cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Idealismo absoluto
Para Hegel, a interacción de opostas xeracións xera en dialectical moda todos os conceptos utilizamos para entender o mundo. Ademais, este desenvolvemento ocorre non só na mente individual, senón tamén por historia. No Phenomenology of Spirit, por exemplo, Hegel presenta unha historia de consciencia humana como viaxe por etapas de explicacións do mundo. Cada explicación trae sucesivas oposicións e problemas creados dentro del, liderando a tensións que só poderían ser superado por adoptar unha vista que podería acomodar estas oposicións nunha unidade máis alta. Na base de espírito xace un desenvolvemento racional. Isto significa que o absoluto é exactamente o que desenvolve todo o racional. A aseveración que "Toda realidade é espírito" significa que todo de realidade racional se pide mentres se fai, así que crea as oposicións que atopamos nel. A natureza non é diferente desde o espírito ou desde el, é pedido polas determinacións dadas a nós por espírito.
Clemente XI, papa
No que di respecto á doutrina, deixou bulas a Vineam Domini (1705) e Unigenitus (1713) contra o xansenismo. Fixo da festa da concepción da Virxe María unha festa de obriga e canonizou, entre outros, a Pío V.
Corán
miniatura|Exemplares do Corán.
O Corán ou Alcorán (en árabe: القرآن al-qur'ān, literalmente "a recitación"; tamén Al Qur'ān Al Karīm ou "O Nobre Corán") é o libro sagrado do islam.
O recitado orixinal
miniatura|[[Mahoma recibindo a Revelación do arcanxo Gabriel. Miniatura do libro Jami al-Tawarij, elaborado en Tabriz a principios do século XIV.]] Segundo a tradición, Mahoma non sabía ler nin escribir e limitouse a recitarlles aos seus compañeiros o que lle era revelado para que estes o escribisen e memorizasen. Esta tradición de memorización existe aínda entre os musulmáns. Os crentes sosteñen que o texto literal do Corán tal e como se transmite hoxe correspóndese exactamente co que lle foi revelado a Mahoma, ou sexa, son as mesmas palabras que Deus lle comunicou a Mahoma a través de Jibreel (Gabriel).
O recitado comezou unha noite do ano 610, cando Mahoma, que na altura contaba 40 anos, durmía no mes de Ramadán. Escoitou unha voz que o chamaba exhortándoo "Recita! Recita! Recita!" O anxo recitoulle tres versos e, ao espertar, tíñaos, dicía Mahoma, inscritos no corazón. A partir de entón, sóubose profeta e mensaxeiro de Deus, o derradeiro dunha liña sete que comezara con Abraham e tivera en Xesús Cristo ao sexto. A súa misión era transmitir a derradeira e máis importante das mensaxes de Deus, a Recitación en árabe, ou Alcorán (tamén transcrito como Qur'an). As xentes de Deus (xudeus e cristiáns) desviáranse do camiño e o propósito do Corán era reconducilas.
Ese recitado volvería a Mahoma en moitas ocasións. El repetía o que escoitaba e os seus seguidores memorizábano. Nalgúns casos tamén se transcribía o texto no soporte que estivese dispoñíbel. O Corán, por tanto, foi un texto fundamentalmente oral durante a vida de Mahoma. Pero era tamén un texto fluído: conforme se lle engadían versículos e se reorganizaba o texto, os seguidores debían volver a memorizar o texto á luz das adicións e mudanzas. Mahoma repudiou certos versículos que se lle revelaran acusándoos de seren versículos "satánicos", ditados non por Gabriel senón por Satán, e foron expurgados.miniatura|Corán abásida, século XCorán interprétase habitualmente como "recitación", o que indica que non pode existir como un simple texto. Para poder orar (unha das obrigas dos musulmáns) hai que aprender polo menos algunhas suras do Corán. Normalmente comézase pola primeira sura, al-Fatiha, coñecida como "os sete versículos moi repetidos" e progresando logo aos máis curtos cara o final. Quen coñece o Corán enteiro recibe o nome de Qari' (قَارٍئ) ou Hafiz, que queren dicir "recitador" ou "memorizador", respectivamente. Mahoma foi o primeiro Hafiz.
Os compañeiros de Mahoma comezaron a recoller as suras por escrito antes de que este morrese (en 632), e hai constancia disto na tradición, como na historia da conversión de Umar ibn al-Khattab (estando Mahoma aínda na Meca), cando se menciona que a súa irmá estaba a ler o texto da sura Ta-Ha e dise que en Medina uns 65 "compañeiros" (sahaba) actuaron como escribas nalgún momento e que Mahoma recorría con frecuencia a eles cando lle viña unha revelación.
A compilación
Segundo unha tradición posterior, a primeira compilación do Corán nun volume único realizouna Zayd ibn Thabit en tempos do primeiro califa, Abu Bakr. Zayd ibn Thabit "recolleu o Corán de varios pergamiños e anacos de óso e dos peitos (ou sexa, as recordacións) dos homes". Esta copia gardaríase na casa de Hafsa bint Umar pero non está claro se era unha versión completa nin se tiña carácter oficial. miniatura|Manuscrito en [[pergamiño correspondende aos de Saná (século VII)]] Durante o califato de Uthman ibn Affan tivo lugar unha disputa sobre o uso de varios dialectos (ahruf) no recitado do Corán. Tamén causaron preocupación as diverxencias que se producían nos recitados da revelación, especialmente entre os novos musulmáns. Como resposta, arredor de 650 Uthman decidiu codificar e estandarizar o texto. Segundo algunhas tradicións islámicas, Uthman encargoulle a un comité no que participaron Zayd e varios membros destacados de Quraysh a redacción do texto padrón, baseado nunha compilación que estaba en poder de Hafsa.
Ao rematar, Uthman enviou copias a varios recantos do Imperio islámico e ordenou a destrución de todas as copias non coincidentes. Varios manuscritos, entre eles o manuscrito de Samarkanda, pretenden ser unha desas copias orixinais, o cal é discutido. De entre os manuscritos descubertos recentemente en Saná, parece que tres polo menos datan de antes do ano 50 da héxira. Os restos de inscricións dátanse de algo máis tarde: arredor do ano 50.
