cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pintura
Pintura histórica
miniatura|[[A Última Cea (Leonardo)|A última cea de Leonardo da Vinci é un claro exemplo de pintura mural, histórica e relixiosa]] A pintura histórica era considerada grande genre e incluía as pinturas con temas relixiosos, mitolóxicos, históricos, literarios ou alexóricos, era practicamente unha interpretación da vida e mostraba unha mensaxe intelectual ou moral. Sir Joshua Reynolds, nos seus Discourses (Discursos) sobre arte expostos na Royal Academy of Arts entre 1769 e 1790 comentaba: «O gran fin da arte é espertar a imaxinación ... De acordo en correspondencia co costume, eu chamo esta parte da arte Pintura Histórica, pero debería dicirse Poética .(...) Debe algunhas veces desviarse do vulgar e da estrita verdade histórica á procura de grandeza para a súa obra ». Aínda que Nicolás Poussin foi o primeiro pintor que realizou este xénero en formato máis reducido, esta innovación tivo pouco éxito, Diego Velázquez en 1656 realizou As Meninas cun tamaño que demostra simbolicamente que este retrato da familia real entra dentro do xénero da pintura histórica, moito máis tarde Pablo Picasso na súa obra Guernica de 1937, tamén emprega unha gran dimensión para esta pintura histórica.
Retrato
miniatura|Autorretrato de [[Sofonisba Anguissola (1556)]] Dentro da xerarquía dos xéneros, o retrato ten unha localización ambigua e intermedia, por unha banda, representa a unha persoa feita a semellanza de Deus, pero doutra banda, á fin e ao cabo, trátase de glorificar a vaidade dunha persoa. Historicamente, representouse os ricos e poderosos, pero co tempo, difundiuse, entre a clase media, o encargo de retratos das súas familias. Aínda hoxe, persiste a pintura de retrato como encargo de gobernos, corporacións, asociacións ou particulares. Cando o artista se retrata así mesmo trátase dun autorretrato. Rembrandt explorou neste sentido cos seus máis de sesenta autorretratos. O artista en xeral intenta un retrato representativo, como afirmou Edward Burne-Jones: «A única expresión que se pode permitir na gran retratística é a expresión do carácter e a calidade moral, nada temporal, efémero ou accidental.» Na técnica do óleo foi Jan van Eyck un dos primeiros que o impuxo nos retratos, o seu Matrimonio Arnolfini foi un exemplo de retrato de parella en corpo completo. Durante o renacemento, representaron o status e éxito persoal do retratado, sobresaíron Leonardo da Vinci, Rafael e Durero. En España destacarón Zurbarán, Velázquez e Francisco de Goya. Os impresionistas franceses tamén practicaron este xénero, Degas, Monet, Renoir, Vincent van Gogh, Cézanne etc. No século XX, Matisse, Gustav Klimt, Picasso, Modigliani, Max Beckmann, Umberto Boccioni, Lucian Freud, Francis Bacon ou Andy Warhol.
Pintura de xénero
miniatura|Pintura de xénero: Voda campesiña ([[1568) por Pieter Brueghel o Vello.]] A pintura de xénero ou «escena de xénero» é o retrato dos hábitos das persoas privadas en escenas cotiás e contemporáneas do pintor, tamén se adoita chamar «pintura costumista». Os primeiros cadros máis populares déronse nos Países Baixos durante o século XVI e entre os artistas máis destacados atópanse Pieter Brueghel o Vello e Vermeer. Non se sabe con seguridade se se trata de simple representación da realidade cun propósito de mera distracción, ás veces cómico, ou ben se buscaba unha finalidade moralizante a través dos exemplos próximos ao espectador. Non hai dúbida de que, no cadro de xénero do século XVIII, si estaba presente a intención satírica ou moralizante en obras como as de William Hogarth ou Jean-Baptiste Greuze. En España, Diego Velázquez cultivouno co seu Vella fritindo ovos ou O augadeiro de Sevilla, Francisco de Goya reflectiu, en varias obras de cartóns para tapices, as festas populares, Bartolomé Esteban Murillo fixo escenas de xénero de esmoleiros e mozos picarescos. En Francia, Jean-Honoré Fragonard e Antoine Watteau fixeron un tipo de pinturas idealizadas da vida diaria. miniatura|Paisaxe con río, castelo e escena de pescadores, no [[Museo de Pontevedra (Jenaro Pérez Villaamil)]]
Paisaxe
A China e o Xapón son os primeiros países onde, desde o século V, se atopan pinturas co tema da paisaxe. En Europa, aínda que aparecen elementos de paisaxe como fondo de escenas narrativas, ou tratados de botánica e farmacia, iníciase verdaderamente no século XVI, cando coa aparición do coleccionismo empezouse a pedir temas de cadros campestres e a designar como especialistas aos pintores do norte de Europa. Así dun xeito específico impúxose o tema da «paisaxe holandesa», que se caracteriza polo seu horizonte baixo e os ceos cargados de nubes e con motivos típicos holandeses como os muíños de vento, gandos e barcas de pesca. As paisaxes venecianas de Giorgione e os seus discípulos teñen unha aparencia lírica e un belo tratamento cromático, este tipo de pintura desenvolveuse sobre todo ao longo de todo o século XVIII, nun estilo chamado vedutismo, que son vistas xeralmente urbanas, en perspectiva, chegando ás veces a un estilo cartográfico, onde se reproducen imaxes panorámicas da cidade, describindo con minuciosidade as canles, monumentos e lugares máis típicos de Venecia, sos ou coa presenza da figura humana, xeralmente de pequeno tamaño e en grandes grupos de xente. Os seus maiores expoñentes foron Canaletto, Bernardo Bellotto, Luca Carlevarijs e Francesco Guardi. Na escola de Barbizon foron os primeiros en pintar ao aire libre e facer un estudo sobre a paisaxe a base da luz e as súas variantes que influíron especialmente na pintura impresionista.
