cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Federico Martín Bahamontes
Ciclista profesional
Na Volta de 1958 continuou a súa encarnizada pugna con Loroño dentro do equipo español. Repítese a historia do ano anterior, pero esta vez levará a proba o francés Jean Stablinski, con Bahamontes (que se adxudicou a montaña) sexto e Loroño oitavo. No seu segundo Xiro, consegue unha etapa, pero lastrado por unha caída non pode brillar na montaña, logrando un discreto posto 17 na clasificación xeral. No Tour daquel ano, da man de Dalmacio Langarica, ten un pésimo inicio, quedando relegado nas primeiras etapas ao posto 63 da xeral, a case 30 minutos da cabeza. Con todo, inicia unha espectacular remontada nos Pireneos, que lle permitirá gañar dúas etapas, facerse co premio da montaña e coa oitava praza en París. Nesta edición, Charly Gaul fixo valer a súa categoría como escalador para obter o primeiro posto da xeral. Ese mesmo ano de 1958 tamén conseguiu imporse en dous Campionatos de España: a proba de 100 km en liña (batendo a marca establecida en 1928 por Telmo García) e a carreira de montaña disputada en Bermeo. miniatura|Bahamontes, tras vencer no Tour de 1959
En 1959 foi dirixido polo soado ciclista italiano Fausto Coppi, con quen estivera reunido uns meses antes, gozando dunha xornada de caza en Toledo. Coppi propúxolle que fichase polo equipo que estaba a formar (o "Tricofilina-Coppi", patrocinado por unha marca de brillantina para o pelo). A intervención de Coppi, segundo recoñece o propio Bahamontes, foi fundamental para convencelo de que debía loitar pola clasificación xeral do Tour, esquecéndose do gran premio da montaña.
Amígdala palatina
Acción das citocinas
As citocinas son proteínas inmunomoduladoras humorais ou glicoproteínas que controlan ou modulan as actividades de células diana, causando a activación de xenes, orixinando a división mitótica, crecemento e diferenciación, migración, ou apoptose. Son producidas por unha gran variedade de tipos celulares por estímulos específicos e non específicos de antíxenos. Moitos estudos indican que o resultado clínico de moitas enfermidades infecciosas, autoinmunes ou malignas parece estar influenciado polo balance global da produción (perfís) de citocinas proinflamatorias e antiinflamatorias. Por tanto, a determinación de perfís de citocinas en estudios das amígdalas proporciona información clave para unha análise máis en profundidade da causa e mecanismos subxacentes deses trastornos, así como do papel e posibles interaccións entre os linfocitos T e B e outras células inmunocompetentes.
Federico Martín Bahamontes
Ciclista profesional
O seu primeiro gran obxectivo da tempada, a Volta, acabou en fracaso. Abandonou na etapa 11 por un ántrax nunha perna, discutindo despois con Coppi, que opinaba que debía recorrer á cirurxía para curar a súa lesión. Tras reporse, participou na Volta a Suíza, na que se clasificou terceiro, mellorando progresivamente a medida que avanzaba a proba, o que lle deu confianza para abordar o Tour con garantías. Con todo, pouco antes de comezar a rolda francesa, tivo que salvar un novo obstáculo: a carreira seguíase correndo por equipos nacionais, e o seleccionador Dalmacio Langarica elixiu como xefes de filas a Antonio Suárez e a Bahamontes (primeiro e segundo respectivamente no recentemente disputado campionato de España), o que provocou que Jesús Loroño (o sempiterno rival de Bahamontes entre os afeccionados da época) renunciase a formar parte do equipo, co consecuente escándalo.
Amígdala palatina
Acción das citocinas
A rede de citocinas representa un sistema regulatorio moi sofisticado e versátil que é esencial para que o sistema inmunitario supere as diversas estratexias de defensa dos microorganismos. As citocinas de Th1 e Th2 e ARNm de citocinas son ambos detectables nos gruos con hipertrofia tonsilar (ou apnea do sono obstrutiva) e con amigdalite recorrente. A amígdala palatina humana é un órgano inmunolóxico activo que contén unha ampla variedade de células produtoras de citocinas. Tanto as células Th1 coma as Th2 están implicadas na fisiopatoloxía das condicións hipetrofia tonsilar e amigdalite recorrente. De feito, as amígdalas humans albergan persistentemente antíxenos microbianos mesmo cando o suxeito é asintomático de infeccións en curso. Poderia tamén ser un efecto da ontoxenia do sistema inmunitario.
Federico Martín Bahamontes
Ciclista profesional
Consagrado como un especialista da montaña, Bahamontes venceu no Tour de Francia 1959, aínda que inicialmente non partía como favorito. Unha longa escapada nos Pireneos e a súa vitoria na cronoescalada do Puy-de-Dôme supuxéronlle unha importante vantaxe. Nos Alpes, asociouse co tamén escalador Charly Gaul e aínda que tanto Henri Anglade como Jacques Anquetil recortáronlle tempo, non supuxeron unha ameaza para o corredor español, que avantaxaría a Anglade, segundo clasificado, en máis de catro minutos ao final do Tour. O 18 de xullo de 1959, entraba vestido de amarelo en París, onde o esperaba a súa esposa Fermina, a quen entregou o ramo de vencedor da proba. Tras unha serie de criterium posteriores ao Tour, Bahamontes foi recibido o 20 de setembro por unha multitude enfervorecida, que o vitoreaba mentres percorría nun coche descuberto a cidade de Toledo. miniatura|Julián Berrendero Tras o seu prestixioso triunfo de 1959, a tempada de 1960 comezou mal para Bahamontes, que se fracturou o fémur na Volta a Levante. Aínda afectado pola lesión, negouse a participar na Volta, pero a insistencia da organización e un xeneroso contrato fixeron que tomase a saída. Con todo, retirouse a dúas etapas do final, para protestar pola inxusta exclusión da súa gregario Julio San Emeterio, acusando á organización de dar un trato de favor a Loroño (que doutra banda, só puido ser noveno na xeral). A prensa arremeteu contra Bahamontes, e o diario Arriba chegou a publicar que «A aguia perdeu as súas ás». A polémica continuou coa súa inscrición no Tour. A pesar do seu precario estado de forma, presionárono para que defendese o seu título na rolda francesa, pero tivo que abandonar na segunda etapa, aumentando o clamor da prensa na súa contra.
