cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lixa lusitánica
En Galicia
A especie non aparece citada na bibliografía icxtiolóxica galega pero, dada á súa área de distribución, non sería raro que tamén frecuentase as nosas augas.
Gerardo Vázquez Diéguez
Gerardo Vázquez Diéguez, foi un industrial e xornalista de Castro Caldelas.
Traxectoria
Dono dunha fábrica de galletas en Castro Caldelas. Promoveu o periódico El Defensor de Caldelas e despois dirixiu El Agro. Ao estalar a sublevación do 18 de xullo de 1936 foi encarcerado e multado. Despois da Guerra civil instalouse en Ourense.
Central nuclear de Santa María de Garoña
250px|miniatura|A central en [[1971.]] A central nuclear de Santa María de Garoña é unha central nuclear española de xeración eléctrica do tipo BWR que tiña unha potencia instalada de 460 MW. Situada en Santa María de Garoña, no concello de Valle de Tobalina (Burgos), foi inaugurada en 1970 e cesou a súa actividade o 16 de decembro de 2012.
Paulo Pedro XIII Terzean
Paulo Pedro XIII Terzean (en Պօղոս Պետրոս ԺԳ. Թերզեան, Pòġos Petros ŽG. T’erzean), nado o 1 de setembro de 1855 en Kütahya (Imperio Otomán) e finado o 15 de decembro de 1931 en Bsumar (Líbano), foi o 13º Patriarca de Cilicia da Igrexa Católica Armenia dende o 23 de abril de 1910 até o 31 de maio de 1931.
Central nuclear de Santa María de Garoña
A produción de Garoña adoitaba ser de contorna 3.500 - 3.700 GWh ao ano (aproximadamente 90% de carga). En 2011, a produción foi de 3.742 GWh, supoñendo o 6,5 % do total de produción nuclear nacional e o 1,4 % do total eléctrico producido nacional.
Paulo Pedro XIII Terzean
Traxectoria
Naceu en Kütahya, no Imperio Otomán (hoxe Turquía), o 1 de setembro de 1855.
O 8 de abril de 1892 foi nomeado bispo de Adana.
O 23 de abril de 1910 foi elixido patriarca de Cilicia, cargo no que permaneceu até o 31 de maio de 1931, cando retirouse. Finou en Bsumar (Líbano), o 15 de decembro do mesmo ano.
Mourazos, Verín
San Martiño de Mourazos é unha parroquia do concello de Verín na comarca de Verín, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 168 habitantes (76 homes e 92 mulleres), catro menos ca en 2006.
No castro da Muradella atopouse en 1964 a estatua de Dioniso e Ampelos, conservada no Museo Arqueolóxico de Ourense.
Partido xudicial do Barco de Valdeorras
miniatura|Predio dos xulgados do Barco de Valdeorras O partido xudicial do Barco de Valdeorras é un dos 45 partidos xudiciais nos que se divide a comunidade autónoma de Galicia, sendo o partido xudicial nº 6 da provincia de Ourense.
Comprende os concellos do Barco de Valdeorras, Carballeda de Valdeorras, Petín, Rúa, Rubiá, A Veiga e Vilamartín de Valdeorras.
A cabeza de partido e por tanto sede das institucións xudiciais é O Barco de Valdeorras. A dirección do partido sitúase na Rúa Eulogio Fernández da localidade. O Barco de Valdeorras conta cun Xulgado de Primeira Instancia e Instrución.
Espermateca
miniatura|230px|Espermateca da tarántula [[Acanthoscurria geniculata]] A espermateca é un órgano do aparato reprodutor das femias de certos insectos, moluscos e algúns outros invertebrados, no que estas almacenan o esperma dos machos tras a cópula.
Etimoloxía
O termo está formado polos elementos esperma- e -teca, ambos os dous derivados das voces do grego antigo σπέρμα, σπέρματος spérma, spérmatos "semite", "seme", e θήκη thḗkē "caixa", "depósito".
Este neoloxismo emprgouse por primeira vez na linguaxe científica en 1826 no inglés.
Cofrentes
miniatura|Cofrentes|309x309px
Espermateca
Función
O propósito da espermateca é o de recibir e almacenar a esperma do macho e, xelamente, é alí onde ten lugar a fecundación, é dicir, a unión do gameto feminino con masculino, cando o óvulo está maduro.
Cofrentes
250px|thumb|Castelo de Cofrentes Cofrentes é un concello español da Comunidade Valenciana, pertencente á provincia de Valencia. Atópase na comarca do Valle de Cofrentes. Tiña en 2015 unha poboación de 1.097 habitantes.
Espermateca
Función
A espermateca está recuberta de epitelio e ten forma variábel; algunhas son tubos finos e enroscados, outras son evaxinacións do aparato reprodutor.
Cofrentes
Atópase na confluencia dos ríos Xúcar e Cabriel, na zona montañosa do oeste da provincia de Valencia, no límite coa provincia de Albacete.
Espermateca
Función
Algunhas especies teñen máis de unha espermateca.
Cofrentes
A súa economía baséase na agricultura e gandería, aínda que cunha evolución cara ao turismo, grazas á existencia do Balneario Hervideros de Cofrentes, o máis importante da Comunidade Valenciana. A actividade económica desta poboación xira tamén arredor da central nuclear de Cofrentes.
-355
Outros
Historia ano a ano
Declaración Universal dos Dereitos Humanos
A Declaración Universal dos Dereitos Humanos (DUDH) (Resolució 217 (III) A) é unha declaración adoptada pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas (A/RES/217, 10 de decembro de 1948), sobre os dereitos humanos básicos. O canadense John Peters Humphrey foi o redactor principal, asistido pola estadounidense Eleanor Roosevelt, o francés René Cassin e o chinés P. C. Chang, entre outros.
Aínda que non é un documento obrigatorio ou vinculante para os Estados, serviu como base para a creación das convencións internacionais da ONU, o Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos e o Pacto Internacional de Dereitos Económicos, Sociais e Culturais. Segue sendo citada amplamente por profesores universitarios, avogados defensores e por tribunais constitucionais. Avogados internacionalistas continuamente debaten cales das súas estipulacións se poden dicir que constitúen o dereito internacional consuetudinario. As opinións varían moito en canto a isto e cuestiónanse desde algunhas estipulacións até todo o documento.
