cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amniocentese
Discernimento prenatal do sexo e aborto selectivo segundo o sexo
En países como a India e a China tradicionalmente prefírese ter fillos antes que fillas e a proporción de sexos dos fillos (número de femias por cada mil machos) leva tempo sendo neses países máis favorables aos machos. O aborto selectivo segundo o sexo foi unha das causas principais desta maior proporción de nacementos de machos que de femias. Técnicas como as ecografías, amniocentese, biopsia de vilosidades coriónicas e diagnose xenética preimplantación poden proporcionar información sobre cal é o sexo do feto, e nalgúns países o uso da discernimento do sexo prenatal está moi restrinxido ou prohibido. Por exemplo, na India segundo a lei de preconcepción e técnicas de diagnóstico prenatal de 1994, a amniocentese non está prohibida pero si regulada para que só se obteñan con ela informacións que non teñan que ver co sexo do feto.
Ofensiva talibá de 2021
250px|miniatura|Mapa de Afganistán que amosa a ofensiva talibá (15 de agosto de 2021). A ofensiva talibá de 2021 é unha campaña militar dos talibáns e os grupos militantes contra o goberno de Afganistán e os seus aliados que empezou o 1 de maio de 2021, cadrando coa retirada da tropas dos Estados Unidos e os seus aliados.
Antecedentes
Dende a invasión de Estados Unidos de 2001 houbo focos de resistencia talibá. Na década de 2010 a diminución de tropas occidentais foi aproveitada polos talibáns para ir facendo avances e ocupar territorio afgán. Os intentos por lograr unha saída negociada ao conflito non deron resultado máis alá de treguas puntuais como as das festividades relixiosas festividades de Eid al-Fitr e Eid al-Adha en 2018.
O 29 de febreiro de 2020, Estados Unidos e os talibáns chegaron a un acordo de paz, logo do cal, Estados Unidos e a OTAN fixaron en 14 meses o prazo para retirada de Afganistán. Paralelamente, a administración de Donald Trump patrocinou negociacións entre ao goberno de Afganistán e aos talibáns en Doha (Qatar) en setembro de 2020. Con todo non houbo resultados deste diálogo intra-afgán. A retirada definitiva dos soldados dos Estados Unidos foi adiada polo presidente Joe Biden. Buscando ter os efectivos de volta para a conmemoración do vixésimo aniversario do 11S, fixou a data de regreso dos derradeiros continxentes para o 31 de agosto de 2021.
Desenvolvemento
Dende o comezo a ofensiva salientou polas rápidas conquistas territoriais dos talibáns, así como as súas ramificacións nacionais e internacionais. A partir da primavera de 2021, e durante os primeiros tres meses da ofensiva, os talibáns fixeron avances significativos nas zonas rurais, incrementando o número de distritos controlados de 73 a 223, illando progresivamente os centros urbanos. Paralelamente, os talibáns lograron un importante fito diplomático cando, en xullo de 2021, Abdul Ghani Baradar visitou en China ao ministro de exteriores da República Popular chinesa pois o cumio outorgoulle lexitimidade ao movemento talibán.
Logo de Kandahar, os talibáns comezaron a cercar Cabul, a capital. Nesa altura o temor dun colapso do Estado afgán estendeuse entre as capitais occidentais que comezaron a organizar plans de repatriación dos seus cidadáns. Aínda que o 10 de agosto, os oficiais estadounidenses estimaron que Cabul podería caer en poder dos talibáns en 30 a 90 días, os talibáns confiaban en facerse con ela de forma inminente. Finalmente, o 15 de agosto, Associated Press informou que os talibáns chegaran a Cabul. Ademais, fíxose público de que o presidente Ashraf Ghani fuxira do país, caendo o goberno da República. Tamén ese día as forzas afgás entregaran a base aérea de Bagram. Aínda que os talibáns dixeron que agardaban unha transferencia do poder, entraron na cidade xustificando a decisión por cuestións de orde pública e ocuparon o Palacio Presidencial. Logo destes feitos, Abdul Ghani Baradar proclamou dende Doha (Qatar) a vitoria do movemento talibán.
Reaccións
A toma do poder talibán causou unha fonda preocupación na comunidade internacional polo respecto do novo goberno cara os dereitos humanos, especialmente das mulleres. Nos seus primeiros anuncios, procuraron calmar estes temores. Así, o voceiro dos talibán, Zabiullah Mujahid, afirmou que se respectarían os dereitos das mulleres "dentro da lei islámica", unha amnistía para os que traballaron para os países estranxeiros e para administración afgá, e o compromiso de non protexer a Al Qaida ou outros grupos terroristas. Mais aos poucos días sucedéronse as novas sobre violacións dos dereitos humanos por parte dos talibáns. Deste xeito, os medios de comunicación informaron da morte de persoas que protestaban contra os talibáns en manifestacións espontáneas. Doutra parte, a ONU recibiu un informe que alertaba da elaboración de listas de colaboradores dos países occidentais para a súa persecución e de quebrantamentos dos dereitos da muller e a infancia, e Amnistía Internacional reportou a "tortura e morte" de nove homes da comunidade hazara.
A caída do goberno de Afganistán e das súas forzas armadas, que durante case 20 anos foran sostidas por Estados Unidos e os países da OTAN provocou críticas nos Estados Unidos e os seus aliados. Mentres que o presidente dos Estados Unidos, Joe Biden, e o secretario xeral da OTAN, Jens Stoltenberg, afirmaron que se cumpriran cos obxectivos que motivaran a intervención de 2001; en Europa as voces foron máis críticas cuestionando o xeito da retirada. O xeneral Mark Milley, xefe do Estado Maior das forzas armadas dos Estados Unidos, cualificou como "un éxito loxístico pero un fallo estratéxico" a retirada das tropas de Afganistán ante o comité de defensa do Senado o 28 de setembro de 2021.
