cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pablo Contreras Fica
Coa selección
Foi internacional coa Selección de fútbol de Chile en 67 ocasións ata a data, debutando no ano 1997. Tamén formou parte da Selección Sub-23 que disputou os Xogos Olímpicos de Sidney 2000, na que fixo un papel destacado e axudou ao equipo a acadar a medalla de bronce.
Eugenio Montes
Eugenio Montes Domínguez, nado en Vigo o 24 de novembro de 1900 e finado en Madrid o 27 de outubro de 1982, foi un político e escritor galego en lingua galega e castelá. Participou na fundación de Falange Española.
Traxectoria
A familia trasladouse a Bande, polo que o escritor considerouse sempre bandés e ourensán. Estudou o bacharelato en Ourense e máis tarde iniciou en Barcelona Filosofía e Letras e Dereito. Rematou as carreiras en Madrid e Oviedo, respectivamente. Doutorouse en Filosofía e Letras cunha tese dirixida por José Ortega y Gasset na Universidade Central de Madrid. Por esta época iniciouse como escritor con colaboracións en xornais de Ourense e Vigo.
En 1922 trasladouse a Madrid, afiliouse ao Ateneo e participou no faladoiro de La Ballena Alegre xunto a Rafael Cansinos Asséns, Ramón Gómez de la Serna e Pedro Mourlane Michelena. A través de Ortega colaborou na Revista de Occidente e relacionouse con Miguel de Unamuno e coa vida cultural da Residencia de Estudiantes. Nela coincidiu con algúns poetas da xeración do 27, como Federico García Lorca, Rafael Alberti e Gerardo Diego. Por influencia deste último, optou polo ultraísmo e publicou en revistas desa corrente como Cervantes, Grecia, Ultra, Perseo, Cosmópolis e Horizonte.
Casou coa filla da dona da pensión onde vivía e naceron dúas nenas, pero o matrimonio non continuou unido moito tempo. O resto da súa vida compartiuno con Natividad Zaro. En 1926 obtivo a cátedra de Filosofía en Cádiz, onde coñeceu a José María Pemán. Posteriormente estudou dous anos en París, na Sorbona.
Colaborou coa revista Nós, dirixida por Vicente Risco, con poemas en galego que combinaban a vangarda coa tradición. Ao mesmo tempo, publicou noutros diarios e revistas do país. En lingua galega publicou tres obras, os libros de relatos O vello mariñeiro toma o sol (1922) e Tres contos (1930), e o poemario Versos a tres cás o neto (1930). O título está inspirado en Pomes Penyeach de James Joyce (1917, traducible como "Mazás a un penique") ou A ópera dos tres reás de Bertolt Brecht (1928). Tamén foi autor dun ensaio, Estética da muñeira, publicado na revista Nós en 1922. miniatura|O vello mariñeiro toma o sol e outros contos, [[Editorial Céltiga|Céltiga, 1922, ilustrado por Cándido Fernández Mazas.]] A principios da década de 1930 decidiu dedicarse exclusivamente ao xornalismo. Foi correspondente dos xornais ABC e El Debate en varias capitais europeas. Durante a Segunda República Española, a súa relación con Rafael Sánchez Mazas e José Antonio Primo de Rivera levouno a colaborar na revista monárquica Acción Española, inspirada no tradicionalismo católico español, o integrismo lusitano e as ideas nacionalistas de Charles Maurras.
Fundación de Falange Española
En 1933 foi cofundador de Falange Española, malia ter un ideario máis próximo ao tradicionalismo monárquico que ao fascismo. Acompañou a José Antonio Primo de Rivera nas súas viaxes á Alemaña nazi e á Italia fascista entre 1934 e 1935. Colaborou con artigos e conferencias a prol do falanxismo, que criticaba de xeito feroz o liberalismo político, tanto antes como durante a Guerra civil española. Trala contenda, Montes continuou no xornalismo como correspondente de ABC e Arriba, e deu conferencias por Hispanoamérica. miniatura|Busto en Bande, na praza de San Roque. En 1963 foi nomeado director do Instituto de España en Roma. Casou con Natividad Zaro en 1968, unha vez que morreu a súa primeira muller. En 1978 leu o seu discurso de ingreso na Real Academia Española, "El romanticismo de los clásicos".
Bibliotheca Alexandrina
Historia
No ano 1987 xurdiu un ambicioso proxecto cultural: construír unha nova biblioteca —a Bibliotheca Alexandrina— na cidade de Alexandría para recuperar así un enclave mítico da Antigüidade, patrimonio da Humanidade. Isto ocorría uns 1.600 anos despois da desaparición definitiva daquelas grandes coleccións do saber. Para levar a cabo semellante proxecto uníronse os esforzos económicos de diversos países europeos, americanos e árabes, máis o goberno de Exipto e a UNESCO. O orzamento naquel ano foi de 230 millóns de dólares. As obras comezaron o día 15 de maio de 1995 e remataron o 31 de decembro de 1996. Á súa inauguración acudiron tres raíñas: a de España, a de Suecia e a de Xordania, ademais dalgúns xefes de Estado.
Euscaldún
Chámase euscaldún ou euscalduna (do éuscaro euskaldun ou euskalduna) a quen fala a lingua éuscara. Etimoloxicamente conxuga a palabra euskara co sufixo -dun (en galego "que o ten"). Polo tanto, aquela persoa que sexa quen de falar o éuscaro é euscaldún (euskaldun), sexa cal sexa a súa orixe. En Iparralde e en Navarra tamén se emprega a variante eskualdun. En zonas de Zuberoa, o termo üskualdün emprégase só para os falantes do dialecto suletino, mentres que ós demais falantes de éuscaro chámanos manex.
A quen fala o éuscaro como lingua materna chámaselle euskaldun zahar (literalmente, "vascofalante vello"), mentres que os que o aprenden como segunda lingua son denominados euskaldun berri ("vascofalante novo").
Nun senso máis amplo, en éuscaro tamén se ten utilizado o termo euskaldun para facer referencia ós nados no País Vasco, independentemente de que saiban ou empreguen habitualmente a lingua. Neste caso, é máis preciso o termo euskal herritar ("cidadán vasco").
