cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kassym-Jomart Tokayev
Política doméstica
En 1992, Tokayev foi nomeado viceministro de Asuntos Exteriores da República de Casaquistán. En 1993, converteuse en primeiro viceministro de Asuntos Exteriores e en 1994 foi nomeado Ministro de Asuntos Exteriores. En marzo de 1999, foi nomeado Viceprimeiro ministro. En outubro de 1999, co apoio do Parlamento, foi nomeado Primeiro Ministro por Decreto do Presidente da República de Casaquistán. En xaneiro de 2002, dimitiu e foi nomeado Secretario de Estado (Ministro de Asuntos Exteriores). Tokayev continuou nese posto até xaneiro de 2007 cando foi elixido Presidente do Senado de Casaquistán.
Ministerio de Asuntos Exteriores
Tokayev ostentou o cargo de Ministro de Asuntos Exteriores durante dez anos (1994–1999, 2002–2007).
Neste cargo, Tokayev xogou un papel activo no campo da non-proliferación nuclear. En 1995 e 2005, participou nas Conferencias de Revisión para o Tratado de Non-Proliferación das Armas Nucleares en Nova York. En 1996, asinou o Tratado de Prohibición Completa dos Ensaios Nucleares en Nova York, e en 2005 o Tratado por unha Zona LIbre de Armas Nucleares en Asia Central en Semei. Foi elixido Presidente do Consello de Ministros de Asuntos Exteriores da Comunidade de Estados Independentes e da Organización de Cooperación de Shanghai. Participou en dez sesións da Asemblea Xeral das Nacións Unidas. Ostentou o rango diplomático de Embaixador Extraordinario e Plenipotenicario.
Director xeral da Oficina da ONU en Xenebra
Tokayev ten un doutoramento en Ciencias Políticas. É autor de nove libros e numerosos artigos en asuntos internacionais. É Socio da Academia Mundial da Arte e a Ciencia, membro do Taboleiro de Persoas Eminentes na Conferencia de Seguridade de Múnic, profesor honorífico da Universidade de Shenzhen, profesor honorífico e doutor da Academia de Diplomacia do Ministerio de Relacións Exteriores da Federación Rusa, así como membro do seu Taboleiro de Honra. É tamén decano honorífico da Escola de Diplomacia e Relacións Internacionais de Xenebra. Como director xeral da UNOG, recibiu o premio "Academicus" da Universidade de Xenebra. Segundo a Institución Biográfica Rusa, Tokayev foi admitido como "Persoa do ano 2018".
Presidencia
O 19 de marzo de 2019, o presidente de Casaquistán Nursultan Nazarbayev anunciou a súa dimisión. Segundo a Constitución de Casaquistán, nese caso, o Portavoz do Senado pasa a ser Presidente até as seguintes eleccións. O 20 de marzo de 2019, Kassym-Jomart Tokayev oficialmente tomou posesión como Presidente de Casaquistán.
Inmediatamente despois da toma, Tokayev propuxo rebautizar a capital de Casaquistán co nome do seu predecesor, e ese mesmo día o Parlamento de Casaquistán aprobou o rebautizado de Astana a Nur-Sultan.
O presidente ruso Vladimir Putin foi un dos primeiros dirixentes estranxeiros en felicitar a Tokayev, convidándoo a visitar Moscova nunha conversación telefónica conxunta con el e Nazarbayev. O goberno chinés tamén describiu a Tokayev como un "vello e bo amigo". miniatura|Tokayev e [[Vladimir Putin|Putin no Kremlin, 4 de abril de 2019.]] No seu primeiro mes no cargo, reuniuse con catro líderes mundiais, dous deles no estranxeiro e os outros dous en Nur-Sultan. Dúas semanas despois de tomar posesión, Tokayev visitou Moscova na súa primeira visita oficial ao estranxeiro o 4 de abril, onde se reuniu con Putin e outros oficiais rusos. Durante a visita, Putin ofreceu asistencia rusa a Tokayev na construción dunha central nuclear no país. O 14 de abril, Tokayev visitou a veciña Uzbekistan para reunirse co presidente Shavkat Mirziyoyev. Tamén recibiu ao presidente surcoreano Moon Jae In e ao primeiro ministro húngaro Viktor Orban durante o mes de abril.
O 9 de abril de 2019, Tokayev anunciou eleccións anticipadas para xuño de 2019. O 23 de abril, Tokayev converteuse en candidato presidencial tras o seu nomeamento polo partido Nur Otan. Os días 16-17 de maio, Tokayev recibiu aos dirixentes estranxeiros Armen Sarkissian e Mamuka Bakhtadze na capital durante o 12º Foro Económico de Astana, do que a primeira edición foi organizada polo seu predecesor, Nazarbayev. Tamén recibiu aos líderes rexionais de Rusia, Kirguizistán, Belarús, Taxiquistán, Armenia e Moldavia para o cumio da Unión Económica Euroasática e do Consello Económico Euroasiático do 29 de maio.
Durante a campaña, Tokayev foi criticado nas redes sociais polo seu uso de software de manipulación de fotos para borrar engurras das fotos oficiais. Tokayev foi elixido presidente de Casaquistán o 9 de xuño co 71% dos votos. Foi felicitado por xefes de estado estranxeiros como Xi Jinping, Ilham Aliyev, Recep Tayyip Erdogan, Emomalii Rahmon ou Sooronbay Jeenbekov.
Vida persoal
Tokayev fala de forma fluída casaco, ruso, inglés e chinés, e ten coñecementos de francés. Foi presidente da Federación de Tenis da Mesa de Casaquistán durante 13 anos. Tokayev estivo casado con Nadezhda Tokayeva e ten un fillo.
A Altiboa, Entrecruces, Carballo
A Altiboa é un lugar da parroquia de Entrecruces no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 4 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 2 homes e 2 mulleres.
1964
Xaneiro
miniatura|100px|Nicolas Cage.
Mortes
miniatura|100px|Ramón Suárez Picallo.