Segundo o Libro de marcas mundiais Guinness, a DUDH é o documento traducido a máis linguas no mundo, pois no 2004 fora traducido a máis de 330.
A Carta Magna
Quizais o antecedente histórico máis antigo sexa a Carta Magna, de 1215 asinada por Xoán sen Terra. Segundo esta, Xoán debía renunciar a certos dereitos e respectar determinados procedementos legais, recoñecendo que a voluntade do rei estaría suxeita á lei. Aínda que o contido da carta en boa parte está destinada a protexer os dereitos dos nobres e deixa fóra aos servos. Aínda así contén disposicións como:
A Escola de Salamanca
miniatura|Estatua de Frei Antonio de Montesinos, localizada no Malecón da cidade de [[Santo Domingo de Guzmán|Santo Domingo, República Dominicana.]] Outro antecedente histórico atopámolo, onde xa se fala de que todos os seres humanos teñen uns dereitos inherentes independentes da súa condición, nacionalidade ou circunstancias persoais nos mestres da chamada Escola de Salamanca: Francisco de Vitoria, Bartolomé de las Casas. Estes, partindo dunha visión teolóxica cristiá e ante a situación que viven os indios, oprimidos e incluso exterminados polos conquistadores españois, lembran que son persoas, fillos de Deus, e reclaman -con moi pouco éxito- que sexa respectada a súa dignidade.
O cuarto domingo de Advento, 21 de decembro aquel ano, ou, segundo outras fontes, o 30 de novembro de 1510, frei Antonio de Montesinos pronuncia un famoso sermón, recollido por frei Bartolomé de las Casas, que pode axudar a entender a postura dos mestres da Escola de Salamanca:
Para os estudosos posteriores, este sermón sinala a rota que han de seguir o máis axeitado das Leis de Indias e que teólogos como Francisco de Vitoria e Domingo de Soto recollen e amplían. "A través destas expresións xurdirán as teorías teolóxico-xurídicas que amparan os dereitos propios da personalidade humana,(...) que afinca as súas raíces na doutrina de Santo Tomás
A Independencia dos Estados Unidos
O ben coñecido preámbulo, contén os principios esenciais da Declaración. Constitúe ao mesmo tempo unha proclamación do que se coñece como “dereito á revolución”, que, en esencia, vén a dicir que cando un goberno viola certos dereitos fundamentais das persoas, estas teñen o dereito de “reformar ou abolir” ese goberno:
A Revolución Francesa
Os líderes da Revolución, constituídos en Asemblea, promulgan o 26 de agosto de 1789 a Declaración dos dereitos do home e do cidadán
Redacción da Declaración
Así relata Hernán Santa Cruz, de Chile, membro da Subcomisión de redacción, o ambiente que reinaba na Asemblea:
Marquis Teague
Instituto
Teague foi clasificado coma o 5º mellor xogador por Rivals.com, o 7º mellor por Scout.com, e foi o base mellor valorado da súa promoción. En xullo de 2010, Teague, xunto ó seu futuro compañeiro nos Kentucky Wildcats, Michael Kidd-Gilchrist, formaron parte do equipo que gañou a medalla de ouro no Campionato do Mundo da FIBA sub-17 en Hamburgo.
Traxectoria universitaria
Teague comprometeuse con Kentucky o 22 de abril de 2010, elixíndoa por delante da Universidade de Louisville entre outras.
No primeiro partido da tempada 2011-12 e o primeiro na súa carreira coma Wildcat, Teague xogou de titular e anotou 16 puntos, con 7 de 12 en tiros anotados. Unha das mellores actuacións de Teague foi contra os Portland Pilots, onde anotou 14 puntos, repartiu 8 asistencias e roubou 4 balóns, sen perder ningún balón. Teague gañou o Campionato Nacional con Kentucky, o oitavo na historia da universidade.
Traxectoria profesional
O 21 de xaneiro de 2014, Teague foi traspasado ós Brooklyn Nets a cambio de Tornike Shengelia.
Eiður Guðjohnsen
Eiður Smári Guðjohnsen, nado o 15 de setembro de 1978 en Reiquiavik, é un ex xogador de fútbol islandés. Foi o capitán e máximo goleador da Selección de Islandia. Adoitaba xogar en posicións ofensivas, e ademais da súa capacidade goleadora tamén conta con certa habilidade para xogar o balón. Está casado con Sveinn Aaron, e ten dous fillos, Daniel Tristan e Andri Lucas.
Traxectoria
Posteriormente xogou no KR Reykjavík, e pouco despois aterrou na Premier League inglesa, concretamente no Bolton Wanderers, anotando 21 goles na tempada 1999/2000, o que lle deu a posibilidade de subir un chanzo máis e fichar polo Chelsea a cambio de 4 millóns de libras. Daquela, o adestrador do Chelsea era o italiano Gianluca Vialli, e o compañeiro de ataque do islandés era Hasselbaink, co que formou unha parella temible na tempada 2001-02, na que Guðjohnsen anotou 23 goles e Hasselbaink 27.
Na madrugada do 13 ao 14 de xuño do 2006, mediante unha reunión en Barcelona do seu representante con Ferran Soriano, un directivo do FC Barcelona, e con representantes FIFA do Chelsea, chegouse mediante un acordo ao seu traspaso ao Barça, onde utiliza o dorsal número 7 vestido anteriormente por Henrik Larsson.
O 13 de outubro de 2007 converteuse no máximo goleador da Selección de Islandia nun partido valedoiro para a clasificación da Eurocopa 2008 fronte á Selección de Letonia, marcando os dous goles da súa selección, que malia todo rematou perdendo por 4-2.
Tralos ruxe-ruxes que colocaban a Guðjohnsen fóra do FC Barcelona, o novo adestrador, Pep Guardiola, confirmou que contaba con el para a tempada 2008/2009.
