cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ángela Segovia
Ángela Segovia Soriano, nada en Las Navas del Marqués (Ávila) en 1987, é unha poeta e investigadora española, gañadora do Premio Nacional de Poesía Nova Miguel Hernández 2017.
Traxectoria
Segovia naceu e pasou a súa adolescencia na poboación abulense de Las Navas del Marqués, onde os seus pais rexentaban unha panadaría. Nesa época, a autora afeccionouse á lectura de Cortázar, que a introduciu no gusto vangardista. Con 14 anos, comezou a ler intensivamente poesía mentres paseaba polos piñeirais, e estando aínda no instituto escribiu o seu primeiro poema como un traballo de clase. Mudouse a Madrid para estudar Publicidade na Universidade Complutense e en 2007 publicou o seu primeiro poemario ¿Te duele? co que gañou o V Premio Nacional de Poesía Joven Félix Grande en 2009. Máis tarde, licenciouse en Teoría de Literatura e Literatura Comparada na mesma universidade.
Durante a súa estadía en París, empezou a fraguarse o seu segundo libro de paso a la ya tan que publicou en 2013. Nese mesmo ano, realizou en Barcelona un mestrado sobre Estudos Literarios e Culturais na Universidade Autónoma de Barcelona. En 2014, iniciou unha viaxe por Perú e Chile para coñecer de primeira man a poesía latinoamericana. De volta a España, en 2015, conseguiu unha bolsa de creación da Residencia de Estudantes, e alí terminou o seu terceiro poemario que iniciara durante a súa estadía en Santiago de Chile, La curva se volvió barricada, un libro cualificado pola crítica de «singular» e co que gañou o Premio Nacional de Poesía Nova Miguel Hernández en 2017, concedido polo Ministerio de Educación, Cultura e Deporte e dotado con 20.000 euros. Segundo o xurado, foille concedido «por representar a apertura da poesía española cara a novos camiños que tenden pontes con novas formas de expresión artística e coa poesía hispanoamericana».
Ademais de na poesía, fixo incursións no teatro alternativo co proxecto Cuarto para niños vivos que no quisieron nacerco que participou nos V Encontros Magalia de Teatro Alternativo. Fixo as pezas de investigación escénico-poética Guerra-vacas (Espazo La Nave, Madrid, 2009), El muro esta noche el río eclíptico (Zírculo Inestable de Xiz, La Tabacalera, Madrid, 2011), Ganas dan decirte muchas de (Festival Intersecciones Poéticas, 2015) e Archiva vía metalada (Picnic Sessions, CA2M, Móstoles, 2015).
Desde hai varios anos, participa activamente no Seminario de investigación en linguas e linguaxes dos últimos días do euro Euraca, sobre poesía.
En 2017, traduciu ao navero (fala de Las Navas del Marqués) o poemario CO CO CO Ou de Luz Pichel, escrito orixinariamente na variante do galego falada na lingua da autora.
Hermon Atkins MacNeil
Hermon Atkins MacNeil, nado en Everett, Massachusetts, o 27 de febreiro de 1866 e finado en Queens, Nova York, o 2 de outubro de 1947, foi un escultor e deseñador de moedas estadounidense.
Traxectoria
Hermon Atkins MaxNeil naceu na granxa familiar en Everett, fillo do granxeiro e construtor John Clinton MacNeil e da súa esposa, Mary Lash. Asistiu á Massachusetts Normal Art School —logo coeñecida como Massachusetts College of Art and Design—, onde se graduou en 1886.
Logo trasladouse a París para perfeccionar a súa formación, na Academie Julian e na Escola de Belas Artes, con profesores como Henri Chapu e Alexandre Falguière.
De regreso a América, instalouse primeiro no oeste, onde pasou unha tempada convivindo coas poboacións indíxenas e facendo esbozos para posteriores obras escultóricas. Posteriormente dedicouse ao traballo nun estudio de Chicago, en tanto que ensinaba no Instituto de Arte desa cidade.
esquerda|miniatura|310x310px|A primeira muller de MacNeil, Carol Brooks, con dous dos seus fillos, en 1907.
En 1895 acadou a bolsa Rinehart, grazas á cal puido pasar en Roma unha etapa formativa de catro anos (1896-1900), durante a cal se converteu no alumno predilecto de John Quincy Adams Ward. Antes de marchar a Roma casou con Carol Brooks, unha antiga alumna tamén escultora, que o acompañou na súa estadía alí.
Ao seu regreso aos Estados Unidos exerceu a docencia en varias das mellores escolas de arte do país. Foi un dos primeiros profesores de Debuxo e Modelaxe da Universidade Cornell, e tamén ensinou no Pratt Institute, de Brooklyn, na Art Students League e na Academy of Design de Nova York. Estableceuse en Queens, onde xa en 1900 montou un estudio propio no barrio de College Point, que se converteu no seu fogar durante 47 anos, ata o seu falecemento.
Entre outras sociedades eruditas e artísticas, MacNeil foi presidente da National Sculpture Society e membro da National Academy of Design, da New York Architectural League, da New York Municipal Art Association, da American Federation of Arts, da American Academy in Rome e da Century Association. En 1906 foi escollido membro da American Academy of Arts and Letters.
Vida persoal
Hermon Atkins MacNeil casou o 25 de decembro de 1895 con Carol Brooks MacNeil, unha das súas antigas alumnas e tamén unha destacada escultora, con quen tivo tres fillos. Esta súa primeira esposa finou en 1944 e MacNeil casou en segundas nupcias con Cecilia Weick Muench, en 1946.
MacNeil faleceu na súa casa en Queens, Nova York, o 2 de outubro de 1947.
Obra
miniatura|276x276px|O [[Cuarto de dólar da Liberdade en pé|cuarto de dólar da "Liberdade en pé" (1916) deseñado por Hermon Atkins MacNeil.]]No seu estudio de Queens preparou obras tan salientables como Sun Vow e Primitive Chant —propiedade do Museo Metropolitano de Nova York—, e The Moqui Runner; o monumento a McKinley en Columbus; as esculturas Coming of White Men, en Portland, e Pony Express, en St. Joseph; a estatua do xeneral Clark en Vincennes; o monumento á guerra en Flushing Park, Queens; o baixorrelevo do edificio Marquette en Chicago; ou diversas estatuas do xeneral Washington, entre outros traballos.