Sigeberht II de Essex
Sigeberht II, alcumado o Bo (Bonus) ou o Bendito (Sanctus), foi rei dos saxóns do leste (reinou c. 653 ata o 660 ou 661), sucedendo ao seu parente Sigeberht I o Pequeno. A pesar de que se creou un bispado en Essex baixo Melito, o reino recaera no paganismo e sería durante o reinado de Sigeberht cando se produciu unha sistemática reconversión. A única fonte para o seu reinado é Beda Historia Ecclesiastica, Libro III, capítulo 22.
Familia
Á parte de referirse a un estraño parentesco, Beda ofrece pouca axuda para determinar as conexións familiares de Sigeberht. Nunha análise comparativa do material, Barbara Yorke suxire que Sigeberht puido ser fillo de Sæward e pai de Sigehere.
Menaz, Campo, O Irixo
Menaz é un lugar da parroquia de Campo no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 44 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 21 eran homes e 23 mulleres.
Sigeberht II de Essex
Poder e conversión
dereita|miniatura|300x300px|Capela de St Peter-on-the-Wall, Bradwell-on-the-Sexa hoxe. Foto por Michael Rogers, 2002. Sigeberht atopou un poderoso amigo no norte (amicus) e aliado no rei Oswiu de Bernicia (r. 642-670). A afirmación de Beda de que Sigeberht visitaba regularmente a corte berniciana e a natureza xenérica da influencia de Oswiu na carreira de Sigeberht, suxire que o equilibrio de poder estaba a favor de Oswiu. Oswiu puido pretender a alianza para axudarlle a resistir máis eficazmente contra Penda de Mercia, como tamén a continuación da súa alianza con Peada, fillo de Penda e rei dos Ánglos Medios
O retrato de Beda debe moito ao seu interese na conversión de Anglia Oriental. Pagán cando subiu ao trono, Sigeberht foi instado por Oswiu renunciar ás súas crenzas e aceptar o cristianismo. Como Peada, el e os seus seguidores foron bautizados polo bispo Finan nunha das propiedades de Oswiu chamada Ad Murum (presumibelmente na rexión do Muro de Hadrián, posibelmente Walbottle), a 12 millas da costa leste. A cerimonia puido ter lugar en 653 ou 654, antes do ataque de Penda.
O Campo da Feira, Lousada, Xermade
O Campo da Feira é un lugar da parroquia de Lousada no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
Sigeberht II de Essex
Asasinato
Beda relata como Sigeberht se converteu nun rei piadoso que practica o perdón cristián, pero foi asasinado pola súa actitude. Os asasinos foron os seus propios parentes (propinqui), dous irmáns que se deixan sen nomear, enfadados co rei "porque estaba moi disposto a perdoar aos seus inimigos". Cedd excolmungara a un dos irmáns por estar casado fóra de lei e prohibiu a calquera entrar na súa casa ou cear con el. Desatendendo as palabras do bispo, aínda así, Sigeberht aceptou unha invitación dos irmáns para gozar da hospitalidade na súa casa. Cando se atopou a Cedd na estrada, prostrouse ante o santo e pediulle perdón, pero Cedd profetizou que o rei morrería na casa pola súa desobediencia.
A data da morte de Sigeberht é descoñecida, aínda que, como moito, tivo que ocorrer antes de 664, en cuxa data sabemos que Swithhelm estaba morto.
A Barrosa, Penarrubia, Baralla
A Barrosa é un lugar da parroquia de Penarrubia no concello lugués de Baralla na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 27 habitantes (15 homes e 12 mulleres).
Jeonbuk Hyundai Motors
O Jeonbuk Hyundai Motors (전북 현대 모터스) é un club de fútbol coreano da cidade de Jeolla do Norte. Fundouse en 1994 e compite na K League Classic.
Caneda, Loureda, Boqueixón
Caneda é un lugar da parroquia de Lestedo no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 40 habitantes (25 homes e 15 mulleres).
Dragon City
Dragon City é un videoxogo social desenvolvido por Social Point que foi lanzado para xogar en Facebook en maio de 2012 e para descargar en iOS no 2013. O xogo permite criar dragóns en illas flotantes. En decembro de 2012, The Next Web escribiu un artigo anunciando que Dragon City acadara a segunda posición no top 25 top de xogos de Facebook.
Exfoliación
O termo exfoliación, do latín científico exfoliātiōn, acción ou efecto de exfoliāre, "caer as follas", "separación en follas, escamas ou láminas", derivado dos elementos do latín clásico ex-, "que procede de", "fóra de", e folium, -ii, "folla",   pode referirse a:
Cermuzo, Breamo, Pontedeume
Cermuzo é un lugar da parroquia de Breamo no concello coruñés de Pontedeume na comarca do Eume. Tiña 11 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 7 eran homes e 4 eran mulleres.
Carballedo, Penarrubia, Baralla
Carballedo é un lugar da parroquia de Penarrubia no concello lugués de Baralla na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
Gordon Bajnai
György Gordon Bajnai, nado o 5 de marzo de 1968 en Szeged (Hungría), é o actual Primeiro Ministro de Hungría. En marzo de 2009, sucedeu a Ferenc Gyurcsány despois de ter anunciada a súa dimisión, sendo Bajnai nomeado pola decisión do Partido Socialista Húngaro como Primeiro Ministro.
Educación e política
Bajnai medrou en Baja, Hungría. Formouse na Universidade de Ciencias Económicas de Budapest (agora Universidade Corvinus), no Departamento de Relacións Internacionais, en 1991.
Huerta de Murcia
A Huerta de Murcia é unha comarca da Rexión de Murcia, situada no interior leste da comunidade, no límite coa provincia de Alacant. A súa capital é a cidade de Murcia.
Gordon Bajnai
Carreira empresarial
Despois de concluír a súa mestría, Bajnai traballou na Creditum Financial Consulting Ltd. (onde Ferenc Gyurcsány traballaba). En 1993, fixo prácticas de empresa no Banco Europeo de Reconstrución e Desenvolvemento, en Londres, e máis tarde traballou na Eurocorp International Finance Ltd. (novamente baixo a dirección de Ferenc Gyurcsány).
Huerta de Murcia
Limita ao noroeste coa Vega Media del Segura, ao norte coa Comarca Oriental, ao leste coa Vega Baja del Segura (Alacant), ao sur coa comarca do Mar Menor e o Campo de Cartagena, e ao oeste co Bajo Guadalentín e a comarca do Río Mula.
