cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fundamentalismo
Oposición á ciencia
miniatura |150px|[[Auguste Comte, un dos máximos expoñentes do positivismo.]] Esta doutrina contrasta na maioría dos casos coa moderna visión científica da realidade, que cuestiona gran parte das interpretacións antigas das Escrituras. A ciencia, desde a Ilustración, ha ir desposuíndo ás relixións de autoridade en moitos campos; o que unido ao esgotamento do positivismo científico durante o século XX, levaría a sectores do ámbito relixioso a unha especie de "contraataque" con forzas renovadas polo desencanto ante as supostas promesas incumplidas dunha ciencia que sacaría á raza humana das miserias milenarias nas que se viu envolta.
Oposición a Occidente
Estamos ante un movemento de carácter case universal, pero, por suposto, non unitario, nin de obxectivos claramente identificables, de feito a miúdo son excluíntes entre si. Moitos grupos definidos como fundamentalistas non usan esa definición ou, pola contra, rexeitan que esta se utilice para xente distinta deles mesmos.
En xeral, podemos dicir que se trata dunha reacción ao papel pasivo do relixioso avalado pola concepción do mundo da Europa contemporánea que exportó e impuxo en moitos lugares do mundo uns valores que moitos perciben como unha atentado ás súas raíces e identidade. Por iso, en moitas ocasións percíbese o fundamentalismo como unha doutrina anti-occidental e asóciase exclusivamente aos movementos islamistas que se opoñen aos sistemas autoritarios seculares establecidos no mundo islámico trala descolonización.
Con todo, na Historia déronse outras correntes de pensamento que cabería cualificar de fundamentalistas no seu momento, entre as que cabo citar a Reforma protestante ou os almohades e almorábides que invadiron Al-Andalus. E, así mesmo, existen movementos fundamentalistas no seo de países occidentais e baseados na cultura que se considera occidental. O único que se pode admitir é que o fundamentalismo vai contra uns principios que o mundo occidental fixo seus e que a súa tradición relixiosa (cristianismo) asumiu, sobre todo un aspecto especialmente importante: a separación entre relixión e Estado e a aceptación de que as leis humanas predominen sobre as divinas. Esa diferenza fai que o fundamentalismo sexa nuns réximes (particularmente os islamistas) un instrumento totalitario ou ben noutros (particularmente nos democráticos) se límite a ser a ideoloxía dun ou varios grupos de presión. A ese respecto poderiamos falar, por exemplo, dunha oposición entre o fundamentalismo e a secularización das sociedades; pero non en particular contra Occidente, aínda que as sociedades occidentais identifíquense claramente con ese proceso.
Doutra banda, é necesario recordar que no fundamentalismo non é unha forma de conservadorismo senón máis ben de tradicionalismo (con todas as reformas que iso precise), de volta aos supostos valores dun pasado idealizado. En ningún caso existe unha tendencia a manter o presente ou inmediatamente anterior, pois precisamente os fundamentalistas quéixanse da corrupción moral crónica da súa contorna e a necesidade dunha «purificación». As cabezas pensantes dos grupos fundamentalistas fan referencia a un pasado exemplar que, en realidade, non está recollido en ningunha fonte senón que é unha idealización dos momentos cume da cultura que lles é propia. Nas seccións de cada relixión verase ao que se refire cada un.
Fundamentalismo en política
miniatura|200px |Retrato de Jerry Falwell, pastor protestante cuxo movemento, a Maioría Social, aboga por lexislar para favorecer ás elites conservadoras. Toda iniciativa fundamentalista está abocada a inmiscirse na política do Estado no que se desenvolve polo seu mesma natureza moralista e reformista. Xa que o Estado posúe o monopolio da educación ou, polo menos, o seu control en practicamente todo o mundo, os fundamentalistas vense constantemente enfrontados a el cando as súas doutrinas son ignoradas ou, como ocorre habitualmente, totalmente criticadas no ensino. É obvio que calquera movemento destas características buscará a maior difusión das súas ideas entre o gran público e de aí a necesidade de controlar os vehículos do saber. Os fundamentalistas adoitan basearse en escolas de pensamento preexistentes e modificalas á súa medida ou ben crear as súas propias.
Os partidos e asociacións de ideas fundamentalistas están activos nos Estados Unidos, Israel e case todos os países do mundo árabe, mentres que brillan pola súa ausencia en Europa e África. A aceptación varía desde a súa prohibición en Alxeria aos exemplos de fundamentalismo triunfante: o Wahhabismo que é a doutrina oficial de Arabia Saudita e o réxime dos Aiatolás xiíes en Irán. Só vendo as traxectorias de ambos países atopamos a primeira proba de que o fundamentalismo non é incompatible cunha política prol-occidental e, polo tanto, que a orientación política do mesmo está altamente condicionada polos factores nos que xorde.
Fundamentalismo relixioso
Houbo fundamentalismo en todas as relixións ao longo da historia, aínda que predomina nas denominadas "abrahámicas": cristianismo, xudaísmo e islam. Parten dunha contrapocisión ao laicismo e a emancipación da razón xurdidos da modernidade, na que creen causa dos males do mundo. Analizan o mundo contemporáneo aplicando sempre categorías relixiosas. Teñen en común a asunción dos seus libros sagrados como única verdade (nunha lectura literal), a loita contra partidarios doutras interpretacións e a xustificación de todos os seus actos pola vontade de Deus. Propoñen a transformación do mundo para establecer unha orde social baseado en categorías que adoitan chamar de "xustiza" ou de "verdade". En xeral os fundamentalistas son moi maniqueos: eles son os elixidos que actúan xustamente e que os que teñen a verdade, e os outros son o mal, os que esqueceron ou desprezado a mensaxe divina. miniatura |200px |[[Richard Dawkins, acérrimo detractor do creacionismo e o extremismo relixioso.]] O científico e escéptico Richard Dawkins apunta directamente ao fundamentalismo relixioso como unha fonte de violencia e de irracionalidade. Pouco logo dos atentados do 11 de setembro de 2001, cando lle preguntaron en que podería cambiar o mundo, Dawkins respondeu:
Ademais, ata cando os fundamentalistas forman unha maioría numérica, a súa posición inalterable é a de vítimas da corrente principal. Deste xeito, sempre se aseguran unha distancia exculpatoria cos problemas que os seus ensinos e métodos non abordan ou son incapaces de resolver. O fundamentalismo vese a el mesmo como a clave para acabar cos problemas da sociedade moderna, pero evita afrontar moitos deles porque nin sequera os recoñece como tales, p.ex.: as enfermidades e outros desastres son castigo de Deus e un Goberno fundamentalista ou, mellor dito, con elementos fundamentalistas (Irán, Arabia Saudita) sempre poderá argumentar que unha catástrofe que afecta ao pobo sucede porque este non segue ao pé da letra as prescripcións divinas.
