cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Al Gore
Albert Arnold Gore Jr., nado o 31 de marzo de 1948 en Washington, D.C., é un político americano que foi vicepresidente da Administración Clinton entre 1993 e 2001. Pertence ao Partido Demócrata. É o gañador do Premio Nobel da Paz de 2007, xunto co Panel Intergubernamental do Cambio Climático. É tamén asesor da empresa Google.
Traxectoria
En 2000 concorreu á presidencia dos EUA, sendo vencido, nunha elección marcada polo reconto polémico dos votos, por George W. Bush, a pesar de obter máis votos populares.
En 2006, lanzou An Inconvenient Truth (Unha verdade incómoda), documental sobre o cambio climático, máis especificamente sobre o quecemento global, co cal conseguiu ser vencedor do Oscar ao mellor documental en 2007.
Al Gore é un activista ecolóxico, e escribiu:
En febreiro de 2007, Al Gore e o presidente da empresa Virgin, Richard Branson, lanzaron unha competición que dará 50 millóns de dólares ao científico que presente a mellor proposta para 'limpar o ar' do planeta, ou sexa, diminuír as cantidades de dióxido de carbono na atmosfera.
Flogopita
A flogopita é un tipo de mica de cor parda pouco frecuente, constituída fundamentalmente por silicatos de aluminio e potasio. É un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo filosilicatos, onde se achan as micas. É bastante frecuente nos gneis preto de Santiago de Compostela, así como na localidade pontevedresa da Franqueira. Normalmente encóntrase en paquetes de láminas de cor castaña, ás veces de grandes dimensións.
O seu nome provén do grego "phlogopos", que significa fogo, en alusión á súa cor.
É o extremo con magnesio dunha serie de solución sólida de micas, estando no outro extremo a biotita. Algúns dos minerais intermedios desta serie son fluorflogopita (rica en flúor), eastonita e hendricksita (rica en cinc). Por isto, ás veces recibe o sinónimo de mica magnésica ou ferroso-magnésica.
Ambiente de formación
A flogopita é un mineral de orixe neumatolítica. Aparece xeralmente en calcarios e dolomías graúdas, en xistos cristalinos afectadas por metamorfismo de contacto e algunhas serpentinitas.
A flogopita é un membro do grupo das micas moi común, que se observa especialmente en mármores dolomíticos (ricos en magnesio) asociado con espinela, diópsido, horneblenda, granates e minerais do grupo das condritas.
Localización
Existen importantes depósitos de flogopita en Ontario e Quebec (Canadá), en Rusia e en numerosas localizacións de Europa. En España encóntrase en finas escamas en gneises de Santiago de Compostela (Galiza), así como no mármore negro-azulado da Serra de Aracena (Huelva).
Uso
Emprégase industrialmente en láminas como illante eléctrico en dispositivos específico, como por exemplo o illante que levan as buxías do automóbil. A súa capacidade como illante é superior a da das outras micas. Tamén se usa moido en po como material de carga.
Baixa Silesia
A Baixa Silesia (en polaco Województwo dolnośląskie) é unha das 16 provincias (voivodatos) que conforman a República de Polonia, segundo a división administrativa do ano 1998 e foi creado coa reforma de 1999 pola fusión dos voivodatos de Wroclaw, Legnica, Wałbrzych e Jelenia Góra. Atopándose no suroeste de Polonia; a Baixa Silesia corresponde ao sector occidental da rexión chamada Silesia.
Xeografía
A Baixa Silesia confina ao norte co voivodato de Lubusz, ao nordés co de Gran Polonia e ao sueste co de Opole, así como confina ao suroeste con Alemaña (Liña Oder-Neisse) e a República Checa. No Sur da Baixa Silesia a rexión motañosa dos Sudetes (ramal noroccidental dos Cárpatos) é unha das zonas turísticas máis importantes de Polonia polos seus centros de deportes invernais.
División administrativa
O Voivodato da Baixa Slesia atópase dividido en distritos (Powiat en polaco), con 3 cidades distrito. Existen distritos que levan o nome destas cidades pero sen comprehenderlas na súa xurisdición administrativa.
Principais cidades
A capital do voivodato, Breslavia, é cos seus case 640 000 habitantes a cuarta cidade máis poboada de toda Polonia e netamente a meirande de toda Silesia.
Reunion Arena
O Reunion Arena foi un pavillón cuberto situado no distrito de Reunion, no centro de Dallas, Texas (Estados Unidos). A cancha tiña capacidade para 17.293 seareiros en partidos de baloncesto e 17.001 en partidos de hóckey sobre xeo. Durante a súa historia albergou principalmente encontros dos Dallas Mavericks da NBA e dos Dallas Stars da NHL. Foi pechado o 30 de xuño de 2008 e finalmente demolido o 17 de novembro de 2009. Os equipos profesionais deportivos de Dallas xogan agora no American Airlines Center.
Oblicuidade da eclíptica
miniatura|150px|Variación da oblicuidade da eclíptica. En astronomía denomínase oblicuidade da eclíptica (ás veces tamén como simplemente oblicuidade) á inclinación que presenta o eixo de rotación da Terra con respecto á normal ao plano da eclíptica.
Tamén é o ángulo que forma o plano do ecuador terrestre co plano da eclíptica. Dito ángulo presenta na actualidade 23,5º, aínda que este valor non é constante debido ao movemento terrestre denominado nutación. Foi medido por primeira vez por Eratóstenes. Debido a esta inclinación prodúcense as estacións. Ámbolos dous planos, o do Ecuador e a Eclíptica, córtanse no Punto Aries. Cando o Sol está aí prodúcese o inicio da primavera no hemisferio norte e o inicio do outono no hemisferio sur.
Para os demais planetas o ángulo que forman o plano do ecuador e o plano da órbita chámase inclinación do eixo e é o responsable neles das estacións. O caso máis sobresaínte é Marte onde a inclinación (25,19º) é moi parecida á Terra e como o ano é o dobre de longo provoca estacións tamén o dobre de longas ca na Terra. O corte de ambos planos sinala o Punto Vernal do planeta ou o inicio da primavera no hemisferio norte marciano. Titán tamén parece ter estacións.
