cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polígono industrial de Sabón
Historia e descrición
Na actualidade está ao límite da súa capacidade e a súa proximidade a núcleos urbanos en expansión fixo que se considerase a opción de construír un novo polígono na zona de Morás, o Polígono industrial de Morás a escasa distancia. Porén, a crise económica de 2008-2013 fixo que se adiara a estrea deste novo polígono, que se había de sumar ás sinerxías resultantes da construción no novo gran porto a carón da zona industrial de Sabón.
Grixoa, Berdoias, Vimianzo
Grixoa é un lugar da parroquia do Berdoias no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 24 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 12 homes e 12 mulleres.
Xoán Fernández de Andeiro
Xoán Fernández de Andeiro, nado na Coruña arredor de 1320 e finado en Lisboa o 6 de decembro de 1383, foi un nobre galego que marchou ao Reino de Portugal coa intención de vingar o asasinato de Pedro I o Cruel por Henrique II de Castela. Tivo un papel destacado nos acontecementos políticos portugueses do último cuarto do século XIV e foi coñecido como o Conde (de) Andeiro.
Orixe
miniatura|Morte do Conde Andeiro, [[Museo Nacional de Soares dos Reis, Porto.]]
Posiblemente foi fillo de Fernando Rodríguez de Andeiro, a quen Fernando I doou o 17 de outubro de 1374 todas as propiedades de pan e viño que Pedro da Capela, notario de Atouguia, tiña na freguesía de Moita.
Primeira Embaixada en Inglaterra
Xoán de Gante era un dos fillos de Eduardo III de Inglaterra, e casara en segundas nupcias con Constanza, filla de Pedro I de Castela, e entendía, por iso, ter dereito á coroa que Henrique II cinguia. En 1369, cando Pedro I fóra asasinado en Montiel, o duque de Lancaster non puidera facer valer as súas pretensións porque, estando xa en perigo de morte o seu irmán máis vello, Eduardo "o Príncipe Negro", confiáralle seu pai, Eduardo III, o mando das tropas inglesas na guerra contra Francia. Máis tarde, liberado desa campaña, o duque decidiu ir á Península a conquistar o trono. Parece que os fidalgos casteláns que estaban na Corte inglesa lle aconsellaron unha alianza co rei de Portugal. Entre eles estaba Xoán Fernández de Andeiro, a quen o duque mandou a Lisboa para tratar con Fernando I esta alianza en xullo de 1372, en compañía doutro embaixador do duque, o escudeiro Roger Hoor, celebrándose a reunión preto de Braga. Esta reunión deu lugar ao Tratado de Tagilde. Decidiuse o portugués a unha segunda campaña, que fracasou e rematou co Tratado de Santarém o 19 de marzo de 1373.
Este tratado, que botou fóra de Portugal un gran número de "petristas", fixo que Xoán Fernández de Andeiro regresase á Corte do vello Eduardo III. O cabaleiro galego era moi ben visto na Corte inglesa, principalmente polos fillos do rei, o duque de Clarence, o duque de Lancaster, o duque de York e o duque de Gloucester. A través del continuaron as negociacións entre Fernando I e o Duque de Lancaster. En 1377, pouco despois de morrer o Príncipe Negro tras unha longa enfermidade, Eduardo III faleceu. Sucedeuno o seu neto, Ricardo II de Inglaterra, o fillo do Príncipe Negro, moi novo aínda, polo que a rexencia foi exercida polos tíos.
Segunda Embaixada en Inglaterra
Terminado o negocio diplomático de que o ocupara, Xoán Fernández partiu escondido para Leiria e, logo que alí chegou, segundo a negociación que fixera co rei, presentouse abertamente. Comunicáronlle logo o caso a Fernando I, que aparentou gran indignación e o mandou prender e embarcarse a bordo dun barco que partía para Inglaterra, con orde de non pór pé máis en Portugal. Estes feitos foran pactados previamente entre os dous e preparados para que Andeiro puidese dar a coñecer ao duque de Lancaster a resposta de Fernando I.
En 1381 desembarcaron en Portugal tropas inglesas comandadas polo primeiro duque de York Edmundo de Langley, casado con Isabel, filla de Pedro I de Castela, e Andeiro acompañounas. Chegou logo o amor entre Leonor Teles e Xoán Fernández Andeiro. Fernando I, na súa cegueira, e nada sabendo rexeitar á Raíña, encheu de honores ao fidalgo galego, e deulle terras e riquezas, con gran indignación dos fidalgos portugueses, facéndoo en Portugal primeiro Señor do Rabaçal, de Alvaiázere e de Figueiredo de Sequins o 3 de outubro de 1381 e fíxoo en 1382 segundo conde de Ourém. Ignórase a data da concesión do título, nin consta na Chancelaría de Fernando I, pero pódese afirmar que a tivo pola clara referencia feita ao feito na Carta de Doazón do Condado ao segundo Condestábel do Reino, Nuno Álvares Pereira, o 1 de xullo de 1384, e por figurar como tal no contrato de matrimonio da Infanta Beatriz, herdeira de Portugal, co rei Xoán I de Castela, polo Tratado de Salvaterra de Magos do 2 de abril de 1383.
Asasinato
Como Leonor temía as consecuencias do escándalo que estaba dando, aconsellou ao conde que mandase chamar de Galicia á súa esposa, Mayor Fernández de Moscoso, e, cando chegou, encheuna de distincións coas que ela quedou moi agradecida. Pero mantiveron o romance cando o rei portugués xa estaba moi enfermo e comezaba a aparecer o grave problema de sucesión (crise de 1383-1385), na que a raíña apoiou ao lado castelán e á súa filla, Beatriz. Logo da morte de Fernando I, Leonor, que quedou como rexente, perdeu todo o decoro e as súas accións fixéronse máis escandalosas. Os seus amores coa raíña e a súa conexión co Partido Castelán explican o seu asasinato en 1383 polo mestre de Avis, que liderou unha das faccións na sucesión ao trono, o Partido Nacionalista. A nobreza, receosa de perder os seus privilexios coa rendición do Reino aos casteláns, decidiu apoiar a manobra inglesa que estaba a conspirar para poñer no trono a Xoán, que pouco despois da morte do rei fora nomeado Fronteiro de Entre-Tejo e Guadiana ou Alentexo, pero volveu pouco despois e, co pretexto de certos negocios, foi ao palacio, falou coa raíña e despois co conde, e aí asasinouno. Tralo asasinato, o 7 de xaneiro de 1384, Xoán apresurouse e doou a Rodrigo Anes de Barbuda o reguengo de Colares, "así como o tiña Xoán Fernández Andeiro"; o 15 de abril de 1384, doou a Fernão Vasques de Arrochela as rendas e dereitos de Porto de Mós, como tiña o conde de Ourém; e o 24 de xuño de 1384 deu a Álvaro Gonçalves de Azevedo os celeiros de Alvaiázere, como tiña o conde de Ourém, seu sogro.
