cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
De Havilland Hornet
Orixes
En novembro de 1942 de Havilland elixiu non seguir co proxecto do bombardeiro nocturno e no seu lugar centrarse na produción dun caza de longo alcance, designado D.H. 103, que faría o máximo uso posible do motor Merlin. O D.H. 103 parecía un Mosquito reducido con só un asento; tiña a intención de asumir o papel doutros cazas monopraza mentres que sería capaz á súa vez de realizar misións de moi longo alcance para poder ser usado no teatro do Pacífico. O requirimento de longo alcance levou a que a fuselaxe fose altamente aerodinámica. Unha versión desenvolvida de forma independente do motor Merlin que tiña unha área frontal baixa foi elixida para ser udsada no D.H. 103.
A finais de 1942 completouse unha primeira maqueta do D.H. 103 nas instalacións de de Havilland en Hatfield e pouco despois amosouse a funcionarios do Ministerio de Produción Aeronáustica. Debido aoss duros compromisos en tempo de guerra non houbo unha resposta inmediata para conceder o permiso de fabricación do D.H. 103. Porén, en xuño de 1943, o proxecto deixou de ser unha iniciativa privada cando o Ministerio publicou a Especificación F.12/43, escrita en torno á proposta do D.H. 103. Pouco despois o proxecto recibiu o nome Hornet.
Dende unha fase inicial, estaba previsto que o Hornet puidese ser adaptado para o uso naval e puidese operarse en portaavións. Como resultado priorizouse que esa adaptación se realizase rápido: así, incorporáronse medidas para manter e apoiar a facilidade de control por parte do piloto, especialmente durante o voo a baixas velocidades. As dúas hélices xiraban en sentidos opostos para mellorar as características de engalaxe e aterraxe e integráronse flaps de alta resistencia para proporcionar maior potencia durante as aproximacións.
Prototipos e refinamento
Cara finais de 1944 estableceuse en Hatfield a liña de montaxe para o Hornet F.1, o modelo de produción inicial, e recibíronse os pedidos para a Royal Air Force (RAF). O 28 de febreiro de 1945 o PX210, o primeiro dos 60 F.1 de produción, foi entregado á Organización de Aeroplanos e Armamento Experimental (A&AEE) en RAF Boscombe Down. O 29 de outubro un Hornet F.1 de produción, o PX237, foi usado para a primeira aparición pública do modelo nun día de portas abertas en RAE Farnborough.
Utilizáronse prototipos adicionais para o desenvolvemento de variantes melloradas do Hornet. Un deses prototipos, o PX312, participou no desenvolvemento dun caza mellorado para substituír o F.1, designado como Hornet F.3. Outros tres (os PX212, PX214 e PX219) foron convertidos pola Heston Aircraft Company do Hornet F.1 stándar para representar e probar aspectos da primeira versión naval do avión, que posteriormente foi designada Sea Hornet F.20. O PX212 e o PX214 só foron parcialmente navalizados, sendo equipados con ganchos de detención pero sen os mecanismos para dobrar as ás dos seguintes avións de produción, pero o PX219 foi totalmente navalizado e despois realizou probas a bordo do portaavións HMS Ocean.
Dous prototipos máis, PX230 e PX239, completáronse para un caza nocturno todotempo, o Hornet NF.21. O PX239, orixinalmente construído como un Hornet F.20, foi equipado con ás plegables e unha gran espiña dorsal, que posteriormente adaptouse a todos os avións de produción para cumprir un novo requisito de proporcionar estabilidade direccional cun motor parado. On 25 de outubro de 1948 comezaron as primeiras probas a bordo do HMS Illustrious; estas foron tan exitosas que as probas pasarn rapidamente á fase de tests nocturnos. O 16 de maio de 1947 o PX230 perdeuse durante probas de servizo cando se desintegrou no medio do voo; o piloto puido saltar do aparello tras a ruptura do avión.
Hornet F.3, PR.2 e FR.4
As ás do Hornet F.3 foron adaptadas para levar armas externas; o avión podía de dous a catro foguetes RP-3 de 27 kg baixo cada á e tamén era posible levar unha combinación de catro foguetes cunha bomba de ata 450 kg, ou un tanque de combustible adicional. Internamente ampliouse o tanque para pasar dunha capacidade de 1 636 litros a 1 964, ademais de engadirse equipamento adicional. Adoptáronse tamén unhas superficies horizontais de cola máis grandes. Coa evolución de cazas a reacción de longo alcance como o de Havilland Vampire, o de Havilland Venom e o Gloster Meteor, o Hornet volveuse obsoleto moi rápido. O F.3 foi o derradeiro derivado do Hornet en operar coa RAF.
O Hornet PR.2 estaba destinado a operar como un avión de fotorecoñecemento de longo alcance. O canón Hispano foi retirado e montáronse cámaras na parte traseira da fuselaxe. A capacidade total de combustible interna incrementouse ata os 2 400 litros. Convertéronse un total de tres prototipos (PX216, PX220 e PX249) do stándar Hornet F.1, e posteriormente seguíronlle cinco máis. O requirimento para eses avións expirou co final da segunda guerra mundial no Pacífico; todos eles usáronse en probas de barreiras de detenciónen Boscombe Down e foron desguazados antes de entrar en servizo coa RAF. Doce Hornet FR.4 foron modificados a partir de F.3 do mesmo xeito, aínda que conservando o canón e con algo menos de capacidade interna de combustible. Eses derivados FR.4 serviron coa RAF en Malaisia e Hong Kong a principios dos anos 50.