Fronte a implantación dun novo réxime talibán organizouse unha resistencia no val do Panjshir dirixida por Ahmad Massoud, a quen se lle uniría o vicepresidente con Ghani, Amrullah Saleh. O 18 de agosto de 2021, nun chamamento internacional pediu a axuda loxística e militar aos países occidentais para a resistencia, agora denominada Fronte Nacional de Resistencia. Este grupo estaría integrado por máis de 6 000 persoas. Con todo, algúns analistas internacionais dubidaron da súa operatividade nun enfrontamento armado considerando que o seu obxectivo sería influír nas negociacións cos talibáns. O 22 de agosto, os talibáns fixeron público que centos dos seus soldados ían cara o val do Panjshir para controlalo, Massoud reafirmouse na súa vontade de diálogo aínda que advertiu aos talibáns de que estaban dispostos á loita.
Associação das Universidades de Língua Portuguesa
A Associação das Universidades de Língua Portuguesa (AULP) é unha entidade que reúne a institucións de ensino superior de lingua portuguesa de todo o mundo. Defende a creación da Universidade Virtual da Lingua Portuguesa, que inclúe as bases dunha futura Universidade de Países da Lingua Portuguesa, no ámbito da Comunidade de Países da Lingua Portuguesa (CPLP).
Bittium latreillii
Bittium latreillii é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Charles Payraudeau en 1826.
Casanova, Vilar de Donas, Palas de Rei
Casanova é un lugar da parroquia de Vilar de Donas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 5 habitantes, dos cales 2 eran homes e 3 eran mulleres.
Ray Strachey
Ray Strachey, nada en Londres o 4 de xuño de 1887 e finada o 16 de xullo de 1940,  foi unha ensaísta, biógrafa e sufraxista inglesa. Loitou pola igualdade de dereitos laborais e salariais e polo acceso incondicional ás profesións, cargos públicos e postos de traballo das mulleres.
Antonio López Fernández (Corchas)
Antonio López Fernández, coñecido como Corchas, nado no Mazo (Vilamartín de Valdeorras) en 1908 e finado en Oencia o 26 de novembro de 1945, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Xastre no Mazo e despois vendedor de peixe. Membro da Sociedad de Campesinos, militante da CNT, logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido polos falanxistas e logrou escapar. Foi xulgado en Ourense por auxilio á rebelión e declarado en rebeldía. Foi reclamado polo xulgado militar especial de Ponferrada para ser xulgado por adhesión á rebelión xunto con Américo Nogueira Campos en xuño de 1938. Cando rematou a guerra entregouse ás autoridades e foi internado na cadea do Barco de Valdeorras. Conseguiu fuxir durante un traslado á prisión de Ourense e chegar á serra onde converteu nun guerrilleiro solitario cuxas accións eran máis de bandoleirismo que de resistencia, o que lle valeu ser buscado tanto pola Garda Civil como pola Federación de Guerrillas de León-Galicia que decidiu executalo. Foi procesado por atraco en 1942 e 1944. Foi asasinado o 26 de novembro de 1945 na serra de Xestoso por un pastor cando intentaba violar a unha moza.
Ray Strachey
Traxectoria
Estudou matemáticas no Newnham College, un colexio de mulleres da Universidade de Cambridge, onde coñeceu a Ellie Rendel, a sobriña de Lytton Strachey, quen a vinculou con outras sufraxistas e xuntas formaron un grupo universitario en apoio do voto feminino. . Do mesmo xeito que outras licenciadas en Matemáticas da época, como Margaret  Dorothea  Rowbotham e  Margaret  Partridge,  Strachey interesouse pola enxeñería. A súa nai, Mary  Berensen, desencoraxouna, pero a pesar diso tomou unha clase de enxeñería eléctrica na Universidade de Oxford en 1910 e planeou estudar enxeñería eléctrica no Technical College of the City and Guilds of London Institute en outubro de 1910. Escribiu á súa tía: "Decidín ir a Londres o próximo inverno para estudar enxeñería" e que Hertha Ayrton animáraa e axudado. Abandonou o seu plan debido ao matrimonio, pero mantivo a súa participación na Sociedade de Mujeres Soldadoras que axudara a fundar.
O 30 de maio de 1911 casou con Oliver Strachey, anos máis tarde oficial do Ministerio de Asuntos Exteriores e criptólogo, irmán máis vello do escritor e biógrafo Lytton Strachey, membro do círculo de Bloomsbury, e do psicanalista James Strachey. A súa nai era Lady Jane Strachey, unha coñecida escritora e sufraxista que co - dirixiu a "Mud March", a primeira gran manifestación de sufraxistas en Londres o 7 de febreiro de 1907.
Ela interrompeu a súa actividade de sufraxio para establecerse co seu marido na India, onde varios membros da familia Strachey, incluído o seu sogro Richard Strachey, foran membros da administración británica da rexión do Hindustan. Intentaron establecerse como historiadores da India pero non se adaptaron e regresaron a Londres despois do primeiro embarazo de Ray. Produciron só un pequeno volume da historia india, Keigwin's Rebellion, publicado en 1916. Tivo dous fillos, Christopher e Barbara, sendo unha das poucas feministas da súa época que compaxinaba a maternidade co traballo a tempo completo.
En 1913 foi elixida presidenta da London Society for Women's Suffrage, onde traballou xunto coa súa cuñada Philippa "Pippa" Strachey (1872 - 1968), colaboración que se prolongou durante toda a súa vida.
Durante a primeira guerra mundial dedicouse ao fomento do traballo feminino. Xunto con Pippa Strachey organizou o Servizo das Mulleres ("Women's Service") que proporcionaba ás mulleres traballo e formación laboral vinculada ao esforzo bélico británico. Presidiu a Comisión de Emprego do Servizo da Muller.
Tamén foi unha estreita colaboradora da activista feminista Millicent Fawcett e opúxose a que o movemento sufraxista fose absorbido polo Partido Laborista. O traballo desenvolvido polas mulleres durante a primeira guerra mundial, máis a necesidade de reformar o sistema electoral para que os soldados puidesen votar, xeraron o ambiente e a simpatía necesarias para que as demandas de sufraxio fosen abordadas no Parlamento británico.
En 1916 foi nomeada secretaria honoraria parlamentaria da Sociedade Nacional para o Sufraxio ("National Society for Women's Suffrage") co fin de supervisar o tratamento no parlamento dunha lei que permitiría ás mulleres como candidatas nas eleccións parlamentarias. Esta lei, coñecida como Qualification of Women Act 1918, foi aprobada en 1918, meses antes de que a Representation of the People Act 1918 permitise ás mulleres votar parcialmente no Reino Unido. Non foi ata 1928 cando se aprobou a lei que permitía ás mulleres votar en igualdade de condicións que os homes ("Representation of the People (Equal Franchise) Act 1928").
