cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monoamino oxidase
Función
miniatura|350px|Degradación da [[norepinefrina (noradrenalina). A monoamino oxidase móstrase á esquerda no cadro azul. ]] As monoamino oxidases catalizan a desaminación oxidativa de monoaminas. Utilizan o oxíxeno para retirar un grupo amino dunha molécula, orixinando o correspondente aldehido e amoníaco.
As monoamino oxidases conteñen o cofactor FAD unido covalentemente, polo que son unhas oxidases que se clasifican como flavoproteínas.
Especificidades de substrato
As MAO son encimas ben coñecidos en farmacoloxía, xa que son o substrato sobre o que actúan os diversos fármacos inhibidores da monoamino oxidase. A MAO-A é especialmente importante no catabolismo das monoaminas inxeridas na dieta. Ambas as MAOs son tamén vitais para a inactivación de neurotransmisores monoaminérxicos, para os cales mostran diferentes especificidades, que son:
Reaccións específicas catalizadas pola MAO son:
Importancia clínica
Debido ao papel fundamental que exercen as MAOs na inactivación de neurotransmisores, a disfunción da MAO (excesiva ou insuficiente actividade da MAO) pénsase que é responsable de varios trastornos neurolóxicos e psiquiátricos. Por exemplo, os niveis infrecuentemente altos ou baixos das MAOs no corpo foron asociados, entre outras cousas, con esquizofrenia, ou depresión. Os inhibidores da monoamino oxidase son unha das principais clases de fármacos prescritos para o tratamento da depresión, aínda que xeralmente son un tratamento de última liña, debido ao risco de interacción deste fármaco con produtos da dieta ou outros fármacos. Os niveis excesivos de catecolaminas (epinefrina, norepinefrina, e dopamina) poden orixinar unha crise hipertensiva, e os niveis excesivos de serotonina poden causar a síndrome da serotonina.
Os inhibidores da MAO-A actúan como axentes antidepresivos e ansiolíticos, mentres que os inhibidores da MAO-B utilízanse sós ou en combinación para tratar as enfermidades de Alzheimer e de Parkinson.
As investigacións con tomografía de emisión de positróns descubriron que a MAO-B tamén diminúe moito ao fumar cigarros de tabaco.
Modelos animais
Os ratos que non teñen a capacidade de producir MAO-A ou MAO-B presentan trazos similares aos do autismo. Estes ratos knockout mostran unha resposta ao estrés incrementada.
Xenética
Os xenes que codifican a MAO-A e a MAO-B están localizados un ao lado do outro no brazo curto do cromosoma X, e teñen un 70% de semellanza de secuencia. Existen raras mutacións nestes xenes asociadas coa síndrome de Brunner.
Un estudo baseado na cohorte Dunedin (unha poboación estudada de Dunedin, Nova Zelandia) chegou á conclusión de que os nenos maltratados cun polimorfismo de baixa actividade na rexión do promotor do xene da MAO-A eran máis propensos a desenvolver un trastorno de conduta antisocial que os nenos maltratados coa variante de alta actividade. Dos 442 individuos (machos) estudados (maltratados ou non), o 37% tiña a variante de baixa actividade. Dos 13 individuos maltratrados con baixa actividade de MAO-A, 11 foron examinados e mostraban trastornos de conduta adolescente e 4 foron condenados nos tribunais por delitos violentos. O mecanismo suxerido deste efecto é a diminución da capacidade dos que teñen baixa actividade de MAO-A para degradar rapidamente a norepinefrina, o neurotransmisor sináptico implicado na excitación simpática e ira. Considérase que isto proporciona un apoio directo para a idea de que a susceptibilidade xenética ás doenzas non está determinada de nacemento, senón que varía coa exposición a influencias ambientais. Porén, a maioría dos individuos con trastornos de conduta ou con condenas non tiñan actividade baixa da MAO-A; atopouse que o maltrato causaba unha maior predisposición ao comportamento antisocial que as diferenzas na actividade de MAO-A.
A afirmación de que a interacción da baixa actividade de MAO-A e o maltrato causa un comportamento antisocial foi criticada, xa que a predisposición cara ao comportamento antisocial podería perfectamente ser causada por outros xenes herdados de parentes maltratadores.
O Burgo, O Burgo, Castro Caldelas
O Burgo é un lugar da parroquia do Burgo no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 28 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 18 eran homes e 10 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 31 habitantes (19 homes e 12 mulleres).
Porin Karhu HT
O Karhu HT é un equipo de hóckey sobre xeo da cidade de Pori (Finlandia). O club foi fundado no ano 2000. Na tempada 2019-20 competía na Suomi-sarja o terceiro nivel do hóckey sobre xeo finlandés. Xoga os seus partidos como local no Isomäki Areena, un pavillón con capacidade para 6 443 espectadores que comparte co principal equipo da cidade, Ässät, ao cal está afiliado.
Capitáns
A seguinte táboa amosa os capitáns do equipo dende 2010:
Venus de Urbino
Venus de Urbino, tamén chamada A Venus do cadeliño, é unha célebre pintura ao óleo sobre lenzo cuxas dimensións son de 119 cm x 165 cm, realizada en 1538 polo pintor italiano Tiziano. A pintura, cuxo comitente foi Guidobaldo II della Rovere entón fillo do duque de Urbino e que a denominou simplemente "a muller espida", presenta un feixe de significados ocultos, aínda que a opinión máis común é que foi un agasallo para a súa esposa, Giulia Varano, e representa unha alegoría do matrimonio con finalidade didáctica na que se destacan valores como a fidelidade, o erotismo e a maternidade.
En 1631 este cadro atopábase na colección dos Médicis, e foi en 1736 cando chega á Galería Uffizi (Florencia), onde continúa.