Tempada 2014 do Campionato de Galicia de Rally
A tempada 2014 foi a 36ª edición do Campionato de Galicia de Rally. Comezou o 8 de marzo no Rally do Cocido e rematou o 8 de novembro no Rally Eurocidade Tui-Valença. O vencedor foi Iván Ares, despois de gañar seis dos nove rallys do calendario.
Carta Zinoviev
A "Carta Zinoviev" foi un controvertido documento publicado pola prensa británica catro días antes das eleccións xerais no Reino Unido de 1924. Aparentaba ser unha directiva da Internacional Comunista en Moscova para o Partido Comunista de Gran Bretaña. Dicía que o restablecemento das relacións diplomáticas por parte dun goberno laborista aceleraría a radicalización da clase obreira británica, e pedía a intensificación a axitación comunista en Gran Bretaña. A carta toma o seu nome da suposta sinatura dun oficial soviético de alto rango, Grigori Zinoviev. A carta pareceu auténtica naquel momento, pero agora os historiadores cren que foi unha impostura. Actualmente, os historiadores cren que a carta tivo escaso impacto nos votantes do Partido Laborista nas eleccións de 1924, pero axudou o Partido Conservador ó acelerarse ó colapso do Partido Liberal, o cal permitiría unha ampla maioría conservadora. A.J.P. Taylor opina que o impacto máis importante foi na psicoloxía dos laboristas, que durante anos culparon da súa derrota ó xogo sucio, nunha mala interpretación das forzas políticas en xogo e pospoñendo as necesarias reformas no Partido Laborista.
Historia
miniatura|right|O Primeiro Ministro Ramsay MacDonald, cabeza do efémero goberno laborista de 1924
Antecedentes
No 1924, o Partido Laborista, de ideoloxía socialista moderada, formou un goberno por primeira vez, aínda que era un goberno en minoría, e susceptible se caer se o Partido Conservador e os liberais se unían contra el. En política exterior, o goberno laborista recoñeceu a Unión Soviética en febreiro de 1924, e propuxo concederlle un crédito. O 8 de outubro de 1924, o goberno laborista de Ramsay MacDonald foi derrotado na Cámara dos Comúns nunha moción de censura, forzando a MacDonald a acudir ó Rei e pedirlle a disolución do Parlamento do Reino Unido e a convocatoria de novas eleccións. A causa da derrota parlamentaria sería a decisión do goberno de suspender o proceso do editor comunista John Ross Campbell baseándose na Acta de Incitación ó Motín de 1797, pola publicación dunha carta aberta en Workers Weekly, instando os soldados para que "nin na guerra de clases nin nunha guerra militar, tornedes as vosas armas contra os vosos camaradas traballadores". As novas eleccións nacionais foron programadas para o 29 de outubro.
A carta
Nunha parte especialmente daniña desta carta podíase ler:
Publicación
O acusador documento foi publicado no xornal británico conservador Daily Mail, catro días antes das eleccións. A carta chegou nun momento complicado nas relacións entre o Reino Unido e a Unión Soviética, debido á oposición conservadora á ratificación por parte do Parlamento do tratado de comercio anglo-soviético do 8 de agosto.
A publicación da carta foi particularmente embarazosa para o 'premier' MacDonald e o seu Partido Laborista. Malia que o seu partido afrontaba as urnas con malas expectativas, MacDonald non perdeu a esperanza durante a campaña, pero calquera posibilidade remota de vitoria esvaeceuse coa pantasma da revolución interna e un goberno inconsciente do perigo que dominaba o público. As tentativas de MacDonald por desmentir a autenticidade do documento foron vas, obstaculizadas pola propia aceptación entre os membros do seu goberno. MacDonald contoulle ós integrantes do seu gabinete que se sentía "como un home metido nun saco e guindado ó mar". miniatura|Grigori Zinoviev
Resultado das eleccións
O Partido Conservador logrou unha vitoria decisiva nas eleccións xerais do Reino Unido de outubro de 1924. Isto rematou co primeiro goberno laborista do país. Logo de que os conservadores formasen un goberno con Stanley Baldwin como primeiro ministro, un comité do gabinete investigou a carta e concluíu que era xenuína. O goberno conservador non emprendeu máis investigacións a pesar das continuas alegacións de que a carta fora falsificada. O 21 de novembro de 1924 o novo goberno conservador británico cancelou o tratado aínda sen ratificar coa Unión Soviética. De todos os xeitos, ó mesmo tempo, o MI5 decidía que a carta era unha impostura. Para protexer a súa propia reputación, non informaría o goberno, que continuaría crendo que era xenuína.
Desmentido de Zinoviev
O Comintern e o goberno soviético desmentiron de maneira vehemente e consistente a autenticidade do documento. Grigori Zinoviev emitiu un comunicado desmentíndoa o 27 de outubro de 1924 (dous días antes das eleccións), que foi finalmente publicado no número de decembro de 1924 de The Communist Review, a revista teoricamente mensual do Partido Comunista da Gran Bretaña, moito despois da caída do goberno de MacDonald. Zinoviev declaraba:
Impacto
Actualmente, os historiadores cren que a carta tivo escaso impacto nos votantes do Partido Laborista nas eleccións de 1924, pero axudou o Partido Conservador ó acelerarse ó colapso do Partido Liberal, o cal permitiría unha ampla maioría conservadora. James afirma que a carta lles ofreceu ós laboristas "unha magnífica escusa para o fracaso e a derrota. Os erros que se sucederan na breve existencia do seu goberno podían ser ignorados." De feito, durante anos moitos laboristas culparon da derrota á carta, malia que, segundo afirma Taylor, interpretáronse mal as forzas políticas en xogo e a necesidade de reformas no Partido Laborista.
Os resultados das eleccións non foron desastrosos para os laboristas. Os conservadores foron recompensados de maneira decisiva, gañando 155 asentos máis dun total de 413 membros do parlamento. Os laboristas perderon 40 asentos pero mantiveron 151. Os liberais perderon 118 asentos, quedando con só 40, e a súa conta de votos caeu en máis dun millón. A importancia real das eleccións reside en que os liberais, ós que os laboristas desprazaran como segundo partido político no 1922, eran agora claramente un partido minoritario.
