cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xunta Suprema do Reino de Galicia
Relacións con outras Xuntas españolas
miniatura|[[Pasaporte expedido pola Xunta Suprema.]] Así como se enviaran embaixadores a Portugal e Inglaterra, a Xunta tamén enviou un delegado para que contactase coas principais Xuntas de España. Foi elixido para esta delicada misión (xa que se trataba, por un lado, de evitar as suspicacias das demais xuntas, pero tamén de facer notar que a de Galicia estaba máis organizada que as outras) o tenente coronel Manuel Torrado, que saíu da Coruña o 24 de xuño e visitou Cádiz, Sevilla, Cartagena, a un delegado de Cataluña que estaba nesta cidade, Murcia e Valencia, entrevistándose tamén coas autoridades militares inglesas en Xibraltar. Regresou á Coruña no mes de setembro do mesmo ano.
Por outra parte, e xa desde o primeiro momento, houbo relacións continuas coas Xuntas de Asturias e León. A presenza de franceses nesta última provincia determinaría que a Xunta de Galicia apoiase polo xeral as peticións da Xunta de León de auxilios de municións, homes e diñeiro, xa que a mellor defensa de Galicia era a contención do inimigo naquela provincia. En certa maneira foron estas xuntas as que sementaron a idea dunha Xunta Central, da que sería un precedente o Tratado de Unión entre os reinos de Castela, León e Galicia, asinado o 10 de agosto de 1808.
Os puntos establecidos neste tratado eran os seguintes:
Pero a aparición doutro proxecto que callaría na Xunta Central fixo ineficaz este tratado que, na práctica, só funcionou respecto de formular o asunto da integración, ou non, nesta Xunta Central e, despois, para designar os representantes dos tres reinos nela (por Galicia foron nomeados o conde de Ximonde e Manuel María Avalle.
A Xunta de Galicia e Ultramar
González López dá a noticia do nomeamento que a Xunta Suprema do Reino de Galicia fai de Pascual Ruiz Huidobro, tenente xeneral, como Vicerrei do Prata. O nomeamento leva data do 23 de agosto de 1808. A Xunta de Galicia, ao ter coñecemento da destitución do vicerrei Sobremonte, nomeou para que ocupase o seu posto a Ruiz Huidobro, a quen enviou a Buenos Aires. Huidobro logrou sortear con éxito as intrigas da Infanta Carlota Xoaquina de Borbón (que aspiraba a que a elixisen raíña da Arxentina, Perú e Chile), que o intentou enviar de regreso á Península. Pero, cando chegou, encontrouse con que o cabido nomeara xa a Liniers, quen se negou a entregar o mando ao recentemente chegado. Como o seu nomeamento non era moito máis regular que o de Liniers, contentouse co cargo de inspector de armas do vicerreinado.
Evidentemente, parece que a Xunta tomara moi en serio a súa condición de soberana.
As novas autoridades afrancesadas
A invasión de Galicia polos franceses e, sobre todo, a ocupación da cidade da Coruña significou a disolución da Xunta Suprema do Reino de Galicia, que tiña a súa sede naquela cidade. A partir dese momento produciuse unha duplicidade de poder. Nas cidades e vilas dominadas polos franceses nomeáronse rexedores e xefes de policía afectos ao poder francés. Nas zonas non ocupadas ou non dominadas seguiron a exercer o mando as autoridades anteriores que, en moitas ocasións, foron o xerme da contestación aos franceses e mesmo, nalgún caso, os que programaron o alzamento en armas.
Unha vez máis verificábase o proceso de selección de poder que ten lugar nas grandes conmocións políticas. As comunidades nesas circunstancias encontran un líder, un xefe que acapara todo o poder: militar, administrativo, e mesmo o xudicial, sen necesidade de leis ou regulamentos, chegando a ditar sentenzas de morte contra os traidores e os espías.
Cómpre dicir que as autoridades nomeadas polos franceses non funcionaron, sexa por escaso celo, sexa pola resistencia dos subordinados ou ben por careceren de suficiente poder coercitivo. Só nalgunha cidade, coma Santiago, na que había un club afrancesado moi importante, dirixido por Pedro Bazán de Mendoza, chegou a constituírse unha administración enteiramente francesa. Pero incluso nesas circunstancias o poder real (o que outorga a aceptación dos súbditos) non o exercían estes, senón outras persoas (coma o cabido ou a antiga corporación municipal) que de feito mantiñan unha influencia constante sobre a poboación.
A resistencia popular, que empezou a partir do día seguinte da ocupación total de Galicia, impediu aos franceses sentar as bases dunha administración municipal xa moi acreditada en Francia. A guerra esixirá a atención constante e total dos invasores e, deste xeito, non poderían prestar o apoio necesario a estas autoridades-monicreques. A medida que a resistencia foi recuperando territorio houbo necesidade de crear novas Xuntas locais (formadas sempre polos fidalgos do lugar, os clérigos máis destacados e, nalgunha ocasión, por campesiños) que serían o poder real de Galicia namentres durou a guerra. Estas xuntas adoptaron medidas económicas, solicitando préstamos para adquiriren armas e municións, impoñendo impostos aos veciños, nomeando os xefes militares, dando as ordes necesarias para que se mantivese a tranquilidade pública e mesmo ditaminando sobre as grandes medidas militares a tomar cando a operación desbordaba os límites da responsabilidade do xefe. Funcionaba, pois, con absoluta independencia.
A Xunta de Lobeira
Mentres que de feito a organización dos territorios non ocupados polos franceses estaba en mans destas Xuntas locais, tanto na Xunta Central coma en Galicia estimábase a conveniencia de constituír un poder central galego que organizase adecuadamente a guerra contra o invasor. A este respecto había dúas opcións: a de entregar todo o poder ao marqués de La Romana, ou a de constituír unha nova Xunta do Reino. A primeira era inviábel, dado que o marqués, seguramente por razóns tácticas militares, andaba sempre errante dun lugar para outro fuxindo do inimigo, e non era isto o máis conveniente para exercer a alta dirección da guerra. Posibelmente isto debeu quedar claro na reunión que, a finais do mes de xaneiro de 1809, tiveron en Monterrei o cóengo Manuel Acuña Malvar, o tenente coronel Manuel García del Barrio e o alférez Pablo Morillo, que a Xunta Central enviara a Galicia para excitar os ánimos para a rebelión. E a segunda tampouco era viábel naquelas circunstancias; estando ocupadas todas as cidades de Galicia e as vilas máis importantes era imposíbel a súa constitución. De aí que se decidisen por unha terceira solución: a de elevar unha das innumerábeis Xuntas comarcais á cabeza de todas as demais.
