cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Escudo de Galicia
Recuperación do cáliz (séculos XVIII-XX)
Fóra de Galicia, en Europa, a aparición do escudo de Galicia reduciuse amplamente. No entanto, dada a significativa emigración galega que partiu cara a América a partir do século XIX, especialmente desde as tres últimas décadas dese século, as armas de Galicia comezaron a se manifestar nas diferentes institucións e obras galegas que se crearon no Novo Mundo. Un dos máis antigos escudos pódese ver na bandeira do Terzo de Galicia, un batallón de voluntarios galegos para a defensa de Bos Aires contra as invasións británicas, que data de 1806. O escudo amosa sobre fondo azur un viril acompañado das sete cruces. Como sociedade galega en América pódese salientar o importante Centro Galego da Habana, constituído en 1879, o cal adoptou as armas de Galicia no seu propio escudo. Está conformado polo cáliz cuberto acompañado das sete cruces e orlado pola divisa. Cómpre sinalar que foi especialmente habitual o acolado da cruz de Santiago por parte das institucións galegas do outro lado do Atlántico.
Igual có pioneiro Diario de Santiago, aos poucos foron saíndo do prelo multitude de xornais e revistas que amosan na portada ou cabeceira as armas de Galicia. Excepcionalmente, sobre todo nalgunhas das máis ornamentais, as cruces son substituídas por estrelas, vieiras, escudos ou outros símbolos. Entre outros, pódense citar, aínda que xa no século XX, Galicia de Madrid onde o cáliz coa hostia está arrodeado polos escudos das sete provincias, así como a revista da Asociación de Contables de Galicia, con sede en Vigo, na cal se representan seis vieiras no canto das cruces.
Tamén dous destacados persoeiros como Manuel Murguía e Bernardo Barreiro empregaron na segunda metade do século XIX diferente figura heráldica nas súas publicacións. Murguía, nas súas obras Historia de Galicia (1865) e Galicia (1888), fixo uso do cáliz cuberto sobre sementado de cruces; Barreiro, en Efemérides de Galicia (1877) e na revista Galicia Diplomática (1882-1893), decidiuse pola custodia acompañada das seis cruces.
Na procura das «verdadeiras» armas de Galicia
As diferentes variantes formais do escudo de Galicia provocaron o debate, as máis das veces acalorado, por parte dos autores galegos, que tentaron discernir cales eran as «verdadeiras» ou «auténticas» armas de Galicia, mais sen chegaren a comprender que heraldicamente este tipo de variacións son irrelevantes canto ao significado, estando a se representar unhas mesmas armas. Dous dos primeiros que trataron de esclarecer o asunto foron os propios Manuel Murguía e Bernardo Barreiro, como se pode ver nos seus respectivos traballos «Armas y bandera de Galicia» (Galicia. Revista Regional nº 1, 1887 ) e «Insignias y blasones de Galicia» (Biblioteca Histórica de Galicia, 1888). Este fenómeno proviña, en realidade, xa desde os comezos do século XVIII, cando o padre Álvarez Sotelo na súa obra defendía acendidamente a custodia fronte ás demais figuras heráldicas, chegando a describir as armas para que «non poidan errar os ignorantes e desculpa ningunha teñan os maliciosos».
Logo da creación da Real Academia Galega en 1906, a institución científica empregou na cabeceira do número 3 do seu Boletín, publicado o 3 de xullo dese mesmo ano, un escudo de Galicia conformado por unha custodia e seis cruces, tres a cada lado, amosando unha bordadura coa divisa In hoc misterium fidei firmiter profitemur. Como adición orixinal, a composición sitúase sobre unha cartela, de posible orixe barcelonesa, cunha aguia ou dragón pousado no seu lado esquerdo e unhas follas sobresaíndo polo lado dereito e a parte inferior. Estas armas aparecen, tamén en 1906, na reedición da referida Historia de Galicia, impresa por Uxío Carré, así como nun cartón postal da Liga Gallega na Cruña, datado tamén contra ese ano. Posteriormente foron empregadas en diferentes obras impresas, incluído o último tomo da Historia de Murguía (1913). Do mesmo xeito, coa mesma cartela, mais representando o cáliz sumado da hostia e as sete cruces, fíxose uso igualmente en diferentes obras, e aínda na Geografía General del Reino de Galicia (1928).
Entre 1918 e 1922 o historiador César Vaamonde Lores publicou un detallado estudo onde, alén de analizar pormenorizadamente as diferentes características dun «notable» escudo da Coruña, o cal fora descuberto polo propio autor había algúns anos, trataba tamén as armas galegas. Isto debeuse a que dito escudo, labrado en pedra e procedente das antigas casas consistoriais coruñesas, ten a particularidade de incluír na súa parte superior as armas de Galicia, isto é, o cáliz sumado da hostia. No entanto, Vaamonde Lores, alén de se centrar practicamente só nos escudos coruñeses coas armas galegas, rexeitou ademais aqueles cunha disposición diferente á do devandito escudo. Esta metodoloxía levouno a defender o cáliz coa hostia como as «únicas, verdadeiras e lexítimas» armas de Galicia, desbotando incondicionalmente o resto de fórmulas, incluíndo calquera modelo coas cruces. Con todo, aínda prescindindo das consagradas cruces, o coñecido estudo de Vaamonde Lores tería sen dúbida un grande impacto na estabilización formal ao reforzar o uso do cáliz coa hostia.
miniatura|upright=0.6|O escusón de Galicia en Madrid. No primeiro terzo do século XX, a significación relixiosa do símbolo heráldico de Galicia non estaba ben vista por algúns autores. Por iso, especialmente Alfonso Rodríguez Castelao, entre outros, representaron o cáliz sen a hostia, tal como se pode ver na portada da revista Nós desde 1922, no selo da Irmandade Nazonalista Galega, no Decálogo do nacionalismo galego ou no xornal Galicia. Diario de Vigo. Tamén no selo do Seminario de Estudos Galegos ou no tomo 2 do Diccionario galego-castelán de Leandro Carré, publicado en 1931, onde as cruces son ademais substituídas por estrelas. Outro persoeiro que evitou a hostia foi o arquitecto galego Antonio Palacios Ramilo, quen durante a construción do antigo Palacio de Comunicacións de Madrid ―hoxe denominado Palacio de Cibeles―, inaugurado o ano 1919, fixo esculpir no escudo de España da fachada un escusón coas armas de Galicia. Segundo contou Alfonso Paz-Andrade, fillo de Valentín Paz-Andrade, foi este quen suxeriu incluír ese detalle nunha visita que fixo ao taller. Igualmente, no interior do Teatro García Barbón de Vigo, proxectado tamén por Antonio Palacios e inaugurado en 1927, o escusón de Galicia volve aparecer no escudo de España sen a hostia. Posteriormente, Castelao iría máis aló, chegando a crear un novo escudo galego.
