cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Praza de San Marcos
Descrición da Piazzetta
miniatura|dereita|250px|A Biblioteca deseñada por Sansovino e as dúas columnas da Piazzetta, vista desde a lagoa
No final deste edificio está o Molo (o peirao fronte da lagoa) e o edificio contiguo á dereita é a Zecca (casa da moeda) tamén de Sansovino (terminado en 1547), e que agora forma parte da Biblioteca Marciana. Virando para a esquerda, ao final da Biblioteca, cruzando o extremo aberto da Piazzetta, destacan dúas grandes columnas de granito que levan símbolos dos dous patróns de Venecia. O primeiro é San Teodoro, o patrón da cidade antes de San Marcos, que sostén unha lanza encima dun crocodilo para representar o dragón que se dicía que matara. Este componse de partes de estatuas antigas e é unha copia (o orixinal consérvase no Palacio Ducal). A segunda columna (este) ten unha criatura que representa un león con ás - o León de Venecia - que é o símbolo de San Marcos. Isto ten unha longa historia, probablemente empezou como ás do león-grifón nun monumento ao deus Sandon en Tarso en Cilicia (sur de Turquía) o 300 aC. Crese que as columnas se erixiron arredor de 1268,, cando a auga estaba máis cerca, e estarían á beira da lagoa, encadrando a entrada para a cidade desde o mar. As apostas estaban permitidas no espazo entre as columnas e dise que este dereito foi concedido como unha recompensa ao home que levantou por primeira vez as columnas. As execucións públicas tamén levábanse a cabo entre as columnas.
No lado oposto da Piazzetta atópase a parede lateral do Palacio Ducal con arcadas góticas ao nivel do chan e unha galería no piso de arriba. Ata a sétima columna da parte dianteira é o edificio construído en 1340, mentres que a extensión cara á basílica se engadiu en 1424. Os capiteis das columnas da parte ampliada na súa maioría son copias dos que están na parte frontal do palacio. A sétima columna está marcada por un tondo (escultura circular) de Venecia como a Xustiza por encima da galería do primeiro piso. Á esquerda disto, hai dúas columnas vermellas en fronte da primeira galería baixa, en contraste coas outras columnas que son de pedra branca de Istria. As columnas vermellas están feitas de mármore vermello de Verona. É posible que encadrasen a cadeira do Dux nas ocasións cerimoniais, pero parece que os malfeitores importantes atopados culpables de delitos contra o Estado ás veces eran executados alí.
Na esquina traseira do Palacio Ducal hai unha escultura do Xuízo de Salomón co arcanxo Gabriel encima. Non se coñece os escultores. Situado detrás desta esquina queda a Porta della Carta, a entrada cerimonial do palacio, construída en estilo gótico entre 1438-1443, probablemente por Giovanni e Bartolomeo Bon. Unha vez máis, na parte superior hai unha figura de Venecia como a Xustiza. O tema do xuízo xusto e a xustiza destacan neste lado do palacio. Debaixo deste, o dux Francisco Foscari e o león, diante o que está de xeonllos, foron substituídos en 1885 - os orixinais foran destruídos por ordes francesas en 1797. As estatuas a ambos os dous lados da porta de entrada representan as virtudes cardinais da temperanza, a fortaleza, a prudencia e a caridade.
Xunto a isto, nunha esquina exterior da basílica de San Marcos, atópanse catro figuras antigas talladas en pórfiro, granito vermello moi duro. Polo xeral, son coñecidos como os Tetrarcas, e dise que representan os catro gobernantes do Imperio Romano designados por Diocleciano - antigamente críase que eran exipcios. Na actualidade considérase probable (ou, polo menos moi posible) que representen aos fillos do emperador Constantino.
Para alén disto, en fronte da parede sur da basílica hai dúas columnas rectangulares coñecidas como as columnas de Acre. Pensouse que eran un botín tomado polos venecianos en Acre logo da súa gran vitoria sobre os xenoveses en 1258. Porén, as columnas na realidade procedían da igrexa de San Poliecto en Constantinopla (524-7), e foron probablemente tomadas polos venecianos logo da cuarta cruzada en 1204. Descubríronse as ruínas desta igrexa en 1960 e foi escavada na década de 1990, cando se atoparon os capiteis que correspondían coas columnas.
Máis aló destas columnas, en fronte da esquina da basílica, hai unha gran pedra circular de pórfiro vermello, coñecida como a Pietra del Bando (pedra dos bandos), que se utilizaba para ler os bandos oficiais. Suxeriuse que podía formar parte dunha columna na que estaban os chamados Tetrarcas. Alén da auga (o Bacino di San Marco) ao final da Piazzetta pódese ver a illa de San Giorgio Maggiore e a fachada branca e brillante da igrexa de Palladio.
Historia
A historia da praza de San Marcos pode ser dividida en catro períodos, pero os únicos edificios pre-renacentistas e monumentos que aínda quedan en pé en San Marcos, son o Palacio Ducal e as dúas grandes columnas na Piazzetta.
Principios (800-1100)
O primeiro santo patrón de Venecia foi San Teodoro, un santo guerreiro grego, e a primeira capela do Dux foi dedicado a el. Probablemente foi construída ao redor do 819 e atopábase preto do sitio da actual igrexa de San Marcos. En 828/9 as reliquias de San Marcos foron traídas desde á cidade de Alexandría e os venecianos e o Dux adoptaron ao apóstolo como o seu novo patrón. As reliquias dun apóstolo aumentaría a importancia da cidade e a súa adquisición foi un paso máis no proceso gradual da liberación de Venecia da dominación de Bizancio. As reliquias foron colocados temporalmente no palacio (ou castelo) do Dux, Xustiniano Partecipacius, que propuxo construír unha nova igrexa. Esta primeira igrexa de San Marcos iniciouse no lado sur da capela existente, no 836 a construción estaba o suficientemente avanzada para trasladar as reliquias alí. O deseño da igrexa baseouse na Igrexa dos Doce Apóstolos en Constantinopla e parece cubrir a mesma zona que a parte central da igrexa actual. O campanario construíuse por primeira vez no mandato do dux Pietro Tribuno (888-91).
