cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taurotragus oryx
Subespecies
Na actuadlidade recoñécense tres subespecies:
El Poblenou
Actualmente é unha zona en constante transformación, onde se sitúa o distrito tecnolóxico de Barcelona, o 22@, convivindo as fachadas de antigas fábricas e unha vida veciñal que intenta conservar o espírito familiar e popular tradicional.
Taurotragus oryx
Subespecies
Aínda que a súa validez require máis investigacióna.
Características
miniatura|250px|Macho, recoñecíbel pola súa pelaxe agrisada As principais características morfolóxicas son:
Hábitat
Moi versátil, o Taurotragus_oryx pode encontrarse en gran variedade de hábitats, pero especialmente nas chairas abertas e sabanas e en bosques abertos, secos, de mopames (Colophospermum mopane), pero tamén en zonas de estepas e mesmo desérticas. Ás veces tamén pode verse en breixeiras e selvas das terras altas, de até os 4 250 m de altitude.
Distribución
Antigamente encontrábase ao longo das sabanas e os bosques abertos toda a África oriental e meridional, estendéndose tamén polos pasteiros de altura e as sabanas áridas e as matogueiras do Kalahari e de Karoo, en Suráfrica. Pero hoxe desapareceu de máis da metade da súa antiga área de dispersión debido á expansión das poboacións humanas, e o número de individuos diminuíu considerabelmente desde os anos 1970 como resultado das guerras civís e as súas secuelas en países como Uganda, Ruanda, Angola e Mozambique. Agora está extinto en Burundi (e probabelmente en Angola). Porén, foi reintroducido en gran número facendas e ranchos privados en África meridional (particularmente en Suráfrica), e isto contribuíu á recuperación das súas poboacións. Ademais, foi introducido amplamente tamén fóra da súa área de distribución natural; por exemplo, aínda que a súa área de distribución natural en Namibia estaba restrinxida ao nordeste do país, agora tamén abundan en facendas e ranchos nas partes central e meridional.
Costumes
É un animal gregario e forma pequenos rabaños de 20 a 70 individuos, ás veces até 200 e, ocasionalmente, considerabelmente maiores, durante as migracións ou en períodos de extremada seca. Estas mandas van dirixidas por un macho dominante. Ás veces pódense reunir con antílopes equinos (Hippotragus equinus), órix do Cabo (Oryx gazella), cebras, ñus, impalas, gacelas e avestruces. Os machos vellos son a miúdo solitarios. A súa capacidade para saltar (até 2,50 m aproximadamente) é unha característica inesperada nun antílope tan pesado; incluso pode saltar un por riba doutro, partindo case do repouso. Son animais diúrnos, pero tenden a permanecer case inactivos durante as horas máis calorosas do día. Realizan desprazamentos a gransdes distancias en todas as estacións, pero sobre todo nas épocas de seca.
Sentidos
Posúen excelentes sentidos do oído e do olfacto, pero a visión binocular parece pobre, en beneficio dun campo de visión máis amplo.
Alimentación
Comen ramiñas de árbores e arbustos, follas, froitos, bulbos, raíces tuberosas e tamén herba (en menor proporción que outros antílopes), sobre toldo durante a época de chuivias, especialmente en zonas montanas. Usan os seus pezuños para desenterrar os bulbos e as raíces e, cos cornos, enganchan as poliñas e rómpenas cun movemento brusco do pescozo. Son moi independentes da auga, aínda que a consomen avidamente cando está dispoñíbel. Pero tamén son capaces de privarse dela durante meses. O seu metabolismo está ben adaptado á vida en condicións de aridez.
Reprodución
Machos e femias alcanzan a madurez sexual ao ano e medio ou dous anos de idade. Na época da reprodución os machos adultos coidan e defenden á súa manda de femias e xuvenís, enfrontándose con outros machos. A xestación dura uns 9 meses, e as femias teñen unha cría por parto e ano. A cría ao nacer pesa entre os 28 e os 35 kg se é macho, e entre os 23 e os 31 kg, de ser femia. As crías maman polo menos durante medio ano, aínda que xa comen os primeiros alimentos sólidos ao cabo dunha semana. A súa lonxevidade é de 15 a 20 anos, excepcionalmente até os 25.
Inimigos
Os leóns e as hienas pintas poden atacar aos adultos, mentres que os licaóns e o leopardo cazan aos individuos moi xoves. Pero o Taurotragus_oryx utiliza os seus cornos como arma defensiva cando é necesario; estes antílopes teñen unha técnica de defensa especial contra os depredadores, facendo cara ao seu adversario mantendo aos xuvenís no centro dun círculo protector, como fan os búfalos coas súas crías. A pesar da súa aparencia, son antílopes moi áxiles, especialmente os individuos delgados que teñen unha masa pequena, e poden correr moi veloces, até case 70 km/h e tamén de facer saltos de máis de 2 m de altura. Os individuos grandes e grosos tamén son áxiles e rápidos, aínda que sen pasar dos 50 km/h.
Relación cos humanos
miniatura|260px|Espelicando un Taurotragus oryx.
Foi cazado historicamente, e segue a selo, pola súa carne, que é de moi boa cualidade, por deporte e para outros propósitos, como a pel.
Debido á súa docilidade e escasa agresividade foi obxecto de investigacións para lograr a súa domesticación, para aproveitar a súa carne, leite e pel, o que se ralizou con relativo éxito en Ucraína e no sur de Rusia (desde 1892) e en Suráfrica e Zimbabue en tempos máis recentes. No Parque Zoolóxico de Askanian Nova en Ucraína, entre outros lugares, estudouse a súa mellora. O seu éxito reprodutivo ofrecería unha nova especie particularmente ben adaptada ás enfermidades e ao clima do continente africano.
A súa necesidade de auga é moi baixa, porque producen unha urina cun alto contido en urea, pero requiren unha considerábel área de pastoreo, xunto con sales minerais e grandes cantidades de alimentos complementarios como millo, sorgo, melóns e fabas, que poden resultar de elevado custo. Unha femia pode producir até 7 kg de leite ao día, leite de agradábel sabor e que é máis rico en graxa que a de vaca e, por riba, pode almacenarse até durante oito meses, se se prepara debidamente, contra varios días para o leite de vaca.
