cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Megálito
A arquitectura ciclópea das Illas Baleares
As navetas deben o nome á súa forma de nave ou barco invertido. Teñen planta rectangular, mais presentan unha ábsida semicircular no lado menor oposto ao da entrada. Encóntranse tanto no interior como no exterior dos asentamentos porque as hai de dous tipos: de habitación e de enterramento. As de habitación foron vivendas familiares duns 70 metros cadrados con fogar e muíño de pedra. As de enterramento serven de sepulcro colectivo formado por un corredor que desemboca nunha ou dúas cámaras superpostas. Un bo exemplo é a naveta dels Tudons en Ciutadella (Menorca).
Na illa de Sardeña encóntranse as nuragas, de aspecto similar aos talaiots mais de función incerta.
Estevo
Estevo pode referirse a:
O antropónimo masculino Estevo pode referirse a:
Amais, como topónimo pode referirse a:
Radio Futura
Radio Futura é un grupo musical de rock español.
Os inicios
En 1979 Herminio Molero, pintor e músico coñecido polos seus experimentos con sintetizadores, convocou no seu local a diversas persoas para formar un novo grupo de rock. Entre eles estaban os irmáns Luís e Santiago Auserón, que naqueles días escribían na revista Disco Express coa sinatura de Corazones Automáticos e que serían baixo e voz, respectivamente, da nova banda. Outros compoñentes serían Enrique Sierra, guitarra do mítico grupo Kaka de Luxe; Javier Pérez Groso, como encargado da percusión electrónica, e o propio Molero nos sintetizadores e como compositor. Esta foi a primeira formación de Radio Futura, cuxo nome deriva do dunha emisora de radio libre italiana.
A música de Herminio Molero consistía principalmente nunha fusión entre música electrónica e música tradicional española, Enrique Sierra aportaba o seu punto punk e os irmáns Auserón aplicaban a teoría musical. Entre todos querían proporcionarlle ao rock un aire popular e para todos e darlle un novo enfoque á música.
Tras meses de ensaios e algunhas actuacións en directo, publicaron o seu primeiro álbum en 1980: Música moderna, grazas aos contactos de Herminio Molero na industria musical. Este primeiro disco supuxo un estalido nos medios e tivo un éxito inesperado fose dos ambientes especializados, froito quizais do intento da compañía discográfica por convertelo nun grupo xuvenil para fans: a compañía creu iso de «namorado da moda xuvenil» sen ser consciente da súa carga irónica. Radio Futura balanceábase entre concertos nos que actuaban como abreconcertos de Elvis Costello e outros nos que ían da man de cantantes comerciais dos que nunca máis se soubo. Foi memorable o concerto que deron a principio dos 80 na praza maior de Madrid xunto a Mario Tenia e Los Solitarios, e Los Secretos.
É nese momento cando xurdiron as primeiras rifas entre os distintos membros do grupo, cando o éxito obrígaos a unha profesionalización e a unha definición de estilos e actitudes; todo iso leva á separación de Herminio (o cal só concibía a música como un medio de comunicación, facendo que se desprendese un son forzado) e Javier, e á maior prominencia de Carlos Velázquez (cuxo nomee artístico era Solrac, o seu nome dito ao revés), membro do grupo xa durante a gravación de Música moderna pero vetado pola compañía ao non «dar a imaxe» que esta pretendía impoñer: ese é o motivo polo non aparece na foto de portada.
Cuarteto
É a partir deste momento, 1981, cando nace o grupo que marcou pegada no rock en castelán: os irmáns Auserón e Enrique Sierra, xunto a Solrac, superaron a imaxe de grupo monicreque dos intereses comerciais da industria discográfica e, usando a combinación básica de voz, guitarra, baixo e batería, comezaron a compoñer e ensaiar novos temas que sentarían as bases do que anos máis tarde sería chamado «rock latino». A finais dese ano o grupo conta xa con varias maquetas que son continuamente pinchadas na radio e tocadas pola banda nas súas cada vez máis frecuentes concertos. Tamén nesta época gravan o single "La estatua del jardín botánico/Rompeolas", cuxa psicodélica cara A quedou, segundo eles, un pouco máis redonda que o resto das cancións da época. O single foi producido por Jaime Stinus e supuxo un relanzamento para Radio Futura, pois pouco despois saíu á venda outro que contiña os temas "Dance uste" (no que pretendían volverse a presentar como unha humilde banda de baile) e o instrumental Os teus Pasos. Con todo isto, a banda conseguiu desenvolver unha nova fusión, denominada «funky-punk» e empezaron a encher as salas dos concertos, xa non só de Madrid senón tamén do resto de España.
O ano 1983 foi un ano de concertos por toda España, polo que o grupo viuse obrigado a levar unha vida de estrada, o que inspiraría moitas das súas próximas cancións. Nese tempo Radio Futura ten xa un enorme prestixio a nivel popular; manexan un repertorio non gravado en ningún álbum, pero escoitado pola radio, polo que todo o mundo coñece os seus temas e tararea as letras nos seus concertos. No outono deste ano Radio Futura chega a un acordo coa casa discográfica Ariola para editar o seu segundo álbum, A lei do deserto, A lei do mar, que saíu a principios de 1984 e foi un éxito total, pasando largamente as previsións de vendas.
Neste primeiro disco «serio» atopámonos coa «terrible» "Tormenta de arena", a cortante "Hadaly", "Escuela de calor", realizada a partir de retazos soltos de textos sobre a cidade en xeral e convertido seguramente no seu tema máis coñecido, a versión instrumental desta última, a orixinal "Historia de play-Back", a divertida e con aires de película do oeste "La ley", a onírica "En Portugal", o eléctrica "Oscuro affaire", a bela "La secta del mar", os aires latinos de "Un africano por la Gran Vía", a case descoñecida "El nadador" e a sublime "Semilla Negra", tamén un das súas máis famosos temas.
Da lei do deserto, a lei do mar extraéronse como singles as cancións "Escuela de calor", "Historia de play-back", "En Portugal", "El Nadador", "Semilla Negra" e a instrumental desta última, non contida no álbum.
