cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Líquido
Dispersión do son e relaxación estrutural
A expresión para a velocidade do son contén o módulo de compresibilidade K. Se K é independente da frecuencia, entón o líquido compórtase como un medio linear, de xeito que o son se propaga sen disipación e sen acoplamento de modo. En realidade, calquera líquido mostra algunha dispersión: cunha frecuencia crecente, K cruza desde o límite similar ao líquido de baixa frecuencia K_0 ata o límite sólido de alta frecuencia K_\infty. En líquidos normais, a maior parte deste cruzamento ten lugar en frecuencias entre GHz e THz, ás veces chamado hipersón.
A frecuencias sub-GHz, un líquido normal non pode soster ondas de corte: o límite de frecuencia cero do módulo de corte é G_0=0. Isto ás veces considérase a propiedade definitoria dun líquido. Con todo, ao igual que o módulo de volume K, o módulo de corte G depende da frecuencia, e een frecuencias de hipersón mostra un cruzamente similar desde o límite líquido G_0 a un límite sólido, distinto de cero G_\infty.
James Hutton
O pai da xeoloxía moderna (resumo)
miniatura|James Hutton, retrato de [[Abner Lowe.]]
O tempo en xeoloxía
James Hutton foi dos primeiros en comprender o papel fundamental dos axentes exóxenos na modelaxe da superficie terrestre.
Tamén intuíu o papel determinante do factor tempo en xeoloxía. Foi o primeiro grande estudoso en recoñecer a antigüidade da Terra: moitos millóns de anos, non os poucos máis de 6.000 anos que lle atribuían sobre a base dunha grotesca interpretación literal da Biblia.
Hutton defendía unha visión racional da ciencia, sen prexuízos.
O actualismo
Hutton foi o fundador desta escola de pensamento, fecunda aínda hoxe, que é o actualismo (ou uniformismo), defendida tamén por Charles Lyell. O principio do actualismo, pedra angular da paleoecoloxía, afirma que o que vemos que sucede hoxe (no ámbito astronómico, xeolóxico, paleontolóxico etc.), pode usarse para interpretar o que sucedeu no pasado, pensamento que se resume na frase: O presente é a clave do pasado.
O plutonismo
Foi o primeiro en recoñecer a natureza das rochas intrusivas e en elaborar unha hipótese sobre a súa orixe a partir dun magma primordial. Tamén formulou hipóteses sobre a saída da calor terrestre a través das erupcións volcánicas que, ao mesmo tempo, determinaban unha elevación do terreo que posteriormente era erosionado.
Teoría das formacións rochosas
Hutton incidiu sobre unha gran variedade de ideas para explicar as formacións rochosas que vía ao seu redor, pero de acordo con Playfair "non se apresurou a publicar a súa teoría, porque era un deses que se deleitan máis coa contemplación da verdade, que coa loanza de descubrila". Despois duns 25 anos de traballo, a súa Theory of the Earth; or an Investigation of the Laws observable in the Composition, Dissolution, and Restoration of Land upon the Globe leuse, en dúas partes, nas reunións da Real Sociedade de Edimburgo, a primeira por Joseph Black, íntimo amigo, o 7 de marzo de 1785, e a segunda por el mesmo o 4 de abril de 1785. Hutton, posteriormente, leu un resumo das súas teses, Concerning the System of the Earth, its Duration and Stability, nunha reunión da Sociedade o 4 de xullo de 1785, que imprimira e distribuíra en privado. Nel esbozaba a súa teoría da seguinte maneira:
.
Busca de probas
miniatura|280px|dereita|[[Discordancia de Hutton en Jedburgh. Ilustración de Clerk de Eldin (1787); debaixo fotografía (2003).]]
En Glen Tilt nas montañas Cairngorm, Terras Altas de Escocia, en 1785 Hutton encontra granito que penetrara en xistos metamórficos, de forma que indicaba que o granito se fundira no momento da intrusión. Isto mostroulle que ese granito formado polo arrefriamento da rocha fundida, non precipitou fóra da auga como se cría por aquel entón, e que o granito debía ser máis recente que os xistos.
Chegou a encontrar unha inclusión similar de rocha volcánica nunha rocha sedimentaria cerca do centro de Edimburgo, en Salisbury Crags, xunto a Arthur's Seat, e que agora se coñece como a Sección de Hutton. Encontrou outros exemplos en Galloway en 1786, e na Illa de Arran no ano 1787.
Líquido
Dispersión do son e relaxación estrutural
Segundo a relación de Kramers-Kronig, a dispersión na velocidade do son (dada pola parte real de K ou G) vai acompañada dun máximo na atenuación do son (disipación, dada pola parte imaxinaria de K ou G). Segundo a teoría da resposta linear, a transformada de Fourier de K ou G describe como o sistema volve ao equilibrio despois dunha perturbación externa; por esta razón, o paso de dispersión na rexión GHz..THz tamén se denomina relaxación estrutural. Segundo o teorema de flutuación-disipación, a relaxación cara ao equilibrio está intimamente relacionada coas flutuacións no equilibrio. As flutuacións de densidade asociadas coas ondas sonoras poden observarse experimentalmente mediante a dispersión de Brillouin.
James Hutton
Busca de probas
A existencia de discordancias angulares fora sinalada por Nicolás Steno e por xeólogos franceses, entre eles Horace-Benedict de Saussure, que as interpretaba en termos de neptunismo como "formacións primarias". Hutton pretendía examinar as formacións por el mesmo para ver as "marcas particulares" da relación entre as capas de rocha. Na viaxe de 1787 a Arran encontrou o seu primeiro exemplo de Discordancia Hutton ao norte de Newton Point, cerca de Lochranza, pero a visión limitada significaba que a condición dos estratos subxacentes non quedaba o suficientemente clara para el, e pensou erroneamente que os estratos se correlacionaban na profundidade por debaixo dos afloramentos expostos.
