cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pragmática Sanción de 1830
Consecuencias
Tras influír sobre a raíña María Cristina, conseguiron que esta lograse que o 18 de setembro o rei, que parecía a piques de morrer, asinase a anulación da Pragmática, pero inesperadamente Fernando VII recobrou a saúde e o 31 de decembro anulou o decreto derrogatorio que xamais se promulgou (pois o rei asinárao coa condición de que non se publicase até despois da súa morte), pero que os «carlistas» se encargaron de divulgar. Deste xeito, Isabel, de dous anos de idade, volvía ser a herdeira ao trono.
A partir do seu apartamento do poder coa formación do novo goberno encabezado polo absolutista «reformista» Francisco Cea Bermúdez, e alentados pola negativa do propio Carlos a prestar xuramento de fidelidade á súa sobriña Isabel como princesa de Asturias e herdeira ao trono, os «ultraabsolutistas» adoptaron unha posición de rebelión de facto fronte a Fernando VII.
O rei reaccionou obrigando ao seu irmán a que abandonase España, e o 16 de marzo de 1833 Carlos María Isidro e a súa familia marchábanse a Portugal. O rei, seguindo o uso tradicional, convocou Cortes en Madrid para xuño, e na sesión celebrada o día 22, Isabel foi xurada como herdeira e sucesora de Fernando. Uns meses despois, o 29 de setembro de 1833, morreu o rei Fernando VII, iniciándose unha guerra civil pola sucesión á Coroa entre os «isabelinos» -partidarios de Isabel II-, tamén chamados «cristinos» pola súa nai, que asumiu a rexencia, e os «carlistas» -partidarios do seu tío Carlos María Isidro.
Jacques Maritain
Jacques Maritain nado en París o 18 de novembro de 1882 e finado o 28 de abril de 1973 foi un filósofo metafísico francés defensor dun humanismo integral.
Traxectoria
Fillo do avogado Paul Maritain foi criado no protestantismo. Estudou na Sorbonna química, física e bioloxía. Alí coñeceu a Raïssa Oumançoff, con quen compartiría unha angustiosa pescuda intelectual. Abandonaron o cienticismo por xulgar que achegaba unha visión reducionista que non daba resposta ás inquedanzas existenciais e de coñecemento transcendental do ser humano.
O seu desencanto chegou a tal punto que pactaron suicidarse de non chegar a algún resultado satisfactorio na súa busca no prazo dun ano. Charles Péguy convenceunos para que afondasen no pensamento vitalista de Henri Bergson o que os levou a descubrir a racionalidade do senso do absoluto. Leon Bloy influíu na súa posterior conversión ao catolicismo. No seo da Igrexa Católica foi discutido polos sectores escolásticos, conservadores e tradicionalistas.
En 1907 trasladouse a Heidelberg para afondar nos seus estudos de bioloxía onde conectou o neovitalismo científico co vitalismo filosófico de Bergson. Foi profesor de diversas universidades estadounidenses e canadenses (Columbia, Chicago, Toronto, Princeton...).
Manifestou a súa total oposición ao réxime de dereitas pro-nazi de Vichy e colaborou na atención e axuda a perseguidos e exiliados, en particular xudeus.
Tras o remate da segunda guerra mundial foi embaixador de Francia perante a Santa Sé ata 1948
Tralo pasamento de Raissa, ingresou nunha orde relixiosa.
Pensamento
Para Jacques Maritain, a filosofía é a raíña das ciencias. Defendeu o pensamento científico pero considerou insostible racionalmente que poida ocupar o lugar e o papel da filosofía. Deu prioridade á metafísica sobre a epistemoloxía.
A idea do ser é aprehensible a partir da experiencia dos sentidos mediante un proceso de abstracción. A emisión de enunciados ou xuízos sobre os obxectos os recoñece como existentes. Deste xeito un pode chegar á intuición do ser, base da metafísica.
Dende o punto de vista epistemolóxico articulou un realismo crítico que defende que a mente é quen de garantirnos unha certeza sobre o ser das cousas.
Defendeu un humanismo integral superador dunha visión materialista do home que, ao seu entender, acaba despersonalizándoo e cousificándoo. Sostiña a necesidade dunha sociedade aberta e plural inspirada no principio de cooperación entre os diferentes.
Defensor dos sistemas democráticos baseados na participación popular, a liberdade ideolóxica e de culto e os dereitos humanos, foi radicalmente crítico coas democracias burguesas, o sistema capitalista e unha concepción individualista da propiedade privada. Opoñía eles a prevalencia da persoa sobre o traballo e o mercado e defendía o destino universal dos bens. Condena o que entende sociedade benpensante do liberalismo burgués. A burguesía confunde a dignidade humana coa ilusoria imaxe dun individuo abstracto.
O Estado non ten outro fin que asegurar o ben común. Este é distinto da suma dos intereses particulares. O deber do Estado é a xustiza social e está ao servizo do home. Pero un home concreto que non se entende sen a súa dimensión comunitaria. Por iso a democracia é moito máis que o cumprimento dunhas regras constitucionais. Neste sentido, a democracia está sempre por facerse e por iso esixe unha revolución moito máis profunda que o que a literatura revolucionaria coñece con ese nome, xa que se aferra a principios máis profundos.
Dende o punto de vista político a á esquerda da Democracia cristiá reivindicou as súas posicións sociais, aínda que sempre mantivo distancia cos partidos confesionais.
Froilán II
Froilán II (en castelán e asturiano Fruela, tamén chamado Froila) foi señor de Asturias entre 910 e 924, e rei de toda Galiza desde 924 ata 925.
Traxectoria
Gobernou Asturias tras a morte de seu pai, Afonso III, e en 924, ao morrer seu irmán Ordoño II (co cal, ademais de co seu outro irmán García, conspirara para lle arrebatar o trono a seu pai), foi posto no trono na cidade de León pola nobreza e o clero, que viron nel lexitimidade suficiente, ao señor fillo de Afonso III, e irmán do finado Ordoño II.
Casou antes de 911 con súa curmá a raíña Nomilia Ximenes (tamén coñecida como Nunilo Jimena) filla do rei de Navarra Sancho Garcés e da súa muller a raíña Toda Aznárez de Aragón. Após a súa morte, o seu fillo e herdeiro Afonso Froilaz foi desposado do trono por Afonso IV, o fillo do seu irmán Ordoño II.