Así mesmo, MacNeil realizou os bustos de Rufus Choate, Francis Parkman e James Monroe para o Salón da Fama da Universidade de Nova York e un busto do seu mestre e antigo patrocinador, John Quincy Adams Ward, para o Salón de Artistas da mesma universidade.
Os traballos de MacNeil fixérono merecedor de medallas nas exposicións de Chicago, Buffalo, París e San Francisco. Tamén recibiu medallas na exposición de Charleston de 1902, na exposición de San Luís de 1904 e na exposición de Atlanta de 1895.
Mais quizais a súa obra máis senlleira e recoñecida sexa o deseño da moeda dun cuarto de dólar da "Liberdade en pé", que se cuñou entre 1916 a 1930 e leva a súa inicial ("M") á dereita da data. Para se encargar deste traballo, MacNeil foi o gañador dun concurso no que participaron máis de 50 artistas.
Outra das súas obras máis características é Justice, the Guardian of Liberty ("O gardián da Liberdade"), de 1935, no frontón leste do edificio do Tribunal Supremo dos Estados Unidos.
MacNeil foi un dos doce escultores invitados a participar no concurso de estatuas da Muller Pioneira en 1927. A súa obra tamén formou parte dos concursos de arte dos Xogos Olímpicos de Verán de 1928 en Ámsterdam e de 1932 nos Ánxeles.
CB Maristas Málaga
O Club Baloncesto Maristas Málaga, coñecido popularmente como Mayoral Maristas por motivos de patrocinio, foi un club profesional de baloncesto español da cidade de Málaga que existiu entre 1953 e 1992, período durante o cal conseguiu xogar catro temporadas na Liga ACB. Desapareceu en 1992 nun proceso de fusión co Caja de Ronda no que naceu o Club Baloncesto Málaga.
Historia
O Club Baloncesto Maristas Málaga foi fundado co nome de Ademar Basket Club en 1953, cambiando á súa denominación definitiva en 1972. No ano 1988 logrou o ascenso á Liga ACB, sendo o patrocinador do equipo a marca de moda infantil Mayoral. Na máxima categoría do baloncesto español permaneceu catro tempadas, até que en 1992 fusionouse co CB Caja de Rolda para formar o Club Baloncesto Málaga. Foi o Caja de Rolda o equipo que mantivo o historial e as estatísticas tras a fusión.
Eloy Pérez
Eloy Pérez Sindín, nado en Monterroso en 1971, é un enxeñeiro agrícola e político galego do PPdeG.
Traxectoria
Enxeñeiro agrícola e asesor. Nas eleccións municipais de 2019 encabezou a candidatura do PPdeG en Monterroso e foi elixido concelleiro. Logo da renuncia á alcaldía e o abandonou do concello polo alcalde Antonio Gato en xullo de 2020, foi elixida alcaldesa Rocío Seijas o 29 de xullo co apoio dos edís do PPdeG, e Eloy Pérez foi primeiro tenente alcalde dende 2021. Nas municipais de 2023 volveu encabezar a candidatura do PPdeG, e foi elixido alcalde.
Zsófia Torma
Zsófia Torma, nada en Csicsókeresztúr (Beszterce-Naszód, Imperio Austrohúngaro) o 26 de setembro de 1832 e finada o 14 de novembro de 1899, foi unha arqueóloga, antropóloga e paleontóloga húngara.
Traxectoria
A súa educación foi en gran parte autodidacta. Os símbolos e escritos que atopou nunha escavación en Hunyad foron unha sensación arqueolóxica. Tamén atopou artefactos da cultura Tordos, de 6000 a 7000 anos de antigüidade, algúns dos cales contiñan símbolos de Vinča.
A súa obra máis coñecida, Ethnographische Analogien, publicouse en Jena en 1894.
Torma tivo un papel relevante na fundación do Museo Nacional de Historia de Transilvania en Kolozsvár (actual Cluj-Napoca ), ao que legou a súa colección arqueolóxica no seu testamento.
Recoñecementos
O 24 de maio de 1899 foi a primeira muller nomeada doutora honoris causa de Kolozsvári m. kir. Ferencz József Tudomány Egyetem Bölcsészeti kara, actual Universidade Babeș-Bolyai.
Trisha Fernández
Trisha Fernández de Jesús, coñecida como Trisha Fernández, nada en Luanda (Angola) o 19 de novembro de 1994, é unha actriz, modelo e presentadora galega.
Traxectoria
Filla de galego e angolana, a súa nai morreu cando tiña dous anos e ela e seu pai viñeron para Galicia onde se criou entre Filgueira (Crecente) e A Cañiza. Despois marchou a Vigo estudar ao IES da Guía e comezou a facer traballos de modelo. En 2013 representou a Galicia no certame de Miss España, ademais de xogar a balonmán. Logo marchou a Madrid, onde viviu 8 anos, e foise facendo coñecida polo seu papel de Marcia en Acacias 38. Antes da pandemia do coronavirus abrira o local de hostelaría La Lola Albacería.
Volveu a Galicia e en setembro de 2021 comezou a presentar o Luar da TVG con Xosé Ramón Gayoso. Participou noutros programas da TVG como Land Rober Tunai Show, Atrápame se podes, Comando G ou Tupper Club.
Luis Landero
Luís Landero Durán, nado en Alburquerque, Badaxoz, o 25 de marzo de 1948, é un novelista e articulista español.
Traxectoria
Procedente dunha familia campesiña, pasou os primeiros anos da súa vida entre a súa localidade natal, Alburquerque, e a veciña propiedade de Valdeborrachos, propiedade do seu pai. En 1960, tras vender parte das terras, a familia trasladou o seu domicilio a un piso do barrio da Prosperidade (Madrid), no cal o seu pai instalou un obradoiro de punto e de costura. Luís comezou a traballar desde os catorce anos en diversos oficios: aprendiz nun taller mecánico, recadeiro nunha tenda de ultramarinos, auxiliar administrativo en Clesa, Central Leiteira... A morte do seu pai en 1964 deu ás ao mozo para dedicarse profesionalmente á guitarra flamenca: xunto ao seu primo foi guitarrista acompañante de diversos cantantes durante algúns anos. Aproximadamente por esta época, e a pesar de ter unha nenez na que os libros estiveron ausentes, comezou unha afección case obsesiva pola literatura que xa non abandonaría nunca.
