cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fundación Luís Tilve
Actualmente, a Fundación Luís Tilve ten a súa sede en Santiago de Compostela. Nas súas instalacións atópase un arquivo histórico do movemento obreiro, inscrito na Rede de Arquivos de Galicia.
Varambon
Varambon é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Armariz, Nogueira de Ramuín
San Cristovo de Armariz é unha parroquia do concello ourensán de Nogueira de Ramuín na comarca de Ourense. No ano 2007 tiña 204 habitantes (101 homes e 103 mulleres) distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 15 habitantes en relación ao ano 2000.
Igrexa de San Cristovo de Armariz
Na parede esquerda da igrexa, construíuse un habitáculo con paredes de pedra dunha altura de dous metros que foi utilizado como osario. Alí depositábanse os restos óseos que se retiraban da terra do cemiterio e os que aparecían ao escavar novas sepulturas.
No ano 1731, inaugurouse o retablo da capela maior da igrexa que, tanto polo custo como polo número de artesáns que interviron na súa construción, foi unha obra de grande envergadura. Non houbo máis obras ata 1754, cando se construíu o campanario que loce actualmente.
A igrexa conta con tres altares laterais, ademais do altar maior dedicado a San Cristovo.
É necesario destacar a pía bautismal e a pía da auga bendita. A primeira é de grandes dimensións con decoración de motivos xeométricos no seu exterior e orixinaria do século XIII. No bordo superior ten dúas argolas de ferro opostas, que se usaban para pasar unha barra de ferro e así cerrar a tapa de madeira que a cubría cun parafuso. A pía de auga bendita é moito máis sinxela, a súa época é indeterminada, pero posiblemente sexa coetánea da pía bautismal.
Actualmente presenta un estado de abandono, motivado pola esixencia das autoridades culturais da Xunta. Non se permite tocar os paramentos á espera de que os técnicos de restauración artística os examinen na busca de frescos antigos.
Lista de seleccións de rugby
Esta é unha lista de seleccións de rugby.
Zaragoza Club Deportivo
O Real Zaragoza Club Deportivo, despois durante a República unicamente Zaragoza Club Deportivo, foi un equipo de fútbol español da cidade de Zaragoza, en Aragón. O club foi fundado en 1925, resultado da fusión entre a Real Sociedad Atlélica Stadium e o Zaragoza Foot-Ball Club. En 1932 fusionouse co Iberia Sport Club para formar o Zaragoza Foot-ball Club, actual Real Zaragoza.
Historia
Tras varias fusións e absorcións dos clubs anteriores ao Real Zaragoza Club Deportivo, este nace froito da fusión entre o Zaragoza Foot-Ball Club e a Real Sociedad Atlética Stadium, adoptando o recoñecemento de Real outorgado ao Stadium, e sen modificar a tradicional camisa vermella con pantalón azul do mesmo, continúan así sendo coñecidos os xogadores do Real Zaragoza CD como "os tomates". O Zaragoza tomate xogaba no Campo de la Torre de Bruil, tamén coñecido como Campo de la Calle Asalto, por estar situado no número 13 desta.
Lista de seleccións de rugby
Clasifición por niveis
O organismo internacional reitor do deporte, World Rugby (anteriormente International Rugby Board), organiza as súas federacións en tres niveis (tier).
Zaragoza Club Deportivo
Historia
Na tempada de 1928/29 queda 5º no Grupo B da Segunda División, grupo transitorio da categoría na que só os dous primeiros clasificados quedarían en Segunda. Durante a tempada 1929/30 figuraría na Terceira División, pero retírase debido a problemas económicos. Durante a tempada 30/31 queda como 4º clasificado no Grupo II da Terceira División. Disputaría a tempada 1931/32 en Rexional, co nome de Zaragoza Club Deportivo debido á instauración da Segunda República Española. Moi endebedado e con numerosos acredores, é apartado da competición por falta de pagamento e despois dado de baixa na Federación Aragonesa de Fútbol, no mes de decembro de 1931.
Finalmente tras conversacións entre o club e o Iberia Sport Club, que tamén se atopaba en mala situación, fusiónanse para dar orixe o 18 de marzo de 1932 ao Zaragoza Foot-ball Club, nome orixinal do actual Real Zaragoza.
Lista de seleccións de rugby
Tier 3
As seleccións do terceiro nivel están divididas en dúas categorías, Desevolvemento 1 (Development One) e Desevolvemento 2 (Development Two).
Xarel·lo
miniatura|Uva variedade Xarel·lo. Xarel·lo é unha variedade de uva branca de acio doce, miúdo e compacto, con gran esférico de pel grosa e tamaño medio.
É unha variedade tradicional propia da comarca do Penedès e do Camp de Tarragona, empregada para a elaboración do cava xunto coas variedades de uva macabeo e parellada. A uva xarel·lo aporta ao cava corpo e estrutura. É unha das variedades principais para o viño branco das Denominacións de Orixe Alella, Binissalem, Costers del Segre, Denominación de Orixe Cava, Penedès e Tarragona, porén se cultiva en toda Cataluña e Mallorca.
O viño elaborado con este tipo de bago adoita ser aromático, equilibrado, sedoso e saboroso. Pode fermentarse en bocoi pero non dá resultado coma viño novo.
O nome xarel·lo provén do italiano chiarello, que quere dicir “clarete”. Outros nomes utilizados para esta variedade de uva son: pansa blanca, en Alella; pansa valenciana, panser, pansal, pansalet, cartoixà; premsal blanc ou moll, en Mallorca; palop, planta valenciana e planta bona.
Josh McRoberts
Joshua Scott McRoberts, nado o 28 de febreiro de 1987 en Indianapolis, Indiana, é un ex xogador americano de baloncesto profesional.
Traxectoria profesional
O 22 de marzo de 2007, McRoberts declarouse elixible para o Draft da NBA de 2007. Foi elixido no Draft, o 28 de xuño de 2007, polos Portland Trail Blazers na 37ª posición.
O 9 de xaneiro de 2008, McRoberts foi asignado aos Idaho Stampede, o afiliado dos Trail Blazers da NBA Development League. Tras estar cos Stampede preto dun mes, McRoberts foi chamado de volta polos Trail Blazers.
