cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soiuz T-10
Características
Á chegada a estación estaba escuras e a tripulación adicouse a reactivala. o 22 de febreiro chegou a Progress 19 con subministracións e o 4 de abril chegou a Soiuz T-11 con outros tres cosmonautas, entre elos Rakesh Sharma, o primeiro cosmonauta indio, que marcharon na nave Soiuz T-10 o 11 de abril, deixándolles a súa á tripulación permanente.
Andrea Dworkin
Intercourse
En 1987, Dworkin publicou Intercourse, obra na cal estende a súa análise da pornografía ás relacións sexuais, argumentando que o tipo de subordinación sexual representada na pornografía xoga un papel fundamental nas experiencias que teñen as mulleres e os varóns nas relacións sexuais heterosexuais nunha sociedade de supremacía masculina. Sempre no marco das sociedades patriarcais descritas pola feminista, explica que todo sexo heterosexual é coercitivo e degradante para as mulleres, e que a penetración sexual pode, pola súa propia natureza, condenar as mulleres á inferioridade e submisión.
Soiuz T-10
Características
Nos meses seguintes a estación foi recibindo novas naves Progress mentres a tripulación facía experimentos e reparacións ata a chegada da Soiuz T-12 o 18 de xullo. Os cosmonautas da misión Soiuz T-10 regresaron a terra o 2 de outubro de 1984 ás 10:57 GMT na Soiuz  T-11.
Andrea Dworkin
Intercourse
Esta clase de descricións son citadas a miúdo polos críticos de Dworkin, que interpretan o libro como se estivese a afirmar que «todo» coito heterosexual é violación ou, máis xeralmente, que a mecánica anatómica das relacións sexuais as fan intrinsecamente daniñas para a igualdade das mulleres cos varóns. Por exemplo, Cathy Young di que declaracións como: «O coito é a expresión formal, pura e estéril do menosprezo dos varóns polas mulleres» poden estar razoablemente resumidas en «Todo sexo é violación».
Dworkin rexeitou esa interpretación do seu argumento, afirmando nunha entrevista posterior que «creo que tanto o acto sexual coma o pracer sexual poden e sobrevivirán á igualdade» e suxeriu que o malentendido se produciu debido á ideoloxía sexual que ela estaba a criticar: «Dende que o modelo sexual foi un de conquista, posesión e violación, penso que moitos varóns cren que precisan unha vantaxe inxusta, que no seu extremo sería chamada violación. Non creo que o necesiten».
Decisión Butler
En 1992, o Tribunal Supremo do Canadá ditaminou no caso R. vs. Butler a incorporación nas leis canadenses sobre a obscenidade elementos do traballo lexislativo de Dworkin e MacKinnon sobre a pornografía. No caso Butler o tribunal sostivo que as leis canadenses sobre a obscenidade violaban os dereitos dos cidadáns canadenses á liberdade de expresión baixo a Carta Canadense dos Dereitos e as Liberdades se se aplica por razóns morais ou por estándares comúns de decencia, pero esa lei de obscenidade podería aplicarse contra algunha pornografía recorrendo ás garantías de igualdade dos sexos que postula a carta. A decisión do tribunal citou amplamente os escritos preparados pola Women's Legal Education and Action Fund (LEAF), coa axuda e participación de Catharine MacKinnon.
Andrea Dworkin, porén, opúxose á posición do Women's Legal Education and Action Fund, argumentado que as feministas non deberían de axudar ou tentar reformar as leis sobre a obscenidade. En 1993, copias do libro de Dworkin Pornography foron inspeccionadas por axentes da alfándega do Canadá, fomentando unha lenda urbana de que os propios libros de Dworkin foran prohibidos do Canadá baixo unha lei que ela mesma promovera. Secasí, a decisión Butler non adoptou a ordenanza de Dworkin e MacKinnon, Dworkin non apoiou a decisión e os seus libros (os cales foron postos en liberdade pouco despois de seren inspeccionados) foron retidos temporalmente como parte dunha medida procesual estándar, allea á decisión Butler.
Ficción
Dworkin publicou tres obras de ficción despois de acadar unha notable sona como autora activista e feminista. Publicou unha colección de relatos curtos, The New Woman's Broken Heart en 1980. A súa primeira novela, Ice and Fire (publicada en galego como Xeo e lume ) foi publicada no Reino Unido en 1986. Trátase dunha historia en primeira persoa, chea de violencia e abusos; Susie Bright afirmou que equivale a unha reescritura feminista moderna dunha das obras máis famosas do marqués de Sade, Juliette. Emporiso, Dworkin pretendía describir o dano que os varóns facían ás mulleres como un dano normalizado, non como un erotismo excéntrico. A segunda novela de Dworkin, Mercy, foi publicada no Reino Unido en 1990. Segundo The Telegraph, as novelas «non foron populares».
Os relatos curtos a mailas novelas de Dworkin adoito incorporaban elementos da súa vida e temas dos seus ensaios, ás veces narrados en primeira persoa. Os críticos ás veces citaron pasaxes ditas por personaxes de Xeo e lume como representacións dos puntos de vista da autora. Así a todo, Dworkin escribiu: «As miñas obras de ficción non son autobiográficas. Non son unha exhibicionista. Non me mostro. Non pido perdón. Non quero confesarme. Mais empreguei todo o que sei —a miña vida— para amosar o que eu penso que debe ser amosado para que poida ser enfrontado. O imperativo no corazón da miña escritura —o que debe facerse— vén directamente da miña vida. Pero non amoso a miña vida directamente, a plena vista; nin tan sequera mirala mentres outros ven».
Life and Death
En 1997, Dworkin publicou unha colección de discursos e artigos dos noventa en Life and Death: Unapologetic Writings on the Continuing War on Women, incluíndo un longo ensaio autobiográfico sobre a súa vida como escritora e artigos sobre a violencia contra as mulleres, a pornografía, a prostitución, Nicole Brown Simpson, a perpetración de violacións na guerra de Bosnia e Herzegovina, o masacre de Montreal, Israel e as políticas de xénero do Museo Memorial do Holocausto dos Estados Unidos.
