cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tioéster
Tionoésteres
miniatura|dereita|150px|Fórmula do metil tionobenzoato. Os tionoésteres son isómeros dos tioésteres. Nun tionoéster, o xofre substitúe o osíxeno do carbonilo dos ésteres. O metil tionobenzoato é un exemplo e ten esta fórmula C6H5C(S)OCH3. Tales compostos prepáranse xeralmente por reacción dun cloruro de tioacilo cun alcohol, pero poden tamén orixinarse pola reacción do reactivo de Lawesson con ésteres.
400 px
Estadio Mundial 82
O Estadio Mundial 82 é un estadio de fútbol español da cidade de Logroño. Inaugurado en 1982, pertence ao Concello de Logroño e está xestionado pola Federación Rioxana de Fútbol. Ten capacidade para 1.275 espectadores.
Sad Songs for Dirty Lovers
Sad Songs for Dirty Lovers é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock The National, publicado o 2 de setembro de 2003 a través do selo Brassland Records. Este é o primeiro disco no que o grupo traballou con Peter Katis, que produciría os seus seguintes traballos Alligator e Boxer. Tamén é o primeiro álbum en contar co multiinstrumentista Bryce Dessner como membro pleno da banda.
Provincia de Almería
A provincia de Almería pertence á comunidade autónoma de Andalucía. A súa capital é a cidade de Almería.
Ten unha superficie de 8.774 km2 e unha poboación de 612.315 habitantes (2005).
As principais poboacións son:
Count Basie
William Basie, coñecido como Count Basie, nado en Red Bank o 21 de agosto de 1904 e finado en Hollywood, Florida o 26 de abril de 1984, foi un director de big band e pianista estadounidense de jazz. Trátase dun dos músicos de jazz máis populares da historia, vinculado, practicamente durante cincuenta anos, á dirección dunha big band de importante influencia en determinados rexistros estilísticos do jazz asociados, principalmente, ao swing e á súa corrente máis tradicional.
26 de abril
O 26 de abril é o 116º día do ano do calendario gregoriano (117º nos anos bisestos). Quedan 249 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Ludwig Wittgenstein.
Mortes
miniatura|100px|Mário de Sá-Carneiro.
Outros
Os 366 días do ano
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1999
miniatura|200px|O campión mundial [[Mika Häkkinen gañou o seu segundo título con McLaren.]] O Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1999 foi o campionato anual número 50 de Fórmula 1 organizado pola Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Con 16 Grandes Premios no calendario, deu comezo o 7 de marzo, e rematou o 31 de outubro.
Resumo da tempada
Nesta tempada produciuse a introdución dunha nova carreira no calendario do Campionato do Mundo, o Gran Premio de Malaisia. O Campionato do Mundo de pilotos foi gañado por Mika Häkkinen, aínda que Eddie Irvine, David Coulthard e Heinz-Harald Frentzen tiveron a oportunidade de facerse con el. Ferrari gañou o Campionato do Mundo de construtores, que achandou o camiño para que Michael Schumacher comezara a éra do dominio de Ferrari no inicio do século 21. Schumacher lesionouse durante o Gran Premio Británico en Silverstone, sufrindo a fractura dunha perna nun accidente, pero regresou antes do final da tempada.
Clasificación do Mundial de Pilotos de 1999
Os puntos para o Campionato Mundial de pilotos de 1999 outorgáronse da seguinte forma 10-6-4-3-2-1 aos seis primeiros en cada carreira.
† Condutores que non terminaron o Gran Premio, pero se clasificaron ao completar máis do 90% da distancia de carreira.
O Tameirón
O topónimo O Tameirón pode referirse a:
Touchstone Pictures
Touchstone Pictures é un estudio de cine americano e un dos numerosos selos The Walt Disney Studios, propiedade de The Walt Disney Company. Fundado en 1984 como Touchstone Films, que normalmente estrea filmes que presentan temas máis maduros con tons máis escuros que os que son lanzados baixo a marca Walt Disney Pictures.
Touchstone Pictures é un selo cinematográfico (semellante a un selo discográfico) que non existe como unha compañía separada: as dúas empresas das que depende son The Walt Disney Studios e Walt Disney Pictures and Television.
Os seus socios de produción de maior éxito comercial nos anos posteriores foron Caravan Pictures, Summit Entertainment, Jerry Bruckheimer Films, Columbia Pictures, Icon Productions, Imagine Entertainment, Mandeville Films, Focus Features, Spyglass Entertainment e DreamWorks Pictures.
Raising Helen
Raising Helen é un filme estadounidense dirixido por Garry Marshall que foi estreado no 2004.
Sinopse
Helen Harris conseguiu os seus soños: é unha famosa modelo dunha importante axencia de Manhattan. A súa vida transcorre entre os desfiles de moda, durante o día, e os clubs máis de moda da cidade, pola noite. Pero, un día, recibe unha chamada que a obrigará a abandonar o seu despreocupado estilo de vida: terá que facerse cargo dos tres fillos da súa irmá que morreu.
Antonia (filme)
Antonia é un filme neerlandés de 1995 escrito e dirixido por Marleen Gorris. O filme, descrito como un "conto de fadas feminista",  e conta a historia dunha muller independente chamada Antonia (Willeke van Ammelrooy) quen, ó regresar á vila neerlandesa onde naceu, estabelece unha comunidade matriarcal. O filme abrangue gran cantidade de temas, dende a morte e a relixión, até o sexo, a intimidade, o lesbianismo, a amizade e o amor.
RAL
miniatura|dereita|Mostra de cores RAL. RAL (en alemán Reichsausschuß für Lieferbedingungen und Gütesicherung, Comité Estatal para prazos de entrega e garantía de calidade) é un código de cores creado en 1927 en Alemaña.
RAL constaba de 40 cores e agora ten 213. Os códigos defínense mediante 4 díxitos, o primeiro dos cales define o rango de cor. O código RAL de cores é amplamente utilizado en aplicacións civís, enxeñería, deseñadores, decoradores e militares.
Tradución
miniatura|dereita|[[Pedra de Rosetta.]]
