cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xesús de Nazaret
Marco histórico
Con todo, Xudea gozaba dun certo nivel de autogoberno. En especial, Xerusalén estaba gobernada pola autoridade do sumo sacerdote, e o seu consello ou Sanedrín. As competencias exactas do Sanedrín son obxecto de controversia, aínda que en xeral admítese que, salvo en casos moi excepcionais, non tiñan a potestade de xulgar delitos capitais.
Sociedade Kaiser Wilhelm
A KWG estaba localizada en Berlín. Despois da Segunda Guerra Mundial os seus Institutos foron paulatinamente incorporados é recentemente fundada Sociedade Max Planck. O desmembramento da KWG comezou en xullo de 1946 por resolución da Oficina do Goberno Militar dos Estados Unidos (OMGUS); e no seu lugar fundouse a citada sociedade equivalente, a hoxe recoñecida Sociedade Max Planck (en alemán Max Planck Gesellschaft) entre 1946 e 1948 coa súa rede de Institutos (MPI).
O seu primeiro director-fundador foi Adolf von Harnack. Esta sociedade produciría eminencias científicas e gañadores de Premios Nobel tales como Albert Eintein, Max Planck ou Otto Hahn (quen foi o seu último director) e outros, ademais de xerar varios descubrimentos científicos que marcaron saltos cuantitativos no coñecemento da humanidade.
Xesús de Nazaret
O carácter particular de Galilea
En pleno corazón de Galilea atopábanse tamén dúas importantes cidades: Séforis, moi próxima (5 ó 6 km) á localidade de onde era orixinario Xesús, Nazaret; e Tiberíades, construída por Antipas e cuxo nome era unha homenaxe ao emperador Tiberio. Tiberíades era a capital da monarquía de Antipas, e estaba moi próxima a Cafarnaún, cidade que foi con probabilidade o centro principal da actividade de Xesús.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Por outra parte, a KWG foi coñecida por ser un dos institutos pioneiros nos estudos euxenésicos na Alemaña de Weimar con fondos doados pola Fundación Rockefeller. Tivo entre os seus membros a un dos principais euxenistas alemáns, o antropólogo Eugen Fischer.
Xesús de Nazaret
O carácter particular de Galilea
É importante destacar que as cidades eran focos de influencia da cultura helenística. Nelas residían as elites, en tanto que no medio rural habitaba un campesiñado empobrecido, do que procedía con toda probabilidade Xesús. As cidades eran en xeral favorables a Roma, como se demostrou con ocasión da primeira guerra xudía.
Nas fontes cristiás non se menciona que Xesús visitase ningunha das cidades de Galilea nin do seu contorno. Con todo, dada a proximidade de Tiberíades aos principais lugares mencionados nos evanxeos, é difícil pensar que Xesús subtraeuse por completo á influencia helenística.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Historia
O KWG fundouse en 1911 como unha sociedade científica baixo o abeiro da Universidade Humboldt de Berlín. Os catedráticos alemáns Friedrich von Altoff, Friedrich Schmidt-Ott e Adolf von Harnack promoveron a iniciativa de fundar unha sociedade pechada que promovese as ciencias naturais en Alemaña.
Joseph Cotten
Joseph Cheshire Cotten, Jr., nado en Petersburg (Virxinia) o 15 de maio de 1905 e finado nos Ánxeles o 6 de febreiro de 1994 foi un actor estadounidense.
Traxectoria
Traballou como axente publicitario e crítico teatral, polo que entrou en contacto co mundo artístico, debutando en Broadway en 1930. En 1934 coñeceu e fíxose amigo do seu compañeiro Orson Welles, entrando na súa compañía teatral. En 1941 debutou no cinema con Cidadán Kane, dirixida por Welles, no papel de Jebediah Leland, mellor amigo de Kane. Este filme lanzou a carreira do grupo de actores da compañía, sendo Cotten o único que porén chegou a actor protagonista en Hollywood.
Durante a década de 1940 participou en moitos filmes de grande éxito, como Shadow of a Doubt ou Duel in the Sun. Na década seguinte, coa súa carreira cinematográfica estancada, triunfou na televisión coa serie On Trial (logo renomeada The Joseph Cotten Show).
En 1960, tras o pasamento da súa primeira esposa vítima da leucemia casou coa actriz británica Patricia Medina.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Historia
Esta sociedade foi chamada KWG (Kaiser Wilhelm Gesellschaft) en honor ao Káiser Guillerme II de Alemaña, e tiña por obxectivo manter institucións satélites independentes do Estado que se dedicaran á investigación e ampliación do campo científico en calquera das súas ramas. Estas entidades non foron concibidas como centros de aprendizaxe de alumnos universitarios, senón para o desenvolvemento e aplicación dos coñecementos de alumnos e científicos destacados. Os seus directores foron destacados homes de ciencia.
Xesús de Nazaret
O carácter particular de Galilea
O medio campesiño, do que procedía Xesús, vía con hostilidade as cidades. Os campesiños de Galilea soportaban importantes cargas impositivas, tanto do poder político (a monarquía de Antipas), como do relixioso (o Templo de Xerusalén), e a súa situación económica debeu de ser bastante difícil.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Historia
Baixo esta sociedade fundáronse sucesivamente desde 1911 institucións que abarcaron todas as ramas do saber científico en Alemaña, desde a entomoloxía, a antropoloxía, a química, a física, as matemáticas, a agricultura, a bioloxía en todas as súas especialidades, a ornitoloxía, e incluso as leis. Estas institucións funcionaron con1 fondos privados e achegas estatais e mesmo con achegas de institucións similares dos Estados Unidos.
Xesús de Nazaret
O carácter particular de Galilea
Galilea foi a rexión xudía máis conflitiva durante o século I, e os principais movementos revolucionarios antirromanos, desde a morte de Herodes o Grande en 4 a. C. ata a destrución de Xerusalén no ano 70, iniciáronse nesta rexión. A loita contra o Imperio romano foi, segundo Geza Vermes, «unha actividade galilea xeral no primeiro século d. C.»
