cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palafita
miniatura|dereita|260px|Palafitas en [[Castro, Chile, no arquipélago de Chiloé (Nova Galicia).]] As palafitas son vivendas apoiadas en piares ou simples estacas, xeralmente construídas sobre corpos de augas tranquilas como lagos, lagoas, e como é o caso nalgunhas zonas de Chile á beira do mar.
esquerda|miniatura|250px|Canle da lagoa de Antela, na actualidade á altura do concello de [[Sandiás]] No caso galego os poboados lacustres máis coñecidos son os da lagoa de Antela que foron estudados polo investigador Conde-Valvís nos anos 50, pouco antes do desecamento da lagoa. Conde-Valvís fálanos dos achados de tres poboados palafíticos de 58, 56, e 36 habitacións respectivamente cada un, coñecidas popularmente como "cortellos", que nos demostran a gran concentración de habitantes nesta zona. Estes poboados estarían situados no espazo que abrangue dende Sandiás ata Cortegada (dous deles fronte a Zadagós e Cardeita).
Diocese apostólica armenia dos Estados Unidos Occidentais
A diocese dos Estados Unidos Occidentais é unha diocese da Igrexa Apostólica Armenia creada en 1927, baixo a autoridade da Santa Sé de Etchmiadzin. O seu primado actual é o arcebispo Hovnan Derderian.
Territorio
A diocese ten xurisdición sobre todos os fieis apostólicos armenios dos Estados Unidos Occidentais, incluíndo os estados de Hawai e Alasca. O seu territorio está dividido en 44 parroquias, co maior número delas no estado de California.
A sé episcopal está na cidade de Burbank (California) onde está a catedral de San León.
Orixes e diocese de América
Na segunda metade do século XIX moitos armenios emigraron aos Estados Unidos de América para realizar estudos superiores, e moitos deles quedaron no país. Esta inmigración aos Estados Unidos aumentou coas masacres que sufriron os armenios a comezos do século XX, no xenocidio armenio. En América, os armenios establecéronse principalmente na costa leste e en California.
Ao non ter templos propios, estes inmigrantes acudían principalmente a servizos protestantes, polo que se comezou a traballar para levar sacerdotes armenios aos Estados Unidos. En 1888 o patriarca de Constantinopla enviou ao primeiro sacerdote (Hovsep Sarajian, posteriormente bispo) ao leste do país, a Worcester, Massachusetts, e en 1891 foi consagrada a primeira igrexa armenia.
A diocese dos Estados Unidos Occidentais
California era un centro de poboación armenia no outro extremo do país. A primeira igrexa armenia no Oeste foi consagrada en outubro de 1900 polo xa bispo Hovsep Sarajian.
Na década de 1950 varias parroquias pediron pasar a estar baixo xurisdición da Santa Sé de Cilicia no canto da de Etchmiadzin. En 1956 o catholicos de Cilicia Zareh I aceptou estender a súa autoridade sobre ditas parroquias, e en 1958 creou a prelatura de América do Norte; a día de hoxe as xurisdicións baixo Cilicia e Etchmiadzin seguen a estar separadas.
Inicialmente con sé en Fresno, mudou a súa localización aos Ánxeles e, posteriormente, a Burbank. Isto foi resultado dos esforzos do primado Vatche Hovsepian por asegurar as sedes das institucións diocesanas.
Ennio Fantastichini
Ennio Fantastichini, nado o 20 de febreiro de 1955 en Gallese e finado o 1 de decembro de 2018 en Nápoles, foi un actor italiano.
Era o irmán máis novo do artista Piero Fantastichini (pintor e escultor).
Filmografía
(entre parénteses o personaxe interpretado)
A Pallota
O topónimo galego A Pallota pode referirse a:
Son montuno
O son montuno é un estilo de música cubana. Foi un dos xéneros que sentou as bases para o desenvolvemento do que a partir dos anos 70 se denominou pasou a coñecerese como música salsa. A pesar de que a salsa é unha mestura de ritmos antillanos, moitos din que se basea principalmente no son montuno de Arsenio Rodríguez. Arsenio inspirouse no guaguancó e acentuou a súa orquestración mediante o uso de trompetas e a introdución de novos instrumentos como a conga ou o piano. Tamén Benny Moré engadiu novas influencias ao son montuno, principalmente de elementos provenientes da guaracha e o bolero.
Amancio Amaro
Amancio Amaro Varela, coñecido simplemente como Amancio e alcumado o Bruxo, nado na Coruña o 16 de outubro de 1939 e finado en Madrid o 21 de febreiro de 2023, foi un futbolista e adestrador de fútbol galego.
Centrocampista histórico do Deportivo da Coruña e do Real Madrid, xogou 579 partidos entre os dous conxuntos e marcou 223 goles, 21 deles na Copa de Europa. Ocupa na actualidade o 10º posto na táboa de máximos goleadores da historia do Deportivo, e o 11º do Real Madrid. Está amplamente considerado como un dos dous mellores futbolistas galegos da historia, xunto ao tamén coruñés Luis Suárez.
No Deportivo formou unha gran dupla atacante co compostelán Veloso, marcando entre os dous 83 goles nas súas dúas últimas tempadas na Coruña. Foi o máximo goleador de Segunda División na tempada 1961/62 e o gran artífice do ascenso ese ano. O seu rendemento no Deportivo chamou a atención do FC Barcelona e do Real Madrid, sendo este último o que conseguiu a súa fichaxe, nun dos traspasos máis caros e seguidos nos medios da época.
Foi tamén internacional coa selección española, coa que disputou 42 partidos e marcou 11 goles. Formou parte da histórica selección que se proclamou campioa da Eurocopa de 1964, tras derrotar na final á Unión Soviética, e participou tamén no Mundial de 1966 en Inglaterra.
Os seus éxitos fixeron que figurase como o 47º mellor futbolista de todos os tempos para a Federación Internacional da Historia e Estatística de Fútbol en abril de 1990,​ e como o 8º mellor xogador español do século XX.​ Ademais fóronlle concedidas dúas Medallas de Prata ao Mérito Deportivo,​ e en 2001 foille concedida a Medalla de Ouro pola súa traxectoria deportiva.​ Ese ano recibiu tamén a Medalla Castelao. Ocupou o cargo de presidente de honra do Real Madrid dende outubro de 2022 ata a súa morte en febreiro de 2023.
