cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Varsha Adalja
Obra
miniatura|Varsha Adalja na 47 conferencia anual de [[Gujarati Sahitya Parishad (Consello Literario Gujarati).]] Escribiu 40 libros, entre eles 22 novelas e sete libros de relatos. Shravan Tara Saravada (1968) e Timirna Padchhaya (1969) foron as súas primeiras novelas, seguidas de Ek Palni Parakh (1969). Panch ne ek Panch (1969), Avajno Akar (1975), Chhevatnu Chhevat (1976), Pachha Farata (1991) e Pagala (1983) son novelas de suspense. Neelima Mrutyu Pami Chhe (1977) é novela de suspense e social. Atash (1976) fala da violencia en Vietnam. Bandivan (1986) fala da corrupción nos cárceres. As súas outras novelas son Ganth Chuutyani Vela (1980), Mrityudand (1996), Matinu Ghar (1991), Shag Re Shakoru (2004), Paratham Pagalu Mandiyu (2008) e Pagalu Mandu Hu Avkashma (2005). Novelas curtas son Mare Pan Ek Ghar Hoy (1971), Retpankhi (1974) e Khari Padelo Tahuko (1983), que inclúe tamén o relato Ek Karagar. Ansar (1992) é a súa novela máis coñecida sobre a lepra.
Os seus libros de relatos son E (1979), Sanjne Umbare (1983), Endhani (1989), Bilipatranu Chothu Paan (1994), Ganthe Bandhyu Akash (1998), Anuradha (2003) e Koi Var Thay Ke... (2004).
Mandodari (1998) é unha colección de obras de teatro para unha persoa. Aa Chhe Karagar (1986), Tirad, Shaheed (2003) e Vasanti Koyal (2006) son obras de teatro. As súas novelas Mare Pan Ek Ghar Hoy e Retpankhi foron adaptadas a serie de televisión. Timirna Padchhaya foi adaptada a teatro. Ela mesma adaptou a novela do seu pai Daridranarayan como serie de televisión e despois como obra de teatro. Produciu o filme para televisión Ansar, sobre a lepra.
Hidrófono
Historia
O primeiro sonar operativo foi construído por Reginald Fessenden nos Estados Unidos en 1914. Este dispositivo empregaba un oscilador de cobre electromagnético que emitía un ruído de baixa frecuencia, a continuación conmutaba a un modo de escoita para recibir o eco. Debido a este rudo modo de operación non era demasiado preciso na determinación da dirección do branco.
Varsha Adalja
Obra
Escribiu os ensaios Prithvi Tirth (1994) e Akhu Akash Ek Pinjarma (2007), e os libros de viaxes Nabh Zukyu (2002), Ghughave Chhe Jal (2002), Shivoham (2006) e Sharanagat (2007). Editou Amar Premkathao (2000).
Recoñecementos
En 1995 recibiu o Premio da Academia Sahitya pola súa novela Ansar. Recibiu tamén o Premio Soviet Land Nehru Award (1976), Premio da Academia Gujarati Sahitya (1977, 1979, 1980), Premio Gujarati Sahitya Parishad (1972, 1975) e Premio K. M. Munshi (1997). Recibiu o Ranjitram Suvarna Chandrak en 2005, e os premios Nandshankar Mehta Chandrak, Saroj Pathak e Ramnarayan Pathak polos seus relatos.
Hidrófono
Historia
O primeiro dispositivo denominado hidrófono foi desenvolvido cando a tecnoloxía madurou e empregáronse ondas ultrasónicas que melloraban a capacidade de detección. Os ultrasóns xéranse mediante un mosaico de cristais de cuarzo delgados pegados entre eles por láminas de aceiro de forma que se obteñen frecuencias de resonancia por encima de 150 KHz.
Heinrich Böll
Heinrich Theodor Böll, nado en Colonia o 21 de decembro de 1917 e finado en Langenbroich o 16 de xullo de 1985, foi un escritor alemán, Premio Nobel de Literatura en 1972.
Hidrófono
Historia
Os hidrófonos son unha parte importante do sonar usado para detectar submarinos tanto por barcos de superficie como por outros submarinos.
Heinrich Böll
Traxectoria
Böll naceu no seo dunha familia católica liberal e pacifista. Foi educado nun colexio católico e conseguiu eludir a entrada nas Mocidades Hitlerianas na década de 1930. Traballou como axudante de libreiro e en 1939 matriculouse en filoloxía alemá na Universidade de Colonia. O comezo da segunda guerra mundial impediu a realización os seus estudos ao ter que servir coa Wehrmacht. Participou en accións militares en Francia, Romanía, Hungría e a Unión Soviética. Foi ferido catro veces antes de ser capturado polos americanos en abril de 1945 e enviado a un campo de internamento.
Hidrófono
Aplicacións
Unha das aplicacións máis habituais consiste na detección de ultrasóns, en situacións que van desde a detección de descargas eléctricas (por exemplo en transformadores) ata a detección de ultrasóns para a obtención de imaxes (esp. na biomedicina). Pero tamén se emprega na detección de infrasóns en aplicacións no eido da xeofísica, para a observación da actividade sísmica.
Heinrich Böll
Traxectoria
Publicou a súa primeira novela, Der Zug war pünktlich, en 1949. Böll forma parte do Grupo 47, no que tamén están Günter Grass ou Ingeborg Bachmann. As súas primeiras novelas tratan da consecuencia da guerra e dos seus efectos materiais e psicolóxicos para o alemán corrente.
Unha das súas obras máis coñecidas é Ansichten eines Clowns. Foi traducido do alemán ó galego por Laureano Xoaquín Araujo Cardalda co título Opinións dun pallaso, e publicado en 1994 por Editorial Tambre. Foi publicado de novo en galego en 2018 por Rinoceronte editora.
Foi traducido a máis de 30 linguas e é un dos autores alemáns máis lidos internacionalmente.