Contexto
A pintura foi encargada polo fillo do Duque de Urbino, Guidobaldo II Della Rovere, quen en marzo de 1538 facultou ao seu axente en Venecia para comprar unha "mujer espida" de Tiziano, mentres lle estaba a pedi-los cartos á súa nai, Eleonora Gonzaga. Como esta non aceptaba o capricho de seu fillo, tampouco lle deu os cartos polo que o cadro permaneceu moito tempo no taller do pintor, mentre Guidoblado, temeroso de que o cadro fose vendido, aseguroulle que pagaría mesmo a costa de empeñar algo propio. Poucos meses máis tarde, a obra marchou camiño de Urbino. nun traballo publicado en 1997, a historiadora Rona Goffen defendeu un argumento a prol do suposto "didactismo" da pintura. Segundo Goffen, a pintura foi concibida como un "modelo" educativo para Giulia da Varano, a extremadamente nova esposa do duque de tan só once anos coa que casou en 1534, por razóns políticas, para persuadila do matrimonio amoroso de xeito alegórico e culturalmente prestixioso.
Descrición
O cadro presenta a unha moza espida semidistendida sobre un luxoso leito no interior dun cassone ou palacete veneciano. No fondo obsérvase unha grande fiestra por onde entran lixeiros reflexos da lagoa e obsérvase o ceo tras unha árbore, á beira de tal fiestra atópanse dúas criadas case enigmaticamente de costas ao espectador, acomodando roupas nun arcón, tal arcón semella evocar ao mito da caixa de Pandora. Mentres que aos pés da moza espida dorme un cadelo, cuxa presenza é signo de que a representada non é unha deusa, senón unha muller real, aínda que non se sabe exactamente quen é. O can, típica alegoría da fidelidade aquí aparece, suxerentemente, durmido.
Identificación
Dende sempre foi un misterio quen é a muller representada no cadro. Algúns autores falan da posibilidade dunha amante do duque, abandonada para casar con Giulia Varano. Outros aseguran que sería Eleonora Gonzaga, muller de Francesco de Urbino, pai de Guidobaldo, pola semellanza dos rascos faciais con outro retrato da dama, mais resulta case imposible que unha muller de posición posara espida para o pintor, que talvez se inspirara nos seus rascos sen chegar a facer un retrato propiamente. A hipótese máis acaída, e comprobada noutros casos, é que fora unha prostituta pois era, relativamente, común que as familias humildes entregaran as fillas fermosas a ricos cabaleiros para asegurarlles a supervivencia.
Análise
Aínda que esta pintura está directamente inspirada na Venus durmida do Giorgione, que debido á morte deste foi rematada polo propio Tiziano, é evidente que se afasta do idealismo característico do Renacemento italiano. A maior diferenza coas Venus típicas é que a moza aparece obviamente consciente e orgullosa da súa beleza e o seu espido, non existe ningún elemento que provoque a sensación dun distanciamento "divino": ela mira dun xeito doce, cómplice e decidido a quen a observa mentres a súa man esquerda apóiase sobre a pube que se sitúa no centro da composición.
As flores na man dereita resaltan o aura de erotismo xa reforzada pola luz case dourada que ilumina ao corpo. A cor clara e cálido de corpo produce unha impresión de sensual indolencia, realzada no contraste co escuro do fondo e o colchón; en efecto, a cor escura do lenzo da parede provoca unha cesura na mirada que entón se centra no corpo da muller. A fuga da perspectiva diríxese cara á dereita e está acentuada polas criadas figuradas totalmente vestidas e con tons fríos que achegan unha cota de realismo, a presenza da columna e a árbore no punto de fuga, e os sucesivos planos iluminados e sombreados que se resaltan nas baldosas. Todo isto fai destacar á moza espida que se atopa disposta nunha elegante liña oblicua.
Aínda que a obra mantén elementos do Giorgione, Tiziano innova ao expor claramente a voluptuosidade por mor do tratamento resolto do espido e á grande pureza formal do conxunto.
Influencias
Foi unha obra que inflluirá posteriormente en varios autores. Así, recoñécese como o motivo principal de inspiración para a Olympia de Édouard Manet, que realizara unha copia da obra de Tiziano nunha viaxe a Italia en 1853. Tamén hai autores que establecen a posibilidade de que fose tamén moitvo de inspiración para a Maja espida de Goya e, mesmo, houbo pintores como Ingres que realizaron copias directas da pintura, como a que está no Walters Art Museum de Baltimore.
Xestosa, Vide, As Neves
Xestosa é un lugar da parroquia de Vide, no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do ano 2008 ten 18 habitantes (10 homes e 8 mulleres).
77ª edición dos Óscar
Candidaturas
miniatura|150px|[[Clint Eastwood, mellor director e mellor filme]] miniatura|150px|[[Jamie Foxx, mellor actor]] miniatura|150px|[[Hilary Swank, mellor actriz]] miniatura|150px|[[Morgan Freeman, mellor actor secundario]] miniatura|150px|[[Cate Blanchett, mellor actriz secundaria]] miniatura|150px|[[Charlie Kaufman, mellor guión orixinal]] miniatura|150px|[[Michel Gondry, mellor guión orixinal]] miniatura|150px|[[Alexander Payne, mellor guión adaptado]] miniatura|150px|[[Brad Bird, mellor filme de animación]] miniatura|150px|[[Alejandro Amenábar, mellor filme en lingua non inglesa]] miniatura|150px|[[Robert Richardson, mellor fotografía]] miniatura|150px|[[Sandy Powell, mellor deseño de vestiario]] miniatura|150px|[[Thelma Schoonmaker, mellor montaxe]]
In memoriam
Como cada ano, a academia recoñece a todas aquelas personalidades que nos deixaron ó longo do ano. Por orde de aparición, os artistas que se mostran son: Ronald Reagan, Peter Ustinov, Carrie Snodgress, Dan Petrie Sr. (director), Dave Raksin (compositor), Fay Wray, Phil Gersh (axente), Elmer Bernstein (compositor), Carol Eastman (escritor), Frank Thomas (animador), Russ Meyer (director), Jerry Orbach, Ralph E. Winters (montador), Robert E. Thompson (escritor), Howard Keel, Janet Leigh, Christopher Reeve, Ossie Davis, Jerry Bick (produtor), Mercedes McCambridge, William Sackheim (produtor - escritor), Ed Dei Gullio (fotógrafo), Nelson Gidding (escritor), Paul Winfield, Phillippe de Broca (director), Jerry Goldsmith (compositor), Rodney Dangerfield, Virginia Mayo, Tony Randall e Marlon Brando.
