cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montañas de Aïr
miniatura|250px|Montañas de Aïr. As montañas de Aïr ou o macizo de Aïr (en ; hausa: oriental Azbin, occidental Abzin) é un macizo triangular localizado no norte de Níxer, no deserto do Sáhara. Forman parte da ecorrexión do monte xerófilo do Sáhara Occidental, e elévanse a máis de 1.800 metros de altitude e esténdense por máis de 84 000 km². Localizadas no medio do deserto, ao norte do paralelo 17, o val de Aïr, cunha altitude de entre 500 e 900 metros, forma unha illa climática no Sahel que permite unha ampla variedade de vida, unha diversidade de coumunidades pastorais e agrícolas, e rechamantes lugares xeolóxicos e arqueolóxicos. Existen salientables lugares arqueolóxicos na rexión, indicativos dun pasado prehistórico na rexión. O licaón (Lycaon pictus) que se encontra en perigo de extinción, habitou outrora nesta rexión, mais podería ter desaparecido da zona como consecuencia da superpoboación.
A área foi declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco no ano 1991, xunto co Teneré, formando parte das Reservas naturais de Aïr e de Teneré, que abranguen unha extensión de 7.736.000 ha. En 1992, foi incluída na lista do Patrimonio da Humanidade en Perigo.
Alvania beanii
Alvania beanii é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Hanley in Thorpe en 1844.
Hämeensilta
A ponte é famosa polas súas estatuas, que foron retiradas durante o proceso de renovación ata que finalice a construción do tranvía.
Avermectina
miniatura|300px|[[Ivermectina, unha das avermectinas]] As avermectinas son unha serie de fármacos e pesticidas usados no tratamento contra vermes parasitos (antihelmínticos) e pragas de insectos (insecticidas). Son un grupo de derivados da lactona con macrociclos de 16 membros. Estes compostos naturais orixínanse como produtos de fermentación da bacteria acinomiceta do solo Streptomyces avermitilis. Illáronse oito avermectinas diferentes en catro pares de compostos homólogos, cun compoñente maior (compoñente a) e outro menor (compoñente b) xeralmente en proporcións de 80:20 a 90:10. Outros derivados antihelmínticos das avermectinas son os seguintes: ivermectina, selamectina, doramectina, eprinomectina e abamectina.
A metade do premio Nobel de Medicina de 2015 outorgouse a William C. Campbell e Satoshi Ōmura por descubrir a avermectina, "cuxos derivados diminuíron radicalmene a incidencia da cegueira do río e a filaríase linfática, así como mostraron unha eficacia contra un número en expansión doutras enfermidades parasitarias." A outra metade do premio recibiuno Tu Youyou por descubrir compostos antimaláricos.
Historia
En 1978 illouse un actinomiceto no Instituto Kitasato dunha mostra de solo recollido en Kawana, Ito, prefectura de Shizuoka, Xapón. Posteriormente ese mesmo ano, o actinomicete illado enviouse aos laboratorios de investigación de Merck Sharp and Dohme para ser testado. Fixéronse fermentar varios caldos coidadosamente controlados usando o actinomiceto illado. Os primeiros tests indicaron que algo dentro dos caldos fermentados era activo contra Nematospiroides dubius en ratos ata oito veces máis do normal e sen notable toxicidade. Despois disto, a actividade do antihelmíntico foi illada e identificada como pertencente a unha familia de compostos estretamente relacionados. Os compostos foron finalmente caracterizados e un equipo de Merck describiu a nova especie que os producía en 1978, que nomeou como Streptomyces avermitilis (co adxectivo que indicaba que mataba vermes). En 2002, Yoko Takahashi e outros no Instituto Kitasato para as Ciencias da Vida, da Universidade Kitasato, propuxeron que Streptomyces avermitilis fose renomeado como Streptomyces avermectinius.
Dose
Unha terapia usada comunmente en tempos recentes estaba baseada na administración oral, parenteral, tópica (como as gotas repelentes de pulgas da veterinaria) de avermectinas. Mostran actividade cun amplo rango de nematodos e artrópodos parasitos de animais domésticos a doses de 300 μg/kg ou menos. A diferenza dos antibióticos macrólidos ou polienos, carece de actividades antibacterianas ou antifúnxicas significativas.
Mecanismo de acción
As avermectinas bloquean a transmisión da actividade eléctrica en nervios de invertebrados e células musculares principalmente ao ampliaren os efectos do glutamato na canle de cloruros regulada por glutamato que é específica dos invertebrados protóstomos, con menores efectos sobre os receptores do ácido gamma-aminobutírico (GABA). Isto causa un influxo de ións cloruro nas células, que orixina a hiperpolarización e seguidamente a parálise dos sistemas neuromusculares do invertebrado; doses comparables non son tóxicas para os mamíferos porque non posúen as canles de cloruro reguladas por gutamato específicas dos protóstomos.
Biosíntese da avermectina
miniatura|Diagrama que mostra a síntese das avermectinas. Secuenciouse o agrupamento de xenes para a biosíntese da avermectina de S. avermitilis. Este cluster de xenes codifica os encimas responsables dos catro pasos necesarios para a produción de avermectina, que son: 1) produción da aglicona da avermectina por policétido sintases, 2) modificación da aglicona, 3) síntese de azucres modificados e 4) glicosilación da aglicona da avermectina modificada. Este agrupamento de xenes pode producir oito avermectinas que teñen diferenzas estruturais menores.
miniatura|Organización da avermectina policétido sintase A aglicona inicial da avermectina sintetízaa a actividade de policétido sintase de catro proteínas (AVES 1, AVES 2, AVES 3 e AVES 4). A actividade deste complexo encimático é similar á das policétido sintases de tipo I. Poden utilizarse o 2-metilbutiril-CoA ou o isobutiril-CoA como unidades de partida, que son estendidas por sete unidades de acetato e cinco de propionato para producir a serie da avermectina “a” ou a serie da “b”, respectivamente. A aglicona inicial libérase despois do dominio tioesterase de AVES 4 pola formación dun éster cíclico intramolecular.