Cariólise
miniatura|dereita|350px|Características morfolóxicas da cariólise e outras formas de destrución nuclear. miniatura|dereita|300px|[[Micrografía na que se observa cariólise e necrose de bandas de contraccíón nun individuo que tivo un infarto de miocardio. Tinguidura de hematoxilina-eosina.]]
A cariólise é a completa disolución da cromatina dunha célula moribunda debido á degradación encimática producida por endonucleases. Nas preparacións, despois da cariólise a célula enteira se tingue finalmente de eosina uniformemente. Xeralmente a cariólise vai precedida pola cariorrexe e ocorre principalmente como resultado de necrose, mentres que na apoptose, despois da cariorrexe o núcleo xeralmente se disolve e na célula fórmanse corpos apoptóticos.
Dave Charlton
David William Charlton, nado Brotton (Yorkshire, Inglaterra) o 27 de outubro de 1936 e finado en Johannesburgo o 24 de febreiro de 2013 ,foi un piloto de carreiras de Suráfrica.
Traxectoria
Participou en 13 Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula 1, debutando o 1 de xaneiro de 1965. Non logrou ningún ounto de campionato. Competiu en moitas carreiras fóra da competición do Campionato Mundial, gañando o Campionato surafricano de Fórmula 1 seis veces seguidas desde 1970 ata 1975.
miniatura|left|Charlton pilotou o McLaren M23 co dorsal 23 durante o [[Gran Premio de Suráfrica de 1974.]]
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Erbedeiro, Erbedeiro, Carballedo
Erbedeiro é un lugar da parroquia de Erbedeiro, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 1 habitante, home.
Toponimia
O topónimo significa lugar onde abundan os érbedos ou albedros que dan amorodos (latín ).
Patrimonio
Capela do Espírito Santo de Erbedeiro: a primitiva capela quedou baixo as augas do encoro dos Peares e a finais do século XX levántase este novo edificio.
Erbedeiro é o berce de Xosé Lois Ripalda.
Parada, Xuño, Porto do Son
Parada linda ao norte con Carballido, ao leste con Rial, e ao sur con Carballosa estas últimas pertencentes a San Pedro de Muro.
Descrición
Está composta por pequenos núcleos do poboación que se solapan. Comezando polo norte e seguindo o curso da estrada AC-550 que a atravesa, a ambas ribeiras da estrada atópase Parada de Arriba, onde radicaba a antiga taberna e ultramarinos. Ao outro lado da estrada atópanse varias casas, e detrás delas sitúase Parada de Abaixo, por onde pasa o río.
Parte da poboación desta aldea emigrou aos Estados Unidos e a Bélxica.
Patrimonio
Neste lugar está situada a Mámoa de Parada.
Piñeiro de Chile
O piñeiro de Chile , araucaria de Chile ou pehuén (Araucaria araucana) — é unha especie arbórea pertencente a xénero de coníferas Araucaria da familia Araucariaceae. É unha especie arbórea endémica do distrito do Pehuén dos bosques subantárticos, no extremo noroeste da Patagonia arxentina e no centro-sur de Chile, estando distribuída en zonas moi restrinxidas do cordal dos Andes e, en menor grao, na cordal da Costa chileno.
miniatura|left|180px|Araucaria araucana (poboación andina). miniatura|left|180px|Araucaria araucana (poboación da [[cordilleira de Nahuelbuta).]] left|180px|miniatura|Piñeiros de Chile no inverno, no [[Parque Nacional Conguillío.]]
Distribución
miniatura|180px|right|Araucaria araucana en Nahuelbuta. right|180px|miniatura|Araucaria araucana (poboación andina). right|180px|miniatura|Araucaria araucana (poboación andina) no [[Parque Nacional Conguillío.]] Distribúense en dúas poboacións:
Estado de conservación
A especie está protexida en grandes áreas de conservación en ambos os dous países onde tamén está prohibida a talla. O maior risco son os incendios forestais. En Chile foi declarada Monumento Natural. Na Patagonia arxentina é protexida no parque nacional Lanín, e nos parques provinciais Copahue, Chañy, Batea Mahuida, e Boca del Chimehuin.
Ecoloxía
Vexeta en terreos arxilosos, rochosos e areentos con boa drenaxe, polo común de orixe volcánica, en alturan onde a neve fica no chan boa parte do inverno, e xeralmente en locais de baixas temperaturas estivais.
Áchase asociada a bosques mixtos de lenga, ñirre e coihue, mais polo xeral ten tendencia a formar bosques puros.
Por mor a medraren tan amodo téñense rexistrado araucarias que acadan os 1000 anos de idade.
Nos Andes atópase medrando unicamente a máis de800 msnm, e de xeito óptimo en cotas de 1000 msnm, chegando até os 1700 msnm. Tamén posúe outra poboación en Chile, que medra no Cordal de Nahuelbuta, na zona costeira da Rexión de Araucanía, onde se distribúe dende os 600 aos 1400 msnm, presentando os exemplares desa cordilleira chilena, pequenas diferenzas respecto da poboación dos Andes, aínda que non o suficiente para constituír outra variedade taxonómica. Téñense descrito 8 cultivares.
