cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Función trigonométrica
Definicións sobre a circunferencia unitaria
Para ángulos maiores que 2π ou menores que −2π, sinxelamente continúase a rotar arredor da circunferencia. Neste senso, seno e coseno vólvense funcións periódicas de período 2π:
para calquera ángulo θ e calquera enteiro k.
O máis pequeno período positivo dunha función periódica chámase período primitivo da función. O Período primitivo do seno, coseno, secante ou cosecante é un círculo completo, i.e. 2π radiáns ou 360 graos; o da tanxente ou cotanxente é só un semicírculo, i.e. π radiáns ou 180 graos.
Arriba, só o seno e coseno foron definidos directamente sobre a circunferencia unidade, mais as outras catro funcións elementais en trigonometría poden ser definidas por:
Preséntase aquí un gráfico de seno e coseno:
Definicións por series
miniatura|250px|A función seno (azul) é aproximada polo [[polinomio de Taylor de grao 7 (marelo) para un círculo completo centrado na orixe.]]
Advertencia: Aquí, e en xeral no cálculo, é de importancia capital que os ángulos sexan expresados en radiáns.
Usando só xeometría e propiedades de límites, pode amosarse que a derivada do seno é o coseno, e a do coseno é menos o seno. Pode usarse entón a teoría das series de Taylor para amosar que as seguintes identidades se manteñen para todo número real x:
Estas identidades son a miúdo tomadas como definicións das funcións seno e coseno. Así, con frecuencia, son usadas como punto de partida nun tratamento rigoroso das funcións trigonométricas e as súas aplicacións (i.e. en series de Fourier), pois a teoría das series infinitas pode ser desenvolvida a partir dos fundamentos dos números reais, independentemente de calquera outra consideración xeométrica. A diferenciabilidade e continuidade destas funcións están establecidas unicamente a partir das definicións por series.
Relacións coa función exponencial
Subministrando argumentos complexos ás funcións seno e coseno, amósase que teñen partes imaxinarias e reais, respectivamente, da función exponencial complexa cando o seu argumento é puramente imaxinario:
Esta relación foi notada en primeiro lugar por Euler e a identidade é chamada fórmula de Euler da análise complexa. Neste xeito, as funcións trigonométricas vólvense esenciais na interpretación xeométrica da análise complexa. Por exemplo, coa anterior identidade, se se considera que a circunferencia unidade no plano de, definida por eix, e como anteriormente, podemos parametrizar esta circunferencia en termos de senos e cosenos, a relación entre a exponencial complexa e as funcións trigonométricas vólvese máis patente.
Ademais, isto permite para a definición das funcións trigonométricas para argumentos complexos z:
Definicións mediante ecuacións diferenciais
Tanto o seno como o coseno satisfán a ecuación diferencial
é dicir, cada unha é a inversa aditiva da súa derivada segunda. No espazo vectorial bidimensional V consistente en todas as solucións desta ecuación, a función seno é a solución única que satisfai as condicións iniciais y(0) = 0 e y′(0) = 1, e a función coseno é a única que satisfai as condicións iniciais y(0) = 1 e y′(0) = 0. Noutras palabras, as funcións seno e coseno son solucións particulares que xuntas forman a base de V. Este método de definir seno e coseno é equivalente ao da fórmula de Euler. (Ver ecuación diferencial lineal.) Esta ecuación diferencial pode ser usada non só para definir seno e coseno, senón tamén para probar as identidades trigonométricas de ditas funcións.
A función tanxente é a única solución á ecuación da ecuación diferencial non linear.
satisfacendo as condicións iniciais y(0) = 0. Esta é unha proba visual moi interesante de que a función tanxente satisfai esta ecuación diferencial.
Funcións inversas
As funcións trigonométricas son periódicas, polo que podemos restrinxir os seus dominios antes de definir unha única inversa. No que segue, as funcións á esquerda son definidas pola ecuación á súa dereita; non son identidades probadas. As inversas principais son definidas como:
Para as funcións trigonométricas inversas, a notación sen− 1 e cos− 1 é a miúdo substituída por arcsen e arccos etc.
Estas funcións poden ser definidas probando que son antederivadas doutras funcións. Entón, cada función está determinada de xeito único polo seu valor nun único punto:
Nota: arcsec pode ser chamado arcsegundo.
Propiedades e aplicacións
As funcións trigonométricas, cono suxire o seu nome, son básicas en trigonometría, en particular a causa dos seguintes resultados:
A lei dos senos para un triángulo arbitrario establece: O que pode probarse por división do triángulo en dous rectángulos e usando a definición anterior de seno. sen(A)/a no teorema é recíproco do diámetro do círculo a través de tres puntos A, B e C. A lei é útil para cálculo das lonxitudes dos lados descoñecidos dun triángulo se son dados dous ángulos e un lado. Esta é unha situación común en triangulación, unha técnica para determinar distancias descoñecidas a partir da medida de dous ángulos e unha distancia implicada accesible.
Se o ángulo non está contido entre dous lados, o triángulo pode non ser único.
A lei dos cosenos é unha extensión do Teorema de Pitágoras:
De novo, este teorema pode ser probado dividindo o triángulo en dous rectángulos. Esta lei é útil para determinar o dato descoñecido dun triángulo se son coñecidos dous lados e un ángulo.
Hai tamén unha lei de tanxentes:
dereita|framed|As funcións trigonométricas poden derivar en debuxos.