miniatura|esquerda|upright=0.5|O graal do [[O Cebreiro, Pedrafita do Cebreiro|Cebreiro.]] Por outra banda, desde os comezos do século XX tamén se produciu unha reinterpretación simbólica do cáliz coa hostia, identificándoo co cáliz do Cebreiro, graal que se acha no santuario de Santa María a Real, no concello de Pedrafita do Cebreiro. O primeiro autor que vencellou as armas galegas á lenda cebreirega foi Víctor Said de Armesto, e axiña seguiron a nova corrente importantes persoeiros galegos como Xoaquín Arias Sanjurjo, Antón Vilar Ponte, Ramón Cabanillas ou Vicente Risco. Coñecido como o cáliz románico ou milagreiro, reflectiuse claramente nalgunhas das representacións da época e finalmente acabaríase manifestando na propia Lei de símbolos de Galicia.
O salientable e prestixioso artista Camilo Díaz Baliño foi un dos que representou con clareza nalgúns dos seus traballos o cáliz do Cebreiro. Como un dos autores máis preocupados polo escudo de Galicia, as súas representacións destacaron pola súa gran calidade gráfica, mais tamén pola posición da sétima cruz, a cal era situada na punta do escudo. A súa preferencia incondicional por esta disposición é difícil de esclarecer, aínda cando non foi o único nin sequera o primeiro que colocou esa cruz na punta. En ocasións, Camilo Díaz tamén acolou ao escudo a cruz de Santiago. Os seus deseños ilustraron diferentes publicacións e carteis da época.
miniatura|Portada de Camilo Díaz para o Estatuto de Galicia, 1932. Durante o proceso de elaboración e aprobación en referendo do Estatuto de autonomía de Galicia de 1936, levado a cabo desde 1931, empregáronse diferentes modelos de escudo, de xeito que a inestabilidade formal continuaba a se manifestar. Por unha banda, a Asemblea de Concellos de Galicia, na cal as corporacións municipais galegas, alén de diversas entidades do país, participaron para redactar e aprobar o proxecto de Estatuto, fixo uso dun escudo coa cruz de Santiago acolada, timbrado cunha coroa mural e composto por unha custodia e sete cruces, tres a cada lado e a última no xefe. Este escudo foi tamén incluído na portada dalgunhas das diferentes publicacións estatutarias, como algún anteproxecto e o proxecto final, do ano 1932. A Asemblea empregaba ademais no seu selo outro escudo practicamente idéntico mais sen a cruz de Santiago. Por outra banda, o Comité Central de Autonomía de Galicia, constituído o 8 de xaneiro de 1933, após a aprobación da Asemblea, tiña como armas un escudo timbrado tamén cunha coroa mural mais composto por un cáliz coa hostia e sete cruces, a última na punta. Deste escudo existen dúas versións: unha de Castelao e outra de Camilo Díaz. Deste xeito, na acta de escrutinio do referendo, con data do 5 de xullo de 1936, aparecen tanto o da Asemblea de Municipios como o do Comité Central. Alén disto, cómpre advertir que nin o propio Estatuto nin os seus respectivos anteproxectos chegaron a tratar o escudo de Galicia.
Cara ao final do terceiro cuarto do século XX non era raro o emprego do modelo de escudo sen cruces defendido por Vaamonde Lores. Deste xeito, o escudo composto unicamente polo cáliz coa hostia aparece, entre outros, na portada do libro ''Galicia. Estructura y ritmo socioeconómicos'' de Antonio Taboada Arceo, publicado en 1971; no boletín de exposicións Expo-Galicia da Sociedade Filatélica da Coruña, do ano 1974; no mapa de Galicia editado polas caixas de aforros galegas en 1976 e nos impresos do Congreso Mundial da Emigración Galega celebrado en Vigo en xuño do mesmo ano. Este tipo de escudo foi tamén un dos empregados pola Real Academia Galega. No entanto, tras unha proposición de Francisco Vales Villamarín en maio de 1972, dita institución encargou a Fermín Bouza-Brey, Xosé Trapero Pardo, Dalmiro da Válgoma e José Santiago Crespo Pozo a elaboración dun relatorio sobre o inestable escudo galego. Finalmente, na sesión plenaria do 17 de decembro dese mesmo ano ficaron fixadas as armas de Galicia.
Propostas alternativas desde o século XX
A partir do século XX fixéronse algunhas diferentes propostas para a substitución do escudo de Galicia por unhas novas armas. Estas propostas pasaron totalmente desapercibidas, coa excepción do escudo deseñado por Castelao, que conseguiu ter unha certa difusión.
miniatura|Escudo de Castelao na fachada da Sociedade Cultural de [[Reboreda, Redondela|Reboreda.]]
O escudo desde 1978
No ano 1981 aprobouse o novo Estatuto de autonomía de Galicia; porén, non incidiría nas armas e simplemente lembraría que «Galicia ten himno e escudo de seu». Como en realidade non se ditara disposición normativa ningunha que legalizase o escudo, malia si estar oficializado, en 1983 comezouse a considerar a súa sanción legal após unha Proposición non de Lei sobre a bandeira galega presentada por Camilo Nogueira no Parlamento de Galicia o 5 de abril. Segundo o propio Nogueira, inicialmente a proposta fora só sobre a bandeira porque consideraba que podía non haber consenso sobre o escudo. Posteriormente, o 30 de decembro foi aprobado polo Consello da Xunta o Proxecto de lei de símbolos de Galicia, que tiña como obxectivo, alén de «lle dar carácter oficial á letra e á música do himno», «fixar definitivamente a composición do escudo». O 9 de febreiro do ano seguinte entrou no Rexistro Xeral do Parlamento galego.