Fundamentalismo cristián
miniatura |200px |Caricatura aparecida en 1871 na publicación inglesa The Hornet que representa a [[Charles Darwin con corpo de mono, para satirizar a súa teoría da evolución.]] O termo fundamentalista no contexto cristián refírese a un movemento dentro do cristianismo que afirma a súa adhesión aos fundamentos de devandita fe. En varias denominacións cristiás hai fundamentalistas, non sendo unha denominación en si senón máis ben un movemento que atravesa o cristianismo no seu conxunto. Dependendo da denominación particular ten caracterísitcas especiais pero en xeral, considérase a á conservadora da Igrexa cristiá.
Certas manifestacións do fanatismo cristián da Idade Media, onde o teocentrismo era dominante, pódense considerar como fundamentalistas. Críase que os únicos elixidos que alcanzarían a salvación eran os cristiáns e por iso perseguían aos infieis ou os intentaban converter. As cruzadas, a inquisición e, en xeral, o celo da Igrexa para borrar calquera herexía pódense interpretar como mostra de fundamentalismo.
A partir do século XIX, xorde un novo tipo de fundamentalismo a comunidades cristiás que creen na Biblia como libro revelado, que contén verdades históricas expresadas de xeito literal (por exemplo, creen na creación tal como está narrada no Xénese e polo tanto opóñense á teoría da evolución das especies de Darwin). Esta corrente é máis forte entre o protestantismo americano. O catolicismo asimila á oposición ao Concilio Vaticano Segundo, visto como demasiado liberal, e adóitaselle chamar integrismo. Os mormóns e grupos afíns tamén se poden considerar cristiáns radicais ou fundamentalistas, aínda que eles rexeitan esta denominación.
Durante o século XX é cando se produce o crecemento máis significativo dos fundamentalismos cristiáns, especialmente en Europa e Estados Unidos. Teñen en común a aplicación de lecturas literais da Biblia en todos os aspectos, desde a política á vida cotiá familiar, a determinación na evanxelización e a difusión da mensaxe cristiá por todas partes ata a conversión dos non crentes nesta relixión. Considérase que o fundamentalismo cristián é unha reacción contra a teoloxía máis progresista e tamén contra o humanismo laico os que consideran a causa da "crise moral da sociedade", representada esta pola decadencia da familia tradicional, a individualización da moral e a perda de relación entre a persoa e Deus.
Estes movementos caracterízanse polo feito de que en xeral nunca recorreron á violencia tanto en Europa occidental como nos Estados Unidos probablemente debido á relación específica que existe nestes territorios entre o contexto cultural e a democracia, xa que é no marco do cristianismo onde se construíu o proceso que conduciría ao sistema democrático moderno, a través da Reforma primeiro e da Ilustración máis tarde, aínda que este impulso haxa ter que loitar historicamente, xustamente, contra a hexemonía das institucións eclesiásticas sobre a sociedade civil. Probablemente estes movementos teñen asumido que se queren que os cidadáns de Europa ou América de hoxe os escoiten deben falar nunha linguaxe adecuada ao contexto democrático. miniatura |200px|Cartel no exterior da redacción en [[Tennessee da revista baptista Sword of The Lord de tendencia fundamentalista.]] Os movementos máis activos caracterízanse pola súa loita especificamente en cuestións como; a aborto, o homosexualidade, o feminismo, o humanismo, a pornografía e a fractura da familia tradicional. Movementos máis virulentos, por exemplo a Maioría Moral de Jerry Falwell nos Estados Unidos, traballan para a modificación da lexislación e na influencia no goberno a partir da formación de elites académicas conservadoras. Por outra banda no contexto Europeo, Comuñón e Liberación, por exemplo, combate a "cultura dominante" do Estado laico italiano, acusándoo de tentar contra a liberdade de expresión dos valores cristiáns no marco da escola pública
Fundamentalismo mormón
miniatura |150px |Leroy S. Johnson, líder da [[igrexa de Xesús Cristo dos Santos dos Últimos Días desde 1954 ata a súa morte en 1986.]] O fundamentalismo mormón é un movemento conservador que cre ou practica o que os seus seguidores consideran aspectos fundamentais do mormonismo. Isto representa unha ruptura da liña practicada pola Igrexa de Xesús Cristo dos Santos dos Últimos Días e un retorno a doutrinas e costumes que os fundamentalistas creen que foi un erro de abandonar, tales como a poligamia, a "Lei da Consagración", a teoría "de Adán-Deus", a expiación con sangue, o sacerdocio patriarcal, elementos da investidura mormona. Os fundamentalistas mormóns formaron numerosas seitas moitas das cales establecéronse en comunidades illadas en áreas do oeste de EUA.