Por oposición, tamén existe a forma erdaldun ou erdeldun, que fai alusión ó falante dun idioma diferente do éuscaro, habitualmente o castelán e o francés. A lingua que non é éuscaro, calquera que sexa, é nomeada como erdara, que se podería traducir como "lingua vida" (de erdu, "vir", e -era, "xeito/maneira") ou ben como "case lingua", (de erdi, "case, medio" e -era, "xeito/maneira"). Polo tanto, o falante de erdara sería o erdaldun.
Provincia romana
miniatura|dereita|upright=1.8|Imperio romano baixo [[Octavio Augusto|Augusto (31 a.C. – 14 d.C.). Amarelo: 31 a.C. verde escuro 31–19 a.C., verde claro 19–9 a.C., verde pálido 9–6 a.C. malva: estados satélites]] miniatura|dereita|upright=1.8|O Imperio romano baixo [[Hadriano (emperador)|Hadriano (125) mostrando as provincias como estaban organizadas entón]]
miniatura|350 px|Mapa das provincias romanas no ano [[116.]] A provincia romana (latín: provincia; plural, provinciae) baixo a Roma antiga foron subdivisións territoriais fóra da península Itálica que tiñan unha organización regular e estaba baixo a administración romana.
As provincias romanas variaron amplamente en número no transcurso dos case oito séculos da súa existencia.
Aparecen durante as guerras púnicas, no momento en que a República romana se estende fóra da península italiana, e o número de provincias romanas non deixan entón de aumentar. Ao final da República como baixo o Imperio ata o século III, as provincias son as maiores divisións administrativas do territorio.
O número e tamaño das provincias variaron ao longo da historia, segundo as políticas da metrópole. Así, o seu número alcanzou a corentena baixo os Severos. Durante o Imperio, as maiores e máis ben guarnecidas provincias foron subdivididas en territorios máis pequenos, para evitar que un único gobernador tivese demasiado poder nas mans.Diocleciano, baixo a tetrarquía, reforma profundamente a administración territorial do Imperio, multiplicando o número de provincias e creando unha entidade superior ás provincias, as dioceses.
Historia
A administración provincial de Roma xurdiu coa Primeira guerra púnica, que deu lugar á expansión do territorio da República romana ademais da península Itálica polas illas mediterráneas. A provincia foi a unidade territorial e administrativa básica e permaneceu ata a tetrarquía, (ao redor do 296). Entre os territorios dominados por Roma, é o máis grande do seu tamaño fóra da península italiana.
Na súa etapa de desenvolvemento completo, o estado romano consistía en dúas partes distintas: Italia e as provincias. A provincia da Galia Ulterior, na época de Xulio César era, ás veces, designada simplemente polo termo "provincia".
Un territorio conquistado recibía a súa organización provincial baixo o comandante romano, cuxos actos requirían a aprobación do Senado romano, ou ben o goberno era organizado polo comandante e un grupo de comisarios nomeados polo senado. O tratamento dun territorio conquistado non era uniforme. Cando se constituía en provincia, o territorio non se tornaba parte do Estado romano para todos os propósitos, pero mantiña a súa existencia nacional, aínda que non a súa soberanía.
Estímase que un de cada dez habitantes do mundo romano vivía en áreas urbanas, o que facilitaba a interacción social e as actividades valoradas pola cultura romana. A vida política, económica e social durante os primeiros séculos do imperio gravitaba arredor da Urbe, termo latino para "cidade", cando se referían a Roma. Roma era a sede da autoridade imperial e da administración, principal lugar de intercambios entre Occidente e Oriente, ademais de ser de lonxe a cidade máis populosa do mundo antigo, con máis dun millón de habitantes. Así, miles de persoas acudían diariamente á cidade, por mar e por terra, enriquecéndoa con artistas e escritores de todas as rexións do imperio.
Existía unha clara diferenza entre vivir en Roma ou nas provincias; os habitantes da capital gozaban de privilexios, mentres que o peso fiscal era reservado duramente ás provincias. Tamén entre a cidade e o campo, a calidade de vida era mellor e máis axeitada para os citadinos, que usufrutuaban de servizos públicos como termas, acuedutos, teatros e circos.
Coa crise do terceiro século, os recursos foron desprazados da rexión do Mediterráneo para as rexións fronteirizas, onde os emperadores precisaban pasar máis tempo. Así, en cidades como Mediolano (actual Milán) Augusta dos Tréveros (actual Tréveris), no val do río Mosela, e Sirmio (actual Sremska Mitrovica, en Serbia), Naísso (actual Niš) e Serdica (actual Sofía) na rexión do Danubio, Nicomedia (actual Izmit) na Asia Menor serviron como capitais temporais do imperio.
Os últimos días do Imperio Romano de Occidente (o de Oriente sobreviviu por máis dun milenio) foron nun clima de morte e miseria para poboación de moitas rexións do imperio, asoladas pola guerra, a carestía e as epidemias. A consecuencia final foi a caída da propia estrutura imperial. No século V, segundo o desexado antes por Constantino, Constantinopla (actual Istambul) impúxose debido á relación de forza entre un Oriente aínda próspero e un Occidente ás voltas con pobos xermánicos e sempre prostrado pola crise económica, política e demográfica.
As provincias eran atribuídas por períodos dun ano a gobernadores orixinarios da clase senatorial, no caso de ser unha provincia senatorial, é de clase ecuestre, no caso de ser unha provincia imperial, normalmente ex-cónsules ou ex-pretores. A principios do ano romano (en marzo, ata a aparición do calendario xuliano), as provincias eran atribuídas aos gobernadores por sorteo, na época da República, ou nomeamento, no imperio.
Normalmente, as provincias onde eran esperadas complicacións ou por rebelións internas ou invasións de pobos bárbaros, eran adxudicadas a homes con experiencia, de grao consular. A distribución de lexións romanas polas provincias era igualmente dependente do perigo en que se atopaban. Así, no século IV, Lusitania non tiña ningunha lexión permanente, mentres que a Xermania Inferior, onde a fronteira do Rin aínda representaba un problema, tiña unha gornición de catro lexións. As provincias máis problemáticas eran as máis desexadas polos futuros gobernadores, pois problemas significaban guerra e na guerra había a posibilidade de obter rapinas, escravos para venda e outras oportunidades de enriquecemento.
