cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nirvana
O nirvana no hinduísmo
O nirvana (en sánscrito, extinción), é o estado transcendente libre de sufrimento e da existencia fenoménica individual; é a experiencia relixiosa máis identificada co budismo. A palabra procede dun verbo que significa arrefriarse ou apagarse, como o final dunha candea. A connotación é que só no nirvana están extinguidas as chamas da luxuria, o odio, a cobiza e a ignorancia. En estado de nirvana rompe o ciclo da transmigración, que doutro xeito sería eterno. A súa natureza foi moi debatida polo pensamento occidental, no que algúns dos seus investigadores sosteñen que implica unha total aniquilación aínda que outros o interpretan como beatitude eterna. Ambos os puntos de vista son problemáticos, xa que o nirvana é indescritible e só pode coñecerse desde a súa experiencia.
No hinduísmo fálase da unión co absoluto (Brahman), aínda que o nirvana apunta a un mesmo suceso de paz interior, non se debe considerar exactamente coas mesmas consecuencias que no budismo, xa que de feito o budismo redefiniu o concepto de nirvana segundo os seus propios postulados. Cada unha xa que logo ten o seu propio marco relixioso.
Algol
Porén, Algol influíu profundamente en varias linguaxes posteriores que si acadaron gran difusión, coma Pascal, C e Ada.
Nirvana
O nirvana no hinduísmo
O hinduísmo utiliza o termo nirvana no seu contexto de Moksha (liberación do samsara ou do ciclo de nacementos e mortes repetidos), no que a alma ou ātmān fundirase coa divindade ou o absoluto. Esta liberación é xa que logo unha fusión da alma coa divindade.
Ortigueira, Ortigueira, Ortigueira
miniatura|O Paseo do Cantón no centro de Ortigueira Ortigueira é un lugar na parroquia de Ortigueira, no concello de Ortigueira, na comarca do Ortegal, na provincia da Coruña. No ano 2008 tiña 1.768 habitantes, 837 deles eran homes e 931 eran mulleres, o que supón un aumento en relación ao ano anterior.
Nirvana
O nirvana no hinduísmo
Á súa vez dentro do hinduísmo este concepto de liberación é concibido de xeito diferente polas distintas escolas (dárśanas) hindús. Os vaishnavas (vishnuítas, ou devotos do deus Vishnu) consideran que moksha non implica a fusión monista da alma dentro de Deus, senón a aceptación da alma para servilo. Por iso no vaishnavismo non se desexa realmente abandonar a reencarnación, senón servir a Deus, aínda que sexa sufrindo neste mundo lonxe del. No xainismo moksha é o mesmo que nirvana.
Algol
Deica 1965 dúas correntes distinguíronse sobre o tema dunha sucesora para a Algol. Como resultado, definíronse as linguaxes Algol W que é unha linguaxe minimalista, rapidamente implementada e distribuída e, por outra parte, Algol 68 que para a época está na fronteira entre unha linguaxe para programar nela e unha linguaxe para investigar sobre ela.
Nirvana
O nirvana no budismo
O Buda redefiniu a consecución do nirvana presente no hinduísmo mediante un proceso de meditación no que se analiza o corpo e a mente como carentes dunha individualidade intrínseca. Nese proceso existe unha baleiro de individualidade (sunyata) de todo o presente no corpo e mente do suxeito. Esta falta dunha individualidade é tamén común en todos os fenómenos do universo.
A Torre, Sísamo, Carballo
A Torre é un lugar da parroquia de Sísamo no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 2 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 1 home e 1 muller.
Nirvana
O nirvana no budismo
Do mesmo xeito que no hinduísmo, a realización do nirvana budista implica a liberación definitiva do sufrimento de existir ou dos diferentes estados de reencarnación aos que todos os seres están suxeitos. Pero no budismo esta idea será levada ata as súas últimas consecuencias. A diferenza no contexto hinduísta é que isto ocorre pola unión a un absoluto (Brahman) a semellanza do que expón a mística das relixións teístas occidentais.
Algol
Algol W
Linguaxe elaborada deseñada por Niklaus Wirth e Tony Hoare a partir dos traballos do grupo ALGOL da IFIP. Trátase dunha linguaxe concisa, simple de implementar, que evita tódolos defectos coñecidos da linguaxe Algol e inclúe as súas propias características adicionais. Con todo, o grupo Algol non a adoptou como sucesora do Algol preferindo no seu lugar á que terminou sendo Algol 68. Algol W foi empregada por gran cantidade de usuarios e sementou o camiño para o nacemento da linguaxe Pascal.
Nirvana
O nirvana no budismo
A afirmación de que o budismo considera o nirvana como o oposto ao samsara (o mundo tal como o vivimos agora) non é doutrinalmente correcta, tendo en conta que deuses e homes están suxeitos ao karma e Buda expresou a liberación final de deuses e homes no medio do mundo dos fenómenos. Polo tanto, distanciouse dese estado de absorción na divindade ou unión a un absoluto como vía de liberación definitiva tal como estaba presente no hinduísmo. ?unyata é xa que logo a natureza final da realidade segundo o budismo e que Buda aplicou a calquera estado de conciencia e existencia concibibles. No budismo tamén aparece a idea de parinirvāṇa ou extinción definitiva tras a morte.
Algol
Algol W
Entre as características desta linguaxe destácanse: Aritmética de dobre precisión, números complexos, cadeas de caracteres e estruturas de datos dinámicas, avaliación por valor, paso de parámetros por valor, valor resultado ou resultado.
Nirvana
O nirvana no budismo
O budismo mahāyāna de Asia Oriental entende o nirvana non como un obxectivo externo senón como o encontro coa natureza máis profunda dun mesmo, que só necesita ser recoñecida. Refírense a el como irmandade budista, condición intrínseca, e baleiro.
Algol
Algol 68
Os obxectivos principais da ALGOL 68 son a comunicación de algoritmos, a eficiente execución dos mesmos en diferentes arquitecturas e o servizo como ferramenta para a ensinanza.
Nirvana
Bibliografía
En castelán:
Algol
Algol 68
Unha característica interesante da ALGOL 68 é que a súa semántica foi definida formalmente antes de ser implementada en base ao formalismo chamado gramáticas de dous niveis.
