cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Varíola
Etioloxía
A varíola estaba causada polo virus varíola que xurdiu en poboacións humanas miles de anos atrás. Excepto polas reservas nalgúns laboratorios, o virus varíola está eliminado. Con todo, por mor dos sucesos internacionais de setembro e outubro de 2001 aumentou a preocupación de que o virus variola puidese utilizarse como axente de terrorismo biolóxico. Por esta razón, o goberno estadounidense está tomando precaucións para poder facer fronte a un posible abrocho de vexigas.
Como se contaxian as vexigas
Para que as vexigas se contaxiaran dunha persoa a outra, era necesario un contacto directo e prolongado, cara a cara. As vexigas tamén podían transmitirse por medio do contacto directo con fluídos corporais infectados ou con obxectos contaminados, coma sabas, fundas ou roupa. De cando en cando as vexigas propagáronse polo virus transportado polo aire en sitios pechados como edificios, autobuses e trens. Os seres humanos foron os únicos portadores naturais do virus da varíola e non se coñeceron casos de varíola transmitidos por insectos ou animais. Un enfermo de vexigas podía ser contaxioso cando empezaba coa febre (fase pródromo), pero acadaba a súa máxima capacidade para contaxiar cando comezaba a saír as erupcións. Polo xeral, nesta etapa a persoa infectada estaba moi enferma e non podía desprazarse na súa comunidade. A contaxiosidade duraba ata que lle caía a última bostela das vexigas.
¹ As vexigas poden ser contaxiosas durante a fase de pródromo, pero alcanza a súa máxima capacidade infecciosa durante os primeiros 7 a 10 días despois do comezo da erupción.
As vexigas na cultura popular galega
En Galicia adoitábase empregar a fórmula comparativa cacarañado/a coma unha filloa para referirse ao aspecto dunha persoa con cicatrices que padeceu a enfermidade.
Misery (filme)
Misery é un filme estadounidense de suspense psicolóxico dirixido por Rob Reiner que foi estreado en 1990. Está baseado na novela de Stephen King Misery e está protagonizada por James Caan, Kathy Bates, Lauren Bacall, Richard Farnsworth e Frances Sternhagen. Conta a historia dunha fan psicótica que mantén secuestrado o seu escritor preferido e obrígao a escribir para ela.
Musofáxidos
Os musofáxidos (Musophagidae), que significa literalmente 'comedores de plátanos', a maioría xeralmente chamados turacos, son unha familia de aves. Son aves semicigodáctilas, xa que poden mover a súa cuarta deda (a externa) adiante e atrás. A segunda e terceira dedas, que sempre apuntan cara adiante, están unidas entre si nalgunhas especies. Os musofáxidos a miúdo teñen cristas prominentes na cabeza e colas longas; os turacos son notables polos seus peculiares e exclusivos pigmentos que lles dan brillantes cores verdes e vermellas ás súas plumas.
Tradicionalmente, este grupo foi asociado cos cucos na orde Cuculiformes, pero a taxonomía de Sibley-Ahlquist elevou este grupo a unha orde propia chamada Musophagiformes. Foron propostos como ligazóns entre o hoatzín e as outras ordes de aves, pero isto foi posteriormente discutido. Análises xenéticas recentes apoian fortemente darlle categoría de orde a Musophagiformes.
Os musofáxidos son paxaros arbóreos de mediano tamaño endémicos da África subsahariana, onde viven en bosques e sabanas. O seu voo é débil, pero poden desprazarse rapidamente polo dosel arbóreo. Aliméntanse principalmente de froitas e en menor medida de follas, gromos e flores, ocasionalmente comen insectos, caracois e lesmas. Como suxire o seu nome, encántanlles os plátanos e poden ser domesticados como para podelos alimentar á man. Tamén comen uvas e papaia.
Son aves gregarias que non migran senón que se moven en grupos familiares de ata 10 individuos. Moitas especies de musofáxidos son ruidosas, e algunhas son coñecidas polas súas penetrantes chamadas de alarma, que alertan á demais fauna da presenza dun predador ou cazador. Os musofáxidos constrúen grandes niños de paus nas árbores, e poñen 2 ou 3 ovos. Os xoves nacen cunha grosa capa de penuxe e cos ollos abertos ou case abertos.
Morfoloxía
miniatura|dereita|Femia de Corythaixoides leucogaster.
A maioría dos turacos son aves de medio tamaño (unha excepción é o Corythaeola cristata) de longas colas e ás curtas e arredondadas. A súa lonxitude vai de 40 a 75 cm. O seu voo é débil, pero son grandes trepadores e poden moverse axilmente nas ramas e a través da vexetación. Os xuvenís teñen garras nas ás que lles axudan a gabear. O seu pé é peculiar, xa que a cuarta deda pode ser movida cara a parte de atrás do pé ata case tocar a primeira deda, ou movida para achegala ás segunda e terceira dedas. Malia esta flexibilidade normalmente colocan a deda en ángulo recto con respecto ao eixe do pé.
A plumaxe dalgúns grupos de musofáxidos é principalmente gris e branca. Pero os turacos máis típicos teñen rechamantes cores, xeralemnte azuis, verdes ou púrpuras. A cor verde dos turacos procede da turacoverdina que posúen, que é o único pigmento realmente verde coñecido nas aves. Outras cores "verdes" das aves son en realidade unha combinación de pigmento amarelo e certos carotenoides, xunto coa estrutura física prismática da propia pluma, que dispersa a luz dun modo especial e lles dá un ton azul. As ás dos turacos conteñen o pigmento vermello turacina, a diferenza doutras aves nas cales a cor vermella se debe a carotenoides. Ambos os pigmentos derivan de porfirinas e só se coñecen polo momento nos Musophagidae, pero é probable que a pouco estudada turacoverdina teña derivados noutras aves. A incidencia da turacoverdina para a vida do animal segundo os hábitats é de grande interese para os científicos, xa que está presente nas especies de turacos de bosque pero ausente en especies que viven na sabana e nas acacias.
Sábese pouco da lonxevidade dos turacos na natureza, mais en catividade teñen unha vida excepcionalmente longa, de ata 30 anos. Unha destas aves da colección do Cotswold Wildlife Park (Reino Unido) chegou a case 37 anos.