Gordon Bajnai
Carreira empresarial
Entre 2000 e 2005, foi Presidente Executivo de Wallis RT., unha empresa intimamente asociada co Partido Socialista Húngaro. Durante o mesmo período, foi membro do Consello de Administración de Graboplast (2001 e 2005) e de Raba (2003 e 2005), dúas empresas de Győr.
En 2003, a Asociación Nacional de Xerentes distinguiu Bajnai como o "Mozo Xestor do Ano". No mesmo ano, como presidente da Wallis, concluíu a liquidación dunha empresa chamada Hajdú-Bet, durante a cal un grande número de fornecedores sufriron grandes perdas. Durante varios anos, Bajnai foi fortemente criticado por iso.
En 2005, foi presidente do Aeroporto de Budapest Inc., e membro do Comité de Fiscalización de Zwack Inc, e ademais membro do Consello Económico da Universidade Corvinus de Budapest.
Carreira política
miniatura|dereita|180px|Gordon Bajnai e [[Tzipi Livni en Xerusalén.]] Bajnai recibiu o primeiro posto de traballo gobernamental en 2006, xa que o 1 de xullo, o Primeiro Ministro daquel entón, Ferenc Gyurcsány convidouno a ser o presidente da Axencia Nacional de Desenvolvemento. Logo substituíu a Mónika Lamperth no cargo ministerial do Goberno local en 2007, e despois de que o SZDSZ deixase o goberno de coalición, asumiu a carteira do recentemente formado Ministerio Nacional de Desenvolvemento Económico.
En marzo de 2009, o Primeiro Ministro Ferenc Gyurcsány anunciou que entregaría o seu posto ao político con o maior apoio dos partidos do Parlamento húngaro. A Alianza dos Demócratas Libres (SZDSZ) opúxose aos candidatos propostos para o cargo polos socialistas húngaros, mais o 30 de marzo de 2009, Gordon Bajnai conseguiu obter o apoio de ambas as partes. A moción construtiva de non confianza contra Ferenc Gyurcsány tivo lugar o día 14 de abril, sendo nomeado Primeiro Ministro Bajnai ese mesmo día. O apoio público a Bajnai, como sendo o mellor Primeiro Ministro de entre unha lista de candidatos, apenas foi do 8% na véspera do seu nomeamento como candidato a Primeiro Ministro. Este valor baixo permaneceu constante despois de dous meses en funcións.
Primeiro Ministro
O Parlamento elixiu a Bajnai como Primeiro Ministro de Hungría con 204 votos a favor e 8 abstencións. Os restantes deputados non votaron.
A Carba, Lousada, Xermade
A Carba é un lugar da parroquia de Lousada no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Caneda
O topónimo galego Caneda pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Hispania romana
miniatura|Cabeza dunha [[Escultura romana|antiga estatua romana de bronce, que á súa vez era parte dun grupo escultórico. Foi achada no templo romano do sitio arqueolóxico de Cabezo de Alcalá, en Azaila (Provincia de Teruel, Aragón, España). É unha representación dun mozo nobre local, datada no primeiro terzo do século I a. C. (Idade de Ferro II).]] Coñécese como Hispania romana aos territorios da Península Ibérica durante o período histórico de dominación romana. Este período considérase entre 218 a. C. (data do desembarco romano en Empúries) e os inicios do século V (cando chegan á península as invasións bárbaras, substituíndo a autoridade de Roma). Ao longo deste extenso período de sete séculos, tanto a poboación coma a organización política do territorio hispánico sufriron profundos e irreversibles cambios, e quedaron marcados para sempre coa inconfundible pegada da cultura e os costumes romanos.
De feito, tralo período de conquistas, Hispania converteuse nunha parte fundamental do Imperio romano, proporcionándolle a este un enorme caudal de recursos materiais e humanos, e sendo durante séculos unha das partes máis estables do mundo romano e berce dalgúns gobernantes do imperio.
A sociedade hispana organizouse como a do resto do Imperio romano en homes (libres e escravos) e mulleres. Os homes libres podían participar no goberno, votar nas eleccións e ser propietarios de terras. Os escravos, en cambio, non tiñan ningún dereito e eran propiedade dalgún home libre. As mulleres podían ser libres ou escravas, pero non tiñan os mesmos dereitos que os homes.
Historiografía e fontes antigas
O coñecemento da Hispania romana foi posible grazas á historiografía de autores antigos como Polibio —Historias: Libros III, X, XI e XXXV— que visitaron a península ao final da guerra de Numancia e escribiu un libro sobre ela, compilado posteriormente por Cicerón. Así mesmo, as fontes inclúen a Estrabón quen, malia non ter visitado a península Ibérica, ofrece informacións doutras fontes e doutros autores que si o fixeron como Polibio, Posidonio, Artemidoro de Éfeso ou Asclepíades de Mirlea. Do mesmo xeito, Tácito, e a súa obra dos Anais é unha fonte importante para as conquistas de Roma fóra do seu territorio.
Outros autores de menor relevancia mais que aportan tamén informacións sobre as actividades económicas en Hispania son Claudio Eliano, Opiano de Apamea e o médico Galeno. Igualmente Tito Livio -Ab Urbe Condita: libros XXI, XXII, XXIII, XXIV, XXVI, XXVII, XVIII, XXXIV, XXXIX, XL e XXI-; Periochae, apartados 55 e 92; Apiano -Iberia, apartados 16, 24, 25, 27, 43, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 55, 58, 59, 64, 66-69, 76, 80, 83-92 e 110-11-; Bellum Civile: libro I, parágrafos 110 e 112; Sexto Xulio Frontino -Tragémata: libros I e II-; Plutarco -Vidas paralelas: Tiberio Graco e Sertorio; Xulio César -De Bello Civile: libro I, De Bello Alexandrino, parágrafos 49, 59, 64, 57; De Bello Hispaniensi; Salustio -Historiarum Reliquiae: libre II; Floro- Epitome Gestae Romanae: libros I e II; Paulo Orosio - Adversus Paganos, parágrafo 5; Dióon Casio -Ρωμαϊκή Ἰστορία Rhōmaikē Historíā (en galego: Hisstoria romana): libros 53 e 14. Outros con noticias máis marxinais son Vegecio -Epitome Rei Militari-; Vitruvio -De arquitectura-; e Sexto Xulio Africano -Cestes-
Segundo os autores contemporáneos, Plinio o Vello, Pomponio Mela, Isidoro de Cárax, Silio Itálico e Diodoro de Sicilia, son os que achegan máis informacións para o coñecemento de Hispania na época do imperio romano.