O Sisto, Sísamo, Carballo
O Sisto é un lugar da parroquia de Sísamo no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Tiña 233 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 117 homes e 116 mulleres.
Nan'yō
Nan'yō (南陽市, なんようし, Nan'yō-shi) é un concello da prefectura de Yamagata no Xapón. Está situada no centro-sur da rexión de Tōhoku e ao sur da prefectura, e ao leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 160,70 km² e a poboación de 34.171 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 213 h/km². Antes de Meiji, era unha parte da provincia de Dewa, despois da provincia de Uzen.
Tōru Honda
Tōhru Fonda é a protagonista da manga e anime Fruits Basket. A súa natureza altruísta, corazón benigno, e actitude xeralmente alegre outórganlle un lugar especial na historia. As súas mellores amigas son Arisa Uotani e Saki Hanajima. Os seus pais xa morreran antes de que comezase a historia, deixándoa orfa e vivindo soa. O autor afirma que ela foi o primeiro personaxe que creou para a serie. Tohru identifícase cunha Bóla de Arroz por sentirse diferente. Tohru ademais é un nome masculino, por iso no anime vese que a chaman Tohru-kun.
Peña Vieja
250px|miniatura|Cara norte da Peña Vieja Peña Vieja é un cumio situado no Macizo Central dos Picos de Europa ou macizo dos Urrieles, en Cantabria.
Cos seus 2.617 metros de altitude representa o pico máis alto localizado íntregramente dentro do territorio de Cantabria. Tradicionalmente pensouse que era a cima máis alta de Cantabria, aínda que en realidade a honra pertence a Torre Blanca.
A primeira ascensión coñecida débese ao conde Saint-Saud, acompañado de Cosme Soberón e Jerónimo Prieto, o 9 de xullo de 1890. Subindo polo collado da Canalona é un dos picos de 2.600 metros máis gratificantes de conquistar de Picos de Europa.
Provincia de Surat Thani
Distritos
esquerda|200px|Mapa dos distritos da provincia A provincia divídese en 19 distritos (amphoe), os cales se subdividen logo en 131 comunas (tambon), e estas en 1028 poboados (muban).
Gran Premio de Australia de 1988
O Gran Premio de Australia de 1988 foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada o 13 de novembro de 1988 nun circuíto urbano na cidade de Adelaida. Foi a 53º carreira na historia combinada do Gran Premio de Australia, que remontase ás 100 Miles Road Race de 1928. O Gran Premio de Australia foi a décimo sexta e última carreira da tempada de. A carreira disputouse sobre 82 voltas aos 3´780 quilómetros do circuíto para unha distancia total de carreira de 310 quilómetros. Así como a última carreira para os motores turboalimentados ata.
A carreira foi gañada polo piloto francés Alain Prost pilotando un McLaren MP4 / 4. Foi a terceira e última vez Prost gañou esta carreira logo de gañala en 1982 e 1986. Prost sacou 36 segundos sobre o seu compañeiro de equipo, o brasileiro Ayrton Senna, foi a 15ª vitoria da tempada de McLaren, unha nova marca para un construtor nunha soa tempada e a sétima vitoria de Prost na tempada. Tamén foi a décima final 1-2 de McLaren da tempada, unha nova marca. O Campión do Mundo sainte Nelson Piquet terminou en terceiro lugar pilotando o seu Lotus 100T, o que permitiu aos coches con motor Honda para varrer bo podio na última carreira da primeira éra do turbo. Foi o 172º e último podio de Team Lotus na Fórmula Un, e a última vez que Piquet pisou o podio ata terminar segundo no Gran Premio do Canadá de 1990.
A Arca, A Laxe, Chantada
A Arca é un lugar na parroquia da Laxe, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, na provincia de Lugo.
Nicéforo Calisto
Nicéforo Calisto Xantópulos (en latín Nicephorus Callistus Xanthopulus, en grego Νικηφόρος Κάλλιστος Ξανθόπουλος) foi un escritor bizantino autor dunha importante historia eclesiástica.
Obras
As súas obras son:
Alfred de Musset
Alfred Louis Charles de Musset, nado en París o 11 de decembro de 1810 e finado na mesma cidade o 2 de maio de 1857, foi un escritor francés.
Traxectoria
Empezou a estudar ós nove anos no colexio Henri-IV, onde obterá en 1827 o premio de disertación literaria no Concurso Xeral. Grazas a Paul Foucher, cuñado de Victor Hugo empeza ós seus 17 anos a frecuentar O Cenáculo, o salón de Charles Nodier na biblioteca do Arsenal.
Despois de exercitarse coa medicina, o dereito, o debuxo, o inglés e o piano, é un dos primeiros románticos. Ós seus 20 anos a súa notoriedade literaria vai acompañada dunha dubidosa reputación alimentada pola súa faceta dandy.
Desde 1833 até 1835 é o apaixonado amante de George Sand. Como poeta publica os seus Contos de España e Italia. Os seus poemas máis soados son Rolla e as noites. Tamén escribe algunhas comedias: O candelabro, Non chancemos co amor, Non hai nada que xurar. Tamén escribe novelas en prosa como A Confesión dun fillo do século, dedicada a George Sand.
Foi bibliotecario do Ministerio do Interior durante a Monarquía de xullo e logo destituído en 1848. Máis tarde tamén foi bibliotecario do Ministerio de Instrución Pública durante o Segundo Imperio.
Recibiu a Lexión de Honra o 24 de abril de 1845 ó mesmo tempo que Balzac e é elixido membro da Academia Francesa en 1852.
Obra
miniatura|Tumba en [[Père Lachaise. Obra do escultor Jean Auguste Varre.]]
Historia da escravitude
400px|miniatura|dereita|[[Gustave Boulanger, Mercado de Escravos, 1888.]]
Documentos e evidencias sobre a escravitude pódense atopar en case todas as culturas e continentes, porén as súas orixes son descoñecidas. A escravitude pode ser rastrexada nos textos máis antigos, como o Código de Hammurabi, en Mesopotamia, datado no segundo milenio a.C., que xa se refire ao escravismo como unha institución arraigada. O traballo forzado de mulleres nalgunhas culturas antigas e modernas pode ser identificado coa escravitude. Neste caso adoita incluír servizos sexuais.
