cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marisa González
Desenvolvemento profesional
No ano 2020 recibiu o premio MAV a toda a súa traxectoria artística e creadora.
Outras actividades
Paralelamente á súa faceta como creadora de arte, Marisa González tivo un papel destacado como xeradora de contextos asociativos reivindicando os dereitos dos artistas e tentando visibilizar os seus traballos, principalmente os das mulleres, sempre relegadas a segundo plano. Desde o seu activismo no movemento estudantil en Madrid, posteriormente formou parte da xunta directiva da Asociación de Artistas Plásticos, e desde esta plataforma, co novo goberno socialista, participou como membro da Xunta Directiva no rexurdir e modernización do Círculo de Belas Artes de Madrid no ano 1983, xunto ao presidente Martin Chirino, Josefina Molina, Lucio Muñoz, Pedro García Ramos, Basilio Martín Patino, Tomas Marco, José Luís Temes etc. Desde a xunta directiva, conseguiu a creación no Círculo de Belas Artes dos primeiros festivais de vídeo en Madrid en 1984 e 1986.
Foi vicepresidenta da asociación española Mujeres de las Artes Visuales MAV de 2010 a 2017. Continua vinculada activamente na devandita asociación formando parte do Consello de Asesoras e colabora como membro do consello editorial na revista M-Arte e Cultura Visual.
Obra
miniatura|316x316px|Marisa González e [[Griselda Pollock, Madrid 2018]] Desde os seus primeiros traballos na década dos 70 até a actualidade, a súa obra estivo marcada pola experimentación con todo tipo de artefactos e máquinas. Realizou os seus primeiros traballos con fotocopiadoras, posteriormente con faxes, e despois con computadores e vídeo.
Durante máis de catro décadas de traballo a súa obra foi incluída en diversas mostras que reflexionan sobre arte e feminismo. En 2012 o seu traballo formou parte da exposición Genealogías feministas en el arte español: 1960-2010 comisariada por Juan Vicente Aliaga e Patricia Mayayo, presentada no MUSAC. Marisa González en 2012 foi unha das poucas artistas plásticas invitadas a participar na décimo terceira edición de lac (Terreo común) que tiña como obxectivo "focalizar a mirada nos procesos colaborativos que se producen na arquitectura actual". Acudiu coa súa obra Female open space invaders/ Ellas filipinas na que documenta a diáspora filipina en Hong Kong vítimas dun estado de explotación tanto nos seus países de orixe como nos de destino, denunciando así o afianzamento da economía globalizada poscolonial que produce novas servidumes domésticas.
No ano 2015, en Tabacalera Promoción da arte de Madrid, realizou unha exposición retrospectiva sobre 45 anos de traxectoria da artista, comisariada por Rocío de la Villa. A exposición titulada Registros Domesticados organizouse en tres eixos: Proyectos colaborativos y nuevas tecnologías (1970-1996), Arqueologías del sistema industrial: Modernidad y Tardomodernidad. Documentación y archivo, (1996-2006) no que mediante fotografías, vídeos e documentos, rexistra o desmantelamento da Fábrica HP Harino Panadeira, e a de Galletas Artiach en Bilbao, a Central Nuclear de Lemóniz, en Biscaia (xamais posta en funcionamento), ou a Siderurxa Ensidesa Arcelor en Avilés e Registros postcoloniales. Evolución postindustrial y explotación laboral, (2008-2014).
Registros Domesticados itineró no ano 2016 ao Museo Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC) en Santiago de Compostela. Sinala o programa da exposición:
O Coto, Vide, As Neves
O Coto é un lugar da parroquia de Vide, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Marisa González
Obra
En 2017 participou na exposición colectiva ''Women in Work. Mujer, Arte y Trabajo en la globalización na Sala de Exposicións da Universidade Politécnica de Valencia e Castelló co seu traballo Ellas, Filipinas''. Con este mesmo traballo no ano 2018 participou na exposición Hidden Workers no Museo de Art Contemporáneo de Seúl, Corea, xunto a artistas históricas como Martha Rosler ou A Guerrilla Girls entre outras.
En 2019 participou no proxecto ¡Feminismos! no Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona, CCCB, de Barcelona. O proxecto componse de dúas exposicións: La Vanguardia Feminista de los años 70 y Coreografías del género.
En 2020 formó parte da exposición feminista internacional Mujeres artistas entre dos siglos. Transformaciones, na Fundación CajaCanaria no Espazo Cultural de Santa Cruz de Tenerife, comisariada por María Oropesa e María Toral, a mostra componse dun total de 46 obras entre pintura, fotografía, escultura, videoarte e instalacións, comprende creacións realizadas por un total de 40 artistas a nivel mundial, podendo citar a algunhas tales como: Louise Bourgeois, Joana Vasconcelos, Cristina Igrexas, Esther Ferrer, Christine Spengler, Paula Rego, Pamen Pereira, Cindy Sherman, Marina Abramović, Concha Xerez.
Net Art
A finais do século XX creouse unha nova arte interactiva en Internet denominado Net Art. González fixo uso desta nova linguaxe de creación, segundo consta na entrevista feita polo diario El Mundo, na que conta o proxecto da Net Art Palabras Corrientes realizado como co-comisaria no Instituto Cervantes.
Fixo catro proxectos de Net Art para ser visualizados exclusivamente na Internet, polo que algún deles dadas as características de volativilidade e velocidade da red, perderon as ligazóns orixinais ao desaparecer a plataforma onde foran publicados.
Museos e coleccións
As súas obras atópanse en diversos museos e coleccións: MNCARS Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía de Madrid, Museo Internacional Salvador Allende de Chile, Colección Chase Manhattan Bank de Nova York, Museo Municipal de Belas Artes de Santander, Universidade do País Vasco, Fundación Lauros de Bilbao, Centro Eusebio Sempere Deputación de Alacante, Museo Real Academia de Belas Artes de San Fernando de Madrid, Museum für Fotokopie Mulheim a.d. Ruhr, Xerox Art Center de Milán, Colección de Arte de Telefónica de España, Museé National do Poste de Quebec, Colección Xunta de Estremadura, Colección CAB de Burgos, Colección Helga de Alvear, Museo Biblioteca Nacional en Madrid, Museo Artium de Vitoria, Colección Paul Bianchini Museés de Sens de Francia, CGAC Centro Galego de Arte Contemporánea, Sammlung Verbund Collection de Viena, MACBA Museo de Arte Contemporánea de Barcelona, Museo Postal e Telegráfico de Madrid, Museo Municipal de Arte Contemporánea de Madrid. Fundación Vila Casas de Barcelona.