Despois da primeira guerra mundial foi redactora do xornal sufraxista The Common Cause e despois de The Women's Leader, sucesora do primeiro. Loitou pola extensión dos dereitos laborais das mulleres, en particular o acceso a todas as profesións, cargos públicos e todo tipo de traballos e a igualdade no salario. Fundou e dirixiu a Federación de Emprego das Mulleres. Foi candidata independente nas eleccións parlamentarias de 1918, 1920 e 1922 pero foi derrotada. Durante algúns anos foi asistente parlamentaria honoraria de Nancy Astor, a primeira muller en entrar no Parlamento británico. A partir de 1931, foi secretaria política de Astor. Escribiu para varios xornais e participou en varios programas de radio da BBC.
Castro Vilar, Vilar de Donas, Palas de Rei
Castro Vilar é un lugar da parroquia de Vilar de Donas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 5 habitantes, dos cales 4 eran homes e 1 era muller.
Ray Strachey
Traxectoria
A súa primeira obra escrita foi a novela he World at Eighteen, publicada en 1907 aos 18 anos. Escribiu biografías de famosas sufraxistas como Millicent Fawcett e Frances Willard e outras dúas novelas. A maioría das súas publicacións están relacionadas coa loita polo sufraxio feminino e os dereitos laborais das mulleres. O seu libro máis coñecido é The Cause (Cause), 1928, sobre a historia do movemento feminista en Gran Bretaña. Tamén escribiu Careers and Openings for Women (1935), un manual sociolóxico e unha análise sobre o mercado laboral feminino, e unha colección de ensaios baixo o título A nosa liberdade e os seus resultados (1936), que resumía os cambios legais e socioeconómicos do estado. de mulleres.muller dende a aprobación do voto feminino.
Os papeis e documentos persoais de Ray Strachey gárdanse na Biblioteca "The Women's Library" da Universidade Metropolitana de Londres (London Metropolitan University).
Bittium reticulatum
Bittium reticulatum é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Da Costa en 1778.
A Estrela, Vilar de Donas, Palas de Rei
A Estrela é un lugar da parroquia de Vilar de Donas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
Erébidos
A dos erébidos (Erebidae) é unha familia de insectos lepidópteros pertencente á superfamilia dos noctuoideos.
É unha das familias con máis especies do grupo dos chamados macrolepidópteros.
Descrición
A familia foi descrita en 1815 polo zoólogo inglés William Elford Leach.
Subfamilias
Na subfamilia recoñécense as seguintes subfamilias:
Fernan Figueira de Lemos
Fernan Figueira de Lemos foi un trobador galego do século XIII. Figura na Gran Enciclopedia Galega e goza de recoñecemento en Monforte de Lemos.
Biografía
Polo nome crese que naceu na terra de Lemos e procede dunha familia nobre afincada en Portugal en torno ao ano 1280, aparece nun documento de 1285 xunto cun familiar que ostentaba un cargo en Lisboa. António Resende de Oliveira sostén que pode ser a mesma persoa que tiña posesións en Vila Nova de Cerveira contra 1258.
Obra
Consérvanse unha cantiga de amor e unha cantiga de amigo, ambas as recollidas no folio 15v do cancionero da Biblioteca Nacional de Lisboa.
Fita de San Xurxo
miniatura|150px|Bandeira da fita de San Xurxo miniatura|150px|Fita de San Xurxo atada. Este deseño pénsase que simboliza o poder da pólvora. Tamén se pensa que deriva das cores do escudo de armas orixinal do Imperio Ruso (aguia negra sobre un fondo dourado). Foi adoptada pola orde de San Xurxo, establecida en 1769.
A principios do século XIX a fita de San Xurxo utilizouse como unha fita de concienciación para conmemorar aos veteráns da fronte oriental da segunda guerra mundial (coñecida en Rusia e países postsoviéticos como a Gran Guerra Patriótica). É o principal símbolo que se usa asociado co Día da Vitoria. Ten moita popularidade en Rusia como símbolo patriótico, así como unha maneira de mostrar apoio público ao goberno de Rusia. Desde 2014 o símbolo pasou a ser máis controvertido en certos países postsoviéticos como Ucraína e os países bálticos, debido á súa asociación co sentimento prorruso e separatista, especialmente despois do comezo da invasión rusa de Ucraína de 2022, cando foi asociada co nacionalismo e o militarismo rusos.
Historia
miniatura|upright|210px|esquerda|[[Espada dourada do valor, un dos primeiros exemplos en que a fita de San Xurxo se usou independentemente.]] miniatura|Bandeira naval rusa coa [[Orde de Nakhimov e a fita dos gardas no cruceiro Moskva en 2016 (barco que foi afundido na guerra de Ucraína de 2022)]] miniatura|Residentes da rexión ucraína ocupada por Rusia de [[Donetsk portando retratos dos seus devanceiros que participaron na segunda guerra mundial, xunto con fitas de San Xurxo, o 9 de maio de 2015]] A fita de San Xurxo xurdiu como parte da Orde de San Xurxo, establecida en 1769 como a máis alta condecoración militar da Rusia imperial (e foi reestablecida en 1998 por un decreto asinado polo entón presidente de Rusia Boris Eltsin). Aínda que a Orde de San Xurxo non era normalmente un premio colectivo, a fita ás veces concedíase a rexementos e unidades que se comportaran brillantemente durante os tempos de guerra e constituía unha parte integral dalgúns honores de batalla colectivos (como estandartes e pendóns). Cando non se concedía a Orde completa, algúns oficiais distinguidos recibían espadas cerimoniais adornadas con esta fita.
