cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metabolismo do ferro humano
Almacéns de ferro no corpo
miniatura|400px|dereita|Ilustración da produción de células sanguíneas na [[medula ósea. Na deficiencia de ferro, a medula ósea produce poucas células sanguíneas, e a medida que a deficiencia empeora, as células fanse máis pequenas.]] A maioría das persoas ben nutridas nos países industrializados teñen de 4 a 5 g de ferro no corpo. Deste, uns 2,5 g está contido na hemoglobina, necesaria para transportar oxíxeno a todo o corpo. Do resto, a maioría (uns 2 g nun home adulto e algo menos nas mulleres en idade fértil) está contido nos complexos de ferritina de todas as células, principalmente na medula ósea, o fígado e o bazo.
Os almacéns do fígado de ferritina son a fonte fisiolóxica principal da reserva de ferro corporal. As reservas de ferro en persoas adultas nos países industrializados tenden a ser menores en mulleres en idade fértil (e na idade infantil). As mulleres deben usar os seus almacéns de ferro para compensar as perdas debidas á menstruación, ao embarazo ou á lactación. Teñen reservas de ferro non hemoglobínico menores, de só 500 mg ou menos.
Do contido total do corpo, uns 400 mg débense ás proteínas celulares que usan o ferro para importantes procesos celulares, como o almacenamento de oxíxeno (mioglobina), ou para realizar as reaccións redox que servirán para producir enerxía (citocromos). Unha cantidade relativamente pequena (3–4 mg) circula polo plasma sanguíneo unido á transferrina. Debido á súa toxicidade, o ferro libre soluble, os ións ferrosos solubles Fe(II), mantense no corpo en concentracións baixas.
A deficiencia de ferro afecta primeiro ás reservas de ferro do corpo. A diminución destas reservas crese que é relativamente non sintomática, aínda que se asociaron a ela algúns síntomas vagos e non específicos. Como cómpre tanto ferro para a hemoglobina, a anemia ferropénica é a principal manifestación da deficiencia de ferro. As persoas con esta deficiencia sufrirán ou morrerán por danos orgánicos antes de que as células esgoten o ferro necesario para procesos intracelulares como o transporte de electróns.
Os macrófagos do sistema reticuloendotelial almacenan ferro no seu proceso de degradación e procesamento da hemoglobina dos glóbulos vermellos que fagocitan.
O ferro almacénase tamén como un pigmento chamado hemosiderina nun proceso aparentemente patolóxico. Esta molécula parece ser principalmente o resultado de danos celulares. Encóntrase a miúdo dentro de macrófagos que a fagocitaron cando estaban limpando as rexións danadas. Pode encontrarse tamén na xente con sobrecarga de ferro debido á frecuente destrución de células sanguíneas e transfusións.
Captación de ferro polo corpo
A maioría do ferro do corpo é acumulado e reciclado no sistema reticuloendotelial, que destrúe os glóbulos vermellos vellos. Porén, as persoas perden unha cantidade de ferro pequena pero constante, por perda de sangue gastrointestinal, suoración e pola descamación das células da pel e do recubrimento da mucosa gastrointestinal. A cantidade total da perda de ferro nunha persoa sa no mundo desenvolvido estímase nunha media de 1 mg por día nos homes e 1,5-2 mg nas mulleres con menstruacións regulares. As persoas con infeccións parasitarias gastrointestinais adoitan perder máis. Esta perda constante significa que as persoas deben seguir absorbendo ferro. Fano mediante un proceso moi regulado que en circunstancias normais as protexe dunha sobrecarga de ferro.
Absorción do ferro da dieta
A absorción do ferro da dieta é un proceso dinámico e variable. A cantidade de ferro absorbida comparada coa inxerida, normalmente baixa, pode estar entre o 5 e o 35% dependendo das circunstancias e do tipo da fonte de ferro.
A eficiencia coa cal se absorbe o ferro varía segundo a fonte. Xeralmente as formas que mellor se absorben son as de procedencia animal. A absorción do ferro da dieta en forma de sales, como as da maioría dos suplementos de ferro, varía segundo as necesidades corporais, xeralmente entre o 10 e o 20% do ferro inxerido. A absorción de ferro de produtos animais, e dalgúns produtos vexetais, faise en forma de ferro hémico. É máis eficiente, xa que permite unha absorción de entre o 15 e o 35% do ferro inxerido. O ferro hémico nos animais procede do sangue e de proteínas que conteñen o grupo hemo da carne ou das mitocondrias celulares. Nas plantas, o ferro hémico está presente nas mitocondrias de todas as células que fan respiración aerobia.
Igual que a maioría dos nutrientes minerais, a maior parte do ferro procedente da comida dixerida ou de suplementos absórbese no duodeno polos enterocitos do revestimento duodenal. Estas células teñen moléculas especiais que lles permiten pasar o ferro ao interior do corpo.
O ferro da dieta debe ser absorbido como parte dunha proteína, como as hemoproteínas, ou debe estar en forma ferrosa Fe2+. O encima redutase férrica Dcytb do bordo en cepillo de microvilosidades dos enterocitos reduce o ferro férrico Fe3+ a ferro ferroso Fe2+ Unha proteína chamada transportador de metal divalente 1 (DMT1), que transporta toda clase de metais divalentes ao interior do corpo, transporta despois o ferro a través da membrana plasmática do enterocito ao interior da célula.
Estas células do revestimento intestinal poden despois almacenar o ferro como ferritina, o cal se realiza pola unión do Fe3+ á apoferritina. Nese caso, o ferro acabará por saír do corpo coas feces cando a célula morra e se desprenda. A célula tamén pode pasalo ao interior do corpo mediante unha proteína de membrana chamada ferroportina.
A taxa de absorción de ferro no corpo humano parece responder a varios factores interdependentes: as reservas totais de ferro, a cantidade de novos glóbulos vermellos que está a producir a medula ósea, a concentración de hemoglobina no sangue e o nivel de oxíxeno no sangue. O corpo tamén absorbe menos ferro cando hai unha inflamación. Descubrimentos recentes indican que a regulación pola hepcidina da ferroportina é responsable da síndrome da anemia de enfermidade crónica.
Aínda que Dcytb é un encima exclusivo para o transporte de ferro a través do duodeno, a ferroportina distribúese por todo o corpo en todas as células que almacenan ferro. Así, a regulación da ferroportina é o principal modo do corpo para regular a cantidade de ferro en circulación.
A hefaestina, unha ferroxidase que pode oxidar Fe2+ a Fe3+ e se atopa maiormente no intestino delgado, colabora coa transferencia de ferro feita pola ferroportina a través da membrana basolateral das células intestinais.
A absorción de ferro da dieta mellora coa presenza de vitamina C e diminúe co exceso de calcio, cinc ou magnesio.
Razóns da deficiencia de ferro
miniatura|dereita|300px|Os niveis de ferro son importantes nos coidados prenatais porque as mulleres poden ter, ás veces, deficiencia de ferro debido ao incremento das demandas deste durante o embarazo. A deficiencia de ferro real ou funcional pode ser resultado de varias causas, que se poden agrupar en varias categorías:
Sobrecarga de ferro
O corpo pode reducir substancialmente a cantidade de ferro que absorbe a través da mucosa intestinal. Non parece que poida cortar por completo o proceso de transporte de ferro. Amais, en situacións en que o exceso de ferro dana o recubrimento intestinal (por exemplo, cando os nenos comen unha gran cantidade de tabletas de ferro para persoas adultas), mesmo pode entrar máis ferro na corrente sanguínea e causar unha síndrome potencialmente mortal de sobrecarga de ferro. Grandes cantidades de ferro libre na circulación causan danos a células fundamentais do fígado, corazón e outros órganos metabolicamente activos.
Prodúcese toxicidade do ferro cando a cantidade de ferro circulante excede a cantidade de transferrina dispoñible á que se pode unir. Porén, o corpo pode regular vigorosamente a súa captación de ferro. Así, a toxicidade do ferro derivada da inxestión é normalmente o resultado de circunstancias extraordinarias como o sobreconsumo de tabletas de suplementos de ferro máis que de variacións na dieta. O tipo de toxicidade aguda debida á inxestión de ferro causa danos na mucosa gastrointestinal graves, entre outros problemas.
A toxicidade do ferro crónica é xeralmente resultado de síndromes de sobrecarga de ferro máis crónicas asociadas con enfermidades xenéricas, transfusións repetidas ou outras causas. En tales casos as reservas de ferro dos adultos poden chegar a 50 g, 10 veces o ferro total normal do corpo, ou máis. Entre os exemplos clásicos de sobrecarga de ferro xenética están a hemocromatose hereditaria (HH) e a hemocromatose xuvenil (JH), causada por mutacións no xene HFE2 (do regulador RGMc ou hemoxuvelina), ou do xene HAMP, que codifica o péptido regulador do ferro hepcidina.
Captación do ferro polas células
miniatura|dereita|Regulación do metabolismo do ferro polas IRE-BP. Polo menos o 60% do ferro do corpo está localizado nas moléculas de hemoglobina dos glóbulos vermellos. A maior parte está almacenado na ferritina, principalmente no fígado, mais esta cantidade varía moito dunha persoa a outra.
Cando os glóbulos vermellos chegan a certa idade, son degradados e fagocitados por macrófagos limpadores especializados. Estas células internalizan a hemoglobina que contén o ferro e degrádana. O ferro únese ás moléculas de transferrina, que exportan os complexos de transferrina-ferro de novo ao sangue. A maioría do ferro utilizado para a produción de células sanguíneas procede deste ciclo de reciclaxe da hemoglobina.
Todas as células utilizan algo de ferro, o cal obteñen do sangue circulante. Como o ferro está fortemente unido á transferrina, as células de todo o corpo teñen na súa superficie receptores para os complexos ferro-transferrina. Estes receptores fagocitan e internalizan a proteína co ferro que leva unido por medio de endocitose mediada por receptor. Unha vez dentro, a célula transfire o ferro á ferritina, presente en todas as células, que serve de almacén intracelular de ferro.
Na deficiencia de ferro, increméntase a produción do receptor da transferrina e a produción de ferritina decrece.
Regulación a nivel corporal e celular
A regulación dos niveis de ferro é unha tarefa de todo o corpo, e de cada célula.
Cando os niveis corporais de ferro están demasiado baixos, descende a hepcidina no plasma. Isto permite un incremento na actividade da ferroportina, estimulando a captación de ferro no aparato dixestivo. Cando hai un superávit de ferro, o fígado libera máis hepcidina, bloqueando así unha actividade adicional da ferroportina, o que como resultado produce unha menor captación de ferro.
Nas células, unha deficiencia de ferro causa a unión da proteína de unión ao elemento de resposta ao ferro (IRE-BP) aos elementos de resposta ao ferro (IRE) do ARNm dos receptores da transferrina, o que ten como resultado un incremento na produción de receptores de transferrina. Estes receptores incrementan a unión de transferrina ás células, e, por tanto, estimulan a captación de ferro. Cando hai pouco ferro, as IRE-BP actúan sobre o ARNm da ferritina, detendo a produción de máis ferritina; cando hai moito ferro o resultado é o contrario: prodúcese ferritina para que almacene o ferro. Como se ve, a acción das IRE-BP sobre os ARNm da ferritina e do receptor da transferrina ten efectos contrarios sobre a tradución dos seus respectivos ARNms.
Enfermidades da regulación do ferro
Non se coñecen os mecanismos exactos da maioría das formas de hemocromatose nos adultos, que supoñen a maioría dos trastornos xenéticos de sobrecarga de ferro. Identificáronse as mutacións xenéticas que causan varias das variantes adultas de hemocromatose, pero agora débense determinar as funcións normais deses xenes mutados.
San Román
San Román pode referirse a:
Como topónimo pode referirse a:
Partido Nacionalista Bretón
O Partido Nacionalista Bretón (PNB, Strollad Broadel Breizh en bretón) foi un partido político nacionalista fundado en 1911 e disolto en 1914.
Foi fundado por un comité de seis membros; Camille Le Mercier d'Erm, Louis Napoleón Le Roux, Georges Le Rumeur, Edward Gueguen, Émile Masson e Yves Tillenon. Cando foi creado, desenvolveu e publicou un manifesto e propuxo como festa nacional o 29 de setembro, aniversario da coroación de Nominoë e a vitoria en 1364 en Auray por Jean de Monfort sobre o exército francés de Charles de Blois.
En 1932 François Debeauvais e Olier Mordrel crearon o PNB 2. Este partido foi disolto baixo o goberno de Edouard Daladier (outubro de 1939) a causa das súas relacións políticas e financeiras "amigables" coa Alemaña nazi. O PNB pasou entón á clandestinidade. En xullo de 1940 Debeauvais e Mordrel crearon o Comité National Breton.
Illa de Port Lligat
A Illa de Port-Lligat é unha illa da provincia de Xirona (España) Situada en fronte da península de Cadaquès, separada de terra por unha canle de pouco máis de 30 metros, en fronte do burgo de pescadores de Port Lligat. A súa superficie é de 8'4 hectáreas de terra bastante chaira. Posúe algunha cala e unha praia na zona que mira á canle, a cal permite a fácil abordaxe á illa. Esta conta con camiños feitos polos excursionistas e vense restos de vellas construcións. Esta illa é mundialmente coñecida por ser reproducida en varias obras de Salvador Dalí.
Siria (provincia romana)
Siria foi unha provincia romana, anexada á República romana no 64 a.C. por Pompeio na Terceira Guerra Mitridática, logo da derrota do Rei dos armenios Tigranes o Grande. Tras a partición do Reino herodiano en tetrarquías no 6 d.C., foi gradualmente absorbido polas provincias romanas, coa Siria romana anexionando Iturea e Trachonitis.
Provincia Siria
Siria foi unha das primeiras provincias romanas, anexada á República romana no 64 a.C. por Pompeio na Terceira Guerra Mitridática, trala derrota do Rei dos armenios Tigranes o Grande.
Durante o inicio do imperio, o exército romano en Siria estaba representado por tres lexións auxiliares, que defendían a fronteira con Partia.
Despois da partición do Reino herodiano en tetrarquías no 6 d.C., foi gradualmente absorbido nas provincias romanas, coa Siria romana anexionando inicialmente Iturea e Trachonitis ao redor do 34 d.C.
As forzas da provincia de Siria participaron directamente na Gran Revolta xudea do 66 ao 70 d.C. No 66 d.C., o legado de Siria, Cestius Gallus, levou ao exército sirio, baseado na XII Fulminata, reforzado por tropas auxiliares, para restaurar a orde en Xudea e reprimir a revolta. A legión, con todo, foi emboscada e destruída por rebeldes xudeus na Batalla de Beth Horon, un resultado que impactou ao liderado romano. O futuro emperador Vespasiano foi entón encargado de someter a revolta xudea. No verán do 69, Vespasiano, coas unidades sirias que o apoiaron, lanzou a súa candidatura para converterse en emperador romano. Derrotou ao seu rival Vitelio e gobernou como emperador durante dez anos cando foi sucedido polo seu fillo Tito.
Con base nunha inscrición recuperada de Dor en 1948, sábese que Gargilio Antiquus era o gobernador dunha provincia na parte oriental do Imperio, posiblemente Siria entre o seu consulado e o goberno de Asia. En novembro de 2016, recuperouse unha inscrición en grego na costa de Dor por arqueólogos submarinos da Universidade de Haifa, que testemuñan que Antiquus foi gobernador da provincia de Xudea entre o 120 e o 130, posiblemente antes da Revolta de Bar Kokhba.
Creación de Palæstina Siria
Palæstina Siria creouse pola fusión de Siria romana e Xudea, despois da derrota da rebelión de Bar Kokhba no 135. A lexión con base en Siria participou na anulación da revolta no 132-136 e como consecuencia, o emperador Adriano engadiu a provincia escasamente poboada de Xudea á provincia de Siria, formando así a Siria-Palaestina.
Provincia Siria-Coele
O gobernador de Siria conservou a administración civil de toda a gran provincia na súa totaliadade, e mantivo durante moito tempo só en toda Asia un mando de primeira fila.
Phoenice
O emperador Septimio Severo dividiu a Siria romana na forma en que permanecería ata o goberno dos tetrarcas. Baixo o seu reinado dividiuse en tres partes, Siria Coele no norte con Antioquía como capital provincial, Siria Phoenice con Tiro como capital provincial e no sur de Siria Palestina con Caesarea Maritima como a capital provincial. A partir do século II, o Senado romano incluíu a varios notables sirios, incluíndo a Claudio Pompeianus e Avidio Cassio.
Siria tivo unha importancia estratéxica crucial durante a crise do terceiro século.
No 244 d.C., Roma foi gobernada por un sirio nativo de Filipópolis (hoxe en día Shahba) na provincia de Arabia Petraea. O emperador foi Marcus Iulius Philippus, máis coñecido como Filipo o Árabe. Felipo converteuse no 33º emperador de Roma na súa celebración milenaria.
A Siria romana foi invadida en 252/253 (a data se discutea) despois de que un exército de campo romano fose destruído na batalla de Barbalissos polo rei de Persia Shapur I que deixou o río Éufrates sen vixilancia e a rexión foi saqueada polos persas.
De 268 a 273, Siria formou parte do Imperio de Palmira.
Reforma de Diocleciano
Despois das reformas de Diocleciano, Siria Coele pasou a formar parte da diocese de Oriente. Entre o 330 e o 350 (probablemente c. 341), creouse a provincia de Euphratensis fóra do territorio de "Siria Coele" ao longo da beira occidental do Éufrates e do antigo reino de Commagene, con Hierapolis como capital.
Siria no Imperio Bizantino
miniatura|left|Mosaico [[Imperio bizantino|bizantino de 20 metros cadrados atopado en Maryamin, Homs, Maryamin, Siria, actualmente situado no museo Hama]]
A cidade de Antioquía foi recuperada por Nicéforo II no 963 d.C., xunto con outras partes do país, naquela época baixo os Hamdánidas, aínda que baixo a soberanía oficial dos califas abásidas e tamén reclamada polos califas fatimidas. Despois de que o emperador Xoán I Tzimisces non puidese recuperar Siria ata Xerusalén, seguiu unha "reconquista" musulmá de Siria a finais dos anos 970 emprendida polo califato fatimida que resultou na expulsión dos bizantinos da maior parte de Siria. Non obstante, Antioquía e outras partes do norte de Siria permaneceron no imperio e outras partes quedaron baixo a protección dos emperadores a través dos seus procuradores Hamdánidas, Mirdasidas, e Marwánidas, ata a chegada dos selxúcidas, que logo de tres décadas de incursións, capturaron Antioquía en 1084. Antioquía foi recuperada de novo durante o século XII polos revividos exércitos do Imperio Bizantino baixo a dinastía Comnenii. Non obstante, nesa época a cidade era considerada parte de Asia Menor e non de Siria.
Onda mecánica
Todas as ondas mecánicas requiren de:
O son é o exemplo máis coñecido de onda mecánica, que nos fluídos se propaga como onda lonxitudinal de presión. Os terremotos, tamén, modelízanse como ondas elásticas que se propagan polo terreo. Por outra parte, as ondas electromagnéticas non son ondas mecánicas, pois non requiren un material para propagarse, xa que non consisten na alteración das propiedades mecánicas da materia (aínda que poidan alteralas en determinadas circunstancias) e poden propagarse polo espazo libre (sen materia).
Ondas sonoras
Unha onda sonora é un caso de particular de elástica, concretamente unha onda elástica lonxitudinal. Os fluídos son medios continuos que se caracterizan por non ter rixidez e polo tanto non poden transmitir ondas elásticas transversais, só lonxitudinais de presión.
Ondas elásticas
Nun medio elástico non sometido a forzas volumétricas a ecuación de movemento dunha onda elástica que relaciona a velocidade de propagación coas tensións existentes no medio elástico veñen dadas, usando o convenio de sumación de Einstein, por:
Onde \rho\, é a densidade e o termo entre parénteses da segunda parte coincide coa aceleración ou derivada segunda do desprazamento. Reescribindo a ecuación anterior en función dos desprazamentos producidos pola onda elástica, mediante as ecuacións de Lamé-Hooke e as relacións do tensor deformación co vector desprazamento, temos:
Que escrita na forma vectorial convencional resulta:
Ondas planas
En xeral, unha onda elástica pode ser unha combinación de ondas lonxitudinais e de ondas transversais. Unha maneira simple de demostrar isto é considerar a propagación de ondas planas nas que o vector de desprazamentos provocados polo paso da onda ten a forma. Neste caso a ecuación redúcese para unha onda plana a:
Nas ecuacións anteriores o compoñente X é unha onda lonxitudinal que se propaga con velocidade v_L mentres que o compoñente nas outras dúas direccións é transversal e propágase con velocidade v_T. A velocidade da onda lonxitudinal e da onda transversal veñen dadas por:
Sendo:
Ondas P e S
Unha onda elástica que responde á ecuación pode descompoñerse, mediante a descomposición de Helmholtz para campos vectoriais, nun compoñente lonxitudinal ao longo da dirección de propagación e nunha onda transversal á mesma. Estes dous compoñentes denomínanse usualmente compoñente P (onda Primaria) e compoñente S (onda Secundaria).
Tom Davis
Sir Thomas "Tom" Robert Alexander Harries Davis, nado o 11 de xuño de 1917 en Rarotonga e finado o 23 de xullo de 2007, foi un médico e político das Illas Cook que foi primeiro ministro das Illas Cook.
Traxectoria
Davis estudou secundaria en Auckland e fixo medicina na Universidade de Otago, rematando en 1945, foi o primeiro habitante das Illas Cook en graduarse en medicina en Nova Zelandia. Despois serviu como oficial médico nas Illas Cook, mellorando o sistema de saúde. En 1952 foi aos Estados Unidos para realizar un máster de saúde pública na Universidade Harvard, logo traballou para as forzas armadas e para a NASA.
Política
En 1970 volveu ás Cook, fundou o Partido Demócrata en 1971, parlamentario desde 1972, convértese no líder da oposición. O 25 de xullo de 1978 converteuse no novo primeiro ministro, posto que mantería ata o 13 de abril de 1983 para dar paso a un goberno de Geoffrey Henry, que durou poucos meses, e o 16 de novembro dese ano asumiu de novo o posto que retivo ata o 29 de xullo de 1987. Casado desde 1979 coa xefe da dinastía Pa Ariki, Pa Tepaeru Terito Ariki, el recibiu o título de Pa Tuterangi Ariki e desde 1981 era cabaleiro do Imperio Británico. Interesado na recuperación da navegación dos pobos polinésicos deseñou dúas canoas (vaka), a Takitumu (1991) e a Te Au O Tonga (1994) coas que utilizando técnicas de navegación tradicionais navegou xunto cunha tripulación adestrada polo Pacífico. En 1992 publicou a súa autobiografía, titulada Island boy: An autobiography. En 2004 foi nomeado alto comisionado en Nova Zelandia.
Casanova de Vilar, San Xoán de Moeche, Moeche
Casanova de Vilar é un lugar da parroquia de San Xoán de Moeche no concello Coruñés de Moeche na comarca de Ferrol. Tiña 7 habitantes no ano 2008 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 4 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 3 habitantes.
Denticeps clupeoides
A dos denticioptoideos (Denticiptoidei) é unha das dúas subordes en que se divide a orde dos clupeiformes (a outra é a dos clupeoideos, que inclúe a case totalidade das especies) e que conta cunha soa familia, a dos denticipítidos (Denticipitidae), que só alberga unha especie Denticeps clupeoides, que vive en augas doces do oeste africano.
Denticeps clupeoides é un peixe de pequeno tamaño (uns 15 centímetros) que se encontra soamente en ríos de Benín, Nixeria e o Camerún. Está relacionado con arenques sardiñas e bocareus, pero destaca pola súa grande aleta anal e as escamas denticuladas da cabeza (ao que alude o nome do xénero).
