cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guerras cántabras
Antecedentes
Tamén parece constatada a súa intervención axudando aos vacceos da Meseta norte contra os romanos no ano 151 a. C. E así mesmo son mencionados de novo durante o sitio de Numancia:
Tamén se cre que houbo presenza de guerreiros cántabros nas Guerras Sertorianas ou a súa intervención xunto aos aquitanos nas guerras contra Xulio César para defender as Galias. Segundo o propio testemuño de César, houbo tropas cántabras na batalla de Ilerda (Lleida) no ano 49 a. C.
Con todos estes antecedentes, os cántabros empezaban a soar xa en todo o Imperio romano. As tropas romanas chegaron a perder un estandarte, cousa inexplicable e unha das maiores humillacións para unha lexión nese período. Algúns historiadores romanos xustificaron esta campaña, non obstante, como resposta ás incursións que os cántabros realizaban nas terras da Meseta habitadas por pobos xa sometidos a Roma. Certamente parece máis probable que estiveran interesados nas riquezas minerais da zona (ouro e prata no país ástur, ferro, chumbo, magnetita, blenda e cobre no cántabro).
Como indicábamos anteriormente, na primavera do 26 a. C., o mesmo emperador en persoa, César Augusto, abriu as portas do templo de Xano (símbolo de estado de guerra) e dirixiuse a Hispania, establecendo a súa base de operacións en Segisama, actual Sasamón, (Burgos).
Exércitos e estratexias
[[Ficheiro:Bellum-Asturicum-Cantabricum.png|miniatura|Operacións militares romanas levadas a cabo durante a guerra nas dúas frontes contra cántabros (Bellum Cantabricum) e ástures (Bellum Asturicum).
A primeira intervención importante de Roma contra os pobos do norte da Meseta foi no ano 29 a. C.; Statilio Tauro recibe de Augusto o título de imperator, por someter a cántabros, ástures e vacceos. Nos dous anos seguintes hai certas hostilidades, conseguindo Calvisio Sabino e o procónsul Sexto Apuleio os seus triunfos respectivos coas súas respectivas tropas. Pero estas vitorias deberon ser máis oficiais que reais, xa que os pobos do norte seguían sendo independentes; polo menos, os cántabros, que, segundo os textos máis antigos, eran os máis rebeldes. Isto motivou que o propio Augusto se trasladara a Hispania e á fronte dos exércitos iniciara a importante campaña do ano 26 a. C. contra os cántabros.
Segundo o historiador romano Dión Casio, a táctica de cántabros e ástures consistía nunha guerra de guerrillas, evitando a acometida directa sobre as forzas romanas conscientes da súa inferioridade numérica, o seu inferior armamento e a invulnerabilidade táctica das lexións romanas en campo aberto. O seu mellor coñecemento do territorio abrupto e montañoso permitíalles ofensivas rápidas e sorpresivas mediante o uso de armas arroxadizas, con emboscadas e ataques de gran mobilidade seguidos dun áxil repregue, que causaban graves danos nas forzas romanas e nas súas liñas de abastecemento.
miniatura|Monumento ao [[cántabro en Santander.]] Ían provistos con espada pequena, puñal, dardos ou xavelinas, lanzas, escudos redondos ou ovalados de madeira, petos de coiro ou liño, gorros de pel con tiras de nervios así como coa falcata ibérica e a bipennis, arma esta última que consistía nun machete de dobre fío claramente definitoria dos pobos do norte de Hispania. Non queda constancia do uso do arco ou da honda, aínda que é moi probable que as coñecesen e as empregasen.
Os cántabros eran hábiles á hora de montar a cabalo como se sabe polo feito de que algunhas das súas tácticas de cabalería pasasen a ser empregadas polo exército romano tales como o circulus cantábricus, consistente nunha formación de cabalería en semicírculo, e o cantabricus impetus, ataque frontal e masivo contra as liñas inimigas co fin de desfacelas, descritas por Flavio Arriano. A cabalería era moi importante para os cántabros, que se organizaban para loitar a pé e a cabalo. Representaba o 20 ou 25% das súas forzas, mentres que para os romanos era só un 10 a 14% do total do exército e posuía un papel secundario.
As forzas dos locais eran polo menos no principio da guerra comparables ás romanas, non se sabe exactamente cantos eran, aínda que os cálculos de Schulten son de 240.000 ástures, destes de 80.000 a 100.000 serían capaces de loitar. Os cántabros en cambio sumaban 160.000 a 200.000 persoas, dos que de 40.000 a 50.000 eran guerreiros.
Segundo as fontes, o exército romano dividiuse en dous, a maior parte atacaría aos ástures por ser máis numerosos, a menor aos cántabros. A calidade do inimigo cántabro foi tal que obrigou a Augusto a destacar no conflito a varias lexións en distintos momentos da contenda:
Guerra contra os cántabros Emperador Augusto (-) Caio Antistio Vetus (-) Lucio Emilio (- Caio Furnio (-) Publio Silio Nerva Marco Vipsanio Agripa  Legio IV Macedonica Legio I Augusta (tras unha derrota perdeu o seu nome "Augusta" no  polo de "Vernacula") Legio II Augusta Legio IX Hispana Legio XX Valeria Victrix (posiblemente chegou por mar desde Aquitania) Ala Augusta Ala Parthorum Cohorte IV Thracum Aequitata Ala II Thracum Victrrix Ciuium Romanorum
Guerra contra os ástures Publio Carisio (-) Caio Furnio Legio VI Victrix Legio X Gemina Legio V Alaudae Ala II Gallorum Cohorte IV Gallorum
Tamén participou a mariña romana coa Classis Aquitanica, que chegou ás costas cántabras enviada desde Aquitania e desembarcou en Portus Blendium (Suances). Esta sería determinante na resolución do conflito posto que completou o cerco aos cántabros iniciado polas tropas desprazadas en terra. Calcúlase que, en total, o exército romano destacou uns 70.000 homes, aínda que estes cálculos varían segundo os autores, dado que o cálculo baséase en 5.000 homes por lexión. Incluso é probable que a cifra sexa superior aos 80.000 homes contando os auxiliares posto que, tras a reforma de Caio Mario, a lexión pasou a ter 6.000 soldados, aínda que se ben unha lexión, en época de Augusto, estaba oficialmente composta por 6.200 homes, por diversas circunstancias, a cifra acostumaba oscilar entre os 5.000 e os 8.000 soldados.
esquerda|miniatura|[[César Augusto.]]