O ano 1961 tampouco mellorou moito a súa situación. Triunfou de novo nas subidas a Mont Agel e a Arrate, pero no Tour de Romandía non pasou da decimo segunda posición, e no Xiro retirouse na etapa 17 debido a un problema muscular. O Tour de Francia non o viu tomar a saída.
A tempada 1962 viviu o esperado retorno da Aguia de Toledo. Os equipos nacionais deron paso ás escuadras comerciais, e Bahamontes fichou polo equipo francés Margnat-Pomba, dirixido por Raoul Rémy, que tiña depositadas grandes esperanzas no español de cara ao Tour. Nunha edición dominada finalmente por Anquetil, Bahamontes fíxose de novo coa clasificación da montaña, gañou uha etapa, e clasificouse cuarto da xeral. miniatura|Tour de 1959 Tras unha serie de bos resultados en carreiras disputadas no sur de Francia, en 1963 Bahamontes viuse relegado por Anquetil á segunda praza no Tour. Moi igualados tanto nos Alpes como nos Pireneos, Anquetil daría o golpe de efecto na contrarreloxo, conseguindo o seu, por aquel entón, 4.º Tour, seguido por Bahamontes a máis de tres minutos e medio. Un ano máis tarde, en 1964, Bahamontes terminaría 3.º por detrás de Anquetil e Raymond Poulidor, a máis de catro minutos do gañador. Adxudicouse o seu sexto título da montaña, gañou dúas etapas e protagonizou soadas escapadas da man doutro gran escalador español, o abulense Julio Jiménez. miniatura|Bahamontes con André Darrigade e Jacques Gestraud no Tour de 1964 A tempada de 1965 foi a última de Bahamontes como corredor profesional. Décimo na Volta, participou no seu último Tour durante o que non puido manter o ritmo da competición. Na etapa de montaña entre Dax e Bagnères-de-Bigorre chegou penúltimo, a máis de 50 minutos de Julio Jiménez. Abandonou ao día seguinte. A última vitoria da súa carreira conseguiuna o 12 de outubro de 1965, na Escalada Ciclista a Montjuic.
Amígdala palatina
Importancia clínica
Nos nenos, as amígdalas son sitios comúns de infección que poden dar lugar a amigdalite crónica ou aguda. Porén, aínda é unha cuestión aberta se a hipertrofia tonsilar é tamén causada por unha infección persistente. A amigdalectomía é un das operacións maiores máis comúns en nenos. As indicacións para a operación complicáronse pola controversia sobre os beneficios de extirpar un tecido infectado cronicamente e o posible dano causado ao eliminar un importante tecido indutivo inmune.
Federico Martín Bahamontes
Balance deportivo
Durante os seus 12 tempadas de profesional, ademais da súa vitoria de 1959, Bahamontes subiu ao podio do Tour de Francia noutras dúas ocasións (segundo en 1963 e terceiro en 1964) e unha vez ao podio da Volta a España (segundo en 1957). Conta con once vitorias de etapa en Grandes Voltas: sete no Tour de Francia, tres na Volta a España e unha no Xiro de Italia; facéndose co Campionato de España de Ciclismo en Ruta en 1958.
Amígdala palatina
Amigdalite aguda
miniatura|Animación que mostra a amigdalite. A amigdalite é a inflamación das amígdalas palatinas. A amigdalite aguda é a manifestación máis común da enfermidade tonsilar. Está asociada coa dor de gorxa, febre e dificultade ao tragar. As amígdalas palatinas poden parecer de tamaño normal ou estar agrandadas, pero son xeralmente eritematosas. A miúdo, pero non sempre, poden verse nelas exsudados. Non están presentes todos estes síntomas e signos en todos os pacientes.
Federico Martín Bahamontes
Vida posterior
miniatura|Bahamontes en 2005 Despois da súa retirada, Bahamontes fíxose cargo da xestión da súa tenda de bicicletas e ciclomotores en Toledo a partir de 1966 e converteuse en organizador dunha carreira ciclista, a Volta a Toledo. Bahamontes afirma que non volveu subirse de novo nunha bicicleta despois do final da súa carreira, excepto nunha homenaxe fúnebre a Luís Ocaña, gañador do Tour de Francia 1973 que se suicidou en 1994. Con todo, esta actitude testemuña un profundo compromiso co ciclismo. Sobre a súa carreira, dixo en 2009: "Sigo as carreiras de hoxe en día, para ver onde estiven, pónseme a pel de galiña e son feliz."
A través do Club Peña Bahamontes impulsou e dirixiu un equipo ciclista profesional, La Casera-Peña Bahamontes e dirixiu a Volta Ciclista a Toledo durante 50 anos, até 2015. Ademais, apadriñou o Club Ciclista de Navalcarnero.
Amígdala palatina
Amigdalite recorrente
A infección recorente foi definida variadamente como ter de catro a sete episodios de amigdalite aguda ao ano, ou cinco episodios en dous anos consecutivos ou tres episodios por anos en 3 anos consecutivos.
Federico Martín Bahamontes
Vida posterior
Permaneceu unido desde o 3 de novembro de 1956, data na que se celebrou a súa voda na catedral de Toledo, con Fermina Aguilar Sánchez, falecida en 2018. A parella non tivo fillos. O 8 de agosto de 2023, o alcalde de Toledo, Carlos Velázquez, informou do seu falecemento e decretou dous días de loito na cidade de Toledo.
Amígdala palatina
Hipertrofia tonsilar
A hipertrofia tonsilar é o agrandamento das amígdalas palatinas, pero sen a historia de inflamacións. A hipertrofia tonsilar obstrutiva é actualmente a razón máis común para a amigdalectomía. Estes pacientes preséntanse con varios graos de alteración do sono que poden incluír síntomas de ronquidos fortes, respiración irregular, sofocos nocturnos e tose, despertar frecuentemente, apnea do sono, disfaxia e/ou hipersomnolencia diúrna. Isto pode orixinar cambios no comportamento/humor en pacientes e facilitar a necesidade dunha polisomnografía para determinar o grao no cal estes síntomas están alterando o seu sono.
