cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harold Russell
Traxectoria
En 1992, necesitado de diñeiro para os gastos médicos da súa muller vendeu o seu Oscar ao mellor actor secundario nunha poxa en Nova York. Comprouno un coleccionista privado por 60.500 dólares. Russell defendeu a súa acción dicindo que “a saúde da miña muller é moito máis importante cás razóns sentimentais. O filme estará aí, aínda que o Oscar non estea.”
Claudette Werleigh
Claudette Werleigh, nada en 1946 foi a Primeira Ministra de Haití dende novembro de 1995 até febreiro de 1996. Foi a primeira muller en ocupar ese cargo.
Sarah Jane Rees
Sarah Jane Rees, coñecida co nome bárdico de Cranogwen e nada en Llangrannog o 9 de xaneiro de 1839  e finada en Cilfynydd o 27 de xuño de 1916, foi unha activista a prol da temperanza, editora, profesora e poeta galesa, editora da revista  Y Frythones, a segunda revista galesa para mulleres.
Traxectoria
Naceu na granxa "Dolgoy Fach" situada na localidade costeira de Llangrannog, alí estudou na súa escola rural, e tras un curto período en Alberteifi, concordou con quince anos en ir traballar ao mar co seu pai. Durante dous anos andou embarcada como mariñeira no navío de seu pai que navegaba entre Gales, Inglaterra e Francia. Logo estudou en diversos lugares antes de obter o seu certificado en navegación en Londres algo pouco frecuente para unha muller na época. miniatura|Y Frythones, editado por Rees na súa primeira época Rees non casou nunca, tivo unha amizade romántica con Fanny Rees, que morreu de tuberculose e á que lle dedicou o  poema "Fy Ffrynd". Este tipo de amizade entre mulleres era algo aceptado polas ideas vitorianas sobre sexualidade, que non asumía a existencia do lesbianismo. E aínda que o poema suxire algo máis que amizade, e anos despois desenvolveu unha relación semellante con Jane Thomas coa que viviu vinte anos, non é posible saber se estas relacións tiñan contido sexual e malia a fonda relixiosidade de Rees xamais amosou vergonza ou temor ao pecado por estas relacións.
Eisteddfod, profesora e activista (1865-1879)
Cranogwen fíxose coñecida no país de Gales por primeira volta ao gañar un premio polo poema "Y Fodrwy Briodasol" no Eisteddfod de 1865, foi a primeira muller en gañar un Eisteddfod nacional, batendo a ben coñecidos bardos como John Ceiriog Hughes ou William Thomas (Islwyn). Como consecuencia reclamárona de diversos puntos de Gales para dar conferencias sobre temperanza, educación e outros temas. Eran os anos posteriores ao rexurdimento metodista de 1859, época na que se enchían as capelas de predicadores e conferenciantes e Cranogwen fíxose tan popular que deixou a escola en 1866 malia o infrecuente que era para unha muller predicar en público. Así e todo, a súa popularidade continuou e en 1869 aceptou ir aos Estados Unidos, disertando entre as comunidades galesas ao longo do país durante un ano. Á volta publicou o libro de poemas Caniadau Cranogwen (1870).
Y Frythones (1879-1889)
En 1879 fundou a revista Y Frythones, a segunda revista feminina galesa, despois de Y Gymraes que dirixira Ieuan Gwynedd ata o seu peche en 1852. A diferenza da primeira, na publicación dirixida por Rees a maioría dos colaboradores eran mulleres, e Rees sentíase responsable da aprendizaxe das mulleres, con numerosos artigos de consellos e unha columna regular de preguntas e respostas. Dende a revista tamén encoraxou as mulleres para que escribisen, coa columna regular Ein Gohebwyr, aberta ás lectoras e con competicións mensuais. Aínda que Rees se retirou dos labores editorias en 1889, a revista mantívose ata 1891.
Gloucester Rugby
Gloucester Rugby é un equipo profesional de rugby da cidade de Gloucester, no Oeste de Inglaterra. Compite na Aviva Premiership, así como na Copa Anglo-Galesa e nas competicións europeas (Copa de Campións Europea de Rugby ou European Rugby Challenge Cup).
O equipo xoga os seus partidos como local no estadio do distrito de Kingsholm. O club non ten ningún alcume oficial, mais adoitan referirse a eles como 'Cherry and Whites'.
Os maiores rivais do Gloucester Rugby son o Bath, Worcester e Bristol, denominándose os partidos entre os catro como 'west country derbies'. O club foi fundado en 1873.
Competicións nacionais
O Gloucester Rugby é un dos equipos clásicos do rugby inglés, e forma parte do grupiño de equipos que nunca descenderon da máxima categoría, xunto con Leicester Tigers, Bath Rugby e London Wasps. No campionato de liga acadou 4 subcampionatos, mesmo a pesar de rematar 3 veces primeiro na táboa clasificatoria tralo remate da tempada regular. Na competición copeira foi o primeiro campión que tivo o torneo, e acadou outros 4 títulos nos seguintes anos.
Competicións continentais
Gloucester Rugby é un clásico das competicións europeas, máis da Heineken Cup que da Challenge Cup. O único título europeo no palmarés do club é a Challenge Cup que gañou na tempada 2005-06, batendo na final a London Irish.
O Estanque, O Temple, Cambre
O Estanque é un lugar da parroquia do Temple no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña.
David López Goyanes
David López Goyanes, nado na Pobra do Brollón o 31 de maio de 1958, é un político galego militante no PPdeG.
Traxectoria
É ferroviario de profesión. Foi alcalde da Pobra do Brollón entre 2005 e 2007, posto ó que accedeu á metade da lexislatura para substituír o seu compañeiro de partido Manuel Casanova Pérez, logo de dimitir este último tras ser condenado por un delito de malversación de fondos públicos.
Metencéfalo
miniatura|dereita|Esquema das principais subdivisións do cerebro embrionario de vertebrado. Estas rexións diferéncianse máis tarde nas estruturas do [[prosencéfalo, mesencéfalo e rombencéfalo.]] miniatura|dereita|[[Ponte de Varolio e cerebelo e na parte inferior a medula oblonga ou bulbo raquídeo.]] O metencéfalo é a segunda vesícula formada no cerebro embrionario en desenvolvemento, e está composto pola ponte de Varolio e o cerebelo, contén unha porción do cuarto ventrículo, e tamén o nervio trixémino (par cranial V), nervio abducens (par VI), nervio facial (par VII), e unha porción do nervio vestíbulo-coclear (par VIII).
