cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia do Canadá
Historia
Coa Revolución Americana de 1776, que durou de 1774 ata 1783, o Canadá sufriu levas de colonos leais aos británicos, que se estableceran no que é a actual provincia de Ontario. Con iso, os británicos decidiron separar Canadá en dous, creando o Canadá Superior (actual Ontario) e o Canadá Inferior (actual Quebec), alén do territorio de Novo Brunswick (antiga Acadia, parte dos territorios antigamente colonizados polos franceses).
Xeografía matemática
Normalmente o contido da Xeografía matemática son os primeiros tratados, nun estudo introdutorio da xeografía, para cubrir a localización da Terra no universo e do sistema solar, movementos da terra, a influencia do sol e da lúa sobre a superficie (punto inevitable e esencial en ramas como a climatoloxía, hidroloxía) e á definición e comprensión dos sistemas de localización como a base para todo o estudo xeográfico.
Cotovía pequena
Distribución e hábitat
Encóntrase principalmente en Europa, as montañas do norte de África e no oeste de Asia. En Europa, a ave prece estar máis a gusto nos parámos areentos de Bélxica, onde a súa densidade era de 7,5 parellas por km2 en 1988. No mesmo ano, as densidades en Alemaña Oriental eran de 0,29 a 5,0 parellas por km2 e de entre 0,1 e 0,25 parellas por km2 no sur de Inglaterra, e os hábitats máis óptimos eran os máis densamente habitados. Porén, as poboacións flutuaron en Europa nas décadas de 1990 e 2000 e non se dispón de datos de densidades máis actualizados. A amplitude da área de distribución da cotovía pequena vai desde Inglaterra no oeste, partes do norte de Exipto no sur, Irán e Turkmenistán no leste a Escandinavia no norte. O declive das poboacións tivo como resultado que a súa área de distribución se fixo menor, por exemplo en Gran Bretaña reproducíase antes en Gales e centro de Inglaterra, pero agora encóntrase só no sur de Inglaterra. Dentro do seu rango é principalmente sedentaria no oeste, mentres que as poboacións do leste migran ao sur no inverno. En Galicia é sedentaria pero pouco abondosa.
Historia do Canadá
Historia
Os propios Estados Unidos, en 1812, invadiron o Canadá Inferior e o Superior, nunha tentativa de anexar o resto das colonias británicas en América do Norte. Os Estados Unidos non tiveran éxito, mais ocuparon temporalmente as cidades de York (actual Toronto) e Quebec, queimándoas ao deixalas. miniatura|250x250px|"[[Token do habitante" (1837) do Canadá Inferior, coa figura dun colono francés dedicado á agricultura.]] En 1837, houbo unha gran rebelión de colonos, tanto no Baixo Canadá como no Alto Canadá. Iso levou aos británicos á unha tentativa de asimilar a cultura francesa á británica - entre outras cousas, Baixo Canadá e Alto Canadá foron unidos nunha única provincia do Canadá.
Provincias e territorios do Canadá
miniatura|350px|Mapa xeopolítico do Canadá O Canadá é unha federación de Norteamérica integrada por dez provincias e tres territorios que conforman o segundo país máis grande do mundo en termos de superficie. A diferenza principal entre unha provincia e un territorio canadense é que a provincia recibe os poderes de goberno directamente da Coroa británica, por medio do Acta da Constitución de 1867, o cal outórgalle máis competencias e dereitos que un territorio, cuxos poderes están delegados polo goberno federal.
Historia do Canadá
Historia
O medo a unha segunda invasión estadounidense, xerando inmensos gastos en relación ao requisitos de seguridade (máis tropas, armamentos etc), xunto ao fracaso británico en asimilar aos franceses en 1830, fixo que a idea da Confederación Canadense, cuxo obxectivo era integrar Canadá e defender mellor a rexión dun eventual ataque dos Estados Unidos, fose aprobada polos británicos. O 1 de xullo de 1867, as provincias do Canadá, Novo Brunswick e Nova Escocia tornáronse nunha federación, en parte politicamente independente do Reino Unido. Porén, os británicos aínda terían control sobre o Ministerio de Relacións Exteriores do Canadá durante 64 anos.
Adena / WWF
Adena é a sección española dunha das maiores e máis eficaces organizacións mundiais e independentes dedicadas á conservación da natureza, integrada no Fondo Mundial para a Natureza (WWF). A WWF foi creada en 1961 e en España en 1968 e opera en máis de 100 países, co apoio de cerca de cinco millóns de persoas en todo o mundo.
O seu obxectivo é traballar para deter a degradación ambiental da Terra e construír un futuro no cal o ser humano viva en harmonía coa natureza grazas á:
Provincias e territorios do Canadá
Na actualidade as provincias do Canadá son Alberta, a Columbia Británica, Manitoba, Novo Brunswick, Terra Nova e Labrador, Nova Escocia, Ontario, a Illa do Príncipe Eduardo, Quebec e Saskatchewan. Os tres territorios son os Territorios do Noroeste, Nunavut e Yukón.
Historia
Ontario, Quebec, Novo Brunswick e Nova Escocia son as provincias orixinais, formadas cando as colonias británicas norteamericanas se federaron o 1 de xullo de 1867 no Dominio do Canadá e por etapas comezaron a acumularse os indicios de soberanía do Reino Unido. Durante os seis anos seguintes Manitoba, Columbia Británica e a Illa do Príncipe Eduardo foron engadidas como provincias.
En 1869, Terra Nova e Labrador decidiu nun referendo permanecer como territorio británico e non como parte do Dominio do Canadá xa que temían que as políticas do Canadá central dominasen as políticas de Terra Nova en canto a impostos e outros asuntos económicos. En 1907, Terra Nova e Labrador adquiriron o estatuto de Dominio. Porén, en 1933 o goberno de Terra Nova caeu, e durante a segunda guerra mundial o Canadá tomou a responsabilidade de defender Terra Nova. Logo da guerra, cuestionouse o estatuto de Terra Nova, e por unha estreita maioría, os cidadáns votaron para unirse á Confederación Canadense en 1948, nun referendo. O 31 de marzo de 1949, converteuse na décima e última provincia en unirse á confederación.
