cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hesicasmo
Características
Practica a oración continua acompasada ao ritmo da respiración e amoldada a determinadas posturas corporais, invocando continuamente o nome de Xexús (a oración de Xesús ou oración do corazón).
O hesicasta vaise purificando de rancores, envexas e desexos, baleirando de pensamentos dispersos e inútiles e abandonándose ata percibir en si as energeias divinas. Perseverar na lembranza de Xesús, fai que Xesús mesmo e o Espírito Santo vaian conformando o ser do orante. A meta é acadar a simplicidade, como simple é a unidade de toda a Trindade de xeito que agrome no interior a auga viva e o resplandor divinos: a theosis, a realización da divino-humanidade.
Gregorio Palamas foi o teólogo ortodoxo que elaborou un pensamento acabado en defensa desta práctica mediante consideracións teolóxicas e psicosomáticas.
Campionato Mundial de Piragüismo en Maratón
O Campionato Mundial de Piragüismo en Maratón é a máxima competición mundial de piragüismo en maratón. Está organizado pola Federación Internacional de Piragüismo e normalmente comeza e remata no mesmo lugar, e acostuma a incluír tramos nos que os piragüistas deben levar a piragua a costas para superar obstáculos. As categorías varían segundo o número de atletas por piragua, a lonxitude do percorrido e se a embarcación é unha canoa ou un kayak. Nun kayak, a pa está colocada no sentido de percorrido e úsase unha pa de dobre lámina. Nunha canoa o padexeiro axeónllase sobre un xeonllo coa outra perna cara adiante e o pé en posición horizontal sobre o chan da embarcación e padexa dun só lado da canoa. Os Campionatos Mundiais celebráronse cada dous anos dende 1988, volvéndose anuais en 1998.
Adio
"Adio" (en galego: Adeus) é unha canción do cantante montenegrino Knez. A canción representará a Montenegro no Festival de Eurovisión 2015 en Viena, Austria.
Hernán Poza Juncal
Hernán Poza Juncal, nado en Pontevedra o 6 de xuño de 1903 e finado en Nova York en febreiro de 1967, foi un mestre e pedagogo galego.
Traxectoria
Fillo de Joaquín Poza Cobas, dirixente republicano de Pontevedra, foi membro activo da Federación Universitaria Española e escribiu na revista compostelá Universitarios. Traballou nos centros laicos "Escuela Moderna" e "Escuela Nueva" de Pontevedra. Entre 1924 e 1929 dirixiu en Lalín a Escuela-Hospital-Asilo creada polos emigrados da Sociedad Hijos del Partido de Lalín. Socio do Centro Republicano de Pontevedra, foi profesor da Escola Normal de Mestres de Barcelona e director da Escola de Maxisterio pontevedresa.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e ingresou en prisión, de onde conseguiu saír por mediación de amizades. Marcha a Portugal e dende aí a Estados Unidos onde se exiliou. En USA dedicouse a ensinar español na Eastman School of Languages and Business (1940), e despois foi director do Poza Institute of Languages and Business (1941). En 1938 foi xefe de redacción do diario La Voz de Nova York e entre 1938 e 1943 foi comentarista de radio. Dende 1943 foi profesor do Brooklyn College en Nova York.
Publicou o libro Pratical Handbook of Commercial Correspondence in Spanish and English (Manual práctico de correspondencia comercial en español e inglés). Escribía baixo o pseudónimo Xan Calqueira.
Vida persoal
Casou con Carmen Fernández García en 1927.
Tipo lítico
Un tipo lítico é unha peza labrada en pedra que axunta un conxunto de trazos característicos que definen un modelo ou patrón de artefacto de pedra e que se repite dentro da industria lítica prehistórica. A definición dos trazos pode facerse seguindo criterios morfolóxicos, tecnolóxicos ou funcionais. Un tipo pode ser o exemplar ideal de artefacto, o que reúna todos os caracteres esenciais dos demais individuos de igual natureza, pero tamén pode ser un patrón característico, non perfecto pero si un exemplar medio.
A clasificación dos diferentes tipos líticos faise mediante a disciplina coñecida como tipoloxía lítica.
Xuventude
miniatura|250px|dereita|Grupo de mozas. A xuventude (do latín: iuventus) ou mocidade é a idade que se sitúa entre a infancia e a idade adulta. Segundo a Organización das Nacións Unidas, a xuventude abrangue o rango de idade entre os 10 e os 24 anos; incluíndo a puberdade (de 10 a 14 anos), a adolescencia (de 15 a 19 anos) e a xuventude plena (de 20 a 24 anos).
Teixido
Co topónimo Teixido podémonos referir a:
Oscar Pistorius
miniatura|dereita|Oscar Pistorius Oscar Leonard Carl Pistorius, nado o 22 de novembro de 1986 en Pretoria, é un atleta surafricano, especialista en velocidade.
Vida e discapacidade
Pistorius naceu sen peronés en ningunha das dúas pernas debido a unha malformación conxénita, e antes de facer o ano os doutores xa lle amputaran as dúas pernas por baixo do xeonllo. Estudou na escola e no instituto masculino de Pretoria, onde empezou a competir, coa axuda de próteses, en rugbi e wáter-polo. Logo dunha lesión de xeonllo, mudou eses deportes polo atletismo. Pistorius estuda xestión de empresas na Universidade de Pretoria.
En novembro de 2021, as autoridades penitenciarias de Suráfrica puxeron en marcha os primeiros trámites procesuais para considerar a liberdade condicional de Oscar Pistorius, encarcerado polo asasinato da súa noiva.
Traxectoria deportiva
A primeira competición deportiva importante de Pistorius foron os Xogos Paraolímpicos de Atenas. Neles obtivo unha medalla de bronce nos 100 m da categoría T44 (amputados dunha e de dúas pernas), e a medalla de ouro de 200 m da mesma categoría, establecendo ademais un récord mundial de 21"97, por diante de atletas que si tiñan unha perna, coma estadounidenses Marlon Shirley e Brian Frasure.