A aglicona inicial da avermectina segue modificándose despois por outros encimas do agrupamento de xenes para a biosíntese da avermectina. AveE ten unha actividade de citocromo P450 monooxixenase e facilita a formación do anel furano entre C6 e C8. AveF ten actividade de cetorredutase dependente de NAD(P)H que reduce o grupo ceto de C5 a un hidroxilo. AveC inflúe na actividade de deshidratase no módulo dous (que afecta a C22-C23), aínda que o mecanismo polo cal o fai non está claro. AveD ten actividade de C5 O-metiltransferase dependente de SAM. Que sexa AveC ou ben AveD quen actúe sobre a aglicona determina se a aglicona da avermectina resultante producirá un tipo ou serie de avermectina ou outro.
Outros usos
A abamectina é o ingrediente activo nalgunhas trampas de isco para formigas comerciais. A ivermectina ten unha ampla variedade de usos nos seres humanos. De acordo coa publicación titulada "Ivermectin: “Wonder Drug” from Japan: the human use perspective", escrita polos descubridores do fármaco Satoshi Ōmura e Andy Crump da Academia do Xapón, a ivermectina mellorou a vida de miles de millóns de persoas de todo o mundo e non só polo seu uso como antiparasitario.
Alvania cancellata
Alvania cancellata é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Da Costa en 1778.
Dinastía salia
miniatura|500px|Árbore familiar da dinastía Salia A dinastía Salia, ou dinastía francona, foi unha dinastía da Alta Idade Media que chegou a ter a catro dos seus membros como reis de Alemaña (entre 1024 e 1125).
Os catro reis de Alemaña tamén foron coroados como emperadores do Sacro Imperio Romano Xermánico (1027-1125) e é na historia do Sacro Imperio onde o termo dinastía Salia se refire a estes catro emperadores.
Argulus
Argulus é un xénero de crustáceos maxilópodos branquiúros da familia dos argúlidos (Argulidae). Os seus membros coñécense como argulos, papulos ou piollos dos peixes. A causa dos seus hábitos alimenticios especializados no parasitismo de peixes, presentan unha elevada importancia económica na produción piscícola.
Dinastía salia
Emperadores Salios
Os catro reis Salios da dinastía gobernaron o Sacro Imperio desde 1027 até 1125, e estableceron firmemente ao Sacro Imperio como a maior potencia europea da época. O seu principal logro foi o desenvolvemento dunha estrutura administrativa permanente para o seu Imperio, baseada no ascenso dunha clase social de funcionarios públicos que só respondían ante a coroa.
Argulus
Taxonomía
Este xénero foi descrito orixinalmente no ano 1785 polo naturalista danés Müller.
Hábitos
dereita|miniatura|200x200px|Argulus parasitando un peixe. dereita|miniatura|200x200px|[[Argulus japonicus.]] dereita|miniatura|241x241px|[[Argulus coregoni.]] Estes crustáceos acuáticos de desenvolvemento directo atópanse por todo o mundo, tanto no mar como en auga doce. Aínda que tamén se observou parasitando especies de ras e salamántigas, maiormente son ectoparasitos de peixes dunha enorme variedade de especies. Cando chega a unha vítima, introdúcelle o seu estilete bucal, polo cal inxecta encimas dixestivas que licuifican o tecido, para logo alimentarse da papa resultante, absorbéndoa.
O peixe afectado incrementa a súa secreción de mucus, desenvolvendo na pel lesións ulcerosas e reaccións inflamatorias; en casos onde o cadro se agrava, chéganse a comprometer as capas máis profundas da derme. Normalmente o peixe presenta unha sintomatoloxía característica, consistente en alteracións na conduta, progresiva anemia, perda de peso e unha coloración máis escura, isto último prodúcese como resultado dunha modificación do padrón de coloración normal ao verse alterados os cromatóforos pola acción das toxinas dos estiletes. O dano no hospedador adoita agravarse xa que, como resultado da súa actividade, xérase unha físgoa por onde penetran axentes patóxenos, producindo infeccións fúnxicas e bacteriais, sumado a que o peixe sofre un proceso de inmunodepresión (tensión). Ataca tanto peixes en liberdade en ambientes naturais como os confinados en establecementos de piscicultura e até peixes en acuarios domésticos. A doenza que contraen os peixes denomínase argulose.
Subdivisión
Este xénero componse das seguintes especies:
Protórax
Estrutura e características
Os seus principais escleritos (placas exoesqueléticas) son o pronoto (na rexión dorsal), o prosterno (na rexión ventral), e as propleuras (nas partes laterais de cada lado).
O protórax nunca porta ás nos insectos actuais, aínda que algúns grupos fósiles posuían aleróns homólogos das ás verdadeiras, como no caso dos Palaeodictyoptera. Todos os insectos adultos teñen patas no protórax, aínda que nuns poucos grupos, como nas bolboretas da familia dos ninfálidos as patas dianteiras están moi reducidas.
En moitos grupos de insectos o pronoto está reducido en tamaño, pero nuns poucos está hipertrofiado, como é o caso dos coleópteros, onde se expande para formar toda a superficie dorsal do tórax, e de moitos membrácidos (hemípteros), onde o pronoto está expandido orixinando raras formas, que perfeccionan o seu mimetismo ou cripse.
Stowaway (filme de 2021)
Stowaway é un filme xermano-estadounidense de 2021 escrito por Joe Penna e Ryan Morrison e dirixido por Penna. O filme está protagonizado por Anna Kendrick, Daniel Dae Kim, Shamier Anderson e Toni Collette. O filme estreouse a través de Netflix e Prime Video (no Canadá) o 22 de abril de 2021.
Reservas naturais de Aïr e de Teneré
As reservas naturais de Aïr e de Teneré son unha reserva nacional natural en Níxer que inclúe varias designacións de reserva superpostas. Foron declaradas Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1991. Abrague tanto a metade oriental das montañas de Aïr e as seccións occidentais do deserto do Teneré. Foi identificada como unha área importante para a conservación das aves por BirdLife International.
Fundación Lucentum Baloncesto
O Fundación Lucentum Baloncesto Alicante, coñecido tamén como HLA Alicante por motivos de patrocinio, é un club de baloncesto español, da cidade de Alacant, Comunidade Valenciana. Foi fundado en 2015 como sucesor do desaparecido CB Lucentum Alicante. Actualmente compite na Liga LEB Ouro.
