cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Capitalismo cognitivo
Coñécense como capitalismo cognitivo as prácticas económicas sobre as producións de coñecemento enmarcadas no capitalismo globalizado de finais do século XX e comezos do XXI. Xunto ao capitalismo relacional e o capitalismo dos afectos, é un dos tres puntais do capitalismo sobre bens inmateriais.
Capitalismo cognitivo e propiedade intelectual
O seu nacemento está profundamente ligado á xustificación da expresión propiedade intelectual, onde a produción de coñecemento e bens inmateriais están suxeitos á lóxica da escaseza artificial. Esta xustificación conséguese equiparando os bens materiais nos que xa se interiorizou o concepto de propiedade privada baseada na antagonía ("se eu teño un material entón ti non o tes") e a exclusividade ("se é meu, entón eu decido que ti non o podes desfrutar") cos inmaterais onde até entón se relacionaban coa creatividade, a orixinalidade e que cobraban valor por si mesmos no acto directo do comunicado público.
Nomenclatura da IUPAC
A Unión Internacional de Química Pura e Aplicada (IUPAC, polas siglas en inglés de International Union of Pure and Applied Chemisttry) publicou catro conxuntos de regras para estandarizar a nomenclatura química, que son aceptadas de forma xeral internacionalmente.
A nomenclatura aplícase a dúas grandes áreas da química:
Ligazóns externas
Nomenclatura orgànica International Union of Pure and Applied Chemistry nomenclature fa:نام‌گذاری اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی IUPAC-nimeämiskäytäntö Tatanama IUPAC Nafnakerfi IUPAC IUPAC nomenklatur
Fernández de la Cigoña
O apelido composto Fernández de la Cigoña, de orixe asturiana, pode referirse a varios escritores vigueses, todos eles membros da mesma familia:
W (homónimos)
O w pode referirse a:
Sociedade Alemá da Medalla de Arte
A Sociedade Alemá da Medalla de Arte (en alemán: Deutsche Gesellschaft für Medaillenkunst –DGMK–) é unha entidade asociativa alemá fundada en Bonn en 1991 que ten por obxecto a preservación e a promoción da arte da medalla nese país.
A sociedade, que mudou a súa sede a Berlín, supera os 200 membros, entre os persoais e os corporativos, que abranguen artistas, museos, coleccionistas, científicos, fabricantes e comerciantes.
En outubro de 2019 foi nomeado presidente da entidade Martin Hirsch.
Fundación
O día 15 de xuño de 1991 tivo lugar unha reunión no distrito de Ernst-Moritz-Arndt_Haus, en Bonn, á que asistiron numerosas persoas relacionadas coa arte da medalla. O motivo do encontro era a asistencia á exposición ''Aufbruch-Durchbruch. Zeitzeichen in der deutschen Medaillenkunst, celebrada no Rheinisches Landesmuseum Bonn e organizada conxuntamente polo Gabinete Numismático (Münzkabinett'') de Berlín e o de Múnic. Os asistentes chegaran coa intención de superaren as divisións que padecían as sociedades medallísticas do país, fundamentalmente a Deutschen Medaillengesellschaft ("Sociedade Alemá da Medalla"), no oeste, e a Deutschen Gesellschaft für Medaillenkunst ("Sociedade Alemá para a Arte da Medalla"), no leste. O resultado do encontro foi a fusión de ambas as institucións para fundar unha entidade unificada que representase a arte da medalla.
Funcionamento
A Sociedade serve de apoio á investigación da arte histórica da medalla e, consonte os obxectivos fixados pola Federación Internacional da Medalla (FIDEM), procura a promoción especial da medalla contemporánea.
Premio Hilde-Broër
Trátase dun premio para a promoción da medalla de arte moderna establecido en 2005 en conxunto co municipio de Kressbronn, no lago Constanza, onde o artista Hilde-Broër pasou a segunda etapa da súa vida.
Os artistas da medalla galardoados con este premio foron os seguintes: Hans Karl Burgeff (2005), Heide Dobberkau (2006) , Wilfried Fitzenreiter (2007) , Gertrud Angelika Wetzel (2008) , Peter Götz Güttler (2009) , Anna Franziska Schwarzbach (2011) , Bernd Göbel (2013) , Hubertus von Pilgrim (2013) , Eberhard Linke (2015) , Klaus Kowalski (2017) e Heidi Wagner-Kerkhof (2019).
Premio Johann Veit Döll
Seguindo esta tradición, a cidade de Suhl outorga como galardón dunha medalla contemporánea de gran calidade artística e técnica. Este recoñecemento foi instituído en 2002 co nome de Johan Veit Döll, e foi outorgado con carácter bianual a partir de 2006 en conxunto coa Sociedade Alemá da Medalla de Arte.
Publicacións
A Sociedade Alemá da Medalla de Arte publica cunha certa periodicidade catálogos e monografías acerca da arte da medalla. Na serie Die Kunstmedaille in Deutschland ("A medalla de arte en Alemaña"), que durante os seus tres primeiros volumes se denominou Die Kunstmedaille der Gegenwart in Deutschland ("A medalla de arte do presente en Alemaña"), trátanse varios temas do aspecto artístico da medalla histórica e da contemporánea. Esta serie componse de 29 volumes, varios deles elaborados en estreita colaboración coa Fundación Gitta Kastner, da Comisión Numismática dos Estados da República Federal de Alemaña, e co Münzkabinett de Berlín.
Redondela, Mañón, Mañón
Redondela é un lugar da parroquia de Mañón no concello coruñés de Mañón, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (3 homes e 7 mulleres).
Estación de Utebo
A estación de Utebo é unha estación de ferrocarril situada no municipio español de Utebo, moi preto da cidade de Zaragoza. Forma parte da liña C-1 da rede de Proximidades Zaragoza operada por Renfe, sendo este o único servizo prestado na actualidade na estación.
Situación ferroviaria
A estación atópase a menos dun quilómetro da antiga estación de Utebo-Monzalbarba, nos trazados das liñas férreas de ancho convencional Madrid - Barcelona e Zaragoza - Altsasu vía Pamplona.