540px|miniatura|dereita|Plano da eclíptica e inclinación do plano do ecuador terrestre respecto dela.
Zona económica exclusiva
miniatura|dereita|A ZEE en Galiza. A zona económica exclusiva (ZEE) ou o mar patrimonial é unha faixa marítima de 200 millas (370,4 km) máis aló da liña base costeira (augas interiores). O seu baseamento está na Convención das Nacións Unidas sobre o Dereito no Mar de 1982.
No caso de Galiza as augas interiores son as rías e a extensión máis próxima de auga que queda entre os puntos máis afastados da costa unidos entre si. Dende esa liña base de costa as seguintes 12 millas (22,2 km) son as chamadas augas territoriais. As doce millas seguintes a elas son as chamadas augas adxacentes. Na fixación destas faixas non se teñen en conta os baixos, rochas ou pequenas illas non habitables afastadas da costa e sen poboación (artigo 121). A liña de costa está delimitada pola baixamar segundo se indica nas cartas náuticas, artigo 5 da Convención do Mar.
Zona económica exclusiva en Galiza
miniatura|300px|Zonas económicas exclusivas dos países do mundo. A ZEE en Galiza equivale a 7,8 veces a súa superficie e supón preto do 30% da ZEE de España. Limita con dúas fronteiras nacionais: Francia e Portugal, e co Océano Atlántico (mar aberto).
A separación con Francia está no límite entre Galiza e Asturias, en Ribadeo e non chega a 200 millas. E no sur no Miño con Portugal. Nesta zona a ZEE de Galiza ten 200 millas e incluso máis contando a plataforma continental estendida sobre a que o Goberno de España reclama a súa soberanía. Esta posibilidade de estender a reclamación territorial máis alá das 200 millas, pola existencia de plataforma continental, é o que xerou conflitos como a Guerra do fletán con Canadá en 1995. A xestión e administración da ZEE corresponde ao Goberno de España.
Dereitos internacionais
Tódolos estados, teñan ou non litoral, teñen os seguintes dereitos na ZEE:
Esperante, Folgoso do Courel
Limita coas parroquias de Lousada ao norte, Riocereixa ao leste, Visuña ao sueste, e Seoane do Courel ao sur e oeste.
Nesta parroquia, no lugar do Carbedo, foi atopada unha Tabula Hospitalis, unha peza en bronce cun texto en latín da época da romanización de Galicia.
Radiómetro de Crookes
dereita|miniatura|Radiómetro de Crookes. miniatura|Un radiometro en funcionamento O radiómetro de Crookes ou muíño de luz (en inglés: light-mill) é un dispositivo inventado en 1875 polo químico inglés sir William Crookes. Consiste en catro brazos que sosteñen cada un unha placa nos seus extremos, pintados de branco dun lado e de negro do outro. O catro brazos que soportan as placas están suspendidos nunha agulla e sostidos por un eixo de vidro para diminuír no posible a fricción. O muíño atópase dentro dunha esfera de vidro selada e na que se realizou un baleiro parcial.
Historia
Crookes tivo a idea por mor dalgunhas investigacións químicas que realizaba. No curso de experimentos químicos que esixían medidas cuantitativas moi precisas, achábase pesando mostras nunha cámara a baleiro parcial, co obxecto de reducir o efecto das correntes de aire. De súpeto, notou que o valor das pesadas era perturbado cando sobre a balanza incidía luz do Sol. Investigando ese efecto, creou o dispositivo que leva o seu nome.
Funcionamento
As placas rotan ao ser expostas á luz, sendo máis rápido o xiro canto máis intensa é a luz incidente. Iso proporciona unha medida cuantitativa da intensidade da radiación electromagnética. A explicación da rotación deste dispositivo foi historicamente o motivo de moita controversia científica.
A explicación foi achada por dous grandes científicos, Sir James Clerk Maxwell e Osborne Reynolds: o efecto real ocorre nos bordos das paletas.
Basicamente, no lado quente, as moléculas do gas estanse movendo cunha velocidade media máis alta que os gases no lado frío. Cando as moléculas quentes golpean o bordo da paleta, de media producirán unha forza na paleta que está cara ao lado fresco. Posto que a velocidade media das moléculas quentes é maior que a velocidade media das moléculas frías, haberá unha forza na paleta cara ao lado fresco. A este efecto chamóuselle 'arrastre térmico'.
Escritos
Escritos foi unha revista editada en Lugo entre 1959 e 1960.
Historia e características
Apareceu en marzo de 1959. Dirixida por Luís J. Quintela Ferreiro, entre os seus colaboradores figuraron Marina Mayoral, Xavier Carro, Juan Neira Torviso, Arcadio López Casanova, Xosé Luís Franco Grande e Jorge Ricoy Iriarte. Cesou a súa publicación en maio de 1960.
Vilar, Pousada, Baleira
Vilar é a aldea con maior número de habitantes dos 8 núcleos de poboación da parroquia de San Lourenzo de Pousada, sendo tamén a segunda maior aldea de todo o concello de Baleira. Dista uns 3,5 quilómetros da cabeceira do concello, O Cádavo.
Xeografía
A actividade da poboación é maiormente gandeira e agrícola. Situada na parte superior do chamado Val do Pedroso, entre as serras da Legúa (960 m.) e Vilar-Quintá (650 m.), está vetada polos arroios de Pácios e o da Esperela, tendo unha orografía case chá. No tocante ás comunicacións terrestres, a aldea está atravesada pola estrada LU-710, que a comunica a 11 km. coa A-6 (no quilómetro 465) e coa cabeza do Concello a 3,5 km.