Historia do Canadá
Historia
Despois de 1867, lentamente aceptaron unirse á Confederación Canadense outras colonias británicas. A primeira foi a Columbia Británica e, en 1880, os Territorios do Noroeste -cedidos pola Compañía da Baía de Hudson. Posteriormente, os Territorios do Noroeste serían divididos nas actuais provincias de Alberta, Saskatchewan e Manitoba, alén dos territorios de Yukon e Nunavut. O oeste canadense foi totalmente integrado ao territorio canadense, non sen a xeración de conflitos de cuño étnico, social e económico, dos cales destaca a Rebelión de Red River, ocorrida entre 1869 e 1870, e a Rebelión de Saskatchewan, ocorrida en 1885, ambas lideradas por Louis Riel. Este sería posteriomente executado por traizón.
Provincias e territorios do Canadá
Goberno
miniatura|300px|dereita|﻿Evolución das fronteiras e os nomes das provincias e territorios do Canadá. As provincias gozan de grande autonomía en relación co poder federal, e teñen a xurisdición sobre a maioría dos servizos públicos de sanidade, educación, benestar e dos transportes intraprovinciais. Reciben "pagos de transferencia" do goberno federal para financiar estes servizos, e tamén teñen a capacidade de cobrar os seus propios impostos. O goberno federal, con poderes superiores en canto ao cobro de impostos, acondiciona estes pagos de transferencia e inflúe ás provincias; por exemplo, como condición para recibir fondos para financiar os servizos de sanidade, as provincias téñense que comprometer a ofrecer acceso universal.
Historia do Canadá
Historia
Canadá participou na primeira guerra mundial, como aliado dos británicos, tendo un importante peso no decorrer da guerra. A guerra xerou tamén un forte nacionalismo Quebecois, porque os canadenses de orixe francesa non querían ir á guerra, en tanto que os canadenses de orixe británica si.
Xeografía matemática
Nos últimos tempos, a xeografía matemática tornouse máis relevante para o desenvolvemento da sistemas da información xeográfica (SIG). Modelaxe matemática de diversos fenómenos na superficie da Terra a través do SIX, abriu un importante campo da materia, o que permitiu unha maior interacción con outros ramos da xeografía como a hidroloxía, climatoloxía, xeomorfoloxía e xeografía económica.
Provincias e territorios do Canadá
Goberno
Os órganos lexislativos das provincias son unicamerais. Anteriormente, algunhas provincias tiñan unha segunda cámara, coñecida como Consello Lexislativo, pero foron abolidas; a última en selo sería a do Quebec en 1968. Na maioría das provincias, o órgano lexislativo chámase Asemblea Lexislativa, salvo nas provincias de Nova Escocia e Terra Nova e Labrador onde se chama Casa de Asemblea, e no Quebec, onde se coñece como Asemblea Nacional. Ontario ten unha Asemblea Lexislativa pero os seus membros denomínanse Membros do Parlamento Provincial. As Asembleas Lexislativas usan un procedemento similar ao da Cámara dos Comúns canadense. O xefe de goberno de cada provincia é o premier, xeralmente o líder do partido con maioría parlamentaria. Este é tamén o caso en Yukón, pero os Territorios do Noroeste e Nunavut non teñen partidos políticos a nivel territorial. O representante da raíña en cada provincia é o Tenente Gobernador. En cada un dos territorios hai un Comisionado análogo, pero representa ao goberno federal e non ao monarca. Estas diferenzas terminolóxicas resúmense a continuación.
Terminoloxía federal, provincial e territorial comparada
(*) Quebec, Nova Escocia, Novo Brunswick, Manitoba, Terra Nova e a Illa do Príncipe Eduardo historicamente tiñan un Consello Lexislativo, análogo ó Senado federal.
Provincias do Canadá
Notas:
Cotovía pequena
Distribución e hábitat
O seu hábitat natural son os páramos e espazos abertos con árbores espalladas. Prefire os claros en bosques de piñeiros e páramos e plantacións de piñeiros novos. Traballos experimentais indican que unha alteración anual do chan pode incrementar a abundancia de cotovías pequenas en terras baixas con páramos herbáceos e uceiras. Esta ave pode tamén encontrarse máis raramente en áreas urbanas.
Xeografía matemática
fa:مهندسی ژئوماتیک
Historia do Canadá
Historia
Outro efecto da primeira guerra mundial foi a discriminación canadense dos inmigrantes (principalmente de orixe asiática). Iso foi debido ao feito de que a economía canadense diminuíu, debido ao termo da guerra -os soldados que participaran na guerra, en vez de atopar recoñecemento, atoparon desemprego. Con esta discriminación, Canadá prohibiu a entrada de inmigrantes vidos da China ou restrinxiu bastante a entrada a inmigrantes vidos doutros países.
Cotovía pequena
Comportamento e ecoloxía
miniatura|esquerda|Ave en voo no [[Parque Natural de Südheide]] O macho da cotovía pequena canta unha canción en voo similar á da laverca común pero aletea máis a medida que se eleva e fai espirais cara adiante, facendo círculos sobre o chan mentres canta a unha altura bastante constante. Tanto o macho coma a femia cantan desde o chan ou pousados nunha árbore.
Reprodución
miniatura|Catro ovos desta especie na colección do [[MHNT]] O niño está normalmente feito de herbas, fentos, raíces e musgos e construído nunha depresión no chan. A nidación empeza cedo, e ás veces os primeiros ovos póñenos a finais de marzo. Normalmente poñen de tres a cinco ovos. A femia incuba os ovos, que son brancos con manchas marróns, durante de 13 a 15 días. Ambos os pais alimentan despois os xoves no niño e os polos abandonan o niño pasados outros 11 a 13 días. Proxenitores e crías permanecen xuntos durante o verán e ata o outono. Pode criar dúas ou ás veces tres roladas de polos nun ano.
Historia do Canadá
Historia
Despois da guerra, a dependencia do Canadá respècto dos británicos diminuíu en 1931, polo Estatuto de Westminster, segundo o cal ningún acto parlamentario do Reino Unido tería efecto no Canadá, alén de dar soberanía aos canadenses sobre o seu Ministerio das Relacións Exteriores. Neses anos, a Gran Depresión xa mostraba os seus efectos devastadores no país -desemprego, miseria, fame-, efectos que só terminarian co inicio da segunda guerra mundial, na cal novamente Canadá desempeñou un importante papel.