Embrioloxía
O metencéfalo orixínase a partir da metade superior ou rostral do rombencéfalo embrionario, e diferénciase do mielencéfalo no embrión de aproximadamente 5 semanas. No terceiro mes, o metencéfalo diferénciase nas súas dúas estruturas principais, a ponte e o cerebelo.
Funcións
A ponte regula a respiración por medio de certos núcleos que regulan o centro respiratorio do bulbo raquídeo. O cerebelo funciona coordinando os movementos musculares, mantén a postura, e integra información sensorial procedente do oído interno e proprioceptores dos músculos e articulacións.
We're in This Together
"We're in This Together" (tamén coñecido coma Halo 15) é un sinxelo de 3 discos da banda estadounidense Nine Inch Nails editado en 1999 e sacado do seu álbum The Fragile.
Metencéfalo
Desenvolvemento
Nos estadios máis temperáns do desenvolvemento do encéfalo, as vesículas encefálicas que se forman son imperativas. Cada rexión do encéfalo caracterízase pola súa propia arquitectura específica. Estas rexións do encéfalo son determinadas por unha combinación de factores de transcrición e de sinais que cambian a súa expresión. O istmo é o principal centro organizador para o tectum e o cerebelo. O tectum é a parte dorsal do metencéfalo. O tectum inclúe os colículos superiores e inferiores, que xogan un papel no procesamento visual e auditivo. Dous dos xenes principais que afectan ao metencéfalo son Fgf8 e Wnt1, os cales se expresan arredor do istmo. O produto do xene Fgf8 tamén se coñece como Factor de Crecemento do Fibroblasto 8. É unha proteína que se cre que é o sinal organizador máis importante. A súa función principal é establecer e manter a barreira entre o mesencéfalo e o rombencéfalo, especificamente entre mesencéfalo e metencéfalo. Tamén é importante para decidir a estrutura do mesencéfalo e rombencéfalo. O produto do xene Wnt1 é unha proteína de protooncoxene (da familia do sitio de integración MMTV de tipo Wingless, membro 1). Pensábase orixinalmente que este xene xogaba un papel no desenvolvemento do mesencéfalo e rombencéfalo, pero estudos posteriores indicaron que podía non ser así. Wnt1 crese que está detrás do trastorno xenético chamado síndrome de Joubert, que afecta ao cerebelo. Otx1 e Otx2 son xenes que exercen importantes funcións no desenvolvemento do encéfalo e os seus papeis cambian ao longo do desenvolvemento do encéfalo. Crese que no estadio do desenvolvemento cerebral no que o encéfalo rostral está rexionalizado nas súas diferentes partes (telencéfalo, diencéfalo, metencéfalo, e mesencéfalo) os enes Otx2 e Otx1 protexen ao diencéfalo e mesencéfalo da súa caudalización en metencéfalo.
Catedral de Barcelona
A Catedral da Santa Cruz e Santa Baia (en catalán: Catedral de la Santa Creu i Santa Eulàlia) é a catedral gótica de Barcelona, sede do Arcebispado de Barcelona, en Cataluña, España.
A catedral actual construíuse durante os séculos XIII a XV sobre a antiga catedral románica, edificada á súa vez sobre unha igrexa da época visigoda á que precedeu unha basílica paleocristiá, cuxos restos poden verse no subsolo, no Museo de Historia da Cidade. A finalización da impoñente fachada no mesmo estilo, con todo, é moito máis moderna (século XIX). O edificio é Ben de Interese Cultural e, desde o 2 de novembro de 1929, Monumento Histórico-Artístico Nacional.
Está dedicada á Santa Cruz (Santa Creu) e a Santa Baia (Santa Eulàlia), patroa da cidade de Barcelona (actualmente é máis celebrada como tal a Virxe da Mercé que, estritamente, é patroa da diocese de Barcelona, pero non da cidade), unha nova doncela que, de acordo coa tradición católica, sufriu o martirio durante a época romana. Unha de tales historias conta que foi exposta espida no foro da cidade e que milagrosamente, a metade de primavera, caeu unha nevada que cubriu a súa nudez. As autoridades romanas metérona nun barril con vidros rotos, cravos e coitelos cravados nel e lanzaron costa abaixo o barril (de acordo coa tradición, trataríase da rúa Baixada de Santa Eulàlia). E así, ata trece martirios diferentes, un por cada ano de idade da santa. Finalmente, foi crucificada nunha cruz en forma de aspa, que é o emblema da catedral e a diocese, así como o atributo iconográfico da santa.
Gladys Davies
Traxectoria
Participou nos Xogos Olímpicos de 1924 en florete, chegando ata a final onde se enfrontou coa danesa Ellen Osiier perdendo por 5-3. Foi campioa inglesa en 1923 e 1925.
Uraninita
O mineral coñécese desde o século XV nas minas de prata nas montañas Erzgebirge, Alemaña. Non obstante, o depósito tipo é o de Jáchymov, na República Checa, que foi descrito por F.E.Brückmann en 1727.
A pechblenda é unha variedade masiva e probablemente impura de uraninita. M.Klaproth descubriu o elemento uranio en 1789 a partir da pechblenda encontrada no depósito de Johanngeorgenstadt, Alemaña.
Todos os minerais de uranitita conteñen pequenas cantidades de radio como produto da desintegración radioactiva do uranio; de feito, Marie Curie descubriu o radio e o polonio a partir de pechblenda de Jáchymov, da República Checa (daquela Joachimsthal, do Imperio austrohúngaro). Tamén posúen pequenas cantidades de isótopos de chumbo (206Pb e 207Pb), produtos da desintegración da serie radioactiva dos isótopos 238U e 235U, respectivamente. Do mesmo xeito, a uraninita contén pequenas cantidades de helio como resultado da desintegración alfa; de feito, o helio foi atopado por primeira vez na Terra na uraninita, tras terse descuberto espectroscopicamente no Sol. O tecnecio, elemento extremadamente raro, pode acharse tamén en proporcións ínfimas (uns 0,2 ng/kg) como resultado da fisión espontánea do 235U.