A historia da escravitude no mundo antigo está estreitamente ligada á guerra. As fontes documentais de Mesopotamia, de Exipto, do Israel antigo, Grecia, Roma, Persia, da China, das civilizacións maia e azteca e da India, están repletas de referencias á escravitude en relación coa guerra. Os prisioneiros de guerra eran frecuentemente reducidos á escravitude polos seus vencedores ou captores, a miúdo obrigados a traballar en labores militares, de enxeñaría civil ou agrícolas, ou ben como serventes domésticos. Moitas propiedades da Antigüidade mantíñanse do labor dun ou máis escravos. Independentemente das testemuñas escritas directas, a escravitude doméstica e a escravitude de concubinato, foi observada entre pobos nómades de Arabia, entre nativos de América, cazadores e recolectores de África, Nova Guiné e Nova Zelandia, e entre os pobos xermanos, os viquingos e outros pobos.
Ademais da guerra como fonte de aprovisionamento de escravos, o castigo penal de criminais convertía a estes en escravos, de ordinario como forma de compensar as vítimas. A escravitude por débedas existiu en moitas sociedades primitivas. Así entre grupos africanos, mulleres e nenos eran dados como reféns por débedas ou outras obrigas e, se tales obrigas non eran resarcidas, os reféns pasaban a ser escravos.
Moitas sociedades antigas posuían máis poboación escravizada que poboación libre, que era a que controlaba a aqueles. Estaba permitida a crueldade e os abusos cos escravos, mais con frecuencia recibían un tratamento semihumanitario como propiedade valiosa.
Antigo Exipto
dereita|miniatura|125px|Figura exipcia de época ptolomeica (séc. I a II) en bronce dun escravo negro atopada en Fayum, preto de Memphis
Os exipcios utilizaron escravos capturados en guerras ou comprados a estranxeiros. Porén, ao contrario da crenza popular, as grandes pirámides foron construídas por persoas libres, non por escravos. Non usaron escravos en gran número.
Todos os escravos provenientes de cativos de guerra eran considerados propiedade do faraón e non eran vendidos a propietarios particulares, aínda que o soberano podía doar ou regalar escravos a xenerais ou sacerdotes. Os escravos foron tamén conseguidos nos diversos períodos faraónicos mediante expedicións a Nubia, no Sur, e ao Punt, o "país dos negros".
O escravismo exipcio é tamén lembrado en pasaxes bíblicas. Así Xosé, o fillo de Xacob, é vendido como escravo en Exipto, aínda que acaba ascendendo ata ocupar un elevado rango na corte faraónica. Posteriormente no libro do Éxodo coñecemos como todos os hebreos residentes en Exipto son reducidos á escravitude. Sábese doutros casos de escravos exipcios, que como Xosé, ascenderan socialmente, logo de casar con nativas. Porén, existen numerosos exemplos de escravos que traballaban ata morrer nas minas de cobre exipcias da península do Sinaí.
Como noutras sociedades, houbo unha ampla variedade de escravos: desde escravos domésticos e titores que atinxían un alto prezo, a artesáns hábiles, a traballadores rurais (así aparecen pintados escravos canaanitas en labores de prensado de uvas).
O escravismo na Grecia antiga
A escravitude aparece como normal e natural, segundo mesmo defenden os filósofos clásicos con Aristóteles á cabeza. A man de obra escrava resulta indispensábel en todo tipo de tarefas (construción, agricultura, artesanato etc). A escravitude é imprescindíbel para o funcionamento da democracia ateniense, a fin de deixarlles tempo para a política aos homes libres. Estímase que na época clásica 3/4 da poboación ateniense eran escravos.
En Atenas, a polis da que estamos mellor informados, había varias categorías de escravos:
O Castro, Marzoa
O castro do Castro é un castro situado na parroquia de Marzoa, no concello coruñés de Oroso.
Historia da escravitude
O escravismo na Grecia antiga
Os escravos en Grecia tiñan algunha oportunidade para emanciparse, aínda que fose custosa para os seus amos. A lei dáballes algunha protección aos escravos, e pese a que a lei permitía que fosen golpeados, certas limitacións morais e culturais impedían un excesivo uso da violencia por parte dos donos.
O Castro, Marzoa
Morfoloxía
Consta dun recinto fortificado hoxe en día desaparecido. Non se conservan estruturas visibles identificables.
Historia da escravitude
O escravismo na Grecia antiga
Situación diferente era a dos ilotas de Laconia, clarotas de Creta, penestas de Tesalia ou gimnetas de Argos; a súa condición é máis parecida a dos servos da gleba medievais: suxeitos á terra, herdando a condición de pais a fillos, non poden ser vendidos.
Bieito Romero
Bieito Romero Copo, nado na Coruña o 3 de outubro de 1964, é un gaiteiro galego, membro fundador do grupo Luar na Lubre.
Traxectoria
A súa afección pola música comezou de moi novo, interesado polas músicas tradicionais e de raíz de Galiza e dos países celtas. Con trece anos iniciouse coa gaita galega malia a dificultade que supuña avanzar musicalmente naqueles momentos para este tipo de música.
Historia da escravitude
O escravismo na Roma Antiga
Consonte Roma se expandiu cara ao exterior, foron escravizadas poboacións enteiras. As persoas suxeitas ao escravismo romano procedían de toda Europa e dos países mediterráneos. Tal opresión por un grupo minoritario provocou levantamentos eventuais (ver Guerras Servís romanas); a Terceira Guerra Servil, orixinada pola rebelión de escravos e conducida por Espartaco, foi o máis famoso e cruel dos levantamentos escravistas. Individuos gregos, africanos, xermanos, tracios, galos, xudeus, árabes e doutras moitas procedencias foron escravizados, non só como forza de traballo, senón incluso como diversión (p.ex., gladiadores). O escravo que se levantaba contra o poder romano era condenado á crucifixión (como todos os que se sublevaban), pero tamén o escravo que simplemente tentaba fuxir podía ser crucificado.
