cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guerras napoleónicas
A Sexta Coalición
Napoleón foi exiliado á illa de Elba, e restaurouse a dinastía borbónica en Francia baixo Luís XVIII.
A Sétima Coalición
A Sétima Coalición (1815) uniu o Reino Unido, Rusia, Prusia, Suecia, Austria, os Países Baixos e certo número de estados alemáns contra Francia.
O período coñecido como os Cen Días comezou cando Napoleón abandonou Elba e desembarcou en Cannes, o 1 de marzo de 1815. Á medida que se trasladaba cara a París, foi solicitando apoios por onde pasaba, e finalmente derrocou o recentemente restaurado Luís XVIII. Os aliados prepararon de inmediato os seus exércitos para enfrontarse a el de novo. Napoleón alistou 280.000 homes, divididos en moitos exércitos. Antes da súa chegada había un exército de 90.000 homes, e conseguiu reunir máis dun cuarto de millón, veteranos de pasadas campañas, e promulgou un decreto para mobilizar ao redor de 2,5 millóns de homes no exército francés.
Isto foi o que dispuxo fronte a un exército aliado inicial de ao redor de 700.000 soldados, aínda que os plans de campaña aliados tiñan previsto o reforzo dun millón de efectivos nas tropas fronteirizas, apoiadas por uns 200.000 soldados de gornición, loxística e persoal auxiliar. Pretendíase que esta forza excedese abafadoramente ao numericamente inferior exército imperial francés, o cal nunca chegou a aproximarse nin de lonxe ao número de efectivos de 2,5 millóns pretendido por Napoleón. esquerda|miniatura|300px|Mapa da campaña de Waterloo
Napoleón conduciu a uns 124.000 homes do exército ao norte nunha manobra preventiva para atacar os aliados en Bélxica. A súa intención era atacar os exércitos aliados antes que chegasen a unirse, coa esperanza de botar os ingleses ao mar e botar aos prusianos da guerra. A súa marcha á fronteira tivo o efecto sorpresa que agardara. Forzou aos prusianos a loitar na batalla de Ligny o 16 de xuño, derrotándoos e facéndolles retroceder nunha desordenada desbandada. Ese mesmo día, el á esquerda do exército, baixo o mando do mariscal Michel Ney, detivo con éxito todas as forzas que Wellington enviaba en axuda do comandante prusiano Blücher, cunha acción de bloqueo na batalla de Quatre Bras. Con todo, Ney non puido despexar os cruces, e Wellington reforzou a súa posición. Cos prusianos en retirada, Wellington viuse forzado a retirarse tamén. Agrupouse nunha posición que recoñecera previamente nunha ladeira do monte Saint Jean, a poucas millas ao sur da vila de Waterloo, en Bélxica. Napoleón levou os seus reservas ao norte, e reuniu as súas forzas coas de Ney para perseguir o exército de Wellington, pero non sen antes ordenar ao mariscal Grouchy que se desviase á dereita e detivese a reorganización do exército prusiano. Grouchy fallou neste empeño, porque aínda que venceu á retagarda prusiana baixo o mando do Tenente Xeneral von Thielmann na batalla de Wavre (do 18 de xuño ao 19 de xuño), o resto do exército prusiano marchou baixo o son dos canóns en Waterloo.
O comezo da batalla de Waterloo, na mañá do 18 de xuño de 1815, atrasouse durante moitas horas, xa que Napoleón estaba agardando que o chan secase trala choiva da noite anterior. A últimas horas da tarde, o exército francés non puidera expulsar as tropas de Wellington da ladeira escarpada onde estaban. Cando chegaron os prusianos e atacaron o flanco dereito francés en número cada vez maior, a estratexia de Napoleón de manter os aliados divididos fallara, e o seu exército atopouse nunha confusa retirada, empuxado por un avance combinado dos aliados.
Grouchy redimiuse en parte ao organizar con éxito unha retirada en orde cara París, onde o mariscal Davout tiña 117.000 homes preparados para facer retroceder aos 116.000 homes de Blücher e Wellington. Isto fora militarmente posible, pero foi a política finalmente a que precipitou a caída do Emperador.
Ao chegar a París, tres días despois de Waterloo, Napoleón aínda se aferraba á esperanza da resistencia nacional, pero os cargos políticos, e o pobo en xeral, retiroulle o seu apoio. Napoleón foi forzado a abdicar de novo o 22 de xuño de 1815. Os aliados exiliárono entón na remota illa de Santa Helena, no Atlántico Sur.
As guerras napoleónicas tiveron tres grandes repercusións sobre o continente Europeo:
Pero sobre todo, forxouse un novo concepto mundial de Europa. Bonaparte mencionou en moitas ocasións a súa intención de moldear un estado europeo único e, a pesar do seu tráxico fracaso, este internacionalismo volvería xurdir ao transcorrer 150 anos, cando se redescubriu a identidade europea logo da segunda guerra mundial.
Legado militar das guerras
Napoleón foi innovador na práctica da mobilidade para enfrontarse á desvantaxe numérica, como demostrou na súa triunfal vitoria sobre as forzas austro-rusas na batalla de Austerlitz, 1805. O exército francés reorganizou o rol da artillería en combate, creando unidades de artillería móbiles e independentes, en oposición ao típico ataque da artillería como sustento doutras unidades. Bonaparte tamén estandarizou os calibres dos canóns, co obxectivo de asegurar unha maior facilidade nas subministracións, e a compatibilidade entre as súas pezas de artillería. Tamén propiciou a ciencia, a miúdo aplicada a unha mellor intendencia dos exércitos.
No final do século XVIII, coa cuarta maior poboación a escala mundial (27 millóns, comparado cos 12 millóns do Reino Unido e os 35-40 millóns de Rusia), Francia víase nunha localización axeitada para tomar vantaxe das levas en masa. Como a Revolución e o reinado de Napoleón aprenderan ben a lección das guerras comerciais e dinásticas do século XVIII, asumiuse erroneamente que estas estratexias foron inventadas pola Revolución, que o que realmente fixo foi aplicalas.