José Antonio García Cotarelo, nalquel entón secretario xeral técnico da primeira Xunta de Galicia autonómica, presidida por Xerardo Fernández Albor, encargou o deseño dun novo escudo oficial de Galicia a Luís Prego Carregal, quen xa levaba realizando un traballo de documentación persoal sobre as armas galegas desde o ano 1968. Prego tomou a decisión de representar o cáliz do Cebreiro, do cal se chegaron a facer detallados debuxos para a elaboración do modelo oficial. Este foi aceptado e o 7 de marzo acordouse a tramitación do Proxecto de Lei e a súa publicación no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia dous días despois. O Proxecto pasou á Comisión Institucional, que designou como membros do relatorio a Tomás Pérez Vidal, Antonio Olives Quintás, Ramón Piñeiro, José María Pardo Montero e Camilo Nogueira, coa asistencia do letrado Baldomero Cores Trasmonte. Após o período de emendas, o informe final redactado polo relatorio foi publicado no boletín oficial parlamentario o 11 de maio. Deste xeito, dito boletín xa comezou a empregar o novo escudo a partir do número seguinte; no entanto, sería o 29 de maio cando o Parlamento de Galicia finalmente aprobaría a Lei de Símbolos. Aínda o 18 de abril do ano seguinte, co Decreto 73/1985, estabeleceuse a especificación técnica oficial das cores do escudo.
Observando as diferenzas entre o modelo proposto inicial do escudo, o das emendas e o final, pódese apreciar que se debeu debater polo miúdo unha serie de diferentes aspectos heraldicamente triviais, como a posición exacta da hostia e da coroa, tentando precisar se tiñan que ir sumadas ou superadas, isto é, apegadas ou separadas con respecto ao cáliz e ao escudo. Malia isto, os persoeiros todos opinaron positivamente do resultado final. Camilo Nogueira, que prefería un escudo «máis laico», salientou que aquel era «un momento histórico da recuperación da personalidade nacional de Galicia». Con respecto á laicidade, Antonio Olives Quintás fixo referencia ao «sentido polisémico dalgúns elementos do escudo», explicando que o cáliz «está dentro da tradición do caldeiro e de fórmulas precristiás» e que as cruces son a «expresión das sete provincias». Por outra banda, toda a documentación de Luís Prego foi entregada para a súa conservación; porén, acabou sendo destruída nos anos 90.
Uso institucional
miniatura|upright=0.7|Escudo logotipado da [[Xunta de Galicia, creado por Alberte Permuy en 2002. ]] Conforme a Lei de símbolos, o escudo de Galicia deberá figurar:
Ludmilla Tourischeva
Traxectoria
Tourischeva fíxose ximnasta en 1965, aos trece anos de idade, e comezou a competir dous anos máis tarde, cando obtivo a súa primeira medalla na Copa Soviética, na que conquistou o ouro do concurso xeral, feito non repetido no ano seguinte, ao acabar a súa participación co bronce. Adestrada polo soviético Vladislav Rastorotsky, ex-técnico de Natalia Yurchenko, Ludmilla representou á Unión Soviética nas Olimpíadas da Cidade de México, competición en que conquistou a súa primeira medalla nun evento internacional importante, o ouro por equipos.
No ano seguinte, a ximnasta disputou outros tres campionatos. No Soviético, Ludmilla subiu ao podio catro veces: foi bronce na individual xeral e prata nas finais por aparellos do salto, barra fixa e chan. Na Copa Soviética, a atleta volvou á primeira posición perdida anteriormente e, deseguido, participou por primeira vez no Campionato Europeo. Nel, conqusitou a terceira posición do corcurso xeral, das barras asimétricas e do chan.
En 1970, Tourischeva converteuse na líder do equipo nacional soviético. Dende este ano até 1974, venceu todos os concursos xerais dos campionatos internacionais que tiveron lugar. No Mundial de Ljubljana, a ximnasta logrou, ademais do ouro da individual xeral, as medallas de bronce no salto, prata nas paralelas asimétricas e ouro no chan. En 1971, no Campionato Europeo, foi ouro no concurso xeral, no salto e no chan, seguida das pratas nas barras asimétricas e na barra fixa. No ano seguinte, na súa segunda participación olímpica, nos Xogos de Múnic, conquistou o seu terceiro individual xeral na súa terceira competición, alén de vencer a disputa por equipos e conquistar dúas medallas nas finais por aparatos (bronce no salto e prata no chan), no que foi superada pola súa compañeira de equipo Olga Korbut. No ano de 1973, na nova edición do Campionato Europeo, a atleta conquistou todas as medallas de ouro individuais, ademais de manter o bicampionato da competición. Xa en 1974, no Mundial de Varna, foron seis medallas nas seis probas disputadas para a ximnasta de 22 anos. A primeira, o ouro por equipos, foi seguida dun novo bicampionato no concurso xeral. Nas finais por aparellos, ouro no chan e na barra fixa, prata no salto e bronce nas paralelas asimétricas. Como consecuencia das súas presentacións e resultados, Ludmilla foi considerada o exemplo da ximnasia soviética na época: graciosa, elegante, de forma impecábel e técnica audaz.
No Campionato Europeo de 1975 conquistou un bronce no chan e non foi ao podio da individual xeral, vencido pola debutante romanesa Nadia Comăneci, mentres que a súa compañeira de equipo Nellie Kim, ficou coa prata. En cambio, na Copa do Mundo, a ximnasta logrou todas as medallas de ouro disputadas, alén de vencer a proba do salto, no Campionato Nacional Soviético. Na Copa do Mundo, disputada no estadio de Wembley, a súa interpretación nas asimétricas, marcaron o público como consecuencia da rotura dos cabos de suxeición. Trala presentación, as barras caeron mentres Tourischeva saudaba os xuízes.