A estación
Foi inaugurada o 11 de xuño de 2008, con ocasión da Exposición Internacional de 2008, integrándose na recentemente creada rede de Proximidades Zaragoza. Esta moderna estación componse de dúas plataformas laterais ao que acceden dúas vías. O cambio de plataforma realízase grazas a un paso elevado.
Proximidades
A estación forma parte da liña C-1 da rede de Proximidades Zaragoza operada por Renfe.
Rosetta (filme)
Rosetta é un filme franco-belga de 1999 escrito e dirixido polos irmáns Dardenne. Conta a historia dunha moza de dezasete anos (interpretada por Émilie Dequenne) que vive nun parque de caravanas coa súa nai alcohólica.
O filme gañou numerosos premios, incluíndo a Palma de Ouro e o premio á mellor actriz no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1999, e recibiu a aclamación da crítica logo da súa estrea. Foi escollido como candidato de Bélxica para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 72ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Manu Trigueros
Manuel Trigueros Muñoz, nado na Talavera de la Reina (Toledo, Castela-A Mancha) o 17 de outubro de 1991, é un futbolista español. Xoga de centrocampista e o seu actual equipo é o Villarreal Club de Fútbol.
Traxectoria
Empezou a súa carreira nas categorías inferiores do Real Murcia. Xogou co filial, e tralo descenso do equipo da segunda división, en 2010 fichou polo Villarreal Club de Fútbol. Comezou xogando co filial, que rematou descendendo a ´Segunda división B tras descender tamén o primeiro equipo. En 2012 comezou a xogar co primeiro equipo, e acadou o ascenso a Primeira división. Trigueros fixo a súa aparición de noiva no primeiro voo o 19 de agosto de 2013, chegando como substituto de 53 minutos para Tomás Pina no 3-2 no UD Almería. Como titular, marcou o seu primeiro gol na competición e marcou o segundo na vitoria de 3-1 ante CA Osasuna o 3 de febreiro de 2014.
Bandeira de Eritrea
A bandeira de Eritrea foi adoptada o 5 de decembro de 1995. Está baseada na bandeira ondeada polo Fronte Popular de Liberación de Eritrea (FPLE) na súa loita pola independencia.
Selección de fútbol de Costa do Marfil
A selección de fútbol de Costa do Marfil (en francés: Équipe de Côte d'Ivoire de football‎), alcumados Os Elefantes (Les Éléphants) é o equipo representativo de Costa do Marfil nas competicións internacionais oficiais de fútbol. A súa organización está a cargo da Federación Marfilesa de Fútbol (Fédération Ivoirienne de Football), pertencente a Confederación Africana de Fútbol. Os seus maiores éxitos son os títulos da Copa de África de Nacións que obtivo no Senegal 1992 e Guinea Ecuatorial 2015.
Bandeira de Eritrea
Cores e simbolismo
A bandeira de eritrea está formada por catro cores, tres das cales son propias do panafricanismo. O significado das cores é:
Southampton F.C.
O Southampton Football Club é un equipo de fútbol profesional da cidade de Southampton, Inglaterra. Xogan actualmente na Premier League inglesa, tras o seu ascenso na tempada 2011-12 coma subcampións do Football League Championship.
Xogan os seus partidos coma locais no St Mary's Stadium, estadio ó que se trasladaron no ano 2001, tras xogar no The Dell. O equipo ten o alcume de "The Saints" (en galego, "os santos") dende a súa fundación en 1885, debido á súa historia coma equipo de fútbol dunha igrexa, fundado co nome de St Mary's Church of England Young Men's Association (ou St Mary's Y.M.A), e dende entón xogan de vermello e branco. O club mantén unha longa rivalidade co Portsmouth F.C. debido á súa proximidade xeográfica e á historia marítima de ambos os dous clubs. Os partidos entre os dous equipos son coñecidos coma South Coast Derby.
O club gañou unha FA Cup en 1976, e a mellor posición en liga da súa historia é un segundo posto na First Division na tempada 1983-84. O Southampton descendeu da Premier League o 15 de maio de 2005, rematando así cunha xeira de 27 tempadas consecutivas na máxima categoría do fútbol inglés.
Tras tres tempadas xogando no Championship, os Saints descenderon á League One no ano 2009. Tras dous anos xogando na terceira división inglesa, o club ascendeu dous anos consecutivos baixo o mando de Nigel Adkins. Adkins levou ó Southampton ó 15º posto da Premier League, pero en xaneiro de 2013 foi substituído polo antigo adestrador do RCD Espanyol, o arxentino Mauricio Pochettino.
Cadro actual
Cadro actualizado a 17 de xaneiro de 2013.
Gonzalo Arconada
Gonzalo Arconada Echarri, nado en Donostia o 23 de xullo de 1961, é un adestrador de fútbol español.
Traxectoria
O 17 de decembro de 2013 foi destituído como adestrador do Mirandés, sendo substituído por Carlos Terrazas.
Persoal
É irmán do exfutbolista Luis Miguel Arconada.
Andre Iguodala
Andre Tyler Iguodala, nado o 28 de xaneiro de 1984 en Springfield (Illinois), é un xogador de baloncesto estadounidense que milita nos Golden State Warriors da National Basketball Association (NBA). Iguodala tamén é coñecido polos alcumes Iggy ou "O outro AI" (aclarando este último ao dicir que AI son tamén as inicias de Allen Iverson).
Inicios
Xogou para o seu instituto, Lanphier HS (Illinois), onde firmou medias de 23,5 puntos, 7,9 rebotes e 4,2 asistencias por partido. Estes números outorgáronlle a mención do Chicago Sun-Times Player of the Year.
Iguodala estivo na Universidade de Arizona durante dúas temporadas, anotando 594 puntos totais, 409 rebotes e 95 roubos nos 62 partidos, sendo titular en 34 deles. As súas medias universitarios foron de 9.6 puntos, 6.6 rebotes e 1.53 roubos por encontro.
