cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giro de Italia 2016
Etapas
miniatura|[[Tom Dumoulin gañou a primeira etapa e foi o primeiro líder.]]
Clasificación xeral
miniatura|O vencedor desta edición foi Vincenzo Níbali.
Constantino Horta
Constantino Horta Pardo, nado en Pontedeume o 21 de maio de 1860 e finado na Habana o 20 de xuño de 1923, foi un escritor galeguista.
Delta A
Características
O Delta A foi un foguete lixeiro da familia de foguetes Delta que foi usado dúas únicas veces, durante 1962, ambas con éxito e para lanzar senllos satélites da serie Energetic Particles Explorer. Tiña tres etapas e era capaz de situar 250 kg de carga en órbita baixa terrestre.
Constantino Horta
Traxectoria
En 1894 fundou a Biblioteca Comercial Hispano-Americana de Ciencias Comerciales, na cal publicou libros de texto da súa autoría con destino ás escolas de comercio de varios países latinoamericanos que as adoptaron como texto oficial e un par dos seus tratados traducíronse ó inglés.
Regreso a España
En 1898, despois da derrota española polos Estados Unidos, repatriouse a España, establecéndose en Barcelona, aínda que seguiu a visitar e mesmo residir en América para promocionar os seus libros. En 1904 volveu establecerse na Habana, traballando de profesor no Colexio Mercantil do Centro Gallego. Propagandista do ideal galeguista, publicou artigos no periódico Nova Galicia de Buenos Aires e, sobre todo, no Galicia da Habana, tomando a súa dirección o propio Horta de 1906 a 1908. Nesta etapa o xornal apoiou claramente a idea do establecemento dunha Solidaridad Gallega, a exemplo da constituída en Cataluña.
Constantino Horta foi o socio 57 da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega, constituída en 1905. Asemade participou na constitución do Comité Redencionista da Habana en 1909, pouco despois transformado en Unión Redencionista Gallega, que pretendía eliminar os foros que tanto prexudicaban ó campesiñado galego. Horta foi brevemente o seu presidente, en xaneiro de 1911. Pero a partir desas datas as preocupacións de Constantino Horta centráronse en demostrar a galeguidade de Cristovo Colón, decaendo na súa actividade pública galeguista. Horta nunca chegou a asumir o xiro nacionalista que as Irmandades da Fala deron ó galeguismo.
Petronila de Aquitania
Petronila de Aquitania, nada aproximadamente en 1125 e finada despois de 1151, era filla de Guillerme X de Aquitania, duque de Aquitania e Leonor de Châtellerault. Era irmá de Leonor de Aquitania. Tamén lle chamaban Aelis.
Traxectoria
Seguiu á súa irmá Leonor ata a corte de Francia e namorouse alí de Raúl de Vermandois, un home maduro xa casado con Leonor de Blois. Para agradala, Leonor de Aquitania e o seu marido, Luís VII de Francia, obtiveron a disolución do matrimonio de Raúl, o que provocou un conflito co conde de Champaña Teobaldo IV de Blois, irmán da repudiada esposa. .
Despois casou con Raúl I de Vermandois (m. 1152 ), conde de Vermandois e Valois e tiveron a:
Faro de illa Pancha
O vello faro de illa Pancha atópase na illa Pancha, na parte máis occidental da ría de Ribadeo. Foi comezado a construír en 1857. Comparte illa co novo faro, o único en funcionamento como tal dende 1983.
Pertence ó Dominio Público Portuario do servizo de sinalización marítima. Dende 1993 depende da Autoridade Portuaria de Ferrol-San Cibrao.
Historia
Planeado como unha luz de terceira orde destinada a alumear a entrada á ría e ao porto de Ribadeo, e contratado o 31 de maio de 1857, este faro inaugurouse o 30 de decembro de 1859 cun alcance de 9 millas náuticas. Unha real orde do 29 de novembro de 1860 dispuxo o seu acendido para o 30 do mes seguinte coa aparencia de luz fixa vermella e 9 millas de alcance. Este faro estivo activo ata o 1 de outubro de 1983, data na que entrou en funcionamento o novo faro.
O proxecto do enxeñeiro Marcelo Sánchez Movellán, cun orzamento de 47 500 reais, ideou unha luz simétrica, elevada 9 m sobre o terreo (24 m sobre o nivel do mar), coa torre cadrada de 3,5 m de lado e 6,7 m de altura encaixada no centro dun edificio de planta cadrada e 128 m² de superficie para así protexela dos temporais. A torre remata nun balcón de ferro forxado e unha torre octogonal para soportar a lanterna hexagonal de vidros planos.
En 1858 engadiuse unha ponte de ferro sobre tres piares ancorados en dous illotes. Como faro de illa, e a categoría da súa luz, debía estar atendido por dous torreiros; con todo, para economizar no servizo e suprimir un encargado decidiuse construír unha ponte de unión con terra. En 1883 substituíuse a lámpada por unha de petróleo dunha mecha. En 1917 entrou en servizo un xogo de pantallas para producir ocultacións.
miniatura|Os dous faros, no 2012. No último terzo do século XX foi construído un segundo faro na illa, o único que funciona dende 1983, se ben o vello faro aínda mantén montada a lente de Fresnel. O novo faro ten unha torre illada con lanterna de montantes inclinados, acadando a súa luz as 21 millas náuticas. É un dos 187 do patrimonio administrado por Portos do Estado (dependente do Ministerio de Fomento).
Coa adopción do faro no 1993 pola Autoridade Portuaria de Ferrol - San Cibrao instalouse un sistema de alimentación de reserva composto por baterías encargadas de subministrar a corrente continúa en caso de fallo da rede eléctrica. Tamén foi monitorizado o faro na súa totalidade para ser supervisado dende o centro de control situado no porto de Ferrol.
No ano 2014 comezou o proceso para que o vello faro sexa usado coma hotel no marco da iniciativa 'Faros de España', contando con oposición veciñal. En abril de 2017 comezou a actividade como apartamentos turísticos con dúas habitacións.