Cómpre tamén mencionar como fontes antigas, as incricións presentes en Hispania, como os decretos de Lucio Emilio Paulo Macedónico, Lucio Cesio e Lucio Minus no século I a.C.; e a Xudas Macabeo, Manlio Acidinio Teodoro e Flavio Eutropio.
Finalemente, as obras máis útiles para Hispania, segundo boa parte dos expertos, son os escritos de Apiano, Plutarco e Polibio.
Por outra parte, entre os historiadores gregos que recolleron algunha información sobre a Hispania romana destacan Eratóstenes, Artemidoro de Éfeso, Apolonio de Tiana e Filóstrato. Porén, pon en dúbida as súas obras, a pesar da súa visita a Hispania, por posibles interpretacións erróneas de fontes romanas como Plinio o Mozo, fronte á de Plinio o Vello11.
Denominación: Iberia e Hispania
Os escritores latinos usaron o nome de Hispania en lugar de Iberia. O escritor latino Ennio, que viviu entre os anos 239 e 169 a.C, é o primeiro que chama Hispania a Iberia na súa Historia Romana.
No século I a. C. os escritores latinos referíronse á península ibérica indistintamente como Hispania ou Iberia. Por exemplo, Pompeio Trogo, no libro XLIV, indica que
O xeógrafo Estrabón, cuxo libro terceiro da súa Xeografía é o documento máis importante sobre a etnoloxía dos pobos da Hispania Antiga, afirma expresamente que se utilizaban indistintamente no seu tempo, o século I, os nomes de Iberia e Hispania, e refírese así á Península Ibérica:
Antecedentes
miniatura|esquerda|200px|Muralla romana de [[Empúries, punto de entrada da invasión romana na península ibérica.]] Como resultado da primeira guerra púnica, Roma fíxose con Sicilia e impuxo un elevado imposto de guerra á vencida Cartago. As arcas do estado cartaxinés quedaran baleiras, sen medios para pagar a todos os mercenarios que loitaran ao seu favor, o que provocou a súa rebelión, a súa pacificación custou moitos mortos. Roma aproveita a situación para conquistar ós cartaxineses Sardeña (237 a. C.). Roma convértese así na potencia hexemónica do norte occidental do Mediterráneo, controlando directamente a case totalidade de Italia, Sardeña e Sicilia. Cartago, reducida aos seus dominios do norte de África, exercía influencia directa sobre as súas colonias do sur da Península Ibérica e as Baleares grazas á expedición de Amílcar Barca a Gades para reforzar o poder cartaxinés na Península (237 a. C.).
A Península Ibérica estaba entón dividida en múltiples unidades políticas, nin nas áreas máis evoluídas do sur e levante chegaron a se constituíren en grandes estados. Os cartaxineses aproveitaron esta situación para se facer co control dos régulos indíxenas, coa axuda de campañas militares e xestións diplomáticas, os cartaxineses constituíron un auténtico imperio na Península Ibérica entre o 237 e o 218 a. C..
O senado de Sagunt asina unha alianza con Roma no ano 221 a. C., e este é o pretexto que busca Aníbal para atacar a cidade, ponlle sitio (219 a. C.) e aos oito meses faise co seu control. No 218 a. C. ao cruzar Aníbal o Ebro dá comezo a segunda guerra púnica, Italia e a Península Ibérica vanse converter en escenarios simultáneos das operacións militares. No ano 209 a. C. Publio Cornelio Escipión conquista Cartago Nova, arsenal militar cartaxinés, e libera os reféns indíxenas dos cartaxineses, conseguindo a adhesión de moitas cidades indíxenas a Roma. Aníbal sen fornecemento económico e privado do potencial humano indíxena non puido resistir en Italia, mentres Escipión expulsaba do sur da Península Ibérica a todos os cartaxineses, e Gades entregábase sen loita no ano 206 a. C..
Consolidación do dominio romano de Hispania
miniatura|250px|[[Ponte romana de Córdoba, exemplo da durabilidade das obras civís romanas.]] Para Roma a conquista de territorio na Península Ibérica tiña un importante valor ao privar a Cartago da principal fonte de fornecemento de materias primas e mercenarios, pero como Roma non proxectou ao comezo a anexión da Iberia, viuse obrigada a improvisar unha política hispana. Escipión dividiu o seu exército en dous, unha parte no norte e arredor do Ebro e a outra na Bética, os xenerais que lle sucederon seguiron a mesma estratexia, e no 197 a. C. oficialízase esta división coa creación de dúas provincias: a Citerior e a Ulterior baixo o mando de dous pretores. Esta decisión non resolveu o problema das constantes rebelións indíxenas, provocadas polos abusos dos administradores romanos (este foi un comportamento constante ata o final da República), esta inestabilidade hispana preocupaba a Roma que no 195 a. C. enviou o cónsul dese ano, Marco Porcio Catón, á fronte de dúas lexións que actuaron con gran crueldade entre as poboacións indíxenas sometidas, con esta política de terror e represión conseguiu pacificar temporalmente o territorio, pero non conseguiu asegurar as fronteiras.
Foi Tiberio Sempronio Graco, pretor de Citerior no ano 180 a. C., cunha serie de medidas nas que mesturaba o rigor coa tolerancia (prohibición de fortificar as cidades indíxenas, obriga de pagar a Roma un tributo fixo anual pero tamén posibilidade para os indíxenas de se integraren como tropas auxiliares no exército imperial e dereito a percibir parcelas de terra), o que conseguiu manter a paz na Península Ibérica por máis de 30 anos e asegurar as fronteiras.
