cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Hobbit: The Desolation of Smaug
Enredo
Un flashback dun evento ocorrido na cidade humana de Bree mostra a Gandalf, o Cinsento (Ian McKellen) convencendo a Thorin Escudo de Carballo (Richard Armitage) a ir trala Pedra Arken, que poderá facer de Thorin o rei de Erebor. Gandalf menciona que precisa recrutar alguén áxil e riseiro – Bilbo Bulseiro (Martin Freeman) – para roubar a Pedra Arken da Montaña Solitaria, que é gardada polo dragón Smaug (Benedict Cumberbatch). Doce meses despois, inmediatamente despois do remate do primeiro filme, Bilbo, Gandalf, Thorin e mailo grupo de ananos son perseguidos por orcos a través de Carrock, onde atopan ao troca peles Beorn (Mikael Persbrandt) na súa forma de oso. Gandalf, intentando escapar da besta e dos orcos, leva o grupo a procurar abeiro nunha casa próxima, que parece ser o lugar onde vive Beorn cando está na súa forma humana. O grupo entra na casa e tenta durmir. Xa á noite, o home oso regresa á casa e fala co grupo; dilles que odia os ananos, mais que odia os orcos aínda máis, polo que lles ha emprestar os seus cabalos e armas para fuxiren. De todos os xeitos recoméndalles non cruzar o Bosque das Tebras, por estar ateigado de orcos e elfos escuros, polo que non han sobrevivir.
Oculto polo Anel, Bilbo rouba as chaves e axuda os ananos a escaparen do reino dos elfos dentro de barrís baleiros de viño a través dun río. No camiño, son atacados por orcos que os espreitaban. Kili, ao tentar abrir o portón, é atinxido por unha seta envelenada dos orcos. Río abaixo, atopan a Bard (Luke Evans), un arqueiro descendente do Lord de Dale, que traballa recollendo barrís. Xuntando as súas moedas, os ananos pagan a Bard para que os atravese o lago e así chegar á Cidade-Lago, mais son capturados polo mestre da cidade (Stephen Fry) mentres tentan roubar armas. Na praza pública, Thorin fai un discurso e convence ao pobo da cidade que volverá cun tesouro, e o compartirá con todos para devolver o antigo esplendor da urbe. O grupo recibe entón o armamento e parte en dirección á montaña.
Mentres tanto, o xefe elfo Thranduil fai falar a un orco capturado e descobre que "El" retornou, e decide recluír o reino para protexelo. Mesmo así, Tauriel sae para axudar ao ferido Kili, e Legolas a segue. Na montaña, Bilbo descifra o enigma da última luz do Día de Durin – que era realmente o luar –, que aluma a pechadura que abre a porta secreta da Montaña Solitaria. Despois de entraren, Thorin manda a Bilbo entrar só e roubar a Pedra Arken; Bilbo, chega a unha gran cámara chea de tesouros e moedas de ouro, mais nun descoido, acorda o dragón Smaug, que o descobre. Bilbo avista unha escama crebada no corpo de Smaug, o seu punto fraco, confirmando a lenda. Mentres tanto, Gandalf, despois de mandar a Radagast o Pardo (Sylvester McCoy) enviar unha mensaxe á elfa Galadriel (Cate Blanchett), entra conscientemente na trampa preparada en Dol Guldur polos orcos, e traba unha loita contra o Necromante (Benedict Cumberbatch) – de feito, Sauron –, que acaba vencendo e aprisionando a Gandalf.
Os dous elfos chegan cando os orcos atacan a Cidade-Lago, e se separan. Tauriel fica para sandar ao ferido Kili, e Legolas persegue aos orcos, enfurecido. Presentindo que algo está a acontecer, Bard intenta colocar a última lanza negra – que pode ferir a Smaug – na bésta da cidade, para que poida atinxir o dragón no seu punto fraco, mais é preso polo mestre da cidade antes. Na montaña, os ananos resolven entrar e salvan a Bilbo. Enganando a Smaug, os ananos fan que este entre na forxa e a acenda cuspindo lume, e despois tentan matalo afogándoo en ouro derretido. Porén Smaug sobrevive e sae voando pola montaña, sacudindo o ouro derretido batendo as súas grandes ás. Bilbo asiste con pánico á partida de Smaug en dirección á Cidade-Lago prometendo vingarse con lume, destrución e morte.
Crítica
The Hobbit: The Desolation of Smaug tivo unha recepción favorábel por parte da crítica profesional. Coa puntuación do 74% en base de 146 avaliacións, o Rotten Tomatoes chegou ao consenso: "Aínda que un pouco prexudicado por ter a 'metade dos capítulos' con problemas narrativos; a súa extensión é formidábel, a desolación de Smaug preséntase máis *confiante, segundo capítulo emocionante da serie Hobbit". Por parte da audiencia do site, a aprobación é do 89%.
Categorización
Características
Na semántica tradicional aceptouse que os esquemas categorizadores se establecen en función de condicións necesarias e suficientes, pero a semántica cognitiva defende outros parámetros: o criterio fundamental é a prototipicidade. Segundo a teoría dos prototipos, a inclusión dun concepto nunha categoría responde á semellanza que garda con boa parte dos elementos deste grupo. Non é imprescindible que sexa con todos e que todos cumpran unhas determinadas características para a inclusión, e isto permite distinguir uns membros máis prominentes e representativos da categoría (en oposición á representatividade igualitaria de tódolos elementos nas categorías consideradas tradicionalmente). Estes mellores representantes chámanse prototipos e defínense consonte modelos cognitivos idealizados (Lakoff 1987), que son modelos mentais constituídos por un conxunto de supostos que son causa e/ou efecto dunha representación parcial da realidade (cosmovisión). Mesmo tendo carácter parcial, son os modelos considerados para caracterizar as categorías e establecer a representatividade.