Inicios no Victoria FC (1954-58)
Naceu na rúa Vizcaya da Coruña, fillo dun pintor e unha froiteira, Honorina Varela. Empezou a súa carreira con quince anos no Victoria CF da súa cidade natal, onde estivo catro anos entre 1954 e 1958, xogando ademais coa selección galega xuvenil nas tempadas 1956/57 e 1957/58, na última delas como capitán. Tras a súa última tempada no Victoria o equipo organizou un partido de homenaxe fronte ao Sporting Cambre e o Comité Rexional de Fútbol Afeccionado e Xuvenil premiouno cunha medalla de prata.
Explosión no Deportivo da Coruña (1958-62)
Fichou en xullo de 1958 polo Deportivo da Coruña, que daquela militaba na Segunda División, asinando por dous anos. Chegou nun ano con moitas fichaxes, entre elas as de Rabadán, Manchón, Veloso, Gelucho, Vigo, Sobrín e Collar, que se uniron a un equipo no que estaban Reija, Manín, Polo, Oswaldo e Moll entre outros. Debutou o 8 de setembro nun amigábel dos xogadores suplentes do Deportivo contra o Arousa en Riazor, con vitoria por 5 goles a 0, o último deles de Amancio. O seu debut oficial co primeiro equipo produciuse o 28 de setembro de 1958 na derrota por 1-0 fronte ao Real Avilés Club de Fútbol, na terceira xornada de liga. Non xogou máis partidos ata tres meses despois, cando a lesión do internacional uruguaio Souto fixo que volvese ao once no partido contra o Sabadell, onde anotou o seu primeiro gol. A partir de entón xogaría decote. Disputou un total de 17 encontros entre liga e Copa do Rei e anotou 7 goles, e o equipo rematou 7º.
Na tempada 1959/60 Amancio era xa titular indiscutible e a gran figura do fútbol coruñés xunto a Luis Suárez. O Deportivo quedou cuarto na táboa e Amancio pechou a tempada con 15 goles entre liga e Copa, incluído o seu primeiro triplete na vitoria por 3-2 sobre o Atlético de Bilbao, de Primeira División. Na tempada seguinte o Deportivo non conseguiu meterse nos postos de ascenso, ao rematar en terceira posición, cousa que si conseguiu un ano despois, gañando a competición tras sumar só catro derrotas. Amancio foi un dos grandes artífices do ascenso, formando unha gran dupla co compostelán Veloso, marcando entre os dous 83 goles en liga nas dúas últimas tempadas. Veloso foi o máximo anotador na 1960/61 e Amancio foino na 1961/62, con 25 goles en 26 partidos. Ademais o 1 de outubro de 1961 conseguiu marcar 4 goles nun mesmo partido, na vitoria por 6-1 fronte ao Burgos en Riazor.
As súas grandes actuacións chamaron a atención dos grandes equipos, entre eles o Barcelona e o Real Madrid.​ Tras unha reunión na Coruña para achegar posturas cos barcelonistas, chegou unha oferta de Madrid que o fixo decantarse por estes. Con todo, non foi fácil debido ás pretensións económicas do club galego para deixalo marchar. No medio do barullo de informacións sobre a súa fichaxe, Amancio xogou o seu último partido co Deportivo precisamente fronte ao Real Madrid, nun partido amigábel no Estadio Santiago Bernabéu, con vitoria branca por 3-2 e un gol de Amancio. Respecto aos partidos oficiais, Amancio pechou a súa etapa no Deportivo con 69 goles, sendo no momento da súa marcha o segundo máximo anotador da historia do club, só superado por Guimeráns.
Esplendor no Real Madrid (1962-1976)
Tras dúas reunións fracasadas, onde o Deportivo fixou unha alta cantidade para o traspaso, non foi senón pola insistencia do entón presidente madridista Santiago Bernabéu pola que se consumou finalmente a fichaxe do xogador coruñés.​ 12 millóns de pesetas e a cesión de tres xogadores (Miché, Antonio Ruiz e Betancort) foi o prezo final que o presidente asinou, coa oposición da xunta directiva e social que descoñecía os movementos de Bernabéu.​ Foi unha operación arriscada que puxo en perigo a economía do club, nun momento en que esta estaba maltreita. esquerda|miniatura|Aliñación do [[Real Madrid Club de Fútbol|Real Madrid campión de Europa en 1966. Amancio Amaro, segundo comezando abaixo á esquerda.]] Xunto con Amancio, no verán de 1962 tamén chegaron ó Real Madrid Ignacio Zoco, Lucien Muller e Yanko Daučík. Nesa época o equipo vivía unha etapa de transición, xa que anos atrás destacara tanto en España como en Europa. Tras xogar un amigábel en Accra contra a selección de Ghana e de marcar o seu primeiro gol noutro amigable en Casablanca fronte a un equipo das Forzas Armadas de Rabat, Amancio debutou en partido oficial fronte ó RSC Anderlecht na ida da rolda previa da Copa de Europa, cun resultado final de 3-3. Amancio xogou no Real Madrid co número 7. Uns días despois debutou en liga fronte ó Real Betis en Sevilla, marcando o seu primeiro gol co Real Madrid, así como o seu primeiro gol na máxima categoría, para facer o 2-3 que poñía por diante ao seu equipo, antes de que Ferenc Puskás marcase outros dous goles do seu triplete para facer o 2-5 definitivo. Amancio era xunto ao maxiar a referencia atacante do equipo adestrado por Miguel Muñoz, e no que o veterano Alfredo Di Stéfano atrasara a súa posición para encargarse máis do xogo de creación. Conseguiu anotar 15 tantos en 38 encontros da temporada, sendo o segundo máximo realizador do equipo (por detrás de Puskás) e o quinto da liga, que serviron para conquistar o seu primeiro título de liga.