Evolución e sistemática
O xénero fósil Veflintornis atopouse en estratos do Mioceno medio de Grive-Saint-Alban (Francia). Foi nomeado como Apopempsis por Pierce Brodkorb en 1971, pero este nome xa se utilizaba para uns escaravellos desde 1903. "Apopempsis" africanus (do Mioceno inicial de Kenya) podería pertencer tamén a este xénero.
Outro material fósil de posibles musofáxidos de Exipto e tamén de depósitos do Oligoceno tardío de Gaimersheim (Alemaña) e do Mioceno medio de Grive-Saint-Alban e Vieux-Collonges (de Francia ambos). Aínda que non é completamente seguro que estes fósiles sexan realmente turacos, parece que a familia evolucionou no Oligoceno de Europa central ou quizais no norte de África, e posterioremnte cambiaron a súa distribución máis ao sur. O clima desas rexións europeas durante o Paleoxeno tardío non era moi distinto ao da África tropical actual; o deserto do Sáhara aínda non se formara e a distancia a través do Mediterráneo non era moito maior que a de hoxe. Xa que logo, este movemento cara ao sur debeu de ser moi lento e gradual nunha área de distribución moi grande e continua.
miniatura|dereita|Corythaeola cristata. O fósil Promusophaga do Eoceno temperán críase inicialmente que era o fósil máis antigo de turaco; finalmente isto foi reconsiderado e hoxe pénsase que é un parente da avestruz e encádrase na familia de ratites Lithornithidae. Filholornis do Eoceno tardío ou Oligoceno temperán é considerado algunhas veces un musofáxido, pero as súas relacións sempre foron moi discutidas. Xeralmente xa non se considera un turaco nas obras máis recentes e algúns considérano un sinónimo do presunto gruiforme Talantatos, aínda que non é seguro que isto sexa amplamente aceptado.
Filoxenia
A seguinte filoxenia baséase nos traballos de John Boyd.
Especies
As especies de Musophagidae, en secuencia taxonómica, son:
Orde Musophagiformes Seebohm 1890
Apolinar Pastor Abal Cobas
Apolinar Pastor Abal Cobas, nado en 1853 e finado en Pontevedra a principios de outubro de 1932, foi un mestre e escritor galego.
A Granxa, Seoane de Arcos, O Carballiño
A Granxa é un lugar da parroquia de Seoane de Arcos no concello ourensán do Carballiño na comarca do Carballiño. Tiña 33 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 14 eran homes e 19 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 35 habitantes (15 homes e 20 mulleres).
Apolinar Pastor Abal Cobas
Traxectoria
En 1888 publicou a obra Higiene de la vista en las escuelas, discurso dado o 25 de novembro dese ano na conferencia organizada pola Sociedad Pedagógica de Maestros de Pontevedra, e impresa por Viuda e Hijos de José M. Madrigal.
Vida persoal
Casou en Pontevedra con Laura Paz Rodríguez en 1895, e foi pai de Julia Abal Paz.
Biblos (homónimos)
Co termo Biblos podemos estarnos a referir a:
Trust
Trust é o terceiro single lanzado pola cantante xaponesa Ayumi Hamasaki o 5 de agosto de 1998. single foi reeditado en formato maxi single o 24 de febreiro do 2001
Información
Pouco a pouco, a cantante xaponesa foi ganando popularidade, e este single foi o primeiro da artista en entrar no Top 10 das listas dos singles máis vendidos de Oricon no Xapón. O single tamén se fixo bastante popular cunha remestura de estilo eurobeat (bastante popular nas discotecas nipoas), o que sen dúbida, aumentou en parte as vendas.
Para o lanzamento da compilación de grandes éxitos de Ayumi Hamasaki A BEST lanzada en 2001, a canción foi regravada coa “nova” voz da cantante.
Patricio
miniatura|300px|Debuxo dun patricio romano ou nobiles patritii con toga senatorial branca e púrpura que exhibe a fibela de ouro onde se gravaban cargos e emblemas. Segundo a tradición, adoitaban levaren un «C» de cen, emblema do primeiro Senado.
Na Roma Antiga, a clase social dos patricios, (do latín patricii; singular, patricius) estaba composta polos descendentes das trinta curias primitivas.
O nome vén de pater (pai), en referencia aos fundadores, é dicir, aos primeiros pais de Roma.
Historia
Eran os senadores por excelencia e formaban parte da nobreza primixenia de Roma, chamada a nobreza de sangue e ilustrii ou nobiles patritii e, por substrato cultural, a de toda Europa.
En torno ao emperador e aos senadores patricios desenvolvíase toda a sociedade, cultura e civilización romana que culminaría no imperio Romano.
As ramas patricias dos Valerios, Fabios, Cornelios, Claudios, Emilios e Manlios formaban unha aristocracia dentro do patriciado coñecida como gentes maiores.
Eran os descendentes das familias máis antigas da cidade. Constituían a clase aristocrática e formaban o verdadeiro pobo romano.
Eran considerados superiores ao resto dos habitantes, gozaban de todos os dereitos, posuían terras e estaban chamados a formar parte do exército romano, a lexión.
Grand Port
Grand Port é un dos nove distritos en que se divide administrativamente Mauricio.
Xeografía
Situado no sueste da illa, ocupa unha extensión de 260,3 km². No ano 2015 albergaba unha poboación de 106 665 habitantes, polo que, nese ano, a súa densidade de poboación era de 434 hab./km².
A súa capital é a cidade de Rose-Belle, pero a poboación máis importante do distrito é Mahébourg, que foi a antiga capital de Mauricio, que conta cun porto ao interior da baía de Grand Port.
A parte norte do distrito está formada por bosques con vales por onde discorren ríos. Na parte leste levántase a meseta central, que ten un clima ideal para o cultivo do té. Na parte sur está o aeroporto internacional, o único aeroporto da illa. No sueste, preto do mar, sitúase unha zona pantanosa denominada Mare aux Songes, que constitúe un importantísimo sitio paleontolóxico que contén numerosos fósiles de animais extintos recentemente.
Historia
Algúns historiadores cren que os primeiros visitantes de Mauricio foron navegantes fenicios que se terían achegado a ela durante a primeira circunnavegación ao redor do continente africano, patrocinada polo faraón de Exipto Necao II contra o ano 600 a.C.. Navegantes árabes visitaron Mauricio regularmente desde o século V e déronlle o nome de Dina Arobi.
