cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arcos, San Tomé de Nogueira, Meis
Arcos é un lugar da parroquia de San Tomé de Nogueira no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 108 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 53 eran mulleres e 55 homes, o que representa un descenso respecto ó ano 2010, cando tiña 130 veciños, e 2005, cando eran 120.
Eudocimus ruber
O Eudocimus ruber é unha especie de ibis da familia dos tresquiornítidos.
Carlos Quintáns Eiras
Carlos Luís Quintáns Eiras, nado en Senande (Muxía) en 1962, é un arquitecto galego.
Pretérito de indicativo
O pretérito de indicativo, ou pretérito perfecto, é un tempo verbal que refire un momento pasado en relación ó presente, e non necesita referente. Amais de posuír vogal temática e carecer de sufixo modo-temporal, circunstancia esta última que tamén lle acontece ó presente de indicativo, ter tamén un sufixo número-persoal de seu (-i/-n, -ches, -u, -mos, -stes, -ron).
Carlos Quintáns Eiras
Traxectoria
Obtivo o título de Arquitecto en 1987 pola Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña, onde é profesor no departamento de Construcións Arquitectónicas dende 1990. Foi profesor de proxectos na Escola Internacional de Arquitectura de Cataluña de Barcelona dende o ano 2002 ata o 2005. Codirector da revista Tectónica dende 1995 e codirector da revista Obradoiro dende 2006, tamén da revista Archives dende 2018. Formou parte do estudio Quintáns Raya Crespo cos arquitectos Antonio Raya de Blas e Cristóbal Crespo González ata o ano 2002. León de ouro na Bienal de Venecia no ano 2016. Secretario dende o inicio do premio Enor. Dirección artística de 12 miradas. Coordinación científica de 12miradas.
Halterofilia
miniatura|dereita|300px|Home practicando halterofilia A halterofilia ou levantamento olímpico de pesos é un deporte consistente no levantamento da maior cantidade de peso posible nunha barra á que se lle fixan nos seus extremos varios discos, os cales determinan o peso final a levantar. O devandito conxunto denomínase haltera.
Existen dúas modalidades de competición: arrancada e dous tempos. Na primeira, débese elevar, sen interrupción, a barra desde o chan ata a total extensión dos brazos sobre a cabeza. Na segunda, hase de conseguir o mesmo, pero permítese unha interrupción do movemento cando a barra se acha á altura dos ombreiros.
Desenvolveuse en Europa durante o século XIX aínda que ten antecedentes en épocas anteriores. Forma parte dos deportes dos Xogos Olímpicos desde Atenas 1896, aínda que desapareceu en 1908 pero reincorporouse en Antuerpen 1920.
Gonzalo Navaza
Gonzalo Ramón Navaza Blanco, nado en Lalín o 28 de febreiro de 1957, é un escritor galego, tradutor, estudoso da toponimia, actor de teatro e profesor titular de literatura na Universidade de Vigo. Actualmente vive en Peitieiros (Gondomar).
Traxectoria
É o menor de once irmáns, entre eles Xavier e Luís. En 1983 tivo que facer o servizo militar, tendo como destinos Figueres e Berga, en Cataluña.
Como escritor ten cultivado diversos xéneros. Dirixiu a elaboración dos dicionarios de galego de Edicións Xerais de Galicia no ano 1988, chegando a crear o máis vendido da historia do galego, O pequeno Xerais.
O seu labor de investigador da toponimia callou na publicación de Fitotoponimia galega, un voluminoso volume editado pola Fundación Pedro Barrié de la Maza onde analiza os topónimos do sueste galego procedentes de nomes de plantas. Neste campo de traballo tamén desenvolve a súa actividade na Asociación Galega de Onomástica (AGOn), onde xa colaborou na organización de dous congresos internacionais) e na Comisión de Toponimia, encargada oficialmente pola Xunta de Galicia de fixar as formas escritas dos topónimos de Galicia. Como docente, impartiu cursos de galego para emigrantes en Basilea e de lingua e literatura galegas en Salvador na Universidade Federal da Bahia (Brasil), e na actualidade é profesor na Facultade de Filoloxía e Tradución da Universidade de Vigo.
En 1997 tivo un grave accidente de tráfico que o fixo estar un mes en coma e, posteriormente, sete meses hospitalizado en cama. Co trauma do accidente aínda fresco na retina e na mente, Gonzalo Navaza recibiu numerosos premios.
No ano 2012 incorporouse á Real Academia Galega como académico correspondente. En 2021 foi escollido académico de número da RAG, ingresando o 5 de novembro de 2022 coa lectura do discurso Nomes de persoa na toponimia de Lalín, respondido por Antón Santamarina.
Forma parte do grupo de traballo que desenvolve o Paradigma da Continuidade Paleolítica para as orixes das linguas indoeuropeas.
Nogales
O fitónimo castelán Nogales pode referirse a:
O Leo i Arremecághona!
O Leo i Arremecághona!!! é o nome do proxecto musical como cantautor punk de Leonardo Fernández Campos, O Leo de Matamá, nado en Matamá en 1974, un artista polifacético, filólogo e poeta.
Traxectoria
esquerda|miniatura|Entrevista en [[Nós Televisión]] A traxectoria musical do Leo i Arremecághona!!! iníciase sobre o ano 1997, aínda que comeza a ser coñecido cando é chamado para abrir os concertos da xira galega de Albert Pla en 1998. Do mesmo 1998 é o seu primeiro disco Suspiros de Kaña, do que se editaron un milleiro de copias distribuídas polo propio autor. O disco sería reeditado no ano 2006 por A Regueifa Plataforma en formato mp3.
O Leo i Arremecághona!!! participou como autor de letras e músicas e como actor nos espectáculos As Presidentas d'A Factoría Teatro e Vendettta de Berrobambán Teatro. Tamén foi finalista do "I Certame de Monólogos Monolíngües". A vinculación do autor coas artes escénicas é notable, xa que parte importante do proxecto musical que representa O Leo i Arremecághona!!! céntrase nas súas actuacións ao vivo, espectáculos que rozan o formato da performance e nas que o autor se caracteriza para interpretar determinados personaxes. É habitual que o espectáculo punk tamén estea precedido de versións acústicas de autores da canción protesta galega e dos Cantores de abril. O Leo i Arremecághona!!! ten dado recitais por toda Galiza, a súa última xira, de 2007 levou por nome Xira... e aghomita.