A imaxe da dereita amosa un gráfico bidimensional baseado unha suma de senos e cosenos, ilustrando o feito de que as series de Fourier poden describir curvas de complicación arbitraria. A súa ecuación é: onde F(n) é o enésimo número de Fibonacci.
Para un cálculo de moitas relacións entre funcións trigonométricas, ver o artigo identidade trigonométrica.
Historia
O estudo sistemático máis antigo das funcións trigonométricas e a tabulación dos seus valores foi levado a cabo por Hiparco de Nicea (180 a.C.-a25 a.C.), que tabulou as lonxitudes dos arcos de circunferencia (ángulo A veces o radio r) coas lonxitudes das cordas subtendidas (2r sin(A/2)). Despois, Tolomeo (S. II) ampliou dito traballo no seu Almaxesto, derivando as fórmulas de suma e resta para os equivalentes de sin(A + B) e cos(A + B). Tolomeo tamén derivou o equivalente da fórmula do ángulo metade sin(A/2)2 = (1 − cos(A))/2, permeténdolle crear táboas con calquera precisión desexada. Ningunha das táboas anteriores sobreviviu ata os nosos días.
O seguinte desenvolvemento significativo da trigonometría foi na India, nos traballos coñecidos como Siddhantas (S. IV e S. V), que definiu por vez primeira o seno como a relación moderna entre a metade dun ángulo e a metade dunha corda. Os Siddhantas tamén contiñan as táboas máis antigas de valores do seno que lograron sobrevivir ata a actualidadea, en intervalos de 3,75º, dende 0º a 90º.
Os traballos na India foron despois traducidos e mellorados polos árabes, que no século X (no traballo de Abu'l-Wefa) usaban as seis funcións trigonométricas sinxelas que coñecemos na actualidade, e tiñan táboas de senos con incrementos de 0,25º e oito cifras significativas, así como táboas de tanxentes.
O noso moderno nome de seno ven, vía sinus ("baía" ou "pregue") en Latín, dunha tradución errónea do sánscrito jiva (ou jya). jiva (orixinariamente ardha-jiva, "media-corda", no S. VI Aryabhatiya) foi trasliterada polos árabes como jiba, pero confundiuse con outro nome, jaib ("baía"), polos tradutores europeos como Roberto de Chester e Xerardo de Cremona en Toledo no S. XII, pode que a causa de abreviar en árabe jiba como jb.
Todos os anteriores traballos antes citados trataban a trigonometría como unha parte adxunta no estudo da astronomía; pode que o primeiro tratamento como tema independente fora en De triangulis omnimodus (1464) de Regiomontano (1436 - 1476), así como no seu posterior Tabulae directionum (que incluía a función tanxente).
O Opus palatinum de triangulis de Reticus, un estudante dea Copérnico, foi o primeiro en definir as funcións trigonométricas directamente en termos de triángulos rectángulos en troques de círculos, con táboas para as seis funcións trigonométricas; este traballo foi finalizado por Valentin Otho, estudante de Reticus, no 1596.
O Introductio in analysin infinitorum (1748) de Euler foi responsable do establecemento do tratamento analítico das funcións trigonométricas, definíndoas como series infinitas e presentando a "Fórmula de Euler" eix = cos(x) + i sin(x). Euler usou as abreviaturas sin., cos., tang., cot., sec., e cosec..
Gran Premio do Xapón de 2019
O Gran Premio do Xapón de 2019 (oficialmente coñecido como o 2019 Formula 1 Japanese Grand Prix), foi a décimo sétima carreira da tempada de Fórmula Un de. Celebrouse o 13 de outubro de 2019 no circuíto de Suzuka, en Suzuka, Xapón, foi a 17ª rolda da tempada e o 46º Gran Premio do Xapón. O evento de é a trixésima quinta vez que a carreira correuse como un evento do Campionato do Mundo desde a tempada inaugural en, e a trixésima primeira vez que se celebrou en Suzuka.
Tempo
Debido ás previsións meteorolóxicas relacionadas co Tifónn Hagibis, canceláronse todos os eventos do sábado. Isto incluíu a terceira sesión de prácticas libres e a cualificación, esta última reprogramouse para a mañá do domingo, unhas horas antes da carreira. No caso de que a sesión de cualificación reorganizada tamén se cancele debido ás condicións meteorolóxicas da mañá do domingo, a clasificación da segunda sesión de prácticas do venres empregarase como resultado de cualificación.
Clasificación da carreira
miniatura|center|800px|Resultados da carreira do GP do Xapón de 2019.
Estreito de Karimata
O estreito de Karimata é un estreito mariño que conecta o mar da China Meridional co mar de Xava, onde se encontran os océanos Pacífico e Índico, localizado entre as illas de Belitung e Borneo, en Indonesia.
O estreito ten unha anchura duns 207 km, desde a illa de Borneo á de Belitung. A illa de Belitung está así mesmo separada polo estreito de Gaspar da illa de Bangka, situada ao oeste.
Bangka encóntrase achegada á costa oriental de Sumatra, da que a separa o estreito de Bangka.
As illas Karimata áchanse en augas do estreito, ao nordeste de Belitung, cerca de Borneo.
Ramón Barreiro Aboy
Ramón Barreiro Aboy foi un mestre e político galego.
Traxectoria
Mestre en Campo Lameiro. No franquismo foi nomeado alcalde de Campo Lameiro en 1951. Despois foi secretario da Hermandad de Labradores y ganaderos de Campo Lameiro.
Recoñecementos
Unha rúa en Campo Lameiro leva o seu nome.
Vida persoal
Casou na Estrada coa mestra Nieves López en 1934.