Poboación e estaus
A maior ameaza para Taurotragus oryx é a expansión dos asentamentos humanos, coa subseguinte perda do seu hábitat, e a caza furtiva pola súa carne. Citando a varios autores, East (1999) indicou que as densidades de poboación estimadas, obtidas por recontos aéreos en áreas onde a especie é moderadamente común xeralmente oscilan entre 0,05 e 0,4 animais/km². Estimacións máis altas (de 0,6 a 1,0 individuos/km²) foron obtidas por outros recontos aéreos. Estudos en terra en áreas onde a especie é común produciron estimacións de densidades similares. East (1999) calculou unha estimación da poboación total de 136 000 individuos, con poboacións estábeis ou aumentando en Namibia, Botswana, Zimbabue, Suráfrica, Malaui e posibelmente Tanzania. A tendencia da poboación varía no sentido de aumentar a diminuír segundo as zonas, adoitando aumentar en terreos privados e diminuír notras áreas.
En consecuencia, a UICN cualificou o estado de conervación da especie como LC (pouco preocupante).
Paco Boya
Francés Xavier Boya Alòs, nado en Les (Lleida) o 23 de xaneiro de 1960, máis coñecido como Paco Boya, é un político, escritor, músico e senador aranés, que foi Síndico de Arán entre 2007 e 2011 e de 2019 a 2020.
Traxectoria
Cursou estudos de formación profesional e é técnico de grado medio en electricidade. Foi xefe de departamento na Administración da Generalitat de Cataluña durante oito anos. Foi director do programa Era lucana de Televisión Española en Cataluña (1989-1990) e colaborou co xornal Segre e a revista Descobrir Catalunya.
É autor do libro Aran, da guía literaria Era Val d'Aran (1995), das narracións curtas L'alè del bosc (1997) e da novela Presoèrs dera mar gelada (1999), pola que recibiu o premio Les Talúries en 1998.
Recibiu a medalla da cidade francesa de Bagnères-de-Luchon (1998) e a medalla Stéphen Liégeard (1999) pola obra Presoèrs dera mar gelada.
Actividade política
É membro fundador do partido Unitat d'Aran (1978), do que é secretario xeral, afiliado ao Partit dels Socialistes de Catalunya (PSC) dende 1995. Foi concelleiro de Cultura do Concello de Les (1989-2003) e tamén tenente de alcalde (1991-2007). Ademais foi deputado no Parlament de Catalunya (1999-2010).
Nas eleccións de maio de 2007 ao Consello Xeral de Arán, Unitat d'Aran foi a forza máis votada e co apoio do Partit Renovador d'Arties-Garòs foi investido Síndico de Arán. En 2011 non conseguiu ser reelixido.
Reelixido síndico de Arán en 2019 ocupou o posto ata finais de outubro de 2020 ao se tornar secretario xeral para o Reto Demográfico do goberno español
Rotación da Terra
dereita|150px|Dirección de rotación (acelerado unhas 23 000 veces). miniatura|Representación animada dun [[péndulo de Foucault que mostra a rotación no hemisferio sur.]] A rotación da Terra é o movemento xiratorio que a Terra realiza arredor do seu eixo, no sentido anti-horario para un referencial observando o planeta do espazo sideral sobre o polo Norte. O seu período, é dicir, o tempo que lle leva xirar 360 graos ou unha volta completa, é de 23 horas, 56 minutos, 4 segundos e 9 centésimos (23:56'04"09).
Introdución
O período de rotación da Terra con respecto ao Sol, é dicir, un día solar, é do redor de 86 400 segundos de tempo solar (86 400,0025 segundos SIU). O día solar da Terra é agora un pouco máis longo do que era durante o século XIX debido á aceleración de marea, os días duran entre 0 e 2 ms SIU máis.
O período de rotación da Terra en relación ás estrelas fixas, chamado día estelar polo Servizo Internacional de Rotación da Terra e Sistemas de Referencia (IERS polas súas siglas en inglés), é de 86 164,098903691 segundos do tempo solar medio (UT1), ou de 23h 56m 4,098903691s. O período de rotación da Terra en relación co equinoccio vernal, mal chamado o día sideral, é de 86 164,09053083288 segundos do tempo solar medio (UT1) (23h 56m 4,09053083288s). Xa que logo, o día sideral é máis curto que o día estelar en torno a 8,4 ms. A lonxitude do día solar medio en segundos SIU está dispoñible no IERS para os períodos 1623-2005 e 1962-2005.
Á parte dos meteoros na atmosfera e dos satélites en órbita baixa, o movemento aparente dos corpos celestes vistos desde a Terra realízase cara ao oeste, a unha velocidade de 15°/h = 15'/min. Para as masas próximas ao ecuador celeste, isto é equivalente a un diámetro aparente do Sol ou da Lúa cada dous minutos (desde a superficie da Terra, os tamaños aparentes do Sol e da Lúa son aproximadamente iguais).
Período de rotación
miniatura|Movemento de rotación. O movemento da Terra é complexo e simplifícase utilizando un método común na mecánica en tres movementos independentes: nutación, precesión e rotación propia (deixando a á parte a traslación). A rotación propia é un movemento que efectúa a Terra virando sobre si mesma ao longo dun eixo ideal denominado eixo terrestre. Unha volta completa, tomando como referencia as estrelas, dura 23 horas, 56 minutos e 4 segundos e denomínase día sideral.
A rotación da Terra sofre variacións debido a diversos efectos, como o das mareas, que fan máis lento dito movemento, os terremotos e a causas aínda non ben determinadas. Así, no 2020 determinouse un aumento na velocidade angular de rotación terrestre. O día 19 de xullo de 2020 foi o máis curto do que se ten noticia, 1,4602 milisegundos máis curto que a media.
Con todo, a primeira referencia tomada polo ser humano foi o Sol, cuxo movemento aparente, orixinado na rotación da Terra, determina o día e a noite, dando a impresión que o ceo vira ao redor do planeta. No uso coloquial da linguaxe utilízase a palabra día para designar este fenómeno, que en astronomía refírese como día solar e correspóndese co tempo solar.