Sea Hornet F.20, NF.21 e PR.22
O Hornet deseñouse tendo en mente a posibilidade de que operase en portaavións. Para iso era preciso un bo manexo a baixas velocidades, xunto cunha boa visibilidade para o piloto. O deseño do Hornet básico destacaba por cumprir eses requerimentos. Pouco despois de que voase o primeiro prototipo do avión publicouse a Especificación N.5/44 para de Havilland, que abarcaba a modificación do Hornet para o servizo naval. Heston Aircraft Company foi contratada para realizar o traballo de conversión de tres F.1. O traballo implicou alterar as ás para incorporar mecanismos de pregado para que cada panel exterior das mesmas, dende a liña de aleróns/flaps exterior, puidese pregarse cara arriba e cara a dentro en ángulo. As bisagras formaban parte da estrutura do revestimento superior da á, mentres que os revestimentos inferiores incorporaban pestillos de seguridade, e gatos hidráulicos Lockheed usáronse para mover os paneis da á. Introducíronse flaps ranurados para mellorar o control cos "flaps cara abaixo" a baixa velocidade. miniatura|250x250px|Sea Hornet NF.21 A parte baixa da fuselaxe traseira foi reforzada con dous longueiros adicionais de abeto deseñados para soportar as tensións impostas polo gancho de detención enmarcado en "V" externo, que estaba empotrado baixo a fuselaxe. O marco estaba feito de tubos de aceiro cun gancho de aceiro forxado e sostíñase contra a fuselaxe cun "engranaxe rápido". Debido a que o Hornet usaba o sistema estadounidense de engalaxe asistida por catapulta de "3 puntos", instaláronse dous ganchos de aceiro forxado, un baixo cada á, preto da fuselaxe. As patas do tren de aterraxe con compresión de goma de Havilland non podían absorber as enerxías dos rebotes nas aterraxes en portaavións. Foron substituídas por amortecedores hidráulicos máis convencionais.
O Hornet NF.21 deseñouse para cubrir unha necesidade para un caza nocturno naval. Instaláronse escapes especiais para amortecer as chamas, e agregouse unha segunda cabina na parte traseira da fuselaxe, xusto por riba dos bordos de saída das ás. Situouse equipamento de radar ASH na parte posterior desa cabina, co operador de radar/navegante sentado mirando cara a popa. Para poder acceder instaouse unha pequena trapela na parte baixa da fuselaxe; un dosel fixo en forma de burbulla, que podía exectarse en caso de emerxencia, ofrecía un bo campo de visión. Na fronte do avión, o morro spfreu unha transformación the nose underwent a transformation co pequeno prato xiratorio do radar ASH aloxado baixo unha cúpula alongada en forma de dedal. Os estabilizadores horizontais tiñan maior envergadura. O efecto desas modificacións no rendemento foi mínimo, perdendo o avión tan só uns 6 km/h.
O Sea Hornet PR.22 era unha versión dedicada de fotorrecoñecemento do F.20. Retirouse o canón e cubríronse as aperturas. Instaláronse tres cámaras na parte traseira da fuselaxe, dúas F.52 para uso nocturno e unha K.19B para uso diúrno. Construíronse un total de 23 PR.22 en Hatfield.
Hornet civil
O único Hornet civil, e o único propiedade dun operador non británico, foi un Sea Hornet F.20 TT193. Foi orixinalmente enviado a Edmonton, Canadá, para realizar probas de inverno; tras esas probas o TT193 foi vendido en vez de ser transportado de volta a Inglaterra. Rexistrado CF-GUO, o avión foi operado por Spartan Air Services e Kenting Aviation ata o 11 de xullo de 1952 cando un fallo de motor causou unha aterraxe de emerxencia en Terrace, Columbia Británica. Tras ser reducid a compoñentes, o TT193 vai ser restaurado para que poida volver a voar por Pioneer Aero Ltd en Ardmore, Nova Zelandia.
Jerian Grant
Holdyn Jerian Grant, nado o 9 de outubro de 1992 en Silver Spring, Maryland, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga no Olimpia Milano da Lega Basket Serie A italiana.
Traxectoria profesional
Grant foi elixido na 19ª posición do Draft da NBA de 2015 polos Washington Wizards. Os seus dereitos foron traspasados primeiro ós Atlanta Hawks, e despois ós New York Knicks a cambio de Tim Hardaway, Jr..
O 22 de xuño de 2016, Grant foi traspasado xunto a José Calderón e Robin Lopez ós Chicago Bulls, a cambio de Derrick Rose, Justin Holiday e unha elección da segunda rolda do Draft de 2017.
O 7 de xullo de 2018, Grant foi traspasado ós Orlando Magic nun traspaso entre tres equipos. O 30 de xuño de 2019, os Magic non ofreceron a renovación a Grant, e o xogador converteuse en axente libre.
Carnada
miniatura|[[Anzol imitando un insecto.]] miniatura|[[Nasas.]] miniatura|Pesca ao [[corricán.]] Chámase carnada, ou engado, a calquera alimento ou substancia que o imita utilizados para atraer a unha presa, na pesca e na caza.
O obxecto da carnada é o de atraer a un animal (peixe, crustáceo ou molusco) a a unha trampa (por exemplo, unha nasa) e, nos casos dos peixes, sobre todo a que mordan un anzol. Na caza, o de atraer ao animal ao lugar onde se encontra o cazador, ou a unha trampa.
Circuíto urbano de Long Beach
O circuíto urbano de Long Beach é un circuíto de carreiras urbano situado en Long Beach (California, Estados Unidos). Nel disputouse o Gran Premio do oeste dos Estados Unidos de Fórmula 1 entre e, e o Gran Premio de Long Beach da Champ Car World Series desde a tempada 1984 ata a data, así como carreiras de automóbiles históricos, a American Le Mans Series, a Formula Drift e a Förmula Atlantic.
Carnada
A carnada na pesca
O termo utilízase especialmente con respecto á pesca con anzol (corricán, palangre, liña, con cana etc.). A carnada pínchase no anzol de xeito que o peixe poida quedar enganchado nel no momento en que se dispón a comela.
Circuíto urbano de Long Beach
Logo da unificación da Champ Car e a IndyCar Series no ano 2008, o Gran Premio de Long Beach e a carreira no Twin Ring Motegi disputáronse no mesmo fin de semana, ambas as válidas para o campionato da IndyCar Series.
O trazado do circuíto, duns tres quilómetros de extensión, modificouse tres veces durante os oito anos como data da Fórmula 1, e moitas veces máis como parte da Champ Car. Todos incluíron unha longa recta pola vía da costa, cerca do porto, e numerosas curvas de 90 graos e pinzas pechadas.
Carnada
A carnada na pesca
Ademais das carnadas de plástico os pescadores comezaron a utilizar engados electrónicos para atraeren aos peixes.