A tradución (do latín traducere: facer pasar dun lugar a outro) é unha actividade que comprende a interpretación do significado dun texto nun idioma, o texto orixe, a un texto equivalente noutro idioma, o texto meta. Tamén o produto desta actividade, o texto meta, denomínase tradución.
Tradicionalmente, a tradución foi unha actividade desenvolvida por humanos. Porén, hai numerosos intentos de automatizar a tarefa de traducir textos naturais (tradución automática) ou de utilizar ordenadores para apoiar esta tarefa (tradución asistida por ordenador). Un exemplo de tradución asistida sería o uso dunha memoria de tradución.
O obxectivo da tradución é crear unha relación entre o texto orixe e o texto meta, é dicir, que ambos textos comuniquen unha mensaxe equivalente. Cómpre, xa que logo, ter en conta aspectos coma o xénero textual, o contexto, as regras gramáticais de cada idioma, as convencións estilísticas ou a fraseoloxía, entre outros.
O proceso tradutolóxico
Na súa obra, Teoría y práctica de la traducción, Valentín García Yebra recoñece dúas fases no proceso tradutolóxico: "a fase da comprensión do texto orixinal, e a fase da expresión da súa mensaxe, do seu contido, na lingua receptora ou terminal".
Na etapa de comprensión, decodifícase o sentido do texto orixe, nunha actividade denominada semasiolóxica (do grego, sema, sentido ou significado). Na etapa de expresión, recodifícase este sentido na lingua meta; etapa tamén chamada onomasiolóxica (do grego, onoma, nome).
Na etapa de recodificación na lingua meta, débese manter o sentido do segmento orixinal nun segmento da lingua meta, respectando o xenio da mesma. A reunión do segmento orixe co segmento meta é o que se denomina unidade de tradución.
Ambas etapas son de índole recursiva e non necesariamente sucesivas. É dicir, pódese volver desentrañar o sentido do texto orixe unha vez recodificado o sentido na lingua meta.
Historia da tradución
As primeiras traducións foron da Biblia, xa que como os xudeus levaban moito tempo sen fala-la súa lingua (o hebreo), esta perdeuse e as Santas Escrituras debéronse traducir para que as entendesen os xudeus que non falaban a súa lingua orixinal. Tolomeo Filadelfo no século III a.C. mandou traducir do hebreo ó grego as Sagradas Escrituras a 72 sabios que dominaban o hebreo e o grego. Esta versión coñécese como versión Alejandrina ou versión dos 70. No século II D.C. a Biblia traduciuse do grego ó latín (Antigo e Novo Testamento). A esta versión chamóuselle Vetus Latina.
Estratexias de tradución
A traducibilidade, un dos primeiros problemas da tradución, é a posibilidade de traducir con éxito un enunciado nun idioma a un equivalente noutro idioma. Isto non sempre é posíbel, polo que existen varias estratexias de tradución.
Adaptación
A adaptación ou tradución libre consiste en substituír unha realidade cultural ou social no texto orixinal por unha realidade equivalente no texto meta. Esta nova realidade resulta máis común para a audiencia do texto meta. Resulta acotío de utilidade, por exemplo, na tradución de poesía, teatro ou publicidade.
Préstamo
O préstamo consiste en utilizar unha palabra ou expresión do texto orixinal no texto meta. Adóitase escribir en cursiva.
Calco
O decalco léxico é a creación de neoloxismos seguindo a estrutura da lingua de orixe, como fútbol, da palabra inglesa football.
Modulación
Consiste en traducir unha palabra por unha frase explicativa ou unha descrición desta. É común nalgúns casos nos que hai diferenzas culturais.
Provincia de Ávila
miniatura|dereita|250px|Lagoa grande de Gredos
Tradución
Equivalencia
É a correspondencia en significado dunha palabra nun idioma fronte a outro. Dúas palabras son equivalentes se teñen o mesmo significado.
Provincia de Ávila
A provincia de Ávila forma parte da comunidade autónoma de Castela e León. A súa capital é Ávila e conta cunha poboación de 167.032 habitantes e unha superficie de 8.050 km².
Tradución
Tradución literal
Refírese ao paso da lingua de orixe á lingua meta sen emprego de estratexias de tradución máis cá conversión dos termos, sempre que o resultado sexa correcto en termos gramaticais. É unha tradución palabra por palabra:
Segundo Vinay e Dalbernet, a tradución literal é lícita sobre todo entre linguas que comparten unha mesma cultura.
Marleen Gorris
Marleen Gorris, nada en Roermond o 9 de decembro de 1948, é unha escritora e directora de cinema neerlandesa. Gorris é coñecida como unha feminista declarada e activista dos dereitos da comunidade LGTB, o cal se reflicte no seu traballo. En 1995, gañou un Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa por Antonia, converténdose na primeira muller en conseguir o galardón nesa categoría.
Enrique Mauricio Iglesias
Enrique Mauricio Iglesias, tamén coñecido por Mau, nado en Pontevedra o 13 de marzo de 1977, é un escritor galego.
Traxectoria
miniatura|[[Carlos Álvarez Taboada e Enrique Mauricio: Polo correo do vento.]] Foi xogador de balonmán. Estudou no IES Sánchez Cantón a secundaria e logo fixo Ciencias Políticas na Universidade de Santiago de Compostela.
É autor, conxuntamente con Carlos Álvarez Taboada, de varios libros de literatura infantil publicados en Lela Edicións. Son os autores do proxecto Polo correo do vento que é un colectivo especializado en actividades pensadas para o público máis novo co fin de promover a lectura, a comprensión oral en galego e o desenvolvemento da creatividade e expresión artística das nenas e nenos; e leva xa feito un longo percorrido, en multitude de centros de ensino, bibliotecas, museos, feiras, librarías e centros socioculturais, dende a aparición dos 7 libros da colección do mesmo nome, publicada por Edicións Xerais de Galicia, a partir do ano 2008.