A illa permaneceu deshabitada até o establecemento dunha colonia en 1638 das Provincias Unidas. Os neerlandeses nomeándoa Maurits na honra de Mauricio de Nassau, Príncipe de Orange. Grand Port foi denominada como Oude Grote Haven (Vello Gran Porto) polos primeiros neerlandeses que avistaron estas terras. A cidade de Mahébourg foi construída polos neerlandeses. A illa foi abandonada por falta de comerciantes en 1710 e, cinco anos despois, converteuse nunha colonia francesa. A cidade conserva edificacións que recordan o pasado colonial da illa.
No século XVII, baixo o dominio francés, a illa e pasou a denominarse Île de France (Illa de Francia). Pola súa posición estratéxica, a illa foi alcumada como "a estrela e a chave" do océano Índico. O Reino Unido tomou o control da illa o 3 de decembro de 1810 durante as guerras napoleónicas; a pesar de gañar a famosa batalla de Grand Port contra os ingleses, os franceses foron derrotados por estes ao norte da illa, en Cap Malheureux, un mes despois. Iso significou a perda da posesión a favor dos británicos e a posterior reversión da illa ao seu nome antigos.
DNA-PKcs
A DNA-PKcs (do inglés DNA-dependent protein kinase, catalytic subunit) ou subunidade catalítica da proteína quinase dependente de ADN é un encima que nos humanos está codificado no xene PRKDC ou XRCC7 do cromosoma 8, e intervén na reparación do ADN. A DNA-PKcs pertence á familia proteica da quinase relacionada coa fosfatidilinositol 3-quinase. A proteína DNA-PKcs é unha serina/treonina proteína quinase que consta dunha soa cadea polipeptídica de 4.128 aminoácidos.
Función
A DNA-PKcs é a subunidade catalítica dunha serina/treonina proteína quinase dependente de ADN nuclear chamada DNA-PK. O segundo compoñente é a proteína e antíxeno autoinmune Ku. Por si mesma a DNA-PKcs é inactiva e depende da Ku para dirixirse aos extremos do ADN e poñer en marcha a súa actividade quinase. A DNA-PKcs é necesaria para a vía da unión de extremos non homólogos (NHEJ) de reparación do ADN, a cal volve a unir as roturas de dobre febra. Tamén é necesaria para a recombinación V(D)J, un proceso que utiliza a NHEJ para promover a diversidade no sistema inmunitario. Os ratos con knockout para a DNA-PKcs presentan inmunodeficiencia combinada grave (non humana) debido o seu defecto na recombinación V(D)J.
Identificáronse moitas proteínas como substratos para a actividade quinase da DNA-PK. A autofosforilación da DNA-PKcs parece xogar un papel clave na NHEJ e crese que induce un cambio conformacional que permite que os encimas que procesan os extremos accedan aos extremos das roturas de dobre febra. A DNA-PK tamén coopera coa ATR e a ATM para fosforilar proteínas implicadas no punto de control dos danos no ADN.
Cancro
Os danos no ADN parecen ser unha das causas subxacentes principais do cancro, e as deficiencias nos xenes de reparación do ADN probablemente están detrás de moitas formas de cancro. Se a reparación do ADN é deficiente, os danos no ADN tenden a acumularse. Tales excesos nos danos no ADN poden incrementar as mutacións debido á síntese translesión tendente ao erro. Un exceso de danos no ADN pode tamén incrementar as alteracións epixenéticas debidas a erros durante a reparacións do ADN. Ditas mutacións e alteracións epixenéticas poden dar lugar a un cancro.
Atopáronse mutacións no PRKDC (DNA-PKcs) en 3 de cada 10 dos cancros ováricos asociados á endometriose, e tamén nas áreas a partir das que se orixinan. Tamén se atoparon no 10% de cancros de mama e pancreáticos.
As reducións na expresión dos xenes de reparación do ADN (usualmente causadas por alteracións epixenéticas) son moi comúns en cancros, e normalmente son incluso máis frecuentes que os defectos mutacionais nos xenes de reparación do ADN en cancros. A expresión de DNA-PKcs estaba reducida dun 23% a un 57% nos seis cancros que se indican na táboa.
Non está claro que causas reducen a expresión de DNA-PKcs nos cancros. O MicroARN-101 ten como diana a DNA-PKcs ao unirse á rexión 3'-UTR do ARNm da DNA-PKcs e reduce os niveis da proteína DNA-PKcs. Pero o miR-101 está máis frecuentemente diminuído en vez de incrementado en cancros.
A proteína HMGA2 podería ter tamén un efecto sobre a DNA-PKcs. A HMGA2 retarda a liberación de DNA-PKcs de sitios con roturas de dobe febra, que interfiren coa reparación do ADN por unión de extremos non homólogos e causan aberracións cromosómicas. O microARN let-7a normalmente reprime o xene HMGA2. En tecidos adultos normais, case non está presente a proteína HMGA2. En moitos cancros, o microARN let-7 está reprimido. Como exemplo, no cancro de mama a rexión promotora que controla o microARN let-7a-3/let-7b está frecuentemente reprimida por hipermetilación. A redución epixenética ou a ausencia do microARN let-7a permite unha alta expresión da proteína HMGA2 e isto leva a unha expresión defectiva da DNA-PKcs.
A DNA-PKcs pode ser regulada á alza por condicións como a gastrite asociada a Helicobacter pylori. Despois de sufrir unha radiación ionizante a DNA-PKcs está incrementada nas células superviventes de tecidos de carcinoma oral escamoso.
A proteína ATM é importante na reparación por recombinación homóloga (HRR) de roturas de dobre febra no ADN. Cando as células cancerosas son deficientes en ATM as células son "adictas" ao DNA-PKcs, que é importante na vía de reparación do ADN alternativa das roturas de dobre febra da unión de extremos non homólogos (NHEJ). É dicir, nas células mutantes para a ATM, un inhibidor da DNA-PKcs causa altos niveis de morte celular apoptótica. En células mutantes para a ATM, perdas adicionais de DNA-PKcs deixan as células sen ambas as vías principais de reparación das roturas de dobre hélice do ADN (HRR e NHEJ).