Líquido
Dispersión do son e relaxación estrutural
No sobrearrefriamento dun líquido cara á transición vítrea, o cruzamento dunha resposta similar a un líquido a unha resposta sólida móvese de GHz a MHz, kHz, Hz, ...; de xeito equivalente, o tempo característico de relaxación estrutural aumenta de ns a μs, ms, s... Esta é a explicación microscópica do comportamento viscoelástico dos líquidos formadores de vidro.
Efectos da asociación
Os mecanismos de difusión atómica/molecular (ou desprazametno de partículas) en sólidos están estreitamente relacionados cos mecanismos de fluxo viscoso e solidificación en materiais líquidos. As descricións da viscosidade en termos de "espazo libre" molecular dentro dun líquido modificáronse segundo fose preciso para ter en conta os líquidos con moléculas que se sabe que están "asociadas" no estado líquido a temperaturas ordinarias. Cando varias moléculas se combinan para formaren unha molécula asociada, encerran dentro dun sistema semirríxido unha certa cantidade de espazo que antes estaba dispoñible como espazo libre para moléculas móbiles. Polo tanto, aumenta a viscosidade ao arrefriarse debido á tendencia da maioría das substancias a asociárense ao arrefriar.
James Hutton
Busca de probas
miniatura|dereita|280px|Un afloramento erosionado en [[Siccar Point amosa areísca vermella inclinada sobre grauvaca vertical.]]
Máis tarde, en 1787, Hutton sinalou a que agora se coñece como a "Discordancia Hutton" en Inchbonny, Jedburgh, en capas de rocha sedimentaria. Como se amosa na ilustración á dereita, as capas de grauvaca nos estratos inferiores da parede do acantilado inclínanse case verticalmente, e por encima dunha capa intermedia de conglomerado encóntranse capas horizontais de Old Red Sandstone, unha areísca vermella. Máis tarde escribiu acerca de como "me aledei da miña boa fortuna ao achar un obxecto tan interesante na historia natural da Terra, que levaba tanto tempo buscando en van". Ese ano encontrou a mesma secuencia en Teviotdale.
Na primavera de 1788 partiu con John Playfair á costa de Berwickshire e encontrou máis exemplos desta secuencia nos vales de la Tour e Pease Burns preto de Cockburnspath. A continuación, fixo unha viaxe en barco desde o leste de Dunglass Burn ao logo da costa co xeólogo Sir James Hall de Dunglass. Encontraron a secuencia no acantilado por debaixo de St. Helens; a continuación, xusto ao leste, en Siccar Point encontraron o que Hutton chamou "unha bela imaxe desta unión deixada espida polo mar". Playfair máis tarde comentou sobre a experiencia: "a mente parecía marearse por mirar tan lonxe no abismo do tempo". Continuando pola costa, fixeron máis descubrimentos, incluíndo seccións dos leitos verticais que mostraban claras marcas da ondada que deron a Hutton "gran satisfacción" como unha confirmación da súa hipótese de que estes leitos estiveran en posición horizontal na auga. Tamén encontraron conglomerados a altitudes que demostraban o grao de erosión dos estratos, e dixo disto que "nunca soñaramos con encontrar o que vimos".
Hutton concluíu que debeu haber varios ciclos, cada un involucrando deposición no fondo do mar, elevación con inclinación e erosión; a continuación, de forma submarina de novo, deposítanse outras capas, e deste xeito puideron suceder moitos ciclos antes, a través da longa historia xeolóxica. Nun documento de 1788 que presentou na Real Sociedade de Edimburgo, Hutton sinalou: "non encontramos ningún vestixio dun comezo, non hai perspectivas dun final".
Plutonismo e tempo profundo
Así como co enfrontamento cos neptunistas, tamén estableceu o concepto de tempo profundo, con fins científicos, en oposición ao catastrofismo. En lugar de aceptar que a Terra non tiña máis que uns poucos miles de anos, sostivo que a Terra debía de ser moito máis antiga, cunha historia que se estendía indefinidamente no pasado distante. O seu argumento principal era que os enormes desprazamentos e os cambios que estaba vendo non ocorreron nun curto período de tempo por medio de catástrofes, e que eses procesos que seguen ocorrendo na Terra hoxe en día eran a súa causa. Xa que estes procesos eran moi graduais, a Terra debía de ser moi antiga, para que estes cambios puidesen ter lugar.
Antes das investigacións científicas alentadas polas súas declaracións, atrasara a idade da Terra en millóns de anos, aínda así pouco, comparado cos 4 570 millóns de anos que se estiman no século XXI, pero era unha clara melloría dos cálculos da idade da Terra.
Aceptación das teorías xeolóxicas
A prosa de Hutton era tan escura que impedía (entre outras cousas) a aceptación das súas teorías xeolóxicas. As explicacións das súas ideas (aínda que non as que tiña sobre a evolución) por John Playfair en 1802 e, posteriormente, por Charles Lyell na década de 1830, eliminaron este obstáculo, desenvolvendo as ideas de Hutton. En todo caso, as súas ideas foron moi ben aceptadas co tempo, impoñendo a teoría plutonista e unha modelaxe lenta ao longo do tempo sobre a neptunista de cambios en base a catástrofes. William Whewell, en 1832, bautizounas como catastrofismo e uniformismo, fronte a actualismo (as de Hutton).
Na actualidade a maioría dos xeólogos combinan o uniformismo co catastrofismo puntual, vendo a historia da Terra como lenta e gradual punteada por sucesos catastróficos ocasionais que afectan á Terra e aos seus habitantes.
Meteoroloxía
Investigou os datos dispoñíbeis sobre precipitacións e o clima en diferentes rexións do globo, e chegou á conclusión de que a precipitación está regulada pola humidade do aire, por unha parte, e a mestura de diferentes correntes de aire na atmosfera superior por outra.
Evolución
Hutton tamén avogou polo uniformismo dos seres vivos, a evolución nun sentido evolucionista, e incluso suxiriu a selección natural como un posíbel mecanismo das mesmas:
Chegou ás súas ideas como resultado de experimentos en plantas e a cría de animais, algúns dos cales se resumen nun manuscrito inédito, Elements of Agriculture. Distinguiu entre variación herdábel como resultado da cría, e variacións non herdábeis causadas polas diferenzas ambientais, como o solo e o clima.