Estudou Filoloxía Hispánica na Universidade Complutense de Madrid e exerceu na mesma como profesor axudante de Filoloxía Francesa. Foi profesor de Lingua e Literatura españolas no instituto Calderón de la Barca de Madrid, na Escola de Arte Dramática da mesma cidade e na Universidade de Yale. O éxito da súa primeira novela, Juegos de la edad tardía, publicada cando o seu autor contaba máis de corenta anos, serviulle para poder dedicarse á escrita dunha obra da que a crítica destacou as súas raíces cervantinas e o uso dunha linguaxe coidada e densa tras unha aparente sinxeleza.
Na súa honra deuse nome ao Certame Literario de Narracións Curtas Luís Landero, que se convoca a nivel internacional para todos os alumnos de secundaria dos países hispanofalantes.
Peixe piloto
O peixe piloto (Naucrates ductor) é un peixe cosmopolita e peláxico, perciforme, da familia Carangidae. Acostuma pasar dos 30 centíometros de longo, e pode chegar até os 70 cm, cun corpo alongado con oito bandas verticais negras, cabeza puntiaguda e boca pequena. Ten este nome porque a especie ten o costume de seguir tiburóns, outros peixes grandes, barcos e mesmo obxectos flotantes. Vive en augas cálidas e profundas de todo o mundo. Ao acompañar tiburóns e outros carnívoros, aproveitan os seus restos, mesmo sobre a pel deses peixes grandes, entablando unha relación simbiótica, sendo observado comer restos de dentro da boca de quenllas.
A autoridade científica sobre a especie é Linnaeus, foi descrita no ano 1758.
Costa atlántica da Península Ibérica
Encóntrase presente en practicamente todo o océano Atlántico, incluída a costa de Galiza e Portugal, onde é unha especie nativa.
Os seus nomes comúns son peixe piloto, piollo, piloto ou romeiro.
EPIRB
Unha radiobaliza indicadora de posición de emerxencia (EPIRB) é un tipo de balizador localizador de emerxencia, un transmisor de radio portátil alimentado por batería que se usa en situacións de emerxencia para localizar avións, buques e persoas en situación de angustia e que precisan rescate inmediato. En caso de emerxencia, como o afundimento do barco ou un accidente de avión, o transmisor está activado e comeza a transmitir un sinal de radio continuo que os equipos de busca e rescate usan para localizar rapidamente a emerxencia e prestar axuda. O sinal é detectado por satélites operados por un consorcio internacional de servizos de rescate, COSPAS-SARSAT, que pode detectar balizas de emerxencia en calquera lugar da Terra que transmiten a frecuencia de socorro COSPAS de 406 MHz. O consorcio calcula a posición do faro e transmite rapidamente a información á organización local de primeira resposta que realiza a busca e o rescate. O propósito básico deste sistema é axudar aos socorristas a atopar sobreviventes dentro do chamado "día de ouro" (as primeiras 24 horas despois dun suceso traumático) durante o cal a maioría dos sobreviventes adoitan ser salvados. A característica que distingue a un EPIRB moderno, a miúdo chamado GPIRB, doutros tipos de faros de emerxencia é que contén un receptor GPS e transmite a súa posición, normalmente precisa a menos de 100 metros, para facilitar a localización. As balizas de emerxencia anteriores sen GPS só poden ser localizadas a 2 quilómetros polos satélites COSPAS.
A frecuencia estándar dun EPIRB moderno é de 406 MHz. É un servizo de radiocomunicacións móbiles regulado internacionalmente que axuda ás operacións de busca e rescate para detectar e localizar barcos, avións e persoas en dificultades. Distínguese dunha estación de radiobeacon que indica a posición de emerxencia por satélite.
A primeira forma destas balizas foi a ELT de 121.500 MHz, que foi deseñada como un balizador localizador automático para avións militares estrelados. Estas balizas foron empregadas por primeira vez na década de 1950 polo exército dos Estados Unidos e foron mandadas para o seu uso en moitos tipos de avións de aviación comercial e xeral a comezos dos anos setenta. A frecuencia e o formato de sinal utilizado polas balizas ELT non foi deseñado para a detección de satélites, o que deu lugar a un sistema con poucas capacidades de detección de localización e con longos atrasos na detección de balizas activadas. A rede de detección de satélites foi construída despois de que as balizas ELT xa estivesen en uso xeral, sen que o primeiro satélite se lanzase ata 1982 e, aínda así, os satélites só proporcionaron detección, sendo a precisión de localización de aproximadamente 20 quilómetros (12 mi). A tecnoloxía expandiuse posteriormente para cubrir o uso en buques no mar (EPIRB), persoas individuais (PLB e, a partir de 2016, MSLD). Todos pasaron de usar 121.500 MHz como frecuencia principal a usar 406 MHz, deseñado para a detección e localización de satélites.
Dende o inicio de Cospas-Sarsat en 1982, as radiobeacons de socorro axudaron no rescate de máis de 28.000 persoas en máis de 7.000 situacións de socorro. Só no 2010, o sistema proporcionou información empregada para rescatar a 2.388 persoas en 641 situacións de angustia.
Fenteira, Pontecesures, Pontecesures
Fenteira é un lugar da parroquia de Pontecesures no concello pontevedrés de Pontecesures, na comarca de Caldas.
Praza de Méndez Núñez
Historia
A praza forma parte dunha estrutura creada durante a segunda ampliación das murallas da cidade no século XIII.
A praza xurdiu de maneira espontánea, formando unha praza aberta a partir do ensanche dunha rúa principal (a actual rúa Sarmiento) e o cruzamento doutras rúas secundarias como a rúa Don Gonzalo. O seu primeiro nome coñecido foi o de Campo da Herva, que aludía á súa orixe como lugar deshabitado fóra do recinto amurallado, onde se puideron realizar os primeiros trocos na cidade.
