Santiago de Compostela de Lugo. Estudou interpretación na escola Réplika Teatro e tamén se formou con Fernando Piernas, Montxo Armendáriz e Fernando Franco. Tamén estudou violín no Conservatorio Profesional de Música de Lugo.
En cine traballou na longametraxe Bad Investigate, da produtora portuguesa Lightbox Filmes e protagonizou Pelerinaxes, longametraxe documental dirixida por Simone Saibene que gañou ex-aequo o primeiro no Festival de Cinema de Avança (Portugal) (Sección Televisión).
En televisión traballou na serie da TVG Pazo de familia, personaxe pola que foi proposta dúas veces ós Premios Mestre Mateo como mellor actriz secundaria. Tamén participou en Serramoura e formou parte do elenco da serie Auga seca, de Portocabo e Spi e de Élite. Actualmente é un dos personaxes principais da serie da TVG Saudade de ti.
En 2019 entrou na xunta directiva da Academia Galega do Audiovisual.
Rod Laver
Rodney George Laver, nado en Rockhampton (Queensland) o 9 de agosto de 1938, é un ex-tenista australiano, considerado por moitos como un dos xogadores máis destacados da historia,   xa que é o único home que gañou os catro títulos do Grand Slam no mesmo ano en dúas ocasións (1962 e 1969), ademais de gañar o "Grand Slam Pro" en 1967, durante a súa etapa profesional na que non podía competir nos majors, e o terceiro en lograr os catro grandes. Laver ten o récord de títulos gañados na súa carreira con 184 torneos (47 no circuíto ATP) e foi considerado como n.º 1 do mundo durante sete anos consecutivos.
Carreira como afeccionado
Laver era un neno cando deixou a escola para comezar a súa carreira no tenis, na que estivo vinte e tres anos.
Despois de lograr os títulos do Campionato dos Estados Unidos Júnior en 1956 e do Campionato australiano Júnior en 1957, Laver centrouse no circuíto afeccionado masculino. En 1960 conseguiu o seu primeiro título grande ao derrotar nun duro partido de cinco sets o tamén australiano Neale Fraser no Campionato Australiano. Un ano despois conquistou o seu primeiro título de Wimbledon ao derrotar na final o norteamericano Chuck McKinley.
En 1962 converteuse no segundo home da historia en conseguir o Grand Slam, é dicir gañar os catro torneos máis importantes do tenis no mesmo ano, despois de que lo fixese Don Budge en 1938. Ese ano logrou un récord da era afeccionada ao conquistar vinte e un títulos, engadingo ao Grand Slam os torneos do Campionato Italiano e o Campionato Alemán logrando así un difícil triplete en canchas lentas xunto co Campionato Francés. No Campionato Australiano logrou vencer na final o seu compatriota Roy Emerson en catro sets. O Campionato Francés foi o seu paso máis complicado na súa ruta ao Grand Slam ao ter que xogar tres duros partidos a cinco sets a partir de cuartos de final. Salvou un match point ante Martin Mulligan (a quen venceu de novo na final de Wimbledon) nos cuartos de final e na final recuperouse dunha desvantaxe de dous sets a un e cero a tres no cuarto set para vencer de novo a Roy Emerson. O seu paso polo torneo de Wimbledon foi moito máis sinxelo, xa que só perdeu un set en todo o torneo, ante Manuel Santana nos cuartos de final. No seu último chanzo, perdeu só dous sets no US National Singles Championships para derrotar outra vez a Roy Emerson na final.
Nese tempo os tenistas só conseguían o diñeiro suficiente para financiarse a carreira. Cando o magnate industrial estadounidense Lamar Hunt creou un circuíto de tenis profesional, cambiou o xogo para sempre, mesmo para Laver. En 1963, Laver converteuse en profesional, feito que lle impidiou seguir a participar nos torneos de Grand Slam ata 1968 e na Copa Davis ata 1973, xa que estes torneos estaban reservados para xogadores afeccionados.
A pesar deste inconveniente, durante a súa carreira gañou once títulos de Grand Slam en individuais.
