cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guerra de Vietnam
Nixon di mudar o rumbo
Respecto á non extensión da guerra, Nixon ordenou unha campaña secreta de bombardeos sobre Laos, que rapidamente foi coñecida e publicada entre outras cousas por ser Laos o país máis bombardeado da Terra, con máis de 2 500 000 bombas de todos os tamaños. Así mesmo o ARVN invadiu parcialmente ese país con pésimos resultados e o mesmo fixeron con Camboxa acompañando os estadounidenses. Isto terminou de estender o conflito a esas zonas, xa en guerra civil contra movementos guerrilleiros.
Outro problema que afrontaron foi a recompilación de abundante información sobre a organización e disposición das forzas inimigas. Por volta de 1969 a CIA, que levaba moito tempo insistindo en que aquela guerra non podía gañarse por medios convencionais, xa tiña listo o seu Programa Phoenix que comezara en 1967 para ser máis selectivos e causar menos carnizarías con bombardeos e granadas de alto explosivo. Mais pese aos esforzos de varios mandos e oficiais no sentido contrario, o Programa Phoenix terminaría sendo máis un terrorismo de Estado que unha fonte de información fidedigna.
Mentres, o Exército dos Estados Unidos levou centos de oficiais de ARNV a cursos de instrución para mandos, pilotos e persoal de mantemento do custoso material que lles regalaría (especialmente medios aéreos). Pero os progresos resultaron moi lentos e víanse entorpecidos pola corrupción crónica (os mandos seguían sendo seleccionados segundo os compromisos dos dirixentes políticos e non polas súas calidades militares). Nesta mesma liña os oficiais estadounidenses comezaron a ver que regalarlles helicópteros e substituílos cando fosen derrubados non conducía a nada se os pilotos continuaban tendo unha capacitación como máximo mediocre.
A retirada de tropas comezou en 1970, empezando polo persoal de infantaría para terminar cos pilotos dos que sempre estaba necesitado o ARNV para o seu vital apoio aéreo. Para esta misión o xeneral Westmoreland foi retirado das súas funcións e regresou ao Pentágono.
A guerra espállase
miniatura|En [[Camboxa os norteamericanos agardaban atopar o Cuartel Xeral do inimigo e a súa ansiada batalla campal onde poder empregar plenamente todo o seu poder residente en unidades como estes blindados, entre outras armas, estacionados en Vietnam en posición de defensa.]]
Os dous veciños neutrais de Vietnam do Sur, Laos e Camboxa, estaban sendo incapaces de conter a agresión dos seus guerrilleiros comunistas e tampouco lograban cortar a Ruta Ho Chi Minh, que fora moi importante na preparación das principais ofensivas.
Se Estados Unidos pretendía que o seu aliado puidese sobrevivir a unha guerra co Norte debía cortar esas vías de infiltración e, de paso, terminar co Cuartel do Exército Norvietnamita, vello espellismo que pensaban atoparían en Camboxa e finalmente poderían librar e gañar unha batalla convencional.
A principios de 1969, o recentemente elixido Richard Nixon comezou unha campaña de bombardeos secretos sobre Laos e Camboxa. Os pilotos debían engalar, ir a unha posición determinada e agardar ordes. Unha vez na posición os controladores dábanlles as coordenadas que debían atacar. Á volta os mesmos controladores deberían destruír todo documento sobre estas incursións en territorio neutral. Pese a todas as precaucións, en menos dun mes o New York Times xa publicaba noticias sobre estes documentos (filtradas por membros da Forza Aérea desconformes con estas operacións). Segundo a edición de 1986 do Libro Guinness dos Récords Laos foi o país máis bombardeado do planeta con varios megatóns de bombas convencionais.
Estes bombardeos perseguían un obxectivo táctico: cortar a Ruta Ho Chi Minh, e outro máis estratéxico: demostrar a Vietnam do Norte que a nova presidencia estaba disposta a todo con tal de terminar con aquela guerra, até a opción nuclear. Pero os vietnamitas do norte non se amedrentaron por iso e continuaron co seu fluxo cara ao sur.
A invasión de Camboxa
miniatura|As invasións de [[Camboxa de 1970. Mapa ilustrando as liñas do ataque estadounidense combinado.]]
O 14 de abril de 1970 o ARVN realizou unha primeira incursión e o 29 de abril o tenente xeneral Do Cao Tri lanzou os seus 12.000 homes sobre o Pico de Papagaio (véxase o mapa). Pero foi o 1 de maio de 1970 cando o xeneral Robert Shoemaker enviou a orde de avanzar sobre o Pico de Papagaio e o Anzol aos oficiais destacados na fronteira con Camboxa. Aínda que algúns a tomaron con resignación, na súa maioría estaban contentos de poder golpear o santuario do Vietcong e, especialmente os vietnamitas, de vingar todos os mortos que os camboxanos enviaran flotando polo río Mecong.
A incursión estivo precedida de grandes bombardeos que causaron moitos mortos entre os campesiños o que, a longo prazo, foi terrible para o goberno prooccidental de Camboxa, pois as guerrillas comunistas conseguiron lexitimidade e máis voluntarios para a súa vitoria. Nixon era consciente das repercusións que traerían aquelas accións pero, como el mesmo declarara, prefería perder a reelección a ser o primeiro presidente en perder unha guerra.
A incursión no Anzol atopou algunha resistencia de grupos esporádicos que, como era costume, desaparecían na selva tras un breve tiroteo. Aínda que a resistencia foi incrementándose algo por parte do EVN, nin sequera na localidade de Snuol a oposición intentou resistir a potencia de fogo despregada polos M40 Patton. Axiña, as localizacións de artillaría do EVN foron capturadas e enviáronse 100 carros de exploración Sheridan que atoparon resistencia. Utilizando toda a potencia de fogo venceron a resistencia, arrasaron o poboado e, mentres interrogaban aos campesiños, saquearon todo o que puideron.