A principal característica deste álbum é que se trata dun álbum conceptual con dous partes: a primeira, «A lei do deserto», contén sons secos e duros, mentres que a segunda, «A lei do mar», consta de sons deliciosamente acuosos.
Como A lei do deserto, a lei do mar fora un álbum con nada menos que tres longos anos de preparación, o grupo suscitábase agora a realización dun disco con maior rapidez; así que se encerraron nunha casa no Escorial para realizar a maqueta do novo traballo, con oito temas dos que se extraeron seis, e máis tarde viaxaron a Londres para completar a gravación definitiva, con dez temas que ata chegar alí non tocaran aínda todos xuntos. O resultado foi Dun país en chamas, un disco bonito aínda que barroco por estar cargado de innovacións tecnolóxicas (aínda que en calquera caso realizado co feeling das viaxes, quedando como un disco de estrada), publicado en 1985 e que quizais sexa o álbum máis arriscado que fixo xamais un grupo español.
En De un país en chamas atopamos o punk de "No tocarte", a case discotequera "La ciudad interior", a experimental caricatura de "El bobo Simón", os aires asiáticos en "En alas de la mentira", os africanos en "El viento de África", o rock suburbial de "En el Chino", o existencialismo de "Las líneas de la mano", o pretendido retrato de temores "Cayeron los dos", a ética en "Un vaso de agua (al enemigo)" e a pre-latina "La vida en la frontera".
Deste «segundo» álbum publicáronse independentemente como singles os temas "No tocarte", "La ciudad interior", "El bobo Simón" nas súas versións «de tarde» e «de madrugada», "En alas de la mentira", "El viento de África", "Las lineas de la mano", "Cayeron los dos" e "Un vaso de auga (al enemigo)".
Por outra banda, suscítanse remesturar o tema "Semilla Negra", publicado anteriormente, polo que chaman a Raimundo Amador para introducir unha guitarra flamenca. Co single obteñen non só un grande éxito en España senón tamén un éxito internacional. Para rematar, o batería Solrac Velázquez decide abandonar o grupo por desavinzas co resto dos membros da banda, xa que eles queren evolucionar cara a ritmos latinos, mentres que el quere quedar no rock.
Quinteto
Radio Futura ten como propósito para o ano 1987 buscar novos estilos, así que deciden buscar a un batería que se complemente máis co baixo e a un teclista que produza novas texturas nas cancións. É así como únense ao grupo o batería Carlos Torero, un especialista en estilos rumberos, e Pedro Navarrete, un teclista de conservatorio decidido a pasarse ao rock.
A principios dese ano publícase o impresionante single "37 grados", que chega como adianto do próximo traballo do grupo.
A finais de 1986 o grupo viaxa a Nova York (onde, segundo din, viviron unha experiencia inesquecible á hora de compoñer) para facer o oposto ao que fixeron en Londres: gravar un disco coa mínima tecnoloxía posible e sempre con sons naturais e clásicos. Contrataron a Daniel Ponce, percusionista cubano e, como sección de vento, aos Uptown Horns. A banda trae así a España un traballo sólido e depurado: A canción de Juan Can, publicado en 1987 e que se vendeu bastante ben, aínda que non acabou de convencer á crítica.
Este álbum, considerado actualmente como o mellor de Radio Futura, é recordado como o primeiro traballo de rock latino, que iniciou a senda pola que se encamiñaron xa practicamente todos os grupos españois actuais, ademais do disco co que o grupo séntese máis satisfeito.
A canción de Juan Can comeza cun tema curto (de dous minutos e medio), cunha música relativamente alegre, quizais cun estilo semellante ao dos anos vinte. Tras esta rápida introdución, tomámonos un descanso con "El hombre de papel". E, ao acabar esta, comeza sen previo aviso e de súpeto a impresionante "La cara o la cruz", nomeada pola prensa mellor canción dese ano: cinco minutos e medio de puro rock con certos toques latinos. Ao seguir escoitándoo, un tómase outro descanso coa escura "Lluvia del porvenir", pero a continuación vén unha das grandes de Radio Futura: "La negra flor", outros cinco minutos e medio de genialidad. Tras desvanecerse esta entre instrumentos de vento comeza a trepidante "37 grados", unha das mellores cancións do rock español: frases apenas sen sentido encadenadas magicamente cun ritmo incrible. Entón vén a beleza inmortal de "Annabel Le", cuxa letra é unha tradución do último poema de Edgar Allan Poe a cargo de Santiago Auserón, e, tras ela, "Luna de Agosto", con referencias constantes ao viño. O último descanso antes do gran final é "La mala hora", coa cal un afundirse na miseria antes de cantar ao amencer cos últimos cinco minutos e medio de "El canto del gallo", outra das máis grandes do grupo.
Deste álbum extraéronse como singles as cancións "En un baile de perros", "A cara o cruz", "Lluvia del porvenir", "La negra flor", "37 Grados", "Annabel Lee", "La mala hora" e "El Canto del Gallo".
É entón, precisamente no mellor momento do grupo, cando as cousas complícanse: Enrique Sierra enferma do rin e é ingresado no hospital e o grupo vese obrigado a contratar a un novo guitarrista, Javier Monforte, para substituílo.
Sexteto
En 1988 Enrique Sierra quedou recuperado, pero o grupo decidiu conservar a Javier Monforte como guitarrista, de modo que o grupo quedou constituído por seis membros, e a metade de tempada Carlos Torero é substituído por Óscar Quesada. Radio Futura leva querendo desde 1981 gravar en directo, pero a compañía pídelles un novo disco de estudo. No peor momento do grupo, aparece nas tendas un novo tema que lles vai a relanzar: "Paseo coa negra flor". Este é un tema en clave de rap que se deriva de "A Negra Flor" e que se suscita como unha homenaxe á cidade de Barcelona, en especial á coñecida Rambla. Durante víraa de 1988 grávanse distintos concertos para reunir o material do próximo disco en directo, pero serían os dous últimos concertos de víraa no Area de Valencia o 28 e o 29 de outubro os que ao final se editarían, como un disco dobre con só once temas (unha manobra para encarecer o produto, xa que cabían perfectamente nun só disco). Co título de Escueladecalor, saíu ao mercado a principios de 1989. Acusaronlle de retocar o disco demasiado no estudo, co que transmitían certa frialdad que en realidade non transmitían nos seus concertos, aínda que realmente vendeuse moi ben.