Analizando Life and Death en The New Republic, a filósofa Martha Nussbaum critica as voces do feminismo contemporáneo que acusan Catharine MacKinnon e Dworkin como «misándricas», e argumenta que as críticas da Primeira emenda sobre a proposta da Ordenanza antipornografía de Dworkin «non din nada intelectualmente respectable», a Primeira emenda «nunca cubriu toda liberdade de expresión: o suborno, as ameazas, as ofertas extorsivas, a publicidade enganosa, o perxurio e o asesoramento médico sen licenza están desprotexidos». Nussbaum engade que Dworkin centrou a atención no obxectivo moral adecuado, facer dano asociado coa subordinación, e non a obscenidade, civilmente accionable.
Legado e controversia
Dworkin escribiu dez libros sobre feminismo radical e abondosos discursos e artigos, cada un destinado a afirmar a presenza e denunciar o dano institucionalizado e normalizado contra a muller. Converteuse nunha das escritoras e portavoces máis influentes do feminismo radical estadounidense durante os anos setenta e oitenta. Describiu a pornografía como unha industria da cousificación e do abuso prexudiciais, non só un ámbito de fantasía. Analizou a prostitución como un sistema de explotación e o coito como un lugar clave de subordinación no patriarcado. As súas análises e obras influenciaron e inspiraron o traballo de feministas contemporáneas como Catharine MacKinnon,  Gloria Steinem,  John Stoltenberg,  Nikki Craft,  Susan Cole e Amy Elman.
As posicións categóricas de Dworkin a mailo seu estilo contundente de escribir e falar, descrito por Robert Campbell como «apocalíptico», xerou comparacións frecuentes con outros oradores como Malcolm X (por parte de Robin Morgan, Susie Bright e outras). Gloria Steinem comparou repetidamente o seu estilo co dos profetas do Antigo Testamento; Susan Brownmiller lembra o seu discurso en Take Back the Night de 1978:
Moitos dos primeiros discursos foron reeditados no seu segundo libro, Our Blood (1976). Discursos posteriores foron reeditados dez e vinte anos despois en Letters from a War Zone (1988) e Life and Death (1997).
A feminista radical mantivo, porén, certa comunicación política coa dereita. Escribiu o libro Right-Wing Women, que parte do postulado de que existía un acordo entre as feministas e as mulleres de dereitas sobre a existencia dunha dominación sexual e material dos varóns, recoñecendo as discrepancias sobre a estratexia adoptada para o afrontar. Testemuñou perante a Comisión Meese sobre a pornografía, mentres que o fiscal xeral dos Estados Unidos, Edwin Meese, estaba a servir o presidente conservador social Reagan. Debateu co escritor da National Review David Frum e a súa dona nunha conversa organizada por Christopher Hitchens.
A súa actitude e linguaxe frecuentemente polarizaron o debate, e converteron Dworkin nunha figura de intensa controversia. Despois do seu pasamento, o escritor homosexual conservador Andrew Sullivan afirmou que «A moitos da dereita social gustáballe Andrea Dworkin. Como Dworkin, o seu pulo esencial cando ven seres humanos vivindo libremente é tratar de controlalos ou detelos —para o seu propio ben. Igual ca Dworkin, están horrorizados ante a sexualidade masculina, e ven os varóns como un problema que debe ser domesticado. Como Dworkin, cren no poder do Estado para censurar e coaccionar as liberdades sexuais. Igual ca Dworkin, ven a enorme nova liberdade que as mulleres e os homosexuais adquiriron dende os anos sesenta como un terrible desenvolvemento para a cultura humana». A xornalista liberal conservadora Cathy Young laiouse dun «branqueo» nos obituarios feministas de Dworkin, argumentando que as posicións da escritora eran manifestamente misándricas; afirmou que Dworkin estaba tola, criticou o que ela chamou o «legado destrutivo» de Dworkin e describiu a Dworkin como unha «pantasma triste» que o feminismo precisaba exorcizar.
Outras feministas, en cambio, publicaron memoriais simpatizantes ou de celebración tanto en liña coma en papel. Catharine MacKinnon, amiga e colaboradora de Dworkin durante moito tempo, publicou unha columna no New York Times homenaxeando o que ela describiu como «a incansable carreira literaria e política de Dworkin», suxerindo que Dworkin era merecedora dun nomeamento ao Premio Nobel de Literatura e queixouse de que «as mentiras sobre os seus puntos de vista sobre a sexualidade (que se cría que o coito era violación) e as súas alianzas políticas (que se estaba na cama coa dereita) foron publicadas e republicadas sen intentos de verificación, sendo as cartas correctivas case sempre negadas. Mentres a aparencia física dos escritores masculinos se considera irrelevante ou estimada como unha excentricidade encantadora, a de Andrea foi inxuriada, ridiculizada e transformada en pornografía. Cando Dworkin demandou por difamación, os tribunais trivializaron as mentiras dos pornógrafos alegando á fantasía e á sátira».
As declaracións de Dworkin sobre a violencia que sufriu a mans de varóns espertaron, ás veces, o escepticismo, sendo o exemplo máis coñecido o seu testemuño de que fora drogada e violada en París. En 1989, Dworkin escribiu un artigo sobre a súa vida como esposa maltratada nos Países Baixos, «What Battery Really Is», en resposta á feminista radical Susan Brownmiller, que defendera que Hedda Nussbaum, unha muller maltratada, debería ter sido acusada pola súa incapacidade de deter Joel Steinberg de asasinar a súa filla adoptiva. Newsweek inicialmente aceptou publicar «What Battery Really Is», mais logo se negou a publicar o informe a petición do seu avogado, segundo Dworkin, argumentando que ela necesitaba publicalo anonimamente «para protexer a identidade do agresor» e retirar as referencias a lesións específicas, ou, pola contra, achegar «rexistros médicos, policiais e unha declaración escrita dun médico que vise as lesións». Con todo, Dworkin presentou o artigo a Los Angeles Times, quen o publicou o 12 de marzo de 1989.