Lista de provincias da República romana
A primeira provincia romana foi Sicilia, anexionada pola República Romana no 241 a.C., despois do fin da Primeira guerra púnica. Córsega e Sardeña convertéronse en provincias no 235 a.C. Hispania Tarraconense e Hispania Ulterior, que englobaban a Península Ibérica (Hispania para os romanos) foron conquistadas no, de novo a costa de Cartago, na fin da Segunda guerra púnica. En Lucio Emilio Paulo Macedónico adquiriu Macedonia; e a destrución de Cartago en  rendeu a provincia da África.
En orde cronolóxica de creación:
Lista de provincias romanas no 117
Xa no período do Imperio Romano, Britania tornouse nunha provincia, despois da invasión comandada por Claudio en 43, aínda que a pacificación completa tardou algunhas décadas.
Gaspard Monge
Traxectoria
miniatura|esquerda|275x275px|Gaspard Monge Monge naceu en Beaune, fillo de Jacques Monge, un vendedor ambulante que posteriormente se converteu en presidente do Colexio de Avogados da irmandade de mercerías de Beaune, e de Jeanne Rousseaux. Estudou nas escolas de Beaune e Lión e na escola militar de Mézières. Aos 16 anos foi nomeado profesor de física en Lión, cargo que exerceu até 1765. Tres anos máis tarde foi profesor de matemáticas e en 1771 profesor de física en Mézières. Entrou na Academia Real de Ciencias en 1780 e publicou oito anos máis tarde o seu Traité de statistique.
Sendo xa un dos máis importantes científicos do seu país, a Revolución Francesa, que apoiou decididamente desde o seu inicio en 1789, cambiou por completo o curso da súa vida. Membro primeiro da Sociedade Patriótica, integrouse despois cos xacobinos, onde coñeceu a Robespierre e a Saint-Just entre outros revolucionarios notorios. Foi elixido vicepresidente na véspera do 9 de termidor (27 de xullo de 1794).
O 6 de febreiro de 1798 saíu de París cara a Roma, coa orde de entrevistarse co Papa Pío VI en nome da República Francesa, cominándolle a renunciar á súa autoridade temporal, conservando unicamente a súa autoridade espiritual. Sabendo que a proposta era irrealizable, ordenou ao pontífice abandonar Roma en dous días: Pío VI saíu da cidade durante a noite do 19 ao 20 de febreiro de 1798. Despois dos abusos do xeneral André Masséna e do seu despedimento o 2 de marzo dese ano, Monge nomeou os cargos da nova República Romana fóra das finanzas.
Monge foi convidado a participar na expedición a Exipto, pero alegou que xa tiña unha idade moi avanzada para participar nesta empresa. Con todo, Napoleón logrou persuadilo e cambiou de opinión. Converteuse nun dos confidentes do xeneral en Exipto, sendo nomeado primeiro presidente do Instituto de Exipto. Ademais, preparou un traballo sobre os espellismos durante a súa estadía en oriente.
Dende 1777 estivo casado con Marie-Catherine Huart (1747-1846), coa que tivo tres fillas. Morreu en París o 28 de xullo de 1818 e foi enterrado no cemiterio do Père-Lachaise. En 1989, as súas cinzas foron trasladadas ao Panteón de París.
A xeometría descritiva
Monge é considerado o creador da xeometría descritiva, sistema que permite representar superficies tridimensionais de obxectos sobre unha superficie bidimensional. Existen diferentes sistemas de representación que serven a este fin, como a perspectiva cónica, o sistema de planos acoutados etc. pero quizais o máis importante é o sistema diédrico, tamén coñecido como sistema Monge, que foi desenvolvido por Monge na súa primeira publicación no ano 1799.
A Decolada, Valongo, Cortegada
A Decolada é un lugar da parroquia de Valongo no concello ourensán de Cortegada na comarca do Ribeiro. Tiña 44 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 25 eran homes e 19 mulleres.
Lista de monarcas de Suecia
Esta é unha lista dos monarcas suecos polo tanto abrangue tanto os reis e raíñas de Suecia pero tamén rexentes e vicerreis da Unión de Kalmar. A lista recolle os reis para os que hai fontes históricas polo que non inclúe os reis míticos ou semilexandarios recollidos nas sagas e outros materiais literarios.
Éntoma
O topónimo galego Éntoma pode referirse a:
Jorge Cadete
Jorge Paulo Cadete Santos Reis, nado en Pemba, Mozambique o 27 de agosto de 1968, foi un xogador de fútbol que xogaba na demarcación de dianteiro.
Traxectoria
Comezou a súa carreira futbolística na Associação Academica de Santarém na tempada 1983-1984 con 15 anos, marcando 43 goles en 18 encontros, conseguindo o Sporting de Lisboa fichalo entre moitos pretendentes.
En Lisboa debutou no primeiro equipo na tempada 1987-1988 xogando 6 partidos. Ao ano seguinte é cedido ao Vitória de Setúbal onde marca 10 goles, polo que volveu de contado ao Sporting, onde xogaría durante 6 tempadas ata o ano 1996, converténdose nun dos xogadores emblemáticos do equipo lisboeta, marcando 70 goles en máis de 180 encontros.
En abril de 1996, despois dunha longa negociación Cadete é traspasado ao Celtic de Glasgow, onde na única tempada completa en Escocia se convertería no máximo goleador da liga nacional, con 33 goles en 44 encontros, ningún de penalti. A causa da mala adaptación da súa familia a Escocia, pediría o traspaso a outro club, chegando así ao Celta de Vigo na tempada 1997-1998 polo pago de tres millóns e medio de libras.
Nesa primeira tempada en Vigo xogaría 29 encontros marcando 7 goles, pero a súa participación no equipo ao ano seguinte reduciriase a 7 partidos e un gol, polo que foi traspasado o ano seguinte ao Benfica portugués, xogando tamén no Bradford City, Estrela da Amadora, Partick Thistle, e Clube Desportivo Pinhalnovensee.
Foi 33 veces internacional coa Selección de Portugal, marcando 5 goles.
No ano 2002 participou no reality show Big Brother Portugal, na 1ª edición para personaxes famosos.
A Lobagueira, Santa Baia de Búbal, Carballedo
A Lobagueira é un lugar da parroquia de Santa Baia de Búbal, no concello de Carballedo na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 20 habitantes, 9 mulleres e 11 homes.