Ferral, San Pedro de Batalláns, As Neves
Ferral é un lugar da parroquia de San Pedro de Batalláns, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Avellaneda
Avellaneda é unha cidade arxentina, cabeceira do partido de Avellaneda, na provincia de Buenos Aires. Importante cidade portuaria, está situada dentro da área metropolitana do Gran Buenos Aires, conectada coa veciña Buenos Aires por varias pontes sobre o río Riachuelo.
Historia
Situado nun terreo cedido en 1620 ao adiantado Juan Torres de Vera y Aragón polo capitán Juan de Garay, en 1731 xurdiu o primeiro asentamento portuario na zona, coñecido como Puerto del Riachuelo. O 7 de abril de 1852 constituíuse o municipio, co nome de Barracas al Sud, presidido polo xuíz de paz de Quilmes Martín José de la Serna. A cidade creceu ata converterse nun importante centro ferroviario a finais do século XIX. Foi rebautizada como Avellaneda o 11 de xaneiro de 1904, en honor do expresidente Nicolás Avellaneda. Foi declarada cidade o 23 de outubro de 1895 e a súa poboación mantense estable desde arredor de 1960.
Avellaneda é un dos principais centros comerciais e industriais da Arxentina, sendo as súas principais industrias as dedicadas ao sector téxtil, as plantas de envasado de carne e de procesamento de cereais, as refinerías de petróleo, as fábricas metalúrxicas. Tamén teñen grande importancia os mercados de produtos agrícolas e gandeiros. Algunhas das empresas máis destacadas cuxas principais instalacións están en Avellaneda son a alimentaria Molinos Río de la Plata, a fabricante de bebidas Cepas Argentinas, a fabricante de artigos de baño Ferrum e o canal de televisión América 24. En 2009 fundouse na cidade a Universidade Nacional de Avellaneda.
En Avellaneda tamén funcionaba o Mercado Central de Frutos. Situado á beira do Riachuelo, foi desenvolvido polo empresario irlandés-arxentino Eduardo Casey e inaugurado en 1889. Contaba cun enlace ferroviario co Ferrocarril Oeste de Buenos Aires, e cunha estrutura de ladrillo de 150 000 m², sendo naquel momento o almacén máis grande do mundo. A descentralización do almacenamento e da venda por xunto durante o século XX tiveron como resultado o seu declive, e o mercado pechou en 1963. Foi finalmente demolido en 1966 para dar paso á Nova Ponte Pueyrredón que une Avellaneda coa Autovía Frondizi de Buenos Aires.
Deporte
Na cidade ten a súa sede tamén o Club Sportivo Dock Sud, que xogou na Primeira División.
Ceca de Pavía
A ceca de Pavía foi unha fábrica de moeda sita na cidade lombarda de Pavía, nacida por mor da capitalidade que esta cidade italiana desempeñou a partir da época ostrogoda e que mantivo a súa actividade, con interrupcións, ata mediados do século XV.
Historia
As orixes da ceca de Pavía remóntanse á ceca imperial romana de Ticinum, aberta cara a 275 d.C. e activa uns cincuenta anos, e que logo foi reactivada polo monarca ostrogodo Tótila (541- 552 d.C.). Entre o século X e as primeiras décadas do século XII, as emisións de Pavía supuñan a moeda circulante máis estendida no norte de Italia; utilizábanse no comercio tamén en Roma e no sur de Italia, e coñecíanse así mesmo en Francia e na Europa central.
Posteriormente, a ceca experimentou un gran desenvolvemento entre os séculos XIV e XV, cando Pavía se converteu na sede da corte de Galeazzo II, Gian Galeazzo e, ata as primeiras décadas do século XV, de Filippo Maria Visconti. A ceca permaneceu operativa ata arredor de 1465, cando foi pechada por Francisco I Sforza. Posteriormente, durante o asedio de 1524 e 1525, cuñáronse en Pavía moedas obidionais en ouro e prata, que constitúen as derradeiras emisións monetarias da cidade.
Moeda ostrogoda
Durante a guerra gótica e coa caída de Roma (536) e de Rávena e Milán (539- 540) en mans bizantinas, a ceca do reino trasladouse a Pavía: a primeira moeda certa cuñada na cidade foi, de feito, unha siliqua co monograma do rei Hildibaldo (540-541). É probable que os tremissis emitidos por Tótila, coa efixie do emperador Xustiniano, se adscriban á ceca de Pavía, en tanto que, coa reconquista temporal de Roma polos ostrogodos (549-552), se retomou a cuñaxe de ouro na ceca de Roma, aínda que é difícil distinguir os sólidos e os tremissis —esta vez co busto do emperador Anastasio— producidos en Roma dos cuñados en Pavía. miniatura|260x260px|[[Tremissis de Tótila, rei ostrogodo (542-552).]] Xunto á cuñaxe de ouro, a ceca de Pavía produciu tamén siliquas e medias siliquas de prata, co nome —ou monograma— de Tótila no reverso, xeralmente enmarcado por unha grilanda, e moedas de bronce. As moedas de bronce cuñadas en Pavía caracterízanse polo adxectivo FELIX combinado coa imaxe da cidade, o que indica que Pavía era a residencia do rei e a sede das estruturas administrativas e militares centrais do reino, de xeito diferente ás cuñadas en Roma, onde o título que fai referencia á cidade é INVICTA.
Tras a caída de Roma en mans bizantinas, Pavía seguiu a ser a única ceca baixo o control dos ostrogodos. Desta época datan algunhas siliquas de prata cuñadas na ceca polo derradeiro soberano ostrogodo, Teia, finado en 552.
