cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Voitre de Rüppell
Descrición
Estes grandes voitres, que superan en tamaño o emparentado Gyps africanus, co cal conviven con frecuencia. Os adultos teñen unha lonxitude de 85 a 103 cm, cunha envergadura alar de 2,26 a 2,6 m, e un peso que vai de 6,4 a 9 kg. Ambos os sexos teñen aparencia similar: marrón con pintas ou negro por arriba cunha barriga marrón abrancazada e delgada, cunha penuxe branca sucia que cobre a cabeza e pescozo. A base do pescozo ten un colar branco, o ollo é amarelo ou ámbar, e ten unha mancha no boche marrón escura. A cabeza non ten plumas, o cal é unha adaptación ao costume de meter o pescozo dentro da prea para comer, o que facilita a alimentación e evita que se ensuciasen as plumas se as tivese. Son normalmente silenciosos, pero vocalizan no niño e cando loitan por un posto para comer nas carcasas, chiando moito. Voan comunmente a altitudes de miles de metros. Teñen unha variante especializada da subunidade alfaD da hemoglobina; esta proteína ten unha grande afinidade polo oxíxeno, o que permite que a especie absorba oxíxeno eficientemente malia a baixa presión parcial deste gas na alta troposfera. Confirmouse que un voitre de Rüppell foi absorbido por un motor de propulsión a chorro dun avión que voaba sobre Abidjan en 1973 a unha altitude de 11 300 m.
Social
Son moi sociais, pousándose, nidificando e xuntándose para alimentarse en grandes bandadas.
Alimentación
O voitre de Rüppell ten varias adaptacións á súa dieta e teñen unha alimentación especializada entre os voitres do Vello Mundo africanos. Teñen unha constitución especialmente poderosa e, unha vez que se consumiron as partes máis moles e apetecibles dunha carcasa, son eles os que continúan comendo o que quede dos coiros e mesmo os ósos, fartándose tanto que ás veces apenas poden voar. Na lingua teñen unhas espiñas dirixidas cara atrás que lles axudan a separar a carne do óso. Malia o seu tamaño, potencia e adaptacións, non son os voitres máis dominantes na área onde viven, papel que se considera que desempeña o aínda meirande Torgos tracheliotos.
Reprodución
Esta especie de voitre considérase monógama, e forma parellas reprodutoras para toda a vida. Despois do cortexo a parella traballa conxuntamente para construír o niño utilizando ramiñas, herba e follas que recollen no campo ou rouban doutros niños. Constrúen os niños en barrancos, e en áreas clave de nidación forman grandes colonias reprodutoras con centos de parellas. Ambos os sexos comparten a incubación do ovo durante 55 días. Unha vez que eclosiona o polo, ambos os proxenitores aliméntano e cóidano durante 150 días, momento en que empluma. As crías seguen dependendo dos pais despois de emplumar, e non se fan independentes ata a seguinte tempada reprodutora. Durante este tempo aprenden como atopar e competir pola comida.
Status
Como estimou inicialmente a IUCN durante 1988, as poboacións de voitre de Rüppell diminuíron. A especie situouse na súa Lista Vermella co status de "case ameazada" desde 2007 e a IUCN predí que a poboación da especie continuará minguando. Desde 2012 a 2014 o voitre de Rüppell púxose na lista de especies en perigo, pero en 2015 a especie foi reavaliada e pasada á lista de especies en perigo crítico.
O voitre de Rüppell está listado actualmente no Apéndice II do CITES, que regula o comercio internacional de animais e plantas. Con esta designación o voitre de Rüppell é definido como especie que non está nun risco inmediato de extinción, aínda que a poboación actual podería verse ameazada sen unha coidadosa regulación do seu comercio.
Desde 1992, o voitre de Rüppell foi detectado como ave errante en España e Portugal, con rexistros anuais desde 1997, principalmente na área de Cádiz e estreito de Xibraltar, pero tamén máis ao norte, incluso hai dous rexistros deste voitre en Galicia e Asturias, onde, por tanto, é unha especie rarísima.
Ameazas
As poboacións de voitre de Rüppell están a experimentar un declive en toda a súa área. Esta diminución pode atribuírse á perda do hábitat relacionado co uso humano da terra, envelenamentos, uso humano de partes do voitre como medicina ou outros usos, perda de sitios de nidación, e diminución da dispoñibilidade de fontes de alimento. O envelenamento considérase que é a peor das ameazas para todas as poboacións de voitres de África, aínda que eles non son a quen van directamente dirixidos os velenos. Nos casos nos que os leóns ou hienas matan gando, ás veces a xente pon o veleno carbofurano en carcasas como represalia contra os depredadores, pero os voitres tamén van comer desas carcasas. Ditas carcasas poden atraer a centos de voitres porque estas especies identifican a comida pola vista. Unha avaliación de cen episodios de envelenamento atopou que cada un deles causara a morte de 37 a 600 individuos.
A matanza de voitres de Rüppell para usalos como medicina contribuíu tamén bastante ao rápido declive das súas poboacións. En moitas culturas africanas, os voitres son utilizados para a medicina e a maxia relacionda con supersticións de que son animais clarividentes e poden utilizarse para incrementar a intelixencia dos nenos. O establecemento de áreas de vida salvaxe protexidas pénsase que é un camiño efectivo para protexer o voitre de Rüppell da extinción. O voitre de Rüppell reprodúcese e aniña en barrancos do norte e sur de Kenya e en Tanzania. Estes lugares de reprodución e nidación xuntan un gran número de exemplares que crían a súa proxenie e procuran o seu alimento nas áreas que os rodean. Considerando que a taxa de detección de voitres de Rüppell era máis baixa nas áreas protexidas que fóra delas, ampliar a protección deses sitios clave de reprodución podería axudar ás súas poboacións.
Georg Brandes
Georg Morris Cohen Brandes, nado o 4 de febreiro de 1842 e finado na mesma cidade o 19 de febreiro de 1927, foi un crítico, investigador literario, ensaísta e xornalista dinamarqués moi influente na literatura escandinava entre 1870 e principios do século XX.