No ano 2006 participaría no concurso "A polo ghit", co tema "A canción do vagho", unha versión libre do tema de John Lennon "Give Peace a Chance". Na edición de 2007 repetiría con "Bilingüismo harmónico", unha adaptación do "Should I Stay Or Should I Go" de The Clash. No mesmo ano participa do tributo a Andrés do Barro Manifesto Dobarrista cunha versión do tema "Vou a Bueu". O seu próximo disco será Aghomita, campión! e tamén se está preparando o DVD con actuacións ao vivo Sigho (vivo).
No 2009 colaborou no proxecto de acción poética "A Revolta das Letras", celebrado o Día das Letras Galegas en Santiago de Compostela.
Formou parte doutros proxectos musicais como Labregos do tempo dos Sputniks (xunto a García MC de Dios ke te crew), Das Kapital (xunto a Daniel Salgado e Marcos Payno) ou Ondas Martenot (xunto a Antón Díaz, Fran Amil e Cris Asenjo).dereita|miniatura|200px|O Leo en concerto, 2013.
Poesía
No outono de 2007 Edicións Xerais editou o seu libro de poesía Hai cu, baseado no blog homónimo. As presentacións, nese mesmo ano, baseáronse nun espectáculo chamado "Espectáculo Multimerda", semellante ao monólogo humorístico onde se ían recitando os distintos poemas. Tamén ao longo do 2007 acompañou musicalmente á presentación do libro de Anxo Angueira Fóra do sagrado por distintas cidades de Galiza.
Obra literaria
miniatura|200px|dereita|Caricatura do Leo.
Uxío Torre Enciso
Uxío Torre Enciso, nado na Coruña o 12 de novembro de 1908 e finado en Ferrol o 17 de abril de 1994, foi un químico, farmacéutico e xeólogo galego, membro numerario da Real Academia Galega.
Traxectoria
miniatura|[[IES Eusebio da Guarda|Instituto Eusebio da Guarda, onde traballou Uxío Torre.]] Fixo o bacharelato na súa cidade natal e estudou química e farmacia na Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose nas dúas en 1930. Foi discípulo de César Sobrado Maestro, Luís Iglesias Iglesias e Isidro Parga Pondal. Exerceu como profesor axudante na Facultade de Farmacia (1932-1933). En Madrid doutorouse en xeoloxía. Traballou como profesor en institutos de Monforte de Lemos, Tui e o feminino da Coruña. En 1934 solicitou unha bolsa da Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas para ir a París e Antuerpen, Bélxica, a estudar Metodoloxía das Ciencias Naturais.
Na guerra civil española foi sancionado polas comisións depuradoras do profesorado, coa inhabilitación para cargos directivos e de confianza, o que o obrigou a abandonar a dirección que acadara do centro de Monforte. Pasou por un instituto de Palma de Mallorca. En 1941 gañou unha cátedra que exerceu no Instituto Eusebio da Guarda ata a xubilación.
Ingresou na Real Academia Galega o 24 de outubro de 1970 a proposta de Parga Pondal, Antón Fraguas e Luís Iglesias Iglesias, pronunciando o discurso Avanzos no coñecimento da xeomorfoloxía de Galicia, respondido por Parga Pondal. Foi membro da Real Sociedad Española de Historia Natural, da Real Sociedad Geográfica, membro fundador do Instituto José Cornide de Estudos Coruñeses e membro fundador da Real Academia Galega de Ciencias en 1977.
Descubriu o papel da erosión fluvial e os restos fósiles da era cuaternaria en Galicia  e achegou interesantes estudos sobre as rías de Galicia.
14 de novembro
O 14 de novembro é o 318º día do ano no Calendario Gregoriano e o 319º nos anos bisestos. Quedan 47 días para rematar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|dereita| Charles Lyell. miniatura|100px|dereita| Florentino López Cuevillas.
Mortes
miniatura|100px|dereita| Ramón Menéndez Pidal.
Outros
Os 366 días do ano
Salmoninos
Esta subfamilia inclúe as troitas e os salmóns do Vello Mundo, os salmóns do Pacífico e as troitas do xénero Salvelinus, que habitan na parte setentrional de todo o hemisferio boreal.
Xéneros
Segundo o World Register of Marine Species e mais o Sistema Integrado de Información Taxonómica a subfamilia conta na actualidade cos seguintes sete xéneros:
Glándula suprarrenal
miniatura|dereita|Glándulas suprarrenais ou adrenais. miniatura|dereita|Zonas da glándula suprarrenal. Nos mamíferos, as glándulas suprarrenais tamén chamadas glándulas adrenais son glándulas endócrinas que están situadas sobre a parte superior dos riles. Nos humanos a glándula suprarrenal dereita ten forma triangular e a esquerda ten forma semilunar. Son principalmente responsables da produción e liberación de hormonas en resposta ao estrés, que son corticoesteroides (por exemplo o cortisol) e catecolaminas (por exemplo, a adrenalina). As glándulas suprarrenais actúan sobre a función renal por medio da secreción da hormona aldosterona, que está implicada na regulación da osmolaridade do plasma sanguíneo.
Anatomía e Fisioloxía
miniatura|esquerda|Un escaneado de tomografía computerizada no que se distinguen as suprarrenais con forma triangular sobre os riles. Anatomicamente, as glándulas suprarrenais ou adrenais están localizadas no retroperitoneo na parte superior dos riles. Están rodeadas por unha cápsula adiposa e pola fascia renal. Nos humanos, as glándulas suprarrenais están ao nivel da 12ª vértebra torácica ou dorsal. Cada glándula adrenal comprende dúas partes distintas: a parte externa da glándula, que é o córtex adrenal, e a parte interna ou medula adrenal; ambas as partes producen hormonas. O córtex produce principalmente cortisol, aldosterona e menores cantidades de andróxenos e estróxenos, e a medula produce adrenalina e noradrenalina. O peso conxunto das glándulas suprarrenais é de entre 7 e 10 g nos humanos adultos.