Hutton viu o seu "principio de variación" como explicación para o desenvolvemento de variedades, pero rexeitou a idea da evolución das especies orixinarias como unha "fantasía romántica". Como deísta, para el este mecanismo permitía ás especies formar variedades mellor adaptadas ás condicións particulares e era evidencia do benévolo e sabio deseño da natureza feito polo Autor. Estudos sobre os cadernos de notas de Charles Darwin mostraron que chegou de forma independente á idea de selección natural, a cal expuxo no seu libro de 1859 On the Origin of Species (A orixe das especies), pero especulouse con que puido ter un recordo arredado do seu tempo como estudante en Edimburgo das ideas da selección na natureza segundo o establecido por Hutton, e por William Charles Wells e Patrick Matthew, cos que tivera relación na cidade a principios do século XIX antes de publicar as súas ideas sobre o tema.
As ideas de Hutton sobre a xeoloxía expuxéronse nos libros de Charles Lyell, que Charles Darwin leu con entusiasmo durante a viaxe no Beagle, e lle permitiron elaborar a idea da selección natural, de forma independente, para explicar A orixe das especies e levalo á vangarda da conciencia pública no mesmo momento que ofrecía a voluminosa evidencia necesaria para convencer á comunidade científica pola teoría, se ben cabe a posibilidade de que mantivese na súa mente os coñecementos adquiridos entre os que hipoteticamente poderían encontrarse as ideas de Hutton expostas en Elements of Agriculture, se ben ten algúns detractores que indican como primeiro punto que "Darwin non foi educado como biólogo, senón como vicario".
Publicacións
Aínda que Hutton fixo circular privadamente unha versión impresa do resume de Concerning the System of the Earth, its Duration, and Stability, que lera nunha reunión da Real Sociedadede Edimburgo o 4 de xullo de 1785, a teoría tal e como a presentou nas reunións do 7 de marzo de 1785 e do 4 de abril do mesmo ano non se imprimiu até 1788. Titulábase Theory of the Earth; or an Investigation of the Laws observable in the Composition, Dissolution, and Restoration of Land upon the Globe, e apareceu en Transactions of the Royal Society of Edinburgh, Vol. I, parte II, pp. 209–304, pranchas I e II, publicado en 1788.
Tras as críticas, especialmente as de Richard Kirwans, que o acusaban de ateo, e non simplemente deísta, entre outras cuosas, en 1795 Hutton publicou unha versión de dous volumes da súa teoría, que consistía na versión de 1788 (con pequenas adicións) xunto cunha gran cantidade de material extraído dos documentos máis curtos que xa tiña preparados sobre diversos temas, tales como a orixe do granito. Incluíu unha revisión de teorías alternativas, tales como as de Thomas Burnet e Georges-Louis Leclerc, conde de Buffon. Con esta xa eran tres versións da súa teoría da Terra, se ben só se publicaron as de 1788 e 1795. En 1899 Geikie publicou o terceiro volume da obra a partir dos manuscritos de Hutton. Neles incluíu o prefacio, esquemas e notas a pé de páxina para intentar mellorar os escritos de Hutton.
Obra principal
Da súa extensa obra pódese seleccionar:
Recoñecementos
"Non encontramos ningún vestixio dun comezo, non hai perspectivas dun final" (Hutton). "É irónico que Hutton, o home cuxo estilo de prosa adoita descartarse como imposíbel de ler, fora o que cuñara unha das máis memorábeis, e de feito líricas, oracións en todas as ciencias: "(en xeoloxía) non encontramos ningún vestixio dun comezo, - sen perspectivas dun final". Nesas palabras simples, Hutton enmarca un concepto que ninguén pensara antes, que as rochas que compoñen a Terra hoxe en día non estiveron aquí, despois de todo, desde a Creación". Foi citada na canción de 1989 No Control polo compositor e profesor Greg Graffin.
Na súa cidade de residencia, onde desenvolveu as súas principais teorías e onde está enterrado, Edimburgo, erixiuse un monumento na súa memoria no lugar que ocupaba a súa casa e xardín, desde onde observaba os Salisbury Crags, os cales estiveron intimamente relacionados coas súas teorías xeolóxicas.
Os amigos de Peter
Os amigos de Peter (en Peter's Friends) é un filme británico dirixido por Kenneth Branagh que foi estreado en 1992. Estreouse en galego na TVG o 11 de xullo de 2000.
Sinopse
Peter (Stephen Fry) convida os seus mellores amigos, ós que non ve dende hai dez anos, a festexa-la Noitevella na súa mansión: son os amigos entrañábeis do colexio, cos que representaba obras de teatro e revistas musicais. Xuntos, divírtense, pero tamén saen a relucir os seus problemas, os seus soños e esperanzas rotos, pero o que ningún imaxina é a sorpresa que Peter lles ten agochada para o final da festa.
Combustible
miniatura|dereita|300px|Antracita Un combustible ou combustíbel é calquera substancia que reacciona co osíxeno de forma violenta, con produción de calor, chamas e gases. Supón a liberación dunha enerxía da súa forma potencial a unha forma utilizable (por ser unha reacción química, que se coñece como enerxía química). En xeral trátase de algo susceptible de queimarse, pero hai excepcións que se explican a continuación.
Hai varios tipos de combustibles. Entre os combustibles sólidos inclúense o carbón, a madeira e a turba. O carbón quéimase en caldeiras para quentar auga que pode vaporizarse para mover máquinas a vapor ou directamente para producir calor utilizable en usos térmicos (calefacción). A turba e a madeira utilízanse principalmente para a calefacción doméstica e industrial, inda que a turba se utilizou para a xeración de enerxía: as locomotoras que empregaban madeira como combustible eran comúns no pasado.
Entre os combustibles fluídos, áchanse os líquidos como o gasóleo, o queroseno ou a gasolina (ou nafta) e os gasosos, como o gas natural ou gas licuado de petróleo (GLP), representados polo propano e o butano. As gasolinas, gasóleos e ata os gases, úsanse para motores de combustión interna.