Tampouco se debe dar todo o mérito das innovacións a Napoleón. Lazare Carnot desempeñou un papel fundamental na reorganización do exército francés entre 1793 e 1794, un período no que a sorte de Francia mudou, cos exércitos republicanos avanzando en todas as frontes.
O Reino Unido tiña o número total de 747.670 soldados entre os anos 1792 e 1815. Ademais, aproximadamente uns 250.000 eran empregados na Royal Navy. O total do resto dos principais combatentes é difícil de calcular, pero en setembro de 1812 Rusia tiña un total de 904.000 homes alistados nos seus exércitos de terra, o que significa que o total de rusos que loitaron debeu estar polos dous millóns ou máis. As forzas austríacas acadaron un número sobre 576.000, con pouca ou ningunha forza naval. Austria foi o inimigo máis persistente de Francia e é razoable supor que máis dun millón de austríacos serviron no exército. Prusia non tivo máis de 320.000 homes en armas nalgún momento, só xusto detrás do Reino Unido. España acadou a cifra duns 300.000, pero débese engadir unha considerable forza guerrilleira. As únicas nacións que tiveron máis de 100.000 soldados mobilizados foron ademais o Imperio Otomán, Italia, Nápoles e Polonia (sen incluír os Estados Unidos, con 286.730 combatentes) ou a Confederación Maratha. Todas estas pequenas nacións agora tiñan exércitos que excedían en número ás grandes potencias de pasadas guerras.
Niso tiveron moito que ver as etapas iniciais da Revolución Industrial. Agora resultaba doada a produción industrial de armas, así como a capacidade de equipamento de forzas substancialmente maiores. O Reino Unido foi o maior fabricante de armamento deste período, abastecendo a maioría das armas usadas polas potencias aliadas ao longo dos conflitos (e usando eles mesmos unha escasa cantidade delas). Francia foi o segundo maior produtor, armando as súas propias forzas á vez que facía o propio coas da Confederación do Rin e outros aliados.
O tamaño numérico dos exércitos involucrados é unha clara indicación acerca do cambio no tipo de guerra. Durante a derradeira guerra importante de Europa, a guerra dos Sete Anos, poucos exércitos superaran o número de 200.000 homes. En contraste, o exército francés acadou na década de 1790 a cifra dun millón e medio de franceses alistados. En total, ao redor de 2,8 millóns de franceses loitaron no conflito en terra, e uns 150.000 loitaron no mar, polo que o total de combatentes franceses acadou a cifra duns tres millóns.
Outra das vantaxes que afectou a guerra foi o uso do telégrafo óptico, que permitía ao ministro de guerra Carnot comunicarse coas forzas francesas nas fronteiras, durante os anos 1790. Este sistema seguiuse empregando. Adicionalmente, usouse por primeira vez a vixilancia aérea durante as guerras, cando os franceses usaron globos aerostáticos para espiar as posicións aliadas antes da batalla de Fleurus, o 26 de xuño de 1794. Tamén houbo adiantos en foguetería militar durante o período de guerras. Deste xeito foron as guerras napoleónicas e todos os integrantes que esta tivo.
Didáctica
Considérase o nacemento desta disciplina a partir da publicación da Didactica Magna (1633) de Comenio (1592-1670), aínda que conta con numerosos antecedentes desde a Idade Antiga como a Maiéutica de Sócrates (469-399 AEC).
Compoñentes do acto didáctico
Os compoñentes que actúan no acto didáctico son: O currículo é un sistema de vertebración dos procesos de ensino e aprendizaxe e ten fundamentalmente catro elementos constitutivos: Obxectivos, Contidos, Métodoloxía e Avaliación. A didáctica pódese entender como pura técnica ou ciencia aplicada e como teoría ou ciencia básica da instrución, educación ou formación. Os diferentes modelos didácticos poden ser modelos teóricos (descritivos, explicativos, preditivos) ou modelos tecnolóxicos (prescriptivos, normativos)...
Modelos didácticos
A historia da educación mostra a enorme variedade de modelos didácticos que existiron. A maioría dos modelos tradicionais centrábanse no profesorado e nos contidos(modelo proceso-produto). Os aspectos metodolóxicos, o contexto e, especialmente, o alumnado, quedaban nun segundo plano. Como resposta ó verbalismo e ó abuso da memorización típica dos modelos tradicionais, os modelos activos (característicos da escola nova) buscan a comprensión e a creatividade, mediante o descubrimento e a experimentación. Estes modelos adoitan ter unha formulación máis científica e democrática e pretenden desenvolver as capacidades de autoformación (modelo mediacional). A aplicación das ciencias cognitivas á didáctica permitiu que os novos modelos didácticos sexan máis flexibles e abertos, e mostren a enorme complexidade e o dinamismo dos procesos de ensino-aprendizaxe.(modelo ecolóxico)
Ámbitos da Didáctica
Caben distinguir diversos ámbitos didácticos:
Análise do acto didáctico
Unha situación de ensino pode ser observada a través das relacións que se xogan entre estes tres polos: mestre, alumno, saber, analizando: Moi esquematicamente descríbense tres modelos de referencia:
A metodoloxía
miniatura|250px|dereita|alt=Catro dados de cores ensinando as seis caras posibles|O [[Xogo de azar|azar, como o uso de dados, é un excelente recurso para ludificar.]] A metodoloxía é o centro procedimental da Didáctica na aula. Segundo se organicen os compoñentes do acto didáctico e o protagonismo que teña cada un deles, darán lugar a metodoloxías diversas. Así nacen por exemplo metodoloxías como:
Tamén constitúen metodoloxías diferenciadas segundo os medios utilizados como no caso da aprendizaxe en liña.