Incesto
Algunhas críticas, como as de Larry Flynt na revista pornográfica Hustler e a de Gene Healy, argüíron que Dworkin apoiaba o incesto. No derradeiro capítulo de Woman Hating (1974), Dworkin escribiu que «a relación pai-fillo é principalmente erótica porque todas as relacións humanas son principalmente eróticas» e que «o tabú do incesto, debido a que nos nega a nosa plenitude esencial cos pais a quen amamos coa nosa enerxía primaria, obríganos a interiorizar eses pais e a constantemente os buscar. O tabú do incesto fai a peor angueira da cultura... A destrución do tabú do incesto é esencial para o desenvolvemento dunha comunidade cooperativa humana baseada na libre circulación dun erotismo natural andróxino». Dworkin, porén, non explica se «plenitude» se supón que implica efectivamente unha intimidade sexual; unha páxina denantes define o que entende como «relacións eróticas» como relacións cuxa «substancia é a comunicación e a conexión non verbal», que distingue explicitamente do que ela denominaba fucking 'foder'.
O traballo de Dworkin de encomezos dos anos oitenta en adiante contiña condenas frecuentes do incesto e a pedofilia como unha forma capital de violencia contra as mulleres, argumentando que «o incesto é tremendamente importante na comprensión da condición da muller. É un crime cometido contra alguén, un crime do cal moitas vítimas nunca se recuperan». A principio dos oitenta tivo unha discusión pública co seu antigo amigo Allen Ginsberg sobre o seu apoio á pornografía infantil e pedofilia, na cal Ginsberg dixo «o dereito quere pórme no cárcere», ao que Dworkin respondeu «si, son moi sentimentais; eu mataríate». En 1985, cando Hustler publicou a afirmación de que Dworkin avogaba polo incesto, Dworkin demandounos por unha calumnia difamatoria; o tribunal rexeitou a denuncia de Dworkin a partir da base de que, independentemente de se as interpretacións de Hustler sobre as súas reflexións sobre o incesto eran válidas, unha interpretación defectuosa dunha obra colocada no «mercado das ideas» non podía equivaler a unha difamación no senso xurídico.
Pornografía
Outras críticas, especialmente de mulleres que se identificaban como «feministas» pero que discordaban pronunciadamente co estilo e posicións de Dworkin, ofreceron visións matizadas, suxerindo que Dworkin chamou a atención sobre problemas reais e importantes, mais que o seu legado como un todo foi destrutivo para o movemento das mulleres. A súa obra e activismo sobre a pornografía —especialmente na forma da Ordenanza antipornografía polos dereitos civís— suscitou un duro criticismo por parte de grupos como o de Feminist Anti-Censorship Task Force (FACT) e incluso algunhas compañeiras feministas antipornografía, quen criticaron a achega legal de Dworkin e MacKinnon por consideralas como un atentado contra os dereitos civís.
Dworkin tamén foi criticada polas feministas prosexo, isto coñeceuse como guerras feministas sobre o sexo que tivo lugar a finais dos setenta e os oitenta. As guerras sobre o sexo foron unha serie de acalorados debates que polarizaron o pensamento feminista a través dunha serie de cuestións relacionadas co sexo e a sexualidade. As feministas prosexo criticaron o activismo de Dworkin como censurador e argumentaron que o seu traballo sobre a pornografía e a sexualidade promovía un punto de vista esencialista, conservador ou represivo da sexualidade, que adoito describiron como «antisexo». A análise crítica de Dworkin da expresión común da heterosexualidade, pornografía, prostitución e sadomasoquismo foi vista a miúdo polas feministas prosexo como unha desconsideración da axenda sexual das mulleres e unha negación das eleccións sexuais destas. Dworkin contraargumentou que a xente que a criticaba terxiversaba os seus puntos de vista e que baixo o título de «elección» e «prosexo» as súas críticas feministas fallaban á hora de cuestionar as estruturas políticas violentas que confinaban as eleccións das mulleres e daban forma ao significado dos actos sexuais.
Traballo relacionado
Era membro de The American Heritage Dictionary do Usage Panel.
Lingua aglutinante
En tipoloxía lingüística, parte da lingüística, e segundo criterios morfolóxicos, unha lingua aglutinante é unha lingua na que as palabras se forman "pegando" ao lexema unha serie de afixos de xeito que as fronteiras entre os morfemas quedan ben marcados e que cada morfema se corresponde cun só trazo semántico ou funcional.
Exemplos:
O termo de lingua aglutinante foi creado en 1836 polo lingüista alemán Wilhelm von Humboldt. Formouno a partir do verbo latino agglutinare, que significa "pegar, encolar".
As linguas aglutinantes distínguense das linguas flexivas, das linguas illantes e das linguas polisintéticas.
Entre as linguas aglutinantes figuran especialmente o finés, o húngaro, o turco, o xaponés, o coreano, o esperanto, o suahili, o náhuatl, o vasco...
Armes Prydein
dereita|miniatura|Facsimile do [[Libro de Taliesin.]]
Armes Prydein (A profecía de Bretaña) é o nome dun poema profético galés de inicios do século X que aparece no Libro de Taliesin.
Nun estilo entusiasta característico da poesía heroica galesa describe un futuro onde todos os pobos britónicos eran aliados xunto cos escotos, os irlandeses e os viquingos do Reino de Dublín so liderado galés, e no que todos xuntos daría expulsado os anglosaxóns de Gran Bretaña para sempre. Os xefes de tales empresas eran sempre nomes coñecidos na poesía heroica, e neste caso dicían que eran Cadwallon e Cadwaladr, invitando implicitamente á audiencia a conectalos con dous famosos líderes do pasado remoto, Cadwallon ap Cadfan e Cadwaladr ap Cadwallon. A inclusión dos viquingos, non celtas, e dos escotos e irlandeses, non britónicos, como aliados nun poema tradicional galés é unha singularidade digna de mención.