Debido ao risco de transmitir enfermidades, a troita e o salmón non deben ser utilizados como ccarnada.
As carnadas naturais poden dividirse en:
Entre as carnadas artificiais encóntranse:
A carnada na caza
O uso de engados é unha práctica común na caza do leopardo nos safaris. Un pequeno antílope morto (ou unha cabra), colócase na parte alta dunha árbore para enganar ao leopardo. O cazador sitúase, agochado, a unha distancia de tiro e axexa ao animal, xeralmente de noite, para matalo cando vai a coller o engado.
O engado tamén se usa, en determinados países, para a caza do oso. Nas zonas de caza pódense encontrar adoito engados á venda nas gasolineiras e os almacéns de artículos de caza. O engado consiste nun pouco de substancia, a miúdo melaza doce, combinada con algunha outra substancia aromática, por exemplo carne ou peixes putrefactos. Colócasde a engado, e o cazador espera baixo cuberto á súa presa.
Célula M
As células M ou células micropregadas son células que se encontran no epitelio asociado aos folículos linfoides das placas de Peyer das paredes do intestino delgado. Funcionan transportando microorganismos e partículas antixénicas desde a luz intestinal ás células inmunitarias das placas de Peyer a través da barreira epitelial, e deste modo son importantes para estimular a inmunidade nas mucosas.
A diferenza das súas células veciñas do epitelio intestinal, teñen a capacidade de tomar os antíxenos da luz intestinal por endocitose ou fagocitose, e cedelos por medio de transcitose ás células dendríticas das placas de Peyer (que son células presentadoras do antíxeno) e aos linfocitos T, situados nunha estrutura con forma de bolsa situada na súa membrana basolateral.
Estrutura e función
As células M distínguense dos enterocitos normais en que carecen de microvilli na súa superficie apical, pero no seu lugar presentan unha beira apical con micropregamentos que lle dan a estas células o seu nome. Estas células son moito menos abundantes cós enterocitos. As células M son facilmente accesibles para os antíxenos na luz intestinal para que estes poidan chegar ás placas de Peyer, debido a que non segregan mucus nin encimas dixestivos e a que teñen un glicocálix (capa extracelular de polisacáridos situada no bordo apical dos enterocitos) moi fina ou ausente.
Patoloxía
As células M son utilizadas por varios patóxenos, como as bacterias Shigella flexneri, Salmonella typhimurium, e Yersinia pseudotuberculosis, e polos prións infecciosos da encefalite esponxiforme bovina (mal das vacas tolas), como un modo de penetrar a través do epitelio intestinal.
Tamén son utilizadas por virus como o da polio e reovirus para a súa diseminación.
Algunhas estirpes de VIH poden unirse ás células M e ser transportadas a través do epitelio intestinal para infectar aos linfocitos. O transporte require lactosil cerebrósido e o receptor CXCR4, que se expresan na zona apical das células M (e das células Caco-2 de cáncer de colon).
Desenvolvemento
Os factores que promoven a diferenciación das células M aínda teñen que ser caracterizados, pero pénsase que estas células se desenvolven en resposta a sinais das células inmunitarias que se atopan nas placas de Peyer.
Earl Clark
Earl Rashad Clark, nado o 17 de xaneiro de 1988 en Plainfield, Nova Jersey, é un xogador profesional estadounidense de baloncesto profesional.
NBA
Clark foi elixido na 14ª posición do Draft da NBA de 2009 polos Phoenix Suns. Clark foi enviado aos Iowa Energy da NBA Development League o 15 de marzo de 2010, tras facer tan só 2.7 puntos, 1.1 rebotes en 7.6 minutos de xogo en 45 partidos.
O 18 de decembro de 2010, Clark foi traspasado aos Orlando Magic xunto a Jason Richardson e Hedo Türkoğlu a cambio de Vince Carter, Marcin Gortat, Mickaël Piétrus, unha elección de primeira rolda do Draft de 2011 e 3 millóns de dólares.
China
En agosto de 2011, asinou un contrato dun ano cos Zhejiang Lions da Chinese Basketball League. Porén, ó seguinte mes deixou o equipo por motivos familiares, e non chegou a disputar ningún partido.
Regreso á NBA
O 10 de agosto de 2012, Clark foi traspasado ós Los Angeles Lakers no traspaso entre catro equipos que mandou a Dwight Howard ós Lakers.
O 12 de xullo de 2013, Clark asinou cos Cleveland Cavaliers. O 20 de febreiro de 2014, os Cavaliers traspasaron a Clark xunto a Henry Sims e dúas futuras eleccións de segunda rolda do Draft ós Philadelphia 76ers a cambio de Spencer Hawes, pero foi cortado ó día seguinte.
O 25 de setembro de 2014, Clark asinou cos Memphis Grizzlies.
Lorca Club de Fútbol
O Lorca Club de Fútbol foi un club de fútbol español da cidade de Lorca (Murcia). Fundouse en 1994 e desapareceu en 2002.
Os Portelos, Baredo, Baiona
Os Portelos é un lugar da parroquia de Baredo, no concello pontevedrés de Baiona, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 244 habitantes (127 homes e 117 mulleres).
Está formado por unhas vivendas acaroadas e illadas. Manteñen algunhas algunhas tipoloxías tradicionais.
Lie Zi
O Liezi (chinés: 列子; pinyin: Liè Zĭ; Wade-Giles: Lieh Tzu) é unha das tres obras fundamentais do taoísmo filosófico, xunto coas máis coñecidas de Laozi e Zhuangzi. É atribuído a Lie Yukou, a quen se considera un personaxe lendario.
O texto foi inscrito na librería imperial co nome de Tratado da Perfecta Vacuidade. Xeralmente é considerada a máis práctica das obras taoístas principais, fronte ao máis filósofico Dao De Jing ou ao máis poético Zhuangzi.
As Cavadas, Rodís, Cerceda
As Cavadas é un lugar da parroquia de Rodís, situado entre O Adro, O Barreiro e O Ouriño. Ten unha poboación envellecida duns 13 habitantes. Hai sete casas, delas dúas deshabitadas. Accédese dende as aldeas, tamén agrícolas, do Barreiro (en vehículo), ou dende O Adro, Pazos ou O Ouriño a pé.