Córtex suprarrenal
miniatura|dereita|Corte histolóxico dunha glándula suprarrenal. O punteiro sinala o córtex. O córtex suprarrenal ou córtex adrenal ten a función de sintetizar hormonas esteroides, fundamentalmente corticosteroides (mineralocorticoides e glicocorticoides) e pequenas cantidades de andróxenos e estróxenos. Células corticais específicas producen determinadas hormonas como aldosterona, cortisol, e andróxenos como a androstenediona. En condicións normais relaxadas (sen estrés), as células das glándulas suprarrenais humanas producen o equivalente de 35–40 mg de cortisona acetato diarias. A diferenza da innervación directa que ten a medula suprarrenal, o córtex está regulado por outras hormonas neuroendócrinas segregadas pola hipófise ou pituitaria, que á súa vez está baixo o control hormonal do hipotálamo e polo do sistema renina-anxiotensina.
O córtex suprarrenal comprende tres zonas ou capas. Esta zonación anatómica pode apreciarse a nivel microscópico, onde cada zona pode ser recoñecida por características distintivas estruturais e anatómicas. O córtex suprarrenal mostra tamén unha zonación funcional: debido ao diferente conxunto de encimas presentes en cada parte, cada zona produce distintas hormonas.
Síntese e accións das hormonas do córtex
Todas as hormonas adrenocorticais se sintetizan a partir do colesterol que chega á glándula. Noutros tecidos poden orixinarse tamén hormonas esteroides, pero as reaccións que producen aldosterona e cortisol (posteriores á formación de proxesterona) só se dan fundamentalmente no córtex suprarrenal. Estas reaccións finais son:
Accións dos mineralocorticoides
Prodúcense na zona glomerulosa. O principal mineralocorticoide é a aldosterona. A súa secreción é regulada polo oligopéptido anxiotensina II (a anxiotensina II é regulada pola anxiotensina I, a cal á súa vez está regulada pola renina). A aldosterona segrégase en resposta aos niveis extracelulares altos de potasio, baixos de sodio, e baixos niveis de fluídos e de volume sanguíneo. Os efectos da aldosterona son:
Acción dos glicocorticoides
Os glicocorticoides prodúcense na zona fasciculada. O principal nos humanos é o cortisol, e en moitos outros animais a corticosterona. A súa secreción está regulada pola hormona adrenocorticotropa (ACTH) da adenohipófise ou pituitaria anterior e esta á súa vez está controlada hormonalmente polo hipotálamo.
O cortisol potencia o metabolismo das súas células diana de diferentes modos:
Andróxenos e estróxenos
Os andróxenos prodúcense na zona reticular en pequenas cantidades. Os andróxenos máis importantes son: testosterona, dihidrotestosterona (DHT), androstenediona, deshidroepiandrosterona (DHEA), e deshidroepiandrosterona sulfato (DHEA-sulfato). No córtex suprarrenal tamén se poden producir pequenas cantidades de estróxenos, polo que é unha das fontes de estróxenos dos tecidos periféricos para as mulleres menopáusicas, nas cales os ovarios xa non os producen.
Medula suprarrenal
Para levar a cabo a súa parte desta resposta, a medula suprarrenal recibe innervación do sistema nervioso simpático por medio de fibras preganglionares orixinadas na medula espiñal torácica de T5–T11. Como está innervada por fibras de nervios preganglionares, a medula adrenal pode ser considerada como un ganglio simpático especializado. As células medulares derivan da crista neural embrionaria, polo que poden considerarse neuronas modificadas. Porén, a diferenza doutros ganglios simpáticos, a medula adrenal carece de sinapses visibles e libera as súas secrecións directamente no sangue. Como o sistema nervioso autónomo exerce un control directo sobre as células cromafíns, a liberación de hormonas ten lugar moi rapidamente. En resposta a un estrés, como pode ser o exercicio ou un perigo inminente, as células da medula suprarrenal liberan catecolaminas no sangue na proporción 17:3 de adrenalina:noradrenalina.
O cortisol tamén favorece a síntese de adrenalina na medula suprarrenal. O cortisol producido no córtex chega á medula adrenal en grandes cantidades, e alí pode promover o aumento da expresión do encima feniletanolamina N-metiltransferase (PNMT), o que aumentará a síntese e secreción de adrenalina.
Subministración de sangue
Normalmente, hai tres arterias que irrigan cada glándula suprarrenal:
A drenaxe venosa da glándula realízana as veas suprarrenais:
Crocuta
Crocuta é un xénero de mamíferos carnívoros pertencente á familia dos hiénidos.
Taxonomía
O xénero foi descrito en 1828 polo zoólogo e paleontólogo alemán Johann Jakob Kaup.
Na actualidade, o xénero Crocuta comprende tan só unha especie:
á que e engaden as seguintes especies extintas:
Etimoloxía
O nome científico Crocuta pensouse durante moito tempo que derivava do barbarismo latino crocutus, que se traduciría como "de cor azafrán", en referencia á cor da pel da hiena. Pero demostrouse que isto era incorrecto, porque a ortografía correcta deste estranxeirismo sería crocāta, e esta palabra nunca foi utilizada nese sentido polas fontes grecorromanas.
Crocuta en realidade provén da palabra do grego antigo κροκόττας (krokóttas), que deriva do sánscrito koṭṭhâraka, que á súa vez vén de kroshṭuka (que orixinalmente significaba "chacal dourado)".
A mención máis antiga rexistrada de crocotta / κροκόττας procede da Xeografía, de Estrabón, onde o animal (a hiena pinta) descríbese como unha mestura de lobo e o can nativo de Etiopía.