As guerras celtiberas entre o 154 a. C. e o 133 a. C. e as lusitanas entre o 154 e o 137 a. C. puxeron a proba o dominio romano sobre a Península, os indíxenas coordinaron as súas accións militares para obrigar os romanos a loitar en dúas frontes.
O xefe da guerrilla lusitana, Púnico, desfixo o exército romano, causándolle máis de 5.000 baixas en incursións ás cidades da Beturia (Val medio do Guadiana), os lusitanos presionados pola necesidade realizaron incursións periódicas nas ricas terras da Bética para volver co botín, conseguindo a alianza dos vetóns.
A incursión de Púnico na Bética serviu de pretexto para a intervención romana. No 151 a. C. os lusitanos aceptan asinar a paz cos romanos a cambio da promesa de Galba de lles conceder terras, pero no momento que se axuntan, 150 a. C., para presenciar a repartición de parcelas, Galba utiliza o seu exército para acabar con eles, algúns fuxiron, entre eles Viriato que se puxo á fronte da rebelión durante máis de dez anos e, trala súa morte no ano 139 a. C., o seu sucesor Tautamo tentou prolongar a rebelión sen éxito. Décimo Bruto distribuíu terras entre o resto das tropas lusitanas na rexión de Valença do Minho. Os romanos utilizaron as condicións sociais internas de xeito moi hábil, a sociedade lusitana estaba moi polarizada, por unha banda unha parte dela, amplos sectores sociais desposuídos dos medios elementais de subsistencia, víase obrigada a facer incursións sobre os ricos territorios da Bética e levar un réxime de vida seminómade refuxiada nas zonas montañosas, e pola outra banda unha oligarquía que posuía enormes riquezas.
A presenza da fronteira romana ao sur dos pobos celtiberos obstaculizaba os seus proxectos de conseguir unha federación forte, o Senado romano disposto a ampliar os seus dominios na Península e eliminar calquera foco de resistencia dentro dun marco xeral dunha política exterior máis imperialista que incluía a perda de liberdades das cidades gregas ou as destrucións de Corinto (146 a. C.) ou Cartago (146 a. C.) despois da terceira guerra púnica.
A anexión da Celtiberia resultou difícil para as tropas romanas. Numancia contaba co apoio dos vacceos, o que levou os romanos a organizaren incursións de destrución e pillaxe nalgunhas cidades vacceas, como Coca, ou quedar ás portas de Palencia que non conseguiron tomar. O senado romano toma unha decisión por riba das propias leis ao dar a Publio Cornelio Escipión o segundo mandato como cónsul e a dirección da guerra en Hispania (133 a. C.), conseguindo a caída de Numancia.
As Baleares eran un refuxio para os piratas que actuaban no Mediterráneo Occidental, o cónsul Metelo conquista as illas (123 a. C.) e funda dúas cidades: Palma e Pollentia, destinadas ao asentamento de 3.000 colonos.
Entre o 114 a. C. e o 93 a. C. sucédense conflitos armados de celtiberos e lusitanos contra do exército romano debido á falta de terras, á penuria económica agravada pola administración abusiva de Roma, á colaboración estreita entre a oligarquía indíxena e a administración romana, ao abuso dos recadadores de impostos romanos e á apropiación de terras por Roma que pasan a ser consideradas ager publicus.
Sertorio realiza a súa carreira militar no exército de Mario, nomeado gobernador da Hispania Citerior, pero antes de chegar a Hispania foi substituído no cargo por Sila, o que provoca a aberta rebelión de Sertorio contra do réxime de Sila, durante dez anos Sertorio loitou por atraer a poboación de Hispania á súa causa, levándoo ao enfrontamento militar co exército romano. Ao comezo o exército de Sertorio era pequeno pero axiña aumenta con tropas indíxenas e romanas recrutadas en Hispania. Diante o importante exército romano enviado contra el, 81 a. C., en Cartagho Nova, con parte das súas tropas cara ao norte de África. No 80 a. C. volta á Península grazas a súa estratexia de combinar a loita lexionaria coa guerrilla. Derrotado por Sila, prosegue durante oito anos a resistencia. Trala chegada no 77 a. C. dun exército mandado por Pompeio, quen xunto a Metelo comeza a debilitar a súa posición por medio de accións diplomáticas e razzias para malograr as colleitas nas áreas que apoiaban a Sertorio.
No ano 73 a. C. Roma vota a Lex Plantia, pola que se amnistiaba á maioría do bando coñecido na guerra civil como populares, o que produciu a división no seo do exército sertoriano e a conxura do lugartenente de Sertorio para asasinar a Sertorio en Osca.
A dinámica da loita contra Sertorio xerara novas condicións e comézase a pór en dúbida a validez da forma tradicional de gobernar e amosa a posibilidade de que calquera xeneral que contara co apoio das súas tropas e das súas clientelas impuxera os seus criterios políticos ao propio Senado romano, así Pompeio seguiu o modelo militar de Sertorio na atracción da poboación da Hispania Citerior, pero aplicou fortes represalias ás cidades máis comprometidas con Sertorio, conseguindo pacificar toda a Celtiberia ata o Douro.
Entrementres César esforzouse por gañar a fidelidade da Hispania Ulterior, gañou prestixio grazas á súa ecuanimidade na administración de xustiza. Coas súas dúas lexións e unha máis recrutada en Hispania principiou unha campaña contra os lusitanos e os galaicos, facéndose cun considerable botín co que pode retribuír ben ós seus soldados que o proclaman imperator. As provincias hispanas permanecen fieis a dous xenerais opostos, a Citerior apoiaba a Pompeio e a Ulterior a César.
No ano 59 a. C. César, Pompeio e Craso forman o triunvirato para dirixir Roma; César ten plans para a conquista das Galias, relegando a un segundo plano a súa política hispana, no 56 a. C. pola conferencia de Lucca, as dúas provincias hispanas pasan á órbita de Pompeio.
Gran parte dos acontecementos da última etapa das guerras civís desenvólvense en Hispania, coa participación indíxena e dos romano-itálicos asentados na Península. A pesar da estadía de César na Ulterior, a posición de privilexio dos romano-itálicos contribuía a que non visen mal os progresos da oligarquía defendida por Pompeio.