Como profesional
Rapidamente estableceuse entre os xogadores máis importantes dentro do circuíto profesional. Os seus duelos contra Pancho Gonzales e Ken Rosewall deleitaban o público. En sete anos gañou cinco veces o US Pro Championships, incluídas catro de manera consecutiva entre 1966 e 1969.
Na primeira metade de 1963, foi derrotado facilmente por Hoad e Rosewall. Hoad gañou os primeiros oito encontros mentres que Rosewall gañou once de trece. Ao final do ano, non obstante, Laver logrou colocarse como o número 2 dos profesionais (xunto a Hoad) con tres títulos por detrás de Rosewall. En 1964 conseguiu sete títulos importantes ao igual que Rosewall, mais Laver gañou os seus enfrontamentos por 12-3 e os dous torneos máis prestixiosos, o US Pro (ante Pancho Gonzales) e o Wembley Pro (ante Rosewall). En 1965 foi claramente o número 1 ao gañar quince títulos. De dez finais ante o aínda complicado Gonzales, triunfou en oito. En 1966 gañou dez títulos, incluíndo de novo o US Pro e o Wembley Pro. En 1967 logrou un récord de dezaoito títulos, incluíndo o Wimbledon Pro, US Pro, Wembley Pro e o French Pro. O torneo de Wimbledon foi o único xogado no All England Tennis Club por xogadores profesionales, o que abriou o camiño para a Era Open. Laver derrotou a Rosewall na final por 6-2, 6-2 e 10-8. En total, xogaron 111 partidos, todos como profesionales, con 62 vitorias para Laver e 49 para Rosewall.
Era Open
Con todo, o maior logro de Laver foi conseguir o Grand Slam novamente en 1969, sendo a única persoa en facelo dúas veces. Ese ano venceu a Andrés Gimeno en Australia, a Ken Rosewall en Francia, a John Newcombe en Londres e a Tony Roche nos Estados Unidos. Ademais, gañou dezasete dos 32 torneos nos que participou cun récord de 106 vitorias fronte a 16 derrotas. A súa conquista en Wimbledon ante Newcombe foi o seu cuarto título no All England Club tras gañar como afeccionado en 1961 e 1962 e como profesional en 1968. O seu récord de 31 vitorias consecutivas foi superado logo polo sueco Björn Borg entre 1976 e 1981.
Na súa ruta ao Grand Slam xogou cinco partidos de cinco sets, salvando dúas veces unha desvantaxe de 0-2. O seu partido máis duro foi na semifinal do Aberto de Australia ante Roche nunha batalla de 90 xogos baixo un sol agobiante (o xornalista Steve Flink situouno no posto trece dentro dos 30 mellores partidos de tenis do século XX). Laver mostrou ese ano a súa versatilidade ao gañar tres Grand Slam en pista dura e un en terra batida (Roland Garros), os dous torneos máis importantes de cancha dura (o US Pro e o Aberto de Suráfrica) e os torneos baixo teito máis importantes (Wembley British Indoor e Filadelfia US Pro Indoor).
Recoñecementos
A pista central do Aberto de Australia chámase Rod Laver Arena na súa homenaxe.
En 1981, Laver foi incluído no International Tennis Hall of Fame.
Depuración
Depuración pode referirse a:
Estadio Municipal de Riazor
Historia
Desde 1909 o Deportivo xogaba os seus partidos como equipo local no antigo campo de Riazor, situado nos terreos nos que actualmente se ergue o colexio das Escravas, a escasos metros do lugar onde se levantou o actual estadio inaugurado en 1944.
1.ª Etapa: Proxecto e construción orixinais
Así, o proxecto do novo Stadium Municipal foi redactado polo arquitecto Santiago Rey Pedreira en xuño de 1939 e as obras terían comezo o ano seguinte. Durante o proceso de execución, ante a necesidade de resgardar as autoridades das inclemencias atmosféricas, ao proxecto inicial incorpóraselle unha cuberta na zona da tribuna de honra, no ano 1941. A trama urbana que tiña que soportar a construción do estadio correspondíase coa dun trazado de ensanche, en concreto de ampliación do Ensanche, na cal o tamaño dos quinteiros era escaso para aloxar dimensionalmente a instalación deportiva, o que fixo precisa a agregación de tres quinteiros, resultando unha única de formato rectangular. Nela dispúxose un rectángulo de 320 × 130 metros, contornado por unha tapia, co seu eixe principal paralelo á Avenida da Habana, límite norte da Cidade Xardín. No interior do pechamento foran dispostas diversas instalacións deportivas: campo de fútbol, campos de adestramento, campos de hóckey sobre patíns e tenis, pistas de atletismo, e un frontón descuberto para o xogo de pelota. O Stadium Municipal foi, por tanto, concibido como unha cidade deportiva.
