cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Freixo, Crecente
Patrimonio
A ermida do Cruceiro Quebrado, dedicada ao Cristo dos Aflixidos, foi construída en 1913 nun antigo cruzamento de rutas do Camiño Real. Ten portada con porta central de arco de medio punto e moldura plana e dúas ventás laterais tamén de arco de medio punto. A espadana ten un oco de medio punto e pináculos laterais con cuberta a dúas augas. A carón dela hai un cruceiro sinxelo.
Existe un circuíto municipal de motocross.
Revolución de 1841 en España
Denomínase Revolución de 1841 ao movemento civil e militar patrocinado e promovido pola ex-rexente de España, María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias e o seu marido Agustín Fernando Muñoz e Sánchez, contra o goberno do xeneral Baldomero Espartero e que se preparou dende o exilio en Francia da Raíña Gobernadora xunto con elementos do Partido Moderado tamén no exilio.
Os acontecementos precipítanse
Nin María Cristina nin o seu esposo estaban polo labor de patrocinaren e, menos, financiaren, un movemento contra Espartero a quen xulgaban de traidor. Ámbolos dous mostraban abertamente a súa hostilidade aos moderados, aos cales criticaban por non saberen defender a Rexencia e traizoaren o Estatuto real de 1834. A posición dos moderados criticando a rexente cando se viu obrigada a capitular ante as peticións dos sarxentos da Granxa de San Ildefonso e a súa inacción nos meses posteriores fronte aos liberais, xunto aos panfletos que lanzaron polas rúas de Madrid para castigaren o matrimonio secreto con Muñoz, eran os reproches comúns. Muñoz incluso evocaba o período anterior, o da Década Ominosa, no que vía o reflexo do que debía ser a monarquía: un réxime absolutista.
Porén, a situación comezou a cambiar por mor de varios sucesos. Por unha banda, a tutela da raíña Isabel, menor de idade, encomendóuselle a Agustín Argüelles, home non desexado por María Cristina; en segundo lugar, relevou nas persoas próximas á raíña no Pazo Real colocando xente de confianza de Espartero que alongaba os contactos coas súas fillas; e en terceiro lugar, a ameaza que supoñía para as pretensións de María Cristina a proximidade a súa filla Isabel da infanta Luísa Carlota, teimosa dunha voda da raíña con algún dos seus fillos. Por todos eses motivos, María Cristina asegurou, finalmente, o financiamento da sublevación.
Reacción e fracaso da Revolución
María Cristina, aínda financiando a revolta, negou aos elementos civís e militares a súa implicación até que se lle garantisen dúas cousas: a protección do Pazo Real e, polo tanto, das súas fillas; e a posibilidade de fuxida das mesmas se a sublevación fracasaba polo temor de que sobre elas recaese a reacción liberal.
O goberno de Espartero tivo coñecemento en setembro dos movementos civís e militares e, ante a posibilidade de que a operación fracasase aínda antes de comezar, O'Donell viuse obrigado a sublevarse en Pamplona antes de tempo. Outras poboacións como Zaragoza, Bilbao ou Vitoria seguírono nos primeiros días de outubro. A planificación fallara porque se contaba coa primeira gran sublevación en Andalucía por Narváez seguida doutros movementos en Madrid coa toma do Pazo. Aínda así, Pelezuela, Diego de León e o xeneral Concha trataron de tomar o Pazo o día 7 de outubro nunha operación que resultou ser un absoluto fracaso pola contundente reacción dos alabarderos da Guardia Real dirixidos polo coronel Domingo Dulce y Garay.
(500) Days of Summer
(500) Days of Summer é un filme estadounidense dirixido por Marc Webb que foi estreado no 2009. Presentada en Sundance 2009, foi o filme indi sorpresa do 2009, unha ópera prima dun coñecido director de vídeos musicais que conseguiu máis de 30 millóns de dólares de recadación.
Sinopse
Tom (Joseph Gordon-Levitt) é un xove que se namora perdidamente dunha rapaza (Zooey Deschanel). Lamentablemente, ela non cre no amor.
A Verdella, Vizoño, Abegondo
A Verdella é un lugar da parroquia de Vizoño no concello coruñés de Abegondo na comarca da Coruña.
Portugués (moeda)
O portugués foi unha antiga moeda portuguesa de ouro, introducida por Manuel I no século XVI. Era a moeda de maior valor da Europa do seu tempo e foi moi imitada en diferentes estados do continente.
Historia
A súa creación débese ao rei de Portugal Manuel I (1495-1521), que a concibiu como un medio para conmemorar as descubertas portuguesas e a constitución do Imperio Portugués. A primeira vez que se cuñou foi pouco antes da viaxe de Vasco da Gama, que xa levou algunhas destas moedas na súa expedición á India en 1497.
Tratábase dunha emisión de prestixio para se utilizar en grandes transaccións comerciais, non na circulación cotiá, sinaladamente na adquisición de especias en Asia.
O fillo de Manuel I, Xoán III (1521-1557), fixo as dúas derradeiras emisións do portugués, unha delas en 1525 na ceca de Lisboa e a outra ca. 1537-1538 na ceca do Porto. Estímase que se cuñaron arredor de 400.000 portugueses de ouro entre 1500 e 1538, equivalentes a 14,2 toneladas de ouro.
En novembro de 2011, a Imprensa Nacional-Casa da Moeda cuñou en cuproníquel unha tiraxe de 150.000 exemplares dunha réplica conmemorativa do portugués, co valor facial de 7,50 euros.
Caracterización
miniatura|160x160px| Portugués da [[Casa de moeda|ceca de Lisboa cuñado por Xoán III (reverso). ]]
Estes son os trazos definitorios do portugués de ouro de Manuel I e de Xoán III:
O portugalöser
miniatura|310x310px| Portugalöser dos [[Países Baixos do século XVII. ]]
O portugués de ouro acadou tal prestixio internacional, sinaladamente nas ricas cidades comerciais da Liga Hanseática, que moitos reinos e cidades do norte de Europa comezaron a cuñar as súas propias versións da moeda, coa denominación de portugalöser ou portugaleser, dotadas de diferentes valores, desde os 2,5 aos 10 ducados. Con frecuencia, estas imitacións do portugués mantiñan como trazo característico a cruz de Cristo dos reversos.