Philadelphia 76ers (2004-2012)
Iguodala, que pode xogar tanto de escolta tomo de aleiro, mide 1,98 metros de altura e pesa 94 quilos. Chagou á NBA mediante o Draft, resultando a novena elección do Draft da NBA de 2004, dende a Universidade de Arizona. No seu primeiro ano na liga, chegou a ser un gran xogador, terminando o ano dentro do mellor quinteto de Rookies e xogando no Rookie Challenge como titular. Nesas mesmas datas, o xogador trocou o seu dorsal, que ata agora fora o 4, polo número 9; outorgándolle o anterior a Chris Webber. Posteriormente o mesmo Webber deu a coñecer que anteriormente lle regalara un Rolex a Iguodala para que el lle dese o número.
Na temporada 2004-2005 foi o único rookie en conseguir un triplo-dobre, así como o único que disputou os 82 partidos de liga regular como titular (máis 5 de Playoffs). Ao ano seguinte, o que ata agora fora o seu compañeiro de equipo, Allen Iverson, abandonou aos Sixers, e Iguodala tomou máis importancia. Iverson volveu á franquía no 2009, e Iguodala xa era un dos líderes do conxunto, cunha alta capacidade atlética para facer mates e un impoñente físico.
Ao seguinte ano, 2010, a ausencia de estrelas de cara ao Mundial de Turquía fixo que USA Basketball chamase á súa porta. Iguodala incorporouse ás filas da selección estadounidense para acudir ao Mundial, onde resultaron imbatidos nos partidos previos ás eliminatorias.
Foi elixido por primeira vez para xogar o All-Star Game da NBA no ano 2012.
Denver Nuggets (2012-2013)
O 10 de agosto de 2012, Iguodala foi traspasado ós Denver Nuggets nun traspaso entre os Sixers, os Los Angeles Lakers, os Nuggets, e os Orlando Magic. Outros dos xogadores traspasados foron os All-Stars Dwight Howard e Andrew Bynum.
Luís Soto
Luís Soto Fernández, nado en Podentes (A Bola) o 7 de decembro de 1902 e finado en Cidade de México o 12 de novembro de 1981, foi un político e xornalista galego.
Actividade xornalística
Con 17 anos publicou na Arxentina El Eco, de tendencia socialista. En Galicia dirixiu o periódico El Soviet en 1931, e colaborou en Escuela del Trabajo e Ateo. En México colaborou en España Popular, Nuestra Bandera, Loita, Boletín Galego de Información, Saudade e foi o principal animador da revista Vieiros, xunto a Carlos Velo, Arturo Souto e Florencio Delgado Gurriarán.
Espiña
O termo espiña pódese referir a:
Teoría do caos
dereita|miniatura|300px|Trazado da [[función de Weierstrass no intervalo [−2, 2]. Esta función ten un comportamento fractal: cada zoom (ver o círculo vermello) é semellante ao trazado da curva completa.]]
O método científico
A partir de William de Ockham (Guillerme de Occam), na súa teoría coñecida por Navalla de Occam, onde  "...as mellores teorías son as máis simples", a ciencia pasou a utilizar un método lóxico e simple para chegar ás consideradas entón verdades científicas''.
Galileo, Newton e Laplace
Galileo Galilei introduciu algunhas das bases da metodoloxía científica presas á simplicidade da obtención de resultados. Segundo aquela metodoloxía, a ciencia continuou gradualmente a súa expansión en dirección á determinación das realidades físicas.
Con Isaac Newton xurdiron as leis que rexen a Mecánica determinista Clásica e a determinación de que a posición espacial de dúas masas gravitacionais podía ser prevista, xurdindo con ela unha explicación plausíbel da órbita terrestre en relación ao Sol.
Polo tanto, continuando neste raciocinio, o comportamento de tres corpos gravitacionais podería ser perfeitamente previsíbel, a pesar do incremento do esforzo de cálculo ao existir máis datos para a execución dos cálculos necesarios á determinación de posición.
Porén, ao incorporarse máis corpos nas determinacións de posicións, comezaron a ocorrer certos desvíos imprevisíbeis. Newton traduciu estes desvíos ou efectos a través de ecuacións diferenciais que mostraban o sistema na súa evolución. E este tendía á formación dun sistema de ecuacións diferenciais non lineares.
En liña con esta crenza da computabilidade de calquera fenómeno, Laplace afirmou que ''“...(sic) unha intelixencia coñecendo todas as variábeis universais en determinado momento, podería compor nunha soa fórmula matemática a unificación de todos os movementos do Universo.
Consecuentemente deixarían de existir para esta intelixencia o pasado e o futuro, pois aos seus ollos todos os eventos serían resultantes do momento presente.”''
Perseguindo a harmonía da física de entón, na busca dunha resposta para a unificación da natureza, Laplace formulou e desenvolveu os principios da teoría das probabilidades, traballou nas ecuacións diferenciais, criou a transformada de Laplace e a ecuación de Laplace.
Henri Poincaré
Henri Poincaré en 1880 aproximadamente, investigou os problemas relacionados coa imposibilidade da resolución das ecuacións diferenciais non lineares, na busca das leis da uniformidade e da unificación dos sistemas físicos. O seu obxectivo era describir o que ocorrería matematicamente pola introdución dunha masa gravitacional complementar nun sistema duplo, isto é, pasando a análise de dous a tres corpos gravitacionais interactuando mutuamente. Verificou que nunha unha análise máis ampla, sen se ater a detalles cuantitativos e facendo comparacións cualitativas, isto é, estudando o sistema como un todo. Acabou descubrindo que os sistemas de masas gravitacionais triplas evoluían sempre a formas cuxo equilibrio era irregular. As órbitas mutuas tendían a non ser periódicas, tornábanse complexas e irregulares.
Poincaré descubriu que no canto de existiren órbitas ordenadas, equilibradas e regulares, ou un sistema equilibrado e harmónico, o que ocorrían eran sistemas verdadeiramente desestabilizados, onde o que prevalecería non era a orde natural, e si o caos, a confusión, pois os movementos eran aleatorios.