Lingua leonesa
miniatura|250px O leonés (llionés ou llïonés ) é unha lingua románica desenvolvida a partir do latín vulgar e que forma parte do subgrupo lingüístico asturleonés xunto co mirandés e o asturiano. Tradicionalmente designouse co nome 'leonés' o dominio lingüístico todo. Non hai conciencia entre os falantes das tres modalidades lingüísticas de constituíren unha única lingua, así e todo a Academia de la Llingua Asturiana procura fomentar unha converxencia entre os diferentes estándares do dominio, e tamén unha parte importante dos escritores leoneses que escriben nos seus dialectos propios adaptando as normas ortográficas da lingua asturiana, así o fan Eva González, Roberto González-Quevedo, Héctor Xil ou Xosepe Vega pero non existe unha norma común leonesa. O leonés é a lingua patrimonial de gran parte da rexión leonesa, que comprende as provincias de León, Zamora e Salamanca.
Situación actual
A situación do leonés como lingua minorizada levouno ao bordo da extinción, polo que está considerada como unha lingua en perigo pola UNESCO. Estanse a facer algúns esforzos para gañar aceptación entre a poboación urbana, así o concello de León e outros como Zamora, Coyanza, Mansilla de las Mulas ou La Bañeza fan ou fixeron campañas para o ensino do leonés, pero non forma parte do currículo escolar regrado nin se utiliza na administración. Malia que no ano 2007 a reforma do Estatuto de Autonomía de Castela e León recolleu no artigo 5.2 a protección específica do leonés por parte das institucións, a regulación da súa protección, uso e promoción aínda non se realizou. Hoxe mantense viva no norte da provincia de León, na serra da Cabreira, e tamén é falada pola xente maior do oeste de Zamora.
A modalidade leonesa mirandesa goza do recoñecemento de lingua oficial en Portugal. miniatura|esquerda|Provincias onde se mantén a lingua leonesa.
Presenza social
En varios concellos da provincia leonesa e de Zamora comeza a empregarse o leonés nalgunhas das súas comunicacións; e organizacións, colectivos e asociacións de distinto tipo, como Conceyu Xoven, ou o Conseyu da Mocedá de la Ciudá de Llión (Consello Local da Mocidade) utilizan o leonés na súa denominación e actividades. Hai varias asociacións que defenden esta lingua, como Furmientu, Facendera pola Llengua, La Caleya, Faceira,El Teixu, El Fueyu en León e Zamora, El Toralín na Comarca do Bierzo.
Recoñecemento legal
A única referencia legal que existe actualmente aparece na reforma do Estatuto de Castela e León, que marca no artigo 5ª do Título Preliminar:
«o leonés será obxecto de protección específica por parte das institucións polo seu particular valor dentro do patrimonio lingüístico da Comunidade. A súa protección, uso e promoción serán obxecto de regulación».
A Deputación provincial de León promoveu o leonés coa sinatura dun convenio coa Asociación Cultural da Lingua Leonesa "El Fueyu" para o ensino do leonés, así como os concellos de León, Mansiella (Mansilla de las Mulas), Coyanza (Valencia de Don Juan), La Bañeza e Zamora.
Leonés/asturiano/mirandés
O leonés, asturiano e mirandés son os tres glotónimos pertencentes ao dominio lingüístico leonés ou astur-leonés. Para a codificación do asturiano sustentouse a base no dialecto central falado en Asturias, base do asturiano normativo. O leonés que se escribe na actualidade está formado maioritariamente por variedades do leonés occidental, o que conta con diferenza con máis falantes patrimoniais. O mirandés deu maior preponderancia ao propio mirandés que ao sendinés, servindo o primeiro de modelo normativo.
Sociolingüística
Exemplo
Tomouse o artigo 1º, da Declaración Universal dos Dereitos Humanos:
Tódolos seres humanos ñacen llibres y iguales en dignidá y dreitos y, dotaos cumo están de razón y concéncia, han portase fraternalmente los unos pa coños outros.
27 de abril
O 27 de abril é o 117º día do ano do calendario gregoriano (118º nos anos bisestos). Quedan 248 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Mary Wollstonecraft.
Mortes
miniatura|100px|Antonio Gramsci.
Outros
Os 366 días do ano
Qu Yuan
Qu Yuan ( 屈原), nado no ano 343 a.C. e finado no 278 a.C., foi un poeta patriótico chinés do reino de Chu. A maioría das súas obras atópanse na antoloxía poética coñecida como Chu Ci.
Traxectoria
Secretario do rei Huai, mais os seus consellos non foron escoitados, e o reino de Qin fixo prisioneiro ao soberano, e Qu Yuan marchou ao exilio e rematou por se suicidar nas ribeiras do río Milo. Creador na China da poesía persoal, e autor do primeiro poema longo (Li Sao).
Alejandro Amenábar
Alejandro Fernando Amenábar Cantos nado en 1972 en Santiago de Chile, é un director cinematográfico hispano-chileno. Está considerado un dos directores españois máis importantes.
Vilagarcía, Vilagarcía, Vilagarcía de Arousa
Vilagarcía é un lugar da parroquia de Vilagarcía no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Segundo o IGE, é o único lugar que rexistra poboación na parroquia homónima de Vilagarcía. En 2016 tiña 19 465 habitantes (10 164 mulleres e 9 301 homes), 45 menos ca en 2010, e 2009 habitantes máis ca no ano 2005.
Alejandro Amenábar
Traxectoria
De nai española e pai chileno que se estableceron en España en 1973, entra en 1990 na facultade de ciencias da información da Universidade Complutense de Madrid que deixa un ano despois pola formación teorizante que recibía.
Vilagarcía, Vilagarcía, Vilagarcía de Arousa
A vila foi fundada por García de Caamaño, de quen toma o nome actual, o 12 de maio de 1441.
Alejandro Amenábar
Traxectoria
No ano 2005 recibe un Óscar ao mellor filme de fala non inglesa por Mar adentro. En setembro do 2004 saíu na revista Shangay falando abertamente da súa homosexualidade.
Le nozze di Figaro
Le nozze di Figaro é unha opera buffa en catro actos con música de Wolfgang Amadeus Mozart e libreto en italiano de Lorenzo da Ponte, baseado na obra de Pierre-Augustin de Beaumarchais, As vodas de Fígaro. Foi composta entre 1785 e 1786 e estreada en Viena o 1 de maio de 1786 baixo a batuta do propio compositor.