Noutros casos, algúns autores ou autoras foron quen de deseñar unha metodoloxía con imaxe propia dándolle o seu nome a esa proposta didáctica. Así encontramos exemplos como:
Principios didácticos
miniatura|Os [[xogo de mesa|xogos de mesa son excelentes recursos para a aprendizaxe. Tabuleiro de parchís.|alt=Tabuleiro de parchís]] Entendemos por principios didácticos as pautas ou directrices que deben dirixir o desenvolvemento dos procesos de ensino-aprendizaxe. Apóianse nos riscos do alumnado, as competencias docentes, así como os obxectivos e os contidos de aprendizaxe. Tivo unha especial relevancia na orientación máis progresista e avanzada da didáctica o movemento pedagóxico de finais do século XIX e inicios do século XX chamado a Escola Nova. Como principais principios didácticos herdados daquela corrente, podemos citar:
Todos eles deben combinarse situando o discente (alumno/aprendiz/estudante/usuario) no centro do proceso didáctico.
Rexión de Saint-Louis
Saint-Louis é unha das catorce rexións que dividen o Senegal.
Até o 21 de febreiro de 2002, a rexión de Saint-Louis comprendía tamén a actual rexión de Matam, que representaba o antigo departamento de Matam.
Departamentos
A rexión de Saint-Louis está dividida en tres departamentos:
O 21 de febreiro de 2002, o departamento de Dagana foi desmembrado para crear o novo departamento de Saint-Louis.
Hórreo tipo Salnés
O hórreo tipo Salnés é un tipo de hórreo galego que se pode atopar en zonas da comarca do Salnés. A súa área de distribución está entre os ríos Umia e Lérez, a partir de Caldas de Reis e ata a altura de Meaño, compartindo espazo con outras tipoloxías.
Morfoloxía
Ten unha cámara máis ben baixa, ancha e especialmente longa. Descansa sobre esteos paralelepipédicos especialmente baixos, colocados máis próximos os uns aos outros do que é habitual. Teñen rateiras individuais cilíndricas e de bases planas. A cámara ten sempre doelas verticais e non está dividida en tramos en horizontal, pero si en terzos en vertical polas faixas que percorre os costais. O tellado, con pouca pendente e sen elementos terminais de adorno, ten dúas augas e forma pinches sobre os penais. Ten bastante beiril sobre os catro lados. A porta sitúase no centro do costal ou ben lixeiramente descentrada, non precisa escaleira de fábrica.
Construción
A suspensión consta de esteos de pedra de sección cadrada ou asimilable, coroados por rateiras do mesmo material. É característica especial deste tipo de hórreo o teren as vigas transversais da grade moi sobresaíntes polos laterais, de moita sección, de madeira normalmente e de pedra nos de feitura máis coidada. A cámara é sempre de madeira, tanto os panos como a estrutura. Os costais levan dúas faixas horizontais que cinguen as doelas. O teito é de tella curva cerámica sobre taboado de madeira.
Quintela, Moaña (San Martiño e Virxe do Carme), Moaña
Quintela é un lugar situado entre as parroquias de San Martiño de Moaña e Virxe do Carme de Moaña, no concello pontevedrés de Moaña na comarca do Morrazo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 631 habitantes, dos cales 302 eran homes e 329 eran mulleres.
Festival do Castro
O Festival do Castro organízase dende o 28 de xullo de 1979 no castro que coroa a vila de Ferreira de Pantón (Lugo). Aquel Primeiro Festival Galego do Castro estivo organizado pola comisión de festas. Actualmente é a Asociación Cultural O Castro a que organiza o festival.
Historia
Nas súas primeiras edicións o festival estivo organizado pola comisión de festas da aldea. Nun inicio fixéronse seis edicións. Tres delas nos anos 1980 e outras tres nos anos 1990. Despois de varios anos da súa desaparición a Asociación Cultural e Xuvenil O Castro formada por xente de Pantón e mozos dos veciños concellos de Sober, O Saviñao e A Pobra do Brollón fixéronse cargo da organización e recuperárono en 2006. O Festival dura todo o día: hai actividades para os máis novos, xantar popular, acampada, artesanía e música de diversos estilos.
Voo 954 de Olympic Airways
Accidente
O voo era un servizo regular de pasaxeiros entre Chania, na illa de Creta, e Atenas. Mentres se aproximaba a Atenas e co seu tren de aterraxe retraído, o avión chocou contra o monte Paneio a uns 2 000 pés de altura. O tempo no momento do accidente caracterizábase pola chuvia e os fortes ventos.
Frederik Kortlandt
Frederik Herman Henri (Frits) Kortlandt, nado o 19 de xuño de 1946 en Utrecht, é un profesor de lingüística descritiva e comparada na Universidade de Leiden nos Países Baixos.
Traxectoria
É un experto na linguas bálticas e linguas eslavas, as linguas indoeuropeas en xeral, e a lingua protoindoeuropea, aínda que tamén publicou estudos de linguas doutras moitas familias lingüísticas. Tamén estudou maneiras de asociar familias lingüísticas en supergrupos como o indo-urálico.
Kortlandt, xunto con George van Driem e outros poucos colegas, é un dos postuladores da escola de Leiden de lingüística, que describe a linguaxe en termos dun meme ou parasito benigno.
Kortlandt obtivo cinco graos da Universidade de Amsterdam: É membro da Real academia holandesa das ciencias e obtivo o Spinozapremie. En 2007, compuxo unha versión da fábula de Schleicher, unha historia escrita nunha reconstrución hipotética do protoindoeuropeo, que difire radicalmente de todas as versións precedentes.
Trofeo Teresa Herrera 1982
O Trofeo Teresa Herrera de 1982 foi a 37ª edición do torneo. Celebrouse na Coruña entre o 13 e o 15 de agosto de 1982. O campión foi o Dynamo de Kíiv, que derrotou na final ao FC Barcelona, logrando o seu segundo título.
Oleg Blokhin foi elixido mellor xogador do torneo.
Máquina expendedora
miniatura|180px|Máquina expendedora de flores de [[Gamelsa na estación de autobuses de Oviedo.]] Unha máquina expendedora é un dispositivo mecánico con compoñentes electromecánicos ou electrónicos empregado para a venda e distribución de produtos ou servizos. O obxecto é a venda e distribución autónoma, sen presenza humana, e de xeito automático. Existen máquinas expendedoras de todo tipo de produtos e servizos: larpeiradas, bebidas quentes ou frías, comida, artigos comerciais e todo tipo de servizos como entradas ou billetes.