Describen este poema normalmente como unha expresión da frustración galesa coas políticas pragmáticas e pacíficas de Hywel Dda cara o daquela en ascenso reino de Wessex. Edward de Wessex (reinou de 899 a 924) acadara unha recoñecida preeminencia sobre case todos os pobos situados ao sur dos Firths de Clyde e Forth, incluíndo gaélicos, viquingos, ingleses, córnicos, galeses e cumbrios. Tras a súa morte e a ascensión ao trono do seu fillo Æthelstan (reinou desde 924 ata 939), xurdiu unha alianza entre os reinos de Dublín, Escocia e Strathclyde contra el e venceunos na batalla de Brunanburh en 937. Lonxe de asistir aos seus irmáns, os 'Homes do Norte', e marchar contra os ingleses, os galeses de Hywel Dda mantivéranse á marxe, sen axudaren os seus tradicionais compatriotas (os homes de Strathclyde) nin enfrontárense aos seus tradicionais inimigos (os saxóns de Wessex).
O Armes Prydein é tamén significativo en canto que aporta unha das primeiras mencións do profeta Myrddin Wyllt, que foi a base do personaxe de Merlín na lenda artúrica.
Ancash
Ancash ou Áncash é unha das 25 rexións do Perú. A súa capital é a cidade de Huaraz, mentres que a cidade máis desenvolvida é Chimbote.
Atópase na parte central e occidental do país. Limita co océano Pacífico polo oeste, polo norte co departamento de La Libertad, polo leste con Huánuco e polo sur con Lima. Abrangue gran parte da costa norte na súa parte occidental e unha gran sección da cordilleira dos Andes. Cunha poboación estimada no ano 2011 de 1 122 792 de habitantes, ten unha superficie de 36 mil km² que representa o 2,8% do territorio nacional.
No plano xeográfico, dentro do departamento diferéncianse claramente dous tipos de paisaxes: a chaira costeira árida que domina toda a zona occidental da rexión cun ancho máximo medio de 15 km; e as zonas montañosas que ocupan o 72 % do territorio departamental, comprendendo os accidentes xeográficos das cordilleiras Blanca, Negra, Huallanca, Huayhuash e o Canón do Marañón que debido á súa situación na divisoria de augas continental, dan orixe a ríos moi importantes como o Santa e o Pativilca que desembocan no Océano Pacífico, e o Marañón, afluente do Amazonas que desembocará no Atlántico.
A historia de Áncash está vinculada ás tradicións culturais máis temperás do Antigo Perú, desde o desenvolvementos das tradicións líticas do Arcaico polo 13 000 a.C, co home da Cova de El Guitarrero, até a influencia da civilización caral-supe, ademais de ter sido seo da chavín que posteriormente influíu nas culturas recuay e wari, para finalmente pertencer ao Tahuantinsuyo até a chegada dos colonizadores españois que aproveitaron o seu gran potencial mineiro e marítimo.
Áncash conta cun rico patrimonio histórico e natural, entre os que destacan os dous xacementos arqueolóxicos preincas Chavín de Huantar e Sechín, e as 340.000 hectáreas dedicadas a espazos naturais protexidos no Parque Nacional Huascarán e a Zona Reservada da Cordilleira de Huayhuash que se emprazan na serra departamental.
O departamento é a quinta economía do país por achegar ao Valor Agregado Bruto nacional un 3,5%. A importancia relativa da rexión no país é maior no caso dos sectores mineiro e pesqueiro. O 47,8% da poboación traballa no sector terciario, seguido do 37% no sector primario, e o 15,2% restante no sector secundario.
Toponimia
Áncash aparece como topónimo rexional por decisión do entón presidente Agustín Gamarra, quen participou na Batalla de Yungay (20 de xaneiro de 1839) no lado do exército chileno peruano, dirixido por Bulnes. Gamarra decretou o cambio de nome do daquelas departamento de Huaylas polo de Departamento de Ancachs o 28 de febreiro do mesmo ano; simultaneamente decretou cambiar de nome tamén a Yungay como vila de Ancachs. Similarmente, en Chile hai unha poboación chamada Yungay denominada así a causa do mesmo episodio.
A quebrada de Ancash é unha corrente pequena de auga, próxima ao cerro de Pan de Azúcar, onde se desenvolveu o enfrontamento bélico que puxo fin á primeira invasión chilena ou Guerra da Confederación. Os naturais chámana Ankash raqra. No quechua ancashino existen as palabras anqash ('azul') e ankash (livián, lixeiro)
O Pardao
O Pardao é unha publicación periódica trilingüe, en galego, catalán e castelán, editada pola Irmandade Galega de Rubí no concello barcelonés de Rubí desde 1988 con periodicidade mensual ata 1997 e bimensual desde ese ano. Publícase como boletín da sociedade. A súa finalidade é difundir a actividade da Irmandade Galega de Rubí entre os socios, e tamén inclúe algunhas poesías e relatos nas súas páxinas así como artigos sobre Galicia.
República Democrática do Congo
A República Democrática do Congo (République Démocratique du Congo en francés, Repubilika ya Kongo Demokratika en congo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo en kiswahili, Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki en lingala e Ditunga día Kongu wa Mungalaata en tshiluba), tamén coñecida baixo os nomes de Congo Kinshasa e Congo, é un país de África central, coñecido de 1971 a 1997 baixo o nome de Zaire. Foi unha antiga colonia belga: o Congo Belga. A capital é Kinshasa. Está situado na zona dos grandes lagos de África e é o terceiro país maior do continente. Limita coa República Centroafricana e o Sudán polo norte, Uganda, Ruanda, Burundi e Tanzania polo leste, Zambia e Angola polo sur, e a República do Congo polo oeste. Ten acceso ao mar a través dunha estreita franxa de 40 km de costa, seguindo o río Congo até o golfo da Guinea. O nome “Congo” ten a súa orixe nos nativos congo, asentados nas ribeiras do río Nzadi ou Zaire, rebautizado en portugués como río Congo.