Nese momento era probablemente un espazo baleiro cuberto de herba diante da nova igrexa, e non se estendía a máis duns 60 metros cara ao oeste, onde había un canal (Río Baratario) limitando a área que hoxe ocupa o Praza. No outro lado deste canal había unha pequena igrexa dedicada a San Xeminiano. O palacio do Dux, na mesma zona que o seu moderno sucesor, estaba nese momento rodeado de auga. A lagoa estaba ao sur, o Rio di Palazzo (a canle por baixo da Ponte dos Suspiros) cara ao leste, e outro fluxo cara ao norte entre o palacio e a igrexa. Houbo unha entrada da lagoa que ocupaba gran parte do espazo agora cuberta pola Piazzetta e parece ser utilizada como un peirao para a cidade.
En 976 produciuse unha rebelión contra o Dux e a igrexa foi incendiada. As pezas de madeira, incluíndo o teito e a cúpula de madeira, probablemente perdéronse, pero a igrexa non quedou totalmente destruído e foi reconstruída como antes. En 1063 comezou unha reconstrución completa. A nova igrexa foi terminada no mandato do Dux Vitale Falier (1084-1096), e na súa estrutura principal é a igrexa actual, aínda que a fronte oeste fronte á praza estaba entón en estilo románico con ladrillo sen decoración (como o exterior do ábsida de hoxe). Tiña cinco cúpulas, pero o seu perfil exterior era baixo, a diferenza das actuais estruturas altas, en forma de cebola.
A Piazza medieval (1100-1490)
Producíronse grandes cambios na zona cando Sebastiano Ziani foi Dux (1172-1178). Venecia foi crecendo en importancia e o Dux era un home moi rico. Iniciou os cambios que crearon a praza tal como coñecémola. O Río Baratario reencheuse e a igrexa de San Xeminiano no lado afastado foi demolida e reconstruída moito máis atrás no extremo occidental do que se converteu na Piazza. Unha horta que ocupaba parte da área foi adquirida ao convento de San Zaccharia e o Dux comprou unha serie de edificios que obstruían o sitio. No seu testamento deixou estes edificios ao estado que foron demolidos para despexar a área. A reconstrución do palacio ducal do século IX tamén se iniciou noa súa época como Dux. A data precisa dos distintos novos edificios non se coñece e moitos tiveron que ser feitos no mandato do seu fillo, Pietro Ziani, que foi dux do 1205 ao 1229.
Os dúas grandes columnas de granito na Piazzetta dise que foron erixidas ao redor de 1170, pero agora crese máis probable que isto se fixo no mandato do Dux Ranieri Zeno (1253-1268) sobre 1268; as bases e capiteis son do século XIII. A súa orixe é descoñecida, pero Chios suxírese como posible. O león menciónase por primeira vez nun decreto do Gran Consello en 1293, e polo texto deixa claro que xa estaba na columna nesa data. Unha estatua de San Teodoro (pero non a estatua actual) estaba no seu lugar por 1329.
Foi tamén neste tempo, no final do século XIII, cando se constituíu a nova fachada oeste de San Marcos enfeitada con mármore, mosaicos e trofeos de Constantinopla, incluíndo os catro cabalos.
O palacio orixinal do Dux do século IX axiña quedou pequeno para o número de patricios que sentaban no Gran Consello despois de que o dereito de facelo se tornou hereditario en 1297, e a reconstrución comezou en 1340. O traballo paralizouse durante a Peste Negra en 1348, e a primeira etapa completouse en 1365. Está composta pola parte frontal do palacio fronte á lagoa, pero na Piazzetta o novo edificio só se estendeu ata a sétima columna tras da esquina dianteira, agora marcado por un relevo circular de Venecia como a Xustiza no exterior da primeira arcada do chan. Máis atrás, parte do antigo palacio, coñecido como o Palacio de Xustiza, mantívose tal como estaba hai 200 anos.
Debido ao gran gasto que supoñía, non se fixo nada máis durante moitos anos, pero en 1422 o Dux Mocenigo Tomaso insistiu en que, en honra da cidade, a parte restante do antigo palacio debía ser demolida para estender a parte nova. Resolveuse que a fachada existente debía continuar co mesmo estilo, e o traballo iniciouse en 1424 baixo o novo Dux Francesco Foscari A fachada ampliada chegara á esquina de 1438 e o punto en que a parte do século XV se xunta coa parte do século XIV só se recoñece polo relevo circular da Xustiza por riba da sétima columna da esquina frontal e o feito de que esa columna é máis grande que as demais, logo de atrasar a esquina do edificio durante 80 anos. Os capiteis desta fachada son, no seu maior parte, copias dos capiteis existentes na fachada frontal. A última columna, na esquina noroeste do edificio, é unha columna moi grande e, continuando co tema de Xustiza, ten un gran relevo tallado do Xuízo de Salomón, co arcanxo Gabriel por encima dela. O escultor non se coñece, aínda que se fixeron varias suposicións incluíndo a Bartolomeo Buon de Venecia e Jacopo della Quercia de Siena, varios historiadores da arte pensan que a escultura do Xuízo de Salomón (que debeu ser feito no período 1424/38) ten influencia da Toscana. Eduardo Arslan, logo de revisar todas as teorías en 1971, chegou á conclusión de que esta escultura "segue sendo para nós un gran misterio".
En 1438 fíxose un contrato con Giovanni e Bartolomeo Buon para a construción dunha gran porta de entrada cerimonial ao palacio. Esta foi a Porta della Carta e conéctase a á de nova construción do palacio coa parede sur de San Marcos. Giovanni achegábase ao final da súa vida e a porta de entrada é a principal obra de Bartolomeo. Terminouse por 1442 e incluía unha escultura do dux Francesco Foscari de xeonllos ante o león de San Marcos. As estatuas das virtudes cardinais de ambos lados foron doutro autor. Orixinalmente toda a porta da entrada estaba pintada e dourada. Isto é só visible no fondo dereito da pintura de Gentile Bellini de 1496, que mostra a Piazza no seu estado neste momento, aínda estreito e cos vellos edificios do século XIII a cada lado.
