cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rafael Fernández Martínez
Traxectoria
Fillo de Domingo Fernández Méndez, que foi catedrático da Escola Normal de Pontevedra. Estudou o bacharelato en Pontevedra e despois trasladouse coa familia a Oviedo. Fundador do SEU en Oviedo, estivo encarcerado na primavera de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 alistouse como voluntario no bando sublevado. Ferido en combate, foi nomeado xefe do SEU de Oviedo e rematou os estudos de Dereito. Doutor en Dereito, xuíz de primeira instancia e profesor de dereito penal da Universidade de Oviedo, foi secretario local de FET y de las JONS de Oviedo e consejero provincial do Movimiento de Asturias. Foi Tenente Fiscal da Audiencia de Oviedo. En abril de 1956 foi nomeado gobernador civil de Pontevedra. Cesou como gobernador en 1961 e foi nomeado gobernador civil de Tarragona, posto no que cesou en 1967. Despois foi fiscal xefe da Audiencia provincial de Oviedo.
Nematodo do piñeiro
Encóntrase en gran parte dos Estados Unidos, e no Canadá, México, o Xapón, a China, Taiwán, Corea, Portugal e Galicia.
A Galicia chegou a finais de 2010.
Bursaphelenchus xylophilus está considerado como a maior ameaza mundial sobre os piñeirais.
Historia
Da mortalidade dos piñeiros no Xapón informou por primeira vez Munemoto Yano (矢野 宗 幹) na prefectura de Nagasaki en 1905.
O nematodo descubriuse por primeira vez na madeira do piñeiro Pinus palustris en Louisiana, Estados Unidos. Steiner e Burhrer informaron de que este nematodo era unha nova especie, que nomearon como Aphelenchoides xylophilus en 1934.
En 1972, un ano despois de que se publicara o artigo innovador de Kiyohara e Tokushige, Yasuharu Mamiya e T. Kiyohara consideraron que o nematodo era o patóxeno causante da mortalidade dos piñeiros, e que era unha especie nova que nomearo como Bursaphelenchus lignicolous. Finalmente, Bursaphelenchus lingnicolous, o nematodo xaponés, foi reclasificado como a especie americana B. xylophilus en 1981.
No Xapón producíronse epidemias causadas polo nematodo do piñeiro, especialmente durante os veráns secos e cálidos.
Distribución
Malia ser nativo de Norteamérica, o nematodo do piñeiro espallouse ao Xapón, a China, Vietnam, Australia, Escandinavia, Portugal e Galicia, e foi nalgúns destes novos ecosistemas onde causou un maior dano a distintas especies de piñeiro. Aínda que non é especialmente virulento nas coníferas orixinarias de Norteamérica, no Xapón estímase que o nematodo do piñeiro é o responsable da destrución duns 26 millóns de metros cúbicos de madeira. Tense observado, ademais, que a virulencia da enfermidade asociada ao nematodo é especialmente intensa nos países con temperaturas cálidas no verán, superiores a 25 °C, como Australia, Portugal ou determinadas áreas do Xapón, pois estas altas temperaturas levan aparelladas maiores taxas de reprodución do nematodo.
Morfoloxía
Os vermes do xénero Bursaphelenchus son todos funxívoros e todos necesitan de vectores (adoito escaravellos e couza) para a súa distribución. A diferenciación entre o Bursaphelenchus xylophilus e outras especies non patóxenas do mesmo xénero é moi complexa debido ás semellanzas morfolóxicas, pero pódese conseguir unha identificación axeitada a través de análises moleculares coma os RFLP.
Etoloxía
O nematodo do piñeiro vive en distintas especies de piñeiro, se ben a súa acción é menos destrutiva nas coníferas onde é orixinario. De feito, as árbores máis afectadas en Norteamérica pertencen a especies importadas de Europa e Asia. Tamén se ten identificado a súa presenza noutras especies, como lárices, cedros, piceas e abetos.
O ciclo básico da vida do nematodo do piñeiro é o común á maior parte das especies de nematodos, con catro fases xuvenís e unha fase adulta onde combinan os dous sexos (macho e femia). Este ciclo básico desenvólvese dentro da madeira, onde os nematodos se alimentan de fungos e non da propia madeira. O nematodo do piñeiro non pode moverse entre as árbores, e depende para o transporte dun insecto vector. Aínda que se teñen identificado distintas especies vectoras ao longo do planeta, as máis delas pertencen ao xénero Monochamus, uns escaravellos con dúas antenas longas e finas que se alimentan de cortiza como adultos, pero que na súa fase larvaria viven no interior da madeira. É nesta fase larvaria cando os escaravellos inxiren os nematodos, que se aloxan finalmente nas traqueas dos insectos adultos. É na fase reprodutiva cando os escaravellos volven transmitir os nematodos a unha nova árbore, ao poñeren os ovos nela. É precisamente na introdución do nematodo cando se produce o dano sobre a árbore, pois o nematodo destrúe as células epiteliais que constitúen o sistema transportador de resina da árbore.
Andazo e tratamento
Non existe tratamento para o nematodo. Pódese previr o espallamento da enfermidade con embargos á circulación de madeira e coa queima inmediata de toda a madeira infectada. A fumigación con fosfina de aluminio ten dado resultados positivos para o tratamento de serraduras e chips de madeira.
En Galicia
Unha serie de estudos realizados a mediados da primeira década do século XXI en España detectou tanto a presenza de distintos nematodos do xénero Bursaphelenchus (pero non da especie xylophagus) como a dunha ampla lista de insectos vectores destes nematodos. En especial, detectouse a presenza de Monochamus galloprovincialis, que era na altura o insecto considerado vector principal da enfermidade en Portugal, ao longo da fronteira lusoespañola: os estudos atopárono na zona meridional de Pontevedra, pero non na comarca de Verín.
Porén, a principios do outono de 2010 atopouse un exemplar de piñeiro infectado na Vesadiña (Salvaterra de Miño), no límite co concello das Neves. En novembro confírmase a presenza do nematodo e a mediados dese mes a Xunta de Galicia ordena o corte de todas as especies susceptibles de acoller o parasito nun radio de quilómetro e medio (parte das parroquias de Taboexa, Leirado, Lira e Meder), así como o establecemento dunha zona de especial vixilancia en 20 km ao redor onde tanto a corta como a comercialización de madeira se someten a controis especiais.
