cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stephen Jay Gould
Para o público xeral Gould é coñecido sobre todo polos seus máis de 300 ensaios divulgativos publicados na revista Natural History, e outros libros destinados a unha audiencia non especialista. Moitos dos ensaios de Gould para a revista Natural History foron reimpresos en libros entre os que sobresaen Desde Darwin e O pulgar do panda. Os seus tratados máis populares inclúen libros como A falsa medida do home, A vida marabillosa e A grandeza da vida. O seu libro Ontoxenia e Filoxenia tivo grande sona. Pouco tempo antes da súa morte, Gould publicou un longo tratado recapitulando a súa versión da teoría evolutiva moderna chamado A estrutura da teoría da evolución (2002). En 2000, a Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos nomeouno "Lenda Viva".
Infancia
miniatura|275px|right|Exemplar de [[Tyrannosaurus rex no Museo Americano de Historia Natural que, segundo Gould, foi a súa inspiración para facerse paleontólogo.]] Gould naceu e criouse en Bayside, un tranquilo barrio situado en Queens, Nova York. O seu pai Leonard traballaba de taquígrafo nos xulgados, e a súa nai Eleanor era artista. Cando Gould tiña cinco anos de idade, o seu pai levouno á sala dos dinosauros do Museo Americano de Historia Natural, onde se encontrou por primeira vez perante un fósil de Tyrannosaurus rex. «No tiña idea de que houbera tales cousas; estaba abraiado», lembraba Gould. Nese momento decidiu facerse paleontólogo.
Relixión e política
Criado nun fogar secular xudeu, Gould non practicou ningunha relixión e prefería ser considerado agnóstico. O biólogo Jerry Coyne, que tivera a Gould no seu comité de tese, describiuno como un “ateo acérrimo onde os haxa” (“diehard atheist if there ever was one.”) O amigo persoal de Gould Oliver Sacks denominábao "ateo xudeu". Cando lle preguntaron nunha entrevista no Skeptic magazine se era agnóstico, el respondeu:
Malia que «fora criado por un pai marxista», afirmou que as ideas políticas do seu pai eran «moi diferentes» das súas. Con respecto ás súas opinións políticas dixo que «tendían a ser de centro-esquerda». Segundo Gould, os libros de política máis influentes que leu foron A elite do poder de C. Wright Mills e os escritos políticos de Noam Chomsky.
Cando asistía ao Antioch College na década de 1960, Gould participou no Movemento polos dereitos civís nos Estados Unidos e con frecuencia fixo campaña pola xustiza social. Na Universidade de Leeds, sendo estudante visitante, organizou manifestacións semanais contra un salón de baile de Bradford que se negaba a admitir negros. Gould continuou estas manifestacións ata que esa política foi revogada. Ao longo da súa carreira e nos seus escritos denunciou a opresión cultural en todas as súas formas, sobre todo o que el vía como pseudociencia usada ao servizo do racismo e o sexismo.
Matrimonios
Gould casou dúas veces. O seu primeiro matrimonio foi coa artista Deborah Lee, en 1965, á que coñeceu cando ambos os dous estudaban no Antioch College, e coa que tivo dous fillos, Jesse e Ethan. O seu segundo matrimonio foi en 1995 coa artista e escultora Rhonda Roland Shearer, que é a nai de Jade e London Allen, fillastros de Gould.
Cancro
En xullo de 1982, Gould foi diagnosticado de mesotelioma peritoneal, unha forma mortal de cancro que afecta ao revestimento abdominal e que se encontra con frecuencia en persoas que estiveron expostas ao amianto. Despois de dous anos de difícil recuperación, Gould publicou unha columna para a revista Discover, titulada The median isn't the message ("A mediana non é a mensaxe"), que fala da súa reacción ao descubrir que os pacientes de mesotelioma tiñan unha esperanza de vida mediana de só oito meses despois do diagnóstico. Seguidamente, describe o verdadeiro significado que está detrás deste número e o seu alivio ao darse conta de que as medias estatísticas son útiles abstraccións e non abranguen toda a gama de variación.
A mediana é o punto medio en estatística o que significa que o 50 % dos pacientes morren antes dos 8 meses, pero parte da outra metade vivirá posiblemente moito máis tempo. Necesitaba determinar onde se localizaban as súas características persoais dentro deste conxunto de posibilidades. Tendo en conta que o seu cancro foi detectado a tempo, e o feito de que era novo, optimista e tivo os mellores tratamentos dispoñibles, Gould imaxinou que debía estar na metade favorable do rango superior estatístico. Despois dun tratamento experimental de radiación, quimioterapia e cirurxía, Gould conseguiu unha recuperación completa e a súa columna xornalística converteuse en fonte de inspiración para moitos pacientes de cancro.
Afeccións
Os seus ensaios científicos para Natural History aluden con frecuencia aos seus pasatempos e intereses non científicos. Cando era un rapaz coleccionaba cromos de béisbol e seguiu sendo un afervoado seguidor deste deporte durante toda a súa vida. De adulto gustábanlle as películas de ficción científica, pero laiábase a miúdo da súa mediocridade (non só na súa presentación da ciencia, senón polos seus argumentos). Outras afeccións eran cantar no coro Boston Cecilia, e as operetas de Gilbert e Sullivan. Coleccionaba libros raros e antigos. Viaxaba con frecuencia a Europa e falaba francés, alemán, ruso e italiano, e admiraba a arquitectura renacentista. Cando falaba da tradición xudeu-cristiá, referíase a ela simplemente como «Moisés» e adoitaba aludir con pesar sobre a súa tendencia a engordar.
Morte
Gould morreu o 20 de maio de 2002 por causa dunha metástase cancerosa de adenocarcinoma de pulmón, que se estendera ao seu cerebro. Porén, non estaba relacionado co seu anterior cancro abdominal de vinte anos antes, do que se recuperara totalmente. Morreu na súa casa, «nunha cama posta na biblioteca do seu apartamento do SoHo, rodeado pola súa muller Rhonda, súa nai Eleanor e os moitos libros que amaba».