O ano seguinte foi o seu último como profesional. Nel, a ximnasta disputou os Xogos de Montreal e acabou a súa participación con catro medallas. A primeira, de ouro, chegou no evento por equipos, seguida do bronce no concurso xeral (superada por Comaneci e Kim) e das pratas no salto e no chan, ambas as probas vencidas pola súa compatriota Nellie Kim.
Tourischeva tamén foi coñecida pola súa conduta deportiva. Durante os Xogos de Montreal, a ximnasta foi até a vencedora, Comăneci, para saudala persoalmente despois de que recibise a medalla de ouro no concurso xeral. En 1977, a soviética casou con Valeri Borzov, dúas veces medallista olímpico en 1972. No ano de 1981, foi elixida membro do Comité Técnico da Ximnasia Artística Feminina, da Federación Internacional de Ximnasia e comezou a traballar como adestradora en Ucraína, onde permanece como técnica. Entre as súas ximnastas, está a campioa olímpica Lilia Podkopayeva.
Vörå
Limita cos municipios de Isokyrö, Korsholm, Nykarleby, Vaasa e Kauhava, este último pertencente á rexión veciña de Ostrobotnia do Sur.
O concello é bilingüe con maioría de falantes de sueco e minoría finés.
Taoniinos
A dos Taoniinos (Taoniinae) é unha subfamilia de moluscos cefalópodos da superorde dos decapodiformes, orde dos egópsidos e familia dos cranquíidos.
Clasificación
A subfamilia foi descrita en 1912 polo zoólogo alemán Georg Johann Pfeffer. A taxonomía dos cefalópodos, como a de todos os moluscos está hoxe aínda en discusión.
Segundo o World Register of Marine Species a subfamilia dos taoniinos comprende os seguintes xéneros:
Por outra parte, segundo o Sistema Integrado de Información Taxonómica, para o que o gupo dos egópsidos está considerado como unha suborde (Oegopsida) da orde dos téutidos (Tuethida), os xéneros da subfamilia serían:
Vilela, A Rúa de Valdeorras, A Rúa
Vilela é un lugar da parroquia da Rúa de Valdeorras, no concello da Rúa. Ten 200 habitantes. As zonas máis representativas son A capela de San Blas, As Pinguelas e a casa rural.
Ameixón
O ameixón, (tamén coñecido como ameixa macha, arola macha, carallote de rei ou ripa maseiras) Callista chione, Linnaeus 1758, é unha especie de molusco bivalvo heterodonte mariño pertencente á orde dos veneroides e familia dos venéridos.
Morfoloxía
A cuncha presenta numerosas liñas de crecemento concéntricas, moi finas. Ten tres dentes cardinais en cada valva e mais un dente lateral anterior na valva esquerda que encaixa nunha depresión que ten na valva dereita.
A cor externa é parda avermellada ou rosada, con bandas radiais máis claras. O interior é branco e brillante, coa marca do seo paleal.
Hábitat e bioloxía
miniatura|dereita|300px|Cuncha de ameixón a carón dun peixe plano.
Vive enterrado en galerías superficiais en bancos de area limpa, ata os 150 m de profundidade.
Distribúese pola costa europea do Atlántico, desde as illas Británicas ata Marrocos, incluíndo as illas Canarias e as Azores, así como no mar Mediterráneo.
Importancia pesqueira e comercial
Trátase dunha especie pouco abundante e de escasas capturas, que só se fan accidentalmente cando se está a pescar outras ameixas de maior interese. Ten pouco aprecio en España, ó contrario doutros países europeos. A carne é dura polo que cómpre unha conxelación previa. O seu consumo debe estar unido á calidade da auga onde foi criado, co obxecto de non favorecer toxinas no seu interior.
En Galicia
miniatura|dereita|300px|Prato de ameixóns para seren degustados en cru. Segundo Rolán e Otero, é algo abundante en toda a costa galega, nos fondos de areas limpas da zona infralitoral. Porén, para Ramonell, non é moi abundante.
Nomes populares galegos
Ríos Panisse recolle para Callista chione, que cita como Cytherea chione (Lamarck), os nomes populares galegos de ameixa macha, ameixón, arola macha, burro, carallote de rei e ripa maseiras, que son así mesmo os salientados por Rosa Ramonell.
Pola súa parte, Rolán o Otero, danlle os nomes de ameixa macha, ameixón e burro.
Finalmente, Lahuerta e Vázquez, no seu Vocabulario multilingüe, escollen o nome de ameixón, indicando ameixa macho como sinónimo.
Český sen
Český sen (en checo O soño checo) é un filme documental dirixido por Vít Klusák e Filip Remunda, estreado en febreiro de 2004. Narra un engano a grande escala levado a cabo polos propios directores entre a sociedade de Praga, culminando no evento de apertura dun falso hipermercado. O filme era o seu proxecto final para a escola de filme na que estudaban.
O filme acadou premios en festivais en Cracovia, Jihlava, Liubliana e Århus.
O proxecto
A idea do engano veu desde un estudo feito en 2002, informando que o 30 % dos checos mercaba principalmente nos hipermercados. Houbo unha crecente preocupación no país sobre o aumento da publicidade e do consumismo. Ao xeito dun espello que reflectise a sociedade, o filme tamén mostra o traballo das empresas publicitarias e os seus métodos e trucos.
Trama
A película comeza con imaxes de arquivo de 1989, cando a caída do comunismo en Checoslovaquia.
Publicidade
Remunda e Klusák inventaron o Hipermercado "Český sen" e crearon unha campaña publicitaria masiva arredor del. Vestidos coma empresarios, os dous estudantes contrataron unha axencia de publicidade e unha axencia de relacións públicas para crearen unha campaña para eles. Instaláronse carteis grandes e paneis luminosos nas estradas e rúas checas, e 200.000 panfletos foron distribuídos en Praga. Gravouse un jingle e fíxose unha serie de anuncios televisivos. A campaña publicitaria buscaba un impacto no lector, con slogans coma "non veña" ou "non gaste".
Os directores lograron levar a 3.000 compradores a unha chaira baleira para a súa "apertura espléndida" o 31 de maio de 2003. O que parecía un edificio enorme desde unha certa distancia, era só unha fachada de tea apoiada por estadais.