Como se observa no gráfico, o eixo terrestre forma un ángulo de 23,5 graos respecto da normal da eclíptica, fenómeno denominado oblicuidade da eclíptica. Esta inclinación produce os longos meses de luz e escuridade nos polos xeográficos, ademais de ser a causa das estacións do ano debido ao cambio no ángulo de incidencia da radiación solar.
Día solar
O día solar é a medida do tempo baseada na observación do Sol. Na Terra o día solar medio é de 24h. Podemos entendelo como o tempo que o Sol tarda en adoptar a mesma posición no ceo (mesmo meridiano) despois de iniciada a medición. Un exemplo práctico sería imaxinar que a duración do día solar medio é o tempo que leva para o Sol, estando no seu punto máis alto (mediodía) atinxir no día seguinte ese mesmo punto. En verdade, o período do día solar varía conforme as estacións do ano, mais para efectos deste concepto considérase o valor de 24 horas.
Día sideral
O día sideral é a medida do tempo baseada na observación das estrelas que non o Sol. As estrelas, por estaren moi distantes da Terra, están aparentemente sempre na mesma posición en relación á Terra. Polo tanto, para medir o día sideral utilizamos as estrelas como referencia. O concepto de día sideral é o período de tempo que leva para unha determinada estrela volver á mesma posición que estaba no inicio da medición, considerando un punto de observación fixo no planeta. Ese tempo é de 23 horas 56 minutos 4 segundos e 9 centésimos.
Mareas
A rotación da erra vese lentificada pola acción de rozamento das mareas (en particular, pola acción da Lúa), facendo que cada certo tempo se necesite regular o cómputo de tempo que controla o transcurso do día.
Correntes oceánicas
A velocidade de rotación da Terra vese alterada por outros factores, como a variación das correntes mariñas, coa redistribución de auga nos océanos.
Como afectan os terremotos á rotación da Terra
No final do ano de 2004 houbo un grande terremoto na Asia e constatouse que o fenómeno, debido á a súa magnitude, tivo efectos sobre a rotación da Terra. Científicos da NASA, a axencia espacial americana, divulgaron que tal terremoto aumentou lixeiramente a rotación da Terra de forma que a duración do día diminuíu en 2,68 microsegundos (1 microsegundo é igual a 1/1000000 segundo, ou sexa, un millón de veces menor que 1 segundo).
Cando varía a distribución de masa nun corpo varía unha cantidade física, o momento de inercia, que relaciona velocidade de xiro coa forza aplicada. Sen variar a forza exterior, só variando a distribución de masa, varía a velocidade angular. Cando hai deslocamento de masa nas placas tectónicas (no caso dos terremotos) nun corpo en rotación, se a masa se aproximase ao eixo de rotación haberá un aumento da velocidade de rotación. Se a masa se afastase do eixo ocorrerá unha diminución da velocidade de rotación.
Os terremotos orixínanse na súa gran maioría nas zonas de contacto das placas tectónicas. Hai varios tipos de movementos entre placas que poden orixinar terremotos. Cando ocorre a formación dunha elevación na superficie terrestre en decorrencia de terremotos, hai unha pequena desaceleración no movemento de rotación da Terra. O oposto, formación dunha depresión, ocasiona unha pequena aceleración no movemento de rotación da Terra. Exemplos de elevacións serían as montañas e de depresións, os abismos oceánicos. Os efectos na rotación da Terra son imperceptíbeis mais poden ser medidos.
Kandit
Kandit d.o.o é unha fábrica de chocolates de Osijek, Croacia. Produce doces e cremas e chocolates feitos a base de cacao.
Era polo ano 1905 cando os latifundistas da Eslavonia estaban a avaliar cal era a mellor forma para desenvolver a agricultura na produción de azucre, que nesa época había intensamente un desenvolvmento económico en Europa Central en carón á industria do azucre. Ese mesmo ano en Osijek, estableceu-se o primeiro "croata-eslavón holding da industria do azucre" e foi tomada a decisión de comenzar as súas actividades. A capacidade da planta de azucre era de 700 toneladas por día.
"Primeira fábrica de Osijek en doces Kaiser e Stark" foi fundada en 1920 e levaron a cabo a produción de doces, galletas e doces. A fábrica logo mercou unha licenza para a produción de chocolate da famosa fábrica de Viena Pischinger e comezou a produción de chocolate. Tras a Segunda Guerra Mundial, a empresa segue a operar como unha empresa de "Fábrica de Doces e chocolate".
En 1953 en Osijek a fábrica de azucre asumiu a produción e instalación de empresas na cidade e, así, comezar unha ruta de desenvolvemento industrial de Pandit. A súa propia tradición dentro da fábrica de azucre chamada "fábrica de azucre e doces". A empresa creceu rapidamente chegando-se a converter nunha fábrica moderna na produción de doces e chocolates, chegando ocupar unha posición de liderado na industria de repostería.
O ano seguinte Kandit vai á cabeza en produción e vendas entre os fabricantes de doces na Iugoslavia mentres que durante os próximos dez anos, a produción segue a aumentar. O seu crecemento alcanza o seu pico en 1966, cando produciu 6.395 toneladas de produtos de repostería. Kandit tivo a primacía na industria dos bombóns.
Nos anos que seguirán, Kandit amplía máis a súa gama de produtos a través da introdución de novas liñas de produción para a produción de bombóns recheos, chocolate en tabletas e cremas de cacao.
Na historia recente en 2009 en Kandit abriu unha nova planta con equipos de última xeración para a produción de produtos dentro da fábrica xa existente. Así, nas novas liñas de produción producían novos produtos e reducía o tempo dos máis laboriosos.
CPI Kandit d.d. estableceu unha nova empresa chamada Kandit L.t.d para a produción de doces e chocolates que é o 100% propietario. Por outra banda, a IPK Kandit d.d. cambiou o seu nome a Grupo Kandit d.d.
A empresa Širokobriješka Mepal xestiona importación e distribución destas marcas nos mercados croatas e estranxeiros, especialmente en Bosnia-Herzegovina. En 2011 asume Kandit L.t.d Mepal co Grupo Kandit convértese en 100% propietario Kandit e o valor da operación ascende a seis millón de kunas.
