cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xogos Curruncheiros de Sada
Os Xogos Curruncheiros é un evento festivo celebrado en Sada con xogos populares, xincanas, concursos de castelos de area, artísticos ou gastronómicos. Celébranse desde 2014 e adoitan ter lugar o sábado após a fin das festas de Sada, normalmente a cuarta fin de semana de agosto, e lévanse a cabo na zona do Curruncho, na praia das Delicias.
Historia
O 3 de xullo de 2014 nun grupo de Facebook propúxose retomar diversas xuntanzas ´populares que se facían no pasado. A primeira levouse a cabo o 9 de agosto de 2014, co nome de I Xuntanza de veciñ@s “Eres de Sada si…”. Ese encontro foi a semente dos Xogos Curruncheiros, ao improvisarse alí a competición entre dous equipos.
No 2015 non houbo en contro, pero retomouse no 2016, seguindo en certa medida o modelo da Festa da Dorna. Desde entón o evento tivo continuidade.
Music Man StingRay
miniatura O Music Man StingRay é un baixo eléctrico fabricado pola compañía Music Man Instruments a partir do ano 1976 e deseñado por Leo Fender e Tom Walker. Foi o primeiro baixo eléctrico producido con ecualización activa preamplificada integrada e segue sendo o modelo máis fabricado da empresa californiana. Caracterízase pola súa liña ergonómica, unha construción sólida, unha ponte maziza de aceiro endurecido, golpeador ovalado simétrico, e un caravilleiro con disposición 3+1.
Clerks (filme)
Clercks é un filme estadounidense de 1994 escrito e dirixido por Kevin Smith (no seu debut como director), producido e editado por Smith e Scott Mosier, e protagonizado por Brian O'Halloran, Jeff Anderson, Marilyn Ghigliotti, Lisa Spoonhauer, Jason Mewes, Smith e Mosier. Presenta un día na vida dos empregados Dante Hicks (O'Halloran) e Randal Graves (Anderson) así como os seus coñecidos. É o primeiro dos filmes View Askewniverse de Smith, e presenta varios personaxes recorrentes, en particular Jay e Silent Bob (Mewes e Smith respectivamente).
Dólar de prata da Estatua da Liberdade
O dólar de prata da Estatua da Liberdade é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1986 e cuñada polas Casas da Moeda de San Francisco e de Filadelfia.
Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 99-61, do 9 de xullo de 1985, pola que se dispuxo a emisión dunha serie de moedas en conmemoración do centenario da Estatua da Liberdade na illa Ellis.
Deseño
miniatura|A [[Estatua da Liberdade nunha perspectiva similar á reproducida no anverso da moeda conmemorativa.]]
Pola súa banda, o reverso, obra de John Mercanti e de Matthew Peloso, está caracterizado polo deseño da man dereita da estatua collendo o facho aceso, irradiando uns raios estilizados e rodeada por un fragmento do poema The New Colossus, da poeta estadounidense Emma Lazarus: GIVE ME YOUR TIRED, YOUR POOR, YOUR HUDDLED MASSES YEARNING TO BREATH FREE ("Dádeme as multitudes cansas, pobres e amontoadas, que devecen por ser libres"). Este motivo do reverso está rodeado por lendas alusivas ao nome do país e ao valor facial da moeda, así como o lema E PLURIBUS UNUM.
Produción e comercialización
A lei que autorizou a emisión destas moedas conmemorativas prevía unha tiraxe máxina de dez millóns de exemplares. A moeda produciuse na Casa da Moeda de Filadelfia na súa versión estándar, en tanto que a Casa da Moeda de San Francisco se encargou da cuñaxe das moedas con acabamento especial (proof). A produción comezou o 18 de outubro de 1985 e estendeuse durante todo o ano 1986.
A súa produción foi de 723.635 moedas na súa condición estándar e 6.414.638 en versión proof, o que fai un total de 7.138.273 exemplares.
A moeda comercializouse aos prezos de 22 dólares en condición estándar e 24 en versión proof. Consonte a lei que autorizou a moeda, o beneficio acadado coa súa venda destinouse á Statue of Liberty - Ellis Island Foundation, para o financiamento da restauración e do mantemento da Estatua da Liberdade e das instalacións utilizadas para a inmigración na illa Ellis.
Rally de Terra de Lugo de 1993 2
O Rally de Terra de Lugo de 1993 foi a décima e última edición de dito rally. Celebrouse o 10 de outubro de 1993 e foi puntuable para o Campionato de España de Rallys de Terra e para o Campionato de Galicia de Rallys de Terra. O vencedor foi o catalán Enric Burrull, que conducía un Citroën AX 4x4 Proto Turbo e que con esta vitoria proclamouse campión de España.
O escándalo
O escándalo (en Bombshell) é un filme estadounidense-canadense de 2019 dirixido por Jay Roach e escrito por Charles Randolph. Está protagonizado por Charlize Theron, Nicole Kidman e Margot Robbie, e está baseado nos feitos reais que lles ocorreron ás mulleres de Fox News, que expuxeron ao CEO da canle, Roger Ailes, e acusárono de acoso sexual. John Lithgow, Kate McKinnon, Connie Britton, Malcolm McDowell e Allison Janney compoñen o resto do elenco principal.
Estreouse en galego o 26 de abril de 2023 a través da TVG.
Wendell & Wild
Wendell & Wild é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Henry Selick a partir dun guión escrito por Selick e Jordan Peele (quen tamén son produtores). Está baseado no libro homónimo de Selick e Clay McLeod Chapman. Está protagonizado por Keegan-Michael Key e Jordan Peele, xunto con Angela Bassett, Lyric Ross, James Hong e Ving Rhames. É o primeiro filme de Selick dende Coraline (2009).
Ame o Tsugeru Hyōryū Danchi
Ame o Tsugeru Hyōryū Danchi (雨を告げる漂流団地) é un filme xaponés de 2022 escrito e dirixido por Hiroysau Ishida. Producido por Studio Colorido, o filme estreouse simultaneamente en cinemas xaponeses e en Netflix o 16 de setembro de 2022.