Malia que a inauguración estaba prevista para as 10 da mañá, a primeira clienta chegou 3 horas antes. A afluencia de xente foi aumentando, debido á coincidencia cun eclipse de Sol que tivo lugar esa mañá e que animou á xente a saír da casa.
A revelación do engano
Antes da inauguración repartíronse agasallos entre os asistentes (bandeiras e chaveiros), e un mestre de cerimonias desde unha palestra animaba a concorrencia a cantar o jingle. Os directores, ficticios xerentes do hipermercado, cortaron unha fita e a xente comezou a dirixirse cara ao hipermercado (algunhas persoas mesmo correndo), situado a uns 300 metros.
Ao se decataren os clientes do engano, as reaccións foron moi diferentes. Houbo quen entendeu a mensaxe da película e quen non. Algúns tomaron a brincadeira con bo humor, mais a maioría estaba enfadada, e moitos culpaban mesmo ao goberno e á Unión Europea.
Graxa
miniatura|210px|Estrutura química da timiristina, un triglicérido
En bioquímica, graxa é un termo xenérico para varias clases de lípidos, aínda que xeralmente se refire aos acilglicéridos, ésteres de glicerol e ácidos graxos. Estes últimos poden ser un, dous ou tres, e darán lugar a monoglicéridos, diglicéridos ou triglicéridos, respectivamente. Outros compoñentes das graxas de grande importancia serían, por exemplo, o colesterol e os fosfolípidos.
Características
O tipo máis común de graxa é aquel no que tres ácidos graxos están unidos á molécula de glicerina, recibindo o nome de triglicéridos ou triacilglicéridos. Os triglicéridos sólidos a temperatura ambiente son denominados como graxas, mentres que os que son líquidos, tamén son coñecidos como aceites. Os aceites son transformados en graxas artificialmente mediante hidroxenación para obter manteigas ou graxas hidroxenadas.
Todas as graxas son insolubles en auga tendo unha densidade significativamente inferior (flotan na auga).
Tipos de graxas
As graxas que inxerimos cos alimentos poden ser de orixe animal ou de orixe vexetal. As primairas están formadas principalmente por ácidos graxos saturados e adoitan ser sólidas a temperatura ambiente. As graxas de orixe vexetal adoitan ser líquidas (aceites) e habitualmente son máis ricas en ácidos graxos insaturados, moitos deles esenciais na nutrición ó non poder ser sintetizados no organismo.
En función do grao de saturación dos ácidos graxos formantes da graxa (é dicir, do número de dobres enlaces na molécula), podemos distinguir entre:
Funcións das graxas
Ademais, as graxas cumpren numerosas outras funcións, como contribuír ó sabor e apeticibilidade dos alimentos, dar sensación de saciedade etc. Noutra orde de cousas, forman o panículo adiposo que protexe aos mamíferos contra o frío.
Ligazóns externas
Estrutura química das graxas
Ducado de Tuscia
miniatura|Mapa antigo de Tuscia O Ducado de Tuscia o da Tuscia, inicialmente Ducado de Lucca, foi un ducado longobardo da Italia central, que comprendía gran parte da actual Toscana e da provincia de Viterbo. Tras a ocupación dos territorios que pertencían aos bizantinos, os longobardos fundaron este ducado que, entre outros centros, contaba tamén con Florencia. A capital do ducado era Lucca, que estaba situada cabo da Vía Francíxena, onde residía o duque, ao que os documentos chamaban dux et iudex. O ducado, constituído no 574 tras a ocupación longobarda de Tuscia, coñeceu despois unha evolución histórica no período poscarolinxio, coa formación da Marca de Tuscia.
Territorio
No momento da súa constitución limitaba ao oeste co mar Tirreno e o resto cos territorios bizantinos do Exarcado de Italia. A Piana de Pisa caerá en mans longobardas só medio século despois. .
A ocupación longobarda de Tuscia (574-680)
Segundo a historiografía máis recente, Lucca e Spoleto foron os primeiros ducados longobardos formados tras a morte do rei Alboíno, durante o período da anarquía ducal (sobre 574), na parte central de Tuscia. Os ducados foron constituídos por grupos longobardos que escapaban ao poder real. O Ducado de Lucca protexía o percorrido final da Vía Aurelia que, á altura de Pisa, desviábase cara a Lucca e, atravesando a Garfagnana e a Lunigiana percorridas pola actual "Scorciatoia Sarzanese", chegaba a Luni (Ortonovo). Desde o principio o ducado debeu afrontar o problema das inundacións do Auserculus (o río Serchio) que circundaba Lucca. A tradición atribúe o saneamento do territorio a san Frediano, bispo de Lucca, que coa apertura dunha nova boca fixo verter o Serchio directamente ao mar. miniatura|Mapa de Italia no período longobardo A finais do século VI renovouse a incesante penetración longobarda de Tuscia, coa conquista de varios castra, fortificacións bizantinas dispostas para conter a ocupación longobarda. A cronoloxía das numerosas correrías longobardas descríbese así : antes do 590 caeu a Garfagnana, ocupada polas milicias de Teodolinda que transformaron o Castrum Aghinolfi (Montignoso) en fortaleza longobarda; tras o 591 Gumarito, duque de Lucca, irrompeu na poboación de Populonia ocupando o castrum de Poggio de Castello e provocando a fuga dos residentes, que se refuxiaron na illa de Elba co bispo, san Cerbone; a finais do 592, se ben as contiveron os bizantinos, Sovana e Roselle convertéronse en longobardas.
No 593 o rei Axilulfo, internándose nos pasos dos Apeninos centrais, co mesmo exército chegou ata o confín do Ducado romano, ocupando Balneus Regis (Bagnoregio) e Urbs Vetus (Orvieto). No 644 o rei Rotario conquistou Luni, extremo castrum setentrional de Tuscia. A última empresa de Rotario marcou a fin da expansión longobarda na Tuscia Langobardorum, que confina polo sur coa Tuscia Romana de propiedade bizantina, pero dominada pola crecente autoridade pontificia. Os límites entre os dous territorios, negociados no tratado de paz do 680 entre o rei Perctarito e o emperador de Oriente Constantino IV, permaneceron definitivamente estábeis.