A partir dese momento, Pistorius comezou a competir en probas dirixidas a atletas sen discapacidade. En 2005 rematou sexto nos campionatos de Suráfrica de 400 m (para atletas sen discapacidade), e na Copa do Mundo de Paraolímpicos de 2005 conseguiu as medallas de ouro de 100 m e 200 m, batendo ademais o seu récord anterior sobre os 200. En xullo de 2005 converteuse no primeiro atleta con discapacidade en competir nunha proba do Grand Prix, correndo os 400 m en Helsinqui. Nos Campionatos Mundiais de Atletismo para Discapacitados, Pistorius gañou as medallas de ouro en 100 m, 200 m e 400 m, rompendo unha vez máis o récord que el mesmo posuía sobre os 200 m. En marzo de 2007 foi subcampión de 400 m de Suráfrica, competindo contra atletas sen discapacidade.
É o actual titular dos récords mundiais de 100 m, 200 m e 400 m da categoría T44.
Polémica
Os extraordinarios resultados de Pistorius situaron as súas próteses no cerne da polémica, posto que houbo voces que protestaron a súa participación en competicións contra atletas sen discapacidade. De feito en 2006 a Federación Internacional de Atletismo (IAAF) prohibiulle cautelarmente a participación nos Xogos de Beixín de 2008, ao tempo que lle permitía a participación na competición paraolímpica.
Diferentes voces acusan a Pistorius de que distintos elementos das súas próteses, máis ca suplir as súas discapacidades, lle dan unha capacidade extra, incluídos os cravos das zapatillas. Pistorius e o seu adestrador, Ampie Louw, rexeitan as críticas e sinalan que ademais o seu sistema de próteses presenta numerosas desavantaxes en situacións de choiva, vento e que ademais tarda máis en comezar a correr cós atletas con pernas naturais. Os estudos realizados polo profesor Robert Gailey, da Universidade de Miami sinalan que este tipo de próteses devolven o 80% da enerxía que reciben, un terzo do resultado que ofrecen as pernas naturais.
O ditame inicial da IAAF foi revisado en xaneiro de 2008. Un informe independente encargado pola federación a un equipo do Instituto de Biomecánica da Universidade de Colonia sinalou que a prótese usada por Pistorius lle permite correr á mesma velocidade ca a calquera velocista, pero cun 30% menos de esforzo, o que supón para el unha vantaxe comparativa. Polo tanto, a IAAF determinou non lle permitir a súa participación nos Xogos de Beixín.
Ciclooxixenase 1
A ciclooxixenase 1 (COX-1), tamén chamada prostaglandina G/H sintase 1, prostaglandina-endoperóxido sintase 1 ou prostaglandina H2 sintase 1, é un encima que nos humanos está codificado no xene PTGS1 do cromosoma 9. É unha das dúas ciclooxixenases que posúen os humanos; a outra é a ciclooxixenase 2.
Historia
As ciclooxixenases (COX) son os encimas centrais na vía biosintética das prostaglandinas a partir do ácido araquidónico. Esta proteína foi illada hai máis de 40 anos e clonada en 1988.
Xenes e isocimas
Existen dous isocimas COX codificados en distintos xenes: o encima constitutivo COX-1 (o deste artigo) e o encima inducible COX-2, que se diferencian na regulación da súa expresión e distribución nos tecidos. A expresión destes dous transcritos está regulada diferencialmente por citocinas e factores de crecemento. Este xene codifica COX-1, que regula a anxioxénese nas células endoteliais. A COX-1 está tamén implicada na sinalización celular e a homeostase para o mantemento dos tecidos. Unha variante de empalme de COX-1 denominada COX-3 foi identificada no SNC de cans, pero non era unha proteína funcional en humanos. Tamén se descubriron dúas proteínas máis pequenas derivadas de COX-1 (as proteína COX-1 parciais PCOX-1A e PCOX-1B), mais a súa función precisa aínda non se describiu.
Función
A ciclooxixenase 1 é o encima clave na bosíntese das prostaglandinas. Converte o ácido araquidónico libre, que a actividade encimática da fosfolipase A2 libera dos fosfolípidos de membrana no sitio de esterificación sn-2, en prostaglandina H2 (PGH2). A reacción implica tanto unha actividade de ciclooxixenase (dioxixenase) coma de hidroperoxidase (peroxidase). A actividade de ciclooxixenase incorpora dúas moléculas de oxíxeno no ácido araquidónico ou substratos de ácidos graxos poliinsaturados, como o ácido linoleico e o ácido eicosapentaenoico. O metabolismo do ácido araquidónico forma un intermediario peróxido lábil, a PGG2, que é reducido ao alcohol correspondente, o PGH2, pola actividade hidroperoxidase do encima.
Aínda que a COX-1 metaboliza principalmente o ácido araquidónico xerando PGG2, a COX-1 tamén converte este ácido graxo en pequenas cantidades de mestura racémica de ácidos 15-hidroxiicosatetraenoicos (15-HETE) compostos por un ~22% do estereoisómero 15(R)-HETE e ~78% de 15(S)-HETE e pequenas cantidades de 11(R)-HETE. Os dous estereoisómeros 15-HETE teñen actividades biolóxicas intrínsecas pero, o que é máis importante, poden ser posteriormente metabolizados orixinando unha clase importante de axentes inflamatorios, as lipoxinas. Ademais, a PGG2 e a PGH2 rearránxanse non encimaticamente a unha mestura de ácido 12-hidroxiheptadecatrienoico, é dicir, ácido 1 2-(S)-hidroxi-5Z,8E,10E-heptadecatrienoico (12-HHT) e ácido 12-(S)-hidroxi-5Z,8Z,10E-heptadecatrienoico e mais malonildialdehido,  e poden ser metabolizados polo CYP2S1 a 12-HHT  (ver ácido 12-hidroxiheptadecatrienoico). Estes metabolitos alternativos da COX-1 poden contribuír ás súas actividades.
A COX-1 promove a produción da cuberta natural de mucus que protexe o interior do estómago e contribúe a reducir a secreción de ácido e do contido de pepsina. A COX-1 está normalmente presente en varias zonas do corpo, incluíndo non só o estómago senón tamén calquera sitio de inflamación.
Importancia clínica
A COX-1 é inhibida polos AINEs (antiinflamatorios non esteroides) como a aspirina. O tromboxano A2, o produto principal xerado pola COX-1 nas plaquetas, induce a agregación plaquetaria. A inhibición de COX-1 é unha e explicación suficiente de por que unha dose de aspirina é efectiva para reducir os episodios cardíacos.