Xosé Antonio Moreno
Xosé Antonio Moreno, nado en Vigo en setembro de 1952 e finado na mesma cidade o 3 de decembro de 2001, foi un profesor e escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Filosofía pola Universidade de Santiago de Compostela, foi catedrático de filosofía nun instituto vigués. Deuse a coñecer en 1995 coa publicación de O cable inglés, libro de relatos co que gañou o premio Café Dublín.
Finou en Vigo aos 49 anos de idade.
António Carlos Cortez
António Carlos Cortez, nado en Lisboa en 1976, é un poeta, crítico literario e profesor portugués.
Traxectoria
Profesor de Portugués e de literatura portuguesa. Investigador do CEHUM (Centro de Estudos Humanísticos da Universidade do Minho.) É especialista en Literatura Moderna e Contemporánea. Actualmente é Consultor do Plano Nacional das Artes e formador de professores. Foi consultor do Plano Nacional de Leitura en Portugal entre 2010 e 2016 e tamén foi membro da dirección do PEN Clube Portugués.
Colaborador permanente do Jornal de Letras, coa columna «Palavra de Poesia», columnista do Público e das revistas Colóquio-Letras e Relâmpago.
Matilde de Flandres
Matilde de Flandres, nada c. 1031 e finada o 2 de novembro de 1083, foi a esposa do rei de Inglaterra Guillerme o Conquistador.
Traxectoria
Era filla do conde de Flandres Balduíno V e Adela, e, a través dela, neta do rei Roberto II de Francia. Casou con Guillerme en 1053, cando el só era duque de Normandía. Ela axudoulle a se preparar para a invasión de Inglaterra e deulle once fillos.
Morreu en 1083 aos 51 anos. Despois da súa morte Guillerme volveuse máis despótico e este cambio de carácter foi atribuído á perda de Matilde.
Matrimonio e descendentes
Matilde casou con Guillerme en 1053, na capela de Notre Dame en Eu (Normandía). O número de fillos que tiveron é incerto e varía segundo as fontes, pero parece estar entre os nove e os doce. Os nove fillos nos que hai unanimidade son:
António Carlos Cortez
Traxectoria
Ten poemas seus traducidos a diversas linguas europeas. Figura en varias antoloxías, como Escribiré en el Piano – 101 poemas portugueses (México, 2015).
Black Earth Rising
Black Earth Rising é unha serie de televisión británica de 2018 escrita e dirixido por Hugo Blick. Conta a historia da investigación internacional de criminais de guerra. A serie é unha coprodución entre BBC Two e Netflix. A serie estreouse en BBC Two no Reino Unido o 10 de setembro de 2018; Netflix comezou a retransmisión en liña internacionalmente o 25 de xaneiro de 2019.
Sinopse
A historia céntrase en Kate Ashby, que traballa como investigadora legal no bufete londiniense de Michael Ennis. Cando a nai adoptiva de Kate, Eve, toma un caso para procesar un líder da milicia africana, a historia empurra a Michael e Kate nunha viaxe que cambiará as súas vidas para sempre.
María de Dios Silva
María del Pilar Josefa de Dios Silva, nada na Coruña o 7 de xullo de 1889, foi unha mestra galega.
Traxectoria
Filla de Agustín de Dios e Pilar Silva. Estudou maxisterio na Escola Normal da Coruña. Foi nomeada instrutora auxiliar do Hospicio municipal da Coruña en 1933. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituída. Foi nomeada mestra do Sanatorio de nenos de Oza en 1961. En 1964 presentou unha petición de auxilio por ancianidade á Xunta Provincial de Beneficencia da Coruña.
Masturbación coas mamas
thumb|dereita|Unha ilustración de relacións mamarias, co home [[exaculación|exaculando]]
A masturbacion coas mamas ou coito mamario é un acto sexual, que se realiza como preludio ou como sexo sen penetración, que implica a estimulación do pene cos peitos dunha muller e viceversa. Implica colocar o pene entre os peitos dunha muller e mover o pene cara arriba e abaixo para simular a penetración sexual e para crear pracer sexual. Pódese usar como alternativa a unha masturbación manual.
Práctica
As relacións sexuais coas mamas consiste nun home axeonllado ou sentado no estómago ou no peito dunha muller, colocando o seu pene erecto sobre o seu escote e frotando ou empuxando mentres os seos son apertados ao redor do eixe do pene, tanto pola muller como polo home, creando unha tensión similar á masturbación, e simulando sexo con penetración. Pódese usar un lubricante ou saliva entre os peitos ou no pene. Alternativamente, a muller pode apertar os seus peitos ao redor do pene e movelos cara adiante e cara atrás. Outras posicións implican o home de pé mentres a muller se axeonlla ou o home deitado coa muller enriba.
Nalgúns casos, o coito mamario pódese combinar co sexo oral. As relacións mamarias pódense realizar cara a cara ou cabeza a pes.
thumb|Muller completamente acostada recibindo o pene masculino entre as súas tetas e realizando un rimjob
O coito coas mamas é adecuado principalmente para mulleres con peitos naturalmente grandes, mentres que se recomenda que as mulleres con peitos máis pequenos estean arriba. Os peitos femininos máis pequenos, porén, tenden a ser máis sensibles que os grandes.
A muller normalmente non recibe estimulación sexual directa durante o coito coas mamas, salvo a estimulación erótica de levar á súa parella ao orgasmo, sen penetración sexual. Porén, Alex Comfort dixo que o coito coas mamas pode producir orgasmos en mulleres con seos sensibles (o que Margot Anand denomina "orgasmos locais da mama"), e foi un dos nove exercicios substitutivos para actividades sexuais penetrativas, como se detalla nos Paradis Charnels de 1903. É posible que o home estimule cos dedos á muller durante o coito coas mamas.