Galicia libre de franceses
miniatura|Tenente xeneral [[Pedro Caro y Sureda, 3º marqués de La Romana, capitán xeneral de Galicia en 1809.]]
A partir da saída dos franceses do país, o capitán xeneral de Galicia recuperou o poder que anteriormente exercera. Ao rematar a guerra había dúas posibilidades: constituír unha nova Xunta do Reino de Galicia (que era a opción preferida polas clases máis elevadas, en opinión de González López, e que ao parecer contaba co apoio dos ingleses) ou devolverlle o poder ao capitán xeneral.
O conde de Noroña, Gaspar María Nava y Álvarez de las Asturias, segundo comandante do Exército do Reino de Galicia, foi moi explícito nas súas intencións cando publicou en Santiago o bando do 29 de maio de 1809:
O bando ten o seu aquel. Parece inusitado que o poder militar que durante a epopea popular de Galicia se mantivera á marxe, que non lograra neses meses nin unha soa vitoria, que todo o deixara á responsabilidade do pobo, viñese agora, chegado o momento da vitoria, a suplantar a todas as Xuntas, impoñéndose a elas e concentrando todo o poder no capitán xeneral.
1636
Outros
Historia ano a ano
Xunta Suprema do Reino de Galicia
Galicia libre de franceses
A operación tiña seguramente maior intención. O marqués de La Romana, cuxo pensamento político se coñece ben pola súa Representación á Xunta Central: era un absolutista. Temía que, ao socairo das circunstancias políticas, se introducisen novos poderes representativos do pobo. Todo o que cheirase a xuntismo, asemblea do pobo, terceiro estado etc., dáballe noxo. Home doutro mundo, doutro tempo, nunca aceptou esa avalancha do pobo nos mandos do exército e, sobre todo, na organización da sociedade. Por iso deu instrucións precisas ao seu segundo que, sen dúbida, participaba das mesmas ideas, para que, ao terminar a guerra en Galicia, recuperase a plenitude do poder do capitán xeneral, como antigamente se exercera.
Constitución da Xunta Superior de subsidios, armamento e defensa de Galicia
Aínda que Galicia xa estaba libre de franceses, a súa presenza noutras partes de España, e a posibilidade de que realizasen unha nova ofensiva, fixeron que moitos persoeiros e institucións pensasen que era oportuna a creación dunha Xunta en previsión do que puidese suceder. E a pesar de que o conde de Noroña era abertamente contrario á creación de xuntas, o Goberno da nación española creu que era oportuna a súa constitución. A argumentación do Conde sitúase dentro do seu horizonte político de defensa dos poderes centrais:
As diferenzas entre a Xunta Superior e a Xunta Suprema do Reino de Galicia, que desaparecera de feito en decembro de 1808, son moi claras. A Xunta Superior estaba supeditada á Central. Non pretendía ostentar a soberanía, nin representar a Galicia perante ningún organismo superior. Tratábase simplemente dunha especie de delegación da Xunta Central para os asuntos da guerra e da facenda concomitantes coa guerra.
Stellan Skarsgård
Stellan John Skarsgård, nado o 13 de xuño de 1951 en Gotemburgo, Suecia, é un actor de cine, televisión e teatro. Gañou o Oso de Prata do Festival de Berlín de 1982, e outros premios posteriormente, incluíndo o premio ó mellor actor do Festival Internacional de Cine de Mar del Plata.
Traxectoria
En 1985 traballou por primeira vez nun filme realizado en Hollywood, Noon Wine. Ó ano seguinte participou na obra teatral Ett drömspel, e en 1988 participou nas obras teatrais Vita rum e Mäster Olof, no Real Teatro Dramático de Estocolmo.
Os seus papeis máis populares son os de Bill Anderson no filme Mamma Mia! e o de William «Bootstrap Bill» Turner na segunda e na terceira parte da saga Pirates of the Caribbean.
Voo 163 de Saudia
O voo 163 de Saudia era un voo regular de pasaxeiros de Saudia que se incendiou despois de engalat no aeroporto de Riad (hoxe en día base da forza aérea) nun voo cara a Jeddah o día 19 de agosto de 1980. Os 287 pasaxeiros e 14 tripulantes a bordo do Lockheed L-1011-200 TriStar, con rexistro HZ-AHK, morreron despois de que o aparello fixese unha aterraxe de emerxencia volvendo ao aeroporto de Riad.
Nese momento, o accidente era o segundo con máis mortes da historia da aviación cun único avión implicado, despois do voo 981 de Turkish Airlines. Trátase do sexto peor accidente de aviación da historia, despois do accidente de Los Rodeos, o voo 123 de Japan Airlines, o choque de Charkhi Dadri, o voo 981 de Turkish Airlines, e o voo 182 de Air India. Tamén é o peor accidente en Arabia Saudita e no cal estivo involucrado un Lockheed L-1011 TriStar.
Avión
O aparello implicado no aciidente era un Lockheed L-1011 TriStar, rexistrado en Arabia Saudita como HZ-AHK. Realizara o seu primeiro voo o día 13 de xullo de 1979, e fora entregado a Saudia o 21 de agosto dese ano.
Paradoxo dos xemelgos
O Paradoxo dos xemelgos, ou Paradoxo de Langevin, é un experimento mental envolvendo a dilatación temporal proposta na Relatividade restrita.
Da dilatación temporal
A Teoría da relatividade prevé que dado un referencial inercial S e outro referencial inercial S tal que S se move con velocidade constante v en relación a S por medio dunha Transformación de Lorentz entre referenciais atopamos a relación entre as coordenadas x,y,z e t do sistema S e as coordenadas x',y',z e t.