Para definir un concepto (por exemplo, nai), débese situar no contexto conceptual dunha sociedade, onde existen certas expectativas (CASADA, EMBARAZADA, CUN FILLO E QUE O COIDA). Pero isto non se corresponde exactamente coa realidade senón só co exemplo prototípico. Inda así existen casos que non se axustan totalmente ós presupostos e tamén se inclúen no modelo cognitivo, podéndose analizar o seu grao de axeitamento á categoría. Os criterios condicionantes dunha categoría coinciden exactamente coa realidade en casos puntuais e o resto dos elementos serán considerados "non prototípicos" e máis "periféricos", máis afastados dos significados "centrais" ou prototípicos (MEDIAS NAIS, NAIS ADOPTIVAS OU DE ALUGUER). A estrutura do modelo non é máis que un produto do modelo cognitivo e os seus elementos defínense e organízanse en diferentes niveis de prototipicidade en función da afinidade ó modelo de coñecemento: Isto pode resumirse con este cadro:
Disto dedúcese que non hai unha serie de requisitos mínimos para definir todos os elementos constituíntes dunha categoría, o que evidencia a imposibilidade de definir unha categoría en base a condicións necesarias e suficientes.
Daniele da Volterra
miniatura|275px|dereita|Daniele da Volterra, O profeta Elías (1550-1560), colección Pannocchieschi d'Elci, [[Siena]] Daniele Ricciarelli, nado en Volterra en 1509 e finado en Roma, o 4 de abril de 1566, foi un escultor e un pintor maneirista italiano, máis coñecido co o nome de Daniele da Volterra.
Traxectoria
Estudou cos artistas sieneses Il Sodoma e Baldassare Peruzzi, que deixou moi cedo.
Certifícase a súa estancia en Roma en 1535 onde pintou os frescos do Palazzo Massimo alle Colonne.
Coñecido tamén como il Braghettone, por ter cuberto a nudez dos personaxes do Xuízo Final de Michelangelo, na Capela Sistina, e logo da morte do artista, a petición do papa Paulo IV, que achara as 400 figuras deses frescos, nas que se incluía a mesma representación de Xesús, sumamente escandalosas.
Calan Gaeaf
Calan Gaeaf é o nome do primeiro día de inverno en Gales, o 1 de novembro. A noite anterior é chamada Nos Galan Gaeaf, un Ysbrydnos, ou "noite dos espíritos", na que os espíritos están entre os vivos. Durante esta data, a xente evita ir ós cemiterios e ás encrucilladas de camiños, xa que os espíritos adoitan reunirse neses lugares.
Costumes
miniatura|esquerda|Mari Lwyd.
Figueiroá, Sober
San Salvador de Figueiroá é unha parroquia do concello de Sober, na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. Segundo o IGE, no ano 2007 tiña unha poboación de 75 habitantes, 37 eran homes e 38 eran mulleres.
Gramática xenerativa
A gramática xenerativa é unha teoría lingüística elaborada por Noam Chomsky e outros lingüistas do MIT a comezos da década de 1960 que pretende dar conta da creatividade dos falantes.
Nas súas hipóteses, a capacidade lingüística (exclusiva dos seres humanos) repousa sobre a existencia de estruturas universais innatas que tornan posíbel a adquisición das linguas naturais. O mecanismo mental que se activa permite emitir e comprender frases que nunca antes se enunciaran. A gramática xerativa oponse aos modelos distribucional e estrutural, que só poden describer frases realizadas.
As gramáticas xenerativas constan de tres compoñentes:
Galegos, Galegos, Lalín
Galegos é un lugar da parroquia de Galegos, no concello dezao de Lalín. Segundo o IGE a súa poboación no ano 2010 era de 45 persoas (27 mulleres e 18 homes).
A Barreira, Torás, A Laracha
A Barreira é un lugar da parroquia de Torás no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 123 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 59 homes e 64 mulleres.
Valdepiélago
Valdepiélago é un concello español da provincia de León (Castela e León). A súa poboación é de 384 habitantes (INE 2011).
Vittorio De Sica
Vittorio De Sica, nado en Sora o 7 de xullo de 1901 e finado en Neuilly-sur-Seine o 13 de novembro 1974, foi un actor e director teatral e cinematográfico italiano, unha das figuras eminentes do neorrealismo. Protagonizou un cento de filmes e dirixiu outros trinta.
Gran Premio dos Países Baixos de 1953
O Gran Premio dos Países Baixos de 1953 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Dúas, celebrada o 7 de xuño de 1953 no circuíto de Zandvoort. Foi a terceira carreira da tempada de Fórmula Un de que se disputou baixo as regras da Fórmula Dúas en  e, en lugar da normativa da Fórmula Un usada normalmente.
Informe
Os Ferraris volveron á súa configuración estándar para o Gran Premio dos Países Baixos, que se celebrou en condicións moi difíciles, a pista fíxose esvaradía pola area solta. Os Ferrari tiveron un mellor comportamento na pista e unha vez máis Alberto Ascari liderou de principio a fin por diante de Nino Farina. José Froilán González fíxose cargo do coche de Felice Bonetto, quedou terceiro despois dun duelo emocionante con Mike Hawthorn. Juan Manuel Fangio retirouse cun eixo traseiro roto.
Clasificación
†Unidades compartidas – Coche 16: Bonetto (25 voltas) logo González (64 voltas). eles compartiron os puntos do 3º lugar.
Carlos Mesa
Carlos Diego Mesa Gisbert, nado na Paz o 12 de agosto de 1953, é un historiador, político, cineasta e escritor boliviano, presidente do seu país dende o 17 de outubro de 2003 ata o 6 de xuño de 2005.
Anteriormente fora vicepresidente con Gonzalo Sánchez de Lozada, asumiu a presidencia cando unha serie de protestas e manifestacións forzaron a dimisión de Sánchez de Lozada.
Manuel Bárcena Andrés
Manuel Bárcena Andrés-García, II Conde de Torrecedeira, nado en Vigo en 1877 e finado en Cedeira o 10 de abril de 1927, foi un diplomático e empresario galego.
Traxectoria
Primoxénito do matrimonio entre Manuel Bárcena Franco, I Conde de Torrecedeira, e Dolores de Andrés-García López. Foi cónsul de Inglaterra en Vigo e primeiro presidente do Celta de Vigo. Herdou o título nobiliario en 1908.
