cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mosasauridae
Os mosasauros (Mosasauridae, do latín "Mosa" que significa «río Mosa», e o grego sauros que significa «lagarto»— son unha familia de grandes lagartos acuáticos extintos. Os primeiros restos fósiles foron descubertos nunha canteira calcaria en Maastricht, sobre as marxes do Mosa, en 1764, e de alí o nome. Os mosasauros hoxe día son considerados parentes próximos das serpes, debido a que as análises cladísticas que se realizaron, acharon similitudes na anatomía do cranio e as mandíbulas. Os mosasauros eran membros dos varanoides, emparentados cos actuais lagartos varanos terrestres. Eles probablemente evolucionaron de réptiles escamosos semiacuáticos coñecidos como os aigialosáuridos, os cales son moi similares en aparencia aos modernos varanos, a finais do período Cretáceo Inferior. Durante os últimos 20 millóns de anos do período Cretáceo (Turoniano-Maastrichtiano), coa desaparición dos ictiosauros e os pliosauros, os mosasauros convertéronse nos depredadores mariños dominantes.
Descrición
O mosasauro máis pequeno coñecido é o Carinodens belgicus, que medía entre 3,0 a 3,5 metros de longo e probablemente vivía en augas superficiais preto das costas, rompendo cunchas de moluscos e ourizos de mar cos seus dentes bulbosos e romos. Os mosasauros grandes eran a norma: algúns alcanzaban máis de 10 metros de longo. O Tylosaurus mantén o título do maior mosasauro, con 17,5 m.
Tiñan un perfil corporal similar ao dos seus parentes os lagartos monitores actuais (varánidos), pero eran máis alargados e aerodinámicos para nadaren. Os ósos dos seus membros estaban moi reducidos en lonxitude e as súas aletas estaban formadas por unha membrana entre os alargados ósos dos seus díxitos. As súas colas eran anchas, e provían a forza de locomoción. Este método de locomoción puido ser similar ao que hoxe en día usan os congros ou as serpes mariñas. Non obstante, a evidencia máis recente suxire que moitos mosasauros avanzados tiñan grandes aletas caudais en forma de lúa crecente, similares ás das quenllas e ictiosauros. Máis que desenvolver un movemento ondulatorio serpentino, o corpo probablemente permanecía ríxido nestes mosasauros para mellorar a eficiencia hidrodinámica a través da auga, mentres o final da cola proporcionaba a propulsión. O animal puido axexar e logo abalanzarse rapidamente e con forza sobre as presas que pasaban, en lugar de ter que ir na súa persecución para cazalas.
Estes lagartos tiñan unha dobre bisagra na mandíbula e un cranio flexible (moi parecido ao dunha serpe), co cal eran capaces de engulir as súas presas case completas, un hábito de serpe que axudou a identificar os contidos non mastigados do estómago dentro de esqueletos de mosasauros fosilizados. Así, un esqueleto de Tylosaurus proriger de Dakota do Sur incluía restos da ave mergulladora Hesperornis, algúns peixes óseos, unha posible quenlla e un mosasaurio pequeno do xénero Clidastes. Os ósos de mosasauro tamén foron achados con dentes de quenlla incrustados neles.
Baseándose en características da súa dobre fila de dentes pterigoidais no padal, a mandíbula con dobre bisagra, os membros modificados e reducidos e os seus probables métodos de locomoción, moitos investigadores cren que as serpes e os mosasauros poden ter un devanceiro común. Esta teoría foi suxerida orixinalmente en 1869, por Edward Drinker Cope, quen acuñou o termo Pythonomorpha para incluílos. A idea permaneceu latente por máis dun século, antes de ser revivida na década de 1990.
Tecidos brandos
miniatura|Tecidos brandos na cabeza e pescozo de Platecarpus tympaniticus, espécime LACM 128319. Os aneis traqueais son mostrados nas tres fotografías de abaixo. Máis recentemente, un ben conservado fósil de Platecarpus tympaniticus foi atopado non só con impresións da súa pel, senón tamén con órganos internos. Hai varias áreas avermelladas no fósil que poden representar o corazón, os pulmóns e riles. A traquea tamén está preservada xunto con parte do que pode ser a retina no ollo. A localización dos riles está máis cara a adiante que nos lagartos varanos, e é máis similar á dos cetáceos. Como nos cetáceos, os bronquios van aos pulmóns en paralelo entre eles en lugar de dividirse e separarse uns doutros como nos monitores e outros réptiles terrestres. Nos mosasauros, estas características poden ser adaptacións internas a un estilo de vida totalmente mariño. esquerda|miniatura|Tecidos fibrosos e microestruturas recuperados de IRSNB 1624. En 2011, proteínas de coláxeno foron recuperadas dun úmero de Prognathodon que databa do Cretáceo.
Ambiente
Os niveis do mar eran altos durante o período Cretáceo, causando abras mariñas en moitas partes do mundo e un gran mar interno no que agora é Norteamérica. Fósiles de mosasaurio foron achados nos Países Baixos, Dinamarca, Portugal, Suecia, o Reino Unido, España, Francia, Alemaña, Polonia, Bulgaria, Rusia, Ucraína, Casaquistán, Acerbaixán, Xapón, Exipto, Israel, Xordania, Siria, Turquía, Níxer, Angola, Marrocos, Australia, Nova Zelandia e na Illa Veiga nas costas da Antártida. En América do Norte acháronse mosasáuridos no Canadá en Manitoba e Saskatchewan e en varias partes dos Estados Unidos. Exemplares completos ou parciais foron atopados en Alabama, Mississippi, Tennessee e Xeorxia -así como nos estados que estaban cubertos polo mar interno do Cretáceo: Texas, suroeste de Arkansas, Novo México, Kansas, Colorado, Nebraska, Dakota do Sur, Montana e as formacións de Pierre Shale e Fox Hills de Dakota do Norte-. Tamén se acharon recentemente restos de ósos e dentes de mosasáuridos en California, México, Colombia, Perú e Chile.
Moitos dos restos de 'dinosauros' achados en Nova Zelandia son realmente de mosasauros e plesiosauros, sendo ambos os réptiles mariños depredadores do Mesozoico.