A expresión elevada de DNA-PKcs encóntrase nunha gran proporción (do 40% ao 90%) dalgúns cancros (a restante fracción de cancros adoitan ter unha expresión reducida ou ausente de DNA-PKcs). A elevación de DNA-PKcs crese que reflicte a indución dunha capacidade de reparación do ADN compensatoria, debido á inestabilidade do xenoma en ditos cancros. (A inestabilidade do xenoma pode deberse tamén a deficiencias noutros xenes de reparación do ADN presentes nos cancros.) Un nivel elevado de DNA-PKcs crese que é "beneficioso para as células tumorais", aínda que sería prexudicial para o paciente. A fracción de cancros con sobreexpresión do DNA-PKcs adoita estar asociado cun estadio avanzado do cancro e un tempo de supervivencia máis curto para o paciente. Porén, para algúns cancros, a fracción de cancros con redución ou ausencia de DNA-PKcs tamén está asociada cun estadio avanzado e unha peor perspectiva de supervivencia do paciente.
Envellecemento
A unión de extremos non homólogos (NHEJ) é o principal proceso de reparación do ADN usado polas células somáticas de mamíferos para arranxar as roturas de dobre febra no ADN que continuamente se producen no xenoma. A DNA-PKcs é un dos compoñentes clave da maquinaria da NHEJ. Os ratos deficientes en DNA-PKcs teñen unha vida máis curta e mostran un comezo máis temperán de numerosas patoloxías relacionadas coa idade que os ratos control de tipo salvaxe. Estes descubrimentos suxiren que os defectos na reparación das roturas de dobre febra do ADN teñen como resultado un envellecemento prematuro, que concorda coa teoría do envellecemento por danos no ADN.
Interaccións
A DNA-PKcs presenta interaccións con:
Alhazen
Abu Ali al-Hasan Ibn Al-Haitham (en árabe: أبو علي، الحسن بن الحسن بن الهيثم‎), latinizado como Alhazen, nado en Basora en 965 e finado no Cairo en 1040, foi un matemático e astrónomo árabe.
Traxectoria
Físico e matemático árabe, Alhazen foi pioneiro no estudo da óptica, enxeñería e astronomía. Segundo Giambattista della Porta, foi o primeiro en explicar o fenómeno dos corpos celestes no horizonte, aínda que Roger Bacon atribúe este descubrimento a Tolomeo.
O seu tratado de óptica Kitab al-Manazir foi traducido ao latín por Witelo en 1270, a obra gozou de gran reputación durante a Idade Media. O libro de Alhazen é posiblemente o traballo máis antigo en usar o método científico: Alhazen empregou os resultados de experimentos para probar as súas teorías. A influencia de Alhazen chegou ata Francis Bacon e Johannes Kepler.
Fotocromo
miniatura|Fotocromo da [[Rúa Mulberry (Manhattan)|Rúa Mulberry de Nova York coa coloración característica do proceso.]] miniatura|Fotocromo do [[Castelo de Neuschwanstein.]] O fotocromo é unha técnica de coloreo que combina fotografía en branco e negro e litografía en cor. Tamén pode referirse ás primeiras postais realizadas a cor en Estados Unidos.
O fotocromo emprégase para crear unha impresión en cor a partir dun negativo dunha fotografía en branco e negro, usando entre catro e catorce placas litográficas, feitas de substancias rochosas, para colorear a pintura con diferentes tinguiduras.
A técnica desenvolveuse en Zúric, e foi popularizada pola Detroit Photographic Company. Cando o Congreso dos Estados Unidos autorizou as postais dun penique, imprimíronse miles de fotocromos de cidades e paisaxes. Por iso o termo fotocromo quedou asociado ao aspecto daquelas postais.
Historia
O proceso foi inventado na década de 1880 por Hans Jakob Schmid (1856-1924), un empregado da compañía suíza Orell Gessner Füssli unha empresa de imprenta cunha historia que se estende ata o século XVI. Füssli fundou a compañía Photochrom Zürich (máis tarde Photoglob Zürich AG) como o vehículo para a explotación comercial do proceso, ambos, Füssli e Photoglob continúan existindo hoxe. A partir da metade dos 1890s, o proceso foi autorizado para outras compañías, incluíndo nos Estados Unidos e a Photochrom Company de Londres.
O proceso de fotocromo popularizouse na década de 1890, cando a fotografía a cor estaba sendo desenvolvida pero seguía sendo comercialmente inaccesible.
Seira, Rois
San Lourenzo de Seira é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Rois. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 426 habitantes (198 homes e 228 mulleres) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 436 habitantes.
A parroquia ten unha superficie de 3,42 Km2.
Fotocromo
Historia
Logo da primeira guerra mundial, que trouxo ao seu fin a febre de coleccionar cartóns postais de fotocromo, o principal uso foi reproducir afiches. A última imprenta de fotocromo funcionou ata 1970.
Gallicolumba crinigera
A Gallicolumba crinigera é unha especie de paxaro da familia das pombas. É un endemismo de Filipinas. O seu nome xenérico deriva dunha fusión do latín gallus ("galo") e columba ("pomba").
Stercutius
Stercutius tamén chamado Stercorius era, na Antiga Roma, o deus dos lugares destinados s servir de instalacións de saneamento, do esterco e dos excrementos.
Mitoloxía
Este deus popular era venerado fundamentalmente por vellas e cativos. As súas representacións materiais aparecían decote a rentes das de Crepitus, nos lugares adaptados a este culto, os templos.
Nun principio, o pai de Picus chamábase Sterces. Este era un forte e bo arador e aprendeu aos homes a emendar a terra con esterco (stercus, en latín, significa esterco). Despois o seu nome mudou a Stercutius. Así, converteuse no deus da agricultura e da fertilización no mundo campesiño. Máis tarde, Santo Agostiño, para desacreditar a relixión romana, ridiculizou este deus reducíndoo ao deus das foxas de zurro.
The Bridge Curse
The Bridge Curse (en 女鬼橋) é un filme taiwanés de suspense e terror de 2020 dirixido por Lester Hsi. Está protagonizado por Ning Chang, Cheng Ko, J.C. Lin, Summer Meng, Vera Yen, Wan-Ru Zhan, que se estreou en Taiwán o 27 de febreiro de 2020.
