cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Universidade de Vigo
Campus
O Campus de Vigo, ou Campus Vigo Tecnolóxico, atópase distribuído en diversas sedes. A principal delas é a cidade universitaria das Lagoas-Marcosende situada na parroquia de Zamáns, a 15 quilómetros do centro da cidade. Porén, no centro de Vigo sitúase o chamado Campus Urbano, asentado nun edificio da década de 1930 deseñado polo arquitecto vigués Jenaro de la Fuente Álvarez. Este edificio, situado na rúa Conde de Torrecedeira e coñecido aínda na actualidade como Escola de Peritos Industriais, é hoxe parte da Escola de Enxeñaría Industrial da universidade. Anexa a este edificio atópase unha biblioteca universitaria. Xusto enfronte, no outro lado da rúa, está a Escola Universitaria de Estudos Empresariais. Na Illa de Toralla, no Edificio Filomena Dato, ten a súa sede a Estación de Ciencias Mariñas de Toralla (ECIMAT), na marxe sur da Ría de Vigo.
O Campus de Ourense-Campus da Auga atópase plenamente inserido no casco urbano da cidade, no barrio das Lagoas. Ocupa as instalacións do antigo Hospital da Lonia. Conta, ademais, con outras infraestruturas, coma o Edificio de Ferro (sede das Facultades de Educación e Traballo Social e mais de Historia), ou o Edificio Politécnico, no que se atopa a Facultade de Ciencias e a Escola Superior de Enxeñaría Informática. Na parte nova, coñecida como Campur Sur, sitúanse as Facultade de Ciencias Empresariais e Turismo e mais a de Dereito, ambas no mesmo edificio, e mais a Escola de Enxeñaría Aeronáutica e do Espazo. Outras instalacións inclúen a Biblioteca Universitaria Rosalía de Castro, a piscina universitaria, a pista polideportiva e diferentes espazos para practicar deporte ao ar libre, entre eles un campo de herba sintética.
Campus das Lagoas, Marcosende
miniatura|Escola de Enxeñaría Industrial.miniatura|Facultade de Ciencias Económicas (Campus Lagoas-Marcosende).miniatura|Facultade Filoloxía e Tradución (campus Lagoas-Marcosende).
Estrutura de goberno
O 23 de abril de 2018 tiveron lugar eleccións á reitoría da Universidade de Vigo con dúas candidaturas: Ideas que suman, liderada por Emilio Fernández Suárez, e Horizonte 2040, liderada por Manuel Joaquín Reigosa Roger. Esta última resultou a vencedora na cita electoral co 57,55% dos votos. O actual equipo de goberno está formado polas seguintes persoas:
Graos, mestrados, estudantado e outros datos de interese
Desde a súa segregación da Universidade de Santiago de Compostela, a Universidade de Vigo foi pouco a pouco incrementando tanto o número de titulacións como a cantidade de profesorado e alumnado.
A universidade ten nos seus tres campos 22 centros universitarios propios, 7 centros adscritos e 5 centros tecnolóxicos, e que cobren 140 áreas do coñecemento. Neles predomina as titulacións en ciencias sociais e xurídicas e as enxeñarías En 2017 a universidade formaba a 21 235 estudantes: 17237 cursando graos, 2048 mestrados e 1365 doutoramentos. Así mesmo, tiña a 1376 persoas adicadas a investigación e docencia, 434 investigadores en formación ou técnicos e 484 persoas vencelladas a proxectos. O persoal de administración e de servizos foron 702 persoas. Ademais, pasou dun investimento en investigación de 0,51 millóns de euros no ano 1991 a 5,23 millóns no 2001. O orzamento total da institución para 2016 ascende a 160.586.524 €. A meirande parte do gasto corresponde a gasto de persoal e gastos correntes e distribuído na súa maioría nos grupos de investigación tecnolóxica e xurídica e social.
Mercado Central de Valencia
miniatura|300 px|dereita|Mercado Central. miniatura|200 px|dereita|Plano do Mercado Central. O Mercado Central (en valenciano Mercat Central) de Valencia é unha construción de estilo modernista, proxectada polos arquitectos Alexandre Soler i March e Francesc Guàrdia i Vial en 1914, ámbolos dous formados na Escola de Arquitectura de Barcelona e colaboradores de Lluís Domènech i Montaner, que fixo o Palau de la Música Catalana e que se caracterizou por un estilo propio dentro das liñas do modernismo.
O proxecto do Mercado Central da Cap i Casal pretendía conciliar o uso das grandes estruturas de ferro espido co estilo Art Nouveau. Despois dalgunhas desconveniencias e dalgunhas modificacións ao proxecto inicial, as obres acabaron no xaneiro de 1928, so a dirección de Enric Viedma i Vidal.
Este mercado sitúase entre a Plaça del Mercat (fachada principal) e a de Ciutat de Bruges. A rúa Vell de la Palla separa o mercado da Igrexa de Sant Joan del Mercat. Pola outra beira do mercado está a rúa de Palafox, a praza d'en Gall e a rúa de les Carabasses.
A Praza do Mercat
A Plaça del Mercat é unha das prazas máis singulares e coñecidas da cidade de Valencia, xa que onda tres dos monumentos máis famosos da cidade: o modernista Mercat Central (s. XX), a tardogótica Llotja de la Seda (s. XV) co seu Consolat de Mar renacentista (XVI), e a parte barroca da igrexa de Sant Joan del Mercat (s. XVII). Pese a esta mestura de estilos, Joan Francesc Mira opina que "no se sap com, els tres edificis fan l'efecte de ser exactament com han de ser i ocupar el lloc que han d'ocupar, un davant o al costat de l'altre, com si haguera estat i haguera de ser sempre així" (non se sabe como, os tres edificios fan o efecto de seren exactamente como teñen que ser e ocupando o lugar que teñen que ocupar, un diante ou á beira do outro, como se fose ou debese ser sempre así).
Antecedentes do Mercado Central
Antes da construción do Mercado Central (1914-28), a Plaça del Mercat servía coma espazo de mercado ao aire libre para a cidade. Durante o século XIX a praza ampliouse co derrubamento do convento das Magdalenes, pero até o 1914, non se comezou a construción do edificio cuberto do Mercado Central.
miniatura|275 px|centro|Praza do Mercado en [[1704, segundo o plano do Padre Tosca, que se conserva no Museu Històric Municipal de Valencia. Sobre parte desta praza érguese o actual Mercat Central (1914-1928).]]