Bieito Romero
Traxectoria
No ano 1985, e xa cunha formación musical máis madura, creou Luar na Lubre, grupo co que acadou o maior dos seus éxitos, logrando traspasar fronteiras, conseguindo premios, vendas e recoñecemento coma ningún grupo galego fixera antes. Tamén ese ano participou na primeira edición do Trofeo Macallan, no Festival Intercéltico de Lorient, logrando o segundo posto.
Chantada, Chantada, Chantada
Chantada e unha vila da parroquia de Santa Mariña de Chantada, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, na provincia de Lugo. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2013 tiña 4413 habitantes (2091 homes e 2322 mulleres), 20 menos ca en 2011 (2111 homes e 2322 mulleres) e 22 máis ca en 2008 (2063 homes e 2248 mulleres).
Bieito Romero
Traxectoria
Foi profesor de gaita durante moitos anos, chegando a formar a Banda de Gaitas Os Rexumeiros, na que participaban prestixiosos gaiteiros alumnos da súa escola, como Susana Seivane, Brais e Iago Maceiras, Luisa Sarmiento ou Xan Xove.
Historia da escravitude
O escravismo na Roma Antiga
A escravitude chegou a ser un piar económico vital para Roma. Durante a República e o Alto Imperio calcúlase que entre o 15% e o 20% da poboación eran escravos, e ata o século II -cando foron promulgadas leis protectoras dos escravos- un amo podía legalmente matar un escravo. Porén isto parece que foi sempre raro, por complexas razóns sociais. En todo caso a Lei Cornelia, do 82 a.C., prohibíalles aos amos matar os seus escravos; a Lei Petronia, do 32 a.C., vedaba que os escravos fosen obrigados a combater no circo. Suetonio escribiu (Claudius, 25), que so o emperador Claudio, se un amo descoidaba a saúde dun seu escravo, ata o punto de morrer este, o amo podía ser acusado de asasinato; aínda máis, se se recobraba nun templo de Esculapio, o escravo podía ser libre. Dión Crisóstomos, un estoico grego que viviu en tempos do emperador Traxano, dedicou dous Discursos (14 e 15), que foron debatidos dous días no Foro, a combater a escravitude. Séneca (en De Clementia, 1:18), no século I d.C., relata que amos que foron crueis cos seus escravos foron insultados publicamente. O emperador Hadriano, no século II, renovou as leis Cornelia e Petronia. O lexislador Ulpiano, un estoico do século III d.C., proclamou ilegal que os pais vendesen os seus fillos como escravos. E o emperador Diocleciano (séculos III-IV) elevou a ilegal que un acredor reducise á escravitude a un debedor e que calquera persoa se puidese vender ela mesma como escravo para pagar unha débeda.
O Castro, Marzoa
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.
Bieito Romero
Traxectoria
Colaborou con diferentes grupos e de moi distintos estilos como Mägo de Oz, Lucía Pérez, Cómplices, Pablo Bicho, Os Diplomáticos de Monte-Alto, Ghandi, Briganthya ou Brandania.
No ano 2010, e por encarga da produtora de cine Filmanova, compuxo e gravou a banda sonora da película Doentes, baseada na novela de Roberto Vidal Bolaño e dirixida por Gustavo Balza.
Na actualidade, o seu traballo céntrase en Luar na Lubre á vez que dirixe en Radio Voz o programa Un Mundo De Músicas, dedicado ás músicas étnicas de todo o planeta.
Con Luar na Lubre
*     Ribeira Sacra                                     (2018)   CD +DVD
*     Vieiras e Vieiros, historias de ...         (2020)    2 CD
Colaboracións
miniatura|Bieito Romero con Luar na Lubre.
Historia da escravitude
O escravismo na Idade Media
miniatura|250px|Al-Wasiti, Mercado de escravos en Zabid, Iemen, 1236-1237, Bibl. Nac. Francia Á fin da Roma antiga corresponde, en Occidente, o paso progresivo da escravitude a unha forma "dulcificada", a servidume, xeneralizada a partir do século VIII.
O escravismo no islam
Como o cristianismo, o islam esténdese nun mundo onde o escravismo é unha compoñente, e como el, adáptase sen revolución social. En principio, o Corán prohibe soamente a escravitude dos musulmáns, diferenciando entre países de "infieis" e países islámicos. De aí, que se explique, polo menos parcialmente, que ata os inicios do século XXI, países musulmáns como Arabia Saudita, Sudán ou Mauritania acepten a escravitude de negros cristiáns e animistas.
A pesar das prohibicións atinxentes aos musulmáns, califas e sultáns non dubidan en reducir ao escravismo os rebeldes e os «maos musulmáns», especialmente no Al-Andalus ibérico.
O escravismo entre os viquingos
Durante a Era viquinga, desde ca. 793 d.C., as razias normandas levaron a capturar e escravizar os seus opoñentes. En Noruega e Islandia os escravos foron denominados thralls (Old Norse: Þræll). Os thralls procedían, na maior parte, da Europa occidental, entre os que se contaban francos, escoceses, irlandeses, anglo-saxóns e xermanos, así como eslavos. A escravitude entre os normandos desapareceu coa difusión do cristianismo e a adopción de leis nacionais nos países escandinavos.
No Imperio Otomán
No Imperio Otomán a vitoria nas batallas comportaba o capado dos vencidos. Estes capados, eunucos, eran admitidos polos estratos sociais elevados para gardar o harén. Así mesmo mulleres escravizadas eran compradas como concubinas, que realzaban a natureza patriarcal do poder (o poder era só herdado por liña masculina).
Os escravos do Estado otomán, en xeral, eran traídos da Europa oriental e do Sur de Rusia. Tanto os mamelucos como os xanízaros constituían tropas especiais, cuxos guerreiros procedían de escravos, nacidos cristiáns, dos Balcáns na súa maioría. Durante a fase final do Imperio otomán, cando ao longo do século XIX, declinou o poder da Sublime Porta na Europa oriental, os otománs comezaron a importar escravos subsaharianos a través de Exipto. Os escravos negros eran correntes entre as elites otomás como domésticos, serventes ou criadas.