A Tuscia tras a fin do Reino longobardo
In 774, despois da conquista do reino longobardo, Carlomagno proclamouse Gratia Dei rex Francorum et Langobardorum ("Rey dos francos e longobardos pola graza de Deus") e realizou unha unión persoal dos dous reinos: aínda mantendo as Leges Langobardorum ("Leis longobardas"), reorganizou o reino sobre o modelo franco, con condes no lugar dos duques: así tamén o ducado de Tuscia foi reorganizado con base condal e en 781 foi encadrado xunto cos outros territorios antes longobardos no Regnum Italiae, que confiou a Pipino so a tutela de seu pai Carlos. Posteriormente o feudo converteuse en margraviato.
Brandomil, Zas
San Pedro de Brandomil é unha parroquia do concello de Zas, na comarca da Terra de Soneira, provincia da Coruña. Segundo o IGE en 2018 tiña 225 habitantes (129 mulleres e 96 homes), o que representa unha diminución con respecto o ano 1999. Ten sete entidades de poboación.
Xeografía
Linda coas parroquias de San Tirso de Muíño e Santa María de Brandoñas no propio concello de Zas, e con San Cosme de Antes, San Mamede de Alborés, e Santo Tomé dos Vaos no concello de Mazaricos.
Etimoloxía
O termo Brandomil pola súa terminación aparenta formar parte do conxunto de topónimos de orixe xermánica (sueva), aínda que Moralejo Lasso, Martínez Lema, Cabeza Quiles, Lema Suárez e Evaristo Domínguez apuntan a un hidrónimo Grandimirum/Glandomiron céltico indoeuropeo prelatino.
Campo Municipal Ponte dos Brozos
O Campo Municipal Ponte dos Brozos é unha instalación deportiva dedicada á práctica do fútbol situada nunha área de equipamento deportivo e de educación do Polígono Industrial de Sabón, Arteixo. O seu propietario é o Concello de Arteixo e nel xoga os seus partidos como local o Atlético Arteixo.
Brandomil, Zas
Patrimonio
A ponte de Brandomil é do século XVI. As últimas teorías arqueolóxicas sitúan aquí o núcleo romano de Claudionerium.
Campo Municipal Ponte dos Brozos
Dispón dun terreo de xogo de herba natural de 100 x 62 metros; conta ademais cunha bancada cuberta con capacidade para unhas 2.000 persoas, aparcadoiro e outro campo anexo de herba artifical.
Fernando Patricio Cortizo
Fernando Patricio Cortizo, nado na Coruña o 24 de abril de 1972, é un historiador galego.
Traxectoria
Técnico especialista en cultivos mariños. Historiador naval e investigador de naufraxios. Ten participado en numerosas publicacións, conferencias, e en diversos medios de comunicación, especialmente no referido á historia dos naufraxios marítimos na costa galega.
No Code
No Code é o cuarto álbum da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, editado o 27 de agosto de 1996 a través do selo Epic Records.
Acupuntura
miniatura|250px|Agullas sendo cravadas na pel dun paciente. A acupuntura é un compoñente da medicina tradicional chinesa e unha forma de medicina alternativa que recibe a consideración de pseudociencia ao non poder achegar evidencias científicas da súa efectividade. e que consiste en, supostamente, restablece-lo equilibro no sistema enerxético vital dun organismo vivo pola inserción de agullas moi finas en determinados puntos do corpo, permanecendo durante algúns segundos.
Na China a súa práctica data do primeiro milenio a.C. difundíndose por Corea, Xapón e outros países asiáticos. No século XX difundiuse no mundo occidental como tratamento alternativo ou complementario á medicina académica.
Jabatos del Bierzo Rugby Club
O Bierzo Rugby Club é un equipo de rugby con sede na capital do Bierzo, Ponferrada, na provincia de León (Castela e León).
Bandeira de Alemaña
A actual bandeira de Alemaña (en alemán: Bundesflagge) foi adoptada o 23 de maio de 1949 pola República Federal de Alemaña. A bandeira de Alemaña consta de tres franxas horizontais de igual tamaño en cores negra, vermella e amarela (Schwarz-Rot-Gold en alemán).
Previamente esta bandeira fora utilizada pola Confederación Alemá (1848-1866) e a República de Weimar (1918-1933). A República Democrática Alemá empregouna entre 1949-1959. Logo e ata a súa reunificación en 1990 engadiu o escudo do devandito estado á bandeira orixinal.
Historia
miniatura|200px|[[Ficheiro:FIAV historical.svg|23px| Bandeira do Sacro Imperio Romano Xermánico (~ 1410)]] A orixe desta bandeira e causa de disputa. Unha das versións máis probables provén do uso destas cores por parte dos «Freikorps», as tropas alemás que combateron contra Napoleón Bonaparte durante as Guerras Napoleónicas, nos seus uniformes (de cor negra con terminacións en vermello e botóns dourados). Outra teoría apunta a unha reprodución dos estandartes do Sacro Imperio Romano Xermánico, consistentes dun campo dourado sobre o que había unha aguia negra. O vermello proviría do usado no pico e as garras da ave e aparecería case circunstancialmente, tendo unha orixe similar á bandeira de Bélxica.
De calquera xeito, a insignia foi adoptada como símbolo nacional pola Confederación Alemá, o 9 de marzo de 1848. A Schwarz-Rot-Gold, con todo, sería substituída en 1866 cando se formase a Confederación Alemá do Norte (CAN), liderada por Prusia ao derrotar a Austria, na Guerra das Sete Semanas.
Ao crearse esta nova confederación, deseñouse unha nova bandeira mesturando as cores tradicionais de Prusia (negro e branco) e os dos pequenos estados da Liga Hanseática (branco e vermello). Así, o 25 de xuño de 1867 foi creada unha nova bandeira que posteriormente seguiría sendo empregada polo Imperio alemán, entre 1871 e 1919.
Trala derrota na primeira guerra mundial, o Imperio foi disolto e formouse a República de Weimar, que retomou a antiga Schwarz-Rot-Gold a partir do 11 de agosto de 1919. Con todo, a loita entre monárquicos e republicanos polo establecemento das súas respectivas bandeiras, persistiu durante varios anos, ata que se permitiu en 1926 o uso da bandeira imperial nas delegacións estranxeiras.
