cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ghostemane
Eric Whitney (nado o 15 de abril de 1991), coñecido profesionalmente como Ghostemane ou Eric Ghoste, é un cantante, compositor, rapeiro e músico estadounidense. Lanzou oito álbums en solitario e tres álbums colaborativos baixo o seu alcume de Ghostemane, fusionando principalmente elementos de heavy metal, hip hop e música industrial. Whitney tamén lanzou música cunha serie de proxectos en solitario adicionais, perseguindo estilos incluíndo black metal como Baader-Meinhof, música noise como GASM, e música electrónica como Swearr. Comezou a súa carreira en bandas locais de hardcore punk e doom metal arredor da Florida. En 2015, trasladouse aos Ánxeles, California, comezando unha carreira como rapeiro, baixo o alcume de Ill Bizz. Por esta mesma época, era membro do colectivo de hip hop Schemaposse.
A fusión de trap e metal de Ghostemane gañou moita popularidade en SoundCloud. En 2018, Ghostemane lanzou o seu sétimo álbum, N/O/I/S/E, que foi moi esperado na escena musical underground debido á súa forte influencia do metal industrial e nu metal.
Festen
miniatura|[[Castelo de Skjoldenæsholm, lugar de rodaxe de Festen.]] Festen é un filme dinamarqués de 1998 dirixido por Thomas Vinterberg e producido por Nimbus Film. Foi o primeiro filme do movemento Dogma 95, creado por directores como Vinterberg e Lars von Trier.
Condado de Châteaudun
O condado de Châteaudun era unha xurisdición feudal de Francia centrada en Châteaudun (castelo de Dun) ao suroeste de París na actual rexión do Centro. O territorio foi chamado Dunois polo castelo de Dun.
Festen
Foi escollido como candidato de Dinamarca para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 71ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Ademais, gañou o Premio do Xurado no Festival de Cannes de 1998.
Sinopse
Festen conta a historia dunha reunión de familia para celebrar o 60.º aniversario do pai. Durante a cea, o fillo máis vello acusa publicamente o pai de abusar sexualmente tanto del como da súa irmá xemelga, que recentemente se suicidou.
Condado de Châteaudun
Os primeiros señores ou vizcondes aparecen na época dos carolinxios; sobre o 840 Eudes II de Troyes (irmán do robertiano Roberto Porte-Carquoisque que foi conde de Troyes e morreu no 886) tiña moitas posesións no Dunois e o castelo de Dun (despois Châteaudun) e era denominado erroneamente conde de Châteaudun. Ao redor do 860 menciónase a un tal Rampo como señor do castelo. En 877 aparece un nobre chamado Lamberto como señor de Dunois. En 956 Teobaldo I, conde de Blois, chamado o Tramposo, probablemente un rorgónida, ocupou Chartres e Châteaudun, co apoio do rei Lotario I de Francia, que quería debilitar a Hugo Capeto, daquela duque de Francia. Teobaldo considerou o país de Dun como un condado e deixou vizcondes en Châteaudun baixo a súa autoridade. Xurdiu entón o vizcondado de Châteaudun como unha das xurisdicións señoriais do país (condado nominal) de Châteaudun ou Dunois, feudatarios dos condes de Blois. A xurisdición do condado era todo o país de Dunois, pero os bens condais no territorio eran reducidos e a maior parte do país estaba estaba enfeudada a varios señores, dos que os vizcondes foron os primeiros en rango.
Festen
Estilo
Festen foi o primeiro filme do movemento Dogma 95 (o seu título completo en Dinamarca é Dogme #1 – Festen). Os filmes Dogma están rexidos por un manifesto que insiste en limitacións específicas de produción e narrativa, como a prohibición de calquera montaxe de son en posprodución, en parte como protesta contra o caro cinema de estilo Hollywood. O filme é de baixo orzamento e foi rodado cunha Sony DCR-PC3 Handycam en casetes Mini-DV estándar.
Anos despois da realización do filme, Vintenberg falou sobre a súa inspiración: un mozo contou a historia nun programa de radio de Keld Koplev. A Vinterberg contoulla o amigo dunha enfermeira psiquiátrica que afirmaba que tratara o mozo. Escoitou o programa e pediulle ao guionista Mogens Rukov que escribise un gruión sobre os acontecementos, como se fose a propia historia do mozo. Posteriormente revelouse que a historia fora fabricada completamente polo paciente mentres recibía coidados mentais.
Condado de Châteaudun
Os condados de Blois, Chartres e Châteaudun pasaron á casa de Châtillon que os posuíu ata 1391 cando Guido de Châtillon lle vendeu a súa propiedade a Luís I de Orleáns. Na mesma época, o último vizconde tamén vendeu o dominio vizcondal a Luís I de Orleáns. Cos dominios adquiridos formouse o Condado de Dunois.
Asociación Cultural Tempo Novo
A Asociación Cultural Tempo Novo é unha asociación cultural creada en 1978 en San Vicenzo de Elviña e Castro, na cidade da Coruña.
Historia
miniatura|esquerda|261x261px|Mural na hortas. Elviña e Castro eran na década de 1970 dous núcleos rurais dentro do termo municipal da Coruña. Para a defensa dos intereses da súa veciñanza naceu, en 1977, a Asociación de Veciños Os Rexumeiros. A necesidade dun local social propio, compartida polo club de fútbol local, a Sociedade Deportiva Relámpago, levou a ambas entidades a constituír unha terceira: a Sociedade Recreativa, Deportiva e Cultural Tempo Novo.
Presidida polo policía local coruñés Emilio Jaspe Deza, a nova sociedade emitiu participacións para que os veciños de Elviña e Castro aportasen capital para a construción da sede. Os planos para a nova edificación foron cedidos desinteresadamente polo arquitecto Xan Casabella, quen ademais deseñou o logotipo da asociación. Con máis de 600 accións repartidas entre os veciños, o proxecto foi presentado en setembro de 1978, durante as festas patronais, arroupado por un Festival de Música Galega no que participaron Fuxan Os Ventos, Suso Vaamonde, Carlos García Casás, Jei Noguerol e Pablo Quintana.