Inda que pouco utilizado, é tamén combustible o hidróxeno, e amais é limpo, pois ó combinarse co osíxeno deixa como residuo vapor de auga.
Nos corpos dos animais, o combustible principal está constituído por carbohidratos, lípidos, proteínas, que proporcionan enerxía para os músculos, o crecemento e os procesos de renovación e rexeneración celular.
Tampouco é propiamente un combustible o hidróxeno, cando se utiliza para proporcionar enerxía (e en grandes cantidades) no proceso de fusión nuclear, no que se funden atomicamente dous átomos de hidróxeno para converterse nun de helio, con gran liberación de enerxía. Este medio de obter enerxía non foi dominado inda polo ser humano (máis ca na súa forma máis violenta, a bomba nuclear de hidróxeno, coñecida como Bomba H) pero no universo é común posto que é a fonte de enerxía das estrelas.
Características
Táboa dos Elementos máis utilizados como combustibles
Keith David
Keith David Williams, mellor coñecido como Keith David, nado o 4 de xuño de 1956 en Harlem, Nova York, é un actor, cantante e actor de dobraxe estadounidense.
Over and Over
"Over and Over" é o undécimo single do grupo xaponés de J-Pop chamado Every Little Thing, lanzado ó mercado o 27 de xaneiro do ano 1999 baixo o selo avex trax e producido por Mitsuru Igarashi. O single alcanzaría a cuarta posición nas listas de Oricon.
A Gándara, Cundíns, Cabana de Bergantiños
A Gandara é un lugar da parroquia de Cundíns no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 33 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 21 eran homes e 12 mulleres.
Guillerme II de Sicilia
Guillerme II de Sicilia, nado en Palermo en decembro de 1153 e finado na mesma cidade o 11 de novembro de 1189, foi rei de Sicilia desde 1166 a 1189. Foi alcumado o Bo debido á súa política de clemencia e de xustiza coas comunas e os baróns de Sicilia, en contraposición ao reinado do seu pai, Guillerme I o Mao.
Rexencia de Margarida
Guillerme tiña só trece anos cando morreu seu pai Guillerme I de Sicilia, así que estivo baixo a rexencia da súa nai, Margarida de Navarra até 1171.
O Reino de Sicilia viña dun triste período de loitas internas debidas a unha serie de disputas entre a nobreza, o clero e o pobo, probabelmente acentuado polo carácter de Guillerme I de Sicilia, chamado o Mao.
En 1166, o chanceler do Reino, de orixe musulmá, o caíd Pedro, foi forzado ao exilio debido ás ameazas das que foi obxecto, e Margarida, sospeitando dos señores feudais e dos funcionarios nomeados por Guillerme I, apelou á súa liñaxe para que a axudase a gobernar. O xove conde Etienne du Perche, o seu primo, converteuse en chanceler do Reino e arcebispo de Palermo, e un clérigo notábel, Etienne de Blois, foi nomeado preceptor do xove rei.
Reinado
En canto chegou á maioría de idade, Guillerme II foi coroado como rei de Sicilia. co apoio de Walter of the Mill (italianizado, Gualtiero Offamilio), arcebispo de Palermo, do clero e da aristocracia. De Guillerme II, respecto ao seu pai, os cronistas da época acentuaban, ademais da súa beleza, a corrección no exercicio das súas funcións e o respecto polas leis e pola xente do pobo, o que lle valeu o apelativo de o Bo. Fixo que se chegara a un período de relativa estabilidade e que cesaran os problemas internos.
Guillerme continuou a política exterior do seu pai. Mantivo unha boa relación co papa Axeandre III e co emperador bizantino Manuel I Comneno. En 1172, o emperador ofrécelle á súa filla María en matrimonio, pero despois cambiou a súa decisión. Esta aldraxe fixo que Guillerme se volvese contra Bizancio.
Goiânia
miniatura|esquerda|Goiânia, capital de Goiás, no Brasil. Goiânia é sede da Universidade Federal de Goiás e ten un expresivo comercio, varios bancos, centros comerciais, cinemas, e servizos dunha grande capital.
miniatura|esquerda|750px|Skyline de Goiânia, 2006
Guillerme II de Sicilia
Reinado
Coa axuda dun brillante almirante, Margarito de Brindisi, Guillerme intentou continuar coa política expansionista de seu pai, e especialmente de seu avó Roxerio II. En 1174, a súa frota conducida polo almirante Gauthier de Moac atacou Exipto pero fracasou no seu intento de tomar Alexandría.
En 1177, Guillerme casa coa princesa Xoana de Inglaterra, filla do rei Hnerique II, que tiña once anos de idade. Despois da morte do papa Alexandre III en 1181, concertou unha alianza co seu antigo inimigo Frederico Barbarroxa contra o imperio Bizantino. En xullo dese ano mandou unha delegación ao arcebispo Romualdo de Salerno e ao conde Roxerio de Andria para que asinaran o tratado de Venecia co emperador.
Para asegurar a paz, en 1184, sancionou o matrimonio da súa tía Constanza, filla de Roxerio II, con Henrique, fillo de Frederico Barbarroxa, o futuro Henrique VI.
En 1185, Guillerme emprende unha campaña contra o imperio Bizantino. O seu exército atravesou Macedonia, tomou Durazzo no Adriático, e Tesalónica, a segunda cidade do Imperio. Porén, unha contraofensiva bizantina dirixida por Alexis Branas esmaga as tropas normandas cerca das beiras do río Struma (o Strymón da Grecia antiga). Guillerme deixou Tesalónica e asinou un tratado de paz co emperador bizantino Isaac II Anxo en 1189. O rei Guillerme II tamén participou na preparación da terceira cruzada, permitindo que os cruzados pasaran polos seus territorios. Por outra parte, en 1188, a frota normanda do almirante Margarito de Brindisi impediu que Saladino tomara a cidade de Trípoli.