Fundamentalismo xudeu
miniatura|200px |Abraham Isaac Kook, figura destacada do sionismo relixioso, nunha imaxe de 1924. Dentro do xudaísmo hai varias correntes fundamentalistas chamadas en xeral ultraortodoxos. Hoxe en día destacan aqueles que seguen os ensinos dos rabinos hasídicos, os haredis, así como certas correntes do sionismo que consideran que o secularismo do movemento foi un fracaso e que propugnan a instauración dun estado teocrático en Israel.
A maior parte das escolas xudías creen que o Tanakh (Antigo Testamento) non pode ser entendido literalmente ou illado, senón que son necesarias as interpretacións do Talmud e o Midrash para entendelo. O xudaísmo ortodoxo, pero, aínda que non toma o Tanakh literalmente, considérao divino, infalible e transmitido sen cambios esenciais, dando ademais unha grande importancia ás palabras e letras concretas empregadas no texto. Os haredis ven o Talmud e o Midrash como divinos e infalibles en contido, aínda que non en termos. Os haredis, á súa vez, defenden a infalibilidade da súa propia interpretación das fontes tradicionais da verdade. Finalmente, os caraítas, segundo eles mesmos, "son unha seita xudía que non recoñece a autoridade da tradición postbíblica incorporada no Talmud e nos traballos rabínicos máis tardíos". En definitiva, son estes últimos elementos xunto cos sionistas acérrimos, os que se poden considerar como os verdadeiros xudeus fundamentalistas. Con todo, na súa relación co Estado de Israel, vese o oposto das súas posicións.
Fundamentalismo islámico ou islamismo radical
O fundamentalismo islámico define os posicionamentos relixiosos que reclaman un retorno á pureza do "Islam orixinal", caracterizados pola súa oposición máis ou menos encarnizada á Occidente como símbolo de corrupción e dexeneración e porque consideran que a Xaria ou lei islámica é suficiente para rexer a sociedade, facendo a miúdo unha interpretación extremadamente rigorista. miniatura|O presidente exipcio [[Anwar el-Sadat, asasinado por membros do movemento Xihad Islámico]] Os máis radicais destes movementos defenden a loita armada (que toma a miúdo a forma de terrorismo) para conseguir os seus obxectivos. A nivel relixioso, esta postura xustifícase nos cinco alicerces do islam, algunhas correntes propoñen un sexto: o Xihad. 'Xihad' significa "loita ou combate" e implica varias interpretacións: dende o esforzo que debe facer todo musulmán para mellorarse, para ser mellor crente, tratándose entón dun "combate interior", ata o dereito da comunidade de crentes á lexítima defensa ou mesmo ao ataque contra os "inimigos do islam".
Outro dos aspectos máis visibles das tendencias radicais islámicas afectan a muller e constitúen un dos puntos de conflito máis importante con outros grupos: os fundamentalistas adoitan relegar a muller a un segundo plano, facéndoa vestir con excesiva modestia e negándolle parte dos seus dereitos.
Historicamente, a inquietude dos musulmáns para reencontrar un islam "puro" e "desoccidentalizado" aparece co fin da colonización, cando naceron movementos como o dos Irmáns Musulmáns. Pola súa banda, a creación do Estado de Israel en Palestina (1948) e o conflito árabe-israelí subseguinte exacerbaron este fundamentalismo, procreando ás veces un furibundo antisionismo. O triunfo da revolución iraniana (1979) estimulou a tendencia e outorgoulle unha dimensión de rexeitamento o imperialismo (sobre todo o dos Estados Unidos). A retórica antiimperialista e antiamericana incorporouse desde entón e absorbeu en moitos aspectos ao panarabismo laico. O Irán, así como Paquistán, Sudán e outros países de maioría musulmá, ensaiaran un certo laicismo que foi completamente varrido e substituído pola incorporación da lei islámica ao seu sistema xurídico. miniatura |200px|[[Atentados do 11 de setembro de 2001|Ataque terrorista ao World Trade Center de Nova York o 11 de setembro de 2001 por parte de extremistas islámicos.]] Diversos autores non se poñen de acordo en que termo é o máis apropiado, xa que no caso de moitos movementos non hai tanto un retorno a posturas fundamentais e orixinais historicamente do islam senón máis ben unha evolución extremista da súa postura relixiosa. Para B. Lewis, "fundamentalismo" é un termo de orixe cristiá para referirse a movementos que fan lecturas literalistas da Biblia en contraposición a outras interpretacións teolóxicas. Pero, segundo este autor, no caso do islam non ten sentido utilizar este termo xa que non se da esta distinción entre teólogos musulmáns na actitude cara ao texto do Corán. Outros autores como J. Esposito discrepan do termo pola súa asociación "co activismo político, o extremismo, o fanatismo, o terrorismo e o antiamericanismo", e prefiren falar "resurgimiento islámico". Pola outra banda, autores como Sadiq Jalal al-Azm e Hassan Hanafi si atopan adecuado o termo de "fundamentalismo islámico" porque consideran que si hai un retorno ao "Islam básico". Pola contra tamén se denomina a esta tendencia "islamismo" aínda que esta palabra designe, en primeiro termo, o "conxunto de dogmas e preceptos que constitúen a relixión dos musulmáns ", sen ningunha connotación extremista. Tampouco todos os autores están de acordo con este concepto, o que fai que non sexa universalmente aceptado.
Pola violencia da súa rama máis extremista, e pola proliferación das súas actuacións no mundo enteiro, o fundamentalismo islámico preséntase como un dos máis agresivos de todos os existentes. Pódense citar os exemplos do magnicidio do presidente exipcio Anwar el-Sadat (1979) polo seu acordo de paz con Israel, o atentado á AMIA (o maior da arxentina), os atentados do 11-S en Nova York ou os do 11-M en Madrid (o maior atentado terrorista de Europa).
Fundamentalismo hinduísta
O fundamentalismo hinduísta, ultraconservador e nacionalista, defende que a única relixión da India sexa o hinduísmo para o cal aboga pola expulsión do país de musulmáns, cristiáns e practicantes doutras relixións. Coma todo fundamentalismo relixioso, defende a interpretación literal das escrituras relixiosas, nas que se defende o sistema de castas e a submisión da muller.
