cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Billarda
Regras
Para rematar a partida, segundo as normas da LNB, a orde de tiro é alternativa, e gaña a partida aquel xogador que consegue meter a billarda por entre o varal antes que o seu contrincante, usando sempre o mesmo número de lances ámbolos dous palanadores. Pode darse o caso de que unha partida quede en empate, sempre que no mesmo número de golpes os palanadores metan as súas billardas no varal. Segundo outra variante, o xogador que queda máis lonxe empeza o xogo do mesma xeito golpeando a billarda tres veces en dirección da saída, mentres un xogador contrario intenta cortarlle o camiño. Ao terminar a tirada ten que calcular a distancia, en pancas, que hai entre o círculo inicial e onde está a billarda caída. Se acerta nas medidas (nalgunhas versións, sen exceder), o número de pancas convértense en puntos e segue xogando e, se non, eses puntos pasarán ó outro equipo, que comezará unha nova tirada. Ó final gaña o equipo que máis paláns, paus ou puntos teña.
Na publicación O Gaiteiro de Lugo - Calendario Gallego dábase a seguinte variante: Se cando a billarda vai polo aire algún dos do equipo contrario a pilla coas mans e di «Palán e billarda que na miña man están», o que bateu perde a man. Sinálase o lugar onde caeu a billarda e un dos do equipo contrario a quen bateu tíraa intentando darlle ó palán colocado no lugar de saída. Se lle atina perde a man o que bateu, e se non, continúa xogando o mesmo que bateu dende o lugar onde caera a billarda. Cando remate o xogo calcúlase a distancia e se os dous equipos están de acordo acéptase, e se non, mídese. Se acerta coa medida, segue xogando, senón queda eliminado. Gaña o que acada máis paláns ou o que chega antes a un número acordado de antemán, por exemplo cincocentos paus.
Nas illas Canarias as porterías están defendi­das cando o pau se coloca en contacto co chan dentro da ferradura de pedras, sendo vulnerable se non existe este contacto, e ao intentar os posuidores da billarda introducila na de enfronte, os defensores das porterías teñen as seguintes opcións:
A partida finaliza cando unha parella chega aos doce tantos ou un número estipulado de partidas. Se nalgún momento a portería queda ao descuberto, e o pau non se encontra en contacto co chan e o xogador que posúe a billarda a deposita dentro, hai cambio de papeis.
Historia
A orixe da billarda remóntase á Idade Media, estando documentada no Libro de Apolonio (obra en castelán do Mester de Clerecía) e nas Cantigas de Santa María de Afonso X, ambas as dúas obras do século XIII.
Con certeza xa se xogaba no século XIX, pois aparece documentada en escritos daquela época (Xesús Rodríguez López, A Monteira, de Lugo, 1889), destacando o furor xuvenil do xogo. O entón xornal ferrolán El Correo Gallego recollía o 23-01-1899 unha noticia alusiva aos perigos que para a integridade dos vidros das fiestras supuña o xogo da billarda, que causaba furor entre os rapaces ferroláns.
No século XX foi analizada por diversos antropólogos, etnólogos e intelectuais, desde membros da xeración Nós como Vicente Risco ou discípulos seus como Xesús Taboada Chivite, até personalidades como Fermín Bouza Brey (Xogos iniciáticos infantiles da Galiza, 1963), Arturo Romaní (Xogos infantiles de Galicia, 1983), María Barrio e Enrique Harguindey (Lerias e enredos para os máis pequenos, 1983), Camilo Brandín Feijoo (Os xogos dos nosos rapaces, 1986), Xoaquín Lorenzo «Xocas» (Enredos, 1992) ou Ana Estévez Lavandeira (Os xogos, 2000).
Denominacións
Rivas Quintas (Frampas I e II) recolle a denominación de lipio en Xesta (A Lama), lípiz en Seixido (A Lama) e lipes en Ardán (Marín), co significado de nome do xogo. Engade que pode vir do inglés to leap, saltar. Lipilape é o nome dado en Marín. Outros dicionarios recollen lipe. Rivas recolle tamén pincha en Tui, pinche en Valiñas (Forcarei) e pinchín en San Mamede (Carnota) como o nome do pau pequeno. Pincha (de pincho, salto no aire) é o nome dado ao xogo en Torneiros (O Porriño). Na comarca de Vigo é coñecido co nome de pateiro e na comarca do Baixo Miño como cachiza.
Tala non aparece nos dicionarios galegos con este significado (é unha parte do remo, unha arte de pesca e unha pinza para coller castañas), pero si que designa este xogo en castelán.
O termo billarda procede do francés billard («bastón de xogar»), tendo a mesma orixe que o xogo do billar. Estornela vén do latín sturnu(m) («estorniño») + -illa(m) (sufixo diminutivo), talvez unha metáfora baseada no voo veloz do paxaro. Palán vén do latín pala(m) (pa, pau longo), posiblemente a través do castelán (pois conserva o -l- intervocálico).
Distribución xeográfica
miniatura|Bòlit do pic i pala de Cataluña. Amais de en multitude de vilas e aldeas de Galicia, Asturias e León, coñécese a súa práctica noutras zonas da Europa. Na illa da Gran Bretaña o xogo é coñecido como Tip-cat. Practícase tamén a billarda en Eslovenia e Croacia baixo o nome de pandolo. Na España, en Salamanca, hai unha variante coñecida como chirumba, na que a peza golpeada se chama bigarda. En Aragón recibe o nome de toña ou tala.
A Liga Nacional de Billarda ten contacto con organizacións doutras rexións, coas que realiza encontros: o aberto billarda-txirikila no País Vasco, o Liriu en Asturias, Lippa en Italia, o Pic i pala nos Países Cataláns, e en Francia. Forma parte da Gran Trovada Cantábrico-Mediterránea, na que se xuntan participantes de Galicia, Asturias, País Vasco, Cataluña e València. Levouse a cabo un encontro internacional, cun partido entre Galicia e Alemaña en Ribadeo en 2008.
LNB
dereita|miniatura|Dani, do equipo Rinoceronte, no Aberto de Figueirido 2014. Actualmente, dentro dun marco xeral de recuperación de vellas tradicións, vólvese practicar en festas, pero desde hai uns anos organízase anualmente a Superliga Galega de Billarda.