Deste álbum en directo só se aproveitaron para singles témalos "Escuela de calor" e "En el Chino".
Ponte Aranga, Aranga, Aranga
Ponte Aranga é un lugar da parroquia de Aranga no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña nove habitantes (cinco homes e catro mulleres).
Radio Futura
Últimos traballos
En 1989 o grupo deu unha serie de viras por toda España para celebrar o seu décimo aniversario. Enrique Sierra volveu a enfermar, e foi substituído por Ollie Halsall (guitarrista da «escuela de Canterbury», falecido en 1992). Entre novembro e xaneiro de 1990, o grupo volve ao estudo para a gravación dun novo álbum.
Ponte Aranga, Aranga, Aranga
É a capital do concello.
Radio Futura
Últimos traballos
Este novo disco de estudo chámase Veneno na Pel e é gravado por unha nova formación: Enrique de novo, Ollie Halsall, Antonio Vázquez na batería, Santiago e Luís. Trátase do «álbum "acústico" de Radio Futura», no que se propuxeron gravar cun son limpo e claro ou, como eles mesmos o definiron, «para escoitar nun seiscentos».
De Veneno na pel sacáronse singles coas cancións "Veneno en la piel", "Condena del amor", "Si me dejas solo", "Imagen pública", "Radar", "El amigo desconocido", "Corazón de tiza" e un tema non incluído no álbum co título de "La ronda del colgado".
Víraa promocional deste álbum será a máis elaborada, debido a que o grupo conta xa con moitos máis medios, e o 30 de setembro de 1990 Radio Futura sobe por última vez ao escenario en Rózalas, en Madrid. Foron 439 concertos en once anos.
A banda, ao estar suxeita a compromisos coa casa discográfica, debe permanecer unida, malia as intencións de Santiago Auserón de colaborar con Kiko Veneno. En 1992 publícase "Tierra para bailar", álbum no que realizan novas versións de temas antigos, xunto cun tema novo, "El puente azul", e unha versión dun tema de Caetano Veloso, "Tierra".
Con este disco ponse fin ao contrato que Radio Futura tiña con Ariola e, xa que logo, tamén é o fin da propia banda. A finais dese ano ponse á venda unha caixa con todos os álbums do grupo en CD, xunto cun disco extra titulado Rarezas, que contén gravacións de concertos e das primeiras sesións e algúns temas inéditos.
En 1998 publicouse un novo traballo titulado "Memoria del porvenir" no que se incluían versións dos temas máis clásicos da banda. En 2003 saíu á venda, co nome de "Caja de canciones", unha caixa con seis dos álbums do grupo en edición mini-LP, con algunhas modificacións en dúas dos traballos (en Escuela de calor substituíronse "Semilla Negra" por "Annabel Le", e "Tierra para Bailar" reestruturouse, engadindo as versións de "Escuela de Calor" e "La estatua del jardín botánico" realizadas para Memoria del Porvenir, substituíndo a versión de "Paseo con la negra flor" pola dese mesmo álbum e suprimindo a remestura de "Dance usted"), cun libreto coas letras das cancións e os datos de cada disco.
Non parece haber posibilidades de que o mítico grupo dos oitenta se volva a reunir, con todo en 2005 os irmáns Auserón reúnense para editar un traballo denominado "Las Malas Lenguas", onde dan un toque latino e en castelán a temas do rock dos anos 60 e 70.
Orde alfabética
A orde alfabética é un xeito de ordenar letras ou palabras segundo a organización dun alfabeto dado.
Historia
Os documentos arqueolóxicos parecen indicar que as letras dos diferentes alfabetos foron sempre ensinadas nunha mesma orde - propia de cada alfabeto -, se cadra por razóns mnemotécnicas. A orde das letras establecido polo alfabeto lineal e o alfabeto fenicio, por exemplo, foi despois conservada máis ou menos polos alfabetos derivados deles.
A orde alfabética aplicada á clasificación das palabras é un concepto totalmente diferente e a súa utilización non é clara, mesmo cando a clasificación das letras dun alfabeto é obxecto dun consenso.
De feito, os dicionarios e os léxicos foron probablemente as primeiras obras en alfabeto latino en utilizar a orde alfabética. Donald Knuth fai mención dun dicionario antigo, que indicaba que a obra contén moitos erros de clasificación das palabras ao proncipio e ben menos ao final, o que suxire que o autor debeu familiarizarse lentamente co seu propio sistema.
Orde alfabética en diferentes linguas
Entre as linguas que usan o alfabeto latino, a orde alfabética pode ser diferente:
Latrodectus mactans
Latrodectus mactans é unha especie de araña velenosa do xénero Latrodectus. As femias son coñecidas pola súa distintiva coloración vermella e polo feito de comeren ocasionalmente o seu compañeiro após a reprodución. A especie é orixinaria de América do Norte. O veleno é raramente fatal para os humanos.
Descrición
As crías son alaranxadas, marróns e brancas; adquiren a súa cor negra coa idade, ou con cada muda.
Vita-Cola
Vita Cola é unha marca de bebida de cola alemá, que se consumía inicialmente na República Democrática Alemá. Nada en 1954 e comercializada dende 1958, era un dos substitutos da Coca Cola na RDA. Este refresco diferénciase doutras marcas de cola en ter un toque a limón, e un sabor menos doce que o da competencia.
Na actualidade está dispoñible en toda Alemaña, con especial incidencia no leste do país. Vita Cola está considerada como un dos símbolos da Ostalgie, sendo unha das marcas máis populares durante a RDA.
Historia
O 14 de outubro de 1954 patentouse unha bebida de cola presentada ás autoridades da RDA como unha "bebida de gas con sabor a froitas". Vita Cola mantiña, ao igual que Coca-Cola, unha "fórmula secreta", e a súa diferenza coa bebida de cola tradicional era que Vita-Cola engadía 50 mg de Vitamina C, dándolle á bebida un toque de sabor a limón.