Por mor das desordes en Roma, no 53 a. C. Pompeio foi elixido cónsul único e promulga unha lei que privaba de todo poder a César, este dirixe as súas lexións da Galia contra Roma, é a última parte da guerra civil, Italia cae en poder de César e Pompeio marcha de Roma.
No 49 a. C. César dirixiuse a Hispania para eliminar o exército pompeiano, na batalla de Ilerda César vence sen case derramamento de sangue. Tratou a Península con benevolencia, César recompensa ás cidades que lle foran fieis, liberándoas de impostos e concedeu dereitos de cidadanía e licenciou sen castigo ós soldados pompeianos. Todo o Mediterráneo occidental estaba baixo o control de César, que se pode dirixir ao Oriente para derrotar definitivamente a Pompeio.
César deixa como gobernador da Ulterior a Q. Casio Lonxino, quen dirixe arbitrariamente a administración da provincia, no ano 48 a. C. produciuse unha conspiración que fracasou, César envía a Trebonio, como novo gobernador, mentres os rebeldes xa mandaran vir a Cneo, fillo máis vello de Pompeio. Desta vez César non foi benevolente cos pompeianos vencidos, matou os xefes e confiscoulles as súas terras.
Adrian Hardy Haworth
Traxectoria
Foi educado por titores que o encamiñaron cara ao dereito, pero Haworth amosou pouco interese pola profesión e, despois de herdar a facenda dos seus pais, dedicou todo o seu tempo á historia natural.
Hispania romana
Consolidación do dominio romano de Hispania
O sur da Península e sobre todo o val do Guadalquivir, cubriuse de cidades con status de colonias e municipium, amosándose como a rexión con máis alto grao de desenvolvemento económico e asimilación ás formas da cultura romana.
Adrian Hardy Haworth
Traxectoria
En 1792 estableceuse en Chelsea, onde coñeceu ao naturalista William Jones (1750–1818), que chegaría a exercer unha grande influencia sobre el.
Hispania romana
Consolidación do dominio romano de Hispania
Resoltos definitivamente os conflitos armados ocasionados polas guerras civís, Augusto puido prestar atención aos problemas internos das provincias e aos territorios fronteirizos ameazados, procura a expansión territorial para ofrecerlle ao Imperio unhas fronteiras naturais sólidas, neste contexto chega á Península Ibérica en 27 a. C. e no 25 a. C. seguinte xa volve a Roma.
Valle de Ricote
O Valle de Ricote, tamén coñecido como Valle Morisco, é unha comarca da Rexión de Murcia, situada ao norte da comunidade e na conca media do Segura. A súa capital é a cidade de Archena.
Hispania romana
Consolidación do dominio romano de Hispania
No ano 19 a.C. produciuse un novo levantamento, cando os indíxenas vendidos como escravos nas Galias, mataron os seus donos e volveron á Península a continuar a loita contra os romanos, pero Marco Vipsanio Agripa conseguiu someter definitivamente os cántabros e ástures.
Adrian Hardy Haworth
Traxectoria
Como entomólogo, foi o autor de Lepidoptera Britannica (1803–1828), a obra máis autorizada en bolboretas e avelaíñas británicas até a aparición do Manual de Henry Tibbats Stainton en 1857.
Tamén era carcinolólogo especializado en camaróns. É o autor de varios taxa, incluíndo:
e describiu e nomeou 22 novos xéneros de avelaíñas.
En 1812 escribiu o primeiro artigo do Volume 1 de Transactions of the Entomological Society of London'', unha revisión dos traballos previos sobre insectos británicos.
En 1833, prestou apoio á fundación da que se convertería na Royal Entomological Society of London.
Epónimos
miniatura|[[Celaena haworthii.]]
Castelo de Brandufe
O castelo de Brandufe, tamén coñecido como castelo Grande ou castelo da Ruña, é un castelo galego que se atopa en situación ruinosa no lugar de Monteagudo parroquia de Colúns do concello coruñes de Mazaricos.
Características
Trátase dun castelo altomedieval situado nos montes da Ruña, no Alto das Barreiras a 643 m de altitude. O castelo non se sitúa no promontorio máis alto (Castelo Pequeno - 646 m) para poder manter unha liña de visión directa co Monte Pindo. O castelo conta cunha muralla defensiva e un foxo escavado en rocha viva.
Casar de Monín, Penarrubia, Baralla
Casar de Monín é un lugar da parroquia de Penarrubia no concello lugués de Baralla na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (4 homes e 1 muller).
Pobo afar
Os afar (en Qafár), tamén coñecidos como danakil, adali e odali, son un grupos étnico cuxita que habita no Corno de África. Viven principalmente na Rexión de Afar de Etiopía e no norte de Djibuti, aínda que tamén hai unha pequena poboación na parte sur de Eritrea. Os afar falan a lingua afar, que forma parte da póla cuxita da familia de linguas afroasiáticas.
Sôber
Sôber é unha banda madrileña de rock alternativo formada no ano 1994. O grupo editous 8 discos de estudio, sendo o máis exitoso Paradysso, que vendeu máis de 100.000 copias gañando un Disco de Platino.
Comezos
O grupo comezou formado polos irmáns Escobedo, Carlos e Jorge, voz e baixo o primeiro e guitarras o segundo, con Antonio Bernardini tamén ás guitarras e Elías Romeu á batería. Inicialmente o grupo chamouse Sober Stoned. Comezaron cantando en inglés e en 1994 gravaron a súa primeira maqueta titulada Mirror's Way, que incluía 5 temas.
A comezos de 1997 lanzaron o seu primeiro disco oficial Torcidos, sendo este un álbum auto producido. Tras este disco unha nova canción, "La Prisión del Placer", publicouse nun recompilatorio da revista Heavy Rock.
Consolidación
Trala aparición na revista o grupo gravou tres temas novos, esta vez xa co nome de Sôber, nos estudios Rocksoul. A produción correu a cargo do propio grupo e de Alberto Seara. O selo Zero Records foi finalmente o que contratou ao grupo. A finais de setembro de 1998 editaron un CD-EP titulado Condenado e en 1999 comezaron unha xira polo país. Ese mesmo ano gravaron xunto con Oscar Caravel o seu segundo álbum, titulado Morfología que incluía temas como Abstinencia, Loco, Predicador ou La Prisión del Placer.
