cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Escíncidos
Hábitat
Moitas especies son boas escavadoras. Hai máis especies terrestres ou fosoriais (viven baixo terra) que arbóreas ou acuáticas. Algunhas dise que "nadan na area" pola forma de moverse nos desertos ou zonas areentas onde viven, como o Plestiodon egregius ou o Neoseps reynoldsi de Florida. Algúns usan un tipo de desprazamento moi similar sobre a herba. A maioría dos escíncidos son diúrnos e toman o sol sobre rochas ou troncos durante o día.
Reprodución
Un 45% das especies de escíncidos paren as crías. Moitos son ovovivíparos (incuban os ovos internamente e paren as cría, que se alimentan do ovo). As especies galegas so ovovivíparas. Algúns escñincidos mesmo desenvolven unha especie de placenta coa que se alimentan as crías (mamotrofia vivípara), como os dos xéneros Tiliqua e Corucia. Un exemplo recententemente estudado en Trachylepis ivensi é o caso máis extremo ata agora, xa que ten unha placenta comparable en estrutura e función coa placenta dos euterios (estrutura análoga). O resto das especies son ovíparas.
Os escícnidos buscan normalmente sitios abrigados dos elementos para facer os niños. Son territoriais e a miúdo están de garda na zona onde teñen o niño.
Xéneros
Moitos xéneros grandes, como por exemplo Mabuya aínda están insuficientemente estudados e a súa sistemática é discutida. Mabuya en particular está sendo dividido, e moitas das súas especies están sendo situadas en novos xéneros como Trachylepis, Chioninia, e Eutropis.
Linguas iroquesas
As linguas iroquesas son unha familia lingüística das Primeiras Nacións e nativos americanos de América do Norte. Son coñecidas pola súa carencia xeneralizada de consoantes labiais. As linguas iroquesas son polisintéticas e con marcaxe de núcleo.
Hoxe en día, tódalas linguas iroquesas agás o cherokee e o mohawk están severamente ameazadas, con só uns poucos falantes anciáns.
Bandeira (homónimos)
O topónimo Bandeira pode referirse a:
O apelido Bandeira é levado por:
Outros artigos
Flag (flertydig) Bandera (desambiguación) フラグ დროშა (მრავალმნიშვნელოვანი) 플레그
Planeta anano
Esta resolución describe un planeta anano coma un obxecto que:
Esta definición incorpora a Plutón entre os planetas ananos, e deixa de ser planeta porque non liberou o espazo circundante da súa orbita, o Cinto de Kuiper, e o seu planeta dobre Caronte.
Listaxe de planetas ananos
A IAU identificou oficialmente tres corpos celestes que inmediatamente recibiron a clasificación de "planeta anano" :
Adicionalmente, hai outros corpos que poderían ser considerados "planetas ananos". Destes seguintes crese que teñen un diámetro maior ca 750 quilómetros en diámetro:
(Véxase Mesoplaneta para entender mellor os métodos de clasificación.)
Malia o novo sistema de clasificación, mantéñense outros termos coma os de asteroide e obxecto do Cinto de Kuiper. Estas definicións baséanse na situación do corpo no sistema solar e/ou a súa composición e historia. Ceres segue a ser o asteroide mais grande e Plutón continúa a ser un obxecto do Cinto de Kuiper malia a súa clasificación coma planetas ananos.
O estado de Caronte, hoxe en día considerado un satélite de Plutón, segue a ser incerto. Isto débese a que non hai unha definición clara de que constitúe un satélite nun sistema binario coma o caso de Plutón e Caronte, que orbitan entre si arredor dun punto do espazo.
-1340
Outros
Historia ano a ano
María del Carmen F
O María del Carmen F foi un barco a vapor galego afundido nas illas Farallóns o 12 de marzo de 1931.
Descrición do barco
O María del Carmen F fora construído pouco antes en Zumaia, coa matrícula 4ª-FE-4-628. O vapor estaba destinado a lancha de pasaxe entre Ferrol e Maniños.
Sinistro
No momento do seu naufraxio ían catro tripulantes a bordo, que foran recollelo ao estaleiro de Zumaia con destino Ferrol. Tras facer escala en Santander e Xixón, puxo rumbo ás costas galegas. Ao aproximarse ás illas Farallóns tocou nos seus baixos. Tres dos seus tripulantes puideron ser rescatados por catro embarcacións que saíran do porto de San Cibrao ao escoitar as chamadas de auxilio. O corpo do patrón apareceu na praia de San Cibrao o 31 de marzo.
Ialma
Ialma é un grupo galego de música de raíces étnicas estabelecido en Bruxelas. Unha das súas intérpretes, Verónica Codesal, foi a primeira en levar xunto co grupo Urban Trad unha representación galega ao Festival de Eurovisión.
Os seus inicios son como grupo de pandeireteiras.
Discografía
miniatura|dereita|150px|Verónica Codesal nun concerto no 2006.
-1310
Outros
Historia ano a ano
Gran Premio de Bélxica de 2016
O Gran Premio de Bélxica de 2016, oficialmente 2016 Formula 1 Belgian Grand Prix, foi unha carreira de Fórmula 1 que que se celebrou o 28 de agosto de 2016, no Circuíto de Spa-Francorchamps de Spa, Bélxica. Foi a décimo terceira rolda do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2016 e o 72º Gran Premio de Bélxica.
Antecedentes
Esteban Ocon fará a súa debut na Fórmula Un, en substitución de Rio Haryanto en MRT. Hary quedou no equipo, ocupando o posto de probador e reserva.
Tanto Honda como Mercedes introduciron melloras nas súas unidades de enerxía para a carreira, mentres que Sauber levou os seus primeiros cambios da tempada para o chasis C35.