José Díaz Chaves
José Díaz Chaves, finado en Santiago de Compostela o 14 de setembro de 1963, foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
Fillo de José Díaz Domínguez e María Chaves Nogueira, de Calo. Emigrou a Cuba, onde se dedicou ao comercio. Retornou a Galicia nos anos vinte e estableceuse en Campo Lameiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Campo Lameiro.
Vida persoal
Casou en Campo Lameiro con María Barros Fernández en 1924, e foi pai de José Miguel e Ramón Díaz Barros. Foi tío de Santiago Montero Díaz.
Andreia Costas Otero
Andrea Costas Otero, antes Andrea Otero Costas, e máis coñecida como Andreia Costas, nada en Stockach o 8 de marzo de 1979, é unha escritora, artista do audiovisual e docente galego-alemá.
Traxectoria
É artista multidisciplinar. Nada en Stockach, cidade do distrito de Constanza, Baden-Württemberg. Estudou en Braunschweig, Budapest e Barcelona. Docente de deseño audiovisual e fotografía no estado federal Baixa Saxonia (Land Niedersachsen), en Braunschweig e Wolfenbüttel, na Technische Universitat Braunschweig. Grao na HBK (Hochschule für Bildende Künste) de Braunschweig. Alumna de posgrao de Birgit Hein, Mara Mattuschka e Udo Kier.
Participou en diferentes festivais de curtas e multimedia: Linz, Oberhaunsen, Goethe Institut, Hannover, Berlín. En Galicia, presentou a súa obra entre, outros lugares, no cineclube Maruja de Randufe, Tui; no Teatro Gorrilla, Vigo. No 2019, xunto a Carme Nogueira, participou na 2ª sesión do ciclo "Traballadoras da imaxe" no museo MARCO de Vigo.
Leva participado coa súa escrita e poesía en recitais, publicacións e premios: finalista do Premio de Microrrelatos Mulleres Progresistas en 2019 e 2020. Segundo premio microrrelato “Aliteraclara”. Galardón coa publicación no volume “IV Concurso Internacional Ellas”. Gañadora do accésit na sexta edición do Premio de relato Vigo Histórico, mantido pola editorial Elvira.
Kabupaten
O Kabupaten é o nome do nivel da división administrativa do territorio de Indonesia que se encontra inmediatamente por debaixo do nivel de Propinsi (Provincia).
O termo kabupaten podería traducirse como "rexencia", "municipalidade" ou "distrito".
Este nivel de subdivisión do territorio pode tomar dúas formas, Kabupaten ou Kota (en 1999 cambiouse o nome de Kotamadya a Kota), segundo se trate dun contorno rural ou urbano, respectivamente. En calquera caso as competencias son as mesmas nos Kabupaten que nas Kota. Legalmente non pertecen ao goberno local da Provincia, senón que teñen regulación e administración propias na forma do Goberno local do Kabupaten ou a Kota.
O Kabupaten está rexido polo Bupati, mientras que a Kota réxese polo Walikota (termo que podería traducirse por "alcalde").
Historia
O termo "rexencia" ten a súa orixe no período colonial neerlandés, no que as rexencias, coñecidas como "regentschap" (plural, "regentschappen") en neerlandés, foron administradas polos Bupati (rexentes). Os Bupatis, é dicir, os xefes nativos, maioritariamente musulmáns e xefes das tribos, retiveron rangos protocolarios máis altos que os dos funcionarios neerlandeses que desempeñaron papeis como conselleiros ou representantes dos Países Baixos. Porén, o poder legal e militar quedou en mans do Gobernador Xeral en Batavia (hox coñecida como Iacarta), Xava, representante do dominio colonial do Goberno neerlandés.
Jovanka Broz
Traxectoria
miniatura|esquerda|Jovanka como partisana Naceu na aldea de Pećane no concello de Udbina, unha zona de maioría serbia en Croacia. Seus pais, serbios, eran Mićo Budisavljević e Milica Svilar. Con 17 anos incorporouse á Liga da Mocidade Comunista de Iugoslavia e á loita partisana contra dos alemáns e os seus gobernos aliados na zona. En 1943 ferírona nunha perna, e nese ano asasinaron a seu irmán, Maksim, e morreu seu pai. En 1944 estivo como enfermeira no hospital de Drvar durante o asalto alemán á localidade e logo no hospital do Primeiro Exército. En 1945 destinárona á oficina do Mariscal, como parte do persoal que controlaba o estado da comida e da hixiene, a partir de 1946 converteuse na secretaria persoal de Tito. O 15 de abril de 1952 casou en segredo con Tito, aínda que non se fixo pública a súa condición de primeira dama ata o 10 de setembro durante unha visita oficial do ministro de asuntos exteriores británico Anthony Eden. Logo da morte de Tito, retirouse da vida pública.
Filmes de Austria propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
dereita|miniatura|120px|O director [[Stefan Ruzowitzky gañou o premio co seu filme Die Fälscher.]] Austria presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende o ano 1961. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Catro filmes austríacos foron nomeados ó Óscar ó mellor filme internacional: 38 – Auch das war Wien de Wolfgang Glück na the 59ª edición dos premios, Die Fälscher de Stefan Ruzowitzky na 80ª edición, Revanche de Gotz Spielmann na 81ª edición e Amour de Michael Haneke na 85ª edición. Die Fälscher de Ruzowitzky e Amour de Haneke gañaron o premio.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Austria para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Camelle, Camariñas
O Espírito Santo de Camelle é unha parroquia do concello de Camariñas. Segundo o IGE en 2018 tiña 1106 habitantes (521 homes e 585 mulleres), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1613 habitantes.