Máis adiante, a praza pasou a chamarse Praza do Campo Verde e Praza das Galiñas, debido ao mercado de aves que alí se celebraba. A súa actividade principal era a de lugar de transaccións comerciais.
Palais des congrès de Paris
O Pazo de Congresos de Paris, en francés Palais des congrès de Paris é unha sala de concertos, un centro de convencións e un centro comercial no 17º distrito de París, a capital de Francia. O lugar foi construído polo arquitecto francés Guillaume Gillet, e foi inaugurado en 1974. Preto do edificio atópanse o Bois de Boulogne e o próspero barrio de Neuilly-sur-Seine. As estacións de metro e RER máis próximas son Porte Maillot e Neuilly - Porte Maillot, accesibles a través dos niveis inferiores do edificio. O centro comercial conta con algunhas das principais compañías de venda polo miúdo estadounidenses como Sephora e Starbucks. As súas partes principais consisten no Gran Anfiteatro con 3.723 asentos, o Anfiteatro Bordeaux cunha capacidade de 650 e un estudio de televisión.
Praza de Méndez Núñez
Historia
A finais do século XIX, os irmáns Andrés e Jesús Muruais convertéronse nos propietarios do Pazo dos Cru e Montenegro, facendo da praza un lugar de referencia grazas á súa gran biblioteca, situada na planta baixa do pazo e que contiña, entre outras, obras da literatura europea (sobre todo francesa), libros de arte e revistas, de grande importancia na época como expoñente do que ocorría nas cidades e nos movementos artísticos.
Palais des congrès de Paris
En 1978 foi sede do Festival de Eurovisión.
Praza de Méndez Núñez
Historia
A finais do século XIX e principios do XX, Valle-Inclán, amigo de Jesús Muruais, visitaba regularmente esta biblioteca e participaba nas famosas reunións que alí se celebraban.
A praza foi reformada en 2002. O seu aspecto actual data desa época.
Descrición
A praza ten forma trapezoidal e nela conflúen as rúas Sarmiento, Palma, Don Gonzalo, César Boente e San Xulián. A praza está empedrada e é peonil, como o resto do centro histórico da cidade. Tras a renovación de 2002, os bancos de pedra e os farois que había na praza desapareceron e converteuse nun espazo completamente aberto.
As casas ao lado norte da praza tiñan soportais, dos que quedan algunhas columnas características, así como algunhas arcadas no lado oeste, xa na rúa Sarmiento.
Edificios destacados
dereita|miniatura|200x200px| Escudo de armas do [[Pazo dos Cru e Montenegro.]] No lado sur da praza atópase o Pazo dos Cru e Montenegro, que atravesa a rúa Don Gonzalo co seu arco apuntado. Este pazo data do século XV, aínda que sufriu numerosas modificacións posteriores, sobre todo nos séculos XVI e XIX. A súa fachada foi reconstruída en estilo barroco e ten un grande escudo de pedra do século XVII, coñecido como o Brasón das Doce Liñaxes, coas armas dos Montenegro, Mariño, Sotomayor e Cru, e fiestras francesas con balcóns no piso superior. O pazo conserva os restos da súa torre con ameas orixinal, sendo substituídas estas por un tellado convencional.
O Pazo dos Mosquera está situado ao oeste da praza. A súa construción iniciouse no século XVI e modificouse no século XVIII. A planta superior engadiuse no século XX. Ata entón, só tiña unha planta baixa e un primeiro piso. O escudo da fachada pertence a Luís Mosquera Sotomayor, que viviu nel no século XVI. O interior do pazo foi dividido en vivendas. A principios do século XX, este edificio albergaba a Escola Balmes, onde o escritor vangardista Luís Amado Carballo realizou os seus primeiros estudos.
Cultura
No lado oeste da praza atópase unha das librerías máis antigas de Galicia, a librería Cao, fundada en 1948 e especializada en libros raros, descatalogados e antigos.
O Cagaxol, Pontecesures, Pontecesures
O Caxagol é un lugar da parroquia de Pontecesures no concello pontevedrés de Pontecesures, na comarca de Caldas. Segundo o IGE, en 2022 tiña 12 habitantes (8 homes e 4 mulleres).
Anguis veronensis
Anguis veronensis é unha especie de réptil da orde dos escamosos, familia dos ánguidos e subfamilia dos anguinos, unha das cinco comprendidas dentro do xénero Anguis.
Descrición
A especie foi descrita en 1818 polo médico e botánico italiano Ciro Pollini no seu traballo "Lettera del sig. dott. Ciro Pollini al Direttore della Biblioteca Italiana intorno ad alcune malattie degli ulivi e ad alcuni serpenti del Veronese, per servire di appendice alla sua Memoria su lo stesso argomento inserita nel T. VIII, p. 451. Biblioteca italiana o sia giornale di letteratura, scienze et arti, compilato da vari letterati 9: 236–240.
Etimoloxías
O epíteto específico, veronensis, alude á localidade, Verona, onde se describiu por primeira vez.
Sinónimos
Ademais do nome actualmente válido (2021) a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
A súa lonxitude total é de até 48 cm (as femias son algo máis grandes que os machos). A lonxitude cabeza-tronco mide de media 21 cm para as femias e 17 cm para os machos. Exteriormente, a especie é moi similar a Anguis fragilis, pero a cola é relativamente máis longa. O número medio de escamas baixo a cola (escamas subcaudais) rolda as 150, algo superiores ás de A. fragilis. A cabeza de Anguis veronensis é algo máis robusta que a de Anguis fragilis.
Hábitat e distribución
Anguis veronensis pódese encontrar desde o nivel do mar, até os 2 300 m de altura na provincia de Trento. Poboa unha ampla gama de tipos de hábitats, como os bosques de piñeiros nas zons costeiras, en montes rasos, bosques de árbores caducifolios, soutos de castiñeiros, bosques de coníferas subalpinos, pero tamén en biótopos abertos, como prados, pastos e xardíns. Prefire as transicións entre hábitats arborados e abertos. Tamén debe haber unha certa cantidade de humidade do solo. No sur de Italia habita nas beiras de carballeiras e faias e, ocasionalmente, incluso en dunas de area seca con matogueiraa mediterráneas.