Os camboxanos informaron que había toda unha cidade guerrilleira na xungla. Pouco despois un helicóptero Lonch avistaba unha casa ben camuflada e comezou o bombardeo de artillaría e aviación. Cando os infantes puideron entrar no que eles mesmos chamarían A Cidade atoparon 400 cabanas de palla e 180 escondedoiros albergando subministracións médicas, alimentos, roupa; ademais de 480 fusís e 120 000 cartuchos.
Entre as dúas incursións acháronse 4 793 armas individuais, 730 morteros, 7 285 foguetes, 124 camións, tres millóns de cartuchos de fusil e nove millóns de quilogramos de arroz, ademais de abundante documentación. A Cabalaría Aerotransportada realizou 6 436 saídas para levar a Vietnam do Sur as 25 000 toneladas capturadas.
O 30 de xuño todos os soldados volveron ás súas bases.
En toda a incursión morreron 354 norteamericanos e resultaron feridos 1 689. O ARNV dixo perder 866 homes e ter feridos a outros 3 274. Ademais o Presidente dixo capturar subministracións e armas para todo un ano e ter matado 11 349 inimigos, aínda que a propia CIA cualificou ese reconto de altamente sospeitoso.
Para Nixon era como un agasallo de Nadal e ordenou o envío de 31 000 soldados máis a Camboxa para destruír todo o que non se puidese transportar. Con todo o famoso cuartel do EVN para Vietnam do Sur (o COSVN) non apareceu e si fortes manifestacións nos Estados Unidos, sendo a de Kent State a máis dura de todas.
Con todo, estes ataques e os bombardeos estadounidenses animaron a poboación en contra do seu goberno, que non podía ou non quería defendelos, e acenderon os sanguinarios Khmer vermellos, que xa combatían dende había anos e lograran consolidar unha base de operacións no norte do país. Con esa base e un pobo desexoso de terminar co seu corrupto goberno, o terreo estaba disposto para que os campesiños da morte sementasen aqueles campos.
Entrando en Laos: o camiño do inferno
miniatura|300px|dereita|A operación Lan Som 719 debía atacar o [[EVN no profundo do seu santuario en Laos. As cousas foron moi diferentes ao que deberan ser.]]
Autorizada o 18 de xaneiro de 1971 e nomeada como a famosa vitoria vietnamita sobre os chineses en 1427, a Operación Lam Son 719 tiña como obxectivos desbaratar calquera posible ofensiva comunista sobre Vietnam do Sur durante todo un ano. Laos era considerada a fronteira máis empregada para o fornecemento de material e armamento ás guerrillas e debía ser golpeada con contundencia por dous motivos:
Para isto planificouse e lanzou a Operación Lan Som 719.
O obxectivo militar de Lam Son 719 era abrir un corredor de 25 km de ancho por 35 de longo entre a fronteira de Vietnam do Sur e a cidade laosiana de Tchepone. Iso cortaría a Ruta Ho Chi Minh e detería as operacións dos guerrilleiros no Sur.
Desgraciadamente para o xeneral Xuan Lam e os seus homes, o EVN opuxo moita máis resistencia e con moitas mellores armas que un ano antes en Camboxa e, a metade de camiño, as numerosísimas baixas sufridas na Estrada 9 e nos outeiros ao norte desta obrigaron a deter o avance e comezar a evacuación en helicópteros.
As imaxes de centos de helicópteros entrando en Vietnam do Sur ateigados de atemorizados feridos frustrou as esperanzas de moitos en poder contar co ARVN para defender só Vietnam do Sur.
O desastre de Lan Som 719 custou ao exército de Vietnam do Sur case 10 000 homes, o que supuxo algo menos da metade dos efectivos cos que contaba e unha derrota que facía temer pola operatividade dese exército no futuro.
Con todo, dous anos despois os vietnamitas do sur demostraron que aínda lles quedaban cartas por xogar fronte ao mesmo inimigo que tan duramente os expulsou.
O poder da tecnoloxía contra o poder da tecnoloxía
Aínda que sexa verdade que os Estados Unidos utilizou en Vietnam os máis sofisticados produtos electrónicos de que dispoñía (detectores de movemento, bombas intelixentes guiadas por láser, helicópteros artillados etc.) non é menos certo que os vietnamitas do norte, e algo menos os membros do Vietcong, dispoñían do mellor que o arsenal soviético producira, especialmente na segunda e terceira parte da contenda.
Así a reconquista dos outeiros de Laos debeuse, en boa medida, á intervención dos carros de combate enviados pola URSS. Do mesmo xeito os veteranos norteamericanos queixábanse en moitas ocasións de teren que combater con armas que non funcionaban, polo mal funcionamento do M-16 fronte ao AK-47 (pola súa sinxeleza e fiabilidade).
Durante as incursións aéreas sobre Vietnam do Norte dos anos sesenta e setenta Hanoi lanzou os seus MIG-17. Os occidentais ao principio pensaban que o MIG 17 era unha simple mellora de aparello anterior utilizado na guerra de Corea, na década anterior. Con todo os pilotos vietnamitas terminaron de demostrar que dispoñían dun aparello totalmente diferente, moito máis manexable e máis certeiro. Aínda máis sofisticados era os mundialmente famosos reactores MIG-21, un aparello concibido en 18 meses e desenvolvido a finais dos 50 que realizou numerosos derrubamentos de todo tipo de avións estadounidenses (incluídos os F-4 Phantom lanzados na súa contra). Aínda mellor era o MIG-23 que entrou en servizo cando o conflito xa terminaba.