Cotovía pequena
Alimentación
Igual que ocorre con moitas especies da familia das lavercas, a cotovía pequena é principalmente vexetariana cando é adulto, pero durante a estación reprodutora tamén comen insecto de tamaño medio. A dieta está principalmente composta de sementes e insectos como escaravellos, moscas e avelaíñas. Durante a estación reprodutora, a femia incuba os ovos en quendas de aproximadamente en 45 minutos e con intervalos de oito minutos de alimentación.
Historia do Canadá
Historia
Co termo da guerra, a economía do Canadá continuou a medrar, ata os días actuais - en parte, debido ao crecemento dos Estados Unidos. As leis que restrinxían a entrada de inmigrantes (e prohibían a entrada dos chineses) foron abolidas en 1954, grazas á importante participación de soldados de ascendencia chinesa. En 1964, todas as leis que restrinxian a entrada de inmigrantes baseados en raza ou etnia foron eliminadas. Actualmente, o Canadá posúe unha das poboacións máis diversificadas etnicamente.
Entre 1963 e 1968, o primeiro ministro do Canadá, Lester Bowles Pearson, introduciu unha serie de servizos gobernamentais como plans de pensión e un sistema público de saúde. Alén diso, tamén instituíu o francés como idioma oficial do país, e creou unha nova bandeira nacional, a Folla de arce Flag, que é a actual bandeira do país. Ao longo da década de 1960 e de 1970, Toronto substituíu a Montreal como a capital financeira do país.
Non obstante, desde o fin da guerra, o movemento pola independencia política do Quebec foi gañando forza. En 1977, a provincia do Quebec, baixo o goberno de René Lévesque, baixo os termos da Lei 101, tornou o francés a única lingua oficial da provincia, e en 1980, Quebec realizou un referendo para a independencia da mesma. No plesbecito, o 60% dos votantes non aprobaron o referendo, e Quebec continuou oficialmente pertencendo ao Canadá. Nun segundo referendo para a independencia da provincia, en 1995, o número de votantes Quebequenses que votaron por continuar no Canadá caeu ao 50,3%; mesmo así, o Quebec continuou a formar parte do Canadá. En 1997, o Tribunal Supremo do Canadá xulgou que a secesión dunha provincia canadense era inconstitucional.
Provincias e territorios do Canadá
Territorios do Canadá
Na actualidade, os territorios do Canadá son tres. A diferenza das provincias, os territorios do Canadá non teñen ningunha xurisdición inherente e só gozan dos poderes que lles son delegados polo goberno federal. Os territorios abarcan a porción do Canadá ao norte da latitude 60° N e ao oeste da baía de Hudson, así como case todas as illas ao norte do Canadá continental (desde a baía de James cara ás Illas Árticas). A seguinte táboa presenta os territorios en orde de precedencia.
Nota: Canadá non adquiriu novo territorio para crear Yukón, Alberta, Saskatchewan ou Nunavut. Estes formáronse a partir dos Territorios do Noroeste.
Evolución das provincias e territorios
Columbia Británica, Novo Brunswick, Terra Nova e Labrador, Nova Escocia e a Illa do Príncipe Eduardo eran colonias separadas antes unirse ó Canadá. Ontario e Quebec uníronse antes da Confederación como a Provincia do Canadá.
Manitoba e os Territorios do Noroeste creáronse en 1870 a través da Terra de Rupert e os Territorios do Noroeste. Entón, a rexión do Territorio do Noroeste abarcaba todo o norte e o oeste do Canadá, incluíndo dúas terceiras partes de Ontario e Quebec, salvo as Illas Árticas, a Columbia Británica e unha pequena porción do sur de Manitoba.
En 1882 formáronse os distritos provisionais nos Territorios do Noroeste.
En 1895 fixéronse cambios nos distritos dos Territorios do Noroeste.
En 1903 a disputa pola fronteira de Alasca fixou o límite noroeste de Columbia Británica. Este foi unha das dúas únicas provincias na historia canadense en reducir o seu tamaño. A segunda ocorreu en 1927, cando unha disputa divisoria entre a provincia do Quebec e o Dominio de Terra Nova resultou no incremento de Labrador a expensas do Quebec.
En 1905 formáronse a provincias de Alberta e Saskatchewan a partir dos Territorios do Noroeste.
En 1912 as provincias do Quebec, Ontario e Manitoba creáronse de territorio que formara unha vez parte dos Territorios do Noroeste.
En 1999 Nunavut foi creado a partir da porción leste dos Territorios do Noroeste. Yukón está na parte occidental do norte do Canadá, mentres que Nunavut está no leste.
A poboación de Nunavut é 85% inuit, mentres que a poboación dos Territorios do Noroeste é 10% inuit, 40% amerindios (chamados "primeiras nacións" ou "primeiros pobos") e métis (mestizos) e o 50% non é aborixe. Os tres territorios son a rexión menos poboada do Canadá, cunhas 100.000 persoas. A miúdo refírese a eles como unha soa rexión, "O Norte", a efectos organizativos.
Cada un dos territorios elixe a un membro do Parlamento. A diferenza dos territorios dos Estados Unidos (como as Illas Virxes dos Estados Unidos), os territorios canadenses elixen a un representante coas mesmas prerrogativas que os outros da Cámara dos Comúns. Os residentes dos territorios canadenses son cidadáns con todos os dereitos dos cidadáns das provincias. Cada territorio tamén conta cun senador.
Xenotipo
O xenotipo describe a constitución xenética dun individuo, os alelos específicos dese individuo, normalmente referíndose a un carácter específico que se está estudando. Por exemplo, hai tres posibles xenotipos para o xene humano do albinismo, e ten dúas formas alélicas: A dominante e a recesiva. Así os tres posibles xenotipos son AA (homocigoto dominante), Aa (heterocigoto) e aa (homocigoto recesivo).
Unha teoría xeralmente aceptada é que o xenotipo herdado, factores epixenéticos transmitidos, e variación ambiental non herdable contribúen ó fenotipo do individuo.