Distribúese por toda a península Itálica e no sueste de Francia.
Mark Haddon
Mark Haddon, nado en Northampton, Northamptonshire, Reino Unido, o 28 de outubro de 1962, é un escritor, ilustrador e pintor inglés.
Formación
Estudou literatura inglesa no Merton College de Oxford, rematando os seus estudos na Universidade de Edimburgo.
Actividade profesional, alén de escritor
Ensina literatura creativa na Universidade de Oxford e na Fundación Arvon, e dedícase á pintura abstracta.
Durante un tempo, Haddon traballou con persoas con discapacidade física e intelectual, feito que lle valeu a interpretación do personaxe principal na súa primeira novela destinada ao lector adulto.
Vida persoal
Haddon é vexetariano. Descríbese a si mesmo como un "ateo de liña dura."
Haddon vive en Oxford coa súa muller Sos Eltis, membro do Brasenose College de Oxford, e os seus dous fillos.
Marie-Anne Libert
Marie-Anne Libert, nada o 7 de abril de 1782 en Malmedy, provincia de Liexa e finada o 14 de xaneiro de 1865, foi unha botánica, fitopatóloga e micólog a belga.
Traxectoria
Foi unha das primeiras mulleres fitopatólogas e unha das primeiras persoas en identificar o cogomelo responsable de « enfermidade da pataca » ( mildio da pataqueira ), que chamará Botrytis vastatrix detallándoo nun memorando escrito en agosto de 1845. O micólogo alemán, Anton de Bary, baseouse, entre outras cousas, no seu traballo en 1876 cando descubriu que ese fungo, que rebautizou como Phytophthora infestans de Bary, era a causa do mofo, e non a consecuencia como se pensaba naquel momento.
Tamén describiu varios Ascomicetos patóxenos de plantas como Alternaria cheiranthi (Lib. ) PCBolle ( basónimo : Helminthosporium cheiranthi Lib. ), patóxeno dos xirasoles (caléndulas) e Fusarium coeruleum Lib. ex Sacc. , axente causante da podremia seca da pataca.
Epónimos
O Círculo de Naturalistas da Rexión de Malmedy fundado en 1951, máis tarde convertida en «Circle Royal Marie-Anne Libert », tomou o seu nome na súa honra. En 1965, con motivo do centenario da súa morte, unha estela que levaba un medallón coa efixie de Marie-Anne Libert foi erixida no Parc des Tanneries (Parc Marie-Anne Libert) de Malmédy.
Grobas, Pontecesures, Pontecesures
Grobas é un lugar da parroquia de Pontecesures no concello pontevedrés de Pontecesures, na comarca de Caldas.
Cezobre, Borraxeiros, Agolada
Cezobre é un lugar da parroquia de Borraxeiros, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza.
José Martínez Couselo
José Martínez Couselo, nado en Poio o 30 de novembro de 1938 e finado en Santiago de Compostela o 28 de maio de 2021, foi un xornalista galego de prensa e televisión.
Gran Premio de Acerbaixán de 2021
O Gran Premio de Acerbaixán de 2021 (oficialmente 2021 Formula One Azerbaijan Grand Prix) foi a sexta carreira da tempada.
Práctica
A primeira sesión de prácticas comezou ás 12:30 hora local (UTC + 4) o 4 de xuño, coa segunda sesión de prácticas a partir das 16:00 do mesmo día, cunha terceira sesión de prácticas ás 13:00 hora local o 5 de xuño, con tres sesións dunha hora. A primeira sesión rematou co Red Bull Racing de Max Verstappen como o máis rápido por diante do dúo de Ferrari de Charles Leclerc e Carlos Sainz Jr. Sergio Pérez Mendoza foi o máis rápido na segunda sesión por diante do seu compañeiro de equipo en Red Bull Verstappen e Sainz. Leclerc terminou 4º provocando un coche de seguridade virtual despois de bater coa barreira na curva 15. Nicholas Latifi provocou unha bandeira vermella despois de que o motor do seu coche Williams fallase. A parella de Mercedes Hamilton e Bottas volveron loitar por rematar 11º e 15º respectivamente.
Informe
A clasificación comezou ás 16:00 hora local do 5 de xuño. Lance Stroll, Antonio Giovinazzi, Daniel Ricciardo, Yuki Tsunoda e Carlos Sainz todos tiveron accidentes que provocaron catro bandeiras vermellas ao longo da clasificación, empatando co Gran Premio de Hungría de 2016 como récord de máis bandeiras vermellas nunha sesión de cualificación. Charles Leclerc logrou a pole position por segunda carreira consecutiva por diante de Lewis Hamilton e Max Verstappen.
Despois de cualificar Lando Norris dixo que quedara "esnaquizado" despois de que se lle impuxese unha penalización de tres postos na grella e tres puntos na súa Super Licenza da FIA por non seguir correctamente os procedementos de bandeira vermella. Charles Leclerc sorprendeuse de estar na pole e dixo que pensaba que a súa volta pola pole fora "totalmente unha merda". Lewis Hamilton aclamou o seu segundo posto na grella como un "esforzo monumental". O líder do campionato Max Verstappen quedou frustrado co terceiro posto na grella despois do que describiu como "unha estúpida clasificación". Fernando Alonso, que se clasificou noveno, criticou abertamente o feito de que os pilotos que causan bandeiras vermellas non sexan castigados, considerando "inxusto" que os pilotos que causan bandeiras vermellas poidan manter a súa posición na grella. Valtteri Bottas quedou desconcertado coa súa actuación clasificatoria despois de rematar na décima posición, oito posicións detrás do seu compañeiro de equipo Hamilton, dicindo que "algo anda mal" no seu coche.