Moito despois do cesamento da cuñaxe do portugués en Portugal, a emisión dos portugalöser continuou en Alemaña, nos Países Baixos, en Polonia, en Suecia e en Dinamarca durante o século XVII. Nos Países Baixos, as cidades de Deventer e de Zwolle producíronos entre 1640 e 1641 para o comercio do azucre que se cultivaba no Brasil holandés.
A cidade de Hamburgo en particular emitiu un amplo número destas moedas entre 1553 e 1560, e a partir de 1667 cuñounas a modo de medallas conmemorativas, unha tradición que aínda se mantén, como recoñecemento aos seus cidadáns polos méritos e os seus servizos destacados á cidade.
Hipparcos
Hipparcos (denominado así en honor ó astrónomo grego Hiparco) foi un observatorio espacial da Axencia Espacial Europea lanzado o 8 de agosto de 1989 mediante un foguete Ariane 44LP desde o Centro Espacial de Kourou.
Características
Hipparcos foi un observatorio espacial adicado a facer astrometría de alta precisión de 100.000 estrelas co fin de obter a súa paralaxe e posición.
A estrutura do satélite estaba formado por dúas plataformas e seis paneis verticais de aluminio. A alimentación eléctrica era proporcionada por tres paneis solares despregables que proporcionaban ata 295 vatios de potencia. Hipparcos estabilizábase mediante xiro a unha velocidade de 12 voltas sobre si mesmo por día e a un ángulo de 43 graos con respecto do Sol.
O único instrumento a bordo de Hipparcos era un telescopio de tipo Schmidt capaz de superpoñer no seu plano focal dous campos de visión separados por 58 graos. O plano focal usaba un sistema de reixas composto por bandas alternantes opacas e transparentes tras do cal atopábase un tubo óptico capaz de obter a fase da luz das estrelas observadas, a partir do cal, comparando fases de estrelas dos diferentes campos de visión proxectados no plano focal, podíase derivar con precisión o ángulo entre as estrelas observadas. Adicionalmente, un sistema fotomultiplicador, denominado Tycho en honor a Tycho Brahe, medíu fotométrica e astrometricamente (nas bandas B e V) 400.000 estrelas adicionais menores de magnitude 11.
Pimende, Mourentán, Arbo
Pimende é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta. Segundo o IGE, en 2015 tiña 6 habitantes (2 homes e 4 mulleres).
Os Carrís, Vilacova, Abegondo
Os Carrís é un lugar da parroquia de Vilacova no concello coruñés de Abegondo na comarca da Coruña.
Rebordechán, Crecente
Santa María de Rebordechán é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Crecente na comarca da Paradanta. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 111 habitantes (53 home e 58 mulleres), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 142 habitantes.
Miriam Reyes
Miriam Reyes Cárcamo García, nada en Ourense en 1974, é unha poeta galega en linguas castelá e galega.
Traxectoria
En agosto de 1983 emigrou cos seus pais a Venezuela. Estudou Letras na Universidade Central de Venezuela. Tivo unha bolsa da Residencia de Estudiantes. En 2018 publicou o seu primeiro poemario en galego, Sardiña.
Urnieta
miniatura|Localización do concello en Guipúscoa Urnieta é un concello vasco da provincia de Guipúscoa, situado na comarca de Donostialdea. A súa poboación é de 6.167 habitantes (2011).
A Guía, Randufe, Tui
A Guía é un lugar da parroquia de Randufe, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 175 habitantes (90 homes e 85 mulleres), un descenso de 12 habitantes respecto ao ano 1999.
Historia
Na Idade de Ferro existíu un asentamento no barrio, o chamado Castro de Cotarel.
O Pibidal
O topónimo O Pibidal pode referirse a:
Riotorto, Cabovilaño, A Laracha
Riotorto é un lugar da parroquia de Cabovilaño no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 10 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 5 homes e 5 mulleres.
Brie (rexión)
miniatura|200px| Localización da Brie
Avalancha
miniatura|dereita|220px|Avalancha no [[Everest en maio do 2006.]] miniatura|dereita|220px|O resultado dunha avalancha no [[Parque Nacional dos Fiordes de Kenai (Alasca).]] As avalanchas ou aludes son desprendementos masivos de pedras, terra ou neve. Están relacionadas con movementos gravitacionais de ladeira. Metaforicamente, a palabra tamén é utilizada para describir unha acumulación de feitos nun momento determinado.
As avalanchas de neve son de dimensións variables. Hainas de grandes dimensións, que chegan ata o fondo dos vales tras percorrer centos de metros, ou quilómetros, e outros de pequenas dimensións, que poden avanzar algunhas decenas de metros. Incluso unha destas avalanchas pequenas ten a capacidade de causarlle a morte a unha persoa.
Tipos
miniatura|220px|Inicio dunha avalancha de neve en po Non existe unha clasificación universalmente aceptada de avalanchas. Existen diversas clasificacións útiles para distingos propósitos. As avalanchas pódense describir polo seu tamaño, potencial destrutivo, mecanismo de iniciación, composición e dinámica. Segundo o composición, por exemplo, distínguense tres formas de avalanchas:
thumbnail|230px|Equipo para verificar o risco de avalancha.
Magnitudes
En canto a magnitude existen dúas formas de avalanchas:
Mecanismo de formación
As avalanchas de neve prodúcense cando se perde sustentación. Esta perda de sustentación e a avalancha conseguinte pode ser espontánea ou provocada para o home.
Avalanchas espontáneas
As avalanchas espontáneas prodúcense por unha amoreamento excesivo de neve ou por un cambio nas condicións da masa de neve. As sobre acumulacións prodúcense en tempo de nevadas importantes e son normalmente de neve de po nova. Nesta categoría entrarían as continuas purgas que se producen nos lugares con máis pendente das montañas, nas cristas e as canles máis dereitas, onde a neve non atopa apenas sustentación e xa que logo baléiranse moi a miúdo.