Xaquín das Herbas
Xaquín das Herbas, finado en 1958, foi un ermitán galego que viviu entre os anos 1936 e 1958 no concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo a tradición oral vivía nun carballo oco ao carón do río Eume, de forma autosuficiente, fabricándose el mesmo a roupa con peles e alimentándose a base de insectos, herbas e raíces.
A súa orixe é descoñecida, pero sospeitábase que procedía dalgún lugar das provincias de Pontevedra ou Lugo, e que era un canteiro anarquista que fuxira do seu fogar por mor da Guerra Civil. Trala súa morte fíxose unha colecta popular no concello para o pago do seu enterro, e posteriormente nomeouse unha rúa na súa memoria, a Rúa Xaquín das Herbas.
Guerra polaco-soviética
A guerra polaco-soviética foi un conflito armado que tivo lugar entre o 14 de febreiro de 1919 ao 18 de marzo de 1921 e que enfrontou a Rusia Soviética e a Segunda República Polaca. Finalizou co Tratado de Riga. A guerra foi o resultado das tentativas de expansión por parte de ámbolos dous bandos: Polonia pretendía recuperar os territorios perdidos a finais do século XVIII, e os soviéticos, aqueles que pertenceran ao Imperio ruso antes da primeira guerra mundial. As fronteiras entre Polonia e a Rusia soviética non foran definidas no Tratado de Versalles, e posteriormente tornáronse máis caóticas tras a retirada das Potencias Centrais na fronte oriental, a Revolución rusa de 1917, a Guerra Civil Rusa, as desintegracións do Imperio ruso, do Imperio alemán e do Imperio Austrohúngaro, así como as ambicións de Ucraína e Belarús para establecer a súa independencia.
Józef Piłsudski, o líder polaco, decidira ampliar as fronteiras de Polonia cara ao leste, ao mesmo tempo que consideraba a idea de crear unha «Federación Polaca» (Międzymorze) que aunase o resto dos Estados da Europa centro-oriental, coma un bando contra a potencial aparición do movemento imperialista soviético.
En 1919, as forzas polacas controlaban a maior parte da Ucraína occidental, gañando o conflito coa República Popular de Ucraína Occidental que tentou crear un Estado ucraíno nos territorios que reclamaban tantos polacos como ucraínos. Namentres, os soviéticos comezaban a gañar a Guerra Civil Rusa e avanzaban cara ao oeste, cara aos territorios disputados, e a finais de 1919 formouse unha clara fronte bélica. Os enfrontamentos fronteirizos desembocaron entón nunha guerra aberta tras o avance cara ó leste da Ucraína de Piłsudski (abril de 1920), o cal foi detido por un contraataque do Exército Vermello, inicialmente exitoso. A operación soviética empuxou os polacos de volta para o oeste, para a capital polaca, Varsovia. Entre tanto, Occidente temía que as tropas soviéticas chegasen á fronteira alemá, e incrementouse o interese das Potencias Occidentais na guerra. A mediados do verán, a caída de Varsovia parecía próxima, pero a mediados de agosto a situación cambiou de novo cando as forzas polacas alcanzaron unha inesperada e decisiva vitoria na batalla de Varsovia. Ante o temor dun avance polaco cara ao leste, os soviéticos pediron a paz e a guerra terminou cun cesamento do fogo en outubro de 1920. Un tratado de paz, o Tratado de Riga, foi asinado o 18 de marzo de 1921, repartindo os territorios en disputa entre Polonia e a Rusia Soviética. Así, esta guerra de 1919-1920 delimitou a fronteira polaco-soviética durante o período de entreguerras.
Nomes e datas dos combates
A guerra é coñecida con varios nomes. "Guerra polaco-soviética" é posiblemente o máis coñecido. Un nome alternativo é "Guerra Polaco-Bolxevique". Esta segunda denominación (ou simplemente "Guerra Bolxevique" (en polaco: Wojna bolszewicka) é máis común nas fontes polacas. Nalgunhas fontes polacas tamén vén como a "Guerra de 1920" (en polaco: Wojna 1920 roku ) mentres que os historiadores soviéticos a miúdo refírense a ela como a "Guerra contra a Polonia Branca" ou considérana parte da Intervención Aliada na Guerra Civil Rusa ou da Guerra Civil Rusa en si mesma.
Existe tamén certa controversia sobre a data do comezo da guerra. A Enciclopedia Británica considera a intrusión polaca en Ucraína de 1920 como o punto de partida do conflito, namentres que a súa contraparte polaca, a Internetowa encyklopedia PWN e algúns historiadores (coma Norman Davies) outorgan ao ano 1919 a data do comezo.
Finalmente, adóitanse fixar coma datas de finalización tanto 1920 coma 1921. Esta dúbida vén do feito de que mentres o alto o fogo entrou en vigor no outono de 1920, o Tratado de Riga, que puña fin de forma oficial á guerra, foi asinado meses despois, en 1921.
Os acontecementos de 1919 poden ser descritos como un enfrontamento fronteirizo. E non é até principios de 1920 que ámbolos dous bandos aceptaron a realidade de estaren nunha guerra total, as escaramuzas que tiveron lugar en 1919 están intimamente relacionadas coa guerra que empezou ao ano seguinte. Finalmente, os sucesos de 1920 foron só unha consecuencia natural, aínda que non buscada, do que comenzara en 1919.
Causas do enfrontamento
esquerda|miniatura|As tres [[Particións de Polonia. Os territorios coloreados representan á República das Dúas Nacións. En cor azul: soberanía do Reino de Prusia. En cor amarela: dominio do Imperio Austrohúngaro. En cor verde: tomado polo Imperio Ruso.]] En 1919, co final da primeira guerra mundial, o mapa da maior parte do mundo, e en particular o da Europa Central e Occidental, cambiara drasticamente. A derrota de Alemaña frustrou os seus proxectos para a creación dun goberno monicreque nos países orientais de Europa (Mitteleuropa ), e como a Rusia soviética estaba en plena guerra civil, moitas nacións daquela rexión viron unha oportunidade única para obter a independencia que non podían desperdiciar.