Na súa segunda campaña no club branco gañou un novo título de liga e marcou os seus primeiros goles na Copa de Europa, fronte a Dinamo de Bucarest, Milan e FC Zürich. Xogou ademais a súa primeira final europea, que rematou con derrota fronte ao Inter de Milán de Helenio Herrera. A súa fama alcanzou gran renome internacional e con apenas un par de anos en Madrid, o Milan intentou a súa fichaxe en 1964, pero o valor do xogador, cuadriplicado dende a súa chegada, era demasiado para un club italiano que pretendía a Amancio para contrarrestar o efecto que tiña o tamén coruñés Luis Suárez no Inter, veciño e rival histórico dos rossoneri.​ A súa gran habilidade nos caneos e o seu acerto goleador levárono a conquistar o Balón de Bronce do ano 1964, por detrás de Denis Law e Luis Suárez, e converterse en titular do equipo. Na tempada 1964/65 sufriu unha lesión que o deixou sete meses de baixa, con todo, antes diso tivo tempo a marcar 15 goles, destacando un triplete no "clásico" fronte ao Barcelona (4-1) e outro na Copa de Europa fronte ao Dukla Praga (4-0). Gañou ese ano a súa terceira liga consecutiva.
Na tempada 1965/66, na que Amancio volveu ter como compañeiro ao santiagués Veloso, o Real Madrid non puido revalidar o título de liga, que foi para o Atlético de Madrid, pero redimiuse clasificándose para a final da Copa de Europa. A gran final disputouse o 11 de maio de 1966 fronte ao Partizan de Belgrado no Estadio de Heysel de Bruxelas. O equipo iugoslavo adiantouse cun gol do seu capitán, Velibor Vasović, pero un gol de Amancio no minuto 70 iniciou unha remontada que culminou no 76 Serena. Conquistaba así o Real Madrid a súa sexta Copa de Europa, título ao que contribuíu Amancio con cinco goles na competición, un en cada roda da competición dende oitavos cara adiante (incluído un gol na semifinal contra o Inter de Milano, en San Siro). En agosto dese ano disputou en Riazor a 21ª edición do Trofeo Teresa Herrera, conquistando o trofeo ante o seu exequipo, o Deportivo da Coruña.
Pese a atrasar a súa posición continuou como un dos referentes do ataque e do equipo xunto ao veterano Gento, Manuel Velázquez, José Martínez Pirri e Ignacio Zoco. Nas tres seguintes tempadas acadou tres novos títulos de liga, sendo ademais na terceira delas o gañador do Trofeo Pichichi ao máximo goleador da liga, empatado a 14 goles con José Eulogio Gárate. Xa como referente do Real Madrid foi convocado en 1968 para unha selección mundial auspiciada pola FIFA, para un partido fronte á selección brasileira, en conmemoración polo décimo aniversario da consecución do seu primeiro campionato do mundo.
Na tempada 1969/70, con 16 goles, volveu gañar o Trofeo Pichichi, de novo de xeito compartido con Gárate, e esta vez tamén con Luis Aragonés. Continuou no Real Madrid ata a súa retirada en xuño de 1976, gañando outras tres ligas para facer un total de nove, así como tres Copas do Rei. Disputou un total de 471 partidos co equipo branco, anotando 155 goles, estando situado no momento da súa retirada como o cuarto máximo goleador da historia do club, só por detrás de Alfredo Di Stéfano, Ferenc Puskás e Paco Gento. miniatura|Amancio Amaro nun adestramento do [[Real Madrid Club de Fútbol|Real Madrid en Ámsterdam, en 1973.]]
Selección española
Amancio vestiu a camisola da selección española en 42 ocasións. Debutou nun partido amigábel fronte ao Fußball-Club Saarbrücken en maio de 1962, facendo un dos cinco goles do equipo (5-2), pero o debut nun partido oficial foi ante Romanía o 25 de novembro de 1962. Marcou o seu primeiro gol oficial coa selección no segundo partido, no empate 1-1 contra a selección de Irlanda do Norte.
Disputou tamén a Copa do Mundo de 1966 en Inglaterra e marcou o gol da vitoria ante Suíza, sendo este o primeiro gol dun galego coa selección española nun Mundial. Con todo, España non pasou da fase de grupos. Xogou o seu último partido como internacional o 13 de febreiro de 1974 no Waldstadion de Frankfurt, nunha derrota por 1-0 contra Iugoslavia que deixou a España sen posibilidades de disputar o Mundial de 1974.
Como adestrador
Trala súa retirada dos campos iniciou unha nova etapa nos bancos. Empezou adestrando ós xuvenís do Real Madrid durante a tempada 1976/77, pero ao remate desta deixouno para dedicarse aos seus negocios. Cinco anos despois foi recuperado por Luis de Carlos, que acababa de gañar as eleccións á presidencia do club e que o elixiu para dirixir ao Real Madrid Castilla. Na tempada 1983/84 levou ao filial branco a proclamarse campión da Segunda División, sendo o primeiro e único filial en logralo. O equipo estaba formado pola famosa xeración da «Quinta do Voitre» que ía alternando a súa actuación no filial con aparicións no primeiro equipo.​ Esta estaba formada por Emilio Butragueño (líder deportivo da xeración), Míchel, Miguel Pardeza, Manolo Sanchís e Rafael Martín Vázquez.
Na campaña 1984-85 fíxose cargo do primeiro equipo do Real Madrid. Foi destituído tras a xornada 33, despois de catro derrotas consecutivas e ocupando o equipo a quinta praza da liga. Foi substituído por Luis Molowny. Tras unha etapa como informador, deixou o club para incorporarse á firma deportiva Kelme, como delegado e responsable para a área de Madrid.
En xullo de 2000 presentouse como vogal na candidatura á Presidencia e Xunta Directiva do Real Madrid encabezada polo presidente do club, Florentino Pérez, saíndo elixido vogal da xunta. Desde ese posto propiciou a incorporación de ex xogadores madridistas en distintos postos de responsabilidade do club. A Xunta Directiva do Real Madrid acordou que Amancio Amaro se fixese cargo da organización do Centenario do equipo.