Carreira científica
Gould comezou os seus estudos superiores no Antioch College, onde se graduou en 1963 con dobre especialidade en xeoloxía e filosofía. Durante esa época tamén estudou fóra do seu país, na Universidade de Leeds no Reino Unido. Despois de completar os seus estudos de posgraduado na Universidade de Columbia en 1967 baixo a dirección de Norman Newell, foi contratado de inmediato pola Universidade Harvard, onde traballou ata o final da súa vida (1967-2002). En 1973, Harvard ascendeuno a profesor de xeoloxía e conservador de paleontoloxía de invertebrados no Museo de Zooloxía Comparada de Harvard, cargos nos que permaneceu ata o seu falecemento en 2002.
En 1982, a Universidade Harvard outorgoulle o título honorífico de profesor Alexander Agassiz de zooloxía. Ao ano seguinte, en 1983, foille concedida unha bolsa de estudos de posgraduado da Asociación Americana para o Avance da Ciencia (American Association for the Advancement of Science, AAAS), onde máis tarde desempeñaría o cargo de presidente (1999-2001). O comunicado de prensa da AAAS sinalaba as súas «numerosas contribucións tanto aos avances científicos coma á comprensión pública da ciencia». Tamén ocupou o cargo de presidente da Sociedade de Paleontoloxía (1985-1986) e o de vicepresidente da Sociedade para o Estudo da Evolución (1990-1991).
En 1989, Gould foi aceptado como membro da Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos. Entre 1996 e 2002 foi profesor investigador visitante Vincent Astor de bioloxía na Universidade de Nova York e en 2001, a Asociación Humanista Americana nomeouno humanista do ano polo seu traballo. En 2008, concedéuselle postumamente a medalla Darwin-Wallace, xunto a outros doce científicos. Ata 2008, esta medalla era outorgada cada cincuenta anos pola Sociedade Linneana de Londres.
Teoría do equilibrio interrompido
miniatura|dereita|Este gráfico describe as diferenzas entre o [[gradualismo e a teoría do equilibrio interrompido (punctuated equilibrium): na primeira, as especies sofren cambios de forma lenta e continua; mentres que na segunda, permanecen estables durante un longo período ata que se producen cambios abruptos nas súas características.]]
Ao principio da súa carreira Gould e Niles Eldredge desenvolveron a teoría do(s) equilibrio(s) interrompido(s), que propón que os cambios evolutivos se producen con relativa rapidez, alternando con períodos máis longos de relativa estabilidade, como parece deducirse da escaseza de formas intermedias encontradas no rexistro fósil. Segundo Gould, o equilibrio interrompido modifica un piar fundamental «na lóxica central da teoría darwiniana». Algúns biólogos evolutivos argumentaron que, se ben o equilibrio interrompido foi «de grande interese para a bioloxía», limitábase a modificar o neo-darwinismo dunha maneira que era plenamente compatible co que se coñecía anteriormente. Porén, outros salientaron a súa novidade teórica e argumentaron que o estancamento evolutivo observado fora algo «inesperado pola maioría dos biólogos evolucionistas» e «tivo un grande impacto na paleontoloxía e a bioloxía evolutiva».
Bioloxía evolutiva do desenvolvemento
miniatura|dereita|199px|Ilustración do artigo de 1971 A biological homage to Mickey Mouse (Homenaxe biolóxica a Mickey Mouse) de Gould
Gould fixo importantes contribucións á bioloxía evolutiva do desenvolvemento, especialmente na súa obra Ontoxenia e filoxenia. Neste libro fixo fincapé no proceso de heterocronía, que comprende dous procesos distintivos: pedomorfose e adicións terminais. Pedomorfose é o proceso no que a ontoxenia se ralentiza e o organismo non alcanza a etapa final do seu desenvolvemento, mentres que a adición terminal é o proceso polo cal un organismo se desenvolve acelerando e acortando etapas temperás do proceso de desenvolvemento. A influencia de Gould neste campo segue viva en áreas de investigación como a evolución das plumas.
Seleccionismo e sociobioloxía
Gould defendeu as restricións biolóxicas, como as limitacións das vías do desenvolvemento nos resultados evolutivos, así como outras forzas non selectivas da evolución. Por exemplo, consideraba moitas das funcións superiores do cerebro humano como consecuencias secundarias imprevistas ou subprodutos da selección natural, en lugar de adaptacións directas. Para describir tales características acuñou, xunto con Elisabeth Vrba o temo «exaptación». Gould pensaba que esta interpretación socava unha premisa esencial da sociobioloxía humana (o determinismo xenético) e a psicoloxía evolucionista.
Contra a «sociobioloxía»
En 1975, E. O. Wilson presentou a súa análise da conduta humana desde o punto de vista da sociobioloxía. En resposta, Gould, Richard Lewontin e outros científicos de Boston escribiron unha carta ao New York Review of Books que tivo gran repercusión posteriormente, titulada Contra a «sociobioloxía». Esta carta aberta criticaba a «visión determinista da sociedade e accións humanas» de Wilson.
Porén, Gould non desbotou as explicacións sociobiolóxicas para moitos aspectos do comportamento animal; así escribiu: «Os sociobiólogos ampliaron a súa gama de explicacións por selección mediante a invocación dos conceptos de eficacia biolóxica inclusiva e a selección de parentesco para resolver (con éxito creo) o molesto problema do altruísmo —anteriormente o maior obstáculo para unha teoría darwiniana da conduta social. [...] Aquí a sociobioloxía tivo e seguirá a ter éxito. E aquí deséxolle o mellor, xa que representa unha extensión do darwinismo básico nun ámbito onde debe aplicarse.»