Boma
Boma é unha cidade portuaria da República Democrática do Congo na provincia do Bas-Congo. Foi a capital do Congo Belga de 1886 a 1929. Na actualidade ten cuns 300.000 habitantes.
Dáctilo (planta)
O dáctilo Dactylis glomerata é unha gramínea perenne, nativa de Europa e con importancia como planta forraxeira. miniatura|Ilustración. miniatura|Vista da planta. miniatura|Ilustración.
Descrición
Planta perenne, alta, ergueita, medra formando matos e os seus talos florais teñen unha altura de 60 a 120 cm. As follas non teñen pelos e están pregadas, os limbos son planos con sección en «V», largos, longos e de ápice puntiagudo, posúen cores cinsentas e azulados e a súa nervadura central está moi marcada. Son macías e moles cando son novas, e duras ao chegaren a adultas. A lígula é longa, abrancazada e sen aurículas. A inflorescencia é unha espiga con espículas aglomeradas en pólas (de aí o seu nome). O froito é un cariopse, pequeno, vestido, con aresta forte e xermolan de xeito doado. As vaíñas son esmagadas e de quilla pronunciada.
Distribución e adaptación
Atópase en gran parte das rexións de clima temperado do hemisferio norte: Europa (é nativo do oeste e centro de Europa), Asia e norte de África. En América do Norte atópase no Canadá e nos Estados Unidos. No Hemisferio Sur salienta a súa presenza en Nova Zelandia e América do Sur (Chile e a Arxentina).
Abunda en toda Galiza, salientando a variedade marítima en ecosistemas tipo cantil, mesturado con Angelica pachycarpa, Daucus carota subsps gummifer, Festuca rubra'' subsps. pruinosa, ou Rumex acetosa subsp biformis. .
É unha especie adaptada a solos de fertilidade alta e media, non convíndolle solos pesados que tenden a se alagar. O mesmo ca todas as especies orixinarias de clima húmido posúe un sistema radicular superficial e sensíbel á seca. Non medra a temperaturas menores de 5 °C e na primavera ten un gran desenvolvemento mais amodo ao principio. Medra ben polo outono e mantense verde e produtivo até as xeadas.
Crecemento e desenvolvemento
O regromo após a sega (acostuma ser a finais da primavera), é bo se as condicións son axeitadas: temperaturas non moi elevadas e humidade dabondo.
Na zona Cantábrica e en Galiza o seu crecemento adoita estar limitado por mor da seca; en secaños frescos e regadíos do interior o seu desenvolvemento pode verse reducido debido ás altas temperaturas.
Esta gramínea medra moi axiña e deixa de ser apetecíbel para o gado que preferirá outras especies de crecemento máis amodo, isto ocorre en maior medida na primavera, cando o crecemento e a maduración se producen antes que na meirande parte das gramíneas adaptadas ao frío e á humidade.
Agronomía e manexo
A sementeira é preferíbel na primavera, época na que ten un gran crecemento, mais no norte da Península Ibérica pode haber problemas por mor das secas de verán. Sementar a finais do verán e no outono da bos resultados se se deixa o tempo suficiente para que se establezan as plántulas. Ademais, se se sementa a principios do outono o cultivo poderá establecerse antes das xeadas. Adóitase sementar en mestura con outras gramíneas e en asociación con leguminosas: no norte da Península Ibérica utilízase con ballico (Lolium perenne) e trevo branco (Trifolium repens) en pradeiras de longa duración de pastoreo e sega; se as pradeiras son só de sega empréganse a herba de Vigo (Lolium multiflorum) e o trevo rubio (Trifolium pratense). En Francia úsase coa alforfa coma acompañante.
O dáctilo adáptase ben ás condicións climáticas da Península e posúe diversas variedades, grazas a isto o seu uso está amplamente espallado,mais en case todas as mesturas é secundaria respecto doutras gramíneas. A densidade de sementeira recomendada en asociación con leguminosas é de 3,3 a 11,3 kg/ha.
Polo xeral a fertilización é esencial para un alto rendemento. As leguminosas fornecen ao dáctilo o nitróxeno necesario para o seu desenvolvemento. Na meirande parte dos casos cómpre adubarmos con cal e fosfatos.
Usos
As asociacións de dáctilo e leguminosas cómpren de sega e pastoreo ou a súa combinación para aproveitalo cando aínda é novo e apetecíbel para o gado e para manter un bo equilibrio entrambos. Malia aturar o pastoreo, non persiste moito baixo un pastoreo intenso continuo. Por mor disto, dá mellores resultados cando se regula o pastoreo ou se practica en rotación.
Por mor á gran produción de dáctilo na primavera, parte ou toda a superficie cultivada de dáctilo e leguminosas pode ser collida para conservación de feo o ensilaxe nesta época.
Taxonomía
Dactylis glomerata foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 71. 1753. Dactylis: nome xenérico que provén do greg oantigo δάκτυλος dáktylos, que significa "dedo", o que alude á forma da panícula.
glomerata: epíteto latino que significa "aglomerado, agrupado".
O Pereiro, Valongo, Cortegada
O Pereiro é un lugar da parroquia de Valongo no concello ourensán de Cortegada na comarca do Ribeiro. Tiña 6 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 3 eran homes e 3 mulleres.
Golpellás
O topónimo galego Golpellás pode referirse a:
Lista de gobernantes de Santa Lucía
thumb|250px|Bandeira de Santa Lucía O Primeiro Ministro é o xefe de goberno de Santa Lucía.
İctimai TV
İctimai Televiziya, ou İTV, é a canle de televisión público de Acerbaixán. Foi creado o 29 de agosto de 2005 despois da lei do goberno acerbaixano de crear a primeira canle pública en 2004. A canle ten a base en Bakú.
ITV entrou na UER o 5 de xullo de 2007, comezando xa a formar parte en concursos como o Festival de Eurovisión, que entrou por primeira vez no Festival de Eurovisión 2008 e gañou no Festival de Eurovisión 2011, sendo Bakú a sede do festival no 2012.