Legado e recoñecementos
dereita|miniatura|Necrolóxica en La Voz de Galicia. Está amplamente considerado como o mellor futbolista galego da historia, xunto a Luis Suárez. Figurou como o 47º mellor futbolista de todos os tempos para a Federación Internacional da Historia e Estatística de Fútbol en abril de 1990,​ e como o 8º mellor xogador español do século XX.​ Ademais fóronlle concedidas dúas Medallas de Prata ao Mérito Deportivo,​ e en 2001 foille concedida a Medalla de Ouro pola súa traxectoria deportiva. ​ Ese ano recibiu tamén a Medalla Castelao. No 2012 recibiu a Distinción ao Mérito Deportivo de Galicia.
En outubro de 2022, uns meses despois da morte de Paco Gento, e estando xa enfermo, foi elixido para suceder a este no cargo de presidente de honra do Real Madrid, cargo que ocupou ata o seu falecemento. Era amigo persoal do presidente madridista, Florentino Pérez.
Vida persoal
Casou con Chelo Vicente e tivo seis fillos, dous deles nacidos na Coruña e catro en Madrid. O seu fillo Óscar xogou nas categorías inferiores do Real Madrid, ao igual que o seu neto Jaime.
Cruceiro (viaxe)
miniatura|Voyager of the Seas. Un cruceiro é unha viaxe de pracer por mar facendo escala en varios portos para visitalos. Tamén é o nome que reciben as embarcacións de pasaxeiros destinadas a estas viaxes recreativas e turísticas. Este termo tamén designa o servizo desta clase de viaxes en barco e a industria que os ofrece e xestiona.
Historia
miniatura|O [[Prinzessin Victoria Luise foi o primeiro barco de cruceiro deseñado e construído para este uso.]] Cando en 1835 apareceu o primeiro anuncio de cruceiro no xornal Shetland Journal para visitar Escocia, Islandia e as Illas Feroe, ninguén presaxiaba un éxito de tal magnitude no século XIX. A primeira compañía a saír ó mercado foi creada en 1837 en Stromness por Arthur Anderson e Brodie Wilcox baixo o nome de Peninsular Steam Navigation Company, que máis tarde converteuse en P&O Cruises.
Esta iniciativa chamou a atención de grandes investidores e en 1840, Samuel Cunard fundou Cunard Line para facer viaxes transatláticas de Liverpool a Halifax. Unha das grandes xestas da enxeñaría naval e, se cadra, o grande éxito destes anos foi a construción en 1912 do RMS Titanic, afundido na súa viaxe inaugural ó bater cun iceberg.
El Lobo
El Lobo é un filme española de espionaxe dirixido por Miguel Courtois, estreada no 2004. Está baseado na historia real de Mikel Lejarza, infiltrado en ETA. No 2006, o mesmo director dirixiu o filme GAL.
Argumento
Narra a historia dun axente do servizo secreto español que se infiltrou nas filas de ETA nos derradeiros anos do franquismo.
Deportivo Rayo Cantabria
O Deportivo Rayo Cantabria é un club de fútbol español do concello de Santander, en Cantabria. Foi fundado en 1926, e refundado en 1993. Actualmente xoga no grupo III da Terceira División Española.
Estadio
O Campo Municipal de San Román inaugurado no ano 2010, conta con 250 asentos na súa única tribuna.
Annie (filme de 1982)
Annie é un filme musical estadounidense adaptado a partir da obra homónima de Broadway. Foi dirixido por John Huston, escrito por Carol Sobieski, e protagonizado por Albert Finney, Carol Burnett, Ann Reinking, Tim Curry, Bernadette Peters, Geoffrey Holder, Edward Herrmann e Aileen Quinn. Ambientada durante a Gran Depresión, o filme conta a historia de Annie, unha nena orfa da cidade de Nova York que é adoptada polo rico Oliver Warbucks. A rodaxe do filme levou seis semanas e fíxose en Nova Jersey.
O filme, estreado o 18 de xuño de 1982, recibiu unha acollida dispar por parte da crítica e foi nomeado ó Oscar mellor deseño de produción e mellor canción e adaptación musical na 55ª edición dos Oscar.
Unha secuela chamada Annie: A Royal Adventure! foi estreada en 1995. Na súa primeira colaboración cinematográfica, Disney e Columbia Pictures produciron unha versión televisiva en 1999. Columbia estreou unha adaptación contemporánea o 19 de decembro de 2014.
Rexións político-administrativas de Venezuela
miniatura|250px|Rexións administrativas de Venezuela. Non se inclúe o [[Territorio do Esequibo, en reclamación.]] Os primeiros pasos para a creación de Rexións político-administrativas no que hoxe é Venezuela déronse xa durante a época colonial, cando se crearon grandes entidades político-administrativas en razón das estratexias militares.
Despois da independencia, o presidente Antonio Guzmán Blanco creou 8 grandes estados (logo ampliados a 9) en busca de rexionalizar a división de Venezuela.
Finalmente, en 1999, despois da aprobación da Constutuición da República Boliviarana de Venezuela, e a instancias do Ministerio do Poder Popular para a Planificación, creáronse as rexións político-administrativas que se coñececen na actualidade.
Estas rexións administrativas agrupan estados, Distrito Capital e dependencias federais de Venezuela. A rexionalización institucionalizou un proceso de desenvolvemento rexional.
Rexións político-administrativas
Nota: Recentemente formouse unha nova rexión, a Suroeste, que comprende o Táchira e o Municipio Páez, que anteriormente estaban na Rexión dos Andes.
Mutaxénese dirixida a sitio
A mutaxénese dirixida a sitio, tamén chamada mutaxénese específica de sitio ou mutaxénese dirixida a oligonucleótido, é un método de bioloxía molecular que se usa para facer cambios específicos e intencionados na secuencia de ADN dun xene ou calquera produto xénico determinado. Tamén se utiliza para investigar a estrutura e actividade biolóxica de moléculas de ADN, ARN e proteínas e para a enxeñaría de proteínas.
A mutaxénese dirixida a sitio é unha das técnicas de laboratorio máis importantes para crear bibliotecas de ADN para introducir mutacións en secuencias de ADN. Hai numerosos métodos para realizar a mutaxénese dirixida a sitio, pero coa diminución dos custos da síntese de oligonucleótidos, agora utilízase ocasionalmente a síntese de xenes artificiais como alternativa á mutaxénese dirixida ao sitio. Desde 2013, o desenvolvemento da tecnoloxía CRISPR/Cas9, baseada nun sistema de defensa contra virus procariota, tamén permitiu que a edición do xenoma e a mutaxénese poidan realizarse in vivo con relativa facilidade.