Federico Martín Bahamontes
Homenaxe no Tour
No 50.º aniversario da súa vitoria no Tour de Francia (cando se converteu no primeiro ciclista español en gañar a clasificación xeral da rolda gala), Federico Martín Bahamontes, A Aguia de Toledo, foi homenaxeado pola organización ao comezo da 6.ª etapa (Xirona-Barcelona), celebrada o día que cumpría 81 anos.
Días antes, o embaixador de Francia entregoulle unha placa conmemorativa en nome da República Francesa.
Na edición número 100 do Tour de Francia recibiu unha homenaxe no que o nomeaban oficialmente o mellor escalador da historia de devandita competición.
A súa escultura en Toledo
miniatura|Escultura de Federico Martín Bahamontes en Toledo, obra de Javier Molina e financiada pola Fundación Soliss O 6 de maio de 2018 foi inaugurada a súa escultura en Toledo nun acto de homenaxe no que a cidade castelá se envorcou co ciclista. Ao acto acudiron Miguel Induráin, Pedro Delgado e Carlos Sastre para arroupar á "Aguia de Toledo" nun día tan sinalado. O monumento en bronce é unha excepcional representación de Bahamontes na súa posición característica de gran escalador. O autor é o escultor valenciano Javier Molina Gil e a obra foi custeada integramente pola Fundación Soliss no seu premio de escultura "Julio Pascual".
A madrugada do 28 de xullo de 2019, a estatua homenaxe apareceu esnaquizada, cunha roda sobre o chan e con varias partes máis rotas, nun acto de vandalismo. Un coche de bombeiros procedeu a retirar os restos da escultura, operación algo complexa polo gran peso da mesma.
Estilo, personalidade e características
miniatura|Charly Gaul (esquerda) e Bahamontes, dúas dos máis grandes escaladores do Tour. Corredor alto e delgado (en Francia comparábano con Don Quixote), Bahamontes é considerado un dos máis grandes escaladores da historia do ciclismo, quizá só comparable co seu contemporáneo o luxemburgués Charly Gaul. Seco como un sarmiento de viña, en palabras do xornalista René Latour, pesaba 62 quilos cunha estatura de 1,74 m cando gañou o Tour de Francia 1959, unha constitución física comparable coa de Fausto Coppi, incluíndo un pulso moi por baixo do sesenta latexados por minuto en repouso.
Tamén se desucribiu como un escalador dotado, elegante, ás veces imprevisible. Brillante na montaña, en cambio non destacaba xeralmente nos descensos, o que facía que fose atrapado nas baixadas polos corredores que coroaban por detrás del. Corredor moi combativo, distinguíase pola súa mentalidade ofensiva e os seus ataques sistemáticos na montaña. De acordo co columnista francés Alain Rémond, Bahamontes identificábase co garbo, o orgullo e a valentía! Corredor nervioso e imprevisible, os seus éxitos ou fracasos dependían da súa moral que a miúdo non lograba dominar. Unha boa parte da súa carreira estivo marcada pola súa rivalidade co seu compañeiro Jesús Loroño. Esta rivalidade chegou ao seu punto culminante na Volta a España 1957, na que Bahamontes debeu renunciar a defender o xersei de líder a petición do adestrador Luís Puig, que favoreceu unha escapada de Loroño. Estes problemas levaron a que cada un se negase a axudar aos demais membros do equipo, e o conflito entre os dous campións de España debilitou a todo o equipo, como sucedeu na Volta a España 1958, na que o francés Jean Stablinski se beneficiou da situación. De acordo cos comentarios de Jesús Galdeano, compañeiro de Bahamontes e de Loroño, a rivalidade entre ambos era tan forte como a que existía entre os campeonísimos italianos Fausto Coppi e Gino Bartali. [[Ficheiro:Federico_Bahamontes_1972_Ajman_stamp_2.jpg|ligazón=|clase=mw-file-element|225x225px]]
Numerosos feitos remarcables ao longo da súa vida e da súa carreira ciclista dan unha idea da súa personalidade, xenial para uns, algo excéntrica para outros. Deportista feito a si mesmo, posuidor dun forte carácter, sempre defendeu sen complexos os seus logros, manifestando cunha inusual sinceridade as súas opinións, o que lle creou non poucos problemas coa prensa ao longo da súa carreira. Esta forma de ser individualista e algo anárquica, converteuno nun arquetipo da imaxe romántica que se tiña do español no estranxeiro, a dun personaxe de carácter tan tenaz como desorganizado:
Campo de plumas
'Campo de plumas. Poemas LGBT+ para a mocidade dende a Antigüidade ata hoxe' é un libro de poemas traducido ao galego por Jesús Castro Yáñez e publicado por Sushi Books, selo editorial de Rinoceronte Editora no ano 2021.
Sinopse
Nesta obra poética, Jesús Castro fai unha recompilación e unha escolma de poemas que falan de diversas identidades e orientacións sexuais ao longo da historia. Dende a Antigüidade até os nosos días, pódense atopar poemas de Safo, Catulo, Abu Nuwas, Sor Juana Inés de la Cruz, Wu Tsao, Walt Whitman, Emily Dickinson, Konstantinos Kavafis, Renée Vivien, Federico García Lorca, Hilda Doolitle, Sandro Penna, Elizabeth Bishop, Gloria Fuertes, Jack Spicer, June Jordan, Pat Parker, Manuel Ramos Otero, Néstor Perlongher, Maria Mercè Marçal, Jesse Darling, Alex Dimitrov e Mary Jean Chan.
The Banshees of Inisherin
The Banshees of Inisherin é un filme británico-estadounidense de 2022 dirixido, escrito e producido por Martin McDonagh. Ambientado nunha illa remota e ficticia da costa oeste de Irlanda, o filme está protagonizada por Colin Farrell e Brendan Gleeson como dous amigos de toda a vida que se distancian cando un deles pon fin á súa amizade, con consecuencias alarmantes para ambos. Kerry Condon e Barry Keoghan tamén protagonizan. O filme reúne a Farrell e Gleeson, que previamente traballaron xuntos no debut como director de McDonagh, In Bruges (2008).
Leite chocolateado
thumb|230px|Un vaso de leite chocolateado. O leite chocolateado é unha bebida preparada con leite (vexetal ou animal) e cacao en po, que pode tomarse fría ou quente.