Moeda longobarda
miniatura|260x260px|Tremissis de [[Cuniperto, rei longobardo (680-700).]] En época longobarda, sobre todo nas primeiras décadas logo da chegada deste pobo a Italia, non existía un monopolio real na cuñaxe de moeda, polo que, xunto á ceca de Pavía, tamén funcionaban outras, recoñecibles polos signos alfabéticos das moedas. Só a partir da segunda metade do século VII se produciu un certo control real sobre a cuñaxe de moeda. A partir do reinado de Cuniperto (680-700), comezou a cuñaxe real e cesou a pseudoimperial, que imitaba modelos bizantinos. Cuniperto emitiu dúas series de tremissis: a primeira adoptou o tipo coa Vitoria con grilanda e globo no reverso, en tanto que posteriormente o soberano promoveu unha reforma monetaria que impuxo un novo tipo de emisións, coa figura de San Miguel no reverso, modelo que se mantivo en uso ata a primeira metade do século VIII. Algúns tremissis cuñados durante o reinado de Liutprando (712-744) levan unhas letras utilizadas probablemente como marcas identificadoras da ceca, e a ceca de Pavía —como anteriormente— identificábase pola letra T (Ticinum). miniatura|260x260px|Tremissis de [[Liutprando, rei longobardo (712-744).]] Baixo o reinado de Desiderio (757-774), xunto ás moedas coa figura de San Miguel no reverso tamén se produciron tremissis, coa representación dunha flor de seis puntas no anverso. Estas moedas cuñáronse non só en Pavía —algúns exemplares levan a lenda FLAVIA TICINVM—, senón tamén noutros centros do norte de Italia e da Toscana.
Ademais da produción de ouro, a ceca de Pavía cuñou tamén medias siliquas de prata, das que se conservan exemplares emitidos por Axilulfo (591-616), Adaloaldo (616-625), Ariperto I (653-661), Perctarito (661-662) e Grimoaldo (662-671), case todos caracterizados no anverso polo monograma do nome do rei, encerrado nunha grilanda. Pola contra, non hai constancia de que se cuñasen moedas de bronce en Pavía.
Rolls-Royce Eagle
O Rolls-Royce Eagle foi o primeiro motor de aviación desenvolvido por Rolls-Royce Limited. Introducido en 1915 para cumprir cos requisitos militares británicos durante a primeira guerra mundial, foi usado para impulsar os bombardeiros Handley Page Type O e outros avións militares.
O Eagle foi o primeiro motor en facer un cruzamento transatlántico sen escalas cando dous Eagles impulsaron un bombardeiro Vickers Vimy modificado no voo transatlántico de Alcock r Brown en xuño de 1919.
Ceca de Pavía
Moeda carolinxia
Lotario I (840-855) fixo cuñar diñeiros coa lenda PAPIA no reverso moi similares aos de Luís o Piadoso, en tanto que nos de Luís II (855-875) e Carlos o Calvo (875-877) a produción de Pavía se caracteriza, ademais de pola correcta grafía de RELIGIO —que nas moedas milanesas se reproduce como REIICIO—, pola letra A non riscada e o B bastante parecido a un D.
Moeda dos reis nacionais
O período de 888 a 963, abranguido entre o final da dinastía carolinxia e a vinda da dinastía otoniana ou saxoa, foi testemuña dunha sucesión de gobernantes que reinaron durante breves períodos de tempo. Pavía conservou o seu papel de capital do Reino de Italia e a súa ceca cuñou diñeiros para Berengario I (888-924), Guido III de Spoleto (889-894), Lamberto II de Spoleto (891-898), Arnulfo de Carintia (894-899), Luís III (900-905), Rodolfo II de Borgoña (922-937), Hugo de Arles (923-947) e Berengario II (950-961), en asociación co seu fillo, e Lotario II de Lotarinxia (855-869). miniatura|260x260px|Diñeiro de [[Berengario I de Italia|Berengario I, rei de Italia (887-924) e emperador do Sacro Imperio (915-924).]] Berengario I fixo cuñar diñeiros co título de rei entre 888 e 915, e máis tarde, entre 915 e 924, co de emperador. As moedas cuñadas en Pavía durante o reinado de Berengario I teñen unha lixeira forma de cunca e son de dous tipos diferentes: o primeiro leva no anverso a cruz patada rodeada de pequenos globos, e no reverso un templo tetrástilo coa inscrición INPAPIA CIVITAS no frontón, mentres que o segundo, probablemente cuñado entre 902 e 924, leva un monograma de Cristo no anverso e a inscrición, en tres liñas, PAPIA CI(vitas). No entanto, o poder de Berengario I non era firme; tivo que loitar contra Guido de Spoleto e Arnulfo de Carintia e, entre 894 e 896, para se enfrontar de novo a Guido de Spoleto, tivo que chegar a un acordo con Arnulfo de Carintia, que foi coroado rei de Italia, deixando a Berengario I o goberno do reino. Os diñeiros cuñados conservan as imaxes da cruz con pequenos globos e o templo tetrástilo, pero levan no anverso a inscrición ARNVULFVSPIVSREX, en tanto que no reverso, arredor do nome da ceca, PAPI(a), vai a inscrición BERENGARIVSRE.
Rolls-Royce Eagle
Deseño e desenvolvemento
O desenvolvemento do novo motor de 20 litros estivo a cargo de Henry Royce dende a súa casa en Kent. Baseado inicialmente no motor de 7,4 litros 40/50 Rolls-Royce Silver Ghost, e inspirado tamén polo deseño dun motor de aviación de 7,2 litros Daimler DF80 usado nun Grand Prix Mercedes en 1913 que fora mercado, a potencia incrementouse dobrando o número de cilindros ata 12 e incrementando a súa carreira ata os 170 mm, aínda que a súa ánima seguiu sendo de 110 mm, igual que no 40/50. O motor tamén funcionaba máis rápido, e deseñouse un reductor epicicloidal para manter a velocidade da hélice por debaixo de 1 100 rpm. Para reducir a inercia e mellorar o rendemento o deseño do tren de válvulas cambiouse de válvulas lateriais a un deseño SOHC, seguindo de preto a filosofía orixinal de deseño de balancín de "ranura lateral" usada nos motores contemporáneos alemáns Mercedes D.I, Mercedes D.II e Mercedes D.III.
Ceca de Pavía
Moeda dos reis nacionais
Nos turbulentos anos que seguiron, sucedéronse no trono varios reis (Lamberto de Spoleto, Luís III, Rodolfo II de Borgoña, Hugo de Provenza e Lotario II), cada un dos cales fixo cuñar na ceca de Pavía diñeiros de prata de características moi similares, cambiando principalmente a lenda co nome do soberano, ata Berengario II, que foi coroado rei de Italia na basílica de San Miguel Maior, xunto co seu fillo Adalberto en 950. Os diñeiros de Berengario II caracterízanse pola inscrición no anverso BERENGARIVS, combinada, no centro, pola palabra REX, e no reverso polo nome do seu fillo (ADALBERTVS) con PAPIA no centro.
