cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yomiuri Giants
Yomiuri Giants
A retirada Nagashima en 1974, que pasou a ser o adestrador, afectou seriamente ao equipo. Na súa primeira temporada non puido conseguir outra cousa que unha última posición, a primeira na historia dos Giants. Nagashima desculpouse publicamente mais continuou no equipo, o cal non puido máis que gañar a Liga Central en 1976 e 1977. Nagashima viuse forzado a dimitir, o que xunto coa retirada de Sadaharu Oh tras 21 anos de carreira, levou aos Giants a realizar unha reestruturación do club. Nos anos 1980 os Kyojin volveron formar un equipo competente que combinaba a fichaxe de varias estrelas e a chegada de novos xogadores procedentes das ligas escolares. Dentro destes últimos movementos destacou o de Suguru Egawa, escollido polos Seibu Lions no draft de 1977, mais que se negaba a xogar en calquera equipo que non fosen os Giants, polos que terminou fichando en 1978. A pesar de que o contrato foi considerado ilegal pola NPB, os propietarios da franquía ameazaron con abandonar a liga e formar o seu propio circuíto se non se permitía a súa fichaxe. Debido á posición dos Giants no béisbol do país, finalmente permitiuse a contratación.
Os Giants conseguiron gañar a Liga Central de 1981, 1983, 1987 e 1989, e as Series de 1981 e 1989. Durante ese tempo estiveron liderados por Egawa, Tatsunori Hara e Warren Cromartie como bateadores, e Masaki Saito, Masumi Kutawa e Hiromi Makihara como pitchers. Con todo, xurdiron outros equipos que acabaron co dominio dos de Toquio, entre eles os Seibu Lions, os Chunichi Dragons e os Hiroshima Toyo Carp. A chegada de Oh como adestrador (1984-1988) non solucionou a situación, sendo criticado pola súa falta de autoridade. En 1993, tras varios anos sen conseguir títulos, a directiva da franquía volveu chamar a Nagashima como técnico. Baixo os seus primeiros anos conseguiu as ligas de 1994 e 1996, e a Serie do Xapón de 1994, destacando entre os xogadores Hideki Matsui. Tras caer na final de 1996 ante Orix BlueWave, os propietarios anunciaron unha forte renovación con fichaxes como Katsumi Hirosawa, Hiroo Ishii e Kazuhiro Kiyohara. Con todo, a falta de organización, a mala defensa e os erros tácticos de Nagashima fixeron que o equipo rendese por baixo do esperado. Tras gañar no ano 2000 a Liga e Serie, Nagashima abandonou o equipo para dirixir ao combinado nacional. En 2002 os Giants pasaron a ser dirixidos por Tatsunori Hara, que conseguiu no seu primeiro ano a Liga e Serie. Tras o éxito conseguido, Matsui asino cos New York Yankees. A franquía conseguiu tamén a vitoria de Liga Central en 2007, 2008 e 2009. No ano 2012, e baixo o mando de Tatsunori Hara, o Giants conseguiron gañar as súas últimas Series do Xapón.
Nomes
Ao longo dos anos o equipo tivo diferentes nomes:
Estadio
Actualmente, os Yomiuri Giants xogan os seus encontros como local no Tokyo Dome, recinto con capacidade para 55.000 espectadores, 46.000 no caso de estaren todos sentados. Con todo, ao longo dos anos ten utilizado os seguintes estadios:
Veiga Ancha, Trobo, Begonte
Veiga Ancha é un lugar da parroquia de Trobo no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Cíclidos
miniatura|dereita|350px|Tilapias (Oreochromis niloticus) miniatura|dereita|350px|Área de distribución dos cíclidos Os cíclidos (Cichlidae) son unha familia de peixes, principalmente de auga doce, pertencente á suborde Labroidei da orde dos Perciformes.
Morfoloxía
Os distintos membros da familia presentan unha gran diversidade de formas e tamaños, desde os 25 mm do Neolamprologus multifasciatus ata tamaños máximos de cerca de 80 cm do Boulengerochromis microlepis. A forma do corpo varía desde a comprimida lateralmente ata formas cilíndricas (como Julidochromis). Características comúns son a presenza dun par de mandíbulas farínxeas, que axudan ás mandíbulas orais. Grazas a esta estrutura poden capturar e procesar unha ampla variedade de alimentos, o que quizais pode explicar a variedade de formas corporais e mesmo de especies. Así mesmo posúen unha soa fosa nasal a cada lado da cabeza, en lugar das dúas doutros peixes. A liña lateral está dividida en dúas seccións (excepto nos xéneros Teleogramma e Gobiocichla). A aleta dorsal posúe xeralmente 7-25 radios espiñosos e 5-30 radios brandos. Na aleta anal, 3-15 espiñas (normalmente, 3) e 4-15 radios brados (nalgunhas especies, 30).
Hábitat e bioloxía
Distribúense por zonas tropicais, principalmente en auga doce, polos cursos dos ríos e lagos africanos e centro e suramericanos, pero tamén hai especies de auga salgada e salobres da desembocadura dos ríos. Algunhas especies de Tilapia resisten perfectamente en augas salobres e poden dispersarse ó longo da costa de río en río. Tamén hai especies de cíclidos en Asia (Oriente Medio, Irán, India e Sri Lanka) e Centroamérica (Cuba e A Española). Noutras zonas, como Florida, México, Xapón ou Australia, tamén se describiron especies asilvestradas.
Existen especies omnívoras e herbívoras. En liberdade aliméntanse de pequenos crustáceos e peixes, algas etc.
Depositan os ovos sobre un substrato e os dous proxenitores coidan da posta durante semanas, e incluso das crías acabadas de nacer, se ben nalgunhas especies é a femia a encargada destes coidados case en exclusividade. Hai casos nos que se dá a incubación oral. Algunhas especies (como as do xénero Apistogramma) poden mostrar un forte dimorfismo sexual, con cores e tamaños moi diferentes entre machos e femias.
