cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nova Galicia (Buenos Aires)
Historia e características
Entre os números 480 e 487 apareceu co título Nueva Galicia. Cesou a súa publicación en 1940, pero volveu aparecer efemeramente co número 1.826 en xaneiro de 1951 na cuarta época da publicación.
Termas da Chavasqueira
Tipos de termas
miniatura|En 2012. As privadas ofrecen tratamentos de relaxación e de tratamentos de beleza. Tamén se pode gozar dun circuíto termal, piscinas termais ao aire libre, saunas etc. As súas augas presentan unha variedade de temperaturas. As de máis de 60 °C son bicarbonatadas, sulfuradas, sódicas, fluoradas e de mineralización media, apreciadas para tratamentos de reuma, artrite e curas antiestrés. Tamén son boas para despois dunha actividade física importante. As termas de uso gratuíto, son as primeiras que se acondicionaron na cidade para uso e gozo da poboación. A temperatura das súas augas son de entre 43 e 63 °C. Recoméndanse, como as privadas, para tratamentos e actividades físicas. O ambiente das pozas da Chavasqueira está formado por céspede, onde a xente aproveita para tomar o sol no verán.
Accesos
Están preto do parque dos bombeiros da cidade e da ponte do Milenio. Tamén se pode ir no autobús número 26 e no tren turístico da cidade, que ten saída na Praza Maior e no Parque de San Lázaro.
Historia
Antigamente o lugar coñecíase como Caldas do Bispo, en referencia ao Cardenal Quevedo, que decidiu no século XIX acondicionalas para maior comodidade dos enfermos que acudían a atopar unha cura.
Glaciación de Würm
A glaciación coñecida como Würm en Europa e como Wisconsin en América foi a última que coñeceu a terra e con ela considérase rematado o Plistoceno e as chamadas "glaciacións antropolóxicas" polos científicos, debido a que foron usadas polo ser humano para o seu paso a América. As outras "glaciacións antropolóxicas" anteriores á Würm ou Wisconsin, foron Glaciación de Donau, fai 2 000 000 de anos; Glaciación de Günz, de 1 000 000 anos atrás; a Glaciación de Mindel de fai 400.000 anos e a Glaciación de Riss de fai 150.000 anos. Suponse segundo as teorías enunciadas, que todas elas foron empregadas polo ser humano para o seu paso a América, en maior ou menor grao. Os científicos considéranas "glaciacións recentes".
Termas da Chavasqueira
Historia
Xunto á beira do río, xa na agua, asómase a escultura dunha serea, obra do escultor Acisclo Manzano. Dependendo do caudal ás veces pode verse e outras non.
En abril de 2019 as instalacións foron destruídas por un incendio.
Glaciación de Würm
Esta glaciación foi aproveitada polo ser humano para facer o seu paso dende Asia até América polo estreito de Bering, segundo unha teoría. Durante aquel período glaciar, o clima terrestre tornouse moi frío. Entón os glaciares avanzaron alén dos casquetes polares, até preto dos trópicos. Nesa zona os continentes recubríronse de xeos se xearon os lagos, lagoas e ríos. Os mares de pouca profundidade desapareceron, porque as súas augas trocáronse en glaciares. Foi xustamente neses tempos que os estreitos e arquipélagos continentais e insulares quedaron sen cobertura líquida ; polo tanto, e temporalmente, moitas zonas próximas quedaron unidas. Uniuse, por exemplo, Australia-Tasmania con Nova Guinea, Filipinas e Indonesia. O mesmo aconteceu entre Xapón e Corea.
Entre Asia e América, ao reducirse o nivel das súas augas, o estreito de Bering converteuse na "ponte de Bering" ou "ponte de Berinxia". Leva ese nome na honra do navegante Vitus Jonassen Bering (Dinamarca, 1681-1741), quen explorou eses mares coa axuda dos tsares de Rusia.
Os científicos afirman que a "ponte de Berinxia", en condicións de ser transitado polos homes e animais, durou un breve período xeolóxico. Na súa primeira quenda, uns 4.000 anos. Na segunda etapa uns 15.000 anos. Di un científico:
Esa ponte de terra tiña unha lonxitude de 75 km e un máximo largo de 1.500 km. Esas magnitudes son máis características dun istmo, pero os científicos manteñen a denominación de "ponte" polo seu significado de "unión" entre ambos continentes.
Durante 19.000 anos, os grupos primitivos de Asia tiveron a oportunidade de cruzar a "ponte de Berinxia". Ese tempo foi suficiente para que as primeiras bandas humanas e outras ondas de inmigrantes da Asia chegaran ao norte de América.
As Glaciaciones wurmienses son períodos de frío máis intenso do Paleolítico, que se dividen en:
Entre estes períodos existen períodos de oscilacións que os dividen e que son denominados interglaciares ou subestadios.
Outros artigos
Würmeiszeit Wisconsin glaciation Weichsel (nedisning)
Enfermidade de orixe alimentaria
As posibles causas destas enfermidades son moi diversas pero case sempre son debidas á presenza nos alimentos de axentes biolóxicos (bacterias, virus ou parasitos) ou as súas toxinas, polo que resulta habitual a denominación de intoxicacións alimentarias, aínda non sendo exactamente o mesmo.
Sinonimia
A terminoloxía creada ó redor destas enfermidades é variada e, ás veces, confusa. O ámbito que debe ser incluído baixo este concepto, tamén.
As distintas fontes, tanto técnicas como de divulgación, utilizan distintas formas para designalas aínda que o criterio epidemiolóxico adoita ser comunmente aceptado. Así, podemos encontra-las seguintes denominacións:
Como resulta que a maior parte destas enfermidades (ó redor do 90% dos casos) se debe a causas biolóxicas, é dicir, a bacterias –fundamentalmente-, virus ou parasitos, ou ás súas toxinas, resulta habitual utilizar, como sinónimos na práctica, as denominacións de:
As intoxicacións alimentarias designarían as enfermidades provocadas pola presenza de toxinas microbianas producidas durante o crecemento no alimento dos axentes responsables. É o caso da intoxicación por toxinas de Bacillus sp, estafilococos ou do botulismo. Teñen a particularidade de que a toxina pode resisti-los tratamentos de hixienización posteriores dos alimentos, de modo que, no momento do consumo, as bacterias poden haber sido destruídas permanecendo intacta a súa toxina.
