cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Illa de Arran
Xeoloxía
Arran é ás veces alcumado "Escocia en miniatura" xa que é atravesado pola liña de falla das Highlands que divide Escocia en Highlands e Lowlands de nordeste a suroeste. A illa foi un destino popular para os xeólogos desde o século XVIII, porque está formada por unha gran variedade de formacións xeolóxicas: rochas ígneas en forma de enxames de diques, soleiras, que datan do Paleóxeno; rochas sedimentarias, que datan do Triásico; rochas metamórficas, que datan do Precámbrico. miniatura| Dique de [[diabase na baía de Kildonan.]] A maioría das terras do interior do norte da illa están ocupadas por un gran batolito granítico de orixe volcánica que xurdiu hai 60 millions de anos no Cenozoico. Hai un círculo exterior de granitos rugosos e un núcleo interior de materiais granulares máis finos. As rochas sedimentarias dominan a parte sur da illa, especialmente arenito vermello. Algúns destes arenitos conteñen fulguritas, marcas probabelmente causadas por un raio, que datan do Pérmico. As dunas de area teñen lugar na pedra arenisca do Pérmico preto de Brodick. Tamén hai capas de rochas do Triásico e mesmo un raro exemplo de creta do Cretáceo.
Tamén existe a retinita, unha rocha volcánica semellante á obsidiana, utilizada dende o Mesolítico ata a Idade do Bronce, pasando polo Neolítico, para fabricar diversos obxectos. Desde o Neolítico, este material foi comercializado por toda a illa de Gran Bretaña. Atopáronse recentemente nun xacemento de South Lanarkshire (Escocia) que data do século IV a. C., en asociación con toba volcánicade Cambria e cerámica de quilla.
No século XIX, a barita foi extraída dunha mina preto de Sannox. Alí foi descuberta en 1840, e entre 1853 e 1862 producíronse unhas 5000 toneladas desde mineral. A mina foi pechada polo o 11º Duque de Hamilton, co pretexto de que "marchou a solemne maxestade do panorama", pero foi reaberta após a Primeira guerra mundial e funcionou até 1938, cando o filón secou.
Visitando Arran en 1787, o xeólogo James Hutton atopou o seu primeiro exemplo de "discordancia" ao norte de Newton Point preto de Lochranza, proporcionando probas das súas teorías plutonistas do uniformismo e pistas sobre a idade da Terra. A zona é un dos lugares máis famosos para o estudo da xeoloxía. miniatura|A cova do rei. As glaciacións do Plistoceno cubriron case na súa totalidade Escocia de xeo e probabelmente os picos máis altos foron nunataks nese momento. Despois da última deglaciación do Plistoceno, o nivel do mar era 70m máis baixo que o actual, e é probábel que ao redor do 14000 a. C. a illa se unise á «Escocia continental». Os cambios do nivel do mar e o aumento da terra isostática fan complexas as costas postglaciares, pero é evidente que a illa está rodeada de praias posglaciares. A Cova do Rei (King's Cave) na costa suroeste é un exemplo desas formacións emerxentes. Esta caverna, de 30,5m de longo e 15,3m de altura, esténdese moi por riba do nivel do mar actual.
Hai cantís mariños ao nordeste, cuxos amplos estratos están por debaixo das alturas de Torr Reamhar e en Scriden (en gaélico : An Scriodan) no extremo norte da illa. En Arran está un dos corenta lugares de Escocia designados como National Scenic Area.
Flora e fauna
miniatura| O [[Ulex|toxo (ulex) atópase habitualmente en Arran.]] A illa posúe tres especies de freixos de montaña (Sorbus arranensis, Sorbus pseudofennica e Sorbus pseudomeinichii). Estas árbores considéranse especies vulnerables, protexidas en Glen Diomhan, unha reserva natural parcialmente cercada, ao norte de Arran. Están controlados polo Scottish Natural Heritage. Son árbores típicas das ladeiras das montañas, aínda que medran en cotas máis baixas no Brodick Country Park. Ademais, Arran ten unha gran variedade de plantas silvestres (toxo, breixo, rosa ártica, lonicera, frundo ou pementa real, etc.), fungos e musgos.
Identificáronse máis de 250 especies de aves en Arran, entre elas o arao de á branca, o eider, o falcón peregrino e a aguia real. En 1981, contáronse 28 lagópodos albinos, pero en 2009, as investigacións posteriores non deron atopado ningún. Do mesmo xeito, a choia xa non se atopa en Arran.
A illa alberga importantes poboacións de cervos roxos, esquíos vermellos, teixugos, lontras, víboras e lagartas. No mar arredor de Arran atópanse focas, marsopas, tiburóns peregrino e varias especies de golfiños.
Prehistoria
miniatura| Os [[Megálito|megalitos de Machrie Moor]] miniatura| Círculo de pedra preto de Tormore William Andrews Nesfield, [[1828 Victoria and Albert Museum ]] Arran caracterízase por unha concentración particular de amilladoiros neolíticos (cairns), os Clyde Cairns, que adoitan adoptar a forma de pasarelas cubertas. O estilo característico desas estruturas é o dunha pedra rectangular ou trapezoidal e un túmulo de terra que rodea unha cámara limitada por amplas bandas de pedra. Fragmentos de cerámica e ósos atopados nas cámaras suxiren que foron utilizadas como prisións e algunhas delas efectivamente teñen vestíbulos, que probablemente eran un lugar público ou ritual. Hai dous exemplos en Monamore Glen, ao leste da aldea de Lamlash, e estruturas similares chamadas "Tumbas de Xigantes" (en inglés : Giant's Graves ) alén de Whiting Bay. Hai moitos megalitos que datan do período prehistórico, incluíndo seis cromlechs en Machrie Moor (en gaélico: Am Machaire).
Foron desenterrados varios xacementos que datan da Idade do Bronce, incluíndo o "Túmulo Ossiano" (en inglés: Ossian's Mound) preto de Clachaig e un cairn preto de Blackwaterfoot que deu un puñal de bronce e unha cinta de ouro. Torr a'Chaisteal Dun, no suroeste (preto de Sliddery) é a ruína dunha fortificación da Idade de Ferro que data do ano 200. Os muros orixinais probabelmente tiñan uns 3m de alto e rodeaban unha zona circular duns 14m de diámetro.