Matrimonio e descendencia
Guillerme casou en Palermo, o 13 de febreiro de 1177, con Xoana Plantagenet (1165-1199), filla do rei Henrique II de Inglaterra e Leonor de Aquitania, e irmá de Ricardo Corazón de León. Desta unión naceu, segundo unha fonte, Bohemundo de Sicilia, duque de Puglia, que morreu sendo un mozo. En efecto, a súa existencia coñécese só a través dos escritos de Roberto di Torigni, autor da contginuación da crónica normanda Gesta Normannorum Ducum. Roberto, contemporáneo dos acontecementos, informou que Bohemundo, fillo do rei Guillerme e Xoana (...filium primogenitum... Boamundum... Johanna uxor regis Henrici regis Anglorum... filia como Guillermi), naceu en 1182, e que o seu pai o nomeara ducatus Apuliae (duque de Puglia). Pero non hai outras fontes que falen sobre este neno.
Morte sen descendencia directa
miniatura|310px|Mausoleo [[renacentista de Guillerme II.]]
Cando estaba a punto de morrer, ao non ter descendencia directa, Guillerme nomeou como herdeira a súa tía Constanza I de Sicilia concertando a súa voda con Henrique VI, e obrigou os cabaleiros a que lle xuranran lealdade. A posíbel sucesión era unha eventualidade pouco concibíbel, dada a idade avanzada de Constanza. Porén, inesperadamente, esta unión daría lugar posteriormente á entrada no Reino da dinastía Hohenstaufen, co seu fillo Frederico II.
Guillerme II morreu o 11 de novembro de 1189, aos 35 anos de idade. Dous pretendentes reivindicaron entón a corona de Sicilia: o seu curmán Tancredo de Sicilia e Henrique VI, fillo de Frederico Barbarroxa.
Guillerme está enterrado nun mausoleo na catedral de Monreale.
Guilllerme II na literatura
Na Divina Comedia, Dante menciona ao rei Gullerme o Bo, "un soberano estimado e amado polos seus súbditos", colocándoo no Paradiso, (XX, 61-65), entre os príncipes piadosos, xustos e sabios, xunto a David, Traxano e Constantino.
Frinle, Cundíns, Cabana de Bergantiños
Frinle é un lugar da parroquia de Cundíns no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 59 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 25 eran homes e 34 mulleres.
Thermoproteus
Thermoproteus é un xénero de microorganismos do dominio das arqueas pertencente á familia Thermoproteaceae. Estes procariotas son termófilos dependentes do xofre relacionados cos xéneros Sulfolobus, Pyrodictium e Desulfurococcus. Son autótrofos do hidróxeno-xofre, que reducen o xofre, son anaerobios e poden crecer a temperaturas de ata 95 °C. Como outros hipertermófilos, Thermoproteus representa un exemplo vivo dalgúns dos primeiros organismos que apareceron sobre a Terra, e está situado na base da árbore filoxenética das arqueas.
Xenoma
A secuencia xenética de Thermoproteus proporcionou moita información sobre o tipo de metabolismo do organismo. A lonxitude total do xenoma de ADN circular bicatenario é de 1,84 Mbp. Os seus xenes están dispostos en grupos cotranscritos chamados operóns. O xenoma de Thermoproteus tenax foi secuenciado completamente.
Estrutura celular e metabolismo
Investigouse moito o metabolismo de Thermoproteus e doutros hipertermófilos. Thermoproteus metaboliza autotroficamente por medio da redución do xofre, pero crece máis rápido por respiración do xofre en cultivo. Na especie T. tenax, hai varias vías metabólicas que permiten á célula seleccionar un tipo de metabolismo que depende dos requirimentos de enerxía da célula (dependendo, por exemplo, do estado de crecemento ou desenvolvemento da célula). Como todas as arqueas, Thermoproteus posúe lípidos de membrana peculiares, que son derivados do glicerol unidos por enlace éter ramificados de 20 ou 40 carbonos, que forman unha monocapa. A insaturación dos lípidos é xeralmente conxugada (a diferenza da falta de conxugación que se atopa en Bacteria e Eukaryota). A parede forma unha capa S. As células son de forma bacilar con diámetros de ata 4 micrómetros e lonxitudes de ata 100 micrómetros, e reprodúcese formando ramas ao final da célula que crecen ata orixinar novas células.
Ecoloxía
Encóntranse membros de Thermoproteus en fontes termais ácidas e pozas; foron illados nestes hábitat en Islandia, Italia, Norteamérica, Nova Zelandia, Kamchatka, os Azores, e Indonesia. A súa temperatura óptima de crecemento é de 85 °C.
Someday, Someplace
"Someday, Someplace" é o duodécimo single do grupo xaponés de J-Pop chamado Every Little Thing, lanzado ó mercado o 3 de marzo do ano 1999 baixo o selo avex trax e producido por Mitsuru Igarashi. O single alcanzaría a cuarta posición nas listas de Oricon.
San Salvador de Jujuy
San Salvador de Jujuy é unha cidade do noroeste da Arxentina, capital da provincia de Jujuy. Atópase no sur da provincia, na confluencia dos ríos Grande e Xibi Xibi (Río Chico). Ten unha poboación de 265.249 habitantes (2010), e é chamada afectuosamente «La Tacita de Plata».
Banana split
O Banana split é un prato de sobremesa formado por xeado e plátano.
Sergio Mantovani
Sergio Mantovani nado en Milán o 22 de maio de 1929 e finado o 23 de febreiro de 2001 foi un piloto de carreiras italiano. Participou en 8 Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula 1, no que debutó o 13 de setembro de 1953. Comezou 7 desas carreiras, todas con Maserati. Os seus mellores resultados foron dous quintos lugares, anotou un total de 4 puntos de campionato. Nas carreiras fora do campionato de F1, terminou terceiro nos Grandes Premios de Syracuse e Roma en 1954.