Estas e as campañas contra os ilirios no 35-33 a. C., foron as únicas que dirixiu persoalmente Augusto contra pobos bárbaros. Coa conquista efectiva de Gallaecia e Asturica, a guerra parecía acabada. Unha vez licenciados algúns dos soldados das súas lexións, Carisio fundou no mesmo ano 25 a. C. a colonia Emerita Augusta (Mérida), acuñando unha moeda conmemorativa da fundación e das súas vitorias do Norte.
No ano 24 a. C., os cántabros e ástures recomezan as hostilidades, se ben coas súas forzas gravemente debilitadas. Ese ano, o novo gobernador da Tarraconencese, L. Elio Lamia, levou a cabo unha cruenta represión contra estes pobos, xa que atacaran ás tropas romanas atraéndoas cunha emboscada baixo a promesa de provisións.
É substituído no ano 22 a. C. por Caio Furnio, quen nun principio se pareceu aos indíxenas, por ser pouco experto en cuestións militares. A nova acción parte dos ástures descontentos co control militar do gobernador da Lusitania e arrastran aos cántabros, que, nunha operación independente, son sometidos por Furnio. Posteriormente, este último debe acudir con axuda do legado da Lusitania para pacificar aos ástures.
Principais batallas
A maioría das batallas importantes foron libradas entre o 26 e o 22 a. C., sendo esta a época de maior intensidade da guerra. As principais batallas foron:
Finalización do conflito
miniatura|As fontes clásicas sinalan a existencia dun estandarte utilizado polos cántabros. O actual [[lábaro cántabro sería unha interpretación moderna aproximada deste estandarte dado que non existe unha descrición inequivocamente exacta da súa forma nin das cores ou símbolos que contiña.]] miniatura|Follas e [[arilos do teixo europeo. Por Silio Itálico, Floro, Plinio e San Isidoro de Sevilla sábese que os cántabros suicidáronse con veleno extraído das follas desta emblemática árbore.]]
A diferenza doutros conflitos similares, o Imperio romano optou por non facer prisioneiros, o que supuxo a eliminación dos cántabros en idade militar. Segundo Dión Casio:
Era costume dos guerreiros cántabros o suicidio antes que a escravitude. Ben pola espada, ben polo fogo ou, principalmente, envelenándose con beberaxes feitas con sementes de teixo, árbore mítica celta, que levaban xa preparadas para o fin. Así o recolle Silio Itálico na súa descrición sobre os costumes dos cántabros alistados no exército de Anibal:
Estrabón dicía que desprezaban a morte e a dor, até o punto de seguir cantando os seus himnos de vitoria aínda despois de crucificados. Para eles, segundo Estrabón, morrer como guerreiros e libres era unha vitoria.
A guerra pódese dar por finalizada no 19 a. C., aínda que se teñen constancia de rebelións menores posteriores. A rexión foi devastada e os castros destruídos e incendiados, deportándose masivamente a poboación e trasladándoa ás chairas. Roma, ao igual que fixo con outros territorios, quixo impoñer as súas reformas. Non tivo demasiado éxito debido ao forte carácter do pobo cántabro. A pesar de ser masacrado e obrigado a baixar á chaira, os romanos tiveron que deixar dúas lexións durante uns sesenta anos máis (a X Gemina e a IV Macedonica).
Tras as guerras cántabras e o sometemento dos cántabros por Roma, as lexións romanas adoptaron deles a simboloxía solar de cruces gamadas e símbolos lunares, ou solares, tales como o lábaro cántabro (na imaxe) que portarían até 300 anos despois. O exército romano tamén copiou dos cántabros tácticas de cabalería como as que deu en denominar o circulus cantabricus e o cantabricus impetus, anteriormente mencionadas.
Festividades
Existe varias festividades na Cantabria onde se representan estes eventos. Unha das máis importantes é a festa lúdico-cultural das Guerras Cántabras que se fai no municipio de Los Corrales de Buelna a última fin de semana de agosto e a primeira de setembro. A festa é de marcado carácter histórico, e a pesar de ser instaurada hai poucos anos, no 2001, asentouse e conta cunha participación activa de máis de 1.800 persoas, as cales se dividen en 13 tribos cántabras e 13 lexións romanas. Desta forma, representan o desembarco das lexións romanas en Santander, igualmente recrean unha voda cántabra e os campamentos de ambos bandos. Desde 2008 esta festividade está considerada de interese turístico nacional.
Tamén na antiga Asturica Augusta, actualmente Astorga, se recrean estes acontecementos, na chamada festa de "Ástures e Romanos", que ten lugar anualmente a última fin de semana de xullo, contando cun mercado ástur-romano, así como cunha recreación do campamento de ambos contendentes. Ademais desde hai algúns anos celébrase en Carabanzo o festival ástur-romano de La Carisa, onde se rememoran as guerras mantidas polas tribos locais coas lexións imperiais da Roma augusta no seu avance pola vía de La Carisa cara á Asturias Transmontana.
