cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Histamina
Receptores H1 e H2
Os receptores H2 únense á proteína Gs, a cal activa a vía da adenilciclase-AMP cíclico-proteinquinase A. No sistema nervioso central os receptores de adenosina A1 inhiben a xeración de dous mensaxeiros a través dos receptores H1, e un mecanismo posible sería a interacción entre as proteínas G.
Receptores H3 e H4
Os receptores H3 exprésanse predominantemente no sistema nervioso central, particularmente nos ganglios basais, hipocampo e córtex. Actúan como autorreceptores nas neuronas histaminérxicas, nas que regulan a liberación de histamina e modulan a doutros neurotransmisores. Os H3 xeran efectos distintos; por un lado, inhiben a súa propia síntese, e, por outro, inhiben a liberación da mesma nas terminacións nerviosas, e, por conseguinte, inhiben a síntese de histamina no sistema nervioso central, pulmóns e pel.
Os receptores H4 están nas células inmunitarias e de orixe hematopoética como os eosinófilos e os neutrófilos, e tamén nas vías gastrointestinais. A activación destes receptores nos eosinófilos induce un cambio na morfoloxía da célula, da súa quimiotaxia e un incremento na expresión de moléculas de adherencia como CD11b/CD18 e a ICAM-1, o cal suxire que a histamina que se libera das células cebadas induce aos receptores H4 ao recrutamento de eosinófilos.
Os H3 e H4 líganse a GI/O para activar a adenilciclase. A activación dos receptores de H4 ten a capacidade de mobilizar o calcio almacenado nalgunhas células.
Fiat G.50
O Fiat G.50 Freccia foi un caza italiano usado durante a segunda guerra mundial. Foi o primeiro intento italiano de producir un caza moderno e voou por primeira vez en febreiro de 1937. Era un caza monoplano, metálico, co tren retractil e a cabina pechada e foi exportado a Croacia e a Finlandia.
Besoxo, Ares, Ares
Besoxo é un lugar da parroquia de San Xosé de Ares no concello de Ares na provincia da Coruña. Tiña 37 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 20 homes e 17 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando tiña 21 habitantes.
Templo de Atenea Alea en Texea
Atenea Alea era a principal divindade local e diferentes templos foron construídos na cidade na súa honra, o derradeiro foi comezado en torno o ano -340.
Construción
Foi construído por Skopas pouco despois de rematar as esculturas do Mausoleo de Halicarnaso, Skopas tamén era escultor e encargouse de realizar os frontóns do templo; neles representábase a Aquiles e a Télefo loitando e máis a caza do xabarín calidonio por Atlanta.
Restos na actualidade
Na actualidade os restos que se conservan son moi escasos, xa que un terremoto no século VI derrubou o edificio e posteriormente construíuse sobre as ruínas unha igrexa bizantina. No espazo que ocupaba quedan os cimentos e anacos das súas partes altas e columnas. Por mor ds súa mala conservación é moi difícil o seu estudo.
Pep Coll
Josep Coll i Martí , nado o 16 de outubro de 1949 en Pessonada (Provincia de Lleida), máis coñecido como Pep Coll é un escritor catalán, e as súas obras foron traducidas para o castelán e éuscaro. El foi un profesor de literatura e lingua catalá de ensino secundario.
Magaláns, Dorrón, Sanxenxo
Magaláns é un lugar da parroquia de Dorrón do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 150 habitantes en 2016 (77 mulleres e 73 homes), o que representa un mantemento respecto a anos anteriores: 155 en 2009 e no ano 2004.
Ton (cor)
miniatura|360px|Ton no [[espazo de cor HSL/HSV codificación RGB.]] miniatura|Unha imaxe cos tons cambiados ciclicamente no espazo HSL. miniatura|Os tons desta imaxe van rotando ciclicamente co tempo.
O ton, matiz ou tonalidade (na literatura inglesa hue) é unha das propiedades ou cualidades fundamentais nunha cor, definido tecnicamente (no modelo CIECAM02), como «o grao no cal un estímulo pode ser descrito como similar ou diferente de estímulos como o vermello, amarelo e azul». Refírese á propiedade da cor nos aspectos cualitativamente diferentes da experiencia de cor, que teñen relación con diferenzas de lonxitudes de onda ou con mesturas de diferentes lonxitudes de onda. É o estado puro da cor, sen mestura de branco ou negro e, xunto á luminosidade e a saturación, unha das tres características psicofísicas da cor. Existe unha alta correlación entre lonxitude de onda e ton, tal como aparece no arco da vella. Estas cores forman parte do grupo de cores espectrais, os relacionados cunha lonxitude de onda determinada. Mentres que as cores non espectrais serían as non relacionadas cunha lonxitude de onda determinada (como os púrpuras e violetas). Só poden obterse por medio da mestura de dúas ou máis luces monocromáticas.
Xeralmente, cores co mesmo ton diferéncianse con adxectivos que se refiren á súa luminosidade e/ou saturación: azul claro, azul pastel, azul vívido.
Nas artes
Na pintura, un ton é unha cor pura; é dicir, unha cor sen pigmento branco ou negro engadidos. Un ton é un elemento da roda de cores. Os tons son os primeiros en ser procesados polo cerebro.
Nun cómic realizado con tinta e, por tanto, en branco e negro, a xustaposición regular de liñas máis ou menos próximas permite crear a ilusión de ton.
Psocodeos
Os psocodeos (Psocodea) son un grupo taxonómico de insectos que comprende os psocópteros (chamados en varios idiomas piollos dos libros e piollos das codias) e os verdadeiros piollos (Phthiraptera). Anteriormente era considerado unha superorde, pero agora é xeralmente considerado polos entomólogos como orde. Malia a gran diferenza en aspecto entre psocópteros e piollos, crese que estes últimos evolucionaron a partir da antiga orde dos "Psocoptera". Psocodea contén unhas 11.000 especies, divididas en sete subordes.
Óso peneano
400px|miniatura|O óso peneano dun can ([[Canis lupus familiaris). A frecha sinala a situación do suco uretral.]]