Descubrimento
miniatura|O cranio de Mosasaurus hoffmannii achado en Maastricht entre 1770 e 1774. O primeiro achado publicitado dun cranio parcial de mosasauro foi feito en 1764 por traballadores nunha galería subterránea dunha canteira de calcaria preto da cidade holandesa de Maastricht, precedendo a calquera dos maiores achados de fósiles de dinosauro, pero permaneceu pouco coñecido. Con todo, un segundo descubrimento dun cranio parcial chamou a atención dos ilustrados sobre a existencia de animais fosilizados que eran moi diferentes de calquera das criaturas vivas coñecidas. Cando o espécime foi descuberto entre 1770 e 1774, Johann Leonard Hoffmann, un cirurxián e recolledor de fósiles, carteouse sobre o asunto cun dos máis influentes científicos do seu tempo, facendo famoso o fósil. O propietario orixinal, con todo, era Godding, un cóengo da catedral de Maastricht.
Cando as forzas revolucionarias francesas ocuparon Maastricht en 1794, o coidadosamente oculto fósil foi sacado á luz grazas a unha recompensa -segundo se dixo- de seiscentas botellas de viño, e transportado a París. Despois de ser inicialmente interpretado como un peixe, un crocodilo ou un cachalote, o primeiro en entender as súas afinidades cos lagartos foi o científico holandés Adriaan Gilles Camper en 1799. En 1808 Georges Cuvier confirmou esta conclusión, aínda que le Grand Animal fossile de Maëstricht non foi realmente chamado mosasaurus («réptil do río Mosa») até 1822 e non se lle deu o seu nome completo de especie, Mosasaurus hoffmannii, até 1829. Varios xogos de restos de mosasauro que foran descubertos previamente en Maastricht pero que non foran identificados como tales até o século XIX, foron postos en exhibición no Museo Teylers, Haarlem, adquiridos desde 1790.
Clasificación
miniatura|Debuxo de Williston (1898) que mostra os esqueletos de tres especies comúns de mosasauros de Kansas; Clidastes propython, Platecarpus tympaniticus e Tylosaurus proriger dereita|miniatura|150x150px|Taniwhasaurus. dereita|miniatura|150x150px|Clidastes. dereita|miniatura|150x150px|Prognathodon. Incertae sedis
Filoxenia
Cladograma de mosasauros e taxons relacionados modificado de Bell e Polcyn, 2005:
Cladograma dos mosasáuridos e os taxóns relacionados modificado de Aaron R. H. Leblanc, Michael W. Caldwell e Nathalie Bardet, 2012:
Antecedentes evolutivos
miniatura|Reconstrución de Aigialosaurus bucchichi, un mosasauro primitivo Baseándose en características como a mandíbula lixeiramente abisagrada, os membros modificados (reducidos) e o probable estilo de locomoción, moitos investigadores cren que as serpes comparten un devanceiro mariño común cos mosasauros, unha hipótese suxerida en 1869 por Edward Drinker Cope, que estableceu o grupo "Pythonomorpha" para unilos. Esta idea permaneceu latente durante un século, antes de ser revivida nos anos 1990. Recentemente, o descubrimento de Najash rionegrina, unha serpe escavadora de Suramérica fixo dubidar da teoría da orixe mariña compartida.
A posición filoxenética exacta do clado que conteñen aos mosasáuridos e aos seus parentes máis próximos (aigialosáuridos e dolicosauros) dentro de Squamata permanece incerta. Algunhas análises cladísticas clasificáronos como os máis próximos parentes das serpes, tomando en conta as similitudes da anatomía da mandíbula e o cranio; porén, isto cuestionouse e as análises morfolóxicas conducidas por Conrad (2008) recuperáronos en cambio como varanoideos cercanamente relacionados cos varanos terrestres. Análises posteriores das relacións dos anguimorfos conducidos por Conrad et al. (2011) baseándose só na morfoloxía atopou que os mosasáuridos, aigialosáuridos e os dolicosauros así como outros anguimorfos quedaban dentro do clado menos inclusivo que contén aos varanos e aos helodermátidos; as análises baseadas en conxuntos de datos combinados de información morfolóxica e molecular, pola súa banda, atopáronos máis cercanamente relacionados cos varanos e co varano acuático sen orellas que aos helodermátidos e o lagarto crocodilo. A extensa análise morfolóxica conducido por Gauthier et al. (2012) atopou que os mosasáuridos, aigialosáuridos e dolicosáuridos estaban nunha posición inesperada como membros basais do clado Scincogekkonomorpha (que conteñen a todos os taxons que comparten un devanceiro común con Gekko gecko e Scincus scincus que con Iguana iguana ) que non pertencía ao clado Scleroglossa. A posición filoxenética destes taxons volveuse moi dependente de que os taxons son incluídos ou excluídos da análise. Cando os mosasáuridos foron excluídos da análise, os dolicosauros e aigialosáuridos foron recuperados dentro de Scleroglossa, formando un grupo irmán ao clado que abarca ás serpes, anfisbenas, dibámidos e o lagarto sen patas americano. Cando os mosasáuridos foron incluídos na análise, e varios taxons con membros ausentes ou reducidos á parte das serpes (como os dibámidos ou anfisbenas) foron excluídos, os mosasáuridos, aigialosáuridos e dolicosauros foron recuperados dentro de Scleroglossa forman o grupo irmán das serpes.
Distribución
A seguinte é unha lista de formacións xeolóxicas que produciron fósiles de mosasauro.
Estrato basal
miniatura|Imaxe histolóxica que mostra unha sección da epiderme. O estrato basal (stratum basale) etiquetado na parte inferior. O estrato basal (stratum basale), ás veces denominado estrato xerminativo é a máis profunda das cinco capas que constitúen a epiderme, a cuberta externa da pel dos mamíferos.
O estrato basal é unha capa continua de células. Adoita describirse como unha capa dunha soa célula de grosor, pero en realidade pode ter dúas ou tres células de grosor na pel sen pelos e na epiderme hiperproliferativa (unha doenza da pel).
