Filipinas
Dominación española
O dominio español significou a unidade política do arquipélago por primeira vez na súa historia. Desde 1565 ata 1821 a Capitanía Xeneral de Filipinas dependeu do Vicerreinado de Nova España con sede en Cidade de México e despois da guerra de Independencia de México, administrouse directamente desde Madrid. Desde esta mesma capitanía, España controlaba outros dos seus territorios no Pacífico, entre eles Guam, Palau, as Illas Carolinas e as Illas Marianas. Entre os séculos século XVI e XIX, o galeón de Manila comunicou a capital de Filipinas con Acapulco, México; realizando unha ou dúas viaxes o ano en ambos os sentidos. Debido ás constantes guerras que producían escasas ganancias, Filipinas foi subsidiada da prata extraída de Potosí en Bolivia e o Perú. O comercio transpacífico introduciu no arquipélago alimentos como o millo, o tomate, a pataca, o chile e a piña, todos procedentes de América. Os misioneiros católicos converteron á maioría dos habitantes ao cristianismo e fundaron escolas, universidades e hospitais. Os españois tamén levaron a Filipinas o arado, a imprenta, o reloxo e a construción en pedra. Un decreto español de 1863 estableceu o ensino público gratuíto no país por primeira vez, o que deu lugar a altos índices de alfabetización. miniatura|esquerda|[[Moeda dun cuarto de 1829, emitida en Manila. Mostra o escudo de España.]] Durante o período de goberno español, as forzas hispanas e os indíxenas leais loitaron contra varias rebelións internas e múltiples ataques externos de piratas chineses, neerlandeses e portugueses: son especialmente destacables os combates de Cagayán (1582), que enfrontaron aos famosos terzos españois contra piratas e ronins xaponeses. Nunha extensión dos combates da guerra dos Sete Anos, forzas británicas ocuparon brevemente a cidade de Manila tras unha dura batalla. As forzas británicas atoparon aliados como Diego e Gabriela Silang, que aproveitaron a oportunidade para liderar unha revolta, ata que o goberno español foi finalmente restaurado tras o Tratado de París de 1763. Durante a ocupación, os británicos aproveitaron para subtraer valiosas cartas de navegación do Pacífico dos arquivos de Manila. undefined Os españois consideraron a súa guerra cos musulmáns no sueste asiático como unha extensión da Reconquista e dividiron os filipinos pagáns e musulmáns entre si. O conflito hispano-mouro durou varios centos de anos. No último cuarto do século XIX, España conquistou porcións de Mindanao e os musulmáns mouros no Sultanato de Sulu, recoñecida formalmente a soberanía española miniatura|[[José Rizal, Marcelo del Pilar e Mariano Ponce, líderes do Movemento de Propaganda.]] No século XIX, os portos filipinos abríronse ao comercio mundial e producíronse cambios na sociedade filipina. A principios de século comezou a sentirse a influencia dos movementos independentistas suramericanos. O 1 de febreiro de 1818 arribou Hipólito Bouchard, corsario das Provincias Unidas de Suramérica, a bordo da fragata La Argentina. Durante dous meses mantivo bloqueada a baía de Manila, pechando ademais o estreito de San Bernardino. Neste período, varios españois nados en Filipinas (crioulos) e os de ascendencia mixta (mestizos) fixéronse ricos. A afluencia de colonos españois e hispanoamericanos diminuíu o poder da igrexa e abriu algúns postos no goberno, tradicionalmente ocupados polos españois nados na península ibérica (peninsulares). Inspirado polas guerras de independencia latinoamericanas, houbo un levantamento do efémero emperador Andrés Novales, apoiado por oficiais latinoamericanos degradados do exército filipino de fala hispana, que se opuxeron á desigualdade imposta polos peninsulares. Os ideais da revolución tamén comezaron a estenderse a través das illas. A insatisfacción dos crioulos resultou na revolta de  Cavite O Vello en 1872, unha das precursoras da Revolución filipina.