Natureza morta
miniatura|Bol de froita transparente e xerras. Frescos [[Roma Antiga|romanos en Pompeia (ao redor do ano 70)]]
Natureza morte é o xénero máis representativo da imitación da natureza de obxectos inanimados, en xeral da vida cotiá, como froitas, flores, comida, utensilios de cociña, de mesa, libros, xoias etc. e pódese dicir, que é o menos literario de todos os temas. A súa orixe está na antigüidade onde se utilizaba para a decoración de grandes salóns, como os frescos romanos en Pompeia. Plinio o Vello relata que os artistas gregos de séculos antes, eran moi destros no retrato e nas naturezas mortas. Foi moi popular na arte occidental desde o século XVI, un exemplo é A carnicería de Joachim Beuckelaer. No mesmo século Annibale Carracci e Caravaggio representaron magníficas naturezas mortas. Durante o século XVII evolucionou nos Países Baixos un tipo de bodegón, chamado «vanitas», onde se expoñían instrumentos musicais, vidro, prata e vaixela, así como xoias e símbolos como libros, cranios ou reloxos de area, que servían de mensaxe moralizante do efémero dos praceres dos sentidos. A academia francesa catalogou este xénero no último lugar da xerarquía pictórica. Coa chegada do impresionismo e xunto coa técnica da cor, a natureza morta volveu ser un tema normal entre os pintores, as pinturas dos Xirasois de Van Gogh son dos máis coñecidos. Os artistas durante o cubismo pintaron tamén composicións de bodegóns, entre eles Pablo Picasso, Georges Braque e Juan Gris. miniatura|[[O xuízo de Paris (1904) de Enrique Simonet.]]
Espido
O espido é un xénero artístico que consiste na representación do corpo humano espido. É considerado unha das clasificacións académicas das obras de arte. Aínda que se adoita asociar ao erotismo, o espido pode ter diversas interpretacións e significados, desde a mitoloxía ata a relixión, pasando polo estudo anatómico, ou ben como representación da beleza e ideal estético de perfección, como na Antiga Grecia. O estudo e representación artística do corpo humano foi unha constante en toda a historia da arte, desde a prehistoria (Venus de Willendorf) ata os nosos días. Unha das culturas onde máis proliferou a representación artística do espido foi na Antiga Grecia, onde era concibido como un ideal de perfección e beleza absoluta, concepto que perdurou na arte clasicista chegando ata os nosos días, e condicionando en boa medida a percepción da sociedade occidental cara ao espido e a arte en xeral. Na Idade Media a súa representación circunscribiose a temas relixiosos, sempre baseados en pasaxes bíblicos que así o xustificasen. No renacemento, a nova cultura humanista, de signo máis antropocéntrico, propiciou o retorno do espido á arte, xeralmente baseado en temas mitolóxicos ou históricos, perdurando igualmente os relixiosos. Foi no século XIX, especialmente co impresionismo, cando o espido empezou a perder o seu carácter iconográfico e a ser representado simplemente polas súas calidades estéticas, o espido como imaxe sensual e plenamente autorreferencial.
Técnicas
As técnicas de pintura divídense de acordo a como se dilúen e fixan os pigmentos no soporte a pintar. En xeral, e nas técnicas a continuación expostas, se os pigmentos non son solubles o aglutinante permanecen dispersos nel.
Cera
O vehículo son ceras que normalmente se usan quentes. A encáustica, que deriva do grego enkaustikos ('gravar a lume'), é unha técnica de pintura que se caracteriza polo uso da cera como aglutinante dos pigmentos. A mestura ten efectos moi cubrintes e é densa e cremosa. A pintura aplícase cun pincel ou cunha espátula quente. A terminación é un puído que se fai con trapos de liño sobre unha capa de cera quente previamente estendida (que neste caso xa non actúa como aglutinante senón como protección). Esta operación chámase «encaustización» e está perfectamente descrita por Vitruvio (c. 70-25 a. C.), que di así: «Hai que estender unha capa de cera quente sobre a pintura e a continuación hai que puír cuns trapos de lino ben secos.»
Acuarela
A acuarela é unha pintura sobre papel ou cartolina con cores diluídas en auga. As cores utilizadas son transparentes (segundo a cantidade de auga na mestura) e ás veces deixan ver o fondo do papel (branco), que actúa como outro verdadeiro ton. Componse de pigmentos aglutinados con goma arábiga ou mel. Nos seus procedementos emprégase a pintura por capas transparentes, a fin de lograr maior brillantez e soltura na composición que se está realizando. Require do artista a seguridade nos trazos e espontaneidade na execución, xa que o seu maior mérito consiste no frescor e a transparencia das cores. Con todo existe a acuarela hiper realista que vai en contra deste postulado e que utiliza vernices para non remover as primeiras capas e dar sucesivas veladuras co que se consegue un claroscuro moi detallado pero carente da translucidez da acuarela clásica. miniatura|[[O nacemento de Venus pintura ao témpera de Sandro Botticelli]]
Témpera
A témpera ou gouache é un medio similar á acuarela, pero ten unha «carga» de talco industrial ou branco de zinc. Este engadido adicional o pigmento apórtalle á témpera o carácter opaco e non translúcido que o diferenza da acuarela, permitíndolle aplicar tonalidades claras sobre unha escura, procedemento que na acuarela «clásica» considérase incorrecto. É á súa vez un medio moi eficaz para complementar debuxos e facer efectos de trazo seco ou de empaste. Igual que a acuarela o seu aglutinante é a goma arábiga, aínda que moitas témperas modernas conteñen plástico. Con esta técnica François Boucher logrou grandes obras mestras, os artistas do século XVIII empregaron a acuarela e o gouache xuntos para dar distinción a unha zona concreta da pintura feita con acuarela. Segundo o pintor Paul Signac: «... determinados rosas violáceos dos ceos de Turner, certos verdes das acuarelas de Johan Jongkind non se puideron conseguir sen un pouco de gouache.» miniatura|Milton Kurtz: Quasi contacto, 1989, acrílico sobre tea, acervo de [[Museu de Arte do Rio Grande do Sul Ado Malagoli|MARGS.]]
Acrílico
A pintura acrílica é unha clase de pintura de secado rápido, na que os pigmentos están contidos nunha emulsión dun polímero acrílico (cola vinílica, xeralmente). Aínda que son solubles en auga, unha vez secas son resistentes á mesma. Destaca especialmente pola rapidez do secado. Así mesmo, ao secar modifícase lixeiramente o ton, máis que no óleo. A pintura acrílica data da primeira metade do século XX, e foi desenvolvida paralelamente en Alemaña e Estados Unidos. O pintor Jackson Pollock utilizou as pinturas acrílicas tal como saen dos tubos para conseguir texturas novas e espesas mentres que Morris Louis diluíaas con gran cantidade de auga para pintar grandes teas que quedaban cun efecto de tinguido máis que de pintura.