Casou o 31 de agosto de 1904 en Santo André de Cedeira con Obdulia Castro Montenegro, filla de Felipe Castro e Amparo Montenegro Sierra. Deste matrimonio naceron doce fillos, catro mulleres e oito homes, entre os cales estaban Manuel Bárcena Castro III Conde de Torrecedeira e Felipe Bárcena Castro IV Conde de Torrecedeira.
Voo 980 de Eastern Air Lines
O voo 980 de Eastern Air Lines era un servizo regular internacional entre Asunción e Miami. O 1 de xaneiro de 1985, mentres descendía cara A Paz, Bolivia, para realizar unha escala, o Boeing 727 que operaba o voo chocou contra o monte Illimani a unha altura de 6 000 metros, matando ás 29 persoas a bordo.
Os restos quedaron espallados por unha grande área dun glaciar cuberto con neve. Co pasao das décadas, varias espedicións de busca só foron capaces de recuperar pequenas cantidades de retos do aparello, e as buscas das caixas negras non tiveron éxito. Trátase do voo controlado contra o terreo a maior altitude da historia da aviación comercial.
Accidente
O voo 980 engalou de Asunción ás 17:57 do 1 de xaneiro de 1985. A bordo había 19 pasaxeiros e 10 tripulantes.
A tripulación de voo estaba formada polo capitán Larry Campbell, o primeiro oficial Kenneth Rhodes e o enxeñeiro de voo Mark Bird. A tripulación de cabina estaba formada por cinco asistentes chilenos: Paul Adler, Pablo Letelier, Marilyn MacQueen, Robert O'Brien e Paula Valenzuela.
Os 19 pasaxeiros eran de Paraguai, Corea do Sur e Estados Unidos. Entre os pasaxeiros estaba a muller do embaixador estadounidense de Paraguai, Marian Davis, e dous pilotos de Eastern.
Ás 19:37 o piloto díxolle aos controladores na Paz que estimaba aterrar ás 19:47. A tripulación foi autorizada para descender de 25 000 pés a 18 000. Nalgún momento despois deste cambio, o avión desviouse significativamente do seu curso por razóns descoñecidas, posiblemente para evitar a mala meteoroloxía. O accidente ocorreu a 25 millas da pista 9R do aeroporto El Alto.
Investigación in situ
En outubro de 1985 a Xunta Nacional de Seguridade no Transporte estadounidense (NTSB) seleccionou a Greg Feith, un investigador de seguridade aérea, para liderar un equipo de investigadores estadounidenses e guías de montaña bolivianos para realizar un exame in situ dos restos do voo 980, que se atopaban a 6 126 metros. Feith realizou a investigación no lugar do accidente co obxectivo de atopar a gravadora de datos de voo (FDR) e a gravadora de voces da cabina (CVR), ademais de recuperar outra información crítica; porén, debido a que os restos estaban espallados por unha vasta área e cubertos por entre 6 e 9 metros de neve, o equipo foi incapaz de localizar ningunha das caixas negras. Recóperáronse pequenas partes da cabina de mando do avión, documentos oficiais relacionados co voo e algúns obxectos da cabina de pasaxeiros.
Domingo Pardo Corredoira
Domingo Luis Pardo Corredoira, coñecido como Cernadas, nado en Santiago de Compostela o 21 de febreiro de 1898, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Fillo de Nicolás Pardo Cernadas, un dos fundadores do PSOE en Compostela. Pertenceu nos anos vinte ao sindicato de carpinteiros de Santiago de Compostela (CNT). Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro de Santiago de Compostela en abril de 1924 en representación das sociedades obreiras, pero non aceptou o cargo. Foi elixido presidente do sindicato de carpinteiros en xaneiro de 1926. Na República foi orador nun mitin en Compostela en setembro de 1931 e foi detido en maio de 1933 con motivo da folga xeral. Adheriuse ao Partido Sindicalista do que foi elixido vicesecretario en maio de 1935 e que o propuxo para candidato á alcaldía. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte do comité revolucionario de Compostela que non puido impedir a toma da cidade polas tropas franquistas. Detido, foi internado no campo de concentración de Iria-Padrón.
Despois da súa liberación participou na clandestinidade como delegado no plenario rexional da CNT galega en 1945, e ao ano seguinte foi tesoureiro do Comité rexional. Coa caída da organización galega da CNT en marzo de 1947, fuxiu. Foi reclamado polo Xulgado Militar de Vigo en xullo de 1947. Permaneceu agochado ata maio de 1949, cando foi detido o día 3 nunha horta da rúa da Angustia de Compostela, e condenado a cinco anos de prisión.
Vida persoal
Casou en Compostela con Rosalía Míguez en 1928.
Turrón
miniatura|Exemplar de turróns de Alacant. O turrón é un doce de forma rectangular que se fai con améndoas amasadas con mel ou azucre e é típico do litoral mediterráneo español. Introducido en Galiza nos últimos anos, é xa unha sobremesa de obriga polo Nadal. Moitas veces calquera doce semellante feito con froitos secos, xema de ovo, coco, chocolate ou froitas conservadas en azucre recibe o mesmo nome.
Descrición
miniatura|Exemplar de turrón de Xixona (denominado turrón brando). A masa obtense coa cocedura do mel (ou azucres) ao que se lle engaden as améndoas peladas e torradas. A dita masa pódeselle engadir, ou non, clara de ovo para que emulsione. A pasta é posteriormente amasada e tradicionalmente se lle dá forma final de táboa rectangular ou torta. Os núcleos principais de produción en España áchanse nas provincias de Alacant, Valencia e Lleida, e en menor medida na provincia de Toledo e os municipios estremeños de Castuera e Garrovillas de Alconétar. A elaboración do turrón concéntrase nas producións de repostaría tradicional de Xixona (Alacant), Casinos (Valencia) e Agramunt (Lleida), preséntase nunha variedade coas améndoas á vista (e que popularmente se lle denomina turrón duro), ou o turrón de Xixona que presenta as améndoas moídas e é de aparencia mol (e que popularmente se lle denomina turrón brando).
Apatita
Etimoloxía
O nome de apatita deriva do grego apáte (engano) xa que pode ser confundido facilmente con outros minerais como o berilo ou a turmalina.