Illa Príncipe de Gales (homónimos)
Illa Príncipe de Gales pode referirse á:
O siléncio ajoellado
O silenzo axionllado (1ª edición, 1934 ) ou O siléncio ajoellado (edición de 1980 ) —O silencio axeonllado en galego normativo actual— é un libro de poemas de Ricardo Carballo Calero.
Características
Este libro rupturista, que lembra a Manuel Antonio, certifica un coñecemento profundo das correntes de vangarda. No libro pódense apreciar imaxes de carácter ultraísta ou creacionista e tamén os ecos hilozoístas de Luís Amado Carballo. Aquilino Iglesia Alvariño cualifica os versos como introspectivos e serenos, deshumanizados: o exercicio íntimo dun autor pechado en si mesmo para esculcar as cousas e os estados de ánimo. Henrique Rabuñal sinala: persiste a poesía amorosa, a do amor regrado, a do amor feo e a do amor fonte de dor.
Carballo Calero confesoulle a Carmen Blanco:
E o autor engadiu noutro libro de conversas:
Poemas
Na edición de 1980 inclúense:
Arquitectura medieval
A arquitectura da Idade Media en Europa, é unha arquitectura centrada no elemento relixioso cristián e o principal esforzo construtivo van ser a construción de catedrais. A idade media desenvolve tamén unha arquitectura militar coa construcións de castelos.
Considérase que este período recorta tres estilos arquitectónicos: a arquitectura prerrománica, a arquitectura románica e a arquitectura gótica.
Arquitectura relixiosa
As igrexas toman como referencias as antigas basílicas romanas e predomina nelas a planta de cruz latina; as catedrais e igrexas da Europa Oriental toman como referencia o estilo bizantino e a planta de cruz grega.
Aeroporto de Riga
O aeroporto internacional de Riga (IATA: RIX, ICAO: EVRA) é o aeroporto internacional da capital de Letonia, Riga, e o máis grande dos países bálticos. Ten voos directos a uns 90 destinos de 30 países. Serve como centro de conexións para airBaltic, SmartLynx Airlines, RAF-Avia, Vip Avia e Inversija e como base para Wizz Air. A aeroliña nacional letoa, airBaltic, é a principal operadora do aeroporto seguida por Ryanair.
Historia
O aeroporto construíuse no ano 1973 como unha alternativa ao aeroporto de Spilve que se estaba volvendo moi anticuado. Unha renovación e modernización do aeroporto rematouse en 2001, coincidindo co 800 aniversario da fundación da cidade. En 2006 e en 2016 inauguráronse as novas extensións das terminais no norte. O aeroporto conta con tres terminais: A e B para saídas Schengen e C tanto para Schengen como para non-Schengen. A zona de chegadas 1, na terminal A, encargase das chegadas Schengen, mentres que a 2, na terminal C, encárgase das chegadas non-Schengen. En outubro de 2006 inauguráronse unhas instalacións de mantemento, reparación e revisión que son xestionadas conxuntamente por dúas empresas locais, Concors e SR-Technik. O aeroporto ten un ILS CAT II.
Economía de Suriname
A economía de Suriname está dominada pola minería (especialmente do aluminio) que responde por máis dun terzo do Produto interno bruto e restrinxe as rendas do goberno conforme os prezos internacionais do produto. As perspectivas a curto prazo da economía dependen da habilidade do goberno en controlar a inflación e no desenvolvemento de proxectos nos sectores de minería de bauxita e ouro. No medio prazo depende de políticas fiscais e monetarias responsábeis, e na introdución de reformas estruturais para liberar os mercados e promover a competición.
O país tamén é membro do Caricom, e exporta arroz, camarón, madeira, banana, froitas e vexetais. O goberno non consegue regular a minería do ouro, e esta alimenta a economía informal.
307
Mortes
Historia ano a ano
Stellenbosch
miniatura|Igrexa anglicana de Santa María Stellenbosch é unha cidade, capital do concello de Stellenbosch na provincia do Cabo Occidental, en Suráfrica. Constitúe o segundo asentamento europeo máis antigo logo da Cidade do Cabo.
Historia
miniatura|Casa típica de estilo holandés de Stellenbosch O asentamento fundouse en 1679 por orde do gobernador do Cabo, Simon van der Stel de onde lle ven o nome, nas beiras do río Eerste, o asentamento medrou, en 1682 contaba coas súas propias autoridades locais e en 1685 converteuse na sede dun maxistrado con xurisdición sobre 25.000 km². Na vila asentouse un grupo de hugonotes franceses que foron claves no desenvolvemento da viticultura, converténdose Stellenbosch no centro da industria vitivinícola surafricana.
Economía e poboación
En 1859 abriuse na cidade un seminario da igrexa reformada neerlandesa, e un centro de secundaria, het Stellenbossche Gymnasium, en 1866. En 1918 fundouse a Universidade de Stelllenbosch. A cidade é a sede da Universidade de Stellenbosch
Durante a Segunda Guerra Bóer, Stellenbosch foi unha das bases británicas. No sur da cidade construíuse o Technopark Stellenbosch, un polígono tecnolóxico que atraeu a numerosas empresas.
A cidade conta con 90.000 habitantes (2000). A maioría da poboación é de lingua afrikaans, o inglés e o xosa son as outras linguas que máis se poden escoitar na cidade. Dende o punto de vista étnico a maioría da poboación está formada polo que no censo surafricano se coñece como colorados, persoas mestizas de orixe europea, africana e asiática.
Eva Méndez doRoxo
Eva Méndez Díaz, coñecida como Eva Méndez doRoxo, nada en Barcelona en 1978, é unha escritora en linguas galega e catalá.
Traxectoria
É filla de emigrantes galegos de Navia de Suarna. É economista, pola Universitat de Barcelona, especializada en construción. Traballou nunha promotora en Barcelona.
Lingua kanuri
A lingua kanuri é un continuo dialectal falado por aproximadamente catro millóns de persoas en Nixeria, Níxer, o Chad e o Camerún, como tamén por pequenas minorías no sur de Libia e por unha diáspora no Sudán. Pertence ao sub-filo sahariano occidental das linguas nilóticas.
Eva Méndez doRoxo
Traxectoria
É unha artista multidisciplinar, autodidacta e con formación específica en Enquadernació pola Escola Massana e tamén cursou estudos artísticos na Llotja. Amais formouse e colaborou con varios artistas en Cataluña e Galiza.
