cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mozos Turcos
En 1913, cando o goberno do sultán otomán perdía a Primeira Guerra Balcánica, o CUP tomou o poder. O goberno dirixido polos Mozos Turcos foi encabezado polo ministro do Gran Visir/Ministro de Interior, Talat Paşa (1874–1921). Traballando con el atopábanse o Ministro de Guerra Enver Paşa, (1881–1922) e o Ministro de Mariña Cemal Paşa, (1872–1922). Ata que os arquivos alemáns non foron abertos ó público, os historiadores tildaron o goberno do CUP como un triunvirato ditatorial; agora e de acordo ás derradeiras investigacións históricas, sabemos que o partido estaba dividido polo desacordo interno e ceibemente dirixido por unha ampla organización directiva do comité central do partido.
Neutrino
A masa do neutrino ten importantes consecuencias no modelo estándar da física de partículas xa que implicaría a posibilidade de transformacións entre os tres tipos de neutrinos existentes nun fenómeno coñecido como oscilación de neutrinos.
De calquera xeito, os neutrinos non se ven afectados polas forzas electromagnética, gravitacional ou nuclear forte, pero si pola forza feble.
Historia do descubrimento neutrino
O neutrino foi proposto por vez primeira en 1930 por Wolfgang Pauli para compensar a aparente perda de enerxía e momento lineal na desintegración β dos neutróns.
miniatura|dereita|Primeira detección do neutrino.
En 1956 Clyde Cowman e Frederick Reines demostraron a súa existencia co experimento do neutrino. Fixérono bombardeando auga pura cun feixe de 1018 neutrinos por segundo. Observaron a emisión de fotóns subseguinte e así quedou determinada a súa existencia.
En 1962 Leon Max Lederman, Melvin Schwartz e Jack Steinberger intuiron os dous restantes tipos de neutrinos, teorizando máis tarde que había tres tipos de neutrinos entre os que oscilaban as partículas. Dita visión teórica foi acadada despois de observar só un terzo dos neutrinos previstos ó analizar os procedentes do Sol na experiencia de 1962. A máis, dita oscilación entre tipos de neutrinos implicaba que os neutrinos teñen masa, por pequena que sexa, como foi observado nos '90.
No 2021 seguía a especularse con que puidesen existir máis tipos de neutrinos que os coñecidos, en particular os chamados 'neutrinos estériles'. Diversos experimentos foron sucedéndose nesta historia, como LSND, MiniBooNE, IceCube, MINOS, MicroBooNE e JSNS2.
Implicacións astrofísicas da masa do neutrino
No modelo estándar considerábase o neutrino coma unha partícula sen masa. De feito, en moitos sentidos pode considerarse de masa nula pois esta é, polo menos dez mil veces menor que a do electrón. Isto implica que os neutrinos viaxan a velocidades moi pretas á da luz. Porén, en termos cosmolóxicos ó neutrino considéraselle materia quente, ou materia relativista. En contraposición, a materia fría sería a materia non relativista.
O Sol
350px|miniatura|Xeración de neutrinos solares nas [[cadeas protón-protón.]] O Sol é a máis importante fonte de neutrinos que afecta á Terra a través dos procesos de desintegración Beta das reaccións que acontecen no seu núcleoCada persoa é atravesada por neutrinos solares a razón de varios miles de millóns por cada centímetro cadrado de sección cada segundo. Coma os neutrinos non interaccionan facilmente coa materia foxen libremente do núcleo solar atravesando tamén a Terra. Ademais das reaccións nucleares hai outros procesos xeradores de neutrinos. A estes chámaselle neutrinos térmicos que, a diferenza dos neutrinos nucleares, absorben parte da enerxía emitida por ditas reaccións para convertela en neutrinos, polo que unha parte da enerxía fabricada polas estrelas pérdese e non contribúe á presión. Porén, dise que os neutrinos son sumidoiros de enerxía. A súa contribución á enerxía emitida nas primeiras etapas (secuencia principal, combustión do helio) non é significativa, pero nos colapsos finais das estrelas máis masivas, cando o seu núcleo se atopa a elevadísimas densidades, prodúcense moitos deles nun medio que xa non é transparente a eles, polo que os seus efectos se teñen que ter en conta.
Segundo os modelos solares, deberíanse recibir o triplo de neutrinos dos que se detectan. Isto coñécese como problema dos neutrinos solares. Durante un tempo tentouse xustificar este déficit revisando os modelos solares. O Sol queima o hidróxeno principalmente mediante dúas cadeas de reaccións: A PPI e a PPII. A primeira emite un neutrino e a segunda dous. As hipóteses que se barallaron foron que, quizais, a PPII tivera unha ocorrencia menor á calculada causada por unha falta de helio no núcleo por algún tipo de mecanismo (freado da rotación por viscosidade) que mesturase parte do helio producido co manto o que reduciría a cadencia da PPII. Arestora o problema ten visos de amañarse ó formularse a teoría da oscilación dos neutrinos.
Fontes humanas
As principais fontes de neutrinos artificiais son as centrais nucleares, que poden chegar a xerar uns 5^20 anti-neutrinos por segundo e, en menor medida, os aceleradores de partículas.
Fenómenos astrofísicos
Nas supernovas tipo II son os neutrinos os que provocan a expulsión de boa parte da masa da estrela ao medio interestelar. A emisión de enerxía en forma de neutrinos é enorme e só unha pequena parte se transforma en luz e mais en enerxía cinética. Cando foi a SN 1987A os detectores captaron o feble fluxo de neutrinos procedentes da afastada explosión.
Detectores de neutrinos
Ao coñecerse con exactitude as reaccións nucleares que acontecen no Sol calculouse que un apreciable fluxo de neutrinos solares tiña que atravesar a Terra a cada intre. Este fluxo é enorme pero os neutrinos apenas interactúan coa materia ordinaria. Incluso as condicións do interior do Sol son transparentes a estes. De feito, cada segundo atravésannos miles de millóns destas partículas sen que nos deamos de conta. Así pois, facíase moi difícil atopar algún sistema que puidese detectalos.