Tivo catro fillos:
Ascendencia
Devanceiros de Froila II
Irene Bedard
Irene Bedard, nada en Anchorage (Alasca) o 22 de xullo de 1967, é unha actriz estadounidense coñecida por interpretar papeis de nativos americanos en varios filmes.
No 2012, Irene creou "Sleeping Lady Films" e "Waking Giants Productions" xunto co canadense Thom Denomme. As compañías de produción, baseadas en Santa Fe, Novo México, están dedicadas a crear historias inspiracionais e positivas para os nativos americanos.
O Pereiro, Pedrouzos, Castro Caldelas
O Pereiro é un lugar da parroquia de Pedrouzos no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 6 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 3 eran homes e 3 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Alosinos
A dos alosinos (Alosinae) é unha subfamilia de peixes teleósteos da familia dos clupeidos (Clupeidae). Máis da metade das súas especies, pertencentes ao xénero Alosa, habitan en augas europeas e do Atlántico occidental, mentres que as demais se distribúen polo oeste de África, a rexión Indo-Pacífica e o Pacífico oriental.
Características
Os alosinos son relativamente grandes, comparados con outros clupeidos. Algunhas especies poden chegar aos 60 cm de longo, pero o tamaño medio é de 20 a 30 cm. O seu ventre é escamoso, e o xénero Ethmidium tamén presenta escamas na parte anterior do lombo (antes da aleta dorsal).
A aleta dorsal está situada no centro do lombo, e as aletas pelvianas están implantadas xusto por debaixo dela. A aleta anal é curta e está claramente por detrás da aleta dorsal. As aletas pelvianas están sostidas por de seis a oito raios brandos.
Algunhas especies teñen moellas no tubo dixestivo.
A súa cor é xeralmente prateada, cunha mancha escura a miúdo detrás das aberturas branquiais (opérculos, e algunhas especies teñen tamén unha fila de puntos ao longo dos flancos do corpo.
Hábitat e bioloxía
As especies dos Alosinae viven no mar cerca da costa, nas augas salobres dos esteiros e tamén as hai de auga doce. Algunhas especies son anádromas (migran do mar para os ríos para reproducírense)
Todas as especies forman cardumes.
Aliméntanse de diversos invertebrados e pequenos peixes. Algúns son filtradores (xénero Ethmalosa) alimentándose de fitoplancto.
Xéneros e especies
miniatura|[[Brevoortia tyrannus.]] miniatura|[[Ethmalosa fimbriata.]] miniatura|[[Tenualosa ilisha.]]
Usos
Moitas especies, especialmente dos xéneros Alosa, Brevoortia e Tenualosa son de importancia económica para a pesca.
Brendan Haywood
Brendan Todd Haywood, nado o 27 de novembro de 1979 en Nova York, Estado de Nova York, é un xogador profesional estadounidense de baloncesto actualmente xente libre. Con 2,13 metros de altura xoga na posición de pivote.
Traxectoria universitaria
Antes de saltar á Universidade de North Carolina, Brendan acudiu ao Dudley High School en Greensboro, Carolina do Norte, onde foi designado como Xogador do Ano no estado. En 1997 formou parte do McDonald's All-American Team. Despois Brendan foi recrutado polo técnico Dean Smith para que xogase nos seus Tar Heels, onde o pivote pasou catro tempadas. Debutou como "freshman" na tempada 1997-98 pero a súa achega foi mínima xa que naquel equipo tan remocicado aínda non había sitio para el. Compartiu vestiario aquela tempada con Antawn Jamison, Vince Carter, Shammond Williams, Ed Cota, Ademola Okulaja e Makhtar N'diaye (de quen Haywood era suplente). Tras estes, Brendan era o xogador máis utilizado. Acabou con 2,9 puntos e 2,4 rebotes de media en 8,1 minutos. North Carolina alcanzou a Final Four, celebrada en San Antonio, pero caeu en semifinais ante Utah Utes.
Durante o verán de 1998 tanto Carter como Jamison saltaron ao draft e North Carolina debía empezar de novo a construír un equipo con vistas a alcanzar de novo un título. Caeron en primeira rolda ante a modesta Weber State pero Haywood empezou a dar mostras do que podía ser. Fixo 12 puntos (cun 64,8 % en tiro), 6.9 rebotes e 1.8 tapóns por encontro. Na tempada 1999-00 mellorou sensiblemente os seus números xogando algo menos. Acabou con 13,6 puntos (cun 69,7 % en tiro), 7.5 rebotes e 2.5 asistencias. Brendan alcanzou a súa segunda Final Four en tres anos pero volveuse a quedar ás portas, xa que foron eliminados en semifinais por Florida Gators.
A 2000-01 empezaría con cambio de adestrador, o novo técnico sería Matt Doherty. Aquela campaña Haywood logrou o primeiro triplo dobre na historia da Universidade de North Carolina. Foi o 4 de decembro de 2000 ante a Universidade de Miami e asinou 18 puntos, 14 rebotes e 10 tapóns. O equipo esta vez nin sequera alcanzou cotas altas e quedou no camiño en segunda rolda. Ao finalizar a tempada foi incluído no 2º Mellor Quinteto da Atlantic Coast Conference e no 2º de All-America tamén, por Sporting News. Acabou o seu periplo universitario como o líder histórico da Atlantic Coast Conference en porcentaxe de tiros de campo con 63.7 %. Durante o instituto e a universidade Brendan era alcumado "Baby Huey" pero tras dar o salto á NBA abandonou ese sobrenome.
Traxectoria profesional
Haywood foi elixido por Cleveland Cavaliers no posto 20 da primeira rolda do draft de 2001, mais Cleveland o traspasou inmediatamente a Orlando Magic a cambio de Michael Doleac, e á súa vez os Magic traspasárono aos Washington Wizards a cambio de Laron Profit e unha primeira rolda. Aquela noite Haywood pasou por tres equipos. Na súa tempada rookie Haywood asinou 5,1 puntos e 5,2 rebotes, foi nomeado Rookie do Mes de decembro tras facer 7,9 puntos, 7,9 rebotes e 2,2 tapóns. Participou no Rookie Challenge de 2001 e marcouse o seu primeiro dobre-dobre fronte a Memphis Grizzlies con 17 puntos e 15 rebotes.