A escravitude foi abolida en Turquía en 1847.
Na Europa cristiá
Os países da Europa do Sur, na chegada da nova era, estaban máis preparados, pola perduración da escravitude ao longo da Idade Media, ben que non fose sistemática.
A procedencia dos escravos era variada, e en moitos casos, eran musulmáns, incluso vidos de lonxe (en 1680 foron vendidos en Cádiz 2.000 turcos e gregos, logo de vitorias militares sobre os otománs en Europa central).
Colonialismo europeo en América
250px|dereita|miniatura|Comercio triangular (África, América, Europa, África)
A causa da implantación de sociedades baseadas no traballo escravista en diversas rexións americanas non foi a ineptitude física dos amerindios para realizar os traballos requiridos. Radica no feito de que, por unha banda, certos pobos amerindios carecían da aprendizaxe precisa nese tipo de labores, e, por outra, afundíranse demograficamente por mor das epidemias difundidas involuntariamente polos occidentais, contra as cales os indíxenas americanos carecían dos anticorpos necesarios debido ao seu illamento milenario do resto dos continentes. A proba en contra radica que onde as nacións indíxenas estaban educadas en labores de todo tipo (Perú incaico, México) estabelecéranse métodos de traballo forzado (p.ex. a mita), xa instituídos nas sociedades precolombianas, que aproveitaban a forza de traballo nativa, e onde o traballo escravo foi menor. Mais nas sociedades nas que a caída demográfica ou o nivel de desenvolvemento das sociedades era menor, foi onde precisamente se implantaran sistemas escravistas xeneralizados: países do Mar das Antillas, Sur de Norteamérica, Brasil. Débese contar aínda entre os factores do espallamento do escravismo, que vai aliado á unha agricultura de plantación, vinculada a cultivos tropicais que son os que demandan as sociedades europeas, escasas neses bens e que, ademais, son os que naquela altura soportan os gastos de transporte requiridos: azucre, café, cacao, tabaco ou algodón.
Comercio triangular e cifras da trata
Ver o artigo principal Tráfico negreiro.
Chantada, Chantada, Chantada
É a capital do concello, ao que dá nome.
Vilar de Suso, Sísamo, Carballo
Vilar de Suso é un lugar da parroquia de Sísamo no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 4 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 2 homes e 2 mulleres.
Historia da escravitude
Comercio triangular e cifras da trata
Os negros de África constituíron unha alternativa. Eran adquiridos en mercados musulmáns do Magreb, ou ben capturados directamente. Algúns países europeos, como Portugal, por volta das descubertas iniciais, comezaron a trata de guineanos desde comezos do século XV, empregándoos tanto no territorio continental como nas illas atlánticas (Madeira, Azores). No século XVI comezou a introdución de africanos negros na Antillas españolas (a monarquía española concedía o permiso de comercio de escravos denominado Asento de negros). O contexto máis amplo estaría vencellado ao desenvolvemento do denominado comercio triangular que, en torno ao século XVII, rotaba entre os tres continentes encarados ao Océano Atlántico, sobre a base de maiores e modernos navíos (galeóns). Unha vez comprados ou capturados en África, os escravos atravesaban o océano cara ao continente americano onde desenvolverían traballos forzados en plantacións e facendas. Desde Europa eran exportados diversos produtos (téxtiles, armas, quincalla) cos que se pagaba a compra dos escravos africanos a tribos africanas que intermediaban con escravos que as mesmas capturaban entre tribos do interior continental. Os mesmos barcos, deixadas as "pezas" (cada peza equivalía a un adulto san) nas Américas, retornaban na Europa cos produtos ultramarinos americanos. Os gaños para os transportistas eran enormes.
No que toca ás cifras do tráfico negreiro non hai unanimidade; debe terse sempre presente que estamos nunha época preestatística. Os cálculos extremos varían entre cerca de 12 millóns e 30 millóns de africanos trasladados para América entre os inicios do século XVI e o século XIX.
As principais colonias de destino dos escravos procedentes de África na trata atlántica, serían segundo estimacións de Hugh Thomas (2006):
Sistemas escravistas e resistencias
A escravitude implantouse nos países americanos aludidos ata o punto de formarse sociedades con sistemas escravistas completos á maneira da antiga sociedade greco-romana. Os escravos eran separados por sexos, vivindo en construcións comúns: barracón (Cuba, Porto Rico), senzala (Brasil) ou barrack (E.U.A.), impedíndose así a formación de familias, para evitaren os gastos xerados pola crianza na nenez. De aí a necesidade da subministración continua de novos escravos, especialmente adultos, por medio da trata negreira. Cando a comezos do século XIX, nos Estados Unidos a trata foi impedida por lei (1807), sería alentada a formación de familias escravas que agora pasan a vivir nunha choza ou cabana: a cabin (de aí o título da novela de Harriet Beecher Stowe, Uncle Tom's Cabin), podendo reproducirse. É a resposta do sistema para poder renovar os escravos, pois os fillos manteñen a condición, eludindo a ameaza de consunción por falta de man de obra servil. A resposta é similar á adoptada polos romanos coa institución dos servi casati (ver Servidume). Tanto franceses como británicos xeraron nas súas colonias normas legais para codificaren as relacións produtivas escravistas (cfr. Code Noir).
A inhumanidade inherente ao sistema xerou respostas diversas. Desde a fuxida individual: o cimarrón nas colonias españolas, marron nas francesas, maroon nas británicas, calhambola no Brasil; ata rebelións abertas e mesmo a formación de repúblicas de escravos escapados, coñecidas no Brasil como quilombos e nos dominios españois como palenques, dos cales o máis famoso foi o Quilombo dos Palmares, organizado por Ganga Zumba e ao final por Zumbi. En determinados momentos as poboacións de escravos foron máis numerosas do que os caucásicos, especialmente nas Antillas, onde a fins do século XVIII Toussaint Louverture dirixiu a revolución en Haití, convertendo o país no segundo de América que atinxiría a independencia, só precedido polos Estados Unidos.
