cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miguel Barca Blasco
Actividade política
Foi directivo da Juventud Conservadora. Ante a escisión dos conservadores entre mauristas e datistas, foi un dos membros que expresaron a súa adhesión á política maurista ao mesmo Antonio Maura e ao Marqués de Figueroa, apostando por unha democracia orgánica fronte ao liberalismo individualista, polo catolicismo social fronte ao caciquismo oligárquico, por un enfoque rexionalista fronte ao centralismo, e por un intervencionismo estatal para manter a soberanía do capital e o traballo fronte ás inversións estranxeiras. Logo de consumarse a transición ao maurismo co cambio de denominación oficial en 1916, foi nomeado secretario do partido, que con López Mosquera e Gil Casares alcanzou a alcaldía de Santiago de Compostela en 1917 e ocupouna en dúas ocasións máis durante os anos seguintes.
Santiago Sporting Club
thumb|Aliñación do [[Santiago Sporting Club|Santiago Sporting no Campo de Don Mendo fronte ao Real Vigo na Copa do Apóstolo de 1922.]] En 1920 asumiu a presidencia do Santiago Sporting Club, refundado a tempada anterior por antigos xogadores da primeira etapa do equipo. Propúxose crear un club ao estilo inglés, que combinase o fomento do deporte coa formación cultural e a potenciación dunha canteira de base universitaria cunha xestión profesional de fichaxes de futbolistas destacados. Cunha achega do seu propio capital e unha subvención do Concello, en menos dun ano completou a adquisición de terreos e construción dun estadio propio, o Campo de Don Mendo, e a inauguración dun club de cabaleiros para os socios e os xogadores do equipo.
O ascenso frustrado provocou a saída dos mellores xogadores, que preferiron as ofertas dos grandes equipos coruñeses e vigueses antes que xogar unha tempada máis en Terceira. A enfermidade de Manuel Romero Gerpe, vicepresidente, antigo xogador e alma do equipo, puxo fin á historia do club, que xa no participou en ningunha competición oficial en 1923 e desapareceu definitivamente a finais di ano seguinte.
Ademais desta experiencia como presidente do Sporting, tivo relación co deporte como organizador e presidente do xurado da Copa Buick e outras probas ciclistas, e en 1929 asumiu a dirección dos servizos médicos do Santiago Fútbol Club, antigo Club Deportivo Rápido de Santiago, como parte do proxecto de asociación co Recreo Artístico para crear un club federado con seccións profesionais de atletismo, boxeo, ximnasia e outros deportes.
Milicias de Santiago e golpe de Estado
Durante a República, preocupado pola cuestión relixiosa, foi un dos organizadores das Milicias de Santiago, que actuaron na represión e no mantemento da orde pública como forza auxiliar do Exército e a Garda Civil cando se produciu o Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, prestando servizos de vixilancia da poboación. Foi Presidente da Junta de Honor das Milicias pola Jefatura Provincial, e sen ter sido militar, foi nomeado sarxento. Como mostra da súa importancia no corpo actuou como abandeirado no desfile da Artillería e Forzas Armadas de 1937 en conmemoración do levantamento do 2 de maio.
Milicia Nacional
Coa entrada en vigor do Decreto de Unificación, que integraba todas as milicias combatentes nunha soa milicia nacional, en abril de 1937 pasou a prestar servizo na Milicia Nacional de FET y de las JONS coa categoría de Xefe de Falange e o cargo de Subinspector do Servicio de Antiaeronáutica, encadrado na Sétima Sección do Estado Maior do Exército. Ao mesmo tempo desempeñou tarefas segredas de intelixenza como Auxiliar do Servicio de Información e Investigación e traballou como voluntario para ofrecer asistencia odontolóxica gratuíta aos membros sen recursos da Delegación Sindical como médico afiliado á Central Nacional Sindicalista.
Polo seu compromiso e dedicación, os seus esforzos propagandísticos e as súas contribucións económicas foi recoñecido como un dos membros máis entusiastas do Movimiento Nacional, e condecorado coa Medalla da Campaña.
Exército do Aire
Ao rematar a guerra mantivo a súa relación coas Forzas Armadas ao ser nomeado Xefe do Corpo Militar de Sanidade da Rexión Aérea Atlántica do Exército do Aire co rango de médico alférez, compatibilizando os seus servizos médicos no Hospital Militar de San Caetano cos do seu consultorio odontolóxico.
Theodor Philipsen
Theodor Philipsen, nado en Copenhague o 10 de xuño de 1840 e finado na mesma cidade o 3 de marzo de 1920, foi un pintor dinamarqués.
Traxectoria
Viviu no seo dunha familia interesada pola cultura e dende pequeno recibiu unha esmerada educación. Estudou na Academia Real e nas súas primeiras pinturas é debedor do pintor paisaxista J. Th. Lundbye, ata que recibiu a influencia impresionista francesa, converténdose nun dos introdutores do movemento en Dinamarca.
Valentina Monetta
miniatura|Valentina Monetta 2014 Valentina Monetta, nada na Cidade de San Marino o 1 de marzo do 1975, é unha cantante de pop sanmarinesa.
Carreira
En 2008, Monetta enviou a canción "Se non ci sei tu" para participar na selección nacional para representar a San Marino no Festival de Eurovisión 2008, pero non foi seleccionada por SMtv.
O 14 de marzo de 2012, a televisión sanmarinesa SMtv anunciou que Monetta sería a representante do seu país no Festival de Eurovisión 2012 en Bakú, Acerbaixán coa canción "Facebook Uh, Oh, Oh" tras ser elixida internamente. Non obstante, o 18 de marzo, uns días despois de ser anunciada a canción, a UER considerou que a canción seleccionada contiña unha mensaxe comercial da rede social Facebook, o que deu lugar á descualificación da letra e cambiouse a "The Social Network Song (OH OH - Uh - OH OH)".
