cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xeometría
Visión de conxunto
miniatura|300px|[[Demostración matemática|Demostración visual do Teorema de Pitágoras para o triángulo de lados 3, 4 e 5, tal como aparece no Chou Pei Suan Ching 500–200 a.C.]] O desenvolvemento da xeometría está rexistrado durante máis de dous milenios. Sorprenden enormemente as diferentes percepcións do que é xeometría ao longo de todo este tempo.
Xeometría práctica
A orixe da xeometría como unha ciencia práctica ten que ver coa topografía, as medidas, áreas e volumes. Entre os logros notábeis áchanse fórmulas para calcular lonxitudes, áreas e volumes, tales como o teorema de Pitágoras, a lonxitude da circunferencia, as áreas dun círculo ou dun triángulo, os volumes dun cilindro, unha esfera ou unha pirámide... Un método para calcular certas distancias inaccesíbeis ou alturas baseado na semellanza de figuras xeométricas atribúeselle a Tales. O desenvolvemento da astronomía levou ao nacemento da trigonometría (plana e esférica), xunto coas concorrentes técnicas de contabilización,
Xeometría axiomática
miniatura|Unha ilustración do [[postulado das paralelas de Euclides.]]
Euclides fixo unha aproximación máis abstracta á xeometría nos seus Elementos, un dos libros máis influentes xamais escritos. Euclides introduciu certos axiomas, ou postulados, que expresan propiedades primarias ou autoevidentes de puntos, liñas, e planos. Procedeu a deducir rigorosamente outras propiedades mediante o razoamento matemático. O aspecto característico da aproximación de Euclides á xeometría foi o seu rigor, e o seu método chegou a coñecerse como xeometría axiomática ou sintética. A comezos do século XIX o descubrimento das xeometrías non euclidianas por Gauss, Lobachevsky, Bolyai, e outros levou a un renacemento do interese pola xeometría axiomática, e no século XX David Hilbert empregou o razoamento axiomático nun intento de dotar á xeometría duns fundamentos modernos. miniatura|Leccións de xeometría no [[século XX.]]
Construcións xeométricas
Os xeómetras clásicos prestaban especial atención á construción de obxectos xeométricos definidos dalgunha outra forma. Os únicos instrumentos permitidos no mundo clásico eran o compás e a regra sen graduar. Amais, cada construción tiña que ser completada nun número finito de pasos. Porén, fíxose evidente nalgúns destes problemas a dificultade ou imposibilidade da súa solución, e acháronse enxeñosas construcións usando parábolas e outras curvas, ademais de recursos mecánicos.
Números en xeometría
miniatura|200px|Os pitagóricos descubriron que os lados dun triángulo poden ter lonxitudes [[conmensurabilidade|inconmensurábeis.]] Na antiga Grecia os pitagóricos consideraron o papel dos números en xeometría. Porén, o descubrimento de lonxitudes inconmensurábeis, que contradicían os puntos de vista filosóficos, fixo que abandonaran os números abstractos en favor das cantidades xeométricas concretas, como a lonxitude e a área de figuras. Os números foron reintroducidos na xeometría en forma de coordenadas por Descartes, quen se deu conta de que o estudo das formas xeométricas podía facilitarse pola súa representación alxébrica. Posteriormente na súa honra nomeouse ao plano con coordenadas, plano cartesiano. A xeometría analítica aplica métodos da álxebra a cuestións xeométricas, relacionando frecuentemente curvas xeométricas e ecuacións alxébricas. Estas ideas xogaron un papel fundamental no desenvolvemento do cálculo infinitesimal no século XVII e levaron ao descubrimento de moitas propiedades das curvas planas. A moderna xeometría alxébrica considera cuestións similares a un nivel moito máis abstracto.
Xeometría de posición
Mesmo nos tempos antigos, os xeómetras trataron cuestións de posicións relativas ou relacións espaciais de figuras e formas xeométricas. Algúns exemplos veñen dados polas circunferencias inscritas e circunscritas aos polígonos, as rectas tanxentes e secantes ás seccións cónicas, as configuracións de Pappus e Menelao de puntos e rectas. Na Idade Media consideráronse cuestións deste tipo máis complicadas: Cal é o número máximo de esferas que simultaneamente tocan a outra esfera do mesmo radio (número de osculación)? Cal é o empaquetado máis denso de esferas de igual tamaño que se pode conseguir no espazo (conxectura de Kepler)? A maioría destas cuestións tratan con formas xeométricas "ríxidas", como liñas ou esferas. As xeometrías proxectiva, convexa e discreta son tres subdisciplinas da xeometría actual que tratan con estas e outras cuestións relacionadas.
Estudando problemas como o das sete pontes de Königsberg, Leonhard Euler considerou que as propiedades máis fundamentais das figuras xeométricas se basean só na forma, independentemente das súas propiedades métricas. Euler chamou a esta nova rama da xeometría xeometría situs (xeometría de lugar), mais hoxe en día é coñecida como topoloxía. A topoloxía medrou ata tal punto que se converteu nunha disciplina independente. Dous obxectos tales que deformacións continuas dun deles permiten obter o outro, son topoloxicamente equivalentes. Os obxectos poden non obstante conservar algunha xeometría, como no caso dos nós hiperbólicos.
Dimensión
Onde a xeometría tradicional permitía dimensións 1 (xeometría da recta), 2 (xeometría plana) e 3 (o mundo que nos rodea concibido como un espazo tridimensional: xeometría do espazo), os matemáticos levan usando dimensións superiores durante case dous séculos. A dimensión pasou de ser un número natural calquera n, posibelmente infinito coa introdución do espazo de Hilbert, a poder ser calquera número real positivo na xeometría fractal. A teoría da dimensión é unha área técnica, inicialmente dentro da topoloxía xeral, que discute definicións; a dimensión é agora definida máis como unha intuición, como a maioría das ideas matemáticas. As variedades topolóxicas conectadas teñen unha dimensión ben definida; isto é, máis que nada a priori, un teorema (invarianza do dominio).
O asunto da dimensión aínda importa á xeometría, na ausencia de respostas completas ás preguntas clásicas. Dimensións 3 do espazo e 4 do espazo-tempo son casos especiais en topoloxía xeométrica. Dimensión 10 ou 11 é un número clave na teoría de cordas. A investigación debe traer unha razón xeométrica satisfactoria ao significado das dimensións 10 e 11.
Simetría
miniatura|Unha [[teselación no plano hiperbólico.]] O tema da simetría na xeometría é case tan antigo como a propia xeometría. As formas simétricas como o círculo, os polígonos regulares e os sólidos platónicos tiveron un profundo significado para moitos dos filósofos da antigüidade e foron investigados con detalle antes da época de Euclides.
Un tipo diferente de simetría é o principio de dualidade na xeometría proxectiva entre outros campos. Este metafenómeno pode ser descrito a grandes trazos como segue: se en calquera teorema se cambia "punto" por "plano", "unir" por "xuntar" e "xacer" por "conter", obtense outro teorema igualmente certo. Unha forma de dualidade similar e moi relacionada é a existente entre un espazo vectorial e o seu espazo dual.
Historia da xeometría
miniatura|Un [[Europa|europeo e un árabe practicando xeometría no século XV.]] 200px|miniatura|[[Frontispicio (libro)|frontispicio da primeira versión inglesa dos Elementos de Euclides de Sir Henry Billingsley, 1570.]] Os primeiros rexistros da xeometría remóntanse ao segundo milenio antes de Cristo en Mesopotamia e no Antigo Exipto. A xeometría desta época era unha colección de principios descubertos empiricamente relativos a lonxitudes, ángulos, áreas e volumes, que foron desenvolvidos para a súa aplicación práctica en topografía, construción, astronomía e outros campos. Os textos de xeometría máis antigos que se coñecen son o Papiro de Rhind (2000–1800 a.C.) e o Papiro de Moscova (c. 1890 a.C.) exipcios; e as táboas de arxila babilonias, como a Plimpton 322 (1900 a.C.). Por exemplo, o Papiro de Moscova proporciona unha fórmula para calcular o volume dunha pirámide truncada. Ao sur de Exipto, os antigos nubios estableceron un sistema xeométrico que incluía versións temperás de reloxos de sol.
No século VII a.C., o matemático grego Tales de Mileto usou a xeometría para resolver problemas tales como o cálculo da altura de pirámides ou a distancia dun barco da costa. Atribúeselle o primeiro uso do razoamento dedutivo aplicado á xeometría, ao derivar catro corolarios do Teorema de Tales. Pitágoras estableceu a Escola pitagórica, da que se acredita ser a primeira en demostrar o Teorema de Pitágoras, aínda que o estado do teorema ten unha longa historia. Eudoxo (408–c.355 a.C.) desenvolveu o método exhaustivo, que permitía o cálculo de áreas e volumes de figuras curvilíneas, así como unha teoría de proporcións que evitaban o problema das magnitudes inconmensurábeis, e que fixo posíbeis os significativos avances dos xeómetras subsecuentes. Arredor do 300 a.C., Euclides revolucionou a xeometría cos seus Elementos, amplamente considerado como o libro de texto de máis éxito e máis influente de todos os tempos, e que introducía o rigor matemático mediante o método axiomático, un exemplo temperán do formato que mesmo hoxe se usa en matemáticas, cos conceptos de definición, axioma, teorema e demostración. Se ben a maioría dos contidos dos Elementos xa eran coñecidos, Euclides expúxoos nun marco sinxelo e con coherencia lóxica. Os Elementos eran coñecidos pola xente educada do mundo occidental ata mediados do século XX, e os seus contidos aínda se ensinan hoxe nas clases de xeometría. Arquimedes de Siracusa (c.287–212 a.C.) usou o método exhaustivo para calcular a área comprendida entre unha parábola e unha recta perpendicular ao seu eixe, mediante a suma dunha serie infinita; e deu unha aproximación notábel do número Pi. Tamén estudou as espirais que levan o seu nome e obtivo fórmulas para o volume de superficies de revolución. esquerda|miniatura|Muller ensinando xeometría. Ilustración nunha tradución medieval dos [[Elementos de Euclides, (c.1310).]]
As matemáticas do islam contribuíron na Idade Media ao desenvolvemento da xeometría, especialmente da xeometría alxébrica e a álxebra xeométrica. Al-Mahani (n. 853) concibía a idea de reducir os problemas xeométricos, tales como a duplicación do cubo, a problemas alxébricos. Thābit ibn Qurra (coñecido como Thebit en latín) (836–901) traballou con operacións aritméticas aplicadas ás razóns de cantidades xeométricas, e contribuíu ao desenvolvemento da xeometría analítica. Omar Khayyam (1048–1131) achou solucións xeométricas para as ecuacións cúbicas. Os teoremas de Ibn al-Haytham (Alhazen), Omar Khayyam e Nasir al-Din al-Tusi sobre cuadriláteros, incluídos os cuadriláteros de Lambert e de Saccheri, foron resultados temperáns da xeometría hiperbólica; e xunto cos seus postulados alternativos, como o Axioma de Playfair, tiveron unha considerable influencia no desenvolvemento da xeometría non euclidiana entre os xeómetras europeos posteriores: Witelo (c.1230–c.1314), Gersonides (1288–1344), Alfonso de Valladolid, John Wallis, e Giovanni Girolamo Saccheri.
A comezos do século XVII houbo dous desenvolvementos importantes na xeometría. O primeiro é a creación da xeometría analítica, ou xeometría con coordenadas e ecuacións, por René Descartes (1596–1650) e Pierre de Fermat (1601–1665). Isto foi un precursor necesario da análise matemática e da física como ciencia cuantitativa precisa. O segundo feito foi o estudo sistemático da xeometría proxectiva por Girard Desargues (1591–1661). A xeometría proxectiva é unha xeometría sen medida ou liñas paralelas, só estuda como están relacionados entre si os puntos.
Xeometría euclidiana
miniatura|120px|O politopo 421 proxectado ortogonalmente no [[grupo de Lie E8 do plano de Coxeter.]] A xeometría euclidiana foise relacionando intimamente coa xeometría computacional, a computación gráfica, a xeometría convexa, a xeometría discreta, e algunhas áreas da combinatoria. O impulso a traballos posteriores de xeometría euclidiana e grupos euclidianos foi dado pola cristalografía e o traballo de H. S. M. Coxeter e o resultado pode verse nas teorías dos grupos de Coxeter e os politopos. A teoría de grupos xeométricos é unha extensión da máis xeral teoría de grupos discretos, avanzando modelos xeométricos e técnicas alxébricas.
Xeometría diferencial
A xeometría diferencial ten incrementado a súa importancia na física matemática debido á teoría xeral da relatividade de Einstein, a cal postula que o universo é curvo. A xeometría diferencial contemporánea é intrínseca, o cal significa que os espazos que considera son variedades diferenciábeis cuxa estrutura xeométrica é gobernada por unha métrica de Riemann, a cal determina como se miden distancias nas proximidades de cada punto
Topoloxía e xeometría
miniatura|120 px|Un espesamento dun [[nó de trevo.]] O campo da topoloxía, que tivo un gran crecemento no século XX, é, nun sentido técnico, un tipo de transformación xeométrica na que as transformacións son homeomorfismos. Isto ten sido expresado frecuentemente coa frase "a topoloxía é unha xeometría de goma de borrar". A maioría dos matemáticos considerarían como partes da xeometría ás contemporáneas xeometría topolóxica e topoloxía diferencial, e subcampos particulares como a teoría de Morse. A topoloxía alxébrica e a topoloxía xeral seguiron os seus propios camiños.
Xeometría alxébrica
miniatura|120px|[[Variedade de Calabi–Yau de dimensión 5.]] O campo da xeometría alxébrica é a versión moderna da xeometría cartesiana de coordenadas. Desde finais dos anos 50 ata mediados dos 70 do século XX sufriu un desenvolvemento esencial dos seus fundamentos, debido principalmente aos traballos de Jean-Pierre Serre e Alexander Grothendieck. Isto levou á introdución de esquemas e a unha maior énfase nos métodos topolóxicos, incluíndo varias teorías cohomolóxicas. Un dos sete Problemas do Milenio, a conxectura de Hodge, é unha cuestión de xeometría alxébrica.
O estudo de variedades alxébricas de baixa dimensión, curvas alxébricas, superficies alxébricas e variedades alxébricas de dimensión 3, avanzou moito. A teoría das bases de Gröbner e a xeometría alxébrica real están entre os subcampos de máis aplicación da moderna xeometría alxébrica. A xeometría aritmética é unha activa rama que combina a xeometría alxébrica e a teoría de números. Outras liñas de investigación atinxen aos espazos de módulos e á xeometría complexa. Os métodos alxébrico-xeométricos aplícanse comunmente nas teorías de cordas e de branas.
Xeografía de Gabón
miniatura|Mapa topográfico de Gabón. Gabón é un país de África occidental, situado no Océano Atlántico, ao sur do golfo da Guinea.
Clima
Gabón ten o clima húmido e quente típico das rexións tropicais. O mes máis cálido é xaneiro, cunha temperatura media en Libreville de 31 °C e unha media das mínimas de 23 °C. En xullo o rango de temperaturas medias na capital está entre 20 e 28 °C.
Entre xuño e setembro non hai apenas chuvia, mais si unha alta humidade; chove ocasionalmente en decembro e xaneiro. Nos restantes meses as chuvias son fortes, causadas pola condensación da humidade do aire que resulta do encontro sobre a costa da corrente fría de Benguela que vén do sur e a corrente cálida da Guinea do norte. En Libreville a media anual de chuvia é de máis de 2540 mm. Máis cara ao norte pola costa é de 3810 mm.
Terreos
Na costa Gabón posúe chairas estrechas con áreas de mangleiros, o interior ten outeiros e o leste e o sur está ocupado pola sabana.
En 2003 as terras irrigadas supoñían 44,5 km² e en 2011 o país tiña 164 km3 de auga renovable.
Adeste Fideles
miniatura|Adeste Fideles Adeste Fideles é unha panxoliña, xeralmenente atribuída a John Francis Wade, arredor de 1743. Wade era un profesor de música católico, que participou na rebelión Xacobita de 1745, exiliouse en Douai, Francia, onde había un colexio inglés fundado despois da abdicación de Xacobe II en 1688, e seguramente foi alí onde o compuxo, publicándoo en 1751.
Louis Agassiz
Jean Louis Rodolphe Agassiz (Môtier1807 - 1873) foi un zoólogo e xeólogo americano de orixe suíza. Educouse na casa, complementada posteriormente en Bienne e Lausana, antes de pasar á Universidade de Zúric para estudar medicina, cando se traslada á Universidade de Heidelberg comeza a se interesar pola paleontoloxía grazas a Heinrich Georg Bronn. Trasladouse a París, onde entrou en contacto con Alexander von Humboldt e Georges Cuvier quen o motivaron para se interesar pola xeoloxía e a zooloxía, ademais durante estes anos vaise interesar pola ictioloxía, que se converterá na súa actividade máis importante.
Cayetano Taboada Sotelo
Cayetano Manuel Taboada Sotelo, nado en Codeseda (A Estrada) o 18 de febreiro de 1817 e finado na mesma parroquia o 19 de marzo de 1899, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Luis Taboada Baamonde e de María Antonia Joaquina Vázquez Sotelo Losada, neto de Pedro Antonio Taboada e de Ana María Baamonde Cortes e de Antonio Miguel Vázquez Sotelo Mariño de Lobeira e de Manuela Antonia Jacoba Losada Navia. Estudou na Universidade de Santiago de Compostela, onde obtivo o grao de bacharel en leis. Foi aprobado para avogado da Audiencia Territorial da Coruña o 8 de xullo de 1841. Casou con Magdalena Rivas Martínez, filla de Francisco María Rivas Taboada o 9 de xullo de 1855.
Foi concelleiro e primeiro tenente de alcalde da Estrada (1846) e logo procurador síndico (1849). Foi secretario xeral da Xunta de agricultura, industria e comercio da provincia de Ourense en 1860. No Sexenio Democrático foi militante do Partido Liberal, elixido deputado provincial en 1871, 1872 e 1873 o 28 de xullo de 1871 foi nomeado presidente da Deputación de Pontevedra.
Baixo o fogo
Baixo o fogo (en Under Fire) é un filme estadounidense de 1983 dirixido por Roger Spottiswoode. É un suspense político ambientado durante os últimos días da Revolución Sandinista que rematou co réxime de Somoza en 1979. Está protagonizado por Nick Nolte, Gene Hackman e Joanna Cassidy. A banda sonora, que foi composta por Jerry Goldsmith e conta coa interpretación do músico de jazz Pat Metheny, foi nomeado para o Óscar á mellor banda sonora. A edición de Mark Conte e John Bloom foi nomeada ó BAFTA á mellor montaxe. O filme foi rodado nos estados mexicanos de Chiapas e Oaxaca.
Estreouse en galego o 20 de xullo de 1998 a través da TVG.
Accidente ferroviario de Castelldefels de 2010
miniatura|250px|Tren [[Alaris similar ao tren implicado no accidente.]] O Accidente ferroviario de Castelldefels de 2010 produciuse no apeadoiro de proximidades de Platja de Castelldefels, na localidade española de Castelldefels (Barcelona) o 23 de xuño de 2010. No accidente faleceron 12 persoas, sendo un dos máis graves en España desde o de Chinchilla de Monte-Aragón (Albacete) de 2003.
Sucesión dos feitos
Ás 23:18 do día do accidente un tren de proximidades procedente de Barcelona, que saíra ás 23:06 horas destino Sitges, fai parada no Platja de Castelldefels. Do tren, un Serie 451 de Renfe en dobre composición con capacidade para 1 816 persoas, baixouse un número de persoas moi superior ao habitual debido a que na praia contigua programáronse varios actos para a celebración da noite de San Xoán. No apeadoiro atopábanse varios axentes de policía debido á acumulación de xente.
Tras a saída do proximidades un grupo dunhas 30 persoas opta por cruzar polas vías.
Ás 23:23 horas tiña paso previsto sen parada pola outra vía un tren Serie 490 de Renfe en servizo Alaris entre Alacant e Barcelona, que circulaba en hora a 139 km/h cando o tramo está autorizado a 150 km/h. O Alaris cruzouse a 150 metros do apeadoiro co proximidades que saía en dirección contraria, polo que baixou a intensidade dos focos para non cegar ao outro maquinista, tal e como establece o regulamento. Ao chegar ao apeadoiro descobre ao grupo de persoas cruzando a vía, polo que activa a bucina e o freo de urxencia. O tren arroia ao grupo 4 segundos despois, e queda detido 800 metros tras activar o freo.
Investigación
A investigación da CIAF finalizouse o 31 de xaneiro de 2011. Chegou á conclusión de que todos os sistemas funcionaron adecuadamente e que os maquinistas actuaron correctamente e de acordo ao regulamento. A seguridade do apeadoiro comparouse coas normas doutros países da Unión Europea, deducíndose que a súa disposición era correcta e non require cambios. Non se realizou ningún tipo de recomendación.
A investigación xudicial terminou en primeira instancia co arquivo da causa o 30 de xullo de 2010, ao considerar que o accidente debeuse a unha actuación «imprudente e temeraria» das vítimas e que a estación e os servizos da mesma cumprían coa normativa e as condicións de seguridade. Sobre o maquinista, sinalouse que deu negativo en alcoholemia e consumo de estupefacientes e a súa reacción foi rápida e correcta.
Os familiares recorreron ante a Audiencia Provincial, que lles deu a razón en parte ao considerar que se vulnerou o seu dereito a unha tutela efectiva, e obrigou á reapertura do caso. O xuíz rexeitou que o maquinista do tren sexa imputado.
Vítimas
As vítimas mortais deste suceso son 12 persoas de idades comprendidas entre 16 e 28 anos (7 de nacionalidade ecuatoriana, 2 colombianos, 2 bolivianos e 1 romanesa) e unha muller de 46 anos. Outras 14 persoas resultaron feridas (8 homes e 6 mulleres), 1 delas en estado crítico.
Hornpipe
O hornpipe é un baile tradicional moi popular na música irlandesa. Ten un ritmo de compás cuaternario, polo xeral en compás de catro por catro. Consta de dúas partes de oito compases cada unha, que poden ou non repetirse. Aseméllase ó reel, pero adóitase interpretar a un tempo máis pausado e o ritmo acostuma ser máis uniforme en todas as partes do compás.
Moimento, As Somozas, As Somozas
Moimento é un lugar da parroquia das Somozas no concello coruñés das Somozas na comarca de Ferrol. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2010 tiña un habitante (un home).
Condado de Blois
dereita|miniatura|220x220px| Primeiros condes de Blois: De azur, unha banda de prata, flanqueada separada por dúas liñas de ouro. dereita|miniatura|220x220px| Condes de Blois da familia Châtillon thumb|Condados de Francia sobre 1030. thumb|Condados de Francia sobre 1180. O condado de Blois era unha xurisdición feudal de Francia orixinada ao redor de 900. O primeiro vizconde do que temos noticia é Garnegaud, que faleceu no 906. O seu sucesor foi o cabaleiro borgoñón Teobaldo o Vello, que tamén recibiu o Vizcondado de Tours en 908 e en 940 converteuse no conde de Blois e Tours. Morreu en 943 e sucedeuno o seu fillo Teobaldo o Tramposo, que ao redor de 960 ocupou o condado de Chartres. O seu fillo Eudes I foi conde de Blois, Chartes, Tours, Chateaudun, Provins e Reims.
Morreu en 995 e sucedeuno o seu fillo Teobaldo II, morto en 1004. O seu irmán Eudes II engadiu aos seus dominios o condado de Meaux e o condado de Troyes. En 1019 morreu e os dominios foron divididos. A dinastía seguiu en Blois ata que morreu Teobaldo VI, que deixou unha filla, Margarita, que aportou os dominios á casa de Avesnes, pero morreu deixando herdeira á súa filla María, que os aportou á casa de Châtillon, en cuxas mans permaneceron ata 1397 cando foi entregado á casa de Orleans por falta de descendencia.
Xenealoxía da primeira dinastía de Blois
| ->, Vizconde de Blois (†) X Riquilda de Bourges, tamén coñecida como Riquilda do Maine (+ despois do 942) | | -> Ricardo, arcebispo de Bourges (†) | ->, Conde de Blois, de Chartres, e de Châteaudun († aproximadamente) | X Lietgarda de Vermandois | | | | -> Tibaldo († 962 ) | | -> Hugo, arcebispo de Bourges (969 † 985 ) | | -> Eudes ou Odón I, Conde de Blois, Chartres, Chateaudun, Provins e Reims († 996 ) | | X Berta de Borgoña | | | | | | -> Tibaldo II, conde de Blois, Chartres, Châteaudun, Provins e Reims († 1004 ) | | | -> Eudes ou Odón II, conde de Blois, Chartres, Châteaudun, Provins e Reims, consorte de Meaux-Champagne († 1037 ) | | | X Matilde de Normandía | | | X Ermengarda de Auvernia | | | -> Agnes | | X Godofredo II, vizconde de Thouars | | | | -> Emma de Blois | X Guillerme Brazo de Ferro, conde de Poitiers | | -> NN. X 1 Alan II da Bretaña, chamado Barba Torta X 2 Fulque II o Bo († 958), conde de Anjou
Alfons López Tena
Alfons López Tena, nado en Sagunt (Valencia) o 7 de decembro de 1957, licenciado en Dereito na Universidade de Valencia e notario desde 1983, é un deputado do Parlamento de Cataluña por Solidaritat per la Independència desde o 2010.
Foi vocal do Consello Xeral do Poder Xudicial español entre o 2001 e o 2008. Como notario exerceu en Tàrrega (1983-1985), Xàtiva (1985-1988) e Barcelona (1988-1999). Foi fundador do Fòrum Notarial e Vicepresidente do Fòrum Notarial de Cataluña até 1999. Foi militante de Convergència Democràtica de Cataluña desde 1989 até o 2010, cando funda Solidaritat Catalana per la Independència. Anteriormente fora conselleiro por Convergència Democràtica desde 1996 até o seu nomeamento como vocal do Consello Xeral do Poder Xudicial español a proposta de CiU. En agosto de 2007 crea, canda Hèctor López Bofill, o Cercle d'Estudis Sobiranistes, do que actualmente é presidente.
Traxectoria
O seu currículo no mundo xurídico é moi extenso, comenzando como notario en Tàrrega, Xàtiva e Barcelona. Foi fundador e directivo da Subcomisión Xuvenil do Ateneu Mercantil e da Falla King Kong. Na Facultade de Dereito de Valencia fundou a Xunta Democrática e do Consello de Forzas Políticas e Sindicais do País Valenciano. Tamén foi fundador e directivo de Fòrum Notarial, a Societat Catalana d'Estudis Jurídics, pertencente ao Institut d'Estudis Catalans, e a Fundació Cataluña Oberta. Presidente do Centre Comarcal de Cultura de l'Urgell.
Membro do Consello Social da Facultade de Dereito da Universidade Ramon Llull-ESADE, de Òmnium Cultural, do Grup Hayek, de Barcelona 2020, e do consello asesor de Acció Cultural del País Valencià. Foi presidente da Sectorial de Justícia, vicepresidente da Agrupació d'Esquerra de l'Eixample, e conselleiro de Convergència Democràtica de Cataluña. Forma parte do Comité Executivo da International Organisation for Judicial Training, e constituíu a Comissió de la Veritat para investigar os crimes da ditadura no País Valenciano.
Foi nomeado a proposta de CiU no Congreso dos Deputados vocal do Consello Xeral do Poder Xudicial, onde se integra nas Comisión de Escola Xudicial, Relacións Internacionais, Igualdade de Xénero, e de relacións co Ministerio de Xustiza e as Comunidades Autónomas.
En agosto de 2007 anuncia, canda o escritor Hèctor López Bofill, próximo a ERC e posteriormente primeiro de lista de Solidaritat Catalana por Tarragona nas eleccións catalás de 2010, o creador do Cercle d'Estudis Sobiranistes, un espazo de debate para explorar os diversos aspectos do camiño de Cataluña cara á consecución dun Estado propio.
Obra
É autor de numerosas publicacións e conferencias sobre temas xurídicos e escribiu o ensaio ''Cataluña sota Espanya. L'opressió nacional en democràcia'', onde se fala da relación entre Cataluña e España, a partir dunha formación xurídica, política e económica e do corpus teórico dos movementos de liberación nacional que tiveron éxito en procesos de independencia ao longo dos séculos XIX e XX.
Olegario Muñiz Álvarez
Traxectoria
Xerente dos Almacenes Simeón García. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Ourense en 1924, permaneceu no cargo até 1925. Foi presidente da Coral de Ruada (1932).
Vida persoal
Casou con María Guerra Valdés.
Portomourisco
miniatura San Vítor de Portomourisco é unha parroquia eclesiástica galega do arciprestado da Rúa da diocese de Astorga. Os seus terreos e vivendas están repartidos entre dous concellos, o de Larouco e o de Petín, e ten unicamente dúas entidades de poboación, aínda que oficialmente constan tres: Portomourisco e A Portela de Portomourisco, este último formado polos lugares homónimos, A Portela de Portomourisco (do concello de Larouco) e A Portela de Portomourisco (do concello de Petín).
Segundo o padrón municipal de 2015 tiña 137 habitantes, deles 72 homes e 65 mulleres, e dos que 119 estaban censados en Petín e 18 en Larouco. A poboación diminuíu, pois no censo de 1999 tiñan 182 habitantes (22 en Larouco e 160 en Petín).
Situada ao pé do curso fluvial do río Xares, que realiza un acusado meandro nos arredores do núcleo. O río atravésao unha ponte, construída no século XVIII, que se acompaña dunha pequena ermida ao carón.
Talia Shire
Talia Rose Shire (de solteira Coppola), nada en Lake Success o 25 de abril de 1946 é unha actriz estadounidense coñecida polos seus papeis como Connie Corleone nos filmes de O padriño e Adrian Balboa na serie Rocky. Shire foi candidata en dúas ocasións ao Óscar.
Vida privada
Shire naceu en Lake Success, Nova York, única filla de Italia Pennino (1912–2004) e do compositor Carmine Coppola (1910–1991). Ambos os seus pais eran de orixe italiana. Shire é irmá do director e produtor Francis Ford Coppola e do académico August Coppola, tía do actor Nicolas Cage e da directora Sofia Coppola, e sobriña do compositor e director Anton Coppola.
Shire ten tres fillos, Matthew Orlando Shire, do seu primeiro matrimonio co compositor David Shire, e os actores e músicos Jason e Robert, do seu segundo matrimonio co produtor Jack Schwartzman.
Seadur, Larouco
Santa Mariña de Seadur é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Larouco. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 91 habitantes (41 homes e 50 mulleres), nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 121 habitantes.
Historia
Seadur está habitado cando menos dende a época castrexa, consérvase o asentamento de Castro Cabanelas a 700 metros da poboación de Seadur.
Festas
As festas patronais de Santa Mariña celébranse o 18 de xullo.
Amílcar Barca
Amílcar Barca, nado en c. -275 e finado en -228, foi un xeneral cartaxinés e pai de Aníbal.
Traxectoria
Amílcar foi comandante naval na primeira guerra púnica atacando a costa de Bruttio. En Sicilia estivo resistindo nun posto avanzado cerca de Palermo, mentres que os romanos intentaron expulsalo.
Dirixiu as incursións na costa sudoccidental de Italia, conquistou o monte Erice, e abandonou o seu mando ó final da guerra despois de negociar un tratado de paz, e producíronse revoltas nas tropas mercenarias do exército cartaxinés, na que despois Amílcar foi destinado para acabar con elas, pero a loita custou moitas vidas.
Ó final Amílcar colaborou con Hannón para conquistar Útica. Máis tarde foi enviado a Hispania acompañado dos seus tres fillos.
Amílcar casou unha das súas fillas con Asdrúbal, instalou a súa base en Cádiz e estendeuse polo sur de Hispania, fundando a cidade de Alacant.
Amílcar afogou mentres marchaba de Hélike.
Igrexa de Eke
A igrexa de Eke (sueco: Eke kyrka) é unha igrexa medieval luterana en Eke, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.
Historia e arquitectura
A presente igrexa coa súa nave románica e torre gótica estivo precedida por unha stavkirke no mesmo lugar, da cal se atoparon fragmentos baixo o chan da igrexa no ano 1916. A stavkirke estaba decorada con pinturas de estilo bizantino.
As partes máis antigas do actual edificio son a nave e o coro, que datan de mediados do século XIII. A desproporcionada torre foi engadida ao redor do ano 1300. Posteriormente engadíuse a sancristía no ano 1833, e agrandáronse todas as fiestras orixinais agás unha. Ese ano os murais medievais foron borrados con cal e foron descubertos novamente en 1916.
Externamente a igrexa está dominada pola masiva torre. Esta ten un portal gótico, mentres que a nave ten portais románicos decorados coe n pedra calcaria vermella e arenita gris-verde de xeito alterno.
Entre o mobiliario da igrexa destaca a pía bautismal do escultor románico coñecido como Sigraf que data do século XII, así como unha Madonna de madeira de ao redor do ano 1500. Os bancos e o púlpito son do século XVIII.
A igrexa foi restaurada en 1916 e entre 1969 e 1971.
Xabi Alonso
Xabier Alonso Olano, máis coñecido como Xabi Alonso, nado en Tolosa (Guipúscoa) o 25 de novembro de 1981, é un exfutbolista e adestrador vasco. Dende outubro de 2022 adestra o Bayer Leverkusen da Bundesliga. Xogaba na posición de centrocampista e foi 114 veces internacional coa selección española, coa que gañou a Copa do Mundo en 2010 e as Eurocopas de 2008 e 2012, un triplete inédito na historia do fútbol.
Traxectoria
Alonso comezou a súa carreira na Real Sociedad, de onde foi cedido brevemente ao SD Eibar. John Toshack apostou por Alonso como capitán txuri urdin e o xogador logrou triunfar no seu novo rol, conseguindo levar a Real Sociedad ao subcampionato na tempada 2002-03 que acabou gañando o Real Madrid. O mediocentro tolosarra foi traspasado ao final desa mesma tempada ao Liverpool FC por 10,5 millóns de libras. Con este conxunto conquistou unha Liga de Campións da UEFA na súa primeira tempada nas illas británicas. Na súa segunda campaña en Anfield gañou a FA Cup e a FA Community Shield. Tras cinco tempadas no Liverpool, Alonso fichou polo Real Madrid o 4 de agosto de 2009 a cambio de 30 millóns de libras (máis de 35 millóns de euros).
Selección nacional de España
miniatura|120px|Xabi Alonso xogando coa selección española. O seu debut produciuse o 30 de abril de 2003 en Madrid, nun partido amigable no que a Selección de fútbol de España gañou 4-0 a Ecuador.
Participou nas fases finais da Eurocopa 2004 e do Mundial de Alemaña 2006. Neste Mundial marcou o primeiro gol de España na competición, no partido contra Ucraína, que terminaría 4-0 a favor do combinado español.
O 29 de xuño de 2008, Alonso proclamouse xunto ao seu equipo, campión da Eurocopa 2008. Alonso debutou no terceiro partido da fase de clasificación ante Grecia, encontro no que foi elixido mellor xogador. Tamén xogou nas roldas eliminatorias do torneo como suplente.
No 2009, disputou a Copa Confederacións con España, onde no partido de consolación polo terceiro posto contra Suráfrica marcou un gol de libre directo na prórroga, gol decisivo para a vitoria de España por 3-2.
O 11 de xullo de 2010 proclamouse campión da Copa Mundial de Fútbol coa selección española en Suráfrica.
Folosa manchada
A folosa manchada, fulepa pintada ou folosa pintada (Locustella naevia) é unha especie de paseriforme do Vello Mundo clasificado na familia Locustellidae (antes en Sylviidae). Reprodúcese nas zonas temperadas de Europa e Asia. En Galicia é unha ave de paso escasa. É unha ave migratoria, que inverna no norte e oeste de África. O nome do xénero Locustella é o diminutivo latino de locusta, 'saltón'. Fai referencia ao canto parecido ao destes insectos desta especie de ave e outras do seu xénero. O nome específico naevia en latín significa 'con pintas'.
É unha especie que se despraza polas matogueiras, movéndose entre os arbustos e a follaxe baixa, que é difícil de ver agás ás veces cando canta desde unha posición prominente. O seu canto é un son renxente mecánico e monótono parecido ao que fan algúns insectos, que a ave canta ao amencer ou ao solpor.
Descrición
Mide uns 12,5 cm de longo. É moi sixiloso e raramente se pode ver, pero a súa presenza é doadamente detectada debido á súa canción característica. As partes superiores son de cor marrón olivácea, e todas as plumas teñen unha liña central marrón máis escura. As meixelas son cincentas, o iris é marrón e ten unha difuminada veta detrás do ollo. A mandíbula superior do bico é marrón escura e a mandíbula inferior marrón amarelada. As partes inferiores son de cor crema ou beixe amarelada con algunhas manchas marróns escuras e vetas no peito e flancos. As ás son marróns coa beira externa das plumas marrón clara. As plumas da cola son marróns avermelladas con barras transversais difuminadas que son visibles nalgúns individuos e nas cobertoiras subcaudais teñen vetas. As patas delgadas e os pés son marróns amarelados claros.
miniatura|esquerda|En Dartmoor, Inglaterra O seu canto é un trilo renxente agudo e longo e non musical realizado mantendo o bico aberto e vibrando todo o corpo. Dura desde uns poucos segundos a dous ou tres minutos facendo só unha pausa para respirar. Varía en volume desde un feble rumbar a un son que lembra ao dunha segadora de herba distante. Realízao a calquera hora do día desde á mañanciña cedo ata despois de que se poña o sol e pode sentirse constantemente desde a chegada destas aves en primavera ata finais de xullo. A chamada de alarma é un ruído de tictac repetido que se ten descrito como "twkit-twkit-twkit".
Distribución e hábitat
Reprodúcese no noroeste de Europa e partes do oeste de Asia. A súa área de distribución inclúe España, Francia, Italia central, Romanía, Iugoslavia, as illas británicas, Bélxica, Países Baixos, Alemaña, Dinamarca, sur de Suecia, sur de Finlandia, e os estados bálticos e oeste de Rusia. Máis ao leste é substituído por especies relacionadas. A finais do verán migra ao noroeste de África, a India e Sri Lanka, onde pasa o inverno.
Na estación reprodutora, encóntrase en sitios secos ou húmidos con herbas fortes e arbustos, como nas beiras de pantanos, claros, setos descoidados, matogueiras, páramos altos, áreas cubertas de vexetación espiñosa como toxos, plantacións novas e bosques que foron cortados. No inverno encóntrase xeralmente en localidades similares, pero a información é escasa sobre o seu comportamento e hábitat.
Comportamento
miniatura|A folosa manchada (Locustella naevia)
Raramente se bota a voar senón que pasa a maior parte do tempo correndo entre a densa vexetación, voando de ramiña en ramiña ou correndo polo chan. Ten unha forma de camiñar peculiar con alancadas altas e longas cando se move polas ramas horizontais, parecendo máis delgado. Voa pouco e axiña volve poñerse a cuberto, e cando pousa adoita subir e exhibir a cola para mostrar as cobertoiras con vetas da parte subcaudal. Finxe estar ferido para distraer a un predador potencial.
Reprodución
miniatura|Ovo da especie na colección do [[Museo de Wiesbaden, Alemaña]]
Os machos tratan de atraer as femias exhibíndose perante elas. Camiñan ou corren ao longo das ramas coa cola despregada, movendo as ás arriba e abaixo, a miúdo levando unha herba ou unha folla no bico. No aire e coas ás ben estendidas e movendo as ás, estenden a cola e esponxan as plumas.
Ambos os sexos toman parte na construción de niños. O niño está ben agochado e situado preto do chan en lugares como zonas de matas de herba (tussock), toxeiras, salgueiros, xunqueiras, setos enredados, matogueiras e entre uces dos páramos. Varía en tamaño e forma pero está construído con herbas, ciperáceas e musgos e a miúdo forrado con herbas finas. Poñen de catro a seis ovos cor crema con manchas avermelladas pequenas, xeralmente distibuídos ao chou, pero ás veces fusionadas en grupos ou zonas. Os ovos miden de 18 × 14 mm e pesan 1,7 g. Ambos os pais están implicados na incubación dos ovos que dura 13 ou 14 días. Os polos son altriciais e aliméntanse de insectos. Empluman en 12 ou 13 días e xeralmente hai dúas roladas na estación. As aves xoves maduran cando cumpren un ano e a maior idade rexistrada nesta especie foi de cinco anos.
Dieta
É unha paxaro insectívoro que se alimenta dunha ampla variedade de invertebrados. A súa dieta inclúe moscas, avelaíñas, escaravellos, áfidos, libélulas e efémeras e as súas larvas. Tamén comen arañas e crustáceos oniscídeos e os polos aliméntanse de áfidos, eirugas verdes, oniscídeos e moscas.
Status
O status de conservación da folosa manchada foi avaliada pola IUCN como "especie pouco preocupante", porque ten unha gran poboación total e unha ampla área de distribución. A poboación de Europa estímase entre 840 000 e 2,2 millóns de parellas reprodutoras cun total de 2,52 a 6,6 millóns de individuos. En Europa están comprendidos uns dous terzos da área total, a poboación mundial estímase nesta rexión en 3,41 a 13,2 millóns de individuos. O número total de aves pode estar en declive debido á perda de hábitat, pero non nun grao que poña a especie en perigo. Nun estudo que examinou os posibles efectos do quecemento global nas áreas onde viven varias especies de aves, estimouse que a área de reprodución da folosa manchada sería desprazada varios centos de quilómetros cara ao norte e abranguería as illas británicas e toda Escandinavia, pero que deixaría de reproducirse en gran parte do seu actual rango na Europa continental.
Fernando I
O nome de Fernando I pode referirse a:
Francisco Javier Sánchez Cantón
Francisco Javier Sánchez Cantón, nado en Pontevedra o 14 de xullo de 1891 e finado en Ponte Muíños (Lourizán) o 27 de novembro de 1971, foi un historiador galego.
Traxectoria
miniatura|Instituto que leva o seu nome. Fillo de Javier Sánchez Cervela. Doutorouse en filosofía e letras, e ocupou unha cátedra na Universidade de Granada. Despois deu clases de Historia Xeral da Arte na Universidade Central, da que foi vicerreitor desde 1958. miniatura|Sánchez Cantón foi un dos ideólogos do [[Museo Provincial de Pontevedra|Museo de Pontevedra.]] A participación de Sánchez Cantón foi fundamental para a creación do Museo de Pontevedra. E xa é no ano 1927 un dos patróns fundadores deste museo, xunto con Casto Sampedro Folgar, Castelao, Daniel de la Sota, Antón Losada Diéguez, José Millán, López de la Ballina, Xosé Filgueira Valverde e Raimundo Riestra Calderón. con algúns deles tamén formaba o Club Karepas. miniatura|Nicho no [[cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra|cemiterio de S. Amaro.]] Foi nomeado subdirector (en 1922) e director (en 1960) do Museo do Prado, onde realizou un importante labor de reorganización de salas. Foi membro das academias Española (en 1949), Belas Artes e director da de Historia (en 1956). Presidiu a Xunta Iconografía Nacional e foi nomeado protector da Fundación Lázaro Galdiano, vicedirector do Instituto Diego Velázquez de Historia da Arte e director do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento.
Na súa bibliografía, de sentido crítico e coñecemento do tema, destacan Los Pintores de Cámara de Los Reyes Católicos (1916), Los Retratos del Museo del Prado (1919), Los Tapices de la Casa del Rey (1919), en colaboración con Tormo, Fuentes literarias para la Historia del Arte Español (5 volumes, 1923-1943), Dibujos de antiguos maestros españoles (1933), Los dibujos de Goya (2 volumes, 1952) e o libro póstumo Pontevedra y los Pontevedreses (Museo de Pontevedra, 1973). Leva o seu nome un instituto na súa cidade natal.
Montecalvo, As Somozas, As Somozas
Montecalvo é un lugar da parroquia das Somozas no concello coruñés das Somozas na comarca de Ferrol. Tiña 5 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 3 eran homes e 2 eran mulleres.
Xiga (baile)
A xiga, tamén escrita jig ou gigue, é unha danza folclórica, de orixe probablemente inglesa (jig), na que un ou dous solistas realizan pasos rápidos, alternando chimpos, non ser certo grao de complexidade, e cunha música baseada nos compases de 6/8, 12/8, 3/8, 9/8. Ademais de estar moi arraigada na tradición irlandesa, as gigas foron moi populares en Escocia e Inglaterra no decurso do século XVI. Relacionadas coas danzas modernas de zocos de Inglaterra, foron utilizadas decote no teatro.
Señor
Co topónimo Señor podémonos referir a dous lugares de Galicia:
Noah and the Whale
Noah and the Whale é unha banda inglesa de indie folk procedente de Twickenham, Londres e formada no ano 2006. O grupo está composto por Charlie Fink (voces, guitarra), Tom Hobden (violín/teclados), Matt Owens (baixo), Fred Abbott (guitarra/teclados) e Michael Petulla (batería). O seu nome procede do director de cine Noah Baumbach e da súa película The Squid and the Whale.
Alixo, O Barco de Valdeorras
San Martiño de Alixo é unha parroquia que se localiza no leste do concello ourensán do Barco de Valdeorras na comarca de Valdeorras. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 96 habitantes (50 mulleres e 46 homes), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 126 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 67 habitantes, sendo 30 homes e 37 mulleres.
Ameiro Longo, Sanguiñeda, Mos
Ameiro Longo é un lugar da parroquia de Sanguiñeda no concello pontevedrés de Mos, na Comarca de Vigo. Tiña unha poboación censada de 344 habitantes no ano 2013 segundo datos do IGE, dos cales 162 eran homes e 182 mulleres, o que representa un descenso en relación ó ano 2010, cando tiña 379 veciños, para alcanzar as mesmas cifras que tiña en 2004, cando eran 348 veciños.
Lebogang Mashile
Lebogang Mashile, nada nos Estados Unidos de América o 7 de febreiro de 1979, é unha actriz, escritora e presentadora surafricana.
Traxectoria
Filla de pai e nai exiliados, que regresaron a Suráfrica a mediados da década de 1990 tras a fin do apartheid. Comezou a estudar Dereito e Relacións Institucionais na Universidade de Witwatersrand, pero deixouna para dedicarse á arte. Canda a Myesha Jenkins, Ntsiki Mazwai e Napo Masheane fundoiu o grupo poético Feela Sistah.
En 2004 apareceu no filme Hotel Rwanda, e actuou en numerosas producións teatrais, como Threads, onde combina danza, música e poesía. Gravou un disco de actuacións en directo que xunta poesía e música, chamado Lebo Mashile Live. Coproduciu e presentou o programa documental L’Attitude en SABC 1 e presentou o programa concurso Drawing the Line en SABC 2.
Beifudi (sitio neolítico)
miniatura|Localización da [[provincia de Hebei na China.]]
O lugar prehistórico de Beifudi (北福地), sito preto de Yixian, na Provincia de Hebei, China, é o sitio arqueolóxico dunha recentemente descuberta aldea prehistórica neolítica que, segundo os arqueólogos chineses, é un dos máis importantes e antigos sitios atopados desa época. . As escavacións foron dirixidas por Duan Hongzhen.
Características
As primeiras noticias sobre a existencia dun sitio arqueolóxico en Beifudi remontan a 1985, aínda que non foi escavado até unha campaña realizada durante 2003-2004.
O sitio, cunha área de 3 ha na beira norte do río Yishui, contén artefactos dunha cultura contemporánea da Cultura de Cishan e da de Xinglongwa, datábeis arredor de -8000 / -7000, dous círculos culturais ben coñecidos, sitos ao leste das Montañas Taihang, e que enche un baleiro arqueolóxico entre ambas as dúas culturas do norte da China. A área total escavada é de máis de 1200 m². A colección de achados neolíticos do sitio pode ser datada en dúas fases.
Este sitio arqueolóxico foi votado na xuntanza anual dos arqueólogos chineses como o primeiro entre os dez máis salientables dos lugares descubertos no ano 2004.