cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Choro (música)
Radamés Gnattali
En 1956 Radamés Gnattali compuxo a suite "Retratos", homenaxeando a catro compositores que consideraba fundamentais para a música brasileira, Chiquinha Gonzaga, Anacleto de Medeiros, Ernesto Nazareth e Pixinguinha.
Futuro
175px|miniatura|A [[Pantasma dos Nadais Futuros mostra a Scrooge o seu futuro no libro Un conto de Nadal, de Charles Dickens.]]
Choro (música)
Os anos 70
Tivo lugar unha revitalización do xénero nesta década. En 1973 uníronse o conxunto Época de Ouro e Paulinho da Viola no espectáculo Sarau. Creáronse os Clubs do Choro en Brasilia, Recife, Porto Alegre, Belo Horizonte, Goiânia e São Paulo, entre outras cidades. Xurdiron grupos novos dedicados ao xénero, como Galo Preto e Os Carioquinhas. O novo público e o novo interese polo xénero propiciou tamén o redescubrimento de veteranos chorões, como Altamiro Carrilho, Copinha e Abel Ferreira, ademais de revelar novos talentos, como os mandolinistas Joel Nascimento e Déo Rian, e o guitarrista Rafael Rabello.
Futuro
Segundo a concepción lineal do tempo que teñen os seres humanos, o futuro é a porción da liña temporal que aínda non sucedeu; noutras palabras, é unha conxectura que ben pode ser especulada, postulada, teorizada e/ou calculada a partir de datos nun instante de tempo concreto.
Choro (música)
Os anos 70
Houbo festivais de choros en 1977. A TV Bandeirantes, de São Paulo, promoveu dúas edicións do Festival Nacional do Choro e a Secretaría de Cultura de Río de Xaneiro promoveu o Concurso de Conxuntos de Choro.
Futuro
O futuro na ciencia
En física denomínase futuro dun suceso A, ó conxunto de todos os puntos do espazo-tempo que poidan ser influídos polo que ocorre en A.
Choro (música)
Os anos 70
En 1979, co disco de vinilo “Clássicos em Choro”, o frautista Altamiro Carrilho obtivo éxito interpretando música douta a ritmo de choro. Altamiro é unha lenda do choro, gravou máis de 100 discos e compuxo máis de 200 pezas.
Futuro
O futuro na ciencia
En mecánica clásica o futuro dun suceso non depende da súa posición espacial sendo función unicamente da súa posición no tempo, polo que o futuro dun suceso A coincide co de todos os sucesos que comparten a mesma coordenada temporal con A.
Choro (música)
Os anos 70
Tamén en 1979, con ocasión do evento titulado "Tributo a Jacob do Bandolim", en conmemoración do décimo aniversario do falecemento do mandolinista, créase o grupo Camerata Carioca, formado por Radamés Gnatalli, Joel Nascimento e Raphael Rabello, entre outros músicos.
Futuro
O futuro na ciencia
En relatividade especial o futuro dun suceso A é equivalente a todos os puntos do espazo-tempo polos que pode pasar un raio de luz que parte desde o punto A. Nun diagrama de espazo-tempo o futuro dun suceso vese como un cono polo que tamén se lle denomina cono de luz. Cada un dos sucesos pertencentes ó cono de luz futuro do punto A, ocorre despois que A para todos os observadores. Sería o lugar do espazo-tempo no que xacen os acontecementos que aínda non ocorreron. Neste sentido, o futuro é oposto ó pasado (conxunto de feitos que sucederon) e o presente (o que ocorre agora).
Choro (música)
Década dos 80
A década de 1980 estivo marcada por innumerables seminarios sobre o choro. Importantes instrumentistas reuníronse para discutir e ensinar o xénero ao novo público. En 1986 realizouse o primeiro Seminário Brasileiro de Música Instrumental na cidade de Ouro Preto, unha proposta ampla que ocasionou un redescubrimento do choro.
Futuro
O futuro na ciencia
En mercados financeiros un futuro é un contrato polo que se negocia no momento presente unha transacción que deberá liquidarse nun prazo coñecido, pero futuro e a un prezo determinado no presente. Os futuros financeiros son unha ferramenta inicialmente creada para cubrir riscos na entrega de materias primas como o petróleo e recursos fósiles non renovables.
Choro (música)
Década dos 80
A partir de 1995 o xénero foi reforzado por grupos que se dedicaron á súa divulgación e modernización, grazas ao xurdimento do CD.
O conxunto regional e os instrumentos de choro
O nome regional probablemente xurdiu na década de 1920 por dedicarse á música rexional. Os conxuntos regionais compóñense de instrumentos de vento, de cordas e de percusión. Xeralmente un ou máis solistas, como a frauta, a mandolina, o cavaquiño e mesmo o clarinete e o saxofón executan a melodía, mentres o cavaquiño fai o papel de centralizador do ritmo e unha ou máis guitarras de seis e sete cordas improvisan modulacións como acompañamento, harmonizando e formando a base do conxunto coa chamada “baixaria” de sons graves. Tamén hai instrumentos de percusión, como a pandeireta. O piano e o trombón eventualmente forman parte dos regionais.
Os chorões xeralmente son compositores e tamén instrumentistas.
Día do Choro
O día 23 de abril conmemórase o Día Nacional do Choro. Trátase dunha homenaxe ao nacemento de Pixinguinha. A data creouse oficialmente o 4 de setembro de 2000, cando foi sancionada por lei, a iniciativa do mandolinista Hamilton de Holanda e os seus alumnos da Escola de Choro Raphael Rabello.
Brosna
Brosna (en lingua galega Leña) é un libro de poemas escrito por Seán Ó Ríordáin en lingua irlandesa que foi publicado por vez primeira en 1964.
Terón
Terón foi un tirano grego da cidade de Acragante en Sicilia desde o 488 a.C. e pronto estivo relacionado con Xelón, que xa tiña unha posición forte en Gela e a partir do 485 a.C. tamén de Siracusa. Posteriormente Xelón converteuse no xenro de Terón.