Ademais das primeiras versións coñecidas de Abdallah Ibn Masud e Ubay Ibn Ka'b, tense noticia dunha versión xiíta supostamente compilada por Alí, o xenro de Mahoma, á que renunciou en favor da colección de Uthman. Os eruditos musulmáns aceptan que as diferenzas entre as versións consistían maiormente en variantes ortográficas e léxicas e un cómputo distinto dos versos. Todos os tres mencionados (Ibn Masud, Ubay Ibn Ka'b e Alí) tiñan un posición de autoridade que lles permitiría oporse a calquera variación que existise entre a súa colección e a de Uthman e, porén, todos os tres apoiaron a compilación de Uthman e continuaron a servir a este califa.
As recitacións
Dado que a versión de Uthman non contiña marcas diacríticas e podía, en consecuencia, ser lida de varias maneiras por quen a memorizasen, arredor do ano 700 iniciouse o desenvolvemento dunha versión para a oralidade. O exemplar máis antigo que se garda é do século IX. Hoxe en día o Corán publícase con todas as vogais.
Existen actualmente dez recitados canónicos e catro non canónicos. Un recitado canónico debe cumprir tres condicións: miniatura|Icona caligráfica da verba Corán Ibn Mujahid recolleu sete destes recitados e Ibn Al-Jazri engadiu tres. Son:
Estes recitados difiren na vocalización (tashkil تشكيل) dunhas poucas palabras, o que lle dá un significado complementar á palabra en cuestión de acordo coas regras da gramática do árabe. Por exemplo, a vocalización dun verbo pódeo facer mudar entre as súas voces activa e pasiva. Pode modificar tamén a formación léxica, implicando intensidade, por exemplo. As vogais pódense facer longas ou curtas e as paradas glotais (hamzas) pódense engadir ou eliminar, de acordo coas regras de cada recitado concreto. Por exemplo, o nome do arcanxo Gabriel pronúnciase diferente nos diferentes recitados: Jibrīl, Jabrīl, Jibra'īl, e Jibra'il. O nome "Qur'ān" pronúnciase sen a parada glotal ("Qurān") nun dos recitados e o nome do profeta Abraham pronúnciase Ibrāhām noutro.
As narracións máis usadas son as de Hafs (حفص عن عاصم), Warsh (ورش عن نافع), Qaloon (قالون عن نافع) e Al-Duri (الدوري عن أبي عمرو). Os musulmáns cren ferventemente que todos os recitados canónicos foron recitados polo Profeta mesmo, citando a cadea da narración isnad propia, e acéptanas como válidas para o culto e como referencia para as regras da xaria. Os recitados non canónicos chámanse "explicativos" polo seu papel de dar unha perspectiva diferente dun ayah concreto. Varias ducias de persoas hoxe en día reciben o titulo de "Memorizador dos Dez Recitados", considerado como a honra suprema nos estudos coránicos.
A lingua do Corán
A tradición islámica considera que o Corán lle foi revelado a Mahoma en árabe. A base desta idea está no propio texto coránico, pois no versículo 103 da sura 16 afírmase que lle foi dado ao profeta nun árabe "claro", "elocuente" ou "puro" (en árabe: لِسَانٌ عَرَبِیٌّ مُّبِیۡنٌ).
Tradicionalmente afirmábase que a variedade orixinaria era o dialecto dos Quarish, a tribo de Mahoma. Porén, os estudos filolóxicos actuais desbotan esta posibilidade ofrecendo dúas teorías: a maioritaria, considera que a lingua é a koiné árabe empregada na poesía preislámica ('arabbiya) con trazos dialectais do Hejaz (a rexión da Meca e Medina), mentres que a outra acha que primeiramente era recitado en dialecto mequí e que logo foi escrito no árabe poético preislámico.
A Crítica Textual e o Corán
Esta crítica procura tamén atopar probas da evolución do texto e das disputas sobre a transcrición no islam primeiro. O recente descubrimento dos "Cemiterios do Corán" no Iemen parece que poderá achegar nova luz sobre a materia.
Interpretación do Corán
De acordo cos testemuños máis antigos, escritos todos eles por crentes, o Corán foi revelado aos poucos durante o período extenso. Cada sura, e ás veces mesmo cada versículo individual, ten as súas propias circunstancias específicas. Nalgúns casos, estas menciónanse nos coñecidos tafsirs (por exemplo, a sura Iqra, ou moitas partes, incluídos os ayat 190-194, da sura al-Baqarah); noutros casos (por exemplo, a sura al-Asr), o máis que se pode dicir é en que cidade vivía o Profeta na altura (dividindo entre as suras de Makkan e as de Medina). Nalgúns casos, tal e como na sura al-Kawthar, hai diverxencias sobre as circunstancias e tradicións diferentes fornecen unha relación diferente. Porén, cando son coñecidas, as circunstancias considéranse unha axuda importante para comprender o significado pretendido de cada versículo. O telón de foro máis xeral do Corán, especialmente o histórico, tamén ten valor para a súa interpretación. Por exemplo, non sería posíbel entender ben a sura al-Fil sen coñecer o que os primeiros historiadores árabes contan do Ano do Elefante. miniatura|Nena da etnia salar con táboas con versos coránicos. Fotografía tirada en [[1933 na provincia chinesa de Qinghai.]] A axuda externa de maior utilidade á hora de interpretar os significados do Corán son os Hadith, a colección de tradicións islámicas da que derivan os detalles da historia islámica primitiva. Unha completa ciencia da isnad apareceu nos primeiros séculos do islam que pretendía clasificar supostos ditos de acordo coa súa fiabilidade. A interpretación do Corán derivou logo na súa propia ciencia, a ilm at-tafsir. De entre os comentadores máis famosos destacan at-Tabari, az-Zamakhshari, at-Tirmidhi e Ibn Kathir. En canto que estes comentarios mencionan todas as interpretacións comunmente aceptadas, os comentarios fundamentalistas modernos, como o de Sayyed Qutb tenden a cinxirse a só unha das interpretacións posíbeis.