Sinopse
O filme conta a historia dun grupo de estudantes universitarios que deciden poñer a proba unha lenda que circula polo campus sobre unha pantasma que se aparece nunha ponte.
Timor
Timor é unha illa ao sur do Arquipélago Malaio, ao norte do mar de Timor. Está dividida entre o Estado independente de Timor Leste, e Timor Occidental, que forma parte da provincia indonesia de Nusa Tenggara Leste. Dentro de Timor Occidental atópase un exclave de Timor Leste chamado Distrito de Oecusse. A illa ten unha superficie de 30,777 km2. O nome é unha variante de timur, palabra que en malaio significa "Leste", así chamada por estar no confín oriental dunha cadea de illas.
Xeografía
miniatura|left | 240px |Lingua de Timor. Timor está situado ao norte de Australia, e é unha das illas da Sonda máis orientais, xunto a Sumba, Babar e outras pequenas illas. Forma parte do arquipélago das illas menores da Sonda coas illas internas de Flores, Alor e Wetar ao norte, e máis aló delas Sulawesi.
Timor é a illa principal do arco exterior de Banda, que emerxeu pola colisión co continente australiano. Timor ten unha xeoloxía máis antiga e carece da natureza volcánica das illas menores da Sonda do norte. A orientación do eixe principal da illa tamén difiere dos seus veciños. Estas características explicáronse como o resultado de estar no bordo norteño da Placa Indoaustraliana que no choque coa Placa eurasiática elevase no Sueste asiático. O clima inclúe unha longa tempada seca con ventos calorosos que sopran desde Australia. Os ríos na illa inclúen o Río Lacló do Norte e do Sur en Timor Leste.
Segundo a mitoloxía local, a illa de Timor era un crocodilo xigante.
Historia
miniatura|Batería costeira na [[segunda guerra mundial.]] A illa estivo politicamente dividida en dúas partes durante algúns anos por colonias europeas: Timor Occidental, coñecido como Timor Holandés desde a primeira década do século XIX ata 1949 en que se converteu no Timor Indonesio, parte de Indonesia formada polas antigas Indias Orientais Holandesas; e Timor Oriental coñecido como o Timor Portugués desde 1596 ata 1975. Timor Oriental inclúe o enclave de Oecussi-Ambeno en Timor Occidental. Os Países Baixos e Portugal non resolveron formalmente o contencioso fronteirizo ata 1912.
O exército indonesio invadiu Timor Oriental o 7 de decembro de 1975, unha semana logo da proclamación da independencia de Lisboa. Desde entón ata setembro de 1999, rexistrouse no territorio o maior xenocidio proporcional á poboación dun país xamais verificado: 220.000 mortos, nunha poboación que en 1975 calculábase en 650.000 habitantes.
Tras a súa anexión por parte de Indonesia en 1976, Timor Oriental foi chamado Timor Timur ou 'Tim-Tim'. Iacarta considerábao a vixésimo sétima provincia do país, pero isto nunca foi recoñecido polas Nacións Unidas. Logo dun acto de autodeterminación en 1999, no que a poboación rexeitou a oferta de autonomía dentro de Indonesia, Timor Oriental accedeu á independencia en 2002.
Manwel Dimech
Manwel Dimech, nado na Valetta o 25 de decembro de 1860 e finado en Alexandría o 17 de abril de 1921, foi un escritor, xornalista e político maltés.
Infancia e mocidade
Dimech naceu no seo dunha familia pobre que vivía nunha casa dunha soa habitación, nun edificio compartido na rúa St. John da cidade da Valleta. Na súa infancia a familia trasladouse a Qormi, hoxe Santa Venera, e despois a Msida, hoxe Birkirkara. Tiña nove irmáns, e o seu pai faleceu cando el era aínda un rapaz. En 1873, con trece anos, foi atrapado roubando e condenado a dous días de cárcere. Os roubos e os atracos sucedéronse, e tamén as condenas de cárcere (ata nove, por razóns distintas). En 1877 foi acusado de homicidio e condenado a doce anos de cárcere, e só un ano despois de quedar en liberdade foi acusado de falsificación de diñeiro, e foi encarcerado durante sete anos máis.
No cárcere aprendeu a ler e a escribir, e tamén a falar inglés, francés e italiano. En 1897, con 36 anos, saía definitivamente do cárcere.
Xornalismo e política
miniatura|dereita|220px|Estatua adicada a Manwel Dimech, en Malta. En 1898 comeza a editar o seu primeiro xornal, Il-Bandiera tal-Maltin (en maltés A bandeira dos malteses). Dende ese xornal avogaba pola independencia do réxime colonial británico. Posteriormente publicou outros xornais e panfletos.
Ademais, nese tempo comeza a viaxar ao estranxeiro e a tomar contacto con outros movementos independentistas e sindicalistas. En 1890 coñece Tunisia, en 1903 Montenegro e posteriormente diversas cidades do norte de Italia, en especial Xénova, Milán e Turín, ata que en 1911 regresa finalmente a Malta e funda Ix-Xirka ta' l-Imdawlin, a Irmandade dos Ilustrados, que combinaba un sindicato cun sistema de ensino para adultos, un partido político e un club social. Pero axiña a Igrexa católica decidiu excomungalo.
Obra
Ademais do seu labor como xornalista, escribiu dúas novelas, diversos libros de gramática nas catro linguas que el dominaba e poesía, se ben esta última está perdida.
O seu pensamento achegábase ao do pragmatismo estadounidense e ao empirismo e utilitarismo de Jeremy Bentham ou John Stuart Mill. Avogaba por unha industrialización do arquipélago maltés que lle puidese dar autonomía económica respecto ao Reino Unido, e tamén defendía o remate dos privilexios das clases ricas e da Igrexa católica maltesa.
World Cup Italia '90
Foi portado por U.S. Gold para DOS, Amiga, Atari ST, Commodore 64 e ZX Spectrum. Despois do Mundial, o xogo foi publicado como World Championship Soccer e despois renomeado a Sega Soccer no cartucho de recompilación Mega 6 de Mega Drive, eliminando os créditos de Virgin Mastertronic. No Brasil foi publicado co nome Super Futebol II.