As fitas de San Xurxo orixinais desapareceron xunto con outras concecoracións da época tsarista despois da Revolución de outubro comunista, aínda que se permitiu que os que xa recibiran a Cruz de San Xurxo continuasen usándoa. Porén, o símbolo reaparecería durante a segunda gruerra mundial, como símbolo da unidade de gardas de nova creación da Unión Soviética, cuxos escudos e estandartes estaban adornados con fitas negras e laranxas de xeito similar aos rexementos imperiais rusos. Posteriormente, a mesma fita usaríase para a Orde da Gloria (Орден Славы, Orden Slavy), unha condecoración dada ao valor aos soldados e oficiais non comisionados similar á Cruz de San Xurxo tsarista, e na medalla "Pola Vitoria sobre Alemaña" (За победу над Германией, Za pobedu nad Germaniyey), concedida a case todos os veteráns que participaron nas campañas da fronte oriental.
Como parte das condecoracións tsaristas, a fita foi tamén usada polos colaboracionistas con Alemaña do Exército de Liberación Ruso.
En 2005, para conmemorar o 60º aniversario da vitoria da Unión Soviética sobre Alemaña (Día da Vitoria; 9 de maio de 1945), a axencia de noticias do estado ruso RIA Novosti e a organización xuvenil cívica РООСПМ «Студенческая Община» lanzaron unha campaña pedindo voluntarios para distribuír a fita polas rúas antes do Día da Vitoria.
Durante a invasión rusa de Ucraína de 2022 as cores da fita utilizáronse xunto co símbolo militar "Z", que se converteu nun símbolo proguerra que apareceu por toda Rusia.
En decembro de 2022 o presidente Vladimir Putin asinou unha lei que convertía a profanación desta fita nun delito criminal, e a lei designaba a fita como un símbolo oficial de gloria militar que só podía usarse en eventos "dedicados a datas sinaladas en Rusia" ou co "obxectivo da educación patriótica e moral-espiritual de cidadáns rusos".
A Ermida, Vilar de Donas, Palas de Rei
A Ermida é un lugar da parroquia de Vilar de Donas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 5 habitantes, dos cales 3 eran homes e 2 eran mulleres.
Inmunidade causada por efector
miniatura|A célula hóspede detecta a presenza do patóxeno directamente polos padróns moleculares que presenta o patóxeno e indirectamente polos danos causados á célula hóspede polas toxinas xeradas polo patóxeno. A inmunidade causada por efector ou inmunidade desencadeada por efector (abreviada na literatura inglesa como ETI, de Effector-triggered immunity) é unha propiedade do sistema inmunitario innato. A inmunidade causada por efector foi identificada primeiramente en plantas, pero tamén se identificou en células animais.
A Ermida, Vilar de Donas, Palas de Rei
Toponimia
O topónimo deriva do latín, que é unha igrexa pequena, polo xeral lonxe ou fóra dun núcleo de poboación, ou tamén pode facer referencia a un sitio ermo ou sen traballar.
Inmunidade causada por efector
O sistema inmunitario innato é común a todos os organismos multicelulares e forma a primeira liña de defensa contra os patóxenos. As células infectadas recoñecen que están sufrindo un ataque ao detectaren o patóxeno directamente por medio dos padróns moleculares asociados a patóxenos (PAMPs) que ten este, que se unen a receptores de recoñecemento de padrón (PRRs) das células do hóspede. As células do hóspede tamén recoñecen o patóxeno por inmunidade causada por efector, na cal as células do hóspede son alertadas da presenza do patóxeno polos danos causados polas toxinas ou moléculas efectoras do patóxeno.
Abadía de Hersfeld
miniatura|400px|Ruínas da abadía
A abadía de Hersfeld (en Reichsabtei Hersfeld), tamén coñecida como abadía imperial de Hersfeld, foi unha importante abadía imperial (do Sacro Imperio Romano Xermánico, rexida pola orde beneditina, situada en Bad Hersfeld, no norte de Hesse, Alemaña, na confluencia dos ríos Geisa, Haune e Fulda.
Fundación
miniatura|250px|Estatua de Lulo de Hersfeld na praza do concello de Bad Hersfeld
Hersfeld foi fundada como eremitorio por santo Esturmio, un discípulo de san Bonifacio entre 736 e 743. Debido a que a súa localización era vulnerábel aos ataques saxós, Esturmio e a súa comunidad trasladáronse a abadía de Fulda en 744. Algúns anos despois, en 769, tras a derrota dos saxóns polos francos, Lulo de Hersfeld, arcebispo de Maguncia refundou o mosteiro como unha abadía beneditina. Tanto a abadía como a igrexa foron dedicados a san Simón o Celote e san Xudas Tadeo.
Lulo fundou o mosteiro ao non poder integrar a abadía de Fulda na arquidiocese de Maguncia (Trutzfulda). Coa fundación da abadía aliñabase cos plans de Carlomagno. Ambos organizaban desde Hersfeld a subxugación e cristianización do Turinxia a Saxonia. A abadía convertiríase deste modo nun centro de misións, que recibiu moito poder e influencia do emperador.
Lulo foi bispo de Maguncia e abade de Hersfeld desde 769 a 786 en unión persoal (e desde 782, arcebispo). En 775, Carlomagno elevou a Hersfeld a abadía imperial, dotándoa de doazóns de terreos, que continuarían nos séculos VIII e IX. As doazóns durante o Imperio carolinxio incrementarían o poder e influencia do mosteiro. Especialmente en Turinxia, a abadía dispoñía de vastas propiedades. O papa Estevo III outorgoulle a exención da xurisdición episcopal.
Lulo fixo trasladar os ósos de san Vigberto de Fritzlar a Hersfeld en 780, co que o mosteiro converteuse nun centro de peregrinación. En 782 vivían na abadía 150 monxes e posuía ao rededor de 1 050 hides de terreo. Tras a súa morte, o 16 de outubro de 786, Lulo foi enterrado na igrexa da abadía. A lista de bens do Breviarium sancti Lulli fai inventario das posesións da abadía en tiempo de Lulo. Os alicerces da capela de Esturmio e da igrexa de Lulo foron achados durante as escavacións levadas a cabo no século XX na ala sur do transepto das ruínas da abadía, pero mon se encotrou o nicho da tumba de Lulo.
Os edificios foron ampliados entre os anos 831 e 850 e, por orde do abade Bun (820-840) edificouse unha nova igrexa, á que se trasladaría a tumba de Lulo en 852. A nova igrexa foi consagrada sendo abade Brunwart II (840-875) e foi dedicada a san Vigberto e ao Redentor. A cerimonia do traslado dos ósos de Lulo foi presidida por Rabano Mauro, arcebispo de Maguncia, que anunciou a canonización do difunto fundador da abadía. A Lullusfest celébrase en Hersfeld desde entón cada 16 de outubro, sendo a festividade local establecida máis antiga do mundo xermanófono.