Depósitos
No Gran Lago do Oso, nos Territorios do Noroeste, Canadá, hai unha importante mina de pechblenda, onde se encontra en grandes cantidades asociada con prata, e algunhas das menas máis puras en uranio atópanse no Lago Athabasca, ao norte de Saskatchewan. Hai uraninita en Australia, Alemaña, Inglaterra, Suráfrica e Estados Unidos.
O mineral de uranio procésase xeralmente na mesma zona na que se extrae, pulverizándose nunha torta amarela (óxido de uranio), que é un paso intermedio no procesado do uranio.
Outros óxidos
A casiterita, o rútilo e a magnetita son outros minerais óxidos importantes.
Igrexa de Fardhem
A igrexa de Fardhem (sueco: Fardhems kyrka) é unha igrexa medieval luterana en Fardhem, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.
Historia
Segundo a Gutasaga, unha das primeiras igrexas de Gotland foi construída en Fardhem. De ser así esta sería unha igrexa de madeira da que non queda nada. Tumbas atopadas na zona indican que podería ter existido esa igrexa de madeira no lugar antes da construción do edificio actual.
A igrexa é un edificio románico levantado en distintas fases dende finais do século XII ata o segundo cuarto do século XIII. Só a sancristía é posterior, engadida en 1871-72 e deseñada por Axel Herman Hägg.
Externamente a igrexa ten unha aparencia románica uniforme. Está considerada unha das igrexas románicas mellor conservadas de Gotland (polo menos externamente). Destaca especialmente o portal do coro. Está decorado con algúns elementos esculpidos bastante primitivos difíciles de interpretar. O traballo foi atribuído ao escultor local coñecido como Hegvald pero pode ser tamén obra dalgún mestre descoñecido de Xutlandia. Non existen traballos comparables a este en todo Gotland.
O interior da igrexa non está tan ben conservado. Durante unha restauración en 1951-52 descubríronse fragmentos de frescos do século XIV que agora son visibles. A pía bautismal é románica, probablemente realizada polo artista anónimo coñecido como Master Semi-Byzantios, pero só se conserva o seu pé. A meirande parte do resto do mobiliario é dos séculos XVII e XVIII.
Factor V de Leiden
O factor V de Leiden (rs6025) ou factor V Leiden é unha variante (forma mutada) do factor V humano (un dos varios factores de coagulación sanguínea), que causa un incremento na formación de coágulos (hipercoagulabilidade). Nas persoas que teñen esta mutación, a proteína C, unha proteína anticoagulante que normalmente inhibe a actividade procoagulante do factor V, xa non pode unirse normalmente ao factor V nin inhibilo, o que orixina o estado de hipercoagulabilidade, é dicir, unha maior tendencia no paciente a formar coágulos de sangue anormais e potencialmente daniños. O factor V de Leiden é o trastorno de hipercoagulabilidade máis común hereditario entre as etnias de orixe europea. O nome da mutación e do trastorno procede do da cidade holandesa de Leiden, onde foi primeiramente identificada en 1994 polo profesor R. Bertina et al. Outras mutacións do factor V tamén se denominan con nomes de localidades onde se descubriron (factor V de Cambridge, factor V de Hong Kong ).
Signos e síntomas
Tromboses venosas recorrentes anormais.
Smarck Michel
Smarck Michel, nado en 1937 e finado en 2012, foi Primeiro Ministro de Haití dende o 8 de novembro de 1994 até o 16 de outubro de 1995. Smarck foi o terceiro Primeiro Ministro do Presidente Aristide, o primeiro escolleito despois do seu exilio.
Factor V de Leiden
Fisiopatoloxía
O factor V de Leiden é unha condición xenética autosómica dominante que mostra unha penetrancia incompleta, é dicir, non todas as persoas que teñen a mutación desenvolven a enfermidade. A condición orixínase por ter unha variante do factor V que non pode ser doadamente degradada pola proteína C activada (aPC). O xene que codifica a proteína denomínase F5 e está situado no cromosoma 1. A mutación deste xene é un polimorfismo dun só nucleotido (SNP) localizado no exón 10 do xene. Trátase dunha substitución con cambio de sentido da base G a A, que causa o cambio na proteína do aminoácido arxinina por glutamina. Dependendo do punto de partida elixido a posición do nucleótido variante no xene pode ser a 1691 ou a 1746. A posición afectada do aminoácido na proteína para a variante pode ser a 506 ou a 534. (Xunto coa falta dunha normenclatura xeral, esta variación significa que o SNP pode denominarse de diversas maneiras: G1691A, c.1691G>A, 1691G>A, c.1746G>A, p.Arg534Gln, Arg506Gln, R506Q ou rs6025.) Como este aminoácido é normalmente o sitio de clivaxe para a aPC, a mutación impide unha eficiente inactivación do factor V. Como o factor V permanece activo, isto facilita a sobreprodución de trombina, causando a xeración dun exceso de fibrina e dunha excesiva coagulación.
Diagnóstico
A sospeita de que o factor V de Leiden é a causa subxacente dun episodio trombótico debe considerarse en pacientes caucasianos de menos de 45 anos ou en calquera persoa con antecedentes familiares de trombose venosa.
Hai varios métodos para diagnosticar esta condición. A maioría dos laboratorios fan cribados en pacientes 'en risco' cunha proba baseada no veleno de serpe (por exemplo, medindo o tempo de veleno de víbora de Russell diluído) ou ben unha proba de tempo de tromboplastina parcial activada. En ambos os métodos, o tempo que tarda en coagular o sangue diminúe en presenza da mutación do factor V de Leiden. Isto faise realizando simultaneamente dúas probas; unha proba faise en presenza de proteína C activada e a outra na súa ausencia. Determínase unha proporción baseada nestas dúas probas e o resultado indica se a APC está funcionando ou non.
Existe tamén unha proba xenética que pode aplicarse. A mutación (unha substitución 1691G→A) elimina un sitio de clivaxe da endonuclease de restrición MnlI, polo que facendo unha PCR, un tratamento con MnlI e despois unha electroforese de ADN pode obterse un diagnóstico. Outros ensaios baseados en PCR como iPLEX poden identificar igualmente a cigosidade e a frecuencia da variante.
Tratamento
Como esta doenza non ten cura, o tratamento está enfocado á prevención de complicacións trombóticas. O tratamento estándar inclúe a administración durante toda a vida de anticoagulantes como a warfarina e a avaliación constante con análises sanguíneas da efectividade do coagulante. Ademais, pode ser necesario o tratamento temporal cun anticoagulante como a heparina durante períodos de risco especialmente alto de trombose, como cando o paciente vai ser sometido a unha cirurxía maior.
Epidemioloxía
Segundo algúns estudos feitos nos Estados Unidos, un 5% da poboación caucasiana dese país ten o factor V de Leiden. Os datos tamén indicaron que a prevalencia do factor V de Leiden é maior entre os caucasianos que entre as minorías estadounidenses.
Ata o 30% dos pacientes que presentan trombose venosa profunda ou embolismo pulmonar teñen esta condición. O risco de desenvolver un coágulo nun vaso sanguíneo depende de se unha persoa herda unha ou dúas copias da mutación do factor V de Leiden. Herdar unha copia da mutación dun proxenitor (heterocigoto) multiplica por de catro a oito a posibilidade de desenvolver un coágulo. As persoas que herdan dúas copias da mutación (homocigotos), unha de cada proxenitor, pode multiplicar ata 80 veces o risco usual de desenvolvemento deste tipo de coágulo sanguíneo. Considerando que o risco de desenvolver un coágulo sanguíneo anormal é como media de 1 por cada 1000 persoas por ano na poboación xeral, a presenza dunha copia da mutación do factor V de Leiden incrementa que o risco a entre 4 por cada 1000 e 8 por cada 1000. Ter dúas copias da mutación pode elevar o risco ata 80 por cada 1000. Non está claro se estes individuos incrementan o seu risco de trombose venosa recorrente. Mentres que só o 1% da xente con factor V de Leiden teñen dúas copias do xene defectivo, estes individuos homocigotos teñen unha condición clínica máis grave. A presenza de factores de risco adquiridos para a trombose venosa, como fumar, usar contracepción hormonal que conteñen estróxenos (combinadas) e a cirurxía recente, incrementa máis a probabildade de que un individuo coa mutación do factor V de Leiden desenvolva trombose venosa profunda.
As mulleres co factor V de Leiden teñen un risco significativamente maior de formación de coágulos no embarazo (e durante a toma de pílulas anticonceptivas que conteñen estróxenos ou substitución hormonal) en forma de trombose venosa profunda e embolia pulmonar. Poden ter tamén un aumento do risco de preeclampsia, e un pequeno aumento de risco de baixo peso dos meniños ao naceren, así como un pequeno incremento de aborto espontáneo e morte fetal debido a coágulos na placenta, cordón umbilical, ou no feto (a coagulación fetal pode depender de se o meniño herdou o xene ou non) ou as influenzas que o sistema de coagulación pode ter no desenvolvemento placentario. Nótese que moitas destas mulleres pasan por varios embarazos sen dificultades, mentres que outras poden ter repetidamente complicacións no embarazo, e outras poden desenvolver coágulos ás poucas semanas de quedaren embarazadas.
Dinámica
En física, a dinámica é unha parte da mecánica que trata das relacións entre as forzas e os movementos que estas producen.
As primeiras nocións da dinámica baséanse en principios que, contrariamente ós da xeometría, non son nin evidentes nin susceptibles de ser sometidos ó control do rozamento ou da experiencia directa. Os principais principios son: principio de inercia (=Primeiro Principio da Dinámica), principio da composición dos efectos das forzas, do que se deriva o Segundo Principio da Dinámica ou Principio de Newton, e o principio de acción e reacción (=Terceiro Principio da Dinámica).
Introdución
A dinámica é a parte da Física que describe a evolución no tempo dun sistema físico en relación ás causas que provocan os cambios de estado físico e/ou estado de movemento. O obxectivo da dinámica é describir os factores capaces de producir alteracións dun sistema físico, cuantificalos e xerar ecuacións de movemento ou ecuacións de evolución para devandito sistema.
O estudo da dinámica é destacado nos sistemas mecánicos (clásicos, relativistas ou cuánticos), pero tamén na termodinámica e electrodinámica. Neste artigo desenvolvésense os aspectos principais da dinámica en sistemas mecánicos, deixándose para outros artigos o estudo da dinámica en sistemas non-mecánicos.
Historia
A primeira contribución importante débese a Galileo Galilei. Os seus experimentos sobre corpos uniformemente acelerados conduciron a Isaac Newton a formular as súas leis fundamentais do movemento (no caso da primeira, reformular as ideas de Galileo), as cales presentou na súa obra principal Philosophiae Naturais Principia Mathematica ("Principios matemáticos da filosofía natural") en 1687.
Os científicos actuais consideran que as leis que formulou Newton dan as respostas correctas á maior parte dos problemas relativos aos corpos en movemento, pero existen excepcións. En particular, as ecuacións para describir o movemento non son adecuadas cando un corpo viaxa a altas velocidades con respecto á velocidade da luz ou cando os obxectos son de tamaño extremadamente pequenos comparables ós tamaños moleculares. Así, a mecánica clásica en xeral, e a dinámica en particular, considérase unha aproximación da Teoría da Relatividade e da Mecánica Cuántica para pequenas velocidades e tamaños non moi pequenos.
A comprensión das leis da dinámica clásica permitiulle ó home determinar o valor, dirección e sentido da forza que hai que aplicar para que se produza un determinado movemento ou cambio no corpo. Por exemplo, para facer que un foguete se afaste da Terra, hai que aplicar unha determinada forza para vencer a forza de gravidade que o atrae; do mesmo xeito, para que un mecanismo transporte unha determinada carga hai que aplicarlle a forza adecuada no lugar adecuado.