Detectores baseados en procesos radioactivos
Pero no ano 1967 Raymond Davis conseguiu dar cun sistema de detección. Fixouse que o cloro-37 era quen de absorber un neutrino para converterse en argon-37 tal e como mostra a ecuación seguinte: Por que o cloro-37? Por suposto, esta non era a única reacción entre os neutrinos e a materia ordinaria. O que tiña de especial é que cumpría certos requirimentos para poderse usar nun futuro detector.
Para protexer ó detector do ruído de fondo producido pola radiación cósmica enterrouse o tanque1 da mestura clorada nunha mina de ouro de Dakota do Sur a moita profundidade. Aínda que, ao principio, as primeiras observacións só deron cotas superiores, compatibles aínda con cero2. Os resultados eran mellores ao agardado e confundíanse co ruído. Tras repetidos aumentos na sensibilidade dos instrumentos e na pureza da mestura de cloro-37 conseguise, ao fin, calcular que nos estaba a chegar aproximadamente un terzo do fluxo esperado3. Estes resultados non foron tomados moi en serio nun principio, polo que se proseguiu experimentando con mesturas mellores pero tamén máis caras baseadas no galio ou no boro.
Elinor Ostrom
Elinor Ostrom, nada nos Ánxeles (California) o 7 de agosto de 1933 e finada en Bloomington (Indiana) o 12 de xuño de 2012, foi unha politocóloga estadounidense. Foi a primeira muller en gañar un Premio Nobel de Economía, en 2009.
Neutrino
Detectores baseados no efecto Cherenkov
Dicir tamén que en vez de auga convencional se emprega auga pesada porque ten máis probabilidades de capturar neutrinos. Este é o caso do máis famoso detector de neutrinos: O Super-Kamiokande, que recibe o seu nome da mina de Kamioka. O primeiro que se fixo con este enorme recipiente, de 40 metros de diámetro por 40 de altura dotado de 13 000 tubos fotomultiplicadores, foi detectar os neutrinos procedentes da supernova 1987A. Despois mediuse o fluxo dos neutrinos solares corroborando os resultados do detector de Davis. O seu maior éxito foi a recente medición da masa do neutrino. Co experimento da supernova o laboratorio fíxose máis famoso ao poder comprobar que a masa do neutrino non era nula, chegando a acoutar o seu valor a partir da medición do atraso co que chegaron os neutrinos procedentes do estoupido. Se estes carecesen de masa terían chegado xunto cos fotóns (a luz da supernova).
Volta ao País Vasco 2014
A 54ª edición da Volta ao País Vasco foi unha carreira ciclista celebrada en Euskadi e parte de Francia entre os días 7 e o 12 de abril de 2015.
A carreira consistiu en cinco etapas en liña e unha contra reloxo individual final. Comezou en Ordizia e tras 843,7 quilómetros de percorrido rematou en Markina-Xemein. A etapa raíña foi a quinta, unha etapa montañosa que comezou en Urdazubi e rematou con tradicional final en alto no Santuario da Virxe de Arrate en Éibar.
A proba foi a novena carreira do UCI WorldTour 2014. O gañador foi o madrieño Alberto Contador que tivo o liderado durante todas as etapas, logo de gañar na primeira tirada. De segundo quedou o polaco Michał Kwiatkowski que tamén foi o corredor vencedor no maillot da regularidade e de terceiro rematou o veterán ciclista francés Jean-Christophe Péraud.
Nas demais clasificacións, Davide Villella logrou a vitoria na clasificación da montaña, Omar Fraile gañou na clasificación das metas voantes, Michał Kwiatkowski conseguiu o maillot branco final da regularidade e o BMC Racing Team venceu na clasificación dos equipos.
Equipos
Na Volta a Euskal Herria 2014 participaron 19 equipos: os 18 do UCI WorldTour que teñen que participar obrigatoriamente e o Caja Rural, que é de categoría Profesional Continental.
Clasificación xeral
A seguinte táboa amosa as vinte primeiras posicións da clásificación xeral tralo remate da carreira:
Neutrino
Outros detectores
O desenvolvemento de novas técnicas de detección pasa polo estudo das partículas resultantes das interaccións, en xeral. Isto levou ó experimento Liquid Scintillator Neutrino Detector (LSND) no Laboratorio Nacional de Los Álamos (Los Alamos National Laboratory), que nos anos 1990 detectou máis interaccións de neutrinos con outras partículas das esperadas, e dos seus sucesores DUNE (Deep Underground Neutrino Experiment), MiniBooNE (Mini Booster Neutrino Experiment) e MicroBooNE. En calquera caso, e despois de décadas de procura, a finais de 2021 non se ten atopado o hipotético 'neutrino estéril' que compensaría algúns feitos inexplicables en física de partículas.
Elinor Ostrom
Traxectoria
Elinor Ostrom naceu co nome de Elinor Claire Awan en 1933. Ostrom conseguiu un BA con honras en ciencia política na UCLA en 1954. Recibiu un MA en 1962 e o doutoramento en 1965, ambos os dous na UCLA en ciencia política.
En 1973 cofundou The Workshop in Political Theory and Public Policy na Universidade de Indiana en Bloomington, Estados Unidos, xunto co seu marido, Vincent Ostrom. Considerada unha experta en acción colectiva, confianza, e fontes colectivas, o seu achegamento institucional á política pública considerouse tan destacado como para considerarse como unha "escola" na teoría da elección pública (véxase Mitchell 1988). Editou numerosos libros nos campos dos estudos organizacionais, ciencia política e administración pública Tamén foi a directora fundadora do centro de estudos de diversidade institucional na Universidade Estatal de Arizona.
Elinor Ostrom participou nun estudo sobre o uso da terra, organizado pola Universidade das Nacións Unidas -UNU-WIDER- A súa contribución resultou nun capítulo -‘The Puzzle of Counterproductive Property Rights Reforms: A Conceptual Analysis’ -en Access to Land Rural Poverty and Public Action (2001).