En 1933, ao asumir o poder do país o Partido Nacional Socialista xunto ao seu líder Adolf Hitler, a bandeira da República foi suprimida e estableceuse a bandeira imperial como cooficial xunto coa bandeira do partido, que incluía unha esvástica negra sobre un disco branco nun fondo vermello. O 15 de setembro de 1935, un ano despois da morte do presidente Paul von Hindenburg, a bandeira do Segundo Reich foi abolida logo dun incidente cos EUA, no que uns americanos ultraxaron a bandeira da esvástica nun barco alemán (en territorio alemán). O Reich protestou formalmente ante os EUA, pero as autoridades norteamericanas responderon que a bandeira da esvástica non era a bandeira oficial de Alemaña, senón a negra-branca-vermella, e que polo tanto non podían atender a queixa. En resposta, Adolf Hitler declarou a bandeira da esvástica como "única bandeira oficial do Reich Alemán".
En 1945, o réxime nazi foi derrotado polos aliados durante a segunda guerra mundial e a Alemaña nazi foi desmantelada. Trala vitoria dos aliados, o emprego de bandeiras nacionais foi vetado, especialmente o símbolo da esvástica. Con todo, as embarcacións alemás debían levar algún símbolo para ser identificadas en mar a fóra, polo que se deseñou un modelo baseado no Código Internacional de Sinais. A bandeira de sinais que representaba á letra C (de "capitulación") foi utilizada, pero cun sacado á beira dereito en forma triangular. Esta bandeira foi empregada ata 1949, cando os Estados federados da República Federal de Alemaña e da República Democrática Alemá retomaron a insignia negra-vermella-dourada. Con todo, en 1959, a Alemaña Oriental deseñou a súa propia bandeira para diferenciarse da súa contraparte occidental, a cal foi utilizada ata 1990, ano no que ambos os dous estados reunificáronse baixo a insignia orixinal.
Bandeira estatal
miniatura|200px|[[Ficheiro:FIAV 011010.svg|20px Bandeira estatal de Alemaña]] A diferenza da bandeira civil, a bandeira estatal ou federal (Bundesdienstflagge en alemán) leva no centro unha aguia negra sobre campo dourado, semellante á do Sacro Imperio Romano Xermánico e ao escudo de Alemaña, sen ser idéntica. Este escudo atópase levemente desfasado do centro cara a hasta, e á súa altura, malia non estar definida oficialmente, é aproximadamente 7/15 do tamaño da altura da bandeira, polo que superponse levemente ás franxas negra e amarela e totalmente á vermella.
Bandeira de guerra
miniatura|200px|[[Ficheiro:FIAV 000001.svg|20px Kriegsflagge]] Na actualidade, a bandeira de guerra (Kriegsflagge, en alemán) corresponde a unha versión modificada da bandeira empregada polas autoridades federais, posto que a primeira posúe un sacado triangular no lado exterior da bandeira. Con todo, ao longo da historia, Alemaña tivo diversos emblemas para os seus corpos militares e que, en xeral, corresponden a versións modificadas das súas bandeiras nacionais.
A primeira bandeira, empregada pola Confederación Alemá, constaba da bandeira nacional á que se agregaba unha aguia bicéfala negra no cantón sobre un campo amarelo. Esta bandeira foi utilizada entre 1848 e 1867, cando foi substituída por unha bandeira branca cunha cruz negra e que tiña no cantón a bandeira negra-branca-vermella xunto a unha medalla de aceiro. Sobre a cruz estaba a aguia da bandeira de Prusia nun disco branco. Esta bandeira sufriu cambios menores na aguia en 1892 e 1903.
Bandeiras estatais dos estados alemáns
Cada estado de Alemaña posúe unha bandeira de seu.
The Hot Rock
The Hot Rock é o cuarto álbum da banda estadounidense de indie rock Sleater-Kinney, editado o 23 de febreiro de 1999 a través do selo Kill Rock Stars.
O álbum marca un considerable cambio no son da banda, indo cara a un son máis indie rock en vez de ter unha sonoridade punk rock como os seus antecesores. As letras e o son do disco están fortemente influenciados pola música de The Go-Betweens.
"Get Up" foi publicado como sinxelo en 7" un mes antes do álbum, o 22 de xaneiro de 1999. A cara-b do sinxelo en vinilo é o tema "By The Time You're Twenty Five", mentres que a versión en CD inclue unha terceira canción, "Tapping". Estes dous temas non foron incluídos no CD de The Hot Rock. Un video musical (o primeiro da banda) foi filmado para "Get Up", baixo a dirección da escritora e artista Miranda July.
Listaxe de cancións
Todas as cancións compostas por Sleater-Kinney.
Uxío Carré Naya
Uxío Carré Naya, nado na Coruña en 1915 e finado en Elviña o 28 de agosto de 1936, foi un político e sindicalista galego.
Traxectoria
Fillo de Uxío Carré Alvarellos (e neto de Uxío Carré Aldao), participou na vida política da Coruña dende os dezaoito anos, ao tempo que remataba os seus estudos de mestre. Exerceu como profesor de dereito mercantil. En 1935 creou a Unión de Estudiantes Antifascistas para facer fronte ás actividades falanxistas na Escola de Comercio. Despois foi asesor da UGT da Coruña en diversos conflitos e chegou a asumir a secretaría da FETE-UGT da Coruña. En 1935 ingresou no Partido Obrero de Unificación Marxista (POUM) e nos últimos días da República acompañou a Joaquín Maurín na súa xira por Galicia. Foi asasinado en Elviña o 28 de agosto de 1936.
Mangoño, Salto, Oza-Cesuras
Mangoño é un lugar da parroquia de Salto no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Tiña 23 habitantes no ano 2021 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 12 homes e 11 mulleres, o que non supón unha diminución con relación ao ano 2000, cando contaba con 27 habitantes.
miniatura|dereita|220px|Vista do lugar de Mangoño.