Estilo ecléctico e modernista
As cubertas presentan teitos inclinados e dúas innovadoras cúpulas, unha para a peixaría, e outra para o mercado. Na parte alta desta segunda cúpula hai un cataventos de ferro: a Cotorra del Mercat que, segundo como sopra o vento, fala ou mira outro cataventos, o Pardalot de Sant Joan, que se atopa na veciña igrexa homónima.
A armadura para cubrir de aceiro laminado con piares unidos entre si por arcos remite ás grandes arquitecturas industriais do ferro, como as da Estació del Nord ou o Mercat de Colom. Os muros perimétricos, que só teñen función de pechamento, presentan zócolos cerámicos policromados na súa base, persianas metálicas e azulexos de reflexo dourado na parte superior, e pedra nos cantóns e nas portadas.
Catedral da luz
Segundo Joan Francesc Mira, o Mercado Central é como unha catedral inmensa e luminosa, para inundación continua de claridade que intensifica as cores da mercadoría. É un espazo de amplos carreiros interiores dedicados á venda de todo tipo de alimentos, onde a clientela non se empurra nin se apiña porque o espazo é ben grande, e o balbordo se esvaece cara ás alturas.
Adolf Brudes
Adolf Brudes von Breslau, nado en Groß Kottulin, preto de Breslau (agora Wrocław en Polonia), o 15 de outubro de 1899 e finado en Bremen o 5 de novembro de 1986, foi un piloto de Fórmula 1 de Alemaña e membro da nobreza alemá.
Comezou a competir con motocicletas en 1919. Como propietario dun concesionario de BMW e de Auto Union en Breslau, tivo oportunidades de competir, o que fixo desde 1928 en diante, inicialmente en subidas. Despois da segunda guerra mundial desfíxose do seu negocio, trasladouse a Berlín e converteuse en mecánico co que puido atopar traballos. Con todo pronto volveu a competir, e continuou ata 1968, en subidas, unha carreira de 49 anos. Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo, o 1952 Großer Preis von Deutschland, pero non logrou puntos de campionato. Tamén participou en varias carreiras fóra do campionato da Fórmula Un.
Traxectoria
Comezou a súa andaina nas carreiras de dúas rodas en 1919. Entre 1924 e 1927 foi mecánico e piloto de motos para o fabricante de motocicletas Victoria. En 1925, a compañía engadiu un Root blower ao seu motor en liña de 2 cilindros  OHV. Un ano máis tarde, Brudes estableceu un récord de velocidade terrestre de 165 km/h, montando unha desas motos.
Adolf desexaba correr a un nivel superior e, con isto en mente, comezou a competir con autos xunto ás motos en 1928. Comprou un Bugatti Type 37A co que participou en subidas, a maior parte en Polonia, logrando varias vitorias na xeral e de clase. Mentres tanto, fundou un concesionario de BMW e Auto Union en Breslau. Para 1934, engadira un Bugatti Type 35B e un MG C-type para o seu equipo, e foi co MG, co que logrou unha vitoria de clase en 1934 en Eifelrennen en Nürburgring.
En 1936, Adolf participou nunha proba de avaliación de pilotos de Auto Union, pero o asento foi para outro piloto. Para non desanimarse deste fracaso, adquiriu un BMW 328. Logo dalgúns excelentes resultados, gañouse un posto no seu equipo na carreira das 24 Horas de Spa de 1938. Xunto a Paul Heinemann, rematou cuarto na xeral e segundo na súa clase. Tamén logrou un podio na Mille Miglia de 1940. A carreira correuse nun percorrido reducido, baixo o título de Gran Premio Bescia delle Mille Miglia. Brudes emparellouse con Ralph Röese nun BMW 328 spider, terminou en terceiro lugar.
Coa guerra as carreiras pararon. Unha vez que terminou a guerra, a situación de Brudes cambiou moito e, en 1945, perdera todo. A súa familia viuse obrigada a trasladarse a Sedlitz, unha pequena cidade no leste de Alemaña onde vivían os seus irmáns. Logo de numerosos traballos raros, mudouse a Berlín buscando traballo. Atopou traballo no concesionario de BMW en Halensee, cando foi presentado a un oficial estadounidense que estaba interesado en competir, Alexander Orley. Brudes empregouse para preparar cupés de BMW para Orley para competir.
Cando Brudes retomou a súa propia andaina nas carreiras, pilotou un dos BMW Orley Speciale de Orley, baseado no Vertias-Meteor. Foi neste coche, co que participou no seu único Gran Premio do Campionato do Mundo, 1952 Großer Preis von Deutschland. A súa carreira rematou a só 5 voltas da meta, retirouse con problemas de motor. Uns anos antes, recibiu unha invitación de August Momberger para pilotar o novo coche deportivo Borgward en varios intentos de récord. En outubro de 1953, nun coche deportivo de 1.500 cc moi aerodinámico con chasis lixeiro de tubos xemelgos, estableceu unha serie de récords de velocidade e resistencia no Autódromo de Linas-Montlhéry. Durante a tempada de 1953, finalmente foi contratado por Borgward e converteuse en piloto oficial. Cando o equipo empezou a súa andaina no automobilismo internacional, Brudes estaba entre os pilotos. O seu primeiro evento foi nas 24 Horas de Le Mans, cun trío de Borgward-Hansa 1500 Rennsport Cupés. O coche de Brudes quedaría sen combustible logo de tres horas de carreira.
Continuaría correndo ata 1968, cando fixo a súa última aparición competitiva na Taunus Hillclimb, onde nun Alfa Romeo Giulia terminou terceiro da súa clase.
Pireneos
Os Pireneos (en aragonés: Pireneus, en castelán: Pirineos, en catalán: Pirineus, en éuscaro: Pirinioak, en francés: Pyrénées, en occitano: Pirenèus) ou o Pireneo constitúen unha cordilleira no suroeste da Europa que forma unha fronteira natural entre a Península Ibérica e Francia, e esténdense entre o mar Cantábrico (golfo de Biscaia) e o mar Mediterráneo (cabo de Creus) durante aproximadamente 415 km. Na súa parte central chega a ter uns 150 km de largo.