Características
É unha árbore perenne, de até 50 m de altura, co tronco recto, cilíndrico, ás veces moi groso (3 ou máis metros). A ramificación comeza a varios metros do chan; nos exemplares máis vellos, disponse en verticilos de 5 pólas que se estenden perpendiculares ao toro; estas pólas son flexíbeis e teñen follas agrupadas cara os extremos.
As follas son de extrema dureza e están provistas dun mucrón (espiño) na punta, de cor verde escura. As follas son de 3 a 4 cm de longo e están dispostas de xeito imbricado sobre a póla, onde fican por varios anos.
Forestal
A madeira da araucaria é compacta, liviá, doada de traballar e dunha cor abrancazada amarelenta, por iso é moi apreciada para labores de construción e carpintaría; antigamente os toros rectos e cilíndricos empregábanse para a fabricación de mastros para embarcacións. Hoxe en día a talla está prohibida.
Ornamental
É unha árbore de xardín moi popular, polo curioso efecto que xeran as súas pólas largas, con aspecto de réptil e cunha grande aparencia simétrica. Prefire climas oceánicos con abundante choiva, tolera temperaturas de até −20 °C. É o membro máis resistente do xénero, podendo medrar ben até no norte das Illas Feroe e Ålesund en Noruega occidental, a costa oeste de América do Norte (ao norte nas Haida Gwaii (Illas da Raíña Carlota) no Canadá, en Nova Zelandia e Australia. Dáse moi ben tamén no norte da península Ibérica, medrando perfectamente en Galiza, Asturias ou Cantabria). É tolerante á salinidade da beiramar, mais sensíbel á polución.
Árbores senlleiras en Galiza
Como dixemos, o piñeiro de Chile adáptase moi ben ao clima húmido galego. Atopamos araucarias monumentais en moitos parques e arboredos de Galiza. O piñeiro de Chile do Castelo de Soutomaior, en Soutomaior (Pontevedra), figura no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia.
Alimentaria
As semente, chamadas popularmente piñóns, son comestíbeis e teñen un alto valor nutricional. Constitúen a base da dieta dos pehuenches (pobo indíxena de montaña que forma parte da cultura mapuche e mora a ambos lados do cordal dos Andes no centro sur de Chile e suroeste da Arxentina). Por isto, a especie ten futuro potencial como cultura alimentaria, prosperando en climas con veráns oceánicos frescos (ex. Norte de Galiza, Escocia occidental) e onde outros cultivos de noces non medran ben. O inconveniente é que non produce sementes até os 25 anos de idade.
Cultural
É unha especie importante para a cultura mapuche, moi especialmente para a etnia pehuenche (mapundungun «xente do pehuén», nome nativo desta especie arbórea). É a árbore símbolo da provincia arxentina de Neuquén, onde incluso dende o ano 1958 integra o escudo provincial]]. miniatura|200px|Escudo da Provincia de Neuquén.
En Chile foi declarado monumento natural o 26 de abril de 1976.
Taxonomía
Araucaria araucana foi descrita por Juan Ignacio Molina e K. Koch, e publicado en Dendrologie 2(2): 206, no ano 1873.
Tareixa Roca
Tareixa Roca Sánchez, nada en Guitiriz o 22 de abril de 1956, é unha tradutora galega.
Traxectoria
Profesora de Bacharelato de Lingua e Literatura Galegas no IES Salvador de Madariaga da Coruña, cidade onde reside desde 1983.
Obras colectivas
miniatura|Tareixa Roca Sánchez con parte dos integrantes da 1ª promoción de Galego-Portugués da USC: [[Anxo González Guerra, Manuel Castelao, Luís Cambeiro Cives, Vitoria Ogando, Manuel Ferreiro Fernández, María dos Anxos González Refoxo, Ramona Giráldez Domínguez, María Xosé Queizán, María do Carme García Pereiro, Luís Gayoso Baqueiro, Carme Vázquez Castro, Manuel Figueiras Fernández, Francisco Salinas Portugal, César Morán. A Coruña, ano 2017.]]
Javier Ayesa Dianda
Traxectoria
É membro electo da asemblea nacional de Eusko Alkartasuna polo congreso celebrado en Vitoria do 20-21 de xuño de 2009.
Foi un dos concelleiros que máis estivo no concello, tanto nos anos 80 como nos 90 e até 2011.
Está casado e ten 3 fillos e é funcionario do Goberno de Navarra.
Nas eleccións de maio de 2007, integrouse en Nafarroa Bai e foi no número cinco das listas de NaBai.
Foi concelleiro de Eusko Alkartasuna durante os anos 1987-1995, 2003-2007, concelleiro de NaBai durante os anos 2007-2011 e candidato de Bildu para a presente lexislatura, que non puido ser elixido concelleira ó ir na cuarta posición da lista e ó obter Bildu tres. Estivo máis de 20 anos na corporación, o que o facía un dos máis veteranos.
Rea (deusa)
Na mitoloxía grega, Rea foi unha titánide, filla de Urano e de Xea, e esposa de Cronos. Con este foi nai de seis fillos: Hestia, Deméter, Hera, Hades, Poseidón e Zeus.
Na mitoloxía romana, Rea foi asimilada a Cibeles, a nai de tódolos deuses.
Mitoloxía
Cronos, o seu esposo, coñecía unha profecía de Urano e Xea, segundo a cal un dos seus fillos terminaría destronándoo. Para evitalo, cada vez Rea paría un fillo, Cronos devorábao. Rea, desesperada e desexando salvar un fillo, pediulle consello a Xea cando quedou embarazada do sexto, e xuntas urdiron un plan para salvar a vida de quen sería Zeus. Cando estaba a piques de parir, escondeuse na cova de Dicte ou no monte Ida, na illa de Creta, onde tivo o meniño e, ó día seguinte, foi onda Cronos e entregoulle unha pedra envolta en cueiros. Cronos tragouna sen decatarse do engano e Zeus puido crecer a salvo en Creta.