O xogo
O xogo presenta unha visión de arriba cara abaixo e unha versión simple de fútbol (non hai faltas, substitucións, ou estratexias). Os xogadores deben driblar e pasa-lo balón cara a un extremo do campo e tratar de marcar un gol ao equipo contrario. Cando o equipo do xogador ten a pelota, el ou ela pode conducir o balón polo campo, patea-la pelota cara a meta, pasa-lo balón polo aire a outro membro do equipo, ou patea-lo balón cara adiante na dirección que o xogador afronta actualmente. Cando o equipo contrario ten o balón, o xogador pode cambiar entre os diferentes membros do equipo no campo, ou atacar ao seu opoñente para saca-lo balón do seu control.
Samuel Folgueral Arias
Samuel Folgueral Arias, nado en Ponferrada o 9 de outubro de 1963, é un ex copiloto de rallys e político español.
Traxectoria
Estudou arquitectura na Coruña, onde foi membro do equipo editorial da revista Ruptura dende a súa fundación en 1989.
A principios dos anos 2000 adentrouse no mundo dos rallys, como copiloto de Conrado Fernández primeiro e de Antonio Garrido despois.
Política
Nas eleccións municipais de maio de 2011, encabezou a candidatura do PSOE á alcaldía de Ponferrada, obtendo 8.433 votos e 8 concelleiros. 5 concelleiros obtivo a candidatura de Independientes Agrupados de Ponferrada (IAP) e 12 a do Partido Popular (PP), cuxo cabeza de lista, Carlos López Riesco, foi elixido alcalde.
O 25 de febreiro de 2013, os oito concelleiros do PSOE e os 5 do IAP presentaron unha moción de censura, apoiada por todas as executivas do PSOE, dende a Federal ata o local, pasando pola Autonómica, a Provincial e a Comarcal.
A moción de censura foi votada o 8 de marzo de 2013, sendo Samuel Folgueral elixido alcalde cos 13 votos favorables do PSOE e IAP e os 12 en contra do PP.
Este deuse de baixa do PSOE, pero negouse a renunciar ao cargo de alcalde, provocando varias reaccións e declaracións políticas a nivel nacional. Ocupou o cargo ata as eleccións de 2015, para as que fundou un novo partido, Unión Social de Electores do Bierzo (USE Bierzo), co que obtivo cinco escanos. Ao non conseguir chegar a un acordo as demais forzas, asumiu a alcaldía a líder do partido máis votado, Gloria Fernández Merayo, do Partido Popular.
Pablo Padín
Pablo Padín Sánchez, nado en Vigo o 29 de outubro de 1940, é un avogado e político galego.
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Madrid. Creou e dirixiu as empresas Dkor, Import e Tukasa. Foi voceiro da UCD na comisión dos 16. Presentouse na lista de Vigueses Independientes Gobernantes (VIGO) encabezada por Leri ás municipais de 1983 foi elixido concelleiro e logo foi tenente de alcalde de Vigo; foi deputado provincial de 1983 a 1987. Logo da disolución da UCD entrou en Coalición Galega. Foi deputado no Parlamento galego por Coalición Galega na II lexislatura e conselleiro de Sanidade. Foi vicepresidente de Coalición Galega. Foi elixido presidente de Terra Galega no Congreso Constituínte de 2006 e reelixido en 2008. En 2012 deixou a presidencia efectiva do partido quedando en presidente de honra.
Luna E-6S
miniatura|Maqueta de Luna 10, a única sonda Luna E-6S con éxito. Luna E-6S, Luna E6S ou Luna Ye-6S pola súa transliteración da lingua rusa, é a designación dun modelo de sondas espaciais soviéticas composto por dous membros.
Características
As sondas Luna E-6S foron deseñadas e lanzadas para estudar o espazo próximo á Lúa. Entre os seus instrumentos científicos contábase un espectrómetro de raios gamma para enerxías de entre 0,3 e 3 MeV, un magnetómetro triaxial, un detector de meteoritos, detectores de plasma e detectores de radiación infravermella proveniente da superficie lunar. Unha das sondas, Luna 10, retransmitiu A Internacional desde a órbita lunar durante o vixésimo terceiro Congreso do Partido Comunista da Unión Soviética.
Illas Tanimbar
miniatura|dereita|200 px|Cacatúa de Tanimbar As Tanimbar (ou Timor Laut) son un grupo de 66 illas pertencentes a Indonesia, dentro da provincia das Molucas.
De 5.500 km² e uns 60.000 habitantes, atópanse entre Timor e Nova Guinea. A illa principal é Yamdena, de 2.900 km², onde se atopa Saumlaki, a localidade máis importante; outras das maiores illas son Selaru e Larat. Nelas cultívanse millo, arroz, batata, manga e papaia. Tamén hai pesca de nácara e trepang.
Sentido (bioloxía molecular)
En bioloxía molecular e xenética sentido ou senso é un concepto utilizado para comparar a polaridade de moléculas de ácidos nucleicos, como o ADN e ARN, con outras moléculas de ácidos nucleicos. Este concepto é distinto da direccionalidade do ADN con respecto aos extremos 5' e 3'. Dependendo do contexto na bioloxía molecular, o sentido pode ter significados lixeiramente distintos.
Illas Tanimbar
Como o resto de illas orientais indonesias, as Tanimbar pertencen a área da Liña de Wallace (Wallacea), de grande interese científico pola súa rica biodiversidade, ao ser illas situadas entre o Sueste asiático e Oceanía. Atópanse especies como a rara cacatúa de Tanimbar (Cacatua goffini), a curuxa de Tanimbar (Tyto sororcula) ou o Tiliqua Scincoides chimaerea.
Sentido (bioloxía molecular)
ADN sentido
Esquema que mostra como cadeas antisentido de ADN poden interferir coa tradución de proteínas.|miniatura|250px|dereita Para entender ben o concepto cómpre ter en conta que a transcrición do ARN se realiza por complementariedade de bases e que o ADN xeralmente é bicatenario. Só unha das cadeas do ADN se transcribe a ARN; esa cadea e o ARN formado a partir dela son complementarios en bases, polo que a súa secuencia non é igual. A outra cadea do ADN non se transcribe pero é de secuencia idéntica á do ARN, pero con T en vez de U (e é complementaria da outra cadea de ADN). Só se traduce a proteínas no ribosoma o ARNm, nunca o ADN.