O novo local comezou inmediatamente a programar actividades culturais de todo tipo, cursos, música, teatro etc. Un fito destacado daqueles primeiros anos foi a creación dunha banda de gaitas: Os Rexumeiros. Dirixida por Bieito Romero, por ela pasaron os que serían no futuro coñecidos músicos como Susana Seivane, Brais Maceiras, ou Xan Xove.
Na actualidade a asociación continúa a traballar pola cultura popular, destacando as actividades relacionadas coa música tradicional galega.
Ovipositor
Estrutura e funcións
Os ovopositores son apéndices cuticulares dos gonópodos, dos segmentos 8 e 9 do abdome, que teñen a función de facilitar o asentamento dos ovos nun lugar adecuado (enterrramento, inclusión nun tecido vexetal ou animal), e a súa protección durante a posta.
Derivan, nalgúns grupos (opilións, ácaros, insectos rafidiópteros), da modificación das estruturas anexas ao poro xenital feminino, consitindo noutros (lepidópteros, dípteros coleópteros cerambícidos) nun abdome de forma tubular (oviscapto propiamente dito) e, finalmente, noutros (a maioría dos insectos) nun aparello multiarticulado.
Percy Jackson's greek heroes
Percy Jackson's greek heroes (Percy Jackson e os heroes gregos ) é unha colección de contos curtos sobre doce heroes importantes da Antiga Grecia contado desde o punto de vista de Percy Jackson e escrito por Rick Riordan.
Resumo
Neste libro Percy narra as historias máis importantes de doce heroes gregos, intoducidas por unha intruducción e rematadas cun epílogo.
Daphnia pulex
Daphnia pulex é a especie máis común do xénero Daphnia (pulgas de auga). Ten unha distribución cosmopolita: a especie encóntrase en Europa as Américas e Australia. É unha especie modelo e foi o primeiro crustáceo do que se secuenciou o xenoma.
Descrición
D. pulex é un artrópodo cuxos segmentos corporais son difíciles de distinguir e só se pode recoñecer a súa presenza polos apéndices (só teñen un par de apéndices por segmento) e estudando a súa anatomía interna. A cabeza é ben distinguible e consta de seis segmentos, que están fusionados como nos embrións. Ten pezas bucais de artrópodo e dous pares de antenas, e delas o segundo par está agrandado formando poderosos órganos para nadar. Non hai unha gran división visible entre o tórax e o abdome, que en conxunto teñen cinco pares de apéndices. O exoesqueleto ou casca que rodea o animal esténdese posteriormente formando unha espiña. Igual que a maioría das especies de Daphnia, D. pulex reprodúcese por partenoxénese cíclica, alternando entre a reprodución sexual e a asexual.
Ecoloxía
miniatura|Anatomía de D. pulex.
D. pulex vive nunha ampla variedade de hábitats acuáticos, aínda que está máis asociada coas lagoas pequenas e sombreadas. En lagos oligotróficos, D. pulex ten pouca pigmentación, aínda que faise dun vermello forte en augas hipereutróficas, debido á produción de hemoglobina.
Predación
As especies de Daphnia son presa de varios predadores vertebrados e invertebrados. O papel da predación sobre a ecoloxía das poboacións de D. pulex é amplamente estudada e é un importante factor de variación na dinámica das poboacións e na distribución a nivel de paisaxe. Ademais dos efectos ecolóxicos poboacionais directos da predación, o proceso contribúe á evolución fenotípica de maneira oposta; os individuos máis grandes de D. pulex son máis visibles para os predadores vertebrados, pero os predadores invertebrados son incapaces de manexar presas tan grandes. Como resultado, as poboacións con individuos máis grandes adoitan atoparse onde hai predadores invertebrados, mentres que as de individuos máis pequenos están asociadas con sitios onde abundan os predadores vertebrados.
De xeito similar a outras especies de Daphnia, a morfoloxía de D. pulex mostra unha resposta plástica á presenza de predadores. As larvas do díptero Chaoborus liberan cairomonas (pistas químicas) que inducen o desenvolvemento de pequenas protrusións dentadas na cabeza, coñecidas como "dentes do pescozo", que incrementan a supervivncia en presenza de predadores invertebrados, pero cun custo cando estes predadores non están presentes (por exemplo, un período de desenvolvemento máis longo).
Estequiometría ecolóxica
A ecoloxía de D. pulex está modulada pola dispoñibilidade e equilibrio de nutrientes, que afecta características que inflúen nas interaccións intra- e interespecíficas. Como cómpren nutrientes para todo un conxunto de procesos biolóxicos (por exemplo, para a síntese de aminoácidos) a dispoñibilidade ambiental destes nutrientes regula augas abaixo as características do organismo. Unha escaseza de nutrientes reduce o tamaño corporal e a velocidade de crecemento, que, como se dixo anteriormente, regula as relacións de Daphnia cos predadores. D. pulex en particular foi unha importante especie modelo para investigar a estequiometría ecolóxica, demostrando que as lagoas sombreadas por árbores incrementan a concentración de nutrientes en relación ao carbono en algas, o cal fai incrementar o tamaño corporal de D. pulex, e, por tanto, a habilidade competitiva e a susceptibilidade á predacción por vertebrados.
Xenómica
D. pulex foi o primeiro crustáceo do que se secuenciou o xenoma. O seu xenoma contén 31.000 xenes (uns 8.000 máis que os que hai no xenoma humano) como resultado dunha ampla duplicación xénica.
Unha das características máis salientable do xenoma de D. pulex é o compacto que é: malia ter un tamaño duns 200 megapares de bases (Mbp) (arredor de 1/16 do xenoma humano, que ten un tamaño de 3.200 Mbp); os seus 12 cromosomas conteñen un conxunto mínimo de 30.907 xenes codificadores de proteínas preditos, que son máis dos 20.000–25.000 que contén o xenoma humano.