O estrato basal está formado principalmente por células nai dos queratinocito, que poden considerarse as células nai da epierme. Divídense para formar os queratinocitos do estrato espiñoso (stratum spinosum), que migran cara á superficie. Outros tipos de células que se encontran no estrato baal son melanocitos (células produtoras de pigmento), células de Langerhans (células inmunitarias) e células de Merkel (receptores táctiles).
Blaise Matuidi
Inicios
Nado na cidade de Tolosa, no departamento da Alta Garona, Matuidi é descendente de pai angolano e nai franco-angolana. A pesar de nacer no sur de Francia, criouse xunto cos seus catro irmáns no suburbio parisiense de Fontenay-sous-Bois. Na capital francesa viuse atraído cara o fútbol vendo xogar ao principal equipo da cidade, o Paris Saint-Germain. Debido a isto, converteuse nun admirador do ex-dianteiro do PSG Jay-Jay Okocha. Comezou a súa carreira futbolística á idade de seis anos xogando para o club da súa cidade natal o Fontenay-sous-Bois. Despois de cinco anos no Fontenay, uniuse ao CO Vincennois nas proximidades de Vincennes, onde foi compañeiro de Yacine Brahimi durante un ano. En 1999, Matuidi foi cualificado como un dos mellores xogadores da rexión da Illa de Francia e posteriormente foi seleccionado para asistir á academia de Clairefontaine, onde se forma durante tres tempadas. Alí xoga durante a semana, mentres que ao mesmo tempo xogaba para o Vincennes as fins de semana.
En 2001, deixou ao Vincennes para asinar co club semiprofesional Union Sportive Créteil-Lusitanos; Pasou catro anos na canteira do club converténdose rapidamente nun dos xogadores máis buscados do club. A pesar de recibir unha oferta interesante dos nese momento bicampións de Francia, o Olympique Lyonnais, decide asinar en 2004 co Troyes AC.
Equinodermos
miniatura|240px|Thymiosycia hilla = Holothuria hilla, un [[holoturoideo.]] Os equinodermos (Echinodermata, plural latino do grego ἐχινόδερμα echinóderma, "pel con espiñas", de ἐχῖνος echínos, "espiña" δέρμα, -ατοσ dérma, -atos, "pel", echinodermata, da forma plural grega ἐχινοδέρματα). son un filo de animais deuteróstomos mariños e bentónicos. O seu nome alude ao seu exclusivo esqueleto interno formado por osículos calcarios. Posúen, en estado adulto, simetría pentarradial secundaria, caso único no reino animal, e un sistema vascular acuífero característico.
Illas do Almirantado
miniatura|dereita|250px| Mapa de [[Papúa Nova Guinea coas illas do Almirantado na parte superior en vermello]] miniatura|dereita|300px|[[Manus Island|Manus é a máis grande das Illas do Almirantado.]] As Illas do Almirantado (Admiralty Islands en inglés) é un grupo de 18 illas do arquipélago Bismarck, en Papúa Nova Guinea. Ás veces chamadas Illas Manus, nome da illa maior. As illas forman a provincia Manus. Teñen unha superficie de 2102 km² e 32.713 habitantes. A principal cidade é Lorengau
Equinodermos
Os equinodermos xurdiron no Cámbrico, hai uns 600 millóns de anos, e a día de hoxe seguen sendo un dos filos máis importantes, contendo cerca de 7.000 especies viventes e arredor de 13.000 extintas.
Illas do Almirantado
Historia
O arquipélago foi descuberto orixinalmente por Schouten e Le Maire en 1616, antes de que Carteret as volvera a atopar en 1767. En 1781 foi descuberta por Francisco Antonio Maurelle e chamouna "Don José Basco". Ata é posible que foran descubertas por Álvaro de Saavedra, xa en 1529. As illas foron convertidas en protectorado alemá en 1880 e mandato australiano en 1920.
Equinodermos
Características
Este grupo ten, ademais da súa particular simetría que o fai doado de recoñecer, unhas características propias que se poden resumir do seguinte xeito:
Illas do Almirantado
Historia
Os xaponeses ocuparon as illas durante a segunda guerra mundial, en agosto de 1942 estableceron unha pequena base militar preto da vila de Rossum, na illa de Manus.
O 29 de febreiro de 1944 os aliados invadiron as illas durante a Operación Brewer, dirixida polo xeneral americano Douglas MacArthur. Unha vez conquistadas construíron unha gran base militar Seedler Harbour, que tivo grande importancia nas operacións militares en Papúa Nova Guinea e as Filipinas.
Equinodermos
Segundo o ITIS
Filo Echinodermata
Illas do Almirantado
Historia
Logo da guerra, o grupo de illas foi novamente administrado por Australia e Papua Nova Guinea, o 16 de setembro de 1975 alcanzase a súa plena soberanía.
Equinodermos
Segundo o WRMS
Filo Echinodermata
Illas do Almirantado
Historia
Hoxe en día, as illas do Almirantado son parte da provincia de Manus, en Papua Nova Guinea.
Equinodermos
Segundo o NCBI
Filo Echinodermata
Filoxenia
O seguinte cladograma amosa as posibles relacións filoxenéticas dos principais grupos de equinodermos:
(*) Parafilético.
Mundial de Fútbol de 1974
A Copa Mundial da FIFA de 1974 (en alemán: Fußball-Weltmeisterschaft 1974) foi a décima edición do Campionato Mundial de fútbol de seleccións. O torneo, organizado pola República Federal de Alemaña (incluíndo Berlín Oeste) comezou o 13 de xuño e rematou o 7 de xullo. Este torneo foi o primeiro no que se entregou ao campión o actual trofeo, un deseño do escultor italiano Silvio Gazzaniga. O trofeo anterior, a Copa Jules Rimet, foi outorgado á despois de gañar o seu terceiro título na anterior edición en México. Esta edición foi, ademais, a primeira en presentar dúas roldas de fase de grupos antes das eliminatorias finais.
O título do torneo levouno o após vencer aos  na final, a cal se celebrou no Estadio Olímpico de Múnic. Este título supuxo o segundo para os alemáns, os cales xa gañaran na edición de en Suíza. As seleccións debutantes nesta edición foron as de, , e o. No tocante á selección da República Democrática Alemá, esta foi a súa única participación na fase final do torneo. O máximo goleador do torneo foi o Grzegorz Lato con sete tantos.