A RDC é dona dunha densa e variada historia que se inicia cos primeiros inmigrantes bantús que chegaron á zona, co que se convertería no epicentro do gran Reino do Congo a mediados do século XV. Despois de ser reclamado o territorio pola Asociación Internacional Africana (propiedade do rei Leopoldo II de Bélxica) como Estado Libre, e logo dunha colonización particularmente brutal por parte de Bélxica, a colonia do Congo Belga alcanzaría a independencia en 1960, para transformarse en Zaire baixo a éxida do ditador Mobutu Sese Seko. Durante o goberno de Sese Seko o país viuse sometido a un goberno autoritario, violento e cleptócrata, que arruinou a economía do Congo. A caída deste último provocou o inicio dunha grave guerra civil que dexeneraría nunha conflagración continental, na cal interviñeron forzas armadas de máis de sete países, deixando como tráxico saldo máis de 5,4 millóns de mortos dende 1998. Máis do 90% desas mortes foron o resultado da malaria, da diarrea, da pneumonía e da desnutrición, agravadas todas elas polas duras condicións de vida provocadas pola guerra. O resultado foi a intervención da ONU coas forzas de paz organizadas na MONUC. Entre 2003 e 2007 o país viviu unha tensa calma, baixo a dirección dun goberno de transición. No final de 2006 houbo uns comicios nos que resultou electo para presidente Joseph Kabila, quen até entón exercía as funcións interinamente.
A República Democrática do Congo é moi rica en recursos naturais, mais a inestabilidade política, a falta de infraestruturas e a cultura da corrupción, limitaron historicamente o seu desenvolvemento. Alén da capital, Kinshasa, as outras cidades importantes do país son Lubumbashi e Mbuji-Mayi, e as exportación máis relevantes son as de minerais para a China, que acolle o 50% das exportacións do país.
Etimoloxía
A República Democrática do Congo era antigamente coñecida como Estado Libre do Congo, Congo Belga, República do Congo (Léopoldville) e Zaire.
O país era coñecido como "República Democrática do Congo" entre 1965 e 1971, cando foi cambiado por "República de Zaire", En 1992, a Conferencia da Soberanía Nacional votou o cambio ó nome orixinal, pero o cambio non se levou a cabo. O nome foi restaurado polo presidente Laurent Kabila despois da caída da ditadura de Mobutu Sese Seko.
Historia
Desde os anos 40, dentro do que era entón o Congo belga, dúas tendencias independentistas importantes maniféstanse na capital Leopoldville : a das «xentes de abaixo» (Baixo-Congo e Bandundu) falando o congo e a das «xentes de aeriba» falando o lingala, vindo do Ecuador primeiro e finalmente de todo o interior do país. Dentro da primeira categoría fórmase no 1949 unha asociación primeiro cultural e finalmente política, o ABAKO, da que Joseph Kasavubu chega a presidente en 1954. O seu soño de restablecer o antigo reino do Congo da época portuguesa. Esta tendencia medra axiña e reclama a independencia inmediata e federalista, xa que se trata máis tarde de discutir o problema do resto do Congo. Os «de arriba», vindo de rexións máis diversas e seducidos polo «plan de 30 anos pola emancipación de África» do Profesor belga Van Bilsen, publicado en 1956, estaban tamén desexosos de manter o gran Congo unitario. O seu manifesto dentro deste senso publicado o 1 de xullo do 1956 foi vigorosamente combatido polo ABAKO desde a súa asemblea xeral no 23 de agosto de 1956. O plan de 30 anos é declarado utópico: «a nacionalización das grandes compañías agrícolas coma paraestatais é desexable. Xa que a hora é chegada, fai falla acordar hoxe mesmo a independencia inmediata!»
Bélxica, que cría na progresividade da transición para a independencia, organiza as primeiras eleccións municipais, limitadas ás grandes cidades, no 1957. O ABAKO trunfa inevitablemente en Leopoldville e iso impresiona certos unitaristas, tal como Patrice Lumumba, un Tetela do Kasaï, intelixente e idealista, que non tarda en fundar o seu propio «movemento nacional congolés» MNC-Lumumba, máis reivindicativo que o do MNC-Kalondgi, Kalondgi era tamén un Kasaian unitarista. Estes novas rivalidades políticas confrontadas coas estruturas tribais complicadas do Congo ían formar unha mestura detonante que destruiría ao cabo de cinco anos a primeira democracia parlamentaria congolesa. Algúns episodios salientables son :
Zaire foi entre 1971 e 1999 o nome dado á actual República Democrática do Congo, así como a súa moeda e mailo río que dá ao país o seu acceso para o océano Atlántico
O Congo belga obtén a independencia no 1960 en canto que a «República do Congo», baixo o mesmo nome que a antiga colonia francesa veciña da Congo. O título «República Democrática» foi adoptado en 1966, mais os dous países eran xeralmente distinguidos polo nome da capital: Congo (Leopoldville) e Congo (Brazzaville).
Nos anos que seguiron a toma do poder en 1965 polo xeneral Josef-Desiré Mobutu, este emprendeu unha campaña de «autenticidade». O país foi renomeado «República do Zaire», dun nome local por río, o xeneral Mobutu convértese en Mobutu Sese Seko e obriga a todos os cidadáns a adoptar nomes Africanos, unha nova moeda —o zaire dividida en 100 makuta (singular likuta)— substitúe o franco e numerosas cidades son rebautizadas:
Despois do derrocamento de Mobutu por Laurent-Desiré Kabila en 1999 coa Primeira guerra do Congo, o país retorna o seu nome para República Democrática do Congo.
Actualmente o exército francés mantén a presenza de militares franceses no cadro de MONUC. Mais a violencia continua e a guerra xa leva 3.8 millóns de mortos (cifras dun responsable congolés comandante un informe da comisión das dereitos do Home da ONU, 2003 : Communiqué de presse DH/G/199
Política
miniatura|dereita|200px|[[Joseph Kabila, Presidente da R.D.C..]] A historia recente desta estado africana non permitiu un desenvolvemento político moi avanzado, xa que os conflitos armados e ditaduras dominaron o panorama dende a independencia na década de 1960. Non obstante, unha vez finalizada a Segunda Guerra do Congo realizáronse grandes esforzos por estabilizar e dotar o malfadado país dun sistema político democrático que dea á poboación a estabilidade necesaria para promover a paz, a reconciliación e o desenvolvemento económico.
