cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dólar cimbabuense
O segundo dólar
O 1 de agosto de 2006, como intento para parar a elevada inflación que sufría a economía do país, anunciouse por parte do Banco Central de Cimbabue a introdución dun novo dólar a razón de 1.000 a 1, é dicir, 1.000 antigos dólares equivalerían a un novo. Desta unidade monetaria non existen billetes con poder liberatiorio como tal, senón cheques bancarios de reserva, cunha validez limitada no tempo. O 1 de xaneiro de 2008 foron emitidos cheques por valor de 250.000 (que substituía ao cheque de 200.000 emitido en secembro do ano anterior), 500.000 e 750.000 Dólares de Cimbabue, e tan só días máis tarde o banco anunciou a posta en circulación de novos cheques de 1, 5 e 10 millóns de Dólares. Tamén de $100.000.000; $250.000.000 e $500.000.000. Durante maio do 2008 o Banco de Reserva de Cimbabue puxo en circulación novos billetes (cheques) especiais agricultores de $5.000.000.000, $25.000.000.000, $50.000.000.000 e $100.000.000.000.
O terceiro dólar
miniatura|250px|Imaxe do billete de 100 billóns de dólares, a denominación máis elevada ata o momento. Nótese que a denominación indica 100 trillóns, isto débese a que en [[lingua inglesa|inglés vaise de billion a trillion cada mil veces, mentres que en galego séguese un esquema onde se vai dun billón a trillón cada millón de veces.]]
O 1 de agosto de 2008, o Banco de Reserva de Cimbabue quitou 10 ceros á unidade monetaria, (ex. 10.000.000.000 do dólar vello é igual a 1 dólar novo) e circularon novos billetes de $1, $2, $5, $10, $20, $100 e $500. Tamén circularon moedas de 1¢, 5¢, 10¢, 20¢, 50¢, $1, $2, $5, $10 e $25. Mais aínda os problemas da hiperinflación non están resoltos, tanto é así que a finais do 2008, concretamente durante o mes de setembro, emitíronse tres novos billetes por valor de $1.000, $10.000 e $20.000, a mediados de outubro púxose en circulación un novo valor de $50.000, a primeiros do mes de novembro tres billetes máis de $100.000, $500.000 e $1.000.000, e durante o mes de decembro as denominacións de $10.000.000, $50.000.000, $100.000.000, $200.000.000 e $500.000.000 de novos dólares cimbabuenses. O novo ano non serviu de bálsamo á terrible hiperinflación do país, o 6 de xaneiro o Banco Central puxo en circulación os billetes de 1.000, 5.000 e 10.000 millóns de Dólares, o 10 lanzou os valores de 20.000 e 50.000 millóns, e finalmente, o día 16 do mesmo mes púxose en circulación a denominación máis elevada ata o momento, os 100 billóns de dólares, unha cifra talvez só acadada pola divisa serbia en época de guerra, é dicir 100 millóns de millóns, ademais ese mesmo día anunciouse que nos días sucesivos engadiríanse os valores de 10 e 50 billóns de dólares.
O cuarto dólar
O luns 2 de febreiro de 2009, o director do Banco Central de Cimbabue anunciou unha nova revaluación da moeda a razón dun billón de dólares por 1 novo dólar, é dicir 1.000.000.000.000:1. Puxéronse en circulación billetes de 1, 5, 10, 20, 50, 100 e 500 Dólares. Non se emitiron moedas. O código é ZWL.
Dende xaneiro do 2009 moitas empresas xa non aceptan o dólar cimbabuense como moeda no país. A cambio empréganse o dólar estadounidense, o rand surafricano, o metical mozambiqueño, a pula de Botswana e moedas de Zambia ou Namibia.
Actualmente, empréganse tamén especias no país para o comercio a pequena escala, que substitúen en ocasións o uso do dólar. Este costume ancestral remóntase a antes do século IV a. C.
Bandeira de Omán
A bandeira de Omán (en árabe: علم عمان) consta de tres franxas (branco, verde e vermello) cunha barra vermella á esquerda que contén o emblema nacional de Omán. O branco está representa a paz e a prosperidade, o verde a fertilidade e as montañas e o vermello as loitas contra os invasores estranxeiros. O vermello é a cor da antiga bandeira da nación, cando era coñecida simplemente como o Sultanato de Muscat e Omán.
Lugares de Val do Dubra
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Val do Dubra.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Val do Dubra
José Rodal Lanzós
José-Modesto Rodal Lanzós, coñecido como Marrixo, nado en Cangas cara a 1885, foi un mariñeiro e político galego.
Traxectoria
Patrón de costa. Foi un dos fundadores da Agrupación Socialista de Cangas, con Lorenzo Corbacho Rodal, Aniceto Franco, Manuel Nores Sotelo, Antonio Varela e Ángel Mato Peña. Directivo da Alianza Marinera e militante da CNT. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado concelleiro de Cangas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 26 de xullo cando estaba nunha barbería e ingresou na prisión de Cangas. Foi xulgado en consello de guerra en Pontevedra o 19 de setembro xunto a Agustín Jorge Echeverri, Francisco Búa Carou, Víctor Sánchez Mártil, Lorenzo Corbacho Rodal, Ángel Fernández del Río, Manuel Sotelo Suárez e Jesús Barreiro Martínez. Foi condenado a cadea perpetua. Estivo preso no campo de concentración de San Simón e despois foi trasladado á prisión do Forte de San Cristovo. Conmutáronlle a pena a 4 anos o 12 de decembro de 1942. Sufriu expediente de responsabilidade civil pola Comisión Provincial de Incautación de Bens en 1939.
Vida persoal
Casou con Dolores Blanco Montes, e foi pai de Dolores, Ángel e Jose Rodal Blanco.
Festa do pan de Cea
miniatura|250px|Monumento ás panadeiras e panadeiros de Cea (detalle) (2003).
A festa do pan de Cea é unha festa gastronómica anual celebrada no concello de San Cristovo de Cea desde 1991 para promocionar este pan artesán. Está declarada Festa de interese turístico de Galicia.
A festa, que ten lugar o primeiro domingo de xullo, logrou que se recuperasen os fornos tradicionais do concello, así como que se construíran outros novos.
Dan Andriano
Daniel Michael Andriano, nado o 27 de xuño de 1977 en Elgin, Illinois, é o baixista e co-vocalista da banda Alkaline Trio. Antigo membro da banda de ska-punk Slapstick e vocalista e baixista de Tuesday, Andriano uniuse a Alkaline Trio despois de que o seu baixista orixinal, Rob Doran, deixase o grupo a finais de 1997.
FC Nordsjælland
O Football Club Nordsjælland é un club de fútbol dinamarqués da cidade de Farum. Fundouse en 1991 coma Farum Boldklub tras a fusión dos dous equipos da cidade, o Farum IK e o Stavnsholt BK. O club cambiou o seu nome a F.C. Nordsjælland no ano 2003. Xoga na Superliga danesa.
Lugares de Valdoviño
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Valdoviño.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Valdoviño
Even Flow
"Even Flow" é un sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, editada no ano 1992 e sacada do seu álbum de estrea Ten. O tema acadou o número tres da listas Billboard Mainstream Rock Tracks, e foi incluída no recompilatorio de grandes éxitos do ano 2004 rearviewmirror (Greatest Hits 1991-2003). Unha versión remesturada da canción aparece na reedición do ano 2009 do álbum Ten.
Kleine Oostpoortbrug (Delft)
A Kleine Oostpoortburg (en galego: "pequena ponte da Porta do Leste") é unha ponte levadiza de ferro construída no ano 1514, que forma parte do complexo da Porta do Leste (neerlandés: Oostpoort), á que está anexa, na cidade surholandesa de Delft, nos Países Baixos.
O nome da ponte
Unha ponte xiratoria próxima a esta sobre a canle Rijn-Schiekanaal compartía con esta o nome de Oostpoortbrug, o cal provocaba confusión entre os veciños da zona.
Cando o goberno provincial da Holanda Meridional sinalizou a ponte sobre a Rijn-Schiekanaal, da que é titular, cun rótulo co nome de Oostpoortbrug, o goberno municipal decidiu rotular tamén a súa ponte engadíndolle ao seu nome a palabra Kleine (en galego: "pequeno"), para pór fin así á confusión entre ambas as denominacións.
Toxótidos
Morfoloxía
Son de corpo alto e comprimido, coa boca terminal, grande e protráctil, e a mandíbula inferior prominente. A aleta dorsal, única, presenta 4-6 fortes espiñas seguidas de 11-14 radios brandos. A aleta anal ten 3 espiñas e 15-18 radios brandos (a parte branda da aleta anal é maior que a da aleta dorsal). As pélvicas nacen por detrás das pectorais e cerca do nacemento da anal. Caudal algo fendida ou truncada.
Hábitat e bioloxía
Os toxótidos distribúense por augas da India, Filipinas, Australia e Polinesia, en augas salgadas de mar aberto, salobres e doces, especialmente nos estuarios e mangleirais.
NGC 2494
NGC 2494 é unha galaxia espiral barrada da constelación Monoceros. O seu brillo superficial é 13.4, Ascensión recta 7h 59m 7.2s e a declinación -0° 38' 15" . A galaxia NGC 2494 foi descuberta o 6 de febreiro de 1864 por Albert Marth.
Toxótidos
Hábitat e bioloxía
O trazo máis característicos deste grupo, e ó que lle deben o nome común, é a forma de alimentarse, disparando chorros de auga que cuspen coa súa boca especializada (posúe unha angosta rañura no teito da boca) contra os insectos que sobrevoan a tona da auga. Os seus disparos son moi efectivos e poden alcanzar presas pousadas a 3 metros da superficie.
Taxonomía
A familia só contén un xénero, con sete especies:
Bía
Bía era na mitoloxía grega a personificación da forza e da violencia, filla de Palas e Estixia, e irmá de Niké, Kratos, e Zelo. Aliouse cos seus irmáns con Zeus na súa loita cos titáns. Aparece citada por Esquilo en Promētheus Desmōtēs e Platón en Protágoras. Represéntase como unha muller armada con coiraza.
Sedoheptulosa
A sedoheptulosa, tamén chamada D-altro-heptulosa, é un monosacárido de sete átomos de carbono (heptosa) pertencente ao grupo das cetosas, xa que leva un grupo cetona no carbono 2. É unha das poucas heptosas existentes na natureza.
O seu derivado sedoheptulosa-7-fosfato intervén como intermediario na ruta da pentosa fosfato, onde se forma cando a ribosa-5-fosfato recibe un grupo de dous carbonos procedente da xilulosa-5-fosfato. Despois, a sedoheptulosa-7-fosfato reacciona co gliceraldehido-3-fosfato, dando eritrosa-4-fosfato e frutosa-6-fosfato.
Nas plantas a sedoheptulosa-1,7-difosfato e a sedoheptulosa-7-fosfato son azucres necesarios para o ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese.
A molécula debe o seu nome a que foi descuberta na planta Sedum spectabile en 1917 por La Forge e Hudson, que lle deron o nome de sedoheptosa. Despois estableceuse o seu carácter de cetona e recibiu o nome de sedoheptulosa. A súa configuración foi establecida estudando os seus alcohois derivados (sedoheptitol).
Na urina dos pacientes de cistinose detéctase unha elevada concentración de sedoheptulosa. Trátase dunha doenza xenética autosómica recesiva que afecta á función dos lisosomas, e que se debe a unha mutación no xene do encima sedoheptuloquinase.
Magie Faure-Vidot
Magie Faure-Vidot, tamén chamada Maggie Vijay-Kumar, nada en Victoria en 1958, é unha escritora das Seychelles. Publica en lingua francesa, lingua inglesa e crioulo das Seychelles. .
Traxectoria
Viviu nos Estados Unidos, Líbano, Inglaterra, Italia e Francia, antes de regresar ás Seychelles. Alí cofundou a revista literaria dixital Vents Alizés, da que é directora, e a editorial dixital Edisyon Losean Endyen, que dirixe xunto co poeta húngaro Károly Sándor Pallai. Amais é a editora de Sipay, a única revista de literatura das Seychelles. Tamén está moi comprometida coa vida cultural do seu país, e participa en exposicións de arte de mulleres locais. A súa obra, analizada en estudos críticos da literatura das Seychelles, adoita aparecer en Seychelles Nation e The People. Tamén é coñecida pola súa oralidade.
É membro do Institut Académique de Paris e da Académie Internationale de Lutèce. Acadou diversos premios e recoñecementos,  e representou o seu país en varios festivais internacional de poesía.
Pobo chickasaw
Os chickasaw son un pobo indíxena cuxo territorio tradicional estendíase polos estados actuais de Mississippi, Alabama e Tennessee. Son un pobo da familia muskogee e están recoñecidos federalmente como Nación Chickasaw.
Algún tempo antes do contacto cos europeos, os chickasaw migraron dende as rexións do oeste cara o leste do río Mississippi, onde se asentaron nos actuais Mississippi e no condado de Lawrence, Tennessee. Foi alí onde contactaron cos exploradores e comerciantes europeos, como franceses, ingleses e españois, cos cales tiveron relacións durante o período colonial. Os chickasaw foron unha das cinco tribos civilizadas, xa que adoptaron axiña numerosas prácticas dos europeos. Resistíronse ós asentamentos europeos no seu territorio, mais foron expulados polo goberno dos Estados Unidos en 1832 e foron forzados a trasladarse ó Territorio indio (Oklahoma) durante a época da deportación dos indios na década de 1830.
A maioría dos chickasaw viven no presente en Oklahoma. A Nación Chickasaw de Oklahoma é a décimo terceira meirande tribo federalmente recoñecida dos Estados Unidos. Os seus membros están relacionados cos choctaw e comparten unha historia común con eles.
Taxonomía (bioloxía)
A taxonomía (do grego ταξις, taxis, 'ordenamento', e νομος, nomos, 'regra') é, no seu sentido máis xeral, a ciencia de clasificación. Normalmente utilízase o termo para referirse a taxonomía biolóxica, a ciencia da ordenación dos organismos nun sistema de clasificación composto de taxons.
miniatura|250x250px|As árbores filoxenéticas teñen forma de dendrogramas. Cada nodo do dendrograma corresponde a un [[clado.]] A taxonomía biolóxica é unha subdisciplina da sistemática, que estuda as relacións de parentesco entre os organismos e o seu historial de evolución. No presente, a taxonomía actúa unha vez que foi determinada a árbore filoxenética dos organismos estudados, é dicir, unha vez que teña determinado os clados, ou pólas evolutivas, de acordo coas súas relacións de parentesco.
No presente, existe o consenso dentro da comunidade científica que a clasificación debe ser totalmente consistente co que se sabe da filoxenia dos taxons, xa que só así dará o servizo que se espera dela ó restao de pólas da bioloxía (véxase por exemplo Soltis i Soltis 2003 ), pero hai escolas dentro da sistemática que definen con matices a maneira na que a clasificación debe corresponderse coa filoxenia coñecida.
Máis aló da escola que a define, a finalidade última da taxonomía é organizar a árbore filoxenética nun sistema de clasificación. Para facelo, a escola cladística (a que predomina hoxe en día) transforma os clados en taxons. Un taxon é un clado ó cal se asignou unha categoría taxonómica, ó cal se outorgou un nome en latín, que foi descrito, ó cal se asociou un exemplar tipo, e que foi publicado nunha revista científica. Cando se fixo todo iso, o taxon ten un nome correcto. A nomenclatura é a disciplina que se ocupa de regulamentar estes pasos, e encárgase de que se sigan os principios de nomenclatura. Os sistemas de clasificación funcionan como contedores de información e como preditores.
Unha vez se determinou a clasificación dun taxon, extráense os trazos diagnósticos de cada un dos seus membros, e a partir deles créanse claves dicotómicas de identificación, que son utilizadas para determinar ou identificar organismos, co fin de localizar un organismo descoñecido nun taxon coñecido do sistema de clasificación. A determinación ou identificación tamén é a especialidade taxonómica que se encarga dos principios de elaboración das claves dicotómicas e doutros instrumentos coa mesma finalidade.
As normas que regulan a creación dos sistemas de clasificación son en parte convencións máis ou menos arbitrarias. Para comprender estas arbitrariedades (por exemplo, a nomenclatura binomial das especies e a uninomial dos rangos superiores, ou a cantidade de rangos taxonómicos e dos seus nomes) é preciso estudar a historia da taxonomía, que deixou como herdanza os Códigos Internacionais de Nomenclatura, as regras técnicas que deben ser cumpridas polos sistemas de clasificación.
A nova crise de biodiversidade, os avances nas análises do ADN e a posibilidade de intercambiar información a través de internet deron un enorme pulo a esta ciencia na década de 2000 e xeraron un debate sobre a necesidade de facer reformas substanciais nos Códigos, que aínda se están a discutir. Algúns exemplos de novas propostas son a taxonomía libre de rangos, os marcadores xenéticos e a publicación por Internet.
Kang Kyung-hwa
Kang Kyung-hwa nada en Seúl o 7 de abril de 1955, é unha diplomática surcoreana. Desde xaneiro de 2017 é asesora especial para asuntos políticos do Secretario Xeral da ONU António Guterres. Ten unha ampla experiencia en Nacións Unidas desde 2001, primeiro á fronte da delegación diplomática de Corea do Sur na ONU, e desde 2013 na Oficina da ONU para a Coordinación de Asuntos Humanitarios e como alta comisionada adxunta para os Dereitos Humanos.
Traxectoria
Kang graduouse na Universidade Yonsei onde completou a súa licenciatura en ciencias políticas e diplomacia. Realizou un mestrado en comunicación e realizou a súa tese en comunicación intercultural na Universidade de Massachusetts Amherst, Estados Unidos.
Traballou para a Presidenta da Asemblea Nacional de Corea do Sur en temas relacionados con dereitos humanos, avances nos dereitos das mulleres e diplomacia parlamentaria e en diversas organizacións de mulleres en Corea, incluíndo o Consello Coreano da Muller.
En 1998, incorporouse ao Servizo Exterior de Corea. Foi embaixadora para Asuntos Multilaterais e Directora Xeral de Organizacións Internacionais no Ministerio de Exteriores da República de Corea.
Desde 2001 ten relación con Nacións Unidas. Primeiro estivo á fronte da Misión da República de Corea na ONU (2001-2005) momento no que asumiu a presidencia da Comisión da Condición Xurídica e Social da Muller para os períodos de sesións 48.º e 49.º en marzo de 2005 que marcaron o décimo aniversario da Conferencia Mundial sobre a Muller e reafirmou a Declaración de Beixing e a Plataforma de Acción para o avance das mulleres e a igualdade de xénero.
De 2006 a 2013 foi Alta Comisionada Adxunta de Nacións Unidas para os Dereitos Humanos nomeada polo entón Secretario Xeral de Nacións Unidas Kofi Annan.
Tamén foi directora xeral de Organización Internacional no Ministerio de Asuntos Exteriores e Comercio da República de Corea.
O 18 de marzo de 2013, o Secretario Xeral das Nacións Unidas Ban Ki-moon nomeouna Subsecretaria Xeral e Coordinadora Adxunta de Asistencia de Emerxencia da Oficina de Nacións Unidas para a Coordinación de Asuntos Humanitarios (OCHA) substituíndo a Catherine Bragg coa misión de ser a asesora principal do Secretario Xeral da ONU en Asuntos Humanitarios e asegurar a cooperación entre Nova York e Xenebra co terreo.
En decembro de 2016 o novo Secretario Xeral da ONU António Guterres incorporouna ao seu equipo como Asesora especial para asuntos políticos.
Daughter
"Daughter" é un sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, editado o 20 de decembro de 1993 e sacado do seu álbum Vs.. A pesar de estar acreditado a todos os membros de Pearl Jam a letra foi escrita polo vocalista Eddie Vedder e a música principalmente polo guitarrista Stone Gossard. O tema acadou a cima das listas Billboard Mainstream Rock Tracks e Billboard Modern Rock, e foi incluído no recompilatorio de grandes éxitos do ano 2004 rearviewmirror (Greatest Hits 1991-2003).
Lista de cancións
Todos os temas compostos por Dave Abbruzzese, Jeff Ament, Stone Gossard, Mike McCready e Eddie Vedder agás onde se indique.
Daughter
Archon: The Light and the Dark
Archon: The Light and the Dark é un videoxogo desenvolvido por Free Fall Associates e distribuído por Electronical Arts orixinalmente para Atari 8-bit en 1983. Fixéronse versións para Apple II, Commodore 64, Amstrad CPC, ZX Spectrum, Amiga, IBM PC, Apple Macintosh e NES.
Archon é un xogo baseado no xadrez onde se representa a eterna loita da luz contra a escuridade, os dous teñen un mesmo obxectivo, conquista-los cinco puntos de poder ou elimina-lo outro bando. Na vez das pezas típicas do xadrez movemos ogros, manticoras, cabaleiros, valquirias ata completar un total de oito especies e 18 pezas por bando. O xogo consiste en dúas pantallas, a primeira é un taboleiro de xadrez onde os bandos manobran por quendas alternativas, cando coinciden dúas figuras pasamos a outra pantalla onde combaten entre eles.
Alcinda Abreu
Alcinda António de Abreu, nada en Nova Sofala, Sofala, o 13 de outubro de 1953, é unha política mozambiqueña. Foi Ministra de Asuntos Exteriores do seu país de 2005 a 2008, despois de ser Ministra de Benestar Social. Traballou tamén como Ministra de Ambiente.
Primeiros anos
Naceu o 13 de outubro de 1953 no pequeno pobo pesqueiro de Nova Sofala, Distrito Buzi da provincia Sofala, no centro de Mozambique. A súa educación universitaria completouna en 1974 en Liceu Pêro de Anaia en Beira. Logo estudou na Universidade Eduardo Mondlane en Maputo até 1982. En 1990 graduouse en psicoloxía e pedagoxía na Universidade Pedagóxica de Maputo. Realizou máis estudos en ciencia política e xénero na University College de Londres e en 1996 en xestión de desenvolvemento na Universidade de Witwatersrand.
Foi membro da Asociación Xuvenil de Mozambique e traballou como vicesecretaria xeral a finais da década de 1970 e a principios da década de 1980.
Carreira
Despois de completar a súa educación, Joaquim Alberto Chissano nomeouna no seu gabinete en 1994, e de 1994 a 1997 estivo a cargo do Ministerio de Benestar Social. Logo foi convocada polo seu partido, o Frelimo, para a Comisión Electoral Nacional e foi responsable da organización das eleccións locais en 1998 e as eleccións parlamentarias e presidenciais en 1999. En 2002, o Congreso do Frelimo elixiuna para ser un dos 15 membros da comisión política do partido.
Vida persoal
É viúva e ten dous fillos. O seu esposo, Maradali Mamadhusen, faleceu con Samora Machel nun accidente aéreo en Suráfrica en 1986.
Serratia
Serratia é un xénero de bacterias gramnegativas, anaerobias facultativas, con forma de bacilo da familia das Enterobacteriaceae. A especie máis común do xénero é S. marcescens, que normalmente é a única patóxena e xeralmente causa infeccións nosocomiais (hospitalarias). Porén, hai raras cepas de S. plymuthica, S. liquefaciens, S. rubidaea, e S. odoriferae que poden causar enfermidades infecciosas. Membros deste xénero producen un pigmento vermello característico chamado prodixiosina, e poden distinguirse doutros membros da familia Enterobacteriaceae pola súa característica produción de tres encimas: DNase, lipase, e xelatinase.
Antes pensábase que S. marcescens non era unha bacteria patóxena, ata que se descubriron as súas capacidades infecciosas. Debido ao pigmento vermello que produce, foi moi utilizada para rastrear a transmisión bacteriana e para estudar o asentamento e arrastre da bacteria polas correntes de aire.
Infeccións en humanos
Nos hospitais, as especies de Serratia tenden a colonizar nos adultos os tractos respiratorio e urinario, en vez do tracto gastrointestinal (a pesar de ser unha Enterobacteriaceae).
As infeccións por Serratia causaron endocardite e osteomielite en persoas adictas á heroína.
Informouse de casos de artrite por Serratia en pacientes ambulatorios que recibiron inxeccións intraarticulares.
Fuxida a Exipto (Giotto)
A fuxida ou fuga a Exipto é un fresco (200 x 185 cm) de Giotto, datado entre 1303-1305 e que forma parte do ciclo da capela dos Scrovegni en Padua. A imaxe está incluída nas Historias de Xesús que aparecen no rexistro central superior, na parede dereita mirando cara ao altar.
Descrición
A escena está representada a partir do escrito no evanxeo apócrifo do pseudo Mateo (17-18):
Estilo
A escena está enmarcada por unha montaña.
As cores son delicadas, que destacan contra o azul do ceo (neste caso coa pintura lixeiramente danada), harmonizándose coas demais escenas da capela. As figuras semellan esculpidas pro bloques de cores con bordos afiados.
Entre os aspectos destacados deste fresco son a desaparición da influencia bizantina: a representación frontal das figuras aquí muda en representación de perfil ou de costas ao espectador. Igualmente, desaparece o fondo dourado sobre o que se adoitaba representa-las figuras, que Giotto, troca nun fondo dunha paisaxe áspera e montañosa, máis realista. Así esa montaña rochosa no fondo, de forma triangular, con algunhas árbores ciscadas pola ladeira que simbolizan as "terras desoladas e áridas" das que falaban os textos apócrifos. Tamén abandona o hieratismo bizantino na representación da natureza e da vida, segundo confirma a "preciosidade cromática das rochas areosas e a sutilidade da luz e das sombras, de factura densa, leve e aveludada".
Oscilador harmónico
dereita|frame|A masa co resorte forman un oscilador harmónico. Dise que un sistema calquera, mecánico, eléctrico, pneumático etc. é un oscilador harmónico se cando se deixa libre, fóra da súa posición de equilibrio, volve cara á posición de equilibrio facendo oscilaciones sinusoidais, ou sinusoidais amortecidas ó redor desa posición de equilibrio final.
Fuxida a Exipto (Giotto)
Estilo
O realismo está presente nas vestimentas cuxas pregas, naturais, dan sensación de lixeireza; tamén na xestualidade e nas expresións das figuras, así como nons detalles do vestido do neno ou da xerra recuberta de vimbio.
Oscilador harmónico
Características
O exemplo típico é o dunha masa colgada a un resorte. Cando se afasta a masa da súa posición de repouso, o resorte exerce sobre a masa unha forza que é proporcional ó desequilibrio (distancia á posición de repouso, elongación) e que está dirixida cara á posición de equilibrio. Se se solta a masa, a forza do resorte acelera a masa cara á posición de equilibrio. A medida que a masa se achega á posición de equilibrio e aumenta a súa velocidade, a enerxía potencial elástica do resorte transfórmase en enerxía cinética da masa. Cando a masa chega á súa posición de equilibrio, a forza será cero, pero como a masa está en movemento, continuará e pasará do outro lado. A forza invértese e comeza a frear a masa. A enerxía cinética da masa vai transformándose agora en enerxía potencial do resorte. Iso dura ata que a masa para. O proceso recomeza en dirección oposta.
Se toda a enerxía cinética se transformara en enerxía potencial e viceversa, a oscilación seguiría eternamente coa mesma amplitude. Na realidade, sempre hai unha parte da enerxía que se transforma noutra forma, debido á viscosidade do aire ou porque o resorte non é perfectamente elástico. A amplitude diminúe máis ou menos lentamente. Comezaremos por tratar o caso ideal, no cal non hai perdas.
Squire Fridell
Squire Fridell, nado o 9 de febreiro de 1943 en Oakland (California), é un actor, autor e produtor de viños estadounidense. É coñecido nos Estados Unidos polo seu traballo en publicidade, ó ter saído en máis de tres mil anuncios de televisión.
Traxectoria
Fridell naceu en Oakland, California. Asistiu á Universidade do Pacífico, onde foi membro da fraternidade Phi Sigma Kappa. Fridell comezou a súa carreira na actuación nos teatros en Carolina do Sur, en 1968. Dende 1978 a 2012, foi a principal imaxe dos anuncios de televisión de Toyota Motor Corporation.
Na calor da noite
Na calor da noite (en In the Heat of the Night) é un filme estadounidense de drama e misterio dirixido por Norman Jewison que foi estreado en 1967. Está baseado na novela de John Ball In the Heat of the Night e conta a historia de Virgil Tibbs, un policía negro de Filadelfia, que se involucra nunha investigación de asasinato nunha pequena vila de Mississippi. O guión é obra de Stirling Silliphant.
O filme gañou cinco premios Oscar, incluíndo os premios de mellor filme e mellor actor. Tivo dúas secuelas, They Call Me Mister Tibbs! en 1970, e The Organization en 1971. En 1988, tamén se converteu na base dunha serie de televisión do mesmo nome. En 2002, foi escollido para a súa preservación no National Film Registry da Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América por ser "cultural, histórica ou esteticamente significativo".
Estreouse en galego o 25 de febreiro de 2000 a través da TVG.
Borja Iglesias
Foi internacional coa selección española en 2023.
Comezos
Tras despuntar nas categorías inferiores do Santiago de Compostela CF e da selección de Galicia, fichou en 2007 polo Valencia CF, onde seguiu formándose durante tres anos no fútbol base. No club valenciano adoitaba xogar de extremo, con Paco Alcácer como dianteiro centro. En 2010 incorporouse á canteira do Villareal CF, xogando a súa primeira campaña no CD Roda, equipo vencellado ao Villarreal no que marcou 15 goles, contribuíndo á sexta posición na División de Honra Xuvenil. Na tempada 2011/12 xogou no equipo xuvenil do Villarreal e ao ano seguinte debutou co Villarreal C na Terceira División, anotando 11 goles.
Celta de Vigo B
En xullo de 2013 fichou polo Celta de Vigo B, que militaba na Segunda División B. No segundo equipo do club galego foi afianzándose no once inicial ata debutar co primeiro equipo o 3 de xaneiro de 2015, nun partido da Primeira División contra o Sevilla no Sánchez Pizjuán, saltando ao terreo en substitución de Santi Mina.
A súa explosión futbolística definitiva tivo lugar na tempada 2016/17 na Segunda División B, na que pese a ter ficha co primeiro equipo xogou co filial, co obxectivo de ascender á categoría de prata. Ese ano proclamouse o máximo anotador da categoría, con 34 tantos, e converteuse tamén no máximo goleador da historia do filial celeste, con 75 goles, superando a Goran Marić. A pesar destes números non contou con sitio no primeiro equipo por causa da forte competencia, polo que en 2017 saíu cedido ao Real Zaragoza, na Segunda División.
Real Zaragoza
Marcou o seu primeiro gol co Zaragoza na segunda xornada, contra o Granada, e no seguinte partido anotou dous goles máis fronte ao Córdoba. No mes de outubro marcou catro goles máis e foi elixido mellor xogador do mes en Segunda. Na penúltima xornada de liga, logrou o seu primeiro triplete como profesional, marcándolle tres goles a Jordi Masip, gardameta do Valladolid, e asegurando a clasificación do equipo aragonés para a promoción de ascenso. Rematou a tempada con 22 goles en liga, só superado polos 33 de Jaime Mata e os 24 de Raúl de Tomás.
RCD Espanyol
Fixo a pretempada de 2019 co Espanyol, xogando tres partidos da previa da Europa League e marcando tres goles, os tres na primeira eliminatoria contra o Stjarnan islandés.
Real Betis
Na tempada 2022/23 marcou 15 goles en liga, conseguindo así o cuarto mellor rexistro da competición, superado só por Lewandowski (23), Benzema (19) e o tamén galego Joselu (16).
Selección española
O 24 de setembro de 2022 debutou coa selección española, despois de ser convocado polo seleccionador Luis Enrique para a Liga de Nacións da UEFA. A súa estrea produciuse no estadio de La Romareda ante a selección de Suíza, nun partido que acabou en derrota por 1-2.
Lista de concellos de Pontevedra
miniatura|300px|Mapa dos concellos da provincia de Pontevedra. Lista dos 61 concellos da provincia de Pontevedra:
Lexionelose
A lexionelose é unha enfermidade infecciosa, producida por bacterias do xénero Legionella, case sempre L. pneumophila, caracterizada por un cadro respiratorio e febril. Adoita estar relacionada con determinadas instalaciones de auga quente sanitaria, nas que o axente causante se mantén e multiplica. A enfermidade describiuse por vez primeira en xullo de 1976, a raíz dun abrocho epidémico de pneumonía entre os participantes dunha convención da Lexión Americana -unha asociación de veteranos de guerra- nun hotel de Pensilvania (Filadelfia, Estados Unidos), circunstancia á que debe o nome co que se designou ó principio: enfermidade do lexionario. Neste abrocho houbo 182 enfermos, con 34 falecidos.
Identifícase, de acordo co Código Internacional de Clasificación das Enfermidades, co código 482.84 (segundo a edición CIE-9-MC) ou A48.1, A48.2 (edición CIE-10).
Etioloxía
A lexionela é unha proteobacteria da familia Legionellaceae, xénero Legionella, que se divide en 50 especies, das que 17 foron vencelladas a infeccións humanas. A Lexionella pneumophila é a responsable do 90% dos casos e dela describíronse xa 16 serogrupos, entre os que o serogrupo 1 é o máis frecuente no ambiente e o máis común nos casos de enfermidade (responsable do 85% dos casos), se ben outros serogrupos tamén se atoparon en abrochos humanos.
miniatura|300px|esquerda|Os doutores George Gorman (á esquerda) e Jim Feeley (á dereita) examinando [[placa de Petri|placas de Petri con cultivos de Legionella (fotografía do CDC, de 1978).]] A bacteria responsable é un xerme ambiental, presente habitualmente nas augas superficiais dos ríos, lagos e acumulacións artificiais de auga (como estanques). Sobrevive nun rango de temperaturas comprendido entre os 20 e os 45 °C, aínda que a temperatura óptima de multiplicación e crecemento é de 35-37 °C. Inactívase a partir de temperaturas da orde dos 70 °C. A temperaturas inferiores a 20 °C mantense en estado latente.
Desde o hábitat natural, a bacteria pode contaminar as redes de distribución de auga potable urbana e chegar así ata os equipos de auga quente sanitaria (e mais outros nos que se produza acumulación de auga). Nestas instalacións é común a existencia de zonas nas que se quede auga estancada, así como a presenza e depósito de diferentes substancias que favorecen a multiplicación da bacteria, como protozoos, algas e outras bacterias, xunto a lodos e outros restos orgánicos, todo o cal, co paso do tempo, forma unha biocapa ou biofilm que actúa como medio de cultivo da lexionela, que forman microcolonias dentro desas biocapas. Estas, a maiores de proporcionar alimento, protexen a bacteria da acción de posibles desinfectantes. Se a temperatura da auga é adecuada, a multiplicación da lexionela pode alcanzar altas concentracións e estenderse ata outros puntos do sistema de distribución de auga nos que se produzan aerosois (duchas, aspersores, vaporización etc.) que dispersan a bacteria no aire que respiran as persoas que habiten nesas instalacións, producíndose así a infección por vía respiratoria.
A bacteria pode crecer intracelularmente, no interior de protozoos ou de macrófagos humanos. Así, a presenza de protozoos na auga, especialmente amebas, sexa en condicións naturais ou nas instalacións de auga sanitaria, serve non só para facilitar a multiplicación senón tamén para garantir un mecanismo de supervivencia en condicións ambientais desfavorables.
Por todas estas razóns, as medidas de prevención e control da enfermidade deben dirixirse a evitar a contaminación por lexionelas da rede de distribución de auga potable, a evitar a súa multiplicación nas instalacións de auga e a evitar que se produzan aerosois.
Transmisión
miniatura|250px|As duchas, spas, jakuzzis, piscinas climatizadas, bañeiras e sistemas de hidromasaxe son algunhas das instalacións de risco na transmisión da lexionelose. A infección humana prodúcese por vía respiratoria, por inhalación de aerosois que vehiculen un número suficiente de bacterias (esixe, xa que logo, a presenza de especies e serogrupos patóxenos nun número relativamente alto) e por microaspiración de auga contaminada. Non se transmite por beber auga contaminada nin por consumir alimentos preparados ou lavados con auga contaminada. Non hai constancia da transmisión de persoa a persoa nin se coñecen reservorios animais.
O risco de infección aumenta en proporción inversa ó tamaño das pingas de auga en suspensión, tanto polo feito de que canto máis pequenas sexan, máis tempo de manteñen en suspensión no aire, como polo feito de que só as pingas de menos de 5 micrómetros penetran nos pulmóns.
En boa parte dos abrochos non se pode identifica-la orixe da infección (no 42,2% dos casos en España, no período 1989-2005), pero cando si se pode estabelecer a fonte da infección está adoita estar na auga quente sanitaria, no 24,7% dos abrochos, ou nas torres de arrefriamento, no 19,1%. Se o que se ten en conta é o número de enfermos, ó redor do 60% está relacionado coa contaminación de torres de refrixeración.
Sintomatoloxía
A maior parte dos casos de lexionelose son illados, esporádicos, pero cobra maior relevancia cando constitúe abrochos con varios casos relacionados entre si no mesmo espazo e tempo, nos chamados casos comunitarios.
Especial gravidade ten cando o factor común é a estancia nun hospital, é dicir, cando afecta persoas hospitalizadas; son os casos hospitalarios ou nosocomiais, nos que a enfermidade se transmite e adquire dentro do hospital.
A lexionelose cursa con dous cadros clínicos distintos:
Off He Goes
"Off He Goes" é un sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, editado no ano 1996 como terceiro sinxelo do seu álbum No Code. O tema acadou o posto 31 da lista Billboard Mainstream Rock Tracks, e foi incluído no recompilatorio de grandes éxitos do ano 2004 rearviewmirror (Greatest Hits 1991-2003).
Lista de cancións
Todos os temas por Eddie Vedder.
Lexionelose
Sintomatoloxía
O período de incubación (tempo transcorrido entre a exposición á bacteria e a expresión dos primeiros síntomas) é de 2-10 días no caso da enfermidade do lexionario, máis frecuentemente entre o 3º e o 6º día; e entre unhas poucas horas a 3-5 días no caso da febre de Pontiac, cunha media de 24-48 horas.
A lexionelose é unha enfermidade oportunista, que só excepcionalmente afecta persoas sas. Para que a infección asente cómpre que as defensas estean diminuídas, o que implica certos factores de risco, entre os que se distinguen factores de risco xerais: persoas maiores de 65 anos (é infrecuente que a padezan persoas menores de 20 anos), ser fumador habitual ou sufrir alcoholismo, padecer pneumopatías crónicas (especialmante unha enfermidade pulmonar obstrutiva crónica, EPOC) ou insuficiencia cardíaca; e factores de maior risco: enfermidades (sida) ou tratamentos inmunodepresivos (terapias contra o rexeitamento tralo transplante de órganos), quimioterapia, diabetes etc.
Ataca maioritariamente homes, nunha proporción de 2,5 a 1 respecto das mulleres.
Na poboación xeral, a enfermidade afecta entre o 0,1 e o 5% das persoas expostas, cunhas taxas de mortalidade do 3-5%, pero esta pode alcanzar o 15-20% se non se establece un diagnóstico e tratamento precoces. Cando se trata dunha infección nosocomial adquire maior gravidade pola mingua nas defensas dos enfermos, cunhas taxas de ataque do 0,5-14% e unha mortalidade de ata o 40%, que pode chegar ó 80% en pacientes inmunodeprimidos. En todo caso, as taxas de mortalidade son cada ano máis reducidas grazas a que os novos métodos de diagnóstico son máis eficaces e precoces e iso permite instaurar rapidamente o tratamento. Na febre de Pontiac, a taxa de ataque pode ser superior ó 95% pero a mortalidade é nula.
Diagnóstico
O diagnóstico da lexionelose non pode basearse na sintomatoloxía xa que non é patognomónica. Debe recorrer a probas de laboratorio que confirmen a presenza da bacteria ou niveis significativos de anticorpos en sangue.
O cultivo da bacteria pode facerse sobre medios de cultivo adecuados e a partir de esputos, tecido pulmonar ou material extraído por broncoscopia. Esta técnica ten unha sensibilidade do 70% e unha especificidade do 100%, pero presenta a desvantaxe de tardar entre 3 e 10 días en dar resultados.
Tamén pode utilizarse a microscopía por inmunofluorescencia, aínda que esta técnica ten o problema dos falsos positivos, ademais de que un resultado negativo non pode excluír a enfermidade.
As técnicas serolóxicas de diagnóstico consisten na determinación de anticorpos no soro sanguíneo, mediante inmunofluorescencia indirecta, ou na determinación do antíxeno específico L. pneumophila serogrupo 1 en urina. Esta última é actualmente a técnica de diagnóstico de preferencia, con resultados fiables ós 15 minutos e unha especificidade do 100%. Aínda que estea deseñado para detectar L. pneumophila sg. 1, tamén detecta, con menor sensibilidade, outras especies e serotipos de lexionela.
Tratamento
O tratamento de elección é a base de eritromicina e levofloxacino, antibióticos moi eficaces e sen que polo de agora se describisen resistencias. En casos máis graves poden asociarse á rifampicina. Ultimamente utilízanse antibióticos macrólidos (claritromicina e azitromicina), así como quinolonas, máis eficaces que a eritromicina. A febre de Pontiac non require un tratamento específico e abonda cun tratamento sintomático.
Unha vez curada a enfermidade, non quedan secuelas.
Distribución xeográfica
Trátase dunha enfermidade distribuída por todo o mundo, se ben é máis frecuente nos países desenvolvidos porque nestes están máis estendidas as instalacións de tratamento de augas que facilitan a presenza e crecemento da lexionela. Por este motivo cualifícase de enfermidade da era tecnolóxica.
Os casos de lexionelose danse en calquera época do ano, cunha maior concentración nos últimos meses do verán e primeiros do autono. Os casos hospitalarios danse ó longo de todo o ano dun xeito regular.
Darío I
miniatura|Darío I, rei dos persas
Lexionelose
Distribución xeográfica
Segundo o estudo da Comisión de Saúde Pública do Sistema Nacional de Saúde aprobado o 29 de outubro de 1998 baixo o título Recomendaciones para la Prevención y Control de Legionelosis, en España diagnosticáronse en 1997, primeiro ano do que se teñen datos oficiais, 201 casos de lexionelose en 11 comunidades autónomas. Non foron, evidentemente, os primeiros casos da enfermidade en España, xa que entre 1989 e 1997 se declararon 45 abrochos cun total de 679 enfermos, entre os que destacan un producido en Alcalá de Henares (Madrid) en 1996, con 224 enfermos, ou o de Granada en 1991, con 91 enfermos.
Darío I
Darío I o Grande (en persa antigo Dārayawuš, "aquel que apoia firmemente o Ben", en persa moderno داریوش Dâriûsh, e en grego clásico Δαρεῖος Dareîos) (circa 549-485 a.C.), foi rei aqueménida de Persia (521-485 a.C).
Lexionelose
Distribución xeográfica
O caso con maior número de casos, mesmo a nivel mundial, produciuse en Murcia en xullo de 2001. Afectou preto de 700 persoas e causou 6 mortes. O foco do contaxio foi localizado nas torres de ventilación de El Corte Inglés e das de dous edificios oficiais, un deles a sede da Consellería de Sanidade e outro a sede da Presidencia do Goberno rexional, no palacio de San Esteban.
Darío I
Orixe e ascenso
Ninguén se atreveu a alzarse contra Gaumata, excepto Darío, quen, coa axuda dalgúns nobres (e de Ahura Mazda, como el mesmo argumentaba), tratou de recuperar o trono para a dinastía aqueménida. Tal como indica unha inscrición posterior de Darío atopada en Susa, tanto o seu pai Hidaspes como o seu avó Arsames vivían aínda no momento da usurpación de Gaumata, aínda que foi Darío quen por idade herdou os dereitos aqueménidas ao trono persa, proclamando que fora sinalado como futuro rei mediante a hipomancia, a adiviñación polos cabalos. Axudado por seis nobres persas, cuxos nomes honrou posteriormente Darío nas liñas finais da inscrición de Behistún, sorprendeu e asasinou o usurpador nunha fortaleza de Nisaya, en Media (outubro do 521 a.C.). Trala morte do mago, Darío contraeu matrimonio con Atosa, viúva do falso Esmerdis e filla de Ciro II o Grande; Xerxes I, fillo de ambos, sería o herdeiro e o futuro rei de Persia.
O cambio repentino no goberno central do imperio persa foi percibido polos gobernadores das provincias orientais como o momento ideal para obter a súa independencia. Ademais, en varias rexións do imperio, como en Susiana, Babilonia, Media, Marxiana ou Sagartia, xurdiron usurpadores, que pretendían pertencer, a maioría deles, ás dinastías locais anteriores á conquista persa, e dispuxeron varios exércitos propios para enfrontarse a Darío. Na mesma Persia o usurpador Vahyazdata imitou a Gaumata, conseguindo o recoñecemento do pobo como o verdadeiro Esmerdis. No entanto Darío, con só un pequeno exército de persas e medos e con algúns xenerais leais, puido sobrepoñerse a todas estas dificultades, chegando a derrotar ata nove usurpadores, acabando con todas as rebelións en pouco tempo, e controlando á casta sacerdotal (-520--519). Babilonia (que se sublevou dúas veces), Susiana (con tres alzamentos) e Exipto foron sometidos, e a autoridade de Darío foi restablecida en todo o imperio.
Lexionelose
Distribución xeográfica
En Galicia diagnosticouse xa en 1998. Un dos abrochos máis sonados foi o producido en Vigo, en outubro de 2001, que afectou 35 persoas e provocou 4 mortes (mortandade do 11,4%).
Arciprestado de Xuvia
miniatura|300px|dereita|Mosteiro do Couto O Arciprestado de Xuvia é un dos 7 arciprestados da diocese de Mondoñedo-Ferrol, que comprende as parroquias dos concellos coruñeses de Cedeira, Cerdido, Moeche, Narón, Neda, San Sadurniño e Valdoviño.
O Campo, Requeixo, Chantada
O Campo é un lugar na parroquia de Requeixo, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 12 habitantes segundo datos do INE e do IGE deles 6 eran homes e 6 eran mulleres.
Arciprestado de Xuvia
Situación
Está situado na franxa occidental da diocese mindoniense. Limita co arciprestado do Ortegal-As Pontes polo norte e leste, o de Bezoucos polo sur e o de Ferrol polo oeste. O monumento eclesiástico máis salientable é o mosteiro do Couto.
Parroquias
Fórmano as seguintes parroquias:
Cedeira
Santa María do Mar de Cedeira, Santalla de Cervo, San Fiz de Esteiro, San Xiao de Montoxo, San Cosme de Piñeiro, Santa María de Régoa, San Román de Montoxo e Santo André de Teixido.
Cerdido
Santo Antonio da Barqueira, San Xoán dos Casás e San Martiño de Cerdido.
Lexionelose
Distribución xeográfica
O Laboratorio de Referencia de Lexionella (o Centro Nacional de Microbioloxía de Majadahonda, Madrid ) detectou, desde 1980, a positividade de 3.000 mostras (300 de orixe humana e 2.700 de orige ambiental), procedentes de case tódalas Comunidades Autónomas.
Arciprestado de Xuvia
Parroquias
Moeche
Lexionelose
Distribución xeográfica
A enfermidade está asociada ós establecementos hostaleiros, polo que en Europa se creou en 1986 un grupo de traballo (EWGLI, The European Working Group for Legionella Infections) que analiza e notifica os casos asociados a viaxes, é dicir, de turistas que viaxaran a outros países. España é o país no que se diagnosticaron máis casos de lexionelose asociada a viaxes, cun total de 914 enfermos no período 1989-2005, seguida por Francia (845 casos) e Italia (833).
Arciprestado de Xuvia
Parroquias
Santiago de Abade, Santa María de Labacengos, San Xoán de Moeche, San Xurxo de Moeche e Santa Cruz de Moeche.