Adolf Brudes
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Pireneos
Na súa maior parte, a súa crista principal forma a fronteira franco-española, co principado de Andorra entre os seus dous grandes veciños. A principal excepción a esa regra constitúea o Val de Arán, que pertence a España mais se localiza na cara norte da cordilleira. Outra anomalía orográfica inclúe a catarata de Cerdanya e o enclave español de Llívia.
Formación
Está formada a partir de sedimentos costeiros as eras Paleozoica e Mesozoica, coa colisión das placas ibérica e eurasiática hai entre uns 100 e 150 millóns de anos, seguida de intensa erosión de xeo e auga.
Montes
Os montes dos Pireneos que superan os 3.200 metros de altitude, ordenados segundo altitude, recóllense na seguinte táboa.
Réxime pluvial
Os Pireneos Occidentais reciben máis precipitación que os orientais, ó chegar a masas nubosas dende o océano Atlántico e atoparse primeiro as alturas occidentais.
Glaciares
Debido a que a glaciación da Era cuaternaria afectou aos Pireneos de modo máis decisivo que ás outras cordilleiras españolas, existen pegadas de modelaxe glaciar desde o Canigó ata o pico de Adi. A maioría dos actuais lagos son de orixe glaciar. Hoxe en día os Pireneos só posúen glaciares de circo ou con pequenas linguas por encima dos 2.700 metros: Aneto, Balaitus, Viñamala, Monte Perdido e Maladeta no lado español e Ossue ou Troumouse no lado francés.
Ríos
Nesta cordilleira nacen importantes ríos: A inclinación das cuncas dá lugar a algunhas ds fervenzas máis altas de Europa, como a Fervenza de Gavarnie, que con 422 m de desnivel é a máis alta de Francia.
Estacións de esquí
miniatura|220px|Pistas da estación de esquí de [[Candanchú.]] miniatura|250px|[[Circo de Gavarnie, no Pireneo Francés.]] Conta esta cordilleira con grandes espazos acondicionados para o ocio, ao ofrecer grandes posibilidades polo seu clima. As instalacións para a práctica do esquí son as que precisan dun espazo máis extenso e modificaron profundamente o uso do solo na alta montaña. A continuación móstranse as estacións de esquí que existen nos Pireneos.
Na parte española:
Candanchú, Astún, Formigal, Panticosa-Los Lagos, Cerler, Boí Taüll, Baqueira Beret, Port Ainé, Port del Comte, Espot Esquí, Tavascan, La Molina, Masella, Port del Comte, Vall de Núria, Vallter, Rasos de Peguera.
En Andorra:
Ordino Arcalis, Pal Arinsal, Pas de la Casa-Grau Roig, Soldeu el Tarter, La Rabassa.
La Pierre-st Martín, Artouste, Gourette, Luz Ardiden, Cauterets, Hautacam, Bareges, Gavarnie-Gèdre, La Mongie, Piau Engaly, Saint Lary, Val Louron, Peyragudes, Luchon Superbagneres, Porte Puimorens, Ax-les-Thermes, Font-Romeu, Les Angles, Puyvalador, Formigueres, Puigmal, Cambré d´Aze, Guzet, Les Mont d´Olmes, Ascou-Pailheres, Mijanes-Donezan.
Flora
A icona por excelencia da flora pirenaica foi dende sempre o Edelweiss ou flor de neve, na actualidade só se atopa en certas zonas de difícil acceso, como na baixada entre Canón de Añisclo e Pineta, ou nas zonas altas do val de Ordesa.
O pino negro e as faias nas zonas húmidas tamén son moi comúns.
Fauna
O Pireneo supón un lugar único para a contemplación de varias especies animais, polo escarpado do terreo, que limitou a presenza humana, factor que sempre é un perigo para a biodiversidade. Entre as case 200 especies animais que sobreviven na cordilleira, destaca sobre todas a presenza do mítico oso pardo, o cal parece recuperarse moi lentamente do seu declive, mais a súa poboación apenas alcanza os 20-25 exemplares.
Entre as aves, o rei indiscutíbel e o quebraosos. Extinguido en case toda Europa, é no Pireneo onde a especie encontrou o seu último refuxio, actualmente en expansión e provendo exemplares para proxectos de cría e recuperación nos Alpes. Crese que existen unhas 90-95 parellas e 500-600 quebraosos. O gran depredador dos aires pirenaicos é a aguia real, seguida dunha amálgama de especies nocturnas e diúrnas como son os abelleiros, miñatos reais ou negros, falcóns, lagarteiros, bufos reais ou o rarísimo moucho boreal que pasou de considerarse extinto a ofrecer unha poboación en torno ás 80 parellas, así como aves necrófagas, como o voitre leonado, os voitres pequenos e ultimamente un recentemente chegado en expansión, o voitre negro.
Air Comores International
Air Comores International é unha aeroliña con base en Moroni, Comores que comezou a operar en novembro de 2004. Opera servizos internacionais entre Francia e o Oriente Medio e servizos rexionais entre o leste e o sur de África co Océano Índico.
Frota
En setembro de 2006 a frota de Air Comores International estaba formada por un Boeing 767-300ER e un Boeing 737-400.
Pireneos
Fauna
No bosque a pita do monte atópase en perigo de extinción. Xunto a ela, unhas 120 especies de pequenas aves entre as que destacan o peto negro e o peto real. Na alta montaña vive unha das grandes xoias pirenaicas, a Lagopus muta.
Fala de Estremadura
A fala de Estremadura, tamén coñecida como fala de Xálima, fala dos tres lugares ou valego, galego estremeño ou galego do Val do Ellas polos partidarios da teoría sobre a relación entre a fala e a lingua galega, é unha variedade lingüística galego-portuguesa falada nos concellos de San Martiño de Trebello, Valverde do Fresno e As Ellas, no Val de Xálima, no noroeste da provincia de Cáceres, en Estremadura. Aínda que non se pode considerar galego en sentido estrito, a maior parte dos lingüistas galegos trátana como unha variedade histórica do galego por consideraren que ten moito máis que ver coas falas galegas que co portugués estándar e pola súa orixe, pero non todos pensan da mesma forma, algúns pensan que é unha lingua diferenciada do galego pero o galego é a máis próxima. O Ethnologue recólleo como unha lingua e dálle o seu propio código ISO 639-3, fax, non obstante a maioría dos investigadores evitaron darlle a denominación de lingua.