En 2004 Ostrom foi unha das organizadoras clave na conferencia conxunta organizada pola UNU-WIDER e un grupo de expertos do goberno sueco (o Expert Group on Development Issues (EGDI)) acerca de “Unlocking Human Potential: Linking the Informal and Formal Sectors’. A publicación resultante -, Linking the Formal and Informal Economy: Concepts and Measures (2006) é coeditada por Basudeb Guha Khasnobis, Ravi Kanbur e ela mesma.
Áreas de interese
Considérase que Ostrom foi unha das estudosas máis destacadas na área de recursos compartidos ou bens comúns (commons, en inglés), en particular, respecto de como os seres humanos interactúan a fin de manter a longo prazo os niveis de produción de recursos comúns, tales como bosques e recursos hidrolóxicos, incluíndo pesca e sistemas de irrigación, áreas de pasteiros, etc.
Tradicionalmente os economistas consideraron que manter tales recursos require xa sexa da intervención estatal ou do interese privado individual (ver traxedia dos comúns). Ostrom estudou a maneira na que diversas sociedades desenvolveron formas institucionais respecto diso e casos concretos nos cales as comunidades instituiron prácticas comunais que permitiron a preservación de recursos comúns e evitaron a degradación do medio:
“Elinor Ostrom desafiou a concepción tradicional de que a propiedade común non se manexa ben (...) concluíu que os resultados son, máis a miúdo que non, mellores que os preditos polas teorías estándares. Observou que quen utilizan os recursos frecuentemente desenvolven sofisticados mecanismos de decisión e enforzamento de regras para manexar conflitos de interese, e caracteriza as regras que promoven resultados positivos”.
No seu traballo fundamental O Goberno dos Bens Comúns (Obra) (1990), estuda múltiples casos que mostran como manexar e dispor colectivamente de recursos escasos. Como resumo da súa investigación, Ostrom nomea oito "principios de deseño" dunha xestión estábel de recursos comúns: Os últimos traballos de Ostrom salientan a natureza multivariada da interacción entre humanos e sistemas ecolóxicos e busca crear un sistema formal xeral que permita identificar e estudar os elementos ou variábeis que inflúen na posibilidade de auto organización por parte das comunidades en relación ao desenvolvemento de relacións socio-ecolóxicas sustentábeis.
A UNU-WIDER resalta que a Academia Real Sueca outorgoulle o Premio Nobel por “a súa análise da gobernanza ("governance") económica, especialmente os límites da empresa”.
Premio Nobel de Economía
En 2009, Ostrom converteuse na primeira muller en recibir o prestixioso Premio Nobel de Economía. O Banco Central de Suecia seleccionou a Ostrom por "a súa análise da gobernanza económica, especialmente dos recursos compartidos" afirmando que o seu traballo demostrou como os bens comúns poden ser administrados de forma efectiva por un grupo de persoas usuarias." Ostrom e Oliver E. Williamson compartiron o premio de 10 millóns de coroas suecas (aprox. 1,44 millóns de dólares ou 1 millón de euros) polos seus traballos independentes "sobre o goberno económico e sobre os límites das empresas".
Morteiro
O termo morteiro pódese referir a:
Planta de interior
Poden agruparse recreando ambientes selváticos, en invernadoiros e miradoires de vidro; xeito moi habitual na época vitoriana.
miniatura|right|[[Cultivar variegado de Sansevieria trifasciata coñecida vulgarmente en galego coma sansevieria, unha planta de interior común]]
Requirimentos destas plantas
Os principais factores que se teñen que considerar para cultivar plantas de interior son a humidade, a luz, a mestura do substrato, os fertilizantes e maila temperatura. Cómpre ter en conta tamén as pragas e doenzas parasitarias (fungos, virus, insectos).
Humectación
miniatura|[[Sedum rubrotinctum é unha planta suculenta que a miúdo se cultiva como planta de interior]] Unha rega escasa ou esaxerada é prexudicial para as plantas de interior. Considérase que a principal causa de morte das plantas de interior é a causa de regalas demasiado e a maioría de plantas permiten un certo grao de sequidade no substrato incluso unha seca relativa seguida da humidade axeitada é un requirimento para a floración dalgunhas destas plantas (imita a estación seca e estación húmida das zonas de onde poden ser orixinarias).
Luz
As diferentes plantas requiren diferentes intensidades de luz. Acotío a intensidade lumínica mídese en unidades de lux. 100 luxs ou menos considérase "baixa intensidade" ou "indirecta". Un escritorio alumeado ten uns 400 luxs. 1.000 luxs ou máis considérase "alta intensidade". A luz directa no exterior atópase no rango de 32.000-100.000 luxs.
Solo
As plantas de interior xeralmente medran en solos especiais feitos de mesturas que fornecen unha boa drenaxe e aeración. A maioría destas mesturas poden conter turba, fibra de coco, vermiculita ou perlita.
Temperatura
A maioría das especies tropicais están afeitas a medrar nun rango de 15 °C a 25 °C, semellante ao da temperatura da maioría dos fogares.
Humidade
As humidades relativas das vivendas acostuman a ficar entre o 20 e o 60% mais a maioría das plantas de interior prefiren un 80%. En Galiza non é raro estar neste nivel de humidade.
Fertilizantes
As plantas confinadas en vasos co tempo esgotan os nutrientes. Pódense fornecer os fertilizantes cambiando o substrato ou engadindo nutrientes mediante adubos sólidos ou líquidos. Os fertilitzantes convencionais incorporan tres números, por exemplo 20–20–20, cada número indica a porcentaxe de nitróxeno, fósforo e potasio respectivamente. Os tres elementos químicos son os esenciais maioritarios. Son tamén importantes outros oligoelementos (ferro, magnesio, cobre, manganeso, cinc, boro, calcio, molibdeno...).