Segundo Hixino, Zeus si que detectou o cambio, polo que comezou a perseguir ó fillo por toda a terra. Sería entón cando a nai o levou a Creta e as ninfas colgaron o berce dunha árbore para escapar da vixilancia de Cronos. Logo "para que non poideran escoitarse os choros do meniño, reuniu a uns rapaces, deulles unhas lanzas e uns escudos de bronce e ordenoulles dar voltas á árbore facendo ruído" (Fábulas 139).
miniatura|250px|esquerda|Rea observa ós Curetes danzando e a Amaltea aleitando a Zeus (gravado de 1811, segundo un baixorrelevo romano)
Rea deixou o meniño Zeus ó coidado ós Curetes (nove divindades fillos de Soco e Combe) e ás ninfas Melisa (que o alimentaba con mel) e Amaltea (representada como a cabra que daba o leite necesario para criar a Zeus meniño. Para protexer a Zeus e que os espías de Cronos (os corvos) non o descubrisen, o berce do meniño estaba colgado do teito, de forma que non formaba parte do ceo nin da terra, e os Curetes cantaban e bailaban golpeando os seus escudos e armas para disimular os prantos de Zeus.
Foi Rea a que purificou a Dioniso:
Iconografía
En Grecia, Rea se representou pouco e sen atributos, como figura secundaria, case sempre no episodio da entrega da pedra a Cronos. Relixiosa e iconograficamente foi asimilada a outras deusas, como Xea, Hera ou Deméter, pero especialmente a Cibeles (cuxo culto procedente de Frixia se introduciu en Grecia xa na Época Arcaica). Esta imaxe da deusa cos leóns foi a dominante nas épocas culturais posteriores (Renacemento e Barroco).
No altar de Pérgamo (c. 180 a.C.), Rea aparece cabalgando sobre un león, loitando contra os Xigantes. Na mitoloxía romana os seus animais simbólicos son o cisne, por ser un animal delicado, e os dous leóns, que tiraban do seu carruaxe. Así é como se representou na Fonte de Cibeles, unha das esculturas máis características de Madrid: a deusa Cibeles, nai dos deuses e símbolo da terra e da fecundidade, aparece sentada sobre un carro tirado por dous leóns, Atalanta e Hipomenes.
Oración (relixión)
dereita|miniatura|[[María Magdalena por Ary Scheffer (1795–1858).]] A oración ou pregaria é un acto de invocación que pretende activar unha sintonía cun deus, un obxecto de adoración ou unha entidade espritual a través de comunicación deliberada. A oración é unha práctica relixiosa que pode ser individual ou comunal, e que pode facerse en público ou e privado. Realízase mediante fórmulas ou cancións. Existen diferentes formas de orar, como as peticións, as súplicas, as oración de grazas e as de adoración. O ioga é tamén unha forma común de orar.
A maioría das grandes relixións teñen a oración como unha das súas prácticas dalgún xeito ou doutro. Algunhas relixións ritualizan o acto do orador, que debe seguir unha estrita secuencia de accións ou situarse nun lugar concreto para orar, mentres outras permiten que o orador o faga de xeito espontáneo en calquera intre.
Casimiro de Abreu
Traxectoria
Fillo do facendeiro portugués José Joaquim Marques de Abreu e de Luísa Joaquina das Neves, unha facendeira de Barra de San João, viúva do primeiro casamento. Con José Joaquim ela tivo tres fillos, aínda que nunca estivesen oficialmente casados. Casimiro naceu na Facenda da Prata, localizada na Serra do Macaé anteriormente localizada no territorio de Nova Friburgo hoxe en Casimiro de Abreu, propiedade herdada por súa nai no transcurso da morte do seu primeiro marido, de quen non tivo fillos. esquerda|miniatura|Igrexa de San João, en Barra de San João, onde Casimiro de Abreu foi bautizado. A localidade onde viviu parte de súa vida, Barra de San João, era ao tempo territorio de Macaé e hoxe distrito do municipio que leva o seu nome, e tamén chamado "Casimiro de Abreu", foi bautizado na igrexa da localidade por iso a homenaxe. Recibiu só a instrución primaria no Instituto Freese, dos once aos trece anos, en Nova Friburgo, entón cidade de maior porte da rexión serrana do estado do Río de Xaneiro, e para onde converxíam, na época, os adolescentes inducidos polos pais a se aplicaren nos estudos.
Aos trece anos trasladouse para o Río de Xaneiro para traballar co pai no comercio. Con el, embarcou para Portugal en 1853, onde entrou en contacto co medio intelectual e escribiu a maior parte de súa obra. O seu sentimento nativista e as saudades da familia escribe: "estando na miña casa á hora da comida, pareceume escoitar risadas infantís da miña irmá pequena. As bágoas brotaban e fixen os primeiros versos de miña vida, que tivo o título de Ave Maria".
En Lisboa, foi representado o seu drama Camões e o Jau en 1856, que foi publicado despois.
Seus versos máis famosos do poema Meus oito anos son: ''Oh! Que saudades que tenho/da aurora da minha vida,/ da minha infância querida/que os anos não trazem mais!/ Que amor, que sonhos, que flores,/naquelas tardes fagueiras,/ à sombra das bananeiras,/ debaixo dos laranjais!'' esquerda|miniatura|300x300px|[[Litografía|Litografia de Casimiro de Abreu en rótulo de cigarro.]] En 1857 retornou ao Brasil para traballar no almacén de seu pai. Iso, no entanto, non o afastou da vida boemia. Escribiu para algúns xornais e fixo amizade con Machado de Assis. En 1859 editou as súas poesías reunidas co título de Primaveras. Dividido en cinco partes: Introdução, Livro Primeiro, Livro Segundo, Livro Terceiro e Livro Negro. Os poemas falan principalmente do amor romántico, desexo de fuga para a inancia e para a morte, nacionalismo, nostalxia e as súas saudades do Brasil.
Tuberculoso, retirouse para a facenda de seu pai, Indaiaçu, hoxe sede do municipio que recibiu o nome do poeta, onde inutilmente buscou unha recuperación do estado de saúde, vindo alí a falecer. Foi sepultado conforme o seu desexo en Barra de San João, estando a súa lápida no cemiterio da secular Capela de San João Batista, xunto ao túmulo de seu pai.