As avalanchas espontáneas poden ser causadas tamén por unha alteración das condicións que mantiñan estable a masa de neve.
Os aumentos de temperatura e a choiva son as alteracións máis frecuentes e afectan á neve de calquera calidade. O segundo motivo máis importante das avalanchas natruais son os cambios metamórficos na neve acumulado a causa do derretemento provocado pola radiación solar. Nese caso a neve en ó aumenta de peso relativo en superficie ata o punto de que as capas inferiores non poden soportar. No caso das grandes placas de neve venteada rompen nunha liña dada, a partir da cal a placa esvara cara abaixo. De seres neve primeira ou húmida, aumenta a súa fluidez e escorregase sobre outras capas de neve endurecida, sen transformar, e ata sobre o mesmo chan, chamándose entón «avalancha de fondo».
Outras causas naturais inclúen a choiva, os terremotos e as caídas de pedras.
De entre as avalanchas espontáneas, as máis perigosas son as de neve en po: desencadéanse nun punto bastante alto da montaña e durante a baixada incrementan o seu volume e a velocidade de baixada pode alcanzar os 200 km/h. A combinación de masa e velocidade fan que sexan enormemente destrutivos, grandes árbores e bosques enteiros quedan desenraizados e esnaquizados polo pulo da neve, rochas de calquera tamaño son arrincadas da súa cama e empuxadas cara abaixo. É frecuente que cando unha avalancha de neve de po chega ao fondo dun val non moi ancho, soterren os ríos e torrentes e cheguen a remontar (por inercia) a vertente oposta. É moi pouco probable que persoas ou animais atrapados por unha avalancha de neve de po poidan sobrevivir. Agora ben, como estas avalanchas se producen regularmente nos mesmos lugares, a miúdo evidentes, é evitable permanecer na zona que poden afectar.
Esta regra ten, con todo, excepcións. Así, en xaneiro de 1996 nos Pireneos producíronse numerosas avalanchas de neve de po de grandes dimensións que arrasaron zonas infrecuentes. Tamén nos Alpes, onde ademais causaron serias perdas de vidas e instalacións.
As avalanchas espontáneas de placa e os de neve húmida son moito menos perigosos, xa que o seu alcance é moito menor, así como o seu volume e velocidade.
Avalanchas provocadas
Os causantes artificiais de aludes inclúen esquiadores, motos de neve e explosións controladas. Normalmente -no caso de avalanchas provocados en neve de po- a crise prodúcese por sobrecarga, cando unha ou varias persoas ou animais pisan unha superficie nevada con bastante pendente. O seu peso fai que se supere o equilibrio anterior á sobrecarga e a masa de neve esborrállase, primeiro por baixo do lugar de paso, pero inmediatamente tamén por encima, xa que perde o seu sostén inferior. Os seres que provocaron a avalancha son inevitablemente arrastrados e é improbable que sobrevivan.
Ademais do espesor da neve e do grado da pendente existen outros factores a avaliar ao atravesar pendentes expostas: o máis importante é a existencia de varias capas de neve, que poden estar pouco cohesionadas entre si, debido a densidades diferentes e tamén a temperaturas diferentes, dando lugar neste último caso ao que se chama «fractura térmica».
O mesmo paso de persoas, case sempre con esquís e costa arriba, pode cortar a superficie das placas de neve formadas polo vento. Se a pendente é suficiente, a placa esvara cara abaixo como no caso da ruptura espontánea. Naturalmente neste caso si que son perigosas as avalanchas de placa, xa que arrastrarán ao esquiador que o provoca e os que estean ao seu ao redor. Son o caso de avalanchas provocadas máis frecuentes. A condición dun rescate con éxito é que sexa máis rápido que o tempo de asfixia ou de hipotermia é só así é posible a supervivencia do accidentado.
As avalanchas provocadas na neve de primavera, húmida e pesada, que son causadas frecuentemente polos esquiadores en descenso, son as menos perigosas: a súa velocidade é moi lenta e o seu alcance é reducido, o que fai posible e sinxelo evitar a súa traxectoria.
Predición
A forza da neve compactada é difícil determinar e é sumamente heteroxénea. Varía dependendo das características dos grans de neve, tamaño, densidade, morfoloxía, temperatura, contido de auga e as características das relacións dos grans de neva. Todas estas propiedades poden cambiar nun momento segundo a humidade local, o fluxo de vapor de auga e o fluxo de temperatura. O cumio dunha acumulación de neve está tamén moi afectado pola radiación e o vento de ámbito local. Un dos obxectivos de investigación de avalanchas é desenvolver e validar modelos informáticos que poidan describir a evolución da neve ao longo do tempo. Un factor que complica a predición é a interacción entre o terreo e a climatoloxía, que causa unha grande e significativa variabilidade na profundidade, estratificación e forma dos cristais na neve.
Zonas de avalanchas
miniatura|220px|Avalancha Identificar as zonas de avalanchas permite realizar cartografías das áreas afectadas que se poderan utilizar no ordenamento territorial. E són tres:
Escalas de perigo
Nas actividades invernais de montaña as avalanchas non se poden evitar se non é cun correcto coñecemento do medio e unha avaliación continua do terreo, son un dos perigos obxectivos na práctica do alpinismo e do esquí de montaña.
Europa
Esta escala foi aprobada en abril de 1993 para substituír os anteriores criterios dos diferentes sistemas nacionais e establecer uns homoxéneos en toda Europa. Actualizouse por última vez en maio de 2003.
A escala europea de perigo de avalanchas consta de cinco grados en función da estabilidade do manto nivoso e da probabilidade de desencadeamento de avalanchas (do 1 ao 5, o 0 significa que non existe risco)
América do Norte
Nos Estados Unidos e o Canadá a escala de perigo de avalanchas ten vixencia desde finais da década de 1990. As descricións varían dependendo do país.
Seguridade
miniatura|220px|Un [[UH-60 Black Hawk|helicóptero Black Hawk preparandose para a evacuación de turistas atrapados nunha avalancha en Galtür, Austria, o 25 de febreiro de 1999.]]