Lingua kanuri
O kanuri é unha lingua asociada cos imperios Kanem e Bornu, que dominaron a rexión do lago Chad durante mil anos. É hoxe falada principalmente nas terras baixas na bacía do Lago Chad. Foi unha lingua franca tradicional, mais recentemente o seu uso vén decaendo.
Eva Méndez doRoxo
Traxectoria
Formou parte da compañía teatral Furafollas Agrupación Teatral, que fai montaxes teatrais en galego e catalán dende 1994 por toda Cataluña.
Participou na Setmana de Poesía de Barcelona con dous espectáculos poéticos na Galería La Xina Art.
Actualmente reside na Galiza.
Big (filme)
Big é un filme estadounidense dirixido por Penny Marshall que foi estrado en 1988.
Estreouse en galego na TVG no outono de 1998.
Sinopse
Josh Baskin ten trece anos pero, canso de que as rapazas non lle fagan caso e de que os seus pais o traten coma un neno, desexa ser maior. Unha noite, atopa nunha feira unha vella máquina que concede un desexo en troco dunha moeda. Josh, sen dubidalo un intre, pide facerse maior. Á mañá seguinte, descobre no espello un corpo de adulto. A outra cara da moeda serán os problemas e responsabilidades que deberá asumir sen ningunha experiencia previa.
Lingua kanuri
A maioría dos que a teñen como primeira lingua hoxe falan tamén o hausa ou o árabe. É utilizada en escolas primarias en Nixeria e en Níxer, sendo posible o seu estudo en nivel PhD.
Dialectos
Ethnologue divide o kanuri nas seguintes linguas, en canto que algúns lingüistas (Ex. Cyffer 1998) descríbenas como dialectos dunha única lingua:
Escrita
O kanuri escribiuse co alfabeto ajami e árabe até o século XVII, especialmente en contextos de xustiza e relixiosos, desde os últimos catrocentos anos. Máis recentemente vén sendo escrito no alfabeto latino nunha versión padronizada con base no dialecto maiduguri. A actual ortografía foi desenvolvida no inicio dos anos 70 e implementada en 1975 en Maiduguri, Nixeria.
Alfabeto
A ortografía estándar foi desenvolvida pola Unidade de Investigación Kanuri e polo Kanuri Language Board sobre comando do Visir Abba Sadiq da etnia bornu.
As letras utilizadas son: a b c d e f g h i j k l m n ny o p r  s sh t u w y z. Obsérvase a ausencia das letras latinas Q, W e X.
Fonoloxía
O kanuri presenta tres tons: alto, baixo e decrecente. Presenta un extenso sistema de enfraquecemento de consoantes - exemplo:, sa- "eles" + -buna "comeron" > za-wuna "eles comeron".
Gramática
A secuencia básica das palabras nas oracións en kanuri é Suxeito-Obxecto-Verbo.
Xe Freyre
Traxectoria
Autor de traballos de investigación histórica, literaria e de promoción turística. Colaborador habitual na prensa galega, os seus traballos (artigos, reportaxes, entrevistas, críticas…) están esparexidos por numerosos xornais e revistas do país. Abordou tamén o guión documental.
Casoio
O topónimo galego Casoio pódese referir a:
Gran Premio de España de 1977
O Gran Premio de España de 1977 foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada no Circuíto do Jarama en Madrid, España o 8 de maio de 1977. A carreira foi a quinta rolda da tempada de Fórmula Un.
Foi gañado polo piloto Mario Andretti do equipo Lotus - Ford. Carlos Reutemann logrou co seu Ferrari o segundo lugar, mentres que Jody Scheckter completou o podio en terceira posición para o equipo Wolf - Ford.
Resumo da carreira
Segundo a BBC, esta foi a primeira vitoria dun coche de Fórmula 1 con efecto solo.
Trasliste, Láncara
Nesta parroquia, na Casa de Vázquez, atópase o Museo Vivo e Integrado do Campo e da Locomoción Agraria (MUVICLA).
984
Mortes
Historia ano a ano
Nina Sublatti
Nina Sulaberidze (en ნინა სულაბერიძე), mellor coñecida como Nina Sublatti (en ნინა სუბლატი) é unha cantante, compositora e modelo xeorxiana que representará a Xeorxia no Festival de Eurovisión 2015 coa canción "Warrior".
Sublatti gañou a tempada do 2013 do Idol xeorxiano.
UCAM Murcia CB
Traxectoria
O equipo naceu en 1985 baixo o nome de Agrupación Deportiva Juver. Sendo Juver, empresa elaboradora de zumes, o patrocinador principal do equipo. A empresa murciana foi o espónsor do conxunto ata a temporada 1992−93. O equipo comezou a súa andaina en categoría autonómica. Na temporada 1985−86 adquiriu os dereitos federativos do Logos de Madrid para militar na Primeira División B, participando nesta categoría durante catro anos. Nos play-offs finais da temporada 1989−90 ascendeu á liga ACB logo de proclamarse campión ao vencer o Obradoiro. Posteriormente demostrouse que realizou unha aliñación indebida, falsificando a ficha de Esteban Daniel Pérez Beltrán, e cuxa identidade verdadeira era Esteban Daniel Pérez Spatazza, internacional arxentino. Finalmente, a ACB e a FEB, ascenderon o equipo.
Na Liga ACB permaneceu seis anos consecutivos. Na etapa correspondente a 1993−94, produciuse un cambio na imaxe corporativa do club. O equipo pasouse a denominar simplemente C.B. Murcia e as cores do uniforme pasaron a ser vermellas. Na temporada 1995−96 o club organiza a fase final da Copa do Rei, acadando o Murcia as semifinais após perder por cinco puntos ante o TDK Manresa de Joan Creus. O equipo catalán finalmente foi quen de gañar a Copa ao vencer ao FC Barcelona. Na temporada 1996−97 o equipo volveu descender á Liga LEB. Non tardaría, porén, en volver á máxima categoría do baloncesto español, xa que na temporada seguinte se proclamou campión desta Liga e ascendeu de novo á ACB. Nesta etapa houbo un cambio de patrocinador e o equipo pasou a chamarse Murcia Artel. Durante a temporada 1998−99 participou na ACB cun novo patrocinador, denominándose Recreativos Orenes Murcia. Con todo, o equipo tan só permanece unha temporada antes de regresar á LEB.