Praza das Bárbaras
miniatura|Entrada ao convento. A praza das Bárbaras é unha praciña situada na Cidade Vella da Coruña na que se atopa un convento das clarisas. Confórmana dous muros exteriores do convento das Madres Clarisas, está adornada con acacias e conta cun cruceiro no centro. Foi declarada conxunto histórico-artístico o 11 de marzo de 1971.
Historia
miniatura|esquerda|Relevo da fachada. O convento construíuse sobre unha capela do século XV e foi reformado en 1613. Sobre a porta de entrada colocouse un relevo que puido pertencer a un baldaquino ou a un sartego gótico do século XIV que representa a peregrinación como unha das vías penitenciais para a salvación. Mostra o Xuízo Final e está presidido pola Trindade; o Pai Eterno sostén o Cristo crucificado, acompañado pola lúa e o sol. Á esquerda, o arcanxo san Miguel pesa as almas de peregrinos e monxes que van chegando pola dereita, entre árbores. Á dereita aparecen san Miguel e un dragón. No interior, outro relevo (pertencente talvez á capela primitiva) mostra a santa Catarina e a santa Bárbara.
España Libre (Madrid)
España Libre, foi un xornal que se editou en Madrid entre 1911 e 1915.
Historia e características
Subtitulado Diario de la noche, apareceu o 15 de abril de 1911. De ideoloxía republicana veu substituír o periódico España Nueva logo de que a redacción se declarase en folga contra o xerente Arturo Soriano. Fundado por Augusto Vivero Rodríguez de Tudela, que foi o seu primeiro director. Entre os seus redactores figuraron Ramón Martínez Sol, Antonio de la Villa, Manuel Lustres Rivas e Javier Montero Mejuto. Cesou a súa publicación en marzo de 1912. Reapareceu como órgano de Melquíades Álvarez. Volveu editarse en 1913. Tiña como correspondente en Pontevedra a Pedro Chardonel Guiance.
Vance D. Brand
Vance DeVoe Brand, nado en Longmont, Colorado o 9 de maio de 1931, foi un piloto de probas e astronauta estadounidense que participou nas misións ASTP, STS-5, STS-41-B e STS-35. Pasou un total de 31,08 días no espazo.
Traxectoria
Está graduado en enxeñaría aeronáutica en 1960 e un grao en administración de empresas por UCLA en 1964.
Foi un dos 19 astronautas seleccionado pola NASA en abril de 1966 e serviu como apoio nas misións Apollo 8 e Apollo 13. Formou parte da tripulación suplente do Apollo 15 e as misións Skylab 3 e Skylab 4. Formou parte das misións ASTP, STS-5, STS-41-B e STS-35.
Ireland's Call
Ireland's Call é unha canción irlandesa utilizada como himno nos partidos do equipo nacional de Rugby (Selección de rugby de Irlanda), e manter os dos demais equipos da illa de Irlanda.
Historia e características
Dende fai tempo xa foi adoptado tamén por outros deportes onde a Illa de Irlanda compite unida coma no hoquei e o crícket. A canción foi escrita por Phil Coulter en 1995 a partir dunha petición da Federación Irlandesa de Rugby.
O equipo de Irlanda de rugby reagrupa as dúas partes separadas da Illa (Irlanda do Norte e a República de Irlanda). Cando os partidos teñen lugar en Dublín os himnos soan xuntos: Amhrán na bhFiann (A canción do soldado, o himno de Irlanda) e o Ireland's Call. No estranxeiro só se canta o Ireland's Call antes dos partidos.
Nigel Mansell
Nigel Mansell Ernest James, CBE naceu en Worcestershire o 8 de agosto de 1953 é un expiloto de carreiras británico que gañou o Campionato Mundial de Fórmula 1 de e o Champ Car World Series de 1993.
De orixe humilde, Mansell estudou enxeñaría no Matthew Boulton College en Birmingham. Traballou como enxeñeiro aeroespacial en Lucas Engineering antes de abandonar a súa profesión polas carreiras de autos.
Mansell era o campión en vigor da F1 cando marchou a competir na CART, converténdose na primeira persoa en gañar o título da CART na súa primeira tempada, e sendo ata 2015 a única persoa en ocupar tanto o Campionato Mundial de pilotos e o Campionato nacional americano de monoprazas simultaneamente.
A súa carreira na Fórmula Un prolongouse por 15 tempadas, coas súas últimas dúas tempadas completas das carreiras no máxomo nivel na serie CART. Mansell é o segundo piloto británico máis exitoso de todos os tempos en térmos de carreiras gañadas con 31 vitorias, e é sétimo na lista xeral de gañadores de carreiras de Fórmula Un detrás de Michael Schumacher, Alain Prost, Lewis Hamilton, Sebastian Vettel, Ayrton Senna e Fernando Alonso. Tiña a marca de maior número de poles logradas nunha soa tempada, que foi superada en por Sebastian Vettel.
Mansell correu na serie Grand Prix Masters en 2005, e gañou o título de campión. Posteriormente asinou un contrato dunha sóa carreira polo equipo Scuderia Ecosse GT para conducir o seu coche Ferrari F430 GT2 co número 63 en Silverstone o 6 de maio de 2007. Desde entón competiu en carreiras de autos deportivos cos seus fillos Leo e Greg, incluíndo as 24 Horas de Le Mans de 2010.
Vida persoal
miniatura| Mansell no [[Gran Premio do Reino Unido de 2007]] Mansell vive en Jersey, Illas da Canle. Mansell viviu en Port Erin na Illa de Man durante a maior parte da súa carreira na F1 ata 1995.
Xogador de golf entusiasta, Mansell revelou o desexo de competir no campionato British Open de Golf e participou brevemente no Aberto de Australia de 1988.
Mansell é o dono do equipo ciclista Team UK Youth.
Logo da súa retirda oficial da Fórmula Un en 1995, afeitouse o seu famoso bigote. A última vez que aparecera antes sen o seu bigote foi na primeira metade da tempada de. O bigote fixo a súa reaparición cando Mansell foi entrevistado pola BBC no Gran Premio do Xapón de 2014.
