cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elementos de Euclides
Historia
Este libro foi moi empregado nas escolas portuguesas, con novas edicións en 1790, 1792, 1824, 1835, 1839, 1852, 1855 e 1862. Pero nesta época xa había outros libros de xeometría, didacticamente máis adecuados para o ensino, notabelmente Éléments de Géométrie de Legendre, que tamén foi traducido para o portugués e moi usado nas escolas brasileiras.
Aínda existen copias do texto grego, algunhas delas na Biblioteca do Vaticano e na Biblioteca Bodleiana, en Oxford. Os manuscritos dispoñíbeis son de calidade variábel, e sempre incompletos. A través dunha análise minuciosa dos orixinais e das traducións, elaboráronse hipóteses sobre o contido dos textos orixinais (que están todos perdidos).
Textos antigos que se refiren aos Elementos e a outras teorías matemáticas da época de Euclides tamén son importantes neste proceso. Tales análises foron realizadas por J. L. Heiberg e Sir Thomas Little Heath nas súas edicións do texto. Tamén son importantes as scholia, ou anotacións ao texto. Estes arrequececementos, que case sempre se distinguían do propio texto (dependendo do manuscrito), gradualmente foron acumulándose ao longo do tempo dependendo do que os opinantes pensaban que merecía ser explicado ou elucidado. Algunhas delas son útiles e contribúen ao texto, e outras non.
As copias máis antigas sobreviventes son un exemplar (datado en 888 d.C.) que formaba parte da biblioteca do bispo Aretas de Cesarea (na Capadocia), e baseábase nunha edición con comentarios e arrequecementos de Teón de Alexandria, un matemático do século IV (pai da famosa filósofa e matemática Hipatia.
Un texto difícil
A pesar de que Os Elementos son considerados hoxe como un texto elemental sobre xeometría, non foi sempre así. Cóntase que o rei Tolomeo pediu unha vía para a xeometría que fose máis curta do que os Elementos. Euclides respondeu que "non hai camiño real para a xeometría." Máis recentemente, Sir Thomas Little Heath escribiu na introdución da edición de 1932 da editora Everyman's Library:
A primeira pasaxe difícil do Libro I chámase de pons asinorum, que en latín significa "ponte de burros" (tradicionalmente, é difícil facer que as burros crucen unha ponte).
Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve
Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve foi a designación oficial asumida o 16 de decembro de 1815, a elevación do entón Estado do Brasil (1621-1815), unha colonia portuguesa, ao Reino Unido co Reino de Portugal, a súa metrópole soberana até entón, e o Algarve, debido ao traslado da familia real e da nobreza portuguesa cara o Brasil por mor da Guerra Peninsular.
Historia
A creación do Reino Unido viu da man do entón Príncipe rexente Xoán María de Braganza, futuro Rei Xoán VI, tralas invasións napoleónicas a Portugal. O Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve tivo só dous reis, Dona María I, que era a Raíña de Portugal antes da elevación do Brasil ao Reino Unido con Portugal, e Xoán VI, que antes da morte da súa nai a Raíña María I, xa gobernaba como Príncipe Rexente. A capital do reino era a cidade do Río de Xaneiro.
Elementos de Euclides
Influencia dos Elementos
Os científicos Nicolao Copérnico, Johannes Kepler, Galileo Galilei e Sir Isaac Newton foron influídos polos Elementos e aplicaron os seus coñecementos á súa obra. miniatura|300px|Unha proba dos Elementos: dado un segmento de recta, existe un triángulo equilátero que inclúe o segmento como un dos seus lados. A proba é por construción: un triángulo equilátero ΑΒΓ constrúese deseñando os círculos Δ e Ε centrados nos puntos Α e Β, e tomando unha intersección do círculo como o terceiro vértice do triángulo.
Matemáticos e filósofos como Bertrand Russell, Alfred North Whitehead e Baruch Spinoza intentaron crear os seus propios "elementos" fundamentais das súas respectivas disciplinas, adoptando as estruturas dedutivas axiomatizadas introducidas pola obra de Euclides.
O éxito dos Elementos debeuse primeiramente á presentación lóxica da maior parte do coñecemento matemático dispoñíbel para Euclides. Moito do material non está formado por ideas orixinais del, a pesar de que moitas das probas si o son. O desenvolvemento sistemático do seu traballo, dun pequeno corpo de axiomas de profundos resultados, e a consistencia da súa abordaxe ao longo dos Elementos fixo deste libro o principal texto didáctico durante máis de 2.000 anos.
Os Elementos aínda teñen influencia sobre os libros modernos de xeometría. Alén diso, a súa abordaxe axiomática lóxica e as súas probas rigorosas son recoñecidas como válidas aínda hoxe.
A pesar de que os Elementos so principalmente un libro de xeometría, tamén inclúe resultados que serían clasificados hoxe como teoría dos números. Euclides probabelmente escolleu describir resultados obtidos na teoría dos números en termos de xeometría porque non conseguiu desenvolver unha abordaxe construtiva para a aritmética.
Unha construción usada en calquera das probas de Euclides requiría unha proba que fose verdadeiramente posíbel. Iso evitaba o problema que os pitagóricos encontraron cos irracionais, unha vez que as súas probas falaces xeralmente requirían situacións do tipo "Encontre a maior medida común de..."
Principios fundamentais
No primeiro libro, Euclides desenvolve 48 proposicións a partir de 23 definicións (como punto, liña e superficie), 5 postulados e 5 nocións comúns (axiomas). Entre estas proposicións encóntrase unha demostración do teorema de Pitágoras.
As nocións comúns dos Elementos son:
Algunhas definicións:
Estes principios básicos reflicten o interese de Euclides pola xeometría construtiva, ao igual que os matemáticos gregos e helenísticos contemporáneos seus.
Contido
O contido dos libros é o seguinte:
O postulado das paralelas
miniatura|dereita|300px|Se a suma de dous ángulos internos é igual a 180°, as liñas son paralelas e nunca se intersecarán. O último dos cinco postulados de Euclides require unha atención especial. O chamado postulado das paralelas sempre pareceu ser menos obvio que os outros.
A mediados do século XIX, mostrouse que non existía proba así, porque é posíbel construír xeometrías non euclidianas onde o postulado das paralelas é falso, mentres que os outros postulados parecen verdadeiros.
Por esta razón, os matemáticos din que o quinto postulado é independente dos outros.
Que outras xeometrías podían ser loxicamente consistentes foi un dos descubrimentos máis importantes da matemática, con amplas implicacións para a ciencia e a filosofía. Con razón, a teoría da relatividade xeral de Albert Einstein mostra que o espazo real en que vivimos é non euclidiano.
Críticas
A pesar do seu éxito e da súa aceptación universal durante tanto tempo, os Elementos foron criticados por teren probas e definicións insuficientes (para os padróns da matemática moderna). Por exemplo, na primeira construción do Libro I, Euclides usa unha premisa que non foi nin postulada nin probada: que dous círculos centrados na distancia dos seus raios teñen dous puntos de intersección. Máis tarde, na cuarta construción, usou o movemento de triángulos para probar que se dous lados e dous ángulos son iguais, entón son congruentes; porén, nin postulou ou mesmo nin definiu tal movemento.
O movemento crítico iniciouse probabelmente ao final do século XVII, con John Wallis, continuando un pouco difuso durante o século seguinte, co abade xesuíta Saccheri e os matemáticos Lambert e Gauss. Pero é no século XIX cando a crítica a Euclides asume as súas últimas consecuencias, ben nas xeometrías alternativas propostas por Bolyai, Lobachevski e Riemann, ben na refundamentación da xeometría euclidiana por Moritz Pasch, Richard Dedekind e David Hilbert, que intentaron reformular os axiomas dos Elementos, por exemplo, engadindo un axioma de continuidade e un axioma de congruencia.
O matemático e historiador W. W. Rouse Ball pon as críticas en perspectiva, lembrando que "o feito de que durante dous mil anos Os Elementos foi o libro didáctico padrón da materia implica unha forte indicio de que non é inútil para os seus propósitos."
Apócrifos
Non era raro nos tempos antigos atribuír a autores célebres obras que non foran escritas por eles. É desta forma na que os libros apócrifos XIV e XV dos Elementos foron ás veces incluídos na colección. O ilexítimo Libro XIV foi probabelmente escrito por Hypsicles con base nun tratado de Apolonio. O libro segue á comparación de Euclides de sólidos regulares inscritos en esferas, co principal resultado de que a razón das superficies do dodecaedro e do icosaedro inscritos na mesma esfera é igual á razón dos seus volumes:. O ilexítimo Libro XV foi probabelmente escrito, polo menos en parte, por Isidoro de Mileto (ca. 532), arquitecto da catedral de Santa Sofia en Constantinopla. Este libro cobre entre outros asuntos a conta do número de arestas e ángulos en sólidos regulares e encontra a medida dos ángulos diédricos formados polas caras que se encontran nunha aresta. En tempos antigos non era raro atribuír a autores famosos obras non escritas por eles; así, algunhas versións dos Elementos de Euclides inclúen un décimo cuarto e até un décimo quinto libro, que foron declarados apócrifos por académicos posteriores. O chamado Libro XIV continúa a comparación de Euclides de sólidos regulares inscritos nunha esfera, co principal resultado de que a razón das superficies do dodecaedro e do icosaedro inscritos na mesma esfera é igual á razón dos seus volumes, sendo a razón aquela da aresta dun cubo pola dun icosaedro, ou sexa,.
Edicións
thumb|O [[xesuíta italiano Matteo Ricci (esquerda) e o matemático chinés Xu Guangqi (dereita) publicaron a edición chinesa dos Elementos (幾何原本) en 1607.]]
Edicións contemporéneas
Baseado na tradución de Heath.
Vicepresidencia da Xunta de Galicia
A vicepresidencia da Xunta é un antigo cargo político dentro do organigrama da Xunta e que a miúdo serviu como coordinación do traballo doutras consellerías. Ao longo da historia da Xunta de Galicia houbo gobernos que contaron cun vicepresidente, con dous vicepresidentes ou con ningún.
A vicepresidencia pode rer funcións políticas claramente definidas ou actuar como consellería sen carteira, na asistencia do cargo do presidente.
Historia
O primeiro vicepresidente da Xunta foi Xosé Manuel Romay Beccaría, que aínda que se ocupou das tarefas relacionadas coas relacións coa administración estatal e coa Xustiza non tivo esa denominación. A partir de 1983 créanse dúas vicepresidencias, unha de perfil político, encabezada por Xosé Luís Barreiro Rivas e outra de perfil económico, encabezada por Carlos Mella, que á súa vez detentaban o cargo de conselleiros de áreas específicas. Este modelo mantívose durante uns poucos meses, ata que Mella dimite debido ás súas friccións con Barreiro, e este último queda como único vicepresidente coordinando a área política.
Logo da dimisión de Barreiro Rivas en 1986 pasa a ocupar o cargo de vicepresidente da Xunta Mariano Rajoy, pero sen levar aparellada a xestión dunha consellería. Logo da moción de censura presentada en 1987 por Fernando González Laxe (PSdeG), a vicepresidencia volve ser de novo de Barreiro Rivas, pero ten que dimitir como consecuencia dun proceso xudicial. Nin Barreiro nin o seu substituto Xavier Suárez-Vence xestionaron ademais outras consellerías.
Tras a formación do goberno de coalición entre socialistas e nacionalistas en 2005, Anxo Quintana asumiu a vicepresidencia única, que levaba aparelladas as competencias de relacións institucionais e de Igualdade e Benestar. O vicepresidente encargábase ademais da coordinación da actividade das consellerías gobernadas polos nacionalistas.
Vale, Baralla
San Xurxo de Vale é unha parroquia que se localiza no concello de Baralla. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 76 habitantes (43 homes e 33 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 81 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 66 habitantes, sendo 38 homes e 28 mulleres.
José Antonio Souto Paz
José Antonio Souto Paz, nado en Pontevedra o 9 de outubro de 1938 e finado en Madrid o 8 de setembro de 2017, foi un xurista e político galego.
Traxectoria
Catedrático de Dereito Canónico da Universidade de Santiago de Compostela, doutorouse nas Universidades de Navarra e Roma. Entre 1973 e 1975 dirixiu o Centro Rexional de Galicia da Universidad Nacional de Educación a Distancia. Entre 1975 e 1979 foi decano da Facultade de Dereito da USC. Foi profesor do Instituto de Derechos Humanos da Universidad Complutense de Madrid, e desde 1982 da UNED.
Acadou a alcaldía de Santiago de Compostela logo de presentarse ás eleccións municipais de 1979 nas listas da UCD e presidente da Asemblea de Alcaldes de Galicia (1979). Foi vocal nunha Comisión do Consello de Europa (1979-81), director do departamento de asesoría xurídica do CDS, asesor de educación e cultura do Defensor do Pobo (1986-88) e membro da xunta de goberno do Colegio de Abogados de Madrid (1988-89). Nas eleccións xerais de 1989 foi elixido deputado pola provincia da Coruña nas listas do CDS.
Como investigador e catedrático, fixo achegas nos eidos do Dereito Canónico e Administrativo, Teoría da Organización e Dereito Matrimonial, amais de dirixir varias teses.
Adamita
A adamita é un mineral constituído por arseniato de zinc de fórmula Zn2AsO4OH. Encóntrase habitualmente en zonas de oxidación ou humidade sobre menas de zinc. Habitualmente é de cor marela, pero tínxese de verde por inclusións de cobre.
A olivenita é un arseniato de cobre isoestrutural coa adamita, e existen casos de substitución entre zinc e cobre que permiten describir un mineral intermedio chamado cuproadamita. A estrutura tamén pode ser substituída por manganeso, cobalto ou níquel, e coñécese un mineral análogo, a tarbutita, constituído por fosfato de zinc.
A adamita recibe o seu nome do xeólogo francés Gilbert Joseph Adam (1795-1881), quen recolleu as primeiras mostras en Chañarcillo, no deserto de Atacama, Chile.
Actinolita
A actinolita (do grego aktis, raio) é un mineral de silicato composto por hidróxido de silicato de ferro, magnesio e calcio, que presenta a fórmula química: Ca2(Mg,Fe)5Si8O22(OH)2
Mineraloxía
A actinolita é un mineral da clase dos, subclase dos inosilicatos e grupo dos anfíbolos, membro intermedio dunha serie entre tremolita (rico en Mg) e ferroactinolita (rico en ferro). Na fórmula química dacima pode verse que os ións de Mg e Fe poden substituírse uns aos outros na estrutura do cristal. Presenta unha cantidade de óxido de ferro até 12% ou 13%, 22% de magnesio e 14% de cal (CaO).
Depósitos
A actinolita é xeralmente encontrada en rochas metamórficas, sobro todo en auréolas de contacto que cercan as rochas ígneas intrusivas.
Aparece tamén como un produto do metamorfismo de rochas calcarias ricas en magnesio.
Algunhas formas de asbestos están constituídas de actinolita fibrosa (bisolita), cuxas fibras son tan pequenas que poden entrar nos pulmóns e danar os alvéolos. Outra forma de actinolita, coñecida como nefrita, é un dos dous compoñentes do xade (o outro compoñente é a xadeíta).
Os principais depósitos atópanse na China, Rusia, Nova Zelandia Colombia e o Canadá.
Taveuni
Taveuni é a terceira illa máis grande de Fidxi, despois de Vanua Levu e Viti Levu, cunha superficie total de 434 quilómetros cadrados. A illa en forma de *xaruto, é un enorme volcán en escudo, que se eleva desde o chan do Océano Pacífico, atópase a 6´5 quilómetros ao leste de Vanua Levu. Pertence ó grupo de illas de Vanua Levu e forma parte da Provincia Cakaudrove na División do Norte.
A illa tiña unha poboación de ao redor de 9000 habitantes, ao redor do 75 por cento deles indíxenas fidxianos, no censo de 1996. Taveuni ten abundante flora e é coñecida como o "Xardín das illas Fidxi". É un popular destino turístico. Os turistas séntense atraídos polas excelentes oportunidades de mergullo, prolífica vida de aves, camiñadas polo monte e fervenzas. As partes centrais da illa reciben moi altas taxas de precipitacións. Sendo de orixe volcánico os chans de Taveuni apoiaron historicamente a industria máis importante da illa, a agricultura.
Xeografía
miniatura|Bouma Falls, 1998 Taveuni está situado no extremo norte do Mar Koro e é enteiramente o produto da actividade volcánica. A terceira illa máis grande de Fidxi sepárase de Vanua Levu polo Estreito de Somosomo. A illa ten entre 10 e 14 quilómetros de largo e 42 quilómetros de longo, é a parte superior dun volcán en escudo en estado latente, que xurdiu dunha ruptura nordeste-suroeste no fondo do océano. Cerca de 150 cono volcánicos salpican a illa, incluíndo o Uluigalau, o segundo pico máis alto de Fidxi de 1.241 metros, e o pico Des Vœux, cunha altura de 1195 metros. Houbo polo menos 58 erupcións volcánicas desde o primeiro asentamento humano en torno a 950-750 aC todo o cal afectou aos dous terzos meridionais da illa. Grandes erupcións entre o 300-500 dC causaron o abandono das zonas do sur ata preto do 1100. A última erupción produciu un fluxo de lava no extremo sur da illa ao redor de 1550. A crista central da illa delimita a maior actividade volcánica que rodea as chemineas volcánicas.
O lago Tagimaucia é unha das máis famosas atraccións turísticas de Taveuni. Atópase nun cráter volcánico a unha altitude de 800 metros, e é o hábitat da rara flor tagimaucia. A fervenza máis famosa de Fidxi, a Bouma Falls, tamén está na illa, se atopa no Bouma National Heritage Park. Ao sur da vila de Vuna e a lagoa, atopase o chorro de rocas negras de area unha zona coñecida como o Cabo do Sur, onde a última erupción volcánica de Taveuni derramouse no mar fai uns 500 anos. O máis destacado da rexión é o espiráculo Matamaiqi con géiseres creados polos ventos alisios que se estrelan nas rocas volcánicas A 20 minutos a pé da cidade de Waiyevo está o escorregadoiro acuático Waitavala. Este canle rampla totalmente natural cae en picado durante uns 50 metros pola exuberante ladeira e é o lugar predilecto para os nenos locais e os turistas valentes. No leste de Taveuni a Fervenza Savulevu Yavonu desemboca no océano. Tavoro Creek, Somosomo Creek, Río Waimbula son as vías fluviais máis importantes das illas.
Pero moitas das atraccións máis coñecidas de Taveuni xacen baixo a auga. Hai tres grandes áreas diferenciadas de mergullo ao redor da illa. Ao norte de Taveuni atópanse as próximas illas de Qamea e Matagi cos seus sistema de arrecifes circundantes. O Rainbow Reef e Vuna Reef son famosos polo mergullo e o snorkeling, respectivamente. O Rainbow Reef, no lado occidental do estreito Somosomo entre Taveuni e Vanua Levu, é coñecido como unha das principais zonas de mergullo no coral brando do mundo. a lagoa Vuna en forma de ferradura, cerca do extremo sur da illa, é moi apreciada entre os mergulladores pola oportunidade de ver especies pelágicas e as especies de peces expostas no lado sur do arrecife, mentres que a parte occidental inteior proporcionan prístinos xardíns de corais brandos e duros. A migración dos xibardos pasa pola illa en xullo.
É interesante citar que a illa de Taveuni cruza a antimeridiano de leste a oeste polo que a porción nororiental da illa atópase a 179 grados de lonxitude e a parte sur-occidental en -179 grados de lonxitude. Isto é un exemplo que causa estragos no software SIX no cal un polígono xeométrico ao redor do perímetro da illa faise de forma incorrecta e envólvese ao redor do globo.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
A glomerulonefrite rapidamente progresiva (GNRP), tamén coñecida coma glomerulonefrite extracapilar (GNEC) é unha doenza renal que afecta ao glomérulo (glomerulopatía). É unha glomerulonefrite grave, que sen tratamento pode chegar a causar insuficiencia renal crónica terminal e até a morte en cuestión de meses. Na metade dos doentes, a GNRP vai ligada a outra doenza de base, como poden ser a síndrome de Goodpasture, o lupus eritematoso sistémico ou a granulomatose de Wegener. A outra metade dos casos son idiopáticos, isto é, a causa da aparición da enfermidade é descoñecida. A característica diferencial desta glomerulonefrite é a presenza de semilúas no glomérulo, froito da proliferación de células epiteliais do espazo extracapilar do glomérulo. Esta é a razón pola que tamén se lles coñece coma glomerulonefrites extracapilares.
Taveuni
Xeografía
Para protexer a fauna de Fidxi, creáronse dous santuarios na illa de Taveuni, a saber, a Ravilevu Nature Preserve na costa leste, e a Taveuni Forest Preserve no centro da illa.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Adoita afectar máis a homes que a mulleres.
Taveuni
Asentamentos
miniatura|Wairiki Mission, 2003 A poboación concéntrase principalmente na máis protexida parte occidental da illa. Taveuni ten oito aldeas principais. A metade da costa oeste está o centro administrativo de Waiyevo. A área urbana máis grande, comprende os pobos xemelgos de Somosomo e Naqara. Como o tradicional feudo de Tui Cakau, un dos xefes de máis alto rango de Fidxi, Somosomo é considerada como a Capital de Confederación Tovata, mentres que Naqara, un asentamento indofidxiano, é o centro comercial da illa. O hospital principal atópase en Waiyevo mentres que un número de postos de socorro e centros de saúde atópanse ao redor da illa.
Clima
O clima de Taveuni e Fidxi é tropical sen temperaturas extremas. Describiuse como típico das terras altas. Entre novembro e abril, a área é propensa aos ciclóns tropicais. As taxas de choiva na illa son altas porque as montañas centrais producen precipitacións por Nube orográfica. Anualmente caen 10 metros de choiva no lado oriental da illa, pero o lado occidental está ao abrigo dos ventos alisios do sueste pola crista que corre ao longo da illa. O nervio central ten un clima húmido de terras altas que acolle bosques montanos e submontanos. A zona de Mount Koroturanga, rexistrou unha precipitación anual de 9.970 mm de media. Un estudo de 2011 identificou a erosión costeira, inundacións o fornecemento de auga así como os impactos máis significativos do cambio climático nalgunhas das vilas de Taveuni.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Causas
A patoxenia da GNRP reside na agresión e o dano da membrana basal glomerular do glomérulo. Ao ficar esta membrana danada, a barreira que impermeabiliza os capilares do glomérulo fica interrompida, o que provoca que diversas substancias do capilar invadan a cápsula de Bowman, como células sangúineas, leucocitos ou fibrinóxeno. Este último sería o responsábel de que as células epiteliais comecen a proliferar, xa que o fibrinóxeno podería ter un papel importante á hora de servir de estímulo mitóxeno a ditas células. O engrosamento e proliferación das células epiteliais danlle ao glomérulo unha forma característica de semilúa. Esta semilúa pode ter un carácter inflamatorio agudo, conformado por células epiteliais con infiltración de células polimorfonucleares (neutrófilos na súa meirande parte), ou ben un carácter crónico e fibrótico, con macrófagos e semilúas fibrosas. Se existe fibrose das células epiteliais o prognóstico é moito máis infausto.
Así as cousas, as semilúas poden afectar ao glomérulo de xeito global, arrodeando todo o glomérulo, situación que pode levar a unha compresión da estrutura capilar do glomérulo, e comprometendo o filtrado do nefrón.
Taveuni
Historia
miniatura| Vista da costa cara a [[Illa Matagi, 2010]] En 1643, Abel Tasman converteuse no primeiro europeo en avistar Taveuni. A visibilidade era pobre e confundiu os picos de Taveuni con illas separadas. Historicamente, Vuna foi considerado como a vila máis importante de Taveuni cando o Tui Cakau (Ratu Yavala) residía alí, pero as guerras tribais finalmente estableceron a supremacía de Somosomo. A finais da década de 1860, o señor da guerra Tongano Enele Ma'afu, que conquistara as Illas Lau, foi derrotado polo exército de Tui Cakau nunha escaramuza en Somosomo. Varias illas que se puxeran do lado de Ma'afu foron vendidos por Tui Cakau nese momento aos colonos europeos como castigo, e os seus habitantes foron trasladados a Taveuni. As vilas de Lovonivonu e Kanacea están poboadas polos seus descendentes.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Clasificación
miniatura|200px|Molécula de [[coláxeno tipo IV, estrutura afectada nas GNRP de tipo I.]] miniatura|200px|Imaxe microscópica dun [[neutrófilo con anticorpos anticitoplasma de nuetrófilos (ANCA).]] A glomerulonefrite rapidamente progresiva pódese clasificar en tres tipos segundo o mecanismo inmunolóxico que orixina a doenza. Nas GNRP de tipo I, os anticorpos son dirixidos directamente contra a membrana basal glomerular, nas de tipo II son os complexos inmunes os que son depositados sobre o glomérulo, e nas de tipo II adoitan estar envoltos anticorpos que atentan contra o neutrófilo (ANCAs).
Tipo I
Representa aproximadamente un terzo das GNRP, estando caracterizada pola presenza de anticorpos dirixidos contra a membrana basal glomerular (MBG), polo que tamén se coñece coma glomerulonefrite anti-MBG. Os anticorpos son así dirixidos contra proteínas específicas da MBG, o coláxeno tipo IV, especificamente a rexión non colaxenosa da súa cadea α3.
Taveuni
Historia
De feito, Enele Ma'afu non foi derrotado polo exército de Tui Cakau como se indicou anteriormente. Enele estaba en Tonga nese momento. En xullo de 1862 Ma'afu foi de visita a Tonga con Tui Bua para buscar unha resolución sobre a súa campaña en Fidxi co Parlamento de Tonga. Durante a súa ausencia, Wainiqolo, un dos seus lugartenentes declarou a guerra a Golea. Wainiqolo foi asasinado a tiros na praia de Wairiki e os tonganos foron sacrificados.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Tipo I
A etioloxía deste tipo de GNRP está fundamentada na formación destes anticorpos a nivel pulmonar, a causa de exposición a tóxicos ou a virus. Estes anticorpos contra a membrana basal alveolar terían unha reacción cruzada cos anticorpos da membrana basal glomerular, afectando tamén ao coláxeno do glomérulo. Isto explica o motivo de que existan varias doenzas que presenten afectación renal e mais pulmonar, como a doenza de Goodpasture, a doenza de Wegener, a polianxeíte microscópica, o lupus eritematoso sistémico ou a crioglobulinemia mixta esencial. Cando existe afectación do glomérulo concomitantemente con hemorraxia alveolar, fálase da síndrome de Goodpasture.
No microscopio de inmunofluorescencia é típico atopar unha inmunofluorescencia lineal para a IgG na membrana basal glomerular.
Taveuni
Historia
O 3 de febreiro de 1865 un Tribunal de Arbitraxe foi convocado polo cónsul británico Jones que ditou a decisión da Corte de que Ma'afu era o propietario legal de Vanuabalavu e as illas asociadas. Ma'afu inmediatamente executou unha declaración xurada o día seguinte ao efecto de declarar Vanuabalavu e o resto das terras da súa propiedade. A vida de Enele Ma'afu o Tui Lau hase está documentada en "Summary of Key Historical Events". Na Tikina Makawa ou Vuna non foi derrotado por Somosomo como lese na declaración anterior. De feito, historicamente Taveuni foi posuído e controlado por dous xefes tribais distintos, Tikina ou Vuna desde o sur e outro no norte de Taveuni. O Tui Cakau ten a súa terra sobre a auga fronte á illa de Taveuni e na parte central de Taveuni.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Tipo II
A GNRP causada polo depósito de complexos inmunes representa un 25% dos casos e clasifícanse coma tipo II. Así as cousas, calquera doenza que cause depósitos inmunes pode dar lugar a unha GNRP tipo II, aínda que tamén existen formas primarias ou idiopáticas, na que non se coñece a súa orixe. As doenzas que máis provocan este tipo de glomerulonefrite son o lupus eritematoso sistémico, a púrpura de Schönlein-Henoch e mais a crioglobulinemia mixta esencial.
Taveuni
Historia
En 1876, foi construído un tranvía dacabalo de 2´4 quilómetros na finca Selia Levu para o transporte da cana de azucre a un muíño.
Forever Memories
"Forever Memories" é o primeiro single do grupo xaponés de J-Pop chamado w-inds, lanzado o 14 de marzo do ano 2001 baixo o selo Pony Canyon e producido por Flight Master.
Taveuni
Recentes
O Taveuni FC foi fundado en 1947. O Bouma Forest Park, máis tarde renomeado como Bouma National Heritage Park foi fundado en 1990 logo de que os clans de terratenientes preocupáranse pola ameaza das tallas. A reserva cobre máis ou menos un terzo da illa. En xaneiro de 2003, o gran ciclón Ami cruzou a illa. En xaneiro de 2008, o Ciclón Gene causado extensos danos na illa. En marzo de 2010, a illa viuse afectada polo gran furacán tropical Tomas. O ollo da tormenta pasou a 30 km da illa e produciu unha enorme marusía e ondas altas.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Tipo II
No microscopio de inmunofluorescencia directa é típico observar depósitos de IgM e moléculas do sistema de complemento (C3) na membrana basal glomerular. Ademais, existe hipocomplementamia (niveis minguados de complemento en sangue), e presenza de inmunocomplexos.
Taveuni
Flora e fauna
miniatura| right | Un macho [[Pomba laranxa da froita|Pomba laranxa]] Case todas as plantas e animais autóctonos de Fidxi atópanse en Taveuni, que sufriu menos devastación de desmonte de terras que outras zonas de Fidxi. A ausencia da mangosta, un depredador importante, tamén desempeñou un papel na supervivencia en Taveuni de cangrexos de terra, o único morcego da froita, o morcego Taveuni Silk, e algunhas especies únicas de palmeira. A illa é a segunda máis grande no Océano Pacífico en estar libre da mangosta. Outras especies que se atopan na illa inclúen a iguana listada e as especies de ra Platymantis vitiensis e Platymantis vitianus. O morcego cara de mono de Fidxi en perigo crítico de extinción só se atopa en Taveuni. Foi descuberto polos científicos en 1977. A planta de floración Balaka seemannii que é endémica de Fidxi atópase na illa.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Tipo III
Denominada GNRP pauciinmune, o tipo III representa un 55% dos casos e caracterízase por non ter depósitos nin de anticorpos anti-MBG nin de corpos inmunes, aínda que si existe depósito de fibrinóxeno. Pola contra, o glomérulo renal é danado de xeito non identificado, probabelmente pola activación de neutrófilos en resposta a anticorpos ANCA. Na meirande parte dos casos, a GNRP tipo II vai ligada a algún tipo de vasculite, unha doenza que causa inflamación nos vasos sanguíneos, hipótese refutada pola presenza de anticorpos anticitoplasma de neutrófilos (ANCA) na membrana basal glomerular.
Taveuni
Flora e fauna
A Iguana verde ou Iguana Americana introduciuse nás illas Fidxi. O lagarto é unha ameaza, xa que non ten inimigos naturais, pode alcanzar unha alta densidade de poboación, cómese a planta de taro e transmite bacterias de salmonela que poden ser transferidas aos seres humanos si son picados. En 2013, comezou un programa de erradicación coordinada pola Autoridade de Bioseguridade de Fidxi.
Taveuni é tamén o fogar do Escaravello Taveuni, dos papagaios Prosopeia tabuensis e Phigys solitarius, da ave de rapina Accipiter rufitorques, os paxaros Myiagra azureocapilla, Zosterops explorator, Erythrura pealii, Ptilinopus victor; a Gymnorhina tibicen, introducida para controlar as pragas do coco, proliferou na illa. Atopouse na illa o papagaio Charmosyna aureicincta, en grave perigo de extinción. En total 22 especies de aves endémicas rexionais rexistráronse na illa o número total de especies de aves que se atopa na illa é de preto de 100.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Síntomas e signos
miniatura|150px|[[Hematuria é a presenza de sangue na urina.]] Os primeiros síntomas da doenza son a presenza de anomalías na urina, principalmente hematuria (sangue na urina) e proteinuria (proteínas na urina), ademais dunha diminución do volume miccionado (fenómeno coñecido como oliguria). A evolución da doenza é rápida, producindo axiña insuficiencia renal. Comunmente todos os doentes presentan unha perda do apetito e adoitan minguar de peso. Ocasionalmente tamén pode provocar edemas e hipertensión arterial.
Taveuni
Economía
miniatura| right | [[Aeroporto de Matei, 2003]] A produción agrícola da illa é un importante contribuinte á economía de Fidxi. A copra foi tradicionalmente o cultivo máis importante producido en Taveuni, e sempre foi o elemento básico da economía local. Nos últimos tempos os agricultores cambiaron fundamentalmente ao taro, kava e outros cultivos especiais como vainilla, xunto con froitas tropicais e café. Durante a Guerra Civil Americana (1861-1865), o algodón foi plantado en Taveuni e exportado a Europa. A cana de azucre tamén se cultivou durante un breve período. Tamén se cría gando, ovino, bovino e tamén a avicultura, pero a cría de animais quédase atrás fronte a produción de cultivos en importancia económica. Nos últimos tempos, o turismo converteuse nun contribuiente á economía local, con preto dunha ducia de pequenos centros turísticos que proporciona opcións de aloxamento para os visitantes e de emprego e oportunidades de negocio para a poboación local.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Síntomas e signos
Se a GNRP vai acompañada de hemorraxia alveolar difusa, tose e dispnea (dificultade para respirar) estariamos fronte dun síndrome renopulmonar, como acontece por exemplo na doenza de Goodpasture.
Taveuni
Idioma
O dialecto Taveuni fidxiano reflicte influencia tongana. Unha das súas características máis distintivas é a substitución do 'k' por unha consonante Oclusiva glotal. Xa que logo, o Tui Cakau é coñecido localmente como o Tui Ca'au.
Taveunians notables
Talvez o residente Taveuni máis coñecido foi internacionalmente Ratu Sir Penaia Ganilau (1918-1993), de Fiji última Gobernador Xeral e a primeira Presidente, que tamén era Tui Cakau. A familia Ganilau é unha rama da Ai Sokula clan, aos que o presente Tui Cakau e Ministro de Gabinete Ratu Naiqama Lalabalavu tamén pertence. Outra Taveunian notable é de Fiji actual Primeira Dama, Adi Salaseini Kavunono, esposa do presidente Ratu Josefa Iloilo. Ratu Jone Yavala Kubuabola é o ministro de Fiji de Facenda, cargo que ocupou desde 2000. Tamén representa aos distritos electorais Suroeste Urban Fiji Comunales na Cámara de Representantes, para o que foi elixido como candidato do Soqosoqo Duavata nin Lewenivanua (SDL) en 2001. El tamén era un ex gobernador do Banco Central de Fiyi. Ratu Inoke Kubuabola (o irmán menor de Ratu Jone Yavala Kubuabola) é un político de Fiji que se desempeñou como xefe da oposición en 1999 e 2000. Converteuse en líder do Partido Político Fiji (Soqosoqo nin Vakavulewa nin Taukei ou SVT) logo da súa derrota nas eleccións de 1999 e a posterior renuncia do seu líder, o derrotado primeiro ministro Sitiveni Rabuka, desde Parliament.Kubuabola desempeñou como Alto Comisionado de Fiji a Papúa Nova Guinea desde 2002 a 2005. a finais de 2005, tratou de manexar o problema dos gardas de seguridade de Fiji, a quen algúns acusados de ser mercenarios, que operan ilegalmente na illa de Bougainville. O incidente avergoñou ao goberno de Fidxi e ameazou con tensar as relacións entre os dous países.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Tratamento
O tratamento das GNRP variará dependendo do tipo de que se trate e de se vén causada por unha enfermidade de base.
Taveuni
Taveunians notables
O 4 de maio de 2006 Kubuabola enviouse a Tokio como embaixador de Fidxi ao Xapón e Corea, en substitución de Ratu Tevita Momoedonu. Permaneceu neste cargo ata xullo de 2009; o 24 de xullo, foi nomeado Ministro de Relacións Exteriores da familia Provisional Government.The Kubuabola é unha rama da Ai Sokula clan, aos que o presente Tui Cakau e Ministro do Gabinete Ratu Naiqama Lalabalavu tamén pertence.
Glomerulonefrite rapidamente progresiva
Tratamento
Na meirande parte dos casos o tratamento inicial é a base de corticoides (prednisona e prednisolona) e inmunosupresores (azatiprina ou ciclofosfamida), aínda que existe risco de toxicidade hepática. É importante realizar un tratamento agresivo e precoz, dado que esta doenza ten un prognóstico desfavorábel e a enfermidade avanza rapidamente cara á insuficiencia renal terminal.
Taveuni
Taveunians notables
Isikeli Vuruna, un futbolista de rugby naceu en Taveuni.
Referencias culturais
Tanto Vengadores do Reef e Regreso ao lago azul foron parcialmente filmadas na illa.
Dinastía Axilolfinga
miniatura|210px|[[Teodelinda de Baviera|Teodelinda, raíña dos longobardos, esposa Axilulfo, duque de Turín, e o seu fillo Garibaldo I. Fresco na Catedral de Turín, 1444]] A dos axilolfingos foi unha familia nobre bávara, que historicamente gobernou o Ducado de Baviera entre os anos 550 e 788, autonomamente ou como vasalos do rei franco. O primeiro duque que se encontra mencionado nos documentos históricos é Garibaldo I de Baviera.
O termo "axilolfingo" úsase ás veces pola historiografía tamén para indicar a dinastía que reinou sobre os longobardos e sobre Italia durante o século VII, entre os anos 616 e 712, aínda que non de maneira ininterrompida.
Historia
Ao redor do ano 555, despois da morte de Teodebaldo, a súa viúva Waldrada, reina dos longobardos, casou temporalmente con Clotario I, momento en que se apoderou dos estados do seu irmán, entón repudiado. Despois casou con Garibaldo. Desta unión procede Teodelinda. Posteriormente, Garibaldo achegouse aos lombardos para afirmar a independencia do seu ducado contra os reis francos. Selou unha alianza no 584 con Autario, rei dos longobardos, a quen deu en matrimonio á súa filla Teodelinda en 589. Autario morreu ao ano seguinte, e Teodelinda casou co seu sucesor, Axilulfo, nomeado polos príncipes longobardos. Esta alianza provocou a intervención de Childeberto ao redor de 590-593: Garibaldo foi expulsado do trono e substituído por Tasilón, quizais un dos seus fillos.
Ademais, grazas ao tratado entre os bávaros e os longobardos, un fillo de Garibaldo, Gundoaldo, converteuse en duque de Asti, casando cunha nobre longobarda. Máis tarde, o fillo de Gundoaldo, Ariperto, expulsou ao fillo de Axilulfo en 591 apoderándose do trono da Lombardía, e continuou a liña dos axilolfingos en Italia onde morreu con Ariperto II (nacido en 712).
Finalmente, ao redor de 735-737, o ducado de Baviera pasou a Odilón, probábel fillo de Gotfrido, duque de Alamania, e sen dúbida unido aos axilolfingos a través da súa nai. O seu fillo Tasilón III, aliado de Desiderio, rei dos longobardos, ao final dunha longa loita con Carlomagno, foi desposuído no ano 794 do seu dominio, que se incorporou ao reino franco.
Duques axilolfingos de Baviera
Á morte de Garibaldo II seguieron unha serie de duques e rexentes case descoñecidos que gobernaron ao redor de 50 anos. Os máis probábeis foron:
Vilachambre, Baralla
Santa Mariña de Vilachambre é unha parroquia que se localiza no concello de Baralla. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 65 habitantes (36 homes e 29 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 69 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 46 habitantes, sendo 23 homes e 23 mulleres.
Tumor cerebral
300px|miniatura|Metástase no hemisferio cerebral dereito procedente dun [[cancro de pulmón.]] Un tumor cerebral é un crecemento descontrolado e desproporcionado de células derivadas de compoñentes cerebrais (tumores primarios do cerebro), ou ben de células tumorais localizadas noutras áreas do organismo pero que invaden o cerebro (metástases). Os tumores poden ser de carácter benigno ou maligno, dependendo das súas características, isto é, da velocidade de crecemento, de se son quen de invadir estruturas a distancia (metastatizar), e de se poden ser resecados ou curar mediante o tratamento neurocirúrxico. A diferenza dos tumores doutros tecidos, a distinción entre manifestacións malignas e benignas non é tan clara, xa que algunhas lesións benignas poden ter certos comportamentos malignos. Os tumores malignos producen metástases. Outros tumores malignos noutras localizacións do corpo poden producir metástases no cerebro. Os tumores que máis adoitan producir metástases no cerebro son, por orde de frecuencia, os cancros de pulmón, mama, pel (melanoma), ril e sistema dixestivo, e adoitan medrar entre a unión do córtex e a substancia branca.
Clasificación histolóxica
O grao de benignidade ou malignidade dun tumor, feito que determinará en grande medida a supervivencia do paciente, determínase baseándose nas características histolóxicas do tumor. Os tumores benignos adoitan ter un crecemento lento, e as marxes deste están, polo xeral, ben delimitadas, feito que facilita a súa extirpación cirúrxica. Os tumores malignos, pola contra, adoitan medrar rapidamente e afectar a estruturas veciñas compromentendo a sobrevivencia e minguando o prognóstico do doente. Os tumores benignos son máis frecuentes que os tumores.
Tumores primarios
miniatura|[[Astrocitoma]] miniatura|Micrografía dun [[oligodendrioma.]]
Os tumores primarios son os que se orixinan no cerebro, e non por metástase cerebral de cancros noutros órganos.
Gliomas
Os gliomas son tumores orixinados a partir das células gliais. Ademais de no cerebro, poden localizarse na medula espiñal. Segundo o tipo de célula glial da que proveñan, podemos diferenciar entre oligodendriomas (tumor dos oligodendrocitos), ependiomas (tumor das células ependimarias) ou astrocitomas (tumor dos astrocitos).
Astrocitoma
Os astrocitomas son os tumores intracraniais máis frecuentes, sendo o 30% destes cancros. Derivan dos astrocitos, un tipo de células da glía. Nos adultos adótanse presentar no propio cerebro, e nos nenos, pola contra, son máis frecuentes no cerebelo. A OMS (Organización Mundial da Saúde, clasifica este cancro en catro graos. O grao I ten un prognóstico excelente, sendo a curación case que completa. Os graos III e IV teñen, pola contra, unha supervivenvia menor.
Oligodendrioglioma
Son tumores derivados dos oligodendrocitos. Polo xeral adoitan ser máis benignos ca os astrocitomas. Este tipo de tumor representa o 6% dos gliomas, e adoita presentarse entre a cuarta e a quinta década da vida. A súa localización máis frecuente é nos lóbulos frontal e temporal.
Tumores secundarios ou metástases
Os tumores secundarios ou metástases son aqueles que non se orixinan nas células do cerebro, se non que proveñen de células tumorais doutros órganos do corpo que posteriormente migran ao cerebro. As células tumorais poden chegar ao cerebro ben polo sangue, ben polo líquido cefalorraquídeo, ou ben polos ganglios linfáticos. A vía circulatoria é a máis habitual. O cerebro é o lugar predilecto do corpo para as metástases do melanoma e do cancro de pulmón microcítico (de células pequenas ou oat cell). No home, as metástases proveñen principalmente de cancros de pulmón, colon e ril. Nas mulleres, pola contra, veñen do cancro de mama, pulmón, colon e melanoma. As metástases espinais ocorren no 5% dos doentes de cancro, sobre todo de cancro de mama, de próstata e o mieloma múltiple.
Signos e síntomas
Os tumores cerebrais causan síntomas moi variados. Polo xeral, distínguense as manifestacións derivadas da hipertensión intracranial, e os síntomas derivados da expansión do tumor, estes últimos denominados signos ou trastornos focais, que dependen da estrutura anatómica afectada polo tumor.
Síntomas de hipertensión intracranial
Tamén denominados trastornos neurolóxicos non focais, xa que non dependen do crecemento do tumor senón que deriva da hipertensión cranial. Os máis frecuentes son:
Síndromes focais
Estas manifestacións son aquelas que dependen da localización anatómica do tumor, así como do seu tamaño e se afecta ou non a estruturas veciñas. Son manifestacións que orientan a localización da lesión.
Praia de Bolonia
250px|thumb|Vista da praia dende a [[duna de Bolonia.]] A praia de Bolonia está situada no termo municipal de Tarifa, na comarca do Campo de Xibraltar, Andalucía, fronte á cidade marroquí de Tánxer. Está limitada ao oeste pola punta Camarinal e ao leste por punta Paloma; no interior está bordeada pola serra de La Plata, a serra da Higuera e a lomba San Bartolomé.
Conta cunha lonxitude de 3800 metros e unha anchura media de 70 metros, e está considerada unha das últimas praias virxes do sur da península Ibérica. A escasa ocupación humana da área circundante propiciou a súa conservación, a diferenza doutras próximas.
No sector oeste da praia atópase a duna de Bolonia, monumento natural declarado en 2001 e de grande importancia ecolóxica. Xunto á praia atópanse as ruínas da antiga cidade romana de Baelo Claudia, en excelente estado de conservación.
Such Blinding Stars for Starving Eyes
Such Blinding Stars for Starving Eyes é o álbum de estrea da banda estadounidense de post-hardcore Cursive. Foi editado o 9 de setembro de 1997 a través do selo Crank! Records.
Casardomato, Grou, Lobios
Casardomato é un lugar da parroquia de Grou no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Non aparecen datos de habitantes nin no INE nin no IGE
Araba Euskaraz
miniatura|dereita|Araba Euskaraz 2006, Armentian (Gasteiz)
Meiriñado de Tudela
250px|miniatura|Meiriñado de Tudela 250px|miniatura|Mapa municipal O Meiriñado de Tudela (en castelán: Merindad de Tudela, en éuscaro: Tuterako merindadea) é un dos cinco meiriñados en que historicamente se dividiu a Comunidade Foral de Navarra (España) e que ten por capital a cidade de Tudela. O seu termo coincide co partido xudicial homónimo. O meiriñado engloba 24 municipios e 2 facerías tendo unha superficie total de 1526,7 km². A súa poboación en 2013 foi de 97.457 habitantes (INE).
Araba Euskaraz
Adoita celebrarse en xuño, aínda que a súa data pode variar. En 2006 celebrouse a 26º edición.
Festas ordenadas cronoloxicamente
1981 - Gasteiz.
1982 - ?.
1983 - ?.
1984 - ?.
1985 - Agurain.
Praia de La Malagueta
thumb|350px|Praia de [[La Malagueta.]] La Malagueta é unha praia do distrito Leste da cidade de Málaga, en Andalucía. Trátase dunha praia urbana de area escura situada no litoral oriental da cidade, entre o porto de Málaga e a praia de La Caleta. Ten uns 1.200 metros de lonxitude e uns 45 metros de anchura media. É unha praia popular e frecuentada debido á súa céntrica situación, no barrio homónimo. Conta con toda clase de servizos.
Araba Euskaraz
Festas ordenadas cronoloxicamente
1987 - Kanpezu.
1988 - Izarra.
1989 - Bastida.
1990 - Abetxuku.
1991 - ?. 1992 - Gasteiz.
1993 - Laudio
1996 - Amurrio. 1997 - Oion.
1998 - Araia - Zalduondo.
1999 - Lapuebla Labarka.
2000 - Laudio.
2002 - Zigoitia.
2003 - Oion.