Os resultados observados que levaban á confusión e á desarmonía, non coincidían coa harmonía que ocorría na mecánica clásica. Poincaré neste traballo acabou por descubrir unha posibilidade da existencia dun sistema desordenado, con variábeis ao acaso. Na época non houbo un interese práctico na súa teoría de órbitas irregulares, sendo moitas veces considerada a teoría unha aberración matemática. Continuaron algúns estudos escasos por outros matemáticos.
Teoría do Caos
Chámase sistema a un conxunto de obxectos estudados que se interrelacionan. Entre os sistemas considéranse dúas categorías: lineares e non-lineares, que diverxen entre si na súa relación de causa e efecto. Na primeira a resposta a un disturbio é directamente proporcional á intensidade deste. Na segunda, a resposta non é necesariamente proporcional á intensidade do disturbio, e é esta a categoría de sistemas que serve de obxecto a teoría do caos, máis coñecidos como sistemas dinámicos non-lineares.
Esta teoría estuda o comportamento aleatorio e imprevisíbel dos sistemas, mostrando unha faceta onde poden ocorrer irregularidades na uniformidade da natureza como un todo. Isto ocorre a partir de pequenas alteracións que aparentemente nada teñen que ver co evento futuro, alterando toda unha previsión física dita precisa.
Unha das ideas centrais desta teoría, é que os comportamentos casuais (aleatorios) tamén se gobernan por leis e que estas poden predicir dous resultados para unha entrada de dados. O primeiro é unha resposta ordenada e lisa e cuxo futuro dos eventos ocorre dentro de marxes estatísticas de erros previsíbeis. O segundo é unha resposta tamén ordenada, onde porén a resultante futura dos eventos é corrugada, onde a superficie é áspera, caótica, ou sexa, ocorre unha contradición neste punto onde é previsíbel que os resultados dun determinado sistema será caótico.
Un exemplo claro sería unha pedra botada a unha piscina, as ondas xeradas na caída da pedra propáganse ata as marxes, reflicten e retornan, cruzándose entre si e, polo tanto, interactuando. Continuando novamente as ondas van ás marxes, porén, xa distorsionadas debido ás reflexións anteriores e ás interaccións ocasionadas polos cruzamentos entre si. Neste momento comezan xa a ocorrer algúns movementos aparentemente caóticos, porén aínda previsíbeis pois son padróns das ondas.
Mais se comezarmos a botar pedras aleatoriamente na mesma piscina, cantas máis pedras botarmos, máis caótico será o padrón das ondas na superficie.
Imaxinemos agora porén, que no fondo desta piscina exista area finísima, a pesar dos movementos aleatorios na superficie da piscina, no fondo daranse determinados padróns nesta area, caóticos si, mais seguirán un padrón de ondas de diversas formas, tamaños, alturas, estas mudarán á medida en que o corrugamento da superficie muda; porén, a pesar de todo o caos dos movementos, pódese recoñecer un padrón.
Isto ocorre porque pequenas alteracións na alimentación de datos en sistemas de cálculo de previsións poden provocar mudanzas drásticas, inclusive rupturas a longo prazo. Pois en función dun crecemento inflacionario de realimentación de datos que realimentan por consecuencia a datos futuros, estes poden realimentar o sistema con respostas que levan ao crecemento das alteracións nunha espiral caótica que mudará toda a previsión estatística daquel sistema, ficando completamente fóra das marxes de erro convencionais, porén, sempre se recoñece un padrón, aínda que aleatorio.
En función deste efecto caótico, a previsibilidade comportamental dos sistemas en xeral, sexan climáticos dunha determinada rexión, ou movementos económicos á exemplo das movimentacións das bolsas de valores, ou poboacións de insectos dun determinado ecosistema, teñen unha marxe de erro bastante elástica cando se compara coa marxe convencional.
Edward Lorenz
Edward Lorenz, matemático especializado en meteoroloxía, de pose dun computador, na década de 60 no século XX, un avanzado Royal McBee Modelo LPG-30 (Aínda que unha máquina simple, era avanzada para a época, actualmente, equivalenteen potencia de cálculo á unha calculadora científica normal) do departamento de estudos atmosféricos do Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT). Utilizou un conxunto de fórmulas matemáticas coa finalidade de simular un determinado comportamento climático, para desenvolver novos modelos de previsión meteorolóxica.
O programa utilizado por Lorenz tiña por finalidade a impresión de series numéricas que representaban parámetros atmosféricos como temperatura, velocidade e dirección das masas de ar, ascendentes e descendentes, ben como as direccións dos ventos, alén da evolución da presión barométrica na atmosfera como un todo. As ecuacións diferenciais utilizadas eran bastante simples, porén o resultado mostrado despois do procesamento dos dados xerou surpresa.
Isto ocorreu no inverno de 1961 cando Lorenz resolveu examinar novamente algúns datos cun programa de simulador climático recentemente creado. Como daquela os computadores eran demasiados lentos, o matemático, intentando repetir unha secuencia de datos, dixitouna sen os últimos tres díxitos da serie que pretendía copiar: no canto de 0,506127 dixitou 0,506 e saíu para tomar un café.
A causa que o levou a utilizar a metade da serie de dados anteriores como punto de partida era a economía de tempo. Unha vez que os dados de entrada eran os mesmos, as dúas series deberían evolucionar paralelamente idénticas. A única diferenza estaba soamente na utilización de parte daqueles dados xa calculados que serían re-inseridos á partir daquel punto.
A simulación en cuestión era a evolución climática ao longo de meses nunha determinada rexión dos Estados Unidos.
Cando volveu, Edward percebeu unha diverxencia entre os resultados e, por consecuencia a semellanza entre estes á medida en que o tempo de simulación avanzaba acabou desaparecendo.
O matemático, como calquera usuario, botoulle a culpa ao computador imaxinando que o equipamento estaría avariado, pois a lóxica era clara, para dados idénticos de entrada, a saída debería ser idéntica, e a non concordancia era ilóxica.