Falantes
No Val hai uns 5.000 falantes destas tres falas, ademais como consecuencia da emigración hai uns 3.000 nados no val que viven fóra e que manteñen un uso familiar da fala reforzado por pasaren o período estival no val moitos deles. A fala é a lingua habitual da poboación, coa excepción dos funcionarios, Garda Civil e outra xente nada fóra do Val. Non hai perda lingüística entre as xeracións máis novas, aínda que Valverde amósase como o concello máis castelanizado. A partir de 1960 o número de castelanismos da lingua falada aumentou progresivamente debido á escola, ao servizo militar e aos medios de comunicación. miniatura|Placa en lagarteiro
Estudos e filiación
As primeiras referencias filolóxicas coñecidas sobre a fala realizáronas Fritz Krüger (1925) e Otto Fink (1929) ao estudar o castelán dialectal da zona, José Leite de Vasconcelos fixo unha investigación máis polo miúdo (1929 e 1933), aínda mostrando fenómenos que nunca se volveron a rexistrar nos sucesivos estudos e que o achegaban ao portugués, e a opinión era unánime en canto referirse a el como un portugués dialectal. O primeiro investigador en referirse a esta fala como de orixe galega, comparándoa cos foros de Castelo-Rodrigo (1209) e relacionándoo coa posible chegada de poboadores galegos á zona nos séculos século XII e XIII foi Lindley Cintra en 1959: ''O falar fundamentalmente galego, mas com leonesismos, de Castelo Rodrigo e Riba-Coa no séc. XIII, o falar também essencialmente galego da região de Xalma, outra coisa não são, segundo creio, do que falares destes núcleos de repovoadores galegos tão frequentemente recordados pela toponímia''. Clarinda de Azevedo tamén se refire a esta repoboación pero desbota a galeguidade da fala afirmando a súa pertenza a un galego-portugués arcaico e polo tanto máis próximo ao galego actual có portugués. José Luis Martín Galindo cre que as falas son anteriores a unha posible repoboación galega, pero esta tese non conta con outros partidarios.
Xosé-Henrique Costas González, nos seus estudos, afirma a galeguidade destas falas. Estabelece a súa orixe na repoboación por galegas e galegos nos séculos XII e XIII e a interferencia de leonesismos como consecuencia dun longo contacto co leonés. Do mesmo xeito, a existencia de palabras galegas na Serra de Gata e no suroeste de Salamanca podería indicar que a extensión da fala na Idade Media fora maior. Frías Conde tamén se mostra partidario da galeguidade destas falas. José Enrique Gargallo Gil fala dun galego-portugués fronteirizo e arcaizante, e admite unha maior vinculación co galego que co portugués. Juan Manuel Carrasco González clasifica a fala como a terceira variedade do galego-portugués.
No ano 1999 celebrouse un Congreso sobre a Fala coa intervención dos principais investigadores sobre a fala. miniatura|Placa en mañego
Coñecemento da fala en Galicia
A fala comezou a se coñecer en Galicia en 1991 cando Antón Reixa entrevista en Sitio Distinto, un programa da Televisión de Galicia, a Tomás Fernández Vázquez, un camioneiro de Valverde que fala na súa modalidade, o que esperta o interese do filólogo galego Francisco Fernández Rei, quen llo comenta a Xosé Henrique Costas González e este vai ó val para facer unha primeira enquisa lingüística. En abril de 1992 Costas fala na Radio Galega sobre a situación da fala e en maio, na presentación dos Premios da Crítica de Galicia, Costas refírese á existencia da fala, o que ten como consecuencia que xornais como El Correo Gallego, Diario 16 de Galicia ou A Nosa Terra recollan esa existencia sen moitas máis explicacións. En setembro de 1992, Costas publica o primeiro artigo sobre a fala en Galicia e en galego na revista A Trabe de Ouro e organiza unha excursión de estudantes da Universidade de Vigo, que fundan a Asociación Cultural Alén do Val, para realizar un traballo de campo lingüístico que en xaneiro de 1993 obtén un premio nun certame de investigadores novos. Os cartos dese premio posibilitan a realización de dúas viaxes máis para un traballo de campo máis detallado (outubro de 1993 e xaneiro de 1994) e publican o Primeiro Calendario do galego do Val das Ellas.
O 13 de marzo de 1994, o programa Informes TVG dedica unha ampla reportaxe á fala, facendo posible o seu coñecemento fóra dos ambientes culturais.
Literatura
O primeiro escrito coñecido na fala é un conto en mañego, Cuadro de Costumbres publicado por José López Vidal na Revista de Extremadura no ano 1910. Isabel López Lajas escribiu sainetes en valvedeiro nos anos 30 e 50, recoñecía a súa fala como galega ("como temus esta fala galega").
Domingo Frades, mañego e membro da Real Academia Galega e autor de Versos de un verán (1977), As Ellas y o sei castelu (1980), Algu sobre a nossa fala 1 e 2 (1975) Vamus a falal (1994).
Severino López das Ellas publicou o primeiro libro en lagarteiro en 1994: Topónimus d'As Ellas y rimas en Lagarteiru.
Ambrosio López (irmán de Severino) das Ellas escribiu poesía inédita, incluíndo o himno oficial das Ellas.
Usos sociais
Os letreiros das rúas están en lagarteiro nas Ellas e en castelán e mañego en San Martín. Existiu unha emisora de radio, Radio Valverde, que emitía media hora en valverdeiro e a revista A Nosa Fala (que foi o voceiro de Fala i Cultura). O trimestral Anduriña, en lagarteiro, edítano Fala i Cultura e Amigus d'As Ellas i du sei castelu.
A Asociación Fala i Cultura do Val do Ríu Ellas constituíuse o 3 de agosto de 1991, nos seus estatutos fundacionais figura a catalogación da súa lingua como galego de Estremadura. Celebra todos os anos o Día da Fala.
Carcharhinus
miniatura|240px|[[Tiburón de puntas prateadas (Carcharhinus albimarginatus).]] miniatura|240px|[[Tiburón gris (Carcharhinus plumbeus).]]