Antecedentes
A República Federal de Alemaña foi escollida como país anfitrión pola FIFA o 6 de xullo de 1966. Na reunión outorgáronse tamén os dereitos para os mundiais de e. Alemaña chegou a un acordo con España, de forma que se apoiaban a candidatura de 1974, eles apoiarían a candidatura española para 1982.
Renunciaron antes da votación España, en troques de apoio para a candidatura de 1982, Italia e os Países Baixos.
Clasificación
Por outra banda, regresaron ao torneo por vez primeira desde os  e. Tamén regresou despois de dezaseis anos de ausencia. Outros que regresaron após non acudir á últma cita foron as seleccións da, de e de , a cal tampouco participara en. Os equipos debutantes no torneo foron as seleccións da ; de, os cales non volveron a disputar unha fase final até ; , que se converteron no primeiro equipo do Caribe en disputar a fase final desde en ; e o , sendo este o primeiro equipo da África subsahariana en chegar.
Lista de participantes
Os seguintes foron os dezaseis equipos participantes nesta edición do torneo.
UEFA (9)
CONCACAF (1) CONMEBOL (4)
AFC (0) CAF (1) OFC (1)
Goleadores
Con dez goles, Grzegorz Lato foi o máximo goleador do torneo. En total, foron marcados 97 goles por 53 xogadores, sendo tres deles considerados en propia meta.
Clasificación retrospectiva
En 1986, a FIFA publicou un informe no que facía unha clasificación das seleccións en cada Copa do Mundo. A clasificación de 1974 foi a seguinte:
Francisco Rodríguez Dopico
Francisco Rodríguez Dopico foi un xornalista e político galego.
Traxectoria
Traballador do concello de Ferrol. Na ditadura de Primo de Rivera foi militante do Partido Republicano Presidencialista de España e colaborador do seu órgano El Presidencialista, do que era correspondente en Ferrol. Na República foi secretario do Partido Republicano Federal de Ferrol e director do seu órgano Ferrol Libre. En 1935 era o presidente de Vanguardia Republicana de Ferrol.
Dositeo Pérez Sobrino
Traxectoria
Fillo de Pedro Pérez Fernández. Xunto ao seu irmán Buenhijo Pérez Sobrino fundou a primeira imprenta de Redondela a finais do século XIX. Na súa imprenta editouse La Idea, Redondela, La Cigarra, Tramancazos e El Soplete. Foi correspondente de Faro de Vigo en Redondela.
Vida persoal
Casou con Manuela Sousa Lamas en 1902 e foi pai de Laureana, Erundina e Amador Pérez Sousa.
San Mamede, Vieiro, A Fonsagrada
San Mamede é un lugar da parroquia de Vieiro, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 25 habitantes (11 homes e 14 mulleres). É o lugar máis poboado da parroquia.
Arquipélago da Maddalena
O arquipélago de La Maddalena é un grupo de illas ao nordés de Sardeña, fóra da Costa Smeralda. As illas máis grandes son, La Maddalena, Caprera, Santo Stefano, Budelli, Santa Maria, Razzoli, Spargi, Capra, ademais doutros menores como as illotes Roma, o Pintassilgo e Cala Lunga: Hai 62, entre illas e illotes, cun total de 180 km de litoral..
O arquipélago é un destino popular para os mariñeiros por mor das belezas naturais e as prístinas augas esmeralda.
Caprera é coñecida por ter aloxado a Garibaldi durante o exilio e está conectado a un istmo artificial en La Maddalena. Santo Stefano albergou unha base para submarinos dos Estados Unidos.
O arquipélago enteiro e as súas praias, é dicir, as áreas mariñas e terrestres, están totalmente incluídas no Parque Nacional Arquipélago de La Maddalena desde 1994. Por esta razón, é necesario ter permisos emitidos polo seu órgano de xestión para o exercicio de actividades recreativas, pesca deportiva, mergullo e actividades económicas do mar..
Sucesos
O 1 de xaneiro 1994 as 6:35 o transbordador francés 'Monte Stello', con 77 pasaxeiros ademais dos tripulantes e uns trinta coches a bordo, encallou nas rochas do illote Barrettini.
Preanes, Cazás, Xermade
Preanes é un lugar da parroquia de Cazás no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
Jess Wade
Jessica Alice Feinmann Wade, máis coñecida como Jess Wade, nada en Londres en 1988, é unha física británica, investigadora no laboratorio Blackett, no Imperial College de Londres.
Premios e recoñecementos
En 2017, Wade gañou o premio Robin Perrin de ciencia dos materiais do Instituto de Materiais, Minerais e Minería (IOM3). Ese mesmo ano outorgóuselle a Medalla Julia Higgins do Imperial College, en recoñecemento do seu traballo para apoiar a igualdade de xénero.
Óscar García Quintela
Traxectoria
Esa mesma campaña debutou co primeiro equipo do Deportivo da Coruña, adestrado por Víctor Sánchez. Foi o 16 de decembro de 2015, nun partido de Copa do Rei fronte ao UE Llagostera que rematou en empate (1–1). Comezou a tempada 2016/17 da Terceira División marcándolle cinco goles ao Compostela na primeira xornada e rematou a competición con 23 tantos, proclamándose o equipo campión do seu grupo e logrando o ascenso á categoría de bronce despois de derrotar ao Cacereño.
Ademais, o 20 de xaneiro de 2017 debutou na Primeira División, nun encontro contra a UD Las Palmas a domicilio que rematou en empate (1–1), e no que o adestrador Gaizka Garitano lle deu entrada case ao final do partido como substituto de Joselu. Na tempada 2017/18 disputou 28 encontros e marcou 6 goles co Fabril na Segunda B, na que foi a mellor campaña da historia do club, rematando na segunda posición e xogando a promoción de ascenso a Segunda contra o Extremadura.
O 27 de xuño de 2018, deixou o Dépor despois de 13 anos na disciplina do club, e uniuse ao Atlético de Madrid B. No equipo de Óscar Fernández foi titular en case todos os partidos, marcando 10 goles e xogando unha nova fase de ascenso a Segunda.
O 19 de xullo de 2019, o Extremadura UD, de Segunda División, anunciou a fichaxe de Pinchi por tres tempadas. O 8 de febreiro de 2020 anotou o seu primeiro gol como profesional, na derrota por 2-4 fronte ao CD Tenerife. Xogou 38 partidos na tempada e marcou 5 goles, dous deles fronte ao Deportivo. En setembro de 2020 marchou cedido ao Fuenlabrada, onde xogou 29 partidos, aínda que só 9 deles como titular, facendo tres goles.
En xullo de 2021 anunciouse a súa fichaxe pola UD Las Palmas, onde asinou por tres tempadas.
Nino Vaccarella
miniatura|262px|right|Vaccarella nos [[1000km Nürburgring de 1970 nun Ferrari 512S.]] Nino Vaccarella nado en Palermo (Sicilia) o 4 de marzo de 1933 e finado na mesma cidade o 23 de setembro de 2021, foi un piloto italiano de Fórmula Un.
Os seus principais logros inclúen gañar as 24 Horas de Le Mans de 1964 e a Targa Florio en 1965, 1971 e 1975, cando xa non era un evento do Campionato do Mundo de Resistencia.
Andaina nos coches deportivos
Vaccarella, nado en Sicilia, era coñecido por ser un especialista na Targa Florio. Segundo Vic Elford, coñecía os camiños de Sicilia como o dorso da súa man. Compañeiro de Umberto Maglioli na Targa Florio de 1960 nun Maserati birdcage, propiedade do equipo Camoradi. Maglioli gañara anteriormente a carreira dúas veces. Vaccarella fora un mestre de escola en Palermo cunha gran paixón polo automobilismo. Tomaron a dianteira na tarde do 8 de maio e mantivérona durante tres voltas ata que o coche rompeu. O evento foi gañado por Joakim Bonnier e Hans Herrmann nun pequeno Porsche prateado. Emparellado con Lorenzo Bandini na Targa Florio de 1965 gañaron cunha velocidade media de 101 quilómetros por hora, terminando en 7 horas 1 minuto e 12.4 segundos. En 1966, Vaccarella e Bandini lideraron a maior parte da carreira ata que o seu Ferrari 330 saíuse da pista logo de sete voltas e quedou demasiado danado para continuar. Mentres axitaba a man para saudar á multitude, Vaccarella veu un muro coa inscrición Viva Nino. Maglioli e Vaccarella levaron un Ford GT-40 ao quinto lugar nas 12 Horas de Sebring de 1967. A edición do 8 de maio de 1968 do Giornale Di Sicilia proclamou no seu título, Só Vaccarella podía facer o milagre. O significado tiña que ver coa gran tarefa do piloto siciliano ao lograr a vitoria na Targa Florio no seu Alfa Romeo de 2.5 litros, chamado "Tipo 33". Enfrontouse a catro competidores alemáns que pilotaban modelos Porsche 910. Os Porsches arrasaran recentemente nas carreiras de resistencia en Daytona e Sebring. Poucos expertos daban aos catro Alfa Romeos unha oportunidade contra os "perfectos" Porsches, pero os sicilianos confiaban na habilidade da condución de Vaccarella. Vaccarella cualificou oitavo nas 24 Horas de Daytona nun Ferrari 512S. Tamén pilotou o Ferrari 512S con motor V12 nun esforzo heroico pero con todo finalmente perdeu en 1970, danando o coche nas etapas finais. Esta foi un dunha serie de 11 carreiras de resistencia celebrados en Europa e Norteamérica para o campionato mundial de construtores de 1970. Vaccarella e Toine Hezemans gañaron a Targa Florio de 1971 nun Alfa Romeo. Cruzaron a liña de meta un minuto antes que Andrea de Adamich e Gijs van Lennep, que tamén pilotaban un Alfa Romeo. Esta carreira terminou co dominio de Porsche, que terminara primeiro nas anteriores cinco carreiras da Targa Florio. Vaccarella competiu nas 12 Horas de Sebring de 1972 nun dos catro Alfa Romeo 33/3TT da carreira. O seu compañeiro de condución foi Nanni Galli. Clasificáronse quintos detrás doutro Alfa Romeo de Rolf Stommelen e Peter Revson, que comezou terceiro.
Fórmula Un
Vacarella foi seleccionado para o equipo Ferrari de Fórmula Un de por Enzo Ferrari. Uniuse a John Surtees, Mike Parkes, Willy Mairesse, Bandini, e Ludovico Scarfiotti. Participou en cinco Grandes Premios do Campionato Mundial, debutando o 10 de setembro de. Non anotou puntos de campionato. Tamén participou en varias carreiras da da fórmula 1 fóra do campionato.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Resultados fora do Campionato
(Chave) (Carreiras en grosa indican pole position) (Carreiras en cursiva indican volta rápida)
Os Lourenzos, Rebordelo, Cerdedo-Cotobade
Os Lourenzos é un lugar da parroquia de Rebordelo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres). miniatura|dereita|220px|Sinal do lugar dos Lourenzos.
Vincent Nichols
Vincent Gerard Nichols, nado o 8 de novembro de 1945 en Crosby, Merseyside (Inglaterra), é un cardeal da Igrexa católica, arcebispo de Westminster e Presidente da Conferencia dos Bispos Católicos de Inglaterra e Gales. Anteriormente foi arcebispo de Birmingham, entre 2000 e 2009. O 22 de febreiro de 2014 o papa Francisco creouno cardeal.
Traxectoria
O 5 de novembro de 1991 o papa Xoán Paulo II nomeouno bispo auxiliar de Westminster e bispo titular de Othona. Recibiu a consagración episcopal o 24 de xaneiro de 1992 na catedral arquidiocesana de mans do cardeal George Basil Hume.
O 15 de febreiro de 2000 foi nomeado arcebispo de Birmingham.
O 3 de abril de 2009 o papa Bieito XVI nomeouno arcebispo de Westminster.
No consistorio do 22 de febreiro de 2014 o papa Francisco creouno cardeal co título de cardeal-presbítero do Santísimo Redentor e Santo Afonso in Via Merulana.
Análise de sangue
miniatura|Mostras de sangue. Unha análise de sangue é un exame de laboratorio realizado nunha mostra que pode ser de sangue completo, plasma ou soro. Usualmente é extraída dunha vea do brazo usando unha xiringa, vía picada de dedo, tamén se pode facer con sangue arterial.