O 14 de decembro de 2011, asinou un contrato de dous anos e 6 millóns de dólares cos Los Angeles Lakers.
O 10 de agosto de 2012, McRoberts foi traspasado ós Orlando Magic como parte do traspaso entre catro equipos que mandou a Dwight Howard ós Los Angeles Lakers.
O 21 de febreiro de 2013, McRoberts foi traspasado ós Charlotte Bobcats a cambio de Hakim Warrick.
O 14 de xullo de 2014, McRoberts asinou cos Miami Heat un contrato de 4 anos e 23 millóns de dólares.
Santo Estevo de Ribas de Sil, Nogueira de Ramuín
Santo Estevo de Ribas de Sil é unha parroquia do concello ourensán de Nogueira de Ramuín na comarca de Ourense. No ano 2007 tiña 107 habitantes (55 homes e 52 mulleres) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 8 habitantes en relación ao ano 2000.
Senín
O topónimo galego Senín pode referirse a:
Fundación 10 de Marzo
A Fundación 10 de Marzo foi promovida polo sindicato CCOO de Galicia no ano 1991 ao abeiro da Lei de Fundacións de Interese Galego. O nome fai referencia aos sucesos do 10 de marzo de 1972, os cales son lembrados anualmente co gallo do Día da Clase Obreira Galega. Debido á súa orixe, o estudo do movemento obreiro galego forma parte dos obxectivos principais desta institución. O seu actual presidente é Xan María Castro Paz, exsecretario xeral de CCOO de Galicia.
Distrito Mityana
miniatura|Localización do distrito en Uganda (nº 56) Mityana District é un distrito da Rexión Central de Uganda, creado no 2005 tomando os condados de Mityana e Busujju do Distrito Mubende, nomeado así pola súa localidade capital, Mityana.
Limita co Distrito Kiboga polo norte, co Distrito Nakaseke polo nordeste, co Distrito Wakiso polo leste, co Distrito Mpigi polo sueste, co Distrito Butambala e Distrito Gomba polo sur, e co Distrito Mubende polo oeste.
Segundo o censo do ano 2002 no territorio do actual distrito había aproximadamente 266.100 habitantes, estimándose a súa poboación para o 2010 en aproximadamente 354.000.
A agricultura é a principal base económica, existindo certa industria do té, como é a Namutamba Tea Estate, en Namutamba, ou a Mwera Tea Estate, en Mwera e membro do Madhvani Group.
Xeración Y
A Xeración Y, tamén coñecida como Xeración do Milenio, milenial ou Milénica, é a cohorte demográfica que segue á Xeración X. Non hai datas precisas respecto de cando a Xeración Y comeza e remata. Os comentaristas empregan as datas de nacemento desde 1980 até 1999.
Etimoloxía
O termo Xeración Y empregouse por primeira vez no editorial de agosto de 1993 da revista estadounidense Advertising Age, co obxectivo de describir ós adolescentes daquela época. Definíronos como diferentes ós da Xeración X. Dende entón, a mesma revista referiu en máis dunha ocasión o ano de 1979, como data a partir da cal se pode considerar aos nados dentro desta xeración.
A Xeración Y fai alusión á xeración sucesora da Xeración X.
Xeración Peter Pan
O Dr. Larry Nelson sinalou tamén que algúns mozos do milenio están a atrasar a transición desde a infancia até a idade adulta como resposta a erros cometidos polos seus pais. «En xeracións anteriores, casabas, iniciabas a túa carreira e facíalo inmediatamente. O que a xente nova está a ver hoxe é que ese enfoque levou a divorcios e a xente descontenta coas súas carreiras».
Luis Miguel Ramis
Luis Miguel Ramis Monfort, nado en Tarragona o 25 de xullo de 1970, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de defensa.
Pazo do Hórreo
O Pazo do Hórreo é un edificio de comezos do século XX situado na Rúa do Hórreo 63, na cidade capital galega de Santiago de Compostela, actual sede do Parlamento de Galicia.
Historia
O autor do proxecto do edificio foi Antonio Bermejo Arteaga, contando como mecenas ao político Eugenio Montero Ríos. Inspirouse na francesa École nationale d'Alfort. Comezouse a construír o 25 de marzo de 1903, co obxectivo de albergar a Escola de Veterinaria de Santiago de Compostela, inaugurándose para tal fin o 2 de outubro de 1915.
Durante o Directorio Militar da ditadura de Primo de Rivera pechouse a escola, e posteriormente transformaríase nun cuartel.
En 1986, o edificio, que pertencía ao Ministerio de Defensa, foi adquirido polos presidentes da Xunta de Galicia e do Parlamento de Galicia. Tras acometerse reformas, comezou a operar como a sede do Parlamento galego o 1º de marzo de 1989.
Amarelo
O amarelo ou marelo é unha cor cunha lonxitude de onda comprendida entre as faixas 565 nm e 590 nm do espectro de cores visibles. Pódese considerar unha mestura entre as cores vermella e verde. O amarelo é a cor complementaria do azul; o pigmento amarelo absorbe a luz azul. O amarelo é unha das cores primarias.
Laxeiro
Xosé Otero Abeledo, alcumado como Laxeiro, nado en Donramiro (Lalín) o 23 de febreiro de 1908 e finado en Vigo o 21 de xullo de 1996, foi un pintor galego, un dos responsables da renovación da arte galega no século XX e membro do grupo Os Renovadores.
Traxectoria
Foi o maior de sete irmáns dunha familia de labregos. Os seus pais emigraron a Cuba, mais el quedou en Lalín coa súa avoa, da man de quen coñeceu relatos fantásticos e mitolóxicos da tradición oral galega. A súa mestra, Teresa López González, animouno a desenvolver os seus dotes artísticos, regalándolle lapis e cadernos e falándolle dos grandes mestres do Museo do Prado.
