cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manuscrito Voynich
Lingua artificial
Este concepto é bastante antigo, como o proba o libro Philosophical Language (Lingua filosófica) de John Wilkins. Nos exemplos máis coñecidos, as categorías subdivídense engadindo sufixos; como resultado, un texto sobre unha materia concreta tería moitas palabras con prefixos similares. Por exemplo, todos os nomes de plantas empezarían con letras similares, e analogamente con todas as enfermidades etc. Esta característica podería entón explicar a natureza repetitiva do texto Voynich.
Non obstante, ninguén puido asignar un significado plausible a calquera prefixo ou sufixo do manuscrito, ademais de que todos os exemplos coñecidos de linguas filosóficas son bastante tardíos (século XVII).
Engano
As estrañas características do texto do manuscrito (tales como as palabras duplicadas ou triplicadas) e o contido sospeitoso das súas ilustracións (tales como as plantas quiméricas) levaron a moitos a pensar que o manuscrito é realmente un engano.
En 2003 o especialista en computación doutor Gordon Rugg demostrou que se podía reproducir texto con características similares ás que contén o manuscrito, mediante o uso dunha táboa con prefixos, raíces e sufixos, que serían seleccionados e combinados por medio dun pladrón de papel perforado. Este mecanismo, coñecido como «reixa de Cardano», inventouse por 1550 como ferramenta criptográfica. Mais os pseudotextos xerados nos experimentos de Gordon Rugg non teñen as mesmas palabras e frecuencias que o manuscrito Voynich, e o seu parecido co voynichés é só visual, non cuantitativo.
Perdiz de Philby
A perdiz de Philby (Alectoris philbyi), é unha ave da familia Phasianidae, moi relacionada coa perdiz chucar (Alectoris chukar). Vive no suroeste de Arabia e o norte do Iemen. Distínguese doutras especies do xénero Alectoris polas meixelas e a gorxa negras. O seu nome conmemora o esxplorador británico John Philby.
Cymdeithas yr Iaith Gymraeg
miniatura|Cymdeithas yr Iaith, 1972 Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (Sociedade da Lingua Galesa) é un movemento asociativo para a defensa dos dereitos lingüísticos dos falantes de galés. Fundada en 1962, basease na acción directa pacífica. No decurso das súas campañas arredor de 1.000 persoas compareceron diantes os tribunais por participaren nas súas campañas, e moitos foron condenados a prisión. Froito desas campañas conseguíronse a promulgación de leis da lingua galesa, sinalización bilingüe e o establecemento da S4C, a televisión en lingua galesa.
Cymdeithas é un movemento enteiramente dependente dos seus afiliados e simpatizantes para a realización das súas campañas. Ten tan só dous empregados para atender as súas oficinas centrais en Aberystwyth.
As campañas de Cymdeithas yr Iaith Gymraeg abranguen numerosos campos: educación, medios de comunicación, cultura, autoridades locais. Na actualidade levan unha campaña para conseguir unha nova Lei da Lingua Galesa que cubra sectores ignorados na actual, que data de 1993, como as telecomunicacións ou o sector privado.
Ligazóns externas
Web oficial de Cymdeithas Yr Iaith (en galés e inglés)
Grela
O topónimo galego A Grela pode proceder dun feminino diminutivo de grelo con artigo, ou dunha falsa segmentación de Agrela diminutivo de agra (eira, terreo cultivado). Pode referirse a:
Edificio Curbera
O Edificio Curbera é unha construción racionalista situada no número 30 da rúa García Barbón, no centro da cidade de Vigo. Construído en 1939 polo arquitecto vigués Francisco Castro Represas, foi un dos edificios máis altos de Galicia e de España na súa época cos seus trece andares e 50 metros de altura, sendo daquela toda unha revolución construtiva.
Historia
O Edificio Curbera é unha das obras máis senlleiras da arquitectura viguesa do século XX, froito do desenvolvemento da actividade conserveira dos anos 30 na cidade. O promotor do edificio foi o sonado empresario José Curbera, que encargou a finais dos anos trinta do pasado século o deseño dun edificio de vivendas e oficinas a Castro Represas, acorde coas necesidades e moda construtivas da década dos anos 30, que supuxo a eclosión dos rañaceos en toda Europa e especialmente en América do Norte. O edificio supón o segundo rañaceos de Galicia, despois do edificio do Banco Pastor da Coruña, de 40 metros de altura e contruído nos anos vinte. Trátase do mesmo estilo (racionalista) que Castro Represas emprega noutras obras súas previas coma o edificio Sanchón ou o edificio Ribas. Nun principio proxectouse para ter dez andares no canto dos trece actuais, mais durante os traballos decidiuse engadir tres andares máis. Modificouse tamén a distribución do número de vivendas por andar, que pasou de tres a dúas. A fachada ficou inalterada. Os traballos remataron en 1939.
Guitiande, Os Ánxeles, Brión
Guitiande é un lugar da parroquia dos Ánxeles no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 121 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 51 eran homes e 70 eran mulleres.
Rúa Mayor de Madrid
miniatura|Rúa Mayor de Madrid.
Historia
Xa no século XIX derrubouse o Convento para ser construído no mesmo lugar a Casa Cordero e nela o Gran Bazar de la Unión e o Café Lisboa. A finais do XIX ábrese a pastelería La Mallorquina. O 31 de maio de 1906 Afonso XIII contraía matrimonio con Vitoria Uxía de Battenberg. Cando a comitiva se dispoñía a saír da rúa Mayor, o anarquista Mateo Morral, dende o número 88, guindou unha bomba camuflada nun ramo de flores. A parella real resulta ilesa mais a explosión provocou un masacre arredor da carroza.
Carril bici
O concello de Madrid inaugurou o eixo ciclista Mayor - Alcalá o cal atravesa a rúa Mayor na súa totalidade. O sentido de subida é compartido coa circulación, mentres que o sentido de baixada dispón dun carril bici propio segregado, o que obrigou os coches a reducir o espazo que lles pertencía de dous carrís a un carril a 30 Km/h compartido con bicicletas.