Propósito
Os exames de sangue son empregados para determinar estados fisiolóxicos e bioquímicos tales como unha doenza, contido mineral, eficacia de drogas, e función dos órganos.
A venopunción é útil porque é unha maneira relativamente non invasiva para obter células, e fluído extracelular (plasma) do corpo para a análise. Posto que o sangue flúe a través do corpo actuando como un medio para proporcionar osíxeno e nutrientes, e retirando residuos e levándoos ós sistemas excretorios para a súa eliminación, o estado da circulación sanguínea afecta, ou é afectado, por moitas condicións médicas. Por estas razóns, os exames de sangue son os máis comúns exames médicos realizados.
Aínda que se adoita usar o termo exame de sangue, a maioría das probas rutineiras son feitas en plasma ou o soro (fóra da maioría de hematoloxía).
Extracción
Os flebotomistas, os bioquímicos diagnósticos (BQD), os químicos bacteriólogos parasitólogos (QBP), os químicos farmacéuticos biólogos (QFB), pasantes en técnicos en laboratorio clínico, médicos internos de pregraduado e as enfermeiras, están a cargo da extracción do sangue do paciente. Porén, en circunstancias especiais e situacións de emerxencia, os paramédicos e os médicos ás veces extraen o sangue. Tamén, os terapistas respiratorios son adestrados para extraer o sangue arterial para a gasometría arterial, aínda que isto é un caso raro.
Tipos de exame de sangue
As probas de laboratorio ou análises clínicas miden o sodio, o potasio, o cloro, o bicarbonato, o nitróxeno ureico en sangue (BUN), o magnesio, a creatinina, e a glicosa. Ás veces tamén inclúen o calcio e outros compoñentes do sangue.
Algúns exames de sangue, tales como a medición da glicosa, colesterol, ou para a detección de doenzas de transmisión sexual requiren xaxún (ou non consumo de alimentos) de oito a doce horas antes do exame de sangue.
Para a maioría dos exames o sangue é usualmente obtido da vea do paciente. Porén, outros exames de sangue especializados, tales como a gasometría arterial, requiren que o sangue sexa extraído dunha arteria. A gasometría arterial do sangue é primariamente usada para monitorear os niveis do dióxido de carbono relacionados coa función pulmonar. Porén, tamén é requirido ó medir os niveis de pH e de bicarbonato do sangue para certas condicións metabólicas.
María Ángela Escudero Álvarez
María Ángela Escudero Álvarez, nada o 1 de setembro de 1944 en Ourense, é unha árbitra de petanca galega radicada en Cataluña.
Traxectoria
Foi a primeira muller que ocupou o cargo de árbitra de petanca en Cataluña no ano 1988, e en España en 1992. Nos Xogos Paralímpicos de Barcelona de 1992 conseguiu que as probas de petanca para discapacitados tivesen árbitros especialiados, e ela mesma adaptou as normas xerais do xogo ás necesidades deste colectivo. Exerceu nos Special Olympics de 1999 e 2003, e en diversos Campionatos do Mundo e torneos internacionais de petanca e petanca adaptada. Dende 1993 até 2010 foi membro do Comité Técnico de Árbitros da Federación Española de Petanca e presidiu os árbitros de Cataluña.
Figueiras, Santiago de Compostela
Santa María de Figueiras é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela. Segundo o IGE en 2013 tiña 995 habitantes (500 mulleres e 495 homes) distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 927 habitantes.
Xeografía
A freguesía de Figueiras está dominada polos montes da Cova e de Correxíns. O clima é morno e posúe bos terreos de cultivo, especialmente logo da concentración parcelaria.
Historia
A principios do século XX tiña case que seiscentos fregueses. A súa poboación foi medrando polo éxito do cultivo do millo, xa que a principios do século XVII, segundo fai constar o cardeal Jerónimo del Hoyo nas súas Memorias do Arcebispado de Santiago, na parroquia de Santa María de Figueiras so residían trinta fregueses que pagaban con centeo e pan os seus décimos á igrexa de Santiago.
Era unha das primeiras paradas no camiño tradicional para Portomouro.
Patrimonio
A súa igrexa parroquial conserva interesantes pinturas murais.
Nesta parroquia, no lugar de Codesedas, atópase o castro de Marmancou, que presenta plataformas defendidas por muros de cachotería. O viaxeiro británico Howes escribiu en 1925 no relato da súa viaxe a Compostela sobre este castro e outro situado en Fecha. Neste castro apareceu abonda cerámica castrexa e tamén romana.
No lugar de Correxíns consérvanse gravados rupestres da mesma maneira que na aldea de Folgoso onde aparece unha laxe parcialmente destruída pero con varias coviñas, ou cazoletas, que poderían ser unha representación de Orión.
Estadio Carlos Tartiere (2000)
O Estadio Carlos Tartiere, de nome idéntico ao antigo, é un estadio de fútbol da cidade de Oviedo, en España. Nel xoga os seus partidos como local o Real Oviedo dende 2000 e o campo recibe este nome polo primeiro presidente do club, Carlos Tartiere. Popularmente e a modo de crítica, é coñecido como La Formigonada en referencia ao extenso uso nas fachadas e nas estruturas do formigón, así como en xeral do predominio da cor gris no estadio.
Ten capacidade para 30.500 espectadores, todos eles sentados. Ademais conta cun palco de honra e máis de 200 asentos VIP. O estadio está cualificado con catro estrelas pola UEFA.
Historia
Foi inaugurado oficialmente o 20 de setembro de 2000 cun partido amigable entre o Oviedo e o Partizan de Belgrado, aínda que o día 17 xa se fixo de forma oficiosa nun partido de liga de Primeira División entre o Oviedo e a UD Las Palmas. O primeiro gol neste estadio marcouno o xogador da UD Las Palmas, Robert Jarni, de penalti.
Paradela (homónimos)
O topónimo Paradela pode referirse a:
Ciro
O antropónimo masculino Ciro pode referirse a:
Campionato Brasileiro Série A 1960
O Campionato Brasileiro Série A 1960, oficialmente Taça Brasil foi a 2º edición da Série A, o primeiro nivel de fútbol no Brasil. Empezou o 6 de setembro e finalizou o 28 de decembro de 1960. O campión foi o Palmeiras.