Cálculo en dinámica
A través dos conceptos de desprazamento, velocidade e aceleración é posible describir os movementos dun corpo ou obxecto sen considerar como foron producidos, disciplina que se coñece co nome de cinemática. Pola contra, a dinámica é a parte da mecánica que se ocupa do estudo do movemento dos corpos sometidos á acción das forzas.
O cálculo dinámico baséase no plan de ecuacións do movemento e a súa integración. Para problemas sinxelos úsanse as ecuacións da mecánica newtoniana directamente auxiliados das leis de conservación.
Leis de conservación
As leis de conservación poden formularse en termos de teoremas que establecen baixo que condicións concretas unha determinada magnitude "consérvase" (é dicir, permanece constante en valor ó longo do tempo a medida que o sistema móvese ou cambia co tempo). Ademais da lei de conservación da enerxía as outras leis de conservación importantes toman a forma de teoremas vectoriais. Estes teoremas son:
Ecuacións de movemento
Existen diversos xeitos de suscitar ecuacións de movemento que permitan predicir a evolución no tempo dun sistema mecánico en función das condicións iniciais e as forzas actuantes. En mecánica clásica existen varias formulacións posibles para suscitar ecuacións:
Dinámica de sistemas mecánicos
Na física existen dous tipos importantes de sistemas físicos: os sistemas finitos de partículas e os campos. A evolución no tempo dos primeiros pode ser descrita por un conxunto finito de ecuacións diferenciais ordinarias, razón pola cal dise que teñen un número finito de graos de liberdade. En cambio a evolución no tempo dos campos require un conxunto de ecuacións diferenciais en derivadas parciais, e en certo sentido formal compórtanse como un sistema de variables cun número infinito de graos de liberdade.
Inercia
Na dinámica introdúcese o concepto de inercia ou masa inercial. A definición do termo anterior non é trivial. Pódese pensar como o escalar que relaciona a forza coa aceleración. É dicir, a resistencia que opón o sólido a ser acelerado.
Traballo e enerxía
O traballo e a enerxía aparecen na mecánica grazas ós teoremas enerxéticos. O principal, e de onde se derivan os demais teoremas, é o teorema da enerxía. Este teorema pódese enunciar en versión diferencial ou en versión integral. En diante farase referencia ó Teorema da enerxía cinética como TEC.
Grazas ao TEC pódese establecer unha relación entre a mecánica e as demais ciencias como, por exemplo, a química e a electrotecnia, de onde deriva a súa vital importancia.
Samotracia
Samotracia (en grego, Σαμοθράκη ou Samothraki) é unha illa de Grecia no norte do mar Exeo. Sitúase no distrito de Evros, na provincia de Macedonia Oriental e Tracia. Está uns poucos quilómetros ao oeste da fronteira marítima entre Grecia e Turquía. A extensión da illa é 178 quilómetros cadrados, e a súa poboación de aproximadamente 2.800 habitantes. Depende da pesca e o turismo. O nome da illa é coñecido pola escultura chamada Vitoria de Samotracia que se atopa no museo do Louvre.
Antigüidade
Samotracia non era un estado completo no significado político da antiga Grecia, xa que non ten ningún porto natural e a maior parte da illa é moi montañosa para o cultivo: Ouros Fengari (Monte Lúa) elévase a 1.611 m. Foi, con todo, o fogar do Santuario dos Grandes Deuses, sitio de importantes cerimonias relixiosas Helénicas e pre-helénicas. Entre os que visitaron este santuario para ser iniciados no culto da illa foron o rei Lisandro de Esparta, Filipo II de Macedonia e Cornelio Pisón, sogro de Xulio César.
A antiga cidade, cuxas ruínas chámanse Palaeopoli ("cidade vella"), atópase na costa norte. Aínda se conservan considerables restos das antigas murallas, que foron construídas en grande estilo ciclópeo, así como do santuario dos grandes deuses, onde se levaban a cabo ritos misteriosos (Misterios Samotracianos) que estaban abertos aos escravos e persoas libres (en contraste cos Misterios de Eleusis). Demetrios de Skepsis fala dos misterios de Samotracia.
Os persas ocuparon Samotracia no 508 a.C., logo pasou baixo control ateniense, e foi membro da Confederación de Delos no século 5 antes de Cristo. Foi sometida por Filipo II de Macedonia, e desde entón ata o 168 a.C. estivo baixo soberanía Macedonia. Coa batalla de Pidna Samotracia converteuse en independente, unha condición que terminou cando Vespasiano absorbeu a illa no Imperio Romano no ano 70.
Durante a época romana e en particular no período imperial, grazas ao interese dos emperadores romanos, a influencia do santuario dos grandes deuses excedeu as fronteiras gregas e Samotracia convertéronse en centro relixioso internacional onde os peregrinos acudían de todas partes do mundo romano. Separadamente do famoso santuario, un papel decisivo no gran desenvolvemento de Samotracia xogárono tamén os seus dous portos polo que pasaban os barcos na ruta marítima entre Troas e Macedonia. Por outra banda, xogou un papel importante, coas súas posesións en Perea, concedidas polos romanos, polo menos durante o período imperial, como o demostran as inscripciones do século 1 dC.
Era Posromana
San Teófanes morreu aquí no 818. Os bizantinos gobernaron ata 1204, cando os venecianos tomaron o seu lugar, só para ser desaloxados por unha familia xenovesa en 1355, os Gattilusi. O Imperio Otomán conquistouna en 1457 e foi chamada (turco: Semadirek); unha insurrección contra eles pola poboación local durante a guerra de Independencia grega (1821-1831) levou ao masacre da maioría da poboación uns 1.000 mortos. A illa regresou ao dominio grego en 1913 por mor da guerra dos Balcáns. Foi ocupada por Bulgaria durante a segunda guerra mundial de 1941 a 1944.
Hoxe en día
A cidade portuaria moderna de Kamariotissa está na costa noroeste e permite o acceso de transbordadores desde e cara a puntos do norte de Grecia, como Alexandroupoli e Kavala. Non hai aeroporto comercial na illa. Outros sitios de interese na illa inclúen as ruínas dos fortes xenoveses, o pintoresco Chora(casco antigo), e varias fervenzas.