A liga está organizada en cinco conferencias: catro por rexións xeográficas (nordeste, noroeste, sur e centro), e outra propia da Universidade de Santiago de Compostela. Está prevista a creación dunha conferencia propia na Universidade de Vigo. Durante a tempada organízanse diferentes abertos, nos que se pode competir de modo individual ou por equipos. Os que acadan máis puntuación durante a tempada, clasifícanse para os play-offs, que disputan os mellores de cada conferencia.
Os xogadores e xogadoras máis en forma de cada conferencia poden ser requiridos para defender as cores da Selección Galega de Billarda, coñecida co alcume d'A Auténtica, nos diferentes torneos en que participe. Polo de agora a selección participou en dúas edicións da Copa Cantábrica (acadando a vitoria nas dúas ocasións), e nun enfrontamento contra a selección de Alemaña en Ribadeo no 2008, encontro que tamén foi gañado.
Torneos da LNB
Os participantes inscritos en cada torneo divídense en grupos de clasificación, preferentemente de 5 ou 6 xogadores, organizados aleatoriamente, sen cabezas de serie. Clasifícanse os dous primeiros de cada grupo e comezan os cruces. Para facer cadrar os grupos de cara aos cruces poden clasificarse 2 ou 3 de cada grupo, segundo o número de xogadores que participen no torneo. Esta decisión tomarase en cada torneo en concreto co obxectivo de lograr que en oitavos de final só haxa 16 xogadores. A partir de aí, desenvolverase o torneo por sistema de eliminatorias.
Procurarase que haxa dous árbitros en cada cancha de xogo e un xuíz de mesa que anote as puntuacións.
Sistema de puntuación (Conferencia Sur)
Clasificación (Conferencia Sur): en total xóganse 10 torneos. Os puntos que un xogador consegue en cada xornada vanse sumando para a súa clasificación individual, contabilizándose a final da liga os puntos dos 8 mellores resultados. Gaña a liga aquel que teña mellor puntuación. Haberá os seguintes gañadores:
Os mellores xogadores, os mellores en varados e o mellor equipo participarán nos play-offs finais, enfrontándose cos gañadores do resto de conferencias para loitar polo triunfo na Liga Nacional de Billarda.
Sistema de equipos: os equipos contarán cun mínimo de 4 xogadores e un máximo variable, aínda que se procurará que en cada torneo non participen ao mesmo tempo máis de 12. O recomendable de cara á participación nos play-offs é que sexan polo menos 6. Non é necesario que xoguen todos en cada torneo: poden xogar os que queiran, pero só puntúan os 4 mellores no torneo. Os puntos deses catro mellores son os que se contan para determinar o equipo gañador nun torneo.
Na clasificación xeral por equipos, sumaranse os puntos conseguidos por cada equipo en cada torneo, e só se terán en conta as 8 mellores puntuacións.
Pódese participar nos torneos sen ter equipo, e pode facerse un equipo só para un torneo. Ao longo da liga pódense incorporar novas fichaxes a cada equipo, ou facer algún cambio se se produce unha baixa. Ao final da liga controlarase que non se fagan cambios de xogadores coa finalidade de alterar o resultado.
Influencias
Nos últimos tempos levouse a cabo un proceso de recuperación do xogo. Máis alá da organización da Liga Nacional de Billarda, estase intentando levar o xogo a outros estamentos culturais. Unha das propostas, mencionada por Lois Pardo, é compatibilizar a tradición coa modernidade, sinalando a posibilidade de incluír na consola Wii a billarda (ou os birlos galegos), unha modalidade moi completa e divertida.
O himno da LNB é a canción «Billarda sempre, adiante co varal!» escrita polo coruñés Xabier Cordal e musicada por Daniel Rodríguez Saavedra e Xermán Viluba. Por parte da LNB fíxose unha proposta a grupos de distintos estilos (pop, electrónica, funk, rock...) para faceren cancións coa billarda como temática, como Ultraqäns, Cuchufellos, Labazada, Fachenda galega («Rebelión das estornelas») The Homens, Narf, Capitán Furilo, Projecto ['Trepia], Novidades Carminha, Zimmer 103 («Achicando as pozas»), Galegoz («O amo da billarda»), Fanny + Alexander («Lipilape»; poema de Lara Dopazo), Projecto Mourente, Maghuá, Fouciños do Piño ou Mr. Don Jaita. Amais, cóntase coa colaboración do grupo asturiano de punk-rock Misiva.
Bibliografía
(v. tamén obras de Vicente Risco e Xesús Taboada Chivite).
Stefan Strandberg
Ken Remi Stefan Strandberg, nado en Lyngdal o 25 de xullo de 1990, é un futbolista noruegués que xoga como defensa co Hannover 96 cedido polo FC Krasnodar.
Edipo rei
O título de Edipo rei pode referirse a varias obras baseadas no mito de Edipo:
Stefan Strandberg
Traxectoria
Strandberg xogou co equipo da súa cidade local, o Lyngdal IL ata que marchou ao FK Mandalskameratene en 2006 onde debutou co primeiro equipo con quince anos. Xogou tres tempadas co equipo e fixo oito aparicións na primeira división norueguesa.Strandberg fichou en xaneiro de 2009 polo Vålerenga, club da máxima categoría, a Tippeligaen. En xullo de 2009 o club cedeuno ao Bryne FK, como substituto para o lesionado Christian Gauseth. Debutou na Tippeligaen o 12 de setembro de 2009 ao substituír a Mohammed Fellah a 11 minutos do remate do partido contra o Fredrikstad. Na tempada 2012 pasou ao Rosenborg. O 26 de agosto de 2016 uniuse ao Hannover 96 cedido polo FC Krasnodar para o resto da tempada 2016–17.
Carreira internacional
Strandberg xogou por primeira volta coa selección norueguesa na categoría sub-15 en 2005. Convocárono coa selección absoluta para a King's Cup de 2012 pero por mor dunha lesión retirouse, substituíndoo Thomas Drage. Tamén o convocaron para partidos amigables contra Suráfrica e Zambia en xaneiro de 2013, mais debido a unha cirurxía na cadeira non puido participar. Xogou o seu primeiro partido internacional o 19 de novembro de 2013 nun amigable contra Escocia.