O xudaísmo nos tempos de Xesús
En tempos de Xesús, do mesmo xeito que na actualidade, o xudaísmo era unha relixión monoteísta, baseada na crenza dun único Deus. Os xudeus crían que Deus elixira ao seu pobo, Israel, e establecera con el unha alianza a través de Abraham e Moisés, principalmente. Os actos fundamentais de devandita alianza eran, para os xudeus, a vocación de Abraham, o éxodo, e a promulgación da lei no Sinaí.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Influencia do Nazismo
Un dos científicos do KWI de Química que se destacou na primeira guerra mundial foi Fritz Haber, que obtivo o Premio Nobel en 1918. Pero foi considerado, e non sen razón, como o pai da guerra química polo uso do gas cloro nas frontes de batalla e, posteriormente, da formulación do Zyklon B ao que os nazis darían un uso distinto nos campos de concentración.
Terminada a Gran Guerra, o KWI operaba con pouco financiamento pero, baixo o abeiro da Universidade berlinesa, empezou lentamente a dar os seus froitos, principalmente nos campo da física, a química e a bioquímica, producindo eminencias como Peter Debye, Albert Einstein, Otto Meyerhof, Max Planck, Fritz Haber, Otto Hahn e Walther Bothe, alcanzando no período de 1929-1932 s súa máxima expresión con figuras emerxentes como Richard Kuhn, Ludolf von Krehl, Karl W. Hausser que produciron investigacións relevantes nos seus campos. Moitos científicos de orixe xudía como Albert Einstein e Richard Willstätter, por citar algúns exemplos, formaron parte dun grupo de oito científicos xudeus galardoados co Premio Nobel.
Xesús de Nazaret
O xudaísmo nos tempos de Xesús
A fidelidade dos xudeus a esta alianza manifestábase, ademais de na súa adoración ao seu único Deus, na rigorosidade con que seguían os mandamentos e preceptos da Torá, ou a chamada Lei mosaica; esta regulaba todos os aspectos da vida dos xudeus, como a obrigación de circuncidar aos fillos varóns, a prohibición de traballar en sábado, e outras certas regras alimentarias (por exemplo, a de non comer carne de porco) e de purificación. miniatura|Maqueta do Segundo templo de Xerusalén, de época contemporánea a Xesús de Nazaret.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Influencia do Nazismo
Ademais, no campo da xenética, Otmar von Verschuer e o famoso cirurxián Ernst Ferdinand Sauerbruch influíron cos seus estudos xenetistas da "raza alemá" marcadamente antisemitas a personaxes como Joseph Mengele, que realizou infames experimentos con xemelgos no campo de concentración de Auschwitz.
Uranoscopus scaber
O Uranoscopus scaber é unha especie de peixe subtropical da familia Uranoscopidae. O seu corpo está adaptado para a vida no fondo do mar, e é un dos poucos peixes capaces de bioelectroxénese, ou a habilidade de xerar unha carga eléctrica.
Distribución
Distribúese ó longo da costa atlántica de Europa e África, sendo moi común no mar Mediterráneo e no mar Negro, e menos frecuente na baía de Biscaia. É un peixe demersal, que vive nos sedimentos areosos e lamacentos lives in sandy or muddy sand sediments ó longo da pendente superior da plataforma continental, entre profundidades de 14 a 400 metros. Non é unha especie importante para a pesca, sendo capturado incidentalmente, mais si é importante dende o punto de vista ecolóxica.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Influencia do Nazismo
Moitos científicos xudeus do KWG, como Einstein, Fritz Haber, Richard Willstätter e Lise Meitner, tiveron que abandonar os territorios conquistados por Alemaña e emigrar aos Estados Unidos co recrudecemento da persecución xudía por parte dos nazis.
Xesús de Nazaret
O xudaísmo nos tempos de Xesús
Pero o Templo non era o único lugar en que se rendía culto a Deus: en época de Xesús existía tamén o costume de reunirse cada sábado nas sinagogas. Mentres que o culto no Templo estaba dominado polos sacerdotes, o costume de reunirse nas sinagogas foi promovendo a relixiosidade dos laicos. Ademais, nas sinagogas non se levaban a cabo sacrificios a diferenza do Templo, senón que tan só líanse e comentaban os textos sagrados.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Segunda Guerra Mundial
miniatura|Aparato experimental de fisión nuclear de Otto Hahn en 1938 no KWI de química En 1938, os químicos Otto Hahn e Fritz Strassmann realizaron traballos de fisión nuclear coelemento uranio conseguindo a primeira fisión nuclear realizada nun laboratorio.
Xesús de Nazaret
O xudaísmo nos tempos de Xesús
Na época de Xesús, existían seitas diverxentes dentro do xudaísmo. O autor que máis información proporciona sobre este tema é Flavio Xosefo. Este distingue entre tres seitas principais: a saducea, a esenia e a farisea. Esta última era bastante respectada polo pobo e estaba constituída principalmente por laicos. Crían na inmortalidade da alma e eran coñecidos polo rigor con que interpretaban a lei, considerando á tradición como fonte desta. En canto aos saduceos, gran número deles formaba parte da casta sacerdotal, pero en oposición aos fariseos, rexeitaban a idea de que a tradición era fonte de lei e negaban tamén a inmortalidade da alma. Para rematar, o grupo dos esenios é considerado pola inmensa maioría dos investigadores como o autor dos denominados manuscritos do mar Morto. Constituían unha especie de monacato, cuxos seguidores eran estritos cumpridores da lei, aínda que diferían dos outros grupos relixiosos na súa interpretación desta. 'Nazarenos: eran hebreos que se consagraban particularmente ao culto de Deus, non bebían licor algún que puidese embriagar, e non se cortaban a barba nin o cabelo'. Outro aspecto de suma importancia no xudaísmo do século I é a súa concepción apocalíptica: a crenza nunha intervención futura de Yahvé, que restauraría o poder de Israel e trala que reinarían a paz e harmonía universais. Esta idea adquiriu gran forza na época en que o pobo xudeu foi sometido pola ocupación romana (aínda que está xa presente en varios dos libros proféticos da Tanakh, especialmente no Libro de Isaías), e relaciónase estreitamente coa crenza na chegada dun Mesías. Ademais, é moi mencionada na chamada literatura intertestamentaria: libros apócrifos xeralmente atribuídos a patriarcas ou outras figuras destacadas da Biblia hebrea.
