cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marcelino Agís Villaverde
Traxectoria
Licenciado en Filosofía e Ciencias da Educación pola Universidade de Santiago de Compostela en 1986. Estudos de posgraduado en París e Chicago con Paul Ricoeur. Doutor en Filosofía pola USC (1992). Profesor visitante da Universidade de Perugia (1995), Universidade Presbiteriana Mackenzie (2005 e 2007). Profesor invitado nas Universidades Technische Universität de Berlín, Coímbra, Porto, Instituto Superior de Psicoloxía Aplicada de Lisboa, Universidade do Minho (Braga), Tenri (Xapón), São Paulo, Roma III, Istituto Italiano per gli Studi Filosofici (Nápoles), Kansas University (USA) e Universidade Popular Autónoma do Estado de Puebla (México). É catedrático de Filosofía na Facultade de Filosofía da USC desde 1996, profesor titor da UNED e profesor colaborador do Instituto Teolóxico Compostelán (Universidade Pontificia de Salamanca). Foi vicerreitor de Terceiro Ciclo e Extensión Docente (2002-2006). Presidente da Sociedade Interuniversitaria de Filosofía (SIFA), do Foro Galicia Milenio e da Sociedade Galega de Estudos Nipóns (SENI). Vicepresidente da Academia Xacoba, correspondente da Academia das Ciencias de Lisboa (sección Letras) e fundador do Seminario de Estudos Locais de Sanxenxo (SEL) (2010) e do SEL da Estrada (2012).
Membro do Comité Asesor da Revista Galega do Ensino (Xunta de Galicia). Representante en España dos Fonds Ricoeur (París). Membro do Padroado da Fundación Alfredo Brañas e do Padroado da Fundación Isla Couto. Presidente do Foro de Pensamiento y Opinión: Galicia Milenio.
Colaborador habitual na prensa: O Correo Galego, Galicia Hoxe, El Correo Gallego, Radio Galega.
Os seus libros e artigos científicos está traducidos ao castelán, inglés, xaponés e ruso.
==Obras ==
Muíño, Zas
San Tirso de Muíño é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Zas. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 236 habitantes (110 homes e 126 mulleres), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 357 habitantes.
Vasyl Kravets
Vasyl Ruslanovych Kravets (en ucraíno: Василь Русланович Кравець), nado o 20 de agosto de 1997 en Lviv, é un futbolista profesional ucraíno da canteira do FC Karpaty Lviv, que actualmente xoga como lateral esquerdo no Club Deportivo Lugo.
682
Véxase tamén
Historia ano a ano
Vasyl Kravets
Traxectoria
Nado Lviv, Kravets é froito do sistema de canteira do FC Karpaty Lviv, principal club da súa cidade natal. O seu primeiro adestrador foi Vasyl Leskiv. Debutou co primeiro como substituto na segunda metade nun partido da Premier Liha (máxima categoría do fútbol ucraíno) ante o FC Chornomorets Odesa o 10 de maio de 2015 in Ukrainian Premier League. A nivel internacional, xogou en todasa as categorías da selección do seu país.
682
Véxase tamén
680'erne
Río Amazonas
O río Amazonas (tamén chamado Paraná-Uassú ou Paranaguasú polas tribos tupí-guaranís ) é un río suramericano que nace na Cordilleira dos Andes, no lago Lauri ou Lauricocha, no Perú, pasa por Colombia, atravesa o Brasil e desauga no océano Atlántico, xunto á Illa do Maraxó, no Brasil, onde entra polo estado homónimo. E ao longo do seu curso recibe os nomes de Tunguragua, Marañón, Ucayali, Solimóns e finalmente Amazonas. É o río máis longo e caudaloso do mundo, e contén máis auga que o Nilo, o Yangtzé e o Mississippi xuntos, supoñendo preto dunha quinta parte da auga doce en estado líquido do planeta. O Amazonas, ten a conca hidrográfica máis grande do mundo, ao redor de 7.4 millóns de quilómetros cadrados, representa aproximadamente a quinta parte do caudal fluvial do planeta. De feito, este río ten a maior conca hidrográfica do mundo incluso contando unicamente a rexión que atravesa Brasil, que supón a quinta parte do seu volume. Estudos realizados por investigadores brasileiros e peruanos en 2007 e 2008 apuntaban a que era o río de maior lonxitude. No ano 2010, finalmente, confirmouse que era o río máis longo do mundo, con 7062km de lonxitude desde o seu nacemento na Quebrada de Apacheta, rexión de Arequipa, Perú.
Nas súas extensións superiores, sobre a confluencia do río Negro o Amazonas é chamado Solimões no Brasil; con todo, no Perú, Colombia, así como o resto do mundo  hispanohablante, o río é xeralmente chamado Amazonas río abaixo desde a confluencia dos ríos  Marañón e  Ucayali no Perú. O sistema fluvial Ucayali- Apurímac é considerado a principal fonte do Amazonas, coa que é o seu principal afluente o arroio  glacial  Carhuasanta que flúe da montaña Mismi.
O ancho do Amazonas é de entre 1.6 e 10km (quilómetros) na súa etapa baixa, pero expándese (durante a tempada húmida) ata 48km ou máis. O río entra no océano Atlántico nun amplo estuario con 240km de ancho. A boca do sistema principal é de 80km. Debido ás súas vastas dimensións, é ás veces chamada o Río Mar. O primeiro ponte no sistema fluvial do Amazonas (sobre o río Negro) foi inaugurado o 24 de outubro de 2011 preto de Manaus, Brasil.
Kung Fury
Kung Fury é un filme sueco de comedia e artes marciais escrito, dirixido e protagonizado por David Sandberg. É unha homenxe ós filmes de artes marciais e de policías da década de 1980. O filme foi financiado a través de micromecenado con Kickstarter dende decembro de 2013 até xaneiro de 2014, chegando a recadar US$630 019, superando o orzamento obxectivo de $200 000, pero quedando curto do preciso para facer un filme de longa duración, para o cal era preciso $1 millón. Foi seleccionado na sección Directors' Fortnight do Festival de Cine de Cannes de 2015, perdendo fronte a Rate Me.