Rusia nos Xogos Olímpicos
Rusia competiu nos Xogos Olímpicos modernos en moitas ocasións, mais como diferentes nacións ao longo da súa historia. Como o Imperio Ruso, o país competiu por vez primeira nos Xogos de 1900, competindo de novo en 1908 e 1912. Despois da Revolución Rusa de 1917 e o estabelecemento da Unión Soviética en 1922, pasarían trinta anos até que os deportistas rusos competisen de novo nas Olimpíadas, producíndose nos Xogos Olímpicos de 1952. Logo da disolución da Unión Soviética en 1991, Rusia competiu como parte do Equipo Unificado en 1992, e finalmente regresou á competición como Rusia nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1994.
O Comité Olímpico Ruso foi creado en 1991 e recoñecido oficialmente en 1993. A Unión Soviética foi a sede dos Xogos Olímpicos de 1980 en Moscova, e a Federación Rusa acolleu os Xogos Olímpicos de Inverno de 2014 en Sochi.
En total, os deportistas da Federación Rusa gañaron un total de 426 medallas nos Xogos Olímpicos de Verán e outras 120 nos Xogos Olímpicos de Inverno, sendo un total de 546, sendo o segundo país con máis medallas, só por detrás dos Estados Unidos.
A Mámoa, Castrelo, Forcarei
A Mámoa é un lugar da parroquia de Castrelo, no concello pontevedrés de Forcarei. Segundo o IGE do 2008 tiña 8 habitantes deles 3 homes e 5 eran mulleres, o que supón que se mantivo a poboación desde 2007.
Aguilafuente
Aguilafuente é un concello situado na provincia de Segovia, na Comunidade Autónoma de Castela e León, España. Está enclavado no centro da provincia. Consta de aproximadamente 900 habitantes (que incrementan nos meses de verán, chegando a uns 3000 habitantes), que se dedican á agricultura e gandería. na súa maioría, aínda que na actualidade estanse creando novos sectores que se dedican á hostalaría e ao turismo rural en maior parte.
Conta cun patrimonio e unha rica historia desde a época romana que deixou pegadas nas ruínas de Santa Lucía, (estrada de Sauquillo), así como un vestixios visigodos dentro do actual casco urbano. A igrexa de San Juan, é a sede do museo e recolle todos os vestixios aparecidos desta época romana e visigoda.
Neste municipio celebrouse en 1472 un Sínodo que daría lugar ao primeiro libro impreso en lingua castelá: o Sinodal de Aguilafuente, e editado por Juan Parix na Igrexa de Santa María. O concello atópase situado a uns 36 quilómetros da capital segoviana. A súa patroa é a Virxe da Asunción, festexando as súas festas a mediados do mes de agosto. Outras das festividades importantes son en outubro, as festas de San Froitos celebrando a festa do Santo Cristo da Pena, en febreiro eran antigamente coñecidas as candeas e para rematar en xullo Santa Isabel.
Nuevo Heraldo
Nuevo Heraldo foi un semanario editado na Guarda entre 1934 e 1936.
Historia e características
Subtitulado Semanario republicano independiente e ''Periódico defensor del agrarismo. Informaciones-Deportes-Política'', apareceu o 30 de xuño de 1934. Fundado e dirixido por Xoán Noya Gil. Foi de tendencia republicana e liberal, con concesións ao galeguismo. Incluíu artigos en galego, sobre todo información política e artigos a favor da Autonomía. Colaboraron Filgueira Valverde, Carmiña Prieto Rouco, Xulián Magariños... Abundaban as páxinas dos autores da comarca, como Antón Alonso Ríos (temas económicos), Xan D'Outeiro (pseudónimo de Domingo Álvarez Álvarez, que publicou "Follecas da Jalleira" na xerga dos telleiros), Manuel de la Ventosela (pseudónimo de Manuel Álvarez Rivero). Publicou crónicas dende Porto Rico (por Joaquín Saúl, en galego) e dende Santo Domingo. Apareceron caricaturas de Óscar Noya, fillo do director, que tiña 13 anos. Nos primeiros números apareceu o "Chipi-chipi. Periódico satélite. El único semanario que se regala, con poemas e pasatempos en ton humorístico". Tamén hai que destacar o número necrolóxico dedicado ao poeta guardés Feliciano Rolán Vicente. Cesou a súa publicación o 18 de xullo de 1936.
Zimbabwe Broadcasting Corporation
Radio
A ZBC opera catro cadeas de radio, as cales posúen programas de noticias, asuntos internos, programación educativa e música, en inglés, shona e ndebele.
Televisión
A televisión foi introducida á entón Rodesia do Sur en 1960. Foi o primeiro servizo televisivo da rexión, dado que en Suráfrica non se introduciu a televisión ata 1976. RBC TV era un servizo comercial que emitía publicidade, malia que tamén se sustentaba mediante o pago de impostos. A recepción televisiva está restrinxida ás grandes cidades, e a maioría da audiencia provén da minoría branca. Posiblemente o director máis coñecido da RBC fose o Dr. Harvey Ward.
A televisión en cor foi introducida en 1984, cunha segunda canle, dispoñible só en Harare, que foi introducido en 1986. Esta canle foi descontinuada en 1997 e substituído pola primeira canle independente de Zimbabwe, coñecido como Joy TV. Esta canle transmitiu ata 2002, cando estivo sumido nunha controversia por deixar de pagar os impostos e licenzas a ZBC.
O principal boletín de noticias de ZBC TV comeza cun home en vestimentas tradicionais golpeando un tambor.
Millon Wolde
Millon Wolde, nado en Adís Abeba o 17 de marzo de 1979, é un atleta etíope, campión olímpico dos 5.000 metros nos Xogos Olímpicos de Sidney.
Traxectoria
Con tan só 17 anos participou en 1996 nos Mundiais Júnior de Sidney, onde acabou 6º na proba de 3.000 m valados. Ese ano tamén foi 8º no Campionato do Mundo Júnior de cross-country disputado en Cape Town, Suráfrica.