Etimoloxía
O epíteto específico, cupleoides, significa "semellante aos arenques" (de Clupea, nome do xénero dos arenques, e -oides, parecido).
São Paulo Futebol Clube
O São Paulo Futebol Clube é un club brasileiro de fútbol con sede en São Paulo. Foi fundado o 25 de xaneiro de 1930 e refundado o 16 de decembro de 1935.
É tamén coñecido como "tricolor paulista". Os seus maiores rivais son o Palmeiras, Corinthians e Santos.
Estadio
Con capacidade para 72 039 persoas. O Estadio Cícero Pompeu de Toledo, tamén coñecido como Estadio do Morumbi, foi inaugurado o 2 de outubro de 1960 co estadio aínda inacabado e o seu primeiro partido foi entre o São Paulo e Sporting Lisboa Portugal, sendo o partido gañado polo equipo da casa cun resultado de 1 a 0. O gol foi marcado polo xogador Peixinho. Nun cruzamento, el mergullou para cabecear o balón preto do chan e desde entón esta xogada ficou coñecida no Brasil como "gol de carpa".
El Ribagorzano
El Ribagorzano é o título dun xornal histórico de Aragón fundado polo xornalista Marcelino Gambón en Graus (Ribagorza) en setembro de 1904. O xornal rematou pechando en setembro de 1924 cun número especial sobre a súa fundación e vinte anos de existencia. Dende entón, foi refundado en tres ocasións e foi mudando o seu ideario, até a súa edición actual a cargo da Asociación Lliga Ribagorzana dende 1997.
Pensado orixinalmente para que tivese ámbito local e periodicidade anual, publicouse en setembro cadrando coas Festas patronais de Graus, polo que o primeiro número tivo unha repercusión moito máis grande da agardada xa que caeu nas mans de Joaquín Costa. A Costa agradoulle moito porque cadraba coas súas ideas, e empregou a súa influencia para darlle un pulo ó xornal, que acabou tendo unha periodicidade quincenal e a súa distribución ampliouse a toda a provincia.
Illa Encalladora
A Illa Encalladora é unha illa da provincia de Xirona (España). Esténdese alargada fronte ao Cabo de Creus (Cadaquès), separada deste promontorio por unha estreita e profunda canle de 115 metros de anchura. A illa ten unha superficie de 5'5 hectáreas e é enteiramente rochosa. Está integrada dentro do parque natural marítimo-terrestre do Cabo de Creus, formando esta illa unha reserva natural integral, polo que toda actividade nela está prohibida se non é con fins científicos e previa autorización. Posúe moitas pequenas enseadas e covas das que en tempos o artista Salvador Dalì era asiduo visitante.
Harmonía
miniatura|Estatua de Harmonía nos xardíns da [[Harmony Society en Old Economy Village (Pensilvania).]]
Na mitoloxía grega, Harmonía (en grego antigo Ἁρμονία Harmonía) é a deusa da harmonía e a concordia. A súa equivalente na mitoloxía romana é Concordia, e a súa oposta grega é Eris (equivalente á Discordia romana).
Orixe
Segundo unha versión, era filla de Ares e Afrodita, segundo outra, de Afrodita e Hefesto e segundo outra de Hermes e Afrodita. Incluso segundo outra, Harmonía era de Samotracia, sendo filla de Zeus e Electra, e seu irmán Iasión foi o fundador dos ritos mistéricos celebrados na illa. Por último, Harmonía era racionalizada como estreita aliada de Afrodita, o amor que une o pobo, a personificación da orde e a unidade cívica.
Non obstante, case sempre Harmonía é esposa de Cadmo (quen lla reclamou ao seu pai Ares a cambio dunha expiación que o deus lle esixira, pois Cadmo matara un dragón que acababa de comer a varios dos seus homes; e dito dragón resultou ser propiedade de Ares ). Con Cadmo foi nai de Ino, Autónoe, Ágave e Sémele. Segundo as antigas escrituras, Harmonía figuraba como a avoa do deus Dioniso.
Quen describen a Harmonía como unha samotracia contaban que Cadmo, na súa viaxe a ese país, viu a Harmonía tras ser iniciado nos misterios, e levouna coa axuda de Atenea. Cando Cadmo foi obrigado a abandonar Tebas, Harmonía acompañouno. Cando chegaron ao país dos enqueleos, estes axudáronlle na súa guerra contra os ilirios, pero despois el e Harmonía foron transformados en dragóns e enviados ao Eliseo, ou segundo outras fontes foron levados alí nun carro tirado por dragóns.
Colar
miniatura|Polinices dándolle a Erífile o colar de Harmonía. Enócoe ático de figuras roxas, c. 450–440 a. C. achado en Italia.
Harmonía é coñecida na historia antiga principalmente pola historia do colar mortal que recibiu o día da súa voda. Cando o goberno de Tebas lle foi outorgado a Cadmo por Atenea, Zeus deulle a Harmonía como esposa. Todos os deuses honraron a voda coa súa presenza. Cadmo regaloulle á noiva unha toga e un colar, que recibira de Hefesto ou de Europa. Este colar, chamado habitualmente Colar de Harmonía, traía a desgraza a todo aquel que o posuíra. Outras tradicións afirmaban que Harmonía recibiu este colar dalgunha outra deidade, como Afrodita ou Atenea.
Polinices, que herdou o colar, deullo a Erífile para que persuadira ao seu marido Anfiarao de emprender a campaña contra Tebas. A través de Alcmeón, o fillo de Erífile, o colar chegou a mans de Arsínoe, logo ás dos fillos de Fexeo, Pronoo e Axenor, e finalmente ás dos fillos de Alcmeón, Anfótero e Acarnán, quen o deixaron no templo de Atenea Pronea en Delfos. O colar trouxéralle desgrazas a todos os que o posuíran, e continuou facéndoo incluso despois de ser depositado en Delfos. Failo, o tirano, roubouno do templo para darllo á súa amante, a esposa de Aristón. Esta levouno durante un tempo, pero ao final seu fillo toleou e prendeulle lume á casa, onde pereceu con todos os seus tesouros.