Medidas de prevención
Segundo a información dos Bombeiros da Generalitat de Cataluña, para gozar dunha saída á neve con seguridade hai que preparala con antelación, coñecer o percorrido (buscar o camiño que sexa máis seguro), coñecer a previsión meteorolóxica e o risco de avalanchas e levar o equipamiento adecuado. Segundo as recomendacións de Protección Civil, hai que ter en conta que as vibracións producidas por un berro, caída ou movemento do chan poden iniciar un avalancha; atravese a vertente pola zona máis alta posible; pasar tan espazados como sexa necesario, deixando que a persoa que vai diante chegue a lugar seguro, afloxarse os tirantes da mochila, desabrocharse as correas dos esquí e quitarse as correas dos paus, no caso de que se leven.
Unha vez no terreo hai que ter en conta primeiramente o estado da neve e o seu espesor, a observación de caídas espontáneas de avalanchas durante a excursión e, finalmente, o espesor de capa superficial de neve húmida, en situacións de calor.
O 48 % das vítimas por avalanchas prodúcense realizando esquí de montaña, o 25% practicando esquí fóra de pistas e ségueno o alpinismo co (10%), nas estradas (7%), esquí pista (3%), nos edificios (3%) e outros (4%). A maioría dos accidentes suceden porque o afectado ignora as alertas.
Procura e rescate de vítimas
Existen materiais e técnicas que permiten o rescate de vítimas. O máis importante é o chamado Aparello de Procura de Vítimas de Aludes (ARVA) que é un aparello electrónico emisor receptor de sinais de radio e que os esquiadores levan suxeitado ao peito. A súa función é permitir a rápida localización dun corpo derrubado na neve. Igualmente, un xogo de bastóns telescópicos do tipo sonda e as pas para traballar na neve poden facilitar a localización e o rescate de vítimas. Modernamente estase experimentando cun elemento autoinflable que xa sería capaz de evitar que a vítima quedas afundida, permanecendo esta na superficie da neve en movemento.
No caso de quedar atrapado por un avalancha, hai que intentar fuxir polo lateral máis próximo. En caso contrario, hai que intentar facer movementos de natación e manterse aboiado. Se se está enterrado pola neve, hai que adoptar a posición dunha bóla e, unha vez que se detivo a avalancha, hai que intentar separar os cóbados e os xeonllos e facer un espazo para respirar.
Supervivencia
miniatura|220px|A probabilidade de supervivencia vai en función do tempo baixo o alude. A curva é [[Asíntota|asintótica.]] As posibilidades de supervivencia, en función da duración da sepultura da persoa dentro dunha avalancha, son aproximadamente de 91%, entre 0 e 18 minutos; 34%, entre 18 e 35 minutos; 20%, entre 35 e 120 minutos e 7%, logo de 140 minutos. É crucial, pois, adoptar unha estratexia para rescatar antes dun cuarto de hora a vítima enterrada.
A Abelleira, Randufe, Tui
A Abelleira é un lugar da parroquia de Randufe, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón continuo de habitantes do INE no ano 2019 tiña 108 habitantes (53 homes e 55 mulleres), un aumento de 7 habitantes respecto ao ano 1999.
Avalancha
Supervivencia
Non se ten en conta as mortes sufridas pola persoa afastada da avalancha. Segundo as fontes, entre o 10 e 20% das vítimas morren cando a avalancha se deten.
A cebada na cultura popular galega
miniatura|dereita|A cebada ou orxo.
Avalancha
Supervivencia
Cada ano recontase unha media de 500 vítimas mortais en todo o mundo debido a aludes. Cos datos da década de 2000, o país máis propenso nas avalanchas é Francia cun 21%, seguida de Austria (18%), os Estados Unidos de América (17%), Suíza (16%), Italia (12%), Canadá (9%), España (3%) e Alemaña e Noruega (ambas as dúas co 2%).
A cebada na cultura popular galega
Cantigueiro
miniatura|dereita|300px
Avalancha
Avalanchas históricas
miniatura|Camiño dunha avalancha no [[Glacier Peak Wilderness (Washington)]] Tito Livio documenta, na súa narración da travesía de Aníbal e as tropas cartaxineses polos Alpes no ano 218 a. C., a serie de avalanchas máis antiga, as cales provocaron a morte de máis de 19.000 soldados do exército de Aníbal así como duns 2.000 cabalos e elefantes.
En marzo de 1910 producíronse dúas avalanchas na Cordilleira das Cascadas e na de Selkirk (América do Norte); o 1 de marzo unha avalancha matou 96 habitantes de Wellington, Washington. Tres días máis tarde, 62 traballadores de ferrocarril morreron por culpa dunha avalancha no porto de montaña Rogers Pass (Columbia Británica).
Durante a primeira guerra mundial, estímase que entre 40.000 e 80.000 soldados morreron como consecuencia de avalanchas durante a campaña de montaña nos Alpes no teatro de operacións de Italia, moitas das cales foron causadas polo fogo de artillería. Só en decembro de 1916 uns 10.000 homes, dos dous vandos, perderon a vida debido a avalanchas, principalmente nas Dolomitas. Con todo, é moi dubidoso que as avalanchas se utilizasen deliberadamente como arma para debilitar ao inimigo, xa que sería case imposible predecir as condicións de avalancha a moitos quilómetros tralas liñas inimigas.
No inverno entre 1950 e 1951 do hemisferio norte rexistráronse unhas 650 avalanchas, principalmente, nos Alpes de Austria, Francia, Suíza, Italia e Alemaña. Esta serie de avalanchas deixou preto de 265 persoas mortas, no que se denominou o Inverno do Terror. En 1993 a avalancha de Bayburt Üzengili (provincia de Bayburt, Turquía) matou 60 persoas da zona. En 1999 produciuse unha gran avalancha no municipio francés de Chamonix de 300.000 metros cúbicos de neve que se deslizou nunha pendente de 30 grados, alcanzando unha velocidade de 100 km/h. Matou a 12 persoas dentro dos seus chalés, quedaron sepultos baixo 100.000 toneladas de neve a uns 5 metros de profundidade. O alcalde de Chamonix foi declarado culpable de asasinato en segundo grado por non evacuar a área. O mesmo ano a pequena localidade tirolesa de Galtür viuse afectada por unha avalancha que desembocou na vila e deixou 31 mortos.