Espontáneo e inxenuo, de linguaxe simple, tornouse un dos poetas máis populares do Romanticismo no Brasil. O seu éxito literario, no entanto, deuse soamente despois da súa morte, con numerosas edicións dos seus poemas, tanto no Brasil, canto en Portugal. Deixou unha obra cuxos temas abordaban a casa paterna, a saudade da terra natal, e o amor (mais este tratado sen a complexidade e a profundidade tan caras a outros poetas románticos). A despeito da popularidade alcanzada polos libros do poeta, súa nai, e herdeira necesaria, morreu en 1859 na máis absoluta pobreza, non recibindo nada en termos de dereitos autorais, fosen do Brasil, fosen de Portugal.
Encóntrase colaboración da súa autoría nas revistas O Panorama (1837-1868) e A illustração luso-brasileira (1856-1859).
É o patrón da cadeira número seis da Academia Brasileira de Letras, fundada por Machado de Assis.
Obras de Casimiro de Abreu
miniatura|Carta de Casimiro de Abreu para o seu pai.
Photobacterium
Photobacterium é un xénero de bacterias gramnegativas da familia Vibrionaceae. Os membros deste xénero son bioluminescentes, é dicir, teñen a capacidade de producir a súa propia luz.
Moitas especies, como Photobacterium leiognathi e Photobacterium phosphoreum, viven en simbiose con organismos mariños. Outras son patóxenas para os peixes.
Especies como Photobacterium profundum están adaptadas a un crecemento óptimo nos mares profundos fríos, polo que son psicrófilas (viven e reprodúcense a baixas temperaturas) e piezófilos (viven a altas presións).
Taxonomía
Actualmente recoñécense 16 especies con numerosas subespecies no xénero Photobacterium. O desenvolvemento da secuenciación do ARNr 16S fixo que moitas especies fosen movidas fóra e dentro deste xénero.
Ecoloxía
Os Photobacterium son principalmente organismos mariños (de aí que necesiten o sodio para crecer). Poden ser de vida libre ou formar colonias asociadas con certas especies de peixes. Estes organismos non teñen ningunha pigmentación, polo que teñen cor branca ou son incoloros. Cando hai unha alta densidade de células forman colonias, e mostran fluorescencia. Porén, a fluorescencia está baseada na acumulación de autoindutores, a cal é proporcional á densidade de células e, por tanto, as fotobacterias de vida libre non son fluorescentes. A súa asociación con peixes pode ser: (1) crecemento simbiótico dentro do peixe, onde forman parte de órganos bioluminescentes, (2) como entidades neutras na superficie ou nos intestinos dos peixes, (3) como descompoñedores de peixes mortos, ou (4) como axentes patóxenos que producen doenzas.
Patoxenicidade
Algunhas das especies de Photobacterium evolucionaron a patóxenos de seres vivos mariños. Algunhas das doenzas que producen afectan a peixes importantes comercialmente e poden ter un impacto indirecto na saúde humana ao consumiren as persoas os peixes. Especies deste xénero poden degradar a quitina do cangrexo Chionoecetes tanneri. A especie Photobacterium damselae está entre as máis virulentas e está dividida en dúas subespecies: piscicida e damselae.
Patoxenicidade de P. damselae subespecie piscida
P. damselae subspecie piscicida é o axente causante da chamada pasteurelose dos peixes. As colonias bacterianas desta especie crecen no bazo e riles do peixe infectado, ao que finalmente lle producen a morte. Esta enfermidade produce grandes perdas nalgunhas empresas de acuicultura que crían algúns dos peixes máis susceptibles como o atún de aleta amarela (Thunnus albacares), certos espáridos (Sparus spp.), e os Morone saxatilis, e Morone americana. Esta subespecie non é patoxénica para os humanos.
Laxoso
O topónimo galego Laxoso pode referirse a:
Photobacterium
Patoxenicidade de P. damselae subspecie damselae
As cepas virulentas para os peixes da subespecie damselae causan septicemia en peixes Pomacentridae, anguías (Anguilla anguilla), tiburóns grises (Carcharhinus plumbeus), en Sparus spp., Seriola quinqueradiata e rodaballos (Scophthalmus spp.). Esta subespecie é patóxena para os humanos, xa que foi illada en feridas humanas e causa septicemia primaria en persoas sas.
The Offspring (álbum)
The Offspring é o álbum de estrea da banda estadounidense de punk rock The Offspring, editado o 15 de xuño de 1989 a través do selo Nemesis Records. O disco foi re-editado polos selos Nitro Records e Epitaph Records en 1995 cunha portada diferente. Debido ao moderado éxito do álbum, a banda asinou un contrato con Epitaph en 1991.
The Book of Life (filme de 2014)
The Book of Life é un filme estadounidense de 2014 producido por Reel FX Creative Studios e distribuído por 20th Century Fox. Foi coescrito e dirixido por Jorge R. Gutierrez, e foi producido por Aaron Berger, Brad Booker, Guillermo del Toro e Carina Schulze. Está protagonizado polas voces de Diego Luna, Zoe Saldana, Channing Tatum, Christina Applegate, Ice Cube, Ron Perlman e Kate del Castillo. Está baseado nunha idea orixinal de Gutierrez, e conta a historia dun toureiro mexicano, que no día de mortos, comeza unha aventura para cumprir as expectativas da súa familia e amigos.
Estreouse nos Ánxeles o 12 de outubro de 2014, e nos cines dos Estados Unidos o 17 de outubro de 2014. Recibiu un nomeamento ós Globos de Ouro na categoría de mellor filme animado. Conseguiu unha recadación de $99 millóns sobre un orzamento de $50 millóns.
Photobacterium
Patoxenicidade de P. damselae subspecie damselae
Os peixes infectados pola subespecie damselae experimentan inicialmente unha redución de apetito acompañada de letargo e lesións ulcerativas ao longo dos seus flancos e zona cefálica. Os seus estómagos disténdense e teñen extensas hemorraxias, especialmente nos ollos, boca, e musculatura. Tamén presentan petequias nas branquias e fígado xunto cunha característica acumulación de moco arredor das branquias. Os peixes infectados nadan violentamente poucos minutos antes de morreren.