Patrimonio
O edificio máis destacado é o antigo colexio público, de planta rectangular de dúas plantas (80 m² por planta), construído en granito e pedra a dúas augas e artesoados en madeira. A fachada principal presenta na segunda planta unha galería de madeira sustentada por catro columnas hexagonais de granito. Recentemente foi restaurada.
Facho
miniatura|300px|Lume. Facho, mañiza de palla atada á que se lle prendía lume ou fogueira acesa nun alto que adoitaba usarse para avisar e guiar os mariñeiros que se atopaban no mar.
Definición
Un facho pode ser:
Etimoloxía
Do lat. fascis: feixe. Trátase dunha etimoloxía por metonimia. Inicialmente, un pequeno feixe de plantas como os xuncos ou a palla, apertado e atado, utilizouse dende hai moito tempo como luz artificial para a noite ou as covas. A palabra facho pasou logo a ser un lume con funcións indicadoras. Deste xeito, era colocado nos outeiros como sinais de orientación ou avisos. Posteriormente, a súa localización pasaría a propiciar que se nomeasen así os lugares altos onde se facían lumes. De aí, a evolución semántica da palabra.
Historia
Por descontado, os fachos tamén funcionaron como guías e, así mesmo, hai constancia de que se acendían fachos en lugares falsos para provocar naufraxios.
Xeografía
De norte a sur, a denominada Ruta dos fachos de Galiza contén as seguintes localizacións que se recollen na obra de D. José Cornide titulada Descripción circunstanciada de la costa de Galicia, y raya por donde confina con el inmediato Reino de Portugal, da que, ao compara-los nomes cos actuais, obsérvase que algúns perdéronse:
miniatura|400px|dereita|Ruta dos fachos galegos
Toponimia
Non tódolos lugares nos que se ten constancia da existencia de fachos conservan no seu nome tal suceso. Algún dos que aínda se poden atopar son:
Literatura
Moitos son os escritores e poetas que citan aos fachos nas súas obras. Algúns exemplos son:
Laurindo Rabelo
Hino (1863)
O facho do Helesponto apaga o dia,
sem que aos olhos de Hero o sono traga,
que dentro de sua alma não se apaga
o fogo com que o facho se acendia.
Eduardo Pondal
Queixumes dos pinos  (1886)
¡Ou rapacetes rebertes,
De tenro corpo lanzal;
E tan libres, com' os corvos,
Do facho de Touriñan! (...)
Nunha cousa convêrteme,
Insensibre e cerval;
Convérteme n' un rudo
Facho, por pïedá...
Bárreme da memoria,
Este soñar audaz,
Arráncame da alma
Oliveira, A Arnoia, A Arnoia
Oliveira é un lugar da parroquia da Arnoia no concello ourensán da Arnoia na comarca do Ribeiro. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 37 habitantes (16 homes e 21 mulleres), os mesmos ca en 2010, cando tiña 37 habitantes (17 homes e 20 mulleres).
Jerry Lewis
Joseph Levitch, coñecido como Jerry Lewis, nado en Newark (Nova Jersey) o 16 de marzo de 1926 e finado en Las Vegas o 20 de agosto de 2017, foi un cómico, actor, cantante, produtor, guionista e director estadounidense. É coñecido polo seu humor slapstick no cinema, a televisión, a radio e o teatro. Orixinalmente formou parella artística con Dean Martin.
Durante máis de corenta anos Lewis foi o presentador do maratón televisivo da asociación de distrofia muscular.
Traxectoria
Lewis naceu en Nova Jersey nunha familia de orixe xudía rusa. O seu pai, Daniel Levitch, era presentador de vodevil e a súa nai, Rachel ("Rae") Levitch (Brodsky), tocaba o piano nunha emisora de radio. Lewis comezou a actuar aos cinco anos e aos quince xa creara o seu "Record Act", no que interpretaba con mímica esaxeradamente as letras das cancións dun fonógrafo. Utilizou inicialmente o nome artístico de Joey Lewis, mais cambiouno para evitar confusións co cómico Joe E. Lewis e o boxeador Joe Louis.
Conseguiu a fama co cantante Dean Martin no equipo cómico Martin and Lewis durante a década de 1940. A finais da década xa eran coñecidos en toda a nación, primeiro polas interpretacións en clubs nocturnos e despois co seu propio programa de radio. Debutaron na televisión o 20 de xuño de 1948 no programa de Ed Sullivan e comezaron no cinema en 1949 con My Friend Irma.
Porén, as personaxes de Martin nos filmes ían sendo cada vez menos importantes e finalmente a parella acabou rompendo o 24 de xullo de 1956, seguindo ambos os dous as súas carreiras en solitario con éxito. Tras algunhas aparicións xuntos reconciliáronse en 1987 trala morte do fillo de Martin e en 1989 actuaron xuntos no teatro por última vez.
Trala ruptura, Lewis permaneceu na Paramount e converteuse nunha estrela da comedia a partir do seu primeiro filme en solitario, The Delicate Delinquent (1957).
En 1960 o atraso da estrea de Cinderfella levou á Paramount a pedirlle un filme propio e Lewis debutou como director con The Bellboy. A este seguiron outros filmes coescritos con Bill Richmond.
A partir de 1966 deu clases de dirección na Universidade do Sur de California nos Ánxeles; entre os seus alumnos estiveron Steven Spielberg e George Lucas. Interveu tamén en musicais, debutando en Broadway en 1994 con Damn Yankees, coreografado por Rob Marshall.
Domo-kun
Domo (どーもくん) é un personaxe de ficción e a mascota oficial da cadea de televisión xaponesa NHK. Comezou a aparecer en viñetas de 30 segundos creadas moitas veces usando o estilo de animación stop motion. O personaxe debutou na televisión xaponesa o 22 de decembro de 1998.
As curtas con Domo foron dirixidas polo animador xaponés Tsuneo Gōda. Gōda di que, usando este proceso, pódese "crear unha obra chea de sentimento".