Fala de Estremadura
Usos sociais
Tamén ese 3 de agosto os alcaldes dos tres concellos subscribiron un documento coñecido como o Manifesto dos alcaldes no que se demandaba ás autoridades provinciais e autonómicas a adopcións de medidas para a conservación da fala.
Carcharhinus
Carcharhinus é un xénero de tiburóns carcarriniformes, o tipo da familia dos carcarrínidos.
Fala de Estremadura
Usos sociais
É habitual que os carteis e programas das festas estean na fala, así como representacións de teatro infantil e existen cursos para funcionarios locais da variedade de cada concello.
Carcharhinus
Comprende 31 especies actuais, que se distribúen polos mares e océanos de todo o mundo.
Fala de Estremadura
Filiación
Debátese entre os lingüistas se é a terceira póla do galego-portugués ou unha variedade derivada do galego antigo (como o portugués). Existen outras posturas minoritarias, ben como fala autóctona ben como variedade do leonés meridional.
200 Meters
200 Meters (en 200 متر) é un filme de 2020 dirixido por Ameen Nayfeh. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Venecia en setembro de 2020, onde gañou BNL People's Choice Audience. Foi escollido como candidato de Xordania para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Na cidade palestiniana de Tulkarm, unha familia está separada pola barreira israelí de Cisxordania, e o pai tenta visitar o seu fillo do outro lado do muro.
Xunt@s por As Pontes
Xunt@s por As Pontes é un partido político de ideoloxía de esquerdas, nacionalista e republicana, de ámbito local, con sede nas Pontes de García Rodríguez.
Ten representación política no concello das Pontes de García Rodríguez, con dous concelleiros tralas eleccións municipais do 24 de maio de 2015. Para as eleccións xerais de 2015 o partido apoiou a candidatura de En Marea.
Chesús Bernal
Chesús Gregorio Bernal Bernal, nado en Valtorres, Zaragoza o 8 de xaneiro de 1960 e finado en Zaragoza o 22 de marzo de 2019, foi un político aragonés de ideoloxía nacionalista aragonesa progresista. Fundador de Chunta Aragonesista (CHA), na que desempeñou cargos de representación pública institucional e de dirección orgánica tanto dentro como fóra de Aragón.
Traxectoria
Chesús Bernal naceu na localidade de Valtorres, na provincia de Zaragoza. Doutor en Filoloxía Románica, foi profesor titular da Universidade de Zaragoza. Tamén foi autor de publicacións especializadas sobre cuestións literarias, filolóxicas, lingüísticas e socioculturais, da que cómpre salientar o Diccionario aragonés (Rolde, 1999) xunto a Francho Nagore. Foi membro do Rolde de Estudios Aragoneses (REA) e do Consello d'a Fabla Aragonesa (CFA).
Foi Secretario Xeral de Chunta Aragonesista (CHA), dende a súa fundación en 1986 até 1998. Dende entón e até 2012 exerceu como Secretario de Política Institucional e como Vicesecretario Xeral de CHA.
Foi deputado nas Cortes de Aragón por Zaragoza entre a IV e a VII Lexislatura (1995-2011), sendo o voceiro do seu Grupo Parlamentario durante devanditas lexislaturas.
En xaneiro de 2018, foi nomeado director dos Cursos Extraordinarios da Universidade de Zaragoza.
Windows Me
O sistema operativo Windows ME foi posto no mercado xeral o 14 de setembro do ano 2000, e foi o último de Microsoft baseado en MS-DOS. Era un sistema operativo que seguía a ter problemas de estabilidade e, ademais, na mesma data apareceu o Windows 2000, que era máis estable, xa que usa o sistema de ficheiros NTFS en lugar do FAT -que xa estaba anticuado-. Basicamente non introducía melloras moi significativas con respecto ao Windows 98 SE, talvez maior número de drivers e maior compatibilidade con dispositivos multimedia.
Chesús Bernal
Traxectoria
O 22 de marzo de 2019, faleceu en Zaragoza debido a un cancro de páncreas.
Eva Green
Eva Gaëlle Green nada o 5 de xullo de 1980 en París, é unha actriz e modelo francesa.
Xoana II de Navarra
Xoana II de Navarra, nada en Conflans (Francia) o 28 de xaneiro de 1311 e finada e Bréval o 6 de outubro de 1349, foi raíña de Navarra entre 1328 e 1349.
Antanaclase
A antanaclase, tamén coñecida como diáfora ou equívoco, é unha figura de dicción que consiste na repetición de palabras con significantes idénticos, mais con significados diferentes.
Spanglish
Exemplos
Conversación curta en spanglish:
No Age
No Age é un dúo estadounidense de noise pop procedente dos Ánxeles (California), formado en 2005 polo guitarrista Randy Randall e o batería e vocalista Dean Allen Spunt. A parella inicialmente tocou xunta co batería Jeremy Villalobos na banda Wives, e colleu o seu nome dun recompilatorio instrumental do selo SST Records editado en 1987, que Spunt descubriu mentres traballaba en Aron's, unha tenda de discos dos Ánxeles.
Souto
Un souto é un terreo poboado de castiñeiros (sin. castiñeira). O topónimo Souto pode referirse a:
Na provincia de Lugo
Na provincia de Ourense
Annemiek van Vleuten
Annemiek van Vleuten, nada en Vleuten (Utrecht) o 8 de outubro de 1982, é unha ciclista dos Países Baixos.
Traxectoria
Forma parte da escuadra navarra do Movistar. Comezou a competir a nivel profesional no ano 2008 no equipo Vrienden van het platteland e conseguiu a primeira vitoria na Novilon Eurocup Ronde Van Drenthe. No ano 2019 xa superara a sesenta vitorias como profesional entre as que destacan dos Giro Rosa (2018 e 2019), La Course by Le Tour de France do ano 2018 ou a Strade Bianche de 2019.
É tres veces campioa do mundo de ciclismo en ruta, acadando dous ounos na proba contra o crono de 2017 e 2018 e unha na proba en ruta de 2019 ande rodou escapada do pelotón durante 106 quilómetros e sacando mais de dous minutos a súa gran rival Anna van der Breggen.