Despois de perder unha perna nun accidente durante a práctica para o Valentino Grand Prix en 1955, Mantovani retirouse e involucrouse coa Comisión Deportiva italiana.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Zume
miniatura|dereita|Zume de [[laranxa (froita)|laranxa.]] O zume é o líquido que se pode extraer de plantas e froitas en estado natural a partir de procedementos mecánicos, sen que haxa fermentación, de forma que conservan as propiedades típicas da froita utilizada. A súa preparación pode ser tanto espremendo como macerando froitas do tempo ou hortalizas sen a aplicación de calor ou disolventes. Como exemplo, o zume de laranxa é o líquido extraído do froito da laranxeira. Os zumes pódense preparar en casa con gran variedade de exprimidores eléctricos ou manuais.
Pero tamén poden recibir a denominación de zume outros produtos obtidos a partir de concentrados de froita a partir da adición da auga e os aromas que se perden durante o proceso de concentración. Cando se dá esta situación o produto ten que traer unha etiqueta que indique claramente que foi obtido a partir de concentrado de froita.
Os zumes constitúen unha das bebidas máis populares en todo o mundo. Os zumes máis coñecidos son os dalgunhas froitas como a laranxa, o pexego, a mazá e a uva, entre outros. Os zumes de froitas úsanse para sacar a sede, para hidratar o corpo e polo seu valor nutritivo similar ao das froitas das cales se obteñen. Os zumes pódense vender en forma de concentrado (ás veces conxelados), que requiren que o consumidor engada auga para devolver o líquido ó seu "estado orixinal". Aínda así, os concentrados adoitan ter un gusto bastante diferente ao dos zumes acabados de espremer, a pesar de que nutricionalmente teñen características semellantes.
Algúns líquidos atopados en organismos animais son tamén chamados zume, por exemplo o zume gástrico.
Historia
Grupos de acios de uva datados no 8000 a.C. demostran evidencias da produción de zumes; aínda que se pensa que as uvas podían ser usadas para producir viño. Un dos primeiros zumes producidos regularmente foi a limoada, que apareceu na Italia do século XVI, como importación de Oriente Medio. O zume de laranxa orixinouse no século XVII. No século XVIII, James Lind relacionou os cítricos na prenvención do escorbuto, que un século despois, levou a posta en marcha da Merchant Shipping Act de 1867, que requiría que todos os barcos transoceánicos cargasen zume de cítricos a bordo.
En 1869, un dentista chamado Thomas B. Welch desenvolveu un método de pasteurización que permitía o almacenamento de zume sen fermentalo en alcohol. O seu método incluía filtrar zume de uvas en botellas, selándoas con cortiza e cera, colocándoas logo en auga fervendo. Este método elimina o lévedo responsable da fermentación. Logo vendeu o seu novo produto como "Dr Welch's Unfermented Wine". A finais do século XVIII, nos Estados Unidos a circulación de zumes de froita estranxeiros estaban fortemente regulados por taxas. A acta McKinley de 1890 incrementou as taxas de importación do 38 ao 49,5 %, e estableceu taxas baseadas no contido en alcohol da bebida. Os zumes con 18 % ou menos de alcohol estaban taxados en 60 centavos por galón, mentres que os maiores do 18 % tiñan un imposto de 2,50 dólares por galón.
Beneficios para a saúde
Os zumes son a miúdo consumidos por razóns de saúde. Por exemplo, o zume de laranxa é rico en Vitamina C, mentres que o zume de ameixas secas é un bo dixestivo. O zume de arandos era coñecido desde antigo porque axudaba a previr e mesmo a tratar infeccións de vexiga, e hoxe en día sábese que este zume impide ás bacterias ligarse á vexiga.
O consumo total de zumes de froitas en Europa, Australia, Nova Zelandia e os Estados Unidos de América, incrementouse nos últimos anos, probablemente debido á percepción pública dos zumes como fonte saudable e natural de nutrientes, e ó incremento do interese público polos asuntos da saúde.
Os zumes acabados de espremer son un refresco moi nutritivo, principalmente polas vitaminas que conteñen. Aínda así, segundo pasa o tempo sen ser consumidos van perdendo vitaminas rápida e progresivamente. Os zumes conservados en tetra brik, tamén coñecido como tetra pack, adoitan ser "zume feito a partir de zume concentrado". Isto significa que despois de ser espremidos foron concentrados evaporando a auga mediante calor, e posteriormente engadíndoselle auga para envasalos. Isto permite transportar menos auga e aforrar custos, pero este proceso destrúe gran parte das vitaminas, o que elimina a principal calidade nutritiva dos zumes. Relacionouse un consumo elevado de zumes a unha ganancia de peso, pero o consumo moderado de zumes de froita pode axudar os nenos e os adultos a tomar as cantidades diarias recomendadas de froita.
Para preparar en casa, é necesario posuír un aparello denominado espremedor para obter zume de laranxa, limón ou pomelo. Tamén se utiliza unha licuadora para obter zume doutras froitas ou hortalizas como as mazás, cenorias etc.
Un informe da Academia Americana de Pediatría (AAP), a principal autoridade mundial en materia de saúde infantil constata un consumo excesivo de zumes comerciais, en especial por parte dos nenos e mozos, e alerta ós proxenitores e pediatras que os zumes non son sempre a opción máis saudable. O consumo excesivo de zumes pódese asociar con diarreas, flatulencias, empacho, dor abdominal, carie, sobrepeso e malnutrición. Neste informe recoméndase que os nenos de 1 a 6 anos non tomen máis de 200 ml (un vaso) diario e a partir dos 6 anos non máis de 2 vasos diarios. Desde o punto de vista nutritivo non substitúe completamente á froita enteira. En cambio, si que se considera unha alternativa saudable ó consumo de bebidas refrescantes, xeralmente máis calóricas e menos nutritivas. Hai que ter en conta que os zumes non resultan un alimento líquido apropiado en caso de diarrea ou deshidratación. Para evitar o abuso no consumo de zumes o estudo propón promocionar o consumo de auga e de leite, consideradas bebidas fundamentais para a dieta infantil.