Un estudo británico de 1967 apuntaba que o Partido Laborista estaba destinao a ser derrotado en outubro de 1924 en calquera caso, e opina que o principal efecto da presunta comunicación da Comintern foi sobre as relacións anglo-soviéticas:
Interpretación académica actual
miniatura|O ministro de Exteriores ou 'Foreign Secretary' [[Robin Cook promoveu unha revisión histórica oficial do caso da Carta Zinoviev no 1998]] A interpretación académica contemporánea da chamada "Carta Zinoviev" data dunha monografía publicada no 1967 por tres xornalistas británicos que traballaban para The Sunday Times. O trío formado por Lewis Chester, Steven Fay e Hugo Young afirmaba que dous membros dunha organización monárquica rusa chamada 'Irmandade de San Xurxo' creara o documento en cuestión en Berlín. A viúva dun dos dous homes que supostamente elaboraron o documento, Irina Bellegarde, ofreceulles ós xornalistas o seu testemuño directo, como presenciara a falsificación mentres era realizada. Supostamente, os autores da carta estudaran documentos bolxeviques exhaustivamente antes de crear un documento sensacional nun esforzon por minar as relacións do réxime soviético coa Gran Bretaña. O Foreign Office británico recibira a falsificación o 10 de outubro de 1924, dous días despois da derrota do goberno de MacDonald na moción de censura liderada polos liberais. A pesar da dubidosa natureza do documento, púxose en marcha a súa publicación, por parte de membros do Partido Conservador, en combinación con oficiais do Foreign Office, no que Chester, Fay e Young cualifican como unha "conspiración"."
Este libro motivou que o Foreign Office británico iniciase un estudo pola súa conta. Durante tres anos, Milicent Bagot, do MI5 traballou nos arquivos e realizou entrevistas con testemuñas superviventes. Elaborou un prolixo informe sobre o caso, que finalmente non foi publicado por conter informacións reservadas ou persoais. De calquera xeito, o traballo de Bagot sería de grande importancia como fonte secundaria cando o Foreign Office revisou o caso case tres décadas despois.
A comezos do 1998, informes sobre a inminente publicación dun libro contendo revelacións sobre as orixes da chamada "Carta Zinoviev", baseado en información dos arquivos soviéticos, levou á renovación da especullación na prensa e a cuestións parlamentarias. En resposta o Foreign Secretary británico, Robin Cook, anunciou o 12 de febreiro de 1998 que en interese da transparencia pública, lle encargara ós historiadores do Foreign and Commonwealth Office preparar un informe sobre a Carta Zinoviev, en base ós documentos dos arquivos.
Un artigo da historiadora-xefe do Foreign and Commonwealth Office, Gill Bennett, foi publicado en xaneiro de 1999 e contiña os resultados desta investigación. Bennet tivera acceso libre e ilimitado ós arquivos do Foreign Office, así como ós do Secret Intelligence Service (SIS), MI5, e MI6. Tamén visitara Moscova no decurso da súa investigación, traballando nos arquivos do Comité Executivo da Internacional Comunista, o Comité Central do Partido Comunista da Unión Soviética e o arquivo da Comintern do Partido Comunista da Gran Bretaña. Malia que non se puideron publicar certos detalles por mor das leis de segredos oficiais británicas, o artigo de Bennett resultou definitivo no caso da "Carta Zinoviev". O seu informe amosa que a carta contén afirmacións similares ás realizadas por Zinoviev a outros partidos comunistas e noutros tempos ó Partido Comunista da Gran Bretaña, pero no momento da carta, cando as conversacións para o tratado de comercio anglo-soviético tiñan lugar e se preparaban as eleccións xerais no Reino Unido, Zinoviev e a Unión Soviética amosábanse máis discretos con respecto ós británicos. A pesar da súa exhaustiva investigación, concluíu que "é imposible dicir quen escribiu a Carta Zinoviev", a pesar de que a súa opinión é que foi encargada polos círculos da intelixencia do movemento de 'rusos brancos' a falsificadores de Berlín ou das repúblicas bálticas, probablemente, en Riga.
Margarita Ledo Andión
Margarita Ledo Andión, nada en Castro de Rei o 5 de febreiro de 1951, é unha xornalista, escritora e cineasta galega. Docente e Catedrática de Comunicación Audiovisual da Universidade de Santiago de Compostela, numeraria da Real Academia Galega; recibiu, entre outros, o Premio Nacional da Cultura Galega (2008), e o Premio Otero Pedrayo (2017).
Traxectoria
Margarita Ledo criouse en Lugo no seo dunha familia de antigos emigrantes galegos en Cuba, por parte materna. O seu pai, empregado do Concello, era de Izquierda Republicana, polo que ela e os seus irmáns foron á escola rural de Barxa para non asistir ás clases dos mestres falanxistas da vila. Estudou o bacharelato no Instituto de Lugo e logo, na Universidade de Santiago de Compostela, empezou a carreira Filosofía e Letras, que non rematou. Marchou a Barcelona e estudou xornalismo na Escola Oficial de Periodismo de Barcelona (1969-1973).
Xornalismo
En 1974 entrou na redacción de El Ideal Gallego, pero ese labor xornalístico, que retomou posteriormente noutras revistas e xornais de corte galeguista e feminista, viuse interrompida polo seu exilio forzado en Portugal como consecuencia do seu activismo político e a súa militancia na Unión do Povo Galego. Nos dous anos de exilio en Portugal (1974-1976) traballou como lectora de galego na Universidade de Letras de Porto e organizou as Xornadas da Cultura Galega.
Ao seu regreso, fundou e dirixiu o semanario A Nosa Terra entre 1977 e 1980 e realizou numerosas investigacións sobre a prensa galega.
Foi tamén a creadora da revista Escrita, da Asociación de Escritores en Lingua Galega, e dos proxectos gráficos do boletín do Clube Cultural Adiante da CXTG, da revista feminista Festa da Palabra Silenciada e da publicación Europa de les nacions, do Moviment Nacionalitari Europeu.