Na tempada 2002-03 asentouse como titular, disputando nesta condición 69 dos 81 partidos que xogou. Tivo unha media de 6,2 puntos, 5 rebotes e 1m5 tapóns. Foi mellorando paulatinamente os seus números na 2003-04 e na 2004-05 con 7 puntos, 5 rebotes e 9,4 puntos e 6,8 rebotes, respectivamente. Mais tras este ano estancouse e comezaron a diminuír os seus números. En 2005 pasou por, posiblemente, a súa mellor etapa como xogador na NBA, tras asinar uns bos playoffs nos que o equipo alcanzou as semifinais de conferencia, onde caeron ante Miami Heat por 4-0. Nesa serie Haywood fixo 13,0 puntos e 8,8 rebotes, e naqueles playoffs en xeral 10,6 puntos, 7,6 rebotes, 1 asistencia, 2 tapóns e 1,4 roubos. A súa máxima achega desde que chegase á liga. Durante a 2005-06 fixo 7,3 puntos e 5,9 rebotes, e na 2006-07 quedou en 6,6 puntos e 6,2 rebotes, moi á sombra dos Gilbert Areas, Antawn Jamison ou Caron Butler. O 13 de febreiro de 2010, Haywood foi traspasado a Dallas Mavericks xunto con Caron Butler e DeShawn Stevenson a cambio de Josh Howard, Drew Gooden, James Singleton e Quinton Ross.
O 14 de xullo de 2012, Haywood fichou polos Charlotte Bobcats despois de que os Mavericks aplicaran a cláusula de amnistía sobre o xogador.
O 12 de xullo de 2014, Haywood foi traspasado ós Cleveland Cavaliers xunto ós dereitos do Draft de Dwight Powell, a cambio de Scotty Hopson.
Springfield (homónimos)
Springfield pode referirse a:
Isaak Babel
miniatura|Isaak Babel (foto da NKVP, 1939) Isaak Emmanuilovich Babel, en ruso Исаак Бабель, nado en Odesa en 1894 e finado en 1940, foi un xornalista e escritor ruso.
Traxectoria
Nado no seo dunha familia xudía, sobreviviu ao pogrom de 1905 grazas á axuda dos seus veciños cristiáns que agocharon á súa familia, malia iso o seu avó foi un dos 300 xudeus mortos.
Debido á influencia dos seus profesores de francés, Babel descubriu a Flaubert e Guy de Maupassant e mesmo escribiu os seus primeiros relatos en francés. En 1915 trasladouse a San Petersburgo onde coñece a Gorky, quen lle publica algúns dos seus relatos na revista literaria Летопись (Letopis), aínda que os censores consideraron pornográfica unha das súas historias, polo que o acusaron de violar o artigo 1001 do código penal.
En 1920 durante a guerra civil rusa foi asignado como xornalista ao exército de Semyon Budyonny, e foi testemuña da fracasada campaña por levar o comunismo fóra de Rusia, o Exército Vermello chegou ata Varsovia, pero axiña tivo que se retirar. Esta experiencia está na base de Cabalería vermella (1924), a descrición das brutalidades da guerra, lonxe do romanticismo revolucionario e que o levou a enfrontarse con sectores do Partido Comunista. De volta a Odesa escribe historias onde describe a vida do gueto xudeu da cidade, antes e despois da revolución. En 1930 Babel percorre Ucraína, onde queda impresionado pola brutalidade da colectivización. En 1939 as autoridades soviéticas detéñeno acusado de espionaxe, e o 27 de xaneiro de 1940 foi axustizado na prisión de Butyrka.
Logo da morte de Stalin, Babel foi exonerado de todos os cargos contra el.
Premio de Poesía Manuel Leiras Pulpeiro
O Premio de Poesía Manuel Leiras Pulpeiro é un certame organizado desde o ano 2012 polo Concello de Mondoñedo, co patrocinio da Área de Cultura da Deputación Provincial de Lugo, coa finalidade de honrar a memoria do escritor mindoniense Manuel Leiras Pulpeiro e, asemade, colaborar na promoción da escrita poética en lingua galega e na divulgación das súas autoras e autores premiando a poesía. É un premio a un único poema cunha extensión máxima de 150 versos.
Galán
Amais, como apelido pode referirse a:
Correa, Xirazga, Beariz
Correa é un lugar da parroquia de Xirazga, no concello de Beariz, na provincia de Ourense. No ano 2008 tiña 35 habitantes (14 homes e 21 mulleres).
Bridgerton
Bridgerton é unha serie de televisión estadounidense de 2020 creada por Chris Van Dusen e producida por Shonda Rhimes. Está baseada nas novelas de Julia Quinn. Estreouse en Netflix o 25 de decembro de 2020. En xaneiro de 2021, a serie foi renovada para unha segunda tempada.
A historia céntrase na familia Bridgerton: Violet, Dowager Viscountess Bridgerton; os seus catro fillos, Anthony, Benedict, Colin e Gregory e as súas catro fillas, Daphne, Eloise, Francesca e Hyacinth. Tamén fala da familia Featherington: Portia, Lady Featherington; o seu marido o barón; as súas tres fillas, Philippa, Prudence e Penelope; e a súa curmá Marina Thompson.
A Portela, Millarada, Forcarei
A Portela é un lugar da parroquia de San Amedio da Millarada, no concello de Forcarei, na comarca de Tabeirós - Terra de Montes, na provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 38 habitantes, deles 18 eran homes e 20 eran mulleres; o que supón unha diminución de 0 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Body/Head
Body/Head é un dúo experimental estadounidense formado por Kim Gordon e Bill Nace. Comezaron a traballar xuntos no ano 2011 en Massachusetts,pero o concepto de Body/Head comezou a tomar forma a principios de 2012. O seu álbum de estrea, Coming Apart, foi publicado a través do selo Matador Records o 10 de setembro de 2013.
Ribadeo, Ribadeo
Xeografía
Limita ó norte coas parroquias de Piñeira e Vilaselán, ó oeste coa da Devesa, ó sur coas de Covelas e Ove, e ó leste coa ría de Ribadeo. A súa altitude sobre o nivel do mar é de 46 m (referencia tomada nos arredores da Casa Consistorial e da Igrexa Parroquial).
Ademais da vila de Ribadeo, principal entidade de poboación, os outros lugares da parroquia son Cantarrá, Mirasol, Porcillán, A Vilavella, O Campo e As Catro Rúas.