A inauguración do novo terreo de xogo produciuse o 28 de outubro de 1944, cun partido entre o Deportivo e o Valencia no que caerían derrotados os coruñeses por 2-3. O enorme tamaño do novo estadio, con capacidade para máis de 60 000 espectadores de pé, permitiu a celebración nas súas instalacións de partidos internacionais, sendo o primeiro deles un España-Portugal celebrado o 6 de maio de 1945, e no que venceu a selección española por 4-2. Do mesmo xeito permitía a celebración de finais de torneos oficiais, sendo a primeira a final da Copa do Xeneralísimo da tempada 1946-47, que enfrontou o Real Madrid e o Espanyol, e que gañaron os primeiros por 2-0.
2.ª Etapa: Reforma para o Mundial '82
miniatura|160px|Estatua conmemorativa do [[Mundial de Fútbol España 1982|Mundial de 1982.]] No ano 1979 o pleno municipal aprobou o encargo da redacción dun proxecto de remodelación, de xeito que servira para abrigar unha das sedes do campionato mundial de 1982. Aínda que no proxecto orixinal a obra afectaba exclusivamente ás bancadas de Tribuna e Marathon, defectos estruturais graves en Preferencia obrigaron tamén ao seu derrubamento e posterior reconstrución, o cal supuxo a remodelación total do complexo. A execución da nova Tribuna foi efectuada nun tempo récord para ser inaugurada co gallo do Trofeo Teresa Herrera en agosto de 1981, comezando as obras en febreiro do mesmo ano.
A gran capacidade do campo e as pistas de atletismo que o rodeaban facían de Riazor un campo frío, que nunca se enchía. Con motivo da disputa en España do Mundial de fútbol de 1982 estes problemas paliáronse en parte, debido ás remodelacións necesarias para que o campo puidese aloxar partidos de tan alta competición. Así, a capacidade do estadio viuse reducida a 29 000 localidades, capacidade coa que albergaría tres partidos do Mundial, todos de primeira rolda.
Con motivo de tal evento o recinto foi tamén protagonista dos décimos da lotaría nacional española do 22 de maio de 1982. Curiosamente, a imaxe que del se amosou foi a previa á reforma e non a que aparecería nas cámaras dos media que cubriron aqueles encontros internacionais.
Lume en 1991
O 9 de xuño de 1991, poucos minutos despois do comezo do partido de promoción no que o Deportivo se xogaba o ascenso a 1ª división contra o Real Murcia, a cuberta da bancada de Preferencia Superior comezou arder, o que provocou a suspensión temporal do encontro e a evacuación dos seareiros que se atopaban nesa bancada cara o terreo de xogo. Non houbo que lamentar vítimas e o partido puido ser retomado con vitoria final para o conxunto local. Nos días posteriores, as pescudas sobre o suceso foron incapaces de atopar a bengala que -presuntamente- provocara o lume.
3ª Etapa: Reforma e ampliación de 1995
miniatura|250px|Vista exterior do estadio. Na tempada 1995-96, Riazor sofre unha nova remodelación coa finalidade de pechar o recinto polos seus catro costados, pois ata entón tiña forma de ferradura. Primeiramente o terreo de xogo foi recuado ata a bancada de Xeral, a fin de gañar espazo entre o mesmo e o Palacio dos Deportes para poder erguer a bancada que logo se habería chamar de "Pavillón". Unha vez rematado este fondo, procedeuse a derrubar as bancadas de Xeral e Marathon para erguer outra practicamente idéntica en canto estética e dimensións á acabada de construír. Riazor pasaba así a ter todas as súas localidades de asento. Unha vez concluída a obra, o estadio perdería as pistas de atletismo nos fondos, ficando así as dos laterais inutilizadas a pesar de que anos despois as liñas divisorias volverían ser pintadas. Acadáronse 34 600 localidades, todas de asento e foron instalados tamén dous novos e modernos videomarcadores nas cubertas das novas bancadas. Esta obra foi proxectada polo Grupo TAU e executada pola empresa Dragados. Tras o remate desta, do estadio orixinal, conservaríase unicamente a Torre de Maratón.