Ryūgasaki
Ryūgasaki (龍ケ崎市, りゅうがさきし, Ryūgasaki-shi) é un concello da prefectura de Ibaraki no Xapón. Está situado no centro da rexión de Kantō e ao suroeste da prefectura, e na area da provincia histórica de Shimōsa, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 78,20 km² e a poboación de 79.204 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 1.010 h/km².
O concello de Toride limita cos concellos de Toride, de Tsukubamirai, de Tsukuba, de Ushiku, de Inashiki, de Kawachi e de Tone.
Penelas, Ordes, Rairiz de Veiga
Penelas é un lugar da parroquia de Ordes, no concello ourensán de Rairiz de Veiga. Segundo o IGE do 2008 tiña 63 habitantes deles 30 homes e 33 eran mulleres, o que supón que aumentou a poboación desde 2007.
Comité Olímpico Venezolano
O Comité Olímpico Venezolano é o Comité Olímpico Nacional que representa a Venezuela no Comité Olímpico Internacional (COI), nos Xogos Panamericanos e nos Xogos de América Central e o Caribe. Ten a súa sede en Caracas, Venezuela.
Historia
O Comité Olímpico Venezolano foi creado o 23 de decembro de 1935 e foi recoñecido oficialmente polo Comité Olímpico Internacional ese mesmo ano.
Cacidrón, O Burgo, Castro Caldelas
Cacidrón é un lugar da parroquia do Burgo no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 10 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 5 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Provincia de Yalova
miniatura|300px|dereita|Localización da provincia de Yalova en Turquía Yalova é unha das 81 provincias (en turco: iller) nas que está dividida Turquía, situada no noroeste na rexión (bölge) do Mármara (Marmara Bölgesi). Ten unha superficie de, e contaba con habitantes no ano 2009.
A súa capital é a cidade de Yalova.
Distritos
miniatura|300px|dereita|Distritos (ilçeler) de Yalova. A provincia de Yalova divídese en seis distritos:
Ligazóns externas
miniatura|300px|dereita|Porto de [[Armutlu.]]
Peter Boyle
Peter Lawrence Boyle, nado o 18 de outubro de 1935 e finado o 12 de decembro de 2006, foi un actor estadounidense gañador dun Premio Emmy en 1996 polo seu papel de actor convidado na serie X Files. Aínda que nos últimos anos Peter Boyle era coñecido pola súa participación na serie Everybody Loves Raymond como Frank Barone, na súa filmografía atópanse películas como Taxi Driver (1976) ou Monster's Ball (2001).
Efecto fundador
miniatura|dereita|Ilustración simplificada do efecto fundador. A poboación orixinal está á esquerda con tres posibles poboacións fundadoras á dereita.
En xenética de poboacións, o efecto fundador é a perda de variabilidade xenética que ocorre cando se establece unha nova poboación a partir dun número moi pequeno de individuos procedentes dunha poboación máis grande. O concepto foi ideado por Ernst Mayr en 1942, baseándose en traballos teóricos existentes como os feitos por Sewall Wright. Como resultado da perda de variabilidade xenética, a nova poboación pode ser claramente diferente da de procedencia, tanto xenotípica coma fenotipicamente. En casos extremos, o efecto fundador crese que causa especiación e evolución de novas especies.
Na figura mostrada, a poboación orixinal ten un número case igual de individuos azuis e vermellos. Nas tres poboacións fundadoras máis pequenas pode predominar unha ou a outra das cores (efecto fundador), debido á mostraxe aleatoria da poboación orixinal. Un pescozo de botella poboacional pode tamén causar un efecto fundador mesmo se a poboación resultante non é estritamente falando unha nova poboación.
O efecto fundador ocorre cando un pequeno grupo de migrantes que non é xeneticamente representativo da poboación da cal procede se establece nunha nova área. Ademais dos efectos fundadores, a nova poboación é xeralmente de tamaño moi pequeno e así mostra un incremento da sensibilidade á deriva xenética, un incremento da endogamia, e unha variabilidade xenética relativamente baixa. Isto pode observarse nas limitadas pozas xénicas dos islandeses, filipinos, xudeus asquenacís, habitantes das illas Faroe, ou da illa de Pascua, e os nativos das illas Pitcairn. Outro exemplo é a notablemente alta poboación de persoas xordas (por unha mutación xenética) na illa de Martha's Vineyard (Massachusetts), ata o punto que crearon unha linguaxe de signos especial para comunicarse.
Mutación fundadora
En xenética, unha mutación fundadora é unha mutación que aparece no ADN dun ou máis individuos que son o(s) fundador(es) dunha nova poboación. As mutacións fundadoras inícianse con cambios que ocorren no ADN e poden transmitirse a outras xeracións.
As mutacións fundadoras orixínanse en longos tramos de ADN dun só cromosoma; de feito, o haplotipo orixinal é o cromosoma completo. A medida que as xeracións pasan, a proporción do haplotipo que é común a todos os portadores da mutación vaise ver reducida (debido á recombinación xenética). Esta redución permite aos científicos estimar de forma aproximada a idade da mutación.
Xeral
O efecto fundador é un caso especial de deriva xenética, que ocorre cando un pequeno grupo nunha poboación se separa da poboaciónn orixinal e forma outra nova. A nova colonia pode ter menos variabilidade xenética que a poboación orixinal, e por medio dunha mostraxe aleatoria dos alelos durante a reprodución das seguintes xeracións, avanza rapidamente cara á fixación. Esta consecuencia da endogamia fai que a colonia sexa máis vulnerable á extinción.