Enxuntas e o paradigma panglossiano
miniatura|190px|esquerda|Unha [[enxunta da Igrexa da Santísima Trindad de Fulnek, República Checa.]]
Con Richard Lewontin, Gould escribiu un influente traballo en 1979 titulado As enxuntas de San Marcos e o paradigma panglossiano, que introduciu na bioloxía evolutiva o termo de arquitectura «enxunta» ou «sobrazo» (espazo que queda entre un arco e o rectángulo que o enmarca, ou os espazos entre os arcos de apoio dunha cúpula).
Cando visitaba Venecia en 1978, Gould deuse conta que as enxuntas da Basílica de San Marcos, aínda que eran espazos moi fermosos, non eran espazos proxectados polo arquitecto. Máis ben eses espazos xurdiron como «subprodutos arquitectónicos inevitables ao montar unha cúpula sobre arcos de medio punto». Por iso Gould e Lewontin definiron «enxunta» no ámbito da bioloxía evolutiva como calquera característica biolóica dun organismo que xorde como unha consecuencia secundaria e inevitable doutras características; é dicir, que non é directamente produto da selección natural. Algúns exemplos incluirían os «xenitais masculinizados das femias das hienas, o uso exaptativo dun embigo [oco na cuncha] como cámara de incubación polos caracois, a xiba do cervo xigante irlandés [fósil] e varias características clave da mentalidade humana».
Na obra Cándido de Voltaire, aparece o personaxe do Dr. Pangloss, que é retratado como un sabio despistado que a pesar das probas di que «todo está mellor neste mundo, que é o mellor dos mundos posibles». Gould e Lewontin afirmaron que é panglossiano que os biólogos evolucionistas vexan todos os trazos como cousas atomizadas que foron seleccionadas de forma natural e criticaron os biólogos por non concederen espazo teórico a outras causas, tales como restricións filoxenéticas e do desenvolemento. A frecuencia relativa das enxuntas así definidas, fronte ás características adaptadas pola natureza, segue sendo un tema polémico en bioloxía evolutiva. Un exemplo ilustrativo do enfoque de Gould pode encontrarse nun estudo de Elisabeth Lloyd que considera o orgasmo feminino como un subproduto de compartir vías de desenvolvemento. Gould tamén escribiu sobre este tema no seu ensaio Mamilas masculinas e ondas clitorídeas, impulsado polo traballo anterior de Lloyd.
O progreso evolutivo
Gould foi partidario de que a evolución non ten unha tendencia inherente cara ao progreso a longo prazo. A miúdo hai comentarios que presentan a evolución como unha escaleira de progreso que leva cara a organismos máis grandes, máis rápidos e máis intelixentes, no suposto de que a evolución impulsa dalgún modo aos organismos a ser máis complexos e en última instancia máis parecidos á especie humana. Gould argumenta que o camiño da evolución non foi cara á complexidade, senón cara á diversificación. Como a vida estaba obrigada a comezar desde un punto de partida simple, calquera diversidade resultante neste paseo aleatorio sería percibida na dirección de maior complexidade. Pero a vida, argumenta Gould, pódese adaptar doadamente á simplificación, como adoita ser o caso nos parasitos
Nun comentario sobre o libro A grandeza da vida, Richard Dawkins aprobou o argumento xeral de Gould, pero propuxo que observara probas de «unha tendencia nas liñaxes a mellorar de forma acumulativa a súa eficacia adaptativa á súa particular forma de vida, aumentando o número de características que se combinan en adaptacións complexas. [...] Segundo esta definición, a evolución por adaptación non é progresiva por casualidade, senón que é profunda, recalcitrante e imprescindiblemente progresiva».
Cladística
Gould nunca abrazou a cladística como método de investigación de liñas e procesos evolutivos, posiblemente porque o preocupaba que esas investigaciones o levasen a descoidar detalles da bioloxía histórica, que consideraba de suma importancia. A principios da década de 1990 isto levouno a un debate con Derek Briggs, que comezara a aplicar técnicas cuantitativas cladísticas aos fósiles do xacemento coñecido como Xisto de Burgess, sobre os métodos que se debían utilizar na interpretación deses fósiles. Por esa época a cladística converteuse rapidamente no método predominante de clasificación na bioloxía evolutiva. A aparición de computadores persoais baratos pero cada vez máis potentes fixo posible procesar grandes cantidades de datos sobre os organismos e as súas características. Case ao mesmo tempo o desenvolvemento de técnicas efectivas de reacción en cadea da polimerase tamén fixo posible a aplicación de métodos de análise cladística aos trazos bioquímicos.
Investigacións con caracois terrestres
miniatura|dereita|Debuxo de [[Cerion chrysalis.]] A maior parte da investigación empírica de Gould está relacionada cos caracois terrestres. Centrou os seus primeiros traballos no xénero Poecilozonites das Bermudas e posteriormente no xénero Cerion do Caribe. Segundo Gould «o Cerion é o caracol terrestre con maior diversidade de formas de todo o mundo. Hai 600 especies descritas deste xénero. De feito non son realmente especies, xa que todos eles se cruzan, pero existen distintos nomes para expresar esta diversidade morfolóxica incrible. Algúns teñen forma de pelotas de golf, outros de lapis. [...] Agora ben, o meu interese principal é a evolución da forma, e o problema de como pode alcanzarse esa diversidade con tan poucas diferenzas xenéticas é moi interesante. E se pudesemos resolver isto aprenderiamos algo xeral sobre a evolución da forma».
Dada a ampla diversidade xeográfica do Cerion, que fai que case cada illa teña especies distintas, Gould posteriormente lamentouse dicindo que se Cristovo Colón simplemente tivese catalogado un Cerion calquera se tería terminado o debate académico sobre cal foi a illa na que Colón puxo o pé en América por vez primeira.