Biblioteca e escola
A biblioteca da abadía foi fundada polo abade Gotzbert (970-985). Nela rexistrábanse regularmente os anais da abadía, co que chegou a ser coñecida como un lugar de piedade e aprendizaxe. Desde a época do abade Bun, a escola do mosteiro gozaba dunha alta reputación. O seu líder foi Haimo, máis tarde bispo de Halberstadt. Crese que nesta época o descoñecido poeta autor do Heliand (un poema épico do século IX en saxón antigo que presenta a Xesús e alos apóstolos como un rei e os seus guerreiros no contexto da época), recibiu a súa ensinanza teolóxica en Hersfeld.
Decadencia
Contra finales do século X Hersfeld sufriu o declive xeral da época, a a disciplina monástica relaxouse. Os abades Gozbert e Bernhard permitiron que se alixeraran as duras normas beneditinas. Os monxes vivían como cóengos en casas propias e tiñan propiedades particulares. Por este motivo, o futuro emperador Henrique II encomendou en 1005 a Godehard (futuro san Gotardo, bispo de Hildesheim) a reforma da vida conventual na abadía, nomrándoo abade a pesar do dereito de elección dos monxes. Gotardo viña da abadía de Niederaltaich e permanecue como abade de Hersfeld até 1012. Restableceu a regra de san Bieito e puxo aos monxes ante a elección de obedecer a regra ou abandnar o mosteiro (50 monxes deixaron a abadía).
Recuperación
thumb|right|Á dereita, a antiga [[ceca da abadía]] thumb|right|Katharinenturm
O sucesor de Gotardo foi o abada Arnold (1012-1031) que tamén proviña de Niederaltaich. Fundou un prebostado entre 1012 e 1024 en Johannesberg, consagrado a san Xoán. As súas ruínas son visíbeis actualmente xunto ao edificio do Dormitorium dos monxes. Durante a época de Arnold a abadía recibiu en 1015 e 1016 doazóns do emperador Henrique II, entre elas a abadía de Memleben, co que a base económica e o significado da abadía incrementáronse aínda máis.
En 1038 un incendio destruíu a igrexa abacial. O abade Meginher (1036-1059) dedicouse inmediatamente á súa reconstrución. Xa en 1040 o coro e a cripta eran consagrados a san Vigberto. O abade entregou ao emperador Henrique III o Negro as reliquias principais dos apóstolos Simón o Celote e Xudas Tadeo para a fundación da igrexa colexiata de Goslar. O Krodoaltar probabelmente tamén sexa orixinario de Hersfeld. O selo máis antigo da abadía, que mostra a san Vigberto, remóntase á época de Meginher.
A máis antiga campá conservada na Alemaña actual, a Lullusglocke da torre de Catarina da abadía de Hersfeld, foi realizada por orde do abade Meginher en 1038. Só soa ás doce do día o 16 de outubro, día da morte de Lulo. Así mesmo, as primeiras acuñacións de moedas tiveron lugar por orde deste abade. Unha das moedas áchase en exposición no mercado, coa efixie de san Vigberto. En 1058 o monxe Lamberto de Hersfeld ingresou na abadía e converteríase nn famoso cronista no seu tempo. Se supón que estaría ao mando da Escola da Abadía de Hersfeld baixo os abades Ruthard e Hartwig, así como a autoría da Vita Lulli —biografía de Lulo— entre 1063 e 1073.
Entre 1073 e 1074 o emperador HenriqueIV movilizou un ejército para sufocar a revolta dos saxóns e turinxios. Seu fillo e sucesor Conrado II de Italia naceu e foi bautizado na abadía. Dise que o seu berce chapado en ouro pebdurou durante longo tempo nun arco da nave. Durante a Querela das Investiduras, Hersfeld escolleu a causa imperial contra o papado. Pola súa oposición ao emperador, Lamberto sería transferido á abadía de Hasungen, desde onde escribiría unha invectiva contra Hersfeld, Libellus de institutione Herveldensis ecclesiae. Na última década do século XI, a abadía parece ter regresado ao favor papal, de modo que continuou prosperando durante un longo período. As loitas entre os turinxios e o emperador afectaron aos intereses da abadía en Turinxia, polo que o abade Friedrich (1091-1100) trasladose ao castelo de Wachsenburg, cerca de Arnstadt para defendelos, e alí morreu.
O abade Adelmann (1114-1127) fixo construír a torre de Catarina (Katharinenturm), un campanario cunha capela na súa base, que aloxaría a Lullusglocke e que aínda é visíbel á entrada da abadía do lado da poboación. Co o abade Heinrich I de Bingarten (1127-1155), a abadía chegou á cúspide da súa historia. Conrado III visitou a miúdo Hersfeld, reunindo seu exército nos arredores en 1139 contra Henrique o Orgulloso. Este abade tamén o sería de Fulda durante un breve período. En 1144 consagrouse a nova igrexa románica, coa presenza de ConradoIII, que otorgou ao mosteiro un décimo do viño das leiras imperiais de Ingelheim am Rhein.
Reforma prorestante
As condicións relixiosas e políticas da abadía eran tan complicadas debido a estes acontecementos que foi cada vez máis difícil encontrar un abade que puidera conciliar os diversos intereses. Durante o mandato de Crato, o abade era católico, o deán protestante e o capítulo era mixto, mentres que a poboación era maioritariamente protestante. En adición, os patróns do abade católico, os landgraves de Hesse, eran celosos defensores do protestantismo. Esta situación existía sen permiso do emperador e contradicía as leis da igrexa e a vontade do papa. Deste modo, un abade católico tivo a tarefa de servir a un landgrave luterano sen molestar ao papa e ao emperador. As condicións complicábanse aínda máis ao precipitarse cara á Guerra dos Trinta Anos mentres as contradicións se intensificaban. A igrexa pechouse ao culto católico, mentres que a misa se celebraba nunha capela do interior.