A variación na frecuencia xénica entre a poboación orixinal e a colonia pode tamén impulsar que os dous grupos diverxan significativamente no curso de moitas xeracións. A medida que a varianza ou a distancia xenética aumenta, as dúas poboacións separadas poden facerse claramente diferentes, tanto xenotipicamente coma fenotipicamente, aínda que non só contribúe a esta diverxencia a deriva xenética senón tamén a selección natural, fluxo xénico e mutación. Este potencial para que se produzan cambios relativamente rápidos na frecuencia xénica da colonia fixo pensar a moitos científicos que o efecto fundador (e por extensión, deriva xenética) era unha forza impulsora significativa na evolución de novas especies. Sewall Wright foi o primeiro en asociar isto á deriva aleatoria e a poboacións illadas pequenas novas coa súa teoría do equilibrio cambiante da especiación. Seguindo os traballos de Wright, Ernst Mayr creou moitos modelos convincentes para mostrar que o declive na variación xenética e o tamaño pequeno de poboación que acompañan ao efecto fundador eran fundamentalmente importantes para o desenvolvemento de novas especies. Porén, hoxe hai moito menos apoio para este punto de vista, xa que a hipótese foi posta a proba repetidamente en investigacións experimentais, e os resultados non foron claros no mellor dos casos. A especiación por deriva xenética é un caso específico de especiación parapátrica, que é un tipo de especiación que se dá en raros casos. Ten lugar cando un cambio aleatorio na frecuencia xenética da poboación favorece a supervivencia de poucos individuos da especie que leven os xenes raros que causan a mutación reprodutiva. Estes individuos superviventes despois crúzanse entre eles durante un longo período de tempo para xerar unha especie completamente nova cuxos sistemas de reprodución ou comportamento xa non son compatibles cos da poboación orixinal.
Efecto fundador en serie
Os efectos fundadores en serie ocorren cando as poboacións migran a lugares que están a gran distancia. Estas migracións a longa distancia normalmente implican movementos relativamente rápidos seguidos de períodos de asentamento. As poboacións en cada migración portan só un subconxunto da diversidade xenética portada en migracións anteriores. Como resultado, a diferenciación xenética tende a incrementarse coa distancia xeográfica como se describe no modelo de "Illamento por distancia". A migración dos humanos fóra de África caracterízase polos efectos fundadores en serie. África ten o grao máis alto de diversidade xenética, o que é consistente coa orixe africana dos modernos humanos. Despois da emigración inicial desde África, o primeiro punto principal de asentamento dos humanos modernos foi o subcontinente indio. En consecuencia, India é o lugar onde se observa a segunda diversidade xenética máis alta do mundo. En xeral, a diversidade xenética do subcontinente indio é un subconxunto da de África, e a diversidade xenética fóra de África é un subconxunto da da India.
Efectos fundadores na ecoloxía das illas
As poboacións fundadoras son esenciais para o estudo da bioxeografía de illas e ecoloxía de illas. Non é doado atopar para o seu estudo un caso en que a natureza tivese que empezar de cero, pero fíxose unha serie clásica de estudos sobre efectos de poboacións fundadoras despois da catástrofe do volván Krakatoa de 1883, que erradicou a vida na illa homónima. Outro estudo continuado fíxose sobre a biocolonization de Surtsey, Islandia, unha illa neovolcánica xurdida do mar debido a unha erupción en 1963 e 1967.
Porén, non todos os efectos fundadores estudados se inician despois dun desastre natural; algúns científicos estudan o restablecemento de especies que se extinguiran localmente. Hajji e outros e Hundertmark e Van Daele estudaron os status actuais nas poboacións de pasados efectos fundadores no cervo de Córsega (Cervus elaphus corsicanus) e no alce de Alasca, respectivamente.
O cervo corso está aínda na lista de especies en perigo, décadas despois de que sufrira un forte pescozo de botella. Habita as illas do Tirreno e terras continentais que o rodean, tanto actualmente coma antes do pescozo de botella, pero Hajji e outros querían saber como chegaran ás illas as poboacións de cervos orixinais, e de que poboación parental ou especie derivaban. Por medio dunha análise molecular puideron determinar unha posible liñaxe, e os máis relacionados entre si eran os cervos de Córsega e Sardeña. Estes resultados son prometedores, xa que a illa de Córsega foi repoboada con cervos de Sardeña despois de que a poboación orixinal corsa se extinguise, e os cervos que habitan agora a illa de Córsega están diverxendo dos que habitan Sardeña. As consecuencias do seu efcto fundador aínda se seguen estudando.
Hundertmark e Van Daele examinaron as diferenzas xenéticas entre unha poboación parental de alces do estado de Washington de terras continentais americanas e a crecente poboación xerada por seis alces fundadores nunha illa de Alasca. Pasados oitenta anos, esta poboación da illa diverxeu xeneticamente de forma significativa a partir da poboación parental de Washington, como resultado da menor diversidade xenética dos individuos fundadores. Cando analizaron estatisticamente o rápido crecemento da poboación das illas, Hundertmark e Van Daele chegaron á conclusión de “…que un forte pescozo de botella seguido dun rápido crcemento da poboación pode ser indetectable usando os tests dispoñibles.”
Kolbe e outros estableceron un par de lagartos xeneticamene secuenciados e morfoloxicamente examinados en sete pequenas illas para observar o crcemento das novas poboacións e a adaptacións ao seu novo ambiente. Especificamente, examinaron os efectos sobre a lonxitude das patas, que variaban amplamante nos seus rangos fenotípicos na poboación parental. Desafortunadamente, produciuse inmigración, pero o efecto fundador e a diferenciación adaptativa, que podían finalmente levar á especiación peripátrica, eran estatística e bioloxicamente significativos entre as poboacións das illas despois de poucos anos. Os autores tamén sinalan que, aínda que a diferenciación adaptativa é significativa, as diferenzas entre as poboacións das illas reflicten mellor as diferenzas entre os fundadores e a súa diversidade xenética inicial que foi transmitida ao longo das xeracións.