En varias publicacións destacáronse proezas aéreas como as realizadas polo tenente Randall Cunnigham aos mandos do seu Phantom, pero o certo é que os pilotos vietnamitas derrubaron multitude de cazas e bombardeiros coas dúas máquinas antes mencionadas, pese a contar con menor mantemento e sobre todo menor adestramento que os seus inimigos. Un vietnamita que non desexaba ser identificado describíao do seguinte xeito: A fiabilidade e resistencia do armamento vietnamita foron superiores ao estadounidense. Tanto é así que moitas desas armas, coma o AK-47, foron posteriormente algúns dos enxeños máis vendidos en todo o mundo, grazas á súa altísima relación calidade-prezo, por riba dos seus homólogos estadounidenses. O MIG-21 resultou un avión tan sobresaínte que nacións como a República Checa nos anos 90 do século XX decidiron dar de baixa modelos máis modernos e modernizar estes aparellos. Para rematar, o MIG-23 fixo render certa preocupación na Forza Aérea dos Estados Unidos e levounos a comezar o desenvolvemento dunha nova xeración de cazas.
A Ofensiva de Pascua: o ARVN resiste
dereita|miniatura|200px|A Ofensiva de Pascua errou porque o Vietnam do Sur non se esborrallou e os bombardeiros e buques estadounidenses estiveron alí. Ás dúas da mañá do 30 de marzo de 1972, a artillaría e os mísiles do EVN atacaron as posicións do ARVN na zona desmilitarizada cunha potencia tal que recordaba os peores momentos en Khe Sanh.
12 000 proxectís, 4 000 homes e 200 blindados lanzáronse contra as posicións survietnamitas co fin de dominalas, cercar Quang Tri e volver ocupar Hué, como xa conseguiran en 1968. Pero non era a Ofensiva do Tet, esta chamaríase a Ofensiva de Pascua.
Pouco despois, dende Camboxa, outra incursión avanzou pola rexión do Anzol e o Pico de Loro e cercou as cidades de An Loc e Tay Ninh, camiño de Saigón. Unha terceira vaga saíu do sur de Camboxa para infiltrarse no delta do Mecong.
Con todo, isto só resultou un engado para distraer a atención do ataque principal que se lanzou días despois no centro do país sobre a cidade de Kontum.
As imaxes de estradas inundadas por desprazados, avións tratando de levantar das súas ramplas con homes colgados delas e vehículos ateigados de asustados vietnamitas parecían dar a idea de que aquel réxime terminaría en poucos días.
Giap lanzou sobre o sur a práctica totalidade do seu exército coa intención do aterrorizar os soldados do sur, desfacer o exército inimigo e dar o golpe de graza ao réxime de Saigón. Con todo a realidade foi diferente.
Co novo mando e, quizais, loitando desesperadamente para que non se repetisen de novo as atrocidades de 1968 Hué puido ser salvada ao mesmo tempo que Kontum e An Loc resistiron un ataque tras outro. Todo isto aumentou a confianza dos soldados no seu exército.
Alén do Pacífico Nixon declarou que lanzaría un ataque como o que xamais verían e cumpriuno. Os 700 avións desprazados ao sueste asiático, incluídos os B-52 cos seus 24 500 kg de bombas, e os buques fondeados nas augas de Vietnam do Sur lanzaron un feroz ataque que detivo nunhas ocasións e desintegrou noutras ás unidades do norte.
Giap volveu á súa táctica de lanzar onda tras onda, que funestos resultados lle deu en Dien Bien Phu, até quedar sen efectivos. Ao mesmo tempo os carros de combate recentemente traídos da URSS foron esnaquizados polos cazas estadounidenses ou polos soldados do ARVN cos seus lanzagranadas portátiles.
Finalmente as incursións do EVN detivéronse e os bombardeos cesaron, paralizándose a ofensiva. As perdas para Hanoi foran terribles e quedou case sen folgos para realizar operacións de certa envergadura en 1973 e 1974. Conquistara máis do dobre de territorio de Vietnam do Sur do que tiña até entón (do 3,7% ao 9,7%) aínda que o 15% destas conquistas as perdeu nos seguintes anos fronte ao ARVN, que xa loitaba só.
O fracaso da vietnamización
Certamente o programa de vietnamización lograra éxitos. Entre eles podemos citar:
Con todo os vietnamitas lograran pola súa banda:
Os logros obtidos polos vietnamitas comunistas coinciden case totalmente co que a Administración Nixon pretendía evitar. Por este motivo o resultado final da vietnamización pode cualificarse de fracaso. Esta opinión parecen confirmala as ordes que daría Nixon de bombardear masivamente Vietnam do Norte e minar tanto os portos como os estuarios, accións todas elas case desesperadamente para conseguir un acordo de paz.
A vitoria do norte e a derrota dos Estados Unidos de América
Pese ao que os acontecementos demostraron despois, en 1972 e 1973 a derrota do Sur non estaba clara para ningunha das dúas partes. Por unha banda combatían xa a soas, pero pola outra estaban recuperando territorio e os Estados Unidos entregoulles 2 500 millóns de dólares en armas e municións, suficiente para resistir durante varios anos.
Tampouco as circunstancias internacionais llo poñían doado a ningún dos dous bandos.
Problemas económicos
A pesar da xenerosa carga do arsenal que deixaran os norteamericanos, a saída da guerra reduciu por dúas veces as axudas económicas ao réxime de Saigón (primeiro por Nixon e despois polo Congreso) até deixalas en 700 millóns de dólares anuais.
Este recorte nas axudas aumentou aínda máis en 1975, o que obrigou a deixar en terra máis de 200 avións, a metade da forza aérea survietnamita.
A crise do petróleo aumentou o prezo dos alimentos e outros produtos de primeira necesidade en todo o Sur, o que obrigou a moitos soldados a realizaren traballos extras fóra das filas ou a deixar o seu posto para poderen gañar o suficiente como para manter as súas familias reducindo, está claro, o tempo dispoñible para adestramentos e operacións.