ITunes
iTunes é un reprodutor de medios e unha tenda de contidos multimediais desenvolvido por Apple Inc. É usado para reproducir, descargar e organizar son e vídeo dixital en ordenadores co sistema operativo OS X e os dispositivos baseados en iOS iPod, iPhone e iPad, con edicións tamén para Microsoft Windows.
A través da iTunes Store, os usuarios poden mercar e descargar música, vídeos musicais, programas de televisión, xogos para o iPod, audiolibros, podcasts, películas (tamén alugalas nalgúns países) e tons para os móbiles. A aplicación para iPhone, iPad e iPod Touch pode ser descargada dende a App Store. iTunes ten sido criticado por non ser capaz de transferir música dun dispositivo portátil a outro.
iTunes 12.7 é a versión máis recente de iTunes, dispoñible para Mac OS X v10.6.8 ou posterior, ademais de para Windows XP ou posterior. Foi lanzada o 6 de decembro de 2017.
Aeroporto de Lanzarote
O Aeroporto de Lanzarote é un aeroporto español xestionado por Aena, situado na illa canaria de Lanzarote que se atopa a 5 km de Arrecife, capital da illa, e dentro do termo municipal de San Bartolomé. Tamén se lle coñece como "Aeroporto de Guacimeta", polo topónimo histórico do lugar sobre o que se atopa.
O aeroporto é a principal vía de comunicación da illa de Lanzarote co exterior, dada a súa condición de insularidad, ademais constitúe o eixo básico da economía da Illa, xa que recibe a maioría de turistas nacionais e internacionais. Tradicionalmente tivo un importante tráfico chárter; actualmente a maior parte do tráfico é regular e internacional.
Conta cun Museo Aeronáutico situado na estrada que dá acceso ás terminais do aeroporto. Pódese visitar de luns a sábado de 10:00 a 14:00 horas, gratuitamente e é apto para todos os públicos. Na súa maioría é material fotográfico, que mostra desde os comezos da aviación na illa (desde a inauguración do aeroporto, o 12 de xuño de 1946) ata as datas nas que nos atopamos.
Santiago, Cabo Verde
miniatura|Localización de Santiago, Cabo Verde dereita|300px
Santiago (tamén así en portugués e Santiagu en caboverdiano), é a illa máis grande de Cabo Verde, nas illas de Sotavento, o seu centro máis importante e fogar da metade da poboación da nación, cunha poboación de aproximadamente 250 000 habitantes.
Santiago dista preto de 50 km en liña recta da illa de Fogo, ao oeste, e a 25 km da illa de Maio, ao leste, nas illas de Sotavento. Foi a primeira das illas en habitarse, a Cidade Velha fundouse como Ribeira Grande en 1462. É tamén o fogar da capital, a cidade de Praia e dun dos catro aeroportos internacionais da illa, o Aeroporto Internacional de Praia, a 3 km da capital (Código de aeroportos da IATA: RAI, Praia).
Etimoloxía
No século XIX chamábase San Iago.
Historia
miniatura|left|150px|A [[picota na Cidade Velha.]] right|miniatura|Montañas da Serra Malaguetana parte norte da illa Santiago, Cabo Verde miniatura|right|Illa Santiago. O clima máis húmido do interior e a costa oriental contrasta co máis seco na costa sur / suroeste.
Durante a época prehistórica, fai ao redor de 22 a 21 millóns de anos, formouse a montaña submarina, fai de 4 a 3 millóns de anos, formouse a illa co seu cráter coñecido como Pico da Antónia, cuxa lonxitude era de 15 km. fai aproximadamente de 2 a 3 millóns de anos, formouse outra illa co seu cráter na actualidade a Serra da Malagueta, o seu monte submarino formouse fai de 20 a 19 millóns de anos, a súa lonxitude era de aproximadamente 10 km., ao redor de 2 a 1 millón de anos, as dúas illas fusionáronse nunha illa máis grande. Aproximadamente 73.000 aC, a parte oriental da illa de Fogo derrubouse no océano e provocou un megatsunami de 170 metros de alto que inundou a parte occidental da illa. Durante a Idade de Xeo, a illa era máis grande que 1.05 km² e aproximadamente 80 km de largo.
A illa foi descuberta por Antonio de Noli en ao redor de 1.460 que construíu unha gornición en Cidade Velha que entón se coñecía como Ribeira Grande. A escravitude transcontinental converteu a Cidade Velha na segunda cidade máis rica do reino portugués. Posteriormente, Portugal enfrontouse á competencia dos ingleses, holandeses, franceses e españois que aos poucos se fixeron cargo da trata de escravos. A illa foi asaltada en 1585 por Francis Drake, como resultado, construíuse o Forte Real de São Filipe, a primeira fortaleza de Cabo Verde e terminouse en 1590. En 1712, a Cidade Velha xa non servía como capital, fora atacada por piratas franceses liderados por Jacques Cassard como parte da expedición de Cassard e foi trasladada á meseta de Praia, Praia non foi oficialmente capital ata 1770. A poboación da illa viuse prexudicada polo sistema colonial portugués e apoiou Amílcar Cabral e o Partido africano para a Independencia de Guinea e Cabo Verde para lograr a independencia en 1975. Santiago recibiu varias veces conferencias en cultura crioula.
Xeografía
Debido á súa proximidade ao Sáhara, a maioría das illas de Cabo Verde son secas, pero nas illas con altas montañas e máis afastadas da costa, pola orografía, a humidade é moito máis alta, dando un hábitat de selva tropical. O nordés das abas das altas montañas a miúdo reciben unha gran cantidade de choiva e as abas do suroeste non. Estas áreas de umbría identifícanse co frío e a humidade. Algunhas illas, como Santiago con escarpadas montañas, están cubertas de vexetación onde a densa humidade condensa e empapa as plantas, as rochas, o chan, os troncos, o musgo etc.
O mar de nubes desenvólvese ao redor da montaña, onde a densa humidade do mar ou do océano é precipitada pola acción do relevo. Opoñendo o terreo a unha fronte de masa de aire quente e húmido, obriga a aumentar a altura sobre o nivel do mar desa masa de aire húmida e quente, que arrefría e diminúe o punto de resío, facendo que condense parte da humidade que cae como choiva ou néboa, creando un hábitat especialmente fresco, saturado de humidade no aire e o chan.