Abolición da escravitude
A abolición do escravismo fíxose de maneira lenta e progresiva. En casos foi precedida pola derrogación da trata, talvez para non danar os "intereses" dos amos, aínda que a trata continuase de xeito clandestino. Na maior parte dos casos paralelamente á abolición da servidume en Europa. Velaí algunhas datas:
O escravismo no século XX
Ora por supervivencia do escravismo tradicional, ora por medio de novas formas "modernas", a escravitude perviviu como unha realidade no século XX.
Nas colonias, os colonizadores decantáronse por constrinxir as poboación locais a traballos forzados. Na realidade, o traballo forzado revestía exactamente as mesmas condicións para os africanos que as rexistradas nas plantacións escravistas: sobreexplotación, castigos corporais, un estatuto de inferioridade, represión violenta, mesmo masacre. Sobre Leopoldo II, rei de Bélxica, considerado responsábel da situación, unha importante campaña de información e de reprobación foi lanzada no Reino Unido contra a actitude explotadora dos colonos no Congo Belga. Unha situación semellante perdurou ata a década do 1970 nas colonias portuguesas de África.
Na URSS, a China e outros países comunistas, usouse a deportación brutal para campos de traballos forzados (Gulag ou Laogai), nos que o individuo ficaba suxeito, arbitrariamente, a traballos gratuítos de por vida e en condicións que o quebrantaban psiquica e fisicamente. Con frecuencia, toda a súa familia corría a mesma sorte.
Val do Asón
250px|thumb|Val do Asón O val do Asón é un val de Cantabria formado polo curso do río Asón. Destaca polos seus escabrosos macizos calcarios, que albergan no seu interior unha extraordinaria riqueza espeleolóxica, así como maxestosos e interesantes centenarios bosques de faias, carballos e aciñeiras, sen dúbida os máis notables da zona oriental de Cantabria. Cabe mencionar as súas belas paisaxes de montaña ás que se unen os vales con verdes praderías.
Historia da escravitude
O escravismo no século XX
Por último, varios países, especialmente árabes, mantiveron a escravitude ata a metade do século XX: Arabia Saudita ou Omán por exemplo, mais mesmo aconteceu entre os mouros de certas colonias francesas, en Mauritania e no Sudán francés, a pesar da supresión oficial do fenómeno. Mauritania aboliu o escravismo dos Harratins aínda en 1980. Na actualidade, a escravitude tradicional persiste en numerosos países de África e de Asia.
Aguiar da Beira
miniatura|Aguiar da Beira
Aguiar da Beira é unha vila portuguesa pertencente ao Distrito da Guarda, Rexión Centro e subrexión do Dão-Lafões, con preto de 1 400 habitantes. Érguese a 781 metros de altitude.
É sede dun municipio con 203,68 km² de área e 5 473 habitantes (2011), subdividido en 13 freguesías. O municipio está limitado ao norte polo municipio de Sernancelhe, ao leste por Trancoso, ao sueste por Fornos de Algodres, ao suroeste por Penalva do Castelo e a oeste por Sátão.
As freguesías
As freguesías de Aguiar da Beira son as seguintes:
Historia
O concello de Aguiar da Beira recibiu carta foral de Dona Teresa en 1120.
Vilas irmanadas
A vila de Aguiar da Beira está irmanada con:
La Voz de Valdeorras
La Voz de Valdeorras foi un semanario editado no Barco de Valdeorras entre 1905 e 1911.
Masacre de Ramallo
Masacre de Ramallo é o nome co que se coñece na Arxentina un episodio político-policial que ocorreu o 17 de setembro de 1999 na localidade de Villa Ramallo, provincia de Buenos Aires. O feito provocou a renuncia do Ministro de Seguridade bonaerense, Osvaldo Lorenzo, e a disolución do Grupo Especial de Operacións (GEO) da Departamental Paraná.
Giuseppe Bertello
Giuseppe Bertello, nado en Foglizzo (provincia de Turín) o 1 de outubro de 1942, é un cardeal italiano da Igrexa católica, presidente da Comisión Pontificia para o Estado da Cidade do Vaticano e presidente da Gobernación do Estado da Cidade do Vaticano dende outubro de 2011. Traballou no servizo diplomático da Santa Sé de 1971 a 2011, converteuse en arcebispo en 1987, ostentou o cargo de Nuncio en varios países como Ruanda, México, e Italia, e foi o representante da Santa Sé ante varias organizacións internacionais.
Traxectoria
Bertello foi ordenado sacerdote o 29 de xuño de 1966 polo bispo Albino Mensa. Licenciouse en teoloxía pastoral e obtivo un doutoramento en lei canónica. Estudou diplomacia na Academia Eclesiástica Pontificia.
Servizo diplomático
Entrou no servizo diplomático da Santa Sé en 1971, e traballou até 1973 na nunciatura no Sudán, que era tamén a delegación apostólica para a rexión do Mar Vermello. Dende 1973 a 1976, foi secretario da nunciatura en Turquía, converténdose en Capelán da Súa Santidade o 9 de febreiro de 1976. Foi secretario da nunciatura en Venezuela de 1976 a 1981, e exerceu o rango de auditor da Oficina da Organización das Nacións Unidas en Xenebra de 1981 a 1987. En 1987, encabezou a delegación de observadores da Santa Sé na Conferencia de Ministros Estranxeiros do Movemento de Países Non Aliñados en Pyongyang, onde foi o primeiro sacerdote católico en visitar a pequena comunidade católica daquel país, illada dende a Guerra de Corea.
O 17 de outubro de 1987, o Papa Xoán Paulo II nomeouno Arcebispo Titular de Urbs Salvia e nomeouno  nuncio apostólico en Ghana, Togo e Benín. Foi consagrado o 28 de novembro polo cardeal Agostino Casaroli, cos bispos Albino Mensa e Luigi Bettazzi como principais co-consagradores. O 12 de xaneiro de 1990, foi transferido a Ruanda, onde apoiou organizacións de dereitos humanos e animou a bispos católicos a se unir aos que avogaban polo fin da guerra civil. Ficou no seu posto e viaxou por rexións perigosas onde foi testemuña do xenocidio tutsi en 1994. En marzo de 1995, Xoán Paulo II nomeouno Observador Permanente da Santa Sé ante as Nacións Unidas en Xenebra e coa mesma función na Organización Mundial do Comercio. En 1997 Bertello negociou o status da Santa Sé como observador permanente na Organización Mundial do Comercio, converténdose no seu primeiro representante aquel ano.