Pablo López
O nome Pablo López pode referirse a:
A Escusalla
O topónimo galego A Escusalla pode referirse a:
Jonathan Carril
Jonathan Carril Regueiro, nado en Boqueixón o 28 de febreiro de 1984, é un futbolista galego. Xoga de dianteiro e o seu actual club é o Southern.
Ecuación de Henderson-Hasselbalch
A ecuación de Henderson-Hasselbalch é unha fórmula química que se utiliza para calcular o pH, dunha solución buffer, ou tampón, a partir do pK a (a constante de disociación do ácido) e das concentracións de equilibrio do ácido ou base, do ácido ou a base conxugada.
Jonathan Carril
O seu irmán Iván tamén é futbolista.
Ecuación de Henderson-Hasselbalch
onde: Na última ecuación x pode ser a ou b indistintamente.
Observacións
A ecuación implica o uso das concentracións de equilibrio do ácido e a súa base conxugada. Para o cálculo do pH en solucións buffer, xeralmente faise unha simplificación e utilízanse as concentracións iniciais do ácido e o sal, polo tanto débese ter en conta que o valor obtido é unha aproximación e que o erro será maior cuanto maior sexa a diferenza das concentracións de equilibrio coas de partida (constante de equilibrio alta). Na mesma aproximación, tampouco se considera o aporte da auga, sendo entón isto non válido para solucións moi diluídas.
Desenvolvemento
Supóñase un ácido AH con disociación parcial. O equilibrio é:
e a constante de disociación asociada será:
Despexando [H_{3}O^+] da constante de disociación:
Tomando logaritmos a ambos lados e aplicando a propiedade dos logaritmos para un produto chégase a:
E invertendo o cociente:
Aplicación farmacolóxica
A fórmula de Henderson-Hasselbalch é empregada para medir o mecanismo de absorción dos fármacos na economía corpórea. Dito doutro xeito, a absorción é a transferencia dun fármaco desde un sitio de administración cara ao sangue. Os rangos de rapidez e eficacia da absorción farmacolóxica dependen dunha ruta específica de administración, sexa esta na súa disposición farmacolóxica traslocarse ao interior da membrana celular para estimular o efecto organísmico desexado, polo que a administración farmacéutica por diferentes rutas mucosas dependen da súa biodispoñibilidade farmacolóxica. Para iso requírese que para a translocación do fármaco, na súa formulación farmacéutica, non se disocie ao chegar á membrana celular, sexa de carácter liposoluble, e de baixo peso molecular polo que debe de ter características de ácidos e bases débiles.
3= 1+log [AH]/[A][H+]
3-1= log [AH]/[A][H+]
2= log [AH]/[A][H+]
antilog 2= [AH]/[A][H+]
100= [AH]/[A][H+]
100/1= [AH]/[A][H+]
101-100%
100-x%
A Xesta, A Xesta, Lalín
A Xesta é un lugar da parroquia da Xesta, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2011 tiña 140 habitantes (66 mulleres e 74 homes), o que supón un aumento con respecto ao ano 1999 cando tiña 137 habitantes.
Katrín Jakobsdóttir
Katrín Jakobsdóttir, nada en Reiquiavik o 1 de febreiro de 1976, é unha política islandesa e a Primeira Ministra de Islandia dende 2017. Membro do Althing (parlamento islandés) dende 2007, foi ministra de Educación, Ciencia e Cultura entre o 1 de febreiro de 2009 e o 23 de maio de 2013, e presidenta do Movemento de Esquerda-Verde (Vinstrihreyfingin – grænt framboð) dende o 23 de febreiro de 2013.
Educación
Katrín graduouse na Universidade de Islandia en 1999 como licenciada en islandés e francés, e en 2004, pola mesma universidade, obtivo un mestrado en artes. A súa tese versou sobre a obra do escritor islandés de novela negra Arnaldur Indriðason.
Carreira política
En 2007 foi elixida parlamentaria pola circunscrición norte de Reiquiavik. No parlamento integrou os comités de educación e cultura, e de economía e impostos.
En febreiro de 2009, logo de que o goberno de centrodereita dirixido por Geir H. Haarde dimitise por mor das protestas polo negativo impacto da crise financeira en Islandia, Katrín pasou a formar parte dun goberno provisional integrado polo seu partido en coalición coa Alianza Socialdemócrata, no que asumiu o cargo de ministra de Educación, Ciencia e Cultura. O 26 de abril de 2009, logo dunha contundente vitoria electoral da coalición de socialdemócratas, esquerdas e verdes, foi confirmada no seu ministerio.
Como ministra, Katrín levou adiante unha novidosa política de promoción da industria creativa como medio para remontar os efectos da crise económica financeira. Deixou o seu cargo o 23 de maio de 2013, despois de que as eleccións de 27 de abril de 2013 desen a vitoria á oposición de centrodereita.
Vic
Vic é unha cidade e concello catalán situado no interior da provincia de Barcelona, que é capital da comarca de Osona. En 2012 tiña 41.191 habitantes.
Katrín Jakobsdóttir
Carreira política
O 23 de febreiro de 2013 foi elixida presidenta do Movemento de Esquerda-Verde (Vinstrihreyfingin – grænt framboð).
O 30 de novembro de 2017 asumiu o cargo como primeira ministra de Islandia, unha vez que se logrou unha coalición entre o Movemento de Esquerda-Verde, o Partido da Independencia e o Partido Progresista, que xuntos sumaron 35 dos 63 escanos do Althing.
Vic
Xeografía
Atópase no medio dunha planicie que leva a seu mesmo nome Plana de Vic, equidistante de Barcelona e Francia.
É famosa pola súa persistente néboa no inverno provocada por un notable fenómeno de inversión térmica capaz de favorecer mínimas de até -10 °C e máximas próximas aos 0 °C nos episodios máis notables. No verán as tormentas son moi habituais até o punto de inverter o mínimo de precipitacións propio dos climas mediterráneos e favorecer a presenza de especies vexetais coma o carballo pubescente propias dos climas submediterráneos.