O óso peneano ou báculo (en latín baculum), é un óso que se encontra no pene da maioría dos mamíferos, máis precisamente en insectívoros, roedores, carnívoros e nos primates (agás na especie humana). Entre as especies domésticas, encóntrase no gato e no can. Este óso permítelles a estes animais a penetración en ausencia de erección.
En latín chamábase baculum (vara), os penis (óso peneano) e os príapi (óso de Príapo).
Está ausente en humanos, marsupiais, hienas, lagomorfos (como coellos e lebres) e na familia dos équidos, entre outros.
A súa forma e o seu tamaño varían entre as diferentes especies, e a súa función é a de facer posíbel a erección. Nos seres humanos, ao non teren báculo, a erección lógrase cando o tecido eréctil do pene énchese de sangue.
Jean Bernard Léon Foucault
Jean Bernard Léon Foucault, nado en París, o 18 de setembro de 1819 e finado na mesma vila o 11 de febreiro de 1868, foi un físico e astrónomo francés.
É coñecido pola invención do péndulo de Foucault, un dispositivo que demostra o efecto da rotación da Terra. Tamén fixo unha medición inicial da velocidade da luz, descubriu as correntes de Foucault e, malia non o ter inventado, coñécese por nomear o xiroscopio. O cráter Foucault sobre a Lúa e o asteroide 5668 Foucault son chamados deste xeito na súa homenaxe.
Primeiros anos
Foucault era fillo dun publicitario en París, onde naceu o 18 de setembro de 1819. Logo de recibir a educación básica na súa propia casa, estudou medicina, abandonándoa para se dedicar á física por mor á aversión ao sangue. Primeiro dedicou a súa atención para a melloría das técnicas fotográficas de L. J. M. Daguerre. Durante tres anos foi asistente experimental de Alfred Donné (1801-1878) no seu ciclo de palestras sobre anatomía microscópica.
Con Hippolyte Fizeau, realizou unha serie de investigacións sobre a intensidade da luz do sol, comparándoa coa de carbono na lámpada de arco e coa de cal na chama do soprete osíxeno-hidróxeno, alén da interferencia da radiación infravermella e de raios luminosos que difiren grandiosamente na lonxitude do camiño óptico e sobre a polarización cromática da luz.
Traxectoria
En 1851, fixo a primeira demostración experimental da rotación da Terra en torno ao seu eixo (ver Rotación da Terra). O experimento foi feito por medio da rotación do plano de oscilación dun péndulo longo e pesado suspenso libremente, no Panteón de París. A experiencia causou sensación en todas as teorías vixentes. No ano seguinte, utilizou (e nomeou) o xiroscopio como a comprobación experimental conceptualmente máis simple. En 1855, recibiu a Medalla Copley da Royal Society por "notábeis investigacións experimentais" Pouco antes, no mesmo ano, foi nomeado physicien (físico) do Observatorio Imperial de París.
En setembro de 1855, descubriu que a forza necesaria para a rotación dun disco de cobre aumenta cando o disco xira co seu bordo entre os polos dun imán, ao mesmo tempo que o disco se torna quecido polas "correntes de Foucault" inducidas no metal.
thumb|Diagrama dunha variante do experimento de Foucault sobre a velocidade da luz, no que un raio láser moderno é a fonte de luz.
En 1857, Foucault inventou o polarizador que leva o seu nome, e no ano seguinte creou un método para investigar espellos de telescopios reflectores, co obxectivo de determinar o seu formato. O chamado "test de Foucault" permite que o fabricante descubra se o espello é perfectamente esférico ou posúe un desvío non esférico, a través da imaxe formada polo espello. Antes de Foucault publicar as súas descubertas, os tests de reflexión de espellos de telescopios eran só “tentativas".
O test de Foucault determina o formato dun espello a partir das lonxitudes focais das súas áreas, comunmente chamados zonas e medidos a partir do centro do espello. O test concentra a luz dunha fonte puntiforme no centro de curvatura e reflíctea de volta cara a unha fenda. O test permite ao usuario unha análise cuantitativa da sección cónica do espello, permitindo así avaliar o seu formato real, necesario para obter un sistema óptico de boa calidade. O test de Foucault é utilizado até hoxe, principalmente por pequenos fabricantes de telescopios comerciais, porque é barato e utiliza equipamentos simples e manuais.
Foi co espello rotativo de Charles Wheatstone como Foucault, en 1862, determinou a velocidade da luz, sendo igual a 298,000 km/s (arredor de 185.000 mi/s) – 10.000 km/s menor que a obtida polos investigadores anteriores e só 0,6% menor que o valor actualmente determinado.
Nawal el Saadawi
Nawal El Saadawi (árabe: نوال السعداوى), nada en Kafr Tahla o 27 de outubro de 1931 e finada no Cairo o 21 de marzo de 2021, foi unha médica, feminista, escritora e activista política exipcia. Escribiu moitos libros sobre o papel da muller no islam, especialmente sobre a práctica da mutilación xenital feminina na súa sociedade.
Jean Bernard Léon Foucault
Morte e homenaxes
thumb|Túmulo de Jean Bernard Léon Foucault no cemiterio de Montmartre.
Probabelmente Foucault morreu de esclerose múltiple axiña desenvovida, no 11 de febreiro de 1868, en París, e foi soterrado no Cemiterio de Montmartre.
Belén Cachafeiro
Belén Cachafeiro Anta, nada en Forcarei en 1969, é unha empresaria e política galega do PPdeG.
Traxectoria
Empresaria do sector servizos en Soutelo de Montes. Foi presidenta de AMFOR dende 1994. Presentouse na candidatura do PPdeG nas eleccións municipais de 1999 e foi elixida concelleira e continuou como concelleira nas sucesivas eleccións municipais.
Nawal el Saadawi
Infancia e Mocidade
Saadawi naceu nunha pequena vila nas ribeiras do Nilo, chamada Kafr Tahla preto do Cairo nunha familia grande de oito irmáns. Seu pai era funcionario do Ministerio de Ensino que loitara contra os británicos na revolución de 1919. Era moderadamente progresista e aprendeulle a ter respecto dela mesma e a falar con franqueza e procurou que tódolos seus fillos, incluídas as mulleres, estudasen. Porén, cando El Saadawi tiña 10 anos e a súa familia intentou que casara, foi a súa nai que a apoiou na súa negativa.