Efectos fundadores en poboacións humanas
Debido ás moitas migracións que houbo na historia humana, os efectos fundadores son algo común nos humanos en diferentes tempos e lugares. Os canadenses de orixe francesa do Quebec son un clásico exemplo de poboación fundadora. Nos 150 anos da colonización francesa, entre 1608 e 1760, estímase que 8.500 pioneiros casaron e deixaron polo menos un descendente no territorio. Despois de que a colonia pasase a mans británicas en 1760, a inmigración desde Francia cesou, pero os descendentes dos colonizadores franceses seguiron crecendo en número principalmente debido á súa alta taxa de fertilidade. Producíronse tamén matrimonios mixtos principalmente entre eles e os acadianos deportados e os migrantes procedentes das Illas Británicas. A partir do século XX, a inmigración no Quebec aumentou e a mestura dos canadenses de orixe francesa empezou a facerse con xente de todo o mundo, pero aínda así a contribución xenética dos fundadores franceses orixinais é a predominante, e explica o 90% das pozas xénicas rexionais.
Os efectos fundadores poden tamén ocorrer de forma natural a medida que as liñas xenéticas se van extinguindo. Isto significa que unha poboación fundadora efectiva consta só daqueles cuxa pegada xenética é identificable nas seguintes poboacións. Como na reprodución sexual, a recombinación xenética asegura que con cada xeración, só a metade do material xenético dun proxenitor está representado na descendencia, algunhas liñas xenéticas poden desaparecer por completo, mesmo se teñen numerosa proxenie. Por exemplo, a "Eva mitocondrial" non era a única muller do seu tempo, pero dela derivaron as poboacións posteriores (ver figura). miniatura|Neste exemplo con cinco xeracións pode verse como a liña matrilineal de cor negra da figura é a única que sobreviviu; as demais extinguíronse ou converxeron con ela.
Nos humanos, os efectos fundadores poden orixinarse polo illamento cultural, e a inevitable endogamia. Por exemplo, as poboacións amish nos Estados Unidos mostran efectos fundadores. Isto débese a que as poboacións creceron a partir de moi poucos fundadores, non recibiron novos membros alleos, e tenden a casar dentro da comunidade. Un fenómeno como a polidactilia (número excesivo de dedos, un síntoma de síndrome de Ellis-van Creveld), aínda non sendo común, é máis común nas comunidades Amish que na poboación americana xeral. A enfermidade da urina do xarope de arce (MSUD) afecta aproximadamente a 1 de cada 180.000 nenos na poboación xeral, pero, debido en parte ao efecto fundador, a súa frecuencia é moito maior en nenos de ascendencia amish, mennonita, e xudía. De xeito similar, hai unha alta frecuencia de deficiencia de fumarase entre os 10.000 membros dunha seita fundamentalista derivada da corrente principal do mormonismo chamada Igrexa Fundamentalista de Xesucristo dos Santos dos Últimos Días, unha comunidade que practica tanto a endogamia coma a polixinia, na que se estima que do 75 ao 80 por cento da comunidade son parentes de sangue de só dous membros fundadores chamados John Y. Barlow e Joseph Smith Jessop.
En 1814, un pequeno grupo de colonos británicos fundaron unha colonia na illa oceánica do Atlántico sur de Tristán da Cunha. Un dos primeiros colonizadores parece que era portador dun alelo recesivo raro causante da retinite pigmentosa, unha forma progresiva de cegueira que afecta aos homocigotos. En 1961, a maioría dos xenes da poza xénica da illa aínda derivaban dos quince antepasados fundadores orixinais; e como consecuencia da endogamia, das 232 persoas examinadas en 1961, catro sufrían retinite pigmentosa.
Existen doenzas máis graves entre certos grupos xudeus. Os xudeus asquenacís, por exemplo, teñen unha probabilidade especialmente alta de sufrir a enfermidade de Tay-Sachs, unha condición fatal nos nenos.
A taxa anormalmente alta de nacementos de xemelgos en Cândido Godói (Brasil) podería explicarse polo efecto fundador.
Trofeo da Amizade
O Trofeo da Amizade foi un torneo amigable de fútbol disputado entre 1958 e 1962, que enfrontaba o Deportivo da Coruña e o Celta de Vigo. Era organizado pola Federación Galega de Fútbol.
Sementeira
thumb|[[Simon Bening, Traballos do mes: setembro, a partir dun libro de horas flamengo (Bruxas, Flandres)]]
Trofeo da Amizade
Historia
O torneo foi creado en 1958 polo Deportivo da Coruña e o Celta de Vigo en convenio coa Federación Española de Fútbol, para que ditos equipos recadasen diñeiro e saldasen as débedas que tiñan coa Federación Galega. En cada edición disputábanse dous partidos, un en Riazor e outro en Balaídos, gañando a copa o equipo con mellor resultado total. Disputáronse tres edicións do torneo, o que supuxo seis novos enfrontamentos da histórica rivalidade entre Celta e Deportivo.
Sementeira
Sementeira é o proceso de colocar sementes, co obxectivo de xermolar para desenvolveren plantas, tanto en alcouve coma na parcela final. Coñécese tamén cos nomes de bota, semente ou semeadura. Para que a sementeira sexa efectiva cómpre seleccionarmos sementes de boa calidade. As sementes deben ser sas e estaren ceibas de elementos contaminantes. A sementeira ten sido unha necesidade do ser humano desde a idade prehistorica, xa que é a causa do fin do nomadismo e do comezo do sedentarismo.
Preparación da semente e do solo antes de sementar
thumb|150px|Para froitas tropicais como por exemplo o [[aguacate pode ser conveniente utilizar algún tratamento especial das sementes (especialmente inventado para dito tipo de froita tropical).]] Antes de seren sementadas algunhas sementes cómpren certa preparación. Este tratamento pode ben ser escarificación, estratificación, mollado das sementes ou lavado das sementes con auga fría ou morna. O mollado das sementes faise polo xeral remollándoas en auga morna entre 24 a 48 horas. O lavado das sementes é moi común no caso de froitas (xa que a carne da froita que arrodea a semente pode ser axiña atacada por insectos ou pragas. Para limpar a semente, polo xeral frétase a semente cun pano ou anaco de papel, e ás veces procédese ao lavado da semente. Polo xeral o lavado das sementes realízase mergullando as mesas durante uns 20 minutos en auga a unha temperatura de 50 °C. A auga morna ou quente mata os microorganismos que puidesen ter sobrevivido na tona da semente. A limpeza con auga a alta temperatura é moi importante en sementes de froitas tropicais que poden ser infectadas con facilidade como por exemplo lichis e rambutáns.