India Catalina
India Catalina (c. 1495 — 1529) é unha das figuras indíxenas máis importantes da historia da Colombia, coñecida por se relacionar co conquistador español Pedro de Heredia. Da etnia calamari, foi unha das mulleres máis ricas e influentes na rexión da Cartaxena de Indias, principalmente trala súa conversión no departamento de Bolívar.
Ela foi raptada en 1509, cando tiña 14 anos, polo conquistador Diego de Nicuesa  nunha vila coñecida como Galerazamba, actual Santa Catalina, pois os españois desexaban desbravar o Golfo de Urabá. Despois diso, foi conducida a Santo Domingo, onde adquiriu hábitos cristiáns.
Museo da Ciencia e da Técnica de Cataluña
O Museo da Ciencia e da Técnica de Cataluña (en Museu de la Ciència i de la Tècnica de Catalunya) (coñecido co acrónimo mNACTEC) é unha institución museística que depende do Departameno de Cultura da Generalitat de Cataluña.
O proxecto foi pensado e desenvolvido dende 1983 até 2013 por Eusebi Casanellas Rahola. Dende 2013 está dirixido por Jaume Perarnau i Llorens.
Cerceda (homónimos)
O fitónimo Cerceda pode referirse a:
Pobo kikuyu
O kikuyu é o meirande grupo étnico de Kenya. A súa fala nativa é a lingua kikuyu. O termo Kikuyu é a forma suahili da pronunciación nativa Gĩkũyũ. Os membros do grupo refírense a si mesmos como Agĩkũyũ. Gĩkũyũ quere dicir literalmente "gran sicómoro" e Agĩkũyũ refírese ós "fillos do gran sicómoro".
Segundo o censo de poboación de Kenya do 2009, había aproximadamente 6 622 576 kikuyu en Kenya, arredor do 16,9% da poboación total. Segundo o CIA World Factbook, no 2014 había aproximadamente 9 902 212 kikuyu en Kenya, o 22% da poboación do país.
Dendragapus obscurus
Dendragapus obscurus é unha especie de ave da orde dos galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos, unha das dúas que integran o xénero Dendragapus.
É un tetraonino de tamaño mediano, propio da cordilleira das Montañas Rochosas, en América do Norte, moi semellante ao seu conxénere Dendragapus fuliginosus.
Características
Moi semellante e estreitamente relacionado filoxeneticamente con Dendragapus fuliginosus), antigamente ambas as especies foron consideradas como conespecíficas, pero na actualidade recoñécense como especies independentes.
A plumaxe dos machos adultos e predominantemente escura, e a súa cola é longa, de forma cuadrangular, e de cor gris n a porción distal. Os machos presentan unha bolsa de aire violácea na garganta, rodeada de plumas brancas, e unha carúncula vermella sobre o ollo, visíbeis durante a exhibición nupcial. As plumaxe das femias adultas é apencada, con plumas castañas con marcas brancas e castaño escuras nas partes ventrais.
Hábitat e distribución
O hábitat de cría desta pita do monte son os bordos dos bosques de coníferas e mixtos nas rexións montañosas do oeste de Norte América, desde Alasca e Yukón até Novo México.
Bioloxía
Estas aves on residentes permanentes, pero poden desprazarse a curtas distancias camiñando ou con voos curtos cara a áreas con bosques máis densos en inverno, co estraño hábito de moverse cara a altitudes maiores no inverno.
Numídidos
Os numídidos (Numididae), chamados en varios idiomas galiñas da Guinea ou pintadas, son unha familia de aves da orde Galliformes. Son endémicas do continente africano e encóntranse entre as aves galiformes máis antigas. Aínda que as especies de numídidos modernas son endémicas de África, a Numida meleagris foi introducida en moitos outros lugares.
Dendragapus obscurus
Bioloxía
Aliméntanse no solo, ou nas árbores en inverno. Nesta estación comen principalmente acículas de abetos e de Pseudotsuga taxifolia (abeto de Douglas) e, ocasionalmente, tamén acículas de Tsuga sp. e de Pinus sp. En verán son máis importantes outras plantas (Pteridium, Salix), bagas (Gaultheria, Mahonia, Rubus, Vaccinium) e insectos (particularmente formigas, escaravellos e saltóns).
Numídidos
miniatura|dereita|Pluma dun numídido miniatura|dereita|[[Guttera pucherani en Suráfrica ]] miniatura|Cabeza de [[Acryllium vulturinum parecida á dun voitre ]] miniatura|[[Numida meleagris en Namibia ]]
Dendragapus obscurus
Bioloxía
Na época de celo os machos cantan marcando os seus territorios e fan curtos voos batendo as ás para atraeren ás femias. Os niños son simpes escavacións no solo escondidos entre arbustos ou pólas de árbores caídas. As fembras deixan o territorio dos machos despois do apareamento. Os polos aliméntase de exclusivamente de insectos nos primeiros dez días de vida.
Numídidos
Taxonomía e evolución
Son filoxeneticamente intermedios entre os Phasianinae e os Odontophoridae. Unha liñaxe fósil do Eoceno chamada Telecrex, é hoxe represenada por Agelastes niger, que é unha especie actual nativa dos bosques primarios de África central. O fósil Telecrex, que habitaba en Mongolia, puido dar lugar aos máis antigos dos verdadeiros tetraofasiánidos como Ithaginis e Crossoptilon, que evolucionaron dando lugar a especies adaptadas a montañas de grande altitude cando se ergueu a meseta do Tíbet.
Dendragapus obscurus
Taxonomía
miniatura|240px|Macho exhibíndose na [[parada nupcial.]] miniatura|240px|Femia.
Numídidos
Taxonomía e evolución
Velaquí unha lista de especies de numídidos:
Dendragapus obscurus
Descrición
A especie foi descrita en 1823 polo naturalista estadounidense Thomas Say nunha nota da páxina 14 do traballo ''Exped. Rocky Mt. [James]Phila''. 2ª ed., baixo o nome de Tetrao obscurus.
Numídidos
Descrición
As aves desta familia, que comen insectos e sementes e aniñan no chan, lembran a perdices, pero con cabezas sen plumas, aínda que as dúas especies do xénero Guttera teñen unha distintiva crista negra na cabeza, e Acryllium vulturinum ten unha área suave marrón na caluga. A maioría das especies teñen unha plumaxe gris escura ou negra con densas pintas brancas, pero as especies do xénero Agelastes carecen de pintas (como tamén algunhas variedades da Numida meleagris). Aínda que varias especies son relativamente ben coñecidas, da Guttera plumifera e das do xénero Agelastes sábese pouco. Estas grandes aves miden de 40 a 71 cm de lonxitude e pesan de 700 a 1600 gramos.