O home
Xesús de Nazaret naceu con bastante probabilidade en torno ao ano 4 a.C, aínda que a data non pode determinarse con seguridade. Segundo a opinión hoxe maioritaria entre os estudosos o seu lugar de nacemento foi a aldea galilea de Nazaret, aínda que puido nacer tamén en Belén, en Xudea, preto de Xerusalén. É probable que os seus pais se chamaran Xosé e María, e que tivese varios irmáns e irmás. Non hai constancia de que estivese casado; probablemente era célibe, aínda que tampouco hai ningunha fonte que o afirme. Cando tiña aproximadamente trinta anos, fíxose seguidor dun predicador coñecido como Xoán o Bautista e, cando este foi capturado por orde do tetrarca de Galilea, Antipas (ou talvez antes), formou o seu propio grupo de seguidores. Como predicador itinerante, percorreu varias localidades de Galilea, anunciando unha inminente transformación que denominaba Reino de Deus. Predicaba en arameo, aínda que é moi probable que coñecese tamén o hebreo, lingua litúrxica do xudaísmo, tanto en sinagogas como en casas privadas e ao aire libre. Entre os seus seguidores había varias mulleres.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Segunda Guerra Mundial
Ademais, moitos dos médicos que actuaron nos campos de concentración realizando experimentos con prisioneiros tiveron estreita relación con algunhas das entidades das ciencias da medicina do KWG. Deste modo o nome da Sociedad e quedou denigrada ao estar ligada ao nazismo.
Xesús de Nazaret
O home
Desenvolveu o seu predicación durante un tempo imposible de concretar, pero que en calquera caso non excedeu de tres anos, e moi probablemente foi bastante inferior. Durante o seu predicación, alcanzou fama na rexión como curador e exorcista. Segundo o seu punto de vista, a súa actividade como taumaturgo anunciaba tamén o Reino de Deus. Foi acusado de borracho e comilón, amigo de publicanos e prostitutas (Mt 11,19), e de exorcizar co poder do príncipe dos demos (Mt, 12, 22-30). Os seus familiares tivérono por tolo (Mc 3,21). Os xentíos inspirábanlle compaixón (Mt 14, 14) e a única vez que falou da súa personalidade se autodefiníu como manso e humilde de corazón (Mt, 11-29) pero rexeitou ser chamado bo, porque só Deus é bo (Mc 10,18). A presenza viva de Xesús xeraba nos seus discípulos unha alegría liberadora: «seica poden os compañeiros do noivo axunar mentres o noivo está con eles? Mentres que teñen con eles ao esposo non poden axunar» (Mc 2, 19).
Sociedade Kaiser Wilhelm
Segunda Guerra Mundial
Albert Vögler, daquela presidente da Sociedade e involucrado na produción de municións para o Ministerio de Armamento, suicidouse o 14 de abril de 1945 para evitar a súa captura polos estadounidenses.
Xesús de Nazaret
O home
Con motivo da festa da Pascua, acudiu cun grupo de seguidores seus a Xerusalén. Probablemente por algo que fixo ou dixo en relación co Templo de Xerusalén, aínda que non poden excluírse outros motivos, foi detido por orde das autoridades relixiosas xudías da cidade, quen o entregaron ao prefecto romano, Poncio Pilato, acusado de sedición. Como tal, foi executado, posiblemente en torno ao ano 30, por orde das autoridades romanas de Xudea. Á súa morte, os seus seguidores se dispersaron, pero pouco despois viviron colectivamente unha experiencia que lles levou a crer que resucitara e que regresaría nun prazo breve para establecer o Reino de Deus que predicara en vida.
Nome
Xesús é a forma latinizada do grego Ιησοῦς (Iesoûs), co que é mencionado no Novo Testamento, escrito en grego. O nome deriva do hebreo Ieshú, forma abreviada de Yeshúa, a variante máis estendida do nome Yehoshúa, que significa -Yahveh salva-, e que designa así mesmo a Xosué, un coñecido personaxe do Antigo Testamento, lugartenente e sucesor de Moisés.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Final da Sociedade e sucesión
Finalizada a Segunda Guerra Mundial, os aliados estableceron que houbera unha estreita colaboración do Instituto Kaiser Wilhelm coas atrocidades nazis, principalmente nos aspectos dos experimentos médicos nos campos de concentración. Así mesmo, moits dos científicos relevantes do KWG foron trasladados secretamente aos Estados Unidos baixo a Operación Alsos, sen mencionar que a guerra dispersara as localizacións dos KWI en toda Alemaña.
Xesús de Nazaret
Nome
Sábese que era un nome frecuente na época, xa que na obra de Flavio Xosefo son mencionados uns vinte personaxes de igual denominación.
A forma deste nome en arameo -a lingua de Xudea no século I- é a que con toda probabilidade usou Xesús: Ieshuá (ישׁוע, Yēšûaʿ).
En Marcos e Lucas, chaman a Xesús Iesoûs hó Nazarēnós (Ιησοῦς ὅ Ναζαρηνός); en Mateo, Xoán e ás veces en Lucas utilízase a forma Iesoûs hó Nazoraîos (Ιησοῦς ὅ Ναζωραῖος), que aparece tamén nos Feitos dos Apóstolos. A interpretación destes epítetos depende dos autores: para a maioría, ambos fan referencia á súa localidade de orixe, Nazaret; outros, interpretan o epíteto nazoraîos (nazoreo) como composto das palabras hebreas neser (retoño) e semah (xerme); segundo esta interpretación, o epíteto tería un carácter mesiánico; outros, en cambio, interprétano como Nazareo (separado para Yahveh).
Sociedade Kaiser Wilhelm
Final da Sociedade e sucesión
A Oficina do Goberno Militar dos Estados Unidos en Alemaña (OMGUS) decretou o peche e disolución da Sociedade Kaiser Wilhelm o 11 de abril de 1946. Daquela Max Planck estaba a cargo da presidencia da Sociedade, que durou até marzo de 1946.