Sordos, Bande, Bande
Sordos é un lugar da parroquia de Bande no concello ourensán de Bande na comarca da Baixa Limia. Tiña 19 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 9 eran homes e 10 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 20 habitantes (9 homes e 11 mulleres).
Enfermidade de orixe alimentaria
Sinonimia
As infeccións alimentarias designan aquelas enfermidades provocadas pola propia presenza do xerme no alimento, en cantidade variable segundo a especie. Estas bacterias, inxeridas co alimento, multiplícanse no intestino do hospedador causándolle distintas patoloxías. É o caso da salmonelose, listeriose, vibriose ou da intoxicación por Campylobacter, entre outras.
As toxiinfeccións alimentarias (abreviadas como TIA), designarían unha situación combinada das dúas anteriores, con enfermidades nas que hai presenza de xermes vivos que producen toxinas. Algúns autores utilizan as formas toxoinfeccións ou toxicoinfeccións. Este é o caso das intoxicacións por Clostridium perfringens ou Escherichia coli enterotoxixénico, por exemplo.
Na actualidade non se adoita facer estas distincións dado que a epidemioloxía, sintomatoloxía ou control son basicamente comúns nos tres casos. No seu lugar utilízase a denominación colectiva de intoxicacións alimentarias.
Naturalmente, tamén se utilizan denominacións específicas para cada unha delas, que designan o axente etiolóxico responsable: colibacilose, botulismo, salmonelose, listeriose, gastroenterite viral, anisaquíase etc.
Exclusións
miniatura|300px|Diferentes tipos de reaccións adversas ó consumo de alimentos. O concepto de enfermidade de orixe alimentaria non inclúe unha serie de doenzas nas que, aínda estando directamente relacionadas cos alimentos, non se lle pode atribuír a estes un papel activo na transmisión da enfermidade. Igualmente, nestes casos falta o carácter de gromo colectivo. Así, exclúense as seguintes patoloxías:
As alerxias e intolerancias alimentarias quedan tamén excluídas deste concepto.
Etioloxía
miniatura|dereita|300px|Prato de ostras, frecuentemente implicadas en gromos de intoxicación alimentaria Xa dixemos que a etioloxía das enfermidades de orixe alimentaria é moi variada. Como vimos, a maioría delas débese a axentes biolóxicos (é dicir, por contaminación biótica): bacterias, virus ou parasitos, ou a toxinas de orixe biolóxica presentes no alimento, producidas por esas bacterias, por outros seres vivos (dinoflaxelados, fungos etc.) ou constituíntes naturais do alimento (toxina dalgúns cogomelos, peixes tóxicos etc.).
Con moita menos frecuencia –ó redor do 9% dos casos- débense á presenza de substancias químicas nos alimentos (é dicir, por contaminación abiótica), procedentes da fase de produción do alimento (pesticidas, medicamentos de uso veterinario, metais pesados nalgúns peixes etc.) ou incorporados durante o seu procesamento industrial ou no cociñado (ácido bórico nos crustáceos, doses excesivas de aditivos, alcohol metílico no viño, migración de metais pesados desde os útiles de cociña etc.).
Atendendo á etioloxía podemos clasifica-las enfermidades de orixe alimentaria nos seguintes grupos:
Intoxicacións provocadas por contaminación biótica
miniatura|300px|Anisakis na carne dunha [[pescada]]
Intoxicacións provocadas por contaminación abiótica
A relación de substancias químicas potencialmente presentes nos alimentos que poden causar cadros de intoxicación no consumidor sería interminable. A industria agroalimentaria desenvolveu un número elevadísimo de produtos co obxectivo de loitar contra as pragas e enfermidades das plantas e animais que, usados a destempo ou a doses inadecuadas, poden deixar residuos nos alimentos. En moitas ocasións, estes residuos demostráronse capaces de provocar efectos negativos sobre os consumidores, actuando de forma aguda ou acumulativa. As autoridades sanitarias nacionais ou internacionais someten a estes produtos a longos estudos de toxicidade para autorizar unicamente o emprego daqueles que demostren ser inocuos (totalmente ou á certas doses máximas), pero a realidade é que non sempre se cumpren estas limitacións e, ademais, hai casos nos que estudos posteriores á súa autorización achegan novos datos que obrigan á adopción de novas medidas restritivas (prohibición ou redución da dose máxima autorizada).
A modo de exemplo, podemos cita-las seguintes:
Medidas preventivas
Para que se produza unha intoxicación alimentaria deben darse catro factores:
Calquera precaución que se adopte durante a obtención dos alimentos ou durante a súa manipulación, dirixida a impedir un ou varios destes factores conseguirá evita-la intoxicación, e as posibles medidas preventivas que se poden e deben adoptar vai dirixidas a combatelos.
A seguir, recollémo-las cinco regras de ouro que recomenda a OMS para previ-las intoxicacións alimentarias.
Coloeus
miniatura|250px|[[Coloeus dauuricus. Lámina na obra de Coenraad Jacob Temminck e Hermann Schlegel Fauna Japonica (1833-1850), baseada nas coleccións de Philipp Franz von Siebold (que editou o texto).]]
Coloeus é un xénero de aves paseriformes da familia dos córvidos.
Comprende dúas especies de pequenas aves que semellan seren corvos en miniatura e que son coñecidas vulgarmente como grallas, unha delas, de distribución europea, está presente en Galicia, mentres que a outra se distribúe polo Extremo Oriente (sueste de Siberia, sur de Mongolia e gran parte da China).
Durante moitos anos, e aínda hoxe para algúns, o xénero foi considerado como un subxénero de Corvus.
Descricíón
O xénero foi creado en 1829 polo naturalista alemán Johann Jakob Kaup,  nun traballo publicado na páxina 114 de Skizz.Entwick.-Gesch.Europ.Thierw.
