cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jesse L. Brown
Mocidade
Ao comezo da Gran Depresión, o seu pai quedou sen traballo e trasladouse xunto coa familia a Crossing Palmer, a dezaseis quilómetros de Hattiesburg, onde traballou nunha fábrica de trementina ata que foi despedido en 1938. Posteriormente mudáronse a Lux, Mississippi, para traballar como aparceiros nunha granxa. Durante este tempo, Jesse compartía a cama cos seus irmáns e asistía a unha escola rural a case cinco quilómetros de distancia. Os seus pais eran moi estritos no relativo á asistencia escolar e os deberes que lle asignaban, polo que Brown non faltou nunca a clase. Os membros da familia Brown tamén eran baptistas comprometidos, e Jesse, William e Julia Brown formaron parte do coro da igrexa. No seu tempo libre, Jesse traballaba no campo durante a colleita de millo e algodón.
Asteroide
Ceres, o primeiro asteroide
En setembro publicáronse todas as observacións de Piazzi. Carl Friedrich Gauss calculou unha nova órbita elíptica que melloraba moito a obtida anteriormente por Burckhardt, quen en realidade traballou con poucas observacións. O 7 de decembro Zach chegou a ver o planeta anano, mais o mal tempo dos seguintes días impediulle continuar coas súas observacións. Finalmente, o 31 de decembro Zach e o 2 de xaneiro Olbers observaron independentemente Ceres na posición predita polos cálculos de Gauss, co que se confirmaba a existencia do obxecto.
Jesse L. Brown
Mocidade
Cando tiña seis anos, o seu pai levouno a unha exhibición aérea e desde esa experiencia mostrou un grande interese pola aviación e acudía con frecuencia a un campo de voo preto da súa casa, malia que un dos mecánicos da instalación o expulsou.
Asteroide
Pallas, Xuno e Vesta
miniatura|200px|esquerda|Heinrich Olbers descubriu Pallas e Vesta e propuxo a primeira teoría da orixe dos asteroides Uns meses despois da recuperación de Ceres, o 28 de marzo de 1802, Olbers atopou outro obxecto de características semellantes, mais cunha inclinación e excentricidade maiores. Dous días despois estaba seguro de que estaba perante un novo planeta, que denominou Pallas, pois observou que se desprazaba respecto das estrelas do fondo. O 4 de abril, Zach confirmou o descubrimento de Olbers e estendeu a nova que deseguido foi aceptada pola maioría dos astrónomos europeos. Para tratar de casar a lei de Bode-Titius, cun fundamento físico que non se puxera en dúbida, coa presenza de dous corpos en lugar dun, Olbers propuxo que Ceres e Pallas eran anacos dun planeta máis grande que se fragmentara por forzas internas o por un impacto.
Jesse L. Brown
Mocidade
Aos trece anos conseguiu un traballo como repartidor de xornais para o Pittsburgh Courier, un xornal dirixido a lectores afroamericanos. Nesta época naceu o seu desexo de ser piloto ao ler sobre aviadores de cor como Alfred C. Anderson, Eugine Jacques Bullard e Coleman Bessie. Tamén se converteu nun ávido lector de Popular Aviation e do Chicago Defender, dos cales dixo máis adiante que influíron en gran medida no seu desexo de pilotar avións navais. Na súa infancia foi descrito como «serio, enxeñoso, sinxelo e moi intelixente». En 1937 escribiu unha carta ao presidente de EE. UU. Franklin D. Roosevelt na que se queixaba da inxustiza cara aos pilotos afroamericanos, aos que non se permitía ingresar no Corpo Aéreo do Exército dos Estados Unidos. A Casa Branca respondeu cunha carta na que afirmaba que apreciaba o seu punto de vista.
Educación
En 1939 trasladouse coa súa tía para poder asistir a un centro educativo mellor, o instituto segregado Eureka. Foi membro do equipo de baloncesto, fútbol americano e atletismo, e era un excelente estudante. Graduouse co título de salutatorian en 1944. Foi durante esta época cando coñeceu á súa futura esposa, Daisy Perla Nix.
Trala graduación a súa intención era matricularse nunha universidade fose do Sur. O seu director, Nathaniel Burger, con quen dedicaba tempo fose do horario escolar a prepararse para a universidade, aconselloulle asistir a unha universidade para xente de cor, como fixera o seu irmán Marvin Brown. Con todo, terminou matriculándose na Universidade Estatal de Ohio como o seu ídolo da infancia, Jesse Owens. Burger advertiulle que só sete afroamericanos se graduaron na universidade ese ano, pero Jesse estaba decidido a inscribirse, xulgando que podería competir cos estudantes brancos.
Tivo varios traballos para aforrar diñeiro para a universidade, como servir mesas no club Holmes, un salón para soldados brancos do exército estadounidense no que era frecuentemente obxecto de insultos racistas. Aínda así perseverou e gañou seiscentos dólares para pagarse a matrícula. No outono de 1944 tomou un tren segregado a Columbus Ohio, e comezou a súa formación universitaria.
Asteroide
Pallas, Xuno e Vesta
Case tres anos despois, Olbers descubriu un cuarto asteroide, Vesta, na mesma rexión do ceo e que resultou ser o máis brillante. O nome foi proposto por Gauss. Estes catro descubrimentos reforzaron a teoría olbersiana, a pesar de seren obxectivamente poucos. Porén, xa en 1812, Joseph-Louis de Lagrange cuestionouna, afirmando que era extraordinaria, mais improbable.
Milleiros de asteroides
Tralos primeiros descubrimentos pasaron preto de corenta anos ata que Karl Ludwig Hencke atopou o quinto despois de cinco lustros de intensa busca. Este longo espazo de tempo pódese explicarse por tres causas principais. En primeiro lugar, a maioría dos astrónomos, influídos pola teoría de Olbers, fixeron as súas procuras na mesma rexión do espazo en que se descubriron os primeiros corpos. En segundo, a procura sistemática de novos planetas non se consideraba unha prioridade astronómica, posto que os primeiros obxectos se atoparon por accidente. Por último, a ausencia de boas cartas celestes, onde se mostrase de forma inequívoca a posición das estrelas, desalentou os astrónomos porque non se tiña certeza de atoparse perante un novo planeta ou unha estrela. miniatura|200px|Max Wolf descubriu o primeiro asteroide mediante astrofotografía Co acceso a un número cada vez maior de cartas celestes, os astrónomos dispuxeron de medios para emprender a tarefa con suficientes garantías. Así, en 1857 xa se descubriran cincuenta e o centésimo catalogouse en 1868. O 22 de decembro de 1891, Maximilian Franz Wolf descubriu Brucia mediante a astrofotografía, técnica que acelerou o aumento da listaxe de asteroides. Contra 1923 xa había mil asteroides catalogados e en 1985 rexistrouse o número tres mil. A finais do século XX, o refinamento das técnicas de observación e o emprego de programas automatizados, como Linear e Spacewatch, incrementou exponencialmente a cantidade de asteroides coñecidos. En 1999 eran dez mil; en 2002, cincuenta mil; o número cen mil catalogouse en 2005 e contra 2014 xa eran catrocientos mil os corpos catalogados. Algunhas estimacións permiten supor que hai máis dun millón de asteroides con tamaños superiores a un quilómetro.
Jesse L. Brown
Educación
Durante o seu segundo ano na universidade participou no Programa de Adestramento de Cadetes de Aviación V-5 que levaba a cabo a Armada de EE. UU. para formar pilotos navais. Este programa contaba con presenza en cincuenta e dúas universidades, ningunha segregada, polo que os únicos estudantes afroamericanos que podían acceder a el eran os que, como Brown, asistían a universidades para alumnos brancos. Malia as reticencias dos recrutadores, superou os exames de ingreso. Brown alistouse na Reserva Naval dos Estados Unidos o 8 de xullo de 1946 e foi admitido no programa de aviación como aprendiz de mineiro na Mariña dos Estados Unidos e membro do programa da escola do Corpo de Adestramento Naval de Oficiais na Reserva (NROTC). A paga de cincuenta dólares mensuais permitiulle abandonar todos os seus empregos e completar a súa carreira de enxeñaría da edificación en 1947. Nese momento, o NROTC era a vía normal para lograr unha comisión naval, pero só catorce dos máis de 5600 estudantes do NROTC en 1947 eran afroamericanos.
Asteroide
Milleiros de asteroides
Mentres aumentaba o número de asteroides coñecidos, os astrónomos cuestionábanse a súa orixe. François Arago observou que as órbitas non se intersecaban na mesma rexión do espazo, o que puña en dúbida a teoría de Olbers, aínda que admitiu que o entrelazamento das órbitas suxería algún tipo de relación. Máis adiante, en 1867, Daniel Kirkwood postulou que os asteroides se orixinaran a partir dun anel de materia que non chegou a formar un planeta debido á influencia gravitatoria de Xúpiter. Esta teoría acabou por converterse na dominante nos círculos astronómicos. O propio Kirkwood atopou que non existían asteroides con períodos de traslación que tivesen unha relación de números enteiros sinxelos con Xúpiter polo que se producían ocos na distribución dos asteroides. En 1918, Kiyotsugu Hirayama atopou similitudes nos parámetros orbitais de varios asteroides, concluíu que tiñan unha orixe común, probablemente tras colisións catastróficas, e chamou estas agrupacións familias de asteroides.
Jesse L. Brown
Carreira militar
A pesar dos rigores da formación inicial, Brown sentiuse alentado polos instrutores e completou a primeira fase da formación; a seguinte fase tivo lugar na Base Aeronaval de Ottumwa, en Ottumwa, Iowa, onde recibiu unha preparación física intensa e finalizou a súa formación técnica. Posteriormente, adestrouse como piloto aeronaval na Base aeronaval de Pensacola, Florida.
Asteroide
Características
miniatura|391x391px|Comparación entre os tamaños relativos entre un planeta, un planetesimal, cometas, asteroides, meteoroides e grans de po. Neste diagrama compárase co asteroide Chicxulub, que segundo algunhas simulacións tería un tamaño de entre 10 e 15 km. Os asteroides son corpos menores, rochosos e que orbitan arredor do Sol a distancias inferiores á de Neptuno. A maioría están situados entre as órbitas de Marte e de Xúpiter. Teñen tamaños reducidos e formas irregulares, agás algúns de maior tamaño como Palas, Vesta ou Higía que teñen formas lixeiramente redondeadas.
Jesse L. Brown
Carreira militar
En xuño de 1948 comezou a súa formación en portaavións coa esperanza de pilotar un F4Ou Corsair ou un F6F Hellcat, ambos avións de combate. Formouse nos despegues e aterraxes no portaavións lixeiro USS Wright (CVL-49), tralo que foi enviado a Jacksonville, Florida, onde obtivo as acreditacións finais como piloto. O 21 de outubro de 1948 recibiu o seu Insignia de Aviador Naval dos Estados Unidos. Este logro obtivo moita publicidade, e Brown fíxose coñecido a nivel nacional. A Associated Press dedicoulle un artigo e a súa foto apareceu na revista Life. O escritor Theodore Taylor escribiu máis tarde que, grazas aos esforzos de Brown para converterse en piloto, rompeuse a «barreira da cor» que existiu durante moito tempo para os afroamericanos na aviación naval.
Foi nomeado alférez de fragata da Mariña dos Estados Unidos o 26 de abril de 1949. O seu primeiro destino foi a Base Naval de Quonset, en Rhode Island, dentro da Frota do Atlántico dos EE. UU. Máis tarde comentou que os incidentes de racismo e discriminación, que foran intensos ao final da súa formación, diminuíron considerablemente unha vez que se converteu en oficial. Tralo seu ascenso, recibiu un destino provisional na Estación Aeronaval de Norfolk, Virxinia. A súa filla, Pamela Elise Brown, naceu en decembro de 1948. En xaneiro de 1949 foi asignado ao Escuadrón 32 de caza e ataque (Fighter Squadron 32) a bordo do USS Leyte. Durante os seguintes dezaoito meses, a unidade realizou numerosos exercicios de adestramento ao longo da costa leste, moitos dos cales leváronse a cabo en Quonset Point. Neste destino, os seus superiores dispensáronlle un trato correcto, como ao resto dos seus compañeiros.
Asteroide
Características
O tamaño dos asteroides varía entre os 1000 km do máis grande ata rochas de apenas unha decena de metros. Os tres máis grandes son similares a planetas en miniatura: son máis ou menos esféricos, o seu interior está parcialmente diferenciado e crese que son protoplanetas. Porén, a gran maioría son moito máis pequenos, de forma irregular e ou ben son restos superviventes dos primitivos planetésimos, ou ben fragmentos de corpos máis grandes producidos tras colisións catastróficas.
Jesse L. Brown
Guerra de Corea
miniatura|Brown na cabina do seu [[F4U Corsair en Corea a finais de 1950.]] Na noite do 25 de xuño de 1950, dez divisións do Exército Popular de Corea do Norte lanzaron unha invasión a grande escala cara á veciña nación do sur, a República de Corea. A forza, composta por 89 000 homes dispostos en seis columnas, tomou por sorpresa ao pequeno exército Exército da República de Corea, mal organizado, mal equipado e pouco preparado para a guerra. Os forzas norcoreanas, que eran moi superiores, destruíron a resistencia dos 38 000 soldados de Corea do Sur antes de penetrarse no país. A maior parte das forzas surcoreanas retiráronse da fronte da invasión. Cos norcoreanos a poucas horas de Seúl, a capital de Corea do Sur, o goberno e o seu derrotado exército retiráronse cara ao sur.
Asteroide
Características
Ceres antes considerado o asteroide máis grande pasou a pertencer á categoría de planeta anano. Polo tanto, agora os de maior tamaño son Pallas e Vesta, ambos con diámetros pouco maiores de 500 km. Vesta, ademais, é o único asteroide do cinto principal que, en ocasións, poden verse a simple vista.
Jesse L. Brown
Guerra de Corea
Para evitar o colapso de Corea do Sur o Consello de Seguridade das Nacións Unidas votou a favor de despachar forzas militares. Os Estados Unidos enviaron a Forza de Operacións 77 para proporcionar apoio aéreo e naval, formada por efectivos da Sétima Frota e encabezada polo portaavións USS Valley Forge (CV-45), xunto con algúns buques da Frota de Británica de Oriente, como o HMS Triumph (R16). Malia que este continxente bloqueou Corea do Norte e lanzou unha ofensiva aérea para atrasar o avance do seu exército, non puido evitar a súa marcha cara ao sur. O presidente estadounidense Harry S. Truman ordenou a intervención de tropas terrestres para complementar o apoio aéreo. Todas as unidades da Armada dos Estados Unidos de América., entre elas o Leyte, foron postas en alerta. Nese momento, o buque estaba no mar Mediterráneo e Brown non se esperaba que a súa unidade fose despregada na zona de conflito, pero o 8 de agosto outro portaavións chegou á zona para que o Leyte puxese rumbo á península de Corea. Os responsables da Armada opinaban que os pilotos do Leyte estaban mellor adestrados, polo que era preferible telos no teatro de operacións. O portaavións partiu desde o estreito de Xibraltar e cruzou o océano Atlántico cara a Quonset, para logo atravesar o canle de Panamá e seguir a ruta San Diego, Hawai e o Xapón antes de chegar ao seu destino ao redor do 8 de outubro.
Asteroide
Características
A masa de todos os asteroides do cinto principal está estimada entre 2,8 e 3,2×1021 kg;, é dicir, un 4 % da masa da Lúa. Ceres, con 9,5×1020 kg, representa a terceira parte do total. Xunto a Vesta (9 %), Pallas (7 %) e Higya (3 %) alcanza máis da metade da masa. Os tres seguintes asteroides Davida (1,2 %), Interamnia (1 %) e Europa (0,9 %) só engaden outro 3 % á masa total. A partir de aquí, o número de asteroides aumenta rapidamente mentres que as súas masas individuais diminúen.
O número de asteroides diminúe notablemente segundo aumenta o tamaño. Aínda que isto segue unha distribución de potencias, hai saltos para os 5 e 100 km onde se encontran máis asteroides do esperado segundo unha distribución logarítmica.
Jesse L. Brown
Guerra de Corea
A raíz da entrada da República Popular da China na guerra a finais de novembro de 1950, Brown e o seu escuadrón foron enviados á zona do encoro de Chosin, onde se librada unha intensa batalla entre o Exército de Voluntarios do Pobo e o X Corpo dos EE. UU. Aproximadamente 100 000 soldados chineses rodearan a 15 000 soldados estadounidenses, polo que Brown e o resto de pilotos do Leyte realizaron decenas de misións de apoio aéreo diarias para evitar que as tropas chinesas excedesen as liñas estadounidenses.
Asteroide
Cinto de asteroides
A maior parte dos asteroides coñecidos xiran no espazo nunha agrupación coñecida polo nome de Cinto de asteroides, que se atopa entre Marte e Xúpiter. Este cinto está a unha distancia do Sol comprendida entre 2 e 3,5 unidades astronómicas (UA). Estes asteroides xiran ao redor do Sol en órbitas de entre 3 e 6 anos.
Jesse L. Brown
Morte
Aínda que non avistaron forzas chinesas, Koenig informou por radio ás 14:40 que Brown parecía estar perdendo combustible. Probablemente a causa foi o lume de armas lixeiras da infantería chinesa, que a miúdo utilizaba a táctica de ocultarse na neve para emboscar aos avións disparando simultaneamente con moitas armas de infantería ao seu paso. Polo menos un proxectil rompera unha condución de combustible no avión de Brown. Leste, ante a perda de presión de combustible e con cada vez máis dificultades para controlar a aeronave, desprendeu os tanques de combustible externos e os foguetes e intentou aterrar nun claro cuberto de neve na ladeira dunha montaña, pero estrelouse nun val en forma de conco, aproximadamente nas coordenadas 40.6°N, 127.1°W. A consecuencia do violento choque, o avión acabou destruído. e a perna de Brown quedou atrapada baixo o fuselaxe da aeronave. Nun primeiro momento, os seus compañeiros pensaron que morrera no impacto, ata que o viron facerlles sinais cando sobrevoaban o lugar do accidente. Brown caera preto de Somong-nin, vinte e catro quilómetros detrás das liñas chinesas, en condicións meteorolóxicas adversas e unha temperatura de -9 °C. Os seus compañeiros enviaron un mayday por radio ás aeronaves de transporte pesado na zona, e percorreron a montaña para detectar calquera signo de forzas terrestres chinesas que puidesen ameazar a Brown. Recibiron o aviso dun helicóptero de rescate que chegaría axiña que como fose posible, pero mentres tanto declarouse un incendio nos depósitos de combustible e o avión estrelado comezou botar fume.
Asteroide
Cinto de asteroides
O 22 de agosto de 2006, Ceres foi reclasificado como planeta anano xunto con Plutón e Eris.
Jesse L. Brown
Morte
Antes de que resultase evidente que Brown estaba ferido de gravidade, Hudner intentou axudarlle dándolle intrucciones por radio para escapar do avión. Ao non ter éxito, estrelou intencionadamente o seu propio aparello e correu á beira de Brown. Mentres a situación de Brown agravábase rapidamente, Hudner tratou en balde de controlar o lume con neve e liberar ao seu compañeiro dos restos do avión destruído. Sufrindo fortes dores, Brown comezou a perder a consciencia. Un helicóptero HO3S-1 de rescate chegou ao redor das 15:00. O seu piloto, o tenente de navío Charles Ward, e Hudner non puideron apagar o lume do motor cun extintor de incendios, e intentaron, sen éxito, liberar a Brown cun machada durante corenta e cinco minutos. Ata barallaron a posibilidade de amputarlle a perna atrapada a petición do propio Brown. Brown perdeu o coñecemento finalmente pouco despois. As súas últimas palabras a Hudner foron: «Dille a Daisy que a quero». O helicóptero, que non podía voar de noite, viuse obrigado a regresar á base á noitiña con Hudner, deixando atrás a Brown. Crese que morreu pouco logo das súas feridas e a exposición ao frío extremo. As forzas chinesas non se presentaron no lugar durante o intento de rescate, probablemente debido á presenza da unidade de Brown e Hudner.
Asteroide
Asteroides próximos á Terra (NEAs)
Existe un especial interese en identificar asteroides que teñen órbitas que interseccionan coa da Terra. Os tres grupos máis importantes de asteroides próximos á Terra son os asteroides Amor, os asteroides Apolo e os asteroides Atón.
Jesse L. Brown
Morte
Hudner rogou aos seus superiores que lle permitisen regresar ao lugar do impacto para axudar a rescatar a Brown, pero non logrou a súa autorización, xa que temían unha emboscada aos vulnerables helicópteros e querían previr máis baixas. Para evitar que o corpo e o avión caesen en mans chinesas ou de Corea do Norte, a Mariña dos EEUU. bombardeou a aeronave con napalm dous días despois, e os pilotos, segundo consta nos informes, recitaron o Noso Pai pola radio mentres observaban como o corpo de Brown era consumido polas chamas. Os pilotos comprobaron que o corpo de Brown permanecía atrapado na aeronave, pero as súas roupas desapareceran. Os restos de Brown e do seu aparello nunca foron recuperados. Brown foi o primeiro oficial da Mariña dos Estados Unidos caído na guerra.
Asteroide
Asteroides potencialmente perigosos
Chámanse asteroides potencialmente perigosos (PHA, acrónimo en inglés de Potentially Hazardous Asteroids) a aqueles que se aproximan á Terra a menos de 0,05 UA e teñen unha magnitude absoluta inferior a 22. O máis grande destes corpos é.
No 2016 tíñanse identificados 23 asteroide destas características. Os máis próximos: A vixilancia do espazo arredor da Terra para procurar asteroides que poidan impactar e tentar evitar o impacto ou diminuír as súas consecuencias ven mellorando dende 2008, no que se localizou o primeiro asteroide de impacto certo. Ás 19:24 UTC do 11 de marzo de 2022, o astrónomo Krisztián Sárneczky descubriu un obxecto brillante movéndose rápido usando o telescopio de 60 cm Schmidt telescope do observatorio Piszkéstető, en Hungría, informando ó Minor Planet Center (MPC), que designou o obxecto como Sar2593 (remataría co nome definitivo de 2022 EB5). Análises posteriores determinaron que caería a 140 km ó sur da illa Jan Mayen ás 21:22:42 UTC, menos de dúas horas despois da súa descuberta. Tería cousa de só 1 m de diámetro, co que non sería problema por queimarse na atmosfera na entrada. Foi o quinto obxecto impactador na terra descuberto antes do impacto.
Jesse L. Brown
Legado
Polas súas accións en Corea previas á súa morte, Brown foi condecorado coa Cruz de Voo Distinguido, a medalla Corazón Púrpura e a Medalla Aérea. Pola súa banda, Hudner, polo intento de rescate errado, obtivo a Medalla de Honra, o maior recoñecemento outorgado aos militares dos Estados Unidos.
Asteroide
Apophis
99942 Apophis (/əˈpɒfɪs/) é un NEA cun diámetro duns 350 m para o que, tras a súa descuberta no 2004, os cálculos da súa traxectoria daban un 2,7% de probabilidade de impacto coa Terra no 2029. Posteriores melloras dos datos fan desestimar esa e outras posibles datas, de xeito que en marzo de 2021 se descarta a súa posibilidade de impacto coa Terra nun século.
Jesse L. Brown
Legado
Os compañeiros de Brown recordárono no diario do buque como «un soldado cristián, un cabaleiro, un compañeiro de viaxe e amigo ... A súa valentía e fe ... brillaban como un faro á vista de todos». A noticia da súa morte inspirou a moitos americanos de cor para converterse en pilotos, especialmente ao aprendiz de mariñeiro Frank E. Petersen, que posteriormente converteuse en aviador do Corpo de Marines e o primeiro afroamericano nesta rama das Forzas Armadas. Petersen graduouse do Programa de Adestramento de Aviación Naval en 1952, e retirouse tras trinta e oito anos de servizo en 1988, co rango de tenente xeneral.
Asteroide
Asteroides troianos
250px|miniatura|Imaxe dos [[Asteroide troiano|asteroides troianos de Xúpiter (en cor verde). Os do campo grego por diante da órbita de Xúpiter e os do campo troiano tras da órbita de Xúpiter. A imaxe tamén mostra o cinto de asteroides entre as órbitas de Marte e Xúpiter (en cor branca).]]
Os asteroides troianos son asteroides que comparten órbita cun planeta. Distribúense en dúas rexións alongadas e curvas arredor dos puntos estables de Lagrange e, situados 60° diante e detrás do planeta respectivamente. O nome troiano débese a que se estableceu a convención de bautizar aos asteroides que ocupaban ditos puntos da órbita de Xúpiter co nome dos personaxes da guerra de Troia.
Jesse L. Brown
Legado
O 17 de febreiro de 1973, a Armada dos Estados Unidos comisionou a fragata clase Knox USS Jesse L. Brown (FF-1089), o primeiro buque dos Estados Unidos. nomeado en honor dun afroamericano. Á cerimonia de posta en servizo celebrada en Boston, Massachusetts, acudiu Daisy Brown Thorne –que se volveu a casar–, Pamela e Hudner Brown. O buque foi dado de baixa o 27 de xullo de 1994 e rebautizado como Damiyat (F961) trala súa venda á mariña exipcia.
Asteroide
Asteroides troianos
Tradicionalmente o termo referíase aos asteroides troianos de Xúpiter, que foron os primeiros en seren descubertos e son, con moito, os máis numerosos ata agora. Porén, co descubrimento de asteroides nos puntos de Lagrange doutros planetas do Sistema Solar, o termo estendeuse para englobalos a todos. Só Saturno e os planetas interiores á Terra non teñen asteroides troianos confirmados. No caso dos troianos de Xúpiter, os que anteceden ao planeta pertencen ao grupo do campo grego e os que seguen ao planeta ao grupo do campo troiano.
Existen dúas teorías para explicar a orixe e localización dos asteroides. A primeira indica que se formaron durante a última etapa de acreción planetaria na mesma rexión na que se encontran. A segunda establece que, durante a migración planetaria, o primitivo cinto de Kuiper desestabilizouse, e millóns de obxectos foron expulsados ao interior do Sistema Solar onde se incorporaron aos puntos de Lagrange dos planetas gasosos.
Jesse L. Brown
Legado
O escritor Theodore Taylor, que servira en Corea e que quedara profundamente conmovido pola noticia da morte de Brown naquel entón, elaborou unha extensa biografía de trescentas páxinas baseada nos rexistros do diario de a bordo do Leyte e entrevistas a moitos dos seus amigos máis próximos e á súa familia, que lle permitiron consultar o diario persoal de Daisy Brown; o libro foi publicado en 2007.
Asteroide
Asteroides troianos
, no punto da órbita xupiteriana, foi o primeiro troiano en ser descuberto o 22 de febreiro de 1906. Tivo que transcorrer case un século para descubrir troianos doutros planetas. O 20 de xuño de 1990 encontrouse, primeiro troiano de Marte no punto do sistema Sol-Marte; e o 21 de agosto de 2001 achouse , o primeiro de Neptuno; en 2004 atopouse  que orbita diante de Neptuno no seu punto de Langrange , e en 2006 descubríronse tres novos asteroides troianos de Neptuno. Tamén apareceron troianos nas órbitas da Terra e de Urano.
Asteroides centauros
Denomínanse Asteroides Centauros aos que se atopan na parte exterior do Sistema Solar, orbitando entre os grandes planetas. orbita entre Saturno e Urano, entre Marte e Urano.
Asteroides coorbitantes da Terra
Son asteroides que ao achegarse á Terra permanecen capturados pola gravidade terrestre por algúns anos e despois afástanse novamente. Actualmente coñécense dous corpos deste tipo: o e o.
Obxectos transneptunianos
A maior distancia (50UA) atópanse os obxectos da Nube de Oort.
Clasificación por grupo espectral
Os asteroides poden ser clasificados polo seu espectro óptico, que corresponde á composición da superficie dos mesmos, e tendo en conta tamén o seu albedo, nos seguintes tipos:
Hai outros grupos de asteriodes raros, o número de tipos continúa medrando e están sendo estudados os seguintes:
Satélites asteroidais
Algúns asteroides teñen satélites ao seu redor, como o asteroide e o seu satélite asteroidal Dactyl. O 10 de agosto de 2005 anunciouse o descubrimento dun asteroide, o, que ten dous satélites xirando ao seu redor, Rómulo e Remo. Rómulo, a primeira lúa, descubriuse o 18 de febreiro de 2001 co telescopio W. M. Keck II de 10 metros do observatorio de Mauna Kea; ten 18 km de diámetro e a súa órbita, a unha distancia de 1.370 km de Silvia, tarda en completarse 87,6 horas. Remo, a segunda lúa, ten 7 km de diámetro e xira a unha distancia de 710 km, tardando 33 horas en completar unha órbita ao redor de Silvia.
Kiele Sanchez
Kiele Michelle Sánchez, nada o 13 de outubro de 1976 en Chicago, Illinois, é unha actriz estadounidense coñecida polas súas aparicións esporádicas en series de televisión. O seu traballo máis recente foi na serie de televisión da ABC Lost, onde interpreta o papel de Nikki Fernández na terceira tempada.
Ferdinando (lúa)
Ferdinando é o máis externo dos satélites irregulares retrógrados de Urano. Foi descuberta por Matthew J. Holman, John J. Kavelaars, Dan Milisavljevic, e Brett J. Gladman o 13 de agosto do 2001 e recibiu a designación provisional de S/2001 U 2.
Designado tamén Urano XXIV, foi máis tarde bautizado co nome do fillo do rei de Nápoles na obra de William Shakespeare, A tempestade.
Órbita
miniatura|esquerda|300px|Satélites irregulares retrógrados de Urano. Ferdinando é o satélite máis exterior de Urano. Segue unha órbita retrógrada, modestamente inclinada pero extremadamente excéntrica. O diagrama ilustra os parámetros orbitais dos satélites irregulares retrógrados de Urano (en coordenadas polares) coa excentricidade das órbitas representada polos segmentos amarelos que se estenden dende o pericentro ó apocentro.
Temple
Temple pode referirse a:
Ramil, Loureiro, O Irixo
Ramil é un lugar da parroquia de Loureiro no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Estaba deshabitado no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE.
CatPeople
CatPeople é unha banda galega de post-punk revival procedente de Vigo, aínda que na actualidade residente na cidade de Barcelona.
Traxectoria
CatPeople naceu en Vigo a mediados do ano 2003 formada por Adrián PD (voz), Paco Iglesias (batería) e Adolfo Rodríguez (baixo). Inicialmente a banda chamouse Isósceles e posteriormente rebautizárona como Magic Noise, nome co cal gravaron a súa primeira maqueta, para a cal se uniu a eles o guitarrista Javier Abalo.
Durante os seus primeiros anos a banda estaba dividida entre Galiza e Barcelona por motivos de estudos dos seus membros (Adrián e Javier estudaban cine na cidade catalá). A mediados do ano 2005 Paco trasladouse a Barcelona e entraron na banda Raúl Muñoz nos teclados e Nadas no baixo, ao quedar Adolfo en Galiza (aínda que este se mantería como compositor). O grupo xa adoptara o nome de CatPeople o comezaba a preparar o seu traballo de estrea, despois de que a súa demo CatPeople fose elixida pola revista Mondosonoro como a mellor do ano 2005.
En xaneiro de ano 2006 comezou a gravar no estudio barcelonés Blind Records o seu primeiro álbum, Reel#1, co selo PuPilo Records. Durante a xira de promoción do álbum tocaron en diversas cidades españolas e en países europeos como Portugal, Francia, Alemaña e a República Checa, así como en varios festivais como Benicassim, Contempopránea, Sonorama, Festival Do Norte, Europavox ou Popkomm.
O seu segundo álbum, What's the Time Mr Wolf?, gravado tamén en Blind Records a finais do ano 2007, foi lanzado polo selo PIAS España o 9 de novembro do 2008.
O seu terceiro álbum, Love Battle, foi editado no mes de abril de 2011 e distribuído gratuitamente coa revista MondoSonoro.
Tornike Shengelia
Tornike Shengelia, nado en Tbilisi o 5 de outubro de 1991, é un xogador profesional de baloncesto xeorxiano que actualmente é axente libre. Con 2,06 metros de altura, pode xogar nas posicións de ala e ala-pivote.
Traxectoria
Shengelia foi elixido na 54ª posición do Draft da NBA de 2012 polos Philadelphia 76ers, e na mesma noite do Draft foi traspasado ós Brooklyn Nets. O 24 de xullo de 2012, Shengelia asinou cos Nets. Durante as súas tempadas coma rookie e sophomore, foi asignado en varias ocasións ós Springfield Armor da NBA D-League.
O 21 de xaneiro de 2014, Shengelia foi traspasado ós Chicago Bulls a cambio de Marquis Teague. O 14 de abril de 2014, foi cortado polos Bulls.
O 21 de xuño de 2014, Shengelia asinou un contrato de tres anos co Baskonia da Liga ACB. O 7 de xuño de 2017, asinou unha extensión de contrato por outros tres anos co Baskonia.
O 9 de xullo de 2020, fíxose oficial a súa fichaxe polo PBC CSKA Moscova da VTB United League por tres anos.
Ribas, Loureiro, O Irixo
Ribas é un lugar da parroquia de Loureiro no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Estaba deshabitado no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE.
Daniel García Carrillo
Daniel García Carrillo, coñecido como Dani García, nado en Zumarraga o 24 de maio de 1990, é un futbolista vasco. Xoga de centrocampista e o seu actual equipo é a Eibar.
Aviva Stadium
O Aviva Stadium (en irlandés: Staid Aviva, informalmente coñecido como Lansdowne Road ou Estadio de Irlanda) é un estadio polideportico situado en Dublín, capital de Irlanda, con capcidade para 51.700 espectadores. Está situado no lugar do antigo Lansdowne Road (en irlandés: Bóthair Lansdúin), demolido en 2007, e substituíndo a este como como estadio local da e de. O Grupo Aviva asinou en 2009 un acordo por 10 anos para ter os dereitos de nome do estadio.
O estadio, que foi inaugurado oficialmente o 14 de maio de 2010, está situado ao carón da estación de ferrocarril de Lansdowne Road. É o primeiro e único estadio irlandés que está na categoría UEFA de Elite Stadium, albergando a final da UEFA League de 2011. Tamén albergou a Copa das Nacións, unha competición futbolística celebrada en 2011. Actualmente é a sede das e, así como dalgúns encontros do Leinster Rugby. Mentres que o seu predecesor era propiedade exclusiva da Federación Irlandesa de Rugby (IRFU), o actual estadio está controlado por unha sociedade participada a partes iguais polas federacións irlandesas de Rugby e de Fútbol denominada Lansdowne Road Stadium Development Company (LRSDC). Esta sociedade ten os dereitos de explotación durante 60 anos, ao cabo dos que o estadio volverá ser propiedade exclusiva da IRFU.
Samil
Co topónimo Samil podémonos referir a:
The Young and the Hopeless
The Young and the Hopeless é o segundo disco da banda estadounidense de pop punk Good Charlotte.
Singles
Os singles deste disco son Lifestiles of the Riches and Famous, The Anthem, Girls and Boys, Hold On e The Young and tha Hopeless.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Benji Madden e Joel Madden, agás onde se indique.
A Rúa, Loureiro, O Irixo
A Rúa é un lugar da parroquia de Loureiro no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 18 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 8 eran homes e 10 mulleres.
Aprendendo a conducir
Aprendendo a conducir (en Learning to Drive) é un filme estadounidense de 2014 dirixido por Isabel Coixet e escrito por Sarah Kernochan. Está baseado nun artigo do New Yorker escrito por Katha Pollitt, e está protagonizado por Patricia Clarkson no papel Wendy, unha exitosa crítica literaria que toma leccións de condución co instrutor Darwan (Ben Kingsley) logo de fracasar o seu matrimonio con Ted (Jake Weber) o cal a obriga a ser máis autosuficiente. É a segunda colaboración entre Ben Kingsley, Patricia Clarkson e Isabel Coixet.
Estreouse en galego o 10 de xaneiro de 2018 a través da TVG. A directora de dobraxe foi Charo Pena.
Filloi
O topónimo galego Filloi pode referirse a:
Valencia
Valencia (en valenciano e oficialmente: València, pronunciado [vaˈlensia]) é unha cidade española situada na costa do mar Mediterráneo, capital da Comunidade Valenciana, da provincia de Valencia e da comarca homónima. Ten 807.200 habitantes, sendo a terceira cidade máis poboada de España por detrás de Barcelona e Madrid, que aumentan até 1.738.690 coa área metropolitana, chamada L'Horta de València. A cidade tamén é coñecida como Cap i Casal ou Capital do Turia.
É unha cidade industrial e portuaria. Aínda que foi fundada a certa distancia do mar, hoxe atópase unida e ten un dos portos máis importantes do Mediterráneo occidental, xunto cos de Barcelona, Marsella e Xénova. A súa economía baséase nas súas funcións administrativas e de servizos, e en ser centro loxístico (porto, feira de mostras, aeroporto de Manises) para a industria rexional (moble, madeira, téxtil, construción etc.). Durante estes últimos anos está a destacar como un importante destino turístico, grazas á recuperación parcial da Ciutat Vella (Cidade Vella), a construción da Ciutat de les Arts i de les Ciències (Cidade das Artes e as Ciencias) e a celebración da America's Cup.
Historia
miniatura|Albufera de Valencia. A cidade fundouse no ano 138 a.C. sobre un antigo asentamento ibérico, como asentamento de soldados licenciados. No 75 a.C. a cidade vai ser destruída no decurso dos enfrontamentos entre Pompeio e Sertorio e durante cincuenta anos vai permanecer deshabitada. No 711, á caída do califato de Córdoba, Valencia vaise converter en capital de taifa. En 1094 o Cid vaina conquistar para os casteláns ata que en 1102 os almorábides reconquistan a cidade. O 9 de outubro de 1238 o Xaime I de Aragón entra na cidade e pon fin a cinco séculos de dominio musulmán. No século XV, Valencia, convértese nunha das cidades máis prósperas do mediterráneo.
Roma
miniatura|Cornucopia na praza da [[Plaça de la Mare de Déu|Mare de Déu. Símbolo da Valencia romana]] A Cidade de Valencia foi fundada no 138 a.C. co nome de Valentia Edetanorum polo cónsul romano Décimo Xunio Bruto Galaico. A cidade emprázase sobre unha das illas que formaba o río Turia na súa pantanosa desembocadura, nunha gran chaira aluvial, nos extremos da cal atopábanse os principais asentamentos prerromanos (ibéricos): Arse ou Saguntum (Sagunt) ao nordeste, Edeta (Llíria) ao noroeste e Saetabis (Xàtiva) ao sur. Todos eles emprazábanse sobre un tozal defensivo, mentres que Valentia fúndase no medio da chaira.
As posibilidades de aproveitamento desta plana deberon condicionar a elección deste lar. Nesta época da Roma republicana a cidade de Valencia non era a principal cidade do actual País Valenciano (Saguntum e Illici eran, sen dúbida, máis importantes), mais si que era un núcleo agrario notábel, que chega a canalizar as augas para o rego, e que chega a encuñar unha moeda propia, onde o emblema da cidade xa era a cornucopia ou corno da abundancia.
No ano 75 a.C. foi destruída na guerra entre Pompeio e Sertorio, e foi abandonada durante uns 50 anos. No século I a Cidade de Valencia xa recuperara a poboación, e comezáronse a construír grandes obras de infraestrutura. No século III principia outra época de decadencia coma o resto do Imperio Romano. Coa súa caída, a cidade foi ocupada polos visigodos formando parte dos reinos peninsulares.
O islam
miniatura|dereita|[[Banys de l'Almirall, de inspiración árabe.]]
A etapa inmediatamente posterior á conquista musulmá do ano 711 constitúe un período escuro, do cal no temos demasiadas referencias. A cidade debía estar moi despoboada; de feito, a parte de Balansiya, a cidade recibiu durante uns séculos o nome de Medina al-Turab, o que ven a ser cidade das lamas ou do po, polo estado de abandono na que se atopaba. Durante o emirato de Córdoba Abd allah al-Balansi exerceu unha especie de goberno autónomo sobre a área valenciana, mais máis aló dos feitos políticos, o verdadeiramente transcendente é a entrada na órbita do islam da cidade, que en pouco tempo troca de lingua, relixión e costumes.
47ª edición dos Óscar
A 47.ª entrega dos premios Óscar tivo lugar o día 8 de abril de 1975 no Dorothy Chandler Pavilion dos Ánxeles (Estados Unidos). Os mestres de cerimonias foron Sammy Davis, Jr., Bob Hope, Shirley MacLaine e Frank Sinatra.
Valencia
O islam
O meirande auxe da cidade comeza cos reinos de taifas (s.XI), un dos cales é o de Balansiya. A cidade medra, e en tempos de Abd al-Aziz eríxese unha nova muralla (s.XI), da cal inda se conservan restos por toda a Ciutat Vella (Cidade Vella). A finais do século XI o Cid, un mercenario de fortuna, entra en Valencia, a cal estará en mans das tropas cristiás de 1094 a 1102. Á súa marcha, os almorábides ocupan a cidade e restauran o culto musulmán e un gobernador á fronte. Pouco despois da súa morte, os almorábides recuperaran a cidade. No 1171 Valencia pasa a ser de dominación almohade.
47ª edición dos Óscar
Premios
miniatura|150px|[[Francis Ford Coppola, mellor director, mellor película e mellor guión adaptado]] miniatura|150px|[[Art Carney, mellor actor]] miniatura|150px|[[Ellen Burstyn, mellor actriz]] miniatura|150px|[[Robert De Niro, mellor actor secundario]] miniatura|150px|[[Ingrid Bergman, mellor actriz secundaria]] miniatura|150px|[[Robert Towne, mellor guión orixinal]] miniatura|150px|[[Will Vinton, mellor curtametraxe de animación]] Os gañadores aparecen en primeiro lugar e en grosas.
Valencia
Conquista e Século de Ouro
miniatura|Estatua de [[Xaime I de Aragón|Jaume I.]] miniatura|esquerda|[[Llotja de la Seda, Patrimonio da Humanidade.]] miniatura|Penó de la Conquesta, no [[Casa do Concello de Valencia|Arquivo Histórico Municipal.]] A entrada á Cidade de Valencia do rei catalano-aragonés Jaume I, o 9 d'octubre (9 de outubro) de 1238, pon fin a cinco séculos de cultura musulmá, mais esta deixa unha sólida pegada na cidade e no territorio valenciano.
Logo da vitoria cristiá, a poboación musulmá foi expulsada e a cidade repartida entre aqueles que participaran na conquista. Jaume I outorga á cidade unhas novas leis, os Furs de València, que anos despois foi extensivo a todo o Reino de Valencia. Comeza así unha nova etapa, da man dunha nova sociedade e dunha nova lingua, que establece as bases do pobo valenciano tal coma o coñecemos hoxe.
Durante o século XIV a cidade padece a peste negra (1348), a guerra da Unió (revolta cidadá contra os excesos da monarquía) e a guerra contra Castela, que obriga a alzar moi ás presas unha nova muralla para conter, por dúas veces (1363 e 1364) o ataque castelán. A convivencia entre as tres comunidades, cristiá, xudía e musulmá, que ocupaban a cidade, foi conflitiva ao longo de toda a Idade Media. A xudaría foi asaltada no 1391 e a moraría no 1456.
A finais do século XIV, a morte sen descendentes de Martí l'Humà (Martiño I), desemboca no Compromiso de Casp (compromiso para elixir un novo Rei) e a entronización dos Trastàmara na Coroa de Aragón. No ditame xogaron un destacado papel os irmáns Ferrer: Bonifaci e Vicent.
No século XV Valencia vive unha etapa de gran desenvolvemento económico e de grande influencia política. Créase a Taula de Canvis i Depòsits (Mesa de Trocos e Depósitos), unha banca municipal en apoio das operacións comerciais e a industria local, na que destacaban os téxtiles, acada un gran desenvolvemento, tornándose a cidade nun emporio comercial ao cal acoden mercadores de tódolos recunchos de Europa. A finais do século constrúese a Llotja de la Seda (Lonxa da Seda, hoxe Patrimonio da Humanidade), un centro de transaccións e verdadeiro templo do comercio.
Este auxe económico reflíctese tamén no plano artístico e cultural. Eríxense agora algúns dos edificios máis emblemáticos da cidade, coma as Torres de Serrans (1392), a Lonxa (1482), o Micalet ou a capela dos Reis do convento de Sant Doménec. Na pintura e escultura déixanse sentir as correntes flamengas e italianas en artistas coma Lluís Dalmau, Gonçal Peris o Damià Forment. En literatura, baixo a protección de Afonso III de Valencia florecen autores coma Ausiàs March, Roïç de Corella, Isabel de Villena ou Joanot Martorell, que escribe a prestixiosa novela Tirant lo Blanc. Este foi en definitiva o segle d'or (século de ouro) da literatura valenciana e por extensión da catalá.
Con respecto á influencia política, chegou até o punto que as dúas únicas veces que un bispo hispánico chegou a papa foi con dous bispos de Valencia, con Calisto III e o seu sobriño Alexandre VI.
O Imperio Español
miniatura|240px|La pau de les Germanies, óleo sobre lenzo, por Marcelino Unceta A raíz do descubrimento de América, a economía europea comezou a bascularse cara o Atlántico, en detrimento do Mediterráneo. A pesar da unión dinástica con Castela, a conquista e explotación de América era unha tarefa exclusiva de Castela, e os valencianos, ao igual que os cataláns, aragoneses e mallorquinos, tiñan vedada a participación. Por mor desta situación, Valencia entrou nunha aguda crise económica, que se manifestou pronto coa revolta das Germanies (semellantes ás revoltas irmandiñas galegas) entre 1519 e 1522, un movemento dos gremios e do pobo común contra a oligarquía urbana, e de campesiños de clase baixa contra os terratenentes e os seus súbditos mouriscos. Esta revolta rematou cunha cruel represión para os caudillos irmandados por parte da Vicerraíña Xermana de Foix e supuxo a aceleración do proceso centralizador autoritario monárquico de Carlos V.
A crise acentuouse durante o século XVII coa expulsión dos mouriscos no 1609, os cales supuñan case un terzo de toda a poboación do reino. A decadencia tocou fondo coa Guerra de Sucesión Española de entre 1702 e 1709 que significou o fin da independencia política e xurídica do Reino de Valencia, ao derrogar Filipe V os Furs de València (Foros de Valencia). En 2007 cumpríronse os 300 anos da decisiva derrota na batalla de Almansa, o 25 de abril de 1707. Na lembranza desta data cada 25 de abril celébrase oficialmente o día das liberdades nacionais valencianas.
Os Borbóns
miniatura|dereita|O [[Palau de Justícia de Valencia|Palau de Justícia de València]] miniatura|Palau Municipal (Pazo Municipal) (Exposición Rexional 1909) Cos decretos de Nova Planta, é dicir, a abolición dos Foros Valencianos e o acomodo do reino e da súa capital ás leis e costumes de Castela, os cargos do goberno municipal deixaron de ser electivos para pasar a ser de designación directa do monarca, ocupados a miúdo por aristócratas foráneos. Valencia acostúmase a ser unha cidade ocupada, coa presenza de tropas acuarteladas na Ciutadella, xunto ao convento de Sant Doménec, mais tamén noutros edificios, por exemplo a mesma Lonxa da Seda foi cuartel até 1762.
No ámbito económico, o século XVIII foi de recuperación grazas a manufactura de tecidos de seda e outras actividades industriais, coma a taulelleria (fabricación de azulexos).
O XVIII foi o século das ideas e da ilustración, que atopou en Valencia unha resonancia en personaxes coma Gregori Maians ou Pérez Bayer, que mantiñan correspondencia cos destacados pensadores franceses ou alemáns do momento. Neste ambiente de exaltación das ideas naceu no 1776 a Societat Econòmica d'Amics del País (Sociedade Económica de Amigos do País), introdutora de numerosas melloras na agricultura e a industria e promotora de varias institucións económicas, cívicas e culturais.
miniatura|esquerda|280px|[[Torres de Serrans, un dos restos da antiga muralla, derrubada no século XIX]] miniatura|A Cidade de Valencia en [[1808.]] O século XIX comeza coa invasión napoleónica, contra a cal o pobo valenciano levantouse en armas o 23 de maio de 1808, impulsada por personaxes coma por exemplo o Palleter, amotinándose na Ciutadella e repelendo o ataque do Xeneral napoleónico Moncey o 28 de xuño. Máis tarde o Xeneral Suchet repetiu o asedio, acadando o seu obxectivo o 9 de xaneiro de 1812 tras intensos bombardeos. Con todo, o seu control sobre a cidade foi breve, xa que en xullo do ano seguinte ten de abandonala por mor da retirada do exército francés.
Durante esta invasión os valencianos enviaron os seus representantes ás Cortes de Cádiz, onde se redactou unha constitución de carácter liberal e antiseñorial. Porén en maio de 1814 Fernando VII volveu á península a través de Valencia, e derrogou inmediatamente a constitución de Cádiz instaurando un réxime absolutista.
Comeza unha etapa de conflitos entre os absolutistas e os liberais. No marzo de 1820, durante o Trienio liberal (1820-1823), o xeneral absolutista Elío foi executado. Durante a etapa ultraconservadora denominada Década Ominosa (1823-1833) hai unha represión implacábel antiliberal con cargo ás forzas do Estado e a Inquisición, que executou en Valencia á súa última vítima o ano 1824, Gaietà Ripoll, un mestre acusado de "herexe" e "masón".