En LEB, a partir do ano 2000, o club adopta o nome de Etosa Murcia. Na temporada 2002−03 o equipo proclamouse campión da LEB e consegue de novo o cobizado ascenso á ACB. A temporada 2003−04, novena do club na ACB, comezou cun nuevo espónsor, Polaris World, e co obxectivo de estabilizar o club na máxima competición estatal. Porén, tras unha temporada nefasta, o club volta á Liga LEB. Nela disputaría as dúas seguintes temporadas, nas que o club cambiou de mans. A empresa murciana Polaris World comprou as accións do club ao até entón presidente, Juan Valverde, e fíxose cargo do equipo, sendo o presidente do club Salvador Hernández. Na temporada 2005−06, o club gaña a Copa Príncipe e consegue o ascenso á ACB, pechando por todo o alto o vixésimo aniversario do nacemento do Club.
Tras atinxir a permanencia dous anos na máxima categoría, na temporada 2008-09 o patrocinador Polaris World sae do club. Este ano o club está a piques de regresar á LEB, con todo, grazas a unha vitoria o 9 de maio ante o CAI Zaragoza por 59−60, puido manter a categoría tras unha temporada moi difícil no plano económico. Estas dificultades levaron ao descenso do club na seguinte temporada. Na temporada 2010−11 o Murcia acaba por terceira vez como campión da LEB, logrando o ascenso directo á Liga ACB, categoría na que permanece desde estón. Cómpre destacar que en 2013 o club pasa ser propiedad da Universidade Católica de Murcia, que muda o nome do club a UCAM Murcia CB.
Patrocinios
Por motivo de patrocinio, o club tivo diversos nomes ao longo da súa historia:
Adestradores
A seguinte é unha lista dos adestradores do UCAM Murcia desde a súa fundación.
Palmarés
LEB Oro Copa Príncipe
Made of Honor
Made of Honor é un filme dirixido por Paul Weiland que foi estreado no 2008. A historia foi escrita por Adam Sztykiel (con guión de Sztykiel, Deborah Kaplan e Harry Elfont). Foi producido por Neal H. Moritz e distribuído por Columbia Pictures en Norte América o 2 de maio de 2008.
Grupo Intaf
Grupo Intaf (Industrias y Talleres Franco) é unha empresa galega con sede en Narón adicada a fabricación e mantemento de equipamento industrial e naval.
Historia
As orixes da empresa están nunha forxa que o matrimonio das Pontes Ramón Franco López e Dolores Caaveiro Vilaboy fundou en Xuvia para producir pezas e ferramentas para o agro. Nos anos 90 levaron a empresa ao Polígono das Lagoas.
O grupo está formada por cinco empresas:
A empresa ten certiticacións UNE-EN ISO 9001, UNE-EN ISO 14001 e OHSAS 18001 por Det Norske Veritas.
Justo Salvador Fortes
Justo Salvador Fortes Domínguez, nado en 1846 e finado en Tui o 9 de outubro de 1904, foi un xornalista galego.
Traxectoria
Estudou Dereito. Foi o primeiro director do periódico La Integridad. Casou con Dolores Orozco Troncoso.
Joaquín Poza Cobas
Joaquín Poza Cobas, nado en Pontevedra en 1870 e finado na mesma cidade o 20 de agosto de 1948, foi un xornalista e político galego.
Traxectoria
Era fillo de Laureano Poza Estévez. Libreiro e impresor, na súa imprenta da rúa Michelena imprimíronse, os Documentos, inscripciones, monumentos, extractos de manuscritos, tradiciones, noticias etc. para la Historia de Pontevedra, de Casto Sampedro (1902), algúns números da revista Nós, regulamentos de sociedades obreiras e periódicos como El Amigo del Pueblo de Vigo. Tiña tamén unha librería na praza Indalecio Armesto.
Vencellado ao movemento republicano de Pontevedra xa a finais do século XIX, en 1900 aparece como administrador do periódico La Unión Nacional portavoz dese movemento. Dirixente do Partido Radical dende os seus inicios, en 1904 foi un dos asinantes da convocatoria ao mitin que Alejandro Lerroux ía dar en Pontevedra. Foi tamén director dos periódicos El Grito del Pueblo, órgano do Partido Republicano, e La Libertad (en 1907 era o seu administrador e, dende 1908, director e propietario, imprimíndose nos seus talleres tipográficos, foi substituído polo seu fillo Joaquín).
Foi un dos asinantes do manifesto dos republicanos galegos á Xunta Directiva da Alianza Republicana en 1928. Socio do Centro Republicano de Pontevedra, militou inicialmente no Partido Radical-Socialista, aínda que se deu de baixa posteriormente. En 1935 ingresa en Unión Republicana.
Casado con Pilar Juncal, irmá de José Juncal Verdulla, entre os seus fillos destacaron Joaquín, Hernán e Laureano Poza Juncal.
Cabalo de vapor
O cabalo de vapor, de símbolo CV, é unha unidade de potencia, que equivale a 75 quilográmetros/s. Un quilográmetro corresponde ó traballo necesario para erguer un quilo a un metro de altura.
É pouco utilizada no medio científico debido á existencia dunha unidade específica para iso no Sistema Internacional de Unidades, o Watt, pero a súa utilización persiste na industria automobilística para clasificar a potencia dos motores de combustión interna.
Nos países anglo-saxóns, utilízase o horse power, de símbolo hp é unha unidade da mesma escala de grandeza, mais con valores diferentes. O Horse Power defínese como a potencia necesaria para elevar verticalmente á velocidade de 1 pé/min unha masa de 33.000 libras.
Loa (xénero)
Loa é un xénro de vermes nematodos da orde dos espirúridos, superfamilia dos filariodeos e familia dos filaríidos.
Especies
O xénero comprende as catro especies seguintes:
Sinónimo
Ademais de polo nome aceptado actualmente, o xénero coñeceuse tamén polo sinónimo:
Vilaesteva de Herdeiros, Láncara
Santa María de Vilaesteva de Herdeiros é unha parroquia do concello de Láncara na comarca de Sarria, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 64 habitantes, deles 33 eran homes e 31 eran mulleres, o que supón unha diminución de 2 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Trado
O topónimo Trado pode referirse a:
A Ponte Trado, Valongo, Cortegada
A Ponte Trado é un lugar da parroquia de Valongo no concello ourensán de Cortegada na comarca do Ribeiro. Tiña 22 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 12 mulleres.