As probas de gromos epizoóticos obtidos a partir da observación dun incremento nas úlceras detectadas nas poboacións de peixes parecen correlacionarse coas estacións cálidas, o que suxire unha distribución estacional na incidencia da enfermidade, dependente da temperatura e salinidade das augas e dunha diminución da resistencia causada polos cambios fisiolóxicos do hóspede durante a madurez sexual. A forma máis probable de transmisión das células virulentas do patóxeno é a través da auga do mar. A bacteria, unha vez que entra en contacto coa superficie externa do peixe, pode adherirse á súa pel e resistir a acción bactericida da capa mucosa da pel, o que indica que a pel é o sitio de entrada da bacteria no hóspede. Esta bacteria pode, por tanto, supoñer unha significativa ameaza para as especies de peixes de acuicultura, especialmente se viven en condicións de estrés e en recintos ateigados, onde a enfermidade podería espallarse facilmente por contacto directo, e podería ser unha ameaza para as persoas.
Rompente
O termo rompente pódese referir a:
Vickers A1E1 Independent
O Vickers A1E1 Independent foi un carro de combate con múltiples torretas que foi deseñado polo fabricante de armamento Vickers entre as dúas guerras mundiais. Aínda que só un exemplar acadou a etapa de prototipo, foi moi influente noutros deseños de carros de combate.
O deseño do A1E1 pode verse como unha posible influencia nos carros soviéticos T-100 e T-28, os carros alemáns Neubaufahrzeug e os británicos Medium Mk III e Cruiser Mk I. O soviético T-35 baseouse extremadamente na súa planificación e deseño ao A1E1.
Cvetat na hameleona
Cvetat na hameleona (en Цветът на Хамелеона) é un filme búlgaro de 2012 dirixido por Emil Hristov. O filme foi escollido como candidato de Bulgaria para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 86ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
2 de xullo
O 2 de xullo é o 183º día do ano do calendario gregoriano e o 184º nos anos bisestos. Quedan 182 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Ovidio Murguía Castro. miniatura|100px| Harriet Brooks.
Mortes
miniatura|100px| Sophia de Mello Breyner.
A Revolta, Sedes, Narón
A Revolta é un lugar da parroquia de Sedes no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 50 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 27 homes e 23 mulleres.
Rizobio
miniatura|dereita|Nódulos nas raíces da soia, cada un dos cales contén miles de millóns de bacterias do xénero [[Bradyrhizobium]] Os rizobios son bacterias do chan que realizan a fixación do nitróxeno (diazótrofos) establecendo unha simbiose con plantas leguminosas durante a cal forman uns nódulos nas raíces da planta nos que viven as bacterias. Para realizaren este labor, os rizobios requiren unha planta hóspede; xa que non poden fixar o nitróxeno por separado. Co termo rizobio non nos estamos a referir a bacterias do xénero Rhizobium, senón a un grupo de especies de bacterias de moitos xéneros, pertencentes a varias familias e ordes, polo que rizobio non é un nome dun taxon. Porén, orixinariamente rizobio referíase só a Rhizobium, pero hoxe os Rhizobium son só un dos exemplos de rizobios. En xeral, os rizobios son bacterias gramnegativas, móbiles, con forma de bacilo e non formadoras de esporas.
A palabra rizobio procede do grego ῥίζα, rhíza, que significa raíz, e de βίος, bios, que significa vida.
Historia
A primeira especie de rizobios identificada, en 1889, foi Rhizobium leguminosarum, e todas as especies posteriores que se foron descubrindo foron clasificadas inicialmente tamén no xénero Rhizobium. Porén, isto foi revisado ao aplicárense métodos máis modernos de análise, e agora hai moitos rizobios clasificados noutros xéneros. A maioría da investigación sobre estas bacterias realizaouse en legumes de uso agrícola, como trevos, alfalfa, feixóns, e soia.
Taxonomía
Estes grupos inclúen varias bacterias non simbióticas. Por exemplo, o patóxeno de plantas Agrobacterium é un parente máis próximo de Rhizobium ca de Bradyrhizobium e forma nódulos nas raíces da soia (e mesmo podería non ser un xénero distinto de Rhizobium). Os xenes responsables desta simbiose coas plantas, porén, poden estar máis estreitamente relacionados cós propios organismos, xa que se puideron adquirir por transferencia horizontal de xenes (por medio de conxugación bacteriana) en lugar de por transferencia vertical, é dicir, desde un antepasado común.
Importancia na agricultura
miniatura|dereita|Nódulos de rizobios en [[Vigna unguiculata.]] Aínda que a maioría do nitróxeno se retira dos campos cando se colleitan cereais ricos en proteínas ou palla, cantidades significativas poden permanecer no chan e pode ser utilizado polas futuras colleitas. Isto é especialmente importante cando non se usan fertilizantes nitroxenados, como nos cultivos orgánicos con rotación de colleitas ou en países menos industrializados. O nitróxeno é o nutriente do que máis comunmente hai deficiencia en moitos solos en todo o mundo e normalmente é o nutriente que o agricultor máis subministra ás plantas. A adición de fertilizantes nitroxenados ao chan pode causar problemas ambientais.
Infección e intercambio de sinais
A relación simbiótica implica un intercambio de sinais entre os dous socios que permite un mutuo recoñecemento e o desenvolvemento das estruturas simbióticas. Os rizobios viven no chan onde poden percibir os flavonoides segregados polas raíces da súa planta leguminosa hóspede. Os flavonoides desencadean a secreción de factores Nod (de nodulación), que á súa vez son recoñecidos pola planta hóspede e poden facer que se deformen os pelos radicais e se produzan varias respostas celulares, como fluxos de ións. O mecanismo de infección mellor coñecido é a infección intracelular, na cal os rizobios entran a través dun pelo radical deformado, dun modo similar ao da endocitose, formando un tubo intracelular chamado filamento de infección. Un segundo mecanismo é o denominado "entrada por greta"; neste caso, non hai deformación de pelos radicais e a bacteria penetra entre as células, polas gretas que se forman cando emerxen as raíces laterais. Posteriormente, a bacteria penetra na célula e fórmase un filamento de infección similar ao das infeccións intracelulares.