Principio de Landauer
O Principio de Landauer, exposto por vez primeira en 1961 por Rolf Landauer, da IBM, é un principio físico que atinxe ao límite inferior teórico do consumo enerxético da computación. Establece que "calquera manipulación loxicamente irreversíbel de información física, tal como o borrado dun bit ou a fusión de dúas rotas computacionais, debe estar acompañada por un incremento correspondente de entropía nos graos de liberdade non portadores de información do aparato procesador de información ou o seu entorno". (Bennett 2003)
O principio de Landauer afirma que existe unha cantidade mínima posíbel de enerxía para poder borrar un bit de información, coñecida como o Límite de Landauer:
kT\ ln 2,
onde k é a constante de Boltzmann (aproximadamente 1.38×10−23 J/K), T é a temperatura do circuíto en graos kelvin, e ln 2 é o logaritmo natural de 2 (aproximadamente 0.69315).
Outro xeito de enunciar o principio de Landauer é que se un observador perde información acerca dun sistema físico, dito observador perde a capacidade de extraer traballo dese sistema.
A 20 °C (temperatura ambiente, ou 293,15 K), o límite de Landauer corresponde a unha enerxía de aproximadamente 0 0172 eV, ou 2 75 zeptojoule (10−21J). Teoricamente, unha memoria de computador a temperatura ambiente que opere no límite de Landauer podería cambiar a unha velocidade de mil millóns (109) de bits por segundo, consumindo só 2,85 billonésimas (2 85x10−12) de vatio o propio elemento de memoria. Os computadores modernos consomen millóns de veces esa enerxía.
Se ningunha información é borrada, podería en principio conseguirse unha computación que sexa termodinamicamente reversíbel, sen requirir ningunha disipación de calor. Por isto, ten xurdido un grande interese no estudo da computación reversíbel.
Experimentos físicos recentes veñen de probar e confirmar as predicións de Landauer.
Fundamentos
O principio de Landauer pódese entender como unha consecuencia lóxica da Segunda Lei da Termodinámica, que establece que a entropía dun sistema illado non pode decrecer, xunto coa definición de temperatura absoluta. For, se o número de estados icos posíbeis dunha computación fosen decrecendo ao tempo que a computación avanza (irreversibilidade ica), isto constituiría unha diminución de entropía, prohibida pola devandita Lei, a non ser que o número de estados físicos posíbeis, correspondentes a cada estado ico, se fosen incrementando nunha cantidade que polo menos o compensase, de xeito que o número total de estados físicos posíbeis non fose menor do que era orixinalmente (de maneira que a entropía total non diminuíu).
Porén, un incremento do número de estados físicos correspondentes a cada estado ico significa que, para un observador que leve a conta do estado ico do sistema, pero non do seu estado físico (por exemplo, un "observador" que consista no propio computador), o número de estados físicos posíbeis terase incrementado; noutras verbas, a entropía incrementouse do punto de vista deste observador. A máxima entropía dun sistema físico limitado é finita. (Se o principio holográfico é correcto, entón os sistemas físicos cunha área superficial finita teñen unha entropía máxima finita; pero prescindindo de se o principio holográfico é verdade ou non, a teoría cuántica de campos dita que a entropía de sistemas con radio e enerxía finitos é tamén finita). Así que, para evitar acadar este máximo no transcurso dunha computación prolongada, a entropía debe ser eventualmente expulsada cara a un contorno exterior a unha certa temperatura T, debendo emitirse unha enerxía E = ST cara a ese contorno, se a cantidade acumulada de entropía é S. Para unha operación computacional na que 1 bit de información ica se perde, a cantidade de entropía xerada é como mínimo k ln 2, e a enerxía que debe ser eventualmente emitida ao contorno é E ≥ kT ln 2.
Esta expresión para a mínima disipación de enerxía dunha operación binaria icamente irreversíbel foi suxerida por primeira vez por John von Neumann, pero rigorosamente xustificada (e expoñendo importantes límites á súa aplicabilidade) por primeira vez por Landauer. Por este motivo é frecuente referirse a ela como límite de Landauer.
Desafíos
O principio é amplamente aceptado como lei física; pero en anos recentes ten sido desafiada por varios, notabelmente en Earman e Norton (1998), e máis tarde en Shenker (2000) e Norton (2004, 2011 ); e defendida por Bennett (2003) e Ladyman et al. (2007).
Existen ademais traballos teóricos que mostran que pode borrarse información sen custo enerxético (podendo tomarse no seu lugar outra cantidade conservada, como o momento angular). Un aspecto importante deste traballo é un principio máis amplo relacionado co feito de que o borrado de información non é posíbel sen un aumento da entropía, independentemente de se hai custo enerxético.
Nun artigo publicado en Nature en 2012, un equipo de físicos da École normale supérieure de Lyon, a Universidade de Augsburg e a Universidade de Kaiserslautern describen como mediron por primeira vez a diminuta cantidade de calor emitida cando un bit individual de información é borrado.
Requiás, Requiás, Muíños
Requiás é un lugar da parroquia de Requiás no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Tiña 74 habitantes no ano 2020 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 36 eran homes e 38 eran mulleres.
Matraz erlenmeyer
miniatura|270x270px|Matraz erlenmeyer de 50 ml O matraz erlenmeyer, tamén coñecido como erlenmeyer é un matraz con forma de cono truncado deseñado polo químico inglés Emil Erlenmeyer, e un dos recipientes de vidro máis amplamente utilizados no traballo de laboratorio.
Función
Emprégase para armar estruturas de destilación ou para provocar a reacción de substancias que precisan un longo período de quecemento; e tamén para conter líquidos que se queren conservar durante longos períodos de tempo, ou protexer da incidencia directa da luz solar.
Técnicas en que se usa
Emprégase para realizar mesturas por axitación e para a evaporación controlada de líquidos, xa que a súa forma troncocónica evita en gran medida a perda do líquido; ademais ao dispor dun colo estreito é posible tapalo con rollas, sobre todo das de tipo esmerilado, ou con algodón hidrófobo.
Tamén se emprega no canto do clásico vaso de precipitados cando é preciso axitar constantemente un medio líquido (como ocorre nas titulacións) sen perigo de derramalo, ou cando se traballa con reaccións químicas violentas.