Interese pesqueiro e comercial
As tilapias (xen. Tilapia e Oreochromis) representan un importante recurso pesqueiro para consumo humano, e outras moutas especies son moi valoradas para acuariofilia.
Taxonomía
miniatura|dereita|350px|Symphysodon aequifasciatus Os cíclidos clasifícanse en máis de 200 xéneros e 1.300 a 3.000 especies distintas, aínda que constantemente están a descubrirse novas especies e reclasificarse outras.
Tamén se estima que é unha das familias de vertebrados con maior número de especies en perigo de extinción, moitas delas dentro do xénero Haplochromi. En 2007 a Unión Internacional para a Conservación da Natureza catalogou 156 especies de cíclidos como especies vulnerables, 40 como en perigo de extinción e 69 como perigo crítico de extinción. Polo menos 39 especies déronse por extinguidas desde comezos de 1990.
Moitos cíclidos foron dispersados fóra da súa área natural, liberados deliberadamente para a pesca ou accidentalmente a partir de acuarios, e algúns casos se converteron en especies daniñas, como foi o caso da tilapia no sur dos Estados Unidos, grazas á súa gran adaptación a case calquera ecosistema. En xeral, os cíclidos son agresivos e territoriais.
A Escardia, Vilagarcía, Vilagarcía de Arousa
A Escardia é un lugar da parroquia de Vilagarcía no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Evaristo Pérez de Castro
Co nome de Evaristo Pérez de Castro podémonos referir a:
Catulo
miniatura|dereita|220px|Caius Valerius Catullus. Caius Valerius Catullus, nado en Verona ou en Sirmio no 87 a.C. ou 84 a.C e finado en Roma no 54 a.C., foi un poeta latino, máis coñecido como Catulo.
Traxectoria
Sábese pouco sobre a vida de Catulo. Tanto Suetonio (Vida dos doce césares) como Ovidio (Amores III.XV) sinalan a cidade de Verona como a súa patria natal, aínda que viviría case sempre en Roma. Procedía dunha familia da orde ecuestre. Os amigos de Catulo eran, entre outros, os poetas C. Licinio Macer e Marco Furio Bibáculo e C. Helvio Cinna, o orador Q. Hortensio (rival de Cicerón) e o biógrafo Cornelio Nepote, a quen Catulo dedicou un libro de poemas.
No 57 a.C. acompañou o seu amigo Gaio Memmio para Bitinia, onde este servía como propretor. Catulo traballou na camarilla do gobernador de Bitinia, único oficio político que se lle coñece. Desde aí Catulo viaxou a Tróade para recoller ritos para a tumba de seu irmán, acontecemento que lembra nun axitado poema. Regresaría a Roma, onde permanecería os poucos anos restantes da súa vida. Aínda que nos seus poemas se queixa de pobreza, a verdade é que posuía unha villa preto de Tibur (a moderna Tivoli).
Non é moi seguro cando morreu. Algunhas fontes indican que morreu de esgotamento á idade de 30 anos. Xerome de Estridón di que nacera no 87 a.C e que viviu trinta anos, mais algúns poemas aluden a sucesos do 55 a.C., mais en ningún hai algo datábel no 54 a.C; porén, os estudosos tradicionalmente datan a súa vida entre o 84 a.C e o 54 a.C.
Obra
Catulo lígase a un círculo de poetas de ideais estéticos comúns, aos que Cicerón chama poetas novos (modernos), termo para el cargado de sentido pexorativo. Ese grupo de poetas cortaba co pasado literario romano (mitolóxico), pasando, entre outras características, a utilizar unha temática considerada “menor” polos seus críticos.
Acrecéntase ás características da poesía de Catulo, a linguaxe coloquial (p.ex. Ineptire, no canto VIII), a simulación frecuente de improvisación na sintaxe (frases interrompidas por oracións paratéticas, repetición de palabras e expresións, movemento circular da elocucións), versos lixeiros e a simulación do accesso aos recantos máis íntimos do ser humano.
A súa obra perpetuouse a través dos séculos que seguiran, foi exemplo para grandes nomes que viñeron despois, como Propercio e Tibulo. Tamén foi moi lido por poetas como T. S. Eliot e Charles Baudelaire.
Edicións
As súas poesías (116 poemas, so o título de Carmina), perdidas longo tempo, foron recuperadas no século XIV. Entre as numerosas edicións que desde entón se fixeran cabe destacar:
En galego
É posíbel tamén consultar poemas soltos en Aurora López e Andrés Pociña, Escolma de textos eróticos latinos.
Irmandade Galeguista do Uruguai
miniatura|Primeira portada do xornal O Irmandiño.
No número de decembro de 1934 da revista O Irmandiño, a propia Irmandade definiuse a si mesma como unha entidade que non se adicaba en exclusive á política, senón que os seus principais obxectivos consistían en dar a coñecer grandes personalidades galegas que, debido ao réxime, morreron ou “vivían na escuridade” para así defender o idioma.
A Irmandade Galeguista do Uruguai fai un chamamento a todos os galegos e galegas do mundo, para tomar conciencia da situación da comunidade galega, ademais de facer fincapé na igualdade entre homes e mulleres, todos eles necesarios para a causa. Para apoiar este fin, en palabras de Antón Vilar Ponte, ínstase a mercar libros escritos no idioma galego, para continuar o legado da Editorial Nós, potenciando a literatura galega en Galicia e no resto do mundo.
A asociación acordou finalizar as súas funcións cando estalou a Guerra civil española, para apoiar todo o posíbel ao bando da República.
Fundación
A Irmandade Galeguista do Uruguai fundouse no Café Brasileiro en maio de 1934, en Montevideo. A súa primeira aparición foi no xornal El Plata (diario uruguayo) o cal chamaba á afiliación. Na primeira reunión estaban Manuel Meilán, Pedro Fernández Veiga, Antón Crestar, Manuel Leiras, Camilo Bóveda Amor e Xaquín Bello. A súa sede situouse nunha leitería na rúa Pedras 411, propiedade de Antón Crestar.