Evolución da poboación
A diferenza da parroquias rurais do concello, a vila presenta un aumento de poboación durante o comezo do século XXI:
Historia
A primitiva poboación estaba formada por pescadores establecidos na ribeira e na praia, que acabou chamándose Cabanela polas pequenas casiñas onde se refuxiaban os seus habitantes. Sucesiva e lentamente foise espallando o núcleo cara a Porcillán, e dende aquí estendeuse terra adentro. Entre os séculos V e VI estás dúas poboación foron abandonadas, e os seus habitantes establecéronse un pouco máis cara ao interior, por dous posibles motivos:
Segundo a lenda do Bispo Santo, as invasións viquingas impulsaron á xente a refuxiarse nos cumios dos montes (lenda esta con máis arraigo no concello de Foz ca no de Ribadeo). Outro motivo puido ser a fundación dunha vila nova cara ao ano 742, coa axuda da carta de Orde de Afonso I, reforzada ata acabar converténdose en vila en tempos de Fernando II, existente aínda a finais do século XII.
Co repoboamento do antigo Ribadeo e establecidos na vila os seus antigos moradores e descendentes deles, a Sé episcopal foi trasladada no ano 918 a Mondoñedo, se ben regresou a Ribadeo cara ao 1199 baixo o goberno do sucesor do bispo Rabinato, Paio Cebeira. Tralo seu falecemento en 1218, o bispado regresou a Mondoñedo. A tradición conta que un edificio en ruínas situado na Cabanela foi antigamente o palacio episcopal.
A vila de Ribadeo estableceuse a mediados do século XII, no lugar coñecido actualmente como Vilavella.
Trala vitoria de Henrique de Trastámara sobre seu irmán Pedro o Cruel, Ribadeo acabou transformándose nun condado en 1369. O rei Henrique II nomeou conde de Ribadeo ao cabaleiro francés Pierre de Villaines, chamado tamén Lobesgue e le Begue. De orixe normanda, veu a España en calidade das Gandres compañías ou Compañías brancas, contratadas en Francia para facer a guerra contra o rei Pedro I. A finais do século, cando tiña pensado regresar a Francia, vendeu o condado a Rui López Dávalos. En 1422 López Dávalos foi acusado de ofender á súa maxestade, Xoán II, e tratar cos mouros para traizoar o seu rei e a súa patria. Caeu en desgraza fuxindo a València e, aínda que foi dado por libre do que o acusaban, os seus bens non lle foron restituídos. Ribadeo permaneceu así libre, exercitando os seus foros e institucións locais, a pesar de que o rei a dividiu.
No ano 1431 o rei Xoán II nomeou conde de Ribadeo a Rodrigo de Villandrando, como premio os servizos prestados protexendo o rei de Aragón nas fronteiras francesas do seu reino. Á morte deste en 1448 deixou por herdeiro o seu fillo Pedro de Villandrando e Stúñiga. Trala súa morte, pasou ao seu sobriño, Diego Gómez de Sarmiento, primeiro conde de Salinas. Este vendeu a carta a Póboa de Navia no 1551, pero uns 70 anos despois, por virtude do casamento de Rodrigo de Silva Sarmiento cunha dona pertencente á familia de Híjar, o título de conde de Ribadeo pasou a esta casa ducal. En 1955 tralo falecemento do conde, o título pasou á Casa de Alba, sendo na actualidade Cayetana Fitz-James Stuart, XVIII Duquesa de Alba, a condesa de Ribadeo.
miniatura|250px|Mapa esbozo da vila de Ribadeo. A situación xeográfica sinalada é 43° 32' 1" N, 7° 2' 26" O. A parroquia de Ribadeo ocupa a zona ó sur da autovía e oeste da vía, unha vez quitada unha pequena franxa nas zonas límites.
No 1566 comenzan as primeiras construcións que foron dando forma ao Ribadeo de hoxe. Foron empedrados algúns dos lugares máis transitados da vila, como a praza pública (da Constitución), as portas da muralla e as entradas dos camiños públicos, que ata 1750 non se volveron tocar. As beirarrúas non se coñeceron en España ata o reinado de Carlos III. No seu tempo foron colocadas nalgúns sitios de Ribadeo, como na praza ou fronte o hospital. En 1851 estendeuse o seu uso a tódalas rúa, a expensas dos veciños.
Dende o século XVII as casas construíronse de cachotería e adoitábase lucir nas frontes das casas, mellor canto máis arriba, a pedra de armas fanfuriñeira, noutros casos eran escudo dos apelidos. Namentres a vila foi ascendendo cara ao chan. Fíxose a Praza Maior, o Patín, a rúa dos Fornos e as ruelas transversais. Desta forma quedaba aunada ao mar e o mercado, bases principais da vila de Ribadeo. Co mar libre de piratas, a vila seguiu a espallarse. Apareceu o lugar da Figueirúa, a rúa de San Miguel e o barrio de Xibraltar. No século XVII construíuse a capela da Misericordia, fóra das portas da vila, preto da da Auga. Deu orixe á rúa do mesmo nome que, a finais do XVIII, espallouse ata á ermida da Virxe do Camiño e viuse na obriga de cambia-lo nome polo de San Roque. Da mesma época da construción da rúa da Misericordia son tamén as rúas dos Ferradores, a da Confitaría e a ruela que baixa da rúa de San Roque a Fonte Nova.
A finais do século XVIII construíuse a rúa principal que empezaba na Porta da Vila e remataba na de Cabanela. Chamouse ata o século XVIII Rúa Grande e Rúa Maior; despois foi bautizada co nome de Rúa da Paz. No seu crecemento, fronte a esta rúa estaba o cárcere vello, que facía esquina a travesía do Canellón do Cárcere, hoxe Travesía da Paz. No 1858 tamén se sinalou o sitio na horta dos frades para un novo cárcere, que, co tempo pasaría a chamarse hoxe Casa do Mar. Deste mesmo xeito a rúa de Ares-Ares, chamouse rúa dos Ferreiros; e máis adiante puxéronlle o nome das Angustias e hoxe xa se chama Antonio Otero e Viejo Pancho.