Lugares emblemáticos
O sitio máis famoso da illa é o santuario dos grandes deuses, gregos Hieron ton Megalon Theon, o máis famoso de todos é a estatua de mármore de 2´5 metros de Niké, agora coñecida como a Vitoria de Samotracia, que data de ao redor do 190 antes de Cristo. Foi descuberta en anacos na illa en 1863 polo arqueólogo francés Charles Champoiseau, e agora atópase sen cabeza no Louvre en París.
Galería
</Center>
Unha terapia perigosa
Unha terapia perigosa (en Analyze This) é un filme estadounidense de comedia dirixido por Harold Ramis que foi estreado en 1999. O guión está co-escrito por Kenneth Lonergan e Peter Tolan. Está protagonizado por Robert De Niro como o mafioso Paul Vitti e Billy Crystal como o seu psiquiatra. A súa secuela, Outra terapia perigosa, estreouse no 2002.
Estreouse en galego a través da TVG o 23 de outubro de 2008.
TPA9 HD
TPA9 HD (anteriormente TPA HD) é unha canle de televisión autonómica de Asturias que emite en alta definición e está xestionada polo ente público Radiotelevisión del Principado de Asturias. Ten a súa sede e estudos na Universidade Laboral de Xixón.
Historia
TPA HD realizou a súa primeira emisión o 24 de maio de 2009 co partido Real Oviedo - Mallorca B, pertencente á fase de ascenso a 2ª División B, aínda que non sería ata o 27 de marzo de 2010 cando comezase a emitir en probas co partido Real Zaragoza-Valencia CF de Liga, así como o mundial de Fórmula 1, os partidos da UEFA Champions League e de Primeira División e outros acontecementos producidos en HD.
O día 13 de novembro de 2011, TPA HD pasou a chamarse A9 HD.
Pokémon: The First Movie
Pokémon: The First Movie: Mewtwo Strikes Back, tamén coñecido como Pokémon: The First Movie, orixinalmente estreado como Pocket Monsters the Movie: Mewtwo Strikes Back! (劇場版ポケットモンスター ミュウツーの逆襲), é un filme de anime xaponés estreado en 1998 dirixido por Kunihiko Yuyama, o director xefe da serie de televisión Pokémon. Foi o primeiro filme da franquía Pokémon.
Está formado por tres segmentos: As vacacións de Pikachu, de 21 minutos de duración e centrada na personaxe de Pikachu; A orixe de Mewtwo, de 10 minutos de duración, que funciona como prólogo do contido principal; e Mewtwo contraataca, de 75 minutos.
Radio Fene
Radio Fene é unha emisora de radio municipal do concello de Fene. A súa primeira emisión realizouse o 27 de setembro de 1984, transmite nos 107.7 da FM e as súas emisións pódense escoitar tamén nos concellos de Ares, Ferrol, Mugardos, Narón e Neda. Conta con 40 colaboradores e ten o seu estudio na Casa do Concello de Fene.
A emisora dependía ao primeiro do Servizo de Normalización Lingüística do concello e posteriormente creouse un organismo propio, o Padroado. Inda que solicitara unha concesión ao abeiro de diversas ordes do Ministerio de Cultura, non obtivo resposta e as autoridades ordenaron o peche da emisora, o cal non se produciu e a emisora seguiu a emitir.
Bobadilla, A Rioxa
Bobadilla é un pequeno municipio da Rioxa, en España. Pertencente á comarca de Nájera e por el transcorre o río Najerilla.
Historia
200px|thumb|left|Vista de Bobadilla Fáiselle referencia nunha acta matrimonial entre Iñigo Ortiz de Zúñiga e Juana, filla bastarda do rei Carlos III, de 8 de marzo de 1396, na que o pai do noivo dotou o seu fillo con diversas localidades, entre elas Baños de Rioja, Bobadilla, Clavijo e Huércanos.
Xeografía
O municipio limita ao norte con Baños de Río Tobía (a 1,9 km do núcleo urbano), ao leste con Ledesma de la Cogolla (a 2,7 km do núcleo urbano) e Pedroso (a 3,3 km do núcleo urbano), ao sur con Anguiano e ao oeste con Matute.
Lugares de interese
200px|thumb|Pazo do Conde de Avellanosa.
Somerset
Distritos
250px|miniatura|esquerda|Distritos de Somerset.
Lingua istrorromanesa
O istrorromanés é unha lingua romance. De todas as linguas ou dialectos que se falan fóra da actual Romanía, é lingüisticamente a máis próxima á lingua oficial dese estado, o daco-romanés ou simplemente romanés. O istrorromanés é falado hoxe nunhas poucas vilas e aldeas na península de Istria, na parte setentrional do Mar Adriático, na actual Croacia. Antigamente foi falada dende unha parte considerablemente ampla do nordeste de Istria nos arredores da cadea montañosa de Ciceria (hoxe Ćićarija), (antiga Mons Carusadius) ata Trieste. Os seus falantes chámanse a si mesmos Vlahi (nome dado polos eslavos), Rumeni, Rumêri ou Rumâri, así como Ćići e Ćiribiri (este último é un alcume usado desprezativamente para a lingua istrorromanesa, non para os seus falantes).
Os istrorromaneses divídense hoxe en dous grupos: os Ćići arredor de Žejane (que fai referencia aos pobos da parte norte do monte Ucka) e os Vlahi ao redor de Šušnjevica (que fai referencia aos pobos da parte sur do monte Ucka (Monte Maggiore (monte Maior)). De todas as maneiras, e a pesar das interferencias doutras linguas e diferenzas de palabras que varían dunha vila a outra, a súa lingua é lingüisticamente idéntica.
O estimación do número de falantes de istrorromanés é moi vaga, calcúlase que son menos ou arredor de 1 000, o "máis pequeno grupo étnico-lingüístico en Europa" é unha das linguas recoñecidas coma as "máis seriamente en perigo" na UNESCO Red Book of Endangered Languages, debido a que o pequeno número de falantes se reparte en oito pequenas aldeas e dúas vilas "considerables" que son Žejane (Xeiane) e Šušnjevica (Susnieviza), ademais de non existir educación pública na lingua nativa. Os seus falantes aínda non son recoñecidos coma minoría oficial en Croacia; quizais debido ao contubernio histórico de Istria: un número considerable de falantes istrorromaneses foran obrigados a deixar Istria e pobos e cidades veciños despois da Segunda Guerra Mundial cando o Tratado de Paz de París con Italia asinado o 10 de febreiro de 1947, apartou Istria de Italia (que a gañara despois da Primeira Guerra Mundial) integrándoa en Iugoslavia, o país pai das actuais Croacia e Eslovenia, que dividiu Istria en dúas partes entre eses territorios, mentres Italia permanecía cunha pequena parte preto de Trieste.