Tinta
A presentación da tinta, tamén chamada tinta chinesa, é xeralmente líquida aínda que tamén pode ser unha barra moi sólida que se debe moer e diluír para o seu uso. Úsase sobre papel e as cores de tinta máis utilizados son o negro e o sepia, aínda que hoxe en día úsanse moitos outros. A tinta aplícase de varios xeitos, por exemplo con pluma ou plumín, que son máis adecuados para debuxo ou caligrafía e non para cadros, as diferentes puntas de plumiña utilízanse cargadas de tinta para facer liñas e con elas debuxar ou escribir. Outro recurso para aplicar a tinta é o pincel, que se utiliza basicamente como a acuarela e que se chama augada, pero a técnica milenaria chamada caligrafía ou escrita xaponesa tamén está feita con tinta e pincel sobre papel. Outras formas máis utilitarias de usar a tinta é o tiralíneas (cargador de tinta) ou rapidograph. A tinta xunto co grafito son máis ben técnicas de debuxo.
Fresco
A miúdo o termo fresco úsase incorrectamente para describir moitas formas de pintura mural. O verdadeiro fresco é ás técnicas pictóricas modernas o que o latín é aos idiomas modernos. A técnica do fresco baséase nun cambio químico. Os pigmentos de terra moidos e mesturados con auga pura, aplícanse sobre unha argamasa recente de cal e area, mentres o cal está aínda en forma de hidróxido de calcio. Debido ao dióxido de carbono da atmosfera, o cal transfórmase en carbonato de calcio, de maneira que o pigmento cristaliza no seo da parede. Os procedentes para pintar ao fresco son sinxelos pero laboriosos e consomen moito tempo. Esta técnica de pintura adoita ser estable e de longa duración, aínda que se pode danar por causas físicas, químicas ou bacteriolóxicas, a máis frecuente é a humidade que consegue a alteración das cores ante a disolución do carbonato de calcio e o desenvolvemento do mofo.
Grisalla
A grisalla é unha técnica pictórica baseada nunha pintura monocroma en claroscuro: «luz e sombra» como a chamou Giorgio Vasari, a cor está feita dunha mestura de óxidos de ferro, de cobre e dun fundente, que produce a sensación de ser un relevo escultórico. No século XIV utilizouse como bosquexos prepatorios dos escultores para conseguir o efecto de relevo mediante diversas gradacións dunha soa cor. Baixo o reinado de Carlos V de Francia, o uso da grisalla foi sobre todo na miniatura, nos vitrais e na pintura. A súa utilización será unha das características da pintura flamenga: no dorso dos retablos adoitábase representar unha Anunciación en grisalla (Políptico de Gante, Jan van Eyck, para a catedral de San Bavón en Gante). Josep Maria Sert enfatiza aínda máis pola súa evolución cromática, que termina apoiándose nun predominio da monocromía dourada. Empregaba unha gama cromática limitada: ouros, ocres, terras tostadas, con toques de carmín, utilizando como fondo unha rica preparación en metal, prata e pan de ouro. miniatura|[[Tarde de domingo na illa da Grande Jatte de Georges Seurat é un exemplo de puntillismo]]
Puntillismo
O puntillismo é a técnica que xurdiu no neoimpresionismo polo estudo practicado principalmente polo pintor Georges Seurat, que consiste en colocar puntos pequenos esféricos de cores puras, en lugar da técnica de pinceladas sobre o soporte para pintar. Ao haber relacións físicas entre as cores, a interacción entre os primarios e complementarios, conseguen coa posición duns xunto a outros a mestura óptica, a partir dunha certa distancia do cadro, que é capaz de producir o efecto da unión entre eles.
Dripping
O dripping é unha pintura automática, que segundo os surrealistas conséguese con ela unha pintura casual, feita con pingas e salpicaduras de pintura, é a técnica pictórica característica da «action painting» estadounidense (pintura de acción). A pintura realízase polo artista camiñando sobre a superficie a pintar con grandes brochas ou co mesmo bote de pintura, deixando caer o goteo da cor, normalmente esmalte, que é o que forma as manchas sobre o soporte.
Graffiti
Realízase cunha pintura envasada en aerosois que se utiliza pulsando o botón superior polo que sae nunha aspersión moi fina e permite pintar grandes superficies, normalmente os muros das rúas, á pintura conseguida deste xeito denomínaselle graffiti. A finais do ano 1970 empezáronse a ver moitas destas obras urbanas asinadas e cada vez máis elaboradas, ata se fabrican pintura en aerosol exclusivamente para estes artistas, ás veces utilízanse modelos para recortar a superficie que se quere pintar, así como tamén hai outros modelos para letras no mercado, aínda que o máis corrente é que os propios artistas fagan as súas.
Técnicas mixtas
Ás veces empréganse diversas técnicas nun mesmo soporte. A colaxe por exemplo, que é unha técnica artística (non pictórica por non ser pintada), convértese nunha técnica mixta cando ten algunha intervención con guache, óleo, tinta ou calquera outra pintura.
Finalmente, sería conveniente distinguir entre «procedemento pictórico» e «técnica pictórica». Enténdese por procedemento pictórico a unión dos elementos que constitúen o aglutinante ou adhesivo, e os pigmentos. A forma de aplicar este procedemento pictórico denomínase técnica pictórica.
Materiais
miniatura|Pintura con cera ou encàustica sobre táboa en [[Faium.]] Existe información sobre os materiais empregados polos artistas en documentos escritos, notas dirixidas a outros artistas e outra fonte é o exame técnico e científico das obras de arte. Estes exames serven tamén para reforzar as probas documentais. Como é natural os materiais empregados a partir do século XX son moito máis numerosos e exhaustivos.
Soportes
O soporte cumpre a función de ser o portador do fondo e das capas de pintura. Os soportes son moi variados, os máis tradicionais son o papel, o cartón, a madeira, o lenzo e os muros, aos que se pode engadir o metal, o vidro, o plástico ou o coiro entre outros. Todos necesitan dunha imprimación especial segundo o procedemento pictórico que se queira seguir.
Táboa de madeira
A táboa de madeira foi dos soportes máis utilizados desde sempre, os artistas exipcios xa pintaban sobre a madeira dos sarcófagos e especialmente na Idade Media, os retablos ou os frontai do altar. A súa imprimación é suficiente cunha capa de cola ou en caso de ter que dourar con pan de ouro, hai que facer outra preparación de colas, xeso e arxila previas, e tamén foi o principal soporte para a pintura de cabalete europea ata o século XV. A madeira maciza empregada antigamente tiñase que cubrir con tiras de tea de liño encoladas para disimular as xuntas, tamén ás veces cubríase completamente coa tea, así evitabanse posibles gretas posteriores. Así o explica Cennino na súa obra Il Libro dell'Arte do ano 1390. Utilizabase tamén o contrachapado e o conglomerado, taboleiros prefabricados que ofrecen a característica de ter as superficies lisas e sen unións, atópase o chamado táblex que ademais de lixeiro, ten dúas caras unha lisa e outra rugosa, adóitase utilizar pola parte rugosa xa que a lisa necesita unha preparación para que a pintura se adhira a ela correctamente.
Lenzo
miniatura|Vista posterior dun bastidor en construción, soporte de madeira sobre o cal tensar o lenzo. Plinio o Vello narrou que o emperador Nerón encargou un retrato seu sobre unha tea de 36,5 metros de longo. Heraclio no seu manuscrito De Coloribus te Artibus Romanorum do século X, describía como se preparaba un lenzo de liño para poder pintalo e douralo, tensando a tea e preparándoa con cola de pergamiño. A pintura sobre tea foi utilizada sobre todo no norte de Europa e despois en Italia pola súa gran lixeireza, a partir do século XVIII fíxose corrente a súa utilización en bastidor fixo e desde o século XIX comercializouse en serie.
Os lenzos máis usados son os provenientes de fibras vexetais como : o cáñamo, o liño, o iute con tramado fino ou o algodón, todos preséntanse con gran fino ou groso segundo o resultado que queira o artista do seu traballo, tamén hai soportes realizados con tecido de poliéster. Estes lenzos pódense adquirir a metros e montalos sobre marco o propio pintor ou utilizar os que hai no mercado de diferentes tipos e formatos. Existe unha numeración internacional para as medidas de longo e ancho de cada bastidor, ademais tres formatos diferentes para cada número que corresponde a: «figura», «paisaxe» e «mariña», o tamaño dun lado é sempre o mesmo e o outro vai diminuíndo, por exemplo o «40 figura» mide 100 × 81 cm, o «40 paisaxe» mide 100 × 73 cm e o «40 mariña» mide 100 × 64 cm. Naturalmente non hai que seguir esta regra, cada autor pode realizar a súa obra libremente na medida que máis desexe. A maioría de lenzos do mercado están preparados con aceite de liñaza e tapaporos e tamén existen preparacións a base de emulsións aptos para o óleo ou o acrílico, así simplificase a preparación de imprimacións para diferentes tipos de pintura e obteñense sempre os mesmos resultados. miniatura|[[Vidro pintado greco-romano do século II.]]
Cobre
O cobre non é un soporte moi común, pero foi usado principalmente durante o século XVI en láminas moi delgadas e por pintores do norte de Europa, como o artista alemán Adam Elsheimer. O tamaño normalmente pequeno destas pranchas fai pensar que os artistas que as empregaron, recicláronas de antigos gravados.
Vidro
Outro soporte para pintar é o vidro, realizado en obxectos (xerras, vasos) con esmalte que unha vez decorados en frío, debe ser sometido, para a súa fixación ao soporte, á calor do forno cunha temperatura inferior á fusión do vidro.[ Foi o soporte para vidreiras de catedrais desde o século XII, onde se colocaban cristais de cores e a pintura sobre o mesmo vidro por medio da grisalla, así se conseguía por unha banda, cambiar a cor do cristal de fondo e por outro, facer os trazos das figuras representadas, especialmente os rostros.
Papel
miniatura|[[Debuxo sobre papel de arroz chinés (1729).]] Dataronse achados de papel procedentes da China cerca do 200 a. C. Dáse como inventor do papel ao chinés Cai Lun (50-121), eunuco imperial, que mellorou a fórmula do papel, converténdoo nunha alternativa ao papiro e ao pergamiño, os soportes tradicionais para a escritura, grazas ao engadido de amidón que protexía as fibras vexetais. O soporte do papel é utilizado en diversas técnicas pictóricas, as máis correntes son a acuarela, o gouache, o pastel e a tinta chinesa negra ou en cores. Hai gran variedade de texturas, pesos e cores, e a súa elección depende do estilo do artista. Existen tres tipos estándares:
O peso do papel é a segunda consideración para a súa elección, xa que un papel máis pesado ten menos tendencia a ondularse. Para evitar que o papel se ondule hai que tensalo. O gramaxe apropiado para a acuarela é entre 120 g/m² e 850 g/m².
Pinceis
Os pinceis, son un instrumento clásico e efectivo que o pintor emprega no seu traballo. Os pinceis poden variar en tamaño, anchura, e calidade. Os materiais dos compoñentes dos pinceis e brochas poden ser orgánicos ou sintéticos. miniatura|esquerda|Pinceis diversos.
O pincel consta de tres partes: o pelo, a férula ou virola e o mango. Distínguense polo pelo e a súa forma, os planos e os de «lingua de gato» adoitan ser de pelo duro e os redondos de pelo fino. Os pinceis escóllenos os artistas segundo o traballo a realizar e a súa forma de tratar a pintura. Para preparar grandes superficies utilizan as brochas grandes, o interior das cales está baleiro para recoller unha maior cantidade de pintura, outras brochas máis pequenas xa non teñen o baleiro central. Os pelos dos pinceis adoitan ser naturais provenientes de diferentes animais (cabalo, marta, porco etc.) ou de crines artificiais. Os pinceis, requiren ser tratadas con coidado para así prolongar a súa vida útil; isto inclúe a súa limpeza continua. Unha forma eficaz de manter as pelos dos pinceis en bo estado, é quitar o excedente de pintura, limpalos con disolvente e lavalos con jabón, secar a humidade cunha flanela e gardalos horizontalmente ou coas pelos cara arriba. Utilízase tamén como medio para imprimir a pintura rodetes de diferentes tamaños e materiais, como os de la, goma-espuma ou fibras, esponxas naturais ou artificiais e os coitelos paleta e as espátulas metálicas de folla flexible en formas diversas serven para unir diferentes cores e tamén para pintar con elas.
Fondos
miniatura|Interior cunha muller bebendo en compañía de dous homes por [[Pieter de Hooch. A través da transparencia da saia da muller da dereita e da capa do home, a medida que pason os anos apréciase as baldosas pintadas anterioremente como fondo da pintura.]] Na diversidade de soportes, afaise a modificar antes de comezar a pintar neles, cun tratamento de imprimación o fondo, que alcanza unha superficie pintada coa cor e a textura desexada polo artista. Adoitaban facerse por medio orgánico como o aceite ou a cola, mesturado coa cor branca ou coloreado, estes medios adhesivos foron as colas de animais e de peixe, os secantes e as emulsións de ovo, aceite ou resina, a cor sólida adoitaba ser a cal, a pedra pómez e a terra ocre. Isto definía tamén o efecto visual da obra finalizada. Esta cor no fondo do soporte, consegue nun branco reflectir a luz a través das capas de pintura e si é unha cor escura tende a rebaixar o ton da pintura.
Segundo Giorgio Vasari explica no seu tratado Sobre a técnica no prólogo técnico de Le vite (1550), os fondos oleosos teñen a vantaxe de conservar a súa flexibilidade nos lenzos de grandes dimensións e que se poidan enrolar para trasladalos, aínda que necesitan dun tempo maior para o seu secado. Durante os séculos XVII e XVIII utilizáronse moito os fondos pintados con tons de terra avermelladas, o que permitía deixar algúns espazos sen poñer pintura e o cadro gañaba en uniformidade tonal. Desde o século XIX os fondos comerciais foron preparados industrialmente con branco de chumbo e secante.
Pigmentos
Os pigmentos divídense en inorgánicos como os derivados de minerais, as terras, sales ou óxidos cos que se conseguen as cores de terras ocres e sienitas, e os orgánicos derivados de vexetais ou animais como os conseguidos por cocción de sementes ou calcinación e os obtidos por vía sintética como anilinas tamén de composto orgánico. Os orgánicos adoitan ser menos estables que os inorgánicos. O pigmento xunto co aglutinante forma a pintura. O aglutinante é o que permite alcanzar a fluidez no pigmento e conseguir a adhesión da pintura na superficie, pode ser acuoso ou graxo. O disolvente ten a misión de diluír ou disolver e o seu tipo depende da clase do aglutinante empregado. Así o augarrás dilúe o aceite e disolve a resina, e a auga disolve a goma e unha vez disolta, tamén pode diluíla máis.
Segundo o índice de opacidade da pintura utilizada, a medida que pasan os anos, pode captar mellor o fondo dunha pintura e os «arrepentimentos» do artista durante a súa execución. En pinturas realizadas anteriormente ao século XVIII pódense observar as partículas do pigmento mediante microscopio, canto máis groso era o gran do pigmento máis baixa calidade tiña a pintura. Durante o século XIX sintetizaronse materias colorantes que se usaban como pigmentos, o azul cobalto, o amarelo zinc e o óxido de cromo entre outros. O número de pigmentos foi crecendo ata a actualidade en que existe unha gran variedade e todos de excelente calidade.
Shimonoseki
Shimonoseki (下関市, しものせきし, Shimonoseki-shi) é un concello xaponés da prefectura de Yamaguchi. Está situado no extremo oeste da prefectura e da rexión de Chūgoku, ó extremo oeste da illa de Honshū, na zona da provincia histórica de Nagato. Ten 716,06 km² de superficie, unha poboación de 283.356 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 396 hab./km².
Saint-Didier-sur-Chalaronne
Saint-Didier-sur-Chalaronne é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Shimonoseki
É a cidade máis poboada na prefectura de Yamaguchi.
O concello de Shimonoseki limita pola terra cos concellos de Nagato, de Mine e de San'yōonoda (son da prefectura de Yamaguchi); polo mar co concello de Kitakyushu (da prefectura de Fukuoka).
Historia
Antigamente no barrio de Chōfu (長府) dentro do concello estaba situada a capital da provincia de Nagato. Chōfu significa a capital ou goberno provincial (国府) de Nagato (長門).
Leonid Andreiev
miniatura|dereita|Leonid Andreiev.
Leonid Nikolaievich Andreiev, nado en Oriol o 21 de agosto de 1871 e finado en Mustamäki (Finlandia) o 12 de setembro de 1919, foi un escritor ruso.
Traxectoria
Andreiev estudou leis en Moscova e pintou cadros para se gañar a vida. Publicou o seu primeiro relato, В тумане ( Tumane, en galego Na néboa), en 1902. Durante a revolución de 1905, foi encarcerado con Maxim Gorki. En 1908 publica a súa obra máis coñecida, Рассказ о семи повешенных ( Razskaz o semi povexennikh, en galego Os sete que foron pendurados). A súa obra caracterízase pola condena da estrutura política da Rusia tsarista. Oposto ao bolxevismo declinou as honras que lle ofreceron e emigrou a Finlandia.
Froteurismo
O froteurismo é unha parafilia que consiste na consecución da excitación sexual por medio do contacto físico con persoas descoñecidas, principalmente non consentidoras, en sitios públicos. O contacto adoita ser xenital.
Pablo Cancela
Pablo Cancela Moll, nado na Coruña o 3 de agosto de 1988, é un xogador galego de hóckey a patíns que actualmente xoga no Bassano, da liga italiana.
Traxectoria
Naceu nunha familia moi vencellada ao deporte, sendo fillo de Antonio Cancela (porteiro nos mellores anos do Dominicos), sobriño de Dagoberto Moll Jr (porteiro do Deportivo da Coruña de hóckey entre 1975 e 1979) e neto de Dagoberto Moll (futbolista do Deportivo da Coruña nos anos 50). Comezou a práctica do hóckey a patíns no Sta. María do Mar (A Coruña) na categoría de pre-benxamín en 1992, e permaneceu ata a o 2001, cando pasou á disciplina do Dominicos da Coruña, club no que permaneceu durante tres anos, os dous primeiros na categoría infantil e o terceiro en xuvenís. Na tempada 2002-03 proclamouse campión de España coa selección de Galiza. Entre o 2004 e o 2007, no seu segundo ano de xuvenil fichou polo H.C. Liceo, equipo co que gañou dous campionatos de España júnior (2006 e 2007).