280px|miniatura|Sôber en 2013. Alberto Madrid substituíu a Luis Miguel Planelló na batería no ano 2000, e o grupo lanzou o maxi-sinxelo Oxígeno como anticipo do novo disco que saíu á rúa en 2001, chamado Synthesis, tamén producido por Oscar Caravel e gravado nos estudios Kirios e Eurosonic. Algunhas cancións do álbum foron Versus, Se me marcho ou Esfera, entre outras. Synthesis está considerado coma un dos mellores discos de rock alternativo gravados en España.
O grupo comezou a compartir carteis con outros grupos máis coñecidos coma Deftones, Dover, Hamlet ou Him entre outros, sendo considerado grupo revelación trala súa actuación no Festimad. Tras unha xira realizaron o seu cuarto traballo de estudio, Paradysso, sendo o tema principal do disco Diez Años. Foi gravado para a discográfica Universal Muxxic nos estudios Cube por Alberto Seara e foi producido na súa totalidade por Sôber. Paradysso converteuse en número un das listas de música españolas e chegando a ser Disco de Platino. Ao disco acompañouno unha xira con máis de 100 concertos en 2 anos.
Logo de sacar á venda o disco Backstage 02/03, no que incluían cancións do concerto da Riviera en Madrid, o grupo gravou o seu quinto disco de estudio, Reddo, que significa reflexo en latín. Foi gravado e producido por eles mesmos nos seus estudios Cube de Madrid para Universal Muxxic, aínda que posteriormente foi mesturado nos Ánxeles con Scott Humphrey, que traballou con artistas e grupos coma Bon Jovi ou Metallica entre moitos outros. As letras e a maioría dos temas deste álbum foron compostos polo seu cantante e baixista, Carlos Escobedo.
Separación e reunión
210px|miniatura|dereita|Antonio Bernardini en 2013 Despois de máis de 10 anos xuntos os membros do grupo decidiron separarse e tomar camiños separados pero paralelos, con dous novos grupos Savia (proxecto de Carlos coa colaboración de Antonio Madrid) e Skizoo (formado polos dous guitarristas de Sôber, Antonio e Jorge), pero como resumo da súa carreira publicaron recompilatorio titulado Grandes Exitos 1994-2004 coas súas cancións máis destacadas elixidas polos propios membros do grupo.
O 30 de novembro de 2006 Alberto Madrid faleceu nun accidente automovilístico na estrada M-40 de Madrid, e tras 6 anos de proxectos paralelos, o 1 de xaneiro do ano 2010 a banda anunciou a súa reunión con Manu Reyes na batería e editaron o álbum De aquí a la eternidad.
Discografía
280px|miniatura|Manu Reyes no Asaco Metal Fest 2013
Danny Green
Daniel Richard "Danny" Green, Jr., nado o 22 de xuño de 1987 en North Babylon, Nova York, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense que xoga nos Memphis Grizzlies da National Basketball Association (NBA).
Traxectoria
Green foi seleccionado na 46ª posición do Draft da NBA de 2009 polos Cleveland Cavaliers. O 19 de outubro de 2010, os Cavaliers o despediron, pero foi asinado polos San Antonio Spurs o 17 de novembro. Os Spurs prescindiron del dúas semanas máis tarde,, pero volveu ao equipo tempo máis tarde.
O 18 de xullo de 2018, Green foi traspasado xunto a Kawhi Leonard ós Toronto Raptors, a cambio de Jakob Pöltl e unha elección da primeira rolda do Draft de 2019.
O 18 de novembro de 2020, Green, xunto os dereitos do Draft de Jaden McDaniels, foi traspasado ós Oklahoma City Thunder a cambio de Dennis Schröder. O 8 de decembro de 2020, foi traspasado ós Philadelphia 76ers xunto a Vincent Poirier e Terrance Ferguson.
Durante a noite do Draft de 2022, Green foi traspasado xunto ós dereitos do Draft de David Roddy ós Memphis Grizzlies, a cambio de De'Anthony Melton.
Pontocaris
Pontocaris é un xénero de crustáceos decápodos carideos da superfamilia dos crangonoideos e familia dos crangónidos.
Taxonomía
P xénero foi descrito en 1888 por C. Spence Bate na súa obra ''Report on the Scientific Results of the Voyage of H.M.S. "Challenger" during the years 1873-76.
O xénero incúe, segundo o ITIS (26/10/2013), tres especies:
Porén, o WoRMS eleva o seu número a 9 (26/10/2913):
Leviathan
Leviathan é o segundo álbum da banda estadounidense de sludge metal Mastodon, publicado o 31 de agosto de 2004 a través do selo Relapse Records. Trátase do primeiro álbum conceptual do grupo e está lixeiramente baseado na novela de Herman Melville Moby-Dick, e os temas "Iron Tusk", "Blood and Thunder", "I Am Ahab" e "Seabeast" foron editados como sinxelos. Tres revistas elixírono álbum do ano do 2004: Revolver, 'Kerrang! e Terrorizer''. En 2009 MetalSucks nomeou a Leviathan comoo mellor disco do século XXI.
Max Perutz
Max Ferdinand Perutz, OM nado o 19 de maio de 1914 en Viena (Imperio austrohúngaro) e finado o 6 de febreiro de 2002 en Cambridge (Inglaterra), foi un químico británico, de orixe austríaco, galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1962.
Traxectoria
Naceu na cidade de Viena, naqueles momentos situada no Imperio austrohúngaro, pero que hoxe en día é a capital de Austria. Estudou química na Universidade de Viena, onde se licenciou en 1935. Ao ano seguinte ingresou no Laboratorio Cavendish da Universidade de Cambridge en Inglaterra como estudante de investigación baixo a dirección de John Desmond Bernal. Durante a segunda guerra mundial (1939-1945) foi arrestado acusado de ser inimigo do goberno británico e pasou dous anos (1941-1943) en campos de prisioneiros. En 1943 foi liberado e en 1945 permitíuselle renovar o seu traballo en Inglaterra.