Desde o Renacemento ata a caída da República (1490-1797)
En 1493 un reloxo astronómico foi encargado por Venecia e decidiuse instalalo na praza nunha nova torre do reloxo cunha alta arcada debaixo dela que conduce á rúa coñecida como a Merceria, o que conduce á Rialto. O edificio, que probablemente foi deseñado por Codussi, iniciouse en 1496, unha parte das Procuradorías orixinais foron demolidas para tal fin. O edificio completouse co reloxo instalado en febreiro de 1499, pódese observar, flanqueado polo edificio orixinal das Procuradorías, no gravado de Barbari de Venecia en 1500. A Procuradoría entón só tiña dous pisos de altura e a torre máis alta quedaba moito máis por riba delas do que actualmente. miniatura|350px|A Piazza e a Piazzetta en 1500 coa torre do reloxo recentemente terminada, pero coas Procuradorías orixinais do século XIII (segundo o gravado de Venecia [[Jacopo de' Barbari|de Barbari)]] Foron engadidos edificios a ambos os dous lados para apoiar a torre en 1506 e en 1512, cando houbo un incendio no antiga Procuradoría, fixo evidente que a zona enteira tiña que ser reconstruída.
A pesar do feito de que Venecia estaba entón en guerra con gran parte de Europa (Guerra da Liga de Cambrai) a totalidade da parte sur da praza foi reconstruída, a partir de 1517. Os novos edificios, coñecidos hoxe en día como as Procuradorías vellas, tiñan tres pisos de altura en lugar de dous. Do mesmo xeito que as anteriores Procuradorías tiñan unha galería na planta baixa con dúas fiestras por encima de cada arco, pero sen os altos arcos bizantinos e con detalles clásicos.
En 1527 chegou a Venecia Jacopo Sansovino, fuxindo da saqueo de Roma, e por 1529 fora nomeado Proto (arquitecto consultor e xerente dos edificios) dos procuradoría de San Marcos. Os procuradores desexaba reconstruír os vellos edificios no lado sur da praza, pero Sansovino convenceunos da oportunidade de ampliar a praza e que estes edificios deberían ser demolidos e a liña de edificación moverse para atrás do campanario. Tamén os convenceu de que as antigas pousadas e tendas no lado oeste da Piazzetta, fronte ao Palacio Ducal, debían ser substituídas por un novo edificio digno dese sitio. Decidiuse que a biblioteca de libros e manuscritos, que foran legados á cidade polo cardeal Bessarion, pero aínda non atopara un fogar permanente, debían ser aloxados alí e Sansovino pensou orixinalmente que a fachada deste edificio (a Libraría) co tempo debía continuar ao longo do lado sur da praza e a volta da esquina sur-oeste ata a igrexa de San Xeminiano no centro da parte oeste. Estes cambios tamén fixeron necesario reconstruír a Loggetta e, ao mesmo tempo, o goberno de Venecia encargou a Sansovino reconstruír a casa da moeda (a Zecca) no lado oeste da Libraría. Todos estes traballos se realizaron durante moitos anos a partir de 1537. A nova Loggetta foi acabada en 1545 e a Zecca en 1547 (aínda que foi engadido un terceiro piso en 1566), pero os traballos na Librería demoráronse pola dificultade de atopar un novo local para as empresas que foron desprazadas, así como pola escaseza de fondos e só dezaseis vans (dun total de vinte e un) termináronse antes da morte de Sansovino en 1570. Por volta desa data aínda non fora posible comezar a reconstrución do lado sur da praza máis aló da Librería. miniatura|O extremo oeste da praza coa igrexa de San Xeminiano, como foi de 1640 ata 1807 (impresión de Quadri-Moretti 1831) Sansovino tamén completou a reconstrución da antiga igrexa de San Xeminiano no extremo oeste da praza, fronte a San Marcos. Gran parte do traballo fíxose antes de que se fixese cargo en 1557, pero foi o responsable da fachada en pedra branca de Istria. Tamén continuou a fachada da Procuradoría vella no lado norte da praza ao redor da esquina pola que esta igrexa.
Logo da morte de Sansovino finalmente se atoparon os fondos para iniciar a reconstrución da parte sur da praza coa nova posición do campanario. A súa idea dun edificio de dous pisos, continuando a fachada da Librería, tivo que ser abandonada porque os procuradores pediron tres plantas. Con todo Vincenzo Scamozzi baseouse no deseño da fachada da Librería e completou dez vans entre 1582 e 1586, a Procuradoría Nova, como se lle chama, se non terminou ata 1640, cando os vans restantes do lado sur se remataron, e continuaron dobrando a esquina da igrexa de San Xeminiano por Baldassarre Longhena.
Napoleón e máis tarde (1797 en diante)
Venecia entregouse a Napoleón o 12 de maio de 1797. O 4 de xuño, unha "árbore da liberdade" fora colocada na praza. Pouco despois foron enviados albaneis por orde da municipalidade para destruír as imaxes do león con ás, que era visto como un símbolo da independencia e do goberno aristocrático veneciano. Na Porta della Carta na Piazzetta retirouse a cabeza do Dux Francesco Foscari, así como a do león ante do que estaba axeonllado. (Posteriormente no século foron substituídos por copias). O francés ordenou desmontar os catro cabalos de San Marcos e envialos para París xunto co León de bronce da columna da Piazzetta. Retiráronse en decembro de 1797.
Após a abdicación de Napoleón, os austríacos volveron ocupar Venecia (baixo o Tratado de Fontainebleau) en abril de 1814. O chanceler austríaco, o príncipe Metternich, tivo un papel decisivo na organización da devolución a Venecia dos catro cabalos de San Marcos e o león da Piazzetta. Os cabalos foron reinstalados diante da basílica o 13 de decembro de 1815, pero o león de bronce resultou danado e tivo que ser reparado. Colocouse novamente na súa columna en abril de 1816.
Inundacións
miniatura|Alagamento de [[2005.]]
A Praza de San Marcos é o lugar máis baixo de Venecia e cando a auga sobe por tormentas desde o mar Adriático ou por exceso de choiva é o primeiro a asolagarse. A auga escorrega polas drenaxes directamente para a Gran Canle, o que é ideal cando chove, pero ao encher a marea (en italiano, acqua alta) ten o efecto inverso, a auga da canle sobe polas drenaxes ata a praza.
