cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gabriel Urralburu
O "Caso Urralburu"
En marzo de 2001 o Tribunal Supremo rebaixou a pena a 4 anos de cárcere ao entender que era incompatibles os delitos de suborno e fraude fiscal.
En decembro de 2001 alcanzou o terceiro grao e en agosto de 2003 concedéuselle a liberdade condicional. Desde ese momento, vive apartado da política exercendo como avogado nun bufete de Madrid.
O seguinte presidente socialista do Goberno de Navarra, Javier Otano (1995-1996), tamén foi xulgado penalmente sendo finalmente absolto por prescrición do delito, referindo Otano que o diñeiro que se atopaba nunha conta suíza ao seu nome era porque Urralburu lle asegurara que era un diñeiro reservado para "futuras necesidades do partido"
Tras a renuncia de Otano, foi sucedido brevemente como presidente "en funcións" por Juan Cruz Alli (CDN) e a este en 1996 por Miguel Sanz Sesma, de UPN.
Paisaxe arqueolóxica das primeiras plantacións de café do sueste de Cuba
A Paisaxe arqueolóxica das primeiras plantacións de café do sueste de Cuba son os restos de varias plantacións de café do século XIX situadas nos contrafortes da Serra Maestra. Durante os séculos XIX e principios do XX, o leste de Cuba estivo principalmente involucrado co cultivo do café. Os restos das plantacións mostran as técnicas empregadas no difícil terreo, así como a importancia económica e social do sistema de plantacións en Cuba e no Caribe.
No ano 2000, a Paisaxe Arqueolóxica das Primeiras Plantacións de Café do Sueste de Cuba engadíuse á lista de Patrimonio da Humanidade da UNESCO.
Descrición
O sitio Patrimonio da Humanidade inclúe 171 plantacións de café do século XIX e principios do XX ('cafetais') no sueste de Cuba, agrupados en sete lugares distintos:
As plantacións atópanse en diferentes estados de conservación, dende o Cafetal Isabelica, que está totalmente restaurado, a algunhas que están totalmente arruinadas. Non obstante, todas seguen un esquema similar. No centro da plantación atópase a residencia do propietario, construída xeralmente ao estilo de arquitectura vasca, adaptada a un clima tropical. Rodeando a casa do dono estaban os barracóns dos escravos, feitos de madeira fráxil e cubertos con pólas e follas. Cada plantación tamén inclúe un secadero en socalcos para a preparación do gran de café e outros edificios para moenda e tueste.
Historia
Os colonizadores franceses estableceron plantacións de café no século XVIII na illa da Hispaniola, pero a independencia de Haití en 1804 fixo que fuxisen a Cuba, que entón estaba baixo dominio español. Durante o século XIX, establecéronse moitas plantacións de café en toda a Serra Maestra, pero non foron capaces de competir coas plantacións de café do Brasil, Colombia e Costa Rica a comezos do século XX, e declinaron gradualmente. Hoxe, só unhas poucas plantacións de café seguen en funcionamento.
Liáng Shānbó yǔ Zhù Yīngtái
Liáng Shānbó yǔ Zhù Yīngtái (en 梁山伯與祝英台) é un filme de Hong Kong de 1963 dirixido por Li Han-hsiang. É unha adaptación da historia clásica chinesa "Os amantes bolboreta", e conta a historia do romance entre un home, Liang Shanbo (interpretado pola actriz Ivy Ling Po, que tamén cantou a voz do personaxe) e a muller travestida Zhu Yingtai (interpretada por Betty Loh Ti, con canto dobrado por Tsin Ting).
O filme gañou 6 galardóns na segunda edición do Golden Horse Film Festival en Taiwán, incluíndo o premio a mellor filme. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 36ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Automated Navigation and Guidance Experiment for Local Space
Automated Navigation and Guidance Experiment for Local Space5, coñecido tamén polo seu acrónimo ANGELS e como USA 255, é un satélite artificial militar dos Estados Unidos lanzado o 28 de xullo de 2014 mediante un foguete Delta 4M desde Cabo Cañaveral.
O corazón valente de Irena Sendler
O corazón valente de Irena Sendler (en The Courageous Heart of Irena Sendler) é un telefilme de 2009 dirixido por John Kent Harrison. É unha coprodución entre os Estados Unidos, o Canadá e Polonia. O guión foi escrito por Harrison e Lawrence John Spagnola, e está baseado na biografía de 2007 Die Mutter der Holocaust-Kinder: Irena Sendler und die geretteten Kinder aus dem Warschauer Ghetto, e céntrase en Irena Sendler, unha traballadora social polaca que axudou a protexer de contrabando uns 2.500 nenos xudeus durante a segunda guerra mundial.
É unha produción de Hallmark Hall of Fame e foi rodada en Riga, Letonia. Foi emitido a través da CBS o 19 de abril de 2009, e estreouse en DVD nas tendas de Hallmark Gold Crown en xuño dese mesmo ano.
Purple Heart
miniatura| Corazón púrpura O Corazón púrpura ou Purple Heart é unha decoración militar dos Estados Unidos. Concédese en nome do presidente aos feridos ou mortos mentres prestaban servizo, desde o 5 de abril de 1917. É o sucesor da Insignia do Mérito Militar, que tomou a forma dun corazón feito de pano púrpura. O Corazón Roxo é o premio militar máis antigo que aínda se concede aos militares estadounidenses. O National Purple Heart Hall of Honor está situado en New Windsor, Nova York. dereita|miniatura|173x173px| Cinta dereita|miniatura|150x150px|O Purple Heart orixinal, chamado "Insignia do Mérito Militar" ("Badge of Military Merit"), foi establecido por George Washington en 1782. A Insignia do Mérito Militar só foi concedida a tres soldados da Guerra de Independencia dos Estados Unidos. En caso de terse adxudicado algún máis, perdéranse os rexistros. O distintivo nunca foi abolido, só foi esquecido até despois da Primeira guerra mundial
Na cultura popular
Purple Heart é unha película bélica estadounidense de 1944.