A primeira avalancha documentada en Cataluña ocorreu no século XVI na localidade de Tavascan (Pallars Sobirà). Non foi ata o século XX co desenvolvemento da poboación, e a necesidade de construír vías de comunicación con Francia xunto co crecemento do turismo e os deportes de montaña cando este fenómeno toma unha importancia máis relevante..
Aethelhere de Anglia Oriental
Æthelhere, finado o 15 de novembro de 655, foi rei de Anglia Oriental de 653 ou 654 até a súa morte. Era membro da dinastía Wuffinga e un do tres fillos de Eni que gobernarían Anglia Oriental como reis cristiáns. Sobriño de Rædwald, que foi o primeiro wuffinga.
Traxectoria
Rædwald e o seu fillo Eorpwald gobernaron como pagáns antes de se converteren ao cristianismo. Tras o asasinato de Eorpwald ao redor de 627, os anglos orientais volveron brevemente ao paganismo, antes de que o cristianismo fose restablecido por Sigeberht, que acabaría abdicando a favor do seu cogobernante Ecgric, antes de que os anglos fosen derrotados por Penda de Mercia. Os monxes en Cnobheresburg foron expulsados e o sucesor de Ecgric, Anna tivo que se exiliar. En 653 Penda atacou novamente Anglia Oriental e, na Batalla de Bulcamp, Anna e o seu fillo perderon a vida, e o exército de Anglia Oriental foi derrotado. Æthelhere converteuse entón en rei de Anglia Oriental, posibelmente gobernando conxuntamente co seu irmán  Æthelwold. Durante o reinado de Æthelhere construíuse o mosteiro de Botwulf en Iken.
En 655, Æthelhere era un de trinta nobres guerreiros que se uniron a Penda para invadir Northumbria, pondo asedio a Oswiu e ao moito máis pequeno exército northumbriano. A batalla tivo lugar o 15 de novembro de 655, preto do Winwæd, un río non identificado. Os northumbrianos venceron e moitos dos mercianos e os seus aliados perderon a vida. Penda e Æthelhere morreron.
Contexto
alt=Map of Anglo-Saxon Britain|dereita|miniatura|377x377px|Os reinos anglosaxóns principais Despois do fin do dominio romano en Britania, a rexión agora coñecida como Anglia Oriental foi colonizada por un grupo xermánico setentrional coñecido como anglos, a pesar de que hai evidencia de poboamento temperán da rexión por outras minarías, como os suabos, que se asentaron ao redor da cidade moderna de Swaffham. Cara a 600, varios reinos comezaran a formarse no sur de Gran Bretaña, en territorios conquistados por anglos, saxóns, xutos e frisóns. A dinastía gobernante en Anglia Oriental eran os Wuffingas, nomeados así por Wuffa, un antigo rei. O primeiro rei coñecido que gobernou foi Rædwald, cuxo reinado abarcou un trimestre dun século de aproximadamente 599.
Æthelhere era probabelmente o segundo dos fillos de Eni, o irmán de Raedwald. Catro fillos son coñecidos con certeza: Æthilric, o pai de Ealdwulf, Anna, Æthelhere e Æthelwold, o seu sucesor. Os irmáns parecen estar firmemente comprometidos co cristianismo: Æthilric casou con Hereswith, sobriña-neta de Edwin de Northumbria. Anna é descrito por Beda como unha figura case santa e pai dunha gran familia relixiosa, que propiciou a conversión de Cenwalh de Wessex, e Æthelwold foi padriño de Swithhelm de Essex durante o seu bautismo.
Æthelhere presenciou as fortunas da súa dinastía durante os anos de Raedwald e despois. Os anglos orientais baixo Raedwald foran convertidos ao cristianismo, pero ao redor de 627, durante o reinado do seu fillo Eorpwald, volveron ao paganismo, despois de que Eorpwald fose asasinado por un pagán tras a súa sucesión e bautismo. O asasino, Ricberht, puido gobernar varios anos até ser sucedido por Sigeberht, que restableceu o cristianismo.
Desestabilización merciana de Anglia Oriental
O sucesor de Ecgric, Anna, desafiou a Penda durante o seu reinado. En 645, despois de que Cenwalh de Wessex renunciase á súa muller, irmá de Penda, este expulsouno do seu trono e exiliouno. Anna era bastante forte para ofrecer protección a Cenwalh, que se converteu ao cristianismo e regresou a Wessex en 648 para gobernar como rei cristián. Anna probabelmente proporcionou apoio militar a Cenwalh.
A finais dos anos 640, o monxe irlandés Furseo, pasando un ano como ermitán, abandonou Anglia Oriental e partiu cara á Galia. O seu mosteiro en Cnobheresburg (identificado por algúns con Burgh Castle) quedou nas mans do seu medio-irmán, Foilan. En 651, pouco despois da súa saída, a ameaza pagá que previra converteuse en realidade, cando Foilan e a súa comunidade foron expulsados polo exército de Penda e Anna tivo que exiliarse.
Reinado
O breve reinado de Æthelhere, durante o que Brigilso foi bispo en Dommoc, presenciou a construción do mosteiro de Botolph en Iken. O sitio sitúase na área de influencia de Rendlesham e Sutton Hoo. Æthelhere disporía o funeral do seu irmán, cuxo suposto enterramento sería Blythburgh.
A Graña, O Grove, O Grove
A Graña é un lugar da parroquia de San Martiño do Grove no concello pontevedrés do Grove, na Comarca do Salnés. Tiña 148 habitantes no ano 2018 segundo datos do IGE, dos cales 76 eran mulleres e 72 homes, o que representa un descenso en relación ó ano 2010, cando tiña 176 veciños, para alcanzar a poboación que tiña en 2004, cando eran 164 veciños.