Rolls-Royce Eagle
Deseño e desenvolvemento
O 3 de xaneiro de 1915 o Almirantazgo pediu 25 dos novos motores. O primeiro acendido do Eagle nun banco de probas nas instalacións de Rolls-Royce en Derby foi en febreiro de 1915, producindo 225 cabalos a 1 600 rpm. Esta incrementouse rapidamente ata 1 800, e en agosto de 1915 chegou a 2 000 rpm producindo 300 cabalos. Tras máis probas, decidiuse aprobar o motor para produción a 1 800 rpm e 225 cabalos, permitíndose 1 900 rpm para curtos períodos. O motor voou por primeira vez nun bombardeiro Handley Page O/100 en decembro de 1915, sendo o primeiro voo dun motor de aviación de Rolls-Royce.
Ceca de Pavía
Moeda otoniana
miniatura|260x260px|Diñeiro de [[Otón I do Sacro Imperio Romano Xermánico|Otón I, rei de Italia (951-973) e emperador do Sacro Imperio (962-973).]] Otón I (951-973), inicialmente rei de Italia e coroado emperador en 962, interveu para restaurar a autoridade do Imperio en moitos campos, incluído o monetario. Durante o século X, a moeda de prata desvalorizárase ata o punto de que Berengario II, cara a 947, chegou a debilitar a súa aliaxe engadíndolle maior proporción de cobre. Otón I impuxo un estrito control real sobre a calidade e o peso dos diñeiros cuñados en Pavía, xa que os mestres cuñadores debían responder ante un alto funcionario real; esta supervisión impediu a desvalorización das moedas cuñadas en Pavía, ao contrario que noutras cecas, como a de Milán, onde o proceso continuou durante moito tempo. A devandita supervisión viuse favorecida tamén polo feito de que con moita frecuencia, entre 965 e 1002, os propios emperadores permaneceron en Pavía durante longo tempo. O diñeiro de Pavía converteuse así nunha moeda estable e forte, demandada para todas as transaccións en todo o norte de Italia e tamén moi estendida en Roma e nas rexións do sur de Italia. Grazas á súa calidade, a moeda de Pavía seguiu a ter sona de ser a mellor da Italia do norte ata a segunda metade do século XII, cando a súa área de cuñaxe se reduciu ao noroeste de Italia. As causas da perda de importancia da moeda de Pavía tiveron o seu xerme nos cambios políticos e sociais que se sucederon en Pavía —e tamén noutras partes do centro-norte de Italia— durante o século XI, e en particular coa destrución do Palacio Real en 1024, que provocou a desaparición do vasto aparato burocrático que durante décadas supervisara e garantira a calidade da moeda de Pavía, de modo que esta se foi axustando ás demais cuñadas na zona, á medida que cesaba o control imperial. miniatura|260x260px|Diñeiro de [[Henrique II do Sacro Imperio Romano Xermánico|Henrique II ou Santo, rei de Italia (1002-1024) e emperador do Sacro Imperio (1014-1024).]] Os diñeiros cuñados por Otón I presentan a inscrición IMPERATOR no anverso, co nome do soberano, OTTO, no centro, e o nome da cidade, PAPIA, no reverso. Non moi diferentes foron as cuñadas baixo Otón II (973-983) e Otón III (983-1002), caracterizadas no reverso pola inscrición, referida a Pavía, INCLITA CIVITAS ou CIVITAS GLORIOSA. Á morte de Otón III, Arduíno I (1002-1014) conseguiu facerse coroar rei de Italia na basílica de San Miguel Maior de Pavía en 1002. Arduíno fixo cuñar diñeiros coa inscrición no anverso INVS GRACIA DI REX e, no centro, o seu nome, ARDO. Pero a chegada do emperador Henrique II (1014-1024) puxo fin ao seu reinado. O novo soberano impuxo unha revolución no deseño da moeda: lembrando en parte os diñeiros emitidos por Lotario I, o anverso representaba unha cruz no campo, con catro pequenos globos a cada beira, en tanto que o reverso amosaba unha gran hasta, rematada cunha cruz, e a inscrición PAPIA.
Rolls-Royce Eagle
Deseño e desenvolvemento
O Eagle desenvolveuse aínda máis durante 1916 e 1917, incrementándose progresivamente a potencia de 225 ata 266 cabalos, despois ata 284, 322, e finalmente 360 cabalos en febreiro de 1918, momento no que se produciran oito variantes do Eagle. Ao longo da primeira guerra mundial Rolls-Royce loitou por fabricar Eagles nas cantidades solicitadas pola Oficina de Guerra, pero a compañía resistiu a presión para licenzar a outros fabricantes a súa construción, temendo que a calidade tan admirada do motor se arriscase a verse comprometida.
Tras a guerra desenvolveuse unha versión Mark IX do Eagle para uso civil. A produción continuou ata 1928, fabricándose un total de 4 681 motores Eagle.
Ceca de Pavía
De Conrado II o Sálico a Henrique V
Os diñeiros emitidos en Pavía por Henrique III seguen a presentar as características dos "antigos diñeiros de Pavía", producidos pola ceca de Pavía na época dos otonianos, como a lei de prata (800 milésimas) e o peso, que adoito supera os 1,30 gramos. No entanto, a partir da segunda metade do século XI, mesmo a moeda de Pavía, que ata daquela fora a máis importante de Italia e unha das de maior circulación en Europa, sufriu un progresivo fenómeno de envilecemento.
Rolls-Royce Eagle
Deseño e desenvolvemento
O tempo entre as revisións nos últimos Eagle estaba entre as 100 e 180 horas.
Ceca de Pavía
De Conrado II o Sálico a Henrique V
Cara a 1110, xunto cos antigos diñeiros, cuñáronse outros novos, frecuentemente denominados nas fontes da época —como o cronista xenovés Caffaro di Rustico da Caschifellone— como bruni ou bruneti, cuxo peso roldaba o gramo e cuxa lei oscilaba entre as 500 e as 430 milésimas de prata. En Xénova, onde ata 1140 —cando a cidade comezou a cuñar a súa propia moeda— se utilizou xeralmente a moeda de Pavía, no século XII un "diñeiro de Pavía vello" —duns 1,30 gramos e unha lei de prata de 800 milésimas— equivalía a tres diñeiros xenoveses, en tanto que tres diñeiros xenoveses correspondían a dous "diñeiros de Pavía novos" (os bruni).
