cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Helene Schjerfbeck
Obra
Vaaleatukkainen tyttö («Moza de Cabelo Louro») é unha mostra dun estilo máis maduro, seguindo o modernismo francés. Pintado en 1916, pertence a unha serie sobre Jenny e Impi Tamlander, veciñas que facían mandados para Schjerfbeck e a súa nai e as axudaban a levar a casa familiar. Aquí a modelo é Impi. A pintura vendeuse por 869.000£ en 2015 nunha poxa de Sotheby en Londres. Schjerfbeck foi incluída na exposición de 2018 Women in París 1850–1900.
Legado
Veli Seppä, falsificador de obras de arte e admirador seu, escribiu sobre o tempo en que falsificaba obras de Schjerfbeck:
O tamén falsificador Jouni Ranta (amigo de Seppä), quen recoñeceu a venda de 60 falsificacións de Schjerfbeck, foi máis crítico e considerou que a fama da pintora era inmerecida.
A novela biográfica Helene (2003), de Rakel Liehu, foi un éxito de crítica e de vendas, e en 2004 gañou o Premio Runeberg. Foi adaptada ao cinema en 2020, baixo a dirección por Antti Jokinen e con Laura Birn como Schjerfbeck. O filme foi nomeado para un premio na categoría de longametraxe no Festival Internacional de Cinema de Shanghai de 2020.
Ventana, Parada das Achas, A Cañiza
Ventana é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Ta kokkina fanaria
Ta kokkina fanaria (en Τα κόκκινα φανάρια) é un filme grego de 1963 dirixido por Vasilis Georgiadis e baseado nunha obra de Alekos Galanos. Foi nomeado ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 36ª edición dos premios. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1964.
Vilariño, Parada das Achas, A Cañiza
Vilariño é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Kagayaki
Kagayaki, tamén coñecido como SORUNSAT 1, foi un satélite artificial da empresa xaponesa Sorun Corporation lanzado o 23 de xaneiro de 2009 mediante un foguete H-IIA desde o Centro de Lanzamento de Tanegashima.
Características
Kagayaki era un pequeno satélite de 28 kg e un tamaño de 31 x 31 x 35 cm enviado a órbita durante un lanzamento múltiple cun foguete H-IIA. Desenvolvido pola empresa Sorun Corporation, o satélite foi construído por uns 40 estudantes no seu tempo libre e durante as fins de semana, con máis de 20 empresas de Arakawa (Tokio) contribuíndo á súa elaboración. Entre as súas características estaban o sistema de control de a bordo autónomo e un mastro inflable despregable. Entre os obxectivos do satélite estaban a observación de lixo espacial e a observación de correntes eléctricas aurorais. Despois da súa posta en órbita non se recibiron sinais do satélite.
Vilanova, Parada das Achas, A Cañiza
Vilanova é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
A Abelenda, Petán, A Cañiza
A Abelenda é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Visticovo, Parada das Achas, A Cañiza
Visticovo é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Aldea de Arriba, Petán, A Cañiza
Aldea de Arriba é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Dǒng fūrén
Dǒng fūrén (en 董夫人) é un filme de Hong Kong de 1968 dirixido por Tang Shu Shuen. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 42ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
João Duarte
João Duarte, nado en Lisboa en 1952, é un escultor e deseñador de moedas e medallas portugués.
Traxectoria
João Duarte ingresou en 1973 na Escola Superior de Belas Artes de Lisboa (posteriormente integrada na Universidade de Lisboa). En 1975 interrompeu os seus estudos para cumprir o servizo militar en Cabinda, Angola, onde tamén completou o Curso Geral dos Liceus. Ao seu regreso a Lisboa, en 1976 continuou coa súa formación e en 1978 acadou a súa licenciatura en Artes Plásticas, na especialidade de Escultura.
O 31 de xaneiro de 2012 xubilouse da súa dedicación á universidade e o ano seguinte publicou un libro compilatorio da súa traxectoria, titulado João Duarte 30 Anos de Medalha e Moedas, e editado pola Imprensa Nacional-Casa da Moeda. Así mesmo, en 2018 foi o organizador dunha mostra sobre a súa actividade artística, titulada ''Escultor João Duarte - o ateliê. 40 anos de carreira'', na galería do Movemento Arte Contemporánea, en Lisboa.
Entre outras entidades de carácter asociativo e académico, João Duarte é membro da Federación Internacional da Medalla de Arte (FIDEM) desde 1990. En 1998 foi elixido membro correspondente e en 2009 membro efectivo da Academia Nacional de Belas Artes de Lisboa, onde a partir de 2012 pasou a ocupar o cargo de secretario xeral.
Obra
miniatura|260x260px|[[Moeda de 200 escudos de 1995 conmemorativa do 50 aniversario das Nacións Unidas. O reverso é obra de João Duarte. ]]
Como artista, a súa obra céntrase na escultura, tanto en pequenos formatos como grandes obras con carácter monumental, así como no deseño e o gravado de medallas artísticas e de moedas conmemorativas cuñadas pola Imprensa Nacional Casa da Moeda.
Duarte realizou dezenas de exposicións colectivas de escultura e medallística tanto en Portugal como noutros países, sinaladamente en España, os Estados Unidos, Alemaña, Xapón, Bélxica, os Países Baixos, Hungría, o Reino Unido, Finlandia e Suíza.
Berta Lutz
Bertha María Julia Lutz, nada en São Paulo o 2 de agosto de 1894 e finada en Río de Xaneiro o 16 de setembro de 1976, foi unha naturalista, zoóloga, profesora e pioneira do feminismo no Brasil. En 1945 xogou un papel fundamental para que a Carta das Nacións Unidas mencionase ás mulleres.
Traxectoria
Filla do médico e epidemiólogo suízo Adolfo Lutz (1855-1940) e da enfermeira inglesa Fowler Lutz.