Xeografía
Está situada na beira do océano Atlántico, en plena Costa da Morte. Camelle está construído dentro dunha enseada, a mar aberto, cunha praia ao fondo. A parroquia da vila, que venera o Divino Espírito Santo, posúe a campá do City of Agra, naufragado en Arou.
Ten seis entidades de poboación: Arou, Camelle, Camelle de Riba, Lazo, Lobeiras e A Lagoa.
Historia
Hai un petróglifo no monte de Can Ladrón.
Na localidade de Camelle viviu e desenvolveu a súa obra o artista alemán Manfred Gnädinger, máis coñecido como Man, o Alemán de Camelle.
Juan de Jesús
Juan Hernández y Delgado, na relixión Juan de Jesús, nado en Icod de los Vinos, Tenerife, bautizado o 20 de decembro de 1615, e finado en San Cristóbal de La Laguna o 6 de febreiro de 1687, foi un frade franciscano e místico español.
Traxectoria
Naceu en Icod, no norte da illa de Tenerife. Bautizado na parroquia de San Marcos, recibiu o nome de Juan, coma o avó materno. Foi descendente do último mencey guanche de Daute, Diego de Baute, honrado polos Reis Católicos con brasón e herdanzas, quen testou declarándose "guanche e católico". Aos dez anos traballou como aprendiz de toneleiro en Garachico. O dono do negocio maltratou ao neno e nunha ocasión botouno ó lume: o neno perdeu a vista dun ollo. Aprendeu a ler e mudouse á cidade de Puerto de la Cruz, onde comezou a sentir fenómenos místicos, incluída unha famosa levitación que as crónicas din que foi vista por moitos residentes na cidade, sorprendidos polo feito.
En 1646, tomou o hábito franciscano e ingresou como irmán laico no convento de San Juan Baptista de Puerto de la Cruz, tomando o nome de Juan de Jesús. Fixo todo tipo de traballos, ata que foi trasladado ao convento de San Diego del Monte, preto da cidade de San Cristóbal de La Laguna. Alí gañou a fama de santidade pola súa humildade, caridade cara aos pobres e enfermos, a súa capacidade de oración e os fenómenos místicos que tiña (visións, etc.). Alí coñeceu a María de Jesús de León y Delgado, a que lle deu moitos consellos espirituais. O 6 de febreiro de 1687, Frei Juan de Jesús morreu cunha gran reputación de santidade: tiña 71 anos e levaba tempo enfermo.
Camariñas
Topónimo
Camariñas é un fitónimo procedente da camariña, arbusto que medraba no areal de Camariñas e que antano tiña difusión por toda a franxa atlántica de Iberia. Tamén lle deu nome á vila da Pobra do Caramiñal. Agora esta planta medra unicamente en escasos lugares, coma nos Azores, Punta Umbría en Andalucía, e abundantemente no areal de Trece (Camariñas), o corazón da Costa da Morte.
Cultura
No quebraondas do pobo de Camelle o alemán Manfred Gnädinger creou unha casa-escultura que, decorada coas súas obras artísticas e que reflectía a súa relación co mar. Tras o falecemento do artista (relacionado coa contaminación deixada polo chapapote verquido polo petroleiro Prestige), unha Fundación coida o seu legado
O porto de Camariñas tamén é punto final da 5º etapa e principio da 6º do Camiño dos Faros.
Produtos típicos
Son célebres os encaixes de Camariñas.
Camariñas na cultura popular galega
O nome da vila é mencionado en ditos como: Camariñas é o título dunha cantiga popular galega que foi cantada, entre outros por Rosa Cedrón, Luz Casal con Luar na Lubre, e a escocesa Julie Fowlis, nunha versión coa orquestra da BBC que combina as linguas galega e a gaélica de Escocia.
Lugares de Camariñas
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Camariñas vexa: Lugares de Camariñas.
Filmes de Bélxica propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|[[Gérard Corbiau dirixiu dous filmes belgas nomeados ó premio, Le Maître de musique e Farinelli.]] Bélxica presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende o ano 1967. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Até o ano 2022, oito filmes belgas foron nomeados para o Óscar ó mellor filme internacional, mais finalmente ningún deles conseguiu o galardón. Destes filmes, dous foron dirixidos por Gérard Corbiau: Le Maître de musique e Farinelli. Os outros cinco filmes belgas nomeados foron dirixidos por Jacques Boigelot, Stijn Coninx, Dominique Deruddere, Michaël R. Roskam e Felix Van Groeningen.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Bélxica para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|[[Walter Salles, director de Central do Brasil, filme candidato ao mellor filme en lingua non inglesa e á mellor actriz.]] O Brasil presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende o ano 1960. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Até o ano 2022, 52 filmes brasileiros foron presentados ó premio. Catro destes filmes resultaron nomeados ó Óscar ó mellor filme internacional, mais finalmente ningún deles gañou o premio. Orfeo negro, un filme en lingua portuguesa rodado no Brasil polo director francés Marcel Camus, gañou o premio na 32ª edición, mais foi presentado polo goberno francés.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou o Brasil para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
GNIX
miniatura|200px|Captura do escritorio do GNIX-Vivo
GNIX é unha distribución de GNU/Linux doada de usar e traducida ó galego.
Características
As traducións ó galego están dispoñibles grazas á coordinación do proxecto Trasno e ó traballo doutros moitos voluntarios galegos. Esta distribución está baseada noutra chamada Morphix. Esta está baseada noutra coñecida coma Knoppix, e esta baséase á súa vez na Debian.
