cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Madalyn Murray O'Hair
Activismo
En 1960 saltou á fama despois de presentar unha demanda contra o Baltimore City Public Education System (Murray v. Curlett), en que se opuxo a que o seu fillo Bill tivese que participar nas lecturas da Biblia que daquela eran habituais nas escolas e que consideraba inconstitucional. No proceso, alegou que a negativa do seu fillo a participar nas lecturas levou a que os seus compañeiros agredisen o rapaz, ataques que foran deliberadamente ignorados pola administración do centro. A demanda chegou ao Tribunal Supremo en 1963 despois de que se consolidase con outro proceso similar: o caso de Abington School District v. Schempp. O Tribunal Supremo votou a favor de Murray (por oito votos contra un), defendendo a prohibición das oracións e a lectura da Biblia nas escolas públicas dos Estados Unidos. A partir de entón, Murray adoitaba referirse a si mesma como a líder do movemento para eliminar a oración nas escolas públicas. Porén, como máis adiante sinalou o seu fillo Bill, naqueles tempos existían varias demandas semellantes en trámite no Tribunal Supremo, e a súa só tivo a particularidade de ser a primeira en conseguir unha sentenza firme.
En 1963, Madalyn Murray abandonou Maryland despois de supostamente agredir varios policías de Baltimore que acudiron á súa casa buscando a moza do seu fillo Bill (unha menor fuxida). Posteriormente casou con Richard O'Hair, marine dos Estados Unidos, que foi o seu marido legal (o matrimonio fracasou, mais non rematou en divorcio) ata a súa morte en 1978.
Animada polo éxito da súa demanda contra a cidade de Baltimore, Madalyn presentou unha nova causa contra a NASA para impedir a lectura do libro da Xénese desde o espazo que estaba programada como evento televisivo durante a expedición do Apolo VIII. A súa petición foi que se prohibise aos astronautas estadounidenses —empregados públicos do goberno— mostrar as súas crenzas relixiosas en público, mais o Tribunal Supremo de Xustiza rexeitou o caso por unha cuestión xurisdicional.
Durante o resto da súa vida, Madalyn O'Hair desafiou todas as autoridades relixiosas e debateu publicamente con varias figuras públicas sobre varios temas. Describiuse a si mesma como unha "libertaria sexual" e afirmou que os alumnos de sexto debían recibir educación sexual, que os seres humanos deberían poder manter relacións sexuais tan pronto como a súa natureza o requirise, como os animais e as flores. Na súa opinión, as relacións interpersoais, sexan afectivas ou sexuais, non deben ser obxecto de supervisión, nin por parte doutras persoas, nin, moito menos, por parte do Goberno.
American Atheists
Nunha entrevista con Playboy en 1965, dixo que a relixión é "unha muleta" e que "a confianza irracional na superstición ou no sobrenatural é absurda". Na mesma entrevista, O'Hair deu unha longa lista de incidentes que supostamente tivera que soportar pola súa coñecida oposición á que a relixión invadise a vida pública: incidentes de acoso, intimidación e mesmo ameazas de morte contra ela e a súa familia. Leu varias cartas. Unha delas dicía: "Que Xesús, a quen tan fervorosamente negas, te converta en Paulo". En resposta, O'Hair díxolle ao entrevistador: "Non é encantador? Christine Jorgensen tivo que ir a Suecia para operarse, mais vou conseguir o mesmo con fe: sen dor e sen pago". Tamén declarou que saíra de Baltimore non porque temese as acusacións de agredir os axentes de policía, senón porque algúns dos seus concidadáns a perseguían, enviándolle fotos manchadas de excrementos por correo, estrangulando o gatiño do seu fillo Bill e apedreando a súa casa, o que segundo ela lle provocara ao seu pai un infarto que o levou á morte.
Como presidenta de American Atheists, O'Hair presentou varias demandas por cuestións en que observou connivencia entre a Igrexa e o Estado violando a Constitución dos Estados Unidos. Un exemplo diso foi a demanda presentada contra a cidade de Baltimore por eximir a Igrexa Católica do pago de impostos.
Durante varios anos, O'Hair produciu varios programas de emisión ateos críticos coa relixión e as crenzas teístas. Particularmente un programa de radio e outro de televisión (American Atheist Forum) que foron emitidos por ata 140 cadeas de televisión por cable.
En 1980, William J. Murray foi bautizado nunha igrexa bautista en Dallas, onde obtivo un posto como predicador. Isto provocou unha ruptura entre nai e fillo. Como ela dixo: "Supoño que podes chamarlle a isto un posaborto por parte da nai; repúdioo total e completamente agora e para sempre... está alén do perdón humano".
Na década de 1980, a figura de O'Hair aínda era unha figura controvertida. En 1984, actuou como editora xefa da campaña presidencial de Larry Flynt e tamén foi convidada habitual en programas de entrevistas televisados. Jon Murray sucedeuna como líder de American Atheists, que non foi do agrado de moitos dos asociados e produciu unha separación do grupo principal. En 1991 disolvéronse todos os grupos estatais e locais.
Na década de 1990, a asociación American Atheists limitouse a O'Hair, o seu fillo Jon, a súa neta Robin e algúns seguidores. Robin era filla de William, o seu primeiro fillo (rexeitado por ela e sen falar durante moitos anos) e fora adoptada por Madalyn cando era bebé. Os tres vivían xuntos nunha casa grande, traballaban no mesmo despacho e ían xuntos de vacacións.
Desaparición
O 27 de agosto de 1995, O'Hair, Jon e Robin desapareceron. A porta da oficina de American Atheists estaba pechada cunha nota mecanografiada adxunta (supostamente asinada por Jon) que indicaba o seguinte: "A familia Murray O'Hair tivo que abandonar a cidade por unha emerxencia. Polo momento, non sabemos canto tempo estaremos ausentes". Cando algúns dos que os coñecían se preocuparon e foron á casa dos O'Hair, atoparon a casa abandonada repentinamente: os pratos do almorzo aínda estaban sobre a mesa, o medicamento de Madalyn para a diabetes no caixón e os cans que tanto querían na parte traseira da casa sen coidados.