Millepora alcicornis
Millepora alcicornis é unha especie de cnidario hidrozoo da subclase dos hidroidolinos, orde dos antoatecados, suborde dos capitados, o tipo da familia dos milepóridos.
Articulacións metacarpofalánxicas
As articulacións metacarpofalánxicas son un conxunto de articulacións do membro superior humano, pertencentes ao pulso. Teñen forma condiloide e artellan os ósos metacarpianos coa falanxe proximal correspondente. Cada unha das catro articulacións está reforzada por un ligamento palmar e por un lateral.
Millepora alcicornis
É unha especie de coral de fogo colonial con esqueleto calcario que se encontra en arrecifes de coral en augas pouco profundas no océano Atlántico tropical occidental, no mar Caribe e o golfo de México. Mostra unha variedade de morfoloxías diferentes dependendo da súa situación. Aliméntase de plancto e completa parte das súas necesidades enerxéticas coas microalgas simbiontes que se atopan nos seus tecidos. É un membro importante da comunidade de arrecifes e está suxeita ás mesmas ameazas que outros corais. Pode provocar picadas dolorosas aos mergulladores incautos.
Articulacións metacarpofalánxicas
Movementos
Estas articulacións permiten movementos de flexión, extensión, adución, abdución e circundución. Tanto a abdución coma a adución son movementos moi limitados.
Millepora alcicornis
Descrición
A eapecie foi descrita en 1758 por Linneo no violume 1º do seu Systema Naturae.
Articulacións metacarpofalánxicas
Músculos
Colaboran na flexión:
Millepora alcicornis
Etimoloxía
Para a o xénero ver Millepora.
Articulacións metacarpofalánxicas
Músculos
Colaboran na extensión:
Millepora alcicornis
Etimoloxía
O epíteto específico, alcicornis, está formado polos elementos do latín científico alci- e -cornis. O primeiro deriva do latín alcīs, xenitivo singular de alcēs, "alce", e o segundo do latín cornis, de cornūs, -ūs, "corno". Literalmente: "de cornos de alce".
Sinónimos
Ademais do protónimo, creado por Linneo, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
A morfoloxía de Millepora alcicornis é moi variábel. A maioría das colonias probabelmente comece como formas incrustantes e van adoptando unha estrutura ramificada cando van medrando. As incrustacións poden amosar unha variedade de estruturas, non só nos arrecifes de coral e sobra as rochas, senón tamén sobre corais mortos e cascos de barcos afundidos. Nunha fase de desesenvolvemento máis avanzada adopta a forma de placas en hábitats con augas axitadas, tales como os bordos exteriores dos arrecifes. En augas máis tranquilas, como en lagoas profundas ou partes máis protexidas dos arrecifes, desenvolve unha estrutura ramificada vertical, que pode alcanzar unha altura de 50 cm. As ramas cilíndricas xeralmente crecen nun mesmo plano e son de cor crema, amarelada ou parda clara coas puntas pálidas.
Como todos os milepóridos, Millepora alcicormis ten tres clases de diminutos pólipos, con funcións especializadas: os gastrozoides procesan e dixiren os alimentos capturados polos dactilozoides que se agrupan en torno a eles. Os gastrozoides son pequenos e repoludos, e estenden de catro até seis grupos de tentáculos a través dos seus poros, gastróporos, pero son polo demais invisíbeis. Os dactilozoides teñen tentáculos moi finos, semellantes a pelos, cubertos de cnidoblastos, que liberan cnidocitos cando as presas se encontran moi cerca. As picadas dos cnidocitos inmobilizan a presa, e os tentáculos diríxena cara á boca dun gastrozoide adxacente, desde onde pasa á cavidade gastrovascular para a súa dixestión. E os pólipos gonozoides, que se encontran en cámaras incrustadas no esqueleto calcario de aragonita do animal, o cenósteo, son os encargados da reprodución. Todos estes pólipos conéctanse internamente entre si por medio dun sistema de canais e están ocultos detrás dos poros do esqueleto, os dactilóporos e os gastróporos dos datilozoides e gastrozoides, respectivamente. A superficie do esqueleto é suave e carece de coralitos, que son característicos dos verdadeiros corais pétreos (que son antozoos, e non hidrozoos).
Normalmente, os tentáculos dos dactilozoides esténdense todo o tempo, retraéndose cando un onxecto se move cerca do coral, despois do cal é posíble tocar a especie sen experimentar as dolorosas picadas causadas polos cnidocitos.
Os pólipos tamén son os encargados de segregaren carbonato cálcico, o material que forma o esqueleto.
Hábitat
Millepora alcicormis vive ancorada a rochas e corais en arrecifes, en colonias que se estenden varios metros. Normalmente prefire augas turbias interiores dos arrecifes, exhibindo gran tolerancia á sedimentación. ​
Vive a unha profundidade de até os 40 m, e é a única especie do xénero Millepora que frecuentemente habita a profundidades duns 10 m.​ Porén, pode encontarse entre os 0 e os 109,37 m de profundidade, e nun rango de temperaturas entre os 19,81 e os 28,06 °C.​
Distribución
A súa área de distribución inclúe as costas do mar Caribe, o suroeste dogolfo de México, a Florida, e se estende ao longo da costa caribeña de América Central, chegando cara ao sur, até o sur do Brasil, e até o leste até as costas das illas de Cabo Verde.
Tamén se encontrou nas Bermudas, pero a súa morfoloxía nese lugar é tan diferente da do resto da súa área quequizais pode tratarse dunha especie diferente.