As mutacións non herdables no ADN non se toman como representativos do xenotipo individual. Porén, os científicos a miúdo falan por exemplo dun (xeno)tipo particular dun cancro, referíndose ó xenotipo da enfermidade no canto do xenotipo do enfermo.
Xenotipo e secuencia xenómica
O xenotipo dun individuo difire lixeiramente da súa secuencia xenómica. Unha secuencia e unha medida absoluta da composición básica dun individuo, ou dunha representación dunha especie ou grupo; un xenotipo implica unha medida de como un individuo difire ou está especializado dentro dun grupo de invididuos ou especies. Así que normalmente un refírese a un xenotipo individual referíndose a un xene de interese e, en individuos poliploides, refírese á combinación de alelos que leva o individuo (ver cigosidade).
Xenotipo e fenotipo
Un xene dado causará polo común un cambio observable nun organismo, chamado fenotipo. Os termos xenotipo-fenotipo son distintos polo menos por dúas razóns:
Un exemplo sinxelo para ilustrar o xenotipo como distinto do fenotipo e a cor das flores do chícharo (ver Gregor Mendel). Hai tres xenotipos posibles: PP (homocigoto dominante), Pp (heterocigoto) e pp (homocitoto recesivo). Todas elas teñen distintos xenotipos, pero as dúas primeiras teñen o mesmo fenotipo (flores púrpuras) diferentes do xentipo da terceira (brancas).
Un exemplo máis técnico para ilustrar o xenotipo son os polimorfismos dun só nucleótido ou SNPs polas siglas en inglés. Un SNP é un cambio dun só nucleótido entre dúas secuencias de DNA que se corresponden en diferentes individuos, por exemplo onde a secuencia AAGCCTA cambie a AAGCTTA. Aparecen dous alelos: o ca C e o da T. Normalmente os SNPs teñen tres xenotipos, denominados de forma xenérica AA,Aa e aa. No exemplo anterior, os tres xenotipos serían CC, CT e TT. Outros tipos de marcadores xenéticos, coma os microsatélites poden ter máis de dous alelos, e así teren maior número de xenotipos diferentes.
Xenotipo e xenética
Con deseños experimentais axeitados poden utilizarse métodos estatísticos para relacionar diferenzas nos xenotipos das poboacións coas diferenzas observadas nos fenotipos. Estes estudos de asociación xenética poden utilizarse para determinar factores de risco xenéticos asociados cunha enfermidade. Poden incluso diferenciar que poboacións responderán ou non a un medicamento en particular. Esta aproximación práctica coñécese como medicina á carta ou farmacoxenómica.
Xenotipo e matemáticas
Inspirado no concepto biolóxico e utilidade dos xenotipos, a ciencia da computación utiliza xenotipos simulados en programación xenética e algoritmos evolutivos. Estas técnicas poden axudar no desenvolvemento de solucións matemáticas a certos tipos de problemas complexos.
Sepp Maier
miniatura|200px|Sepp Maier.
Josef 'Sepp' Maier, nado o en Metten o 28 de febreiro de 1944, é un exfutbolista alemán. Xogaba de porteiro.
Traxectoria
Toda a súa carreira transcorreu no Bayern Munich. Con este club gañou a Bundesliga catro veces e a Copa de Europa tres veces consecutivas. Aínda mantén unha marca, a de xogar 422 seguidos, entre os anos 1966 a 1977. Foi nomeado Xogador Alemán do Ano tres veces.
Coa Selección de fútbol de Alemaña conseguiu o título de campión mundial en Alemaña e a Eurocopa 1976.
Retirouse en 1979 tras sufrir un accidente de coche. Despois diso estivo a adestrar ós gardametas do Bayern Munich e máis tarde da selección xermana.
Sixto Aguirre
Sixto de Aguirre Garín, nado en Rianxo o 1 de setembro de 1901 e finado en Palas de Rei o 14 de agosto de 1936, foi un médico e político galego.
Traxectoria
miniatura|esquerda|Retrato feito por [[Camilo Díaz Baliño cando estiveron no cárcere de Santiago de Compostela.]] Residía na aldea de Imo en Dodro. A súa casa familiar era unha mansión grande e suntuosa pero sen excesivos fastos, construída a fins do século XVIII polos seus devanceiros. Era fillo do avogado Alejandro Nicolás Aguirre del Río e María Dolores Garín. Sobriño do poeta Luís Aguirre del Río.
Viviu en Santiago de Compostela e estaba vinculado á Izquierda Republicana. Foi detido en Dodro e paseado con Camilo Díaz Baliño en Palas de Rei; o seu cadáver apareceu á beira da estrada nas proximidades do lugar de Saa.
Amiloide
Definición
O nome amiloide débese a que inicialmente estes agregados foron incorrectamente identificados como amidón (amylum en latín), baseándose en técnicas de tinguidura con iodo cru. Durante un período, a comunidade científica debateu se os depósitos amiloides eran ou non depósitos de lípidos ou de carbohidratos ata que finalmente se descubriu que eran depósitos de material proteináceo. Téñense utilizado dúas difinicións de amiloide:
16 de novembro
O 16 de novembro é o 320º día do ano no Calendario Gregoriano e o 321º nos anos bisestos. Quedan 45 días para rematar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|dereita| Faustino Santalices. miniatura|100px|dereita| José Saramago.
Amiloide
Doenzas que presentan amiloides
A Sociedade Internacional da Amiloidose (International Society of Amyloidosis) clasifica as fibrilas amiloides baseándose nas proteínas asociadas.
16 de novembro
Mortes
miniatura|100px|dereita| Clark Gable.
Notas
Os 366 días do ano
Amiloide
Biofísica dos amiloides
Os amiloides caracterízanse por presentar unha estrurtura cuaternaria en folla beta cruzada. Os amiloides son identificados xeralmente utilizando colorantes fluorescentes, polarimetría de tinguidura, dicroísmo circular, ou FTIR (que son todos métodos indirectos), pero a proba estándar para saber se unha estrutura contén fibras beta cruzadas é facer unha observación de difracción de raios X. O termo "beta cruzada" está baseado na observación de dous conxuntos de liñas de difracción, unha lonxitudinal e outra transversal, que forman un característico patrón "cruzado". Hai dous sinais de difracción de dispersión característicos producidos a 4,7 e 10 Å (0,47 nm e 1,0 nm), correspondentes coas distancias entre fibras e de apiamento nas follas beta. Os "apiamentos" de follas beta son curtos e atravesan o largo da fibrila amiloide; a lonxitude da fibrila amiloide está constituída polas cadeas beta aliñadas.