Río Amazonas
Orixe do nome
A voz Amazonas provén de río das Amazonas, dado ao río Marañón por Francisco de  Orellana logo de enfrontarse a unha etnia local na cal homes e mulleres se defendían por igual. Orellana derivou o nome do mito grego das guerreiras amazonas de Asia e África,  narrado por Heródoto e  Diodoro. Con todo, é moi probable que a palabra Amazonas fose unha deformación por falso amigo paronomásico dunha palabra indíxena cuxa pronuncia a oídos españois era semellante a Amazonas, palabra indíxena que significaba ‘rompedor de embarcacións’; isto especialmente entre os  marayoara, que podían observar o tremendo macareu, chamado pororoca na rexión amazónica, que este río provoca ao contactar na súa desembocadura co océano Atlántico.
Antes da conquista, o río non tiña un nome único; pola contra, os indíxenas nomeaban indistintamente ás diferentes seccións con voces como Paranaguazú (Gran Parente do Mar), Guyerma; Solimões, etc. En 1500, Vicente Yáñez Pinzón, comandante dunha expedición de exploración española, converteuse no primeiro europeo en aventurarse polo río logo de descubrir que as súas augas eran navegables e bebibles. Pinzón chamou ao curso da auga o río Santa María da Mar Doce, que finalmente foi abreviado a Mar Doce (nome que tamén se deu nesas épocas ao río da Prata). Durante algúns anos posteriores a 1502 tamén se lle coñeceu como Río Grande e Orellana. Os compañeiros de Pinzón bautizaron ao desaugadoiro como río Marañón, voz de probable orixe indíxena. É posible tamén que o nome derive do español maraña, en representación das enormes dificultades que aqueles homes atoparon ao explorar a área. En todo caso, a designación persistiu ata os nosos días no do Estado brasileiro de Maranhão e no do río homónimo no Perú.
Curso do río
miniatura|Mapa mostrando o traxecto do río Amazonas e os seus afluentes, e a área aproximada da súa cunca hidrográfica A fonte máis alta e afastada do Amazonas foi situada na cordilleira Chila, nas saias do nevado Mismi, en Arequipa, Perú. Entre os diversos nomes que recibe o río Amazonas ao longo do seu curso, destacan, sucesivamente, os seguintes: Lloqueta, Apurímac, Ene, Tambo, Ucayali, Marañón e Amazonas. Cando o río entra no Brasil pasa a denominarse río Solimões durante un bo tramo. Logo volve adoptar o nome de río Amazonas na confluencia co río Negro. Logo da confluencia entre o Apurímac e o Ucayali, o río deixa atrás o territorio andino e entra nunha planicie aluvial inundable e suavemente ondulada. Percorre tamén a fronteira peruano-colombiana e despois fai fronteira tripartita co Brasil miniatura|O "[[Encontro das Augas", preto de Manaus, é a confluencia do río Negro, de augas máis escuras, co río Solimões, de augas máis claras.]] Xa no Brasil, as escuras augas do río Negro únense ás do Amazonas, de cor areosa, observándose o contraste notorio das cores das augas, que practicamente non se mesturan durante uns 6km, debido á diferenza de densidades e de temperatura e, sobre todo, á similar profundidade e velocidade das dúas correntes fluviais no punto de confluencia.
Nalgúns puntos, o río divídese en ramificacións, ou múltiples canles, a miúdo moi longos, con canles interiores e laterais, todos conectados por un complicado sistema de canles naturais que cortan as terras baixas e planas do igapó, que non adoitan superan os 5 metros sobre o leito baixo do río en moitas illas. Nas angosturas de Óbidos, a 600km do mar, o río estréitase, discorrendo nunha única corrente de 1.6km de ancho e 100m de profundidade, cunha velocidade media de 7km/h.
Desde a illa de Canaria na Gran Curva cara ao río Negro, 1000km corrente abaixo, só se atopan terras moi baixas, similares ás da desembocadura. Vastas extensións do terreo están completamente asolagadas, mesmo profundamente, asomando sobre a auga só as copas das árbores.
miniatura|Desembocadura do Amazonas nunha foto de [[Satélite artificial|satélite tomada en 1990.]] Desde cerca da desembocadura do río Negro ata Serpa, na marxe oposta ao río Madeira, as beiras do Amazonas son baixas, comezando a elevarse nas proximidades de Manaus formando outeiros suaves. En Óbidos, o sistema evoluciona ata transformarse nunha barranca de 17m rodeada de outeiros baixos. O baixo Amazonas podería ter sido no pasado un golfo no océano Atlántico, cuxas augas erosionaron os outeiros proximos a Óbidos.
Só un 10% da agua transportada polo río penetra na poderosa corrente de Óbidos, moi pouca da cal se origina na pendente norte do val. A área de drenaxe do Amazonas ao oeste de Óbidos é duns 5 millóns de quilómetros cadrados e cara o leste, dun millón de quilómetros cadrados (aproximadamente un 20%).
No curso inferior do río, a beira norte consiste nunha serie de abruptas mesetas que se estenden por uns 240km, desde a marxe oposta á desembocadura do río Xingú ata Monte Alegre.
Estas estruturas están cortadas en forma de bancais. Monte Alegre alcanza unha altura de varios centos de metros. Na marxe meridional, sobre o río Xingú discorre unha líña case ininterrompida de barrancas baixas que bordean a planicie aluvial e se estenden case ata Santarém. O conxunto é unha sucesión de grandes curvas que finalmente torcen cara o suroeste e se funden cos outeiros que forman a marxe de bancais do val do río Tapajós.
Belém é a principal cidade e porto da desembocadura do río no océano Atlántico. A localización exacta da embocadura do Amazonas e a súa largura son temas de disputa debido á peculiar xeografía da zona. Os ríos Pará e Amazonas están conectados por unha serie de canles fluviais naturais chamados furos, preto da cidade de Breves. Entre estas canles áchase Marajó, a maior illa do mundo rodeada tanto por auga doce como por auga mariña
Incluíndo o río Pará e a illa de Marajó, o esteiro do Amazonas ten unha largura duns 325km, medida desde o cabo Norte, ao leste de Pracuúba, no estado de Amapá, ata Ponta da Tijoca, preto da cidade de Curuçá. Unha medida máis conservadora, excluíndo o esteiro do río Pará, desde a embocadura do río Araguari en Amapá, ata a Ponta do Navío, na costa norte de Marajó, aínda dá unha largura de aproximadamente 180km. Se só se considera a canle principal do río, entre as illas de Curuá, en Amapá, e Jurupari, en Pará, a largura decae ata uns 15km.