Novo convenio e melloras a comezos do século XXI
O Concello e o Deportivo asinaron no ano 2000 un novo convenio de concesión das instalacións axustado á nova realidade xurídica do club, convertido desde había uns anos en Sociedade Anónima Deportiva. Nel, reflectiuse a posibilidade de que dito acordo podería ser rescindido se o club pasaba a ser controlado por un accionista ou grupo de accionistas maioritarios. Adicionalmente, incluíuse a responsabilidade por parte do RC Deportivo da organización do Trofeo Teresa Herrera, até entón xestionado polo Concello. Os asinantes foron o entón alcalde, Francisco Vázquez, por parte da corporación municipal e Augusto César Lendoiro como máximo responsábel da entidade deportivista. esquerda|miniatura|290x290px|DeporTienda. Coa primeira participación do Deportivo na Liga de Campións da UEFA, chegan tamén as primeiras e (algunhas) obrigadas actualizacións da recente reforma : a construción dos palcos VIP na bancada de Preferencia Inferior, habilitación de zonas especiais para atender os xornalistas tralo remate dos partidos ou substitución dos antigos asentos de plástico de Preferencia Inferior, que carecían de apoio, por outros de maiores dimensións que si o tiñan, foron algunhas das melloras.
En xaneiro de 2001 suprimíronse os valados metálicos que evitaban que os seareiros invadisen o campo. Ese mesmo ano, nos novos locais comerciais resultantes das obras de ampliación na bancada de Tribuna, inaugurouse o 7 de agosto a primeira Deportienda (onde se venden produtos oficiais do conxunto herculino) na esquina máis próxima á praia, e a partir de 2003 un ximnasio coñecido como ZonaFit (xestionado por unha empresa externa, allea a Concello e Deportivo) na esquina oposta da mesma Rúa de Manuel Murguía. Baixo as bancadas de Preferencia Superior e con acceso desde a Avenida da Habana, foron habilitadas oficinas de atención ao socio e de venda de entradas, feito que provocou o abandono das históricas instalacións que para ese fin tiña até entón o club herculino na Avenida da Mariña.
Melloras de 2015 e 2016 e futuro museo
No verán 2015, a directiva acomete melloras parciais das instalacións : miniatura|270px|Nova faciana após as reformas de [[2015.]] O 2 de xullo, pouco despois de ser elixido, o alcalde da Coruña, Xulio Ferreiro, manifestou tras unha reunión co presidente deportivista Tino Fernández, a súa predisposición a aprobar un hipotético cambio no nome do estadio baixo o patrocinio dunha empresa privada sempre que se respectase ao mesmo tempo o nome orixinal e oficial.
O 31 de decembro dese mesmo ano o Deportivo anunciou o peche definitivo do ximnasio ZonaFit (do que asumira tempo atrás a súa xestión) para dedicalo a un futuro museo relacionado coa historia do club.
Xa en 2016, foron substituídos todos os asentos das bancadas superiores que formaban franxas brancas e azuis por outros novos, todos eles azuis á semellanza dos das bancadas inferiores. Posteriormente, xa no outono dese ano, foi tamén anovado o sistema de rego e a capa de céspede, obra que non se acometía desde había vinte anos. Unha das razóns que motivou esta obra foi o cumprimento da nova normativa da LFP cara mellorar a calidade das retransmisións televisivas.
Proxecto de 2017 para anovar as cubertas das bancadas
O 3 de xuño de 2017 os concelleiros José Manuel Sande e Xiao Varela presentaron o proxecto de substitución da totalidade das cubertas, logo de que estas padeceran anos de escaso ou nulo mantemento, circunstancia que chegou a provocar o adiamento dun encontro de 1ª División entre o Deportivo e o Real Betis debido a un temporal. O comezo das obras está previsto para maio de 2018.