A partir do 27 de setembro, empregados e amigos de American Atheists recibiron varias chamadas tanto de Robin como de Jon, ningún dos cales dixo por que tiñan que marchar nin cando volverían; e aínda que dixeron que non pasaba nada, as súas voces soaban tensas e preocupadas. Despois do 28 de setembro non houbo mis comunicacións dos O'Hair. Comezou entón a especulación sobre a desaparición dos O'Hair. Xurdiu o rumor de que abandonaran a asociación e fuxiran cos cartos da mesma. Un investigador que traballa para Vanity Fair, despois de examinar as probas presentadas por un dos antigos empregados de American Atheists, David Roland Waters, concluíu que o trío marchara a Nova Zelandia.
Un ano despois da súa desaparición, o fillo de Madalyn, William Murray, presentou unha denuncia de desaparición. Meses antes, manifestara con frecuencia que non quería presentar a denuncia para non chamar a atención dos medios de comunicación e porque non había indicios de ningún delito, declarando: "Non quero buscar xente que non quere ser atopada". Trala denuncia, os O'Hair foron declarados legalmente mortos e a maioría dos seus bens foron vendidos para cubrir as súas débedas.
Asasinato
Ao descubrir a malversación, O'Hair escribiu un artigo mordaz na sección "só para membros" do boletín da asociación en que expuxo como o director da oficina roubara á asociación, os seus delitos anteriores e un incidente que ocorreu en 1977 en que Waters supostamente golpeou a súa nai e ouriñou sobre ela. A moza de Waters afirmou máis tarde que o seu mozo daquela estaba enfurecido polo artigo de O'Hair e que lembraba que fantaseaba con torturar a Madalyn dun xeito espantoso.
En xaneiro de 2001, Waters dixo á policía onde se podía atopar a famosa familia: enterrada nun rancho de Texas. Cando a policía cavou no lugar indicado por Waters, descubriron que os O'Hair foran cortados en anacos cunha serra; os restos foran moi mutilados e a descomposición fixo que identificar os corpos fose unha tarefa ardua. A identificación dos cadáveres fíxose mediante rexistros odontolóxicos, por probas de ADN e, no caso de Madalyn, por unha prótese de cadeira.
Waters foi condenado por secuestro, roubo e asasinato e foi condenado a vinte anos de prisión. Tamén foi condenado a pagar 543 665 dólares á United Lay Association of America, así como aos herdeiros de Madalyn Murray O'Hair, Jon Garth Murray e Robin Murray-O'Hair. Non obstante, dado que non se recuperaron os cartos do roubo e Waters faleceu en prisión por un cancro de pulmón o 27 de xaneiro de 2003, ningún dos afectados recibiu indemnización algunha.
COP26
A Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2021, tamén coñecida como COP26, foi a 26ª conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático. Celebrouse en Glasgow, Escocia, entre o 31 de outubro e o 12 de novembro de 2021.
A conferencia é a 26ª Conferencia das Partes (COP) da Convención Marco das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático e a terceira reunión das partes do Acordo de París.
Esta conferencia é a primeira vez que os partidos se comprometen a reducir as emisións de gases de efecto invernadoiro e o aumento das temperaturas do cambio climático.
Debería celebrarse en novembro de 2020, pero aprazouse por mor da pandemia de COVID-19. O 1 de setembro de 2021 comezou a primeira reunión da COP26.
Escada para peixes
miniatura|348x348px|Escaleira de peixes nunha presa de [[Alemaña.]] Unha escada para peixes, escaleira de peixes, escala de peixes ou paso para peixes é un tipo de sistema de transferencia para peixes ante a existencia de obstáculos a distintas alturas, como presas. É unha canle con rugosidade artificialmente aumentada e altura progresiva que comunica o nivel do encoro augas arriba da presa co nivel do río augas abaixo da mesma.
Hai múltiples tipos de escaleiras, pero a construción debe permitir atravesar a presa aos peixes, de diferentes especies, que migran no río que foi cortado por ela. Ten unha función de carácter eminentemente ecolóxico.
Matilde Pérez
Matilde Pérez Cerda, nada o 7 de decembro de 1916 en Santiago de Chile e finada o 1 de outubro de 2014, foi unha artista visual chilena especializada en arte cinética. Foi pioneira da arte moderna e cinética en Chile. Entre as súas pezas públicas máis coñecidas inclúense Túnel Cinético en 1970 e el Friso, que foi construído orixinalmente no Centro Comercial Apumanque en 1982, pero que agora se atopa na Universidade de Talca.
Traxectoria
Estudou Arte na Universidade de Chile, onde foi alumna de Pablo Burchard e Jorge Caballero, recibindo tamén conferencias de Pedro Reszka e Laureano Guevara. Na Escola de Belas Artes casou con Gustavo Carrasco Délano, e tiveron un fillo, o arquitecto Gustavo Carrasco Pérez.
Trasladouse a París, Francia, a principios da década de 1960, onde se interesou pola arte cinética, que se centra no movemento, incluíndo a obra de Victor Vasarely. Ela uniuse ao movemento e converteuse en artista cinética. O seu traballo mostra a "experimentación coas posibilidades de creación de movemento virtual a través da ilusión óptica", e "basárase na investigación dos efectos visuais das formas abstractas e no uso da cor. A súa pintura combina o estudo do espazo, da liña, da cor e dos materiais, o que revela un rigor na composición, un control racional da cor e un respecto polo soporte".
Obra
miniatura|Libro biográfico sobre 'a nena Matilde Pérez'Pérez abriu máis de cincuenta mostras de arte en todo o mundo durante os anos 2000 e 2010, incluíndo El Ojo Latino, Colección Luciano Benetton no Museo de Arte Contemporáneo de Santiago (2008), Exposición Arte en América no Centro Cultural do Palacio de la Moneda (2010–). 2011), Mavi la Colección no Museo de Artes da Imaxe de Santiago (2011), e a súa participación no Salón Oficial do Museo Nacional de Belas Artes de Chile en 1939, 1943, 1944 e 1947.