Historia recente
O número de falantes de istrorromanés foise reducindo co tempo debido ás asimilacións sufridas cos cambios políticos de Istria: no censo italiano de 1921, había 1 644 falantes de istrorromanés declarados na zona e segundo a estimación do estudoso romanés Sextil Puşcariu en 1926 eran preto duns 3000. No censo de 1991 de Iugoslavia, tan só foron rexistrados 811 "romaneses", e no censo de Croacia do 2001 soamente 137 habitantes da rexión declarou o "romanés" coma a súa lingua nai. Estudos en Istria en 1998 (?) polo lingüista croata August Kovačec, rexistrou só 170 falantes activos (pero é probable que estes fosen só os das propias vilas onde a lingua era falada, excluíndo aqueles que deixaron as vilas de Istria por un tempo moi longo e que aínda o falan), a maioría deles bilingües (ou trilingües) agás 27 rapaces.
En 1922, o Réxime italiano de Benito Mussolini recoñeceu á vila de Susnieviza (que renomeou como Valdarsa, volvendo despois ao nome pre-italiano pero escrito en croata coma Šušnjevica) coma o asentamento dos istrorromaneses, asignando unha escola en lingua istrorromanesa. Isto foi conseguido grazas aos esforzos de Andrea Glavina ( italianización de Glavich), un dos fillos nativos de cidade que foi educado na universidade en Romanía.
Por outra banda, a maior vila do norte, Žejane, e outras aldeas próximas á fronteira con Eslovenia están menos italianizadas e máis eslavizadas. Moitas vilas nesta área teñen nomes que son de orixe romanesa, tales coma Jeian, Buzet ("labios"), Katun ("aldea"), Gradinje ("xardín"), Letaj, Sucodru ("baixo un bosque"), Costirceanu (nome romanés). Algúns destes topónimos son oficiais (recoñecidos por Croacia como nomes propios de seu), mentres que outros son usados soamente polos falantes istrorromaneses (ex. Nova Vas|Noselo).
O destino actual do istrorromanés é incerto, porque en Istria só preto de 350 persoas o entenden parcialmente; os falantes activos e bilingües son menos de 200 (isto son os que admiten abertamente falalo, o número actual pode ser maior), e menos de 30 nenos o coñecen hoxe. Os falantes foron fortemente pasivos e receosos a apoios do exterior que a miúdo incluían intereses políticos no caso dunha axuda real. Isto foi así baixo o réxime italiano e iugoslavo segundo os indicios que temos hoxe. Sen un apoio internacional activo, eficiente e urxente, a lingua istrorromanesa extinguirase nas vindeiras dúas xeracións.
Orixe
Algúns lingüistas cren que os istrorromaneses emigraron ata a actual rexión de Istria e ata a cidade de Trieste ao redor de hai 1 000 anos dende Transilvania, mentres que a teoría serbia cre que tería lugar a súa orixe na actual Serbia, o que non se pode corroborar manténdose a primeira tese en consenso entre os estudosos. Atopáronse recentes achados que suxiren que o pobo istrorromanés (con toda probabilidade valacos) xa estiveran presentes en certas rexións preto do Friul a finais do século XIII.
A primeira anotación en istrorromanés (non necesariamente o "Ćići") data de finais de 1329, cando as crónicas serbias mencionan que unha poboación de valacos vivía na área, aínda que unha mención máis antiga (do século XII dun mosteiro veneciano) fala dun líder en Istria chamado Radul (que podería ser un nome romanés).
O escritor e historiador italiano Giuseppe Lazzarini cre que hai máis de 5 000 istrorromaneses descendentes en Istria hoxe en día, pero os máis deles identifícanse a si mesmos (censo 1991: soamente 811 istrorromaneses) con outros grupos étnicos de acordo coas outras nacións desta rexión. Crese que os istrorromaneses son os descendentes da unión dos lexionarios romanos (movidos por Augusto ao leste de Istria para colonizar as fronteiras de Italia) e os pastores arromaneses que escaparon das invasións otomás para instalarse nunha Istria despoboada pola peste no século XIV.
Existe tamén un erro común que é a confusión de "ćići" e "vlahi" co "morlacchi" (eslavo: Murlaki) que son un grupo lingüístico e étnico completamente distinto na Dalmacia e na Herzegovina.
Lingua
Unha das peculiaridades do istrorromanés en comparación con outros "dialectos" do romanés, é o uso do rotacismo (o /n/ intervocálico convértese en /r/, lumină ("luz" en romanés) pasa a ser lumira). Esta é unha das razón polas que os lingüistas romaneses pensan que o istrorromanés evolucionou dende o romanés falado nas áreas de Apuseni ou Maramureş en Transilvania, que ten formas semellantes.
Outras características do istrorromanés son:
Os resultados destes cambios en IR pódense resumir nestoutro cadro:
p > p, kľ, ć b > b, bľ f > f, fľ v > v, ľ, gľ m > mľ
De todas as maneiras, as palabras similares zgoda (suceso) e prigoda (negocio, asunto) son amplamente utilizadas en serbo-croata, e poden ser tamén préstamos do eslavo; tamén a palabra istrorromanesa mľelu é similar á chacaviana mjelić (cordeiro) dalgúns habitantes das illas adriáticas.
Gramática
A gramática do istrorromanés é bastante similar ás gramáticas das outras linguas romances orientais.
Nomes
O artigo ten dúas formas: definida/determinada e indefinida/indeterminada. O artigo definido pode ser nominal ou adxectival. O nominal engádese aos nomes, e o adxectival vai despois do adxectivo.
As formas nominais son: para nomes masculinos en singular: -l e -le, para nomes femininos en singular: -a, para nomes masculinos en plural: -i, para nomes femininos en plural: -le.