Lewis Hamilton, Marcus Ericsson e Fernando Alonso recibiron penalizacións na grella, Hamilton recibiu quince posicións por usar o seu sexto turbocompresor e a unidade de motor asociada, mentres que Ericsson foi degradado dez lugares pola substitución ddo seu turbocompresor, e Alonso trinta e cinco lugares por montar a sexta unidade de potencia completa. Hamilton recibiu unha segunda serie de sancións cando Mercedes montou un sétimo turbocompresor e MGU-H antes da segunda sesión de adestramentos libres, Mercedes fixo deliberadamente as sancións, xa que tratou de almacenar novos compoñentes para o resto da tempada, considerando o Circuíto de Spa-Francorchamps un lugar onde o potencial para adiantar pode compensar as sancións.
Carreira
Na volta 36 a clasificación é a seguinte, Rosberg primeiro, seguido de Ricciardo, Hamilton, Hülkenberg, Pérez, Vettel, Alonso, Massa, Bottas e Räikkönen décimo, cerrando os puntos. Poucos cambio se produciron ata o final, Roberg gañou a carreira seguido de Ricciardo, Hamilton, Hülkenberg, Pérez, Vettel, Alonso, Bottas, Räikkönen décimo e Massa pechando os puntos.
The Full Monty
Este filme influíu e inspirou a creación de espectáculos de stripers masculinos, dos que moitos eventos deste tipo en todo o mundo foron realizados por actores, cantantes e até xente común para un público netamente feminino. En diversas cidades do planeta ditos eventos gañaron moita fama e publicidade, pois eran producións exclusivamente para as mulleres, o cal creou un efecto nos medios e inmenso en practicamente todos os países onde se realizaron estas presentacións. Así mesmo foi a fonte de inspiración do filme español Se buscan fulmontis, dirixida en 1999 por Alejandro Calvo-Sotelo.
Argumento
A acción desenvóvese no norte de Inglaterra, concretamente na cidade de Sheffield, que nos anos 1970 fora o eixe da prosperidade da zona de Yorkshire. Alí residían máis de medio millón de persoas, cun importante movemento económico sustentado pola metalurxia: as fábricas de laminación, as forxas e os talleres daban emprego directo a case un 20 % da poboación total da rexión. A avanzada maquinaria da que dispoñían permitía fabricar o mellor aceiro do mundo para múltiples usos, desde trabes de gran resistencia até cubertarías de aceiro inoxidábel que se encontraban en todos os fogares. Foi unha das primeiras cidades planificadas urbanisticamente, onde os barros vitorianos fixeron sitio a fogares máis modernos. En fin, Sheffield estaba marcando a pauta do desenvolvemento económico do norte de Inglaterra.
O filme comeza facendo referencia a ese pasado glorioso de Sheffield, mediante unha curtametraxe a maneira de documental. A trama empeza a desenvolverse na cidad en tempo actual (os anos 90), con ambientes urbanos agora degradados. A reconversión industrial transformara esta rexión nun páramo onde unha gran parte da poboación non só quedara sen traballo, senón que tamén quedara sen ilusións.
A través dos diferentes personaxes preséntanse os efectos do desemprego, que afectaba á maior parte da xente. A medida que a trama comeza a tomar forma, pódese ver como desfilan ante o espectador vidas rotas, precariedade laboral, axencias de emprego, familias divididas e circunstancias familiares especialmente difíciles. Mostra diso é o que lle toca enfrontar ao protagonista, Gaz, quen, debido á súa falta de ingresos se ve impedido de manter unha relación estábel co seu pequeno fillo Nathan. A súa única alternativa é facer algo totalmente innovador.
Así, pouco a pouco, idea un plan que viña tomando corpo na medida en que as circunstancias vitais o asfixian. Gaz debe encontrar o modo de facerllle unha tregua á vida que leva nese momento. Cunha convición a proba de fracasos, proponse saír deste pozo sen fondo no que se atopan el, a súa familia e os seus amigos.
Lista de Colexios maiores de España
Os Colexios Maiores de España son:
Illa Herbosa (homónimos)
Co nome de Illa Herbosa podemos referirnos á:
The Full Monty
Argumento
Gaz, o seu fillo Nathan e o seu amigo Dave emprenden unha desatinada idea: converterse en stripers ou, como din eles, 'striper boys'. Isto ocórreselles cando un show de stripers masculino de verdade chega á cidade, e case todas as mulleres acoden a velos en masa. Para iso conseguen a axuda de Gerald, ex-xefe deles, agora tamén desempregado, e Lomper, outro ex-obreiro que se encontraba ao bordo do suicidio.
Facendo algo parecido a un casting, a este grupo incorpóranse dous novos candidatos ao espectáculo: Cabalo (Horse) e Guy, igual de perdedores que os outros catro, pero tamén coas mesmas necesidades e o mesmo desexo de triunfar, e así comenzan a ensaiar. Desde este momento, Gaz comeza a ter unha esperanza para cambiar a súa situación. A súa vida adquire un sentido, creando un equipo que xorde coa forza da mesma necesidade.
Pero os problemas comezan a xurdir: Gaz necesita diñeiro para montar o espectáculo e para pagar a pensión á súa exmuller, porque do contrario perde a custodia do seu fillo; Dave, amargado polo seu peso e por non encontrar traballo, ten un gromo de impotencia sexual e decide abandonar o espectáculo; a muller de Gerald descobre, despois de seis meses de ocultalo, que o seu marido está sen traballo.
Durante un dos ensaios nunha planta metalúrxica abandonada, os cinco integrantes que quedan son descubertos pola policía, bailando semiespidos. Son levados á comisaría de policía xunto co menor, Nat, e posteriormente apareceron en todos os xornais, o que representou un duro golpe para a súa dignidade. Porén, a afronta tórnase ao seu favor, pois desperta o interese de todas as damas por velos bailar.
Outros acontecementos poñen a proba o seu valor e a súa coraxe que, por medio de divertidas situacións, demostrarán a súa autenticidade e tomarán decisións importantes para salvar a súa reputación. Gaz tamén deberá ensinar ao seu fillo Nathan o sentido da responsabilidade co seu propio exemplo.