The Mothers of Invention
The Mothers of Invention (tamén coñecida como The Mothers) foi unha banda estadounidense de rock procedente de California. Formada en 1964, o seu traballo destacou polo uso da experimentación no seu son, de carátulas innovadoras, e elaborados concertos.
Orixinalmente era un grupo de R&B chamado Soul Giants e a súa primeira formación incluía a Ray Collins, David Coronado, Ray Hunt, Roy Estrada, e Jimmy Carl Black. O grupo preguntoulle a Frank Zappa se quería encargarse da guitarra tras unha pelexa entre Collins e Coronado, o líder e saxofonista orixinal da banda. Zappa insistiu en que interpretarían o seu material orixinal, e o día da nai de 1965 cambiaron o seu nome a The Mothers. Executivos da discográfica demandaron que o grupo cambiase o nome e así se converteu en The Mothers of Invention.
Tras as primeiras loitas, The Mothers conseguiron éxito comercial. A banda fíxose primeiro popular tocando na escena musical underground de California a finais dos anos 60. Con Zappa ao temón, o grupo asinou co selo de jazz Verve Records como parte dos plans de diversificación da discográfica. Verve publicou o dobre álbum de estrea de The Mothers of Invention, Freak Out!, en 1966, cunha formación composta por Zappa, Collins, Black, Estrada e Elliot Ingber. Don Preston uniuse ao grupo pouco despois. Co liderazgo de Zappa e cunha formación sempre cambiante, a banda lanzou unha serie de aclamados traballos, como Absolutely Free, We're Only in It for the Money e Uncle Meat, antes de que Zappa a disolvese en 1969. En 1970 formou unha nova versión de The Mothers con Ian Underwood, Jeff Simmons, George Duke, Aynsley Dunbar e os vocalistas Mark Volman e Howard Kaylan (anteriormente en The Turtles, pero que debida o motivos contractuais foron acreditados como The Phlorescent Leech & Eddie). Posteriormente uniuse outro ex-Turtle, o baixista Jim Pons, e esta formación durou ata 1971, cando Zappa foi ferido por un espectador nun concerto.
Embraer/FMA CBA 123 Vector
O Embraer/FMA CBA 123 Vector (orixinalmente EMB 123 para Embraer e IA 70 para FMA) foi un avión turbohélice de 1990 deseñado para voos rexionais cunha capacidade de ata 19 pasaxeiros. O programa xurdiu dunha colaboración entre a compañía brasileira Embraer e a arxentina FMA. O proxecto era un turbohélice avanzado para o seu tempo, con tecnoloxóa avanzada na aviónica, aerodinámica e propulsión.
Limnonectes
Limnonectes é un xénero de ras que abrangue unhas 75 especies coñecidas, mais novas especies son descubertas ocasionalmente. As súas especies distribúense polo sueste de Asia, o Xapón, Filipinas, Sumatra, a Wallacea e Nova Guinea.
Antón Masa Vázquez
Antón Masa Vázquez, nado o 18 de agosto de 1950 en Santiago de Compostela, é un ecoloxista e biólogo, presidente da Asociación Pola Defensa da Ría.
Traxectoria
Nado en Santiago nunha familia numerosa, oito irmáns, realizou alí todos os seus estudos. Na universidade desta cidade iniciou a carreira de Bioloxía en 1967. Viviu as mobilizacións estudantís daqueles anos, iniciándose na militancia política e no activismo social. Militou na Mocidade Galega Revolucionaria e en movementos antimilitaristas. Finalizados os estudos foi a vivir a Pontevedra, onde comezou a traballar na Misión Biolóxica de Galicia. No ano 1987 participou na fundación da Asociación Pola Defensa da Ría, organización que pasou a presidir en 1997.
Catalina Fernández Llamazares
Catalina Fernández Llamazares, nada na década de 1780 en Canseco (Cármenes), na provincia de León e finada en León en 1845, foi a primeira muller banqueira do século XIX. Xestionou negocios comerciais e financeiros.
Biografía
Catalina Fernández Llamazares naceu na localidade leonesa chamada Canseco pertencente ao concello de Cármenes, arredor de 1780. En 1805 casou con Francisco Salinas, un comerciante de orixe asturiano establecido en León e propietario do negocio La Casa de Banca Salinas, negocio ao que se sumou a herdanza de Catalina Fernández Llamazares que fora nomeada herdeira universal polo seu tío Juan Fernández Getin. Durante os seus 29 anos de matrimonio xestionaron os negocios xuntos e cando o marido se enfermou deulle plenos poderes á súa muller para dirixir o negocio. En 1834 morreu Francisco Salinas.
Traxectoria
Catalina Fernández Llamazares, ao falecer o seu marido, fíxose cargo do negocio e aumentou o rendemento do Banco. Como o matrimonio non tiña descendencia e na sociedade do século XIX as mulleres non podían aparecer soas nos negocios, é dicir, sen a figura masculina do pai, marido ou fillo, Catalina Fernández decidiu incorporar ao negocio a dous sobriños (José e Felipe). e procedeu a constituír a empresa Viuda de Salinas y Sobrinos, aínda que a propia Catalina mantivo as rendas.
Antes de falecer o seu marido, Francisco Salinas, e coñecendo a valía de Catalina, concedeu plenos poderes a Catalina para a xestión e desenvolvemento do negocio: "Confía na súa muller Catalina Fernández-Llamazares, que non dubida de que polo seu talento, o seu talento, o seu talento, o seu talento, o seu talento, o seu talento, o seu talento, a súa muller, o seu marido, Francisco Salinas. coñecementos e outras calidades que a honran, levará a cabo dita Comisión [Real Fondo de Amortización] a satisfacción dos directivos do citado Real Fondo" O marido "entrega e confire a súa especial potestade [sic] ampla, e o que por lei". Precísase á citada Catalina Fernández-Llamazares, a súa muller, para que no seu nome e durante a enfermidade que padeza poida xestionar, dirixir e gobernar todos os negocios que incumban á Comisión do Real Fondo de Amortización deste capital.
O negocio bancario, con respecto á época do seu marido, aumentou e modernizouse, establecendo delegacións e intermediarios en distintos lugares que mediaban en todo tipo de negocios coa firma Viuda de Salinas. Segundo a historiadora leonesa Elena Aguado Cabezas, Catalina Fernández Llamazares fixo o paso do negocio da banca gremial, que era ata entón, á banca moderna.