Recoñecementos
En 2004 recibiu o Premio Altazor das Artes Nacionais na categoría de Gravado e Debuxo pola súa obra Serigrafías, mentres que en 2011 recibiu unha nova nomeamento ao mesmo premio por Acá en la Estructura. Na versión 2013 deste premio, foi nomeada na categoría de Pintura por Open Cube. Nese mesmo ano recibiu o Premio Academia, outorgado pola Academia de Belas Artes de Chile.
Retrospectiva
En 2012, a súa exposición retrospectiva inaugurouse en Pinta, a maior mostra anual de arte latinoamericana en Londres, cando tiña 95 anos. Ela aínda estaba creando novas obras artísticas nese momento e non expresou interese en retirarse do seu traballo. A BBC referiuse a a ela como "unha das mulleres máis aclamadas no mundo da arte internacional". Nunha entrevista con BBC Mundo, ela foi citada: "Un cambia se estás aburrido. Se non estás aburrido non cambias."
A súa última grande exposición, "Matilde X Matilde, Espacio móbil", con esbozos e outros materiais inéditos, celebrouse en 2013.
Morte
Matilde Pérez morreu por parada cardíaca en Santiago, Chile, o 1 de outubro de 2014, aos 97 anos. O seu funeral celebrouse na Igrexa San Patricio de Las Condes con sepultura no Parque del Recuerdo de Huechuraba.
Homenaxes
O 7 de decembro de 2015, Google Doodle conmemorou o seu 99 aniversario. O libro de Isabel Ossa e Antonia Roselló conta a vida de Matilde, unha nena solitaria que descubre a súa vocación pola arte e a diversidade formal da natureza, e chega a ser unha das grandes artistas visuais da historia de Chile.
Gran Premio de Mónaco de 1952
O Gran Premio de Mónaco de 1952 foi unha carreira de coches deportivos fora de campionato celebrada o 2 de xuño de 1952 en Mónaco.
Por segunda vez en dúas carreiras, o Gran Premio sufriu un choque de varios coches. Ademais, viuse estropeado polo accidente de Luigi Fagioli na práctica, que finalmente resultou mortal.
Bibliografía
''Race result taken from
Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2015
2015 Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático ou Convención Marco das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático XXI. A Conferencia organizouse en París, en 2015, do 30 de novembro ao 11 de decembro. Organizouse co obxectivo de limitar a emisión de gases que provocan o efecto invernadoiro.
Resultados da conferencia
O 12 de decembro de 2015, 195 estados participantes chegaron a un acordo básico para reducir as emisións de gases; este acordo chámase Acordo de París. No informe de 12 páxinas, os asinantes comprometéronse a tomar medidas para reducir as emisións de carbono, limitando así o efecto invernadoiro a non elevar a temperatura da Terra en máis de dous graos. O informe non marca os prazos, só que se fará canto antes, nin as medidas concretas, polo que recibiu fortes críticas por parte dos ecoloxistas. Laurent Fabius, o ministro francés de Relacións Exteriores, cualificou o tratado de histórico, subliñando que é "magnánimo e equilibrado".
Segundo o Comité Organizador, estas medidas serían suficientes para finais de século, é dicir, para 2100, para que a temperatura global aumente en menos de dous graos con respecto á época preindustrial.
Estreito de Taiwán
miniatura|Mapa da rexión do estreito de Taiwán O estreito de Taiwán ou estreito de Formosa é un estreito de 180 km de largo que separa a illa de Taiwán da China continental. O estreito forma parte do mar da China Meridional e conéctao polo norte co mar da China Oriental. A parte máis estreita mide 130 km de largo.
Nomes
Outros nomes do estreito de Taiwán son estreito de Formosa (polo antigo nome de Taiwán), estreito de Fokien ou estreito de Fujian pola provincia chinesa ao occidente do estreito, e Gabia Negra, calco do nome do estreito en hokkien e hakka.
Xeografía
O estreito de Taiwán é o corpo de auga que separa a provincia de Fujian da illa de Taiwán.
Os acordos internacionais non definen o estreito de Taiwán, senón que inclúen as súas augas no mar da China Meridional, que ten como límite norte a liña dende o cabo Fugui (punto máis setentrional de Taiwán) e a illa Niushan ata a parte sur da illa Pingtan para rematar na costa de Fujian.
Historia
O estreito separou a cultura han da China continental dos aborixes de Taiwán durante milenios, aínda que os hakka e os hoklo comerciaron e migraron por el.
Dende 1949 cando o goberno chinés do Kuomintang, liderado por Chiang Kai-shek, se refuxiou en Taiwán trala derrota na guerra civil chinesa fronte aos comunistas de Mao Tse Tung, o estreito foi escenario dunha forte tensión política, e mesmo de bombardeos nas illas de Quemoy e Matsu, entre os réximes enfrontados da República Popular da China e a República da China.
Durante moitos anos, os contactos entre ambos os lados do estreito estiveron prohibidos. A partir de 2001, o goberno da República da China autorizou algúns servizos de transbordador e en 2008 establecéronse voos directos.
Anxo Franco Bañobre
Traxectoria
Estudou no Instituto de Ferrol, na Facultade de Xeografía e Historia de Santiago de Compostela e na Facultade de Dereito da UNED. Colaborou con varias revistas e xornais.
Secretario do Padroado da Cultura de Narón.
En 1998 foi acéssit por Unha esquina no fondo da memoria no premio García Barros.
Dehalobacter
Dehalobacter é un xénero de bacterias do filo Firmicutes.
Etimoloxía
O nome xenérico Dehalobacter acuñouno o químico sueco Jöns Jakob Berzelius (1779–1848) deriva do latín de, 'de, des', e halogenum do grego hals, halos 'sal' + gen 'producir', e bacter, 'bastón, bacilo, bacteria'; polo que o nome refírese a 'bacteria bacilar que elimina halóxenos'.