A infección desencadea a división celular no córtex da raíz, onde aparece un novo órgano, o nódulo, como resultado de varios procesos sucesivos.
Formación e funcionamento dos nódulos
Os filamentos de infección crecen no nódulo, infectan os seus tecidos centrais e liberan os rizobios nesas células, onde se diferencian morfoloxicamente adoptando unhas formas chamadas bacteroides e empezan a fixar o nitróxeno da atmosfera nunha forma utilizable polas plantas, o amonio (NH4+), para o cal utilizan o seu encima nitroxenase. En correspondencia, a planta fornece á bacteria de compostos carbonados como carbohidratos, proteínas, e outros e suficiente osíxeno para que non interfira co proceso de fixación. As plantas teñen unhas proteínas chamadas leghemoglobinas, similares á hemoglobina humana, que axudan a proporcionar osíxeno para a respiración celular á vez que manteñen a concentración de osíxeno libre o suficientemente baixa como para que non se inhiba a actividade do encima nitroxenase da bacteria. Recentemente, descubriuse unha cepa de Bradyrhizobium que forma nódulos na planta Aeschynomene sen producir factores Nod, o que suxire a existencia doutros sinais de comunicación alternativos.
A simbiose rizobios-leguminosas é o clásico exemplo de mutualismo. Os rizobios subministran amoníaco ou aminoácidos á planta, e esta a cambio recibe compostos orgánicos (como os ácidos orgánicos dicarboxílicos malato e succinato) como fontes de carbono e enerxía. Pero a súa persistencia evolutiva e en realidade un pouco sorprendente. Como varias cepas bacterianas non relacionadas infectan a cada exemplar de planta, calquera das cepas pode desviar recursos da fixación do nitróxeno para a súa propia reprodución sen matar á planta hóspede da cal todas dependen. Pero esta forma de facer trampa debería ser igual de atractiva para todas as cepas. Hai dúas hipóteses alternativas que intentan explicar o mecanismo que mantén a simbiose rizobio-planta, aínda que na natureza poderían darse ambas as dúas. A hipótese das sancións suxire que as plantas controlan os rizobios tramposos someténdoos a sancións. As sancións poden consistir en reducir o crecemento dos nódulos, a morte temperá de nódulos, diminuír o fornecemento de carbono aos nódulos, ou reducir o fornecemento de osíxeno aos nódulos que fixen menos nitróxeno. A outra hipótese é a hipótese da escolla de socio, que propón que a planta utiliza sinais de prenodulación dos rizobios para decidir se permite a nodulación, e elixe só aos rizobios que non son tramposos. Hai evidencia de sancións nas plantas de soia, que reducen a reprodución dos rizobios (quizais limitando a subministración de osíxeno) nos nódulos que fixan menos nitróxeno. Igualmente, as plantas de chícharo bravo (Lupinus) asignan menos recursos aos nódulos que conteñen os rizobios menos beneficiosos, limitando a reprodución dos rizobios neles. Isto concorda coa definición de sanción que se deu, aínda que os autores a denominen "escolla de socio". Porén, outros estudos non atoparon evidencia de sancións por parte da planta, e apoian máis ben a hipótese da escolla de socio.
Outros diazótrofos
Moitas outras especies de bacterias poden fixar o nitróxeno (diazótrofos), pero poucas poden asociarse intimamente con plantas e colonizar estruturas específicas como os nódulos que se forman nas leguminosas. Ademais dos rizobios, outras bacterias que tamén poden asociarse coas plantas son as actinobacterias Frankia, que forman nódulos simbióticos nas plantas actinorrizais, e varias cianobacterias (Nostoc) asociadas cos fentos acuáticos Azolla, ou con Cycas e Gunneras. Existen diazótrofos de vida libre que viven no chan na rizosfera (a terra que rodea as plantas e está baixo a súa influencia) e nos espazos intercelulares de varias plantas, como o arroz e cana de azucre, pero neste caso a falta de estruturas especializadas (nódulos) fai que a eficiencia na transferencia de nutrientes sexa menor comparada cos nódulos actinorrizais de Frankia.
Lara Dopazo
dereita|miniatura|Lara Dopazo, [[Andrea Nunes e Laura Cesarco na Festa dos Libros de Pontevedra.]]
Lara Dopazo Ruibal, nada en Marín en 1985, é unha escritora galega.
Traxectoria
Licenciada en Xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela e mestrados en Cooperación Internacional e mais en Filosofía Práctica. Bolseira na Academia de Roma no 2019, comuneira no Programa de Estudos en Man Común Comúns, Ruralidades e Feminismos.
Un dos seus poemas foi musicado no álbum Alfaias de Fanny + Alexander.
Participou en ''No seu despregar. Antoloxía poética, Apiario.''
Fuentes de Invierno
miniatura|Estación de esquí de Fuentes de Invierno Fuentes de Invierno (en asturiano: Fontes d'Iviernu) é unha estación de esquí situada no concello asturiano de Aller, sobre a Cordilleira Cantábrica (España). Inaugurouse en 2007. Está situada a 68 km de Oviedo, 85 km de León e Xixón e a 101 km de Avilés.
Descrición
A estación conta con 3 pistas verdes: Pequeño Laurel, Toneo e La Llana'l Fitu; 3 azuis: Brezales, Entresierras e un pequeno enlace; 6 vermellas: Abedules, Aller, La Hoya, Arandaneras, Llomba e Piornales; e 3 negras: Rebecos, Tubos de Toneo e Entresierras.
Ademais, a estación dispón dun snowpark, unha cafetaría, unha enfermaría, un alugueir ode material (a pé de pistas), unha escola de esquí e snowboard, e un parque infantil para pequenos esquiadores.
A estación aínda non dispón de canóns de neve artificial, aínda que está prevista a súa instalación unha vez se solucione o seu déficit enerxético, para o cal xa se atopa en marcha un proxecto. Fuentes de Invierno é a segunda estación de esquí de Asturias, moi próxima á veciña San Isidro, en León. Xuntas conforman o maior dominio esquiable da Cordilleira Cantábrica.