Descrición xeral
Unha máquina expendedora en xeral componse de:
Atol Marutea Sur
Marutea é un atol situado ao sur das Tuamotu, a 1.400 km ao sueste de Tahití. Chámase coa orientación sur para distinguilo de Marutea Norte, tamén nas Tuamotu na comuna de Makemo. Administrativamente depende da comuna de Gambier.
Xeografía
A superficie total é de 14 km ², cunha lagoa de 112 km². Esta deshabitado e é visitado ocasionalmente por pescadores de perlas. En 1984 foi comprado por Robert Wan, o principal comerciante de perlas negras das Tuamotu. En 1993 construíu un aeródromo privado.
Historia
Foi descuberto por Pedro Fernández de Quirós, o 4 de febreiro de 1606, e chamouno «San Telmo», «San Blas» ou «Corral de Agua». Explorado por Edward Edwards, no 1791 mentres buscaba aos amotinados do Bounty, chamouno Lord Hood.
Estadio Municipal da Malata
O Estadio Municipal da Malata é un campo de fútbol localizado en Ferrol, e onde xoga o equipo do Racing de Ferrol.
Características
O estadio está localizado nunha superficie municipal de 144.806 metros cadrados na zona da Malata, no alfoz da cidade, xunto ó recinto feiral de Punta Arnela e á desembocadura do río da Sardiña, en terreos ganados á ría de Ferrol. O campo mide 105 metros de longo e 68 de largo.
Foi construído pola empresa Agromán e financiado con 1.700 millóns de pesetas pola Xunta de Galicia. Foi proxectado por un equipo de cinco arquitectos, aínda que do seu deseño se encargou Alfredo Alcalá.
O primeiro partido xogouse o 18 de abril de 1993 en xornada de liga, entre o Racing e o Atlético de Madrid B, co resultado de 3-2. Porén, foi inaugurado oficialmente o 29 de agosto de 1993 cun partido entre o Celta e o Deportivo. A Malata substituíu ao Estadio Manuel Rivera, situado no barrio do Inferniño, que foi escenario dos encontros do Racing entre dende 1921, e levou o nome de Campo do Inferniño até 1954, cando foi renomeado na honra do mítico futbolista Manuel Rivera Martorell.
Centristas de Galicia
Centristas de Galicia foi un partido político galego activo na provincia de Ourense entre 1985 e 1991.
Historia
Creado en 1985 por Victorino Núñez, despois da escisión de Coalición Galega, a partir da defenestración de Víctor Moro como candidato á Xunta de Galicia por ese partido, así como a falta de cohesión interna motivada pola enfermidade de Euloxio Gómez Franqueira. Esta escisión estivo apoiada por aproximadamente pola metade (dos 32 alcaldes) dos 63 alcaldes de Coalición Galega na provincia de Ourense, antigos militantes de Centristas de Ourense (Exmembros da UCD), así como 10 deputados provinciais e dous parlamentarios. Nas eleccións municipais de 1987, concorreron en coalición con AP, chegando a gobernar en 53 concellos da provincia de Ourense. En outubro de 1987 desenvolveu contactos políticos para ampliar o seu ámbito de actuación ás catro provincias galegas, si ben con pouco éxito.
En febreiro de 1988 tiña 8 deputados provinciais, 36 alcaldes e 295 concelleiros. O 6 de febreiro de 1988 tivo lugar o seu primeiro congreso no Monte Medo (Baños de Molgas ), baixo o eslogan ¨Artellar Galicia¨, nel foi aclamado por maioría absoluta como presidente, Victorino Núñez, aprobándose o comité executivo de Centristas de Galicia encabezado por Xosé Luis Baltar Pumar, acompañado de: Daniel Barata Quintas, Luís Barge Fernández, Jesús Barros Martínez, Jesús Bustos Salgado, Santiago Cid Harguindey, Marina Cuquejo Taboada, Gabino García Fernández, Francisco Gil Zamora, Concepción Méndez Gándara, Aurelio Domingo Miras Portugal, José Vicente Solarat López, Amador Vázquez Vázquez e Isaac Vila Rodríguez.
Neste congreso definiuse este partido como de centro moderado, galeguista, nacionalista e cunha idea clara do autonomismo.
Nas eleccións autonómicas e xerais de 1989 concorreu coaligado co PPdeG.
Nas eleccións municipais de 26 de maio de 1991 presentouse conxuntamente co CDS na Converxencia Centristas de Galicia, conseguindo 422 concelleiros e 65.236 votos (32,30%), sendo a forza máis votada na provincia de Ourense. Posteriormente, en decembro de 1991,  acabouse integrándose no PPdeG.
En referencia á preparación do Congreso extraordinario de integración no PPdG Manuel Fraga Iribarne dixo que o nacionalismo ben entendido daba un gran paso. miniatura|Adhesivo de Centristas de Galicia Victorino Núñez que chegou a ser Presidente do Parlamento de Galicia e Xosé Luís Baltar, presidente da Deputación de Ourense tras a marcha do anterior, foron os seus principais dirixentes. No 2004, Xosé Luís Baltar dicía que pensaba en facer renacer este partido debido ós seus problemas co goberno de Fraga.
Rebelión de Irlanda Nova de 1848
miniatura|250px|A casa dos McCormick. A Rebelión de Irlanda Nova de 1848, tamén chamada Rebelión da Fame ou Batalla de Ballingarry, foi un errado levantamento nacionalista irlandés liderado polo movemento Irlanda Nova.
Características
Tivo lugar o 29 de xullo de 1848 en Ballingarry, no Condado de Tipperary. Tras varios días de revoltas e protestas, os rebeldes perseguiron unha unidade da Royal Irish Constabulary ata que estes tomaron unha casa (a granxa de McCormick, declarada en 2004 Monumento Nacional), iniciándose un tiroteo de varias horas que culminou coa fuxida dos sublevados tras a chegada de inxentes reforzos policiais.
A maioría dos líderes da revolta foron desterrados á Terra de Van Diemen, hoxe Tasmania. Porén, o levantamento serviu de inspiración a outras sublevacións posteriores contra os británicos.