Resultados completos no campionato Europeo de Fórmula 2
(key) (Carreiras en negro' indican pole position; carreiras en italica indican volta rápida)
Resultados completos no Campionato Mundial de Fórmula 1
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
CART
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position)
Resultados completos no British Touring Car Championship
(key) (Carreiras en letra grosa indican pole position, supón 1 punto) (Carreiras en itálica indican volta rápida) ( * supón 1 punto)
Resultados completos no Grand Prix Masters
(key)
Rosh HaAyin
Rosh HaAyin (en hebreo רֹאשׁ הָעָיִן, en árabe روش هاعين, literalmente Fonte Superior) é unha cidade de Israel pertencente ao Distrito Centro de Israel. Ao oeste de Rosh HaAyin está a fortaleza de Antipatris e a fonte do río Yarkon. Ao sueste está a fortaleza de Migdal Afek (Migdal Tzedek). No ano 2009 a poboación da cidade era de 38.500. A cidade está situada a 25 km ao leste de Tel-Aviv.
Historia
Rosh HaAyin foi fundada na década de 1950 preto do lugar onde se atopaba a antiga Antipatris, nos terreos da vila palestina de Majdal Sadek, tamén coñecida como Majdal Yaba (que significa torre de Iafa). Os residentes palestinos foron forzados a marchar en xullo de 1948, logo de que se establecera o estado de Israel. Moitos dos xudeus residentes logo de 1950 eran xudeus iemenís chegados en avión a Israel en 1949 e 1950 na Operación Alfombra Máxica.
Durante décadas Rosh HaAyin foi coñecida como "a cidade iemení". Así a todo, na década dos '90 construíronse novos e grandes barrios, constituíndo de feito unha nova cidade que atraeu a un considerable número de xudeus doutras orixes. A cidade mantén aínda, con todo, unha gran poboación iemení, concentrada principalmente nos varrios máis vellos.
Demografía
Segundo o Israel Central Bureau of Statistics (CBS), en 2001 o principal grupo étnico na cidade eran os xudeus e os non-árabes, cun 99,8 % da poboación, non contando cunha poboación árabe significativa. Tiña 17.400 homes e 17.400 mulleres.
Hai unha gran cantidade de xente nova, sendo a porcentaxe por idades de:
A taxa de crecemento anual está en torno ao 2,5 %.
O Bidueiro, Sande, Cartelle
O Bidueiro é un lugar da parroquia das Sande no concello ourensán de Cartelle na comarca da Terra de Celanova. Estaba deshabitado no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE. Tamén o estaba o ano 2010.
Myst
Myst é un videoxogo de aventura gráfica e crebacabezas deseñado e dirixido polos irmáns Robyn e Rand Miller. Foi desenvolvido por Cyan, Inc. e publicado por Brøderbund, sendo estreado inicialmente para a plataforma Macintosh o 24 de setembro de 1993. Foron realizados remakes e adaptacións do xogo a outras plataformas, como Sega Saturn, PlayStation, 3DO, Microsoft Windows, Atari Jaguar CD, CD-i, AmigaOS, PlayStation Portable, Nintendo DS, iOS e OS X.
Lockheed C-130 Hercules
A versatilidade da súa fuselaxe permite que o C-130 teña outros usos máis variados: como avión de ataque pesado (AC-130), de asalto aéreo, busca e rescate, apoio á investigación científica, avión meteorolóxico, de reabastecemento en voo, patrulla marítima ou loita contra o lume. É o principal avión de transporte táctico de moitas forzas militares en todo o mundo, e máis de 40 modelos e variantes do Hercules voan en máis de 60 países.
Cidade de México
Cidade de México (oficialmente e en castelán Ciudad de México (, antigamente chamada Distrito Federal; en Āltepētl Mēxihco) é a capital e cidade máis poboada dos Estados Unidos Mexicanos. Con case 9 millóns de habitantes no ano 2016 e unha área metropolitana de máis de 22 millóns de persoas, é unha das urbes máis grandes de América Latina e do mundo.
Sitúase no centro da república, sobre o altiplano mexicano a uns 2.600 metros de altitude, no leito do que foi un lago e rodeada de volcáns, sobre todo ao sueste, os Popocatépetl (5.452 m) e Iztaccíhuatl (5.286 m).
Na cidade atópanse catro dos 34 sitios Patrimonio da Humanidade cos que conta o país: o Centro Histórico, Xochimilco, o Campus Central da Cidade Universitaria da UNAM e a Casa e estudio de Luis Barragán.
Época precolombiana
Durante o primeiros tres milenios antes de nosa era, baixo o influxo ou á sombra da cultura olmeca, desenvolvéronse aquí varias poboacións importantes como Cuicuilco. No final do Preclásico, a hexemonía cuicuilca cedía ante o apoxeo de Teotihuacán, localizada ao nordés do lago de Texcoco. Durante o Clásico, esa cidade foi un núcleo que concentrou a maior parte dos poboadores da conca lacustre, quedando Azcapotzalco como un dos seus satélites na ribeira poñente, ocupado por pobos de ascendencia otomiana. No oriente do lago, o cerro da Estrela foi a sede dun pequeno pobo teotihuacano.
Cara ao século VIII comezou a decadencia de Teotihuacan. Algúns dos seus habitantes trasladáronse á ribeira do lago de Texcoco, onde fundaron poboacións como Culhuacán, Coyoacán e Copilco. A zona foi destino das migracións dos teochichimecas durante os séculos VIII e XIII, pobos que orixinarían as culturas tolteca e mexica. Estes últimos chegaron cara ao século XIV para establecerse primeiro nas beiras do lago.
Debido á súa orixe mitolóxica, non hai consenso científico sobre a data da fundación da cidade de México-Tenochtitlán, pero puido ocorrer a inicios do século XIV. Fontes do século XVI que fixeron correlacións dos antigos calendarios cos occidentais situárona en 1325 -2 casa na conta calendárica mexica- ou en 1345, nun illote no centro da zona lacustre. Algúns anos máis tarde unha fracción dos mexicas que migraban desde o norte do país fundarían a cidade de México-Tlatelolco noutro illote ao noroeste. Máis tarde, en 1428 Tenochtitlan, Tetzcoco e Tlacopan estableceron a Tripla Alianza a cal foi dominada polos mexicas, que crearon un imperio nun territorio de preto de 300 000 quilómetros cadrados. Como parte desta expansión, Tenochtitlan conquistou a outra cidade de orixe mexica de Tlatelolco en 1473, que dada a súa proximidade, uníronse nunha soa zona urbana. Ao momento da chegada dos españois, México-Tenochtitlan era unha das urbes máis grandes do mundo antigo contando, baseado en estimacións modernas, cunhas 300.000 persoas.