Dado que o coito coas mamas é un acto sexual sen penetración, o risco de transmitir unha infección de transmisión sexual (ITS) que require un contacto directo entre as membranas mucosas, pre-exaculación ou seme redúcese moito. O VIH atópase entre as infeccións que requiren tal contacto directo e, polo tanto, é moi improbable que se transmita a través do coito coas mamas. Un estudo sobre os hábitos de uso do preservativo das traballadoras do sexo de Nova Zelandia dixo que ofrecían varias alternativas de sexo seguro ao sexo vaxinal aos clientes que se negaban a usar un preservativo. Unha traballadora sexual dixo que o coito coas mamas era unha alternativa utilizada, nas relacións coas mamas realizadas por unha muller con peitos grandes a clienta sentíaa como sexo vaxinal penetrativo.
As representacións da práctica, polo menos na publicidade, foron descritas como pornografía ou eróticas. As relacións coas mamas foron ás veces consideradas unha perversión. Sigmund Freud, porén, consideraba que tales extensións de interese sexual caían dentro do rango do normal, a non ser que se marcasen pola exclusividade (é dicir, o repudio de todas as outras formas de contacto sexual).
Termos de argot
Os termos de argot para o coito coas mamas inclúen:
En Arxentina úsase a miúdo o termo "turca" ou "palla turca".
En Brasil úsase o termo "espanhola" ("español" en portugués) e en Portugal "espanholada" ("español" en portugués) para referirse a esta práctica sexual.
En Francia úsase o termo "branlette espagnole" ("palla española" en francés) para referirse a esta práctica sexual.
En Italia úsase o termo "Spagnola" ("española" en italiano) para referirse a esta práctica sexual.
En Polonia o termo "miłość hiszpańska" ("amor español" en polaco) úsase para referirse a esta práctica sexual.
En Alemaña úsase o termo "spanisch" ("española" en alemán) para referirse a esta práctica sexual.
A industria do sexo xaponesa usa o termo "paizuri" (derivado de oppai, palabra coloquial para o peito).
Calosoma
Calosoma é un xénero de insectos coleópteros da suborde dos adéfagos, pertencente á familia dos carábidos, subfamilia dos carabinos e tribo dos carabini.
Características
Calosoma é un xénero de grandes escaravellos terrestres que se encontran principalmente en todo o hemisferio norte e que se denominan vulgarmente en varios idiomas como "cazadores ou buscadores de eirugas". Moitas das súas case duascentas especies son en gran parte ou totalmente negras, pero algunhas teñen unha coloración metálica brillante. Producen unha secreción con mal olor por glándulas situadas próximas ao extremo distal do abdome. Son recoñecíbeis polo seu tórax grande, que é case do tamaño do abdome e moito máis ancho que a cabeza.
Varias especies destes escaravellos, especialmente Calosoma semilaeve, son especialmente comúns en California.
Especie introducida
En 1905, Calosoma sycophanta foi importada a Nova Inglaterra para o control da avelaíña Lymantria dispar. A especie é un voraz consumidor de eirugas durante a súa etapa larvaria e como adulta, do mesmo xeito que outras especies do xénero. Por esta razón, xeralmente considéranse insectos beneficiosos.
Descrición
O xénero foi descrito en 1801 polo entomólogo alemán Friedrich Weber.
Etimoloxía
O nome científico Calosoma está formado pola unión dos elementos do latín científico calo- e -soma. O primeiro deles deriva do grego antigo καλός kalós, "beleza", e o segundo do grego antigo σῶμα sōma, "corpo". Literalmente, "os de corpo fermoso".
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceusa tamén polos seguintes sinónimos:
Especies
Lista das 188 especies descritas do xénero Calosoma:
Dong Feng 1
thumb|250px|Un DF-1 no Muso Militar da Revolución Popular China.
Dong Feng 1, tamén coñecido como DF-1, foi un mísil balístico de curto alcance da República Popular da China comezado a ser desenvolvido nos anos 1960.
Características
O DF-1 era unha versión licenciada do mísil soviético R-2, á súa vez unha versión mellorada do V-2 alemán. Comezou a fabricarse en 1957 pero xa en 1960 foi posto fora de servizo.
Club Sal Lence
O Club Sal Lence de La Coruña de Fútbol Sala foi un club de futsal feminino da cidade da Coruña, campión da Primeira División de Mulleres de fútbol sala e Copa da Raíña nos anos 90.
Historia
Foi fundado en 1984 por Víctor Siero no colexio Sal Lence do barrio coruñés dos Castros. Formado por xogadoras coruñesas e dirixido por Manuel del Castillo, foi o primeiro club feminino que rexistrou o seu nome na lista da Real Federación Española de Fútbol. Nos seus primeiros anos comezou a gañar competicións locais e rexionais, a partir de 1987 comezou a participar en torneos nacionais como a liga nacional e a copa antes de ser organizado pola RFEF. Logrou os seus maiores éxitos entre 1994 e 1996, onde conseguiu ser bicampión de liga e un dobrete cunha Copa de España feminina de fútbol sala.
A partir de 1999, comeza o seu declive co descenso á liga rexional ata que desencadeou nunha fusión en 2005 -tras o descenso da liga rexional á provincial- co Viaxes Amarelle FSF, un equipo da localidade de Santa Comba. Trala fusión, o club perde o seu nome e Viajes Amarelle FSF cambia a súa sede á Coruña e xoga os seus partidos na cidade.
Selección española
Tres xogadoras do club -Ana Silva, Beatriz Seijas e María Varela- formaron parte da primeira selección española feminina de fútbol sala. Selección que xogou o seu primeiro partido o 29 de decembro de 1990 en Narón cunha vitoria por 4-1 contra Portugal. Nuria e Celia Iglesias tamén foron internacionais.
Wikipedia en gun
A Wikipedia en gun é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua gun. Foi creada o 23 de marzo de 2022.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Dodecapole
miniatura|Dodecapole 1. Dodecapole, tamén coñecidos como Dodecahedron e Porcupine, foron un par de satélites artificiais dos Estados Unidos.
Características
Os dous satélites Dodecapole eran esferas de 26 cm de diámetro con doce elementos na superficie que lle permitían despregar doce barras de 1,27 cm de diámetro e 7,62 m de longo normais ás caras dun dodecaedro imaxinario. Os satélites serviron como obxectivos pasivos para a calibración de radares na superficie. Foron construídos polo Naval Research Laboratory. Dodecapole 1 foi lanzado o 9 de marzo de 1965 mediante un foguete Thor Agena, mentres que Dodecapole 2 o foi o 13 de agosto dese mesmo ano mediante un Thor Ablestar.