Aos 13 anos viaxou á Habana para encontrarse coa súa familia. Alí traballa como axudante de escenografía no Teatro Martí ás ordes do mestre catalán Manuel Roig. O coñecemento da escenografía teatral foi un factor decisivo na construción do seu discurso estético. Polas noites asistía a clases nocturnas no Plantel de Enseñanza Concepción Arenal do Centro Galego da Habana. Na capital cubana viu as primeiras exposicións artísticas, unha de Ignacio Zuloaga e outra de Xesús Corredoira. Logo de traballar como proxectista de vidreiras artísticas na Casa Ballesteros Hermanos, en 1925 regresou a Galicia afectado dunha grave enfermidade pulmonar.
Laxeiro capta nos seus retratos a complexidade psicolóxica dos seus modelos, demostrando dende o principio un talento extraordinario para o xénero do retrato psicolóxico. Clientes, paisanos, veciños, familiares e amigos foron os seus primeiros modelos nun período que para el, segundo as súas propias verbas, significa a etapa da súa verdadeira formación. É nesta época cando se converte nun debuxante compulsivo que sempre se acompañará dun lapis ou unha pluma e un papel, algo que acabará sendo unha característica definitoria da súa personalidade durante toda a súa vida e a causa de que exista unha produción debuxística tan extensa do artista. Laxeiro irá avanzando na consecución do seu proxecto estético a través dun traballo de ensaio, sempre a partir do debuxo rápido, da posta en práctica dos diferentes problemas técnicos, formais ou estéticos que irán xurdindo ao longo da súa carreira. Esta relación tan estreita co debuxo queda reflectida en innumerables bosquexos, nos que se poden ler inscricións como Buscando cousas, Aprendendo e sempre aprendendo etc. Laxeiro mostra unha fe no debuxo que o levará a afirmar que é como o pentagrama dun cadro, a partir do que se articula toda a obra.
Nesa época coñeceu a Luisa Villamarín, a súa futura esposa, coa que terá a súa única filla, Mari Cruz. Entre 1928 e 1929 colaborou como artista gráfico nos diarios Faro de Vigo e El Pueblo Gallego publicando unha serie de "monos". Dáse a coñecer así en toda Galicia, a través dos dous xornais máis lidos naquela época, como artista novo ao que haberá que ter en conta.
Década de 1930
En 1933 retorna a Galicia formado como artista cunha mentalidade renovadora, moi próxima á sensibilidade da Xeración do 27. Comeza a frecuentar os faladoiros dos cafés en Santiago de Compostela, Pontevedra e Vigo, onde se está fraguando o movemento renovador da arte galega.
En 1934 realiza a súa primeira exposición individual na Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Santiago de Compostela, coa axuda de Carlos Maside e Luís Seoane no transporte e montaxe. Francisco Fernández del Riego loa a exposición, da que admira o seu compromiso coa busca de novas linguaxes para a pintura galega. Nesta exposición, composta por numerosos debuxos e unha ducia de óleos, pódense ver por primeira vez obras tan emblemáticas como Xoguete (tamén coñecida como Carrotón de nenos, actualmente da Colección Fundación Laxeiro/Concello de Vigo) ou Mascarón, da mesma colección, nas que se aprecia unha acusada personalidade a través dunha figuración texturada, con reminiscencias do granito. Carnavalada é unha peza expresionista que remite ás pinturas negras de Goya, ao esperpento valleinclanesco e ao expresionismo alemán. Nesta exposición nace o Laxeiro granítico que encontra inspiración na rica tradición escultórica galega, utilizando todas as características que definirán a súa obra destes anos, como son a texturación das superficies —sempre pintadas con espátula—, unha paleta cromática tenebrista de cores terrosas e unha figuración ás veces idealizada, que conecta co Picasso neoclásico, e ás veces crítica, en relación coa chamada Nova Obxectividade que, dende Alemaña, artistas como Otto Dix reivindicaban como reacción ao fracaso das vangardas de descomposición da imaxe, entendidas dentro do proxecto revolucionario de liberación do proletariado. Laxeiro recorda como a exposición foi un relativo éxito para o mundo intelectual e artístico máis avanzado e un auténtico fracaso de vendas nun contexto social e cultural pouco preparado para unha pintura comprometida como a súa. Coa exposición de Santiago gañara o respecto do mundo artístico máis innovador e a súa xuventude auguráballe un futuro prometedor.
Tamén en 1934 casa con Luisa Villamarín, e en 1935 realiza unha exposición en Pontevedra, nunha sala da Rúa Michelena. O golpe de Estado que deu pé á guerra civil española colleuno preparando unha exposición de debuxos en Vigo, e en 1937 foi recrutado como soldado forzoso no bando sublevado. Foi destinado á fronte de Asturias, onde coñeceu o poeta Celso Emilio Ferreiro, con quen compartiu unha fonda amizade até a morte do escritor.
Década de 1940
miniatura|300px|José Otero Abeledo: Axudante gratuíto de clases prácticas de Debuxo e Traballos Manuais no Instituto de Pontevedra Ao final da guerra instalouse en Pontevedra, non sen certo medo a represalias pola súa pertenza ao Partido Galeguista e a súa amizade coa intelectualidade nacionalista e republicana. Neste período deu clases de plástica no Instituto Valle Inclán de Pontevedra e realizou varios murais: o do Cine Balado en Lalín (hoxe desaparecido) e o do Café Moderno en Pontevedra, titulado O manancial da vida (1941). Esta obra foi pintada ao seco sobre unha parede de ladrillo, e conta con influencia da pintura mediterránea e a luminosidade e o ritmo compositivo das escenas corais de Tiziano, sen perder as súas raíces románicas e medievalistas. A composición barroquizante e o tratamento granítico dos personaxes constitúen todo un manifesto sobre a nova pintura, coa que Laxeiro quixo celebrar a vida nuns anos escuros para a arte e a cultura. Laxeiro pintou este mural como reacción á decadencia provinciana, consciente da súa misión de compromiso histórico coa pintura do momento que el entende dende unha visión ecléctica e internacionalista, combinando a Tiziano e Botticelli co Mestre Mateo e o Barroco, dende o seu particular xeito de entender a figuración.