O abade Michael fundaría nos edificios do antigo mosteiro franciscano unha escola convetual. O axudante do abade, Ludwig Landau, converteríase no seu sucesor como LudwigV (1571-1588). Tivo unha disputa co Electorado de Saxonia sobre o feudo nos distritos administrativos de Turinxia e prometeu ao landgrave GuillermeIV a administración de Hersfeld. No seu mandato deuse un último florecemento construtivo: o stiftsbezirk, a residencia urbana do abade e o castelo Eichhof foron renovados en estilo renacentista.
Disolución
miniatura|250px|Escudo de Ernesto I de Hesse-Rheinfels-Rotenburg en Rheinfelßisch Deutsches Catholisches Gesang-Buch, 1666 O penúltimo abade, Kraft Weiffenbach (1588-1592) xa non recibiu o recoñecemento do papa, e o único católico do capítulo, Joachim Röll, negouse a recoñecelo. O landgrave Mauricio de Hesse-Kassel en 1592 colocou no cargo ao seu amigo persoal Joachim Röll (1592-1606), que sería o último abade. O abade Joachim nomeou ao fillo máis vello do landgrave, Otto, como seu axudante na abadía en 1604. O 24 de febreiro de 1606 o abade faleceu e Otto, de doce anos, púxose ao mando como administrador da abadía o 4 de marzo. Un intento do papa Clemente VIII para colocar como sucesor católico ao abade de Fulda Balthasar de Dernbach fracasou pola súa morte ese mesmo ano. Otto morreu en 1617 en Hersfeld baixo circunstancias non esclarecidas. O futuro landgrave GuillermeV fora nomeado en 1612 axudante polo seu hermano en Hersfeld, polo que o sucedeu como administrador á súa morte. A obxeción do emperador Matías foi tratada con dilacións e finalmente ignorada.
Durante a Guerra dos Trinta Anos as tropas imperiais do conde de Tilly tomaron a cidade en 1623. Tilly estableceu os seus cuarteis en Hersfeld até 1625. A abadía foi reactivada con monxes beneditinos, e incluso os monxes do antigo mosteiro franciscano regresaron. O emperador FernandoII nomeou in commendam ao seu fillo Leopoldo Guillerme co obxectivo de recatolicizar a abadía imperial. En 1629 o abade de Fulda Johann Bernhard Schenk zu Schweinsberg foi nomeado administrador da abadía. En 1631, o landgrave GuillermeV reconquistou a cidade. Ao rexeitar a paz de Praga de 1635, o emperador promulgou un bando contra el negándolle ao landgrave e ao seu sucesor, GuillermoVI a posesión de Hersfeld.
Tras a guerra, a abadía converteuse nun principado secular propiedade del emperador FernandoIII, que o cedía como feudo imperial á casa de Hesse-Kassel. A Paz de Westfalia de Münster e Osnabrück regulaba este asunto no seu artigo 15, §2. Desde entón os landgraves de Hesse-Kassel tiveron o seu posto e voz no Reichstag do Sacro Imperio Romano Xermánico como príncipes de Hersfeld.
En 1649 o landgrave Ernesto I de Hesse-Rheinfels-Rotenburg, fillo do segundo matrimonio do landgrave Mauricio de Hesse-Kassel, fixo do castelo de Rheinfels a súa residencia. En 1652 convirtiuse á fe católica, polo que recibiu a súa posesión anterior de Hersfeld como unha carga na conciencia, o que inscribiu na capela do seu castelo. O xesuíta Daniel Papebroch escribiu en 1660 nos seus recordos de viaxe:
O mosteiro abandoues baixo o abade Joachim, e a igrexa abacial era unicamente usada para servizos protestantes desde a Guerra dos labregos alemán. A pesar do regreso dalgúns monxes en época de Tilly, nunca máis se darían na abadía as cerimonias dun mosteiro regulado. Na Guerra dos Sete Anos a igrexa foi usada como hórreo e foi incendiada polas tropas francesas o 19 de febreiro de 1761. Desde entón foron consideradas como ls «ruínas da abadía» (Stiftsruine Bad Hersfeld).
Albert Bridge
A Albert Bridge (en galego: Ponte de Alberte) é unha ponte para o tránsito vehicular situado sobre o río Támese en Londres Oeste, que conecta Chelsea, situado na ribeira norte, con Battersea no sur, e está clasificado como Grao II* no catálogo de monumentos do Reino Unido. Recibe o seu nome de Alberte de Saxonia-Coburgo-Gotha, príncipe consorte da raíña Vitoria. Foi deseñado e construído por Rowland Mason Ordish en 1873 como unha modificación de ponte atirantado, que resultou ser estruturalmente errónea, polo que entre 1884 e 1887 sir Joseph Bazalgette incorporou algúns dos elementos de deseño dunha ponte colgante. O Consello do Gran Londres levou a cabo un novo traballo de reestruturación en 1973, mediante a adición de dous alicerces de formigón que transformaron o tramo central nunha ponte viga simple. Como resultado destas modificacións a ponte actual é un híbrido infrecuente de tres estilos de deseño distintos.
Construído como unha ponte de peaxe, comercialmente foi un fracaso, polo que seis anos despois da súa inauguración pasou a ser propiedade pública e elimináronse os pagos. Con todo as cabinas de peaxe mantivéronse no seu lugar, sendo as únicas que se manteñen nunha ponte de Londres. Foi alcumado "The Trembling Lady" ("a dama tremente") pola súa tendencia a vibrar cando un gran número de persoas camiñaban sobre ela.
Asucada por unha estrada de só 8,2 m de ancho, e con graves deficiencias estruturais, a ponte estaba mal equipada para facer fronte á chegada do vehículo de motor durante o século XX. A pesar das numerosas peticións para a súa demolición ou peonalización, a Albert Bridge mantívose aberta ao paso de vehículos durante toda a súa existencia, con excepción de breves períodos durante as reparacións, e é unha das dúas pontes de estrada sobre o Támese no centro de Londres que nunca foron substituídas. Os traballos levados a cabo para o seu fortalecemento por Bazalgette e o Consello do Gran Londres foron incapaces de evitar a deterioración da estrutura da ponte. Unha serie de medidas cada vez máis estritas de control de tráfico foron introducidas para limitar o seu uso, e por tanto, prolongar a súa vida, o que o converte, con excepción do Southwark Bridge, no menos utilizado da cidade.