Frente Obrero (España)
dereita|miniatura|Frente Obrero no acto realizado no [[Ateneo de Madrid.]] Frente Obrero é un partido político español, inscrito no rexistro de partidos do Ministerio do Interior coas sigla s FO o 13 de marzo de 2019, de ideoloxía republicana e federal. A pesar de que dende varios medios de comunicación considéraselles partidarios do comunismo, o partido rexeita esta ideoloxía e opta por denominarse fronte de masas, co fin de «chegar a máis sectores na súa loita política». Tamén rexeita a dicotomía da esquerda e a dereita, adoptando o que se coñece como terceira posición.
Unha das organizacións que forman parte da fronte, o Partido Marxista-Leninista (Reconstrución Comunista), autodenomínase antirrevisionista, aínda que no sentido hoxhaísta do mesmo. Entre os grupos que o integran atópanse o citado partido, Mocidade Combativa (as súas mocidades), o sindicato Frente de Obreros en Lucha e Esperanza Obrera.
A organización caracterízase polas súas accións e escraches en contra de distintos partidos políticos de esquerda socialdemócrata como Unidas Podemos, Més per Mallorca entre outros.
Historia
Frente Obrero constitúese o 14 de outubro do 2018 no Ateneo de Madrid como a fronte de masas do Partido Marxista-Leninista (RC). Durante o acto interviñeron diversos representantes das organizacións que conforman a agrupación, pechando as intervencións o secretario do PML (RC), Roberto Vaquero.
Posteriormente, Frente Obrero expandiuse por varias cidades de España, como A Coruña, León, Ponferrada, Zaragoza ou Cádiz.
O 12 de xuño do 2022 celebrouse o seu primeiro congreso. Neste votouse a decisión de conformarse como partido político, proposta que foi aprobada pola militancia. Durante o congreso interviñeron representantes doutras organizacións, como a Fronte Polisario.
No seu programa defenden a soberanía nacional, a Hispanidade, a educación universitaria gratuíta, a nacionalización dos sectores estratéxicos, a soberanía energénica, a enerxía nuclear, a subida do salario mínimo, o sector rural, as axudas á natalidade, a vivenda pública, controlar os prezos do aluguer, limitar a inmigración paira evitar que se formen guetos. Oponse aos fondos voitre, á discriminación positiva, aos ventres de aluguer, á Unión Europea, á OTAN, ao capitalismo, ao feminismo, a desindustrialización, á ideoloxía queer, a Lei Trans, ao cosmopolitismo, ao posmodernismo e á corrección política.
Eleccións
Nas eleccións municipais de España de 2023 presentou candidaturas en Villalba de los Arcos, Santa Margarita, Mislata e Mandayona, obtendo un concelleiro neste último municipio.
A pesar de concorrer en eleccións institucionais, o partido declara que non busca participar do sistema, senón unicamente gañar visibilidade.
Escraches a políticos
O día 19 de febreiro de 2019 varios membros do Frente Obrero e das súas mocidades increparon ó político de Más Madrid, Íñigo Errejón, durante un acto de campaña no barrio da Hortaleza, no marco da celebración das eleccións rexionais da Comunidade de Madrid.
Máis dun ano despois, en marzo de 2020, militantes do partido concentráronse ante a celebración dun acto na Universidade Complutense de Madrid que ía contar cunha ponencia do por entón vicepresidente do Goberno español, Pablo Iglesias.
Críticas
O partido fai gala dun pretendido antiposmodernismo como forma de diferenciarse das forzas comunistas e da esquerda española. Isto motivou que recibiran críticas dende sectores progresistas e de esquerdas polo cariz tránsfobo de varias das súas accións, sendo habitual o apelativo de rojipardos paira referirse aos membros da organización. Ademais diso, o partido "matriz" da Fronte Obreira, o PML (RC), foi criticado polo comportamento de varios dos seus militantes, contando coa condena penal a unha delas por agredir a unha exmilitante.
Saint Laurent (filme)
Saint Laurent é un filme francés de 2014 dirixido e escrito por Bertrand Bonello. Está protagonizado por Gaspard Ulliel, quen interpreta a Yves Saint Laurent, Jérémie Renier como Pierre Bergé e Louis Garrel como Jacques de Bascher. O resto do elenco está composto por Léa Seydoux, Amira Casar, Aymeline Valade e Helmut Berger. O filme céntrase na vida de Saint Laurent dende 1967 até 1976, época na que a súa fama como deseñador de moda estaba no seu punto álxido. O filme competiu pola Palma de Ouro na sección principal do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2014 e estreouse nos cinemas o 24 de setembro de 2014.
Foi escollido como candidato de Francia para o Óscar ó mellor filme internacional na 87ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Nana Ioseliani
Nana Ioseliani (ნანა იოსელიანი), nada en Tbilisi o 12 de febreiro de 1962, é unha xadrecista. A FIDE nomeouna Gran Mestra Feminina en 1980 e Mestra Internacional Feminina en 1993.
En 1979 e en 1980 foi a gañadora feminina do Campionato Europeo Xuvenil de Xadrez. Gañou o Torneo de Candidatas en dúas ocasións para xogar o Mundial Feminino de Xadrez. En 1988 xogou contra a entón campioa Maia Chiburdanidze e perdeu por 8½ a 9½ (+2, =11, -3). En 1993 perdeu ante Xie Jun por 2½ a 8½.
Elle (filme)
Elle é un filme franco-alemán de 2016 dirixido por Paul Verhoeven e escrito por David Birke. Está baseado na novela Oh... de Philippe Djian. A novela de Djian foi publicada en 2012 e recibiu o Prix Interallié (Premio Nacional de Literatura). O filme está protagonizado por Isabelle Huppert como unha empresaria que é violada na súa casa por un agresor enmascarado e decide non denuncialo debido á súa experiencia pasada coa policía.
Nana Ioseliani
Gañou o Campionato Soviético Feminino de Xadrez en catro ocasións. Ioseliani tamén xogou con Xeorxia no Mundial de Xadrez por Equipos de 1997, no que logrou unha puntuación de 1½/7 no taboleiro 2.
Desde 2003 está inactiva como xadrecista e é empresaria en Praga.
Filmografía
En 1978 actuou na curtametraxe de comedia Shesveneba. Nela interpretaba a unha xadrecista quen vencía a todos os seus compañeiros homes.