Ao principio a súa labor centrouse basicamente na defensa da autonomía a través do seu xornal O Irmandiño, cuxo primeiro número saíu en outubro de 1934. O seus obxectivos eran a defensa da autonomía e o autogoberno ademais da concienciación da lingua, cultura e identidade como pobo galego.
Integrantes
miniatura|Manuel Meilán en Montevideo en 1940.
Celebracións e homenaxes
En 1934 organizouse no Día de Galiza un programa na radio internacional, presentado por María Dopico de Vázquez Anido.
O 22 de decembro de 1934 a asociación celebrou o Gran Festival Galego en homenaxe a Pardo de Cela, quen morreu pola liberdade dos galegos. O acto produciuse no Salón-Teatro do Centro Galego en San José e estaba dividido en dúas partes: a primeira parte comezaba co himno galego e finalizaba coa representación da comedia O zoqueiro de Vilaboa, escrita por Nan de Allariz e que se estreou neste acto, a segunda parte dividiuse nunha serie de cantos. Menciónase que ao defender a cultura galega o coherente é falar nesta lingua.
En 1935 o Día de Galiza celebrouse o 20 de xullo no Salón de Actos do Centro Galego. Comezou, como o do ano anterior, coa proclamación do himno galego e a continuación a conferencia titulada “En col da nosa Galiza”. Esta conferencia foi presentada por Rodolfo Prada, quen á súa vez foi presentado por Manuel Meilán (Secretario de Propaganda).
No transcurso dos anos 30, destaca a asemblea celebrada en 1936 en Santiago de Compostela, na que se aprobou o ingreso do Partido Galeguista no Fronte Popular con ilustres candidatos coma Antón Villar Ponte, Castelao e Ramón Suárez Picallo entre os máis destacados.
En 1940, dada a morte de Lluís Companys, dedícaselle un apartado da revista lembrándoo como alguén admirable e agradecéndolle o apoio nos momentos nos que os galegos tiveron que fuxir das súas propias casas e Cataluña os acolleu.
Evaristo Pérez de Castro Brito
Evaristo Pérez de Castro Brito, finado en Vigo o 11 de setembro de 1896, foi un político galego.
Traxectoria
Casou con Dolores Martínez Montenegro, filla de Francisco Javier Martínez Enríquez, marqués de Valladares. Cuñado de José Elduayen e vinculado ao Partido Conservador, foi deputado provincial. O 21 de marzo de 1877 foi elixido presidente da Deputación de Pontevedra. Foi presidente da Comisión de límites con Portugal e Ministro secretario das Órdenes.
Barbeito, Carballido, Alfoz
Barbeito é un lugar da parroquia de Carballido no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 47 habitantes (25 homes e 22 mulleres).
A Vila, Trobo, Begonte
A Vila é un lugar da parroquia de Trobo no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 13 habitantes (7 homes e 6 mulleres).
23 de abril
O 23 de abril é o 113º día do ano do calendario gregoriano (114º nos anos bisestos). Quedan 252 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Aurelio Aguirre. miniatura|100px|Valentín Paz Andrade.
Mortes
miniatura|100px|Miguel de Cervantes.
Outros
Os 366 días do ano
We'll Build Them a Golden Bridge
We'll Build Them a Golden Bridge é o primeiro álbum de estudio da banda canadense de indie rock Destroyer, publicado orixinalmente en mazo de 1996 a través do selo Tinker Recordings. O disco foi reeditado por Scratch Records o 24 de outubro de 2006.
O título do álbum é unha referencia á novela de Lev Tolstoi A guerra e a paz, na cal Mikhail Kutuzov, o comandante o exército ruso, promete construír a Napoleón e ao exército francés unha "ponte de ouro" (golden bridge).
Federico Jiménez Losantos
Federico Jiménez Losantos, nado en Orihuela del Tremedal (Teruel) o 15 de setembro de 1951, é un xornalista, escritor e empresario español.
Campo de Higgs
O Campo de Higgs é un campo cuántico teórico, baseado no modelo estándar de física de partículas, exposto polo físico Peter Higgs no ano 1964 (e de xeito independente polos físicos belgas Robert Brout e François Englert), dito campo permearía o universo enteiro, o seu efecto faría que as partículas actuaran dentro do campo como dotadas de masa, debido á interacción asociada das partículas elementais co bosón de Higgs, e da interacción do propio bosón de Higgs consigo mesmo tamén este "adquiriría" masa. Isto último resulta clave para comprender que é o campo de Higgs o que xera a masa das partículas -non o bosón de Higgs-, mediante o chamado mecanismo de Higgs. O Gran colisor de hadróns do CERN trata na actualidade de probar a hipóteses de Higgs, na busca do bosón de Higgs.
Federico Jiménez Losantos
Traxectoria
En 2011 Jiménez Losantos era director e presentador do programa radiofónico Es la mañana de Federico, da cadena esRadio, columnista do diario El Mundo e tertuliano en Intereconomia TV, ademais de copropietario, editor e colaborador do diario dixital Libertad Digital, e director e colaborador da revista La Ilustración Liberal, así como director e presentador de La hora de Federico en Libertad Digital TV e Veo7. De ideas neoliberais no económico e de extrema dereita no político
Campo de Higgs
Bibliografía
A nivel de divulgación científica: A nivel científico:
Ligazóns externas
Higgs-Feld Higgs field
San Roque, Vilagarcía, Vilagarcía de Arousa
San Roque é un lugar da parroquia de Vilagarcía no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Bing Crosby
Harry Lillis Crosby, coñecido como Bing Crosby, nado en Tacoma (Washington) o 3 de maio de 1903 e finado en Madrid o 14 de outubro de 1977, foi un cantante crooner e actor estadounidense cunha carreira artística de medio século. Foi un dos primeiros artistas multimedia. Entre 1934 e 1954, Crosby tivo un case imbatíbel éxito de vendas cos seus discos, grandes ratings nas emisoras de radio e filmes mundialmente vistos como Going My Way (1944).
