cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Declive nas poboacións de anfibios
Os anfibios no mercado alimentario
Asia é o segundo maior mercado alimentario de anfibios do mundo, onde a especie máis consumida é Hoplobatrachus rugulosus. Nun ano exportáronse de Tailandia máis de 6 millóns de Hoplobatrachus rugulosus cara a Hong Kong. Pénsase que todas esas ras son capturadas no seu medio natural. Cun número tan elevado de capturas, esta práctica podería en pouco tempo levar á destrución das poboacións silvestres restantes. . Segundo as estatísticas aduaneiras francesas, das 6400 toneladas de ancas importadas en 2002, 3300 procederían de especies silvestres de Indonesia. Un estudo realizado entre 2012 e 2013 mostrou que as ancas conxeladas dispoñibles en Francia nos supermercados etiquetadas como «Rana macrodon» (hoxe chamada Limnonectes macrodon) estaban en realidade mal identificadas no 99,4% dos casos. 206 mostras dun total de 209 comprobadas correspondían a Fejervarya cancrivora, outra era de F. moodiei, e só as dúas restantes eran realmente de L. macrodon, unha especie posiblemente en forte declive e ameazada de extinción en estado silvestre.
Old Trafford
Historia
Old Trafford, comezado a construír en 1909, foi finalmente inaugurado o 19 de febreiro de 1910 e o Manchester United mudouse dende o seu vello estadio en Clayton. Situado distrito suburbano de Trafford, pertencente ao condado metropolitano do Gran Manchester, o seu enderezo é: Sir Matt Busby Way, Old Trafford, Manchester, England M16 0RA. Old Trafford é coñecido como O Teatro dos Soños, alcume posto por Bobby Charlton, histórico xogador do club.
Superenrolamento do ADN
Efectos sobre o coeficiente de sedimentación
As propiedades topolóxicas do ADN circular son complexas, e só se presentará aquí unha breve introdución. Nos textos estándar estas propiedades explícanse invariablemente en termos do modelo helicoidal do ADN, porque a maioría dos científicos cren que non é posible outra estrutura.
Cando o coeficiente de sedimentación, s, do ADN circular é avaliado ao longo dun amplo intervalo de pH, obsérvanse as curvas da figura.
Na figura móstranse tres curvas, que representan tres especies de ADN. De arriba a abaixo son: "Forma IV" (verde), "Forma I" (azul) e "Forma II" (vernella).
"Forma I" (curva azul) é a nomenclatura internacional usada para a forma nativa do dúplex de ADN circular, tal como se extrae de virus e plásmidos intracelulares. A Forma I está pechada covalentemente, e calquera enrolamento plectonémico que se poida representar debe estar pechado.
Se se fan un ou máis pequenos cortes ou amosegas nunha febra da Forma I, faise posible a libre rotación dunha das febras con respecto á outra, e aparece a Forma II (curva vermella).
A Forma IV (curva verde) é o produto da desnaturalización por álcalis da Forma I. A súa estrutura é descoñecida, pero sábese que é sempre un dúplex e é extremadamente densa.
Entre o pH 7 e o 11,5, o coeficiente de sedimentación s da Forma I é constante. Despois diminúe e a un pH xusto inferior a 12, chega a un mínimo. Con incrementos maiores de pH, s volve ao seu valor anterior. Non se para nese valor, senón que continúa aumentando sostidamente. A pH 13, o valor de s chegou a case 50, dous ou tres veces o seu valor a pH 7, o que indica que ten unha estrutura extremadamente compacta.
Se entón se baixa o pH, o valor de s non se recupera, senón que se observa o comportamento representado pola curva verde. O ADN está agora no estado coñecido como Forma IV, permanece nun estado moi denso, mesmo se o pH volve ao estado orixinal dentro do rango fisiolóxico. Como xa se dixo, a estrutura da Forma IV é case totalmente descoñecida, e actualmente non hai unha explicación aceptada para a súa extraordinaria densidade. Case o único que se sabe da súa estrutura terciaria é que é un dúplex, pero non ten enlaces de hidróxeno entre as bases.
Considérase que estes comportamentos das Formas I e IV se deben ás peculiares propiedades do ADN dúplex pechado covalentemente nun círculo bicatenario. Se a integridade covalente se altera mesmo por unha única amosega nunha das febras, todo este comportamento topolóxico cesa, e aparece na gráfica a curva da Forma II (Δ). Na Forma II as alteracións do pH teñen moi pouco efecto sobre s. As súas propiedades físicas son, en xeral, idénticas ás do ADN linear. A pH 13, as febras da Forma II simplemente se separan, igual que fan as febras do ADN linear. As febras monocatenarias separadas teñen valores de s lixeiramente diferentes, pero non mostran cambios significativos en s con ulteriores incrementos de pH.
Unha completa explicación destes datos queda fóra do ámbito deste artigo, pero, en resumo, as alteracións en s prodúcense debido a cambios na superhelicoidalidade do ADN circular. Estes cambios no carácter superhelicoidal están esquematicamente ilustrados polas catro imaxes superpostas na figura de arriba.
Sen entrarmos en detalles, pode dicirse simplemente que as alteracións de s vistas na curva de titración de pH de arriba se cre xeneralizadamente que se deben a cambios no enrolamento da superhélice do ADN en condicións de incremento do pH. Ata o pH 11,5, o pretendido "subenrolamento" produce un superenroscamento (supertwist) dextroxiro ("negativo"). Pero a medida que se incrementa o pH, e a estrutura helicoidal secundaria empeza a desnaturalizarse e desenrolarse, o cromosoma xa non establece o enrolamento de Watson e Crick completo, senón que cada vez máis tende a estar "subenrolado". Como hai cada vez menos tensión que deba ser aliviada polo enrolamento superhelicoidal, as superhélices desaparecen progresivamente conforme o pH aumenta. A un pH xusto por debaixo de 12, todos os incentivos para formar unha superhélice desaparecen, e o cromosoma aparecerá como un círculo despregado relaxado.