Os verquidos transportados polo río son responsables dos fondos lamacentos que cobren unha área de 1,3 millóns de quilómetros cadrados, influíndo na salinidade, pH, penetración da luz e sedimentación dunha ampla área do Atlántico norte tropical.
Xeografía
A cantidade de auga doce lanzada no Atlántico é xigantesca: preto de 190 000 m³/s na estación de choivas, ou un quinto de toda a auga fluvial do planeta. Na verdade, o Amazonas é responsable dun quinto do volume total de auga doce que desauga nos océanos de todo o mundo. Dise que a auga aínda é doce mesmo a quilómetros de distancia da costa, e que a salinidade do océano é ben máis baixa que o normal 150 km mar adentro.
O Amazonas, que pode ter 40 km de anchura en períodos de chea, é navegable por navíos oceánicos de porte medio ata Iquitos, a 3500 km do mar.
Caudal
Caudal medio mensual do Amazonas (m³/s) medido nunha estación ás aforas de Óbidos Datos dos últimos 70 anos (anual 176 000 m³/s)
Estimación do caudal medio mensual do Amazonas (en m³/s) na desembocadura, tendo en conta os catro últimos afluentes (anual 209.000 m³/s)
Fauna e flora
Toda a fauna da selva tropical húmida suramericana está presente na Amazonia. Os científicos afirman que alí existen innúmeras especies de plantas aínda sen clasificación, millares de especies de paxaros, innúmeros anfibios e millóns de insectos.
É tan amplo o seu número de especies de peixes e plantas acuáticas que enumeralas todas sería imposible. Para todos os afeccionados ao acuarismo, trátase da fonte que proporciona a maior cantidade de especies de peixes que hoxe en día poboan os comercios e acuarios de todo o mundo.
Pulmón do planeta
Cientificamente, trátase dun equívoco chamar as forestas tropicais de "Pulmón do planeta". Hai varios motivos para iso, como por exemplo:
Portos
Os portos máis importantes do río Amazonas fican nas cidades de Iquitos, no Perú, Leticia en Colombia e Manaus no Brasil.
Estrada
Un pouco ao sur do Amazonas está a Estrada Transamazónica, como un longo canal de poeira e barro, resultado dunha das aventuras máis ousadas xamais tentadas na maior de todas as rexións forestais do mundo. A estrada BR-233 imita o curso do río Amazonas, pois avanza en forma paralela a este. Ten, de acordo cos números oficiais, cinco mil quilómetros de lonxitude, a pesar de estar invadida pola foresta en varios treitos. A estrada, iniciada no período da ditadura militar, nunca fixo uso nin dos miles de millóns de dólares, nin das esperanzas de desenvolvemento, depositadas nela, mais foi unha grande indutora da deforestación ao longo do seu curso.
Desnivel nos últimos quilómetros
O río Amazonas, cuxo curso é moi plano (20 m de desnivel nos últimos 1500 quilómetros) antes da súa desembocadura, constitúe un caso moi especial de Mareas oceánicas. Na rexión do río Amazonas, tales mareas son coñecidas como pororoca, e son unha atracción turística. Os primeiros resultados dunha investigación realizada por institucións brasileiras asociadas no marco do programa HiBAn (Hidroloxía da bacía amazónica) permiten entender mellor a influencia da marea no funcionamento hidrodinámico do Amazonas ao se aproximar ao océano e, de maneira máis particular, medir o seu impacto nas pulsacións do caudal do río e no transporte de sedimentos en dirección ao océano.
Grupos indíxenas
No territorio ao longo do río Amazonas moran innúmeros grupos nativos precedentes orixinalmente do Perú, de Colombia e do Brasil.
Afluentes principais
Do nacemento á foz.
Os Maias
miniatura|Portada de 1888. Os Maias é unha novela do escritor portugués Eça de Queirós e unha das súas obras máis coñecidas. O libro foi publicado no Porto en 1888.
Sinopse
A acción d'Os Maias transcorre en Lisboa, na segunda metade do século XIX. Presenta a historia de tres xeracións da familia Maia. A acción iníciase no outono de 1875, cando Afonso da Maia, nobre e rico propietario, se instala na casa do Ramalhete co neto acabado de licenciarse en Medicina. O nome da casa, 'O Ramalhete', ten orixe nun panel de azulexos cun ramo de xirasoles.
Afonso da Maia é o personaxe mellor presentado polo autor, ao que non se lle atribúen defectos. Cando mozo adheriuse aos ideais do liberalismo, o que provocou que o seu pai, tradicionalista, o obrigase a marchar para un pazo na Beira primeiro, e logo a instalarse en Inglaterra. Cando o seu pai falece, regresa a Lisboa para casar con María Eduarda Runa, pero axiña volta ao exilio, neste caso por razóns políticas, presionado o seu liberalismo polo tradicionalismo da monarquía portuguesa.
Froito deste casamento resultou un fillo, Pedro da Maia, que presentaba un temperamento nervioso, fraco e de grande inestabilidade emocional. Afonso desexaría educalo á maneira inglesa, mais María Eduarda, católica fervorosa, cuxo fanatismo máis se exacerba ao vivir en Inglaterra, país protestante, non o consente e Pedro é educado por un padre mandado vir de Lisboa. Pedro crece, moi ligado á nai e após a súa morte, fica inconsolable, ten crises de melancolía negra recuperándose só cando coñece unha muller, extraordinariamente bela e vistosa, chamada María Monforte. Namórase dela e, a pesar de o seu pai non concordar, casa con ela, o que o afasta da convivencia co pai. O xove matrimonio parte para Italia e inicia unha vida fastuosa. Nácenlles dous fillos: María Eduarda e Carlos Eduardo. Pouco despois do nacemento do segundo fillo, María Monforte namórase dun italiano, visita da casa e, un día, Pedro chega á casa e descobre que a muller fuxiu co italiano, levando a filla. Desesperado, refúxiase en casa do pai, levando o fillo, aínda bebé. Nesa mesma noite, despois de escribir ao pai unha longa carta, Pedro suicídase cun tiro. Afonso da Maia pasa a dedicar a súa vida ao neto, ao cal dá a educación inglesa, forte e austera, que en tempos soñara para o fillo. Nun capítulo do libro esa educación, considerada a ideal, é contraposta a aquela que unhas veciñas, as señoras Silveiras, dan ao fillo e sobriño Eusebioziño, unha personaxe mediocre.