Carbohidratos e consumición
Os carbohidratos líquidos do leite son abondos para tapar o sabor amargo da teobromina do cacao. Porén, a maioría das veces engádense edulcorantes para darlle ese toque doce á bebida.
Leite con chocolate e outros ingredientes
O azucre engadido no leite chocolateado prefabricado é usado como conservante e a enerxía que dá o azucre convérteo en alimento instantáneo. Tamén se pode facer na casa mesturando leite con cacao en po e calquera tipo de edulcorante, con chocolate derretido, sirope de chocolate ou un preparado de chocolateado. Ingredientes como o amidón, sal, carraxenano, vainilla ou saborizantes tamén poden ser engadidos e mesmo, co fin de aumentar o valor nutricional, minerais como o óxido de zinc e o ferro son engadidos.
Impacto negativo na saúde
Varios nutricionistas criticaron o leite chocolateado pola súa gran cantidade de azucre e a correlación coa obesidade infantil. Como esta bebida pode chegar a conter máis do dobre de azucre ca o leite desnatado algúns colexios deixaron de servila.
Pedro Brandariz
Pedro Brandariz Gómez, nado en San Pedro de Nós (Oleiros) o 11 de febreiro de 1978 e finado en Calo (Teo) o 22 de febreiro de 2022, foi un actor e monologuista galego. Formou parte da compañía teatral galega Teatro do Astracán, fundada en 2012.
No mesmo ano do seu pasamento, recibiu unha homenaxe do concello da Coruña ao ser situada unha silueta súa na céntrica Praza do Humor.
Traxectoria
Foi colaborador da CRTVG, participando en programas como o Luar. No ano 2018, recibiu un Mestre Mateo na 16ª edición dos premios á mellor serie web por Peter Brandon, unha vida pola comedia, na que participaron os actores Xosé A. Touriñán e Marcos Pereiro. No ano 2022, recibiu postumamente un Premio Mestre Mateo na 20ª edición dos premios ao mellor actor pola súa actuación en Jacinto.
Entre os seus espectáculos, salientan Os poderes de Rosalía, Contos Choqueiras e O Inventor das Palabras.
Virxilio Rodríguez Vázquez
Virxilio Rodríguez Vázquez, nado en Vigo o 13 de xaneiro de 1978, é un profesor e escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Vigo, a súa tese de doutoramento (2008) foi Responsabilidad penal en el ejercicio de actividade médico-sanitarias. É Profesor na Facultade de Dereito da Universidade de Vigo. Investiga nas liñas de investigación no Dereito Penal: Protección penal dos recursos hídricos, Delitos contra o medio ambiente e os recursos de flora e fauna, Dereito penal médico.
Participou en diferentes proxectos de investigación e realizou estadías de investigación no Abteilung für Arzt und Arztneimittelrecht (Zentrum für Medizinrecht) da Universidade de Göttingen, no Centro de Dereito Biomédico da Universidade de Coímbra, no Centre for Ethics, Law and Society da Universidade de Cardiff, na Facultade de Dereito da Universidade de Buenos Aires (UBA) e na Universidade de Antioquía (UdeA) de Medellín. Foi profesor convidado nas Facultades de Dereito da Universidade de Buenos Aires, da Universidade de Coímbra, da Universidade de Bologna e de Parma.
É autor de artigos en revistas especializadas de Dereito e colaborador en diferentes libros colectivos do mesmo tema.
En 2021 resultou gañador do Premio Xosé Neira Vilas de Novela Curta coa obra Off the record. O xurado destacou a pulcritude da historia que avanza imparable ata un sorprendente final.
North Berwick
North Berwick (pronunciado /ˈbɛrɪk/ e en Bearaig a Tuath ) é unha cidade costeira e antigo burgo real en East Lothian, Escocia. Atópase na beira sur do estuario de Forth, aproximadamente a 32 km ao nordés de Edimburgo. North Berwick converteuse nun destino de vacacións popular durante o século XIX grazas ás súas dúas baías areosas, a baía do leste (ou Milsey) e a do oeste. Aínda hoxe en día segue a atraer visitantes e é contas con varios campos de golf.
Grande estrada do norte
A Grande estrada do norte é unha estrada histórica que se construíu para unir Sydney, na Colonia de Nova Gales do Sur, hoxe Australia, co fértil Val de Hunter ao norte. Construído por convitos entre 1825 e 1836, atravesa 260 km do terreo accidentado que dificultou a primeira expansión agrícola.
A estrada ten unha importancia cultural tan importante que se incluíu na Lista do Patrimonio Nacional de Australia o 1 de agosto de 2007 como un exemplo significativo a nivel nacional de grandes infraestruturas públicas desenvolvidas usando traballos de condenados e na lista da UNESCO do Patrimonio Mundial entre:
"'... os mellores exemplos superviventes do transporte de condenados a grande escala e da expansión colonial das potencias europeas mediante a presenza e o traballo dos condenados.'"
A ruta
A Grande estrada do norte comeza en Parramatta Road, no que hoxe é o suburbio de Sydney de Five Dock. Historicamente, cruzábase o río Parramatta en barco en Abbotsford, despois pasaba por Ryde e Dural antes de chegar ao Río Hawkesbury en Wisemans Ferry, 100 km. ao norte. Despois serpentea a través de matogueiras illadas e moitas veces accidentadas ao longo do bordo do Parque Nacional de Dharug, continuando por Bucketty ata bifurcarse en Wollombi. Desde alí, unha rama continúa ata Warkworth a través de Broke e o outro vai a Cessnock, Maitland e a Newcastle.
A Grande estrada do norte hoxe
A Grande estrada do norte sobrevive ata hoxe, pero consérvanse diferentes partes de xeitos moi diferentes. Gran parte da mesma está baixo asfalto e formigón, xa sexa como rúas suburbanas ou camiños rurais, mentres que algúns están preservados en parques nacionais e protexidos do tráfico de vehículos.
Lixeiras evidencias do seu pasado, como obras de pontes ignoradas ou mesmo esculturas rupestres de condenados, sobreviven na área metropolitana de Sidney, pola contra, grandes tramos permanecen en estado orixinal ao norte do río Hawkesbury.