Soda Stereo
Soda Stereo foi unha banda de música rock arxentino. O seu período de actividade comezou desde que foi formada no ano 1982 en Buenos Aires, ata que se separou en 1997. Despois reuniuse nunha aparición no ano 2007. O grupo musical foi ben recibido polo público e foi o primeiro grupo arxentino que foi de xira por América Latina vendendo un total de sete millóns de discos. A banda estaba composta por Gustavo Cerati (vocalista e guitarra), Héctor "Zeta" Bosio (baixo e coros) e Charly Alberti (percusión).
Augada
miniatura|300x300px|Pedro de Valpuesta, O sacrificio de Isaac, cara a 1656, debuxo a pluma e augada. The Art Institute of Chicago. A augada é unha técnica pictórica que consiste en mesturar distintas cantidades de auga ou alcol con diversas tintas. Permite a utilización dunha ampla gama cromática a partir dunha única cor de base (normalmente negro ou sepia, ou cores ocres e verdosos), mediante esfumados. Aplícase normalmente con pincel. A dificultade, e á vez a beleza, desta técnica, consiste en saber diluír correctamente a tinta e plasmar sobre o debuxo as distintas gamas, variando entre a luz intensa e a sombra total.
Tradicionalmente utilízanse cores de acuarela ou, como variante, tinta chinesa, aínda que esta resulta menos dúctil (produce saltos ou cortes no ton do degradado). Hai que empezar pintando o máis brillante e indo sucesivamente cara ao escuro, xa que as capas superpóñense unhas enriba doutras. Garda en común coa acuarela, ademais, o papel, que debe de ter o grosor suficiente para non cambarse.
A súa ampla utilización xorde na Idade Media, grazas á mellora de calidade de varios tipos de papel. Xa é mencionada por Cennino Cennini no seu tratado sobre pintura, datado no ano 1437.
A Cova, San Cristovo das Viñas, A Coruña
miniatura|Situación da Cova no concello da Coruña. A Cova é un lugar da parroquia de San Cristovo das Viñas no concello coruñés da Coruña na comarca da Coruña. Atópase entre o lugar de San Cristovo das Viñas e Agrela, preto do Bosque.
Lista de presidentes do Senegal
O presidente da República do Senegal escóllese por eleccións democráticas a dúas voltas cada cinco anos, se ben con anterioridade á reforma constitucional de 2001 os períodos de mandato eran por sete anos.
Esta é unha lista dos presidentes do Senegal despois de independizarse de Francia en 1960.
Presa El Salto
miniatura|Presa e [[central hidroeléctrica "El Salto".]]
O conxunto arquitectónico denominado Presa El Salto situada no termo municipal de El Carpio (Provincia de Córdoba, España) está formado por unha presa e unha central hidroeléctrica coa comunicación entre ambas.
Sitúase no km 3,3 da estrada de Pedro Abad-Adamuz (CO-412), no río Guadalquivir. No deseño de estilo neomudéxar colaborou o arquitecto Casto Fernández Shaw, cos enxeñeiros Carlos Mendoza e Antonio del Águila. A súa construción, realizouse entre os anos 1918 e 1922 pola enxeñaría madrileña Mengemor.
Conta cun importante valor social para a poboación da localidade, xa que contribuíu ó desenvolvemento e expansión económica da zona desde a súa construción entre os anos 1918 e 1922.
Descrición
A presa, situada nun lugar onde existían unhas antigas aceas, dispón de dous estribos en ámbalas marxes do río que nivelan a canle con cinco contrafortes interiores que soportan as contraportas e o piso da ponte, subindo sobre el para soportar a estrutura metálica onde se sustentan as máquinas que accionan as contraportas. No extremo da marxe dereita, un estribo álzase en arco sobre a calzada en forma de porta. Aquí alóxanse as escaleiras de acceso á cabina de control, rematada por unha torreta octogonal, que tivo unha cúpula. Esta cúpula, o arco de ferradura con alfiz, os grupos de simple ou dobres portelos e os soportes das varandas da calzada son de estilo neomudéxar.
Toda a obra de formigón está exteriormente tratada cun revestimento de bloques do mesmo material de xuntas sinaladas a imitación de perpiaños a soga e tizón.
A superestructura metálica, constituída por unha viga en caixa de celosía, soportaba un entarimado de madeira, hoxe substituído por enreixado, onde se sitúan, en casetas protexidas, os motores que transmiten a forza ás engrenaxes que soportan as cadeas de elevación de comportas.
Lemosín (homónimos)
Co topónimo de Lemosín, e variantes, facemos referencia a:
Presa El Salto
Descrición
Os dispositivos mecánicos deste enxeño están perfectamente deseñados, atendendo ó uso e á súa función, con solucións cheas de enxeño e meticulosidade, que, ademais da súa idoneidade técnica, está chea de valores artísticos. O seu estado de conservación é moi bo.
A Central Eléctrica é un edificio construído tamén cunha preocupación estética, con cuberta en cúpula de roscas de ladrillo con torretas dun singular aire historicista e expresionista, así como con algúns detalles entre os que destaca un balcón soportado por unha cabeza de elefante. A fábrica está tratada con bloques a modo de perpiaños e é de destacar o deseño das turbinas de fabricación estranxeira, en uso desde a súa instalación.
Servando Rodríguez Carpintero
Servando Rodríguez Carpintero, nado en 1943, é un político galego do PPdeG.