Marguerite Duras
Marguerite Donnadieu, nada en Gia Dinh (Saigón, Indochina Francesa) o 4 de abril de 1914 e finada en París o 3 de marzo de 1996, foi unha escritora e directora de cinema francesa, máis coñecida como Marguerite Duras.
Traxectoria
Naceu na antiga Indochina Francesa (actual Vietnam) e trasladouse a Francia, terra de seus pais, para estudar Dereito, pero acabou converténdose nunha escritora, e en 1943 mudou o seu nome para Marguerite Duras, tomando o nome dunha vila na rexión de Lot-et-Garonne, departamento onde se situaba a casa de seu pai.
Autora de numerosas novelas, pezas de teatro, filmes e narracións curtas, sería a súa novela O amante (1984) a que lle outorgaría a popularidade da que hoxe goza. Con esa novela gañou o Premio Goncourt, o galardón de narrativa máis prestixiado da literatura francesa, que favoreceu a tradución da obra a máis de corenta linguas. Hoxe leva vendidos máis de 2 000 000 de exemplares. Asemade, a novela foi adaptada ao cine por Jean-Jacques Annaud en 1992, converténdose tamén nun éxito de público. Posteriormente, continúa publicando textos literarios até que en 1991 aparece L'Amant de la Chine du Nord, que non sería a súa derradeira publicación, pero si a última obra relevante desde as perspectivas da crítica e do público. Esta novela considérase unha sorte de continuación e peche da narración que se comezara en L'Amant. Isto é, unha viaxe ficcional sobre a súa propia existencia, as súas relacións familiares e coas colonias francesas en Vietnam.
Rebollar, Soria
Rebollar é un concello español da provincia de Soria (Castela e León). A súa poboación é de 42 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 10,38 km².
Marguerite Duras
Traxectoria
Morreu aos 81 anos de cancro. Está enterrada no Cemiterio de Montparnasse, en París.
Liberia
Liberia, oficialmente República de Liberia, é un país de África Occidental. Liberia significa "Terra dos libres" en latín. Limita ao norte con Serra Leoa e coa Guinea, ao leste con Costa do Marfil e ao suroeste co océano Atlántico. Abrangue unha área de 111 369 km² e está habitado por 4 503 000 de persoas (2015). O inglés é a lingua oficial, e outras 20 linguas indíxenas son faladas por diferentes tribos que representan máis do 95% da poboación. A súa capital é Monrovia.
Os bosques da costa están compostos na súa maioría por mangleirais tolerantes do sol, mentres que as terras menos poboadas do interior teñen bosques que se abren a unha meseta de pasteiros. O clima é ecuatorial, con abondosas chuvias durante a estación húmida dende maio a outubro e o vento harmattan que lembra o paso do ano. Liberia posúe arredor do 40% da selva húmida guineana. Foi un importante produtor de caucho a comezos do século XX.
Os colonos afroamericanos levaron canda si a súa cultura a Liberia. A constitución liberiana e a súa bandeira foron creadas a semellanza dos Estados Unidos. O 3 de xaneiro de 1848, Joseph Jenkins Roberts, un rico afroamericano nado libre en Virxinia, foi elixido como o primeiro presidente de Liberia despois de que o pobo proclamara a independencia. Ó contrario que o resto dos países africanos, Liberia é a única república que autoproclamou a independencia sen rebelarse e loitar con outra nación, sendo a primeira e máis antiga república do continente. Liberia mantivo e preservou a súa independencia durante a era colonial europea.
Durante a segunda guerra mundial, Liberia apoiou os esforzos dos Estados Unidos na loita contra Alemaña, e en troques, os Estados Unidos investiron unha infraestrutura considerable en Liberia para axudar os seus esforzos bélicos. Isto axudou ó país a modernizarse e a mellor as súas redes de transporte. Ademais, o presidente William Tubman foi o responsable de grandes reformas económicas que transformaron o país. Internationalmente, Liberia foi un membro fundador da Sociedade de Nacións, da Organización das Nacións Unidas e da Organización para a Unidade Africana.
As tensións políticas duradeiras por mor do goberno durante 27 anos de William Tubman deveron nun golpe de estado militar en 1980, marcando o comezo dunha política de inestabilidade. Cinco anos de goberno do People's Redemption Council e outros cinco anos de goberno civil do National Democratic Party of Liberia foron seguidos pola Primeira e Segunda Guerra Civil Liberianas. Os resultados foron a morte e o desprazamento de máis de medio millón de persoas e a devastación da economía. O acordo de paz de 2003 conseguiu unhas eleccións democráticas no 2005. A recuperación do país avanza, pero arredor dun 85% da poboación vive por debaixo do limiar de pobreza.
A estabilidade económica e política de Liberia estivo ameazada na década de 2010 pola epidemia do ébola. Orixinouse na Guinea en decembro de 2013, entrou en Liberia en marzo de 2014 e foi declarada oficialmente rematada o 8 de maio de 2015.
Historia
miniatura|esquerda|300px|Mapa europeo de África Occidental e da [[Costa da Pementa|Costa do Gran, en 1736. É unha representación arcaica de Negroland.]] A Costa da Pementa, tamén coñecida como costa do gran, estivo habitada por pobos indíxenas africanos polo menos dende o século XII, ou se cadra antes. Os mende expandíronse cara o oeste dende a rexión do Sudán, forzando a outros grupos étnicos máis pequenos a moverse cara o sur e o Océano Atlántico. Os dei, bassa, kru, gola e Kissi foron algúns dos primeiros pobos documentados nesta área.
Este fluxo viuse agravado polo decline Imperio de Malí en 1375 e do Imperio Songhai en 1591. Ademais, como as rexións interiores estaban a padecer desertificación, os seus habitantes movéronse cara a costa húmida. Estes novos habitantes trouxeron con eles avances como fiado de algodón, o tecido da roupa, a fundición do ferro, o cultivo do arroz e do sorgo, e institucións políticas e sociais dos Imperios de Malí e Songhai. Pouco despois de que os mane conquistaran a rexión, os vai do antigo imperio de Malí inmigraron cara a rexión de Grand Cape Mount. A etnia Kru opúxose á chegada dos vai, formando unha alianza cos mane para detelos.