Vida adulta e carreira profesional
Estudou medicina na Universidade do Cairo, graduándose en 1955.
Belén Cachafeiro
Traxectoria
Presentouse nas listas do PPdeG ás eleccións autonómicas de 2020 e, aínda que non saíu elixida á primeira, entrou en setembro de 2021 na cámara galega logo da renuncia de varios conselleiros aos seus escanos.
Nawal el Saadawi
Vida adulta e carreira profesional
Mentres traballaba como doutora na súa vila natal de Kafr Tahla, percibiu as privacións e desigualdades afrontadas polas mulleres rurais. Após tentar protexer unha das súas pacientes da violencia doméstica, Saadawi foi chamada de volta para o Cairo. Chegou ser a Directora de Saúde Pública e coñeceu o seu terceiro marido, Sherif Hetata, partillando un escritorio no Ministerio da Saúde. Hetata fora un prisioneiro político durante 13 anos.
Saadawi foi expulsa do seu traballo no Ministerio polas súas actividades políticas. Presións semellantes custáronlle outra expulsión como editora xefe dun xornal académico de saúde e como Secretaria Xeral Asistente na Asociación Médica de Exipto. De 1973 até 1976 traballou en investigación sobre mulleres e neurose na Facultade de Medicina de Universidade Ain Shams. De 1979 até 1980 foi a conselleira das Nacións Unidas para o Programa das Mulleres de África (ECA) e Próximo Oriente (ECWA).
Vista de sempre como controvertida e perigosa polo goberno exipcio, Saadawi foi á cadea en setembro de 1981, xunto con outros moitos obxectores do Tratado de Paz de Xerusalén, polo Presidente Anwar el-Sadat. Foi liberada despois ese mesmo ano, un mes tras o asasinato de Sadat. Desta súa experiencia escribiu: "o perigo fixo parte da miña vida desde sempre que eu collín un lapis e escribín. Nada é máis perigoso que a verdade nun mundo que mente".
En 1991, cando a súa vida estaba ameazada polos islamistas, Saadawi mudouse desde Exipto até Carolina do Norte e ensinou na Universidade de Duke e na Washington State University. En 1996 tornou para Exipto. Continuou o seu activismo e considerou presentarse ás eleccións presidenciais exipcias de 2005, antes de deixalo por non cumprir os requisitos para os candidatos que se presentaren por primeira vez.
O Consello de Europa deulle o premio Norte-Sur en 2004.
Avogando contra a mutilación xenital feminina
Cando tiña 6 anos, Saadawi foi sometida a un proceso de mutilación xenital feminina. Xa adulta, escribiu contra esta práctica e criticouna. Respondeu á morte dunha meniña de 12 anos, Bedour Shaker, durante unha operación de circuncisión xenital escribindo: "Bedour, tiveches de morrer para que algunha luz brille en mentes escuras? Tiveches que pagar coa túa prezada vida un prezo [...] para que doutores e clérigos aprendan que a relixión correcta non amputa órganos de nenos?".
Escritora
Comezou a escribir moi cedo na súa carreira. Os seus escritos máis temperás inclúen unha escolma de contos breves titulados "Aprendín o Amor" (1957) e a novela "Memorias dunha Doutora" (1958). Escribiu numerosas novelas e contos. Saadawi foi publicada en moitas antoloxías e traducida a máis de 20 linguas.
En 1972 publicou o seu primeiro traballo de non-ficción, "Muller e Sexo", que evoca o antagonismo de autoridades de alto rango político e teolóxico e levouna a deixar o Ministerio de Saúde. Outras obras son "A Face Oculta de Eva", "Deus Morre polo Nilo", "A Canción que Envolve", "A Procura", "A Queda do Imán" e "A Muller no Punto Cero".
El Trabajo
El Trabajo foi o nome de varias publicacións:
Papamoscas paporrubio
O papamoscas paporrubio (Ficedula parva) é un pequeno representante migratorio da familia dos papamoscas (Muscipapidae). Conforma unha superespecie xunta co papamoscas da taiga (Ficedula albicilla) e o Papamoscas do Kaxmir (Ficedula subrubra), que antes eran considerados variedades da mesma especie.
Miden uns 11 cm de lonxitude, o que os fai unha das especies máis pequenas de papamoscas, só algo meirande ca un carrizo (Troglodytes troglodytes). Os machos máis vellos son inconfundibles, grazas ó seu peito laranxa avermellado e á cabeza gris, pero esta coloración aparece só no segundo ano de vida e mesmo algúns machos que xa superaron esta idade non amosan máis que unha lixeira coloración vermella na gorxa. O detalle que mellor os identifica e, a parte do seu tamaño, as plumas exteriores brancas da cola, que contrastan moito co negro do resto desta, impresión reforzada polo seu costume de abrir a cola. A cor de base da cabeza e o lombo e un castaño escuro máis axiña mate. A gorxa, o peito e a barriga dos machos de primeiro ano e das femias son claros cun matiz amarelado nas beiras. Teñen unha banda alar estreita alaranxada moi pouco visible. Na cabeza salientan os ollos grandes, negros e rodeados dunha área clara e a base inferior do bico amarela alaranxada.