Dendragapus obscurus
Etimoloxía
Para a do xénero, véxase Dendragapus.
Numídidos
Comportamento e ecoloxía
As especies das que se ten información son normalmente monógamas, e aparéanse de por vida, ou son monógamas sucesivas; porén, hai excepcións ocasionais na Numida meleagris e na Guttera (pucherani) pucherani, das que hai informes de que son polígamas en catividade. Todas as especies son sociais e normalmente viven en grupos pequenos ou grandes. Aínda que son monógamas, as especies dos xéneros Guttera, Agelastes e Acryllium tenden a unha poliandria social, un trazo compartido con outros galiformes primitivos como o Rollulus rouloul e o Afropavo congensis.
Dendragapus obscurus
Etimoloxía
O epíteto específico fai referencia á vor da súa plumaxe.
Numídidos
Comportamento e ecoloxía
Os numídidos viaxan polo chan seguindo os rabaños de animais e aos monos que se desprazan polas árbores, para alimentarse de esterco e das cousas que lles caen aos monos das árbores. Xogan un papel importante no control das carrachas, moscas, lagostas, escorpións e outros invertebradoss. Capturan larvas no esterco e carcasas de animais mortos.
Todas as especies silvestres son, sen excepción, boas voadoras. Os seus músculos peitoriais son escuros, vascularizados e resistentes, polo que lles permiten manterse en voo durante longas distancias se se ven na necesidade. Os incendios da vexetación herbácea e arbustiva son unha constante ameaza para estas aves e o voo é o xeito máis eficaz de escapar deles.
Algunhas especies, como  Acryllium vulturinum, poden pasar longos períodos sen beber auga, obtendo a humidade dos seus aimentos. As crías son moi semsibles ao tempo climático, especialmente ás temperaturas frías.
Distribución e hábitat
Encóntranse na África subsahariana, algunhas especies case en toda a súa extensión, outras están máis localizadas, como a Guttera plumifera da parte oriental de África central a a Acryllium vulturinum do nordeste de África. Viven en hábitats semiabertos como sabanas ou semidesertos, e algunhas, como a Agelastes niger, habitan principalmente en bosques. Algunhas poden pousarse ns copas das árbores.
A Numida meleagris foi introducida en África oriental, as Indias Occidentais, os Estados Unidos, Gran Bretaña e a India, onde se cría como alimento ou mascota.
Como alimento
A súa carne é máis seca e magra que a de polo e ten un sabor forte a caza. Ten máis proteínas que a carne de polo ou pavo, aproximadamente a metade da graxa que a de polo e algo menos de calorías por gramo. Os ovos destas aves son bastante máis nutritivos que os de polo.
Dendragapus obscurus
Subespecies
Recoñécense as seguintes subespecies:
Controversia taxonómica
Dadas as similitudes entre moitas das especies dos tetraoninos, non hai acordo unánime sobre a taxonomía do xénero Dengragapus.
Así, por exemplo, o Sistema Integrado de Información Taxonómica (ITIS), só considera como válida a especie Dengragapus obscurus, considerando a Dendragapus fuliginosus como unha subespecie desta, Dendragapus obscurus fuliginosus (Ridgway, 1873), utilizando como fonte a Zoonomen - Zoological Nomenclature Resource (23-05-2005). Porén, o Grouse Specialist Group (Grupo de especialistas en pitas do monte) recoñece a ambas as especes, Dendragapus obscurus e Dendragapus fuliginosus, como especies independentes.
Outros consideran a especie Dendragapus falcipennis, que a maioría clasifican como Falcipennis falcipennis. Finalmente, outros consideran a Dendragapus canadensis, especie definida por Linneo como Tetrao canadensis Linnaeus, 1758, que a maioría dos autores clasifican tamén dentro do xénero Falcipennis, como Falcipennis canadensis.
Libertalia
200px|miniatura|Zona na que teoricamente puido atoparse Libertatia segundo as fontes. Libertalia ou Libertatia , era o nome dunha colonia establecida na costa norte de Madagascar, probablemente na illa Nosy Boraha, polo capitán pirata Misson e o dominico Caraccioli a finais do século XVII. De existencia discutida, enmárcase no contexto da piratería dos séculos XVII e XVIII, época de grande auxe de corsarios e bucaneiros e na que floreceron gran número de asentamentos incontrolados dos mesmos.
Historia
Misson e Caraccioli tomaran o mando do buque de guerra francés Victoire á morte do capitán Fourbin en combate naval nas Antillas cun buque inglés. Animados por Caraccioli, lector da Utopía de Tomás Moro, os 200 tripulantes do barco aprópianse del, nomeando capitán do barco a Misson, decidindo dedicarse a liberar escravos dos barcos negreiros como ocupación principal.
Os piratas tomaron a decisión de colectivizar todo o buque, sometendo todas as cuestións ao Voto da Compañía, dar un trato humanitario aos prisioneiros e prohibiron o alcol e a blasfemia; así como obrigarse mutuamente ao traballo e a defensa.
Enarborando unha bandeira branca coa lenda "Por Deus e a Liberdade", puxeron rumbo á costa occidental de África, onde capturaron un barco negreiro holandés, do que liberaron os escravos e gran parte deles pasaron a formar parte da tripulación. Dobraron o Cabo de Boa Esperanza e dirixíronse á illa de Madagascar, territorio que aínda non estaba reclamado por ningunha das potencias da época. Alí atoparon unha baía para desembarcar cunha boa subministración de auga, boas terras de labor e nativos amigables, polo que elixiron o lugar para fundar unha colonia, que lles serviu de base de operacións durante as súas correrías polo Océano Índico. Déronse a si mesmos o nome de Liberi, e renunciando á súa nacionalidade, xuntáronse sen diferenzas de raza, falando unha linguaxe común, mestura do francés, inglés, holandés, portugués e malgaxe nativo, creando un idioma parecido ao esperanto. Puxeron todo o botín nun fondo común e aboliron o diñeiro, xa que non tiñan necesidade del nun lugar onde todo era comunitario, e volvéronse granxeiros.