Un empaquetamento de xenes tan eficaz conséguese por medio dun tamaño de intróns pequeno. Mentres que a lonxitude media dunha proteína en D. pulex é bastante similar á da Drosophila, o tamaño medio dun xene é 1.000 bp máis curto en D. pulex. Como se infire da análise de marcadores de secuencias expresadas (ETS), o tamaño medio dun intrón atopado en xenes de D. pulex é de 170 bp.
Porén, a densidade de intróns do xenoma de D. pulex é similar á da abella Apis mellifera, que á súa vez é o dobre do atopado en Drosophila.
O xenoma de D. pulex sufriu unha ampla duplicación xénica seguida dunha diverxencia paráloga rápida e redistribucións de tándems. Como resultado destes procesos, arredor do 20% do seu catálogo de xenes está composto de tándems que constan de 3 a 80 xenes parálogos, moitos dos cales son ecosensibles, é dicir, son expresados de forma diferente cando D. pulex está exposta a retos ambientais como os estreses ou flutuacións bióticas ou abióticas nos niveis de luz e de oxíxeno.
Notas e referencias
-
Mona Lisa (filme de 1986)
Mona Lisa é un filme neo-noir británico de 1986 dirixido e escrito por Neil Jordan. Foi producido por HandMade Films e está protagonizado por Bob Hoskins, Cathy Tyson e Michael Caine.
Estreouse subtitulado en galego o 28 de agosto de 2021 na TVG.
Clemente Justo Quiroga Vázquez
Clemente Justo Quiroga Vázquez, nado na Peroxa cara a 1914, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Veciño de Vilaboa (Carracedo). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 29 de agosto de 1939, internado na prisión de Ourense saíu en liberdade o 14 de decembro. Formou parte dun grupo guerrilleiro comandado polos irmáns Antonio e Eulogio Rodríguez González que actuou dende 1939 nos Peares e na Peroxa xunto con Salvador Gil Moure. Foi o encargado da execución de Salvador Gil Moure cunha bomba de man na Peroxa, na liña de ferrocarríl Monforte-Vigo, o 7 de febreiro de 1942. Como consecuencia do asasinato, foi detido o 13 de febreiro de 1942 xunto cos enlaces da guerrilla Lino Fernández Rodríguez, Agustín Rodríguez Incógnito e Severo Rodríguez Peleteiro.
Quinto Fabio Memio Símaco
miniatura|[[Díptico dos Nicómacos e dos Símacos. A folla esquerda está no Museo Nacional da Idade Media, en París; e a folla da dereita, no Victoria and Albert Museum de Londres.É.posíbel que o díptico conmemorase a unión entre as dúas familias aristocráticas e pagás romanas. Foi realizado para festexar a unión de Memio Símaco cunha muller da familia Nicómaco, no 401.]] Quinto Fabio Memio Símaco (en latín: Quintus Fabius Memmius Symmachus) nado polo 383 ou 384 e finado no 402, foi un maxistrado e político do Imperio romano, membro da influente familia dos Símaco.
Traxectoria
O ano 401 marcou varios acontecementos importantes na vida de Memio: casou coa sobriña de Virio Nicomaco Flaviano; tamén realizou os xogos relacionados co segundo chanzo no seu cursus honorum, o cargo de pretor (estes xogos había ser no 400 mais aprazáronse para permitir que Aurelio Símaco estivese presente e custaron 2.000 libras de ouro).
Probablemente foi Memio quen, pertencente a unha familia que practicaba a antiga relixión romana, construíu un templo dedicado á Flora en Roma. Tamén é autor dunha inscrición dedicatoria en homenaxe ao seu sogro Flaviano. Despois da morte do seu pai, Memio editou parte da súa correspondencia (cousa que o propio pai comezara a facer).
Agustín Rodríguez González
Agustín Rodríguez González, nado en Vilar de Carracedo (Carracedo, A Peroxa) a principios do século XX, foi un militar e político galego.
Traxectoria
Fillo de Agustín Rodríguez Incógnito. Marchou a Barcelona e despois a Francia. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba en Francia traballando como condutor de camión, e regresou a España coas Brigadas Internacionais convocado pola CNT. Combatiu na fronte de Aragón e participou na batalla de Teruel. Ao rematar a guerra foi detido en Pamplona. Despois da guerra instalouse en Cerdanyola del Vallès onde se dedicou ao straperlo co seu irmán Eulogio. Logo da morte do seu irmán Antonio e da detención de Eulogio en 1945, foi visitalo ao cárcere de Cuenca, onde foi detido. Marchou a Francia e de alí emigrou ao Uruguai. Deixoulle a súa documentación ao seu irmán Custodio.
Vida persoal
Casou con Soledad en Cerdanyola durante a guerra civil
Nymphoides peltata
Nymphoides peltata é unha especie de planta acuática da familia Menyanthaceae nativa de Eurasia. Ten follas flotantes cordadas que sosteñen unha inflorescencia laxa de flores amarelas. O froito é unha cápsula que contén moitas sementes aplanadas con pelos marxinais ríxidos.
Omphalodes littoralis
Omphalodes littoralis é unha especie de planta con flores da familia Boraginaceae.
Subespecies
Recoñécense as seguintes subespecies:
Óptica atmosférica
miniatura|225px|A cor do [[ceo é resultado da dispersión de Rayleigh. Varía co ángulo de incidencia e coas partículas en suspensión.]] miniatura|Lanzamento dun transbordador espacial ao solpor cun impresionante efecto de sombra. A óptica atmosférica é unha disciplina que trata de explicar como as propiedades ópticas distintivas da atmosfera terrestre causan unha ampla gama de fenómenos ópticos.
A cor azul do ceo é un resultado directo da dispersión de Rayleigh, que redirixe a luz solar dunha frecuencia máis alta (azul) cara ao punto de observación. Como a luz azul é dispersada máis facilmente que a luz vermella, o sol vese dunha tinguidura avermellada cando é observado a través dunha atmosfera de maior espesor, como durante o amencer ou o ocaso. Outros materiais particulados en suspensión no ceo poden dispersar diferentes cores en diferentes ángulos, creando ceos coloridos á tardiña e ao amencer.