Terón fixo guerra á cidade de Selinunte e ao tirano de Hímera, chamado Terilo. Polo tanto, Terilo buscou establecer unha alianza con Cartago. Terón capturou Hímera, pero á súa vez foi sitiado nesa cidade polo exército cartaxinés, axudado por Terilo. Terón recibiu axuda de Xelón, que, no 480 a.C., obtivo unha gran vitoria fóra das murallas de Hímera, o que simbolizou un triunfo sobre o helenismo occidental nun momento en que as cidades gregas gañaran a batalla de Salamina. Baixo o reino de Terón, Acragante xunto con Siracusa e Selinunte (que era procartaxinesa) formaban unha especie de "triunvirato" que dominaría a Sicilia grega desa época. Terón morreu no 473 a.C. e foi sucedido durante un breve tempo polo seu fillo Trasideo, antes de ser desprazado por Hierón I, o irmán de Xelón e Acragante quedará baixo o control de Siracusa.
Terón era un gran amante da arte e, como home culto, fixo de Acragante unha das máis belas cidades gregas. O poeta Píndaro estivo na súa corte e dedicoulle dúas odas olímpicas.
As Forcadas, Devesos, Ortigueira
As Forcadas é un lugar da parroquia de Devesos no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 4 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 2 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Vilela, Tirán, Moaña
Vilela é un lugar da parroquia de Tirán, no concello pontevedrés de Moaña na comarca do Morrazo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 471 habitantes, dos cales 238 eran homes e 233 eran mulleres.
A Penela, Esperante, Agolada
A Penela é un lugar da parroquia de Esperante, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 16 habitantes (6 homes e 10 mulleres), o que supón unha diminución de 22 habitantes con respecto ao ano 2000.
Toponimia
O topónimo é un diminutivo de pena (latín medieval derivado de ) co sufixo do latín vulgar -ella, unha "peneda pequena".
Andrés Rey Varela
Andrés Rey Varela, nado en Santiago de Compostela o 11 de agosto de 1839 e finado na mesma cidade o 9 de decembro de 1915, foi un xornalista galego.
Traxectoria
Ingresou no Seminario en 1849, pero en 1856 abandonou a carreira eclesiástica. En 1859 ingresou na Universidade de Santiago de Compostela como alumno de Teoloxía, licenciándose en 1864. Ao ano seguinte doutorouse en Teoloxía na Universidade Central de Madrid. Foi profesor de Teoloxía Pastoral na Facultade de Teoloxía da USC (1866-1867). Deuse a coñecer como un afervoado carlista. Fundou e dirixiu os xornais El Porvenir (1875), La Reforma (1876), El Libredón, La Cruz de Santiago (1881), La Bandera de Santiago (1887) e El Fin del Siglo (1891).
Luís García Mañá
Luís Manuel García Mañá, nado en Ourense o 19 de outubro de 1950, é un policía, escritor e político galego.
Traxectoria
Realizou un importante labor no rescate e difusión da historia do Couto Mixto con obras como La Frontera hispano-lusa en la provincia de Ourense (1988), Miño: ¿existiu unha fronteira?: apuntes históricos, xurídicos e sociolóxicos (1993) e Couto Mixto: unha república esquecida (2000 e 2005).
Colaborou en Boletín Auriense, Boletín do Instituto de Estudios Vigueses, Eixo Atlántico, Lingua Viva, Tempo Exterior, La Voz de Galicia, La Región e Faro de Vigo. Participou coa reconstrución fisionómica de Manuel Blanco Romasanta no libro ''O home do unto. Manuel Blanco Romasanta (1991) e no estudo La droga en la población escolar no universitaria''.
Nas eleccións xerais de 2015 presentouse ao Senado polo PSOE pola provincia de Ourense e foi elixido senador.
É o primeiro presidente da Academia das Ciencias Sociais do Couto Mixto.
Idea Vilariño
Idea Vilariño Romani, nada en Montevideo o 18 de agosto de 1920 e finada o 28 de abril de 2009, foi unha poeta, tradutora, crítica literaria, compositora e ensaísta, encadrada dentro da chamada Xeración do 45.
Traxectoria
Foi filla de Leandro Vilariño (1892-1944), un poeta anarquista galego cuxas obras non foron editadas en vida. Exerceu de profesora de literatura no ensino medio dende 1952 ata o golpe de estado en 1973. Reinstaurado o sistema democrático, obtivo a Cátedra de Literatura Uruguaia na Facultade de Humanidades e Ciencias da Educación da Universidade da República.
Foi unha das fundadoras das revistas Clinamen e Número. Colaborou noutras publicacións, coma Marcha, La Opinión, Brecha, Asir ou Texto crítico.
Froito dunha entrevista realizada en 1997 por Rosario Peyrou e Pablo Rocca, xorde o vídeo "Idea", estreado en maio do 1998.
A súa obra foi traducida a varios idiomas, entre eles, o italiano, o alemán e o portugués.
Obra
miniatura|200px|Idea Vilariño no seu escritorio en 1983.
Rexión de Kédougou
Kédougou é unha das catorce rexións que dividen o Senegal.
Departamentos
A rexión de Kédougou está dividida en tres departamentos:
Palmeira
A palmeira é  unha planta monocotiledónea perenne xeralmente arbórea e das rexións cálidas, pertencente á familia Arecaceae, palma:
Como topónimo, Palmeira pode referirse a:
En Portugal
Amais, o termo palmeira pode referirse a:
Partido Republicano Radical Socialista Independiente
Orixinado no seo do Partido Republicano Radical Socialista (PRRS), en 1933 profundas discrepancias sobre a colaboración cos socialistas no goberno abriron unha grave fenda no PRRS. Os sectores máis esquerdistas, liderados por Marcelino Domingo e Álvaro de Albornoz, partidarios de manter a coalición co PSOE, enfrontáronse ao sector máis dereitista, encabezado por Félix Gordón de Ordás, máis proclive ao achegamento ao Partido Radical de Lerroux. A finais dese ano, o sector progresista abandonou o partido para fundar o PRRSI, que se fusionou con Acción Republicana e a Organización Republicana Gallega Autónoma para dar lugar a Izquierda Republicana, o 3 de abril de 1934.