A Rianxeira
200px|dereita|miniatura|Placa na honra dos autores d'"A Rianxeira".
"A Rianxeira" é unha canción popular galega, convertida nun dos símbolos culturais de Galicia e particularmente representativa do colectivo de emigrantes ou diáspora.
Orixe
Foi composta nun principio en Bos Aires en 1947 a proposta de Anxo Romero Loxo, quen compuxo a música, nunha reunión no Centro Rianxo na que se atopaba a directiva e mais Xesús Freiro Dourado ("Pinciñas"), compositor da letra. Foi estreada un ano despois polo Coro Castelao na cidade de Bos Aires, a pesar de que a súa estrea oficial data do ano 1950, co gallo da recepción de Castelao no porto de Bos Aires.
O texto orixinal ten a súa orixe en diversas variantes de cantos tradicionais de acompañamento ás procesións de adoración á Virxe de Guadalupe (patroa de Rianxo) do século XIX, que se realizan na vila de Rianxo, sendo o seu xentilicio feminino o que bautiza ao himno. Nun principio chamárona "Ondiñas da nosa ría".
O primeiro disco foi editado pola empresa RCA Victor.
Contra a segunda metade do século XX unha das versións d'"A Rianxeira", que ten por letra a que se canta no último día das festas de Guadalupe, foi popularizada por músicos de Rianxo e de emigrantes na Arxentina e Cuba, mentres que foi nos anos 1950 cando foi creada a orquestración que acadou a aceptación do público grazas ao efecto difusor da radio.
A pesar da súa orixe, o texto non é de carácter relixioso, aínda que se serve da figura metafórica da Virxe para realizar unha evocación á figura da muller galega traballadora do mar.
"A Rianxeira" é cantada con ocasión de celebracións e festividades de carácter privado, costume tamén estendido co éxito dos clubs galegos de fútbol durante os anos 90 nas manifestacións públicas deportivas.
Texto
{{cita|
estribillo:
(bis)
Fokker V.1
O Fokker V.1 foi un pequeno sesquiplano experimental de caza alemán, fabricado en 1916 por Fokker-Flugzeugwerke. Foi o primeiro avión de Fokker supostamente deseñado por Reinhold Platz (os respectivos papeis xogados polo propio Fokker, Platz e posiblemente outros no deseño conceptual dos avións da compañía é matería de discusión entre os historiadores), e foi un dos primeiros experimentos de construción dun á en saínte, eliminando os cables de reforzo típicos nos deseños da época. Isto xa o conseguira anteriormente Hugo Junkers usando materiais metálicos no seu Junkers J 1 en 1915.
O Cabradoiro, Devesos, Ortigueira
O Cabradoiro é un lugar da parroquia de Devesos no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 9 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 6 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 13 habitantes.
Historia da pintura
A historia da pintura é unha póla da historia da arte que abarca no tempo desde a prehistoria ata o mundo contemporáneo e se estende a todas as diferentes culturas.
A historia da pintura tivo un desenvolvemento cronolóxico e estilístico paralelo en gran medida ao resto das artes plásticas, aínda que con diversas particularidades no tempo e o espazo debidas a numerosos factores, desde os derivados das diversas técnicas e materiais empregados na súa confección ata factores socio-culturais e estéticos, xa que cada pobo e cada cultura desenvolveu ao longo do tempo distintos conceptos de plasmar a imaxe que recibe do mundo circundante.
miniatura|250px|A carreta de argazo. de [[Serafín Avendaño unha mostra da pintura galega no Museo de Pontevedra]] miniatura|250px|[[A creación do home|A creación de Adán (1508-1512), de Michelangelo, na Capela Sistina (Vaticano).]] A pintura é a arte e técnica de crear imaxes a través da aplicación de pigmentos de cor sobre unha superficie, sexa papel, tea, madeira, parede etc. Adóitase dividir en pintura mural (fresco, témpera) ou de cabalete (témpera, óleo, pastel), e igualmente pode clasificarse segundo o seu xénero (retrato, paisaxe, bodegón etc). A pintura foi durante séculos o principal medio para documentar a realidade, reflectindo nas súas imaxes o devir histórico das distintas culturas que se sucederon ao longo do tempo, así como os seus costumes e condicións materiais.
Rexión de Thiès
Thiès é unha das catorce rexións que dividen o Senegal.
Historia da pintura
A clasificación da pintura como arte variou ao longo do tempo: na antigüidade era considerada un mero oficio artesanal, mentres que se consideraban actividades artísticas as relacionadas co intelecto. Galeno dividiu no século II a arte en artes liberais e artes vulgares, segundo se tiñan unha orixe intelectual ou manual: entre as liberais atopábanse a gramática, a retórica e a dialéctica -que formaban o trivium-, e a aritmética, a xeometría, a astronomía e a música -que formaban o quadrivium-; as vulgares incluían a arquitectura, a escultura e a pintura, pero tamén outras actividades que hoxe se consideran artesanía.. Non foi ata o século XVI que empezou a considerarse que a arquitectura, a pintura e a escultura eran actividades que requirían non só oficio e destreza, senón tamén un tipo de concepción intelectual que as facían superiores a outros tipos de manualidades. Iniciabase así o concepto moderno de arte, que durante o Renacemento adquiriu o nome de arti do disegno (artes do deseño), por canto comprendían que esta actividade -o deseñar- era a principal na xénese das obras de arte. Para rematar, en 1746, Charles Batteux estableceu en As belas artes reducidas a un único principio a concepción actual de belas artes, concepto que fixo fortuna e chegou ata a actualidade.
Rexión de Thiès
Departamentos
A rexión de Thiès está dividida en tres departamentos:
Historia da pintura
Na historia da pintura é primordial o estudo dos estilos artísticos: cada período histórico gozará dunhas características concretas e definibles, comúns a outras rexións e culturas, ou ben únicas e diferenciadas, que irán evolucionando co devir dos tempos. De aí xorden os diversos estilos, que poden ter un orixe xeográfico ou temporal, ou ata reducirse á obra dun artista en concreto, a condición de que se produzan unhas formas artísticas claramente definitorias. Actualmente enténdese como estilo aquela calidade que identifica a forma de traballar, de expresarse ou de concibir unha obra de arte por parte do artista, ou ben, en sentido máis xenérico, dun conxunto de artistas ou obras que teñen diversos puntos en común, agrupados xeográfica ou cronoloxicamente.