A RDA deu permiso para comercializar a bebida en 1958. Ao comezo só se embotellaba en pequenas fábricas, malia que despois creceu e chegou a ter, no seu mellor momento, 200 plantas embotelladoras. Vita Cola foi, xunto con Club Cola, a principal marca de refresco de cola na República Democrática Alemá.
Cando caeu o muro de Berlín, a gran maioría de fabricas de Vita Cola pecharon e a bebida deixou de gozar do interese do público durante o período de reunificación, en favor de Coca-Cola e Pepsi, chegando incluso a deixar de comercializarse. Porén, a demanda volveu xermolar e a empresa de Turinxia Thüringer Waldquell fíxose cos dereitos, receita e nome, e volveu comercializar Vita Cola en 1994, desta vez para toda Alemaña. Na actualidade é a segunda bebida de cola máis consumida na Alemaña do Leste (sendo só superada por Coca-Cola) e nalgunhas rexións como Turinxia ocupa o primeiro posto, malia que nas rexións do oeste non ten a mesma aceptación.
Vita Cola patrocinou durante varios anos o FC Hansa Rostock.
Royal Mail Ship
miniatura|RMS [[Queen Mary 2.]] Royal Mail Ship (RMS: "Buque do Correo Real"), tamén denominado Royal Mail Steamship (ou Steamer), é un prefixo naval utilizado nos transatlánticos que transportan o correo da Royal Mail británica. Algúns barcos famosos con este acrónimo foron o RMS Olympic, o RMS Titanic, e tamén o RMS Mauretania e mailo RMS Lusitania.
A denominación Royal Mail Ship empezou a ser usada en 1840, e foi utilizada por un gran número de compañías, mais frecuentemente é asociada coa Cunard Line, que fixo coa Royal Mail un gran contrato de transporte e usou o prefixo tradicional RMS en case todas as súas naves. Hoxe en día continúa usándoo no seu buque insignia, o RMS Queen Mary 2.
Volta ao País Vasco 2015
A carreira consistiu en cinco etapas en liña e unha contra reloxo individual final. Comezou en Bilbao e tras 845,2 quilómetros de percorrido rematou en Aia. A etapa raíña foi a quinta, unha etapa moi montañosa que comezou en Zumarraga e rematou con final en alto no Santuario da Virxe de Arrate en Éibar.
A proba foi a novena carreira do UCI WorldTour 2015. O gañador foi o catalán Joaquim Rodríguez que logrou o liderado na contra reloxo final de Aia. Ademais, "Purito" tamén venceu na clasificación da regularidade. De segundo quedou o colombiano Sergio Henao que tivo o liderado até a derradeira etapa e de terceiro rematou o ciclista local Jon Izagirre.
Nas demais clasificacións, Omar Fraile logrou a vitoria na clasificación da montaña, Louis Vervaeke gañou na clasificación dos sprints e o ruso Team Katusha venceu na clasificación dos equipos.
Equipos
Na Volta a Euskal Herria 2015 participaron 19 equipos: os 17 do UCI WorldTour e 2 da categoría Profesional Continental.
Clasificación xeral
A seguinte táboa amosa as vinte primeiras posicións da clasificación xeral tralo remate da carreira:
Feminismo negro
O feminismo negro é unha corrente de pensamento dentro do feminismo que defende que o sexismo, a opresión de clases e o racismo están estreitamente relacionados. A maneira en que estes conceptos se relacionan entre si recibe o nome de interseccionalidade.
Teoría da interseccionalidade
O termo 'interseccionalidade' foi cuñado por primeira vez pola xurista Kimberlé Crenshaw en 1989. No seu traballo, Crenshaw sostén que a experiencia de ser unha muller negra non pode ser entendida de xeito independente en termos de ser negra ou de ser muller, senón que debe ser incluída no debate a súa interdependencia. O feminismo no seu núcleo é un movemento para abolir as desigualdades que enfrontan as mulleres. O Colectivo Combahee River argumentou en 1974 que a liberación das mulleres negras implica a liberdade para todas as persoas, xa que suporía o fin do racismo, o sexismo e a opresión de clases. Trace Rose dixo que "a instalación de vídeo dunha soa canle co monitor de televisión volveu ó seu carón, en branco e negro, os sons, as dimensións variables".
Historia do feminismo negro
O feminismo negro popularizouse na década de 1960 como resposta ó movemento polos dereitos civís, o cal excluía ás mulleres dos postos de poder, e o racismo percibido dende o movemento feminista. Durante as décadas de 1970 e de 1980, as feministas negras formaron varios grupos dende onde abordaban o papel das mulleres negras no nacionalismo negro, a liberación gai e a segunda onda do feminismo. Na década de 1990, a polémica do caso de Anita Hill puxo o foco de atención no feminismo negro. As teorías feministas negras chegaron a un público máis amplo na década de 2010, grazas ó apoio dos medios de comunicación.
As defensoras do feminismo negro argumentan que as mulleres negras están situadas dentro dunhas estruturas de poder dunha forma fundamentalmente diferente ás mulleres brancas. Nos últimos anos, a distinción do feminismo negro deu a luz á etiqueta de "feminismo branco", utilizada para criticar as feministas que non recoñecen os problemas da interseccionalidade. Os críticos do feminismo negro sosteñen que as divisións raciais debilitan a forza do movemento feminista global.
Entre as teorías que se desenvolveron a partir do feminismo negro atopamos o "mullerismo" de Alice Walker e un revisionismo histórico que centra a súa atención nas mulleres negras. Angela Davis, bell hooks, Kimberlé Williams Crenshaw, e Patricia Hill Collins xurdiron como líderes académicas do feminismo negro, mentres que outras mulleres famosas, en particular Beyoncé, alentaron a discusión do feminismo negro nos medios de comunicación.
Veo
O termo veo (e aberto) pódese referir a:
Outros significados
Veo (e pechado) ou vío pódese referir a:
Teatro romano
miniatura|280x280px|[[Teatro romano de Mérida, situado na antiga colonia romana de Augusta Emerita.]] O teatro romano foi unha construción arquitectónica destinada a acoller representacións dramáticas. Construíronse por todo o Imperio, e en todas as provincias.