László Kubala
Equipos como xogador
Tralo seu paso por varios equipos de Europa central, Kubala fuxía dos réximes comunistas e estivo a piques de asinar co gran Torino Football Club en 1949, semanas antes da Traxedia de Superga na que morreron 18 xogadores e directivos do equipo nun accidente de avión, pero finalmente recalou no FC Barcelona, equipo co cal gañou 4 Ligas, 2 Copas de Ferias, 1 Copa Latina, 5 Copas do Xeneralísimo, 2 Copas Eva Duarte e 1 Pequena Copa do Mundo, ademais de ser subcampión de Europa en 1961. Kubala xogou para 3 seleccións nacionais, feito inigualado por ningún outro xogador na historia do fútbol.
Recoñecementos
Kubala é o 3º máximo goleador histórico do FC Barcelona, por detrás de Paulino Alcántara e Josep Samitier; e tamén o 3º máximo goleador histórico do FC Barcelona en encontros oficiais, por detrás de César Rodríguez e Lionel Messi. En 2004 foi incluído na lista dos 50 mellores xogadores do século XX, que fixo a IFFHS para a FIFA.
Como adestrador
Foi seleccionador español durante 11 tempadas (entre 1969 e 1980), o que supón o récord de permanencia no cargo. Tamén foi seleccionador de Paraguai e de Arabia Saudita.
Medio de comunicación de masas
miniatura|250px|Familia escoitando a [[Radio (medio de comunicación)|radio, un dos primeiros medios de comunicación de masas.]] Un medio de comunicación de masas é un termo empregado para chamar o sector dos medios de comunicación especificamente concibidos e deseñados para ter unha audiencia o máis numerosa possible, en xeral coidando por maximizar este parámetro e non optimizalo. Tamén é o nome que recibe a interacción entre un emisor único (ou comunicador) e un receptor masivo (ou audiencia), un grupo numeroso de persoas que cumpran simultaneamente tres condicións: ser grande, ser heteroxéneo e ser anónimo. Os medios de comunicación de masas só son instrumentos da comunicación de masas e non o acto comunicativo en si.
Malia que nun principio un medio de comunicación é calquera instrumento empregado para transmitir e recibir datos, o termo úsase para nomear aqueles que son quen de achegar a un gran público a información, o entretemento ou a propaganda. Co estabelecemento dunha rede de radio a partir da década de 1910 e a xeneralización de xornais con gran tiraxe, orixinouse o termo de Mass media, concepto da década de 1920.
A masa dos medios de comunicación é unha colección diversificada de medios tecnolóxicos que chegan a unha grande audiencia a través da comunicación de masas. As tecnoloxías a través da cal se leva a termo esta comunicación inclúen unha variedade de puntos de venda. A comunicación de masas é aquela comunicación na cal as mensaxes son transmitidas publicamente, empregando medios técnicos, indirectamente e unilateralmente. Esta comunicación provoca que nos dirixamos a un público disperso ou colectivo. Polo tanto, esta comunicación crea un imaxinario colectivo que provoca que toda a poboación teña unha mesma idea sobre o que as masas queren, creando un estereotipo do cal ten que ser.
As organizacións que controlan estas tecnoloxías, como estudios de cine, as editoriais e as canles de televisión e radio, tamén son coñecidos como medios de comunicación de masas.
Contexto
miniatura|Os anos sesenta foron claves na consciencia da masa, ó tempo que se desenvolvía a publicidade e se poñían de moda conceptos como usar e botar.
Clasificación
Debido á complexidade dos medios de comunicación, Harry Pross (1972) separounos en tres categorías, a partir do seu grao técnic. En 1997 Manfred Faßler, contribuíu cunha nova categoría, quedando a clasificación seguinte:
Cela, Angola
miniatura|230px|Vista do centro da cidade. Cela é unha cidade e municipio da provincia de Cuanza Sul, en Angola.
Xeografía
miniatura|230px|Situación de Cela en Angola. O municipio abarca unha extensión de 5 525 km².
Norman Foster
miniatura|Norman Foster miniatura|200px|Gran patio do Museo Británico, Londres
Medio de comunicación de masas
Características
A utilización dos medios de comunicación de masa implica organizacións xeralmente amplas, complexas, con gran número de profesionais e extensa división de traballo. A empresa xornalística envolve o traballo dos directores, periodistas, redactores, fotógrafos, diagramadores, ilustradores, gravadores, persoal de oficina... Como a manutención dunha organización de comunicación de masa é bastante onerosa, estas dependen dos imperativos do consumo para sobreviviren ou se expandiren: máxima circulación, no caso de libros e filmes; garantía de audiencia e venda de publicidade, no caso dos xornais, revistas, radio e televisión.
Cela, Angola
Xeografía
En xullo de 2018 tiña unha poboación estimada de 252 852 habitantes, polo que a súa densidade de poboación, nese ano, era de 45,77 hab./km²
Norman Foster
miniatura|200px|30 St Mary Axe, Londres
Cela, Angola
Xeografía
Encóntrase situado no centro-oeste do país, ao sur de Luanda, cerca do río Cuanza e da costa do océano Atlántico. Limita ao norte co municipio da Quibala, ao leste co municipio do Andulo, ao sur cos municipios de Bailundo e Cassongue, e ao oeste cos municipios de Seles e Ebo.
Norman Foster
Norman Robert Foster, nado en Manchester o 1 de xuño do 1935, é un arquitecto británico.
Medio de comunicación de masas
Características
Por outra banda, os medios de comunicación de masas necesariamente abranguen máquinas na mediación da comunicación: aparellos e dispositivos mecánicos, eléctricos e electrónicos posibilitan o rexistro permanente e a multiplicación das mensaxes impresas (xornais, revistas, libros...) ou gravadas (discos, ...) en milleiros ou millóns de copias. A produción transmisión e recepción das mensaxes audiovisuais (radio, televisión) precisa milleiros ou millóns de aparellos receptores.