Os primeiros quilómetros, desde Parramatta Road no Five Dock ata o río Parramatta en Abbotsford, pasan polo suburbio maioritariamente residencial de Wareemba. O nome histórico mantense para esta sección, a única razón pola que alguén pensaría dúas veces sobre este anaco de estrada suburbana sen importancia, bordeado de casas e algunhas tendas e cafés da aldea. Este tramo da estrada remata no peirao de transbordadores de Abbotsford, xa que non hai un peirao correspondente na marxe norte.
Na beira oposta do río Parramatta, a antiga aliñación da Grande estrada do norte que levaba dende o antigo peirao de ferris chámase agora Punt Road, en Gladesville. Punt Road remata en Victoria Road. A antiga aliñación retomase ao noroeste do centro comercial Top Ryde City, como North Road, en Ryde, que leva a Blaxland Road en Eastwood.
Vákner
miniatura|Estatua do Vákner en Dumbría O Vákner é unha figura mitolóxica galega que designa o ser que o peregrino armenio Mártir (ou Mártiros), bispo de Arzendjan, atopou no seu camiño a Fisterra (1491), e que se converteu nun símbolo da peregrinación Xacobea a Fisterra, Galicia. Trátase dun animal fantástico que adoita adoptar a forma dun enorme lobishome.
Lenda e características
Segundo J. l. Pensado o Vákner tería que ser un animal fabuloso creado pola igrexa para desterrar un culto pagán. Aurora Lestón Mayo considérao un dragón como o 'fáfner' da Biblia. É evidente que se parece a seres salvaxes da mitoloxía popular como o busgoso asturiano, o basajaun vasco e o rabeno e o lobishome galegos.
No Dicionario dos seres míticos galegos engádese “Os habitantes dalgún lugar próximo que el (bispo Mártir) chama País dos Holani, comedores de peixe e falantes dunha lingua que o bispo non entende, marabillábanse de que o armenio puidese zafarse do Vákner cando grupos de vinte persoas non puideran pasar”.
Escultura
O concello de Dumbría inaugurou o 5 de maio de 2022 unha escultura de 5 metros do monstro, creada polo artista Cándido Pazos. Trátase dunha iniciativa que puxo en marcha o ente público, dentro do proxecto Territorio Vákner, para potenciar o interese do Camiño a Fisterra e Muxía.
SM-liiga 2021-2022
A tempada 2021-2022 da SM-liiga foi a 47ª edición da máxima categoría do hóckey sobre xeo finlandés. Na copetición participaron un total de 15 equipos, os mesmos que na tempada precedente. O Lukko de Rauma, que defendía o título, non puido revalidalo logo de caer nos cuartos de final fronte a Tappara (4-1), que finalmente se alzou co seu 18º título.
A liga regular comezou o 9 de setembro de 2021 cun partido entre os dous finalistas da tempada anterior, Lukko e TPS, e finalizou o 17 de marzo de 2022.
Oenothera glazioviana
miniatura|Vídeo de floración. Oenothera glazioviana é unha especie de planta con flores da familia das onagraceae. Anteriormente críase que Oenothera lamarckiana era unha especie diferente, pero agora é considerada sinónimo de O. glazioviana.
Iriaka Rātana
Iriaka Matiu Rātana OBE (Te Rio de solteira), nada o 25 de febreiro de 1905 en Hiruharama e finada o 21 de decembro de 1981, foi unha política maorí.
Oenothera glazioviana
A planta pódese atopar en lugares dispersos en todo o mundo, principalmente como unha especie introducida. Orixinouse en Brasil.
Iriaka Rātana
Traxectoria
Presentouse polo Partido Laborista de Nova Zelandia e gañou a circunscrición de Western Maori en 1949. Sucedeu ao seu marido Matiu Rātana para converterse na primeira muller en representar aos maorís no Parlamento de Nova Zelandia. Ocupou o cargo até a súa xubilación en 1969.
Oenothera glazioviana
Durante moito tempo cultivouse como planta ornamental. Nalgúns lugares converteuse nunha especie invasora.
Iriaka Rātana
Traxectoria
Rātana recibiu unha medalla de Oficial da Orde do Imperio Británico polos seus servizos ao pobo maorí en 1971. Morreu o 21 de decembro de 1981 en Whanganui e foi soterrada no cemiterio Aramoho.
Oenothera glazioviana
En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.
Descrición
Oenothera glazioviana é xeralmente unha herba bienal que produce un talo erecto de aproximadamente 1,5 metros en altura máxima. Ten unha textura aproximadamente peluda, os pelos con bochas avermelladas ou bases glandulares. As follas engurradas miden até 15 centímetros de longo.
Taxonomía
Oenothera glazioviana foi descrita por primeira vez por Marc Micheli en 1875. Orixinaria do Brasil, naturalizouse en moitos países e adquiriu unha gran cantidade de sinónimos.
Distribución
Oenothera glazioviana é orixinaria do Brasil.Cultívase como planta ornamental, e naturalizouse en moitos países do mundo, como Gran Bretaña e Irlanda, onde é a especie máis común do seu xénero.
Ecoloxía
Baixo o sinónimo Oenothera lamarckiana, descríbese como unha planta moi adaptable: con todo, necesita pleno sol, humidade media e chans ben drenados. Cultívase facilmente a partir de sementes. Comezou a cultivarse en xardíns europeos durante o século XIX.
Wu Tsao
Wu Tsao (en 吳藻), nada en 1799 e finada en 1862, foi unha poeta chinesa. Tamén se coñece como Wu Pinxiang (en 吳苹香) e Yucenzi (en 玉岑子).
Traxectoria
Filla dun comerciante, naceu na vila de Renhe (hoxe en día a cidade de Hangzhou) na provincia de Zhejiang. Casou cun mercador chamado Huang. A súa relación co seu esposo non era moi boa, e pola súa parte prefería a compaña de mulleres, xa fose como amizades ou como amantes.
Fíxose famosa como escritora de poesía ci, sendo considerada como a mellor da dinastía Qing. Tamén escribiu poesía sanqu e tocaba o guqin, un instrumento de corda. Wu escribiu unha ópera zaju chamada Yinjiu du Sao, tamén coñecida como Qiaoying. Publicáronse dúas coleccións das súas obras: Hualian ci e Xiangnan xuebei ci e foi estudante do poeta Chen Wenshu. Está considera unha das poetas lésbicas máis grandes de todos os tempos.