Toponimia
O topónimo fai referencia a unha gorida ou cova de lobos.
Xavier Montoto
Xavier Montoto Quinteiro, nado en Lalín o 17 de abril de 1960, é un exfutbolista galego que xogaba na demarcación de centrocampista e defensa.
Traxectoria
Formou parte do equipo do CD Lugo que xogou en Segunda División na tempada 1992-1993, descendendo ao final da mesma. Nesa tempada disputaría 35 partidos, todos de titular, marcando dous goles.
Back to the Future Part III
Sinopse
Doc ten a máquina do tempo avariada, e está prisioneiro na época do salvaxe oeste. Por outra banda, Marty McFly está en 1955 e acaba de recibir unha carta escrita por Doc en 1885. Nela, Doc pídelle que arranxe o coche, pero que non vaia rescatalo pois atópase moi ben no pasado. Porén, Marty irá na súa busca cando descobre unha vella tumba na que le que o seu amigo morreu en 1885, unha semana despois de escribir esa carta.
Jim Wright
James Leroy Wright Jr., máis coñecido como Jim Wright ou Jimmy Wright, nado o 28 de marzo de 1959 no estado de California, Estados Unidos, e falecido o 28 de novembro de 2022, foi un xogador profesional de baloncesto estadounidense que xogou na NCAA e na Liga ACB, entre outras competicións. Está considerado un dos mellores "matadores" historia da ACB. O seu fillo, Devin Wright, é tamén baloncestista profesional.
Marcha do Breogán
En plena tempada de éxitos do Breogán, Jim Wright di que abandona o equipo tralo seu partido o 29 de xaneiro de 1986 no Pionir Hall de Belgrado, nun encontro no que anotou 42 puntos ao Estela Vermella. Segundo o club no seu momento, o abandono do club do xogador debíase a presuntas ameazas de morte por parte da xente que subministraba cocaína ao xogador, droga a cal as mesmas fontes do club dicían que estaba enganchado. Segundo a versión de Wright abandonaba o club por mor de problemas persoais. Con todo a lembranza que deixou o xogador en Lugo foi moi grande sendo un dos ídolos da afección e un dos xogadores máis queridos.
Barcus
Barcus en francés, Barkoxe en éuscaro, é unha localidade e comuna francesa, situada no departamento de Pireneos Atlánticos, na rexión de Aquitania e no territorio histórico vascofrancés de Zuberoa.
É a localidade natal de Pierre Topet, chamado Etxahun (1786-1862), un dos máis destacados poetas vascos.
Revelles
Revelles é un concello francés de Picardía situado no departamento de Somme. Esténdese por unha área de 14,41 km², con 532 habitantes (2006) e unha densidade de 37 hab/km².
Ii
Ii (en sueco Ijo) é unha localidade da rexión de Ostrobotnia do Norte, Finlandia. Segundo o censo de 2012 ten unha poboación de 9.581 habitantes.
Elias Mendes
Elías Mendes Trindade, nado en São Paulo o 16 de maio de 1985, é un futbolista brasileiro. Xoga de centrocampista e o seu club actual é o Atlético de Madrid.
Awaji
Awaji (淡路市, あわじし, Awaji-shi) é un concello da prefectura de Hyōgo no Xapón. Está situada no centro da rexión de Kinki e ao sur da prefectura, e ao norte da Illa de Awaji. Ten 184,23 km² de superficie e unha poboación de 47.062 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 255 h/km².
O concello de Awaji limita co concello de Sumoto e está unido ó concello de Kōbe, na illa de Honshu, pola ponte Akashi Kaikyō.
Antonio Azarola
Antonio Azarola Gresillón, nado en Tafalla en 1874 e finado en Ferrol o 4 de agosto de 1936, foi un militar navarro, executado polos sublevados ós poucos de comezar a Guerra Civil.
Traxectoria
Dende novembro de 1934, era segundo xefe da Base Naval de Ferrol e xefe do seu Arsenal. Foi subsecretario do Ministerio de Mariña e posteriormente ministro do mesmo departamento no gabinete presidido por Manuel Portela Valladares dende o 30 de decembro de 1935 ao 19 de febreiro de 1936, o último antes das eleccións de febreiro de 1936. Baixo o seu ministerio produciuse o último Plan Naval antes do estalido da Guerra Civil (11 de xaneiro de 1936), no que se prevía a construción de dous destrutores, dous canoneiros e outros barcos menores.
Aínda que ao producirse a sublevación na Base do Ferrol, o 20 de xullo, o contralmirante Azarola adoptou unha actitude vacilante, finalmente inclinouse por non tomar parte na sublevación, polo que ao triunfar esta en Ferrol, foi detido, sometido a xuízo sumarísimo e condenado a morte por:
O contraalmirante Azarola declarou no xuízo que, aínda que simpatizaba cos propósitos da sublevación, non podía quebrantar os seus principios militares:
Foi fusilado ás seis da mañá do 4 de agosto, no cuartel de Dolores. Os seus restos atópanse enterrados no cemiterio de Vilagarcía de Arousa.
A súa sobriña Amelia Azarola Echevarría estaba casada co aviador falanxista Julio Ruiz de Alda, que foi asasinado no Cárcere Modelo de Madrid o 23 de agosto de 1936.
Sanahin
miniatura|Sanahin Sanahin é unha vila do norte da provincia de Lorri, Armenia que a efectos administrativos forma parte da cidade de Alaverdi. Sanahin é famosa polos seus complexo de mosteiros da Igrexa Apostólica Armenia que datan do século X e que é parte do Patrimonio da Humanidade da UNESCO.
Adelaide Oval
Neste estadio xogan os seus encontros como locais os Adelaide Strikers da liga australiana de crícket Twenty20, e dende 2014 tamén os equipos Adelaide Football Club e Port Adelaide Football Club da popular Australian Football League, que até entón tiñan ó Football Park (51,515 localidades) como fogar. Tamén acolle numerosos encontros internacionais das diversas seleccións nacionais de Australia, así como encontros ocasionais do Adelaide United da A-League de fútbol, e concertos de música. O propietario do recinto é o Goberno de Australia Meridional.
Gemini 5
Gemini 5 foi a terceira misión tripulada do programa Gemini. A tripulación estaba formada por Gordon Cooper e Charles Conrad, sendo a tripulación de apoio Neil Armstrong e Elliot M. See.