Teatros, anfiteatros e circos romanos
A política de romanización dos pobos conquistados fixo que se construísen teatros, así como anfiteatros, circos, foros e templos con características moi semellantes ao longo de todo o Imperio, desde Hispania até o Levante. En Grecia e as rexións helenizadas estes edificios presentaban elementos arquitectónicos tanto romanos como gregos.
Aínda que hai certas semellanzas entre circos, teatros e anfiteatros, tanto na súa construción (pedra e morteiro), como na súa finalidade, o lecer cidadán e o prestixio dos benfeitores, cada un tiña funcións e formas diferentes:
Estrutura
miniatura|300x300px|Vista do [[Auditorio|auditorium: 1) Scaenae frons 2) Porticus post scaenam 3) Pulpitum 4) Proscaenium 5) Orchestra 6) Cavea 7) Aditus maximus 8) Vomitorium, Teatro romano de Bosra, Siria.]] miniatura|300x300px| Recreación artística do interior do [[Teatro de Pompeio de Roma mostrando o templo de Venus Victrix (arriba á dereita).]] As características principais do teatro romano derivaron nun principio das do teatro grego, xa que moitas das características xerais da arquitectura romana derivan directamente da arquitectura do período helenístico.
Co devalo do tempo, os teatros romanos desenvolveron características específicas. A maior parte dos teatros romanos conservados seguen o modelo arquitectónico proposto por Vitruvio, constando de:
- Scaenae frons: (fronte escénica), normalmente composta dunha dobre orde de columnas.
- Aditus: Corredores laterais de entrada á orchestra.
- Cavea (ou cávea, en galego): Estrutura semicircular na que, segundo o rango social, se situaban os espectadores. Dividíase en ima cavea, media cavea e summa cavea, divididas por corredores horizontais (diazomatas).
- Proscaenium (proscenio): Espazo diante da escena no que se desenvolvía a acción dramática.
- Porticus post scaenam (Pórtico detrás da escena): Patio porticado con columnas detrás da escena.
Algúns teatros apoiaban a cávea sobre galerías abovedadas, mentres que noutros, os arquitectos aproveitaban a ladeira dalgún outeiro para escavar sobre ela a cavea do teatro, como sucedía no de Mérida.
O teatro podería cubrirse con toldos para protexer os espectadores da choiva ou da luz do sol.
Ademais, moitos teatros contiñan pequenos templos na súa estrutura.
Cada clase social romana tiña o seu sitio específico no teatro: a proedria para os senadores, a ima cavea para os cabaleiros, a media cavea para a plebe libre, a summa cavea para os libertos e escravos e o matroneo para as mulleres.
Cotelo, Vilarrube, Valdoviño
Cotelo é un lugar da parroquia de Vilarrube no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 47 habitantes (15 homes e 32 mulleres), sete menos ca en 2000.
Consoante exectiva
Unha consoante exectiva (tamén chamada glotalizada exectiva ou glotalizada egresiva) é unha consoante con mecanismo de articulación non pulmonar, onde o aire é impulsado por un movemento cara arriba da glote, no canto de polos pulmóns ou o diafragma.
As consoantes exectivas poden ser oclusivas, africadas e fricativas. As exectivas son sempre xordas.
María Dolores Rodríguez Sopeña
María Dolores Rodríguez Sopeña y Ortega, nada en Vélez-Rubio, Almería o 30 de decembro de 1848 e finada en Madrid o 10 de xaneiro de 1918, foi unha relixiosa española, fundadora das Damas Catequistas para o servizo dos obreiros. Foi beatificada pola Igrexa católica en 2003.
Traxectoria
María Dolores foi a cuarta dos sete fillos do maxistrado Tomás Rodríguez Sopeña e de Nicolasa Ortega Salomón. Trasladouse a Almería e con dezasete anos comezou a facer vida social para logo darse de conta de que o que lle interesaba era atender os pobres, especialmente un leproso e dúas irmás enfermas de tifo.
O seu pai foi destinado a Porto Rico e marchou co seu fillo máis vello, mentres que o resto da familia foi vivir a Madrid. Alí ensinou doutrina católica no cárcere de mulleres, no hospital da Princesa e nas escolas dominicais. Pouco despois toda a familia xuntouse en Porto Rico, onde fundou as Fillas de María e escolas dominicais para nenas. Por un novo traslado do seu pai como fiscal na Audiencia instalouse en Santiago de Cuba onde traballou en barrios marxinais. Con algunhas colaboradoras creou centros de instrucións, onde se ensinaba cultura xeral e catecismo e se prestaba atención médica. Trala morte da súa nai, o seu pai retirouse e volveron a Madrid en 1877
En Madrid comezou os seus traballos no barrio de las Injurias. Por suxestión do bispo de Madrid Ciríaco Sancha fundou en 1892 unha asociación de apostolado segrar ademais de centros obreiros de instrución. En 1896 estendeu os seus centros por toda España e cinco anos despois o denominado Instituto Catequista Dolores Sopeña. En 1902 aprobáronse os estatutos da súa asociación civil de obra social (OSCUS). A primeira fundación fóra de España foi en Italia en 1914, e en 1917 a primeira en América, en Chile.
Monogamia
A monogamia (do grego μόνος, mónos, "un" e γάμος, gamos, "matrimonio"), refírese no mundo animal á relación da parella que mantén un vínculo sexual exclusivo durante o período de reprodución e crianza.
Nos seres humanos a monogamia é un tipo de relación amorosa e sexual exclusiva entre dúas persoas, as que manteñen un vínculo matrimonial ou de unión libre por un período de tempo, ou de vida. Á persoa adepta a este tipo de relación denomínaselle monógama pola súa predilección, estea ou non involucrado nunha relación.
A diferenza da monogamia, existe outro tipo de relacións que vinculan a máis de dúas persoas á vez, coma a poligamia (sexa poliándrica ou polixínica), poliamoría, entre outras.