A crenza na orixe divina, directa e ininterrompida é fundamental para o islam. Isto supón crer que o Corán non contén erros nin inconsistencias. Así, a sura al-Baqarah di no seu versículo segundo: "Este é o libro no que non non caben dúbidas, un guía para os crentes". Porén, é ben sabido que certos versículos cronoloxicamente posteriores substitúen a outros anteriores. Por exemplo, a prohibición do viño logrouse gradualmente e non inmediatamente, e mentres que para algúns estudosos certos versículos que desaconsellan certas prácticas (como a poligamia) sen prohibilas de todo débense interpretar como parte dun proceso semellante, para outros isto contradí a sura 5,3 ("Neste día perfeccionei a vosa relixión para vós, completei o Meu favor sobre vós e escollín para vós o islam como relixión").
Con referencia á mensaxe básica do Corán hai tres ideas que se reiteran no libre: esta vida é unha proba; o alén é certo; as nosas accións nesta vida teñen consecuencias na vindeira.
O Corán "creado" e o "non-creado"
miniatura|Estudante do Corán en [[Nixeria]] As variedades máis estendidas de teoloxía musulmá consideran que o Corán é eterno e "non-creado", reflectindo certos aspectos da filosofía grega, en concreto as teorías de Platón segundo as que as realidades e verdades últimas son eternas e inmutábeis. Dado que os musulmáns cren que as figuras bíblicas como Moisés e Xesús Cristo predicaron o islam, a doutrina dunha revelación inmutábel e non creada implica que as contradicións entre as súas afirmacións en relación co Corán e a Biblia han de ser o resultado da corrupción humana das revelacións divinas anteriores.
Porén, algúns, entre eles as seitas Mu'tazili e Ismailí, contradicen esta doutrina do Corán non creado. Varios movementos liberais dentro do islam cuestionan, implicitamente ou explicitamente, a doutrina do Corán non creado ao discutir a aplicabilidade e validez da lei islámica, xa que as súas xustificacións baséanse con frecuencia na crenza de que esas leis foron creadas por Deus para afrontar necesidades e circunstancias específicas da comunidade de Mahoma.
De entre as moitas razóns ofrecidas por esas voces disidentes para a súa crítica da doutrina dun Corán eterno están as implicacións que tería para a doutrina da tawhid, ou unidade de Deus. Se o Corán é a fala eterna e non-creada de Alá, fala que existiu sempre xunto con El, estase a presentar un concepto plural da natureza de Deus.
Estilo
Aínda que non sempre, o Corán presenta unha rima asonante entre versículos sucesivos, como na sura al-Fajr:
Estas vogais de fin de versículo non se pronuncian cando os versículos se enuncian por separado, fenómeno pausal normal en árabe. Nestes casos, î e û riman normalmente e hai certo grao de variación nas consoantes finais de sílaba. Algunhas suras inclúen tamén un refrán repetido cada poucos verses, como ar-Rahman ("Entón cal dos favores do teu Señor denegarás?") e al-Mursalat ("Malditos nese día os que repudien"). miniatura|Corán en lingua árabe. A lonxitude dos versículos (ayat) varía notabelmente entre sura e sura. En xeral, as suras primeiras (da Meca) teñen versículos máis curtos que as posteriores (de Medina), e os versos legais son especialmente longos.
Todos os capítulos, excepto un, van precedidos por "Bismillah ir-Rahman ir-Rahim" ("No Nome de Deus, o Misericordioso, o Compasivo". Sobre as letras iniciais dos capítulos (un conxunto reducido) discútese se teñen sentido, se introducen a revelación coránica ou se son os monogramas ou iniciais dos escribas.
Un trazo notábel do Corán é a súa repetición parcial frecuente, que vai desde os epítetos curtos (p.ex. "Señor dos ceos e da terra") a oracións completas. Estas repeticións serven ás veces para salientar unha idea importante e ás veces ilustran ideas diferentes. Están entre os fragmentos máis difíciles de memorizar porque, mentres que a maioría dos versículos só teñen unha continuación posíbel, estes poden ter varias.
Tradicionalmente, os gramáticos árabes consideran que o Corán é un xénero único en si mesmo, que non é nin poesía (definida como texto cunha métrica e unha prosa nin prosa (definida como fala normal ou fala rimada pero non métrica, saj').
Partes e subdivisións
miniatura|Sura 5, versos 12-13 dun Corán do século XIII O Corán organízase en capítulos separados, ou sura. A súa orde non reflicte a orde cronolóxica na que foron ditadas, nin a estrutura de cada sura reflicte a natureza da revelación coránica orixinal. Os versículos éranlle revelados a Mahoma de maneira inesperada. Habitualmente, unha revelación púñao en transo e el e outros memorizaban os versículos; baixo a guía de Gabriel, Mahoma organizaba os versículos nas sura existentes.
Ademais da repartición en suras e independentemente dela, o Corán divídese en partes de extensión aproximadamente similar para maior comodidade de lectura, recitado e memorización. Úsanse as sete "estacións" (manazil) e as trinta "partes" (ajza ', singular juz '), para ler o Corán enteiro nunha semana ou nun mes, un manzil ou unha juz ' cada día, respectivamente. As juz' divídense tamén ás veces en dous "grupos" (ahzab, singular hizb), e cada hizb divídese por súa vez en catro cuartos. Outra estruturación diferente é a das ruku'at, unidades semánticas semellantes aos parágrafos e que conteñen aproximadamente unhas dez ayat cada unha.
O Corán e a cultura islámica
Antes de tocar unha copia do Corán, os musulmáns realiza unha wudu ou ablución (limpeza ritual con auga). Isto baséase na tradición e na interpretación literal da sura 56:77-79: "Con seguranza que é un Corán honrado, nun libro que está protexido: ninguén o deberá tocar excepto os purificados".miniatura|Crentes lendo o Corán en [[Tabriz]]O recitado (tilawa, تلاوة) do Corán é unha arte no mundo musulmán e dá lugar a variacións de pronuncia.
As tradicións relacionadas coa tradución e a publicación do Corán mandan que cando se publica o libro non debe ser titulado simplemente "O Corán". O título debe incluír sempre un adxectivo descritivo (para evitar confusións posíbeis con outros "recitados" no sentido árabe), que é polo que todas as edicións do Corán se titulan O Glorioso Corán, o Nobre Corán ou parecido.
Reino de Northumbria
Northumbria (en saxón antigo: Norþanhymbra; en nórdico antigo: Norðimbraland, nome que reflicte a súa localización ao norte do río Humber) foi un dos reinos menores dos anglos, mencionado no século XII por Henrique de Huntingdon como parte da Heptarquía anglosaxoa-xuta, os dominios establecidos polos pobos xermánicos que comezaron a invadir Gran Bretaña a finais do século V, cando xa había case 70 anos que fora abandonada polas lexións romanas.