Listaxe dalgunhas plantas de interior
miniatura|right|[[Cyclamen|Cyclamen sp., os ciclames]] miniatura|right|[[Echinopsis subdenudata]] miniatura|right|[[Dracaena sanderiana ]] miniatura|right|[[Yucca gloriosa]]
A Senra
Co topónimo A Senra podémonos referir a varios lugares de Galicia:
Mira do Río, Santo Eusebio da Peroxa, Coles
Mira do Río é un lugar da parroquia de Santo Eusebio da Peroxa no concello ourensán de Coles na comarca de Ourense. Tiña 19 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 11 eran homes e 8 mulleres.
Mar de Ross
O mar de Ross é unha baía profunda entre o Océano Glacial Antártico e a Antártida entre a Terra de Vitoria e a Terra de Marie Byrd, ao sur de Nova Zelandia. Foi descuberto por James Clark Ross en 1841. No oeste do mar de Ross atópanse a Illa Ross e o monte Erebus, famoso volcán e no oeste a Illa Roosevelt. A parte meridional está cuberta por unha plataforma xeada: a Barreira de xeo de Ross. Roald Amundsen comezou a súa expedición ao Polo Sur en 1911 desde a Baía das Baleas, que se atopa na placa de xeo. Na parte occidental do mar de Ross, o estreito de McMurdo é un porto normalmente libre dos xeos durante o verán. A zona máis ao sur do mar de Ross é a costa de Gould, a uns trescentos quilómetros do Polo Sur Xeográfico.
Case todas as terras emerxidas a beiras do mar de Ross están baixo reclamación de Nova Zelandia, segundo a cal estarían baixo a xurisdición da Dependencia Ross. A maior parte dos países que non pertencen á Commonwealth non aceptan esta reivindicación, que se atopa conxelada polo Tratado Antártico.
Terapia ocupacional
miniatura| Novo logo, de [[2017, da terapia ocupacional e dos terapuetas ocupacionais. O caduceo, ou vara de Esculapio, que representa o poder da curación, gaña unha releitura co formato da letra T de terapia, significando o proceso de intervención na resignificación do cotián na busca da independencia, autonomía, funcionalidade, participación e apoderamento social, este, á súa vez, representado polas ás da ave Fénix, que remiten á simboloxía do poder de transformación e renacemento para a vida ocupacional do suxeito. As cobras significan a astucia, creatividade e capacidade de resiliencia dos terapeutas ocupacionais por medio da prescrición, adaptación, adestramento e aplicación de actividades significativas que compoñen as ocupacións, representadas, aquí, pola letra 0, que remite ao suxeito ocupacional.]]
A terapia ocupacional é a rama da medicina e da enfermaría que se ocupa de axudar ás persoas ao longo das súas vidas a participaren nas actividades e tarefas que eles queren e que necesitan realizar, por medio da utilización terapéutica de actividades diarias (ocupacións). Os seus profesionais son os terapeutas ocupacionais.
Algunhas intervencións comúns en terapia ocupacional inclúen axudar a nenos con discapacidades a participar na escola e en situacións sociais, axudar ás persoas que se están recuperando de lesións, e subministrar servizos para adultos maiores que están experimentando cambios cognitivos e físicos.
Denomínase ciencia ocupacional a disciplina académica que naceu dos valores da terapia ocupacional e presta atención ao comportamento humano. A ocupación será o foco da práctica á vez que a unidade de análise, centrándose na forma (aspectos observábeis da ocupación), función (como inflúe na saúde física e na satisfacción vital) e significado (a experiencia subxectiva de participación dentro do contexto) da ocupación humana.
Definición da OMS
A Organización Mundial da Saúde (OMS) define a terapia ocupacional como o conxunto de técnicas, métodos e actuacións que, a través de actividades aplicadas con fins terapéuticos, prevén a enfermidade e mantén a saúde, favorece a restauración das funcións, cumpre as deficiencias incapacitantes e valora os supostos do comportamento e a súa significación profunda para conseguir a maior independencia e reinserción posíbel do individuo en todos os seus aspectos: laboral, mental, físico e social, promovendo o mantemento, desenvolvemento ou recuperación da independencia da persoa.
Idade Antiga
O uso terapéutico da actividade e do movemento comezou coas civilizacións máis antigas. Nos anos 2000 a.C. os exipcios levantaron templos onde as persoas afectadas de "melancolía" (o que hoxe coñecemos como depresión nerviosa) acodían en gran número para aliviaren a súa enfermidade, e onde os xogos e actividades recreativas poñían a nota característica.
En Roma o médico Aulo Cornelio Celso (25 a.C.-50 d.C.) recomendaba a música, a conversación, a lectura, o exercicio físico até a fatiga, as viaxes e até un cambio de escenario para aliviar as mentes trastornadas. Pola súa parte, Séneca aludía ao traballo como remedio de calquera clase de axitación mental.
Idades Media e Moderna
O escurantismo da Idade Media levou a un consecuente declive do uso da ocupación con fins terapéuticos. Porén, entre 1250 e 1700 o interese científico dirixiuse cara á análise do movemento. Autores como Bacon, Leonardo da Vinci e Descartes prestaban especial atención á fisioloxía aplicada ao contorno, adquirindo unha connotación especial o ritmo, a postura e o gasto enerxético.
O fisiólogo italiano Sanctorius (1561-1636) desenvolveu as súas teorías do metabolismo e sinalou que os exercicios ocupacionais e o ocio podían incrementar a vitalidade. E o médico, así mesmo italiano Bernardino Ramazzini (1633–1714) resaltou a importancia da prevención fronte ao tratamento e a importancia de observar ao doente no seu lugar de traballo.
Primeiros establecementos psiquiáticos
Coa creación do primeiro hospital psiquiátrico de Europa en Valencia en 1409 (Hospital de Santa María de los Santos Mártires Inocentes) iniciouse un importante movemento de proliferación de establecementos asistenciais para enfermos mentais, entre eles, en 1425 o Hospital Real y General de Nuestra Señora de Gracia, en Zaragoza, onde o padre Murillo describiu por primeira vez os tratamentos a través de traballos ocupacionais ou laborterapia, o que influíu en gran medida no tratamento moral de Philippe Pinel, quen prescribiu exercicios físicos e ocupacionais manuais coa crenza de que o labor manual executado rigorosamente era o mellor método para asegurar unha bona moral e disciplina.