Historia
Durante os séculos VIII e IX, Vic estivo nas marcas que dividían as forzas francas das islámicas. No ano 1027, o bispo de Vic estableceu a "Paz e Tregua de Deus" que axudou a diminuír as guerras privadas. Durante o século XVII, a cidade foi un dos primeiros focos de rebelión contra a política centralista do rei Filipe V, conflito que terminou converténdose na Guerra de Sucesión.
Na década de 1940 o municipio absorbeu a poboación de Sentfores ou La Guixa.
Economía
As explotacións gandeiras e as industrias transformadoras do sector primario conviven cun tecido industrial moi diversificado, e cun sector comercial e de servizos en crecemento. É así mesmo cidade universitaria, o que a converte nun núcleo estudantil moi activo que recibe estudantes de toda a comarca de Osona e doutras do interior de Cataluña, sen esquecer un bo número de habitantes da área de Barcelona que acoden á cidade en tren. O seu armazón peonil de rúas no centro histórico está poboado de bares, restaurantes, asociacións, talleres e oficinas que demostran a súa vitalidade económica.
Na cidade ten a súa sede a Universidade de Vic.
Auto de fe
miniatura|300px|Auto de fe o [[30 de xuño de 1680 na Praza Maior de Madrid. Nesta pintura de 1683 de Francisco Rizi, conservada no Museo do Prado, aparecen representados Carlos II, María Luisa de Orleans, Mariana de Austria e Diego Sarmiento Valladares.]] O auto de fe era unha cerimonia que practicaba a Inquisición aos condenados, despois dunha sentenza condenatoria, no nome da Igrexa. Os autos de fe podían ser privados (auto particular) ou públicos (auto público ou acto xeral).
Rosa (cor)
O rosa é a cor que se obtén da mestura do vermello e o branco. O termo inventouse no século XVII para describir as plantas do xénero Dianthus
Linfotoxina beta
A linfotoxina beta (LT-beta) tamén chamada factor de necrose tumoral C (TNF-C) é unha proteína con funcións reguladoras inmunitarias, que nos humanos está codificada no xene LTB do cromosoma 6.
Función
A linfotoxina beta é un tipo de proteína de membrana de tipo II da familia do factor de necrose tumoral. Funciona ancorando a linfotoxina alfa á superficie da célula por medio da formación dun heterotrímero. A forma predominante da superficie dos linfocitos é o complexo linfotoxina alfa 1/beta 2 (é dicir, 1 molécula alfa/2 moléculas beta) e este complexo é o ligando primario do receptor da linfotoxina beta. Un complexo menos frecuente é o linfotoxina alfa 2/beta 1. A linfotoxina beta é un indutor do sistema de resposta inflamatoria e está implicada no desenvolvemento normal do tecido linfoide. A isoforma b da linfotoxina beta non pode formar complexo coa linfotoxina alfa, o que suxire que hai unha función para a linfotoxina beta que é independente da linfotoxina alfa. O splicing alternativo dá lugar a moitas variantes de transcrición que codifican diferentres isoformas.
Interaccións
A linfotoxina beta presenta interaccións coa linfotoxina alfa.
Clasificación histórica da Primeira división española de fútbol
A clasificación histórica da Primeira División Española de fútbol está elaborada pola RFEF e baséase nos puntos conseguidos por cada equipo en primeira división, independentemente de se nunha tempada a vitoria outorgaba 2 ou 3 puntos ao vencedor ou do número de puntos en xogo. Debido a isto, os equipos que recentemente realizaron boas campañas a miúdo están en postos máis altos que os que realizaron boas campañas hai máis de dez anos. A clasificación non inclúe datos tales como puntos en divisións inferiores ou en Copa do Rei. Para emendar estas carencias xurdiron clasificacións alternativas (ver epígrafe "Clasificacións históricas alternativas").
Clasificación histórica
20px| ''Actualizado ata a xornada 10 da tempada 2018-19 inclusive. Os equipos que participarán na tempada 2018-19 en Primeira División están sombreados.
Clasificacións históricas alternativas
Polos erros comentados, xurdiu outra clasificación histórica que non está baseada nos puntos gañados en total, senón que pondera os puntos obtidos sobre os posibles (clasificación histórica porcentual), evitando as grandes distorsiones que sofre a clasificación histórica preparada pola LFP, no que os que o gañador da Liga saca 3 veces máis puntos que os gañadores da primeira Liga.
A Casiña, Pino, Cospeito
A Casiña é un lugar da parroquia de Pino, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres).
Hadja Saran Daraba Kaba
Hadja Saran Daraba Kaba, nada en 1945, é unha activista Guineana, a primeira Secretaria Xeral da Unión do Río Mano e candidata á presidencia en 2010 nas eleccións xerais de Guinea.
Traxectoria
Hadja Saran Daraba Kaba naceu en 1945 cara ao final da Segunda guerra mundial en Coyah, Guinea, nunha familia pouco acomodada. O seu pai era un soldado e activista baixo o réxime do Presidente Ahmed Sékou Touré. Forxou as súas armas políticas a unha idade temperá. Formouse como farmacéutica en Leipzig e Halle en Alemaña entre 1966 e 1979. En 1970, regresou a Guinea onde impartiu clase na Facultade de Medicina e Farmacia Hadja Mafory Bangoura e logo uniuse a Pharmaguinée onde ascendeu para converterse en Directora Nacional Adxunta de Exportacións no Ministerio de Comercio Exterior. En 1996 converteuse en Ministra de Asuntos Sociais e Promoción da Muller e a Infancia.
Elección presidencial
En 2010, durante as eleccións presidenciais en Guinea, foi a única muller entre os 24 candidatos participantes, antes de unirse a Alfa Condé na segunda volta.