Os pobos que habitaban na costa construíron canoas e comerciaron con outros pobos do occidente africano dende a Península de Cabo Verde até a Costa do Ouro. Os comerciantes árabes entraron na rexión dende o norte, e crearon un comercio de escravos de longa duración, tomando persoas a áreas cara o norte e o leste do continente.
Entre 1461 e finais do século XVII, comerciantes portugueses, neerlandeses e británicos tiveron contactos e comerciaron na rexión. Os portugueses chamaron á área Costa da Pimenta ("Costa da Pementa") pero máis tarde sería coñecida como Costa do Gran pola abundancia de grans de pementa da Guinea ou grans do paraíso. Os comerciantes europeos intercambiaron diversos bens e produtos coa poboación local.
1815 - Colonización afroamericana
A emigración a Liberia foi un proceso diferenciado doutros países do Globo. A mediados de 1815 discutíase nos Estados Unidos sobre o destino dos ex-escravos. Dous grupos manifestaban as súas ideas: o primeiro composto por representantes do goberno que querían dar liberdade aos escravos e consideraban que estes se desenvolverían mellor se volvesen para a África. E o segundo grupo composto polos propios cidadáns brancos que consideraban que os negros non tiñan condicións de se encadrar no sistema capitalista. É bo lembrar que a escravitude nos Estados Unidos só foi abolida na década de 1860, e que eses ex-escravos eran apenas unha minoría.
Non hai rexistros correctos, mais foi nese período cando un caker e emprendedor afroamericano chamado Paul Cuffe investiu na primeira leva de inmigrantes que desembarcaron en Serra Leoa (a Liberia aínda non existía). Mais Paul Cuffe morreu e para completar a traxedia, os inmigrantes que el levara ata a África caeron debido a unha febre amarela en función da precaria situación do país.
Mais as mortes dos negros non abalaron o presidente James Monroe, polo contrario, inspirárono a criar unha colonia na África para se librar dos ex-escravos. No 1816 reúnese con representantes da burguesía para criar unha colonia na África. Coa axuda de Robert Finley fundase a Sociedade Americana de Colonización. Esa sociedade tiña por obxectivo xuntar fondos para enviar os negros para a nova colonia.
En 1820 os burgueses xa tiñan xuntado diñeiro dabondo. Ata que en xaneiro o navío Elizabeth parte con tres axentes brancos e 88 emigrantes. Para a insatisfacción de Monroe os axentes e 22 emigrantes morreron de Febre Amarela.
O erro xeográfico-social dos americanos
Cando a Sociedade Americana de Colonización definiu o territorio liberiano, non pensou nas graves consecuencias que virían: Os antigos escravos terían que compartir o territorio do país cos pobos que alí vivían; e os conflitos entre eses pobos e os novos inmigrantes foron constantes.
miniatura|Joseph Jenkins Roberts, primeiro presidente de Liberia. No 1822 fundouse a capital Monrovia, en homenaxe a James Monroe. En 1847, Joseph Jenkins Roberts, gobernador da colonia, proclamou a independencia. Con ese acontecemento, a Liberia converteuse nun dos primeiros países independentes de África.
26 de agosto
O 26 de agosto e o 238º día do ano do calendario gregoriano e o 239º nos anos bisestos. Quedan 127 días para finalizar o ano.
Liberia
Feitos interesantes da emigración
Os emigrantes forman actualmente o 5% da poboación de Liberia e son a elite do país.
Liberia quedou devastada por unha guerra civil que durou ata 2003. Formalmente é o país coa maior mariña mercante do mundo, pois un réxime fiscal vantaxoso fai que os armadores rexistren os seus navíos como liberianos.
Política
Liberia é unha república con réxime presidencial. O país vive actualmente unha fase de transición da guerra civil cara a unha democracia. O goberno baséase no modelo dos Estados Unidos con tres ramas iguais, aínda que o presidente ocupa en realidade un lugar preponderante dentro do ámbito político. Despois da disolución do Partido Republicano en 1876, o partido True Whig ten o poder dende o golpe de Estado de 1980. Actualmente, ningún partido posúe a maioría no parlamento.
26 de agosto
Nacementos
miniatura|100px| Guillaume Apollinaire.
Liberia
Política
Tralo último golpe de Estado en 2003, un goberno provisional exerceu o poder executivo do país até que nas eleccións do 8 de novembro de 2005, Ellen Johnson-Sirleaf converteuse na presidenta electa do país; a primeira muller que dirixe un país africano.
Subdivisións
miniatura|Mapa de Liberia. Liberia está dividida en quince condados:
26 de agosto
Outros
Os 366 días do ano
Liberia
Demografía
A poboación de máis de tres millóns de habitantes comprende dezaseis grupos étnicos nativos e varias minorías estranxeiras. Os kpelle no centro e oeste de Liberia son o grupo étnico máis numeroso. Os americo-liberianos, decendentes de escravos liberados que chegaron a Liberia en 1821 representan aproximadamente o 5% da poboación. Tamén hai un número importante de libaneses, indios e inmigrantes doutros países de África Occidental que contribúen en gran medida ao comercio de Liberia. Unha minoría de raza branca (estimada en 18.000 habitantes en 1999; posibelmente agora sexan menos) reside no país.
26 de agosto
Outros
Ver tamén - meses: xaneiro, febreiro, marzo, abril, maio, xuño, xullo, agosto, setembro, outubro, novembro, decembro
Manuel del Río Botana
Manuel del Río Botana, nado en Ordes en outubro de 1918 e finado no mesmo concello o 15 de maio de 1945, foi un enlace da guerrilla antifranquista galega.
Rebollar
O topónimo castelán Rebollar pode facer referencia a:
Manuel del Río Botana
Traxectoria
Domicialido en Sar. Cando estalou o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 era menor de idade e foi detido o 30 de xullo. Foi procesado xunto aos de Ordes e condenado a 12 anos e 1 día de cárcere. Pasou polas cadeas de Ordes, Santiago de Compostela, A Coruña, Vitoria e Alcalá de Henares. A condena foi conmutada á metade do tempo de reclusión e saíu en liberdade provisinal o 20 de xullo de 1941. Foi reclamado para cumprir o servizo militar obrigatorio e estivo destinado nun dos batallóns disciplinarios de soldados traballadores de Bilbao. De regreso a Ordes contactou co grupo de Manuel Ponte Pedreira. Morreu aos 26 anos a mans da Garda Civil o 15 de maio de 1945 no lugar de Queis, parroquia de Santa Cruz de Montaos (Ordes).