Participou nos Xogos Olímpicos de Londres onde axudou a súa compatriota Marianne Vos a acadar o ouro e tamén nos Xogos de Río onde sufriu unha terrible caída mentres lideraba a proba no descenso de Vista Chinesa.
Arantxa Sánchez Vicario
Aránzazu Isabel María Sánchez Vicario, máis coñecida como Arantxa Sánchez Vicario, nada en Barcelona o 18 de decembro de 1971, é unha ex tenista española.
Durante a súa carreira foi número 1 do mundo da WTA en 1995. Gañou catro títulos do Grand Slam en categoría individual, seis en categoría de dobres e catro en dobres mixtos, ademais de catro medallas olímpicas e cinco títulos de Copa Federación co Equipo español.
Traxectoria
Arantxa Sánchez Vicario naceu en Barcelona en 1971 nunha familia con grande afección tenística, sendo a menor dos catro irmáns do matrimonio formado por Emilio Sánchez Benito e María Luisa Vicario Rubio (Marisa, Emilio, Javier e Arantxa). Aos 4 anos de idade comezou a xogar ao tenis, seguindo os pasos dos seus irmáns máis vellos Emilio e Javier. En 1985, con 14 anos, fíxose profesional. Nos seus inicios alcumóuselle como "o abellón de Barcelona".
Individual e dobres
Arantxa sacudiu o mundo do tenis cando en 1989, sendo 10ª do mundo e apenas coñecida no circuíto, derrotou á número 1 do mundo Steffi Graf na final do torneo de Roland Garros. Con esta vitoria, ademais de gañar o título, Arantxa convertíase na xogadora máis nova ata ese momento en gañar o Aberto de Francia de Tenis (a marca só lle durou un ano, xa que na seguinte edición, a serbia Monica Seles gañaba o título con tan só 16 anos). A partir dese momento, os partidos entre Steffi e Arantxa converteríanse nun clásico do tenis feminino pola súa dureza e gran xogo. Aínda que Arantxa carecía de talento tenístico compensábao con fartura grazas á súa entrega na pista. Nas semifinais do Masters do Canadá de 1989, Arantxa despachou a Gabriela Sabatini 3-6, 7-5 e 6-3, antes de perder ante Martina Navrátilová na final. En 1992, Arantxa arroiou a Sabatini na final do torneo de Key Biscayne por 6-1 e 6-4.
O ano máis exitoso da xogadora española en categoría individual foi 1994, cando gañou oito torneos, entre eles o Roland Garros por segunda vez e o Aberto dos Estados Unidos. En 1998, gañou o seu terceiro título no torneo francés, completando desta forma, o seu cuarteto de títulos de Grand Slam en categoría individual. Cabe destacar que tamén foi finalista en categoría individual nos catro torneos do Grand Slam. Ese mesmo ano Arantxa Sánchez Vicario é galardoada co Premio Príncipe de Asturias dos Deportes.
No ránking de dobres permaneceu entre os anos 1992 e 1997 un total de 111 semanas como número 1 do mundo. No ránking individual da WTA terminou entre as dez primeiras xogadoras do mundo un total de 11 tempadas. Na categoría de dobres estivo 10 tempadas entre as dez mellores do mundo, destacando en 1995 e 1996 cando finalizou como número 1 do mundo.
En categoría de dobres, Arantxa Sánchez Vicario gañou os títulos en Australia nos anos 1992 (xunto a Helena Suková), 1995 (con Jana Novotná) e 1996 (con Chanda Rubin), no Aberto dos Estados Unidos en 1993 (con Helena Sukova) e 1994 (xunto a Jana Novotná), e en Wimbledon en 1995 (tamén con Jana). Gañou ademais catro títulos do Grand Slam en categoría de dobres mixtos.
Representando a España
En 1991, Arantxa axudou a España a gañar o seu primeiro título na Copa Federación, derrotando ao equipo dos Estados Unidos na final. Foi xogadora dos equipos españois que gañaron a Copa Federación cinco veces en 1991, 1993, 1994, 1995 e 1998. Sánchez Vicario ten a marca de maior número de triunfos en categoría individual e dobres conseguida por calquera xogadora nesa competición, con 72 vitorias. Tamén ten as marcas de maior cantidade de partidos disputados (100 partidos, dos cales 72 foron individuais e 28 foron de dobres), e máis edicións xogadas (16).
Arantxa Sánchez Vicario foi tamén parte dos equipos españois que gañaron a Copa Hopman en 1990 e 2002.
Representou a España nos cinco edicións dos Xogos Olímpicos. A súa primeira participación foi nos Xogos Olímpicos de Seúl 1988, onde participou unicamente en categoría individual e perdeu en 1ª rolda. Na súa segunda participación, en Barcelona, competiu en individuais (perdeu en semifinais ante Jennifer Capriati) e en dobres (conseguiu a medalla de prata xunto a Conchita Martínez). Catro anos despois, en Atlanta 1996, perdeu a final individual ante Lindsay Davenport e alcanzou as semifinais na categoría de dobres, xunto a Conchita Martínez. En Sydney 2000 perdeu en cuartos de final en categoría individual e alcanzou 2ª rolda en categoría de dobres. Finalmente, en Atenas 2004, perdeu en 1ª rolda na categoría de dobres. Nesas 5 participacións, a tenista española conseguiu dúas medallas de prata e dúas de bronce.
Arantxa Sánchez Vicario anunciou a súa retirada do tenis en novembro de 2002. Con todo, regresou en 2004 para xogar nalgúns torneos de dobres e poder disputar os seus quintos Xogos Olímpicos.
En 2012 regresa á competición como capitá da Copa Federación de tenis xunto ao adestrador Gabriel Urpí, posto no que non conseguiu unha soa vitoria do equipo español e tras pouca implicación co equipo, foi animada pola RFET para dimitir do cargo.
Vida privada
O seu primeiro matrimonio foi co xornalista (director do diario Sport desde outubro de 2007) Joan Vehils, co que contraeu matrimonio o 21 de xullo de 2000 no Castelo de Sant Marçal en Cerdanyola del Vallès, separándose un ano máis tarde.