Mano River Unión
Entre setembro de 2011 e 2017, foi secretaria xeral da Unión do Río Mano e fundadora da rede de mulleres da Unión pola Paz do Río Mano (REFMAP), unha das estruturas máis importantes da sociedade civil de África Occidental que contribuíu en gran medida á resolución de varios conflitos na subrexión e á emancipación das mulleres africanas e recibiu o Premio de Dereitos Humanos da ONU en 2003.
Avea bouba
miniatura|250px|Avena fatua A avea bouba, avea louca ou balloca (normalmente Avena fatua) é unha gramínea do xénero Avena. O termo bouba ou louca fai referencia a que é brava e non comestíbel e para a diferenciar da avea común, a especie cultivada como cereal. O nome podería comprender tres especies emparentadas. Estas plantas considéranse malas herbas nos campos e leiras de cereais.
Especies
Descíbense tres entidades taxonómicas:
Descrición
É unha planta herbácea anual, de 50 a 120 cm de altura, con follas en forma de fitas, formando inflorescencias a xeito de panícula que rematan desprendéndose enteiras ao maduraren, característica que a diferenza da avea común, especie moi semellante e na que cada semente se solta individualmente. Os nomes científicos de fatua sterilis e ludoviciana (tola ou louca) refírese ao feito de que semellan carecer de gran (en realidade caen axiña da espiga).
Ciclo vexetativo
Coincide co ciclo dos cereais cultivados, xermola no outono e a semente madura a comezos do verán. A simple vista non é doado a distinguir doutros cereais e só cando xa está espigada salienta por superar a altura dos outros cereais, agás no caso da avea común, xa que florece en panículas e non en espiga como fan o trigo, o orxo e o centeo. Unha característica remarcábel das súas sementes é que teñen certo movemento activado polas diferenzas na humidade que permite que a semente poida se soterrar practicamente soa no chan. É unha planta que require coutadas moi amplas. Non é especialmente nitrófila nin termófila.
Control
Non é doado o control xa que se trata de combater un cereal nunha leira de tamén cereais. A primeira medida é tratar que a o gran do cereal a sementar non inclúa sementes de avea louca. No mercado hai herbicidas específicos que só serven para o control desta mala herba; malia seren caros, son moi efectivos.
Granadilla de Abona
Granadilla de Abona|300px|miniatura Granadilla de Abona é un municipio español pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife (Canarias). Está situado no sur da illa de Tenerife.
As localidades do municipio son: Los Abrigos, Los Blanquitos, Cruz de Tea, Charco del Pino, Chimiche, El Desierto, Granadilla de Abona, El Médano. El Salto e San Isidro.
Himno do Athletic Club
Himno do Athletic Club (en éuscaro Athletic Klubaren ereserkia) é o nome que recibe o himno oficial do Athletic Club de Bilbao.
Historia
A música do himno oficial compúxoa o músico Carmelo Bernaola no ano 1982. A letra foi escrita por Juan Anton Zubikarai. O himno foi gravado por primeira vez en 1983. Estreouse por primeira vez no Estadio de San Mamés o 30 de marzo de 1983.
Anteriormente houbo outros himnos populares e non oficiais en 1913 e 1950.
Hertzainak
Hertzainak foi un grupo musical vasco xurdido en 1981 e separado en 1993. Pertenceu ó movemento musical chamado Rock Radical Vasco. As letras das súas cancións reflectían a situación política que se vivía no País Vasco durante os seus anos en activo. Como exemplo, Pakean utzi arte (Até que nos deixen en paz), foi composta en lembranza de Javier San Martín Goikoetxea Piti, militante dos Comandos Autónomos Anticapitalistas e amigo do grupo.
Determinante (matemáticas)
miniatura|A área do [[paralelogramo é o valor absoluto do determinante da matriz formada polos vectores que represenetan os lados do paralelogramo.]] En matemáticas, o determinante é unha ferramenta moi potente en numerosos dominios (estudo de endomorfismos, busca de valores propios, cálculo diferencial). É así como se define o determinante dun sistema de ecuacións, o determinante dun endomorfismo, ou o determinante dun sistema de vectores. Foi introducido inicialmente na álxebra para resolver o problema de determinar o número de solucións dun sistema de ecuacións lineais.
Coma en moitas outras operacións, o determinante pode ser definido por unha colección de propiedades axiomas que se resumen coa expresión «forma n - lineal alternada». Esta definición permite facer un estudo teórico completo e ampliar aínda máis os seus campos de aplicación. Mais o determinante tamén pode concibir como unha xeralización no espazo de dimensión n da noción de superficie ou de volume orientados. Este aspecto, a miúdo esquecido, é un enfoque práctico e luminoso das propiedades do determinante.
Matriz
miniatura|upright=0.9|esquerda|O determinante dos vectores X e X'  é a superficie azul. Matematicamente en forma de matriz:
A expresión xeométrica equivalente:
onde \theta é o ángulo formado polos vectores X e X'.
Conca do Sistán
miniatura|240px|Vista satélite da rexión. A conca do Sistán é unha conca endorreica interior que comprende gran parte do suroeste de Afganistán e do sueste de Irán, unha das rexións máis secas do mundo e unha área sometida a unha prolongada seca. Esta conca hidrográfica está formada por un sistema de ríos que flúen dende as montañas de Afganistán até desaugar nun conxunto de lagos de auga doce e áreas pantanosas; estes, á súa vez, en época de grandes choivas desbordan e acaban fluíndo na depresión salina de Godzareh, en Afganistán, o destino final. O río Helmand drena a maior conca hidrográfica, alimentada principalmente polo desxeo das montañas de Hindu Kush, mais outros ríos contribúen tamén.
Un outeiro de basalto, coñecida como monte Khajeh, érguese xunto ós lagos e pantanos da conca.