Outro
miniatura|O fundador da fenomenoloxía, [[Edmund Husserl, identificou o Outro como unha das bases conceptuais de intersubxectividade, das relacións entre as persoas.]] En fenomenoloxía, Outro ou O Outro é un termo para identificar o outro ser humano, a diferenza dun mesmo como o factor constitutivo da autoimaxe dunha persoa. É un recoñecemento dun ser real, diferente e oposto ó Un Mesmo, ó Nós e ó Mesmo. . O Outro constitutivo (tamén coñecido como alteridade) constitúe un concepto chave da filosofía continental. É unha idea oposta á identidade e refírese, ou se tenta referir, a aquilo que é «outro» fronte á idea de ser considerado algo. O Outro, considerado sempre como algo diferente, alude a outro individuo máis que a un mesmo e normalmente escríbese en maiúsculas.
Servando Rodríguez Carpintero
Traxectoria
Traballou en Unión Fenosa. Foi concelleiro do PPdeG en Crecente dende 2003, sendo un dos homes de confianza de Julio César García-Luengo Montero. Apoiou despois a Julio César García-Luengo Pérez, fillo do anterior Julio César, foi nomeado segundo tenente de alcalde en 2011, e cando este foi condenado a inhabilitación, o 15 de xaneiro de 2014, foi proposto para sucedelo na alcaldía. Porén, unha discrepancia no salario fixo que non optase pola cadeira municipal, e ao ano seguinte abandonou a política.
Outro
A idea do Outro
A definición do Outro é parte do que explica a un mesmo, ademais doutros fenómenos e unidades culturais. As ciencias sociais empregaron o concepto para comprender o proceso polo cal as sociedades e grupos exclúen a «outros» que non encaixan na súa sociedade ou ocupan un lugar subordinado nela. A noción de «outredade» forma tamén parte integral da comprensión dunha persoa, xa que é o individuo mesmo o que asume un rol en relación con “outros” como parte dun proceso de reacción que non ten por que estar relacionado coa estigmatización ou a condena.
Outeiro, Martín, Bóveda
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Outro
A idea do Outro
A noción do Outro está moi ligada ás identidades nacionais, porque as prácticas de admisión e segregación poden formar ou manter as fronteiras e o carácter nacional. O Outro axuda a distinguir entre a familia e o afastado, entre o certo e o incerto. A miúdo implica a demonización e deshumanización dun grupo, que tenta xustificar a explotación desoutro inferior alegando razóns civilizatorias.
Juliana Rotich
Juliana Rotich é unha profesional das tecnoloxías da información que desenvolveu ferramentas de web para solucionar crises informativas por medio do crowdsourcing e para cubrir temas relacionados co medio ambiente. Foi a directora executiva de Ushahidi, un proxecto de software de código aberto que utiliza xeolocalización colaborativa, teléfono móbil e datos web para proporcionar medios de comunicación no medio dunha crise informativa.
Traxectoria
Rotich é de Kenya. Ten un grao en tecnoloxías da información pola Universidade de Missouri e traballou no eido da industria das tecnoloxías da infomación por máis dez anos.
Foi a directora executiva de Ushahidi até setembro do 2015, cando deixou a organización para perseguir outros intereses.
"Ushahidi" É a palabra en suahili para "testemuño". Ushahidi foi posto en práctica por vez primeira durante a crise de elección presidencial kenyana de 2007-8. Dende entón foi utilizado en Chile, Xapón, Nova Zelandia, Australia, Paquistán, Tanzania, e Haití.
Como blogueira, é autora de artigos en Afrigadget.com, vén actuando como editora medioambiental de Global Voces Online (en galego: Voces globais en liña) e participou na conferencia TED en Arusha en 2007. Como oradora, é coñecida polos seus comentarios sobre a tecnoloxía en África e por expresar as súas preocupacións sobre a perda de bosque indíxena e das áreas de captación de auga en Kenya. É unha socia sénior de TED.
En 2011, Rotich foi nomeada empresaria social da Fundación Schawb do ano en África polo Foro Económico Mundial. En 2013 recibiu o Impact Award na conferencia DLDwomen 2013 celebrada en Múnic. En 2014, Rotich presentou a Conferencia anual do deseño Indaba en Cidade de Cabo.
En 2017 participou no cumio W20 en Berlín, Alemaña, na que participou nunha mesa redonda xunto coa chanceler Angela Merkel, a directora do FMI Christine Lagarde, a raíña Máxima dos Países Baixos, a ministra canadense de asuntos exteriores,Chrystia Freeland, Ivanka Trump entre outras, representando ao BRCK.
Zona fótica
A zona fótica, nos ecosistemas mariños e lacustres é aquela na que penetra a luz solar. A súa profundidade varía moito, dependendo do turba que sexa a zona.
Límite de profundidade
É chamada profundidade eufótica ou nivel de profundidade eufótica aquela na que a intensidade luminosa é reducida a o 1% da que penetrou na superficie, o límite por debaixo do cal non hai espazo para a fotosíntese. Algunha luz pode rexistrarse ata 700 ou máis metros de profundidade, pero o límite da zona eufótica, con luz suficiente para a fotosíntese pode ser localizado a uns poucos decímetros en augas moi turbas de ríos e pantanos, ou a 200 m, que é o valor típico das augas oceánicas tropicais, moi transparentes.
Bandeira
miniatura|[[Bandeira de Galicia.]] Unha bandeira é unha peza de tea, normalmente rectangular, aínda que pode adoptar formas moi variadas, que se suxeita por un dos seus lados a unha hasta, ou se pendura dunha driza, e que se emprega para identificar unha persoa (guión, estandarte, bandeira persoal, bandeira de rango etc.), ou grupo de persoas (bandeira nacional, Nacións Unidas, a Unión Europea, a OTAN e a Cruz Vermella, por citar uns exemplos). miniatura|Bandeiras na sede da [[ONU en Xenebra.]] Tamén se emprega para transmitir sinais (como un semáforo), especialmente na navegación marítima. O estudo das bandeiras coñécese como vexiloloxía. miniatura|Varias bandeiras en [[Florida, Estados Unidos de América|Florida.]]