A finais do século XIX foron bautizadas de novo tódalas rúas, rueiros, prazas e rinconadas de Ribadeo. A canella da Dichosa pasou a Canella ou Baixada dos Perigos, o de Quintana, quedou no Pasadizo de Álvarez Miranda; o do Cura chamouse San Sebastián; o da Fortuna pasa a baixada a Cabanela; a que ía cara á Fonte Nova quedou en costiña do Bispo Cebeira. A rúa do Hospital, xa no século XX foi chamada Vilafranca do Bierzo. Da confraría que tiña o patroado da igrexa da Atalaia tomou o seu nome a rúa da Trindade. A do Forno que vai da do Padre Feijoo a antiga do Correo, e chamada hoxe de Méndez San Xulián. O Patín foi entón chamado Rincoada das Escolas; a rúa da Pedreira era a rúa de Méndez Núñez; o do Forno do Campo quedou en rincoada de San Francisco; a canella de Opeana pasou a chamarse costiña do Pai Sarmiento, e a da fonte dos Catro-canos, quedou en pasadizo de Fernando o Santo. Tamén con posterioridade, foi substituído o nome da rúa de Correo polo de Méndez San Xulián, o de Ferradores polo de Reinante e o de Méndez Núñez polo de Clemente Martínez etc. Seguiron formándose pouco a pouco a rúa de Ares-Ares, a da Trindade, a Maior, a da Atalaia e unhas cantas máis...
Patrimonio
A igrexa parroquial de Santa María do Campo atópase na rúa de San Francisco. Leva este nome dende 1835, pois ata entón pertencera á colexiata de Santa María, ocupada por monxes franciscanos. De fábrica de cachotería e perpiaño granítico, consta de nave central cuberta de bóveda sinxela de nervios, capela maior, dúas capelas absidais e outras laterais. Frontis con porta gótica do século XIV con catro columnas e capiteis de decoración vexetal, posúe unha grande fiestra da mesma época con decoración de puntas de diamante e dúas columnas con capiteis de decoración vexetal, e unha delgada torre-campanario no centro de estilo neogótico. O lado esquerdo hai unha portada gótica moi semellante a principal con decoración angulosa e vexetal nos dous capiteis das súas columnas. Do interior destacan os arcos románicos que dan acceso a Sala capitular antiga dende o claustro e dous retablos barrocos do século XVIII.
A capela da Atalaia é o edificio relixioso máis antigo conservado en Ribadeo. Data do século XII, sendo reconstruída durante a repoboación que Fernando II fixo en 1182, e foi alterada pola súa reconstrución a principios do século XX. De planta rectangular, consta de nave, arco triunfal e presbiterio. Frontis coa porta principal gótica do século XIV, con adornos en zigzag; sobre a porta, escudo de Ribadeo e espadana dun só van. Interior: retablo barroco con tallas de variada cronoloxía de entre as que destaca a imaxe titular da Santísima Trindade, retablo dereito barroco e pila de auga bendita montada sobre columna gótica. O carón do templo hai dous canons afincados de pe cos que se sinala que o miradoiro da Atalaia foi na súa orixe baluarte de defensa da vila. Nesta capela celebráronse ata o século XVII os "concellos abertos" da vila. Dende ela divisase o porto de Porcillán.
O convento de Santa Clara foi fundado no século XIII (segundo certos autores, no século XI), sendo profundamente reformado en diversas ocasións, sobre todo no século XIII ou XIV. Conserva como parte máis antiga a igrexa, do século XV. Formada por unha soa nave cuberta con artesoado e arco triunfal oxival, e por un edificio rectangular, cun claustro do século XVIII. No seu interior destaca unha lámpada rococó (XVIII) e diversas tallas e imaxes dos séculos XVII e XVIII. Grazas ás xestións municipais librouse da desamortización do ano 1835. Existen outras capelas como a Venerable Orde Terceira, Virxe do Camiño, Guimarán, San Francisco de distintas épocas e intereses.
A casa dos Moreno é unha casa de indianos modernista, construída polos irmáns Juan e Pedro Moreno. Situada na praza de España, destaca a decoración xeométrico-vexetal da zona de balcóns así como o seu lateral a modo de torre de castelo renacentista. Por outro lado, o tellado caracterízase por reflecti-la luz solar o modo das cúpulas das igrexas ortodoxas.
A torre dos Moreno é outra casa de indianos, situada na rúa de San Francisco. É o edificio máis representativo da vila, construído en 1905. De planta rectangular, consta de cinco plantas, cunha concepción moi avanzada para a época polo emprego dunha estrutura mixta de formigón e ferro. Ten un alto perfeccionismo en alicatados, solos de mármore, forxas de ferro e cristaleiras. Destaca especialmente a torre coa súa pequena cúpula sostida por catro cariátides e teito vermellón de cerámica vidrada. É de estilo ecléctico con ornamentacións que apuntan o modernismo, polo que parece sela obra dun discípulo de Gaudí. O seu carón esta situado o pazo de Ibáñez, coñecido na actualidade como Casa Consistorial ou Pazo Municipal. A construción ten estilo neoclásico do século XVIII que, na súa orixe, a finais do século XIX, foi residencia do marqués de Sargadelos. Construída sobre unha antiga edificación do ano 1568 e consta dun soportal de tres arcos con balconada isabelina, fundida en Sargadelos, e catro balcóns de frontóns triangulares. No seu interior consérvanse valiosos lenzos.
No casco urbano, e especialmente na rúa de San Roque, aínda se conservan fermosas residencias burguesas finiseculares, con influencia indiana.
O forte de San Damián foi construído a principios do século XVII polo Marqués de Cerralbo, reconstruíndose en varias épocas (1744 e 1774) e, sendo entregado, con posterioridade a 1809, o concello para a súa definitiva rehabilitación recentemente.
O paseo marítimo comeza no Parque Etnográfico do Cargadeiro e chega ata o faro da illa Pancha. Tratase dunha área axardinada con bancos e estrutura con muros de cachotería de lousa. Ten zonas de descanso, áreas de paseo pavimentadas con laxas de lousa, un miradoiro beiril construído en madeira coñecido coma O Cargadeiro e unha ponte pola que se accede á illa Pancha. Tamén conforma parte da Ruta dos Miradoiros na que se ven bonitas vistas panorámicas da ría de Ribadeo e da costa cantábrica.
A illa Pancha ten un faro de forma cilíndrica acompañado dunha construción de apoio cadrada con tellado de lousa a catro augas.