Serve tamén para quentar substancias a temperaturas altas aínda que non vigorosamente; para esta tarefa é máis acaído o matraz de destilación.
En microbioloxía emprégase para preparar caldos de cultivo.
Veloi, Sada, Sada
Veloi é un lugar da parroquia de Santa María de Sada, no Concello de Sada. Ocupa unha área interior da parroquia, lindando coa de Santo André de Carnoedo. Tradicionalmente estivo pouco habitado, e os veciños dedicábanse á agricultura e á pesca. En Veloi naceron os irmáns Ramón e Juan Antonio Suárez Picallo.
Memoria principal
miniatura|1 [[Gibibyte|GiB de SDRAM montada nun ordenador persoal.]] A memoria principal son circuítos integrados capaces de almacenar información dixital, ós que teñen acceso o microprocesador do equipo de computación. Posúen unha menor capacidade de almacenaxe que a memoria secundaria, pero unha velocidade millóns de veces superior. Nos ordenadores son empregados dous tipos destes dispositivos:
Kamehameha V
miniatura|180px|dereita|Escudo de armas do Reino de Hawai Kamehameha V, nado o 11 de decembro de 1830 en Honolulu (Oahu) e finado o 11 de decembro de 1872 na mesma cidade, foi o quinto Rei de Hawai entre os anos 1863 e 1872. Naceu co nome de Lot Kapuāiwa, pero cando ascendeu ó trono o seu nome completo pasou a ser Lota Liholiho Kapuāiwa Kalanimakua Kalanikupuapaikalaninui Aliʻiolani Kalani-a-Kekūanaōʻa.
Berenguer de Cruïlles
Berenguer de Cruïlles, nado en Peratallada en 1310 e finado en Barcelona no verán de 1362, foi bispo de Xirona (1349–1362) e o primeiro presidente da Generalitat de Cataluña (1359–1362), nomeado polas Cortes de Cervera.
Traxectoria
Os historiadores consideran probable que Berenguer de Cruïlles tivese as súas orixes familiares en Cruïlles, que o seu pai fose Bernat de Cruïlles i de Peratallada e a súa nai Gueraua de Cabrera, malia a ausencia de probas documentais. Rematando a súa carreira eclesiástica, sucedeu a Arnau de Mont-rodon como bispo de Xirona. Enérxico, defensor da Inquisición e preocupado pola herexía, foi bispo nun período marcado polas guerras constantes e os efectos da peste negra, que supuxo a morte dun terzo da poboación.
Foi escollido primeiro representante do brazo eclesiástico do que daquela se chamaba Deputación do Xeneral de Cataluña e máis adiante pasaría a chamarse Generalitat de Cataluña. Dende a presidencia desta institución velou polo cumprimento do acordo que a Corte de Cervera asinara co monarca Pedro IV de Aragón por axudalo na guerra dos dous Pedros (1356–1369), e que comportaba a substitución dos impostos arbitrarios anteriores a un único imposto legal e estable. Bo diplomático, consérvanse moitas das súas cartas e sábese das súas súas accións decididas contra a corrupción da época, actuando con dureza diante de casos concretos, establecendo o cobro dos subsidios a través dun síndico local ou impulsando a redacción do Llibre verd dels feus.
Glicación
A glicación (ás veces chamada glicosilación non encimática) é o resultado da unión covalente dunha molécula de azucre, como a glicosa ou frutosa, a unha molécula de proteína ou lípido, sen o control dun encima. A glicación pode ocorrer dentro do corpo (glicación endóxena) ou fóra (glicación exóxena). É un proceso ao azar que altera o funcionamento das biomoléculas, e non require o gasto de ATP (a molécula que almacena enerxía).
Rubisco
A ribulosa-bisfosfato carboxilase osixenase, rubisco ou RuBisCO é o enzima máis abundante nas plantas e, en consecuencia, a proteína máis abundante no planeta.
Glicación
Gran parte dos traballos de investigación no laboratorio sobre as glicacións de frutosa utilizaron técnicas de ensaio imprecisas que levaron a unha drástica subestimación da importancia da frutosa na glicación.
Exóxena
Exóxeno, que significa aquí 'fóra do corpo', pode tamén denominarse dietario ou preformado. As glicacións exóxenas e os endoprodutos de glicación avanzada fórmanse cando os azucres se cociñan con proteínas ou graxas.
Estes compostos son absorbidos polo corpo durante a dixestión. As reaccións nas que se produce unha cor marrón ou torrada nos alimentos (xeralmente unha reacción de tipo Maillard) son evidencias de glicacións preformadas. A glicación pode tamén contribuír á formación de acrilamida, un potencial carcinóxeno, durante o cociñado do alimento. Ata recentemente, pensábase que as glicacións exóxenas e os endoprodutos de glicación avanzada contribuían de forma non significativa á inflamación e estados de enfermidade, pero en traballos recentes demostrouse que son importantes.
Os fabricantes de alimentos preparados engadiron endoprodutos de glicación avanzada aos alimentos, especialmente nos últimos 50 anos, como potenciadores do sabor e colorantes para mellorar a aparencia do produto. Os alimentos cun torrado significativo, caramelización ou con endoprodutos de glicación avanzada preformados engadidos directgamente poden ter altos niveis destes compostos.
Endóxena
As células de longa vida (como as dos nervios e diferentes tipos de células cerebrais), as proteínas de longa duración (como as cristalinas do cristalino do ollo e córnea), e o ADN pode acumular danos substanciais co tempo. Os danos por glicación teñen como resultado unha maior rixidez do coláxeno nas paredes dos vasos sanguíneos, o que orixina unha alta presión arterial, especialmente na diabete.
Os glóbulos vermellos teñen unha vida duns 120 días e son doadamente accesibles para medir a hemoglobina glicada. As medidas de HbA1c (a forma predominante de hemoglobina glicada) permiten o control do azucre a medio prazo para ser monitorizado na diabete.