Especies
O xénero contén unha soa especie, denominada D. restrictus Holliger et al. 1998, especie tipo do xénero. O seu nome específico vén do latín restrictus, 'restrinxido, limitado, confinado', referíndose ao limitado rango de susbtratos que usa. Recentemente foi identificada tamén Dehalobacter sp. UNSWDHB, que desclora o cloroformo a diclorometano e identificouse a súa deshaloxenase redutiva.
Laura Chinchilla
Laura Chinchilla Miranda, nada en San Xosé o 28 de marzo de 1959, é unha política costarriqueña que foi presidenta do país entre 2010 e 2014. Foi unha das dúas vicepresidentas e ministra de xustiza na administración de Óscar Arias. Foi a candidata do PLN nas eleccións de 2010, onde gañou co 46,76% dos votos o 7 de febreiro. Foi a oitava muller presidenta de Latinoamérica e a primeira muller que tivo ese posto en Costa Rica. Xurou como presidenta o 8 de maio de 2010.
Trala carreira política deu clases na Universidade de Georgetown e foi codirectora do think tank do Diálogo Interamericano.
Luis Bagaría
Luis Bagaría (en catalán Lluís Bagaria), nado en agosto de 1882 en Barcelona e finado o 26 de xuño de 1940 na Habana (Cuba), foi un dos principais debuxantes políticos dos anos 10 e 20 do século XX en España. Tivo estreita relación con Galiza, foi amigo de Castelao, a quen máis dunha vez debuxou e entrevistou, e de Antón Vilar Ponte  e moi admirado por Luís Seoane.
Traxectoria
miniatura|Debuxo satírico sobre mala praxe farmacéutica
Xuventude
miniatura| Bagaria polo debuxante [[Ramon Casas i Carbó|Ramón Casas (MNAC).]] Pouco se sabe da orixe de Bagaría na pequena burguesía de Barcelona. Era fillo único do vendedor de zapatos Luis Bagaría i Roca e de Emilia Bou i Mas. Ao morrer seu pai sendo el un neno, trasladouse coa nai a México, onde viviron até que Lluís fixo os dezaoito anos. Con traballos temporais, chegaron a pasar noites sen teito antes de regresar a Barcelona. De volta en Cataluña frecuentou ambientes artísticos coma o de Els Quatre Gats, e fíxose amigo íntimo de Santiago Rusiñol.
Nas revistas satíricas daquela época, a loita contra a censura da Administración e da Igrexa era intensa. Coa perda de Cuba en 1898, a guerra tamén foi a miúdo tema das caricaturas.
Inicios como debuxante
Bagaría nunca tivo educación formal e practicou o que se chamaba caricatura persoal tamén común dito en francés portrait-charge: retratos grotescamente distorsionados e de liñas limpas. Os seus primeiros traballos xa demostran que dominaba a división do espazo e a arte da omisión.
En 1902 aparece o seu primeiro debuxo de humor no xornal El Rector de Valfogona e un ano máis tarde, en 1903, fai a súa primeira exposición con Nonell e Josep María Xiró na Sala "Parés" de Barcelona. O seu talento deuse a coñecer axiña e de novo expón aí en 1905. En 1906 colabora co diario La Tribuna, co semanario "Or y Grana" e coa revista "De Tots Colors" para as que retrataba a personalidades da vida cultural barcelonesa. En 1908 marcha a Cuba coa compañía teatral de Eric Borrás e alí faise amigo do fundador das Irmandades da Fala, Antón Vilar Ponte co que empeza a colaborar no Diario Español, e por primeira vez fai sátira política, criticando a corrupción do gobernador Magoon. En 1911 regresa de Cuba e traballa en Madrid no xornal La Tribuna. En 1913 vai á Coruña e realiza unha exposición na Sala "Tizón" e reencóntrase con Antón Vilar Ponte que naquel momento colaboraba con La Voz de Galicia.
Neses tempos aínda dubidaba en facer a carreira de pintor e alternaba o debuxo coa pintura de paisaxes en Mallorca.
Traslado a Madrid
En febreiro de 1912 trasladouse, xa casado e con fillos, a Madrid. Os dous humoristas gráficos máis coñecidos eran Elias Feliu “Apa” e Castelao; a Simplicissismus influira tanto nos debuxantes de Els Quatre Gats coma nos Renovadores galegos, porén non había aínda unha revista satírica no Estado.
Segundo conta Bagaría, de camiño á estación de tren, atopouse casualmente con Pedro Milá i Camps, quen o invitou a traballar no seu xornal madrileño La Tribuna, cobrando 250 pesetas por mes. La Tribuna, producida mediante impresión rotativa, foi unha publicación experimental na súa primeira fase. Bagaría ilustrou as reportaxes de Tomás Borrás da vida cultural madrileña. Como elemento novo, introduciu unha segunda figura minúscula ademais das personalidades debuxadas sobredimensionadas, que ás veces sobresaían do marco do debuxo. O novo estilo de Bagaría axiña foi imitado por xente como Francisco López Rubio.
Os xornais naqueles tempos servían a miúdo ás aspiracións políticas dos seus donos; La Tribuna tamén apoiou a liña de Antonio Maura. Ademais do eido cultural, as caricaturas de Bagaría apareceron cada vez máis no apartado político. O seu primeiro gran tema aquí foron as Guerras Balcánicas, que amosaban o pacifismo absoluto de Bagaría. O debuxante rexeitou calquera forma de guerra, que non só o distinguía dos representantes da dereita, senón máis tarde tamén de moitos dos seus compañeiros da esquerda. Como representante dun xornal político tamén arremeteu contra o xefe do goberno, o conde de Romanones, pero Bagaría tiña cada vez máis dificultades coa tendencia do seu xornal e dimitiu por en agosto de 1913.
Pasou un ano ilustrando un elaborado catálogo. En 1914 expón con María Blanchard e Diego Rivera e un ano máis tarde empeza a colaborar cos xornais España e El Parlamentario.
Primeira guerra mundial
En outubro de 1914, pouco despois do estalido da primeira guerra mundial, Bagaría regresou a La Tribuna. Así é que publicou neste xornal algunhas das súas sarcásticas caricaturas cunha aberta crítica á guerra.