Docencia e investigación
A partir dos anos oitenta separouse da prensa como profesión e comezou no mundo académico e da escrita. Despois dunha estadía de investigación en Lisboa cunha bolsa da Fundación Gulbenkian (1982), doutorouse en Ciencias da Información pola Universidade Autónoma de Barcelona en 1986 coa tese Foto-xoc e xornalismo de crise. Foi profesora da UAB na Facultade de Ciencias da Información de 1983 a 1991.
Regresou a Galicia en 1991, trasladándose a Santiago de Compostela para poñer en marcha a Facultade de Ciencias da Información na Universidade de Santiago de Compostela, da que foi a súa primeira decana (1992-1996) e onde exerce como catedrática de comunicación audiovisual.
As súas principais liñas de traballo abranguen as políticas de comunicación e cultura, a diversidade e espazos xeo-lingüísticos de comunicación, as teorías feministas nos universos de creación e a expresión, o pensamento cinematográfico, e os usos e discursos da fotografía. Exerce como investigadora principal de diversos proxectos de investigación competitiva, entre eles: “EU- VOS. Patrimonio Cultural Inmaterial. Para un programa europeo de subtitulado en linguas non hexemónicas” (AEI. CSO2016-76014- R), “Cara ao Espazo Dixital Europeo. O papel das cinematografías pequenas en versión orixinal” ( MINECO- CSO2012-35784); “Cine, Diversidad y Redes” (MINECO- CSO2009-13702); “Lusofonía: interactividade e interculturalidade” (Xunta de Galicia:INCITE08 PXIB212124 PR).
En 2021 foi nomeada profesora emérita da USC.
Literatura e produción científica
Nos oitenta publicou o primeiro libro de narración, Mamá-Fe; a primeira novela, Trasalba; o primeiro ensaio, Prensa e galeguismo, e foi escrebendo poemas de encárrega, para festivais, eventos, conmemoracións, reivindicacións
Do noventa en diante comezou un período intenso de produción científica e de entrada nas editoras en español: Documentalismo fotográfico, en Cátedra, 1998 ou Del cine-ojo a Dogma 95, Paidós, 2004.
Cine
miniatura|274x274px|Margarita Ledo en 2018. A partir do 2000 comezou o seu primeiro proxecto cinematográfico, Santa Liberdade, que se presentou no Teatro Principal de Santiago o 22 de xaneiro de 2004, e ao que seguiron outros. Como cineasta, desenvolve o seu traballo de maneira especial no documental.
Cargos
Presidiu a Federação Lusófona de Ciências da Comunicação (LUSOCOM), foi vicepresidenta primeira da Asociación Española de Investigación en Comunicación (AE- IC ) entre 2008 e 2016, é vicepresidenta da Asociación Iberoamericana de Comunicación (ASSIBERCOM) e presidenta de honra da Asociación Galega de Investigadores e Investigadoras da Comunicación (AGACOM).
Pertence ao consello editorial de revistas como Telos, Chasqui, Discursos fotográficos, Infoamérica, L’ Atalante, Quaderns do CAC, Revista Latinoamericana de Comunicación, Trípodos, Uztaro, Comuniació ou AdComunica.
En marzo de 2008 foi seleccionada para ser membro da Real Academia Galega e ingresou o 7 de febreiro do 2009, converténdose na quinta muller membro desta institución. Exerceu o cargo de arquiveira-bibliotecaria (2013-2017) e dende o 24 de abril de 2021 é a secretaria da institución.
En galego
Poesía Narrativa Literatura infanto-xuvenil Volumes colectivos Ensaio
Castelán
Ensaio
Como directora
Curtas: Lavacolla, 1939 (2005) - para o filme colectivo Hai que botalos; Cienfuegos, 1913 (2008); Illa (2009); Noite do mundo (2014); Bucle (2017) - para o libro-cd «Herdeiras» de Carmen Penim; Groenlandia (2018); A auga branca (2019)
Mediametraxes: Apuntamentos para un filme (2012) miniatura|250x250px|Fábrica de Pontesa Longametraxes:
Hermes Varela Álvarez de Toledo
Hermes Francisco Varela Álvarez de Toledo, nado en Viveiro cara a 1921 e finado no mesmo concello o 9 de xuño de 1988, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Na guerra civil foi voluntario na Centuria Pedrosa da Primera Bandera de Castilla e rematou como alférez provisional. Militante de FET y de las JONS, foi letrado sindical. Concelleiro en Viveiro e primeiro tenente alcalde, foi nomeado alcalde de Viveiro en febreiro de 1964, tomando posesión o 3 de marzo. Permaneceu no cargo ata o 27 de setembro de 1967. Foi presidente da asemblea local da Cruz Vermella.
Vida persoal
Casou con Mercedes Cao Enríquez e foi pai de Sara Varela Cao.
Roberto I de Borgoña
Roberto I de Borgoña, chamado o Vello, nado en París en 1011 e finado en Fleurey-sur-Ouche o 21 de marzo de 1076. Príncipe francés da dinastía dos Capetos e primeiro duque de Borgoña da dita casa, conde de Charolais e Langres (1027) e conde de Auxerre (1040 - 1060).
Orixes familiares
Fillo do rei de Francia Roberto II o Piadoso e de Constanza de Arlés. Terceiro representante da dinastía dos Capetos, foi neto de Hugo Capeto (938 - 996) e Adelaida de Aquitania (952 - 1004). Foi irmán dos reis Hugo de Francia e Henrique I de Francia.
Ascenso ao ducado de Borgoña
A principios do ano 1032, á morte do seu irmán máis vello Hugo de Francia e instigado pola súa nai que desexaba darlle o trono, enfrontouse ao seu irmán e soberano, Henrique I, pero Roberto foi derrotado nunha gran batalla que tivo lugar preto de Villeneuve-Saint Georges. A súa nai Constanza negociou entón a paz coa condición de que a Roberto se lle concedese o ducado de Borgoña, pero o conde de Champaña, Eudes, non estivo de acordo co trato, pois esas terras lle foran concedidas pola raíña para que apoiase os seus intereses. Henrique derrotou a Eudes de Champaña en tres ocasións sucesivas.