A dispersión dos cristais de xeo e doutras partículas na atmosfera son responsábeis de fenómenos coma os halos, arreboladas, coroas, raios crespuculares, e parhelios.
Os fenómenos ópticos onde os raios de luz se torcen debido a variacións térmicas no índice de refracción do aire son chamados espellismos, os que producen imaxes fortemente distorsionadas ou desprazadas de obxectos distantes. Outros fenómenos ópticos asociados coa temperatura atmosférica inclúen o efecto Nova Zembla e as Fata Morganas.
As auroras prodúcense cando unha exección de partículas solares cargadas choca coa magnetósfera da Terra (ou doutros planetas).
Tamaños aparentes do sol e da lúa
dereita|miniatura|200x200px|Comparación entre os tamaños relativos da Lúa e unha nube a medida que se moven máis alto no ceo No século XI, Alhacén argumentou que a visión ocorre no cerebro, que as experiencias persoais tiñan un efecto sobre o que as persoas vían e que, por tanto, a sensación visual era subxectiva. Contrario a Ptolomeo, que atribuía á refracción o percibir o sol e a lúa máis grandes canto máis próximas ao horizonte, Alhacén redefiniu o problema en termos do agrandamento percibido, máis que real, dos astros.
A través de obras de Roger Bacon, Pecham e Witelo baseadas na explicación de Alhacén, a ilusión lunar aos poucos chegou a ser aceptada como un fenómeno psicolóxico, rexeitándose a teoría de Ptolomeo no século XVII. Por máis de 100 anos, as investigacións sobre a ilusión lunar foron levadas a cabo por científicos da visión que invariablemente foron psicólogos especialistas en percepión humana. Tras revisar todas as diferentes explicacións no seu libro The Mystery of the Moon Illusion ("O misterio da ilusión lunar"), Ross e Plug concluíron que "Ningunha teoría por si soa resultou vitoriosa".
Cor do ceo
dereita|miniatura|300x300px|Desde unha [[altitude maior, como desde un avión, a cor do ceo varía de tons pálidos a máis escuros achegándose ao cenit.]] Produto da radiación difusa dos raios solares, a cor do ceo resulta no azul percibido polo ollo humano. Nos días asollados, a dispersión de Rayleigh dálle ao ceo un degradado azul — escuro no cénit e claro preto do horizonte. A luz que entra desde arriba atópase cunha 38ª parte da masa de aire que a luz que se atopa nun camiño horizontal. Por tanto, unhas poucas partículas dispersan os raios do sol cenital, e por conseguinte a luz mantense dun azul máis escuro. O azul está no horizonte debido a que a luz azul que vén desde grandes distancias tamén está preferencialmente dispersada. Isto tradúcese nun corremento ao vermello das fontes lumínicas até que son compensadas co ton azul da luz dispersada na liña de visión. Noutras palabras, tamén a luz vermella se dispersa; se o fai a gran distancia do observador ten unha probabilidade moito maior de chegar ao observador que a luz azul. En distancias que tenden ao infinito, a luz dispersada é, por tanto, branca. De lonxe, as nubes ou montañas nevadas veranse de cor amarela por esa razón; este efecto non é evidente en días despexados, pero é pronunciado cando as nubes cobren a liña de visión reducindo o ton azul.
A dispersión causada por partículas moi pequenas (do tamaño dunha molécula) é case aleatoria. A dispersión nun ángulo de 90º é aínda a metade da dispersión que se reflicte ou se vai cara a adiante. Isto fai que o ceo azul estea case sempre coloreado e que as nubes delgadas poidan formar unha área branca ao redor do sol, xa que as partículas grandes que compoñen as nubes se dispersan preferentemente só en ángulos baixos.
O po do Sáhara móvese ao redor da periferia sur da crista subtropical e desprázase polo sueste de Estados Unidos durante o verán, o que cambia o ceo dun aspecto azul a un máis branco e causa un aumento de postas de sol de cor vermella. A súa presenza repercute negativamente na calidade do aire durante o verán, xa que lle engade material particulado en suspensión.
Por diversas causas noutros planetas o ceo e os crepúsculos poden ser de distintas cores.
Irisación das nubes
miniatura|250x250px|[[Iridescencia|Iridiscencia en altocúmulos e cirrocúmulos.]] A cor dunha nube vista desde a Terra, permite explicar bastante sobre o que está a ocorrer no seu interior. As densas e profundas da troposfera exhiben unha alta reflectividade (da orde do 70% ao 95%) ao longo de todo o espectro visible. As diminutas partículas de auga están densamente empacadas, polo que a luz do sol non pode penetrar profundamente na nube antes de que sexa reflectida cara a fóra, dándolle a súa cor branca característica, sobre todo cando se observa desde a parte superior. As pingas de auga das nubes tenden a dispersar a luz con eficiencia, de modo que a intensidade da radiación solar diminúe nos gases profundamente. Como resultado, a base das nubes pode variar dunha cor gris moi escuro a un moi claro, dependendo do grosor da nube e da cantidade de luz reflectida ou transmitida ao observador. As nubes delgadas poden ter un aspecto branco ou adquirir a cor da súa contorna ou do seu fondo. As nubes altas, troposféricas ou non, poden aparecer maiormente brancas se están compostas por cristais de xeo e/ou pingas de auga moi xeada.
A medida que madura a nube troposférica, as densas pingas de auga pódense combinar para producir pingas maiores, que á súa vez poden formar pingas o suficientemente grandes como para precipitar. Neste proceso acumulativo, o espazo entre as pingas vaise facendo cada vez maior, permitindo que a luz penetre máis a través da nube. Se a nube é o suficientemente grande e as pingas no seu interior están separadas por unha distancia adecuada, é posible que unha porcentaxe da luz que ingresa á nube non se reflicta de volta antes de ser absorbida.