Despois de investigar e refacer os cálculos, Lorenz acabou por atopar o defecto. O computador traballaba nos seus cálculos cunha gama de precisión de seis cifras, das cales 5 decimais, porén durante a impresión só se mostraban tres cifras decimais, e non cinco.
Cando Lorenz copiou os datos polo tanto, alimentou o computador con tres cifras, o que acarrexou un erro de entrada de datos de décimos de milésimos, e isto feito da metade da serie en diante acarrexou unha diferenza de cálculo que foi aumentando o erro exponencialmente, ou sexa, ocorreu especie dunha espiral inflacionaria, onde o erro realimentaba o erro afastando os resultados entre si.
Efecto bolboreta
Este efecto foi chamado futuramente por Lorenz de Efecto bolboreta ou sexa unha dependencia sensíbel dos resultados finais ás condicións iniciais da alimentación dos datos. Normalmente este efecto é ilustrado coa noción de que o bater das azas dunha bolboreta nun extremo do globo terrestre, pode provocar unha tormenta no outro extremo no espazo de tempo de semanas.
O efecto bolboreta demostra a imposibilidade dunha previsión meteorolóxica perfeita e proba que o determinismo de Laplace para certos casos non funciona, pois para se ter unha previsión meteorolóxica de extrema precisión, os dados de alimentación alén de seren infinitos, deberían ser de precisión infinita, polo tanto, a memoria física de procesamento de datos tamén debería ser infinita. Sendo imposíbel dispor de tal sistema, é imposíbel executar unha previsión determinista nestas bases...
Ecuacións de Lorenz
Edward Lorenz continuando na súa investigación dos sistemas dinámicos, elixiu tres ecuacións diferenciais que acabaran por ficar coñecidas como Ecuacións de Lorenz para representar graficamente o comportamento dinámico a través de computadores.
Lorenz continuou observando os efectos caóticos, notou que variacións moito pequenas aleatorias poderían xerar un efecto dominó que elevaba o grao de incerteza en eventos futuros, realimentando os graos de aleatoriedade.
Desenvolveu teorías que demostraban que a partir de variacións mínimas habían aceleracións nas precipitacións de dados en determinadas direccións que mudaban completamente o resultado dunha determinada experiencia.
En función das súas constatacións o meteoroloxista chegou á conclusión que as previsións de fenómenos climáticos só poderían adquirir certo grao de precisión utilizando ecuacións matemáticas que levasen en conta o alto grao de incerteza nos eventos.
Atractor
Un atractor pode ser definido en función do comportamento dun sistema dinámico que, independentemente do punto de partida, ten a tendencia a converxer a un punto, chamado "atractor".
Un exemplo clásico dun atractor é unha bola rolando sobre un plano: debido ao efecto do rozamento, o movemento da bola tenderá a convereir sempre a unha situación na que a velocidade é nula. Este é o atractor, o movemento cero.
Outro exemplo de atractor é un péndulo en movemento. O seu balance sempre tenderá a converxer a unha oscilación na que o período é constante, isto é, o atractor é o período constante.
Atractor estraño
Ao observarmos os resultados dos estados das Ecuacións de Lorenz e os representarmos nun gráfico tridimensional, observaremos que haberá unha converxencia en dirección a un atractor tridimensional.miniatura|esquerda|250px|Atractor estraño de Lorenz A figura resultante terá un padrón que non corresponderá nin á órbitas, nin á imobilizacións, isto é, o resultado obtido, pode ser considerado diferente do que se esperaría dun atractor, ou sexa o resultado que poderá ser considerado estraño.
Logo, no caso de enriba, o sistema en cuestión non asumirá xamais dúas veces o mesmo estado. Haberá si unha rexión onde existirán máis puntos, formando ata patróns, mais a figura e os seus puntos serán caóticos. Este sistema caótico é considerado imprevisíbel, porén ocorre o feito estraño, de ao mesmo tempo en que é o sistema caótico, contraditoriamente converxe a un atractor determinado.
A concepción destas ideas, gañou forza co uso das computadoras.
Década de oitenta do século XX
Ata a década de 1980, os físicos defendían a tese de que o universo estaba gobernado por leis precisas e estáticas, polo tanto poderíanse prever os eventos que ocorren nel. Porén a teoría do caos mostrou que certos eventos universais poden ocorrer de modo aleatorio.
Cando se estudan os mecanismos que procuran describir a teoría do caos, os investigadores deparan co imprevisíbel en todos os momentos e en todas as partes do desenvolvemento teórico.
Bons exemplos de sistemas caóticos son o a formación de tempestades, onde calquera pequena alteración, dirección, velocidade de ventos por exemplo, pode provocar grandes mudanzas nun espazo de tempo maior.
As ideas a ter en conta nun sistema caótico básico son tres:
A partir dos estados dun determinado sistema onde existen variábeis tales como masa, presión, temperatura, velocidade, posición etc, estes poden ser representados por coordenadas, nun determinado espazo cuxa configuración pode ser considerada multidimensional, dun punto cuxas coordenadas son determinadas polas variábeis. Na física clásica podemos describir o comportamento dun sistema dinámico xeometricamente como o movemento dun atractor. Xa nos sistemas considerados caóticos, os atractores son denominados atractores estraños, isto ocorre polo elevado grao de incerteza dos resultados destes sistemas.
Os atractores estraños deben ter estruturas detalladas en todas as escalas de magnificación. En función disto desenvolveuse un modelo conceptual chamado fractal, que ten unha forma xeométrica complexa e exhibe unha formación estrutural que ten unha propiedade chamada de auto-similitude. Estes sistemas complexos tornaron posíbel o progreso no procesamento de datos gráficos.
Teoría do Caos representada na sabedoría popular
A Teoría do Caos é coñecida hai varios séculos e representada na sabedoría popular:
Putrescina
miniatura|dereita|Estrutura química da putrescina.
Historia
A putrescina e cadaverina foron descritas por primeira vez en 1885 polo médico alamán Ludwig Brieger (1849–1919). O seu descubridor dixo: "Chameille a este [composto] "putrescina" da palabra latina putresco, que significa podre, decaído".