Xesús de Nazaret
Lugar e data de nacemento
Xesús naceu probablemente en Nazaret, en Galilea, xa que na maioría das fontes chámaselle «Xesús de Nazaret», e na antigüidade adoitaba expresarse desta forma o lugar de nacemento.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Final da Sociedade e sucesión
Porén, os británicos a cargo da rama científica do OMGUS, liderados por Howard Percy Robertson, fixeron presión para que a sociedade científica alemá prevalecera como fonte do saber humano convencendo aos norteamericanos de replantexar o peche dos KWI; a razón prevaleceu, pero a sociedade como tal desapareceu definitivamente o 11 de xullo de 1945, acordando os estadounidenses que reconsiderarían a medida un ano máis tarde.
Xesús de Nazaret
Lugar e data de nacemento
Con todo, dous evanxeos (Lucas e Mateo), os únicos que entre os evanxeos canónicos fan referencia á infancia de Xesús, relatan o seu nacemento en Belén, en Xudea. Aínda que este lugar de nacemento é o comunmente aceptado pola tradición cristiá, os investigadores actuais puxeron de relevo que os relatos de Mateo e Lucas están elaborados con temas da tradición davídica, conteñen varios elementos historicamente pouco fiables, e mostran unha clara intención de demostrar que Xesús era o Mesías, que, segundo Miq 5,2, debía nacer en Belén.
Son moitos os críticos actuais que consideran que a historia do nacemento de Xesús en Belén é unha adición posterior dos autores destes evanxeos e non se corresponde coa realidade histórica. Porén, outros autores, a maioría deles católicos, entenden que non hai razóns para dubidar da veracidade histórica de Mateo e Lucas no referente a este punto.
Aínda que Nazaret é citada 12 veces nos evanxeos, e as investigacións arqueolóxicas indican que o pobo foi continuamente ocupado desde o século VII antes da éra común, «Nazaret» non é mencionada por historiadores ou xeógrafos dos primeiros séculos da éra común. Segundo John P. Meier, Nazaret era «un lugar insignificante situado nos montes da Baixa Galilea, un pobo tan escuro que nunca o mencionan o Antigo Testamento, Xosefo, Filón, nin a literatura temperá dos rabinos, nin os pseudepigrapha do Antigo Testamento». Aínda que chámaa «cidade», en realidade sería unha pobre aldea que debeu toda a súa importancia posterior ao feito cristián. O nome de nazarenos dado aos cristiáns palestinos do século I era sen dúbidas irónico e despectivo, e en tal sentido o nome de Xesús acompañouse co título «de Nazaret», un lugar escuro que en nada o favorecía.
Sociedade Kaiser Wilhelm
Final da Sociedade e sucesión
En efecto, en setembro de 1946, na zona de ocupación británica, o Kaiser Wilhelm Institute renaceu das súas cinzas como a nova Sociedade Instituto Max Planck (Max Planck Institute Gesellschaft), a cargo de Otto Hahn e, en febreiro de 1948 nas zona norteamericana e francesa, fundouse outra parte da nova entidade a cargo de Max von Laue e Walther Gerlach, respectivamente. Esta nova entidade científica de recoñecido prestixio existe en pleno vigor no día de hoxe.
Xesús de Nazaret
Lugar e data de nacemento
Cos datos con que se conta no presente, non é posible precisar o ano do nacemento de Xesús de Nazaret. Considérase un dato bastante seguro que a morte de Herodes I o Grande tivo lugar no 4 a. C. De alí que ao datar o nacemento de Xesús, a gran maioría dos especialistas se decantan por un rango entre os anos 7 e 4 a. C., xa que existe probabilidade a favor de que o nacemento suceda nos últimos anos do reinado de Herodes o Grande. Algúns autores estenden o prazo probable do nacemento ao 8 a. C., ou 3-2 a. C., Finegan apoia a datación do nacemento en c. 3/2 a.C. e basea os seus argumentos en datos que sinala a Tradición cristiá primitiva sobre o nacemento, en particular Ireneo de Lión (século II), Clemente de Alexandría (arredor do AD 200), e Tertuliano (principios do século III). Tanto Ireneo como Tertuliano situaron o nacemento de Xesús no «ano 41 de Augusto». Suponse que o mandato de Augusto comezou cando foi elevado ao consulado o 19 de agosto de 43 a.C., o ano que sinalan sería 2 a.C. Tertuliano confirmou convenientemente esta conclusión mediante a adición de que o nacemento de Cristo foi 28 anos despois da morte de Cleopatra e quince anos antes da morte de Augusto. Finegan escribe: «Se recordamos que a tradición predominante representada pola maioría dos eruditos cristiáns temperáns databa a data do nacemento de Xesús de 3/2 antes de Cristo, e se aceptamos o tempo da morte de Herodes entre a eclipse [luar] de xaneiro 9-10 e a Pascua do 8 de abril no ano 1 antes de Cristo, entón probablemente situemos a data da natividade de Xesús do 3/2 a.C., tal vez a mediados de xaneiro de 2 a.&C.» Porén, no presente a gran maioría dos historiadores sitúan a morte de Herodes I o Grande no ano 4 a.C. e, tal como sinala Meier no volume 1 da súa obra ''Un judío marginal. Nueva visión del Jesús histórico'', «os intentos dispersos de invalidar o 4 a.C. como ano da morte de Herodes se deben considerar un fracaso». aínda que estas posicións son hoxe claramente minoritarias.
As fontes cristiás non ofrecen unha cronoloxía absoluta dos acontecementos da vida de Xesús, cunha soa excepción: Lc 3,1 fixa o comezo da actividade de Juan o Bautista en «o ano quince do reinado de Tiberio», que posiblemente poida interpretarse como equivalente a un destes anos: 27, 28 ou 29. Un pouco máis adiante (Lc 3,23), indica que Xesús contaba aproximadamente 30 anos ao comezo do seu predicación. Ademais de situar -do mesmo xeito que Mateo- o nacemento de Xesús ao final do reinado de Herodes o Grande, o relato de Lucas menciona o «censo de Quirino» (cuxo nome completo e preciso é Publio Sulpicio Quirinio, sendo «Quirino» ou «Cirino» probables desviacións dos copistas), o que suscita un problema histórico que non se resolveu. En Antigüidades xudías, 17.13; 18.1, o historiador Flavio Xosefo aludiu a un censo baixo Cirino (Quirinio ou Quirino) sendo Coponio procurador de Xudea. Se se cotexan os versículos de Lucas con todas as crónicas históricas sobre o goberno de Quirinio en Siria e os empadroamentos que se fixeron baixo o mandato de César Augusto, chégase ao feito de que se descoñece que se ordenou un censo que «abarcase a todo o mundo coñecido baixo Augusto», e que o censo de Xudea, que non incluía a Nazaret, e que se levou a cabo baixo Quirinio, ocorrería uns dez anos logo da morte de Herodes o Grande, é dicir, no ano 6-7 d. C. e polo tanto, presumiblemente despois do nacemento de Xesús. É probable que post factum, é dicir, trala morte de Xesús de Nazaret, o seu nacemento asociouse a recordos dispersos de acontecementos que ocorreron uns anos antes ou despois do nacemento en si. Sobre este punto, Antonio Piñero sinalou: «A inmensa maioría dos investigadores cre que Lucas refírese «de oídas» ao censo de Quirinio do 6 d. C, xa que logo uns dez anos despois do nacemento de Xesús».