Inmediatamente despois da adquisición, Kandit xuntou a integración de Mepal Grupo.
Vilela, Entrecruces, Carballo
Vilela é un lugar da parroquia de Entrecruces no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 73 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 37 homes e 36 mulleres.
El Congrés i els Indians
250px|miniatura|Situación do barrio en [[Barcelona.]] El Congrés i els Indians é un dos barrios do distrito de Sant Andreu da cidade de Barcelona. Os límites do núcleo inicial deste barrio son as rúas Alexandre Galí, Ramon Albó, Riera d'Horta, Concepción Arenal, Garcilaso, Felip II e Puerto Príncipe. Na actualidade, considéranse do mesmo barrio as rúas e as zonas confinantes do que orixinalmente foi propiamente o "Congrés Eucarístic", como por exemplo o chamado barrio dos Indians, formado por un conxunto de illas onde se instalaron indianos cando volveron de América.
A orixe deste barrio foi o XXXV Congreso Eucarístico Internacional de Barcelona (1952), celebrado entre o 26 de maio e o 1 de xuño. Gregorio Modrego foi o impulsor e artífice dun Congreso que, dalgunha maneira abría as portas dunha Ditadura illada. Ao congreso asistiron representantes de 80 países, 49 cardenais, 225 arcebispos, bispos e abades e 20.000 sacerdotes, relixiosos e seminaristas. Cubriron o Congreso 356 correspondentes de prensa nacionais e 124 estranxeiros. Ademais inscribíronse 300.000 congresistas.
Con motivo deste evento e desde o punto social, Gregorio Modrego promoveu a edificación de diferentes polígonos de vivendas para familias traballadoras. Elixiuse o proxecto de urbanización elaborado polos arquitectos Josep Soteras Mauri, Antoni Pineda e Carles Marqués, e o Concello aprobou en febreiro de 1953 o Plan parcial de ordenación do barrio.
Aukera Guztiak
Aukera Guztiak (AG) (en éuscaro significa Todas as opcións) foi unha agrupación electoral xurdida en 2005 para presentarse ás eleccións autonómicas do 17 de abril no País Vasco.
Historia
Aukera Guztiak era partidaria de que todos os cidadáns vascos tivesen posibilidade de votar á opción política que desexasen, inclusive aquelas que non condenaban o terrorismo. Así, consideraban que a non presenza de Batasuna nas eleccións supoñía un déficit democrático ao deixar sen opción política miles de cidadáns vascos e se prestaban como unha plataforma política a través da cal a voz de Batasuna e dos seus votantes puidese ser oída no Parlamento Vasco. De aí provén o seu nome de Todas as opcións.
Dende que a candidatura foi anunciada, moitas voces críticas xurdiron acusando a Aukera Guztiak de ser unha candidatura branca de Batasuna, formada por simpatizantes desta organización non queimados ao non ter militado nesta organización nin ter sido candidatos dela; e de estar dirixida dende a sombra por esta organización ilegal. Tamén recibiu críticas por non condenar explicitamente a violencia de ETA. As cabezas visibles de AG eran as súas tres candidatas; Ana Arbulu, Lurdes Agirrezabal e Marije Rodríguez de Lera.
AG logrou as firmas necesarias para presentarse ás eleccións en marzo de 2005 e unha vez foi feita formalmente a súa proclamación como candidatura, esta foi impugnada pola avogacía do estado. O dereito ou non a presentarse de Aukera Guztiak foi tema principal da precampaña vasca e de enfrontamentos dialécticos entre os partidos de ámbito estatal e os nacionalistas vascos.
O Tribunal Supremo admitiu a impugnación por unanimidade considerando probado que Aukera Guztiak estaba dirixida por Batasuna e que supoñía unha continuadora do labor político desta formación, consideración esta que permitía a súa ilegalización. Un dos argumentos para mostrar eses supostos vínculos baseábase nas persoas que asinaron para que esa agrupación de electores puidese presentarse; outro dos argumentos utilizados foron as conversacións telefónicas. O feito de que se utilizase como argumento para a súa ilegalización as firmas que apoiaban esta agrupación de electores xerou críticas en determinados sectores, que consideraron que iso supoñía un retroceso na democracia.
Poucos días despois do anuncio da ilegalización de Aukera Guztiak, a menos de dúas semanas das eleccións e xa oficialmente en campaña electoral, o partido comunista Euskal Herrialdeetako Alderdi Komunista (EHAK) ofreceuse a recoller a testemuña de AG e servir como representante dos votantes de Batasuna no Parlamento Vasco.
Ao presentarse o EHAK ás eleccións, Aukera Guztiak declinou realizar máis aparicións públicas e pediu o voto para esta formación ao entender que continuaba coas súas dúas premisas básicas: democracia e paz. O EHAK, ao que non se lle encontraron relacións coa banda terrorista, puido presentarse ás eleccións e obtivo 9 parlamentarios, mais foi ilegalizado en 2008.
Silencio roto
Silencio roto é un filme español de 2001 dirixido por Montxo Armendáriz e protagonizado por Lucía Jiménez e Juan Diego Botto. A historia está ambientada nunha pequena vila española trala guerra civil, entre os anos 1944 e 1948. Rodouse no concello de Artzi (Navarra).
Sinopse
En 1944, Lucía, unha rapaza nove, volve á súa vila natal no norte de España despois de nove anos porque a súa nai ten outros cinco fillos e debe traballar. Despois de chegar, Lucía atópase cos seus amigos da infancia, vive con Teresa e comeza a traballar no seu bar. Tamén coñece a Manuel, que colabora cos maquis. Atraída por Manuel e vendo como os gardas civís tratan á xente da vila, colabora cos guerrilleiros.
Utrecht
Utrecht é unha cidade dos Países Baixos, capital e cidade máis grande da provincia homónima. Localizada no límite nordeste do Randstad, é a cuarta cidade máis poboada do país, con 299.484 habitantes. A aglomeración urbana máis pequena da cidade, que inclúe suburbios adxacentes e cidades anexas, suma 640.000 habitantes rexistrados, mentres que a rexión máis ampla acada os 820.000.