Secret Obsession
Secret Obsession é un filme estadounidense de 2019 dirixido por Peter Sullivan e escrito polo propio Sullivan e Kraig Wenman. Está protagonizado por Brenda Song, Mike Vogel e Dennis Haysbert.
Estreouse o 18 de xullo de 2019 a través de Netflix.
Vilar, Trobo, Begonte
Vilar é un lugar da parroquia de Trobo no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Premio Rúa Nova de Narracións Xuvenís
O Premio Fundación Caixa Galicia de Narracións Xuvenís Rúa Nova ou Premio Rúa Nova de Narracións Xuvenís foi un premio literario convocado pola Fundación Caixa Galicia que distinguía obras literarias tanto en lingua galega coma castelá escritas por autores menores de idade. Os títulos gañadores foron publicados como parte da Biblioteca Club 33. Durante moitas das edicións os gañadores recibían 1.500 euros.
Algúns dos galardoados foron Eva Moreda, Vanesa Rodríguez Tembrás, Carlos Vila Sexto, Loreto Ares Arroyo ou Fátima Peón Torres.
Eleccións municipais en Sanxenxo
miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Sanxenxo]] Corporacións democráticas en Sanxenxo desde a aprobación da Constitución de 1978.
miniatura|dereita|[[Telmo Martín González]]
Candidatos: Telmo Martín González (PP), Gonzalo Gonzalo Pita (Sanxenxo Agrupación Liberal), Sandra Fernández Agraso (BNG), Ainhoa Fervenza (PSdeG-PSOE), Vanessa Rodríguez Bua(Ciudadanos) María José R.Rosales (Podemos), Catalina González Bea (Xuntos por Sanxenxo) e María del Carmen Camiña Vázquez (En Marea).
Alfabeto vietnamita
O (chữ) quốc ngữ («escritura da lingua nacional») é unha romanización da lingua vietnamita que goza do estatuto de ortografía oficial. É un alfabeto latino aumentado con numerosos diacríticos que serven para notar tanto o valor fonético dalgunhas letras como os tons da lingua.
Orixes
O quốc ngữ non é a máis antiga escritura do Vietnam. En efecto, esta desprazou antigas escrituras locais, como o chữ nôm, sistema de ideo-fonogramas formados a partir dos sinogramas e empregado entre o século – II e o século XX, así como o chữ Hán, «escritura chinesa», (ou chữ nho, «escritura culta»), que é simplemente chinés clásico; a lingua chinesa, en efecto, foi a lingua da administración e do poder durante a dominación chinesa (de -111 a 939 e durante a dinastía dos Nguyên que subiu ao poder en 1804, tras o golpe de estado liderado polo que ía converterse no emperador Gia Long, e foi abandonada oficialmente en 1954, data da abdicación de Bao Dai).
Desde 1527, xesuítas portugueses en misión e evanxelización no Vietnam empezaron a utilizar o alfabeto latino (de feito principalmente na súa versión portuguesa) para escribir a lingua local. É o xesuíta nado en Aviñón, Alexandre de Rhodes (1591-1660), o que compilou, mellorou e sistematizou os sistemas de transcrición dos seus predecesores misioneiros, especialmente Francisco de Pina, entre 1624 e 1644. A súa primeira obra imprimida na escritura latinizada actual é un dicionario vietnamita-portugués-latín aparecido en 1651, continuación dun dicionario portugués-vietnamita de Gaspar Do Amaral e António Barbosa.
Esta transcrición, que se volveu moi popular, conseguiu o estatuto de ortografía oficial da lingua en 1918 no sistema escolar francés destinado aos indíxenas (en competencia ata entón coas dúas outras escrituras) baixo a presión dos colonos franceses que desexaban:
O quốc ngữ foi unha ferramenta de democratización da educación, xa que é máis doado de aprender que a escritura vietnamita tradicional que reclama unha aprendizaxe previa do chinés. É a escritura oficial das administracións vietnamitas desde 1954. O chinés foi conservado no seu estatuto de lingua oficial da 'administración imperial polos colonizadores.
Orde alfabética
Cóntanse 37 grafemas (29 letras e 8 dígrafos)
A/a, Ă/ă, Â/â, B/b, C/c, Ch/ch, D/d, Đ/đ, E/e, Ê/ê, G/g, Gi/gi, H/h, I/i, K/k, Kh/kh, L/l, M/m, N/n, Ng/ng, Nh/nh, O/o, Ô/ô, Ơ/ơ, P/p, Ph/ph, Q/q, R/r, S/s, T/t, Th/th, Tr/tr, U/u, Ư/ư, V/v, X/x, Y/y
Estrutura
O quốc ngữ segue os mesmos principios có pinyin: a transcrición é fonolóxica e non fonética; a notación alfabética dunha lingua illante como o vietnamita disimula algúns feitos inherentes á estrutura silábica da lingua: os fonemas, en efecto, non están en distribución libre; cada elemento da sílaba, ataque, núcleo e coda, só pode ser ocupado por certos fonemas. A presentación do quốc ngữ de maneira alfabética precisa, pois, indicar que posición pode representar cada fonema. Para máis detalles, consultar o artigo «pronunciación do vietnamita».
Letras
Cando un dígrafo se escribe sobre a mesma liña que unha letra simple, só se trata dun alógrafo contextual, que non ten o estatuto de carácter independente (á maneira do dígrafo do francés ge en geôle, que só representa «g suave» ante a, o e u). Os valores fonéticos indícanse en API. Cando se dan dous valores, o primeiro é o do vietnamita do norte, o segundo o do sur; como hai numerosas variacións dialectais, estes valores son os que se admiten máis comunmente.
Fundamentos
Os diacríticos utilizados, á parte da barra inscrita do đ (letra que non hai que confundir cun edh ð xermánico), atinxen principalmente ás vogais:
Diacríticos para os tons
O vietnamita estándar posúe seis tons, que se notan na escritura por medio de cinco diacríticos (non se representa o ton medio plano), o acento grave, o gancho inverso, o til, o acento agudo e o punto subscrito. Estes diacríticos engádense aos que levan, no seu caso, as vogais.