O lugar aparece citado na viaxe a Galicia que realizou Sarmiento o 19 de xullo de 1745: "Del Grove pasé a su aldea Graña".
Aethelhere de Anglia Oriental
Batalla do Winwæd
Durante 655, Æthelhere uniuse con Penda para atacar Northumbria. Steven Plunkett afirma que Æthelhere cambiou de bando para distraer a atención de Penda de Anglia Oriental e evitar a destrución do seu reino. Penda Invadiu Northumbria cunha forza de trinta duces regii (ou comandantes reais) baixo a súa orde incluíndo un continxente de britanos. Puxo asedio a Oswiu en Maes Gai, no distrito de Loidis, que probabelmente naquel tempo estaba baixo a influencia de Rheged. Oswiu ofreceu un gran rescate que, segundo Beda, foi rexeitado (pero segundo a Historia Brittonum, foi aceptado e repartido) — en calquera caso Penda resolveu establecer batalla e destruír aos northumbrianos. Oswiu contaba cunha forza moito máis pequena, pero os exércitos galeses de Cadafael de Gwynedd levantaron o campamento a véspera e outro dos aliados de Penda, Aethelwald de Deira mantívose á marxe.
A parte crucial da batalla, loitouse o 15 de novembro de 655, nas beiras do río Winwæd. As augas do Winwæd rebordaran e inundaran a terra. Os northumbrianos obtiveron a vitoria e masacraron as forzas de Mercia, moitos deles asasinados cando fuxían. Penda morreu na batalla xunto con Æthelhere:
René Magritte
René François Ghislain Magritte, nado en Lessines o 21 de novembro de 1898 e finado en Bruxelas o 15 de agosto de 1967, foi un dos principais artistas surrealistas belgas, xunto con Paul Delvaux.
Traxectoria
En 1916, ingresou na Académie Royale des Beaux-Arts, en Bruxelas, onde estudou durante dous anos. Foi durante ese período cando coñeceu a Georgette Berger, con quen casou en 1922.
René traballou nunha fábrica de papel de Parede, e foi deseñador de carteis e de publicidade ata 1926, cando un contrato coa Galerie la Centaure, na capital belga, fixo da pintura a súa principal actividade. Nese mesmo ano, Magritte produciu a súa primeira pintura surrealista, Le jockey perdu, tendo a súa primeira exposición ó ano seguinte.
En 1927 mudou a París, onde comezou a desenvolverse nas actividades do grupo surrealista, volvéndose grande amigo dos poetas André Breton e Paul Éluard e do pintor Marcel Duchamp.
Cando a Galerie la Centaure pechou o seu contrato rematou, retornando Magritte a Bruxelas. Alí permaneceu durante a ocupación alemá durante a segunda guerra mundial.
O seu traballo foi exposto en 1936 na cidade de Nova York, Estados Unidos, en dúas exposicións retrospectivas, unha no Museo de Arte Moderna, en 1965, e outra no Metropolitan Museum of Art, en 1992.
Magritte morreu de cancro e foi soterrado no Cemiterio Schaarbeek, na cidade de Bruxelas.
Obra
Magritte foi un pintor de imaxes insólitas, as cales deu tratamento rigorosamente realista, empregou procesos ilusionistas, sempre á procura do contraste entre o tratamento realista dos obxectos e a atmosfera irreal dos conxuntos.
As súas obras son metáforas que se presentan como representacións realistas, a través da xustaposición de obxectos comúns e símbolos recorrentes na súa obra, tales como o torso feminino, o chapeu coco, o castelo, a rocha e a xanela, entre outros, dun xeito imposíbel de ser atopado na vida real.
Hibridación in situ
miniatura|Hibridación in situ de ARN (xene de mantemento e KRT5 en corte dun tecido FFPE de melanoma humano) vista con microcopio de fluorescencia e campo brillante. miniatura|Visualización múltiple de ARN en células usando ensaios FISH ViewRNA. miniatura|Hibridación in situ de embrións de tipo silvestre de [[Drosophila en diferentes estadios de desenvolvemento para o ARN dun xene chamado hunchback (chepudo).]] A hibridación in situ (con frecuencia abreviada ISH, do inglés in situ hybridization) é un tipo de hibridación que usa un ADN complementario etiquetado, un ARN ou unha febra de ácido nucleico modificado (é dicir, unha sonda) para localizar unha secuencia de ADN ou ARN específica directamente nunha porción ou corte dun tecido (é dicir in situ) ou, se o tecido é o suficientemente pequeno (por exemplo, sementes de plantas, embrións de Drosophila), no tecido completo (hibridación in situ de preparación completa), en células e en células tumorais circulantes (CTCs). Isto é diferente do que se fai en inmunohistoquímica, na que xeralmente se localizan as proteínas en cortes de tecidos.
A hibridación in situ utilízase para revelar a localización de secuencias de ácidos nucleicos específicos en cromosomas ou en tecidos, un paso crucial para a comprensión da organización, regulación e funcionamento dos xenes. As técnicas claves actualmente en uso inclúen a hibridación in situ de ARNm con oligonucleótidos e sondas de ARN (tanto radioetiquetadas coma etiquetadas con haptenos), análise con microscopios ópticos e electrónicos, a hibridación in situ de preparación completa, a dobre detección de ARNs e ARN máis proteína, e hibridación fluorescente in situ para detectar secuencias cormosómicas. A hibridación in situ de ADN pode utilizarse para determinar a estrutura dos cromosomas. A hibridación in situ fluorescente de ADN (FISH) pode, por exemplo, utilizarse en diagnósticos médicos para estimar a integridadade cromosómica. A hibridación in situ de ARN utilízase para medir e localizar ARNs (ARNm, ARN non codificante longo, e microARN) en cortes de tecidos, células, preparacións completas, e células tumorais circulantes (CTCs). A hibridación in situ foi inventada por Mary-Lou Pardue e Joseph G. Gall.