Produción
A putrescina prodúcese a escala industrial por hidroxenación do succinonitrilo, o cal se obtén por adición de cianuro de hidróxeno ao acrilonitrilo. A putrescina faise reaccionar co ácido adípico rendendo a poliamida Nailon-4,6, que se comercializa como Stanyl.
A produción biotecnolóxica de putrescina a partir de materia prima renovable é unha alternativa prometedora que se está a ensaiar para a síntese química. Recentemente anunciouse a obtención dunha estirpe de bacterias Escherichia coli alteradas por enxeñaría xenética, que produce putrescina con bo rendemento en medios salinos minerais de glicosa.
Bioquímica
A putrescina ataca á S-adenosil metionina descarboxilada e convértese en espermidina. A reacción está catalizada polo encima espermidina sintase.
Estigma (botánica)
thumb|right|260px| Fotografía ampliada das anteras e respectivos filetes dunha flor de cacto.
Putrescina
Bioquímica
A putrescina sintetízase en pequenas cantidades nas células en bo estado a partir da arxinina. Unha posibilidade é que a arxinina se converta en ornitina, e esta en putrescina pola acción da ornitina descarboxilase. Outra vía de síntese alternativa é: a arxinina convértese en agmatina, nunha reacción catalizada polo encima arxinina descarboxilase (ADC); despois agmatina transfórmase en carbamilputrescina pola agmatina imino hidroxilase (AIH), e, finalmente, a carbamilputrescina convértese en putrescina.
Estigma (botánica)
Estigma é a área receptiva do pistilo das flores, onde o gran de pole inicia a xerminación do tubo polínico. Pode estar posicionado no ápice do pistilo, ou lateralmente. É a parte achatada do carpelo, situada na súa extremidade superior; posúe un líquido pegañento que contribúe na fixación do gran de pole.
Putrescina
Bioquímica
As poliaminas, entre as cales a putrescina é unha das máis simples, son factores de crecemento necesarios para a división celular.
Toxicidade
A putrescina é tóxica a doses altas. Nas ratas ten unha toxicidade oral aguda de 2000 mg/kg de peso corporal.
Estigma (botánica)
A superficie do estigma de cada especie varía segundo a estrutura do gran de pole correspondente. Especies con grans secos e pulverulentos xeralmente presentan áreas estigmáticas grandes, húmidas, ramificadas ou cubertas de pelos, de xeito que o pole se poida adherir con facilidade na súa superficie. Hai especies cos grans revestidos de lípidos ou espiñosos, que normalmente posúen estigmas secos e simples. Dunha forma ou doutra, é o contacto entre a superficie do gran de pole e a superficie estigmática a que ocasiona o crecemento do tubo polínico, que conduce a célula reprodutora masculina do gran de pole ao óvulo no interior do ovario.
Bouzamonte, Añá, Frades
Bouzamonte é un lugar da parroquia de Añá no concello coruñés de Frades da comarca de Ordes. Tiña 22 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE, dos cales 11 eran homes e 11 eran mulleres.
Eusebio de Cesarea
Eusebio de Cesarea, nado en Cesarea de Palestina contra o 265 e finado contra o ano 340, foi un bispo e escritor en grego.
Traxectoria
Discípulo de Pánfilo de Cesarea, en colaboración co cal redactou os primeiros cinco libros da Apologia ad Origenes, escapou das persecucións anticristiáns de Diocleciano e no ano 313 foi elixido bispo de Cesarea, gozando da amizade do emperador Constantino I.
Respecto da herexía de Arrio, Eusebio tivo, no Primeiro Concilio de Nicea, unha actuación comprometida, ao asinar a condena de Arrio, mais refugando ao tempo condenar as teses do maior expoñente do partito niceano, é dicir do bispo santo Atanasio.
A Fuliada
A Fuliada foi unha revista editada en Betanzos e A Coruña de 1887 a 1888, monolingüe en galego.
A Fuliada de Betanzos
Subtitulada ''Cencerrada semanal. Pr’os xueves d’o ano todo, apareceu en Betanzos en marzo de 1887, como continuación de O Antroido''. Editada por A. Amenedo Ponte e dirixida por Ángel Vázquez Taboada. Publicada integramente en galego. Atacou o periódico conservador e católico Las Mariñas. Ángel Vázquez Taboada e A. Amenedo Ponte, o editor da revista, instálanse na Coruña por motivos laborais a principios de 1888.
A Fuliada da Coruña
A Fuliada ou zanfona semanal d'alegrias ou de bágoas segun qu'o pobo gallego s'adivirte, canta ou laya, apareceu na Coruña o 2 de febreiro de 1888. Saía os xoves de cada semana. Dirixida por Carlos Pol Caamaño, contaba coa colaboración de Ángel Vázquez Taboada. Incluíu composicións en galego de Manuel Curros Enríquez e Benito Losada Astray, e relatos en prosa. Cesou a súa edición probablemente o 26 de xullo de 1888.
Rosie (filme de 1998)
Rosie é un filme franco-belga de 1998 escrito e dirixido por Patrice Toye. Foi escollido como candidato de Bélxica para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 71ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Rosie, unha adolescente belga, tenta lidar coa súa familia disfuncional e un mundo adulto que non entende.
Luc Ferry
Carreira política
Ferry exerceu de Ministro de Educación en Francia entre os anos 2002 e 2004.
Nanaia Mahuta
Nanaia Cybelle Mahuta, nada o 21 de agosto de 1970, é unha política maorí de Nova Zelandia. É parlamentaria pola circunscrición de Hauraki-Waikato e exerceu como ministra de Desenvolvemento Maorí e ministra de Goberno Local durante o sexto goberno laborista de Nova Zelandia dende 2017. O 6 de novembro de 2020, asumirá o posto de ministra de Asuntos Exteriores, converténdose na primeira muller, e na primeira persoa indíxena do país, en ostentar o cargo.