Os ataques ás minorías, o conflito entre hinduístas e sikhs no Punjab e os frecuentes incidentes fronteirizos entre India (de maioría hinduísta) e Paquistán (de maioría musulmá), están relacionados co fundamentalismo hinduísta. Mahatma Gandhi foi asasinado por fundamentalistas hindús, membros do Hindu Mahasabha, partido nacionalista que defendía a Hindutva, ideoloxía que promulgaba a superioridade do hinduísmo coma a relixión superior e perfecta. Recentemente denunciose a existencia de grupos fundamentalistas nas filas do BJP (Partido Popular Indio), un dos dous grandes partidos da India.
Representación de grupo
No estudo dos grupos en álxebra, unha representación de grupo é unha "descrición" dun grupo como grupo concreto de transformacións (ou grupo de automorfismos) dun certo obxecto matemático. Máis formalmente, a "descrición" significa que hai un homomorfismo do grupo a un certo grupo de automorfismos. Unha representación fiel é unha na cal este homomorfismo é inxectivo.
Primeiros exemplos
O caso máis importante é o corpo dos números complexos (é dicir, as representacións son homomorfismos nun grupo de matrices complexas ou de transformacións lineares invertibles dun espazo vectorial complexo). Se o espazo vectorial é finito dimensional, entón as representacións son tamén finito dimensionais. As representacións infinito dimensionales son tamén posibles; o espazo vectorial pode entón ser un espazo de Hilbert infinito dimensional, por exemplo.
Os outros casos importantes son o corpo dos números reais, os corpos finitos, e os corpos dos números p-ádicos. As representacións no caso finito do corpo chámanse modulares. Aquí a característica do corpo é absolutamente significativa; moitos teoremas dependen de que a orde do grupo non divida a característica do corpo.
Representación conxuntista / representación por permutacións
Un conxunto X dise que soporta unha representación conxuntista ou representación por permutación dun grupo G se hai unha función, ρ de G a XX, o conxunto das funcións de X a X tales que para g1, g2 en G, e x en X
Esta condición e os axiomas para un grupo implican que ρ(g) é unha bixección (permutación) para todo g en G. Así pódese definir equivalentemente unha representación de permutación como un homomorfismo de grupos de G ao grupo simétrico SX de X.
Unha representación linear é un caso especial dunha representación conxuntista con estrutura adicional.
Representación linear
Na álxebra abstracta, unha representación dun grupo finito G é un homomorfismo de grupos de G no grupo xeral linear GL(n, C) das matrices complexas invertibles n×n. O estudo de tales representacións chámase teoría da representación.
A teoría da representación é importante porque permite a redución dalgúns problemas da teoría de grupos á álxebra linear, que ten unha teoría moi ben entendida. Hai un análogo desta teoría para moitas clases importantes de grupos infinitos. Unha representación por transformacións proxectivas pódese describir como representación linear agás matrices escalares. Estas representacións ocorren naturalmente, tamén.
Poderíase tamén ter representacións afíns. Por exemplo, o grupo euclidiano actúa de forma afín sobre o espazo euclidiano.
Exemplo
Considérese o número complexo u = exp(2πi/3) que ten a propiedade u³ = 1. O grupo cíclico C3 = { 1, u, u² } ten unha representación ρ dada por: (as tres matrices son ρ(1), ρ(u) e ρ(u²) respectivamente).
Esta representación dise fiel, porque ρ é inxectiva.
A Escabia, Fruíme, Lousame
A Escabia é un lugar da parroquia de Fruíme no concello coruñés de Lousame, na comarca de Noia. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 72 habitantes (35 homes e 37 mulleres).
Representación de grupo
Equivalencia das representacións
Dúas representacións ρ1 e ρ2 dinse equivalentes se as matrices se diferencian só por un cambio de base, é dicir se existe A en GL(n, C) tal que para todo x en G: ρ1(x) = Aρ2(x)A−1. Por exemplo, a representación de C3 dada polas matrices: é unha representación equivalente á mostrada arriba.
Accións de grupo
Cada matriz cadrada n×n describe unha función linear dende un espazo vectorial n-dimensional V a si mesmo (unha vez que se escolleu unha base para V). Polo tanto, cada representación ρ: G→GLn define unha acción de grupo en V dada por g·v = (ρ(g))(v) (para g en G, v en V). Pódese de feito definir unha representación dun grupo como acción dese grupo nun certo espazo vectorial, evitando de tal modo a necesidade de escoller unha base e a restrición aos espazos vectoriales finito-dimensionais.
Reducibilidade
Se V ten un subespazo propio non trivial W tal que W está contido en V e é estable pola representación ρ, entón a representación dise reducible. Unha representación reducible pódese expresar como unha suma directa de subrepresentacións (teorema de Maschke). Se V non ten ningún tal subespazo, 6rho, dise unha representación irreducible.
Teoría de caracteres
O carácter dunha representación é a función  que asigna a cada  a traza (suma dos elementos diagonais) da matriz ρ(g). Por exemplo, o carácter da representación dada arriba dáse preto: χ(1) = 2, χ(u) = 1 + u, χ(u²) = 1 + u². Se g e h son membros de G en igual clase de conxugación, entón χ(g) = χ(h) para calquera carácter; os valores dun carácter polo tanto teñen que ser especificados soamente para as diversas clases de conxugación de G. Máis aínda, as representacións equivalentes teñen os mesmos caracteres. Se unha representación é a suma directa de subrepresentacións, entón o carácter correspondente é a suma dos caracteres das subrepresentacións. Os caracteres de todas as representacións irreducibles dun grupo finito forman unha táboa de caracteres, coas clases de conxugación de elementos como as columnas, e caracteres como as filas. Aquí está a táboa de caracteres de C3:
A táboa de caracteres é sempre cadrada, e as filas e as columnas son ortogonais con respecto ao produto interior en Cm, que permite que se computen as táboas de caracteres máis facilmente. A primeira fila da táboa de caracteres sempre consiste en uns, e corresponde á representación trivial (a representación de 1 dimensión que consiste nas matrices 1×1 que conteñen a entrada 1). Certas propiedades do grupo G pódense deducir da súa táboa de caracteres:
A táboa de caracteres en xeral non determina un grupo salvo isomorfismo: por exemplo, o grupo cuaterniónico Q e o grupo dihedral de 8 elementos (D8) teñen a mesma táboa de caracteres.