Desenvolvemento da anatomía, a fisioloxía e a psicoloxía
Entre os séculos XVIII e XIX produciuse un rápido desenvolvemento da anatomía a fisioloxía e a psicoloxía, o que contribuíu á aparición dos patróns da fisioterapia e a terapia ocupacional.
O médico militar francés Joseph Clément Tissot (1747-1826) publicou en 1780 o libro Gymnastique médicinale et chirurgicale, no que clasificou o exercicio ocupacional en activo, pasivo e mixto, e recomendou actividades como a costura, a música ou a natación, entre outras.
Idade Contemporánea
Ao igual que a Guerra de Crimea precipitou o establecemento da enfermaría como profesión, a I Guerra Mundial a fisioterapia, e a pesar de que xa levaba amos de traxectoria, non foi até a segunda guerra mundial cando se recoñeceu a terapia ocupacional como profesión.
En 1971 o médico M. Iberti estudou os métodos de tratamento por encargo do Comité de Mendicidade de París para poder realizar unha reforma sanitaria en Francia. Na Guerra da Independencia Española, en 1808, o hospital de Zaragoza foi destruído.
Nos Estados Unidos
miniatura|Enfermeira no hospital xeral Walter Reed de [[Washington D. C.|Washington D. C.]]
miniatura|A capitana Michelle Greer, xefa de terapia ocupacional do hospital militar Brooke de [[San Antonio, Texas|San Antonio, axusta o torniquete dunha férula nun paciente.]]
A pesar dos antecedentes sinalados anteriormente, a historia da terapia ocupacional comena a estruturarse nos Estados Unidos tal como a coñecemos noxe a finais do século XVIII e principios do XIX co uso do tratamento moral.
Durante a primeira guerra mundial aparecen os primeiros "auxiliares de reconstrución"; é neste período cando a terapia ocupacional pasa a formar parte activa no tratamento da discapacidade física.
Durante a segunda guerra mundial, e co aumento da esperanza de vida dos enfermos e feridos de guerra debido á aplicación de tratamentos máis eficaces (a penicilina, por exemplo) os hospitais militares necesitaban máis terapeutas dos que existían no país, o que fixo necesario desenvolver novos programas de formación. A SGM non só supuxo un crecemento na profesión, senón que tamén condicionou a primeira crise do paradigma orixinal, que se veu altamente influído polo modelo médico, dando lugar a un novo paradigma máis mecanicista.
Foi en 1917 cando a ocupación rexorde como terapia ocupacional ao fundarse a NSPOT (National Society for the Promotion of Occupational Therapy), actualmente coñecida como a AOTA.
thumb|Adolf Meyer.
Na Gran Bretaña
En Inglaterra, William Tuke (1732–1822) postulou que a maioría das enfermidades mentais eran curábeis e que era necesario estimular aos pacientes a aprender autocontrol. Axudado polos seus colaboradores, iniciounos en diversas ocupacións ou distraccións adaptadas aos diferentes pacientes (settlement movement).
En 1898 introduciuse en Escocia o "Proxecto Brabazan", que consistía en ensinar aos residentes enfermos eivados a emprgar as súas mans de forma útil.
A raíz da primeira guerra mundial xorde a necesidade de atender aos feridos, polo que Sir Robert Jons (1857-1933), cirurxián ortopedista, establece os centros de ortopedia nos que se aplica a terapia ocupacional.
Henderson introduce a terapia ocupacional en Escocia nun hospital psiquiátrico moderno.
Xa en 1925, Margot Fulton (1900-1989) foi a primeira terapeuta ocupacional titulada en traballar na [[Gran Bretaña]; porén, non foi até 1930 cando se fundou a primeira escola de terapia ocupacional neste país.
En España
A historia da terapia ocupacional en España está directamente relacionada cos antecedentes da práctica psiquiátrica e a rehabilitación psicosocial. A preocupación polo enfermo mental de forma tan temperá vinculouse por un lado á influencia da cultura árabe, na que a loucura se entende como un acontecemento divino e, por outro lado, coa caridade cristiá.
A Guerra Civil (1936-1939) provocou unha freada brusca no desenvolvemento da sociedade en xeral. Tras a guerra civil, a escaseza de medidas sanitarias, preventivas e terapéuticas favoreceron o padecemento de diversas enfermidades cuxas secuelas propiciaron a aparición e formación da figura do terapeuta ocupacional en España. En 1940 créase o Auxilio Social, organización de inspiración fascista englobada durante o franquismo dentro da Sección Feminina da Falange Española.
Entre os anos 60 e 67 comenzan a formarse as primeiras promocións de terapeutas ocupacionais no modelo médico. O Dr. Manuel Oñorbe Garbayo, o Dr. Heliodoro Ruiz García (1922-2007) e o Dr. Cecilio González Sánchez, pioneiros e adiantados da Medicina Física e a Rehabilitación, poñen en funcionamento a Escola Nacional de Terapia Ocupacional no Dispensario Nacional de Rehabilitación de Madrid; o Ministerio da Gobernación require á OMS a súa supervisión para iniciar o desenvolvemento da terapia ocupacional en España, e é entón cando Mercedes Abella, terapeuta ocupacional cubana e comisionada da OMS, se traslada a España e se pon en contacto cos doutores arriba mencionados para elaborar o primeiro plan de estudos para a ensinanza da terapia ocupacional impartindo ademais materias específicas desta disciplina.
miniatura|300px|Hospital [[Cruz Vermella|de la Cruz Roja S. José y Sta. Adela (Madrid).]] Coa reforma asistencial créanse recursos comunitarios nos que se conta coa figura do terapeuta ocupacional. No ámbito xeriátrico, coa creación do Hospital de la Cruz Roja de Madrid, incorpóranse os servizos de terapia ocupacional.
A nivel hospitalario o terapeuta ocupacional incorpórase desde os inicios da súa formación aos servizos de rehabilitación de hospitais xerais e monográficos, e tamén nalgúns servizos de psiquiatría.