Saint-Martin-du-Mont, Ain
Saint-Martin-du-Mont é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Fauna profunda
De todos os ecosistemas da Terra, un dos máis descoñecidos é o dos fondos profundos dos océanos, non en van se di que está mellor coñecida a Lúa. A importancia destes ecosistemas reside na súa grande extensión. Así, o océano ocupa o 71% da superficie da Terra, a súa profundidade media é de 4.000 m, e máis da metade está por debaixo dos 3.000 m.
Considérase fauna profunda todos os animais que viven na capa de auga de mar á que non chega a luz solar. Asúmese que esta capa de auga vai desde os 100 metros ata o fondo, aínda que esta profundidade pode variar segundo a latitude, época do ano e zona xeográfica. Trátase dun mundo escuro no que a única luz existente é a dalgúns organismos bioluminiscentes e no que, polo tanto, non existen vexetais, debido a que non se pode realizar a fotosíntese sen luz. Outras características destes fondos son a elevada presión á que están sometidos (entre 10 e 110 atmosferas) e as baixas temperaturas ás que se atopan (2-3 °C). Ningún destes factores varía moito ao longo do ano e probabelmente sexan moi semellantes tanto nos polos como no trópico, o que lle dá unha estabilidade moi grande.
Este é un ecosistema moi diferente ao da superficie. Mentres que nas zonas con luz a base da pirámide alimenticia son os vexetais, nestes hábitats non hai ningún vexetal. Trátase dun ecosistema con pouca materia orgánica, no que os organismos dominantes son os suspensívoros e sedimentívoros que se alimentan dos poucos restos que caen dende a superficie, formando así a base da pirámide trófica. As fontes hidrotermais son unha excepción; son comunidades con gran cantidade de materia orgánica asociadas á enerxía xeotérmica, nas que a base da cadea alimentaicia son as bacterias oxidadoras de xofre.
Jani Liimatainen
Jani Allan Kristian Liimatainen, nado en Kemi o 9 de setembro de 1980, é un guitarrista finés principalmente coñecido polo seu traballo na banda de power metal Sonata Arctica, da que foi un dos membros fundadores.
Traxectoria
Comezou a súa carreira musical aproximadamente aos 14 anos. O seu desenvolvemento musical baseouse principalmente na autoaprendizaxe, aínda que nos seus inicios recibiu algunhas leccións que lle serviron como base para desenvolver a súa técnica, moi influenciada por grupos como Dream Theater e Pain of Salvation e por guitarristas como Yngwie Malmsteen, Steve Vai e Mattias Eklundh. Jani tamén formou parte de Altaria, grupo de power metal co cal gravou catro discos antes de abandonalo para dedicarse completamente a Sonata Arctica.
Debido ós seus "deberes civís" viuse obrigado a apartarse de Sonata Arctica e foi substituído, en principio temporalmente polo guitarrista Elias Viljanen. Porén, en maio de 2007 foi apartado definitivamente do seu posto na banda, aínda que isto non foi oficialmente confirmado ata o 6 de agosto.
Na actualidade mantén un novo proxecto xunto a Henrik Klingenberg, teclista de Sonata Arctica. Este recibe o nome de Graveyard Shift e trátase dun grupo de death metal melódico influenciado por grupos como In Flames, Soilwork e Strapping Young Lad. Ata o momento só se gravou unha demo de 4 pistas.
Ulea
250px|miniatura|Ulea vista dende [[Villanueva del Río Segura.]] Ulea é un concello español da Rexión de Murcia, situado no Valle de Ricote. Tiña unha poboación de 912 habitantes en 2014.
Jani Liimatainen
Traxectoria
Este guitarrista novo demostrou ser un mozo virtuoso, que xunto a outras grandes novas promesas como Alexi Laiho, gravaron os seus primeiros discos comerciais pouco despois de cumpriren 18 anos.
Ulea
Limita ao norte con Blanca, ao leste con Molina de Segura, ao sur con Archena e Villanueva del Río Segura e ao oeste con Ojós e Blanca. Está situado a 29 quilómetros da cidade de Murcia.
O municipio consta de dous núcleos de poboación: Ulea e Venta Puñales.
Nayib Bukele
Nayib Armando Bukele Ortez, nado en San Salvador o 24 de xullo de 1981, é un político e empresario salvadoreño. Asumiu o cargo de presidente da República o 1 de xuño de 2019, sucedendo a Salvador Sánchez Cerén. Foi elixido alcalde de Nuevo Cuscatlán o 11 de marzo de 2012 e, posteriormente, de San Salvador o 1 de marzo de 2015. En ámbolos dous cargos públicos competiu baixo a bandeira do partido Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional (FMLN).
Nas eleccións presidenciais de 2019, Bukele participou co partido Grande Alianza por la Unidad Nacional (GANA) e resultou elixido presidente da República ó obter maioría absoluta con 1 434 856 votos (53.10 %), sen necesidade dunha segunda volta. É o primeiro presidente, dende o remate da guerra civil, que non representa a ningún dos dous partidos principais (ARENA ou FMLN) que gobernaran por trinta anos.
Gran Premio do Xapón de 1999
O Gran Premio do Xapón de 1999 (oficialmente o XXV Fuji Television Japanese Grand Prix) foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 31 de outubro de 1999, no Circuíto de Suzuka, Suzuka. Foi a décimo sexta rolda da tempada de Fórmula Un. A carreira de 53 voltas gañouna o piloto de McLaren (Mika Häkkinen) despois de comezar desde a segunda posición. Michael Schumacher terminou segundo nun Ferrari co seu compañeiro de equipo Eddie Irvine terminando terceiro. A vitoria de Häkkinen confirmouno como Campión do mundo de 1999. Ferrari tamén confirmouse como escudaría campioa do mundo.
Esta foi a última carreira de Toranosuke Takagi, Alessandro Zanardi e o Campión do Mundo de Damon Hill.
Opcións no Campionato
Entrando nesta carreira, Eddie Irvine lideraba o campionato de pilotos por catro puntos sobre Häkkinen, 70 a 66. Por conseguinte, Häkkinen necesitaba gañar a carreira ou terminar segundo con Irvine non máis arriba que quinto, ou terminar terceiro con Irvine terminando fóra dos seis primeiros.