Pasados algúns anos, Carlos contra a vontade de todos, excepto do seu avó, faise médico (profesión que, aínda nos finais do século XIX, era considerada sucia e indigna dun home de ben) e acaba por montar un luxoso consultorio e incluso manda construír un laboratorio, onde pretende dedicarse á investigación. Carlos é un dandi e bastante bohemio. Con todo, após varias aventuras, un día coñece unha muller chamada María Eduarda e apaixónase por ela, aínda supoñéndoa casada cun señor brasileiro, Castro Gomes. Carlos e María fanse amantes. Carlos, coa excepción da súa viaxe no fin de carreira, viviu sempre en Portugal, pensando que a súa irmá e a mai estaban mortas, e María Eduarda apenas se lembra de que tivera unha irmanciña, que morreu en Londres. De volta a Lisboa e desagradado coa nova de que a súa «muller» era amante de Carlos, Castro Gomes revela a este que María non é súa muller senón simplemente unha señora á cal paga para vivir con el. Así Carlos descobre que María lle mentiu sobre o seu pasado. Ela cóntalle o que sabe sobre a súa vida e el perdóaa. Resolven fuxir, mais van adiando o proxecto, pois Carlos recea magoar o avó. Este, xa vello, pasa o tempo en conversas cos amigos, lendo, co seu gato -Reverendo Bonifácio- aos pés, opinando sobre a necesidade de renovación do país. Afonso é xeneroso para cos amigos e os necesitados, ama a natureza e o que é pobre e débil. Ten altos e firmes principios morais. A verdade precipítase cando un tío dun amigo de Carlos (Guimarães, tío de Dâmaso Salcede), absolutamente por casualidade, revela a Ega, o grande amigo de Carlos, que María é irmá deste. Aínda que Ega é cauteloso ao dar a noticia a Carlos, este ten un grande choque. Porén, non consegue pensar en María como irmá e continúa a ser o seu amante. Ao descubrir a verdade, Afonso morre dunha apoplexía. Carlos e María sepáranse e el vai dar unha volta ao mundo.
O romance termina cando Carlos, pasados 10 anos, regresa a Lisboa de visita. O final é ambiguo, como o foi a acción de Carlos e João da Ega ao longo da narrativa: aínda que ambos afirmen que "non vale a pena correr para nada" e que todo na vida é ilusión e sufrimento, acaban por correr desesperadamente para apañar un transporte público que os leve a un xantar para o cal están atrasados.
Lisboa
Hai n'“Os Maias” un retrato da Lisboa da época. Carlos, que vive na Rúa das Janelas Verdes, camiña con frecuencia ata o Rossio (aínda que, ás veces, vai a cabalo ou en carruaxe). Algunhas das tendas citadas no libro aínda existen (a Casa Havaneza, no Chiado, por exemplo). É posible seguir os diferentes percorridos de Carlos ou do Ega polas rúas da Baixa lisboeta, aínda que algunhas teñan mudado de nome. Ao final do libro, cando Carlos volta a Lisboa moitos anos despois, somos levados a ver as novidades -a Avenida da Liberdade, que substituíu ao Paseo Público, e que é descrita como unha cousa nova, e fea pola súa novidade, exactamente como nos anos 70 se falaba das casas de emigrante-.
O Ramalhete
Habitado no Outono de 1875, o Ramalhete situábase na Rúa de San Francisco de Paula, Janelas Verdes, Lisboa. É por tanto unha casa afastada do centro de Lisboa, daquela, nun local elevado da cidade, no barrio onde hoxe se sitúa o Museu Nacional de Arte Antiga. O seu nome deriva do panel de azulexos cun ramo de xirasoles pintados que se encontraba no lugar heráldico, ao envés do brasón de familia. Estes xirasoles non son inapropiados, pois simbolizan a ligazón da familia á terra, á agricultura.
O Ramalhete corresponde á descrición do palacio do Conde de Sabugosa, grande amigo de Eça de Queirós e membro do grupo dos Vencidos da Vida. As paredes severas e a tímida fila de xaneliñas son aínda visíbeis nas fachadas do casarón.
N'Os Maias, o Ramalhete é visto en tres perspectivas diferentes:
Catro elementos son de indiscutible importancia na caracterización do edificio en cada unha das perspectivas. Son un alcipreste e un cedro, unha fervenza e unha estatua de Venus Citerea.
Primeira perspectiva
Na primeira perspectiva o Ramalhete é descrito como un inútil pardieiro (palabras de Vilaça) e simple depósito dos mobles vindos dos palacetes de Benfica e Tojeira, vendidos recentemente (1870). Vilaça non estaba de acordo coa compra deste palacete, pois fora en Benfica onde Pedro da Maia se suicidara, á parte de ser aquela casa a ilustre morada da familia.
Era un edificio de paredes severas. Tiña un terrazo de ladrillo e un pobre quinteiro inculto, onde envellecian un alcipreste e un cedro, permanecía unha fervenciña seca e xacía a un canto unha estatua de Venus Citerea. A descrición de cada un deses elementos dános a idea de que este é un lugar botado ao abandono. miniatura|dereita|200px|Un dos elementos principais na descrición do Ramalhete é unha estatua de Venus Citerea, identidade recoñecida por [[Monsenhor Buccarini, Nuncio de Súa Santidade.]]
Segunda perspectiva
Despois de decorado por un inglés, o edificio ten agora un aspecto xubiloso, novo e limpo. Esta perspectiva simboliza o apoxeo do Ramalhete. Mentres tanto, permanece aínda o estilo romántico, bucólico e un certo melancolismo dramático. En canto dous elementos nos levan para un ambiente próspero, outros dous, especialmente o cedro e o alcipreste, continúan a ser un espectro da traxedia, pois son aquí descritos como dous amigos tristes. miniatura|dereita|200px|A citación de Versalles, de forma metafórica, describe o replandecer do edificio na segunda perspectiva, marca do apoxeo da intriga principal.