A explosión cámbrica e a elaboración da teoría saltacionista
miniatura|dereita|299px|Ilustración da fauna das [[lutitas de Burgess usada por Gould no seu libro A vida marabillosa]]
A interpretación de Gould sobre os fósiles do período Cámbrico achados nas lutitas de Burgess que aparece no seu libro A vida marabillosasalienta a chocante disparidade morfolóxica (ou «rareza») de dita fauna; e o papel do acaso, que determina cantos membros dela sobrevivirán e cantos desaparecerán. O científico utilizou as formas de vida deste período como exemplo do papel que xogan as circunstancias no amplo patrón da evolución. Tras unha serie de estudos baseados na comparación entre trilobites e moluscos modernos, Gould e Eldredge elaboraron a alternativa ao gradualismo, chamada «saltacionismo», que sostén que as especies se transforman rapidamente para logo permanecer invariables durante longo tempo. Estes estudos permitiron a Gould comprender que «a evolución [...] é a adaptación aos ambientes cambiantes, non progreso».
Este punto de vista foi criticado por Simon Conway Morris no seu libro de 1998 O Crisol da Creación (The Crucible of Creation). Tamén promoveu a teoría da evolución converxente en canto mecanismo que produce formas similares en circunstancias ambientais similares, e nun libro posterior sostivo que a aparición de animais semellantes ao home é probable. Os paleontólogos Derek Briggs e Richard Fortey discutiron tamén que unha importante parte da fauna cámbrica pode considerarse como grupos nai dos taxons existentes, se ben isto aínda é materia de investigación e debate, e a relación entre varios taxons cámbricos e os filos modernos non se estableceu aínda a ollos de moitos outros paleontólogos.
Fortey sinalou que antes da publicación de A vida marabillosa, Conway Morris compartía moitas das opiniones de Gould; porén, trala saída deste libro, este último revisou a súa postura e adoptou unha posición máis progresista no contexto da historia da vida.
A teoría xerárquica da evolución
A diferenza da teoría do equilibrio interrompido, a teoría xerárquica ten un alcance causal, non só fenomenolóxico. A teoría xerárquica da evolución xeneraliza a teoría da selección natural a unidades evolutivas distintas do organismo: a selección de liñaxes celulares, a clásica selección de organismos, a selección de grupos ou demes, de especies e mesmo de clados. Neste sentido, Gould sostén que a teoría xerárquica non trata de substituír senón de ampliar a teoría de Darwin. Segundo a teoría xerárquica, a evolución é o resultado da interacción simultánea de distintos niveis que poden coincidir mais tamén entrar en conflito.
Para que un obxecto biolóxico sexa unha unidade de selección debe ter cinco propiedades fundamentais: puntos de nacemento e de morte, estabilidade dabondo ao longo da súa existencia, reprodución e herdanza de trazos parentais por descendencia. As tres primeiras propiedades son necesarias para distinguir as unidades dentro dun continuo, mentres que as dúas últimas son necesarias para que sexan consideradas axentes da selección natural, definida como éxito reprodutivo diferencial.
A consideración dun individuo como individuo evolutivo é relativa, dependendo do nivel de análise en que nos situemos en cada caso, segundo o que expresou Gould en A Estrutura da Teoría da Evolución:
Influencia
Gould é un dos científicos máis citados no eido da teoría evolutiva. O seu traballo de 1979 sobre as «enxuntas» foi citado máis de 3000 veces. En Palaeobiology, a revista insignia da súa propia especialidade, só Charles Darwin e G. G. Simpson foron citados máis veces. Gould foi tamén un historiador da ciencia bastante respectado. O historiador Ronald Numbers afirmou: «Non podo dicir moito sobre os puntos fortes de Gould como científico, pero durante moito tempo considereino o segundo historiador da ciencia máis influente (xunto a Thomas Kuhn)».
Como figura pública
Gould fíxose coñecido por medio dos seus ensaios de divulgación científica na revista Natural History e foi autor de varios libros sobre a evolución. Entre os seus tratados máis populares están libros como A falsa medida do home, O polgar do panda, A vida marabillosa e Desde Darwin. O seu tratado Unha homenaxe biolóxica ao Rato Mickey (A Biological Homage to Mickey Mouse) explica como os debuxantes aproveitan a fisionomía dos bebés, como ter cabeza e ollos grandes, que lles dan aos monecos debuxados un aspecto que incita á tenrura e ao afecto, observacións xa realizadas por Konrad Lorenz.
Foi un apaixonado defensor da teoría evolutiva escribindo prolificamente sobre o tema e tratando de comunicar a súa comprensión da bioloxía evolutiva contemporánea a un público amplo. Un tema recorrente nos seus escritos é a historia e o desenvolvemento da evolución e o pensamento antes da formulación da teoría evolutiva. Tamén foi un afeccionado afervoado ao béisbol; fixo a miúdo referencias a este deporte nos seus ensaios. Moitos dos seus ensaios de béisbol foron recompilados e publicados postumamente en Triumph and Tragedy in Mudville (2003).
Aínda que era un orgulloso darwinista, era menos reducionista que a maioría dos neo-darwinistas. Opúxose firmemente a moitos aspectos da sociobioloxía e a súa descendente intelectual, a psicoloxía evolucionista. Dedicou moito tempo á loita contra o creacionismo e conceptos relacionados como a denominada “ciencia da creación” e a teoría do deseño intelixente. Gould desenvolveu máis tarde o termo «maxisterios non superpostos» (non-overlapping magisteria, NOMA, en inglés) para describir como, na súa opinión, a ciencia e a relixión non poden facer comentarios sobre o ámbito do outro. Gould chegou a desenvolver esta idea detalladamente no libro Rock of Ages (1999) e en The Heddgehog, the Fox, and the Magister's Pox (2003). Nun ensaio de 1982 de Natural History Gould escribiu:
A petición antievolucionista presentada nos Estados Unidos denominada A Scientific Dissent From Darwinism (Unha disensión científica do darwinismo) xerou a creación dunha iniciativa contraria proevolucionista por parte do Centro Nacional para a Ensinanza da Ciencia (National Center for Science Education, NCSE, ) denominada Project Steve, na que se honra a Gould, unha das figuras que apoiou o NCSE.