Conquista española
miniatura|esquerda|En 1521, soldados españois liderados por [[Hernán Cortés invadiron o Imperio Azteca e ocuparon e saquearon a súa capital, Tenochtitlán.]]
Tras o desembarque en Veracruz, o explorador español Hernán Cortés avanzou sobre Tenochtitlan coa axuda doutros pobos nativos, chegando á capital azteca o 8 de novembro de 1519. Cortés e os seus homes marcharon ao longo da calzada que conducía á cidade de Iztapalapa e o gobernante da cidade, Moctezuma II, saudou as españois; trocaron presentes, pero a amizade non durou moito tempo. Cortés puxo a Moctezuma baixo prisión domiciliaria, na esperanza de gobernar a través da autoridade del.
As tensións aumentaron, até que na noite do 30 de xuño de 1520 - durante unha loita coñecida como "La Noche Triste" - os aztecas levantáronse contra a invasión española e conseguiron capturar e expulsar os europeos e os seus aliados tlaxcaltecas. Cortés reagrupou as súas forzas en Tlaxcala. Os aztecas pensaron que os españois marcharan permanentemente e elixiron un novo rei, Cuitláhuac, pero morreu pronto. O seguinte rei foi Cuauhtémoc.
Aínda que os españois preservasen o formato básico das rúas de Tenochtitlán, construíron igrexas católicas sobre os antigos templos aztecas e reivindicaron os palacios imperiais para eles. Tenochtitlán foi rebautizada como "México" porque era unha palabra máis doada de pronunciar en castelán.
Período colonial
miniatura|Vista da Cidade de México en 1600. miniatura|A [[Catedral Metropolitana da Cidade de México|Catedral Metropolitana foi construída polos españois sobre as ruínas do Templo Mayor.]] A cidade foi a capital do Imperio Azteca e na era colonial, Cidade de México tornouse a capital do Vice-Reino de Nova España. O vice-rei vivía no palacio vice-real na praza Zócalo. A Catedral Metropolitana da Cidade de México, a sede do arcebispado de Nova España, foi construída noutra parte do Zócalo, sobre as ruínas do antigo Templo Mayor.
As cidades españolas coloniais estaban construídas baseándose nun plano organizado en quinteiros, polo menos se ningún obstáculo xeográfico o impedía. Na Cidade de México, o Zócalo (a praza principal) era o lugar central a partir do cal os quinteiros da cidade foron construídos. Os españois vivían na área máis próxima á praza principal, no que era coñecido como traza, en rúas tranquilas e ben ordenadas. As residencias dos pobos nativos foron colocadas fóra desa zona exclusiva e as súas casas estaban máis afastadas.
O Imperio Español procurou manter os indios separados dos españois, mais como o Zócalo era un centro comercial importante para os indios, eles eran unha presenza constante na área central da cidade, o que facía que a rigorosa segregación étnica non fose cumprida. O Zócalo tamén era o escenario de grandes celebracións, tamén como de execucións. A praza tamén foi o lugar de dúas grandes rebelións no século XVII, unha en 1624 e outra en 1692.
A cidade medrou, así como a súa poboación, o que deixou cada vez menos espazo para as augas do lago. Como a profundidade da auga do lago oscilaba, a Cidade de México estaba suxeita a inundacións periódicas. Un gran proxecto de infraestrutura fixo que miles de indios fosen postos en réxime de traballo forzado para evitar novas inundacións. As enchentes non só eran un inconveniente, se non tamén un perigo para a saúde, unha vez que durante os períodos de cheas o lixo da xente contaminaba as rúas da cidade. Coa drenaxe da área, a poboación de mosquitos caeu, así como a frecuencia de doenzas. No entanto, a drenaxe dos pantanos tamén mudou o hábitat para peixes e aves e as áreas de acceso para os cultivos dos indios preto da capital.
No século XVI, houbo unha proliferación de igrexas, moitas das cales aínda poden ser vistas no centro histórico da capital mexicana. Economicamente, a Cidade de México prosperou como resultado do comercio. Ó contrario do Brasil ou do Perú, México tiña contacto fácil cos océanos Atlántico e Pacífico. Aínda que a coroa española tentase regulamentar completamente todo o comercio na cidade, a lei tivo éxito só parcial.
O concepto de nobreza floreceu en Nova España dunha forma non vista noutras partes de América. Os españois encontraron unha sociedade na cal o concepto de nobreza era parecido ó europeo, o que fixo que os conquistadores respectasen e ampliasen a orde de nobreza indíxena. Os séculos que seguiron, un título nobre en México non significaba gran poder político. O concepto de nobreza en México non era político, mais si social e conservador, con base no mérito da familia. A maioría desas familias probaron o seu valor, facendo fortunas na Nova España fóra da propia cidade e, axiña, investindo as súas rendas na capital, coa construción de novas igrexas, institucións de caridade e casas palacio extravagantes. A manía de construír a residencia máis opulenta posíbel atinxiu o seu auxe na última metade do século XVIII. Moitos destes palacios aínda poden ser atopados, o que fixo que Alexander von Humboldt dese o alcume de "cidade de palacios" á capital mexicana.
Independencia e Guerra Mexicano-Americana
miniatura|esquerda|Ataque [[Estados Unidos|estadounidense contra o Castelo de Chapultepec durante a Batalla da Cidade de México en 1847, parte da Guerra Mexicano-Americana.]] A ocupación española durou tres séculos, até que Miguel Hidalgo, un relixioso da poboación de Dolores, proclamou o famoso "grito de Dolores", iniciando a Guerra da Independencia de México, que foi conquistada tres anos despois. Trala proclamación da independencia, o 27 de setembro de 1821, os conflitos que se produciron até final do século XIX dificultaron o desenvolvemento da cidade. Nos principios do referido século, a cidade expandiuse e naceron as primeiras "colonias" residenciais, mais trala revolución o seu crecemento da poboación aumentou. As seguintes décadas foron seguidas por varios disturbios, ó mesmo tempo en que diferentes faccións pelexaban polo control de México.