Corán
O Corán e a cultura islámica
O maior editor de exemplares do Corán, uns 10 millóns por ano, é o Complexo de Impresión do Glorioso Corán do rei Fahd en Medina.
Reino de Northumbria
Fundada por anglos baixo o mando de Æthelfrith (Ethelfrith) no que hoxe é o nordés inglés no ano 593 a partir da unión doutros dous reinos menores, Bernicia e Deira, floreceu no século VII, chegando a estenderse polas Terras Altas escocesas e Gales, desde o Humber até o Forth. Tivo a súa capital en Whitby, sede do coñecido sínodo homónimo que decidiu en favor do rito cristián romano fronte ao irlandés para ser implantado en terras británicas.
Corán
O Corán e a cultura islámica
Doutra banda, o texto coránico foi fundamental na elaboración do estándar do árabe clásico pois foi unha das fontes empregadas polo lingüista persa Sibawayh para facer no século VIII a primeira gramática árabe, Al-Kitāb.
Reino de Northumbria
O territorio northumbrio foi ocupado polos daneses no século IX e integrouse ao reino de Inglaterra en 829, da man das conquistas de Ecgberht de Wessex.
Corán
Tradución do Corán
miniatura|Edición bilingüe [[Lingua bosníaca|bosníaca-árabe do Corán ]]Para os musulmáns, o Corán é a revelación de Deus, polo que sempre o recitan no orixinal árabe
Reino de Northumbria
O condado que se formou despois, estaba limitado ao sur polo río Tees e ao norte polo río Tweed (o que hoxe en día é similar á rexión moderna do Nordés de Inglaterra) e foi recoñecido como parte de Inglaterra polo Tratado de York de 1237 entre Inglaterra e Escocia. Berwick-upon-Tweed, que se sitúa ao norte do Tweed, foi definido como súbdito das leis de Inglaterra pola Acta de Gales e Berwick de 1746. O territorio que unha vez foi parte de Northumbria durante o seu apoxeo é administrado hoxe en día por rexións diferentes como Nordés de Inglaterra (Bernicia), Yorkshire e Humber (Deira), Noroeste de Inglaterra (Cumbria), os Scottish Borders, West Lothian, Edimburgo, Midlothian e East Lothian.
Corán
Tradución do Corán
durante as oracións rituais (salah). O texto traducido a outros idiomas non o consideran posuidor do carácter sagrado único do orixinal, senón só intentos de "tradución interpretativa", non teñen peso ningún nos debates sobre o significado do Corán e non son considerados "libros sagrados" e é corrente cando os lectores van ser maioritariamente musulmáns que se editen como comentarios, explicacións ou versións máis que como traducións e moitas veces van acompañadas do orixinal árabe, aínda así teñen importancia polo que supoñen de difusión do libro entre os musulmáns que non saben árabe e entre os non musulmáns
Reino de Northumbria
Actualmente, Northumbria é a rexión Nordés de Inglaterra. O nome úsase nos títulos da Policía de Northumbria (a cal administra Northumberland e Tyne e Wear) e a Universidade de Northumbria (situada en Newcastle), e tamén foi adoptado pola Xunta de Turismo de Inglaterra para referirse ao Nordés de Inglaterra.
Corán
Tradución do Corán
Todas as traducións máis importantes do Corán foron obra dun único individuo, de maneira que non hai tradución a ningún idioma que reflicta o estudo de eruditos especializados, como si sucede coa Biblia. A primeira tradución ao latín foi a de Robert de Ketton, en 1143.
Reino de Northumbria
Historia
Northumbria orixinalmente estaba composta pola unión de dous reinos dependentes, Bernicia e Deira. Bernicia cubría o territorio norte do río Tees, mentres Deira correspondía ao que hoxe en día é aproximadamente Yorkshire. Bernicia e Deira foron unidos por primeira vez por Æthelfrith, un rei de Bernicia que conquistou Deira ao redor do ano 604. Foi derrotado e morreu en 616 nunha batalla preto do río Idle a mans de Raedwald, rei de Anglia Oriental, quen instalou a Edwin, o fillo de Ælla, un antigo rei de Deira, como o novo rei de Northumbria.
Edwin de Northumbria, que aceptou o cristianismo en 627, pronto se converteu no rei máis poderoso de Inglaterra: foi recoñecido como Bretwalda e conquistou a Illa de Man e o Reino de Gwynedd, no norte de Gales. Con todo, foi derrotado por unha alianza entre o rei exiliado de Gwynedd, Cadwallon ap Cadfan, e Penda, rei de Mercia, na batalla de Hatfield Chase en 633.
Reinado de Oswald
miniatura|Vidreira do rei Oswaldo de Northumbria na catedral de San Oswaldo en Gloucester. Ao morrer Edwin, Northumbria dividiuse outra vez entre Bernicia, onde Eanfrith, un fillo de Ætelfrith, se fixo co poder, e Deira, onde gobernaba un primo de Edwin, Osric. Cumbria tendeu a permanecer unha terra fronteiriza cos britanos. Os dous monarcas reconvertéronse ao paganismo e ambos morreron en combate un ano despois, mentres Cadwallon seguía a súa devastadora invasión de Northumbria. Despois da morte de Eanfrith, o seu irmán, Oswald, apoiado por guerreiros enviados por Domnall Brecc de Dalriada, derrotou e deu morte a Cadwallon na Batalla de Heavenfield en 634.
A partir de entón, Oswald expandiu considerabelmente o seu reino. Incorporou terras de Gododdin ao norte do Fiorde de Forth e gradualmente estendeu o seu dominio cara ao oeste, rodeando os reinos de Rheged e Strathclyde. Por tanto, Northumbria non só formou parte do que hoxe en día é o norte de Inglaterra, senón que tamén cubriu bastante do sueste de Escocia.
O rei Oswald reintroduciu o cristianismo no reino, pero esta vez fíxoo encargándolle a Santo Aidan, un monxe irlandés da illa escocesa de Iona, a tarefa de converter o seu pobo ao cristianismo. Isto levou á introdución do cristianismo celta, diferente do catolicismo romano. Fundouse un mosteiro en Lindisfarne, probabelmente en honra ao seu par insular de Iona.