Representación categórica
Xeralmente, unha representación dun grupo G nunha categoría C é un funtor de G (como categoría dun obxecto) en C.
Seixas, Sanguiñedo, Dozón
Seixas é un lugar da parroquia de Sanguiñedo, no concello pontevedrés de Dozón, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 23 habitantes (11 homes e 12 mulleres), o que supón unha diminución de 1 habitante con respecto ao ano 2000.
Charles de Gerville
Charles-Alexis-Adrien Duhérissier de Gerville, nado en Gerville-la-Forêt o 19 de setembro de 1769 e finado en Valognes o 26 de xullo de 1853, foi un erudito, historiador, naturalista e arqueólogo francés.
Traxectoria
Charles de Gerville cuñou por primeira vez o termo románico para se referir á etapa da arquitectura que comprendía dende a caída do Imperio Romano até o século XII; o termo xa existía relacionado coas linguas derivadas do latín (linguas romances ou románicas) e el empregouno nunha carta dirixida en 1818 ao seu amigo Arcisse de Caumont, outro arqueólogo francés que foi quen o difundiu no seu Essai sur l'architecture du moyen âge, particulièrement en Normandie (Ensaio sobre a arquitectura medieval, particularmente en Normandía), datado no ano 1824.
Prefecturas de Grecia
As prefecturas, tamén denominadas nomos (en grego νομός, nomós; pl. νομοί, nomoí), foron a principal división administrativa de Grecia entre 1833 e 1836, e de novo entre 1845 e 2010, cando foron abolidas polo plan Calícrates e substituídas polas unidades periféricas.
Son denominadas departamentos segundo a norma ISO 3166-2:GR e o Grupo de expertos en nomes xeográficos das Nacións Unidas.
As prefecturas eran a división administrativa de segundo grao do goberno local e estaban agrupadas en 13 periferias ou (antes de 1987) 10 departamentos xeográficos, e á súa vez divididas en provincias, municipios e comunidades.
Convertéronse en entes autónomos en 1994, cando tiveron lugar as primeiras eleccións prefecturais. Anteriormente, os prefectos eran nomeados polo Goberno. En 2010 o seu número era de 51 e, ao comprender a prefectura de Atenas máis dun terzo da poboación do país, subdividiuse en catro "divisións prefecturais" (en grego νομαρχία nomarquía, pl. νομαρχίες nomarquíes). Ademais, creáronse tres "superprefecturas" (en grego υπερνομαρχία, hipernomarquía; pl. υπερνομαρχίες hipernomarquíes'') que controlaban dúas ou máis prefecturas.
Metonimia
A metonimia é un tropo que consiste en nomear o todo por unha parte, unha parte por outra ou unha parte polo todo. Desde unha perspectiva diacrónica, a metonimia tivo importancia á hora de provocar cambios semánticos, de significado, nas palabras. O proceso consiste en que o significado dunha palabra pasa a ser substituído por outro contiguo a el:
Exemplos
Déranlle o seu pensamento en realidade é unha metonimia (tómase unha parte das mulleres, un anaco imposible de dar, o pensamento, para indicar que se entregaron ó gaiteiro por enteiro a causa do amor que lle profesaban. Agora ben, o resultado final da metonimia aseméllase a un oxímoro (unión de conceptos incompatibles) e tamén pode ser un caso de ambigüidade (se se interpreta o pensamento como a flor do mesmo nome).
Prefecturas de Grecia
Coa entrada en vigor do plan Calícrates o 1 de xaneiro de 2011, as prefecturas abolíronse. Moitas, especialmente as do continente, mantiveron a mesma extensión ao seren convertidas en unidades periféricas (en grego περιφερειακή ενότητα, perifereiaké enóteta; pl. περιφερειακές ενότητες perifereiakés enótetes), e mantivéronse dentro das mesmas periferias, ás que se traspasaron boa parte dos poderes das antigas prefecturas.
Prefecturas existentes no momento da súa abolición
miniatura|dereita|350px|Prefecturas de Grecia até 2010. dereita|thumb |350px|Prefecturas da periferia de Ática.
A periferia de Ática comprendía as seguintes prefecturas:
Palazzo delle Esposizioni
miniatura|250px|Palazzo delle Esposizioni. O Palazzo delle Esposizioni é un edificio neoclásico, museo e centro cultural que se atopa na Via Nazionale de Roma, Italia. Deseñado por Pio Piacentini, foi inaugurado en 1883, e no Pazo organizáronse moitos acontecementos e exposicións de arte. O edificio é propiedade do concello de Roma, que se xestiona a través da Azienda Speciale Palexpo entidade municipal, dependente do asesoramento da Politiche Culturali e Centre Storico.
Plasmodesmo
miniatura|300px|Os plasmodesmos da célula vexetal permiten o paso de moléculas entre as células pola chamada vía simplástica. miniatura|300px|Estrutura dun plasmodesmo primario. CW=[[parede celular, CA=Calosa, PM=membrana plasmática, ER=Retículo endoplasmático, DM=Desmotúbulo, Círculos vermellos=Actina, Círculos púrpuras e raios=Outras proteínas non identificadas .]]