Ao mesmo tempo, os soviéticos consideraban estes territorios como provincias rusas rebeldes, vitais para a seguridade rusa, pero foron incapaces de reaccionar rapidamente, posto que aínda seguía presente o esgotamento producido pola primeira guerra mundial, a revolución e a guerra civil.
Mentres tanto, co éxito da sublevación de Polonia iniciada en 1918, Polonia restablecera o seu Estado por primeira vez dende a última partición de 1795, que causou os 123 anos nos que Polonia foi gobernada polo seu tres veciños imperiais. O país rexurdiu baixo o nome de Segunda República Polaca e procedeu a recuperar e restablecer as fronteiras que posuía no pasado.
Porén, Polonia non estaba soa nas súas oportunidades e apuros, xa que practicamente todos os países veciños que obtiveran recentemente a súa independencia comezaron loitas polas súas fronteiras: Romanía loitou contra Hungría en Transilvania, Iugoslavia con Italia en Rijeka, Polonia con Checoslovaquia en Cieszyn/Těšín, con Alemaña en Poznan e con Ucraína en Galitzia. Os ucraínos, belarusos, lituanos, estonianos e letóns loitaron entre si e contra os rusos, que estaban divididos debido á guerra civil. A influencia do comunismo tamén se agregou a esta mestura, dando por resultado revolucións dos comunistas en Múnic, Berlín, Budapest e Prešov. Winston Churchill comentou respecto desta situación:Churchill estaba no correcto se temos en conta que todos os demais conflitos, coa única excepción da guerra polaco-soviética, serían conflitos de breve duración e insignificantes na maioría dos casos.
A guerra polaco-soviética, como a maioría doutros conflitos na Europa Oriental daquel tempo, foi máis un accidente que un conflito planificado. Durante o caos que prevaleceu nos primeiros meses de 1919, era improbable que algún comunista ou algún cidadán da Segunda República Polaca planease unha guerra de tal importancia. Polonia foi unha importante fronte na primeira guerra mundial, xa que nos seus territorios libráronse varias batallas.
Motivos de Piłsudski
dereita|miniatura|Józef Piłsudski. dereita|miniatura|[[Lenin|Vladimir Lenin.]] A política polaca estaba baixo a forte influencia do estadista Józef Piłsudski, quen prevía formar unha federación (a "Federación da Międzymorze") que abarcaba Polonia, Lituania, Ucraína e outros países da Europa central e oriental, os cales viñan emerxendo afastados dos imperios da primeira guerra mundial. A nova unión tería fronteiras similares ás da República das Dúas Nacións século XV-XVII e debía ser un contrapeso que contivese as intencións imperialistas de Rusia ou Alemaña. Con este fin, as forzas polacas aseguraron os extensos territorios no leste. No entanto, ao plan da federación de Piłsudski opúxose outro influente político polaco, Roman Dmowski, que favoreceu a idea de crear un "Estado Polaco" máis grande.
Debido á negativa dos rusos brancos a recoñecer a independencia de Polonia, as forzas polacas baixo as ordes de Piłsudski atrasaron ou pararon as súas propias ofensivas varias veces, aliviando a presión contra as forzas do Exército Vermello ruso e contribuíndo así á derrota do Exército Branco ruso.
A finais de 1919, o líder do novo goberno bolxevique da Rusia soviética, Vladimir Lenin, inspirado polas vitorias da guerra civil do Exército Vermello sobre as forzas Brancas rusas anticomunistas e os seus aliados occidentais, comezou a ver futuro na Revolución. Os bolxeviques actuaron baixo a convicción de que os procesos históricos axiña conducirían á ditadura do proletariado en todas as nacións, e que isto traería o final dos Estados nacionais, levando á instauración dunha comunidade comunista mundial. Lenin sentíase cada vez máis confiado en que a revolución sobreviviría e axiña varrería triunfante Europa e o resto do mundo. O motivo principal para a guerra con Polonia subxace no intento dos comunistas de enlazar a súa revolución en Rusia cunha revolución prevista en Alemaña. Ademais viu Polonia como a ponte que o Exército Vermello tería que cruzar para unir as dúas revolucións e axudar a outros movementos comunistas na Europa Occidental. Este curso era explícito na ideoloxía comunista, e era necesario se os soviéticos tentaban levar a Rusia á liña do marxismo. Isto non ocorreu até os éxitos soviéticos a mediados de 1920, momento en que esta idea se fixo dominante na política comunista.
Amelia Varela Bouza
Amelia Varela Bouza, nada en Bañobre (Miño) en 1908, foi unha política galega.
Traxectoria
Irmá de Juan e José Varela Bouza. Durante a II República participou nos actos políticos de esquerda en Miño. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detida e procesada na causa 318/38 contra o seu curmán Manuel Tenreiro Mosquera e outros. Foi xulgada en consello de guerra en Ferrol o 12 de maio de 1939, acusada de encubridora do delito de rebelión militar e condenada a seis anos e un día de prisión. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas e foi sancionada polo Tribunal con 1.000 pesetas o 14 de outubro de 1940. Os seus bens foron embargados. Estivo presa no campo de concentración de Saturrarán. Foi posta en liberdade en agosto de 1941. Ao saír da prisión marchou a Madrid, onde traballou de criada. Morreu a finais da década de 1980.
George de Hevesy
George de Hevesy, nado o 1 de agosto de 1885 en Budapest (Hungría) e finado o 5 de xullo de 1966 e Friburgo (Alemaña), foi un químico-físico sueco de orixe húngaro galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1943.