Catalina Fernández Llamazares levou o peso dos seus negocios e conseguiu aumentar considerablemente o seu patrimonio, adquirindo vivendas na capital, leiras na provincia, industrias, ademais do patrimonio por falta de pagamento de avais. O patrimonio permitiulle apoiar a súa actividade mercantil e bancaria, xa que na banca persoal responde, en caso de negocios en fracaso, co seu patrimonio persoal.
Como consecuencia da desamortización de Mendizabal, a empresa Viuda de Salinas y Sobrinos conseguiu adquirir inmobles (terreos e vivendas) para si e tamén, acudindo a poxas, para os clientes que representaban.
Ao falecer Catalina en 1845, a Banca Viuda de Salinas seguiu funcionando e foi xestionada polos seus sobriños, que en 1895 pasou a chamarse Sobrinos de Fernández Llamazare ata 1924, ano en que foi absorbida polo Banco de Bilbao.
Catalina Fernández Llamazares fixo doazóns para axudar aos máis necesitados da cidade de León e está considerada unha precursora da creación da Caridade.
Legado
A Fundación Sierra Pambley organizou no Salón do Museo Sierra Pambley unhas xornadas sobre as mulleres burguesas leonesas máis importantes do século XIX, entre elas Catalina Fernández Llamazares.
Propúxose incluír o nome de Catalina Fernández Llamazares no plano de rúas da cidade de León.
Malva tournefortiana
A Malva tournefortiana é unha especie de planta con flores pertencente á familia Malvaceae.
A autoridade científica da especie é L., publicada en Centuria I. Plantarum ... 21. 1755. O botánico Moritz- Willkomm dedicou o nome da malva tournefortiana colmeiroi ao botánico galego Miguel Colmeiro.
É unha especie nativa e presente na Península Ibérica (especialmente no noroeste, e presente nas catro provincias galegas) e Francia.
Florece en terreos incultos.
Protección
Non está protexido pola lexislación galega, española, portuguesa ou comunitaria.
TIAM Gz
TIAM Gz é un grupo de rap galego formado en Chantada no ano 2018 por Iago Suárez «Iagueiro», Álex Varela «Alessov», Brais Vázquez «Torozas» e Matías Zelarayán «Mr. Mati». Os integrantes do grupo definen a súa música como «rap feito na casa» a través do cal, ademais de transmitir as súas ideas persoais, inclúen temática político-social que se encadraría no galeguismo combativo. Afirman que o rap é o xénero musical que máis os representa porque outorga máis liberdade de expresión a quen canta e convida á reflexión e ao pensamento a quen escoita.
Orixe do nome
A primeira parte do nome do grupo é unha sigla formada a partir dos alcumes dos seus integrantes (Torozas, Iagueiro, Alessov e Mr. Mati). A segunda parte do nome, Gz, é a forma abreviada popular de Galiza.
Traxectoria
esquerda|miniatura|264x264px|TIAM Gz nun dos seus concertos TIAM Gz naceu no verán do 2018 despois de que catro amigos de sempre decidiran comprar un micrófono e gravar de xeito caseiro unhas letras reivindicativas con melodía de rap. No entanto, non sería até outubro de 2018 cando publicarían as súas primeiras melodías integradas na mixtape Cantigas composta polos temas «Escarnio», «Amigo» e «Amor» na plataforma YouTube.
En marzo do 2019 sacaron o sinxelo «Akelarre» a partir do cal comezaron a chegar as primeiras propostas de directos pola comarca e arredores. Ese mesmo ano lanzaron «Entropía» e «Arabic». Este último, «Arabic», supuxo unha aposta polo descoñecido xa que mesturaba os ritmos combativos do rap galego cos ritmos latinos do reggeaton, o que foi denominado reggeaton combativo. «Entropía», pola contra, seguiu a liña das publicacións anteriores e logrou gran recoñecemento na comunidade galego de hip hop ao ser seleccionada entre os 25 mellores temas do ano 2019 polo programa Hip Hop em galego.
A finais de xaneiro do 2020 publicaron o tema «Flows da nada», o cal tivo unha grande acollida entre a crítica e o público e que supuxo a gravación do primeiro videoclip do grupo. Ese mesmo ano, a mediados de xullo, lanzarían, en colaboración con Julia Vázquez, "Sandungueirada", que mestura o rap galego típico da agrupación con ritmos de trap e samples de salsa. Este último sinxelo, coa participación dunha voz feminina, converteríase na primeira colaboración do TIAM Gz.
[DE]CONSTRUCIÓN foi o último traballo do grupo (publicado en xullo de 2021), un álbum de 11 cancións que mestura todo tipo de xéneros, dende hip-hop ata sons acústicos, pasando por trap, pop ou unha reversión da tradicional Muiñeira de Chantada. O álbum conta con catro colaboracións: Julia Vázquez (Sandungueirada), Nerea (Males Endémicos), Amorodo (A Danza da Revolución) e Ezetaerre (Ferreiras dun Mundo Mellor).
José Luis Llorente
José Luis Llorente Gento, alcumado Joe Llorente, nado o 6 de xaneiro de 1959 en Valladolid, Castela e León, é un ex-xogador profesional de baloncesto internacional español. Xogaba na pocisión de base cunha altura de 1,83 m. Algúns dos seus familiares tamén foron ou son xogadores profesionais de baloncesto como o seu irmán Toñín e o seu fillo Sergio. Tamén ten futbolistas internacionais na súa famlia, xa que é sobriño de Paco Gento e tío de Marcos Llorente.
Ylä-Anus
miniatura|Entrada a Ylä-Anus Ylä-Anus (en Верхнеолонецкий) é unha localidade de 321 habitantes do municipio de Kotkatjärvi no distrito Olonets da República de Carelia.
Localización
Sitúase na beira nordés do lago Voruzjärvi, a 2 km da estrada K 21 (antiga M 18) que une Murmansk con San Petersburgo, a 21 km ao norte do lago Kotkatjärvi e a 65 km da vila de Olonets
Historia
No século XIX coñecíase como Reboinselgy e pertencía ao  uezd  do Olonets da   gubernia  de Olonets. Durante a segunda guerra ruso-finesa (1941 – 1944) a localidade quedou practicamente destruída e logo da guerra construíronse vivendas para os traballadores forestais
Elbira Zipitria
Elbira Zipitria Irastorza, nada en Zumaia o 28 de maio de 1906 e finada en Donostia o 26 de decembro de 1982, foi unha pedagoga vasca, impulsora do ensino en éuscaro.
Ylä-Anus
Demografía
En 1959 a localidade tiña 900 habitantes.
Elbira Zipitria
Traxectoria
Sendo nena, a familia mudouse a Donostia. Nesta cidade matriculouse en 1922 na carreira de Mestra de Primeiro Ensino, que entón constaba de catro cursos.
República e Guerra Civil
Compaxinou a súa actividade como ensinante en éuscaro coa militancia política e cultural. Foi membro da Emakume Abertzale Batza (asociación feminina do Partido Nacionalista Vasco, da que chegou a ser secretaria en 1934), de Acción Popular Vasca (Euskaltzaleak) e da Sociedade de Estudos Vascos (Eusko Ikaskuntza).
Durante a Segunda República fundou en Donostia a primeira ikastola, na rúa Ikatz.
Durante a Guerra Civil viuse obrigada a refuxiarse en Lapurdi (Iparralde). Primeiro estivo en Azkaine, logo pasou a Ziburu, a Sara e posteriormente a Donibane Lohizune a finais de 1939.
O movemento de ikastolas de posguerra
Ao remate da guerra volveu a Donostia, onde comezou a dar clases particulares. Durante o franquismo as ikastolas víronse obrigadas a funcionar na clandestinidade e Zipitria dedicouse a impartir clases de éuscaro desde 1943. Para iso aproveitou un pequeno baleiro legal que permitía que mestres e mestras tituladas ensinasen a menores até os nove anos. Realizou esta actividade en vivendas particulares e con grupos moi reducidos. A partir de 1946 trasladou a docencia ao seu enderezo, no número 26 da rúa Fermín Calbetón.
O alumnado ía en aumento, polo que houbo de formar e incorporar novas mestras. Así o fixo coas irmás Amale e Itziar Arzelus. En 1949 propúxolle a Amale que se encargase dos nenos e nenas que asistían á ikastola sen un bo dominio do éuscaro. Esta pasou a dar as leccións no seu propio enderezo. O ano seguinte Itziar Arzelus, mestra titulada, asistiu durante uns meses ás clases de Elbira. Aprendeu o seu método pedagóxico e inaugurou no enderezo familiar unha ikastola para alumnos e alumnas de tres e catro anos.
En 1953 incorporouse ao movemento da ikastola Faustina Karril. Despois de tres meses con Elbira aprendendo o seu método, abriu nun cuarto alugado unha ikastola tamén para alumnado de tres e catro anos. Durante o curso 1952-1953 uniuse Karmele Esnal, quen posteriormente desempeñaría un papel fundamental na fundación do Liceo Santo Tomás.
Zipitria continuou a formar mestras mozas para a docencia en éuscaro até 1968. En 1957 unha das súas discípulas abriu a primeira ikastola de Bilbao e outras mestras formadas por Zipitria fundaron centros en Donostia e noutras poboacións de Guipúscoa. Noutros casos, ikastolas que xa existían, como as de Elgoibar, Lazkao ou Beasain, adoptaron o método de Zipitria. As mestras formadas por ela tamén foron transmitindo os seus coñecementos a novas xeracións.
Ikastola Orixe
No curso 1967-1968 estabeleceuse a obrigatoriedade de presentar o «Libro de Escolaridad» para estudar o curso preparatorio. Ningunha ikastola reunía os requisitos legais para proporcionalos. As autoridades gobernamentais tomaron medidas, como rexistros policiais e frecuentes visitas de inspección educativa, que dificultaban o traballo das ikastolas. O 19 de xullo de 1968 o gobernador civil de Guipúscoa, Enrique Oltra Moltó, prohibiu a apertura de novos centros de ensino sen a correspondente autorización. Isto obrigou a aqueles que xa funcionaban a solicitaren a súa legalización.
Elbira Zipitria reuniuse con outras profesoras co obxectivo de fundaren a ikastola Orixe. O centro adoptou o nome oficial de "Escuela Parroquial de Santa María", nomeouse responsábel ao párroco, José Elgarresta Iturbe, e tiña como sede uns locais parroquiais. Con eses datos solicitaron a legalización en decembro de 1968. O inspector de educación visitou a ikastola en xuño de 1969. Malia atopar que os niveis de coñecementos do alumnado eran satisfactorios, así como as técnicas pedagóxicas, a «Formación del Espíritu Nacional» non se impartía de forma aceptábel. A tramitación quedou en suspenso, mais o 8 de setembro de 1970 autorizouse finalmente a apertura do centro.
Zipitria deixou Orixe en 1971, ao xubilarse.
Dólar de prata do bicentenario da Constitución dos Estados Unidos
O dólar de prata do bicentenario da Constitución dos Estados Unidos é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1987 e cuñada polas Casas da Moeda de San Francisco e de Filadelfia.
Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 99-582, do 29 de outubro de 1986, pola que se dispuxo a emisión dunha serie de moedas en conmemoración do bicentenario da Constitución dos Estados Unidos, adoptada o 17 de setembro de 1787.
Xunto coa moeda dun dólar de prata, a moeda que completa a serie conmemorativa ao abeiro da mesma lei é a de cinco dólares de ouro.
Deseño
No anverso da moeda, deseñado e gravado por Patricia Lewis Verani, represéntase un conxunto composto por catro follas de pergamiño cunha pluma de ave por riba e, no medio, unha reprodución caligráfica da primeira frase da Constitución dos EEUU: We the People. Este conxunto está rodeado pola lenda alusiva ao feito conmemorado: THE U.S. CONSTITUTION 200th ANNIVERSARY / 1787 1987, acompañada polos lemas IN GOD WE TRUST ("En Deus confiamos") e LIBERTY ("Liberdade"), tradicionais das moedas estadounidenses. A dobre data alude ao mesmo tempo ao bicentenario conmemorado e ao ano de emisión da moeda.
miniatura|260x260px|Primeira frase do preámbulo da [[Constitución dos Estados Unidos de América|Constitución dos Estados Unidos, fielmente reproducido no anverso da moeda conmemorativa.]]
Pola súa banda, o reverso, obra da mesma deseñadora, está caracterizado pola representación dun grupo de trece persoas que portan distintos atuendos, como símbolo do amplo espectro cultural e social que caracterizou os Estados Unidos durante os últimos douscentos anos. Este motivo do reverso está rodeado por lendas alusivas ao nome do país e ao valor facial da moeda, así como o lema E PLURIBUS UNUM.
Produción e comercialización
A lei que autorizou a emisión deste dólar conmemorativo prevía unha tiraxe máxina de dez millóns de exemplares. A moeda produciuse na Casa da Moeda de Filadelfia na súa versión estándar, en tanto que a Casa da Moeda de San Francisco se encargou da cuñaxe das moedas con acabamento especial (proof).
A súa produción foi de 451.629 moedas na súa condición estándar e 2.747.116 en versión proof, o que fai un total de 3.198.745 exemplares. A moeda comercializouse aos prezos de 26 dólares en condición estándar e 28 en versión proof.
Nova Constellatio
miniatura|240x240px|Moeda de cobre de 5 unidades (medio cent) da serie Nova Constellatio.
As moedas da serie coñecida como Nova Constellatio son a primeira proposta para a dotación dun sistema monetario baixo a autoridade dos Estados Unidos, no inicio do ano 1783. A serie abrangue tres valores faciais en prata (1.000 unidades, 500 unidades e 100 unidades) e un único valor en cobre (5 unidades).
A característica que lles dá o nome é que todas elas locen a lenda NOVA CONSTELLATIO nos seus reversos, coa excepción dun exemplar coñecido de 500 unidades, que carece dela, aínda que responde á mesma tipoloxía.
Historia
miniatura|287x287px|Retrato do financeiro Robert Morris ([[1734-1806) a cargo de Robert Edge Pine. Óleo sobre lenzo (ca. 1785).]]
A serie de probas monetarias Nova Constellatio foi o resultado de dous anos de traballos de Robert Morris, o Pai Fundador a quen se lle atribúe o financiamento da Guerra de Independencia. Morris foi elixido por unanimidade primeiro Superintendente de Finanzas dos Estados Unidos en 1781, e o 21 de febreiro do ano seguinte o Congreso adoptou a seguinte resolución:
O plan do financeiro, elaborado xunto co seu asistente, Gouverneur Morris, era ambicioso: tratábase de unir a nova nación arredor dunha unidade monetaria que permitise unha doada conversión das moedas británicas, españolas, portuguesas e asiáticas que circulaban por aquel territorio. Esta idea supuña unha gran novidade, xa que a proposta de Morris suporía o primeiro sistema monetario en Europa Occidental e América baseado no sistema decimal.
Por mor da precaria situación financeira do novo Goberno, o Congreso non aplicou plan deseñado por Morris. No entanto, a innovación da decimalización non pasou desapercibida para dous dos Pais Fundadores, que examinaron os modelos das moedas propostas por Morris; estes eran Alexander Hamilton e Thomas Jefferson, os principais impulsores do dólar estadounidense, que se converteron en defensores do sistema decimal logo da análise das propostas de Morris.
Durante o tempo en que Thomas Jefferson manexou estes ensaios monetarios da serie Nova Constellatio para o seu estudo, redactou un informe titulado "Notas sobre o establecemento dunha unidade monetaria e dun sistema de cuñaxe de moedas para os Estados Unidos", no que concluíu:
Esta é a primeira descrición escrita do sistema monetario que finalmente se adoptou nos Estados Unidos, o que ilustra claramente a importancia histórica dos modelos propostos por Morris.
Deseños
Esta serie de ensaios monetarios ten un anverso común caracterizado por unha coroa vexetal que rodea as inciacis do país (US) e a abreviatura do valor facial. Rodeando esta coroa polo seu exterior está a lenda LIBERTAS JUSTICIA ("Liberdade Xustiza") e no exergo a data 1783.
Pola súa banda, os reversos destas moedas presentan uns raios que emanan do Ollo da Providencia e nos seus finais unha constelación de trece estrelas, tal e como ocorría nos billetes "continentais" de 40 dólares na emisión do 11 de abril de 1778, todo isto rodeado pola lenda en latín NOVA CONSTELLATIO.
Estes motivos serviron tamén para algunhas emisións privadas de moeda (tokens) de cobre datadas en 1783, en 1785 e, moi escasamente, en 1786.
Consérvase moi pouca documentación acerca destes cobres privados baseados no modelo de Morris, e as escasas referencias da época amosan discordancias entre elas, que afectan mesmo á orde das palabras na inscrición do reverso: NOVA CONSTELLATIO ou CONSTELLATIO NOVA. A este respecto, en 1974, Walter Breen suxeriu como orde correcta para esta lenda CONSTELLATIO NOVA.
Valores faciais da serie
Existen rexistros de sete moedas correspondentes aos modelos de Morris:
Rastrexabilidade dos exemplares
Pasaron outros vinte e cinco anos antes de que aparecese outra das moedas de Morris. Tratábase dun segundo exemplar de 500 unidades en prata, descuberto en 1870, mais este espécime non levaba a lenda NOVA CONSTELLATIO. Os coleccionistas deron en chamar este modelo como "tipo 2", xa que o seu deseño difería do da moeda de 500 unidades do Congreso. En 2017 chegouse á demostración pericial de que este exemplar fora cuñado antes do conxunto que foi enviado ao Congreso.
En 1900 acháronse dous tipos de moedas de 100 unidades, ambos coa inscrición NOVA CONSTELLATIO, mais un deles co canto liso e outro con follas de oliveira gravadas. En 1979 apareceu en Europa a moeda de 5 unidades, que tamén presenta a lenda. A última peza que saíu á luz, un terceiro exemplar de 100 unidades, foi nunha poxa pública da casa Stack's en 1991; coñécese pouco sobre a súa proveniencia, e é a única peza que non está certificada por un servizo de certificación.
Corny Thompson
Cornelius Allen "Corny" Thompson, nado o 5 de febreiro de 1960 en Middletown (Connecticut) e finado o 23 de outubro de 2003, foi un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Xogaba na pocisión de ala-pivote cunha altura de 2,03 m e un peso oficial de 104 kg. Foi galardoado como o primeiro MVP da Final da ACB da historia en 1991.
Indian Predator: The Butcher of Delhi
Indian Predator: The Butcher of Delhi é unha serie documental india de Netflix que se estreou o 20 de xullo de 2022. Producida por VICE India e dirixida por Ayesha Sood, The Butcher of Delhi explora tanto a investigación policial como os motivos de Chandrakant Jha, un asasino en serie que, entre 2006 e 2007, deixou tres vítimas decapitadas fóra do cárcere de Tihar acompañadas de notas burlonas.
Sinopse
Indian Predator: The Butcher of Delhi é unha serie documental de tres episodios. O primeiro episodio segue a investigación e a detención de Chandrakant Jha, un asasino en serie que, entre 2006 e 2007, deixou tres vítimas decapitadas fóra do cárcere de Tihar en Delhi, na India, acompañado de notas burlonas desafiando á policía a atrapalo antes do seu próximo asasinato. Os episodios seguintes exploran a vida, a historia de fondo e os motivos de Jha, gran parte dos cales foron relatados polo propio Jha durante a entrevista policial despois da súa detención. The Butcher of Delhi presenta entrevistas de persoas implicadas ou próximas ao caso, como axentes e xornalistas, intercaladas con dramatizacións, fotografías de arquivo e recreacións.
Yanis Rahmani
Yanis Moloud Rahmani Cordeiro, nado o 13 de maio de 1995 en Champigny-sur-Marne (Val do Marne), é un futbolista profesional franco-alxeriano que actualmente xoga como extremo no Club Deportivo Lugo da Segunda División.
Parque Nacional Talampaya
O Parque Nacional Talampaya é un parque nacional situado no leste/centro da Provincia da Rioxa, na Arxentina. Foi designada reserva provincial en 1975, parque nacional en 1997 e Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 2000.
Localización
O parque protexe unha área da ecorrexión Monte Alto. O parque abarca unha superficie de 2150 km², a unha altitude de 1500 m. sobre o nivel medio do mar. A súa finalidade é protexer importantes xacementos arqueolóxicos e paleontolóxicos atopados na zona. Posúe paisaxes de gran beleza, con flora e fauna propias do bioma de montaña.
O parque atópase nunha conca entre o Cerro Los Colorados ao oeste e a serra de Sañagasta ao leste. A paisaxe é o resultado da erosión pola auga e o vento nun clima desértico, con grandes variacións de temperatura: calor elevada durante o día e baixa temperatura pola noite, con choiva torrencial no verán e vento forte na primavera.
Características
O parque inclúe:
Carmen Sierra
María del Carmen Sierra Domínguez, nada en Pontecesures (daquela pertencente a Valga) o 1 de maio de 1906 e finada en 1996, foi a primeira muller socia do Seminario de Estudos Galegos.
Traxectoria
Filla de Salvador Sierra Trasande e Carmen Domínguez Orense. En 1922 comezou os estudos na Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose na sección de Historia en 1926. Foi a primeira muller en ser admitida no Seminario de Estudos Galegos, o 16 de novembro de 1923, e tamén a primeira que apareceu nunha noticia de prensa relacionada con esta institución. Foi nomeada profesora de Literatura do Instituto de Sanlúcar de Barrameda en 1933. Ao ano seguinte foi nomeada profesora do Instituto de Linares, onde compartiu aulas con Xosé Manuel Cabada Vázquez e Carlos Díaz Rodríguez. Carlos Díaz foi nomeado secretario do Instituto de Linares en marzo de 1935.
Carmen Sierra pertenceu ao PCE e tras a Guerra Civil estivo presa. Despois da guerra instalouse en Pontecesures co seu home Carlos Díaz Rodríguez, rexentando a explotación gandeira de Cortinallas. Foi detida en 1946 e estivo presa no Cárcere de Ventas. Foi xulgada en consello de guerra en maio de 1948 con Esperanza Batanero e Lola Freixa. Foi condenada a catro anos de prisión e, ao levar case tres anos detida, saíu en liberdade condicional a finais de agosto de 1948.
No libro de Suso de Toro sobre Ramón Baltar, dedícanlle un capítulo a súa figura.
Vida persoal
Casou con Carlos Díaz Rodríguez.
MDS-1
MDS 1, acrónimo de Mission Demonstration Satellite 1, e nomeado Tsubasa despois do lanzamento, é un satélite artificial xaponés lanzado o 4 de febreiro de 2002 mediante un foguete H-IIA desde o Centro Espacial de Tanegashima.
Características
MDS 1 ten unha masa de 480 kg, estabilízase mediante xiro e foi lanzado para probar a durabilidade de varios compoñentes comerciais no espazo. Leva os seguintes experimentos a bordo:
Bostríquidos
Os bostríquidos (Bostrichidae) son unha familia de escaravellos con máis de 700 especies descritas. Na maioría deles a cabeza non se pode ver desde arriba, xa que está dirixida cara abaixo e agochada baixo o tórax. Excepcións son os da subfamilia Lyctinae (ás veces tratada como familia separada) e membros da subfamilia Psoinae. A familia contén especies que atacan a madeira (trazas ou couzas).
Bostrychoplites cornutus ten uns cornos torácicos distintivos e encóntrase en partes de África e Arabia; a miúdo é importado sen querer a Europa como larvas en cuncas de madeira africanas traídas como "souvenirs étnicos".
O rexistro fósil da familia esténdese desde o Cretáceo, e os rexistros máis antigos son do Cenomaniano atopados en ámbar da Charente e de Myanmar, pertencentes ao xénero hoxe existente Stephanopachys e das subfamilias existentes Dinoderinae e Polycaoninae.
Exemplos de especies
esquerda|miniatura|Dinoderus brevis Algúns exemplos de especies son:
thumb|Larva de Heterobostrychus aequalis larva
Neil Simon
Marvin Neil Simon, nado en Nova York o 4 de xullo de 1927 e finado na mesma cidade o 26 de agosto de 2018, foi un escritor, produtor e guionista estadounidense. Foi un dos máis rendíbeis creadores de éxitos na historia de Broadway, así como un dos dramaturgos máis interpretados do mundo. Foi o único escritor que tivo catro producións ao mesmo tempo en Broadway e as súas obras foron traducidas a ducias de linguas.
Traxectoria
Simon foi o segundo fillo de Irving e Mamie Simon, de orixe xudía. A Gran Depresión provocou tempos difíciles para a súa familia. O seu pai, vendedor de prendas de vestir, ausentábase periodicamente e deixaba a súa nai para apoiar os seus dous fillos traballando na tenda departamental de Gimbel e confiando na familia e nos amigos. Despois de que os pais se divorciasen, Simon viviu con parentes en Forest Hills, no barrio de Queens en Nova York. El e mais o seu irmán máis vello, Danny Simon, desenvolveron unha relación moi achegada e durante a súa adolescencia escribiu e vendeu a comediantes e programas de radio.
Simon asistiu brevemente á Universidade de Nova York (1944-1945) e á Universidade de Denver (1945-1946), antes de unirse ao exército, onde traballou no xornal da base. Foi o seu irmán quen o motivou a continuar a escribir mentres permanecía no programa de reservas da forza aérea dos Estados Unidos. Despois de ser dado de baixa do exército, Simon obtivo un traballo como dependente de correos nas oficinas da Warner Bros. en Manhattan, grazas a que o seu irmán traballaba no departamento de publicidade. Ambos comezaron a colaborar outra vez, e de 1947 a 1956 traballaron como equipo escribindo comedia para éxitos de televisión. As súas revistas para Camp Tamiment en Pensilvania a principios da década de 1950 chamaron a atención de Sid Caesar, quen contratou os irmáns para a súa popular serie de comedia Your Show of Shows (Simon despois incorporou as súas experiencias na súa obra Laughter on the 23th Floor). O seu traballo fíxolle recibir dúas candidaturas aos premios Emmy e o aprecio de Phil Silvers, quen o contratou para escribir na súa sitcom epónima en 1959.
En 1961, a primeira obra de Broadway de Simon, Come Blow Your Horn, estreouse no teatro Brooks Atkinson, onde tivo 678 representacións. Seis semanas antes da súa clausura, a súa segunda produción, o musical Little Me, atraeu críticas diversas. Aínda que non puido atraer moito público, Simon conseguiu a primeira das súas dezasete candidaturas aos premios Tony.
A súa prolífica produción inclúe comedias lixeiras, escuras, traballos autobiográficos e libretos para comedias musicais. Simon tamén escribiu guións para máis de vinte filmes, incluíndo adaptacións das súas propias obras, así como traballo orixinal, incluíndo The Out-of-Towners, Murder by Death e The Goodbye Girl. Recibiu catro candidaturas aos premios Óscar ao mellor guión.
Premios
Simon recibiu tres graos honoríficos: doutoramento en letras humanas pola Universidade Hofstra, doutoramento en letras pola Universidade Marquette e doutoramento en leis polo Williams College. En 1983 converteuse no primeiro dramaturgo vivo en ter un teatro co seu nome en Nova York.
En 1965, gañou o Tony ao mellor libreto (The Odd Couple), e en 1975, recibiu un Tony especial pola súa contribución ao teatro estadounidense. Simon gañou o Globo de Ouro ao mellor guión por The Goodbye Girl. Por Brighton Beach Memoirs (1983), recibiu o premio New York Drama Critics' Circle, seguido por outro Tony á mellor obra en 1985, Biloxi Blues. En 1991, gañou o premio Pulitzer xunto co Tony por Lost in Yonkers (1991).
Ligazóns externas
, vídeo de 6 minutos
Teresa Villarino
Teresa Villarino Valdivieso, nada en Lugo en 1943 foi a primeira galega enxeñeira de Montes.
Traxectoria
En 1964 accedeu aos estudos de Enxeñería de Montes na Universidade Politécnica de Madrid onde ontivo o doutoramento en 1979.
Traballou na empresa privada e como experta en temas ambientais.
Somnambulismo tecnolóxico
O somnambulismo tecnolóxico consiste na ignorancia que posúe a sociedade con respecto ao proceso de cambio que está sufrindo a humanidade debido á tecnoloxía. Foi creado por Langdon Winner e é utilizado comunmente na filosofía da tecnoloxía.
Orixe
Winner relaciona esta falta de interese coa cultura tecnolóxica que posúen as persoas debido a que é común o non sopesar as consecuencias que traen os cambios que se van efectuando na contorna. Ademais de que, na maioría dos casos, a tecnoloxía é considerada como algo que se atopa presente na vida diaria do mesmo xeito que calquera elemento da natureza.
Determinismo tecnolóxico
Ao falar de somnambulismo tecnolóxico pódese relacionar en gran medida co determinismo tecnolóxico, onde este último consiste en considerar á tecnoloxía como un elemento capaz de afectar positivamente o desenvolvemento socioeconómico dalgún grupo ou, noutras palabras, aceptar os progresos que esta vai realizando como inevitables.
O determinismo tecnolóxico poderíase considerar a etapa final do somnambulismo tecnolóxico, onde a persoa xa non simplemente estaría a durmir fronte ao cambio, ignorándoo voluntariamente, neste caso estaría totalmente convencida da naturalidade dos sucesos que ocorren debido a ela considerándoa non como un elemento creado e controlado polo home senón que, pola contra, a tecnoloxía contrólanos e cambia a nós como sociedade de forma incontrolable.
O somnambulismo tecnolóxico pódese relacionar desta maneira cunha concepción fatalista da filosofía tecnolóxica derivada da concepción determinista, na que a autonomía da tecnoloxía supón unha noción de inevitabilidad á marxe de calquera vontade posible. Desde os seus inicios, en plena Revolución Industrial do século xix e co materialismo sociolóxico de Karl Marx, (1818-1883), no que a tecnoloxía —e as súas relacións de produción— é exposta por primeira vez como un factor determinante na construción do sistema social, a concepción da tecnoloxía en relación coa cultura e a sociedade foise reconstruíndo seguindo diferentes liñas de pensamento; a Escola de Frankfurt (Dialéctica da ilustración) Martin Heidegger, Lewis Mumford, Jacques Ellul, Herbert Marcuse… Ata chegar a conclusións determinantes como que a tecnoloxía condiciona, sen ser os individuos conscientes diso, o tempo vivido ou as tendencias escollidas: «A vida pasa a ter menos tempo e a tecnoloxía substitúe a reflexión polo reflexo». [1]
Gran Premio de Hungría de 2020
Antecedentes
No calendario provisional de, publicado en 2019, o Gran Premio de Hungría programárase para o 2 de agosto. Non obstante, debido á Pandemia de COVID-19, a FIA reorganizou o calendario. O Gran Premio de Hungría trasladouse ao 19 de xullo data do Gran Premio do Reino Unido de 2020.
Antes da carreira, plantexáronse preocupacións sobre as estritas restricións pol coronavirus en Hungría, que inclúen a ameaza de multas e prisión para o persoal que non cumpra. Máis tarde o director do equipo Scuderia Ferrari Mattia Binotto revelou que falou sobre a necesidade de seguir os protocolos de seguridade COVID-19 polos seus dous pilotos despois de que ambos violaron as regras en distintas ocasións durante os dous primeiros fins de semana de carreira en Austria coa ameaza de recibir sancións (incluído o feito de ser eliminados das carreiras) polos administradores das carreiras, ante a posibilidade de novas infraccións Binotto afirmou que espera que os pilotoos presten máis atención a que estas normas no futuro.
Práctica
A primeira sesión de prácticas foi encabezada por Lewis Hamilton e despois por Valtteri Bottas, ambos de Mercedes, seguidos de Sergio Pérez e despois de Lance Stroll, ambos do equipo  Racing Point. Pierre Gasly non puido establecer un teempo debido a problemas coa súa unidade de potencia.
A segunda práctica realizouse en mollado e rematou con Sebastian Vettel sendo o máis rápido para Ferrari por diante de Bottas e o McLaren de Carlos Sainz, nunha sesión onde só 13 piltos fixaron un tempo.
Informe
A carreira comezou ás 15:00 CEST o 1 de agosto. Celebrouse durante setenta voltas en Hungaroring con Lewis Hamilton comezando na pole position. A choiva antes e durante a primeira volta levou a todos os coches a arrincar con pneumáticos intermedios, Antonio Giovinazzi montou pneumáticos de seco ao final da volta de formación e posteriormente partiu do pit lane. A carreira comezou con incidentes importantes na primeira curva da primeira volta, Valtteri Bottas freou tarde, provocando un golpe na parte traseira do McLaren de Lando Norris, enviando a Norris contra Verstappen, que sufriu danos importantes pero puido continuar. Despois de golpear a Norris, Bottas deslizouse contra o outro Red Bull de Sergio Pérez Mendoza, sacándoo da carreira. Lance Stroll tamén freou demasiado tarde e intentou evitar unha colisión meténdose no céspede por dentro, pero chocou co Ferrari de Charles Leclerc, que entón forzou a Daniel Ricciardo e que trompeou como resultado. Cando aíu o coche de seguridade, Pérez retirouse. Despois de seguir dúas voltas baixo o coche de seguridade, a carreira foi bandeira vermella. Norris retirouse entón baixo a bandeira vermella. O motor do coche de Leclerc parou xa que quedou danado sen posibilidade de reparación. O coche de Verstappen sufriu danos importantes, dificultando moito o seu rendemento. Cando os coches entraron no pit lane para cambiar de pneumáticos e saír para o reinicio, un a liberación insegura de Alfa Romeo provocou que Kimi Räikkönen chocase con Nikita Mazepin, sacando ao piloto de Haas da carreira. Posteriormente, Räikkönen recibiu unha penalización de dez segundos.
Na reanudación, só o líder da carreira Hamilton partiu da grella con pneumáticos intermedios, o resto da grella comezou desde os boxes no que cambiaron a pneumáticos slick. Hamilton entrou en boxes despois da cuarta volta, deixando ao Alpine de Ocon no liderado con Vettel perseguindoo moi preto. Hamilton fixo unha parada en boxes para poñer pneumáticos duros na décimo novena volta, o que lle permitiu adiantar a Verstappen e Ricciardo cando pararon na seguinte volta. Sainz undercut a Latifi e  Tsunoda colocándoo no terceiro lugar detrás de Ocon e Vettel. Verstappen superou a Räikkönen para subir ao undécimo lugar. Vettel e Ocon fixeron paradas en boxes para montar pneumáticos novos na trixésimo sexta e trixésimo sétima volta respectivamente. Hamilton abriuse camiño ata o cuarto lugar e logo entrou en boxes na cuadraxésima oitava volta saíndo detrás de Alonso. Alonso retívoo durante doce voltas despois da quincuaxésima terceira volta ata que o español bloqueou e Hamilton pasouno na primeira curva. Hamilton superou ao Ferrari de Sainz na sesaxésima sétima volta e colocouse terceiro. Gasly entrou na sesaxésima oitava volta a poñer pneumáticos novos e obtivo a volta rápida na última volta da carreira. Ocon gañou a carreira diante de Vettel e Hamilton.
Esta foi a primeira vitoria de Ocon e Alpine, a primeira vitoria no Gran Premio para o equipo de Enstone desde o Gran Premio de Australia de 2013, cando coñecíanse como Lotus F1,  Esta foi a quincuaxésima vitoria para a organización baixo calquera nome }} e a rimeira vitoria de Ocon en calquera carreira de motor desde a GP3 Series de 2015. Ocon deu grazas ao seu compañeiro de equipo Alonso por evitar que Hamilton o atrapase ao final da carreira. Tamén marcou a primeira vitoria dun piloto francés pilotando un coche francés propulsado por un motor francés desde o triunfo de Alain Prost no Gran Premio de Austria de 1983 pilotando un coche Renault.