A República Democrática do Congo viviu a mediados desta década os primeiros comicios da súa historia. As eleccións tiveron como finalidade aprobar a nova Constitución do país (2005), eleccións de presidente e membros da Asemblea Nacional (2006), e gobernadores das provincias e membros do Senado (2007).
Presidentes :
Subdivisións
Desde a independencia do país, a R.D.C. estivo tradicionalmente dividida en dez provincias. Estas eran de distinto tamaño e historicamente constituíron en si mesmas focos de secesionismo en atención á escasa forza do goberno de Kinshasa de manter o control en todo o país. Así, por exemplo, na década de 1960 o estado de Katanga proclamou a súa independencia, aínda que a situación foi revertida posteriormente. A Constitución do 2005 estableceu un cambio na organización territorial do Congo, creando 25 provincias en substitución das tradicionais 10. Estas, segundo o texto constitucional, deberían empezar a funcionar en febreiro do ano 2009. dereita|260px
Grupos étnicos
miniatura|dereita|250px|Rapaces e adultos [[Pobo congo|congo en Kinshasa.]] Máis de 200 grupos étnicos viven na República Demócratica do Congo, sendo a maioría deles pobos bantú. Xuntos, os mongo, os luba, os congo, e os mangbetu-azande constitúen arredor do 45% da poboación.
No 2009, as Nacións Unidas estimaron a poboación do país en 66 millóns de persoas, o que supón un rápido crecemento dende os 39,1 millóns en 1992. Polo menos, 250 grupos étnicos foron identificados e clasificados. Os pobos máis numerosos son os congo, os luba e os mongo. Arredor de 600.000 pigmeos constitúen a poboación aborixe do Congo. Malia que se falan centos de linguas e dialectos locais, a variedade lingüística é superada polo uso do francés e outras linguas vehiculares como o congo, o tshiluba, o suahili e o lingala.
Cultura
miniatura|dereita|200px|Estatua masculina [[Hemba.]] A cultura da República Democrática do Congo reflicte a diversidade dos centos de grupos étnicos e os diferentes estilos de vida propios do país, dende a desembocadura do Río Congo na costa, seguindo pola selva e a sabana do centro, até as máis densamente poboadas zonas montañosas do leste. Dende o século XIX, as formas tradicionais de vida sufriron cambios por mor do colonialismo, a loita pola independencia, o estancamento da era Mobutu, e máis recentemente, a Primeira e a Segunda Guerra do Congo. Malia estas circunstancias, os costumes e as culturas do Congo conservaron moita da súa individualidade. 60 millóns de habitantes viven no rural. O 30% da poboación que vive nas áreas urbanas é a máis influenciada por Occidente. miniatura|esquerda|200px|Escultura [[pobo yombe|yombe, século XIX.]] Outro aspecto destacable da cultura do país é a súa música sui generis. As músicas étnicas mesturáronse coa rumba cubana e co merengue para dar lugar ó soukous. Outras nacións africanas produciron xéneros musicais que derivan do soukous congolés. Algúns dos grupos cantan en lingala, unha das principais linguas de RDC.
Deporte
Internacionalmente, o país é famoso polos seus xogadores de baloncesto. Dikembe Mutombo é un dos xogadores de baloncesto africanos máis famosos de tódolos tempos. Mutombo é coñecido tamén polos proxecto humanitarios que leva a cabo no seu país. Bismack Biyombo e Christian Eyenga son outros dos xogadores con fama internacional.
Medios de comunicación
Entre os xornais da RDC destacan L'Avenir, La Cité africaine de Matadi, La Conscience, L'Observateur, Le Phare, Le Potentiel e Le Soft. Radio Télévision Nationale Congolaise (RTNC) é a canle nacional do país. RTNC emite actualmente en lingala, en francés e en inglés.
Zoltán Czibor
Traxectoria
En Hungría xogou no Ferencvaros, Csepel e Hónved FC. Despois foi para España, onde xogou para o FC Barcelona e o RCD Espanyol.
Selección húngara
Czibor formou parte da selección húngara coñecida coma o "Equipo de Ouro", que perdeu sorprendentemente a final do mundial de 1954 contra Alemaña Federal
Firmino de Amiens
Firmino de Amiens, nado en Pamplona en 272 e finado en Amiens (Francia) o 25 de setembro de 303, foi un misioneiro cristián, primeiro bispo de Amiens, cuxa igrexa construíu. Foi decapitado aos 31 anos de idade. É patrón de Amiens, Lesaka, e co-patrón de Navarra xunto con San Francisco Xavier.
Traxectoria
Segundo a lenda, naceu en Pompaelo (a actual Pamplona), fillo dun senador pagán de nome Firmo, un alto funcionario da administración romana que gobernou Pamplona no século III. A predicación de san Honesto, quen marchara á península tras ser milagrosamente liberado da súa prisión en Carcasona, conmoveu aos seus pais, quen con todo non se converteron ata oír a san Sadurniño de Tolosa. O santo bautizaría a Firmino e aos seus pais no lugar que hoxe se chama popularmente pocico de San Cernin.
Baixo a tutela de Honesto, o mozo Firmino aprendeu a relixión e a arte da predicación. Aos 18 anos foi enviado a Tolosa, onde sería ordenado. Tras predicar en Navarra, marchou a Francia, onde se asentou en Amiens. Logo de organizar a construción da igrexa local, foi nomeado bispo aos 24 anos. A oposición oficial á doutrina cristiá fixo que fose encarcerado e decapitado.
O seu santoral celébrase o 7 de xullo. En Pamplona conmemórase cunhas festas de fama internacional, os Sanfermines, nas que destacan os encerros.
Kosmos 1543
Kosmos 1543 (Космос 1543 en ruso), tamén denominado Efir 1, foi un satélite artificial soviético lanzado o 10 de marzo de 1984 mediante un foguete Soiuz U desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Kosmos 1543 foi o primeiro de dous satélites denominados Efir 1 e Efir 2 adicados a facer observacións da magnetosfera e a atmosfera superior terrestres, así como dos raios cósmicos con enerxías por enriba dos 2 TeV. Estaba baseado no deseño das cápsulas Vostok e Zenit. Foi inxectado nunha órbita inicial de 416 km de apoxeo e 224 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 62,8 graos e un período de 90,6 minutos. Reentrou na atmosfera o 5 de abril de 1984.