Contexto
esquerda|miniatura|250x250px|Plano de Chelsea e Battersea en 1891, mostrando (de esquerda a dereita) a Old [[Battersea Bridge, a Albert Bridge, Victoria (actualmente Chelsea) Bridge e Grosvenor Railway Bridge. As pontes Battersea e Albert distan menos de 460 m.]] En 1771 a histórica e industrial cidade de Chelsea (na beira norte do río Támese, a 4,8 km ao oeste de Westminster) e a importante aldea agrícola de Battersea estaban comunicadas unicamente pola modesta ponte de madeira de Battersea (Battersea Bridge). En 1842 a Comisión de Bosques recomendou a construción dun terraplén en Chelsea para proporcionar novos terreos para o seu desenvolvemento, e propuxo a creación dunha nova ponte río abaixo da ponte de Battersea, ademais da substitución desta por unha estrutura máis moderna. Os traballos do terraplén de Chelsea comezaron en 1862, e os de Victoria Bridge (despois chamado Chelsea Bridge), a curta distancia augas abaixo da ponte de Battersea, comezaron en 1851 e finalizaron en 1858. Mentres, a proposta de demolición do Battersea Bridge foi desestimada.
Junta de Siete Villas
miniatura|270px|A comarca de Trasmiera na actualidade A Junta de Siete Villas é unha Junta ou Merindad de Cantabria, na que se integran os municipios de Bareyo, Arnuero, Noja, Meruelo, Argoños, Escalante e Santoña.
Albert Bridge
Contexto
Rowland Mason Ordish foi elixido como deseñador da nova ponte. Ordish era un enxeñeiro líder en arquitectura que traballara no Royal Albert Hall, a Estación de St. Pancras, The Crystal Palace e o Holborn Viaduct. A ponte foi construída utilizando o principio Ordish-Lefeuvre, unha antiga forma de deseño de ponte atirantada que Ordish patentara en 1858. O deseño de Ordish asemellábase a unha ponte colgante convencional, empregando un cable parabólico para suxeitar o centro da ponte, pero diferenciado polo uso de 32 tirantes inclinados que suxeitaban o resto da carga. Cada tirante consistía nunha barra de ferro forxado unida á cuberta da ponte e un cable de aceiro composto por 1.000 cables de 2,5 mm, que unía a barra de ferro a unha das catro columnas octogonais de apoio.
Junta de Siete Villas
Século XVI
No século XVI a Merindad de Trasmiera estaba constituída como unha das entidades xurisdicionais que conformaban o compleo mosaico económico, administrativo e xurisdicional que presentaba Cantabria. Trasmiera sobresaíu na Idade Moderna como berce de numerosos mestres canteiros activos nas distintas empresas civís e relixiosas que entón se acometen na Coroa española. Trátase dun fenómeno significativo tanto en termos cualitativos pola importancia da obra desenvolida, como cuantitativos polo elevado número de artífices e de obras nas que interveñen.
Os mestres canteiros transmieráns en Galicia
Nos últimos anos tense investigando a actividade destes mestres nas distintas rexións xeográficas, aínda que é manifesto que a actividade desenvolvida en Galicia foi obxecto de escasos estudos. Entre estes, destacan as achegas de A. Goy Diz, e J. M. Muñoz Jiménez. Por outra parte foron obxecto de estudo en achegas que os mencionan, conxuntamente con outros mestres, como é o caso do Diccionario de Artistas que florecieron en Galicia durante los siglos XVI y XVII de Pablo Pérez Costanti, así como en obras cuxo obxecto foi o estudo de determinados monumentos e empresas construtivas, entre eles, o estudo de Xosé Filgueira Valverde sobre a Basílica de Santa María a Maior de Pontevedra, de J. M. Azcárate sobre o Hospital Real de Santiago de Compostela ou a tamén imprescindíbel, e monumental, obra Historia da Santa Apostólica Metropolitana Iglesia de Santiago de Compostela, de Antonio López Ferreiro.
Albert Bridge
Deseño e construción
miniatura|230x230px|A [[Ponte de Francisco José|ponte de Francisco Xosé, en Praga, inaugurada en 1868 e demolida en 1949, foi construída cun deseño semellante ao proposto para a futura Albert Bridge.]] Aínda que a súa construción foi autorizada en 1864, o inicio dos traballos atrasouse debido ás negociacións sobre a proposta do terraplén de Chelsea, xa que o deseño da ponte non puido finalizarse ata que o trazado exacto das estradas que se debían construír na beira norte do río estivese finalizado. Mentres se debatían os plans para o terraplén de Chelsea, Ordish construíu a ponte de Francisco Xosé sobre o río Moldava en Praga, co mesmo deseño que o previsto para a Albert Bridge.
Junta de Siete Villas
Os mestres canteiros transmieráns en Galicia
Así mesmo estes mestres foron estudados en obras cuxo obxecto era a análise de épocas ou períodos histórico-artísticos, entre as cales destaca o estudio de Antonio Bonet Correa sobre arquitectura en Galicia durante o século XVII.
Albert Bridge
Deseño e construción
En 1869 vencía o prazo concedido pola Lei de 1864 para construír a ponte. Os atrasos causados polo proxecto do terraplén de Chelsea provocaron que os traballos na ponte non comezasen aínda, polo que se solicitou ao parlamento unha nova lei para prorrogar o prazo. A construción iniciouse finalmente en 1870, e calculouse que se completaría en aproximadamente un ano, cun custo previsto de 70.000 £ (ao redor de 4,99 millóns £ de 2010). En realidade o proxecto durou máis de tres anos e o seu custo final ascendeu a 200.000 £ (uns 13,1 millóns de 2010). A intención era abrir a ponte e o terraplén de Chelsea nunha cerimonia conxunta en 1874, pero a Albert Bridge Company quería empezar a recuperar o substancial aumento dos custos, polo que a ponte abriuse sen cerimonia formal o 23 de agosto de 1873, case dez anos despois da súa autorización. Por esixencias da lei, a sociedade Albert Bridge Company comprou entón o Battersea Bridge.
Ferradal Novo, Vilar de Donas, Palas de Rei
Ferradal Novo é un lugar da parroquia de Vilar de Donas no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 10 habitantes, dos cales 5 eran homes e 5 eran mulleres.