A vitoria sobre Häkkinen daríalle o Campionato con independencia de onde rematara Irvine: aínda que Irvine terminase segundo, ambos pilotos terían 76 puntos pero Häkkinen tería cinco vitorias para os catro de Irvine. Do mesmo xeito, o finlandés sería Campión se terminase segundo con Irvine quinto (xa que tería tres segundos polos dous de Irvine), ou se remataba terceiro sen Irvine puntuando (xa que tería catro terceiros polos dous de Irvine).
Clasificación
O compañeiro de equipo de Irvine, Michael Schumacher, logrou a pole position xunto a Häkkinen na primeira fila. David Coulthard foi o terceiro no segundo McLaren, Heinz-Harald Frentzen cuarto no Jordan. Irvine loitou todo o tempo, sufrindo un accidente na forquita, e só puido cualificar quinto, máis de 1´5 segundos máis lento que Schumacher e máis de 1´1 máis lento que Häkkinen. Os dez primeiros foron completados cos Prosts de Olivier Panis e Jarno Trulli, Johnny Herbert no Stewart, Ralf Schumacher no Williams e Jean Alesi no Sauber.
Carreira
Häkkinen bateu a Schumacher na liña de saída, e Panis colocouse terceiro por diante de Irvine, Coulthard e Frentzen. O finlandés rapidamente construíu unha vantaxe cómoda e quedou claro que os Ferraris non podian igualalo.
Despois de que o alternador de Panis rompese na volta 20, Coulthard pasou a Irvine pola terceira posición durante a primeira rolda de boxes. Con todo, na volta 34, cometeu un erro e golpeou un muro, perdendo o morro. Parou en boxes e volveu a cunha volta perdida, xusto diante de Schumacher. Alegouse que o escocés freou deliberadamente ao piloto alemán, antes de retirarse varias voltas despois cun fallo hidráulico. Schumacher máis tarde criticou o comportamento de Coulthard.
Häkkinen eventualmente pasou pola bandeira a cadros cinco segundos por diante de Schumacher e logrou o seu segundo Campionato de Pilotos. Irvine terminou un minuto e medio por detrás de Schumacher en terceiro lugar, pero axudou a Ferrari a conseguir o seu primeiro Campionato de Construtores desde. Os puntos secundarios foron para Frentzen, Ralf Schumacher e Alesi.
542
Outros
Historia ano a ano
Ducado de Amalfi
miniatura|Italia no ano 1000. O Ducado de Amalfi (tamén República de Amalfi) foi un antigo estado gobernado, entre o século IX e o XII, por unha serie de duques ( duces), ás veces chamados dogos en analoxía coa rival República de Venecia. Xunto coa República de Pisa, Xénova e Venecia, é unha das repúblicas marítimas máis coñecidas e está presente co propio brasón na bandeira da Mariña militar italiana. Por dous séculos foi a máis poderosa das repúblicas marítimas.
Da hexemonía de Nápoles á autonomía
No 839, no contexto da loita entre longobardos e bizantinos, a filobizantina Amalfi foi asaltada e expugnada príncipe longobardo de Benevento, Sicardo. Despois da tráxica morte de Sicardo e a loita pola sucesión ao Principado de Benevento, os amalfitanos rebeláronse e deron eliminado o continxente longobardo. O 1 de setembro de 839 Amalfi obtiña a autonomía administrativa (malia subsistir unha formal tutela de Bizancio por medio do Ducado de Nápoles); era unha liberdade de facto.
Ao principio, houbo un sistema de comites e praefecturii: os comites gobernaban por un ano, e por veces dous ou tres, mentres os prefectos, prepósitos aos comites, ficaban no cargo máis tempo. O prefecto Mariño tentou inaugurar unha dinastía, facendo correxentes aos seus fillos, pero o intento fallou co seu sucesor.
No 849, Amalfi, sendo parte da Liga campana, participou coa súa frota na Batalla de Ostia, que tivo lugar no verán, contra a frota sarracena.
Amalfi convértese en ducado
miniatura|Santo André apóstolo, patrón da República de Amalfi. O período preducal rematou no 954, cando Mastalo II se denominou duque ao que acadou a maioría de idade, pero morreu no 958.
O novo duque, Serxio I, fundou unha nova dinastía, destinada a reinar ininterrompidamente nos seguintes 115 anos, agás no período 1039–1052, cando o Príncipe de Salerno conquistou o Ducado de Amalfi.
Amalfi so o dominio normando
Amalfi foi conquistada por Robert Guiscard, duque de Puglia no 1073 e pouco despois o seu terceiro fillo terzogenito, Guido foi nomeado duque.
Pero Amalfi rebelouse dúas veces, a primeira elixiu o anterior príncipe de Salerno, Xisulfo, a segunda vez un membro da familia dos duques de Nápoles.
No 1131 Roxerio II de Sicilia someteu definitivamente a cidade.
Relacións con Pisa
Amalfi, xa desde mediados do século XI, perdera a completa autonomía, malia que continuaba os intercambios comerciais propios gozando dunha ampla autonomía administrativa (polo menos neste período). So a protección do normando Guillerme, terceiro Duque de Puglia, os administradores de Amalfi acadaron, en outubro de 1126, un proveitoso acordo comercial con Pisa para colaborar na tutela dos intereses comúns no Tirreno. Este acordo era froito dunha amizade coa República toscana que viña xa de decenios. Amalfi, porén, non dispoñía dun exército propio que protexese os intereses dos comerciantes amalfitanos. Velaí por qué non vemos as naves de Amalfi comprometidas moi a miúdo en accións militares contra outras Repúblicas Marítimas.
De feito, foi o exército de Pisa quen rompeu o acordo con Amalfi e atacou a cidade costeira o 4 de agosto de 1135 no contexto da guerra na que estaban comprometidos o pontífice Inocencio II e o novo emperador Lotario II (e con eles as Repúblicas de Xénova e de Pisa) contra o normando Roxerio II d'Altavilla que controlaba o territorio de Amalfi. Esa guerra concluíu favorábel a Roxerio II que veu recoñecidos os seus dereitos sobre territorios da Italia meridional. Amalfi perdeu tamén a súa autonomía política.
O título de Duque de Amalfi no Reino de Nápoles
O título de Duque de Amalfi foi retomado no Reino de Nápoles a finais do século XIV: No século XIX o título Duque de Amalfi foi reutilizado polos españois:
O Duque
A principios do ano civil, o 1 de setembro, tiña lugar a elección dos duques, polos que se rexía a República de Amalfi e no mesmo día o Duque tiña a facultade de promulgar leis e decretos coa fórmula “per hoc nostrum preceptum”.
A República de Amalfi, constituída no 839, foi ao primeiro dirixida por condes (comites) elixidos anualmente o 1 de setembro; despois (desde 957) por duques (duces), que asociaron ao poder o fillo primoxénito, transformando a república nun ducado hereditario; finalmente, tras da conquista normanda (1131) por maxistrados de nomeamento real (strategoti).
A investidura do Duque tiña lugar no adro da igrexa palatina de San Salvatore de Birecto de Atrani coa entrega da clámide e do gorro, símbolo do poder ducal. No patio de San Salvatore tiña lugar tamén, no período preducal, a investidura dos comites e despois reuníanse os Parlamentos constituídos en 1266 polos sídicos das cidades costeiras anualmente elixidos. A investidura era proclamada polo Arcebispo de Amalfi.
Consuetudines Civitatis
As Consuetudines Civitatis, escolma de leis transcritas só en 1274, regulaban as relacións xurídicas no interior do Ducado.
Tavole amalfitane
O máis antigo (e célebre) estatuto marítimo do Medievo son as Tavole Amalfitane, punto de referencia para toda os mariñeiros mediterráneos ata principios da época moderna.
As Tavole comprenden unha parte en latín medieval (do século X) e unha en lingua vulgar (probabelmente do século XIII); nel son descritos os dereitos e os deberes da tripulación dunha embarcación, afróntase o problema da asistencia dos mariños accidentados ou enfermos e o de como actuar en situacións de emerxencia, como os asaltos de piratas; afróntanse ademais as cuestións relativas aos fretes e establécense os dereitos e os deberes dos armadores. O éxito e a difusión das Tavole Amalfitane son debidos ao seu equilibrio e á súa capacidade de previr o contrabando e facer difíciles as interpretacións capciosas.
A moeda: o tari de Amalfi
O tari de Amalfi, difundido en todo o Mediterráneo nos intercambios comerciais, foi durante séculos a unidade monetaria oficial de Amalfi. A moeda tiña orixe da moeda árabe do mesmo nome. Na zona da cidade, preto da praia, estaba unha praza onde operaban os cambistas e os firmatarios das bancas florentinas e de Siena.
En Amalfi circulaban outras divisas: entre elas o sólido bizantino, o máis común, que tiña un valor de catro taris.
A ceca de Amalfi cesou a súa actividade no 1220 cando Frederico II a pechou.
As rutas comerciais
En menos de dous séculos o Ducado de Amalfi converteuse na maior potencia comercial e militar do alto Tirreno, e Amalfi como dixo o viaxeiro árabe Ibn Hawqal no 977, importantísimo centro cosmopolita onde segundo Guillerme de Puglia (fin do século XI) Na base das súas fortunas a madeira na que eran riquísimas as montañas costeiras.
Materia prima para a construción dos mercantes, a madeira a un tempo constituía unha preciosísima mercancía de cambio cos países árabes e africanos. As naves amalfitanas cargadas de madeira partían de novo da África Setentrional onde cambiaban a súa mercadoría polo ouro proveniente das minas situadas no corazón de África. Despois nas costas sirio-palestinas e de Asia Menor cambiaban o ouro por pedras preciosas, marfil, manufacturas de ourivería, especias, sedas e teas preciosas que logo levaban á súa patria e a Roma, Rávena, Pavía e as meirandes cidades italianas.
Amalfi funda colonias e centros de representación en Alexandría de Exipto, en Tunisia, en Chipre, en Bizancio, mesmo na India. No monte Athos en Grecia funda un mosteiro, en Xerusalén un grandioso hospital con capacidade de máis de 1000 camas, dirixido polos monxes Hospitalarios de San Xoán, hoxe coñecido como Orde dos Cabaleiros de Malta.
As producións típicas
O principal recurso do Ducado era a madeira. Produtos relevantes eran, como hoxe, o papel de Amalfi e o Limón Costa d'Amalfi.
Reprodución
miniatura|200px|Apareamento de libélulas Coñécense dous tipos principais de reprodución no mundo vivo, unha é a reprodución sexual ou sexuada e a outra a reprodución asexual ou asexuada
Reprodución asexual
A reprodución asexual é un proceso biolóxico polo cal un organismo produce unha copia xeneticamente igual a si mesmo, sen haber recombinación de material xenético.
O caso máis simple é o acto de plantar unha estaca dunha planta - estamos a "reproducila" artificialmente.
De feito, moitas especies de plantas teñen esta capacidade, sen necesidade da intervención do home: xeran estolóns que crían raíces e despois se tornan independentes da "planta mai", ou simplemente unha parte do talo ou do soma sepárase da planta nai e pode fixarse noutro lugar, dando orixe a unha nova planta.
Moitos animais, como a hidra, tamén xeran gomos na súa superficie externa que se poden desenvolver como novos individuos. Non se debe confundir esta característica coa capacidade que teñen algúns animais, como os lagartos e os caranguexos, de rexenerar partes do seu corpo, como un membro ou parte do rabo que perderon por accidente -pois isto non se trata de reprodución-.
Moitas especies de animais capaces de reprodución sexual tamén teñen a capacidade de se reproducir asexualmente (véxase partenoxénese).
Algunhas espermatófitas, en que a norma é a reprodución sexual, poden igualmente producir sementes sen que haxa a fertilización dos óvulos, un proceso coñecido por apomixía.
Nos organismos unicelulares, como as bacterias e os lévedos, a norma é a reprodución asexual - fisión binaria das células -, mais mesmo estas especies teñen necesidade de realizar reprodución sexual, co fin de renovar o seu material xenético.
