cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xaime de Borbón e Battenberg
Traxectoria
Xaime casou o 4 de marzo de 1935, na igrexa de Santo Ignacio de Loiola de Roma, con Emanuela de Dampierre e Ruspoli (1913-2012), filla do nobre francés Roger de Dampierre e Carraby (1892-1975), vizconde de Dampierre, duque pontificio de San Lorenzo Nuovo e nobre de Viterbo, e da súa primeira esposa, a princesa italiana Vittoria Ruspoli de Poggio Suasa (1892-1982).
Tiveron dous fillos:
Xaime e Emanuela de Dampierre divorciáronse o 4 de maio de 1947 en Bucarest, Romanía (o divorcio foi recoñecido polo Tribunal de Apelación de Turín o 3 de xuño de 1949, pero non, obviamente, en España).
O 3 de agosto de 1949, Xaime de Borbón casou civilmente en Innsbruck cunha cantante de ópera, Charlotte Luise Auguste Tiedemann (1919-1979), filla de Otto Eugen Tiedemann e Luise Amalia Klein. Charlotte era dúas veces divorciada (de Franz Büchler e de Fritz Hippler), e era nai dunha filla, Helga Charlotte Hippler. O 6 de decembro de 1949, Xaime de Borbón intentou que a súa renuncia aos dereitos de sucesión ao trono de España fose invalidada, opoñéndose a que o seu irmán Xoán de Borbón fose considerado o xefe da Casa Real.
O 3 de maio de 1964 tomou o título de duque de Madrid como xefe da rama carlista da sucesión española, sendo recoñecido como rei Xaime IV de España polo grupo de carlistas que non apoiaban a reclamación de Xavier de Borbón-Parma, despois de que Afonso Carlos, duque de San Jaime morrera en 1936.
Pero o 19 de xullo de 1969, Xaime de Borbón renunciou definitivamente a continuar reclamando os seus posíbeis dereitos dinásticos, cando o príncipe Xoán Carlos foi designado sucesor polo ditador Francisco Franco, ao solicitarlle este xesto o seu fillo Afonso.
Porén, algúns anos despois tratou de que o ditador nomeara sucesor ao seu fillo (que casara coa neta de Franco) e apartara da sucesión á xefatura de Estado a Xoán Carlos.
Xaime de Borbón morreu no Hospital Cantonal de Sankt Gallen, Suíza, o 20 de marzo de 1975. Dez anos despois, o rei Xoán Carlos I ordenou o traslado dos seus restos ao Mosteiro de El Escorial.
Filmografía sobre a súa persoa
Durante a segunda quincena de setembro de 2010, a canle de televisión española Telecinco emitiu un biopic sobre a vida de Afonso de Borbón e Dampierre —un dos fillos de Xaime de Borbón— en dous capítulos, titulado Alfonso, el príncipe maldito. O papel de Xaime foi interpretado polo actor Pedro Miguel Martínez.
Lista de concellos de Valencia
Lista de concellos da provincia de Valencia:
miniatura|400px|Mapa municipal
O holandés errante
miniatura|dereita|280px|"The Flying Dutchman" por Albert Pinkham Ryder O holandés errante ou o holandés voador (De Vliegende Hollander) é o motivo central dunha chea de lendas marítimas. Segundo a tradición, é un barco pantasma que non pode volver a porto, condenado a vagar para sempre polos océanos do mundo. O veleiro sempre é visto na distancia, ás veces resplandecendo cunha luz fantasmal. Se outro barco o saúda, a súa tripulación tratará de facer chegar as súas mensaxes a terra, a persoas mortas séculos atrás.
Orixe da lenda
As versións da lenda son innumerables. Unhas contan que a historia orixinariamente é holandesa, mentres que outras afirman que está baseada na obra de teatro The Flying Dutchman (1826), do dramaturgo inglés Edward Fitzball, e na novela The Phantom Ship (‘O buque pantasma’, 1837) de Frederick Marryat, máis tarde adaptada ao holandés como Het Vliegend Schip (‘O buque voador’) polo crego desa nacionalidade A.H.C. Römer. Outras versións aluden á ópera Der fliegende Holländer, de Richard Wagner (1841) e a The Flying Dutchman on Tappan Sea de Washington Irving (1855).
De acordo con certas fontes, o capitán holandés Bernard Fokke (do século XVII) serviu de modelo para o comandante do buque pantasma. Fokke foi célebre pola estraña velocidade de cruceiro que acadaba nas travesías entre Holanda e Xava, polo que se sospeitaba que firmara un trato co demo. Nalgunhas versións holandesas do mito, o capitán recibe o nome de Falkenburg. Marryat, na súa versión, dálle o nome de van der Decken (que significa 'en cuberta'), e recibe o de Ramhout van Dam na versión de Washington Irving. Uns e outros non se poñen de acordo á hora de chamar “holandés errante” ao barco ou ao capitán.
Así mesmo dise que este xurou, de cara a unha treboada, que non daría marcha atrás ata ter dobrado o Cabo de Boa Esperanza, aínda que lle custase chegar ao Xuízo Final. Falouse tamén dun horrible crime cometido a bordo do barco; e incluso dunha terrible epidemia que infectou á tripulación, á que por ese motivo non se lle permitiu desembarcar en ningún porto, sendo condenados dende entón —barco e mariñeiros— a navegar eternamente, sen posibilidade de pisar terra. En canto ás datas en que ocorrería, falouse de 1641, de 1680, de 1729 e outras datas.
A miúdo sinaláronse as similitudes e concordancias entre as lendas do Holandés Errante e o Xudeu Errante.
Na obra de Fitzball, ao capitán permitíaselle baixar a terra unha vez cada varios centos de anos para tratar de atopar unha muller coa que compartir a súa maldición. Na ópera de Wagner, cada sete anos.
Endotelio
Este artigo trata sobre o endotelio dos vasos sanguíneos; para o da córnea ver endotelio corneal.
miniatura|dereita|300 px|Situación do endotelio nunha arteria, e outras capas da parede. miniatura|dereita|Células endoteliais que forman a túnica íntima do vaso sanguíneo rodean a un [[eritrocito (E).]]
O endotelio vascular é o tecido que forma a fina capa de células que reviste a parte interior dos vasos sanguíneos, formando unha interface entre o sangue circulante do lume do vaso e o resto das paredes do vaso. O tecido endotelial é unha variedade de tecido epitelial. As células que o forman denomínanse células endoteliais. As células endoteliais revisten todo o sistema circulatorio, desde o corazón aos capilares máis pequenos. Tamén revisten os vasos linfáticos. Estas células reducen a turbulencia do fluxo sanguíneo, permitindo que o sangue se bombee a maior distancia, e teñen propiedades en canto á coagulación do sangue e outras.
O endotelio proporciona unha superficie non tromboxénica (evita coágulos) porque contén o glicosaminoglicano heparán sulfato, que intervén na activación da antitrombina III, unha protease que inactiva varios factores na cascada de reaccións da coagulación.
Terminoloxía
O modelo fundacional de anatomía fai unha distinción entre as células endoteliais e outras células epiteliais baseándose nos tecidos a partir dos cales se orixinan, e establece que a presenza de filamentos de vimentina en lugar de filamentos de queratina diferencian estes dous tipos de células epiteliais. As células endoteliais son de orixe mesodérmica, a diferenza das outras células epiteliais (ectodérmicas e endodérmicas).
O endotelio das superficies internas das cámaras do corazón denomínase endocardio. As paredes dos capilares sanguíneos e linfáticos están formadas por unha soa capa de células endoteliais, xunto cunha lámina basal e unha pequena rede fibrilar ; nos capilares unha soa célula endotelial pode circundar todo o perímetro interno do vaso. Nos vasos máis grosos a parede consta de varias capas e o endotelio é a última e máis interna.
Funcións
As células endoteliais están implicadas en moitos aspectos da bioloxía dos vasos sanguíneos, como son:
Nalgúns órganos, hai células endoteliais moi diferenciadas que levan a cabo funcións especiais de "filtrado". Exemplos deste tipo de estruturas endoteliais únicas son os glomérulos renais e a barreira hemato-encefálica.
Patoloxía
A disfunción endotelial ou perda do funcionamento correcto do endotelio, é unha indicación de que existen enfermidades vasculares, e normalmente considérase un fenómeno chave inicial para o desenvolvemento da aterosclerose. A función endotelial vese a miúdo afectada en pacientes de enfermidade da arteria coronaria, diabetes mellitus, hipertensión, hipercolesterolemia, e nos fumadores. A disfunción endotelial tamén serve para predicir futuros problemas cardiovasculares. Un dos principais mecanismos da disfunción endotelial é a diminución de óxido nítrico, normalmente debida á presenza de altos niveis de dimetilarxinina asimétrica, a cal interfire coa síntese de óxido nítrico estimulada pola L-arxinina normal. O mecanismo máis común da disfunción endotelial é o incremento de especies reactivas do osíxeno, que poden prexudicar á produción de óxido nítrico e á súa actividade de diversos modos. A proteína sinalizadora ERK5 é esencial para manter o funcionamento normal das células endoteliais. Unha consecuencia subseguinte aos danos nos endotelios é a liberación de cantidades patolóxicas do factor de von Willebrand, o cal promove a agregación das plaquetas e a súa adhesión ao subendotelio, formando así un trombo potencialmente fatal.
O premio Nobel de Medicina e Fisioloxía de 1998 foille entregado a Robert Furchgott, Ferid Murad e Louis Ignarro, investigadores que estableceron os mecanismos bioquímicos da función endotelial traballando por separado. Illaron e identificaron unha substancia que relaxaba as células musculares lisas dos vasos sanguíneos, que era o xa mencionado óxido nítrico. Este gas, producido polas células endoteliales, disólvese nos líquidos fisiolóxicos e relaxa as células musculares lisas do vaso, causando a dilatación do vaso. O óxido nítrico considérase o principal regulador das funcións do endotelio normal, operando como mensaxeiro extracelular.
Carreiras de segadoras en Tixós
Tixós é unha pequena aldea situada no concello de Baltar, na provincia de Ourense. No mes de agosto celébranse as festas en onra a San Salvador, que se leva de procesión ata a súa capela,que se atopa a medio quilometro da igrexa, onde se lle celebra unha misa e volvese de volta a igrexa. A carreira de segadoras lévase a cabo por cinco mozos do pobo que desempeñaron a función de mordomos en ditas festas. A parte do baile os mordomos decidiron organizar a maiores este xogo, porque é diferente e innovador, xa que o orfamento para a realización das festas era escaso. A elaboración de ditas carreiras levouse a cabo durante tres edicións, dúas delas consecutivas nos anos 2010 e 2011 e a terceira no ano 2015.
Características da carreira
Levase a cabo nun prado de grandes dimensións. O prado pertencía a un dos veciños da aldea, que o cedeu para que se puidese levar a cabo o evento, o prado atopábase segado o que facilitou a tarefa para delimitar o circuíto. O circuíto delimitábase con cintas e pacas de herba, que realizaban a función de limitar a pista pola que ían os participantes durante a carreira.
A maquinaria estaba en desuso, gardada nos alpendres de cada un dos participantes ou familiares dos mesmos, a velocidade máxima que podían acadar era de 20 km/h. Todos e cada un dos participantes comezaron a poñelas a punto, revisándoas, pintándoas, xa que algunhas delas se atopaban oxidadas e averiadas ou algunha roda pinchada.
O número de participantes era doce, dentro dos que se atopaban os mozos da aldea, e algúns a maiores que viñan das aldeas veciñas. Levaban un número no dorso para diferencialos.
A proba realizábase de dous en dous, íanse eliminando participantes ata quedar só dous finalistas clasificados. Máis tarde ao rematar a carreira, os clasificados achegábanse ao lugar onde se levaba a cabo a festa cos músicos, nas súas segadoras e subían ao escenario recoller os premios. Os trofeos fíxoos un veciño da aldea, que era canteiro, a base estaba feita de madeira e a parte superior era de pedra tallada cun gravado celta.
Bibliografía
Recuperado de: http://www.crtvg.es/tvg/a-carta/a-solaina-de-veran-programa-30 (minuto 20-24) Recuperado de: http://www.crtvg.es/tvg/a-carta/a-solaina-de-veran-programa-31 (minuto 30-36)
Cáca Milis
Cáca Milis é un filme irlandés de 2001 dirixido por Jennifer Keegan. Está protagonizado por Charlotte Bradley e Brendan Gleeson.
Legado
O filme é estudado por alumnos irlandeses que estudan a lingua irlandesa para o certificado "Leaving Cert". Como tal, converteuse nun filme de culto para a mocidade irlandesa.
Piero Carini
Piero Carini nado en Xénova o 6 de marzo de 1921 e finado en Saint-Étienne, Francia o 30 de maio de 1957 foi un piloto de carreiras de Italia.
Andaina nas carreiras
Carini terminou terceiro no Gran Premio de Modena de 1950, que se disputou ese ano coas regras da Fórmula 2, pilotando un OSCA. Con todo, o coche resultou pouco fiable en, pero logrou o suficiente como para ser invitado pola Scuderia Marzotto en , para conducir os seus Ferrari de Gran Premio e deportivos. Malia competir soamente en dous Grandes Premios (debutou o 6 de xullo de 1952), Carini fixo o bastante ben como para asinar polo equipo oficial de Ferrari para, efectivamente como un piloto "junior" xunto a Umberto Maglioli. Pero só competiu no Gran Premio de Italia de 1953, e ao final da tempada trasladouse a Alfa Romeo, para conducir en 1954 os seus coches de turismo Tlogrando vitorias na súa clase na Mille Miglia, o Tour de Sicilia e a Copa Dolomita.
En 1955 Carini pilotou un Ferrari logrando vitorias de clase en Dakar e Caracas, Venezuela, e cun O.S.C.A. unha vitoria de clase na Targa Florio.
En 1957, pilotando nunha carreira de coches deportivos, preto de Saint-Étienne, Francia, cun Ferrari Testa Rossa, o coche de Carini cruzou a mediana central e chocou con outro competidor morrendo instantaneamente.
San Mamede de Carnota, Carnota
San Mamede de Carnota é unha parroquia do concello coruñés de Carnota, situado entre Santa Comba e O Pindo. En 2010 tiña 1.320 habitantes (600 homes e 720 mulleres).
Patrimonio
A súa igrexa parroquial foi construída en 1755 e deseñada polo arquitecto Miguel Ferro Caaveiro. De estilo neoclásico, ten planta de cruz latina. Varios dos retablos foron creados polos mestres composteláns Francisco Nogueira e Pablo de Rosende, pero destaca sobre todo o labrado polos escultores noieses Xosé Ferreiro e Xosé Gambino. A entrada atópase rodeada de lápidas que, seguindo o costume popular, están orientadas cara ao altar.
Barn
O barn (símbolo b) é unha unidade de superficie, equivalente a 10−28 m². Os seus múltiplos son moi utilizados en física de partículas para medir as seccións eficaces en reaccións nucleares, e os seus inversos para medir luminosidades. Un barn é, aproximadamente, a área da sección transversal do núcleo dun átomo de uranio.
Tubilla del Lago
Tubilla del Lago é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 172 habitantes (INE 2012).
As Barreiras, San Pedro de Muro, Porto do Son
As Barreiras é un lugar da parroquia de San Pedro de Muro no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia.
Saxofón
O saxofón é un instrumento de vento madeira (aínda que o corpo sexa de metal). A súa clasificación débese a que o son se produce ao vibrar a palleta cando pasa o aire por ela e que provén dun instrumento fabricado con madeira (o clarinete). Tamén é chamado saxo ou saxófono. A familia de saxofóns consta de sete instrumentos, con idéntico duaté.
Características
miniatura|dereita|Céline Bonacina. Divídese en tres partes fundamentais:
Foi inventado cara 1840 por Adolphe Sax (1814-1894). O saxofón combina na súa construción a embocadura de palleta simple do clarinete, un corpo metálico unha versión ensanchada do tubo cónico do óboe.
Os saxofóns máis coñecidos son o soprano, o alto, o tenor e o barítono cunha extensión de dúas oitavas e media, agás o barítono, que posúe un semitón máis. A calidade de timbre vai dende o suave e doce até o rouco e metálico, dependendo da embocadura, da emisión e do saxo que se estea a tocar.
Historia
Os saxofóns apareceron por primeira vez na orquestra sinfónica en 1844. Algúns compositores escribiron partes orquestais para eles, como os franceses Hector Berlioz e Georges Bizet. O alemán Richard Strauss usa un cuarteto de saxofóns na súa Sinfonía doméstica (1903). Entre as obras para saxofón solista destaca a Rapsodia (1903) para saxofón orquestra de Claude Debussy e a Fantasía para saxofón e orquestra (1948) de Heitor Villa-Lobos. Na segunda metade do século XX usouno Luciano Berio, Luigi Nono e Pierre Boulez, entre outros.
Nas bandas militares os saxofóns teñen o mesmo papel que os clarinetes. O saxofón fíxose especialmente popular en Estados Unidos por estar moi ligado ao desenvolvemento do jazz.
Luís Gerpe González
Luís Samuel Gerpe González, nado en Lalín en 1878 e finado en 1955, foi un sacerdote e escritor galego.
Traxectoria
Estudou a carreira sacerdotal no Seminario de Lugo. Utilizou os pseudónimos Alberto D'Estebo e Fuco de Outeiro. Publicou en El Norte de Galicia o folletín Gallegadas de unha festa (1904). Foi coadxutor de Tomiño e párroco de Estás, Parada das Achas e novamente Estás.
Paradiseidos
Varias especies están ameazadas pola caza ou a perda de hábitat.
Taxonomía e sistemática
Durante moito tempo as aves do paraíso foron consideradas estreitamente relacionadas cos Ptilonorhynchidae. Hoxe, aínda que ambos os grupos son tratados como parte da liñaxe australiana dos córvidos, crese que os dous grupos están só distantemente emparentados. Os parentes evolutivos máis próximos das aves do paraíso son os córvidos, os monárquidos e os estrutideidos australianos.
Un estudo de 2009 que examinou o ADN mitocondrial de todas as especies para determinar as relacións evolutivas dentro da familia e cos seus parentes máis próximos e estimou que a familia apareceu hai 24 millóns de anos, o que é antes do que se pensaba en estimacións previas. O estudo identificou cinco clados dentro da familia, e situou a separación entre o primeiro clado, que contén os monógamos Manucodia e Lycocorax pyrrhopterus, e as outras aves do paraiso, en hai 10 millóns de anos. O segundo clado inclúe os Parotia e o Pteridophora alberti. O terceiro clado provisionalmente contén varios xéneros: Seleucidis, Drepanornis, Semioptera, Ptiloris e Lophorina, pero os valores que apoian estas inclusións son baixos. O cuarto clado comprende Epimachus, Paradigalla e os Astrapias. O clado final inclúe Cicinnurus e os Paradisaea.
Os límites exactos da familia revisáronse tamén. As tres especies de Cnemophilus e Loboparadisea foran tratados anteriormente como unha subfamilia de aves do paraíso, que se chamou Cnemophilinae. A pesar das diferenzas na boca, morfoloxía do pé e hábitos de nidación permaneceron na familia ata que un estudo feito en 2000 os pasou a unha familia separada máis próxima aos Melanocharitidae. O mesmo estudo encontrou que os Macgregoria pulchra pertencían en realidade á gran familia de Australasia dos Meliphagidae. Ademais destas tres especies, varias especies e xéneros de sistemática enigmática foron consideradas membros potenciais desta familia. As dúas especies do xénero Melampitta, tamén de Nova Guinea, foron ligadas coas aves do paraíso, pero as súas relacións seguen sendo pouco claras, e máis recentemente foron asociadas cos Struthideidae australianos. O Lamprolia victoriae de Fixi foi asociado coas aves do paraíso moitas veces desde o seu descubrimento, pero nunca foi formalmente asignado á familia. Recentes probas moleculares fixeron que agora se sitúe a especie cos Rhipidura.
Especies
Xénero: Lycocorax
Xénero: Manucodia
Xénero: Phonygammus
Xénero: Astrapia
Xénero: Parotia
Xénero: Pteridophora
Xénero: Ptiloris
Xénero: Epimachus
Xénero: Drepanornis
Xénero: Cicinnurus
Xénero: Semioptera
Xénero: Seleucidis
Xénero: Paradisaea
Híbridos
Poden orixinarse híbridos de aves do paraíso cando individuos de diferentes especies de aspecto similar teñen áreas de distribución que se solapan, e as especies confúndense e cren que son da mesma especie e crúzanse.
Cando Erwin Stresemann se decatou de que a hibridación entre aves do paraíso podería ser unha explicación de por que moitas das especies descritas eran tan raras, examinou moitos espécimes controvertidos e, durante as décadas de 1920 e 1930, publicou varios traballos sobre esta hipótese. Moitas destas especies descritas a finais do século XIX e inicios do XX son agora xeralmente consideradas híbridos, aínda que algunhas seguen discutíndose; non é probable que se establezan definitivamente os seus status sen un exame xenético dos espécimes conservados en museos.
Descrición
A variación na plumaxe entre os sexos está moi relacionada co sistema de reprodución. Os Manucodia e Lycocorax pyrrhopterus, que son socialmente monógamos, son sexualmente monomórficos. Son tamén monomórficas as dúas especies de Paradigalla, que son polígamas. Todas estas especies teñen xeralmente unha plumaxe negra con iridescencia verde e azul en diversas proporcións. A plumaxe das femias das especies dimórficas é tipicamente verdosa para confundirse co seu hábitat, a diferenza das rechamantes cores que presenta a dos machos. Os machos máis novos destas especies teñen plumaxe similar á das femias, e tardan moito en chegar á madurez sexual, de modo que non adquiren a plumaxe adulta ata os sete anos. Isto permite que os machos máis novos se protexan dos depredadores coas súas cores máis apagadas, e tamén que reduzan a hostilidade por parte dos machos adultos.
Hábitat e distribución
O centro da diversidade das aves do paraíso é a grande illa de Nova Guinea e todos os xéneros menos dous se atopan en Nova Guinea. Estes dous son os xéneros monotípicos Lycocorax e Semioptera, ambos endémicos das illas Molucas, situadas en Indonesia ao oeste de Nova Guinea. Das especies do xénero Ptiloris, dúas son endémicas dos bosques costeiros do leste de Australia, unha vive tanto en Australia coma en Nova Guinea, e unha só se encontra en Nova Guinea. O xénero restante cunha especie fóra de Nova Guinea é Manucodia, un representante do cal se encontra no extremo norte de Queensland, Australia. As restantes especies están restrinxidas a Nova Guinea e algunhas das illas que a rodean. Moitas especies teñen áreas de distribución moi restrinxidas, especialmente varias especies cun tipo de hábitat restrinxido como os bosques de media montaña (como o Epimachus fastosus) ou endémicos de illas (como o Cicinnurus respublica).
A maioría das aves do paraíso viven en bosques tropicais, como selvas, pantanos, e bosques nubrados, e case todos son habitantes solitarios das árbores. Varias especies viven en mangleirais costeiros. A especie que vive máis ao sur é o Ptiloris paradiseus de Australia, que vive en bosques húmidos subtropicais e temperados. Os do grupo dos Manucodia son os máis plásticos en canto aos seus requirimentos de hábitats, en especial o Manucodia ater, que habita en bosques e sabanas abertas con árbores e arbustos. Os hábitats de media montaña son os máis ocupados por estas aves, e trinta das corenta especies viven na faixa altitudinal entre os 1.000 e 2.000 m de altura.
Dieta e alimentación
miniatura|dereita|As froitas do xénero [[Schefflera son unha importante parte da dieta do Astrapia mayeri. ]] A dieta das aves do paraíso é fundamentalmente froitas e artrópodos, aínda que poden comer tamén pequenas cantidades de néctar e pequenos vertebrados. A proporción dos dous tipos principais de alimentos varía coa especie, e nalgunhas especies predomina a froita, mentres que os artrópodos predominan noutras. A proproción dos dous afecta a outros aspectos do comportamento da especie, por exemplo as especies fruxívoras tenden a alimentarse nas copas das árbores, mentres que os insectívoros poden alimentarse en zonas a media altura das árbores. As fruxívoras son máis sociais que as insectívoras, que son máis solitarias e territoriais.
Incluso as aves do paraíso que comen principalmente insectos comen tamén grandes cantidades de froita; e a familia é en conxunto unha importante dispersora de sementes nos bosques de Nova Guinea, xa que non dixiren as sementes. As especies que se alimentan de froitas cobren unha ampla área buscando froitos e mentres o fan xúntanse con outras especies comedoras de froita nas árbores que dan froitos, pero non se asocian con elas e non permanecen xunto a outras especies durante moito tempo. Comen as froitas mentres están pousadas sobre as árbores, non ao voo desde o aire, e poden usar os pés como feramentas para manipular e soster a súa comida, o que lles permite extraer certos froitos capsulares. Hai certa diferenciación de nichos na elección das froitas polas especies e unha determinada especie só consome unha limitada cantidade de tipos de froitos en comparación coa gran variedade da que dispoñen. Por exemplo, o Phonygammus keraudrenii e o Manucodia chalybatus comen principalmente figos, mentres que o Parotia lawesii prefire principalmente bagas e o Lophorina superba e o Paradisaea raggiana comen maiormente froitos encapsulados.
Reprodución
A maioría das especies teñen elaborados rituais de apareamento, e as especdies de Paradisaea utilizan un sistema de tipo lek. Outros, como as especies de Cicinnurus e Parotia, teñen danzas de apareamento moi ritualizadas. Os machos son polígamos nas especies sexualmente dimórficas, pero son monógamos en polo menos algunhas das especies monomórficas. A hibridación é frecuente nestes paxaros, o que suxire que as especies polígamas de aves do paraíso están moi estreitamente relacionadas malia pertenceren a distintos xéneros. Describíronse moitos híbridos como novas especies, algunhas das cales son discutidas.
As aves do paraíso constrúen os seus niños con materiais brandos, como follas, fentos, e gabiláns de plantas, e son situados tipicamente nas bifurcacións dos troncos. O número típico de ovos en cada posta varía nas distintas especies e non se sabe para todas as especies. As grandes especies case sempre poñen un só ovo, pero as especies menores poden producir postas de 2 ou 3 ovos. Os ovos eclosionan pasados de 16 a 22 días, e as crías viven no niño ata entre 16 e 30 días de idade.
Relacóns cos humanos
Os máis coñecidos son as especies do xénero Paradisaea, incluída a especie tipo Paradisaea apoda. Esta especie foi descrita por espécimes traídos a Europa por expedicións de comerciantes a inicios do século XVI. Estes espécimes foran preparados por comerciantes nativos que lles quitaban as ás e pés para que puidesen servir de decoración. Isto non o sabían os exploradores, e en ausencia de máis información orixináronse moitas crenzas sobre estas aves. Durante un tempo pensouse que eran as míticas aves fénix. A súa condición a miúdo sen patas nin ás destas preparacións disecadas levaron a crer que as aves nunca se pousaban senón que se mantiñan permanentemente no aire grazas ás súas plumas. Os primeiros europeos que encontraron estes exemplares preparados, foron os mariñeiros de Fernando de Magalláns na súa circunnavegación da Terra. Antonio Pigafetta escribiu sobre elas que "a xente díxonos que estas aves procedían do paraíso terrestre, e chámanlles bolon diuata, é dicir, 'aves de Deus'". Esta é a orixe tanto do nome "ave do paraíso" coma do nome específico apoda (sen pés) dalgunha especie como Paradisaes apoda. Un relato alternativo de Maximiliano Transilvano usaba o termo Mamuco Diata, unha variante de Manucodiata, que era utilizado como sinónimo de ave do paraíso no século XIX, e hoxe hai un xénero chamado Manucodia.
Caza
miniatura|Ilustración da obra [[The Malay Archipelago de Alfred Russel Wallace (1869) titulada "Nativos disparando á Gran Ave do Paraíso"]] A caza de aves do paraíso leva producíndose desde hai moito tempo, posiblemente desde o asentamento humano na zona onde vivían estes paxaros. Observouse que entre as especies cazadas máis habitualmente, os machos empezan a aparearse oportunisticamente incluso antes de que lles creza a plumaxe ornamental.
O naturalista, explorador e autor Alfred Russel Wallace pasou seis anos na área de Indonesia e escribiu a obra The Malay Archipelago (publicada en 1869), durante ese tempo cazou, recolleu e describiu moitos espécimes de animais e aves incluíndo varias aves do paraíso.
Ben que a caza para obter plumas para a confección de sombreiros foi moi intensa nos séculos XIX e XX, pero hoxe estas aves gozan de protección legal e a súa caza só está permitida en niveis sustentables para prover de plumas para as necesidades cerimoniais das poboacións tribais locais.
Emiliano Zapata
Emiliano Zapata Salazar, coñecido tamén como o Caudillo do sur, nado en San Miguel Anenecuilco, Ayala (Morelos), o 8 de agosto de 1879 e finado o 10 de abril 1919, foi un dos líderes militares máis importantes durante a Revolución Mexicana.
Inicios
Foi fillo de Gabriel Zapata e de Cleofas Salazar, formou parte dunha típica familia campesiña. A súa infancia desenvolveuse á vez do latifundismo porfirista en Morelos. Realizou os primeiros estudos co profesor Emilio Vara, quen fora un vello soldado juarista. Pronto traballou como labrador e arrieiro. En 1906 asistiu a unha xunta de campesiños en Cuautla, para discutir a forma de defender fronte aos facendados veciños as súas terras do pobo. A súa rebeldía condenouno á leva: en 1908, Zapata quedou incorporado ao 9°. Rexemento de Cabalería, en Cuernavaca; foi asignado como caballerango de Pablo Escandón, Xefe do Estado Maior de Porfirio Díaz, máis tarde asignóuselle co mesmo posto a Ignacio da Torre, xenro de Díaz, quen lle tomou afecto pola súa destreza cos cabalos.
En setembro de 1909 foi electo presidente da xunta de defensa das terras de Anenecuilco, onde a par dese momento empezou a estudar os documentos que acreditaban os dereitos dos pobos ás súas terras e dese xeito converteuse en dirixente agrario de Morelos, o seu Estado natal. A súa primeira aparición política allea ao seu mundo campesiño foi nas eleccións para gobernador de Morelos en 1909, cando apoiou ao candidato da oposición, Patricio Leyva, en contra do dos latifundistas, Pablo Escandón.
No mes de maio de 1910 recuperou pola forza as terras de Vila de Ayala, que eran protexidas polo o xefe de policía José A. Vivanco e que deixou en posesión dos campesiños do lugar, con este feito tivo que escapar varias veces do goberno pois foi declarado bandoleiro. Logo de recuperar as terras deixounas en posesión de todos os campesiños daquel lugar. Algúns meses despois participou na reunión que se celebrou nese mesmo lugar, é dicir en Vila de Ayala para discutir o que despois sería o Plan de Ayala.
Revolución Maderista e Plan de Ayala
A finais dese mesmo ano, Pablo Torres Burgos foi enviado a Estados Unidos por Emiliano Zapata para que se puidese entrevistar con Francisco I. Madero. O resultado desta entrevista foi a decisión de tomar as armas por Emiliano Zapata e outros 72 campesiños e con Juan Moreno, Rafael Moreno, Maurilio Mejia e José Vergara. Isto fixérono o día 10 de marzo de 1911, cando proclamaron o Plan de San Luís, onde coa bandeira da recuperación de terras aos campesiños logrou manter a súa loita. Logo diso dirixiuse cara ao sur pois xa era perseguido por Aureliano Blanquet e o seu batallón de soldados. Neste período do movemento Zapatista sobresaen as batallas de Chinameca, Jojutla, Jonacatepec, Tlayecac e Tlaquiltenango así como a morte do zapatista, que ata precedeu ao mesmo Emiliano, e antigo líder do movemento suriano, Pablo Torres Burgos, á morte do mesmo, Emiliano Zapata é elixido segundo xunta revolucionaria do sur en 1911 como novo xefe revolucionario-maderista do sur. As reivindicacións zapatistas, que supuñan unha reforma agraria radical (a terra é de quen a traballa) foron inaceptables para os sucesores de Porfirio Díaz, pódese dicir o mesmo de Francisco León da Barra, quen facendo uso da súa facultade de presidente encabezou diversos enfrontamentos políticos e armados co xefe suriano; e ata do mesmo Francisco I. Madero.
Durante 1912, Emiliano Zapata combateu ao Exército Federal, que ao mando dos xenerais Arnoldo Casso López, Juvencio Robles e Felipe Anxos buscaban a pacificación nos estados do sur. Os zapatistas buscaron defenderse e fixérono brutalmente en versión do exército federal: nas narracións dos ataques zapatistas son comúns as referencias a asaltos, incendios, violacións etcétera, o certo é que ditas narracións eran alteradas para xustificar os desastres cometidos polos membros do Exército Fedral. Nese ano sobresaen os ataques a Tepalcingo, Yautepec, Cuautla e Cuernavaca., aínda que debe afirmarse que nese entón o movemento zapatista era moi débil tanto no ámbito político como na rama militar, sobre todo cando a campaña do goberno maderista contra os sublevados surianos quedou a cargo do Xeneral Felipe Anxos, pois polos seus métodos civilizados e tolerantes restábanlle bases ao zapatismo, pois Anxos simpatizaba con eles.
A loita no sur á morte de Madero
Tras o asasinato de Francisco I. Madero e o ascenso no poder de Victoriano Huerta, a loita armada se exacerbó e Zapata foi un dos xefes revolucionarios máis importantes, á vez que introduciu importantes reformas en Morelos. Posteriormente estas posturas opuxérono ao novo presidente (Venustiano Carranza). Victoriano Horta unha vez no poder, enviou unha comisión encabezada polo pai de Pascual Orozco, Pascual Orozco (Pai) a pactar a paz con Emiliano Zapata, isto facilitaríalle ter unha fronte menos de guerra no país. Este, que contaba agora co dominio de Morelos e parte dos Estado de México, Guerreiro, Poboa e Tlaxcala, negouse a pactar cos que chamou “Asasinos de Madero”. Fusilou ao emisario de Horta, enviou unha carta ao Xeneral Félix Díaz repudiando ao goberno de Horta e para maio reformou o seu Plan de Ayala declarando que Victoriano Horta era indigno da presidencia do país e a Pascual Orozco retiróuselle o cargo de Xefe da Revolución. Zapata quedou entón como único Xefe do Exército Libertador do Sur. Con todo, é preciso consignar que recoñecer o Plan de Ayala implicaba o non recoñecemento do Plan de Guadalupe, converténdoos en loitadores dunha causa illada ás encarnizadas batallas que se libraban no norte do país con Francisco Vila, Álvaro Obregón e Pablo Gonzáles Garza.
Nos primeiros meses de 1914, Zapata tomou Jonacatepec e Chilpancingo, e nese mesmo ano, o seu exército xa constaba de 27 000 homes, polo que para abril xa controlara por completo o estado de Morelos e algúns lugares de Guerrero. Pouco despois conquistou Cuernavaca e para xuño achegouse á Cidade de México ocupando Cuajimalpa, Xochimilco e Milpa Alta, con todo, as forzas constitucionalistas pecháronlles o paso ao ocupar a Cidade de México, antes que as propias zapatistas que se atopaban máis cerca. En setembro, Venustiano Carranza enviou a Juan Sarabia, Antonio I. Vilarreal e a Luís Cabrera a conferenciar con Emiliano Zapata, pero novamente o caudillo suriano esixiu a renuncia ao Poder Executivo de Venustiano Carranza e o recoñecemento do Plan de Ayala. Os emisarios, como toda resposta abandonaron o seu campamento e o estado pois Carranza rexeitou rotundamente as súas peticións cualificándoas de inadecuadas.
Goberno convencionista
Nese mesmo mes, Zapata, desde o seu cuartel xeral de Cuernavaca, promulgou a entrega de terras aos pobos. Invitado por varios delegados da Convención de Aguascalientes, na que os tres grupos máis importantes que participaron na Revolución Mexicana intentaron dirimir as súas diferenzas, Zapata non foi en persoa ao citado evento pero enviou unha comisión integrada por Antonio Díaz Soto e Gama (quen protagonizo o Incidente da Bandeira), Leobardo Galván, Paulino Martínez, Manuel J. Santibáñez e Manuel Uriarte, os que quedaron en calidade de observadores ata que a Convención optou por descoñecer a Venustiano Carranza. Así pois, Emiliano Zapata uniuse con Francisco Vila e ambos recoñeceron a Eulalio Gutiérrez como presidente provisional de México, non así o encabezado por Venustiano Carranza, o que provocou a continuación da guerra civil. A finais de novembro a poderosa División do Norte e o Exército Libertador do Sur entraron na Cidade de México, alcanzando así fama nacional o movemento zapatista, como a outra cara da moeda entre campesiños surianos e do norte. Na súa estancia na Capital as súas tropas tiveron unha actitude máis que pacífica: obtiveron recursos mediante esmolas e evitaron os roubos e asaltos dalgúns bandidos que se facían chamar zapatistas, ensuciando o seu nome. O 4 de decembro Vila e Zapata tiveron unha soada entrevista en Xochimilco, lográndose unha alianza militar entre ambos os exércitos. Vila aceptou en cambio o Plan de Ayala, fóra das súas acusacións a Francisco I. Madero, quen fora o seu redentor e obrigouse a dar armas a Zapata. Concretados estes acordos, Emiliano Zapata, partiu rumbo a Amecameca e tomou Poboa o 17 de decembro de 1914, aínda que nos primeiros días de xaneiro a praza foille arrebatada polas forzas do Xeneral Álvaro Obregón. Este habería de dedicar os seus maiores esforzos para combater ao poderoso exército villista, dando lugar a que durante 1915, Morelos fose gobernado polos campesiños levantados en armas, asesorados polos intelectuais da loita suriana. En 1916, unha vez que Venustiano Carranza instalouse na Cidade de México e que Francisco Vila sufrise serias derrotas por parte do Exército de Álvaro Obregón, Carranza dispuxo a ofensiva contra o zapatismo, ao mando de Pablo González Garza. Con apoio ata da aviación do exército, Cuernavaca foi ocupada polos constitucionalistas en maio e, aínda que regresou efemeramente a mans dos zapatistas, quedou definitivamente no seu poder o 8 de decembro dese mesmo ano.
Morte de Zapata
miniatura|150px|O cadáver de Zapata. A guerra por parte do goberno tomou perfís desapiadados. O gonzalista Jesús Guajardo fíxolle crer a Zapata que estaba descontento con Carranza e que estaría disposto a unirse a el. Zapata pediulle probas e Guajardo deullas. Acordaron reunirse na Facenda de Chinameca, Morelos, o 10 de abril de 1919, pero Zapata morreu presa dunha emboscada. Non poucos condenaron o procedemento, ademais, isto deu lugar a que, unha vez morto, Zapata convertésese no Apóstolo da Revolución e símbolo dos campesiños desposeidos. O movemento continuou, aínda que en franco declive, e os zapatistas acordaron nomear a Gilbardo Magaña Porca como Xefe do Exército Libertador do Sur, quen sería o último. Case un ano despois os compañeiros de Zapata integráronse ao goberno aguaprietista, e un a un morreron asasinados polo mesmo goberno cando traballaban para a mesma institución.
Os seguidores de Emiliano Zapata reciben o nome xenérico de zapatistas, aínda que é moi importante facer a distinción entre os zapatistas de tempos da revolución mexicana e os actuais zapatistas do sur de México.
Zapata é o autor da famosa frase «É mellor morrer de pé que vivir toda unha vida axeonllado», Dores Ibárruri "A Pasionaria" (quen certamente a popularizou cos seus discursos durante a guerra civil española) e ata a Esquilo.
Milagros López Blanco
María de los Milagros López Blanco, nada en Laza o 24 de febreiro de 1904 e finada en Pontevedra o 21 de febreiro de 1995, foi unha mestra galega.
Traxectoria
Filla de Francisco López Cuquejo, fiel contraste na provincia de Pontevedra, e Liduvina Blanco, e irmá de Celso López Blanco. Viviu un tempo en Valladolid.
Ingresou no Instituto de Pontevedra en 1916 e despois estudou na Escola Normal de Pontevedra, onde obtivo o título de mestra en 1926. Foi mestra en Ribadelouro (Tui) e Budiño (Salceda de Caselas) dende 1934. Era socia da Casa del Maestro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi sancionada con suspensión de emprego e soldo o 1 de setembro de 1936. Revisado o seu expediente en decembro, foi sancionada con seis meses de suspensión de emprego e medio soldo. En 1937 foi nomeada mestra interina da graduada de Ponte Caldelas. En 1938 volveu á escola de Budiño. En 1941 foi destinada á escola de Ribeira (Crecente). Tamén deu clase en Cutián (San Xurxo de Sacos), Seixo, Cuspedriños, o seu último destino.
Vida persoal
Casou en 1929 co tamén mestre Rodolfo Estévez Rodríguez. Tiveron tres fillos: Rodolfo, Fernando e José Luis.
Marsha Mason
Marsha Mason, nada en St. Louis (Missouri) 9 3 de abril de 1942 é unha actriz estadounidense.
Traxectoria
Traballou no cinema desde 1969, logrando catro candidaturas ao Oscar á mellor actriz.
No teatro traballou en varias obras do dramaturgo Neil Simon, con quen estivo casada. Tamén actuou na televisión, tendo un papel na serie Frasier en 1997 e 1998.
José Cividanes
José Cividanes Álvarez, nado en Vigo en 1865 e finado en Marín o 11 de xullo de 1937, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Foi avogado en Vigo. Despois foi nomeado avogado do Estado da provincia de Pontevedra. O 25 de decembro de 1931 participou no acto de fundación do partido Unión Regional de Derechas de Pontevedra celebrado no Teatro Principal da capital no que foi nomeado Presidente da Xunta Directiva e da que tamén formaban parte Tomás Abeigón Pazos coma Viceresidente e Víctor Lis Quibén coma Secretario. .
Vida persoal
Casou con Rosa Patiño Lima.
Herbert A. Hauptman
Herbert Aaron Hauptman, nado o 14 de febreiro de 1917 en Nova York e finado en Buffalo o 23 de outubro de 2011, é un matemático americano galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1985.
Traxectoría
Nado en Nova York, foi o fillo máis vello de Israel Hauptman e de Leah Rosenfeld.
Interesouse pola ciencia e as matemáticas desde mozo, e graduouse na Universidade de Nova York en 1937. En 1939 recibiu un máster na Universidade de Columbia.
Máis tarde, colaborou con Jerome Karle no laboratorio de investigación naval de Washington, D.C. e ao mesmo tempo matriculouse para a carreira de filosofía na Universidade Johns Hopkins de Baltimore en Maryland, da cal recibirá o título en 1954.
Investigacións científicas
En 1985 foi galardoado, xunto ao seu colaborador Jerome Karle, co Premio Nobel de Química pola súa contribución no desenvolvemento de métodos directos para determinar estruturas cristalinas.
M19
M19 pode facer referencia a:
Casa da Música
miniatura|dereita|300px|Casa da Música, na noite da inauguración
A Casa da Música é a principal sala de espectáculos de Porto. Foi proxectada polo arquitecto holandés Rem Koolhaas e construída como parte do proxecto Porto Capital Europea da Cultura en 2001 (Porto 2001). Malia que a súa construción non foi rematada ata o 2005, axiña se converteu nunha icona da cidade.
Construción
miniatura|300px|Vista interior do auditorio
Críticas dos especialistas
miniatura|dereita|300px|Concerto de [[Einstürzende Neubauten, maio de 2008.]] A arquitectura do edificio foi aclamada internacionalmente. Nicolai Ouroussoff, crítico de arquitectura do New York Times, clasificouno como "o proxecto máis atraente que o arquitecto Rem Koolhaas construíu" e como "un edificio cun ardor intelectual combinado coa súa beleza sensual". Comparouno tamén "co exuberante proxecto" do Museo Guggenheim de Bilbao do arquitecto Frank Gehry en Bilbao. "Mirando simplemente o aspecto orixinal do edificio, verifícase que esta é unha das máis importantes salas de espectáculos construída nos últimos 100 anos", comparándoa coa sala de espectáculos de Walt Disney, nos Ánxeles, ou co auditorio da Berlim Philharmonic.
Inauguración
Malia que o primeiro concerto foi o día 14 con Clã e Lou Reed, o espazo foi inaugurado o 15 de abril de 2005 polo Presidente da República Jorge Sampaio. O Primeiro Ministro, políticos, e a sociedade de Porto estiveron presentes no concerto dado pola Orquestra Nacional do Porto.
Funcionalidade
A Casa da Música posúe dous auditorios principais, se ben outras áreas do edificio poden ser adaptadas para concertos ou espectáculos (oficinas, actividades educativas etc).
Lumen
O lumen (símbolo: lm) é a unidade do Sistema Internacional de Medidas para medir o fluxo luminoso, unha medida da potencia luminosa emitida por unha determinada fonte. O fluxo luminoso diferénciase do fluxo radiante en que o primeiro contempla a sensibilidade variable do ollo humano nas diferentes lonxitudes de onda da luz e o último involucra toda a radiación electromagnética emitida pola fonte segundo as leis de Wien e de Stefan-Boltzmann sen considerar se tal radiación é visible ou non.
Explicación
Se unha fonte luminosa emite unha candela de intensidade luminosa uniformemente nun ángulo sólido dun estereorradián, o seu fluxo luminoso total emitido nese ángulo é un lumen. Alternativamente, unha fonte luminosa isótropa dunha candela emite un fluxo luminoso total de exactamente 4\pi lumens. Pódese interpretar o lumen de forma menos rigorosa como unha medida da "cantidade" total de luz visible nun ángulo determinado, ou emitida por unha fonte dada.
Unha bombilla incandescente de 100 vatios emite aproximadamente 1000 lumens, mentres que unha lámpada de vapor de sodio da mesma potencia emite arredor de 15.000 lumens, unhas quince veces máis, podendo chegar a emitir até 20 veces máis que unha lámpada de incandescencia, dependendo do tipo de lámpada.
Lumens ANSI
A potencia luminosa dun proxector adoita medirse en lumens. O Instituto Nacional Estadounidense de Estándares (ANSI, polas súas siglas en inglés) creou un procedemento estándar para determinar dita potencia, tomando medicións en diferentes posicións e calculando un valor medio. No aspecto comercial, a potencia luminosa calculada segundo este método acostúmase publicar en "lumens ANSI", para distinguilos de aparatos cunha potencia que se calculou doutro xeito. As medicións de lumens ANSI son xeralmente máis correctas que as ofrecidas por outras técnicas da industria de proxectores.
Lumens pico
Os lumens pico constitúen unha medida da potencia luminosa habitualmente usada para os proxectores de TRC. A súa medición efectúase usando un padrón cun 10% a un 20% da imaxe en branco (no centro), e o resto en negro. A potencia luminosa mídese na área central. As limitacións técnicas deste tipo de proxectores implica que producen o maior brillo cando só unha pequena área se ilumina, como neste test. O resultado é que un aparato pode producir 1200 lumens pico, e só 200 lumens ANSI.
Messier 19
miniatura|Messier 19 Messier 19 (tamén coñecido como M19 ou NGC 6273) é un cúmulo globular situado a 28.000 anos luz do sistema solar, caracterizado pola súa forma oval, é igualmente un dos cúmulos globulares máis próximos ao centro da galaxia, concretamente a 5200 anos luz. Descubriuno en 1764 Charles Messier. M19, de magnitude 7, pódese ver, cun aspecto nebuloso, con telescopios pouco potentes pero é preciso un de 200 mm para apreciar algunha das súas estrelas estrelas. Pertence á constelación Ophiuchus, localizado nunha rexión illada.
Ramón Neto
Ramón Nieto Otero, nado na Illa de Arousa o 26 de xullo de 1975, é un poeta galego.
Traxectoria
Licenciado en Filoloxía Inglesa pola Universidade de Santiago de Compostela, realizou tamén estudos de música. Reside e exerce a docencia en Bruxelas desde 1999.