O edificio da Aduana foi construído no século XVIII, testemuña dun pasado económico vigoroso. A Casa do Patín é a construción civil máis antiga da vila, da que tan so hai unha fachada. O edificio do Mercado Municipal foi construído no 1935, con estrutura metálica. O hospital de San Sebastián foi o antigo cárcere, na actualidade Casa do Mar, que alberga a escola municipal de música e local da coral polifónica ademais das oficinas do Instituto Social da Mariña.
Até finais do século XVIII este lugar só tivo dúas entradas, pola rúa Maior a pola rúa da Trindade. Xa na entrada do seguinte século, levouse a cabo unha nova entrada, proxectada a finais do século anterior (a da rúa de Villandrando) co obxecto de facilita-la circulación dos carros que traían artigos para os mercados, pero e mesma rúa colleu maior importancia o estar construída nela a Casa Consistorial de Audiencia, que foi reedificada nos derradeiros anos do século XVIII. Por aqueles tempos púxoselle unha balconada de ferro que perdura hoxe, fabricado en Sargadelos; hoxe na actualidade é un Xulgado.
Moi cerca da primeira estaba unha coñecida chaira, que servía para que os veciños fixesen exercicios militares e os vellos xogasen os birlos. Dábanlle o nome de Campo da Vila; noutras chamouse tamén Campo de Santa María e Campo de San Francisco, todo segundo se falase da parte na que esta a antiga igrexa, ou na que existía o convento de franciscanos. Xa entrados nos anos 1780, o campo público adoitaba selo paseo de maior recreación do pobo, ata se celebraban nel as romarías. Pero existían polos redores unha serie de construcións que, por dicilo dun xeito, prexudicaban o ornato público, destruíronse algunhas, en especial unha torre "famosa pola súa Fealdade" que estaba construída no mesmo campo, conforme os planos de Francisco Andina, para conter un reloxo e unhas campás que había sobre a porta da vila. Hoxe en día o sito denominouse Praza do Campo.
En canto a Fortaleza e a Muralla hai que supoñer que foron construídas en tempos dos primeiros condes; quizais en tempos de Pierre de Villaines, se se xulga pola pedra de armas que había nunha das torres da fortaleza. A través de diversas fontes coñécese que a Fortaleza se construíu a escasa distancia da Igrexa de Santa María, e estaba formada por dúas torres de planta cadrada, unidas por unha muralla de 14,2 metros de alto e 2,5 metros de media en groso (que por aquel entón medíanse en varas, cuxa medida de lonxitude equivalente a 835 mm), que facía un patio rectangular, en cuxos ángulos norte e leste se levantaban as torres. O parecer estaba cercada no conxunto cunha muralla máis baixa e menor grosor que a primeira, e separada desta por un foso. O conxunto tiña uns 30 metros de fronte por 21,7 metros de fondo. A entrada principal abríase na muralla interior, e fronte ela, na exterior, estaba a "Porta do Campo", que tiña acceso por unha pequena rampla.
En canto as torres, a máis pequena estaba destinada, nos bos tempos do condado, a habitación do vigairo maior. A maior, chamada Torre Xulia, era destinada a residencia dos representantes dos condes no señorío, ó cárcere e ó depósito de armas e municións. O cárcere estivo primeiro no alto, e posteriormente no soto. No 1549 entra en funcionamento un novo cárcere no Canellón do Cárcere, despois Travesía da Paz. No 1840 o conde de Ribadeo, duque de Híjar, puxo en venda a fortaleza, que foi comprada en 20.000 reais por Antonio de Casas. Outro veciño, concelleiro, fixo a reclama para Ribadeo a propiedade do vello edificio. O concello acordou que non había lugar para deliberar sobre a reclama da fortaleza, e comezou o derrubamento desta polo seu novo dono. Caeu a torre pequena. A torre Xulia foi dada en ruínas dende 1796. Anos máis tarde compraron a propiedade da fortaleza e os demais bens os ribadenses adiñeirados, residentes en Bos Aires (segundo outros autores en Cuba), Juan e Pedro Moreno Ulloa. No 1916 foi derrubada o facerse os cementos do chamado palacio dos Moreno.
En canto a muralla, construída tamén en tempos dos primeiros condes, estaba deseñada para resistir un asedio longo, aínda que o concello no ano 1771 cría que era "tan precisa coma inescusable para o tránsito e o uso en calquera invasión que ocorrese dos inimigos". Tiña uns 3,3 metros de ancho e entre 2,5 e 3,3 metros de altitude. Estaba formada por dúas paredes paralelas, cada unha de 46 a 70 cm de espesor, en cuxa feitura de entre elas botáronse cascallo e area, que coa humidade producían nos pasos barrigas, gretas e afundimentos, ocasionando non poucos gastos, que eran pagados a partes iguais polo conde e o concello. A muralla arrancaba do ángulo leste da fortaleza, e tiña un postigo a poucos pasos desta. Baixaba en liña recta cara Cabanela, polos terreos que hoxe ocupan as casas da rúa de Ibáñez. Sobre desta parte da muralla fíxose o redores do 1545 un camiño amenado, que comunicaba a fortaleza e o aldea de Cabanela cando non existía a rúa mencionada.
Fronte a aldea, final da rúa que hoxe é a de Méndez Sanxulián e que primitivamente se chamou polo nomes de Rúa Travesa e logo rúa do Correo, xa que nela estivo a primeira estafeta que houbo na vila, abríase na muralla a Porta Cabanela, nomeada tamén Porta do Cóengo, quizais por estar próxima a casa do matrimonio Bela, na cal vivía "o canónigo presbítero sarense". Esta porta foi derrubada a finais do século XVIII. Na parte alta de Cabanela, onde hoxe apercíbense restos da muralla, esta íase empotrar na Atalaia, na que quedaba interrompida, porque alí o alto acantilado a facía completamente innecesaria. Un postigo establecía a comunicación entre a Atalaia e o barrio que, segundo a tradición, tivo o seu palacio o bispo Cebeira. Reaparecía a defensa da vila fronte a onde está hoxe a derradeira casa da rúa Armando Pérez Martínez (noutrora rúa da Paz), sobre a Cova da Vella, nome que levaba a porta que alí había; tamén coñecida coma Porta da Pena. Xa máis abaixo, en Porcillán, estaba a Porta de Santo Domingo. Chamada así pola tradición que dicía que por aquel lugar pasara este santo home cando veu embarcarse o porto de Ribadeo para emprende-la cruzada que contra os albixenses ditou o Papa Inocencio III. A Porta de Santo Domingo era baixa e estreita, e por enriba dela había un camiño que tiña acceso pola escaleiriña aberta na muralla. Foi derrubada no 1799. Neste sitio tiña a muralla un baluarte con troneiras e pasamuros, completándose a defensa, cando se temía un ataque de corsarios, con cestóns e trincheiras.