Palazzo delle Esposizioni
Durante a época fascista, a súa fachada foi temporalmente modificada por mor dalgunha exposición, xa que o seu estilo estaba fóra do paso do tempo. Co paso dos anos o Palazzo delle Esposizioni foi diversas veces restaurado e adaptado de xeito máis funcional.
Plasmodesmo
Os plasmodesmos son canles microscópicas que atravesan as paredes das células vexetais e dalgunhas algas e conectan unhas células con outras, permitindo o transporte de substancias e a comunicación entre elas. Todas as plantas teñen plasmodesmos e entre as algas aparecen en membros das Charophyceae (Charales e Coleochaetales). A diferenza da célula animal, as células das plantas están rodeadas por unha parede celular polisacarídica, composta principalmente de celulosa, situada sobre a membrana plasmática. Dúas células vexetais veciñas están separadas polas dúas paredes celulares de ambas as células coa lámina media en medio, formando un dominio extracelular chamado apoplasto. Aínda que as paredes celulares son permeables a solutos pequenos e mesmo a pequenas proteínas solubles, os plasmodesmos permiten un transporte de substancias entre as células directo, e regulado, chamado transporte simplástico. Existen dous tipos de plasmodesmos: primarios, que se forman xa durante a división celular, e secundarios, que se poden formar entre células maduras.
Palazzo delle Esposizioni
O edificio está dotado cun cinema de 139 prazas, un auditorio de 90 asentos, unha sala multifuncional, unha biblioteca, unha cafetaría e un restaurante con capacidade para 240 persoas.
Plasmodesmo
Unhas estruturas funcionalmente parecidas chamadas unións comunicantes (gap junctions) e os nanotubos de membrana, interconnectan as células animais, e os estrómulos conectan os plastos nas células vexetais.
Partes e membrana do plasmodesmo
Unha célula vexetal típica pode ter entre 103 e 105 plasmodesmos que a conectan coas células veciñas, o que equivale a entre 1 e 10 por µm2. Os plasmodesmos teñen un diámetro de aproximadamente 50-60 nm no seu punto medio e constan de tres partes principais: a membrana plasmática, o cordón citoplasmático, e o desmotúbulo. Poden atravesar paredes celulares de ata 90 nm de grosor.
A membrana plasmática do plasmodesmo é simplemente unha extensión da membrana plasmática da célula ou plasmalema, e é similar en estrutura a unha bicapa de fosfolípidos típica.
Cordón citoplasmático
O cordón citoplasmático é un espazo cheo de fluído encerrado dentro do plasmalema do plasmodesmo e que non é outra cousa que unha extensión do citosol da célula. O tránsito de moléculas e ións a través dos plasmodesmos ten lugar a través desta pasaxe. As moléculas pequenas (por exemplo, azucres e aminoácidos) e ións poden facilmente pasar a través dos plasmodesmos por difusión sen consumo de enerxía. As proteínas poden tamén pasar polo cordón citoplasmático (por exemplo a proteína fluorescente verde usada en técnicas de microscopía). Aínda non se sabe como ten lugar o transporte selectivo de moléculas grandes como as proteínas. Unha hipótese é que o polisacárido calosa se acumula arredor da rexión do colo do plasmodesmo, onde forma un colar, que reduce o seu diámetro e así controla a permeabilidade para as substancias procedentes do citoplasma.
Desmotúbulo
O desmotúbulo é un tubo do retículo endoplasmático que discorre polo plasmodesmo entre as dúas células Sábese que algunhas moléculas se transportan por esta canle, pero non se pensa que sexa a principal vía para o transporte polo plasmodesmo.
Arredor do desmotúbulo e na membrana plasmática localizáronse áreas de material denso aos electróns, con frecuencia unidas unhas con outras por estruturas con aparencia de raios, que parecen dividir o plasmodesmo en pequenas canles. Estas estruturas poderían estar compostas por miosina e actina, as cales forman parte do citoesqueleto celular. Se isto é así, estas proteínas poderían intervir no transporte selectivo de grandes moléculas dunha célula a outra.
Transporte
200px|miniatura|dereita|A proteína de movemento 30 do virus do mosaico do tabaco localízase nos plasmodesmos. Os plasmodesmos sábese que transportan proteínas (incluíndo factores de transcrición), ARN interferente pequeno, ARN mensaxeiro e os xenomas virais dunha célula a outra. Un exemplo de transporte é o que fai a proteína de movemento viral MP-30 do virus do mosaico do tabaco. A MP-30 pénsase que se une ao propio xenoma do virus e o transporta desde a célula infectada a outras aínda non infectadas a través dos plasmodesmos. A proteína do locus T da floración pénsase que se move desde as follas ao meristema apical do talo a través dos plasmodesmos para iniciar a floración da planta.
O tamaño das moléculas que poden pasar a través dos plasmodesmos está determinado polo límite de exclusión por tamaño. Este límite é moi variable e pode modificarse activamente. A MP-30 pode incrementar este límite desde 700 daltons a 9400, facilitando deste modo o seu movemento pola planta.
Les Passions de l'âme
Nel, o autor contribúe a unha longa tradición de teorización das "paixóns", asociándoo deste xeito, á filosofía moral. Estas paixóns eran experiencias coñecidas actualmente como emocións e constituían dende a época de Platón unha razón de debate entre filósofos. Aborda o punto de vista fisiolóxico como novidade, sendo precursor da neurofisioloxía.
Esta obra permítelle tamén aclarar cuestións formuladas en obras anteriores. Por exemplo, para o problema da interacción mente-corpo proponse a teoría dos "espíritos animais". Por outra parte, en relación coa teoría da acción, Descartes presenta un regulamento provisional máis logrado, baseado no coñecemento das leis fisiolóxicas, que o esbozado na obra Discurso do método.
Orixe da obra
Descartes mantivo unha correspondencia escrita coa princesa Isabel de Bohemia, na que respondía as súas cuestións morais, fundamentalmente ás relacionadas coa natureza da felicidade, das paixóns e da ética, como levar a cabo a súa vida. O tratado pode interpretarse, deste xeito, como unha síntese dese intercambio epistolar entre ambos os dous.