Antonio Barragán
Antonio Barragán Fernández, nado en Pontedeume o 12 de xuño de 1987, é un futbolista galego. Xoga de defensa e o seu equipo actual é o Real Betis Balompié da Liga Santander.
Manuel del Río Botana
Traxectoria
Na súa homenaxe, Manuel Ponte Pedreira creou en 1946 o destacamento que leva o seu nome, dentro da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia.
Antonio Barragán
Traxectoria
Nado en Pontedeume, pertenceu á canteira do Sevilla FC antes de ser contratado polo Liverpool de Rafa Benítez, mais ante a ausencia de oportunidades, volveu a Galicia para recalar no Deportivo da Coruña.
Na tempada 2009–10, chegou ao Real Valladolid coa carta de liberdade, firmando por tres tempadas.
Selección nacional
Era habitual nas categorías inferiores da selección española, dándose a coñecer no Europeo sub-19 de 2006.
Marius Petipa
Marius Ivanovich Petipa (Ма́риус Ива́нович Петипа́), nado Victor Marius Alphonse Petipa o 11 de marzo de 1818 en Marsella (Francia) e finado en Gurzuf (Imperio Ruso) o, foi un bailarín, pedagogo e coreógrafo francés e ruso. Petipa adicou case sesenta anos da súa vida ao ballet e é considerado o mestre de ballet e coreógrafo máis influente da historia do ballet, sendo denominado como o "pai do ballet clásico".
Traxectoria
Marius Petipa naceu en Marsella (Francia) o 11 de marzo de 1818, fillo da actriz tráxica e profesora de teatro Victorine Grasseau e de Jean-Antoine Petipa, un dos mestres de ballet de maior renome de Europa. Recibiu as súas primeiras leccións de ballet da man de seu pai aos sete anos, debutando con tan só doce anos no Théâtre de la Monnaie de Bruxelas nunha produción de La Dansomanie. En 1847 marchou a Rusia, onde en 1869 foi nomeado director do Ballet Imperial Ruso, país onde desenvolveu a maior parte da súa carreira e onde produciu a maior parte da súa creación.
Sabre Wulf
Sabre Wulf é un videoxogo desenvolvido para ZX Spectrum por Ultimate Play The Game en 1984, foi o primeiro da serie Sabreman, programado por Tim Stamper e Chris Stamper, fixéronse versións para Commodore 64, BBC Micro, Amstrad CPC, no ano 2004 fíxose unha versión actualizada para Game Boy Advance.
Sabre Wulf foi o videoxogo que converteu a Ultimate nunha compañía coñecida. Sabreman atopa unha antiga lenda escrita nunha lousa e resólvese a atopar o amuleto do que fala a lenda, para iso terá que dirixirse á selva, coa axuda do seu machado terá que ter coidado cos animais que habitan a selva. As orquídeas tanto nos poden axudar como pornos en perigo. Unha vez recollidas as catro partes do talismán deberemos ir ata a cova do feiticeiro e desvelar o seu segredo. O videoxogo ten 256 pantallas.
Aeroxerador
miniatura|Aeroxerador Enercon E-30 Un aeroxerador, muíño eólico ou muíño de vento é un dispositivo cun xerador destinado a converter enerxía eólica en enerxía eléctrica. Este tipo de xerador tense popularizado rapidamente debido ao feito de que ao ser a enerxía eólica un tipo de enerxía renovábel, apenas produce custos de produción como tampouco non produce contaminación nin contribúe ao efecto invernadoiro. No entanto, a cantidade de enerxía producida por este medio é aínda unha mínima parte (arredor do 1% do consumo mundial) da que se consome nos países desenvolvidos. Galiza é unha das zonas máis avanzadas en produción de enerxía eólica, cun 12%, lonxe do 18% de Dinamarca, aínda que proporcionalmente máis, ben por riba da media da UE.
Os aeroxeradores tamén se coñecen popularmente co nome de virandelos.
Funcionamento
miniatura|Vídeo dun aeroxerador en funcionamento. Un aeroxerador dividese en tres partes:
A caixa de engrenaxes é necesaria porque as aspas xiran a unha velocidade moi baixa e é necesario axustala ao réxime do xerador, tradicionalmente unha máquina asíncrona.
Segundo a súa tipoloxía existen tres tipos de sistemas.
Características
Os xeradores teñen aumentado moito o seu tamaño, pois a superficie varrida polas aspas é proporcional á potencia subministrada, que tamén aumenta coa velocidades das mesmas, facendo que en total a potencia aumente co cubo do radio das aspas. No 2019 existen xeradores de máis de 120 m de diámetro da superficie varrida polas aspas.
Sigeberht I de Essex
Sigeberht o Pequeno foi rei de Essex de 623 a 653.
Traxectoria
Houbo un Sigeberht que era o fillo de Sæward, que morreu loitando contra Wessex en 623(?), e pai dun rei posterior, Sighere, pero Yorke considera que é máis probábel que se trate do seu sucesor, Sigeberht o Bo. Sigeberht o pequeno foi considerado un pagán e probabelmente foi aliado de Penda de Mercia en 635.
Despois da súa morte, foi sucedido polo seu parente, Sigeberht o Bo.
Defenestracións de Praga
Coñécense como defenestracións de Praga tres incidentes acontecidos na historia de Bohemia e un máis na historia de Checoslovaquia.
Historia
O primeiro sucedeu en 1419 e o segundo en 1618, (este segundo é xeralmente coñecido como a Defenestración de Praga). Ambos os dous contribuíron a desencadear conflitos bélicos prolongados que afectaron á propia Bohemia e a países da súa contorna. (Unha defenestración é o acto de tirar a alguén pola fiestra)
Totò
Antonio Focas Flavio Angelo Ducas Comneno di Bisanzio De Curtis Gagliardi, ou máis sinxelamente Antonio De Curtis, nado en Nápoles o 15 de febreiro de 1898 e finado en Roma o 15 de abril de 1967 foi un actor, letrista, poeta e cómico italiano, coñecido como Totò.