Estudou ciencias naturais e foi zoóloga en París, na Sorbona, con especialización en anfibios anuros; estudando especies de ras da familia Hylidae. A ra rápida de Lutz (Paratelmatobius lutzii Lutz & Carvalho, 1958) foi codescrita por ela. Zoóloga de profesión, en 1919, foi contratada polo Museu Nacional do Rio de Janeiro, alcanzou enorme repercusión no país, debido a que o acceso aos cargos públicos estaba prohibido ás mulleres nese momento. Máis tarde, converteuse en naturalista da Sección Botánica, da mesma institución. Ao longo da súa vida, Lutz publicaría numerosos estudos e publicacións científicas entre os que destacan:“Observations on the life history of the Brazilian Frog” (1943), “A notable frog chorus in Brazil” (1946), “New frogs from Itatiaia mountain” (1952).
Despois de tomar contacto cos movementos feministas de Europa, e de EE. UU., Berta creou as bases do feminismo brasileiro. En 1922 fundou a Federación Brasileira para o Progreso Feminino (FBPF) despois de representar ao Brasil na Asemblea xeral da "Liga das Mulleres Sufraxistas", realizada nos Estados Unidos, onde foi elixida vicepresidenta da Sociedade Panamericana.
Foi electa suplente como deputada federal en 1934, despois de non gañar en dúas eleccións. En 1936 asumiu o mandato. As súas principais bandeiras de loita foron os cambios na lexislación laboral con respecto ao traballo feminino e infantil, e mesmo a igualdade de remuneración entre xéneros. En 1937, co golpe do Estado Novo, Getúlio Vargas clausurou ambas as Cámaras, facéndolle perder o seu mandato.
En 1945 foi unha das poucas mulleres que puideron participar na Conferencia da ONU de San Francisco na que se asinou a Carta das Nacións Unidas. Como embaixadora do Brasil en devandita conferencia Lutz xogou un papel fundamental en que a carta mencionase explicitamente ás mulleres.
Bibliografía
Tsjeng, Zing (2020). Mujeres olvidadas : las científicas. Madrid. ISBN 978-84-415-4214-3,
Polinices
miniatura|Antígona e o corpo de Polinices Polinices (Πολυνείκης), na mitoloxía grega, era fillo de Edipo e Iocasta (ou de Euriganía, segundo algunhas versións) e irmán de Etéocles, Antígona e Ismene. Cando o seu pai morreu, o seu irmán Etéocles e el encerelláronse nunha guerra en que se deron morte entre si. O seu tío Creonte, irmán de Iocasta, proclamouse rei de Tebas. Este deu orde de non sepultar o cadáver de Polinices pola súa traizón a Tebas, mais Antígona, irmá deste, desobedeceuno.
Maldición de Edipo aos seus fillos
Cando Edipo descubriu que casara coa súa propia nai, Iocasta, maldixo os seus fillos varóns, Polinices e Eteocles. Desexoulles que loitasen entre eles polo reino de Tebas ou, segundo outra versión, que se matasen un ao outro. Polinices e Etéocles repartiron Tebas pactando que cada un reinaría alternativamente durante un ano. Durante o ano que non estivesen no trono, deberían marchar da cidade para tentar evitar a maldición do pai.
Tras un ano de reinado de Etéocles, este negouse a cumprir o pacto e cederlle o trono ao seu irmán. Os motivos desta negativa son diversos, segundo diferentes versións. Adóitase dicir que Etéocles, sinxelamente, negouse a respectar o pacto. Porén, segundo Helánico de Mitilene, Etéocles pactara co irmán escoller entre o trono ou varios tesouros, entre eles o colar e o peplo de Harmonía, e que Polinices escollera o tesouro.
Polinices en Argos
Expulsado de Tebas, Polinices refuxiouse en Argos. Chegou ao palacio de Adrasto ao mesmo tempo que Tideo, quen fora desterrado de Etolia. Esta circunstancia causou unha loita entre eles que foi detida finalmente por Adrasto. O rei recibira un oráculo polo cal casaría as súas dúas fillas cun león e un xabaril. Daquela, decidiu que Deípile casaría con Tideo, e Arxía, con Polinices (pois Polinices vestía unha pel de león e Tideo, a dun xabaril). Polinices tivo con Arxía varios fillos: Tersandro, Timia e Alastor.
Tras coñecer as súas historias, Adrasto prometeu a Polinices e a Tideo restituílos nos tronos dos seus respectivos reinos.
Expedición dos sete contra Tebas
Adrasto formou un exército para tomar Tebas comandado por sete caudillos, coñecido como Os sete contra Tebas. Un deles, Anfiarao, negábase a formar parte da expedición, pois era adiviño e sabía que ía morrer na expedición. Porén, Polinices subornou a Erifila, a súa esposa, co colar de Harmonía, para que decidise nunha arbitraxe que o seu esposo tomaría parte na expedición. Durante a marcha a Tebas, realizáronse uns xogos fúnebres na honra de Arquémoro, un neno que morrera accidentalmente mordido por unha serpe e nos que Polinices logrou a vitoria na proba do puxilato. Durante o asedio a Tebas, Polinices atacou a porta que defendía o seu irmán Etéocles e, nun reto, déronse morte un ao outro.
Sepultura do corpo de Polinices
Creonte, que pasou a ocupar o trono de Tebas, prohibiu que o corpo de Polinices fose sepulto por pelexar contra a súa propia patria. Con todo, a súa irmá Antígona desobedeceu e deulle sepultura. Antígona foi condenada a ser encerrada viva nunha tumba, onde morreu. Noutra versión, foi salvada polo seu prometido, Hemón.
Maximiliano Comesaña Pérez
Maximiliano Segundo Comesaña Pérez, coñecido como Sapo, nado en Priegue (Nigrán) o 30 de decembro de 1912 e finado en Coruxo o 10 de xaneiro de 1937, foi un político galego.
