cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrés do Barro
Recoñecementos
No ano 2006 Noel Feáns -guitarrista de Fanny + Alexander e coordinador do selo A Regueifa- promoveu o Manifesto Dobarrista, disco no que trinta grupos galegos facían versións das cancións do cantante ferrolán. O Manifesto presentouse en directo no Teatro Jofre de Ferrol o 15 de maio de 2007, e foi emitido pola TVG o 2 de xuño. En 2008 estreouse o documental O tren que me leva, de Anxo Fernández.
Ourizo de mar
Morfoloxía
Como medio de locomoción emprega as espiñas, as cales son móbeis.
Andrés do Barro
Recoñecementos
No 2015 Fernando Fernández Rego publicou a biografía do músico ferrolán: ''Saudade. Andrés do Barro: El músico que llevó el pop gallego al número uno de ventas,'' contando coa colaboración da familia de Andrés.
AGAL promove a celebración do Día do Orgulho Neofalante os 1 de outubro polo aniversario da súa data de nacemento.
Ourizo de mar
Sexualidade
Tódolos equinodermos son dioicos: existen un macho e unha femia diferenciados. O macho posúe pugas longas, delgadas e agudas, mentres que a femia tenas curtas e romas.
Stefan (título)
Stefan (en serbio cirílico Стефан, galeguizado Estevo) foi un nome adoptado por todos os gobernantes da Casa de Nemanjić do Reino de Serbia na época medieval.
O nome deriva do grego Στέφανος Stéphanos, que significa "coroado con coroa de flores", que á súa vez vén da palabra στέφανος, "coroa, honor, recompensa", literalmente "o que rodea ou abarca".
Todos os gobernantes de Serbia despois de Estevo Nemanjić ou Estevo Prvovenčani (Stefan Prvovenčani, Estevo o Primeiro Coroado) engadiron o nome de Stefan (en galego Estevo) antes dos seus nomes de nacemento ao ascender ao trono, como unha maneira de honrar aos primeiros gobernantes da súa dinastía, Stefan Nemanja e Stefan Prvovenčani.
Segunda división española 1999/00
A tempada 1999–00 da Segunda División de España foi a 69ª edición deste torneo. Comezou o 21 de agosto de 1999 e rematou o 4 de xuño de 2000. A categoría estivo composta por 20 equipos, dos cales Las Palmas, Osasuna e Villarreal ascenderon á Primeira División, namentres que Mérida, Atlético de Madrid B, Logroñés e Toledo descenderon á Segunda División B.
Stefan (título)
Stefan Nemanja, que veneraba a Santo Estevo como o seu santo padrón, era descendente da Casa de Vojislavljević, gobernantes de Zahumlia. A Casa de Nemanjić leva o seu nome, e deu 11 monarcas serbios entre 1166 e 1371, cada un dos cales utilizou Stefan como parte do seu nome de reinado, antepoñéndoo ao seu propio. A casa é, polo tanto, tamén coñecida como "dinastía Stefan".
Debido a que todos os monarcas da dinastía o utilizaron, o nome asumiu un significado simbólico. Converteuse en parte inseparábel da monarquía, e todos os aspirantes ao trono denotaron a súa pretensión real mediante a adopción deste nome.
Segunda división española 1999/00
Clasificación
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos
Lingua svanuri
O svanuri (en svanuri: ლუშნუ ნინ lušnu nin; en სვანური ენა svanuri ena) é unha lingua kartveliana falada no oeste de Xeorxia polo pobo svanuri. As estimacións do número de falantes varían moito, entre os 30 000 e os 80 000, e a UNESCO considéraa "definitivamente ameazada". É especialmente interesante xa que retivo numerosos trazos arcaicos que se perderon noutras linguas kartvelianas.
Stefan (título)
Algúns gobernantes reinaron con nomes duplos: Stefan Nemanja, Stefan Radoslav, Stefan Vladislav e Stefan Uroš, mentres Prvovenčani e Dečanski son epítetos, non nomes. A natureza exacta de Dragutin e Milutin —nomes ou sobrenomes (alcumes)— non está demostrada. Porén, a diferenza dos nomes Nemanja, Radoslav, Vladislav, Uroš, e mesmo Dušan, nunca aparecen nas fontes oficiais contemporáneas. Polo tanto alcumes como Prvovenčani e Dragutin utilízanse simplemente para seren diferenciados, xa que Stefan era o seu nome oficial.
En 1345, Stefan Uroš IV Dušan de Serbia asumiu o título imperial de tsar, instaurando o Imperio serbio.
Club Waterpolo Santiago
O Club Waterpolo Santiago é un club de wáter-polo con incidencia na cidade de Santiago de Compostela e tamén en toda a comarca de Santiago. Fundouse no ano 2004 ao separarse do Club Natación Santiago, que non só abarcaba o deporte do wáter-polo, se non tamén a natación. Conta na actualidade con 90 socios e un orzamento de 17.000 euros. O Waterpolo Santiago ten como piscina de xogo a de Santa Isabel, á que se lle suma a piscina do Sar nos adestramentos. Conta con equipos alevín mixto, infantil mixto, cadete mixto, xuvenil e absoluto, cun total de 60 waterpolistas entre tódalas categorías.
Finlandia Propia
Finlandia Propia é unha das 19 rexións de Finlandia. Está situada ao oeste do país, na provincia histórica de Finlandia Propia e na actual provincia de Finlandia Occidental. A súa capital é Turku, sendo tamén a cidade máis poboada da rexión, residindo na súa aglomeración e arredores dous terzos da poboación total da rexión.
Finlandia Propia limita ao norte coas rexións de Satakunta e Pirkanmaa, ao leste coa de Tavastia Propia, e ao sur coa de Uusimaa.
A rexión é a 3ª máis poboada, e a 10ª máis extensa do país.
Xeografía
A rexión está situada na unión do Golfo de Finlandia e o Golfo de Botnia. O interior da rexión, unha meseta pouco elevada (100 m de altitude) onde nacen varios ríos de mediana importancia (sendo os máis importantes o Paimionjoki e o Aurajoki) que descenden cara o mar en dirección nordeste suroeste, está pouco poboado. Os outeiros son pouco elevados (máximo de 159 m en Somero) mais o relevo é, porén, aparente, contrastando coas zonas máis chas de Ostrobotnia ou Satakunta. A zona costeira e os vales principais están moi poboados, estando nestas zonas as principais cidades, Salo, Paimio, Uusikaupunki e a capital, Turku. A zona suroeste está formada polo Arquipélago finlandés, ofrecendo a vista dunha das costas máis recortadas do mundo, con milleiros de illas, globalmente pouco poboadas, excepto no verán, debido ao gran número de residencias secundarias construídas no arquipélago.
Concellos
300px|miniatura|Mapa da rexión. As subrexións aparecen coas seguintes cores: o verde é [[Vakka-Suomi|Vakka-Suomea, o azul é Turku, o amarelo é Loimaa, o vermello é Salo, e o laranxa é Turunmaa - Åboland. Os concellos escuros son cidades.]] miniatura|300px|Vista da cidade de Turku, a capital da rexión e a cidade máis grande. miniatura|Vista da illa de [[Utö, integrada dentro da municipalidade de Parainen.]] A rexión de Finlandia Propia consta de 27 concellos, do cal 11 son considerados cidades.
=== Antigos concellos === 23px Alastaro 23px Angelniemi 23px Askainen 23px Dragsfjärd 23px Halikko 23px Hiittinen 23px Houtskari 23px Iniö 23px Kakskerta 23px Kalanti 23px Karinainen 23px Karjala 23px Karuna 23px Kemiö 23px Kiikala 23px Kisko 23px Korppoo 23px Kuusisto 23px Kuusjoki 23px Lemu 23px Loimaa 23px Lokalahti 23px Maaria 23px Mellilä 23px Merimasku 23px Metsämaa 23px Mietoinen 23px Municipio rural de Muurla 23px Municipio rural de Naantali 23px Nauvo 23px Paattinen 23px Parainen 23px Concello rural de Parainen 23px Perniö 23px Pertteli 23px Piikkiö 23px Pyhämaa 23px Rymättylä 23px Somerniemi 23px Suomusjärvi 23px Särkisalo 23px Tarvasjoki 23px Uskela 23px Municipio rural de Uusikaupunki 23px Vahto 23px Velkua 23px Västanfjärd 23px Yläne
Tropic Thunder
Tropic Thunder é un filme estadounidense co-escrita, producida, dirixida e protagonizada por Ben Stiller, que foi estreado en 2008. Está co-protagonizado por Robert Downey, Jr. e Jack Black.
Sinopse
Na selva do sueste de Asia, ródase unha superprodución sobre a guerra de Vietnam na que interveñen varias estrelas: Kirk Lazarus (Robert Downey Jr.), un actor que gañou varios Oscars; Jeff Portnoy (Jack Black), estrela dunha popular e groseira saga de filmes; Alpa Chino (Brandon T. Jackson) estrela do hip-hop metido a actor, e o novato Kevin Sandusky (Jay Baruchel). A medida que avanza a rodaxe, as cousas van de mal en peor, sobre todo para Damien (Steve Coogan), o director. Chega un momento en que todo o equipo se perde na xungla e ten que librar unha auténtica batalla para sobrevivir.
Xixiriz, A Broza, O Saviñao
Xixiriz é un lugar da parroquia da Broza no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos. Segundo o IGE a súa poboación no ano 2009 era de 35 persoas (21 homes e 14 mulleres), o mesmo número de habitantes que no ano 1999.
Rucandio
Rucandio é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 78 habitantes (INE 2012).
Bolidophyceae
Bolidophyceae, ou bolidofíceas, é un grupo de algas heterocontófitas fotosintetizadoras. . Son algas picoplanctónicas sen frústula de silíceo e con dous flaxelos. Están filoxeneticamente achegadas ás diatomeas.
Outros artigos
Cromalveolados
Ligazóns externas
Bolidophyceae en Algaebase
Brig-Glis
miniatura|Vista de Brig-Glis Brig-Glis, tamén coñecido como Brig (en francés: Brigue-Glis, en italiano: Briga-Glis) é un concello suízo do distrito de Brig, no cantón de Valais. A súa poboación é de 12.511 habitantes (2011).
August Immanuel Bekker
August Immanuel Bekker, nado en Berlín o 21 de maio de 1785 e finado na mesma cidade o 7 de xuño de 1871, foi un filólogo e crítico alemán.
Traxectoria
Bekker completou a súa preparación clásica na Universidade de Halle baixo a titoría de Friedrich August Wolf, quen o consideraba como o seu alumno máis prometedor. En 1810 foi nomeado profesor de Filosofía na Universidade de Berlín. Durante varios anos, entre 1810 e 1821, viaxou por Francia, Italia, Inglaterra e diversas zonas de Alemaña, para examinar manuscritos clásicos e reunir material para os seus grandes labores editoriais.
Algúns dos froitos das súas investigacións foron publicados na Anecdota Graeca (en tres volumes, 1814-1821), pero os principais escritos atópanse na variedade de autores clásicos que el editou. As súas edicións máis coñecidas son as de Platón (1816-1823), Oratores Attici (1823-1824); Aristóteles (1831-1836); Aristófanes (1829); e vinte e cinco volumes dos cincuenta pertencentes ao Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae.     Os únicos autores latinos editados por el foron Tito Livio (1829-1830) e Tácito (1831). miniatura|Páxina de Aristotelis Opera, editada por August Immanuel Bekker en 1831 Dedicouse por completo á investigación de manuscritos e á crítica textual, á revisión dunha ampla variedade de gramáticas e historiografías bizantinas, pero contribuíu pouco á ampliación doutras erudicións. Os "múmeros de Bekker" convertéronse no xeito estándar de se referir ás obras de Aristóteles e o Corpus Aristotelicum. Foi elixido membro honorario estranxeiro da Academia Estadounidense das Artes e as Ciencias en 1861.
Morreu en Berlín aos 86 anos.
Voo 035 de Garuda Indonesia
O voo 035 de Garuda Indonesia era un servizo doméstico operado por Garuda Indonesia que chocou contra un poste e se estrelou na aproximación ao aeroporto internacional Polonia o 4 de abril de 1987. 23 dos 45 pasaxeiros e tripulantes a bordo morreron no accidente.
Avión
O aparello implicado era un Douglas DC-9-32 fabricado en 1976 con rexistro PK-GNQ. O avión quedou danado máis aló da súa reparación.
Accidente
O avión atopábase nunha aproximación ILS ao aeroporto de Medan no medio dunha tormenta. O avión golpeou contra cables eléctricos e esnafrouse antes da pista. O avión rompeuse e incendiouse e a sección de cola separouse.
A meirande parte dos superviventes escaparon a través de buratos na fuselaxe e 11 deles foron lanzados fóra do avión. Catro dos oito tripulantes morreron e 19 pasaxeiros sufriron feridas mortais debido á inhalación de fume e a queimaduras. Catro tripulantes e 18 pasaxeiros recibiron feridas graves. Todos os mortos foron resultado do lume e non do impacto do avión contra o chan.
Fabius Maximus Servilianus
Q. Fabius Maximus Servilianus, cónsul no ano 142 a.C e procónsul na provincia de Hispania Ulterior nos anos 141 e 140 a.C.
No ano 140 a.C. Viriato derrótao nunha batalla na que morren 3.000 romanos, Serviliano consegue manter a vida ofrecendo garantías de autonomía para os lusitanos. Pero cando a nova chega a Roma, o Senado considérao humillante e declara a guerra contra os lusitanos.
Alfonso Irigoyen
dereita|miniatura|240x240px|Os membros da Real Academia da Lingua Vasca ([[Euskaltzaindia) reunidos no santuario de Arantzazu en 1972. Arriba, de esquerda a dereita: Koldo Mitxelena, Iratzeder, Jean Haritxelhar, Alfonso Irigoyen, Luis Villasante, José María Satrustegi, Patxi Altuna e Imanol Berriatua. Debaixo: Juan San Martín, José Luís Lizundia, Joseba Intxausti e Xabier Kintana.]] Alfonso Irigoyen Echevarría ou Alfontso Irigoien, nado en Bilbao o 14 de novembro de 1929 e finado ibídem o 16 de decembro de 1996, foi un lingüista, escritor, bertsolari e académico vasco, cunha extensa obra en éuscaro e español.
Maya Karimata
A illa Maya Karimata (en indonesio: Pulau Maya Karimata,, tamén chamada Maya ou Maja) é unha illa no distrito Ketapangen da provincia de Kalimantan oeste, en Indonesia. A súa superficie é de 992,1 km². Pertence ao arquipélago de Borneo a maior altitude da illa é de 509 m. Ten un litoral de 140´5 quilómetros e a súa principal cidade é Tanjungsatai.
Alfonso Irigoyen
Biografía
Licenciado en Filoloxía románica pola Universidade de Salamanca, doutorouse na mesma universidade. En 1976, traballou como profesor na Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Deusto. Membro da Real Academia da Lingua Vasca dende 1957, secretario e director da revista Euskera, tivo un papel chave na reorganización e pervivencia da academia após a posguerra. Participou no Congreso de Arantzazu de 1968 onde defendeu as teses en apoio dun éuscaro unificado. Recoñecido como un experto lingüista do éuscaro, os seus numerosos artigos de filoloxía publicados en distintas revistas especializadas reuníronse máis tarde en cinco volumes na obra, De re Philologica lingua uasconicae: En torno a la toponimia vasca y circumpirenaica (Bilbao, 1986), Observaciones en torno a la obra Toponymie Basque de Jean-Baptiste Orpustan' (Bilbao, 1990), En torno a la evolución y desarrollo del sistema verbal vasco (Bilbao, 1985), Pertsona-izenak euskaraz nola eman (Bilbao, 1994) e Kultura-hitzak euskaraz: (lexikon culturale) et nomina exonomastica scribendi forma in lingua vasconum (Bilbao, 1995). Uns meses antes da súa morte, en 1996, publicou o seu último libro: Bibliako eta Grezia Zaharreko pertsona-izenak.
Tivo grande interese en bertsolaritza, e contribuíu ó renacemento dos campionatos de bertsolaris. Cultivou ademais, entre outras facetas artísticas, tanto a pintura e a escultura, como a poesía, recibindo numerosos premios pola súa obra poética que comezou a publicar a partir de 1979 con Herrian bizi gara.
Cirrio de cheminea
Aliméntase principalmente de insectos voadores, máis tamén de arañas transportadas polo aire. Xeralmente emparéllase para toda a vida. Constrúe un niño tipo ménsula feito de ramiñas e saliva pegada a unha superficie vertical, que adoita ser case sempre unha estrutura construída polo home, xeralmente unha cheminea, e a isto se debe o seu nome de cirrio de cheminea. A femia pon 4 ou 5 ovos brancos. As crías son altriciais e eclosionan aos 19 días e empluman un mes máis tarde. Como media viven uns 4,6 anos
Taxonomía e sistemática
Cando Carl von Linné describiu por primeira vez esta especie en 1758, deulle o nome de Hirundo pelagica, pensando que era unha anduriña. Esta confusión continuou ata o século XIX, cando os ornitólogos a chamaron "anduriña americana" (por exemplo, Mark Catesby) ou "anduriña de cheminea" (por exemplo, John James Audubon). En 1825, James Francis Stephens trasladouna xunto con outros cirrios pequenos de cola curta do Novo Mundo ao xénero Chaetura, onde desde entón permaneceu, aínda que algunhas autoridades do século XIX a asignaron a diversos xéneros hoxe obsoletos. Non ten subespecies. O seu parente máis próximo é Ch. vauxi. Os científicos cren que as dúas especies evolucionaron a partir dun antepasado común que foi obrigado a retirarse ás esquinas sueste e suroeste de Norteamérica polo avance glacial. Ao quedaren separados durante milenios por un vasto casquete de xeo, os superviventes evolucionaron dando lugar a dúas especies, que están aínda separadas por unha ampla área que cruza a parte media do contintente. Tamén está estreitamente emparentado con Ch. chapmani. No pasado as tres especies eran ás veces tratadas como unha soa especie.
O nome do xénero Chaetura é unha combinación de dúas palabras do grego antigo: chaite, que significa 'seda, pelo' ou 'espiña', e oura, que significa 'cola'. Esta é unha axeitada descrición da cola da ave, xa que os talos das dez plumas da cola (rectrices) rematan en puntas saíntes agudas. O nome específico pelagica deriva da palabra grega pelagikos, que significa "do mar". Pénsase que isto é unha referencia ao seu estilo de vida nómade e non unha referencia ao mar, unha teoría reforzada pola asignación do nome específico sinónimo pelasgia (pola tribo nómade dos Pelasgos da antiga Grecia) a esta mesma especie feita por outros ornitólogos.
Descrición
Ten unhas ás estreitas, curvadas e longas, que se estenden uns 3,8 cm alén da cola cando están pregadas. As puntas das ás son agudas, o que lle axuda a diminuír as turbulencias de aire (e, por tanto, o arrastre) durante o voo. O seu úmero (óso da parte interna da á) é bastante curto, mentres que os ósos en posición máis distal da á son alongados, unha combinación que lle permite bater as ás moi rapidamente. En voo mantén as ás ríxidas, alternando entre batidos rápidos e vibrantes e planeos máis longos. O seu perfil de voo é moitas veces descrito como un "cigarro con ás", unha descrición utilizada primeiramente por Roger Tory Peterson. Aínda que a ave a miúdo parece bater as ás asincronicamente durante o voo, os estudos fotográficos e estroboscópicos demostran que as bate ao unísono. A ilusión de que non é así aumenta polo seu tipo de voo moi errrático e rápido, con moitos cambios súbitos de dirección.
As súas patas, igual que as dos outros cirrios, son moi curtas. Os pés son pequenos pero fortes, con dedas moi curtas que acaban en garras curvas afiadas. As dedas son anisodáctilas, é dicir tres dedas cara adiante, e na maioría das aves unha traseira, pero neste cirrio a deda traseira (o hálux) pode xirar cara adiante para conseguir un mellor agarre. A diferenza das patas e pés da maioría das aves, os deste cirrio non teñen escamas, senón que están cubertos de pel lisa.
A súa cola é curta e cadrada, e mide só de 4,8 a 5,5 cm de lonxitude. As súas dez plumas da cola teñen talos que se estenden uns 1,3 cm por detrás das últimas barbas da pluma, acabando en puntas ríxidas e agudas. Isto axuda ás aves a sosterse en superficies verticais.
Ten uns ollos grandes e moi metidos mas cuncas. Están protexidos por pequenos grupos de plumas tipo sedas negras e rexas, que están localizadas diante de cada ollo. O cirrio pode cambiar o ángulo destas plumas, co que pode reducir o resplandor cegador da luz. É unha ave hipermétrope e, como algunhas aves de presa, é bifoveal, é dicir, cada ollo ten unha fóvea temporal e outra central. As fóveas son pequenas depresións na retina nas que a agudeza visual é máxima, e contribúen a que a súa visión sexa especialmente aguda. Como a maioría dos vertebrados, pode enfocar ambos os ollos á vez; pero pode tamén enfocar un só ollo independentemente.
O seu peteiro é moi pequeno, cun culme que mide só 5 mm de longo. Porén, a abertura máxima da súa boca é enorme, estendéndose por detrás baixo os ollos. A diferenza de moitas aves insectívoras, carece de sedas na base do peteiro.
Especies similares
É unha especie moi similar á estreitamente emparentada Chaetura vauxi, pero é algo máis grande, con ás e cola relativamente máis longas, e batidos alares máis lentos e unha maior tendencia a planar. Adoita ser máis escuro no peito e mitra que ''Ch. vauxi'', aínda que hai certo solapamento en cor na plumaxe. Pode ser un 30 % máis pesado que ''Ch. vauxi'', e as súas ás, que son proporcionalmente máis estreitas, mostran unha protuberancia pronunciada nas secundarias internas. ''Ch. pelagica é máis pequeno, máis claro e de cola máis curta que Cypseloides niger''. En América Central, é moi similar a Chaetura chapmani, pero é máis claro (oliváceo mate en vez de negro brillante) e ten un contraste máis forte entre a súa gorxa clara e o resto das partes inferiores que o seu parente, que é máis uniforme en cor.
Distribución e hábitat
miniatura|Os Ch. pelagica, como este nunha cheminea en Missouri, Estados Unidos, póusanse comunalmente cando non están en período reprodutor.
Os terreos de invernada de ''Ch. pelagica'' non se descubriron ata 1944, cando se recuperaron aneis de aves aneladas en América do Norte no Perú.
Comportamento
É unha especie gregaria e raramente se ve soa. Xeralmente caza en grupos de dous ou tres, migra en bandadas pouco compactas de 6 a 20 exemplares e (unha vez que remata a estación reprodutora) dorme en enormes pousadeiros comunais constituídos por centos ou miles de individuos. Igual que todos os cirrios, é unha ave moi aérea e só raramente se ve pousada descansando. Bebe en voo, pasando a rentes da superficie da auga co bico aberto. Tamén se baña en voo, planeando sobre a tona da auga e tocando brevemente nela co seu peito, e elévase voando despois, sacudindo as plumas mentres se afasta. Foi rexistrada por pilotos que voaban a quilómetro e medio de altura, e un foi vista a 2200 m de altura. Non pode pousarse e sosterse ergueito como a maioría das aves, senón que se agarra a superficies verticais. Se é molestado cando está descansando, ''Ch. pelagica'' golpea fortemente as súas ás contra o corpo unha ou dúas veces; fai isto no lugar onde está ou se cae uns metros máis abaixo. Este comportamento pode orixinar un son forte parecido que lembra un trono cando se molesta a un grupo grande que estaba descansando. Crese que este son é a forma que ten a ave de asustar a potenciais predadores.
Alimentación
Como todos os cirrios, esta especie aliméntase en voo. Segundo algúns estudos o 95% do seu alimento son insectos voadores, como diversas especies de moscas, formigas, avespas, abellas, aleiródidos, áfidos, cocoideos, plecópteros e efémeras. Tamén come arañas que se transportan polo aire á deriva colgadas dos seus fíos. É un importante predador de especies que son pragas, como a formiga Solenopsis invicta (unha especie invasora) e o gurgullo Sitona hispidulus. Estímase que unha parella de adultos que teña que alimentar tres crías consome o peso equivalente a polo menos o de 5000 a 6000 insectos do tamaño dunha mosca doméstica ao día. Como moitas especies de aves, este cirrio regurxita periodicamene masas compostas polas partes indixeribles dos insectos que come.
Durante a estación reprodutora, polo menos a metade das súas incursións para alimentarse fainas nun raio de 0,5 km do seu niño; porén, este pode ser ás veces de ata 6 |km. Aínda que persegue e atrapa a maioría do seu alimento polo aire, unha parte tamén a captura na follaxe das árbores; a ave paira preto do final das pólas ou bótase desde niveis máis altos do dosel superior. Xeralmente voa bastante alto, aínda que descende durante o tempo chuvioso ou frío. Cando se alimenta, aparece regularmente en pequenos grupos e ás veces caza xunto con anduriñas, especialmente as anduriñas Hirundo rustica e Progne subis, formando bandadas mixtas de alimentación. Hai polo menos un rexistro dun caso en que un ''Ch. pelagica intentou roubar unha libélula que capturara unha anduriña Progne subis, e foi observado perseguindo outras P. subis''. En xeral, aliméntase polo día e permanece activo ao inicio do serán. Porén, non hai rexistros, especialmente durante os períodos de migración, de que se alimenten de noite á luz de edificios iluminados.
A especie mostra dous picos de aumento de peso durante o ano: un ao inicio da estación reprodutora e outro máis alto pouco antes de que empece a migración ao sur en outono. Ten o peso máis baixo normalmente durante a estación reprodutora, cando empeza a completar a muda da plumaxe. O aumento de peso que experimenta antes da migración é menor que o dalgúns paseriformes, o que suxire que debe alimentarse en ruta en varios puntos en que fai escala.
Reprodución
miniatura|Ovo da especie na colección do [[Museo de Wiesbaden]] miniatura|esquerda|O niño está feito de ramiñas curtas pequenas pegadas con saliva. É unha especie monógama, que normalmenre se emparella para toda a vida, aínda que unha pequena porcentaxe deles cambia de parella. As parellas realizan unha exhibición de voos xuntos, planeando coas ás ergueitas formando un V agudo e ás veces abaneándose de lado a lado. As aves reprodutoras chegan na metade de marzo ao sur dos Estados Unidos pero non ata a metade de maio nas provincias canadenses.
Antes da chegada dos colonos europeos a América do Norte, este cirrio nidificaba en árbores ocas; agora utiliza estruturas construídas polo home case exclusivamente. Aínda que segue construíndo algúns niños en árbores ocas (ou, excepcionalmente, nun niño abandonado de petos), a maioría agora nidifica en chemineas, ou en menor número en condutos de ventilación, nas esquinas escuras de edificios en uso iluminados, en cisternas, ou en pozos de auga. O niño é unha ménsula pouco profunda feita de pauciños, que a ave recolle en voo, arrancándoos das árbores. Estas ramiñas son pegadas entre si e á superficie vertical con grandes cantidades de saliva da ave. Durante a estación reprodutora, as glándulas salivares dos adultos aumentan o seu tamaño máis do dobre, desde 7 x 2 mm na estación non reprodutora a 14 x 5 mm durante a estación reprodutora.
A diferenza dalgunhas outras especies de cirrio, que se aparean en voo, os ''Ch. pelagica'' aparéanse mentres se aferran a unha superfice vertical preto do seu niño. Copulan diariamente, ata que se completa a posta. A femia normalmente pon 4 ou 5 ovos, aínda que o tamaño da posta oscila entre 2 e 7. Os ovos, que son longos e elípticos, son algo brillantes, lisos e brancos, e miden 20 x 13 mm. Cada ovo pesa case un 10% do peso corporal da femia. A incubación dos ovos fana ambos os proxenitores, e os ovos fan eclosión aos 19 días. As crías e son altriciais, e nacen espidas, cegas e indefensas. As crías emplumadas deixan o niño nun mes.
A vida media da especie é de 4,6 anos, pero sábese dun caso dun exemplar que viviu máis de 14 anos, o cal fora anelado cando era adulto e foi posteriormente recapturado noutras operacións de anelado uns 12,5 anos despois.
Predadores e parasitos
Aves de presa como Ictinia mississippiensis, Falco peregrinus e Falco columbarius capturan cirrios adultos desta especie en voo, e están entre as poucas aves veloces dabondo como para poder capturar estes cirrios en voo. Os mouchos Megascops asio ás veces atacan as colonias, e outros predadores non aviarios son as serpes Pantherophis alleghaniensis, e mamíferos como mapaches e esquíos, que o máis probable é que depreden as crías e só nalgúns casos os adultos. Cando son molestados por potenciais predadores (incluíndo os humanos) na colonia, os ''Ch. pelagica'' adultos golpea as súas ás despois de arquear as costas e botarse a voar, facendo entre todos un ruído alto que lembra un "trono". As crías, cando son molestadas, fan un son alto áspero como un raah, raah, raah. Ambos os sons parecen deseñados para espantar a posibles predadores.
''Ch. pelagica'' porta diversos parasitos internos e externos. É o hóspede de especies de nematodos como Aproctella nuda, a especie de ácaros das plumas Euchineustathia tricapitosetosa, e o piollo das aves  Dennyus dubius, e tamén porta vermes planos da especie Pseudochoanotaenia collocaliae. O seu niño alberga hemípteros da especie Cimexopsis nyctali, que é similar ao chinche das camas e pode (en raras ocasións) converterse nunha praga nas casas.
Vocalizacións
Ten unha chamada piante, consistnte nunha rápida serie de píos agudos ásperos. Ás veces fai píos simples.
Conservación
miniatura|Torres construídas ex profeso poden proporcionarlles sitios para nidificar ou pousarse.|upright En 2010, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza mudou o status de ''Ch. pelagica'' desde "especie pouco preocupante" a "case ameazada". En 2018, a IUCN volveuno a cambiar a "especie vulnerable". Aínda que a poboación global estímase en 15 millóns, experimentou un declive moi rápido na maioría da súa área de distribución. As causas do declive da poboación non están claros, pero poden estar relacionados coa alteración da comunidade de insectos debido ao uso de pesticidas na primeira metade do século XX. No Canadá, estivo na lista de especies ameazadas do COSEWIC durante varios anos e no futuro é probable que pase a especie da Lista 1 da Lei de Especies en Risco. Nos EUA, a especie está protexida pola Lei do Tratado de Aves Migratorias de 1918. Non se poden retirar das chemineas nin os niños nin as aves sen un permiso federal.
Despois de baixadas súbitas de temperatura, estas aves ás veces cazan moi baixo sobre as estradas de formigón (probablemente seguindo os insectos atraídos pola calidez da estrada), e sofren con frecuencia choques contra vehículos. As tormentas fortes, como os furacáns, coas que se encontran durante as súas migracións poden ter un grave impacto sobre as súas taxas de supervivencia. Os cirrios atrapados polo furacán Wilma de 2005 foron varridos cara ao norte ata as provincias atlánticas do Canadá e Europa occidental. Máis de 700 foron atopados mortos. Ao ano seginte, as contaxes feitas na provincia do Quebec, no Canadá, mostraron un decrecemento do 62% e a poboación total da provincia reduciuse á metade.
Adolfo Bioy Casares
Adolfo Bioy Casares, nado en Buenos Aires o 15 de setembro de 1914 e finado no mesmo lugar o 8 de marzo de 1999, foi un escritor arxentino que frecuentou as literaturas fantástica, policial e de ciencia ficción. É considerado un dos escritores máis importantes do seu país e da literatura en español, recibindo a mención de Cabaleiro da Lexión de Honra en 1981, o Premio Internacional Alfonso Reyes, o Premio Miguel de Cervantes (ambos os dous en 1990) e o Konex de Brillante en 1994. Colaborou literariamente en varias ocasións con Jorge Luís Borges baixo distintos pseudónimos.
Foi esposo da escritora Silvina Ocampo.
Traxectoria
Adolfo Bioy Casares naceu o 15 de setembro de 1914 en Buenos Aires, sendo o único fillo de Adolfo Bioy Domecq e Marta Ignacia Casares Lynch, no barrio de Recoleta, tradicionalmente habitado por familias patricias ou de clase alta, e onde residiría a maior parte da súa vida.
Segundo o xenealoxista Narciso Binayán Carmona, era descendente do conquistador, explorador e colonizador español Domingo Martínez de Irala (1509-1556); os seus antepasados tiñan unha remota orixe mestiza guaraní, que compartía con moitos próceres da época da Independencia e con grandes personaxes paraguaios e arxentinos.
Pertencendo a unha familia cunha clase social alta, puido dedicarse exclusivamente á literatura e, ao mesmo tempo, apartarse do medio literario da súa época. Escribiu o seu primeiro relato, Iris y Margarita, aos once anos. Cursou os seus estudos secundarios no Instituto Libre de Segundo Ensino da Universidade de Buenos Aires. Logo, comezou e deixou as carreiras de Dereito, Filosofía e Letras. Tras a decepción que lle provocou o ámbito universitario, retirouse a unha estancia —posesión da súa familia— onde, cando non recibía visitas, dedicábase case exclusivamente á lectura, entregando horas e horas do día á literatura universal. Por esas épocas, entre o vinte e os trinta anos, xa manexaba con fluidez o inglés, o francés (que falaba desde os catro anos) e, naturalmente, o español. Entre 1929 e 1937 Bioy publicou algúns libros (Prólogo, 17 disparos contra lo porvenir, Caos, a novela La nueva tormenta, La estatua casera, Luis Greve, muerto) que máis tarde repudiaría, prohibindo a súa reedición e rexeitándose a comentalos, cualificando toda a súa obra anterior a 1940 como «horrible». miniatura|Bioy Casares, xunto a [[Victoria Ocampo|Vitoria Ocampo e a Jorge Luís Borges na rambla Casino de Mar da Prata en 1935.]] En 1932 coñece a Jorge Luís Borges en Villa Ocampo, a casa de Vitoria Ocampo situada nas barrancas de San Isidro, onde a escritora adoitaba recibir a figuras internacionais da cultura e organizar reunións culturais. Bioy conta que foi durante unha desas visitas que Borges e el se apartaran do resto da xente, polo que Vitoria se lles achegou e rifoulles dicindo «non sexan merdas, atendan ao invitado», o que provocou o enoxo de Borges e a retirada de ambos da reunión. Na viaxe de regreso á cidade quedou selada unha amizade que duraría até a morte de Borges en 1986, e que deu unha das duplas máis famosas da literatura, chegando a colaborar en varios traballos, desde coleccións de relatos (Seis problemas para don Isidro Parodi, Dos fantasías memorables) e a novela Un modelo para la muerte), pasando por guións de cine (Los orilleros, El paraíso de los creyentes, Invasión) até antoloxías de contos fantásticos (Antología de la literatura fantástica, Cuentos breves y extraordinarios), publicando a miúdo baixo os pseudónimos de H. Bustos Domecq e Benito Suárez Lynch. Entre 1945 e 1955 dirixiron a colección «El séptimo círculo», que publicaba traducións das mellores novelas policiais de lingua inglesa, xénero do que Borges era un gran admirador. En 2006 publicouse Borges, un inmenso volume de máis de mil seiscentas páxinas extraídas dos diarios de Bioy que revela con máis detalles a amizade que uniu aos dous escritores. Bioy xa preparara e corrixira os textos xunto con Daniel Martino, pero non alcanzou a publicalos.
En 1940, Bioy Casares casa con Silvina Ocampo, irmá de Vitoria, tamén escritora e pintora. Ese mesmo ano publica a novela La invención de Morel, que marca o inicio da súa madurez literaria. A novela contou cun prólogo de Borges, no que comenta a ausencia de precursores do xénero de ciencia ficción na literatura en español, presentando a Bioy como o iniciador dun xénero novo. A novela tivo unha grande aceptación e recibiu o Primeiro Premio Municipal de Literatura en 1941. Por eses anos publica, en colaboración con Borges e Silvina Ocampo, dúas antoloxías: Antología de la literatura fantástica (1940) e Antología poética argentina (1941).
En 1945 aparece a súa terceira novela, Plan de evasión, ambientada na colonia penal da illa do Diaño da Guayana Francesa. Continúa a temática de ficción científica xa explorada en La invención de Morel, á vez que a profunda, xa que no texto alúdese constantemente á teoría das cores de Goethe e ás ideas de William James sobre a percepción da realidade. En 1944 publicou a novela curta El perjurio de la nieve, incluída máis tarde en La trama celeste (1948), a súa terceira colección de relatos.
Do mesmo xeito que Borges, Bioy foi antiperonista. En 1946 publicou xunto a Silvina Ocampo, a novela policial Los que aman, odian e unha colección de relatos, La trama celeste (1948). En 1947 escribiu, en colaboración con Borges, o conto «La fiesta del Monstruo».
Habería que esperar até 1954 para que aparecese outra novela, El sueño de los héroes, redactada entre 1947 e 1952. Esta obra marca un desprazamento na súa obra, afastándose das «fantasías razoadas» do comezo, aínda que sen abandonar as obsesións permanentes na vida e a obra de Bioy: o amor, as mulleres, os xogos co tempo e o espazo e un característico sentido do humor. Ambientada en Buenos Aires, El sueño de los héroes narra as peripecias de Emilio Gauna por recuperar un recordo perdido durante unha madrugada de Entroido, despois de tres días de caravana cos seus amigos. A busca do suceso esquecido e o amor dunha muller marcan a trama da novela. O 8 de xullo dese ano nace a súa filla Marta, froito da relación de Bioy cunha das súas amantes, pero que foi adoptada e criada por Silvina.
Nas décadas de 1950 e 1960, Bioy dedicouse especialmente ao conto (Historia prodigiosa, Guirnalda con amores, El lado de la sombra, El gran serafín) e comezou a súa inclinación pola fotografía. O 15 de agosto de 1963 naceu o seu segundo fillo, Fabián, tamén dunha relación extramatrimonial, con quen se poría en contacto xa de adulto. En 1969 publicou Diario de la guerra del cerdo, obra que, a pesar de afastarse do ton fantástico de moitos dos seus libros, non pode considerarse estritamente como unha novela realista. O protagonista, Isidro Vidal, é un xubilado que se reúne cos seus amigos no club do seu barrio a xogar ás cartas, cando de súpeto se ven implicados nunha guerra xeracional, na que os mozos empezan a perseguir e asasinar os vellos. Redactada entre 1967 e 1969, e publicada cando tiña 55 anos, a novela parece reflectir o temor de Bioy ao paso do tempo (tema que xa tratara en La invención de Morel e El perjurio de la nieve) e foi adaptada ao cine en 1975 por Leopoldo Torre Nilsson, co título La guerra del cerdo.
En 1972 publica dúas antoloxías de contos propios, Historias de amor e Historias fantásticas, e en 1973 aparece Dormir al sol, novela na que volve tratar un argumento fantástico propio dos seus comezos pero co ton costumista que adquirira a súa prosa co paso do tempo, e a favorita do propio Bioy, segundo declarou. Do mesmo xeito que a súa novela anterior, Dormir al sol foi levada ao cine en 2012 por Alejandro Chomski. En 1978 publica outro libro de contos, El héroe de las mujeres. miniatura|Sepulcro de Bioy Casares. Cemiterio da Recoleta, Buenos Aires. O período tardío da produción de Bioy estivo lonxe da repercusión de obras anteriores; en contraparte, foi neses anos onde se sucederon os recoñecementos máis importantes. En 1985 aparece unha das súas últimas novelas, ALaaventura de un fotógrafo en la Prata. De tema kafkiano, con frecuencia foi lida como unha alegoría dos desaparecidos durante a ditadura militar que gobernou o país entre 1976 e 1983, durante o devandito goberno de facto Bioy Casares presenciaría unha execución extraxudicial na rúa. En 1986 publica o libro de contos Historias desaforadas. É declarado Cidadán Ilustre de Buenos Aires e en 1990 recibe dous importantes premios en recoñecemento a toda a súa traxectoria: o Premio Alfonso Reyes e o Premio Cervantes, o máximo galardón das letras castelás. Publica ese mesmo ano Una muñeca rusa e máis tarde a novela curta Un campeón desparejo. Ademais dos antemencionados, a súa obra narrativa valeulle outros galardóns como o Gran Premio de Honra da Sociedade Arxentina de Escritores (SADE) e a distinción de Membro da Lexión de Honra de Francia (1981).
Unha caída que lle provocou unha dobre fractura de cadeira en 1992 pareceu anticipar unha serie de feitos tráxicos, xa que pouco despois sufriu a perda da súa esposa (o 14 de decembro de 1993, vítima do mal de Alzheimer que a tivo prostrada durante tres anos) e da súa filla Marta (o 4 de xaneiro de 1994, ao ser atropelada por un auto). Por esa época empeza a frecuentar ao seu fillo Fabián, a quen recoñecería oficialmente en 1998, e ve máis seguido ao seu neto Florencio, quen o acompañou nos seus últimos anos. Finalmente faleceu o 8 de marzo de 1999, aos 84 anos, a consecuencia dunha falla multiorgánica derivada do seu deteriorado estado xeral. Foi inhumado na bóveda da súa familia materna no Cemiterio da Recoleta, onde tamén repousan os restos da súa esposa e a súa cuñada. Até pouco antes da súa morte traballou na selección e corrección de páxinas dos seus diarios (que levou durante medio século) coa axuda do estudioso Daniel Martino a fin de editar un volume dedicado á súa amizade con Borges, que finalmente se publicou, con case 1700 páxinas, en 2006.
Premios e distincións
Entre os seus premios e distincións destacan o Gran Premio de Honra da SADE en 1975, a membresía á Lexión de Honra francesa en 1981, o seu nomeamento como Cidadán Ilustre da Cidade de Buenos Aires en 1986, o Premio Cervantes e o Premio Internacional Alfonso Reyes en 1990 e o Premio Konex de Brillante en 1994.
Estilo
O mundo imaxinario de Bioy Casares consiste en fantasías e en acontecementos inexplicables, aínda que tamén aluda a miúdo ao ambiente intelectual porteño. Cultivou un estilo depurado e clásico e a súa literatura caracterízase, en parte, por ofrecer unha versión paródica do relato fantástico ou policíaco tradicional, consistente en observar o irreal baixo lentes humorísticas. Os elementos típicos destas literaturas son antes cómicos que aterradores; o carácter dos personaxes é incompetente, insensato. A partir disto, o historiador da literatura José Miguel Oviedo pretendeu chamar ás súas narracións «comedias fantásticas».
Sinalouse, tamén, que a paixón amorosa, o elemento erótico, é fundamental na narrativa deste escritor. É notable que tamén isto sexa contemplado desde unha perspectiva moitas veces irónica; o amor é considerado algo sublime pero fatal. A relación presenta trazos do amor cortés, pero as amadas adoitan ser tenebrosas, cabería dicir superiores. Quíxose ver nesta cuestión algunha conexión coa vida de Bioy Casares, cuxo carácter enamoradizo é dabondo coñecido.
A pesar de que xa publicara algúns libros, a verdadeira obra de Bioy Casares comeza en 1940, o ano en que se publica o seu máis famosa novela, La invención de Morel. A obra narra a historia dun prófugo que escapa a unha illa que se supón infectada por unha enfermidade mortal. Ao comezar a vivir nela, perde todo o sentido da realidade e dáse conta de que na illa viven personaxes creados por unha máquina inventada por Morel. Estas imaxes de personaxes repiten eternamente as mesmas accións facendo que o prófugo termine case tolo.
Diarios
Ao longo de toda a súa vida, Bioy levou a cabo un vastísimo diario do que saíron as seguintes publicacións:
Obra completa
Edición crítica e anotada, ao coidado de Daniel Martino.
Obras en colaboración con outros autores
miniatura| Adolfo Bioy Casares en 1941.
Roi Vidal
Roi Vidal Ponte, nado en Santiago de Compostela o 31 de agosto de 1982, é profesor, filólogo, poeta, dramaturgo, crítico teatral, músico e director de escena.
Traxectoria
Fillo de Roberto Vidal Bolaño e Laura Ponte Santasmarinas. Licenciado en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela e en Dirección de Escena pola Escola Superior de Arte Dramática de Galicia.
Comezou publicando poesía e teatro en revistas como Revista das Letras, Dorna ou Casahamlet. Finalista en 2008 do II Premio Diario Cultural de Teatro Radiofónico (Xerais) coa peza Último Capítulo, do Premio Xuventude Crea en 2010 co poemario Pop (Xunta de Galicia) e en 2011 co relato un Coitelo manchado de graxa. En 2012 obtivo o Premio Concello de Carral co poemario Teatro. A súa peza "Canción triste de Wall Street" forma parte do libro Banqueiros (Laiovento, Premio da Crítica 2013). En 2014 publicou unha biografía de Roberto Vidal Bolaño titulada Fóra de Portas (Edicións Positivas).
Como director de teatro estrea as pezas Matilde, de David Pobra e Mario Benedetti (para Bicodobrelo, 2008), Faraoas (Tirita Producións, 2011), Operación Triunfo (creación colectiva de Gargallada Teatro a partir de Ubu Roi de Alfred Jarry, 2015) e Illa/Ollo, a partir dun texto de Manuel Lourenzo (coa compañía Nasdrovia, 2015). No 2018 inicia a súa actividade nos Obradoiros de Teatro do Concello de Ponteareas, coa dirección da peza O paraugas transparente, de creación colectiva.
Crítico e estudoso do feito teatral en medios como Vieiros, Faro de Vigo, Protexta ou Praza Pública, actualmente forma parte do consello de redacción da erregueté.
Obra literaria
miniatura|Vidal (no centro) xunto a [[Laura Ponte Santasmarinas|Laura Ponte e Xavier Estévez.]]
Universidade Católica da Santísima Concepción
A Universidad Católica de la Santísima Concepción (UCSC) é unha universidade fundada en 1991, situada na cidade de Concepción, Chile. A universidade tamén ten facultades en Talcahuano, Los Ángeles, Chillán, Cañete.
Salas de Bureba
Salas de Bureba é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 135 habitantes (INE 2012).
Universidade Católica da Santísima Concepción
A UCSC é unha universidade erguida polo Arcebispo da Santísima Concepción, por decreto do Arcebispo da Santísima Concepción o 10 de xullo de 1991, é unha das seis universidades católicas en Chile, e un das tres universidades eclesiásticas no país pola Universidade Católica de Chile e Universidade Católica de Valparaíso.
The Center Won't Hold
The Center Won't Hold é o noveno álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Sleater-Kinney, publicado o 16 de agosto de 2019 a través do selo Mom + Pop Music. O disco foi producido por St Vincent e trátase do derradeiros coa batería Janet Weiss, que anunciou a súa marcha do grupo o día 1 de xullo. Tras o seu lanzamento o álbum foi aclamado pola crítica.
Gravación e lanzamento
En xaneiro de 2018 a banda dixo que estaba traballando na continuación de No Cities to Love, aínda que Carrie Brownstein comentou que "ían facelo moi lentamente". Carrie Brownstein suxeríulle a Jeff Tweedy producir algunhas cancións coa banda, pero primeiro comezaron a traballar con St. Vincent e gozaron traballando con ela polo que decidiron continuar así. En xaneiro de 2019 a banda anunciou que se agardaba un novo álbum para ese mesmo ano, producido por St. Vincent.
Sinxelos
"Hurry On Home" foi publicado como sinxelo principal do álbum o día 29 de maio de 2019. A banda interpretou a canción no programa The Tonight Show Starring Jimmy Fallon o 19 de xuño. "Can I Go On" foi o segundo sinxelo, aparecendo nas emisoras Triple A o día 5 de agosto. Tamén se lanzou un sinxelo promocional, "The Future Is Here", aparecido o 14 de xuño. A canción do título foi editada como segundo sinxelo promocional o 17 de xullo.
Albertucho
Albertucho, nome artístico de Alberto Romero, nado o 15 de novembro de 1983 no barrio de Bellavista, Sevilla, é un músico andaluz.
Píllara riscada
A píllara riscada , píllara raiada, píllara raxada  ou virapedras (Arenaria interpres) é unha ave da orde Charadriformes, familia Scolopacidae. Aniña en Escandinavia, sendo visible nas costas galegas durante o inverno. Mide uns 22 cm e pesa ó redor dos 110 g. Rechoncha, de plumaxe, pescozo e bico curtos, ten este último levemente torto cara a arriba e a xeito de cuña.
A súa plumaxe é marrón, canela, negra e branca. Durante a época de reprodución as femias portan na cabeza e o pescozo un patrón rechamante branco e negro. É unha ave solitaria que como moito forma pequenos grupos que defenden o seu territorio.
A especie Arenaria melanocephala habita na costa do Pacífico de Norteamérica.
Epigrafía
miniatura|250px|ESTA IGL(e) (s)IA EDIFICOU ET SA GROU DO(n) F(rei) BERIGEL ARCIB(is)PO D(e) S(an)TIAGO EN XXVIII DIAS D(e) IAN(e)RO ERA M CCC ET XV ET F OI P(ro)C(ur)ADOR P(ero) BOCHO(n) DESTA OBRA A epigrafía (do Grego, επιγραφή, "escrito enriba") é o estudo das inscricións gravadas en pedra ou outros materiais permanentes como o metal, a ciencia de clasificalas no seu contexto cultural e data, explicándoas e vendo que conclusións se poden extraer delas. O estudo dos manuscritos antigos, normalmente escritos con tinta, é un campo de estudo distinto: a paleografía.