Para o norte as cousas non marchaban moito mellor. A política de achegamento de Nixon á China (a famosa Diplomacia do Ping Pong de 1971 e a visita a Pequín de Nixon en 1972 ) facía pensar nunha diminución da axuda militar do xigante asiático a Vietnam do Norte.
Unido a isto a URSS tamén baixou as súas xenerosas achegas de fondos e armas ao ter que preocuparse da seguridade da súa fronteira coa China, na que chegaron a darse enfrontamentos esporádicos.
As Linebaker: os bombardeos sobre o Norte
Nesta ocasión os Phantom e os B-52 (na segunda parte) ían equipados con bombas intelixentes, que tan famosas se farían en conflitos posteriores, e, segundo a Administración Nixon, só atacarían brancos militares ou económicos, nunca zonas habitadas por civís. Desta forma, dicían eles, a ferocidade das bombas veríase compensada coa súa precisión. Con todo os vietnamitas víano dunha forma moi diferente, como comentaba un membro da súa comunidade:
Esta campaña de bombardeos foi aínda máis terrible que a Rolling Thunder da década anterior e a eficacia destas armas superou moitísimo ás anteriores. Nesta ocasión lanzáronse 155 548 toneladas de bombas en 41 000 misións. Así as fábricas foron destruídas case por completo, o mesmo que as vías férreas (incluída a famosa ponte de Thanh Hoa que foi alcanzada por 15 bombas guiadas por láser e derrubouse). As cidades aínda intactas de Hanoi e Haiphong tamén foron atacadas por primeira vez no conflito.
Dende o punto de vista estadounidense as operacións Linebakers minguaron a moral vietnamita e o goberno de Hanoi comezou a pensar en volver á mesa de negociacións. Certamente a situación na que os avións norteamericanos colocaron o pobo vietnamita foi moi dura, un vietnamita relataba:
Con todo, uns meses logo de cesar os bombardeos os xerarcas de Vietnam do Norte non viron satisfeitas as súas demandas para comezar a negociar e retiráronse novamente. Por aquelas datas recibiran da URSS mísiles SAM (terra-aire) e confiaban en presentar resistencia aos novos ataques, pero ademais coñecían a resistencia do seu pobo e a situación nos Estados Unidos polo que a ameaza de novos ataques non os impresionaba demasiado.
Nixon, habitualmente firme nas súas decisións e enérxico na súa aplicación, renovou os bombardeos (o que se coñeceu extraoficialmente como Operación Linebacker II) entre o 18 e o 29 de decembro de 1972 (só pararon o día de Nadal).
Nesta segunda fase da campaña caeron 20 370 toneladas de bombas, matando 1 000 persoas, detendo as comunicacións internas, danando a rede eléctrica e terminando coa totalidade da forza aérea norvietnamita.
Con todo o prezo foi alto. Os norvietnamitas derribaron 26 avións (quince deles B-52) e capturaron varios pilotos, o que aumentaba algo a súa marxe de negociación en París e constituíndo unha das maiores preocupacións que o conflito deixou en anos posteriores: onde estaban todos os pilotos desaparecidos en combate?
Para Nixon lográronse case todos os obxectivos: demostrar ao seu aliado do sur que o seu apoio continuaría pese á retirada e retomar as conversacións. Para moitos vietnamitas a conclusión foi outra:
O alto o fogo de París
miniatura|300px|esquerda|En París fixéronse moitos esforzos por demostrar que ningunha parte perdera a guerra. Foron esforzos en van. Na imaxe, varios representantes asinando o acordo de paz o [[27 de xaneiro de 1973. US arquivo arcweb.]]
O 27 de xaneiro de 1973 a delegación de Vietnam do Sur, a norvietnamita, a estadounidense e a do Goberno Provisional da República de Vietnam do Sur (o Vietcong) asinan os acordos de paz de París. O documento compoñíase de 23 artigos coas misións de cada bando e foi arduamente preparado até nos máis mínimos detalles, pero Vietnam do Sur quedou excluído. Os estadounidenses desexaban pechar ese capítulo da súa historia canto antes.
Os acordos de paz supoñían o alto o fogo, a retirada dos estadounidenses en 60 días a cambio da celebración de eleccións no Sur e o intercambio de prisioneiros.
Estes acordos supoñían para Estados Unidos un respiro. Co final da súa participación na guerra aforraba uns 8 100 millóns de dólares e especialmente a gran tensión que se vivía no país. Con todo para Vietnam (tanto do Norte como do Sur) non era máis que unha pausa na loita. Unha vietnamita do sur comentou en Saigón:Pola súa banda o goberno do Sur anunciou que non celebraría eleccións no seu territorio.
Ante a chegada do alto o fogo os combates recruaron para gañar o máximo territorio posible. Con todo, o goberno de Saigón acolleu a noticia con indiferenza e decidiu afrontar o ataque do Norte. Estados Unidos prometera continuar axudando economicamente ao Sur, pero moi rapidamente foi reducindo as partidas económicas até practicamente suspendelas en tempos xa do presidente Gerald Ford.
Hanoi prepárase
A principio de 1974 son atacadas as zonas de Quang Nam e Quang Ngai, en maio rexístranse intensos combates en Ben Cat e Thuong Duc é recuperado polo ARNV con moita dificultade. Pero na primavera de 1974 o EVN recuperara o perdido no delta do Mecong.
Os preliminares da Ofensiva de Primavera
dereita|miniatura|300px|Pese á segunda gran derrota da Ofensiva de Pascua, os guerrilleiros do Vietcong e especialmente o EVN estaban preparados para unha nova ofensiva. Na imaxe, un soldado Vietcong sostén un fusil AK-47 baixo a bandeira norvietnamita mentres participa na cerimonia de intercambio de prisioneiros supervisado pola xunta militar das catro potencias, en 1973.
Inicialmente a seria derrota colleitada na Ofensiva de Pascua facía recear ao politburo dunha rápida vitoria. Máis ben o que trataban de conseguir era unha posición máis forte, se é posible cortando o país en dous, para o ataque final que tería lugar en 1976.
Con todo, dende o Sur, o xeneral norvietnamita Tran Van Tra pedía unha grande acometida a uns 10 km da capital. El insistía en que se podía conseguir unha vitoria rápida. O plan consistía en partir das Terras Altas Centrais até a cidade de Pleiku e cortar a súa conexión con Ban Me Thuot. Inicialmente aprazouse a petición, pero finalmente Hanoi decidiu comezar a ofensiva, e o xeneral Van Tieng Dung foi enviado ao Sur para preparar todas as actuacións.
A retirada converteuse nunha desbandada. A presión do exército inimigo, o pánico dos civís que fuxiron aterrados e a ineptitude do mando que non puido realizar unha retirada ordenada (unha operación das máis difíciles que se lle poden pedir a un oficial) minaron por completo a cohesión e espírito de loita dos soldados que, en lugar de defenderen as cidades citadas, fuxiron entre a multitude que baixaba espavorecida. Nun intento de evitar unha derrota catastrófica, o presidente do Sur decretou en marzo a mobilización xeral para tratar de conter a ofensiva que moi poucos vían irremediable. Pero o esforzo resultou inútil: Hué caeu o 25 de marzo e Da Nang o 30. Nas Terras Altas Centrais tamén se propagou o pánico e caeron en poder do Norte dous días despois.
Como recoñeceu posteriormente o xeneral Van Tieng Dung, aquel foi un golpe de sorte co que non contaban. Ante estas noticias o buró político dirixido por Le Duc Tho e o militar ás ordes de Giap enviaron cadanseu cable aprobando a mobilización solicitada por Dung. Este xeneral comentou as discusións que houbera por cal sería o campo de batalla elixido. Finalmente optouse pola rexión de Tay Nguyen por ter o Sur só dúas divisións para defendelo e ademais diseminadas. Pero nin sequera estas ofreceron gran resistencia porque todo o país era un caos.
Ao goberno de Saigón só lle quedaba xogar a carta de loitar nas provincias do sur (as máis ricas) á espera do monzón que detería ou paralizaría todo. Mentres, o Vietcong asentaba as súas bases e organizaba un Goberno Revolucionario Provisional.
Mentres tanto, os contactos cos Estados Unidos para conseguir apoio aéreo non cesaron, pero nesta ocasión só lograron boas palabras dun país que quería esquecer canto antes aquela contenda.
A Ofensiva de Primavera
Aquel derrubamento na parte norte do país e as Terras Altas Centrais mudou a percepción que tiñan os dirixentes dunha vitoria para o ano seguinte. Tamén o cambiou para Saigón que tratou de entrar en negociacións cos comunistas. Estes esixiron a desaparición de Thieu da escena política, quen finalmente deixou o poder o 21 de abril, sendo substituído polo Xeneral Duong Van Minh.
A finais de marzo o buró político reuniuse novamente e decidiuse lanzar a Ofensiva. Dung recordou o discurso lanzado tras a reunión:
O 22 de abril varios avións A-37 capturados ao inimigo voaron até Tan Son Nhut e, valéndose da súa aparencia, atacaron a torre de control e destruíron numerosos cazas. O fume puido verse dende Saigón coa conseguinte sensación de pánico.
Unidades enteiras do Saigón rendíanse ao paso dos comunistas que avanzaban tomando unha cidade tras outra baixo o lema
Rendición incondicional
miniatura|En 1975 aos refuxiados xa non lles quedaban sitios a onde ir. Na imaxe, evacuados survietnamitas atravesando a cuberta dun navío estadounidense durante a operación "Frequent Wind" en abril de 1975, para a súa posterior transferencia cara [[Filipinas ou a base de Camp Pendleton, California.]]
Ás 24 horas do 29 de abril (a Hora H) Saigón foi atacada desde todas as direccións, excepto dende o mar. Pola zona desmilitarizada penetraron máis unidades, o mesmo que dende Laos e dende o centro norte de Camboxa.
Nun bosque de caucho próximo a Dau Giay agardaba unha unidade de ataque en profundidade formada por unha brigada de carros de combate, un rexemento de infantaría e algunhas unidades máis. Levaban os vehículos camuflados con ponlas, os brazos con cintas vermellas para distinguirse e uniformes impecables para tomar a capital.
O xeneral Cao Van Vien asinou a orde de resistir coa frase "defender até a morte, até o final, a porción da terra que nos queda", pero pouco despois desertaba do seu posto e fuxía do país.
Ás 15 horas do 29 de abril os transportes, os blindados e carros de combate da unidade de ataque en profundidade saíron do bosque e chegaron á capital esmagando toda a resistencia que puideron atopar. Ao día seguinte chegaron a Saigón mentres a xente trataba de fuxir por calquera medio e con asombro ocuparon as rúas da capital avanzando cara ao cuartel xeral do Estado Maior, o Palacio da Independencia, o cuartel xeral da Zona Capital Especial, o Directorio Xeral da Policía e o aeródromo de Tan Son Nhut cunha enorme rapidez. Até os xornalistas quedaron sorprendidos cando recibiron a noticia de que penetraran no palacio presidencial (os tanquistas vietnamitas tiveron a cortesía de repetir o acto pouco despois para que o puidesen fotografar). Era a Caída de Saigón.
Os comunistas subiron as escaleiras do Palacio coas súas bandeiras. Chegaron ao despacho do presidente e entraron. Con certa dignidade Minh dixo:A contestación foi:
Repercusións do conflito
Probablemente poucos conflitos tiveron tantas repercusións na historia contemporánea como o de Vietnam e tamén poucos atraeron máis atención de novelistas e sobre todo cineastas.
Nos Estados Unidos de América
miniatura|200px|Imaxe do Vietnam Memorial en Washington DC, en 2005 miniatura|200x200px|Unha imaxe semellante do Memorial plasmada no [[anverso do dólar conmemorativo deste monumento aos verteranos (1994).]] Os bombardeos masivos e a crueldade da guerra retransmitida por vez primeira polos medios de comunicación terminaron de cambiar a imaxe que aínda había en moitos países dos Estados Unidos e especialmente a que tiñan os estadounidenses de si mesmos. A imaxe dun país enorme esmagando a outro pequeno e a dos seus soldados cometendo matanzas fóra e dentro resultaron demoledoras, deixando esmagado (pero non morto) o espírito do Destino Manifesto. Nas eleccións de 1968 un presidente dedicado ás reformas sociais como Lyndon Johnson enfrontouse a fortes desafíos por parte de dous demócratas opostos á guerra: os senadores Eugene McCarthy e Bob Kennedy (irmán do asasinado presidente Kennedy e asasinado tamén ao final da campaña). O 31 de marzo, en vista dunha humillante derrota nas enquisas de opinión pública e da incesante prolongación do conflito en Vietnam, Johnson retirouse da contenda presidencial e ofreceu negociar a fin da guerra. A reelección de Nixon en 1972 provocou un éxodo masivo de cidadáns descontentos a países como Canadá.
A oposición á guerra estendeuse dentro e fóra dos Estados Unidos entre a mocidade, sendo unha das causas dos movementos contra o sistema, como o movemento hippie. As universidades estadounidenses foron escenario de manifestacións de protesta contra a implicación dos Estados Unidos nesta guerra non declarada e, en opinión de moitos, inxustificada. Houbo encontros violentos entre os estudantes e a policía con masacres. En outubro de 1967, 200 000 manifestantes marcharon fronte ao Pentágono, en Washington DC, esixindo a paz, sendo un dos puntos máis culminantes do movemento pacifista. Tamén é certo que dita situación coincidiu cun dos momentos de máxima prosperidade económica e cunha gran demanda de emprego, o que confería moita seguridade á mocidade e posibilidades de cambiar modas e costumes. esquerda|miniatura|250px|Manifestante ofrecendo unha flor a un soldado durante unha protesta anti-Vietnam en Arlington, Virxinia, en 1967. National Archive A sinatura dos acordos de paz en País non foi unha saída con honor, como pretendía Nixon, como demostrou despois a sensibilidade da sociedade estadounidense cara aos desaparecidos en combate e, en décadas posteriores, a todos os que evitaron o conflito por un ou outro camiño. Ademais a contenda deixou centenares de miles de soldados cunha ampla adicción ás drogas e afectados polos efectos do axente laranxa usado durante a guerra, que lograron décadas despois a prestación sanitaria gratuíta ou a supresión de barreiras arquitectónicas.
O exército estadounidense afirmou sempre que loitara como debía, e se non logrou a vitoria foi por ter as mans atadas ás costas, tendo que levar os xornalistas á mesma fronte, non podendo empregarse como desexaba etc. Pero o trauma de Vietnam durou moito máis entre os militares que na sociedade en xeral. Así as referencias a esta contenda en calquera guión de cine que requira axuda do Pentágono son discutidas até a saciedade, mesmo con ameaza de rachar a colaboración se non se atende as súas demandas.
Para Vietnam
A vitoria fronte ao capitalismo non trouxo a paz a Vietnam, como o cambio de nome da súa festa nacional por Día da Paz podería facer crer. Poucos anos despois a nación invadía Kampuchea e os homes das balsas (refuxiados) seguiron aumentando sen que ningún país quixese facerse cargo deles. Aínda que a invasión do seu veciño trouxo a liberación dos camboxanos do seu réxime maoísta, un dos máis sanguinarios do planeta se non o que máis, non logrou a paz. As loitas contra o que quedaba dos Khmer vermellos prolongáronse durante máis dunha década, con continuos anuncios de retirada que se aprazaban ou non se cumprían, até que nos anos 90 se celebraron eleccións naquel país (ver Historia de Camboxa).
O antigo Vietnam do Norte perdeu o 70% da súa infraestrutura industrial e de transportes, ademais de 3 000 escolas, 15 centros universitarios e 10 hospitais.
O medio ambiente vietnamita quedou fondamente danado pola utilización do axente laranxa que defoliou grandes extensións de selva que non volveron a recuperarse pola invasión do bambú e outras plantas. Pero peor aínda foron os efectos na poboación desas substancias, aparentemente inocuas para os humanos, con miles de abortos prematuros, esterilidade (especialmente dolorosa para as mulleres do medio rural) e nacementos con malformacións, ao que debe engadirse todos os fillos ilexítimos de trazos caucásicos e africanos deixados na pobreza e marxinación polos soldados dos Estados Unidos.
Así mesmo causaron moitos danos á agricultura, mortes entre os campesiños e amputacións (especialmente a nenos) os miles de explosivos, municións e minas sen estalar nin retirar nos bosques e arrozais. Estes efectos provocaron a baixada de produción nas explotacións agrícolas e o aumento da poboación urbana que fuxía do campo, convertido en campo de batalla. Contabilizáronse 10 500 000 de refuxiados, creando unhas perdas de 200 000 millóns de dólares.
Tamén é verdade que, aínda acalados pola censura oficial, moitos vietnamitas botaban de menos os tempos dos "iankis" e o seu diñeiro. Pero coa apertura de relacións diplomáticas nos anos 90 e a axuda económica estadounidense producíronse situacións de certo desconcerto ante tanta xenerosidade.
As enormes infraestruturas de túneles escavados por todo Vietnam agora forman parte das atraccións que visitan os turistas. Pódense ver as entradas camufladas, percorrer as súas galerías, sentar nas mesas de reunións e até disparar as AK-47. Este turismo de guerra contribuíu a erguer a economía do país, moi enfraquecida tras a caída da URSS.
Para o resto do mundo
esquerda|miniatura|Helicópteros como o [[Black Hawk cos seus dous pares de aspas e blindaxe, ou a implantación definitiva dos chalecos antibalas e antifragmentos débense en parte ás experiencias obtidas en Vietnam. Do mesmo xeito, moi poucos gobernos apoiados polos Estados Unidos perderon unha guerra de guerrillas. .]]
A constatación de que un pobo pobre, pero moi motivado podía derrotar a maior potencia mundial empregando a guerra de guerrillas calou moi fondo na maioría dos países, até o punto de considerarse o medio definitivo de loita das nacións pobres contra as ricas, cousa da que se afastaron despois movementos como o dos Sen terra americanos.
Unha nefasta consecuencia daquela guerra foi a falta de atención prestada por Occidente ao xenocidio camboxano por ser un pobo subdesenvolvido que lograra derrotar tamén a un aliado dos Estados Unidos. Polo tanto, na mentalidade esquerdista ou revolucionaria, non podía ser malo, ou se o fose as informacións achegadas por organizacións como Amnistía Internacional cualificábanse de falsas ou manipuladas polos servizos de intelixencia estadounidenses.
Pódese dicir que o Exército dos Estados Unidos aprendeu moitísimo do vivido en Vietnam. Aínda que os políticos daquel país tiveron coidado despois en non facer combater os seus asesores á beira das forzas locais en rexións como Centroamérica, a experiencia obtida no sueste asiático serviu para formar as forzas de países como O Salvador, Guatemala, Honduras etc. e ser unha das causas para lograr deter os movementos guerrilleiros de ideoloxía comunista en Centroamérica que preocupaban aos Estados Unidos nas décadas posteriores. Nesa rexión só Nicaragua venceu na súa revolución. 250px|dereita|miniatura|Avión pulverizando a vexetación con defoliadores, o axente laranxa Dentro do continente africano só en Etiopía venceu unha revolución marxista, en 1977. A famosa e ineficaz liña McNamara foi posta en práctica novamente no Sáhara Occidental para frear os ataques do Fronte Polisario que a punto estiveron de derrotar por completo a Marrocos. Estes muros de separación entre o chamado Sahara Útil e o resto do deserto empregan a mesma tecnoloxía de sensores de movemento, detectores de persoal e baterías tras as barreiras físicas que a utilizada na zona desmilitarizada, pero a experiencia obtida permitiu mellorar acertadamente a táctica empregada na selva e supuxo unha das razóns para que Marrocos lograse conter ao Polisario. .
En Europa, nin ELA en Grecia nin o Dev Sol en Turquía lograron imporse.
Finalmente, en Asia e Oceanía ningún movemento marxista alcanzou o éxito dos vietnamitas.
Tras a desfeita de Vietnam as distintas administracións estadounidenses trataron de evitar a participación directa en calquera conflito, especialmente en América. Así mesmo, cando estas se levaron a cabo os distintos gobernos reaccionaron con certa rapidez: a Administración Clinton retirou a tempo as forzas enviadas a Somalia para evitar que aquela intervención se sentise como unha nova derrota; na década anterior, o presidente Ronald Reagan retirou do Líbano as súas forzas tras o atentado suicida en Beirut.
Ademais esta guerra caracterizouse polas impactantes imaxes que deixou para a posteridade. Entre as que pasaron á historia da fotografía atópanse a imaxe do Xeneral Nguyen Ngoc Loan asasinando o membro do Vietcong Nguyễn Văn Lém, en Saigón ( pode verse aquí) e a duns nenos correndo atemorizados fuxindo das bombas de napalm, en Trảng Bàng (pode verse aquí).
Unha guerra de película
Aínda que inicialmente a guerra de Vietnam non chamou excesivamente a atención da industria cinemetográfica, nos anos oitenta a produción de películas sobre o tema floreceu con títulos moi destacados como Apocalypse Now, Platoon ou Full Metal Jacket.
Ao contrario das análises históricas e até a propia sociedade estadounidense, o cine si soubo asimilar a derrota norteamericana.
Certamente os distintos estudios crearon cintas de todo tipo. Desta forma quizais a visión cinematográfica máis ficticia deste conflito sexa a dada por Rambo.
Información sobre uniformes
Estadounidenses: como roupa de campo ou de faena, o soldado que se acababa de instalar no Exército de EUA recibía 4 pantalóns de algodón de cor verde oliveira ou verde boreal, confeccionados cun peto por cadeira e 2 petos traseiros con solapas abotoadas.
Recibía 4 camisas de faena de algodón de cor verde oliveira, cun só peto colocado na pecheira. As insignias de rango e grao levábanse nestas camisas de faena. Os uniformes do Exército estadounidense posiblemente fosen os máis sofisticados, aínda que ás veces fosen bastante incómodos, debido a que, en parte, estaban feitos de material sintético. Os EUA chegaron a producir preto de 30 000 000 de pantalóns e camisas, case o triplo que soldados.
Sobra dicir que, malia seren fabricados en cantidades inxentes, os uniformes militares estadounidenses eran de maior calidade cós artesanais do Vietcong. Houbo controversia no debate referente a se a roupa interior debía ser de cor de camuflaxe tamén, no caso de que os soldados estadounidenses destinados a primeira liña de fogo tivesen problemas de camuflaxe ao ter que facer as súas necesidades. A idea rexeitouse e, aos partidarios de que ao final non se pintasen, un feito curioso deulles a razón: un grupo de soldados americanos quedaran perdidos na selva, e, para chamaren a atención dalgún piloto, colocaron no verde chan a roupa interior mostrando as siglas SOS. Ao final, conseguiron salvarse grazas a este ocorrente método.
Documentación
A guerra de Vietnam foi un dos conflitos máis documentados por non ser unha guerra declarada e, xa que logo, non poder aplicar a censura militar. Con todo, en países como España produciuse un esquecemento interesado, segundo palabras de María Teresa Largo Alonso, durante os anos oitenta, sendo moi escasa a produción histórica. Nalgunhas ocasións tense a sensación, comenta a mesma autora, de atoparse ante un conflito moi difícil de analizar pola enorme cantidade de material existente (traducións, reportaxes, crónicas). Fronte a este fenómeno aparece en contraposición o pouco tratada que foi a visión vietnamita para Occidente, creándose así, segundo Tad Szulc, unha visión mitificada ante a falta de análises máis profundas.
The White Stripes
The White Stripes foi un dúo procedente de Detroit, formado en 1997 por Jack White (guitarra, piano e voz) e Meg White (batería). Despois de editar varios sinxelos e tres álbums na escena independente de Detroit, a banda acadou a fama no ano 2002, como parte do movemento do garage rock revival. Os seus álbums White Blood Cells e Elephant chamaron a atención dunha gran cantidade de medios dos Estados Unidos e o Reino Unido. O sinxelo "Seven Nation Army", que usaba unha guitarra e un pedal de oitavas para crear o riff de apertura, converteuse nun dos seus temas máis recoñecibles. A banda gravou dous álbums máis, Get Behind Me Satan en 2005 e Icky Thump en 2007, e disolveuse en 2011 tras un longo hiato sen actuar e gravar.
The White Stripes usou un enfoque low-fi para compoñer e gravar. A súa música presentaba unha fusión de influencias de garage rock e blues con composicións, arranxos e actuacións sinxelas e cruas. O dúo tamén destacou pola súa estética, cun sinxelo esquema de color vermello, branco e negro usado en todas as súas portadas, ademais de pola súa fascinación polo número tres. A dscografía da banda está formada por seis álbmus de estudio, dous álbums ao vivo, un EP, un vídeo dun concerto, un documental de xira, 26 sinxelos, e 14 vídeos musicais. Os seus útimos tres álbums gañaron o Grammy ao mellor álbum de música alternativa. En 2015, Rolling Stone nomeouno o sexto mellor dúo da historia.
Inicios
A historia da banda comezou no estado de Míchigan, concretamente en Detroit, cidade natal de John Anthony Gillis e Megan Martha White. A banda creou as personaxes de Jack White e Meg White, únicos membros de The White Stripes, vocalista/guitarrista e batería respectivamente.
The White Stripes naceu en 1997, e nese mesmo ano lanzou un sinxelo chamado "Let's Shake Hands", a través do selo Italy Records. No ano seguinte fixeron un novo lanzamento con Italy, o sinxelo "Lafayette Blues", antes de que a banda se mudase para a discográfica Sympathy For The Record Industry.
Primeiros álbums
No novo selo estrearon o sinxelo "The Big Three Killed My Baby" e o primeiro LP en 1999, The White Stripes. En xiras ao lado de nomes como Pavement e Sleater-Kinney, a banda comezou a construír a súa reputación.
No ano 2000 dous sinxelos precederon o lanzamento do segundo álbum: "Hello Operator" e "Lord, Send Me An Angel". O novo disco, De Stijl, foi editado en xuño de 2000, traendo un conxunto de cancións sinxelas e cheas de referencias á música popular estadounidense, incluíndo unha versión de "Your Southern Can Is Mine", de Blind Willie McTell. O título do álbum ("o estilo", en holandés), é unha referencia ao movemento artístico liderado polo arquitecto Gerrit Rietveld.
Foi con ese disco co que a banda gañou Europa, e John Peel chegou a colocalos á mesma altura de Jimi Hendrix e os Sex Pistols. Jack e Meg pasaron tamén polo Xapón e Australia. Aínda en 2000, participaron no tradicional Singles Club do selo Sub Pop e lanzaron un split con The Dirtbombs.
En 2001 a banda aproveitou o seu bo momento para facer moitos concertos e, nos intervalos, lanzar EPs, sempre fieis ao vinilo. Jack White sacou tempo para manterse en contacto coa escena de Detroit, onde produciu algunhas bandas noveis. Nos concertos, o seu estilo, que fluía entre o blues, o country e o punk, e a súa habilidade na guitarra, facían que a falta doutro guitarrista e de baixista non fose notada polo público.
Chegada á fama
White Blood Cells, o terceiro traballo, foi lanzado nese ano, catapultando á banda definitivamente ao estrelato, co apoio case incondicional dos medios (outro factor bastante relevante na argumentación dos detractores da banda). No ano seguinte a banda continuou facendo concertos e lanzando sinxelos do seu último disco.
En 2003, a banda preparou o lanzamento dun novo álbum, o primeiro en ser lanzado pola V2/BMG (que contratou ao dúo en xaneiro de 2002, e relanzou os seus tres primeiros discos en xuño dese ano). As sesións de gravación do disco aconteceron nos Toe Rag Studios, en Londres, coa banda utilizando só equipo analóxico. miniatura|250px|[[Meg White no Primavera Sound 2007 de Barcelona]] Elephant lanzouse no mes de abril, anticipándose á data prevista debido a filtracións en Internet das súas cancións. O cuarto álbum de The White Stripes foi ben recibido, talvez non co mesmo entusiasmo do seu antecesor, pero mantiña o seu nivel. Unha versión de Burt Bacharach, "I Just Don't Know What To Do With Myself", gañou un videoclip dirixido por Sofia Coppola, e na canción que pecha o disco, "It's True That We Love One Another", Meg e Jack cantan coa vocalista Miss Holly Golightly, pouco coñecida entre o público, pero bastante admirada entre músicos como Mark Arm (líder de Mudhoney).