En 1915, Bagaría comeza a colaborar coa recentemente fundada revista España de José Ortega y Gasset, para a que adoita deseñar as portadas, e goza dunha liberdade artística que nunca antes coñecera.
A discusión sobre a guerra mundial tiña unha lectura en clave de política interna. A maioría pro-alemá dos españois interesados politicamente tamén apoiaba en xeral o sistema existente e a monarquía. Os pro-aliados, como a esquerda española e moitos intelectuais, esperaban unhas condicións democráticas e unha abolición da monarquía. Bagaría converteuse no caricaturista dos intelectuais. Na primavera ou verán de 1916, a embaixada alemá ofrecíalle a Bagaría a astronómica suma de 5.000 pesetas mensuais se cambiaba de bando. A cambio, John Walter, o organizador da propaganda británica en España, pagoulle a relativamente escasa suma de 12 libras ao mes para seguir debuxando segundo as súas crenzas. Bagaría recibiu esta subvención británica desde outubro ou novembro de 1916 até principios de 1918.
En 1917, leva os seus traballos á Bernhard Smith Gallery en Londres; e entra a colaborar no xornal El Sol no que seguirá até 1936. En decembro de 1917, o empresario vasco Nicolás Maria de Urgoiti fundou o diario que se converteu no portavoz da burguesía liberal. O buque insignia intelectual foi de novo Ortega y Gasset, Bagaría estivo representado dende o principio coas súas caricaturas. Os militares convertéronse cada vez máis no obxectivo das súas caricaturas: as juntas de defensa formadas no verán de 1917, a represión militar dunha folga de 1919 nunha central eléctrica de Barcelona e as operacións militares en Marrocos. Porén, os límites ideolóxicos eran máis estreitos en El Sol, padecía certa censura interna e aí non se lle permitía publicar nada sobre Marrocos. Durante ese ano fixo tamén varias viñetas sobre dura pandemia de gripe que estaban a padecer.
Unha novidade da arte de Bagaría foi que cada vez debuxaba máis á xente como híbridos humano-animal, por exemplo cando caracterizaba a Unamuno como un moucho ou utilizaba un mono para un cidadán anónimo. En 1920 Bagaría afiliouse ao Partido Socialista. Nesa época Bagaría recorreu aos tópicos que se acuñaran no romanticismo francés. O español preséntase como un andaluz co típico sombreiro cordobés e nada máis que tauromaquia na cabeza. A ollos de Bagaría, o simple español era preguiceiro e incapaz de velar polos seus propios intereses.
Desde o principio Bagaría opúxose ao imperialismo, que no contexto español significaba intervención en Marrocos. Por exemplo, nunha caricatura de 1913 combinou a crítica ao colonialismo e as corridas de touros colocando a un musulmán nunha praza berrando horrorizado: "¡Alá é grande! Que barbarie! Con isto, Bagaría puña en dúbida e invertía a xustificación habitual do colonialismo - un pobo salvaxe debe ser civilizado .
En España estaba fóra de cuestión caricaturizar directamente ao rei. Bagaría recorreu a medios indirectos, por exemplo cando mostraba a un futuro visitante dun museo mirando unha coroa nunha vitrina; un león tamén aparece con frecuencia como representante de España, que se remonta a principios da década de 1870 na iconografía española. En Bagaría, o león queda ocasionalmente reducido a un esqueleto e colga a cabeza.
Ditadura e loita contra a censura
Bagaría, como o seu patrón El Sol, observaba o golpe de estado do xeneral Primo de Rivera en setembro de 1923 con cautela. A ditadura era para eles – en consonancia con amplos sectores da opinión pública – inicialmente como unha oportunidade para desfacerse da “vella política”. Bagaría denunciara recentemente a corrupción do antigo sistema cunha caricatura na que os políticos contaminaban a praia polo simple feito de ir a nadar. Porén, cando Primo de Rivera se negou a ceder o poder como prometeu, as viñetas de Bagaría distanciáronse claramente del. Nunha caricatura de xaneiro de 1924 o ditador, un neno indefenso, agáchase diante do reloxo roto do seu pai, sen saber como ensamblalo.
Durante a ditadura, dereitos constitucionais foron abolidos e a censura foi reforzada de pre-censura e auto-censura. Bagaría tivo que recorrer a medios sutís de crítica para conseguir burlala. Debuxou escenas naturais aparentemente inofensivas (dibujos para almohadón) e díxolles aos seus lectores no texto que o acompañaba que as imaxinaba pintadas de azul e dourado.– as cores dos militares. Bagaría chegou mesmo a publicar unha caricatura de La Caoba, unha prostituta patrocinada até o punto de pervertir a xustiza por Primo de Rivera, que o censor aparentemente pasou por alto. As caricaturas de Bagaría, pola contra, eran ben comprendidas polo seu público, e era famoso pola súa persistente loita contra a censura.
En novembro de 1927, cando o réxime comeza a perder apoio público, Bagaría regresa a España. En decembro retoma o traballo para El Sol. Para non volver entrar inmediatamente en conflito cos censores, o seu xornal encargoulle primeiro retratos de personalidades da vida cultural, da medicina, dos deportes e dos editores de xornais. Pouco a pouco, Bagaría foi reconquistando o terreo da caricatura política. En 1929, por exemplo, critica a fame imperante en España en varias viñetas. Nun exemplo, un mendigo di que a Coresma é a única época do ano na que, como cidadán, pode sentirse coma os demais.
Outro grupo de caricaturas mostra a distancia de Bagaría de certas novidades. O seu retrato da Lei Seca demostra que prohibir o alcol estaba moi lonxe da imaxinación dos españois. Tamén comentou o feminismo con certa incomprensión retratando as relacións de parella de tal xeito que un varón pequeno é oprimido por unha matrona dominante. Na entrevista a Castelao preguntoulle "¿Por qué la mujer en Galicia tiene preponderancia sobre el hombre?", e este contestou con certa retranca tirando de tópicos. Esa entrevista foi publicada un mes antes do golpe de Estado, e nove días antes publicou tamén a entrevista que lle fixo a Federico García Lorca, que sería a derradeira do poeta.