Desenvolvemento da misión
Gemini 5 foi a terceira misión tripulada do programa Gemini. Os obxectivos da misión foron probar procedementos de cita espacial, demostrar como factibles os voos de longa duración e avaliar os efectos nos astronautas. Como obxectivos secundarios estaban demostrar o bo funcionamento dos sistemas de guiado e sistemas de control para acadar a cita espacial e do sistema de guiado de reentrada atmosférica controlada, avaliar o sistema de células de combustible e o radar e probar a capacidade dos pilotos para manobrar a nave en órbita cerca doutros obxectos. A bordo ademais ían 17 experimentos.
Gemini 5 foi lanzada o 21 de agosto de 1965 ás 13:59:59.518 UTC (8:59:59 EST) desde o Complexo 19 de Cabo Cañaveral e insertada nunha órbita inicial de 162,0 km de perixeo e 350,1 km de apoxeo. A Gemini 5 levaba un receptáculo (Rendezvous Evaluation Pod, REP) de 34,5 kg de masa cun duplicado dos equipos electrónicos e ópticos que en misións posteriores usarían os GATV, os vehículos automáticos de cita espacial para as misións Gemini. O REP foi despregado ás dúas horas de voo, durante a segunda órbita, e tras 36 minutos probándoo a tripulación verificou que a presión nun dos tanques de osíxeno estaba caendo, resultado do fallo dun dos quentadores do interior do tanque. Debido a que o osíxeno era vital para as células de combustible, a proba do REP cancelouse e a maior parte dos sistemas da nave apagáronse para conservar enerxía mentres o control de terra evaluaba o problema. Na sétima órbita o control ordenou ós astronautas reencender os sistemas da nave, co que a presión do tanque foi aumentando lixeiramente durante o resto da misión e a provisión de enerxía non se viu comprometida. miniatura|Lanzamento da misión Gemini 5. Durante a misión fixéronse catro probas co radar de cita, a primeira na órbita 14, o segundo día de misión. Durante o terceiro día a tripulación simulou unha cita cun GATV imaxinario. O quinto día da misión o propulsor número 7 deixou de funcionar, co que as manobras se ralentizaron. O propulsor 8 fallou ó día seguinte, dificultando aínda máis a manobrabilidade e limitando o número de actividades e experimentos a realizar no resto da misión.
Durante a órbita 120, ás 7:27:42 EST do 29 de agosto, iniciouse o disparo dos retrofoguetes para iniciar a reentrada. A Gemini 5 amarou ás 7:55:13 EST no Atlántico occidental, a 29,73° N e 69,75° O, a 169 km do punto de amaraxe previsto debido a un erro no programa de control da reentrada. O tempo total de misión foi de 190 horas, 55 minutos e 13 segundos. A tripulación foi recollida por un helicóptero e levados ó U.S.S. Lake Champlain ás 9:26. A cápsula foi recuperada ás 11:50.
Charritte-de-Bas
Charritte-de-Bas en francés, Sarrikotapea en éuscaro, é unha localidade e comuna francesa, situada no departamento de Pireneos Atlánticos na rexión de Aquitania e o territorio histórico vascofrancés de Zuberoa.
SMN1
A proteína supervivencia de motoneurona 1 tamén chamada compoñente de gems 1 ou GEMIN-1 é unha proteína que nos humanos está codificada no xene SMN1 do cromosoma 5. Existen dúas variantes de transcrición deste xene.
A Pobra de San Xiao, Láncara
A Pobra de San Xiao é unha parroquia do concello de Láncara na comarca de Sarria, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 736 habitantes (349 homes e 387 mulleres), 96 máis ca en 2006.
SMN1
Xene
Este xene é parte dunha duplicación invertida de 500 kb do cromosoma 5q13. Esta rexión duplicada contén polo menos catro xenes e elementos repetitivos, que a fan proclive a sufrir rearranxos e delecións. A repetitividade e complexidade da secuencia fixo difícil determinar a organización desta rexión xenómica. As copias teloméricas (SMN1) e centroméricas (SMN2) deste xene son case idénticas e codifican a mesma proteína. (Nótese que non están no centrómero e no telómero, senón na metade en dirección ao telómero e na metade en dirección ao centrómero de dita rexión cromosómica).
A Pobra de San Xiao, Láncara
Na vila da Pobra de San Xiao está a capital do concello.
Deporte
A Pobra de San Xiao tivo un equipo de fútbol sala, o ED Láncara, máis coñecido polo nome dos seus patrocinadores Muebles Caloto e Barcel Euro. Entre 2004 e 2006 xogou na División de Honra, a máxima categoría do fútbol sala español.
SMN1
Función
A proteína codificada por este xene conténs dominios de unión a GEMIN-2, Tudor e YG-Box. Localízase tanto no citoplasma coma no núcleo. No núcleo, a proteína localízase nos corpos subcelulares chamados GEMS que se encontran preto dos corpos enrolados ou de Cajal, que conteñen altas concentracións de ribonucleoproteínas pequenas nucleares (snRNPs). Esta proteína forma complexos heteroméricos con proteínas como SIP1 e GEMIN4, e tamén interacciona con varias proteínas que se sabe que están implicadas na bioxénese de snRNPs, como a proteína hnRNP U e a proteína de unión ao ARN nucleolar pequeno.
Interaccións
SMN1 presenta interaccións con:
-608
Acontecementos
miniatura|dereita|400px|O Urartu de 610-[[585]]
Outros
Historia ano a ano
José Riestra López
José María Riestra López, nado en Pontevedra o 8 de setembro de 1852 e finado na mesma cidade o 17 de xaneiro de 1923, foi un empresario e político galego.
Traxectoria
Fillo de Francisco Antonio Riestra, á súa morte en 1880 tomou o relevo dos seus negocios. Engrandeceu o patrimonio do pai converténdose no eixo da vida política e económica da cidade e tamén da provincia. A súa fortuna estaba baseada en propiedades territoriais, a fábrica de tellas e ladrillos da Caeira (Poio), a banca Riestra e as xestorías de cobros de foros, entre outros negocios. Foi propietario da illa da Toxa, onde construíu o balneario.