Coma no daco-romanés falado o -l do artigo determinado singular masculino pérdese deixando só a vogal -u-, p.ex. DR lupul > IR lupu (o lobo), DR ursul > IR ursu (o oso), DR mielul > IR mľelu (o cordeiro).
A terminación -le para tódolos substantivos masculinos en singular rematados en -e, p.ex. fråtele (o irmán), sorele (o sol), cărele (o can).
Algúns exemplos de substantivos masculinos nos que se amosan as terminacións dos casos, nominativo=acusativo, xenitivo=dativo. O vocativo non se amosa xa que normalmente se corresponde co nominativo.
Nomes femininos
O -a replaces -ĕ e -e, p.ex. cåsĕ > cåsa (a casa), nopte > nopta (a noite); non obstante algúns substantivos femininos que rematan en -e tónico, compórtanse de xeito diferente, p.ex. ste > stevu (a estrela), ne > nevu (a neve).
Os substantivos neutros permanecen masculinos no singular e femininos no plural (coñecidos coma substantivos mixtos)
As formas para o artigo adxectival son no singular ćela para o masculino e ćå para o feminino, e no plural ćeľ para o masculino e ćåle para o feminino, p.ex.: ćela bur (o bo).
O artigo indefinido é un para o masculino e o para o feminino. A declinación do artigo indefinido desapareceu. Exemplos: un om (un home), un cå (un cabalo), o misĕ (unha táboa), o båbĕ (unha muller vella/anciá).
Adxectivos
Os adxectivos tamén teñen tres xéneros, as formas masculinas e femininas procedentes do latín, mentres que a forma neutra é de orixe eslava, isto é, baixo a influencia sintáctica do uso dos neutros en eslavo. P.ex. bur, burĕ, buro (bo). O adxectivo comparativo é: måi bur (moi bo, mellor) e o superlativo é: ćel måi bur (o mellor).
O adxectivo pode preceder ao substantivo: bura zi ((o) bo día) ou seguir ao substantivo: feta muşåtĕ (a rapaza bela/fermosa).
Pronomes
Os pronomes definidos poden ser persoais, posesivos, demostrativos, relativos e interrogativos.
Pronomes persoais
p.ex. m-åm ărs (I laughed), l-åi vezut (you saw him)
Pronomes posesivos:
p.ex. mev ćåće (meu pai), lui căre (o seu (del) can), ľei måie (súa (dela) nai), noştri cåľ (os nosos cabalos)
Pronomes demostrativos
Poden tamén comezar con ţ- or ť- p.ex. ţest om (este home)
Números cardinais
Notas:
11 componse de '1 sobre 10' ur-pre-zåće
20 componse de '2 veces 10' do-vote-zåće, do mesmo modo, 200 é '2 veces 100' do-vote-sto
1000 miľår vén da lingua véneta, tisuť dos dialectos eslavos, e tåvžânt do alemán.
Literatura
Non hai tradición literaria local, aínda que Andrea Glavina, un istrorromanés que foi educado en Romania, escribiu en1905 Calendaru lu rumeri din Istrie ("O calendario dos romaneses de Istria"). Neste libro escribiu moitos contos folclóricos do seu pobo. Recentemente foron recollidos por A. Kovačec (1998) unha serie de contos istrorromaneses actuais e cancións populares orixinais.
Marca de Turín
miniatura|Reino de Italia na época de [[Lotario II de Italia|Lotario II.]] O condado ou marca de Turín (tamén coñecida como marca de Susa ou marca Arduínica), foi un territorio vasalo do reino de Italia e do Sacro Imperio Romano, creada para administrar o baleiro de poder xurdido co fin da dominación anscárica xunto con outras marcas das casas orbertenga e aleramica. Foi fundada no ano 941 por Hugo de Arlés (rei de Italia). O monarca colocou no cargo de marqués a Arduíno o Calvo.
Este feudo, en principio denominado marca Arduínica, foi creado coa intención de cubrir o baleiro de poder existente no reino de Italia tras a desaparición da casa de Ivrea. A marca de Ivrea foi dividida en varias marcas que pasaron a mans de familias de orixe xermana (marca Arduinica, marca Aleramica e marca Obertenga, que pasaron a denominarse, respectivamente, marca de Susa-Turín, marca do Montferrato e marca de Xénova.
Durante este período, Arduíno combateu aos sarracenos que se instalaron no Val de Susa, anexándose estes territorios. No 962 Arduíno foi destituído do título de Marqués de Susa e Turín.
O marqués da casa arduínica máis importante foi Ulrico Manfredo II, que levou á marca á súa máxima extensión territorial e ao seu apoxeo político. A súa filla, Adelaida de Susa, casou con Otón de Savoia no ano 1046. Os fillos e netos de Adelaida cooperaron con Otón no goberno da marca, pero despois da súa morte no 1090, a autoridade condal paso a mans do bispo de Turín (1092), mentres que a propia cidade converteuse nunha comuna (1091). As terras e feudos da marca foron absorbidos pola casa de Savoia e engrosados no seu condado, do que Turín sería capital en séculos posteriores.
En 1076, o emperador Henrique IV, en oposición á nobreza local e a igrexa, nomeou o seu fillo Conrado margrave de Turín á idade de dous anos. Este poder nunca foi efectivo e o título foi puramente nominal, xa que se enfrontou ao seu pai e foi desherdado.
Copa do Rei de fútbol 2016/17
A Copa do Rei de fútbol 2016–17 foi a 114.ª edición do torneo de copa da Real Federación Española de Fútbol. Conta coa participación dos equipos de Primeira, Segunda, Segunda B e Terceira División, excepto os equipos filiais doutros clubs aínda que xoguen nestas categorías. A competición empezou o 31 de agosto de 2016 e finalizou o 27 de maio de 2017. A final xogouse no Estadio Vicente Calderón e resultou campión o FC Barcelona, que logrou o seu 29.º título.
Broken Arrow (filme de 1996)
Broken Arrow é un filme estadounidense dirixido por John Woo que foi estreado en 1996. Está protagonizado por John Travolta e Christian Slater, e a historia trata do roubo de dúas armas nucleares americanas.