Monetta participou na primeira semifinal do Festival de Eurovisión 2012 celebrado o 22 de maio de 2012, e clasificouse en 14º lugar con 31 puntos, polo que non logrou acceder á gran final do certame. Ao ano seguinte foi elixida de novo por SMtv para representar o país no Festival de Eurovisión 2013 celebrado na cidade de Malmö, Suecia; coa canción en italiano "Crisalide (Vola)" composta por Ralph Siegel, obtendo finalmente o posto 11, a tan só 16 puntos de pasar á final.
O 20 de xuño de 2013 asinou un pre-acordo coa televisión pública de San Marnño (SMtv) para volver representar ao país no Festival de Eurovisión 2014, aínda que cabe destacar que non se trata dun acordo definitivo.
O atraso económico de Galicia
O atraso económico de Galicia, título da primeira edición (titulado O atraso económico da Galiza en edicións posteriores), é un ensaio escrito polo intelectual galeguista Xosé Manuel Beiras Torrado.
Edicións
Publicouse por primeira vez no ano 1973 pola editorial Galaxia. O libro esgotouse en poucas semanas, e decidiuse facer unha segunda edición, esta vez clandestina, para evitar a máis que probable censura franquista. A segunda edición (oficial) presentouse no ano 1981 pola mesma editorial. No 1982 foi publicada a tradución ó castelán por Edicións Xerais de Galicia na colección Extramuros.
UEFA Europa League 2009-10
A UEFA Europa League 2009–10 foi a primeira tempada da UEFA Europa League, 39ª edición da segunda competición continental de fútbol a nivel de clubs en Europa, organizada pola UEFA. A competición era coñecida como Copa da UEFA, a cal se viu desenvolvendo durante 38 anos. O campión foi o Atlético de Madrid (que logrou o seu primeiro título), ao impoñerse ao Fulham na final.
David Sarnoff
David Sarnoff, nado o 27 de febreiro de 1891 preto de Minsk e finado o 12 de decembro de 1971, foi un home de negocios e pioneiro da radio e a televisión comerciais nos Estados Unidos.
Traxectoria
Naceu nunha comunidade xudía preto da cidade de Minsk, entón parte do Imperio Ruso. En 1900 marchou con súa nai e irmáns a Nova York, onde xa estaba seu pai. Aos quince anos tivo que procurar traballo para soster á familia logo que seu pai enfermara de tuberculose, logrou un traballo na Commercial Cable Company dedicada á telegrafía, entrando pouco despois, setembro de 1906, na Marconi Company, realizando diferentes tarefas en oficinas e navíos chegando a inspector xefe e director comercial. Foi o primeiro director xeral da Radio Corporation of America (RCA) desde pouco despois da súa constitución en 1919 ata 1930 e despois presidente ata o seu retiramento en 1970. En 1926 formou a National Broadcasting Company (NBC) para explotar o mercado de radio comercial e a partir de 1930 apoiou economicamente o desenvolvemento do sistema de televisión que viña realizando Vladimir Zworykin. Durante a segunda guerra mundial serviu co xeneral Dwight D. Eisenhower, foi responsable da restauración das emisións de Radio Francia e polos seus servizos foi ascendido a xeneral de brigada na reserva da Arma de transmisións en 1945, sendo coñecido en diante como o Xeneral ("The General")
Psalterium Georgii
250px|miniatura|Constelación de Arpa Georgii.
Psalterium Georgii, a arpa de George, foi unha constelación creada por Maximilian Hell no 1781 na honra de Xurxo III de Inglaterra. A constelación é tamén coñecida por Harpa Georgii, porque representa unha arpa. Estaba situada entre Taurus, Eridanus e Cetus. As súas estrelas pertencen na actualidade a Eridanus. Este termo caeu en desuso.
Capitán Re
Capitán Re é o primeiro álbum de estudio do grupo galego de folk Os Cempés. Foi publicado o 1 de maio de 1997, baixo o selo Fol Música.
Castera Bazile
Traxectoria
Naceu en Jacmel, traballou como empregado doméstico de Dewitt Peters, o artista norteamericano que organizou o Centre d'Art de Haití, Bazile entrou nel en 1945 e comezou a súa carreira como pintor profesional. Entre as súas obras destacan os tres murais que realizou para a catedral de Port-au-Prince en 1950 e 1951, A Ascensión de Cristo, O bautismo de Cristo e Cristo botando aos cambistas do Templo. En 1962 contraeu tubercolose e deixou de pintar.
Manuel Crespo Alfaya
Manuel Crespo Alfaya, nado en Ponteareas o 22 de decembro de 1918 e finado en Pontevedra o 2 de abril de 2006, foi un político galego.
Traxectoria
Rajoy nomeouno en 1986 Xefe do Gabinete Técnico cando Xerardo Fernández Albor lle ofreceu a Vicepresidencia da Xunta de Galicia, cargo do que cesou a petición propia o 16 de outubro de 1987. Crespo Alfaya pasou a ser conselleiro da CRTVG, posto ao que tamén renunciou.
Vida persoal
Casou en Pontevedra con María Teresa Freijeiro Villaverde en 1946. Enviuvou en 1951, casou con María de los Remedios Sabarís e foi pai do tamén político Pablo Crespo Sabarís.
Dereito de pernada
miniatura|300px|«Le droi du Seigneur» (O dereito do señor ) por [[Vasily Polenov, un cadro historicista no que se mostra, en ton melodramático, un pobre ancián entregando as súas fillas mozas ao despótico señor feudal.]] O dereito de pernada (en latín vulgar medieval, ius primae noctis, «dereito da primeira noite»; en inglés úsase a expresión francesa Droit de seigneur, aínda que en francés é máis acertada a locución Droit de cuissage) foi un dereito feudal que teoricamente establecía a potestade señorial de ter relacións sexuais (e polo tanto a gozar da súa virxindade) con toda doncela serva do seu feudo, que fora casar cun dos seus servos. Este presunto dereito tivo vixencia durante a Idade Media da Europa Occidental (aínda que hai paralelismos noutras partes do mundo) como compoñente do modo de produción feudal. O Dicionario da Real Academia Galega (DRAG) recolle a acepción estrita que acabamos de enunciar, pero tamén engade unha segunda acepción coloquial, máis ampla, referente ao abuso de autoridade.