A anterior corporación local, liderada por Carlos Negreira, xa adxudicara unha obra para unha nova cuberta a Dragados por valor de 2,5 millóns de euros, porén a empresa construtora decidiu renunciar ao contrato por considerar dita cantidade insuficiente.
Patrocinio do nome
O 29 de xullo de 2017, os presidentes da entidade financeira Abanca e máis o RC Deportivo presentaron ante os medios un acordo para a reestruturación da débeda do segundo, que incluía o uso da marca comercial "Abanca" canda a denominación oficial do estadio. O día anterior o alcalde, Xulio Ferreiro, e Tino Fernández deran outra rolda de prensa anunciando os acordos acadados por ambas as partes para continuar coa a xestión da instalación, entre as que se incluía como novidade a posibilidade de agregar un patrocinador.
Final da Copa do Xeneralísimo de 1947
En 1947 xogouse a segunda e ata o momento última final da Copa do Rei disputada en Galicia. Os finalistas foron o Real Madrid e o Espanyol, sendo o resultado favorable ao conxunto branco (2-0), que gañou na prórroga.
Mundial de Fútbol de 1982
Con ocasión do Mundial de Fútbol de 1982 organizado en España, Riazor acolleu tres partidos de primeira rolda, especificamente do Grupo A do mundial, a saber: Polonia-Perú, Polonia-Camerún e Perú-Camerún.
Partidos da selección galega
Co renacer da Selección galega de fútbol a comezos do século XXI, o estadio de Riazor converteuse tamén en escenario dalgún dos enfrontamentos da Irmandiña, acollendo os partidos de 2006 e 2008 contra Ecuador e Irán respectivamente. En abril de 2016 o presidente da Federación Galega de Fútbol, Rafael Louzán, anunciou que a selección había volver aos terreos de xogo cun amigábel fronte a selección de Venezuela en Riazor o 20 de maio dese mesmo ano.
Finais da Copa da Raíña de 1984 e 1985
En 1984 xogouse o partido de ida da final a dobre partido da Copa da Raíña. Gañou o Karbo Deportivo fronte ao Añorga Ikastola Amasorrain. O Karbo acabaría gañando o torneo malia ser derrotado no partido de volta por 2-1, grazas á vantaxe do partido de ida.
Ao ano seguinte volveuse xogar a final en Riazor, pero desta vez a partido único. Gañou o Karbo Deportivo fronte á Peña Barcelonista Barcilona nos penaltis.
Eliminatorias da Copa da UEFA
O Deportivo disputou os seus primeiros partidos oficiais como local en competición europea na UEFA Europa League, baixo o anterior formato de eliminatorias coñecido daquela como Copa da UEFA. O primeiro equipo en visitar Riazor sería o danés Aalborg BK. Logo desa histórica tempada 1993-1994 repetiría noutras catro ocasións máis: 1994-1995, 1997-1998, 1999-2000 e 2008-2009.
Eliminatorias da Recopa de Europa 1995-1996
O Deportivo xogou como local as eliminatorias a dobre partido na extinta competición europea. O seu último encontro en Riazor foi nas semifinais, onde caería fronte o futuro campión desa mesma edición, o Paris Saint-Germain FC.
UEFA Champions League
Após a conquista da Liga española na tempada 1999-2000 o Deportivo pasaría xogar durante as cinco tempadas seguintes na máxima competición europea de clubs, usando sempre Riazor como campo local, tanto para as liguiñas como para as eliminatorias a dobre partido.
Liga de Fútbol Profesional e eliminatorias de Copa do Rei
Desde a inauguración de Riazor como campo para abrigar os encontros que o Deportivo xogase como local en competicións oficias, estes tiveron todos carácter profesional agás nas tempadas 1974-1975 e 1980-1981, nas que o conxunto herculino fora descendido a categorías que non gozan de tal consideración, se ben hai que puntualizar que a Liga de Fútbol Profesional non foi constituída xuridicamente como tal até o ano 1984.
A maior goleada encaixada en Riazor en competición ligueira foi un 0-7 contra o Futbol Club Barcelona na tempada 1955-1956 e a maior goleada acadada foi un 10-1 contra a Unió Esportiva Lleida, na 1950-1951.