Traxectoria
Naceu na cidade de Budapest, naqueles momentos parte do Imperio austrohúngaro e que hoxe en día é a capital de Hungría. O seu pai, Louis, foi conselleiro da Corte e a súa nai Eugénie, era a baronesa de Schosberger. Realizou os seus estudos de física e química na Universidade de Budapest e a Universidade Técnica de Berlín, en 1903, obtendo finalmente o seu doutoramento pola Universidade de Friburgo, en 1908. Posteriormente traballou durante dous anos como asistente no instituto de física e química na Universidade Técnica de Suíza, antes de realizar unha estancia co profesor Fritz Haber, atraído polo traballo de Haber e Carl Bosch sobre a síntese de amoníaco. En 1910 comezou unha estancia na Universidade de Manchester onde traballou xunto a Ernest Rutherford, ata que en 1913 interrompeu ditos estudos para efectuar conxuntamente con Frederic Paneth o primeiro experimento sobre trazadores radioactivos na Institución de Viena para a investigación do radio. Durante a súa estancia en Viena obtivo o Venia Legendi pola Universidade de Budapest.
Guerra polaco-soviética
Motivos de Piłsudski
En abril de 1920 Lenin terminaría de escribir O "izquierdismo", a enfermidade infantil do comunismo, que significou dirixir a Revolución durante os poucos meses restantes antes das súas etapas finais, e era cada vez menos probable oporse a unha guerra máis grave con Polonia. Segundo unha teoría frecuente entre os partidarios de Lenin, a revolución en Rusia falecería a menos que estivese unida ás revolucións en Lituania, Polonia e, a máis esencial, Alemaña. O debate en Rusia non era, por tanto, se a ponte polaca (Polonia) debería ser cruzada, senón como e cando. Lenin formulou a nova doutrina da "revolución do exterior". A ofensiva soviética en Polonia sería unha oportunidade "de sondar Europa coas baionetas do Exército Vermello". Esta sería a primeira penetración da Rusia Soviética en Europa, a primeira tentativa de exportar a revolución bolxevique pola forza. Nun telegrama, Lenin proclamou:
George de Hevesy
Traxectoria
George de Hevesy casou con Pia Riis en 1924 e tiveron un fillo e tres fillas. En 1930 foi nomeado conferenciante Baker na Universidade Cornell de Ithaca (Nova York, Estados Unidos), antes de regresar a Copenhaguen en 1934 para retomar o seu traballo no Instituto Bohr de Física Teórica, institución onde permaneceu ata 1952. En 1943 trasladouse a vivir a Estocolmo (Suecia), onde era socio da Institución de investigación en química orgánica. En 1949 foi elixido Franqui Professor na Universidade de Gante, (Bruxelas, Bélxica) e tras a súa xubilación mantívose como socio científico activo da Universidade de Estocolmo.
Investigacións científicas
As súas primeiras investigacións centráronse no estudo do comportamento químico dos sales fundidos e a súa introdución á radioquímica práctica produciuse nos laboratorios Rutherford, en Manchester. O seu traballo alí, e logo en Viena e Budapest, dirixiuse principalmente cara á investigación e o uso do radio e outros isótopos pesados. Tamén se dedicou a problemas de bioquímica. Axudado polo físico holandés Dirk Coster, emprendeu en 1922 as investigacións mediante raios X que o habían de conducir, xunto con Coster, ao descubrimento do hafnio nun mineral de circonio. Tamén fixo un estudo completo das propiedades dos compostos do hafnio e interesouse polos elementos das terras raras.
Guerra polaco-soviética
1919
O 18 de novembro de 1918, o Comando Supremo Soviético enviou ordes ao Exército do Oeste do Exército Vermello para asegurar todo o territorio posible cos poucos recursos dispoñibles nesa fronte; porén, como a operación foi denominada 'Obxectivo Vístula' isto causou moita preocupación entre os polacos.
George de Hevesy
Investigacións científicas
Durante a invasión de Dinamarca pola Alemaña nazi durante a segunda guerra mundial Hevesy disolveu con auga rexia a medalla de ouro dos Premios Nobel Max von Laue e James Franck para evitar que os nazis as roubasén. Gardou a solución obtida nun estante do seu laboratorio do Instituto Niels Bohr e recuperouno tras a guerra, retornando as medallas ao Instituto Nobel, o cal transmitiunas aos seus gañadores.
Alfredo Caamaño Pato
José Alfredo Manuel Caamaño Pato, coñecido como Alfredito, nado en Negreira en 1897 e finado en Venezuela en 1970, foi un avogado e político galego.
George de Hevesy
Investigacións científicas
Foi un dos pioneiros en desenvolver os usos dos indicadores isotópicos tanto nas ciencias orgánicas como nas inorgánicas, e máis tarde, en Friburgo, participou nas primeiras experiencias sobre o uso clínico de isótopos radioactivos. Tras o seu regreso a Copenhaguen, demostrou a posibilidade de formar artificialmente novos isótopos radioactivos e posteriormente introduciu un método de análise de activación baseado no bombardeo neutrónico sobre o elemento investigado. Este método serviu para substituír as análises mediante raios X por raios X fluorescentes, que el mesmo introduciu durante a súa estancia en Friburgo. No ano 1934 comezou as súas numerosas investigacións no campo da fisioloxía animal e das plantas, usando átomos marcados. Estas investigacións foron apoiadas por xenerosos subsidios achegados pola Fundación Carlsberg, a Fundación Rask-Ørsted, a Fundación Rockefeller e outras institucións. O seu traballo en Suecia continuou na mesma liña, e estudou, entre outras cousas, o efecto dos raios X na formación de ácido nucleico en tumores e en órganos sans, e o transporte de ferro en organismos saudables e cancerosos; este traballo foi apoiado polo Consello sueco de investigación e a Fundación Wallenberg.
Guerra polaco-soviética
1919
Na primavera de 1919, o Exército Vermello estaba metido plenamente na guerra civil, de maneira que poucos efectivos foron enviados ao oeste. En febreiro de 1919, o exército polaco sumaba 110 000 homes e en setembro chegaba a 540 000 homes en armas, 230 000 deles na fronte soviética.
George de Hevesy
Investigacións científicas
En 1943 foi galardoado co premio Nobel de Química polos seus traballos sobre os isótopos como trazadores no estudo das propiedades químicas das substancias. En 1958 foi galardoado co de Átomos para a Paz.