Depósitos
A apatita encóntrase en vetas hidrotermais, entre pegmatitas e calcarias metamórfica ademais de entre sedimentos onde se produce a partir de depósitos orgánicos. Un dos maiores depósitos atópase en Marrocos.
Turrón
Historia
A améndoa e o mel xa foron utilizados no Al-Ándalus para a fabricación de numerosos doces. Na actualidade gran parte da repostaría española (especialmente no leste e no sur) aínda mantén gran parte deste legado con doces coma o turrón ou o mazapán (non en Galiza). No norte de África tamén se conserva unha repostaría tradicional baseada no mel e os froitos secos. A maioría dos científicos sitúan a orixe do turrón na península arábiga, esta teoría apóiase no tratado "De medicinis et cibis semplicibus" do século XI, escrito por un médico árabe, no cal se fala do "turun". Os árabes trouxeron esta sobremesa ás costas do Mediterráneo, en particular a España e a Italia. A versión española do turrón nace na provincia de Alacant arredor do século XV pois en época de Carlos V xa era un doce soado.
Apatita
Depósitos
O esmalte dos dentes e unha parte dos ósos están formados por apatita.
Usos
A apatita é a principal fonte de fósforo e fosfato e polo tanto imprescindible na fabricación dos fertilizantes minerais.
Turrón
Historia
Co pasar do tempo esta sobremesa utilizouse máis nas celebracións do Nadal, chegando a Galiza dende Castela no século XX, popularizándose a finais deste.
La Reforma (Santiago de Compostela)
La Reforma foi unha revista editada en Santiago de Compostela en 1876.
Historia e características
Foi unha revista católico-tradicionalista que apareceu para contrarrestar o oficialismo (católico e político) de El Porvenir. O seu fundador e director foi Andrés Rey Varela.
14ª edición dos Óscar
miniatura|150px|[[Gary Cooper e Joan Fontaine cos seus óscars nunha festa despois dos premios en 1942.]] A 14.ª entrega dos premios Óscar tivo lugar o día 26 de febreiro de 1942 no Biltmore Hotel dos Ánxeles. O mestre de cerimonias foi Bob Hope. Unha parte da cerimonia foi emitida por CBS Radio.
John Ford converteuse no primeiro director en gañar o Óscar dous anos consecutivos. Parte da atención do público centrouse no enfrontamento na categoría de mellor actriz entre as irmás rivais Joan Fontaine e Olivia de Havilland. A vitoria de Fontaine foi a única dun intérprete nun filme de Alfred Hitchcock.
Premios
miniatura|150px|[[Darryl F. Zanuck, mellor filme]] miniatura|150px|[[John Ford, mellor director]] miniatura|150px|[[Gary Cooper, mellor actor]] miniatura|150px|[[Joan Fontaine, mellor actriz]] miniatura|150px|[[Donald Crisp, mellor actor secundario]] miniatura|150px|[[Mary Astor, mellor actriz secundaria]] miniatura|150px|[[Herman J. Mankiewicz, mellor guión orixinal]] miniatura|150px|[[Orson Welles, mellor guión orixinal]] miniatura|150px|[[Bernard Herrmann, mellor música orixinal]] miniatura|150px|[[Jerome Kern, mellor canción]] miniatura|150px|[[Oscar Hammerstein II, mellor canción]] miniatura|150px|[[Cedric Gibbons, mellor dirección artística en cor]] miniatura|150px|[[Ernest Palmer, mellor fotografía en cor]] miniatura|150px|[[Leopold Stokowski, Óscar honorífico]] miniatura|150px|[[Walt Disney, Óscar honorífico e premio Irving G. Thalberg]] Os gañadores aparecen en primeiro lugar e en grosas.
Subdivisións de Galicia-Lodomeria
miniatura|Distritos administrativos de Galicia-Lodomeria en 1914. miniatura|Mapa administrativo de Galicia-Lodomeria en 1938.
As Subdivisións de Galicia-Lodomeria eran os distritos administrativos ou círculos (en alemán Kreis) nos que se subdividía o Reino de Galicia e Lodomeria, a parte máis grande e poboada do Imperio austríaco e, despois, do Imperio austrohúngaro, desde 1772 a 1918.
Comprendía 73 distritos administrativos en 1877, e 78 en 1900. Estes centros administrativos eran os responsábies do mantemento dos rexistros civís.
Galicia é hoxe unha rexión histórica de Polonia e Ucraína.
Voivodatos e óblasts
Hoxe Galicia está repartida en:
Centros administrativos xudeus
O goberno do Reino de Galicia-Lodomeria asignou a algunhas vilas o status de centro administrativo xudeu. Estes centros administrativos eran os responsables do mantemento dos rexistros civís xudeus.
Doade, Sober
San Martiño de Doade é unha parroquia do concello de Sober, na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo.
Limita ao norte e leste co concello de Monforte de Lemos, ao oeste coa parroquia de Brosmos, e ao sur coa parroquia de Amandi e cos concellos ourensáns da Teixeira e Castro Caldelas, dos que está separado polo río Sil.
Tiña unha poboación de 120 habitantes en 2016, 57 homes e 63 mulleres, agrupados nas entidades do Bidual, Castro, Ceceda, Doade, Francos, A Lampaza, Mourentán, Vilachá e Vilar de Mouros.
En plena Ribeira Sacra, é coñecida polas súas viñas e adegas desa denominación de orixe. Algunhas das vides atópanse en pendente, na ribeira dereita do río Sil, que forma nesa zona un profundo canón. Entre o seu patrimonio destacan a igrexa parroquial, do século XVII, as capelas de San Pedro e San Amaro, a fonte de San Xermán e os miradoiros sobre o canón.
As localidades de A Lambaza e Vilar de Mouros forman un exclave de 5,4 quilómetros cadrados de superficie que está situado 450 metros ao leste do resto da parroquia. Este exclave limita ao norte, leste e oeste con Monforte de Lemos e ao sur co río Sil.
Amboade, Vilaño, A Laracha
Amboade é un lugar da parroquia de Vilaño no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 64 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 29 homes e 35 mulleres.