Illas Tanimbar
As illas Tanimbar foi de sempre unha área illada. Aínda que nominalmente holandesa durante séculos, os holandeses non a pacificaron ata comezos do século XX. Ata 1979 cada vila gobernábase arredor dun gobernante hereditario.
Sentido (bioloxía molecular)
ADN sentido
Os biólogos moleculares chaman cadea "sentido" ou "con sentido" ou cadea "positiva" (+) á cadea que ten a secuencia igual á do ARNm que vai ser traducido a proteínas, pero o ARNm non se transcribiu dela senón da outra cadea de ADN. Por tanto, os seus codóns son os mesmos que determinan a secuencia da proteína nese xene, xa que son os mesmos que leva o ARNm.
Illas Tanimbar
Relixión
Segundo o censo indonesio o 71% da poboación é cristián e o 29% musulmá En 1892 estableceuse no arquipélago o primeiro pastor protestante e para 1920 dous terzos da poboación era protestante, os católicos que chegaran en 1910 constituían o resto da poboación, e apenas había musulmáns na rexión ,
Sentido (bioloxía molecular)
ADN sentido
A outra cadea do ADN chámase "antisentido" ou cadea "negativa" (-) porque a súa secuencia é distinta da do ARNm traducible, polo que a súa secuencia carece de sentido xenético se se intentasen traducir os seus codóns. Porén, é desta cadea da que se transcribiu o ARNm de forma complementaria en bases.
Algunhas veces utilízase o termo cadea codificante, que xeralmente se refire á cadea sentido; porén, hai que ter en conta tamén o concepto de "ambisentido". En virus os ARN codificantes e non codificantes poden ser transcritos de xeito similar de ambas as cadeas, e nalgúns casos son transcritos en ambas as direccións desde unha rexión promotora común, ou transcritos desde intróns, en ambas as cadeas (ver "ambisenstido" máis abaixo).
Finalmente, téñase en conta que non todos os xenes están codificados na mesma cadea ou febra, senón que algúns xenes están codificados nunha das cadeas e outros xenes na outra, polo que as cadeas sentido e antisentido varían segundo o xene consierado.
Iconoloxía
Chámase iconoloxía á póla da simboloxía e da semioloxía que estuda as denominacións visuais da arte, por exemplo a representación das virtudes, vicios e outras cousas morais ou naturais, coa figura ou aparencia de persoas.
Sentido (bioloxía molecular)
ADN antisentido
Por exemplo, un triplete de bases ou codón como 3'-TAC-5' no ADN antisentido pode utilizarse como molde para ser copiado complementariamente ao codón 5'-AUG-3' dun ARNm (AUG é o codón do aminoácido metionina), e estes dous codóns son moi diferentes. Polo contrario, o ADN sentido terá o triplete ATG que é idéntico ao AUG (e por iso se chama sentido) coa soa diferenza de que ten timina (T) en vez de uracilo (U) por tratarse dun ADN (o uracilo é típico do ARN e a timina do ADN).
Iconoloxía
Características
Por extensión, trátase da ciencia que estuda as imaxes, emblemas, alegorías e monumentos con que os artistas representaron aos personaxes mitolóxicos, relixiosos ou históricos, e diferénciase da iconografía en que esta ten por fin a sinxela descrición de imaxes, mentres que a iconoloxía estúdaas en todos os seus aspectos, compáraas e clasifícaas, chegando ata formular leis ou regras para coñecer a súa antigüídade e diversos significados e interpretacións.
Sentido (bioloxía molecular)
ADN antisentido
En bioloxía e investigación utilízanse curtas moléculas antisentido, que poden interaccionar coas cadeas complementarias a elas de ácidos nucleicos, modificando a expresión xénica. Ver a sección "oligonucleótidos antisentido" máis abaixo.
Iconoloxía
Características
A iconoloxía considerada en toda a súa amplitude pode dividirse en tres pólas en razón do obxecto representado:
Sentido (bioloxía molecular)
Exemplo cun ADN de dobre cadea
Cadea de ADN 1: cadea antisentido (transcrita a)→ cadea de ARN (sentido)
Cadea de ADN 2: cadea sentido
Xeralmente a cadea antisentido (que é a que se transcribe) se coloca arriba nos esquemas e a sentido abaixo. Per isto é arbitrario e non sempre se escriben nesas posicións. O importante é ver onde están situados os extremos 5' e 3', xa que determinan a dirección de transcrición e tradución. Unha secuencia 5' CGCTAT 3' é igual a unha secuencia 3' TATCGC 5' se os extremos 5' e 3' están indicados como no exemplo. Se os extremos non están indicados a convención é asumir que a secuencias se escribiu en dirección 5'-3'. Unha boa regra para descubrir a cadea "sentido" é buscar o codón de iniciación ATG do ADN (AUG no ARNm). No exemplo da táboa anterior, o ARNm con sentido ten o codón AUG no extremo 5'. A tradución procede en dirección 5'-3'.
Ambisentido
Un xenoma monocatenario que conteña tanto sentido positivo coma negativo dise que é ambisentido. Isto pode ocorrer en virus nos que a transcrición ten lugar en varias roldas. Os Bunyavirus conteñen 3 fragmentos de ARN monocatenarios que teñen seccións de sentido positivo e outras de sentido negativo. Os arenavirus son tamén virus de ARN monocatenario con xenoma ambisentido, xa que presentan un xenoma de 2 fragmentos de ARN que son principalmente de sentido negativo agás nunha parte dos extremos 5' dos fragmentos de ARN longo e pequeno do seu xenoma (non hai ambisentido no de tamaño intermedio).
Sentido do ARN en virus
En viroloxía, o xenoma dun virus de ARN pode ser de sentido positivo, tamén chamado "cadea +", ou de sentido negativo, tamén chamado "cadea -". Na maioría dos casos, os termos sentido e cadea (ou fibra) úsanse indistintamente, o que fai que cadea positiva sexa equivalente a sentido positivo, e cadea + equivalente a sentido +. Na clasificación dos virus utilízase o criterio de ver se son de xenoma de sentido positivo ou negativo.