Etimoloxía
O nome Coloeus é un termo do latín científico tirado do nome co que no grego antigo se denominaba ás grallas, κολοιός koloiós.
Especies
No xénero recoñécense dúas especies:
Nota taxonómica
Durante moitos anos Coloeus considerouse como un subxénero de Corvus, pero na actualidadese clasifícase como un xénero separado na familia dos córvidos.
Características
De tamaño relativamente pequeno, tieñen o píleo (mitra ou cu das aves), a parte frontal do rostro, as ás e a cola de cor negra, e o resto da súa plumaxe é gris.
A especie oriental é máis pequena que a occidental, e as partes claras da súa plumaxe son máis claras que as da occidental, dunha cor gris clara na oriental, mentres que as da occidental son principalmente de cor gris escura. En cambio, o iris do ollo é máis claro na occidental e escuro na oriental. Ademais, na oriental a garganta e o centro do peito tamén son negros. Polo demais, as dúas especies son moi similares na súa forma corporal, comportamento e chamadas.
Aínda que debido a isto poderiase argumentar que serían dúas subespecies dunha única especie, non se cruzan nas zonas de Mongolia onde as súas áreas de distribución se superpoñen.
Polypodiales
Polypodiales é unha orde de plantas vasculares que agrupa en torno ao 80% dos fieitos actuais. Forma parte da clase Polypodiopsida.
Caracteres
Teñen un ciclo de vida haplodiplonte onde a alternancia de xeracións é ben manifesta, con esporófito e gametófito multicelulares e independentes, con esporas como unidade de dispersión e de resistencia. O gametófito é un talo (corpo sen organización), e o esporófito é un cormo (con raíz, vástago e sistema vascular). Debido a estas características tradicionalmente agrupanse coas "pteridófitas".
Posúen esporófitos con megafilos ou frondes (Euphyllophyta).
O indusio está unido á lámina en forma lateral ou central (pero foi perdido en moitas ramas). O pé do esporanxio é de 1-3 células de espesor, xeralmente longo. Algúns esporanxios maduran simultaneamente e outros en forma gradual na mesma lámina (maduración mixta).
Teñen esporanxios con anel vertical interrompido polo pé e o estomio.
Os gametófitos son verdes e superficiais, e normalmente están cordados (ás veces como lazos ou farrapos, ribbon-shaped, nalgunhas epífitas).
Ecoloxía e evolución
Empregando estimacións do momento da especiación dos fieitos e das anxiospermas baseados en datos moleculares acoutados por estimacións de idade obtidas do rexistro fósil, Schneider et al. (2004) fan a hipótese que o clado dos fieitos polypodiales diversificouse no Cretáceo, despois da diversificación das anxiospermas. Segundo eses autores, isto suxire que este clado diversificouse de xeito oportunista, aproveitando novos nichos ecolóxicos provistos polo novo ambiente dominado por anxiospermas (Schneider et al. 2004).
Filoxenia
A orde é Monofilética (Hasebe et al. 1995, Pryer et al. 1995, 2001a e 2004b, Schneider et al. 2004c). As familias que a compoñen son:
Particións de Polonia
miniatura|[[República das Dúas Nacións.]] Particións de Polonia ou Partillas de Polonia (en polaco Rozbiór ou Rozbiory Polski) son os termos empregados para designar as sucesivas reparticións da República das Dúas Nacións no século XVIII entre Rusia, Prusia e Austria. Durante este período as estruturas gobernamentais levaron á eventual desaparición do país.
Primeira Partilla (1772)
miniatura|Primeira Partilla miniatura|Segunda Partilla miniatura|Terceira Partilla
Mina
O termo mina pode referirse a :
Como antropónimo feminino pode referirse a:
Como apelido pode referirse a:
Como topónimo pode referirse a:
Olivier Messiaen
Olivier Eugène Charles Prosper Messiaen, nado en Aviñón o 10 de decembro de 1908 e finado en Clichy o 27 de abril de 1992, foi un compositor, organista e pedagogo francés. Foi unha figura influente, única e inclasificable. Estudou órgano e composición en París. En cuxo conservatorio ingresou aos 11 anos e tivo como profesores a Paul Dukas, Marcel Dupré, Maurice Emmanuel e Charles-Marie Widor. Foi designado organista na Igrexa da Santa Trindade de París en 1931, posto que ocupou até a súa morte.
En 1940, na batalla de Francia, Messiaen converteuse en prisioneiro de guerra, e mentres estaba encarcerado compuxo o seu Quatuor pour la fin du temps (Cuarteto para o fin dos tempos) para os catro instrumentos dispoñíbeis alí: piano, violín, violoncello e clarinete. A obra foi estreada por Messiaen e os seus amigos prisioneiros ante unha audiencia de prisioneiros e vixiantes.​ Ao saíres de prisión en 1941, pronto foi nomeado profesor de harmonía, e máis tarde profesor de composición en 1966 no Conservatorio de París, posto que mantivo até o seu retiro en 1978. Entre os seus distinguidos alumnos están Pierre Boulez, Yvonne Loriod (quen despois sería a segunda muller de Messiaen, e a intérprete por excelencia das súas obras escritas para piano ou con piano solista), Karlheinz Stockhausen, Iannis Xenakis, William Bolcom e George Benjamin.
Particións de Polonia
Primeira Partilla (1772)
Segundo un Tratado que se realizou en 1772, a República das Dúas Nacións dividíase entre Rusia, Austria e Prusia.
Olivier Messiaen
En 1971 foi galardoado co Premio Erasmus.
Particións de Polonia
Primeira Partilla (1772)
Na época de Pedro I o Grande e Catarina a Grande de Rusia, Polonia coñeceu momentos de debilidade. Nesta etapa foi elixido rei Estanislau Augusto Poniatowski, quen tentou executar reformas, como a Constitución do 3 de maio, mais a presión de Rusia, o Imperio Prusiano e o Imperio Austro-Húngaro e a oposición dos nobres impediron a súa realización, o que levou á Primeira repartición de Polonia.