Applications Technology Satellite 2
Applications Technology Satellite 2 ou ATS 2 foi un satélite artificial dos Estados Unidos adicado a probar novas tecnoloxías e lanzado o 6 de abril de 1967 mediante un foguete Atlas-Agena D desde o Centro Espacial Kennedy, en Florida, Estados Unidos.
Características
ATS-2 probou diferentes tecnoloxías:
O satélite tiña forma de cilindro de 1,42 metros de diámetro e 1,83 metros de altura. A enerxía eléctrica proporcionábaan dous paneis solares que alimentaban un par de baterías recargables de níquel-cadmio. O satélite dispoñía de catro pértegas extensibles que podían alongarse ata os 28,2 metros de lonxitude para proporcionar estabilización por gradente gravitatorio.
O sistema de telemetría consistía en catro transmisores de 2,1 vatios de potencia, dous transmitindo en 136,47 MHz e os outros dous en 137,35 MHz, ademais dun experimento de comunicación por microondas.
Durante o lanzamento a segunda etapa do foguete fallou, deixando o satélite nunha órbita elíptica que acabou por facer que o satélite reentrara na atmosfera o 2 de setembro de 1969. Con todo, obtivéronse datos útiles dalgúns dos instrumentos, máis notablemente do experimento de raios cósmicos e partículas.
VJ
miniatura|350px|Sesión en directo de 3 VJs e un [[disc jockey|DJ. Poden apreciarse os ordenadores portátiles utilizados así como discos duros externos. De fondo vemos a proxección dos vídeos que se están tratando.]] Denomínase videojockey ou VJ ao creador que xera sesións visuais mesturando en directo vídeo con música ou outro tipo de acción. Por extensión, o acto denomínase "veejing" ou "veejaying".
A súa orixe remóntase aos clubs de baile da década de 1980, nos que o videojockey mesturaba os seus loops de vídeo (vídeos en bucle) ao ritmo da música que daba o DJ. Nos seus inicios, a forma de facelo era mediante a utilización de reprodutores de VHS, mesas de edición broadcast e grandes proxectores de vídeo. Coa aparición e xeneralización da informática portátil, este movemento transformouse e estendeuse debido ao abaratamento e redución de tamaño dos elementos necesarios, empregándose ordenadores portátiles, cámaras dixitais e pequenos proxectores de vídeo.
Metodoloxía
O proceso creativo do VJ comeza coa produción do material de vídeo que logo se ha proxectar. A mesma produción de vídeo é un campo moi aberto, no que se incorporan novas técnicas cada pouco tempo, aínda que podemos definir dous grandes métodos de produción de vídeo:
Entendemos síntese visual aquel método que comeza coa creación de vídeo desde cero mediante software, como por exemplo, animacións.
O método de gravación consiste na rodaxe de planos que posteriormente se recortan e procesan mediante filtros para obter loops de vídeo.
Procesado do material rodado ou sampleado que se caracteriza por crear un loop de vídeo cun ritmo por repetición. No proceso adóitase postproducir o material alterando cores, niveis de luz etc, a fin de conseguir unha maior expresividade.
Equipo
miniatura|350px|Sesión de veejing. Entre o equipo destacan os ordenadores portátiles, mesa de mesturas de vídeo e monitores para previsualizar vídeo.
Hardware
Como artista, ao igual que un pintor ou escultor, un VJ utiliza diferentes ferramentas para crear unha sesión visual, sendo o equipamento:
- Ordenadores portátiles dotados de programas especializados e desde os que se lanzan as composicións de vídeo.
- Cámaras de vídeo dixital coas que incluír o que ocorre en directo con composicións de vídeo vía mesa de mesturas.
- Reprodutores de DVD.
- Dispositivos MIDI utilizados para controlar de forma máis directa o software, sexan os efectos que se aplican aos vídeos, variar a velocidade de reprodución, disparar loops etcétera.
- Mesa de mesturas (VideoMixer) de vídeo para poder mixturar os vídeos disparados por máis dunha fonte.
Paralelamente, a infraestrutura mínima necesaria para expoñer este tipo de arte consta de pantallas de vídeo e proxectores de vídeo ou pantallas de plasma, de LEDs...
Software
O software utilizado polos VJs difire en función da plataforma informática que se empregue, aínda que a un nivel funcional todos ofrecen as mesmas capacidades básicas. Estas son: selección de loops de vídeo, creación de "patterns" (grupos de loops), control de velocidade e transparencia, a aplicación de efectos de vídeo, así como a capacidade de mestura multicapa (mesturar varios loops simultaneamente desde o ordenador).
Coa aparición de programas como Resolume (para plataforma Windows), Modul8 (para MacOSX) e MotionDive (para ambas plataformas), a cultura VJ experimentou un grande avance ao dotarse dunha ferramenta deseñada ex profeso para este tipo de arte, sendo o iniciador de todos estes Arkaos, que creou NuVj como controlador.
Álxebra multilinear
Na matemática, a álxebra multilinear é unha área de estudo que xeneraliza os métodos da álxebra linear. Os obxectos de estudo son os produtos tensoriais de espazos vectoriais e as transformacións multilineares entre os espazos.
Notación
Todo o anterior só foi considerando que o espazo vectorial é de dimensión finita igual a n.
Produto tensorial
Tendo dous espazos vectoriais V, W, con bases respectivas, defínese o seu produto tensorial
é dicir o espazo vectorial xerado polos novos símbolos
Polo tanto se un obxecto X que pertence a pode representarse como unha combinación linear
e que se abrevia como
os índices repetidos s ou t, indican, cada un, a suma.
Esta definición é absolutamente abstracta, pero dende o punto de vista alxébrico non hai ningún problema en explorar todas as posibilidades do produto tensorial. Xorde unha gran cantidade de espazos simplemente ao considerar un espazo vectorial V e o seu dual V^*, obténdose os espazos:
Todos eles de uso cotián en xeometría diferencial, xeometría alxébrica, relatividade e outros campos.
Tensores e formas
Sexa V xerado polos b_i. Simbolizando con \beta^{\mu} a base do dual calquera elemento de  escríbese da forma . Esta mesma expresión pode ser vista como unha función bilinear
sabiendo que - kronecker.
Outro de rango dous é. Os elementos de aquí vense como combinacións lineares biindexadas.