Cela, Angola
Xeografía
Comprende as comunas de:
Norman Foster
Traxectoria
Foster iniciou os seus estudos na Universidade de Manchester, pasando despois á de Yale. Traballou para o visionario Buckminster Fuller antes de coñecer a Richard Rogers, creando o Team 4 e logo no 1967 Foster Associates.
Medio de comunicación de masas
Características
Outra característica típica dos medios de comunicación de masas é a posibilidade que presentan de atinxir simultaneamente unha vasta audiencia, ou, dentro de breve período de tempo, centenas de milleiros de oíntes, de espectadores, de lectores. Esa audiencia, ademais de heteroxénea e xeograficamente dispersa, está, por definición, constituída por membros non identificados pola fonte, aínda que a mensaxe estea dirixida especificamente para unha parcela determinada de público (un só sexo, unha determinada xeración...).
A pesar de que a comunicación auténtica é a que se asenta nun esquema de relacións simétricas, nunha paridade de condicións entre emisor e receptor, na posibilidade de oír ó outro e ser oído, como posibilidade mutua de entenderse, os medios de comunicación de masas son vehículos, sistemas de comunicación nun só sentido, mesmo que dispoñan de varios feedbacks, como índices de consumo, ou de audiencias, cartas á organización etc. Esta característica distíngueos da comunicación persoal, na cal o comunicador conta cunha inmediata e continua retroalimentación da audiencia, intencional ou non. Isto leva a dicir a algúns teóricos dos medios que aquilo que obtemos mediante os medios de comunicación de masas non é comunicación, pois esta é vía de dous sentidos, e polo tanto, os ditos medios deberían ser denominados vehículos de masa.
Xustiza poética
O termo foi inventado polo crítico dramático Tomas Rymer en Traxedias da Idade Pasada Consideradas (Tragedies of the Last Age Considered, 1678) para describir como unha obra debía inspirar un comportamento moral adecuado no seu público mostrando o triunfo do ben sobre o mal.
Norman Foster
Traxectoria
En 2009, reibiu o Premio Princesa de Asturias das Artes.
Xustiza poética
Na antigüidade aceptábase xeralmente que a literatura debía reflectir un punto de vista moral e que unha obra literaria debería premiar aos virtuosos e castigar aos malvados. Esta demanda aparece en Horacio, Plutarco ou Quintiliano e Philip Sidney en Defensa da Poesía (A Defense of Poesy) argumentaba, como Aristóteles, que a xustiza poética era, de facto, a razón pola que se debía permitir a ficción nunha nación civilizada.
Norman Foster
Traxectoria
En 2011 foille concedido o proxecto de construción da estación de tren de AVE de Ourense.
Xustiza poética
Cara finais do século XVII perdeu favor entre os literatos e algúns rexeitáronna explicitamente, como Corneille ou Addison. Porén, é frecuente que os lectores e espectadores esperen que se produza certo sentido de xustiza - como mínimo que o malvado reciba o seu merecido e preferentemente da man do que utilizou para facer mal.
Norman Foster
Vida persoal
En 1996 casou coa psicóloga e xornalista ourensá Elena Ochoa.
Cela, Angola
Xeografía
A sede do municipio é Waco Kungo.
Historia
No contexto das reformas administrativas do gobernador de Angola, Francisco Inocêncio de Sousa Coutinho (1726-1780), a provincia de Cuanza Sul foi fundada en 1769, e Cela converteuse nun distrito da provincia.
Durante a Guerra civil angolana (1975-2002) Cela foi o escenario de intensos combates. Ademais das batallas, minas terrestres antipersoa no territorio provocaron unha diminución de toda a actividade económica, especialmente da agricultura. Despois do final da guerra civil, o regreso dos habitantes fuxidos e a recuperación da agricultura comezou lentamente. Diversos programas de apoio público tenderon a reducir a fame e a pobreza na cidade, a través de comedores escolares, atención médica mellorada, microcréditos e unha gran variedade doutras medidas. Dede 2012 varios proxectos de novas vivendas abordárose no municipio, especialmente nas comunas de Sanga e Quissanga-Kungo.
Información
upright|miniatura|Icona internacional da información. miniatura|upright|Letreiro informativo de dirección. A información é un concepto abstracto que fai referencia a aquilo que ten o poder de informar. No nivel máis fundamental, a información pertence á interpretación do que se pode percibir. Pódese dicir que calquera proceso natural que non sexa completamente aleatorio e calquera patrón observable en calquera medio transmite certa cantidade de información. Mentres que os sinais dixitais e outros datos utilizan sinais discretos para transmitir información, outros fenómenos e artefactos como sinais analóxicos, poemas, imaxes, música ou outros sons e fluídos transmiten información de forma máis continua. A información non é o coñecemento en si, senón o significado que se pode derivar dunha representación a través da interpretación.
En sentido xeral, a información é un conxunto organizado de datos, que constitúen unha mensaxe sobre un determinado ente ou fenómeno. Desta maneira, se por exemplo organizamos datos sobre un país (número de habitantes, densidade de poboación, nome do presidente etc.) e escribimos por exemplo, o capítulo dun libro, podemos dicir que ese capítulo constitúe información sobre ese país.
Cando temos que resolver un determinado problema ou temos que tomar unha decisión, empregamos diversas fontes de información (como podería ser o capítulo mencionado deste imaxinario libro), e construímos o que en xeral se denomina coñecemento ou información organizada que permite a resolución de problemas ou a toma de decisións (ver apartado sobre coñecemento).