Membro da facción romanonista do Partido Liberal, foi elixido deputado a Cortes polo distrito da Estrada nas eleccións de 1879, 1881 e 1861 (permaneceu no cargo ata 1890), cedendo despois o distrito a Antonio Aguilar Correa. Posteriormente foi elixido senador por Pontevedra (1891-1899) e máis tarde (1900) nomeado senador vitalicio. En 1893 obtivo o título de Marqués de Riestra. En 1895 foi nomeado alcalde de Pontevedra.
Desde a seu pazo na Caeira controlou toda a política provincial. Mostra da influencia do Marqués de Riestra na vida política da provincia de Pontevedra desde finais do século XIX ata os anos 20 do século XX, é a frase “España ten 48 provincias, porque a outra é do Marqués de Riestra”, popular no Madrid oficial da época.
Recoñecementos
miniatura|Busto do Marqués de Riestra na Illa da Toxa
Unha rúa de Pontevedra leva o seu nome e na illa da Toxa hai un busto en bronce que o recorda.
Vida persoal
Casou con Mencia Pintos, coa que tivo un fillo, Fernando Riestra Pintos. Casou en segundas nupcias con María del Carmen Calderón Ozores (filla de Vicente Calderón Oreiro), coa que tivo sete fillos: Raimundo, Vicente, Francisco, Santiago, Mª Carmen, José Luis e Ignacio Riestra Calderón. Raimundo e Vicente continuaron a carreira política do pai.
Santigoso
O topónimo Santigoso pode referirse a:
Hipocampo (mitoloxía)
miniatura|Hipocampo nun mosaico hispanorromano do século II ([[Museo Arqueolóxico Nacional de España|M.A.N., Madrid).]] miniatura|Arión de a cabalo dun hipocampo, de [[William-Adolphe Bouguereau (1855).]] Na mitoloxía grega, o hipocampo (en grego Ίπποκάμπη Hippokámpê ou Ίππόκαμπος Hippókampos) era, segundo conta Pausanias na súa Descrición de Grecia, un cabalo mariño coa parte inferior do corpo desde o peito en forma de monstro mariño ou peixe. O hipocampo aparece mesmo nos poemas homéricos como símbolo de Poseidón, cuxo carro sucaba o mar tirado por veloces cabalos. Os poetas e artistas posteriores concibiron e representaron as bestas de Poseidón e doutras divindades mariñas como unha combinación de cabalo e peixe.
Mazaira, Santa Baia de Búbal, Carballedo
Toponimia
O topónimo fai referencia á árbore que dá as mazás, a maceira (mazaira na zona), do latín (fitónimo)
Rugosa
left|miniatura|"Tetracoralla" debuxo do libro de [[Ernst Haeckel Kunstformen der Natur, 1904]] miniatura|esquerda|Sección transversal dun Stereolasma rectum, un coral fugoso do [[Devoniano medio de Erie County, Nova York.]] Os Rugosa, tamén chamados Tetracoralla, son unha orde extinguida de corais que viviron e abundaron nos mares desde o Ordovícico medio ao Permiano tardío.
Fonte dos Cabalos
dereita|miniatura|Fonte coa [[Casa do Cabido no fondo.]] dereita|miniatura|A fonte coa [[fachada das Pratarías da catedral no fondo.]]
Rugosa
Os corais rugosos solitarios (por exemplo, Caninia, Lophophyllidium, Neozaphrentis, Streptelasma) adoitan denominarse corais de corno debido a unha distintiva cámara con forma de corno con parede rugosa ou enrugada. Algúns rugosos solitarios acadaban case un metro de lonxitude. Porén, algunhas especies de corais rugosos podían formar grandes colonias (por exemplo, Lithostrotion). Cando están presentes septos radiados, aparecen en número múltiplo de 4, de aí o nome Tetracoralla en contraste cos modernos pólipos coloniais Hexacorallia con simetría hexámera.
Fonte dos Cabalos
A Fonte das Pratarías, máis coñecida coma Fonte dos Cabalos (tamén Fonte dos Catro Cabalos ou dos Hipocampos) é unha fonte monumental de estilo barroco compostelán, obra de J. Pernas do ano 1825 que se atopa no centro da praza das Pratarías, na cidade vella de Santiago de Compostela.
Rugosa
Os corais rugosos teñen un esqueleto feito de calcita que fosilizou frecuentemente. Como os modernos corais (Scleractinia), os corais rugosos eran invariablemente bénticos, e vivían no leito do mar ou en arrecifes. Algúns corais rugosos simbióticos eran endobiontes dos Stromatoporoidea, especialmente no Silúrico. Aínda que non hai probas directas, pode inferirse que estes corais paleozoicos posuían células con filamentos urticantes para capturar as presas. Tiñan tamén tentáculos para axudar a capturar as presas. Eran microcarnívoros, xa que comían presas de moi pequeno tamaño.
Fonte dos Cabalos
Está formada por catro cabalos que botan auga pola boca, por riba dos cales se ergue un pedestal coa Arca Marmórica rematado cunha figura feminina co brazo alzado sostendo a estrela de Compostela. O seu significado ten suscitado diferentes interpretacións ao longo dos anos, mais crese que se trata dunha alegoría á cidade de Compostela.
Historia
A praza das Pratarías data dos inicios da cidade, e xa sufrira danos importantes nas Revoltas Irmandiñas do século XII, cando o Arcebispo Xelmírez ordenou restaurar a fachada románica case por completo. A praza debe o seu nome por ser onde noutrora tiñan os seus obradoiros os artesáns da prata.
A mediados do século XVIII o cabido compostelán encarga a Sarela remodelar o estado da praza das Pratarías, até que en 1825 frei Xoán Conde a transforma coa actual fonte de hipocampos. Algunhas fontes din que a fonte se achaba orixinalmente no interior do claustro da catedral, pois no lugar que ocupa esta fonte hoxe en día, atopábase unha anterior, que sería a gran pía bautismal, que hoxe se atopa no centro do claustro. Outras fontes din, porén, que a pía formaba parte dunha fonte que se atopaba na praza diante da fachada da Acibecharía. O escultor Juan Sanmartín, a mediados do século XIX, engadiulle a "Alegoría da Cidade de Santiago" (a figura da muller sentada sobre a arca apostólica a soster a estrela que indicou ao bispo Teodomiro o lugar do sepulcro.