Loa loa
miniatura|240px|Tabán do xénero Chrysops. Loa loa é unha especie de verme nematodo, filiforme, parasito da África central e occidental, Habita principalmente nos bosques tropicais da África occidental, e ten a súa orixe en Etiopía.
A súa presenza no tecido celular subcutáneo nos humanos determina unha filariose (chamada tamén loíase, folariose loa loa e edema de Calabar) da pel e do ollo, transmitida a través das femias das moscas coñecidas como tabáns, do xénero Chrysops.
Descrición
A especie foi descrita en 1864 polo médico e parasitólogo británico Thomas Spencer Cobbold,
Nota taxonómica
Na actualidade, algúns autores sitúan o xénero Loa, na clase Chromadorea, orde Rhabditida e familia	Onchocercidae.
Distribución xeográfica e importancia
Estritamente limitada a unha gran franxa de territorio africano ao redor do golfo da Guinea, é unha filariase menor, debido ao seu baixo grao de patoxenicidade, a excepción dalgúns casos moi raros.
Morfoloxía
Son pequenos vermes brancos, opalinos, coa cutícula grosa. Os femininos poden medir entre 4 e 7 cm de longo e 0,5 mm de diámetro, mentres que os machos son considerabelmente menores (de 10 a 15 mm × 0,4 mm).
MI6
MI6 (Secret Intelligence Service, SIS) é un servizo de intelixencia e información do goberno inglés. O MI6 fai as funcións de seguridade interna e externa do Reino Unido. Ten a súa sede dende 1995 en Vauxhall Cross, Londres.
Loa loa
Ciclo de vida
Os adultos, moi móbiles, viven, frecuentemente máis de 20 anos, no tecido celular subcutáneo do home, movéndose sen cesar á velocidade de 1 cm/min. Teñen unha especial predilección polos ollos.
O ciclo evolutivo de Loa loa ten dous hóspedes: os humanos, que son o hóspede definitivo, e un tabán, as femias de Chrysops, que son hematófagas e pican nas horas de calor, son os vectores.
As filarias femininas xestantes emiten microfilarias de 300 micrómetros ao tecido celular, desde onde pasan á linfa e despois ao sangue; na periodcidade diúrna, están no sangue periférico a mediados do día, de aí o seu nome microfilaria diúrna. Son extraídos de alí por unha femia de Chrysops cando zuga o sangue, pasan á súa cavidade xeral e, converténdose en larvas infestantes, acumúlanse na probóscide, e escapan durante a seguinte picada, penetrando activamente polos tegumentos do novo suxeito e chegando ao tecido celular subcutáneo onde alcanzan o estadio adulto en 3 meses ou máis.
Star Wars: Battlefront II
Star Wars: Battlefront II é un videoxogo de acción en primeira e terceira persoa desenvolvido por Pandemic Studios, e publicado por LucasArts. O xogo é unha secuela do exitoso Star Wars: Battlefront e ten novas características, novos vehículos, personaxes, mecánicas de xogo, mapas, e misións. O xogo foi lanzado na Rexión PAL o 31 de outubro de 2005 para as plataformas de PlayStation 2, PlayStation Portable, Windows, e Xbox, e en Norte América o 1 de novembro do mesmo ano. Posteriormente foi actualizado para ser compatible coa Xbox 360. Tamén foi lanzado na PlayStation Store o 20 de outubro de 2009 para ser descargado na PSP.
Loa loa
Ciclo de vida
As microfilarias teñen, pois, unha periodicidade diúrna e están revestidas por unha vaíña o cutícula. Durante o día están circulando no sangue e de noite, durante a osúa fase non circulatoria, encóntranse nos pulmóns. Cando a mosca, que ten o hábito de picar de día, chucha o sangue dun hóspede infestado, pode inxerir a microfilaria, perdendo esta a súa envoltura e migrando do aparato dixestivo aos músculos torácicos do artrópodo. É alí onde as microfilarias se desenvolven en larvas, que migran á probóscide preparándose para infestar a un hospedador susceptíbel.
Ecliptica
Ecliptica é o primeiro álbum do grupo Sonata Arctica, foi lanzado en Finlandia en 1999.
Loa loa
Ciclo de vida
Loa loa tamén pode encontrarse nos ollos, causando opacidade corneal e incluso cegueira.
It Takes Two (filme de 1995)
Sinopse
Alysa é unha nena que viaxa ata a residencia de campo do seu millonario pai para pasar alí as vacacións. Xusto ó carón da casa, a súa finada nai construíu un campamento de verán para nenos orfos. Alí coñece a Amanda, unha simpática nena coa que comezará unha fermosa amizade. Cando o pai de Alysa anuncia o seu compromiso cunha muller repelente e maniática, as dúas nenas decidirán amolala para que o pai de Alysa se namore da asistente social de Amanda.
Cuncha
A cuncha é unha estrutura dura, de natureza calcárea, que cobre externamente o corpo dos moluscos para protexelo dos predadores e servir de elemento de inserción dos músculos e órganos internos. Constitúe, nestes animais, o exoesqueleto ou esqueleto externo propio dos animais invertebrados. Noutros casos, coma nos crustáceos, fálase de casca.
A cuncha é segregada polo manto, tegumento que recobre a masa visceral. dereita|miniatura|Cuncha de mexillón (Mytilus galloprovincialis)
Clasificación dos moluscos segundo a cuncha
miniatura|Cunchas de distintas especies de moluscos [[bivalvos.]]
Composición
Desde un punto de vista químico, a cuncha dos moluscos está formada por unha matriz orgánica fundamentalmente proteica, constituída por conquiolina, conchiolina ou conchina (unha escleroproteína), na que se depositan sales minerais, concretamente carbonato cálcico (CaCO3).
A conquiolina está relacionada coa quitina da casca dos insectos e crustáceos pero non son a mesma cousa. A súa función é servir de base para o depósito de sales minerais de carbonato cálcico.