Nupcias e descendentes
En 1033, casou en primeiras nupcias con Hélie de Semur (1016 - 1056), filla de Dalmace, señor de Semur, e de Aremburga de Vergy. Roberto tiña un carácter violento. En 1048, dominado pola cólera, no medio dunha discusión matou a Dalmace de Semur, o seu sogro. Uns soldados de Roberto asasinaron tamén ao seu cuñado, Jocerand de Semur. O duque pagou os seus crimes peregrinando a Roma e construíndo a igrexa de Semur-en-Auxois. No pórtico esquerdo da igrexa, existen uns relevos escultóricos onde se describen os asasinatos do duque Roberto.
Deste matrimonio naceron:
En 1046, repudiou a Hélie e casou en 1048 con Ermengarda de Anjou, filla do conde Fulco III de Anjou, conde de Anjou, e de Hildegarda de Sundgau.
Desta unión naceu unha filla
Picón
O topónimo Picón pode referirse a:
Xogos Olímpicos de 1924
Os Xogos Olímpicos de 1924 foron realizados en París, en Francia, entre o 20 de abril e o 27 de xullo, coa participación de 2956 atletas, entre eles 136 mulleres, representando 44 países, un récord até entón, para felicidade e gloria de Pierre de Coubertin, que vía os Xogos volver á súa terra natal, após vinte anos, coa presenza de 1000 xornalistas e a primeira transmisión radiofónica das probas. Estes foron os últimos Xogos organizados baixo a presidencia do Barón de Coubertin.
Ó contrario dos primeiros e fracasados Xogos na cidade, en 1900, desta vez París preparou un suntuoso complexo olímpico para hospedar os diversos deportes, en particular o confortable e moderno Estadio Olímpico de Colombes, con capacidade para 60.000 persoas, onde os nomes dos campións olímpicos destes Xogos foron gravados en mármore nas súas paredes. Foi tamén a primeira vez que os atletas se instalaron nunha pequena vila olímpica, formada por varias pequenas casas de madeira.
Foi nesta edición dos Xogos nos que por primeira vez foi empregado o lema olímpico Citius, Altius, Fortius, ou, máis rápido, máis alto, máis forte, cuñado en latín por un monxe francés, Frei Henri Didon e no que as tres bandeiras, olímpica, do país anfitrión e do próximo país en recibir os Xogos, foron izadas lado a lado na cerimonia de clausura.
Modalidades disputadas
miniatura|240px|Participantes
No cinema
A proba dos 100 m lisos foi gañada por un inglés, Harold Abrahams, poñendo fin a unha longa imbatibilidade norteamericana na máis popular das probas do atletismo. A historia desta proba e do seu campión foi levada ó cinema en 1981 no filme Chariots of Fire, que conquistou catro Óscars, entre eles o de mellor filme, e transformou o seu tema musical, do grego Vangelis, no himno de todos os corredores do mundo.
-431
Outros
Historia ano a ano
Westland Lynx
O Westland Lynx é un helicóptero militar multipropósito británico deseñado e construído por Westland Helicopters na súa fábrica de Yeovil. Orixinalmente pretendía ser un aparello utilitario tanto para uso civil como naval, pero o interese militar fixo que se desenvolvese tanto para uso naval como para o campo de batalla. O Lynx entrou en servizo en 1977 e posteriormente foi adoptado polas forzas armadas dunha ducia de países, servindo principalmente como helicóptero utilitario no campo de batalla, anti-blindaxe, busca e rescate e guerra antisubmarina.
Escola de Enxeñería Industrial da Universidade de Vigo
A Escola de Enxeñería Industrial é un centro da Universidade de Vigo onde se imparten estudos de enxeñería industrial. Está constituída en dúas sedes unha no centro da cidade de Vigo e outra no campus universitario de Vigo.
Westland Lynx
O Lynx é un helicóptero con capacidades acrobáticas coa habilidade de realizar loops e toneis. En 1986 un Lynx especialmente modificado estableceu o récord de velocidade para helicópteros (na categoría que exclúe aos helicópteros compostos) da Fédération Aéronautique Internationale, acadando os 400,87 km/h, que no 2020 permanecía imbatido.
Fabricáronse varias versións terrestres e navais do Lynx xunto con algúns derivados maiores. O Westland 30 fabricouse como un helicópter utilitario civil; non tivo un grande éxito comercial e só se fabricaron 41 unidades nos anos 80. No século XXI deseñouse unha versión modernizada do Lynx como un helicóptero de combate multi-rol, designada AgustaWestland AW159 Wildcat, que substituirá aos Lynx aínda en servizo. O Lynx segue sendo fabricado por AgustaWestland, o sucesor de Westland Helicopters.
Escola de Enxeñería Industrial da Universidade de Vigo
Historia
A Escola de Enxeñería Industrial xorde da integración dos dous centros dos que dispoñía a Universidade de Vigo dentro do ámbito da enxeñería industrial: a Escola Universitaria de Enxeñería Técnica Industrial e a Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Industriais.
A Escola Universitaria de Enxeñería Técnica Industrial de Vigo fundouse hai máis de 110 anos. Dende a súa creación en 1901, sufriu varios cambios de denominación e de plans de estudo: naceu coa denominación de Escola Superior de Industria, posteriormente pasou a denominarse Escola de Peritos Industriais coas titulacións de peritos Industriais de mecánica, química industrial e electricidade. En 1971 transformouse na Escola Universitaria de Enxeñería Técnica Industrial coa titulación de Enxeñería Técnica Industrial, e coas especialidades de Mecánica, Electricidade e Química Industrial, cunha duración de tres anos. No ano 1988 integrouse a especialidade de Electrónica Industrial e Automática. No ano 2000 implantáronse os plans de estudo de Enxeñería Técnica Industrial especialidade Electricidade (dúas intensificacións), de Enxeñería Técnica Industrial especialidade Mecánica (catro intensificacións), de Enxeñería Técnica Industrial especialidade Química Industrial (dúas intensificacións) e de Enxeñería Técnica Industrial especialidade Electrónica Industrial (dúas intensificacións).
A Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Industriais de Vigo naceu no 1976 coas especialidades de Electrónica e Automática, cunha duración da titulación de seis anos. Posteriormente, a oferta educativa ampliouse coas especialidades de Organización Industrial, Electrotecnia e Mecánica. No curso 2001, modificáronse os plans de estudo e pasou a unha titulación de cinco anos académicos coas intensificacións de Mecánica, Construción e Instalacións, Organización Industrial, Deseño e Fabricación, Electricidade e Automática e Electrónica. Ademais, implantáronse na Escola dúas titulacións de segundo ciclo: Enxeñería en Organización Industrial e Enxeñería en Automática e Electrónica Industrial.
En outubro de 2009 ambas as escolas iniciaron o estudo da converxencia nun centro único co obxectivo de mellorar e integrar a xestión das actividades docentes dos graos. En abril de 2010 foi aprobada no Consello de Goberno da Universidade de Vigo a creación da Escola de Enxeñería Industrial. Finalmente, en febreiro de 2011 publícase no Diario Oficial de Galicia a supresión das antigas escolas e a creación da nova escola.
No curso 2010-2011 comenzou a impartirse o novo plan de estudos adaptado ao Espazo Europeo de Educación Superior. Con máis de 4 400 alumnos matriculados e 350 profesores é unha das meirandes escolas do sistema universitario galego.
Titulacións de posgrao
Mestrados
Programas de doutoramento (distinguidos coa Mención cara a Excelencia polo Ministerio de Educación)
Pazos, Verín
dereita|miniatura|Igrexa parroquial. San Fiz de Pazos é unha parroquia do concello de Verín na comarca de Verín, na provincia de Ourense. En 2007 tiña 672 habitantes (331 homes e 341 mulleres), dous máis ca en 2006.
Guláns
O topónimo galego Guláns pode referirse a:
Capitolio Nacional de Colombia
O capitolio foi deseñado orixinalmente por Thomas Reed a solicitude do presidente Tomás Cipriano de Mosquera, construíuse entre 1848 e 1926 e diversos arquitectos estiveron ó seu cargo. É unha das construcións máis representativas da arquitectura republicana e neoclásica na cidade. O Capitolio Nacional de Colombia foi declarado Monumento Nacional polo decreto 1584 do 11 de agosto de 1975.
Contexto urbano
O Capitolio Nacional atópase entre as carreiras sétima e oitava con rúas novena e décima, no custado sur da Praza de Bolívar, na localidade de La Candelaria, centro histórico de Bogotá. No custado sur do edificio atópase a Praza de Armas da Casa de Nariño. Polo costado do Patio de Rafael Núñez, un túnel construído en 2006 comunica este extremo do Capitolio co Edificio Novo do Congreso, situado sobre a carreira sétima. O Edificio Novo do Congreso atópase no costado leste do Capitolio, foi construído en 1979 e nel atópanse as sete comisións da Cámara de Representantes e as sete comisións do Senado. O costado leste compleméntase co edificio do Colexio Maior de San Bartolomeu, institución educativa fundada polas xesuítas en 1604.
No costado oeste do Capitolio atópase a Casa dos Comuneiros, na cal funciona un museo e a sede da Secretaría Distrital da Cultura, Recreación e Deporte. Pola parte occidental seguindo pola carreira oitava atópase tamén a Igrexa de Santa Clara onde funciona no presente un museo de arte e o Palacio Echeverri, edificio construído por Gastón Lelarge en 1909 o cal é sede do Ministerio de Cultura.
A praza de Bolívar, como praza maior da cidade de Bogotá, ocupa o custado norte do Capitolio. Dende 1846, recibe o nome do libertador Simón Bolívar e posúe unha estatua do mesmo, elaborada polo escultor italiano Pietro Tenerani, a cal foi doada á cidade polo prócer da independencia José Ignacio París.
Queirugás, Verín
San Bartolomeu de Queirugás é unha parroquia do concello de Verín na comarca de Verín, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 120 habitantes, deles 53 eran homes e 67 eran mulleres, o que supón unha diminución de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
-342
O ano 342 a.C. foi un ano do calendario romano prexuliano. No Imperio romano coñecíase como o Ano do Consulado de Ahala e Rutilo (ou, menos frecuentemente, ano 411 Ab urbe condita).
Outros
Historia ano a ano
Cerdelo, Muniferral, Aranga
Cerdelo é un lugar da parroquia de Muniferral no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Tiña 44 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 23 eran homes e 21 eran  mulleres.
Catedral primada de Colombia
Historia
Cando os conquistadores españois chegaron á Sabana de Bogotá, o misioneiro frei Domingo de las Casas celebrou a primeira santa misa o 6 de agosto de 1538, nunha modesta capela de bahareque e teitos de palla, e ante un estandarte que repousa na catedral, no lugar onde se puxeron as primeiras pedras para a construción dunha igrexa. O lugar foi denominado polos españois como A nosa Señora da Esperanza.
En 1553, por iniciativa de Frei Juan de los Barrios tomouse a decisión de construír un templo en paredes de tapia e ladrillo no mesmo lugar actual da catedral, de acordo á disposición do Cabido, para o que se convocou a unha licitación pública que lle asignou as obras a Baltasar Díaz e a Pedro Vásquez, asociados ó albanel Juan Rey, cun orzamento de 1.000 pesos. En 1560, despois de gastar máis de 6.000 pesos e á véspera da súa inauguración derrubouse o teito da construción. Malia iso, o 11 de setembro de 1562 o papa Pío VI outorgoulle o título de Catedral. esquerda|miniatura|Catedral (esq.), Casa do Cabido Eclesiástico, Capela do Sagrario (centro), Palacio Arcebispal (dereita). Doce anos despois, Frei Juan de los Barrios, primeiro arcebispo da cidade, trouxo sobre os seus ombreiros a primeira pedra para unha nova Catedral, dando así exemplo a todos os seus compañeiros e fieis, quen o seguiron lograron almacenar unha cantidade considerable de pedras para a súa construción. A obra iniciouse o 12 de marzo de 1572, no mesmo lugar, coas mesmas condicións que a anterior, é dicir con tres naves, pero cun detalle adicional no que se lle engadiron catro capelas formando unha cruz.