Un exemplo disto pódese notar ao tratar de ver non máis que unha densa néboa cando se suscitan choivas fortes. Este proceso de reflexión/absorción é o que produce que a nube teña unha gama de cores que abarca varias tonalidades de branco a negro. miniatura|Fotos tomadas nun lapso de 5 minutos nun atardecer no Nordés de México durante a tempada de incendios forestais de México en 2021. esquerda|miniatura|350x350px|[[Ocaso|Posta de sol reflectindo estratocúmulos en tons alaranxados, rosados e grises.]] Outras cores poden ocorrer naturalmente nas nubes. Os tons gris-azulado son resultado da dispersión lumínica dentro da nube. No espectro visible, o azul e o verde están no extremo curto das lonxitudes de onda visibles da luz, mentres que o vermello e o amarelo atópanse no extremo longo. Os raios curtos son máis facilmente dispersados polas pingas de auga, e os raios longos máis proclives a ser absorbidos. Unha cor azulada evidencia que tal dispersión está a ser producida por pingas do tamaño adecuado para producir choiva ao interior da nube. Unha tinguidura máis verdosa é producida cando a luz é dispersada por cristais de xeo. Un cumulonimbus de cor verde é sinal de severas tormentas eléctricas, capaces de producir fortes choivas, saraibas, fortes ventos e posibles tornados. A cor amarela débese á presenza de contaminantes no fume, como o dióxido de nitróxeno que é ás veces visíbel nalgunhas áreas urbanas con altos niveis de polución no aire. As nubes vermellas, laranxas e rosadas ocorren case sempre durante a alba e o atardecer como resultado da dispersión da luz solar na atmosfera, pois en tales momentos do día o ángulo entre o sol e o horizonte é menor ao 10%, co que a luz do sol tórnase moi vermella debido á refracción de todas as cores distintas a aquelas máis avermelladas. As nubes non se pon desa cor, senón que reflicten os raios longos e non dispersados da luz solar, que son predominantes nesas horas. O efecto é moi parecido a se un tivese que enfocar unha luz vermella sobre unha folla branca. En combinación con nubes de tormenta grandes e maduras, tal efecto pode producir nubes de cor sanguínea. As nubes vense máis escuras pertodo infravermello, pois a auga absorbe a radiación solar nesas lonxitudes de onda.
Raios crepusculares
miniatura|200x200px|Raios crepusculares. miniatura|200x200px|Tipo de luminiscencia diúrna coñecida como airglow. Os raios crepusculares son raios de sol máis ou menos paralelos movéndose a través da atmosfera terrestre, pero que aparecen divergir por mor da perspectiva ortogonal. Adoitan ocorrer cando certos obxectos, como cumes de montañas ou nubes parcialmente ensombrecen os raios do sol. Varios compostos do aire difuminan a luz solar e fan visibles a estes raios, debido á difracción, reflexión, e dispersión. Tamén poden ser observados ocasionalmente debaixo da auga, particularmente en áreas árticas, aparecendo desde as banquisas ou gretas no xeo, e cando os raios de sol golpean as nubes nun ángulo determinado.
Airglow
O airglow é a emisión de luz por unha atmosfera planetaria causada pola reestruturación de átomos en forma de moléculas que foran ionizadas pola luz solar durante o día, ou por raios cósmicos. Na Terra, a fonte de emisión está situada preto da mesopausa, e está conformada por varias capas. As principais son a capa do OH, a uns 85 km, e a de O2, situada a uns 95 km de altura, ambas cun grosor aproximado duns 10 km. Con todo, o elemento máis importante pola súa concentración que xera o fenómeno do airglow é o nitróxeno, tanto cando combina co hidróxeno como cando combina co osíxeno; tamén se pode atopar luminiscencia con ións de osíxeno (OI) e de sodio (NaI)
Halo
Existen moitos tipos de halos, comunmente producidos polos cristais de xeo dos cirros altos da troposfera superior, a unha altitude de 5 a 10 km. A forma particular e orientación dos cristais son responsabeis polo tipo de halo observado. A luz é reflectida e refractada polos cristais de xeo e pode dividirse en distintas cores por mor da dispersión refractiva. Os cristais compórtanse como prismas e espellos, refractando e reflectindo a luz do sol entre as súas caras, enviando raios de luz en determinadas direccións. A separación angular óptima para os halos é de 22 e 46 graos desde os cristais de xeo que os orixinan. Fenómenos atmosféricos como os halos foron utilizados como parte da predición informal das condicións meteorolóxicas como indicadores da presenza dunha fronte cálida e choiva asociada.
Parhelio
esquerda|miniatura|Parhelios moi brillantes en Fargo, [[Dacota do Norte|Dakota do Norte. Nótese o halo en forma de arco que une os parhelios exteriores da imaxe.]] Os parhelios están comunmente feitos por cristais de xeo en forma de placa hexagonal en cirros altos e fríos ou, durante condicións de tempo moi xeadas, por prismas de xeo que se dividen no aire en niveis baixos. Os científicos da base McMurdo frecuentemente presencian parhelios na Antártida. Os cristais actúan como prismas, torcendo os raios de luz a través deles cunha deflexión mínima de 22°. Se os cristais se aliñan verticalmente a medida que se afunden no aire, a luz solar refráctase en posición horizontal, o que fai visibles aos parhelios. Os parhelios poden aparecer tanto como imaxes especulares do sol a cada lado da súa localización actual, ou como manchas brillantes de luz ao longo de halos parciais horizontais á localización do sol.
A medida que o sol se eleva, os raios que pasan a través dos cristais son cada vez máis desiguais respecto ao plano horizontal. O seu ángulo de desviación aumenta e os parhelios móvense máis lonxe do sol. Con todo, están sempre á mesma altura do sol. Os parhelios son vermellos no lado máis próximo ao sol. A maior distancia, as cores varían a azul ou violeta. Con todo, as cores superpóñense considerablemente e só de cando en cando son puros ou saturados. As cores dos parhelios finalmente fúndense na parte branca do círculo parhélico (se é visíbel).