A zona antiga de Utrecht ofrece numerosos edificios e estruturas das súas orixes en diante. Ademais ten sido o centro relixioso dos Países Baixos dende o século XVIII, e actualmente é a sede do Arcebispado de Utrecht, o máis importante líder da Igrexa católica nos Países Baixos. Utrecht é tamén sede dun arcebispo da Igrexa Veterocatólica dos Países Baixos, e ademais na cidade atópanse das oficinas centrais da Igrexa Protestante nos Países Baixos.
Durante a idade de ouro Utrecht foi a cidade máis importante do norte dos Países Baixos (o actual país, excluíndo Bélxica e Luxemburgo), até Ámsterdam converterse no centro cultural e demográfico.
A cidade é ademais anfitrioa da Universidade de Utrecht, a máis grande dos Países Baixos, así como de varios importantes institutos de educación superior. Debido á súa posición central no país é un importante eixo de transporte, tanto por ferrocarril como por estrada. Ademais, a cidade alberga o segundo maior número de eventos culturais do país despois de Ámsterdam.
Hai dúas localidades homónimas relativamente importantes, unha en Suráfrica e outra en Suriname, ambas como consecuencia da presenza neerlandesa en ambos países.
Historia
En 1713 asinouse na cidade o Tratado de Utrecht, os acordos que finalizaban a Guerra de Sucesión Española.
En 1843 inaugurouse a liña de tren que a unía con Ámsterdam. Utrecht pasou a ser a partir de entón o centro da rede ferroviaria holandesa. Alberga as oficinas centrais da compañía nacional de ferrocarril (Nederlandse Spoorwegen).
Paisaxe urbana
miniatura|dereita|300px|Oudegracht, a "vella canle" no centro de Utrecht miniatura|esquerda|150px|Vista da canle dende a Torre Dom
Unha das mostras máis características da paisaxe urbana de Utrecht é a Torre Dom, pertencente á antiga catedral, a de San Martiño. Ningún edificio da cidade supera os 112 metros de altura da Torre, porén, algúns edificios especialmente altos estanse a construír hoxe en día, de xeito que pasarán a formar parte da silueta da cidade. O segundo edificio máis alto da cidade, o 'Rabobanktoren', completouse en 2010 e eríxese a 105 m de altura, con dúas antenas que o elevan aos 120 m de altura.
Economía
miniatura|Edificio De Inktpot, sede de ProRail A economía de Utrecht depende en gran medida das grandes institucións da cidade. Porén, a industria da produción ten unha influencia relativamente pequena na cidade. Unha das principais institucións da cidade é Rabobank, un banco de carácter multinacional.
En Utrecht, o centro da rede ferroviaria neerlandesa, está situada a Nederlandse Spoorwegen, a empresa pública de ferrocarrís dos Países Baixos. A súa antiga oficina central era De Inktpot, o edificio de ladrillo máis grande do país. Actualmente está ocupado por ProRail, a compañía ferroviaria encargada do mantemento e ampliación da infraestrutura ferroviaria do país. Trátase dunha excisión de NS, debido á normativa europea que obriga a separar a xestión das infraestruturas das compañías encargadas das vendas.
Un gran centro comercial cuberto, Hoog Catharijne, atópase entre a estación central de tren e o centro da cidade. Os corredores foron considerados públicos, como se fosen rúas. É a principal ruta dende a estación até o centro, polo está aberto ás 24 horas. Até 2024 partes de Hoog Catharijne van desaparecer como consecuencia da renovación da estación. Na beira oeste da estación central tamén se atopa o Jaarbeurs, un dos maiores centros de convencións dos Países Baixos.
No distrito de Voordorp atópase un dos maiores mercados de automóbiles usados, aberto tódolos martes agás en días festivos oficiais. Trátase dun punto de especial interese para clientes dos países de Europa oriental, que mesmo organizan viaxes en autobuses para ir mercar alí.
Educación
miniatura|260px|Vista do campus de Uithof da Universidade de Utrecht Utrecht é coñecida polas súas institucións de educación superior. A máis prominente delas é a Universidade de Utrecht (fundada en 1636), a máis grande dos Países Baixos con 26.787 estudantes (2004). Está situada no centro da cidade e no campus de Uithof, na zona leste. De acordo coa listaxe da Universidade de Xangai Jiaotong de 2007 é a 42ª mellor universidade do mundo. Utrecht alberga tamén a Universidade de Humanidades.
Utrecht é sede dunha das localizacións da Escola de Negocios TiasNimbas, centrada na experiencia posterior á educación. É a escola de xestión máis grande do seu tipo do país. En 2007 o seu MBA (mestrado en Administración de Negocios) foi cualificado como o 11º mellor do mundo no Financial Times.
Utrecht é tamén o fogar doutras dúas grandes institucións de educación superior: a Universidade de Educación Profesional (Hogeschool Utrecht), situada ao redor de toda a cidade e no campos Uithof, e a Escola de Artes.
Hai moitas escolas de educación primaria e secundaria que permiten diferentes filosofías e relixións, trazo inherente ao sistema escolar neerlandés. Existe certa preocupación pola segregación nas escolas primarias, un problema común en moitas grandes cidades no país debido a que algunhas familias desexan enviar os seus fillos a escolas en que a maioría do alumnado sexa nacido no país. Isto supón que haxa escolas cunha gran proporción de nenos inmigrantes que atraen cada vez menos aos nenos neerlandeses.
Cidades irmandadas
Utrecht está irmandada con:
HC Fribourg-Gottéron
O Hockey Club Fribourg-Gottéron, máis coñecido como Fribourg-Gottéron ou simplemente Gottéron, é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Friburgo, no cantón homónimo (Suíza). Actualmente compite na National League A (NLA), a máxima categoría do hóckey sobre xeo suízo. O equipo foi o cuarto equipo en afluencia de Suíza na tempada 2012-13 con 6.537 espectadores, xogando máis de 20 partidos como local co pavillón cheo durante esa tempada. Xoga os seus partidos como local no BCF Arena, un pavillón con capacidade para 6.800 espectadores.
Historia
O club foi fundado en 1938 polos cidadáns de Frigurgo baixo o nome de HC Gottéron. Inicialmente o equipo competía nunha pista ao aire libre, máis coñecida como Les Augustins, ata 1982, cando se construíu Patinoire St-Léonard.