A Batalla da Cidade de México, parte da Guerra Mexicano-Americana, refírese á serie de enfrontamentos ocorridos entre o 8 e o 15 de setembro de 1847, nos arredores da cidade. Inclúense as principais accións nas batallas de Molino del Rey e Chapultepec, culminando na caída da Cidade de México. O Exército dos Estados Unidos, baixo o mando de Winfield Scott, tivo un grande éxito que terminou coa guerra. A invasión estadounidense do Distrito Federal mexicano foi rexeitada por primeira vez durante a Batalla de Churubusco, o 8 de agosto, cando o batallón de San Patricio, que estaba composto principalmente por irlandeses católicos e inmigrantes alemáns, mais tamén por canadenses, ingleses, franceses, italianos, polacos, escoceses, españois, suízos e mexicanos, loitou pola causa mexicana repelendo os ataques estadounidense. Despois da vitoria do Batallón de San Patricio, a Guerra Mexicano-Americana rematou despois de que os Estados Unidos levase máis unidades de combate a México, o que resultou na captura da Cidade de México e Veracruz pola 1ª, 2ª, 3ª e 4ª Divisións do Exército dos Estados Unidos. A invasión culminou coa toma do Castelo de Chapultepec, na propia cidade.
Durante esta batalla, o 13 de setembro, a 4ª División, baixo o comando de John A. Quitman, liderou o ataque contra Chapultepec e tomou o castelo. Os futuros xenerais confederados George E. Pickett e James Longstreet participaron no ataque. Na defensa mexicana serviron os cadetes máis tarde inmortalizados como Los Niños Héroes ("Os Nenos Heroes"). As forzas mexicanas marcharon de Chapultepec e retiráronse á cidade. Os ataques ás garitas de Belén e San Cosme viñeron despois. O Tratado de Guadalupe Hidalgo foi asinado no que é hoxe o extremo norte da cidade.
Revolución Mexicana e período contemporáneo
miniatura|[[Francisco Villa e Emiliano Zapata entran na Cidade de México (1914).]] Conflitos como a Guerra Mexicano-Americana, a Intervención Francesa e a Guerra da Reforma deixaron a cidade relativamente sen danos, especialmente durante o goberno do presidente Porfirio Díaz. Durante este período, a capital mexicana desenvolveu unha moderna infraestrutura, como estradas, escolas, alén de sistemas de comunicación e transporte. No entanto, o réxime concentrou recursos na cidade, mentres o resto do país quedaba na pobreza.
O rápido desenvolvemento levou á Revolución Mexicana. O episodio máis significativo deste período para a cidade foi La decena trágica ("A decena Tráxica"), en 1913, un golpe de Estado contra o presidente Francisco I. Madero e o seu vicepresidente, José María Pino Suárez. Victoriano Huerta, xeneral xefe do Exército Federal, viu unha oportunidade de tomar o poder, forzando a Madero e Pino Suárez a asinar as súas renuncias. Os dous foron asasinados máis tarde, mentres eran levados para a prisión.
As forzas zapatistas, que estaban baseadas no estado veciño de Morelos, tiñan puntos fortes no extremo sur do Distrito Federal, que incluía Xochimilco, Tlalpan, Tláhuac e Milpa Alta para loitar contra os réximes de Victoriano Huerta e Venustiano Carranza. Tralo asasinato de Carranza e un curto mandato de Adolfo de la Huerta, Álvaro Obregón tomou o poder. Despois, disposto a ser reelixido, foi asasinado por José de León Toral, un católico devoto, nun restaurante preto do parque La Bombilla, en San Ángel, en 1928. Plutarco Elías Calles substituíu a Obregón e culminou a Revolución Mexicana.
A partir do inicio do século XX, desenvolvéronse novos planos urbanísticos e a cidade creceu aínda máis. O 19 de setembro de 1985, no entanto, a cidade foi arrasada por un forte terremoto de magnitude 8,1 na escala de Richter. Aínda que este sismo non fose tan mortal ou destrutivo como moitos sismos semellantes noutras partes de Asia e de América Latina, probou ser un desastre político para o goberno unipartidista que comandaba México hai anos. O goberno foi paralizado pola súa propia burocracia e corrupción, forzando os cidadáns comúns a crear e dirixir os seus propios esforzos de rescate para reconstruír gran parte das construcións destruídas.
Economía
Na historia moderna do país, Cidade de México é o seu motor económico. A comezos do século XIX caracterizábase pola especialización no sector servizos e por un contorno de claro carácter agrícola. Ao longo do século foise desenvolvendo na cidade un potente sector industrial téxtil e papeleiro, centrándose nese sector as evolucións tecnolóxicas.
Malia este claro retroceso, o PIB per cápita dos habitantes da Cidade de México segue sendo con diferenza o máis alto do país.
Deporte
miniatura|200px|O [[Estadio Olímpico Universitario, principal sede dos Xogos Olímpicos de 1968.]] Como capital do país alberga gran parte das institucións deportivas do Estado, coma o Comité Olímpico Mexicano, a Escola Nacional de Educación Física ou a Escola Nacional de Adestradores Deportivos. Así como as principais instalacións deportivas, coma a Cidade Deportiva da Magdalena Mixiuhca, o Estadio Azteca ou o Estadio Olímpico Universitario.
A Cidade de México foi sede dos Xogos Olímpicos de 1968, converténdose na primeira cidade de Latinoamérica en ser sede olímpica. Tamén albergou distintos eventos internacionais como dous Mundiais de Fútbol en 1970 e 1986, dúas veces os Xogos Panamericanos (1955 e 1975) ou os Xogos Centroamericanos e do Caribe, en tres ocasións (1926, 1954 e 1990).