Cilleruelo de Arriba
Cilleruelo de Arriba é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 63 habitantes (INE 2012).
Airbus A380
O Airbus A380, fabricado polo consorcio europeo Airbus, é un avión para o transporte de viaxeiros (entre 555 e 850 viaxeiros), o que o converte no maior avión comercial da historia. Trátase dun catrimotor de dous pisos e fuselaxe ancha e debido ao seu tamaño moitos aeroportos tiveron que modificar e mellorar as súas instalacións para acomodalo. Inicialmente foi chamado Airbus A3XX e deseñouse para desafiar o monopolio de Boeing no mercado dos avións de gran tamaño. O 27 de abril do ano 2005 realizou o seu primeiro voo experimental, e o 25 de outubro do 2007 realizou o seu primeiro voo comercial coa aeroliña Singapore Airlines.
Ata o de agora só existen unha variante do Airbus A380 en fabricación, o A380-800. Hai plans de desenvolver unha versión con máis capacidade, o A380-900, e unha versión de carga, o A380F, que será un dos maiores cargueiros do mundo, só superado en capacidade de carga polo Antonov An-225. Porén, segundo Airbus, ata que se estabilice a produción do A380-800 non continuarán desenvolvendo estas variantes.
O piso superior do A380 esténdese ao longo de toda a fuselaxe. Isto fai que o A380-800 teña unha cabina de 478 metros cadrados de espazo útil, un 40% máis que o seguinte avión en tamaño, o Boeing 747-8, que proporciona asentos para 525 persoas nunha configuración de tres clases ou para ata 853 en configuración de só clase económica. O A380-800 ten un alcance de 15.700 quilómetros, suficientes para voar se escalas dende Dallas a Sydney, e unha velocidade de cruceiro de Mach 0.85 (sobre 900 km/h a altura de cruceiro), semellante á do Boeing 747.
Antecedentes
A mediados de 1988 enxeñeiros de Airbus dirixidos por Jean Roeder comezaron a traballar en segredo no desenvolvemento dun avión de pasaxeiros de moi alta capacidade (UHCA polas súas siglas en inglés), tanto para completar o seu propio rango de produtos como para rematar co dominio que tiña Boeing nese segmento do mercado dende principios dos anos 70 co seu 747. McDonnell Douglas ofreceu á venda sen éxito o seu máis pequeno concepto do MD-12 de dobre cuberta. Roeder obtivo a aprobación para futuras avaliacións do UHCA despois dunha presentación formal ao presidente e o CEO en xuño de 1990. O megaproxecto anunciouse no Farnborough Air Show dese ano, co obxectivo de reducir os custos de operación un 15% con respecto ao 747-400. Airbus organizou catro equipos de deseño, un por cada un dos seus socios (Aérospatiale, British Aerospace, Deutsche Aerospace AG e CASA) para propoñer novas tecnoloxía para os seus futuros deseños de avións. Os deseños presentáronse en 1992 e usáronse os máis competitivos.
En xaneiro de 1993 Boeing e varias compañía do consorcio de Airbus iniciaron un estudo conxunto sobre a viabilidade dun Transporte Comercial Moi Grande (VLCT), co obxectivo de formar unha asociación para compartir o limitado mercado. Este estudo conxunto abandonouse dous anos despois xa que os intereses de Boeing disminuíran debido a que os analistas pensaban que un produto así apenas cubriría os gastos de desenvolvemento proxectados en 15 000 millóns de dólares. A pesar do feito de que só dúas aeroliñas expresaran interese en público en mercar un avión así, Airbus xa estaba levando a cabo o seu propio proxecto para un grande avión. Os analistas pronosticaron que Boeing seguiría sacando modelos derivados do 747, cun custo de desenvolvemento moito menor, e que a construción de avións grandes non era a mellor opción xa que avións máis pequenos poderían voas as mesmas rutas.
En xuño de 1994 Airbus anunciou o seu plan para desenvolver o seu propio grande avión de pasaxeiros, designado A3XX. Airbus considerou varios deseños, incluído unha infrecuente combinación de dúas fuselaxes dos seus A340, o avión máis grande da compañía nese momento, unha ao lado da outra. O A3XX tivo que enfrontarse ao estudo do VLCT e aos novos avión que desenvolvería Boeing como sucesores de 747. Dende 1997 ata 2000, cando a crise financeira en Oriente Medio escureceu as perspectivas do mercado, Airbus refinou o seu deseño, centrándose nunha redución de entre o 15 e o 20% dos custos de operación sobre o Boeing 747-400. O A3XX tería dúas cubertas que lle proporcionarían un maior volume de pasaxeiros en comparación cos tradicionais deseños dun só piso. Esta decisión tomouse tras leva a cabo unha extensa análise do mercado cuns 200 grupos focais.
O 19 de decembro de 2009 o consello de supervisión da reestruturada Airbus votou lanzar un programa de 8 800 millóns de euros para fabricar o A3XX, rebautizado como o A380, con 50 pedidos en firme de seis clientes de lanzamento. A designación como A380 rompeu coas anteriores familias de Airbus, que progresaran secuencialmente dende A300 ata A340. Foi elixida debido a que o número 8 asemellábase á sección cruzada da dobre cuberta, e é un número da sorte nalgúns países asiáticos onde o avión sería comercializado. A configuración do avión rematouse a principios de 2011, e a fabricación dos primeiros compoñentes do A380 comezou en xaneiro de 2002.
Custo total do desenvolvemento
No ano 2000 o custo de desenvolvemento proxectado orixinalmente era de 9 500 millóns de euros. En 2004 Airbus estimou que se lle sumarían outros 1 500 millóns a esa cantidade. No ano 2006, con 10 200 millóns investidos Airbus deixou de publicar os custos do programa e posteriormente engadiu outros 4 900 millóns tras as dificultades co cableado eléctrico e polos dous anos de atraso, chegando a un custo estimado duns 18 000 millóns de euros.
En 2014 estimouse que o avión tivera un custo de desenvolvemento duns 25 000 millóns de dólares. O ano seguinte Airbus dixo que os custos foran de 15 000 millóns de euros, aínda que os analistas crían que a cifra era duns 5 000 millóns máis.