Guerra polaco-soviética
1919
Ao mesmo tempo as forzas polacas avanzaran cara ao leste. O 14 de febreiro as primeiras unidades organizadas polacas estableceron contacto coas unidades avanzadas do Exército Vermello; as unidades soviéticas retiráronse sen disparar un só tiro. Unha liña fronteiriza comezou a formarse amodo dende Lituania a través de Belarús até Ucraína.
Combourtillé
Combourtillé (en Komorzhel) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Guerra polaco-soviética
1919
A principios de marzo de 1919, unidades polacas lanzaron unha ofensiva cruzando o río Niemen, tomaron Pinsk e alcanzaron as aforas de Lida. Ambos os contendentes empezaron a avanzar ao mesmo tempo en abril, desembocando nun aumento do número de tropas na zona. O Exército Vermello, incapaz de alcanzar os seus obxectivos e encarando poderosas ofensivas das forzas Brancas, retirouse das súas posicións e foi reorganizado.
George de Hevesy
Sociedades científicas
Foi membro da Royal Society (Londres), da Real Academia das Ciencias de Suecia, da Academia Gothenburg, e doutras once academias científicas. Foi tamén membro honorario da Sociedade Química (Londres), a Royal Institution (Londres), a Institución Británica de Radioloxía, a Sociedade Química Finesa, a Sociedade Bunsen Alemá, a Sociedade de Fisiológica Alemá, a Sociedade Química do Xapón, e a Sociedade estadounidense de Medicina Nuclear.
Guerra polaco-soviética
1919
As forzas polacas expulsaron ao goberno da República Socialista Soviética Lituano-Belarusa do seu capital, Vilna (Wilno), o 19 de abril. O 8 de agosto ocuparon Minsk. Cara o 2 de outubro, alcanzaran o río Daugava e asegurado a rexión dende o Desná até Daugavpils (Dyneburg).
Yuzawa, Akita
Yuzawa (湯沢市, ゆざわし, Yuzawa-shi) é un concello da prefectura de Akita no Xapón. Está situado ao sueste da prefectura e da rexión de Tōhoku, na illa de Honshū. A súa superficie é de 790,72 km² e a poboación de 52.495 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 66,4 h/km².
O concello de Yuzawa limita cos concellos de Yurihonjō, de Ugo, de Yokote, de Higashinaruse (son da prefectura de Akita); de Mamurogawa, de Kaneyama, de Shinjō, de Mogami (son da prefectura de Yamagata); de Kurihara e de Ōsaki (son da prefectura de Miyagi).
Guerra polaco-soviética
1919
Até comezos de 1920, a ofensiva polaca foi bastante exitosa e, ao mesmo tempo, a guerra civil rusa endurecíase, o que daba maior vantaxe aínda aos polacos. A principios do verán de 1919, o Movemento Branco tomou a iniciativa, e as súas forzas avanzaron cara a Moscova. Piłsudski viu os soviéticos menos perigosos para Polonia que os seus adversarios e rexeitou unirse ao ataque contra o goberno de Lenin, ignorando as fortes presións da Tripla Entente. Ao mesmo tempo Lenin ofreceu aos polacos os territorios de Minsk, Zhytómyr, Jmelnitsky, no que foi descrito como un "miniBrest", e o xefe militar polaco Kazimierz Sosnkowski escribiu que as ofertas territoriais rusas eran moito mellores do que os polacos desexaban.
Varias tentativas de negociacións de paz foron feitas por diversas faccións polaco-rusas, pero todas resultaron inútiles: as relacións polaco-lituanas empeoraran e os negociadores polacos fixeron progresos co Goberno provisional letón.
O principal éxito diplomático polaco foi o acordo co exiliado líder nacionalista ucraíno Symon Petlyura, un Tratado de Varsovia que foi asinado o 21 de abril de 1920. Petlyura, quen formalmente representaba ao goberno da República Popular Ucraína, que para entón xa fora derrotada de facto polos soviéticos, fuxiu a Polonia xunto con algunhas forzas ucraínas, onde atopou asilo. Para Piłsudski, esta alianza foi un importante paso na súa campaña para a lexitimación da federación Międzymorze como un esforzo conxunto internacional, asegurando parte da fronteira oriental polaca e facilitando o camiño cara a un Estado ucraíno, entre Rusia e Polonia. para Petlyura, isto constituíu outra oportunidade de preservar o Estado e, polo menos, a independencia formal do territorio nacional ucraíno, incluso aceptando a perda de territorios da Ucraína Occidental en favor de Polonia.
A alianza con Petlyura achegou 15 000 soldados aliados ucraínos ao comezo da campaña, que sumados ao recrutamento e a deserción ao lado soviético, aumentaron a 35 000 o número de efectivos ucraínos aliados.
1920
A comezos de 1920, as forzas soviéticas conseguiran bastantes triunfos contra os exércitos Brancos. A fronte polaca converteuse no seu teatro de operacións máis importante, e a maioría dos recursos e forzas soviéticas foron desviados cara a el. Os comandantes soviéticos da inminente ofensiva do Exército Vermello incluían Mikhail Tukhachevsky (novo comandante da fronte Occidental), Lev Trotski, o futuro líder soviético Iósif Stalin e o futuro fundador da policía secreta Cheka, Félix Dzerzhinski. O Exército polaco estaba composto por soldados que antigamente serviran en varios imperios desaparecidos, apoiados por algúns voluntarios internacionais. O 20 de agosto de 1920, o exército polaco alcanzara un total de 737 000 homes, contra 950 000 ao lado soviético, co que había máis ou menos igualdade numérica entre ambos os exércitos.