O deporte máis popular da cidade é o fútbol, existindo varios equipos que compiten na máxima categoría do país, o Club América, o Cruz Azul e o Club Universidad Nacional, máis coñecido como Pumas de la UNAM. O Estadio Azteca, casa do Club América, tamén é a sede da Selección de fútbol de México.
Cidades irmandadas
A cidade forma parte da Unión de Cidades Capitais Iberoamericanas, e ademais conta actualmente con 24 convenios de irmandamento e amizade con cidades de América do Norte, América Latina, Europa e Asia, das cales 15 son capitais:
Convenios de cooperación específica
Ten asinados 13 convenios de cooperación específica con 15 cidades de América do Norte, Asia, América Latina e Europa:
Pan de figos
miniatura|Pan de figos. O pan de figos é unha preparación típica da gastronomía española, aínda que tamén se pode encontrar en Portugal. A pesar de denominarse pan, non ten porque conter nin fariña nin trigo. Elabórase a partir de figos desecados formando estes unha pasta compacta e densa. Tamén se lle poden engadir outros ingredientes, como froitos secos ou froita cristalizada. Trátase dunha receita orixinalmente rural, talvez de orixe árabe, que se caracterizaba principalmente por cumprir dúas funcións: por un lado permitía a conservación duradeira dos excedentes de figos que se recollían nunha anada e por outro lado constituía un alimento enerxético moi útil á hora de realizar as duras tarefas do campo. Na España actual prodúcese e consómese pan de figos principalmente por deleite desta especialidade e, máis particularmente, durante as festas de Nadal e Aninovo.
Son famosos os pans de figo da provincia de Málaga, Comunidade Valenciana, Andalucía e os da rexión de Murcia, pero tamén os de Fraga, na provincia de Huesca, Aragón. Na provincia de Málaga é particularmente célebre o pan de figos da localidade de Coín, onde se prepara a base de figos pasos, améndoas, canela, cravo e anís.
Onda (física)
miniatura|Propagación dunha onda Unha onda é unha perturbación que se propaga a través do espazo e transporta enerxía.
Mecánica hamiltoniana
A mecánica hamiltoniana foi inventada en 1833 por Hamilton. Como a mecánica lagranxiana, é unha reformulación da mecánica clásica.
Onda (física)
Matematicamente dise que unha función calquera da posición e o tempo é unha onda se verifica a Ecuación de Ondas:
Mecánica hamiltoniana
Características
A mecánica hamiltoniana pode ser formulada por si mesma, usando os espazos simplécticos, sen referir a conceptos anteriores de forza ou da mecánica lagranxiana.
Campo Municipal das Cancelas
Características
O campo de fútbol foi construído en 1940 por membros do Victoria Fútbol Club de San Lázaro, equipo fundado en 1937, nuns terreos que foran propiedade de Felipe Romero Donallo e que ían ser convertidos nun cemiterio. O primeiro encontro xogado nas Cancelas enfrontou ó Victoria co San Cayetano.
Onda (física)
é unha onda se verifica a Ecuación de Ondas:
Mecánica hamiltoniana
Características
Na mecánica lagranxiana, as ecuacións do movemento son dependentes das coordenadas xeneralizadas:
Campo Municipal das Cancelas
Características
O recinto conta cunha única tribuna cuberta, con capacidade para 600 seareiros. Os vestiarios están debaixo da tribuna. En 2007 fixéronse reformas no estadio por valor de 390.000 euros para mellorar os vestiarios e o terreo de xogo, que agora é de herba sintética cunhas dimensións de 100x65 metros.
A utilización do campo corresponde a equipos locais, e sobre todo a categorías inferiores, é dicir, rapaces de distintas idades. As liñas do campo permiten dividir o terreo de xogo para a práctica de fútbol 7.
Mikoyan-Gurevich MiG-21
O Mikoyan-Gurevich MiG-21 (designación OTAN: Fishbed) é un avión de combate, tipo caza multipropósito supersónico, construído na Unión Soviética. Fixéronse 25 modificacións principais en serie e 30 experimentais. Producíronse máis de 11.000 aparatos na Union Soviética, Checoslovaquia, a India e a China, que foron exportados a 40 países. Isto convérteo no caza das segunda e terceira xeracións máis numeroso do mundo, e o avión militar máis estendido dende o final da segunda guerra mundial, coa excepción do transporte Lockheed C-130 Hercules. Ten 17 récords mundiais rexistrados pola FAI.
Historia
O MiG-21 é fillo da Guerra de Corea, onde os soviéticos viron a necesidade dun interceptador lixeiro monopraza de defensa de obxectivo con boa manobrabilidade supersónica, ademais de ser a continuación do subsónico MIG-15 e MIG-17. As versións de produción iniciais ('Fishbed-A' e 'Fishbed-B') foron producidas en cantidades limitadas, actuando só como cazas diúrnos de curto alcance cun armamento lixeiro, consistente en dous canóns NR-30 de 30 mm. A seguinte versión (MiG-21F 'Fishbed-C') levaba dous mísiles aire-aire K-13 (designación OTAN: AA-2 'Atoll') guiado por infravermellos, un turborreactor máis potente e mellor aviónica. Entrou en servizo en 1960. Nos primeiros anos 70 o MiG-21 foi practicamente redeseñado, reaparecendo como o MiG-21B ('Fishbed-L'), versión multipropósito para superioridade aérea e ataque terrestre. O 'Fishbed-N' presentou novas técnicas de construción, maior capacidade de combustible e aviónica modernizada. Fabricouse tamén unha versión bipraza de adestramento, o MiG-21U (designación OTAN: 'Mongol'). Houbo tamén numerosas versións experimentais, destacando o 'Fishbed-G', unha versión de engalaxe vertical.
En Vietnam, o MiG-21 foi un duro rival para os norteamericanos, debido á maior axilidade e velocidade respecto aos avións estadounidenses. Porén, a introdución de novas tácticas para os F-4 Phantom II posibilitou aos estadounidenses derrubar aos MiG-21 antes de que as súas armas tivesen alcance. Durante 1966 os norteamericanos acabaron con 23 MiG-21, perdendo só nove dos seus aparatos.
Onda (física)
onde v é a velocidade de propagación da onda.