A segunda república
En 1931, o goberno obrigou ao propietario de El Sol, Nicolás de Urgoiti, a vender as súas accións, despois de que os principais editores e funcionarios abandonasen o xornal. Moitos deles atoparon acubillo cunha nova fundación súa, Crisol, que despois cambiou o título de Luz. Crisol nun principio só ía aparecer tres veces á semana, e a calidade dos debuxos de Bagaría tamén se resentiu das malas condicións da produción inicial. A monarquía caeu neste período e Bagaría, que sempre defendera a república como forma de goberno ideal, estaba no auxe da súa influencia. A xuízo de Josep Pla, o debuxante contribuíra de xeito decisivo á aparición do movemento republicano.
Coa República cambiou o papel de Bagaría. Se antes vía o seu traballo como medio para desacreditar a hipocrisía de aparentar normalidade, agora o seu traballo consistía en defender o traballo do goberno e infundir esperanzas nun futuro mellor. Retratou á república como unha nena que había que salvar. As súas caricaturas só se agudizaron cando arremeteu contra a oposición, como o sindicato anarquista CNT, ao que acusou de dirixir os negocios dos monárquicos. Satirizaba o catolicismo reaccionario e á extrema dereita como vellos con lentes de sol.
Os seus estereotipos mudaron. O preguiceiro español co sombreiro cordobés perde o bigote, endereita a postura, viste o barrete frixio e mira seriamente as tarefas que ten por diante. O caricaturista puxo a súa arte ao servizo de Manuel Azaña, a quen enxalzou como mestre do pobo e as súas caricaturas perderon a mordida habitual.
Unha crise artística
A súa cosmovisión sempre fora pesimista. Isto quedara patente nunha conferencia en Bilbao en 1922: “É absurdo pensar que os caricaturistas son criaturas alegres, todo o contrario. A maioría dos humoristas son xente triste; o verdadeiro humor […] é produto dunha gran dor – a dor de nacer […].” 1933
Bagaría atravesou unha crise artística e apenas sobreviviron caricaturas del deste período. O consumo constante de alcohol na vida bohemia, que seguiu cultivando como debuxante consolidado, pasou factura. Con 51 anos, parecía envellecido prematuramente; amigos íntimos morreran. Apenas reaccionou á caída do goberno de Azaña.
Así mesmo, o propietario de Crisol / Luz, Urgoiti, que sempre gardou as costas de Bagaría, atravesou en 1932 unha depresión que acabou nun intento de suicidio. Finalmente vendeu un bloque de accións ao empresario Luis Miquel. A redacción de Luz separouse entón e abandonou o xornal cun grupo de 22 editores de esquerdas. Aos poucos días, Bagaría, que seguramente se decatara de que arriscara a súa existencia económica, volveu. Isto xerou unha situación paradoxal: Luz comezou a atacar aos socialistas pero el, gozando de total liberdade grazas á súa fama, seguiu apoiando o seu partido no mesmo xornal.
Na primavera de 1934, Bagaría desenvolveu unha nova forma de expresión artística. Publicou unha serie de dezaoito entrevistas co título Diálogos espirituales y académicos, nas que o texto se combinaba cunha foto de Bagaría como entrevistador e caricaturas de gran formato. Os socios da entrevista foron políticos do actual presidente do Goberno Ricardo Samper e varios ministros do ex ditador Primo de Rivera. Non obstante, como indica o título, as conversacións moitas veces non xiran en torno a cuestións políticas senón filosóficas e relixiosas. Bagaría non só se limitou ao papel do interrogador, senón que fixo longas declaracións sobre as súas propias conviccións. As entrevistas a opositores políticos como José María Gil Robles caracterizáronse por un enfrontamento brusco dende o principio. o día 7 de setembro de 1934, Luz deixou de publicarse.
Bagaría volveu ao seu antigo xornal El Sol, o que se celebrou como un gran golpe xornalístico. En 1935, reintroduciuse a censura preliminar. Durante a sublevación asturiana e a rebelión da Generalitat en Cataluña en 1936, o goberno de Lerroux declarou o estado de excepción e suspendeu toda a prensa durante dez días. Despois, a censura previa impediu que para estes feitos se imprimise ningunha caricatura de Bagaría. Pero as caricaturas que aínda aparecían mostraban que a súa obra se perdía calidade. O contido tratado fíxose cada vez máis abstracto, sen atopar unha forma axeitada para el. Nalgún momento, que debeu ser 1935 ou 1936, Bagaría realizou unha rehabilitación de alcoholismo.
Propaganda na Guerra Civil
Durante a Guerra Civil, a obra de Bagaría estivo dominada por tres temas: a protesta contra as políticas de "non intervención" levadas a cabo por Francia e Gran Bretaña; mobilización pola guerra; e chamamentos á unidade de todas as forzas republicanas na loita contra o fascismo. O motivo de Caín e Abel tornouse recorrente – por exemplo con motivo do intento de asasinato de Indalecio Prieto ; Bagaría cría que os españois estaban intrínsecamente condenados ao fratricidio. A diferenza de 1931, en 1936 non celebrou o resultado electoral da Fronte Popular. A súa decepción tamén se reflicte no retrato do antes venerado Manuel Azaña, a quen agora acusa de impulsarse pola vaidade. En xullo de 1936, as caricaturas de Bagaría volveron ser vítimas da censura.
As viñetas apareceron maioritariamente no xornal catalán La Vanguardia. Segundo o seu biógrafo Emilio Marcos Villalón, os debuxos propagandísticos de 1937 e 1938 están entre os traballos máis débiles de Bagaría. Entre elas están as chamadas á loita, a glorificación de José Miaja – defensor de Madrid – ou agradecemento a México, único país que apoiara abertamente á República Española dende o principio.