Feminismo poscolonial
miniatura|Algunhas mulleres negras sentíanse marxinalizadas polo Movemento de Liberación da Muller. O feminismo poscolonial é unha forma de feminismo que se desenvolveu como resposta ó feito que o feminismo parecía centrarse só nas experiencias de mulleres das culturas occidentais. Busca dar conta da maneira en que o racismo, a política económica de longa duración, e os efectos culturais do colonialismo afectan a mulleres non-brancas, non-occidentais no mundo poscolonial.
Orixínase como unha crítica ás teóricas feministas dos países desenvolvidos. A crítica sinala as tendencias universalizadoras da corrente feminista principal e argumenta que as mulleres que viven en países non occidentais son vistas de maneira terxiversada.
O feminismo poscolonial argumenta que ó empregar o termo «muller» como grupo universal, as mulleres son entón só definidas polo seu xénero e non por clase social, raza, etnicidade ou preferencia sexual. As feministas poscoloniais tamén traballan para achegar as ideas do indixenismo e outros movementos feministas do terceiro mundo na corrente principal do feminismo occidental. O feminismo do terceiro mundo sostén a idea de que o feminismo en países deste espazo xeopolítico non é importado do primeiro mundo, senón orixinado de ideoloxías e factores socioculturais internos.
Fuga de Alcatraz
Fuga de Alcatraz (en Escape from Alcatraz) é un filme estadounidense dirixido por Don Siegel que foi estreado en 1979. Está protagonizado por Clint Eastwood. Está baseado nunha historia real.
Sinopse
San Francisco, 18 de xaneiro de 1960. Frank Lee Morris (Clint Eastwood), un preso moi intelixente especializado en fugas, é trasladado a Alcatraz, cárcere de máxima seguridade situada nunha illa rochosa en medio da Baía de San Francisco. Malia que ninguén conseguiu nunca evadirse de alí, Frank e outros reclusos comezan a preparar un plan de fuga.
Copa da Coroación
miniatura|250px|A Copa da Coronación no museo do [[Athletic Club.]] A Copa da Coroación, coñecida tamén como Concurso Madrid, foi unha competición futbolística organizada en 1902 en Madrid como parte dos festexos pola coroación como rei de España de Afonso XIII ao alcanzar a maioría de idade. Foi a primeira competición futbolística a nivel nacional celebrada en España. Debido ao seu éxito decidiuse organizar un torneo de fútbol con periodicidade anual a partir de 1903, torneo ao que se bautizou co nome de Copa do Rei, tamén coñecido como Campionato de España de Fútbol.
A Copa da Coroación desenvolveuse entre o 13 e o 16 de maio de 1902 en Madrid e proclamouse campión o Bizcaya, un combinado formado por dous equipos bilbaínos de fútbol, o Athletic Club e o Bilbao FC. Ao ano seguinte o Bilbao FC sería absorbido polo Athletic, conservando este último o seu nome orixinal. Por iso, este trofeo atópase actualmente no Museo do Athletic Club, e aínda que oficialmente a Real Federación Española de Fútbol non recoñece a Copa da Coroación no palmarés da Copa do Rei, a miúdo cítase como a primeira edición de devandito torneo, e ata, o propio Athletic Club, reivindícao como o primeiro título de Copa da súa historia.
Organización do torneo
miniatura|250px|Equipo do Bizcaya que se proclamou campión. En 1902 non existía aínda a Real Federación Española de Fútbol, así que o Torneo foi organizado polo Madrid FC (actual Real Madrid) e máis concretamente por Carlos Padrós, un dos fundadores de devandito club e que uns poucos anos máis tarde converteríase no segundo presidente da entidade branca na súa historia (1904-08) substituíndo ao seu irmán Juan.
O Madrid FC fora fundado en marzo de 1902 e a Carlos Padrós ocorréuselle que sería unha boa idea organizar un campionato (foi chamado concurso) en Madrid que atraese aos mellores clubs de fútbol existentes en España e que permitise ao Madrid FC medirse contra estes. A idea que tiña Padrós era crear un torneo que mellorase a Copa Macaya, que se disputaba en Cataluña e o Concurso de Bandas que se disputou anteriormente en Madrid.
O motivo da organización de devandito campionato foron os fastos da coroación de Afonso XIII como rei de España. Afonso XIII era rei desde o seu nacemento, pero non accedeu con plenos dereitos ao trono ata cumprir a maioría de idade (no seu caso foi declarado maior de idade con 16 anos). O seu 16º aniversario e a súa coroación íanse a producir o 17 de maio de 1902 e o torneo celebraríase en vésperas de tan sinalada data.
Tras facerse pública a celebración do concurso, varios equipos de toda España anunciaron a súa inscrición no mesmo. De Madrid inscribíronse o organizador, o Madrid FC, e o New FC. De Bilbao anunciaron a súa participación o Athletic Club e o Bilbao FC, aínda que finalmente tomaría parte un combinado de ambos denominado Bizcaya. De Cataluña foron invitados os cinco clubs que ese ano participara na Copa Macaya; finalmente, inscribíronse os barceloneses do FC Barcelona e o Club Español de Football (actual RCD Espanyol). O Club Universitary de Barcelona declinou tomar parte no torneo ao disputarse en vésperas dos exames -o seu persoal estaba formada exclusivamente por estudantes universitarios-, mentres que o Hispania AC e o Catalá SC alegaron non poder afrontar os gastos do desprazamento.
Os irmáns Padrós conseguiron que o Concello de Madrid doase unha copa de prata do ourive italiano Marabini como premio para vencedor. Así mesmo, lograron que o Ministerio de Agricultura e as sociedades de polo e de carreiras cedesen o campo de polo do Hipódromo da Castellana de Madrid para a disputa do Concurso.
O torneo, finalmente, disputouse entre os días 13 e 16 de maio de 1902. As eliminatorias disputáronse a partido único, todas elas no citado Hipódromo da Castellana madrileño. En caso de empate, o regulamento establecía a posibilidade de xogar sucesivas prórrogas de 15 minutos.
Cuartos de final
Dado que había cinco equipos inscritos no torneo, un sorteo dilucidou quen deberían disputar unha única rolda para pasar á final e quen disputar unha eliminatoria adicional. Os equipos Bizcaya e Club Español de Foot-ball foron os prexudicados polo sorteo e tiveron que abrir o torneo disputando unha eliminatoria previa de cuartos de final.