Por exemplo, certas perturbacións da presión dun medio chamadas son, verifican a ecuación anterior.
Física ondulatoria
Chámaselle ás veces Física ondulatoria á parte da Física que se encarga da propagación das ondas, entrando parte dela na mecánica (mecánica ondulatoria) e parte dela no electromagnetismo (propagación de ondas electromagnéticas), e aínda parte na mecánica cuántica, que ten na relación onda-partícula a súa base.
Mecánica hamiltoniana
Características
qj para j=1... N (coordenadas de posición xeneralizada) e
Onda (física)
Tipos de ondas e as súas características
Unha onda en movemento é unha perturbación que se despraza ou propaga dun punto a outro. As ondas mecánicas son as ondas que se propagan polo material, como ocorre, por exemplo, ao golpear un extremo dunha variña de metal cun martelo. Unha perturbación inicial, que se produce nun punto determinado do material, ocasionará a aplicación dunha forza nas partes de materiais adxacentes. Entón actuará a forza elástica para devolver o material á súa posición de equilibrio. Ao facelo, comprime as partículas adxacentes de tal maneira que a perturbación se afasta do foco. As partículas excédense no intento de volveren ás súas posicións orixinais, así que nun punto determinado unha compresión vén seguida dunha rarefacción (unha expansión). O paso da onda percíbese nas variacións de presión preto do punto de equilibrio ou pola velocidade das oscilacións. Este paso descríbese como oscilatorio ou periódico.
Mecánica hamiltoniana
Características
escríbese o lagranxiano como
Onda (física)
Tipos de ondas e as súas características
Hai dous tipos principais de oscilación periódica: a transversal e a lonxitudinal (véxase gráfico 1 e 2). Nas ondas transversais as vibracións son perpendiculares á dirección do desprazamento e nas ondas lonxitudinarias son paralelas ao desprazamento. As ondas sonoras son comprensións e rarefaccións alternas de calquera material que actúe como medio para o desprazamento e lonxitudinais. As ondas da auga prodúcense polo vento ou algunha perturación doutro tipo. As partículas móvense en círculos verticais, de maneira que se producen desprazamentos tanto transversais como lonxitudinais. Deste movemento nace o coñecido perfil de ondas, coas súas estreitas cimas e os seus amplos vales.
Mecánica hamiltoniana
Características
coas variables anteriores representando todas as variables N dese tipo. A mecánica hamiltoniana apunta a substituír as variables xeneralizadas da velocidade polas variables xeneralizadas do momento, tamén coñecidas como momento conxugado. Para cada velocidade xeneralizada, hai un momento conxugado correspondente, definido como
Onda (física)
Tipos de ondas e as súas características
Nos movementos ondulatorios prodúcese unha transferencia de enerxía, que no caso das ondas sonoras, as ondas sísmicas e as ondas de auga é mecánica. Porén, o paso dunha onda por un medio tamén supón unha perda de enerxía. A amplitude diminúe e fálase dun amortecemento da onda. Hai dous procesos diferentes, a dispersión e mais a absorción. En moitos casos non hai absorción ou hai pouca, por exemplo, a radiación electromagnética do Sol trasládase polo espazo sen que se produza ningunha absorción, mais planetas máis distantes que a Terra reciben menos radiacións porque se teñen que irradiar por máis espazo e, xa que logo, a intensidade (a relación de potencia e espazo) diminúe segundo unha lei de cadros inversos. O mesmo ocorre co son na atmosfera. Porén, nalgúns casos absórbese enerxía nun medio, como por exemplo cando a luz entra e expón unha película fotográfica o cando raios X entran no tecido humano. Na radiación homoxénea a absorción é exponencial, por exemplo, se a metade da radiación traspasa 1 mm de absorbente, un cuarto pasaría por 2 mm e un oitavo por 3 mm.
Mecánica hamiltoniana
Características
nas coordenadas cartesianas, os momentos xeneralizados resultan ser os momentos lineais físicos. En coordenadas polares, o momento xeneralizado que corresponde á velocidade angular é o momento angular físico. Para unha elección arbitraria de coordenadas xeneralizadas, pode non ser posible obter unha interpretación intuitiva dos momentos conxugados. O hamiltoniano é a transformación de Legendre do lagranxiano
Onda (física)
Tipos de ondas e as súas características
A frecuencia (f) do movemento ondulatorio defínese como o número de oscilacións completas ou ciclos por segundo. A unidade de frecuencia é o hertz (Hz), que toma o nome do físico alemán Heinrich Rudolf Hertz: 1 hertz = ciclo por segundo. A amplitude é o desprazamento máximo desde a posición de equilibrio, a lonxitude de onda é a distancia entre dous máximos ou senos consecutivos da onda. A velocidade de propagación das comprensións ou a velocidade de fase da onda é igual ao produto da frecuencia pola lonxitude de onda.
Mecánica hamiltoniana
Características
Se as ecuacións da transformación que definen as coordenadas xeneralizadas son independentes de t, pode ser demostrado que H é a enerxía total E = T + V.
Onda (física)
Tipos de ondas e as súas características
As ondas que se orixinan nun foco puntual propáganse cara a fóra, en tódalas direccións, formando frontes de onda que serán circulares ou esféricos ao se propagaren por un medio homoxéneo. Cando a distancia entre a fronte de onda e o foco é grande, pódese considerar como unha fronte de onda plana. As ondas clasifícanse atendendo a diferentes aspectos:
Mecánica hamiltoniana
Características
Cada beira na definición de H produce un diferencial:
Onda (física)
Tipos de ondas e as súas características
En telecomunicacións clasifícanse as ondas mediante un convenio internacional de frecuencias en función do emprego ao que están destinadas:
Mecánica hamiltoniana
Características
substituíndo a definición anterior dos momentos conxugados nesta ecuación e emparellando coeficientes, obtemos as ecuacións do movemento da mecánica hamiltoniana, coñecidas como ecuacións canónicas de Hamilton:
As ecuacións de Hamilton son ecuacións diferenciais de primeira orde, e por tanto máis doadas de solucionar que as ecuacións de Lagrange, que son de segunda orde. Non embargantes, os pasos que levan ás ecuacións do movemento son máis dificultosos que en mecánica lagranxiana - comenzando coas coordenadas xeneralizadas e o lagranxiano, debemos calcular o hamiltoniano, expresar cada velocidade xeneralizada en termos dos momentos conxugados, e substituír as velocidades xeneralizadas no hamiltoniano polos momentos conxugados.