Illa de Santa Catalina
Co nome de Illa de Santa Catalina, podemos referirnos a:
A Laxe, Taragoña, Rianxo
Patrimonio
Neste lugar atópase un cruceiro de capela integrado nun muro, coñecido como cruceiro da Laxe. A capela é lisa, de base troncopiramidal invertida, tellado a catro augas, teito abovedado e anxo con ás na base. No interior, atópase unha Virxe pregando. Sobre a capela, existe unha Cruz de sección cuadrangular con brazos chafranados. O Cristo Crucificado ten as mans abertas, nimbo crucífero, pano de pureza sen nós e cartela de INRI.
Consello Internacional de Museos
O Consello Internacional de Museos (International Council of Museums, ICOM) é unha organización non gobernamental creada en 1946 para coordina-la actividade de museos e os seus profesionais cara á conservación, mantemento e comunicación do patrimonio cultural, material ou inmaterial, presente e futuro, en todo o mundo.
Ten a sede en París (Francia) e está formada por representantes de máis de 140 países. O Comité Español é o cuarto en número de membros afiliados e conta con representantes das 17 Comunidades Autónomas.
Tricrómico de Masson
O Tricrómico de Masson, como outras coloracións tricrómicas, é unha tinguidura especial que permite visualizar claramente as fibras de coláxeno tipo I que forman as fibras grosas ou faces, deseñados para dar resistencia; en menor intensidade tínguense as fibras reticulares. Empréganse tres colorantes para diferencia-los núcleos, citoplasma e as fibras de coláxeno.
Descrición
As seccións primeiro tínguense cunha tinguidura ácida tal como escarlata de Biebrich. Tódolos elementos acidófilos do tecido tales coma citoplasma, músculo e coláxeno agárranse ás tinguiduras ácidas. As seccións entón trátanse co ácido fosfotúngstico e/ou fosfomolíbdico. Xa que o citoplasma é moito menos permeable que o coláxeno, os ácidos fosfotúngsticos e fosfomolíbdicos fan á escarlata de Biebrich saír do coláxeno pero non do citoplasma. Os ácidos fosfotúngsticos e fosfomolíbdicos teñen numerosos grupos ácidos que probablemente actúen como medio de unión entre o coláxeno e o azul da anilina, que é a tinguidura do coláxeno. Probablemente o pH da solución ácida fosfotúngstica/fosfomolíbdica tamén aumente a coloración e axude ó coláxeno na difusión ou na retirada dos colorantes.
Rafetus swinhoei
Rafetus swinhoei (en 斑鱉; pinyin: bānbiē) é unha especie extremadamente rara de tartaruga da familia Trionychidae. A especie é endémica do leste e sur da China e do norte de Vietnam. Só se coñece a existencia de tres exemplares, un na China (en catividade) e dous en Vietnam (en liberdade) (un cuarto exemplar de Vietnam foi declarado morto en xaneiro de 2016), e está clasificado como en perigo crítico pola Lista Vermella da IUCN. É probablemente a meirande especie de tartaruga de auga doce do mundo. A femia da última parella reprodutora morreu no zoolóxico de Suzhou, na China, en abril de 2019. Unha femia en liberdade foi descuberta en Vietnam o 22 de outubro de 2020.
-1250
Outros
Historia ano a ano
Cistus
Cistus é o xénero botánico que abrangue as difentes especies de gamallos chamados comunmente carpaza, xara, esteba, estepa ou carrasca (non confundir cos nomes comúns das urces). Forman parte importantísima das matogueiras especialmente mediterráneas e algunhas son especies pioneiras na recuperación de solos degradados, especialmente tras os lumes. De feito o seu espallamento vese favorecido por eles; son especies pirófilas cuxas sementess abren e xermolan antes axudadas polo lume. En Galicia son comúns nas matogueiras das zonas máis secas, compartindo ecosistema con uces ou breixos, toxos e queiroas. Tamén aparecen nas formación de piñeiro bravo.
Descrición
Son sempre plantas perennifolias, arbustivas, leñosas, que forman parte do sotobosque temperado-mediterráneo, ou o substitúen en etapas de degradación deste; en calquera caso, adoitan formar masas compactas que cobren totalmente o territorio en que habitan, formando un mato mesto, combinado con uces e queiroas. As flores son regulares, hermafroditas e con cinco grandes pétalos a miúdo enrugados que caen facilmente da flor. Os seus numerosos estames producen gran cantidade de pole, que atrae a moitos insectos, como as abellas que producen o coñecido mel de carpaza. Os seus froitos son cápsulas formadas por 5 ou 10 follas carpelares, que se abren á madureza en 5 ou 10 cavidades con numerosas sementes. A madeira da estepa común Cistus ladanifer, por ser durísima úsase na fabricación de pequenas ferramentas ou pezas que poidan sufrir rozamento, e tamén coma excelente leña.
Especies
miniatura|C. albidus. miniatura|C. ladanifer. miniatura|C. populifolius.
Ràdio i Televisió d'Andorra
Radio e Televisión de Andorra ou RTVA (en catalán Ràdio i Televisió d'Andorra) é a empresa pública de radio e televisión do Principado de Andorra. O seu principal obxectivo é o de consolidar un servizo de radio e televisión que axude ó pluralismo informativo, á formación dunha opinión pública libre e á difusión da cultura do principado.
Na actualidade conta cunha cadea de televisión creada en 1995 chamada Andorra Televisió; e dúas emisoras de radio Ràdio Nacional d'Andorra e Andorra Música.
Historia
A empresa compite coas cadeas de televisión e radio de España e Francia, que tamén se reciben no país.