Foi unha das poucas mulleres poetas que a comezos do século XIX escribiu sobre a novela O soño da cámara vermella. Wu converteuse ao budismo nos seus últimos anos de vida.
Tradución ao galego
Algúns dos seus poemas foron traducidos ao galego por Jesús Castro Yáñez na súa obra recompilatoria Campo de plumas, concretamente "Para a cortesá Ch'ing Lin", "Flores á beira do camiño e polo prado" e "Chuvia inclemente". A tradución dos poemas de Wu Tsao fíxose dende as versión en inglés de Kenneth Rexroth e Ling Chung.
Fontei, A Rúa de Valdeorras, A Rúa
Fontei é un lugar da parroquia da Rúa de Valdeorras, no concello da Rúa, na comarca de Valdeorras.
Fran Nogueira
Traxectoria
Formouse na canteira do Racing de Ferrol e debutou co primeiro equipo na Terceira División na tempada 1990/91. Xogou tamén dous partidos da Copa do Rei contra o Lugo, marcando dous goles no primeiro deles no antigo estadio Manuel Rivera, que contribuíron á clasificación do equipo verde para a seguinte rolda. Ao ano seguinte logrou o ascenso á Segunda División B, e as súas boas actuacións chamaron a atención do Celta de Vigo, que o incorporou en 1992 ao seu filial, o Celta Turista, que militaba tamén na Segunda B.
Tras dúas tempadas en Vigo, nas que chegou a debutar co primeiro equipo celeste nun partido da Copa do Rei contra o Gramenet, da man do adestrador Txetxu Rojo, regresou en 1994 a Ferrol, para vestir de novo a camiseta do Racing, adestrado por Luis Rodríguez Vaz. Compartiu dianteira con Pazolo, e fixo 9 goles, contribuíndo ao primeiro posto dos ferroláns, que non conseguiron ascender na posterior fase de promoción. Xogou dúas tempadas máis no Racing, disputando outra promoción infrutuosa.
En 1997 fichou polo Leça, da Primeira Liga de Portugal. Militou catro anos no club de Leça da Palmeira, os dous últimos na segunda división, e marcou 30 goles. No verán do ano 2000 volveu a Ferrol, para comezar a súa terceira etapa no Racing, desta vez na Segunda División. Disputou 65 encontros durante os seguintes dous anos no equipo de Luis César, e marcou 18 goles.
A partir de 2003 pasou por varios equipos da xeografía española (Ciudad de Murcia, Logroñés, Mirandés e Cartagena), antes de regresar a Galicia en xaneiro de 2005, fichando polo Ourense. Na tempada 2005/06 xogou co Cerceda na Terceira División, colgando as botas ao remate da campaña.
Dólar de prata Jackie Robinson
O dólar de prata Jackie Robinson é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1997 e cuñada pola Ceca de San Francisco.
Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 104-329, do 20 de outubro de 1996, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda na honra de Jackie Robinson en conmemoración do 50 aniversario da súa primeira aparición nun partido de béisbol das grandes ligas como xogador de raza negra.
Esta moeda está integrada nun programa de emisións para 1997 que conta tamén cunha moeda de 5 dólares de ouro conmemorativa da mesma efeméride.
Deseño
Pola súa banda, o reverso, creado por T. James Farrell, está caracterizado polo logotipo que a Fundación Jackie Robinson creou para a efeméride conmemorada, rodeado pola lenda alusiva ROOKIE OF THE YEAR · HALL OF FAME 1962 ("Novato do ano; Salón da Fama 1962"). Completan o reverso o nome do país, UNITED STATES OF AMERICA, o valor facial, ONE DOLLAR, e o lema E PLURUBUS UNUM.
Produción e comercialización
A lei que autorizou a emisión destas moedas conmemorativas prevía unha tiraxe máxina de 500.000 de exemplares. A moeda produciuse na Casa da Moeda de San Francisco, tanto na súa versión estándar como na versión con acabamento especial de fondo espello (proof), e estivo dispoñible para a súa adquisición por parte da poboación desde o 16 de agosto de 1997 ata o 16 de agosto de 1998.
A súa produción foi de 30.180 moedas na súa condición estándar e 110.002 en versión proof, o que fai un total de 140.182 exemplares.
O soño do guieiro
O soño do guieiro, subtitulado Poemas, poemiñas e poemoides, é un libro de poemas de Florencio Delgado Gurriarán publicado na Colección Opúsculos de poesía de Ediciós do Castro en 1986.
Robles de la Valcueva
Robles de la Valcueva é unha localidade pertencente ao concello de Matallana de Torío, na provincia de León e na comunidade autónoma de Castela e León.
Localización
Atópase nun val atravesado polos regatos de Robles e o dos Molinos, afluentes do río Torío. Robles de la Valcueva limita coas localidades de Serrilla, Matallana de Torío e Villalfeide ao norte, Correcillas ao nordés, La Valcueva ao leste, La Cándana de Curueño, Sopeña de Curueño, Pardesivil, La Mata de Curueño e Santa Colomba de Curueño ao sueste, Pardavé e Fontanos de Torío ao sur, Naredo de Fenar e Robledo de Fenar ao suroeste, Llombera ao oeste e Orzonaga e Coladilla ao noroeste.
O soño do guieiro
Características
Publicado na Colección Opúsculos de poesía de Ediciós do Castro en 1986, está dedicado a Castelao. Volve recoller poemas doutros momentos vitais, expresión xa da súa musa cívica, xa da elexíaca. O volume inclúe ademais algúns dos seus poemas sociolingüísticos, unha das facetas máis notables da súa poética. Recompilación da poesía de loita, de combate, desde a guerra civil, a posguerra e o exilio. Inclúe moitas composicións que xa apareceran no Cancioneiro da loita galega.
Robles de la Valcueva
Historia
Pertenceu ao antigo concello de Vegacervera.
Patrimonio
Destaca a ermida de Santa María de Boinas, que aparece referenciada en 1752. Nela celébranse dúas festas, a Flor, o luns seguinte á Pascua de Resurrección e a da Nosa Señora de Boinas, que ten lugar cada 15 de agosto.
O soño do guieiro
Características
Nos dous últimos libros hai mostras elocuentes do seu talento satírico, cando retrata o ditador Francisco Franco ou describe o desleixo lingüístico de certos falantes.