O alto mando soviético planeou unha nova ofensiva para finais de abril ou maio. Dende marzo de 1919, a intelixencia militar polaca estaba advertida de que os soviéticos se estaban preparando para unha nova ofensiva, e o Alto Mando polaco decidiu lanzar a súa propia antes de que o fixesen os seus opoñentes. O plan para a ofensiva de Kíiv era esnaquizar o Exército Vermello no flanco sur polaco e instalar un goberno de Petlura amigable cos polacos en Ucraína. dereita|miniatura|200x200px|A ofensiva polaca de Kíiv no seu máximo avance, en xuño de 1920. Até abril, as forzas polacas avanzaran lenta pero constantemente cara ao leste. En marzo, as forzas polacas estableceran unha cuña entre as forzas soviéticas do norte (Belarús) e o sur (Ucraína). O 24 de abril, Polonia comezou o seu principal ofensiva, a ofensiva de Kíiv. O seu obxectivo era a creación dunha Ucraína independente que puidese chegar a formar parte do proxecto de Piłsudski dunha federación Międzymorze. Os 65 000 soldados polacos foron apoiados por 15 000 ucraínos baixo o mando de Simon Petliura, representando a República Popular de Ucraína. Porén, moitos ucraínos eran tan antipolacos como antirrusos, e obstaculizaron o avance polaco,que moitos viron como unha nova forma de ocupación. Aínda así os ucraínos tamén loitaron activamente contra a invasión polaca en formacións ucraínas do Exército Vermello. As forzas combinadas polaco-ucraínas entraron nunha Kíiv evacuada o 7 de maio, atopando só unha resistencia illada.
O pulo militar polaco foi cortado por contraataques do Exército Vermello o 29 de maio. No norte, o 1.er Exército polaco foi derrotado e obrigado a retirarse, perseguido polo 15.º Exército ruso. As forzas polacas tentaron sacar vantaxe dos expostos flancos dos atacantes, pero as forzas rodeadas non puideron deter o avance soviético. A finais de maio, a fronte estableceuse cerca do pequeno río Auta, e as forzas soviéticas comezaron a prepararse para o seguinte pulo.
O Exército Vermello agrupou a súa Fronte Noroeste, ao mando do mozo xeneral Tukhachevsky, contra a liña polaca. Dispuña de máis de 108 000 soldados de infantaría e 11 000 de cabalaría, apoiados por 722 pezas de artillaría e 2913 metralladoras. Os rusos avantaxaban os polacos nalgúns puntos cruciais en proporcións de até catro contra un.
Mikhail Tukhachevsky lanzou a súa ofensiva o 4 de xullo, ao longo do eixo Smolensk-Brest-Litovsk, cruzando os ríos Auta e Berézina. O 3.er Corpo de Cabalaría situado ao norte e ao mando de Gayk Bzhishkyán (Gaya Dmítrievich Gai, Gaj-Chan) cercou as forzas polacas dende o norte, movéndose preto da fronteira lituana e prusiana. Os Exércitos 4.º, 15.º e 3.º avanzaron decididamente cara ao oeste, apoiados dende o sur polo 16.º Exército e o Grupo Mozyrska. Por tres días o resultado da batalla pendeu dunha balanza, pero a superioridade numérica rusa demostrou ser decisiva e o 7 de xullo as forzas polacas estaban en completa retirada ao longo de toda a fronte. No entanto, fracasou o plan de Tukhachevsky de romper a fronte e empuxar os defensores até os pantanos de Pinsk.
A resistencia polaca formouse de novo sobre a base dunha liña de "trincheiras alemás", unha sólida liña de fortificacións de campaña da primeira guerra mundial, que presentaba unha oportunidade de frear a ofensiva rusa. Porén, as tropas polacas eran numericamente insuficientes. As forzas soviéticas elixiron unha parte debilmente defendida da fronte e penetraron por ela. A principios de xullo, resultáballes evidente aos polacos que os obxectivos rusos non se limitaban a empuxar a fronteira para o oeste. A independencia de Polonia estaba en xogo.
As forzas rusas avanzaron á destacable velocidade de trinta quilómetros ao día. Tras cruzar o río Narew o 2 de agosto, a Fronte Noroeste ruso estaba só a uns cen quilómetros de Varsovia. A fortaleza de Brest-Litovsk, que ía ser o cuartel xeral da planeada contraofensiva polaca, caeu nas mans do 16.º Exército ao primeiro ataque. A Fronte Suroeste ruso desaloxara as forzas polacas de Ucraína e achegábase a Zamość e Lviv, a maior cidade do sueste de Polonia e un importante centro industrial, defendida polo 6.º Exército polaco. O camiño á capital polaca parecía aberto. Lviv foi axiña asediada, e cinco exércitos rusos aproximábanse a Varsovia. Mentres tanto, os políticos polacos clamaban por asegurar unha paz con Moscova baixo calquera condición, pero os soviéticos rexeitaron.
Doutra banda, as forzas polacas en Galicia preto de Lviv lanzaron con éxito unha contraofensiva cara deter os soviéticos, o que permitiu que cesase a retirada das forzas polacas da fronte sur. Porén, a preocupante situación preto de Varsovia evitou que os polacos continuasen a súa contraofensiva no sur e avanzasen para o leste. Tras a captura soviética de Brest, a ofensiva polaca no sur foi detida, e todas as forzas dispoñibles foron desprazadas ao norte cara tomar parte na inminente batalla por Varsovia.
Coa situación volvéndose contra Polonia, o poder político de Piłsudski debilitouse, mentres que crecía o dos seus opoñentes, incluíndo o de Roman Dmowski. Na escena política polaca comezara a render o pánico: o Goberno de Leopold Skulski dimitiu a principios de xuño.