Aplicación práctica da terapia ocupacional
O terapeuta ocupacional presta os seus servizos a persoas con algún problema que interfire no desempeño satisfactorio da súa ocupación; levar a cabo ocupacións significativas para a persoa é fundamental para o seu benestar.
Campos de intervención
Por patoloxías, a terapia ocupacional intégrase dentro dun equipo interdisciplinario de seguimento e tratamento de:
Os terapeutas ocupacionais traballan con todos os grupos de idade nunha ampla gama de áreas, podendo desempeñar principalmente o seu labor en:
Marcos de referencia teóricos
Son un conxunto de teorías procedentes de diferentes áreas do coñecemento que constitúen os fundamentos científicos da práctica da terapia ocupacional. O seu obxectivo é describir, explicar e predicir comportamentos de calquera tipo sobre os que se fundamenta unha teoría. Non subministran ferramentas prácticas de intervención. Na práctica da terapia ocupacional os marcos de referencia deben combinarse para atender á persoa de forma global. Estes marcos poden ser:
Modelos de práctica
Describen e explican as relacións complexas entre os elementos integrando teoría e práctica. Subministran unha guía sobre o que facer. Son configurados en torno a teorías propias da profesión, subminitrando unidade e identidade na disciplina.
Código ético da terapia ocupacional
A Federación Mundial de Terapia Ocupacional establece unha serie de categorías xerais de conduta adecuadas en calquera situación profesional baseadas nos catro principios éticos básicos (non maleficencia, beneficencia, autonomía e xustiza) que se desenvolven neste código da seguiente forma:
Benedetta Carlini
Benedetta Carlini, nada en 1591 e finada en 1661, foi unha monxa católica italiana, mística e lesbiana, que viviu durante a contrarreforma en Italia durante os séculos XVI e XVII. Judith Brown narrou a súa vida en Immodest Acts (1986), onde discute os acontecementos que a levaron a acadar importancia para os historiadores da espiritualidade das mulleres e do lesbianismo. A dramaturga e directora canadense Rosemary Rowe escribiu unha peza sobre o seu caso coa irmá Bartolomeu, Benedetta Carlini: Lesbian Nun of Renaissance Italy.
Traxectoria
Benedetta Carlini naceu nunha familia de clase media italiana, que lle conseguiu unha praza no convento da Madre de Deus, en Pescia. Con trinta anos Benedita foi elixida abadesa do convento, pero, a continuación, relatou unha serie de visións perturbadoras en que os homes estaban tentando matala. Temendo que a Irmá Benedita estaba sendo asediada polo demo, as outras irmás mandaron á irmá Bartolemea que fose á súa cela. Aínda que deixou de ter visións perturbadoras, seguiu recibindo visitas sobrenaturais.
Isto chamou a atención do papado da contrarreforma, determinado a facer calar os místicos potencialmente problemáticos se amosaban sinais de espiritualidade independente ou "heréticas". Malia que fixeron tres ou catro visitas ao convento, non foi ata que interrogaron a Irmá Bartolemea que descubriron que Benedetta e Bartolemea eran amantes. Segundo Bartolemea, Irmá Benedetta quería facer o amor con ela, e ambas as dúas experimentarían as epifanías místicas que a Irmá Benedetta describira.
Segundo Brown, o que levou a Benedetta á súa caída final e prisión, foi máis o egoísmo có lesbianismo. Con todo, a declaración de Bartolemea foi suficiente para que Benedetta fose despoxada do cargo de abadesa e recluída os restantes 35 anos da súa vida (finou en 1661, mentres que a irmá Bartolomea o fixera en 1660).
Interpretación alternativa
E. Ann Matter, unha erudita relixiosa feminista, ten unha perspectiva alternativa sobre o caso de Benedetta Carlini, e escribiu sobre iso no Journal of Homosexuality en 1990. Comparou e contrastou dous relatos autobiográficos de Benedetta Carlini e outro da mística italiana do século XVII Maria Domitila Galluzzi de Pavia. Tanto Carlini como Galluzi autodesignáronse visionarias e eran altamente consideradas polas súas comunidades relixiosas e seculares, pero cada unha foi obxecto de sospeita e un exame minucioso pola xerarquía da igrexa. Os textos do xuízo de Benedetta Carlini relatan por riba os contactos sexuais con Bartolomea, mentres María Domitila Galluzzi parece non ter experiencias sexuais na súa propia estrutura mística. O artigo de Matter cuestiona se acaso puideron simplemente sucumbir á tentación de traspor a auto-comprensión sexual de figuras históricas do pasado. O concepto de "monxa lésbica" pode ser demasiado simplista como descrición, pois ao igual que Maria Galluzzi, a sexualidade de Benedetta Carlini podería estar vencellada a unha conexión orgánica entre o espiritual e o sensual.
Concello de Vilafranca do Bierzo
O concello de Vilafranca do Bierzo ou Provincia de Vilafranca creouse coma provincia o 27 de xaneiro de 1822, sendo a súa capital Vilafranca do Bierzo; esta entidade administrativa durou até o 1 de outubro de 1823. Tras esta época, a capitalidade provincial pasou á cidade de León.
Masae Ootani
Masae Ootani (大谷雅恵) é unha cantante xaponesa de J-Pop, integrante do grupo feminino englobado no Hello! Project chamado Melon Kinenbi, do que forma parte dende a súa creación en 1999. Ademais forma parte do equipo de fútbol sala do Hello!Project, Gatas Brilhantes H.P. En 2006 aparece na introdución do filme Sukeban Deka: Codename Asamiya Saki.
Veiga de Brañas, Zanfoga, Pedrafita do Cebreiro
Veiga de Brañas é un lugar da parroquia de Zanfoga no concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 32 habitantes (10 homes e 22 mulleres).
Volkswagen Tarek
O Volkswagen Tarek é un automóbil prototipo de tracción traseira deseñado para a competición off-road. Foi deseñado como un experimendo para adquirir experiencia en competicións deste tipo e para a posterior realización doutro coche, o Volkswagen Race Touareg. Foi presentado no Salón de Essen a fináis de 2002, e debutou no Rally Dakar de 2003.
Epipremnum aureum
Epipremnum aureum, comunmente coñecida coma potos (xa que antigamente ficaba clasificada dentro do xénero Pothos), é unha especie da familia Araceae nativa do sueste asiático (Malaisia, Indonesia) e Nova Guinea. É unha planta de interior moi común e resistente; en ocasións é confundida con philodendron nas florarías.
Descrición
Rubideira que pode acadar os 20 m de alto, con talos de até 4 cm de diámetro. Gabea grazas ás súas raíces aéreas que se enganchan ás pólas das árbores, formando lianas. As follas son perennes, alternas e a xeito de corazón, enteiras nas plantas novas, mais irregularmente pinnadas nas maduras e de até 1 m de longo por 45 cm de largo (nas plantas novas non superan os 20 cm de longo). As flores xorden nunha espata de máis de 23 cm de longo.
Cultivo e usos
Como planta interior pode acadar máis de 2 m de altura se se lle dá o soporte axeitado (un arxón ou rodriga para gabear). Os mellores resultados conséguense proporcionándolle luz media indirecta; atura unha luminosidade intensa, porén longos períodos de luz solar directa queiman as follas. Vexeta ben cunha temperatura de entre 17 a 30 °C. Xeralmente só necesitará rega cando a terra se note seca ao tacto. Pódese engadir un fertilizante líquido pola primavera e cómpre replantar cada dous anos. Porén, é unha planta moi rexa e robusta que atura as más condicións de cultivo. En cultivo hidropónico medra axiña.
A ASPCA (American Society for the Prevention of Cruelty to Animals - Sociedade americana para a prevención contra a crueldade aos animais) clasificouna coma tóxica para gatos e cans por mor á presenza de oxalatos cálcicos solúbeis. Entre os síntomas do seu consumo inclúense a irritación oral, vómitos e dificultade na deglutición.
Nisshin, Aichi
Nisshin (日進市, にっしんし, Nisshin-shi) é un concello da prefectura de Aichi no Xapón. Está situado na parte Tōkai da rexión de Chūbu, e no centro da prefectura, na zona de provincia histórica de Owari, no centro da illa de Honshu. A súa superficie é de 34,90 km² e a poboación de 82.948 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 2.380 hab./km².
O concello de Nisshin limita cos concellos de Nagoia, de Nagakute, de Toyota, de Miyoshi e de Tōgō.
Neomonachus tropicalis
A Neomonachus tropicalis, antigamente Monachus tropicalis, é unha especie extinta da superfamilia dos pinnípedes que era nativa do mar Caribe. Os principais predadores das Neomonachus tropicalis eran os tiburóns e os humanos. A caza das focas polo seu aceite e a sobrepesca das súas fontes de alimento foron as principais razóns da súa extinción. O derradeiro avistamento confirmado da especie foi en 1952 en Serranilla Bank, entre Xamaica e Nicaragua. No ano 2008, a especie foi declarada oficialmente extinta despois dunha exhaustiva busca que durou máis de cincuenta anos. Esta análise foi dirixida pola Administración Nacional Oceánica e Atmosférica e polo Servizo Nacional de Pesca Mariña. A especie estaba estreitamente relacionada coa foca monxe hawaiana, que vive no arquipélago de Hawai e está ameazada, e coa foca monxe mediterránea, outra especie ameazada.
Skiathos
200px|dereita|miniatura| Mpourtzi en Skíathos. Skíathos (grego: Σκιάθος, latín: Sciathus) é unha pequena illa no Mar Exeo, que pertence a Grecia. Situada preto de Skópelos, Skíathos é a illa máis occidental do grupo das illas Espóradas. A parte continental de Grecia, xunto con Magnesia están ao seu oeste. O seu nome remóntase á antigüidade.
A illa conta coa cidade de Skíathos e as comunidades de Koukounaries, Kanapitsa, Vromolimnos e Troullos. A cidade de Skíathos é un porto que alberga pequenas embarcacións e os servizos de ferri desde onde conectarse a Skópelos, Volos, Agios Konstantinos e o resto de Grecia.
O concello de Skíathos inclúe as illas de Tsougria e Repio, e ten unha superficie total de 49´898 km². As súas cidades maiores son Skiathos (4.988 hab. en 2001), Xánemos (195), Kalývia (179), Troúllos (159), e Koukounariés (126).
El Eco de Ortigueira
El Eco de Ortigueira foi o nome de dúas publicacións:
Skiathos
Xeografía
Skíathos ten ao redor de 70 praias entre elas unha praia nudista no extremo sur da illa, nun lugar chamado Banana.
O mércores, 11 de xullo de 2007, un incendio provocado nun vertedoiro de lixo preto da praia en Aghia Paraskevi, converteuse nun incendio forestal que se estendeu rapidamente por toda a illa. Foron evacuados todos os residentes e turistas de Aghia Paraskevi.
Historia
thumb|Praia de Lalaria. Na Grecia antiga, a illa tivo un papel menor durante as Guerras Médicas. No ano 480 antes de Cristo, a frota persa do Rei Xerxes I foi alcanzada por unha tormenta e sufriu graves danos nas rochas da costa de Skiathos. A raíz disto a frota grega bloqueou os mares adxacentes para evitar a invasión naval e tomou as disposicións para rexeitar ao inimigo heroicamente na batalla das Termópilas. A frota persa foi derrotado en Artemisio e finalmente destruída no Batalla de Salamina un ano despois. Skiathos permaneceu na Liga de Delos ata que perdeu a súa independencia. A cidade foi destruída por Filipo V de Macedonia no 200 antes de Cristo. thumb|Unha instantánea de Skiathos. En 1207 os irmáns Gyzi capturaron a illa e construíron o Bourtzi, unha pequena fortaleza de estilo veneciano similar á Bourtzi en Nafplio, nun illote xusto fóra da cidade de Skiathos, para protexer a capital dos piratas. Pero o Bourtzi foi ineficaz na protección da poboación e a metade do século XIV os habitantes trasladáron á capital desde o lugar antigo no que se atopa a moderna cidade de Skiathos a Kastro (a palabra grega que significa castelo), situado nunha roca, con vistas a un cantil sobre o mar no extremo norte da illa.