Domo é unha pequena criatura ovípara de cor marrón coa aparencia dun estraño monstro, ten os ollos negros e a boca aberta que revela os seus dentes puntiagudos. Naceu dun ovo e vive nunha cova subterránea co avó Usajii (do xaponés, "Usagi" = coello, "Oyaji" = home maior), un coello sabio ao que lle encanta ver a televisión e beber té. Tamén nesa cova vive con dous morcegos: Shinobu, que ten un problema de alcohol, e a súa filla Morio. Outro personaxe da serie curta é Tashanna, unha comadrexa moza de 17 anos que soña con ser modelo en Tokio.
Orixe do nome
O nome de Domo-kun vén do segundo episodio do programa, no que se escoita a un presentador de televisión dicindo as palabras: "Dōmo konnichiwa", que se pode traducir como "boa tarde" o "moi ola" e Kun, que é o honorífico usado para referirse a machos novos en xaponés.
Impacto cultural do personaxe
Domo converteuse nunha icona da sociedade xaponesa (recoñecida polo 90% dos escolares) desde a que se venden todo tipo de artigos.
Nickelodeon transmitiu a serie nas súas pausas comerciais dobradas ao español en América Latina, sendo lanzada nesa rexión o 23 de xuño de 2008.
En 2013, NHK, cumprindo 60 anos de televisión, fixo unha proxección especial preto da súa sede, protagonizada por Domo.
Luis del Olmo
Luis del Olmo, nado en Ponferrada o 31 de xaneiro de 1937, é un dos periodistas españois máis veteranos e premiados no mundo da radio en España.
Traxectoria
Actualmente traballa na emisora Punto Radio, dirixiendo e presentando o programa Protagonistas (de 6:00 am a 11:00 am), programa que foi levando dunha cadea a outra e que se converteu no máis lonxevo na historia da radio española, con 33 anos en antena.
Antes de chegar a Punto Radio, pasou por Radio Ponferrada, Radio Asturias, A Voz de León, RNE, Radio Cadena Española, Cadena COPE e Onda Cero.
Castelo de Montsoreau - Museo de Arte Contemporánea
O Castelo de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea (en Château de Montsoreau-Musée d'Art Contemporain) é un museo privado de arte contemporánea aberto ao público que se atopa no Val do Loira. O proxecto de creación do museo comezou en novembro de 2014, e foi inaugurado o 8 de abril de 2016. Conta cunha colección permanente, recollida durante 25 anos por Philippe Méaille, que non só está destinada á súa exhibición no Castelo de Montsoreau, senón que tamén é prestada a outras institucións. Con arredor de 1.000 obras, a súa colección é a máis grande do mundo sobre conceptualistas radicais de Art & Language, xogando un papel importante na invención da arte conceptual. A colección Philippe Méaille foi prestada a longo prazo entre 2010 e 2017 ó MACBA (Museo de Arte Contemporánea de Barcelona), o cal implicou unha colaboración regular das dúas institucións.
O Castelo de Montsoreau foi clasificado como Monumento Nacional polo Ministerio de Cultura francés en 1862 e, como parte do Val do Loira, está clasificado como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO no 2000.
Historia
Na antigüidade, o castelo de Montsoreau era a porta de entrada de Anjou e no presente é o único castelo do val do Loira que é un museo de arte contemporánea. Foi o primeiro edificio renacentista construído historicamente por un dos embaixadores de Carlos VII, rei de Francia. Xoán II de Chambes foi o primeiro dos señores do reino, con Jacques Cœur en instalar o Renacemento italiano en Francia. Construíu o Castelo de Montsoreau entre 1443 e 1453, xunto ao Loira, no leito do río, coma os palacios venecianos construídos no mesmo período. O primeiro préstamo a longo prazo da colección de Philippe Méaille co MACBA foi obxecto dunha exposición retrospectiva: Art & Language Uncompleted: a colección de Philippe Méaille en outubro de 2014. Produciuse un catálogo en estreita colaboración con artistas de Art & Language (Michael Baldwin e Mel Ramsden) así como académicos como Carles Guerra (director da Fundación Antoni Tàpies) e Matthew Jesse Jackson (profesor do Departamento de Artes Visuales e Historia da Arte da Universidade de Chicago).
Traballos de restauración
O castelo de Montsoreau está clasificado como monumento histórico dende 1862 e forma parte do Patrimonio Mundial do Val do Loira pola UNESCO. Os traballos de restauración leváronse a cabo baixo o mando dos Bâtiments de France. Grazas ás últimas reformas, o monumento histórico cumpre cos estándares contemporáneos e é ecolóxico. Inclúe un ascensor e é case totalmente accesible para persoas con discapacidade. A electricidade actualizouse segundo o estándar actual, así como os equipos de emerxencia e detección de incendios. A iluminación benefíciase dos últimos avances técnicos e ten LED (díodo emisor de luz) en todos os seus espazos de recepción e exposición. As pinturas extremadamente degradadas recuperáronse coa tradicional pintura de cal. Estes brancos, comúns nos castelos do val do Loira, teñen a virtude de instalar unha higrometria constante. En agosto de 2016 inaugurouse unha biblioteca de historia da arte, creación contemporánea e artes aplicadas. En maio de 2017, o castelo de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea do porto histórico reabriu ao final despois de varios meses de traballo, permitindo aos visitantes chegar en barco. Durante a remodelación dunha antiga sala de almacenamento, os canteiros descubriron unha cheminea que data do ano 1450. Esta cheminea está a ser estudada en colaboración cos Bâtiments de France para a súa restauración. Estas obras de restauración permiten que o Castelo de Montsoreau-Museo de Arte contemporánea teña no presente 2.000 metros cadrados de espazo expositivo.
Espazos e salas
Tras unha fase de traballo durante oito meses, o Castelo de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea inaugúrase o 8 de abril de 2016 facendo da cidade de Montsoreau unha das unidades urbanas máis pequenas de Francia que ten un museo de arte contemporánea. O desenvolvemento e planificación urbana do Palacio do Val do Loira, a historia do Val do Loira e unha colección de arte contemporánea foron un estudo de caso para os 58 estudantes da École Camondo durante o curso 2015-2016.