Segundo outro punto de vista, a información é un fenómeno que proporciona significado ou sentido ás cousas, e indica mediante códigos e conxuntos de datos, os modelos do pensamento humano. A información, por tanto, procesa e xera o coñecemento humano. Aínda que moitos seres vivos se comunican transmitindo información para a súa supervivencia, a diferenza dos seres humanos radica na súa capacidade de xerar e perfeccionar tanto códigos como símbolos con significados que conformaron linguaxes comúns útiles para a convivencia en sociedade, a partir do establecemento de sistemas de sinais e linguaxes para a comunicación.
Os datos percíbense mediante os sentidos, estes os integran e xeran a información necesaria para producir o coñecemento que é o que finalmente permite tomar decisións para realizar as accións cotiás que aseguran a existencia social. A sabedoría consiste en xulgar correctamente cando, como, onde e con que obxectivo empregar o coñecemento adquirido.
Existe unha relación indisoluble entre os datos, a información, o coñecemento, o pensamento e a linguaxe, polo que unha mellor comprensión dos conceptos sobre información redundará nun aumento do coñecemento, ampliando así as posibilidades do pensamento humano, que tamén emprega a linguaxe -oral, escrita, xesticular etc.-, e un sistema de sinais e símbolos interrelacionados.
Etimoloxía
A palabra «información» deriva do substantivo latino informatio(-nis) (do verbo informar, co significado de «dar forma á mente», «disciplinar», «instruír», «ensinar»). Xa en latín a palabra informationis era usada para indicar un «concepto» ou unha «idea», pero non está claro se tal vocábulo puidese influír no desenvolvemento moderno da palabra «información».
Por outra banda a palabra grega correspondente era μορφή (morfè, da que por metátese xurdiu a palabra latina «forma»), ou se non εἶδος (éidos, da cal deriva a latina «idea»), isto é: «idea», «concepto» ou «forma», «imaxe»; a segunda palabra foi notoriamente usada tecnicamente no ámbito filosófico por Platón e Aristóteles para indicar a identidade ideal ou esencia de algo (véxase Teoría das formas). Eidos pódese tamén asociar a «pensamento», «aserción» ou «concepto».
Teoría da información
A teoría da información é o estudo científico da cuantificación, do almacenamento e da comunicación da información. Os traballos de Harry Nyquist e Ralph Hartley na década de 1920, e de Claude Shannon na década de 1940, constituíron a base deste campo. Este campo atópase na intersección da teoría da probabilidade, da estatística, da informática, da mecánica estatística, da enxeñería da información e da enxeñería eléctrica.
Unha medida clave na teoría da información é a entropía. A entropía cuantifica a cantidade de incerteza implicada no valor dunha variable aleatoria ou o resultado dun proceso aleatorio. Por exemplo, identificar o resultado xusto dun lanzamento de moedas (con dous resultados igualmente probables) proporciona menos información (menor entropía) que especificar o resultado dunha tirada de dados (con seis resultados igualmente probables). Outras medidas importantes na teoría da información son a información mutua, a capacidade da canle, os expoñentes de erros e a entropía relativa. Os subcampos importantes da teoría da información inclúen codificación fonte, teoría da complexidade algorítmica, teoría da información algorítmica e seguridade teórica da información.
Existe outra opinión sobre a definición universal da información. Radica no feito de que o propio concepto cambiou xunto co cambio de varias épocas históricas, e para atopar tal definición, é necesario atopar características e patróns comúns desta transformación. Por exemplo, os investigadores no campo da información Petrichenko E. A. e Semenova V. G., baseándose nunha análise retrospectiva dos cambios no concepto de información, dan a seguinte definición universal: "A información é unha forma de transmisión da experiencia humana (coñecemento)". Na súa opinión, o cambio na esencia do concepto de información prodúcese despois de varios avances tecnolóxicos para a transferencia de experiencia (coñecemento), é dicir, a aparición da escritura, a imprenta, as primeiras enciclopedias, o telégrafo, o desenvolvemento da cibernética, a creación dun microprocesador, Internet, os teléfonos intelixentes, etc. Cada nova forma de transferencia de experiencia é unha síntese das anteriores. É por iso que vemos unha variedade de definicións de información, porque, segundo a lei da dialéctica "negación-negación", todas as ideas previas sobre a información están contidas nunha forma "filmada" e na súa representación moderna..
As aplicacións dos temas fundamentais da teoría da información inclúen a codificación fonte/compresión de datos (por exemplo, para ficheiros ZIP) e a codificación de canles/detección e corrección de erros (por exemplo, para DSL). O seu impacto foi crucial para o éxito das misións Voyager ao espazo profundo, a invención do disco compacto, a viabilidade dos teléfonos móbiles e o desenvolvemento de Internet. A teoría tamén atopou aplicacións noutras áreas, incluíndo a inferencia estatística, criptografía, neurobioloxía, percepción, lingüística, a evolución e función dos códigos moleculares (bioinformática), física térmica, computación cuántica, buracos negros, recuperación de información, recollida de intelixencia, detección de plaxio, recoñecemento de patróns, detección de anomalías e mesmo creación artística.
Como entrada sensorial
A miúdo a información pódese considerar como un tipo de entrada a un organismo ou sistema. As entradas son de dous tipos; algunhas son importantes por si mesmas para a función do organismo (por exemplo, os alimentos) ou do sistema (enerxía). No seu libro Sensory Ecology o biofísico David B. Dusenbery chamou a estas entradas causais. Outras entradas (información) son importantes só porque están asociadas con entradas causales e poden utilizarse para predicir a aparición dunha entrada causal nun momento posterior (e quizais noutro lugar). Certa información é importante pola súa asociación con outra información, pero en última instancia debe haber unha conexión cunha entrada causal.