Técnicas de preparación
miniatura|200px|Zume de uva embotellado Poden empregarse diversas técnicas para a obtención de zumes a partir dos vexetais. Froitos ricos en líquidos, como a laranxa ou o limón, poden simplemente ser espremidos para extraer o zume. Os zumes de froitos e vexetais máis duros, como a polpa do coco, a mazá ou a pera, obtense por métodos mecánicos.
As principais técnicas de procesamento consisten na pasteurización, liofilización , condensación , arrefriamento , conxelación ou mesmo a combinación entre dous ou máis destes procesos.
Denominacións industriais
miniatura|200px|Tres mazás e un vaso de [[zume de mazá.]] Despois dun período un pouco confuso sobre o uso do termo zume na comercialización de produtos similares, en 1991 aprobouse unha lei no Estado español para adaptar a lexislación española á regulamentación da Comunidade Económica Europea, o Real decreto 1650/1991 que o 2003 foi substituído polo Real decreto 1050/2003.
Por mor desta lei, a denominación industrial quedou establecida deste xeito:
Produción e consumo
A industria de zumes europea procesou un global de 1.400.000 toneladas de todo tipo de froita en 2007 e obtivo unha produción de 11,7 billóns de litros.
A nivel español, as 25 empresas comercializadoras de zumes e néctares con marcas propias chegaron a producir en 2007 case 689 millóns de litros. Se a esta cifra sumámoslle os volumes que estes operadores fabricaron para marcas de terceiros ou Marca De Distribuidor (MDD), a produción mantívose en 2007 como en 2006 ó redor dos 1.108 millóns de litros.
España ocupaba o 2007 o 4º lugar na lista da UE-27 en canto ao consumo de zumes e néctares con 28,56 litros per cápita e ano. Por gustos, o consumo europeo decántase claramente polos zumes, e néctares, de laranxa, cunha produción do 38,2%, seguido polos chamados multifrutas (combinacións de diferentes froitas), cun 18,2%, mazá (14,2%), pexego (3,9%) e ananás (3,2%).
En canto a fabricantes Coca-Cola é a compañía máis importante de bebidas sen alcol e o maior competidor en zumes e bebidas refrescantes naturais. A súa entrada no sector produciuse en 1960 coa adquisición de Minute Maid e ampliou a súa presenza co lanzamento de Fruitopia. As súas adquisicións rexionais fortaleceron a súa presenza mundial grazas á adquisición en 2005 do grupo Multon, segundo maior produtor de zumes do mercado ruso. O volume de vendas en Europa chega aos 385 millóns de euros.
Pepsico é o segundo competidor e entrou no sector en 1998 coa adquisición de Tropicana, especializada na produción e comercialización de zumes de froita, e cunha imaxe de calidade e innovación moi forte. O seu posicionamento no sector de calidade máis elevada sitúao cunha facturación de 2.600 millóns de euros. A alemá R. Wild acredita a terceira posición coa súa marca Capri Sun, producida en 17 países e comercializada en máis dun centenar, cun 3% do mercado mundial. Outras compañías europeas, como Hecker-Granini, facturaron no exercicio 2008 por encima dos 800 millóns de euros.
En España, segundo os datos ofrecidos polo panel do Ministerio de Medio ambiente, e Medio Rural e Mariño, o consumo de zumes e néctares pasou de 483,7 a 643,39 millóns de litros, cun aumento de case o 25% e un consumo per cápita que pasa de 10,51-13,99 litros por persoa e ano. Durante 2008, as bebidas refrescantes consumidas ano fogar ascenderon a 516,55 millóns de litros, mentres en hostalaría e restauración situouse nos 126,8 millóns de litros. O consumo de zumes por persoa en fogares ascendeu a 11,5 litros, cun gasto medio de 10,40 euros por persoa.
Capacidade nutricional dos zumes de froitas
Os zumes non deben ser vistos como remedios, nin a súa inxestión debe ser adoptada como método exclusivo no tratamento de enfermidades. Tampouco debe ser a única fonte de alimentación dunha persoa, pois carecen de proteínas e outras substancias esenciais para a manutención da vida humana. Con todo, os zumes son alimentos puros e moi nutritivos que ofrecen ao corpo diversas vitaminas e sales minerais que precisa para se manter saudable.
Importancia na nutrición infantil
Por seren ricos en sales minerais e vitaminas e posuíren azucres de fácil absorción, os zumes naturais están considerados como un aliado ideal da boa nutrición infantil.
Os zumes son fontes ricas de fibras alimentarias. A utilización dos zumes de froitas pode garantir o acceso a minerais, vitaminas e fibras, vitais para o desenvolvemento saudable dos nenos. Con todo, debe preferirse o zume non procesado, pois alén de perderen varios nutrientes, os zumes industrializados son ricos en calorías e conteñen conservantes e colorantes, que poden causar alerxias, gastrite e outras doenzas.
Outro aspecto importante é que a inxestión dos zumes de froitas debe ocorrer como máximo 30 minutos despois de seren preparados, para que non se oxide e perda parte das súas propiedades nutritivas.
Notas
<references group="n." />
Iñaño, Cundíns, Cabana de Bergantiños
Iñaño é un lugar da parroquia de Cundíns no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 58 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 26 eran homes e 32 mulleres.
Deterxente
Os deterxentes son as substancias que teñen a propiedade química de disolver a sucidade ou as impurezas dun obxecto sen corroelo.
A palabra inglesa equivalente é detergent. O termo alemán empregado é tensid, que parece máis preciso, xa que fai referencia directa ás súas propiedades físico-químicas. En medicina enténdese por deterxer, limpar unha úlcera ou ferida, e denomínanse detersorios as substancias que se empregan para iso. Isto implica que poidan cualificarse como deterxentes substancias tan dispares como a saliva, o xabón ou a gasolina dependendo de sobre que superficies sexan empregadas, xa que cando limpan teñen un efecto deterxente.
Tamén podiamos entender como deterxente calquera substancia que ten a propiedade de disolver outra substancia incorporando a substancia disolta na substancia deterxente inicial.