Representando os dous principais aliados de Franco – Hitler e Mussolini – Bagaría, pola súa banda, recuperou a súa antiga forma. Por primeira vez caricaturizara a Mussolini en 1923, e desde entón tentara ridiculizar con frecuencia ao líder fascista. En 1935 Italia anexionouse a Abisinia. Bagaría denunciou desesperadamente o fracaso da Sociedade de Nación neste tema. Neste contexto, elaborou unha caricatura que é un dos dous ou tres debuxos que máis reproduciu. Mentres avións italianos bombardean aldeas abisinias ao fondo, os veciños foxen. Un neno pregúntalle á súa nai: "É certo que o mundo está cheo de abisinios? "
Franco, pola súa banda, entrou na mira de Bagaría sorprendentemente tarde, en 1937. O debuxante denigrou ao futuro ditador de cellas mestas e voz afrautada como completamente efeminado, cualificouno de traidor e axente da Igrexa católica.
Exilio en Francia e Cuba
Na primavera de 1938, Bagaría exiliouse en Francia; en España a súa última caricatura apareceu o 24 de abril en La Vanguardia. Acompañaba a súa muller Eulalia, tivo que deixar atrás á súa vella nai. Un dos seus dous fillos, Jaime, caera na fronte de Aragón, o outro, Luís, caeu pouco despois en Cataluña loitando pola República.
En París, a pesar do esgotamento e dunha enfermidade cardíaca, traballou na Voz de Madrid. Para este semanario republicano produciu as chamadas aucas ou aleluyas, semellantes á banda deseñada. En cada unha delas, Franco foi difamado nunha serie de catro imaxes. En agosto, Bagaría realizou unha exposición na galería Jeanne Castel, que tamén se mostrou en Lión, e outra un ano despois. A finais de maio de 1940 saíu de Europa coa súa muller e marchou a Cuba. Morreu alí menos dun mes despois da súa chegada.
Legado
Luis Bagaría mantívose en gran parte segredo durante o franquismo. A súa obra foi incorporada despois do seu pasamento ás publicacións galegas no exilio por Luís Seoane. As caricaturas da súa última exposición foron compradas polo diplomático mexicano Gilberto Bosques e agora están na Biblioteca Nacional de Madrid. O redescubrimento de Bagaría iniciouse cunha grande exposición na Biblioteca Nacional en 1983. En 1988 publicouse a primeira monografía de Antonio Elorza. El mesmo comisariou en 2007 a exposición da Fundación Mapfre sobre a súa obra. En 2008 o edificio Sarmiento do Museo Provincial de Pontevedra acompañou a exposición da Fundación cun ciclo de conferencias sobre a figura do artista, no que participaron Antonio Elorza e Luis Miguel García Mora, comisarios da mostra, ademais de Ramón Villares e José Antonio Durán.
Gustavo Docampo
O nome Gustavo Docampo pode referirse a:
Dehalococcoides
Dehalococcoides é un xénero de bacterias da clase Dehalococcoidia que obtén enerxía por medio da oxidación do hidróxeno e a subseguinte deshaloxenación redutiva de compostos orgánicos haloxenados por medio dun tipo de respiración anaerobia denominada respiración de organohaluros ou halorrespiración. Salientan polo seu gran potencial para remediar a contaminación por etenos haloxenados e compostos aromáticos haloxenados. Son as únicas bacterias que se coñece que transforman dioxinas altamente cloradas e PCBs. Ademais, só se coñece unha bacteria, deste xénero, que transforme o tetracloroeteno (tamén chamado percloroeteno ou PCE) en eteno.
Microbioloxía
O primeiro membro do xénero Dehalococcoides describiuse en 1997 co nome Dehalococcoides ethenogenes cepa 195. Outros membros adicionais de Dehalococcoides describíronse despois como as cepas CBDB1, BAV1, FL2, VS e GT. En 2012 todas as cepas xa illadas de Dehalococcoides foron reunidas no novo nome taxonómico D. mccartyi.
Actividades
Os Dehalococcoides sos bacterias respiradoras de organohaluros obrigadas, o que significa que só poden crecer usando compostos haloxenados como aceptores de electróns. Actualmente, adoita considerarse que o hidróxeno (H2) é o único composto doante de electróns que pode soster o crecemento destas bacterias. Porén, fixéronse estudos utilizando varios doantes de electróns como o formiato, e o metil violóxeno, que tamén foron efectivos para promover o crecemento de varias especies do xénero. Para realizar os procesos de deshaloxenación redutiva, os electróns son transferidos desde doantes de electróns por medio de deshidroxenases, e finalmente utilízanse para reducir os compostos haloxenados, moitos dos cales son produtos químicos sintetizados industrialmente que actúan como contaminantes. Ademais, demostrouse que unha maioría das actividades de deshaloxenase redutiva teñen lugar en compoñentes extracelulares e membranosos de D. ethenogenes, o que indica que os procesos de descloración poden funcionar semiindependentemente dos sistemas intracelulares. Actualmente, todos as cepas coñecidas do xénero requiren acetato para producir o seu material celular, mais os mecanismos subxacentes non se comprenden ben, xa que parecen carecer de encimas fundamentais que completen os ciclos biosintéticos que se encontran noutros organismos.
Dehalococcoides pode transformar moitos compostos moi tóxicos ou persistentes no ambiente, como o tetracloroeteno (PCE, tamén chamado percloroeteno) e o tricloroeteno (TCE), que son transformados en eteno non tóxico, e tamén dioxinas cloradas, cloruro de vinilo, bencenos, bifenilos policlorados (PCBs), fenois e moitos outros contaminantes aromáticos.
Aplicacións
Dehalococcoides é o único xénero que pode transformar moitos compostos moi tóxicos ou persistentes que non son transformados por ningunhas outras bacterias coñecidas, ademais de transformar tamén compostos haloxenados que utilizan outras bacterias respiradoras de organohaluros. Por exemplo, compostos comúns como dioxinas cloradas, bencenos, PCBs, fenois e moitos outros substratos aromáticos poden ser reducidos a formas químicas menos daniñas. Porén, os Dehalococcoides son actualmente as únicas bacterias desclorantes coa capacidade peculiar de degradar os persistentes tetracloroeteno (PCE) e tricloroeteno (TCE) en formas menos tóxicas que son mellores para as condicións ambientais, e por iso son utilizados en biorremediación. A súa capacidade de creceren usando contaminantes permítelles proliferar en solos ou augas subterráneas contaminados, polo que son prometedores para os intentos de descontaminación in situ.