Usando a transformación de Lorentz para o tempo obtemos
Como v é obrigatoriamente menor que c temos que para o corpo en movemento o tempo corre máis lentamente do que para o corpo en repouso.
Do enunciado
Sexan dous xemelgos A e B idénticos, colocando o irmán A nunha nave espacial na cal el viaxará a unha velocidade moi próxima a c (velocidade da luz) - en canto o outro, B, permanece en repouso na Terra. Para B, a nave estase movendo e por conta disto el pode afirmar que o tempo está correndo máis lentamente para o seu irmán A que está na nave.
Analogamente, A ve a Terra afastarse de forma que el pode, da mesma forma, afirmar que o tempo corre máis lentamente para B.
Cando a nave retorna a Terra cal dos dous efectivamente está máis novo?
Da solución
Existe unha quebra de simetría fundamental no problema, a saber, soamente o irmán B pode afirmar que estivo todo o tempo nun mesmo referencial inercial, a Terra.
O irmán A saíu do referencial de repouso da Terra e foi para un referencial movéndose a v, esa mudanza implica unha aceleración, e esta aceleración é a quebra de simetría pois en canto acelerado o referencial en que se atopa non é inercial e, consecuentemente, o estado de movemento do corpo pode determinarse.
Parque natural de Tamadaba
O Parque Natural de Tamadaba atópase na Comunidade Autónoma das Canarias, estendéndose pola illa de Gran Canaria.
Os ecosistemas máis estendidos son as fragas de piñeiros canarios (Pinus Canariensis), as fragas termófilas (presenza de palmeiras canarias, Phoenix Canariensis) e o Cardonal-Tabaidal (presenza da tolda ou Euphorbia aphylla). Entre os animais salientar o lagarto de Gran Canaria e o pimpín azul.
Bortziriak
Bortziriak (en castelán: Cinco Villas) é unha comarca e subzona do noroeste de Navarra. Está formada por cinco concellos e forma parte do meiriñado de Pamplona.
Covas de Abaixo, Sofán, Carballo
Covas de Abaixo é un lugar da parroquia de Sofán no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña 32 habitantes (17 homes e 15 mulleres).
Bortziriak
Limita ao norte con Lapurdi (Francia), ao leste con Baztanaldea, ao sur con Malerreka, e ao oeste con Leitzaldea e coa comarca vasca de Bidasoa Beherea (Guipúscoa). A comarca é atravesada polo río Bidasoa, que forma un val.
Está composta polos concellos de Arantza, Bera, Etxalar, Igantzi e Lesaka
Paradela, Manzaneda
Santo Antonio de Paradela é unha parroquia do concello ourensán de Manzaneda na comarca da Terra de Trives. No ano 2007 tiña 26 habitantes (15 homes e 11 mulleres) nunha única entidade de poboación, o que supón unha diminución de 10 habitantes en relación ao ano 2000.
A Abelleira, Barxés, Muíños
A Abelleira é un lugar da parroquia de Barxés no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Tiña 43 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 22 eran homes e 21 eran mulleres.
Ernest Ansermet
Ernest Ansermet, nado en Vevey o 11 de novembro de 1883 e finado en Xenebra o 20 de febreiro de 1969, foi un director de orquestra suízo.
Traxectoria
Nativo da rexión francófona de Suíza comezou a súa carreira profesional como profesor de matemáticas, dirixindo como afección. Durante unha viaxe a Francia coñeceu a Claude Debussy e Maurice Ravel. Durante a primeira guerra mundial coñeceu a Igor Stravinskii, exiliado en Suíza. En 1918 fundou a súa propia orquestra, a Orchestre de la Suisse Romande, coa que viaxou por Europa e América, de enorme importancia na difusión da música clásica moderna.
Parque natural de Jandía
Valores naturais
É o único deserto propiamente dito dentro do estado español. Presenza de sistemas montañosos de orixe volcánica que forman cristas e barrancos de gran valor paisaxístico. Salientar as praias, as meirandes das Illas Canarias, coma a do Cofete, Barlovento ou de Sotavento. Tamén existen zonas de dunas e fondos mariños de gran calidade. Por último nomear a existencia da zona El Saladar, zona litoral inundable de gran valor ecolóxico e avifaunístico. Está formada por un terreo de 123 hectáreas, declarada zona ZEPA.
Flora
O hábitat predominante neste parque é o Cardomal-Tabaidal. Podéndose atopar varios endemismos coma o Cardón de Jandía (Euphorbia Handiensis, símbolo do parque), o Taginarte de Jandía (Echium Handiensis), a Margarida de Jandía (Argyranthemum winteri) ou o Odontospermum sericeum. Tamén existen masas forestais autóctonas, especialmente na cara norte das montañas
Fauna
As aves son o grupo faunístico de maior interese. Salientar a presenza da Húbara, especie endémica das Canarias e en risco de extinción. Outras especies son o falcón tagarote, a corredeira, a chasca canaria, picanzo real meridional ou o voitre branco (coñecido localmente co nome de guirre). Tamén existen colonias de aves mariñas, tales coma a aguia peixeira, a pardela cincenta ou a pardela de Bulwer. Entre os mamíferos, presenza ocasional da foca monxe mediterránea ou de cabras e camelos salvaxes.
Valores patrimoniais
Presenza dos tradicionais fornos de cal majoreros, caseríos, o faro de Jandía e outros elementos da arquitectura tradicional da illa. Existen restos de oratorios prehispánicos e diferentes restos de pinturas rupestres.
Bustelo, Brandeso, Arzúa
Bustelo é un lugar da parroquia de Brandeso no concello coruñés de Arzúa na Comarca de Arzúa. Tiña 24 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 12 eran homes e 12 eran mulleres.
José Raúl Capablanca
José Raúl Capablanca Graupera, nado na Habana o 19 de novembro de 1888 e finado en Nova York o 8 de marzo de 1942, foi un xadrecista cubano, campión mundial de xadrez desde 1921 ata 1927. Está considerado o terceiro campión mundial deste deporte. Polo seu xenio precoz foi alcumado "o Mozart do xadrez". Na súa época dourada chamóuselle "a máquina do xadrez". Richard Réti dixo sobre el "O xadrez foi a súa lingua materna".