Olivier Messiaen
A música de Messiaen é ritmicamente complexa (el estaba interesado nos ritmos da antiga Grecia e de orixes hindús), e basease harmónica e melodicamente nos modos de transposición limitada, que foron unha innovación propia de Messiaen. Moitas das súas composicións representan o que el chamou «os aspectos marabillosos da fé», mostrando o seu inquebrantábel catolicismo. Viaxou moito e escribiu as súas obras inspirado por diversas influencias, como a música xaponesa, a paisaxe do Canón de Bryce en Utah ou a vida de San Francisco de Asís. Messiaen experimentou unha certa sinestesia manifestada como unha percepción de cores cando oía certas harmonías. Durante un período moi curto, Messiaen experimentou co serialismo integral, en cuxo campo é citado a miúdo coma un innovador. O seu estilo absorbeu moitas influencias musicais exóticas como o gamelan de Indonesia (a percusión afinada ten un papel importante nas súas obras orquestais), e tamén usou as ondas Martenot.
Particións de Polonia
Primeira Partilla (1772)
En febreiro de 1772, en San Petersburgo, estipuláronse as condicións do desmembramento de Polonia, o cal tiña a oposición de María Teresa de Austria. Con todo, Austria adheriuse ao tratado en agosto do mesmo ano.
Olivier Messiaen
Messiaen estaba fascinado polo «canto dos paxaros»; dicía que os paxaros eran os mellores músicos e considerábase a si mesmo tanto ornitólogo como compositor. Transcribía o canto dos paxaros nas súas viaxes por todo o mundo, e incorporou as transcricións destes cantos en gran parte da súa música. O seu uso innovador da cor, a súa concepción persoal da relación entre o tempo e a música, o seu uso do canto dos paxaros, e o seu intento de expresar profundas ideas relixiosas, todo se combina de tal modo que fai case imposíbel confundir unha composición de Messiaen cunha obra de calquera outro compositor contemporáneo occidental.
Particións de Polonia
Primeira Partilla (1772)
Frederico II o Grande escribiu sobre a participación da emperatriz Maria Theresa (do católico) na primeira división de Polonia nunha carta: "A Emperatriz Catarina e eu somos simples ladróns."
A Dieta polaca tivo que dar a súa conformidade á desmembración do país, en 1773. Rusia apoderouse de Livonia e Belarús ata o Dvina e o Dniéper. Austria anexionouse os sete voidovados da Galitzia Oriental e a Pequena Polonia, agás Cracovia. Prusia, gobernada por Frederico II o Grande (quen movera os fíos para a desmembración de Polonia), puido realizar o seu soño de unir Brandeburgo e Prusia a través de Prusia Central (agás Danzig e Thorn), que anexionou ao seu Reino xunto a unha porción de Polonia que ía ata o Nietze.
Debido á división de Polonia entre as potencias centroeuropeas e Rusia, a resolución do conflito ruso-turco facilitouse.
Segunda Partilla (1793)
Transcorridos dous lustros desta repartición, os polacos alzáronse en busca da súa unión e liberdade.
Organizaron un exército para desfacerse do dominio estranxeiro e a guerra volveu a ensanguentar o territorio desta nación. Loitaron, dirixidos polo patriota Tadeusz Kosciuszko; mais ao cabo deberon afrontar unha nova división das súas terras. Así, Rusia apropiouse dunha parte de Lituania e outros territorios, mentres que Prusia tomaba posesión da Posnania que incluía a desembocadura do Vístula e a cidade de Danzig.
Terceira Partilla (1795)
Fronte a estas circunstancias, os polacos non cesaron no seu intento de unión e liberdade. Novamente recorreron ás armas no seu afán de expulsar aos invasores, pero, malia o heroísmo demostrado, foron outra vez derrotados pola superioridade que outorgaban os inimigos que atacaban por tres frontes. Os polacos contiveron aos prusianos en Varsovia, pero, máis tarde, foron vencidos polo xeneral ruso Suworof. A raíz disto Prusia ocupou Varsovia; Rusia apoderouse de Lituania ata o río Niemen, mentres que Austria se facía con tódalas provincias do Norte de Galitzia. Polonia, con isto, desaparecía do mapa político de Europa ata 1918 no que volveu figurar.
Urbanitas
miniatura|Museo de Arte Contemporánea de Vigo (MARCO) Urbanitas foi unha mostra colectiva comisariada por Carlota Álvarez Basso e Iñaki Martínez Antelo na sala exposicións da planta baixa do museo MARCO de Vigo en 2006. A exposición inaugurouse o 3 de febreiro e foi clausurada o 18 de xuño.
Catálogo
Con motivo desta mostra, o MARCO editou un catálogo con biografías dos artistas participantes; textos de Xosé Manuel Lens, Silvia García e David Barro, entre outros; catálogo e imaxes de obras en exposición, así como textos e fotografías explicativos do proceso de produción. Co fin de incluír nesta publicación as intervencións creadas especificamente para a exposición, o catálogo publicouse ao finalizar a exposición.
Xeración Urbanita
Pese a diversidade de intereses, propostas e a distinta procedencia e historial dos artistas participantes a escolla mostraba importantes puntos en común de tipo xeracional; só doce anos separaban ao artista máis novo do máis veterano. Outro punto de conexión visible foi a utilización dun amplo abano de comportamentos artísticos que reflicten un afastamento dos presupostos precedentes do Grupo Atlántica. Gran parte destes creadores formaba parte das primeiras promocións da Facultade de Belas Artes de Pontevedra, motor dun contexto animado, desde os anos noventa, polo nacemento de novos espazos e iniciativas vinculadas á arte contemporánea en Galicia.
Galería de imaxes do Vicedo
Galería de imaxes do concello do Vicedo na provincia de Lugo.
Leonor Watling
Leonor Ceballos Watling, coñecida como Leonor Watling, nada en Madrid o 28 de xullo de 1975, é unha actriz española de orixe inglesa.