Convencionalmente, adoptouse como a data de nacemento de Xesús a calculada no século VI por Dionisio o Exiguo, baseada en cálculos erróneos e que hoxe serve de inicio da chamada era cristiá; tamén convencionalmente, no século IV comezou a celebrarse o seu nacemento o 25 de decembro.
Orixes familiares
Sobre a familia de Xesús, todos os evanxeos están de acordo no nome da súa nai, María e do seu pai, Xosé, aínda que dous dos evanxeos (Mateo e Lucas) conteñen relatos, diferentes entre si, acerca da concepción milagrosa de Xesús por obra do Espírito Santo. Segundo estes relatos, Xosé non sería o seu pai verdadeiro, senón só o seu pai legal, por ser o esposo de María. A maioría dos investigadores creen que estes relatos son bastante tardíos: non se mencionan nos evanxeos de Marcos e de Xoán, e existen indicios que permiten sospeitar que en tempo de Xesús este era coñecido como «fillo de Xosé».
Os irmáns de Xesús son mencionados en varias ocasións nos evanxeos e noutros libros do Novo Testamento, En menciónanse os nomes dos catro irmáns varóns de Xesús: Xacob (Santiago), Xosé, Xudas e Simeón ou Simón, e indícase tamén a existencia de dúas irmás.
Son numerosas as fontes que indican a ascendencia davídica de Xesús, a través de Xosé (malia que, como antes díxose, algúns evanxeos afirman explicitamente que Xo´se non foi o pai biolóxico de Xesús). Varias pasaxes do Novo Testamento mostran que era chamado «fillo de David», e que a idea da súa orixe davídico estaba moi estendida nos primeiros anos do cristianismo aínda que el nunca se referiu a si mesmo como tal. Os críticos non están de acordo, con todo, en que esta ascendencia davídica sexa un dato certo, dado que pode tratarse dunha adición dos evanxelistas para demostrar a condición mesiánica de Xesús. As xenealoxías de Xesús que aparecen en Mateo e Lucas son diferentes entre si, aínda que ambas vinculan a Xosé, pai legal de Xesús coa estirpe de David.
Outros datos: relixión, lingua, profesión
A actividade de Xesús inscribiuse no marco da relixiosidade xudía. Das fontes infírese que en xeral cumpriu os preceptos da Lei mosaica (aínda que en ocasións discrepara da interpretación que dela facían algúns grupos relixiosos), e que participou de crenzas comúns no xudaísmo do século I (como a existencia de demos ou a resurrección dos mortos).
Os investigadores están de acordo en que a lingua materna de Xesús foi o arameo. Aínda que os evanxeos están escritos en grego, conteñen frecuentes expresións en arameo, a maior parte delas atribuídas a Xesús. Ademais, o arameo era a lingua habitual dos xudeus de Galilea. Seguramente o arameo falado en Galilea era unha variante dialectal recoñecible, como o testemuña o feito de que Pedro sexa recoñecido polo seu acento en Xerusalén
Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
O Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico (IAPH) é a entidade científica da Consellaría de Cultura e Deporte da Xunta de Andalucía dedicada ó patrimonio cultural desde 1989.
Xesús de Nazaret
Outros datos: relixión, lingua, profesión
Non pode aclararse se Xesús falaba ou non grego. En xeral crese que coñecía o hebreo, que na época era só unha lingua relixiosa e de cultura, e que sabía ler, xa que nunha ocasión preséntaselle lendo o Libro de Isaías (escrito en hebreo) nunha sinagoga.
Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Funcións
O Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico (IAPH) é unha axencia de investigación, innovación, desenvolvemento e transferencia sobre o patrimonio cultural. O IAPH está acreditado no Sistema Andaluz de Coñecemento como Instituto de Investigación, o que dota á entidade dunha maior calidade competitiva. A investigación sostense sobre dous importantes eixos: o Plan Andaluz de Innovación, Desenvolvemento e Investigación (PAIDI) e o Plan Estratéxico da Cultura de Andalucía (PENCA). Neste contexto, as súas liñas de traballo son:
Xesús de Nazaret
A súa actividade
Non se coñece con certeza canto tempo durou a vida pública de Xesús. Os evanxeos sinópticos mencionan unha soa festa de Pascua celebrada por el coas súas discípulos en Xerusalén, durante a cal foi detido e crucificado. Iso parece suxerir que a súa vida pública durou soamente un ano. No Evanxeo de Xoán, pola contra, menciónanse tres festas de Pascua, as tres celebradas por Xesús en Xerusalén, o que fai supoñer que o ministerio de Xesús prolongouse durante dous ou tres anos. En todos os evanxeos só hai unha indicación precisa de data, a que se ofrece en Lucas, indicando que a actividade de Xoán o Bautista iniciouse o ano 15 do mandato de Tiberio, o que pode coincidir, segundo diferentes cálculos, cos anos 27, 28 ou ata 29 de nosa era, aínda que a maioría dos autores inclínase polo ano 28.
A vida pública de Xesús iníciase, segundo todos os evanxeos, co seu bautismo por Xoán o Bautista no río Xordán. É probable que Xesús iniciase a súa actividade como seguidor do Bautista.
Seguido dun grupo de fieis, de entre os cales escolleu os seus máis achegados, os doce apóstolos ou enviados, percorreu na súa actividade toda Galilea (especialmente a área en torno a Cafarnaún) e as rexións próximas de Fenicia, a Decápole e o territorio da tetrarquía de Herodes Filipo.
Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Sedes
Situada en Sevilla, no antigo mosteiro da Cartuxa de Santa María das Covas rehabilitado para a Exposición Universal de 1992.
Xesús de Nazaret
A súa actividade
Segundo as fontes cristiás, a súa predicación transmitía unha mensaxe de esperanza especialmente dirixido aos marxinados e pecadores (Lc 15). Posiblemente chegou a congregar a grandes multitudes (fálase, por exemplo, de cinco mil acodes en referencia á multiplicación dos pans e os peixes). Trasladouse a Xerusalén para celebrar alí a Pascua coas súas discípulos, e entrou triunfalmente na cidade.
Relación con Xoán o Bautista
Nos catro evanxeos canónicos, o comezo da vida pública de Xesús márcao a súa bautismo por Xoán no Xordán. Xoán o Bautista é un personaxe relativamente ben coñecido grazas á información que del proporciona Flavio Xosefo, quen afirma que era «un home de ben que incitaba aos xudeus [...] a ser xustos os uns cos outros e píos cara a Deus, e a ir xuntos ao bautismo» (Antigüidades xudías, 18, 116-119) e relata que Herodes Antipas executouno por medo a que provocase unha revolta.
A mensaxe de Xoán, tal e como é reflectido polas fontes, parece bastante semellante ao de Xesús; segundo Mateo, na súa predicación facía referencia ao Reino dos Ceos e insistía na necesidade dun pronto arrepentimento. O feito de que Xesús sometésese ao rito bautismal suxire que probablemente formase inicialmente parte da comunidade relixiosa do Bautista.
Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Sedes
A sede principal do IAPH atópase na Illa da Cartuxa de Sevilla, este enclave, xunto ó río Guadalquivir, tense constancia de que estivo habitado desde o século XII, época na que había un barrio oleiro musulmán, posteriormente no século XIV foi o claustro de leigos do Mosteiro da Cartuxa de Sevilla, durante o período de ocupación francesa da Guerra de Independencia (1808-14) tivo funcións de cuartel, e entre 1841 e 1982 foi fábrica de louza de Pickman.
Estes espazos de hortas, celas, almacéns, muíños son transformadas, con diverso éxito e criterio, en 1992 con ocasión da Exposición Universal de Sevilla
Xesús de Nazaret
Relación con Xoán o Bautista
Debe terse en conta que os evanxeos foron escritos por seguidores de Xesús, coa finalidade de conseguir novos conversos. Se, como parece, Xoán o Bautista foi un personaxe relativamente coñecido e respectado no seu tempo (como parece demostralo o feito de que Flavio Xosefo refírase a el por extenso), é bastante explicable que os evanxelistas presénteno admitindo publicamente a superioridade de Xesús.
Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Sedes
No Conxunto do Mosteiro da Cartuxa, coa rehabilitación situáronse outras institucións públicas de carácter educativo e cultural, pretendendo que este enclave pasase de fábrica de cerámica a factoría cultural. O Organismo Autónomo Administrativo Centro Andaluz de Arte Contemporánea a denominada Universidade Internacional de Andalucía é unha institución pública creada pola Lei da Comunidade Autónoma de Andalucía no ano 1994, que naceu co obxectivo de contribuír á creación, desenvolvemento, transmisión e crítica da ciencia, da técnica e da cultura, mediante a docencia, a investigación coordinada e o intercambio de información científica e tecnolóxica de interese a nivel internacional e interrexional, son os organismos cos que comparte o espazo neste lugar.
Xesús de Nazaret
Predicación
Do estudo das fontes (sobre todo os sinópticos) infírese que Xesús predicou de forma itinerante na zona norte de Palestina e, preferentemente, nas aldeas que bordeaban o lago de Genesaret. Os seus seguidores foron principalmente de extracción campesiña, e acompañáronlle tamén varias mulleres, o cal resulta infrecuente no contexto dos movementos relixiosos do xudaísmo. Escolleu a doce apóstoloé ou enviados, posiblemente en representación das doce tribos de Israel. Nin os nomes dos apóstolos nin os relatos de como se uniron a Xesús coinciden en todos os evanxeos, pero todos concordan na cifra de doce.
Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Sedes
Situado no Balneario da nosa Señora da Palma e o Real de Cádiz desde 1998, este edificio dos anos 20 sitúase na praia da Caleta.
Xesús de Nazaret
Predicación
A crítica é practicamente unánime en considerar que o núcleo da predicación de Xesús era o anuncio do Reino de Deus. Con todo, existen importantes discrepancias á hora de interpretar que significa esta expresión no contexto da predicación de Xesús. O «Reino de Deus» anúnciase como algo inminente; neste sentido, a predicación de Xesús insírese no contexto da literatura apocalíptica do xudaísmo, na que existe a esperanza dunha próxima intervención de Deus nos asuntos humanos. Para entrar no Reino de Deus que Xesús profetiza é necesaria unha transformación interior (metanoia) que alcanza todos os ámbitos da existencia humana; así, quen non se fai como un neno non entrará no Reino (Mt 18, 1-5) e o perdón é condición para un culto eficaz (Mt, 5, 21-26).
Xesús describiu o Reino de Deus utilizando parábolas (véxase máis arriba), en moitas das cales aparece un contraste entre un inicio pequeno e insignificante e un final espléndido (Mt 13,31-34), un pai xeneroso e uns invitados ao banquete ocupados e desagradecidos (Mt 22, 1-14), un rei compasivo e un servo sen piedade (Mt 18, 21-35), un viñador confiado e uns arrendatarios infieis (Lc 20, 9-19), un labrego despreocupado e distintos tipos de terra (Mc 4,1-9).
Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Sedes
O Centro de Arqueoloxía Subacuática de Andalucía atópase situado sobre a gaditana praia da Caleta, no Balneario da Palma e o Real. Este edificio data dos anos 20 do século XX e tivo diversas funcións durante ese século, como son Balneario, Escola de Frechas Navais, alternou servizos de baños con usos hostaleiros e mesmo salón de celebracións. Debido á mala calidade da súa estrutura chegouse a expoñer a súa demolición, pero foi en 1990 cando a Consellaría de Cultura da Xunta de Andalucía declarouno Ben de Interese Cultural. Unha vez finalizada a súa rehabilitación tomouse a decisión de destinalo ó seu labor actual.
O CBC-PM sitúase no Palmeiral das Sorpresas do porto de Málaga, un equipamento de lecer, lúdico e cultural situado no Porto de Málaga.
O Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico ten un portal web que conta con máis de 5.000 páxinas de contidos especializados, 11.000 fotografías do patrimonio cultural andaluz e 900 documentos de información complementaria.
Xesús de Nazaret
Predicación
Non hai unanimidade entre os estudosos con respecto a se Xesús considerouse a si mesmo como o Mesías de Israel, como afirman os evanxeos canónicos, ou se a súa identificación como tal pertence á teoloxía das primeiras comunidades cristiás. Nos sinópticos, e especialmente no Evanxeo de Marcos, Xesús admite implicitamente que é o Mesías, pero pide en numerosas ocasións ás súas discípulos que non o divulguen («secreto mesiánico»).
Considérase xeralmente un dato histórico que Xesús designouse a si mesmo como «Fillo do Home», aínda que non está claro se se trata dun título escatolóxico, como parece desprenderse do seu emprego no Libro de Daniel e outros textos intertestamentarios, ou se é un mero circunloquio semítico para facer referencia á primeira persoa do singular.
En liñas xerais, a predicación de Xesús mantívose no marco do xudaísmo da súa época. Nalgúns aspectos, con todo, entrou en conflito coa interpretación que da lei xudía facían outros grupos relixiosos (fundamentalmente saduceos e fariseos), sobre todo en dous aspectos: a observancia do sábado e a pureza ritual. Existen discrepancias sobre como interpretar estes conflitos: como unha controversia ética (prioridade do ben do home sobre a letra do precepto, do interior sobre o exterior), como unha controversia de autoridade (Xesús ten un poder recibido do alto e exérceo) ou como unha controversia escatolóxica (inaugúrase un novo tempo).
Na predicación de Xesús, teñen unha grande importancia os seus ensinos éticos. O centro da ética de Xesús era o amor ao próximo, ao desvalido de quen non se pode recibir contraprestación (Lc 14,13) e, moi especialmente, o amor ao inimigo (único xeito de distinguirse dos pagáns que aman aos que lles aman a eles) (Mt 5,44-48, Lc 6,27-38). Para algúns autores, a ética que Xesús predicaba ten un carácter provisional, e oriéntase sobre todo á época de preparación do Reino de Deus. Por mor disto, na ética de Xesús destaca a renuncia aos bens materiais. En todo caso, as fontes coinciden en que non se pode servir a Deus e ás riquezas (Mt 6,24).
Xesús e as mulleres
Son moitos os especialistas que chamaron a atención acerca da coincidencia nas fontes sobre a especial consideración que Xesús pareceu ter cara ás mulleres de diversa condición, en especial as marxinadas, doentes e pecadoras públicas. Algo, en certa medida, novo para un rabí da época. Os exemplos son múltiples: así a encurvada á que se achega e cura un sábado chamándoa filla de Abraham, título exclusivamente masculino (Lc 13,11); a que sufría unha patoloxía feminina extrema que a facía impura e excluída e que alcanza a tocarlle sen que Xesús poida evitar curala (Mc 5,25-34); a estranxeira pagá, único personaxe nos evanxeos canónicos que lle convence nunha discusión, apelando ao seu corazón cunha parábola (Mt 15,28); a viúva á que Xesús achégase por propia iniciativa, conmovido (Lc 7,13); a prostituta que lle unxe, con escándalo dos presentes, e á que lle son perdoados os pecados porque «amou moito» (Lc 7, 37-47); a viúva pobre á que Xesús enxalza pola súa xenerosidade (Mc 12, 41-44); Marta e María, as amigas que lle acollen na súa casa (Lc 10, 38-42); etc.
As fontes sinópticas coinciden tamén en que entre os discípulos itinerantes de Xesús atopábanse mulleres (María Madalena, Xoana, Salomé...), algo non moi común nunha sociedade patriarcal. E ata afirman que permaneceron ao pé da cruz cando todos fuxiran (Mc 15,40-41). Resulta tamén paradoxal que se recoñezan como primeiras testemuñas da resurrección ás mulleres, cuxo testemuño apenas tiña validez naquel contexto social (Mc 16, 11).
Por outra banda, nos seus diatribas contra os escribas e fariseos, Xesús repróchalles que devoren os bens das viúvas con pretextos relixiosos (Lc 20, 18), e aos príncipes dos sacerdotes e aos anciáns do pobo chégalles a asegurar que as prostitutas precederanlles no Reino de Deus (Mt 21, 31).
Pola súa banda, no Evanxeo de Xoán, destacan algúns personaxes femininos: a inimiga étnica de vida licenciosa que é interlocutora do discurso da «auga viva» e da «adoración en espírito e en verdade», que acaba evanxelizando ás súas veciñas samaritanos; Marta de Betania, protagonista dun diálogo fundamental sobre a «resurrección e a vida»; e a muller adúltera á que Xesús salva de morrer lapidada conforme á Lei de Moisés. Incluso a crítica histórica e exexética máis esixente recoñece que, máis aló do carácter kerigmático destes relatos, escóndese un transfondo histórico onde o predicador xudeu, Xesús de Nazaret, outorgou unha consideración rechamante ás mulleres do seu tempo.
Milagres
Tanto as fontes sinópticas como o Evangelio de Xoán presentan a Xesús como hacedor de milagres. Tamén destaca esta faceta da súa actividade o Testemuño Flaviano, onde se indica que «levou a cabo feitos sorprendentes» (Antigüidades xudías, XVIII, 63), aínda que non pode asegurarse que non se trate dunha interpolación cristiá posterior.
En liñas xerais, a investigación actual non concede credibilidade histórica aos feitos marabillosos de Xesús que teñen que ver con alteracións das leis da Natureza, que se consideran proxección da fe dos primeiros cristiáns e, como tales, requiren unha interpretación simbólica, non literal. En gran medida os relatos de milagres poden ter unha orixe helenístico: Rudolf Bultmann atopou paralelismos entre os relatos dos milagres de Xesús e outros similares da tradición helenística, o que lle levou a concluír que «parece probable que os relatos taumatúrgicos teñen generalmente unha orixe helenístico».