Nos seguintes Mundiais Júnior, celebrados en 1998 en Annecy, Francia, gañou o ouro nos 5.000 metros. Tamén ese ano se proclamou campión do mundo júnior de cross-country en Marrakech, sobre unha distancia de 8 km.
O seu primeiro grande éxito na categoría sénior foi a medalla de bronce dos 3.000 metros nos Mundiais en pista cuberta de Maebashi 1999. Nos mundiais ao aire libre de Sevilla dese mesmo ano, acabou 8º nos 5.000 m.
O maior éxito da súa carreira deportiva foi a medalla de ouro dos 5.000 metros nos Xogos Olímpicos de Sidney, con só 22 anos. A priori non estaba entre os grandes favoritos, pero beneficiouse dun ritmo de carreira infrecuentemente lento, que lle permitiu chegar cos líderes á derradeira volta. 200 metros antes da meta lanzou o seu ataque definitivo e gañou con 13:35,49, no que sería a final máis lenta dende os Xogos Olímpicos de México. A medalla de prata foi para o alxeriano Ali Saidi-Sief e o bronce para o marroquí Brahim Lahlafi.
Nos Mundiais de Edmonton 2001, gañou a medalla de bronce tralo queniano Richard Limo e o alxerino Ali Saidi-Sief.
Despois non volveu participar en grandes competicións nin a conseguir resultados destacábeis.
Son de Arriba, San Caetano, Santiago de Compostela
Son de Arriba é un lugar da parroquia de San Caetano no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2018 tiña 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
Alban Gerhardt
Traxectoria
Alban Gerhardt naceu en 1969 en Berlín (Alemaña), onde seu pai era violinista da Filharmónica de Berlín dende 1966. Aos catro anos seu pai tentou aprenderlle a tocar o violín, mais este experimento resultou un fracaso, polo que aos oito anos de idade comezou a tocar o piano e o violonchelo cos mestres Wolfgang Saschowa e Markus Nyikos respectivamente. Logo dos seus éxitos en concursos, en 1987 debutou como solista coa orquestra de cámara da Filharmónica de Berlín baixo a batuta de Semyon Bychkov, interpretando o Concerto en Re Maior para violonchelo e orquertra de Haydn. En 1994 gañou o Young Concert Artists International Auditions.
Ademais da súa intensa actividade como solista cómpre destacar á música de cámara como unha parte importante da súa carreira, tocando nos máis importantes festivais e cos principais solistas.
Instrumento
Logo da perda do seu violonchelo Guadagnini, Gerhardt toca un instrumento único de Matteo Gofriller.
Mastia
miniatura|250px|[[Cráter (vasilla)|Cráter grego do poboado ibérico dos Netos, Cartagena. Mostra do troco comercial ibérico co oriente.]] Mastia ou Massia de Tarse, é o nome dunha antiga cidade ibérica, da tribo dos Mastienos, pertencente á confederación tartesa, situada no sueste da península que tradicionalmente foi asociada á cidade de Cartaxena.
Historia
A primeira descrición da cidade de Mastia aparece na obra intitulada Ora Maritima, do poeta latino Rufo Festo Avieno, do século IV d.C., aínda que as súas fontes son moito máis antigas, do século VI antes de Cristo. A descrición que dela fai Avieno di desta maneira:
Non hai probas definitivas de que se refira á cidade de Cartagena, aínda que polo contexto e o resto de descricións de accidentes xeográficos que anteceden e seguen a estes versos, semella que poida referirse a esta cidade. Tamén houbo estudosos que localizaron Mastia nalgún lugar próximo a Mazarrón. Hai unha referencia a Mastia no tratado entre Roma e Cartago do ano 348 adC, como "Μαστια Ταρσειον" (Mastia dos Tartesios), que marcaba o lindeiro que podía atinxir Roma na Península Ibérica. Por Hecateo de Mileto sabemos que algunhas cidades dependían ou estaban baixo o ámbito de influencia de Mastia, así menciona:
- Sixos dos Mastienos. A única que con certa seguridade pode identificarse. Trátase de Sexi (a actual Almuñécar) A súa riqueza mineira, pesqueira e agrícola foi a causa de que o reino de Tartessos a mantivese na súa área de influencia.
Fundación de Qart Hadasht
A primeira constancia da existencia de Cartaxena refírese á fundación arredor do ano 227 adC. da cidade de Qart Hadasht ('Cidade Nova'), principal colonia cartaxinesa en Iberia, polo xeral cartaxinés Asdrúbal o Belo, xenro do xeneral Amílcar Barca.
A cultura tartesa estaba xa fortemente desarraigada pola influencia da cultura púnica, así que se supón que Asdrúbal simplemente refundiu e fortificou a cidade sobre a preexistente Mastia tartesa. A escavación arqueolóxica do nivel ibérico e cartaxinés preséntase moi difícil en Cartaxena, xa que está solapado pola Carthago Nova romana que se construíu por riba.
Cloudy with a Chance of Meatballs
Cloudy with a Chance of Meatballs é un libro infantil escrito por Judi Barrett e ilustrado por Ron Barrett. Foi publicado por primeira vez en 1978 por Simon & Schuster, impreso por Atheneum Books. Unha secuela, Pickles to Pittsburgh, publicouna no 2000 Atheneum Books.
O 18 de setembro do 2009, Sony Pictures Animation estreou unha película de animación, Cloudy With A Chance of Meatballs, baseada no libro. Ademais, a causa da estrea cinematográfica, Ubisoft lanzou un videoxogo para a Wii, a Nintendo DS, a Playstation 3, a Xbox 360, a PSP, e tamén para o ordenador.
Sinopse
Fala sobre a vila de Chewandswallow, onde o clima empeora tres veces no día, no almorzo, no xantar e na cea, mais faino en forma de comida e bebidas. A choiva trátase de zume e sopa, a neve, puré de patacas, e o vento trae hamburguesas. A causa deste fenómeno, non existen tendas de alimentación na vila. Ao final, por mor das tormentas e inundacións da comida que cae do ceo, a poboación ten que abandonar Chewandswallow en barquiños feitos de pan, e logo adaptarse a unha vida sen que lle caia a comida do ceo.