Túpac Amaru III
Juan Bustamante Dueñas, nado en Vilque o 24 de xuño de 1808 e finado en Pusi o 3 de xaneiro de 1868, coñecido como Túpac Amaru III, foi un líder indíxena peruano que, en demanda de xustiza social, liderou unha rebelión campesiña en Puno, entre 1867 e 1868. Derrotado, foi executado.
Ivete Sangalo
Os inicios coa Banda Eva
Ivete Sangalo pasou a súa infancia na súa cidade natal de Juazeiro, no Estado de Baía. A paixón pola música naceu grazas a algunhas actuacións escolares; máis tarde comezou a súa carreira cantando en bares. Despois de gañar un Prêmio Caimmi, o equivalente aos Grammy no Estado de Baía, foi contactada por Sony Music, quen a asinou.
En 1993, Sony decidiu volver a montar o grupo axé Banda Eva e escolleu a Sangalo como voz da banda. Co seu rostro carismático, o álbum debut saltou inmediatamente á cima das listas de música no Brasil. O primeiro disco de Sangalo gravado en directo coa Banda Eva, Banda Eva Ao Vivo, foi o disco máis exitoso da banda, con máis dun millón de copias vendidas.
Carreira en solitario
En 2001 saíu o terceiro disco de Sangalo, Festa, que contén a canción homónima, posteriormente extraída como single e retransmitida tanto na radio como na televisión a través dun videoclip. O sinxelo impulsou o éxito do álbum, que volveu premiar á cantante co estado de platino. Ademais, Festa converteuse na canción do ano 2001 no Brasil.
O sétimo álbum de Ivete Sangalo As Supernovas, publicado en 2005, acadou o triplo platino en moi pouco tempo. O álbum, que presenta unha musicalidade lixeiramente máis lenta que os outros, presenta algúns temas ao estilo dos setenta, cunha forte influencia do cantante brasileiro Ed Motta, e tamén inclúe o tema "Soy Loco por ti America" de Gilberto Gil. A canción do mesmo nome deste disco foi utilizada como tema principal da telenovela América (emitida por Rede Globo), chegando así a ser bastante coñecida polo gran público. Outros temas contidos en As Supernovas, como "Como Tu" (parellada con Margareth Menezes), "Abalou" e "Quando a Chuva Passar" acadaron posicións notables nas listas musicais brasileiras; este último tema foi nomeado aos Latin Grammy Awards.
En 2006, Ivete Sangalo visitou Santiago de Compostela e Vigo, actuando no festival "Para Vigo me voy" xunto a Milton Nascimento, Toquinho e Gabriel O Pensador. O 16 de decembro dese mesmo ano, Ivete Sangalo actuou no maior estadio do mundo, o Maracanã, cuxo espectáculo foi gravado no DVD As Supernovas Show. Deste xeito, Sangalo converteuse no segundo cantante brasileiro en organizar un concerto nese estadio, despois do dúo Sandy & Junior en 2002.
O 4 de setembro de 2010 Ivete Sangalo gravou o seu DVD "Multishow ao vivo - Ivete Sangalo no Madison Square Garden" no Madison Square Garden de Nova York.
En 2013 cantou con Laura Pausini Le Cose che vivi con motivo do lanzamento da colección para os 20 anos de carreira da cantante italiana.
En 2014, durante a presentación no Festival de Verão de Salvador, Ivete foi homenaxeada por ser a única artista a ter participado de todas as quince edicións, e participou xunto a quince cantores escollidos e convidados persoalmente por ela: Gilberto Gil, Saulo Fernandes, Carlinhos Brown, Durval Lelys, Xanddy (da Harmonia do Samba), Netinho, Compadre Washington (do É o Tchan), Tatau (do Ara Ketu), Alexandre Peixe, Jau, Ricardo Chaves, Ninha (do Tribahia), Denny (do Timbalada), Leo Cavalcanti (do A Zorra) e o guitarrista Armandinho. Após a danza, Ivete e os artistas cantaran "We Are the World of Carnaval".
En maio de 2016, participou no Rock in Rio en Lisboa, ademais do previsto día 28 actuou o 29 debido a un problema de saúde da cantora Ariana Grande. En setembro lanzou o single promocional "Transformar", xunto ao cantante británico Calum Scott, sendo tema oficial dos Xogos Paralímpicos de Verán de 2016.
Durante a pandemia de COVID-19, en 2020 lanzou un video-clip en colaboración con Whindersson Nunes e outros músicos, gravado cada un desde a súa casa.
En 2021, TV Globo confirmou a Ivete para dirixir The Masked Singer Brasil. O programa tivo moito éxito e confirmaron unha segunda tempada, coa confirmación da cantante. En novembro de 2021, anunciouse que Ivete asinara con HBO Max para a serie documental Onda Boa com Ivete, no que se mostra o proceso creativo dun EP en que a Ivete Sangalo gravaría unha canción con cada artista (Gloria Groove, Vanessa da Mata, Carlinhos Brown, Agnes Nunes, Iza, etc.). Cada episodio foi lanzado unha vez á semana entre o 20 de xaneiro e o 17 de febreiro de 2022. Tamén en febreiro, o álbum do mesmo nome foi lanzado en plataformas de streaming, que contén as músicas incluídas na serie documental, ademais de tres novas cancións.
En marzo de 2022, anunciouse que o selo Caco Music que leva coa cantante desde 2005 cambiou de nome por IESSI Music, e que agora é el quen se ocupa dos mestres do artista, mentres que o selo Universal é o responsable da distribución dos materiais. Ao mes seguinte, o cantante estreou a xira Tudo Colorido, promocionando Onda Boa con Ivete; o concerto da xira celebrado en Juazeiro, cidade natal da cantante, no seu 50 aniversario, foi retransmitido como especial por TV Globo.
Manuel Moinelo
Manuel Moinelo Allegue, nado na Coruña en 1955, é un político galego de Cidadáns.