Reprodución sexual
222px|miniatura|[[Moscas en Bastavales (Brión).]] A reprodución sexual implica a combinación de material xenético (normalmente o ADN) de dous seres separados a través da conxugación de dúas células.
Esta definición engloba a "reprodución sexual" das bacterias, de moitos protistas e dos fungos, sen que haxa a necesidade de definición de sexos. Tamén se chama este tipo a reprodución sexual indiferenciada.
Nos restantes organismos vivos, a reprodución sexual asume formas diferentes, especialmente entre os animais e as plantas.
Reprodución sexual indiferenciada
Nas bacterias non hai reprodución sexual. Non obstante, pode haber intercambio de xenes entre dúas células por medio da conxugación bacteriana, transdución ou transformación. Estes mecanismos intercambian só unha cantidade moi pequena de xenes (na reprodución sexual intercámbiase a metade) e denomínanse parasexuais, e non supoñen unha verdadeira reprodución, xa que o número de células non varía.
En moitos seres eucariotas unicelulares de sexo indiferenciado, dúas células aparentemente iguais conxúganse, combinan o material xenético de ambas, formando un cigoto que normalmente sofre meiose para producir dúas ou máis células iguais ás proxenitoras noutra fase do ciclo vital.
En moitas especies de fungos -xeralmente haploides- as hifas de dous "individuos" conxúganse para formar unha estrutura onde, en células especiais, se dá a conxugación dos núcleos e posteriormente a meiose, para producir esporas novamente haploides que van dar orixe a novos "individuos". Noutros casos, libéranse células sexuais iguais e móbiles - isogametos - que se conxugan. (Os fungos actualmente considéranse como pertencentes a un reino separado das plantas dos animais).
Reprodución sexual nos animais
Nos animais a reprodución envolve a unión de dous seres de sexos diferentes - o macho e a femia, o primeiro dos cales transfire para a segunda o gameto que realizará a fecundación.
O gameto masculino chámase espermatozoide, que vai fecundar o óvulo da femia, que se transforma nun cigoto, que se desenvolverá nun embrión. Os gametos prodúcense en órganos sexuais chamados gónadas.
En moitos casos, como nos mamíferos, aves e réptiles, a fecundación é interna, quer dicir, o óvulo encóntrase dentro do corpo da mai, e o pai ten que introducir aí os espermatozoides, nun acto chamado cópula. En moitos animais, o macho posúe para ese fin un órgano copulador que, nos mamíferos, se chama pene.
Na maioría dos animais acuáticos, no entanto, a fertilización é externa: a femia liberta os óvulos na auga (desova) e o macho libera os espermatozoides igualmente na auga.
Reprodución sexual nas plantas
As "plantas" (incluíndo as algas, mais excluíndo os fungos) teñen igualmente órganos sexuais que producen gametos, tal como os animais: o gameto feminino chámase ovocélula ou oosfera e é igualmente inmóbil e o masculino chámase en musgos e fentos anterozoide, que é flaxelado, e en plantas con flor o equivalente dos gametos son núcleos de células que están dentro do gran de pole. No ciclo vital das plantas hai unha alternancia entre unha xeración esporofítica que se reproduce asexualmente por esporas e unha xeración gametofítica, que se reproduce sexualmente por gametos. Nas plantas os gametos femininos fórmanse nos sacos embrionais que están nos ovarios do pistilo da flor (en anxiospermas) ou nos arquegonios (musgos, fentos), e os gametos masculinos nos grans de pole formados na antera do estame da flor (anxiospermas) e nos anteridios (musgos, fentos).
Estratexias de reprodución
Para alén de eventuais situacións de falta de alimentos e da predación, é necesario pensar que os acabados de nacer son xeralmente moito máis sensíbeis que os adultos ás variacións das condicións ambientais, como son a temperatura, o ventos ou as correntes oceánicas.
As estratexias dos organismos coas que resolven estes problemas chámanse estratexias reprodutivas. Os animais "concentran" as súas atencións na protección dos óvulos, dos embrións ou das crías. As plantas especializáronse nas formas de diseminación dos produtos sexuais.
Estratexias de reprodución dos animais
Unha vez que son "descendentes" das bacterias e dos protistas, os animais comezaron como ovíparos, ou sexa, o cigoto, con maior ou menor protección, lánzase no mundo, á súa sorte. Nos animais actuais, a maioría dos invertebrados e dos peixes son ovíparos.
As estratexias para a supervivencia deses cigotos -e dos embrións que deles resultan- inclúen:
Outra forma de protexer os cigotos é deixalos desenvolvérense dentro do corpo do nai. Esta estratexia foi desenvolvida en dúas fases:
Estratexias de reprodución das plantas
Nesta sección, considéranse todas as plantas multicelulares no sentido xenérico, ou sexa, como estes organismos foron considerados por Linné e polos primeiros botánicos- incluíndo os fungos, os musgos, as algas e as plantas verdes -porque todos estes grupos teñen algunhas características comúns no que respecta á reprodución.
Porén, todas as plantas -tal como os animais- necesitan da reprodución sexuada para o proceso evolutivo, ou sexa, necesitan de "renovar" o seu material xenético. Mais nas plantas -ao contrario dos animais- os órganos reprodutores encóntranse en individuos diferentes dos órganos vexetativos. A este proceso chámase alternancia de xeracións.
Mais é na dispersión das varias estruturas que as plantas xeran para se reproducir que encontramos maiores especializacións:
Ducado de Milán
O Ducado de Milán, tamén chamado Milanesado ou  Estado de Milán, foi durante a Idade Media a principal potencia do norte de Italia.
O ducado foi creado en 1395 por Gian Galeazzo Visconti, señor de Milán. Cando a dinastía Visconti se extinguiu en 1447, Milán foi declarado unha República, a pesar das pretensións do duque de Orleáns, lexítimo herdeiro. Orleáns foi incapaz de tomar posesión da súa herdanza, pero a República durou pouco. O aventureiro Francesco Sforza, casado cunha filla do último Visconti, tomou Milán en 1450, autoproclamándose duque.
Dominio francés
Despois da decisiva derrota francesa na Batalla de Pavía (1525), que deixou a Carlos I de España como principal forza en Italia, Francesco uniuse á Liga de Cognac, xunto ás repúblicas de Venecia, Florencia, o papa Clemente VII e os franceses en contra de Carlos V. Isto levou á rápida expulsión de Francesco de Milán por forzas imperiais, aínda que mantivo algún control sobre outras cidades do ducado, e acabou recuperando Milán polo Tratado de Cambrai (1529).
Dominio español
Cando Francesco morreu sen herdeiros en 1535, abriuse unha pugna entre Francisco I de Francia e o emperador Carlos V pola súa sucesión. Despois varias guerras, o emperador anexionou o ducado, investindo ao seu fillo Filipe como duque. Finalmente, o Tratado de Cateau-Cambrésis de 1559 recoñeceu a anexión do Milanesado por parte de España.
O ducado de Milán seguiu sendo español até a Guerra de Sucesión Española, no século XVIII. Despois da morte de Carlos II herdou as súas posesións Filipe de Anjou, ao que se opuxo o Arquiduque Carlos de Austria quen tamén tiña pretensións á coroa española.
Dominio imperial
miniatura|300px|Italia setentrional en [[1796]]
Dominio napoleónico
Así permaneceu até a súa conquista por parte de Napoleón Bonaparte, durante as Guerras napoleónicas, en 1796. O ducado foi cedido polo Tratado de Campoformio á nacente República Cisalpina.
Unificación italiana
A restauración, despois do Congreso de Viena, significou o seu retorno a Austria, aínda que pronto foi obxectivo do nacionalismo italiano, sendo conquistado polo reino do Piemonte durante as guerras que levaron á unificación italiana.
Gobernantes do Ducado de Milán
A seguinte é unha lista dos gobernantes de Milán desde o século XIII até 1859, cando Milán e o resto da Lombardía foron incorporados ao Reino de Piemonte-Sardeña.
Lapiás
thumb|250px|right|Lapiás con formas agudas e arestas afiadas ([[Reserva natural integral de Tsingy de Bemaraha|Tsingy de Bemaraha, Madagascar).]] Un lapiás é unha superficie de rocha xeralmente calcaria chea de canles e buracos de dimensións pequenas ou medianas, separado por tabiques ou paredes de rocha nalgúns casos agudos. As súas dimensións son decimétricas, inda que en profundidade poden superar a decena de metros. En realidade o lapiás varía entre uns poucos milímetros, microlapiás, a varios metros. Os lapiás aparecen en afloramentos de calcarias e xesos afectados por procesos cársticos e son, polo tanto, formas cársticas elementais.
Lyce Jankowski
Lyce Jankowski, nada en 1982, é unha numismática especializada na moeda do Leste asiático e unha historiadora da arte centrada na cultura material chinesa.
Traxectoria
Jankowski gradouose en Estudos Clásicos na Universidade París-Sorbona (París-IV), en Lingua Chinesa no Instituto Nacional de Linguas Orientais de París e en Antigüidade na Escola Normal Superior. Ademais graduouse tamén en Historia da Arte na Sorbona, universidade na que postriormente cursou un mestrado nesta materia e na que acadou o grao de doutora en 2012, cunha tese dirixida por Osmund Bopearachchi na que explora as redes sociais de coleccionistas de moedas na China do século XIX.
Os seus estudos acerca dos contactos establecidos entre o Imperio Romano e a China da dinastía Han suscitaron interese no ámbito numismático. Lyce formouse en numismática no seminario E. Newman da American Numismatic Society; en numismática chinesa da man do numismático francés François Thierry, conservador da colección de moeda asiática do Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia; en numismática da Antiga Grecia e da Antiga Roma en París con Olivier Picard e Michel Amandry; e en numismática da Asia Central con Osmund Bopearachchi.
Entre 2014 e 2017 foi investigadora no Worcester College, da Universidade de Oxford, encadrada nas coleccións de Extremo Oriente da sala Heberden, no museo Ashmolean. En Oxford foi posteriormente profesora asociada no departamento de Linguas e Civilizacións da Asia Oriental.
Desde 2019 ocupa o posto de conservadora de arte non europea no Museo Real de Mariemont, en Bélxica.
Lyce Jankowski é membro da Asociación Europea para a Arte Asiática e a Arqueoloxía, da Asociación Europea de Estudos Chineses, da Asociación Francesa de Estudos Chineses e da Sociedade Francesa de Numismática.
Douglas Nicholls
Sir Douglas Ralph "Doug" Nicholls KCVO, OBE (9 de decembro de 1906 - 4 de xuño de 1988 ) foi un político aborixe australiano do pobo Yorta Yorta. Tamén foi un atleta profesional, pastor relixioso e un pioneiro loitador a prol da reconciliación entre os indíxenas de Australia e o goberno.
Nicholls foi o primeiro aborixe en ser galardoado coa Orde do Imperio Británico e o primeiro tamén en ser gobernador de Australia Meridional, cargo ó que tivo que renunciar por motivos de saúde en 1977.
Barbados nos Xogos Olímpicos
Barbados participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1968, e participou en cada un dos Xogos dende entón, só perdendo os Xogos Olímpicos de 1980 en Moscova ao participar nun boicot liderado polos Estados Unidos. A única medalla olímpica do país é un bronce conseguido polo atleta Obadele Thompson na proba de 100 metros lisos nos Xogos Olímpicos de 2000.
Iebel Uweinat
miniatura|300px Iebel Uweinat son unhas montañas do deserto de Libia, preto das fronteiras con Exipto e o Sudán, cunha altura máxima de 1.885 metros.
Barbados nos Xogos Olímpicos
Barbados competiu como parte da Federación das Indias Occidentais nos Xogos de 1960. O atleta barbadiano James Wedderburn formou parte do equipo de 4 × 400 m que gañou a medalla de bronce ese ano.
Barbados nunca competiu nos Xogos Olímpicos de Inverno.
A Graña de Seoane, Seoane Vello, Montederramo
A Graña de Seoane é un lugar da parroquia de Seoane Vello, no concello ourensán de Montederramo na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o IGE, en 2015 tiña 15 habitantes (9 homes e 6 mulleres).