Traxectoria
Fillo de Salvador Comesaña, natural de Coruxo, e de Rosa Pérez Valverde, de Priegue. Gañaba a vida como mariñeiro en Priegue. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu. Segundo Cárlos Méixome, foi detido e paseado, rexistrado morto en Vigo como Maximino Comesaña Lago, a causa de hemorraxia cerebral por disparo de arma de fogo. O cadáver apareceu no Camiño de Fragoselo a Tintoreira (Coruxo).
I limni ton pothon
I limni ton pothon (en Η λίμνη των πόθων) é un filme grego de 1958 dirixido por Giorgos Zervos. O filme foi escollido como candidato grego para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 30ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Yíng tái qì xuè
Yíng tái qì xuè (en 瀛臺泣血) é un filme de Hong Kong de 1976 dirixido por Li Han-hsiang. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 49ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Campolongo, Petán, A Cañiza
Campolongo é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Celia en la revolución
Historia
Fortún escribiu o manuscrito tras a guerra civil española. Foi Manuel Aguilar quen lle propuso a idea de escribir unha novela na colección El mundo de Celia, na que se expoñe a realidade da guerra civil. Non obstante, Fortún comezou o texto cando xa estaba exiliada na Arxentina. Así llo deixou por escrito ao seu fillo, Luís de Gorbea:"Comecei Celia en la revolución e antes de vir rompín os catro capítulos que tiña feitos que eran dunha tenrura e emoción que xa non sei se poderei refacer. Logo comecei miñas memorias nos primeiros días de estar aquí e fai uns días cas atopei. Como aínda os acontecementos estaban frescos e non caera sobre eles esta cinza de América, impresioneime ao lelos e prometinme continualos, pero polo de agora non teño tempo [...] este ano prometo facelo."Unha das razóns polas que o manuscrito non fose publicado antes, foi a vontade de Fortún que solicitou a Inés Field que, tanto Celia en la revolución como Oculto sendero e El pensionado de Santa Casilda, as dúas últimas novelas con contido lésbico, os gardase e non os enviase a España co resto dos seus manuscritos.
Argumento
A acción da novela situase no estalido da guerra civil española, cando Celia, a protagonista da novela e da colección El mundo de Celia, se atopa en Segovia, vivindo na casa do seu avó coas súas irmás máis novas. O avó, republicano, ordénalles que viaxen ata Madrid para poñerse a salvo tras o levantamento fascista. Deste xeito, Celia, as súas irmás e Valeriana, a traballadora da casa e a coidadora das nenas, marchan en burro.
Celia asentase coas súas irmás en Madrid, primeiro na casa da súa tía e de seu curmán, ao que arrestan por fascista, e posteriormente na súa casa de Chamartín de la Rosa con seu pai, o cal foi ferido en combate e co cal pasa unha tempada no hospital. Os bombardeos, cada vez máis frecuentes, provocan que as irmás de Celia viaxen, xunto con Valeriana e outros nenos, a Valencia, onde Celia reunirase con elas máis tarde. Porén, cando seu pai incorporase á loita e ela é libre de viaxar a Valencia, lle resulta moi complicado encontrar o rastro das súas irmás, coas que non consegue poñerse en contacto. Aínda así, pasa unha tempada na cidade. Pero, outra vez debido aos bombardeos e tras seguir a pista das súas irmás, viaxa ata Barcelona nunhas condicións deplorables.
En Barcelona, vive un tempo na casa dunhas mulleres que lle ceden un cuarto, grazas aos contactos de Jorge, amigo de Celia, que traballa no exército. Alí reencontrase co seu pai e ambos coñecen a noticia de que as súas irmás e Valeriana cruzaron a fronteira e se atopan en Francia. Durante o período que vive en Barcelona recupera parte da súa vida normal, indo cear e comprando roupa que necesita, a pesar dos escasos cartos que lle quedan. Pero chega un punto no que os constantes bombardeos vólvense insoportables e a súa vida está constantemente en risco. Tras a toma de Barcelona polo bando sublevado e a situación tan extrema que se vive en Madrid, Celia viaxa outra vez a Valencia e dende alí colle un barco con dirección a Francia para rencontrarse coas súas irmás. Así, pódese ver a semellanza co exilio da autora, que tamén viaxou dende Valencia a Francia pola Guerra Civil.
O Carballal, Petán, A Cañiza
O Carballal é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
A Alén, Petán, A Cañiza
A Alén é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
O Casancho, Petán, A Cañiza
O Casancho é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Universidade de Lisboa (1911-2013)
A Universidade de Lisboa ( UL ) MHSE (Ordem Militar de Sant'iago da Espada), coñecida informalmente como Universidade Clássica de Lisboa, para distinguirse das Universidades Novas e Técnicas de Lisboa, foi unha antiga institución pública portuguesa de educación superior creada formalmente o 22 de marzo de 1911 por decreto do goberno da República Portuguesa. O 25 de xullo de 2013, tras un proceso de fusión coa Universidade Técnica de Lisboa, deu lugar a unha nova Universidade de Lisboa.
Usaba o lema latino ad lucem ("á luz"). O seu derradeiro reitor foi António de Sampaio da Nóvoa.
A súa casa reitoral e facultades, a excepción da Facultade de Belas Artes (situada preto de Chiado), estaban situadas na Cidade Universitária. As institucións restantes da universidade estaban situadas en diferentes lugares de Lisboa.
Antecedentes históricos
Créase a primeira universidade portuguesa, ou o Estudo Xeral Portugués ou a Escola Xeral Portuguesa, coa sinatura do documento “Scienciae thesaurus mirabilis ” de D. Dinis, o 1 de marzo de 1290, confirmado pola bula “De statu regni Portugaliae ” polo papa Nicolás IV o 9 de agosto do mesmo ano, coas Facultades de Letras, Dereito Canónico, Dereito Civil (Leis) e Medicina.
A Coroa portuguesa e a Igrexa tiveron participación activa na fundación.