Quimera (arquitectura)
right|thumb|Quimeras na [[Catedral de Nôtre Dame de París.]] Unha quimera é o nome utilizado en arquitectura para describir unha figura fantástica, mítica ou grotesca (moitas veces a dun animal), utilizada con fins decorativos. O seu nome vén da quimera mitolóxica.
Frecuentemente confúndese coa gárgola, que é unha figura esculpida, xeralmente grotesca, presente na arte románica e sobre todo na gótica e na plateresca, cuxa finalidade precisa é a evacuación da auga da chuvia dos tellados, e non a soamente decorariva.
Matías Alonso Vallejo
Matías Alonso Vallejo é un futbolista uruguaio, nado o 16 de abril de 1985 en Montevideo.
Ten dobre nacionalidade, española e uruguaia. Opera na demarcación de dianteiro. Xogador do CA Peñarol de Montevideo, fichou en agosto de 2006 polo Celta de Vigo B.
César Parente Pérez
José César Parente Pérez é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
Director dunha entidade bancaria, foi tenente de alcalde no concello de Nogueira de Ramuín ata 2011. Presentouse ás eleccións municipais de 2011 encabezando a candidatura do PPdeG en substitución de Carlos Temes Pereira e foi elixido alcalde por maioría absoluta.
Salamandra salamandra gallaica
Salamandra salamandra gallaica é unha subespecie de anfibio caudado pertencente á familia Salamandridae.
A Salamandra salamandra gallaica é unha das subespecies da píntega común que habitan Galiza, o noroeste español e Portugal.
Esta píntega posúe un corpo negro con manchas amarelas en forma de ferradura, anel ou arabesco, no centro das cales por veces aparece unha pinta avermellada.
A Dorna, Devesos, Ortigueira
A Dorna é un lugar da parroquia de Devesos no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 2 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 1 home e 1 muller, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Galería de imaxes da comarca do Carballiño
miniatura|dereita|250px|Comarca do Carballiño
Galería de imaxes da comarca do Carballiño.
A comarca do Carballiño comprende os concellos de San Amaro, Beariz, Boborás, O Carballiño, San Cristovo de Cea, O Irixo, Maside, Piñor e Punxín.
Max Verstappen
Max Emilian Verstappen (, nado o 30 de setembro de 1997 en Hasselt (Bélxica) é un piloto de carreiras holandés e o campión mundial de 2021 e 2022. Compete baixo a bandeira holandesa na Fórmula 1 con Red Bull Racing.
No Gran Premio de Australia de 2015, cando tiña 17 anos e 166 días, converteuse no piloto máis novo en competir na Fórmula 1. Despois de pasar a tempada coa Scuderia Toro Rosso, Verstappen comezou a súa campaña de  co equipo italiano antes de ascender ao equipo matriz Red Bull Racing despois de catro carreiras como substituto de Daniil Kvyat. Aos 18 anos gañou o Gran Premio de España de 2016 no seu debut con Red Bull Racing, converténdose no piloto máis novo da historia e no primeiro piloto holandés de Fórmula 1 en gañar un Gran Premio de Fórmula 1. Despois de gañar o Gran Premio de Abu Zabi de 2021, Verstappen converteuse no primeiro piloto holandés en gañar o Campionato Mundial de Fórmula Un e no 34º Campión do Mundo de Pilotos de Fórmula Un. Gañou o seu segundo campionato consecutivo de Fórmula 1 na seguinte tempada.
Logo do Gran Premio de Abu Zabi de 2021, conseguira 19 vitorias, incluída a primeira dun piloto con motor Honda desde. Rematou os campionatos de e  en terceiro lugar e como campión en  e   Verstappen permanecerá en Red Bull polo menos ata o final da tempada 2028 despois de asinar unha extensión de contrato.
Vida familiar e persoal
Max Emilian Verstappen naceu o 30 de setembro de 1997 en Hasselt, Bélxica e ten unha irmá máis nova, Victoria. A súa familia ten unha longa relación cos deportes de motor: o seu pai, Jos Verstappen, é un antigo piloto holandés de Fórmula Un, a súa nai belga, Sophie Kumpen, competiu en karting, e o seu primo primeiro xa retirado Anthony Kumpen, competiu en carreiras de resistencia e foi dúas veces campión das Whelen Euro Series da NASCAR e actualmente exerce como director de equipo para PK Carsport na Euro Series.
Aínda que Verstappen ten nai belga, naceu en Bélxica e residía en Bree, Bélxica, decidiu competir cunha licenza de carreiras holandesa porque "séntese máis holandés", pasou máis tempo co seu pai que coa súa nai debido ás súas actividades de karting, e estivo sempre rodeado de holandeses mentres creceu en Maaseik, unha cidade belga na fronteira con Holanda. Verstappen dixo en 2015: "En realidade só vivín en Bélxica para durmir, pero durante o día estaba nos Países Baixos e tiña os meus amigos alí tamén, criei como holandés e así me sinto". Elixiu oficialmente só a nacionalidade holandesa cando chegou á maioría de idade. Competiu na Fórmula Un durante máis dunha tempada antes de obter o permiso de conducir no seu 18 aniversario. Verstappen vive en Mónaco desde outubro de 2015 e dixo que non era para razóns fiscais.
Verstappen está saíndo publicamente con Kelly Piquet filla de Nelson Piquet desde xaneiro de 2021.
Karting
Verstappen comezou no karting á idade de 4 anos e medio. Competiu no campionato de mini júnior da súa provincia natal de Limburg. En 2006, Verstappen gañou o campionato belga Rotax Max clase Minimax. En 2007, Verstappen gañou o campionato holandés Minimax. Cun kart CRG patrocinado polo seu pai, Verstappen gañou o campionato holandés e belga Minimax, así como o campionato cadete belga..
En 2009, uniuse ao equipo Team Pex Racing, un equipo cliente de CRG. Verstappen gañou o campionato flamengo Minimax e o campionato belga KF5. En 2010, Verstappen achegouse ao karting internacional. Asinou por CRG para correr no seu equipo de fábrica nos campionatos mundiais e europeos. Na Copa do Mundo KF3, Verstappen terminou segundo tralo máis experimentado Alexander Albon. Verstappen venceu a Albon na WSK Euro Series. Tamén gañou a Serie Mundial WSK, batendo a Robert Vişoiu.