Sentido positivo (+)
O sentido positivo dun ARN viral significa que unha determinada secuencia de ARN viral pode ser traducida directamente nun ribosoma para formar as proteínas virais corespondentes. Por tanto, nos virus de ARN de sentido positivo, o xenoma de ARN viral pode ser considerado como o ARNm viral, e pode ser inmediatamente traducido pola célula hóspede, sen necesidade de ningún outro intermediario de ARN. Algúns virus, como por exemplo os Coronaviridae, teñen xenomas deste tipo e non necesitan ter unha ARN polimerase empaquetada dentro do virión.
Sentido negativo (-)
O ARN viral de sentido negativo é complementario do ARNm viral, polo que non pode ser directamente traducido a proteínas e debe ser convertido primeiro por unha ARN polimerase nun ARN de sentido positivo (complementario) antes da tradución, xa que este é o que funciona como ARNm. Algúns virus, como o da gripe por exemplo, teñen este tipo de xenomas e deben levar dentro do virión unha ARN polimerase.
ARN antisentido
O ARN antisentido utilízase na célula ou nos experimentos e terapia antisentido para a interferencia de ARN, que bloquea a expresión xénica. O ARN antisentido é un transcrito de ARN que é complementario a un ARNm endóxeno. Noutras palabras, é unha cadea non codificante complementaria da secuencia codificante dun ARN da célula; isto é similar ao ARN viral de sentido negativo. Unha técnica utilizada para bloquear a expresión dun xene que interese é a introdución dun transxene que codifica un ARN antisentido. O ARN antisentido marcado radioactivamente pode usarse para mostrar o nivel de transcrición de xenes en varios tipos de células. Algúns análogos de ácidos nucleicos estanse a aplicar experimentalmente como terapia antisentido.
Cando o ARNm forma un dúplex cunha secuencia complementaria de ARN antisentido, a tradución queda bloqueada. Este proceso denomínase interferencia de ARN.
Utilízanse experimentalmente moléculas de ácidos nucleicos antisentido para que se unan a un ARNm determinado e impedir así a expresión de xenes específicos. As Terapias antisentido están tamén en desenvolvemento e nalgúns países xa hai varias aprobadas para uso en humanos como os oligos fosforotioato antisentido fomivirsen e mipomersen.
As células poden producir de forma natural moléculas de ARN antisentido, que interaccionan con moléculas de ARNm complementarias da célula e inhiben a súa expresión.
Oligonucleótidos antisentido
O silenciamento de xenes pode conseguirse introducindo nas células un curto "oligonucleótido antisentido" que é complementario a un ARN diana determinado. Este experimento realizárono por primeira vez Zamecnik e Stephenson en 1978 e segue sendo unha útil estratexia para experimentos de laboratorio e para aplicacións clínicas potenciais (terapia antisentido).
Se o nucleótido antisentido contén un tramo de ADN ou un imitador do ADN (como ADN fosforotioato, 2'F-ANA, ou outros) pode recrutar a RNase H para degradar o ARN diana. Isto fai que o mecanismo de silenciamento de xenees sexa catalítico. O ARN bicatenario pode tamén actuar como axente antisentido dependente de encima catalítico por medio da vía RNAi/siRNA, que implica o recoñecemento do ARNm diana por medio de apareamento entre as fibras sentido-antisentido seguido da degradación do ARNm diana polo complexo de silenciamento inducido por ARN (RISC). O plásmido R1 sistema hok/sok é outro exemplo máis dun proceso de regulación antisentido dependente de encima, por medio da degradación encimática do ARN dúplex resultante.
Outros mecanismos antisentido non son dependentes de encima, pero implican o bloqueo estérico do seu ARN diana (por exemplo, para impedir a tradución ou inducir o splicing alternativo). Os mecanismos de bloqueo estérico antisentido a miúdo usan oligonucleótidos que están moi modificados. Como non hai necesidade de recoñecemento pola RNase H, este pode incluír tipos químicos como 2'-O-alquil, ácido nucleico peptídico (PNA), ácido nucleico bloqueado (LNA), e oligómeros morfolino.
Alfeoideos
A dos alfeoideos (Alpheoidea) é unha superfamilia de crustáceos malacostráceos decápodos pleociemados da infraorde dos carideos.
Taxonomía
A superfamila foi creada en 1815 polo naturalista francés Rafinesque, que a describiu na súa obra Analyse de la Nature ou Tableau de l'univers et des corps organisés, publicada en Palermo.
Lepádidos
A dos lepádidos (Lepadidae) é unha familia de crustáceos cirrípedes da orde dos pedunculados.
Foi erixida por Charles Darwin en 1852.
Sorribas, Rois
San Tomé de Sorribas é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o IGE, en 2017 tiña 388 habitantes (181 homes e 207 mulleres), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 433 habitantes.
Superficie: 6,87 km2.
Machuca
Machuca é un filme chileno escrito e dirixido por Andrés Wood que foi estreado en 2004. Ambientado en Santiago de Chile en 1973 durante o goberno socialista de Salvador Allende e até pouco despois do golpe de estado do Xeneral Augusto Pinochet. Conta o historia de dous mozos: Gonzalo Infante que provén dunha familia rica de ascendencia europea, e Pedro Machuca que vive na pobreza e ten ascendencia indíxena. Coñécense nun colexio católico inglés de elite, onde o director, o Padre McEnroe, está a desenvolver un proxecto de integración social.
Foi rodado en xullo de 2003 cun orzamento de $1 700 000, e foi o resultado dunha cooperación internacional entre Chile e España. Machuca tivo unha boa acollida nos cines de Chile, pero non así fóra de América Latina.
Turangi
Turangi é unha pequena cidade na beira oeste do río Tongariro. Forma parte da rexión de Waikato.
Foi construída para dar cabida aos traballadores do Sistema Eléctrico de Tongariro e deseñada como un pequeno centro de servizos para as plantacións forestais exóticas ao sur do lago Taupo e para os turistas. É coñecida pola pesca da troita.
Localización
Turangi está situada no extremo sur do lago Taupo, a 50 quilómetros e de 40 minutos en coche ao sueste de Taupo, na meseta volcánica da Illa Norte e a 40 minutos en coche da pista de esquí do Monte Ruapehu Whakapapa.