Sistema de combate Aegis
miniatura|dereita|Tripulación controlando pantallas de rádar en sistemas de información para o guiado de mísiles no USS VINCENNES (CG-49). O Sistema de combate Aegis (en inglés: Aegis Combat System ou ACS) é un equipamento informático naval de armamento integrado da Armada dos Estados Unidos creado pola División de Mísiles e Radares de Superficie da RCA Corporation, e na actualidade está producido por Lockheed Martin. O sistema informático emprega potentes sensores, computadoras e armamento para guiar mísiles e proxectís contra obxectivos navais, terrestres e aéreos.
Camélidos
miniatura|220px|[[Camelus dromedarius asilvestrado en Australia.]] miniatura|220px|Llamas ([[Lama glama).]] miniatura|220px|[[Vicugna vicugna.]] miniatura|220px|[[Vicugna pacos.]] miniatura|220px|O [[fociño fendido dos dromedarios.]] miniatura|220px|Dedos dun dromedario.
Sistema de combate Aegis
O sistema é empregado en máis de douscentos buques dos Estados Unidos e por outras armadas como as de España, Noruega, Xapón, Corea e Australia.
Camélidos
A dos camélidos (Camelidae) é unha familia de mamíferos artiodáctilos, a única actual da suborde dos tilópodos, constituída por tres xéneros actuais e once extintos.
A familia inclúe os camelos, llamas, guanacos, alpacas e vicuñas, con varias especies nativas de América do Sur e Asia, unha introducida na antigüidade en Oriente Medio e en África do Norte, até o Sáhara e, no século XIX, camelos domésticos foron introducidos en Australia, onde hoxe viven asilvestrados.
Os camélidos apareceron durante o eoceno medio, hai ao redor de 46,2 millóns de anos.
O grupo ten unha longa historia fósil en Norteamérica e Europa, e foi moito máis diverso no pasado, xa que contén un bo número de xéneros extintos.
Aínda que estes animais son ruminates, adquiriron esta característica independentemente dos "ruminantes verdadeiros", polo que non forman parte do clado o suborde dos Ruminantia
Taxonomía
A familia foi descrita en 1821 polo naturalista inglés John Edward Gray na súa obra "On the natural arrangement of vertebrose animals", publicada en The London Medical Repository Monthly Journal and Review 15: 296-310.
Clasificación
Na actualidade, segundo Wilson & Reeder, recoñécense nela tres xéneros con catro especies e as subespec ies que se indican:
Suborde Tylopoda Illiger, 1611 - tilópodos
Algúns autores recoñecen a subespecie Camelus bactrianus ferus como unha especie plena, Camelus ferus Przewalski, 1878, diferente do camelo bactriano doméstiico, que sería Camelus bactrianus.
Moitos autores consideran tamén como especie á alpaca, como Vicugna pacos Linnaeus, 1758. Trátase dunha especie doméstica que xeneticamente deriva maiormente da vicuña salvaxe (Vicugna vicugna) e, nunha proporción moito menor, da llama (Lama glama).
Xéneros extintos
Ademais dos tres anteriores, coñécense no rexistro fósil estoutros once xéneros:
Características
Os camélidos son artiodáctilos, é dicir, pertencen á mesma orde que os porcos e pecarís, de suborde dos suínos, e á numerosísima en especies suborde dos ruminantes.
Como os ruminantes, os camélidos son animais de tamaño de mediano a grande, fitófagos estritos e, ademais, tamén rumian. Porén, presentan algunhas importantes características que os diferencian dos rumimantes:
Os camélidos suramericanos están adaptados a vivir en terreos esgrevios e pedregosos, e poden mover os dedos independentemente con fin de manter a adherencia ao solo.
As dúas especies afro-asiáticas, pola súa parte, desenvolveron adaptacións específicas para sobrevivir en terras ermas e extremadamente secas.
Distribución
miniatura|300px|Orixe dos camélidos no [[eoceno en Norteamérica e a súa ulterior dispersión.]] Os camélidos son excepcionals en canto á súa distri bución actual, xa que esta é exactamente a contraria á orixinal. Apareceron moi cedo na evolución dos artiodáctilos, hai 45 millóns de anos, durante o mioceno, no que hoxe é América do norte.
A familia diversificouse, pero quedou confinada nese continente até que, 2 ou 3 millóns de anos despois, algunhas especies alcanzaron Asia (e, de aí, pasaron ao norte de África), a través das penínsulas de Alasca e de Kamchatka cando quedaron unidas polo xeo.
Os camélidos orixinarios de Nortamérica foron comúns até hai relativamente pouco tempo, falando en termos xeolóxicos, cando desapareceron hai uns 10 a 12 mil anos, probabelmente como consecuencia da caza ou de cambios no ambiente producidos polos primeiros humanos que alí chegaron.
Dúas especies do grupo afroasiático sobreviviron: o dromedario do norte de África e o suroeste de Asia e o camelo bactriano do leste asiático.
Do grupo suramericano, que diverxeu nun grupo de diferentes taxons moi prósperos, divídense usualmente en catro especies: a llama, a alpaca, o guanaco e a vicuña.
Os camélidos suramericanos están emparentados cos camelos que habitan en África e Asia. A diferenza morfolóxica fundamental é que estes últimos teñen xibas e son de maior tamaño. A diferenciación e especiación foi o produto dun proceso evolutivo de millóns de anos.
Evolución
Os camélidos actuais son o resultado dun longo e complexo proceso evolutivo que tivo a súa orixe en América do Norte no eoceno tardío, hai uns 40 millóns de anos (MA). Nesa época apareceron uns pequenos mamíferos aos que se lles chamou Protylopus petersoni, parecidos a pequenos guanacos de só 30 cm de altura. A partir deste grupo orixináronse distintas especies que, na súa evolución ao lomgo de millóns de anos, foron adaptándose a diferentes condicións ambientais e aumentando gradualmente de tamaño.