O proceso de transformar contaminantes haloxenados en compostos non tóxicos implica diferentes encimas redutivos. D. mccartyi cepa BAV1 ten capacidade de reducir o cloruro de vinilo, un contaminante tóxico que xeralmente se orixina en vertedoiros de lixo, a eteno usando un tipo especial de cloruro de vinilo redutase que se cre está codificada no xene bvcA. Tamén se identificou unha desaloxenase redutiva para o clorobenceno na cepa CBDB1.
Varias empresas de todo o mundo usan agora cultivos mixtos que conteñen Dehalococcoides nos seus esforzos de remediación comercial de zonas contaminadas. Nos cultivos mixtos, as outras bacterias presentes poden aumentar o proceso de deshaloxenación ao produciren produtos metabólicos que poden usar despois Dehalococcoides e outras especies implicadas no proceso de degradación. Por exemplo, Dehalococcoides sp. cepa WL pode actuar xunto con Dehalobacter en varios pasos para degradar o cloruro de vinilo: Dehalobacter converte o 1,1,2-TCA en cloruro de vinilo, que seguidamente é degradado por Dehalococcoides. Ademais, cómpre a adición de aceptores de electróns, xa que son convertidos en hidróxeno in situ por outras bacterias presentes, o cal pode despois utilizarse como unha fonte de electróns por Dehalococcoides. Unha das mesturas que foi utilizada como substrato foi MEAL (unha mestura de metanol, etanol, acetato e lactato). Nos Estados Unidos, BAV1 foi patentada para a decloración redutiva in situ de cloruros de vinilo e dicloroetenos en 2007. Tamén se utilizou D. mccartyi en bioflóculos desclorantes de alta densidade en biorremediación ex situ.
Aínda que os Dehalococcoides demostraron poder reducir contaminantes como o PCE e o TCE, parece que cada especie ten varias capacidades desclorantes que contribúen ao grao en que eses compostos acaban sendo reducidos. Isto podería ter implicacións sobre os efectos das tácticas de biorremediación. Por exemplo, certas cepas de Dehalococcoides teñen preferencia a producir intermediarios máis solubles carcinóxenos, como os isómeros do 1,2–dicloroeteno e o cloruro de vinilo, o que vai en contra dos obxectivos da biorremediación, principalmente debido á súa natureza nociva. Por tanto, un importante aspecto das tácticas actuais de biorremediación é a utilización de múltiples organismos desclorantes para promover relacións simbióticas dentro dun cultivo mixto para asegurarse da completa redución a eteno menos tóxico. Como resultado, fixéronse estudos sobre as vías metabólicas e factores ambientais que regulan os procesos deshaloxenativos redutivos para aplicar mellor os Dehalococcoides na biorremediación.
Porén, non todos os membros de Dehalococcoides poden reducir todos os contaminantes haloxenados. Certas cepas non poden usar o PCE nin o TCE como aceptores de electróns (por exemplo, CBDB1) e algunhas non poden usar o cloruro de vinilo co mesmo fin (por exemplo, FL2). As cepas de D. mccartyi 195 e SFB93 son inhibidas por altas concentracións de acetileno (que se acumula en sitios de augas subterráneas contaminada como resultado da degradación do TCE) por medio de cambios na expresión xénica que probablemente alteran o funcionamento normal da cadea de transporte electrónico. Cando se seleccionan cepas de Dehalococcoides para a biorremediación, é importante considerar as súas capacidades metabólicas e as súas sensibilidades a deferentes compostos químicos.
Xenomas
Secuenciáronse os xenomas de varias cepas de Dehalococcoides sp.. Conteñen entre 14 e 36 operóns homólogos de desaloxenases redutivas (rdh), cada un dos cales consta dun xene para a deshaloxenase activa (rdhA) e outro xene para unha suposta áncora de membrana (rdhB). A maioría dos operóns rdh dos xenomas de Dehalococcoides están precedidos por un xene regulador, que pode ser do tipo marR (rdhR) ou un sistema de dous compoñentes (rdhST). Dehalococcoides ten xenomas moi pequenos de só 1,4 a 1,5 millóns de pares de bases. Este é un dos valores máis pequenos de todos os organismos de vida libre.
Bioquímica
As cepas de Dehalococcoides parece que non codifican xenes para formar quinonas, senón que respiran usando unha nova cadea de transporte electrónico unida a proteínas.
Mulleres en Colombia
miniatura|dereita|250px|[[Policarpa Salavarrieta, heroína do Movemento de Independencia de Colombia. Retrato de José María Espinosa, 1855.]] Segundo o estabelecido na Constitución colombiana de 1991, as mulleres en Colombia teñen o dereito á integridade corporal e á autonomía, así como o dereito a votar, a ocupar cargos públicos, a traballar, a salarios xustos ou igual salario, a posuír propiedades, a recibir educación, a servir no exército en certos deberes (están excluídas das unidades de armas de combate), a celebrar contratos legais e a ter dereitos matrimoniais, parentais e relixiosos. Os dereitos das mulleres en Colombia desenvolvéronse gradualmente dende comezos do século XX.
Historia
O primeiro nome de muller recoñecido pola historia de Colombia é Policarpa Salavarrieta (1795-1817) quen espiou para as forzas independentistas crioulas e desempeñou un papel clave na independencia respecto do Imperio Español.
Ao longo da época colonial, o século XIX e o estabelecemento da era republicana, as mulleres foron relegadas a ser amas de casa nunha sociedade dominada por homes. Por outra banda, as mulleres pertencentes a grupos indíxenas sufriron a marxinación e violencia dos colonizadores españois. Moitas mulleres indíxenas estaban suxeitas a escravitude, violacións e perda da súa identidade cultural.