Traxectoria
esquerda|miniatura|200px|Capablanca xogando unha partida de [[xadrez co seu pai aos catro anos de idade, en 1892.]]
Primeiros anos
Naceu no Castelo do Príncipe, instalación militar da Habana colonial (provincia de Cuba, España), foi o segundo fillo de José María Capablanca Fernández, oficial do exército español e María Graupera Marín. Segundo o seu propio relato, Capablanca aprendeu as regras do xogo aos catro anos de idade, observando ao seu pai xogar con amigos. Contase que un día notou que don José movía o cabalo dun xeito non permitido; ante a sorpresa de todos, acusouno de facer trampas e pasou a demostrarlle o que fixera.
Cando o neno cumpriu os cinco anos o seu pai comezou a levalo ao Club de Xadrez da Habana. Aos mellores xogadores do club foilles imposible derrotalo, dándolle vantaxe de dama. En decembro de 1901, á idade de trece anos, derrotou ao campión nacional cubano Juan Corzo, co resultado de 4 vitorias, 3 derrotas, e 6 táboas alcanzando deste xeito o título de campión de Cuba.
Cara á cima
Terminou os seus estudos no Instituto de Bacharelato de Matanzas. A súa familia non dispuña de recursos como para permitirlle estudar no estranxeiro, pero en vista dos seus bos resultados académicos, o seu mecenas Ramón San Pelayo dispúxose a financiar a súa formación nos Estados Unidos. Cursou a secundaria na Escola Woodycliff de Nova Jersey, aspirando a entrar na Universidade Columbia para seguir a carreira de enxeñaría química. Con todo, permanentemente distraído pola súa paixón polo xogo, só cursou os dous primeiros anos.
En 1905 comezou a frecuentar o Club de Xadrez de Manhattan. Na noite do 6 de abril de 1906 participou nun torneo rápido no que, tras sucesivas partidas eliminatorias, venceu ao gran Emanuel Lasker, ante o asombro de todos, adxudicándose o torneo. Lasker estreitou a man do seu vencedor dicíndolle: "É notable mozo, vostede non cometeu erros".
No seu primeiro encontro internacional, enfrontou ao mestre norteamericano Eugene Delmar, a quen lle gañou todas as partidas, a pesar de terlle outorgado vantaxe de peón e saída.
Movemento rectilíneo uniforme
miniatura|250px|dereita|Movemento rectilíneo uniforme. Representación gráfica da posición, [[velocidade e aceleración dun móbil en función do tempo.]] O movemento rectilíneo uniforme dun punto en relación a un referencial S ten lugar cando nese mesmo espazo o punto se move en liña recta con velocidade constante, é dicir, con aceleración nula.
José Raúl Capablanca
Cara á cima
Entre fins de 1908 e 1909 participou nunha prolongada xira estadounidense; dun total de 734 partidas, gañou 703, fixo táboas en 19 e só perdeu 12. En 1909, á idade de 20 anos, Capablanca gañou un encontro ao campión estadounidense Frank Marshall ( +8 -1 =14). Foi a insistencia de Marshall o que permitiu que se lle deixase participar ao mozo Capablanca no torneo de Donostia, (País Vasco) en 1911. Esta era unha das competicións máis importantes da época; todos os grandes xogadores do planeta estarían presentes excepto o entón campión mundial Emanuel Lasker. Ao comezo do torneo Ossip Bernstein e Aron Nimzowitsch obxectaron a presenza do invitado, pois este non gañara aínda ningún dos grandes torneos. Con todo, despois de que Capablanca gañase o seu primeiro xogo contra Bernstein (nunha partida que lle outorgaría o premio á brillantez), este recoñeceu o seu talento. Tras un movemento durante un xogo na variedade de xadrez rápido, Nimzowitsch ofendeuse por mor dun comentario de Capablanca, polo que Capablanca o retou a enfrontalo nunha serie de xogos rápidos, os cales gañou facilmente. Capablanca terminou gañando o campionato (novamente fronte a Nimzowitsch), usando unha apertura moi admirada por Mikhail Botvinnik, con balance de +6 -1 =7, diante de Akiba Rubinstein, Carl Schlechter e Siegbert Tarrasch.
Movemento rectilíneo uniforme
En termos matemáticos, se for a posición do punto e t o tempo:
José Raúl Capablanca
Cara á cima
En 1911 retou a Lasker polo campionato do mundo. O alemán aceptou o desafío pero propuxo 17 condicións para o cruzamento. Capablanca non estivo de acordo con algunhas e non chegaron a un acordo. En 1913 xogou na Habana e terminou segundo detrás de Frank Marshall, perdendo unha das partidas contra o norteamericano logo de ter unha posición vantaxosa. Inmediatamente logo disto Capablanca obtivo un resultado de +13 -0 =0 nun torneo en Nova York, aínda que Oldřich Duras era o único Gran Mestre Internacional entre os seus rivais.
Movemento rectilíneo uniforme
ou
A distancia percorrida calcúlase multiplicando a magnitude da velocidade polo tempo transcorrido. Esta relación tamén é aplicable se a traxectoria non é rectilínea, con tal que a velocidade sexa constante.
José Raúl Capablanca
Cara á cima
No gran torneo de 1914 en San Petersburgo, coa participación da maioría dos mellores xogadores do mundo (coa excepción dos do Imperio austrohúngaro), Capablanca atopouse co gran Lasker por primeira vez nun torneo normal (o cubano xa gañara a final do mencionado torneo de xadrez rápido de 1906, no que innovou cunha agora famosa composición final). Capablanca tomou vantaxe dun punto e medio nas roldas preliminares, e obrigou a Lasker a loitar polo empate. Gañou novamente o premio por brillantez contra Bernstein e tivo algunhas vitorias importantes contra David Janowski, Nimzowitsch e Alekhine. Con todo foi vítima dunha notoria melloría de Lasker na segunda parte do torneo, que incluíu unha famosa vitoria do alemán. Terminou segundo, detrás de Lasker con 13 puntos contra 13,5 do alemán, pero adiante de Alekhine, quen finalizou en terceiro posto. Ao concluír o torneo, o tsar Nicolao II proclamou aos cinco gañadores de premios (Lasker, Capablanca, Alekhine, Tarrasch e Marshall) como "Grandes Mestres do Xadrez".