Axencia Galega de Emerxencias
Funcións
As funcións da AXEGA segundo o artigo 18 da Lei 5/2007 do 7 de maio de emerxencias de Galicia son:
Seoane Vello, Montederramo
San Xoán de Seoane Vello é unha parroquia do concello ourensán de Montederramo na comarca da Terra de Caldelas. No ano 2007 tiña 65 habitantes (31 homes e 34 mulleres) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 20 habitantes en relación ao ano 2000.
Toponimia
O topónimo deriva do latín, San Xoán.
Gilf Kebir
Gilf Kebir é unha meseta do deserto de Libia descuberta nos anos trinta do século XX polo explorador exipcio Kemal al-Din.
The Hold Steady
The Hold Steady é unha banda estadounidense de rock alternativo procedente de Brooklyn, Nova York, formado no ano 2003. O grupo está composto por Craig Finn (voces, guitarra), Tad Kubler (guitarra), Galen Polivka (baixo), Bobby Drake (batería), e Steve Selvidge (guitarra). Destaca pola súa "densa narración lírica" e as influencias do rock clásico. O grupo adoita a falar de temas nas súas cancións como a adición ás drogas, a relixión e a redención, e acostuma recorrer a personaxes baseados na cidade de Minneapolis.
Formada catro anos despois da separación da anterior banda de Finn e Kubler, Lifter Puller, The Hold Steady publicou o seu álbum de estrea, Almost Killed Me, en 2004, e chegou á fama coa edición do seu terceiro traballo, Boys and Girls in America, en 2006. No ano 2010 o multiinstrumentista Franz Nicolay deixou o grupo antes da gravación dos seu quinto disco de estudio, Heaven Is Whenever (2010). Durante a seguinte xira da banda volveron a ser un quinteto coa inclusión do antigo guitarrista de Lucero Steve Selvidge. O conxunto lanzou o seu sexto traballo, Teeth Dreams, o 25 de marzo de 2014.
Plano piloto
O Plano Piloto de Brasilia, no Distrito Federal, foi proxectado por Lúcio Costa, vencedor do concurso de 1957 do proxecto urbanístico para a Nova Capital do Brasil. A forma do plano está inspirado nunha cruz. O formato da área compárase, comunmente, co plano dun avión, aínda que Lúcio Costa defendeu a tese de que a Capital Federal podía compararse cunha bolboreta.
O proxecto consistiu basicamente nun eixo central (chamado popularmente Eixão ou Eixo Rodoviário) no sentido norte-sur; e un Eixo Monumental, no sentido leste-oeste. A creación arquitectónica dos monumentos centrais foi deseñada por Oscar Niemeyer. O Eixo Rodoviário está formado polas Ás Norte e Sur, e por unha parte central, onde se encontran as "ás" que forman a estrada principal. Nas "ás" creáronse os grandes quinteiros residenciais, os quinteiros comerciais e os entre-quinteiros de lecer (onde tamén hai escolas e igrexas). O Eixo Monumental componse da "Esplanada dos Ministérios" e da Praza dos Tres Poderes, ao leste; da estación de autobuses, sectores das autoridades, comerciais, lecer e hoteleiros, no centro; e da Torre de TV de Brasilia, do sector deportivo, estadio Mané Garrincha, autódromo e Praza Burití, ao oeste.
O nome de Plano Piloto, orixinariamente atribuído ao proxecto urbanístico da cidade, pasou a ser o nome para designar toda a área construída segundo este plano inicial. Hoxe, o Plano Piloto e o Parque Nacional de Brasilia constitúen a chamada Rexión Administrativa I (Brasilia), denominada comunmente como Brasilia.
O Plano Piloto, denominado como Brasilia, é Patrimonio Mundial da Humanidade dende 1987.
Deserto de Libia
miniatura|dereita|Vista satélite da rexión O deserto de Libia atópase ó nordeste do deserto do Sáhara. É un enorme mar de area situado entre o río Nilo e o Fezzan, principalmente explorado na segunda guerra mundial. A pesar de ser coñecido polas súas dunas, tamén ten partes rochosas coma Iebel Uweinat e Gilf Kebir ou o famoso oasis de Kufra. Nas súas areas pereceu o exército do rei persa Cambises (Herodoto fala de ata 50 000 soldados) contra o oasis de Siwa, nos seus límites. Repleto de uadi e serir, atravesaron as súas areas personaxes tan coñecidos coma Laszlo E. Almásy ou Antoine de Saint-Exupéry, mentres que os seus habitantes permanentes nos oasis pertencen á tribo dos tebu.
Turks e Caicos
As Illas Turks e Caicos (en Turks and Caicos Islands; e abreviado TCI; e ) son un territorio de ultramar dependente do Reino Unido e están situadas ao norte da illa A Española, onde se atopan Haití e a República Dominicana, en augas do océano Atlántico.
Consisten na gran illa de Caicos Central e as pequenas Illas Turks ou Turcas, dous grupos de illas tropicais no Arquipélago das Lucayas no Océano Atlántico e ao norte das Indias occidentais. Son coñecidas principalmente polo turismo e como un centro financeiro extraterritorial. A poboación residente en xullo de 2021 foi de 57.196, polo que é o terceiro máis grande dos territorios británicos de ultramar por poboación dos que 23.769 (2012) vivían en Providenciales nas Illas Caicos.
As illas están ao sueste de Mayaguana na cadea de Bahamas e ao norte da illa da Hispaniola (Haití e República Dominicana). Cockburn Town, a capital desde 1766, está situada na illa Gran Turca a uns 1042 km. ao leste-sueste de Miami, Estados Unidos. Teñen unha superficie total de 430 km2.
As illas estiveron habitadas durante séculos por pobos indíxenas. O primeiro avistamento europeo rexistrado foi en 1512. Nos séculos posteriores, foron reclamadas por varias potencias europeas, co Imperio Británico finalmente gañando o control. Durante moitos anos estiveron gobernados indirectamente desde as Bermudas, as Bahamas e Xamaica. Cando as Bahamas lograron a independencia en 1973, as illas recibiron o seu propio gobernador, e desde entón seguiron sendo un territorio autónomo.