Tamén cabe ter en consideración para o estudo histórico da pintura a súa clasificación en diversos xéneros: un xénero artístico é unha especialización temática en que se adoitan dividir as diversas artes. Na actualidade considéranse como principais xéneros pictóricos: retrato e autorretrato, espido, bodegón e vanidades, paisaxe e mariña, pintura de mitoloxía, pintura de historia, pintura relixiosa e pintura de xénero. Para rematar, cabo ter en conta os distintos procedementos técnicos empregados en pintura: acrílico, técnica pictórica onde ao colorante engádeselle un aglutinante plástico; acuarela, técnica realizada con pigmentos transparentes diluídos en auga, con aglutinantes como a goma arábiga ou a mel, usando como branco o do propio papel; augada ou gouache, técnica similar á acuarela, con cores máis espesas e diluídos en auga ou cola mesturada con mel; fresco, realizado sobre un muro revogado de cal húmida e con cores diluídas en auga de cal; miniatura, decoración de manuscritos con láminas de ouro e prata, e pigmentos de cores aglutinadas con cola, ovo ou goma arábiga; óleo, técnica que consiste en disolver as cores nun aglutinante de tipo oleoso (aceite de lináceas, noz, améndoa ou abelá; aceites animais), engadindo augarrás para que seque mellor; pastel, lapis de pigmento de diversas cores minerais, con aglutinantes (caolín, xeso, goma arábiga, látex de figo, cola de peixe, azucre candi etc.), amasado con cera e xabón de Marsella e cortado en forma de barriñas; temple, pintura realizada con cores diluídas en auga temperada ou engrosada con aglutinantes con base de cola (xema de ovo, caseína, cola de figueira, cereixa ou cirola).
Prehistoria
miniatura|250px|[[Pintura rupestre da Rocha dos Mouros, en El Cogul.]]
A arte prehistórica é a desenvolvida polo ser humano desde a Idade de Pedra (paleolítico, 25.000-8.000 a.C.; mesolítico, 8.000-6.000 a.C.; e neolítico, 6.000-3.000 a.C.) ata a Idade dos Metais (3.000-1.000 a.C.), períodos onde xurdiron as primeiras manifestacións que se poden considerar como artísticas por parte do ser humano.
Paleolítico
O paleolítico tivo as súas primeiras manifestacións artísticas ao redor do 25.000 a.C., tendo o seu apoxeo no período magdaleniano (±15.000-8.000 a.C.). As primeiras manifestacións pictóricas aparecen en covas -a chamada pintura rupestre-, como medio de expresar a interrelación entre o ser humano primitivo e a natureza. Como material pictórico utilizaban principalmente vermello de óxido de ferro, negro de óxido de manganeso e ocre de arxila. A pintura rupestre desenvolveuse principalmente na rexión franco-cantábrica: son pinturas de carácter máxico-relixioso, de sentido naturalista, con representación de animais, destacando as covas de Altamira, Tito Bustillo, Trois Frères, Chauvet e Lascaux.
Neolítico
Este período -iniciado ao redor do 8.000 a.C. no Próximo Oriente- supuxo unha profunda transformación para o antigo ser humano, que se volveu sedentario e dedicouse á agricultura e a gandería, xurdindo novas formas de convivencia social e desenvolvéndose a relixión. Na pintura levantina -datada entre o mesolítico e o neolítico- deuse a figura humana, moi esquematizada, con notables exemplos en El Cogul, Valltorta, Alpera e Minateda. Tamén se deu este tipo de pintura no norte de África (Atlas, Sáhara) e na zona do actual Cimbabue. A pintura neolítica adoitaba ser esquemática, reducida a trazos básicos (o home en forma de cruz, a muller en forma triangular). Son de destacar igualmente as pinturas rupestres do Río Pinturas na Arxentina, especialmente na Cueva de las Manos.
Mesopotamia
Son moi poucos os exemplos conservados da pintura mesopotámica, destacando sobre todo a pintura ao fresco nos templos, con escenas relixiosas e mitolóxicas. A policromía de estatuas e relevos perdeuse na súa maior parte; mentres que os frescos non son tan abundantes como na pintura exipcia e só aparecen excepcionalmente (palacio de Zimri-Lim en Mari -século XVIII a. C.-, palacio de recreo de Teglatfalasar III en Til Barsip -século VIII a. C.-)
Exipto
miniatura|250px|[[Mural|Pintura mural da cámara funeraria de Amenemhet, Imperio Novo, dinastía XVIII (s. XV a. C.).]]
En Exipto xurdiu unha das primeiras grandes civilizacións, con obras de arte elaboradas e complexas que supoñen xa unha especialización profesional por parte do artista/artesán. A súa arte era intensamente relixiosa e simbólica, cun poder político fortemente centralizado e xerarquizado, outorgando unha gran relevancia ao concepto relixioso de inmortalidade. Iniciado ao redor do 3.000 a.C., a arte exipcia perdurou ata a conquista de Alexandre o Grande, aínda que a súa influencia persistiu na arte copta e no bizantino.
A pintura exipcia caracterízase principalmente por presentar figuras xuxtapostas en planos superpostos. As imaxes representábanse con criterio xerárquico, por exemplo: o faraón ten un tamaño máis grande que os súbditos ou os inimigos que están ao seu lado. Predominaba o canon de perfil, que consistía en representar a cabeza e as extremidades de perfil pero os ombreiros e os ollos de fronte.
Grecia
En Grecia desenvolvéronse as principais manifestacións artísticas que marcaron a evolución da arte occidental, cun estilo baseado na natureza e no ser humano, onde preponderaba a harmonía e o equilibrio, a racionalidade das formas e os volumes, e un sentido de imitación («mímese») da natureza que sentaron as bases do chamado arte clásica. Tras uns inicios onde destacaron as culturas minoica e micénica, a arte grega desenvolveuse en tres períodos: arcaico, clásico e helenística.