A pHs aínda maiores, o cromosoma, que está agora desnaturalizado, ten tendencia a desenrolarse completamente, o cal non pode facer (porque Lk éstá pechado covalentemente). Nestas condicións, o que foi anteriormente tratado como un "subenrolamento" agora en realidade é un "sobreenrolamento". Unha vez máis hai tensión, e de novo esta é aliviada (polo menos en parte) pola superhelicoidalidade, pero esta vez na dirección contraria (é dicir, levoxira ou positiva"). Cada superenroscamento (supertwist) terciario levoxiro vai eliminando un (agora non favorable) enroscamento (twist) secundario dextroxino de Watson e Crick.
A titración acaba a pH 13, cando aparece a Forma IV.
Declive nas poboacións de anfibios
Os anfibios no mercado alimentario
Outra especie sobreexplotada para satisfacer o mercado alimentario americano é Rana draytonii do oeste de California. Aínda que estas ras están actualmente baixo protección federal, sinaladas como especies ameazadas, e que a súa captura estea ademais prohibida, as súas poboacións seguen en perigo por outros factores como a competición con especies invasoras introducidas no seu contorno natural. Ademais, o furtivismo pode perdurar mentres as ras vivas ou silvestres teñan maior prezo que as criadas.
Os anfibios como novos animais de compaña
Desde hai moito tempo os nenos recolleron cágados en pozas e lagoas para crialas en casa e observar o proceso de metamorfose polo que se transformaban en adultos. Porén, a crianza de anfibios como novos animais de compaña só se popularizou en anos recentes e non só entre nenos. Nas tendas de animais véndense numerosos anfibios, e algúns pagan altos prezos por ras de cores vivas e brillantes, das cales un bo número son recollidas na natureza. En 2007, 16 especies están inscritas no anexo I, e 90 no II da CITES. Non está inscrita polo momento a Conraua goliath, a ra máis grande do mundo, que só se pode encontrar en estado natural nalgúns ríos illados do Camerún e en Guinea Ecuatorial, en África occidental, e está sometida a sobreexplotación. . Porén, o principal perigo ligado á posesión destes novos animais de compaña é a difusión de doenzas en especies locais durante a liberación de especies exóticas.
Utilización dos anfibios en medicina e farmacoloxía
Certas culturas asiáticas outorgan aos anfibios un lugar importante nas súa medicina tradicional, na que se considera que certos anfibios teñen virtudes curativas ou afrodisíacas. Os ovidutos disecados de Rana chensinensis e a pel de certos sapos son exemplos de preparacións correntes vendidas na medicina chinesa tradicional.
A medicina científica tamén experimenta co potencial terapéutico de substancias extraídas da pel dos anfibios. Numerosos sapos do xénero Bufo producen unha toxina chamada bufotenina, que ten propiedades alucinóxenas. Existen igualmente outras toxinas, como a 5-MeO-DMT (5-metoxi-dimetiltriptamina) producida polo Bufo alvarius (un sapo do deserto de Sonora tamén chamado Incilius alvarius). Numerosos sapos son capturados no seu ambiente natural para extraerlles toxinas interesantes, o que podería afectar as poboacións.
Contaminación química
Da década de 1950 á de 1970, as poboacións de anfibios da rexión mediterránea, xa moi tocados pola destrución do hábitat, poden verse fortemente afectados pola utilización excesiva de insecticidas. Despois da fumigación de insecticidas nos pantanos de Aygade ordenada polas autoridades do concello francés de Hyères en 1958, atopáronse mortos uns 5000 exemplares de Hyla meridionalis. Esta pulverización das localidades turísticas francesas da Costa Azul eliminou practicamente as poboacións locais dos tritóns Lissotriton helveticus e Triturus marmoratus e da píntega Salamandra salamandra.
Nitratos: Na década de 1990, os investigadores descubriron diversos indicios de ecotoxicidade dos fertilizantes a base de nitratos sobre as larvas e adultos de anfibios. Certas especies como Rana temporaria ou Bufo bufo son susceptibles de estar expostas directamente a eles porque adoitan vivir na proximidade de zonas cultivadas. . Porén, en 1999 un estudo en Norteamérica confirmou que a polución por nitratos estaba xa moi xeneralizada: aproximadamente o 20% das cuncas dos estados e provincias que beirean os Grandes Lagos de Norteamérica presentaban contidos en nitratos superiores aos que poden causar anomalías de desenvolvemento e outros efectos subletais nos anfibios, e o 3% un contido en nitratos dabondo alto para matalos, e o home difunde numerosos compostos nitroxenados nos ambientes onde viven os anfibios. A finais da década de 1990, tratouse de comprender mellor os seus respectivos efectos toxicolóxicos e os eventuais efectos sinérxicos. As concentracións de nitratos necesarias para matar o 50% dos cágados de certas especies de anfibios (segundo estudos feitos en América do Norte) son de 13 a 40 partes por millón (ppm). Concentracións febles de 2 a 5 ppm en certas especies de anfibios teñen efectos crónicos: natación reducida, malformacións durante o desenvolvemento. A exposición dos cágados a nitratos afecta non só o desenvolvemento das larvas senón tamén ao comportamento dos futuros adultos. Poden actuar sinerxicamente coa atrazina especialmente sobre o desenvolvemento das larvas no momento da metamorfose do cágado acuático a pequeno adulto terrestre.