Terceira perspectiva
Na terceira perspectiva, a casa e o ambiente que a envolve e que a caracteriza, torna a ser descrito de forma melodramática. Esta perspectiva é dada dez anos despois de que María Eduarda e Carlos da Maia cometesen o incesto, período no cal eles tornan a Lisboa, antes de partir para o Xapón. Este último capítulo é aproveitado novamente para describir Portugal, despois de dez anos, onde poucas mudanzas se notaban. Con João da Ega, Carlos da Maia percorre os lugares que frecuentara, até chegar ao vello casarón de novo botado ao abandono, tal como o coñeceran. Todos os elementos que habitualmente caracterizan o palacete nas outras dúas perspectivas, van volver a transmitir o abandono e a melancolía daquel espazo.
A crítica social ou dos costumes
Os políticos son mesquiños, ignorantes ou corruptos (Gouvarinho, Sousa Neto…); os homes de Letras son bohemios e disolutos, retrógrados ou distantes da realidade concreta (Alencar, Ega…: lémbrese o que pasou no Sarao do Teatro da Trindade); os xornalistas bohemios e venais (Palma…); os homes do deporte non conseguen organizar unha carreira de cabalos, pois non hai hipódromo, nin cabalos, nin cabaleiros, as persoas non visten como o evento esixía, son feas.
Como remate de todo isto, os protagonistas acaban «vencidos da vida». A pesar de ser isto referido no final do libro, pódese ver que aínda hai algunha esperanza implícita nas pasaxes en que Carlos da Maia e João da Ega din que o apetito humano é a causa de todos os seus problemas e que polo tanto nunca máis terán apetitos, mais seguidamente din que lles está apetecendo un "prato de chourizo con ervellas", ou cando din que a présa non leva a nada e que a vida debe ser levada con calma, pero comezan a correr para apañar o americano (tranvía).
Cando o autor escribe máis tarde A Cidade e as Serras, expón unha actitude moito máis construtiva: o protagonista rexenérase pola descuberta das raíces rurais ancestrais non atinxidas pola degradación da civilización, nun movemento inverso ao que predomina n’Os Maias.
O papel das mulleres na obra
Non só n'Os Maias, tamén noutros libros de Eça de Queirós, como O Primo Basílio e O Crime do Padre Amaro, os personaxes femininos representan o pecado da luxuria, da perdición. Os historiadores tentan explicar este feito con base no rexeitamento materno que Eça sufriu.
Eça naceu fillo dunha relación non marital. Aínda que despois os seus pais casaron e tiveron máis fillos, nunca chegaron a recoñecelo como fillo. Eça foi criado coa avoa, despois cunha ama e máis tarde nun colexio. Os historiadores tentan establecer un paralelo entre o que a nai de Eça representou para el e a caracterización das mulleres na súa obra.
N'Os Maias, varias mulleres teñen relacións amorosas fóra do casamento. A primeira é María Monforte, a Negreira, que foxe co napolitano Tancredo, levando consigo a filla e orixinando a intriga principal. Raquel Cohen non resiste aos encantos de Ega, e fanse amantes, mesmo estando casada. O mesmo acontece entre Carlos da Maia e condesa de Gouvarinho. María Eduarda non estaba casada, mais preséntase en Lisboa co apelido do acompañante, ao paso que toda a sociedade lisboeta pensa que é o seu marido. Aínda así (e, aos ollos de Carlos, casada) envólvese nun romance con Carlos, que os leva a cometer o incesto.
Ao paso que María Monforte e María Eduarda se insiren nas tramas secundaria e principal, respectivamente, as dúas outras personaxes son personaxes-tipo, que caracterizan a sociedade e os costumes da época.
Personaxes
300px|miniatura|Árbore [[xenealoxía|xenealóxica da familia Maia.]]
O loureiro na cultura popular galega
miniatura|300px|O deus Apolo, coroado de loureiro Na cultura popular galega, o loureiro ten tres grandes aplicacións: como planta medicinal, como condimento e como protector contra as tormentas, os meigallos e outras desgrazas. Este último aspecto é o que se desenvolve neste artigo.
Tamén é fonte de numerosos topónimos galegos.
O loureiro, protector
O loureiro estaba dedicado ó deus Apolo e os emperadores coroábanse cunha coroa de loureiro. De feito, o loureiro é árbore de folla perenne, que nunca seca, o que o converte en símbolo da supervivencia. Quizais sexa consecuencia desta crenza o costume galego de colocar no máis alto da casa acabada de construír, un ramo de loureiro como desexo de protección e ventura para a vivenda e os seus habitantes. Este ramo de loureiro, que xa pasa a designarse simplemente como o ramo, dá nome tamén ó convite ou albaroque que se fai ó remata-la obra.
miniatura|300px|O loureiro considérase protector contra o raio. 300px|miniatura|Follas secas de loureiro. Tamén é ancestral a crenza de que onde medrara un loureiro non caería un raio. Moi estendida tivo que estar esta crenza cando tivo que ser prohibida por Martiño de Dumio no século VI na súa obra De correctione rusticorum, onde condenou como superstición pagá rodea-las casas con loureiros.
Quizais por iso é costume xeral, segundo di Eladio Rodríguez, colgar ramas nas casas e nas cortes, como medida precautoria contra calquera enfermidade ou desgraza na xente ou no gando, ou queimar follas de loureiro bendito o domingo de Ramos durante as tormentas, para conxura-lo raio.
O fume do loureiro é especialmente protector e purificador de malas presenzas. Cando o campesiño galego sospeitaba que algunha mala cousa lle entrara na casa, queimaba pólas de loureiro e esparexía o fume na casa ou na corte. En Cangas (Pontevedra), para protexe-la familia do mal de ollo, queimaban nunha tella romeu, lavanda, loureiro que mire ó mar e tres dentes de allo, coa que percorrían sufumigando a casa toda, coas portas e ventás pechadas.