O 27 de decembro de 2000, Xoán Paulo nomeouno nuncio apostólico en México. O 30 de xullo de 2002, recibiu ao Papa que relizou unha visita apostólica ao país para a canonización de Juan Diego Cuauhtlatoatzin. O 11 de xaneiro de 2006, Bertello foi nomeado Nuncio Apostólico en Italia e a República de San Marino polo papa Bieito XVI.
En 2007, Bertello recibiu a Cruz Espléndida da Orde Mexicana da Aguia Azteca e o 4 de outubro de 2008 otorgóuselle a Gran Cruz de Cabaleiro da Orde do Mérito da República Italiana.
Traballo na curia
O 3 de setembro de 2011, Bieito XVI nomeou a Bertello Presidente da Comisión Pontificia para o Estado da Cidade do Vaticano e Presidente da Gobernación do Estado da Cidade do Vaticano, nomeamento que se fixo efectivo o 1 de outubro de 2011, no seu 69 aniversario. O 6 de xaneiro de 2012, o papa Bieito anunciou que Bertello sería ordenado cardeal. Foi nomeado cardeal-diácono de Santi Vito, Modesto e Crescenzia o 18 de febreiro. O 21 de abril Bieito nomeouno para un mandato de cinco anos como membro da Congregación para a Evanxelización dos Pobos, a Congregación de Bispos, e o Consello Pontificio para a Xustiza e a Paz.
Foi un dos cardeais electores que participaron no conclave papal de 2013 que elixiu o papa Francisco.
O 13 de abril de 2013 foi asignado ao Consello de Asesores Cardeais estabelecido por Francisco para aconsellarlle un plan para reestruturar a Curia Romana. Francis fíxoo membro da Administración do Patrimonio da Sé Apostólica o 10 de novembro de 2014 e membro da Congregación para as Causas dos Santos o 3 de decembro de 2016. Francisco tamén renovou o seu nomeamento na Comisión Pontificia para o Estado da Cidade do Vaticano ata 2021.
Val do Nansa
right|thumb|300px|Situación do val do Nansa en [[Cantabria.]] O val do Nansa está situado entre os vales de Liébana e Saja, en Cantabria. Está limitado pola Serra do Escudo ao norte e a Serra de Peña Labra polo sur. Polo val do Nansa circula o río Nansa que polo seu carácter torrencial e erosivo, especialmente na súa cabeceira, forma ladeiras de pendentes acusadas. A zona presenta unha gran calidade paisaxística, polas súas características topográficas de altos cumes, amplos bosques autóctonos, sobre todo de carballo (Quercus robur) e faias, e escasa densidade de poboación dedicada na súa maioría á gandería (sector primario).
Os municipios localizados no val do Nansa son os seguintes: Lamasón, Rionansa, Tudanca, Polaciones, unha parte do municipio Cabuérniga correspondente á localidade de Carmona, Herrerías e Valle de San Vicente.
Durante a Baixa Idade Media e o Antigo Réxime esta zona pertenceu aos señoríos da casa dos marqueses de Aguilar de Campoo.
Mario Vargas Llosa
Mario Vargas Llosa, nado en Arequipa o 28 de marzo de 1936, é un novelista, articulista e ensaísta político peruano, premio Nobel de Literatura en 2010.
Traxectoria
Fillo de Ernesto Vargas Maldonado e de Dora Llosa Ureta, que se separaron antes de que el nacese. Proveniente dunha familia de clase media, a idade temperán viaxou á cidade boliviana de Cochabamba onde viviu toda a súa infancia e cursou os seus primeiros estudos no Colexio La Salle desa cidade. Durante o goberno de José Luis Bustamante e Rivero o seu avó obtivo un cargo político na cidade de Piura polo que regresou xunto a toda a súa familia e se instalou nesa cidade. En 1946 coñeceu ao seu pai, quen residí­a na cidade de Lima. A partir dese ano múdase á cidade capital xunto coa súa nai e o seu pai.
En Piura cursou os seus estudos primarios no colexio salesiano desa cidade. Unha vez en Lima estudou no colexio La Salle e, durante dous anos, no Colexio Militar Leoncio Prado, situado no distrito chalaco de A Perla.
No verán anterior ao comezo do seu último ano de colexio, Vargas Llosa iniciouse no oficio de xornalista. Retirouse do colexio militar e ese último ano cursouno na cidade de Piura, onde traballou na publicación do xornal local A Industria e onde, doutra banda, se levou a cabo a representación teatral da súa primeira obra dramática La Huida del Inca.
Durante o goberno de Manuel A. Odría ingresou na Universidade Nacional Maior de San Marcos onde fixo algúns cursos de Dereito e rematou a carreira de Letras. A súa vocación de escritor íase consolidando á vez que a súa carreira como xornalista ía cedendo paso ás súas novas obrigas.
Contraeu matrimonio con Xulia Urquidi, que era tí­a política por parte materna. Debido á diferenza de idades, o seu matrimonio non durou moito. A parella non puido ter fillos.
En 1958 obtivo a bolsa de estudos "Xavier Prado" que lle permitiu viaxar a Madrid ao ano seguinte onde cursa un Doutoramento na Universidade Complutense de Madrid, obtendo o grao de Doutor en Filosofí­a e Letras. En 1959 publica un conxunto de contos baixo o título de "Los Jefes" que obtén o "Premio Leopoldo Arias". Logo de doutorarse instálase en París.
A súa obra a miúdo critica a xerarquí­a de castes sociais e raciais vixente aínda hoxe no Perú e en América Latina. Moitos dos seus escritos son tamén de natureza autobiográfica, como La Casa Verde (1966) e La Tía Julia y el Escribidor (1977). A súa novela histórica La guerra del fin del mundo (1981) ten lugar nas profundidades do sertao brasileiro do século XIX, estando baseada en feitos auténticos da historia do Brasil, a revolta antirrepublicana de masas milenaristas sebastianistas guiadas polo taumaturgo iluminado Antón Conselheiro na vila de Canudos.