Con todo, a guerra con Mercia continuou. En 642, Oswald morreu a mans de Penda na Batalla de Maserfield. En 655, Penda lanzou unha invasión contra Northumbria coa axuda de Æthelwald de Deira, pero sufriu unha devastadora derrota a mans de Oswiu, o sucesor de Oswald, na Batalla de Winwaed. A batalla marcou unha etapa importante no destino de Northumbria: Penda morreu nela e Oswiu conseguiu a supremacía sobre Mercia, converténdose no rei máis poderoso de Inglaterra.
Relixión
right|miniatura|Cruz celta. miniatura|Unha das páxinas dos Evanxeos de Lindisfarne No ano 664 un gran sínodo tivo lugar en Whitby para discutir a controversia da data das festas de Pascua. Moitos conflitos manifestáronse entre as prácticas da Igrexa Celta en Northumbria e as crenzas da Igrexa católica. Finalmente, Northumbria foi persuadida de retomar as crenzas da fe católica, e o bispo celta, Colman de Lindisfarne, volveu a Iona. miniatura|Libro de Kells, Folio 292r, introdución ao [[Evanxeo de Xoán («In principio erat verbum»).]] O reino foi afamado como centro relixioso e artístico. Inicialmente Northumbria foi cristianizada por monxes da Igrexa Celta, e isto levou ao florecimiento da vida monástica, cun estilo de arte relixiosa único que combinaba estilos anglosaxóns e celtas. Despois do Sínodo de Whitby en 664 a Igrexa Celta e a Romana uníronse. Con todo, o estilo único de arte relixiosa foi preservado e promovido, cuxo exemplo máis famoso son os Evanxeos de Lindisfarne.
Apoxeo e decadencia
Northumbria perdeu o control de Mercia a finais dos anos 650, despois dunha revolta exitosa comandada polo fillo de Penda, Wulfhere, pero recuperou a supremacía até sufrir unha desastrosa derrota polos pictos na Batalla de Nechtansmere en 685. O rei de Northumbria, Ecgfrith (fillo de Oswiu), foi derrotado, e o seu poder no norte foi gravemente ameazado. O reinado pacifista de Alchfrith, o medio irmán e sucesor de Ecgfrith, logrou limitar o dano feito, pero foi desde ese punto que o poder de Northumbria empezou a decaer, e a inestabilidade continuou despois da morte de Alchfrith, acaecida en 704.
Unha serie de invasións escocesas reduciron Northumbria aínda máis até convertela nun condado que se estreitaba desde o Humber até o Tweed, e por moito tempo Northumbria foi disputada entre os emerxentes reinos de Inglaterra e Escocia. Os Duques de Northumbria mantiveron un nivel de independencia de ambos os reinos, pero houbo longos períodos de conflitos polo dominio do condado.
Invasión normanda e partición do reino
right|miniatura|Parte dun mapa, por William Shepherd, das Illas Británicas c. 802, onde se mostra o reino de Northumbria. Guillerme o Conquistador converteuse en rei de Inglaterra en 1066. Pronto se deu conta de que era necesario controlar Northumbria, que permanecera virtualmente independente dos reis de Inglaterra, para protexer o seu reino da invasión escocesa. Para recoñecer a remota independencia de Northumbria e asegurarse que Inglaterra estivese adecuadamente defendida dos escoceses, Guillerme gañou a alianza do Bispo de Durham e do duque, confirmando os seus poderes e privilexios. Con todo, isto causou rebelións antinormandas. Por tanto Guillerme tentou instalar a Robert Comine, un nobre normando, como Duque de Northumbria, pero antes de que Comine puidese ocupar o cargo, el e 700 dos seus homes foron masacrados na cidade de Durham. En vinganza, Guillerme guiou ao seu exército contra Northumbria nunha sanguenta campaña, un evento que se coñece como o Masacre do Norte. Aethelwin, o bispo anglosaxón de Durham, tentou escapar de Northumbria no momento da matanza con tesouros de Northumbria, pero foi capturado e encarcerado, morrendo no cárcere; a súa sede quedou vacante.
Para acougar as revoltas e protestas, o fillo de Guillerme, Guillerme Rufus, decidiu dividir Northumbria. William de St. Carilef foi nomeado Bispo de Durham, e tamén se lle foi outorgando poderes de Duque para a rexión meridional dos ríos Tyne e Derwent, que formou o Condado de Durham. O resto, a rexión setentrional dos ríos, converteuse en Northumberland, onde os poderes políticos do bispo de Durham se limitaban a só certos distritos, e o duque seguiu rexendo como súbdito do trono inglés.
A cidade de Newcastle foi fundada polos normandos en 1080 co fin de dominar a rexión e o importante punto estratéxico do río Tyne.
Idade Media
A rexión tivo unha longa historia de disturbios e revoltas en contra do poder establecido, como se viu na Peregrinación de Graza e o Levantamento do Norte nos tempos da Casa de Tudor. A maior razón foi a forza do catolicismo na área despois da Reforma relixiosa que instaurou o anglicanismo. Iso levou a un fervoroso sentimento xacobita tras a Restauración Inglesa. A rexión cobrou a fama de ser un condado salvaxe, onde fuxitivos e separatistas se escondían da lei, xa que era maioritariamente rural e pouco poboada. Con todo, despois da unión de Escocia e Inglaterra, en 1603, a paz volveu ser instaurada.
Maarten van Dulm
Maarten Hendrik van Dulm, nado en Arnhem o 4 de agosto de 1879 e finado en Wassenaar o 25 de abril de 1949, foi un militar e tirador de esgrima neerlandés.
Traxectoria
En 1900 entrou na Mariña Real, entre 1919 e 1922 foi editor de Marineblad, publicación da Asociación Naval (asociación profesional de oficiais da Mariña Real). En 1924 acadou o rango de capitán tenente do mar encomendándolle o mando do Hr. Ms. Java efectivo tras a súa botadura o 1 de maio de 1925. Posteriormente comandou o Hr. Ms. Van Speijk, o Hr. Ms. Jacob van Heemskerck e o Hr. Ms. Gelderland. En 1932 foi durante once meses Xefe de Estado Maior nas Indias Orientais Neerlandesas, despois do cal estivo ao mando da escuadra naval neerlandesa. Desde abril de 1934 ata marzo de 1936 comandou as forzas navais na Indias Orientais e foi xefe do Departamento de Mariña en Batavia. Tras retirarse do servizo activo foi nomeado en 1937 presidente do International Board for Non-Intervention in Spain establecido polo Comité Internacional de Non Intervención con sede en Londres. En 1939 encabezou unha misión neerlandesa nos Estados Unidos coa misión de establecer contactos para o fornecemento de material de guerra aos Países Baixos.