Relación entre filosofía moral e ciencia
No século XVII, dentro do contexto de desenvolvemento do pensamento científico abandonouse a idea do cosmos a favor dun universo aberto formado por leis inviolables, as accións humanas xa non dependen da comprensión da orde e o mecanismo do universo, senón do coñecemento da natureza, da que o home forma parte.
Foi así como Descartes quixo tratar as paixóns non dende un punto moralista, nin dende unha perspectiva psicolóxica, senón como un método de explorar un aspecto fundamental da ciencia natural. Facendo isto, non rompe soamente coa tradición aristotélica, tamén cos estoicos e cristiáns que as definen coma enfermidades da alma e que deben ser tratadas como tales. Pode o autor polo tanto afirmar que as paixóns "todas son boas por natureza e simplemente temos que evitar o seu mal uso e os seus excesos" (art. 211).
A noción da paixón
O tratado baséase na filosofía que Descartes desenvolveu nos seus libros anteriores, especialmente na distinción entre alma e corpo: a alma pensa pero é incorpórea, o corpo defínese principalmente pola súa forma e movemento. Isto é o que se coñece como dualismo cartesiano. É unha oportunidade para profundar sobre todo o misterio entre a unión destas dúas substancias (mente e corpo).
As paixóns como as entende o autor, aproxímanse ás agora coñecidas emocións; con todo, hai diferenzas significativas entre o entendido na súa época como paixón e o que actualmente é unha emoción. A principal delas é que a paixón, como a etimoloxía da palabra suxire, é pasiva ou sostida, é dicir, que a experiencia é causada por un obxecto externo ao suxeito. Pola contra, a psicoloxía moderna considera que as emocións son concibidas como un evento que provén do interior do suxeito, e polo tanto, máis ben producido por el.
Descartes non rexeita as paixóns, en principio, no seu lugar, destaca o seu papel beneficioso para a existencia humana. Sostén que os seres humanos deben traballar para entender mellor a súa función coa fin de controlalas e non ser controlados por elas. Así "os que teñen a alma máis feble poderían adquirir un dominio completamente absoluto sobre todas as súas paixóns, se empregaran suficiente habilidade ao formalas e guíalas" (art. 50)
Organización do Tratado
A organización da obra é indicativa da filosofía do autor. Aplica o seu famoso método da filosofía moral, Descartes divide así o problema das paixóns da alma nos seus compoñentes máis simples e básicos. Faise unha distinción entre seis paixóns primarias ou primitivas: marabilla, amor, odio, desexo, alegría e tristeza. A partir destas, Descartes comeza a investigación dos seus efectos fisiolóxicos e as súas repercusións no comportamento humano. A continuación realiza a súa combinación para atopar todo o espectro das paixóns.
O libro divídese en tres seccións principais:
Dentro desas tres partes pódense atopar 212 artigos de pouca extensión, que son rara vez máis duns poucos parágrafos.
Estatuto do suxeito
Aínda que poida resultar sorprendente As paixóns da alma é sen dúbida o libro máis importante de todas as obras de Descartes. De feito, escribiu este libro en resposta a unha inquietude filosófica aguda, que mesmo podería causar a destrución do anterior sistema cartesiano.
O problema é que paixón, unida á natureza humana, pon en perigo a supremacía do suxeito pensante que Descartes puxera no centro do seu sistema filosófico, sobre todo no Discurso do método. O autor fixera do suxeito pensante o fundamento da certeza obxectiva que permitiu a posibilidade de coñecer o mundo; na súa famosa frase: "Penso, logo existo". Pero se as paixóns perturban ó home, tanto no seu comportamento, coma no seu pensamento, este viuse obrigado a dubidar da verdade das súas propias percepcións.
Ademais, unha nova distinción entre os escritos de Descartes sobre física e natureza humana é a relación coa aristotélica teleoloxía. Mentres que el argumenta en contra da existencia dunha causa final da física, a natureza do seu traballo sobre o exame das orixes e funcións de desexos na alma humana necesita a existencia dunha meta final, cara a que o individuo está a traballar.
A relación mente-corpo
Outro problema é a dualidade cartesiana. Na primeira parte do libro Descartes cuestiona a relación entre a substancia pensante, a alma, e mais o corpo. Para el, o único vínculo entre as dúas substancias é a glándula pineal, onde a alma se une ao corpo dalgunha maneira.
As paixóns que Descartes estuda son en realidade obras do corpo sobre a alma. Esta experimenta a influencia do corpo e, polo tanto, a das paixóns. Na forma en que o autor o explica, os "espíritos animais" estimulan a glándula pineal e causan moitos problemas (ou emocións fortes) na alma.
A combinación das paixóns
As paixóns atacan a alma e obrigan ao corpo a cometer accións inapropiadas. Polo tanto, era necesario estudar, na segunda parte do seu tratado, os efectos particulares de cada unha delas por separado e as distintas formas nas que estas se podían manifestar. O estudo das paixóns permite comprender mellor e ter en conta estes elementos que, doutro modo, poden perturbar a capacidade de razoamento racional dun ser humano.
Ao mesmo tempo, a modernidade de Descartes tamén debe ser apreciada. Incluso esbozando as paixóns e o seu efecto, nunca emite unha prohibición xeral na súa contra como defectos humanos mortais que deben evitarse a toda costa. Son recoñecidas coma un aspecto inherente da humanidade, que non debe tomarse coma unha aberración. Por outra parte, o papel das paixóns no corpo non é insignificante. Descartes indica que deben ser aproveitadas coa fin de saber que é bo e malo para o corpo, e, polo tanto, para o individuo (art. 211 e 212).