Os tons do vietnamita son descritos en detalle no artigo Pronunciación do vietnamita.
Ortografía
Os costumes das linguas románicas, particularmente os do portugués, atópanse na ortografía (os traballos de Alexandre de Rhodes, en efecto, retomaban os dos misioneiros portugueses):
A influencia portuguesa (e non «hispánica») na ortografía constátase facilmente:
Representación informática
O VISCII (Vietnamese Standard Code for Information Interchange), e nunha menor medida o CP1258, son páxinas de código concibidas para representar os caracteres do quôc ngu.
Cando só se dispón de caracteres ASCII, utilízase a convención Vietnamese Quoted-Readable (VIQR).
Charlotte Hornets
Os Charlotte Hornets son un equipo profesional de baloncesto que xoga en Charlotte. Xogan na División Sueste da Conferencia Leste da National Basketball Association. O propietario da franquía é Michael Jordan, quen adquiriu o equipo no ano 2010. Xogan os seus encontros coma locais no Spectrum Center, situado no centro da cidade de Charlotte.
Os Hornets foron creados en 1988 coma un equipo de expansión, pero na tempada 2001-02 trasladáronse a Nova Orleáns. En 2004 un novo equipo de expansión, os Charlotte Bobcats, foi creado. Tras 10 tempadas co nome de Bobcats, o equipo cambiou o seu nome a Charlotte Hornets para a tempada 2014-15, un ano despois de que a franquía de Nova Orleáns renunciara ó nome de Hornets e o cambiara polo de Pelicans. Ademais, a franquía de Charlotte recuperou a historia e os récords dos Hornets orixinais dos anos 1988-2002, converténdose así nunha continuación da franquía orixinal.
1987-2002: Os Charlotte Hornets
En 1987, a NBA permitiu fundar equipos novos a catro cidades. Charlotte, en Carolina do Norte foi unha das premiadas, xunto con Miami e Orlando, en Florida, e Minneapolis, en Minnesota, as dúas primeiras na tempada 1988-1989 e as dúas últimas na tempada 1899-1990. A nova franquía de Charlotte orixinalmente foi nomeada como Charlotte Spirit, pero os seareiros locais protestaron, e pouco antes de entrar na liga, o nome cambiouse a Charlotte Hornets.
O equipo xogou o seu primeiro partido na liga en outubro de 1988. O nome "Hornets" foi elixido pola súa tradición nos deportes profesionais de Charlotte. Foi o nome utilizado polas franquías das ligas menores de béisbol dende 1901 ata 1972, e polo equipo da World Football League en 1974 e 1975. O nome provén da forte resistencia da cidade á ocupación británica durante a Guerra da Independencia dos Estados Unidos, cando Charles Cornwallis referiuse a ela como "The Hornets' Nest" (a xerarca das nespras).
O equipo de 1988 foi liderado polo base Kelly Tripucka, que inmediatamente ofreceu un bo ataque. Foi o máximo anotador da franquía nas primeiras dúas tempadas. O equipo tamén tiña ó rookie tirador Rex Chapman, unha verdadeira ameaza dende posicións afastadas. Para a tempada 1990-1991, o base Kendall Gill foi elixido no draft e o equipo mellorou un pouco, pero aínda non o suficiente, e gañou o sorteo para o draft do ano seguinte e polo tanto a primeira elección.
Na tempada 1991-92 os Hornets elixiron ó ala Larry Johnson, da Universidade de Nevada co número un. Johnson fixo unha moi boa primeira tempada, acabando entre os líderes da liga en rebotes e puntos, e gañando o premio ó Rookie do Ano de 1992. Kendall Gill liderou ó equipo en anotación cunha media de 20 puntos por partido.
Na 1992-93, o equipo tivo a segunda elección no draft, usándoa para elixir ó pivote Alonzo Mourning, da Universidade de Georgetown. Con iso os Hornets tiñan dúas ameazas ofensivas con Mourning e Johnson, sendo xunto a Gill o trío de xogadores base dunha franquía máis novo da liga. Foi suficiente para rematar quintos na Conferencia Leste e lograr unha praza nos playoffs, onde derrotaron ós Boston Celtics co xa famoso tiro gañador de Mourning. Pero na segunda rolda notaron a falta de experiencia e perderon contra os New York Knicks.
Os anos seguintes estiveron marcados polas lesións de Johnson e Mourning, aínda que volveron ós playoffs na 94-95 para ser derrotados polos Chicago Bulls na primeira rolda.
No período de vacacións o equipo mandou a Mourning ós Miami Heat polo ala Glen Rice e polo pivote Matt Geiger. Geiger e Johnson empataron no liderado do equipo en rebotes, mentres o propio Johnson e Rice anotaban dunha maneira equilibrada pero poderosa, e co base All-Star Kenny Anderson suplindo ó lesionado Muggsy Bogues.
A pretempada foi de novo marcada porr grandes cambios: Anderson decidiu non renovar, Johnson foi intecambiado polo ala-pivote dos Knicks Anthony Mason, e o escolta elixido no draft Kobe Bryant foi mandado ós Lakers polo pivote Vlade Divac. Os novos Hornets parecían incluso mellores, con Divac e Geiger como o mellor dúo na pintura da liga, Mason promediando un dobre-dobre e logrando entrar no terceiro equipo da NBA, Bogues de novo xogando de base, e Rice facendo a mellor tempada de toda a súa carreira, sendo terceiro en anotación de toda a liga e logrando entrar no segundo equipo da NBA. Ademais, Rice tamén foi MVP do All-Star, logrando varios récords de anotación. En conxunto, o equipo fixo a mellor tempada da súa historia, volvendo ós playoffs.
A tempada 1997-98 tamén foi exitosa. O equipo asinou a un novo escolta suplente, David Wesley, e ó escolta tirador Bobby Phills. Cun quinteto titular formado por Wesley, Phills, Rice, Mason e Divac, os Hornets quedaron arriba na tempada regular, cun Rice que foi sexto en anotación e entrando no terceiro equipo da NBA; e o equipo calificándose para a segunda rolda dos playoffs por segunda vez, onde foron derrotados de novo polos Bulls. A tempada 1998-99 foi moi turbulenta, cun Rice sendo intercambiado por Eddie Jones, dos Lakers.
A tempada 1999-2000 foi un retorno á cume, coa chegada do axente libre Derrick Coleman e da elección número tres do draft, o base Baron Davis. O quinteto formado por Wesley, Jones, Mason, Coleman e Campbell era poderoso, pero viuse afectado pola morte de Bobby Phills o 12 de xaneiro de 2000. O seu dorsal foi retirado o 9 de febreiro. O equipo volveu ós playoffs, onde caeron contra os Philadelphia 76ers. Jones liderou a liga en roubos, pero na pretempada el e Mason foron mandados ós Heat por Jamal Mashburn e por PJ Brown.
En 2000-01 os Hornets, cunha quinta titular na que estaban Davis, Wesley, Mashburn, Brown e Campbell, tamén chegaron ós playoffs, onde conseguiron vencer ós Heat, terceiros de conferencia, e chegaron a semifinais de conferencia por terceira vez na historia da franquía, perdendo alí contra os Milwaukee Bucks en sete partidos. Volveron ás semifinais de conferencia a seguinte tempada batendo en primeira rolda ós Orlando Magic, pero esta vez tampouco conseguiron chegar máis aló, xa que perderon contra os New Jersey Nets. Moitos pensaron que a derrota debíase a que Jamal Mashburn tivo que perderse os playoffs. Nesa tempada, os Horntes mudáronse despois das disputas co concello da cidade sobre a construción dunha nova cancha. Cos Hornets xa en Nova Orleáns, a NBA volveu a Charlotte coa ceración da franquía número 30: os Charlotte Bobcats.
2002-2004: Creación dos Bobcats
Cando os Charlotte Hornets se moveron para Nova Orleáns na tempada 2002-03, a NBA prometeulle á cidade de Charlotte que ían ter un equipo na NBA para a tempada 2004-05. Moitos grupos de propietarios, incluído un liderado pola antiga estrela dos Boston Celtics, Larry Bird, fixeron ofertas polo equipo. O 18 de decembro de 2002, un grupo liderado polo fundador da Black Entertainment Television, Robert Johnson, conseguiu a franquía, converténdose no primeiro propietario afroamericano dun equipo profesional de deportes nos Estados Unidos. O rapeiro Nelly converteuse tamén noutro co-propietario salientable.
2004–2007: A NBA volve a Charlotte
miniatura|280px|Os Bobcats nun partido contra os [[Dallas Mavericks o 11 de novembro de 2005.]] Os Bobcats tiveron o seu draft de expansión o 22 de xuño de 2004, collendo xogadores con experiencia coma Predrag Drobnjak e xogadores máis novos con talento coma o aleiro dos Sacramento Kings, Gerald Wallace. Ademais acordaron cos Los Angeles Clippers a adquisición da segunda elección do Draft da NBA de 2004, onde seleccionaron a Emeka Okafor, pivote da Universidade de Connecticut. O primeiro partido dos Bobcats da tempada 2004-05 foi o 4 de novembro no Charlotte Coliseum, onde perderon por 103-96 contra os Washington Wizards.. Dous días despois, gañaron o seu primeiro partido na historia da franquía, por 111-100 aos Orlando Magic. O 14 de decembro, os Bobcats gañaron aos New Orleans Hornets 94-93 na prórroga na primeira viaxe dos Hornets a Charlotte tras o seu traslado a Nova Orleáns. Con todo, coma a maioría de equipos novos, os Bobcats case sempre tiveron moitas dificultades, e remataron a súa tempada inaugural con 18 vitorias e 64 derrotas, e nunca gañaron máis de dous partidos seguidos. Emeka Okafor tivo unha grande actuación, e gañou o premio ao Rookie do Ano da NBA.
No Draft da NBA de 2005, os Bobcats elixiron a Raymond Felton e Sean May de North Carolina. Con eles, ademais de Okafor e Wallace, o equipo tiña a esperanza de construír unha base sólida para o futuro. Na segunda tempada, os Bobcats inauguraron o novo Time Warner Cable Arena cunha vitoria na prórroga contra os Boston Celtics. Despois de ter dificultades novamente a maioría do ano, pecharon a tempada con catro vitorias consecutivas para rematar cunha marca de 26-56, oito vitorias máis ca na primeira tempada. Despois da tempada, os Bobcats anunciaron que a lenda da NBA Michael Jordan mercara unha parte do equipo, converténdose na cabeza das operacións baloncestísticas.
Os Bobcats amosaron algunha melloría durante a tempada 2006-07, cunha marca de 22-33 en febreiro. Porén, o equipo foi a menos, sufrindo unha xeira de oito partidos consecutivos perdendo, deixando a marca en 22-41 a comezos do mes de marzo. Despois disto, Michael Jordan anunciou que Bernie Bickerstaff non seguiría sendo o adestrador do equipo na seguinte tempada, pero que ía rematar a tempada adestrando ao equipo. Os Bobcats gañaron 11 dos últimos 19 partidos para rematar a terceira tempada cunha marca de 33-49. En tres tempadas cos Bobcats, Bickerstaff rematou cunha marca de 77-169.
2014–presente: Volven os Hornets
O 20 de maio de 2014, os Bobcats convertéronse oficialmente na segunda encarnación dos Charlotte Hornets. Nunha rolda de prensa na que anunciaron o cambio de nome, os propietarios do equipo anunciaron tamén que como parte do acordo coa NBA e cos New Orleans Pelicans, os renomeados Hornets recuperaron a historia e os récords dos Hornets dos anos 1988-2002, mentres que os récords dos Hornets durante a súa etapa en Nova Orleáns de 2002 a 2013 permaneceron cos Pelicans.