Retos da hibridación in situ
A hibridación in situ é unha técnica poderosa para identificar especies de ARNm específicas en células individuais en cortes de tecidos, o que permite estudar procesos fisiolóxicos e a patoxénese de enfermidades. Porén, a hidbridación in situ require que se realicen moitos pasos con gran precisión para cada tecido examinado e para a sonda utilizada. Para preservar o ARNm diana nos tecidos, requírese a miúdo o uso de fixadores de enlaces cruzados como o formaldehido.
Ademais, a hibridación in situ en cortes de tecidos require que as preparacións de tecidos sexan moi finas, xeralmente de 3 µm a 7 µm de grosor. Os métodos comúns para preparar cortes de tecidos para o procesamento por hibridación in situ son cortar os espécimes cun criostato ou un cortador de tecidos Compresstome. Un criostato recolle o tecido fresco ou fixado e mergúllao en nitróxeno líquido para a súa conxelación instantánea. Despois o tecido é incrustado nun medio de conxelación chamado OCT e cótanse láminas finas. Os obstáculos que hai que vencer son a posible obtención de artefactos de conxelación sobre os tecidos que poden interferir coa verdadeira marcaxe do ARNm. O Compresstome corta o tecido en finas láminas sen que haxa un proceso de conxelación; as seccións que quedan flotando libremente córtanse despois de ser incrustadas en agarosa para que teñan máis estabilidade. Como este método evita os tecidos conxelados, non se producen artefactos de conxelación asociados.
Proceso
Para a histoquímica de hibridación, usualmente trátanse mostras de células e tecidos para fixar os transcritos diana no seu lugar e para incrementar o acceso á sonda. Como se indicou antes, a sonda é un ADN complementario etiquetado ou, agora máis habitualmente, un ARN complementario (ribosonda). A sonda hibrida coa secuencia diana a elevada temperatura, e despois retírase a sonda en exceso por lavado (despois dunha hidrólise inicial usando a RNase por se hai sondas en exceso non hibridadas). Os parámetros da solución como a temperatura, ou concentración de deterxentes ou sales poden ser manipulados para eliminar calquera interaccións non idénticas (é dicir, só permanecerá unida a secuencia exacta). Despois, a sonda que estaba etiquetada con bases etiquetadas radioactivamente, fluorescentremente ou con antíxenos (por exemplo, a digoxixenina) é localizada e cuantificada no tecido usando autorradiografía, microscopía de fluorescencia ou inmunohistoquímica, respectivamente. Na hibridación in situ poden utilizarse tamén dúas ou máis sondas, etiquetadas con radioactividade ou as outras etiquetas non radioactivas, para detectar simultaneamente dous ou máis transcritos.
Pode utilizarse unha tecnoloxía alternativa, o ensaio de ADN ramificado, para ensaios de hibridación in situ de ARN (ARNm, ARN non codificante longo e microARN) con sensibilidade dunha soa molécula sen o uso de radioactividade. Esta estratexia (por exemplo, ensaios ViewRNA) pode utilizarse para visualizar ata catro dianas nun ensaio e usa sondas patentadas deseñadas e amplificación de sinal de ADN ramificado (bDNA) para xerar sinais sensibles e específicos. Fíxanse as mostras (células, tecidos e CTCs), e despois son tratados para permitir a accesibilidade ao ARN diana (desenmascaramento de ARN). As sondas específicas de diana hibridan con cada ARN diana. Amplifícase o sinal subseguinte da hibridación específica de sondas adxacentes (oligonucleótidos [oligos] específicos que se unen lateralmente sobre os ARN diana). Unha sonda específica de diana conterá 40 oligonucleótidos, o que ten como resultado 20 pares oligo que se unen lateralmente sobre a diana para a detección de ARNm e ARN non codificante longo e 2 oligos ou un só par para a detección de microARN. A amplificación de sinal conséguese por unha serie de pasos de hibridación secuenciais. Unha molécula preamplificadora hibrida con cada par de oligos sobre o ARN específico diana, despois múltiples moléculas amplificadoras hibrídanse con cada preamplificador. Seguidamente, hibrídanse oligonucleótidos sonda multietiquetados (conxugados con fosfatase alcalina ou directamente a fluoróforos) a cada molécula amplificadora. Unha estrutura de amplificación de sinais completamente ensamblada chamada “Tree” ten 400 sitios de unión para as sondas etiquetadas. Cando todas as sondas específicas de diana se unen a transcritos de ARNm diana, ten lugar unha amplificación de sinal de 8000 veces para cada un dos transcritos. Sistemas de amplificación de sinais separados pero compatibles permiten os ensaios múltiples. O sinal pode ser visualizado usando un microscopio de fluorescencia ou de campo brillante.
Pasos básicos para as sondas etiquetadas con digoxixenina
O protocolo tarda uns 2–3 días e tárdase certo tempo en facer a instalación. Algunhas compañías venden robots para automatizar o proceso (por exemplo, Intavis InsituPro VSi). Como resultado, realizáronse cribados a grande escala en laboratorios de miles de xenes. Xeralmentre pode accederse aos resultados en páxinas web (ver ligazóns externas).
Sande, Cabovilaño, A Laracha
Sande é un lugar da parroquia de Cabovilaño no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 21 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 10 homes e 11 mulleres.
Cirurxía xeral
right|thumb|300px|Cirurxía xeral. A cirurxía xeral e dixestiva á a especialidade médica de tipo cirúrxico que abrangue as intervenciósn do aparello dixestivo, incluíndo o tracto gastrointestinal e o sistema hepato-bilio-pancreático; o sistema endócrino, incluído as glándulas suprerrenais, tiroide e paratiroide, ademais doutras glándulas do aparello dixestivo. Asemade, tamén se adican á reparación de hernias e eventracións da parede abdominal.
A maioría das operacións neste eido realízanse por cirurxía laparoscópica.
O Coto, Vilacova, Abegondo
O Coto é un lugar da parroquia de Vilacova no concello coruñés de Abegondo na comarca da Coruña.
Arcos, Randufe, Tui
Arcos é un lugar da parroquia de Randufe, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 122 habitantes (58 homes e 64 mulleres), un aumento de 32 habitantes respecto ao ano 1999.