Na tempada 2019/20 xogou no AP Follonica, da localidade toscana de Follonica e ao ano seguinte fichou polo Bassano.
A Cerdeiriña
O topónimo galego A Cerdeiriña é un fitónimo que indica a presenza de cerdeiras. Pode referirse a:
Castel de María, Quintá de Cancelada, Becerreá
Castel de María é un lugar da parroquia de Quintá de Cancelada no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 17 habitantes (9 homes e 8 mulleres).
Wyatt Earp
Wyatt Berry Stapp Earp, nado en Monmouth o 19 de marzo de 1848 e finado nos Ánxeles o 13 de xaneiro de 1929, foi un axente estadounidense coñecido pola súa participación no tiroteo do O.K. Corral.
Traxectoria
miniatura|Wyatt Earp con súa nai Virginia Ann Cooksey Earp ca. 1856.
Anablépidos
miniatura|300px|Anableps anableps Os Anablépidos (Anablepidae, Garman 1895 ) son unha familia de peixes teleósteos da orde dos Ciprinodontiformes (Cyprinodontiformes). Viven en augas doces interiores de zonas tropicais americanas (desde o sur de México ata o sur de Suramérica) pero pode achegarse ás desembocaduras, soportando augas salobres.
Características
Corpo alargado, algo deprimido no terzo anterior. A cabeza é ancha e esmagada, coa rexión supraorbital avultada. A boca é horizontal e o maxilar algo protráctil.
O trazo máis característico son os ollos, grandes e aparentemente divididos en dous: a metade superior emerxe da superficie da auga e permite a visión exterior; a metade inferior permanece somerxida e permite a visión baixo a auga. Esta característica explica a denominación popular de peixes catro ollos.
Wyatt Earp
Primeiros anos
En marzo de 1849 Nicholas Earp xuntouse cun grupo de cen persoas que planeaban establecerse no condado de San Bernardino, en California e unha vez alí tiña intención de mercar unha granxa. Pero a uns 250 km ao oeste de Monmouth, súa filla Martha enfermou e a familia desistiu da marcha, mercando Nicholas unha granxa de 65 ha. a 7 km. de Pella en Iowa.
Anablépidos
Características
Unha soa aleta dorsal, que é pequena e redondeada. A aleta anal dos machos está transformada nun órgano subcónico, destinado á copula. Son vivíparos, excepto o xénero Oxyzygonectes, que é ovíparo.
Wyatt Earp
Primeiros anos
Durante a guerra civil, os seus irmáns máis vellos entraron no exército da Unión, e seu pai recrutou e adestrou unidades pola zona, e así Wyatt cos seus dous irmáns máis novos, Morgan e Warren, encargábanse dos labores na granxa. Wyatt, entón con trece anos, era novo de máis para se alistar, aínda que escapou para tentar unirse ao exército en varias ocasións; e seu pai tiña que saír na súa procura para traelo de novo á casa.
Anablépidos
Clasificación
Divídense en tres xéneros e 9 especies:
Wyatt Earp
California
O 12 de maio de 1864 Nicholas Earp organizou unha caravana con outras familias de Pella para establecerse en San Bernardino, e alí chegaron o 17 de decembro. A finais do verán de 1865 Virgil atopou traballo como condutor da dilixencia da Phineas Banning na zona de Imperial Valley, e levou a Wyatt, entón de 16 anos, como axudante. Na primavera de 1866, Wyatt converteuse en carreteiro (teamster) dedicado ao transporte de mercadorías e dende 1866 ata 1868 levou a ruta entre Wilmington e Prescott alternando coa de San Bernardino a Salt Lake City.
Missouri
miniatura|Wyatt en 1869 miniatura|Urilla Sutherland, a primeira muller de Wyatt En 1869 asentouse en Lamar, onde seu pai exercía de axente (constable) e o renunciar para se converter en xuíz de paz, Wyatt asumiu o posto.
En 1870 casou con Urilla Sutherland, filla de William e Permelia Sutherland, propietarios dun hotel en Lamar. A parella fixo unha casa nos arredores da cidade, mais Urilla morreu nese mesmo ano de febre tifoide cando estaba en avanzado estado de xestación e Earp vendeu a casa. Competiu contra seu medio irmán, Newton, polo posto de constable e gañou con 137 votos por 108 de Newton
Despois da morte da súa muller entrou nun período de abatemento e cunha serie de problemas legais. En marzo de 1871 o condado de Barton demandouno por apropiarse de fondos con destino a escolas de Lamar; tamén un particular demandouno por falsificación de documentos legais e finalmente o 6 de abril o axente dos marshal (deputy marshal) J. G. Owens arrestouno, canda Edward Kennedy e John Shown, por un roubo de dous cabalos. Meses despois, antes do xuízo, Earp escapou da prisión e instalouse en Peoria, en Illinois.
Peoria
En febreiro de 1872 a policía de Peoria arrestouno por estar nunha casa de mala fama propiedade de Jane Haspel, canda catro mulleres, Morgan Earp e George Randall e tras pagar unha multa quedaron en liberdade. En maio volvérono arrestar polo mesmo e de novo tivo que pagar unha multa para quedar en liberdade porén en setembro a policía detívoo por estar nun bordel flotante da súa propiedade, o Beardstown Gunboat.
Wichita
En 1874 unha volta máis Earp mudou de cidade, establecéndose no próspero centro gandeiro de Wichita en Kansas, onde seu irmán James mantiña un bordel, no que Earp traballou como vixilante. O 21 de abril de 1875 ingresou na oficina do marshal local, logo da elección de Mike Meagher como marshal.
En abril de 1876 o antigo marshal acusouno de usar o seu posto para intentar contratar os seus irmáns como axentes, Earp bateu en Smith nunha agarrada e tivo que pagar unha multa, así que Earp decidiu mudar de cidade, seu irmán James abrira un bordel en Dodge City e para alí marchou tamén el.