O primeiro encontro xogouse o 13 de maio, ás 9 da mañá, e foi arbitrado por Mr Morris. Foi un futbolista do Español, Àngel Ponz Junyent, quen tivo a honra de marcar o primeiro gol do torneo pero, finalmente, os vascos do Bizcaya impuxéronse sen problemas por 5-1. Os españolistas contaban co hándicap de non poder reforzarse con xogadores estranxeiros xa que os seus estatutos prohibíanllo expresamente (de aí a súa denominación de Español) mentres que o Bizcaya si contaba con xogadores ingleses.
Semifinais
O mesmo día 13 de maio, dúas horas despois do partido Bizcaya-Español, xogouse o encontro entre o FC Barcelona e o Madrid FC, no que venceron os cataláns por 3-1. O partido tivo unha asistencia de 2.000 espectadores. Este partido foi o primeiro enfrontamento Madrid-Barça da historia.
Ao día seguinte, o 14 de maio, o Bizcaya xogou contra o New FC de Madrid. Os biscaíños venceron de forma inapelable por 8-1 aos madrileños.
Final
A final que enfrontou ao FC Barcelona e Bizcaya disputouse no Hipódromo da Castellana de Madrid, o 15 de maio de 1902. A final foi arbitrada polo organizador do torneo e futuro presidente do Madrid FC, o señor Carlos Padrós.
Iugonostalxia
Iugonostalxia (esloveno e serbocroata, en alfabeto latino: jugonostalgija; macedonio e serbocroata, en alfabeto cirílico: југоносталгија) é un fenómeno de tipo sociocultural e psicolóxico pouco estudado que se dá entre algúns cidadáns da antiga Iugoslavia, en todo o relativo á República Federal Socialista de Iugoslavia. Mentres que os aspectos antropolóxicos e sociolóxicos deste fenómeno non están estipulados con claridade, o termo, e o seu correspondente adxectivo, "iugonostálxico", úsanse normalmente por parte dos propios do lugar de dúas maneiras diferentes: con connotacións positivas, ou, pola contra, de forma pexorativa. Na súa corrente positiva, a iugonostalxia refírese ao sentimento afectivo a todos os aspectos idealizados positivamente da antiga Iugoslavia. Estes aspectos adoitan ser estandarte de esquerdistas en Occidente que apoiaron a existencia do réxime, e tamén de parte da poboación urbana nas antigas repúblicas iugoslavas. Os aspectos polos que apelan son a seguridade económica, o socialismo autoxestionario, a multiculturalidade, o internacionalismo e a non-aliñación, a historia, a defensa e respecto dos costumes, tradicións e outros aspectos da vida cotiá. Todos estes factores opóñense aos defectos, segundo os defensores deste sentimento, que provocan os estados sucesores de Iugoslavia: provincialismo, chovinismo, corrupción económica/política, a desaparición do estado socialista do benestar, crise económica, desigualdade social, maiores niveis de criminalidade etc.
Na corrente negativa, o termo usouse polos que apoiaron a disolución do estado federal para criticar algúns sectores de anacrónicos, pouco patriotas etc. Durante as Guerras Iugoslavas, o adxectivo "iugonostálgico" era de uso máis ou menos común por parte dalgúns medios dalgunhas exrepúblicas iugoslavas, principalmente Croacia e en menor medida Bosnia e Hercegovina, para desacreditar os sectores opostos.
Copa da Coroación
Final
A aliñación do Bizcaya campión estaba formada por L.Arana; Careaga, Larrañaga; L.Silva, Goiri, Arana; Cazeaux, Astorquia, Dyer, R.Silva e Evans.
Iugonostalxia
Seguimento actual na antiga Iugoslavia
Na actualidade, as manifestacións iugonostálgicas están presentes sobre todo no terreo cultural, grazas a grupos musicais de iconografía retroiugoslava ou de ideoloxía titoísta, obras de arte, películas e obras de teatro, e algúns festivais celebrados en cidades das antigas repúblicas iugoslavas (especialmente en Belgrado e Saraxevo).
Copa da Coroación
Final
O FC Barcelona xogou con S.Morris; Maier, Puelles; Morris, Witty, Valdés; Parsons, Gamper, Steinberg, Albéniz e E.Morris.
Trofeo de consolación
O 16 de maio disputouse un trofeo de consolación denominado Copa Gran Peña, para aqueles equipos que non alcanzara o título. O New FC e o FC Barcelona renunciaron a participar, polo que finalmente o trofeo de consolación enfrontou ao Madrid FC co Club Español de Football, con vitoria para os primeiros por 3-2.
Szolnok
miniatura|dereita|300px|Singoga de Szolnok (Reconvertida na Galería de Szolnok) Szolnok é a capital do condado administrativo de Jász-Nagykun-Szolnok, a cidade está situada no centro de Hungría e no 2011 tiña unha poboación de 74 544 habitantes.
Caaveiro
O topónimo galego Caaveiro pode referirse a:
Amais, como apelido Caaveiro pode referirse a:
Thymaina
Thymaina (Θύμαινα) é unha pequena illa grega na unidade rexional de Icaria, no leste do mar Exeo. Thymaina está situado xusto ao oeste de Fournoi Korseon e administrativamente forma parte do seu municipio. O seu nome dise que se deriva de "thyme" (tomiño) que crece en toda a illa. Thymaina ten dous asentamentos, os de Thymaina e Keramidou. A poboación da illa é de 143 habitantes segundo o censo de 2011, 136 no asentamento Thymaina e 7 en Keramidou e a superficie é de 10 km². Thymaina é unha área protexida xunto con toda a agrupación de Fournoi e pertence á Rede Natura 2000.
Castro de Pereiro
O Castro de Pereiro é un poboado castrexo situado no concello de Valdoviño.
Está formado por un recinto ovalado de medidas aproximadas norte-sur de entre 65 e 95 m e de leste-oeste de entre 110 e 125 m.