Pesticidas: Esténdense moito máis alá das zonas cultivadas, chegando a zonas que están virxes de toda actividade humana, como se puido observar no Parque Nacional de Yosemite en California e noutros lugares en numerosas análises de chuvias. Á parte do envelenamento directo polos pesticidas (insecticidas especialmente, a miúdo tamén mortalmente perigosos para outros animais de sangue frío), estes produtos químicos poden actuar como perturbadores endócrinos. Imitan as hormonas naturais e poden producir sutís efectos subletais. Por exemplo, certas substancias químicas imitan os estróxenos e impiden que os machos xoves se desenvolvan normalmente. A atrazina, comercializada en 1958, é coñecida por aumentar as enfermidades de orixe fúnxica e viral nos anfibios desde a década de 1990. Ten un efecto inmunosupresor do 20% en certas larvas de píntegas cando se combina cun fertilizante como o nitrato de sodio.
Acidificación: Os contaminantes ácidos son numerosos no ambiente e sobre todo nas augas. As chuvias ácidas ou néboas ácidas no norte, non adoitan ameazar directamente os anfibios que poden sobrevivir en augas lixeiramente ácidas (pH 4), mais matan certos insectos que constitúen as súas presas e poderían favorecer certas patoloxías. Ademais, favorecen a circulación e a bioasimilación de metais pesados, que doutro modo estarían inmobilizados no solo ou nos seus complexos arxilo-húmicos.
O efecto da polución química é probablemente a miúdo sinérxico e pode ser subestimado para as doses subletais e os seus efectos diferidos: a morte de adultos pode efectivamente acontecer soamente durante a estación reprodutora pola mobilización de tóxicos liposolubles almacenados o verán anterior consumindo alimentos contaminados, ou son as calidades físicas das xeracións seguintes as que poden verse afectadas, despois da exposición das larvas a perturbadores endócrinos, por exemplo.
Parasitos e enfermidades emerxentes
miniatura|O [[Bufo baxteri (tamén chamado Anaxyrus baxteri) de Norteamérica, relativamente común en 1950, coñeceu un declive moi agudo na década de 1970 e críase extinto en 1980. Foi redescuberto en 1987 nas beiras do lago Mortenson. A IUCN considérao extinto en estado natural. .]]
Recoñécense moitas patoloxías como posibles factores responsables do declive dos anfibios ou polo menos de mortes masivas de individuos. Entre elas, a enfermidade chamada «das patas vermellas» (tradución literal do inglés red-leg disease), provocada pola bacteria Aeromonas hydrophila. , a necrose hematopoética epizoótica provocada polos Ranavirus (grupo dos Iridoviridae), así como outras doenzas mal coñecidas como a causada por un alveolado parecido a Perkinsus  e a quitridiomicose nos Estados Unidos. Non se sabe formalmente por que estas enfermidades afectaron tan repentinamente as poboacións de anfibios, mais pénsase que poden ser diseminadas polo home, especialmente debido á importación de peixes, ou que son enfermidades animais inicialmente benignas que se fixeron máis virulentas en conxunción con outros factores ambientais. O desprazamento de espécimes de anfibios, incluso de peixes, aínda que sexa para a súa conservación, é, por esta razón, perigoso e adóptanse medidas profilácticas para evitar que estas doenzas se difundan.
miniatura|Anuro morto de quitridiomicose.
En 1998 os equipos científicos que fixeran investigacións sobre as causas da mortalidade a grande escala dos anfibios de Australia e en América Central chegaron ás mesmas conclusións: unha especie de fungo patóxeno que ata entón non fora descrita, o Batrachochytrium dendrobatidis, era responsable de causar infeccións mortais. Sábese hoxe que a maior parte das extincións das especies destas rexións están ligadas a este fungo, o cal pertence a unha familia de microorganismos saprófitos chamados Chytridiomycota, os cales, en xeral, non teñen propiedades patóxenas.
Esta doenza xerada polo Batrachochytrium dendrobatidis denomínase quitridiomicose. As ras infectadas presentan problemas neurolóxicos, lesións cutáneas e unha hiperqueratose, que provocan pouco a pouco a imposibilidade de respirar pola pel, e acaban coa morte do animal. Estudos experimentais mostraron que o tempo transcorrido entre a infección e a morte era dunha a dúas semanas.
Investigacións posteriores mostraron que o fungo está presente en Australia desde mediados da década de 1970 e en América do Norte desde 1974 na especie Lithobates pipiens (tamén chamada Rana pipiens). Está presente en España desde finais da década de 1990. Foi igualmente descuberto en Alemaña nos anfibios usados como novos animais de compaña. A primeira descrición coñecida da infección por quitridios nos anfibios fíxose na ra africana Xenopus laevis. E como estes Xenopus se venden en tendas de animais e utilízanse nos laboratorios do mundo enteiro, é posible que os fungos se transmitan desde África ás Américas e Australia. En Australia en 2006, afectou ao 22% das especies.
Aeromonas hydrophila está presente en augas doces ou pouco salinas de todo o planeta. A Aeromonas hydrophila é máis abondosa durante as estacións cálidas pero pode multiplicarse con tal de que as temperaturas sexan superiores a 5 °C. Nos anfibios estas cepas provocan unha flaccidez nos músculos, hemorraxias, ulceracións cutáneas e ás veces unha septicemia fulminante. Non só son patóxenas para as ras, senón tamén para os peixes, tartarugas e mamíferos.
A necrose hematopoéticae epizoótica é unha infección viral causada por un Iridoviridae, Pénsase que algúns deles son responsables ou corresponsables de taxas de mortalidade extremadamente elevadas e localizadas de anfibios como as dunha especie de píntega en 1995-1996, o que a puxo en perigo de extinción. En 1997 e 1998, os virus desta familia provocaron mortaldade en Ambystoma tigrinum e Rana sylvatica (tamén chamada Lithobates sylvaticus) en Saskatchewan e de Ambystoma tigrinum en Manitoba.
Quecemento climático
miniatura|esquerda|250px|Anomalías da temperatura media durante o período [[1995-2004.]]
En todo o mundo, estanse a destruír moitos ecosistemas a un ritmo crecente, diminuíndo a dispoñibilidade de hábitats naturais. Ademais de que a contaminación atmosférica afecte directamente ou indirectamente os anfibios pola súa gran sensibilidade ás toxinas, provoca tamén un quecemento climático do planeta por efecto invernadoiro, que é especialmente nocivo. A permeabilidade da súa pel, a dualidade acuático-terrestre do seu ciclo de vida bifásico e os seus ovos desprovistos de casca protectora fan que sexan extremadamente vulnerables incluso a pequenas diferenzas de temperatura e higrometría.
A comprensión dos mecanismos inherentes ás hipóteses de cambio climático presenta unha maior complexidade. O cambio climático pode afectar unha rexión directamente ou ben xerar unha serie de acontecementos sucesivos e ter así un efecto indirecto sobre unha rexión distante do foco das anomalías climáticas. Isto fai que as hipóteses de cambio climático sexan intrinsecamente complexas porque poden afectar os individuos e as poboacións directamente, ou ben indirectamente tendo en conta casos que tardan anos e mesmo décadas en manifestarse. . Entre os efectos do quecemento global podemos citar, por exemplo, o aumento da reprodución prematura de individuos de certas especies de anfibios que viven en climas temperados, que se encontran confrontados a un ambiente hostil (como a ausencia de alimento), característico de estacións máis frías durante as cales se supón que teñen que hibernar.
Unha serie de estudos realizados en ambientes tropicais probou a existencia dunha relación de causa-efecto entre irregularidades climáticas e declives poboacionais. No Brasil, describiuse a extinción de 5 especies de sapos a consecuencia dunha serie de xeadas. . Detectouse igualmente no Brasil, que os declives das poboacións de anfibios podían ser ligadas a invernos máis secos do normal. . En Porto Rico, probáronse tamén as conexións existentes entre o declive drástico da poboación de Eleutherodactylus coqui e o número crecente de longos períodos de seca (caracterizados por un nivel de precipitacións inferior a 3 mm). Da mesma maneira, en Costa Rica puido ligarse claramente a extinción do sapo de Monteverde (Bufo periglenes ou Incilius periglenes) e o declive doutras especies de anfibios desa rexión, coas irregularidades nas frecuencias do índice de higrometría do ambiente neboento dos bosques tropicais de Monteverde.
A Regueira, Vigo, Cambre
A Regueira é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Declive nas poboacións de anfibios
Quecemento climático
Outros estudos mostraron unha redución durante os períodos de gran seca da profundidade dos pantanos nos que certas especies de anfibios depositan os ovos. Esta diminución de profundidade da auga xera unha maior exposición dos embrións aos raios UV-B, o que aumenta a vulnerabilidade ás enfermidades como as causadas polo fungo Saprolegnia ferax, que provoca a morte dos ovos. Os seus patrimonios xenéticos son entón alterados e os seus sistemas inmunitarios fanse deficientes. En certos pantanos onde o nivel da auga é bastante baixo, a mortalidade dos embrións chega ao 100%. A diminución das respostas inmunitarias nos anfibios supón igualmente unha maior sensibilidade aos ataques de parasitos como o verme nematodo Ribeiroia ondatrae, ou de fungos (como o Batrachochytrium dendrobatadis identificado en 1998, que provoca lesións cutáneas) ou mesmo de virus do tipo dos Ranavirus.
Radiacións ultravioleta B
Os niveis de radiación UV-B na atmosfera terrestre aumentaron de maneira significativa durante as últimas décadas. Os investigadores demostraron que as radiacións UV-B poden matar os anfibios directamente, actuando conxuntamente coa polución, os axentes patóxenos e o cambio climático, para causar neles efectos secundarios como retardos no crecemento ou disfuncións inmunitarias, que supoñen a súa morte e declive.
Old Trafford
Historia
A súa construción supuxo a enorme suma para a época de £60.000. En 1939 na semifinal da FA Cup entre os Wolves e Grimsby Town F.C. remataría cunha entrada de 76.962 espectadores, unha marca que aínda segue en pé. A azotea sur do soporte orixinal de Leitch foi substituída nos anos 30. As esquinas do sur do soporte tamén foron cubertas e unha azotea parcial foi agregada no lado norte. O estadio foi gravemente danado durante a segunda guerra mundial debido aos bombardeos levados acabo pola Alemaña Nazi en 1941 e durante algún tempo debeu xogar no estadio Maine Road, do clásico rival local Manchester City até o fin da remodelación do recinto en 1949.
Nos anos 60, 70 e 80, só 58.000 espectadores podían entrar en Old Trafford, e co informe de Taylor, que requiría que os estadios de equipos de primeira categoría de Inglaterra tiveran a tódolos espectadores sentados, a capacidade foi reducida a 44.000, sempre demasiado pequena para os seareiros do United. Con todo, unha serie de continuas reformas e ampliacións, rematadas no ano 2006, elevaron a súa capacidade até os seus actuais 76.212 asentos.