Ao parecer, os cimentos do primeiro edificio desta universidade están situados nun lugar chamado Pátio dos Quintalinhos en Alfama, na parroquia de São Vicente.
Entón a universidade foi trasladada varias veces de Lisboa a Coímbra e viceversa. Así, en 1308 é transferida a Coímbra, en 1328 volve a Lisboa, sendo trasladada de novo a Coímbra en 1354. En 1357 volveu a Lisboa e nese mesmo ano, por bula do Papa Gregorio IX, a universidade comezou a conferir os títulos de bacharel, licenciado e doutor. Finalmente, en 1537, regresou definitivamente a Coímbra, onde permanece como a única institución de ensino superior de Portugal e do mundo da lusofonía.
Entre os séculos XIV e XVI, a universidade permaneceu en Lisboa, segundo o real decreto do rei Don Xoán I, sendo este último considerado o verdadeiro fundador da universidade por algúns historiadores. Houbo outras universidades anteriores en Lisboa tamén creadas polos reis de Portugal, alternando a universidade con Coímbra, aínda que a última cidade é onde permaneceu máis tempo.
Porén, durante os 160 anos que a Universidade permaneceu en Lisboa, entre os séculos XIV e XVI, durante a era dos descubrimentos, algúns dos seus estudantes e profesores distinguíronse, entre outros, Gil Eanes ou Pedro Nunes.
Fundación da Universidade de Lisboa
esquerda|miniatura|287x287px| Alameda da Cidade Universitária e Reitorado da Universidade de Lisboa. Foi creada o 22 de marzo de 1911 por decreto do Goberno Provisional da República Portuguesa, ao mesmo tempo que a Universidade do Porto, co fin de situar as dúas maiores cidades do país nunha situación idéntica á de Coímbra. Para iso fundáronse novas academias e reuníronse as escolas e ensinanzas superiores existentes na capital nas distintas facultades da organización.
Así, mediante ese decreto, instituíronse as novas facultades de Medicina e Farmacia, en substitución da Escola Médico-Cirúrxica. A Facultade de Ciencias ampliou e substituíu á preexistente Escola Politécnica de Lisboa. O Curso Superior de Letras (fundado polo rei D. Pedro V o 8 de xuño de 1859) deu paso á Facultade de Letras. Tamén se creou a Facultade de Ciencias Económicas e Políticas de Lisboa (que en 1913 se transformaría en Facultade de Estudos Sociais e Dereito e, finalmente, en 1918, convertida na actual Facultade de Dereito), cuxo primeiro director foi Afonso Costa, destacada figura da Primeira República, cuxa posición na Universidade de Lisboa compensaba o feito de que, até entón, a esmagadora maioría dos gobernantes do país procedían da Facultade de Dereito de Coímbra. dereita|miniatura|300x300px| FCUL, pavillón C6 Cidade Universitária. A finais do século XX, nos anos 1980 e 1990, a estas facultades sumáronse as Facultades de Psicoloxía e Ciencias da Educación (que formou parte da Facultade de Letras ata 1981), Medicina Dental (con integración en 1991 da Escola de Lisboa). de Odontoloxía, creada en 1975 ) e Belas-Artes (última en integrarse, en 1991).
Nun intento de reorganización para adaptarse mellor aos retos futuros, a Universidade de Lisboa comezou, a finais de 2009, a organizarse en cinco áreas estratéxicas diferentes de coordinación investigadora e docente.
A fusión coa Universidade Técnica de Lisboa
Tras un proceso de negociación entre a Universidade de Lisboa e a Universidade Técnica de Lisboa, e entre esta última e o Goberno, a fusión entre ambas foi aprobada polo Decreto-Lei universidades.
A universidade resultante da fusión adoptou o nome de Universidade de Lisboa.
Notas
<references group="" responsive="1">
Pilar Bouzas Pérez
María Pilar Bouzas Pérez, nada en Allariz e finada no mesmo concello en 2005, foi unha mestra galega.
Traxectoria
Irmá de María Bouzas Pérez. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Ourense, aprobou as oposicións en 1934, e foi mestra de Casnadagaia. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 a súa irmá María tivo que marchar ao exilio e outros dous irmáns morreron na guerra. Depurada como mestra en 1943 foi condenada ao exilio na escola de Fuen del Cepo (Teruel). Retornada á súa escola de Allariz dedicouse ao fomento da lectura, a promoción da poesía e a organización de tarefas para os rapaces. Foi concelleira de Allariz en 1974.
As Ameixeiras, Petán, A Cañiza
As Ameixeiras é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Kong shan ling yu
Kong shan ling yu (en 空山靈雨) é un filme de Hong Kong e Taiwán de 1979 escrito e dirixido por King Hu. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 52ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
O Ceo, Petán, A Cañiza
O Ceo é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Si shui liu nian
Si shui liu nian (en 似水流年) é un filme de Hong Kong de 1984 dirixido por Yim Ho. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 57ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Electra (filme de 1962)
Electra (en Ηλέκτρα) é un filme grego de 1962 dirixido por Michael Cacoyannis. Está baseado na obra Electra, escrita por Eurípides. É o primeiro título da triloxía de "traxedia grega" (seguido por Troades en 1971 e Iphigenia en 1977). Está protagonizado por Irene Papas no papel principal como Electra, e Giannis Fertis como Orestes. Foi nomeado ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 35ª edición dos premios.
Cima de Vila, Petán, A Cañiza
Cima de Vila é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
O Folón, Petán, A Cañiza
O Folón é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Geobacter
Geobacter é un xénero de Proteobacteria. As especies de Geobacter realizan a respiración anaerobia, o que as fai potencialmente útiles en biorremediación. Geobacter é o primeiro organismo con capacidade de oxidar compostos orgánicos e metais, incluíndo o ferro, metais radioactivos e compostos de petróleo a dióxido de carbono medioambientalmente máis benigno mentres que usa óxidos de ferro ou outros metais dispoñibles como aceptores de electróns. Especies de Geobacter poden tamén respiran sobre un eléctrodo de grafito. Atopáronse vivindo en condicións anaerobias en solos e sedimentos acuáticos.
Historia
Geobacter metallireducens illouno por primeira vez Derek Lovley en 1987 en sedimentos areosos do río Potomac en Washington D.C.. A primeira cepa denominouse GS-15.
Mecanismos metabólicos
Durante bastante tempo pensouse que as especies de Geobacter carecían de citocromos c que puidesen utilizar para reducir ións metálicos, polo que se asumía que necesitaban o contacto físico directo para utilizar ións metálicos como aceptores terminais de electróns. O descubrimento de pili altamente condutores nas Geobacter e a proposta de que os utilizaban como nanocables biolóxicos fortaleceu esta idea. Non obstante, descubrimentos recentes que revelaron que moitas especies de Geobacter, como Geobacter uraniireducens, non só non posúen pili altamente condutores senón que ademais non precisan un contacto directo para utilizar ións metálicos como aceptores terminais de electróns, suxiren que hai unha gran variedade de mecanismos de transporte de electróns extracelulares nas especies de Geobacter. Por exemplo, outra vía de transporte de electróns é por medio dunha lanzadeira de electróns mediada por quinonas, como a que se observa en Geobacter sulfurreducens.
Outro fenómeno metabólico observado é a cooperación entre algunhas especies de Geobacter, que colaboran entre elas para metabolizar unha mestura de substancias químicas que non podería procesar cada especie por separado. Se a especie G. metallireducens dispón de etanol e fumarato de sodio, degrada o etanol xerando un exceso de electróns, que pasan á especie G. sulfurreducens a través de "nanocables" que crecen entre elas, o que permite que G. sulfurreducens degrade os ións de fumarato. Estes nanocables bacterianos están feitos de proteínas cunha condutividade similar á dos metais.
Biodegradación e biorremediación
A capacidade de Geobacter de consumir contaminantes baseados no petróleo e material radioactivo, orixinando como bioproduto residual dióxido de carbono foi utilizada na limpeza medioambiental de verteduras de petróleo subterráneas e para a precipitación de uranio de augas subterráneas. Geobacter degrada este material formando pili condutores de electricidade entre ela e o material contaminante, utilizándoo como unha fonte de electróns.
A biodegradación microbiana de contaminantes orgánicos persistentes é de grande importancia ambiental e implica intrigantes novas reaccións bioquímicas. En concreto, os hidrocarburos e os compostos haloxenados foron durante moito tempo considerados non degradables anaerobicamente, mais o illamento das ata entón descoñecidas bacterias degradadoras de hidrocarburos e desaloxenantes redutivamente serviu para documentar a existencia deste proceso na natureza. Descubríronse novas reaccións bioquímicas, que posibilitan as vías metabólicas respectivas, pero o progreso na comprensión molecular destas bacterias foi lenta pola ausencia de sistemas xenéticos para estudar a maioría deles. Porén, posteriormente dispúxose de varias secuencias xenómicas completas para esas bacterias. En 2008 obtívose o xenoma da especie degradadora de hidrocarburos e redutora de ferro G. metallireducens (número de acceso NC_007517). Este xenoma revelou a presenza de xenes para unha deshaloxenase redutora, o que suxire un amplo espectro de deshaloxenación. Ademais, as secuencias xenómicas proporcionaron unha idea sobre a evolución da desaloxenación redutora e diferentes estratexias de adaptación ao nicho.
A Gandarela, Petán, A Cañiza
A Gandarela é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Geobacter
Biodegradación e biorremediación
As Geobacter son a miúdo as especies predominantes cando a transferencia de electróns extracellar é un proceso de biorremediación importante en ambientes subsuperficiais. Por tanto, iniciouse un enfoque desde a bioloxía de sistemas para comprender e optimizar a biorremediación con especies de Geobacter co obxectivo final de desenvolver modelos in silico que poidan predicir o crecemento e metabolismo de especies de Geobacter en diversas condicións subsuperficiais. Secuenciáronse os xenomas de múltiples especies de Geobacter. Realizáronse estudos xenómicos/fisiolóxicos detallados sobre a especie G. sulfurreducens. Disponse de modelos baseados no xenoma de varias especies de Geobacter que poden predicir as respostas fisiolóxicas baixo diferentes condicións ambientais. A análise cuantitativa de niveis de transcrición xenética durante a biorremediación in situ de uranio demostraron que é posible rastrear as taxas metabólicas in situ e o estado metabólico in situ de Geobacter na subsuperficie.
Condutividade de biopelículas
Moitas especies de Geobacter, como G. sulfureducens, poden crear grosas redes de biopelículas ou biofilmes sobre ánodos de celas de combustible microbianas para a transferencia de electróns extracelular. Os citocromos que hai dentro da biopelícula asócianse cos pili para formar estruturas extracelulares chamadas nanocables, que facilitan a transferencia de electróns extracelular a través da biopelícula. Estes citocoromos aceptan electróns procedentes de microorganismos e tamén doutros citocromos reducidos presentes na biopelícula.
Prodúcense correntes eléctricas cando a transferencia destes electróns aos ánodos está acoplada á oxidación dos residuos orgánicos intracelulares. En investigacións previas poropuxérase que a alta condutividade das biopelículas de Geobacter podía utilizarse para alimentar celas de combustible microbianas e xerar electricidade a partir de produtos residuais. En particular, G. sulfureducens ten un dos rexistros máis altos de densidade de corrente en celas de combustible bacterianas que se teña medido in vitro. Esta capacidade pode atribuírse á condutividade das biopelículas, xa que as biopelículas altamente condutoras foron correlacionadas positivamente con altas densidades de corrente nas celas de combustible microbianas.