Voz
Exemplo da voz do papamoscas paporrubio Os papamoscas paporrubios son habitantes das partes superiores das árbores altas e vellas, polo que son difíciles de ver, pero recoñécense polo seu canto territorial alto e que se escoita de lonxe. As estrofas do seu canto duran entre 3 e 4 segundos e son case sempre introducidas por unha especie de tsiit non moi alto, ó que seguen estrofas que varían moito individualmente. Cando canta abren a miúdo as plumas da e lixeiramente as alas, amosando a coloración da gorxa. Cantan agachados dende puntos situados en xeral na parte media do tronco, a miúdo en pólas espidas ou mortas. Adoitan comezar o canto xusto antes de pousarse e acaban a estrofa xa pousados. A actividade cantora dura poucas semanas e acaba completamente co emparellamento e o inicio da reprodución. Con mal tempo non cantan. As chamadas claras, curtas e agudas só se escoitan de cerca e adoitan ser unha serie de Stimmbeispiel
Distribución
miniatura|400px|dereita|Distribución de F. parva, F. albicilla, F. subrubra laranxa: zona de cría de F. parva azul escuro: zona de invernada principal de F. parva laranxa escuro: área de cría de F. albicilla azul claro: área principal de invernada de F. albicilla púrpura: área de cría de F. subrubra amarelo: rexión principal de invernada de F. subrubra. Liñas vermellas: zonas de contacto entre F. parva e F. albicilla Ficedula parva vive nunha faixa de territorio ampla no leste e norte de Europa que chega polo leste os montes Urais. Polo norte chegan nalgúns puntos o círculo polar ártico, polo sur ata os Balcáns e os Cárpatos. Máis cara ó leste o límite sur da súa área de cría corre polos 50º de latitude norte. Unha área de cría grande está situada nas zonas de bosque do Cáucaso. Nas montañas exteriores do Elburz, os Zagros setentrionais e o suroeste de Turkmenistán. Na rexión rusa de Perm e algo o norte e sur dela hai unha área de intergradación ampla coa especie próxima do papamoscas da taiga, o territorio de cría da cal chega ata a costa do Pacífico.
Como reprodutores están tamén presentes en rexións parcialmente illadas de Austria, Baviera e partes do norte e centro de Alemaña, na costa búlgara do mar Negro e nos montes Pónticos. En Escandinavia cría regularmente, agás nalgunhas áreas onde o fai de xeito esporádico. No sur de Alemaña, Suíza e Dinamarca crían ocasionalmente.
Hábitat
En razón das diferentes zonas climáticas nas que viven os hábitats que ocupan son variados. Prefiren, porén, zonas pechadas de árbores altas e vellas, con follaxe non moi mesta. Os lugares ideais están a miúdo en ladeiras escarpadas e queivancas. A proximidade da auga, unha certa cantidade de madeira morta e árbores danados ou con polas mortas na súa parte superior completarían a lista de condicións ideais para a súa vida. Tendo en conta estas condicións, ocupan tipos de bosque diversos, por ben que parecen preferir o bosque mixto de folla caduca. Aínda así, crían en bosques boreais de abetos na taiga e, nalgunhas ocasións, mesmo en hortos de froiteiras. Parecen evitar os bosques puros de pinos. Viven tanto nas terras baixas coma en bosques de outeiros e montañas. En Armenia os seus niños atópanse ata preto dos 2300 m. No sueste e centro de Europa crían maioritariamente en zonas de outeiros e zonas baixas das montañas.
Alimentación e obtención dos alimentos
Aliméntanse fundamentalmente de insectos e arácnidos pequenos. Bolboretas, formigas, escaravellos pequenos e moscas son básicos tanto na alimentación dos adultos coma na dos polos. Ocasionalmente poden engulir caracois pequenos. No outono complementan a dieta con algunhas bagas. Utilizan técnicas de caza variadas. Cando cazan á espreita capturan os insectos despois dun voo curto, que non adoita superar os dous metros. Tamén inspeccionan en voo as follas para localizar posibles presas. En xeral fan as súas capturas na parte superior das árbores. Máis raramente buscan comida en arbustos ou no chan.
Conduta
Son aves diúrnas que na época reprodutora aproveitan tamén o crepúsculo e as primeiras horas da noite. No momento culminante da época do cortexo, cando os machos pasan máis tempo cantando, comezan ó redor dunha hora antes saír o sol e algúns cantan mesmo á noitiña. Nesa época son moi territoriais e fora dela solitarios, por ben que algunhas veces se moven en pequenos grupos, ás veces mesturados con outros paxaros pequenos. Especialmente durante o cortexo, pero tamén fora del, exhiben a cola algo aberta amosando o seu deseño característico.
Os machos rivais tentan expulsar ó contrario co seu canto e con posturas de ameaza. En ocasións mesmo se atacan, aínda que sen chegaren ó contacto físico. Perante a presenza de inimigos compórtanse de xeito tímido e, especialmente durante a cría, moi silenciosamente. Poden abandonar facilmente as postas recentes se os molestan, pero despois de naceren os polos fanse menos coidadosos e os machos avisan mesmo da presenza de inimigos potenciais afastados. Se estes se achegan perigosamente, atácanos con golpes de bico, das alas e tentan afastalos do niño.
Perante a presenza de inimigos compórtanse de xeito tímido e, especialmente durante a cría, moi silenciosamente. Poden abandonar facilmente as postas recentes se os molestan, pero despois de naceren os polos fanse menos coidadosos e os machos avisan mesmo da presenza de inimigos potenciais afastados. Se estes se achegan perigosamente, atácanlles con golpes de bico, das alas e tentan afastalos do niño.
Movementos migratorios
miniatura|200px|Rutas migratorias de ida e volta dos exemplares do nordeste de Europa O papamoscas paporrubio, coma as dúas especies próximas Ficedula albicilla e Ficedula subrubra, é unha ave migratoria estrita, obrigada polos invernos fríos dos territorios nos que se reproduce. É unha das poucas aves europeas que emigra cara ó sueste. Fan a viaxe migratoria individualmente ou en pequenos grupos, en xeral pola noite, aproveitando o día para alimentarse. Só cando as placas de descanso diúrno non lle ofrecen posibilidades suficientes de alimentación continúan a viaxe de día. A viaxe cara ós cuarteis de inverno comeza xa en agosto, acadando o seu punto máximo a mediados de setembro. Algúns exemplares permanecen nos territorios de cría ata primeiros de outubro. O regreso ós territorios de cría comeza en marzo e a primeiros de maio tódolos papamoscas comezaron xa a viaxe de volta, Os machos adoitan comezar a viaxe ata dúas semanas antes cás femias En Centroeuropa os primeiros viaxeiros chegan na última decena de abril.