De 1140 a 1220
Ata a chegada de Federico II (1220-1250), a ceca de Pavía seguiu cuñando diñeiros co nome do emperador Henrique, aínda que reducindo progresivamente tanto o peso como a lei da prata; de feito, sábese que os diñeiros da segunda metade do século XII contiñan entre 0,21 e 0,22 gramos de prata —aproximadamente a metade que as moedas producidas nas primeiras décadas do século—. É probable que nas mesmas décadas tamén se cuñasen en Pavía novos diñeiros co nome do emperador Federico I (1155-1190), caracterizados por un peso duns 0,70 a 0,80 gramos e unha lei de case 240 milésimas, bastante similares aos novos diñeiros milaneses, tamén chamados terzoli, cuñados entre 1120 e 1130.
Emisións de Federico II
miniatura|260x260px|Diñeiro de [[Frederico II Hohenstaufen|Federico II, emperador do Sacro Imperio (1220-1250).]] Os anos do reinado de Federico II caracterizáronse por fondos cambios no sistema monetario vixente na zona lombarda. A ceca de Pavía, mais tamén as de Milán, Como, Piacenza, Bérgamo, Lodi, Tortona e outras, produciron novas moedas: o groso (grosso), que pesaba aproximadamente 1,4 gramos e tiña unha lei de entre 900 e 950 milésimas de prata; o diñeiro (denaro), duns 0,70 a 0,90 gramos e entre 250 e 300 milésimas; e o óbolo, de 0,30 a 0,35 gramos e de 200 a 250 milésimas. A uniformidade destas moedas —non só en peso e lei, senón tamén nalgúns elementos decorativos, como a estrela de seis puntas— foi sancionada tamén por unha serie de convenios monetarios, o máis importante dos cales se estableceu en 1254 entre os municipios de Bérgamo, Brescia, Cremona, Parma, Pavía, Piacenza e Tortona, co fin de uniformar a circulación monetaria.
Da segunda metade do século XIII á conquista dos Visconti (1359)
miniatura|260x260px|Grosso de Pavía ([[1299-1359).]] Durante as derradeiras décadas do século XIII, a ceca de Pavía produciu mezzani (equivalentes ao medio diñeiro imperial) duns 0,78 gramos de peso e cunha lei de prata dunhas 160 milésimas. Estas moedas, aínda que con algunhas variantes, levan no anverso a inscrición AVGVSTVS CE(sar), cunha cruz patada no centro, en tanto que no reverso aparece a lenda IMPERATOR e, no centro, PAPIA dividida en tres liñas. Xunto aos mezzani de billón, polo menos a partir de 1299, cuñouse tamén o grosso de prata, duns 2 gramos de peso e unha lei de 900 a 820 milésimas, e que presenta características bastante similares ás dos grossi cuñados na mesma época noutras cidades lombardas e en Milán en particular. No anverso, con algunhas variantes, figura a inscrición IMPERATOR e no centro PAPIA en tres liñas. Innovador é, en cambio, o deseño do reverso: San Siro amósase de pé baixo un arco sostido por dúas columnas; nunha man sostén o báculo e a outra está levantada, no acto de bendicir. A lenda é: SANCTVS SYRVS. Esta iconografía será retomada algúns anos máis tarde polos ambrosini de ouro cuñados na ceca de Milán, substituíndo a San Srio por Santo Ambrosio.
Emisións dos Visconti
Logo da conquista definitiva de Pavía pola familia Visconti (1359), Galeazzo II (1354-1378), rememorando o seu pasado como capital do reino longoardo primeiro e de Italia despois, trasladou a súa residencia e a súa corte á cidade, convertendo así a Pavía na segunda capital do Estado dos Visconti, despois de Milán. Mesmo o primeiro duque de Milán, Gian Galeazzo (1395-1402), aínda que se desprazaba adoito entre Pavía e Milán, residía e tiña a súa corte principalmente en Pavía, onde ampliou o parque privado iniciado polo seu pai e fundou, como panteón dinástico, o mosteiro de Pavía, e o mesmo fixo, ata as primeiras décadas do século XV, Filippo Maria (1412-1447).
A ceca de Pavía na época dos Visconti cuñou moedas similares ás producidas pola ceca de Milán, como o maxestoso florín emitido tanto por Galeazzo II como por Gian Galeazzo, duns 3,53 gramos de ouro, cun cabaleiro con armadura no anverso, adobiado cunha crista que representa un dragón, sostendo unha espada na man. Logo aparece, repetida, a fazaña da queima do tizón con dous caldeiros de auga, en tanto que a lenda reza: GALEAZ VICECOMES. No reverso, o escudo dos Visconti no centro, cuberto por un gran helmo con cimeira e un dragón, coa lenda: DOMINVS MEDIOLANI PAPIE. miniatura|260x260px|Grosso de prata ou Pegione de Galeazzo II, [[Cuñaxe|cuñado ca. 1365-1375.]] A ceca de Pavía produciu así mesmo o grosso de prata, coñecido tamén como pegione, do que existen diversas variantes. No anverso amósase o escudo dos Visconti cun helmo con crista en forma de cabeza de dragón e coa inscrición GALEAZ VICECOMES DOMINVS MEDIOLANI PAPIE. No reverso, a figura de San Sirio nunha cadeira de beizón e a lenda S. SIRVS PAPIA. É probable que estas moedas, cuxo peso rolda os 2,60 gramos, cunha lei de prata dunhas 910 milésimas, fosen cuñadas tamén por Gian Galeazzo, quen, omitindo a primeira parte do seu nome, fixo cuñar moedas co mesmo nome que o seu pai. Tamén se cuñaron en Pavía algúns exemplares do grosso, atribuídos no pasado á ceca de Milán, nos que a figura de San Sirio se substitúe pola de San Ambrosio.
Da morte de Filippo Matra Visconti ao pechamento da ceca (c. 1465)
Á morte de Filippo Maria en 1447, as autoridades municipais proclamaron a comuna libre ou República de San Siro, pero a nova entidade foi efémera, xa que o 15 de setembro dese mesmo ano o duquen de Milán Francisco Sforza (1450-1466) acadou a lealdade de Pavía e foi nomeado conde da cidade. Malia a súa brevísima duración, a República de San Siro emitiu unha moeda de cobre, moi parecida á equivalente cuñada pola República Ambrosiana, coa cabeza de San Siro e a inscrición S.SIRVS PAPIE no anverso, e unha cruz, rodeada de besantes e coa lenda COMVNITAS PAPIE no reverso.