En 1942 Laxeiro decidiu establecerse en Vigo, onde formou parte activa dun grupo de intelectuais e artistas que converteron a cidade no verdadeiro motor intelectual da Galicia de posguerra, un período que culminou coa fundación da Editorial Galaxia en 1950. A principios da década de 1940 Vigo tiña varios atractivos que explican que funcionase como auténtico destino de exilio interior nunha época de represión sen tregua á disidencia do novo réxime. En primeiro lugar, gozaba dunha potente actividade empresarial, focalizada principalmente no mundo da pesca, a industria conserveira e a construción naval, o que dotaba a cidade dunha burguesía economicamente poderosa, que demandaba bens culturais e retratos de encargo. Ademais, o feito de non posuír status de capital de provincia e, polo tanto, carecer de delegación do Goberno funcionou como reclamo para un colectivo situado baixo sospeita polo novo réxime. Por último, a situación estratéxica do seu porto convertía Vigo en punto de conexión coa Galicia exterior, situada principalmente na Arxentina, Cuba e México.
Laxeiro pintou sen descanso e expuxo en varias salas da cidade. En 1946 expuxo na Galería Estilo de Madrid, sendo cualificada pola crítica como a mellor exposición da tempada. En 1947 expuxo en Bilbao, A Coruña, Santiago de Compostela, Vigo, Pontevedra etc. O artista recordaba eses anos como anos de fame e moito traballo. Realizou murais nas tabernas frecuentadas pola bohemia da cidade e compaxinou o seu compromiso coa renovación plástica, coa realización de numerosos retratos de encargo que a burguesía do momento demandaba en plena bonanza económica. En Vigo frecuentou aos seus amigos Urbano Lugrís, Mario Granell, Xohán Ledo, Francisco Fernández del Riego, Xaime Isla Couto e Carlos Maside.
En 1946 pintou Trasmundo, un fito na súa carreira co que deu por pechado o período granítico. Trasmundo, actualmente na Fundación Laxeiro / Concello de Vigo, é unha obra fundamental na historia da arte galega do século XX. Nela están presentes as características da pintura do Laxeiro da época: horror ao baleiro, cromatismo tenebrista, mestura de linguaxes e códigos e unha narrativa fascinada polo pensamento máxico da nosa cultura popular. Hai quen viu nesta obra unha homenaxe ao Pórtico da Gloria do seu admirado Mestre Mateo, mais tamén ten certo paralelismo coa literatura fantástica de autores como H. P. Lovecraft, cuxa obra foi traducida por primeira vez ao español naqueles anos.
Ao final da década Laxeiro é un artista a pleno rendemento. Os seus ingresos non veñen precisamente da súa obra máis interesante, senón máis ben de encargos de murais e retratos da burguesía industrial da cidade. Como sucedeu na súa primeira exposición individual de Santiago de Compostela, o público seguía sen estar preparado para adquirir a produción máis innovadora do artista, mais o seu especial talento para o retrato permitiulle subsistir de forma digna e seguir adiante co seu proxecto renovador.
miniatura|300px|Laxeiro, [[Francisco Fernández del Riego, Luís Seoane e outros no porto de Buenos Aires en 1954]]
Etapa en Buenos Aires
En 1951 viaxou a Buenos Aires, onde quedou até 1970, período que tivo unha importancia decisiva, tanto vital coma artística. Chegou invitado a participar nunha exposición na Galería Velázquez, organizada polo Centro Galego e comisariada por Luís Seoane co propósito de dar a coñecer un grupo de creadores galegos. A intención de Seoane era facer unha exposición soamente con obra de Laxeiro e Carlos Maside, pero o interese da organización por mostrar máis autores galegos fixo que accedese a incluír o resto de artistas que finalmente participaron na mostra.
En 1951, acabado de chegar á Cidade do Prata, Laxeiro coñece a Eulalia de Prada, de quen non se separará ata a morte desta, en 1989. Eulalia significou unha estabilidade emocional e afectiva no artista, pero tamén unha reorientación da súa carreira artística e, dalgún xeito, un cambio de actitude con respecto ao contexto cultural no que se movía. miniatura|250px|Laxeiro, [[Isaac Díaz Pardo e Luís Seoane en Buenos Aires en 1955]] Laxeiro contactou con intelectuais e artistas do exilio galego, como Blanco Amor, Seoane, Lorenzo Varela, Rafael Dieste e máis tarde con Isaac Díaz Pardo, quen arredor do seu proxecto da fábrica de cerámica Magdalena aglutina todo o grupo intelectual e artístico do exilio galego e dá continuidade ao galeguismo. Por outra banda, Laxeiro chegou a Buenos Aires nun momento de grande efervescencia no mundo das artes plásticas. O panorama artístico bonaerense daqueles anos debatíase entre os diversos camiños abertos pola abstracción xeométrica, a abstracción libre e unha figuración crítica que utilizaba o xesto expresionista para realizar unha obra de forte carga social ou unha exaltación da subxectividade do artista. Laxeiro asiste a este debate con esa naturalidade que sempre o caracterizou, gañando a amizade e o recoñecemento do colectivo artístico da cidade.
A obra Autorretrato (1952, da Colección Fundación Laxeiro/Concello de Vigo) ilustra o enorme impacto que tivo para Laxeiro a súa chegada a Buenos Aires. Comezou a pintala en Vigo seguindo os parámetros da estética granítica e rematouna cunha linguaxe totalmente diferente. Pódese inscribir de cheo dentro das correntes informalistas que neses anos se estaban a producir en diferentes latitudes. Da estética de Laxeiro da década anterior quedan o cromatismo terroso, o horror ao baleiro e a expresividade do xesto, que nesta ocasión é levada ao extremo. Laxeiro reinvéntase como pintor expresionista, próximo á abstracción, aínda que sen abandonar completamente as referencias figurativas. Autorretrato expresa primitivismo fronte a academicismo, acción fronte a reflexión e expresividade fronte a análise.
Estas linguaxes comezaban a desenvolverse xa en España a finais da década de 1940, da man do grupo Dau al Set en Barcelona, e xa na década 1950 co grupo El paso en Madrid, que abriron a arte española ao panorama internacional. Neste dende mediados dos anos corenta rexurdira un antiacademicismo interesado na expresión subxectiva do artista, fóra de toda pauta de consenso racional ou cultural. En Francia encontrou a súa lexitimación filosófica no existencialismo de Jean-Paul Sartre e Albert Camus (cuxa obra O estranxeiro se traduciu ao castelán e se publicou en Buenos Aires en 1949) e tivo a súa expresión emblemática na obra de Jean Dubuffet e o que se coñeceu como Art brut, que en certos momentos incidiu nunha abstracción simplificada cromáticamente, cun evidente horror ao baleiro, coincidindo así con certas obras de Laxeiro destes anos. Non deixa de sorprender a coincidencia no tempo de diferentes movementos que se inscriben nesta liña de xestualidade e materia que, ademais de en Francia, terá en Copenhague, Bruxelas e Ámsterdam a súa expresión coa fundación do Grupo CoBrA, un movemento que se situou na mesma tesitura que o Laxeiro destes anos, defendendo unha pintura non académica, pulsional e máis expresiva que representativa. Estas formulacións teñen o seu paralelismo en América do Norte co Expresionismo abstracto e, máis concretamente, coa pintura xestual que Jackson Pollock comezou a practicar a partir de 1945 e que a principios da década de 1950 o levou á creación do que se coñece como action painting. Outro compañeiro de xeración, Willem de Kooning, debatíase entre a figuración e a abstracción, dentro dunha forte xestualidade que, igual que acontece con Laxeiro, fala da súa total liberdade creadora, afirmando o seu rexeitamento a establecerse nun estilo único.
Laxeiro sitúase de cheo nos parámetros dun expresionismo a medio camiño entre a abstracción e a figuración, no que o seu persoal trazo se converte en sinal de identidade, en xesto organizador dunha superficie pictórica agora bidimensionalizada que a principios dos anos sesenta se dilúe en mancha dun forte cromatismo, en consonancia co que os seus contemporáneos facían en Europa e América.
Destaca nesta época un achegamento esporádico, que non deixa de ser insólito na súa traxectoria, cara a postulados máis xeométricos, produto da súa admiración por Picasso e da grande influencia que o uruguaio Joaquín Torres García exerceu na pintura iberoamericana destes anos. A xeometría de Laxeiro é unha xeometría sensual, irregular, lúdica e decorativa —que nada ten a ver, salvo na inspiración, coas formulacións do cubismo máis rigoroso— e, por suposto, totalmente afastada das diferentes abstraccións xeométricas que tiveron unha forte presenza na Arxentina dos anos cincuenta e sesenta.
Os anos cincuenta son dunha intensa actividade expositiva. Integrado totalmente no sistema artístico bonaerense, expuxo en "Los martes bohemios de La Boca", na Sociedad Iberoamericana de Buenos Aires, inaugurou a sala de arte do Centro lucense en Bos Aires e expuxo tamén na Galería Velázquez da mesma cidade. En 1960 ilustrou A esmorga, de Eduardo Blanco Amor, e en 1962 viaxou a Madrid para expoñer na sala Prisma. Neste ano foi finalista do Premio Eugenio D'Ors, xunto a Quirós e Vázquez Díaz, e foi incluído na exposición "Cincuenta años de pintura figurativa española" na Galería Carpentier de París, canda Solana, Vázquez Díaz, Regoyos, Palencia, Nonell e outros.
Nestes anos Laxeiro rompeu coa idea de "estilo único". Practicou simultaneamente unha figuración xestual de trazo groso e enerxético; unha figuración postcubista e algunhas revisións da súa pasada estética granítica, facendo gala dun repertorio diverso, case inesgotable, que dificulta unha clasificación lineal da súa pintura a partir destes anos. Unha ruptura de estilo en que, non obstante, están presentes a narratividade da escultura románica, o horror ao baleiro do barroco, a pincelada enerxética e urxente do expresionismo máis xestual ou do automatismo surrealista e a mancha espesa, cargada de materia da abstracción europea.
A principios dos anos sesenta internouse nunha abstracción que tivo dúas vertentes: unha na que a liña domina a composición e outra na que a cor e a mancha estruturan a superficie pictórica. Destes anos datan obras como Abstracto (da Colección Alcalde-Varela) ou S.T. (colección particular de Vigo). Son pezas que outra vez nos remiten ao grupo CoBrA, sobre todo a A. Jorn e K. Appel, ou "Hans de Islandia", unha reinterpretación do cubismo a partir dunha xeometría orgánica coa que enche toda a superficie pictórica cunha grafía vigorosa e inconfundible. S.T., dese mesmo ano, é un óleo sobre papel onde a liña delimita unha composición cromática xa afastada dos terras, ocres e negros tan característicos, sobre todo da súa primeira época, para internarse na luminosidade de vermellos, amarelos e azuis, moi en consonancia con certas pezas de Dubuffet ou Antonio Saura, a quen se adiantou anos antes co Autorretrato de 1952, xa citado.
O primeiro lustro dos anos sesenta é quizais o do Laxeiro máis experimental e activo. Gran parte das súas obras máis rotundas no ámbito da abstracción datan deste tempo, intenso tamén no seu compromiso coa actividade artística. Pronunciou conferencias, ilustrou publicacións e foi o primeiro artista non-arxentino que formou parte do equipo directivo da por entón moi potente Sociedad Argentina de Artistas Plásticos, xunto ao seu amigo, o tamén artista Carlos Alonso.
Por estes anos, en plena actividade creativa e experimental, Laxeiro foi capaz de realizar pezas que revisan os seus anos de estética granítica. Levou así a convivencia de estilos a tal extremo que nun mesmo ano, en 1966, asinou obras tan dispares como Campesiñas e Cencerrada —dúas pezas de temática popular totalmente figurativas e graníticas— ao mesmo tempo que remataba S.T. —obra inscrita nun expresionismo abstracto e xestual, de cores primarias e planas— ou Recordos, na que se interna nunha interesante abstracción lírica.
Regreso a España
En 1970, despois da gran Retrospectiva na Art Gallery International de Buenos Aires, Laxeiro decidiu regresar a España definitivamente. Fixou a súa residencia en Lalín, Vigo e Madrid, onde se instalou enriba do Café Gijón.
Na España da decadencia do franquismo, Laxeiro por fin comezou a ser recoñecido. Recibiu a Primeira Medalla Bienal de Pontevedra en 1973, dedicáronlle unha sala monográfica no Museo Quiñones de León en Vigo, expuxo en Galicia, Madrid e Barcelona e, sobre todo, continuou pintando sen parar. A súa obra, totalmente recoñecible e madura a estas alturas, continuou combinando diferentes rexistros que oscilan entre a influencia picassiana, evidente en obras como Homenaxe Lala (1977), e a súa vertente abstracta, agora moito máis rotunda, con obras tan belas e atinadas como A cor (1974), que parece adiantarse (outra vez) a propostas máis tardías que xurdirían a finais dos anos setenta e principios dos oitenta, dentro dos neoexpresionismos que configuraron a pintura posmoderna de finais do século. Artistas como A. R. Penck, membro dos Novos Salvaxes alemáns (Neuen Wilden), ou en menor medida Baselitz, pertencente ao mesmo grupo, chegaron a conclusións parecidas en anos posteriores a Laxeiro. Pasou longas tempadas en Madrid, onde foi asiduo visitante do Café Gijón e recibiu no seu estudo numerosos artistas e intelectuais do momento.
En 1975 volveu expoñer en Madrid e en Vigo, e deseñou o Cartel da Feira do Cocido do seu concello natal, Lalín. Buenos Aires segue recordándoo e en 1976 expuxo na galería Birger de Buenos Aires, ademais de Santiago de Compostela e Orfila en Madrid, cidade na que volve a mostrar o seu traballo en 1979.
Son anos dunha intensa actividade expositiva: "Laxeiro na Arxentina" no Quiosco Alfonso da Coruña, exposición inaugural do Auditorio de Galicia, varias mostras nas galerías Trinta de Santiago, Abel Lepina de Vigo, Calpurria e Esse en Ourense, participou en ARCO en 1993, expuxo na sala de Cultura de Pontevedra, en Caixa Galicia, en Caixanova e en 1996 dedicáronlle a gran retrospectiva no Centro Galego de Arte Contemporánea, en Santiago de Compostela, que se viu tamén no Centro Cultural Conde Duque de Madrid. Ilustrou O enxeñoso cabaleiro D. Quixote da Mancha, o libro de viaxes Galicia (1990), de Camilo José Cela, e A carrilana, de E. Lavandeira; proxectou as vidreiras da Universidade de Vigo; e realizou o mural Un berro por Belas Artes dentro dunhas xornadas de reivindicación dun edificio propio para a nova facultade da Universidade de Vigo.
Podemos dicir que, á súa volta de Buenos Aires, Laxeiro recolleu numerosos recoñecementos por parte de diferentes sectores da sociedade e a cultura galegas que reivindicaban a súa figura non só como parte fundamental do pasado, senón como axente vivo da realidade cultural galega máis contemporánea.
O 21 de xullo de 1996, Laxeiro faleceu en Vigo. Tiña 88 anos e o momento da súa morte chegou na etapa máis doce da súa vida profesional, aínda que tamén máis solitaria da súa vida sentimental. Falecidas xa as dúas mulleres que foron as súas compañeiras durante toda a súa vida, María Luisa —a súa esposa e nai da súa única filla— e Eulalia de Prada, Lala —a súa compañeira—, o artista non mostraba nos últimos meses demasiado entusiasmo por seguir vivindo. Despois do seu ingreso hospitalario, Laxeiro deixou de responder satisfactoriamente aos tratamentos médicos e, coma se elixise o momento, deixou de existir sen máis nun momento en que o interese polo seu traballo se encontraba en pleno apoxeo. Un interese que nos fala de certa atemporalidade da súa obra, capaz de conectar asemade coa tradición do barroco, coas vangardas históricas e coas correntes dos neoexpresionismos de finais do século XX. Laxeiro deixaba tras de si un legado de máis de dúas mil pezas, produto de toda unha vida de traballo e busca que o acompañou ata os seus últimos días e que hoxe, indiscutiblemente, constitúe o legado pictórico máis relevante da pintura galega do século XX.
En 2021 a Real Academia Galega de Belas Artes (RAGBA) anunciou a súa elección como homenaxeado no Día das Artes Galegas 2022, que se celebra cada 1 de abril. centro|miniatura|1024x1024px|Vista xeral da exposición Os pasos perdidos na [[Fundación Laxeiro.]]
Ciliata (xénero)
Ciliata é un xénero de peixes osteíctios da orde dos gadiformes pertencente á familia dos lótidos, aínda que para moitos autores forma parte da dos gádidos, subfamilia dos ficinos.
Especies
O xénero inclúe tres especies recoñecidas:
das que a única que ten presenza nas nosas costas é a primeira das citadas, coñecida popularmente como mariola.
Kunan Kiribati
Kunan Kiribati, coñecido antes de 1989 como Teirake kaini Kiribati, é o himno nacional de Kiribati. Foi escrito e composto por Tamuera Ioteba Uriam, e adoptouse en 1979.
Letra oficial, en kiribatiano
Kunan Kiribati
Teirake kaaini Kiribati, Anene ma te kakatonga, Tauraoi nakon te mwioko, Ma ni buokia aomata. Tauaninne nte raoiroi, Tangiria aomata nako. Tauaninne nte raoiroi, Tangiria aomata.
Reken te kabaia ma te rau Ibuakoia kaain abara Bon reken abara Bon reken te nano ae banin Ma te i-tangitangiri naba. Ma ni wakina te kabaia, Ma n neboa abara. Ma ni wakina te kabaia, Ma n neboa abara.
Ti butiko ngkoe Atuara Kawakinira ao kairika Nakon taai aika i maira. Buokira ni baim ae akoi. Kakabaia ara Tautaeka Ma ake a makuri iai. Kakabaia ara Tautaeka Ma aomata ni bane.
Tradución:
Érguete, Kiribati! Canta con alegría! Prepárate para aceptar a responsabilidade e para axudar aos demais! Sé firmemente xusto! Ama a toda a xente! Sé firmemente xusto! Ama a toda a xente!
Rogámosche, oh deus, que nos protexas e nos guíes nos días vindeiros. Axúdanos coa túa amorosa man. Bendí o noso goberno e a toda a nosa xente! Bendí o noso goberno e a toda a nosa xente!
Paco Martín
Francisco Martín Iglesias, coñecido como Paco Martín, nado no barrio de Recatelo, en Lugo, o 22 de febreiro de 1940, é un escritor en lingua galega e foi mestre de ensino primario durante case catro décadas, até a súa xubilación no ano 2000.
Traxectoria
miniatura|A Paco Martín en Lugo. Dirixiu o suplemento infantil Axóuxere, de La Región (1974-1975), publicou a súa primeira obra en 1971, a partir dunha escolma de pequenas pezas narrativas que levou por título Muxicas no espello. Data de 1976 a súa primeira novela No cadeixo, finalista do Premio Galaxia de novela convocado en 1975 co gallo do 25 aniversario da editorial. Un lustro máis tarde, en 1981, publicou a novela E agora cun ceo de lama. Foi en 1985, coa publicación do libro Das cousas de Ramón Lamote que gañou sona. A obra foi traducida a diversas linguas (cómpre pór de relevo o éxito da tradución española que correu por Hispanoamérica) e converteuse nun referente da literatura infantil e xuvenil, achegando á historia da literatura galega o personaxe Ramón Lamote. Amais, por ela recibiu o Premio Nacional de Literatura infantil e xuvenil de España de 1986. O seguinte título do autor foi Lembranza nova de vellos mesteres (1988), ao que seguiron Servando I rei do mundo enteiro (1990) e Tres historias para ler á noite (1992). No 2006 saíu ao mercado o seu libro "A bisneta lercha", que, baseándose no conto tradicional, procurou dar un novo pulo a escritura de fábulas. En 2008 publicou unha secuela de Das cousas de Ramón Lamote, titulada Das novas cousas de Ramón Lamote.
Por outra banda, Paco Martín recompilou adiviñas galegas, que publicou baixo os títulos O libro das adiviñas (1975) e ¿Que cousa é cousa?... Libro das adiviñas (1985). Amais, ten sido un dos pioneiros da escrita de libros de texto en galego e da súa autoría son Lúa Nova 1 e Lúa Nova 2 (1978) e máis tarde Galego 1 e  Galego 2 (1985).
Durante sete anos foi director do Departamento de Produción de Material Didáctico para o Ensino en Galego da Consellería de Educación da Xunta de Galicia.
Como columnista ten traballado no Diario de Pontevedra e no diario lugués El Progreso, no que segue a colaborar a día de hoxe. É é membro do consello de redacción de A Trabe de Ouro e participou en multitude de volumes colectivos, relatorios en Congresos, colaboracións en prensa, radio, TV, pregóns etc.
No 2011 foi nomeado Socio de Honra coa Letra E pola Asociación de Escritores en Lingua Galega. En outubro do mesmo ano foi o encargado de ler o pregón das festas de San Froilán de Lugo.
Didáctica
miniatura|Paco Martín en 2011.
Eleccións municipais en Cospeito
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Cospeito dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Cospeito]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Cospeito desde a aprobación da Constitución de 1978.
Castelo de Frades, Cereixedo, Cervantes
Castelo de Frades é un lugar da parroquia de Cereixedo no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 9 habitantes, dos cales 6 eran homes e 3 eran mulleres.
Berlanga de Duero
Berlanga de Duero é un concello español da provincia de Soria (Castela e León). A súa poboación é de 981 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 220,18 km².
Por ela discorren tres ríos: Douro, Escalote e Talegones.
Ten os Altos de Barahona ao sur, o portillo de Andaluz a tres quilómetros, e o abrazo do Douro.
A súa altura máis significativa, "O Coborrón", protexe o cerro sobre o que se asenta o castelo, pensado tamén como protección.
Barrios
Hortezuela, La Estación, Andaluz, Morales, Brías, Paones, Alaló, Abanco, Ciruela, Lumías e mais o despoboado de Cabreriza.
O castelo de Berlanga de Duero
O esplendor desta vila chegaría no Renacemento, cando os condestables de Castela, os Fernández de Velasco, duques de Frías e marqueses de Berlanga, foron "premiados" coa comunidade de Vila e Terra, polos servizos prestados á coroa.
Alí sentaron os seus reais, engrandeceron a vila, mandaron construír a colexiata, edificaron a súa propia residencia, refixeron os restos do emblemático castelo, fundaron un mosteiro, un hospital, alzaron o rolo ou picota á entrada para dicir a todo o que pasase, de quen era a vila, a quen se debía respecto e obediencia, quen impoñía e executaba a lei, e, en definitiva, a quen debían pagar os seus impostos os súbditos da maxestade de quenda.
E daquela época son todos os restos que o visitante pode contemplar.
Á entrada, xunto ao silo, álzase maxestoso o rolo gótico, din que o exemplar máis belo e mellor conservado de toda a provincia.
Só desdice a súa situación, sen dúbida a primitiva. No seu día o emblema sería visto desde todos os lugares, pero, co discorrer do tempo edificouse a todo ao redor, escondéndoo á vista do visitante.
Moi próximo a el, o único resto visible do que foi o recinto murado que pechaba a vila: a Porta de Aguilera, na que pode verse, coroando a entrada, unha gran concha do peregrino. Fronte a ela, a ermida das Torres alberga a imaxe do mesmo nome, pola que os berlangueses senten veneración, ofrecéndolle unha festa o 24 de setembro, con poxa de banzos e cánticos no convento. Esta ermida formaba parte do hospital de peregrinos, do que só se conserva a enorme cheminea, ao redor da cal reuníanse os peregrinos para comer unha sopa, quentarse e curar, no seu caso, de feridas e enfermidades.
Ermidas
Pásase ao interior de Berlanga pola porta de Aguilera. A praza, moi ben restaurada e amoblada, foi e segue sendo o centro de reunión, de xogos, de festas e bailes; ladaíñas, rogativas e procesións.
Da praza irradian varias rúas. A Real, onde pode verse algún escudo, palacete, as ruínas doutro, e a primeira casa dos Frías, hoxe convertida en hotel.
Outra rúa diríxese ao río Escalote, á arboreda, á "Horta dos morais"; antes estes eran as paraxes de verán dos berlangueses, desde hai anos trasladáronse cara ás piscinas, o polideportivo e o albergue.
Unha rúa máis ascende cara á colexiata. Mandárona edificar os condestables e, para iso, utilizaron as pedras dunhas sete igrexas románicas. Só queda, daquela época, un tímpano colocado sobre a entrada á igrexa do convento. A colexiata, renacente no seu exterior, é gótica por dentro.
Ao pé da mole do castelo poden verse os restos do palacio dos condestables.
Clara Bow
Clara Gordon Bow, nada en Brooklyn o 29 de xullo de 1905 e finada en Culver City (California) o 27 de setembro de 1965, foi unha actriz estadounidense, coñecida polo seu traballo no cinema mudo nos anos vinte. Bow foi ademais o arquetipo de flapper e a it-girl orixinal.
Primeiros anos
Bow naceu en Brooklyn, Nova York, no seo dunha familia disfuncional afectada por enfermidades mentais, pobreza e abuso emocional. Era a terceira filla da familia, pero as súas dúas irmás máis vellas morreran na infancia. A súa nai, pensando que Clara tamén acabaría morrendo, non se molestou en facerlle un certificado de nacemento. A súa nai, Sarah Gordon, era unha prostituta ocasional que sufría epilepsia. O seu pai, Robert Bow, raramente facía acto de presenza e supostamente era un discapacitado psíquico. Adoitaba maltratar tanto a súa muller como a Clara e arguméntase que chegou a violar a esta cando tiña uns quince anos de idade, aínda que non hai ningunha fonte que o corrobore.
De pequena adoitaba xogar cos mozos na rúa, pois as nenas non querían xogar con ela por mor das súas roupas vellas e sucias. Un amigo seu, Johnny, morreu queimado na súa presenza cando ela tiña dez anos. Anos despois, Bow foi capaz de chorar a vontade durante un filme lembrando este suceso.
En 1921, Clara gañou un concurso dunha revista de cine, que tiña como premio participar nun filme. Mandara dúas fotos de ela mesma á revista, fotos que ela odiaba pero que impresionaron o xurado, que a seleccionou como gañadora. Así, foille concedido un pequeno papel en Beyond the Rainbow, pero para desilusión de Clara todas as súas escenas foron suprimidas e só se engadiron de novo ao filme anos máis tarde.
Patriots of Micronesia
Patriots of Micronesia é o himno nacional dos Estados Federados de Micronesia. Foi adoptado en 1991, mudando o Preamble, anterior himno que tiña desde a súa independencia e conformación en 1979, o "Preamble". A melodía provén da canción alemá "Ich hab' mich ergeben" (que tamén foi un dos himnos non oficiais da Alemaña Occidental entre 1949 e 1952) así como vagamente a letra tamén. Johannes Brahms usou esta música en 1880. O pobo miskito de Nicaragua tamén a adaptaron para o seu propio himno nacional.
Texto en inglés
Tradución
Clara Bow
Primeiros anos
Sarah Gordon morreu en 1923, cando a súa filla comezaba a abrirse camiño no cine.
Patriots of Micronesia
Texto en inglés
Aquí estamos prometendo, con corazón e con man, Plenitude de devoción para ti, nosa terra natal, Plenitude de devoción para ti, nosa terra natal. Agora únanse todos ao coro, permitir cumprir a Unión. por toda a Micronesia unir as mans de todos os sitios, por toda a Micronesia unir as mans de todos os sitios. Todos traballamos xuntos, con corazóns, voz e man, Até que fagamos desta illas outra terra prometida, Até que fagamos destas illas outra terra prometida.
Clara Bow
Carreira
A primeira aparición de Bow no cinema mudo foi no filme Down to the Sea in Ships, e a partir dese momento apareceu en multitude de papeis secundarios en filmes mudos. Bow decidiu entón probar fortuna en Hollywood, onde grazas ao produtor B. P. Schulberg conseguiu varios pequenos papeis polos que foi escollida unha das WAMPAS Baby Stars en 1924.
En canto fixo un pouco de diñeiro, levou o seu pai a vivir con ela en Hollywood, e tentou atoparlle un traballo, aínda que todos os seus proxectos fracasaron. O home dedicábase a emborracharse e tentar chamar a atención das mozas dicíndolles que era o pai de Clara Bow. A pesar de todo, Bow gozou de moi boa fama durante este período debido ao seu carácter amable e sempre humilde, agradecida pola oportunidade que se lle presentou.
En 1925, conseguiu o seu primeiro papel importante en The Plastic Age, que foi un grande éxito e a converteu da noite á mañá na estrela máis popular do momento. Ademais, comezou un romance co actor Gilbert Roland, co que chegou a saír ao mesmo tempo que co director Victor Fleming, que a contratou para Mantrap.
Cela, Cereixedo, Cervantes
Cela é un lugar da parroquia de Cereixedo no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 20 habitantes, dos cales 12 eran homes e 8 eran mulleres.
Clara Bow
It girl
esquerda|miniatura|Retrato de Clara Bow. En 1927, chegou á cima da súa popularidade con It. O filme deulle a Bow o seu alcume, "The 'It' Girl". Adoita dicirse que Dorothy Parker se refería a ela cando escribiu "iso, demo; ela tíñao", mais Parker non se estaba a referir nin a Bow nin á personaxe de Bow no filme, senón a unha personaxe diferente, Ava Cleveland, na novela homónima.
Esta imaxe foi ademais aguilloada pola prensa que seguía con ansiedade cada novo romance de Bow. Entre algúns dos seus amantes, dise que se atopaban Gary Cooper, John Gilbert, un mozo John Wayne e mesmo Béla Lugosi.
En 1927, Bow protagonizou a película Wings, que gañou o primeiro Óscar da historia ao mellor filme.