Gould converteuse nun rostro coñecido da ciencia para o público xeral, aparecendo a miúdo en series e programas de televisión como NOVA, o documental Baseball de Ken Burns, Evolution (programas da cadea de televisión PBS), Crossfire (da CNN) e outros. En 1997 prestou a súa voz a unha versión de si mesmo nun episodio da serie de debuxos animados Os Simpson.
Controversias
Gould recibiu moitos eloxios polo seu traballo académico e exposición popular da historia natural, pero non foi inmune ás críticas por parte daqueles na comunidade científica que sentían que as súas presentacións públicas, por varias razóns, estaban afastadas da teoría evolutiva dominante. Os debates públicos entre os partidarios e detractores de Gould foron ás veces tan belicosos que varios comentaristas os chamaron «as guerras de Darwin».
Unha das razóns desas críticas era que Gould parecía presentar as súas ideas como unha forma revolucionaria de comprender a evolución e argumentaba sobre a importancia doutros mecanismos á parte da selección natural, mecanismos que pensaba foran ignorados por moitos evolucionistas profesionais. O resultado foi que moitas persoas non especialistas ás veces deduciron polos seus primeiros escritos que se demostrara que as explicacións de Darwin non eran científicas (algo que Gould nunca intentou dar a entender). Xunto a moitos outros investigadores dese campo as obras de Gould ás veces son deliberadamente postas fóra de contexto polos creacionistas que pretenden demostrar que os científicos xa non entenden como evolucionaron os organismos. Gould corrixiu algunhas destas malas interpretacións e terxiversacións dos seus escritos en obras posteriores.
A oposición á sociobioloxía e á psicoloxía evolucionista
Gould tamén tivo unha inimizade pública durante longo tempo con E. O. Wilson e outros biólogos evolucionistas sobre a sociobioloxía humana e o seu descendente posterior a psicoloxía evolucionista (á que Gould, Lewontin e Maynard Smith se opoñían, pero que Richard Dawkins, Daniel Dennett e Steven Pinker defendían). Estes debates alcanzaron o seu clímax na década de 1970, e incluíron unha forte oposición de institucións como o Grupo de estudo da sociobioloxía e Ciencia para o Pobo. Pinker acusó a Gould, Lewontin e outros opoñentes da psicoloxía evolucionista de ser «científicos radicais», cuxa postura sobre a natureza humana está influenciada pola política en lugar de pola ciencia. Gould afirmou que «non viu ningún motivo detrás de Wilson ou de calquera outro», pero advirtiu que todos os seres humanos son influenciados, sobre todo inconscientemente, polas súas expectativas e prexuízos persoais. Escribiu:
A crítica principal de Gould era que as explicacións sociobiolóxicas sobre o home carecían de probas, e argumentaba que as condutas adaptativas supóñense xenéticas frecuentemente pola única razón da súa pretendida universalidade ou natureza adaptativa. Gould fixo fincapé en que as condutas adaptativas poden ser transmitidas tamén a través da cultura, e ambas as hipóteses son igualmente plausibles. Gould non negaba a importancia da bioloxía na natureza humana, mais reformulou o debate como «potencialidade biolóxica contra determinismo biolóxico». Afirmaba tamén que o cerebro humano permite unha ampla gama de comportamentos. A súa flexibilidade «permítenos ser agresivos ou tranquilos, dominantes ou submisos, rancorosos ou xenerosos [...] A violencia, o sexismo e a maldade xeneralizada son biolóxicos, xa que representan un subconxunto dun posible rango de comportamentos. Pero a paz, a igualdade e a bondade son igual de biolóxicos —e poderiamos ver aumentada a súa influencia se podemos crear estruturas sociais que lles permitan prosperar».
A falsa medida do home
miniatura|Debuxo de 1839 de [[Samuel George Morton de «unha cabeza de negro […] un cranio caucásico […] unha cabeza mongola».]]
Gould é o autor de A falsa medida do home (The Mismesure of Man, 1981), unha investigación histórica sobre a psicometría e os tests de intelixencia. Gould investigou os métodos da craniometría do século XIX, e a historia dos tests psicolóxicos. O paleontólogo afirmaba que estas dúas teorías se desenvolveron sobre a base dunha infundada crenza no determinismo biolóxico, desde o punto de vista no que «as diferenzas económicas e sociais entre os grupos humanos (razas, clases sociais e sexos) [danse por] distincións herdadas e innatas e a sociedade, nese sentido, é unha exacta réplica da bioloxía».
O libro foi reeditado en 1996 e engadiuselle un prólogo e un comentario de A curva campá (The Bell Curve). A falsa medida do home foi talvez o libro máis controvertido de Gould. Recibiu loanzas, e unha ampla serie de críticas negativas, mesmo varias declaracións de tersiverxación.
En 2011, un estudo realizado por seis antropólogos reanalizou a afirmación de Gould de que Samuel Morton (etnógrafo do século XIX cuxa obra se considera a orixe do "racismo científico") manipulou inconscientemente as medidas dos seus cranios, e chegaron á conclusión de que a análise de Gould tiña escaso fundamento e era incorrecta. Loaron a Gould pola súa "firme oposición ao racismo" pero concluíron que "a reputación inicial de Morton como obxectivista da súa época era ben merecida." Ralph Holloway, un dos coautores do estudo, comentou, "Eu simplemente non confío en Gould. ... teño a sensación de que a súa postura ideolóxica era superlativa. Cando saíu a versión de 1996 de 'A falsa medida do home' e el nin sequera se molestou en mencionar o estudo de Michael, eu simplemente sentín que era un charlatán."