Grande esgrimista, participou nos Xogos Olímpicos de 1924 e 1928, logrando a medalla de bronce na proba de sabre por equipos en 1924. Era comendador da Orde de Orange-Nassau e cabaleiro da Orde do León Neerlandés.
O Empalme, Vilalonga, Sanxenxo
Debe o nome a estar situado no cruzamento das estradas PO-308 (de Cambados á Lanzada) e PO-504 (de Sanxenxo a Vilalonga).
Zos, Trasmiras
Santa María de Zos é unha parroquia do concello ourensán de Trasmiras. No ano 2022 tiña 52 habitantes, dos cales 22 eran homes e 30 mulleres.
Patrimonio
dereita|miniatura|Touro de Osborne a carón da [[A-52 ao seu paso pola parroquia.]] Nesta parroquia, a carón da estrada N-525 e da autovía A-52, está un dos cinco touros de Osborne existentes en Galicia: valados publicitarios colocados á beira das estradas por toda España na segunda metade do século XX e declarados patrimonio cultural e artístico.
A Eirexe, Berredo, Agolada
A Eirexe é un lugar da parroquia de Berredo, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 32 habitantes (14 homes e 18 mulleres), o que supón unha diminución de 21 habitantes con respecto ao ano 2000.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Harry o executor
Harry o executor (en The Enforcer) é un filme estadounidense dirixido por James Fargo que foi estreado en 1976. Está protagonizado por Clint Eastwood, que interpreta o Inspector "Dirty" Harry Callahan, por Tyne Daly, como a Inspectora Kate Moore, e DeVeren Bookwalter como o líder terrorista e o principal antagonista Bobby Maxwell. É o terceiro filme da saga iniciada con Harry o sucio en 1971. Estreouse en galego na TVG o 17 de agosto de 2013.
Sinopse
Harry Callahan enfróntase desta volta a un grupo de sádicos terroristas que tentan dominar a cidade. Callahan e a súa nova axudante, Kate Moore, deberán rescatar ó alcalde, a quen os terroristas teñen secuestrado.
Selección de fútbol da República Democrática Alemá
A Selección de fútbol da República Democrática Alemá foi o equipo deportivo representativo da desaparecida República Democrática Alemá entre 1952 e 1990, sendo un dos tres equipos alemáns da posguerra xunto coa e a. Estaba controlada pola Asociación Alemá de Fútbol da RDA, (en Deutscher Fußball-Verband der DDR), membro da UEFA e da FIFA, participando nas competicións oficiais organizadas por esas organizacións, así como en partidos amigábeis. Despois da reunificación alemá en 1990, a Deutscher Fußball-Verband der DDR, xunto coa selección, integráronse na Federación Alemá de Fútbol (Deutscher Fußball-Bund) e na selección da Alemaña Federal que viña de gañar a Copa do Mundo de Fútbol.
Máis encontros disputados
A seguinte lista recolle aos 25 xogadores que máis veces vestiron a camisola da selección da Alemaña Oriental. Os números están tirados do sitoi web oficial da DFB, os cales inclúen a dez fases de clasificación e torneos finais dos Xogos Olímpicos. Estes encontros non contan para a FIFA, por tanto, indícase entre paréntese os números oficiais para esta organización. miniatura|[[Joachim Streich.]]
Máximos goleadores
A seguinte lista recolle aos 15 xogadores que máis goles anostaron coa camisola da selección da Alemaña Oriental. Os números están tirados do sitoi web oficial da DFB, os cales inclúen a dez fases de clasificación e torneos finais dos Xogos Olímpicos. Estes encontros non contan para a FIFA, por tanto, indícase entre paréntese os números oficiais para esta organización.
Mi
Mi pode referirse a:
Châteaugiron
Châteaugiron (en Kastell-Geron, e en galó: Chaujon) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Briófitas
As briófitas ou briófitos (Bryophyta sensu lato ou "briófitas en sentido amplo"), do latín científico Bryophyta, derivado do grego βρύον brýon, "musgo", e φυτόν phytón, "planta", son plantas non vasculares e foron as primeiras en xurdir hai 420 millóns de anos. Son descendentes das algas verdes e foron as primeiras en colonizar os espazos terrestres, nesta división temos os musgos, as hepáticas e os antóceros. Habitan en climas fríos e húmidos, e posúen vida latente. No seu corpo diferéncianse 3 partes: rizoide, caulidios e filidios, análogos á raíz, talo e follas dos vexetais superiores.
As briófitas con tecido pouco diferenciado, sen xilema nin floema, non presentan raíces, talos (caules) e follas verdadeiras, senón que teñen un corpo vexetativo con estruturas moi primitivas con células que non chegan a constituír un tecido. Así que as raíces que presentan denomínanse rizoides, o taliño cauloide e as folliñas filoides.
Chámase briófitas en sentido amplo ao grupo de plantas embriófitas non vasculares. Hoxe en día sábese que é parafilético, aínda que as relacións dentro do grupo aínda non están acordadas por todas as análises filoxenéticas.
Están compostas polos grupos monofiléticos:
Filoxenia
A árbore filoxenética máis probable á data é a seguinte:
Visión xeral
Neles existe claramente visible unha alternancia de xeracións entre un gametófito moi desenvolvido, con vida vexetativa independente (o vexetal adulto) e un esporófito bastante reducido, parasito do anterior e encargado exclusivamente da formación de meiotosporas (reducidas por meiose). Segundo os autores concedeuse ás briófitas unha maior ou menor independencia respecto das demais cormófitas. Certamente, o gran desenvolvemento do seu gametófito fronte ao esporófito evoca unha posición filoxeneticamente intermedia entre algas e pteridófitas. Porén, a falta de datos fósiles á marxe doutras consideracións, impiden estruturar, dunha maneira razoable, o gume verde a través deste grupo cara ás plantas vasculares. No estado actual do noso coñecemento, os distintos grupos de briófitas (musgos, hepáticas e antocerados), ocuparían series finais de respectivos filos. As máis antigas pteridófitas, as Psilofitales, probablemente tiveron arquetipos comúns coas briófitas, pero deste chanzo intermedio nada se sabe. Namentres parece ser de todo razoable seguir pensando nunha orixe clorofílica de pteridófitas e briófitas, sendo lóxico tratar neste sentido devandito grupo de vexetais como unha división independente, tal como fai Scagel. A visión sintética do «tronco» Cormophyta de Wettstein é en certos trazos moi ilustrativa.