Movemento rectilíneo uniforme
A velocidade pode ser nula (repouso), positiva ou negativa. Polo tanto, o movemento pode ter dous sentidos; unha velocidade negativa representa un movemento en dirección contraria ao sentido que teñamos aceptado como positivo.
José Raúl Capablanca
Campión Mundial
miniatura|dereita|280px|Capablanca (esquerda) e Lasker (dereita) en Moscova en 1925.
Movemento rectilíneo uniforme
O MRU caracterízase por:
José Raúl Capablanca
Campión Mundial
O novo campión do mundo, Capablanca, dominou en Londres en 1922. Neste torneo, algúns dos mellores xogadores da época (Alexander Alekhine, Efim Bogoljubov, Géza Maróczy, Richard Réti, Akiba Rubinstein, Tartakower e Milan Vidmar) reuníronse para discutir regras para os campionatos mundiais por vir. Entre outras cousas, unha das condicións propostas polo campión foi que o aspirante ao título tería que reunir polo menos dez mil dólares para o premio. Nos anos seguintes, Rubinstein e Nimzowitsch desafiaron a Capablanca pero non lograron reunir o diñeiro.
Movemento rectilíneo uniforme
Ecuacións do movemento
Sabemos que a velocidade v\, é constante; isto significa que non existe aceleración.
José Raúl Capablanca
Campión Mundial
Resultou segundo en Nova York en 1924, outra vez por diante de Alekhine. En 1925 foi terceiro en Moscova detrás de Efim Bogoljubov e Lasker. Pero en 1927 dominou o torneo en Nova York contra seis xogadores sen perder unha partida e con 2,5 puntos máis que Alekhine.
Movemento rectilíneo uniforme
Ecuacións do movemento
Entón, a posición x\, no instante t\, vén dada por: onde x_0\, é a posición inicial.
José Raúl Capablanca
Campión Mundial
Neste período tamén houbo varios cambios na vida persoal do mestre. En decembro de 1921 casou con Gloria Simoni Betancourt. Tiveron un fillo, José Raúl, en 1923 e unha filla, Gloria, en 1925, pero o matrimonio terminou en divorcio. Tamén perdeu ao seu pai e á súa nai.
Movemento rectilíneo uniforme
Representación gráfica do MRU
Na representación da gráfica da velocidade en función do tempo obtense unha recta paralela ás abscisas (tempo). Ademais, a área baixo a recta producida representa a distancia percorrida.
José Raúl Capablanca
Perda do título
O éxito en Nova York en 1927 foi excepcional: terminou invicto nunha volta cuádrupla con seis dos mellores xogadores do mundo e con 2,5 puntos por encima do segundo lugar (Alekhine). Capablanca tamén superou ao moscovita no seu primeiro enfrontamento, gañou o premio da partida máis brillante contra Rudolf Spielmann e gañou dous xogos interesantes contra Nimzowitsch. Isto deixouno como o gran favorito para o campionato contra Alekhine. O desafío foi apoiado por un grupo de homes de negocios arxentinos e o presidente deste país, Marcelo Torcuato de Alvear, que garantiu os fondos.
Paul Dukas
Paul Dukas, nado en París o 1 de outubro de 1865 e morto na mesma cidade o 17 de maio de 1935, foi un compositor francés da escola impresionista.
Traxectoria
Comezou a tocar o piano aos 5 anos pero non sentiu a súa vocación até os 14. En 1881 ingresou no Conservatorio de París na clase de harmonía de Théodore Dubois. Desta época proceden algunhas páxinas inéditas: Un Air de Clytemnestre (1882) e Ouverture du Roi Lear (1883). En 1884 escoitou por primeira vez na orquestra o seu Ouverture pour Götz von Berlichingen. Ao ano seguinte foi admitido como alumno de composición de Ernest Guiraud e en 1886 obtivo un 1º Premio de contrapunto e fuga. En 1888 conseguiu o segundo Premio de Roma pola súa Cantata Velléda, pero negáronlle o primeiro Gran Premio ao ano seguinte, entón abandonou o conservatorio e dedicouse seriamente ao seu traballo. Escribiu tamén moitos artigos en revistas, que foron reunidos en 1948 baixo o título Escrits sur musique de Paul Dukas. Foi amigo e conselleiro de Isaac Albéniz.
José Raúl Capablanca
Perda do título
O propio Capablanca sentíase seguro do seu triunfo, polo que -fiel ao seu estilo- non se preparou para o encontro, confiando na súa capacidade única para resolver os problemas directamente fronte ao taboleiro; en cambio, levado polas súas responsabilidades laborais como representante do xadrez de Cuba, participou nunha xira de partidas de exhibición polo Brasil.
Nunha estratexia diametralmente oposta, o seu adversario dedicouse á complexa tarefa de estudar con inédita profundidade os patróns subxacentes no estilo de xogo de Capablanca, os seus movementos recorrentes e respostas ante problemas complicados etc., inaugurando unha forma de traballo que é norma hoxe en día entre os máximos expoñentes do xadrez mundial.
O encontro xogouse en setembro en Buenos Aires. Gañaría o primeiro en obter seis vitorias. Alekhine levou a Capablanca a perder a primeira partida para logo tomar vantaxe gañando as partidas terceira e sétima. Logo perdeu as partidas undécima e duodécima. Capablanca intentou convencer a Alekhine para anular a cita logo dunha longa serie de táboas. O ruso rexeitou e acabou vencendo +6 -3 =25, no encontro máis longo da historia do campionato do mundo, agás o campionato de 1985 entre Anatolii Karpov e Kasparov.
Logo disto Alekhine non aceptou xogar o desquite, contravindo unha das condicións do enfrontamento. A pesar do colapso dos mercados financeiros en 1929, Alekhine seguiu insistindo nas condicións acordadas en Londres, é dicir, Capablanca estaba obrigado a recadar $10,000. O aspirante non logrou satisfacer esta condición. Pola contra, Alekhine xogou dous campionatos mundiais contra Efim Bogoljubov, que era un bo xadrecista, pero non unha ameaza para el nun xogo extenso. Durante o seu reinado, Alekhine rexeitou xogar nos mesmos torneos que o seu rival.