Ata o momento, o desenvolvemento de celas de combustible microbianas co propósito da xeración de enerxía está parcialmente restrinxida pola súa pouca eficacia comparada coa doutras fontes de enerxía e un coñecemento insuficiente da transferencia de electróns extracelular. Moitos investigadores están estudando actualmente como se pode utilizar a condutividade de biopelículas para aproveitala para producir densidades de corrente aínda maiores. Os ambientes con pH baixo cambian os potenciais redox, inhibindo a transferencia de electróns desde os microorganismos aos citocromos. Ademais, as biopelículas fanse menos condutoras coa diminución da temperatura, aínda que volvendo a elevar a temperatura pode restaurarse a condutividade da biopelícula sen ningún efecto adverso. A presenza de pili ou flaxelo en especies de Geobacter incrementa a xeración de corrente eléctrica ao permitir unha transferencia de electróns máis eficiente. Estes diferentes factores poden ser axustados para producir o máximo de electricidade e para optimizar a biorremediación no futuro.
Memristor neuromórfico
Nun estudo feito na Universidade de Amherst, Massachusetts, un transistor de memoria neuromórfica (memristor) utilizou un biofilme de Geobacter cortado en finas febras de nanocable. As febras de nanocable conducen unha voltaxe baixa similar á da producida nas neuronas do cerebro humano. Nun artigo de Derek Lovely e Jun Yao explícase como este equipo conseguiu "modular a condutividade, ou a plasticidade da sinapse nanocable-memristor para que puidese emular compoñentes biolóxicos para a computación inspirada no cerebro...". Esta importante observación chegou cando monitorizaron a actividade da voltaxe a un nivel inferior a 1 voltio.
Cultura popular
Geobacter é utilizada frecuentemente para a ensinanza da electroxénese microbiana e das celas de combustible microbianas e hai kits educativos dispoñibles para estudantes e afeccionados. Tamén se comercializou un xoguete de felpa que representa este xénero.
Universidade do Zulia
A Universidade do Zulia conta con tres campus: dous no Estado Zulia, nas cidades de Maracaibo (sendo a máis grande e importante das tres) e Cabimas; e unha na cidade de Punto Fijo, situada no Estado Falcón.
Historia
A historia da universidade comeza cando o 29 de maio de 1891 se aprobou un decreto que converte o Colegio Federal de Maracaibo na Universidade do Zulia, sobre a base do que era o Colegio Seminario. A propia universidade comezou as súas operacións o 11 de setembro dese mesmo ano. O seu primeiro reitor foi Francisco Ochoa.
En 1909, o goberno de Cipriano Castro, cuxo ministro de Instrución Pública era Eduardo Blanco, ordenou o peche da universidade por razóns políticas. A decisión baseouse, entre outros factores, na particular concepción educativa de Blanco, quen defendía que en Venezuela só se debían aprender catro profesións no ensino superior: médicos, avogados, enxeñeiros e teólogos.
A LUZ permanecería pechada até o 1 de outubro de 1946. Este evento coñécese como La Reapertura. O primeiro reitor tras a reapertura foi Jesús Enrique Lossada.
Estrutura
A universidade ofrece os seguintes programas de graduación:
Castelo San Felipe de Barajas
O Castelo San Felipe de Barajas é unha fortificación que se atopa na cidade de Cartaxena de Indias, en Colombia. O seu nome real é Forte de San Felipe de Barajas. Está situado sobre un outeiro chamado San Lázaro e foi construído en 1657 durante a época colonial española. Sufriu constantes ataques por parte dos ingleses e franceses, sendo o comandante francés Barón de Pointis quen tomase o castelo a mediados de 1697.
En 1984, a Unesco incluíu o centro histórico da cidade de Cartaxena de Indias, o conxunto das súas fortificacións e o castelo San Felipe de Barajas dentro da lista de Patrimonio da Humanidade. Considérase unha das sete marabillas de Colombia, recoñecemento que lle acredita como unha das máis grandes estruturas construídas en territorio colombiano, logo dunha enquisa realizada polo xornal El Tiempo. Tamén forma parte do patrimonio histórico e cultural de Colombia, segundo o Ministerio de Cultura.
Ao longo de toda a súa historia, a fortificación militar sufriu varias remodelacións co fin de evitar a súa deterioración e manter conservado un monumento importante, non só para a xente de Cartaxena, senón tamén para toda Colombia. Hoxe en día serve como un atractivo turístico e é o lugar de importantes eventos e reunións sociais. O 14 de abril de 2012, o castelo foi o escenario principal da cea de benvida na celebración do VI Cumio das Américas.
Cat siu fuk
Cat siu fuk (en chinés: 七小福) é un filme de Hong Kong de 1988 co-escrito e dirixido por Alex Law e protagonizado por Sammo Hung como o seu mentor, o mestre Yu Jim-yuen. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 62ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Gundián, Petán, A Cañiza
Gundián é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Pardoglossum cheirifolium
miniatura|Flores. miniatura|Frutificacións. Pardoglossum cheirifolium é unha especie de planta herbácea da familia das Boraginaceae.
Descrición
É unha planta herbácea bienal, de 15-65cm de alto, xeralmente cuberta de tomento esbrancuxado e de talos simples ou ramificados desde a base, hirsutos ou tomentosos. As follas son densamente pelosas por ambas as caras, as da roseta basal de 20 por 2-3 cm, con pecíolo duns 7 cm e limbo oblanceolado ou elíptico, normalmente ausentes na fructificación e as caulinares inferiores longamente pecioladas, con limbo de 1,5-2(3) cm de anchura, oblanceolado ou elíptico mentres as medias e superiores, de 10 por 2cm, son oblanceoladas, oblongas ou ovado-oblongas. A inflorescencia é ramificada, máis pequena que o talo, con numerosas cimas. As flores teñen as brácteas inferiores de cada cima similares ás follas superiores, os pedicelos de 2-4 mm, erectos ou erecto-patentes. O cáliz ten 3,5-9 mm, con lóbulos ovados, densamente villosos na cara externa e ás veces tamén na interna, mentres a corola, de 3-6,5mm de diámetro, infundibuliforme, rosada ou vermella, que vira a púrpura ou un azul escuro durante a antesis, ten un tubo 3,5-6mm, cilíndrico, con 5 escamas obovadas cortamente ciliadas na garganta e os lóbulos de 1,5-2mm, patentes, planos, glabros. O ovario ten o estilo máis curto que o tubo da corola, e os froitos son tetranúculas de 5-10 por 5,5-7,5mm, coa cara dorsal convexa, ou comprimida e plana ou cóncava, usualmente densamente tuberculada, rodeada por unha marxe engrosada dunha cor parda escura.