250px|miniatura|O Capitán Thomas Tew relata as súas singraduras ao gobernador Fletcher. Pintura por Howard Pyle. Unha vez establecidos atopáronse co pirata Thomas Tew, unha persoa nada allea á idea de formar unha colonia, tendo en conta que perdera parte dos seus homes nun intento de desembarco na costa da illa. Este capitán pirata nacera en 1650 en Nova Inglaterra e en 1691 comprara parte do barco Amity. A este barco sumoulle outro pequeno ao mando de George Drew e xuntos dobraron o Cabo e dirixíronse ao Golfo de Adén, onde capturaron un veleiro árabe que lles repuxo unha suma de 3.000 libras para cada home. Dirixíronse cara o sur e foi entón cando se atoparon con Libertatia. Misson quixo fortalecer a colonia e decidiu atacar barcos escravistas no golfo da Guinea, empresa que propuxo a Tew e que este aceptou. Ao mando do Amity dirixiuse a dobrar o Cabo e fronte a el atrapou un barco holandés, o East Indianman, uníndoselles 9 mariños holandeses e desembarcando ao resto. Na costa da Guinea, capturou a un buque negreiro inglés, onde liberou a 240 escravos, entre homes, mulleres e nenos. A colonia foi punto de reparación doutros buques, entre eles o do soado capitán Kidd, que tivo que ver como a metade da súa tripulación uníase á colonia.
200px|esquerda|miniatura|As verdadeiras repúblicas eran os seus barcos.
Os piratas da época
Era normal que nos buques piratas de entón non houbese distincións. Os capitáns elixíanse en votación e eran considerados iguais que os seus compañeiros, tendo como función a de dirixir o barco durante os combates, e sendo iguais á hora de repartir o botín.
Nestes barcos dábase un trato igualitario aos seus tripulantes, polo que non era raro que se convertesen no único sitio onde podía acudir un escravo fuxido e ser tratado en plano de igualdade con todos, do mesmo xeito que os nativos americanos.
Había outras cousas que distinguía aos bucaneiros, eran igualitarios en sexo (houbo capitáns mulleres) e non castigaban a homosexualidade, ao contrario das mariñas civís e militares do momento, onde era severamente castigada. Nos barcos adoitábase permitir o alcol, polo que non era raro que bandearan polo mar sen decidirse a un sitio, e gustábase da música, con ritmos adaptados de África e O Caribe.
Discusión
A historia de Libertalia esta baseada nunha única fonte, o libro do capitán Charles Johnson A General History of the Robberies and Murders of the Most Notorius Pirates, publicado en Londres en 1728.
Pénsase que este capitán é un pseudónimo do escritor Daniel Defoe, autor de Robinson Crusoe, que o utilizou para facer un panexírico das súas ideas, influídas polo partido Whig. Moitos autores táchana de falsa, xa que non hai corroboracións da época; pero o certo é que no momento foi bastante aceptada. O libro do capitán Johnson contiña historias reais doutros piratas e bucaneiros do momento e entón non foi discutida a exactitude das súas historias.
O certo é que naquela época fundáronse varias colonias por parte dos piratas, e moitas delas funcionaban seguindo uns principios colectivistas non moi distintos dos relatados no libro. Discutiuse se o Capitán Misson foi un personaxe real, pero sábese que existiu o Capitán Tew. A historia era crible no momento porque houbo moitas colonias piratas en Madagascar, aínda que poida que o libro sexa unha versión novelada da historia por Defoe.
Castro de Montouto
O castro de Figueroa, castro de Montouto ou Chan do Castro, é un castro situado no monte do Outeiro de Figueroa (Abegondo), por riba do lugar de Figueroa Pequeno, e cunha posible parte en Santín (Montouto) É da idade ferro-romano.
Morfoloxía
Consta dun recinto fortificado que consta dunha croa circular cunha primeira explanada que non pecha o recinto por enteiro e outra de maior tamaño que rodea todo o conxunto. Ten un tamaño de 160 por 200 metros.
A construción da pista entre Figueroa Pequeno e Santín cortou o extremo suroriental do xacemento.
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade o seu solo está adicado ao uso forestal e non é visitable.
Khimki
Khimki (en Химки) é unha cidade do óblast de Moscova en Rusia. Atópase situada ao noroeste de Moscova, á beira da Canle de Moscova. A súa poboación ascendía a 183.551 habitantes no ano 2008.
Historia
A cidade de Khimki estableceuse oficialmente en 1939. Desenvolveuse ao redor da estación de tren co mesmo nome que existe desde 1850 e que forma parte da ruta Moscova-San Petersburgo. Toda a cidade de Jimki ten as fronteiras coa cidade de Moscova. Khimki ten unha sucursal da Biblioteca Estatal de Rusia, que foi protexida na Unión Soviética e máis tarde na Federación Rusa, así como polos xornais en Rusia e a Unión Soviética.
Dinastía de Kushara
A dinastía de Kushara (Kuššara) ou Kusar (Kuššar), foi a dinastía hitita de reis de Kushara fundada por Pithanas e continuada por Anittas, que estableceu o poder hitita sobre a dinastía local hatita que gobernaba en Kanish e Nesa (Neša) e anexionou esta última cidade, que en hitita se chamaba Hattusa e é a moderna Bogazköy (agora Bogazkale). A cidade foi destruída, pero o seu territorio pasou a Kushara, que tamén someteu a vasalaxe aos reis de Zalpa (Zalpuwa) e Purushanda (Burushkhanda).
Khimki
Historia
Nos últimos anos, Khimki, foi un suburbio de Moscova que continuou o seu desenvolvemento e no que se construíron moitos edificios de vivendas. A cidade está atravesada pola estrada que une Moscova co Aeroporto Internacional de Sheremetyevo. Hai un Mega Mall, un dos dous máis grandes en Rusia, tamén hai un hipermercado Auchan e unha gran tenda de mobles de Ikea.
Poboación
Khimki na contaba cunha poboación de 183.551 en 2008.
Economía
miniatura|esquerda|180px|Entrada a Khimki. Despois da segunda guerra mundial, Khimki recibiu varios centros de investigación, entre eles a produción do complexo militar-industrial da Unión Soviética.