En fronte a Guimarán había outra porta que foi cerrada a principios do século XVII. Dende aquí seguía a muralla paralelamente os límites da parroquia de Ribadeo, polo que hoxe se chama Trasdacerca, onde existe en bastante bo estado. A muralla subía polo que actualmente se coñece por Costanilla do Padre Sarmiento, abrindo unha porta, a Porta da Auga, sobre a rúas de Viejo Pancho e Antonio Otero que noutrora tivo diversos nomes (das Angustias; dos Ferreiros; e de Ares-Ares). Do lado da Fonte-Nova, no sitio que non é fácil de precisar, había (o menos nos séculos XVI e XVII) un baluarte, o que se lle daba o nome de Celada. Dende a Porta da Auga (derrubada no ano 1837), a muralla seguía pola actual praza de Álvarez Miranda, e sobre a rúa Grande ou Maior abríase a porta principal, chamada Porta da Vila, que no seu carón celebráronse ata o século XIX, e que foi tamén derrubada, os mercados de lenzos, estopas, froitas e legumes. Nesta porta, onde estivo pintado o escudo da vila, fixábanse os bandos e demais papeis que podían interesar as xentes. Sobre ela había unha torre coas campas e o reloxo público; tanto aquelas coma este foron trasladados o longo da década do ano 1830. A torre chamada "do reloxo". Derrubada a porta, o conde de Ribadeo fixo a reclama dos materiais, que non lle foron concedidos.
A muralla, dende a porta principal turraba cara a rúa do Castelo, que nacía na rúa Grande e esgotaba na Praza Maior. Esta parte da cerca, que tiña amenaxe e parapetos, sufriu os máis encarnizados asaltos... dos veciños que dende comezos do século XVIII dedicáronse a arrancar pedras para aproveita-las na construción das casas de por alí. Seguiu caendo pouco a pouco e no século XIX decretouse o derrubamento xeral salvándose, para mostra, os dous pedazos da que queda feita a mención. É todo o que resta da muralla e fortaleza doado por Xoán II o famoso Villandrando.
Na súa igrexa parroquial está documentado dende 1746 o denominado báculo de Mondoñedo, pertencente ó bispo Paio de Cebeira, e que se atopa no Museo Nacional de Arte de Cataluña.
Festas e lecer
Ribadeo é a parroquia que máis festas celebra o longo do ano. As Patronais de Ribadeo, que teñen como día grande o 8 de setembro, fanse na honra de Santa María do Campo (patroa de Ribadeo). Pero moito antes desta data ocorren outras festas: o día 16 de xullo celébranse as Festas da Virxe do Carme (patroa dos mariñeiros), cunha procesión de embarcacións pola ría de Ribadeo, levando a bordo a Virxe. Nesta procesión tirase a auga unha coroa de flores, na memoria dos mariñeiros mortos no mar. Un pouco máis adiante, o primeiro domingo de agosto, celébrase a Xira da Santa Cruz, romaría campestre na ermida do mesmo nome, con concursos de gaitas, bailes, coros etc, está clasificada de interese turístico. Dentro deste mes, concretamente o 16 de agosto, fanse as Festas de San Roque na capela de San Roque. E coma colofón final as do 4 de outubro que son as Festas de honra a San Francisco, na rúa do mesmo nome.
Alfabeto taxico
Táboa comparativa
miniatura|dereita|Anuncio da Academia. miniatura|dereita|Un sinal bicríptico incorporando a palabra en inglés, "Zenith", escrito en [[alfabeto latino e o texto en taxico escrito en alfabeto cirílico.]] miniatura|dereita|An illustration from "Kommunisti Isfara", un xornal publicado en [[Isfara no norte de Taxiquistán, 29 de decembro, 1939. A palabra para "decembro", Dekabr é claramente visible.]] Táboa comparativa entre os diferentes sistemas de escritura usados para a lingua taxica. Nesta táboa, o alfabeto cirílico no estándar revisado de 1998, a trasliteración do alfabeto cirílico ao galego, o alfabeto latino baseado no estándar de 1929, e o alfabeto persa-arábigo (das que só se amosan as formas illadas).
Non teñen equivalencia con ningún son galego:
Marco Antonio Boronat
Marco Antonio Boronat Gimeno, nado en Donostia o 9 de xuño de 1947, é un exfutbolista e adestrador de fútbol español. Xogaba de dianteiro.
Traxectoria
Xogou durante moitos anos na Real Sociedad, até 1977. Estivo ligado á Real Sociedad durante 26 anos, primeiro como xogador e despois como técnico. Colgou as botas en 1977, despois do cal pasou a traballar como preparador físico no club donostiarra. Foi segundo de Alberto Ormaetxea e de John Benjamin Toshack durante dez tempadas. En maio de 1989 fíxose cago do equipo donostiarra en substitución de Toshack, quen xa se comprometera co Real Madrid, tras clasificar ao equipo para a Copa da UEFA na tempada 1989–90. En xaneiro de 1991 decide deixar o cargo, sendo substituído por Javier Expósito e ese mesmo ano é contratado polo Deportivo da Coruña pero non chega a rematar a tempada 1991–92, ocupándose do equipo coruñés Arsenio Iglesias a falta de 8 partidos.
Despois adestrou sen demasiado éxito ao Real Valladolid, Badajoz e Las Palmas. En febreiro de 1997, tras dous anos sen adestrar, substitúe a Txutxi Aranguren á fronte do Deportivo Alavés que se atopaba en postos de descenso, conseguindo a permanencia en Segunda División. En xaneiro de 1998 é contratado polo Logroñés en substitución de Víctor Muñoz, evitando novamente o descenso.