Hitsat
Hitsat (acrónimo de Hokkaido Institute of Technology Satellite), denominado tamén como HIT-SAT', foi un satélite artificial do Instituto de Tecnoloxía de Hokkaido lanzado o 22 de setembro de 2006 mediante un foguete M-5 desde o Centro Espacial de Uchinoura xunto con outros satélites, como o observatorio solar Hinode.
Características
Hitsat foi un nanosatélite de tan só 2,7 kg de masa destinado a probar novas tecnoloxías e a servir como estación de radioficionado. Tiña forma de cubo de 12 cm e lado e levaba un transmisor de 100 mW de potencia co que emitía en 437,275 MHz e 437,425 MHz, recibindo ordes desde terra en 145,980 MHz. A alimentación eléctrica do satélite era proporcionada polas células solares que recubrían o seu exterior e que alimentaban unha batería de ións de litio.
Hitsat foi inxectado nunha órbita inicial de 667 km de apoxeo e 280 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 98,3 graos e un período de 94 minutos. Reentrou na atmosfera o 18 de xuño de 2008.
Tawanaga
Tawanaga foi un reino do norte de Siria mencionado sobre a metade do século –XVII nas loitas na zona do rei hitita Hattusilis I, quen capturou ao seu rei e o decapitou. Debía de estar preto de Zippasna, cidade que o rei hitita capturou a seguir.
Murada, Castrelo, Forcarei
Murada é un lugar da parroquia de Castrelo, no concello pontevedrés de Forcarei. Segundo o IGE do 2008 tiña 26 habitantes deles 15 homes e 11 eran mulleres, o que supón que diminuíu a poboación desde 2007.
POLAR
Polar ou POLAR é un satélite artificial da NASA lanzado o 24 de febreiro de 1996 mediante un foguete Delta 7925 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea para estudar a magnetosfera terrestre e a súa interacción co Sol.
Características
POLAR foi unha das catro naves do programa GGS (Global Geospace Science), á súa vez parte das seis naves do programa ISTP (International Solar Terrestrial Physics) dirixido ó estudo da interacción entre a Terra e o Sol.
Nave
POLAR ten forma de cilindro de 2,8 m de diámetro e 1,25 m de altura con células solares recubriendo a superficie e producindo ata 333 vatios de potencia. A nave ten unha masa de 1250 kg e estabilízase mediante xiro a 10 r.p.m. Dispón de antenas de cable, mastros inerciais soportes para instrumentos no plano de xiro.
Aínda que foi deseñada para durar entre 3 e 5 anos, POLAR funcionou durante 12 anos ata que foi desactivada en 2008.
Instrumentos
POLAR levaba os seguintes instrumentos a bordo:
Guillermo Carracedo
miniatura|dereita|Guillermo Carracedo nunha onda.
Guillermo Carracedo Robelo, nado en Santiago de Compostela o 5 de agosto de 1993, é un surfista galego.
Traxectoria
É coñecido polos seus resultados tanto a nivel nacional como internacional na modalidade surf de remo. Proclamouse en 2019 campión de España coa selección galega. Obtivo o título de graduado en medicina pola Universidade de Santiago de Compostela.
Rabat
Rabat (en الرباط, ar-ribâT) é a capital administrativa de Marrocos. Está situada no litoral Atlántico do país, sobre a beira esquerda da foz do río Bu Regreg, enfronte da cidade de Salé. Ten 1.5 millóns de habitantes, e cun total de 2.300.000 habitantes na aglomeración metropolitana.
Historia
Está documentado o poboamento do sitio que hoxe ocupa Rabat desde a Antigüidade. Propiamente falando a cidade foi fundada en 1150 polo sultán almohade Abd al-Mumin, que fixo edificar unha cidadela-forte (a futura Kasbah dos Udaïa), unha mesquita e unha residencia. É nesa altura que se a denomina un ribat, e dicir, unha fortaleza. O nome actual ven de Ribat Al Fath, « o campo da vitoria ». Foi o neto de al-Mūmin, Ya'qub al-Mansūr, quen engrandeceu e completou a cidade, especialmente dotándoa de murallas. Polo demais, a cidade era a base das expedicións almohades en Al-Andalus.
Entrou nun período de decadencia despois de 1253, cando os Benimerín escolleron Fez como capital. En 1609, logo do decreto de expulsión dos mouriscos emitido por Filipe III, milleiros de musulmáns atoparon refuxio nesta cidade.
En 1912, Lyautey fixo de Rabat a capital do protectorado francés de Marrocos e máis sede do Résident général. En 1956, cando da independencia marroquí, a cidade conservou a capitalidade.
Zippasna
Zippasna foi unha cidade-estado do norte de Siria, que para a metade do século -XVII foi atacada e destruída por Hattusilis I, rei dos hititas, despois de conquistar o reino de Tawanaga, que debía de estar próximo. O rei hitita ofreceu o botín de Zippasna á deusa solar de Arinna.
Juan Francisco Camacho de Alcorta
Juan Francisco Camacho de Alcorta, nado en Cádiz o 26 de setembro de 1813. e finado en Madrid o 23 de xaneiro de 1896 foi un financeiro e político español, que destacou por ser ministro de Facenda durante o reinado de Amadeu I, a Iª República, o reinado de Afonso XII e maila rexencia de María Cristina de Habsburgo-Lorena.
Evolución política
De carácter moderado tivo unha evolución política notable pois foi membro da Unión Liberal case dende a fundación. Despois pasaría polo Partido Constitucional e a partir de 1880 afiliouse ao Partido Liberal, recentemente fundado. Despois de deixar o Partido Liberal pasou a militar no Partido Conservador.
Foi elixido deputado de Alacant entre 1853 e 1858, e por Valencia entre 1858 e 1871. En 1872 saíu senador por Ourense e Murcia e optou por Murcia. Retornou nas eleccións xerais de 1876 ao Congreso dos Deputados por Alacant de novo (distrito de Alcoi), aínda que en 1878, renunciou a ese escano para ser nomeado senador vitalicio.