Traxectoria
miniatura|200px|Leonor Watling no [[Teatro Principal de Pontevedra|Teatro Principal de Pontevedra.]] Comezou a súa carreira interpretativa con pequenos papeis en series de televisión como Farmacia de guardia, para logo conseguir papeis secundarios fixos primeiro en Hermanos de leche, onde interpretou a filla do personaxe de José Coronado, e logo en Querido Maestro xunto a Imanol Arias. Máis tarde foi unha das protagonistas de Raquel busca su sitio, de TVE, da que só se rodou unha temporada.
Coas películas La hora de los valientes, de Antonio Mercero e A mi madre le gustan las mujeres, de Daniela Fejerman e Inés París conseguiu sendos nomeamentos ós premios Goya.
Ademais da súa faceta de actriz, Watling é vocalista do grupo musical Marlango.
A súa parella é o músico Jorge Drexler.
Os Miraces
O topónimo galego Os Miraces pode referirse a:
Prosa
miniatura|O [[Catecismo do labrego, popular obra en prosa de Valentín Lamas Carvajal.]] A prosa na escritura é o uso da linguaxe que se opón ao verso. As palabras agrúpanse sen seguir as leis da métrica, senón que imitan o fluír do discurso oral. É a maneira máis natural de escribir, por iso ademais da literatura, aparece nos medios de comunicación, avisos, leis e outros documentos. Trátase carácter máis próximo á fala, sendo o derradeiro estilo literario en aparecer, posto que os primeiros escritos literarios empregaban o verso xustamente para marcar o carácter artístico e facilitar a memorización.
Tradicionalmente, a narrativa asóciase á prosa, pero pode haber poemas narrativos e textos en prosa de carácter non narrativo, como o ensaio, a descrición etc. por tanto é incorrecto considerar a prosa como un gran xénero literario.
Liturxia
Na historia da música litúrxica, no século VI o termo "prose" designa un cántico con versos alternados, e despois dunha codificación, no século XIV designa un himno latino cantado nas misas solemnes (como por exemplo o Días irae).
Eleccións municipais en Covelo
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello do Covelo dende 1979.miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Covelo]]
Berberana
Berberana é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 70 habitantes (INE 2012).
Prosa
Novela
O tratamento da novela como xénero literario, só veu despois de 1934, cando Mikhail Mijailovish Bajtín, diferenciou a novela da prosa novelesca e a poesía lírica. Os antecedentes desta discusión dos anteriores críticos, é que eles non atoparan na novela mesma maneira-estilística da poesía, e por tanto negar calquera significación artística, para só tratala como un documento. A partir dos anos vinte, expúxose estudar a prosa novelesca, e definila pola súa especificidade. De acordo con Bajtin, foi un erro dos críticos dos anos vinte, o de calcar as análises dos xéneros poéticos para ser un estudo monoestilístico. Rexeitando así á estilística o status de estudo da novela, por tanto, adoita reducirse ás destrezas individuais e do artista, ficando á parte as evidencias da fala das cidades, dos rexistros sociais, das xeracións e as épocas.
Conto
O conto é unha narración breve de feitos imaxinarios, protagonizada por un grupo reducido de personaxes e cun argumento sinxelo. Hai dous grandes tipos de contos: o conto popular e o conto literario.
Biografía
A biografía (do grego βίος bíos, que significa 'vida', e γραφεῖν graphein, que significa 'escribir') é a historia da vida dunha persoa narrada en poucas palabras dende o seu nacemento até a súa morte, consignando os seus feitos conseguidos e os seus fracasos, así como todo o que de significativo poida interesar da mesma.
As Figueiras, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira
As Figueiras é un lugar da parroquia de San Salvador de Couzadoiro no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.
Prosa
Biografía
Por iso adoita adoptar a forma dun relato expositivo, frecuentemente narrativo e en terceira persoa, da vida dun personaxe real dende que nace ata que morre ou até a actualidade. Na súa forma máis completa, sobre todo se se trata dun personaxe do pasado, explica tamén os seus actos de acordo co contexto social, cultural e político da época tentando reconstruír documentalmente o seu pensamento e figura. A biografía en forma escrita constitúe un subxénero literario da Historia que se divide á súa vez en varios subxéneros. As principais características son:
Crónica
Unha crónica é unha obra literaria que narra feitos históricos en orde cronolóxica en espazos de tempo e no transcurso dos cales son á súa vez situacións do momento. A palabra crónica vén do latín Chronica, que á súa vez se deriva do grego χρονικὰ βιβλία khronikà biblía, é dicir, libros que seguen a orde do tempo. Nunha crónica os feitos nárranse segundo a orde temporal na que ocorreron, a miúdo por testemuñas presenciais ou contemporáneas, xa sexa en primeira ou en terceira persoa.
Enténdese por crónica a historia detallada dun país, dunha localidade, dunha época ou dun home, ou dun acontecemento en xeral, escrita por unha testemuña ocular ou por un contemporáneo que rexistrou sen comentarios todos os detalles que viu, e engade todos os que lle foron transmitidos. Estes son por exemplo, as crónicas latinas de Flodoart, cóengo de Reims, e de Guillem d'Naugis e as crónicas francesas de Froissart e de Monstrelet. De todos os países europeos quizais os máis ricos en crónicas sexan Francia, Italia e Inglaterra.
Na crónica emprégase unha linguaxe sinxela, directa, moi persoal e admite unha linguaxe literaria con uso reiterativo de adxectivos para facer énfase nas descricións. Emprega verbos de acción e presenta referencias de espazo e tempo. A crónica que aporta certo distanciamento temporal denomínase escrito histórico. Por medio das crónicas pódense redactar escritos, tomando as opinións de varias persoas para saber se isto é certo ou non, como no libro Crónica dunha morte anunciada escrito por Gabriel García Márquez.
As crónicas son tamén un xénero xornalístico. Clasifícanse como "amarelas" ou "brancas" segundo o seu contido. As "amarelas" teñen material máis subxectivo e xeralmente a voz autorizada é unha persoa ou cidadán común; as "brancas" empregan material máis obxectivo e a voz autorizada é, xeralmente, a autoridade, un profesional etc.