Para Francisco Sforza, a ceca de Pavía produciu ducados de ouro, que retoman a figura do cabaleiro xa presente nos floríns da época dos Visconti, enriquecidos polos tres aneis de diamantes. Tamén cuñou grandes moedas de prata de dous soldos, que xeralmente presentan no anverso a serpe dos Visconti flanqueada polas iniciais de Sforza, seguidas da lenda FRANCISCVS SFORCIA, mentres que no reverso amosan unha cruz encerrada nun marco de catro lóbulos e levan a inscrición COMES PAPIE. Outras das moedas cuñadas en Pavía para Francisco Sforza son os soldos e os sesini.
Descoñécese o ano exacto do pechamento da ceca de Pavía; un documento de 1466 dá conta de que nesa data a ceca xa non estaba en funcionamento, mais non fora aínda desmantelada, polo que é probable que cesara a súa actividade pouco tempo antes.
En 1474, as autoridades municipais de Pavía solicitáronlle ao Maxistrado das Rendas Ducais a posibilidade de reabrir a ceca, mais a petición foi rexeitada porque nos capítulos do contrato da ceca de Milán se establecera que as únicas cidades baixo control dos Sforza que podían cuñar moeda eran Milán e Xénova. No entanto, dado o papel de Pavía —o castelo dos Visconti albergaba a biblioteca e os arquivos ducais, e o mosteiro veciño, unida ao castelo polo gran parque dos Visconti, era o templo dinástico ducal, por non mencionar que o título de conde de Pavía estaba reservado ao herdeiro do trono ducal—, a ceca de Milán estaba obrigada a cuñar unha certa cantidade de moedas co símbolo do condado de Pavía en relevo, no canto do escudo do Ducado de Milán.
Emisións de Belgioioso
miniatura|350x350px|[[Tálero de Belgioioso (1769).]] Malia non ser cuñadas en Pavía, as moedas de Belgioioso adoitan considerarse entre as da zona de Pavía, xa que foron emitidas en 1769 por Antonio Barbiano di Belgioioso, alto funcionario imperial, ao ser elevado ao rango de príncipe do Sacro Imperio Romano Xermánico pola emperatriz María Tareixa (1740-1780), co título de príncipe de Belgioioso, localidade situada a poucos quilómetros de Pavía. O título, transmisible aos seus primoxénitos varóns, levaba consigo varios privilexios, entre eles o dereito a abrir unha ceca en Belgioioso e emitir alí moeda de ouro e de prata coa súa propia efixie. No entanto, o príncipe non creou obradoiro ningún para a cuñaxe de moedas, senón que se limitou a encargar á Casa da Moeda de Viena a produción dunha cantidade limitada de ongari (de peso e lei similares ao florín florentino) e táleros de prata coa súa propia imaxe e co escudo de armas da familia.
Sedes da Ceca de Pavía
miniatura|A igrexa de San Nicolò della Moneta, flanqueada pola Via della Zecca. En 1961, durante as escavacións para a construción dunha vivenda no sector sueste da cidade, na zona abranguida entre as rúas Porta Damiani, Pedotti e Alboino, saíron á luz os restos dun gran edificio, probablemente de época tardorromana, de planta rectangular e con ábsida. Posteriormente especulouse coa posibilidade de que esta estrutura albergase a ceca durante o reinado ostrogodo.
Máis tarde, quizais xa desde a época longobarda, cuñáronse moedas en Pavía no interior do Palacio Real, en tanto que despois de 1024 a ceca se trasladou á actual Piazza Vittoria, preto da igrexa de San Nicolò della Moneta.
Lingua chamacoco
miniatura|Falante de chamacoco. O chamacoco é unha lingua da lingua zamucana falada polo pobo chamacoco en Paraguai. Tamén se coñece como xamicoco ou xamacoco, aínda que a propia tribo prefire o nome ishír, que tamén se escribe ishiro ou jewyo. Cando se usa o termo ishiro (tamén yshyro ou ɨshɨro) para referirse á lingua, é unha abreviatura de Ishir(o) ahwoso, que significa literalmente "as palabras, a lingua do pobo Chamacoco". Fálase por unha sociedade tradicionalmente cazadora-recolledora que agora practica a agricultura. Os seus falantes son de todas as idades, e xeralmente non falan ben o castelán ou o guaraní.
Clasificación
O chamacoco clasifícase como unha zamucana, xunto coa lingua ayoreo.
Guimaráns, San Pedro de Batalláns, As Neves
Guimaráns é un lugar da parroquia de San Pedro de Batalláns, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
William M. Tweed
William Magear Tweed, nado en Nova York o 3 de abril de 1823 e finado ibídem o 12 de abril de 1878, foi un político estadounidense. Ás veces foi erradamente chamado William Marcy Tweed, aínda máis coñecido como Boss Tweed por dirixir Tammany Hall, o aparato do Partido Demócrata que xogou un papel determinante na política neoiorquina do século XIX. No momento álxido do seu ascenso, Tweed foi terceiro entre os terratenentes de Nova York, dirixiu a Erie Railway, o Tenth National Bank, a New York Printing Company, e foi propietario do Metropolitan Hotel.
Tweed foi elixido para a Cámara de Representantes dos Estados Unidos en 1852 e para o Concello de Nova York en 1856. En 1858, Tweed converteuse no "Grand Sachem" de Tammany Hall. En 1867 foi elixido para o Senado.
Primeiros anos
Tweed naceu no Lower East Side, un barrio de Manhattan, fillo dun catedrático de orixe escocesa-irlandesa. Entrou en política cando organizou unha compañía de bombeiros voluntarios, Americus Fire Company No. 6 ("Big Six"). Tweed chegou á Cámara dos Representantes en 1852, á Xunta de Asesores de N. York en 1856 e ao Senado en 1867. Os empresarios Jason Gould e James Fisk fixeron de Tweed director do ferrocarril Erie, e Tweed, á súa vez, aprobou leis ao seu favor. Tweed e Gould apareceron en viñetas políticas debuxadas por Thomas Nast a partir de 1869.
Escándalo
Aos negocios elixidos pola camarilla díxoselles que multiplicasen o importe de cada factura por cinco, dez ou cen; despois, coa aprobación de Mayor Hall e a sinatura de Connolly, pagábanse a través dun intermediario que, recibindo a orde de pago inflada, pagaba ás empresas o importe da factura orixinal e dividía o resto entre Tweed, Sweeny, Connolly e Hall; por exemplo, o custo da construción do Palacio de Xustiza do Condado de Nova York, coñecido comunmente como Tribunal de Tweed, comezado en 1861, creceu até c. 13 millóns de dólares (uns 178 millóns de dólares na actualidade e case o dobre da cantidade pagada polos Estados Unidos á Rusia tsarista pola compra de Alasca en 1867): "pagáronselle a un carpinteiro 360.751 dólares (uns 4,9 millóns de dólares hoxe) por un mes de traballo nun edificio con pouca madeira... un xestor gañou 133.187 dólares (1,82 millóns de dólares en dólares de hoxe) por dous días de traballo".
A caída de Tweed comezou en abril de 1870, cando se negou a autorizar o Orange Parade, un desfile protestante anual. O xefe de policía James O'Brien, cuxo apoio a Tweed fora irregular durante o "reinado" de Tammany Hall, deu ao New York Times probas de malversación tras o motín entre protestantes e católicos que estalou o día do desfile. Díxose que ao xornal lle ofreceron 5 millóns de dólares para non publicar probas do crime. Nunha entrevista posterior, a única resposta de Tweed foi: "Ben, que vas facer?". Os informes do New York Times e as viñetas políticas escritas por Thomas Nast e publicadas no Harper's Weekly favoreceron a elección de varios candidatos da oposición en 1871. Sobre as caricaturas de Nast, Tweed dixo: "Bloquea os malditos debuxos. Non me importa nada o que digan de min os xornais. Os meus electores non saben ler, pero non poden evitar mirar eses malditos debuxos!"
Prisión, fuxida e morte
En outubro de 1871, Tweed foi arrestado e pagou unha fianza de 8 millóns de dólares. Os esforzos dos demócratas reformistas William H. Wickham (alcalde de Nova York en 1875) e Samuel J. Tilden (candidato presidencial demócrata en 1876) levaron ao xuízo e condena de Tweed en 1873. A condena a 12 anos de prisión foi reducida en apelación e cumpriu só un ano. Tweed foi detido de novo por deberlle ao Estado de Nova York 6 millóns de dólares e pedíronlle unha fianza de 3 millóns de dólares. O 4 de decembro de 1875, Tweed escapou da custodia do xerife William C. Conner e fuxiu a Cuba e logo a Galiza onde traballaba como mozo de cuberta nun barco. O goberno dos Estados Unidos, en canto soubo do seu refuxio en Vigo, tentou que as autoridades correspondentes o arrestasen. Dise que foi recoñecido por policías españois a partir das viñetas, crendo que era un secuestrador de nenos. Tweed foi entregado ás autoridades da cidade de Nova York que o encerraron no cárcere o 23 de novembro de 1876.
Tweed morreu no cárcere de Ludlow Street o 12 de abril de 1878 de pneumonía. Foi enterrado no cemiterio de Green-Wood en Brooklyn. miniatura| Etiqueta de tabaco de 1869 que representa a Tweed
Méritos
Nos estudos de Tweed e da organización Tammany Hall, os historiadores fixeron fincapé especialmente no lado escuro de Boss Tweed. Alén dos millóns públicos malversados, Tweed fixo melloras na cidade de Nova York, incluíndo a ampliación de Broadway entre a rúa 34 e a rúa 59 e a construción de moitos edificios en Manhattan.
Tamén loitou para que se aprobase lexislación sobre subvencións a entidades benéficas privadas de calquera confesión relixiosa, a escolas católicas, orfanatos e hospitais; entre 1869 e 1871, baixo a influencia de Tweed, o estado de Nova York gastou en dous anos máis en caridade que nos quince do período de 1852 a 1868; Tweed interesouse en financiar unha escola para profesores e a abolición dos castigos corporales nas escolas, así como un aumento dos soldos dos profesores.
Lousadela, San Pedro de Batalláns, As Neves
Lousadela é un lugar da parroquia de San Pedro de Batalláns, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Platon Artemiuk
Platon Artemiuk (en Платон Артемюк), nado como Pavlo Fedorovych Artemiuk (en Павло Федорович Артемюк) o 18 de xuño de 1891 en Nosów (no distrito de Konstantynów, gobernación de Siedlce, Imperio Ruso) e finado o 15 de agosto de 1951 en Toronto (Canadá), foi un eclesiástico ortodoxo ucraíno.
Traxectoria
Naceu o 18 de xuño de 1891 en Nosów, unha aldea do distrito de Konstantynów preto de Biała Podlaska (entón parte da gobernación de Siedlce do Imperio Ruso, dende 1999 parte do Voivodato de Lublin de Polonia). En 1910 graduouse polo seminario de mestres en Biała Podlaska, e exerceu tres anos como mestre. Posteriormente, ampliou os seus estudos no Instituto Pedagóxico de Vilnius: en 1916 por mor da primeira guerra mundial foi trasladado a Samara, nese mesmo ano graduouse, e foi alistado no Exército Imperial Ruso. Logo da guerra, retomou a súa actividade como mestre en 1918 e volveu ao territorio da actual Ucraína. En data descoñecida, casou coa súa dona Taisa, coa que tivo tres fillas (Nina, Larisa, e Anna).
As Maceiras, San Pedro de Batalláns, As Neves
As Maceiras é un lugar da parroquia de San Pedro de Batalláns, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Liga ACB 1990-91
Playoffs do título
Fonte: Linguasport
Playoffs de permanencia
Cajabilbao e Cajacanarias perden a categoría.
Melanitta
Melanitta é un xénero de aves da orde das anseriformes e familia dos anátidos e subfamilia dos merxinos.
A súa especie tipo é Anas fusca (Hoxe Melanitta fusca) Linnaeus, 1758
Características
Os machos teñen na súa maioría a plumaxe negra, e as femias parda. Reprodúcense no extremo norte de Europa, Asia e América do Norte, e invernan máis ao sur, nas zonas temperadas destes continentes. Forman grandes bandadas en augas costeiras. Forman grupos de moitos individuos, que adoitan voaren xuntos. Seus niños constrúenoa no solo cerca do mar, lagos ou ríos, en bosques o na tundra. Son patos mergulladores que se alimantan de crustáceos e moluscos.
Descrición
O xénero Melanitta foi creado polo zoólogo alemán Friedrich Boie en 1822, na páxina 980 do seu traballo:
A especie tipo foi designada en 1838 como Melanitta fusca polo naturalista inglés especializado en aves e peixes Thomas Campbell Eyton.
Etimoloxía
O nome do xénerto, Melanitta, deriva das voces do grego antigo μέλας mélas, "negro", e νἠττα nēttα, "pato".
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Especies
Actualmente no xénero recoñécense as seguintes seis especies:
O fósil Melanitta ceruttii Chandler, 1990, que viviu en California durante o Plioceno tardío, está agora situado no xénero Histrionicus.
Trigonobalanus
Trigonobalanus é un pequeno xénero de plantas pertencente á familia das fagáceas.
Comprende tres especies de árbores perennifolios, relacionadoss coas faias e os castiñeiros, propios das rexións tropicais de Asia e o Sueste Asiático, e de Suramérica.
Descrición
O xénero foi descrito en 1962 polo botánico inglés Lewis Leonard Forman.
Etimoloxía
o nome do xénerto, Trigonobalanus, está formado pola unión dos elementos do latín científico trigono- e -balanus. O primeiro deriva do grego antigo τρί-γωνον trígōnon, "tiángulo", e o segundo ´o termo do latín clásico balanus, "landra" (dervado á suá vez do grego antigo βάλανος bálanos, co mesmo significado.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Especies
O xénero comprende as seguintes tres especies:
Nota taxonómica
Algúns botánicos tratan as tres especies en xéneros separados.
Hábitat e distribución
A útima especis en describirse foi Trigonobalanus excelsa, no bosque subandino anubrado do val superior do río Magdalena, no Parque Nacional Cueva de los Guácharos, Colombia. O xénero era coñecido anteriormente en Indonesia (Célebes), a Federación de Malaisia ​​(Malaia, Sarawak e Sabah) e Tailandia.
A Pousa, Setados, As Neves
A Pousa é un lugar da parroquia de Setados, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
O Outeiro, San Pedro de Batalláns, As Neves
O Outeiro é un lugar da parroquia de San Pedro de Batalláns, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Premio Clemy
O Premio Clemy é un galardón numismático outorgado anualmente desde 1968 polo Numismatic Lireray Guild ("Gremio Literario Numismático") dos Estados Unidos.
Trátase da máis alta honra concedida por esta entidade, e outórgase a un dos seus membros en recoñecemento da súa habilidade como escritor, polas súas contribucións á numismática, polo seu sentido do humor e pola súa dedicación ao Numismatic Lireray Guild.
As candidaturas son presentadas polos membros da xunta directiva da entidade ao gañador do ano anterior, que é quen finalmente fai a elección.
Galardoados
Estes son os numismáticos recoñecidos co premio Clemy desde a súa institución en 1968:
Souto, San Pedro de Batalláns, As Neves
Souto é un lugar da parroquia de San Pedro de Batalláns, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Santiago Cid Harguindey
Santiago Cid Harguindey, nado en Verín en 1944 e finado no mesmo concello o 4 de xuño de 2021, foi un político galego.
Traxectoria
Foi un dos fundadores do Verín Club de Fútbol en 1971. En 1978 foi elixido membro da Cámara Agraria Provincial. Durante a transición foi nomeado membro da xestora municipal de Verín presidida por Carmen Lovelle. Militante de UCD, encabezou a candidatura de Verín nas eleccións municipais de 1979 e foi elixido concelleiro, deputado provincial e vicepresidente da Deputación provincial de Ourense. Nas eleccións municipais de 1983 encabezou a candidatura de Coalición Galega ao concello de Verín e foi elixido alcalde. Nas municipais de 1987 encabezou a candidatura de Centristas de Galicia e foi elixido alcalde con maioría absoluta. En xuño de 1990 foi condenado a dez anos de inhabilitación por prevaricación. Nas municipais de 1987 volveu ser elixido alcalde, pero foi deposto por unha moción de censura encabezada por Emilio González Afonso o 17 de outubro de 1991. Volveu ser elixido concelleiro de Verín por Verinenses Independientes, que conseguiu tres escanos nas municipais de 2003 e participou nun goberno un tripartito con PSOE e BNG.
A Chan, Santiago de Ribarteme, As Neves
A Chan é un lugar da parroquia de Santiago de Ribarteme, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
Currás, San Xosé de Ribarteme, As Neves
Currás é un lugar da parroquia de San Xosé de Ribarteme, no concello pontevedrés das Neves, na comarca do Condado.
A verba viva
'A verba viva. Ribeira Sacra. Paisaxe cultural e patrimonio lingüístico' é un documental de 2021, producido por Chantada Comunicación S.L. e realizado por Lorena Gallardo e Humberto Novoa.
É unha viaxe pola fala, a paisaxe e a cultura da Ribeira Sacra galega. miniatura|Estrea do documental en [[Chantada no Cinema Palleiriso en outubro de 2021]]
Características
Foi unha iniciativa realizada ao abeiro do Fondo de Proxectos Culturais Xacobeo 21, coa colaboración da Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia dentro da Rede de Dinamización Lingüística.
Faise unha viaxe pola paisaxe cultural da Ribeira Sacra na que os ribeiraos e ribeirás van achegando o léxico, os traballos, a cultura das ribeiras do Sil e do Miño. A paisaxe das muras ou socalcos en pendente, a cultura arredor do cultivo das viñas e a elaboración do viño e a augardente, a olaría, a carpintería, as barcas típicas vanse achegando aos ollos do espectador ao longo do filme. Segundo o Portal da Lingua Galega "A verba viva pretende, ademais de entreter e guiar o espectador, promocionar a Ribeira Sacra e afondar no seu patrimonio lingüístico co obxectivo de recoller, recuperar e divulgar a lingua e os termos propios do xeito de vida da ribeira: artesáns e artesás, viticultores ou viticultoras con herdanza familiar e amantes do río e da terra".
Para o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García:
Baixo a dirección de Lorena Gallardo e Humberto Novoa, con produción Chantada Comunicación, seguindo o guión de Lorena Gallardo e a fotografía de Humberto Novoa foi gravado no inverno de 2021 en diferentes concellos da Ribeira Sacra, nas provincias de Lugo e de Ourense.
Colaboraron no documental:
O documental foi presentado en agosto de 2021 en Santiago por Valentín García, Lorena Gallardo, Humberto Novoa e Mercedes Vázquez (Chantada Comunicación) facendo constar desde Política Lingúística:
Foi estreado no Festival de Cinema e Ecoloxía no Palleiriso (Cinema Palleiriso, Chantada) en outubro de 2021.
O documental pode verse en aberto no Portal da Lingua Galega e na canle Youtube.