Importancia ecolóxica
Dado que a economía da rexión se basea na agricultura, a subsistencia depende do desxeo e as precipitacións nas altas montañas para manter a saúde da conca do Sistán e as súas zonas húmidas. Esta fonte de auga varía moito co tempo, o que provoca problemas fundamentais para a supervivencia dos asentamentos humanos na zona. Unha severa seca comezou a finais do século XX e durou seis anos, até 2005, con consecuencias extremas para a poboación.
A supervivencia económica da rexión depende dos produtos da zona húmida. Por exemplo, os leitos de xunqueiras achegan alimento para o gando, combustible para cociñar e quentarse, e materias primas para estruturas e artesanías. A dispoñibilidade de auga afecta os ingresos derivados da pesca e da caza, unha importante fonte de ingresos. O resultado da seca foi o colapso da economía local, así como a destrución do sistema ecolóxico das zonas húmidas, causando danos á agricultura no delta que se basea na irrigación desde o río Helmand.
Obxectivismo (filosofía)
O obxectivismo é un sistema filosófico desenvolvido pola escritora e filósofa ruso-estadounidense Ayn Rand (pseudónimo de Alisa Zinóvievna Rosenbaum; San Petersburgo, 1905 - Nova York, 1982). Presenta posicións propias en metafísica, epistemoloxía, ética, política e estética.
O obxectivismo sostén que existe unha realidade independente da mente do ser humano, que este está en contacto con esa realidade a través da percepción dos sentidos e que adquire coñecemento procesando os datos desa percepción por medio da razón (ou a «identificación non-contraditoria»). O obxectivismo sostén que a realidade (natureza das cousas) só se domina obedecéndoa, que o propósito moral da vida é a busca da propia felicidade ou o «interese propio racional», que o único sistema social conforme con este fin é o capitalismo puro (chamado tamén capitalismo laissez-faire) e que o rol da arte na vida humana é a transformación das ideas metafísicas nunha forma física (obra de arte) que se poida comprender e á que se poida responder emocionalmente.
Rand presenta a súa filosofía como unha «para vivir na Terra», enraizada na realidade e orientada ó alcance do coñecemento do mundo natural, para o cal se rexeita a relixión e se busca unha interacción harmoniosa e mutuamente beneficiosa entre os seres humanos. Aínda que pouco coñecido, o obxectivismo é unha influencia filosófica importante no pensamento moderno, á vez que controvertido.
A esencia do obxectivismo
Ayn Rand definiu o obxectivismo como unha filosofía «para vivir na Terra».
Metafísica: realidade obxectiva
Os principios fundamentais da metafísica obxectivista son:
De acordo co obxectivismo, estas proposicións son axiomáticas, isto é, evidentes por si mesmas e calquera argumento na súa contra tería que supoñer a súa verdade.
Epistemoloxía: razón
O todo é maior que as súas partes.
Os seres humanos individuais fanse conscientes da realidade a través dos seus sentidos. Non hai, pois, «racionalidade colectiva». A razón é o único modo de conseguir coñecemento («as emocións non son instrumentos cognitivos»).
Ética: egoísmo «racional»
Ayn Rand propugnaba o egoísmo racional, isto é, a autoestima baseada en valores obxectivos e que, por tanto, nunca tivese sequera a pretensión de violentar de ningún modo a vida ou a liberdade dos demais. Ás veces acusouse a Ayn Rand de plaxiar o concepto de vontade de poder de Nietzsche, o cal é erróneo posto que a autora define a «vontade de poder» como un egoísmo «irracional», posto que supón a imposición da propia vontade ós demais.
Ayn Rand condenaba inequivocamente o egoísmo irracional de entregarse ós propios caprichos irracionais. Chamaba a esta actitude «whim-worshipping» (adoración do capricho), e ós seus practicantes dáballes o gráfico nome de «egoístas sen ego».
Política: capitalismo
Segundo Ayn Rand, o capitalismo puro é o sistema económico máis produtivo que existe e o que xerou maior benestar. Pero, dicía, este non debe ser o motivo principal para defendelo. Segundo Ayn Rand o capitalismo debe ser defendido prioritariamente en termos morais, non prácticos. E o principio desta moral sería o respecto á liberdade de todos os individuos, que se relacionan e cooperan de forma voluntaria e non imposta.
Segundo ela, o único sistema social moral é o do puro capitalismo «laissez-faire», cun goberno estritamente limitado a xestionar as institucións destinadas a impedir ou castigar o inicio de violencia por parte duns seres humanos sobre outros, isto é: Sistema Xudicial, Policía e Exército.
Estética
O obxectivismo sostén que a arte é ó espírito do home o que a tecnoloxía é á súa vida material, e, por conseguinte, a arte debe mostrarlle ó home «como podería e debería ser».
As teorías estéticas obxectivistas plásmanse nunha escola artística chamada realismo romántico, que tende a plasmar seres humanos en situacións de alegría e triunfo.
O obxectivismo considera que a práctica totalidade da arte moderna non é tal arte, e que a súa orixe está na corrupción filosófica pretendidamente introducida por Kant na filosofía occidental.
Conceptos obxectivistas a contracorrente
Algúns conceptos obxectivistas resultan chocantes e requiren un pouco de explicación.
O egoísmo é unha virtude
Para o obxectivismo, o egoísmo racional é unha virtude e calquera forma de altruísmo é inmoral, xa que non hai ningún motivo racional para poñer as necesidades dos demais por diante das necesidades racionais propias. Para Ayn Rand, o egoísmo é unha autoestima baseada na razón e na reflexión. O altruísmo, pola contra, é descrito por ela (adheríndose á definición orixinal de Auguste Comte) como unha filosofía segundo a cal un individuo non debe vivir para si mesmo, senón para outro. Ela vía isto como un atentado contra a autoestima e diferenciouno claramente da xenerosidade, a amabilidade e a compaixón que unha persoa pode sentir cara a outras sen deixar de quererse a si mesma.