Dodge City
miniatura|Deadwood en 1876 Dodge City estábase a converter nun importante centro de chegada de gando dos ranchos de Texas que viñan pola vía Chisholm. Dende maio foi axente so o marshal Lawrence Deger pero pasou o inverno na procura de ouro en Deadwood no Territorio de Dacota aínda que acabou facendo negocios carretando madeira ao campamento de mineiros e volveu á cidade na primavera.
Reingresou na policía a pedimento do alcalde James H. Kelley e cando en outubro de 1877 o foraxido Dave Rudabaugh roubou nun posto de construción da liña férrea da Atchison, Topeka and Santa Fe Railway fuxindo logo cara ao sur, Earp cunha comisión temporal como axente dos U.S. marshal foi na súa procura, seguíndoo ata Fort Clark e Fort Griffin en Texas. porén non o logrou atrapar e en maio de 1878 estaba de novo en Dodge City.
Tombstone
miniatura|Tombstone contra 1881 Seu irmán Virgil Earp era o xefe de policía en Prescott e escribiulle a Wyatt Wyatt sobre as oportunidades que ofrecía a recentemente fundada localidade mineira de Tombstone e o 9 de setembro de 1879 renunciou ao seu posto en Dodge City e foi a Prescott. O 27 de novembro o U.S. Marshal do territorio de Arizona Crawley P. Dake nomeou a Virgil axente especial dos U.S. marshal do distrito mineiro de Tombstone para resolver os problemas cos vaqueiros da zona. Wyatt, Virgil e James Earp chegaron a Tombstone o 1 de decembro.
Tombstone medrara moi rapidamente dende a súa fundación nove meses antes, pasando dun cento de persoas vivindo en tendas e unhas poucas casoupas a un milleiro de residentes. Wyatt estableceuse como un xogador profesional, logrando facer cartos. Na primavera de 1880 o axente da Wells Fargo Fred J. Dodge contratouno como vixilante encargado da custodia das caixas fortes nas dilixencias da compañía e mais tamén colaborou co seu irmán Virgil no mantemento da lei na zona.
O 28 de xullo de 1880 Charles A. Shibell, shériff do condado de Pima County, nomeouno axudante con responsabilidades no leste do condado, onde se atopaba Tombstone. Entre as súas funcións estaba a de taxador e recadador de tributos, o que lle permitía gañar máis de 40.000 dólares ao ano, xa que podía quedar legalmente co 10% da contía pagada. Nas eleccións de novembro para a eleccións de shériff Wyatt apoiou ao republicano Robert H. Paul, o favorito fronte o demócrata Shibell mais foi este último o gañador e o 9 de novembro Wyatt renunciou ao posto e Shibell nomeou ao tamén demócrata Johnny Behan como o novo axudante para o leste do condado, unha zona que estaba medrando moi rapidamente polo que se formou con este territorio o 1 de febreiro de 1881 un novo condado, Cochise e tanto Wyatt como Behan concorreron para o posto de shériff pero logo de chegar a un acordo Wyatt retirouse coa promesa de quedar como shériff adxunto pero despois das eleccións Behan elixiu como número dous da súa oficina a outro demócrata, Harry Woods.
Xa sen posición oficial, el e mais os seus irmáns comezaron a facer cartos con reclamacións de minas na área. En xaneiro de 1881 o propietario do Oriental Saloon deulle a Earp un 25% do beneficio da concesión do xogo do faraón no seu local a troco dos seus servizos como xerente e vixilante.
Nun contexto de enfrontamento dos Earp cos Clanton e os McLaurys, rancheiros e vaqueiros da zona e sospeitos de roubo de gando. Virgil nomeou a Wyatt axente especial a fins de outubro, a disputa culminou o 26 de outubro de 1881 nun tiroteo que se convertería moito despois nunha lenda do vello oeste americano, coñecido como Tiroteo no OK Corral malia que en realidade aconteceu na rúa Freemont. Morreron tres membros do grupo de Clanton; Virgil, Wyatt e Morgan sobreviviron, aínda que Virgil deixou de ser o shériff por mor da súa participación na refrega.
A mediados de xaneiro de 1882 ao cambiar o propietario do Oriental Saloon, Earp vendeu a súa concesión de xogo e en febreiro remitiulle a Dake a súa renuncia como axente pero este non a aceptou. O 18 de marzo un pistoleiro matou a Morgan Earp e no día seguinte Wyatt organizou un grupo de homes armados e baixo a súa autoridade de axente dos US marshal investiunos de autoridade federal e que incluía os seus irmáns James e Warren, Doc Holliday, Sherman McMaster, Jack "Turkey Creek" Johnson, Charles "Hairlip Charlie" Smith, Dan Tipton e Texas Jack Vermillion para protexer a familia e perseguir os sospeitosos. O grupo escoltou a Virgil e Allia a Tucson, onde estaba un dos sospeitosos, Frank Stilwell. Cando ao día seguinte atoparon o seu corpo morto por ferida de bala, Charles Meyer, xuíz de paz de Tucson emitiu unha orde de arresto contra Wyatt e outros cinco axentes federais
Após Tombstone
miniatura|A coñecida como "Comisión de Paz de Dodge City" nunha imaxe do 10 de xuño de 1883; de dereita a esquerda; de pé: William H. Harris, Luke Short, Bat Masterson, William F. Petillon; sentados: Charlie Bassett, Wyatt Earp, Michael Francis "Frank" McLean e Cornelius "Neil" Brown miniatura|Caricatura de Wyatt Earp como árbitro da pelexa entre Sharkey e Fitzimmons A mediados de abril Earp e o seu grupo deixou Arizona para entrar en Novo México e despois dirixirse a Colorado e xa en xullo Wyatt estaba en Santa Rosa en California dirixindo un establecemento dedicado á cría, doma e mantemento de cabalos. Na primavera de 1883 foi a Dodge City en apoio do seu amigo Luke Short, enfrontado ao alcalde da localidade no que se coñeceu como guerra de Dodge City, de carácter incruento, e formou parte da comisión que chegou a un acordo para resolver as diferenzas entre os dous personaxes.