Os achados de restos fósiles mostran que hai aproximadamente 20 MA, os camélidos dominaban as amplas planicies de América do Norte. Un estudo detallado destes restos permitiu clasificalos en catro grupos con características propias: Titanotylopus, Paracamelus, Megatylopus e Hemiauchenia. Destes catro grupos os dous máis importantes son os Paracamelus e os Hemiauchenia, xa que foron os que deron orixe a todas as especies actuais.
Os tilópodos primitivos tiñan todos catro dedos nas súas patas, pero nalgún momento durante o oligoceno e o mioceno perderon os dedos laterais. Os primeiros tipos de camélidos probabelmente non tiñan xibas, e se parecerían ás llamas. Durante o oligoceno algúns camélidos desenvolveron pescozos longos que lles permitían ver por riba das árbores e os arbustos.
Debido ao arrefriamento da Terra durante o mioceno e o plioceno, as sabanas aumentaron, e os camélidos tiveron que crear adaptacións ás novas condicións, como o alongamento das patas, a aparición de coroas nos dentes, necesarias para mastigar os pastos. Moitos camélidos extinguíronse por estes eventos, como o Oxydactylus(un camelo cun pescozo lonogo como o dunha xirafa), Stenomylus (parecido a unha gacela moi pequena) ou Alticamelus (medía máis de 5 m de altura, e foi o primeiro dos camélidos xigantes).
A partir do plioceno e o plistoceno a temperatura empezou a ser máis variada en todo o globo terrestre, e prodiciuse a unión de Nortemérica e Suramérica; ademais, creouse case que unha ponte de terra entre Norteamérica e Eurasia, permitindo que os Paracamelus e os`Hemiauchenia que deron orixe a todas as especies actuaos cruzaran de América ao Antigo Mundo.
Isto permitiu tamén a chegada de depredadores de todas partes a Norteamérica; ademais, os camélidos que emigraran se encontraron agora con depredadores nativos de ditos lugares, aos que estaban pobremente adaptados, e cuxo mellor mecanismo de defensa foi retirarse ás zonas desérticas (África e as zonas montañosas de Suramérica).
miniatura|esquerda|360px|[[Cladograma que mostra a posición dos Camelidamorpha dentro dos Artiodactylamorpha.]] O único fósil da especie Paracamelus agguirrei encontrouse en España, especie que chegou á península ibérica ben desde Norteamérica, ben desde o norte de África. A chegada desta especie durante o mioceno superior coincidiu co evento de maior dispersión e entrada de taxons á península Ibérica coñecido como o turoliense superior.
Foi a partir dos Paracamelus cando evolucionan os camelos con xiba: o camelo bactriano e o dromedario actuais, que pertencen ao xénero Camelus.
Algunhas especies deste xénero migraron cara ao sur, hai aproximadamente 3 MA, durante a transición do plioceno ao plistoceno, (case na mesma época en que os antecesores da tribo dos camelininos emigraron a Asia polo estreito de Bering), pasando polo istmo centroamericano, invadindo as planicies e pampas de Suramérica.
Aínda que un estudo publicado en 2007 pola universidade de Jiao tong en Shanghai baseado na filoxenética mitocondrial suxire que a diverxencia das dúas tribos puido ocorrer no mioceno temperán, foi moito antes do que se deduce do rexistro fósil (11 MA). Ademais ao reconstruírmos a historia evolutiva dos camélidos en base a secuencias cytb (reloxo molecular de xenomas mitocondriais) suxire que a división entre o camelo bactriano e o dromedario puido ocorrer en América do Norte antes de que a tribo dos Camelini emigrara de América do Norte a Asia.
Xa en Suramérica, a separación entre os xéneros Lama e Vicugna ocorreu hai dos millóns de anos, aproximadamente.
Hai uns 10 ou 12 mil anos, na época xeada do plistoceno, extinguíronse todos os camélidos de América do Norte. En América do Sur desapareceron os Hemiauchenia e os Paleolama, quedanso soamente os guanacos do xénero Lama e a vicuña do xénero Vicugna.
Domesticación
miniatura|180px|Pintura que representa un camelo con seu xinete tocando os [[timbal|timbais no imperio Mongol.]] miniatura|180px|[[Petróglifo representando un camelo, no Negev, sur de Israel.]] miniatura|180px|[[Llamas pastando.]]
A maioría dos camélidos que sobreviven hoxe en día están domesticados.
Xunto con moitos outros representantes da megafauna de América do norte, os camelos salvaxes orixinais foron exterminados durante a propagación dos pobos indíxenas de América, que chegaron desde Asia, como quedou dito, hai 12.000 ou 10.000 anos. O único camélido salvaxe que queda é o camelo bactriano do deserto de Gobi. Como o cabalo, antes da súa extinción no seu territorio natal, os camelos difundíronse pola ponte terrestre de Bering, pasando na dirección oposta, de América a Asia, para sobreviviren no Vello Mundo e, eventualmente, seren domesticados e difundidos a nivel mundial polos seres humanos.
Domesticación no Vello Mundo
O dromedario foi domesticado en Somalia e o sur de Arabia ao redor do ano 3.000 a.C. E o camelo bactriano en Asia Central contra 2.500 a.C.,  así como en Shar-i Sokhta (tamén coñecida como "a Cidade Queimada", Irán.
Domesticación no Novo Mundo
Aínda que se acepta poa maioría dos investigadores que a orixe da domesticación dos camélidos suramericanos se restrinxe aos Andes, non existe acordo en canto á cronoloxía sobre si existiron un ou varios centros de domesticación. A maior parte da información arqueolóxica sobre a domesticación provén da rexión central dos Andes (Perú), de varios sitios da puna de Junín. Estas investigacións sitúan a domesticación entre os 9.000 e os 2.500 anos a.C. e a unha altura de 4.000 m sobre o nivel do mar.
A pesar de que se suxeriu unha hibridación entre os antepasados dos xéneros Lama e Vicugna, estudos moleculares realizados na universidade de Oviedo (España) contradin dita teoría, encontrando que a vicuña é máis ben un xénero intermedio entre os xéneros Camelus e Lama. Ademais, encontrouse que o xénero Vicugna é, entre os camélidos suramericanos, o máis achegado aos camélidos do Vello Mundo, o que suxire que este xénero é o antecesor dos camélidos domésticos de Suramérica; ademais, o seu período de reprodución é o mesmo que o dos camélidos do Vello Mundo (de febreiro a marzo).