O 12 de setembro de 2008 casou no Castelo de Peralada (Xirona) co seu actual marido, José Santacana Blanch. O 31 de outubro de 2008 anunciou á prensa a través dun comunicado que estaba a esperar o seu primeiro fillo para a seguinte primavera. Así, a súa primeira filla, Arantxa, naceu o 27 de febreiro de 2009 en Barcelona. O 28 de outubro de 2011 naceu o seu segundo fillo, un neno chamado Leo.
A tenista fixou a súa residencia en Andorra para eludir impostos, sen informarse ben dos requisitos legais. En 2011 perdeu un xuízo contra Facenda, tendo entón que pagar varios millóns de euros dos impostos que non pagou de 1989 a 1993, deixándoa practicamente na ruína. En febreiro de 2012 publicou a súa autobiografía ''Arantxa ¡Vamos! Memorias Memorias de una lucha, una vida y una mujer'', onde acusou publicamente aos seus pais de controlar en exceso a súa vida e diñeiro e de arruinala pola súa mala xestión económica (incluíndo o fixar a súa residencia en Andorra).
Isistius triangulus
Isistius triangulus é unha especie extinta de peixe elasmobranquio da orde dos escualiforme e familia dos dalatíidos, pertenciente ao xénero Isistius.
Descrición
A especie foi descrita en 1879 polo científico alemán J. Probst no seu traballo "Beiträge zur Kenntniss der fossilen Fische aus der Molasse von Baltringen", publicado na revista ''Hayfische. Jahreshefte des Vereins für vaterländische Naturkunde in Württemberg'' 35: 127–191.
Sinónimos
A especie coñeceuste tamén, entre outros, polos seguintes sinónimos:
En España
Algúns restos fósiles desta especie foron encontrados no sueste de España.
Curtiss P-40 Warhawk
O Curtiss P-40 Warhawk foi un caza e avión de ataque monopraza estadounidense da segunda guerra mundial. Foi basicamente un P-36 reformado para equipar un motor lineal, reducindo así o tempo de desenvolvemento. O seu prototipo voou por primeira vez en outubro de 1938. Usouse sobre todo en misións de ataque ao chan e foi tamén empregado polos británicos, neozelandeses, canadenses e australianos cos nomes Tomahawk e Kittyhawk.
A falta dun compresor de dúas etapas no P-40 converteuno nun modelo inferior aos cazas da Luftwaffe como o Messerschmitt Bf 109 e o Focke-Wulf Fw 190 a grande altitude e raramente foi usado en operacións de combate en Europa occidental. Porén, entre 1941 e 1944 xogou un papel moi importante no norte de África, no pacífico e na China. Tamén foi significante o seu traballo en Oriente Medio, o sueste asiático, o leste de Europa, Alasca e Italia.
O rendemento do P-40 a grande altitude non era tan importante neses teatros, onde servía como caza de superioridade aérea, escolta de bombardeiros e cazabombardeiro. Aínda que gañou unha reputación na posguerra como un deseño mediocre, axeitado tan só para apoio aéreo próximo, estudos máis recentes que inclúen o escrutinio dos rexistros de escuadróns aliados indican que non foi así: o P-40 desempeñouse sorprendentemente como caza de superioridade aérea, sufrindo por momentos grandes perdas, pero tamén causando un grande número de baixas entre os avións inimigos. Baseado en afirmacións de vitoria en tempos de guerra, máis de 200 pilotos de caza aliados (de Reino Unido, Australia, Nova Zelandia, Canadá, Suráfrica, os Estados Unidos e a Unión Soviética) convertéronse en ases voando o P-40. Entre eles houbo polo menos 20 dobres ases, a meirande parte combatindo no Norte de África, a China, Birmania e a India, o suroeste do Pacífico e o leste de Europa. O P-40 ofrecía as vantaxes adicionais de baixo custe e durabilidade, que o mantiveron en fabricación como avión de ataque a terra moito tempo despois de que quedase obsoleto como caza.
Pincelo, A Sariña, Chantada
Pincelo é un lugar na parroquia da Sariña, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 13 habitantes segundo datos do INE e do IGE. deles 8 eran homes e 5 eran mulleres.
Areas, Rosende, Sober
Areas é un lugar da parroquia de Rosende, no concello de Sober. En 2020 tiña unha poboación de 3 habitantes, 3 homes e 0 mulleres.
O lugar sitúase a 237 m de altitude, xunto ao río Cabe. Atópase na estrada que une Rosende con Acedre, xunto á liña de ferrocarril Monforte-Redondela. Hai un pequeno apeadoiro con servizos de media distancia.
Fergustus Pictus
Fergustus Pictus ou Fergus o Picto foi un bispo escoto-picto que asistiu ó concilio organizado polo papa Gregorio II no ano 721 en Roma. Aparece rexistrado como "Fergustus episcopus Scotiae Pictus", ou "Fergus o Picto, bispo dos gaels". A miúdo é identificado co San Fergus escocés, e co Fregus de Vita Sancti Kentigerni, pero a única evidencia para estas relacións é o seu nome, un nome que, ora na forma Fergus ora como Urgust, era un dos nomes máis populares da Escocia e da Irlanda da Idade Escura.
Profeta Gentileza
José Datrino, máis coñecido como profeta Gentileza, nado en Cafelândia (São Paulo) o 11 de abril de 1917 e finado en Mirandópolis o 29 de maio de 1996, foi un predicador brasileiro, que acadou sona a partir de 1980 por facer inscricións peculiares baixo un viaduto en Río de Xaneiro, onde andaba cunha túnica branca e longa barba. "Gentileza gera gentileza" era a súa frase máis coñecida.
Crenzas
Gentileza denunciaba o mundo, rexido "polo capeta capital que vende todo e destrúe todo". Vía no circo destruído unha metáfora do circomundo que tamén será destruído. Mais anunciaba a "xentileza que é o remedio para todos os males". Deus é "Xentileza porque é Beleza, Perfección, Bondade, Riqueza, a Natureza, o noso Pai Creador". Un refrán sempre volvía, especialmente nas 56 pilastras con inscricións na entrada da autovía Novo Rio no Caju: "Xentileza xera xentileza, amor". Convidaba a todos a seren xentís e agradecidos. Anunciaba un antídoto á brutalidade do noso sistema de relacións e, baixo a linguaxe popular e relixiosa, un novo paradigma civilizatório urxente en toda a humanidade.