En 1884 estableceuse na localidade mineira de Eagle City en Idaho e foi axudante do shériff da zona. En 1887 moraba en San Diego, e alí entre 1887 e 1896 mercou catro locais de xogo, chegando a obter 1000 dólares de beneficio por noite na cima do seu éxito , ademais tamén tiña en propiedade o Oyster Bar e o edificio do Louis Bank. . O seu interese polo boxeo e as carreiras de cabalos víñanlle de tempo atrás pero durante estes anos arbitrou combates de boxeo en  San Diego, Tijuana e San Bernardino e nunha partida de cartas gañou un cabalo de carreiras, de nome Otto Rex, e dende entón comezou a investir noutros cabalos de carreiras, participando tamén como xuíz nalgunhas carreiras de cabalos. En 1891 mudouse a San Francisco pero pola caída de valor nas súas propiedades en San Diego, e ao non poder pagar os impostos, tivo que vendelas por lotes.
Agustín, Agustín, Castroverde
Agustín é un lugar da parroquia de Agustín no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 14 habitantes (8 homes e 6 mulleres).
Forza Aérea de Suráfrica
A Forza Aérea de Suráfrica (SAAF) (afrikaans: Suid-Afrikaanse Lugmag) é a Forza Aérea de Suráfrica. Foi creada o 1 de febreiro de 1920 e ten a súa sede en Pretoria. A SAAF loitou na segunda guerra mundial e na guerra de Corea. Dende 1966 viuse envolta proporcionando apoio á infantería nunha guerra de baixa intensidade (guerra da fronteira de Suráfrica) en Angola, África do Suroeste (Namibia) e Rodesia. A medida que a guerra progresaba, a intensidade das operacións aéreas incrementouse ata que a finais dos anos 80 a SAAF viuse obrigada a realizar misións de caza contra avións angolanos para manter a superioridade aérea táctica. Ao remate da guerra da fronteira en 1990, o número de avións reducíuse severamente debido a presións económicas e ao cesamento das hostilidades cos estados veciños. No presente a SAAF ten unha capacidade de combate aéreo limitada e estruturouse para realizar operacións de cara o mantemento da paz rexional, de axuda en desastres ou de patrulla marítima.
Inventario
miniatura|SAAB JAS Gripen miniatura|AgustaWestland AW109 miniatura|Boeing 737BBJ no aeroporto O. R. Tambo miniatura|Denel Rooivalk
O Mesón Vello
O topónimo galego Mesón Vello pode referirse a:
Cerdeiro
O topónimo galego Cerdeiro é un fitónimo que indica a presenza de cerdeiras. Pode referirse a:
Sainte-Croix, Ain
Sainte-Croix é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Alternativa Ecologista de Catalunya
Alternativa Ecologista de Catalunya (AEC), en galego Alternativa Ecoloxista de Cataluña, foi un partido político ecoloxista catalán formado en 1995, cando un grupo de Els Verds (Confederació Ecologista de Catalunya), fundado en 1993, non quixo presentarse ás eleccións ao Parlamento de Cataluña de 1995 en coalición con Iniciativa per Catalunya, e presentouse pola súa banda, dirixida por Josep Lluís Freijo. Tan só obtivo 14.651 votos (0,45 % dos votos). Nas eleccións ás Cortes Españolas de 1996 presentouse xunto con Els Verds Ecologistes e nas de 2004 con Els Verds Ecopacifistes.
O Vilar de Toba, Toba, Cee
O Vilar de Toba é un lugar da parroquia de Toba no concello coruñés de Cee na comarca de Fisterra. Tiña 79 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, 37 homes e 42 mulleres.
Bærum
Bærum é un concello do condado de Akershus, Noruega. miniatura|250px|centro|Igrexa de Tanum
Cerdido (homónimos)
O topónimo galego Cerdido pode referirse a:
Kevin Ollie
Kevin Jermaine Ollie, nado en Dallas (Texas) o 27 de decembro de 1972, é un ex xogador americano de baloncesto profesional. Xogou en once franquías da NBA en trece tempadas. Actualmente é adestrador asistente do equipo de baloncesto masculino dos UConn Huskies da Universidade de Connecticut.
Traxectoria profesional
Ollie foi ao Crenshaw High School nos Ánxeles (California). Despois estivo catro tempadas (1991-95) xogando para a Universidade de Connecticut. Tras rematar o seu período universitario, uniuse aos Connecticut Pride da Continental Basketball Association, onde xogou 2 dúas tempadas (1995-97). Despois diso, dende a tempada 1997-98, pasou 13 tempadas na NBA con 11 equipos diferentes (nalgún deles en varias ocasións).
Na tempada 2005-06, Ollie tivo o rol de titular nos Sixers co adestrador Maurice Cheeks. Os Minnesota Timberwolves fixeron capitán do equipo a Ollie durante a tempada 2008-09. Foi despois fichado polos Oklahoma City Thunder o 1 de agosto de 2009. Tras esa tempada, Ollie retirouse e uniuse aos UConn Huskies coma adestrador asistente.
O Coto, Quintá de Cancelada, Becerreá
O Coto é un lugar da parroquia de Quintá de Cancelada no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres).
Sainte-Euphémie
Sainte-Euphémie é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Jan Solans
Jan Solans Baldó, nado en Matadepera, provincia de Barcelona, o 25 de decembro de 1997, é un piloto español de rallys que compite no Campionato do Mundo de Rally 3.
En 2019 foi campión do mundo júnior, no ano do seu debut en dita competición, despois de acadar unha vitoria e dous podios xunto ao seu copiloto habitual, o galego Mauro Barreiro. Anteriormente fora campión de España do grupo N en 2016, campión de dúas rodas motrices e do grupo R2 no Campionato de España de Terra en 2018 e gañador do Iberian Rally Trophy en 2016.
De xeito esporádico tamén participou nalgunha proba como copiloto e ten un irmán máis vello, Nil Solans, tamén piloto de rallys.
Traxectoria
Seu pai, Pere Solans, tamén foi piloto, así como o seu irmán Nil, cinco anos maior que el, que debutou en Cataluña aos 20 anos, o que motivou a Jan a seguilo, converténdose pronto en afeccionado aos rallys, aos que acudía cunha cámara de vídeo no ombreiro. Deste xeito interesouse polo mundo do automóbil e aínda que xa probara no mundo do karting de pequeno de maneira puntual, non foi ata os 15 ou 16 anos cando o seu irmán probou un carcross, o que motivou a Jan a probalo tamén, a pesar da negativa inicial de seu pai. Acabou proclamándose campión de España de Car Cross Júnior no 2014.