Roma
miniatura|[[Fresco achado en Pompeia.]]
Cun claro precedente na arte etrusca, a arte romana recibiu unha grande influencia da arte grega. Grazas á expansión do Imperio Romano, a arte clásica grecorromana chegou a case todos os recunchos de Europa, norte de África e Próximo Oriente, sentando a base evolutiva da futura arte desenvolvida nestas zonas.
A pintura romana é coñecida sobre todo polos restos achados en Pompeia, onde se perciben catro estilos: o de incrustación, que imita o revestimento en mármore; o arquitectónico, chamado así por simular arquitecturas; o ornamental, con arquitecturas fantásticas, grilandas e puttos; e o fantástico, mestura dos dous anteriores, con paisaxes imaxinarias, variadas formas arquitectónicas e escenas mitolóxicas.
Idade Moderna
Renacemento Barroco Maneirismo
Eduardo Iturralde González
Traxectoria
Comezou a arbitrar en 1982. Conseguiu o ascenso a Primeira División en 1995. O seu debut produciuse o 3 de setembro de 1995 nun partido entre o RCD Espanyol e a UD Salamanca (1–3).
Participou en Mundiais e Europeos de categorías inferiores, dirixiu encontros de Liga de Campións, Copa da UEFA e Intertoto, arbitrou unha final de Copa do Rei e varios clásicos entre Real Madrid e FC Barcelona.
O 23 de marzo de 2012 anuncia a súa retirada oficial da arbitraxe tras producirse unhas desavinzas co Comité Técnico de Árbitros, aínda que xa estaba prevista a súa retirada a final de devandita tempada. O último encontro que dirixiu foi o Betis-Real Madrid (2-3) o 10 de marzo de 2012, o cal non puido terminar por unha lesión, retirándose ao final do primeiro tempo e sendo substituído polo cuarto árbitro Gorka Sagués Oscoz, colexiado de Segunda B.
É, ata abril de 2012, o árbitro que máis partidos dirixiu en Primeira División. Tamén leva outras dúas marcas: ser o colexiado que máis cartóns amarelos mostrou, 1.647, e máis penaltis sinalou, 104. Ademais é o terceiro árbitro que máis cartóns vermellos mostrou da liga española, cun total de 118 expulsións.
Moritasgus
Moritasgus é un deus celta das fontes coñecido por catro inscricións na cidade gala de Alesia. En dúas delas, é identificado co deus grecorromano Apolo. A súa consorte é a deusa Damona.
Frixia
Co nome de Frixia pódese facer refrencia a varias entidades históricas e xeográficas da antiga Anatolia.
Carcedo de Bureba
Carcedo de Bureba é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 50 habitantes (INE 2012).
Hórreo bergantiñán
Morfoloxía
É un hórreo rectangular que chama a atención por ser o tipo máis ancho de entre os hórreos de madeira. A suspensión está formada por fortes cepas transversais de cachotería coroadas por rateiras. As cepas en reducidas ocasións vense substituídas por un celeiro. A cámara é continua exteriormente, salvo nos hórreos máis longos, nos que os costais están divididos en tramos.
Construción
A cámara está soportada por unha grade de madeira constituída por fortes trabes que descansan sobre os tornarratos. Os panos de peche están formados por doelas verticais de madeira. Sobre a cámara, o tellado é de tella cerámica curva sobre taboado de madeira.
José Jeremias Montero
José Jeremias Montero, nado en Santiago de Compostela en 1892 e finado na mesma cidade o 12 de novembro de 1944, foi un practicante e político galego.
Traxectoria
Fíxose practicante en 1926. Na Segunda República foi nomeado practicante municipal de Santiago de Compostela en setembro de 1931. Foi vogal do Centro Republicano de Santiago de Compostela (1931), tesoureiro do Centro Republicano Federal de Izquierda Gallega (1932), e militou en Vanguardia de Izquierda Republicana. . Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e estivo agochado polos montes da Mahía. Foi detido en 1937 acusado de incitar aos gardas para botarse á rúa e intentar asaltar o cuartel de artillaría, acción que en realidade protagonizou o seu irmán Juan Jeremias Montero. Foi xulgado en Compostela por auxilio á rebelión o 20 de marzo de 1937. Aínda que o fiscal solicitaba cadea perpetua, finalmente foi condenado a 9 anos de prisión.
Vida persoal
Casou con María Arca Guerra. A súa única filla, Encarna Jeremias Arce, finou en abril de 1941 con 23 anos.
Montes do Bocelo
miniatura|250px|Pena da Moura nos montes do Bocelo.
Os montes do Bocelo son unha importante elevación situada nos concellos de Boimorto, Toques e Sobrado.
Características
Da súa importancia ecolóxica fala o feito de formaren a divisoria entre as concas do río Ulla e o río Tambre. A máxima altura é o Pico do Pilar, preto de Santa Eufemia do Monte de 803 metros. O seu subsolo é de mica negra e cando aflora forma espectaculares bolos como a pena da Moura.
Existen importantes vestixios do megalitismo como o dolmen de Forno dos Mouros así como da cultura castrexa (castro da Graña). Nas súas inmediacións atópase a lagoa de Sobrado e a fervenza do río Furelos. Moi preto atópase tamén a igrexa de Santo Antoniño de Toques, capela de estilo prerrománico, nunha paraxe de notable beleza. Non conta con ningunha figura de protección.
Joaquín Vaamonde Cornide
Joaquín Vaamonde Cornide, nado na Coruña en 1872 e finado no Pazo de Meirás en 1900, foi un pintor galego encadrado dentro da Xeración doente.