Sarah Afonso
Sarah Afonso, nada en Lisboa en 1899 e finada na mesma cidade en 1983, foi unha pintora e ilustradora portuguesa.
Traxectoria
De familia burguesa, filla dun oficial do Exército, pasou a xuventude na Provincia de Miño (Portugal), que a terá inspirado para unha temática popular de grande beleza e inxenuidade. En 1924, solteira, parte soa para París, despois de concluír os estudos na Escola Superior de Belas Artes de Lisboa, onde foi alumna de Columbano Bordalo Pinheiro. Será en París onde expón, con éxito, no Salon d'Automne. Entre 1928 e 1929, traballou no estudio dunha modista facendo deseños de moda, gosto que lle ficou, tendo colaborado mais tarde con deseños de moda para revistas portuguesas. Contra todas as convencións, tórnase a primeira muller a frecuentar o café A Brasileira, do Chiado, entón exclusivamente reservado ao sexo masculino. Contemporánea de Bernardo Marques, Carlos Botelho, entre outros, expuxo no primeiro Salão de Artistas Independentes en 1930.
Casou aos 35 anos con José de Almada Negreiros, tendo conciliado a vida de nai e de pintora. Fixo unha exposición individual en 1939 e participou na Exposição do Mundo Português, en 1940. En 1944 recibiu o Premio Amadeo de Souza-Cardoso. En 1953 integrou a delegación portuguesa na Bienal de São Paulo. Dedicou especial atención ás festas populares e ás tradicións portuguesas en cores doces e luminosas. Por ocasión do centenario do seu nacemento, en 1999, realizáranse exposicións conmemorativas en Viana do Castelo e no Porto.
Gran Premio de Austria de 1976
Esta carreira foi a única gran vitoria na Fórmula Un europea para Penske Racing. Foi unha vitoria conmovedora para o equipo, que chegou un ano logo da morte do seu expiloto Mark Donohue no mesmo circuíto a tempada anterior. Roger Penske retirou o equipo ao final do ano para volver centrarse nas carreiras de Champ Car.
Os pilotos locais Otto Stuppacher e Karl Oppitzhauser solicitaron entrar na carreira, pero negóuselles debido á súa falta de experiencia. Pedíronlle apoio aos outros equipos, pero ningún apoiounos e que non participaron, malia que levaran os seus coches ao circuíto. Participaron baixo a bandeira do equipo Racing OASC, Stuppacher levou un Tyrrell 007 e Oppitzhauser un March 761.
Ligazóns externas
A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de
Meaño
Situación
O concello está encravado en pleno corazón da comarca do Salnés, aberto na súa parte baixa á ría de Arousa. Limita ó norte co concello de Ribadumia, ó sur con Sanxenxo, ó leste con Meis e Poio, e ó oeste con Sanxenxo, Cambados e a Ría de Arousa.
Os seus 28 km² de extensión albergan unha poboación de 5.475 habitantes, distribuídos en pequenos núcleos que configuran as sete parroquias que forman o concello, sendo Dena a máis densamente poboada (con 2.248 habitantes, a metade da poboación do concello) e a única en contacto co mar.
O concello está atravesado pola Autovía do Salnés, AG -41 (antes Vía Rápida VG-4.1), pola estrada comarcal C-550, de Vilagarcía – O Grove, e polo enlace desta con Sanxenxo, estrada Noalla - Caldas de Reis e outras estradas locais.
Xeografía
O relevo está configurado por dúas unidades: unha pequena dorsal montañosa, que se estende ao leste do concello, prolongación surocidental do Castrove, onde se alcanzan altitudes non superiores aos 400 metros (Fontefría 396, Montemaior 280 e Chan de Lores 271); e ampla chaira salpicada dalgúns soutos ou outeiros duns 100 metros de altitude. O reborde montañoso elevado é un bloque levantado pola tectónica, ao mesmo tempo que a parte máis baixa e chá, unha depresión formada a consecuencia do afundimento deste sector respecto ao primeiro. Este amplo val foi posteriormente recuberto por fértiles depósitos aluviais, sobre os que se instalou, sen apenas encaixarse, a rede fluvial. Son pequenos cursos de auga, destacando o río da Chanca, que nace nas fontes de Fontefría e Montemaior. A ausencia de barreiras topográficas aos ventos húmidos dominantes do SO, propicia que se recollan importantes precipitacións, que presentan un acusado máximo a finais do outono e principios do inverno e un mínimo estival. As temperaturas medias invernais son suaves, en torno aos 10 °C, e as estivais cálidas (20 °C).
A principal actividade económica de Meaño é a agricultura. As condicións climáticas, litolóxicas e topográficas determinan o enorme potencial e fertilidade dos seus solos, sobre todo para cultivos intensivos de horta cunha clara orientación comercial; neste senso nos últimos anos aumentou moito a superficie cultivada baixo teito (invernadoiros), así como as hectáreas dedicadas a cultivos como o kiwi. Mención á parte merece o viñedo, que experimentou unha profunda transformación, tanto na mellora das variedades de vide (hoxe dominan amplamente as de albariño e caíño), como nas técnicas de enmarcado e manexo das explotacións vitivinícolas, que propiciou a aparición de importantes empresas no sector. A variedade de Albariño, encadrada na Denominación de Orixe Rías Baixas, logrou varios premios internacionais, dando fama e renome aos brancos aromáticos, afrutados e xoves caldos do val do Salnés. No concello formouse a Agrupación de Colleiteiros do Salnés.
Turismo
Meaño permite gozar da tranquilidade e o descanso a poucos quilómetros dos restantes concellos da bisbarra. Cara ao interior atopamos os concellos de Ribadumia e Meis, onde se sitúa o campo de golf e o Mosteiro da Armenteira.
Seguindo a costa da Ría de Arousa cara ao norte pode visitarse Cambados, magnífica mostra da arquitectura señorial galega, Vilanova, A Illa e Vilagarcía.