Alí diversificáronse dando lugar tamén a Paleollama, Lama e Vicugna, grupos que presentan adaptacións á escaseza de oxíxeno e a forraxe das grandes alturas para resistiren as condicións adversas do planalto andino, onde son criados domesticamente como o maior medio de subsistencia das comunidades campesiñas destas zonas.
Daozang
O Daozang, Tao Tzang (道藏, Tesouro do Tao) ou Canon taoísta é un texto sacro formado por uns cinco mil textos, recollidos en torno ao ano 400 (e máis recentemente, do Libro de Zhuangzi e do Tao Che King). Foron recollidos por un monxe taoísta do período, co fin de unir todo o patrimonio filosófico e relixioso do taoísmo, ata comentarios e exposicións de varios mestres sobre os ensinos orixinais do Tao Che King e do Zhuangzi.
O texto está dividido en tres seccións, que respectan as divisións do Triptaka budista. Estas tres divisións están respectivamente dedicadas á técnicas meditativas, aos rituais e aos exorcismos. As tres seccións corresponden a tres niveis de iniciación dun daoshi, un presbítero taoísta, van, de feito, da iniciación de nivel básico, o exorcismo, á de nivel máis alto, a meditación.
Galería de imaxes de Borneiro, Cabana de Bergantiños
San Xoán de Borneiro é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Cabana de Bergantiños.
Street Kings
Street Kings é un filme estadounidense dirixido por David Ayer que foi estreado no 2008.
Sinopse
Tom Ludlow (Keanu Reeves) é un veterano policía dos Ánxeles que está pasando o peor momento da súa vida trala morte da súa muller. Cando unhas probas o implican na execución dun compañeiro, Tom verase obrigado a ir contra todo o que coñeceu no corpo ata agora, cuestionándose a lealdade de todos e cada un dos que o rodean.
I Ching
O I Ching, Yijing ou I King (en chinés tradicional: 易經; en chinés simplificado: 易经; en pinyin: yì jīng) é un libro oracular chinés cuxos primeiros textos suponse escritos cara ao 2400 adC. É un dos Cinco Clásicos confucianos.
O termo i ching significa Libro das Mutacións. O texto foi aumentado durante a dinastía Chou e posteriormente por comentaristas da escola de Confucio. Crese que describe a situación presente de quen o consulta e predicir o modo en que se resolverá no futuro se se adopta ante ela a posición correcta. É un libro adivinatorio e tamén un libro moral, á vez que pola súa estrutura e simboloxía é un libro filosófico e cosmogónico.
O Couto, Ferreiros, Paradela
O Couto é un lugar da parroquia de Ferreiros, no concello lugués de Paradela, na comarca de Sarria.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.
Camiño de Santiago
Polo Couto pasa o Camiño Francés a Santiago de Compostela (etapa Sarria-Portomarín).
Santa María de Cexo, Verea
Santa María de Cexo é unha parroquia do concello de Verea na comarca da Terra de Celanova, na provincia de Ourense. No ano 2020 tiña 68 habitantes, deles 32 eran homes e 36 eran mulleres, o que supón unha diminución de 53 habitantes en relación ao ano 2000.
Matamá, Matamá, Laza
Matamá é un lugar da parroquia de Matamá no concello ourensán de Laza na comarca de Verín. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 173 habitantes (85 homes e 88 mulleres).
Toponimia
O topónimo Matamá é un fitónimo derivado de (de orixe prerromana)  (de orixe latina), referido a un terreo de pouca calidade ou difícil de traballar.
Tekla Badarzewska
miniatura| Tekla Badarzewska-Baranowska, nada en Varsovia contra 1834 e finada na mesma cidade o 29 de setembro de 1861, foi unha pianista e compositora polonesa.
Flora vaxinal
250px|dereita|miniatura|Lactobacilos e unha célula vaxinal escamosa. A flora vaxinal, tamén chamada microbiota vaxinal, é o conxunto de microorganismos (principalmente bacterias) que colonizan a vaxina. Foi descuberta polo xinecólogo alemán Albert Döderlein en 1892. A cantidade e tipo de bacterias presentes ten importancia na saúde global da muller. As principais bacterias colonizadoras da vaxina nunha muller con boa saúde son os do xénero Lactobacillus, como a especie L. crispatus, e o ácido láctico que producen (algunhas especies producen peróxido de hidróxeno ou antibióticos), en combinación cos fluídos segregados durante a excitación sexual, son en grande medida responsables do cheiro característico da área vaxinal.
Lactobacilos
As principais bacterias colonizadoras da vaxina en mulleres sas son as do xénero Lactobacillus. Desde a primeira descrición dos lactobacilos feita por Döderlein, estas bacterias considéranse xeralmente como os porteiros do ecosistema vaxinal. Os lactobacilos inhiben in vitro o crecemento de microorganismos patoxénicos, por exemplo, de Bacteroides fragilis, Escherichia coli, Gardnerella vaginalis, Mobiluncus spp., Neisseria gonorrhoeae, Peptostreptococcus anaerobius, Peptostreptococcus bivia e Staphylococcus aureus. Acéptase xeralmente que realizan este control principalmente polos efectos do ácido láctico que segregan. Ademais, os lactobacilos aseguran a colonización a longo prazo da vaxina pola súa adherencia ás células epiteliais vaxinais, bloqueando a adherencia de bacterias patóxenas ao epitelio vaxinal. Ademais da produción de ácido láctico e a competición pola adherencia, teñen outros mecanismos que consisten na produción de peróxido de hidróxeno (un antimicrobiano de amplo espectro) e bacteriocinas (antimicrobianos contra dianas específicas).
Produción de ácido láctico
Considérase que os pHs baixos son o principal mecanismo de control da composición da microflora vaxinal. Aínda que o ácido láctico producido polos lactobacilos contribúe á acidez vaxinal, aínda non está probado que sexa a principal causa dos pHs baixos vaxinais, pero o feito é que a maioría dos lactobacilos prosperan mellor a pHs < 4,5.