A carreira comezou ás 16:00 hora local do 6 de xuño e disputouse durante 51 voltas. Na saída non producíronse moitos adiantamentos entre os cinco primeiros, xa que Leclerc conservou o primeiro posto ante Hamilton e Verstappen. O único cambio foi que Pérez superou a Sainz e Gasly para pasar do sexto ao cuarto posto. Tras eles, Alonso subiu ao sétimo posto e Vettel ao noveno posto, oitavo e undécimo respectivamente. Ao final da volta tres, Hamilton pasou a Leclerc na recta de meta para facerse co liderado, quedando os dez primeiros nesta orde, Hamilton, Leclerc, Verstappen, Pérez, Gasly, Sainz, Alonso, Tsunoda, Vettel e Bottas. Ocon retirouse ao final da volta 3 cun fallo no turbo. Tres voltas despois Verstappen superou a Leclerc polo segundo posto. Pérez seguiu o seu exemplo unha volta despois para deixar caer a Leclerc ao cuarto posto.
Na volta 8, Fernando Alonso converteuse no primeiro piloto en facer a súa parada en boxes para montar pneumáticos novos. Charles Leclerc seguiu o exemplo desde o cuarto posto unha volta despois. Lewis Hamilton foi o primeiro piloto dos tres primeiros en facer unha parada en boxes. O seu equipo tivo algúns problemas para substituír os pneumáticos, custándolle uns dous segundos. Verstappen e Pérez fixeron cada un as súas paradas en boxes nas dúas seguintes voltas e ambos superaron a Hamilton na secuencia, deixando ao vixente campión do mundo no cuarto posto, con Sebastian Vettel, que aínda non fixera unha parada en boxes, temporalmente á cabeza. Vettel estivo fóra outras catro voltas antes de entrar ao pit lane e saír no sétimo lugar, aínda que con pneumáticos máis frescos que os coches que tiña por diante.
A orde resolveuse durante as seguintes quince voltas e Hamilton tentou sen éxito pasar a Pérez polo segundo posto. Lance Stroll, de Aston Martin, sufriu un fallo do pneumático traseiro esquerdo ao entrar na recta principal na volta 32. Isto provocou que trompease e non puido evitar chocar contra as barreiras da man esquerda, o que provocou a súa retirada e o despregamento do coche de seguridade. O coche estrelado de Stroll acabara na entrada do pit lane e o pit lane estivo pechado ata que se limpou. Cando finalmente se abriu o pit lane, todos os coches marchaban detrás do coche de seguridade e ningún dos pilotos dianteiros elixiu facer unha parada en boxes. Os únicos que montaron un novo xogo de pneumáticos durante o período de seguridade foron Alonso, Giovinazzi, Russell e Mazepin.
O período do coche de seguridade rematou despois de catro voltas e a carreira reanudouse no inicio da volta 36. Os tres primeiros mantivéronse inalterados con Vettel superando a Leclerc á continuación da carreira normal polo quinto posto. Ao final da volta, Vettel pasou a Pierre Gasly para subir ao cuarto posto. A orde dos cinco primeiros resolveuse nas próximas oito voltas, Hamilton intentaba adiantar varias veces sen éxito a Pérez, e Verstappen marcou a volta rápida da carreira de 1:44.805 na volta 45.
Despois dun atraso de 34 minutos, a carreira reiniciouse na volta 50 cunha saída parada usando a orde de carreira no momento da suspensión da carreira. Pérez tivo unha saída lenta desde a cabeza e Hamilton intentou pasalo por dentro na curva 1 pero non foi quen de frear o suficiente e tivo que dirixirse á estrada de escape. Como resultado, caeu ao fondo da clasificación. Pérez liderou a carreira ata o final, por diante de Vettel e Gasly, con Leclerc, Norris, Alonso, Tsunoda, Sainz, Ricciardo e Räikkönen completaron os dez primeiros. Mick Schumacher fora adiantado polo seu compañeiro de equipo Nikita Mazepin no reinicio pero recuperou a posición xusto antes de cruzar a meta para finalizar a carreira.
Pérez gañou a súa segunda carreira de Fórmula Un, a súa primeira vitoria en Red Bull. O podio de Vettel foi o seu primeiro para Aston Martin. Räikkönen conseguiu os seus primeiros puntos da tempada no décimo lugar. Os dous pilotos de Mercedes non conseguiron puntuar a pesar de rematar a carreira por primeira vez desde o Gran Premio dos Estados Unidos de 2012.
Post-carreira
Cos fallos dos pneumáticos na parte traseira tanto de Stroll como de Verstappen, Pirelli iniciou unha investigación sobre a durabilidade dos compostos dos pneumáticos seleccionados, os seus descubrimentos iniciais suxiren que os problemas dos pneumáticos estaban relacionados cos refugallos. Espérase que o director da carreira Masi reitere a importancia das condicións baixo bandeira amarela para os pilotos antes do Gran Premio de Francia despois das queixas presentadas por McLaren durante a carreira. Os pilotos, incluído Leclerc, dixeron que cuestionarían a decisión de demorar o despregue do coche de seguridade tras o accidente de Verstappen a final da carreira. Cando se lle preguntou sobre a diferenza entre os accidentes de Stroll e Verstappen, Masi dixo que o motivo de que o accidente de Stroll só cubrírase cun coche de seguridade no lugar dunha bandeira vermella é que control de carreira estaba satisfeito de que os refugallos do accidente de Stroll limpáranse en condicións do coche de seguridade, e non estaban seguros de que isto se podería facer cos refugallos do accidente de Verstappen. Masi tamén defendeu a súa decisión de reiniciar a carreira quedando só dúas voltas para comezar parados, dicindo que non había ningunha razón para non retomar a carreira. O gañador da carreira Sergio Pérez revelou que o seu coche estaba preto de retirarse xa que xestionaba un problema sen especificar..
Scott Altman
Scott Douglas "Scooter" Altman, nado en Pekin, Illinois, o 15 de agosto de 1959, é un piloto de combate e astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-125, STS-106, STS-90 e STS-109.
Traxectoria
Foi seleccionado como candidato a astronauta pola NASA en marzo de 1995, participando nas misións STS-125, STS-106, STS-90 e STS-109, pasando un total de 51,53 días no espazo. Deixou a NASA en setembro de 2010 para traballar en Asrc Research and Technology Solutions.