Hidatodo
miniatura|dereita|250px|Gutación na [[amorodeira.]] miniatura|dereita|Pinguiñas de auga producidas por gutación nunha [[dicotiledónea.]] miniatura|dereita|Gutación en [[Equisetum.]] miniatura|dereita|Sección dun hidatodo de Primula sinensis. Un hidatodo é un tipo de tecido secretor de auga que se encontra nas follas, principalmente en anxiospermas, que está especializado na secreción de auga a través de poros na epiderme ou nas beiras dentadas e ápice das follas. Probablemente evolucionaron a partir de estomas e extremos de feixes vasculares modificados. Están implicados no fenómeno da gutación (do latín gutta, gota), na que se libera auga líquida (non vapor coma na transpiración) nas partes altas da planta, o que favorece o ascenso do zume bruto polo xilema da planta. Os hidatodos están conectados ao sistema vascular da planta por un feixe vascular.
Como o líquido que se extrae do xilema para ser expulsado polo hidatodo contén tamén sales, e compostos orgánicos disolvidos na auga e estes ás veces cristalizan ao evaporar a auga sobre a planta, forma unha substancia branca pulverulenta sobre as beiras das follas. Esta cristalización é moi evidente nas halófitas, plantas adaptadas a vivir en ambientes con altas concentracións de sales, e en consecuencia os hidatodos desas especies son considerados como glándulas para expulsar sal.
Os hidatodos máis típicos están formados por células vivas con numerosos espazos intercelulares cheos de auga, pero sen cloroplastos, que forman un tecido chamado epitema, que se abre a unha ou máis cámaras subepidérmicas. Estas cámaras, á súa vez, сomunican co exterior a través dun estoma especial chamado poro aberto ou estoma de auga aberto. Este estoma especial lembra estruturalmente un estoma ordinario, mais é normalmente máis grande e perdeu o poder de incharse e contraerse, polo que non se pecha.
Distribución
Os hidatodos están distribuídos en moitas especies de anxiospermas (350 xéneros pertencentes a 115 familias). En plantas tropicais como Colocasia (Araceae), a cantidade de auga eliminada pola noite supera os 300 mL. Trátase principalmente de plantas acuáticas e algunhas plantas herbáceas que crecen en lugares húmidos, por exemplo Pistia, xacintos de auga (Eichhornia.), rosa, e moitas outras. En halófitas os hidatodos expulsan moitos sales.
Clasificación
Os hidatodos poden clasificarse funcionalmente en dous tipos:
En follas novas e talos de garavanzo (Cicer arietinum) os hidatodos epidérmicos consisten nun pedúnculo uniseriado e unha cabeza oval pluricelular. A solución acumúlase baixo a cutícula e cando atingue un certo volume ábrense poros na cutícula e aparecen pinguiñas de auga na superficie. A presenza de numerosas mitocondrias indica que a secreción é activa.
Os hidatodos epitémicos presentan un tecido parenquimático especializado, o epitema, situado ao final dunha ou varias vénulas das follas. Rodeando o epitema hai unha vaíña de células dispostas moi apretadamente, a miúdo coas paredes adxacentes cutinizadas, formando unha capa de tipo endodérmico, que impide o refluxo apoplástico (polos espazos entre as células). Moitas destas células están diferenciadas como células de transferencia. Cara ao exterior, o epitema está limitado pola epiderme, e a saída da auga prodúcese a través dun ou varios estomas modificados, que se diferencian porque as células oclusivas normalmente non poden pechar o poro (ostíolo).
Ancud
miniatura|A cidade de Ancud. Ancud é unha cidade, municipio e comuna de Chile con 39.946 habitantes cunha superficie de 1.752 km2 (INE 2002). Foi fundada en 1768 como San Carlos de Chiloé.
A Famosa
miniatura|O plano da Famosa en [[1630 durante os últimos anos de dominio portugués.]]
A Famosa é unha fortaleza construída polos portugueses na cidade de Malaca en 1511 despois de capturar a cidade unha frota desa nacionalidade baixo a dirección do gobernador da India portuguesa Afonso de Albuquerque. A Famosa está sita en Bandar Hilir, próxima ao palacio do sultán de Malaca e á igrexa de San Paulo, é a mostra arquitectónica europea máis antiga de Asia. Todo o que queda da Famosa é a Porta de Santiago.
Fortaleza portuguesa
Unha vez conquistada Malaca os portugueses empregaron traballadores forzados para construíren unha fortaleza no lado sur da desembocadura do río que os defendese dun posible ataque dos malaios e para convertela nun bastión que asegurase o control portugués do comercio das especias e como porto estratéxico na ruta cara ao sur da China e o Xapón, a fortaleza que se levantou con materiais procedentes das ruínas da Gran Mesquita e outros edificios destruídos no ataque portugués, tardou cinco meses en rematarse. Debido ás altas temperaturas e á falta de alimentos morreron moitos dos traballadores.
A Famosa ou formalmente Fortaleza de Malaca construíuse con espesas paredes de entre 2.5 e 4.5 metros, con catro grandes torres, a maioría da poboación vivía en casas nesa cidadela portuguesa que xurdiu intramuros. A partir de 1586, co aumento da poboación, ampliouse a fortaleza en tódalas direccións incluíndo dentro dos seus muros os outeiros próximos transformado á antiga cidade nunha verdadeira cidade, con cinco igrexas, capelas, conventos, hospital e o palacio do gobernador e o bispo, a súa superficie incluía Jalan Kota, Jalan Gereja, Jalan Mahkamah e Jalan Istana. miniatura|A Porta de Santiago é todo o que queda da antiga fortaleza de Malaca.
Fortaleza holandesa
A Compañía Holandesa das Indias Orientais estábase facendo co control comercial e político da área desde comezos do século XVII, e a cidade de Malaca era clave para o control do estreito de Malaca e do comercio das especias, o primeiro intento serio de facerse coa cidade foi en 1606. A fortaleza de Malaca mantívose como o último bastión portugués na zona e como un poderoso obstáculo que lles impedía os holandeses teren a hexemonía no estreito, finalmente tras un asedio de cinco meses caeu nas mans holandesas o 14 de xaneiro de 1641. Os holandeses repararon os danos que sufrira A Famosa durante o asedio, incluída a única porta que sobrevive, na que colocaron en 1670 un baixorrelevo co escudo da Compañía.