Maxisterios non superpostos
No seu libro de 1999, Rocks of Ages, Gould presenta o que describe como unha «benditamente simple e puramente convencional resolución [ao] suposto conflito entre ciencia e relixión». Define o termo «maxisterio» como «un dominio no que unha forma de ensinanza mantén as ferramentas axeitadas para elaborar un discurso significativo e [chegar a unha] solución». O principio de maxisterios non superpostos (Non overlapping magisteria no orixinal) establece, por tanto, que o maxisterio da ciencia cobre «a esfera do empírico: de que está formado o Universo (feito) e por que funciona de determinada maneira (teoría). O maxisterio da relixión esténdese sobre preguntas sobre o sentido último e asuntos morais. Estes dous maxisterios non se superpoñen, nin abranguen todo o que pode coñecerse». Suxire ademais que «[este principio] ten un forte e explícito apoio, aínda dos estereotipos culturais máis primarios do máis estrito tradicionalismo» e que «é unha sólida posición que merece o consenso xeral, instaurado tras unha longa loita entre xente de boa vontade de ambos os maxisterios».
Porén, esta postura non estivo exenta de críticas. Por exemplo, no seu libro O espellismo de Deus (The God Delusion), Richard Dawkins opina que esta división entre relixión e ciencia non é tan simple como Gould pretende, xa que hai poucas relixións que non afirmen a existencia de milagros, os cales "por definición, violan os principios da ciencia." Dawkins tamén se opón á idea de que a relixión teña algo que dicir que teña sentido sobre ética e valores, e, por tanto, non ten autoridade para reclamar para si un maxisterio. Dawkins di que el cre que Gould é pouco sincero en moito do que di en Rocks of Ages. De xeito similar, o filósofo humanista Paul Kurtz argumenta que Gould está errado cando di que a ciencia non ten nada que dicir sobre cuestións éticas, xa que Kurtz afirma que a ciencia é un método moito mellor que a relixión para determinar principios morais.
Artigos
Durante a súa vida, as publicacións de Gould foron numerosas. Unha recapitulación das súas publicacións desde o ano 1965 ao 2000 menciona 479 documentos, 22 libros, 300 ensaios e 101 comentarios de libros escritos por el. Algunhas das publicacións fixéronse postumamente.
Libros
Velaquí unha lista dos libros escritos ou editados por Gould, incluíndo os publicados postumamente en 2002. Aínda que varias destas obras foron reimpresas posteriormente por moitas editoriais e traducidas a moitos idiomas, esta enumeración mantén a editorial e a data de publicación inicial e os títulos no idioma orixinal.
Logo
Logo é unha linguaxe de programación usada para a programación funcional. É unha adaptación sinxela do Lisp, habendo quen di que é un Lisp sen parénteses. Hoxe en día é coñecido sobre todo polos gráficos da tartaruga, pero tamén ten facilidades significativas para o manexo de listas, ficheiros, E/S e recursión.
O Logo creouse para uso educativo. Pode utilizarse para ensinar moitos dos conceptos da informática, coma fai o disertador Brian Harvey na súa triloxía Computer Science Logo Style.
Implementacións
A data de xullo de 2008 había 187 implementacións e dialectos do Logo, cada cal coas súas vantaxes. A maioría destas 187 xa non están en uso, pero moitas seguen en desenvolvemento activo.
Namentres que non hai consenso nunha especificación ou un estándar para a linguaxe, si que o hai respecto dos aspectos centrais da linguaxe. As diferenzas entre os diversos dialectos da linguaxe poden ser substanciais, e a situación empeórase coa aparición regular de programas de gráficos da tartaruga que chámanse a si mesmos Logo.
Le Miracle du saint inconnu
Sinopse
Un ladrón enterra o seu botín na parte superior dun monte no deserto. Cando regresa anos máis tarde descobre que hai un santuario sobre el.
Logo
Implementacións
A primeira implementación en usarse amplamente foi a de Apple, desenvolvida para o Apple II e que foi popular durante os anos 80.
O máis preto dun estándar que hai hoxe é o UCBLogo, tamén coñecido coma o Logo de Berkeley, software libre e multiplataforma.
Algúns derivados modernos do Logo permiten milleiros de tartarugas movéndose independentemente. Hai dúas implementacións populares: o StarLogo do MIT e o NetLogo do Center for Connected Learning (CCL).
A maioría dos Logos son en 2D, pero o intérprete Elica é coñecido por permitir gráficos en 3D. A maioría das implementacións do Logo son interpretadas, pero hai algúns compiladores, coma o Lhogho, do mesmo autor co Elica. A pesar de usarse sobre todo para gráficos, o Logo pode usarse para controlar robots. Usouse co Lego, pero posteriormente decidiuse utilizar outra linguaxe para a comercialización dos Lego Mindstorms.
ObjectLOGO é unha variante con extensións para a programación orientada a obxectos.
Cirilo I, patriarca de Moscova
Cirilo I (en Кирилл), nado como Vladimir Mikhailovich Gundiaev (Владимир Михайлович Гундяев) o 20 de novembro de 1946 en Leningrado, é un bispo ortodoxo ruso, dende o 1 de febreiro de 2009 patriarca de Moscova.
Traxectoria
Naceu en Leningrado o 20 de novembro de 1946. Ao rematar a educación secundaria ingresou no seminario de Leningrado, e posteriormente na Academia Teolóxica de Leningrado, onde se graduou en 1970.
O 1 de xuño de 1969 foi ordenado hieromonxe polo metropolita de Leningrado e Novgorod Nikodim Rotov.
O 12 de setembro de 1971 foi elevado a arquimandrita, e nomeado representante ortodoxo ruso no Consello Mundial de Igrexas, en Xenebra.
O 14 de marzo de 1976 foi consagrado bispo, e pasou a ser o vigairo da eparquía de Leningrado. Posteriormente foi nomeado metropolita de Smolensk e Kaliningrado
O 27 de xaneiro de 2009 o Sínodo da Igrexa Ortodoxa Rusa elixiuno patriarca de Moscova, e foi entronizado o 1 de febreiro] seguinte.