Tempadas
Nota: As estatísticas están actualizadas até a temporada .
Líderes históricos
Negra indica que ao xogador segue en activo na franquía. Cursiva indica que ao xogador segue en activo, mais non na franquía.
'''Puntos anotados (temporada regular) (a 22 de xaneiro de 2019)
Outras estatísticas (temporada regular) (a 22 de xaneiro de 2019)
Minutos xogados Rebotes Asistencias Roubos Tapóns
Dorsais retirados
Os Chalotte Hornets retiraron o dorsal de Bobby Phills o 9 de febreir ode 2000, despois de que o xogador falecese nun accidente de automóbil na propia capital de Carolina do Norte. A súa camisola pendorou do teito do Charlotte Coliseum até o traslado da franquía en maio de 2002. Posteriormente, o dorsal foi exposto no New Orleans Arena até que a franquía se converteu nos Pelicans en 2013. O 1 de novembro de 2014 a camisola volveu a Charlotte, onde se lle volveu facer unha homenaxe, pendurando actualmente do teito do Time Warner Cable Arena.
Galardóns individuais
Rookie do Ano
Primeiro Equipo de Rookies
Segundo Equipo de Rookies
Segundo equipo All-NBA
Terceiro equipo All-NBA
Primeiro equipo Defensivo
Segundo equipo Defensivo
NBA All-Star
MVP do All-Star Game
Mellor Sexto Home
Executivo do Ano
Poliomielite
A poliomielite, tamén coñecida como enfermidade de Heine-Medin, parálise infantil e máis comunmente pola súa forma abreviada polio, é unha doenza infecciosa causada polo poliovirus, que nun 0,5% dos casos presenta debilidade muscular que da como resultado unha parálise fláccida, proceso que pode tardar dende unhas poucas horas ata varios días. Esta debilidade adoita afectar ás pernas, mais en casos menos frecuentes pode afectar ós músculos da cabeza, pescozo e diafragma. Unha gran parte dos afectados pola doenza consegue recuperarse por completo. De entre os que sofren debilidade muscular, entre un 2 e un 5% dos nenos e entre un 15 e un 30% dos adultos falecen. Un 25% dos pacientes presentan síntomas menores como febre e gorxa irritada, mentres que ata un 5% presentan cefaleas, rixidez no pescozo e dores nos brazos e pernas. Estes doentes con síntomas menores adoitan recuperarse nun período de entre unha e dúas semanas. Ata un 70% das infeccións son asintomáticas. Anos despois da recuperación pode aparecer a síndrome pospolio nalgúns pacientes, presentando un lento desenvolvemento de debilidade muscular semellante á que o doente sufrira durante a infección inicial.
O poliovirus adoita transmitirse de persoa a persoa por vía fecal-oral. Pode espallarse tamén a través de comida ou auga que conteña feces humanas e de forma menos frecuente a través da saliva. As persoas infectadas poden continuar sendo contaxiosas ata unhas seis semanas despois de resultar infectados, incluso se non presentan síntomas. O diagnóstico realízase mediante a detección do virus nas feces ou a detección de anticorpos contra o virus no sangue da persoa infectada.
A doenza pode previrse coa vacina da polio, malia que se precisan múltiples doses desta vacina para que resulte efectiva. A axencia estadounidense CDC recomenda a administración de doses adicionais para aqueles que viaxan desde ou ata países con incidencias da doenza e para os residentes destes países. Unha vez infectado non existe un tratamento específico para os doentes máis aló dun tratamento de apoio. No ano 2016 rexistráronse 37 casos de polio silvestre e 5 casos de polio derivada de vacinación, unha redución dende os 350 000 casos de polio silvestre rexistrados no ano 1988. En 2014 só se tiña constancia do espallamento da doenza por contaxio entre persoas en Afganistán, Nixeria e Paquistán. En 2015 Nixeria conseguira deter o gromo de poliovirus, mais tivo unha reocorrencia no ano 2016.
A poliomielite coñécese dende hai miles de anos, con diversas representacións desta doenza na arte antiga. Recoñeceuse por primeira vez como unha condición separada doutras en 1789, por medio do médico inglés Michael Underwood, e o virus causante da doenza identificouno por primeira vez o inmunólogo austríaco Karl Landsteiner en 1908. A finais do século XIX sucedéronse varias grandes epidemias en Europa e nos Estados Unidos, e no século XX converteuse nunha das doenzas infantís máis preocupantes nestes territorios. A primeira vacina da polio desenvolveuna Jonas Salk nos anos 1950. A comunidade médica agarda que os traballos de vacinación e de detección temperá consigan a erradicación global da poliomielite no ano 2018.
Características e curso clínico
O termo "poliomielite" utilízase para identificar a doenza causada por calquera dos tres serotipos do poliovirus. Hai dous padróns descritos para a infección por polio: unha doenza menor que non implica ó sistema nervioso central, en ocasións denominada poliomielite abortiva, e unha doenza maior que si implica ó sistema nervioso central, que pode ser paralizante ou non paralizante. Na maioría das persoas cun sistema inmune normal, unha infección por poliovirus é asintomática. En casos illados pode producir síntomas menores, que poden incluír a infección do tracto respiratorio superior (gorxa irritada e febre), problemas gastrointestinais (náuseas, vómitos, dor abdominal, estrinximento ou raramente diarrea) e síntomas de tipo gripal.
O virus afecta ó sistema nervioso central nun 1% das infeccións. A maioría de pacientes nestes casos desenvolven meninxite aséptica non paralizante, con síntomas como dor de cabeza, pescozo, costas, no abdome e nas extremidades, vómitos, letargo, e irritabilidade. Ó redor de entre un e cinco de cada 1000 casos progresa ata un estado de doenza paralizante, no que os músculos vólvense débiles, brandos e descontrolados ata acabar por quedar paralizados. Esta condición coñécese como parálise fláccida aguda. Dependendo da localización da parálise, a poliomielite paralizante clasifícase como espiñal, bulbar ou bulboespiñal. A encefalite pode darse en casos illados pouco frecuentes, e habitualmente só en nenos. Nestes casos preséntanse síntomas de confusión, cambios no estado mental, dores de cabeza e febre, e con menor frecuencia, ataques e espasticidade.