Cara ao sur, na Ría de Pontevedra, o concello de Sanxenxo reúne un gran número de arenais a poucos minutos de Meaño. Entrambas rías, a través do istmo da Lanzada, entramos no concello do Grove, co monte Siradella, San Vicente do Mar e a Illa da Toxa. A parroquia máis turística é Dena e tamén a máis importante do concello de Meaño, pois ela soa ten máis habitantes que as outras seis parroquias xuntas. Conta cunha boa e desenvolvida industria e boa conectividade para o resto das parroquias limítrofes. Tamén é a única parroquia do concello que dá ao mar, e dálle nome á entrada de auga que fai a desembocadura do río da Chanca, diante da illa da Toxa, entrada que se coñece co nome de Ría de Dena; esta pecualiaridade fai a Dena moi distinta do resto do concello, onde normalmente a economía está concentrada na agricultura. Dena xa tiña, en tempos antigos, outra forma de sustentación dos seus poboadores, con telleiras, serradoiros, fábricas de ladrillos e outras actividades, como a pesca, o marisqueo etc. Hoxe, Dena vive moito do turismo pero a súa principal actividade é sen dúbida a industria de materiais de construción e unha imparábel oferta inmobiliaria
Lugares de Meaño
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Meaño vexa: Lugares de Meaño.
Masai Mara
miniatura|Rabaño de [[gacelas na chaira de Masai Mara.]] miniatura|[[Leóns en Masai Mara]]
Masai Mara (en inglés Maasai Mara National Reserve) é unha reserva natural nacional situada ao suroeste de Kenya na rexión do Serengueti, que é, en realidade, unha continuación do Parque Nacional de Serengueti.
O parque Masai Mara non é o maior de Kenya, pero probabelmente é o máis famoso. Está situado no enorme Gran Val do Rift, que vai desde o mar Mediterráneo até Suráfrica. O terreo da reserva está principalmente cuberto por pasteiros, con bosques de acacias na parte sueste. Na fronteira occidental encóntranse os escarpes Esoit Oloololo, onde a vida salvaxe está máis concentrada, xa que o terreo pantanoso significa abundancia de auga e a interferencia causada polo turismo é mínima. A fronteira máis oriental queda a 224 km de Nairobi, polo que a rexión oriental é a máis visitada polos turistas que fan safaris fotográficos.
Características
Ocupa unha superficie de 1.510 km² na zona do Gran Val do Rift, algo menos dos 1.672 km² que tiña en 1984.
Comprende tres seccións:
A maior parte do territorio é unha sabana salpicada polas distintivas acacias. A fauna tende a concentrarse na zona occidental do val, xa que o acceso á auga é máis fácil.
Fauna
O Masai Mara é famoso pola súa poboación de leóns e por ser o fogar de especies ameazadas tales como o rinoceronte negro, o hipopótamo (que se encontra nos ríos Mara e Talek), e o guepardo Outro carnívoro que se pode encontrar en gran número é a hiena pinta.
Porén, o máis famoso poboador deste parque é o ñu, como ocorre no Serengueti, xa que se  estima que o número de individuos alcanza case os medio millón. Todos os anos, no mes de xullo, estes animais, igual que as cebras (case duascentas mil), migran desde as planicies do Serengueti en busca de pastos máis frescos e regresan en outubro.
Outras especies de ungulados viven neste parque, como a gacela de Thomson e a gacela de Grant ou o impala, encontrándose igualmente mandas de xirafas.
O parque está administrado polo goberno de Kenya, que administra os recursos derivados do que pagan os turistas por entrar na reserva. O goberno conta con unidades policiais contra a caza furtiva (a caza de especies salvaxes está prohibida no país.
Os principais habitantes desta comarca son os membros da comunidade masai, un pobo ancestral que mantivo os seus costumes e tradicións en plena sabana africana.
Eleccións municipais na Merca
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas na Merca desde a aprobación da Constitución de 1978.
Corsier-sur-Vevey
Corsier-sur-Vevey é un concello do distrito de Riviera-Pays-d'Enhaut no cantón de Vaud, en Suíza. Limita ó norte coas comunas de Attalens (FR), Remaufens (FR) e Châtel-Saint-Denis (FR), ó leste con Saint-Légier-La Chiésaz, ó sur con Vevey, e ó oeste con Corseaux, Chardonne e Jongny.
Elsa Jean
Elsa Jean, nada en Canton (Ohio) o 11 de setembro de 1996, é unha actriz porno estadounidense.
Traxectoria
Elsa Jean naceu na capital do condado de Stark en Ohio e tras rematar o instituto foi á Universidade George Mason para converterse en asistente cirúrxica pero acabou deixándoo para primeiro traballar como modelo e ao pouco como stripper en Washington D. C. e en 2015 decidiu entrar na industria do porno con 19 anos.
En 2016 foi candidata ao premio XBIZ á mellor actriz revelación e nos premios AVN dese ano foi candidata dos premios dos fans á actriz revelación máis quente. Ademais con Jenna Sativa fíxose co Trophy Girl. En 2017 gañou o premio XBIZ á mellor escena de sexo con Ryan Driller por All Natural Saints. En 2018 gañou o premio AVN á mellor escena de sexo lésbico en grupo xunto con Melissa Moore e Adria Rae por Best New Starlets 2017.
Entre as máis de 570 películas nas que traballou están títulos como Young Girl Auditions, Sex With My Younger Sister 2 , Somebody's Daughter 6 , 2 Cute 4 Porn 2 , Clit Lickers Lesbian Amateurs ,Cute Little Things , Mother Daughter Affair 3 , Sisters Share Everything , Step Sibling Coercion, , Stepdad Seduction m Violation Of Elsa Jean ou Women Loving Girls e entre os estudos para os que filmou están Adam & Eve , Baeb , Bang Bros , Brazzers , Dark X , Devil's film , Digital Playground , Evil Angel , Girlfriends Films , Girlsway , Holly Randall , Hustler , Kelly Madison Productions , LesbianX , Lethal Hardcore , Lets Doe It , Metro , Mile High , Mofos , Mommy's girl , Naughty America , New Sensations , Nubile Films , Penthouse , Reality Junkies , Reality Kings , She Will Cheat , Sweet Sinner , Sweetheart Video , Twistys ) , Vivid , Vixen , WebYoung , Wicked Pictures ou X-Art.