Na práctica, a información adoita ser transportada por estímulos débiles que deben ser detectados por sistemas sensoriais especializados e amplificados por entradas de enerxía antes de que poidan ser funcionais para o organismo ou o sistema. Por exemplo, a luz é principalmente (pero non só, por exemplo, as plantas poden crecer na dirección da fonte de luz) unha entrada causal para as plantas, pero para os animais só proporciona información. A luz coloreada reflectida dunha flor é demasiado débil para a fotosíntese, pero o sistema visual da abella detéctaa e o sistema nervioso da abella utiliza a información para guiar a abella cara á flor, onde a abella adoita atopar néctar ou pole, que son entradas causais, cumprindo unha función nutricional.
Como representación e complexidade
O científico cognitivo e matemático aplicado Ronaldo Vigo defende que a información é un concepto que require polo menos dúas entidades relacionadas para ter sentido cuantitativo. Estes son, calquera categoría definida dimensionalmente de obxectos S, e calquera dos seus subconxuntos R. R, en esencia, é unha representación de S, ou, noutras palabras, transmite información representacional (e, polo tanto, conceptual) sobre S. Vigo define entón a cantidade de información que R transmite sobre S como a taxa de cambio na complexidade de S sempre que os obxectos de R se eliminan de S. Na "Información de Vigo", patrón, invariancia, complexidade, representación e información— cinco construcións fundamentais da ciencia universal—están unificadas baixo un novo marco matemático. Entre outras cousas, o marco pretende superar as limitacións da información de Shannon-Weaver cando se intenta caracterizar e medir información subxectiva.
Como substituto da tarefa perdida de tempo, enerxía e material
Michael Grieves propuxo que a información se centre no que fai, en lugar de definir o que é. Grieves propuxo Esta información pode substituír ao malgasto de recursos físicos (tempo, enerxía e material) nas tarefas orientadas a obxectivos. As tarefas orientadas a obxectivos poden dividirse en dous compoñentes: o uso máis rendible dos recursos físicos: tempo, enerxía e material, e o uso adicional dos recursos físicos empregados na tarefa. A información non substitúe nin substitúe o uso máis rendible dos recursos físicos, pero pode utilizarse para substituír os recursos físicos desaproveitados. A condición para que isto ocorra é que o custo da información sexa inferior ao custo dos recursos físicos desaproveitados. Dado que a información é un ben non rival, isto pode ser especialmente beneficioso para as tarefas repetibles. Na industria manufactureira, a categoría de tarefas na que se fai un uso máis rendible dos recursos físicos denomínase fabricación axustada.
Como influencia que leva á transformación
A información é calquera tipo de patrón que inflúe na formación ou transformación doutros patróns. Neste sentido, non hai necesidade de que unha mente consciente perciba, e moito menos aprecie, o patrón. Considere, por exemplo, ADN. A secuencia de nucleótidos é un patrón que inflúe na formación e desenvolvemento dun organismo sen necesidade dunha mente consciente. Con todo, pódese argumentar que para que un humano defina conscientemente un patrón, por exemplo un nucleótido, implica naturalmente un procesamento consciente da información.
A teoría de sistemas ás veces parece referirse á información neste sentido, asumindo que a información non implica necesariamente ningunha mente consciente, e os patróns que circulan (debido á retroalimentación) no sistema pódense chamar información. Noutras palabras, pódese dicir que a información neste sentido é algo potencialmente percibido como representación, aínda que non se crea nin se presenta para tal fin. Por exemplo, Gregory Bateson define a "información" como unha "diferenza que marca a diferenza".
Con todo, se a premisa da "influencia" implica que a información foi percibida por unha mente consciente e tamén interpretada por ela, o contexto específico asociado a esta interpretación pode provocar a transformación da información en coñecemento. As complexas definicións tanto de "información" como de "coñecemento" dificultan esta análise semántica e lóxica, pero a condición de "transformación" é un punto importante no estudo da información na súa relación co coñecemento, especialmente na disciplina empresarial de xestión do coñecemento. Nesta práctica, utilízanse ferramentas e procesos para axudar a un traballador do coñecemento a realizar investigacións e tomar decisións, incluíndo pasos como:
Stewart (2001) sostén que a transformación da información en coñecemento é fundamental, xa que se atopa no centro da creación de valor e da vantaxe competitiva para a empresa moderna.
O dicionario danés de termos de información sostén que a información só proporciona unha resposta a unha pregunta exposta. Que a resposta proporcione coñecemento depende da persoa informada. Así que unha definición xeneralizada do concepto debería ser: "Información = Unha resposta a unha pregunta concreta".
Cando Marshall McLuhan fala de medios e os seus efectos nas culturas humanas, refírese á estrutura de artefactos que á súa vez dan forma aos nosos comportamentos e mentalidades. Tamén se adoita dicir que as feromonas son "información" neste sentido.
Información mediada tecnolóxicamente
Estas seccións utilizan medicións de datos en lugar de información, xa que a información non se pode medir directamente.
A partir de 2007
Estímase que a capacidade tecnolóxica do mundo para almacenar información pasou de 2,6 exabytes (comprimidos óptimamente) en 1986, -que é o equivalente informativo a menos dun CD-ROM de 730 MB por persoa – ata os 295 exabytes (comprimidos óptimamente) en 2007 -este é o equivalente informativo de case 61 CD-ROM por persoa.-
A capacidade tecnolóxica combinada do mundo para recibir información a través de redes de difusión unidireccionais foi o equivalente informativo de 174 xornais por persoa e día en 2007.
A capacidade efectiva combinada do mundo para intercambiar información a través de redes de telecomunicacións bidireccionais foi o equivalente informativo de 6 xornais por persoa e día en 2007.
A partir de 2007, calcúlase que o 90% de toda a información nova é dixital, principalmente almacenada en discos duros.
A partir de 2020
A cantidade total de datos creados, capturados, copiados e consumidos a nivel mundial aumentou rapidamente, ata alcanzar os 64,2 zettabytes no 2020. Durante os próximos cinco anos ata 2025, prevese que a creación de datos globais medre ata máis de 180 zettabytes.