Estas actividades empregan á maioría da poboación da cidade, que foi, por razóns de seguridade, prohibida aos viaxeiros.
Inglaterra
Inglaterra (en England) é unha das nacións constituíntes do Reino Unido. Historicamente dominante, ocupa a metade sur da illa da Gran Bretaña, agás unha parte no oeste, correspondente ao País de Gales. Limita ao norte con Escocia, ao leste co Mar do Norte, ao sur co Canal da Mancha e ao oeste co Océano Atlántico, Gales e o Mar de Irlanda. A súa capital é Londres, a maior área urbana do Reino Unido.
Dinastía de Kushara
Se esta dinastía continuou ata Labarnas I, o primeiro rei notábel do Imperio Hitita Antigo, ou se Tudhaliyas foi o seu continuador, non se sabe. No espazo descoñecido entre Anittas e Tudhaliyas unha nova dinastía podía haber tomado o poder hexemónico dos hititas. O palacio de Anittas en Kanish foi destruído e enriba construíuse un edificio hitita, o que non favorecería a idea dunha continuidade dinástica, ata tal punto que Anittas prohibiu aos seus sucesores restaurar Hattusa, que despois foi a súa capital. Pero, por outra parte, Hattusilis I chamábase "o home de Kushara" e 350 anos máis tarde Hattusilis III referíase a Hattusilis I como "o fillo e rei de Kushara".
Inglaterra
Inglaterra converteuse nun estado unificado no ano 927 e toma o seu nome dos anglos, unha das tribos xermánicas asentadas no sur da illa durante os séculos quinto e sexto. Inglaterra tivo, e segue a ter, un impacto cultural e legal ao redor de todo o mundo, sendo o lugar de orixe da lingua inglesa, da Igrexa Anglicana e do Dereito Inglés, o cal puxo as bases do Dereito nos sistemas legais da maioría dos países do mundo. Ademais, en Inglaterra naceu a Revolución Industrial sendo o primeiro país do mundo en acadar a industrialización.
Vilaia de Buxía
Buxía ou Béjaïa (en lingua cabila Vgaiet) é unha vilaia de Alxeria. A súa capital é a cidade de Buxía.
Prizren
Prizren (en albanés: Prizren / Prizreni; bosníaco: Prizren; serbio: Призрен; turco: Prizren, Pürzeyn, Perzerrin) é unha cidade histórica de Kosovo. É a capital administrativa do concello e do distrito de Prizren. A cidade ten unha poboación de 178,000 (censo de 2011), facendo a segunda cidade máis grande de Kosovo. Os residentes de PRizren son maiormente de etnia albanesa. Prizren fica situada nos Montañas do Šar (Malet e Sharrit) no sur de Kosovo, preto da fronteira con Albania e Macedonia do Norte.
Illa Apolima
A illa Apolima é a máis pequena das catro illas habitadas de Samoa. Posúe menos dun quilómetro cadrado de superficie. Está situado no estreito de Apolima entre Upolu e Savai'i e está a 2.4 quilómetros ó noroeste de Upolu e da minúscula illa de Nuulopa. É parte do distrito de Aiga-i-le-Tai, como as outras illas no estreito de Apolima. A illa é de orixe volcánico, cun cráter extinto que alcanza unha altura de 165 metros. A poboación é 88 persoas (censo de 2001), todos no establecemento de Apolima-Uta, a única aldea, que está situada no extremo norte. A 400 metros ao norte hai unha pequena illa despoboada e sen nome de 1400 metros cadrados de superficie.
Inglaterra
Nela atópase a Royal Society, a cal mantén fundacións da ciencia moderna experimental. Inglaterra ten a democracia parlamentaria máis antiga do mundo, polo tanto, moitas innovacións constitucionais, gobernamentais e legais, que teñen a súa orixe en Inglaterra, foron posteriormente adoitadas por outras nacións.
Vilaia de Buxía
Divisións administrativas
A vilaia divídese en 19 dairas, das que se debullan 52 baladías ou concellos.
Inglaterra
O Reino de Inglaterra (incluíndo Gales) continuou como un estado independente até o 1 de maio de 1707, cando mediante a Lei de Unión, levando a cabo os termos acordados no Tratado de Unión o ano anterior, rematou en unión política co Reino de Escocia para crearen o Reino Unido de Gran Bretaña.
Vilaia de Buxía
Ligazóns externas
Páxina oficial da provincia de Béjaïa
Prizren
Educación
Hai 48 escolas de primaria con 28,205 alumnos e 1,599 profesores, seis instituto con 9,608 estudantes e 503 profesores; tamén hai garderías privadas. Hai unha universidade pública en Prizren, ofertando cursos en bosníaco, albanés e turco.
Miguel de la Quadra-Salcedo
Miguel de la Quadra-Salcedo y Gayarre, nado en Madrid o 30 de abril de 1932, e finado ibídem o 20 de maio de 2016, foi un reporteiro, promotor cultural e atleta español, especializado nas probas de lanzamento. Fundou e dirixiu o programa de estudos e aventuras Aventura 92, posteriormente coñecido como Ruta Quetzal. Aínda sendo madrileño de nacemento, el sempre se recoñeceu como vasco-navarro.
Prizren
Linguas oficiais
No concello de Prizren, o albanés, o serbio, o bosníaco e o turco son linguas oficiais.
Miguel de la Quadra-Salcedo
Traxectoria
Fillo primoxénito dos seis que tivo o matrimonio formado por Estanislao de la Quadra-Salcedo y Arrieta-Mascarúa (1908-1938) e María Gayarre Galbete, era curmán de Tomás de la Quadra-Salcedo, así como de José Javier de la Quadra-Salcedo y Miranda, marqués de los Castillejos. Sendo neno, ós 5 anos, os seus pais trasladáronse a vivir a Pamplona, a capital navarra.
Prizren
Cultura e monumentos
Prizren alberga cada ano o festival de documentais Dokufest.