Bacteriocinas
Os lactobacilos vaxinais producen varios péptidos microbianos específicos para determinadas dianas, por exemplo bacteriocinas como a lactocina 160 e a crispasina A, que teñen actividade inhibitoria que pode ser de espectro estreito (moi relacionadas coas especies de Lactobacillus) ou amplo (de diversos grupos de bacterias, como G. vaginalis e P. bivia),   e producen tamén substancias similares a bacteriocinas, de espectro máis amplo que as bacteriocinas (por exemplo, un péptido resistente á calor producido por Lactobacillus salivarius subsp. salivarius CRL 1328). Varios estudos indicaron que a actividade das bacteriocinas está favorecida polos pHs baixos. En resumo, as substancias inhibitorias producidas polas especies vaxinais de Lactobacillus parecen ser factores importantes na protección do econicho vaxinal, e os ácidos orgánicos, bacteriocinas (e o peróxido de hidróxeno) actuarían sinerxicamente para previr a colonización por anaerobios patóxenos. Non todas as especies de Lactobacillus e non todas as cepas dunha mesma especie de Lactobacillus presentan os tres mecanismos. Nas mulleres premenopáusicas só se atopa un selecto grupo de especies de Lactobacillus que domina o econicho vaxinal, formado por L. crispatus, L. jensenii, L. iners, L. gasseri (e posiblemente L. vaginalis), como se avaliou por medio de técnicas tanto dependentes de cultivo celular coma independentes. Os lactobacilos vaxinais mostran un acusado vaxinotropismo, e os seus pili actúan como ligandos para a unión a glicolípidos receptores das células do epitelio vaxinal. O limitado número de especies de Lactobacillus atopadas na vaxina humana é sorprendente, polo que cabe a posibilidade de que haxa factores do hóspede que seleccionan organismos específicos, ou que estas especies teñen características pouco comúns que lles permiten colonizar con éxito a vaxina, ou ambas as cousas. Porén, este vaxinotropismo non só se aplica a ese selecto grupo de lactobacilos que indican que a vaxina ten boa saúde, senón tamén ás especies de bacterias asociadas coa vaxinose bacteriana. A microflora detectada nos xenitais humanos e no econicho do tracto intestinal non parece crecer fóra do seu hóspede e a súa transmisión probablemente depende da crianza con estreito contacto entre pais e fillos; por exemplo, prodúcese unha transmisión da nai ao neonato da microflora xenital, moi probablemente tamén con microflora intestinal distribuída homoxeneamente sobre o corpo do/a meniño/a, incluíndo a pel, cavidade oral, nasofarinxe, e feces. Os estudos moleculares indican que a microflora intestinal de xemelgos idénticos e fraternos mostra maiores semellanzas entre si que a observada entre eses xemelgos e as súas respectivas parellas, e isto débese probablemente a que tiveron a mesma nai que os coidou.
Outras especies bacterianas vaxinais
Varias especies bacterianas anaerobias encóntranse frecuentemente na vaxina, como os cocos grampositivos: Atopobium vaginae, Peptostreptococcus spp., Staphylococcus spp., Streptococcus spp., e Bacteroides spp., Fusobacterium spp., Gardnerella vaginalis, Mobiluncus, Prevotella spp., e organismos entéricos gramnegativos, como Escherichia coli. Tamén se encontran frecuentemente na vaxina o fungo Candida albicans, e as bacterias Mycoplasma e Ureaplasma. Algunhas das bacterias obrigadas e facultativas anaerobias están asociadas coa vaxinose bacteriana. No estudo de pirosecuenciación realizado por Ravel et al., da microflora vaxinal de 396 mulleres asintomáticas, de catro grupos étnicos (negros, brancos, asiáticos e hispánicos) igualmente representados, atopáronse cinco comunidades diferentes de microflora vaxinal, e catro desas comunidades estaban dominadas respectivamente por Lactobacillus crispatus, L. gasseri, L. iners e L. jensenii e a quinta tiña altas proporcións de bacterias anaerobias estritas, predominantemente Megasphaera, Prevotella, Sneathia e Streptococcus (e foi denominado o grupo diverso). Hummelen et al. pirosecuenciaron (estudando o xene do ARNr 16S) a microflora vaxinal de 132 mulleres tanzanas VIH positivas e detectaron oito agrupacións ou clusters principais. As dúas agrupacións de especies que estaban fortemente asociadas con microfloras vaxinais normais, estaban dominadas por L. iners e L. crispatus respectivamente. Catro das agrupacións estaban fortemente asociadas con vaxinose bacteriana, e estaban dominadas por G. vaginalis, Lachnospiraceae, P. bivia ou unha mestura de diferentes especies. Os dous agrupamentos restantes estaban representados pola combinación ''L. iners/G. vaginalis nun deles e Lachnospiraceae/Veillonellaceae'' no outro. Ademais, G. vaginalis e L. iners foron detectados en todas as mostras, polo que foron propostas como os membros centrais da microflora vaxinal.
Menstruación
Durante a menstruación, a concentración do microbioma vaxinal declina. Debátese o efecto do uso de tampóns sobre a flora vaxinal, pero o seu uso non paredce modificar significativamente o equilibrio da presenza bacteriana.
Prevención de enfermidades
Un microbioma vaxinal saudable axuda a previr a vaxinose bacteriana, infeccións por lévedos (como a candidíase vaxinal ou vulvovaxinite por Candida) e outros posibles problemas ao manter un pH ácido (< 4,5) na vaxina, que é pouco favorable para o crecemento dos patóxenos comúns, como Gardnerella vaginalis. Os lactobacilos presentes no microbioma vaxinal saudable tamén ocupan un nicho ecolóxico que doutro modo podería ser aproveitado polos organismos patóxenos. Con todo, as bacteria daniñas ou un desequilibrio nas bacterias poden orixinar infección.
Saltasebes
A saltasebes, nabo caíño ou nabo da noula Bryonia dioica é unha planta rubideira da familia Cucurbitaceae (familia dos cogombros e melóns) que medra en Galiza.
Descrición
É unha planta rubideira, por medio dos gabiáns que xorden das axilas das súas follas, os cales lle permiten adherirse a outras plantas, árbores ou soportes podendo acadar os tres metros de altura. Posúe follas pentalobuladas e flores azuis ou abrancazadas. O froito é unha baga de cor vermella.