Como rexistros
Os rexistros son formas especializadas de información. Basicamente, os rexistros son información producida conscientemente ou como subproducto de actividades ou transaccións empresariais e conservada polo seu valor. Principalmente, o seu valor é como proba das actividades da organización, pero tamén poden conservarse polo seu valor informativo. Unha boa xestión documental garante que a integridade dos rexistros presérvese mentres sexan necesarios.
A norma internacional sobre xestión de rexistros, ISO 15489, define os rexistros como "información creada, recibida e conservada como proba e información por unha organización ou persoa, en cumprimento de obrigacións legais ou na transacción de negocios". O Comité Internacional de Arquivos (ICA) sobre rexistros electrónicos definiu un rexistro como: "información rexistrada producida ou recibida durante o inicio, realización ou finalización dunha actividade institucional ou individual e que comprende contido, contexto e estrutura suficientes para proporcionar evidencia da actividade".
Os rexistros poden conservarse para manter a memoria corporativa da organización ou para cumprir os requisitos legais, fiscais ou de rendición de contas impostos á organización. Willis expresou a opinión de que a boa xestión dos rexistros e a información empresarial cumpría "...seis requisitos clave para o bo goberno corporativo... transparencia; rendición de contas; debido proceso; cumprimento; cumprimento dos requisitos legais e do dereito consuetudinario; e seguridade da información persoal e corporativa".
Semiótica
Michael Buckland clasificou a "información" en función dos seus usos: "información como proceso", "información como coñecemento" e "información como cousa".
Historia da información
Na Idade Media o almacenamento, acceso e uso limitado da información realizábase nas bibliotecas dos mosteiros entre os séculos III e XV.
Na Idade Moderna, coa invención dos tipos móbiles por parte de Johannes Gutenberg e a posterior aplicación na imprenta, os libros podían fabricarse en serie. Xorden as primeiras publicacións periódicas.
No século XX, Claude Elwood Shannon, un enxeñeiro nado en Míchigan en 1916, publicou en 1948 algúns traballos relacionados co tratamento da información (teoría da información). Durante este século irrompe a radio, a televisión e Internet.
James Watson e Francis Crick descubriron os principios dos códigos do ADN, que forman un sistema de información a partir da dobre espiral de ADN e a forma en que traballan os xenes.
Actualmente, xa no século XXI, nun curto período de tempo, o mundo desenvolvido propúxose acadar a globalización do acceso ós enormes volumes de información existentes en medios cada vez máis complexos, con capacidades ascendentes de almacenamento e en soportes cada vez máis reducidos. A proliferación de redes de transmisión de datos e información, de bases de datos con acceso en liña, situadas en calquera lugar, localizables mediante Internet, permiten o achado doutras redes e centros de información de diferentes tipos en calquera momento desde calquera lugar.
Ficheiro:ProcesamientoDatos.svg
Función da información
A información como tal non ten funcións, pois estas son o funcionamento de algo, de modo que estas funcións soamente son propias de quen emprega e manexa a información. Pero tamén é imposible que a información dote ó individuo de máis coñecemento, é el quen valora o significativo da información, organízaa e convértea en coñecemento. Non é a información de modo directo. O dato, en si, é un "afixo" da información, por así chamalo.
Exemplos de cantidade de información
Existen experimentos científicos e empresas que xeran enormes cantidades de información:
Célula dendrítica
miniatura|Célula dendrítica. miniatura|Células dendríticas na pel. miniatura|200px|Esquema moi simple dunha célula dendrítica.
As células dendríticas son células inmunitarias que forman parte do sistema inmunitario dos mamíferos (fundamentalmente). A súa función principal é procesar os antíxenos e presentalos sobre a súa superficie a outras células inmunitarias para activalas, é dicir, funcionan como células presentadoras de antíxenos. Actúan como mensaxeiros entre o sistema inmunitario innato ou inespecífico e o sistema inmunitario adaptativo ou específico.
As células dendríticas están presentes nos tecidos que están en contacto co medio externo, como a pel (onde hai un tipo de células dendríticas especializadas chamadas células de Langerhans) e no revestimento interno das fosas nasais, pulmóns, estómago e intestinos. Tamén se poden atopar en estado inmaturo no sangue. Unha vez activadas, migran aos ganglios linfáticos onde interaccionan coas células T e B para iniciaren e modelaren a resposta inmunitaria específica ou adaptativa. En certos estados do desenvolvemento crécenlles proxeccións ramificadas, denominadas "dendritas non neuronais", que son as que lle dan a estas células o seu nome (δένδρον, dendron en grego significa 'árbore'). Estas dendritas son moi distintas das que teñen as neuronas, aínda que en aparencia parezan similares. As células dendríticas inmaturas tamén se chaman células veladas ou veliformes, xa que posúen grandes veos citoplasmáticos en vez de dendritas, que non lles medran ata máis tarde.
Historia
As células dendríticas foron descritas por vez primeira por Paul Langerhans (concretamente as células de Langerhans) a finais do século XIX. Pero ata 1973 non se empezou a usar o termo "célula dendrítica", acuñado por Ralph M. Steinman e Zanvil A. Cohn. Polo seu descubrimento do papel central das células dendríticas na resposta inmunitaria, Steinman foi galardoado co Premio Albert Lasker de Investigación Médica Básica en 2007 e co Premio Nobel de Medicina e Fisioloxía en 2011.