Cargos
En 1857 foi nomeado Director Xeral do Tesouro baixo as ordes de Alejandro Mon y Menéndez. Foi ministro de Facenda en 5 ocasións e con diferentes réximes. Durante o reinado de Amadeo de Savoia, entre o 20 de febreiro e o 26 de maio de 1872 no goberno presidido por Sagasta. Repetiu o cargo dende o 13 de maio ao 3 de setembro de 1874, durante a Primeira República española no goberno do que foi presidente Juan Zavala de la Puente e dende o mesmo 3 de setembro ao 31 de decembro, cun novo goberno de Sagasta. Durante a Restauración, que levou ao trono de Afonso XII foi de novo ministro do goberno que presidía Sagasta (1881-1883) desde o 2 de novembro de 1881 ao 9 de xaneiro de 1883 e, finalmente, durante a rexencia de María Cristina de Habsburgo-Lorena, ocupou por última vez a carteira de Facenda entre o 27 de novembro de 1885 e o 2 de agosto de 1886, no goberno do que foi presidente de novo Sagasta.
Despois de mudar de partido e entrar no Partido Conservador, foi nomeado gobernador do Banco de España en dúas ocasións, entre 1883 e 1884, e entre 1891 e 1892.
Actuacións
Entre as súas principais actuacións como ministro inclúen a creación en 1881, do Corpo de Avogados do Estado, a reorganización da Inspección das Finanzas Públicas e unha ventaxosa conversión da débeda pública en 1881, así como a reorganización dos ingresos públicos, como por exemplo: o establecemento dunha Contribución Industrial e do Comercio que causaría a protesta de tódolos gremios e o seu proxecto de venda dos bosques nacionais, que tamén foi moi impopular e que provocaron protestas e unha forte oposición ; o restablecemento do imposto de Consumos (abolido na Gloriosa) e a creación do imposto de Dereitos Reais (antes denominado imposto hipotecario e imposto sobre traslacións do dominio).
Cando en 1881 chega ao Ministerio de Facenda descatouse que o seu antecesor, o conservador Fernando Cos-Gayón, tiña xa elaborado un proxecto para arranxar o problema da débeda que acabou provocando a caída do goberno. Porén, Juan Francisco Camacho conseguiu sacalo adiante a final de ano. Foi a primeira reestruturación de débeda voluntaria e pactada -até entón todas as anteriores foran obrigadas- que se beneficiou da boa coxuntura internacional aproveitada polo ministro. O proxecto de conversión da débeda consistiu na reorganización dos títulos públicos e conseguiu diminuír o endebedamento do Estado e reducir fortemente as cargas financeiras. Así puido presentar o orzamento de 1882, por vez primeira, sen déficit. Canto Camacho abandonou o ministerio, a débeda reducírase dun 200% do PIB (1879) a un 70% (1886).
Tamén destacou como home de negocios e impulsor de diferentes iniciativas empresariais como a Sociedade Española Mercantil e Industrial, que era a corporación da casa Rothschild en España. Foi Director xeral da Compañía Arrendataria de Tabacos durante un breve período no que tivo que facer fronte a un grave conflito coas traballadoras ao intentar aplicar medidas rigorosas; e tamén directivo da Compañía de Ferrocarril Madrid-Zaragoza.
Francisco Ponte Blanco
Francisco Ponte Blanco, nado na Coruña o 8 de xullo de 1853 e finado na mesma cidade o 23 de agosto de 1926, foi un enxeñeiro e escritor galego.
Traxectoria
Pasou a súa mocidade na Habana, onde foi un dos socios fundadores do Centro Gallego e profesor do mesmo. De volta na Coruña, foi concelleiro, alcalde (de xaneiro de 1923 ata a ditadura de Primo de Rivera), presidente da Asociación da Prensa, da Sociedade Filharmónica e do Círculo de Artesáns. Fundou o Padroado da Caridade e desenvolveu un importante labor na protección da infancia.
O 31 de marzo de 1924 foi elixido presidente da Real Academia Galega, institución na que ingresara como académico de número en 1921 co discurso Breves consideraciones acerca del Arte y de los estilos, a través de las civilizaciones, respondido por Manuel Amor Meilán.
Recoñecementos
Recibiu a Cruz de Afonso XII.
Condado de Kent, Delaware
O condado de Kent (en inglés Kent County) é un dos tres condados do estado de Delaware. Segundo o censo do ano 2010 a súa poboación era de 162.310 habitantes. A súa capital e cidade máis grande é Dover. Foi fundado no ano 1683 e recibe o seu nome polo condado de Kent en Inglaterra.
Shrek Forever After
Shrek Forever After é un filme estadounidense de animación dirixido por Mike Mitchell que foi estreado no 2010. Cuarta entrega (e derradeira) das aventuras do ogro verde de Dreamworks.
Sinopse
No canto de adicarse a escorrentar ós aldeáns como acostumaba facer, o ogro Shrek accede a autografar forcas de sementeira, pero é enganado ó asinar un pacto co afable negociador Rumpelstiltskin. De súpeto Shrek atópase nunha retorcida versión alternativa de Moi Moi Arredado, na que Fiona, que é unha ogro de caza, non o coñece, e outro tanto sucede con Burro; Rumpelstiltskin é o rei, e o Gato con Botas é obeso e preguiceiro. De Shrek depende salvar ós seus amigos, restaurar o seu mundo e recuperar o seu único e verdadeiro amor.
José Luis Zorrilla de San Martín
Traxectoria
miniatura|Estatua de [[José Gervasio Artigas en Washington DC.]]
Inicios artísticos
Fillo do escritor Juan Zorrilla de San Martín, Ministro Plenipotenciario do Uruguai na Corte de Afonso XIII. Ós tres anos trasladouse a París, cidade na que coñeceu a Carlos Federico Sáez. No 1898 trasladouse a Montevideo. Os seus primeiros retratos ó óleo datan do 1906 e mostran unha grande influencia de Sáez. Cursou estudos no Círculo de Belas Artes co pintor Vicente Puig e posteriormente recibiu clases do escultor Felipe Bernini (1909). Entre o 1911 e 1914, realizou as súas primeiras exposicións en pequenos salóns.”.