É software libre e ademais é de balde.
Kaltham Jaber
Kaltham Jaber Al-Kuwari (كلثم جبر), nada en Doha en 1958, é unha profesora e escritora qatarí. . Considerada pioneira no seu país, en 1978 foi a primeira muller do seu país en publicar un libro de ficción co seu primeiro libro de relatos.
Traxectoria
É filla do poeta qatarí Jaber bin Mohammed Al-Kuwari. . En 1992 rematou un mestrado en Traballo Social pola Universidade Helwan, e doutorouse en 1997 pola Universidade do Cairo. É profesora no departamento de Ciencias Sociais da Universidade de Qatar.
Empezou a publicar relatos a mediados da década de 1970 na revista Al-Oruba. En 1978 publicou o libro de relatos Ania wa Ghabat as-Samt wa at-Taraddud. O tema principal é o desexo da muller qatarí de ter un rol na reestruturación das normas sociais e as percepcións culturais.
En 1993 escribiu o relato The Face of An Arab Woman, que recibiu en 2001 o Premio á Creatividade do Club Social e Cultural Al Jasra. En 1999 coescribiu un libro de relatos, principalmente dirixidos ao público infantil, co autor saudita Khalil Al-Fazie.
En 1998 estivo entre a primeira xeración de directores do Consello Nacional de Cultura, Arte e Patrimonio de Quatar, a primeira axencia do goberno adicada a temática cultural no seu país.
En 2015 publicou o libro The Life Cycle in the Qatari Society Tradition, editado por Qatar Museums. O volume documenta a vida dun qatarí, baseándose en investigacións persoais e nun estudo a grande escala do Centro Folclórico dos Estados do Golfo Árabe de comezos da década de 1990. O libro inclúe numerosas ilustracións, e diversas facetas da cultura qatarí.
En 2016 escribiu dous artigos no xornal qatarí Al Raya, avogando polos dereitos da muller e alegando que a desigualdade nos dereitos entre os dous xéneros no mundo árabe non vén do islam ou do Corán, senón do desexo dos homes de controlar as mulleres. Amais, propuxo unha maior lexislación para protexer os dereitos da muller.
A Brea, Chamín, Arteixo
A Brea é un lugar da parroquia de Chamín no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 23 habitantes (13 homes e 10 mulleres).
AGNIX
A Asociación de Usuarios GNIX (AGNIX) foi unha asociación galega que tiña como finalidade a formación e divulgación do software libre como medio para acada-la alfabetización informática galega. Estaban a desenvolver unha distribución de GNU/Linux que era coñecida coma GNIX. O seu enderezo web era (www.agnix.org).
Liudmila Pavlichenko
Liudmila Mikhailovna Pavlichenko, de nacemento Belova, nada en Bila Tserkva, Imperio Ruso, o 12 de xullo de 1916 e finada en Moscova o 10 de outubro de 1974, foi unha francotiradora soviética do Exército Vermello durante a segunda guerra mundial. O seu total de inimigos eliminados é de 309, incluídos 36 francotiradores. Está considerada como unha das mellores francotiradoras militares de todos os tempos e a francotiradora muller número 1 da historia.
Traxectoria
Naceu en 1916 en Bila Tserkva, na actual Ucraína, daquela parte do Imperio ruso, e mudouse a Kíiv coa súa familia aos catorce anos. Alí, uniuse a un club de tiro OSOAVIAKhIM e afeccionouse ao tiro, mentres traballaba como moedora nunha fábrica de armas de Kíiv. En 1932, aos 16 anos, casou con Alexei Pavlichenko e deu a luz a un fillo, Rostislav (1932-2007), pero logo divorciáronse. En 1937, como estudante da Universidade de Kíiv, completou un máster en historia, centrado na vida de Bohdan Khmelnytsky.
Segunda Guerra Mundial
miniatura| Pavlichenko nunha trincheira (1942). En xuño de 1941, Pavlichenko, de 24 anos, estaba no seu cuarto ano estudando historia na Universidade de Kíiv cando Alemaña comezou a súa invasión á Unión Soviética. Pavlichenko estivo entre as primeiras persoas que se presentaron voluntarias na oficina de contratación de Odesa. Alí solicitou ingresar á infantería e posteriormente foi asignada á 25ª División de Infantería do Exército Vermello. Tiña a opción de converterse en enfermeira, pero negouse. Converteuse nunha das 2.000 francotiradoras do Exército Vermello, das cales só unhas 500 sobreviviron á guerra. A principios de agosto de 1941 causou as súas dúas primeiras baixas como francotiradora preto de Belyayevka, cun rifle Mosin-Nagant soviético adaptado cunha mira de catro aumentos. Este disparaba balas de 9,6 gramos a unha velocidade de 853 m/s, e era efectivo ata aproximadamente 1000 metros. Segundo as súas memorias, esta converteuse na súa arma favorita, malia a posterior chegada dos SVT-40 semi-automáticos. esquerda|miniatura| Selo de 1943 con Pavlichenko Pavlichenko loitou durante dous meses e medio preto de Odesa, onde rexistrou 187 baixas inimigas. Foi ascendida a sarxento maior en agosto de 1941 cando alcanzou os 100 inimigos abatidos. Cando os romaneses obtiveron o control de Odesa o 15 de outubro de 1941, a súa unidade foi retirada por mar a Sebastopol, na Península de Crimea, onde loitou durante máis de oito meses. En maio de 1942, xa ascendida a tenente, foi recoñecida polo Consello do Exército Soviético do Sur por matar a 257 soldados do eixe. O seu total de mortes confirmadas durante a segunda guerra mundial foi de 309, incluíndo 36 francotiradores inimigos.