Historia
Os intentos iniciais de mutaxénese usando a radiación ou mutáxenos químicos non eran específicos de sitio, e xeraban mutacións aleatorias. Os análogos de nucleótidos e outros compostos químicos foron despois usados para xerar mutacións puntuais localizadas, exemplos deses compostos químicos son a aminopurina, nitrosoguanidina, e o bisulfito. A mutaxénese dirixida a sitio foi lograda en 1974 no laboratorio de Charles Weissmann, que usou o análogo de nucleótidos N4-hidroxicitidina, que induce a transición de GC a AT. Porén, estes métodos de mutaxénese están limitados polo tipo de mutación que poden conseguir e non son tan específicos como os últimos métodos de mutaxénese dirixida a sitio.
En 1971, Clyde Hutchison e Marshall Edgell mostraron que é posible producir mutantes con pequenos fragmentos do fago ϕX174 e nucleases de restrición. Posteriormente, Hutchison co seu colaborador Michael Smith en 1978 idearon unha estratexia máis flexible da mutaxénese dirixida a sitio usando oligonucleótidos nun primeiro método de extensión coa ADN polimerase. Polo seu papel no desenvolvemento deste proceso, Michael Smith compartiría posterioremnte o Premio Nobel de Química en outubro de 1993 con Kary B. Mullis, que inventou a reacción en cadea da polimerase.
Estratexias
O método orixinal que usaba a extensión dun cebador único era ineficaz debido ao baixo rendemento de mutantes. A mestura resultante contén tanto o molde non mutado orixinal coma a febra mutante, producindo unha poboación mixta de proxenies mutantes e non mutantes. Ademais, o molde usado é metilatdo mentres que a febra mutante non está metilada, e os mutantes poden ser contraseleccionados debido á presenza do sistema de reparación de discordancias, que favorece o ADN molde metilado, o que ten como resultado poucos mutantes. Desde entón desenvolvéronse moitas estratexias para mellorar a eficiencia da mutaxénese.
Disponse dun gran número de métodos para efectuar a mutaxénese dirixida a sitio, aínda que a maioría deles raramente se usan nos laboratorios desde inicios de 2000, xa que as técnicas máis novas permiten maneiras máis simples e doadas de introducir mutacións específicas de sitio nos xenes.
Método de Kunkel
En 1985, Thomas Kunkel presentou unha técnica que reduce a necesidade de seleccionar os mutantes. O fragmento de ADN que debe ser mutado insírese nun faxémido como M13mp18/19 e é despois transformado nunha cepa de E. coli deficiente en dous encimas, a dUTPase (dut) e a uracil desglicosidase (udg). Ambos os encimas forman parte dunha vía de reparación do ADN que protexe o cromosoma bacteriano das mutacións pola desaminación espontánea de dCTP a dUTP. A deficiencia de dUTPase impide a degradación do dUTP, o que ten como resultado un alto nivel de dUTP na célula. A deficiencia de uracilo desglicosidase impide a eliminación do uracilo do ADN acabado de sintetizar. Cando a E. coli dobre mutante replica o ADN do fago, a súa maquinaria encimática pode incorporar incorrectamente dUTP en vez de dTTP, o que ten como resultado un ADN monocatenario que contén algúns uracilos (ssUDNA). Este ssUDNA é extraído do bacteriófago que se libera no medio e despois é utilizado como molde para a mutaxénese. Un oligonucleótido que conteña a mutación desexada utilízase para a extensión do cebador. O ADN heterodúplex que se forma consta dunha febra non mutada parental que contén dUTP e unha febra mutada que contén dTTP. O ADN é despois transformado na cepa de E. coli que porta os xenes silvestres de dut e udg. Aquí, a febra de ADN parental que contén uracilo é degradada, así que case todos os ADN resultantes constan da febra mutada.
Mutaxénese de casete
A diferenza doutros métodos, a mutaxénese de casete non necesita facer a extensión de cebador usando a ADN polimerase. Neste método, sintetízase un fragmento de ADN e despois insírese nun plásmido. Realízase un corte por medio dun encima de restrición nun sitio no plásmido e seguidamente lígase ao plásmido un par de oligonucleótidos complementarios que conteñen a mutación no xene de interese. Usualmente, os encimas de restrición que cortan o plásmido e os oligonucleótidos son iguais, o que permite que os plásmidos con extremos adhesivos se insiran para ligarse entre si. Ese método pode xerar mutantes con case un 100% de eficacia, pero está limitado pola dispoñibilidade de sitios de restrición apropiados que flanqueen o sitio que debe ser mutado.
Mutaxénese dirixida a sitio de PCR
A limitación dos sitios de restrición da mutaxénese de casete pode ser evitada usando a reacción en cadea da polimerase con "cebadores" oligonucleótidos, para que se poida xerar un fragmento máis grande, cubrindo dous sitios de restrición convenientes. A amplificación exponencial na PCR produce un fragmento que contén a mutación desexada en cantidde suficiente para ser separada do plásmido orixinal non mutado por electroforese en xel, que pode despois ser inserido no contexto orixinal usando técnicas de bioloxía molecular recombinante estándar. Hai moitas variacións da mesma técnica. O método máis simple sitúa o sitio de mutación cara a un dos extremos do fragmento por medio do cal un dos dous oligonucleótidos usados para xerar o fragmento contén a mutación. Isto implica un só paso de PCR, pero aínda ten o problema inherente de requirir un sitio de restrición axeitado próximo ao sitio da mutación, a non ser que se use un cebador moi longo. Outras variacións, por tanto, empregan tres ou catro oligonucleótidos, dous dos cales poden ser oligonucleótidos non mutaxénicos que cobren dous sitios de restrición convenientes e xeran un fragmento que pode ser dixerido e ligado nun plásmido, mentres que o oligonucleótido mutaxénico pode ser complementario a unha localización dentro dese fragmento bastante lonxe de calquera sitio de restrición conveninente. Estes métodos requiren múltiples pasos de PCR para que o fragmento final que vai ser ligado conteña a mutación desexada. O proceso de deseño para xerar un fragmento coa mutación desexada e os sitios de restrición relevantes pode ser complicado. Algunhas ferramentas de software como SDM-Assist poden simplificar o proceso.
Mutaxénese de plásmido completo
Para manipulacións de plásmidos, as outras técnicas de mutaxénese dirixida a sitio foron suplantadas en gran medida por técnicas que son altamente eficaces e relativamente simples, doadas de usar e dispoñibles comercialmente en forma de kits. Un exemplo destas técnicas é o método Quikchange, no que se usan un par de cebadores mutaxénicos complementarios para amplificar o plásmido enteiro nunha reacción termociclada que usa unha ADN polimerase que non despraza a febra de alta fidelidade, como a polimerase Pfu. A reacción xera un ADN circular con amosega. O ADN molde debe ser eliminado por dixestión encimática cun encima de restrición como DpnI, que é específico para o ADN metilado. Todos os ADN producidos a partir da maioría das cepas de Escherichia coli serían metilados; o plásmido molde que é biosintetizado en E. coli será, por tanto, dixerido, mentres que o plásmido mutado, que se xera in vitro e non está metilado, deixaríase sen dixerir. Nótese que nestes métodos de mutaxénese de plásmidos bicatenarios, aínda que se pode usar unha reacción termociclada, o ADN non necesita ser exponencialmente amplificado nunha PCR. En vez disto, a amplificación é linear, e, por tanto, é inexacto describila como unha PCR, xa que non hai reacción en cadea.
Nótese que a polimerase pfu pode converterse en desprazadora da febra a unha maior temperatura de extensión (≥70 °C), o cal pode ter como resultado o fracaso do experimento, dado que a reacción de extensión debería realizarse á temperatura recomendada de 68 °C. Nalgunhas apicacións, observouse que este método orixina a inserción de múltiples copias de cebadores. Unha variación deste método, chamada SPRINP, impide este artefacto e foi utilizada en diferentes tipos de mutaxénese dirixida a sitio.
Outras técnicas como a mutaxénese de varrido de dianas dirixidas a oligos (SMOOT, do inglés scanning mutagenesis of oligo-directed targets) pode combinar semialeatoriamente oligonucleótidos mutaxénicos na mutaxénese de plásmidos. Esta técnica pode crear bibliotecas de mutaxénese de plásmidos que van desde mutacións únicas a mutaxéneses de codóns completas ao longo dun xene enteiro.
CRISPR
Desde 2013, o desenvolvemento da tecnoloxía CRISPR-Cas9 permitiu a introdución eficiente de mutacións puntuais no xenoma dunha ampla variedade de organismos. O método non require un sitio de inserción de transposón, non deixa marcador e a súa eficacia e simplicidade convertérono no método preferido para a edición do xenoma.
Aplicacións
miniatura|300px|A mutaxénese de saturación de sitio é un tipo de mutaxénese dirixida a sitio. Esta imaxe mostra a mutaxénese de saturación dunha soa posición nunha proteína de 10 residuos teórica. A versión de tipo silvestre da proteína móstrase na parte superior, na que M representa o primeiro aminoácido [[metionina, e o asterisco (*) representa a terminación da tradución. Os 19 mutantes da isoleucina na posición 5 móstranse abaixo.]]
A mutaxénese dirixida a sitio utilízase para xerar mutacións que poden producir unha proteína deseñada racionalmente que ten propiedades melloradas ou especiais (é dicir, unha proteína de enxeñaria).
Ferramentas de investigación.– Mutacións específicas no ADN permiten investigar a función ou propiedades dunha secuencia de ADN ou proteína cunha estratexia racional. Ademais, os cambios nun só aminoácido feitos por mutaxénese dirixida a sitio en proteínas poden axudar a comprender a importancia das modificacións postraducionais. Por exemplo, cambiar unha determinada serina (fosfoaceptora) por unha alanina (non aceptora de fosfato) nunha proteína substrato bloquea a unión dun grupo fosfato, o que permite investigar a fosforilación. Esta estratexia pode uilizarse para descubrir a fosforilación da proteína CBP pola quinase HIPK2 Outra estratexia completa é a mutaxénese de saturación de sitio na que se pode substituír un codón ou un conxunto de codóns por todos os posibles aminoácidos en posicións específicas.
Aplicacións comerciais.– As proteínas poden formarse por enxeñaría para producir formas mutantes que se fan a medida para unha aplicación específica. Por exemplo, os deterxentes que se usan comunmente para lavar a roupa poden conter subtilisina, cuxa forma de tipo silvestre ten unha metionina que pode ser oxidada pola lixivia, o que reduce significativamente a actividade da proteína no proceso. Esta metionina pode ser substituída por alanina ou outro residuos, facéndoa resistente á oxidación o que mantén a proteína activa en presenza de lixivia.
Síntese de xenes
Como o custo da síntese de oligonucleótidos de ADN está baixando, a síntese artificial dun xene completo é agora un método viable para introducir unha mutación nun xene. Este método permite unha extensa mutaxénese en múltiples sitios, incluíndo o redeseño completo do uso de codóns dun xene para optimizalo para un determinado organismo.
Cleto Troncoso Pequeño
Cleto Troncoso Pequeño, nado en Santiago de Compostela o 16 de decembro de 1849 e finado na mesma cidade o 14 de marzo de 1922, foi un avogado e político galego.
Freedomland (filme)
Freedomland é un filme estadounidense de 2006 dirixido por Joe Roth e protagonizado por Samuel L. Jackson, Julianne Moore, Edie Falco, Ron Eldard, William Forsythe, Aunjanue Ellis e Anthony Mackie. Está baseado na novela homónima de 1998 escrita por Richard Price, e a historia xira arredor do racismo.
Koumanthio Zeinab Diallo
Koumanthio Zeinab Diallo, nada en Labé en 1956, é unha escritora guineana en lingua francesa e lingua fula. ,
Traxectoria
Formouse como enxeñeira agrónoma na Universidade Gamal Abdel Nasser de Conakry,. Traballou como dinamizadora rural e consultora para o programa de desenvolvemento das Nacións Unidas, así como para organizacións non gobernamentais e organismos internacionais. Tamén traballou como socióloga en contextos rurais, investigando sobre os problemas de saúde, a violencia contra a muller e a mutilación xenital feminina.
Foi a primeira muller en publicar un libro de poesía en Guinea. A súa obra tamén inclúe relatos, novelas, literatura infantil e xuvenil e teatro. É membro fundadora da sección guineana do PEN Club. En 2002 fundou canda a Bonata Dieng o Museo Fouta Djallon en Labé.
Cal da Ortiga, Seixas, As Somozas
Cal da Ortiga é un lugar da parroquia de Seixas no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 estaba despoboado.
Cotton Club
Foi fundado en 1920 en Harlem, no barrio negro de Manhattan, aínda que xeralmente denegaban a admisión aos consumidores afroamericanos. O club foi aberto polo campión dos pesos pesados Jack Johnson, e o contrabandista e gánster Owney Madden adquiriu o club en 1923 mentres estaba encarcerado en Sing Sing e cambiou o nome do local ao de Cotton Club.
O club estivo pechado brevemente no ano 1925 pola venda ilegal de licor. Volveu abrir sen a constante presión da policía. Madden volveu ser encarcerado en Sing Sing en 1933, pero co privilexio de que de cando en vez as bailarinas e strippers podían acudir a deleitalo.
O club pechou definitivamente en 1940 e posteriormente reabriuse outro club no mesmo sitio co nome de Latin Quarter, ata que se derrubou o edificio en 1989 para construír un hotel. Abriuse un novo Cotton Club en Harlem en 1978, pero na rúa 125.
Carlos Alvarado Quesada
Carlos Andrés Alvarado Quesada, nado en San Xosé o 14 de xaneiro de 1980, é un escritor, xornalista, politicólogo e político costarriqueño. Ocupou o cargo de presidente da República de Costa Rica entre 2018 e 2022, polo Partido Acción Ciudadana.
Alvarado é bacharel en comunicación, mestrado en ciencias políticas pola Universidade de Costa Rica e mestrado en estudos do desenvolvemento pola Universidade de Sussex.
Traxectoria
Naceu o 14 de xaneiro de 1980 en San Xosé, no seo dunha familia de clase media composta polos seus pais Alejandro Alvarado Induni (enxeñeiro) e Adelia Quesada Alvarado; e polos seus irmáns Federico e Irene. Cursa a primaria na Escola Anglo-Americana e a secundaria no Colexio Saint Francis; posteriormente ingresa na Universidade de Costa Rica onde se gradúa como bacharel en Ciencias da Comunicación Colectiva, logo obtén unha mestría en ciencias políticas, e en 2008 incorpórase á Universidade de Sussex (Inglaterra) onde obtén unha mestría en estudos para o desenvolvemento. Contrae matrimonio en 2010 con Claudia Dobles Camargo, con quen tivo unha filla nada en 2013. Actualmente habita en Santa Ana.
Arsenio Rodríguez
Ignacio de Loyola Rodríguez Scull, coñecido como Arsenio Rodríguez, nado en Matanzas (Cuba) o 30 de agosto de 1911 e finado nos Ánxeles (California) o 31 de decembro de 1971, foi un compositor e intérprete de tres cubano cun importante papel no desenvolvemento do chamado son montuno.
A súa formación de conxunto con varias trompetas, definiu un son que, visto en perspectiva, sentou as bases para o desenvolvemento do que que hoxe se coñece como salsa. Foi un prolífico compositor, escribindo preto de 200 cancións.
Ligazóns externas
Arsenio Rodríguez en All Music Guide
José W. Fernández
José W. Fernández, nado en 1955 en Cienfuegos, é un político e avogado estadounidense de orixe cubana. Ocupou o posto de Secretario de Estado Adxunto de Enerxía e Asuntos Económicos e Empresariais dos Estados Unidos de América, durante os anos 2009 a 2013, no goberno do Presidente Barack Obama, sendo Secretaria de Estado Hillary Clinton.
Traxectoria
É descendente do militar galego Ramón Pumpido Puga. O seu pai, o avogado Jose Rigoberto Fernández Pumpido, chegou a ser asesor do Presidente da República de Cuba Osvaldo Dorticós, tamén natural de Cienfuegos. Ante a evolución da Revolución cubana a familia trasladouse en 1968 aos Estados Unidos, instalándose en Nova Jersey. Fernández estudou historia na Universidade de Dartmouth, (Nova Hampshire), doutorándose en Dereito na Escola de Leis de Columbia.
Con posterioridade á súa gradación trasladouse uns anos a España, onde traballou como avogado. En 1985 regresou aos Estados Unidos sendo socio dun bufete de avogados na Cidade de Nova York, até o seu nomeamento como Secretario de Estado Adxunto polo Presidente Barack Obama en agosto de 2009. Está casado coa xornalista e escritora Andrea Gador.
Función política
Fernández foi Secretario de Estado Adxunto de Enerxía, Asuntos Económicos e Empresariais dos Estados Unidos de América, durante os anos 2009 a 2013, no primeiro mandato presidencial de Obama. Dirixiu a Axencia responsable de supervisar a política internacional norteamericana en materia de investimento e comercio; as finanzas internacionais, o desenvolvemento, e a política sobre a débeda; incluíndo as sancións económicas e a loita contra o financiamento do terrorismo; a política de seguridade en materia de enerxía internacional; o transporte e telecomunicacións internacionais; e o soporte para os negocios realizados polo sector privado dos Estados Unidos no estranxeiro.
Nomeado polo Presidente Obama o 6 de agosto de 2009, Fernández prestou xuramento o 1 de decembro de 2009, cesando en outubro de 2013, cando Hillary Clinton deixou a Secretaria de Estado, e regresando ao traballo privado como avogado.
Tronco (anatomía)
miniatura|RIGHT|Tronco dun home ([[Gray's Anatomy).]]
En anatomía, o tronco ou torso é a parte central do corpo de varios animais (incluíndo o ser humano), de onde se proxectan a cabeza e os membros (superiores e inferiores ou, nos cuadrúpedes, anteriores e posteriores). Está subdividido na caixa torácica (ou tórax) e no abdome. Estas dúas partes (que internamente son a cavidade torácica e a cavidade abdominal) están separadas por un músculo, en forma de bóveda, chamado diafragma.
Partes do tronco
Tanto desde un punto de vista topográfico como funcional, o esqueleto do tronco organízase en columna vertebral, tórax e pelve:
O tronco alberga os órganos do aparello cardiopulmonar (o corazón, os pulmóns e os grandes vasos), o mesmo que os órganos responsábeis da dixestión (o estómago, e o intestino) e as súas glándulas anexas (o fígado e o páncreas). Así mesmo, contén o aparello urinario (os riles e a vexiga) e o aparello reprodutor feminino (o útero, os ovarios e as trompas de Falopio).
Windsurf
miniatura|dereita|250px|O windsurfista Robby Naish na World Cup, en Sylt, Alemaña. O windsurf é unha modalidade do deporte da vela que consiste en desprazarse na auga sobre unha táboa similar a unha de surf, provista dunha vela.
Tronco (anatomía)
Partes do tronco
Os límites son:
Windsurf
Características
A diferenza dun veleiro, a vela ou aparello dunha táboa de windsurf é articulado permitindo a súa rotación libre ao redor dun só punto de unión coa táboa: o pé de mastro. Iso permite manipular o aparello libremente en función da dirección do vento e da posición da táboa con respecto a este último. O aparello é manipulado polo windsurfista mediante a botavara ou como se coñece en inglés boom ou wishbone. O seu principal precursor foi Robin Nasich, que impulsou a práctica deste deporte durante os anos 70.
Tronco (anatomía)
Partes do tronco
O límite tóracoabdominal está formado polo plano que pasa pola apófise xifoide do esterno, a apófise espiñosa da 12D, e as arcadas costais.
Windsurf
Características
Mentres que no surf o elemento máis importante son as ondas, no windsurf o vento xoga así mesmo un papel de vital importancia.
Este deporte presenta un gran número de variantes tales como piruetas, saltos ou velocidades. A grande aceptación e o elevado número de seguidores propiciou a creación de campionatos e probas en todo tipo de países.
En España comeza a practicarse a principios dos anos 80.
Material
Para practicar este deporte necesítase:
Pussy Whipped
Pussy Whipped é o álbum de estrea da banda estadounidense de punk rock Bikini Kill, editado o 26 de outubro de 1993 a través do selo Kill Rock Stars. O disco inclúe o tema "Rebel Girl", que é a número 27 da lista da Rolling Stone "Most Excellent Songs of Every Year Since 1967", unha lista de repreducción creada pola revista no ano 2006 para celebrar o seu número 1.000.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Kathleen Hanna, agás onde se indique.
Qom
Qom (en ) é a capital da provincia iraniana de Qom. No 2005 rexistraba unha poboación de 1.04 millóns de habitantes. Atópase a 140 km ao suroeste de Teherán, na ribeira do río Qom. Qom é considerada cidade santa no islam xiíta, xa que alí sitúase o sepulcro de Fátima al-Masuma, irmá do imán Ali Reza (798-816 d. C.). A cidade é o centro mundial dos estudos islámicos xiítas, e é un destino importante de peregrinación.
Xeografía
Qom, a capital da provincia de Qom, atópase a 125 quilómetros ao sur de Teherán, nunha chaira baixa. O santuario de Fatimeh Masumeh, a irmá do imán Reza, atópase nesta cidade, que os musulmáns xiítas consideran sagrada. A cidade está situada no límite do deserto central de Irán (Kavir-e Markazi). No censo de 2011, a súa poboación era de 1 074 036, que se repartían en 545 704 homes e 528 332 mulleres.
Qom é un centro focal do xiísmo. Desde a revolución, a poboación clerical aumentou desde uns 25000 clérigos a máis de 45000, e a súa poboación non clerical máis que triplicouse a aproximadamente 700000 persoas. Sumas substanciais de diñeiro en forma de esmolas e impostos islámicos flúen cara a Qom aos dez marjaʿ al-taqlīd ou "fonte de imitación" que alí residen. O número de seminarios islámicos en Qom agora é de máis de cincuenta, e o número de institutos de investigación e bibliotecas é de preto de douscentos cincuenta. esquerda|miniatura|Mesquita Jamkaran en Qom O seu centro teolóxico e o Santuario de Fátima Masumeh son características destacadas de Qom. Outro sitio relixioso moi popular de peregrinación anteriormente fóra da cidade de Qom, pero agora máis ben un suburbio da mesma chámase Jamkaran. A proximidade de Qom a Teherán permitiu que o esentamento clerical teña fácil acceso para monitorear os asuntos e as decisións do estado. Moitos grandes aiatolás posúen oficinas en Teherán e Qom, xa que están próximas, e moitas persoas viaxan entre estas cidades. Tamén próxima, ao sueste de Qom, atópase a antiga cidade de Kashan, na provincia de Esfahan. Tamén ao sur de Qom atópanse as cidades de Delijan, Mahallat, Naraq, Pardisan, Kahak e Jasb. Tamén próximas a Qom encóntranse as poboacións de Tafresh, Saveh e Ashtian e Jafarieh.
Historia
Qom existía xa como asentamento urbano en períodos preislámicos. Descubrimentos arqueolóxicos revelaron que Qom xa tiña residentes desde o V milenio a. C. As reliquias preislámicas atopadas e os textos históricos revélana como unha importante cidade rexional co nome de Kum. Así mesmo, cando os árabes invadiron Irán no século VII d. C., denominárona Qom.
A conquista da zona por parte das forzas árabes islámicas produciuse durante o califato de Umar ibn al-Khattab (581-644 d. C.). A cidade seguiu florecendo durante o período Selxúcida, pero sufriu gran destrución cando Persia foi invadida polos mongois. Con todo, cando a dinastía mongol gobernante, coñecida polo nome de Ilkhɢomanato, se converteu ao islam durante o reinado de Muhammad Khodabandeh, a cidade recibiu unha atención especial e reviviu unha vez máis. centro|miniatura|750x750px|Panorámica da cidade