Mahuta foi membro anteriormente do quinto goberno laborista do país, servindo como ministra de Aduanas, ministra do Goberno Local, ministra do Desenvolvemento da Mocidade, ministra asociada de Medio Ambiente e ministra asociada de Turismo. En 2016, realizou unha tatuaxe facial maorí (en Tā moko) converténdose na primeira muller parlamentaria en levalo no Parlamento de Nova Zelandia. En 2018, foi clasificada como unha das 100 Mulleres da BBC
Río Ripoll
260px|miniatura O Ripoll é un río catalán que transcorre pola provincia de Barcelona cun curso de 39,5 km. Nace na comarca do Vallès Occidental, na Serra de Granera, e desemboca no Río Besòs, no concello de Montcada i Reixac.
A súa conca atravesa os concellos de Sant Llorenç Savall, Castellar del Vallès, Sabadell, Ripollet, Barberà del Vallès e Montcada i Reixac.
O caudal do Ripoll é típico do Mediterráneo, moi irregular durante todo o ano. No seu nacemento transcorre pola parte oriental do Parque Natural de Sant Llorenç de Munt i l'Obac. Na súa parte baixa sufriu unha gran degradación ambiental debido á industrialización desenvolvida durante a segunda metade do século XX. Actualmente existen proxectos para a súa recuperación.
Magna Grecia
A Magna Grecia (do latín Magna Graecia, ás veces tamén Graecia maior; Μεγάλη Ἑλλάς, Megálē Hellás en grego) é o nome que os gregos da Antigüidade utilizaban para designar as costas meridionais da península Italiana e de Sicilia, que foi colonizada polos gregos a partir do século VIII a.C. Hoxe en día, a Magna Grecia correspóndese cos zonas costeiras das rexións de Campania, Calabria, Basilicata Puglia e Sicilia.
Nos séculos VIII e VII a. de C., como consecuencia dun importante aumento da poboación en Grecia e dunha crise social e política no seo da Hélade, numerosos emigrantes parten para fundar novas cidades (polis) ao redor do Mediterráneo. O sur de Italia e Sicilia debido á súa proximidade e as súas riquezas agrícolas foron importantes lugares de instalación. As novas cidades foron cualificadas como colonias gregas polos historiadores.
Moitas das novas colonias convertéronse en poderosas e prósperas cidades, como Neapolis (Νεάπολις, Nápoles) ou Sýbaris (Σύβαρις, Síbaris). Outras cidades da Magna Grecia foron Syrakousses (Συρακούσσες, Siracusa), Akragas (Άκραγας, Agrigento), Selinus (Σελινοΰς, Selinunte), Taras (Τάρας, Tarento), Lokroi ou Locri (Λοκροί), Région, Ρήγιον (Reggio di Calabria), Kroton (Κρότων, Crotone), Thurioi (Θούριοι, Turios), Elea (Ελαία) ou Messana (Mesina).
A lenda di que a Magna Grecia foi a terra onde Odiseo, rei de Ítaca (Ulises na cultura romana) perdeuse durante dez anos, despois de regresar de Troia e antes de chegar ao seu reino. Numerosas lendas e historias mitolóxicas da Έλλάς Hélade teñen lugar alí.
A colonización
miniatura|Os pobos da península itálica ao principio da [[Idade de Ferro
A colonización polos gregos das costas do Mediterráneo occidental foi un importante movemento demográfico que transformou o curso da civilización occidental. En efecto, un continxente importante de gregos chegaron a esta zona, até alcanzar os litorais da península Ibérica (Andalucía, Cataluña) ademais dos de Francia, Sicilia e, sobre todo, o sur da península Itálica, concentrándose especialmente na costa oriental de Sicilia e no litoral do mar Xónico e do Tirreno (actuais rexións italianas da Puglia, Basilicata, Calabria e Campania) coa fundación de máis de corenta grandes colonias.
Estas cidades grego-sicilianas e grego-itálicas, pola súa orixe, constitución, lingua e cultura foron gregas, razón pola cal, desde a Antigüidade, se lle deu o nome de Magna Grecia. Porén a expresión Megálē Hellás foi atestada por primeira vez relativamente tarde, no século II d.C., nunha pasaxe do historiador grego Polibio.
Os gregos reproduciron nas colonias as formas de vida material e intelectual que lles eran propias. A formación da Magna Grecia, cronoloxicamente, coincidiu co nacemento de Roma e co dominio etrusco sobre o Tirreno, resultando así unha complexa formación étnica no Mediterráneo.
De entre as diversas compoñentes non itálicas da cultura latina —celta, etrusca, fenicia etc.—, a grega é a máis importante pola superioridade cultural. Estes colonizadores eran basicamente gregos —das illas e territorios bañados polo mar Exeo, que relacionaba a Anatolia coa Eubea (de lingua xónica) e ao Peloponeso (de lingua dórica).
En Sicilia fundaron máis de quince grandes cidades; na península outras vinte, entre as actuais rexións de Nápoles e Tarento. Pero había tamén fenicios (Líbano) e semitas (Siria). Grazas á colonización semita xurdiron en Sicilia as cidades de Soluntum (actual Solunto), Panormos (actual Palermo) e Motia (na actual illa de San Pantaleón), catro colonias en Sardeña, outras na costa de África (Cartago, Útica, Leptis Magna) e nas illas e costas españolas, como Gades (actual Cádiz) e Málaga.
Os calcidenses parece que foron os primeiros gregos en chegar á rexión. Foron eles os que, en Sicilia, fundaron a cidade de Lentini. Os corintios tamén fixeron presenza na rexión e fundaron Siracusa (Συρακούσσες), cidade de grande importancia comercial e económica.Mégara tamén enviou colonos, que fundaron Mégara Hibleia, situada entre Siracusa e Lentini. Os gregos de Rodas e de Creta fundaron Gela, que se convertería na cidade máis importante da Sicilia meridional, e Ácragas (Άκραγας), actual Agrigento.
A rexión meridional da Italia continental foi colonizada por aqueos, que fundaron a opulenta cidade de Síbaris (Σύβαρις). . Tamén foron aqueos os que fundaron Crotone (Κρότων), cidade que pasou a rivalizar con Síbaris, mentres que Tarento (Τάρας), foi fundada por laconios.