Unión con San Isidro
O 30 de novembro de 2011 anunciouse que se construirán dous remontes para unir a estación de Fuentes de Invierno con San Isidro por dous puntos, ampliando así a superficie esquiable a 42 quilómetros e dando lugar ao sétimo complexo de España en canto a superficie esquiable, superando a estacións como como Astún ou Candanchú.
Phoebe Tonkin
Phoebe Jane Elizabeth Tonkin, nada o 12 de xullo de 1989, é unha actriz e modelo australiana coñecida por interpretar a Cleo Sertori na serie xuvenil H2O: Just Add Water e por interpretar a Fi na película de acción Tomorrow, When the War Began.
Vida profesional
Aos catro anos Phoebe practicou danza clásica, tap, hip hop e danza contemporánea. Estudou na escola para nenas Queenwood School en Balmoral. Cando tiña 12 anos asistiu a bastantes cursos para a mocidade no Aus-tralian Theatre. Participou en obras de teatro entre elas: Shakespeare, Antigone e Venetian Twins.
No 2006 uniuse á serie H2O: Just Add Water. No 2010 interpreta a Fiona Maxwell (Fi) na película Tomorrow, When the War Began. Neste mesmo ano aparece interpretando a Hadrian Hall en sete episodios da serie Home and Away. Outra das series nas que apareceu como invitada este ano foi en Packed to the Rafters en tres capítulos. No 2011 únese a serie "The Secret Circle" no papel de Faye. No 2012 volverá a interpretar a Fiona Maxwell (Fi) na película Tomorrow, When the War Began 2.
Sewall Wright
Sewall Green Wright (21 de decembro de 1889 - 3 de marzo de 1988) foi un xenetista americano coñecido polos seus traballos que tiveron grande influencia na teoría da evolución e sobre a análise do camiño en estatística. Foi un dos fundadores da xenética de poboacións xunto con Ronald Fisher e J. B. S. Haldane, que supuxo un gran paso no desenvolvemento da síntese evolutiva moderna combinando a xenética coa evolución. Descubriu o coeficiente de endogamia e métodos para calculalo no pedigree animal. Ampliou o seu traballo ás poboacións, calculando a cantidade de endogamia entre os membros de poboacións como resultado da deriva xenética aleatoria, e, xunto con Fisher, foi pioneiro nos métodos de calcular a distribución de frecuencias xénicas entre as poboacións como resultado da interacción da selección natural, a mutación, a migración e a deriva xenética. Wright fixo tamén grandes contribucións á xenética de mamíferos e á xenética bioquímica.
Traxectoria
Sewall Wright naceu en Melrose, Massachusetts fillo de Philip Green Wright e Elizabeth Quincy Sewall Wright. A familia mudouse tres anos despois despois de que o pai aceptase un traballo de profesor no Lombard College, un colexio Universalista de Galesburg, Illinois.
Foi o máis vello de tres irmáns, os outros eran o enxeñeiro aeronáutico Theodore Paul Wright e o científico político Quincy Wright. Desde idade temperá Wright demostrou talento e gusto polas matemáticas e a bioloxía. Wright estudou na Galesburg High School e graduouse en 1906. Despois matriculouse no Lombard College, onde ensinaba o seu pai, para estudar matemáticas. Foi moi influenciado pola profesora Wilhelmine Entemann Key, unha das primeiras mulleres en recibir o doutoramento en bioloxía. Wright obtivo o seu título de doutor (Ph.D.) na Universidade Harvard, onde traballaba no Bussey Institute co pioneiro da xenética de mamíferos William Ernest Castle, que investigaba a herdanza da cor da pelaxe dos animais mamíferos. Traballou para o Departamento de Agricultura dos Estados Unidos ata 1925, cando pasou ao Departamento de Zooloxía da Universidade de Chicago. Permaneceu alí ata que se retirou en 1955, cando se cambiou á Universidade de Wisconsin–Madison.
Recibiu moitos honores ao longo da súa carreira, como a Medalla National de Ciencias (1966), o Premio Balzan (1984), e a Medalla Darwin da Royal Society (1980). Foi membro da Academia Nacional das Ciencias dos Estados Unidos e un Membro Externo da Royal Society. A Sociedade Matemática Americana seleccionouno como o conferenciante Josiah Willards Gibbs de 1941. Polo seu traballo en xenética dos procesos evolutivos, Wright foi premiado coa Medalla Daniel Giraud Elliot da Academia Nacional de Ciencias en 1945.
Wright casou con Louise Lane Williams (1895–1975) en 1921 e tiveron tres fillos: Richard, Robert, e Elizabeth.
Xenética de poboacións
miniatura|Visualización dunha [[paisaxe e fitness. Os eixes X e Y representan trazos fenotípicos continuos, e a altura de cada punto representa a fitness dos organismos correspondentes. As frechas representan varios camiños mutacionais que unha poboación podería seguir mentres evoluciona nunha paisaxe de fitness.]]
Os seus artigos sobre endogamia, sistemas de apareamento, e deriva xenética fixeron que sexa considerado un dos fundadores principais da xenética de poboacións teórica, xunto con R. A. Fisher e J. B. S. Haldane. Os seus traballos teóricos sobre a orixe da síntese evolutiva moderna ou síntese neodarwinista. Wright era o inventor/descubridor do coeficiente de endogamia e do estatístico F, ferramentas estándar en xenética de poboacións. Foi o principal desenvolvedor da teoría matemática da deriva xenética, que se denomina ás veces efecto Sewall Wright, dos cambios estocásticos acumulativos en frecuencias xénicas que se orixinan polos nacementos, mortes e segregacións mendelianas aleatorios na reprodución. Neste traballo tamén introduciu o concepto de tamaño efectivo da poboación. Wright estaba convencido de que a interacción da deriva xenética e as outras forzas evolutivas era importante no proceso de adaptación. Describiu a relación entre xenotipo e fenotipo e a fitness como superficie de fitness ou paisaxes evolutivas. Nestas paisaxes a fitness da poboación media era a altura, representada en relación co eixe horizontal, o cal representaba as frecuencias alélicas ou os fenotipos medios da poboación. A selección natural faría que unha poboación subise ao pico máis próximo, mentres que sa deriva xenética causaría unha deambulación aleatoria.