Inglaterra
Etimoloxía
O termo anglos, co que se coñece a este pobo, vai ser escrito de moi diferentes xeitos. A primeira referencia coñecida a este pobo atópase na versión latina Anglii usada por Tácito no capítulo 40 da súa Xermania, escrita arredor do ano 98. Non achega unha indicación precisa da súa situación xeográfica dentro da Xermania, mais apunta que, xunto con outras seis tribos, adoraban á raíña coñecida como Nerthus, cuxo santuario estaba situado "nunha illa no océano".
Potsdam
Lugares de interese
Os pazos de Sanssouci e de Mármore, e mais os parques, foron declarados Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Inglaterra
Etimoloxía
O antigo historiador do século VIII, Beda, na súa Historia ecclesiastica gentis Anglorum ('Historia eclesiástica do pobo inglés'), refírese ao pobo inglés como Angelfolc (en inglés) ou Angli (en latín).
Historia
esquerda|miniatura|Escudo.
Algunhas historias de Inglaterra escolares inícianse coa subida ao trono de Guillerme, o Conquistador en 1066. Isto pode deberse ao orgullo que os ingleses teñen da súa longa historia de independencia, e gústalles, polo tanto, iniciar a contar só despois da última invasión con éxito. A verdade é que, aínda que Guillerme teña reorganizado (e, en gran parte, substituído) a aristocracia inglesa, non se pode dicir con verdade que el teña "fundado" ou "unificado" o país. Con efecto, moita da infraestrutura anglosaxoa que existía sobreviviu á conquista de Guillerme e persiste aínda hoxe.
Subdivisións e Gobernos locais
Tradicionalmente, divídese en condados (shires), de constitución que ten sido algo variable. Actualmente, a lista é a seguinte:
Prizren
Cultura e monumentos
A cidade ten numersoas mesquitas, igrexas católicas e ordoxas e outros monumentos, entre os que destacan:
Miguel de la Quadra-Salcedo
Deportista
Estudou a carreira de perito agrícola, pero salientou máis como atleta. Formou parte da Sección de Atletismo do Real Madrid C.F. e conseguiu un total de nove campionatos de España: seis en disco, dous en peso e un en lanzamento de martelo, ademais de varias plusmarcas nacionais en lanzamento de martelo e disco. Tamén participou nos Xogos Olímpicos de 1960, representando a España.
Reporteiro
Dende 1961 até 1963, traballou como etnobotánico na selva do río Amazonas a soldo do Goberno colombiano. De volta en España foi contratado por Televisión Española (TVE) como reporteiro. No seu primeiro traballo tivo que cubrir a información da crise da República Democrática do Congo, onde estivo a piques de morrer (fora condenado a morte) por rodar o fusilamento de 300 prisioneiros.
Tamén traballou en "La Actualidad Española", formando equipo con Félix Rodríguez de la Fuente e o xornalista César Pérez de Tudela.
Promotor cultural
A súa última iniciativa profesional xurdiu en 1979, cando creou o programa "Aventura 92", despois chamado Ruta Quetzal que hoxe leva o nome oficial de Ruta BBVA polo seu patrocinador, o banco BBVA. Trátase dun programa que foi declarado de Interese Universal pola Unesco, e que consiste en intercambios entre rapaces de 58 países para poder realizar viaxes de estudo xeográfico, histórico e medioambiental por América Latina. O programa desenvólvese ininterrompidamente dende 1979 e reúne cada xuño e xullo, durante 45 días, a mozos e mozas de 16 e 17 anos nunha viaxe de ida e volta entre América Latina e España.
Traxectoria en TV
miniatura|200px|Miguel de la Quadra-Salcedo en [[León, España|León durante a Ruta Quetzal de 2010.]]
Inglaterra
Clima
A maior parte de Inglaterra está cuberta de outeiros ("Roling Hills"), sendo máis montañosa no norte. A liña divisora entre tipos de terreo está indicada xeralmente pola liña Tees-Exe. Hai tamén unha área de pantanos, ó leste, que foi drenada para uso agrícola. miniatura|Val do [[río Loud, típica paisaxe rural do norte de Inglaterra]]
Maiores áreas urbanas
As maiores cidades de Inglaterra son, por orde decrecente: Londres, Birmingham, Liverpool, Sheffield.
O Túnel do Canal, preto de Dover, liga Inglaterra ao continente europeo.
Demografía
Inglaterra, cos seus 50 millóns de habitantes, dos cales cerca dunha décima parte pertencen a grupos étnicos non-brancos, é a nación coa poboación máis numerosa e etnicamente máis diversificada de todo o Reino Unido.
Arteria cubital colateral inferior
miniatura|200px|Arterias do brazo e cóbado A arteria cubital colateral inferior é unha arteria do membro superior que xorde a uns cinco centímetros por encima do cóbado. Discorre por dentro do bíceps braquial para despois pasar pola parte posterior do brazo, entre o úmero e o tríceps braquial. Neste punto, forma un arco por encima da fosa olecraniana coa arteria umeral fonda.
Á altura do antebrazo, da dous grupos de pólas, unhas cara a arteria cubital colateral superior e outras descenden ata o epicóndilo medial, onde se anastomosan coa arteria recorrente cubital anterior. Por detrás do epicóndilo, varias pólas diríxense cara a arteria recorrente cubital posterior.
Anxiospermas
As anxiospermas, plantas con flor ou Magnoliophyta é o grupo máis grande de plantas terrestres. Magnoliophyta é o nome dun taxón de plantas emprazado na categoría taxonómica de División, que no sistema de clasificación de Cronquist (1981) coincide na súa definición coas que noutros sistemas de clasificación son as chamadas anxiospermas (en latín Angiospermae, coma no sistema de clasificación de Engler, H. Melchior. 1964. A. Engler's Syllabus der Pflanzenfamilien (12ª edición) en inglés Angiosperms, coma no moderno sistema de clasificación APG II do 2003). As flores das anxiospermas diferéncianse das flores do resto das espermatófitas en que posúen verticilos ou espirais ordenados de sépalos, pétalos, estames e carpelos, e os carpelos cobren os óvulos e reciben o pole sobre a súa superficie estigmática en troques de recibilo directamente sobre o óvulo coma ocorre nas ximnospermas
Nalgúns sistemas de clasificación chámanas "magnoliófitas" (nome científico Magnoliophyta), xa que se pensaba até hai pouco tempo que as magnolias eran as flores máis semellantes á "anxiosperma ancestral" (a primeira planta destas características, da que terían descendido todo o resto das anxiospermas).