Edicións
Foi reeditado en Xerais en 2022 da man de Xosé Ramón Pena e en Galaxia no mesmo ano en edición de Dulce Fernández Graña.
Poemas
Da fala e do castrapo
Da guerra
Pregos, poemiñas, descordos e poemoides
Mary Beth Edelson
Mary Beth Edelson, nada en East Chicago, Indiana, o 6 de febreiro de 1933 e finada o 20 de abril de 2021, foi unha artista estadounidense, pioneira do movemento feminista, considerada unha das primeiras artistas feministas da súa xeración. Tamén colaborou de forma activa no movemento polos dereitos civís. Ao longo da súa carreira artística creou pinturas, fotografías, collages, murais e debuxos. Eldeson foi pintora, gravadora, ilustradora de libros, fotógrafa e artista performer. Os seus traballos foron mostrados en museos como o MoMA e o Smithsonian.
Vida persoal
Mary Beth Johnson naceu en East Chicago, Indiana, en 1933. Os seus pais alimentaron o seu interese pola arte e o activismo, o cal comezou cando tiña apenas 14 anos. Tivo dous fillos: unha filla do seu segundo matrimonio e un fillo do seu terceiro matrimonio con Alfred H. Edelson. Robert Stackhouse, tamén artista, viviu con Mary Beth Edelson durante 27 anos no seu estudio/vivenda no Soho, despois do seu terceiro matrimonio.
Educación
De 1951 a 1955, Edelson acode a DePauw University en Greencastle, Indiana, tempo durante o cal tamén estuda na Escola do Instituto de Arte de Chicago (1953–1954). Os seus traballos exhibíronse en 1955 nunha exposición para o alumnado que se ía graduar. Unha das súas pinturas estivo considerada impropia para o clérigo e os nenos pequenos. Púxose en cuestión a súa obra e quíxose retirar da mostra pola posición de membros da facultade, o que derivou nunha serie de protestas dentro da propia universidade.
Tras graduarse na Escola do Instituto de Arte de Chicago, múdase a Nova York, onde se matricula no programa de licenciatura da Universidade de Nova York. En 1958 recibe o seu título de Mestrado en Arte.
Movemento feminista e movemento polos dereitos civís
Na segunda metade dos anos 50, comeza a formar parte de maneira activa no movemento feminista emerxente así como no movemento polos dereitos civís. En 1968 estabelece a primeira Conferencia nos Estados Unidos para Mulleres nas Artes Visuais en Washington, D.C. En 1968 estabelece a primeira Conferencia nos EE.UU para Mulleres nas Artes Visuales en Washington, D.C.
Chrysalis e as Heresies Collective, incluíndo a publicación de Heresies, fundáronse en parte debido aos seus esforzos. Traballou co Comité a favor da Diversidade e Inclusión e a coalición de Acción das Mulleres, onde foi directora entre 1992 e 1994.
Edelson foi membro do Title IX Task Force, formado para aumentar a presenza de mulleres pintoras e escultoras nos museos, baseado no Acto polos Dereitos Civís de 1964 que rexeita as organizacións federais fundadas grazas á discriminación de sexo. O grupo, formado en 1998, arquivou unha queixa á Dotación Nacional para as Artes contra o Museo de Arte Moderna, o Museo Guggenheim e o Whitney Museo de Arte Americana.
Rebola, Guinea Ecuatorial
Xeografía
Situada a poucos quilómetros ao sueste da capital do estado, Malabo, a unha altitude de 318 msnm, segundo o censo de 2001, contaba cunba poboación duns 8 289 habitantes.
Mary Beth Edelson
Movemento feminista e movemento polos dereitos civís
Foi activa en ambos os movementos durante a súa madurez.
Carreira
Edelson creou a súa obra dentro da arte conceptual e feminista realizando esculturas de bronce, pinturas, collages, impresións, caixas de recordos e bosquexos. As súas pinturas inclúen retratos e murais. Foi tamén fotógrafa, book artist e artista de performance.
Movemento de arte feminista
Está considerada parte da "primeira xeración de artistas feministas", un grupo que tamén inclúe a Rachel Rosenthal, Carolee Schneeman e Judy Chicago. Eran parte dun movemento europeo e estadounidense que desenvolvía a arte e escritura feministas. Na década dos 70 as súas pinturas, collages e performance formaron o seu interese polo movemento de arte feminista. Os temas comúns deste movemento incluían o cuestionamiento do poder e a autoridade dos homes e a exploración da función social das mulleres. A galería de arte feminista, A.I.R. Gallery, fundada en 1972, albergou exposicións do traballo de Edelson, incluíndo a súa participación nas Heresies Collective, durante os seus inicios. Axudou a crear as Heresies Collective e foi membro desta galería feminista.
Some Living Women Artists / Last Supper
En 1972 Edelson utilizou unha imaxe do fresco da Última Cea de Leonardo da Vinci para crear Some Living Women Artists / Last Supper. Utilizou a técnica do collage para engadir artistas mulleres notábeis substituíndo os homes que aparecían na pintura de Da Vinci, a cal se converteu rapidamente "unha das imaxes máis icónicas do movemento de Arte Feminista." A cabeza de Xoán o Bautista estivo cuberta por Nancy Tumbas e Cristo por Georgia O´Keeffe. Acometeu contra a función que a sociedade e a relixión tivo na subordinación das mulleres. Proposals for: Memorials to the 9,000,000 Women Burned as Witches in the Christian Era, unha peza performática que realizou en 1977, tivo o mesmo obxectivo. O MoMA de Nova York adquiriu o traballo orixinal feito por Edelson, xunto con catro carteis de collage orixinais desta serie.
Story Gathering Boxes
Story Gathering Boxes é unha obra en continuidade, participativa que iniciou en 1972. Cada peza desta serie consta dunha caixa, con catro espazos, feita de madeira de chopo. Cada espazo contén papel ou cartóns de madeira. A imaxinaría dos cartóns de madeira e os seus temas céntranse principalmente na espiritualidade, o xénero e os relatos baseados en deusas. As imaxes foron creadas sen necesidade de técnicas mixtas como a pintura e o coiro. Os cartóns de papel conteñen apuntamentos, convidando os espectadores a contribuír con historias persoais en varios temas, como o xénero, a violencia doméstica ou a inmigración. Esta serie democratiza o acceso á arte ao deixar os espectadores participar na creación dunha narrativa colectiva.
Metáfora da deusa
A deusa aparece dentro dos seus traballos a finais dos 70, representando a posesión do poder das mulleres para controlar as súas vidas. Utilizou a súa propia imaxe para crear novos e poderosos personaxes, reais ou ficticios. En 1975 creou Goddess Head, unha das súas fotomontaxes. The National Museum of Women in the Arts comentou sobre os seus traballos: "As súas performances site-specific ou 'rituais', que manteñen de forma inversa ambas as esferas privadas e públicas, esfórzanse en crear unha espiritualidade feminina nova cuns valores e iconografía propios." Para conmemorar 9,000,000 Women Burned as Witches in the Christian Era, e permitirlles ás mulleres a súa visita, utilizou escaleiras de incendios e rituais de círculo de lume na A.I.R. Gallery. Utilizou tamén estes mesmos rituais noutras galerías en Nova York.
Os arquetipos, como as deusas, guerreiras e enganadoras que Edelson usou nos seus traballos, representan un contraste coas mulleres das sociedades formalizadas e patriarcais. Sandra Sider escribiu na súa biografía de Edelson: "Os temas aos que recorreu durante a súa carreira foron a identidade da muller, como as mulleres están retratadas na arte e os medios de comunicación, e o recoñecemento das mulleres como artistas. Por axudar a crear unha nova estética feminista, Edelson contribuíu á transformación da historia da arte." Un destes arquetipos era o da deusa hindú Kali, quen representa a destrución e a renovación.
Os corpos das mulleres espidas
Edelson realizou obra ao redor dos corpos espidos das mulleres para dar a coñecer as maneiras en que foron "explotados e infra-representados na historia da arte." Serviuse de fotografías en branco e negro do seu propio corpo espido en interiores e espazos abertos coma se estes fosen un lenzo. "Coa representación de si mesma espida sen ningún tipo de pudor, espera axudar a liberar os costumes arraigados polos artistas homes nos séculos anteriores en canto ao corpo pasivo da muller", escribiu o Women Art Revolution. Creou arte performática que utilizou nos seus traballos fotográficos que tamén incluían body art, xunto a O'Kevelson, mostrado en 1973, onde os seus autorretratos estiveron cambiados até que se pareceron a Louise Nevelson ou Georgia O'Keeffe que utiliza un marcador de porcelana.
Libros
O libro The Art of Mary Beth Edelson publicouse en 2002 despois de varios anos de recolección de información e imaxes dos seus traballos. Inclúe conversas con artistas e ensaios realizados polos seus colegas. No seu ensaio sobre Edelson, "Shifting Signs", Laura Cottingham describiu o seu traballo como "o compromiso en producir imaxes representativas da muller que buscan interromper e transformar os códigos pictóricos patriarcais que definen e limitan a identidade da muller."
The National Museum of Women in the Arts, en Washington, D.C., albergou exposicións dos libros de artista que esta fixo na mostra de "Book as Art". En 2002, The Last Temptation of Lorena Bobbitt mostrou unha imaxe de Bobbitt sostendo o pene cortado do seu marido.
Proxecto de historia oral
Edelson foi entrevistada polos Arquivos de Arte americana para o Programa de Historia Oral na primeira metade de febreiro de 2009 no seu estudio de Nova York pola anteriormente directora executiva do ICI (Independent Curators International) Judith Olch Richards. O programa entrevistou a artistas, críticos, historiadores e outros desde 1958 para rexistrar a historia das artes visuais.
Forma (arte)
A forma na arte é o xeito ou o conxunto de elementos ou cualidades formais nos que se expresa un contido, desde o tipo de arte (arte audiovisual, arte escénico, literatura etc.) que se usa na produción dunha obra de arte ata o seu uso, máis alá do ton e o estilo. A forma refírese á formalización dun contido ou fondo e dun significado preciso. Nas artes visuais pode referirse á forma xeométrica, que xunto coa cor é un dos conceptos fundamentais.
Mary Beth Edelson
Premios
DePauw University outorgoulle a Edelson un Doutoramento Honorario en Belas Artes en 1993. Recibiu subvencións da Fundación Andy Warhol para as Artes visuais, do Pollock-Krasner Foundation en 2000 e da National Endowment for the Arts en 2000 e 2006. Tamén obtivo unha bolsa cunha residencia en Yaddo.
Forma (arte)
Termo
O termo forma (lat. forma) xeralmente describe a forma exterior dos obxectos reais. O significado xorde en relación co termo grego Eidos, que significa o desenvolvemento finito da materia ou tamén da forma, proveniente de εἶδος |eîdos| = que se ve, forma e da raíz indoeuropea *weyd-' ' 'ver', cf. o tempo perfecto grego οἶδα '[Eu vin]' → 'seino') denota forma, forma ou aparencia.
Mary Beth Edelson
Coleccións
Os seus traballos foron mostrados en: "A Life Well Lived: A Retrospective of Mary Beth Edelson's Work" estivo no Malmö en 2006 e viaxou ao Migros Museo en Zürich.
Forma (arte)
Termo
Na arte hai diferentes xeitos ou formas de distinguir entre diferentes formas (aparencia).
Diferentes formas
miniatura|Planta como exemplo de forma [[Natureza|natural.]] A forma describe a aparencia de obxectos reais, distinguindo entre forma natural, artificial e artística.
Forma natural
As formas que xorden na natureza sen a intervención humana chámanse formas naturais. Trátase de corpos orgánicos, como plantas ou animais.
Forma artificial
alt=|esquerda|miniatura|201x201px|A [[casa como exemplo da forma artificial]] As formas artificiais son formas que se crean baixo a influencia dos humanos. Trátase principalmente de corpos e obxectos xeométricos. Exemplos serían coches, lámpadas de escritorio, potas, casas, etc.
Forma de arte
miniatura|[[Escultura de Juist, H. Pabst.]] Isto refírese a formas de artes plásticas que resultan dun proceso de deseño creativo. Exemplos disto serían esculturas ou pinturas. Ademais, as formas artificiais e as formas naturais pódense modificar editando para que a forma cambie á forma artística.