Inquisición_española
A Inquisición española en Galiza
Para Emilio González López, os profundos efectos ideolóxicos, culturais, sociais e institucionais da contrarreforma tridentina apenas alcanzaron Galiza. O Santo Oficio da Inquisición, órgano coercitivo encargado do perseguimento de toda disidencia relixiosa, non despregou no país a intensa actividade represiva que seguiu noutros territorios da Monarquía Hispánica. A razón principal do atraso na implantación dun tribunal da Inquisición española en Galiza foi precisamente a necesidade de mobilizar recursos económicos e humanos para rematar cos grandes focos intelectuais e relixiosos de protestantismo e continuar a brutal represión dos colectivos conversos en Castela, Andalucía, Valencia ou Aragón. De feito, Galiza converteuse nun refuxio de numerosos conversos, protestantes e xudeus fuxindo do celo inquisitorial e na procura das súas fronteiras marítimas ou terrestres con Portugal na espera de abandonar o país ou mesmo ficar nel. miniatura|Sambenitos do Museo Diocesano de Tui (Pontevedra) O Tribunal da Inquisición de Santiago de Compostela tivo unha primeira fase de existencia entre 1520 e 1530 e dependía directamente do Tribunal de Valladolid, máis foi logo que se disolveu. No 1560 o entón inquisidor de Valladolid, Quijano del Mercado, visita Compostela coa intención de reinstalar un tribunal mais, trala fría acollida por parte das institucións civís e do cabido da catedral de Compostela, rematou por desistir, aínda que o intentou noutras dúas ocasións en 1564 e 1566 sen encontrar nunca un ambiente institucional favorábel. Estes fracasos pódense explicar de distintas maneiras. Para Isidoro Millán Mariño, o propósito esencial de estabelecer un tribunal da Inquisición en Compostela non era, na realidade, o perseguimento dos protestantes e conversos casteláns ou dos evanxelizadores protestantes do norte da Europa que chegaban aos portos galegos, senón a necesidade de criar na nosa terra un Tribunal de Estado que servise para terminar a campaña de sometemento social e político dos galegos á autoridade real. Con efecto, entre os problemas achados polos inquisidores estaba a dificultade tanto para encontrar na cidade un predio acaído para a súa sede e as súas actividades de tribunal e arquivo, de residencia dos funcionarios e de prisión e cámaras de tortura, coma pola escasa dispoñibilidade dos propietarios para chegar a un acordo coa institución. Mais como sucedeu noutras cidades, finalmente atoparon acomodo no pazo dun nobre absentista: Alonso de Zúñiga e Acevedo Fonseca, conde de Monterrei. Pola súa parte, o historiador López Ferreiro subliña a grande oposición, especialmente en círculos eclesiásticos composteláns, ao estabelecemento do tribunal mesmo nunha época marcada polo fanatismo de dous dos mais temíbeis inquisidores xenerais: o asturiano Fernando Valdés (1547-1568) e o castelán Diego de Espinosa (1568-1572). Porén, a chegada definitiva do Tribunal foi en 1574 cando o castelán Francisco Blanco tomou posesión da cadeira da igrexa metropolitana galega, facilitando tamén a entrada do xesuitismo no país. Este tribunal, independente do de Valladolid, exerceu a súa xurisdición sobre o territorio do extinguido Reino de Galiza e para facilitar o seu funcionamento en todo o territorio galego, concedéuselle a renda dun cóengo a cada unhas das cinco catedrais galegas, ademais doutros insumos abundantes.