Declive nas poboacións de anfibios
Radiacións ultravioleta B
Existen tres tipos de radiacións ultravioletas: os UV-A (de lonxitude de onda comprendida entre 315 e 400 nm; os UV-B (entre 280 e 315 nm) e os UV-C (entre 200 e 280 nm). A maioría das biomoléculas non absorben as radiacións de lonxitudes de onda equivalentes ás dos UV-A, e unha gran parte da radiación UV-C é absorbida polo ozono estratosférico (capa de ozono). Quedan as radiacións UV-B, que, a forte dose, teñen efectos especialmente nocivos sobre os organismos vivos.
miniatura|250px|Os mínimos anuais de nivel de ozono rexistrados polo Total Ozone Mapping Spectrometer a nivel do "burato" da capa de ozono situado sobre o continente antártico.
A radiación UV-B, a raíz do quecemento global e da depleción da capa de ozono estratosférico, aumentou de xeito notable. Os anfibios son extremadamente vulnerables á radiación UV-B porque os seus ovos están desprovistos de casca protectora e a pel de adultos e cágados é fina e delicada. É moi probable que este aumento da radiación UV-B contribúa de maneira significativa ao declive dos anfibios.
As investigacións realizadas sobre máis de 10 especies de anfibios mostraron que un encima, a fotoliase, podía reparar os danos causados ao ADN polas radiacións UV-B. As experiencias feitas en laboratorio con ovos da píntega Ambystoma gracile probaron a súa vulnerabilidade ás radiacións UV-B. . É probable que as especies de anfibios dispoñan dunha importante actividade encimática (de tipo fotoliase) poidan reparar os danos causados ao ADN por exposición aos UV-B de maneira máis eficaz que outras especies que teñan unha débil actividade encimática deste tipo. .
Deformidades e malformacións
Detectouse desde hai algúns anos un aumento de observacións de deformidades ou malformacións nas poboacións naturais de anfibios; este fenómeno foi clasificado recentemente entre os problemas ambientais máis importantes.
Durante o verán de 1995, un informe dun profesor dunha escola de Le Sueur, Minnesota, sobre deformacións raras na Lithobates pipiens (antes Rana pipiens), fixo que a Axencia de control da polución de Minnesota iniciase unha investigación, a cal mostrou que do 30% ao 40% das ras presentes no lugar das observacións presentaban malformacións. Os biólogos decatáronse que estas anomalías non estaban circunscritas a Minnesota, e que se describían este tipo de malformacións (ras e tritóns con máis de catro patas ou soamente dúas) en anfibios do mundo enteiro (case o 80% nos sectores máis afectados).
Houbo xa grandes debates sobre as malformacións aparecidas nos anfibios no seu medio natural durante os cales se comprobou que era difícil determinar as causas. É relativamente doado provocar malformacións en embrións incubados en laboratorios, mais estas non se corresponden sempre coas que se observan na natureza. Por outra parte, non se sabe con certeza se a taxa de malformacións observadas nos anfibios aumentou realmente durante os últimos anos, ou se o aumento do número de observacións se debe simplemente á maior atención prestada a este asunto.
Malia as incertezas, as malformacións considéranse o resultado de múltiples causas, que non están todas ligadas a danos causados ao ambiente polas actividades humanas. A hipótese principal atribúe o aumento do número de malformacións nos anfibios a un aumento dos niveis de radiacións ultravioletas (UV), da taxa de polución química e parasitoses.
Estratexias de conservación
miniatura|250px|Distribución global das especies de anfibios. O Global Amphibian Assessment creou un plan de acción para a conservación dos anfibios. Este plan articúlase arredor de catro obxectivos a moi curto prazo: o melloramento da comprensión das causas dos declives poboacionais e de extincións; a difusión de informacións sobre a diversidade biolóxica dos anfibios e sobre os cambios que experimentan; o desenvolvemento e a implantación de programas de conservación a longo prazo e a achega de respostas urxentes ás crises actuais. miniatura|Un paso de fauna para anfibios en Alemaña. Velaquí algúns dos xeitos que poderían inverter, atenuar ou previr o declive das poboacións de anfibios:
Organización da protección
A Global Amphibian Assessment é unha organización da UICN que tratou de elaborar un balance a inicios da década de 2000 sobre as causas da desaparición. Esta iniciativa desembocou nun estudo que examinaba tres zonas protexidas onde se rexistrara a desaparición «enigmática» de especies: o Parque Nacional de Yosemite (Estados Unidos), a reserva de Monteverde (Costa Rica) e o Parque Nacional de Eungella (Australia). Outros estudos seguiron a este e ofreceron conclusións similares: un declive rápido e importante.
En 2007, os científicos do mundo enteiro reuníronse en Atlanta, nos Estados Unidos, para dar nacemento a un grupo denominado Amphibian Ark, con vistas a salvar máis de 6000 especies de anfibios dunha posible extinción causada pola quitridiomicose. Este organismo é unha alianza entre a Asociación mundial de zoos e acuarios membro da UICN e varias seccións para a conservación de especies da IUCN entre elas as dos anfibios. . O obxectivo da Ark é axudar os seus socios á conservación ex-situ e a protexer os sitios naturais. Outra das súas atribucións é identificar os taxons realmente en perigo, xa que existe a incerteza da ameaza sobre preto do 23% das especies. Finalmente, a Ark organiza campañas de prensa destinadas aos poderes públicos e á poboación para que se tome conciencia do perigo de extinción masiva que pesa sobre os anfibios, como a campaña Year of the frog (Ano da ra), que se lanzou en 2008.
Estado actual das poboacións de anfibios
miniatura|250px|Distribución mundial das especies de anfibios en perigo.