En 1962 converteuse en presidente do Laboratorio de Bioloxía Molecular de Cambridge, cargo que ocupou ata 1979.
Investigacións científicas
Nos Laboratorios Cavendish iniciou a súa investigación acerca da hemoglobina. No laboratorio de bioloxía molecular do Britain's Medical Research Council, e en colaboración con John Cowdery Kendrew, continuou estudando a estrutura das proteínas da hemoglobina, en particular a hemoglobina da sangue de cabalo, mediante a utilización da difracción de raios X.
A principios da década de 1950 Perutz converteuse en mentor de James Watson, momento no cal Watson determinou, xunto a Francis Crick, a estrutura do ácido desoxirribonucleico (ADN).
En 1953 descubriu que, incorporando un átomo pesado (ouro ou mercurio) a cada unha das moléculas da rede cristalina da hemoglobina, producíanse pequenas modificacións na súa correspondente posición, a interpretación do cal permitiulle dar a coñecer en 1960 o primeiro modelo tridimensional da molécula da hemoglobina. En 1959 conseguiu determinar a estrutura molecular da mioglobina, pola cal Perutz e Kendrew foron galardoados co Premio Nobel de Química de 1962.
Vilachá, Lousada, Xermade
Vilachá é un lugar da parroquia de Lousada no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Cachamuíña, Esgos, Esgos
Cachamuíña é un lugar da parroquia de Esgos no concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. Tiña 3 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 2 eran homes e 1 muller.
No ano 2010 tiña 4 habitantes, segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 2 eran homes e 2 eran mulleres.
José Santiago Taboada
José Santiago Taboada foi un avogado e xornalista galego.
Traxectoria
Dirixiu o periódico El Eco Antelano (1911-1912). Foi secretario do concello de Rairiz de Veiga, e sufiu un atentado en marzo de 1923. En 1924 foi nomeado secretario do concello de Trasmiras e en 1925 de Laza. En 1945 foi nomeado secretario do concello de Xinzo de Limia.
Orosa, Campo, O Irixo
Orosa é un lugar da parroquia de Campo no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 26 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 19 eran homes e 7 mulleres.
Toponimia
O orónimo Orosa (da voz prerromana *or- ou *oro-), fai referencia a un terreo montañoso.
Porto de Valencia
250px|miniatura|Vista aérea do porto O porto de Valencia é un porto marítimo e industrial situado ao leste da cidade de Valencia, na costa mediterránea.
Limita ao norte coas praias de les Arenes e a Malva-rosa. Ao sur atópanse a nova terminal e a zona loxística (ZAL), limitando co porto deportivo xunto á nova canle do río Turia en Pinedo.
O acceso sur ao porto realízase pola V-30 Circunvalación de Valencia, onde comeza a autovía. Na actualidade está proxectado o acceso norte ao porto en subterráneo dende a A-7.
Sikhote-Alin
miniatura|270px|Sikhote-Alin é o fogar do tigre siberiano ([[Panthera tigris altaica), o maior felino do mundo]] miniatura|270px|Os últimos leopardos do Amur ([[Panthera pardus orientalis) en liberdade viven neste territorio]]
A de Sikhote-Alin (en Сихотэ-Алинь) é unha cordilleira situada nos kraia de Primorie e de Khabarovsk, en Rusia, que se estende a uns 900 km ao nordés de Vladivostok.
Os cumios máis altos son Tordoki Yani (2 077 m), o monte Ko (2 003 m) e o monte Anik (1 933 m).
Xeografía
Aínda que Sikhote-Alin é unha zona temperada, coexisten alí especies típicas da taiga setentrional, como:
A rexión ten poucos lobos debido á competencia cos tigres siberianos, un dos maiores felinos do mundo.
A árbore máis vella da rexión é un Taxus cuspidata milenario.
O núcleo da rexión só pode ser visitada por equipos de exploradores.
Historia
Crese que o nome procede do manchú alin "montaña".
Nas décadas de 1910 e 1920, Sikhote-Alin foi explorada en profundidade por Vladímir Arséniev (1872-1930) que describiu as súas aventuras en varios libros, especialmente en Dersu Uzala (1923), que foi levado ao cine en 1975 por Akira Kurosawa.
Gunturiz, Breamo, Pontedeume
Gunturiz é un lugar da parroquia de Breamo no concello coruñés de Pontedeume na comarca do Eume. Tiña 14 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 6 eran homes e 8 eran mulleres.
Sikhote-Alin
Historia
O 12 de febreiro de 1947 tivo lugar nestas montañas unha das maiores chuvias de meteoritos da historia recente.
O meteorito de Sikhote-Alin estoupou na atmosfera segundo caía, facendo que caesen toneladas de metais nunha rexión elíptica duns 1,3 km 2.
Formáronse numerosos cráteres de impacto, o maior deles de 26 m de diámetro.
En 2001 a UNESCO incluíu "Sikhote-Alin central" na lista de lugares Patrimonio da Humanidade, citando a súa importancia para a "supervivencia de especies en perigo como o Mergus squamatus, o Bubo blakistoni e o tigre siberiano".
A rexión incluída ten unha superficie de 16 319 km2, da que o núcleo central da Reserva natural de Sikhote-Alin comprende 3 985 km 2.
En 2018 a zona Patrimonio da Humanidade estendeuse 11 605 km 2 ao incluír o Parque Nacional de Bikin co nome de "Val do río Bikin".
Monte Storr
dereita|miniatura|Vista do monte Storr dende a súa aba sur. Adiantado lixeiramente, o Vello de Stor. O monte Storr (nome procedente do antigo nórdico, que significaría "home grande") (en An Stòr) é un promontorio rochoso de orixe basáltica situado no oeste da península de Trotternish, ao norte da illa de Skye, en Escocia, e unha das principais atraccións turísticas da illa.
Localización
O monte Storr atópase no oeste da península de Trotternish, moi preto do estreito que separa a illa de Skye da de Raasay. Ao seu pé esténdese o lago Leathan, e a estrada que une a vila de Portree coa aldea de Culnacnock. A súa faciana leste é a máis coñecida polos seus espectaculares cantís de basalto, mentres que o oeste presenta costas suaves e herbosas.