Mora nos bosques da Europa meridional e central, ademais do continente americano. miniatura|250px|Flor. miniatura|250px|Follas. miniatura|250px|Froitos. miniatura|Bryonia dioica miniatura|200px|Raíz.
Uso medicinal
O seu zume aplicado externamente é rubefaciente e vesicante até producir ulceracións. Por vía gástrica produce vómitos, cólico e diarrea con evacuación de sangue, aínda a pequenas doses. A doses maiores, inflama os riles, produce vertixe e excitación nerviosa até producir a paralización do sistema nervioso central e a morte.
Os bolos tenros pódense comer, son estomacais. O froito é bo para a sarna aplicado en Faubert. Os froitos serven para depilar as peles (Teofrasto)
A raíz apáñase de outubro a novembro, hai quen a come, despois de tela cocido repetidas veces, cambiando a auga cada vez, pois nesta desbótanse os tóxicos, ou boa parte destes, de todos os xeitos, é mellor non utilizar esta planta, agás por prescrición facultativa, por mor á súa perigosidade. Utilízase nalgunhas fórmulas homeopáticas.
Os gromos tenros, previa eliminación dos gabiáns e as bagas verdes, son comestíbeis e teñen un sabor delicioso. Previa fritura, adóitanse facer con ovos revoltos ou en tortilla (como se fai coas espinacas, ou os allos tenros).
Principios activos: contén principios amargos: cucurbitacina D (triterpenoide). Saponósidos. Vesticiod de aceite esencial. Taninos. Fitosterois. Flavonoides. Alcaloides: brionicina. Outras fontes: Amidón, brirresina, fitosterina, brionina, azucre invertido, substancia amorfa, non determinada quimicamente, con propiedades purgantes.
Indicacións: A cucurbitacina D é un purgante drástico, emético. A planta fresca ten unha acción rubefaciente e mesmo vesicante. Téñense usado lavativas de decocto da planta para as hemorroides. Tamén contra o reumatismo e a ciática.
A raíz fresca e o zume, en uso tópico, producen un potente efecto rubefaciente, podendo provocar vesicación e incluso ulceracións cutáneas e necrose. Toda a planta é tóxica. A súa inxestión (6-8 froitos) causa irritación gastrointestinal, con vómitos, diarreas coleriformes, hemorraxias intestinais; nefrite. En doses altas pode producir a morte por colapso cardio-respiratorio.
Taxonomía
Bryonia dioica foi descrita por Nikolaus Joseph von Jacquin e publicado en Florae Austriaceae 2: 59–60, pl. 199. 1774.
Nome común
Saramago, samargo, saltasebes, salgueiriña, ouropés, nabo xairo, nabo fero, nabo do porco teixo, nabo de xerro, nabo de nouza, nabo de norza, nabo de noz, nabo da bouza, nabo da bouga, nabo da boudaña, nabo caíño, nabo caín, nabo bravo, nabo, labresto, labestro, enredadeira brava, beldro, amargo e aceda brava.
Catedral de Terrasa
A Catedral de Terrasa ou Basílica do Espírito Santo (en Basílica del Sant Esperit) é a sede catedralicia de Terrasa, adicada ó Espírito Santo. No ano 2004, o Vaticano creou a bispado de Terrasa, como segregación da arquidiocese de Barcelona, e decidiu empregar a basílica como nova catedral. Deste xeito recuperouse o antigo bispado de Ègara que existira entre os século V e VIII, no cal foi disolto, se cadra pola invasión sarracena (e atoparse en zona fronteiriza).
Acerbaixán nos Xogos Olímpicos
Acerbaixán participou por primeira vez nos Xogos Olímpicos como país independente en 1996, e mandou atletas para competiren en todos os Xogos desde entón. Anteriormente, os atletas do país competiron como parte da Unión Soviética de 1952 a 1988, e tras a disolución da Unión Soviética, o Acerbaixán formou parte do Equipo Unificado en 1992.
Atletas do país xa gañaron 49 medallas nos Xogos Olímpicos de Verán. O país nunca gañou medallas nos Xogos Olímpicos de Inverno. O Comité Olímpico Nacional de Acerbaixán foi creado en 1992 e recoñecido polo COI en 1993. A súa última gran competición foi nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2018.
En 2016, Acerbaixán converteuse nun dos dous únicos países (sendo o outro o Reino Unido, tamén entre 2000 e 2016) en incrementar o número de medallas en cinco Xogos consecutivos. O éxito do equipo de Acerbaixán nos Xogos de 2016 débese principalmente á participación de cidadáns naturalizados, xa que 12 das 16 medalllas logradas por Acerbaixán neses Xogos foron conseguidas por deportistas nados fóra do país (principalmente en Rusia, Ucraína, Belarús e Irán).
Xosé Couceiro Bugallo
Xosé Couceiro Bugallo, nado en Santo André de Souto (A Estrada) en 1963 e finado o 23 de maio de 2009, foi un músico e escritor galego
Traxectoria
Estudou na Estrada e en Santiago de Compostela, cousa que mesturou cos traballos decotío, na casa de labranza na que se criou. O agasallo dunha gaita levouno a dedicarse ao seu estudo e a se interesar pola cultura do país. Logo da ditadura franquista, nos seus anos de bacharelato, compuxo os seus primeiros escritos en galego e co–fundou o primeiro grupo de música tradicional chamado "Airiños da Baiuca". Dende aquela sempre estivo activo no mundo músico- cultural, colaborando na fundación, e sobre todo na didáctica, de máis dunha ducia de formacións, hoxe en día vixentes as máis delas. Compuxo varias pezas para gaita e algún cantar. Exerceu como instrutor de música tradicional, maiormente de gaita e como artesán.
Obra
Dende os anos 90 abondou un pouco máis a escritura, por iso a súa obra permanece case toda inédita.
O Río, Baredo, Baiona
O Río é un lugar da parroquia de Baredo, no concello pontevedrés de Baiona, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres).
Está formado por vivendas acaroadas e illadas. Manteñen algunhas tipoloxías tradicionais, á beira do regato das Tres Regueiras.