Etapa europea
Ó recibir unha bolsa do goberno uruguaio no 1914, para estudar en Múnic, debeu permanecer en Florencia sen chegar ó seu destino porque desatouse a primeira guerra mundial. Regresou ó Uruguai ó ano seguinte e ingresou no Palacio Lexislativo como axudante de escultura. Gañou o Concurso Internacional para realizar o Monumento al Gaucho (1922) e casado con Guma Muñoz del Campo, trasladouse con ela e as súas dúas primeiras fillas -Guma e Concepción- a París, onde instalou un taller e estudou co escultor Antoine Bourdelle.
O monumento debeu fundilo en Bruxelas, porque o mellor taller de fundición da capital francesa estaba ocupado na realización do Alvear de Bourdelle, a quen máis adiante vincularíase como discípulo e como amigo. Nese mesmo ano, realizou "Viejo Vizcacha" e a estatua de José Gervasio Artigas no Paraguai.
Desa época é tamén San José y el Niño, destinada a unha igrexa da Illa Saint Louis. Paralelamente concorría ós talleres de Maillol, Despiau e Drivier. No 1925 presentou a Fonte dos Atletas, no Salón de Otoño (actualmente, situada no Parque Rodó de Montevideo), pola cal recibiu a Medalla de Prata.
Regreso ao Uruguai
No 1925 regresou ó Uruguai e ó ano siguinte inaugurou o Monumento al Gaucho. Obra dos anos siguintes: monumento á Batalla de Sarandí (1930), decoración da capela do cárcere de mulleres (1930), estatua ecuestre do Grito de Asencio (1936) e o obelisco aos constituíntes do 1830 (tamén do 1936, agulla de granito de 41 metros de alto, con tres alegorías de bronce, instalado no Parque José Batlle y Ordóñez de Montevideo).
Do 1930 é o monumento xacente de Monseñor Mariano Soler, Primeiro Arcebispo de Montevideo, emprazado na Catedral desa cidade. Foi convidado a concorrer á Exposición de París do 1937 e foi declarado "hóspede de honra". No 1940, á súa vez, foi convidado a viaxar aos Estados Unidos, polo presidente Franklin D. Roosevelt.
No 1937 gañou o concurso internacional para o monumento ao xeneral Julio Roca e abriu un taller en Buenos Aires para a súa execución. A obra foi inaugurada no 1941 e encóntrase na esquina da Avenida Presidente Julio Argentino Roca e a rúa Perú desa cidade. Na súa base revestida en mármore, destácanse dúas alegorías que representan a Patria e o Traballo, e no coroamento do monumento eríxese a escultura do Xeneral Rocha montando un cabalo.
En 1947 realizou a estatua de Artigas que se encontra no Banco da República Oriental do Uruguai (inaugurada en 1949). O monumento para Artigas, encargado polo goberno da Arxentina, foi realizado en 1960, pero a súa inauguración demorouse ata 1971. En 1966, con motivo de inaugurarse a estatua de Artigas de pé, foi invitado polo goberno de Italia a concorrer ao acto e outorgóuselle o título de Comendador. Tamén realizou un Artigas con destino a Vila Borghese, en Roma (1967). El Viejo Pancho, situado na praza da rúa Libertad de Montevideo, data de 1969.
Entre 1940 e 1961 foi Director do Museo Nacional de Artes Visuales de Montevideo.
Casou con Guma Muñoz del Campo, con quen tivo cinco fillas. A súa segunda filla é a famosa actriz Concepción "China" Zorrilla. Faleceu en Montevideo aos 83 anos de idade.
O edificio lindeiro ao Museo Zorrilla en Punta Carretas alberga o seu taller. A Escola Pública Nº139 e a rúa onde se localiza o Museo Zorrilla de Montevideo levan o seu nome como homenaxe.
Notas
http://mnav.gub.uy/cms.php?a=512
Valadelo, Castrelo, Forcarei
Valadelo é un lugar da parroquia de Castrelo, no concello pontevedrés de Forcarei. Segundo o IGE en 2019 tiña doce habitantes (seis homes e seis mulleres), seis menos ca en 2008 (8 homes e 10 mulleres).
Oncoloxía
right|miniatura|200px|Doente de cancro sendo tratada con [[docetaxel, un fármaco quimioterápico.]] A oncoloxía (do grego onkos, "masa ou tumor"; e -logos-, "estudo de") á a especialidade médica que estuda e trata os tumores, tanto beningnos coma malignos, malia que con especial énfase nos malignos, isto é, o cancro. Os médicos desta especialidade denomínanse oncólogos.
A oncoloxía non só se ocupa do diagnóstico e tratamento do cancro, senón que é responsábel do seguimento ou control dos doentes que superaran o cancro, do screening ou cribaxe dos cancros máis frecuentes na poboación ou os coidados paliativos en pacientes con cancro terminal.
A Xesteira, San Caetano, Santiago de Compostela
A Xesteira é un lugar da parroquia de San Caetano no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2018 tiña 27 habitantes (14 homes e 13 mulleres).
Ballesteros de Calatrava
Ballesteros de Calatrava é unha pequena localidade pertencente a comunidade de Castela-A Mancha, dentro da provincia de Cidade Real atopándose na comarca de Campo de Calatrava. Ten 57,27 km², e está a 656 m sobre o nivel do mar, a 18 km da capital da provincia. Ten 546 habitantes.
Hahhu
Hahhu ou Hakhkhu foi unha cidade-estado do norte de Siria que foi atacada polo rei hitita Hattusilis I sobre a metade do século –XVII dentro da campaña do quinto ano de reinado en Siria. O rei hitita conquistouna despois de tres combates nos arredores da cidade e despois entregou o botín á deusa solar de Arinna.
Ballesteros de Calatrava
Historia
No seu termo municipal son frecuentes os vestixios arqueolóxicos que acreditan o poboamento das súas terras desde a idade de bronce. Varios son os sitios arqueolóxicos detectados e coñecidos aínda que nunca se procedeu ás escavacións metódicas que o seu interese reclama.