Motín de Aranjuez
miniatura|300px|Caída e prisión do [[Manuel Godoy|Príncipe da Paz. (c. 1814). Gravado de Francisco de Paula Martí, dun debuxo de Zacarías Velázquez que reflicte o día 19 de marzo de 1808 na cidade de Aranjuez.]]
Causas
As causas deste levantamento foron varias, entre elas as consecuencias da derrota de Trafalgar, que recaeu fundamentalmente nas clases baixas. Pero a iso hai que sumar o descontento da nobreza co goberno de Manuel Godoy, a impaciencia do príncipe de Asturias (o futuro Fernando VII) por reinar, a acción dos axentes de Napoleón, as intrigas da Corte —onde se creara un núcleo opositor en torno ao príncipe de Asturias, formado por aristócratas receosos do poder de Godoy, e escandalizados polas supostas relacións deste coa raíña María Luísa de Parma—, así como o temor do clero ás medidas desamortizadoras de Godoy.
A presenza de tropas francesas en España, en virtude do Tratado de Fontainebleau, íase facendo cada día máis ameazante a medida que ían ocupando (sen ningún apoio do tratado) diversas localidades españolas (Burgos, Salamanca, Pamplona, San Sebastián, Barcelona ou Figueres). O total de soldados franceses acantoados en España ascendía a uns 65.000, que controlaban non só as comunicacións con Portugal (o que si estaba estipulado no tratado), senón tamén con Madrid, así como coa fronteira francesa.
Esta situación terminou por alarmar tamén a Godoy. En marzo de 1808, temendo o peor, a familia real retirouse a Aranjuez para, en caso de necesidade, seguir camiño cara o sur, cara a Sevilla, e embarcar alí para América, como xa fixera a familia real portuguesa (incluíndo o príncipe Xoán María, futuro rei Xoán IV, e a súa esposa a infanta Xosefina Carlota, irmá máis vella do rei Carlos IV de España).
O motín
miniatura|Apresamento de Godoy. Ilustración de 1882, dos Episodios Nacionales de Galdós. O 17 de marzo de 1808, tras correr polas rúas de Aranjuez o rumor da viaxe dos reis, unha pequena multitude (composta por empregados dos nobres, posto que ao ser un Real Sitio e non unha vila, Aranjuez non tiña daquela unha poboación vilega que puidese alzarse por si soa), dirixida por membros do partido fernandino —nobres partidarios do príncipe de Asturias—, reuniuse fronte ao Palacio Real e asaltou o palacio de Godoy, queimando aqueles aparellos que non foron directamente saqueados. O día 19, pola mañá, Godoy foi sorprendido agochado entre alfombras do seu palacio e trasladado até o Cuartel de Guardas de Corps, no medio dunha chuvia de golpes.
Ante esta situación, e co temor dun linchamento, interveu o príncipe Fernando, verdadeiro dono da situación, conseguindo que o seu pai abdicase nel no mediodía desa mesma data, converténdose así en Fernando VII.
Por outra banda, provocaría a vindeira guerra da Independencia pois Carlos IV acabou escribindo a Napoleón pedindo protección e axuda (para "porse nos brazos dun gran monarca, aliado seu") para recuperar o trono usurpado polo seu fillo. Esta situación amosou a Napoleón a debilidade e enfrontamento na monarquía española e decidiuno a invadir definitivamente España para controlar os recursos americanos.
Perspectiva da época
Os contemporáneos mitificaron o suceso, situando o 19 de marzo, que simbolizaba a caída do deostado Godoy, como punto de partida da «Revolución Española».
Festa popular
miniatura|Representación do motín (2006). Estes feitos conmemóranse todos os anos nas Festas de Aranjuez ou do Motín, que teñen lugar na primeira semana de setembro, coincidiendo coa feira local. En 1990, conseguiron a declaración de Interese Turístico Nacional. O acto central é a representación do motín nos mesmos lugares nos que se produciron os feitos e os veciños, ambientados con roupas de época, interpretan un guión baseado nos Episodios Nacionales de Benito Pérez Galdós.
Bu'eine Nujeidat
miniatura|Vista de Bu'eine Bu'eine Nujeidat é un consello local árabe no distrito Norte de Israel que consiste de dous núcleos, Bu'eine e Nujeidat, que se fusionarion en 1987 e que se recoñeceu como consello local en 1996. Segundo a Oficina Central de Estatísticas de Israel, a poboación era de 7 900 habitantes en 2006, a maioría de relixión musulmá, e contaba cun índice de crecemento de 2.3%.
Historia
Bu'eine é de poboamento antigo. Da Idade de Ferro atopouse un xerro pequeno, e da época romana e bizantina consérvanse fragmentos de cerámica, e do primeiro período islámico e da época mameluca tamén existen fragmentos de cerámica.
Período otomán
En 1517 a localidade entrou a formar parte do Imperio Otomán coma o resto de Palestina, e en 1596 figura en rexistros tributarios como al-Bu'ayna, dentro da nahiya de Tabariyya da liwa de Safad. A poboación estaba integrada por 38 familias e 6 solteiros, todos musulmáns.
Un mapa da invasión de Napoleón de 1799, obra de Pierre Jacotin amosa Bu'eine, co nome de Beni.
En 1875 visitouna Victor Guérin e era unha aldea de 150 habitantes. En 1881 no Survey of Western Palestine (SWP) descríbese El Baineh como "unha aldea edificada nunha ladeira, con 200 habitantes musulmáns."
Mandato Británico
No censo palestino de 1922 Bu'aniyeh tiña unha poboación de 212, todos musulmáns, aumentando a 349 no censo de 1931, que inclía a 2 xudeus mentres o resto era de relixión islámica, ocupando un total de 67 casas.
En 1945 a poboación de Bu'eina era de 540, todos árabes e musulmáns.