Causa
miniatura|right|[[Micrografía TEM do poliovirus.]] A poliomielite está provocada pola infección cun membro do xénero enterovirus denominado poliovirus (PV). Este grupo de virus de ARN colonizan o tracto gastrointestinal, en particular a orofarinxe e o intestino. O tempo de incubación ata que se presentan os primeiros sinais e síntomas varía de entre os 3 ós 35 días, cun período habitual de 6 a 20 días. O PV só infecta e provoca unha doenza nos humanos. A súa estrutura é moi simple, composta dun único xenoma ARN de sentido positivo (+) envolto nunha casca de proteínas denominada cápsida. A maiores de protexer o material xenético do virus, as proteínas da cápsida permítenlle infectar certos tipos de células. Identificáronse tres serotipos de poliovirus, poliovirus tipo 1 (PV1), tipo 2 (PV2) e tipo 3 (PV3), cada un deles cunha cápsida de proteínas lixeiramente diferente. Os tres tipos son extremadamente virulentos e producen os mesmos síntomas. PV1 é a forma máis común do virus, e a máis asociada coas parálises.
Os individuos expostos ó virus, ben por infección ou por inmunización coa vacina da polio, desenvolven unha inmunidade. Nas persoas inmunes hai presentes anticorpos IgA contra o poliovirus nas tonsilas e no tracto gastrointestinal, capaces de bloquear a replicación do virus. Os anticorpos IgG e IgM contra o PV poden previr que este se espalle cara ás neuronas motoras do sistema nervioso central. A infección ou vacinación cun serotipo de poliovirus non fornece inmunidade contra os outros serotipos, e a inmunidade completa require unha exposición a cada un dos serotipos.
Unha condición pouco común cunha presentación semellante, a poliomielite nonpoliovírica, pode darse como resultado de infeccións con enterovirus distintos ó poliovirus.
Transmisión
A poliomielite é altamente contaxiosa por vía fecal-oral e vía oral-oral. Nas zonas endémicas os poliovirus silvestres poden infectar a virtualmente toda a poboación humana. É estacional nos climas temperados, con picos de transmisión no verán e no outono, mentres que nas zonas de clima tropical estas diferenzas estacionais son moito menos pronunciadas. As partículas de virus excrétanse nas feces durante varias semanas trala infección inicial. O método de transmisión principal é a vía fecal-oral, pola inxestión de comida ou auga contaminada. Tamén se transmite de forma ocasional pola vía oral-oral, especialmente en zonas cun bo saneamento e hixiene. A polio é máis infecciosa entre os 7 e os 10 días antes e despois da aparición dos síntomas, pero a súa transmisión é posible mentres que o virus permaneza na saliva ou nas feces.
Entre os factores que incrementan o risco de infección por polio ou afectan a severidade da doenza atópanse a inmunodeficiencia, a malnutrición, a actividade física inmediatamente posterior ó comezo da parálise, as lesións do músculo esquelético debidas a inxeccións de vacinas ou axentes terapéuticos, e o embarazo. Malia que o virus pode atravesar a barreira materno-fetal durante o embarazo, o feto non semella resultar afectado nin pola infección maternal nin pola vacinación contra a polio. Os anticorpos maternos tamén atravesan a placenta, fornecendo inmunidade pasiva que protexe ós bebés da infección da polio durante os seus primeiros meses de vida.
Fisiopatoloxía
miniatura|left|Bloqueo da [[arteria lumbar anterior da medula espiñal provocado pola polio (PV3).]]
O poliovirus introdúcese no corpo a través da boca, infectando ás primeiras células coas que entra en contacto, as da farinxe e da mucosa intestinal. Consegue introducirse uníndose a un receptor de tipo inmunoglobulina, coñecido como receptor do poliovirus ou CD155, na membrana da célula. Tras isto o virus aprópiase da maquinaria interna da célula hóspede e comeza a súa replicación. O poliovirus divídese dentro das células gastrointestinais durante ó redor dunha semana, dende onde se espalla ata as tonsilas (especificamente ás células dendríticas foliculares que residen dentro dos centros xerminais tonsilares), o tecido linfoide incluíndo as células M das placas de Peyer, e os ganglios linfáticos cervicais e mesentéricos, onde se multiplica de forma abondosa. Subsecuentemente o virus absórbese no fluxo sanguíneo.
A presenza do virus no fluxo sanguíneo (a viremia) permítelle distribuírse amplamente por todo o corpo. O poliovirus pode sobrevivir e multiplicarse dentro do sistema circulatorio e linfático durante longos períodos de tempo, en ocasións chegando ás 17 semanas. Nunha pequena porcentaxe dos casos pode espallarse e replicarse noutros lugares, como no tecido adiposo marrón, nos tecidos reticuloendoteliais e nos músculos. Esta replicación constante provoca unha viremia grave, e dá lugar ó desenvolvemento de síntomas menores de tipo gripal. En raras ocasións isto pode progresar e o virus pode chegar a invadir o sistema nervioso central, provocando unha resposta inflamatoria local. Na maioría destes casos isto provoca unha inflamación autolimitante da meninxe, o que se coñece como meninxite aséptica non paralizante. A súa penetración no sistema nervioso central non lle beneficia en nada ó virus, e considérase que é posiblemente unha desviación accidental das infeccións gastrointestinais normais. Non se coñecen ben os mecanismos polo que o poliovirus se espalla ata ó sistema nervioso central, mais os estudos indican que é principalmente un evento principalmente probabilistico, independente da idade, xénero ou posición socioeconómica dos individuos.