En teoría, pódese predicir cales serían as formas dos parhelios vistos noutros planetas e lúas. Marte pode ter parhelios formados por auga e CO2 en forma de xeo. Nos planetas gaseosos — Xúpiter, Saturno, Urano e Neptuno — outros cristais forman nubes de amoníaco, metano, e outras substancias que poden producir halos con catro ou máis parhelios. dereita|miniatura|Gloria solar producida polo vapor dunha fonte de [[augas termais]]
Gloria
A gloria é un fenómeno óptico que involucra pingas de auga, similar á aureola dun santo sobre a cabeza do observador, producida pola luz retrodifusa (combinación de difracción, reflexión e refracción) cara á súa fonte por unha nube de pingas de auga de tamaño uniforme. UnHa gloria ten aneis de múltiples cores, máis vermello no anel exterior e máis azul/violeta no anel interior.
dereita|miniatura|Gloria solar
A distancia angular é moito menor que un arco da vella, oscilando entre 5° e 20°, dependendo do tamaño das pingas. A gloria só pode verse cando o observador se atopa directamente entre o Sol e a nube de gotiñas de auga refractantes. Por tanto, obsérvase con frecuencia durante voos aeronáuticos, onde a gloria rodea a sombra do avión nas nubes (isto coñécese como gloria do piloto). As glorias tamén poden ser vistas desde as montañas e edificios altos, cando hai nubes ou néboa por baixo do nivel do observador, ou en días de néboa baixa. A gloria está relacionada co fenómeno óptico anthelio.
Arco da vella
É un fenómeno que causa un espectro de luz que aparece cando o sol brilla nas pingas de humidade presentes na atmosfera terrestre. Toma a forma dun arco multicolor. Os arcos iris causados pola luz solar sempre aparecen na sección de ceo directamente oposta ao Sol, pero orixínanse en non máis de 42 graos sobre o horizonte para os observadores na superficie. Para velos a maior ángulo, un observador tería que estar nun avión ou preto da cima dunha montaña xa que pola contra o arco da vella estaría por baixo do horizonte. Mentres maiores sexan as pingas que forman o arco da vella, máis brillante será. Son máis comúns nas tardes de tormenta durante o verán, e poden ser causados por múltiples formas de auga presentes no aire, tales como choiva, orballo, néboa, brétemas e resío. esquerda|miniatura|300x300px|Arco da vella dobre e arcos supernumerarios no interior do arco primario. A sombra da cabeza do fotógrafo marca o centro do círculo do arco da vella (punto antisolar). Unha soa reflexión sobre a parte posterior dun conxunto de pingas de choiva produce un arco da vella cun tamaño angular no ceo que vai desde 40° a 42° coa cor vermella no seu exterior. Os arcos iris dobres son producidos por dúas reflexións internas cun tamaño angular de 50,5° a 54° coa cor violeta no exterior. Dentro do "arco iris primario" (o de máis abaixo, e, normalmente, o máis brillante dos dous), o arco da vella mostra a cor vermella na parte máis externa (ou superior) do arco, e a cor violeta na sección interior. Este arco é causado pola luz sendo reflectida nas pingas de auga. Nun arco da vella dobre, un segundo arco pode ser visto por sobre e por fóra do arco primario, e ten a orde das súas cores investido (o vermello enfróntase cara ao outro arco da vella, en ambos os). Este segundo arco da vella é causado pola luz que se reflicte dobremente dentro das pingas de auga.
Praia Momo
miniatura|220px|Cabanas na praia Momo A praia Momo (Momo beach) é unha praia situada no norte da illa de Panglao, no municipio de Panglao (provincia de Bohol, rexión das Visayas Centrais, Filipinas).
Óptica atmosférica
Arco da vella
Un arco da vella esténdese por un espectro continuo de cores; as bandas de distintas cores (incluíndo o seu número) son artefactos da visión humana da cor, e ningún tipo de banda é perceptíbel visualmente en fotos en branco e negro (só unha gradación suave de intensidade que vai a unha máxima e logo vólvese mínima alén do arco). Para as cores visíbeis polo ollo humano, os máis comunmente citados son sete: vermello, laranxa, amarelo, verde, azul, índigo e violeta. Con todo, o nome das cores son convencións e pódense diferenciar máis, alén de que as persoas con algún grao de cegueira cromática verán menos cores.
Espellismos
miniatura|300x300px|Espellismo no [[deserto do Sáhara.]] Un espellismo é un femómeno óptico que ocorre naturalmente cando os raios lumínicos se torcen paa producir imaxes desprazadas de obxectos distantes, ou no ceo. En contraste a unha alucinación, un espellismo é un fenómeno real que pode ser capturado por unha cámara fotográfica ou rexistrado en vídeo, posto que os raios de luz se refractan para formar a falsa imaxe na localización onde se atopa o observador. O que a imaxe parecese representar, con todo, está determinado polas facultades interpretativas da mente humana. Por exemplo, as imaxes inferiores que se perciben na terra moi facilmente confúndense con reflexións dalgún pequeno corpo de auga.
Praia Momo
Esta praia é unha das moitas da illa famosas pola súa biodiversidade e, preto da beira, a unha profundidade duns 40 m, encóntrase un gran lugar para mergullarse e observar esta biodiversidade, especialmente de crustáceos, moluscos e peixes exóticos.
Óptica atmosférica
Espellismos
Os espellismos poden ser categorizados en "inferiores", "superiores" e "Fata Morgana", unha especie de espellismo superior, que consiste nunha serie excepcional de detalles de imaxes apiladas verticalmente, que conforman un espellismo moi cambiante.
Praia Momo
Os turistas dispoñen na praia dun hotel boutique que ofrece ao seus hóspedes habitacións con impresionantes vistas ao mar, piscina, equipos para deportes acuáticos e, ao serán, deliciosos pratos para degustaren ao aire libre.