Identidade
miniatura|230px|Logotipo do museo. Esta fase do traballo tamén estivo acompañada dunha fase de construción dunha nova identidade, desde a metamorfose dun patrimonio histórico ata un sitio cultural completamente dedicado á arte contemporánea. Esta nova identidade visual foi construída en parte a través da creación dun logotipo, o sinal icónico desta institución. Esta fase realizouse a cabo grazas a un proceso de co-creación que implicou simultaneamente ao Castelo de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea e estudantes da Escola de Artes e Deseño TALM (Tours-Angers-Le Mans) de «repensar un equipo local cultural como un espazo de vida e interacción social». Este cambio de identidade do castelo, paralelo a unha visión urbana do proxecto, tivo un forte impacto na presenza do castelo de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea na cidade de Montsoreau. Primeiro durante a Bienal do Val do Loira, rediseñouse o acceso aos xardíns do castelo, dando paso a un xardín salvaxe en homenaxe a Miriam Rothschild, que se volveu libre e se integrou na ruta urbana. E despois o Castelo de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea reabriu o seu porto histórico e estableceu unha oferta de cruceiros entre Saumur e Montsoreau para destacar o río Loira como unha evidente conexión turística entre as diferentes cidades da aglomeración de Saumur. Este porto é tamén unha canle de comunicación para o Castelo de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea para a produción de filmes promocionais cando as obras son prestadas a outras institucións, dando á luz, por exemplo, a unha curtametraxe de acción ao estilo de Mission: Impossible durante a súa colaboración co Centro de Arte Contemporánea en Tours.
Arquitectura
A pequena cidade tomou o nome de Montsoreau (Monte Sorello) dun promontorio rochoso situado á beira do río Loira e rodeado de auga. Neste promontorio producíronse tres edificios principais: un templo ou edificio administrativo galo-romano, un castelo fortificado e un palacio renacentista. Verificouse unha orixe galo-romana para o asentamento de Montsoreau pero non se confirmou para o castelo, aínda que se atopou na foxa unha columna estriada de pedra dun templo galo-romano ou dun edificio público durante os traballos de restauración de finais do século XX. As primeiras fontes escritas son do século VI co dominio de Restis, pero só coa construción dunha fortaleza a finais do século X a cidade comercial comezou a prosperar. Unha parte deste primeiro castelo atopouse durante os mesmos traballos de restauración de arqueólogos. O castelo foi reconstruído no estilo renacentista entre 1450 e 1460 por Xoán de Chambes, un dos homes máis ricos do reino, conselleiro e chambelán do rei Carlos VII e rei Luís XI. Montsoreau é unha das poucas cidades de Francia que experimentou o Renacemento desde 1450 a través da arquitectura coa construción do seu castelo nun primeiro momento e despois, de edificios civís. Estes edificios aínda son visibles na cidade. A mediados do século XV, cando os reis de Francia estableceron o seu poder en Chinon e despois en Langeais e Tours, o Val do Loira converteuse no corazón dos castelos do Val do Loira.
Roo de Abaixo, Roo, Outes
Roo de Abaixo é un lugar da parroquia de Roo no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 87 habitantes (42 homes e 45 mulleres).
Castelo de Montsoreau - Museo de Arte Contemporánea
Colección
A colección Philippe Méaille, que constitúe a colección do museo, está instalada nos dous primeiros andares do museo. Está composto exclusivamente por obras do grupo de artistas Art & Language. Nunha entrevista con Dora Imhof, Philippe Méaille dixo: "A nosa colección céntrase nos traballos dos artistas pioneiros Art & Language, que inventaron a arte conceptual nos anos sesenta. Ao cuestionar a práctica artística do modernismo, tentaron reintegrar ao espectador na creación do proxecto artístico. A súa obra foi moi influente no campo máis amplo, e a maioría dos críticos datan o comezo do que agora se chama "arte contemporánea" ata ese momento». A colección de Philippe Méaille preséntase nunha ampla multiplicidade de soportes (pinturas, esculturas, debuxos, manuscritos, mecanografía, instalacións e vídeos) dos cales dixo Carles Guerra: «ademais de verse afectada pola actitude dos artistas, a colección Philippe Méaille vese afectada pola perspectiva arqueolóxica coa que se atopou». 800 obras da colección Philippe Méaille foron cedidas a longo prazo no MACBA entre 2010 e 2017.
En 2014, o MACBA dedicou unha importante exposición retrospectiva a Art & Language, dirixida por Carles Guerra: Art & Language Incompleta: Philippe Méaille Collection. Un acordo co Tate Modern de Londres autorizou a exhibición dun filme coproducido por esta institución e a Fundación Bloomberg para ser exhibida no Castelo de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea. Fundada en 1968, Art & Language, que toma o seu nome do xornal homónimo Art-Language, está formada por británicos, americanos e australianos. As súas preguntas corrosivas sobre a situación do artista, a obra de arte ou mesmo a propia institución fan que parezan as figuras máis radicais da historia da arte da segunda metade do século XX. Este colectivo, na orixe do que hoxe se denomina arte conceptual, aínda está activo e está representado actualmente por Michael Baldwin e Mel Ramsden coa participación ocasional de Mayo Thompson.
O Castrillón, Santa María de Ois, Coirós
O Castrillón é un lugar da parroquia de Santa María de Ois no concello coruñés de Coirós, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 63 habitantes (26 homes e 37 mulleres).
Arroxo
O topónimo Arroxo pode referirse a:
Santiago Brouard
Santiago Brouard Pérez, nado en Lekeitio, Biscaia o 19 de abril de 1919, e finado en Bilbao o 20 de novembro de 1984, foi un médico e político vasco, de ideoloxía nacionalista vasca e socialista. Foi médico pediatra, dirixente da coalición Herri Batasuna, presidente do partido HASI e tenente de alcalde de Bilbao. Era o voceiro da coalición no Parlamento Vasco ao falecer, sendo o primeiro membro de dita cámara asasinado no exercicio do seu cargo. Foi vítima do terrorismo de Estado ao ser asasinado polos GAL, dependentes do Ministerio do Interior do goberno de España.
Traxectoria
Estudou medicina na Universidade de Valladolid, segundo confesaría despois, por influencia do falecemento repentino en pouco tempo de dúas das súas irmás. Unha vez rematou a carreira, regresou a Bilbao para realizar a especialización en pediatría no Hospital de Basurto. Roldando os corenta anos contraeu matrimonio con Teresa Aldamiz, unha poetisa filipina de ascendencia vasca, coa que tería tres fillos. Neste momento empeza a achegarse ao nacionalismo vasco, participando na fundación das primeiras Ikastolas de Biscaia.
Fuxiu a Francia en 1974, tras ser perseguido por atender a un militante de ETA ferido de bala pola policía. No País Vasco francés entrou en contacto con históricos de ETA como Argala, co que, nas postrimerías da ditadura franquista, participou na elaboración da Alternativa KAS, a cal era un programa de mínimos ao que se adheriron diferentes organizacións da esquerda nacionalista vasca daquel entón, entre elas a organización armada ETA político-militar, os partidos políticos LAIA e EHAS e os sindicatos LAK e LAB.
Á súa volta do exilio, Santi Brouard seguiu implicado na política á vez que atendía a súa consulta de pediatría en Bilbao. Foi un dos fundadores de Euskal Herriko Alderdi Sozialista (EHAS) que, posteriormente, pasou a denominarse Herri Alderdi Sozialista Iraultzailea (HASI) en 1977, tras a converxencia con Eusko Sozialistak. No Congreso fundacional de HASI de 1978 foi nomeado presidente do partido, cargo que mantivo toda a súa vida. A maior parte da dirección orixinal de HASI abandonaría o partido para integrase en Euskadiko Ezkerra (EE).
Brouard tamén foi dirixente de Herri Batasuna (HB) e formou parte da súa Mesa Nacional até o seu asasinato. Foi candidato por HB para a alcaldía do Concello de Bilbao nas eleccións municipais de 1979, as primeiras tras a ditadura franquista, e exerceu o cargo de tenente de alcalde durante unha lexislatura (1979-1983). Nas eleccións forais de 1983 foi elixido apoderado nas Xuntas Xerais de Biscaia. Ese ano foi encarcerado polos sucesos da Casa de Xuntas de Gernika, en que un grupo de deputados de Herri Batasuna cantou o «Eusko Gudariak» (himno ao soldado vasco) durante a visita do rei Xoán Carlos I de España. Nas eleccións de 1984 foi elixido parlamentario autonómico por Biscaia.
Asasinato
esquerda|miniatura|220x220px|Monumento a Santiago Brouard, no Parque de Ametzola de Bilbao. O 20 de novembro de 1984 foi asasinado na súa consulta de pediatría. Os autores materiais do crime foron Luís Morcillo e Rafael López Ocaña, sicarios contratados polos Grupos Antiterroristas de Liberación (GAL). Segundo o testemuño de López Ocaña, este cobrou tres millóns de pesetas de mans de Morcillo polo asasinato, que á súa vez os recibiu de Rafael Masa, por aquel entón comandante da Garda Civil. Segundo Ocaña, o diñeiro proviña de Julián Sancristóbal, que naquela época era o Director Xeral de Seguridade do Estado.
A investigación foi longa e procelosa. En maio de 1993, unha sentenza ratificada polo Tribunal Supremo condenou a 33 anos de cárcere a Rafael López Ocaña, por ser un dos autores materiais do asasinato, e a oito anos a Juan José Rodríguez Díaz, alias El Francés, por tenencia ilícita de armas ao establecerse probado que este as forneceu; con todo, López Ocaña só cumpriu doce anos de prisión. Unha nova sentenza en xuño de 2003, aínda que admitía o móbil político do crime e a implicación de terceiras persoas, absolveu do asasinato a José Amedo, Rafael Masa e Luís Morcillo por falta de probas. En abril de 2013, Luís Morcillo declarábase coautor do asasinato nunha entrevista concedida ao xornal El Mundo.
Homenaxe póstuma
En novembro de 2014 colocouse unha placa conmemorativa no Parlamento Vasco en homenaxe a Santiago Brouard, xunto coas dos parlamentarios Enrique Casas, asasinado polos CAA, Gregorio Ordóñez e Fernando Buesa, ambos os dous asasinados por ETA. Tamén o Concello de Bilbao lle rendeu unha homenaxe unitaria, na que o alcalde Ibon Areso lle entregou a Edurne Brouard a medalla de Bilbao que adoita entregarse aos concelleiros cando abandonan a corporación.
Barreiro, Santa María de Cexo, Verea
Barreiro é un lugar da parroquia de Santa María de Cexo, no concello ourensán de Verea na comarca da Terra de Celanova. Tiña 21 habitantes no ano 2020 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 7 son homes e 14 son mulleres.
Vicente Ferrer
Vicente Ferrer i Moncho, nado en Barcelona o 5 de maio de 1920 e finado en Anantapur, Andhra Pradesh (India), o 19 de xuño de 2009, foi un misioneiro laico español, considerado unha das persoas máis activas na axuda, solidariedade e cooperación coas persoas desfavorecidas nos países máis empobrecidos do mundo. A súa actividade desenvolveuse principalmente na India, onde chegou en 1952 como misioneiro xesuíta.
Infancia e mocidade
Foi finalmente liberado pero tivo que cumprir de novo o servizo militar. Puido licenciarse despois de sete anos de mobilización contando os anos da guerra, reclusión e novo servizo militar. En 1944 abandonou os seus estudos de Dereito e ingresou na Compañía de Xesús.