Rubisco
É importante dicir que a reacción pode acontecer tanto con dióxido de carbono coma con osíxeno molecular (O2). Cando o osíxeno é absorbido, o proceso é parte da respiración celular, sen absorción de carbono. Algunhas plantas (arredor do 5% das plantas existentes na Terra), utilizan un proceso intermedio e máis selectivo para a absorción do dióxido de carbono, evitando o contacto directo co osíxeno do ar típico do "proceso rubisco" (ás veces chamado C3), co proceso chamado C4 ou o CAM ("Crasulacean acid metabolism"). O C4 usa estruturas dentro da célula e un sistema bioquímico de transporte que envolve moléculas con 4 átomos de carbono (así o nome de C4). O CAM é usado por plantas en ambientes moi áridos, nos que os estomas só abren á noite, co fin de economizar auga, que se perdería por evaporación se estes ficasen abertos durante o día. Así, á noite, absorben o dióxido de carbono en moléculas de 4 carbonos que fican almacenadas en vacúolos para seren utilizadas durante o día.
Os procesos C3, C4 e CAM teñen vantaxes e desvantaxes. O C3 é máis directo, empregando cerca de 18 ATP para fixar cada molécula de dióxido de carbono, mais necesita concentracións máis altas de dióxido de carbono e auga. O C4 require máis estruturas e máis enerxía (30 ATP), porén traballa con concentracións de dióxido de carbono máis baixas na atmosfera e é máis axeitado para ambientes secos. O CAM é usado en ambientes predominantemente áridos, mais fixa pouco dióxido de carbono, levando a taxas baixas do crecemento das plantas.
Existe aínda un cuarto proceso, chamado pirenoide, que é usado polas algas e plantas acuáticas Ceratophyllaceae.
Associação dos Arqueólogos Portugueses
A Associação dos Arqueólogos Portugueses ComSE é unha asociación fundada en 1863, sendo a máis antiga asociación de defensa do patrimonio en Portugal. Ten baixo a súa tutela o Museu Arqueológico do Carmo, en Lisboa, onde está situada a súa sede.
O 5 de outubro de 1932 foi designada Comendadora da Ordem Militar de Sant'Iago da Espada.
Estatuto de Autonomía de Estremadura
O Estatuto de Autonomía de Estremadura é a norma institucional básica da comunidade autónoma española de Estremadura.
O 25 de febreiro de 1983 foi aprobado polas Cortes Xerais o Estatuto de Autonomía de Estremadura, de acordo coa Lei Orgánica 1/1983. No mesmo establécense as competencias que corresponden á Comunidade Autónoma, así como a organización institucional, a organización xudicial, os principios da economía e a facenda da Comunidade, entre outros aspectos. O Estatuto de Autonomía en vigor, tras posteriores reformas, consta de 91 artigos organizados en 7 Títulos, 7 disposicións adicionais, 1 disposición derogatoria e 1 disposición final.
Contido
Algunhas das Disposicións Xerais do Título Preliminar do Estatuto son:
Reformas
O Estatuto foi reformado 4 veces, en 1991, 1994, 1999 e 2011, ademais de engadirse modificacións como en 2002. Unha da reformas máis importantes foi a de 1999, xa que se elevou o teito competencial ao nivel das Comunidades Autónomas coñecidas como "históricas", entre as que destaca a xestión da Sanidade e o Ensino, outorgouse ao presidente da Xunta de Estremadura a facultade de disolver a Asemblea de Estremadura e a posibilidade de crear órganos como do Defensor do Pobo Estremeño e un Tribunal de Contas Estremeño.
Castro das Escadas
O Castro das Escadas (tamén chamado Os Castros ou As Gaivotas) é un poboado costeiro fortificado situado entre os concellos de Mugardos e Fene.
852
Outros
Historia ano a ano
Castro das Escadas
Descrición
É un castro costeiro fortificado situado nunha península cunha lixeira elevación sobre a ría de Ferrol. Orientado nun eixo norte sur, co antecastro ao norte máis preto da ría de Ferrol.
O castro mide de norte a sur uns cen metros e de leste a oeste uns 80 metros. A croa é un prado. O antecastro está dividido en dous terreos, nun hai unha casa e a outra metade é monte baixo. O antecastro ten forma circular duns 80 metros de diámetro.
Linguas miénicas
As linguas miénicas (mien) ou yao forman unha das dúas ramas da familia lingüística hmong-mien. As linguas son faladas polo pobo yao.
Linguas
As linguas miénicas son as seguintes.
Güimil, Souto de Limia, Muíños
Güimil é un lugar da parroquia de Souto de Limia no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Tiña 8 habitantes no ano 2020 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 3 eran homes e 5 eran mulleres.
Ellery Queen
Ellery Queen é un dos heterónimos escolleitos en 1929 polos curmáns Frederic Dannay (20 de outubro de 1905-3 de setembro de 1982) e Manfred B. Lee (11 de xaneiro de 1905-3 de abril de 1971), dous prolíficos escritores norteamericanos de novela policial. Co tal alcume, seguiron a asinar obras até 1979. Así mesmo, Ellery Queen é o nome co que estes autores bautizaron o detective protagonista dunha longa serie de relatos e novelas. Este personaxe acadou gran sona, feito polo que os curmáns Dannay e Lee decidiron crear en 1941 a revista literaria Ellery Queen’s Mystery Magazine (EQMM), considerada unha das máis influentes publicacións relacionadas co xénero do misterio en lingua inglesa na segunda metade do século XX.
As historias de Ellery Queen foron levadas á radio (o rol do detective correspondeulle a Hugh Marlowe), ao cinema (con George Nader como protagonista) e á televisión, onde Queen foi interpretado por Donald Cook, Eddie Quillan, Ralph Bellami ou William Gargan.
A franquía Ellery Queen tamén se estendeu ao teatro, á banda deseñada e mesmo aos xogos de mesa.
Traducións ao galego
En galego está publicado un relato seu dentro da obra Antoloxía do relato policial (Vicens Vives, 2013).
Nogueiró de Arriba, San Tomé de Nogueira, Meis
Nogueiró de Arriba é un lugar da parroquia de San Tomé de Nogueira no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 132 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 67 eran mulleres e 65 homes, o que representa pouco máis do que tiña en 2010, cando tiña 130 veciños, pero un descenso respecto a 2005, cando eran 140.