Fortaleza británica
Cando o exército de Napoleón invadiu os Países Baixos en 1795, o príncipe Guillerme de Orange fuxiu a Londres e aceptou que o exército británico entrase nas súas posesións para evitar que caesen en mans de Francia. Consecuentemente, os británicos fixéronse co control de Malaca, en 1795, sen unha batalla co compromiso de devolverlla aos holandeses despois da guerra, pero os británicos decidiron destruír A Famosa polo perigo que podería supoñer para as posesións británicas se caía en mans dos franceses. O 10 de agosto de 1807 comezou o traballo de demolición da fortaleza, permanecendo en pé tan só unha das portas da cidade, a coñecida como Porta de Santiago.
Achados arqueolóxicos
miniatura|Reconstrución dunha das torres da Famosa.
A finais de novembro de 2006 atopouse accidentalmente durante a construción dunha torre parte da estrutura da fortaleza, posiblemente construída polos holandeses.
Paredes, Martín, Bóveda
Paredes é un lugar da parroquia de Martín no concello lugués de Bóveda, na comarca da Terra de Lemos. Segundo o IGE, en 2012 tiña un habitante (un home).
Oscilador harmónico cuántico
O oscilador harmónico cuántico é o análogo cuántico do oscilador harmónico clásico. É un dos modelos máis importantes de sistemas mecánicos cuánticos, pois como sucede na mecánica clásica, toda unha ampla gama de situacións físicas pode ser reducida a un mesmo modelo, de xeito exacto ou aproximado. En particular, un sistema nun estado próximo a unha configuración de equilibrio pode ser con frecuencia descrito en termos dun ou máis osciladores harmónicos. Ademais, é un dos poucos sistemas mecanocuánticos con solución coñecida exacta e sinxela.
A seguinte discusión do oscilador harmónico cuántico está relacionada co artigo sobre formulación matemática da mecánica cuántica.
Hamiltoniano e autoestados da enerxía
onde x é o operador posición, e p é o operador momento. O primeiro termo representa a enerxía cinética da partícula, e o segundo termo representa o potencial enerxético no que se atopa. Para atopar os niveis de enerxía e os correspondentes estados enerxéticos, debemos solucionar a ecuación de Schrödinger independente do tempo,
Podemos solucionar a ecuación diferencial na base de coordenadas correspondente usando o método da serie de potencias. Resulta haber unha familia de solucións,
As primeiras seis solucións (n = 0 a 5) amósanse á dereita. As funcións H_n son os Polinomios de Hermite:
Non deben ser confundidas co Hamiltoniano, asemade notado como H. Os correspondentes niveis enerxéticos son
Este espectro enerxético é significativo por dúas razóns. En primeiro lugar, as enerxías están 'cuantizadas', polo que só poden tomar valores discretos de \hbar\omega veces 1/2, 3/2, 5/2, e así sucesivamente. Este feito é compartido con moitos sistemas mecanocuánticos (a seguinte sección de operadores de escada faremos unha exame máis detallada deste fenómeno). en segundo termo, a enerxía máis baixa que se pode acadar non é cero, senón, a chamada 'enerxía do estado fundamental' ou enerxía do punto cero. No estado máis baixo, o fundamental, de acordo coa mecánica cuántica, un oscilador non realiza oscilacións e a súa enerxía cinética media é positiva. Non é obvio o que isto significa, pois de xeito común o cero da enerxía non ten un significado físico como cantidade (representa un punto acordado previamente como cero nunha determinada escala), senón que son as diferenzas de enerxía as que o teñen. Porén, o estado fundamental de enerxía ten moitas implicacións, en particular na gravidade cuántica.
A notar que a densidade de probabilidade do estado fundamental está concentrada na orixe. Isto significa que a partícula pasa a maioría do seu tempo no fondo do potencial, como se pode esperar para un estado de pouca enerxía. Ó incrementar a enerxía, a densidade de probabilidade váis concentrando nos 'puntos de retorno clásicos', nos que o estado enerxético coincide coa enerxía potencial. Isto é consistente co oscilador harmónico clásico, no que a partícula pasa a maioría do seu tempo (e polo tanto pode ser atopada alí con máis probabilidade que noutro lugar) nos puntos de retorno, nos que é máis lenta. Así se satisfai o Principio de correspondencia.
Método de operadores de escada
A solución de desenvolvemento en series é dereita pero tediosa. O método do "operador de escada", debido a Paul Dirac, permítenos extraer os autovalores (valores propios) da enerxía sen resolver de xeito dereito a ecuación diferencial. Con todo, é xeneralizable de xeito doado a problemas máis complicados, en particular na teoría cuántica de campos. Seguindo esta aproximación, definimos os operadores a e o seu adxunto a†
Os operadores a e a† teñen as seguintes propiedades:
Derivando a forma de a†, usamos o feito de que os operadores x e p, que representan observables, son Hermíticos. Estes operadores observables poden expresarse como combinación lineal dos operadores de escada como
Os operadores x e p obedecen a seguinte identidade, coñecida como relación de conmutación canónica:
Os corchetes son un sistema de notación usual, coñecido como conmutador, definido como
Usando o anterior, podemos probar as identidades
Agora, denota un autoestado enerxético con enerxía E. O produto interno dun 'ket' consigo mesmo debe ser non negativo, é dicir,
Expresando a†a en termos do hamiltoniano:
co que. A notar que cando é o 'ket' cero (i.e. un ket con lonxitude cero), a desigualdade cumprida, co que. De aí pode avaliarse que existe un estrado que satisfai esta condición; é o estado fundamental (n = 0) dado na sección precedente.