Da época romana atopáronse numerosas moedas acuñadas en diferentes municipios hispano-romanos, moitas delas ao extraer os cimentos da ermida de San Bartolomeu, situada no que chaman o Pedazo del Santo, ás costas do actual cemiterio. Entre as máis lexibles hai unha que procede da Coruña del Conde e outra de Calahorra. Outras foron achadas no sitio chamado a Halconera e extramuros da poboación, no Paluzar. Tamén hai restos no Castillejo, cerro Lucero, Peña el Miradero, o Hituro.
Nas Relacións Topográficas de Filipe II de 1575 faise mención de que os edificios antigos que no termo hai son: o Castillar, Peña el Miradero e o Hituro, que teñen sinal que noutros tempos foron atalaias. Ballesteros como toda a zona de Calatrava, pertencía ao Califato de Córdoba, pasando a depender no século XI de Toledo, cristianizándose no XII coa reconquista.
Interacción nuclear forte
miniatura|Os [[quarks interactúan dentro dun neutrón debido á interacción nuclear forte.]] En física de partículas, a interacción nuclear forte, tamén chamada forza forte, forza nuclear forte ou interacción forte é un dos catro tipos de forzas fundamentais que o modelo estándar da Física establece para explicar o universo. As outras tres son a gravidade, o electromagnetismo e a interacción nuclear feble. A escala atómica, é unhas 100 veces máis forte que o electromagnetismo, que á súa vez é varias ordes de magnitude máis forte que a forza nuclear feble e a gravidade.
A forza nuclear forte actúa sobre todos os hadróns, mesóns e barións, as partículas compostas formadas por quarks e antiquarks. A interacción desta forza é levada por uns bosóns chamados gluóns, de xeito equivalente á forza electromagnética que é levada polos fotóns. Esta forza é a responsable de que os quarks se manteñan unidos para formar os barións (como os protóns ou os neutróns) e os mesóns (como os pións ou os kaóns), e tamén é a responsable de que os protóns e os neutróns se manteñan unidos ó núcleo. A forza nuclear forte ten un alcance de arredor dun femtómetro (ás veces chamado fermi na honra de Enrico Fermi), uns 10-15 metreo, e debe ser forte abondo como para contrarrestar a intensa forza repulsiva que hai entre os protóns; a enerxía da forza nuclear forte entre dous protóns é da orde de MeV (megaelectrón-volt). A forza nuclear forte non está afectada pola carga eléctrica das partículas: afecta por igual protóns e neutróns. A teoría que explica esta forza é a cromodinámica cuántica (QCD do inglés quantum chromodynamics), que foi proposta en 1973 por Harald Fritzsch, Heinrich Leutwyler e Murray Gell-Mann.
Historia
Os quarks con diferente carga de cor atráense entre si como resultado da interacción forte, que se transmite mediante uns bosóns, unhas partículas chamadas gluóns.
Forzas no núcleo atómico
Antes da década de 1970, supoñíase que o protón e o neutrón eran partículas fundamentais. Deste xeito, a expresión forza forte ou forza nuclear forte referíase ó que hoxe en día se chama forza nuclear ou forza forte residual. Esta forza forte residual é a responsable da cohesión do núcleo e hoxe en día interprétase como o campo de forza asociado a pións emitidos por protóns, neutróns e outros hadróns (xa sexan barións ou mesóns). De acordo coa cromodinámica cuántica, a existencia deste campo de pións que mantén unido o núcleo atómico é só un efecto residual da verdadeira forza forte que actúa sobre os compoñentes internos dos hadróns, os quarks. As forzas que manteñen unidos os quarks son moito máis fortes que as que manteñen unidos neutróns e protóns. De feito, as forzas entre quarks son debidas ós gluóns e son tan fortes que producen o chamado confinamento de cor que imposibilita observar quarks nus a temperaturas ordinarias, mentres que en núcleos pesados se que é posible separar algúns protóns ou neutróns por fisión nuclear ou bombardeo con partículas rápidas do núcleo atómico.
Historicamente, a forza nuclear forte postulouse de maneira teórica para compensar as forzas electromagnéticas repulsivas que se sabía que existían no interior do núcleo, ó descubrir que este estaba composto por protóns de carga eléctrica positiva e neutróns de carga eléctrica nula. Postulouse tamén que o seu alcance non podia ser máis grande que o mesmo radio do núcleo xa que outros núcleos achegados non a sentisen, xa que se tivese un alcance maior todos os núcleos do universo terían colapsado para formar un gran conglomerado de masa nuclear. Por esta razón, denominouse naquela época forza forte. O modelo de Yukawa (1935) explicaba satisfactoriamente moitos aspectos da forza nuclear forte ou forza forte residual.
Modelo de quarks
Moitas destas partículas parecían interactuar mediante un tipo de interacción semellante á forza forte, polo que se buscaron esquemas para comprender esa diversidade de partículas. Un modelo postulado para explicar a existencia de toda a gran variedade de barións e mesóns foi o modelo de quarks de 1963. Este modelo postulaba que os hadróns e os mesóns atopados experimentalmente eran de feito combinacións de quarks máis elementais. Posteriormente experimentos a máis altas enerxías amosaron que os propios barións non parecían ser elementais e parecían constituídos de partes que se mantiñan unidas entre si por algún tipo de interacción mal comprendida. Eses descubrimentos finalmente puideron ser interpretados de xeito natural en termos de quarks.
A aceptación dos quarks como constituíntes dos hadróns permitiu reducir a variedade contida no zoolóxico de partículas a un número de constituíntes elementais moito máis reducido, mais abriu o problema de como eses constituíntes máis elementais se unían entre si para formar neutróns, protóns e ouros hadróns. Dado que esa forza tiña que ser moi intensa e comezou a usarse a expresión "forza forte" ou "interacción forte" en lugar de "forza nuclear forte" xa que a interacción forte aparecía en contextos diferentes do núcleo atómico. Os intentos teóricos por comprender as interaccións entre quarks conduciron á cromodinámica cuántica unha teoría da forza forte que describe a interacción dos quarks cun campo de gluóns, que é o que forma realmente os protóns e neutróns (que definitivamente deixaron de ser considerados como partículas elementais). Durante algún tempo despois denominouse "forza forte residual" á que anteriormente se chamara "forza forte", chamando a nova interacción forte "forza de cor".