Caracteres e clasificación
As briófitas son numerosas e atópanse repartidas por todo o mundo. Coñécense unhas 24.000 especies distribuídas en máis de 900 xéneros, todas de pequeno tamaño, excepto algún musgo xigante que chega a acadar os 60 cm. de altura. De vida terrestre, prefiren, con todo, para o seu desenvolvemento lugares húmidos. A pesar de ser considerados por algúns autores como cormófitas, non presentan tecidos especiais para a toma de auga nin de sales minerais, nin tampouco tecidos internos para a circulación do zume. Poden estar presentes algunhas células de tipo condutor traqueiforme. A toma da auga realízana, ben directamente a través das follas, ou polos rizoides. Por todas estas razóns, semella conveniente asignarlles un nivel de organización precormofítico. O aspecto do gametófito pode ser taloso ou folioso, e en todos os casos as células corticais son as encargadas da fotosíntese. Devandito gametófito fórmase por actividade da meiotospora que forma ou non, segundo os grupos taxonómicos, un protonema previo que nalgúns musgos é verde e ramificado. En todas as briófitas os órganos sexuais adoitan atoparse na terminación de ramas especiais, máis ou menos protexidas. Só en certas hepáticas talosas e nos antocerados, os anterídeos e arquegonios áchanse encaixados no tallo. O arquegonio presenta xeralmente varias células na canle do pescozo, carácter que separa netamente briófitas de pteridófitas, as cales non mostran máis que unha soa célula, e no ventre unha ovocélula. O anteridio, habitualmente mazudo, forma numerosos espermatozoides biflacelados. Unha vez fecundada a ovocélula, fórmase o cigoto que, sen estado de repouso, divídese numerosas veces e ao final forma a cápsula ou esporófito en cuxo interior, previa meiose das células nais das esporas, orixínanse de novo as meiotosporas haploides.
Tradicionalmente recoñecíanse nas briófitas só dúas «clases»: Musci e Hepaticae. Recentemente a maioría dos autores inclúe unha terceira, a Anthocerotae. As hepáticas presentan o gametófito en disposición dorsiventral, taloso ou folioso, e os órganos sexuais, excepto nalgún caso, fórmanse a partir de células superficiais do tallo. Nos antocerados, a disposición do gametófito é tamén dorsiventral e de aspecto taloso. Os órganos sexuais fórmanse, o feminino a partir dunha célula superficial, e o masculino de células hipodérmicas. O esporófito, que posúe un crecemento teoricamente ilimitado, amosa unha columniña ou tecido central estéril e pseudoeláteres ou células que favorecen a disgregación. Así mesmo, a dehiscencia verifícase do ápice á base e as meiotosporas van madurando nese sentido. Os musgos amosan o gametófito erecto e con aspecto de folla, e un estado transitorio previo ou protonema, de aspecto filamentoso. Os órganos sexuais fórmanse en, a axila, entre as follas e o talo. O esporófito consta xeralmente de pé, cogomelo e cápsula.
Hepáticas
A clase Hepaticae agrupa unhas 8.500 especies distribuídas nuns 230 xéneros que se achan repartidos por todo o mundo, pero de preferencia nas rexións tropicais americanas. Viven sobre todo en zonas sombrías e frescas durante o verán. Moi poucas son autenticamente acuáticas. Ao estado fósil son coñecidas con seguridade desde o xurásico, aínda que parece que xa existiron no carbonífero. Posúen crecemento apical e o seu tamaño, moi reducido, acada nalgunhas especies os 30 cm. Nas hepáticas foliosas o gametófito está formado por unha banda inferior máis ou menos subterránea desprovista de clorofila, sobre a que se desenvolven, grazas á actividade dunha célula meristemática (do tecido de crecemento) de dúas ou tres caras, unha serie de follas en disposición dística ou trística. Dada a disposición dorsiventral que mostran a maioría das hepáticas foliosas, a actividade da cara inferior da célula meristemática adoita orixinar os anfigastros ou folliñas situadas na cara ventral do taliño. Tras a fecundación, as células basais do novo esporófito, constitúen un tecido haustorial (chuchador parasito) que toma a auga e substancias nutritivas do gametófito. As células superiores orixinan o pé, e a parede da cápsula fórmase a partir do anfitecio, que non ten neste caso máis que unha capa de células. Nas hepáticas talosas, como Marchantia, a estrutura do talo aplanado é completa, e amosa na epiderme superior poros aeríferos a modo de estomas. Seguidamente, o tecido clorofílico e de reserva. Na cara inferior son visibles os rizoides unicelulares e tamén escamas pluricelulares que se interpretan como anfigastros. Os órganos sexuais sitúanse na parte superior de ramas especiais, anterideóforos e arquegonióforos. O anterideóforo consta dun pedúnculo alargado rematado por un disco amplo octolobulado onde se achan embutidos en criptas os anterídeos. O arquegonióforo é análogo, mais os lóbulos están profundamente fendidos na madurez. Os arquegonios, que, orixinariamente fórmanse na cara superior, debido a un repregamento subseguinte sitúanse no inferior ao chegar a madurez. As pingas de auga, ao incidir sobre o disco do arquegonióforo, arrastran os espermatozoides biflaxelados que poden incidir sobre o arquegonióforo e fecundar a ovocélula. O cigoto desenvolve o embrión e pode apreciarse o pé ou tecido haustorial e o tecido esporífero que deriva do endotecio. Tras a meiose fórmanse numerosas meiotosporas e eláteres (células estériles do esporogonio) alargados. A cápsula ábrese unha vez madura por catro ou seis valvas. Dentro das hepáticas poden separarse varias ordes que, dos máis primitivos aos máis modernos, son: Calobryales, Jungermanniales, Metzgeriales, Sphaerocarpales e Marchantiales.