Post-campionato
dereita|miniatura|250px|Tumba de Capablanca no Camposanto de Cristovo Colón, na Habana.
Capablanca gañou varios torneos fortes logo de perder o título mundial, tiña a esperanza de que tarde ou cedo os seus resultados obrigarían a Alekhine a xogar un desquite polo campionato do mundo, o que non chegou a suceder. En 1931 derrotou ao xogador neerlandés Max Euwe +2 -0 =8, tras o cal deixou de xogar por un tempo, participando soamente en partidas de menos importancia no Club de Xadrez de Manhattan.
Reuben Fine, extraordinario xogador de xadrez rápido, rememora que neste período xogou varios cruces desta especialidade con Alekhine, con resultados moi parellos. En comparación, as poucas veces que se enfrontou nesta variante co cubano, este machucouno "sen misericordia".
En 1934 comezou de novo a xogar torneos de maior importancia. Olga Chagodayev, con quen casou en 1938, inspirouno a competir de novo. Alekhine perdeu o título contra Euwe en 1935, en parte debido aos seus problemas co alcohol. No torneo de Nottingham en 1935, terminou empatado con Botvinnik, por diante de Euwe, Lasker, Alekhine e detrás dos novos talentos de Reuben Fine, Samuel Reshevsky e Salgo Flohr. En 1936, en Moscova, Capablanca gañou quedando por diante de Botvinnik e Lasker.
A saúde de Capablanca comezou a empeorar. Tivo un pequeno accidente cerebrovascular durante o torneo AVRO de 1938, e tivo o peor resultado da súa carreira: sétimo de oito xogadores. Con todo, na olimpíada de xadrez de 1939 en Bos Aires logrou obter o mellor resultado como primeiro taboleiro de Cuba, diante de Alekhine e de Paul Keres.
O 7 de marzo de 1942, Capablanca morreu no Club de Xadrez de Manhattan en Nova York. Foi sepultado na Habana. En 1951, Cuba editou un selo de 25 centavos co seu retrato, a primeira coa figura dun mestre de xadrez.
Valoración da súa carreira
En toda a súa carreira Capablanca sufriu menos de cincuenta derrotas en partidas oficiais. En partidas oficiais, perdeu 35, o 6% do total. Permaneceu invicto por máis de oito anos, desde o 10 de febreiro de 1916, cando perdeu desde unha posición superior contra Oscar Chajes; ata o 21 de marzo de 1924, cando sucumbiu fronte a Richard Réti no Torneo Internacional de Nova York. Trátase dunha marca de 63 xogos, que incluíu o delicadísimo torneo de Londres de 1922 e a partida polo campionato do mundo contra Lasker. De feito, só Marshall, Lasker, Alekhine e Rudolf Spielmann gañaron dous ou máis partidas oficiais fronte a un Capablanca maduro, aínda que os totais das súas respectivas carreiras son negativos (Capablanca derrotou a Marshall +20 -2 =28, a Lasker +6 -2 =16, a Alekhine +9 -7 =33), fóra de Spielmann que conseguiu o seu nivel ( +2 -2 =8). Da elite mundial, soamente Keres tivo unha estreita marxe ao seu favor ( +1 -0 =5), triunfo que ocorreu cando Capablanca tiña 50 anos, no declive da súa carreira. A súa puntuación Elo foi calculada en 2725.
Proposta de novas regras
Capablanca predeciu que o xadrez enfrontaría dificultades maiores se continuaba a tendencia de que os xogadores de elite terminasen as súas partidas en táboas. Para evitalo suxeriu unha variación do esquema de xogo, chamada o "Xadrez de Capablanca", a desenvolverse nun taboleiro de 8x10. A súa idea baseábase en que o maior número de pezas e as dimensións estendidas da grilla permitirían ao xogador máis efectivo o expresar claramente a súa superioridade, debido á complexidade e os graos de liberdade adicionais.
O arcebispo (composición de bispo cabalo) está situado entre o cabalo e o bispo tradicionais ao lado da raíña; o chanceler (composto de torre cabalo) está situado analogamente e ao lado do rei.
Torneo Internacional Capablanca in memoriam
A partir de 1962 desenvólvese en Cuba, en honra de Capablanca, o Torneo Internacional Capablanca in memoriam, un dos torneos xadrecísticos máis importantes de América Latina.
Resultados en torneos e series individuais
Capablanca xogou 583 partidas oficiais, gañando 302, entablando 246 e perdendo 35, o 6% do total.
Faye Tso
Faye Tso, nada en Coal Mine Mesa, Arizona en 1933 e finada en 2004, foi unha oleira e curandeira herborista navajo. As súas pezas son coñecidas polas súas imaxes non tradicionais de mulleres de millo, guerreiros e bailaríns, xa que a cerámica navajo máis típica ten pouca decoración.
Traxectoria
Tso foi recolocada xunto a outros navajos cara a Tuba City, Arizona en 1974 por mor dunha disputa de terras entre os navajo e os hopi. Volveu a Coal Mine Mesa para cavar arxila, onde tamén recollía resina de piñeiros para selar a súa olaría navajo. O seu home e o seu fillo eran homes de medicina e usaban as olas de Tso nas súas cerimonias.
1635
Outros
Historia ano a ano
Luci Tapahonso
Luci Tapahonso, nada en Shiprock, Novo México o 8 de novembro de 1953, é unha poetisa navajo e profesora de estudos amerindios. É a primeira poeta laureada da Nación Navajo, sendo sucedida por Laura Tohe.