Ós egoístas irracionais (por exemplo ós nietzscheanos), Ayn Rand chamábaos «egoístas sen ego», reivindicando así que o ego consciente é simplemente a razón, non os caprichos emocionais.
A humildade é un vicio
Inversamente, a humildade (entendida como a baixa autoestima) é un vicio, xa que o humilde considérase a si mesmo como de pouco valor e non mellor que os demais. Para o obxectivismo, encontrarse neste estado e consideralo como algo bo mata calquera tipo de ambición moral no individuo.
O extremismo é bo
Para o obxectivismo, os cultos ó «termo medio», ó compromiso e ó consenso son sintomáticos de inseguridade nos propios valores e nas propias decisións, consecuencia inevitable da filosofía de Platón e Kant e dos seus derivados, que sosteñen que o coñecemento seguro sobre o mundo é inalcanzable. É por isto que, para o obxectivismo, o extremismo é considerado como algo «bo».
O obxectivismo sostén que, se partindo de premisas correctas e seguindo unha epistemoloxía correcta un identifica algo como bo, o moral é levalo ata as súas últimas consecuencias.
O sacrificio persoal sempre é inmoral
Un non debe sacrificarse nunca, baixo ningunha circunstancia.
Igualmente, os obreiros dunha fábrica non se «sacrifican» nunca traballando para o seu empresario, xa que o soldo que cobran recompensa o seu traballo. Se o soldo lles parece insuficiente, son libres de marchar e buscar un traballo mellor pagado.
Non existen os dereitos positivos
O obxectivismo sostén que os dereitos positivos (dereito ó traballo, á vivenda, á atención sanitaria...) son loxicamente contraditorios na súa soa enunciación, unha contradictio in terminis, xa que xerarían obrigas que destruirían os dereitos negativos (os únicos que hai) de terceiros.
Por exemplo, se un individuo ten dereito ó traballo ou á atención sanitaria, outros individuos terán a obriga de contratar a ese individuo e sufragar os gastos que a súa atención sanitaria xere, o cal suporía a destrución dos dereitos de propiedade e liberdade de terceiros. Os obxectivistas afirman: «Os mal chamados dereitos positivos suporían un dereito a escravizar os demais, e non existe o dereito a escravizar».
De acordo con este argumento, só existirían dereitos negativos, isto é, dereitos a non sufrir interferencias na propia vida, mentres un non interfira nos dereitos dos demais. Estes son os dereitos recollidos na Constitución dos Estados Unidos de América: vida, liberdade e a busca da felicidade.
Razón do nome «obxectivismo»
O obxectivismo deriva o seu nome do concepto do coñecemento e dos valores como «obxectivos», en vez de intrínsecos ou subxectivos. De acordo con Ayn Rand, nin os conceptos nin os valores son «intrínsecos» á realidade externa, pero tampouco son soamente «subxectivos» (con «subxectivo» Ayn Rand quería dicir ‘arbitrarios’ ou ‘creados polos sentimentos, desexos, intuicións ou caprichos’). Antes ben, os valores e conceptos debidamente formados son obxectivos no sentido de que están «determinados pola natureza da realidade, pero han de ser descubertos pola mente do home». Un non pode cambiar a realidade simplemente desexando que sexa diferente. O home debe interactuar coa realidade comprendéndoa, asumindo as limitacións propias e interactuando con ela de acordo coa propia capacidade para realizar cambios materiais consistentes cos desexos racionais propios. De acordo co obxectivismo, un subxectivista considerará os valores como arbitrarios, e un «intrinsicista» consideraríaos como algo non relacionado cos seres humanos.
«Obxectivismo» foi en realidade unha segunda elección como nome para a súa filosofía. Rand afirmou que «existencialismo» era en realidade un nome máis apropiado, xa que o axioma máis básico da filosofía é a afirmación «a existencia existe». Non obstante, Jean Paul Sartre «corrompeu», nas súas propias palabras, o significado do termo «existencialismo».
Relacións do obxectivismo con outras filosofías
Rand consideraba os seus esforzos filosóficos como o inicio da corrección dos problemas do mundo, problemas que, ela sostiña, eran consecuencia da aceptación de filosofías erróneas: a filosofía mística relixiosa en xeral e do kantianismo en particular.
No Gráfico de Pournelle, o obxectivismo é situado no cuadrante superior esquerdo (alto grao de liberdade e racionalidade), xunto ó libertarismo.
Filósofos ós que Ayn Rand consideraba positivamente
miniatura|Un manifestante durante unha das protestas do [[Tea Party Movement, en Chicago, en abril de 2009, cun cartel que di: «Eu son John Galt», o protagonista da novela de Rand Atlas Shrugged.]]
Rand considerábase a si mesma como unha correctora e continuadora da obra filosófica de Aristóteles, a quen consideraba o máis grande filósofo da historia.
Ayn Rand tamén encomiou a Tomé de Aquino por introducir a filosofía aristotélica, especialmente a epistemoloxía aristotélica, no mundo católico.
Como se fixo pública a obra de Ayn Rand
Rand publicou a maior parte dos seus ensaios (a súa obra de non ficción) no seu propio newsletter The Objectivist, e, con anterioridade, na revista que ela mesma editaba, na cal só se publicaban traballos de acordo coas teorías obxetivistas. Nunca publicou en revistas académicas convencionais. Gran parte do corpus de non-ficción de Ayn Rand quedou rexistrado unicamente na ampla colección de arquivos de son das súas conferencias.
A produción de obras de non ficción de Ayn Rand aumentou enormemente tras publicar a súa Opus Magnum de ficción, Atlas Shrugged (1957). A creación desta novela demandou de Rand a maior parte das súas enerxías desde 1943 ata 1957.
Escisións dentro do obxectivismo
O obxectivismo coñeceu dúas escisións ou «cismas» maiores:
1968: Escisión Ayn Rand – Nathaniel Branden
miniatura|Sinatura da filósofa Ayn Rand.
En 1968 Ayn Rand expulsou a Nathaniel Branden do movemento obxectivista. Ata ese momento, Rand afirmaba publicamente que Branden era a persoa que mellor entendía o obxectivismo e considerábao como o seu «herdeiro intelectual».
Inmediatamente despois da expulsión, Ayn Rand desmantelou toda a puxante organización ata daquela existente para propagar o obxectivismo, o Nathaniel Branden Institute.
Trala ruptura, Branden sostivo que o obxectivismo, a pesar de ter moitos valores positivos, carece dunha comprensión profunda da psicoloxía humana, e advirte o estudante obxectivista neófito a que, aínda persistindo no seu estudo, teña isto presente. Finalmente, Branden pasou a colaborar co tamén obxectivista «disidente» David Kelley.
1985: Escisión Leonard Peikoff - David Kelley
Leonard Peikoff, o «herdeiro intelectual» de Ayn Rand no momento da súa morte e detentador de todos os dereitos sobre as súas obras, afirma que o obxectivismo é un «sistema cerrado», que consiste no que Ayn Rand escribiu ou dixo, e demais elaboracións posteriores baseadas nos fundamentos orixinais. Peikoff considera calquera desacordo en asuntos esenciais co que Rand afirmou como unha traizón ó obxectivismo, e oponse á colaboración con non obxectivistas.
No 1985, Leonard Peikoff expulsou a David Kelley do Ayn Rand Institute.
David Kelley escribiu un ensaio titulado «Unha cuestión de sanción», no que argumentaba a favor da colaboración con non obxectivistas. Peikoff argumenta que todos aqueles que non son obxectivistas están evadindo a realidade, e que, polo tanto, colaborar con eles supón unha sanción («sanción» no sentido de ‘aprobación’) desa evasión.
En cambio Kelley avoga tamén por unha concepción do obxectivismo como un «sistema aberto», que pode incorporar novos conceptos máis alá do que Ayn Rand escribiu ou dixo, e corrixir os seus supostos erros.
Peikoff expuxo os seus argumentos contra as teses de Kelley no seu artigo «Fact and value». Pensadores obxectivistas como Peter Schwartz e Harry Bisnwanger apoiaron a Peikoff.
Kelley fundou en 1990 o Instituto de Estudos Obxectivista (chamado máis tarde O Centro Obxectivista e posteriormente The Atlas Society ) para difundir a súa interpretación do obxectivismo. Kelley colabora co movemento libertariano estadounidense, e con outros grupos cos que Peikoff se nega a colaborar. Peikoff e outros membros do Ayn Rand Institute negan que Kelley sexa un obxectivista. Citan, por exemplo, a oposición de Ayn Rand ó libertarianismo na década de 1960 como un motivo para condenar a Kelley, quen se defende aducindo que Peikoff e os seus asociados toman a oposición de Rand ó libertarianismo fóra de contexto.
Niki Terpstra
Niki Terpstra, nado en Beverwijk o 18 de maio de 1984, é un ciclista profesional dos Países Baixos.
Traxectoria
Terpstra compaxinou durante parte da súa carreira a participación en probas de estrada co ciclismo en pista, no ano 2005 nos mundiais da especialidade celebrados nos Ánxeles, acadou unha medalla de prata na proba de persecución por equipos.
No 2008 firmou o seu primeiro contrato cun equipo pro Tour, o Milram. No ano 2010 gañou o campionato nacional de Holanda por primeira vez, vitoria que repetiu en 2012 e 2015. Este triunfo abriulle as portas do equipo Quick-Step, no que acadou os seus maiores logros deportivos.
Ás ordes de Patrick Lefevere no Quick-Step destacou como especialista en clásicas gañando dous monumentos do ciclismo a París-Roubaix de 2014 e o Tour de Flandres de 2018 e outras carreiras importantes como Le Samyn (2016 e 2018), a Dwars door Vlaanderen -tamén coñecida como A Través de Flandres- (2012 e 2014) ou a E3 Harelbeke de 2018.
En carreiras de varios días gañou a clasificación xeral do Tour de Qatar en 2014 e 2015, o Eneco Tour de 2016 e o Tour de Valonia de 2015.
Co equipo Quick-Step conseguiu ser catro veces campión do mundo de contra o crono por equipos (12,13,16 e 18)
Dende o 2019 compite no equipo francés Direct Énergie.
Foi olímpico en dúas ocasións coa selección holandesa nos Xogos de Pequín e Londres.
Switch
miniatura|upright=1.7|[[Avaya ERS 2550T-PWR, conmutador Ethernet de 50 portos.]] Dende hai tempo, a necesidade de interconectar ordenadores é primordial. Comezouse co uso dos hub ou concentradores, que o único que facían era xuntar fisicamente tódalas liñas que lle chegaban, coa única particularidade de que as amplificaba. É dicir, se tiña doce entradas e lle chegaba un dato por unha delas, este devolvía ese dato, amplificado, polas outras once.
Máis adiante, este obsoleto dispositivo evolucionou, e chamouse switch ou conmutador. Trátase dunha matriz intelixente, que lendo a MAC (enderezo físico da tarxeta de rede do equipo), saberá por que saída manda-lo dato (amplificado tamén).
Esta distinción evita a saturación doutras liñas e equipos, xa que a chegada dun dato non desexado a un equipo fai que este teña que collelo, le-la MAC de destino (na tarxeta de rede) e rexeitalo. Ademais, ó estar ocupada a liña, pode haber colisións.