Porén, acéptase en xeral que Xesús foi considerado polos seus contemporáneos como capaz de curar certas enfermidades e de exorcizar demos, o que pode interpretarse á luz das crenzas populares na Palestina do século I. Os sinópticos, e especialmente o Evanxeo de Marcos, ofrecen numerosos testemuños deste tipo de actividade, e non parece probable que se trate de engadas posteriores. Estes testemuños coinciden ademais cos das fontes talmúdicas, onde se relata que Xesús foi executado como feiticeiro. Algúns investigadores, como o estadounidense Morton Smith, chegaron a considerar este tipo de prácticas como as máis importantes no magisterio de Xesús, ata o punto de identificalo como un mago helenístico, similar a outros, aproximadamente contemporáneos, como Apolonio de Tiana.
Morte
A maioría das fontes que fan referencia á morte de Xesús concordan en que morreu crucificado por orde do entón prefecto romano en Xudea, Poncio Pilato.
Que a orde da execución de Xesús partiu da autoridade romana confírmao o que se sabe acerca dos procedementos xurídicos nas provincias do Imperio romano. As sentenzas capitais eran competencia exclusiva do funcionario romano, que tiña o chamado ius gladii (dereito de espada). Só os romanos, ademais, utilizaban a crucifixión como método de execución.
Existen, con todo, discrepancias entre os investigadores á hora de determinar algunhas circunstancias da execución. En primeiro lugar, en canto ao delito do que foi acusado Xesús e polo cal foi condenado á pena capital. En segundo lugar, en canto ao grao de implicación das autoridades xudías de Xerusalén no xuízo e na sentenza de Xesús.
Cronoloxía
Ningunha das fontes ofrece unha data exacta para a morte de Xesús. Con todo, tanto as fontes sinópticas como o Evanxeo de Xoán coinciden en que Xesús morreu un venres. Segundo os sinópticos, este venres coincidiu co primeiro día da festa de Pessach (Pascua xudía), que se celebraba o día 15 do mes hebreo de Nisán. O Evanxeo de Xoán, en cambio, indica que a morte de Xesús ocorreu o día anterior a devandita festa (é dicir, o 14 de Nisán), a tarde na que no Templo de Xerusalén sacrificábanse os cordeiros pascuais. Indicouse que a información dada por Xoán pode estar motivada pola súa intención de identificar a Xesús como o verdadeiro Año de Deus, xa que a súa morte, no relato xoánico, ten lugar á mesma hora en que no templo sacrificábanse os años para a festa de Pascua.
Algúns autores intentaron harmonizar os datos achegados polos sinópticos e por Xoán, apelando ao uso de dous calendarios diferentes (un calendario lunar oficial e outro solar, utilizado polos esenios). Non hai indicios, con todo, de que Xesús seguise outro calendario diferente do que rexía as festividades oficiais.
Aínda que a tradición cristiá considera generalmente que, no momento da súa morte, Xesús tiña 33 anos, é perfectamente posible que tivese unha idade superior, dado que, como se expresou, posiblemente naceu antes do 4 a. C. (ano da morte de Herodes o Grande). O número 33 co tempo acabou adquirindo un sentido simbólico e foi empregado por organizacións como a masonería, que divide a súa escala en 33 graos (sendo o 33 o grao superior).
Teoría de Xesús como personaxe mítico
Algúns autores negan de forma absoluta a validez histórica das fontes cristiás, e sosteñen que a figura de Xesús é o resultado dunha falsificación consciente por parte dos primeiros cristiáns. Segundo esta teoría, Xesús non foi un personaxe histórico, senón unha entidade mítica, produto do sincretismo entre as relixiosidades helenística e xudía. Na actualidade, os principais defensores desta teoría en medios académicos son George Albert Wells, Earl Doherty, Alvar Ellegård, Timothy Freke e Peter Gandy.
Os principais argumentos que apoian esta postura son:
Crítica
A maioría dos estudosos consideran esta teoría bastante inverosímil.. Segundo Antonio Piñero, desde a década de 1920 «non se considera científico negar a existencia histórica de Xesús debido á cantidade de probas directas ou indirectas da súa existencia». Como argumentos que fan máis verosímil a existencia histórica de Xesús, Piñero cita:
Repercusións históricas de Xesús de Nazaret
É abismal a diferenza entre a mínima repercusión histórica que a predicación de Xesús alcanzou durante a súa vida e a súa influencia posterior na historia universal. O movemento relixioso iniciado por Xesús, escindido do xudaísmo, terminou converténdose nunha nova relixión, o cristianismo, que foi gañando adeptos por todo o ámbito do Mediterráneo durante os primeiros séculos de nosa era. Malia ser duramente criticada, e ata perseguida, durante o século IV a relixión cristiá chegou a ser a relixión principal (oficialmente a única a partir do Edicto de Tesalónica) do Imperio Romano. A Igrexa cristiá alcanzou un enorme poder, e mantivo a súa estrutura fortemente xerarquizada logo das invasións bárbaras que marcaron o final do Imperio Romano de Occidente. En Oriente, continuou sendo a relixión oficial do Imperio Bizantino ata o final deste estado, a mediados do século XV, aínda que en gran parte dos antigos territorios orientais do Imperio Romano viuse desprazada, a partir do século VII, polo avance do islam.
O cristianismo incorporouse á herdanza cultural de Europa, ata o punto de ser considerado na actualidade como un dos seus principais trazos de identidade. Coa expansión da cultura europea que comezou no século XV, esta relixión difundiuse por outros moitos lugares do mundo, especialmente por América, onde é hoxe tamén a relixión máis importante. Na actualidade, a relixión cristiá, nos seus diferentes denominacións, é a que conta con maior número de seguidores en todo o mundo.
A historia da Igrexa cristiá, tanto en Oriente como en Occidente, foi en gran medida a da loita entre diferentes concepcións do cristianismo, que desembocaron en varios cismas, coa conseguinte aparición de novas igrexas, polo que na actualidade non existe unha soa, senón moi variadas confesións cristiás. Todas estas variantes do cristianismo comparten, con todo, unha visión de Xesús de Nazaret relativamente unitaria no esencial (véxase máis abaixo a sección Xesús no cristianismo).