En última instancia, producirá a mesma solución que a mecánica lagranxiana e as leis de Newton do movemento. A atracción principal do enfoque hamiltoniano é que proporciona a base para resultados máis profundos na teoría da mecánica clásica.
Formalismo matemático
así, se temos unha distribución de probabilidade, ρ, entón
A isto chámaselle Teorema de Liouville. Cada función diferenciable, G, sobre a variedade simpléctica xera unha familia uniparamétrica de simplectomorfismos e se {G, h}=0, entón G consérvase e os simplectomorfismos son transformacións de simetría.
Álxebras de Poisson
Hai outra xeralización que podemos facer. En troques de mirar a álxebra de funcións diferenciables sobre unha variedade simpléctica, a mecánica hamiltoniana pódese formular nunha álxebra de Poisson real unital conmutativa xeral. Un estado é unha funcional lineal continua na álxebra de Poisson (equipada dalgunha topoloxía conveniente) tales que para calquera elemento da álxebra, A, A^2 vai a ser un número real non negativo.
Onda (física)
Fenómenos ondulatorios
Son fenómenos físicos que afectan á propagación das ondas.
A reflexión de ondas planas nunha superficie plana. O ángulo que hai entre a dirección da fronte de onda e a normal (unha liña perpendicular á superficie plana) é o ángulo de incidencia. O ángulo que hai entre a onda reflectida e a normal á superficie plana é o ángulo de reflexión (r). Os ángulos i e r son iguais. No gráfico 9 móstrase o comportamento de ondas reflectidas por superficies curvas. Se unha onda pasa dun medio a outro, a dirección de propagación cambia ou "dóbrase" e dise que hai unha refracción da onda. A onda desprazarase no medio 1 cunha velocidade v e incidirá na superficie do medio 2 cun ángulo de incidencia i. Entón a onda refractarase tal e como se mostra no gráfico 10, sendo r o ángulo de refracción. A nova velocidade será menos que a anterior se o medio 2 é máis denso que o medio 1, e maior que a velocidade inicial se o medio 2 é menos denso que o medio 1. As velocidades relaciónanse segundo:
sendo a proporción de sen i /senr unha constante denominada índice de refracción do medio 2 con respecto ao medio 1. O astrónomo holandés Willebrord Snell (1591-1626) formulou esta relación que tamén se coñece como lei de Snell.
As ondas normalmente avanzan en liña recta por un medio uniforme. Non obstante, cando pasan por unha fenda cun ancho comparable á lonxitude de onda, dispérsanse en forma de abanico, é dicir difráctanse. Así as ondas poden dobrar as esquinas. Para unha onda sonora de 256 Hz a lonxitude de onda é duns 1.3 m, ou sexa, próxima ás dimensións das portas e ventás abertas. Se se proxecta un feixe de luz por unha soa fenda ancha sobre unha pantalla preto da fenda, obtense unha imaxe nítida e clara. Se se estreita a fenda chegará un punto no cal esta xa non se verá cada vez máis estreita, senón unha pegada de difracción de bordos claros e escuros. O Principio de Huygens-Fresnel foi proposto en 1676 polo físico holandés Christiaan Huygens (1629-1695) para explicar as leis da reflexión e refracción. Postulou que a luz era un movemento ondulatorio. Cada punto dunha fronte de ondas é á súa vez un foco de ondas novas ou secundarias. A nova fronte de ondas é a superficie que toca tódalas frontes de ondas dos focos secundarios. A difracción expón os efectos de interferencia que se observan nunha luz que sae dunha porción continua dunha fronte de ondas, como a dunha fenda estreita. O traballo do médico e físico británico Thomas Young (1773-1829) e outros finalmente deron a razón á teoría de Huygens.
Proxecto GNU
O proxecto GNU é un proxecto informático que ten por finalidade a de desenvolver un sistema operativo completo baseado en UNIX utilizando unicamente software libre. Dito sistema operativo é GNU, e é o que lle dá nome ao proxecto.
Onda (física)
Ondas non lineais
Algunhas ecuacións non lineais tamén teñen solucións ondulatorias, por exemplo, un solitón.
Proxecto GNU
Orixe
O 27 de setembro de 1983 Richard Stallman anunciou publicamente o nacemento do proxecto no grupo de noticias. Ao anuncio orixinal seguírono outros ensaios escritos por Stallman, coma o Manifesto GNU, que estableceron as súas motivacións para iniciar o proxecto, entre as que destaca «retornar o espírito de cooperación que prevaleceu nos tempos iniciais da comunidade de usuarios de computadoras».
Traxectoria
Para defender legalmente o software do seu sistema operativo, Stallman escribiu para o proxecto GNU unha licenza que asegurase que se recoñecerían non só os dereitos que debe fornecer ao usuario o software libre, senón tamén certas obrigas para asegurar que quen desenvolvese (cambiando ou mellorando) software libre baixo esta licenza tamén utilizase a mesma licenza para o resultado do seu traballo. Dita licenza chamouse GPL.
A continuación, Stallman comezou o desenvolvemento dun compilador de C, GNU C Compiler. Este compilador foi fundamental no desenvolvemento do software libre, posto que unha porcentaxe moi alta deste software está escrito en C.
Onda (física)
Experimentos físicos
Cuba de ondas - Descrición do dispositivo e experimentos que poden realizarse.
Proxecto GNU
Traxectoria
O proxecto tamén comezou a desenvolver un kernel para o sistema GNU, GNU Hurd, pero na actualidade este kernel aínda non é funcional.
O proxecto seguiu e segue desenvolvendo aplicacións libres para o sistema operativo GNU.
Stroszek
Stroszek é un filme de 1977 do director alemán Werner Herzog. O filme foi escrito en catro días e especificamente para o actor Bruno S., sendo filmado en Berlín e en dúas cidades do estado estadounidense de Wisconsin.