Muscíneas
A clase Musci, a máis numerosa das briófitas, inclúe aproximadamente 15.000 especies distribuídas en máis de 600 xéneros que se agrupan en tres ordes: Bryales, Sphagnales e Andraeales. Viven por todo o mundo e moitos deles son pioneiros sobre substratos rochosos onde a vida é moi desfavorable para os vexetais vasculares. O ciclo biolóxico dun musgo pódese resumir do modo seguinte: Unha meiotospora xermina orixinando un protonema que na maior parte dos musgos ten forma filamentosa. Na parte superior do protonema, que é clorofílico, destácase por tabicacións transversais oblicuas unha célula apiramidada que procreará por repetidas fendas en tres direccións, o gametófito ou musgo propiamente dito. Cada unha desas células orixinadas pola actividade da apical, divídese ulteriormente en repetidas ocasións. A parte interior de cada unha delas orixinará o taliño e o exterior as follas. O tamaño que acada o gametófito é xeralmente pequeno, e só nalgúns musgos tropicais chega aos 50 cm. A pesar de ser o taliño de estrutura moi primitiva, poden recoñecerse nel algúns elementos condutores e mecánicos. Os órganos sexuais sitúanse nos ápices das ramificacións e habitualmente os masculinos adoitan estar próximos aos femininos, aínda que en certas especies dioicas hai un dimorfismo sexual. Os anterídeos fórmanse normalmente a partir dunha célula superficial por bisegmentación. Os arquegonios, ás veces protexidos por follas especiais, presentan numerosas células na canle do pescozo. Unha vez realizada a fecundación, grazas á acción da auga como vector e á sacarosa segregada polo arquegonio como substancia quimiotacticamente orientadora, o cigoto divídese transversalmente. A célula apical formará, tras numerosas divisións, a cápsula, mentres que a basal formará un tecido estéril, tamén diploide (v. cromosoma), que constituirá o pedúnculo da cápsula ou cogomelo. En andraeales e bryales o cogomelo é de orixe gametofítica. Na formación da cápsula destácanse dous grupos de células ou tecidos, un externo ou anfitecio e outro interno ou endotecio. En bryales e andraeales o tecido fértil, que ha de orixinar as meiotosporas, deriva da capa externa do endotecio, mentres que en sphagnales faino da capa interna do mesmo. A columniña fórmase en todos eles a partir da capa interna do endotecio. A dehiscencia da cápsula varía coas ordes. En bryales realízase mediante un opérculo e posúen uns dentes ou peristoma, con orixe na capa externa da cápsula, que colaboran na saída das esporas. Os sphagnáles e andraeales carecen de peristoma, e nesta última orde a cápsula ábrese por catro fisuras lonxitudinais.
Antoceratos
A clase Anthocerotae representa un pequeno grupo que durante moito tempo estivo incluído nas hepáticas. Posúe unha soa Orde antocerotales, cunhas 300 especies incluídas en cinco xéneros. O gametófito, taloso e de pequeno tamaño, mostra estomas en ambas as caras. O protonema está moi pouco desenvolvido e as células do tecido clorofílico presentan un só cloroplasto grande e un pirenoide. Nos espazos intercelulares é común que se achen cianobacterias do xénero Nostoc. Como xa se indicou, o anteridio ten un desenvolvemento endóxeno, mentres que o arquegonio é epidérmico e leva seis células na canle do pescozo. A diferenza de musgos e hepáticas, a primeira división do cigoto, tras a fecundación, é habitualmente vertical e tras divisións sucesivas fórmanse dúas capas de catro células cada unha. O desenvolvemento do esporófito é teoricamente ilimitado. As catro células basais orixinan o pé ou parte estéril que se embutirá no gametófito para a toma das substancias nutritivas. As células superiores do embrión son de crecemento continuo. Forman, a partir do endotecio, a columniña e as células nais das meiotosporas e os pseudoeláteres, da capa interna do anfitecio. A dehiscencia da cápsula verifícase do ápice á base. Os antocerados parecen estar relacionados filoxeneticamente, polo menos os seus arquetipos, con certas algas verdes. Os seus columniñas e esporófitos lembran certas psilofitales fósiles.
Crise económica
Crise económica é a fase máis depresiva da evolución dunha recesión económica. Por recesión enténdese que o movemento cíclico da economía tivo polo menos dous trimestres de caída continua do PNB real.
Guillerme X de Aquitania
Guillerme X, nado en Tolosa en 1099 e finadl o 9 de abril de 1137, alcumado O Santo, foi duque de Aquitania, Duque de Gascuña e Conde de Poitou (co nome de Guillerme VIII) entre os anos 1126 e 1137.
Traxectoria
Era fillo de Guillerme IX e da súa segunda esposa, Filipa de Tolosa, e naceu durante o breve período no que os seus país rexeron a vila de Tolosa. O seu nacemento quedou rexistrado na Cronica de Saint-Maixent no ano 1099: Willelmo comiti natus est filius, equivoce Guillelmus vocatus ("ao conde Guillerme naceulle un fillo, púxoselle de nome Guillerme, coma el."). Nese mesmo ano, e en contra dos desexos da súa esposa, o duque Guillerme IX entregou Tolosa ao primo de Filipa, Bertrand de Tolosa, e partiu ás Cruzadas. miniatura|100px|Moedas de Guillerme X, 8.90g. Filipa e o seu fillo Guillerme marcharon a Poitiers. Anos despois da volta de Guillerme IX, este foi vivir con Dangerose, muller dun dos seus vasalos, e abandonou á súa esposa legal, Filipa. Isto causou un distanciamento entre pai e fillo, ata que Guillerme X casou con Leonor de Châtellerault, filla da amante do seu pai, no 1121.
Duque de Aquitania
Guillerme foi un amante e protector das artes e un home culto en tempos nos que o analfabetismo era norma, incluso entre a nobreza. Na corte de Poitiers exercía o mecenado con trobadores e poetas, coma cantou o trobador Cercamon no planh (elexía) que compuxo á súa morte. Seguía así a tradición do seu pai Guillerme IX, alcumado o trobador. Coñecemos polo menos o nome dun destes trobadores, Blédhri, un celta (irlandés ou talvez galés), que residía na súa corte.