Traxectoria
Iniciouse no mundo da pintura da man do pintor compostelán Modesto Brocos, e axiña deixa a súa cidade natal para viaxar a Montevideo e Buenos Aires. Volveu aos 22 anos de idade xa convertido nun artista cun estilo de seu. A finais do século XIX conseguira facerse cun nome en Madrid, en parte grazas á influencia na cidade da escritora Emilia Pardo Bazán que naquel tempo triunfaba na literatura española como escritora e como figura pública. A súa complicidade era tal que a escritora converteuno no protagonista de La Quimera, onde era retratado coma un pintor novo con talento que desprezaba o seu traballo de retratista da burguesía, desexando ser como os grandes mestres que observa no Museo do Prado. Aos 32 anos de idade morre debido á tuberculose. miniatura|Vaamonde en 1896. Na actualidade atópase no Museo de Belas Artes da Coruña a súa obra sobranceira, destacando entre outras un retrato en pastel de Pardo Bazán e un retrato de Ramón Pérez Costales (promotor da Real Academia Galega xunto a Pardo Bazán).
Bailleul
miniatura|dereita|Concello desta localidade francesa
Bailleul (Belle en holandés) é unha comuna do departamento do Norte, Francia, localízase preto de Lille, unha rexión de lingua tradicional flamenga. Conta con 17 191 habitantes. Na cidade localízase La Maison du Néerlandais, centro para a promoción do holandés no departamento do Norte.
Historia
O castelo de Bailleul data de 1177 e ao seu redor xurdiu a vila, a maioría dos edificios histórico son de estilo flamengo, reconstruídos logo da primeira guerra mundial, no que a vila quedou destruída nun 98%.
Michael Krohn-Dehli
Traxectoria
Ao cabo de dous anos foi repescado polo Ajax, pero tras disputar tres encontros marchou cedido ao Sparta Rotterdam e traspasado ao ano seguinte ao danés Brondby IF, onde por fin tivo continuidade, chegando a disputar a Copa da UEFA.
O 22 de agosto de 2012 foi traspasado ao Celta de Vigo
O 29 de xaneiro de 2018, anunciouse a súa fichaxe polo Deportivo da Coruña, converténdose no primeiro e único danés na historia do club coruñés.
Coa selección
É internacional coa Selección de fútbol de Dinamarca, coa que debutou o 11 de outubro de 2006 na fase clasificatoria para a Eurocopa de Fútbol Austria/Suíza 2008 contra Liechtenstein.
O 9 de xuño de 2012 marcou o primeiro gol nunha Eurocopa, ante Países Baixos. 24 encontros
Francis Baily
Traxectoria
Entre 1796 e 1797 viaxou por América do Norte, en 1799 entrou na Bolsa de Londres e escribiu libros de economía como Tables for the Purchasing and Renewing of Leases (1802), The Doctrine of Interest and Annuities (1808) e The Doctrine of Life-Annuities and Assurances (1810). Fíxose rico e dende 1825 dedicouse á astronomía; xa en 1820 fora un dos fundadores da Real Sociedade Astronómica e preparou o Catalogue of 2881 stars en 1827. A el debéuselle a reforma do Nautical Almanach en 1839 e o comezo das expedicións para observar eclipses solares.
Galería de imaxes das Neves
Galería de imaxes do concello das Neves na provincia de Pontevedra.
Incendio forestal
Un incendio forestal é un lume que se produce sen control en zonas naturais, soutos e lugares con abondosa vexetación. Pódense producir por alustros ou outras causas naturais, por descoidos humanos ou pola acción de maquinaria, se ben tamén poden ser obra de seres humanos que plantan lume á mantenta. miniatura|250px|Incendio no parque nacional de Bitterroot (EE. UU.).
Mecanismo
miniatura|300px|Xeito de propagación ideal do lume.
Cando as reservas de auga do solo se atopan por riba do 30%, a evaporación da auga das plantas vese compensada pola humidade da terra. Por baixo deste limiar do 30% a planta xa non se pode hidratar, e son daquela os zumes da planta os que se evaporan. En caso de seca prolongada xúntase que as plantas secas son altamente inflamábeis con que as substancias desa evaporación tamén o son.
Por outra parte, non todas as plantas arden igual de ben, é dicir, non todas son igual de inflamábeis. Polo que atinxe ao bosque galego, os piñeiros e os eucaliptos, e en xeral todas as especies resinosas, maioritarias nas masas arboradas costeiras, son máis inflamábeis cás especies autóctonas de caducifolias, coma o carballo ou o castiñeiro.
Ao que se declara o lume, este esténdese:
Causas
As causas dos incendios forestais son moi diversas, e varían dunha rexión a outra do planeta. Se ben hai zonas onde os incendios forestais debidos á acción da natureza, fundamentalmente as treboadas e os seus alustros, son os máis frecuentes, noutras, como en Galiza, a causa predominante é a acción intencionada do home.
Tipoloxía
A nivel estatístico, en Galiza só se consideran incendios forestais aqueles que queiman máis dunha hectárea de superficie, ou ben se queiman máis de media hectárea de masa arborada. Os incendios por debaixo desa superficie denomínanse conatos.
Os incendios clasifícanse en activos e extinguidos. Os incendios están activos cando presentan labarada, e extinguidos cando unicamente fumegan e xa non existen materiais de ignición no seu perímetro nin é posible a súa reprodución. Aínda así, a temperatura das áreas recentemente extinguidas é moi alta, e a súa queima é irregular, polo que nalgunhas ocasións os incendios que se consideraban extinguidos reacenden por causas naturais (ademais das causas intencionadas que poidan estar actuando).
Os incendios activos clasifícanse en acoutados e non acoutados (ou controlados e non controlados). Os acoutados son aqueles lumes que, se ben están activos, non teñen xeito de progresar e, polo tanto, non necesitan máis medios humanos e técnicos para o seu control. É o que sucede, por exemplo, cando un lume avanza cara ao cumio dun monte ou cando as brigadas de extinción conseguiron crear unha fraxa de seguridade abondo cumprida.
Conforme a gravidade
miniatura|250px|Monte queimado en [[Brión.]] Os niveis de gravidade clasifícanse de acordo coa seguinte escala:
Os incendios en Galiza
miniatura|Incendios en Galiza e Portugal no verán de 2003.
Algúns anos de especial virulencia dos incendios forestais: