cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mike Fisher (piloto)
Michael J. Fisher, nado en Hollywood (California) o 13 de marzo de 1943, é un expiloto de automobilismo estadounidense. Participou en 2 Grandes Premios de Fórmula 1, debutando o 27 de agosto de 1967. Non logrou puntos de campionato.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Asneiros, Ermedelo, Rois
Asneiros é un lugar da parroquia de Ermedelo no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres), o que supón unha diminución respecto de 1999 cando tiña 10 habitantes.
Situado preto da Casa do Vento e Penavide, é un cruzamento de estradas de concentración parcelaria.
Lingua karakalpak
A lingua karakalpak (Qaraqalpaq tili en alfabeto latino, Қарақалпақ тили en cirílico) é unha lingua turca falada polos karakalpak en Karakalpaquistán, Uzbekistán. O karakalpak é membro da póla kipchak das linguas turcas, que inclúe o tártaro, o kumyk, o nogai e o casaco. Por mor da súa proximidade co uzbeko, moito do vocabulario e da gramática están influídos por esta lingua. Ó igual que a maioría das linguas turcas, o karakalpak ten harmonía vocálica, é aglutinante e non ten xénero gramatical. A orde das palabras adoita ser suxeito-verbo-obxecto.
Diomondi
O topónimo galego Diomondi pode referirse a:
Galería de imaxes de Ribasar, Rois
Santa Mariña de Ribasar é unha parroquia que se localiza no concello de Rois.
Segunda Liga 2013/14
A tempada 2013–14 da Segunda Liga (por motivos de patrocinio Liga Revolução by Cabovisão) foi a 24ª edición da segunda competición ligueira de fútbol en Portugal. Un total de 22 equipos disputaron a liga, e se espera que se amplíe a 24 para a tempada 2014–15. O campión foi o Moreirense (2º título), que ascendeu á Primeira Liga xunto co Penafiel. Descendeu ao Campionato Nacional o Atlético CP.
Adrineh Simonian
Traxectoria
Simonian provén dunha familia armenia e vive en Viena desde 1977. Estudou inicialmente violín, piano e canto na Hochschule für Musik und darstellende Kunst Wien Universidade de Música e Artes Escénicas de Viena, pero finalmente completou a súa aprendizaxe de ópera e opereta no Konservatoriums der Stadt Wien (Conservatorio da cidade de Viena) e graduouse con honores. No Hans-Gabor-Belvedere-Gesangswettbewerb, Concurso Internacional de Canto de Belvedere Hans Gabor 2000, gañou o terceiro Prezo na categoría Opera.
De 2001 a 2014, Adrineh Simonian actuou regularmente no escenario do Volksoper Wien (Volksoper Wien). Asumiu papeis secundarios, pero tamén principais, como o compositor Strauss en Ariadne en Naxos por Hofmannsthal, as historias de Giulietta Hoffmann, o Hansel en Hansel_und_Gretel_(Oper) de Humperdincks ou o papel protagonista de Carmen von Mérimée / Bizet. O seu repertorio Mozart incluía o Cherubino en Le nozze di Figaro, Zerlina e Donna Elvira en Don Giovanni, ou Lady in the Magic Flute e Annio La clemenza di Tito. De Rossini cantou Zaida en Il turco en Italia, así como Tisbe e Angelina La Cenerentola, de Verdi a Flora Bervoix La traviata, de Puccini a Suzuki e Kate Pinkerton en Madama Butterfly, a Frugola no Ciesca de Gianni Schicchi Gianni Schicchi, de Puccini. . Para os seus papeis de ópera dos anos 20. A finais do século XIX, os estranxeiros incluíron á princesa Rusalka de Dvořák, Concepción, en Ravel Die spanische Stunde (A hora española) e Hermia no A Midsummer Night’s Dream (O soño dunha noite de verán) de Britten.
Simonian tamén apareceu regularmente en operetas no Volksoper, por exemplo na baile de ópera en Heuberger, en Suppés de Boccaccio e de novo en Eine Nacht in Venedig Eine Nacht in Venedig, (Unha noite en Venecia). Tamén encarnou ao Manja na Gräfin Mariza Gräfin Mariza (Condesa Mariza) e á valenciana na Die lustige Witwe (A leda viua).
Aparicións bel canto
A cantante tamén tocou varios recitais e concertos orquestais. En 2004 actuou con Dave Brubeck e o seu cuarteto no Großen Festspielhaus]de Salzburgo. Actuou no Wiener Musikverein e na Wiener Konzerthaus A casa concerto de Viena, en París e Roma. En Copenhague actuou como Tamiri nun concerto de Il re pastore de Mozart, baixo a dirección de Ádám Fischer. Outros coñecidos directores de orquestra cos que traballou foron: Philippe Auguin, Frédéric Chaslin, Alfred Eschwé, Marco_Guiaroini, Leopold Hager, Michael Halász, Martin Haselböck, Thomas Hengelbrock, Ernst Märzendorfer Ernst Märzendorfer, Marc Piollet, Donald Runnicles Donald Runnicles] und Claude Schnitzler.
Como cantante de ópera, Simonian actuou no Stadttheater Klagenfurt Teatro Estatal de Klagenfurt a Ottavia en di_Poppea", no Théâtre du Capitole de Tolosa, Oberon de Elektra, así como na Opéra de Nice, (na flauta máxica ). En 2005 estreou como Enrichetta no I puritani de Bellini e máis tarde cantou a Lucienne na Die tote Stadt (cidade morta)  de Erich Wolfgang Korngold na Wiener Staatsoper (Opera estatal de Viena). En 2008 recibiu excelentes críticas pola súa composición de Petrus na Pasión de Nostro Signore Gesu Christo de de Josef Mysliveček no Festival Retz, onde tamén cantou o Dido en Dido e Aeneas de Henry Purcell en 2010. No verán de 2013, asumiu o papel de Hänsel na nova produción de Josef Köpplingers, no Opernfestspiele Jennersdorf (festival de ópera Jennersdorf). A isto seguiu Juno en Handel's Semele_(H%C3%A4ndel) Semele] no Teatro de Múnic no Theater am Gärtnerplatz, no Aldonza en Der_Mann_von_La_Mancha_(Musical) (Un home da Mancha) no Stadttheater Baden. En 2014, a cantante despidiuse do Bell Canto co papel principal na Juditha triumphans Juditha triumphans] (O triumfo de Judith) de Vivaldi no Festival Retz do Opernbühne.