Territorios non incorporados dos Estados Unidos
Un territorio non incorporado no dereito estadounidense é unha zona controlada polo Goberno dos Estados Unidos "onde os dereitos fundamentais se aplican con carácter de lei, pero outros dereitos constitucionais non están dispoñibles". As disposicións constitucionais aplícanse de diversos xeitos, dependendo das leis orgánicas do Congreso e das resolucións xudiciais de acordo coa práctica constitucional dos EUA, coa tradición local e coa lei. Existen cinco territorios modernos habitados que están organizados pero non incorporados. Hai nove posesións estadounidenses deshabitadas. Só o Atol Palmyra está incorporado. Véxase "territorios dos Estados Unidos" e "territorio non organizado".
Información xeral
Todos os territorios habitados modernos baixo o control do Goberno federal poden ser considerados como parte dos Estados Unidos para os efectos da lei, tal como se define na normativa específica, pero o termo xudicial "non incorporado" foi acuñado a finais do século XIX para lexitimar as adquisicións territoriais dos Estados Unidos e a súa Administración sen conceder a cidadanía e sen as proteccións constitucionais ata que o Congreso decretara outras disposicións. A xurisprudencia permitiu ao Congreso impoñer réximes fiscais discriminatorios co efecto dun arancel proteccionista sobre rexións territoriais que non eran estados nacionais.
De 1901 a 1905, o a Corte Suprema dos Estados Unidos, nunha serie de opinións coñecidas como os Casos Insulares, sostivo que a Constitución se estendeu ex proprio vigore (é dicir, pola súa propia forza) a territorios continentais. Con todo, a Corte nestes casos tamén estableceu a doutrina de incorporación territorial, en virtude da cal a Constitución se aplica plenamente só en territorios incorporados como Alasca e Hawai, só parcialmente nos novos territorios non incorporados de Porto Rico, Guam e as Filipinas.
Para definir o que é un territorio non incorporado, en Balzac contra Pobo de Porto Rico (1922), a Corte fixo as seguintes declaracións con respecto á corte en Porto Rico:
En Glidden Co. v. Zdanok (1962), a Corte citou a Balzac e fixo a seguinte declaración en relación cos tribunais de territorios non incorporados:
"Os habitantes do territorio cedido ... poderán ser admitidos no goce de todos os dereitos, as vantaxes e as inmunidades dos cidadáns dos Estados Unidos". "Esta declaración, aínda que cambiou un pouco na fraseoloxía, é o equivalente, como se sinala en Downes v. Bidwell, da fórmula, empregada desde o principio para expresar o propósito de incorporar territorios adquiridos nos Estados Unidos, sobre todo en ausencia doutra disposicións que mostran unha intención en contrario ". Aquí vemos que o acto de constitución está na xente do territorio, non no territorio de seu, mediante a ampliación dos privilexios e a cláusula inmunidades da Constitución para eles.
DragonFly BSD
miniatura|150px|Cota de mercado dos S.O. BSD. DragonFly BSD é un sistema operativo nacido a partir de FreeBSD. O proxecto comezou en xuño de 2003. A última versión estable é a 3.0.3 do 29 de agosto de 2012.
In the Flat Field
In the Flat Field é o álbum de estrea da banda inglesa de post-punk Bauhaus, publicado o 3 de novembro de 1980 a través do selo 4AD. Trátase do primeiro longa duración editado por esa discográfica. O disco está considerado un do primeiros do rock gótico.
Castelos de Liechtenstein
Esta é a lista de castelos de Liechtenstein, hai cinco en todo o país divididos en tres concellos:
Luis Miguel Arconada
Luis Miguel Arconada Etxarri, nado en Donostia o 26 de xuño de 1954, é un exfutbolista español. Xogaba de porteiro. Foi internacional coa selección española.
Traxectoria
Xogou no Lengokoak da súa vila natal, de onde foi fichado pola Real Sociedad no ano 1970. Despois de varias tempadas no filial é ascendido ao primeiro equipo cando contaba con 20 anos de idade.
Ao principio, outros dous grandes porteiro Pedro María Artola e Urruti pechábanlle a porta da titularidade. Así a todo, Artola foise para o F.C. Barcelona, e Arconada xa ficou coma segundo porteiro. Debuta coa real nun partido da Copa da UEFA o 22 de outubro de 1975 contra o Liverpool FC. Xa nesta tempada alcanzou a titularidade, empuxando a que Urruti fiche polo RCD Espanyol.
Carreira na Real
Dende 1976 Arconada foi durante 13 anos o dono indiscutible da portería donostiarra. A pesar de ser considerado un dos mellores porteiros do país, sempre foi fiel ó seu club, no que ficou toda a súa carreira profesional. Xogou un total de 551 encontros oficiais coa Real Sociedad, 414 de eles na Liga española de fútbol. Gañou con este club tódolos títulos que posúe no seu palmarés, participando nos maiores logros na historia deste club. Arconada foi o capitán da mellor xeración de futbolistas da Real xunto con Zamora, López Ufarte, Jesús María Satrústegui, Alberto Górriz, Juan Antonio Larrañaga, José Mari Bakero etc.. ás ordes de Alberto Ormaetxea e na parte final da súa carreira, de John Benjamin Toshack.
Foi subcampión de Liga no 1980 batendo a Real un récord de imbatibilidade que aínda está vixente na Liga española de fútbol. Arkonada obtivo esa temporada o seu primeiro Trofeo Zamora. Nas dúas tempadas seguintes chegaron os dous títulos de Liga da Real e a nivel persoal outros dous Trofeos Zamora. No 1983 a Real gañou a primeira Supercopa de España e na Copa de Europa de 1983-84 a Real acadou as semifinais onde foi eliminado polo futuro campión, o Hamburger SV.