Editorial Trifolium
Editorial Trifolium é un selo editorial galego que publica libros en lingua galega en formato papel.
miniatura|Casares, de [[Ramón Loureiro, 2017.]]
Descrición
Ten a súa sede na cidade da Coruña e o editor xefe é Xan Arias. Traballa diversos xéneros, entre os que destacan o ensaio e a novela. Entre outros títulos, publicou Ecos da néboa de Ricardo Martínez Costa ou traducións de linguas como a inglesa, como é o caso de Por que non son cristián? ou Eloxio da ociosidade, de Bertrand Russell ou Cando partín unha mañá de verán, de Laurie Lee, todas elas en tradución da luguesa María Fe González.
Sendelle, Crecente
Santa Cruz de Sendelle é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Crecente na comarca da Paradanta, provincia de Pontevedra. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 70 habitantes (27 homes e 43 mulleres), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 115 habitantes.
Shadow Racing Cars
Shadow Racing Cars foi un equipo de Fórmula 1, fundado e baseado inicialmente nos Estados Unidos aínda que posteriormente trasladouse a Reino Unido. O equipo foi titular dunha licenza estadounidense desde 1973 a 1975 e dunha licenza británica desde 1976 ata 1980, converténdose así no primeiro construtor en cambiar oficialmente a súa nacionalidade. A súa única vitoria en F1 logrouna como equipo británico.
1971-1972 : Os primeiros anos da serie CanAm
A compañía foi fundada por Don Nichols en 1971 como Advanced Vehicle Systems, os coches foron chamados Shadows (sombras), deseñados por Trevor Harris participaron baixo o nome de Shadow Racing Inc. O primeiro Shadow, o Mk I, foi presentado nas CanAm series con George Follmer e Vic Elford como pilotos. O Mk.1 contou cun deseño innovador, con rodas moi pequenas de fricción baixa, aínda que o coche era rápido, non era o coche máis fiable na pista.
O equipo fíxose máis competitivo o ano seguinte, susbtituíron o coche de Harris por un deseño de Peter Bryant, foi o Ti22 "coche de titanio" debido algúns elementos do coche, con Jackie Oliver terminou oitavo no campionato CanAm. O equipo tamén atopou algo de apoio financeiro na Universal Oil Products (UOP).
1973-1974 : Comezo na Fórmula Un
thumb | left | 250px | O [[Embassy Hill|Hill Shadow DN1 de nunha demostración no Goodwood Festival of Speed de 2008.]] Cara ao final de 1972, Nichols anunciou que entraría co seu equipo na Fórmula 1 co patrocinio de UOP e os coches deseñados por, Tony Southgate, quen deseñara o BRM que deu a Jean-Pierre Beltoise a vitoria no Gran Premio de Mónaco do ano anterior.
O equipo debutou na Fórmula Un no Gran Premio de Suráfrica de 1973 co chasis Shadow DN1. Estaban dispoñibles dous coches para os pilotos Jackie Oliver e George Follmer, así como un para o equipo privado de Graham Hill que pilotaba o seu coche baixo o nome Embassy Hill.
Para a tempada, o equipo contratou a dous dos pilotos máis prometedores do momento, o americano Peter Revson e o francés Jean-Pierre Jarier. Durante unha práctica para o Gran Premio de Suráfrica, Revson morreu por un fallo na suspensión do seu DN3. Foi substituído por Tom Pryce.
1975-1977: Máximo éxito
thumb|right|250px|DN7 con motor Matra pilotado por [[Jean-Pierre Jarier un feito illado durante o Gran Premio de Austria de 1975.]] thumb|left|250px|O DN9 foi copiado por [[Arrows Grand Prix International|Arrows antes de que unha orde xudicial prohibira a Arrows correr coa súa versión, o FA/1.]]
O novo DN5 pilotado por Jean-Pierre Jarier logrou a pole position nos dous primeiros Grandes Premios da tempada pero sufriu un fallo mecánico en ambas carreiras. O Shadow DN5 e a maioría dos coches de Fórmula 1 usaban motores Ford Cosworth DFV, que producían ao redor de 490 bhp. Pero, en Jarier pilotou outro coche, o DN7, e estaba equipado cun Matra V12 que producía ao redor de 550 bhp. A distancia entre eixes alargouse considerablemente para acomodar o motor francés moito máis grande e máis caro, aínda que debido a cuestións presupuestarias, o motor Matra do DN7 foi condenado a ser un feito illado. O novo compañeiro de equipo de Jarier, Tom Pryce, mostrou o seu talento ao gañar a carreira non de campionato, a Carreira de Campións ese mesmo ano. Pero Pryce, morreu nun estraño accidente que implicou un comisario no Gran Premio de Suráfrica de 1977.
O equipo substituíu a Pryce por Alan Jones, que só gañou un Gran Premio co equipo o Gran Premio de Austria do mesmo ano.
1978-1980: Declive
Logo da tempada Shadow entrou nun forte declive. Alan Jones abandonou para unirse a Williams en. Nese mesmo período, a maioría do seu persoal e o seu patrocinador Franco Ambrosio abandonaron para formar o seu propio equipo, Arrows, fichando ao talentoso mozo Riccardo Patrese. Malia o patrocinio da tabaqueira Villiger e a fichaxe dos experimentados pilotos Clay Regazzoni e Hans Stuck para a tempada de, os resultados foron pobres. En foron absorbidos por Theodore Racing, pero o primeiro chasis Shadow con efecto terra era desesperadamente non competitivo, só cualificou unha vez un coche en sete carreiras. O patrocinador abandonou e logo da sétima das 14 carreiras da tempada o equipo Shadow desapareceu.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
O Pombeiro, Mourentán, Arbo
O Pombeiro é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta. Segundo o IGE, en 2015 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
Phasianus colchicus torquatus
miniatura|300px|dereita|Macho de [[faisán común da subespecie torquatus, ferido nunha pata.]] O faisán común da subespecie torquatus, ou faisán torcado, é unha variedade de faisán común, caracterizada por lucir un anel de cor branca na base do pescozo.