En xuño de 1942, foi ferida por lume de morteiro. Debido á súa imaxe de heroína, foi retirada do combate menos dun mes despois de recuperarse das súas feridas.
Visitas a países aliados
Pavlichenko compareceu ante a Asemblea Internacional dos Estudantes en Washington, D.C., despois asistiu ás reunións do Congreso de Organizacións Industriais e fixo comparecencias e discursos na cidade de Nova York e en Chicago. Nesta última cidade, ante unha gran multitude, animou a apoiar a segunda fronte da guerra. "Cabaleiros", dixo, "teño 25 anos e xa matei a 309 invasores fascistas. Non cren, señores, que xa estiveron agochados detrás da miñas costas durante demasiado tempo?" As súas palabras provocaron un forte ruxido de apoio. Estados Unidos regaloulle unha pistola semiautomática Colt. No Canadá regaláronlle un rifle Winchester exposto agora no Museo Central das Forzas Armadas de Moscova. Durante a visita ao Canadá xunto ao seu compañeiro francotirador Vladimir Pchelintsev e o comisario de combustible de Moscova, Nikolai Kravchenko, foron recibidos por miles de persoas na Union Station, a estación de ferrocarril de Toronto.
O venres 21 de novembro de 1942, Pavlichenko visitou Coventry, aceptando a doazón de 4.516 libras de traballadores locais para pagar tres unidades de raios X para o Exército Vermello. Tamén visitou as ruínas da catedral de Coventry, as obras de Alfred Herbert e a fábrica de coches Standard de onde se recadaron a maioría dos fondos. Antes visitara unha fábrica en Birmingham.
Ascendida ao grao de Comandante, Pavlichenko nunca volveu combater, pero converteuse en instrutora e adestrou aos francotiradores soviéticos ata o final da guerra. En 1943 foi galardoada coa Estrela Dourada de Heroe da Unión Soviética, e foi conmemorada nun selo soviético.
Últimos anos e morte
Despois da guerra, terminou a súa formación na Universidade de Kíiv e comezou a súa carreira como historiadora. De 1945 a 1953, foi axudante de investigación da Xefatura Xeral da Armada Soviética. Máis tarde participou no Comité Soviético dos Veteranos da Guerra. Pavlichenko morreu por un ictus o 10 de outubro de 1974 aos 58 anos e foi soterrada no cemiterio de Novodevichye en Moscova.
En 1976 emitiuse un segundo selo conmemorativo soviético co retrato de Liudmila Pavlichenko.
Na cultura popular
miniatura| Segundo selo da Segunda Unión Soviética dedicado a Pavlichenko A cantante folk estadounidense Woody Guthrie compuxo unha canción, "Miss Pavlichenko", como homenaxe á súa traxectoria de guerra e para conmemorar as súas visitas aos Estados Unidos e ao Canadá. Foi lanzado como parte de The Asch Recordings.
Pavlichenko foi o tema central da película de 2015, Битва за Севастополь, en ucraíno "Незламна"), unha coprodución ruso-ucraína, estreada en ambos os países o 2 de abril de 2015. A estrea internacional tivo lugar dúas semanas despois no Festival Internacional de Cine de Pequín. A película é unha versión moi romantizada da súa vida, con varios personaxes ficticios e en ocasións afastada dos acontecementos relatados nas súas memorias.
A historia de Pavlichenko apareceu na cuarta tempada de Drunk History na que foi interpretada por Mae Whitman.
Premios e honras
O historial de guerra de Pavlichenko foi recoñecido na Unión Soviética con dous selos conmemorativos co seu retrato (ver imaxes arriba). Recibiu as seguintes honras:
Wikipedia en mon
A Wikipedia en mon (en ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua mon. Foi creada en novembro de 2019.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
José Pombo
O nome de José Pombo pode referirse a:
Nikolai Karamzin
Nikolai Mikhailovich Karamzin (en Никола́й Миха́йлович Карамзи́н), nado en Znamenskoie, provincia de Simbirsk o 1 de decembro de 1766 e finado en San Petersburgo ou 3 de xuño de 1826, foi un escritor, historiador e tradutor ruso do sentimentalismo ou prerromanticismo ruso.
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia noble, procedente do príncipe tártaro converso Kara-Murza. O seu pai foi un oficial do exército ruso. Cursou estudos primarios con titores e profesores particulares; en San Petersburgo coñeceu o poeta Ivan Dmitriev e dende os catorce anos estudou no colexio alemán do profesor Schaden, en Moscova.
Iniciou a carreira militar, mais abandonouna apenas transcorrido un ano. Participou activamente na vida social e cultural de Moscova frecuentando as tertulias de Nikolai Novikov, erudito e masón que privaba entre a intelectualidade rusa de fines do XVIII. Viaxou en 1789 por Alemaña, Francia, Suíza e Inglaterra. Colaborou asiduamente en varias revistas literarias e editou outras como Xornal de Moscova e Vestnik Evropy.
Amigo persoal do tsar Alexandre I, foi admirado e respectado e recibiu honras e recompensas. Introduciu a sensibilidade prerromántica nas letras rusas con Cartas dun viaxeiro ruso (1791-1792), labradas sobre o modelo de Laurence Sterne e a súa A Sentimental Journey Through France and Italy; Bednaya Liza (1792) e Yuliya (1796). En 1802 e 1803 editou a revista Vestnik Evropy. Nomeado historiógrafo do tsar (1803), traballou ata a súa morte en Istoriya gosudarstva Rossiyskogo (“Historia do Estado Ruso”, 1816-1826).
Faleceu de tuberculose e os seus restos repousan no cemiterio do mosteiro de Alexandre Nevski, en San Petersburgo.
Obra
Empezou a súa carreira literaria cunha serie de traducións entre as que destacan a súa versión de Xulio César de Shakespeare, Emilia Galotti de Lessing, obras de Albrecht von Haller e tratados de masonaría como Acerca das obras de Deus no reino natural. Alcanzou a fama cunha serie de novelas que se afastaba dos patróns habituais do xénero; en Bednaya Liza a trama aparentemente sentimental e amorosa encobre unha certa problemática social: é a historia dunha moza campesiña que, seducida e abandonada por un mozo aristócrata, se suicida. A vida rural idealizada e o sincero aínda que tardío arrepentimento do mozo pon as cousas no seu sitio e suavizan a conflitividade do argumento; considérase a súa obra mestra neste xénero. Outras novelas súas son Frol Silin, de ambiente rural tamén idealizado, e a novela histórica Natalya, boyarskaya doch, que conta unha historia amorosa na Rusia do século XVII. A máis interesante é quizais Marfa-posadnitsa (1803), que trata sobre a caída da cidade-república de Novgorod, último bastión das liberdades cívicas, baixo o poder totalitario de Iván o Terrible. A novela Un cabaleiro dos nosos tempos representa un intento de crear a novela psicolóxica e posúe certos visos autobiográficos. As novelas Ostrov Borngolm e Sierra Morena marcan un cambio de estilo decidido cara ao romanticismo a causa do exotismo dos ambientes e os países afastados, os lúgubres castelos, as personaxes misteriosos e as paixóns volcánicas, entre outros elementos típicos desta estética.
Os seus criterios estéticos e literarios quedaron reflectidos en numerosos ensaios e tratados escritos ao longo da súa vida. Nun deles titulado Que precisa o autor?, maniféstase abertamente contra as regras formais e estéticas do neoclasicismo e contrapón á sublime necesidade e frío raciocinio deste a expresividade, a emotividade e o lirismo do autor.
Como poeta, Karamzin está representado por un curto número de pezas e algunhas baladas: "Raisa", "O conde Guerinos" e un poema épico inacabado, "Ilia de Murom". Porén, representan un claro avance en canto a que se separan dos xéneros literarios propios do neoclasicismo, como foron a oda e a sátira.
A súa faceta máis importante é a de historiador. Dende 1803 consagrouse á investigación histórica con método rigoroso e o tsar Alexandre I nomeouno historiógrafo oficial, concedeulle unha pensión de 2000 rublos ao ano e permitiulle o acceso directo a todos os arquivos. En 1818 presentou ao tsar os primeiros oito tomos da súa monumental historia do estado ruso, concibida segundo o modelo que ofrecía a obra do historiador británico Edward Gibbon.
Isto valeulle un recoñecemento enorme, títulos, honras, o nomeamento de cabaleiro de primeira clase da Orde de Santa Ana e 60 000 rublos. Catro anos despois publicou outros catro tomos, concluíndo desa maneira a súa obra capital.
Karamzin como filólogo
Karamzin está recoñecido por introducir a letra Ë/ë no alfabeto ruso pouco despois de 1795, substituíndo a forma anticuada Ю/ю. Ironicamente, o uso daquela forma adoita ser menospreciada, aparecendo habitualmente como E/e nos libros, á parte de nos dicionarios e nos libros escolares para nenos.
Circuíto urbano de Hanoi
O circuíto urbano de Hanoi ( vietnamita:Đường đua phố Hà Nội) é un circuíto de carreiras situado no distrito de Nam Từ Liêm de Hanoi, a capital de Vietnam. É un circuíto de carreiras urbano deseñado para acoller o Gran Premio de Vietnam, unha rolda do Campionato do Mundo de Fórmula Un. O circuíto ten 5´565 km e deseñouno o arquitecto de circuítos Hermann Tilke. O circuíto urbano de Hanoi debuta no calendario de Fórmula Un en.
O circuíto está situado xunto ao Estadio Nacional Mỹ Đình e consta dunha sección de rúa temporal e un deseño construído a propósito que estará aberto ao público unha vez completado. Tamén ten unha das rectas máis longas do calendario de 1´5 km. de lonxitude. A sección construída a propósito inspírase en varios circuítos existentes, incluído o Circuíto de Mónaco, o Circuíto de Suzuka, o Circuíto Internacional de Sepang e Nürburgring "GP-Strecke". Esta filosofía de adaptar curvas doutros circuítos utilizouse anteriormente para realizar o deseño do Circuíto das Américas.
Úbalo
miniatura|Gravación desta ave feita en [[Surrey, Inglatera]]
O úbalo ou pincaouro común (Spinus spinus, antes Carduelis spinus) é un pequeno paseriforme da familia dos frinxílidos. É moi común en Europa e Asia. En Galicia é escaso e aparece principalmente en inverno. Encóntrase en áreas forestais, tanto de coníferas coma de bosque mixto, onde se alimenta de sementes de todos os tipos, especialmente de amieiros e de coníferas.