As principais rexións nas que pasan o inverno están no noroeste do subcontinente Indio, dende Paquistán é as beiras oeste e sur do Himalaia, ata Karnataka polo sur e Bihar e Orisa polo leste. Uns poucos individuos pasan o inverno no leste de Grecia, algúns máis no leste de Iraq e oeste de Irán e leste da península Arábiga. Durante o inverno móvense en xeral en pequenos bandos mesturados a miúdo con outras especies.
Coma noutras aves, dánse ocasionalmente nesta especie casos de voos migratorios erróneos, nos que algúns exemplares, habitualmente xoves, se desvían da dirección correcta. A causa destes erros non está clara e puidera deberse a factores meteorolóxicas. Papamoscas nestas condicións poden aparecer no mar do Norte, Francia ou o Reino Unido en setembro ou máis tarde. Unha parte destes exemplares pode recobra-la orientación aínda que adoitan acabar a viaxe algo máis ó sur do habitual, por veces no Oriente Medio ou o nordeste de África.
O cortexo
Os máis dos papamoscas paporrubios maduran sexualmente despois da volta da primeira viaxe migratoria, con algo menos dun ano. Moitos deses exemplares ocupan un territorio pero non chegan a reproducirse. A delimitación do territorio e o cortexo duran relativamente pouco, unhas dúas ou tres semanas habitualmente. Durante ese período, que en Centroeuropa vai de maio a mediados de xuño, poden facerse notar dabondo. Os machos ocupan, en chegando da migración, de seguida un territorio que marcan co seu canto e voos de demostración que van dende un pousadoiro a outro. Se aparece unha femia no territorio, o macho amósalle sitios xeitosos para face-lo niño introducíndose en furados ou ocos, nos que fai un ritual de construción. Máis tarde a femia colabora na exploración de posibles niños. A cópula e precedida por voos de persecución de varios minutos, interrompidos por posturas de exhibición do macho, que abre a cola en abanico. Ás veces a femia fai un baile ó redor do macho coas alas colgando.
O niño
Fan os niños en furados, ocos e nichos máis ou menos pechados. Decotío aproveitan feridas nas árbores, producidas ó separarse partes da casca ou niños de peto pequeno ou de ferreiriño negro. Ás veces fan niños libres en xeito de cunca en sitios axeitados entre os ramallos e foron vistos niños en furados da rocha. Raras veces usan niños artificiais. Aínda que non se pode dicir que escollan especies de árbores determinadas, se cadra amosan certa preferencia polas faias e os tileiros. . Os niños están construídos a alturas variables, dende preto do chan ós 20 m. e máis de altura. O niño é construído case exclusivamente pola femia, colaborando o macho só os primeiros días con achegas de material. Os niños construídos en sitios abertos son construcións ben tecidas con xeito de cunca. Os que están dentro de buratos son acumulacións menos compactas e máis voluminosas de materiais coma brión, poliñas moi finas, pallas, fieitos e mesmo follas secas. Na construción entran tamén teas de araña, seda de larvas, pelos e ás veces plumas.
Posta e incubación
Poñen de 4 a 7 ovos case monocromos, de cor castaño ferruxento ou amarelo de arxila, que miden uns 16,6 x 12,7 mm. Van poñendo os ovos cunhas 24 horas de diferenza entre cada un e a incubación adoita empezar despois de poñeren o cuarto. Chocan, as femias, uns 15 días, período no que son alimentadas polo macho uns dúas ou tres veces por hora. Nos primeiros días despois de naceren os polos o macho segue a ocuparse en exclusiva da alimentación da femia e a niñada. A partir do cuarto día a femia colabora na caza. Durante este tempo o territorio de caza é moi pequeno e os pais poucas veces se afastan máis de 100 m. dos polos. Estes pasan uns 16 días no niño, que só abandonan algo antes se son molestados. Cando xa poden voar, os pais cóidanos aínda uns días antes da dispersión definitiva, O período de cría varía moito rexionalmente. As primeiras postas fanse nas primeiras semanas de maio, o pico de postas a mediados de xuño. Só no caso de perderen a primeira posta poden facer unha segunda, composta case sempre por menos ovos.
Situación da especie
O papamoscas paporrubio e o papamoscas da taiga non se consideran polo de agora especies ameazadas aínda que da derradeira especie Ficedula albicilla non se dispón de datos dabondo. A situación do papamoscas de Caxemira foi, porén, valorada pola IUCN como VU (=vulnerable) polo escaso número de individuos e o minguado da súa área de distribución que fai que Ficedula subrubra estea particularmente ameazado polos cambios no seu hábitat.
El Trabajo (Ourense)
El Trabajo foi un xornal editado en Ourense entre 1878 e 1880.
Traxectoria
Apareceu a comezos de 1878 como boletín bisemanal e editábase na imprenta de Antonio Otero que era o propietario. A partir de novembro de 1879 pasou a ter unha periodicidade diaria. Entre os seus redactores figuraron Manuel Curros Enríquez, Juan Neira Cancela e Luciano Cid Hermida, e segundo algunhas fontes, dirixiuna o propio Curros. De carácter independente e de tendencia progresista, ofrecía información de interese xeral, con especial atención á política, á economía e á instrución. Cesou a súa publicación en marzo de 1880.
Psocópteros
Os psocópteros (Psocoptera) son unha orde de insectos de 1 a 10 milímetros de lonxitude. Apareceron no período Permiano, hai entre 295 e 248 millóns de anos. Considéranse xeralmente os hemipteroides máis primitivos. O seu nome procede das palabras gregas ψῶχος, psokhos que significa 'mordido', 'rillado' ou 'esfregado' e πτερά, ptera que significa 'ás'. Hai máis de 5.500 especies de psocópteros en 41 familias agrupadas en tres subordes. Moitas destas especies foron descritas recentemente.
Algunhas das especies encóntranse frecuentemente entre libros vellos, de aí o seu nome de piollos dos libros que teñen nalgúns idiomas, xa que se alimentan da pasta que se usa para encadernalos. Tamén viven en árbores, onde se alimentan de algas e liques. Ningún membro desta orde se considera actualmente especie en perigo, mesmo hai especies en expansión, como a especie das illas Canarias e Madeira Atlantopsocus adustus que en 2007 se atopou colonizando as costas de clima suave de Cornualla.