Grazas aos datos obtidos polo Global Amphibian Assessment, ata inicios do ano 2006, a IUCN estima que:
Concellos do departamento de Ille e Vilaine
miniatura|dereita|200px Lista das 353 comunas francesas do departamento do Ille e Vilaine.
Seoane, Alcázar de Milmanda, Celanova
Seoane é un lugar da parroquia de Alcázar de Milmanda no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 8 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 6 eran homes e 2 mulleres.
Toponimia
O topónimo deriva do latín, San Xoán.
Peponocephala electra
Peponocephala electra é unha especie de cetáceo odontoceto da familia dos delfínidos, a única do xénero Peponocephala.
Está estreitamente relacionada con Feresa attenuata e cos caldeiróns.
Taxonomía
Debido á dificultade para estudala (a maioría dos datos científicos chegaron a partir de varamentos), a posición taxonómica desta especie está pouco clara. Foi definida en 1846 por John Edward Gray, co nome de Lagenorhynchus electra, e até 1966 clasificouse no xénero Lagenorhynchus, data en que se reclasificou no novo xénero, propio, Peponocephala (literalmente, "a de cabeza de melón"), creado por Nishiwaki e Norris, e situada dentro da subfamilia dos globicefalinos en 1973 por Kasuya e, posteriormente, por moitos outros autores.
Comportamento
É capaz de nadar moi rápido, especialmente cando se asusta. Realiza saltos fóra da auga cando viaxa a gran velocidade, producindo moita escuma ao caer. Os individuos que nadan lentamente poden ás veces sacar a cabeza fóra da auga. Polo xeral desconfía dos barcos. Moi gregaria, reúnese en grupos de gran número de individuos (de 100 a 1 000).
Distribución e poboación
Pouco se sabe sobre esta especie, pero a súa distribución é ampla xa que habita en todos os océanos tropicais e subtropicais, e pode aparecer en calquera parte en zonas de augas profundas. Parece ser bastante común en Filipinas (en especial ao longo da costa da illa de Cebú).
O seu estado de conservación foi cualificado en 1994 pola UICN como "CC" (sen datos suficentes) pero, en 2008, e aínda que non se dispoñen de datos globais da abundancia da especie ou da tendencia á súa evolución, calculábase que nesa data contaba polo menos con 50 000 individuos, e entre as ameazas que poderían provocar caídas xeneralizadas da poboación estarían os altos niveis de ruídos antropoxénicos, especialmente de sonares militares e de estudos sísmicos e, localmente as capturas accidentais debidas á pesca. Porén, a combinación da alta abundancia global e dunha ampla gama de subpoboacións subtropicais, os posíbeis descensos impulsados polas ameazas crese suficiente para descartar unha redución global do 30 % dos efectivos ao longo de tres xeracións, polo que a súa situacións foi reclasificada como "LV" (pouco preocupante).
Vilorín, Ledoira, Frades
Vilorín é un lugar da parroquia de Ledoira no concello coruñés de Frades, na comarca de Ordes. No ano 2022 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
The Perfect Drug
"The Perfect Drug" é un sinxelo da banda de metal industrial estadounidense Nine Inch Nails. O tema foi composto para a película de David Lynch Lost Highway e apareceu na súa banda sonora.
Kosmos 523
Kosmos 523 (Космос 523 en ruso), tamén denominado DS-P1-Yu Nº 57, foi un satélite artificial soviético lanzado o 5 de outubro de 1972 mediante un foguete Kosmos 2I desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Kosmos 523 foi o quincuaxésimo sétimo membro da serie de satélites DS-P1-Yu e o quincuaxésimo lanzado con éxito tralo fracaso dos lanzamentos do segundo, vixésimo terceiro, trixésimo segundo, cuadraxésimo, cuadraxésimo cuarto e quincuaxésimo cuarto membros da serie. Estaba adicado a servir como obxectivo para as probas antisatélites e antimísiles soviéticas.
Kosmos 523 foi inxectado nunha órbita inicial de 507 km de apoxeo e 283 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 71 graos e un período de 92,0 minutos. Reentrou na atmosfera o 7 de marzo de 1973.
Torn
"Torn" é o primeiro sinxelo da cantante australiana Natalie Imbruglia, lanzado o mercado o 27 de outubro do ano 1998 baixo o selo RCA e producido por Phil Thornalley. A canción que da título o single trátase dunha versión, sendo a versión orixinal unha canción do grupo Ednaswap. Pola canción a cantante recibiría unha candidatura aos Grammy a mellor interpretación vocal feminina, perdendo fronte a "My Heart Will Go On" de Celine Dion.
Ligazóns externas
Torn (Ednaswap song)
La Juventud (Mondoñedo)
La Juventud foi un periódico editado en Mondoñedo en 1885.
Galería de imaxes de Vilamarín
Galería de imaxes do concello de Vilamarín na provincia de Ourense.
Reino de Portugal
Reino de Portugal foi a denominación de Portugal baixo a gobernación dun réxime monárquico, e ao comezo aínda sen o Reino dos Algarves.
Este reino localizábase no oeste da Península Ibérica, Europa. Existiu de 1139 a 1910, tendo 771 anos de duración, 35 monarcas e 4 dinastías, tendo a primeira (Afonsina ou Borgonha): 9; a de Avis: 9; a Filipina: 3 e a de Bragança: 14.
Tras a proclamación da república portuguesa o 5 de outubro de 1910, foi substituído por unha república, pola Primeira República Portuguesa que tiña dato os primeiros pasos para a súa implantación co rexicidio de 1908 e, definitivamente implantada, tras a revolución do 5 de outubro de 1910.
Monarcas de Portugal
Casa de Borgonha (1139 - 1385)
Casa de Avis (1385 - 1580)
Casa de Habsburgo (1581 - 1640)
Casa de Bragança (1640 - 1910)
O Covelo, Ledoira, Frades
O Covelo é un lugar da parroquia de Ledoira no concello coruñés de Frades, na comarca de Ordes.
Albert Fert
Albert Fert, nado en Carcasona o 7 de marzo de 1938, é un físico francés. É un dos descubridores do efecto de magnetorresistencia xigante, que permite aos discos ríxidos modernos superaren a barreira de xigabytes, polo que foi agraciado do Premio Nobel de Física de 2007, canda Peter Grünberg.
É profesor na Université Paris-Sud en Orsay, e director científico dun laboratorio asociado ('Unité mixte de physique') entre o Centre national de la recherche scientifique (Centro Francés de Investigación) e Thales Group.
Traxectoria
Graduado en 1962 na École Normale Supérieure en París. Mestrado en 1963 na Universidade de París, e doutorado en 1970 na Université Paris-Sud.
En 1988 descubriu o efecto da magnetoresistencia xigante (GMR) en multicapas de ferro e cromo, descuberta recoñecida como iniciadora da spintrónica. O GMR foi simulado e descuberto independentemente por Peter Grünberg do Jülich Research Centre. Dende 1988, Albert Fert ten realizado varias contribucións ao eido da spintrónica.
Vila, Alcázar de Milmanda, Celanova
Vila é un lugar da parroquia de Alcázar de Milmanda no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña tres habitantes (dous homes e unha muller).
Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago
miniatura|Real Cédula de S.M. en que se aprueban los estatutos de la Real Sociedad Económica de Amigos del País de Santiago. 1787. A Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago (RSEAP de Santiago) é unha das Sociedades Económicas que xurdiron en España e noutros países, como Irlanda e Suíza, a partir da segunda metade do século XVIII no marco das ideas da Ilustración.
Esta sociedades, nacidas nos círculos culturais como organismos non estatais, tiñan como fin promover o desenvolvemento de España, estudando a situación económica de cada unha das provincias e buscando solucións aos problemas que houbera. Encargábanse de impulsar a agricultura, o comercio e a industria, e de traducir e publicar as obras estranxeiras que apoiaban as ideas da fisiocracia e o liberalismo.
Moitas persoas, os pensadores liberais e os chamados afrancesados (administradores e pensadores influídos pola chegada da dinastía dos Borbóns, e despois termo despectivo para referirse aos partidarios da ocupación de España por Napoleón), percibiron que España tardaba en desenvolver a súa potencia económica. Lamentaban a falta de industria e a baixa produtividade, e buscaron difundir os avances e o pensamento da Ilustración.
As Sociedades económicas contaban con licenza real para constituírse e reunirse, e na súa fundación interviron os sectores máis dinámicos da sociedade: importantes figuras da nobreza e fidalguía e numerosos cargos públicos, da Igrexa, do mundo dos negocios e os artesáns. A primeira en constituírse foi a Sociedade Bascongada de Amigos do País, fundada polo conde de Peñaflorida en 1765.
Fundación da RSEAP de Santiago
Antonio Páramo y Somoza, Pedro Antonio Sánchez Vaamonde, Luís Marcelino Pereira, Benito Gil Lemus e Antonio Gil Lemus presentáronlle ao Consello de Castela, o 13 de decembro de 1783, unha petición co obxectivo de que se lles concedese a licenza para establecer en Santiago unha Sociedade Patriótica de Amigos do País, baixo o título de Sociedade Económica do Reino de Galicia, e que se aprobasen os Estatutos que elaboraran para o seu réxime e goberno.
O Consello de Castela, o 22 de decembro de 1783, acordou dar a orde ao concello compostelán para que lle facilitase á Sociedade unha peza da dependencia das súas casas consistoriais, para que puidese celebrar nela as súas xuntas e, ademais diso, solicitou do deán do cabido catedralicio a súa colaboración nos fins desta Sociedade.
miniatura|Premios da Sociedade Económica de Amigos do País do Reino de Galicia para seren repartidos na Xunta Xeral de 20 de xaneiro de 1785. O 24 de decembro de 1783 o rei Carlos III expide a Real Cédula pola que aproba a constitución da Sociedade Económica de Santiago e non do Reino de Galicia (como se solicitara) por considerar que se podían fundar outras en Galicia, como así aconteceu, aínda que tiveron pouca duración, polo que a de Santiago é a única que existe en Galicia, co obxecto de fomentar as artes e industrias. Os fundadores da Sociedade remitíronlle á súa vez un oficio ao alcalde de Santiago, Pedro María de Cisneros, conde de Ximonde, o 2 de xaneiro de 1784, no que solicitaban que se lles proporcionase a peza suficiente para poder celebrar nela as súas xuntas, e que apoiase o establecemento da nova Sociedade.
A resposta do alcalde non satisfixo aos fundadores, que viron nela unha maneira de evadirse, poñer tachas e de ningunha maneira unha sincera mostra de colaboración e, por iso, comunicáronlle ao Consello de Castela a resposta do alcalde, e o Consello, mediante dunha orde aclaratoria dirixida ao Concello de Santiago, sinalou de novo o lugar das reunións e o bo camiño que se debía seguir. A sesión inaugural foi o 15 de febreiro de 1784, e o discurso inaugural pronunciouno Antonio Páramo y Somoza, que foi designado director.
Primeiros anos
Os primeiros anos da Económica estiveron marcados por varias desaparicións e rexurdimentos; tras o seu nacemento oficial en 1784, a mediados de 1789 comeza unha etapa de decadencia, que non permitiu concluír o século con actividades dignas de mención, decadencia provocada principalmente pola desconfianza que provocaba todo o novo e o descoñecido na España daquela época, con inestabilidade política e guerras.
Os outros dous rexurdimentos da Sociedade, antes do definitivo en decembro de 1833, ocorreron nos anos 1813 e 1821, en ambas as ocasións polos intentos das Cortes Extraordinarias (As Cortes de Cádiz) de tratar de revitalizar as sociedades económicas. A restauración definitiva da Sociedade foi a finais de 1833, coa particularidade de que nesta ocasión non foi, como en 1784, unha iniciativa particular, senón que foi de iniciativa Real e promovida polo Concello de Santiago de Compostela, atendendo o mandato real.
Séculos XIX e XX
miniatura|Proposicion é informe relativos al nombramiento de cronista de Galicia a favor de D. Manuel M. Murguía, 1885 O verdadeiro funcionamento da RSEAP de Santiago comezou coa acta de restauración, datada do 28 de decembro de 1833, e a acta de nomeamento da Xunta Directiva, o 29 de decembro dese ano. A Lei electoral para senadores do ano 1877 concedeulles ás Sociedades Económicas de Amigos do País grande importancia, ao comprendelas entre as corporacións públicas que tiñan dereito a designar senadores, distribuíndo para estes efectos a esas sociedades en cinco rexións, onde cada unha delas tiña dereito a elixir un senador. A rexión 3ª das así creadas, comprendía as Sociedades Económicas de Amigos do País de León, Ribadeo, Liébana, Oviedo, Palencia, Santander, Santiago de Compostela e Zamora.
As actividades da RSEAP de Santiago tiveron unha tónica de cooperación co Concello, a Universidade, o Seminario Conciliar, os bispos das distintas dioceses, o arcebispo de Santiago etc. O rei Afonso XII chegou a presidir unha sesión extraordinaria da sociedade.
En 1884, por iniciativa do membro José Antonio Parga Sanjurjo, a Sociedade Económica comezou as xestións para que Manuel Murguía fose nomeado cronista de Galicia, con remuneración económica, e puidese así rematar a súa Historia de Galicia, a cal ficara interrompida e só se publicaran os dous primeiros tomos en 1865 e 1866. Deste xeito, Murguía acabou editando dous novos volumes en 1888 e 1891 como «cronista xeral do Reino».
Entre as actividades patrocinadas pola Real Sociedade Económica de Santiago pódense citar as exposicións rexionais e a fundación de escolas, entre outras. Por outra parte, o Concello e a Universidade de Santiago participan á Real Sociedade dos festexos e reunións organizados por eles, actos nos que a Económica cooperaba dándolles brillantez coa organización de xogos florais, exposicións de gandos e produtos agrícolas e exhibicións de museos. Estas relacións amosan a grande integración da Real Sociedade na vida local.
En canto á consideración que se tiña da Económica de Santiago no exterior, dános boa proba diso o gran número de informes solicitados pola Administración central e rexional, sobre cuestións como a ensinanza, a industria, os impostos, os monopolios e a agricultura e gandaría. No tocante á influencia da Real Sociedade, é moi significativo que certos reitores da clase obreira galega pediron o apoio da Económica nas súas reivindicacións salariais, ou que os penados de Ceuta pediran a axuda da Sociedade na súa solicitude de indulto ou de rebaixa de condena.
A RSEAP de Santiago era coñecida por organismos estranxeiros, e foi convidada a asistir a exposicións universais en distintos países.
No ano 1984, celebrou a Sociedade o seu bicentenario con varias conferencias e coa convocatoria dun premio literario, ao que se debían presentar traballos de investigación científicos inéditos sobre as actividades da RSEAP de Santiago.
Coincidindo co Ano Santo compostelán de 1993, a RSEAP de Santiago convocou un Congreso de Reais Sociedades Económicas os días, ao que asistiron numerosas das Sociedades Económicas existentes naquel momento en España.
Principais actuacións
As principais realizacións da Sociedade dirixíronse principalmente a fomentar a agricultura, gandaría, industria, pesca, financiamento, ensino e cultura. Cómpre destacar a súa preocupación pola instrución pública, promovendo numerosas escolas.
Entre os anos 1843 a 1889 a Económica elaborou varios informes, traballos e ditames sobre agricultura, pesca, gandaría, vías de comunicación, cuestións xurídico-administrativas e medios de financiamento. Elaborou unha serie de estudos e traballos encamiñados á difusión do ferrocarril en Galicia, promoveu o establecemento da Caixa de Aforros e Monte de Piedade de Santiago e contribuíu ao establecemento dunha sucursal do Banco de España en Santiago.
Por iniciativa da Sociedade, celebráronse en Santiago, entre 1864 e 1885 tres Congresos Agrícolas.
Biblioteca
Pódese establecer o comezo do desenvolvemento da Biblioteca da RSEAP de Santiago en 1838 pola Real Orde de 11 de maio na que se lle concedían á Económica os libros procedentes dos conventos composteláns tras a desamortización dos seus bens.
Iniciouse esta biblioteca con algúns volumes que xa posuía a Sociedade e estes 807 dos conventos coa seguinte procedencia: O problema principal para o desenvolvemento da Biblioteca era que non contaba cunha sede propia. En 1897 elaborouse un "Catálogo de libros que existen na Biblioteca da SEAP", no que se incluían 5.600 volumes entre libros, folletos, cadernos, publicacións e revistas.
Neste século XXI, case 10.000 volumes procedentes da Biblioteca da RSEAP están depositados na Biblioteca Xeral da Universidade de Santiago de Compostela.