Ensaio
O ensaio é un xénero relativamente novo. As súas orixes pódense rastrexar dende épocas máis ou menos remotas. Só na idade contemporánea chegou a lograr unha posición central. É probable que no seu desenvolvemento e hexemonía, tivesen unha grande influencia o pensamento liberal e o xornalismo.
Xénero xornalístico
O xénero xornalístico defínese en función do papel que xoga o narrador ou emisor da mensaxe en relación á realidade observada. A noticia pertence ao xénero xornalístico de información por excelencia, e o artigo de opinión o máis aberto á subxectividade. Para algúns autores, son estratexias comunicativas que se organizan e fanse recoñecibles tanto polo emisor como polo destinatario. Os textos que pertencen ao xénero xornalístico informan a unha gran cantidade de lectores sobre sucesos de actualidade. Predominan, neles, a función referencial ou informativa a linguaxe e o estilo formal. Neste tipo de texto priviléxiase o feito. O xornalismo é un método de interpretación da realidade; para facer esta interpretación e transmitir ao público necesítanse unha serie de filtros, unhas fórmulas de redacción, que é o que denominamos xéneros xornalísticos.
Algúns teóricos da comunicación definen os xéneros xornalísticos como formas de comunicación culturalmente establecidas e recoñecidas nunha sociedade, un sistema de regras ás cales se fai referencia para realizar os procesos comunicativos. Outros autores ven aos xéneros xornalísticos como categorías básicas que constrúen a realidade. Os xéneros xornalísticos diferéncianse entre si para recoller a complexidade do que pasa e expor os lectores.
Hai gran variedade de clasificacións de xéneros xornalísticos. Estas varían segundo os diferentes autores e correntes.
Segundo as tipoloxías latinas distínguense catro grandes xéneros: información, reportaxe, crónica e artigo ou comentario.
Outras clasificacións distinguen entre:
Outro criterio para clasificar os xéneros é o grao de subxectividade, segundo a maior ou menor presenza do xornalista no texto:
Vilameá, Bande, Bande
Vilameá é un lugar da parroquia de Bande no concello ourensán de Bande na comarca da Limia. Tiña 37 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 18 eran homes e 19 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 39 habitantes (18 homes e 21 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é a vila situada no medio.
Avelino Otero Montes
Avelino Otero Montes, coñecido como Avelino e Manuel López, nado en Lavadores en 1919 e finado o 21 de maio de 1947, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Xornaleiro e militante do PCE. Afiliado ao Ateneo comunista de Cabral. O seu irmán José foi paseado en 1936. Mobilizado en 1937, logrou pasarse ao bando leal. Foi detido en Valencia o 31 de marzo de 1939 e condenado a prisión. Pasou por varios campos de concentración de levante e finalmente foi obrigado a incorporarse a un Rexemento de gornición en Zaragoza. Reclamado polas autoridades, foi enviado á cadea zaragozana de Mozarrifar. Saíu en liberdade vixiada en abril de 1942. Reclamado novamente polas autoridades militares de Zaragoza, decidiu botarse ao monte e integrouse na guerrilla de José García Morales en 1943. En 1946 pasou ao destacamento Paco Barreiro da V Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia, comandado por Manuel Simón Campos, converténdose no seu secretario político. Foi acusado con Manuel Simón Campos da morte do falanxista de Cabral Eusebio Lago Campos acontecida o 30 de xaneiro de 1947. Morreu o 21 de maio de 1947 xunto con Manuel Simón Campos nun enfrontamento coa Garda civil preto de Lavadores. Foron detidos Ramón Villar Paz e Eladio Covelo Álvarez.
Álvaro Vieira Pinto
Álvaro Vieira Pinto, nado en Campos dos Goytacazes, Estado do Río de Xaneiro, o 11 de novembro de 1909 e finado no Río de Xaneiro no día 11 de xuño de 1987.
Traxectoria
Álvaro Vieira Pinto estudou medicina en 1932 pola Facultade Nacional de Medicina do Río de Xaneiro. En 1934 ingresou na Ação Integralista Brasileira (AIB), organización de inspiración fascista liderada por Plínio Salgado. No campo profesional dedicouse á investigación de laboratorio. Paralelamente, completou as carreiras de Física e Matemáticas na Universidade do Distrito Federal (UDF). Alceu Amoroso Lima, entón reitor da UDF, deulle a praza de Lóxica matemática, disciplina por primeira vez impartida no país.
Máis tarde pasou a impartir Lóxica na Facultade Nacional de Filosofía (FNFi) da Universidade Federal do Río de Xaneiro. En 1941 comezou a colaborar na revista Cultura Política, publicación que reuniu ós máis expresivos intelectuais do Estado Novo, asinando a columna "Estudos e pesquisas científicas".
Tras pasar un ano estudando na Sorbona, en París, retornou ó Brasil en 1950, asumindo a cátedra de Historia da filosofía da FNFi, disciplina que impartía dende había anos en calidade de profesor asistente. A mediados de 1951 afastouse da investigación médica para se dedicar exclusivamente ó ensino e ó estudo da Filosofía. En 1955, a proposta de Roland Corbisier, accedeu á xefatura do Departamento de Filosofía do novo Instituto Superior de Estudos Brasileiros (ISEB). Dende este cargo publicou a colección "Textos de Filosofia Contemporânea do ISEB" e o ensaio Consciência e realidade nacional, considerada súa obra filosófica máis sólida. En 1962 asumiu a dirección executiva do ISEB.
Co golpe militar que derrubou a Goulart o 31 de marzo de 1964 e a represión desencadeada a continuación, a sede do ISEB foi invadida e o 13 de abril os militares decretaron a disolución do instituto. Álvaro Vieira Pinto refuxiouse no interior de Minas Gerais e despois partiu para o exilio, primeiro en Iugoslavia e despois en Chile, onde traballou como investigador e profesor no Centro Latinoamericano de Demografía, órgano ligado á Organización das Nacións Unidas. En decembro de 1968, pouco antes do endurecemento do réxime militar, volveu ó Brasil. Na década de 1970, traduciu obras de autores consagrados como Arnold Toynbee, Georg Lukács, Noam Chomsky e Claude Lévi-Strauss, asinando con diferentes pseudónimos. En 1982 foi publicado o seu libro Sete lições sobre educação de adultos, orixinalmente notas sobre clases impartidas en Chile en 1966.
Faraón
dereita|miniatura|220px|Faraón [[Menkaura. Museo do Cairo]]
Orixe
Faraón deriva da palabra exipcia Per-aa que significa "casa grande". Per-aa era o nome da residencia real, pasando despois a designar a autoridade mesma. De orixe grega pharaô (Φαραώ), foi introducido nesa lingua pola tradución en grego da Biblia, ao traducir o termo xudeu "Faraón" (פרעה) nos libros do Antigo Testamento: no libro da Xénese fálase de Faraóns ou reis de Exipto, así cando Abraham viaxa a Exipto ao reencontro dos seus fillos Xosé e Xacob. Tamén no Éxodo.
En hebreo, "Faraón" (פרעה) designa máis ben a institución, a monarquía - A Gran Casa-, máis que un nome ou atributo do monarca. Existe unha relación da mesma base co grego micénico "Anax" (ἄναξ)(ϜΑΝΑΞ, ϜΑΝΑΚΤΟΣ), que vencella ambas expresións, hebrea e grega, á idade de bronce exipcia -como imperio dominante nesa época-. A tradución bíblica deu lugar á chamada biblia "septuaginta", que foi a primeira tradución dos textos sagrados xudeus ao grego. Segundo a tradición (carta de Aristeas) foi encargada por Tolomeo II para a súa inclusión na Biblioteca de Alexandría, e considéranse como datas da súa tradución os anos 280 a.C. a 200 a.C. Foi Jean-François Champollion o primeiro autor que utilizou o termo fóra do contexto bíblico e aplicado aos reis do Exipto.
D. B. Woodside
'''David Bryan "D.B." Woodside''', nado o 25 de xullo de 1969 en Queens, Nova York, é un actor estadounidense.
Faraón
Orixe
Os escribas exipcios adoitaban usar o termo nesu (rei), neb (señor) ou hemef (maxestade). Foi un termo utilizado polo pobo, nunca polos propios reis ou monarcas, e só comezaría a usarse a partir do reinado de Amenhotep III, na primeira metade do século XIV adC. Xa que logo, podería dicirse que a palabra "faraón" é relativamente moderna, e que só abarcaría á metade dos monarcas que habitaron no Val do Nilo.
Os faraóns eran considerados seres divinos durante as primeiras dinastías, identificados co deus Horus, e a partir da dinastía V considerados tan só fillos do deus Ra, os homes fillos de Re -de onde provén o termo Rei-, e se eran mulleres fillas de Ra -de onde provén o termo Raíña-. Con todo, posteriormente non foron deificados en vida e adorados como un deus máis nos templos, senón que era á súa morte, cando o defunto pasaba a fusionarse coa deidade Osiris e adquirir unha personalidade totalmente inmortal e divina.
Historia do cargo
miniatura|dereita|220px|Faraón Amenhotep III A sucesión de faraóns e a historia do propio Exipto veñen indisolublemente unidas e son tan complementarias entre si que é imposible descoñecer unha delas e ser experto na outra. Tanto é así que ata nos períodos máis críticos, cando a anarquía reinaba en moitas zonas do país, sempre había, polo menos, un faraón que afirmaba ser o lexítimo gobernante da caótica nación en toda a súa extensa totalidade.
O sacerdote exipcio Manetón, que viviu na época dos primeiros reis Tolomeos (cara ao ano -300) recibiu a orde real de redactar unha historia de Exipto. E, dado que actualmente coñécense non menos de trescentos monarcas, é lóxico que Manetón os agrupase en Casas reais ou dinastías, denominación que seguimos utilizando como válida. Aínda que é unha gran desgraza para a historiografía que a obra de Manetón se perdera, afortunadamente quedan algúns fragmentos comentados por autores moi posteriores a el, que nos permitiron delimitar as trinta dinastías nas que Manetón dividiu a historia do seu lonxevo país.
Desde Menes, 3100 a. C., ata o ano 2600 a. C., a monarquía pasou por momentos de debilidade e seguía sendo cuestionada pola nobreza local. Así, non é de estrañar que na dinastía II os reis perdesen notablemente o poder e tivesen que facer fronte a perigosas revoltas que puxeron en perigo a estabilidade do país.
Sería só de 2600 a 2200 a. C. cando se consolida a institución e os reis pasan a ser monarcas absolutos con dereito divino. É a época dourada da monarquía exipcia, coñecida como Imperio Antigo, que acabaría de forma tráxica ante a debilidade dos últimos reis da dinastía VI, momento no que unha vez máis a nobreza e os gobernadores dos nomos tomaron o poder xurdindo principados independentes. Herodoto comenta: "logo da morte de Nitocris, o país afúndese nun estado de inestabilidade, confusión e caos, iniciándose o primeiro período intermedio de Exipto.
A situación tardaría máis dun século e medio en restablecerse, e a pesar de que novamente unha dinastía de reis fortes asumiría o control absoluto do país, a dinastía XII, seguiu existindo o perigo constante dun golpe de estado. Tanto é así que se sabe de, polo menos, un monarca asasinado, Amenemhat I, por uns ambiciosos nobres. A lixeira estabilidade do chamado Imperio Medio estalaría de forma similar á do Imperio Antigo, pola debilidade dos monarca e o crecente poder das clases dirixentes locais, ás que se engadiría a chegada a Exipto de pobos semitas, algúns deles violentos.
Tras esta situación, Exipto non volvería converterse nun grande imperio. Desde a toma do poder dos sacerdotes de Amón ata a chegada dunha dinastía forte, a XXVI, pasaron non menos de catrocentos críticos anos nos que conviviron dous, tres e ata máis faraóns a un mesmo tempo, e o país foi invadido por libios, nubios e asirios. A dinastía XXVI tratou de recuperar o esplendor esquecido do Imperio Antigo, pero a inmediata conquista persa desbarataría todo. Tras iso, os invasores aqueménidas, macedonios e láxidas (estes últimos pertencen á chamada dinastía tolemaica, a última de todas) trataron de adaptarse aos costumes do país e aceptaron ser deificados en vida.