En 2021 apareceu no documental Glory to the Queen xunto con Nana Alexandria, Nona Gaprindashvili e Maia Chiburdanidze.
Zahra Nemati
Zahra Nemati (en ), nada o 30 de abril de 1985, é unha arqueira paralímpica iraniana. Como deportista, orixinalmente competiu en taekwondo antes de quedar parcialmente paralizada por mor dun accidente de coche. Nos Xogos Paralímpicos de 2012 gañou dúas medallas, unha individual de ouro e unha de equipo de bronce. Posteriormente, conseguiu clasificarse para competir tanto nos Xogos Olímpicos de 2016 como nos Xogos Paralímpicos de 2016.
Vida persoal
Nemati naceu en Kerman, Irán. En 2003, resultou ferida nun accidente automobilístico, quedando con feridas na columna e coas dúas pernas paralizadas.
Honras
Nemati gañou o premio "Sport Accord's Spirit of Sport Individual" no ano 2013.
Elle (filme)
O filme é o primeiro de Verhoeven dende Zwartboek en 2006, e é o primeiro rodado en lingua francesa. Estreouse na competición pola Palma de Ouro no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2016, onde recibiu a aclamación da crítica. Cannes reception: Elle gañou o Globo de Ouro á mellor película en lingua non inglesa e o Critics' Choice Movie ó mellor filme en lingua non inglesa; foi escollido como candidato de Francia para o Óscar ó mellor filme internacional na 89ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
A Gorgoloza, Ganade, Xinzo de Limia
A Gorgoloza é un lugar da parroquia de Ganade, no concello ourensán de Xinzo de Limia. No ano 2022 tiña 15 habitantes, dos cales 7 eran homes e 8 mulleres.
Elle (filme)
Sinopse
Michèle Leblanc é unha muller cunha forte personalidade e gran carácter para afrontar a realidade, mais as cousas cambian cando é asaltada e violada por un individuo cunha máscara de esquí. Despois do incidente, deciede non chamar a policía e limpa a desorde. Decide continuar coa súa vida como se non pasase nada, mais vivirá co temor de saber que aquel individuo podería regresar algún día.
Mester de xograría
miniatura|Miniatura duns [[Xograr|xograres nas Cantigas de Afonso X de Castela.]] Chámase mester de xograría o conxunto da poesía —épica ou lírica— de carácter popular difundida durante a Idade Media polos xograres, que eran quen as cantaban ou recitaban para o recreo de nobres, reis e público en xeral.
A palabra xograr provén do latín jocularis, joculator, que significa 'bromista ou home de chanzas'. Pola súa banda, a palabra mester provén do vocábulo latino ministerium, que significa 'oficio'.
Había dous tipos: os xograres épicos: que recitaban poesía narrativa como os cantares de xesta, e os xograres líricos, que se dedicaban a cultivar a poesía sentimental e a difundir composicións poéticas como as cantigas. Na primeira Idade Media (X,XI,XII e XIII) eran máis numerosos os primeiros; a partir da segunda metade do século XIII dominan máis os líricos.
O verso xograresco caracterizábase polo seu anisosilabismo, é dicir, era un verso irregular que oscilaba entre as dez e as dezaseis sílabas. Ten rima asonante, máis xinxela para improvisar e lembrar fórmulas fraseolóxicas que, repetidas habitualmente, servían para encher versos mentres os xograres lembraban, como mostraron os estudos sobre os xograres iugoeslavos. Este descoido diferenciou a este mester de juglaría do chamado Mester de clerecía, caracterizado polo oposto; tal e como di o seu texto fundador, o chamado Libro de Alexandre, «Mester traio fermoso / non é de juglaría / mester é sen pecado, ca é de clerecía / fablar curso rimado / pola cuaderna vía / a sílabas contadas, ca é grant mestría».
Ipomoea carnea
Ipomoea carnea é unha especie de planta convolvulácea que crece como un arbusto. Esta planta anxiosperma ten follas con forma acorazonada que son verdes e de 15–23 cm de longo. É fácil de cultivar a partir das sementes. Estas sementes son tóxicas e poden ser perigosas para o gando; a toxicidade está relacionada co alcaloide swainsonina producido por estas endófitas, e coa bioacumulación de selenio nas follas pero principalmente nas sementes.
O talo de I. carnea pode utilizarse para facer papel. Tamén ten valor medicinal. Contén un compoñente idéntico á marsilina, un sedante e anticonvulsivo. Tamén se purificou desta planta unha saponina glicosídica con propiedades anticarcinoxénicas e oxitóxicas.
Unha selección de I. carnea denominada 'Inducer' foi utilizada como portaenxertos para inducir a floración de cultivares de batatas (que son tamén do xénero Ipomoea), que doutro modo son reticentes a producir flores.
No Brasil, I. carnea (ademais doutros nomes comúns) coñécese como canudo-de-pita, literalmente "cana da pipa", xa que os seus talos ocos eran usados para facer os tubos das pipas de tabaco ou cachimbas. Deu lugar tamén ao nome da localidade de Canudos, onde se formou no século XIX unha comunidade relixiosa do sertón de Bahia, considerada antirrepublicana, contra a que se librou a guerra de Canudos en 1893–1897.
The Carpenters
The Carpenters foi unha banda de pop estadounidense formada nos Downey (California) no ano 1968. Membros de banda: Karen Carpenter e Richard Carpenter. Banda finalmente desfíxose en 1983. Aínda que moi coñecido como "The Carpenters", o nome oficial do grupo, e o que se usa nas gravacións autorizadas así como nos materiais de prensa, é simplemente "Carpenters", sen o artigo definido.
Dólar de prata do 50 aniversario da segunda guerra mundial
O dólar de prata do 50 aniversario da segunda guerra mundial é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1993 e cuñada polas Casas da Moeda de West Point e de Denver.
The Carpenters
Produciron un estilo musical distinto e suave, combinado coa voz de contralto de Karen con Richard e as súas habilidades como arranxador e compositor. Durante os seus 14 anos de carreira, The Carpenters gravaron dez álbums, numerosos sinxelos e varios especiais de televisión.