Recentes estudos de difracción de raios X de microcristais revelaron detalles atómicos da rexión central do amiloide. Na estrutura cristalográfica curtos tramos de rexións con tendencia amiloide das proteínas amiloidoxénicas discorren perpendicularmente ao eixe do filamento, o que confirma o modelo "beta cruzada". Ademais, dúas capas de folla beta interdixítanse para crear unha interface compacta deshidratada denominada interface de cremalleira estérica. Hai oito clases de interfaces de cremalleira estérica, dependendo do tipo de folla beta (paralela e antiparalela) e da simetría entre dúas follas beta adxacentes.
A polimerización amiloide (agregación ou polimerización non covalente) é xeralmente sensible á secuencia, é dicir, causar mutacións na secuencia pode impedir a autoensamblaxe, especialmente se a mutación interrompe a folla beta, como cando se introduce prolina ou ácido alfa-aminoisobutírico non codificado. Por exemplo, os humanos producen amilina, un péptido amiloidoxénico asociado coa diabetes tipo II, pero nas ratas a amilina non é amiloidoxénica, a non ser que se lle introduzan mutacións.
Outros polipéptidos e proteínas como a amilina e a proteína beta do Alzheimer non teñen unha secuencia consenso simple e crese que operan por asociación hidrofóbica. Entre os residuos hidrofóbicos, os aminoácidos aromáticos son os que teñen a máis alta propensión amiloidoxénica.
Para estes péptidos a polimerización cruzada (fibrilas dunha secuencia polipeptídica que causan a formación doutras fibrilas doutra secuencia) obsérvase in vitro e posiblemente in vivo. Este fenómeno é importante, xa que explicaría a propagación de prións entre especies.
Patoloxía amiloide
As razóns da asociación dos amiloides coas enfermidades non está clara. Nalgúns casos, os depósitos interrompen fisicamente a arquitectura dos tecidos, o que suxire que interrompen a súa función por algún proceso masivo. Unha explicación cada vez con maior consenso implica na causa da morte celular aos intermediatos prefibrilares, máis que ás fibras amiloides maduras.
Certos estudos mostraron que a deposición amiloide está asociada coa disfunción mitocondrial e a xeración resultante de especies reactivas do osíxeno (ROS), que poden iniciar unha vía de sinalización celular que leva á apoptose.
Existen informes que indican que os polimeros amiloides (como os que forma a huntingtina) poden inducir a polimerización de proteínas amiloidoxénicas esenciais, que deberían ser deletéreas para as células. Ademais, estas proteínas esenciais poden tamén ser secuestradas dentro dos agregados
Tinguidura histolóxica
Clinicamente, as doenzas amiloides son identificadas xeralmente por un cambio na intensidade da fluorescencia de colorantes planares aromáticos como a tioflavina T ou o vermello congo. A positividade do vermello congo segue sendo o estándar para a diagnose da amiloidose. Isto atribúese xeralmente ao cambio no ambiente no que está o colorante, xa que eses colorantes se intercalan entre as cadeas beta. As placas amiloides congofílicas xeralmente producen unha birrefrinxencia verde mazá cando se ven a través de filtros polarimétricos cruzados. Para evitar tinguiduras non específicas, úsanse outras tinguiduras histolóxicas, como a da hematoxilina e eosina, que permiten amortecer a actividade do colorante noutras partes da célula como o núcleo, ás que o colorante se podería unir. A tecnoloxía de anticorpos moderna e a inmunohistoquímica fixeron máis fácil a tinguidura específica, pero con frecuencia isto pode causar problemas porque os epitopos poden estar agochados nos pregamentos do amiloide; unha estrutura proteica amiloide ten xeralmente unha conformación diferente da que o anticorpo recoñece.
708
Outros
Historia ano a ano
Esgos, Esgos, Esgos
Esgos é un lugar da parroquia de Esgos no concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. Segundo o INE e do IGE en 2011 tiña 248 habitantes (133 homes e 115 mulleres).
É a capital do concello, ao que dá nome.
Demografía de Suíza
200px|miniatura|Evolución da poboación suíza. miniatura|200px|Linguas oficiais en Suíza: {{legend|#fe9625| [[Lingua alemá de Suíza|Alemán suízo (62.7%; 72.5%) }} {{legend|#52b041| Francés (20.4%; 21.0%) }} {{legend|#6a51a3| Italiano (6.5%; 4.3%) }} {{legend|#91238d| Romanche (0.5%; 0,6%) }}]] miniatura|200px|Famosos suízos: [[Leonhard Euler (matemático), Louis Agassiz (xeólogo), Albert Einstein (físico), Auguste Piccard (físico)]] A evolución demográfica suíza caracterízase polo aumento continuo da media de idade e a alta proporción da poboación estranxeira.
A relixión maioritaria, practicada por 43% dos suízos, é o catolicismo, seguido por diversas crenzas protestantes (35%). Debido á inmigración hoxe en día tamén se estabeleceron o islamismo (4%) ou a ortodoxia (2%), o resto da poboación pertencen a minorías relixiosas máis pequenas ou non practica relixión algunha. A estabilidade e prosperidade da Suíza, combinada coa poboación lingüística e relixiosamente diversa, leva a algúns a describir o país como un estado consociacional. A esperanza de vida é de 81,3 anos (a terceira máis alta do mundo) e a media de fillos por muller é de tan só 1,44. A composición étnica en 2007 era a seguinte:
Outros datos demográficos importantes son:
Pospretérito
O pospretérito, tamén chamado condicional, é un dos tempos verbais da lingua galega. Caracterízase por, ademais de posuír vogal temática, por ter un sufixo modo-temporal "ría".