Citoloxía
Número de cromosomas: 2n=24
Hábitat
Planta ruderal de lugares abertos, secos, ribazos, cunetas, repisas e pés de roquedo, etc.; desde 10 até 1500m de altitude.
Distribución
É nativa do Mediterráneo occidental. En España, distribuída por toda a península cunha certa concentración no Levante alacantino e as Illas Baleares, máis dispersa cara ao noroeste.
Taxonomía
O xénero foi descrito primeiro por Carl von Linné como Cynoglossum cheirifolium e publicado en Species Plantarum, vol, 1, p. 134, 1753 e posteriormente incluído no xénero Pardoglossum por Maurice Barbier & Mathez en Candollea, 28(2), p. 306, 1973.
O Grandal, Petán, A Cañiza
O Grandal é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Casaldarado, Lérez, Pontevedra
Casaldarado é un lugar da parroquia de Lérez no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra.
O Arco, Lérez, Pontevedra
O Arco é un lugar da parroquia de Lérez no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 78 habitantes (32 homes e 46 mulleres).
Casal Novo, Lérez, Pontevedra
Casal Novo é un lugar da parroquia de Lérez no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 186 habitantes (97 homes e 89 mulleres).
As Laxas, Valeixe, A Cañiza
As Laxas é un lugar da parroquia de Valeixe, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
As Laxas, Petán, A Cañiza
As Laxas é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Moncelos, Petán, A Cañiza
Moncelos é un lugar da parroquia de Petán, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
David Calle
David Calle Parrilla, nado en Coslada, Madrid, o 15 de decembro de 1972, é un enxeñeiro de telecomunicacións, profesor e youtuber español, fundador da web Unicoos.
Traxectoria
Licenciouse na Universidade Politécnica de Madrid e comezou a traballar en Xfera - Yoigo. Despois dunha crise no sector das telecomunicacións en 2005, volveu dar clases, como fixera cando era estudante. En 2007, fundou unha academia preto de Madrid. Consciente da necesidade de máis horas de ensino para a comprensión dos conceptos técnicos, comezou a utilizar YouTube para titoriais en 2011, creando así a súa canle, Unicoos, que se converteu nunha organización educativa de referencia para os hispanofalantes, ofrecendo clases de matemáticas e ciencias para estudantes de bacharelato e da universidade. En 2014 expandiu Unicoos cunha plataforma web, proporcionando educación gratuíta en liña. Agora, en 2023, a súa canle ten case 1,5 millóns de subscritores e recibiu o Botón Ouro de YouTube.
A Igrexa Vella, Petán, A Cañiza
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Mar Capeáns
Mar Capeáns Garrido, nada en Santiago de Compostela en 1967, é unha influente física galega. Foi a primeira española que formou parte do equipo científico permanente do CERN, no Laboratorio Europeo de Física de Partículas en Xenebra, onde dirixe o Crupo de xestión de proxectos do Departamento de Tecnoloxía do CERN.
Traxectoria
No 2000 regresou ao CERN e en 2001 incorporouse como membro do persoal científico desta organización ao experimento ATLAS do LHC, onde desenvolveu a súa actividade no deseño e construción do detector de trazas. En 2006 realizou un MBA en Xestión de Proxectos Tecnolóxicos na Universidade de Lausana e EPFL. No 2005 uniuse ao grupo de Tecnoloxía de Detectores do CERN, que liderou desde 2012 até 2017.
Foi membro do grupo consultivo de igualdade de oportunidades do CERN e imparte charlas para incentivar as vocacións femininas entre o alumnado de secundaria.
Capeáns é autora de moitos artigos científicos no eido da Física de Altas Enerxías e a instrumentación, é editora da revista Journal of Instrumentation (JINST), e participou como asesora en consellos científicos e na avaliación de financiamento  para programas da Comisión Europea e tamén en proxectos internacionais.
En 2023 a revista Gciencia considerouna unha das 20 mulleres de ciencia en Galicia que había que coñecer.
As Cernadas, Lérez, Pontevedra
As Cernadas é un lugar da parroquia de Lérez no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra.
El silencio de Neto
El silencio de Neto é un filme guatemalteco de 1994 dirixido por Luis Argueta. O filme foi escollido como o candidato de Guatemala na 67ª edición dos Óscar, na categoría de mellor filme en lingua non inglesa, mais finalmente non foi nomeado. Foi o primeiro filme que Guatemala enviou a esta competición.
O Castelo, Lérez, Pontevedra
O Castelo é un lugar da parroquia de Lérez no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 221 habitantes (112 homes e 109 mulleres).
Mary Jackson (enxeñeira)
En 2019, Jackson recibiu póstumamente a Medalla de Ouro do Congreso. En 2020 a sede da NASA en Washington, D.C. foi renomeada como a sede da NASA Mary W. Jackson.
Traxectoria
Mary Jackson era filla de Ella Scott e Frank Winston. Creceu en Hampton, Virxinia, e graduouse na escola  George P. Phenix. Mary Jackson graduouse en matemáticas e en Ciencias físicas no Hampton Institute en 1942. Foi membro da irmandade Alpha Kappa Alpha.