Descrición
Áchase no nivel máis baixo da Praza das Pratarías. Trátase dunha fontana de estilo italiano, encadrado no barroco compostelán. Feita en granito, a base do encoro é circular e cunha base dun metro de altura arrodeada dun chanzo. No centro érguese a escultura, cun primeiro nivel onde se atopan os catro hipocampos a botar chorros de auga pola boca. Destes parte un pedestal que remata coa arqueta do apóstolo e por riba dela unha figura feminina (disque é Compostela) que sostén nunha das súas mans a estrela compostelá. Cómpre salientar a fermosa contorna da fonte, arrodeada doutras obras de arte da cidade, como é a Casa do Cabido, o Museo das Peregrinacións, e a escalinata que conduce á porta Sur da Catedral, coa impresionante fachada das Praterías e a Torre da Berenguela.
A fonte na cultura popular
Federico García Lorca inspirouse nesta fonte para escribir o seu poema "Danza da lúa en Santiago" e de feito chámaa "Fonte do Soño". .
Unha das novatadas que se fan aos novos estudantes da Universidade de Santiago é o "bautizo" na auga desta fonte; un dos veteranos fai mergullar a cabeza deste na fonte. Outro costume habitual é facer mirar con detalle ao visitante as mans dos cabalos e de súpeto cando este se achega, mollalo.
Gazi Baba
Gazi Baba (Гази Баба) é un concello da Macedonia do Norte. Ten 110.86 km² e 72.617 habitantes e divídese en 13 parroquias. O 73.5% da poboación é de etnia macedonia, 17.3% albanesa, 2.9% albanesa, 2.9% roma, 0.8% turca, 0.3% valaca e 1.3% outros.
-606
Outros
Historia ano a ano
Vieiros (libro)
Veiros é un libro de poemas de Ricardo Carballo Calero publicado en 1931 pola Editorial Nós. Foi reeditado en parte en 1980.
Williams FW34
No Gran Premio de España de 2012, Pastor Maldonado pilotando o FW34 logrou a pole position, convertendoa en vitoria ao día seguinte. Esta foi a primeira vez que un monopraza de Williams gañaba unha carreira do Campionato do Mundo desde o Gran Premio do Brasil de 2004, onde o colombiano Juan Pablo Montoya levou a vitoria.
Vieiros (libro)
Características
Nos 30 poemas hai unha temática diversa, con temas superpostos. Hai lirismo, saudade, poemas animistas e neotrobadorescos. Tamén poemas de amor e outros existencialistas nos que se pregunta polo sentido da vida. Hai versos á moda tradicional e versos vangardistas. Tamén esta moi presente Rubén Darío, a dialéctia do mundo real e o ideal, do ser e o deber ser.
Williams FW34
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
† Pilotos que non terminaron o Gran Premio, pero se clasificaron ao completar máis do 90% da distancia de carreira.
Vieiros (libro)
Características
Xunto á permanencia de elementos modernistas ou románticos, no conxunto do libro predomina a pegada das tendencias poéticas máis novidosas, como o hilozoísmo ou o neotrobadorismo.
Carballo Calero confésalle a Carmen Blanco:
E engade:
Contido
O autor explica na edición de 1980:
..
.
O autor contáballe a Carmen Blanco sobre este último poema:
Nitixio
Nitixisio, Nitixesio ou Nitixio foi un eclesiástico suevo, bispo católico de Lugo a finais do século VI.
Traxectoria
Foi nomeado bispo de Lugo con posterioridade ao ano 561, no que se celebrou o concilio de Braga ao que asistiu un bispo de nome descoñecido; por aquelas datas o reino suevo, tras varios anos de profesar o arianismo, practicaba o catolicismo, establecido oficialmente por disposición dos reis Carriarico ou Teodomiro e do bispo Martín de Braga. Do mesmo xeito que todas a s do reino suevo, a diocese lucense foi sufragánea da de Braga ata que no concilio de Lugo celebrado o 569 determinouse que fose elevada á categoría de sé metropolitana, tendo como sufragáneas a Astorga, Britonia, Iria, Ourense e Tui. Tamén consta a asistencia de Nitixisio ao concilio bracarense do 572, en que se estableceron varios puntos sobre disciplina eclesiástica.
No ano 585 o rei visigodo Leovixildo conquistou o reino suevo e impuxo o arianismo como relixión oficial; Nitixisio foi desterrado e a diocese, novamente dependente de Braga, foi ocupada polo ariano Becila. Esta nova situación durou pouco, pois ao ano seguinte Leovixildo morreu, e o seu fillo Recaredo, de confesión católica, convocou no 589 o III Concilio de Toledo, no que se restaurou o catolicismo en todo o reino. Nitixisio, restituído na súa sede, non asistiu ao concilio, previsiblemente debido á súa avanzada idade, aínda que estivo representado no mesmo polo metropolitano de Braga Pantardo.
Suponse que Becila, que neste mesmo concilio abxurou do arianismo, sucedeulle tras a súa morte, aínda que non hai constancia diso.
Xoán Ignacio Taibo
Xoán Ignacio Taibo Arias, nado en Madrid o 31 de marzo de 1949, é un escritor e sociólogo galego.
Traxectoria
Nado na emigración madrileña de pais galegos, tomou contacto coa cultura galega en Madrid e en 1976 estableceuse en Galicia, en 1975 publicou a súa primeira obra literaria, Os inmortais, unha recolleita de tres relatos.
Catedrático de Lingua e Literatura Galega, colabora en diversas publicacións periódicas de Galicia.
É irmán de Carlos Taibo.
Valentine Penrose
Valentine Penrose, nada como Valentine Boué en Mont-de-Marsan (Landas) o 1 de xaneiro de 1898 e finada en Chiddingly (East Sussex, Inglaterra) o 7 de agosto de 1978, foi unha escritora e artista plástica francesa ligada ao movemento surrealista.
Maimuna
Maimuna Amadu Murasjko (en belaruso: Маймуна Амаду Мурашко), coñecida como Maimuna, é unha violinista belarusa que representará a Belarús no Festival de Eurovisión 2015 xunto a Uzari coa canción "Time".
Biografía
Maimuna naceu en San Petersburgo, Rusia de nai belarusa e pai maliano. Cando ela era pequena, a súa familia mudouse a Malí, pero ela mudouse coa súa avoa a Mahilioŭ, Belarús, onde ela pasou toda a súa infancia.
1990-2013: Principio
Maimuna participou en competicións internacionais incluíndo o 1990 Young Virtuoso en Kíiv e o 1996 Music of Hope Competition.
2014-actualidade: Festival de Eurovisión 2015
O 5 de decembro de 2014, Maimuna foi anunciada como unha das participantes do Eurofest 2015 xunto a Uzari coa canción "Time". Uzari e Maimuna gañaron a competición con 76 puntos, quedando terceiros no televoto e primeiros en tres dos cinco xurados. Eles representarán a Belarús no Festival de Eurovisión 2015 en Viena, Austria.
Paleta de Narmer
miniatura|dereita|300px|Reprodución da Paleta de Narmer exposta no Royal Ontario Museum, [[Canadá.]]
A Paleta de Narmer ou Gran paleta de Hierakómpolis é un achado arqueolóxico exipcio datado entre 3100 e 3200 a. C. e que contén algúns dos xeróglifos máis antigos actualmente coñecidos. Trátase dunha placa cerimonial (ou, segundo outros autores, unha base para preparar maquillaxe) con inscricións e relevos representando o acontecemento histórico da unificación do Alto e Baixo Exipto sobre o rei Narmer (posibelmente outro nome para Menes ou un antecesor seu).
A paleta, que sobrevive en óptimas condicións, foi atopada polos arqueólogos británicos James E. Quibell e Frederick W. Green en 1894 en Hierakómpolis, a antiga capital predinástica do Alto Exipto, no santuario do voitre Nekhbet, protector dos reis do Sul, situado en El-Kab. Na mesma escavación atopáronse a maza de Narmer e a maza de Escorpión. Desgraciadamente, o lugar exacto destes achados non foi rexistrado apropiadamente. En todo caso parece que a Maza de pedra formaba parte dun depósito e obxectos votivos do protodinástico (ás veces denominado "depósito principal"), enterrado baixo o chan do templo que data do Imperio Antigo mentres que a paleta se atopou a uns metros de distancia.
A paleta encóntrase actualmente no Museo do Cairo, Exipto.
Descrición
As paletas son un dos documentos máis antigos polos que se pode coñecer a historia de Exipto. Datan do período predinástico e atópanse nas áreas de asentamento do Gerzense ou Naquada II (3600-3200 a. de C. aproximadamente), cultura moi estendida que se pode atopar até na Baixa Nubia. Nun principio, a súa función era a de servir de soporte aos pigmentos, cremas, óleos etc. que se aplicaban sobre o corpo. Era frecuente atopalas nos enxovais funerarios ou como ofrendas aos templos. Elaborábanse en diferentes materiais, como a pedra, o marfil, o óso etc. e nelas plasmábanse tanto feitos mitolóxicos como reais.
O estudo da paleta non está exento de problemas e existen mesmo diferentes abordaxes sobre cal sería a súa función. Mais a gran liña temporal que separa a creación da paleta da arte final do antigo Exipto permite, no entanto, observar como moitas das características e elementos se repiten ao longo da súa historia, o que posibilita unha mellor interpretación.
A placa, decorada en baixorrelevo en ambos os lados, consiste nunha única peza de lousa ou xisto verde puído de 64 cm de lonxitude, 45 cm de anchura e 6,5 cm na súa parte máis grosa. Presenta unha forma aproximada á dun escudo. Na parte superior das dúas faces hai serekhs (o antecesor do cartucho) cos símbolos n'r (peixe-gato) e mr (cicel), representación fonética do nome de Narmer.
Face anterior
esquerda|miniatura|200px|Face frontal da reprodución exposta no Royal Ontario Museum. A face anterior encóntrase dividida en 4 niveis: superior, intermedio superior, intermedio inferior e inferior.
A zona superior, que termina nunha forma recortada, é similar en ambos os dous lados e presenta o nome do rei nun serekh, co nome do faraón) inscrito entre dúas cabezas de bovino (interpretacións: unha vaca - como referencia ás deusas Hathor ou Bata ou un boi – como referencia á forza do rei). Aquí pódense xa observar diferenzas do estilo de representación que tanto caracteriza a arte exipcia das "grandes" dinastías; aquí asúmese aínda a representación frontal do obxecto.
A zona intermedia superior presenta do lado esquerdo a Narmer usando a coroa vermella (deshert) do Baixo Exipto e como a figura de maiores dimensións da composición. Á esquerda do rei xorde o seu portador das sandalias rexias so unha roseta (talvez o seu nome) e un símbolo rectangular non identificado (talvez o nome dunha vila). O feito de que Narmer se encontre descalzo reforza a idea de que o acontecemento ten lugar nun espazo sagrado ou da importante relación coa terra. Á dereita do rei aparece unha figura de cabelos longos (posibelmente un sacerdote de nome Tshet) precedido por catro portaestandartes con símbolos da casa real ou das rexións do reino (unha pel de animal, un can e dous falcóns). Do lado dereito deste nível encóntrase o destino desta procesión: unha fileira de dez cadáveres decapitados, posibelmente os derrotados da rexión conquistada. É importante sinalar que estas figuras están representadas como sendo vistas desde arriba, o que denota unha preocupación por escoller a vista que mellor se aplica a determinada situación. Os símbolos sobre esta representación -un barco, un falcón e un arpón- poderían significar o nome da nova provincia fundada.
A zona intermedia inferior presenta dous animais fantásticos (serpopardos) cuxos pescozos se entrelazan formando un círculo no centro da paleta (talvez onde se moían os pigmentos). Estes animais están a ser domados por dúas figuras totalmente representadas de lado (vista utilizada para figuras de menor importancia) e crese que simbolizan a unión entre o Alto e o Baixo Exipto; contradicindo esta teoría están outras representacións idénticas na Mesopotamia e o feito de que se trata dunha imaxe única na arte exipcia.
A zona inferior reforza unha vez máis a forza do rei vencedor pola ilustración dun boi que domina unha figura humana, un inimigo, aos seus pés (bastante contorsionada en relación aos cánones exipcios de representación posteriores) e unha muralla na zona superior.
Face posterior
A zona superior é idéntica á da face anterior.