O termo "anxiospermas" provén de dúas verbas gregas: anxíon vaso, ánfora, e sperma, semente; así, este termo composto quere dicir "semente envasada", en referencia a que os seus óvulos (e posteriormente a súa semente) fican pechados pola folla fértil portadora dos óvulos ou carpelo. Deste xeito, o gran de pole para fecundar o óvulo ten que contactar unha superficie do carpelo preparada para isto (o "estigma") en troques de caeren directamente sobre o óvulo coma nas ximnospermas.
A estrutura particular das súas flores non é a única diferenza que posúen co resto das espermatófitas, outros caracteres morfolóxicos distintivos son a redución do gametófito feminino a só unhas poucas células, a dobre fecundación (coa formación dun tecido nutritivo característico, triploide, chamado endosperma, ó tempo que se fecunda o óvulo), e un xilema e floema distintivos, máis recentes que os do resto das traqueófitas, e máis eficientes en moitos aspectos (aínda que o xilema semella ter evolucionado xa dentro da póla, sendo as magnoliófitas máis primitivas semellantes nos seus tubos xilemáticos ás ximnospermas).
As anxiospermas son un grupo de espermatófitas recoñecido como monofilético desde hai moito tempo polos seus caracteres morfolóxicos distintivos, a súa monofilia foi sostida logo polos análises moleculares de ADN.
Así como posúe moitas especies, este grupo tamén se caracteriza por posuír unha enorme diversidade de hábitos, e ocupar practicamente todos os nichos ecolóxicos posibles. Hai plantas arbustivas e herbáceas, hainas terrestres e acuáticas, atópanse tanto nos desertos coma nos pantanos, no nivel do mar coma no alto dos montes. A súa diversidade de especies é moito máis alta en zonas tropicais e húmidas (ó redor do 60 % das especies son de zonas tropicais e un 75 % ten un crecemento óptimo en climas tropicais), onde dominan completamente a paisaxe, e vai diminuíndo o seu número cara ás latitudes altas, chegando a posuír unha representación baixa nas floras máis frías coma a da tundra (que aínda hoxe está dominada polas coníferas).
Diferenzas na definición
Nalgúns textos considérase que só as anxiospermas son plantas con flores, xa que só consideran flores ás flores de anxiospermas (que ancestralmente posúen verticilos ou espirais ordenados de sépalos, pétalos, estames e carpelos, e posúen os óvulos pechados nos carpelos de xeito que se poida acceder a eles a través do estigma). Aquí, seguindo a denominación de Pio Font Quer no seu Diccionario de Botánica, considérase que unha "flor" é toda rama de crecemento limitado que posúa follas fértiles, polo que todas as espermatófitas (tanto anxiospermas coma ximnospermas) posúen flores.
Ciclo de vida das magnoliófitas e morfoloxía da flor
300px|dereita|miniatura|Ciclo de vida miniatura|dereita|300px|Debuxo esquemático dunha flor de magnoliófita ancestral con todas as súas partes. As flores de magnoliófitas diferéncianse das flores do resto das espermatófitas en que posúen verticilos ou espirais ordenados de sépalos, pétalos, estames e carpelos, os carpelos pechan os óvulos e reciben o pole sobre a súa superficie estigmática en troques de directamente sobre o óvulo como en ximnospermas. Debuxado e traducido ó galego a partir de Judd et al. (2002). 300px|dereita|miniatura|Froito de anxiosperma. 300px|dereita|miniatura|Semente de anxiosperma. As magnoliófitas poden definirse como traqueófitas coas seguintes características:
Outros caracteres morfolóxicos
Outras características morfolóxicas son:
Últimos avances en filoxenia
Xa en 1999, Qiu e os seus colaboradores publicaron na prestixiosa revista Nature que, polos estudos moleculares do ADN, as magnoliófitas máis antigas (basal angiosperms), eran, de máis antiga a menos antiga: Amborellaceae, Nymphaeaceae, e unha orde nova de 3 familias á que chamaron Austrobaileyales, que comprende as familias Schisandraceae, Trimeniaceae e Austrobaileyaceae. Determinaron que unha a unha estas tres pólas se foron desprendendo da rama principal das magnoliófitas; estas 5 familias hoxe coñécense co nome de graos ANITA ("ANITA grade" en inglés).
Hoxe en día está aceptado que Amborellaceae é a familia máis antiga de magnoliófitas, irmá de todo o resto. Este punto foi rexeitado por un traballo posterior no que se analizaba o xenoma completo dos plástidos de varios taxóns, mais o traballo foi posteriormente severamente criticado (Soltis e Soltis 2004 ).
No 2002 Judd et al. na segunda edición do seu libro Plant Systematics, recoñeceron o desprendemento destas familias antigas da póla máis recente de magnoliófitas, e á póla máis recente chamárona Núcleo das anxiospermas (Core Angiosperms en inglés), nome co que se coñece a póla hoxe en día.
Dentro do núcleo das magnoliófitas, varios estudos xenéticos, moleculares e tamén morfolóxicos feitos até o 2006, confirmaron a presenza de 5 clados (pólas) claramente definidos: as monocotiledóneas, Chloranthaceae, Ceratophyllaceae, unha póla que reúne varias das familias que Cronquist chamara Magnoliidae, e unha póla que comprende a todo o resto das magnoliófitas (aproximadamente o 75 % das especies de magnoliófitas), que anteriormente foran coñecidas como "o das dicotiledóneas tricolpadas", e hoxe en día se coñecen como "Eudicotiledóneas" ("Eudicots" en inglés).
A póla á que se chamou Magnoliidae divídese a súa vez en dúas pólas irmás, unha que reúne os Piperales cos Canellales (Canellaceae e Winteraceae), e outra que reúne os Laurales cos Magnoliales. Estes dous clados, e estas 4 ordes das que están compostos, foron consensuados como monofiléticos.