Do mesmo xeito, o loureiro utilizouse adoito nos rituais para protexerse contra o mal de ollo. Así, Mariño Ferro conta como, en Pontevedra capital, realizaban este ritual para curar un meniño enfermo por esta causa: dous rapaces virxes, un meniño e unha meniña, teñen que saír das súas casas cara a casa do enfermo levando unha póla de loureiro. Durante o camiño non poden falar con ninguén e deben entrar os dous á par na casa. Unha vez na casa, pousan o loureiro no chan da habitación do enfermo e préndenlle lume, e o rapaz colle o meniño enfermo en brazos e pásao sobre o fume á vez que reza esta oración: Loureiro que fuches nacido/ e non fuches prantado,/ sácalle o aire.
En Loureses (Aguís, Os Blancos, Ourense) colocaban ó lado do corpo dos mortos, no velorio, un caldeiro con auga bendita e unha rama de loureiro para protexe-los visitantes do aire de defunto. Outro costume relacionado con isto era o de pasa-la roupa por riba do lume ó regreso do velorio, lume no que se adoitaba queimar follas de loureiro para purificarse co fume.
O loureiro tamén se usou como protector do gando, ó que se lle ataba ó pescozo un ramo de loureiro bendito o Domingo de Ramos. Na corte, queimaban nunha tixola un corno de carneiro, loureiro bendito e xofre. Como tratamento tradicional contra a mamite das vacas recorríase ós fumazos ou fumaghes producidos ó queimar loureiro, oliveira, bieiteiro e allo, e dirixindo o fume directamente sobre o ubre enfermo.
Finalmente, para abenzoa-las leiras espetábanse nos lindes pólas de loureiro ou de oliveira benditas.
O loureiro, símbolo identificativo dos furanchos
miniatura|300px|Un ramallo de loureiro á porta dun furancho. Os furanchos, esas adegas particulares que abren as portas ó público para vende-lo viño excedente, identifícanse tradicionalmente colocando un ramallo de loureiro á porta. Este ramo pasou a da-lo propio nome de loureiros a estes locais.
Deinococcus-Thermus
O grupo Deinococcus-Thermus é un pequeno grupo de bacterias considerado un filo, que son moi resistentes ás condicións ambientais desfavorables.
Comprende dous grandes grupos:
Aínda que estes grupos evolucionaron a partir dun devanceiro común, os dous mecanismos de resistencia que presentan desenvolvéronos de xeito independente.
Estas bacterias teñen paredes celulares grosas que fan que teñan un patrón de tinguidura grampositivo, pero teñen unha segunda membrana, polo que en estrutura están próximos ás bacterias gramnegativas.
Cavalier-Smith deulle a este clado o nome de Hadobacteria (de Hades, o inframundo dos antigos gregos).
Filoxenia
O cladograma mostra a toxonomía actualmente aceptada do grupo baseada na LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e do NCBI (National Center for Biotechnology Information) e a filoxenia está baseada en datos do ARNr 16S do LTP 106 do proxecto The All-Species Living Tree.
Nota: ♠ Cepas atopadas no NCBI pero non na LPSN.
Xenomas secuenciados
Actualmente hai dez xenomas secuenciados de estirpes (strains) deste filo.
As dúas Meiothermus sp. foron secuenciadas baixo os auspicios do proxecto Genomic Encyclopedia of Bacteria and Archaea (GEBA), que ten como obxectivo secuenciar organismos baseándose na súa importancia ou novidade filoxenética e non na súa patoxenicidade ou notoriedade. Actualmente, o xenoma de Thermus aquaticus Y51MC23 está nas fases finais de completar a súa secuenciación no DOE Joint Genome Institute.
Clarinbridge
Clarinbridge ou Droichead an Chláirín en irlandés é unha vila situada ao sur de Galway, Irlanda na diocese de Kilmacduagh, na desembocadura do río Clairin na baía de Dunbulcaun (no extremo oriental da baía de Galway). É famoso pola súa festa anual da ostra, celebrado na segunda semana de setembro.
Clarinbridge foi a casa da familia Redington, que comprou boa parte da vila. A igrexa está localizada na súa rúa principal. Hai moitas outras ruínas nos seus arredores, salientando as de Killeely. Ten ademais unha importante tradición de hurling.
Tuba (nube)
miniatura|200px|Tuba dun tornado acontecido en [[Kansas, Estados Unidos, o 31 de maio de 1949]] A tuba é un trazo suplementario das nubes, consistente nunha columna nubrada ou cono nubrado invertido en forma de funil. Está asociado aos tornados.
A súa formación débese á colisión dunha corrente de aire cálido e húmido con outra moi fría, dando lugar a cumulonimbus mammatus. O aire quente sobe violentamente facéndose oco a través do aire moi frío, movemento que se transmite ás capas baixas en forma de remuíño, sinusoidal, expulsando gran parte do aire frío. O aire enrarecido que logra ficar na parte inferior central provoca a condensación do vapor de auga. Fórmase entón a tuba.
É exclusivo do xénero cumulonimbus.
Tapalazunaulis
Tapalazunaulis foi rei de Arzawa sobre o -1340.
Fuxira ás illas do mar Exeo, pero volveu das illas e acadou o mando na cidade de Purandas, que resistía heroicamente aos hititas. Mursilis II marchou dasde Astarpa, atraeu a Tapalazunaulis á cidade de Purandas, e asaltouna. Tapalazunaulis ao ver o perigo, perdeu o gusto pola guerra e fuxiu coa súa familia e algúns fieis. Mursilis puido capturalo e, sen rei, Purandas caeu rapidamente. Descoñécese a súa sorte.
Talina 2
A talina 2 (TLN2) é unha proteína asociada a membranas que nos humanos está codificada no xene TLN2 do cromosoma 15. Pertence á familia da proteína talina. Este xene codifica unha proteína citoesquelética relacionada coa talina 1, que exerce unha función significativa na ensamblaxe dos filamentos de actina e no espallamento e migración de varios tipos celulares, como fibroblastos e osteoclastos. Esta proteína ten un patrón de expresión diferente ao da talina 1, pero igual ca ela, crese que está asociada con determinados receptores transmembrana para formar novas ligazóns entre a matriz extracelular e o citoesqueleto de actina.
Piyama-Kurunta
Piyama Kurunta foi rexente e príncipe de Arzawa sobre o 1240 a.C..