Ferrari 225 S
O Ferrari 225 S foi un deportivo producido por Ferrari tivo un rol moi importante na evolución deportiva de Ferrari, sendo o paso entre os modelos 212 e 250. Outro feito que quedou marcado na historia é que o 225 foi o primeiro auto en correr sobre a pista de Imola. Construíronse 21 exemplares
A velocidade máxima alcanzada era de 230 km / h.
Iaroslav Starobogatov
Iaroslav Igorevich Starobogatov (en Ярослав Игоревич Старобогатов), nado o 13 de xullo de 1932 e finado o 3 de decembro de 2004, foi un zoólogo ruso.
Traxectoria
As súas investigacións centráronse na zooloxía dos invertebrados, principalmente nos moluscos (malacoloxía) e nos crustáceos (carcinoloxía).
Tamén foi moi importante a súa achega á sistemática dos organismos vivos, á micro e macroevolución e á bioxeografía da Unión Soviética e de todo o mundo. Describiu un gran número de novas especies animais.
El Correo de Celanova
El Correo de Celanova foi un periódico editado en Celanova entre 1893 e 1895.
Historia e características
Subtitulado Periódico semanal, apareceu o 11 de setembro de 1893. Editábase os domingos e constaba de catro páxinas. O seu director, principal redactor e responsable, foi Luciano Meleiro Tejada, presidente da Unión Republicana de Celanova, substituído ás veces por Leopoldo Seoane. Tivo unha breve interrupción entre agosto de 1894 e febreiro de 1895 cando o seu director foi procesado por "supuesto delito de lesa majestad", e logo absolto. Cambiou o seu subtítulo por Semanario republicano. De clara tendencia republicana, tivo boas relacións con El Derecho e moi malas cos medios carlistas como La Lealtad de Valentín de Nóvoa. Publicou colaboracións de Pi y Margall e Emilio Castelar e textos de Víctor Hugo. Nos seus editoriais pronunciouse pola idea da "redención social por medio de la democracia republicana" e abordou temas como a divulgación do novo socialismo, as causas do anarquismo, a emancipación da muller, o caciquismo rural, a necesidade da instrución pública, a crítica da usura e da emigración e a guerra de Marrocos, ademais da crítica da Monarquía e a defensa constante da República. Imprentábase no taller ourensán de Antonio Otero.
A Clockwork Orange (filme)
Conta a historia de Alex, un mozo violento cuxas únicas distraccións son a violación, a ultraviolencia e Ludwig van Beethoven. As violentas imaxes da película e unha desgraciada serie de actos vandálicos fixeron que Kubrick presionase á distribuidora para retirar a película dos cines británicos. As ameazas que recibiu fixeron que o director se recluíse aínda máis na súa mansión de Londres, xa que trala súa anterior película, Dr. Strangelove, abandonara os EUA e marchase vivir ó Reino Unido.
O filme de Kubrick tentaba ser un canto en contra da violencia. Porén, foi interpretado de xeito contrario, e algunha das desagradables escenas do filme mesmo foron reproducidas pola mocidade británica.
Sinopse
Nunha Gran Bretaña futurista, Álex, o adolescente protagonista do filme, dedícase, xunto cos seus amigos, á ultraviolencia (bouras, abusos, violacións e humillacións contra os máis febles, e pelexas con outros grupos de adolescentes). É afeccionado ás drogas e, sobre todo, á música de Ludwig van Beethoven.
Álex persuade aos seus amigos a atacar unha mansión particular onde vive un escritor coa súa muller. Álex viola a esposa diante do seu marido.
Despois dunha loita polo liderado do grupo, Álex, traizoado polos seus compañeiros mentres atacan a casa dunha muller a cal acaba asasinando, é golpeado cunha botella de leite por un dos seus amigos e fica a mercé da policía, que non tarda en chegar.
É encarcerado nunha cadea brutal, e, co fin de acurtar a condena, preséntase voluntario para someterse ao tratamento Ludovico, de carácter experimental. Consiste en ver filmes moi violentos acompañados de música de Beethoven, mentres é drogado con substancias que lle xeran efectos noxentos. Deste xeito trátase de condicionar a súa resposta perante a violencia.
Ao rematar o programa, a súa antiga vida quedou totalmente destruída e el rexeita a violencia. Os seus pais rexéitano, os seus antigos compañeiros son axentes das forzas da orde, e unha antiga vítima secuéstrao e tortúrao obrigándoo a escoitar a novena sinfonía de Beethoven. A antiga vítima busca provocarlle un sufrimento abondo para desexar suicidarse. Deste xeito o "tratamento Ludovico" sería absolutamente rexeitado pola opinión pública e o goberno ficaría desacreditado, obxectivo que persegue o secuestrador, amais da simple vinganza.
Efectivamente, Álex intenta suicidarse sen éxito, mais logrou liberarse dos efectos do "tratamento Ludovico". Despois diso, o Ministro do Interior visítao e descúlpase polos efectos do tratamento, coa xustificación de que só seguía recomendacións do seu equipo.
Doutrina Kirkpatrick
A Doutrina Kirkpatrick foi unha doutrina política exposta pola Embaixadora de Estados Unidos Jeane Kirkpatrick ante as Nacións Unidas nos anos oitenta para xustificar, no contexto da guerra fría, o sostén dos Estados Unidos a ditaduras do Terceiro Mundo que eran anticomunistas. Kirkpatrick aseguraba que os estados prol-soviéticos eran réximes totalitarios mentres as ditaduras prol-occidentais eran autoritarios. Kirkpatrick indicaba que os réximes totalitarios eran máis estables que os réximes autoritarios, e polo tanto teñen unha maior propensión a influír nos estados veciños.