Ademais dos procesos de preparación indicados previamente, a xerminación é favorecida se se utiliza terra libre de enfermidades. Especialmente se se trata de producir a xerminación de sementes particularmente difíciles (tales como algunhas froitas tropicais), o tratamento e preparación previo da teerra (xunto co uso de terra cos minerais e condicións de acidez máis axeitados, terra preparada ou outro substrato apropiado) é sumamente importante. Os dous procesos de preparación da terra máis utilizados son pasteurización e esterilización. Polo xeral é máis conveniente elixir a pasteurización xa que a mesma non mata todos os microorganismos. A esterilización pode ser utilizada cando se intenta plantar vexetais especialmente difíciles. Para pasteurizar a terra, a terra debe ser quentada durante 15 minutos nun forno a unha temperatura de 120 °C.
Plantas que acostuman ser sementadas
Entre as culturas que se sementan salientan a avea, o trigo, e o centeo, os pastos e os legumes son tamén sementadas de semente, no entanto o millo e maila soia son plantados en forma máis espazada. Ao plantar, os regos atópanse separados uns 70 cm uns dos outros, e se intenta espazar as sementes individuais; para iso utilízanse diversos dispositivos para dispor as sementes a intervalos exactos, o que maximiza o rendemento e permite aforrar sementes.
thumb|150px|Ringleiras de [[millo nunha leira en Indiana, Estados Unidos de América.]]
Profundidade da sementeira
Ao sementar, colócase moi pouca terra e nalgúns casos ningunha sobre as sementes. En termos xerais, as sementes poden ser botadas de xeito tal que a camada de terra que as cobre sexa de 2 a 3 veces o tamaño das sementes.
Tipos e patróns de sementeira
Para a sementeira a man, existen varios tipos de métodos; os mesmos comprenden :
Xunto a estes tipos pódense utilizar varios patróns de sementeira; tales como:
Sementeira a man
A sementeira a man é o proceso mediante o cal se lanzan presas de sementes sobre o terreo preparado. Polo xeral, utilízase unha grade para incorporar a semente ao terreo. Se ben é man de obra intensivo agás para superficies pequenas, o método aínda é utilizado en determinadas circunstancias. Cómpre de práctica para esparexer as sementes de xeito homoxéneo e co ritmo arelado. É posíbel utilizar un sementador manual para sementar aínda que só resulta útil para sementes miúdas tales como as de pastos e legumes.
É posíbel combinar a sementeira manual con pre-sementeira en bandexas de sementes. Isto permite que as plantas se fortalezan no interior durante os períodos fríos (por exemplo a primavera en países con climas temperados).
Aeroporto de Viena-Schwechat
O aeroporto de Viena-Schwechat (IATA: VIE, ICAO: LOWW) é o aeroporto internacional de Viena. a capital de Austria. Atópase en Schwechat, a 18 km do sueste do centro de Viena e a 57 km ao oeste de Bratislava. É o aeroporto máis grande do país e serve como centro de conexións para Austrian Airlines e como base para Eurowings. Ten capacidade para manexar avións de fuselaxe ancha ata do tamaño do Airbus A380. O aeroporto conta cunha densa rede de destinos europeos ademais de operar voos de longa distancia a Asia, Norteamérica e África. Durante o ano 2016 utilizaron o aeroporto 23,4 millóns de pasaxeiros, un 2,4% máis que no a2015.
Sandra Cisneros
Sandra Cisneros, nada en Chicago (Illinois) o 20 de decembro de 1954, é unha escritora estadounidense. Na súa obra ten pegada a cultura mexicana. É coñecida polas novelas A casa de Mango Street e Caramelo.
Traxectoria
Única muller de seis irmáns, sendo nena a súa familia mudouse con frecuencia, vivindo en varios pisos no South Side de Chicago. En 1976 obtivo o Bacharelato en literatura inglesa na Universidade Loyola Chicago. Matriculouse nun programa de posgrao en escritura creativa na Universidade de Iowa, e gañou un título de mestrado en escritura creativa en 1978. Recibiu unha bolsa do National Endowment for the Arts en 1982, que lle permitiu pasar un ano no Instituto Mihály Károlyi de Vence (Francia). Traballa como directora de literatura no Centro de Artes Culturais Guadalupe de San Antonio (Texas) e en Porto Rico.
As moscas
As moscas é unha obra de teatro escrita por Jean-Paul Sartre no ano 1943. É unha das súas obras máis destacadas. A obra narra a historia de Electra e o seu irmán Orestes que buscan a vinganza de Agamenón o seu pai, morto a mans de Clitemnestra e Existo.
Contexto da obra
A intención de Sartre ao escribir a obra era dar unha práctica da súa resistencia intelectual, así fora unha obra rebelde, cunha crítica amarga de cara á guerra. Esta obra constituíuse nun paradigma do teatro da resistencia. A obra tiña unha mensaxe perigosa, e reivindicaba a liberdade a pesar de que o conflito bélico da época estivera sempre presente.
Argumento
Despois dun longo desterro, Orestes máis o seu mestre chegan a Argos nunha mañá da festa do día dos mortos, o décimo quinto aniversario da morte de Agamenón, encóntranse con que a cidade oferta unha paisaxe desoladora, rúas baleiras e xente dominada polo sentimento da culpa, así como moitas moscas voando sen parar.