Escrita en italiano, é considerada como unha das mellores creacións de Mozart e como unha das óperas máis importantes da historia da música. A pesar de recibir moitas críticas na súa época, logrou grandes éxitos nas súas representacións. Le nozze di Figaro é unha das óperas máis destacadas do repertorio operístico estándar e aparece como a número 5 na lista de Operabase das óperas máis representadas en todo o mundo para o período 2005-2010.
A trama ten lugar en Sevilla, España.
Instrumentación
A partitura de Mozart require da utilización de:
Circuíto Permanente de Xerez
O Circuíto Permanente de Xerez é un autódromo de 4,428 km (2,752 millas) de lonxitude, situado nos arredores de Xerez da Fronteira (Cádiz), no sur de España.
Construído en 1986 para albergar o Gran Premio de España, a súa localización apartada dificultou o éxito en asistencia do público. A pesar dalgunhas grandes carreiras, como a vitoria de Ayrton Senna por só 14 milésimas de segundo en 1986, un terrible accidente protagonizado por Martin Donnelly a 200 km/h durante as cualificacións da carreira de 1990 apartou ao circuíto do calendario oficial.
Con todo, en 1994, Xerez realizou algúns cambios de seguridade no circuíto, incluíndo unha nova chicane na curva Senna. Debido a iso, Xerez volveu ser sede de Fórmula 1, esta vez do Gran Premio de Europa nos anos 1994 e 1997, carreira esta última na que se viviu un intenso duelo entre Michael Schumacher e Jacques Villeneuve que terminou co abandono e a descualificación do primeiro.
O circuíto atópase na estrada A-382 á altura de Monte Castillo, un lugar con boas infraestruturas coa recente construción da nova autovía.
Todos os gañadores de Fórmula 1, no circuíto de Xerez
Récords Piloto: Alain Prost/Ayrton Senna (ambos 2) • País: Brasil/Francia (ambos 2) • Construtor: McLaren (3) • Motor: Honda (3) • Pneus: Goodyear (7)
Campionato do Mundo de Motociclismo
Resultados das carreiras do Campionato do Mundo de Motociclismo celebradas en Xerez da Fronteira:
Champ Car
Para o Ano 2008 albergará neste circuíto o Primeiro GP de Champ Car de España que se realizará o día 8 de xuño.
Pentes
O topónimo galego Pentes pode referirse a:
Estación de Antequera-Santa Ana
Esta estación forma parte da liña de alta velocidade Córdoba-Málaga. Situada no centro de Andalucía, é a estación homóloga de Bobadilla para alta velocidade, e está chamada a ser o principal enlace ferroviario da rexión no futuro.
Características
A liña de alta velocidade Córdoba-Málaga está deseñada para soportar velocidades de tráfico de ata 350 km/h; con todo, os trens comerciais teñen un límite de velocidade de 300 km/h.
Un percorrido sen paradas intermedias entre Madrid e Antequera-Santa Ana require 2 horas e 11 minutos, o que representa unha velocidade media de 208 km/h.
Cambiador de ancho de vía
A estación dispón dun cambiador de ancho de vía, mediante o cal os trens poden adaptar os seus eixos do ancho internacional ao ancho ibérico ou viceversa. Deste xeito, os trens que teñan como destino as estacións de Alxeciras ou Granada poden realizar o percorrido entre Córdoba e Antequera-Santa Ana polas vías de alta velocidade, o que permite acurtar o tempo da viaxe.
Longa distancia
O servizo AVE Madrid-Málaga realízase en 15 ocasións ao día en ambos os sentidos, parando en Antequera-Santa Ana en cinco destas. O AVE Barcelona-Málaga circula unha vez ao día, parando nesta estación durante o día, e un tren Talgo comezará a prestar un servizo nocturno no mesmo traxecto desde o día 26 de xaneiro de 2009.
Media Distancia
O servizo Avant realízase en 5 ocasións ao día en ambos os sentidos, parando sempre en Antequera-Santa Ana.
Estrutura Richat
miniatura|300px|Imaxe da estrutura Richat vista dende satélite
A chamada estrutura Richat, unha forma circular no Deserto do Sáhara de Mauritania, atraeu a atención dende as primeiras misións espaciais debido a que conforma un marcado ollo escuro na vastedade erma e monótona do deserto. Descrita por algúns coma unha prominente amonita no deserto, a súa visibilidade (ten un diámetro de case 50 quilómetros) converteuse nunha referencia para as tripulacións espaciais. Inicialmente interpretouse coma o impacto dun meteorito debido ó seu alto grao de cirularidade, inda que agora pénsase que non é máis ca un afloramento simétrico dun anticlinal amosado pola erosión. As bases resistentes inferiores que a rodean están formadas por cuarcita do Paleozoico.
O texto orixinal procede do Observatorio terrestre da NASA
Revolta de Bar Kokhba
A revolta de  Bar Kokhba (מרד בר כוכבא; Mered Bar Kokhba) foi unha rebelión dos xudeus da provincia Romana de Xudea, liderada por Simón bar Kokhba, contra o Imperio Romano. Tivo lugar entre os anos 132-136, e foi a última das tres grandes guerras xudeu-romanas, por iso tamén é coñecida como a Terceira Guerra xudeu–romana ou a Terceira Revolta xudía. Algúns historiadores tamén se refiren a ela como a Segunda Revolta de Xudea, sen contar a guerra de Kitos (115-117), que tivo un carácter marxinal na rexión de Xudea.
A revolta estoupou como consecuencia das tensións políticas e relixiosas na provincia romana de Xudea tralo fracaso da primeira revolta nos anos 66-73. Estas aumento da tensión debeuse ao aumento da presenza romana en Xudea, cambios na vida administrativa e na economía, xunto ao estoupido e supresión das revoltas xudías en Mesopotamia, Libia e a Cirenaica. As razóns máis próximas semellan centrarse na construción dunha nova cidade, Aelia Capitolina, sobre as ruínas de Xerusalén e a construción dun templo en honra ao deus Xúpiter sobre o Monte do Templo. Os Pais da Igrexa e a literatura rabínica inciden no papel de Rufus, o gobernador de Xudea, como causa da revolta.