Na década de 2000, os datos morfolóxicos e moleculares obtidos mostraron que os piollos parasitos (Phthiraptera) evolucionaron a partir dun antepasado psocóptero da suborde Troctomorpha. Na sistemática moderna, os taxons Psocoptera e Phthiraptera son, por tanto, tratados xuntos na orde (antes superorde) Psocodea.
Anatomía e bioloxía
Os psocópteros son peuenos insectos preeiros cun plan corporal relativamente xeneralizado. Aliméntanse principalmente de fungos, algas, liques e detritos orgánicos na natureza e tamén de produtos almacenados nas casas como cereais, cola de papel pintado e pasta de encadernación de libros. Teñen mandíbulas mastigadoras e o lobo central da maxila está modificado formando un bastón delgado, que se utiliza para soster o insecto cando está raspando detritos coas mandíbulas. Teñen tamén unha fronte inchada, grandes ollos compostos e tres ocelos. Os seus corpos son brandos cun abdome segmentado. Algunhas especies poden fabricar seda en glándulas situadas na súa boca. Poden adornar grandes seccións do tronco e pólas dunha árbore con densas faixas de seda.
Algunhas especies teñen ás anteriores dunha lonxitude de ata 1,5 veces a das ás posteriores, e as catro ás teñen un patrón de venación relativamente simple, con poucas veas transversais. As ás, se as teñen, mantéñenas colocadas formando unha tenda sobre o corpo. As patas son delgadas e adaptadas a camiñar, e non a gabear (como fan os verdadeiros piollos. O abdome ten nove segmentos, e ningún cerco.
Adoita haber unha considerable variación na aparencia dos individuos dunha mesma especie. Moitos non teñen ás ou ocelos, e poden ter unha forma diferente do tórax. Coñécense outras variacións máis sutís, como cambios no desenvolvemento das setas. A importancia destes cambios non se coñece, pero as súas funcións parecen ser diferentes doutras variacións similares atopadas noutros grupos distintos, como, por exemplo, os áfidos. Porén, igual que os áfidos, moitos psocópteros son partenoxenéticos e a presenza de machos pode variar entre diferentes razas da mesma especie.
Os psocópteros poñen ovos en gretas diminutas ou na follaxe, aínda que se coñecen unhas poucas especies vivíparas. As crías que nacen son unha versión en miniatura dos adultos pero sen ás. Estas ninfas mudan normalmente seis veces antes de chegar á plena adultez. A vida total destes insectos raramente pasa duns poucos meses.
Os piollos dos libros miden aproximadamente de 1 a 2 mm de lonxitude. Algunhas especies carecen de ás e confúndense doadamente con ninfas de chinches (Cimex) e viceversa. Os ovos que poñen tardan de 2 a 4 semanas en enclosionar e poden chegar á idade adulta aproximadamente dous meses despois. Os adultos poden vivir seis meses. Ademais de danaren os libros, poden tamén infestar ás veces áreas onde se almacenan alimentos, alimentándose e materiais amidonosos secos. Non obstante, a maioría dos psocópteros son insectos dos bosques e teñen pouco ou ningún contacto cos humanos, e non teñen case importancia económica. Son preeiros e non morden aos humanos.
Os psocópteros poden afectar aos ecosistemas nos cales residen. Moitos psocópteros poden afectar á descomposición ao alimentarse de detritus, especialmente en ambientes con baixas densidades de microartrópodos predadores que poden comer psocópteros. A ninfa da especie de psócidos Psilopsocus mimulus é o primeiro psocóptero que se coñece que perfora a madeira. Estas ninfas fan as súas propias tobeiras na madeira en lugar de habitar buracos xa existentes baleiros. Esta actividade perforadora pode crear hábitats que usan outros organismos.
Interaccións cos humanos
Algunhas especies de psocópteros, como Liposcelis bostrychophila, son pragas comúns de produtos almacenados. Os psocópteros, entre outros artrópodos, foron estudados para desenvolver novas técnicas de control de pragas na elaboración de alimentos. Un estudo atopou que as atmosferas modificadas durante a embalaxe axudan a controlar a recorrencia de pragas durante o proceso de fabricación e tamén un modo de previr unha maior infestación nos produtos finais que chegan aos consumidores.
Clasificación
A orde Psocoptera divídese en tres subordes.
Suborde Trogiomorpha
Os Trogiomorpha teñen antenas con moitos segmentos (de 22 a 50 antenómeros) e sempre tarsos con tres segmentos.
Trogiomorpha é a menor das subordes dos Psocoptera sensu stricto (é dicir, excluíndo os Phthiraptera ou piollos), cunhas 340 especies en 7 familias, como a familia fósil monofilética Archaeotropidae ou a familia Lepidopsocidae (cunhas 200 especies). Trogiomorpha comprende a infraorde Atropetae (coas familias existentes Lepidopsocidae, Psoquillidae e Trogiidae, e as familias fósiles Archaeotropidae e Empheriidae) e a infraorde Psocathropetae (familias Psyllipsocidae e Prionoglarididae).
Suborde Troctomorpha
Os Troctomorpha teñen antenas con de 15 a 17 segmentos e tarsos con dous segmentos.
Troctomorpha comprende a infraorde Amphientometae (familias Amphientomidae, Compsocidae, Electrentomidae, Musapsocidae, Protroctopsocidae e Troctopsocidae) e a infraorde Nanopsocetae (familias Liposcelididae, Pachytroctidae e Sphaeropsocidae). Agora, nas novas clasificacións, Troctomorpha contén a orde Phthiraptera (piollos), e son, por tanto, parafiléticos, como o son os Psocoptera en conxunto.
Algúns Troctomorpha, como Liposcelis (que son similares a piollos en canto á súa morfoloxía), atópanse a miúdo en niños de aves, e é posible que un comportamento similar nos antepasados dos piollos foi a orixe do parasitismo que se observa neles hoxe.