Deste xeito, o traballo está dedicado maiormente á enumeración das paixóns e os seus efectos. Comeza coas seis básicas ou primitivas e logo sobre as específicas que derivan da súa combinación. Por exemplo, o desprezo e a autoestima son dúas das paixóns derivadas da fundamental de admiración. A máis valorada por Descartes é a xenerosidade.
O control das paixóns
Para Descartes, nada podería ser máis prexudicial para a alma, e polo tanto, para o proceso de pensamento, que o corpo. Sostivo que as paixóns non son daniñas en si mesmas. Para protexer a independencia dos pensamentos e garantir a comprensión dun home da realidade, porén, indicou que é necesario coñecer as paixóns, e aprender a controlalas coa fin de outorgarlles o mellor uso posible. Tamén é necesario que o home se esforce por dominar a separación que existe entre o corpo físico e mais a mente.
Mártires de Carral
miniatura|Monumento aos Mártires de Carral, inaugurado en 1905, obra de Juan Álvarez Mendoza. Coñécense como Mártires de Carral os militares sublevados en varios lugares de Galicia en 1846 contra o presidente Narváez que foron executados o 26 de abril na vila coruñesa de Carral.
A revolta
Unha vez declarada a revolta, Solís dirixiu unha arenga aos seus soldados. Nesta alocución a intención do alzamento atópase claramente expresada no final do discurso:
O movemento foi un anatema para a Igrexa, que os acusaba de querer establecer unha "República e Convención" como a francesa.
A represión da revolta
O goberno enviou tropas baixo o mando do xeneral José Gutiérrez de la Concha para recuperar o territorio. O día 23 de abril comezou a batalla de Cacheiras, na localidade homónima (concretamente o espazo situado entre as casas da Ribeira e a cima de Montouto), entre as tropas de Madrid e as galeguistas de Solís, que foron derrotadas. A gran superioridade das tropas do goberno central fixo inútil a resistencia. As tropas do xeneral De la Concha entraron en Compostela a saqueo e pillaxe, segundo se lles prometera.
Solís refuxiouse nun primeiro momento no Mosteiro de San Martiño Pinario, pero entregouse esa mesma tarde. Foi xulgado tres días despois en Carral, nun xuízo sumarísimo, e condenado a morte xunto cos seus compañeiros sublevados. O medo á reacción dos seus simpatizantes explica que o xuízo tivese lugar en Carral e non en Santiago ou na Coruña. miniatura|300px|Homenaxe aos Mártires de Carral organizado polas [[Irmandades da Fala. Discurso de Manuel Lugrís Freire, 1931.]] Ao serán, o coronel Solís foi levado ao adro da igrexa de Paleo, onde foi fusilado. O comandante Víctor Velasco e dez oficiais máis foron pasados polas armas na Fraga do Rei, entre Carral e Paleo, e foron enterrados no día seguinte no cemiterio de Paleo, sen que se escribise sobre as súas tumbas inscrición ningunha. O párroco, que presenciou o fusilamento, na acta de defunción engadiu: "Espectáculo horroroso. Triste Memoria".
Recoñecemento
Dez anos despois, un novo goberno nomearía como "beneméritos da Patria" aos doce fusilados. As Cortes concedéronlles a "Cruz de valor e constancia" e decretaron a erección dun monumento, que non se levou a cabo ata o ano 1904, cando, por iniciativa da Liga Galega da Coruña, se erixiu o actual, construído no centro de Carral con granito das canteiras do Illó (Barro) e deseñado polo arquitecto lucense Juan Álvarez Mendoza. Pódese ver o escudo de Galicia e unha inscrición que di: "Mártires da liberdade. Mortos o 26 de abril de 1846". Este monumento, aínda que non se poida considerar en si un cruceiro, reúne motivación e formas de tal e, ademais, a estrutura da obra ten forma de cruz. Este recordatorio físico sería escenario de varias homenaxes, como a celebrada o 26 de abril de 1931 e da que se conserva unha fotografía na que se ve a Manuel Lugrís Freire dirixíndose aos asistentes.
Segundo conta Manuel Murguía, nesa curta primavera de 1846 só aflorou durante 24 días de ilusión e progresismo contra o Goberno de Narváez, que a pesar de dicirse liberal e moderado, tiña na súa contra á mediana e pequena burguesía, a moitos universitarios e bastantes profesionais próximos ó republicanismo. Aquela constituíu a primeira xeración galeguista, formada por persoas que confiaban en que se Solís obtiña éxito sería posible mellorar a situación de Galicia cun xeito distinto de facer política, sen ser unha "colonia da Corte", en palabras de Antolín Faraldo.
Véxase tamén
miniatura|Tettamancy, 1912, Los mártires de Carral.
Philip Kerr
Philip Ballantyne Kerr, nado en Edimburgo (Escocia) o 22 de febreiro de 1956 e finado en Londres, o 23 de marzo de 2018, foi un autor de novelas británico, coñecido pola serie de novela negra protagonizada por Bernie Gunther.
Traxectoria
A partir de 1989, convértese en escritor a tempo completo, coa publicación de March Violets (traducido: Violetas de marzo), obra que inicia unha xeira de novelas de suspense histórico ambientados na década do anos 30, na Alemaña nazi, coñecida como Triloxía berlinesa —ou Berlin Noir—, protagonizada polo detective alemán Bernhard «Bernie» Gunther, que se irán desenvolvendo até a Segunda guerra mundial e a Guerra Fría. Esta serie é a que lle deu máis recoñecemento internacional.
Misión Biolóxica de Galicia
miniatura|dereita|Misión Biolóxica de Galicia ([[Consejo Superior de Investigaciones Científicas|C.S.I.C.). Placa na entrada á parcela.]] miniatura|dereita|Unha das portas do [[Pazo da Carballeira de Gandarón|pazo.]]
Philip Kerr
Traxectoria
Estaba casado coa novelista Jane Thynne coa que tivo tres fillos e vivían en Wimbledon, Londres. Finou o 23 de marzo de 2018, a causa do cancro.