Caza furtiva
miniatura|Un vendedor de [[Haliotis coa súa pesca viva, matando ao animal no seu interior.]] O furtivismo, ou caza furtiva, é a caza ou a pesca ilegal, en vedado.
Pode ser ilegal debido:
Estímase que o tráfico de vida silvestre ilegal é polo menos de 10 mil millóns de dólares.
Nótese que só se pode dicir que hai caza furtiva sobre a fauna silvestre. A morte e aprehensión de animais domésticos é furto ou roubo ("abigeato"), non caza furtiva.
O furtivismo vexetal, ou "talla furtiva" tamén crece. Un exemplo prominente é a remoción de ginseng no Parque Nacional das Grandes Montañas Humeantes. Estímase que as plantas secas de ginseng roubado se localizan no "mercado negro" a polo menos entre 450 e 500 dólares o gramo.
Puntos modernos
Hai moitas accións nacionais e internacionais tomadas en contra de certas clases de "caza furtiva". A caza de marfil foi prohibida en 1989. As Filipinas teñen máis de 400 especies de animais ameazadas, todas ilegais para cazar.
Sinalando o problema
Algunhas organizacións estatais de gardaparques fan uso de "animais robóticos", en áreas de alta visibilidade para situar os cazadores furtivos e arrestalos logo de que lles disparasen a eses "animais".
Terminoloxía moderna
Ata polo menos 1990, o termo "furtivismo" usábase ás veces para referirse ao acto de alugar traballadores que xa estaban empregados por outra compañía (especialmente un competidor), orquestrado por un recrutador referido como un "cazador de cabezas".
José Luis Moralejo
José Luis Moralejo Álvarez, nado en Santiago de Compostela en 1943, é un latinista galego.
Traxectoria
Fillo de Abelardo Moralejo Laso (e irmán de Juan José Moralejo e Serafín Moralejo), é licenciado en Filosofía e letras na especialidade de Filoloxía clásica pola Universidade Complutense de Madrid e Doutor en Letras clásicas pola Universidade de Boloña con premio extraordinario. Dende 1991 é catedrático de Filoloxía Latina da Universidade de Alcalá. Foi vogal da Comisión Nacional de Avaliación da Actividade Investigadora, da Comisión de Avaliación do Profesorado de Andalucía e da Axencia de Avaliación da Calidade do Profesorado da Comunidade de Madrid (ACAP). É membro dos consellos asesores de varias revistas científicas internacionais e asesor da Biblioteca Clásica Gredos. Tamén é membro do padroado da Fundación Pastor de Estudos Clásicos.
No ano 2009 foi galardoado co Premio Nacional de Tradución de España pola súa tradución ao castelán da obra ''Sátiras. Epístolas. Arte poética'' de Horacio.
Proxecto Educativo Seteportas-Altair
Seteportas-Altair é un agrupamento educativo nos tempos libres pertencente a asociación sen ánimo de lucro e de voluntariado Altair Galiza, entidade nacional galega de Altair que forma parte do Movemento Internacional Sociocultural e Educativo nos Tempos Libres Altair. Este agrupamento fundouse en 2014 en Santiago de Compostela formando parte do Proxecto Educativo Altair desde entón. O obxectivo do proxecto é educar nos tempos libres e promover a convivencia a través de valores como a igualdade social, a solidariedade ou o desenvolvemento sustentábel.
O equipo educativo do agrupamento está composto por persoas enteiramente voluntarias: estudantes, traballadoras, persoas desempregadas etc que comparten o seu interese e compromiso co mundo da educación nos tempos libres. Porén, a actividade de voluntariado está aberta a toda persoa que se recoñeza no proxecto e queira achegar a súa forza e experiencia. Desenvólvense actividades destinadas a nenos/as de entre 7 e 17 anos, organizándose en grupos de idade (Pícaras, Insurras, Aventureiras, Pioneiras e Argonautas).
O proxecto Altair implica regularidade e unha periodicidade semanal, coa finalidade de crear un grupo estábel que se identifique a si mesmo como unha comunidade. Con esta intención, o grupo Seteportas-Altair reúnese todos os sábados pola mañá, de 11.00h a 14.00h, no seu local de Santiago de Compostela. Durante o curso en outono, inverno, primavera e verán realizan acampadas e campamentos pola contorna podendo durar até dúas semanas o campamento de verán. O agrupamento desenvolve as súas actividades tratando de cooperar e inserirse na comunidade, tecendo vínculos coa veciñanza e aprendendo dela e con ela.
Basea o seu método na pedagoxía do proxecto e na acción como método para educar en valores nos tempos libres, ademais de facer que as altaíres medren sentíndose parte dun grupo que camiña unido sen esquecer a súa individualidade; tomando o xogo como punto de partida na procura de educación integral das persoas.
King Buzzo (EP)
Osborne non aparece na cancioón "Skeeter", que é unha remestura do tema "Just Another Story About Skeeter Thompson" gravada por dave Grohl o 23 de decembro de 1990 xunto a outras cinco cancións para o seu disco en solitario Pocketwatch. Skeeter Thompson era o baixista de Scream, a antiga banda de Grohl.
A portada do álbum é unha parodia da portada do disco en solitario de Gene Simmons, editado en 1978.
Listaxe de cancións
Todos os temas foron compostos por Buzz Osborne agás onde se indique.
Carbónicas Landeira
Carbónicas Landeira é unha empresa galega adicada a fabricación de refrescos con sede en Santa Comba cuxa historia se remonta á creación dunha fábrica en 1945 por Antonio Landeira Landeira. É a fabricante de refresco La Pitusa, que ofrece sabores de mazá, cola, limón, laranxa, ademais da gasosa.
Na actualidade, Carbónicas Landeira S.A. xa conta nas súas filas coa incorporación efectiva da terceira xeración familiar, quen asumen as áreas de produción e comercialización. As instalacións produtivas e embotelladoras ocupan unha superficie de máis de 3000 metros cadrados con dúas liñas independentes de envasado, vidro e pet e capacidade para máis de 10.000 botellas hora. As áreas de negocio actuais confórmanas, por un lado a produción e embotellado de bebidas refrescantes, contando con marca propia (Splity) e autorización para marcas nacionais (Pitusa, Zar, Coral) e por outro lado un canal de distribución propio na zona noroeste da provincia da Coruña.