Mentres, a confianza dos líderes soviéticos aumentaba. Por orde do Partido Comunista Soviético, un goberno monicreque polaco, o Comité Revolucionario Polaco Provisional (en polaco: Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski, TKRP), formouse o 28 de xullo en Białystok para organizar a administración dos territorios polacos capturados polo Exército Vermello. O TKRPP tiña moi pouco apoio da poboación polaca e recrutaba os seus apoios maiormente entre os xudeus. Adicionalmente, as intrigas políticas entre os comandantes soviéticos creceron de face á súa inminente vitoria. Finalmente a falta de cooperación entre os comandantes de alto mando sairíalles caro na decisiva batalla de Varsovia. dereita|miniatura|200x200px|O xeneral [[Józef Haller (tocando a bandeira) e o seu Exército Azul.]] A opinión pública occidental era fortemente prosoviética. O primeiro ministro británico apertou a Polonia para asinar a paz nos termos soviéticos e rexeitou dar ningunha axuda a Polonia que puidese favorecer os Brancos na guerra civil rusa. O 11 de xullo de 1920, o goberno do Reino Unido enviou un ultimato de facto aos soviéticos. Instábaselles ao cesamento de hostilidades con Polonia e o Exército Branco Ruso (o Exército Branco en Rusia Meridional liderado polo barón Wrangel) e a aceptar o que máis tarde sería chamada a liña Curzon como fronteira temporal con Polonia, ata que unha fronteira permanente puidese ser establecida mediante negociacións. En caso de rexeitamento soviético, os británicos ameazaban con axudar a Polonia de todas as formas posibles, as cales, en realidade, estaban limitadas pola situación política interna do Reino Unido. O 17 de xullo, os soviéticos rexeitaron e fixeron unha contraoferta para negociar un tratado de paz directamente con Polonia. Os británicos responderon ameazando con cortar as negociacións comerciais se os soviéticos lanzaban máis ofensivas contra Polonia, pero as súas ameazas foron ignoradas. O 6 de agosto de 1920, o Partido Laborista británico publicou un panfleto afirmando que os traballadores británicos nunca tomarían parte na guerra como aliados de Polonia, e os sindicatos bloquearon as subministracións á forza expedicionaria británica que axudaba aos Rusos Brancos en Arkángel.
George de Hevesy
Recoñecementos
Cannizaro Aprecia (Academia de Ciencias, Roma) en 1929.
Medalla Copley (Sociedade Real, Londres) en 1949.
Medalla Faraday en 1950.
Medalla Baily en 1951.
Medalla Silvanus Thompson en 1955.
En 1959 recibiu a Medalla de Átomos para a paz da Fundación Ford.
En 1961 a medalla Niels Bohr e a medalla Rosenberger da Universidade de Chicago.
As titulacións honoríficas conferidas ao profesor de Hevesy inclúen a de Doutor en Filosofía, polas universidades de Uppsala, Friburgo, e Copenhaguen; Doutor en Ciencias, polas universidades de Gante, Lieja, Londres, e Cidade do Cabo; e Doutor en Medicamento polas universidades de São Paulo, Río de Janeiro, Turín, e Friburgo.
Gadolinio
O gadolinio é un elemento químico na táboa periódica. Ten o símbolo Gd e correspóndelle o número atómico 64.
Historia
En 1880 o químico suízo Jean Charles Galissard de Marignac observou liñas espectroscópicas debidas ao gadolinio en mostras de didinio e gadolinita. O químico francés Paul Émile Lecoq de Boisbaudran separou óxido de gadolinio en 1886. O elemento como tal non se illou ata hai pouco tempo.
O gadolinio, como o mineral gadolinita, recibiu ese nome na honra do químico e xeólogo finlandés Johan Gadolin.
Propiedades notables
miniatura|esquerda|150px|Gadolinio O gadolinio é un metal que pertence ao grupo das terras raras. Ten unha cor branca semellante á da prata e ten unha maleabilidade e unha ductilidade considerable. A súa estrutura cristalina pode ser de dous tipos, chamados respectivamente forma α e β: a temperatura ambiente é hexagonal e por riba de 1508 K é cúbica centrada no corpo.
O gadolinio é estable en ar seco, mais a humidade fai que xere óxido na súa superficie. Este tende a se desprender da peza metálica, co que expón máis superficie ao ataque químico. O gadolinio e máis as súas sales son solubles en medio ácido, pero non en medio básico, onde forman hidróxidos de consistencia xelatinosa.
Por baixo de 1.083 K o gadolinio é supercondutor. Presenta tamén fortes propiedades magnéticas, tanto a temperaturas usuais coma a baixa temperatura.
Pablo Hasél
Pablo Rivadulla Duró, nado en Lleida no 1988, coñecido artisticamente como Pablo Hasél, é un rapeiro catalán. Empezou utilizando unicamente o nome de Hasél nas súas primeiras pezas, utilizando logo o nome de Pablo Hasél.
Gadolinio
Aplicacións
As aplicacións do gadolinio máis salientables son as seguintes:
Pablo Hasél
Nas súas letras, sempre directas e sen eufemismos, trata tres tipos de temáticas onde lle amosa ao público a realidade que percibe mediante feitos, críticas e teoría política comunista: "crítica social e rap antisistema, temas sentimentais e persoais e finalmente, temas nos que se ri de todo", segundo declarou nunha entrevista, aínda que nas súas últimas maquetas trata as dúas primeiras temáticas. Entre as súas fontes de inspiración ten mencionado a cantautores como Joaquín Sabina, Carlos Valera, Silvio Rodríguez, e Ismael Serrano, aínda que tamén se pode notar a influencia de escritores como Vladimir Maiakovski ou de personaxes históricos como Ernesto Che Guevara ou Iosif Stalin.
Gadolinio
Isótopos
As ocorrencias naturais do Gadolinio compóñense de 5 isótopos estables, 154Gd, 155Gd, 156Gd, 157Gd e 158Gd, e 2 radioisótopos, 152Gd e 160Gd, sendo 158Gd o máis abundante (24.84% abundancia natural).
Pablo Hasél
Distribuíu todos os seus traballos de maneira gratuíta en internet a través de coñecidas webs dedicadas ao hip hop como hiphopdirecto.net ou hhgroups.com. Tamén subiu numerosos temas ao YouTube, moitos deles inéditos, a través dunha conta que el mesmo xestiona.
Gadolinio
Precaucións
Coma o resto de lantánidos, os compostos do gadolinio son de baixa e media toxicidade.