Albert Bridge
Deseño e construción
A ponte de Ordish tiña 41 pés (12 m) de ancho e 710 pés (220 m) de longo, cun van central de 384 pés e 9 polgadas (117,27 m). O chan estaba suxeito por 32 varas ríxidas de aceiro suspendidas de catro torres octogonais de ferro fundido, que á súa vez descansaban sobre alicerces de ferro fundido. Os catro alicerces foron levados desde Battersea e transportados flotando río abaixo até a posición final, unha vez alí foron enchidos con formigón, constituíron nesa época as maiores pezas de fundición xamais realizadas. A diferenza da maioría das outras pontes colgantes da época, as torres colocáronse no exterior da ponte para non obstruír a estrada. En cada entrada había dúas cabinas de peaxe cunha barra entre elas, para evitar que ninguén accedese á ponte sen pagar.
A ponte gañou o alcume de "The Trembling Lady" (a dama tremente) pola súa tendencia a vibrar, sobre todo cando era utilizada polas tropas do próximo cuartel de Chelsea. A preocupación sobre os riscos dos efectos da resonancia mecánica nas pontes colgantes, tralo colapso da Broughton Bridge de Broughton en 1831 e da Pont de la Basse-Chaîne de Angers en 1850, levou á colocación de anuncios nas entradas da ponte alertando ás tropas para romper o paso (non ir todos ao paso) ao cruzar a ponte. Aínda que o cuartel foi pechado en 2008, os sinais de advertencia continúan colocados na actualidade.
Paso a propiedade pública
miniatura|213x213px|Un dos carteis de aviso situados á entrada da ponte para previr ás tropas: Todas as tropas deben romper o paso cando marchen sobre esta ponte. esquerda|miniatura|161x161px|Unha das casetas octogonais da Albert Bridge, as únicas cabinas de [[peaxe nunha ponte que se manteñen en Londres.]] A Albert Bridge resultou un desastre económico. Cando se produciu a súa apertura, a Albert Bridge Company levaba nove anos pagando unha indemnización á Battersea Bridge Company, e trala realización da nova ponte, converteuse en responsable dos custos de reparación da estrutura da entón ruinosa e perigosa ponte de Battersea. O custo de subsidiar a Battersea Bridge diminuíu os fondos destinados á construción de vías de acceso á nova ponte, polo que esta quedou mal comunicada. Situada un pouco máis lonxe do centro de Londres que a próxima Vitoria Bridge (Chelsea Bridge), a utilización da nova ponte foi menor da esperada e nos primeiros nove meses do seu funcionamento só se recadaron 2.085 £ (ao redor de 144.000 £ de 2010) nas peaxes.
En 1877 aprobouse a Lei de Pontes de Peaxe da Metrópole, o que permitiu á Metropolitan Board of Works (Xunta Metropolitana de Obras) comprar todas as pontes de Londres entre as pontes de Hammersmith e Waterloo, e liberalas das peaxes. En 1879, a Albert Bridge, cuxa construción custara 200.000 £, foi comprada pola Xunta de Obras xunto coa Battersea Bridge por un prezo combinado de 170.000 £ (ao redor de 12,8 millóns £ de 2010). As peaxes foron suprimidas nas dúas pontes o 24 de maio de 1879, pero as casetas octogonais da Albert Bridge mantivéronse, e actualmente son as únicas cabinas de peaxe que existen nunha ponte de Londres.
Problemas estruturais
esquerda|miniatura|187x187px|Vista lateral da ponte. Pódense observar os novos [[Piar|alicerces engadidos en 1973.]] En 1884, o enxeñeiro da Xunta de Obras, sir Joseph Bazalgette, realizou unha inspección da ponte e atopouse que as varas de ferro xa amosaban signos de corrosión. Nos seguintes tres anos as barras de suxeición reforzáronse con cadeas de aceiro, dando un aspecto máis parecido a unha ponte colgante convencional, e instalouse ademais unha nova cuberta de madeira, cun custo total de 25.000 £ (ao redor de 1,93 millóns £ de 2010). A pesar destas melloras, Bazalgette aínda estaba preocupado pola súa integridade estrutural, e foi imposto un límite de peso de cinco toneladas aos vehículos que utilizaban a ponte.
Cunha estrada de só 27 pés (8,2 m) de ancho e suxeita a restricións de peso, a Albert Bridge non se axeitaba á chegada do transporte motorizado no século XX. En 1926, a comisión encargada de xestionar o tráfico fluvial recomendou a demolición e reconstrución da ponte para incorporar catro carrís de tráfico, pero o plan non se levou a cabo debido á escaseza de fondos durante a Gran Depresión. A ponte continuou deteriorándose, e en 1935 o límite de peso reduciuse a dúas toneladas.
Debido ás súas debilidades estruturais, en 1957 o goberno do Condado de Londres propuxo que se substituíse a Albert Bridge por outra cun deseño máis convencional. Unha campaña de protesta encabezada por John Betjeman deu lugar á retirada da proposta, pero seguían existindo serias dúbidas sobre a integridade da ponte. En 1964 introduciuse un sistema experimental de carrís reversibles, no que só se permitía o tráfico pola ponte en dirección norte durante a mañá e cara ao sur polas noites. Con todo, o estado da ponte non deixou de empeorar, e en 1970 o Greater London Council (GLC) solicitou e obtivo autorización para levar a cabo os traballos para reforzalo. En abril de 1972 a ponte foi pechada para levar a cabo as reparacións pertinentes.
Proposta de peonalización
A principios de 1973, a revista Architectural Review presentou unha proposta para converter a Albert Bridge en parque público e paso peonil a través do río. A proposta conseguiu moita popularidade entre os residentes da zona, e en maio de 1973, unha campaña dirixida por John Betjeman, Sandra Lee Thorndike e Laurie Lee expuxo unha petición con 2.000 firmas para que a ponte fose pechada ao tráfico de forma permanente trala súa reapertura. Aínda que o GLC reabriu a ponte ao tráfico en xullo de 1973, tamén anunciou a súa intención de levar a cabo o proxecto de Architectural Review unha vez que as cuestións xurídicas fosen tratadas.