Existo goberna a cidade despois de asasinar a Agamenón (pai de Orestes) anos atrás, e casar con Clitemnestra, viúva de Agamenóm e nai de Orestes. Agora os sentimentos de culpa unen ó pobo, só hai unha herexe, a filla de Clitemnestra, Electra, que a súa vez é a irmá de Orestes. Electra tata de alertar ao pobo de que os deuses non queren que estean tristes, senón o contrario, o cal alerta a Xúpiter, que intervén e derriba unha columna do templo, poñendo ao pobo contra Electra. Neses intres, Orestes promete a Electra que el mesmo vingará a morte do seu pai, Agamenón; entón, Xúpiter advirte a Existo de que Orestes quere asasinalo, e este pregúntalle a Xúpiter por que el, como deus, non o impide, entón Xúpiter explícalle que a liberdade dos homes non depende dos deuses. Máis tarde Orestes asasina a Existo e á súa muller, Clitemnestra, polo cal Electra queda impresionada, pero Xúpiter fai que esta se arrepinta. Orestes mantén a autonomía de seu fronte a Xúpiter e consegue abandonar a cidade coa cabeza en alto.
Personaxes
Os personaxes principais son:
Contexto histórico
Sitúase no ano 1943.
Tradución ao galego
Foi traducido ao galego por Xosé Manuel Beiras e publicado en 2008 por Edicións Laiovento.
Celme
O topónimo galego Celme pode referirse a:
Cardedeu
Xeografía
250px|miniatura|esquerda|O Montseny desde Cardedeu A cidade atópase en plena depresión Prelitoral Catalá, entre a cordilleira Litoral e o macizo do Montseny. O termo municipal está travesado polo arroio de Vallforners, coñecido popularmente como arroio de Cànoves, afluente do río Mogent, que á súa vez o é do Besòs. O punto máis elevado do municipio, de 305 metros sobre o nivel do mar, atópase preto da ermida de Sant Hilari, no noroeste do termo municipal. O punto de menor altitude, de 193 metros, atópase no val do río Mogent, ao sur do municipio. A altitude media da poboación é de 193 m. O termo municipal ten unha extensión de 12,89 km², a lonxitude máxima de norte a sur é de 6,3 km, e de leste para oeste de 3,7 km.
A localidade limita ao norte cos municipios de Cànoves i Samalús e con Sant Pere de Vilamajor, ao leste limita con Sant Antoni de Vilamajor, ao sueste con Llinars del Vallès, ao sur con La Roca del Vallès e ao oeste con les Franqueses del Vallès.
Demografía
A poboación de Cardedeu creceu enormemente desde a década de 1960, ata chegar a quintuplicar a poboación. A mellora das infraestruturas e as comunicacións con Barcelona permitiu que moita xente que traballaba na capital situase a súa residencia en Cardedeu.
Lugares de interese
Algúns monumentos e lugares de interese son: A Creu do Terme, a Igrexa de Cardedeu (século IX), a Capela románica de Sant Corneli, a Torre Lligé, actualmente sede do concello, o cemiterio, que ten mostras de arte modernista, o museo-arquivo Tomàs-Balvey, a Torre Granés Espinach (1891) e o Teatro Esbarjo.
Destaca con todo o dolmen megalítico de Pins Rosers que se atopaba no antigo chairo de Pins Rosers ou chairo Marsell, á beira do antigo Camiño Real. Agora forma parte da decoración dos xardíns dunha empresa. O monumento forma un círculo irregular e no seu interior atópase o dolmen central. Está formado por nove monólitos que inicialmente estaban verticais. No Costumari Català de Joan Amades pódese ler unha lenda relativa á orixe deste monumento, na que se conta que as pedras proveñen dun antigo hostal, onde cada noite asasinábase aos clientes cunha guillotina. Un mozo e a criada do local lograron escapar con vida e contar aos gardas o que sucedía, tras o que o edificio foi derruído.
Luciano Mariani
Luciano Mariani, nado en 1801 en Cremona e finado o 10 de xuño de 1859 en Castell'Arquato (Provincia de Piacenza), foi un baixo operístico italiano. Entre os moitos papeis creados para el salientasn o de Rodolfo en La sonnambula (Bellini), Alfonso d'Este en Lucrezia Borgia (Donizetti) e Oroe en Semiramide (Rossini). A súa irmá máis vella, Rosa Mariani, foi tamén unha cantante de ópera (contralto) que cantou o papel de Arsace na estrea de Semiramide. Fixeron unha xira por Italia cantando xuntos en moitas óperas. Mariani cantou no Teatro São Carlos de Lisboa dende 1839 a 1840, onde participou en moitas estreas de óperas italianas en Portugal, así como as estreas das óperas Virginia de Antonio Luís Miró e ''Inês de Castro de Manuel Inocêncio Liberato dos Santos.
Muralla de Ávila
A Muralla de Ávila é unha cerca militar románica que rodea o casco antigo da cidade de Ávila, na comunidade autónoma de Castela e León, en España. Na actualidade, o casco antigo, a muralla e as igrexas situadas extramuros foron declaradas Patrimonio da Humanidade.
As murallas son un factor activo moi importante na conformación do urbanismo da cidade e historicamente participaron na distribución do espazo urbano entre os diversos grupos sociais que habitaron Ávila. A muralla representaba a separación entre o «espazo salvaxe» e o «civilizado». O campo, a terra chaira, vivían os campesiños que era a clase social máis baixa que mantiñan á cidade. Sobre o campesiñado recaía o 80% dos custos das infraestruturas urbanas, incluída a muralla cuxo mantemento reciba o nome de reparo dos muros. Segundo a tradición a dirección da construción da muralla recaeu nos dous maestres de xeometría, o romano Casandro e o francés Florín de Piruenga. O estudo da estrutura defensiva sinala que se trata dunha construción similar, na súa morfoloxía e poliorcética (arte de construción de murallas e castelos) ás murallas do ámbito andalusí.
O carácter militar da muralla é eminentemente defensivo e mantívose aínda coas reformas realizadas no século XIV que a reforzaron.
É propiedade do Estado Español e está xestionada polo concello de Ávila. Algúns tramos, os que coinciden con algúns edificios como palacios e igrexas (entre elas a catedral) son privados.
700px|miniatura|esquerda|Vista xeral da muralla.
Xulio Pardellas de Blas
Xulio Xosé Pardellas de Blas, nado en Pontevedra o 9 de abril de 1949, é un economista e político galego.