En 1980 o club adoptou o nome de HC Fribourg-Gottéron logo do ascenso á National League A. Tres anos despois da súa chegada á máixima categoría do hóckey sobre xeo suízo, o Fribourg-Gottéron acadaba o seu primeiro subcampionato ligueiro por detrás do EHC Biel. A pesar das dificultades financeiras do club ao longo da maior parte da súa traxectoria na NLA, o club conseguiu chegar á final da liga tres anos consecutivos (1992–94, sumados ao subcampionato ), mais nunca na súa historia gañou o campionato.
O equipo salvouse da bancarrota en 2006. En 2013 conseguiu un novo subcampionato (o quinto da súa historia) tras caer derrotado na final fronte ao SC Bern en seis partidos (4-2).
Mike Wallace
Myron Leon "Mike" Wallace, nado en Brookline (Massachusetts) o 9 de maio de 1918 e finado en New Canaan (Connecticut) o 7 de abril de 2012, foi un xornalista estadounidense, presentador de concursos, actor e personalidade dos medios de comunicación. Entrevistou un amplo rango de xornalistas durante a súa carreira de setenta anos. Foi un dos correspondentes orixinarios de 60 Minutes, de CBS, que se estreou en 1968. Wallace retirouse como correspondente a tempo completo en 2006, mais continuou a aparecer ocasionalmente no programa ata 2008.
Primeiros anos
Wallace, procedente dunha familia de apelido orixinariamente Wallik, naceu en 1918, in Brookline, Massachusetts, de proxenitores inmigrantes xudeus rusos, Durante a súa vida identificouse como xudeu. o seu pai era tendeiro e corretor de seguros. Wallace acudiu ao Brookline High School, graduándose en 1935. Graduouse na Universidade de Míchigan catro anos despois cun grao en artes. Mentres era estudante universitario traballou como reporteiro para o Michigan Daily é pertenceu ao Alpha Gamma Chapter da fraternidade Zeta Beta Tau.
Carreira
O primeiro traballo de Wallace foi como presentador de noticias e escritor para WOOD Radio en Grand Rapids, Míchigan. Alí estivo ata 1940 cando se uniu a WXYZ Radio en Detroit como locutor. Despois foi traballador independente de radio en Chicago.
Durante a década de 1950, Wallace presentou varios concursos como The Big Surprise, Who's the Boss? e Who Pays?, algo común para os xornalistas da época, como Douglas Edwards, John Daly, John Cameron Swayze e Walter Cronkite. Conduciu o programa piloto para Nothing but the Truth, de Bud Collyer cando foi estreado baixo o título de To Tell the Truth e foi panelista ocasional do programa durante os anos cincuenta. Tamén fixo anuncios para unha variedade de produtos.
Neste período presentou dous programas nocturnos de entrevistas, Night Beat (transmitido en Nova York só polo canal WABD) e The Mike Wallace Interview en ABC. As súas entrevistas eran tan duras (algo pouco común na televisión daqueles tempos) que o seu alcume chegou a ser "Mike Malice" (Mike Malicia).
Alien Ant Farm
Alien Ant Farm é unha banda de rock alternativo estadounidense formada en Riverside (California) en 1996. Está composta por Dryden Mitchell (voz e guitarra), Terry Corso (guitarra e coros), Tye Zamora (baixo, piano, calimba e coros) e Mike Cosgrove (batería e percusión). A banda leva vendidas ao redor dun millón de copias de discos en todo o mundo dos seus 4 álbums editados.
Mike Wallace
Carreira
A principios da década de 1960, a principal fonte de ingresos de Wallace proviña dos anuncios que realizaba para a marca de cigarros Parliament. Despois da morte do seu fillo máis vello decidiu regresar ás noticias e reciciu a oferta de presentar unha versión inicial de The CBS Morning News, o que fixo entre 1963 e 1966. O 14 de marzo de 2006 anunciou que se retiraba de 60 Minutes despois de 37 anos no programa.
Alien Ant Farm
Historia
A finais dos 90, a banda editou o seu álbum de debut, Greatest Hits. O álbum chegou a gañar o premio a mellor álbum independente nos L.A. Music Awards.
Mike Wallace
Pasamento
Wallace faleceu na súa residencia de New Canaan, Connecticut, de causas naturais o 7 de abril de 2012, un mes e dous días antes do seu 94.º aniversario. A noite despois da súa morte, Morley Safer anunciou o seu pasamento en 60 Minutes. O 15 de abril de 2012 emitiuse un capítulo completo de 60 Minutes dedicado a lembrar a súa vida.
Alien Ant Farm
Historia
No 2000, despois de trabar amizade coa banda de post-hardcore Papa Roach, Alien Ant Farm asinou un contrato coa DreamWorks SKG para o seu primeiro álbum de estudio ANThology.
Mike Wallace
Vida persoal
miniatura|Wallace en 2007 Wallace tivo dous fillos coa súa primeira esposa, Norma Kaphan. O fillo máis novo de Wallace, Chris, tamén é xornalista. O seu fillo máis vello, Peter, faleceu aos dezanove anos nun accidente de escalada en Grecia en 1962.
Alien Ant Farm
Historia
A banda comezou unha xira no 2001. Nese ano, a súa versión da canción de Michael Jackson "Smooth Criminal" foi o sinxelo número 1 en Australia e Nova Celanda, número 3 no Reino Unido e número 1 na lista estadounidense de Modern Rock. O vídeo musical inclúe numerosas homenaxes a Michael Jackson e os seus vídeos. O seu seguinte sinxelo, "Movies", foi Top 5 no Reino Unido e Top 20 en Nova Celanda. A banda comezaría entón unha xira promocional do álbum.
Mike Wallace
Vida persoal
Entre 1949 e 1954, Wallace estivo casado con Patrizia "Buff" Cobb, actriz fillastra de Gladys Swarthout. Os dous presentaron "Mike and Buff Show" en CBS a principios da década de 1950. Tamén presentaron "All Around Town" en 1951 e 1952.