En 1704 os monxes de Athos construíron o monasterio de Evangelistria que xogou un papel na Guerra de Independencia grega como un escondedoiro dos rebeldes gregos. A primeira bandeira de Grecia creouse e izouse no monasterio de Evangelistria en Skiathos en 1807. Varios prominentes líderes militares (incluíndo Theodoros Kolokotronis e Andreas Miaoulis) reuníronse alí para consultar sobre o levantamento, e xuraron a bandeira diante do bispo local.
Logo da Guerra de Independencia e a desaparición da piratería no mar Exeo, Kastro perdeu importancia como lugar estratéxico. En 1830, a capital da illa trasladouse á localización orixinal, onde aínda permanece. Hoxe en día, as ruínas de Kastro son unha das atraccións turísticas. Durante o século XIX Skiathos converteuse nun importante centro de construción naval no Mar Exeo debido á abundancia de bosques de piñeiro da illa. Os bosques de piñeiro da illa foron entón case exterminados. Debido á aparición dos barcos de vapor a industria case desapareceu. Queda un pequeno carpinteiro de ribeira ao norte de Skiathos Town, que aínda constrúe barcas tradicionais gregos.
A película Mamma Mia foi filmada parcialmente en Skiathos e Skopelos. Isto aumentou a súa popularidade como destino turístico desde o lanzamento da película.
Transporte
A illa está unida á Grecia continental con rutas marítimas a Tesalónica, Volos e Agios Konstantinos e tamén co resto das Espóradas por medio de hidroplanos da liña Hellenic Seaways. O seu custo aproximado é 12 € por persoa a dirección Skopelos e 15 € dirección Alonissos. Tamén hai ferries para vehículos, pero non son regulares fóra da tempada de vacacións.
Existe tamén un aeroporto no nordés da illa, que ten unha das pistas de aterraxe máis curta de Europa: mide só 1.570 m, o que fai as aterraxes arriscadas. Os avións realizan voos curtos antes de aterrar noutro aeródromo próximo (xeralmente en Volus, Kavala ou Tesalónica) para encher, xa que a maioría deles non poden engalar coa cantidade necesaria de combustible para rebaixar o peso debido á cortedade da pista.
Juan María Benegas
Juan María Benegas Sánchez-Aguirre, nado en Donostia o 28 de decembro de 1934, é un exfutbolista español. Xogaba de porteiro.
Skiathos
Transporte
Hai estradas ao sur, leste e noroeste, pero non as hai asfaltadas na parte central nin setentrional. Só hai unha autovía que une os catro asentamentos da illa.
Juan María Benegas
Traxectoria
Na tempada 1964–65 fichou polo Deportivo da Coruña, adestrado primeiro por Juan Otxoantezana e logo por Luis Carniglia. Permaneceu tan só unha campaña no club coruñés, na que foi o porteiro titular, por diante de Manolín. Ese ano o club descendeu a Segunda División.
Domeira, Saiáns, Vigo
Domeira é un lugar da parroquia de Saiáns, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca homónima. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 34 habitantes (18 homes e 16 mulleres).
Pacto de Barrantes
O pacto de Barrantes ou compromiso de Barrantes fai referencia ó acordo concertado o 25 de setembro de 1930 entre varias figuras do galeguismo (Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Ramón Otero Pedrayo) e do republicanismo da época (Santiago Casares Quiroga, Antón Villar Ponte, Manuel Portela Valladares) no pazo de Barrantes (Ribadumia, Pontevedra).
Historia e características
O Pacto de Barrantes é, xunto co Pacto de Lestrobe, no que se acordou a constitución da Federación Republicana Gallega, en marzo de 1930, e co Banquete de Barxa un dos acontecementos que preludian o advento da Segunda República Española.
No documento asinado afirmábase que a causa fundamental dos problemas de Galicia radicaba no centralismo político e que a solución pasa pola súa plena autonomía política e administrativa. As forzas comprometidas no pacto fixaron obxectivos comúns, como a liquidación do caciquismo, a loita contra todo réxime político que non emane da soberanía popular, a consecución da autonomía, a cooficialidade do galego e castelán, a galeguización da universidade e o ensino en xeral, a liberación da terra e a dignificación social das clases traballadoras.
A través do Pacto consagrouse, segundo algúns historiadores, a unificación do republicanismo galego en torno á figura de Casares Quiroga. Outros consideran que o galeguismo do documento se amosa remiso a decantarse claramente polo réxime republicano e que significou unha volta atrás na afirmación republicana como condicionante da autonomía integral para Galicia.
Os subscritores do compromiso representaban dende unha boa parte da intelectualidade da época ata elites profesionais urbanas e vilegas, pasando por sectores políticos de ámbito local.
Resposta sexual humana
Chámase resposta sexual humana ó conxunto de cambios psicofisiolóxicos que se producen no corpo humano ante un estímulo sexual, sexa cal for a fonte de desexo ou de excitación. Estes cambios prodúcense en calquera tipo de relación sexual e en calquera conduta sexual, e poden terminar en orgasmo ou non. No ámbito fisiolóxico, os cambios máis significativos que experimenta o corpo son :
Estas dúas reaccións do organismo son as que producen as sensacións de calor, excitación, axitación ou rubor nas relacións sexuais.
Etapas das relación sexuais
De xeito esquemático, dentro da resposta tipo de todo individuo fronte ás relacións sexuais, definíronse catro etapas :
Desexo
É o impulso consistente en sentirse atraído por outras persoas, motivado a buscar contactos sexuais ou receptivo a sentir esas sensacións. O desexo sexual está influído polo noso modo de pensar, polo noso estado de ánimo, por factores orgánicos, hormonais ou químicos, e varía de intensidade ó longo da vida.