Estrutura
As células dendríticas caracterízanse pola gran densidade de moléculas do MHC de clase II que presentan na membrana plasmática. As células de Langerhans, un tipo especializado de células dendríticas, tamén presenta unha elevada concentración de moléculas do MHC de clase II, pero o que as caracteriza é a presenza de gránulos de Birbeck, uns orgánulos exclusivos deste tipo celular con forma de barra ou de raqueta de tenis cuxa función aínda se discute. Porén, viuse que están asociados a unha lectina dependente de calcio, a langerina, e que mesmo induce a súa formación. Dese modo parece que a indución dos gránulos de Birbeck sería unha consecuencia da función de captura de antíxenos da langerina, que permitiría conducilo aos gránulos e activar dese modo ao procesamento do antíxeno pola ruta non clásica. Segundo o microambiente en que se encontren, as células dendríticas expresan diversos marcadores de superficie, como por exemplo as citocinas IL-12, IL-1 e TNF-α.
Só as células dendríticas inmaturas que patrullan as rexións periféricas teñen a típica forma de estrela, debida aos procesos citoplasmáticos chamados dendritas que teñen, que miden máis de 10 μm e que sobresaen do corpo da célula. Nas células vivas, estas proxeccións están en constante movemento, retorcéndose, contraéndose e volvéndose a estender polo lado contrario. Nesta fase inmatura, as células tamén teñen unha gran cantidade de vesículas endocíticas ricas en proteínas lisosomais. Este fenotipo inmaturo caracterízase pola escaseza de proteínas do MHC e a ausencia completa de moléculas B7 coestimuladoras. Durante a súa migración cara aos órganos linfáticos secundarios, despois de ter capturado un antíxeno durante unha infección, a morfoloxía das células dendríticas muda. As dendritas son substituídas por pregamentos e proxeccións membranosas semellantes a veos, polo que lles chama tamén "células veladas" ou "veliformes". Ao mesmo tempo, as células perden a capacidade de fagocitar e de procesar antíxenos. Finalmente, nos ganglios linfáticos ou outros órganos linfoides diana están presentes como células dendríticas maduras. Estas células dendríticas secretan grandes cantidades de péptidos cargados de MHC II, así como varias moléculas coestimuladoras, especialmente a B7. Ambas as cousas son necesarias para permitir o recoñecemento dos antíxenos procesados por parte dos linfocitos T, e a activación destes últimos. En tanto que os péptidos e complexos MHC interaccionan cos receptores dos linfocitos T, as moléculas B7 proporcionan o segundo sinal necesario para unirse aos antíxenos CD28 dos linfocitos T. As células dendríticas maduras poden estimular linfocitos T CD4+ (T H 1) cunha grande eficacia.
Tipos de células dendríticas
En todas as células dendríticas, a súa morfoloxía similar con prolongacións ten como resultado un amplo contacto superficial co seu medio comparado co seu volume total. Distinguiremos os tipos observados nos mamíferos primates, non primates e in vitro.
Tipos nos primates In vivo
A clasificación máis común das células dendríticas é dividilas en "mieloides" e "plasmacitoides":
As células dendríticas linfoides (pDC) e mieloides (mDC) orixínanse a partir de precursores linfoides ou mieloides respectivamente e, xa que logo, teñen unha orixe hematopoética.
As células dendríticas non se deben confundir coas chamadas células dendríticas foliculares (FDC), que, a diferenza das anteriores, son probablemente de orixe mesenquimática en vez de hematopoética, e non expresan o antíxeno MHC de clase II (complexo maior de histocompatibilidade II), e teñen funcións distintas, pero denomínanse así porque están localizadas nos folículos linfoides (situados nos ganglios linfáticos) e teñen prolongacións "dendríticas".
Tipos nos non primates
Mentres que os humanos e outros primates como o macaco Rhesus parecen ter os dous tipos de células dendríticas mencionados, outros mamíferos non primates, (como os ratos) teñen tipos diferentes.
Tipos In vitro
Nalgúns aspectos, as células dendríticas de primates cultivadas in vitro non mostran o mesmo comportamento ou capacidades ca as células illadas ex vivo. Porén, utilízanse con frecuencia en experimentación, xa que están máis facilmente dispoñibles ca as outras.
Células de Largenhans
As células de Langerhans son un tipo de células dendríticas que residen na epiderme conteñen uns gránulos de gran tamaño chamados gránulos de Birbeck. Adoitan atoparse nos nódulos linfáticos e outros órganos, incluíndo o estrato espiñoso da epiderme. Tamén poden atoparse noutras partes do corpo, especialmente en relación coa histiocitose.
Cando se produce unha infección da pel, as células de Langerhans próximas captan e procesan os antíxenos. As células de Langerhans derivan da diferenciación celular de monocitos co marcador Gr-1 (tamén coñecido como Ly-6G/Ly-6C). A diferenciación require estimulación polo factor estimulante de colonias CSF1. Teñen unha morfoloxía e función similares ás dos macrófagos. A proteína langerina, tamén presente noutras células dendríticas, encóntrase nas células de Langerhans. Investigacións recentes apuntan a que esta proteína podería ter un papel especial neste tipo de células, facendo de barreira natural para a transmisión do VIH-1 por células de Langerhans. Un dos investigadores apuntou que «a langerina pode capturar virus do medio, previndo así a infección», e que «como en xeral todos os tecidos exteriores do corpo teñen células de Langerhans, cremos que o corpo humano está dotado dun mecanismo de defensa antivírica que destrúe os virus invasores».
Células dendríticas intersticiais
As células dendríticas intersticiais (IDC) son un tipo de célula dendrítica achegado ás células dendríticas linfoides. Distínguense dos macrófagos tisulares polo seu fenotipo inmunolóxico, e polas súas características citoquímicas e funcionais. Foron identificadas por primeira vez no intersticio de órganos non linfoides, en forma de leucocitos tinguidos intensamente por anticorpos anti-MHC de clase II, e desde entón foron observadas en diversas especies, incluíndo Homo sapiens.
Células veladas ou veliformes
As células veladas ou veliformes deben o seu nome aos numerosos procesos en forma de veo que presentan na superficie. Encóntranse nos seos linfoides e linfáticos aferentes. Nalgúns casos, conteñen estruturas similares aos gránulos de Birbeck. Teñen unha forma triangular e representan unha fase intermedia entre as células de Langerhans (células dendríticas periféricas) e as células dendríticas interdixitadas (células dendríticas dos órganos linfáticos secundarios).