Misioneiro
En 1970 deixou a Compañía de Xesús, casou coa periodista inglesa Anne Perry e fundou a organización Rural Development Trust (Fondo de Desenvolvemento Rural). Dende o principio do seu labor despertou grandes simpatías entre os campesiños indios, pero non entre as clases dirixentes, económicas e políticas, que vían no seu labor unha ameaza. Aínda así puido seguir adiante cos seus proxectos grazas ó apoio de Indira Gāndhi, que sempre recoñeceu o seu labor.
Dende 1996 conta coa súa propia fundación, a Fundación Vicente Ferrer, a través da cal organiza toda a súa actividade.
Roo de Arriba, Roo, Outes
Roo de Arriba é un lugar da parroquia de Roo no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 47 habitantes (19 homes e 28 mulleres).
Eleccións municipais en Parada de Sil
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Parada de Sil dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Parada de Sil]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Parada de Sil desde a aprobación da Constitución de 1978.
Loita de guerrillas
Nos exércitos modernos, estes ataques son chamados "operacións de comandos" se os realizan tropas regulares. O comando é un soldado ou un grupo de soldados adestrados e armados nun exército regular que realiza operacións de comando audaces accións no campo inimigo. Os guerrilleiros tamén poden actuar en relación co exército regular; pero son, normalmente milicias integradas polos civís.
Orixe do termo
Pero o termo alcanzou a súa consagración durante as campañas napoleónicas en España, destacando Jerónimo Merino, Francisco Abad Moreno "Chaleco", Agustina de Aragón, Juana "La Galana" e Juan Martín Díez; realzado, se se quere, polo propio Napoleón que chegou a considerar a resistencia española como a causa principal da súa derrota; por riba incluso, segundo a súa opinión, das catástrofes en Rusia que, segundo os historiadores, foron moito máis sanguinarias que as españolas.
No Sáhara Occidental (aínda de iure baixo administración española, de facto marroquí 2/3 partes) produciuse por parte da Fronte de Liberación do Sahara Occidental combinada cun Exército e tácticas convencionais a que foi a primeira Loita de Guerrillas a grande escala no deserto, principalmente contra Marrocos, e en menor medida contra Mauritania, España e EUA e Francia que apoian ou apoiaron dalgún modo á primeira.
Resumo histórico
O británico Lawrence de Arabia utilizou a loita de guerrillas, cos árabes e contra os turcos, con devastadores efectos.
No Rif, nos anos 20 do século XX, Mohammed Abdelkrim al-Jattabi puxo en marcha unha loita de guerrillas contra as tropas coloniais españolas e francesas, a nomeada harka, baseada en gran medida no desgaste producido por francotiradores invisibles aos ollos do inimigo (chamados pacos polos soldados españois). Os fundamentos teóricos desta guerrilla serían estudados anos máis tarde por Hô Chi Minh e Võ Nguyên Giáp en Vietnam.
O Souto, Chamoso, O Corgo
O Souto é un lugar da parroquia de Chamoso, no concello lugués do Corgo na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 106 habitantes (57 homes e 49 mulleres).
Variacións orbitais
Aínda que a luminosidade solar se mantén practicamente constante ao longo de millóns de anos non ocorre o mesmo coa órbita terrestre. Esta oscila periodicamente facendo que a cantidade media de radiación que recibe cada hemisferio flutúe ao longo do tempo. E son estas variacións as que provocan as pulsacións glaciares a modo de veráns e invernos de longo período. Son os chamados períodos glaciais e interglaciais. Hai que ter en conta varios factores que contribúen a modificar as características orbitais facendo que a insolación media nun e outro hemisferio varíe aínda que non o faga o fluxo de radiación global:
Precesión dos equinoccios
miniatura|300px|dereita|Precesión A precesión dos equinoccios é o cambio na dirección do eixo da Terra que vira en 25.800 anos ao redor do eixe da eclíptica.
Este foi o primeiro factor que se tivo en conta. En 1842 o matemático francés Joseph Adémar postulou que a precesión do eixe terrestre levaría a unha precesión dos equinoccios e solsticios que os farían desprazarse ao longo da órbita coincidindo unhas veces preto do afelio e outras do perihelio. Isto é debido a que o cambio na dirección do eixe de rotación causa unha variación do punto Aries ou corte do ecuador e a eclíptica e xa que logo cambia o inicio da primavera e xa que logo o ángulo que forma coa liña dos ápsides ou momento en que a Terra na súa translación ao redor do Sol alcanza o perihelio e o afelio.
Cimadevila, Tioira, Maceda
Cimadevila é un lugar da parroquia de Tioira no concello ourensán de Maceda na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 33 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 16 eran homes e 17 mulleres.
Variacións orbitais
Precesión dos equinoccios
Adémar pensou que isto explicaría a última glaciación que terminou fai 10.000 anos. (A precesión terrestre ten un período de 25.800 anos). Cando o punto Aries se aliña coa dirección da liña dos ápsides da órbita da Terra (perihelio), un hemisferio terá unha diferenza maior entre as estacións mentres o outro hemisferio terá as estacións máis benignas. O hemisferio que está no verán no perihelio recibirá un aumento na radiación solar, pero ese mesmo hemisferio estará no inverno no afelio e terá un inverno máis frío. O outro hemisferio terá un inverno relativamente máis caloroso e o verán máis fresco.
Cando o punto Aries é perpendicular á liña dos ápsides os hemisferios norte e sur terán os contrastes similares nas estacións.
Na actualidade o verán do hemisferio sur ocorre durante o perihelio e o seu inverno durante o afelio. Así as estacións do Hemisferio Sur deben tender a ser algo máis extremas cás estacións do Hemisferio Norte. Este efecto queda en parte compensado polo feito de que o norte ten mais Terra e o sur moito máis océano.
Excentricidade orbital
miniatura|300px|dereita|Variación da temperatura nos últimos 1000 anos O segundo factor importante tívoo en conta o inglés James Croll baseándose nos cálculos manuais de Urbain Leverrier. Trátase da variación na forma da órbita debida á atracción do resto de planetas do Sistema Solar.