Traxectoria
Nada na reserva Navajo en Shiprock, Novo México filla de Eugene Tapahonso Sr. (Tódichʼíinii ou clan Auga Amarga) e Lucille Deschenne Tapahonso (Áshįįhí ou clan Auga Salgada), Luci Tapahonso foi educada na maneira tradicional con 11 irmáns. Na granxa familiar non falaban inglés e Tapahonso aprendeuna como segunda lingua, sendo a súa lingua materna o navajo. Estudou na Escola Metodista Navajo en Farmington, Novo México, e despois na Shiprock High School e graduouse en 1971. Embarcouse nunha carreira como xornalista e reporteira de investigación antes de comezar os seus estudos na Universidade de Novo México en 1976. Alí coñeceu á novelista e poeta Leslie Marmon Silko, quen era membro da facultade e que foi unha influencia importante nos primeiros escritos de Tapahonso. Ela tiña previsto inicialmente estudar xornalismo en Novo México, mais Silko convenceuna de cambiar a súa orientación cara a escritura creativa. Obtivo a súa licenciatura en 1980. En 1983, Tapahonso obtivo o seu máster en escritura creativa, e ensinou en Novo México, máis tarde na Universidade de Kansas e na Universidade de Arizona.
Escritos
Silko axudou a Tapahonso a publicar a súa primeira historia, "The Snake Man", en 1978. A súa primeira colección de poesía, One More Shiprock Night (escrita cando aínda estana en pregrao), foi publicada en 1981, pero non tivo demasiado impacto. Seguindo o exemplo de Silko, o primeiro traballo de Tapahonso é místico e pon moita importancia na idea da feminidade como fonte de poder e equilibrio no mundo. Tamén emprega con frecuencia os seus familiares e amigos da infancia na súa poesía. Publicou diversas coleccións máis como One more Shiprock night (1981), Seasonal woman (1982), A breeze swept through (1989) e Navajo ABC: a Dine alphabet book (1995), así como moitos poemas individuais foron recollidos en antoloxías, noutras coleccións, literatura activista e en revistas como Diné Be Iina.
A súa colección de 1993 Saánii Dahataal (the women are singing), escrita en navajo e inglés, foi a primeira en conseguir repercusión internacional, unha reputación consolidada posteriormente con Blue horses in rush (1997).
Os escritos de Tapahonso, a diferenza dos da maioría dos escritores amerindios, son unha tradución da obra orixinal que creou na súa lingua nativa. O seu traballo navajo inclúe cancións orixinais e cantos deseñados para exhibición. Por este motivo, o seu traballo inglés é fortemente rítmico e emprega estruturas sintácticas habituais na poesía en inglés.
Mars
Mars foi unha banda de No Wave estadounidense procedente de Nova York formada polo vocalista Sumner Crane en 1975. A el uníuselle China Burg (guitarra, voces), Mark Cunningham (baixo) e a artista Nancy Arlen (batería), e durante un breve período de tempo o guitarrista Rudolph Grey. A banda realizou un concerto baixo o nome China antes de cambialo a Mars. Tocaban unha mestura de improvisacións ambientais noise, con letras surrealistas. Todos os seus membros non tiñan coñecementos musicais antes da formación da banda.
Mars tocou en directo unhas 25 veces, todas en Manhattan. O seu primeiro concerto foi no club CBGB's en xaneiro de 1977; e o derradeiro no Max's Kansas City o 10 de decembro de 1978. A súa gravación de estrea foi o sinxelo de 7 polgadas "3-E"/"11,000 Volts", editado polos selos Rebel Records/ZE Records. A banda editou posteriormente un EP en directo despois da súa separación en 1978. Ambas gravacións foron compiladas polo selo de Lydia Lunch, Widowspeak Records, en 1986, co nome 78.
En 1978 Mars apareceu no influente recompilatorio No New York producido por Brian Eno, xunto con DNA, Teenage Jesus and the Jerks e James Chance and the Contortions, que contribuíu ao nacemento do xénero No Wave.
Copa do Rei Xuvenil de fútbol
A Copa da súa Maxestade o Rei de Fútbol de Xuvenís é o torneo equivalente á Copa do Rei de fútbol pero para os menores de 19 anos (sub-19). A competición é organizada pola Real Federación Española de Fútbol, sendo o FC Barcelona o gran dominador da competición con 18 títulos desde que na tempada 1950-1951 se disputase por primeira vez.
Sistema de competición
Finalizada a liga de División de Honra, os 16 mellores clubs dela obteñen o acceso a disputar a Copa do Rei. Actualmente a máxima categoría xuvenil divídese en 7 grupos, polo que os equipos premiados son os campións e subcampións de cada grupo xunto cos dous mellores terceiros.
Os 16 participantes emparéllanse desde oitavos de final con eliminatorias directas a ida e volta, sendo a final a partido único en campo neutral.
Trofeo
O trofeo que se entrega ao club campión deste torneo é o mesmo que o que se entrega na Copa do Rei a nivel profesional, pero de menor tamaño.
František Palacký
František Palacký, nado en Hodslavice (Moravia) o 14 de xuño de 1798 e finado en Praga o 26 de maio de 1876, foi un historiador e político checo.
Traxectoria
Descendente dunha familia husita que mantivera secretamente as súas crenzas protestantes durante o período de persecución relixiosa, František Palacký estudou dende 1812 no Liceo Luterano de Bratislava, alí coñeceu ao filólogo Jozef Šafárik quen lle transmitiu o amor polas linguas eslavas.
En 1823, Palacký, estableceuse en Praga, a súa amizade con Josef Dobrovský permitiulle entrar en contacto co conde Sternberg, fundador da Sociedade do Museo Bohemio e cando en 1825 saíu o seu xornal, Časopis českého musea Palacký converteuse no seu editor, ao primeiro o xornal publicábase en checo e alemán, máis adiante só sairía en checo para converterse no máis importante órgano literario de Bohemia.
A obra capital de Palacký foi a monumental Geschichte von Böhmen, a historia de Bohemia ata 1526 cando deixou de ser un estado independente, publicouna en cinco volumes entre 1836 e 1867 e tivo que percorrer os arquivos locais de Bohemia e as bibliotecas das principais cidades europeas, a obra converteuse nun clásico da historiografía checa, publicada orixinalmente en alemán ao pouco tempo saíu traducida ao checo. En 1848 cando se eliminou a policía encargada da censura, Palacký publicou unha nova versión das obras xa publicadas coa versión orixinal antes de ser revisada polos censores que consideraban parte dos seus estamentos críticos coa actuación da Igrexa católica.