Alien Ant Farm
Historia
Na primavera do ano 2002, a banda contribuíu co tema "Bug Bytes" á primeira película de Spiderman, e en maio dese ano tiveron un accidente de autobús mentres estaban de xira por España. O condutor morreu no mesmo, e o vocalista Dryden Mitchell rompeu unha das vértebras cervicais.
Mike Wallace
Vida persoal
Durante moitos anos, Wallace sufriu sen sabelo de depresión. Nun artigo que escribiu para Guideposts, Wallace explicou que "tiña días en que me sentía triste e necesitaba máis esforzo do habitual sacar adiante as cousas que tiña que facer".
Alien Ant Farm
Historia
Alien Ant Farm retornaría cedo ao estudio para traballar no seu seguinte álbum, truANT, que foi editado no ano 2003 e producido polos membros de Stone Temple Pilots Robert e Dean DeLeo. Dous meses despois da edición do álbum o seu selo pecharía as portas.
Mike Wallace
Retratos ficticios
Wallace foi interpretado polo actor Christopher Plummer no filme de 1999, The Insider. O guión estaba baseado nun artigo publicado en Vanity Fair, "The Man Who Knew Too Much", de Marie Brenner, que como Wallace cedeu ás presións para matar a historia sobre Jeffrey Wigand, un delator que trataba de expor as perigosas prácticas de negocios de Brown & Williamson. A Wallace, pola súa parte, non lle gustou o seu retrato en pantalla e mantivo que el estaba moi ansioso por mostrar a historia completa de Wigand.
Alien Ant Farm
Historia
En outubro do 2003, o guitarrista Terry Corso deixou a banda alegando "diferenzas irreconciliables". Pouco despois, uniuse Powerman 5000 durante un tempo. Victor Camacho (un vello amigo da banda e guitarrista) uniuse inmediatamente á banda e completou a xira de truANT. Joe Hill foi presentado como novo guitarrista no ano 2005.
Mike Wallace
Retratos ficticios
Wallace foi interpretado por Stephen Rowe na versión teatral de Frost/Nixon, mais foi omitido do guión da adaptación cinematográfica. No telefilme de 1999 Hugh Hefner: Unauthorized, Wallace foi interpretado por Mark Harelik, mentres que en A Face in the Crowd (1957), interpretouse a el mesmo.
Alien Ant Farm
Historia
No 2004, a banda gravou a canción "Dark in Here" para o videoxogo Punisher. Desafortunadamente a banda tivo que agardar polo permiso da Geffen para poder gravar outro álbum (despois de que Universal Music mercase DreamWorks e os asignase ao selo Geffen Records).
No ano 2005 o grupo gravou co produtor Jim Wirt (que gravara o seu debut Greatest Hits) planeando editar un álbum durante o verán. Así e todo, Geffen deixou de lado o álbum e negáronlle os dereitos para que o editasen eles mesmos. A banda botouse á estrada e fixo bootlegs do material do álbum dispoñibles para todos os seus seguidores. Estas edicións non oficiais foron bautizadas 3rd Draft polos fans.
En abril do 2006 o baixista Tye Zamora deixou a banda e decidiu ir á universidade. Foi substituído por Alex Barreto (antigo membro das bandas Chain of Strength, Hardstance e Inside Out). O 29 de xuño a banda tocou no programa Attack of the Show, e o 18 de xullo, Up In The Attic foi editado en todo o mundo xunto con BUSted: The Definitive DVD. Este último incluía os videoclips de "Forgive and Forget", "Around the Block" e "She's Only Evil".
Dende a edición de Up in the Attic, considerado un fracaso comercial, poucas noticias máis apareceron da banda. A súa web estivo sen actualizarse dende novembro do 2006 ata abril do 2007.
885
Outros
Historia ano a ano
Aminoacil ARNt sintetase
miniatura|dereita|Un dominio da Thr-ARNt sintetase, unha aminoacil ARNt sintetase da clase II. miniatura|300px|Aminoacil ARNt sintetase unida a un ARNt Unha aminoacil ARNt sintetase é un encima que cataliza o enlace por esterificación dun aminoácido específico ou o seu precursor a un dos seus varios ARNt compatibles, para formar así un aminoacil-ARNt. A esta unión chámaselle ás veces "cargar" o ARNt co aminoácido. Unha vez que o ARNt está cargado, vai a un ribosoma onde o aminoácido que leva pode ser transferido á cadea polipeptídica en crecemento durante a síntese de proteínas, de acordo coas correspondencias do código xenético.
Na maior parte dos organismos vivos, existe unha aminoacil ARNt sintetase para cada un dos 20 aminoácidos presentes nas proteínas normais. A selenocisteína, considerada o aminoácido 21, incorpórase por un mecanismo diferente e non ten unha aminoacil ARNt sintetase asociada. Cada un destes encimas recoñece un aminoácido e un ou varios ARNt aceptores. A súa función é esencial para a exactitude da tradución do código xenético, xa que son eles os que garanten que o aminoácido que foi esterificado no extremo 3' do ARNt se corresponda co anticodón axeitado. No ribosoma non se realiza ningunha verificación posterior.
Mecanismo
A reacción require unha fase inicial na que a sintetase se une a un ATP e ao correspondente aminoácido (ou ao seu precursor) para formar un aminoacil-adenilato (co aminoácido unido ao fosfato polo seu grupo carboxilo) e liberar un pirofosfato inorgánico (PPi). O complexo AMP-aminoácido no encima únese despois a unha molécula apropiada de ARNt, e o aminoácido é transferido dese complexo a un OH da ribosa do último nucleótido do extremo 3' do ARNt (a A76), que pode ser o OH situado na posición 2' ou 3' de dito nucleótido. O enlace faise polo grupo carboxilo do aminoácido. Algunhas sintetases tamén median unha reacción de comprobación para asegurar unha alta eficiencia na carga, e se durante a comprobación se ve que o ARNt foi incorrectamente cargado, o enlace ARNt-aminoácido é hidrolizado.
Reacción
Reaccións:
Suma de 1 e 2:
Clases
Hai dúas clases de aminoacil ARNt sintetases:
Os aminoácidos únense polo seu grupo carboxilo (-COOH) ao OH da adenosina.