Os gaélicos, os viquingos e a Idade Media
O mosteiro de Aileach foi fundado por San Brandán no século VI. As covas baixo Keil Point (en gaélico : Rubha na Cille) conteñen unha lousa que podería servir de altar. Esta pedra presenta dous petrosomatoglifos, as pegadas de dous pés dereitos atribuídas a Columba de Iona.
No século XI, Arran forma parte de Sodor (en nórdico antigo : Suðr-eyjar) no Reino de Mann e das Illas, pero á morte de Godred Crovan en 1095, todas as illas quedaron baixo o dominio de Magnus III de Noruega. Lagman de Man en 1104 restablece o poder local. Despois da morte de Somerled, Arran e Bute foron dirixidos polo seu fillo Angus. En 1237, as Illas Escocesas cortaron os lazos coa Illa de Man e convertéronse nun reino independente, antes de ser cedidas á Coroa Escocesa en 1266, baixo o Tratado de Perth. Unha tumba viquinga descuberta preto de King's Cross ao sur de Lamlash, contiña un óso de balea, remaches e cravos de ferro, fragmentos de bronce e unha moeda de bronce do s.IX; outra tumba da mesma época no mesmo lugar contiña unha espada e unha armadura. Arran tamén formaba parte da Diocese de Sodor e Man.
Roberto I, aliado e logo inimigo de Eduardo I, tivo que refuxiarse nas illas tras a batalla de Methven en 1306. Probabelmente desembarcou en Lochranza. Preto de Blackwaterfoot está a "Cova do Rei" ( King's Cave) onde se di que Robert I atopou refuxio. Roberto I volveu á illa en 1326, ofrecendo terras a Fergus MacLouis pola súa axuda. miniatura| Castelo de Brodick O castelo de Brodick, de arredor do s. XIII, xoga un papel importante na historia medieval da illa. Foi conquistado por tropas inglesas nas Guerras da Independencia antes de ser recuperada por forzas escocesas en 1307. Foi moi danado pola acción dos barcos ingleses en 1406 e tacado por John of Islay, Señor das Illas en 1455. Orixinalmente sede do clan Stewart de Menteith, o castelo pasou á familia Boyd no s. XV. Durante un período limitado, durante o reinado do rei Xacobe V de Escocia no s. XVI, Arran estivo baixo a rexencia de Robert Maxwell.
Épocas moderna e contemporánea
Ao comezo da Idade Moderna, Jacques de Hamilton converteuse en conselleiro privado do seu primo primeiro Xacobe IV de Escocia e axudou a organizar o seu matrimonio coa princesa Margarida Tudor de Inglaterra. Como recompensa, foi elevado ao rango de Conde de Arran en 1503. A economía local nese tempo baseouse no run-rig un xeito tradicional escocés de agricultura, sendo os cultivos básicos a avea, a cebada e as patacas. miniatura| Highland Clearances Memorial en Lamlash A principios do s. XIX, Alexandre de Hamilton (1767–1852) instituíu un programa de Highland Clearances que tivo un efecto devastador na poboación da illa. Estes "amelloramentos" levaron a que a terra pasase de 27 familias a unha soa explotación. Nalgúns casos, prometíase unha terra alternativa no Canadá para cada home que emigrase. En abril de 1829, por exemplo, 86 insulares abordan o Caledonia para unha viaxe de dous meses, coa metade da súa viaxe pagada polo duque. Con todo, á súa chegada a Quebec, só 41 ha están a disposición das familias. Aldeas enteiras son desprazadas e a cultura gaélica da illa é minada. Na costa de Lamlash construíuse un monumento a esta forma de limpeza étnica, financiado por un descendente canadense dos emigrantes.
O 10 de agosto de 1941, un avión de matrícula LB-30A AM261 da Royal Air Force Consolidated B-24 Liberator despegou da base de Heathfield en Ayrshire con destino ao aeroporto internacional de Gander no Canadá, pero estrelouse ao lado de Mullach Buidhe, ao norte de Goat Fell e as 22 persoas (pasaxeiros e tripulantes) morreron.
A finais do s. XX, varios artigos de prensa mencionan o vertido de residuos radioactivos e munición nas costas de Arran. Segundo os rexistros británicos, antes de 1958, unha compañía británica mergullou dous dispositivos antiestáticos que contiñan estroncio-90 no pozo de Beaufort preto de Arran. A mediados da década de 1990 publicouse un estudo da National Radiological Protection Board (NRPB, Consello inglés de protección contra a radiación) sobre a base de «información dispoñible». Pretende avaliar a importancia radiolóxica das verteduras de residuos ao pozo de Beaufort e os vertidos realizados ao redor da costa escocesa. Este estudo concluíu (en novembro de 1997) que non había riscos significativos en termos de protección radiológica. A valoración das doses que poden ser absorbidas pola manipulación de bidóns e obxectos diversos lavados nas praias polas ondas ou recuperados durante as actividades pesqueiras concluíu que non existía risco significativo, salvo no caso de estar en contacto cunha das dúas fontes somerxidas de estroncio-90 preto da illa de Arran. Aínda que o risco de contacto é baixo, a NRPB recomendou que se dea consello aos arrastreiros e aos organismos responsables da recollida e tratamento dos artigos lavados nas praias.
Gaélico de Arran
(escóitense os arquivos de son na Wikipedia en inglés) miniatura| Distribución xeográfica da [[Linguas goidélicas|lingua gaélica en Escocia]] O gaélico aínda se falaba habitualmente en Arran a principios do século XX. O censo de 1901 informa de 25 a 49 % de gaels no lado leste da illa e do 50 ao 74 % no lado oeste. A partir de 1921, a porcentaxe para toda a illa baixou a menos de 25%. Desde entón, o número de falantes caeu no rango de 0 a 24,9 %. Porén, Nils Holmer cita o Féillire (un almanaque gaélico) que informaba de 4 532 habitantes na illa en 1931, incluíndo 605 gaels, mostrando que o gaélico só representaba o 13 % da poboación. O uso da lingua continuou a diminuír ata que os últimos falantes nativos do gaélico Arran morreron na década de 1990. O 1.6 % de gaels no censo de 1991 e o 1,5% no censo de 2001 inclúen falantes doutras áreas que máis tarde se estableceron en Arran.