Eric Hobsbawm
Eric John Ernest Hobsbawm, nado en Alexandría, Exipto, o 9 de xuño de 1917 e finado en Londres, Inglaterra, o 1 de outubro de 2012, foi un historiador marxista británico. Foi autor da triloxía Long nineteenth century (The Age of Revolution: Europe 1789–1848, The Age of Capital: 1848–1875; The Age of Empire: 1875–1914).
Turks e Caicos
Etimoloxía
O nome Caico[s] é do lucaiano caya hico, que significa 'cadea de illas'. As Illas Turcas reciben o nome do "cacto turco de pucha vermella", Melocactus intortus, cuxo cephalium vermello se asemella ao sombreiro de fez que usaban os turcos a finais do Imperio Otomán.
Eric Hobsbawm
Traxectoria
Fillo de pais xudeus e criado en Viena e Berlín, non se trasladaría a Londres ata 1933, cos seus pais xa finados. Obtivo o seu doutoramento en Historia pola Universidade de Cambridge. En 1947 obtivo unha praza de profesor de Historia na Universidade de Londres. Foi profesor visitante en varias universidades estadounidenses e membro da Academia Británica.
Turks e Caicos
Historia
miniatura|esquerda|240px|Mapa das illas Turks e Caicos As illas Turks e Caicos estiveron habitadas durante séculos por pobos nativos amerindios. O primeiro avistamento europeo das illas rexistrado produciuse en 1512. Nos séculos posteriores, as illas foron reivindicadas por varias potencias europeas, finalmente co Imperio Británico logrando o control. Ata o ano de 1962 eran administradas por Xamaica, pero ao conseguir esta a súa independencia pasaron a depender do Gobernador Xeral das illas Bahamas. Cando as Bahamas conseguiron a súa independencia en 1973 pasaron a constituírse como un territorio á parte e aínda que no ano de 1982 o Reino Unido concedeulles a independencia as illas deron marcha atrás e preferiron seguir gobernadas como un territorio dependente da coroa británica, recibiron ao seu propio gobernador e permaneceron como Territorio británico de ultramar.
O gobernador das illas (designado por Isabel II do Reino Unido) actúa de facto como xefe de estado representando a raíña e supervisa os labores dun Consello Lexislativo composto por 19 membros (dos cales só 13 son electos) na cidade de Cockburn Town, a capital do territorio. O xefe de goberno é o Principal Ministro son elixidos. A economía das illas depende do turismo, a pesca e dos investimentos estranxeiros non tributables. A poboación ascende a unhas 31.458 persoas das cales o 90% son de raza negra e o 86% practican o cristianismo protestante. A moeda de curso legal é o dólar estadounidense e desde o día 2 de xullo de 1991 as Illas Turcas e Caicos son membro asociado da Comunidade do Caribe.
Eric Hobsbawm
Pensamento
Os seus traballos centráronse nos eidos do capitalismo, o socialismo e o nacionalismo. A súa filiación comunista causoulle problemas de marxinación profesional, non sendo ata os anos 60 cando se empezaron a publicar os seus traballos e impedíndolle acadar unha praza de mestre en Cambridge. Malia ela, non vacilou en condenar a invasión soviética de Hungría e saudar con simpatía a Primavera de Praga.
Turks e Caicos
Xeografía
thumb|upright=1.8| Mapa das Illas Turks e Caicos.
Eric Hobsbawm
Pensamento
No eido historiográfico, a súa perspectiva marxista contribuíu a superar a vella historiografía vitoriana baseada nos grandes personaxes, contribuíndo á construción da historia social. Criticou as chamadas tradicións nacionais, considerándoas meros inventos das elites gobernantes para xustificaren as construcións dos Estados-nación. Focalizou boa parte da súa análise na que el denominou Revolución Dual, a francesa e a industrial, interpretándoas como a forza impulsora do liberalismo capitalista actual. Outro tema recorrente nos seus traballos é o dos bandidos sociais, aos que dota dun contexto sociohistórico, contradicindo así a visión tradicional de seren un xeito espontáneo e imprevisible de rebelión primitiva. Tamén publicou numerosos ensaios sobre a barbarie na Idade Moderna, a problemática do movemento obreiro e o conflito entre o anarquismo e o comunismo.
Turks e Caicos
Xeografía
As illas Turcas e Caicos atópanse ao sueste de Mayaguana na cadea insular de Bahamas, ao nordés de Cuba e aproximadamente 160 km ao norte da illa de A Española (Haití e a República Dominicana). Cockburn Town, a capital desde 1766, está situada na Gran Turca ao redor de 1042 km. ao leste-sueste de Miami, Estados Unidos. As illas teñen unha superficie total de 430 km².
Eric Hobsbawm
Pensamento
Alén da súa actividade coma historiador, tamén escribiu unha columna regular na revista New Statesman coma crítico de jazz, asinada baixo o pseudónimo de Francis Newton.
Turks e Caicos
Xeografía
O territorio é xeograficamente contiguo ás Bahamas, ambos forman o Arquipélago das Lucayas, pero politicamente son entidades separadas. As illas Caicos están separadas pola Passage Caicos das illas Bahamas máis próximas, Mayaguana e Gran Inagua. A masa de terra estranxeira máis próxima das illas Turks e Caicos é a illa das Bahamas de Pequena Inagua, a uns 30 quilómetros de Caicos do Oeste.
As oito illas principais e máis de 22 illas menores teñen unha superficie total de terra de 616´3 km²,  que consiste principalmente en pedra calcaria baixa e plana, con extensas marismas e mangleiros pantanos e 332 km² de fronte de praia. Os picos máis altos das illas son as illas Blue Hills en Providenciales e Flamingo Hill en Caicos do Leste, ambas cuns modestos 48 m. O tempo adoita ser asollado (normalmente considérase que as illas reciben 350 días de sol ao ano ) e relativamente seco, pero con frecuentes furacáns. As illas teñen recursos naturais limitados de auga doce. Cisternas privadas recollen auga de choiva para beber. Os recursos naturais primarios son os peixes e mariscos.
Himilcón (homónimos)
Himilcón pode referirse a:
Turks e Caicos
Xeografía
Os dous distintos grupos de illas están separados pola Pasaxe das illas Turks.