Anti Social Media
Anti Social Media é unha banda pop rock danesa que representará a Dinamarca no Festival de Eurovisión 2015 coa canción "The Way You Are". Os integrantes do grupo son Philip Thornhill, Nikolaj Tøth, David Vang e Emil Vissing.
2015-actualidade: Festival de Eurovisión
En 2015, Anti Social Media foi anunciado como un dos dez competidores do Dansk Melodi Grand Prix do 2015 coa canción "The Way You Are". O 7 de febreiro de 2015, Anti Social Media actuou e gañou o Dansk Melodi Grand Prix, e grazas a isto, representarán a Dinamarca no Festival de Eurovisión 2015.
Castro (poboado)
300px|miniatura|Castro de San Cibrán de Las (Lansbricae) (San Amaro-Punxín) (Ourense). miniatura|300px|Castro de [[Baroña (Porto do Son), exemplo de castro costeiro.]] Un castro (do latín: castrum)  é un tipo de poboado fortificado que se espallou principalmente por Europa entre a Idade de Bronce e a de Ferro, que subsistiu ata a Idade Media. Concretamente na Península Ibérica destaca este tipo de asentamento no noroeste, onde pola súa concentración é un elemento definitorio da cultura prerromana coñecéndose co nome de Cultura castrexa, aínda que os castros seguiron a ser habitados ata ben entrada a Idade Media. Existen, porén, castros (hillforts) en toda a Europa atlántica, dende Finlandia ao Norte de Portugal pasando polas Illas Británicas.
Tipoloxía dos castros
thumb|250px|left|Distribución de tipos e subtipos. Segundo a súa localización pódense dividir en: Constitúen o tipo máis frecuente e característico. Están situados en outeiros ou elevacións prominentes, pero raras veces en cumios altos. Teñen planta circular ou ovalada e contan cunha ou varias murallas. Dous exemplos son o castro de Coaña e o de Viladonga. Situados en zonas montañosas altas. Localízanse nas ladeiras e teñen forma oval, con foxos artificiais polo lado superior e murallas ou terraplén cara ao val. Datan de época romana e están vinculados a explotacións mineiras. Dous exemplos son os de Vilar no Courel e Xegunde na Fonsagrada. Son de planta variada, adaptándose ao terreo. As defensas naturais do lado do mar vense complementadas con murallas e foxos cara ao interior. Son moi abundantes e dous exemplos son os de Baroña na Barbanza e Fazouro na Mariña.
O urbanismo dos castros
dereita|miniatura|300px|Resto dun castro en [[Póvoa do Varzim (Portugal).]] Os poboados castrexos acostuman acerguerse en outeiros despexados, promontorios rochosos ou penínsulas que se adentran no mar, o que facilita a visibilidade, a defensa e o dominio do contorno. O lugar do asentamento vén dado tamén en función dos recursos naturais explotados polos moradores. Os castros contan cun recinto superior, a "croa", e unha serie de socalcos cara abaixo onde se sitúan as construcións. Cada unha destas seccións pode estar limitada por murallas, parapetos ou foxos. Ás veces hai unha especie de engadidos, os antecastros, que tamén se arrodean de murallas pero non albergan vivendas, polo que se supón que estaban destinados a animais ou hortos.
Dimensións
No actual territorio de Galicia os castros predominantes son os de tamaño pequeno e mediano, porén hai un aumento no tamaño medio entre o norte, onde os castros non adoitan superar as 2 hectáreas: con exemplos como o Castro de Baroña de 2,26 Ha ou as máis de 3 Ha do Castro de Elviña, e o sur, onde mesmo existen castros de 20 ha, como o de Santa Trega xa pertencente ao momento final da cultura castrexa, ou o Castro de San Cibrao de Las de 9,5 Ha. No norte de Portugal atópanse os castros ou citanías de maiores dimensións e dun proceso de romanización máis avanzado: a Citania de Briteiros, a de Sanfíns, ou Mozinho. Outros como o Castro do Vieito, son no entanto de tamaño medio.
Todos estes datos deben ser valorados tendo en conta que a gran maioría dos castros do noroeste peninsular non foron obxecto de estudo, e aqueles que o foron foi de xeito parcial, o que loxicamente dá resultados tamén parciais.
Sistemas defensivos
miniatura|esquerda|Vivendas de [[Castro de Castromao, Celanova|Castromao, en Celanova]] 240px|dereita|miniatura|Poboado celta no [[País de Gales (Reino Unido).]] Os castros adoitan ter unha única entrada que tamén ten a función de impedir o paso. Nalgúns casos é un simple engrosamento nos remates da muralla; noutros, un entrepano da muralla supera ao outro formando un corredor estreito. Suponse que se fechaban con portas de madeira. As defensas dos castros non parecen responder a necesidades bélicas senón de prestixio e de delimitación simbólica do espazo habitado. De feito, son poucas as armas que se teñen atopado. Ademais das defensas naturais, atópanse estruturadas de diversos tipos:
miniatura|dereita|[[Castro de Santa Trega.]]
O máis habitual é a ausencia de organización urbanística. No século I d.C. aparecen agrupamentos de edificacións ("barrios"), formados por varias construcións arrodeadas por un muro cunha soa abertura cara á rúa. Pódese tratar de unidades familiares nas que unha construción sería a vivenda e as outras silos, cortes ou alpendres. As casas non comparten paredes medianeiras, senón que están separadas das demais, non se sabe se como reflexo da idiosincrasia desta cultura ou debido ás dificultades para o facer nas construcións circulares. Tampouco contan con xanelas.
O piso das vivendas era de barro pisado. Con anterioridade aos séculos II-III a.C. os muros construíanse maiormente de pallabarro, cun poste de madeira central; posteriormente usouse cachotería en fiadas máis ou menos horizontais (ou poligonais, nalgún caso). As cubertas facíanse de colmo reforzado con barro e suxeito por pesos ou posteriormente de tellas (tégula e ímbrice). A partir do século I d.C., so a influencia romana, fanse máis abundantes as plantas cadradas ou rectangulares. O elemento esencial dunha vivenda é a lareira, que no cambio de Era situábase no centro e estaba feita con laxes ou barro e a finais do século I d.C. desprázase cara a un lateral e faise, nalgúns casos, con tégulas.