O gaélico de Arran está ben documentado. Holmer realizou un estudo da illa en 1938, informando de que o gaélico era falado por un bo número de habitantes maiores. Entrevistou a 53 testemuñas de varios lugares e a súa descrición do dialecto, titulada The Gaelic of Arran e publicouse en 1957; este libro ten 211 páxinas de información sobre a fonoloxía, a gramática e o léxico desta lingua. O Survey of the Gaelic Dialects of Scotland, que recolleu datos sobre o dialecto gaélico entre 1950 e 1963, tamén entrevistou a 5 falantes nativos de gaélico de Arran.
O dialecto Arran pertence ao grupo meridional de dialectos gaélicos (os chamados "periféricos" en estudos celtas). Ten varias peculiaridades a nivel fonolóxico :
A característica máis infrecuente do gaélico Arran é a semivogal /w/ despois dunha consoante labial e antes dunha vogal inicial (por exemplo maith / /, ' Ben ', normalmente /  / en gaélico estándar.
Autoridades locais
miniatura|Situación de Arran dentro de Ayrshire Dende o século XVII até finais do XX, Arran formaba parte do condado de Bute. Despois da reorganización do goberno local en 1975, Arran pasou a formar parte do distrito de Cunninghame na rexión de Strathclyde.
Este sistema de dous niveis continuou até 1996, cando se implementou a Lei de goberno local de Escocia de 1994, que aboliu rexións e distritos e substituílos por trinta e dúas autoridades unitarias. Arran forma parte actualmente da Council Area de North Ayrshire, igual que outras illas que antes formaban parte do condado de Bute.
No Parlamento escocés, Arran forma parte da circunscrición electoral Cunninghame North, representada por Kenneth Gibson do Scottish National Party (SNP) (2011). Os laboristas ocuparon o escano até 2007, cando o SNP o gañou cunha maioría de só 48 votos (30,7% dos votos emitidos fronte ao 30,6% para os Laboristas), o escano máis marxinal do Parlamento escocés daquela. Nas eleccións rexionais escocesas de 2011, o SNP logrou un avance de case 22%, colleita 52,6% de votos nesta circunscrición.
Transporte
miniatura| Mapa que indica as vías de comunicación da illa. Arran está conectado coa "Escocia continental" por dous ferries da compañía navieira Caledonian MacBrayne, un de Brodick a Ardrossan e o segundo de Lochranza a Claonaig. Tamén se ofrecen viaxes de verán no vapor PS Waverley e un servizo de verán local vai desde Lamlash até Holy Isle.
Hai tres estradas principais na illa. A costeira arredor da illa ten 90km de lonxitude. En 2007, 48 km da estrada costeira, anteriormente designada como A841, foron degradadas a unha estrada de Categoría C. Comezando ao sur de Whiting Bay, a C147 vai desde a costa sur ao norte. En Lochranza a estrada toma o nome A841 pola costa leste cara a Whiting Bay.
As outras dúas estradas atravesan a illa de leste a oeste. A principal estrada interior da illa ten 19 km de lonxitude, a B880 de Brodick a Blackwaterfoot chamada "a corda" (The String) que sobe a Gleann an t-Suidhe. 10 km ao longo da B880 desde Brodick, unha estrada secundaria bifurca á dereita a Machrie. Esta estrada dunha franxa chamada The Ross está a 15 km de Lamlash a Lagg e Sliderry vía Glen Scorodale (en gaélico: Gleann Sgoradail). A illa pódese explorar amplamente en transporte público: os autobuses son postos en servizo por Stagecoach.
Economía
miniatura| Destilería Arran en Lochranza. miniatura| PS Waverley con Brodick Castle ao fondo. A principal fonte de ingresos da illa é o turismo, sendo unha atracción principal o impoñente Castelo de Brodick, propiedade do National Trust for Scotland. O resort de Auchrannie, que ten dous hoteis, tres restaurantes e dous centros de lecer, é un dos maiores provedores de emprego en Arran. As empresas locais inclúen a destilería Arran, aberta en 1995 en Lochranza, e Arran Aromatics, que produce unha gama de cosméticos.
A gandaría e a silvicultura son outros sectores importantes. Os plans de 2008 para cultivar salmón, que representan máis de 800000 peixes na Lamlash Bay foron criticados pola Arran Community Seabed Trust. Temían que a acuicultura puidese poñer en perigo a primeira área mariña protexida de Escocia, que se anunciou en setembro de 2008. Lamlash Bay foi recentemente declarada Zona Mariña Protexida e Zona de Non Pesca segundo os termos da Marine (Scotland) Act, o que significa que non se pode capturar peixe ou marisco nesta zona.
Arran's Brewery é unha pequena fábrica de cervexa fundada en marzo de 2000 en Cladach. A cervexaría produce oito tipos de cervexa embotellada e en barril. A cervexa a base de trigo, Arran Blonde é a marca máis popular; Após un período de liquidación, reiniciou a produción para toda Escocia.
Cultura, medios e artes
miniatura| Castelo de Lochranza O castelo de Brodick aparece no billete de 20 libras do Royal Bank of Scotland e probabelmente o castelo de Lochranza foi usado como modelo para o castelo no álbum de banda deseñada de Hergé L'Île Noire.
Arran posúe un xornal, The Arran Banner, catalogado polo Libro Guinness dos Récords baixo o título de "xornal local que acada unha circulación próxima á saturación na súa área", mencionando que ten "máis do 97% de lectores na sétima illa máis grande de Gran Bretaña". Tamén hai un semanario en liña chamado Voice for Arran.
En 2011, lanzouse unha versión do xogo Monopoly para a Illa de Arran que vendeu 3000 copias.