O seu pai, o rei de Arzawa Uhha-Ziti, non se recuperou da ferida producida por un raio, e tivo que deixar o goberno ao seu fillo. O pai concertou unha alianza co rei de Ahhiyuwa e enviou a Piyama-Kurunta, con forzas conxuntas, a atacar a Maskhuiluwas de Mira aliado do hitita Mursilis II.
Piyama-Kurunta posibelmente destruíu a cidade de Impa, pero Maskhuiluwas o rexeitou. Maskhuiluwas volveu á cidade de Hapanuwa, a capital de Mira, e ficou fiel aliado hitita, e Mursilis III enviou uns xefes de nome Gullas e Malazitis a saquearen a cidade de Milawata (Mileto) aliada de Ahhiyuwa.
Piyama-Kurunta presentou batalla en Walma, na rexión de Astarpa, e foi derrotado. Uhha-Ziti fuxiu ás illas. Os habitantes antihititas de Hursanassan, Surudan, e Attarimman fuxiron ás montañas Arinnandas e á cidade de Purandas. Mursilis e o seu irmán Sarri-Kusuh de Karkemish asediaron as montañas onde pronto os refuxiados, debido á fame, se renderon; pero a cidade de Purandas resistiu o cerco e non quixo entregar aos refuxiados. Mursilis estaba acampado no río Astarpa cando soubo que Uhha-Ziti morrera. A sucesión recaeu no fillo de Uhha-Ziti, Tapalazunaulis, que foi capturado por Mursilis.
Piyama-Kurunta, que debía de estar nas illas, encarcerado seu irmán Tapalazunaulis e rendida a cidade de Purundas, viu a súa causa perdida, e pediu a paz. Mursilis deportou a Piyama-Kurunta a Hattusas, onde seguramente morreu.
Le Petit-Abergement
Le Petit-Abergement é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Purandas
Purandas foi unha cidade do reino de Arzawa que se negou a entregar aos refuxiados que se opuxeran aos hititas, e resistiu os ataques de Mursilis III. Á fronte da cidade púxose o príncipe ou rei de Arzawa Tapalazunaulis, que volveu das illas do mar Exeo onde estaba, pero ao enfrontar o perigo, Tapalazunaulis fuxiu coa súa familia e algúns fieis e Mursilis puido capturalo, e, sen rei, Purandas caeu rapidamente.
Purandas
Quintá, Rioaveso, Vilalba
Quintá é un lugar da parroquia de Rioaveso, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Muriel Sánchez
Muriel Sánchez, nada en Zürich (Suíza) o 21 de abril de 1980, é unha actriz galega.
Formación
É licenciada en Arte Dramática pola Real Escuela Superior de Arte Dramático de Madrid, e estudou canto e piano no Conservatorio Profesional de Música da mesma cidade. Completa a súa formación como actriz e cantante tanto en España como no estranxeiro, realizando, entre outros, un Curso de Posgrao sobre Teatro Clásico e estudando en escolas como a Central School of Speech and Drama, Arts Educational School (Londres) e o Centro di Formazione Teatrale Venezia Inscena (Venecia).
Actividades
No sector audiovisual, traballa en longametraxes como Conexão e Afranio, así como en diversas series de televisión, tanto de ámbito estatal como autonómico, destacando Rías Baixas, El Comisario ou Cuéntame cómo pasó.
Bamako (filme)
Bamako é un filme franco-maliano dirixido por Abderrahmane Sissako que foi estreado no ano 2006. Presentouse no Festival Internacional de Cine de Cannes o 21 de maio dese mesmo ano e en Manhattan do New Yorker Films o 14 de febreiro de 2007.
O filme céntrase nun xuízo en Bamaco, a capital de Malí, no medio da vida cotiá da cidade. Durante o xuízo, ámbolos dous bandos debaten se o Banco Mundial e o Fondo Monetario Internacional son guiados polo interese especial das nacións desenvolvidas, ou se é a corrupción e a mala xestión das nacións a culpable do estado financeiro actual de moitos países africanos afectados pola pobreza e o subdesenvolvemento.
Danny Glover, un dos produtores executivos do filme, fai un papel como actor dun filme western (chamado Death in Timbuktu) que algúns nenos ven na televisión durante unha escena.
Francesc Viñas i Dordal
Francesc Viñas i Dordal, nado en Moià, Bages, en 1863 e finado en Barcelona o 14 de xullo de 1933, foi un reputado tenor catalán. Converteuse nunha das figuras operísticas catalás máis internacionais grazas ás súas interpretacións das óperas de Richard Wagner.
A Eva futura
A Eva futura é unha novela en lingua francesa de Auguste Villiers de L'Isle-Adam, publicada por vez primeira en 1886 co título orixinal de L'Ève future. Foi traducida ao galego por Isabel Soto e Xavier Senín, e publicada en 2014 pola Editorial Hugin e Munin.
Trama
miniatura|esquerda|Villiers de L'Isle-Adam. O mozo Lord Ewald namórase dunha rapaza moi fermosa pero de escasa intelixencia. Con tal premisa, o enxeñeiro Thomas Alva Edison fabrica unha andréide, que se asemella fisicamente á moza, mais que a supera con moito no plano intelectual. Esta obra, a magna do seu autor, xerou unha importante polémica pola súa marcada misoxinia.
683
América
miniatura|dereita|175px|Chan Bahlam II
Outros
+
Lista de presidentes de Chile
O presidente de Chile é o xefe de Estado e xefe de goberno da República de Chile. Esta é a lista de presidentes de Chile dende a súa independencia do Imperio Español ata o presente.
683
Outros
Historia ano a ano
680'erne
Motacilla
Descrición
O xénero foi descrito en 1758 por Linneo na páxina 184 da 10ª edición do seu Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Volume 1 (10ª ed.) Holmiae: Laurentii Salvii.
Etimoloxía
Linneo tomou o nome científico Motacilla, do latín motacilla, "lavandeira".