A obra culminou en 1590, coa capela maior cuberta así como os arcos, pero quedando pendentes na súa construción, as catro capelas laterais e as tres naves, para 1678 concluíuse a torre. Esta nova Igrexa, terceira construción da catedral foi notable pola riqueza do seu culto e pola súa capela musical. O 12 de xullo de 1785 prodúcese un forte terremoto na cidade que afecta gravemente a construción, polo cal se toma a decisión de derrubala parcialmente en 1805. esquerda|miniatura|300x300px|A Catedral Primada nos anos 30. Nótese a diferenza no remate das torres miniatura|227x227px|Rúa once, custado norte do edificio. Algúns anos despois da expulsión dos xesuítas de Colombia óptase por pór en servizo como vicecatedral á igrexa de San Ignacio, a cal foi denominada "Vicecatedral de San Carlos" (na honra do rei Carlos III) e atópase a tan só media cuadra de distancia da Praza.
A comezos do século XIX por nomeamento efectuado polo cóengo Fernando Caycedo y Flórez, arcebispo de Colombia, designouse como arquitecto para a reconstrución da catedral ó frade capuchino Frei Domingo de Petrés, o cal estaba amplamente influenciado pola tendencia neoclásica reinante nesa época da historia e que determinou o estilo da reconstrución da Igrexa. Frei Domingo, de orixe española, fillo dun albanel, quen chegou a Santafé de Bogotá en 1792 para exercer o seu oficio de arquitecto, comezando a obra da nova catedral o 11 de febreiro de 1807. Consideróuselle como un dos arquitectos máis representativos do novo reino de Novo Reino de Granada, e entre outras obras salientan o Observatorio Astronómico de Bogotá, a Basílica da Nosa Señora do Rosario de Chiquinquirá, a Catedral de Santa Fe de Antioquia e a Igrexa de San Miguel, en Guaduas.
Cando morre frei Domingo en 1811 a construción do interior da catedral estaba rematada. As obras restantes foron dirixidas por Nicolás León quen as logra concluír o 19 de abril de 1823. Nese mesmo ano oficiouse a consagración da catedral. A Catedral de Bogotá foi recoñecida co título honorífico de Primada de Colombia polo papa León XIII, a través do Decreto da Congregación Consistorial do 7 de novembro de 1902.
No ano 1943 o arquitecto español Alfredo Rodríguez Orgaz dirixiu as reformas á fachada de acordo cos planos orixinais de Domingo de Petrés. As maiores reformas realizáronse con motivo do Congreso Eucarístico Internacional de 1968 e a visita do papa Paulo VI cando o presbiterio se ampliou até o cruceiro e o altar situouse baixo a cúpula.
Marcón
O topónimo galego Marcón pode referirse a:
Igrexa de San Martiño de Noia
A igrexa de San Martiño de Noia é un dos monumentos relixiosos e históricos máis representativos da vila de Noia.
Descrición
miniatura|Planta e sección. Trátase dunha igrexa consagrada en 1434 de estilo oxival. Ten unha soa nave e ábsida octogonal, o pórtico é unha imitación do Pórtico da Gloria da catedral de Santiago de Compostela. Foi construída por iniciativa do arcebispo de Santiago Lope de Mendoza, cuxo escudo se exhibe no tímpano da entrada. A Igrexa está situada na praza do Tapal, fronte á hoxe desaparecida fortaleza do mesmo nome e o pazo dos Churruchaos.
Masa crítica (física)
Chámaselle masa crítica á mínima cantidade de masa necesaria para crear un estado inestable de fisión nuclear.
A masa crítica dunha substancia fisible depende das súas propiedades físicas (da densidade en concreto) e nucleares (o seu enriquecemento e sección eficaz de fisión), da súa xeometría (a súa forma) e da súa pureza, ademais de se está rodeado ou non por un reflector de neutróns (onde resultaría menor a súa masa crítica). No caso dunha esfera rodeada por un reflector de neutróns, a masa crítica é duns cincuenta e dous quilogramos para o uranio 235 e de dez quilogramos para o plutonio 239.
Ska
O ska é unha fórmula musical autóctona de Xamaica que axunta elementos do mento e do calipso co jazz e o blues. Orixinouse nos anos cincuenta e foi precursor do rocksteady e do reggae. Foi a música predominante entre a subcultura xamaicana dos rude boys. Na primeira vaga do ska destacaron Laurel Aitken, Desmond Dekker e The Pioneers, nunha segunda vaga nos anos setenta difundiuse no Reino Unido.
Shōnen
Shōnen (kanji: 少年, hiragana: しょうねん) significa literalmente "mozo" (home), tamén se escribe "shonen", "shônen" ou incluso "shounen" (esta última forma é a transcrición individual de cada carácter hiragana, pero pode dar lugar a confusión respecto á pronunciación da palabra). Pero shōnen tamén pode empregarse para categorizar series de manga e anime que teñen como público obxectivo a varóns en idade adolescente. Esta categorización adoita realizarse en función da revista de manga na que se publique a obra e non do contido particular de cada serie.
As obras denominadas shōnen adoitan tratar temáticas de acción, aventura, deportes, comedia ou ciencia ficción. Os protagonistas deste tipo de obras, habitualmente un rapaz ou rapaces, comenzan a historia sendo débiles ou poco habilidosos e van progresando ao largo da historia a través da experiencia e o sacrificio para cumprir os seus soños. Algúns exemplos de shōnen típicos e populares son Dragon Ball, Inuyasha, Haikyuu!! ou Naruto. Pero categorizar unha obra como shōnen non implica que a obra deba seguir o estándar demográfico. Así pois, é posible encontrar obras de romance ou horror, con personaxes femininos e historias máis adultas como The Promised Neverland ou Act-Age.
Casa de Nariño
O Palacio de Nariño ou de la Carrera (como se chamaba antigamente), foi inaugurado o 20 de xullo de 1908 e construído nos predios da casa natal de Antonio Nariño. O deseño estivo a cargo dos arquitectos Gastón Lelarge e Julián Lombana.
En 1979 foi reinaugurado despois de engadirlle novas construcións. O palacio alberga obras de arte e mobiliario de diferentes épocas da historia colombiana.