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Francisco Peña
Francisco Peña, nado en Moialde (Vilardevós) e finado en Florderrei Vello o 27 de outubro de 1947, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 botouse ao monte. O 27 de outubro de 1947 oito gardas civís rodearon a vivenda de Amadeo Domínguez e Pilar Suárez en Florderrei Vello onde estaba agochado co seu compañeiro Ángel Santos Rodríguez. No asalto resultaron mortos Francisco Peña e o garda civil Miguel Álvarez Barreira, de Arzádegos. Os donos da casa, Amadeo Domínguez e Pilar Suárez, foron tamén asasinados. Amadeo foi asasinado no Pontón de Soutocobo nunha emboscada da Garda Civil, e Pilar foi torturada e ao día seguinte asasinada no Pinal da Carolina, preto de Florderrei Vello.
Los Tarantos
Los Tarantos é un filme español de 1963 dirixido por Francisco Rovira Beleta. Foi nomeado ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 36ª edición dos premios.
O filme está baseado na obra La historia de los Tarantos escrita por Alfredo Mañas, e está inspirado en Romeo e Xulieta de William Shakespeare.
Sinopse
Los Tarantos é unha trasposición da traxedia de amor frustrado de Romeo e Xulieta (ou da lorquiana Bodas de Sangre) a dúas familias xitanas rivais: os Tarantos e os Zorongos, ambientada na periferia chabolista da Barcelona do franquismo, na barriada de xitanos e pescadores de Somorrostro. Boa parte das escenas, rodadas en localizacións xenuínas (alí nacera a propia Carmen Amaya), poden considerarse case cinema documental ou similares ao cinéma vérité francés ou ao neorrealismo italiano; porén, as escenas musicais de puro flamenco e danza española, emparéntana co cinema musical, e as convencións da lectura entre liñas á que o público da época estaba afeite pola censura, co cinema de denuncia ou o cinema social.
Rifa (serie de televisión)
Rifa (en Beef) é unha serie de televisión estadounidense de 2023 creada polo director coreano Lee Sung Jin para Netflix. Está protagonizado por Steven Yeun e Ali Wong nos papeis de Danny Cho e Amy Lau, dúas persoas que se fan a vida imposible a unha á outra logo dun incidente na estrada. O resto do elenco está composto por Joseph Lee, Young Mazino, David Choe e Patti Yasutake.
A primeira tempada estreouse en Netflix o 6 de abril de 2023, onde conta con opción de subtitulado en galego. Conseguiu a aclamación da crítica, que eloxiou as interpretacións de Yeun e Wong, así como o guión e a dirección.
Plácido (filme)
Plácido é un filme español de 1961 dirixido por Luis García Berlanga. Foi nomeado ao Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 34ª edición dos premios. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1962.
Museo Guggenheim (Nova York)
miniatura|Vista da entrada
En 1959 trasladouse á súa situación actual (fronte a Central Park ), cando rematou o edificio deseñado polo arquitecto Frank Lloyd Wright. O Guggenheim non sabía a quen escoller como arquitecto para o museo, polo que pediu á baronesa Hilla von Rebay que elixise a alguén. Elixiu a Wright porque era o arquitecto máis famosa da época. O edificio en si converteuse nunha obra de arte.
O edificio
Desde a rúa, o edificio semella unha cinta branca enrolada en forma cilíndrica, lixeiramente máis ancha na parte superior que na base. Internamente, as galerías forman unha espiral. Así, o visitante ve as obras mentres camiña pola rampla helicoidal, coma facendo un paseo..
De 1983 a 1992 ampliouse, baixo o estudo do arquitecto Charles Gwathmey completándoo cunha torre rectangular anexa, máis alta que a espiral orixinal. Esta modificación do deseño orixinal de Wright xerou unha forte controversia.
Nacido en Siria
Nacido en Siria é un filme documental español de 2016 dirixido por Hernán Zin, quen tamén escribiu o guión xunto a José F. Ortuño, e no que narra o éxodo provocado pola guerra civil siria dende o punto de vista de sete nenos. Conta coa produción de Contramedia e Movistar, e coa participación de Canal Sur e La Claqueta.
Produción
Zin tivo a idea de rodar o filme cando estaba a rodar un documental sobre a caza de elefantes en África e viu na televisión as imaxes de Alan Kurdi, o neno sirio que morreu afogado nunha praia turca. "Ao día seguinte xa estaba en Hungría, coa cámara". D'Antuvi quixo seguir 20 historias, pero ao final limitouno a sete.
Nomeamentos e premios
Foi nomeado á Medalla do CEC ao mellor documental e ao Premio Goya á mellor película documental. Recibiu un dos Premios Iris do Xurado e o Premio Platino ao mellor documental. Nos XXII Premios Cinematográficos José María Forqué foi galardoado co premio ao mellor documental.
Misións diplomáticas de Bután
dereita|miniatura|350px|Misións diplomáticas de Bután. Esta é unha lista das misións diplomáticas de Bután. O reino do Himalaia de Bután non ten litoral e ten unha política isolacionista, polo que conta cun número moi limitado de misións diplomáticas no estranxeiro.
No ano 2022, Bután contaba con 6 embaixadas, 3 consulados e 2 misións permanentes.
Misións diplomáticas en Bután
dereita|miniatura|300px|Mapa das misións diplomáticas en Bután. Esta é unha lista das misións diplomáticas en Bután. En 2022, a capital de Thimphu alberga só tres embaixadas, o menor número nunha capital no mundo. Moitos países acreditan unha embaixada noutro país ademais de Bután, con Nova Delhi, na India que alberga moitas embaixadas deste tipo.
Os consulados honorarios están omitidos desta lista.
Embaixadas
Thimphu
Consulados Xerais
Phuntsholing
Tarde de toros
Tarde de toros é un filme español de 1956 dirixido por Ladislao Vajda. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1956. O filme foi escollido como candidato de España para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 29ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Nevio Scala
Nevio Scala, nado en Lozzo Atestino, Padua, o 22 de novembro de 1947, é un exfutbolista e exadestrador italiano.
Xogaba como centrocampista e militou en varios clubs italianos, gañando varios títulos durante a súa etapa no Milan. Como adestrador, é principalmente lembrado polo seu labor á fronte do Parma durante a época dourada do club na década de 1990, na que, con Scala no banco, o equipo pasou da Serie B a gañar varios títulos nacionais e europeos.
Como futbolista
Tivo unha destacada carreira como centrocampista en varios equipos italianos da Serie A (Roma, Milan, Vicenza e Inter de Milán) e, posteriormente, xogou tamén no Foggia, Monza e Adriese, de menor categoría. A súa época máis triunfante foi a que viviu vestindo a camiseta do Milan, co que gañou unha liga, unha Copa de Europa e unha Recopa de Europa.
Como adestrador
Comezou a súa carreira como adestrador no Reggina, ao que ascendeu dende a Serie C ata a Serie B. En 1989 colleu as rendas do Parma, na Serie B. Ocupou ese cargo durante seis anos, levando ao club emiliano ao seu primeiro ascenso á Serie A en 1990 e, posteriormente, converteu o equipo nun dos principais clubs de Italia, grazas en boa parte ao apoio financeiro do presidente e fundador de Parmalat, Calisto Tanzi. Gañou a Copa de Italia en 1992, a Recopa de Europa e a Supercopa de Europa en 1993 e a Copa da UEFA en 1995, ademais de disputar varias finais máis. O seu mellor resultado na liga foi un terceiro posto na tempada 1994/95. Deixou o club en xuño de 1996.
Durante a tempada 1996/97, aceptou a oferta de Luciano Gaucci para adestrar o Perugia, que estaba a pasar momentos difíciles, pero non logrou evitar o descenso á Serie B. Posteriormente adestrou varios equipos estranxeiros, sendo o primeiro deles o Borussia Dortmund alemán, co que gañou a Copa Intercontinental en 1997. No ano 2000 chegou ao Beşiktaş, converténdose no terceiro adestrador italiano en adestrar un equipo turco, despois de Giuseppe Meazza e Sandro Puppo. Máis tarde pasou polo Shakhtar Donetsk, co que gañou a liga ucraína e a Copa de Ucraína, e polo Spartak de Moscova.
Tras regresar ao seu Lozzo Atestino natal, presentouse á alcaldía e foi concelleiro dende 2007. Ademais traballou como comentarista na Rai Radio 1.
Calle Mayor (filme)
Calle Mayor é un filme español de 1956 dirixido por Juan Antonio Bardem. O filme foi escollido como candidato de España para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 30ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Isabel é unha boa e sensible solteirona que vive nunha pequena vila coa súa nai viúva. Aos trinta e cinco anos, está perdendo a esperanza de casar e ter nenos. Un grupo de aburridos amigos de mediana idade decide facer un xogo con Isabel: Juan, o máis novo e guapo deles, finxirá namorarse dela. Como Isabel está a vivir o cortexo chea de esperanza e ledicia, Juan dáse de conta demasiado tarde da crueldade da situción, mais obrigado polos compañeiros, non se atreve a dicirlle a verdade.
As andanzas do Gato con Botas
Emitiuse en galego a través da TVG.
La venganza
La venganza é un filme español de 1958 dirixido por Juan Antonio Bardem. Foi coprodudico por Italia, estando protagonizado polo actor italiano Raf Vallone. Francisco Rabal é o narrador do filme. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1958 mais non se estreou nos cinemas de España até o ano seguinte. O filme tivo graves problemas por mor da censura e Bardem mesmo acabou en prisión, xerando un grande escándalo internacional. O filme foi nomeado ao Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 31ª edición dos premios.
Sinopse
Juan regresa á aldea tras estar encerrado dez anos por un crime que non cometeu. Xunto coa súa irmá Andrea deciden vingarse de quen cren que é o culpable dos males da familia: Luis "o Torcido". Para iso, os dous irmáns uniranse a unha cuadrilla de segadores que procura traballo polos campos de Castela e cun xefe que é o seu rival.
Produción
O filme tivo numerosos problemas coa censura, que chegou a prohibir o título orixinal que aparecía no guión escrito en 1957 (Los segadores), por coincidir co título do himno catalán (Els Segadors). Unhas das esixencias foi cambiar o momento en que ocorría a acción (os anos 50 no guión) suxerindo que os feitos descritos acontecesen en 1935. "Deste modo, a dura situación social dos segadores que se describe no filme sería responsabilidade das autoridades republicanas e non das franquistas." Ao final, Bardem situou a acción en 1931, quitándolle responsabilidade á República dos sufrimintos das personaxes.
Ramón Crespo Rodas
Ramón Luis Crespo Rodas, nado en Ribadeo cara a 1909 e finado no mesmo concello o 23 de xullo de 1936, foi un carabineiro e político galego.
Vida persoal
Tío de Daniel Cortezón, inspirou a súa obra Os Irmandiños.
Charles M. Falco
Charles M. Falco, nado o 17 de agosto de 1948, é un físico experimental americano, un experto nas propiedades magnéticas e ópticas de materiais de películas delgadas, e un teórico da arte.
Traxectoria
Falco obtivo o seu doutoramento. na Universidade de California, Irvine en 1974 e pasou os seguintes oito anos no Laboratorio Nacional Argonne antes de ingresar na Universidade de Arizona en 1982 como profesor de Ciencias Ópticas. En 1989, recibiu o premio ao científico distinguido sénior da Fundación Alexander von Humboldt dos EE.UU. (Alexander von Humboldt Foundation Senior Distinguished U.S. Scientist Award), e en 1998 recibiu a cátedra UA de física da materia condensada (UA Chair of Condensed Matter Physics). Falco, membro da American Physical Society, do Instituto de Enxeñeiros Eléctricos e Electrónicos (IEEE), da Sociedade de Óptica de América (Optical Society of America) e da Sociedade de Enxeñeiros de Instrumentación Foto-óptica [Society of Photo-Optical Instrumentation Engineers (SPIE) ]publicou máis de 250 manuscritos científicos, a maioría dos cales están relacionadas coas propiedades físicas dos materiais producidos por Molecular Beam Epitaxy (MBE), coeditou dous libros, ten sete patentes estadounidenses e ofreceu máis de 250 charlas invitadas sobre a súa pescuda en conferencias e institucións de investigación en 25 países.
Ademais da súa procura científica, en 1975 Falco foi un dos tres participantes na peza de arte de performance '220' de Chris Burden e desde 1985 a súa fotografía está representada pola axencia PhotoResearchers. En 1998 Falco foi co-comisario de "A arte da motocicleta" no Museo Solomon R. Guggenheim, para o que tamén escribiu o ensaio introdutorio e a bibliografía do catálogo da exposición. Con máis de 2 millóns de visitantes en Nova York, Chicago, Bilbao e o Guggenheim de Las Vegas, foi a exposición de deseño industrial máis exitosa xamais montada e unha das exposicións museísticas máis visitadas de calquera tipo. Por este traballo recibiu un premio da Asociación Internacional de Críticos de Arte, xunto co arquitecto Frank Gehry, o director do museo Thomas Krens e o cineasta Ultan Guilfoyle. En 1999, Falco foi asesor técnico para a retrospectiva Nam June Paik no Guggenheim.
En 2000, Falco comezou a colaborar co artista británico-americano David Hockney, dando como resultado o descubrimento de evidencias científicas en pinturas feitas xa no 1430 que demostraron que algunhas partes foron creadas coa axuda de proxeccións ópticas; algúns teóricos da arte trataron de refurar estas afirmacións. O libro Secret Knowledge de Hockney de 2001 deu lugar a unha ampla cobertura da " Tese de Hockney-Falco " nos medios de comunicación populares, incluído un especial da BBC dunha hora e un segmento no programa CBS 60 Minutes.
Falco segue activo na defensa da súa tese sobre o uso da óptica na arte, actualizando con frecuencia a súa páxina web, que ofrece unha ampla lista de achegas, incluíndo unha colección de notas científicas, ensaios sobre historia da arte e outras entradas. Philip Steadman publicou o mesmo ano que Secret Knowledge unha monografía sobre o uso da cámara escura de Johannes Vermeer, desenvolvendo teses que se remontan ao século XIX. Martin Kemp tamén documentou no seu The Science of Art: Optical Themes in Western Art de Brunelleschi a Seurat o uso de instrumentos ópticos, xunto con outros procedementos como técnicas de perspectiva lineal, e a ampla correspondencia cos autores está incluída en Secret Knowledge.
En 2008, Falco deu á Conferencia Ziegfeld da Asociación Nacional de Educación Artística dos Estados Unidos, premiada polo seu papel nesta teoría e pola súa importancia para a educación artística.
Estela discoidal
miniatura|Estela discoidal cun [[lauburu en Ainhoa (País Vasco francés)]] Unha estela discoidal é un monumento funerario que se pode atopar nalgunhas zonas de Europa Occidental, Rusia e Oriente Medio (Siria e Armenia). É típica dos fosos medievais da comarca aragonesa da Matarranya e tamén abonda nos fosos de Iparralde, onde se coñece como hilarri.
Estas estelas funerarias teñen forma de disco encarado cara o sol sobre un soporte trapezoidal. Gravábanse símbolos pagáns solares, como rosetas hexagonais e flores da vida, mais tamén símbolos cristiáns. En Iparralde é típica a presenza dos lauburus.
Selección de fútbol de Mozambique
A selección de fútbol de Mozambique é o equipo representativo de Mozambique nas competicións oficiais deste deporte. A súa organización está a cargo da Federação Moçambicana de Futebol, pertencente á Confederación Africana de Fútbol (CAF) e á FIFA.
Marquis Who's Who
Marquis Who's Who (pronunciado  ou ) é unha publicación estadounidense de varios directorios que conteñen breves biografías.
Os libros adoitan levar o título de Who's Who in... ("Quen é quen en...") seguido dalgún tema, como Who's Who in America, Who's Who of American Women, Who's Who in the World, Who's Who in Science and Engineering, Who's Who in American Politics, etc. Os libros de Marquis Who's Who adoitan atoparse en bibliotecas locais ou corporativas, e tamén se utilizan para investigación nas universidades.
En 2005, mentres que Marquis era propiedade de News Communications, Inc., editores de The Hill ; The New York Times referiuse á sexaxésima edición de Who's Who in America como "a Vanity Fair dun bibliotecario".
Marquis afirma no seu prefacio que Who's Who in America "trata de perfilar os líderes da sociedade estadounidense; aqueles homes e mulleres que están influíndo no desenvolvemento da súa nación".
As entradas dos libros de Marquis Who's Who enumeran a carreira e os datos persoais de cada biografía, incluíndo data e lugar de nacemento, nomes dos pais e familiares, educación, escritos, publicacións e obras creativas, actividades cívicas, premios, afiliación política, relixión e enderezos.
Historia
Fundada en 1898 por Albert Nelson Marquis como contrapunto estadounidense á publicación homónima orientada ao Reino Unido (Who's Who UK) publicada por AC Black desde 1849 e, en particular, incluíndo biografías substanciais desde 1897), a primeira edición da publicación contiña biografías concisas de máis máis de 8.500 "americanos distinguidos". Albert Marquis escribiu que o obxectivo do libro era "facer unha crónica da vida de individuos cuxos logros e contribucións á sociedade os converten en suxeitos de gran interese e investigación".
Hoxe, a compañía publica máis dunha ducia de series diferentes e ofrece unha base de datos en liña con información sobre 1.4 millóns de individuos; Who's Who in America contén máis de 90.000 entradas.
En 2016, os activos da compañía, incluídas todas as marcas rexistradas, foron transferidos a Marquis Who's Who Ventures LLC, de propiedade privada.
Publicacións xerais
As publicacións de Marquis inclúen:
Proceso de selección
Marquis Who's Who afirma que a selección de individuos para listar nas súas publicacións "está baseada no valor de referencia. As persoas poden ser incluídas na lista en virtude dos seus postos e/ou logros destacables que demostraron ser de gran valor para a sociedade. O desexo dunha persoa de figurar na lista non é motivo suficiente para a súa inclusión. Do mesmo xeito, a riqueza ou a posición social non son criterios. A compra do libro nunca é un factor na selección dos biógrafos".
Pódese obter información sobre o proceso de selección do artigo de William L Hamilton titulado "Who Are You? Why Are You Here?" que apareceu en The New York Times en 2005. Escribe sobre os novos propietarios que adquiriran Marquis en 2003, "un equipo editorial de 70, incluídos 12 investigadores, fai a chamada de quen é notable e quen non".
Marquis cualifica de "estrictos" os seus criterios de selección e afirma que os datos biográficos dos candidatos á listaxe son revisados polos seus editores para confirmar que se cumpren os seus requisitos. O seu director executivo, Gene M. McGovern, dixo a The New York Times que "os estándares fundamentais aquí son a posición e o logro". Unha vez seleccionado, envíase un borrador biográfico aos biógrafos para a comprobación previa á publicación. Nos casos en que persoas notables rexeitan enviar datos biográficos, Marquis procede a recompilar toda a información que se publicará.
Crítica
En 2007, referíndose ao Centro Biográfico Internacional, ao Instituto Biográfico Americano e ao Marquis Who's Who, Jan Margosian, coordinador de información ao consumidor do Departamento de Xustiza de Oregón, reuniu todos os volumes de referencia biográfica nunha "advertencia aos consumidores" para que teñan precaución, etiquetou a todas esas empresas como bastante "vulgares" ou "kitsch" (' pretty tacky') e engadiu que "non sei por que te meterían alí se non esperasen conseguir que compres o libro. De verdade tes que mirar como están a comercializar e cal é o xiro. É algo que podes querer ter en conta".
En 1999, a revista Forbes publicou "The Hall of Lame" de Tucker Carlson, no que Carlson informaba de que o proceso de selección non era rigoroso nin significativo; foron incluídos os autonominadores e miles de persoas que non son especialmente salientables; e que Marquis se lucraba vendendo enderezos de subscritores aos comerciantes de correo directo.
Marquis Who's Who afirma que non require taxas dos seleccionados como biografados na páxina de FAQ de 2019 do seu sitio web, que tamén indica que aqueles que aparecen na lista poden ter acceso en liña e editar as súas propias entrada, utilizando o servizo da compañía.
Como fonte de referencia
Forbes adoptou Who's Who in America como fonte para recompilar información sobre o éxito de posgrao cando comezou a clasificar as universidades máis prestixiosas dos Estados Unidos en 2007. Forbes deixou de facer referencia a Marquis Who's Who en 2013, substituíndoo por varias das súas propias listas, como Power Women, 30 Under 30, CEOs no Global 2000, premios Nobel e Pulitzer, Guggenheim e MacArthur Fellows, os elixidos para a Academia Nacional de Ciencias, e gañadores dos principais premios das Artes.
Dous estatísticos da Metropolitan Life Insurance Company utilizaron a inclusión en Who's Who in America nun estudo realizado entre 1950 e 1961, que concluíu que as persoas que figuran na publicación vivían máis que os seus pares non cotizados.
Outeiros ardentes
Outeiros ardentes (en The Burning Hills) é un filme estadounidense de 1956 dirixido por Stuart Heisler e protagonizado por Tab Hunter e Natalie Wood. Está baseado na novela homónima de 1956 escrita por Louis L'Amour.
Estreouse en galego baixo o título Outeiro de lume o 21 de maio de 1988 a través da TVG. Posteriormente estreouse de novo en varias ocasións co novo título Outeiros ardentes.
José Riveiro
José Luis Riveiro Cabaleiro, nado en Vigo o 15 de setembro de 1975, é un adestrador de fútbol galego. Dende 2022 adestra o Orlando Pirates de Suráfrica.
Traxectoria
Comezou a súa carreira de adestrador con 17 anos, dirixindo un equipo de benxamíns. En 1998 colleu as rendas do seu primeiro equipo sénior, o CD Teis, na Terceira Autonómica, ao que adestrou durante tres anos, logrando o ascenso a Segunda Autonómica. Despois estivo unha tempada como segundo adestrador no equipo xuvenil do Rápido de Bouzas en División de Honra e outra como primeiro adestrador do equipo cadete do mesmo club, antes de regresar ao Teis, ao que dirixiu outros tres anos.
En 2010 converteuse no novo adestrador do Mondariz FC na Primeira Autonómica, logrando o ascenso a Preferente na súa primeira campaña. Mentres estivo á fronte do club, tamén foi adestrador nas categorías xuvenís do Choco e do Celta de Vigo.
Abandonou o banco do Mondariz en maio de 2014 e trasladouse ao estranxeiro para traballar como segundo adestrador de Shefki Kuqi no FC Honka da Veikkausliiga, a primeira división de Finlandia, por recomendación de Pablo Couñago, xogador do club naquel entón. En abril do ano seguinte pasou ao PK-35 Vantaa, tamén como axudante de Kuqi, logrando o ascenso á máxima categoría. O 7 de xuño de 2016 converteuse no segundo adestrador de Mika Lehkosuo no Helsingin Jalkapalloklubi, co que conquistou dúas ligas e unha Copa de Finlandia.
En outubro de 2018 foi contratado como adestrador do FC Inter Turku, a súa primeira experiencia como primeiro técnico en Finlandia. Na súa primeira campaña acadou o subcampionato de liga e clasificou o equipo para a fase previa da Europa League, despois de seis anos de ausencia. Grazas ao seu bo facer, foi elixido mellor adestrador do ano en Finlandia, tanto pola Federación como pola asociación da prensa. Repetiu subcampionato ao ano seguinte, mentres que na tempada 2021 rematou terceiro.
En setembro de 2021 anunciou na súa conta de Twitter que deixaría o club de Turku ao finalizar a tempada. Riveiro dirixiu o seu derradeiro partido á fronte do Inter Turku o 31 de outubro de 2021 fronte a SJK, no que se decidiu o terceiro posto desa tempada. En xuño de 2022 foi anunciado como novo técnico do Orlando Pirates, de Suráfrica.
The Matrix Resurrections
The Matrix Resurrections é un filme de ciencia ficción estadounidense de 2021 producido, escrito e dirixido por Lana Wachowski. É a secuela de Matrix Revolutions (2003) e a cuarta entrega da franquía de filmes de Matrix. Keanu Reeves, Carrie-Anne Moss, Jada Pinkett Smith e Lambert Wilson retoman os seus personaxes dos anteriores filmes, aos que se suman Yahya Abdul-Mateen II, Jessica Henwick, Jonathan Groff, Neil Patrick Harris e Priyanka Chopra Jonas.
Sinopse
Sesenta anos despois de Revolutions, Neo ten unha aparente vida tranquila e traballa como programador de videoxogos, mais non consegue distinguir os soños da realidade. Un grupo de rebeldes, coa axuda dunha versión programada de Morpheus, libera a Neo da nova versión de Matrix e loita contra un novo inimigo que retén a Trinity en catividade.
Cast
miniatura|dereita|220px|Keanu Reeves e Carrie Ann Moss durante a rodaxe de The Matrix Resurrections.
Abd al-Majid ibn Abdun
Abd-Majid ibn Abdun, ou na totalidade Abu Mohamed Abd-Majid ibn Abdun Al Yaburi عبد المجيد بن عبدون اليابري nado en 1050 en finado en Évora en 1135, tamén coñecido só como Al Yaburi ou Ibn Abdun, foi un poeta de Al-Andalus.
Foi coetáneo do xurista da taifa de Sevilla Ibn Abdun.
Traxectoria
Foi secretario do rei da Taifa de Badaxoz (gobernando en Évora ) Umar ibn Mohammed al-Muwakkil (1078) da dinastía bérber Miknasa Aftasid. Cando foron derrotados e Badaxoz conquistada polos almorábides, Ibn Abdun converteuse no secretario de Yusuf ibn Tashfin e despois do seu fillo Ali ibn Yusuf.
Escribiu un diwan; un dos seus poemas é unha qasida (elexía) sobre a caída da casa dos aftásidas, coñecida como al-Qasidah al-bassamah ou Abduniyya. Ibn Badrun (morto en 1211), tamén poeta de Al-Andalus, escribiu un longo comentario sobre os poemas e a prosa de Ibn Abdun (Copa da flor e cuncha da perla), traducido e editado por Reinhart Dozy en 1848.
Maurício Cardoso da Silva
Traxectoria
Fillo do futbolista de Limeira Toninho Matão, naceu nesa mesma cidade paulista o 25 de agosto de 1971, xunto ao seu irmán xemelgo Marcelo. Comezou a xogar ao fútbol no EC Estudantes da súa cidade natal e militou en varios equipos brasileiros como o Rio Branco, o Santo André, o Náutico, o XV de Jaú ou o União São João ou o Sãocarlense. Con todo, o club máis importante polo que pasou foi o São Paulo, co que conquistou en 1992 a Copa Intercontinental, baixo as ordes de Telê Santana.
Casado e con dous fillos, trala súa retirada pasou a exercer como pastor da Igrexa Baptista en Limeira.
Válvula ileocecal
A válvula ileocecal (papila ileal, válvula de Tulp ou Tulpius, válvula de Bauhin, válvula de Varolio ou válvula cólica) é un válvula de músculo esfínter que separa o intestino delgado do groso, situada na comunicación entre o íleo e o cego. A súa función é limitar o refluxo dos contidos do colon cara ao íleo. Normalmente está pechada e só abre para deixar pasar os alimentos. Aproximadamente entran dous litros de fluído no colon cada día a través da válvula ileocecal.
Microanatomía
A histoloxía da válvula ileocecal mostra un cambio abrupto desde a mucosa vilosa propia do íleo a unha mucosa de tipo colónico. Presenta un engrosamento da capa de músculo liso que forma o esfínter. Tamén se observa un engrosamento da capa muscular externa. O esfínter reláxase despois das comidas de modo reflexo á vez que se activa o peristaltismo. No orificio ileocecal hai pregamentos da mucosa que penetran no cego e funcionan como unha válvula de dúas valvas, que se pecha cando o colon está cheo, impedindo o refluxo.
Na válvula hai tamén unha cantidade variable de tecido linfático.
A válvula ileocecal ten unha estrutura papilosa.
Colonoscopia
Durante unha colonoscopia, utilízase a válvula ileocecal, xunto co orificio do apéndice vermiforme, para a identificación do cego. Isto é importante xa que indica que se realizou unha colonoscopia completa. A válvula ileocecal está situada no último pregamento antes da entrada ao cego e pode localizarse pola dirección da curvatura do orificio do apéndice, no que se chama signo do arco e a frecha.
A intubación da válvula ileocecal realízase nas colonoscopias para avaliar a parte distal (final) do íleo. Unha pequena endoscopia pode tamén realizarse por enteroscopia de dobre globo por intubaión da válvla ileocecal.
Lesións
Os tumores da válvula ileocecal son raros, pero hai casos descritos na literatura. Poden darse outras lesións benignas darse nesta válvula, que adoitan ser difíciles de diagnosticar e tratar cirurxicamente.
Historia
A válvula ileocecal foi descrita polo médico holandés Nicolaes Tulp (1593–1674), polo que ás veces se lle chama válvula de Tulp ou de Tulpius. Tulp foi pintado por Rembrandt no seu cadro Lección de anatomía do Dr. Nicolaes Tulp (1632).
A válvula ileocecal foi tamén descrita en 1588 polo suízo Gaspard Bauhin no limiar da súa primeira obra De corporis humani partibus externis tractatus, hactenus non editus., de aí o nome de válvula de Bauhin que tamén se lle dá.
Casimiro Pérez Martínez
Casimiro Pérez Martínez, nado en León cara a 1892 e finado en Ribadeo o 23 de xullo de 1936, foi un carabineiro galego.
Traxectoria
Motorista de Carabineiros en Ribadeo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia á sublevación sendo abatido xunto co seu compañeiro Ramón Crespo Rodas polas forzas rebeldes cando tomaron Ribadeo o 23 de xullo de 1936.
Ilo (cónsul)
Ilo (en grego, Ιλλός ou Ιλλους; en latín Illus, Ellus ou Hyllus), finado no 488, foi un xeneral bizantino que tivo un papel importante no reinado dos emperadores Zenón e Basilisco. Apoiou a revolta de Basilisco contra Zenón e despois mudou de bando, apoiando o retorno de Zenón (segundo reinado: 475-476). Dende ese momento, tornouse nun fiel xeneral do emperador, derrotando o usurpador Marciano. Así e todo, acabou enfrontándose á emperatriz-consorte Elia Verina, o que o levou a apoia-la fracasada revolta de Leoncio, pero esta fracasou e Ilo foi executado.