O último faraón exipcio recoñecido como tal foi a lendaria raíña Cleopatra. O último rei nativo, Nectanebo II gobernara trescentos anos antes, e os faraóns ptolemaícos, de orixe estranxeira, illáronse en Alexandría e, aínda que respectaron as tradicións ancestrais do pobo, non tardaron en convertelos en semi-escravos. Por iso, non é de estrañar que cando Exipto pasou a formar parte do Imperio Romano, os exipcios non desen importancia ao cambio: os verdadeiros faraóns abandonaran ao seu país moito tempo atrás.
Símbolos do faraón
dereita|miniatura|220px|Máscara do faraón Tutankhamón, na que o rei-neno aparece toucado co Nemes Na iconografía exipcia, os faraóns distínguense polos seus atributos, que son símbolos da súa función. Os deuses, detentadores orixinais do poder, poden igualmente portar algunhas destas insignias. As máis frecuentes son:
Contorna familiar
miniatura|dereita|220px|Escultura da raíña Hatshepsut, unha das poucas mulleres que acabarían gobernando como faraón en solitario Sempre, á beira do faraón, debía convivir a súa Gran Esposa Real, o equivalente a unha raíña. Esta era asociada coas deusas Isis e Hathor ao mesmo tempo que marido o era con Osiris e Horus, e o seu papel era extraordinariamente importante en determinados rituais. E non só iso: dado que os exipcios crían que a lexitimidade só podía posuíla unha muller, as Grandes Esposas Reais eran as garantías e o principal apoio do faraón durante o seu reinado. Xa que logo, non é de estrañar que os faraóns casasen coas fillas do seu antecesor (en moitos casos estas fillas eran as súas irmás ou as súas medio irmás) para poder ascender ao trono.
Por baixo das Grandes Esposas Reais, o faraón podía tomar tantas mulleres como quixese, e ata ascendelas se así o quería ao rango de Gran Esposa Real (aínda que isto sería moi infrecuente). Nas primeiras dinastías existirían numerosas esposas secundarias e concubinas, e xa a partir do Imperio Novo, os monarcas encargaríanse de crear enormes haréns nos que todo tipo de mulleres, incluídas as princesas estranxeiras, pasaban a residir. Non hai que confundir os haréns faraónicos cos lendarios haréns utilizados por califas e sultáns: no Antigo Exipto os haréns eran unha institución máis aberta, non un cárcere de ouro gardada por eunucos. Esta visión só aparecería coa chegada dos persas e dos gregos.
En canto aos fillos do rei, os únicos que tiñan algunhas posibilidade de herdar o trono eran os nados do faraón e dunha das súas Grandes Esposas Reais. Se, por calquera cousa, non nacera ningún home desta unión, entón podería subir algún familiar afastado ou ata un fillo dunha esposa secundaria, pero sempre se debería cumprir o requisito de casar coa viúva ou, máis frecuentemente, coa filla do defunto rei. O futuro das nenas dependería da orixe da súa nai: se eran filla dunha raíña, podería herdar o seu cargo ou vivir en eterna soltaría; e se eran fillas dunha esposa secundaria ou dunha concubina, pasarían a ingresar o harén ou poderían casar con algún nobre.
Grandes faraóns
Algúns dos faraóns máis sonados son:
Inma Otero Varela
Inmaculada Otero Varela, tamén coñecida como Inmaculada Otero ou Inma Otero, nada en Carral o 30 de xuño de 1976, é unha filóloga e ensaísta galega.
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía Hispánica pola Universidade da Coruña (1994-1998) e Filoloxía Galega na Universidade de Santiago de Compostela (1998-2000). Obtivo o Diploma de Estudos Avanzados nesta última universidade no 2002 co traballo de investigación A narrativa experimental galega dos 80 e 90: un achegamento ao posmodernismo, no que tivo como titora a Dolores Vilavedra. Traballou no Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia, pertencente ao Consello da Cultura Galega (2002-2003), para posteriormente ser Lectora de Lingua e Cultura Galega na Universidade de Roma La Sapienza (2003-2008). Traballa como profesora de Lingua e Literatura Galega no IES David Buján de Cambre. Colabora como crítica literaria no suplemento Sermos de Nós Diario, en Grial e na web italiana «Insula Europea».
Pobo azarí
Os azarís (en Azərbaycanlılar, آذربایجانلیلار, Azərilər آذریلر) tamén coñecidos como turcos azarís  (en Azərbaycan türkləri آذربایجان تورکلری), son un pobo turco   do Cáucaso que vive principalmente no Acerbaixán iraniano e na independente República de Acerbaixán. Son o segundo grupo étnico máis numeroso entre os pobos turcos despois dos turcos anatolios. Son musulmáns xiítas, e teñen unha herdanza cultura mixta, incluíndo raíces turcas, iranianas, e caucásicas. Son o meirande grupo étnico da República de Acerbaixán e o segundo grupo étnico de Irán. O maior número de azarís étnicos vive en Irán, seguido por Acerbaixán.
Berlangas de Roa
Berlangas de Roa é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 192 habitantes (INE 2012).
Mstislav Rostropovich
Mstislav Leopoldovich Rostropovich (en ruso: Мстисла́в Леопо́льдович Ростропо́вич, Mstislav Leopol'dovič Rostropovič, pronunciado [rəstrɐˈpɔvʲɪtɕ]), nado o 27 de marzo de 1927 en Bakú (Acerbaixán) e finado o 27 de abril de 2007 en Moscova, coñecido tamén como "Slava", foi un violonchelista e director ruso. É considerado coma un dos mellores violonchelistas do século XX e mesmo por algúns coma o mellor violonchelista de tódolos tempos. Foi dedicatario de moitas obras de compositores do seu tempo, estreando arredor de 100 obras, e sendo o principal artífice da multiplicación do número de obras para violonchelo no século XX.