Dado que non apareceron documentos legais acerca deste presunto privilexio feudal, discutiuse moito sobre a súa natureza real. Basicamente hai quen acepta que se trata dun dereito señorial tal cal o define a historiografía tradicional, incluída a agresión sexual na noite de vodas; outros, en cambio, pensan que era un ritual simbólico de submisión que se saldaba co pagamento dunha taxa en especie ou metálico e unha cerimonia; hainos, por fin, que aceptan que o abuso sexual era un feito social (non referido ás vodas, aínda que si á servidume feudal), pero non un dereito: máis ben o reflexo da dominación dunha clase privilexiada e da baixa consideración que se tiña da muller na época.
Orixe posiblemente ancestral
Propúxose que o Dereito de Pernada sería un uso ou costume de tradición moi antiga (non se sabe se prerromana, pagá ou xermánica, pero, en todo caso, é allea ao dereito canónico). miniatura|275px|esquerda|Ritual de desfloración, segundo un gravado medieval.
Certos especialistas apóianse en paralelismos etolóxicos para buscarlle unha explicación, a partir do feito comprobado de que, en moitas especies, os machos loitan pola supremacía no grupo, para así asegurar a descendencia. Este paralelismo é máis estreito no caso de certos primates antropoides, especialmente os chimpancés, en cuxas comunidades se detectou unha clara estratificación social na que un macho dominante (ou «macho alfa») se asegura a cópula con todas as femias ao seu cargo.
Tamén hai paralelismos etnográficos. Talvez os rituais de iniciación sexual levados a cabo orixinalmente por un membro importante da comunidade -ás veces, a nai, outras un xamán, ata un hóspede importante-. Hai ritos de fecundidade e de desfloración testemuñados nas Illas Marquesas (Pacífico Sur) e relatos de cerimoniais similares en culturas precolombianas; tamén na India e en África. Certos viaxeiros do século XVI describían, neste tipo de ritos de iniciación, o emprego de idoliños ad hoc (polo que se insinuou que algunhas das venus paleolíticas -por exemplo, a Venus de Willendorf- servirían neste tipo de prácticas).
Aínda que se chegou a propor que, no feudalismo, o oficiante do ritual sería substituído pola persoa de máis alto rango estamental (isto é, o señor feudal), tal afirmación parece unha extrapolación simplista para a que non se obtiveron probas e, ata, algúns estudosos sosteñen que o ritual prenupcial de desfloración é algo moi distinto, ata oposto, ao dereito de pernada medieval.
Fontes clásicas
É patente a semellanza con certos mitos clásicos gregos nos que os deuses abusan sexualmente dos humanos, sen que iso supuxese, necesariamente, unha humillación. De feito, a miúdo, os fillos que resultaban destas unións eran heroes (no sentido etimolóxico da palabra: ἥρως, é dicir, semideuses, non necesariamente virtuosos), e permitían a certas estirpes ilustres defender a súa ascendencia divina. De todos coñecido é que a familia de Xulio César (a dinastía Xulio-Claudia) pretendía descender da deusa Venus a través de Eneas o troiano.
Algúns escritores clásicos poderían referirse a este suposto dereito da primeira noite, por exemplo Heródoto (século IV a.C.) no seu 4º Libro sobre a Historia (epígrafe CLXVIII), relata certos feitos acerca da tribo líbica dos Adirmáquidas, dos que se dicía que era costume «presentar ao rei todas as doncelas que están para casar, e se algunha lle agrada, el é o primeiro en coñecela». Outro filósofo grego, Heráclides Póntico (século IV a. C.) fálanos do goberno despótico da illa de Cefalonia, cuxo tirano esixía ser o primeiro en xacer coas noivas o día da súa voda.
O romano Valerio Máximo (século I) describe un dos presuntos costumes impostos na revolta de escravos de Volsini: «Ningún home libre poderá casar cunha doncela que non sexa desflorada previamente por un escravo»
Teoría da orixe xermánica
En calquera caso, é case seguro que un acto sexual auténtico entre o señor e a noiva non formaba parte do proceso legal da unión. Simplemente, era un símbolo que non outorgaba ningún dereito marital. Pero o concepto do privilexio sobre a primeira noite perpetuouse na época feudal, aínda que sempre asociado a impostos ou tributos que recibiron nomes locais, como o merchet, o cullagium ou o vadimonium, entre outros. .
Probas documentais directas e indirectas
Como se mencionou, os investigadores non atoparon ningunha lei medieval que recollese a prerrogativa do Ius primae noctis; pero existen documentos escritos oficiais de diversa índole, ata recompilacións lexislativas, datables polo menos a partir do século VIII: dereita|225px|miniatura| Coito, representado no códice medieval [[Tacuinum Sanitatis]]
Estas probas seica confirmarían a existencia dun auténtico Dereito de Pernada, por máis que a lei do silencio parece correr un manto de escurantismo sobre a natureza real deste fenómeno. Pero dous dos catro casos, os procedentes de territorios ibéricos, son prohibicións nas que non se pode confirmar se existía un dereito señorial recoñecido legalmente ou, máis ben, un mal costume herdado de tempos inmemoriais (no que, ao parecer, crían tanto campesiños como señores e que era moi difícil de desarraigar). Como diría Matilda Joslyn Gage en 1893: «As mentes do pobo foran corrompidas ao longo dos séculos con estas doutrinas [...] a muller, sempre oprimida, debía proporcionar solaz a uns homes afeitos á violencia e a obter pracer no sufrimento alleo»
Os abusos sexuais como feito, pero non como dereito
Os servos, polo menos ao principio, admitíano como un mal necesario, amparado por unha tradición consuetudinaria. Xa que logo non só se trata dunha violación, que o é, senón que ía acompañada dunha coacción moito máis profunda.