No 132, a revolta liderada por Simón bar Kokhba estendeuse rapidamente desde Modi'in por toda a rexión, interrompendo a gornición romana en Xerusalén. Quintus Tineius Rufus foi o gobernador durante a primeira fase da revolta, e a el atribúese o fracaso de deter o seu avance. Os últimos rexistros sobre Rufus son do ano 132, descoñecéndose se morreu o foi substituído. A pesar da chegada dun número significativo de reforzos desde as provincias romanas de Siria, Exipto e Arabia, as vitorias rebeldes sobre os romanos estableceron un estado independente en Israel sobre a maior parte da provincia de Xudea durante dous anos, e o propio Bar Kokhba tomou o título de Nasi ("príncipe"). Simón bar Kokhba, o líder da revolta, foi recoñecido por moitos dos xudeus como o Mesías, que restauraría a súa independencia nacional. Isto provocou que o emperador Hadriano reunira un gran número forzas de todo o imperio para a invasión de Xudea no ano 134, baixo o mando do xeneral romano Sextus Julius Severus. O exército romano estaba composto de seis lexións completas cos seus auxilias que finalmente lograron acabar coa revolta.
Consecuencias inmediatas
esquerda|miniatura|220px|Reconstrución esquemática do arco de Hadriano en Tel Shalem, adicado ao emperador pola vitoria sobre a revolta xudía de 132-135. As proclamas de Hadriano trataron de erradicar o nacionalismo xudeu en Xudea, que percibiu como a causa das repetidas revoltas. O emperador prohibiu a lei da Torá, o calendario hebreo e executou aos estudosos xudaicos. Os pergamiños sagrados do xudaísmo foron queimados cerimoniosamente no Monte do Templo. No antigo Templo de Xerusalén, xa destruído, instalou dúas estatuas adicadas ao deus Xúpiter Capitolino e a el mesmo. Nun intento de erradicar calquera memoria de Xudea e o antigo Israel, borrou o nome do mapa e o substituíu por Syria Palaestina. Destruíndo calquera asociación dos xudeus con Xudea e prohibindo a práctica da fe xudía, Hadriano pretendeu erradicar unha nación que provocara grandes danos ao Imperio Romano. Do mesmo xeito, reconstruíu Xerusalén como unha polis pagá baixo o nome de Aelia Capitolina, na cal os xudeus tiñan prohibida a entrada, coa única excepción do día do Tisha B'Av.
dereita|miniatura|Expulsión dos xudeus de Xerusalén durante o reinado de Hadriano. Miniatura do manuscrito do século XV titulado "Histoire des Empereurs". Os historiadores modernos ven a revolta de Bar Kokhba como un suceso de decisiva importancia na historia. Sinalan que, ao contrario que sucedeu coa primeira guerra xudeu-romana relatada por Xosefo, a poboación xudía de Xudea quedou devastada trala revolta de Bar Kokhba, xa fose asasinada, exiliada, ou vendidos como escravos. Calquera autoridade política ou relixiosa xudía foi eliminada. Os xudeus pasaron a ser unha minoría en Xudea, permanecendo grades grupos tan só en Galilea, Bet Shean e no Golán. A destrución masiva e mortes durante o transcurso da revolta levou a investigadores como Bernard Lewis a sinalar o comezo da diáspora xudía neste momento. A morte de Hadriano no ano 138 tivo especial relevancia entre as comunidades xudías superviventes. Algúns destes xudeus asentáronse en Galilea, con algunhas familias rabínicas en Séforis. O xudaísmo rabínico xa se convertera nunha relixión "portátil", centrada arredor das sinagogas.
miniatura|dereita|225px|A [[Galilea na antigüidade.]] Xudea non volveu ser un centro da vida política, relixiosa ou cultural xudía ata tempos máis modernos, aínda que os xudeus continuaron poboando esporadicamente a rexión e leváronse a cabo importantes desenvolvementos relixiosos alí. Galilea transformouse nun importante centro do xudaísmo rabínico, e o Talmud de Xerusalén recompilouse alí entre os séculos IV e V.
Relacións posteriores entre os xudeus e os romanos
As relacións dos xudeus co Imperio Romano na rexión continuaron a ser complicadas. Constantino o Grande permitiulles lamentar a súa derrota e humillación unha vez ao no durante o Tisha B'Av no Muro das Lamentacións. Entre os anos 351 e 352, os xudeus de Galilea lanzaron outra revolta contra os romanos que tivo graves consecuencias. A revolta tivo lugar durante o aumento da influencia cristiá no Imperio Romano de Oriente, baixo a dinastía Constantina. No 355, porén, as relacións cos gobernantes romanos melloraron debido á chegada ao poder do emperador Xuliano, quen ao contrario que os seus predecesores resistiuse ao cristianismo. No ano 363, pouco despois de que o emperador lanzara a súa campaña contra o Imperio Sasánida, ordenou a reconstrución do Templo de Xerusalén, nun intento de fortalecer a outras relixións no canto do cristianismo. O fracaso na reconstrución do Templo atribúese ao terremoto de Galilea do 363, e tradicionalmente tamén a ambivalencia xudía sobre o proxecto. O apoio do emperador Xuliano ao xudaísmo fixo que os seguidores desta relixión comezaran a chamalo "Xuliano o Heleno". As feridas que sufriu o emperador durante a súa campaña en Persia, e a súa posterior morte, puxeron fin ás aspiracións xudías, xa que os seus sucesores abrazaron de novo o cristianismo.
No ano 438, cando a emperatriz Eudocia eliminou a prohibición dos xudeus de rezar no Monte do Templo, os líderes da comunidade en Galilea, fixeron un chamamento "a grande e poderosa xente dos xudeus" que comezaba dicindo:"Sabede que o fin do exilio do noso pobo chegou!". Porén a poboación cristiá de Xerusalén percibiu esta chamada como unha ameaza á súa primacía, polo que alzáronse nunha revolta que acabou perseguindo aos xudeus da cidade.
Manuel María Huagón
Manuel María Huagón Hurtado de Corcuera, finado o 17 de marzo de 1882, foi un político español.