En toda a súa carreira só sufriu unha mancadura de gravidade, na primeira xornada de Liga da tempada 1985-1986, que provocou que se perdese toda a competición. O seu papel no equipo desempeñouno con notable actuación un xove porteiro chamado Agustín de Carlos Elduayen. Ao ano seguinte Elduayen foise ao Atlético de Madrid e Arconada retomou a titularidade.
En 1987 a súa abraiante actuación na quenda de penaltis permitiulle á Real alzarse co título de campión da Copa do Rei, tras empatar a 2 na final co Atlético de Madrid. Ao ano seguinte, en 1988, na útima gran campaña de Arconada coa Real, o equipo obtivo o subcampionato de Liga e Copa.
A súa retirada da Real Sociedad e do fútbol chegou en 1989, sendo tamén titular do equipo na súa derradeira tempada. Neses intres estaba a piques de cumprir os 35 anos.
Fíxose coñecida a frase da afección txuri-urdin: "Non pasa nada temos a Arconada". Tralo seu retiro, o seu posto na portería txuri-urdin ocupouno José Luis González. Tódolos porteiros que dende 1989 ocuparon a portería realista tiveron e aínda teñen que sufrir comparacións con Arconada.
Dende que se retirou Arconada permanece á marxe do mundo do fútbol, dedicado a negocios privados. Porén, nos últimos anos o seu nome xurdiu de forma recorrente como posible candidato á presidencia da Real Sociedad. Esta candidatura, así a todo, aínda non chegou a materializarse.
Ten un irmán mais novo, Gonzalo Arconada, que foi adestrador da Real Sociedad durante uns meses en 2006.
Selección nacional
Arconada foi o porteiro habitual da Selección española entre 1977 e 1985. Tamén foi o capitán en numerosos encontros.
Antes de debutar coa selección absoluta, Arconada formara parte Selección Olímpica nos Xogos Olímpicos de 1976.
Coa selección española debutou o 27 de marzo de 1977 nun encontro España-Hungría. Formou parte da convocatoria do Mundial de Fútbol Arxentina 1978, aínda que non xogou nin un só minuto na Arxentina. Máis tarde foi o porteiro titular de España na Eurocopa de Fútbol 1980 en Italia, no Mundial de Fútbol España 1982 e na Eurocopa de Fútbol 1984 disputada en Francia.
O maior éxito logrado por Arconada coa Selección española foi subcampionato na Eurocopa de fútbol 1984 en Francia. Arconada realizou unha maxistral competición, aínda que é lembrado por algúns polo erro que cometeu na final contra Francia, onde o balón se lle escorreu por baixo do seu corpo tras un lanzamento de falta de Michel Platini.
Outra polémica famosa foi a negativa a vesti-las medias oficiais da selección. Uns atribúen este feito á súa condición de vasco, namentres que moitos outros consideraban que era unha superstición, xa que no seu club sempre vestía medias brancas e mantiña este costume na selección.
En 1985 a mancadura que sufriu Arconada apartouno da selección, non volvendo nunca máis a ser convocado. Esa praza ocupouna Andoni Zubizarreta.
Arconada tamén disputou algúns encontros amigables coa Selección de Euskadi.
Xogos Olímpicos de 1952
Os Xogos Olímpicos de 1952 (en Kesäolympialaiset 1952; Olympiska sommarspelen 1952) foron realizados en Helsinqui, en Finlandia, patria dalgúns dos maiores atletas olímpicos de antes da segunda guerra mundial e de todos os tempos; e foron os maiores deles, Hannes Kolehmainen e Paavo Nurmi, os responsables do momento máis emocionante da apertura do evento, cando, xa homes de certa idade, entraron no estadio conducindo a facho olímpico e acendendo o pira olímpica.
Helsinqui conquistou o dereito de sediar os Xogos no congreso do COI de 1947, derrotando como cidade candidata as pretensións de Ámsterdan, Atenas, Lausana, Estocolmo e cinco cidades norteamericanas; antes, ela xa fora escollida para sediar os Xogos de 1940, cancelados por causa da II guerra mundial.
Participaron nestes Xogos un total de 4.955 atletas, sendo 519 deles mulleres, representando 69 estados, un récord até entón.
Giro de Italia 2012
O italiano Matteo Rabottini fíxose coa clasificación da montaña, Joaquim Rodríguez coa dos puntos, Rigoberto Urán coa dos xoves, Martijn Keizer coa das metas volantes, Mark Cavendish coa da combatividade, e o equipo Lampre-ISD coa dos equipos.
Clasificación Xeral
150px|miniatura|dereita|Ryder Hesjedal.
Menisco (óptica)
A orientación óptima do menisco, para a maioría das aplicacións conséguese co raio de curvatura menor como primeira superficie. O menisco utilízase en combinación con outros compoñentes, podendo aumentar ou reducir a focal dun conxunto sen incrementar significativamente as aberracións axiais.
As lentes cóncavo-convexas (meniscos) poden ser positivas (converxentes) ou negativas (diverxentes), dependendo das curvaturas relativas das dúas superficies. Un menisco negativo ten unha superficie cóncava máis inclinada e é máis delgada no centro que na periferia. Inversamente, un menisco positivo ten unha superficie convexa máis inclinada e é máis grosa no centro que na periferia.
-321
O ano 321 a. C. foi un ano do calendario romano prexuliano. No Imperio romano coñeceuse como o Ano do Consulado de Calvino e Caudino (ou, menos frecuentemente, ano 433 Ab urbe condita)
862
Véxase tamén
Historia ano a ano
Lingua nórica
A lingua nórica era unha das linguas célticas continentais. Suponse que se falaba na rexión do que posteriormente constituíu a provincia romana de Noricum. Só está testemuñada por dúas inscricións fragmentarias que non ofrecen suficiente información para tirar delas demasiadas conclusións sobre a natureza e características desta lingua.