Guerra polaco-soviética
1920
A postura de Lituania era maiormente antipolaca, e o país uniuse ao bando soviético en xullo de 1919. A decisión foi ditada polo desexo de incorporar a cidade de Vilna (en lituano, Vilnius) e as áreas próximas en Lituania e, en menor grao, pola presión diplomática soviética, soportada pola ameaza do Exército Vermello estacionado ante a fronteira lituana. miniatura|200x200px|Defensas polacas na miñałosna, preto de [[Varsovia, 1920.]] Os aliados de Polonia eran escasos. Francia enviou catrocentos conselleiros militares cara apoiar a Polonia en 1919, maiormente oficiais franceses, aínda que tamén incluía uns poucos conselleiros británicos ao mando do tenente xeneral Sir Adrian Carton De Wiart. O esforzo francés era vital para mellorar a organización e loxística do Exército Polaco, o cal, até 1919, usara diversos manuais, estruturas organizativas e equipamento tomado sobre todo dos exércitos dos antigos particionistas de Polonia. Adicionalmente aos conselleiros, Francia tamén facilitou o tránsito a Polonia dende Francia do "Exército Azul" en 1919: tropas maioritariamente de orixe polaca, xunto a algúns voluntarios internacionais, antigamente baixo mando francés na primeira guerra mundial. Hungría ofreceuse a enviar un corpo de cabalaría de 30 000 homes como axuda a Polonia, pero o goberno checoeslovaco negouse a permitirlles o paso; algúns trens con subministracións militares de Hungría chegaron, malia todo, a Polonia.
Pablo Hasél
Traxectoria
Foi detido en Lleida o 4 de outubro de 2011 por ensalzar na súa canción Democracia su puta madre ao que fora Secretario Xeral do PCE(r), Manuel Pérez Martínez (Camarada Arenas), condenado a 17 anos de cárcere por pertenza ao GRAPO. No momento da súa detención, a policía rexistrou e requisou varios discos duros, así como libros. A nova da súa detención provocou un terremoto nas redes sociais, que se encheron de mensaxes de apoio cara ao rapeiro. Así mesmo, numerosos artistas recolleron sinaturas a través da plataforma Actuable esixindo a súa liberación inmediata. Na mañá do 5 de novembro, tras declarar ante a Audiencia Nacional, saíu en liberdade provisional sen fianza, coa obriga de comparecer quincenalmente nos xulgados. Ás 19:00 uns 200 mozos manifestáronse en Lleida para reclamar a libre absolución do rapeiro.
No ano 2014 foi condenado a dous anos de prisión por enaltecemento do terrorismo, debido ao contido das súas letras. En 2018 recibiu na Audiencia Nacional unha nova condena de dous anos e un día de prisión polo contido de 64 dos seus chíos en Twitter e da súa canción "Juan Carlos el Bobón". Foi condenado por tres delitos: enaltecemento do terrorismo, inxurias e calumnias contra a Coroa e inxurias e calumnias contra as institucións do Estado. Dita condena foi rebaixada en 2020 a 9 meses de prisión pola Sala de Apelación da Audiencia Nacional por considerar que as súas mensaxes non supoñían un "risco real" para as persoas.
En febreiro de 2020, cando faltaban poucos días par ao seu ingreso en prisión, 200 artistas, entre eles Joan Manuel Serrat, Pedro Almodóvar ou Luís Tosar, asinaron un manifesto de apoio ao rapeiro e á liberdade de expresión, e pedindo a súa liberdade. Tamén Amnistía Internacional iniciou unha campaña pola súa liberdade. O seu encarceramento uns días despois provocou manifestacións en apoio ao rapeiro en numerosas cidades españolas durante varios días, así como disturbios nalgúns puntos, principalmente en Barcelona, e máis dun cento de detidos.
Guerra polaco-soviética
1920
A mediados de 1920, a misión aliada aumentou con algúns conselleiros (converténdose na Misión Interaliada a Polonia). Os novos membros da misión serviron de pouco; de feito, comezou a crucial Batalla de Varsovia e foi gañada pola parte polaca antes de que a misión puidese retornar e facer o seu informe. Porén, durante moitos anos persistiu o mito de que foi a oportuna chegada das forzas aliadas as que salvaron Polonia, un mito no que Weygand ocupaba o papel central. No entanto, a cooperación polaco-francesa continuou. Finalmente, o 21 de febreiro de 1921, Francia e Polonia formaron unha alianza militar formal, que chegaría a ser un factor importante durante as subseguintes negociacións soviético-polacas. miniatura|200x200px|Soldados polacos mostrando bandeiras de guerra soviéticas capturadas tras a batalla de Varsovia. O 10 de agosto de 1920, as unidades cosacas rusas cruzaron o río Vístula co obxectivo de apoderarse de Varsovia dende o oeste, mentres que o ataque principal viña do leste. O 13 de agosto, un primeiro ataque ruso foi rexeitado. O I Exército polaco resistiu un asalto sobre Varsovia á vez que detiña o asalto a Radzymin.
O comandante en xefe soviético, Mikhail Tukhachevsky, estaba seguro de que todo estaba a ir de acordo ao seu plan. Porén, a intelixencia militar polaca descifrara as mensaxes de radio do Exército Vermello, e Tukhachevsky estaba a ir directamente cara a unha trampa tendida por Piłsudski e o seu xefe de Estado Maior Tadeusz Rozwadowski. O avance ruso a través do Vístula no norte estaba a moverse entre un baleiro operacional, ao non haber forzas polacas de consideración na área, mentres que, por outra banda, ao sur de Varsovia, onde o destino da guerra estaba a decidirse, Tukhachevsky deixara só forzas simbólicas para gornecer o vínculo vital entre as frontes rusas noroeste e suroeste. Outro factor que influíu no resultado da guerra foi a neutralización efectiva do 1.er Exército de cabalaría de Budyonny, nas batallas ao redor de Lviv. O alto mando soviético, ante a insistencia de Tukhachevsky, ordenara ao 1.er Exército de cabalaría avanzar ao norte cara a Varsovia e Lublin, pero Budyonny desobedeceu a orde debido ás diferenzas entre Tukhachevsky e Yegorov, comandante da fronte suroeste. Ademais, os xogos políticos de Iósif Stalin, comisario político xefe da fronte suroeste, influíron na desobediencia de Yegorov e Budyonny. Stalin, buscando un triunfo persoal, concentrouse en capturar Lviv —lonxe ao sueste de Varsovia— que estaba a ser asediada por forzas soviéticas, pero que aínda resistía os seus asaltos.