Pornografía experimental
En xaneiro de 2016, Simonian presentou o sitio web Art House Vienna que segundo a súa propia declaración produce "pornografía artística experimental", cita textual do periódico Kurier_(Tageszeitung) cun contido, "feminista porno". O seu compañeiro como produtor é o científico cultural e o profesor universitario Patrick Catuz. Os primeiros formatos presentados polo sitio web son Blind Date, primeiros encontros nos que as dúas partes están vendadas, e Blackbox , un espazo baleiro no que os artistas só ou en parellas quedan na liberdade de actuar como desexen. "Unha cámara grúa estática filmada estáticamente dende arriba, dúas máis do lado. Os técnicos da video producción non está presente". Simonian entón corta un clip do material xerado nesas gravacións.
Lingua yuchi
A lingua yuchi (Euchee) é a lingua do pobo yuchi que vive no suroeste dos Estados Unidos, e cuxo territorio inluía o leste de Tennessee, o oeste das Carolinas e o norte de Xeorxia e Alabama no período anterior á colonización europea. O pobo yuchi e os falantes da lingua foron forzados a trasladarse a Oklahoma a comezos do século XIX.
Ervixe, Graba, Silleda
Ervixe é un lugar da parroquia de Graba, no concello pontevedrés de Silleda. Segundo o IGE do 2010 tiña 21 habitantes (10 homes e 11 mulleres) o que supón que a poboación non variou con respecto a 2009.
Está situada na cima dun outeiro, entre o río Toxa e un afluente do mesmo.
Demografía de Ervixe
Evolución da poboación de Ervixe:
Ruta da traída da auga
Características
Trátase dun camiño de terra sen pendentes pronunciadas e cun importante valor ecolóxico e natural. Ofrece vistas sobre a enseada de San Simón e a ría de Vigo, amais dos vales interiores do concello de Redondela. Nos tramos que percorre polo concello de Redondela, a maior parte do camiño transcorre por montes veciñais mostrando unha paisaxe en mosaico, podéndose contemplar campos de cultivo e tamén masas forestais de distinta composición.
Ninohe
Ninohe (二戸市, にのへし, Ninohe-shi) é un concello da prefectura de Iwate no Xapón. Está situado na rexión de Tōhoku e ó sueste da prefectura, ó nordés da illa de Honshū. A súa superficie é de 420,31 km² e a poboación de 29.920 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 71,2 h/km².
O concello de Ninohe limita cos concellos de Hachimantai, de Ichinohe, de Kunohe, de Karumai (son da prefectura de Iwate); de Takko, de Sannohe e de Nanbu (son da prefectura de Aomori).
RoboCop
RoboCop é un filme estadounidense cyberpunk e de acción de 1987 dirixido por Paul Verhoeven e escrito por Edward Neumeier e Michael Miner. Está protagonizado por Peter Weller, Nancy Allen, Dan O'Herlihy, Kurtwood Smith, Miguel Ferrer e Ronny Cox.
Selección de fútbol de Irlanda
A Selección de fútbol de Irlanda, oficialmente Selección de fútbol da República de Irlanda, (en inglés: Republic of Ireland national football team, en irlandés: Foireann peile náisiúnta Phoblacht na hÉireann), é o equipo que representa ao país en competicións internacionais deste deporte. A selección dependende da Asociación de fútbol de Irlanda (Football Association of Ireland / Cumann Peile na hÉireann, FAI), afiliada á UEFA.
Historia
Ata o final dos anos '80, estivo á sombra dos seus veciños e rivais de Irlanda do Norte, cuxa selección xa disputara tres Copas do Mundo (1958, 1982 e 1986). Ámbalas dúas seleccións teñen un uniforme similar: camisolas e medias verdes e pantalón branco, cores nacionais da Illa de Irlanda, e tamén empregadas pola Selección Irlandesa que existiu entre 1882 e 1950, ano no que deixou de empregar xogadores de toda a illa, práctica que continuou a ser usada mesmo coa existencia da Selección do Estado Libre Irlandés en 1924, cando disputou os Xogos Olímpicos de Verán dese ano. Ámbalas dúas seleccións denominábanse "Irlanda" entre 1936 e 1953, cando a FIFA decidiu que a Irlanda independente pasaría a ser chamada polo seu nome oficial, "República de Irlanda", mentres que a outra sería chamada "Irlanda do Norte". A partir dos anos '90, ao incluír en boa medida a xogadores nacidos no Reino Unido (principalmente Inglaterra) de ascendencia irlandesa, a situación mudou e a selección de Irlanda conseguiu disputar o seu primeiro Mundial (Italia 1990), clasificándose tamén en 1994 e 2002. Antes diso, xa conseguira clasificarse para a Eurocopa 1988.
A súa mellor participación nas Copas do Mundo tivo lugar en 1990, cando se clasificou na primeira fase, caendo nos cuartos de final fronte a anfitrioa Italia, rematando no 8º posto ao final da competición (curiosamente, foi a única selección en chegar aos cuartos de final dunha edición da Copa do Mundo sen ter gañado ningún partido). Nos mundiais que seguiron realizou un bo papel, pasando sempre de fase e caendo nos oitavos de final. Irlanda non puido clasificarse para o Mundial 2010 ao perder na repesca contra Francia logo dun polémico pase de gol]] de Thierry Henry coa man. Logo da derrota ante Francia, Irlanda solicitou a repetición do partido, non obstante esta petición foi oficialmente denegada pola FIFA o 20 de novembro de 2009.
Uniformes históricos
Local
Visitante
Xogadores
O xogador de fútbol máis coñecido da illa é Roy Keane. Sen ningún parentesco con Roy, Robbie Keane foi o xogador máis destacado da selección no principio do século XXI. Outros xogadores e ex xogadores destacados son Johnny Giles, John Aldridge, Paul McGrath, Packie Bonner, Tony Cascarino, Denis Irwin, Steve Staunton, Jason McAteer, Shay Given e Damien Duff, entre outros.
Adestradores
Entre 1921 e 1969 un comité de selectores elixiu o equipo, en ocasións era designado un adestrador ou director de equipo; Mick Meagan foi o primeiro xestor de seleccionar o equipo. Os adestradores dos períodos nos que o equipo nacional era coñecido como o Estado Libre Irlandés ou, simplemente, Irlanda, son escuros e moitos non son coñecidos actualmente. Non obstante, coñécese que Val Harris e Bill Lacey dirixiron o combinado irlandés na década de 1930. A continuación móstrase unha lista dos adestradores da selección irlandesa, de 1951 en diante, dende que se converteu na Selección da República de Irlanda:
Pedro Casaldáliga
Pedro Casaldáliga Pla, nado en Balsareny (Barcelona) o 16 de febreiro de 1928 e finado en Batatais (Estado de São Paulo) o 8 de agosto de 2020, foi un bispo católico, escritor e poeta catalán radicado no Brasil activista dos dereitos humanos.
Traxectoria
Nado nunha familia labrega, formado no seminario de Vic foi ordenado sacerdote o 31 de maio de 1952 en Montjuïc (Barcelona).
En xuño de 1968 mudouse para o Mato Grosso, na Amazonía brasileira. O Papa Paulo VI nomeouno bispo de Araguaia en 1971. Adoptou como lema da actividade pastoral: Nada possuir, nada carregar, nada pedir, nada calar e, sobretudo, nada matar.
Comprometido coa xustiza social, a prol dos dereitos dos desfavorecidos e da identidade cultural dos indíxenas e dos seus dereitos económicos e sociais, enfrontouse a sectores latifundistas e militares e foi branco de ameazas de morte. Chegou a ser detido cando acudiu á delegación de Policía do poboado de Ribeirao Bonito o 12 de outubro de 1976 a parar determinadas torturas. Foi a poboación quen, tras a misa do sétimo día, o liberou. O seu colaborador e vicario João Bosco foi asasinado ao ser confundido con el.
Durante a ditadura militar iniciouse ata por catro veces o seu proceso de expulsión do país. De feito, foi remiso a saír para evitar o risco de non poder entrar de novo. Roma amosoulle as súas reservas o seu apoio á implicación de relixiosos nicaraguanos a prol da revolución e a súa aproximación á teoloxía da liberación. Con todo, nunca se lle abriu un proceso nin foi formalmente sancionado e recibiu o apoio da conferencia episcopal brasileira. Tras a súa xubilación, amosouse partidario dunha participación popular na elección dos bispos.
Aos seus 84 anos, por indicación da policía federal brasileira e escoltado por ela, viuse obrigado a abandonar a súa casa de Araguaia. A razón foi a intensificación das ameazas de morte que recibe dos facendeiros que se apropiaron violentamente das terras de Maraiwatseré, desposuíndo aos indios Xavantes. Estes indíxenas contaron sempre co apoio do bispo brasileiro, pero este mantívose e en paradeiro descoñecido por razóns de seguridade.
Por mor das súas ideas, tivorelación directa con varios papas, sendo amonestado por Xoán Paulo II e defendido por Paulo VI e Francisco, tendo influencia na encíclica Laudato Si' en 2015.
Enfermo de Parkinson seguiu apoiando a causa da liberación dos marxinados no Brasil.
Guérande
Guérande (Gwenrann en bretón) e é unha cidade francesa do departamento de Loira Atlántico dentro da rexión País do Loira, e tradicionalmente pertencente a Bretaña.
Xeografía
Guérande encóntrase a 19 km ao oeste de Saint-Nazaire, a 70 km ao sueste de Vannes e a 80 km ao oeste de Nantes.
Etimoloxía
O nome bretón da cidade, Gwenrann, significa país branco.
Historia
Numerosos megálitos dan fe da ocupación humana dende o neolítico.
A fundación da primitiva parroquia atribúese a Waroc'h, príncipe vanetés.
Quen enganou a Roger Rabbit?
Quen enganou a Roger Rabbit? (en Who Framed Roger Rabbit) é un filme estadounidense dirixido por Robert Zemeckis que foi estreado en 1988. Está baseado na novela Who Censored Roger Rabbit? de Gary K. Wolf.
Román Pereiro
Román Pereiro Alonso, nado en Vigo en 1933, é un médico, fotógrafo, crítico de arte, coleccionista e escritor galego.
Traxectoria
Fillo de médico, estudou a mesma carreira na Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose en 1956, e ampliou estudos en Madrid e París, nos campos da citopatoloxía e a anatomía patolóxica.
Foi un dos principais promotores do Grupo Atlántica.
Dirixiu o museo do Real Club Celta de Vigo. Foi membro do padroado do Museo Municipal Quiñones de León e presidente da Asociación de Críticos de Arte de Galicia.
Cartografía procedente da súa colección exponse na Casa da Navegación de Baiona.
Diario ADN
miniatura|250px|Logotipo O diario ADN foi un xornal español gratuíto fundado no ano 2005 e desaparecido en 2011.
Constou de cinco seccións Actualidade (inclúe as seccións locais, política, internacional e economía); Sociedade; Deporte; 'Cultura e ocio e Televisión e radio''.
Tuntematon sotilas
Tuntematon sotilas é unha novela bélica do escritor finlandés Väinö Linna, considerada a súa obra mestra. Publicada o 3 de decembro de 1954, a novela narra a Guerra de Continuación entre Finlandia e a Unión Soviética entre 1941 e 1944 dende o punto de vista dos soldados ordinarios finlandeses. Trátase dun relato ficticio baseado nas propias experiencias de Linna durante a guerra, a novela presenta unha visión máis realista ca a antiga imaxe romantizada do soldado finlandés noble e obediente. O autor deulle ás súas personaxes pensamentos independentes e críticos, e preséntanos con sentimentos humanos como o medo e a rebelión.
Aínda que se publicou con disparidade de opinión da crítica, Tuntematon sotilas axiña se converteu nun dos libros máis vendidos de Finlandia e é considerado tanto un clásico da literatura finlandesa como unha parte do legado nacional.
1990
Outros
Historia ano a ano
Quadrussis
O quadrussis (voz latina; plural quadrusses) foi unha primitiva moeda da Antiga Roma de bronce fundido, utilizada en tempos da República e co valor de catro ases do sistema libral.
Caracterización
Os escasos exemplares coñecidos non amosan lendas de ningún tipo, mais si diferentes marcas e motivos en ambas as súas faces, como aguias, Pegasos, bois etc.
Canto á súa época de emisión, Meynaerts postula que se debe corresponder co século VII a. de C.
Como marca de valor amosa catro barras verticais, representativas do seu valor de catro ases e o seu peso de catro libras.
Ad libitum
miniatura|O compositor Erik Satie usou o recuso ad libitum en moitas das súas obras. Ad libitum é unha locución latina que significa literalmente “a pracer, á vontade” que poderiamos traducir como “como se queira”. Con frecuencia aparece abreviado como ad lib. A expresión a bene placito (ó bo pracer dun) é aproximadamente sinónima e menos común. A súa forma italiana a piacere entrou na lingua vehicular musical. Este termo, como veremos a continuación, emprégase en distintas disciplinas como a música, a bioloxía ou a política.
En música
Neste campo ad libitum é unha indicación musical que significa “á vontade” e pode aparecer en partituras e partichelas. Pode ter varios significados ó sinalar que o intérprete musical ou director ten á súa disposición unha variedade de criterios que pode adoptar con respecto a unha pasaxe determinada:
A indicación a piacere ten un significado máis restrinxido, xeralmente en referencia a soamente os dous primeiros tipos de criterios. A música barroca, en especial, conta cun ad libitum escrito ou implícito, conforme ó cal a maioría dos compositores insinúan a liberdade que ten o intérprete e o director da orquestra. Para a música clásica posterior ó estilo barroco e o jazz, véxase cadenza. Foi un recurso empregado con frecuencia por Erik Satie.
Na bioloxía
Ad libitum emprégase tamén en psicoloxía e en bioloxía para referirse ó peso dun animal cando aínda non se lle impuxo ningún control sobre a súa alimentación. Un exemplo disto podería ser: “O peso ad libitum da rata foi de 320 gramos”. En estudos nutricionais, a frase denota o libre acceso dun animal á auga ou ó alimento cando deixamos que sexan as necesidades biolóxicas deste as que regulen o consumo. Por exemplo: “Proporcionóuselle ás ratas acceso ad libitum a alimentos e auga.” Nos estudos de campo da bioloxía tamén pode significar que a información foi obtida espontaneamente sen un método específico.
Na medicina
Nos prospectos e investigación clínica, a abreviación ad lib. indica que a administración depende da vontade do paciente.
Na liturxia católica
Ad libitum utilízase na liturxia católica cando se fai referencia a unha festa relixiosa ou memoria libre da celebración dun santo do santoral católico que se pode celebrar ou non, a consideración ou discreción do celebrante ou presidente da celebración litúrxica.
En política
Por suposto tamén se emprega para referirse a decisións políticas que se toman “a piacere”, é dicir, centrándose nos intereses propios en lugar de nos dos votantes.
No teatro e no cine
Ad lib. emprégase para describir momentos individuais durante o teatro en directo cando un actor fala a través do seu personaxe usando palabras que non se atopan no texto da obra. Cando a actuación enteira se basea na creación espontánea o proceso chámase teatro improvisacional. En películas o termo ad lib. refírese habitualmente a cando se interpola material non escrito no guión. Dustin Hoffman admitiu en entrevistas que a súa famosa frase “Estou camiñando aquí! Estou camiñando aquí” como “Ratso” Rizzo en Cowboy de medianoite fora ad libitum.
Onda estacionaria
frame|dereita|Onda estacionaria nunha corda. Os puntos rubios representan os [[nodos da onda.]] Unha onda estacionaria fórmase pola interferencia de dúas ondas da mesma natureza con igual amplitude, lonxitude de onda (ou frecuencia) que avanzan en sentido oposto a través dun medio.
Prodúcense cando interfiren dous movementos ondulatorios coa mesma frecuencia ou amplitude pero con diferente sentido, ao longo dunha liña cunha diferenza de fase de media lonxitude de onda.
As ondas estacionarias fican confinadas nun espazo (corda, tubo con aire, membrana etc.). A amplitude da oscilación para cada punto depende da súa posición, a frecuencia é a mesma para todos e coincide coa das ondas que interfiren. Hai puntos que non vibran (nodos), que permanecen inmóbiles, estacionarios, mentres que outros (ventres ou antinodos) fano cunha amplitude de vibración máxima, igual ao dobre da das ondas que interfiren, e cunha enerxía máxima. O nome de onda estacionaria provén da aparente inmobilidade dos nodos. A distancia que separa dous nodos ou dous antinodos consecutivos é media lonxitude de onda.
Pódese considerar que as ondas estacionarias non son ondas de propagación senón os distintos modos de vibración da corda, o tubo con aire, a membrana etc. Para unha corda, tubo, membrana, ... determinados, só hai certas frecuencias ás que se producen ondas estacionarias que se chaman frecuencias de resonancia. A máis baixa denomínase frecuencia fundamental, e as demais son múltiplos enteiros dela (dobre, triplo, ...).
Unha onda estacionaria pódese formar pola suma dunha onda e a súa onda reflectida sobre un mesmo eixe (x ou y).
Pódense obter pola suma de dúas ondas atendendo á fórmula:
Fredebaldo
Fredebaldo ou Fridibaldo (fl. 409-417), tamén coñecido como Fredebal, Fredbal ou Fredbalus, foi rei dos vándalos silingos na Bética, dende antes do 411 e ata o 417. Fredebaldo liderou ós silingos durante a repartición da Hispania do 411, e foilles concedida a Bética, a provincia máis fértil. Pouco se sabe dos anos seguintes, até que no 417 foi derrotado militarmente e capturado polas forzas do rei visigodo Walia, quen o enviou á corte do emperador Flavio Honorio, en Rávena. Descoñécese o seu destino posterior e a data do seu falecemento, así como a súa descendencia, se a tiver.
Onda estacionaria
Estas fórmulas dannos como resultado: Sendo e
Ventres e nodos
Sendo {\lambda} a lonxitude da onda.
Ondas estacionarias nunha corda
miniatura|Modos normais de vibración nunha corda. A formación de ondas estacionarias nunha corda débese á suma (combinación linear) de infinitos modos de vibración, chamados modos normais, os cales teñen unha frecuencia de vibración dada pola seguinte expresión (para un modo n):
A frecuencia máis baixa para a que se observan ondas estacionarias nunha corda de lonxitude L é a que corresponde a n = 1 na ecuación dos nodos (vista anteriormente), que representa a distancia máxima posible entre dous nodos dunha lonxitude dada. Esta denomínase frecuencia fundamental, e cando a corda vibra deste modo non se presentan nodos intermedios entre os seus dous extremos. A seguinte posibilidade na ecuación, o caso n = 2, chámase segundo harmónico, e presenta un nodo intermedio.
Ondas estacionarias en liñas de transmisión de ondas de radio
No caso ideal no que se establecera unha onda estacionaria na liña de transmisión, o transmisor acabaría destruíndose.
Unha ROE (Relación de Onda Estacionaria) de 1,5 equivale a unha reflexión do 4% da onda incidente, e admítese que é o máximo que un transmisor de 100 Watts pode soportar sen sufrir danos. En cambio, os transmisores a válvulas son menos sensibles ás ondas estacionarias.
Ondas sonoras estacionarias
É un fenómeno relacionado coa reflexión do son. Dependendo de como coincidan as fases da onda incidente e reflectida, produciranse modificacións do son (aumenta a amplitude ou diminúe), polo que o son resultante pode resultar desagradable.
Psiquiatría
miniatura|dereita|200px|Hospital psiquiátrico do Rebullón ([[Mos).]] A psiquiatría é unha especialidade médica que investiga e trata os trastornos mentais. Ademais dos aspectos médicos considera tamén os factores biolóxicos e psicolóxicos e tamén os socio-culturais e antropolóxicos. O tratamento destes trastornos adopta con frecuencia a indicación de psicofármacos, mais tamén a indicación de psicoterapia de variadas formas. Os trastornos psiquiátricos descríbense polas súa características patolóxicas.
Onda estacionaria
Ondas sonoras estacionarias
Cando a lonxitude da onda estacionaria é igual a unha das dimensións dunha sala (alto, ancho ou profundo), dise que a sala está en resonancia, sendo o efecto aínda máis desagradable se cabe. Hai puntos onde non chega ningún son (interferencia destrutiva) e outros onde a amplitude se dobra (interferencia construtiva). Graficamente, se se vise a onda veríase que a sinusoide desaparece e a onda adquire forma de dentes de serra. As ondas estacionarias sonoras tamén se chaman eixentonos ou modos da sala.
Psiquiatría
O estudo obxectivo e rigoroso dos problemas mentais é relativamente novo, inda no século XIX os enfermos mentais quedaban recluídos en asilos onde recibían tratamentos morais coa fin de diminuír a súa confusión mental e restituír a razón. No século XIX xurdiu pola primeira vez o concepto de enfermidade mental. En 1896 Emil Kraepelin deseñou un sistema de identificación e clasificación dos problemas mentais que se convertería na base dos estudos psiquiátricos modernos.
Zara Yaqob
Zar'a Ya'qob ou Zera Yacob (ge'ez ዘርአ:ያዕቆብ zar'ā yāʿiqōb "Semente de Jacob," moderno zer'un yā'iqōb) nado en 1399 e finado o 26 de agosto de 1468, foi ' (19 ou 20 de xuño de 1434–1468) de Etiopía (nome real Kwestantinos I,  ge'ez ቈስታንቲኖስ qʷastāntīnōs ou Constantino I'''), e membro do da dinastía solomónica. Nacido en Tilq, na provincia de Fatagar (agora parte da rexión Oromia, preto do río Awash), Zara Yaqob foi o fillo máis novo de Dawit I e a súa raíña máis nova, Igzi Kebra.
O experto británico en Etiopía, Edward Ullendorff, expuxo que Zara Yaqob "foi incuestionabelmente o gobernante máis grande de Etiopía vera desde Ezana, durante o apoxeo do poder aksumita, e ningún dos seus sucesores no trono – exceptuando só os emperadores Menelik II e Haile Selassie – pódense comparar con el."
Paul B. Henze repite a tradición de que os celos do seu irmán máis vello Tewodros I forzou os membros da corte a levar Zara Yaqob a Tigray onde foi criado en segredo, e educado en Axum e no mosteiro de Debre Abbay. Aínda que admitindo que esta tradición "é inavaliábel para dar unha base relixiosa á carreira de Zar'a-Ya'iqob", Taddesse Tamrat rexeita esta historia como "moi improbábel nos seus detalles." O profesor observa que Zara Yaqob escribiu no seu Mashafa Berhan que "foi traído da prisión real do Monte Gishan só na véspera da súa ascensión ao trono."
Reinado
Cando morreu o emperador Dawit, o seu irmán máis vello Tewodros ordenou confinar Zara Yaqob en Amba Geshen (arredor de 1414). A pesar disto, os partidarios de Zara Yaqob mantivérono como candidato perenne a emperador. Axudouno a rápida sucesión ao trono dos seus irmáns máis vellos nos seguintes 20 anos, que o deixaron como o candidato cualificado de máis idade. David Buxton sinala o efecto que a súa reclusión forzada tivo na súa personalidade, "privado de todo contacto con persoas normais ou vida normal." Empuxado a unha posición de liderado "sen experiencia nos asuntos de estado, [Zara Yaqob] veuse á fronte dun reino que bulía de conspiracións e rebelións, unha Igrexa esnaquizada polas herexías, e inimigos exteriores que constantemente ameazaban con inavadir." Buxton continúa, A pesar de que converteuse en emperador en 1434, Zara Yaqob non foi coroado até 1436 en Axum, onde residiu por tres anos. Non era infrecuente que os gobernantes etíopes aprazaran a súa coroación até máis tarde.
Xa emperador, Zara Yaqob casou coa princesa Eleni, quen convertérase do islam antes do seu matrimonio. Eleni era a filla do rei de Hadiya, un dos reinos sidamas ao sur do río Abay. A pesar de que non puido darlle fillos, Eleni converteuse nunha política poderosa. Cando saíu á luz unha conspiración que implicaba un dos seus bitwoded (cobselleiro maior), Zara Yaqob reaccionou nomeando para o cargo as súas dúas fillas, Medhan Zamada e Berhan Zamada. Segundo a Crónica do seu reinado, o emperador tamén nomeou as súas fillas e sobriños como gobernadores de oito das súas provincias. Estes nomeamentos non foron exitosos.
Derrotou Badlay ad-Din, o sultán de Adal na Batalla de Gomit en 1445, o cal consolidou o seu control sobre os reinos sidamas do sur, así como os reinos musulmáns débiles máis aló o río Awash. Campañas similares no norte contra os agaw e os falasha non foron tan exitosas.
Despois de presenciar unha luz brillante no ceo (que a maioría de historiadores identificaron como o cometa Halley, visíbel en Etiopía en 1456), Zara Yaqob fundou Debre Berhan e fíxoo a súa capital durante o resto do seu reinado.
Nos seus últimos anos, Zara Yaqob deviño máis despótico. Cando Takla Hawariat, abade de Dabra Libanos, criticou as bouras es asasinatos de Yaqob, o emperador deu unha boura ao propio abade e meteuno no cárcere, onde morreu após poucos meses. Zara Yaqob convenceuse dunha conspiración en 1453, o cal levouno a accións máis brutais. Deveu cada vez máis convencido de que a súa muller e fillos tramaban contra el, e bateu moitos deles. Seyon Morgasa, a nai do futuro emperador Baeda Maryam I, morreu por estes malos tratos en 1462, o cal levou a unha ruptura total entre fillo e pai. Finalmente as relacións entre as dous recompuxéronse, e Zara Yaqob publicamente designou Baeda Maryam como o seu sucesor.
Igrexa etíope
Cando Zara Yaqob chegou ao trono, a Igrexa etíope estaba dividida sobre o asunto da observancia do Sabbath desde aproximadamente un século. Un grupa, leal aos bispos coptos, cría que o día de descanso tería que ser observado só en domingo, ou Gran Sabbath; outro grupo, os seguidores de Ewostatewos, crían co seu fundador que tanto o orixinal Sabbath do sétimo día Sabbath (e dicir o sábado, ou Sabbath menor) e o domingo terían que ser observados.
O emperador tivo éxito en persuadir dous bispos exipcios recentemente chegados, Mikael e Gabriel, para que aceptasen un compromiso que apuntase a restaurar a harmonía coa Casa de Ewostatewos, como eran coñecidos os seguidores de Ewostatewos. Á vez, fixo esforzos para pacificar a Casa de Ewostatewos. Aínda que os ewostatianos aceparon o compromiso por 1442, os dous bispos exipcios só aceptárono no Concilio de Debre Mitmaq en Tegulet (1450).
O emperador Zara Yaqob tamén continuou como defensor do patriarca de Alexandría. Cando ouviu en 1441 da destrución do mosteiro exipcio de Dabra Mitmaq polo sultán Jaqmaq, chamou a un período loito e enviou unha forte carta de protesta ao sultán. Recordou a Jaqmaq que tiña súbditos musulmáns que trataba ben, e advertiuno de que tiña o poder de desviar o Nilo, mais que non o facía polo padecemento humano que causaría. Jaqmaq respondeu con agasallos para tranquilizar a rabia de Zara Yaqob, mais refusou reconstruír o as igrexas coptas destruídas.
Asuntos estranxeiros
Zara Yaqob enviou unha misión diplomática a Europa (1450), liderado por un siciliano, Pietro Rombulo, que anteriormente tivera éxito nunha misión á India, especificamente pedindo traballo cualificado. Rombulo primeiro visitou a papa Nicolao V, mais o seu obxectivo definitivo era a corte de Afonso V de Aragón, quen respondeu favorabelmente. O Concilio ecuménico de Florencia (1438–1445) declarou que Zara Yaqob era o lendario rei Preste Xoán.
Holly Hunter
Holly Hunter, nada en Conyers, Xeorxia o 20 de marzo de 1958, é unha actriz de cinema, teatro e televisión estadounidense.
Traxectoria
Debutou no cinema co filme de terror The Burning, en 1981.
En 1993 rodou dous filmes polos que foi candidata aos oscar, The Piano, polo que gañou o oscar á mellor actriz, e The Firm, polo que foi candidata como actriz secundaria.
Produciu a serie de televisión Saving Grace, protagonizada por ela mesma.
É xorda do oído esquerdo.
Escola de Delft
Co nome de Escola de Delft coñécense varios movementos ou correntes con orixe na cidade neerlandesa de Delft:
J. P. Morgan
John Pierpont Morgan nado en Hartford (Connecticut) o 17 de abril de 1837 e finado en Roma (Italia) o 31 de marzo de 1913, foi un empresario, banqueiro e coleccionista de arte estadounidense que dominou as finanzas corporativas e a consolidación industrial da súa época.
Entre as súas actividades destacaron a fusión de Edison General Electric e Thompson-Houston Electric Company para formar a General Electric Company en 1891, o financiamento para a creación da Federal Steel Company (Compañía Federal de Aceiro) e a fusión da Carnegie Steel Company e varias compañías máis do sector do ferro e do aceiro para formar en 1901 a Corporación dos Aceiro dos Estados Unidos. Asociouse co empresario irlandés William Pirrie, dos estaleiros Harland and Wolff, para a fundación do trust navieiro International Mercantile Marine Company.
Traxectoria
alt=|esquerda|miniatura|397x397px|J. P. Morgan, [[Circa|ca. 1902]] Morgan comezou a traballar en 1857 na empresa do seu pai, Junius S. Morgan, na sucursal de Londres, e emigrou á cidade de Nova York un ano despois. Alí traballou na firma Duncan, Sherman & Company, os representantes nos Estados Unidos de George Peabody & Company. De 1860 a 1864 traballou como axente en Nova York para a firma do seu pai como J. Pierpont Morgan & Company. Entre 1864 e 1871 foi membro da Dabney, Morgan & Company, que en 1871 se aliou coa Drexels of Philadelphia para formar a firma neoiorquina Drexel, Morgan & Company.
Durante a guerra civil estadounidense, Morgan entrou en contacto co goberno para adquirir rifles anticuados do exército por só 3,50 dólares cada un. O socio de Morgan arranxounos para revendelos posteriormente por 22 dólares. O exército decatouse de que estaba recomprando as súas propias armas, pero o que se chegou a denominar escándalo resultou ser máis un caso de ineficiencia gobernamental que un acto fraudulento de Morgan (o cal, entre outras cousas, non chegara a ver os rifles en ningún momento, e só actuaba como financeiro). Morgan, pola súa banda, do mesmo xeito que moitos cidadáns da clase alta (por exemplo o que foi máis tarde presidente, Grover Cleveland), evitou o servizo militar mediante o pago de 300 dólares en substitución.
En 1985, trala morte de Tony Drexel, a compañía pasou a chamarse J. P. Morgan & Company. Seguía a conservar os seus lazos coa Drexel & Company en Filadelfia, a Morgan, Harjes & Company en París e a J. S. Morgan & Company (a partir de 1910 chamada Morgan, Grenfell & Company) en Londres. Para o ano 1900, era unha das entidades bancarias máis importantes do mundo, levando a cabo grandes negocios, especialmente fusións e adquisicións. Morgan tivo moitos socios ao longo dos anos, pero mantívose sempre ao mando.
O ascenso ao poder de Morgan estivo acompañado por dramáticas batallas financeiras; quitoulle o control dos ferrocarrís Albany and Susquehanna a Jay Gould e Jim Fisk en 1869; dirixiu o lobby que rompeu os privilexios para as finanzas gobernamentais de Jay Cooke, e axiña viuse involucrado en desenvolver e financiar un imperio ferroviario a través de operacións mercantís en todas as partes dos Estados Unidos.
Acumulou grandes sumas de diñeiro en Europa, mais, en lugar de limitarse a reinvestir os fondos, axudou os ferrocarrís a reorganizarse e lograr un maior rendemento. Loitou contra os especuladores, interesados en simples ganancias a curto prazo, e creou unha nova visión dun sistema integrado do transporte. En 1885, reorganizou o ferrocarril de Nova York, a Costa Occidental e Buffalo, arrendándollo despois á New York Central. En 1886, reorganizou a compañía Philadelphia and Reading, e, en 1888, o Chesapeake and Ohio.
Morgan especializouse en comprar empresa s con problemas e reorganizar as súas estruturas de negocio e a súa xestión para volver facelas rendibles. A súa reputación como banqueiro e financeiro era xa tan alta que o axudaba a atraer o interese dos investidores nos negocios que compraba.
No ano 1900 financiou con 150 000 dólares e cedeu un predio en Long Island a Nikola Tesla para facer a Torre Wanderclyffe, o que prometía ser un transmisor de radio de alta potencia para comunicacións transatlánticas. En 1903, Tesla gastara todo o investimento inicial sen completar o proxecto; ademais Marconi realizara unha transmisión transatlántica cun equipo moito máis barato. Entón Morgan declinou refinanciar máis este proxecto. Tesla tentou xerar maior interese na Torre Wanderclyffe revelando a capacidade de transmitir electricidade de forma inalámbrica, pero coa perda dos fondos de Morgan, e a situación de Wall Street en 1903, o seu proxecto nunca foi completado.
En 1895, no momento económico máis baixo trala depresión económica de 1893, o Tesouro Federal estaba case sen ouro nos seus reservas. O presidente Grover Cleveland chegou a un acordo con Morgan para crear un sindicato privado en Wall Street para prover o Tesouro dos Estados Unidos con 65 millóns de dólares en ouro, a metade procedente de Europa, para emitir débeda do tesouro que permitise recuperar as arcas do tesouro ata un superávit de 100 millóns. O episodio salvou o tesouro, pero danou politicamente a Cleveland a través da á agraria do seu partido, o Partido Demócrata, e converteuse nun tema clave das eleccións de 1896, cando os bancos se converteron no obxecto dos ataques de William Jennings Bryan. Morgan e o resto de banqueiros de Wall Street fixeron fortes doazóns ao candidato republicano, William McKinley, que resultou elixido en 1896 e reelixido en 1900.
En calquera caso, os inimigos da banca atacaron a Morgan polos termos do seu préstamo de ouro ao goberno federal, incluíndo entre os seus ataques provocar a crise financeira de Nova York. En 1912, Morgan apareceu e defendeuse publicamente ante un comité do congreso presidido por Arsène Pujo, que investigaba o trust bancario de Wall Street e que foi dirixido especialmente contra el.
Faleceu en Roma en 1913, mentres durmía. A súa morte causou gran conmoción nos Estados Unidos, Wall Street pechou un día por duelo, algo pouco común xa que ese suceso só pasaba polo falecemento dun presidente.
Cerráronseme os ollos
Cerráronseme os ollos (en Et mes yeux se sont fermés) é unha novela de Patrick Bard publicada orixinalmente no ano 2016. O seu autor, Patrick Bard, perdeu un grande amigo no atentado contra a revista Charlie Hebdo.
Foi traducido ó galego por Fernando Moreiras e publicado por Faktoría K de Kalandraka no ano 2018.
Sinopse
Conta a historia de Maëlle, unha rapaza francesa que retorna a Siria captada polo Daesh.
Encima de restrición
Un encima de restrición (tamén enzima de restrición) ou endonuclease de restrición é un encima que corta o ADN en puntos onde se encontran determinadas secuencias nucleotídicas específicas ou moi preto delas chamadas sitios de restrición. Os encimas de restrición son endonucleases que se clasifican xeralmente en tres tipos principais, os cales se diferencian na súa estrutura e na súa forma de cortar o ADN no seu sitio de recoñecemento ou restrición, ou na separación ou non entre os sitios de recoñecemento e clivaxe. Para cortar o ADN, todos os encimas de restrición fan dúas incisións, unha en cada cadea azucre-fosfato da dobre hélice do ADN.
Estes encimas encóntranse en bacterias e arqueas e para elas son un mecanismo de defensa contra os virus invasores. Dentro dunha célula procariota, os encimas de restrición cortan selectivamente o ADN alleo nun proceso chamado restrición; mentres que o ADN do hóspede está protexido por un encima modificador (unha metilase) que modifica o ADN procariótico e bloquea así a súa clivaxe (corte). En conxunto, estes dous procesos constitúen o sistema de restrición-modificación das bacterias.
Estudáronse en detalle uns 3.000 encimas de restrición, e pode dispoñerse comercialmente de máis de 600. Estes encimas utilízanse de forma rotineira para a modificación do ADN nos laboratorios, e son unha ferramenta fundamental na clonación molecular.
Historia
O termo encima de restrición orixinouse nos estudos sobre o fago λ e o fenómeno da restrición e modificación controlado polo hóspede de virus bacterianos. O fenómeno foi descuberto nos laboratorios de Salvador Luria e Giuseppe Bertani a principios da década de 1950. Atoparon que un bacteriófago λ que pode crecer ben nunha cepa de Escherichia coli, por exemplo E. coli C, non crecía tan ben noutra cepa, por exemplo E. coli K, na cal o seu rendemento caía significativamente de 3 a 5 ordes de magnitude. A célula hóspede E. coli K, chamada hóspede restritor, parecía ter a capacidade de reducir a actividade biolóxica do fago λ. Se un fago se estabilizaba nunha cepa, a capacidade dese fago de crecer tamén se restrinxía noutras cepas. Na década de 1960, nos laboratorios de Werner Arber e Matthew Meselson atoparon que a restrición era causada por unha clivaxe encimática do ADN do fago, e o encima implicado denominouse en consecuencia encima de restrición.
Os encimas de restrición estudados por Arber e Meselson eran de tipo I, os cales clivan o ADN aleatoriamente fóra do sitio de restrición. En 1970, Hamilton O. Smith, Thomas J. Kelly e Kent Welcox illaron e caracterizaron o primeiro encima de restrición de tipo II, o HindII, da bacteria Haemophilus influenzae. Este tipo de encimas de restrición é máis útil para o seu uso nos laboratorios, xa que corta o ADN no sitio onde está a súa secuencia de recoñecemento. Máis tarde, Daniel Nathans e Kathleen Danna demostraron que a clivaxe do ADN do virus simio 40 (SV40) por encimas de restrición orixinaba fragmentos específicos que podían separarse usando electroforese en xel de poliacrilamida, o que indicaba que os encimas de restrición podían utilizarse para o mapado do ADN. O Premio Nobel de Medicina e Fisioloxía de 1978 concedéuselle a Werner Arber, Daniel Nathans, e Hamilton O. Smith polo seu traballo no descubrimento e caracterización de encimas de restrición. O seu descubrimento levou ao desenvolvemento da tecnoloxía do ADN recombinante que permitiu, por exemplo, a produción a grande escala de insulina humana para tratar a diabetes utilizando a bacteria Escherichia coli.
Orixe na evolución
Os encimas de restrición e todo o sistema de restrición-modificación, probablemente evolucionaron a partir dun antepasado común que tiña un encima con actividade de endonuclease e outro de metilase, e despois espalláronse por transferencia horizontal de xenes. Ademais, hai cada vez máis evidencias de que as endonucleases de restrición evolucionaron como un elemento xenético egoísta.
Sitio de recoñecemento
miniatura|dereita|Un sitio de recoñecemento [[secuencia palindrómica|palindrómico lese igual nas dúas cadeas, na cadea inversa e na cadea que se le cara adiante, cando as dúas se len coa mesma orientación.]] Os encimas de restrición recoñecen unha secuencia de nucleótidos específica e produce un corte de dobre cadea no ADN, seccionándoo por completo. As secuencias de recoñecemento varían xeralmente en lonxitude entre 4 e 8 nucleótidos, e moitas delas son palindrómicas, o que significa que a secuencia de bases lese igual cara adiante que cara atrás. En teoría, hai dous tipos de secuencias palindrómicas posibles no ADN. O palíndromo de tipo espello é similar aos que se poden encontrar en textos escritos ordinarios, no cal unha secuencia se le igual cara adiante que cara atrás nunha soa febra do ADN, como en GTAATG. O palíndromo de tipo repetición invertida é tamén unha secuencia que se le igual cara adiante que cara atrás, pero as secuencias cara adiante e cara atrás están en febras de ADN complementarias nun ADN bicatenario, como en GTATAC (onde GTATAC é complementaria de CATATG). Os palíndromos de repetición invertida son máis comúns e teñen unha maior importancia biolóxica que os de tipo espello.
A dixestión polo encima de restrición EcoRI produce extremos que sobresaen e son complementarios entre si, e que se denominan extremos "pegañosos", "adherentes" ou "cohesivos",
mentres que a clivaxe polo encima de restrición SmaI produce extremos "romos":
90px
As secuencias de recoñecemento no ADN difiren en cada encima de restrición, producindo diferenzas na lonxitude, secuencia e orientación da febra (o extremo 5' ou o extremo 3') dun extremo de ADN cohesivo que "sobresae" ou "colga" (é máis longa que a outra cadea).
Os distintos encimas (diferentes en procedencia, secuencia e estrutura) que recoñecen e clivan no mesmo punto denomínanse isoesquizómeros. Os diferentes encimas de restrición que recoñecen a mesma secuencia pero clivan en distintos puntos denomínanse neoesquizómeros.
Tipos
As endonucleases de restrición que se encontran na natureza clasifícanse en catro grupos, denominados tipos I, II, III e IV, baseándose na súa composición e nos cofactores encimáticos que precisan, a natureza da súa secuencia diana, e a posición do seu sitio de clivaxe no ADN en relación coa secuencia diana. Todos estes tipos de encimas recoñecen secuencias de ADN curtas específicas e realizan a clivaxe endonucleolítica do ADN producindo fragmentos específicos con 5'-fosfatos terminais. Difiren na súa secuencia de recoñecemento, composición de subunidades, posición de clivaxe, e requirimentos de cofactores, tal como se resume seguidamente:
Ademais hai un tipo V que recoñece secuencias palindrómicas e utiliza ARNs guías.