Montecristo
miniatura|dereita|250px|Cigarro Montecristo Co termo de Montecristo ou Monte Cristo pode facer referencia a:
Manuel María Huagón
Traxectoria
Foi elixido deputado a Cortes por Baleares en 1858, volveu ser elixido deputado polo distrito de Igualada en 1863 e 1864, en 1865 foi elixido polo distrito de Manresa. No Sexenio Democrático foi elixido senador pola provincia das Illas Baleares (1872). Trasladouse a Galicia e o 12 de marzo de 1875 foi nomeado presidente da Deputación de Pontevedra. Na Restauración foi elixido senador pola provincia de Pontevedra en 1877 e foi reelixido en 1879. Foi director do Tesouro (1863).
Justo Beramendi
Justo Beramendi González, nado en Madrid o 16 de xullo de 1941, é un historiador galego, presidente do padroado do Museo do Pobo Galego.
Traxectoria
Realizou estudos de Enxeñaría Industrial en Madrid (1959-1967), de tradución en Barcelona (1969-1974) e de doutoramento en Historia na Universidade de Santiago de Compostela (1987), da que é catedrático emérito de Historia Contemporánea e da que foi vicerreitor entre 1990 e 1994. Xubilou no ano 2012.
Foi cofundador do Museo do Pobo Galego e actual presidente da súa xunta reitora. É membro fundador da Fundación Castelao e director da sección de pensamento político da Fundación Vicente Risco. Participou na creación das revistas Negaciones (Madrid, 1977), A Trabe de Ouro (Santiago, 1990) e Tempos Novos (Santiago, 1997).
Especializado na historia das ideoloxías e dos nacionalismos, foi editor das obras de Losada Diéguez, Ramón Villar Ponte, Peña Novo, Castelao e Vicente Risco. Organizou e coeditou as actas dos congresos Nacionalismos y regionalismos en la España de la Restauración (1983), Castelao (1986), Los nacionalismos en la España de la Segunda República (1988), ''Nationalisms in Europe. Past and Present (1993) e Memoria e Indentidade'' (2004).
No ano 2017, recibiu a Medalla Castelao.
Obra en castelán
miniatura|Beramendi nun acto de homenaxe a [[Antón Fraguas en 2019.]]
Batalla de Schellenberg
A Batalla de Schellenberg foi un enfrontamento armado que ocorreu durante a Guerra de Sucesión española, o 2 de xullo de 1704, no forte de Schellenberg, que dominaba a cidade amurallada de Donauwörth, sobre o Danubio, en Baviera (Alemaña meridional).
A batalla opuxo as forzas da Grande Alianza, formada por Inglaterra, Austria e as Provincias Unidas, comandadas polo Duque de Marlborough e Luís Guillerme de Baden, contra as forzas francobávaras, acaudilladas polo Conde d’Arco e o seu lugartenente o Marqués de Maffei (polo bando galo), e polo Elector Maximiliano II de Baviera e o Conde de Marsin (polo bando bávaro).
Schellenberg, tomada mediante un coup de main, supuxo unha decisiva vitoria para a Grande Alianza, porque creaba un paso seguro no Danubio para as operacións loxísticas de aprovisionamento do exército de Marlborough. Ademais, permitiu proseguir a campaña aliada de 1704 en Baviera. A batalla decidiuse en dúas horas, trala cal se chegaron a contar unhas 14.000 baixas.
Despois da vitoria, os aliados tiñan dúas opcións: ou ben persuadir ao Elector de Baviera para que se unise á súa causa, ou ben facelo saír do seu refuxio en Augsburgo e derrotalo antes de que recibise reforzos. Para facilitar estes fins, os aliados iniciaron a controvertida política de asolar a campiña bávara, mentres negociaban en segredo co Elector para que desertase do bando do Rei Sol. Mais este mantívose intransixente ante as ofertas de arrexuntarse ao bloque imperial, probablemente debido á chegada inminente de reforzos. Aínda que esta estratexia foi infrutuosa, os exércitos enfrontáronse finalmente o 13 de agosto de 1704, na Batalla de Höchstädt (Blenheim seguindo a nomenclatura inglesa), onde o Duque de Marlborough e o Príncipe de Savoia venceron á coalición francobávara do Duque de Tallard.
Antecedentes
miniatura|esquerda|250px|A marcha do [[John Churchill|Duque de Marlborough desde Bedburg até o Danubio, 1704.]] A Batalla de Schellenberg foi parte da campaña da Grande Alianza de 1704, co obxectivo de impedir a ameaza do exército francobávaro sobre Viena, capital do Imperio. A campaña culminou o 20 de decembro coa caída de Trarbach, pero o principal acontecemento foi a Batalla de Höchstädt (13 de agosto), na que o exército de Marlborough e Savoia venceu ás forzas do Duque de Tallard.
Esta acción bélica comezou o 19 de maio dese mesmo ano, cando o Duque de Marlborough partiu de Bedburg, nos Países Baixos españois, cara aos territorios de Maximiliano de Baviera. Esta marcha recorreu rapidamente os 400 km que distan entre ambas rexións, aínda que, en principio, se pensaba que o seu obxectivo era Alsacia ou o Mosela. Mais, desde que se lle notificaron o 5 de xuño os movementos de Marlborough ao Elector, este temeu que o seu obxectivo primordial fose Baviera, onde se encontraba o exército do Conde de Marsin. Polo 22 de xuño, uníronse ao exército do Duque os reforzos imperiais do Margrave de Baden, en Launsheim, tralo cal se creou unha forza que sumaba 80.000 homes.
O Emperador Leopoldo desexaba traer de novo o Elector ao bloque imperial, do que se apartara antes de comezar a guerra para aliarse co Rei Sol. Pero Marlborough pensaba que o mellor xeito de que Baviera volvese á Grande Alianza era cunha negociación desde unha posición de poder, despois de derrotar a coalición francobávara no campo de batalla. Para conseguir este fin, os aliados necesitaban unha base na retagarda, útil para o almacenamento de provisións e munición, así como un paso decente sobre o Danubio (estenderan demasiado as liñas de subministración, que pasaban por Nördlingen e Núremberg). Por outro lado, o Elector e o Conde de Marsin non sabían se Marlborough atacaría Donauwörth ou Augsburgo –ambos postos estratéxicos para a Grande Alianza–; non obstante, os aliados escolleron a cidade de Donauwörth, dominada no Norte polo outeiro de Schellenberg.