En 2011, Verstappen gañou a WSK Euro Series nun Parilla-motor CRG. En 2012, Verstappen entrou no programa de pilotos Intrepid para correr nas clases KF2 e KZ2. Gañou a WSK Master Series na clase KF2, superando ao piloto CRG Felice Tiene. Verstappen gañou a South Garda Winter Cup, na clase KF2, batendo a Dennis Olsen e Antonio Fuoco.
A finais de 2012, anunciouse que Verstappen deixaría Intrepid. Logo dunha breve tempada construtor de karts CRG- Zanardi, Verstappen regresou ao equipo CRG de fábrica. Competiu nas SKUSA Supernationals de clase KZ2 nun CRG, terminando 21º. En 2013, Verstappen gañou os campionatos de Europa de KF e KZ. Á idade de 15, Verstappen gañou o campionato do mundo KZ de 2013 en Varennes-sur-Allier, Francia, en KZ1, a categoría máis alta de karting.
Debut en competición de coches
Verstappen pilotou os seus primeiros metros nun coche de carreiras no circuíto de Pembrey o 11 de outubro de 2013. Conduciu 160 voltas nun coche de fórmula Renault Barazi-Epsilon FR2.0-10 o primeiro día. O coche foi cedido polo equipo holandés Manor MP Motorsport. En decembro de 2013, Verstappen probou un coche Dallara F311 de Fórmula 3 de Motopark Academy. En decembro fixo outra proba na Fórmula Renault no Circuíto Permanente de Xerez. Pilotando un Josef Kaufmann Racing, Verstappen foi máis rápido que pilotos habituais da Fórmula Renault como Steijn Schothorst e Matt Parry. No Circuíto Ricardo Tormo cerca Valencia, Verstappen marcou tempos máis rápidos que pilotos máis experimentados incluíndo a Tatiana Calderón e Eddie Cheever III..
Fórmula Tres
miniatura|Max Verstappen na F3 en Hockenheimring no 2014 En 2014, Verstappen pilotou no Campionato de Europa de Fórmula 3 da FIA para Van Amersfoort Racing. Terminou a súa primeira tempada nas carreiras de coches terceiro, detrás do campión Esteban Ocon e o subcampión Tom Blomqvist. Verstappen gañou dez carreiras, máis que calquera outro piloto.
Scuderia Toro Rosso (2014–2016)
Durante a primeira sesión de adestramentos do Gran Premio do Xapón de 2014, Verstappen substituíu a Jean-Éric Vergne como parte da súa preparación para un asento a tempo completo en Toro Rosso na tempada. Con 17 anos e tres días, Verstappen foi a persoa máis nova da historia en participar nun fin de semana de carreiras de Fórmula Un. En agosto de 2014, Verstappen uniuse ao Red Bull Junior Team despois de probar un coche de Fórmula Renault 3.5. Tamén considerou unha oferta de Mercedes para unirse ao seu programa de desenvolvemento de pilotos.
thumb|Verstappen pilotando para a Scuderia Toro Rosso no Gran Premio de Malaisia de 2015 Verstappen converteuse no piloto máis novo en comezar unha carreira do Campionato do Mundo ao unirse á formación de pilotos de Toro Rosso con Carlos Sainz como o seu compañeiro de equipo, no seu debut no Gran Premio como piloto a tempo completo no Gran Premio de Australia de 2015 á idade de {{Age in years and days|1997|9|30|2015|3|15} }rompe o récord existente de Jaime Alguersuari en case dous anos. Nesta primeira carreira, Verstappen correu en posicións de puntos ata que se viu obrigado a retirarse debido a unha avaría no motor. Non obstante, na carreira posterior en Malaisia, Verstappen clasificouse sexto e rematou a carreira no sétimo lugar, anotando os seus primeiros puntos na Fórmula 1 á idade de, batendo o récord da entón piloto máis novo en conseguir puntos no Campionato do Mundo.
2016 season
thumb|Verstappen celebrando a vitoria no [[Gran Premio de España de 2016, na súa primeira carreira para o equipo Red Bull Racing]]
Resultados Completos no campionato de Europa de Fórmula 3
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Resultados Completos na Fórmula 1
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
* Tempada actual en progreso.
‡ Outorgáronse a metade de puntos xa que realizouse menos do 75% da distancia da carreira.
Notas
<references group="N"/> <references group="lower-alpha" />
Lingua ahirani
O ahirani é unha lingua indoirania que se fala na India, xeralmente considerada un dialecto do marathi ISO/DIS 639-3: ahr
Distribución xeográfica
Fálase nos distritos de Dhule e Jalgaon (Maharashtra) e Guxarat.
Usos sociais
Existen algunhas publicacións periódicas, entre os escritores en ahirani destaca o poeta Bahinabai Chaudhari
Illa Kamaka
Kamaka é unha illa das Illas Gambier na Polinesia francesa.
A illa atópase na parte sur da lagoa das illas Gamibier. Ten de 0,5 km², o seu punto máis alto é de 166 m sobre o nivel do mar. Só unha familia de 4 persoas viven en Kamaka.
Donicela
A donicela (Mustela nivalis), tamén coñecida como doniña, denociña , garridiña ou saltaparedes , é un animal mamífero, membro da familia Mustelidae moi semellante ao armiño (Mustela erminea) o seu parente máis achegado. Difire deste no tamaño e sobre todo no pelame: no armiño o extremo da cola permanece negro tanto no verán como no inverno. A donicela é o mustélido máis pequeno. Prefire as paisaxes abertas, os campos, praderías, lindes dos bosques e terreos baldíos invadidos pola maleza. É un animal bastante común, que se alimenta sobre todo de pequenos roedores, aos que persegue ata nos seus tobos, debido á súa delgadez.
As donicelas poden presentar sorprendentes variacións de tamaño. Estas débense, por unha banda, ao dimorfismo sexual, xa que as femias son bastante máis pequenas que os machos e, por outra, á existencia nas poboacións de individuos de tamaño moi reducido, considerados ata hai pouco como pertencentes a unha especie autónoma.
As donicelas viven en toda Europa, excepto en Irlanda, algunhas illas do mar Mediterráneo e Islandia. Tamén se atopan no norte de África e en toda a zona tépeda asiática ata o Xapón. Vexáse o mapa de distribución en Galicia embaixo.
Yorokobu
En 2018 tiña un convenio de colaboración co xornal dixital ElDiario.
Donicela
A donicela na cultura popular galega
Crese que a trabada da donicela é mortal, porque almacena veleno nos seus dentes. Mesmo o seu bafo é daniño.
Utilizouse na medicina tradicional para curar a epilepsia, bebendo o seu sangue. Tamén comer a súa carne, cocida, cura determinadas doenzas. Outras crenzas admiten que se se dá de comer o corazón ou a lingua deste animal a un can, este perderá a voz e non volverá a ladrar. Ou que unha cataplasma feita coas cinzas da donicela cura a dor de cabeza e as cataratas (segundo cita Marcial Valladares).
A donicela é quen de curarse da picadura dunha víbora. Para iso busca unha herba chamada saramago, sobre a que se refrega e come algunhas follas, curando completamente.
Nomes en galego
A donicela recibe en galego múltiples nomes, donicela e as súas variantes derivan do latín domina que deu dona en galego e da súa variante domnicilla que deu doncela, aínda que se perdeu a identificación coa orixe etimolóxica, o que se manifesta na gran cantidade de formas deturpadas. Derivadas de dona: adelociña, delonciña, delosiña, delunciña, denidela, denociña, denosiña, denosiña, denouciña, denuciña, denunciela, denunciña, dernicela, dinicela, dinoncela, dinucela, dinuciña, dolosiña, dona, dona das paredes, dondicella , donexina, donicella , donidela , doniña, donirla, donisela, donociña, donosiña, donuciña, dunicela, durusiña , denunciña, dorronciña, berrenciña, zaranciña, filliña, dindela, dinderela, dinderiña, ou gunicela. Relacionada coas anteriores está a forma dama das paredes. Mais tamén recibe nomes de orixes diferentes como farridiña, feiticeira, galana, galaniña, garridiña, listiña, lusiña das paredes, pombiña, preciosiña ou ruliña.
Tamén se lle chama borrallenta, como se observa nestas fórmulas protectoras
En todo caso, tamén se di que non se debe pronunciar o seu nome, porque facelo atrae a mala sorte. En Irlanda crese isto mesmo, pero aplicado concretamente ós mariñeiros que saen a pescar; e en Alemaña chámana, por este mesmo motivo, a besta sen nome.
Non existe en galego derivado ningún do mustela latino malia incluír Cuveiro mustela no seu dicionario, non se rexistrou en ningunha recollida léxica.
Galería de imaxes de Beariz
Galería de imaxes do concello de Beariz na provincia de Ourense.
Períptero
thumb|200px|Un peripteros rodeado por unha [[peristase (arquitectura) | peristase.]]
Un "peripteros" (un edificio peripteral, grego περίπτερος) é un tipo de templo grego antigo ou romano rodeado por un pórtico con columnas. Está rodeado por unha columnata (pteron) nos catro lados da cella (naos), creando unha galería de catro lados (peristase, ou perístilo). Por extensión, tamén significa simplemente o perímetro dun edificio (normalmente un templo clásico), cando ese perímetro está composto por columnas. O termo úsase frecuentemente nos edificios do dórico.
Definición
Os peripteros poden ser un pórtico, un quiosco ou unha capela. Se está composto por catro columnas, é un tetrastilo; de 6, é un hexástilo; de 8, unoctástilo; de 10, un decástilo; e de 12, un dodecastilo. Se as columnas están embutidas na parede en vez de estar soas, o edificio é un pseudo-períptero.
thumbnail|right|300px|Dibuxo idealizado do Partenón de Atenas
Nagoia
Nagoia (en xaponés 名古屋市, なごやし, Nagoya-shi) é unha cidade e porto do Xapón, centro da terceira aglomeración do país tras Toquio e Osaka, capital da prefectura de Aichi. En setembro de 2012, a cidade tiña unha poboación duns 2.266.693 habitantes, cunha densidade de 6.940 habitantes / km² nunha área de 326 km².
Situada no fondo da Baía de Ise, que se abre ao Pacífico, no centro da Illa de Honshu, goza desa posición estratéxica entre as dúas grandes megalópoles xaponesas, a de Tokyo ao nordeste e a de Osaka ao suroeste.
A cidade moderna coñecida como Nagoia (ás veces transcrito Nagoya) foi fundada oficialmente o 1 de outubro de 1889, após o período Edo. Nesas datas entre a restauración Meiji e o paso ao Xapón Imperial desenvólvese en Nagoia a porcelana de Kawana e conéctase a cidade coa rede de ferrocarril. Antes da IIGM convértese nun foco industrial produtor de automóbiles, e no transcurso da guerra, en 1945 foi completamente destruída.
En 2005 foi sede da Exposición Universal de Aichi en terreos ao nordés da cidade.
Economía
Nagoia é o centro da Gran Nagoia, que representou case o 70% do superávit comercial do Xapón a principios deste século.
A principal industria é a do automóbil. A marca Lexus de Toyota, unha división de I+D de Mitsubishi Motors e moitos provedores como Denso, Aisin Seiki Co. Magna, PPG ou JTEKT teñen a súa sede en Nagoia ou nos suburbios.
Outras empresas importantes son NGK, Nippon SHARYO (fabricante dos trens bala eléctricos Shinkansen e Hoshizaki), Marukawa (alimenticia) e tamén unha considerable industria aeroespacial (Boeing, Pratt & Whitney, Bodycote, Kawasaki Hi, Spirit AeroSystems e Fuji Heavy Industries). A produción de robots é outra industria en rápido desenvolvemento. Ademais a robótica, a industria de enxeñaría de materiais tamén se está a desenvolver nesta área.
Noritake é unha empresa de cerámica, produción típica da zona desde o perído Edo. Os monicreques mecanizados, chamados "Karakuri Ningyo", son outra artesanía tradicional. miniatura|dereita|200px|Castelo de Nagoia
División administrativa
O concello de Nagoya divídese en 16 barrios (ku 区):
Rexión de Kolda
Fica situada na Alta Casamanza, facendo fronteira polo sur coa Guinea-Bissau.
Departamentos
A rexión de Kolda está dividida en tres departamentos:
En agosto de 2008, o departamento de Sédhiou que integraba esta rexión, pasou a constituír unha rexión administrativa separada.
O Chao do Souto, Devesos, Ortigueira
O Chao do Souto é un lugar da parroquia de Devesos no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 1 habitante no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística que era 1 home, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
O Casal, Moaña (San Martiño), Moaña
O Casal é un lugar da parroquia de San Martiño de Moaña, no concello pontevedrés de Moaña na comarca do Morrazo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 314 habitantes, dos cales 162 eran homes e 152 eran mulleres.
Ramón Ferreiro Rodríguez
Ramón Ferreiro Rodríguez-Lago, nado en Valladolid o 17 de xuño de 1903 e finado en Madrid o 10 de setembro de 1978, foi un avogado, falanxista e político galego.
Traxectoria
Fillo de Fernando Ferreiro Lago e sobriño de Ramón Ferreiro Lago (notario en Carballo), e de María Esclavitud Ferreiro Lago, muller do tamén notario de Carballo Julio García Gabilán. Avogado e profesor de Artes e Oficios. Ingresou en Falange en decembro de 1933. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 interveu na guerra como voluntario de milicias. Foi xefe da Falange de Ubeda, desenvolveu na provincia de Xaén unha intensa actividade falanxista. Despois foi subxefe provincial de Lugo. Foi nomeado Xefe provincial da Falange de Lugo o 27 de agosto de 1938 para substituír a Ramón Martínez Losada, e gobernador civil e xefe provincial do Movimiento da provincia de Lugo en 1941. Permaneceu no cargo de gobernador até 1943, cando foi nomeado director xeral de ensinanza profesional e técnica. Foi substituído como xefe provincial por Santiago Vallejo Heredia. Despois foi xefe da Obra Sindical de Formación Profesional, posto do que foi substituído por Antonio Aparisi Mocholi en 1957, xerente xeral da Prensa do Movimiento (1956) e presidente da Asociación Española de Pintores y Escultores (1972). Foi procurador a Cortes durante as cinco primeiras lexislaturas do período franquista sendo designado pola Xunta Extraordinaria da Delegación Nacional de Sindicatos.
O seu irmán Fernando foi alcalde de Valladolid (1943-1949) e tamén procurador en Cortes.
Escrita
Escrita ou escritura é o sistema de representación secundaria da lingua sobre material físico, ben sexa papel, pedra, madeira, arxila ou calquera outro material.
Composición e características
Os sistemas de escrita poden ser de varios tipos en función do número de fonemas que representan cada símbolo:
As filosofías nas que se basan as escollas gráficas nos sistemas de escrita poden ser:
segundo respecten á pronuncia ou a tradición escrita anterior. As dúas perspectivas vanse diferenciando co tempo, pois o establecemento e mantemento da norma escrita muda a unha velocidade menor có da pronuncia. Por exemplo, o inglés de agora escríbese como se pronunciaba hai varios séculos (por iso non hai unha correlación).
centro|600px
A aparición da escrita
A escrita apareceu por vez primeira en Sumeria, na Mesopotamia; dous ou tres séculos máis tarde, e de maneira independente, apareceu no Exipto. Desde Mesopotamia, a técnica estendeuse ao reino veciño de Elam e, desde este, pasou ao val do Indo a mediados do III milenio a.C. Na China, os primeiros textos apareceron, tamén de maneira independente, a mediados do II milenio.
En todos os casos, tanto a estrutura interna como a evolución da tecnoloxía asociada son moi semellantes:
En primeiro lugar úsanse signos que representan esquematicamente obxectos (pictogramas) e estes pásanse a ler como palabras, converténdose así en logogramas. Ademais, os logogramas adquiren unha lectura alternativa como entidades fónicas sen significado semántico intrínseco (silabogramas).
Os medios inmediatamente anteriores á escrita consistiron no que o arqueólogos denominan bulas, pequenas bolas de arxila marcadas por fora con selos cilíndricos e con fichas, tamén de arxila, no interior. Estas fichas teñen formas diferentes e probabelmente representan unhas numerais (1, 10 ou 60) e outras bens típicos da cultura mesopotámica, como cabezas de gando ou recipientes. Ás veces, as bulas tamén levan impresas no exterior marcas que coinciden coa forma e número de fichas do interior. Usáronse entre os anos 5000 e 4000 a. de C. en Uruk, Susa e o curso medio do Éufrates. Suponse que o vendedor ou subministrador enviaba a mercadoría e asegurábase de que chegaba intacta, na mesma cantidade en que fora expedida, facéndoa acompañar destas bulas. Moitas delas atopáronse sen rachar, o que indica que se confiaba na integridade da mensaxe transmitida.
Comezouse entón a prescindir das fichas e a gravar sempre os sinos e se selase o documento, co cal as novas tabelas perdían tamaño e gañaban en estabilidade, o que facilitaba o seu manexo e arquivo.
Estas mensaxes, consistentes exclusivamente en numerais e deseños esquemáticos de obxectos, podían ser interpretados por falantes de diferentes linguas. Ao non faceren referencia a palabras, senón a feitos e procesos extralingüísticos, non se poden considerar escrita en sentido estrito.
Arredor do ano -3300, os pictogramas pasaron a representar palabras dunha lingua viva, o sumerio, tornándose en logogramas. Nesta época usábanse preto de dous mil signos lingüísticos.
O paso seguinte deuse ao abstraer o son puro dun signo prescindindo do contido semántico da figura. O sumerio era unha lingua eminentemente monosilábica, co que se obtivo un repertorio extenso de sílabas puras, ou silabogramas. Estes signos podíanse ler como representación de obxectos ou ben para representar palabras dificilmente representábeis mediante logogramas, como os nomes abstractos e verbos de difícil representación. Cos silabogramas resultaban máis difíciles de memorizar, pero eran máis flexíbeis á hora de codificar a linguaxe, o que favoreceu que se reducise o seu número. Na época de Gamdat Nasr (arredor do ano -3000), usábase xa o mesmo conxunto de signos de maneira uniforme en todo o sur da Babilonia.
Se nun principio a escrita acompañaba exclusivamente a cultura oral e se reducía a mensaxes simples que anotaban unicamente os datos esenciais dun proceso, cos silabogramas foi posíbel escribir textos moito máis complexos, como himnos, proverbios e conxuros máxicos. En volta do -2300, xa se plasmaban co mesmo repertorio de signos os matices morfolóxicos e sintácticos de tres linguas diferentes, o siro-eblaíta, o sumerio e o acadio antigo.
A escrita cuneiforme foi un desenvolvemento forzado pola utilización dun punzón de cana ou de folla de cana sobre as tabelas de arxila. Estas representacións adoptaban a forma de liñas rectas e difundíronse moi rapidamente. Os documentos importantes ían sempre autentificados por medio dun ou varios selos.
Particularidades do sistema ortográfico galego
A base normativa da lingua galega é principalmente etimolóxica, Así, respecta por exemplo o uso do v e do b en función da escrita latina. Esta filosofía ortográfica, habitual nas linguas románicas, sobre todo da contorna (agás por exemplo no aragonés ou no italiano), produce certas incoherencias ao respecto da pronuncia, como por exemplo:
Estas mesmas normas incúmprense (por exemplo, non se escribe "Hespaña" ou "Xohán" inda que a etimoloxía así o obrigaría) ou ás veces son escuras (non se coñece con seguridade a etimoloxía de todo o léxico galego)
Susana Reboreda
Susana Reboreda Morillo, nada en Vigo o 12 de novembro de 1962, é unha historiadora galega especializada en mitoloxía grega e as mulleres na antigüidade grega. É profesora titular de Historia Antiga na Universidade de Vigo (campus de Ourense).
Traxectoria profesional
Licenciada en Xeografía e Historia coas especialidades de Historia Antiga e Prehistoria e Arqueoloxía, pola Universidade de Santiago de Compostela (1986), doutorouse na mesma universidade en 1993 coa tese doutoral titulada "Odiseo, el héroe y el arco. Análisis del canto XXI de la Odisea", dirixida por José Carlos Bermejo Barrera, o que lle valeu o Premio Extraordinario de Doutoramento.
Como docente imparte materias de Historia Antiga en licenciatura, grao e mestrado. Tamén no mestrado interuniversitario (USC e UVigo): “Iconografía y mitología clásicas” e no curso virtual de CEPOAT da Universidade de Murcia: “Las mujeres en la antigüedad griega: las diosas y las humanas”.
É a investigadora principal do Grupo de Estudos de Arqueoloxía, Antigüidade e Territorio (GEAAT) e colaboradora do grupo Démeter. Na actualidade participa nos proxectos de investigación I+D+I "Maternidades y familias. Pervivencias, cambios y rupturas en la historia. Entre las sociedades antigua y contemporánea" (Ministerio de Economía e Competitividade) dirixido por Rosa María Cid da Universidade de Oviedo e no Proxecto Europeo H2020 denominado “CrossCult Empowering reuse of digital cultural heritage in context-aware crosscuts of European History” formando parte do grupo da UVigo dirixido por Martín López Nores.
O pobo da noite
O pobo da noite é unha antoloxía poética, publicada por Manuel Rivas no ano 1996 coa Editorial Xerais, conxuntamente cun CD onde o autor recita 12 dos poemas que contén dita obra.
Características
Consiste nunha selección realizada polo propio Rivas da poesía publicada por el entre os anos 1980 e 1995, acompañada pola música de César Morán. Concretamente, os poemas que podemos atopar nesta obra pertencen ás seguintes obras:
Jesús Núñez Díaz
Jesús Manuel Núñez Díaz, nado nas Nogais o 4 de setembro de 1957, é un empresario e político galego do PPdeG.
Traxectoria
É diplomado en Administración e Dirección de Empresas e dirixe unha empresa propia. Dende 2007 foi concelleiro e portavoz do grupo municipal do PPdeG no concello das Nogais. Presentouse ás eleccións municipais de 2011 encabezando a candidatura do PPdeG nas Nogais e foi elixido alcalde por maioría absoluta.
Translocación cromosómica
miniatura|300 px|Translocación cromosómica recíproca entre os [[cromosoma 4|cromosomas 4 e 20.]] En xenética, unha translocación cromosómica é unha anormalidade cromosómica causada polo desprazamento dun segmento dun cromosoma a outro cromosoma non homólogo. Hai dous tipos principais de translocacións: recíprocas (tamén chamadas non robertsonianas), que son intercambios de segmentos entre dous cromosomas, e robertsonianas, que orixina a fusión de cromosomas acrocéntricos. As translocacións tamén se poden clasificar como equilibradas (cun intercambio equitativo de material xenético, sen que se perda nin gañe infòrmación xenética e mantendo a funcionalidade) ou desequilibrada (na que o intercambio de material xenético entre os cromosomas é desequilibrado e orixínase unha perda ou ganancia de xenes). As translocacións poden xuntar dous xenes que estaban separados, e orixinarse fusións de xenes, o cal é común en casos de cancro. Poden detectarse por estudos citoxenéticos ou de cariotipo das células afectadas.
Translocacións recíprocas (non robertsonianas)
As translocacións recíprocas consisten xeralmente nun intercambio de material xenético entre dous cromosomas non homólogos. O xeito máis común de producirse é que os brazos de dous cromosomas non homólogos se aproximen de tal maneira que se facilite o intercambio. Se o intercambio inclúe segmentos cromosómicos internos, serán precisas catro roturas, dúas en cada cromosoma. Isto pode orixinar sinapses complexas na meiose, con formación de confuguracións en cruz. O intercambio pode dar lugar a novas relacións de ligamento entre xenes, que se poden detectar experimentalmente. A incidencia destas translocacións estímase que vai desde un caso entre cada 500 ata un caso cada 625 nos humanos recentemente nados. Estas translocacións son xeralmente inofensivas e poden detectarse na diagnose prenatal. Porén, os portadores de translocacións recíprocas equilibradas teñen un incremento do risco de formar gametos con translocacións cromosómicas desequilibradas que orixinan os abortos espontáneos de moitos fetos con estas anormalidades, polo que ás familias que portan estas translocacións se lles recomenda facer probas xenéticas. A maioría dos portadores de translocafcións equilibradas son persoas saudables, que non presentan síntomas, pero arredor do 6% deles manifestan síntomas que varían desde o autismo, ao atraso intelectual, ou anomalías corporais conxénitas, debido seguramente á rotura dalgún xene no punto de translocación.
Translocacións robertsonianas
Este tipo de translocación afecta a cromosomas acrocéntricos que se fusionan preto do centrómero e perden os brazos curtos. O cariotipo resultante en humanos é de só 45 cromosomas, xa que dous deles se fusionaron. Isto non ten efecto no fenotipo, xa que os únicos xenes nos brazos curtos dos cromosomas acrocéntricos son comúns a todos os cromosomas acrocéntricos e están presentes en números de copias variables (son os xenes do organizador nucleolar). As translocacións robertsonianas poden darse en calquera combinación de cromosomas acrocéntricos, pero a máis común nos humanos é a que afecta aos cromosomas 13 e 14 e dáse no 0,97/1000 dos recentemente nados. Os portadores de translocacións robertsonianas non presentan anormalidades fenotípicas, pero teñen un risco de producir gametos desequilibrados, que orixinarán o aborto dos fetos enxendrados ou o nacemento de meniños con anormalidades. Por exemplo, os portadores de translocacións robertsonianas que afectan ao cromosoma 21 teñen un alto risco de ter fillos con síndrome de Down (que tamén se orixina por trisomía total). Isto débese a unha incorrecta segregación (non disxunción) dos cromosomas durante a gametoxénese. A nai ten un risco máis alto (10%) de transmisión ca o pai (1%). As translocacións robertsonianas que afectan ao cromosoma 14 tamén comportan un certo risco de disomía uniparental 14.
Enfermidades asociadas
Algunhas enfermidades humanas causadas por translocacións son:
Denotación
Para denotar as translocacións entre cromosomas utilízase o Sistema Internacional de Nomenclatura de Citoxenética Humana (ISCN). Unha translocación entre o cromosoma A e o B desígnase así: t(A;B)(p1;q2). A información que vai nas segundas parénteses, cando se dá, indica a localización precisa da translocación nos cromosomas A e B, respectivamente, na que p indica o brazo curto do cromosoma e q o longo, e os números despois de p ou q refírense a rexións, bandas e subbandas vistas ao marcar os cromosomas cunha tinguidura (ver tamén locus).
Evolución e translocacións
As translocacións teñen relevancia evolutiva. O caso máis extremo de utilización das translocacións como mecanismo de evolución, prodúcese no xénero Oenothera, no que os individuos son heterocigotos estruturais permanentes, xa que todos os cromosomas están implicados en translocacións múltiples. Na meiose destes individuos fórmase un único multivalente e só se forman dous tipos de gametos viables. Isto fixo posible que por medio de translocacións múltiples se chegasen a formar dous grupos de cromosomas (complexos C e complexos R) de tal forma que cada cromosoma ten os extremos dos brazos cromosómicos homólogos aos extremos doutros cromosomas distintos do outro grupo. A zona central non se aparea nunca ao ser moi pequena ou non ter homólogo no outro complexo.
Historia
En 1938 Karl Sax, nos Laboratorios Biolóxicos da Universdidade de Harvard, publicou un traballo titulado "Aberraccións cromosómicas inducidas por raios X", que demostraba que a radiación pode inducir cambios xenéticos importantes ao afectar ás translocacións cromosómicas. Esta publicación pénsase que é o comezo da citoloxía de radiación.
Mamonas Assassinas
Mamonas Assassinas foi unha banda brasileira de rock cómico formada en Guarulhos en 1990, que nun comezo tiña o nome de Utopia. O seu son era unha mestura de punk rock con influencias de xéneros populares, como o forró (Jumento Celestino), a brega (Bois Don't Cry), o heavy metal (Débil Metal), o pagode (Lá Vem o Alemão), música mexicana (Pelados em Santos), reggae (Onon Onon) e vira (Vira-Vira). A carreira da banda, co nome de Mamonas Assassinas, durou de xullo de 1995 até o 2 de marzo de 1996 (pouco máis de 7 meses). Tiveron un éxito meteórico. Cun único álbum de estudio, Mamonas Assassinas, lanzado en xuño de 1995, o grupo vendeu máis de 3 millóns de copias no Brasil, sendo certificado como disco de diamante comprobado pola ABPD. Con letras humorísticas, o álbum lanzou ós "Mamonas" ó estrelato nacional. Porén, en marzo de 1996, no auxe da carreira, a banda foi vítima dun accidente aéreo sobre a Serra da Cantareira, o que ocasionou a morte de todos os seus integrantes.
Gregorio Nacianceno
Gregorio Nacianceno nado en Nazancio o ano 330 e finado en Arianzo o ano 390 é un dos denominados Pais da Igrexa, os seus escritos e pensamento son base da doutrina cristiá sobre a Santa Trindade.
Traxectoria
Dunha familia de honestiores, era fillo do bispo de Nazancio. Estudou na escola de Cesarea de Capadocia fundada por Oríxenes, continuándoos logo en Alexandría e Atenas onde deu clases de elocuencia, alí coincidiu con Basilio o Grande, con quen trabara amizade en Cesarea, e co futuro emperador Valente cos que compartiu inquedanzas morais e intelectuais. miniatura|Gregorio Nacianceno representado en 1493 no Liber Chronicarum de [[Núremberg.]] Cando regresou a Cesarea no ano 367 recibiu o bautismo. Gregorio combateu a tendencia do arianismo e o apolinarismo a reducir o dogma á lóxica racional. Contra o primeiro defendeu a natureza divina do Verbo encarnado, contra os segundos, algo aparentemente contraditorio co anterior: a natureza humana de Xesús de Nazaret Reclamou o dereito a discutir sobre todo, pero partindo da simplicidade da fe transmitida dende as primeiras testemuñas e tendo sempre como referencia as Escrituras. Emprendeu, xa que logo, a tarefa de defender os dogmas de Primeiro Concilio de Nicea fronte aos emperadores Xuliano e Valente.
Viviu unha vida ascética como un monxe na ribeira do río Iris no Ponto.