Suborde Psocomorpha
Os Psocomorpha son notables por teren antenas con 13 segmentos. Teñen dous ou tres tarsos segmentados, e esta condición é constante nas familias (por exemplo en Psocidae) ou variable (por exemplo en Pseudocaeciliidae). A venación das ás é variable, e o tipo máis común é o que se encontra no xénero Caecilius. Nalgunhas familias e xéneros hai veas adicionais (en Dicropsocus e Goja en Epipsocidae, moitos Calopsocidae etc.)
Psocomorpha é a suborde máis grande dos Psocoptera sensu stricto (é dicir, excluíndo os Phthiraptera ou piollos), cunhas 3.600 especies distribuñidas en 24 familias, desde a Bryopsocidae (de só 2 especies) á abondosa familia Psocidae (cunhas 900 especies). Psocomorpha comprende a infraorde Epipsocetae (familias Cladiopsocidae, Dolabellopsocidae, Epipsocidae, Neurostigmatidae e Ptiloneuridae), a infraorde Caeciliusetae (familias Amphipsocidae, Asiopsocidae, Caeciliusidae, Dasydemellidae e Stenopsocidae), a infraorde Homilopsocidea (familias Archipsocidae, Bryopsocidae, Calopsocidae, Ectopsocidae, Elipsocidae, Lachesillidae, Mesopsocidae, Peripsocidae, Philotarsidae, Pseudocaeciliidae e Trichopsocidae) e a infraorde Psocetae (familias Hemipsocidae, Myopsocidae, Psilopsocidae e Psocidae).
Argelio Fernández Queipo
Argelio Fernández Queipo, nado en Outonais (parroquia da Trapa) o 22 de febreiro de 1958, é un político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Dende 1991 traballa no servizo de conservación de estradas de Asturias. Nas eleccións municipais de 2007 foi o número dous da candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía da Fonsagrada pero trala dimisión do candidato Ricardo Parada Mariña foi elixido alcalde. Nas municipais de 2011 encabezou a candidatura do PSdeG e foi elixido alcalde con maioría absoluta. No 2015 volveu encabezar a lista socialista e revalidou o seu mandato gañando por maioría, acadando o PSOE 8 concelleiros dos once totais. Nesa mesma lexislatura foi elixido tamén Deputado Provincial pola Fonsagrada, chegando a ser vicepresidente desta mesma institución durante este período.
Aeroporto de Cam Ranh
O aeroporto de Cam Ranh (Sân bay quốc tế Cam Ranh) debe o seu nome á vila onde se sitúa, dentro do concello de Cam Ranh, Vietnam, a poucos quilómetros da cidade.
Foi inaugurado o 18 de maio de 2006 e o seu primeiro voo foi coa liña de Vietnam Airlines dende Cidade Ho Chi Minh ata Cam Ranh e volta.
Maiobre, Ares, Ares
Maiobre é un lugar da parroquia de San Xosé de Ares no concello de Ares na provincia da Coruña. Tiña 65 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 27 homes e 38 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando tiña 59 habitantes.
Lista alfabética de códigos telefónicos por país
Está é unha lista de códigos para as chamadas telefónicas internacionais. Os números actuais asignounos a Unión Internacional de Telecomunicacións na súa recomendación E.164.
O símbolo '+' diante dos códigos de cada país simboliza o prefixo de chamada internacional. Este prefixo a marcar depende do país dende o que fagamos a chamada. A UIT aprobou o 00 coma o estándar a seguir, que xa foi implantado pola maioría dos países. Por exemplo, chamando dende un teléfono localizado en Galicia, substituiriamos o símbolo '+' por '00'; para chamar ao Perú (que ten código +51) marcariamos un número do tipo ' 0051########## '. Nos teléfonos móbiles si que é posible introducir directamente o símbolo '+', no lugar do prefixo de chamada internacional.
T - Z
</diV>
Vitascopio
miniatura|Anuncio do vitascopio O vitascopio foi un primitivo proxector que Charles Francis Jenkins e Thomas Armat deron a coñecer no ano 1895.
Descrición
Fixeran modificacións do phantoscopio de Jenkins, que proxectaba mediante luz eléctrica sobre unha pantalla ou unha parede. O resultado desas modificacións, o vitascopio, é un gran proxector que funciona con electricidade e utiliza a luz para emitir imaxes. Esas imaxes proviñan dun filme tomado cun quinetoscopio. Usando un mecanismo intermitente, o filme pasaba a cincuenta imaxes por segundo. O obturador ábrese e péchase con cada cambio de imaxes.
Historia
Thomas Edison, o coñecido inventor do quinetoscopio, fora máis lento á hora de inventar un proxector, dado que a súa compañía tiña xa moitos ingresos que proviñan dos quinetoscopios individuais.
En cambio, Charles F. Jenkins xa creara o phantoscopio e o presentara en 1894 en Indiana e Woodville Latham creara o eidoloscopio, presentado en 1895. A este último axudárao un empregado de Edison, William Dickinson, que vendo o futuro que esta tecnoloxía de proxección tería, deixou a compañía de Edison converténdose eventualmente nun dos seus maiores adversarios comerciais.
Jenkins asociouse a Thomas Armat para modificar o phantoscopio, que foi presentado en público en Atlanta en 1895. Ambos remataron pelexados polos dereitos do invento.
Armat mostrou o phantoscopio a Raff e Gammon, propietarios da compañía Kinetoscopio, que recoñeceron o seu potencial. Negociaron, pois, con Armat a compra dos dereitos e pediron a aprobación de Edison. Pero unha das condicións que Edison puxo para a compra foi que se publicitase como un invento do propio Edison co nome de vitascopio.
A primeira presentación do vitascopio con ese nome e sendo xa propiedade de Edison foi en abril de 1896, en Nova York.
O vitascopio serviu a Edison para recuperar diñeiro do que perdera fronte ao cinematógrafo dos Lumière. Despois da mostra en público, o vitascopio foi distribuído por todos os Estados Unidos e presentado en Boston, Philadelphia, Atlantic City, Portland, Scranton, Nova Haven, Nova Orleáns, Nova London, Cleveland, Buffalo, San Francisco, Ashbury Park, Baltimore, Detroit, Chicago e Los Ángeles nun só verán.