Traxectoria
Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela entre 1973 e 1977 sen chegar a rematar a carreira. Traballou como directivo en empresas do sector dos seguros e logo na banca. En 2014 entrou a militar en Cidadáns, foi subdelegado territorial da Coruña (2016-2017) e como tal membro do Comité Territorial Autonómico. Tamén foi voceiro da agrupación de Oleiros (2017-2020). Nas eleccións municipais de 2019 foi de cabeza de lista no seu partido en Oleiros, e como a súa forza logrou un concelleiro entrou como edil na corporación municipal. Dende setembro de 2022 é o responsable de concelleiros de Cidadáns en Galicia e a súa formación escolleuno para encabezar a lista na Coruña, nunha candidatura na que ía participar Democracia Coruñesa de Miguel Ángel Rosende, mais que acabou por se integrar en Cidadáns.
Base aérea de Dombarovski
miniatura|250px|Instalacións de montaxe, ensamblaxe e probas da base aérea de Dombarovski. A base aérea de Dombarovski é unha base da Forza Aérea de Rusia usada como lugar de proba de mísiles e centro de lanzamento de foguetes espaciais.
Características
A base comezou a usarse en 1964 e inicialmente se operaba mísiles balísticos intercontinentais como os R-36 e o R-36M. Coa entrada en servizo do foguete espacial Dnepr, derivado do R-36, a base comezou a usarse tamén como centro de lanzamento espacial.
Ana Garrido González
Ana Garrido González, nada en Vigo en 1980, é unha profesora e investigadora galega.
Traxectoria
É licenciada en filoloxía pola Universidade de Santiago de Compostela e doutora en humanidades con especialidade en literatura pola Uniwersytet Warszawski. Foi lectora de galego na Universidade de Varsovia entre 2010 e 2013. Na actualidade é profesora adxunta do Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego da Facultade de Linguas Modernas da Universidade de Varsovia.
Recibiu o Premio de Ensaio Xohana Torres (2019) por Xohana Torres: da viúva de vivo a muller navegante. Ademais deste ensaio, publicado pola USC, foi coordinadora de varios volumes colectivos e monográficos, entre outros: Identidade, memoria e xénero: un achegamento panorámico aos Estudos Galegos (2014), Identidad, género y nuevas subjetividades en las literaturas hispánicas (2016) e Identidade(s) e xénero(s) na cultura galega: unha achega interdisciplinar (2018). Tamén é autora de numerosos artigos académicos sobre literatura e emigración, estudos de xénero e narrativa peninsular contemporánea en revistas como Madrygal, Itinerarios, Galicia 21, Abriu, e Sociocrticism. Ademais, é membro dos Grupos de Investigación Género, Identidad y Discurso en España y América Latina (GENIA) e (OTRA)Iberia (Otras Representaciones, Culturas e Identidades en la Península Ibérica). Desde 2019 é secretaria da Asociación Internacional de Estudos Galegos.
Recoñecementos
Premio Xohana Torres de ensaio 2019 por Xohana Torres, da viúva de vivo á muller navegante.
Parque Nacional das Montañas do Tumucumaque
O Parque Nacional das Montañas do Tumucumaque (en Parque Nacional Montanhas do Tumucumaque) é un parque nacional do Brasil que se atopa na selva amazónica dos estados de Amapá e Pará. Limita polo norte coa Güiana Francesa e Suriname.
Historia
Tumucumaque foi declarado parque nacional o 23 de agosto de 2002 polo Goberno do Brasil, despois de colaborar co Fondo Mundial para a Natureza. Forma parte do Corredor de Biodiversidade de Amapá, creado en 2003. A unidade de conservación é mantida polo Programa Áreas Protexidas da Amazonia. O seu Plan de Ordenación publicouse o 10 de marzo de 2010.
Johann Strauss
Johann Strauss pode referirse a:
Yann LeCun
Yann LeCun, nado o 8 de xullo de 1960 é un científico da computación francés que traballa principalmente nos campos da aprendizaxe automática, a visión artificial por ordenador, a robótica móbil e a neurociencia computacional.
Traxectoria
ÉSilver professor do Instituto Courant de Ciencias Matemáticas da Universidade de Nova York e vicepresidente e científico xefe de intelixencia artificial (IA) en Facebook.
En marzo de 2019, recibiu o Premio Turing 2018, compartido con Yoshua Bengio e Geoffrey Hinton.
Xeberico
Xeberico (en latín: Gebericus) foi, segundo a Getica de Xordanes (un escritor bizantino do século VI), un xefe militar tervingo (rei) do século IV.
Traxectoria
Xeberico era fillo do nobre Hilderido, neto de Ovida e bisneto de Nidada.
Segundo Xordanes, sucedeu a Ariarico e ao seu fillo Aorico no trono dos tervingos. No 334, dous anos despois de que se confirmase o foedus entre Ariarico e o emperador Constantino o Grande (reinado 306–337), dirixiu aos tervingos nun ataque contra os sármatas, os seus veciños do noroeste, que ese ano estaban divididos en dous grupos por mor dunha guerra civil: unha parte asentouse no interior do Imperio Romano e a outra estaba baixo a protección do rei vándalo asdingo Visumaro. Segundo Xordanes, Xeberico dirixiuse contra Visumaro, que foi derrotado no 335, e despois regresou ás súas terras no Baixo Danubio.
Algún tempo despois desta vitoria, Xeberico morreu e foi sucedido polo amalo Hermanarico. Este, mencionado por Amiano Marcelino como un rei dos grutungos, foi derrotado polos hunos do leste, quen derrotaran e uniron forzas aos alanos que vivían preto do río Don.
Santa Úrsula
Como topónimo fai referencia a:
Akera bullata
Akera bullata é unha especie de molusco gasterópodo da subclase dos heterobranquios, infraclase dos eutineuros, orde dos aplisíidos, superfamilia dos akeroideos e familia dos akéridos, integrada no seu único xénero, Akera.
Esta especie é o único representante europeo do xénero Akera.