A maioría dos deterxentes son compostos de sodio do sulfonato de benceno substituído, denominados sulfatos lineais de alquilos (As). Outros son compostos de alquilbencen sulfatos de cadea ramificada (ABS), que se degradan máis lentamente que aqueles. Até 1970 un deterxente típico de lavandaría de gran potencia contiña 50% de tripolifosfato de sodio (fosfato) e só un 18% de AS. Como se mencionou anteriormente é o As o que ten a acción deterxente, e desde entón algúns fabricantes reduciron a porcentaxe de fosfatos.
Propiedades
Na vida diaria enténdese por deterxentes unicamente ás substancias que disolven as graxas ou a materia orgánica grazas á súa tensoactividade. Este termo pasou da linguaxe industrial á linguaxe doméstica para referirse a eles en contraposición co xabón. Pero en realidade, o xabón é un deterxente máis.
Aínda que os xabóns comparten estas propiedades, os xabóns non son considerados na práctica como deterxentes. Os xabóns deben a súa tensoactividade á propiedade das súas moléculas de ter unha parte hidrófila (á súa vez lipófoba) e outra lipófila (á súa vez hidrófoba) e poder emulsionar a sucidade insoluble en auga. No xabón, esta propiedade obtense ao oxidar un ácido graxo de cadea longa cun sal alcalino, frecuentemente de sodio ou de calcio. Este proceso denomínase saponificación. O extremo da molécula que contén ao ácido graxo é lipófilo, e o que contén ao átomo alcalino é hidrófilo. Este foi basicamente a única substancia tensoactiva utilizada a nivel doméstico até mediados do século XX.
Cando apareceron as lavadoras automáticas creouse unha demanda progresiva de substancias máis activas e que se comportasen mellor en augas duras (máis ricas en calcio), xa que estas aumentaban a hidrosolubilidade do xabón, co que era arrastrado antes, diminuíndo o tempo de contacto entre o mesmo e a roupa. Isto sumouse á escaseza de xabón que se produciu durante a segunda guerra mundial. Apareceron no mercado doméstico produtos deterxentes de orixe industrial que foron incluíndo mesturas de tensoactivos con outras substancias (coadxuvantes, como os polifosfatos, silicatos, carbonatos e perboratos, e axentes auxiliares que inclúen entre outras encimas, substancias fluorescentes, estabilizadores de espuma, colorantes e perfumes). Os primeiros deterxentes deste tipo, derivados do benceno, utilizáronse amplamente nos anos 40 e 50, pero non eran solubles nin biodegradables, o que os facía ecoloxicamente daniños. Unha segunda xeración de deterxentes, os alquilsulfonatos lineais, resultan menos tóxicos ao ser biodegradables.
O primeiro deterxente (xabonoso) fabricouse en Alemaña en 1907, e consistía nunha mestura de xabón tradicional ao que se engadiu perborato e silicato sódicos. Denominouse coas tres primeiras letras de cada engadido, Persil.
O deterxente, ao reaccionar coa auga, comeza a producir espuma, a cal é eficaz no lavado de calquera cousa (roupa, pratos, entre outras cousas). A auga disolve moitos tipos de sucidade, pero non a graxa. Determinados sales de sodio, coñecidos como xabón, descompoñen a graxa e permiten lavala con auga. O xabón elabórase facendo reaccionar hidróxido sódico con graxas ou aceites, animais ou vexetais. Con todo, algunhas augas conteñen substancias que reaccionan co xabón e dan un po branco insoluble que forma espuma.
Deterxentes acedos
Os deterxentes acedos son recomendados para limpar superficies de concreto ou materiais pétreos, pois recuperan a aparencia estética de fachadas e muros, diminuíndo os tempos de limpeza.
Estes produtos ofrecen as seguintes vantaxes:
Amedo, Asadur, Maceda
Amedo é un lugar da parroquia de Asadur no concello ourensán de Maceda na comarca de Allariz - Maceda. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 5 habitantes, dos cales 2 eran homes e 3 eran mulleres.
Garage punk
Garage punk é unha fusión de garage rock e punk rock. Trátase dunha música lo-fi rápida caracterizada pola sucidade e por guitarras de son entrecortado interpretada normalmente por bandas que están en selos independentes ou sen contrato. Os grupos de garage punk adoitan a distanciarse do hardcore punk e das bandas de punk rock máis políticas.
Universidade de Chicago
A Universidade de Chicago é unha das universidades de investigación máis recoñecidas no mundo, fundada en 1890 polo magnate do petróleo John D. Rockefeller. Abriu o seu primeiro curso o 1 de outubro de 1892.
Garage punk
Historia
Segundo a guía de Allmusic, "antes de que a revitalización do punk pop estadounidense dos 90 chegase ao gran público, unha variedade distinta de revivalismo punk estivera collendo forma na escena underground do indie rock. En xeral, o garage punk no era tan melódico como o punk pop; en cambio, o garage punk estaba inspirado principalmente nas bandas de proto-punk de Detroit The Stooges e MC5". Outros importantes precedentes son as bandas Death e The Modern Lovers.
O xénero orixinouse a partir de bandas de punk rock dos 70 e os 80, ademais de grupos de garage rock dos 60 que, influenciados polo son e a actitude de grupos británicos de rhythm and blues, crearon un son máis cru e directo. As primeiras bandas británicas de punk rock como The Clash adoitaban a caracterizarse como grupos de garage. Aínda que as súas orixes está no punk rock e o garage rock, ás veces tamén incorpora elementos do soul dos 60, da beat music, surf music, power pop, hardcore punk e psicodelia.
Universidade de Chicago
Ten un total de setenta e cinco premios Nobel (a segunda institución logo da Universidade de Cambridge).
Algúns dos seus departamentos son importantes e coñecidos como Escola de Chicago, por exemplo a Escola de Socioloxía.
A universidade alberga tamén a editorial máis grande de todas as universidades nos Estados Unidos, a University of Chicago Press.
Confederación Hidrográfica do Miño-Sil
dereita|miniatura|Bacia do Miño e o Sil.