José Martínez Couselo
Traxectoria
Estudou o bacharelato na Academia Minerva de Pontevedra e logo fixo Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, pero non rematou. Na cidade de Santiago comezou a colaborar primeiro en publicacións universitarias e logo no xornal vespertino La Noche.
En televisión foi responsable dos servizos informativos de Televisión Española en Galicia en diversas ocasións, e a partir de 1986 director dos servizos informativos da Televisión de Galicia durante uns meses. Tamén foi xefe de prensa da Universidade de Santiago durante unha década.
En prensa escrita estivo vinculado fundamentalmente como articulista e opinador con El Correo Gallego, aínda que tamén traballou con outros medios, desde o xa mencionado La Noche ou Chan (da comunidade galega de Madrid) ata Faro de Vigo ou O Correo Galego. Durante unha etapa da súa vida foi director de Atlántico Diario (1987-1989) e tamén da revista Eco, así como de correspondente de La Vanguardia. Ademais, foi redactor-xefe da Axencia Galega de Noticias.
Vida persoal
Casou con Raquel Casal, arqueóloga, e tivo catro fillos, entre eles Pepe Martínez, adestrador de baloncesto e Raquel Martínez Casal, xornalista. O seu xenro foi Rafa Sisto, alcalde de Teo.
Billetes do dólar estadounidense
Os billetes do dólar estadounidense son o papel moeda emitido nesta unidade monetaria nos Estados Unidos de América a partir da súa independencia en 1776, impresos a instancias de diversas autoridades emisoras e con diferentes consideracións legais e denominacións, como o diñeiro continental, os billetes do Tesouro, os certificados de prata ou de ouro, as emisións de bancos privados etc., ata a moderna emisión dos billetes da Reserva Federal dos Estados Unidos, a partir de 1914, aos que corresponden os que actualmente están en circulación no país.
Diñeiro continental
dereita|miniatura|240x240px|[[Papel moeda|Billete de cinco dólares coa inscrición CONTINENTAL CURRENCY, emitido en Filadelfia o 10 de maio de 1775. ]]
Berce
miniatura|200px|Prototipo de berce prismático, obra de Peter Keler (1922). Bauhaus Museum de [[Weimar.]] Un berce é un tipo de cama para os nenos pequenos.
Billetes do dólar estadounidense
Diñeiro continental
Xa antes da Revolución Americana, cada unha das Trece Colonias emitira xa o seu propio papel moeda, que practicamente en todos os casos amosaba o seu valor facial en libras esterlinas e os seus divisores, é dicir, na moeda da metrópole.
Berce
En sentido figurado refírese ao lugar de orixe dunha persoa, unha poboación ou a unha cultura.
Historia
Na súa orixe foron cestas cóncavas ou pequenos recipientes de madeira. Os berces tradicionais tiñan pés semicirculares que servían para balancealas e así inducir o sono do bebé, enxeño mecánico que foi substituído por patas con rodas que permiten a súa mobilidade. Antigamente fabricábanse con vimbio ou madeira, materiais que hoxe foron substituídos por plásticos, metais e outros materiais lavábeis. Un tipo de berce sen patas nin rodas son os moisés, feitos xeralmente con vimbios, que están deseñados para seren transportados e depositados directamente no chan ou sobre un moble.
Billetes do dólar estadounidense
Diñeiro continental
Paralelamente, nese mesmo 1776 deseñouse tamén unha a primeira moeda metálica dun dólar, coñecida como dólar continental, aínda que non parece que chegase a ser producida en cantidades suficientes como para a súa posta en circulación.
Berce
Historia
Os berces tradicionais podían dispoñer dun dosel para cubrilas con tea de gasa e protexer así ao neno dos insectos.
Nos modernos pódense dispoñer apliques ou brazos para colgantes ou dispositivos móbiles (pezas articuladas movíbeis) para distraer a atención do bebé. Tamén existe a tradición de vestir os berces con faldras que se adornan con cintas, lazos ou outros obxectos estéticos.
Billetes do dólar estadounidense
Billetes do Tesouro
dereita|miniatura|240x240px|Billete do Tesouro de 10 dólares ([[1815), emitido por mor da guerra de 1812. ]]
Berce
Historia
Os modelos de berces para nenos de até tres ou catro anos son máis grandes e teñen os laterais altos para previr saltos ou caídas. Nalgúns casos, unha das paredes é abatíbel para meter ou sacar ao neno con menor esforzo.
Billetes do dólar estadounidense
Billetes do Tesouro
Os billetes do Tesouro (Treasury Notes) emitíronse durante un século, no período de 1812 a 1913. Tratábase de billetes que devindicaban xuros emitidos polos Estados Unidos en tempos de guerra ou de desordes financeiras.
Demand Notes
dereita|miniatura|240x240px|Demand Note de 10 dólares ([[1861). ]]
Os Demand Notes (unha posible tradución sería "billetes á vista") están considerados como o primeiro papel moeda emitido polos Estados Unidos coa finalidade principal de seren postos en circulación.
Creáronse por mor da escaseza de moeda circulante, xa que a poboación a atesouraba durante a guerra civil estadounidense. Tiñan uns valores faciais de 5, de 10 e de 20 dólares, e podían ser trocados por moedas. En 1862 foron substituídos polos coñecidos como "billetes dos Estados Unidos", aínda que permaneceron en circulación durante anos despois da guerra.
Billetes dos Estados Unidos
dereita|miniatura|240x240px|Billete dos Estados Unidos (Legal Tender Note) de 100 dólares ([[1966). ]]
Os coñecidos como "billetes dos Estados Unidos" (United States Notes) ou tamén como "billetes de curso legal" (Legal Tender Notes) foron os sucesores dos Demand Notes como a principal representación do papel moeda nos Estados Unidos a partir de 1862. Non se podían tocar por moeda, mais esixíanse para o pagamento de todos os impostos e das débedas, o que fixo que a poboación acabase por aceptar o seu uso.