Preludio
En 1703, o Mariscal de Francia, Claude Villars, aconsella ao Elector de Baviera que fortificase as súas cidades, “[...] en especial Schellenberg, ese forte sobre Donauwörth, cuxa importancia xa advertiu o gran Gustavo de Suecia [...]”. A pesar do seu aviso, o Elector desatendeu o decaído forte de Schellenberg, que necesitaba ser reparado e fortificado. miniatura|250px|En 800 anos de historia, só [[Gustavo II Adolfo de Suecia|Gustavo Adolfo de Suecia daría conquistado o forte de Schellenberg, en Donauwörth, durante a Guerra dos Trinta Anos.]]
Cando Maximiliano se deu conta de que Donauwörth ía ser atacada, encargou ao Conde d’Arco, un oficial piemontés, que reforzase as defensas da cidade e que resistise no forte Schellenberg. Enviáronlle a d’Arco 12.000 homes desde o campamento francobávaro de Dillingen –a maioría dos cales foron tomados da garda persoal de Maximiliano ou do rexemento do Príncipe elector–, capitaneado por oficiais veteranos. En total, a gornición que defendía Schellenberg estaba formada por 16 batallóns de infantería bávaros e 7 franceses, 3 escuadróns bávaros e 6 franceses de dragóns, apoiados por 16 canóns. Ademais, tres batallóns de milicia sostiñan a praza.
Na noite do 1 ao 2 de xullo, os aliados acamparon en Amerdingen, a 14 km de Donauwörth. Foi alí precisamente onde Marlborough recibiu unha mensaxe do Príncipe Uxío de Savoia, que o informaba de que o Duque de Tallard marchaba cunha tropa de 35.000 homes a través da Selva Negra para reforzar o exército francobávaro. Estas noticias fixeron que o Duque se convencese de que non tiñan tempo para un asedio convencional, polo que, a pesar das protestas do Margrave Luís Guillerme –alegando que un asalto directo causaría graves baixas–, Marlborough planeou un asalto aberto ao forte de Schellenberg.
O Xeneral d’Arco coñecía a posición das tropas aliadas, e confiaba en que dispoñía, polo menos, dun día enteiro para preparar as defensas de Donauwörth; mais, nas primeiras horas do 2 de xullo, o exército de Marlborough comezou a levantar o campamento para dirixirse cara Schellenberg. O Duque revisou persoalmente o avance da primeira forza de asalto, principalmente granadeiros ingleses e holandeses, tomados en grupos de 130 homes de cada batallón baixo o seu mando. Esta tropa, que contaba con 32 escuadróns de apoio, foi dirixida polo xeneral holandés Johan Wingand van Goor. A segunda forza de ataque estaba formada por 8 batallóns de tropas holandesas, inglesas e alemás (de Hannover e de Hesse), e por 35 batallóns de cabalería, comandados por Henry Lumley e o Conde Reynard van Hompesh. A á do exército do Margrave Luís Guillerme marchou na retagarda de Marlborough, desempeñando un papel menos perigoso.
miniatura|esquerda|170px|O Duque de Marlborough (1650–1722), por [[Godfrey Kneller|Sir Godfrey Kneller. O Duque cavilou nun asalto directo ao forte de Schellenberg, mais o Príncipe Luís de Baden prefería realizar un longo asedio. Ao final, a elección de Marlborough prevaleceu. ]]
Mentres os aliados desfilaban cara Donauwörth, melloráronse rapidamente as defensas de Schellenberg: puxéronse a punto os canóns, construíse unha empalizada no perímetro do forte e escaváronse trincheiras arredor do parapeto defensivo para facelo máis efectivo. Non obstante, ás nove da mañá do 2 de xullo, d’Arco foi avisado do avance aliado cara eles e ordenou deseguida á súa infantería que lles axudase aos seus enxeñeiros na preparación das defensas. Un oficial francés e cronista da época, o Coronel de la Colonie, escribiu: “Non tivemos suficiente tempo para completar isto satisfactoriamente [...]”
Campo de batalla
A outeiro de Schellenberg dominaba o Nordeste de Donauwörth, unha cidade amurallada situada na confluencia dos ríos Danubio e Wörnitz. Unha das súas ladeiras estaba protexida polo denso e impenetrable monte de Boschberg; o Wörnitz e as súas brañeiras protexían as ladeiras do Sur e do Leste, polo que o alto era o mellor posto para a defensa da cidade. No seu cumio ovalado, cha e aberto, había un antigo forte, construído polo Rei Gustavo Adolfo de Suecia na Guerra dos Trinta Anos, que se encontraba en estado ruinoso. Ademais, as murallas de Donauwörth eran de segunda categoría e carecían da sofisticación das defensas construídas polo enxeñeiro do Rei Sol, o Marqués de Vauban.
Manobras iniciais
miniatura|250px|A toma do forte de Shellenberg, [[2 de xullo de 1704. Os defensores francobávaros conseguiron repeler por dúas veces as forzas do Duque de Marlborough até que o Margrave de Baden logrou abrir unha brecha no flanco dereito.]]
Aínda que Marlborough sabía que un ataque frontal ao forte de Schellenberg sería moi duro, estaba convencido de que era o único xeito de conquistar rapidamente a cidade de Donauwörth.
Un home da unidade de dragóns, Christian Welsh, recordou: “O noso flanco non estivo dentro do campo de visión do inimigo até a media tarde; mais, para non darlle tempo aos bávaros de fortalecerse, o Duque ordenou ao xeneral holandés van Goor que atacase canto antes.” Un dos primeiros oficiais que entrou en combate foi o Coronel Holcroft Blood, comandante de artillería do exército de Marlborough, que ordenou disparar ao inimigo desde as explanadas de Berg. Este ataque foi rapidamente contestado polo Xeneral d’Arco, cuxos canóns comezaron a disparar desde o forte de Schellenberg.
D’Arco ordenou á infantería francesa do Coronel de la Colonie que permanecese no alto do Schellenberg, para reencher as brechas que os aliados conseguisen producir nas súas defensas. Non obstante, debido á chaira do alto, esta posición non os protexía do fogo inimigo. O Coronel Blood, que logo se decatou desta situación, ordenou concentrar os disparos no cumio, o que lle causou grandes baixas aos homes do Coronel de la Colonie, o cal máis tarde escribiu: “O fogo inimigo concentrouse no noso rexemento, a súa primeira descarga deulle a morte ao Conde de la Bastide [...] e o meu abrigo cubriuse de sisos e sangue.” A pesar deste ataque, que fixo perder 80 granadeiros e 5 oficiais, de la Colonie asumiu que era absolutamente necesario que o rexemento francés se mantivese na súa posición.