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Especies
Segundo a Unión Ornitolóxica Internacional, en 2018 recoñecíanse as seguintes 13 especies:
Notas taxonómicas
O citocromo b do ADNmt e os datos da secuencia de ADN da subunidade proteínica 2 da NADH deshidroxenase (Voelker, 2002) é de uso limitado: confirma a sospeita de que existe unha superespecie dunhas 3 lavandeiras de ventre branco e gorxa negra. Ademais, existe outra superespecie na África subsahariana, tres especies de gorxa branca cunha liña negra no lombo. As cinco especies restantes teñen unha alta variabilidade morfolóxica e a súa relación entre si e cos outros dous clados non se explicou satisfactoriamente na actualidade.
A orixe do xénero parece estar preto da área xeral do leste de Siberia/Mongolia. As lavandeiras espalláronse axiña a través de Eurasia e dispersáronse por África no Zancleano (a principios do Plistoceno) onde a liñaxe subsahariana logo illouse. A lavandeira africana (e posiblemente a do Mekong) diverxeron antes da radiación masiva das formas de ventre branco e gorxa negra, e a maioría das formas de ventre amarelo, todas as cales aconteceron a finais do Piacenziano (a comezos do Plioceno tardío), fai aproximadamente 3 millóns de anos.
Tres especies son poli- ou parafiléticas no arranxo taxonómico actual, e algunha das dúas subespecies necesita ser reasignadas e/ou divididas en especies. A lavandeira boieira (tamén coñecida como a lavandeira amarela ou lavandeira de cabeza azul) foi, en especial, un pesadelo taxonómico con máis de doce subespecies aceptadas e moitas mais subespecies inválidas. As dúas especies "monocromáticas" restantes, a africana e a do Mekong, poden estar emparentadas, ou poden ser un exemplo de evolución converxente.
Características
As lavandeiras son delgadas e a miúdo coloridas. Son insectívoras que se alimentan do chan no campo aberto do Vello Mundo. Aniñan no chan, onde poñen até seis ovos pintados. Entre os seus comportamentos máis senlleiros está a sacudida case constante da súa cola, unha característica que lle deu ás aves o seu nome científico. A pesar do común do comportamento e das observacións do mesmo, as razóns polas que o fan enténdense moi pouco. Suxeriuse que pode obrigar á presa a revelar a súa localización, ou podería ser un sinal de submisión ante outras lavandeiras. Estudos recentes suxeriron que é un sinal de vixilancia que pode axudar a desalentar depredadores potenciais.
En Galicia
En Galicia existen 3 especies (unha con 2 subespecies) pertencentes ó xénero Motacilla. Delas, 2 pódense atopar en Galicia durante todo o ano (M. cinerea e M. alba alba), 1 é estival (M. flava) r 1 é invernante no país (M. alba yarrellii). Ademais outra é ocasional (M. citreola)
San Cremenzo de Pazos, Zas
San Cremenzo de Pazos é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Zas. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 174 habitantes (79 homes e 95 mulleres), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 265 habitantes.
Raimon Casellas
Raimon Casellas i Dou, nado en Barcelona o 7 de xaneiro de 1855 e finado en Sant Joan de les Abadesses o 2 de novembro de 1910, foi un crítico de arte, narrador modernista e xornalista. Foi o autor de As valgadas bravas (1901), obra considerada a primeira novela modernista das letras catalás.
Distrito de Korçë
O Distrito de Korçë (en albanés: Rrethi i Korçës) é un dos 36 distritos da Albania localizado na |prefectura de Korçë. A súa capital é a cidade de Korçë.
A súa poboación inclúe significativas comunidades gregas e arromanesas.
Limita co Distrito de Pogradec e Macedonia do Norte polo norte; con Grecia polo leste; co Distrito de Devoll polo sueste; co Distrito de Kolonjë e co Distrito de Përmet polo suroeste; e cos distritos de Gramsh e Skrapar polo oeste. Outra cidade de importancia no distrito é Maliq.
Municipios
O distrito de Korçë está dividido nos seguintes concellos:
Incus
miniatura|200px|Cumulonimbus incus O incus é un trazo suplementario das nubes, consistente nunha protuberancia extensa a xeito de engra na súa rexión superior, de aspecto liso, fibroso ou estriado.
É exclusivo do xénero cumulonimbus.
Ligazóns externas
Cumulonimbus
Chandrexa, Parada de Sil
Santa María de Chandrexa é unha parroquia do concello ourensán de Parada de Sil na comarca da Terra de Caldelas. No ano 2007 tiña 103 habitantes, deles 50 eran homes e 53 eran mulleres, o que supón unha diminución de 20 habitantes en relación ao ano 2000.
Economía
A pesar do agudo descenso poboacional que a parroquia sufriu durante a segunda metade do século XX, nos últimos trinta anos pasou a se converter nun dos máis coñecidos polos de atracción turística da Ribeira Sacra ourensá. Ademais, conserva a súa tradicional produción de castañas e tamén a produción de viño.
Koldo Eleizalde
Luis Eleizalde Brenosa, máis coñecido como Koldo Eleizalde, nado en Bergara o  9 de xuño de 1878 e finado en Bilbao o 24 de xullo de 1923, foi un escritor en lingua vasca e castelá, político, educador e académico vasco.
Traxectoria
Estudou cos dominicos en Bergara e cos xesuítas en Zaragoza, comezando ciencias na Universidade de Zaragoza e licenciouse en 1899 en Madrid. Volveu a Euskadi e alí organizou escolas de barrio, logo logrou unha cátedra de matemáticas no Instituto de Vitoria-Gasteiz e despois foi inspector de educación primaria.
En 1907 comezou a colaborar na Revista Internacional de Estudios Vascos, non obstante en 1908 por mor de desacordos ideolóxicos co seu fundador Julio Urquijo abandonou esa colaboración. Procedente ideoloxicamente do carlismo, ao igual ca Urquijo, evolucionara durante a súa etapa como estudante influenciado por Sabino Arana cara ao nacionalismo vasco.
E dentro do nacionalismo vasco de principios de século Eleizalde tivo un papel destacado como ideólogo. Colaborou en Patria e dirixiu a revista nacionalista Euskadi  en Bilbao a partir de 1912. Dentro do PNV, Eleizalde defendeu posturas moderadas, tendendo cara a un nacionalismo posibilista, non separatista. En 1919 foi candidato do PNV nas eleccións xerais por Álava. En 1921 cando o PNV se escindiu en dúas fraccións, Eleizalde, integrou a maioritaria e moderada Comuñón Nacionalista Vasca.