Don't Forget
Don't Forget (en galego, Non o esquezas) é o primeiro álbum da cantante estadounidense Demi Lovato. O álbum foi lanzado o 23 de setembro de 2008 nos EUA mediante o selo discográfico Hollywood Records. Demi Lovato coescribiu a maioría das cancións do álbum xunto aos Jonas Brothers. Empezou a compoñer as cancións durante a rodaxe da película Camp Rock de Disney Channel. O álbum contén música pop, rock e power rock.
O álbum debutou no posto número dous na lista Billboard dos Estados Unidos con máis de 800 copias vendidas. O primeiro sinxelo foi "Get Back" e o segundo "La La Land".
Na xira do álbum Don't Forget, Demi Lovato promocionou o seu seguinte álbum, Here We Go Again.
Vídeos do álbum
Sacáronse vídeos musicais das seguintes cancións:
Francisco Sol Ortiz
Francisco Sol Ortiz, coñecido como Fran Sol, nado en Madrid (España) o 13 de marzo de 1992, é un futbolista profesional español que actualmente xoga no Willem II da Eredivisie como dianteiro.
NEIL1
A NEIL1 (ou ADN glicosilase similar a Nei 1) é un encima que en humanos está codificado no xene NEIL1 do cromosoma 15.
A proteína NEIL1 pertence a unha clase de ADN glicosilases homólogas á familia da Fpg/Nei bacteriana. Estas glicosilases inician o primeiro paso da reparación por escisión de bases ao clivaren bases danadas por especies reactivas do oxíxeno e introducir unha rotura na febra de ADN por medio da reacción de liase asociada.
Dianas de NEIL1
NEIL1 recoñece e elimina certas bases danadas polas especies reactivas do oxíxeno e despois corta o sitio abásico por eliminación β,δ, deixando extremos 3′ e 5′-fosfato. NEIL1 recoñece pirimidinas oxidadas, formamidopirimidinas, residuos de timina oxidados no grupo metilo, e ambos os isómeros da timina glicol. Os mellores substratos para a NEIL1 humana parecen ser as lesións de hidantoína, guanidinohidantoína, e espiroiminodihidantoína, que son produtos de ulterior oxidación da 8-oxoG. NEIL1 ten tamén a capacidade de eliminar lesións de ADNs monocatenarios de estruturas do ADN con forma de burbulla ou bifurcadas. Como a expresión de NEIL1 é dependente do ciclo celular, e como actúa en estruturas do ADN bifurcadas e interacciona con PCNA e FEN-1, propúxose que NEIL1 funciona na reparación do ADN asociada á replicación.
Deficiencia en cancros
NEIL1 é un dos xenes de reparación do ADN que con máis frecuecia están hipermetilados no carcinoma de células ecamosas de cabeza e pescozo. Ao avaliar 160 xenes humanos de reparación do ADN para a metilación anormal no mencionado carcinoma, o 62% dos tumores estaban hipermetilados na rexión promotora de NEIL1, causando que o ARN mensaxeiro e a proteína NEIL1 queden reprimidas. Ao avaliar 8 xenes de reparación do ADN en tumores de cancro de pulmón de células non pequenas, o 42% deles estaban hipermetilados na rexión promotora de NEIL1. Esta era a deficiencia na reparación do ADN máis frecuente que se atopou entre os 8 xenes de reparación examinados. NEIL1 é tamén un dos seis xenes de reparación do ADN hipermetilados na súa rexión promotora en mostras de cancro colorrectal.
Aínda que outros xenes de reparación do ADN como MGMT e MLH1 son a miíudo avaliados para comprobar a súa represión epixenética en moitos tipos de cancro, a deficiencia de NEIL1 non se adoita a avaliar, pero pero podería ser tamén importante en cancros.
Os danos no ADN parecen ser a causa primaria subxacente do cancro. Se a reparación do ADN é deficiente, os danos no ADN tenden a acumularse. Ese exceso de danos pode incrementar os erros mutacionais durante a replicación do ADN debido á síntese translesión tendente ao erro. O exceso de danos no ADN pode tamén incrementar as alteracións epixenéticas debido a erros durante a reparación do ADN. Esas mutacións e alteracións epixenéticas poden dar lugar a un cancro.
No cancro e colon as mutacións na liña xerminal en xenes de reparación do ADN causan só do 2 ao 5% dos casos. Porén, a metilación da rexión promotora de xenes de reparación do ADN (incluíndo NEIL1 ) está frecuentemente asociada con cancros de colon e pode ser un importante factor causal neses cancros.
Cartea, Os Vaos, Ribeira de Piquín
Cartea é un lugar da parroquia dos Vaos no concello lugués da Ribeira de Piquín na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 35 habitantes (17 homes e 18 mulleres).
Harriet Beecher Stowe
O seu libro máis famoso é Uncle Tom's Cabin, no que narra a historia da vida na escravitude. Foi publicado primeiramente por episodios seriais de 1851 a 1852 no voceiro abolicionista The National Era, editado por Gamaliel Bailey. Aínda que Stowe nunca pisara o Sur estadounidense, publicou A Key to Uncle Tom's Cabin, un traballo real que documenta a veracidade da súa descrición das vidas dos escravos na novela orixinal. A súa segunda novela foi Dred: A Talle of the Great Dismal Swamp, tamén en contra da escravitude.
Traxectoria
Foi a sétima filla de Lyman Beecher, un ministro relixioso congregacional abolicionista de Boston, e de Roxana Foote Beecher, irmá do tamén afamado pastor protestante Henry Ward Beecher. Finou cando Harriet tiña catro anos. A convivencia coa nova muller do seu pai brindoulle unha imaxe deteriorada sobre a cuestión da maternidade, presente en gran parte dos seus traballos.
Malia seguir as crenzas relixiosas da familia, pronto se apartou do Calvinismo ortodoxo do seu pai. Porén, parte da súa influencia aparece nas súas novelas.
En 1836 Harriet Beecher casou con Calvin Stowe, un ministro relixioso viúvo. Mudáronse a Brunswick, Maine, cando el obtivo unha posición académica en Bowdoin College. Harriet e Calvin tiveron sete fillos, pero algúns deles morreron a temperá idade. As primoxénitas, as xemelgas Hattie e Eliza, naceron o 29 de setembro de 1836. Catro anos máis tarde naceu o seu fillo Frederick Williame e en 1848 naceu Samuel Charles. O ano seguinte Harriet morreu por consecuencia dunha epidemia de cólera. Atópase sepultada nos campos da Academia Phillips en Andover, Massachusetts.