Traxectoria
Doutor en Economía e profesor do Departamento de Economía Aplicada na Universidade de Vigo. As súas liñas de investigación oriéntanse ao desenvolvemento local e á economía do turismo. Foi director do Centro de Información Pesqueira e Marisqueira da Consellería de Pesca e asesor da FAO. Foi deputado no Parlamento de Galicia polo PSdeG-PSOE (1985-1989) e membro da área de Ciencias Mariñas do Instituto Padre Sarmiento de Estudos Galegos.
Margalit Finkelberg
Margalit Finkelberg, nada en Minsk en 1947, é unha filóloga israelí especializada na cultura clásica.
Traxectoria
Finkelberg naceu en Minsk cando formaba parte da Unión Soviética. Estudou na Universidade de Moscova (1964-1969), e en 1975 realizou a aliyá co seu esposo Aryeh, tamén filólogo clásico. Continuou os seus estudos na Universidade Hebrea de Xerusalén.
Os seus campos de estudo inclúen a literatura da antiga Grecia, con particular énfase en Homero e a tradición épica grega, lingüística, prehistoria do Exeo, teoría da literatura, mitoloxía e relixión.
Estudou a prehistoria dos dialectos gregos, destacando o seu estudo do lineal A. Finkelberg puido demostrar que estaba relacionado co grupo anatólico das linguas indoeuropeas.
Na súa obra Greeks and Pre-Greeks: Aegean Prehistory and Greek Heroic Tradition (2005) centrouse no período de formación da cultural grega na idade de bronce. Combinando os seus coñecementos de diversas disciplinas, como análise literaria, lingüística, arqueoloxía e historia, estableceu a teoría xeralmente aceptada de que os antigos gregos non foron inicialmente un grupo unificado, senón unha amálgama de poboacións diversas.
É editora de The Homer Encyclopedia, unha obra de tres volumes sobre Homero que obtivo en 2011 o premio Outstanding Reference Sources da Reference and User Sources Association dos Estados Unidos.
Como tradutora destaca a súa versión da obra Ἱστορία Ἰουδαϊκού πολέμου πρὸς Ῥωμαίους ("a Guerra Xudaica contra os Romanos") de Flavio Josefo, ao ruso (1991), así como as súas traducións de Platón ao hebreo.
É membro da Academia Israelí de Ciencias e Humanidades desde 2005. En 2012 recibiu o premio Rothschild de Humanidades.
Ilustración en Galicia
O movemento da Ilustración en Galicia desenvolveuse, coma no resto de Europa, no século XVIII, e representou un novo interese polas ideas empíricas na filosofía, na política económica ou nas ciencia. Neste contexto comezou un proceso de construción e recuperación da conciencia da personalidade histórica, cultural e económica do reino de Galiza da man dos ilustrados galegos, persoeiros de letras que entendían a Galiza como unha sociedade diferenciada e como un reino cunhas necesidades específicas.
miniatura|dereita|Retrato de Frei [[Martín Sarmiento.]]
Iniciativas
Na gran tarefa de modernizar o reino, de aproveitar os seus recursos humanos e naturais, tiveron un destacado papel as sociedades e academias galegas. Foron creadas, entre outras, a Academia de Agricultura del Reino de Galicia (inaugurada o 20 de xaneiro de 1765), a Sociedad Económica de Amigos del país del reino de Galicia (15 de febreiro de 1784) ou as Sociedades de Amigos do país de Santiago de Compostela (1784) e Lugo (1785), así como ambiciosas propostas como o Real Montepío de Pescadores del reino de Galicia (1775). Os ilustrados foron os primeiros en denunciar as penurias do reino, a maior parte delas derivadas da negativa política que nel levaron a cabo o Reis Católicos e os Habsburgo. Deste xeito denunciouse o estado das vías de comunicación, as importacións innecesarias, a masiva emigración, as políticas de aculturización lingüística e, en definitiva, a marxinación económica do reino. Deste modo conseguíronse éxitos como a constitución na Coruña do Consulado Marítimo e Terrestre co que se habilitou a cidade para comerciar coas colonias americanas.
Persoeiros
Pola súa enorme contribución á lingua e cultura do reino destacan dous eclesiásticos, Benito Xerónimo Feijoo e Montenegro e Martín Sarmiento (Catálogo de voces y frases de la lengua gallega, 1745-1755). O primeiro denunciou antes ca ninguén a miseria do sector campesiño galego propoñendo cambios na administración do reino; o segundo con amplos coñecementos de botánica, medicina natural e arquivística, dedicouse á filoloxía sendo un aférrimo defensor do galego (idioma do reino), erguendo a voz contra aqueles que trataban de desprestixialo.
No eido económico, entre outros destacan persoeiros aos que se lles deben numerosas obras de vital importancia no desenvolvemento económico e que pertencen a diferentes grupos sociais. Aparecen aristócratas (fidalgos) tales como Xosé Cornide de Saavedra (Memoria sobre la pesca de la sardina en las costas de Galicia,1774), Pedro Antonio Sánchez -cofundador da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago (1784)- ou Lucas Labrada (Descripción económica del Reyno de Galicia,1804); eclesiásticos como Juan Francisco de Castro ("Discursos críticos sobre las Leyes, y sus Intérpretes", 1765) e comerciantes como Antonio Raimundo Ibáñez.
Kusatsu, Shiga
Kusatsu (草津市, くさつし, Kusatsu-shi) é un concello da prefectura de Shiga no Xapón. Está situado ao sur da prefectura e ao leste da rexión de Kinki e no centro-oeste da Illa de Honshū. A súa superficie é de 67,92 km² e a poboación de 125.779 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 1.850 h/km².
O concello de Kusatsu limita cos concellos de Ōtsu, de Rittō e de Moriyama.
Sociedade Numismática Finlandesa
A Sociedade Numismática Finlandesa (en finés: Suomen Numismaatikkoliitto ry) é unha entidade asociativa fundada en 1970 que agrupa as 23 asociacións numismáticas de carácter local existentes en Finlandia.
O seu presidente é Erkki Lähderanta.