Despois de graduarse, Jackson ensinou matemáticas nunha escola negra en Condado de Calvert, Maryland durante un ano. Tamén traballou como titora de alumnado de instituto e universitario, tarefa que realizou durante toda a súa vida. En 1943, foi contable do Centro Comunitario Católico Nacional en Hampton. Despois disto traballou como recepcionista e empregada no departamento de Saúde do Hampton Institute; interrompeu o seu traballo ao nacer o seu fillo. En 1951 entra a traballar como empregada na Oficina do Xefe, do Campamento das Forzas Armadas en Fort Monroe. alt=Black and white photograph of Mary Jackson standing in front of large instruments, holding a clipboard and pencil|miniatura|Mary Jackson traballando no [[Centro de Investigación de Langley ]] En 1951 entra a traballar para o Comité Conselleiro Nacional para a Aeronáutica (NACA). Empezou a súa carreira como matemática de investigación no Centro de Investigación de Langley na súa cidade natal de Hampton, Virxinia. Traballou baixo as ordes de Dorothy Vaughan na sección segregada coñecida como Sección de Informática da área Oeste.
En 1953 aceptou unha oferta para traballar co enxeñeiro Kazimierz Czarnecki no Túnel de Presión Supersónico, un túnel de vento de 1.2 por 1.2 metros e 45,000 quilowatts, usado para  estudar as  forzas sobre un modlo ao xerar ventos de case dúas veces a velocidade do son. Czarnecki animou a Jackson a prepararse para ascender a enxeñeira. Para conseguir a promoción a enxeñeira, Jackson necesitou licenciarse en matemáticas e física en cursos nocturnos. Os estudos estaban xestionados pola Universidade de Virxinia pero realizábanse no instituto de secundaria de Hampton, que era naquel momento unha institución tan só para brancos, polo que Jackson houbo de presentar unha petición ao concello de Hampton para que lle deixasen asistir ás clases. Tras completar os cursos, foi promovida a enxeñeira aeroespacial en 1958 sendo a primeira muller negra que alcanzou o grao de enxeñeira na NASA. Pasou entón a traballar analizando os datos dos experimentos do túnel de vento e tamén de datos obtidos con voos de naves reais na Sección de Aerodinámica Teórica da División de Aerodinámica Subsónica e Transónica en Langley. O seu obxectivo era entender o fluxo de aire, incluíndo as forzas de pulo e arrastre.
Durante o seu tempo como enxeñeira en NASA, traballou en varias divisións: a División de Investigación da Compresibilidade, División de Investigación a Escala Real, División de Aerodinámica da Alta Velocidade, e a División de Aerodinámica Subsónica-Transónica. É autora ou coautora de 12 artigos técnicos para  a NACA e NASA. Traballou para axudar ás mulleres e outras minorías a ascender nas súas carreiras, incluíndo o asesoramento sobre como estudar para  poder cambiar os seus títulos de matemáticas a enxeñeiras, mellorando as súas oportunidades de ascenso, como ela mesma fixera.
Continuou traballando na NASA até a súa xubilación en 1985.
Legado
A película de 2016 Figuras ocultas narra as carreiras de Jackson, Katherine Johnson e Dorothy Vaughan e especificamente o seu traballo no Proxecto Mercury e Apollo 11. A película baséase no libro do mesmo nome de Margot Le Shetterly. Jackson é interpretada na película por Janelle Monáe.
Computer Entertainment Rating Organization
A Computer Entertainment Rating Organization (特定非営利活動法人 コンピュータエンターテインメントレーティング機構) (CERO) é a organización que se encarga de clasificar os videoxogos no Xapón con niveis de clasificación ("rating") que informan ao consumidor acerca da natureza do produto e para que grupo de idades é adecuado. Foi establecido en xullo de 2002 como unha división da Computer Entertainment Supplier's Association, e usando a ESRB norteamericana como modelo e foi oficialmente recoñecido como organización sen fines de lucro en 2003.
Sistema de clasificación
O 1 de marzo de 2006, a CERO fixo unha versión nova e revisada do seu sistema de índice de audiencia:
Clasificación por idades
O símbolo correspondente encóntrase localizado na cara frontal do paquete. Esta marca denota a correspondente idade para os que foron deseñados os contidos. A clasificación Z non é totalmente distinta da D, a única diferenza é que a clasificación Z está regulada polo goberno xaponés.
Descritores de contido
No 2004, CERO usó o sistema de iconas a que se refiren e se encontra no reverso da caixa. As clasificacións A, base de datos o clasificación pendente non levan icona.
Leandro Elrich
Exposicións relevantes
O Centro Galego de Arte Contemporánea organizou obradoiros baseados nos seus traballos chamados "Non todo é o que parece".
Premios e recoñecementos
Foi premiado pola Fundación Joan Mitchell (2001); UNESCO da Bienal de Istambul (2001); premio Leonardo do Museo Nacional de Belas Artes de Buenos Aires (2000); Premio Eliza, Core Program Museum of Fine Arts, Houston (1998).
Marcel Breuer
Formou parte da primeira xeración de estudantes que se formaron na Bauhaus, unha escola vangardista de arquitectura e deseño que conxugaba a teoría e a práctica nun estilo didáctico que primaba os obradoiros de base artesanal. O seu traballo destacou especialmente no deseño de mobiliario, con moitas pezas e obxectos da súa autoría aínda producidos e comercializados hoxe en día. O seu traballo revolucionou o mercado do moble.
Bauhaus
Como profesor na Bauhaus, realizou unha serie de experimentos no deseño de mobles. Foi alí onde deseñou e executou os primeiros prototipos da cadeira Wassily, cuxo nome se di que é unha homenaxe ao seu colega Wassily Kandinsky, tamén profesor, pero tamén que foi chamada así décadas despois polo fabricante italiano Gavina.
Wassily é hoxe unha das cadeiras de autor máis famosas do mundo.