A institución do matrimonio canónico entre servos feudais foi recoñecida bastante tarde, no século XII. Ata entón era un privilexio dos señores (os matrimonios campesiños eran, máis ben, unións civís coa conformidade dos pais e dos líderes da comunidade). Cando a Igrexa recoñece que o matrimonio entre os aldeáns é bendicido por Deus é a muller a que se beneficia máis, ao ser case o único cerimonial no que actúa como unha igual. Por iso, no momento en que ela se sente bendicida por Deus, no momento máis legal da súa vida, a humillación que supuxese o Dereito de Pernada multiplicábase ata límites difíciles de comprender hoxe día.
A partir deste recoñecemento do matrimonio canónico para os servos feudais as cousas comezan a cambiar. Os abusos señoriais van perdendo aceptación social, os campesiños toman conciencia da súa dignidade persoal e de que esta non é patrimonio da nobreza. Por iso os abusos sexuais, ademais de crimes, comezan a considerarse afrontas moi graves e, loxicamente, desembocan en revoltas populares contra o señor.
miniatura|esquerda|300px| [[Ambrogio Lorenzetti: Escena de abusos («Alegoría do bo e do mal goberno»)]]
É entón cando o que viña considerándose un mal costume (aceptado tacitamente), un dereito, ata un privilexio feudal, pasa a converterse, simplemente, nun crime: nunha malfeitoría señorial. Estariamos, pois, ante un feito lamentable, pero non ante un dereito. Algo que, ademais, non ten relación algunha con rituais de desfloración, nin con cerimonias ancestrais asociadas ao matrimonio, senón caprichos dun señor descontrolado e incapaz de respectar a lei e a dignidade das persoas ao seu cargo.
Arturo Carretero
Arturo Carretero Sánchez, nado en Santiago de Compostela no ano 1847 ou 1852 e finado en Madrid o 4 de novembro de 1903, foi un xilógrafo e gravador galego, un dos máis importantes da súa época.
Dereito de pernada
Os abusos sexuais como feito, pero non como dereito
Entre as rebelións campesiñas máis coñecidas e dilatadas está a dos Campesiños de Remensa en Cataluña (entre 1440 e 1486), os cales fan unha relación de agravios entre os que figuran os abusos sexuais. A fuxida ou a liberación de remensas a causa do abuso dos seus señores deu lugar á fundación de vilas libres, como é o caso de Vilanova i la Geltrú (Barcelona), grazas á Carta de poboación concedida polo rei Xaime I o Conquistador.
Arturo Carretero
Traxectoria
Fillo do escribán salmantino Juan Alonso Carretero Fernández e da ferrolá Nemesia Sánchez Barros, tivo dúas irmás: Eligia (nada en 1842) e Nemesia (nada en 1843). Aprendeu gravado en París e, ao regresar a España, estableceuse en Madrid. Ao longo da segunda metade do século XIX realizou moitos gravados en diversas publicacións periódicas, sendo especialmente importante a súa colaboración en La Ilustración Española y Americana. Porén, viuse afectado pola substitución do gravado en madeira por métodos de fotogravado, polo que nos seus últimos días traballou como debuxante. Discípulo seu foi Enrique Mayer, que estudou gravado no seu obradoiro madrileño.
Dereito de pernada
Os abusos sexuais como feito, pero non como dereito
Caso máis concreto é o ocorrido en Carballo Torto, Aranga (A Coruña), onde un xuíz real relataba: Este episodio enlaza coas ulteriores revoltas dos irmandiños galegos, que, en 1467-1469, quéixanse por escrito de numerosas violacións, non só por parte do seu señor, senón tamén por parte dos seus comandados. Unha das actividades máis coñecidas dos irmandiños é a derriba de castelos; neste sentido citamos o seguinte texto: «Testimonia un clérigo que el Duque derrocó la fortaleza de Marceo por dous abades que lle durmian con las damas e acolléronse a la fortaleza»
É moi coñecida a queixa dos veciños de Allariz contra os abusos de Don Juan Alfonso Pimentel, irmán do conde de Benavente. O concello enviou un informe ao rei Henrique III sinalando a falta de respecto aos foros da vila, nomeando oficiales, monopolizando vendas e cobrando gabelas inusitadas, xunto a iso, engaden que o citado conde «tenía consigo en la dicha fortaleza algunos criados e parientes suyos y les consentían que matasen ombres y llevasen mujeres casadas e que matasen después aquellos que las llevaban a sus maridos e por aquella cabsa en la dicha villa se han desfecho ocho o nueve casas de oficiales». En Castela tamén hai exemplos concretos nos que os Malos Usos van unidos aos abusos sexuais
Outros incidentes destacables son o de Fadrique Enríquez, Conde de Trastámara, Duque de Arjona, que morreu axustizado por Xoán II en 1430 por mor das súas malfeitorías . Ou o asunto de Don Rodrigo de Luna, arcebispo de Santiago de Compostela e sobriño do coñecido condestable, Álvaro de Luna, sobre o que caía unha acusación de práctica do dereito de pernada en 1458, e que foi expulsado perdendo a vida en estrañas circunstancias en 1560. Segundo as investigacións de Carlos Barros esta seríao último destes delitos dos que temos referencia, xa que en torno a 1458 o seu uso e ritual "perdera xa toda trazas de consenso social". Co inicio da revolta irmandiña en 1467 a práctica deste rito no seu sentido orixinario e feudal xa non existía como tal.
Estaleiro
miniatura|Vista da [[ría de Ferrol cos estaleiros en primeiro plano.]] Un estaleiro é o lugar onde se constrúen e reparan buques. Pode tratarse de iates, buques militares, barcos comerciais e outro tipo de barcos para transporte de mercancías, pasaxeiros e artefactos navais flotantes ou submarinos.
Dereito de pernada
Os abusos sexuais como feito, pero non como dereito
Este episodio enlaza coas ulteriores revoltas dos irmandiños galegos, que, en 1467-1469, quéixanse por escrito de numerosas violacións, non só por parte do seu señor, senón tamén por parte dos seus comandados. Unha das actividades máis coñecidas dos irmandiños é a derriba de castelos; neste sentido citamos o seguinte texto: «Testimonia un clérigo que el Duque derrocó la fortaleza de Marceo por dous abades que lle durmian con las damas e acolléronse a la fortaleza»
Poderíanse citar múltiples exemplos, pero non podemos terminar a epígrafe sen mencionar o caso de Fuente Obejuna, ocorrido realmente en 1476. Alí, o despotismo do comendador da Orde de Calatrava (o monxe e soldado Fernán Gómez de Guzmán) é o detonante dunha traxedia recolleita, inicialmente, polos cronistas desta orde militar e inmortalizada, posteriormente, por Lope de Vega en 1619.
Con todo, non debemos perder a perspectiva: a inmensa maioría das queixas de campesiños refírese única e exclusivamente a abusos económicos ou laborais. Os nobres procuraban o beneficio, o poder e prexudicar aos seus rivais, e moi raramente aparecen nos documentos queixas de carácter sexual (nas Cortes de Guadalaxara de 1390 dise o seguinte: «acaesçe muchas vezes que prenden e matan e fieren a los labradores e vasallos de aquellos contra quien han las enemistades e mal querençia, e les derriban e queman las casas, e les toman sus bienes, e les fazen otros muchos males e dannos e desaguisados;...»..
Ramón López Facal
Traxectoria
Foi profesor de ensino medio durante 35 anos e profesor asociado no departamento de Historia Contemporánea da Universidade de Santiago de Compostela. Despois foi profesor de Didáctica das Ciencias Sociais na USC.
É membro da asociación Sine Nomine, promotora da renovación dos métodos de ensino das Ciencias Sociais, Xeografía e Historia, e coautor de diversas publicacións sobre historia contemporánea e didáctica da historia.
Estaleiro
Historia e características
Os estaleiros constrúense preto do mar ou de ríos navegables, para permitir o acceso dos barcos. Por exemplo, no Reino Unido construíronse nas beiras do río Támese (O rei Henrique VIII fundou estaleiros no Woolwich e Deptford en 1512 e 1513 respectivamente) e noutros ríos. Aínda que as empresas auxiliares ou que constrúen parte dos buques poden estar afastadas da costa ou do lugar onde se está a construír o buque.
Ramón López Facal
Traxectoria
Forma parte dos consellos das revistas Enseñanza de las Ciencias Sociales, Revista de Investigación; Revista de Educación (MEC); Íber; Didáctica de las Ciencias Experimentales y Sociales; Educatio Siglo XXI; Revista Galega de Educación; Le Cartable de Clio (Suíza); Clío & Asociados (Arxentina).
Dereito de pernada
Mito e realidade
Polo momento, parece innegable a existencia do abuso sexual, pero non dentro do Dereito de Pernada ao que, segundo aseguran algúns historiadores, se deu demasiada relevancia. Non se trata, pois, dunha realidade histórica, senón máis ben dun mito político, literario e -ultimamente- cinematográfico, que, como moito, aparece en publicacións de escasa solvencia. Os diversos intentos para demostrar a súa existencia conducen sempre ao mesmo calexo sen saída: a falta de probas científicas, nin para demostralo nin para refutalo. Segundo eles, o Ius primae noctis non era máis que unha cerimonia, sen consecuencias sexuais, que incluiría unha serie de actos simbólicos de submisión e humillación, xunto cun pago en especie ou en metálico, que, dalgún modo, servían para salientar a superioridade señorial ou ben para referendar oficialmente a unión, ao ser esta bendicida polo líder da comunidade.
Fronte á carencia de documentos relevantes sobre o Dereito de Pernada, os historiadores dispoñen de numerosos datos que confirman que, nun señorío feudal, o servo necesitaba o permiso do seu señor, para o que debía, cando menos, pagar un tributo. Concretamente, en Inglaterra e Gales este denominábase Merchet e, en Francia, recibía o nome oficial de Formariage, aínda que ás veces aparece nos documentos, en latín vulgar, como cullagium (que, en sentido extenso, significa colecta, pero a vulgarización da linguaxe e a súa homonimia coa anatomía humana favoreceron unha interpretación caricaturizada do termo).
En España, esta taxa polo matrimonio recibiu varios nomes, entre eles Firma do Spolii (para os remensas), a cantidade que o señor recibe do pallés por hipotecar as terras que cultiva como garantía do dote da súa muller. E, como non!, o propio dereito de Pernada. Ata agora non se mencionou que pode significar Pernada, ou de onde pode vir esa expresión; pois ben, non significa outra cousa que patada. Aínda que, polas descricións, parece que se trata de empuxar á noiva sobre a cama e pisala, en sinal de superioridade: O cobro de taxas polo matrimonio era moito menos insultante que os abusos sexuais. Con todo, ao consolidarse o matrimonio relixioso, quedaba claro que o dereito canónico estaba por encima de calquera uso ou foro ancestral e que, se Deus e a Igrexa bendicían a unión, sobraba a intervención da nobreza; por iso que o ritual -sexa cal for o seu nome- comezou a ser visto como outro máis dos Malos usos señoriais. Aínda que esa non é a causa fundamental do seu desprestixio...
A interpretación pexorativa e falseada do dereito de Pernada ten a súa orixe na ilustración, cando os intelectuais burgueses loitaban polo dereito a intervir no goberno das súas comunidades, baseándose en que, a pesar de pagar grandes sumas impositivas, estaban discriminados das decisións políticas. En cambio, a nobreza perdera a xustificación da súa preeminencia: non pagaba impostos, tiña unha importante influencia política e, ademais, eludía os seus deberes militares (ao profesionalizarse o exército). Os novos ideais, imperantes no Século das Luces, primaban o esforzo persoal e entraban en contradición coa existencia de privilexios. Os filósofos ilustrados iniciaron unha campaña de desprestixio contra os nobres sacando a relucir todas as inxustizas históricas que cometeran; para iso non dubidaron en terxiversar a realidade de certos fenómenos históricos, entre eles o que nos interesa, o Dereito de Pernada. Os panfletos xurdidos por mor da Revolución francesa fixeron o resto.
, filósofos, historiadores e literatos, como un medio para alterar o xuízo popular, como unha moeda de cambio para fins políticos.
Unha cousa é aceptar que existiu a dominación consuetudinaria, (do home sobre a muller e do señor sobre o servo) e, outra, é consideralo un dereito formalmente recollido polas leis.
O dereito de pernada en obras de ficción
Sendo moi pouco estrito, e admitindo as diversas connotacións coloquiais do dereito de Pernada, podemos citar obras como as seguintes:
Xa falamos de que se inspira nun drama real. Neste caso citamos un fragmento do Acto I, Escena III: O capitán Don Álvaro de Ataide (de orixe nobre) é aloxado na casa do labrador rico de Zalamea de la Serena, Pedro Crespo, onde coñece á súa filla Isabel á que viola. O caso non é de dereito de Pernada, pero é un claro exemplo de malfetría señorial na que o nobre non considera a honra do campesiño nin da súa filla. O delito é denunciado pero só o rei (Filipe II) ten xurisdición, como se comentou que determina a tradición destes crimes desde os tempos de Afonso X. É unha forma de encubrir este tipo de delitos. O campesiño non só esixe que se teña en conta a súa dignidade como ser humano (está disposto a pechar, é dicir, cumprir coas súas obrigacións fiscais, pero as demais servidumes son Malos usos esquecidos, de aí a famosa frase do alcalde: «Al rey la hacienda y la vida se han de dar; pero el honor es patrimonio del alma, y al alma sólo es de Dios»); tamén esixe a súa potestade para castigar o criminal, negando a súa preeminencia social. Agora ofrecemos un fragmento da Xornada III, Escena XVII:
miniatura|150px|As vodas de Fígaro, acto III; O Conde e Susanna.
Gran Premio dos Estados Unidos de 1990
O Gran Premio dos Estados Unidos de 1990 foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada o 11 de marzo de 1990 en Phoenix (Arizona). Foi o 32º Gran Premio dos Estados Unidos desde que o Gran Premio de América celebrouse por primeira vez no 1908 e o 25 baixo as regulacións da Fórmula 1 desde o primeiro Gran Premio dos Estados Unidos disputado en Sebring, Florida en 1959. Foi o segundo que se celebrou en Phoenix e disputouse durante 72 voltas ao circuíto de 4 km.
A carreira gañouna o brasileiro Ayrton Senna, conducindo un McLaren MP4/5B por oito segundos sobre o francés Jean Alesi no seu relativamente pouco competitivo Tyrrell 018. Ao longo da carreira, a parella entusiasmou aos afeccionados cun adiantamento fabuloso e atrevido para o liderado.
Foi o primeiro podio de Alesi, co piloto belga Thierry Boutsen nun Williams FW13B, chegando terceiro.
Antecedentes
O Gran Premio dos Estados Unidos na desértica cidade de Phoenix trasladouse ao comezo da tempada en marzo para evitar os 38 °C da cidade no verán. O piloto suízo Gregor Foitek fixo o seu debut na Fórmula Un co equipo Brabham. Intentara cualificar durante a tempada de Fórmula Un, fallando en once intentos de cualificación con EuroBrun e unha con Rial.
Cualificación
Unha choiva inesperada o sábado significou que a grella decidiuse por completo cos tempos sa sesión do venres. Os pneumáticos brandos de Pirelli venceron aos Goodyear e o fabricante italiano colocou cinco dos seus equipos nas dez primeiras posicións, incluíndo a Jean Alesi, que foi cuarto nun Tyrrell. Nunha xogada sorpresa, o director do equipo Ken Tyrrell asinara con Pirelli dous días antes da carreira, logo de 18 anos con Goodyear. Gerhard Berger gañador da pole con McLaren foi o único coche nas dúas primeiras filas con Goodyears. Pierluigi Martini colocou a Minardi na primeira fila por única vez na historia do equipo, a menos de sete centésimas do tempo da pole de Berger. Ademais, Andrea de Cesaris (Scuderia Italia), Olivier Grouillard (Osella) e Roberto Moreno (EuroBrun) anotaron a que resultou ser a mellor posición do seu equipo na grella do ano. Philippe Alliot foi excluído porque un mecánico traballou no coche fóra da zona de boxes durante a práctica do venres.
Carreira
Martin Donnelly non puido colocarse na grella debido a falla na caixa de cambios. (Algunhas fontes consideran isto un NTS.)
O día da carreira foi fresco cunha probabilidade de choiva. Berger rapidamente adiantouse a Martini e moveuse diante del, pero Alesi, cuxa carreira de F1 comezara no seu país de orixe Francia o verán anterior, fixo un comezo aínda máis rápido, pasou a ambos e freou a Berger na primeira curva. Inmediatamente comezou a afastarse, e lideraba por 2´4 segundos logo dunha volta.
Senna pasou a Cesaris polo terceira posto, e acercouse a Berger, que perdía medio segundo por volta con Alesi. O brasileiro conseguiu o seu compañeiro de equipo cando, na volta 9, Berger colleu unha fochanca cando freaba, e a parede do pneumático danou a súa á traseira. Entrou en boxes para poñer unha nova á, e máis tarde marcou a volta rápida da carreira, pero finalmente retirouse cun problemas de embrague.
Cando Berger trompeou, Senna estaba 8´2 segundos detrás de Alesi. Sen saber se os pneumáticos Pirelli do Tyrrell durarían, Senna mostrouse remiso a meter presión demasiado ao principio. Logo de 30 voltas, Alesi mantívose na dianteira, pero na volta 34, Senna pasoulle por dentro. O Tyrrell mantivo a liña exterior na saída e retomou a dianteira na seguinte quenda. No mesmo punto, unha volta despois, Senna volveu tomar o liderado, e esta vez sostívoo.
Logo de varios intentos de recuperar o liderado, Alesi decidiu conservar os seus pneumáticos, e deixar irse a Senna. Mentres tanto, Nelson Piquet avanzara de sexto na grella a terceiro na volta 17. Con todo, problemas cos freos causaron planos nos seus pneumáticos, e na volta 28 entrou en boxes para cambialos. Isto permitiu a Thierry Boutsen no Williams poñerse terceiro, e aínda que loitou cun problema co seu motor que se cortaba intermitentemente, mantivo o terceiro lugar ata a bandeira. Piquet tivo que conformarse co cuarto lugar no seu primeiro intento pilotando para  Benetton.
Prost caera á novena posición con problemas na caixa de cambios e, mentres avanzaba á cuarta posición na volta 17, os seus problemas na caixa de cambios resultaron ser fatais, retirouse na volta 21. No outro Ferrari, Nigel Mansell retirouse cando marchaba quinto na volta 49, o seu embrague se desintegrou e perforou o tanque de aceite. O motor parouse e incendiouse, facendo trompear a Mansell.
O Pomariño, Abellá, Frades
O Pomariño é un lugar da parroquia de Abellá no concello coruñés de Frades da comarca de Ordes. Tiña 19 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 14 eran mulleres.
Gran Premio dos Estados Unidos de 1990
Carreira
Senna aumentou a súa vantaxe sobre Alesi a 28´5 segundos, pero retrocedeu lixeiramente cando o seu motor comezou a soar raro. Stefano Modena e Satoru Nakajima nun Brabham e o segundo Tyrrell respectivamente terminaron en quinto e sexto lugar. Foi a 21ª vitoria na carreira de Ayrton Senna e a primeira de seis da tempada. O brasileiro gañaría o seu segundo Campionato do Mundo. O podio de Alesi foi o primeiro da súa carreira.
Os dous primeiros finalistas enchéronse de eloxios entre eles logo da carreira. Senna dixo que sabía que Alesi tiña os ingredientes para ser Campión do Mundo, e Alesi dixo: "El é o meu heroe e foino durante moitos anos". Outros gañadores na carreira foron Ken Tyrrell, con dous coches nos puntos. E Pirelli, con tres puntos no final. A única nota negativa foi a pequena multitude de 15.000 que presenciou un grande espectáculo.
Fernando Vidal
Fernando Vidal Raposo, nado na Coruña o 20 de agosto de 1962, é un ex-deportista, empresario e dirixente deportivo galego.
Empresario dedicado á actividade portuaria, na súa xuventude foi xogador de balonmán e atleta, proclamándose en 12 ocasións campión galego de lanzamento de peso (catro en pista cuberta e oito ao aire libre). Tras a súa retirada continuou ligado ao deporte, sendo durante anos presidente do OAR A Coruña e durante algo máis dun ano entre 2020 e 2021, presidente do Deportivo da Coruña.
Traxectoria
Naceu no barrio coruñés das Atochas, sendo o menor de tres irmáns. Traballou durante anos no porto da Coruña e en 2001 converteuse no presidente de Maritime Global Service SL, unha empresa dedicada a prestar servizos á industria marítima e portuaria. Posteriormente pasou a ocupar tamén a presidencia da Asociación Española de Armadores e entrou no consello de administración de Ibaizabal Management Services.
Traxectoria deportiva
Destacou no atletismo, formando parte durante unha década da sección de atletismo do Deportivo da Coruña, do que foi capitán ata a súa desaparición en 1988. Proclamouse campión galego de lanzamento de peso doce veces, (catro delas en pista cuberta e oito ao aire libre, todas de xeito consecutivo) entre 1982 e 1989.
Xogou tamén ao balonmán, pasando polo OAR A Coruña e o Xiria de Carballo, ata a súa retirada en 1994.
Pavelló Olímpic de Badalona
Estrutura
O Pavillón consta de catro niveis. O nivel inferior corresponde á pista central de xogo, pistas interiores de adestramento, vestiarios, salas de prensa e almacéns. En nivel inmediatamente superior está destinado a oficinas onde se desenvolven traballos comerciais e de administración. O nivel principal é o destinado ao aceso ás bancadas e ten un amplo pasadizo que circunda o recinto, distribuídos por este pasadizo sitúanse diversas areas de servizos e bares. Desde o mesmo pasadizo é por onde se accede á parte superior das bancadas.
Ten unha capacidade para 12.500 persoas. Tamén serviu para aloxar grandes concertos musicais, nos que o aforamento se ampliou implantando bancadas provisionais na área de xogo.
Fernando Vidal
Como dirixente deportivo
Anos despois volveu ao OAR como directivo e posteriormente converteuse no presidente do club. Durante a súa presidencia o equipo acadou os mellores resultados da súa historia e estivo a piques de ascender á liga ASOBAL. En maio de 2007 deixou o cargo e foi nomeado presidente de honra do club.
Pavelló Olímpic de Badalona
Historia
Foi inaugurado en 1991 baixo deseño dos arquitectos Esteve Bonell e Francesc Rius con motivo da celebración do torneo de baloncesto dos XXV Xogos Olímpicos, porque foi a sede durante toda a competición de baloncesto durante os Xogos Olímpicos de Barcelona 1992. O pavillón acolleu ao Dream Team, a selección norteamericana considerada como o mellor equipo da historia, con nomes como Michael Jordan, Magic Johnson, Charles Barkley ou Larry Bird. Desde a tempada 91/92, o pavillón tamén acolle os partidos do primeiro equipo do Club Joventut de Badalona da Liga ACB. É unha das mellores instalacións de baloncesto de Europa, polo que popularmente é coñecido como a Catedral do Baloncesto. Tamén é escenario de numerosos concertos e actos multitudinarios. En 1997 foi unha das sedes do XXX Campionato Europeo de Baloncesto Masculino. miniatura|centre|800px|Aspecto do pavillón en [[outubro de 2008.]]
Fernando Vidal
Como dirixente deportivo
En xaneiro de 2014 entrou a formar parte do novo consello de administración do Deportivo da Coruña, presidido por Tino Fernández. Despois de case catro anos, presentou a súa dimisión en outubro de 2017, por diferenzas co resto do consello.
En 2020 presentou a súa candidatura á presidencia do Deportivo, saíndo elixido co apoio de máis do 99% das accións representadas na Xunta de Accionistas. Chegou á presidencia nun momento crítico para o club, ocupando a derradeira posición da Segunda División tras 22 xornadas. Entre as súas primeiras medidas, antes incluso de tomar posesión, estivo a contratación de Fernando Vázquez como novo adestrador. Tamén chegou a un acordo con Abanca, para que dita entidade se convertese no máximo accionista do Deportivo, asumindo deste xeito a débeda que o club tiña co banco. A medida foi aprobada polos socios en xullo de 2020.
Vida persoal
Casou en 1993 con María Otero, neta do histórico futbolista Luis Otero, coa que tivo dous fillos.
Alborada (música)
A alborada é unha peza instrumental de orixe popular interpretada, casa por casa, polos grupos de gaiteiros no albor dos días das festas dos pobos.
Características
As alboradas son pezas instrumentais, sen acompañamento vocal, que empregan a gaita como instrumento principal. Tócanas tradicionalmente os gaiteiros, no abrente dos días das festas patronais, mentres percorren a localidade casa por casa para dar aviso do comezo das celebracións da xornada. É un xénero musical similar a outras pezas ideadas para o desfile, como as marchas e as ruadas.
No derradeiro terzo do XIX, na época do Rexurdimento da cultura galega, diversos compositores de música culta valéronse destas músicas populares como inspiración para as súas obras. Popularizáronse así moitas alboradas como a Alborada de Verín, a Alborada de Poio, a Alborada de Inzenga ou a Alborada galega de Pascual Veiga unha das pezas galegas de maior simbolismo identitario.
Nogueira, Monte Longo, Lobeira
Nogueira é un lugar da parroquia de Monte Longo no concello ourensán de Lobeira na comarca da Baixa Limia. Tiña 17 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 9 eran homes e 8 mulleres.
Burlington
O topónimo inglés Burlington pode referirse a:
CV
CV é a abreviatura de:
Morcego de Bechestein
O morcego de Bechestein (Myotis bechsteinii) é unha especie de morcego pertencente á familia Vespertilionidae.
Descrición
Pelame longo, dorso pardo escuro e ventre gris claro. Crías de cor gris claro. Esporón recto de lonxitude 1/3-1/2 do uropatagio. Última vértebra caudal libre. Plagiopatagio comeza na base dos dedos. Fórmula dentaria: (2.1.3.3/3.1.3.3.)
Distribución
miniatura|esquerda|Mapa de distribución europea Pode atoparse nos seguintes países: Austria, Armenia, Belarús, Bélxica, Bosnia-Hercegovina, Bulgaria, Croacia, República Checa, Francia, Xeorxia, Alemaña, Hungría, Irán, Italia, Liechtenstein, Macedonia do Norte, Moldavia, Montenegro, Países Baixos, Polonia, Portugal, Romanía, Rusia, Serbia, Eslovaquia, Eslovenia, España, Suecia, Suíza, Turquía, Ucraína, e o Reino Unido.
Hábitat
Os morcegos rateiros forestais habitan en bosques axeitados para o seu desenvolvemento, os cales deben comprender polo menos vinte e cinco hectáreas. Moi poucas ocasións poden ser vistos fóra destes bosques.
A distribución no Reino Unido deste morcego foi analizada pola Rede de Biodiversidade Nacional.
Frecuentemente aniñan en troncos ocos ou en buracos producidos polos paxaros carpinteiros, en carballos e en freixos, os cales parecen ser os máis comúns.
Protección
Este animal está protexido baixo a Directiva de Hábitats de Europa. No Reino Unido a súa rareza provocou que os bosques que albergan á especie fosen considerados para pasar a ser sitios de interese científico especial e poderían obter unha bolsa de parte de Natural England para garantir a protección.
Ecolocación
As frecuencias empregadas por esta especie de morcegos varían entre 35–108 kHz. As súas chamadas ecolocalizadoras acadan o seu máximo de enerxía en 61 kHz e teñen unha duración media de 3,3 ms. Ficheiro:Keoka050510Bech&LHS.ogg
Xenobiótico
Un xenobiótico é unha substancia química que se encontra nun organismo vivos que no se produce de forma natural nin se espera que estea presente nese organismo. Tamén se poden denominar así substancias que están presentes en moito maiores concentracións das normais. Por exemplo, fármacos como os antibióticos son xenobióticos para os humanos porque o corpo humano non pode producilos por si mesmo, nin forman parte dos seus alimentos normais. Moitos deles teñen unha estrutura química pouco frecuente ou inexistente na natureza.
Os xenobióticos poden ser compostos arficiais ou naturais. Os compostos naturais poden ser tamén xenobióticos se son captados por outro organismo que non os produce, como a captación de hormonas humanas por peixes que están augas abaixo de plantas de tratamento de augas, ou as defensas químicas producidas por algúns organismos como protección contra os depredadores que entran no corpo destes.
A Filgueira, Carmoega, Agolada
A Filgueira é un lugar da parroquia de Carmoega, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 9 habitantes (7 homes e 2 mulleres), o que supón unha diminución de 2 habitantes con respecto ao ano 2000.
Xenobiótico
Porén, o termo xenobiótico é utilizado moi a miúdo para referirse a contaminantes como dioxinas e bifenilos policlorados e os seus efectos sobre a biota, porque os xenobióticos son entendidos tamén como substancias alleas a un sistema biolóxico completo, é dicir, substancias artificiais no ecosistema, que non existían na natureza antes da súa síntese polos humanos. O termo xenobiótico deriva do grego ξένος (xenos), alleo, estranxeiro e βίος (bios), vida.
A Filgueira, Carmoega, Agolada
Toponimia
O fitónimo galego Filgueira (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.
Xenobiótico
Os xenobióticos poden clasificarse en carcinóxenos, fármacos, contaminantes ambientais, aditivos alimentarios, hidrocarburos, e pesticidas.