Lingua illante
Chámase lingua illante en tipoloxía lingüística, unha rama da lingüística, e segundo criterios morfolóxicos, a unha lingua na que as palabras son ou teñen tendencia a seren invariábeis. Un exemplo típico de lingua illante é o chinés.
As linguas illantes opóñense tradicionalmente ás aglutinantes, ás flexivas e ás polisintéticas.
Historia dos Ánxeles
A historia urbana dos Ánxeles comeza despois de que nela vivan durante millares de anos tribos amerindias. En 1542 o portugués João Rodrigues Cabrilho localiza a baía dos Ánxeles. En 1771 chega unha misión española da orde Franciscana. Os Ánxeles é fundada en 1781 por 44 poboadores de California.
Foi parte de España, despois de México, e ao final dos Estados Unidos.
Historia
Cando en 1769, o grupo de exploradores españois ao mando de Gaspar de Portolá e cos franciscanos Junípero Serra e Juan Crespi, otearon dende o outeiro que na actualidade é o Elysian Park, o río que aos seus pés discorría cara o sur, puxéronlle por nome El Río de Nuestra Señora La Reina de los Ángeles de Porciúncula en memoria da pequena ermida homónima as aforas de Asís, na localidade de Santa María degli Angeli, onde San Francisco iniciou a súa regra. Inda que Crespi recomendou a beira oeste do río para fundar unha misión non foi ata 1781 que o rei Carlos III ordenou a construción no lugar dun asentamento. O gobernador de California, Felipe de Neve, elabora a planta e manda traer de Sonora (México) 44 poboadores (11 familias). O catro de setembro aséntanse no lugar que chaman El Pueblo de Nuestra Señora Reina de los Ángeles sobre el Río Porciuncula.
Entre 1815, data dunha grande inundación, e 1835 prodúcese a deterioración e gradual abandono da antiga aldea e o seu desprazamento cara os terreos contiguos do sur, arredor da actual Praza coa igrexa e a rúa Olvera.
En 1821 México independízase de España e no 1847, trala guerra USA-México, California tórnase parte dos Estados Unidos. En 1850 Os Ánxeles adquire o título de cidade inda que segue a ser unha vila de 1.610 habitantes. E pouco máis vai continuar sendo ata polo menos 1880, con dous desenvolvementos en cuadrícula ó norte e ó sur da vila: o do sur (suroeste exactamente) converterase no centro (downtown) da cidade futura.
A partir dese momento, o descubrimento de petróleo e principalmente o desenvolvemento do ferrocarril, fará crecer a retícula urbana ata facer no século XX dos Ánxeles unha das grandes metrópoles do planeta e sen dúbida unha das máis extensas (1880, 11.200h; 1890, 50.400; 1900, 102.500; 1910, 319.200; 1920, 576.700; 1930, 1 238 048).
Rugby Club Cornellà
O Rugby Club Cornellà é unha entidade deportiva da cidade catalá de Cornellà de Llobregat, fundada no ano 1931, e tradicionalmente adicada ó rugby. No seu palmarés ten un título de liga (no ano 1979), e 7 copas catalás (nos anos 1975, 1979, 1980, 1981, 1989, 1993 e 2001).
Historia
O RC Cornellà foi fundado no ano 1931 por veciños de Sant Boi de Llobregat, cidade na que se fundou o primeiro club de rugby en España, a UE Santboiana, coa intención de que houbese outro equipo de rugby na outra beira do río Llobregat que separa ámbolos dous concellos.
Actualmente a sección de rugby do RC Cornellà milita na 2ª División Catalá, categoría na cal o equipo rematou en 3ª posición na tempada 2010/11.
Nos últimos anos o club tamén está a promover a práctica doutros deportes relacionados co "balón oval", creando seccións deportivas de Fútbol australiano e Rugby a 13.
Palmarés
''A División de Honra comezou a disputarse en 1970. A División de Honra B existe dende a tempada 1998-99. Anteriormente a Primeira Nacional era a 2ª División do rugby español. A Primeira División Nacional existe dende a tempada 1972-73. Naceu como o 2º nivel do rugby español, e dende a tempada 1998-99 é o 3º''.
Lingua tsimané
O tsimané é unha lingua illada falada polo pobo tsimané en Bolivia. O tsimané é falada nas terras baixas do oeste de Bolivia, na rexión a carón do río Beni e preto de San Borja, no departamento del Beni. Algúns dialectos son chamados mosetén, mais Sakel (2004) clasifícaas como dúas linguas, aínda que as variedades da lingua son mutuamente intelixibles e rexistrouse que non existen problemas de comunicación (Ethnologue 16). Segundo (Campbell 2000) é unha única lingua separada recentemente a través do contacto cultural.
Javier Cuíña
Javier Cuíña Maceira, nado en Rellas (Silleda), é un veterinario e político galego.
Traxectoria
Encabezou a lista da Candidatura Independente por Silleda nas eleccións municipais de 2003, obtendo así catro concelleiros. Para as eleccións de 2007 a CIS aliouse co PSdeG de Silleda, obtendo entre ambas as dúas formacións 6 concelleiros de 13, con Cuíña entre eles. No 2008 abandonou a coalición xunto con Ofelia Rey Recimil e axudou a que fose adiante unha moción de censura en outubro de 2009, apoiada tamén por cinco ex-membros do PPdG local, que sacou da alcaldía a Paula Fernández Pena e colocou como nova alcaldesa a Rey.
Departamento de Savoia
Savoia (73) (en francés Savoie) é un departamento francés situado no sueste de Francia, que pertence á rexión Auvernia-Ródano-Alpes.
Departamento de Olancho
250px|dereita
Olancho é un dos 18 departamentos nos que se divide a República de Honduras, localizado no norte-leste desta. A capital departamental é Juticalpa. Ten unha superficie de 24.351 km² e no 2005 tiña unha poboación estimada de 458.365 habitantes.
Olancho é o departamento máis extenso de Honduras. Posúe maior extensión territorial que o veciño Salvador; sendo a segunda entidade subnacional centroamericana por superficie, despois de Petén, en Guatemala.
Limita polo norte cos departamentos de Yoro e Colón; polo sur con de El Paraíso e con Nicaragua e polo oeste cos departamentos de Francisco Morazán e Yoro novamente.
Juan Carlos Aduviri
Juan Carlos Aduviri Lima nado en 1976 en El Alto (Bolivia) é un actor cinematográfico e mestre boliviano. Aduviri saltou á fama ó conseguir o papel principal en También la lluvia, filme de Icíar Bollaín rodado en Bolivia. Coa súa actuación acadou un nomeamento ó Premio Goya como mellor actor revelación polo seu papel no filme. Tamén apareceu no filme español Oro de 2017, ambientado na colonización das Américas.
O Cordal, Bermui, As Pontes de García Rodríguez
O Cordal é un lugar da parroquia de Bermui no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Estaba despoboado no ano 2014 segundo datos do IGE.
Soiuz T-10-1
Soiuz T-10-1 foi unha misión espacial tripulada soviética que ía ser lanzada o 26 de setembro de 1983 mediante un foguete Soiuz U desde o cosmódromo de Baikonur cos cosmonautas Gennadi Strekalov e Vladimir Titov a bordo. Un minuto antes do lanzamento a base do foguete comezou a arder. Strekalov, máis experimentado, notou que algo ía mal e axustou o seu arnés, indicándolle a Titov que fixera o mesmo. Uns segundos máis tarde, ás 19:38 GMT, o sistema de escape activouse, co foguete de escape afastando a cápsula Soiuz xunto cos seus ocupantes do Soiuz  U incendiado, que estourou pouco despois. A aceleración durante a fuxida chegou aos 20 G, pero ambos cosmonautas saíron vivos do incidente, que se converteu no primeiro escape real dun foguete en problemas antes da engalaxe. Dase a circunstancia de que este era o segundo intento de Titov e Strekalov de chegar á Saliut 7 despois de pilotar a Soiuz T-8 e non conseguir acoplarse coa estación espacial.
Meiraos, Meiraos, Folgoso do Courel
Meiraos é un lugar da parroquia de Meiraos, no concello lucense de Folgoso do Courel na comarca de Quiroga. Tiña 25 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE, dos cales 14 eran homes e 11 eran mulleres.
Blindside
Blindside é unha banda sueca de rock procedente dos suburbios do sur de Estocolmo. Fundouse no ano 1994 como Underfree. En 1996 cambiaron o nome a Blindside e publicaron o álbum Blindside en 1997 a través do selo independente sueco Day-Glo Records. O seu segundo traballo, A Thought Crushed My Mind, chegou no ano 2000. O grupo comezou a recibir atención en 2001 cando xirou con P.O.D., conseguindo un contrato con Elektra. En 2002 publicaron o álbum Silence e en 2003 xiraron como abreconcertos de Hoobastank. Nunha xira en 2004 roubáronlle o equipo, pero Blindside publicou About a Burning Fire ese mesmo ano. Tras perder o apoio do seu selo, en 2005 a banda editou The Great Depression independentemente, e tamén lanzou o DVD Ten Years Running Blind.
Blindside editou un EP en 2007, The Black Rose, pero a meirande parte da súa actividade cesou ata 2011, cando publicou o álbum With Shivering Hearts We Wait.
O Vilar, Mera de Abaixo, Ortigueira
O Vilar é un lugar da parroquia de Mera de Abaixo no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 14 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 4 homes e 10 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Caxade
Amais, como apelido pode referirse a:
O Cordal
O topónimo galego O Cordal pode referirse a:
Illa de Emirau
Emirau, tamén chamada Emira, é unha illa do grupo das illas Mussau no Arquipélago Bismarck. Na actualidade, forma parte da Provincia de Nova Irlanda en Papúa Nova Guinea. A lingua local é un dialecto da Lingua Mussau-Emira. Emira é parte do que en moitos mapas se trazan como Illas San Matías, tamén coñecidas como Illas Mussau, un pequeno grupo ao noroeste do grupo da illa principal de Nova Irlanda. Os primeiros exploradores chamárona Squally Island, nome que aínda se atopa nalgúns rexistros iniciais.
Historia e características
O idioma local é un dialecto da lingua Mussau-Emira. A primeira visita dun occidental foi durante a viaxe de exploración do Roebuck dirixida por William Dampier en 1699 que a chamou Squally Island, (illa chuvascos), un nome que aínda se atopan nalgúns primeiros documentos. Tamén foron avistadas en xaneiro de 1781 polo navegante galego Francisco Mourelle de la Rúa que a chamou Ermitaño.
Emirau era parte da Nova Guinea Alemá antes da primeira guerra mundial, onde os colonizadores estableceran unha plantación. A principios da segunda guerra mundial os alemáns deixaron na illa 500 prisioneiros capturados polos buques alemáns que operaban no océano Pacífico que posteriormente rescataron as autoridades australianas. Os xaponeses estableceron na illa postos para vixías pero para xaneiro de 1944 non quedaba ningún.
O 14 de marzo 1944, o Mando Aliado decidiu aproveitar a illa para continuar a súa estratexia para neutralizar a importante base militar xaponesa de Rabaul, ocupándoa o 20 de marzo. A forza expedicionaria, pertencente ao 4º Rexemento de Marines, atopouse cun grupo de sete misioneiros Adventistas do Sétimo día sen atoparen resistencia ningunha, nin xaponeses no lugar. Os estadounidenses construíron unha pista de aterraxe así como un cemiterio militar, que se desmantelou a finais da guerra.
Vilasoa
Co topónimo Vilasoa podémonos referir a dous lugares de Galicia:
The Nightmare Before Christmas
The Nightmare Before Christmas é un filme de animación baseado no poema de Tim Burton, producido por Touchstone Pictures, estreado o 29 de outubro de 1993, e distribuído por Touchstone Pictures nas salas de cinema dos Estados Unidos. Foi dirixido por Henry Selick e producido e coescrito por Tim Burton.