Estas aves teñen un padrón migratorio pouco común, xa que cada poucos anos en inverno migran ao sur en grandes cantidades. As razóns para este comportamento non se coñecen, pero pode estar relacionado con factores climáticos e, sobre todo, coa dispoñibilidade de alimento. Deste modo, as poboacións invernantes poden prosperar onde a comida é abondosa. Este pequeno pimpín aliméntase facendo acrobacias, ás veces colgando boca abaixo como algúns páridos do xénero Baeolophus. Visita os comedeiros para aves colocados en xardíns.
Taxonomía e sistemática
O úbalo foi primeiramente descrito por Linnaeus na 10ª edición da súa obra Sytema Naturae en 1758 co nome Fringilla spinus. En 1760, Brisson describiu o xénero Carduelis, no que esta especie foi situado. Recentes estudos taxonómicos fixeron que se acabase situando no xénero Spinus.
O nome científico Spinus procede da palabra do grego antigo spinos, que era o nome dun paxaro non ben identifcado.
Malia vivir nunha ampla área é unha especie monotípica, é dicir, non ten subespecies. Isto pode explicarse por diversos factores, como a variabilidade espacial dos individuos nas áreas reprodutoras ao longo dos anos, a grande área de invernada, que supón un constante intercambio xenético, e que as femias fan varias postas de ovos en cada estación reprodutora, cada unha en distinto lugar.
A filoxenia moderna da especie obtivérona Antonio Arnaiz-Villena et al.
Evolución
Esta ave pode chegar a América tanto desde Asia coma desde Europa (vía Groenlandia/Islandia). É a especie existente parental dunha das tres radiacións evolutivas de Spinus/Carduelis en Norteamérica dos pimpíns atriceps, pinus e dominicenses. Foi rexistrada nas illas Aleutianas e na parte leste de Norteamérica na península do Labrador e desembocadura do río San Lourenzo (Canadá). Isto abre a posibilidade de que esta ave tivese entrado (ou quizais aínda estea entrando) en América a través de Groenlandia/Islandia desde o oeste de Europa.
Descrición
É un paxaro pequeno de cola curta de 11 a 12,5 cm de lonxitude, cunha envergadura alar de 20 a 23 cm. Pesa entre 10 18 g.
Presenta dimorfismo sexual. O macho ten un dorso verde cincento e unha mitra amarela; os laterais da cola son amarelos e o extremo é negro; as ás son negras cunha distintiva banda alar amarela; o seu peito é amarelado e faise branco e con raias en dirección á cloaca; ten un papo negro e na súa cabeza ten dúas zonas aurículares amarelas e un píleo nego. A cantidade de cor negra na zona do papo é moi variable entre os machos e o tamaño do papo foi relacionado coa dominancia nunha bandada. A plumaxe da femia é máis olivácea que a do macho, con píleo e aurículas verdosas e papo branco e unha mitra amarela abrancazada lixeiramente con liñas, amarela no supercilio e nos laterais do peito. Os xoves teñen unha coloración similar á das femias, con cores pardas e unha plumaxe máis apagada. A cor de fondo das partes inferiores do úbalo é normalmente branca. As barras alares do úbalo son anchas e amarelas (cos extremos brancos) e o peteiro é curto cun culmen algo curvado. A forma do peteiro está determinada polos seus hábitos de alimentación. É forte, aínda que tamén delgado para poder apañar as sementes das cales se alimenta. As patas e pés son maróns escuros e os ollos son negros.
Ten unha forma de voar rápida e directa que é similar á doutros pimpíns.
É doado de recoñecer, pero nalgúns casos pode condundirse con outros pimpíns como o verderolo serrano, especies de Chloris ou o xirín común.
A Veiguiña, Requeixo, Sarria
A Veiguiña é un lugar da parroquia de Requeixo, no concello lugués de Sarria, na comarca de Sarria.
Úbalo
Distribución e hábitat
miniatura|esquerda|Macho adulto nun comedeiro para aves. Esta especie pode encontrarse ao longo de gran parte de Eurasia e o norte de África. A súa área de reprodución está separada en dúas zonas, a cada lado da ecozona do Paleártico: a costa leste de Asia e a parte central e setentrional de Europa.
Estas aves poden encontrarse durante todo o ano en Europa central e algunhas cadeas montañosas no sur do continente. Está presente no norte de Escandinavia e en Rusia e pasa o inverno na cunca do Mediterráneo e na área arredor do mar Negro. En Galicia é escaso e aparece principalmente en inverno. Na China reprodúcese nas montañas Khingan de Mongolia Interior e na provincia de Jiangsu; pasa o verán no Tíbet, Taiwán, os vales do curso inferior do río Yangtse e na costa sueste.
O úbalo pode verse ocasionalmente en Norteamérica. Existe tamén unha especie similar e moi emparentada norteamericana, o Spinuns pinus.
A súa distribución estacional está tamén marcada polo feito de que a especie segue un padrón migratorio anómalo. Cada poucos anos migra ao sur en grandes cantidades e as poboacións invernantes da península Ibérica aumentan considerablemente. Isto tratouse de explicar mediante diversas teorías, unha das cales suxire que a migración acontece nos anos nos que o Picea abies (abeto vermello) produce abundantes sementes no centro e norte de Europa, causando un incremento das poboacións. Unha teoría alternativa é que se produce unha gran migración cando o seu alimento preferido, as sementes de amieiro ou bidueiro, escasea. Esta especie forma grandes bandadas fóra da estación reprodutora, mesturándose frecuentemente cos Acanthis (liñaceiros).
É un paxaro que non permanece longo tempo na mesma área senón que varía as áreas que usa para a reprodución, alimentación e invrnada dun ano para outro.