Primeiro asalto de Marlborough
Un dos primeiros ataques dos aliados foi un forlorn hope, levado a cabo por unha forza de 80 granadeiros ingleses, capitaneados polo Vizconde de Mordaunt e o Coronel Richard Munded. O movemento pretendía parar o fogo da defensa inimiga, permitindo así distinguir a Marlborough o lugar óptimo onde crear unha brecha. Aínda que Mordaunt e Muden sobreviviron á operación, a maioría morreron.
Ás seis da tarde, tralo forlorn hope, o corpo principal de infantería (maiormente granadeiros ingleses e holandeses) comezou o seu ataque. A disciplinada marcha dos atacantes cara Schellenberg pronto se converteu nun violento ataque. “A rapidez dos seus movementos, unida aos seus berros e aturuxos, era moi alarmante”, recalcou o Coronel de la Colonie, que ordenou cargar aos seus soldados para acalar os gritos vitoriosos dos atacantes. A medida que o exército de Marlborough se achegaba a Schellenberg, os seus soldados convertéronse en brancos fáciles para o fogo francobávaro. Os disparos dos mosquetóns, xunto coas explosións das granadas, crearon unha enorme confusión nas ladeiras do outeiro. Para facilitar o asalto ao forte, cada soldado portaba un fardo de ramas (sacadas do monte de Boschberg) para usalas como pontes sobre os fosos que se cavaran. Mais, estas malgastáronse, pois confundíronse unhas areas movedizas –producidas polas choivas– cos regos defensivos.
A pesar de ter perdido as súas ramas, continuaron o seu duro avance a través dos fosos e trincheiras, até chocar coas filas bávaras nun salvaxe combate corpo a corpo. A Garda do Elector e os homes do Coronel de la Colonie sufriron o peor do ataque, “O pequeno parapeto que separaba os dous exércitos converteuse na máis sanguenta loita que se poidese concibir.” Mais as forzas aliadas non deron penetrado nas defensas e tiveron que regresar á súa posición inicial. O Xeneral van Goor, quen dirixira o ataque, contábase entre as numerosas vítimas.
Segundo asalto de Marlborough
De novo houbo un enorme número de baixas aliadas e os cadáveres xacían na empalizada inimiga. Neste ataque, tamén morreu o oficial que dirixía a operación, o Conde de Limburg-Styrum. Co caos imperante, rompéronse filas e as tropas atacantes fuxiron monte abaixo, mentres os exultantes granadeiros bávaros, que saltaran á empalizada coas súas baionetas caladas, perseguíanos. Non obstante, os gardas ingleses e a cabalería de Lumley impediron unha derrota total, repelendo aos bávaros e facéndoos retornar tras as súas defensas.
Asalto de Baden
miniatura|170px| O [[Margrave|Margrave de Baden (1655-1707). Baden dirixiu a á dereita do exército aliado na batalla, onde foi ferido nun pé. Tras Schellenberg, a súa relación con Marlborough empeorou moito, pois ambos consideraban a batalla unha vitoria persoal. ]]
Torpemente, o capitán da gornición de Donauwörth ordenara aos seus homes que pechasen as portas da cidade, polo que agora só podían disparar desde as murallas. As tropas imperiais de Baden (apoiadas por 8 batallóns de reserva de Marlborough), romperon facilmente as debilitadas defensas. Conseguiron entrar en Donauwörth, derrotando a varios batallóns de infantería e un rexemento de cabalería, tras o cal se reagruparon aos pés do forte de Schellenberg.
En canto viu o perigo, o Conde d’Arco apresurouse a chamar aos seus rexementos de dragóns, nun intento de deter o avance das forzas imperiais cara o alto. Mais tres compañías de granadeiros concentraron as súas descargas nos dragóns franceses, obrigándoos a retirarse. Isto deixou a d’Arco fóra de contacto coas súas tropas, que resistían no alto do forte, polo que se refuxiou en Donauwörth. Segundo o Coronel de la Colonie, “[...] tivo algúns problemas para entrar na cidade, pois o capitán da guarnición dubidaba se se debían abrir as portas”.
Recta final
Consciente de que as tropas imperiais de Luís Guillerme de Baden avanzaban cara Schellenberg, Marlborough iniciou un terceiro asalto. Esta vez, os atacantes formaron unha liña máis ampla, o que obrigou aos defensores a estender o seu fogo (reducindo así o número de baixas por disparos de mosquetóns e granadas). Non obstante, as forzas francobávaras, incluíndo ao Coronel de la Colonie, non eran conscientes de que as tropas de Baden varreraran o flanco esquerdo e que o Conde d’Arco se retirara a Donauwörth. Por isto, os defensores confiaban en que volverían a repeler o ataque aliado: “Permanecemos firmes nos nosos postos, o noso fogo era máis regular que nunca e estabamos seguros do noso éxito.”
Pouco despois do asalto de Baden, as forzas francobávaras albiscaron liñas de soldados con uniformes grises que viñan de Donauwörth. Nun principio, pensaron que eran reforzos da gornición urbana do Coronel du Bordet, pero logo se deron conta de que se trataban das tropas imperiais. De la Colonie describiu así a escena: “''Chegaron rapidamente [as tropas imperiais de Baden] ao noso flanco, sobre as sete e media da tarde, sen que tivésemos tempo de reaccionar ante tal situación. Estábamos tan concentrados nos nosos propios postos [...]''”. Despois de situarse no alto, as tropas do Margrave de Baden comezaron a disparar aos sorprendidos defensores do forte de Schellenberg, forzando unha reorganización das forzas francobávaras. Entón, Marlborough dirixiu a á esquerda do exército aliado, apoiada por un rexemento de dragóns de reserva, cara as debilitadas liñas defensivas, o que obrigou aos soldados a descender do outeiro e romper a súa orde.