Dólar de prata do 50 aniversario da segunda guerra mundial
Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 102-414, do 14 de outubro de 1992, pola que se dispuxo a emisión dunha serie de moedas para conmemorar o 50 aniversario da participación dos Estados Unidos na segunda guerra mundial.
The Carpenters
Traxectoria
Os irmáns naceron en New Haven, Connecticut e mudáronse a Downey, California en 1963. Richard tomou clases de piano cando era neno, progresando na Universidade Estatal de California, en Long Beach, mentres Karen aprendeu a tocar a batería. Actuaron xuntos como dúo en 1965 e formaron un grupo orientado ao jazz chamado Richard Carpenter Trio, que máis tarde se convertería en Spectrum. Asinaron como Carpenters para A&M Recording House en 1969, tendo éxito ao ano seguinte cos sinxelos "(They Long to Be) Close to You" e "We've Only Just Begun". O dúo máis tarde saltou ao pop melódico, producindo unha gravación que se convertería nun éxito no Top 40 estadounidense e nas listas de adultos contemporáneos.
Dólar de prata do 50 aniversario da segunda guerra mundial
Deseño
No anverso da moeda, deseñado e gravado por Thomas D. Rogers, represéntase un soldado avanzando durante o Desembarco de Normandía, na segunda guerra mundial, con trincheiras ao fondo. A inscrición alusiva ao feito conmemorado é D_DAY JUNE 6, 1944 / 1991-1995, e completan as lendas do anverso os lemas IN GOD WE TRUST ("En Deus confiamos") e LIBERTY ("Liberdade"), característicos das moedas estadounidenses. miniatura|212x212px|Insignia do Cuartel Xeral Supremo da Forza Expedicionaria Aliada, reproducida no [[Reverso (moedas)|reverso deste dólar conmemorativo.]] Pola súa banda, o reverso, tamén obra de Thomas D. Rogers, reproduce a insignia do Cuartel Xeral Supremo da Forza Expedicionaria Aliada, xunto con esta cita de Dwight D. Eisenhower tirada da súa mensaxe ás tropas con motivo do Día D: I HAVE FULL CONFIDENCE IN YOUR COURAGE, DEVOTION TO DUTY AND SKILL IN BATTLE. WE WILL ACCEPT NOTHING LESS THAN FULL VICTORY! ("Confío plenamente no voso valor, na vosa devoción ao deber e na vosa habilidade na batalla. Non aceptaremos nada máis que a vitoria!"). Este motivo do reverso está rodeado polas lendas alusiva ao nome do país e ao valor facial da moeda, así como o lema E PLURIBUS UNUM.
The Carpenters
Traxectoria
Foron máis vendidos no soft rock, facilmente escoitados polos adultos polo tipo de xénero musical. Os Carpenters tiñan tres números un e cinco números dous na lista Billboard Hot 100 e 15 números un nas listas de adultos contemporáneas. En definitiva, 12 sinxelos do Top 10. Levan máis de 150 millóns de discos vendidos no mundo, sendo un dos artistas máis vendidos de todos os tempos. O dúo realizou unha xira continua durante a década de 1970, o que levou a que Richard estivese baixo presión durante un ano en 1979 despois de volverse adicto a Quaaludes, mentres que Karen padecía anorexia nerviosa.
Dólar de prata do 50 aniversario da segunda guerra mundial
Produción e comercialización
A lei que autorizou a emisión deste dólar conmemorativo prevía unha tiraxe máxina de un millón de exemplares. A moeda produciuse na Casa da Moeda de Denver na súa versión estándar, en tanto que a Casa da Moeda de West Point se encargou da cuñaxe das moedas con acabamento especial (proof). A emisión foi presentada e posta ao dispor do público o día 28 de maio de 1993.
The Carpenters
Traxectoria
A súa carreira xunta rematou bruscamente en 1983 cando Karen morreu dunha insuficiencia cardíaca asociada a complicacións da anorexia. As noticias sobre a súa morte e as circunstancias da mesma foron amplas, o que aumentou o interese público creando unha alerta social e información sobre os trastornos alimentarios. Os Carpenters foron criticados polos seus fans de culto que conservaron as imaxes da década de 1970. A súa música foi reevaluada para recibir o grande éxito da crítica e segue sendo un éxito comercial.
Dólar de prata do 50 aniversario da segunda guerra mundial
Produción e comercialización
A súa produción foi de 107.240 moedas na súa condición estándar e 342.041 en versión proof, o que fai un total de 449.281 exemplares.
Linguas kwa
As linguas kwa, tamén coñecidas como novo kwa, é unha familia lingüística proposta, mais aínda non demostrada, das linguas faladas na parte sueste de Costa do Marfil, a través do sur de Ghana e no centro de Togo. O nome foi introducido en 1895 por Gottlob Krause e deriva da palabra para 'persoas' (kwa) en moitos destas linguas.
Dólar de prata do 50 aniversario da segunda guerra mundial
Produción e comercialización
Este dólar conmemorativo comercializouse aos prezos de 28 dólares en condición estándar e 31 en versión proof. Consonte a lei que autorizou esta emisión, os beneficios acadados coa súa comercialización foron destinados ás organizacións Battle of Normandy Foundation e World War II Memorial, para financiar a erección dun monumento en Normandía, Francia, conmemorativo do Día D e da Batalla de Normandía, así como un monumento conmemorativo no Distrito de Columbia dedicado aos estadounidenses que participaron na segunda guerra mundial.
Óscar Figueroa
Óscar Albeiro Figueroa Mosquera, nado o 27 de abril de 1983, é un levantador de peso colombiano, campión olímpico que competiu na categoría de 62 kg até 2018 e na de 67 kg a partir de 2018, logo de que a Federación Internacional de Halterofilia reorganizase as categorías. Naceu en Zaragoza, en Antioquia.
Linguas kwa
Linguas
Os diversos grupos de linguas incluídas na familia kwa están, cando menos, relacionadas de forma distante, e non foi demostrado que sexan máis achegadas as unhas das outras que as veciñas linguas níxer-congo.
Óscar Figueroa
Inicialmente anunciou o seu retiro do deporte despois dos Xogos Olímpicos de 2016, mais regresou á competición internacional competindo no Campionato Internacional de Halterofilia de 2018.
Linguas kwa
Linguas
Stewart distinguiu as seguintes ramas importantes, o cal a análise histórica comparativa apoia como grupos válidos:
Óscar Figueroa
Traxectoria
miniatura|esquerda|Figueroa levantando o récord olímpico de 177 kg nos Xogos Olímpicos de 2012.
Linguas kwa
Linguas
As linguas lagoon do sur de Costa do Marfil non son particularmente próximas a este grupo, nin a algún outro, así que fican sen grupo:
Óscar Figueroa
Olimpíadas
Nos Xogos Olímpicos de 2004 clasificouse inicialmente no quinto posto na categoría de 56 kg, levantando un total de 280 kg, quedando finalmente no quinto posto.
Linguas kwa
Linguas
A lingua esuma, extinta ca. 1800, permanece sen clasificar.
Óscar Figueroa
Olimpíadas
Nos Xogo Olímpicos de 2008, Figueroa non conseguiu facer un levantamento, non podendo erguer a barra dende o chan nos tres intentos. Despois da competición, descubriuse que tiña unha hernia cervical que debilitou a súa man dereita. Deixou as Olimpíadas sen lograr un resultado e foi sometido a unha cirurxía para corrixir a hernia.
San Vitoiro, Ganade, Xinzo de Limia
San Vitoiro é un lugar da parroquia de Ganade, no concello ourensán de Xinzo de Limia. No ano 2022 tiña 81 habitantes, dos cales 43 eran homes e 38 mulleres.
Óscar Figueroa
Olimpíadas
No seu regreso nos Xogos Olímpicos de 2012 despois da súa lesión, clasificouse inicialmente no terceiro posto cun levantamento de 140 kg. Despois de errar nos seus primeiros dous levanetamentos, conseguiu completar con éxito un récord olímpico de 177 kg. Isto outorgoulle un total de 317 kg; o medallista de bronce Eko Yuli Irawan tamén conseguiu o mesmo peso, mais Figueroa tiña un corpo máis lixeiro (61,76 kg contra 61,98 kg) o que lle valeu a medalla de prata.
A comezos de 2016, Figueroa tivo unha cirurxía para corrixir unha dor crónica no lombo provocada pola súa hernia lumbar, e volveu a competir nos Xogos Olímpicos de 2016 con esperanzas de gañar o ouro. O 8 de agosto de 2016, Figueroa finalmente gañou o ouro na categoría de 62 kg cun total de 318 kg. Despois de errar nun levantamento de 179 kg coa intención de estabelecer un novo récord olímpico, Figueroa colleu os seus zapatos e colocounos na plataforma, sinalando o seu retiro inmediato do deporte.
Laroá, Laroá, Xinzo de Limia
Laroá é un lugar da parroquia de Laroá, no concello ourensán de Xinzo de Limia. No ano 2022 tiña 92 habitantes, dos cales 47 eran homes e 45 mulleres.
Fermentación alcohólica
miniatura|upright=1.5|Na fermentación alcohólica etanólica, (1) unha molécula de [[glicosa degrádase orixinando dous piruvatos. A enerxía desta reacción exotérmica utilízase para unir fosfatos inorgánicos ao ADP, orixinando ATP, e converter NAD+ en NADH (poder redutor). (2) Os dous piruvatos son despois degradados dando dúas moléculas de acetaldehido e liberando como subproduto dúas moléculas de CO2. (3) Os dous acetaldehidos son despois convertidos en dúas moléculas de etanol usando os ións :H- do NADH, o que converten de novo o NADH en NAD+.]]
Gudes, Guntimil, Xinzo de Limia
Gudes é un lugar da parroquia de Guntimil, no concello ourensán de Xinzo de Limia. No ano 2022 tiña 36 habitantes, dos cales 22 eran homes e 14 mulleres.
Fermentación alcohólica
A fermentación alcohólica ou fermentación etanólica é un tipo de fermentación que converte azucres como a glicosa, frutosa e sacarosa en enerxía celular en forma de ATP, orixinando como produtos finais etanol (alcohol etílico) e dióxido de carbono. Como os lévedos realizan esta conversión en ausencia de oxíxeno, a fermentación alcohólica é considerada un proceso anaerobio. Tamén se produce noutras especies, como en certos peixes (por exemplo, a carpa vermella e a carpa común) nas que (xunto coa fermentación láctica) serve para proporcionar enerxía cando o oxíxeno é escaso.
A fermentación alcohólica ten moitos usos, como na produción de bebidas alcohólicas (viño, cervexa), de etanol como combustible ou na fermentación do pan.
Proceso bioquímico da fermentación da sacarosa
miniatura|400px|Reaction catalyzed by pyruvate decarboxylase: pyruvate + thiamine pyrophosphate (TPP) → hydroxyethyl-TPP + CO2 miniatura|Un matraz de laboratorio no que se está facendo a fermentación da [[palla]] miniatura|Fermentación da sacarosa polos lévedos
As ecuacións químicas que seguen resumen a fermentación da sacarosa (C12H22O11) en etanol (C2H5OH) e CO2. A fermentación alcohólica converte un mol de glicosa en dous moles de etanol e dous de dióxido de carbono, producindo no proceso dous moles de ATP.
A fórmula química global da fermentación alcohólica é:
A sacarosa é un azucre disacárido formado por unha molécula de glicosa e outra de frutosa enlazadas por enlace glicosídico. No primeiro paso da fermentación alcohólica, o encima invertase corta o enlace glicosídico entre a glicosa e a frutosa, que quedan libres.
Despois, cada molécula de glicosa (de 6 carbonos) é degradada a dúas moléculas de piruvato (de 3 carbonos) nun proceso de múltiples pasos chamado glicólise. A glicólise resúmese na ecuación seguinte:
CH3COCOO− é piruvato e Pi é fosfato inorgánico. Finalmente, o piruvato convértese en etanol e CO2 en dúas etapas, rexenerando o NAD+ oxidado necesario para a glicólise: A reacción é catalizada pola piruvato descarboxilase. Esta reacción é catalizada pola alcohol deshidroxenase (ADH1 no lévedo de panadería).
Como mostra a ecuación, a glicólise causa a redución de moléculas de NAD+ a NADH, que se utilizan como poder redutor nas reaccións finais da fermentación, volvendo ao estado de NAD+. Na glicólise dúas moléculas de ADP convértense en dúas moléculas de ATP e dúas de auga por fosforilación a nivel de substrato; estes ATP son o rendemento enerxético que se obtén do proceso.
Procesos relacionados
A fermentación de azucre a etanol e CO2 pode realizala tamén a bacteria Zymomonas mobilis, pero a ruta utilizada é lixeiramente diferente a partir da formación de piruvato, e ocorre pola ruta de Entner-Doudoroff. Outros microorganismos poden producir etanol a partir de azucres por fermentación, pero son fermentacións diferentes que non se denominan fermentación alcohólica e teñen ademais outros produtos finais característicos. Exemplos son
miniatura|Uvas fermentando durante a produción de viño.
Efecto do oxíxeno
As fermentacións non requifren oxíxeno. Se o oxíxeno está presente, algunhas especies de lévedos (por exemplo, Kluyveromyces lactis ou Kluyveromyces lipolytica) oxidan o piruvato completamente a dióxido de carbono e auga polo proceso da respiración celular; por tanto, estas especies de lévedos producen etanol só en ambientes anaeróbicos onde non é posible facer a respiración celular. Este fenómeno denominase efecto Pasteur.
Porén, moitos lévedos como o lévedo de panadería común Saccharomyces cerevisiae ou o lévedo de fisión Schizosaccharomyces pombe en certas condicións, manteñen a fermentación en lugar de facer a respiración aerobia mesmo se están en presenza de oxíxeno. Na elaboración do viño isto coñécese como efecto contra-Pasteur. Estes lévedos producen etanol incluso en condicións aerobias se dispoñen do tipo correcto de nutrición. Durante a fermentación por lotes, a taxa de produción de etanol por miligramo de proteína celular é máxima durante un breve período de tempo ao inicio deste proceso, e declina progresivamente a medida que se acumula o etanol no caldo que os rodea. Demostrouse que a retirada deste etanol acumulado non restaura inmediatamente a actividade fermentativa, e proporciona evidencias de que o declive na taxa metabólica se debe a cambios fisiolóxicos (incluíndo un posible dano causado polo etanol) en vez da presenza do etanol. Investigáronse varias posibles causas desta diminución da actividade fermentativa. Durante a fermentación por lotes a viabilidade permanece ao ou por riba do 90%, o pH interno permanece case neutro e as actividades específicas dos encimas glicolíticos e alcoholixénicos (medidos in vitro) permanecen altas. Ningún destes factores parece estar relacionado causalmente coa caída da actividadse fermentativa durante a fermentación por lotes.
Fabricación de pan
miniatura|A formación de dióxido de carbono (un subproduto da fermentación alcohólica) causa que a masa de pan "suba" ao levedar.
A fermentación alcohólica causa que a masa de pan "suba" ao levedar. Os lévedos que se engaden ao pan consomen azucres orixinados na masa a partir da hidrólise do amidón e producen por fermentación etanol e dióxido de carbono como subprodutos. O dióxido de carbono forma burbullas dentro da masa, que causan que se expanda e esponxe e forme pequenos ocos ("ollos" da miga). As temperaturas da cocción eliminan o alcohol, de modo que queda menos do 2% do etanol despois da cocción no forno.
As masas de fariña pódense levedar tamén con axentes químicos (bicarbonato de sodio) que se engaden á masa en vez de con lévedos, polo que non hai fermentación neste caso. Estes axentes producen dióxido de carbono pero non etanol. Úsanse sobre todo para facer algúns tipos de bolos e biscoitos ou pasteis.
Bebidas alcohólicas
miniatura|Adega de fermentación primaria, Budweiser Brewery, [[Fort Collins, Colorado ]] O etanol (alcohol etílico) contido de forma natural nunha bebida alcohólica (incluíndo o etanol producido por maceración carbónica) é producido por medio da fermentación inducida polos lévedos. Nalgúns viños fortificados (por exemplo o viño do Porto) engádense despois ao viño destilados como o brandy.
En todos os casos, a fermentación debe ter lugar nun recipiente que permita que escape o dióxido de carbono pero que impida que o aire do exterior entre nel. Isto reduce o risco de contaminación do caldo de fermentación por bacterias indesexadas ou mofos e evita unha acumulación de dióxido de carbono e de presión no recipiente.
Materia prima para a produción de combustibles
A fermentación realizada por lévedos de varios produtos de carbohidratos tamén se usa co obxectivo de producir etanol para mesturalo á gasolina. Os amidóns son a fonte máis barata para a produción de alcohol.
En Galicia prodúcese bioetanol na fábrica de Bioetanol Galicia en Teixeiro-Curtis, A Coruña a partir da fermentación de grans de cereais. É a fábrica de bioetanol máis grande de Europa e nela prodúcese etanol e o seu derivado ETB (etil terbutil éter) para mesturar como aditivo á gasolina, e residuos de gran soluble deshidratado (DDGS) usados para pensos para animais. Durante a crise da pandemia da COVID-19 parte da produción utilizouse para fabricar xeles hidroalcohólicos desinfectantes.
Nos Estados Unidos, a principal materia prima para a produción de etanol é actualmente o millo. Obtéñense aproximadamente 0,42 litros de alcohol por quilogramo de millo. Aínda que a maioría do millo se converte en alcohol, tamén se orixinan subprodutos dos grans de cereais que se poden utilizar como alimento para o gando (320 quilogramos destes residuos por cada tonelada métrica de millo). Aínda que a maioría das fábricas de fermentación dos Estados Unidos se construíron en rexións produtoras de millo, nalgúns estados utilízase o sorgo para a produción de etanol. No sur dos Estados Unidos estase probando como materia prima para a produción de alcohol o millo miúdo da especie Pennisetum glaucum e plantas lemnoideas.
Nalgunhas partes de Europa, especialmente Francia e Italia, as uvas son unha materia prima para a produción de etanol por destilación ou do excedente de viño. O excedente de bebidas azucradas tamén se pode utilizar para ese fin. No Xapón, propúxose usar o arroz (co que normalmene se fai o sake) para producir etanol.
A iuca como fonte de etanol
O cultivo agrícola con amidón que ten o maior contido de enerxía por hectárea é a iuca, que crece en países tropicais.
Tailandia xa tiña unha importante industria de produción de iuca na década de 1990, que se usaba para alimento do gando ou para mesturar coa fariña de trigo e que se pode usar para fabricar alcohol. Nixeria e Ghana posúen xa fábricas para a produción de alcohol a partir de iuca. A produción de etanol para combustible a partir de iuca é actualmente factible economicamente debido ao aumento do prezo do petróleo.
Estanse desenvolvendo novas variedades de iuca optimizadas para isto, pero a situación futura é incerta. Actualmente o cultivo de iuca pode ter un rendemento de entre 25 e 40 toneladas por hectárea (con rega e fertilizantes), e dunha tonelada de raíces de iuca poden obterse uns 200 litros de etanol (con iucas que teñan un 25% de contido de amidón). Un litro de etanol contén aproximadamente 21,46 MJ de enerxía. A eficiencia enerxética global da raíz de iuca na súa conversión en etanol é de case o 32%.
Subprodutos da fermentación
A fermentación do etanol orixina subprodutos que non forman parte da produción buscada, pero que en moitos casos poden aproveitarse, como calor, dióxido de carbono, restos de grans para alimento para o gando, auga, combustibles, metanol e alcohol etílico. Os residuos sólidos de cereais non fermentados resultantes destes procesos de fermentación poden usarse para alimentar o gando ou na produción de biogás, e denomínanse cereais de destilación (dreche).
Mester de clerecía
miniatura|400x400px|Segunda estrofa do Libro de Alexandre, primeiro terzo do [[século XIII, cuxo texto tívose pola declaración de principios do mester de clerecía:   Mester traigo fermoso, non es de joglaría
mester es sin pecado, ca es de clerezía
fablar curso rimado por la cuaderna vía
a sílabas cuntadas, ca es grant maestría. Libro de Alexandre, vv. 5-8. ]] O mester de clerecía é a literatura medieval composta por clérigos, é dicir, homes instruídos e non necesariamente sacerdotes (podían ser nobres, como Pedro López de Ayala, xudeus, como Sem Tob, ou musulmáns, como o anónimo autor do Poema de Yusuf) que posuían uns coñecementos superiores aos do trivium ou triviais, o ensino elemental da época. Estes clérigos cursaran, en cambio, os altos estudos de entón, é dicir, a educación superior derivada do quadrivium, de onde podería provir a expresión caderna vía, que serviu para chamar á súa estrofa característica: o tetrástrofo monorrimo.
O mester de clerecía, con todo, é unha denominación que posúe dous sentidos, un restrinxido e máis homoxéneo e outro amplo máis heteroxéneo. En sentido restrinxido, sinala só a un grupo de obras de características moi definidas que seguen o ronsel do Libro de Aleixandre: o Libro de Apolonio e as hagiografías de Gonzalo de Berceo, soamente. En sentido máis latexo, ten que ver con todas as derivacións ulteriores que adaptaron este modelo a outras condicións sociais e mentalidades: o Libro de Bo Amor, o Rimado de Palacio, o Poema de Fernán González, os Proverbios morais, o Poema de Yusuf etcétera. Esta segunda agrupación é máis extensa e heteroxénea.
Cronoloxía
As primeiras producións deste movemento foron o Libro de Apolonio e o Libro de Alexandre, en cuxa segunda estrofa explicítase o manifesto desta nova escola poética.
Obras en outros metros
Por outra banda, hai un certo número de obras que tamén poden considerarse dentro do mester: Razón de amor coa denominada auga e viño, ¡ Ay Jherusalem!, Vida de Santa María Egipcíaca, Elena e María, Libro da infancia e morte de Xesús ou dos tres reis de Oriente e a historia polimétrica troiana entre outros.
Baía de Nushagak
miniatura|250px|Vista aérea de Dillingham
A baía de Nushagak (en inglés: Nushagak Bay) é unha pequena baía localizada na parte norte da gran baía de Bristol, en Alasca (Estados Unidos).
É un grande estuario que abarca máis de 100 km2 na parte suroeste do estado de Alasca.
Ábrese á baía de Bristol, unha gran masa de auga no leste do mar de Bering ao norte da península de Alasca.
A baía discorre principalmente de norte a sur desde a desembocadura do río Nushagak até a baía de Bristol a uns 48 km cara ao sur.
Nela desembocan os ríos Nushagak, Wood e Snake.
Nas súas proximidades sitúase a cidade máis grande da rexión, Dillingham (2 466 habitantes en 2000), famosa pola pesca do salmón.
Selección de fútbol de Serra Leoa
A selección de fútbol de Serra Leoa (Sierra Leone national football team) é o equipo representativo de Serra Leoa nas competicións oficiais deste deporte. A súa organización está a cargo da Asociación de Fútbol de Serra Leoa (Sierra Leone Football Association), pertencente á Confederación Africana de Fútbol (CAF) e á FIFA. Aínda que Serra Leoa se clasificou dúas veces para disputar a fase final da Copa de África de Nacións, nunca conseguiu pasar da fase de grupos.
Baronzás, Xinzo de Limia, Xinzo de Limia
Baronzás é un lugar da parroquia de Xinzo de Limia, no concello ourensán de Xinzo de Limia. No ano 2022 tiña 182 habitantes, dos cales 80 eran homes e 102 mulleres.
Cidade vella de Salamanca
«Cidade Vella de Salamanca» é o nome que recibe o conxunto patrimonial situado no casco vello da cidade española homónima que está protexida para o título de Patrimonio da Humanidade, conferido pola Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura en 1988.
Lugares de interese
Os principais lugares de interese da cidade, clasificados como Patrimonio da Humanidade, moitos deles dentro do "casco vello", son:
Caquexia
Caquexia, concepto orixinado a partir de dous termos gregos "kakos" que significa malo e "hexis" que significa condición, é un estado de desnutrición extremo, característico de certas enfermidades en fase terminal. Representa un estado patolóxico que resulta do consumo inadecuado dun ou máis nutrientes esenciais e que se manifesta ou descobre clinicamente ou por probas bioquímicas, de laboratorio ou antropométricas.
Definición
Trátase dun síndrome asociado a moitas enfermidades, do que non constou unha definición precisa ata 2006 e que fixo que durante moitos anos o seu diagnóstico e tratamento sufrisen un atraso. Hoxe en día, defínese como "unha síndrome metabólica complexa asociada a unha enfermidade subxacente caracterizada pola perda de músculo con ou sen masa graxa. A súa característica prominente é a perda de peso en adultos (corrixido pola retención de líquidos) ou a falta de crecemento nos nenos (excluíndo causas endócrinas). Esta enfermidade de desgaste normalmente asóciase a anorexia, inflamación, resistencia á insulina e aumento na degradación de proteínas musculares. O desgaste é diferente do ocurrido pola inanición, sarcopenia (perda de masa muscular asociada á idade), lipoatrofia (perda de graxa subcutánea secundaria a algúns antirretrovirais) así como do producido por depresión primaria, malabsorción, hipertiroidismo, e asóciase co aumento da morbilidade".
Síntomas
Perda de tecido adiposo, perda muscular, debilidade, fatiga, baixa proporción de apetito.
Asociación a enfermidades
SIDA, cancro, enfermidade celíaca, artrite reumatoide, esclerose múltiple, insuficiencia cardíaca conxestiva, tuberculose, envelenamento de mercurio, sepsia severa, malabsorción.
Diagnóstico
A caquexia diagnostícase cando existe unha perda de peso de polo menos un 5% do peso durante os 12 meses previos ou ben cando o índice de masa corporal (IMC) é menor a 20 kg/m2, ademais da presenza de máis de tres das cinco seguintes características: diminución da forza muscular, fatiga, anorexia, baixo índice de masa libre de graxa, alteracións bioquímicas (aumento de marcadores inflamatorios, anemia, hipoalbuminemia).
Fogo cruzado
Fogo cruzado (en Fire with Fire) é un filme estadounidense de 2012 dirixido por David Barrett e protagonizado por Josh Duhamel, Bruce Willis, Vincent D'Onofrio e Rosario Dawson. Duhamel interpreta un bombeiro obrigado a enfrontarse a un asasino neonazi. O filme estreouse directamente en formato DVD e Blu-ray o 6 de novembro de 2012.
Caquexia
Prognóstico
En casos de desnutrición extrema pode requerirse hospitalización nunha unidade de trastornos alimentarios. Será sempre importante tratar se a causa é algunha enfermidade que poida corrixirse. Ás veces a axuda dun psicólogo ou psiquiatra tamén é moi beneficiosa.
Se se consegue dunha alimentación correcta, pódese saír do estado de desnutrición, pero é preciso esforzo, coñecemento, axuda e sobre todo vontade de parte do enfermo.
Fogo cruzado
Estreouse en galego a través da TVG.
Xinzo de Limia, Xinzo de Limia, Xinzo de Limia
Xinzo de Limia é un lugar da parroquia de Xinzo de Limia e capital do concello ourensán de Xinzo de Limia. No ano 2022 tiña 7 037 habitantes, dos cales 3 398 eran homes e 3 639 mulleres.
Linguas gur
As linguas gur, tamén coñecidas como gur central ou mabia, son un grupo de linguas que pertencen ás linguas níxer-congo. Hai arredor de 70 linguas que pertencen a este grupo. Son faladas no Sahel e as rexións de sabana do oeste de África, especialmente nas áreas de Burkina Faso, no sur e centro de Malí, o nordeste de Costa do Marfil, as metades norte de Ghana e Togo, noroeste de Benín, e suroeste de Níxer. Ademais, unha única lingua gur, o baatonum, é falada no extremo noroeste de Nixeria.
Características tipolóxicas
Como a maioría das linguas níxer-congo, o devanceiro das linguas gur probablemente tiña un sistema de clase substantiva; moitas das linguas actuais reduciron isto a un sistema de xéneros ou declinacións nominais ou xa non teñen un sistema de clases. Unha propiedade común das linguas gur é a marcación verbal do aspecto. Case todas as linguas gur son tonais, sendo koromfé unha notable excepción. Os sistemas tonais das linguas gur son bastante diverxentes. A maioría das linguas gur foron descritas seguindo o modelo dun sistema de dous tons, mais as linguas da rama oti-volta e algunhas outras teñen tres tons fonémicos.
Viola de arco
A viola de arco, vihuela de arco, fídula ou viela é un instrumento de corda fretada semellante ao violín, aínda que cun corpo algo máis longo e profundo, de tres a cinco cordas e un clavixeiro. O son obtense ao frotar as cordas cun arco, tendo o instrumento apoiado no peito ou na coxa. Alcanzou gran popularidade na Idade Media, sendo empregado polos trobadores e os xograres desde o século XIII ao século XV. É un instrumento que deixouse de usarse en Europa fai varios séculos. Na actualidade só utilízano músicos especializados en música antiga e pobos da amazonía ecuatoriana.
Descrición
miniatura|250x250px|Miniatura [[Mozárabes|mozárabe dun Beato do ano 900-950. BNE Vitr. 14/1. Folio 130r.]] miniatura|250x250px|Capitel da catedral de [[Jaca (c. 1080), que representa ao rei David tocando no seu trono unha vihuela de arco xunto con outros músicos.]] Durante a Idade Media os instrumentos de corda fretada non respondían a un estándar construtivo, pois os violeiros experimentaban constantemente. Posuía entre tres e cinco cordas de tripa, de seda ou, segundo algunha crónica, de metal; ás veces engadíase un bordón lateral. A caixa de resonancia podía ser plana ou algo convexa e ter forma de óvalo, de pinga de auga ou améndoa, de pera, de rectángulo coas esquinas redondeadas ou de oito, similar á moderna guitarra. A tapa da caixa de resonancia adoitaba presentar orificios curvos, normalmente dous. O seu mastro carecía de trastes, era curto e acabado nun clavixeiro. O arco, como tódolos anteriores ao período clásico, ten a súa curva cara a fóra como o arco de tiro.