A forma da órbita da Terra, varía de ser case circular (excentricidade, baixa de 0,005) a ser lixeiramente elíptica (excentricidade alta de 0,058) e ten unha excentricidade media de 0,028. O compoñente maior destas variacións ocorre nun período de 413.000 anos. Tamén hai ciclos de entre 95.000 e 136.000 anos, sendo o ciclo mais coñecido duns 100.000 anos.
A excentricidade actual é 0,017 e xa que logo a diferenza entre o maior achegamento ao Sol (perihelio) e a maior distancia (afelio) é só 3,4% (5,1 millóns de km). Esta diferenza supón un aumento do 6,8% na radiación solar entrante. O perihelio ocorre actualmente ao redor do 3 de xaneiro, mentres o afelio é ao redor do 4 de xullo. Cando a órbita é moi elíptica, a cantidade de radiación solar ao perihelio sería aproximadamente 23% maior ca no afelio.
Segundo Croll os períodos de grande excentricidade serían eras glaciais mentres que os momentos de órbita case circular como o actual serían épocas interglaciais. O feito é que a insolación global unha vez máis permanecería constante pero non así a de cada hemisferio por separado. Segundo Croll o efecto albedo realimentaría os invernos crus e os xeos avanzarían pero esta hipótese revelouse incompleta cando se demostrou por aqueles anos que a última glaciación tivera lugar facía tan só 10.000 anos momento no cal a excentricidade da órbita terrestre era case igual á actual.
Inclinación do eixe
miniatura|300px|dereita|Oblicuidade do eixo Pero aínda hai un terceiro factor clave para explicar os ciclos glaciais. Foi Milutin Milanković‎ quen propuxo por primeira vez a súa influencia. O eixe de xiro da Terra cambia a súa inclinación lentamente co tempo. (oblicuidade da eclíptica). A amplitude do movemento é de 2.4°.
Esta precesión do eixe segue un ciclo de aproximadamente 41.000 anos. Cando a inclinación aumenta a 24.5 graos, os invernos son máis fríos e os veráns son máis calorosos. Cando a inclinación é menor (22.1 graos), os invernos son máis apracibles e os veráns son máis frescos.
Actualmente o eixe de rotación da Terra ten unha inclinación de 23,5 sobre o eixe da órbita.
Para Milanković‎ non eran os invernos rigorosos senón os veráns suaves os que desencadean un período glacial. A teoría afirma que sempre neva suficiente nas rexións polares como para facer crecer os glaciares pero a diferenza determinante está na cantidade de xeo que se funde nos veráns. Se a fusión é insuficiente crecerán, se é excesiva, como na actualidade, retrocederán.
Observouse entón que un efecto non era determinante sen a participación do outro. É dicir que nin as variacións de excentricidade nin as de inclinación son, por si soas, suficientes para producir unha glaciación.
A oscilación do plano da eclíptica
A variación na inclinación da órbita de Terra ten un período de aproximadamente 70.000 anos e non foi estudada por Milanković‎.
Recentes investigacións observaron que o plano da órbita da Terra se move pola influencia dos demais planetas. O principal perturbador é o planeta Xúpiter e a eclíptica oscila ao redor do plano da órbita de Xúpiter que é o plano que permanece aproximadamente invariante. A oscilación da eclíptica é duns 100.000 anos respecto ao plano invariable. Este ciclo de 100.000 anos é o ciclo predominante nas idades de xeo.
Propúxose que un disco de po e outros refugallos está no plano invariable, e isto afecta o clima da Terra a través de varios medios. A Terra móvese actualmente a través deste plano ao redor do 9 de xaneiro e o 9 de xullo, e observouse por radar un aumento de meteoros.
A combinación dos catro factores
A conclusión final de todo isto é que cada certo tempo os catro factores se alían para producir un período glacial. Estes períodos son moito máis longos (uns 100.000 anos) cós breves intervalos interglaciais. Ningún deles por si só podería desencadear quizabes unha glaciación pero cando conflúen as condicións favorables entón iníciase o proceso. Pero aínda así os cálculos non saen. As variacións orbitais son demasiado leves. O que ocorre é que hai que ter en conta dúas retroalimentacións positivas: o aumento do albedo terrestre e a diminución de CO2.
A intuición diríanos que os invernos rigorosos deberían rexer os pulsos glaciais pero parece ser que son os veráns suaves os que o fan. A inclinación é aínda de 23,4 º pero segue diminuíndo. Canto menor sexa esta menor será a insolación nos veráns. Aínda con toda a complexidade con que se estudou o problema segue sen establecerse aínda unha explicación total para os ritmos glaciais e é que hai que ter en conta outros factores non explicados polas variacións astronómicas. Malia todo si se pode afirmar que, en gran medida, o ciclo climático vén rexido polas variacións orbitais.
Os problemas da Teoría de Milankovitch
Milankovitch estudou os cambios na excentricidade, oblicuidade, e precesión da órbita da Terra. Devanditos cambios fan variar a cantidade da radiación solar que acada a Terra. Estes cambios son máis importantes preto da área polar norte ou sur. A Teoría de Milankovitch para explicar o cambio climático non funciona perfectamente e en particular non pode explicar o ciclo dos 100.000 anos pero hai moitos máis argumentos a favor ca en contra.
O problema do ciclo dos 100.000 anos
O problema do ciclo dos 100.000 anos  reside en que as variacións da excentricidade teñen un impacto moito máis pequeno na radiación solar na Terra que a precesión ou a oblicuidade polo que podería esperarse que produza efectos máis febles. Así a todo, mostran as observacións que durante o último millón de anos, o período do clima máis forte é o ciclo de 100.000 anos. Ademais, a pesar do ciclo de 100.000 ano relativamente forte, algúns defenderon a idea de que a lonxitude do rexistro do clima é insuficiente para establecer unha relación estatisticamente significativa entre o clima e as variacións de excentricidade.