En calquera caso, cando o aminoácido se une inicialmente á posición 2'-OH do nucleótido, despois sempre migra á posición 3'-OH por transesterificación.
Estruturas
Ambas as clases de aminoacil ARNt sintetases son proteínas multidominio. No caso máis típico unha aminocil ARNt sintetase consta dun dominio catalítico (onde teñen lugar ambas as reaccións indicadas antes) e un dominio de unión ao anticodón (que interacciona principalmente coa rexión anticodón do ARNt e asegura a unión do ARNt correcto ao aminoácido). Ademais, algunhas teñen dominios de unión ao ARN adicionais e dominios de edición que separan moléculas de aminoacil-ARNt incorrectamente emparelladas.
Os dominios catalíticos de todas as aminoacil ARNt sintetases da mesma clase son homólogos, pero os das clases I e II non están relacionados. As sintetases da clase I teñen o moi común pregamento de Rossmann e teñen unha arquitectura de cadeas β antiparalelas, entanto que as da clase II teñen un único pregamento feito de cadeas β antiparalelas.
Evolución
A maioría das aminoacil ARNt sintetases que teñen unha determinada especificidade están evolutivamente máis próximas ca as que teñen outra especificidade. Porén, a Asn-ARNt sintetase e a Gln-ARNt sintetase hai que agrupalas coa Asp-ARNt sintetase e a Glu-ARNt sintetase, respectivamente. A maioría destes encimas que teñen unha determinada especificidade tamén pertencen a unha mesma clase, aínda que hai dúas versións distintas da Lys-ARNt sintetase, unha da clase I e outra da clase II.
Ademais, as filoxenias moleculares destes encimas son a miúdo pouco consistentes coas filoxenias aceptadas para os organismos, é dicir, violan o patrón filoxenético seguido pola maioría dos encimas, que se corresponde ben coa filoxenia dos tres grandes dominios da vida, Archaea, Bacteria, e Eukarya. E aínda máis, as filoxenias das aminoacil ARNt sintetases de diferentes aminoácidos con frecuencia non coinciden. Estes son dous claros sinais de que na historia evolutiva destes encimas ten sucedido varias veces unha transferencia horizontal.
Expansión do código xenético por medio de aminoacil ARNt sintetases mutantes
Nalgunhas aminoacil ARNt sintetases a cavidade na que se encontra o aminoácido pode ser mutada e modificada para que leve aminoácidos non naturais artificiais sintetizados no laboratorio, e o unan a ARNt específicos. Isto xera unha expansión do código xenético alén dos 20 aminoácidos universais naturais, e inclúe un novo aminoácido non natural. O aminoácido non natural está codificado por un triplete normalmente non codificante como o codón ámbar (codón de parada). O organismo que expresa a sintetase mutante pode entón programarse xeneticamente para incorporar o aminoácido non natural en calquera posición desexada de calquera proteína que interese, o que permite aos químicos investigar ou facer cambios nas funcións da proteína. Por exemplo, pode empezarse co xene dunha proteína que se une a certas secuencias do ADN, e, dirixindo un aminoácido non natural cunha cadea lateral reactiva ao sitio de unión, crear unha nova proteína que corte o ADN na secuencia diana en lugar de unirse a dita secuencia.
Provocando mutacións nas aminoacil ARNt sintetases os investigadores expandiron os códigos xenéticos de varios organismos para incluír neles aminoácidos sintetizados no laboratorio con toda clase de propiedades útiles: aminoácidos fotoreactivos, con quelación de metais ou de xenon, con enlaces cruzados, cambios de cor, resonancia de spin, fluorescencia, unidos á biotina, ou con propiedades redox.
Escopeta
miniatura|dereita|300px
Subdución
A subdución ocorre ao longo de amplas zonas de subdución que, no presente, se concentran nas costas do océano Pacífico, no chamado cinto de lume do Pacífico, pero tamén hai zonas de subdución en partes do mar Mediterráneo, as Antillas e a costa índica de Indonesia. As zonas de subdución son áreas onde o alastramento oceánico iniciado dos rifts atopa compensación, isto é, onde as placas desaparecen. Este movemento descendente provoca a fusión do manto subxacente e induce ao vulcanismo.
Escopeta
Unha escopeta é unha arma de ánima lisa, de man e que se soporta co ombreiro, deseñada para descargar varios proxectís (pequenas balas, coñecidas como perdigóns) en cada disparo.
Subdución
Causas
A subdución é causada por dúas forzas tectónicas: unha que provén do pulo das dorsais mesooceánicas e outra que deriva do pulo de bloques. Provoca recorrentes terremotos de gran magnitude, os cales se orixinan na zona de Benioff. Tamén causa a fusión parcial de parte do manto terrestre, xerando magma que ascende dando lugar a volcáns.
Escopeta
Trátase dun tipo de arma lixeira utilizada sobre todo en caza menor, en particular para aves ou en competicións de tiro ao branco. As escopetas utilizadas na caza maior ou destinadas a usos de policía ou propósitos militares cárganse cunha única posta cónica ou con perdigóns de maior tamaño.
Subdución
Zonas de subdución
As zonas de subdución son potenciais focos sísmicos. Os terremotos de consecuencias máis devastadoras están normalmente asociados a este encadramento xeolóxico. A fricción de dúas placas pode provocar a liberación repentina de enormes cantidades de enerxía, que resultaría nun terremoto. Algúns exemplos de sismos asociados a zonas de subdución son:
Escopeta
Ata a primeira metade do século XIX utilizábase o termo escopeta para referirse a pezas de caza de paxaros ou aves. O disparo dunha carga de perdigóns na caza menor menciónase nas leis inglesas en 1549, pero este tipo de armas non acadaron a súa expansión ata os albores do século XVII. Ata o final do século XVIII, a maioría das pezas tiñan un único canón. Algunhas melloras na ignición permitiron reducir a lonxitude e o peso destas armas, o que fixo posible a fabricación de armas de dous canóns (un á beira do outro) e se popularizou a caza de aves en voo.
Subdución
Zonas de subdución
O ángulo de subdución, o ángulo que forma o plano da zona de Benioff coa superficie terrestre, pode variar entre cerca de 90° nas Marianas a tan só 10° no Perú.