En 1965 casa con Patricia Llosa (curmá súa) coa que tivo tres fillos. Regresa a Europa onde reside entre París, Londres e Barcelona. En 1974 regresa ao Perú e entra no xornalismo televisivo como condutor do programa político "La Torre de Babel".
Na década de 1980, Vargas Llosa volveuse politicamente activo e causou sorpresa coas súas posicións liberais, xa que a intelectualidade da época caracterizábase polo seu público esquerdista.
En 1983 obtén o cargo máis polémico da súa carreira ao ser nomeado polo entón Presidente do Perú, o arquitecto Fernando Belaúnde Terry, como presidente da Comisión Investigadora do Caso Uchuraccay onde os comuneiros asasinaron a oito xornalistas.
En 1987, ante os intentos do goberno aprista de Alan García Pérez de estatalizar a banca peruana, Vargas Llosa perfílase coma líder político ao encabezar a protesta contra esa acción. Inicia a súa carreira política e preséntase como candidato para asumir a Presidencia do Perú en 1990.
Gran parte da campaña electoral tivo a Vargas Llosa como candidato favorito, con todo un súpeto crecemento do candidato Alberto Fujimori, quen ata 15 días antes da elección aparecí­a con menos do 10% das preferencias, forzou unha segunda volta electoral na cal Vargas Llosa perdeu a elección. Logo das eleccións, saíu do Perú e instalouse en Madrid. O goberno de José María Aznar concedeulle a nacionalidade española sen que tivese que renunciar á peruana polo que mantén ambas. É membro da Real Academia Española da Lingua.
Vargas Llosa volveu ocuparse na literatura co seu libro autobiográfico El pez en el agua en 1993, Los cuadernos de Don Rigoberto en 1996. El paraiso en la otra esquina no 2002. O seu traballo máis recente é un ensaio que resume o curso ditado en Oxford sobre a novela Os Miserentos de Victor Hugo, La tentación de lo imposible.
En febreiro de 2018 autodefiníuse como demócrata, liberal e antinacionalista.
Premios e distincións
Ao longo da súa carreira, Mario Vargas Llosa recibiu innumerables premios e distincións. Cómpre destacar sobre todo dous dos máximos galardóns que se conceden no eido das letras hispánicas: o Premio Rómulo Gallegos (1967) e, sobre todo, o Premio Cervantes (1994). Outros destacados premios no seu haber son o Premio Nacional de Novela do Perú (en 1967, pola súa novela La casa verde), o Premio Príncipe de Asturias das Letras (España) (1986) e o Premio da Paz dos Libreiros de Alemaña, outorgado na Feira do Libro de Frankfurt (1997). En 1993 foille concedido o Premio Planeta pola súa novela Lituma en los Andes. Un gran relevo na súa carreira literaria tivo o Premio Biblioteca Breve, que se lle outorgou por La ciudad y los perros, en 1963, e marcou o inicio da súa exitosa carreira literaria internacional.
É membro da Academia Peruana da Lingua desde 1977, e da Real Academia Española desde 1994. Conta no seu haber con máis de 30 doutoramentos honoris causa por outras tantas universidades de Europa, América e Asia; poden citarse brevemente os concedidos polas universidades de Yale (1994), Ben Gurión Ber-Sheeva de Israel (1998), Harvard (2001), San Marcos de Lima (2001), Oxford (2003) e A Sorbona (2005). Foi condecorado polo Goberno francés coa Lexión de Honor en 1985.
Clinton Engineer Works
miniatura|right|upright=1.5|A planta [[proxecto Y-12|Y-12 na esquina superior dereita. As plantas K-25 e K-27 na esquina inferior esquerda, preto da planta S-50. O reactor X-10 no centro inferior.]] Clinton Engineer Works (CEW) foron as instalacións de produción do Proxecto Manhattan que durante a segunda guerra mundial produciron o uranio enriquecido usado no bombardeo de Hiroshima, ademais das primeiras mostras de plutonio producido nun reactor nuclear. Consistía en varias instalacións de produción dispostas en tres localizacións principais, outras instalacións como unha central eléctrica e a vila de Oak Ridge. Estaba a uns 29 km ó oeste de Knoxville, e recibiu o nome pola vila de Clinton, a uns 13 km ó norte. As instalacións de produción estaban principalmente no condado de Roane, e a parte norte estaba no condado de Anderson. O enxeñeiro do Distrito Manhattan Kenneth Nichols trasladou o cuartel xeral do mesmo dende Manhattan ata Oak Ridge en agosto de 1943. Durante a guerra, as investigacións realizadas nestas instalacións estiveron dirixidas pola Universidade de Chicago.
Os traballadores da construción foron aloxados nunha comunidade coñecida como Happy Valley. Esta comunidade temporal tiña unha capacidade de 15 000 persoas. A vila de Oak Ridge estableceuse para aloxar ó persoal de produción. O persoal operativo chegou ós 50 000 traballadores pouco antes da fin da guerra, mentres que o persoal da construción chegou ós 75 000 e o persoal combinado ós 80 000. A vila foi desenvolvida por parte do goberno federal como unha comunidade segregada.
Motor a catro tempos
framed|dereita|Ciclo a catro tempos Un motor a catro tempos ou motor de ciclo a catro tempos é un motor de combustión interna alternativo. Foi definido por Beau de Rochas e implementado con éxito polo enxeñeiro alemán Nikolaus Otto en 1876, e posteriormente por Étienne Lenoir e Rudolf Diesel. O ciclo a catro tempos é mais eficiente e con combustión menos poluente que o ciclo a dous tempos, mais require considerabelmente máis partes móbeis e máis habilidade do construtor e resulta nun motor maior e máis pesado que un motor de dous tempos coa mesma potencia.
Un motor a catro tempos pode funcionar seguindo o ciclo Otto ou de motor con acendido provocado, ou o ciclo Diésel ou de motor con acendido por compresión.
Pasos do ciclo
O ciclo consta dos seguintes pasos: