cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eleccións municipais en Negreira
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Negreira desde a aprobación da Constitución de 1978.
Viola (xénero)
As violas ou violetas son plantas herbáceas do xénero Viola, da familia das violáceas con talos rastreiros, follas radicais con pecíolos longos ou curtos, ásperas e en forma de corazón, lanceoladas, ovais, con forma de ril, setadas etc. cos bordos festonados, lisos ou dentados. Producen flores miúdas de cor azul intensa, morada clara, violeta, púrpura, branca ou amarela, de talo longo e magro. Algunhas posúen un suave recendo moi apreciado en perfumaría, son famosas as violas da rexión de Tolosa en Francia e algunhas especies medran bravas en Galiza. Empréganse coma plantas ornamentais en vasos e xardíns. Recoñécense coma sinal da modestia por mor a que as súas floriñas semellan agocharse timidamente baixo as súas follas grandes e en forma de corazón.
En Galiza aparecen algunhas especies bravas como:
Jazz
miniatura|dereita|300px|[[Sarah Vaughan en 1946.]]
Etimoloxía
miniatura|esquerda|190px|A principios do [[século XX non había unha forma estandarizada de escribir o termo, como ilustra o título desta canción de 1916.]] Aínda que non semella existir un acordo definitivo en canto á orixe e significado exactos do termo "jazz", algúns historiadores sitúan a súa orixe arredor de 1912, e indican que procede da xerga dos xornalistas deportivos da costa oeste dos Estados Unidos, quen utilizaban o termo nos seus comentarios dedicados á Pacific Coast League, unha liga menor de béisbol, para referirse á enerxía e vitalidade dos xogadores do San Francisco Seals. O exemplo máis antigo deste uso do termo, achado polo bibliotecario da Universidade de Nova York George A. Thompson, Jr. en 2003, apareceu en Los Angeles Times o 2 de abril de 1912, nunha referencia ó pitcher de Portland Beavers, Ben Henderson, onde este afirmaba:
A partir de 1913, nunha serie de artigos de E.T. "Scoop" Gleeson para o San Francisco Bulletin, aparece xa o termo jazz de forma máis habitual, aplicado á música. A referencia máis antiga do seu uso musical corresponde ó 3 de marzo de 1913 e nela o termo utilizábase cun sentido negativo. Tres días máis tarde, o 6 de marzo, Gleeson usou o termo de forma máis exhaustiva cando, ó describir o tipo de música executada por unha orquestra do exército, sinalou que os seus integrantes ensaiaban a ritmo de ragtime e jazz.
Porén, non foi ata 1915, en Chicago, que o termo comezou a usarse completamente para definir un tipo de música. Para finais de 1916 e principios de 1917 o uso do termo estaba xa bastante estendido. A primeira vez que se utilizou a palabra jazz en Nova Orleáns (tamén escrita jas ou jass nos comezos) foi no Times-Picayune o 14 de novembro de 1916, un feito que foi descuberto polo lexicógrafo Benjamin Zimmer en 2009.
Non obstante, moitos estudosos cren que o termo ten unha raíz fanti (África occidental) e se refire ó acto sexual.
Nacemento
A música que se tocaba polas rúas e nos locais de Nova Orleáns era festiva e desenfadada, tocada principalmente por músicos negros e crioulos. A maioría eran marchas e a instrumentación era a propia deste estilo: a tuba levaba o ritmo, e a corneta, clarinete e trombón tecían as melodías. Cando tocaban nun local, uníaselles piano, banjo e axiña un novo instrumento, criado especialmente para a nova música: a batería (que aquí durante moitos anos se chamou jazz band). O característico deste estilo que continúa até hoxe (co nome de Dixieland ou New Orleans) era a improvisación colectiva: a corneta toca unha melodía adornada por riba polo clarinete e complementada polos contracantos do trombón, todo sobre unha rítmica sólida e sincopada de batería, tuba ou contrabaixo, piano e banjo ou guitarra, a escritura non conta para nada, é unha arte puramente auditiva, a súa liberdade creadora vai máis alá da do compositor clásico, dúas versións distintas dun tema son dúas obras distintas; cando existe a composición e a escritura son elementos auxiliares da música jazz xa que a súa forma final depende da adaptación do músico ao lugar e ao momento onde ten lugar a actuación. Esta música foi gañando popularidade e foise estendendo cara ao Norte por Saint Louis e Chicago (di a lenda que o feche dos bordeis de Storyville en 1917 foi a causa desta emigración). É neste momento cando a nova música se comeza a se chamar jass, polo que parece utilizando un termo común no século XIX para referirse ao intercambio sexual. O 26 de febreiro de 1917, a Victor publicou o primeiro disco de jazz gravado pola Original Dixieland Jazz Band: un grupo de brancos liderados polo competente Nick LaRocca pero que non eran nin moito menos un dos baluartes desta música, como os músicos negros e crioulos King Oliver, Freddie Keppard, Kid Ory ou Jelly Roll Morton. Precisamente da banda de King Oliver sairía o home que levaría o jazz a ser o que hoxe coñecemos: Louis Armstrong. Entre 1925 e 1929 este cornetista e despois trompetista transformou a improvisación colectiva no solo, e converteu ao Jazz nun vehículo de expresión individual e autoafirmación, e xunto con Sidney Bechet configurou o Swing.
O swing
Os anos 20 foron chamados a "Era do Jazz" e a música foi o epítome dunha época de paro e desesperanza, e o alcol ilegal e o baile que lle servían de válvula de escape. Foi o nacemento das Big Bands, orquestras de baile que tocaban os temas de éxito nun estilo hot e chispeante e que conducirían á "Era do Swing (música)Swing|" onde toda América bailaba ao ritmo de Benny Goodman e Glenn Miller.
O bebop
Durante a segunda guerra mundial nace o bebop, estilo duro e agresivo que se xestou nos locais de Harlem. Na contrapartida xorde, entón, o cool jazz cunha proposta máis intelectualizada e con énfase nos arranxos. A continuación do bop é o hardbop, máis negro e con influencias do gospel e do rhythm and blues. Todas estas innovacións comportarán unha complicación progresiva desde o punto de vista técnico e, sobre todo, harmónico que afogaba aos solistas, isto levou a algúns músicos, principalmente despois do Kind of Blue de Miles Davis a apostar polo jazz modal, onde o solista xa non segue uns cambios de acorde, senón que ten unha serie de modos que lle deixan máis espazo á improvisación.
Na década de 1960 afundouse no jazz modal e apareceu o funk e sobre todo a vangarda con elementos de composición atonais, polirritmia e moita improvisación, foi unha fase bastante experimentalista do estilo. A aparición do rock como música maioritaria entre a xuventude branca e o soul entre os negros desprazou ao jazz dos gostos populares, fenómeno axudado polo carácter anticomercial do jazz da época. Ao mesmo tempo, a toma de conciencia do pobo negro tivo a súa expresión no free jazz (até o propio termo jazz, considerado derrogatorio, chegou a abandonarse, usándose denominacións como new thing). O entertainer era o novo Tío Tom e os músicos de free mostrábanse cínicos e condescendentes co público.
O jazz fusion
Os 70 foron a época do fusion: a fusión do rock co jazz, liderada máis unha vez por Miles Davis, coa introdución de instrumentos electrónicos (ao comezo piano Fender Rhodes e baixo eléctrico e continuando despois con todo tipo de instrumentos amplificados). Apostouse por un estilo directo e rítmico (incluso bailábel) e pola existencia de bandas relativamente lonxevas no estilo rockeiro como Weather Report e Return to forever.
Donís, Donís, Cervantes
Donís é un lugar da parroquia de Donís no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 15 habitantes (10 homes e 5 mulleres).
Gran Premio da China de 2012
O Gran Premio da China 2012 foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 15 de abril de 2012 no Circuíto Internacional de Xangai da China. Foi a terceira carreira da tempada de Fórmula Un 2012.
Violeta
O termo violeta pódese referir a:
Tempada 2008-09 da NBA
A tempada 2008-09 da NBA foi a sexaxesimoterceira da historia da competición norteamericana de baloncesto. Foi a primeira en 42 anos que non contou cunha franquía na cidade de Seattle. Os Sonics trasladáronse en xullo de 2008 a Oklahoma City, que comeza a súa andadura na NBA herdando toda a infraestrutura de Seattle, pero con diferente alcume e cores, preservando a historia dos Sonics por un hipotético regreso.
Os Phoenix Suns foron os anfitrións do All-Star Game da NBA 2009, que se celebrou o 15 de febreiro de 2009.
Por conferencia
x- Clasificado para playoffs y- Campión de división c- Vantaxe de campo nos playoffs de conferencia z- Vantaxe de campo en todos os playoffs
Estatísticas
Actualizado 24 de abril de 2009
Sandra Vázquez Domínguez
Sandra Vázquez Domínguez, nada en Vilalba en 1986, é unha economista e política galega do PPdeG.
Traxectoria
Estudou Administración e Dirección de Empresas na Universidade de Santiago de Compostela. Traballou na banca. É concelleira en Vilalba e nas eleccións xerais de 2015 e 2016 foi elixida senadora por Lugo. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia de 2016 e nas de 2020 foi elixida deputada.
Cendá, Ambroa, Irixoa
Cendá é un lugar da parroquia de Ambroa no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 18 habitantes (8 homes e 10 mulleres).
Þingvellir
þingvellir  (co carácter þ) é unha rexión do sueste de Islandia, preto da península de Reiquianes e zona volcánica de Hengill. Historicamente é un dos lugares máis importantes de Islandia, pois o Alþingi, unha das institucións parlamentarias máis antigas do mundo, foi creado neste lugar.
Foi declarado parque nacional en 1928 debido á súa importancia histórica, así como polas súas especiais características tectónicas e volcánicas. A UNESCO, no 2004, declararíao patrimonio da humanidade.
Niccolò Paganini
A súa perfección técnica era moi elevada: técnicas de arco expresivas e innovacións no uso do staccato e do pizzicato, xunto cun oído absoluto e unha entoación perfecta.
As súas obras máis coñecidas son os Caprichos (numerados dende o 1 até o 24). Ademais, escribiu seis concertos e varias sonatas para piano.
Lost Souls
Lost Souls é o primeiro álbum de estudio da banda británica de indie rock Doves, publicado o 3 de abril de 2000 a través do selo Heavenly Records. O disco foi gravado durante un período de catro anos tras a disolución da encarnación inicial de Doves como o grupo de house Sub Sub. Lost Souls tivo un éxito moderado nas listas do Reino Unido; o álbum chegou ao número 16, mentres que tres sinxelos entraron no top 40. O álbum tivo críticas positivas e entrou na lista curta de nomeados ao Mercury Prize no ano 2000.
Rafael Antonio Gutiérrez
Rafael Antonio Gutiérrez, nado en Ilobasco o 24 de outubro de 1845 e finado en San Salvador o 9 de xaneiro de 1921, foi un militar e presidente do Salvador entre 1894 e 1898.
Moreira, Donís, Cervantes
Moreira é un lugar da parroquia de Donís no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 19 habitantes (13 homes e 6 mulleres).
Viktor Patsaiev
Viktor Patsaiev, nado en Aktobe (Casaquistán) o 19 de xuño de 1933 e finado o 30 de xuño de 1971, foi un cosmonauta soviético que formou parte da misión Soiuz 11, na que perdeu a vida.
Traxectoria
Patsaiev formou parte da misión Soiuz 11, a primeira tripulación en acoplarse e vivir nunha estación espacial, a Saliut 1. Ao regreso a cápsula Soiuz na que volvían os tres integrantes da misión despresurizouse, matándoos en minutos.
Matomaior, Cabarcos, Barreiros
Matomaior é un lugar da parroquia de Cabarcos no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2011 tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres).
Zigópteros
Os zigópteros ou cigópteros (Zygoptera) son unha suborde da orde Odonata, que comprende os cabalos do demo. Diferéncianse doutros odonatos porque as súas ás en descanso alíñanse xunto ao abdome, os dous pares de ás son iguais e os ollos están considerablemente separados.
Características
As branquias das ninfas son grandes e externas, ao final do abdome. Despois dun tempo importante na metamorfose, o adulto emerxe e come moscas, mosquitos, e outros insectos pequenos. Algunhas especies tropicais grandes aliméntanse de arañas.
Cristina Romero Fernández
Cristina Isabel Romero Fernández, nada en Ourense en 1965, é unha economista e política galega do PPdeG.
Traxectoria
Licenciada en Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidade de Santiago de Compostela. Nas eleccións autonómicas de 2009 e 2012 foi elixida deputada. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia 2016 volveu ser elixida deputada.
San Román, Santiso
San Román é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Santiso. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 110 habitantes (60 homes e 50 mulleres) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 156 habitantes e 1999 cando tiña 166 habitantes.
Allvar Gullstrand
Allvar Gullstrand, nado en Landskrona o 5 de xuño de 1862 e finado en Estocolmo o 28 de xullo de 1930, foi un oftalmólogo sueco.
Traxectoria
Iniciou os seus estudos en Landskrona para logo inscribirse na facultade de medicina da Universidade de Uppsala e graduarse na Universidade de Estocolmo en 1888. En 1891, obtivo o nomeamento como profesor docente na área de Oftalmoloxía no Instituto Karolinska, en 1894 a xefatura de Oftalmoloxía na Universidade de Uppsala. Abandonou a cirurxía oftalmolóxica en 1914, para dedicarse á investigación sobre instrumentos ópticos como Profesor de Fisioloxía Óptica na mesma universidade.
Gullstrand contribuíu cumpridamente á oftalmoloxía clínica e á cirurxía oftalmolóxica mediante as súas teorías e investigacións: Deseñou a lámpada de hendidura e o oftalmoscopio libre de reflexo, desenvolveu técnicas cirúrxicas para o tratamento do simbléfaron e unhas lentes correctoras para empregar despois das intervencións de cataratas e redefiniu a teoría da acomodación.
Noudelo, Donís, Cervantes
Noudelo é un lugar da parroquia de Donís no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Queiruga
Queiruga pode referirse a:
Celia Díaz
Celia Díaz Núñez, nada nas Eiras (O Páramo) o 3 de xaneiro de 1961, é unha escritora galega.
Traxectoria
Aos poucos anos trasladouse a Quiroga. Tras estudar o bacharelato en Monforte de Lemos, licenciouse en Filoloxía Galego-Portuguesa, en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela, diplomada en Maxisterio pola Escola Universitaria de Formación do Profesorado de Lugo e diplomada en Estudos Avanzados en Teoría da Literatura pola Universidade de Vigo. Reside en Ourense, onde exerce como profesora de Lingua Galega e Literatura en Ensino Secundario, actividade que compaxinou coa docencia universitaria na Facultade de Ciencias da Educación na materia de Didáctica da Lingua Galega.
É filla adoptiva de Quiroga.
As Corredoiras, Ambroa, Irixoa
As Corredoiras é un lugar da parroquia de Ambroa no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 12 habitantes (5 homes e 7 mulleres).
Topónimo
O topónimo Corredoira fai referencia a un camiño para carros.
Mike Einziger
Michael Aaron Einziger, nado o 22 de xuño de 1976 nos Ánxeles (California) é un músico estadounidense coñecido por ser o guitarrista e un dos compositores da banda de rock alternativo Incubus. Einziger é amplamente coñecido como un innovador e un entusiasta no uso das pedaleiras de efectos para guitarra ao vivo, e foi colocado no número 41 da lista do 100 mellores guitarristas de todos os tempos pola revista Total Guitar en 2002. Mike tamén é compositor e ten realizado varias composicións para orquestra. Na actualidade está estudando na Universidade Harvard.
Robledo, Donís, Cervantes
Robledo é un lugar da parroquia de Donís no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres).
Marta Rodríguez Vispo
Marta María Rodríguez-Vispo Rodríguez, nada en Ourense en 1962, é unha farmacéutica e política galega do PPdeG.
Traxectoria
Licenciada en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela e licenciada en Ciencia e Tecnoloxía dos Alimentos pola Universidade de Vigo. Foi subdirectora do Complexo Hospitalario de Ourense (2002-2005). Foi concelleira en Ourense (2007-2011). Nas eleccións autonómicas de 2009 presentouse polo PPdeG e foi deputada en 2011 en substitución de Rosendo Luis Fernández Fernández. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia 2016 foi elixida deputada.
Galician Bizarre III
Galician Bizarre III é unha recompilación musical formada por 17 cancións de senllas bandas galegas underground publicado o 16 de setembro de 2018. É a terceira entrega da serie precedida polos álbums Galician Bizarre (2010) e Galician Bizarre II (2012). O disco foi financiado a través dunha campaña de micromecenado e nel poden escoitarse grupos de xéneros moi diversos da escena, como pop lo-fi, trap, neopsicodelia, post-grunge, punk rock ou música electrónica.
Adventure (álbum de Madeon)
Adventure é o primeiro álbum de estudio do artista musical francés Madeon. Foi lanzado o 30 de marzo de 2015. O álbum unha versión estándar e outra deluxe e está dispoñible tamén en descarga dixital e en formato CD. A versión estándar inclúe 12 cancións, con colaboracións de Kyan, Dan Smith, Passion Pit, Mark Foster de Foster the People e Aquilo. A versión deluxe inclúe sinxelos lanzados previamente como Icarus, Finale, The City, Cut the Kid, Technicolor e unha canción con Vancouver Sleep Clinic.
A Gun to the Head: A Selection from the Ace of Hearts Era
A Gun to the Head: A Selection from the Ace of Hearts Era é un álbum recompilatorio da banda estadounidense de post-punk Mission of Burma, editado o 14 de setembro do 2004 a través do selo Rykodisc.
Casa
miniatura|«Uma», casa comunal tradicional do [[pobo mentawai, Indonesia.]] miniatura Unha casa (do latín casa) é unha construción destinada a vivenda, construída a fin de ser habitada polos seres humanos, polo xeral por unha unidade familiar e/ou por un grupo de persoas vencelladas por vínculos de convivencia. A casa, formada polo teito e as paredes que pechan un recinto, serve para refuxiarse da choiva, o vento, o frío e a calor ou outras inclemencias meteorolóxicas así como de posibles intrusos humanos ou animais. Unha vivenda unifamiliar, que pode ser illada ou apegada a outras casas similares compartindo as paredes medianeiras ou formando fileiras máis ou menos longas nas rúas da maior parte das cidades e pobos. Pode organizarse nunha ou varias plantas: normalmente non superando as tres alturas. Pode tamén dispoñer dun rocho ou un semirocho, e dunha cuberta superior transitable, denominada azotea. Se dispón de terreo suficiente, pode contar tamén con patio e xardín. Algunhas poden ter terraza.
É o lugar no que historicamente se desenvolveron as actividades e relacións específicas da vida social ou familiar, desde o nacemento á morte de moitos dos seus compoñentes. Ademais é o lugar onde almacenar os aparellos e propiedades dos seus habitantes.
O paradigma máis estendido da casa urbana actual, corresponde á tipoloxía de casas apegadas que proliferan nas novas promocións inmobiliarias. Componse de dous ambientes: o de día, coa sala de estar como espazo ou habitación principal a cal, habitualmente fai as funcións de comedor constituíndo unha peza polifuncional chamada comedor-estar, onde se reúnen e fan varias actividades os diferentes membros da familia. O ámbito nocturno, ou de descanso fórmano as diferentes habitacións, a principal é a dos xefes de familia e as outras son as dos fillos, que poden compartir con outros inquilinos da casa como algún avó ou outros parentes ou amigos. Este paradigma ideal que forma a casa urbana de entre 70 a 100 metros cadrados de superficie co comedor-estar, cociña e dúas, tres ou ata catro dormitorios, un baño e outro baño pequeno (chamado lavabo ou aseo) etc., nunha casa apegada ou, con maior frecuencia, nun piso dentro dun edificio plurifamiliar atopámolo na base do urbanismo actual, como un índice estatístico fundamental para a planificación do crecemento urbano.
Vilar, Donís, Cervantes
Vilar é un lugar da parroquia de Donís no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 20 habitantes (13 homes e 7 mulleres).
Casa
Pero por encima de todo, a casa é o lugar da vida familiar, consecuentemente, na súa organización espacial e no seu deseño reflicte as formas de vida e de organización social. A casa aglutina o conxunto de significado e significantes máis amplo da vida privada. É neste sentido que moitos autores (ver bibliografía) ven a casa como o resultado histórico dun proceso cultural, o reflexo dunha sociedade determinada, por exemplo, a Uma que ilustra este artigo, é a casa comunal tradicional do pobo mentawai de Indonesia e reflicte un esquema organizativo local propio dunha cultura moi diferente da nosa, a casa xaponesa, o Yurt dos pobos siberianos, o Tippi dos indios das pradeiras dos Estados Unidos etc., reflicten as correspondentes culturas, con matices e diferenzas ata a nivel rexional.
Tamén se denomina casa a algúns edificios destinados a servizos comunitarios, como a casa consistorial, a casa de beneficencia, a casa de empeños, a casa de maternidade, a casa de socorro; as sedes institucionais principais, como a Casa Branca ou a Casa Rosada, ou ata ás de mala reputación, como as casas de camas, casas de citas etc.
Simboloxía da casa
A casa asóciase ao fogar, a un lugar seguro, polo que pode aparecer como logotipo ou emblema de marcas comerciais que busquen transmitir valores como proximidade ou confianza. Dado que é un elemento coñecido polos nenos, úsase a miúdo como un test en psicoloxía: segundo como debuxen unha casa típica (presenza de figuras, tamaño dos elementos, fiestra, cheminea...) pódense deducir determinadas características da súa personalidade e detectar problemas. Neste sentido funciona igual que outro test de debuxo convencional, como o da árbore. Cabe dicir que as casas que se debuxan teñen sempre teito a dúas augas, independentemente de onde viva o neno, por convención.
Historia da casa
Pouco se sabe sobre a orixe máis antiga da casa e da súa estrutura interior, con todo, remóntase á forma máis simple de refuxios. As teorías do arquitecto romano Vitruvio reivindicaron a primeira forma de arquitectura como un armazón de ramas de árbores rematadas con barro, tamén coñecido como choza primitiva. A historia e evolución da casa marcha da man da historia das cidades. Non é homoxénea, nin a calidade dos edificios é ascendente para todos os habitantes, pois en todas as épocas coexisten magníficos exemplos de excelentes casas que contrastan coa inxente proliferación de miserables habitáculos.
Precedentes
As chozas dos cazadores, precedente das primeiras casas, simples refuxios temporais de ramas e arbustos, foron construídas polos nosos antepasados, polo menos, fai 300.000 anos. Atopáronse restos de tendas de cazadores construídas con peles e ósos de mamut, de c. 35 a 10.000 a. C. Os campamentos de inverno en madeira para grandes grupos familiares de cazadores nómades europeos dátanse c. 12.000 a. C. miniatura|220px|dereita|[[Maqueta dunha cabana neolítica. Cultura de Cucuteni .]]
As primeiras casas: 6000 a.C.
Xorden as primeiras poboacións coñecidas c. 6000 a. C., nas fértiles marxes dos grandes ríos de Oriente Medio, vinculadas a actividades agrícolas. Nas rexións mediterráneas c. 5500 a. C. constrúense casas de adobe xunto aos campos de cultivo.
miniatura|220px|dereita|Caseta de marfil atopada en [[Abu Roash, da época do rei Den (Primeira Dinastía de Exipto c. 3000 a.C.). Museo do Louvre]]
Casas rurais: 3000 a.C.
No Antigo Exipto os seus habitantes edifican vivendas, c. 3000 a. C., que gardan xa moita semellanza coas casas rurales de séculos posteriores, con muros de adobe e teitos de madeira de palma. Hai palafitas (casas sobre piares) no medio de lagos, en diversas partes de Centroamérica.
Palacios e casas con patio: 2000 a. C.
No val do Indo, cidades como Mohenjo-Daro, Kalibangan e Harappa, posúen grandes casas con patio (c. 1800 a. C.). O palacio do rei Minos data do 1700 a. C.
No Antigo Exipto os cidadáns ricos edificaron palacetes. Na nova cidade de Amarna construíronse casas cun patio central.
Cara ao ano 1300 a. C. xurdiu a cultura olmeca. Os olmecas de Centroamérica construían casas de barro, das cales apenas quedan vestixios.
Casas circulares: 1000 a.C.
Os celtas do norte de Europa constrúen, c. 500 a.C., casas circulares de pedra, co teito de palla. Nas cidades estado gregas edifícanse casas con patio, c. 400 a.C. Estímase que Alexandría no ano 200 a.C. tería uns 300.000 habitantes.
Grecia
En Grecia, as casas eran nun principio, de madeira e logo de ladrillos ou pedra, pero sempre moi pequenas e modestas; as casas estaban divididas en dúas partes:
Teatro romano de Tarraco
O Teatro romano de Tarraco é un edificio romano situado nos arredores do complexo do foro da colonia, na cidade de Tarraco, capital da provincia Hispania Citerior Tarraconensis, actual Tarragona (Cataluña, España). É unha das localizacións do lugar Patrimonio da Humanidade denominado «Conxunto arqueolóxico de Tarraco», en concreto o que leva como código de identificación 875-006.
Casa
Roma: casas de campo e bloques de pisos
No primeiro século da era cristiá, nas grandes cidades romanas construíanse bloques enteiras de edificios de vivendas, denominados ínsulas, e nos arredores "casas de campo", ou "quintas".
Teatro romano de Tarraco
Historia
O teatro foi construído en época de Augusto a finais do século I aC, como resultado da monumentalización do Foro da Colonia, e era un dos edificios máis emblemáticos de Tarraco.
Casa
Roma: casas de campo e bloques de pisos
En Roma, a fachada dos edificios multifamiliares estaba ocupada por unha tenda ou pola loxa do escravo porteiro. O vestíbulo conducía ao atrio, vasta peza cadrada, cunha abertura no centro pola cal as augas pluviais caían nun pio. Estaba rodeada polas dependencias e servía para recibir aos forasteiros. Un remanente deste atrio é o patio andaluz. Desde alí, por unha galería (tablinum) e por dous corredores (fauces) ingresábase ao perístilo disposto como o atrio e desde o cal tíñase acceso aos cuartos (cubicula) destinados á familia. No piso alto, atopábanse os cuartos para a servidume (cenáculo).
Teatro romano de Tarraco
Historia
O edificio utilizouse ata finais do século II, data na que se abandonou o seu uso. No século III, logo dun incendio no recinto, na zona monumental anexa ao teatro fixéronse novos edificios usando os materiais do teatro.
Casa
Roma: casas de campo e bloques de pisos
Estímase que Roma no ano 100 a.C., tería uns 450.000 habitantes.
Teatro romano de Tarraco
Características arquitectónicas e usos
O teatro atópase en condicións de abandono sen museización, pese a que foi declarado patrimonio da Humanidade. Recentemente habilitouse un miradoiro na rúa Sant Magí e estase traballando na rehabilitación do espazo do teatro así como das construcións do seu redor. Para a súa construción aproveitouse a pendente natural do terreo, como no caso do Anfiteatro da mesma cidade, para recortar unha parte das bancadas. Para o resto utilizouse un sistema de criptopórticos anulares.
Casa
Idade Media: pedra, adobe e madeira
Mentres que no ano 800 d C, os palacios de pedra, como os maias, con casas de adobe para o pobo, ou de madeira (entre os viquingos) indicaban o status, o clima ou os medios. En Europa, no século XIII, os novos ricos (comerciantes, banqueiros e nobres adiñeirados) construíron magníficas casas de pedra, mentres que o pobo continuou usando as chozas con paredes de madeira revestidas de barro e cubertas de palla.
miniatura|220px|Unha casa do século XVIII, Theux [[Bélxica.]]
Teatro romano de Tarraco
Características arquitectónicas e usos
O escenario (proscaenium) estaba pechado por unha fachada monumental decorada (frons scaenae).
Os espectadores distribuíanse nas bancadas por orde censatario e social.
Rego do Batán
O rego do Batán é un afluente do río Támoga que transcorre pola provincia de Lugo.
Teatro romano de Tarraco
Conservación e achados
Actualmente, consérvanse unicamente as cinco primeiras filas das bancadas ao redor da orchestra e dúas das tres escaleiras radiais que articulaban a bancada. Tamén se conserva a base do pulpitum e da scaenae frons, podéndose ver aínda os ocos onde ían colocados os soportes do pano.
Tractor
miniatura|222px|Tractor en Biduedo, [[provincia de Lugo]] O tractor (do Latín trahere «tirar») é un vehículo agrícola que se usa para remolcar e para accionar outras ferramentas tales como arados, colleitadoras, segadoras ou remolques. É usual tamén utilizalo como fonte de potencia.
Teatro romano de Tarraco
Conservación e achados
Nas distintas probas realizadas no teatro e a súa contorna acháronse importantes restos arqueolóxicos, como capiteis, frisos, columnas, esculturas etc.
Casa
O século XIX: infravivendas e chalés
A principios do século XIX as cidades están colmadas de traballadores que emigran do campo para buscar traballo nas fábricas. Habitan nos "barrios baixos", hacinados, en condicións insalubres, a maioría na total miseria. A finais do século XIX xorden os primeiros barrios residenciais, os bloques de vivendas de estilo ecléctico, os chalés e as cidades xardín para a burguesía. Algúns historiadores consideran a Red House de Philip Webb (1859) o primeiro deseño de "casa moderna".
Século XX
Durante o século XX a vivenda nas cidades densificase, e o número de casas decrece mentres aumenta o número de pisos ou vivendas en altura (rañaceos). As casas unifamiliares sitúanse nos barrios máis podentes na periferia das cidades. Tamén son frecuentes como segunda vivenda, para vacacións ou fins de semana e os conceptos de decoración externa e interna toman relevancia.
Elementos dunha casa
Desde un punto de vista construtivo as casas están constituídas polos seguintes elementos:
Estrutura
A estrutura é a armazón resistente que soporta o edificio e o fixa ao terreo. Pode estar feita de adobe, ladrillo, pedra, madeira, aceiro ou formigón armado, aínda que moi excepcionalmente poden empregarse outros materiais. A estrutura consta de "cimentación" e "estrutura portante": miniatura|220px|[[Richard Neutra: Kaufman House, Palm Springs, California.]]
Cerramentos exteriores
Superficies que encerran e protexen o volume interior do edificio. Habitualmente constan dun tellado superior, muros de cerramento, e no plano horizontal inferior unha soleira ou un forxado sanitario.
Os cerramentos cumpren varias funcións, sendo as principais a función impermeabilizante (protexer da auga), así como illante, tanto do ruído como dos cambios de temperatura. Para cumprir estas funcións, os cerramentos utilizan sistemas construtivos que permitan conseguir estas características simultaneamente, sendo habitual que estean constituídos por varias capas especializadas (capa impermeabilizante, capa illante etc.). Debido á enorme variedade de necesidades e materiais presentes nos distintos climas e culturas do mundo, os cerramentos poden adoptar multitude de formas, desde os sistemas máis primitivos e simples (peles animais, vexetación ou téxtiles), ata os complexos sistemas multicapa actuais.
Os cerramentos vense interrompidos polas carpinterías, compostas por fiestras e portas, que permiten o acceso ao interior, así como a ventilación e a iluminación natural da casa, aínda que en infravivendas poida suceder que unha casa non teña ningunha fiestra.
Compartimentacións interiores
Son os elementos que dividen o espazo interior da casa, compartimentándoo en distintas estancias. A súa función principal é illar visual e acusticamente as distintas zonas da vivenda (aseos, cociña, dormitorios e estar). Xeralmente adoitan ser tabiques de ladrillo, placas de cartón xeso ou madeira.
Revestimentos
Son os materiais que recobren chans, paredes e teitos, e forman o acabado e a parte visible da vivenda. Nos chans é habitual o uso de madeiras, cerámica ou materiais pétreos, mentres que nas paredes e teitos adóitase utilizar o xeso e a escaiola, que posteriormente reciben unha man de pintura. Nas zonas húmidas das casas (cociña, aseos) é frecuente o azulexado, para facilitar a limpeza e previr humidades.
A elección dos materiais e a iluminación interior é a disciplina específica do interiorismo, e en casas de luxo non é infrecuente recorrer á figura do decorador.
miniatura|Casa dotada con paneis de [[enerxía solar, Alemaña.]]
Instalacións
Son o conxunto de redes e aparellos que abastecen de servizos á vivenda. As instalacións e redes máis comúns son: de auga potable, electricidade, iluminación, calefacción, saneamento, e telecomunicacións, complementadas ás veces con gas natural, enerxía solar, aire acondicionado, domótica, sistemas contra incendios e sistemas de seguridade.
Urbanización
Urbanización denomínase ao conxunto de elementos que se instalan ao redor da casa, como a pavimentación exterior, alumado externo, valado, axardinamento, rede de rega, sumidoiro etc. miniatura|Construción dunha casa prefabricada modular.
A casa moderna
A casa actual, a que se constrúe actualmente nos barrios e polígonos das vilas e cidades occidentais, en forma de pisos ou apartamentos en edificios de vivendas plurifamiliares, constitúe unha tipoloxía relativamente recente, derivada das innovacións achegadas polo movemento da arquitectura moderna, a partir da crítica formulada xa no século XIX, das condicións das vivendas do proletariado urbano nas cidades de Europa, onde se acumulaban na máis absoluta promiscuidade, varias familias que convivían en habitacións insanas, sen cuarto de baño nin ventilación. Estas condicións foron denunciadas, no último terzo do século XIX, por diversos movementos de carácter político e social (socialismo utópico, primeira e segunda Internacional etc.), así como por escritores como Charles Dickens ou institucións como a RIBA e outros.
A casa moderna representa a ruptura con aquel estado de cousas, cando a casa do proletariado industrial non era outra cousa que unha casa burguesa adaptada á función de vivenda para familias obreiras unha vez dividida en cuartos cada vez máis pequenos. Os arquitectos do movemento moderno opuxeron un tipo de vivenda mínima con deseño hixiénico e funcional. A casa moderna debía ser unha por familia a fin de evitar a promiscuidade, debía estar dotada de ventilación en todas as estancias, con cociña, auga corrente e cámara hixiénica, debía orientarse ao sol e abrirse as dúas fachadas opostas para garantir a ventilación cruzada e combater a tuberculose. A casa moderna debe ser construída con materiais illantes, para facilitar as mellores condicións ambientais co mínimo custo enerxético posible. O debate actual sobre a sustentabilidade é recorrente respecto ao debate sobre a vivenda hixiénica que tivo lugar no primeiro terzo do século XX. O barrio de Karl Marx Hof de Viena é o fito exemplar máis destacada deste urbanismo que propón un novo tipo de casa para as clases populares.
Atol Anaa
Anaa é un atol das Tuamotu, na Polinesia francesa. Está situado no noroeste do arquipélago, a 350 km ao leste de Tahití.
Guille Rubio
Guillermo "Guille" Rubio Vergara (tamén Guillem), nado o 14 de outubro de 1982 en Barcelona, Cataluña, é un ex-xogador profesional español de baloncesto. Actualmente xoga para o Covirán Granada da Liga LEB Ouro, no que xoga na posición de ala-pivote ou pivote cunha altura de 2,02 metros.
Casa
A casa moderna
Nos países máis desenvolvidos hanse ir desenvolvendo criterios e normas propias para a construción de vivendas novas, para dar criterios construtivos que garantan a estabilidade, solidez, seguridade e confort aos usuarios, e normas específicas que regulan a fabricación, compoñentes e montaxe dos materiais de construción.
Tractor
O seu uso posibilitou diminuír substancialmente a man de obra no traballo agrícola, así como supuxo a mecanización de tarefas de carga e tracción que tradicionalmente se realizaran con animais como o boi.
Casa
A casa moderna
Na actualidade, cada territorio establece os criterios propios para que unha casa sexa considerada vivenda, consisten nuns mínimos de dimensións e pezas, evitando criterios puramente hixienistas.
Orixe e evolución da casa moderna
220px|miniatura|Bungalow co estilo Craftsman en San Diego ([[Estados Unidos).]] O urbanismo de carácter hixienista primeiro, cos traballos de destacados urbanistas como Frederick Law Olmsted ou Ildefons Cerdà e as achegas do movemento «Arts and Crafts», son os antecedentes das formulacións teóricas sobre a casa moderna que se sintetizaron na segunda exposición do «Werkbund» alemán de 1927 en Stuttgart e nos edificios que se construíron en Holanda durante o período da arquitectura neoplásica, como as casetas en ringleira do barrio mariñeiro de Hoeck van Holland proxectadas en 1924 polo arquitecto JJP Oud. Durante os anos 20, os estudos teóricos da «Bauhaus» ou dos arquitectos do movemento moderno como Walter Gropius, Le Corbusier, o xa citado Oud e outros, culminaron no segundo Congreso Internacional de Arquitectura Moderna (CIAM) celebrado en Frankfurt en 1929, dedicado ao tema da vivenda mínima.
Técnicas de construción
miniatura|220px|dereita|Unha casa típica da [[burguesía, en Inglaterra.]] miniatura|220px|dereita|Unha casa tradicional de [[Siberia, en Novosibirsk, Rusia.]] miniatura|220px|dereita|[[Casas colgadas (Século XV), Cuenca, España.]] As técnicas construtivas empregadas na súa realización poden ser tan diversas como permita a súa localización xeográfica, e sempre adaptadas ás condicións que lle impón o medio no que se ergue. En Galicia as técnicas máis empregadas son as derivadas do uso dos aglomerados a base de cemento, dos materiais cerámicos ladrillo ou da pedra.
A casa como unidade habitacional diferénciase da vivenda colectiva en que esta adoita desenvolverse en varios andares, en número variable, mentres que raramente se considera casa aquela construción con máis de catro alturas. En Galicia, a tipoloxía da casa é a predominante no medio rural, mentres que no medio urbano predominan os edificios de vivenda colectiva distribuídos en áreas urbanizadas de media ou alta densidade (a lexislación vixente prevé un máximo de 75 vivendas/Ha, con excepcións até as 100 vivendas/Ha). Noutros países hai unha enorme presenza de casas en ámbitos urbanos de baixa densidade (20-25 vivendas/Ha). Este modelo de asentamento poboacional xera un hábitat urbano particular, no que se dan unhas relacións sociais diferentes e un sistema de redes e servizos distinto. O modelo de colonización do territorio que é propio e tradicional de Galicia está baseado nunha estrutura densa de pequenos asentamentos rurais formados basicamente por agregación de unidades habitacionais do tipo da casa, unha serie de cabeceiras de bisbarra con algunhas funcións administrativas e de terciario, e uns poucos centros urbanos de mediado tamaño. Este modelo tradicional ven sufrindo dende finais do século XIX ou principios do XX, segundo zonas, unha metamorfose cara a un novo modelo que os estudosos locais do urbanismo deron en chamar Cidade Difusa, e que é común a Galicia (sobre todo no sector atlántico) e o norte de Portugal, abranguendo unha poboación duns seis millóns de persoas.
As casas normalmente considéranse como primeira vivenda se están habitadas continuamente ou segunda vivenda seo están temporalmente (fenómeno crecente no rural galego), e poden estar en propiedade ou en réxime de alugueiro. Existen outros elementos construídos que poden acompañar á casa (vivenda), as construcións adxectivas ou anexas. Poden citarse coma exemplos o pozo, o alpendre ou pendello, o hórreo, ou o garaxe. Algúns destes elementos poden estar integrados ou embutidos na propia casa. A vivenda tradicional galega é habitual que conte con faiado (rocho), despensa, patín, lareira etc. A casa complétase con construcións adxectivas: cortes e cortellos, o palleiro, o alpendre ou cuberto, a adega, o celeiro (hórreo) etc. segundo a tipoloxía predominante na zona ou a extracción social do seu propietario.
Hai moitos tipos de casas, clasificábeis seguindo diferentes criterios, como poden ser segundo a distribución xeográfica. O hábitat e a sociedade inflúe fortemente na configuración da casa tradicional, e coma exemplo pódense comparar as seguintes: o pazo, a palloza, o iglú, a masía, o cortijo, a palafita, o palacio, o castelo, o castro, a barraca ou o casarío.
Tractor
O tractor tamén se utiliza en obras de construción, xeralmente con accesorios tales como pas ou brazos de retroescavadoras.
Casa
Casas prefabricadas
Estes sistemas aplicados ás casas son propios da construción masiva e repetitiva. Na época soviética de Rusia utilizáronse profusamente os elementos prefabricados na edificación.
Casas móbiles
Unha alternativa á casa ancorada ao terreo son as vivendas sobre rodas, ou caravanas, con forte arraigo en países anglosaxoes, que polo seu baixo custo e mobilidade empregan como vivenda habitual, chegando a constituír auténticos poboados nas proximidades dalgunhas cidades. miniatura|centro|600px|Casas sociais en [[Seacroft, Leeds, Reino Unido.]]
Expresións relacionadas
Ao longo da historia, o termo casa empregouse para designar diferentes tipos de edificacións: miniatura|O [[Pazo de Raxoi é a casa do concello de Santiago de Compostela, capital de Galicia.]] miniatura|Casa reitoral ao carón da [[capela de Santo Antón de Vilariño, en estado de abandono.]]
Atol Anaa
Historia
O atol de Anaa era coñecido pola lendaria ferocidade dos seus guerreiros que, no século XVII, dominaron e saquearon o noroeste das Tuamotu. O primeiro europeo que o descubriu foi o inglés James Cook, en 1769. Debido á súa forma chamouno Chain Island, a illa da cadea. Despois, foi visitado por Domingo Bonaechea, o 1 de novembro de 1772, chamándoo Illa de Todos os Santos. A principios do século XIX pasou á soberanía dos Pomaré de Tahití. Ao redor de 1850 era un centro activo do comercio de nácar e copra, cunha poboación máxima de 2.000 habitantes. A loita pola evanxelización entre os mormóns norteamericanos e os católicos franceses provocou unha revolta en 1852, e a intervención das tropas coloniais francesas. Nos anos 1878 e 1906 sufriu as consecuencias de dous ciclóns que alagaron toda a illa. Despois do ciclón de 1983, trasladouse e reconstruíuse a única vila, incorporando un refuxio anticiclóns con capacidade para toda a poboación.
Lust Lust Lust
Lust Lust Lust é o terceiro álbum da banda dinamarquesa de rock alternativo The Raveonettes, publicado o 12 de novembro de 2007 no Reino Unido e o 19 de febreiro de 2008 nos Estados Unidos. O disco foi gravado completamente por Sharin Foo e Sune Rose Wagner sen músico de estudio. The Raveonettes usaron caixas de ritmos en vez de baterías reais, e gravaron a meirande parte dos baixos e sons que non eran guitarras con teclados.
Bruce Johnstone
Bruce Johnstone nado como William Bruce Gordon Johnstoneen Durban o 30 de xaneiro de 1937 e finado o 3 de marzo de 2022, foi un piloto de carreiras de Suráfrica. Participou nun Gran Premio do Campionato Mundial de Fórmula 1, o 29 de decembro de 1962. Non logrou ningún punto de campionato.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Karnal
Karnal (en करनाल) é unha cidade da India, centro administrativo do distrito de Karnal, no estado de Haryana.
Xeografía
Atópase a unha altitude de 251 msnm a 135 km da capital estatal, Chandigarh, na zona horaria UTC +5:30.
Demografía
Segundo estimacións de 2011 contaba cunha poboación de 236 391 habitantes.
Órix beisa
O órix beisa (Oryx beisa) é unha especie de antílope da África oriental que presenta dúas subespecies, o Oryx beisa beisa que habita estepas e semidesertos no Corno de África e no norte do río Tana, e o Oryx beisa callotis que se localiza no sur do Tana no sueste de Kenya e en zonas de Tanzania. No pasado, algúns taxonomistas considerábana unha subespecie do Oryx gazella pero xeneticamente son diferentes. miniatura|left|Oryx beisa beisa miniatura|left|O. b. callotis
Descrición
A especie vive en semidesertos e estepas alimentándose de herbas, follas, froitos e abrochos e é capaz de variar a súa temperatura corporal para minimizar a evaporación de auga, aumentando a súa temperatura polo día diminuíndo así a captación da calor ambiental e impedindo a perda da auga por evaporación e baixando a súa temperatura por radiación térmica durante a noite. Ademais os seus ouriños son pouco abundantes e moi concentrados. Viven en mandas de entre cinco e corenta animais, tipicamente as femias van por diante e un gran macho gárdalles as costas. Algúns machos son solitarios, aínda que con frecuencia están acompañados durante breves períodos por femias reprodutoras. miniatura|left|O. b. callotis no [[Parque Nacional do Tsavo Occidental]] miniatura|right|O. b. beisa no centro de Kenya
Mr. Gnome
Mr. Gnome (estilizado como mr. Gnome) é unha dúo estadounidense de rock alternativo procedente de Cleveland, Ohio. A súa obra ecléctica caracterízase por "unha mestura cegadora de ameaza e dozura" e por ser "intrigante, teatral". O grupo foi mencionado pola revista Rolling Stone en 2011 como unha banda á que botarlle un ollo, e o seu cuarto e último álbum ata a data, The Heart of a Dark Star, foi revisado pola NPR como "un satisfactorio traballo conceptual ambicioso" cun "un son cru e romántico expandido e refinado a través de varios discos".
Madcon
Madcon é un dúo musical noruegués formado en 1992 por Yosef Wolde-Mariam e Tshawe Baqwa. Madcon lanzou sete álbums até o ano 2018. Son coñecidos polo cover de 2007 de "Beggin'" de The Four Seasons e polo sinxelo de 2015 "Don't Worry" con Ray Dalton.
Yosef Wolde-Mariam
Yosef Wolde-Mariam, nado o 4 de agosto de 1978, é un presentador de televisión e rapeiro etíope-noruegués. Os seus pais son orixinarios de Etiopía e Eritrea.
Wolde-Mariam medrou en Grefsen, Noruega, e mudouse coa súa nai a Røyken, Grønland, Grünerløkka e Bekkelaget. En 2012, foi mentor na versión norueguesa de The Voice, coñecida como The Voice – Norges beste stemme, emitida pola televisión norueguesa TV 2.
Tshawe Baqwa
Tshawe Baqwa, nado o 6 de xaneiro de 1980 en Saarbrücken, Alemaña, é un rapeiro e presentador de televisión surafricano-alemán-noruegués.
Baqwa mudouse a Suráfrica cos seus pais cando tiña 14 anos, no momento das primeiras eleccións democráticas do país, e máis tarde regresou a Noruega para comezar a súa carreira musical.
Baqwa gañou na terceira edición da competición norueguesa de baile Skal vi danse?. Aínda que os xuíces finalmente favoreceron á finalista Mona Grudt, Baqwa gañou por votación pública. Tamén actuou como artista de voz no filme Rio, interpretando o personaxe de Nico.
Monforte de Lemos
Monforte de Lemos é un concello galego situado ao sur da provincia de Lugo, capital da comarca da Terra de Lemos e da Ribeira Sacra. Recibiu o título de cidade en 1885.
Cunha poboación de 18.599 habitantes en 2018 segundo o IGE, Monforte de Lemos é o segundo concello máis poboado da provincia de Lugo, só superado pola capital. Durante o século XX chegou a superar os 20.000 habitantes, cifra que non acada desde os anos noventa. O seu xentilicio é «monfortina/o» ou «limés/limesa».
Cunha orixe que se remonta á época castrexa, Monforte viviu o seu maior esplendor entre os séculos XVI e XVII, como capital do condado de Lemos. A chegada do ferrocarril en 1883 converteuna no nó ferroviario máis importante de Galicia e contribuíu ao crecemento da cidade. Do seu patrimonio histórico cabe destacar o mosteiro de San Vicente do Pino, no alto do monte que dá nome á cidade, e o colexio da Nosa Señora da Antiga, considerado o "Escorial" galego.