O principio de Kirkpatrick de que os réximes totalitarios son máis estables que os réximes autoritarios foi duramente críticado desde a caída da Unión Soviética en 1991, especialmente porque Kirkpatrick predicía que o sistema soviético duraría por décadas. Os seus defensores din que a Unión Soviética caeu só pola constante oposición Occidental dirixida por EEUU contra o Comunismo durante a guerra fría. Estes tamén argumentan que a transición do totalitarismo á democracia no Bloque do Leste non foi unha suave transición como normalmente acontece con outros estados autoritarios cara á democracia.
Segundo Kirkpatrick, os réximes autoritarios soamente tratan de controlar e/ou castigar a conduta dos seus cidadáns, mentres que os réximes totalitarios van máis aló diso procurando controlar os pensamentos dos seus cidadáns, utilizando propaganda, lavado cerebral, reeducación, a espionaxe a particulares e a represión política masiva baseada na ideoloxía do estado. A Unión Soviética, especialmente durante o mandato de Stalin e a Alemaña nazi son citados como exemplos de arquetípos de réximes totalitarios.
Os réximes totalitarios tamén a miúdo procuran socavar ou destruír as institucións tradicionais da comunidade (por exemplo, a relixión, ou aínda a institución familiar), mentres os réximes autoritarios usualmente non pretenden danar tales institucións. Por esta razón, ela argumenta que o proceso de restaurar a democracia é máis fácil en ex-estados autoritarios que en ex-estados totalitarios, e os estados autoritarios son máis dóciles á reforma gradual nunha dirección democrática que os estados totalitarios.
A Doutrina Kirkpatrick foi moi influente durante a presidencia de Ronald Reagan. A administración Reagan deu diferentes graos de apoio a ditaduras anticomunistas, como en Guatemala (en 1985), Filipinas (en 1986), e a Arxentina (en 1983), e armou o mujahideen en Afganistán, UNITA en Angola, e os Contra en Nicaragua, para destruír aos réximes ou partidaros comunistas neses países.
Eleccións municipais en Cedeira
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Cedeira dende 1979. miniatura|[[Casa do Concello de Cedeira.]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Cedeira desde a aprobación da Constitución de 1978.
MDC1
A MDC1 (proteína mediadora do punto de control de danos no ADN 1) é unha proteína de 2080 aminoácidos de longo que nos humanos está codificada no xene MDC1 situado no brazo curto (p) do cromosoma 6  A proteína MDC1 é un regulador dos puntos de control do ciclo celular intra-fase S e G2/M e recruta proteínas de reparación no sitio dos danos no ADN. Está implicada en determinar a supervivencia celular en asociación coa proteína supresora de tumores p53. Esta proteína tamén ten o nome de Factor nuclear con dominio BRCT 1 (NFBD1).
Papel na resposta aos danos no ADN
O xene MDC1 codifica a proteína nuclear MDC1, que parte da vía de resposta aos danos no ADN (DDR), o mecanismo por medio do cal as células eucariotas responden aos danos no ADN, concretamente ás roturas de dobre febra (DSB) no ADN que son causadas pola radiación ionizante ou clastóxenos químicos. A DDR das células de mamíferos está a cargo de quinases e factores mediadores/adaptadores. Nas células de mamíferos a DRR é unha rede de vías formadas por proteínas que funcionan como quinases ou mediadores/adaptadores que recrutan as quinasas nas súas dianas de fosforilación, estes factores funcionan xuntos para detectar os danos no ADN, e sinalizan o mecanismo de reparación e activan os puntos de control do ciclo celular. O papel da MDC1 na DDR é funcionar como proteína mediadora/adaptadora mediando un complexo doutras proteínas da DDR no sitio dos danos no ADN e repara ditos danos por medio do seu dominio PST.
Cando unha célula se expón a radiación ionizante, a súa cromatina pode quedar danada pola formación de roturas de dobre febra, o que desencadea a DDR que empeza polo recrutamento polo complexo MRN da quinase ATM nas histonas expostas H2AX do ADN danado. A ATM fosforila o C-terminal da histona H2AX (as histonas H2AX fosforiladas nótanse xeralmente como γH2AX), e convértese nunha bandeira epixenética que anuncia o sitio onde se produciu o dano no ADN. O dominio SDT da proteína MDC1 é fosforilado pola caseína quinase 2 (CK2), o que lle permite unirse a outro complexo MRN, a proteína MDC1 pode percibir os danos no ADN ao unirse á bandeira γH2AX polo seu dominio BRCT e trae o complexo MRN unido ao sitio do ADN danado e facilita o recrutamento e retención doutra quinase ATM. A segundo quinase ATM fosforila o dominio TQXF da MDC1, o cal permite que esta recrute a E3 ubiquitina ligase RNF8, que ubiquitinará as histonas preto da rotura de dobre febra, o cal inicia ulteriores ubiquitinacións da cromatina situada arredor do sitio do dano feitas por outros factores da DDR. Esta agregación de factores da DDR e a concentración de histonas fosforiladas e ubiquitinadas denomínase focos de danos no ADN ou focos inducidos por radiación ionizante e o principal papel da MDC1 é coordinar a creación destes focos de danos no ADN. Esta proteína cómpre para activar os puntos de control do ciclo celular intra-fase S e fase G2/M en resposta aos danos no ADN.
Papel na apoptose
A MDC1 ten propiedades antiapoptóticas ao inhibir directamente a actividade apoptótica da proteína supresora de tumores p53. Os danos no ADN poden inducir a apoptose cando a quinase ATM e Chk2 fosforilan p53 nos seus residuos Ser-15 e Ser-20, o cal activa p53 e estabilízao ao permitir que se disocie da E3 ubiquitina proteína ligase MDM2. A MDC1 pode executar a súa actividade antiapoptótica inhibindo p53 de dúas maneiras. A MDC1 pode unirse ao N-terminal de p53 por medio do seu dominio BRC1, o cal bloquea o dominio de transactivación de p53. A MDC1 pode tamén inactivar p53 reducindo os niveis de fosforilación dos residuos serina-15 de p53 necesarios para a actividade apoptótica de p53. Estudos feitos en liñas de cancro de pulmón (células A549) mostraron un incremento na apoptose en resposta a axentes xenotóxicos cando os niveis da proteína MDC1 foron reducidos con ARN interferente pequeno.