Descrición
A especie foi descrita en 1776 polo naturalista danés Otto Friedrich Müller, no seu traballo Zoologiae Danicae Prodromus, seu Animalium Daniae et Norvegiae Indigenarum characteres, nomina, et synonyma imprimis popularium.... Copenhagen. Ver en PDF
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
É un representante primitivo das lesmas de mar. É unha lesma grande, con cuncha. O seu corpo é alongado e está provisto de grandes lóbulos parapodiais (parápodos) que lle permiten nadar. Non ten tentáculos na cabeza. A cuncha, visíbel na parte traseira do animal, é ovalada, duns 40 mm de lonxitude, pero demasiado pequena para conter todo o seu corpo. Ten un característico devanado de 6 xiros. O manto remata na parte traseira, cun apéndice fino e longo que sobresae da cuncha. A parte dianteira do corpo do animal está destinada a escavar, e esta lesma pasa gran parte da súa vida enterrada na area ou na lama. De feito, só sae á superficie durante a época de cría.
O corpo ten unha cor que varía do gris ao alaranxado, con manchas brancas ou escuras. A súa cuncha, de cor branca ou marrón, é fráxil e lisa, de forma ovoide, co vértice truncado e o ápice apenas saínte, e con liñas de crecemento abundantes, a abertura é alongada, moi ancha xunto á base. Non é un nadador áxil. Usa os seus amplos parápodos, mantidos xuntos por un funil sobre a cabeza, para remar cando se perturba.
Distribución
Akera bullata encóntrase no Atlántico, desde Noruega até as illas Canarias, e no Mediterráneo.
Na ría de Vigo
Na ría de Vigo encontráronse espécimes vivos bastante abundantes no lagoon (lagoa costeira) das illas Cíes, na súa zona sur. Tamén en varios puntos do interior da ría. Aparece especialmente nas depuradoras de mexillóns en gran cantidade, e nas bateas.
Hábitat
Vive sobre fondos de area ou lamacentos, principalmente nas praderías de zosteras, encontándose nos niveis infralitoral e circalitoral.
Na ría de Vigo
Na ría de Vigo vive sobre fondos de lama con algas, desde pouca profundidade e en augas tranquilas, até fondos de 8 a 10 m.
Nurtrición
É un animal herbívoro, equipado cunha rádula (cinta membranosa cuberta de dentículos quitinosos transversais), coa que raspa as plantas, alimentándose de fanerógamas mariñas dos xéneros Zostera e Posidonia.
Reprodución
Durante o período de apareamento estas lesmas forman longas cadeas de individuos, o un tras do outro, que se arrastran polo fondo. No Mediterráneo o período de posta é de marzo a abril. Os ovos son como filamentos amarelos claros enredados coma os espaguetes. Aseméllanse aos ovos das borrachas pero son máis finos, menos voluminosos e de cor máis clara.
Primal (serie de televisión)
Primal é unha serie de animación estadounidense creada e dirixida por Genndy Tartakovsky para Cartoon Network. Primal combina elementos de fantasía, terror, acción e aventura. O primeiro episodio estreouse o 8 de outubro de 2019. A primeira tempada componse de 10 episodios, cuxa primeira metade se estrearon diariamente na primeira semana. A segunda metade da tempada estreouse o 4 de outubro de 2020. O 21 de novembro de 2019 saíu o filme Primal: Tales of Savagery, proxectado no London West Hollywood de Beverly Hills e no que se recollen e recontan os 4 primeiros episodios.
A crítica gabou a serie, particularmente a súa animación, o seu ritmo, a edición e a narración. Gañou 3 premios Emmy de Animación ao mellor artista de guión gráfico (para Genndy Tartakovsky), ao director artístico (para Scott Wills) e ao deseño de personaxes (para Stephen DeStefano).
Claudio Calviño Cobas
Traxectoria
Fillo de Benita Cobas. Médico en Meaño. Foi alcalde de Meaño de 1891 ata a súa morte en febreiro de 1892.
Primal (serie de televisión)
En agosto de 2020 a serie renovou por outra tempada de 10 episodios, que se estreou o 22 de xullo de 2022.
Claudio Calviño Cobas
Vida persoal
Casou con María Domínguez e foi pai de María, Manuela e José Calviño Domínguez.
Primal (serie de televisión)
Sinopse
Ambientada nun mundo anacrónico de ficción e fantasía prehistórica, a serie trata a relación entre un home das cavernas e unha femia de tiranosauro (chamados respectivamente “Spear” e “Fang” nas notas e nos créditos) que loitan por sobrevivir ao térense que enfrontar a perigosos inimigos.
Personaxes
En comparanza con outros traballos de Tartakovsky nos que hai moitos personaxes, Primal inicialmente só introduce dous protagonistas que van encontrando diferentes animais prehistóricos ou fantásticos e varias tribos de homínidos. Tartakovsky indicou que aínda que a serie ten unha inspiración principalmente fantástica, tamén hai animais baseados en animais prehistóricos reais, así como criaturas mitolóxicas e outras creadas polos artistas do proxecto.
Robert Golob
Robert Golob nado en Šempeter pri Gorici o 23 de xaneiro de 1967, é un empresario e político esloveno que exerce como primeiro ministro de Eslovenia desde o 1 de xuño de 2022. É o líder do partido político Movemento Liberdade, gañador das eleccións parlamentarias eslovenas de 2022.
Formación
Golob obtivo o seu doutoramento en enxeñaría eléctrica pola Universidade de Ljubljana en 1994. Despois dos seus estudos, foi bolseiro de posdoutoramento Fulbright no Georgia Institute of Technology de Atlanta, Estados Unidos.
Carreira política
Entre maio de 1999 e xuño de 2000 foi secretario de Estado da República de Eslovenia no Ministerio de Asuntos Económicos. En 2004, cofundou unha empresa de comercio de enerxía GEN-I, onde permaneceu como presidente até 2021.
Golob foi membro do partido Eslovenia Positiva, fundado polo alcalde de Ljubljana Zoran Janković, até 2013. Despois pasou ao Partido de Alenka Bratušek, que foi primeiro ministro de Eslovenia de 2013 a 2014, e foi un dos vicepresidentes do partido político.