Células dendríticas interdixitadas
As células dendríticas interdixitadas derivan da medula ósea. Atópanse en todo o corpo, pero sobre todo nas rexións de linfocitos T dos nódulos linfáticos, na capa linfocítica periarteriolar do bazo, o timo, as amígdalas e as placas de Peyer. A membrana plasmática é ATPase-positiva. Son as células presentadoras de antíxenos máis eficaces para os linfocitos Th0 (naïf ou virxes) e son especialmente importantes para a presentación de antíxenos víricos. Desde un punto de vista histolóxico, presentan unhas engurras típicas na membrana plasmática e un núcleo celular estraño. As células dendríticas interdixitadas non presentan gránulos de Birbeck ao microscopio electrónico. Os antíxenos procesados son presentados aos linfocitos T CD4 por medio de moléculas MHC-II. A liberación de citocinas por parte das células dendríticas leva á estimulación e proliferación dos linfocitos T. Este tipo de células presentan as moléculas coestimuladoras B7-1 e B7-2 na membrana plasmática.
Células dendríticas plasmacitoides
As células dendríticas plasmacitoides (pDC) son un subtipo raro de células dendríticas en circulación que se encontran no sangue e os órganos linfoides periféricos. Estas células expresan marcadores de superficie CD123, CLEC4C e BDCA-4, mais non expresan nin CD11c nin CD14, o que as distingue das células dendríticas convencionais e os monocitos, respectivamente. Como parte do sistema inmunitario innato, expresan os receptores de tipo Toll 7 e 9, que permiten detectar ácidos nucleicos víricos e bacterianos, como motivos de ARN monocatenario ou ADN CpG. Ao ser estimuladas e activadas, estas células producen grandes cantidades de interferón de tipo I (principalmente IFN-α e IFN-β), que son compostos antivíricos pleiotrópicos esenciais que median unha gran variedade de efectos. O número de pDCs en circulación redúcese durante unha infección crónica por VIH ou unha infección por VHC.
Formación de células inmaturas
miniatura|esquerda|250 px|VÏDEO: Unha célula dendrítica arrastra un [[conidio ao longo dunha distancia de 9 μm. Porén, o conidio, non é fagocitado. A observación fíxose durante 3 horas tomando unha imaxe cada 30 s.]] As células dendríticas mCD derivan de células hematopoéticas da medula ósea. Estas células proxenitoras transfórmanse inicialmente en células dendríticas inmaturas. Estas células están caracterizadas pola súa grande actividade endocítica e baixo potencial de activación das células T. As células dendríticas inmaturas poden detectar os patóxenos presentes nos seus arredores, como virus e bacterias. Isto fano por medio dos receptores de recoñecemento de patrón (PRRs) que posúen, tales como os receptores de tipo toll (TLRs). Estes receptores recoñecen as sinaturas químicas presentes en certos patóxenos. As células dendríticas inmaturas poden tamén fagocitar pequenas cantidades de membrana de células vivas do propio organismo. Unha vez que están en contacto cun antíxeno presentable, actívanse a células dendríticas maduras e empezan a migrar aos ganglio linfáticos. As células dendríticas inmaturas fagocitan os patóxenos e degradan as súas proteínas en pequenos cachos e ao maduraren presentan ditos fragmentos na súa superficie celular unidas ás moléculas do complexo maior de histocompatibilidade (CMH ou en inglés MHC). Simultaneamente, aumentan a expresión de receptores da superficie celular que actúan como correceptores na activación das células T, como os CD80 (B7.1), CD86 (B7.2), e CD40 ampliando moito a súa capacidade de activar as células T. Tamén aumentan a produción do CCR7, un receptor quimiotáctico que induce ás células dendríticas a viaxaren a través da corrente sanguínea ao bazo ou a viaxar polo sistema linfático ata chegaren a un ganglio linfático. Alí actúan como células presentadoras de antíxeno: activan as células T axudantes ou colaboradoras (Th) e as células T asasinas e as células B, presentándolles os antíxenos derivados dos patóxenos, e con sinais coestimulatorias non específicas dos antíxenos. miniatura|dereita|250 px|VÍDEO: Pode verse unha célula dendrítica atrapando polo menos 4 conidios que estaban ao seu arredor.
Cada célula T axudante é específica para un determinado antíxeno. Só as células presentadoras de antíxenos profesionais (macrófagos, linfocitos B, e células dendríticas) poden activar unha célula T axudante en repouso ao presentarlle o antíxeno adecuado para cada célula T. Porén, os macrófagos e as células B só poden activar células T de memoria entanto que as células dendríticas poden activar tanto as células T de memoria como as células Th0, que aínda non se atoparon nunca co seu antíxeno, polo que son as máis potentes de todas as células presentadoras de antíxenos.
Como xa se mencionou, as células dendríticas mieloides probablemente proceden de monocitos, que son leucocitos circulantes polo sangue, e, dependendo de se reciben o sinal axeitado, poden transformarse ou en células dendríticas ou en macrófagos. Os monocitos á súa vez orixínanse a partir de células troncais ou nais da medula ósea. As células dendríticas derivadas de monocitos poden xerarse in vitro a partir de células mononucleares do sangue periférico (PBMCs). Cultivando in vitro ditas células prodúcese a adherencia dos monocitos. O tratamento deses monocitos con interleucina 4 (IL-4) e o factor estimulante das colonias de granulocitos-macrófagos (GM-CSF) orixina a diferenciación en células dendríticas inmaturas (iDCs) en aproximadamente unha semana. Seguidamente, o tratamento co factor de necrose tumoral (TNF) diferencia estas células inmaturas en células dendríticas maduras.