Fabricación
250px|miniatura|Transporte das partes do A380 ata Tolosa As principais seccións estruturais do A380 fabrícanse en Francia, Alemaña, España e Reino Unido. Debido ao gran tamaño das seccións, os métodos de transporte tradicionais resultaron ser inviables, polo que son levadas á planta de montaxe Jean-Luc Lagardère en Tolosa por trasportes especializados por estrada e mar, aínda que algunhas partes lévanse usando o avión de transporte A300-600ST Beluga. Os compoñentes do A380 son subministrados por provedores de todo o mundo, sendo os catro principais por valor Rolls-Royce, Safran, United Technologies e General Electric.
Para o movemento dos grandes compoñentes estruturais do A380 deseñouse unha complexa ruta coñecida como o Itinéraire à Grand Gabarit. Esta implicou a fabricación dunha frota de buques e barcazas de carga rodada (ro-ro), a construción de instalacións portuarias e o desenvolvemento de estradas novas ou modificadas para acomodar convois de grandes dimensións por terra. As seccións dianteira e posterior da fuselaxe son transportadas nun dos tres barcos ro-ro dende Hamburgo ata o Reino Unido. As ás son fabricadas en Broughton, no norte de Gales, e posteriormente trasortadas en barcaza ata o porto de Mostyn para o seu transporte en barco.
En Saint-Nazaire, no oeste de Francia, o barco cambia as seccións da fuselaxe de Hamburgo por seccións xa montadas máis grandes, algunhas das cales inclúen o nariz. O barco descárgaas en Bordeos. O barco recolle a barriga e as seccións de cola de Construcciones Aeronáuticas SA en Cádiz e lévaas a Bordeos. Dende alí, as partes do A380 son transportadas en barcaza ata Langon, e por convois por estrada ata a planta de montaxe en Tolosa. Para evitar danos pola manipulación directa, as partes fíxanse a moldes personalizados montadas en vehículos con rodas auto-impulsadas.
Despois da montaxe, o avión voa ata Hamburgo para ser pintado e equipado. Airbus deseñou as instalacións de montaxe e a cadea de subministracións para un cociente de produción de catro A380 por mes.
Probas
miniatura|250px|Primeiro voo do A380 Fabricáronse cinco A380 para probas e demostracións. O primeiro avión, con rexistro F-WWOW, deuse a coñecer en Tolosa o 18 de xaneiro de 2005. O aparello voou por vez primeira o día 27 de abril dese mesmo ano. Ese avión, equipado con motores Rolls-Royce Trent 900, voou dende o aeroporto de Tolosa Blagnac cunha tripulación de seis persoas lideradas polo piloto xefe de probas Jacques Rosay.
O 1 de decembro de 2005 o A380 acadou a súa velocidade máxima de deseño, Mach 0,96 (a súa velocidade de cruceiro é de Mach 0,85), nun lixeiro picado. No ano 2006 o A380 realizou a súa primeira proba a grande altitude no Aeroporto Internacional Bole, en Adís Abeba. Realizou a súa segunda proba a grande altitude no mesmo aeroporto en 2009. O 10 de xaneiro de 2006 voou ao Aeroporto Internacional José María Córdova en Colombia, finalizando as probas transatlánticas, e posteriormente foi ata o Aeroporto El Dorado para probar o funcionamento dos motores en aeroportos a grande altitude. O avión chegou a Norteamérica o 6 de febreiro, aterrando en Iqaluit, Canadá, para as probas en clima frío.
O 14 de febreiro de 2006, durante a proba de resistencia destrutiva das ás no MSN5000, a á de proba fallou a un 145% da carga límite, preto do 150% requirido. Airbus anunciou modificacións engadindo 30 kg na á para proporcionarlle a resistencia necesaria. O 26 de marzo o A380 someteuse á certificación de evacuación en Hamburgo. Con 8 das 16 saídas bloqueadas aleatoriamente, 853 pasaxeiros e 20 tripulantes saíron do avión á escuras en 78 segundos, por debaixo dos 90 segundos requiridos para a certificación. Tres días despois o A380 obtivo as aprovacións da European Aviation Safety Agency (EASA) europea e a Federal Aviation Administration (FAA) estadounidense para transportar 853 pasaxeiros.
O primeiro A380 en usar motores GP7200, co número de serie MSN009 e rexistro F-WWEA, voou o 25 de agosto de 2006. O 4 de setembro de 2006 realizouse o primeiro voo de probas co avión cargado de pasaxeiros. O aparello voou dende Tlosa con 474 empregados de Airbus a bordo para probar as instalacións e comodidades para a pasaxe. No mes de novembro de 2006 unha nova serie de probas demostrou o rendemento do avión durante 150 horas de voo baixo condicións operativas típicas dunha aeroliña. Cara o ano 2014 o A380 continuaba realizando voos de proba.
Airbus obtivo a certificación de tipo para o A380-841 e o A380-842 da EASA e a FAA o 12 de decembro de 2006 nunha cerimonia conxunta na sede francesa da compañía, recibindo o códico ICAO A388. O A380-861 obtivo a súa certificación o 14 de decembro de 2007.
Produción e atrasos nas entregas
miniatura|250px|Interior nu dun A380 de probas A fabricación inicial do A380 viuse afectada por atrasos atribuídos aos 530 km de cableado de cada avión. Airbus citou como causas subxacentes a complexidade do cableado da cabina (98 000 cables e 40 000 conectores), o seu deseño e fabricación concorrentes, o alto grao de personalización para cada aeroliña, e fallos na xestión da configuración e control de cambios. As instalacións alemás e españolas de Airbus continuaron usando a versión 4 do software de deseño CATIA, mentres que as británicas e francesas migraron á versión 5. Este feito causou problemas xerais de xestión de configuración, en parte debido a que os arneses dos cables fabricados usando aluminio en vez de cobre precisaban unhas regras especiais de deseño, e estas non se podían transferir doadamente entre as dúas versións do software.
Airbus anunciou o primeiro atraso en xuño de 2005 e notificou ás aeroliñas que as entregas adiaríanse seis meses. Este feito reducía o número total de entregas programadas cara finais de 2009 de 120 a 90-100. O 13 de xuño de 2006 Airbus anunciou un segundo atraso, adiando a primeira entrega outros seis ou sete meses. Aínda que a primeira entrega seguía estando programada para antes do final de 2006, as entregas de 2007 baixarían a tan só 9 aparellos, e cara finais de 2009 só se entregarían entre 70 e 80 avións. O anuncio causou unha caída do 26% no prezo das accións de EADS, a compañía nai de Airbus, e levou á marcha do CEO de EADS Noël Forgeard, o CEO de Airbus Gustav Humbert, e do director do programa A380 Charles Champion. O 3 de outubro de 2006, tras rematar unha revisión do programa A380, o CEO de Airbus Christian Streiff anunciou un terceiro atraso, levando a primeira entrega ata outubro de 2007, seguida por 13 en 2008, 25 en 2009, e acadando o ritmo completo de produción de 45 avións por ano en 2010. O atraso tamén aumentou o déficit de ganancias proxectado por Airbus ata o 2010 ata os 4 800 millóns de dólares.
Como Airbus priorizou o traballo do A380-800 sobre o A380F, FedEx e United Parcel Service cancelaron os seus pedidos para o cargueiro, e Emirates e ILFC convertéronos en pedidos do A380-800. Airbus suspendeu os traballos na versión de carga, aínda que continuaba ofrecéndoa pero sen unha data de entrada en servizo. Para a versión de pasaxeiros Airbus negociou un calendario de entregas revisado e compensacións con 13 clientes.
A comezos de 2019 Airbús anuncia que deixará de fabricalos en 2021 debido á diminución dos pedidos, o último caso, de Emirates, debido ó cambio de xeito de voar da xente.
Galería de imaxes da Pastoriza
Galería de imaxes do concello da Pastoriza na provincia de Lugo.
Pele (volcán)
Pele é un volcán activo que está situado na superficie da lúa de Xúpiter, Ío. Está situado no hemisferio de cola (retagarda) da lúa, nas coordenadas 18,71° S 255,28° O. Unha gran columna volcánica, de máis de 300 km de altitude foi observada en Pele por varias sondas espaciais, comezando pola Voyager 1 en 1979, pensouse que o volcán non era persistente (coma así parece confirmarse). O descubrimento da pluma (columna) de Pele o 8 de marzo de 1979 confirmou a existencia de vulcanismo en Ío. A pluma está asociada co lago de lava que está no extremo norte da montaña Danubio Planum. Pele ten un depósito enorme, de forma circular e dun brillante vermello, froito do material sulfuroso que descendeu da columna volcánica.
Voyager
dereita|miniatura|Mosaico de imaxes de Pele (arriba cara a dereita) pola Voyager 1 e a súa pluma filamentosa. Tal coma a Voyager 1 chegou ó sistema de Xúpiter en marzo do ano 1979, recolleu moitas imaxes do planeta e os súas catro principais lúas, incluída Ío. Un dos accidentes xeolóxicos máis notables de Ío a esa distancia era unha gran e elíptica pegada en forma de anel, que estaba situada no hemisferio cola de Ío. Durante o encontro da sonda con Ío o 5 de marzo de 1979, a Voyager 1 adquiriu as imaxes de maior resolución da rexión da pegada. No centro da rexión escura que está no centro do anel existe unha depresión parcialmente cuberta de material escuro, duns 30 por 20 km en tamaño. Está depresión, sería máis tarde confirmada coma a fonte do volcán Pele, está xusto no extremo norte da montaña con rifts chamada Danubio Planum. Xunto con outras evidencias da forte actividade volcánica na superficie de Ío atopadas despois deste encontros, os seus descubridores fan hipóteses en torno a que Pele sería coma unha caldeira.
O 8 de marzo de 1979, tres días despois de pasar Xúpiter, a Voyager 1 tomou imaxes das lúas de Xúpiter para axudar a determinar ós controladores da misión onde estaba situada exactamente a sonda, mediante un proceso chamado navegación óptica. Cando se procesaban as imaxes de Ío para mellora-la visibilidade das estrelas de fondo, a enxeñeiro de navegación Linda Morabito atopou unha nube de 300 km de altitude no limbo da lúa. Ó principio, sospeitou que podía ser unha nube situada detrás da lúa, pero non concordaba en relación co tamaño da lúa nin tampouco cadraba co lugar onde estaba situada a columna. Finalmente chegouse á conclusión de que era unha pluma (columna) volcánica duns 300 km de alto e case 1.200 km de ancho, xerada pola actividade volcánica de Pele. Baseándose no tamaño da pluma observada en Pele, o anel de material vermello (ou escuro tal coma aparece nas cámaras da Voyager, as cales non tiña capacidade de detección nas lonxitudes de onda do vermello) foi confirmado coma o depósito do material da pluma. Pouco despois deste descubrimento, outras sete plumas foron recuperadas en imaxes previas de Ío tomadas pola Voyager. A instrumentación para a detección infravermella (en concreto o Infrared Interferometer Spectrometer (IRIS)) da Voyager detectou un punto quente en Pele, indicativo de lava arrefriándose, máis tarde tamén indicaría os lugares vinculados coas plumas observadas pola Voyager 1.
Cando a Voyager 2 viaxou cara o sistema de Xúpiter en xullo de 1979, a súa axenda para campaña de imaxes que ía tomar, foi modificada para poder observa-las plumas de Ío en acción e detecta-los posteriores cambios na superficie da lúa. A pluma de Pele, designada Plume 1 xa que era a primeira pluma de Ío descuberta, non foi detectada pola Voyager 2 catro meses despois. As observacións monitorizadas da superficie revelaron cambios non anel vermello que rodea Pele. Dende o descubrimento do anel por parte da Voyager 1, o anel tornouse máis elíptico e a cuña do extremo sur estaba agora totalmente recuberta, posiblemente estas modificacións sexan o resultado de cambios na distribución das fontes da pluma dentro de Pele.
Pouco despois dos encontros da Voyager con Ío e dentro do ano 1979, a Unión Astronómica Internacional asignoulle o nome actual ó volcán, o cal dentro da mitoloxía hawaiana representa a Pele, deusa dos volcáns.