Tras a revolución de 1848 Palacký entrou no Reichstag no outono dese ano, foi membro do Congreso Eslavo de Praga, politicamente era partidario dun imperio austríaco forte que debía consistir nunha federación de xermanos do sur e estados eslavos, permitindo a conservación dos dereitos de cada pobo, esta teoría coñeceuse como austroeslavismo e chegóuselle mesmo a ofrecer un ministerio no equipo de Franz von Pillersdorf pero o triunfo do partido reaccionario en 1852 supuxo a súa retirada da política. Volveu como membro vitalicio do senado en 1861 e como membro do Landtag de Bohemia onde se converteu no líder do Partido Nacional Checo que propuña o establecemento dun reino checo que abranguese Bohemia, Moravia e Silesia.
Peter Stringer
Peter Alexander Stringer, nado en Cork o 13 de decembro de 1977, é un xogador de rugby irlandés que xoga de medio de melé no Munster e con Irlanda. É un dos xogadores de rugby máis recoñecidos a pesar de medir tan só 1,70 m de estatura e pesar en torno aos 70 kg.
Traxectoria
Peter Stringer forma parte do Munster Rugby dende 1998. En febreiro do 2000 debutou coa selección irlandesa fronte a Escocia na edición do ano 2000 do Torneo das Seis Nacións.
En rebreiro do 2006 anotou o ensaio definitivo para Irlanda fronte a Gales na vitoria irlandesa por 31-5 fronte ao XV galés no Torneo das Seis Nacións 2006. Tamén xogou un papel fundamental na Heineken Cup conquistada polo Munster na tempada Copa de Europa de rugby 2005-2006, cando anotou o ensaio da vitoria e foi nomeado Man of the Match na final disputada fronte ao Biarritz que finalizou co resultado de 19-23 no Millennium Stadium de Cardiff (Gales) e tamén nesta mesma competición, na tempada 2007-08.
Na fase de grupos da Heineken Cup 2007-08 dirixiu 33 fases do Munster ante o Llanelli Scarlets durante máis de 5 minutos ata o final do partido que gañarían os irlandeses en Llanelli (Gales) por 16-29.
Osmo, Osmo, Cenlle
Patrimonio
A súa carballeira e a capela da Virxe do Socorro acollen a romaría da Virxe do Socorro que se celebra tódolos anos no segundo domingo do mes de setembro, sendo de moita sona en toda a bisbarra.
A igrexa parroquial de San Miguel conserva pouco da súa orixinal fábrica románica (algún canzorro...). Na súa orixe parece ser que foi de fundación privada, feita polo Conde de Ribadavia. A súa imaxe actual débese á importante reforma feita no século XVIII. Conserva unha sinxela pero fermosa fachada renacentista, do século XVI ou primeiros anos do XVII, estilo pouco común na zona e en igrexas parroquiais. No seu interior é de resaltar a importancia dunha predela no altar de San Francisco. Preto dela hai un cruceiro con Crucificado e Piedade.
Verbo Xido (grupo ecoloxista)
A Asociación Ecoloxista e Cultural de Terra de Montes Verbo Xido creouse en febreiro de 2001 co propósito de promover actividades culturais, etnográficas e medioambientais na bisbarra de Terra de Montes, nos concellos de Cerdedo-Cotobade, Forcarei, Beariz e parte do resto dos territorios que compoñen historicamente a bisbarra.
Historia e características
Entre os seus obxectivos é de salientar a promoción, potenciación e desenvolvemento do Centro Etnográfico de Terra de Montes (CETMO), domicilio social da Asociación.
Destaca a colaboración co Centro Etnográfico de Terra de Montes de Soutelo de Montes, un museo nacido por iniciativa privada. Neste centro organízanse conxuntamente exposicións e charlas, ademais de visitas guiadas para colexios.
Integrouse na Asociación pola Defensa da Ría de Pontevedra, e na plataforma Nunca Máis.
Covas de Arriba, Sofán, Carballo
Covas de Arriba é un lugar da parroquia de Sofán no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña 43 habitantes (22 homes e 21 mulleres).
Os Campos, Brandeso, Arzúa
Os Campos é un lugar da parroquia de Brandeso no concello coruñés de Arzúa na Comarca de Arzúa. Tiña 48 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 29 eran homes e 19 eran mulleres.
El Baluarte de Galicia
El Baluarte de Galicia foi un periódico editado en Mondoñedo en 1893.
Traxectoria
Apareceu o 27 de febreiro de 1893. Saía á rúa bisemanalmente, os luns e os xoves nun principio, e despois os mércores e sábados. Periódico político de Viveiro e Mondoñedo ao servizo do deputado liberal Servando Fernández Victorio. Estaba dirixido por Alfredo García Dóriga e entre os seus colaboradores figuraban Antonio Noriega Varela e José María Riguera Montero. Mantivo polémicas con El Diario de Mondoñedo.
Serval
O serval, Leptailurus serval, é unha especie de mamífero carnívoro da familia dos félidos, subfamilia dos felinos.
Pazos, Barxés, Muíños
Pazos é un lugar da parroquia de Barxés no concello ourensano de Muíños na comarca da Baixa Limia. Tiña 26 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 16 eran homes e 10 eran mulleres.
Serval
Para a maioría dos autores trátase dunha especie monotípica, xa que o seu xénero só comprende unha especie.
É un felino de tamaño medio, máis grande que un gato doméstico, que vive nas sabanas abertas, desde zonas de mato abertas até selvas, especialmente cerca de ríos e lugares pantanosos, pero tamén en áreas semidesérticas de África.
Características
O serval é un felino de tamaño medio, sendo os machos de maior tamaño que as femias. A lonxitude da cabeza e o tronco oscila entre os 67 e os 100 cm, aos que hai que engadir entre 24 e 45 cm da cola; a altura na cruz alcanza entre os 45 e os 55 cm; o seu peso varía entre os 8 e o 18 kg. A súa constitución é esvelta, coa cola non moi longa e a cabeza pequena en relación ao resto do corpo, con orellas grandes. Destacan sas súa pencas negras. O servais son bos corredores e, aínda que non adoitan subir ás árbores, poden gabear bastante ben. Nas zonas boscosas, sobre todo nas montañas, non son infrecuentes os individuos melánicos.
A súa fórmula dentaria é: 3/3, 1/1, 3/2, 1/1 = 30.