Sospéitase que algúns edificios grandes nos que un banco de pedra percorre o muro e nos que non se atopan restos de habitación puideran ter sido recintos de reunión. Téñense localizados tamén fornos de cerámica e alfares, preferentemente próximos ás saídas ou no exterior.
Candidatura a patrimonio mundial
Os castros do Noroeste de Portugal e Galiza serán conxuntamente avaliados pola UNESCO para seren candidatos a patrimonio mundial.
36
Outros
30er
The Telephantasm
"The Telephantasm" é unha canción da banda estadounidense de grunge Soundgarden, editada como sinxelo o día 26 de novembro do 2010, coincidindo co venres negro dese ano. O tema aparece como canción extra da edición deluxe do recompilatorio Telephantasm ao mercalo en iTunes. A canción foi gravada principalmente durante as sesións do Screaming Life en 1987 e foi remesturada por Steve Fisk en 2010.
Alfonso Díaz Revilla
Alfonso Díaz Revilla, nado o 1 de maio de 1958, é un arquitecto e urbanista galego.
Traxectoria
Alfonso Díaz Revilla estudou a carreira de Arquitectura nas escolas de Barcelona e A Coruña, especializándose en Urbanismo.
Recibiu o Premio Europeo de Urbanismo 1997-1998 polo Plan Especial de Protección e Rehabilitación da Cidade Histórica de Santiago de Compostela.
Yorkshire
miniatura|Localización de Yorkshire en Inglaterra Yorkshire é un condado histórico do norte de Inglaterra e o meirande do Reino Unido. Debido ao seu gran tamaño en comparanza con outros condados ingleses, as súas funcións administrativas foron paseniñamente pasando ás súas subdivisións, que foron obxecto de reformas periódicas. Malia eses cambios, Yorkshire continúa sendo recoñecida como un territorio xeográfico e unha rexión cultural, aínda quea meirande parte de Yorkshire, xunto coa parte norte de Lincolnshire forman agora a rexión deYorkshire e Humber. O emblema de Yorkshire e a rosa branca da Casa de York, e a bandeira máis común para representar ao Yorkshire é a rosa branca sobre fondo azul escuro, que despois de anos de uso recoñeceu o Flag Institute o 29 de xullo de 2008. A rexión conta co seu propio dialecto, o yorkshire, xa moi influído polo inglés estándar. A poboación é de arredor de 5 millóns de habitantes e a superficie de 15 000 km², as cidades principais do territorio son Leeds, Bradford,Wakefield, Sheffield, York, Ripon e Hull.
Syrniki
thumb|Syrniki Os Syrniki (en lingua rusa: Сырники, сирники; сырнікі) é un prato típico da cociña rusa que se elabora como blinis (unha especie de chulas ou filloas) emprega queixo quark. Adoita empregarse coma decoración smetana (crema aceda), marmelada, mel, compota de mazá, ou froitas do bosque. Nalgunhas ocasións engádense pasas. Na cociña rusa coñécese a miúdo coma tvorozhniki (творо́жники).
Características
O syrniki faise de queixo fresco graxo que se mestura con fariña ovo e azucre. Nalgunhas ocasións engádese vainilla. En moitos casos a mestura da masa de soporte frítese en aceite vexetal. A idea é que a codia do blini (chula) sexa crocante. Adoita comerse nos almorzos e sobremesas. A súa simplicidade e os seus ingredientes fai que sexa moi popular nos países de Europa do Leste. A denominación syrniki deriva da verba сыр que en ruso (que se translitera como: syr), significa "queixo". Polo tanto a palabra syrniki, sería algo como queixada (filloa de queixo).
Teodorico II, rei franco
Teodorico II (Thierry II en francés, tamén Teoderico), nado no 587 e finado no 613, foi rei de Austrasia e Borgoña. O seu pai Khildeberto II cando morreu dividiu o reino entre os seus dous fillos. Teodorico herdou o reino de Borgoña cando só tiña oito anos de idade. A súa avoa Brunequilda, exercía a rexencia desde a corte do seu irmán Teodeberto II en Austrasia. Pero cando Teodeberto casa, a súa nai non está de acordo, polo que foi expulsada da corte de Austrasia para dirixirse a Borgoña.
Teodorico casa con Ermenberta, filla do rei visigodo Recaredo. Brunequilda volve protestar por esta voda e consegue que se divorcie.
Os fillos de Khilderico loitan xuntos contra Clotario II que intentara invadir Austrasia e Borgoña. No ano 612, Brunequilda incita a Teodorico a atacar a Teodeberto e vénceo na batalla de Toul. Teodeberto foi encarcerado e morto co seu fillo. Así, Teodorico convértese en rei de Austrasia e Borgoña.
O ano seguinte Teodorico morre e Brunequilda intenta desesperadamente manter o poder instalando no trono a Sixeberto, fillo de Teodorico, pero os nobres de Austrasia, que a expulsaron uns anos antes, entregárona a Clotario II, que, segundo a lenda, atou á anciá á cola dun cabalo salvaxe e deixouna que morrese arrastrada. Tamén mandou asasinar os fillos de Teodorico e no 614 foi recoñecido rei de todos os francos.
Pena Corneira
220px|miniatura|dereita|Rocha granítica herciniana en Pena Corneira. Pena Corneira é un espazo natural de 998 hectáreas declarado monumento natural da comarca ourensá do Ribeiro, entre Avión, Carballeda de Avia e Leiro, e que se caracteriza por se asentar sobre un vasto macizo granítico senlleiro cun grande interese pola súa singularidade e importancia dos seus valores científicos, culturais e paisaxísticos. Carballeda de Avia o municipio que alberga unha maior superficie, seguido dos concellos de Leiro e Avión, todos na comarca do Ribeiro.
No cumio do monte existe a a Pena Corneira, un penedo vertical de dez metros de altura.
Flora e fauna
dereita|miniatura|100px|Representación dos bólos de Pena Corneira no escudo do concello de [[Carballeda de Avia.]] A erosión encheu o outeiro de penedos a xeito de grandes bólas de granito e rochas de estrañas formas (outeiro da campá, outeiro dos forniños, outeiro do lagarto, outeiro da bañeira do demo...), e onde salienta o gran fito do cumio, referente visual, xunto co Faro das Laceiras do val do Avia. O espazo está practicamente cuberto por carballeiras e fragas de interese botánico.
Peaxe
miniatura|[[Autoestrada AP-9 cara a Vigo.]] 144px|dereita|Sinal de Peaxe. miniatura|Peaxe na autoestrada [[AP-7 situado ás aforas de Barcelona, España.]] miniatura|Caseta de cobro San Marcos, na autoestrada [[Cidade de México|México-Puebla.]] miniatura|Portal cos sensores de telepeaxe e cámaras de vídeo para rexistralos infractores na autoestrada "Costanera Norte", [[Santiago de Chile.]] miniatura|Caseta de cobro Chalco, na autoestrada [[Cidade de México|México-Chalco.]] thumb|Portaxe en [[Hong Kong]]
A peaxe ou portaxe é o pagamento que se efectúa como dereito para poder circular por un camiño. Na antigüidade, a suma que debía pagarse para cruzar certo límite (porta) entre dúas zonas territoriais chamábase portádego.
En termos máis xerais asóciase o concepto de peaxe á taxa ou tarifa que se cobra a un medio de transporte terrestre, fluvial ou marítimo como dereito de tránsito para utiliza-la infraestrutura da respectiva vía de comunicación; por exemplo ós automóbiles para poder circular por unha autoestrada, ou ós barcos para poder atravesar por unha canle de navegación ou unha hidrovía. Na maioría dos casos a vía ou ruta marítima suxeita a peaxe permite ós usuarios aforrar tempo de viaxe e reduci-los seus custos de operación, con respecto ó tránsito por vías ou rutas alternas libres de peaxe.
Descrición de peaxes viais
Os diñeiros recadados a través dunha peaxe usualmente se destinan para financia-la construción, operación e mantemento de infraestrutura vial (estradas, túneles ou pontes). Polos seus altos custos de investimento, o usual é que a peaxe cobrada non pague os custos totais de construción, e cando se administra directamente polo Estado, en xeral, os fondos recadados utilízanse principalmente para operación e mantemento da infraestrutura suxeita a peaxe. No caso de estradas suxeitas a concesión ou tercerizadas, a peaxe permite ó operador privado recupera-los investimentos realizados e os custos futuros de administración, operación e mantemento.
Os esquemas de cobro de peaxes permiten ó Estado, sexa directamente ou a través dun concesionario, realizar un cobro directo ós usuarios que utilizan a estrada, ponte ou túnel, evitando así que os demais contribuíntes subsidien dita infraestrutura viaria ós usuarios. Por outra banda, e por mor dos problemas crónicos de conxestión viaria que se viñeron presentando nos grandes centros urbanos, dende 1975 en Singapur, e con maior intensidade a partir do ano 2003, introducíronse as peaxes urbanas baixo o concepto económico de tarifas de conxestión, co propósito de diminuí-lo número entrante de vehículos nas áreas urbanas centrais. Nestes casos, a peaxe cobrada cobre os custos de operación do sistema de control, e os recursos restantes destínanse ó transporte público ou para financiar infraestruturas viarias urbanas.
Normalmente as tarifas de peaxe páganse en estacións de peaxe emprazadas na vía, ponte ou túnel pola que se está a viaxar, xa sexa sobre a vía principal ou as vía laterais (ó saír da autoestrada). O principal problema directo asociado co cobro de peaxes é a conxestión que se produce nas estacións de peaxe durante as horas de maior afluencia ou durante a ida e regreso dos viaxeiros durante as fins de semana e festivos. Cando os volumes de tránsito son moi altos, as colas poden acadar quilómetros e a producirse enormes demoras.
Tipos de peaxe viaria
Hai varios tipos de peaxe:
Ademais hai outro medio curioso de financia-las estradas:
Cobro electrónico de peaxes
Co propósito de diminuí-lo conxestionamento provocado polo cobro manual das peaxes, nos anos oitenta desenvolveuse tecnoloxía para realiza-lo cobro de forma automática, sistema chamado telepeaxe ou cobro electrónico de peaxes (ETC pola súa siglas en inglés). Esta tecnoloxía permite ós usuarios pasar polas estacións sen parar ou reducindo un pouco a velocidade. Tamén existe a tecnoloxía que permite eliminar totalmente as estacións, permitindo ós usuarios transitar pagando unha tarifa por quilómetro, mediante un sistema de pórticos e dispositivos instalados nos vehículos, o que obriga a que todo vehículo que queira circular pola autoestrada dispoña de aparato denominado "transponder" (abreviatura do inglés "Transmitter/Responder").
Noruega foi o pioneiro a nivel mundial no uso xeneralizado da telepeaxe. O primeiro uso con éxito foi na cidade de Bergen, en 1986, cando entrou en funcionamento como complemento ó cobro tradicional con casetas de cobro de peaxe. Os EUA é outro país que conta cun uso amplo de telepeaxes, pero só como complemento ó cobro manual en casetas de peaxe. Este mesmo sistema segue a AP-9 galega.
Metabolismo ácido das crasuláceas
miniatura|A piña americana ou [[ananás é un exemplo de planta CAM.]] O metabolismo ácido das crasuláceas ou fotosíntese CAM (do inglés Crassulacean acid metabolism) é un tipo de fixación do carbono fotosintética que evolucionou nalgunhas plantas como unha adaptación a condicións áridas. Recibe o seu nome da familia Crassulaceae de plantas, que teñen este tipo de fotosíntese, pero dáse tamén noutras familias de plantas. Nunha planta que utilice plenamente o CAM, os estomas das follas permanecen pechados durante o día para reducir a perda de auga por evapotranspìración, pero ábrenos de noite para obter o dióxido de carbono (CO2) necesario para a súa fotosíntese. O CO2 almacénase en forma dun composto de 4 carbonos, que é o malato, e despois este utilízase para ceder CO2 durante o día e facer a fotosíntese. Deste modo, sempre hai unha concentración elevada de CO2 arredor do encima RuBisCO, encargado da fixación do carbono, o que incrementa a eficiencia fotosintética.