Unha das súas características diferenciadoras é a presenza dun selo de cor vermella e a súa primeira serie completa emitiuse unicamente en 1878, con valores faciais de 1, de 2, de 5, de 10, de 20, de 50, de 100, de 500, de 1.000, de 5.000 de 10.000 dólares. En 1928 emitiuse unha segunda serie, en tamaño máis pequeno, limitada sos valores de 1, de 2 e de 5 dólares. En 1934, cando os billetes da Reserva Federal —que se verán máis adiante— deixaron de ser trocables por ouro, a única diferenza entre as dúas modalidades de billetes era que estes eran considerados como pasivos da Reserva Federal, en tanto que os "billetes dos Estados Unidos" ou "billetes de curso legal" eran pasivos directos do Departamento do Tesouro dos Estados Unidos.
Os billetes de 2 e de 5 dólares emitíronse ata 1966, e o valor de 2 dólares unicamente se imprimía como "billete dos Estados Unidos". Nese ano, o billete de 5 dólares deixou de emitirse nesta modalidade e o de 2 cesou a súa produción por completo. Tamén en 1966, emitiuse un "billete dos Estados Unidos" con valor de 100 dólares para cumprir os requisitos legais relativos á cantidade de billetes en circulación.
O 21 de xaneiro de 1971 interrompeuse a produción deste tipo de billetes e desde esa data non se puxo ningún máis en circulación. Do mesmo modo que os anteriores Demand Notes, a cor verde dos seus reversos fixo que fosen coñecidos tamén como greenbacks ("billetes verdes").
Diñeiro fraccionario
Durante a Guerra Civil Estadounidense, as moedas de prata e de ouro foron acaparadas pola poboación por mor da incerteza sobre o resultado da contenda. Comezáronse a utilizar, daquela, no canto das moedas, selos de correos quen se dispuñan dentro de carcasas metálicas para a súa protección.
O Goberno decidiu substituír as moedas con valor facial inferior a un dólar por billetes, para resolver este problema. Houbo cinco emisións deste papel moeda fraccionario, desde o 21 de agosto de 1862 ao 15 de febreiro de 1876, con valores faciais de 3, de 5, de 10, de 15, de 25 e de 50 centavos de dólar.
Billetes con xuros
dereita|miniatura|240x240px|Billete de 5.000 [[Dólar estadounidense|dólares (1863) cun xuro anual do 5 %. ]] Entre 1863 e 1865 emitiuse unha serie de billetes que devindicaban un xuro anual do 5 % ou do 7,3 %. Os primeiros deles tiñan un vencemento dun ano, en tanto que os segundos —tamén coñecidos como seven-thirties— vencían aos tres anos.
Os valores faciais destes billetes foron os de 10, de 20, de 50, de 100, de 500 e de 1.000 dólares.
Billetes do Tesouro con xuros compostos
dereita|miniatura|240x240px|Billete con xuros compostos de 50 dólares ([[1863). ]]
Simultaneamente á emisión de billetes con xuros, entre 1863 e 1864 emitiuse tamén papel moeda do Tesouro dos Estados Unidos con xuros compostos, que aboaban un 6 % de xuro anual composto semestralmente, tres anos despois da súa emisión.
Os valores faciais destes billetes foron os de 10, de 20, de 50 e de 100 dólares.
Certificados de ouro
dereita|miniatura|240x240px|Certificado de ouro de 5.000 dólares ([[1888). ]]
Os certificados de ouro emitíronse desde 1865 ata 1934 e tiñan a particularidade de podérense trocar por moedas de ouro do mesmo valor. Logo da prohibición da posesión de ouro en mans privadas de 1933 nos Estados unidos, estes billetes foron retirados da circulación e substituíronse polos "billetes dos Estados Unidos" ou "billetes de curso legal".
Imprimíronse en tamaño grande ata 1929 e en tamaño reducido a partir desa data. Os valores faciais emitidos inicialmente foron os de 20, de 100, de 500, de 1.000, de 5.000 e de 10.000 dólares. En 1882 engadíuselles o billete de 50 dólares, seguido polo de 10 dólares en 1907. En 1934 tamén se emitiu un billete de 100.000 dólares, que se utilizou exclusivamente para as transaccións interbancarias, aínda que nunca chegou a estar nunca ao dispor da poboación en xeral.
Billetes dos bancos nacionais
dereita|miniatura|240x240px|Billete de 10 dólares do Banco Nacional de Bluefield ([[Virxinia Occidental) (1929). ]]
De xeito diferente ao resto do papel moeda estadounidense, os billetes dos bancos nacionais (National Bank Notes) non eran emitidos directamente polos bancos autorizados polo Goberno para o facer. A concesión dos bancos expiraba ao cabo de 20 anos e tiñan que renovala se querían continuar a emitir billetes do Banco Nacional correspondente. Todos estes billetes tiñan un formato estandarizado, agás a inclusión do propio nome do banco emisor, e a súa emisión produciuse en tres series, coincidindo con tres períodos de concesión: 1869-1882, 1882-1902 e 1902-1922.
En 1929, introducíronse novamente na circulación billetes emitidos polos bancos nacionais, a modo de moeda de emerxencia por mor da Gran Depresión, xa en tamaño reducido, e estas emisións cesaron en 1933.
Os valores faciais dos billetes emitidos polos bancos nacionais foron os de 1, de 2, de 5, de 10, de 20, de 50, de 100, de 500 e de 1.000 dólares. Os dous billetes máis baixos e os dous máis altos (é dicir, 1 e 2 dólares, e 500 e 1.000 dólares) só se emitiron en tamaño grande, no primeiro período da concesión. Destes, os dous primeiros tiveron unha presenza habitual nos bancos (coa excepción dalgún banco concreto), en tanto que o de 500 dólares é extremadamente raro (só se coñecen tres exemplares) e do de 1.000 dólares só hai constancia documental, aínda que non consta que chegase e imprimirse realmente.
Billetes dos bancos nacionais de ouro
dereita|miniatura|240x240px|Billete de 5 dólares do Banco Nacional de Ouro de [[San Francisco (1870). ]]
Os billetes dos bancos nacionais de ouro foron emitidos por bancos privados, fundamentalmente de California. O seu concepto é moi similar ao dos billetes dos bancos nacionais, coa diferenza de que os dos bancos nacionais de ouro eran trocables neste metal.