Óptica atmosférica
Fata Morgana
dereita|miniatura|300x300px|Fata Morgana nas costas norueguesas Unha Fata Morgana é unha infrecuente e moi complexa forma de espellismo superior, que é visible nunha delgada banda xusto sobre o horizonte. Estes espellismos distorsionan tremendamente o ou os obxectos sobre o cal se basean, co que estes aparecen de formas pouco comúns e mesmo poden chegar a ser irrecoñecibeis polo observador. Unha Fata Morgana pode ser vista en terra ou en mar, en rexións polares ou desertos. Este tipo de espellismo pode involucrar a case calquera tipo de obxecto distante, incluíndo embarcacións, illas e liñas costeiras.
A Fata Morgana non só é complexa, senón tamén rapidamente cambiante. O espellismo componse de varias imaxes invertidas e rectas que se apilan unhas encima doutras, alternando zonas de imaxes comprimidas con outras máis estiradas.
Praia Momo
Transporte
Pódese chegar á praia desde o Aeroporto Internacional de Bohol-Panglao (TAG), que é o principal aeroporto internacional da provincia de Bohol. Este aeroporto inaugurouse o 27 de novembro de 2018, substituíndo ao Aeroporto de Tagbilaran, e serve á illa de Panglao e ao resto de Bohol. Hai voos diúrnos case cada hora cara e desde Manila de Cebu Pacific, Air Asia e Philippine Airlines. Tamén hai servizos a Davao, Cagayán de Oro e Puerto Princesa.
Óptica atmosférica
Fata Morgana
Este fenómeno óptico débese a que os raios de luz son fortemente tortos cando pasan a través das capas de aire a diferentes temperaturas nun elevado investimento térmico onde se formou un ducto atmosférico. En tempo calmo, unha capa de aire moito máis quente pode descansar sobre o aire denso máis frío, formando un ducto atmosférico que actúa como un lente refractor, producindo unha serie de imaxes investidas e rectas. Unha Fata Morgana require obrigatoriamente dun ducto para facerse presente; o investimento térmico por si soa non basta para producir este tipo de espellismo.
Escintileos verdes
thumb|Etapas dun raio verde. Os escintileos e raios verdes son fenómenos ópticos que se producen pouco despois do atardecer ou antes do amencer, cando é visible un punto verde por encima do sol, polo xeral por non máis de dous segundos, ou cando un raio verde dispárase desde o punto de posta do sol. Os escintileos verdes son en realidade un conxunto de fenómenos derivados de causas diferentes, e algúns son máis comúns que outros. Os escintileos verdes poden observarse desde calquera altitude (mesmo desde un avión). Son xeralmente perceptibles en horizontes sen obstrucións visuais, como o mar, pero tamén son posibles de ver sobre as nubes e cumes de montañas. Tamén se poden observar escintileos verdes da Lúa e planetas brillantes no horizonte, como Venus e Xúpiter.
Efecto Nova Zembla
O efecto Nova Zembla é un espellismo polar causado pola alta refracción de luz solar entre termoclinas atmosféricas. No efecto Nova Zembla dá a impresión de que o sol está a saír máis temperán ou póndose máis tarde do que realmente debería (astronomicamente falando). Dependendo da situación meteorolóxica, o efecto presenta o sol como unha liña ou un cadrado (ao que se refire ás veces como sol rectangular), composto por formas de reloxos de area aplanados. O espellismo require raios de sol para ter unha capa de inversión por centos de quilómetros, e depende do gradente térmico. A luz do sol debe dobrar á curvatura da Terra polo menos 400 km para permitir un aumento de elevación de 5 graos de vista do disco solar.
Praia Momo
Transporte
O tempo de viaxe en ferri rápido a Cebú é de menos de 2 horas.
Hai un servizo regular de autobús con aire acondicionado desde o aeroporto até Tagbilaran City (Island City Mall e v/v PHP 50 en cada dirección) e unha ruta circular até a praia de Alona, a máis famosa da illa. As viaxes curtas adoitan facerse en triciclo-taxi, con tarifas negociábeis. A illa está conectada coa illa principal de Bohol por dúas pontes: a ponte Suárez e a ponte do Gobernador Borja.
Óptica atmosférica
Efecto Nova Zembla
A primeira persoa en rexistrar este fenómeno foi Gerrit de Veer, membro da terceira expedición de Willem Barents á rexión ártica. O efecto ten o seu nome en honra a Nova Zembla, o arquipélago onde de Veer observou por primeira vez o fenómeno.
miniatura|upright=1.1|Timelapse dunha aurora
Praia Momo
Biodiversidade da illa
Ao redor de 250 novas especies de crustáceos e 2 500 novas especies de moluscos encóntranse nas costas da illa. O seu descubrimento foi obra do Proxecto de Biodiversidade Mariña de Panglao, no que participaron os malacólogos españois Anselm Peñas (catalán) e Emilio Rolán (galego). O proxecto descubriu que só Panglao ten máis biodiversidade mariña que o Xapón e o mar Mediterráneo.
Notas
​
Struthio asiaticus
Struthio asiaticus é unha especie extinta de avestruz que vivía desde Marrocos, pasando por Oriente Medio ata a China e Mongolia. Os seus fósiles datan desde o Plioceno superior ao Holoceno temperán (de 3,6 millóns de anos a 6000 a.C.). Atopáronse capas de fragmentos de cascas en sitios arqueolóxicos na India que datan de hai máis de 25000 anos que conteñen trazas de ADN e examináronse as súas secuencias, que mostraron que a especie pertence definitivamente ao xénero Struthio. miniatura|esquerda|Cascas de ovo de S. asiaticus
Estas avestruces asiáticas estaban estendidas tamén por Europa. En Asia vivían tamén no norte do subcontinente indio e o sur de Siberia. Sábese que esta especie se extinguiu na China a finais ou pouco despois do último período glaciar.
Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Delito
A Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Crime (UNODC; en francés: Office des Nations unies contre la drogue et le crime) é unha oficina das Nacións Unidas que foi creada en 1997 como Oficina para o Control de Drogas e a Prevención do Delito ao combinar a '''Organización Internacional de Drogas das Nacións Unidas. Programa de Control (PNUFID''') e a División de Prevención do Delito e Xustiza Penal da Oficina das Nacións Unidas en Viena, e renomeada en 2002.