O Angiosperm Phylogeny Group (A.P.G.) reuniu a información molecular e xenética que se acumulara nos últimos anos sobre a filoxenia de magnoliófitas, e con isto creouse unha primeira árbore taxonómica no 1998, e unha segunda árbore taxonómica no 2003. Pódese dicir que este foi o primeiro intento de converter en taxóns os avances en filoxenia. Como novidade pódese remarcar que na árbore do 2003 se evitou empregar a nomenclatura taxonómica clásica por riba da orde, e os taxóns superiores a orde foron chamados con nomes "informais". En xeral a árbore do 2003 (coñecida como APG II) é ben aceptada pola comunidade científica, aínda que só uns puntos del fican consensuados por todos os traballos cladísticos até data de hoxe (ver por exemplo Qiu et al. 2005 ), e hai que ter en conta que aínda non está determinada a árbore filoxenética (e polo tanto tampouco a taxonómica) definitiva.
En resumo, unha árbore filoxenética consensuada até data de hoxe sería así:
Taxonomía de magnoliófitas
Un sistema de clasificación que incorporou os últimos avances en filoxenia á clasificación, é o Sistema de clasificación APG II publicado no 2003 (que substituíu ó APG de 1998). As correccións ó sistema de clasificación APG II, feitas cos traballos que foron publicados posteriormente ó 2003, pódense atopar no Angiosperm Phylogeny Website (en inglés), mantido por un dos membros do APG II, P. F. Stevens.
Ecoloxía e Evolución das magnoliófitas
miniatura|dereita|400px|  Rexistro fósil de aparición das diferentes clados de plantas vasculares.  Nótese a intensa radiación das magnoliófitas en comparación cos fieitos e ximnospermas. Debuxado e traducido a partir de Willis e McElwain (2002). Nunha carta que lle escribiu a un amigo, Charles Darwin referiuse á aparición repentina das magnoliófitas como un "abominable misterio". Nos rexistros fósiles máis antigos, as primeiras plantas vasculares datan de hai 400 millóns de anos. Despois no Devoniano e no Carbonífero predominaron as lycophytas, sphenophytas e proximnospermas, que foron dominantes até hai uns 300 millóns de anos. As primeiras plantas con semente apareceron no Devoniano tardío, e iso levou á típica flora do mesozoico dominada por ximnospermas. Os fósiles máis antigos de magnoliófitas atopados até data de hoxe datan aproximadamente de hai 140 millóns de anos (principios do cretáceo), e o número de especies atopado aumenta de xeito rechamante co tempo xeolóxico, en comparación a outras plantas non magnoliófitas. Diversificáronse axiña desde hai uns 100 millóns de anos, chegando a dominar os biomas da Terra salvo rexións polares hai uns 65-75 millón de anos, dominancia que se mantén até data de hoxe. Para esa época xa existía a maior parte das familias de magnoliófitas que coñecemos hoxe en día, e incluso algúns dos xéneros actuais.
Até a data de edición deste artigo, manéxase que as primeiras magnoliófitas eran pequenas plantas adaptadas a vivir na escuridade, en lugares perturbados e probablemente tamén húmidos (Feild, Arens e Dawson 2003 ), hipótese chamada en inglés "the dark and disturbed hypotesis". As evidencias proveñen da análise das "magnoliófitas basais" actuais. Con respecto á evidencia no rexistro fósil, Willis e McElwain sinalan que os froitos fósiles máis antigos atopados (pertencentes a partes de follas, flores, froitos e pole das pólas ceratophyllais, xuglandais e ranunculídeos, (entre outros) posúen sementes dabondo pequenas como para supoñer que as primeiras magnoliófitas se dispersaban e colonizaban os ambientes a través do que en ecoloxía se coñece como "estratexia r", a estratexia dos primeiros colonizadores dos ambientes perturbados (Willis e McElwain 2002). Hai que ter en conta que para facer esta análise, Feild, Arens e Dawson asumiron as Chlorantaceae como unha familia de magnoliófitas basais, e incluíronas na súa análise, porén a localización de Chlorantaceae na árbore filoxenética aínda non recibe consenso (Qiu et al. 2005 ).
Lugar de orixe das magnoliófitas
Aparentemente, segundo o rexistro fósil as magnoliófitas orixináronse a latitudes baixas (preto do ecuador), nas que xa ficaban ben distribuídas hai uns 130 millóns de anos, e tornaron floristicamente prominentes hai 120 millóns de anos. Despois, hai uns 100 millóns de anos, dispersáronse cara a latitudes máis altas. No rexistro fósil de hai 70 millóns de anos, o 60-80 % do pole atopado en baixas latitudes é de magnoliófitas, mentres que só o 30-50 % do pole atopado en altas latitudes é de magnoliófitas, correspondendo o resto do pole atopado a ximnospermas e pteridófitas. Aparentemente esta reticencia das magnoliófitas para dominar a flora nas latitudes máis altas debeuse, en parte, ás limitacións estacionais da luz e humidade que hai a altas latitudes, limitacións que deberon ofrecerlles poucas oportunidades ás especies colonizadoras de magnoliófitas para substituír a antiga vexetación, ben establecida e adaptada, de ximnospermas e pteridófitas (Willis e McElwain 2002). Esta diminución da diversidade co aumento da latitude, probablemente tivera máis que ver coas restricións na bioloxía das magnoliófitas existentes neses intres, que con baixos índices de dispersión (Willis e McElwain 2002). De feito, aínda hoxe a diversidade de especies de magnoliófitas é máis baixa que a de ximnospermas en biomas boreais coma o da tundra. Se ben as primitivas magnoliófitas non semellan ter sido especies invasoras nas altas latitudes, ese escenario semella que mudou máis tarde, coa aparición de magnoliófitas máis recentes para as cales as altas latitudes semellan ter ofrecido un escenario óptimo para dominar o ambiente e especiarse despois. Por exemplo, o sur de Gondwana semella ser a orixe do xénero Nothofagus, que xurdiu hai uns 70 millóns de anos e aínda hoxe en día é un compoñente importante da flora do hemisferio sur.
O enigma da tardía aparición das magnoliófitas: o "abominable misterio" de Darwin
Con respecto á tardía aparición das magnoliófitas no rexistro fósil (aproximadamente 300 millóns de anos despois da aparición das primeiras plantas vasculares), e a súa explosión de especies despois (o que Darwin chamou "un abominable misterio" nunha carta enviada a un amigo), a hipótese que se manexan actualmente son:
1.- Desviacións no rexistro fósil