O vitascopio, como pasara cos outros proxectores competidores, converteuse nunha atracción pública en moitas cidades dos Estados Unidos. Pero a compañía de Edison abandonou axiña o vitascopio para desenvolver o seu propio proxectoscopio ou quinetoscopio en 1896.
Punto cardinal
miniatura|300px|dereita|Puntos cardinais. Os puntos cardinais son as catro direccións derivadas do movemento de rotación terrestre que conforman un sistema de referencia cartesiano para representar a orientación nun mapa ou na propia superficie terrestre. Estes puntos cardinais son o leste, que vén sinalado polo lugar aproximado onde sae o Sol cada día; o oeste, o punto indicado polo ocaso do sol no seu movemento aparente, e considerando a liña leste-oeste como o eixo das abscisas nun sistema de coordenadas xeográficas, o eixo das coordenadas estaría descrito por liña norte-sur. Esta composición xera catro ángulos de noventa graos que á súa vez se dividen polas bisectrices, xerando noroeste, suroeste, nordés e sueste. Repítese a mesma operación e obtense a Rosa dos ventos que é usada en navegación desde séculos ancestrais e cobre as 32 direccións principais do movemento na superficie terrestre.
Etimoloxía
miniatura|300px|dereita|Rosa dos ventos cos símbolos dos 16 puntos: 4 puntos cardinais, 4 puntos colaterais e 8 puntos subcolaterais. miniatura|300px|dereita|Rosa dos ventos cos nomes dos 16 puntos: 4 puntos cardinais, 4 puntos colaterais e 8 puntos subcolaterais. A palabra cardinal derívase do nome latino «cardo», que identificaba, nas cidades romanas, á rúa trazada de norte a sur e que pasaba polo centro da cidade. Isto significa que o único punto verdadeiramente cardinal, polo menos desde o punto de vista etimolóxico, debería ser o norte e en menor grao, o sur. Por iso úsase a expresión «dunha importancia cardinal» cando se quere resaltar esa importancia. Dos puntos cardinais, é o norte o que identifica a dirección da orientación polo que adoita dicirse en sentido figurado que unha persoa perdeu o seu norte cando se atopa desorientada ou perdeu o seu rumbo. Con todo, esta idea resulta case paradoxal, no sentido de que para orientarse, as persoas adoitan situar primeiro o leste ou o oeste ou o sur no hemisferio norte en horas do mediodía, mentres que o norte non resulta tan evidente (salvo no hemisferio sur tamén en horas do mediodía). De feito, o leste tamén recibe o nome de Oriente porque a saída do sol polo leste serviu tradicionalmente para orientarnos nun lugar determinado.
Os nomes dos puntos cardinais son de orixe xermánica (Nordri = norte, Sudri = sur, Austri = leste e Vestri = oeste; na Mitoloxía escandinava) e incorporáronse nunha época relativamente recente á lingua galega e ao resto das linguas derivadas do latín. Antes desta incorporación xermánica, os nomes dos puntos cardinais en galego eran:
O termo Mediodía tamén se refire á rexión meridional dun país no Hemisferio Norte, especialmente en Italia (Mezzogiorno) e en Francia (Midi), precisamente porque estas rexións se sitúan cara ao lado onde se atopa o sol ao mediodía con relación ao resto do país.
Puntos colaterais
Ao compor de novo para obter os dezaseis puntos subcolaterais, é preciso pór o "l" outra vez cando a palabra resultante comezar por "Este".
Pódese continuar a compor recursivamente, aínda que é pouco usual nomear puntos menores que os subcolaterais.
Letizia Ortiz
Letizia Ortiz Rocasolano, nada en Oviedo o 15 de setembro de 1972, é a raíña consorte de España polo seu casamento co entón príncipe Filipe de Borbón. Teñen dúas fillas, a Princesa Leonor e a infanta Sofía, primeira e segunda na liña sucesoria, respectivamente.
Antes do seu matrimonio co Príncipe, traballou como xornalista para varios xornais e cadeas de televisión.
Traxectoria
Letizia é a filla máis vella do xornalista Jesús Ortiz Álvarez e da enfermeira e sindicalista Paloma Rocasolano Rodríguez. A parella, divorciada en 1999 tivo dúas fillas máis: Telma, unha economista que traballa para Médicos Sen Fronteiras, e Érika, unha interiorista e deseñadora gráfica da produtora Globomedia, que faleceu o 7 de febreiro de 2007 con 31 anos de idade. A avoa paterna de Letizia, Menchu Álvarez del Valle, foi locutora de radio en Asturias durante máis de 40 anos.
Estudos e formación como xornalista
Recibiu a educación xeral básica no colexio público La Gesta de Oviedo, e continuou os seus estudos no instituto Alfonso II, á vez que recibía clases de ballet tres días por semana. Debido ó traballo do seu pai, toda a familia tivo que trasladarse a vivir á localidade de Rivas-Vaciamadrid (Madrid), co que Letizia, que contaba 15 anos, proseguiu a súa formación no Instituto Ramiro de Maeztu. Foi durante esta etapa cando comezou unha longa relación de parella co profesor de Literatura, Alonso Guerrero Pérez.
Tras terminar o bacharelato, matriculouse na Facultade de Ciencias da Información da Universidade Complutense de Madrid, onde se licenciou en Ciencias da Información, rama de Xornalismo. Aínda na facultade, empezou a colaborar co xornal ABC e coa Axencia EFE, integrándose na súa área de política internacional durante o último ano de carreira. Máis tarde, entre 1992 e 1993, realizou prácticas como bolseira no xornal La Nueva España de Oviedo, adicándose ás áreas de economía, televisión e espectáculos. A continuación obtivo un máster en información audiovisual e viaxou a Guadalaxara (México) para comezar os seus estudos de doutoramento (que non terminou) e traballar no xornal Siglo 21.
Voda civil e separación
En agosto de 1999, Letizia Ortiz e Alonso Guerrero (que fora profesor no seu instituto) formalizaron o matrimonio civil en Almendralexo (provincia de Badaxoz) tras unha relación de case dez anos. Porén, ó cabo dun ano a parella decidiu divorciarse.