A historia da Magna Grecia continental, aínda que estreitamente ligada, é diferente da da Sicila grega. As novas cidades non dependían da cidade nai despois do seu establecemento. Os intercambios comerciais e as relacións diplomáticas entre a cidade nai e a colonia facíanse de igual a igual, e non era raro que a nova cidade sobrepasase en riqueza á cidade nai.
Porén unha fraternidade real unía á colonia e á cidade nai que se traducía, por exemplo, por unha axuda militar en caso de ataque á colonia ou á cidade nai. É o caso da guerra do Peloponeso, cando Corinto enviou tropas e naves a Siracusa, asediada polos atenienses.
Ademais de coas cidades nai, as colonias mantiñan vínculos coa Hélade (Grecia), sobre todo coa máis occidental, a do actual litoral hispanofrancés: Massalia (Marsella), Antípolis (Antibes), Nikaia (Niza), Emporion (Empúries) ou Mainake (Málaga).
A Magna Grecia era, tamén, o celeiro de Grecia, na medida en que lle subministraba cereais, aceites, las, viños e unha serie doutros produtos. En vista desta riqueza, comezan as friccións cos cartaxineses e cos etruscos. Alén diso, as rivalidades internas entre as propias colonias gregas acabarían fraxilizando a rexión, e os romanos rematarían por dominar toda a rexión, que foi conquistada por eles tras vencer nas guerras samnitas, continuando a súa expansión cara so sur.
Hoxe en día, nas rexións italianas de Calabria e Apulia, unha pequena minoría de arredor de 30.000 persoas falan un idioma que chaman griko, derivado do grego antigo.
Fin das cidades-estado gregas en Italia
miniatura|Pobos na península itálica durante o [[século IV a.C.]] miniatura|Cabeza de [[Pirro, Carlsberg Glyptotek, Copenhagen, Dinamarca.]]
En 282 a. C. a cidade de Turios pediu axuda militar a Roma para terminar coa ameaza dos Lucanos. En resposta, Roma enviou unha frota ao Golfo de Tarento. Este acto foi considerado polos tarentinos como a violación dun antigo tratado que prohibía a presenza da frota romana en aguas de Tarento, máis alá do estreito de Mesina. Para maior provocación, os romanos pediron atracar na cidade. Enfurecidos poo que consideraban un acto hostil, Tarento atacou a frota, afundindo catro barcos e capturando un máis. Roma enviou unha delegación diplomática a pedir compensacións polo ocorrido, pero as conversas fracasaron, desembocando nunha declaración de guerra contra Tarento.
Os tarentinos, conscientes da súa inferioridade militar ante o inminente ataque romano, solicitaron a axuda de Pirro de Epiro quen, desexando construír un grande imperio emulando a Alexandre o Grande, considerou a situación como un bo principio para os seus plans, e aceptou asistir aos tarentinos. Pirro foi basileos (rei) de Epiro de 307 a 302 a. C. e de novo entre 297 e 272 a. C. Tamén ostentou a coroa de Macedonia, brevemente, en dúas ocasións, en 287 a. C. e posteriormente de 273 a. C., até a súa morte, un ano despois. Tamén foi rei de Sicilia, estando considerado como un dos mellores xenerais da súa época, e un dos grandes rivais da República romana durante a súa expansión.
Pirro, por tanto, acudiu en axuda dos tarantinos, e enfrontouse á República romana nas coñecidas como guerras pírricas. Derrotou aos romanos en dúas ocasións, pero á custa de cuantiosas perdas, especialmente na batalla de Asculum. En 280 a. C. Pirro desembarcou en Italia con 25.000 soldados e algúns elefantes de guerra. Un exército romano ao mando de Publio Levino partiu cara a Tarento e trabou batalla cos epirotas cerca da cidade de Heraclea. Durante o combate, no que os elefantes tiveron un papel decisivo para a vitoria das forzas de Pirro. Resultaron mortos entre 15.000 e 7.000 romanos, mentres que no bando grego houbo entre 13.000 e 4.000 baixas. Esta primeira batalla demostrou a estabilidade da república romana. Pirro esperaba que as tribos itálicas se uniran a el na súa rebelión contra Roma pero, a pesar da derrota inflixida a estes só uns poucos itálicos se uniron aos gregos.
En 279 a. C. Pirro emprendeu a segunda maior batalla da guerra en Asculum. Durante dous días o xeneral romano Publius Decius Mus intentou aproveitar o terreo dos outeiros de Apulia para reducir a efectividade da cabalería e os elefantes gregos, pero non conseguiu detelos, deixando sobre o campo 6.000 soldados, por 3.500 baixas do exército de Pirro. incluídos moitos dos seus oficiais. Esta vitoria grega, con tan escaso marxe e grandes perdas, levou á creación do termo victoria pírrica para referirse a unha vitoria que se consegue cun gran custo humano. Pirro, nun momento posterior á batalla, dixo: "Outra vitoria coma esta e estaremos acabados", aínda que outras fontes suxiren que foi: "Outra vitoria coma esta e volverei só a Epiro". Segundo a tradición Publio Decio Mus morreu durante a batalla, ao entregar a súa vida aos deuses a cambio da vitoria; outros escritos suxiren que sobreviviu.
A intervención de Pirro case logrou salvar as colonias, aínda que a súa derrota final, na batalla de Benevento puxo fin a toda esperanza de independencia.
Datas importantes na historia da Magna Grecia
miniatura|[[Milón de Crotone, escultura de Pierre Puget (París, Museo do Louvre).]]
miniatura|Itinerario da frota [[Atenas|ateniense a Sicilia, na guerra do Peloponeso.]]
Chalota
250px|miniatura|Chalotas cortadas.
A chalota (Allium ascalonicum) é unha especie de cebola miúda usada coma hortaliza pertencente á familia das aliáceas, orixinaria de Asia central. Tamén recibe en galego as denominación de ascalonia e allo de Ascalonia. Non é un cultivo tradicional en Galiza.