Así, se é un ket diferente de cero,
de xeito semellante, podemos amosar que
Noutras verbas, a actúa sobre un autoestado de enerxía E para producir, por medio dunha constante multiplicativa, outro autoestado de enerxía, e a† actúa sobre un autoestado de enerxía E para producir un autoestado de enerxía. debido a ilo, a chámase "operador de baixada" e a† "operador de subida". Ambos operadores en conxunto son chamados "operadores de escada". Na teoría cuántica de campos, a e a† son alternativamente chamados operadores "aniquilación" e "creación" pois 'destrúen' e 'crean' partículas, de xeito correspondente co noso cuanto de enerxía.
Dado ou autoestado enerxético, podemos actuar sobre el co operador baixada, a, para producir outro autoestado con, menor enerxía. Por aplicación repetida deste operador, parece que poidamos producir autoestados enerxéticos por debaixo de E = −∞. Non embargantes, isto pode contradicir o noso requirimento anterior de que. Polo tanto, debe haber un estado fundamental (considerado como estado de mínima altura ou 'estado terra', en inglés 'ground-state') autoestado da enerxía, que etiquetaremos (non confundir co ket cero), tal que
Nese caso, aplicacións continaudas do operador baixada producirán kets cero, en troques de autoestados enerxéticos adicionais. Polo tanto, temos amosado que
Finalmente, actuando sobre co opetrador subida e multiplicando por factores de normalización apropiados, podemos producir un conxunto infinito de autoestados de enerxía, tales que
o que coincide co espectro enerxético que foi amosado na sección precedente.
Lonxitude natural e escalas de enerxía
O oscilador harmónico cuántico posúe escadas naturais apra lonxitude e enerxía, podendo usarse para simplificar o problema. Estas escadas poden ser atopadas por redimensionalización. O resultado é que se medimos a enerxía en unidades de e a distancia en unidades de, entón, a ecuación de Schrödinger aparece como:
e as autofuncións e autovalores da enerxía,
Para evitar confusión, non adoitaremos estas unidades naturais neste artigo. Non embargantes, son manexadas a miúdo cando se realzian cálculos.
Exemplo: moléculas diatómicas
Nas moléculas diatómicas, a frecuencia natural pode ser atopada por: onde
Oscilador harmónico n-dimensional
O Hamiltoniano para este sistema é
Como ilustra a forma do hamiltoniano, o oscilador harmónico N-dimensional é exactamente anánlogo a N osciladores harmónicos unidimensionais independentes coa mesma masa e constante elástica. Nese caso, as cantidades x1, ..., xN referirán as posicións de cada unha das N partículas. É unha feliz propiedade do potencial en r2, que permite que a enerxía potencial sexa separada en termos, de xeito dependente dunha coordenada ó tempo.
esta observación facilita a solución. para un conxunto particular de números cuánticos {n} as autofuncións da enerxía para o oscilador N-dimensional son expresadas en termos das autofuncións unidimensionais como:
No método dos operadores de escada, definimos N conxuntos de operadores de escada,
Por un procedemento análogo ó do caso unidimensional, podemos amosar que cada un dos operadores ai e a†i sobe e baixa a enerxía nunha cantidade ℏω respectivamente. O hamiltoniano é Este hamiltoniano é invariante baixo o grupo de simetría dinámica U(N) (o grupo unitario en N dimensións), definido por onde U_{ji} é un elemento na representación matricial de U(N).
onde ni é tal que i vai de 0 ó número de bosóns en modo i.
Como no caso unidimensional, a enerxía está cuantizada. O estado fundamental ten unha enerxía N veces a unidimensional, como poderiamos esperar usando a analoxía para N osciladores independentes unidimensionais. Hai unha diferenza máis notable: no caso unidimensional, cada nivel enerxético corresponde a un único estado cuántico. En N-dimensións, a excepción do estado fundamental, os niveis de enerxía están 'dexerados', é dicir, hai vairos estados coa mesma enerxía.
A dexeración pode ser calculada con relativa facilidade, como por exemplo se consideramos o caso tridimensional: Definimo n = n1 + n2 + n3. todos os estados co mesmo n terán a mesma enerxía. Para un n dado, escollemos un particular n1. Entón n2 + n3 = n − n1. Hai n − n1 + 1 posibles agrupamentos {n2, n3}. n2 poden tomar os valores 0 a n − n1, e por cada n2 o valor de n3 está fixado. O grao de dexeración é polo tanto:
Fórmula para calqeura N e n [sendo gn a dimensión da potencia nth simétrica irreducible do grupo unitario U(N)]: O caso especial N = 3, dado anteriormente, séguese de xeito directo desta ecuación xeral.
Problemas relacionados
O oscilador harmónico cuántico pode ser estendido en moitas vías interesantes. discutiremos de xeito breve dúas das extensións máis importantes, o oscilador anharmónico e os osciladores harmónicos acoplados.
Oscilador anharmónico
Como foi dito na introdución, un sistema 'achegado' ó mínimo dalgún potencial pode ser tratado como un oscilador harmónico. Nesta aproximación, podemos considerar a enerxía potencial en función dunha Serie de Taylor arredor do mínimo e desprezar termos de orde 3 ou maior (isto é, considerar de xeito aproximado a función enerxía potencial como cuadrática). Unha volta estudados os sistemas nesta aproximación, quereremos investigar as correccións debidas ós termos descartados, en particular os de terceiro orde.
O Hamiltoniano do oscilador anharmónico ćorresponde ó harmónico cun potencial adiciona función de x3:
De aí se deduce que a corrección das enerxías desaparece para a terceira orde en λ. A corrección de segundo orde ven dada pola ecuación usual na teoría de perturbacións:
a solución é direta, pero tediosa. Unha falla deste método, non embargantes, e'que non toma en conta a posibilidade de que apartícula sufra o efecto tunel, saíndo do potencial, pois está limitada en ambas caras (ver aproximación WKB).
Osciladores harmónicos acoplados
Neste problema, consideramos N masas iguais que están conectadas ás súas veciás por resortes, no límite dun grande N. as amsas forman unha cadea lineal nunha dimensión, ou unha rede regular en dúas ou tres dimensións.