Traxectoria
Totò naceu dunha relación clandestina entre a súa nai Anna Clemente e Giuseppe De Curtis, que non o recoñeceu oficialmente ata 1937. A pesar dos desexos paternos para que se fixese sacerdote, Antonio, estimulado polos seus primeiros éxitos sobre os escenarios infantís nos que participou, viuse atraído polo mundo do espectáculo, comezando a frecuentar os pequenos teatros periféricos a Nápoles e participando en pequenos monólogos (macchiette), utilizando o pseudónimo de Clerment. Neses teatros coñeceu actores coma Eduardo e Peppino De Filippo.
Logo do servizo militar, realizado en Alessandria, durante a primeira guerra mundial, continuou a súa carreira de macchiettista, logrando o seu primeiro éxito na Sala Napoli da súa cidade cunha parodia da canción “Vipera”, convertida en “Vicolo”.
Totò trasladouse a Roma coa súa nai, obtendo papeis en pequenas compañías teatrais. Tras coñecer o propietario teatral Giuseppe Jovinelli, entrou no mundo dos ballets musicais cómicos, nos que logrou un grande éxito. Así chegou á Sala Umberto I, frecuentada pola alta sociedade romana.
Comezou a ser coñecido a nivel estatal a partir de 1927, saíndo de xira polas principais cidades italianas. Coñeceu a actriz Liliana Castagnola, coa que tivo unha breve mais intensa relación amorosa. Trala decisión de Totò de acabar coa relación, Liliana decidiu acabar coa súa vida inxerindo unha sobredose de medicamentos. Totò quedou tan impresionado co feito que decidiu enterrala na capela dos De Curtis en Nápoles e chamou á súa propia filla Liliana.
En 1930, coa chegada do sonoro, entrou no mundo do cinema. Foi Stefano Pittaluga, produtor do 95% dos filmes italianos da época quen decidiu darlle unha oportunidade. O filme finalmente non foi estreado, mais si se conserva a proba de cámara. O verdadeiro debut cinematográfico foi en 1937 en Fermo con le mani! dirixido por Gero Zambuto, intento de ofrecer temas tocados por Charlot. Nunha escena non censurada polas autoridades da época parodia ao propio Benito Mussolini. Antes da guerra rodou outros cinco filmes, con elementos surreais.
O período dourado do cómico foi entre 1947 e 1952, con parodias de grande éxito e referencias explícitas á actualidade da época: a posguerra, o mercado negro ou os novos ricos foron vítimas de Totò, tanto nos escenarios coma no cinema.
Porén, no persoal a situación non era boa. A súa esposa, coa que convivía a pesar de estar separados legalmente, coñeceu un avogado e casou con el. Cando en 1951 a súa filla casou tamén quedou só. En 1954 faleceu sendo bebé o fillo que tivo con Franca Faldini. Este feito sumiu o actor nunha depresión da que tardou en saír.
Totò experimentou en 1952 co sistema Ferraniacolor no seu filme Totò a colores e co cinema en 3-D en Il più comico spettacolo del mondo. En 1956 protagonizou a súa última revista, durante a que contraeu unha broncopulmonía da que nunca chegou a recuperarse. Perdeu ademais gran parte da vista. Porén, os seus últimos anos de vida foron de gran traballo a pesar da enfermidade.
Ud
miniatura|Ud, século, a colección do Museo de Música de Barcelona O ud (/uːd/; árabe: عود ʿūd, plural: أعواد aʿwād;) é un instrumento musical cordófono con forma de pera usado por árabes, gregos, turcos, persas, xudeus, bizantinos, azarís e armenios. Comparte orixe co laúde e canda este está considerado predecesor da guitarra.
Etimoloxía
A orixe do nome ud non está claro, en árabe: العود (al-ʿūd) significa, literalmente, "unha pequena peza de madeira fina", semellante á forma da palla; pode referirse ao plectro de madeira usado tradicionalmente para tocar o ud, ou ás finas tiras de madeira que se empregan no reverso, ou á tapa harmónica de madeira que o distingue doutros instrumentos similares que utilizaban a pel.
Eckhard Neubauer suxeriu que ud en árabe procede do persa rōd ou rūd, e que significa corda, cordófono ou laúde. E outro investigador, o musicólogo Richard J. Dumbrill, afirmou querud viña do sánscrito rudrī (instrumento de cordas) e que pasou ao árabe por medio dunha lingua semítica.
Historia
A iconografía máis antiga que se conserva do ud é de hai 5.000 anos, nun selo cilíndrico do período de Uruk no norte de Siria que se conversa no Museo Británico. esquerda|miniatura|Músicos sirios de [[Alepo con unud, ca. 1915.]]
Tipos
esquerda|miniatura|Intérprete somalí de ud, Nuruddin Ali Amaan. Na época contemporánea existen dous tipos de ud, o árabe e o turco, que non se debe confundir con outro instrumento semellante desenvolvido tamén por pobos turcófonos, o qomuz. Os uds turcos tamén se poden atopar en Grecia, e ocasionalmente noutras partes do Mediterráneo, mentres que o uds árabes atópanse en todo o norte de África e en Asia occidental. Os árabes son normalmente meirantes cós turcos producindo un son máis completo e máis profundo, mentres o turco é máis tenso e estridente, xa que o turco ten unha afinación máis aguda có árabe. Os uds turcos tenden a ter unha construción máis lixeira cunha tapa harmónica inacabada. Os árabes teñen unha lonxitude de entre 61 e 62 centímetros, en comparación cos 58.5 dos turcos.
Sandokan (serie de televisión)
Sandokan é unha serie de televisión italiana dirixida por Sergio Sollima que foi estreada en 1976. Componse de seis episodios que están baseados nas novelas de Emilio Salgari.
Cando, Outes
San Tirso de Cando é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Outes. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 670 habitantes (332 homes e 338 mulleres) distribuídos en 16 entidades de poboación.
Xentilicio
O seu xentilicio é candolo.
Territorio
É unha das parroquias máis grandes do concello de Outes. Está separada do concello de Noia polo río Tambre. Existen varias pontes que atravesan o río, como a Ponte Colgante, na central hidroeléctrica; a Pontenafonso e a Ponte de Ceilán. As entidades de poboación existentes na parroquia son:
Acontecementos históricos
O 18 de xaneiro de 1994 tivo lugar o evento de Cando, unha grande explosión que a día de hoxe aínda non ten unha explicación científica clara.
Recuerda
Recuerda é un concello español da provincia de Soria (Castela e León). A súa poboación é de 104 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 67,31 km².
Aleksei Leonov
Aleksei Arkhipovich Leonov (Алексей Архипович Леонов), nado en Kemerovo (daquela pertencente á Unión Soviética) o 30 de maio de 1934, é un cosmonauta ruso que realizou a primeira camiñada espacial o 18 de marzo de 1965. Leonov foi un dos vinte pilotos da Forza Aérea Soviética seleccionado para formar parte do primeiro grupo de cosmonautas en 1960. Como todos os cosmonautas soviéticos, Leonov foi membro do Partido Comunista da Unión Soviética.
A súa camiñada espacial era para orixinalmente a misión Vostok 11, pero esta foi cancelada, e o acontecemento histórico ocorreu na Voskhod 2. Estivo fóra da nave durante 12 minutos e nove segundos o 18 de marzo de 1965, unido coa nave por unha correa de 5,35 metros. Ao final da camiñada espacial, o traxe espacial de Leonov inflouse no baleiro do espazo ata o punto en que non podía volver entrar na esclusa de aire. Tivo que abrir unha válvula para permitir que a presión do traxe descendese e ser capaz de volver dentro da cápsula. Leonov pasara un ano e medio en adestramento intensivo de ingravidez para a misión.
En 1968, Leonov foi seleccionado para ser comandante dun voo circunlunar da Soiuz. Con todo, como todos os voos de proba non tripulado deste proxecto fracasaron, e a misión Apollo 8 xa deu ese paso na carreira espacial dos Estados Unidos, o voo foi cancelado. Tamén foi seleccionado para ser o primeiro soviético na Lúa, a bordo da nave espacial LOK/N1. Este proxecto tamén foi cancelado. (Por certo, o deseño require unha camiñada espacial de risco entre os vehículos lunares, algo que contribuíu á súa selección). Leonov puido ser comandante da malograda misión Soiuz 11 en 1971 á Saliut 1, a primeira estación espacial tripulada, pero a súa tripulación foi substituída pola de reposto despois de que o cosmonauta Valeri Kubásov fose sospeitoso de contraer a tuberculose.
Leonov puido mandar a seguinte misión á Saliut 1, pero esta foi cancelada logo da morte dos membros da tripulación da Soiuz 11 e a estación espacial perdeuse. Os seguintes dous Saliuts (en realidade a estación militar Almaz) perdéronse no lanzamento. A partir da Saliut 4, Leonov fora cambiado a un proxecto máis prestixiosos.
De 1976 a 1982, Leonov foi o comandante do equipo de cosmonautas ("Xefe de Cosmonautas"), e director achego do Centro de Adestramento de Cosmonautas Iuri Gagarin, onde supervisou a formación da tripulacións. Tamén editou o xornal de cosmonautas Neptuno. Retirouse en 1991.
Leonov é un artista consumado que publicou libros que inclúen álbums das súas obras artísticas e as obras que fixo en colaboración co seu amigo Andréi Sokolov. Leonov levou lapiseiros de cores e papel ao espazo, onde esbozou a Terra e debuxou retratos dos astronautas do Apollo que viaxaron con el durante o proxecto Apollo-Soiuz. Arthur C. Clarke escribiu nas súas notas de 2010: Odisea 2 que, logo dun exame en 1968 de 2001: Unha odisea do espazo, Leonov sinaloulle que a aliñación da Lúa, a Terra e o Sol móstrase na apertura é esencialmente o mesmo que na pintura de 1967 de Leonov Preto da Lúa, aínda que o encadramento diagonal da pintura non se repetiu na película. Clarke tivo un bosquexo autografado desta pintura, que fixo Leonov logo da proxección, colgada na parede da súa oficina.
En 2001, foi un dos vicepresidentes da sede en Moscova do Alfa Bank e asesor do vicepresidente primeiro no Consello.
En 2004, Leonov e o exastronauta estadounidense David Scott comezaron a traballar nunha historia dobre da carreira espacial entre os Estados Unidos e a Unión Soviética. Baixo o título As dúas caras da Lúa: A nosa Historia da Carreira Espacial na Guerra Fría, que se publicou en 2006. Neil Armstrong e Tom Hanks escribiron a introdución ao libro.
Leonov foi tamén un colaborador do libro de 2007 en Ese mar silencioso de Colin Burgess e Francis French, que describe a súa vida e a súa carreira na exploración espacial.
João Lourenço
Traxectoria
Participou na guerra de independencia contra as forzas coloniais portuguesas, que rematou en 1975. Logo estudou historia na Unión Soviética entre 1978 e 1982 na Academia Lenin. Ocupou varios cargos no Movemento Popular para a Liberación de Angola (MPLA, un partido inicialmente inspirado polo marxismo-leninismo). A súa carreira militar levouno a servir como comisionado provincial e logo como líder político nacional das FAPLA (Forzas Armadas Populares de Liberación de Angola).
Foi secretario xeral do MPLA de 1998 a 2003. Cando o presidente José Eduardo dos Santos dixo ó final da guerra civil de Angola en 2002 que pensaba deixar o poder, Lourenço xa se perfilaba para sucedelo. Mais dos Santos era un estratego, e a súa declaración só se realizou para identificar ós ambiciosos. João Lourenço foi despedido da secretaría xeral do partido gobernante. Lourenço non era a elección principal do xefe de Estado para sucederlo. Dos Santos primeiro favoreceu ó seu fillo, José Filomeno de Sousa dos Santos, pero os cadros históricos do MPLA eran hostís a esta opción dinástica. Dos Santos tratou entón de impor a un home que lle debía todo, Manuel Vicente, o expresidente da petroleira Sonangol, que non pasara polo exército nin polo partido, e atopábase descualificado por casos de corrupción. Entre 2003 e 2014, João Lourenço converteuse en primeiro vicepresidente da Asemblea Nacional. En abril de 2014, tomou unha posición importante no goberno ó ser nomeado Ministro de Defensa. En agosto de 2016, tamén se converteu en vicepresidente do MPLA.