Despois de dimitir como presidente de GEN-I, Golob decidiu asumir un papel activo na política. En xaneiro de 2022, presentouse á presidencia dun partido verde non parlamentario Z.Dej, que despois das eleccións cambiou o seu nome ao partido Movemento pola Liberdade. O seu partido político participou nas eleccións parlamentarias eslovenas de 2022, gañou as eleccións co 34 % dos votos e 40 escanos.
Bonifacio Sarille Tellado
Bonifacio Sarille Tellado, nado en Castroverde, foi un labrego e político galego.
Traxectoria
Presidente da Unión de Labradores de Montecubeiro en 1931 e 1936. Nas eleccións municipais de 1931 foi elixido concelleiro agrario de Castroverde. Logo do triunfo da Frente Popular foi reposto como concelleiro. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu por Lisboa tras conseguir un pase de fronteira do cuartel do Generalísimo en Salamanca. Exiliouse na Arxentina.
Ana Mariscal
Ana María Rodríguez-Arroyo Mariscal, nada en Madrid o 31 de xullo de 1921 e finada na mesma cidade o 28 de marzo de 1995, foi unha actriz, directora e produtora española. A crítica considerouna unha das mellores directoras de cinema europeo do século XX.
Traxectoria
izquierda|miniatura|235x235px|Mariscal en 1952 Debutou no cinema por casualidad: sendo estudante de Ciencias Exactas acompañou o seu irmán, o actor Luis Arroyo, ás probas para a rodaxe da produción hispano-italiana El último húsar (1940), de Luis Marquina; o director fixouse nela e decidiu darlle o segundo papel feminino do filme. Un anos despois protagonizou Raza, de José Luis Sáenz de Heredia, xunto a Alfredo Mayo, e converteuse nunha das grandes estrelas do cinema español do momento. Iniciou así unha traxectoria chea de grandes éxitos na pantalla grande que se prolongou durante máis dunha década. Rodou durante ese tempo entre outras Vidas cruzadas (Luis Marquina, 1942), Mañana como hoy (Mariano Pombo, 1947), La princesa de los Ursinos (Luis Lucia, 1947), El tambor del Bruch (Ignacio F. Iquino, 1948), Pacto de silencio (Antonio Román, 1949) ou Un hombre va por el camino (Manuel Mur Oti, 1949). Durante a rodaxe desta última coñeceu a Valentín Javier García Fernández, con quen contraeu matrimonio en 1954.
Compaxinou a súa presenza na gran pantalla con destacadas interpretacións sobre os escenarios, onde debutara ao inicio da década no Teatro María Guerrero, da man de Luis Escobar. En 1945, Mariscal representou en Valladolid Don Juan Tenorio de José Zorrilla. Polas noites interpretaba a Dona Inés, mais polas tardes atreveuse co papel de Don Juan, o que foi cualificado por algúns como «irreverente», e chegando a realizarse un xuízo literario contra ela, con acusador, defensor e tribunal. Foi absolta da súa «ousadía».
Ao iniciarse a década dos cincuenta comezou a espazar as súas aparicións como actriz e creou a produtora Bosco Films. Pouco despois comezou a producir, dirixir e escribir os guións dos seus propios filmes: Segundo López, aventurero urbano (1953), Misa en Compostela (1954) e Con la vida hicieron fuego (1959). Foi en 1963, con El camino, cando logrou o recoñecemento da crítica ao seu labor detrás da cámara.
Dongbei Dianying Zhipianchang
Historia
A rendición do Xapón e o final da Segunda guerra mundial levaron á disolución da Manchuria Motion Picture Corporation en 1946, con sede en Changchun. Células do Partido Comunista organizaron os sectores progresistas dos traballadores para garantir que non se perdese o material. As partes que pasaron a mans comunistas integráronse no Yan'an Film Studio e no Dongbei Dianying Zhipianchang, que absorberían o Yan'an Studio o 1 de outubro de 1946, cando foi trasladado a a cidade de Hegang, que actualmente forma parte de Heilongjiang.
Ana Mariscal
Traxectoria
Ademais dos seus propios filmes rodou outros ás ordes de diferentes directores, se ben de xeito moito máis esporádico. Apareceu en títulos de enorme repercusión comercial no seu momento, como Jeromín (Luis Lucia, 1953), Un día perdido (José María Forqué, 1954) e Morena Clara (Luis Lucia, 1954).
Trala súa voda en 1954, a parella marchou á Arxentina, onde permaneceron dous anos. Alí, Mariscal traballou nalgúns filmes como En carne viva, Bacará, de Kurt Land; Enigma de mujer, de Enrique Cahen Salaberry; Los maridos de mamá, de Edgardo Togni. Tamén apareceu na televisión e interpretou no teatro obras de Federico García Lorca.
Dongbei Dianying Zhipianchang
Historia
Considérase que Dongbei Dianying Zhipianchang é o predecesor do actual Changchun Dianying Zhipianchang, xa que o estudo sería trasladado de novo á cidade de Changchun en abril de 1949.
A partir dese momento, separaríanse as divisións de cine e animación. Os animadores, sobre todo o grupo que traballou en películas como Huangdi Meng, trasladaríanse a Shanghai. Alí os irmáns Wan, os talentos da Academia Central de Belas Artes, o Instituto de Arte de Suzhou e outros artistas de renome uniranse para crear o Shanghai Meishu Dianying Zhipianchang.
Ana Mariscal
Traxectoria
Nos seus últimos anos viviu voluntariamente afastada do mundo do espectáculo e dedicouse por completo á literatura. En xaneiro de 1995 foille concedida a Medalla de Ouro ao mérito nas Belas Artes.
Faleceu o 28 de marzo de 1995 aos 71 anos nun hospital de Madrid a causa dun cancro. Foi enterrada ao día seguinte no Cemiterio da Almudena.
Centenario do Celta de Vigo
O Centenario do Celta fai referencia ao conxunto de actos e celebracións realizadas polo Real Club Celta de Vigo para conmemorar os cen anos desde a súa fundación o 23 de agosto de 1923.
Antecedentes
Durante o ano 2022 o equipo directivo do Real Club Celta preparou en distintas reunións a planificación de actos que se ían celebrar ao ano seguinte.