Monte Morning
Monte Morning é un estratovolcán con feitío de domo situado preto do estreito de McMurdo, ao OSO do monte Discovery e ao leste do glaciar Koettlitz en Terra Vitoria. Descubriuno a Expedición Nacional Británica á Antártida (1901–04) e recibiu o seu nome do navío da expeción, o Morning. Asociado con el está o glaciar Morning. miniatura|250px|Mapa topográfico dos montes Morning e Discovery (escala 1:250,000)
Premier Liha
300px|dereita|O [[Donbass Arena.]] O Premier Liha ou Liga Premier é a máxima categoría da liga profesional de fútbol que se disputa en Ucraína. O campionato naceu en 1991 trala desintegración da Unión Soviética, coa denominación de Liga Suprema. Esta denominación foi trocada pola actual en 2008.
O Dynamo de Kíiv e o Shakhtar Donetsk dominan o palmarés da competición, xuntando 24 títulos nas 25 edicións disputadas. Tan só o Tavriya Simferopol foi quen de superar esa hexemonía gañando a primeira edición da liga, en 1992.
O formato da liga consiste nunha liga de 14 equipos que disputan 26 xornadas, nas que cada equipo se enfronta dúas veces ós outros 13, unha vez como local e outra como visitante. Os encontros comezan en xullo, e rematan en maio do ano seguinte, cunha paréntese de 3 meses entre decembro e marzo no que non se disputa ningún encontro por mor do inverno. Ó remate da tempada, o último clasificado da táboa descende de categoría á Persha Liha. Os equipos que rematan nas dúas primeiras posicións acadan o dereito a competir na Liga de Campións da UEFA, e os equipos que rematan entre as posicións 3ª e 6ª, acadan o dereito a competir na UEFA Europa League.
Tempada 2022–23
Nesta campaña na Liga Premier participan 14 equipos da tempada anterior e os dous mellores da Persha Liha 2021–22. Dous equipos non participaron debido á destrución das súas infraestruturas pola ocupación rusa de Ucraína.
Palmarés
O palmarés da liga está dominado principalmente por 2 clubs:
AMDG
miniatura Acrónimo de Ad maiorem Dei gloriam, "para a maior gloria de Deus", coa que os xesuítas remataban as súas obras e estudos teolóxicos.
Mar de Vigo (álbum de SonDeSeu)
Mar de Vigo é o primeiro álbum de estudio da orquestra folk galega SonDeSeu. Componse de oito temas e foi publicado no ano 2003.
Rexión de Darmstadt
A Rexión de Darmstadt (en alemán Regierungsbezirk Darmstadt) é unha das catro rexións administrativas (Regierungsbezirk) do estado de Hessen, Alemaña, localizada ao sud do Land. A súa capital é a cidade de Darmstadt.
Saramagal
O topónimo galego Saramagal é un fitónimo que indica a presenza de saramagos. Pode referirse a:
69/96
69/96 é o terceiro álbum do artista xaponés Cornelius, lanzado o mercado no Xapón en novembro do ano 1995 baixo o selo Trattoria Records e producido por el mesmo.
Conan o destrutor
Conan o destrutor (en Conan the Destroyer) é un filme de xénero fantástico dirixido por Richard Fleischer e protagonizado por Arnold Schwarzenegger que foi estreado en 1984. É a continuación do filme Conan o bárbaro. Estreouse en galego na TVG o 10 de maio de 2008.
Sinopse
A poderosa Raíña Taramis promete a Conan facer volver á súa amada do reino da morte, pero imponlle unha condición: debe traerlle un lendario corno incrustado de pedras preciosas e unha fermosa princesa. Pero Conan non sabe cales son as verdadeiras intencións de Taramis. A raíña quere empregar o corno para espertar ó dormente deus Dagoth e sacrificarlle á xove princesa. Enfrontado con inimigos mortais e sobrenaturais, Conan debe convocar ás forzas do Ben para derrotar a Taramis e mesmo ó deus Dagoth.
Poligamia
miniatura|dereita|250px|Países onde se acepta a poligamia. Poligamia, literalmente do grego πολυγαμία para moitos matrimonios.
No mundo animal, a poligamia é a relación onde os animais manteñen máis dun vínculo sexual durante o período de reprodución e crianza. Nos humanos, a poligamia é un tipo de relación amorosa e sexual entre máis de dúas persoas, por un período significativo de tempo, ou por toda a vida. A diferenza, a monogamia é un tipo de relación exclusiva entre dúas persoas. Baixo certas relixións ou tradicións, algunhas formas de poligamia teñen un estatuto matrimonial, pero fóra disto e na actualidade, beséanse en unión libre. Moi poucos estados recoñecen legalmente algunha forma de poligamia.
Non se considera que haxa poligamia cando na relación non hai un vínculo establecido, senón relacións sexuais casuais, orxías anónimas, pernoctas, amoríos, prostitución, intercambio de parella etc.
Doutrina e Convenios
O Libro de Doutrina e Convenios é un dos libros considerados sagrados por varios grupos mormones xunto á Biblia, O Libro de Mormón e A Perla do Gran Prezo.
No seu contido atópase unha colección de instrucións para o establecemento e dirección da Igrexa, entre iso reunións e cerimonias, convenios, escritos por José Smith baixo a influencia do espírito santo e aceptadas polos seus membros como revelacións divinas ao mencionado Smith e aos seus sucesores na presidencia da Igrexa. Entre os grupos que o aceptan como escritura atópanse as dúas denominaciones con maior cantidade de membros fundamentadas no movemento mormón: a Igrexa de Xesucristo dos Santos dos Últimos Días e a Comunidade de Cristo. Ambas versións difiren entre si en parte debido a que continuaron sendo escritas individualmente logo de ser formados os grupos durante a crise de sucesión trala morte de Joseph Smith en 1844. A versión en castelán da Comunidade de Cristo adoptou o nome de Doctrina y convenios.
Odón I de Blois
Traxectoria
Era fillo de Teobaldo I de Blois e Luitgarda de Vermandois, filla de Heriberto II de Vermandois. Ao redor de 978/980, casou con Berta de Borgoña, filla de Conrado III chamado O Pacífico, rei de Borgoña.