Nutrición
O cenénquima, ou tecido colonial común, e os pólipos, conteñen microalgas simbióticas mutalistas (ambos os organismos benefícianse da relación) dinoflaxelados do xénero Symbiodinium, coñecidas como zooxantelas. Estas algas, madiante a fotosíntese, subministran aos seus hospedeiros oxíxeno e enerxía (glícidos), que son aproveitados polos pólipos, e aliméntanse dos catabolitos dos corais (especialmente fósforo e nitróxeno). Isto lles subministra entre o 70 e o 95 % das súas necesidades alimenticias. O resto obtéñeno capturando plancto e materia orgánica dispersa na auga.
miniatura|200px|Colonia xove de M. alcicornis  na illa [[San Salvador, Bahamas]]
Reprodución
Millepora alcicornis reprodúcese tanto asexualmente mediante xemación, e sexualmente; os pólipos gonozoides expulsan medusas á auga desde unhas estruturas chamadas ampolas (cientificamente ampullae). As medusas conteñen as gónadas, que lanzan ao exterior os óvulos e os espermatozoides (polo tanto, a fecundación é externa). Os ovos fecundados no exterior, forman parte do zooplancto, permanecendo á deriva arrastrados polas correntes varios días; máis tarde transfórmanse en larvas plánulas,​ que caen ao fondo, adhírese a el e comezan a súa vida sésil, segregando carbonato cálcico para conformaren un esqueleto individual denominado coralito; posteriormente os pólipos reprodúcense por xemación, dando orixe á colonia, e ao esqueleto colonial, denominado cenósteo. O conxunto do cenósteo e os coralitos coñécese como corallum.
Fragmentos do coral que se desprenden da colonia durante tormentas, poden terminar noutros lugares adecuados onde establecen novas colonias, que son xeneticamente idénticas á colonia orixinal (clons). Esta fragmentación é probabelmente o método de reprodución máis frecuente.
Ecoloxía
Un bo número de especies de camaróns e peixes, aparentemente inmunes ao veleno, refúxianse entre as ramas de Millepora alcicornis. Os cirrítidos en particular, adoitan situarse enriba deste coral de fogo, talvez protexidos polas súas aletas pectorais que non teñen pel. Millepora alcicornis ten poucos depredadores. Hermodice carunculata, un poliqueto, ás veces pastorea nel, aínda que prefire outros corais. Algúns nudibranquios (lesmas de mar) do xénero Phyllidia sliméntanse de M. alcicornis, como o fan tamén os peixes da familia dos monacántidos.
Descubriuse que M. alcicornis se volve agresivo cando está situado nas proximidades dun abano de mar (gorgonia). Produce ramas que crecen horizontalmente, desenvolvéndose en estruturas semellantes a mans que rodean e asfixian ao abano de mar. Logo utilízao como un substrato para ampliar a colonia. Ás veces, este novo crecemento sepárase da colonia nai, e forma unha nova colonia, xeneticamente idéntica á orixinaria. Esta acción agresiva é unha resposta específica aá presenza de gorgonias, e non sucede en resposta á presenza próximaa doutros coraies vivos ou mortos, outros invertebrados sésiles ou auga libre. M. alcicornis parece ter a capacidad de detectar a presenza da gorgonia por medio da auga que flúe sobre as superficies de ambos os organismos.
Relacións cos seres humanos
Os cnidocitos de Millepora alcicornis son o suficientemente potentes como para penetraren na pel humana. Poden inxectar un veleno que causa unha dolorosa sensación de ardor, erupcións na piel, ampolas e cicatrices. A toxina contén unha proteína solúbel en auga, da cal 40 µg é a dose letal media (DL50) en ratos cun peso de 20 g.
Mantemento en acuarios
A especie non ten usos comerciais, aínda que ás veces instálase en acuarios arrecifais. Os corais do xénero Millepora son os máis comúns nos acuarios. As especises de Millepora, na natureza, prefiren fortes correntes de auga e alta iluminación. Os acuariófilos que cultivan corais de fogo coñecen que o movemento da auga é o factor limitante no seu crecemiento. En canto á iluminación, as especies de Millepora son bastante agradecidas a todas as combinacións e cores de luz que se utilizan en acuarios, sempre e cando a intensidade sexa suficiente. Pero incluso con apropiadas correntese de auga e luz, estes corais deben alimentarse para sobrevivir; ps seus finos pólipos son moi urticantes e están ben situados para capturaren o plancto natural ou seus substitutos; por outra parte, unha poboación correcta en canto ao número de peixes o acuario, alimentados de forma adecuada, xerará por si soa a suficiente materia orgánica para que os corais de fogo completen a súa alimentación.
Millepora alcicornis require, por tanto, un alto movemento da auga e unha luz brillante, e é posíbel xulgar o seu estado de saúde pola súa cor: unha cor amarela mostra boa saúde, mentres que unha cor máis escura, parda, pode indicar que non hai suficiente luz. Pode ser difícil de controlar porque crece rapidamente e se estende sobre outros obxectos do acuario.
Ameazas
miniatura|Colonia de Millepora totalmente afectada polo [[branquexamento.]]
Aínda que non é un verdadeiro coral,  Millepora alcicornis está suxeito a ás mesmas ameazas globais ás que se enfrontan os corais e os arrecifes de coral.
Outras ameazas xerais que afectan aos arrecifes inclúen a acidificación dos océanos, a contaminación da agua, as verteduras, as especies invasoras e outros cambios na dinámica das especies, as enfermidades dos corais, a pesca, e as actividades de lecer e turismo.
Tamén se recollen pequenas cantidades de Millepora alcicornis para a venda a coleccionistas. No ano 2005, 117 espécimes vivos foron exportados para o comercio de acuarios e de curiosidades.
Estado de conservación
A ameaza coñecida máis importante para esta especie é a extenxa redución do hábitat dos arrecifes de coral debido a varias das ameazas citadas. Descoñécense as tendencias específicas da súa poboación, pero a súa redución pódese inferir da perda estimada de hábitat. A especie está moi estendidano Caribe, pode vivir en augas mois profundas, pode recuperarse rapidamente do blanquexamento e dos efectos da sedimentación, é común en toda a súa área de distribución e, polo tanto, é probábel que sexa máis resistente á pérda de hábitat e á degradación dos arrecifes debido a unha suposta gran poboación efectiva. Polo tanto, a perdida de hábitat estimada do 10 % dos arrecifes xa destruídos dentro da súa área de distribución é a mellor inferencia da redución da poboación, xa que pode sobrevivir nos arrecifes de coral que xa se encontran na etapa crítica de degradación.
Tendo en conta isto, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualifica o status da especie como LC (pouco preocupante).