O foco da axencia é o tráfico e o abuso de drogas ilícitas, a prevención do crime e a xustiza penal, o terrorismo internacional e a corrupción política. É membro do Grupo das Nacións Unidas para o Desenvolvemento. En 2016-2017 tiña un orzamento bianual estimado de 700 millóns de dólares.
Historia
O Programa das Nacións Unidas para o Control Internacional de Drogas (PNUFID) e a División de Prevención do Crime e Xustiza Penal da Oficina das Nacións Unidas en Viena fusionáronse para formar a Oficina de Control de Drogas e Prevención do Crime. Esta foi rebautizada como Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Delito (UNODC) en 2002.
Estrutura organizativa
miniatura|260x260px| Sede da UNODC en Viena|esquerda A Rede do Programa de Prevención do Crime e Xustiza Penal das Nacións Unidas (PNI, United Nations Crime Prevention and Criminal Justice Programme Network) é unha rede formada pola UNODC, así como por moitos institutos relacionados co crime e outros centros de todo o mundo. O seu obxectivo é reforzar a cooperación internacional nos ámbitos da prevención do delito e da xustiza penal. A rede facilita o "intercambio de información, investigación, formación e educación pública"
UNODC, que a partir de 2020 emprega a preto de 3400 persoas en todo o mundo, ten a súa sede en Viena, Austria, con 115 oficinas de campo e dúas oficinas de enlace en Bruxelas e na cidade de Nova York. O secretario xeral das Nacións Unidas nomea o director executivo da axencia. Yuri Fedotov, o antigo embaixador ruso no Reino Unido, ocupou este cargo desde 2010 até 2019, cando o Secretario Xeral das Nacións Unidas anunciou que a Sra. Ghada Fathi Waly de Exipto o substituiría tanto como directora executiva da UNODC como como Directora Xeral da Oficina das Nacións Unidas en Viena.
A UNODC incorpora a secretaría da Xunta Internacional de Control de Estupefacientes (INCB, International Narcotics Control Board).
A Subdivisión de Prevención do Terrorismo da UNODC estivo dirixida polo experto en estudos internacionais de terrorismo Alex P. Schmid de 1999 a 2005.
A axencia é membro do Grupo de Desenvolvemento Sustentable das Nacións Unidas (United Nations Sustainable Development Group).
Orzamento
En 2016-2017 tiña un orzamento bianual estimado de 700 millóns de dólares.
Obxectivos e funcións
A oficina ten como obxectivo a longo prazo equipar mellor aos gobernos para xestionar asuntos relacionados coa droga, o crime, o terrorismo e a corrupción, maximizar o coñecemento sobre estes asuntos entre as institucións e axencias gobernamentais e tamén aumentar a concienciación sobre estes asuntos na opinión pública a nivel mundial, nacional e comunitario. Aproximadamente o 90% do financiamento da Oficina procede de contribucións voluntarias, principalmente dos gobernos.
Estes son os principais temas que trata a UNODC: Desenvolvemento alternativo, anticorrupción, Xustiza Penal, Reforma Penitenciaria e Prevención do Crime, Prevención da Droga, -Tratamento e Atención, VIH e SIDA, Trata de Persoas e Tráfico de Migrantes, Branqueo de Capitais, Crime Organizado, Piratería, Prevención do Terrorismo.
Informe mundial sobre drogas World Drug Report
dereita|miniatura|260x260px| Yury Fedotov, antigo director xeral da Oficina das Nacións Unidas en Viena e ex director executivo da UNODC, pronuncia o seu discurso de benvida no primeiro día da 57a Conferencia Xeral do OIEA. M-Building, sede do OIEA, [[Viena|Viena, Austria. 16 de setembro de 2013.]] O Informe Mundial sobre Drogas (WDR) é unha publicación anual que presenta unha avaliación exhaustiva do problema internacional das drogas, con información detallada sobre a situación das drogas ilícitas. Ofrece estimacións e información sobre as tendencias na produción, tráfico e uso de opio/heroína, cocaína, cánnabis e estimulantes de tipo anfetamínico. O Informe, baseado en datos e estimacións recollidos ou elaborados polos gobernos, a UNODC e outras institucións internacionais, tenta identificar tendencias na evolución dos mercados mundiais de drogas ilícitas.
A través do Informe Mundial sobre Drogas, a UNODC pretende mellorar a comprensión dos estados membros das tendencias mundiais das drogas ilícitas e aumentar a súa conciencia sobre a necesidade de recoller e informar de forma máis sistemática os datos relativos ás drogas ilícitas.
Tratados
As convencións das Nacións Unidas e os seus protocolos relacionados sustentan todo o traballo operativo da UNODC.
Convención das Nacións Unidas contra a Delincuencia Organizada Transnacional
A convención é un instrumento xuridicamente vinculante que entrou en vigor o 29 de setembro de 2003, mediante o cal os Estados partes se comprometen a adoptar unha serie de medidas contra o crime organizado transnacional. Os Estados que ratifican a convención teñen o deber de crear delitos domésticos para combater o problema, a adopción de novos marcos amplos para a asistencia xurídica mutua, a extradición, a cooperación policial, a asistencia técnica e a formación. A convención supón unha etapa importante na loita contra a delincuencia transnacional ao recoñecer a gravidade do problema que supón o delito e a comprender por parte dos Estados membros a importancia dunha medida cooperativa. A convención compleméntase con tres protocolos diferentes:
O Protocolo para Prevenir, Reprimir e Sancionar a Trata de Persoas, especialmente de Mulleres e Nenos ten como obxectivo proporcionar unha converxencia nos delitos domésticos dos estados na investigación e no proceso de persecución. Outro dos obxectivos do protocolo é protexer ás vítimas da trata de persoas con total respecto.
O Protocolo contra o tráfico ilícito de migrantes por terra, mar e aire preocúpase polo agravante problema dos grupos do crime organizado para o tráfico de persoas. O protocolo ten como obxectivo combater e previr o contrabando transnacional, así como promover medidas de cooperación para mellorar as medidas de protección das vítimas.