O carbonato cálcico cristaliza na cuncha en forma de aragonita e tamén, nas capas máis internas, en forma de calcita, e faino en prismas perpendiculares ou lonxitudinais. Tamén poden atoparse outras sales minerais, en cantidades moito máis reducidas, como carbonatos, fosfatos e silicatos de magnesio.
A distinta disposición dos dous compoñentes é o que explica as grandes variacións nas formas e relevos das diferentes especies. O material orgánico pode chegar a representar un terzo do peso seco da cuncha.
Estrutura
miniatura|[[Nassarius reticulatus, presente nas costas galegas]] A estrutura típica da cuncha dos moluscos consta de tres capas:
A cuncha dos gasterópodos
miniatura|Cunchas de gasterópodos mariños Na maior parte das especies, as cunchas son dextroxiras, coa espiral enrolada á dereita, de forma que a boca da cuncha, disposta esta verticalmente co ápice cara abaixo, case sempre queda á dereita da cuncha.
Unha estrutura especial en numerosos gasterópodos mariños e nalgúns terrestres é o opérculo, unha placa que pecha a abertura cando o animal se recolle no interior da cuncha, evitando así o desecamento –nos gasterópodos terrestres- e o acceso ós predadores. Pode ser de natureza orgánica (córnea) ou mineral (calcárea) e mostra aneis de crecemento concéntricos ou en espiral.
O opérculo é propio e característico de cada especie, polo que nos serve á hora da identificación. Algúns deles son tan fermosos que se utilizaron como elementos decorativos para confeccionar aneis, pendentes e botonerías. Crese tamén que protexen contra a dor de cabeza. En Galicia, estes opérculos reciben os nomes de ollomao, ollo de boi, ollo de boi vidal, ollo vidal ou ollo mariño. En castelán: ombligo de Venus e haba marina.
Formación da cuncha
A cuncha aparece xa no estado de larva e medra continuamente durante a vida do animal. As diferenzas climáticas, de acceso ó alimento e de concentración de calcio na auga nas distintas estacións do ano fan que o crecemento da cuncha sexa descontinuo, de forma que na cuncha poden apreciarse liñas de crecemento semellantes ós aneis das árbores, inda que non se deben interpretar como ciclos anuais de crecemento, como nestas últimas. Estas liñas son as estrías lonxitudinais ou concéntricas (máis visibles nos bivalvos), paralelas ó bordo da cuncha, máis ou menos marcadas segundo a especie.
En caso de que o animal sufra danos na cuncha, o manto pode rexenerala, quedando unha especie de cicatriz. Cando un molusco é invadido por un parasito ou incomodado por un obxecto estraño que o animal non pode expulsar, entra en acción un proceso coñecido como enquistación, polo medio do cal a entidade ofensiva é envolta, de forma progresiva, por capas concéntricas de nácar. Co tempo fórmanse perlas. A enquistación mantense ata que o molusco morra.
As cunchas son moi duradeiras: máis tempo que os animais de corpo mole que as producen. En lugares onde se acumulan grandes cantidades de cunchas fórmanse sedimentos que poden converterse, por compresión, en calcario.
Esculturas e padróns de cor
Na superficie da cuncha dos moluscos poden atoparse diferentes estruturas propias das distintas especies, que dan lugar a unha ampla variedade de formas, cores e relevos externos (ou esculturas).
miniatura|Berberecho rabioso (Acanthocardia sp) Os relevos ou esculturas (costelas, espiñas, dentes etc.) son característicos da especie. As costelas poden dispoñerse de dúas formas: axiais, concéntricas ou lonxitudinais, paralelas ó bordo da cuncha, como é o caso do carneiro ou da chirla; e espirais ou radiais (debidas ás ondulacións do manto), como na vieira ou no berberecho. Normalmente, cando están ben marcadas, unhas son ben patentes mentres que as outras están pouco definidas.
Noutras ocasións (coma no berberecho rabioso) as costelas aparecen adornadas con nós ou espiñas.
A cor da cuncha débese a pigmentos presentes no ostraco (na capa calcárea), influíndo tamén a composición e grosor do periostraco (ou capa de conquiolina). O patrón de cor de cada especie (a cor dominante, as manchas e a súa distribución) é característico da mesma, pero poden observarse notables variedades dentro dunha mesma especie.
Respiración celular
400 px|miniatura|dereita|Respiración celular nos eucariotas. Tamén as bacterias realizan a respiración celular. A respiración celular é o conxunto de reaccións metabólicas por medio das cales as células obteñen enerxía dos nutrientes por medio da súa oxidación utilizando múltiples reaccións encimáticas, unha cadea de transportadores de electróns e o encima ATP sintase. A forma máis estendida de respiración celular entre os seres vivos é a respiración aerobia, que ten lugar nas mitocondrias dos eucariotas e na maioría das bacterias e que require oxíxeno. Nunhas poucas especies de bacterias existe unha modalidade de respiración celular moi similar, pero que non require oxíxeno, chamada respiración anaerobia.
A respiración é un proceso catabólico, xa que os nutrientes oxidados rompen, orixinando moléculas moi simples como H2O e CO2, e liberando enerxía, que se almacena como ATP, sintetizado polo encima ATP sintetase situado na membrana mitocondrial interna ou na membrana plasmática bacteriana. O ATP conseguido por medio da respiración celular servirá para atender a todas as necesidades enerxéticas da célula, como as biosínteses e demais traballos celulares (transporte activo, movemento dos flaxelos, contracción muscular, división celular...).
Os nutrientes que se oxidan na respiración celular funcionando como os doantes de electróns do proceso son case sempre moléculas orgánicas, principalmente azucres e lípidos, e en determinadas circunstancias tamén poden ser "respirados" (oxidados) os aminoácidos. Os seres vivos que utilizan como fonte de electróns moléculas orgánicas denomínanse organótrofos. Os animais, protozoos e bacterias deben comer ou absorber eses nutrientes orgánicos, pero as plantas, algas e algunhas bacterias fabrícanos elas mesmas durante a fotosíntese.
É menos frecuente que o doante de electróns, é dicir, a molécula que vai ser "respirada" (oxidada), sexa unha molécula inorgánica, como sulfuro, H2, Fe2+, amoníaco etc., que só utilizan as bacterias denominadas por esta razón litótrofas, que son moi poucas.