cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
BMX
Características das bicicletas de BMX
Na maioría de modalidades empréganse pegs. Estes son uns apoios feitos cunha aliaxe de cromo e molibdeno, aluminio mecanizado ou plástico. Son usados en rampla para facer stalls, que consisten en se cravar no coping da rampla e realizar trucos como se manter sobre un peg etc. En rúa empréganse para guindar sobre cemento, varandas, bancos etc, e adoitan ser máis longos e resistentes do habitual. En race e dirt non se usan.
Figuras básicas
miniatura|200px|X-up
Modalidades
miniatura|200px|Carreira en pista de terra dereita|miniatura|200px|Flatland
Estudos da muller
Metodoloxías populares dentro do campo de estudos sobre as mulleres inclúen a teoría do punto de vista, a intersecionalidade, multiculturalismo, feminismo transnacional, e prácticas de lectura, asociadas á teoría crítica, ó posestruturalismo e á teoría queer. O campo pescuda e critica normas sociais de xénero, raza, clase, sexualidade, e outras desigualdades sociais. Está relacionado co máis amplo campo dos estudos de xénero. Estudos sobre as mulleres precederon os estudos de xénero como unha campo de estudo estabelecido. Nos Estados Unidos, o primeiro doutoramento en estudos sobre as mulleres foi creado en 1990 e o primeiro doutoramento en estudos de xénero, en 2005.
BMX
Race
Realízase nunha pista que é unha emulación do motocross, hai dous tipos de bici definidas polo diámetro da planta: 20" e 24". As competicións son co mesmo formato que no atletismo de pista: saen oito corredores cada un pola unha rúa. O circuíto ten unha lonxitude aproximada de 400 m que os corredores completan en aproximadamente 30 segundos. Só pasan á seguinte rolda os 4 primeiros clasificados ata formar unha manga final.
Estudos da muller
Historia
O primeiro curso de estudos acreditados sobre as mulleres foi realizado en 1969, na Universidade Cornell. Despois dun ano intenso de organización,  o primeiro programa de estudo da muller nos Estados Unidos foi estabelecido en 1970, na Universidade Estatal de San Diego. Xunto co Movemento Nacional de Liberación das Mulleres, estudantes e membros da comunidade crearon o Comité AD HOC para estudos sobre as mulleres. En 1974 membros do corpo docente da San Diego State iniciaron unha campaña nacional para a integración do departamento. No momento, esas accións e o campo eran extremamente políticos. Debido a sensíbel natureza política do movemento e a dura reacción ó movemento feminista, aínda hai unha serie de incertezas sobre a creación de estudos sobre as mulleres.
BMX
FreeStyle
Dentro do FreeStyle diferéncianse 5 modalidades:
BunnyHop
Non se coñece o creador nin a quen deu nome ó salto en bicicleta. Este coñécese a nivel mundial como bunnyhop, o que viría a ser chimpo do coelliño. O bunnyhop é unha técnica igual ou máis complexa có ollie (salto sen mans en skate, chamado así polo seu creador Alan Ollie Gelfand). Esta figura consiste en levantar no aire ambas rodas da BMX mentres se salta. Isto permite pasar obstáculos, saltar para grindar ou simplemente como manobra vistosa.
Shirakawa, Fukushima
Shirakawa (白河市, しらかわし, Shirakawa-shi) é un concello da prefectura de Fukushima no Xapón. Está situada ao sur da rexión de Tōhoku e ao sur da prefectura, e ao leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 305,30 km² e a poboación de 65 040 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 213 hab./km².
O concello de Shirakawa limita cos concellos de Nishigō, Ten'ei, Yabuki, Izumizaki, Nakajima, Ishikawa, Asakawa, Tanagura (da prefectura de Fukushima); e Nasu (da prefectura de Tochigi).
Merijärvi
Merijärvi é un municipio de Finlandia situada na rexión de Ostrobotnia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 1 114 habitantes. A superficie do termo municipal é de 231,63 km2, dos cales 1,69 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 4,84 hab./km².
Limita cos concellos de Alavieska, Kalajoki, Oulainen, Ylivieska e Pyhäjoki, todos eles na súa mesma rexión.
Conservación de alimentos
Baixo o termo conservación de alimentos inclúese o conxunto de técnicas encargadas de aumenta-la vida útil e dispoñibilidade dos alimentos para o consumo humano e animal, mediante a inactivación dos microorganismos presentes, a protección do alimento que evite recontaminacións posteriores e a creación de condicións que impidan as reaccións químicas de degradación que se producirían no alimento en condicións normais. Os diferentes métodos de conservación aplícanse desde a prehistoria, con continuas melloras e innovacións introducidas ao longo do tempo.
Obxectivos
O principal obxectivo da industria alimentaria dirixida á conservación dos alimentos consiste en prolongar a súa vida útil, en aumentar o tempo de aptitude desde a súa produción ata o seu consumo, pero simultaneamente engade outras vantaxes adicionais:
Características dos alimentos
O método de conservación ideal para cada alimento depende de distintos factores, entre eles das características do propio alimento e do prazo de conservación que se pretende. Calquera posible método debe, ademais, garantir a salubridade do alimento e, naturalmente, resultar rendible.
Se o obxectivo que se busca é a destrución dos microorganismos presentes no alimento e a creación de condicións que impidan o seu acceso e crecemento posterior, calquera método que pretenda alcanzar estes obxectivos deberá dirixirse a reducir ou modificar os requirimentos imprescindibles para o desenvolvemento microbiano. En definitiva, os microorganismos son seres vivos que precisan os mesmos requisitos que calquera outro ser vivo: nutrientes dos que alimentarse, un grao de humidade suficiente e certas condicións ambientais mínimas (temperatura, presenza de osíxeno, acidez).
Nutrientes
A diferente composición nutritiva dos alimentos fai que os microorganismos crezan con maior facilidade nuns que noutros. Aqueles alimentos ricos en proteínas e pobres en azucres (como a carne, peixe, ovos ou leite) son facilmente colonizados polos microorganismos e, por conseguinte, consérvanse peor. Pola contra, noutros (como no aceite, a manteiga ou os cereais) medran con dificultade e consérvanse sen maiores problemas. Mofos e lévedos prefiren alimentos ricos en azucres e auga (como froitas ou pasteis).
O problema é que a industria alimentaria non pode reducir a concentración de nutrientes xa que son imprescindibles para o consumidor. A única actuación posible neste sentido é a modificación da composición do alimento para dificultar o crecemento microbiano, por exemplo mediante a adición de azucre no leite condensado ou de aceite nos queixos ou embutidos envasados en aceite.
Temperatura
miniatura|300px|En condicións óptimas, o número de bacterias multiplícase por dous cada 20 minutos Os xermes poden crecer sen grandes dificultades dentro dun amplo abano de temperaturas, que se adoita establecer entre os 10 e os 50 °C, cunha temperatura óptima de crecemento ó redor dos 35-37 °C. Se se mantén o alimento por debaixo destes 10 °C, a multiplicación dos xermes é cada vez máis lenta e chega a deterse completamente ao chegar a temperaturas de conxelación (-18 °C).
Osíxeno
A maior parte dos xermes son aeróxenos e precisan unha concentración mínima de osíxeno. Tratamentos como o envasado hermético ou ao baleiro evitan a súa presenza, se ben son ineficaces fronte a xermes anaerobios.
Acidez
Case todos os microorganismos se desenvolven en condicións óptimas a pH próximos á neutralidade (pH=7), reducíndose ao aumentar a acidez (ao reducirse o pH); no caso dos mofos, a acidez non dificulta o seu crecemento. O escabeche, a fermentación ou a adición de vinagre acidifican o alimento e prolongan a súa conservación.
Métodos de conservación de alimentos
miniatura|200px|Elaboración de conservas na casa Para aumentar a vida útil dos alimentos, a industria alimentaria recorre a métodos que destrúan os microorganismos (ou dificulten o seu crecemento) e impidan a súa contaminación posterior. Tamén debe conseguir que non se poidan producir as reaccións químicas ou enzimáticas que os alteren. Non resulta infrecuente que se utilicen simultaneamente dous ou máis sistemas.
Os métodos de conservación de alimentos pódense clasificar en función da tecnoloxía utilizada:
Conservación mediante aplicación de calor
Como xa se dixo, as temperaturas superiores a 65 °C demostráronse eficaces para desactivar os xermes presentes nos alimentos. A maior temperatura, maior grao de conservación pode conseguirse.
Pasteurización
miniatura|[[Louis Pasteur]]
Cronia
A Cronia (en grego antigo Κρόνια) era unha festividade da mitoloxía grega, celebrada en Atenas e Tebas durante a época da colleita en honra ao titán Cronos, cuxo culto se dicía que fora introducido na Ática por Cécrope. O festival celebrábase o duodécimo día do mes de Hecatombeon, que, nunha época moi antiga da historia da Ática, levaba o nome de μην Κρονιων (‘mes de Cronos’).
Na illa de Rodas tamén se celebraba unha festa en honra de Cronos —quizais o fenicio Moloch— a quen se ofrecían sacrificios humanos, normalmente de criminais. Esta festa celebrábase o dezaseis de Metageitnion.
Conservación de alimentos
Pasteurización
O tratamento recibe o nome do seu descubridor, o científico francés Louis Pasteur (1822-1895). A primeira pasteurización foi realizada o 20 de abril de 1882 polo mesmo Pasteur e o seu colega Claude Bernard.
Cronia
Cando os escritores gregos aludía ás Saturnalias romanas, dábanlles o nome de Κρόνια, que nos tempos antigos parecen haberse parecido realmente a aquelas na súa excesiva alegría.
Conservación de alimentos
Uperización
A uperización ou ultrapasteurización (método UHT) é unha forma de esterilización aplicada ao leite. Consiste en sometelo a temperaturas de entre 135 e 140 °C durante uns segundos, seguido dun rápido arrefriado e envasado. Isto faise dunha forma continua e en recinto pechado que garante que o produto non se contamine mediante o envasado aséptico.
A brevidade do tratamento reduce ao mínimo a perda de nutrientes e apenas afecta ás características organolépticas do alimento.
Conxelación
No tratamento de conxelación descéndese a temperatura dos alimentos por debaixo dos 0 °C para conseguir a conxelación da auga de constitución do alimento. Para ser realmente eficaz, as temperaturas deben chegar aos -18 °C ou menos, e manter o produto a esa temperatura ata o seu consumo.
Aínda que o efecto conservador do frío coñécese desde antigo, o seu uso comercial naceu en 1842, e só se implantou a grande escala a finais dese mesmo século, tralo desenvolvemento da refrixeración mecánica. Hoxe, a conxelación é o sistema de conservación máis utilizado e aplícase a practicamente todo tipo de alimentos. Cómpre ter presente que o obxectivo da conxelación é deter o crecemento microbiano, non a súa destrución, polo que a posible contaminación inicial do produto seguirá activa no momento da desconxelación. Tamén actúa relentizando as reaccións encimáticas de degradación (como, por exemplo, o enranciamento das graxas), pero non as detén totalmente, polo que, co tempo, prodúcense perdas nas características organolépticas.
Unha variante deste método é a ultraconxelación, que consiste en acelerar o proceso mediante un arrefriamento rápido a temperaturas desde -35 °C a -65 °C. Deste xeito, a fase de cristalización do xeo, que se produce entre os 0 °C e os -5 °C, (chamada temperatura crítica) transcorre en menos de 2 horas. Deste xeito, as perdas nutritivas son practicamente inapreciables.
Deshidratación
miniatura|200px|Cogomelos (Boletus edulis) desecados A deshidratación consiste na eliminación da auga de constitución mediante a acción dunha corrente de aire, por veces combinada coa aplicación de calor suave. É o sistema de conservación do xamón, os embutidos e os queixos curados.
Nalgúns casos recórrese á deshidratación total do alimento, eliminando toda a auga e converténdoo nun po seco, coma o leite en po ou o ovo desecado.
Concentración
É un proceso de cocción prolongado co que a auga se elimina por vaporización. É o sistema utilizado na marmelada ou no doce de marmelo.
Liofilización
miniatura|200px|Café instantáneo Consiste nunha deshidratación total na que primeiro se conxela o alimento e logo introdúcese nunha cámara de baleiro na que se produce a sublimación da auga. Obtense así un produto seco e esponxoso que se disolve en auga para ser consumido, coma o café instantáneo.
Conservación por adición de substancias que impiden o crecemento microbiano
miniatura|200px|Xamón serrano. Diferentes substancias poden engadirse ó alimento para modificar a súa composición ou crear condicións que impidan ou reduzan o crecemento dos xermes, así como a actividade enzimática do propio produto.
Curado
Algúns alimentos, coma os embutidos ou o xamón, consérvanse mediante a acción simultánea do secado ó aire e do sal. Por veces recórrese tamén a certos conservantes, coma os nitritos e nitratos, para inhibir o crecemento dos clostridios.
Discografía de Angela Gheorghiu
miniatura|Gheorghiu encarnando a Floria Tosca na [[San Francisco Opera en novembro de 2012.]] Esta lista mostra as gravacións realizadas pola soprano romanesa Angela Gheorghiu, e inclúe gravacións en solitario como gravacións de óperas completas e recompilatorios xunto con outros artistas, tanto en CD como en DVD.
Conservación de alimentos
Salgado
A salga ou salgado consiste na adición de sal ós alimentos. O sal secuestra a agua presente no alimento e impide que os microorganismos teñan acceso á mesma. Utilízase, por exemplo, no xamón ou no bacallau.
Afumadura
miniatura|200px|Peixe afumado
O método de afumadura combina á acción deshidratante da calor o efecto xermicida dos compoñentes do fume. Utilízase, por exemplo, nos embutidos ou no salmón.
Acidificación
A adición de vinagre reduce o pH do alimento, grazas ó ácido acético, e consegue un grao de acidez no que os xermes non se desenvolven.
Noutros casos, as condicións de acidez conséguense mediante o uso de bacterias produtoras de ácido láctico, como no caso do iogur.
Azucre
As altas concentracións de azucre dificultan o crecemento dos microorganismos, polo que a adición de azucre se converte nun sistema de conservación útil nalgúns alimentos. É o sistema usado no leite condensado ou nas marmeladas.
Conservantes
Numerosas substancias empregadas como aditivos son quen de deter o crecemento dos microorganismos. Os máis comúns son os nitritos e nitratos, os sulfitos, o ácido ascórbico etc.
Radiacións ionizantes
A irradiación de alimentos permite unha esterilización sen recorrer ó uso de altas temperaturas. Aplícase unicamente en especias e herbas aromáticas.
Enlatado
miniatura|Cultivo de [[Escherichia coli, bacteria frecuente nos alimentos]] O enlatado é unha das formas de conservación dos alimentos máis utilizadas, e en Galicia ten especial importancia pola relevancia que ten a industria conserveira, especialmente a de produtos do mar. No enlatado hai que cociñar o alimento, introducilo na lata, botar un líquido de cobertura, selalo hermeticamente en latas estériles e o contedor é fervido (en autoclave) para matar ou debilitar calquera bacteria que permaneza no produto para esterilizalo. Foi inventado polo francés Nicolas Appert. En 1806, este proceso foi utilizado pola Armada francesa para conservar a carne, froitas, vexetais, e mesmo o leite. Non obstante, este novo método de conservación non foi comprendido ata que en 1864 Louis Pasteur atopou a relación entre os microorganismos, a deterioración dos alimentos e certas doenzas. A primeira fábrica de conservas de peixe galega estableceuse en 1836 en Ponte Gaiteira (Oza, A Coruña), pero xa anteriormente se estableceran fábricas en Asturias en 1828. A partir de 1850 establecéronse outras no País Vasco, Cantabria e a propia Galicia, como a dos irmáns Curbera en Vigo en 1861. A industria comezou a destacar en 1880 cando houbo unha gran crise na industria francesa por falta de sardiña nas súas augas. Hoxe é un sector punteiro da industria galega, de relevancia mundial.
Para conservar enlatados algúns alimentos pode ser necesario que o paso final teña lugar nunha cocción a presión. Os froitos moi ácidos, como os amorodos non necesitan que se engadan conservantes á lata e só requiren un curto ciclo de cocción, mentres que outros vexetais como as cenorias requiren unha cocción máis longa e a adición doutros compoñentes ácidos. Os alimentos de baixa acidez, como moitos vexetais e carnes, necesitan un enlatado a presión. Os alimentos enlatados teñen o risco de deteriorarse inmediatamente despois de abrir a lata, polo que non hai que tardar en consumilos.
A falta dun control de calidade do proceso de enlatado pode permitir que se incorporen aos alimentos auga ou microorganismos. A maioría dos fallos no enlatado son detectados rapidamente pola presenza de descomposición na lata, que pode causar a produción de gas e a lata pode inchar ou mesmo rebentar. Porén, ás veces danse casos de procesamento pouco coidadoso durante o enlatado, no que o alimento non é procesado suficientemente ou hai unha hixiene insuficiente que permite a contaminación do alimento por organismos anaerobios obrigados como Clostridium botulinum, que producen unha toxina moi potente, que orixina unha grave doenza ou a morte. Ademais, este organismo non produce gas ou un sabor raro obvio e permanece indetectado polo gusto e olfacto. Porén, a súa toxina desnaturalízase por cocción. Nos fungos cociñados, procesados e enlatados deficientemente, poden crecer Staphylococcus aureus, que producen unha toxina que non se destrúe ao enlatalos nin ao requentar o produto.
Tirreno-Adriático
A Tirreno-Adriático é unha carreira ciclista que se disputa cada ano no mes de marzo en terras italianas. Trátase dunha carreira de sete tiradas, que percorre un traxecto que vai dende as costas do Mar Tirreno ás costas do Mar Adriático, polo que se lle chama "a carreira dos dous mares". Está considerada por moita xente como a segunda carreira por tiradas máis importante de Italia, por detrás do Giro de Italia.
A proba foi creada no ano 1965 e ten moito prestixio, de xeito que está incluída no calendario internacional do UCI ProTour.
É moi habitual que o gañador da Tirreno-Adriático se impoña ós demais corredores por uns poucos segundos de vantaxe, as mais das veces froito das bonificacións que se acadan nas chegadas á meta en cada tirada. Ten pasado mais dunha vez que en tódalas tiradas se chegue ao sprint e polo tanto o gañador da proba sexa o esprinter que gañou mais tiradas, ou sexa, o que acadou mais segundos de bonificación nas chegadas a meta.
A maioría dos anos hai unha tirada que remata na localidade de Macerata, na cal hai unha longa costa cunha inclinación ata do 21%, na que de cando en vez algún ciclista ten acadado a vantaxe definitiva para vencer na proba.
A carreira remata sempre na localidade de San Benedetto del Tronto, na provincia de Ascoli Piceno.
Gañadores
O ciclista que máis veces gañou a Tirreno-Adriático foi o clasicómano belga Roger De Vlaeminck, quen acadou a vitoria seis anos seguidos entre 1972 e 1977.
A Pena, Sigrás, Cambre
A Pena é un lugar da parroquia de Sigrás no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 199 habitantes (98 homes e 101 mulleres).
Amoexa
dereita|miniatura O topónimo galego Amoexa pode referirse a:
Vío, Elviña, A Coruña
miniatura|Situación de Vío no concello da Coruña. Vío é un lugar da parroquia de Elviña no concello coruñés da Coruña na comarca da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 23 habitantes, dos cales 11 eran homes e 12 eran mulleres.
O núcleo de poboación quedou encaixado entre os polígonos de Pocomaco e Vío, xunto ás vías do tren de acceso á Coruña-Santiago.
Instituto Cervantes
A súa tarefa é a promoción e ensino da lingua española, así como a difusión da cultura de España e Hispanoamérica. Como institución cumpre labores similares á Alliance Française, o British Council, o Institut Ramon Llull e o Goethe-Institut.
As súas sedes centrais están en Madrid, no edificio «As Cariátides» da rúa de Alcalá (antiga sede do Banco Central Hispano) e en Alcalá de Henares, na rúa Libreros da cidade. O seu director a é Luis García Montero.
Johan Neeskens
Johannes Jacobus Neeskens, nado o 15 de setembro de 1951, é un adestrador e antigo xogador de fútbol neerlandés. Como compoñente da selección nacional holandesa foi finalista nas Copas do Mundo de 1974 e 1978. Xogou no AFC Ajax (1970-1974) e no Futbol Club Barcelona (1974-1979) entre outros. Retirouse en 1991 e comezou a súa carreira como técnico adestrando ao Zug 94, foi asistente técnico das eleccións holandesa (1995-2000) e australiana (2005-2006), tamén o foi do Barcelona (2006-2008) e desde 2009 éo do Galatasaray.
Instituto Cervantes
Fins e medios
Os fins do Instituto Cervantes son, segundo o artigo 3 de Lei 7/1991, de 21 de marzo, pola que se crea o Instituto Cervantes, os seguintes:
Todos os anos publica o Anuario do español, que tivo a primeira edición en 1998, e que analiza a situación e novidades da lingua española nos seus distintos ámbitos de uso. Ademais, desde 1997, mantén o Centro Virtual Cervantes en Internet.
O 1 de xuño de 2005, o Instituto Cervantes recibiu o Premio Príncipe de Asturias de Comunicación e Humanidades. Comparte galardón coa Alliance Française, a Società Dante Alighieri, o British Council, o Instituto Camões e o Goethe-Institut.
Centro Virtual Cervantes
O Centro Virtual Cervantes é un sitio web creado e mantido polo Instituto Cervantes de España para contribuír á difusión da lingua española e as culturas hispánicas. Ofrece materiais e servizos para os profesores de español, os estudantes, os tradutores, xornalistas e outros profesionais que traballan coa lingua, así como para os hispanistas que se dedican a estudar a cultura española en todo o mundo, e para calquera persoa interesada na lingua e culturas hispánicas e na situación do español na rede.
Centros no mundo
miniatura|dereita|200px|Sede do Instituto Cervantes en Múnic miniatura|200px|Miguel de Cervantes Saavedra (non fidedigno). Pintura atribuída a [[Juan de Jáuregui]] Para os seus labores organízase en:
O Instituto Cervantes non ten aínda ningún centro no Sáhara Occidental, único territorio no mundo con poboación árabe que ten como segunda lingua o español. Actualmente estúdase un proxecto para establecer aulas no Aaiún a través de AECI.
En Xibraltar, logo dun acordo asinado en 2006, crearon un Instituto Cervantes. Esa situación xerou polémica na opinión pública española por ter o Instituto Cervantes centros só no estranxeiro, o que levaba recoñecer implicitamente certo grao de soberanía do goberno e das institucións británicas sobre este territorio así como o seu carácter cultural alleo a España.
Santo André, As Nogais
Santo André é unha parroquia do concello das Nogais na comarca dos Ancares, na provincia de Lugo. Segundo o IGE en 2011 tiña 139 habitantes, deles 74 eran homes e 65 eran mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 151 habitantes.
Patrimonio
A súa igrexa parroquial foi declarada Ben de Interese Cultural.
Instituto Cervantes
En América
En América similar labor cúmpreno as Oficinas de Cooperación Técnica (OCT) e os Centros Culturais de España (CCE) dependentes da Axencia Española de Cooperación Internacional. Anteriormente eran efectuados polo Instituto de Cooperación Iberoamericana.
Pite, Sigrás, Cambre
Pite é un lugar da parroquia de Sigrás no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 29 habitantes (12 homes e 17 mulleres).
O Pando, Cervantes
Santa María do Pando é unha parroquia que se localiza no concello de Cervantes. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 24 habitantes (13 homes e 11 mulleres), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 26 habitantes.
Tour de Francia 2014
O Tour de Francia 2014 foi a 101ª edición da carreira ciclista máis importante do mundo. O seu percorrido comezou o 5 de xullo na cidade inglesa de Leeds e rematou o 27 de xullo en París. Os equipos participantes foron 22, 18 deles de categoría UCI ProTour (primeira división do ciclismo) e os outros 4 de categoría UCI Profesional Continental, convidados pola organización da carreira. O número de ciclistas participantes foi polo tanto de 198 (9 por equipo).
A carreira presentou as ausencias salientables de Nairo Quintana que viña de gañar o Giro de Italia, e Bradley Wiggins que estaba a preparar a Vuelta a España. Ningún ciclista galego participou nesta edición. Os principais favoritos eran Chris Froome e Alberto Contador, que viñan de gañar a meirande parte das carreiras anteriores nas que competiran. Tamén salientables eran as presenzas de Vincenzo Nibali e Alejandro Valverde na carreira, así como as de Joaquim Rodríguez e Andy Schleck que non chegaban cunha boa preparación. Non obstante, as caídas dos dous grandes favoritos (Froome e Contador) na primeira semana de carreira supuxo o seu abandono e que a disputa pola clasificación xeral quedase en mans doutros corredores.
A vitoria final foi para o italiano Vincenzo Nibali que aproveitou a súa ocasión dominando a clasificación xeral con moita vantaxe, gañando 4 etapas, e vestindo o Maillot jaune (amarelo) en 18 das 21 etapas do Tour. Esta vitoria supuxo que Nibali entrase nun pequeno grupo de corredores que ó longo da historia gañaron a tres grandes voltas (Giro de Italia, Tour de Francia e Vuelta a España), composto por Jacques Anquetil, Felice Gimondi, Eddy Merckx, Bernard Hinault e Alberto Contador. O resto das clasificacións foron gañadas por: O alemán Marcel Kittel tamén tivo unha actuación moi salientable acadando catro triunfos parciais en chegadas ao sprint, unha delas en París, e sendo o primeiro líder da carreira.
Clasificación xeral
A seguinte táboa amosa as dez primeiras posicións da clásificación xeral trala última etapa do Tour 2014:
A Campa, Fisteus, Curtis
A Campa é un lugar da parroquia de Fisteus no concello coruñés de Curtis da comarca de Betanzos.
Copa do Rei de fútbol 1989/90
A Copa do Rei de fútbol 1989–90 foi a 86ª edición do torneo. A competición empezou o 6 de setembro de 1989 e rematou o 5 de abril de 1990 coa final. O campión foi o Barcelona, que se impuxo na final ao Real Madrid.
Oitavos de final
Os partidos de ida xogáronse o 8 de novembro, e os partidos de volta o 29 de novembro de 1989.
Semifinais
Os partidos de ida xogáronse o 7 de febreiro, e os partidos de volta o 28 de febreiro de 1990.
Final
A final xogouse o 5 de abril de 1990 no Estadio Luis Casanova de Valencia.
Gregor Mendel
Gregor Mendel, nado en Heinzendorf o 20 de xullo de 1822 e finado o 6 de xaneiro de 1884 en Brno, foi un monxe agostiño católico e naturalista que describiu as chamadas Leis de Mendel que rexen a herdanza xenética, por medio dos traballos que levou a cabo con diferentes variedades da planta do chícharo (Pisum sativum). Os primeiros traballos en xenética foron realizados por Mendel. Inicialmente realizou cruces de sementes, as cales tiveron a particularidade de saír de diferentes estilos e algunhas da súa mesma forma. Nos seus resultados atopou caracteres como os dominantes que se caracterizan por determinar o efecto dun xene e os recesivos por non ter efecto xenético sobre unha persoa heterocigota.
O seu traballo non foi valorado cando o publicou no ano 1866. Hugo de Vries, botánico holandés, xunto a Carl Correns e Erich von Tschermak, redescubriron as leis de Mendel por separado no ano 1900.
Biografía
Mendel naceu nun pobo chamado Heinzendorf, pertencente ao Imperio Austrohúngaro (hoxe Hynčice, en Silesia, República Checa) o 20 de xullo de 1822, sendo bautizado co nome de Johann Mendel. Tomou o nome de pai Gregorio ao ingresar como frade agostiño en 1843, no convento de agostiños de Brünn (actualmente a cidade de Brno). En 1847 ordenouse sacerdote.
Mendel foi titular da prelatura da Imperial e Real Orde Austríaca do emperador Francisco Xosé I, director emérito do Banco Hipotecario de Moravia, fundador da Asociación Meteorolóxica Austríaca, membro da Real e Imperial Sociedade Morava e Silesia para a Mellora da Agricultura, Ciencias Naturais e Coñecementos do País, e xardineiro (de feito aprendeu do seu pai como facer enxertos e cultivar árbores froiteiras).
Mendel presentou os seus traballos nas reunións da Sociedade de Historia Natural de Brünn o 8 de febreiro e o 8 de marzo de 1865, publicándoos posteriormente como Experimentos sobre híbridos de plantas (Versuche über Pflanzenhybriden) en 1866 nas actas da Sociedade. Os seus resultados foron ignorados por completo, e tiveron que transcorrer máis de trinta anos para que fosen recoñecidos e entendidos.
Ao tipificar as características fenotípicas (aparencia externa) dos chícharos chamounas «caracteres». Usou o nome de «elemento», para referirse ás entidades hereditarias separadas. O seu mérito radica en darse conta de que os seus experimentos (variedades de chícharos) sempre ocorrían en variantes con proporcións numéricas simples.
Os «elementos» e «caracteres» recibiron posteriormente infinidade de nomes, pero hoxe coñécense de xeito universal polos que suxeriu en 1909 o biólogo dinamarqués Wilhem Ludwig Johannsen, como xenes. Sendo máis exactos, as versións diferentes de xenes responsables dun fenotipo particular chámanse alelos. Os chícharos verdes e amarelos corresponden a distintos alelos do xene responsable da cor.
Mendel faleceu o 6 de xaneiro de 1884 en Brünn, por nefrite crónica.
Leis de Mendel (1865)
miniatura|esquerda|Busto de Gregor Mendel.
Experimentos de Mendel
miniatura|260px|Fenotipos dominante e recesivo. (1) Xeración Parental. (2) Xeración F1. (3) Xeración F2. Mendel comezou os seus experimentos escollendo dúas plantas de chícharos que diferían nun carácter, cruzou unha variedade de planta que producía sementes amarelas con outra que producía sementes verdes, estas plantas forman a Xeración Parental (P).
Como resultado deste cruzamento producíronse plantas que producían máis nada que sementes amarelas, repetiu as cruces con outras plantas de chícharo que diferían noutros caracteres e o resultado era o mesmo, producíase un carácter dos dous na xeración filial. Ao carácter que aparecía chamoulle dominante e ao que non, recesivo. Neste caso a cor amarela é dominante fronte á cor verde.
As plantas obtidas da Xeración Parental denomínase Primeira Xeración Filial (F1).
Mendel deixou que se autofecundaran as plantas da Primeira Xeración Filial e obtivo a Segunda Xeración Filial (F2) composta por plantas que producían sementes amarelas e plantas que producían sementes verdes nunha proporción 3:1 (3 de sementes amarelas e 1 de sementes verdes). Repetiu o experimento con outros caracteres diferenciados e obtivo resultados similares nunha proporción 3:1.
Máis adiante Mendel decidiu comprobar se estas leis funcionaban en plantas diferenciadas en dous ou máis caracteres, escolleu como Xeración Parental plantas de sementes amarelas e lisas e plantas de sementes verdes e rugosas.
Cruzounas e obtivo a Primeira Xeración Filial composta por plantas de sementes amarelas e lisas, a Primeira lei cumpríase, na F1 aparecían os caracteres dominantes (amarelos e lisos) e non os recesivos (verde e rugosos).
Obtivo a Segunda Xeración Filial autofecundando a Primeira Xeración Filial e obtivo sementes de todos os estilos posibles, plantas que producían sementes amarelas e lisas, amarelas e rugosas, verdes e lisas e verdes e rugosas, contounas e probou con outras variedades e obtíñanse nunha proporción 9:3:3:1 (9 plantas de sementes amarelas e lisas, 3 de sementes amarelas e rugosas, 3 de sementes verdes e lisas e unha planta de sementes verdes e rugosas).
Desta experiencia deduciu a Terceira Lei de Mendel.
Mendel e a apicultura
Un aspecto non moi coñecido da vida de Mendel é que se adicou durante os últimos 10 anos da súa vida ás abellas. Mendel recoñece que as abellas resultaron un modelo de investigación frustrante. É probable que o experimento realizado con abellas fose guiado para confirmar a teoría da herdanza.
En 1854 Mendel discute en Silesia cos apicultores a hipótese de Jan Dzierzon que enuncia que as raíñas infértiles ou os ovos que non son fecundados por esperma dos machos producen abellóns, producíndose reprodución sexual nas femias e reprodución asexual nos machos ou abáboros. A este proceso Jan Dzierzon denominouno partenoxénese.
A teoría de Dzierzon foi confirmada por hibridación, aínda que o cruzamento de abellas é difícil, pois durante o voo nupcial da raíña non debe haber abábaros estraños. Por iso, Mendel construíu unha gaiola de tecido de catro metros de longo e catro de alto, situando a colmea no exterior dela, para lograr o obxectivo desexado que era realizar os cruzamentos necesarios para lograr os híbridos de diferentes razas de abellas. Pero durante a vida de Mendel a teoría de Dzierzon non foi probada. Seguramente, o que Mendel pretendía era probar a segregación de caracteres xenéticos.
O director da Sociedade de Apicultura de Brünn, Ziwansky, proveu diferentes razas de abellas da especie Apis mellifera: italianas (Apis mellifera ligustica), carniolas (Apis mellifera carnica), exipcias e chipriotas, que os apicultores locais reproducían. As chipriotas foron obtidas directamente de Chipre polo conde Kolowrat. Unha das abellas con diferenzas de cores foi obtida de Pernambuco (Brasil), incluíndo algúns espécimes de Suramérica. Estes foron enviados polo profesor Macowsky a Mendel e eran abellas da especie Trigona lineata, melipónidos ou abellas sen aguillón, criadas durante dous anos sucesivos.
Mendel foi un activo membro da Sociedade de Apicultura de Brünn e en 1871 foi nomeado presidente da mesma. Entre o 12 e o 14 de setembro de 1871, Mendel e Ziwansky foron delegados pola Asociación de Apicultura de Brünn ao Congreso de Apicultura en lingua xermana a desenvolverse en Kiel. En 1873 Mendel declinou a presidencia e en 1874 foi reelecto pero por circunstancias persoais privadas indicou que lle resultaba imposible ocupar o cargo. En 1877 afírmase en Honigbienen (a revista da Asociación) que o prelado das abellas posuía 36 colmeas. Pero en realidade o interese biolóxico de Mendel residía na relación que teñen as abellas coas flores.
Boedromias
As Boedromias (en grego antigo Βοηδρόμια) son unhas festas celebradas en Atenas o 7 de boedromion en honra de Apolo Boédromo, Este nome, co que este deus era chamado en Beocia e outros lugares de Grecia, parece indicar que mediante esta festa o honraban como deus marcial, que mediante a súa presenza real ou a través de oráculos prestaba axuda fronte aos perigos da guerra.
Con todo, a orixe da festa é atribuído por diferentes autores a varios sucesos da historia grega. Plutarco di que Teseo, na súa guerra contra as amazonas, non batallou ata que ofreceu un sacrificio a Fobos e que, en conmemoración da exitosa batalla que tivo lugar no mes de boedromion, os atenienses seguiron celebrando as Boedromias até a súa época. Segundo a Suda, as Etimoloxías e Eurípides a festa debía o seu nome e orixe á circunstancia de que durante o reinado de Erecteo os atenienses foron atacados por Eumolpo, Xuto ou (segundo Filócoro en Harpocración, s. v.) o seu fillo Ion acudiron na Suídas axuda e propiciaron a súa vitoria.
Sobre os detalles desta festa só se sabe que se ofrecían sacrificios a Artemisa.
Comiño
O comiño (Cuminum cyminum) é unha planta herbácea e especia. É orixinaria das costas do Mediterráneo, na actualidade atópase difundida tamén polo Novo Mundo.
Descrición da planta
Trátase dunha planta herbácea anual pertencente á familia Apiaceae (antes chamadas umbelíferas). Chega a acadar unha altura de 30 cm, posúe follas lanceoladas, as súas flores son pequenas, brancas ou rosas. As chamadas sementes son, en realidade, os froitos que constitúen a especia. De forma ovoide ou fusiforme alongada.
Especia
O comiño ten un característico sabor amargo e un forte sabor e arrecendo grazas ao seu alto contido en aceites. Asóciase á cociña hindú, por estar presente no curry e a outras cociñas exóticas (norteafricana, mexicana). O seu emprego tamén está moi espallado en España, especialmente na cociña do sueste español. En Galiza non é común.
Citoloxía
O número de cromosomas de Cuminum cyminum (Fam. Umbelliferae) e táxones infraespecíficos (Cuminum cyminum L.) é 2n=14.
Estilomatóforos
A dos estilomatófoross (Stylommatophora) é, nas clasificacións clásicas, unha orde de moluscos gasterópodos da subclase dos prosobranquios.
É un grupo que reúne aos gasterópdos coñecidos como caracois e lesmas ou limachas. Trátase polo tanto de moluscos case exclusivamente terrestres, en contraposición aos basomatóforos que, aínda que comparten con eles a particularidade de teren un pulmón, órgano da respiración aérea, volveron a un estilo de vida acuático.
Características
A maioría das especies desta orde (os caracois terrestres) presentan unha cuncha ben desenvolvida, no interior da cal o animal pode retraerse por completo. Noutras (as lesmas) a cuncha pode estar moi reducida ou mesmo falta. A diferenza dos basomatóforos, os condutos xenitais masculinos e femininos ábrense nun único orificio.
Taxonomía
miniatura|250px|Dous espécimes de [[Elona quimperiana (caracol de Quimper), sobre un tocón.]] miniatura|250px|Lesma fotografada en [[Bares, Mañón|Bares, A Coruña.]]
Cerna
miniatura|200px|Cerne de piñeiro con nós no canto superior esquerdo. miniatura|250px|Anatomía dun toro: 1. [[Medula (botánica)|arro ou miolo 2. Cerna 3. Sámago 4. Cámbium 5. Floema 6. Casca.]]
Estilomatóforos
Etimoloxía
O nome científico Stylommatophora está construído cos elementos do latín científico styl-, tirado do grego antigo στὖλος stýlos, 'columna'; ommat-, derivado do grego ὄμμα, -ατος ómma, -atos, 'ollo'; -o- (para facilitar a pronuncia) e -phora, plural de -phorus, derivado do grego φορέω phoreõ, 'levar'. Literalmente: 'os que levan os ollos en columnas', aludindo á posición dos seus ollos no extremo dos tentáculos.
Cerna
A cerna, (palabra que ten a mesma orixe etimolóxica que núcleo) corazón ou durame (do latín durare, durar) é a designación dada á parte do xilema da madeira que xa non participa activamente na condución de auga ou zume, asumindo unha función esencialmente de soporte mecánico da estrutura da planta. A distinción entre cerne e sámago (a parte vascularmente activa do xilema) é clara na maior parte das especies, xa que no toro (corte transversal do tronco) presenta unha porción máis escura de madeira no centro e unha porción máis clara e alba na parte externa. A primeira corresponde ao cerne e a segunda ao sámago. Con todo, nin sempre esta diferenza é facilmente percibida, pois a mudanza de cor pode ser gradual e pouco marcada.
Celtic League 2007-2008
Formato da competición
O sistema de puntuación foi o seguinte:
Cerna
O cerne está constituído por células mortas, formando unha estrutura máis ou menos rexa de soporte, en torno da cal o sámago se vai progresivamente formando. A medida que as células do sámago decaen e morren, van sendo incorporadas no cerne, o cal vai así crecendo radialmente, acompañado da expansión do xilema.
Aínda que poida funcionar coma unha importante reserva de auga para a planta, o cerne, dadas as súas características higroscópicas, é na súa esencia unha estrutura de soporte, non sendo vital para a supervivencia da árbore. Non son raras as especies nas que é común a podremia e por veces a total destrución do cerne, sen que tal determine a morte, ou mesmo a redución da vitalidade, da planta. Por exemplo en castiñeiros vellos nos soutos galegos.
Algunhas especies comezan a formar cerne moi cedo e só teñen unha fina camada de sámago viva, mentres que noutras a mudanza ocorre lentamente, mantendo un tronco que está esencialmente composto por sámago.
En termos de determinación da calidade da madeira e dos seus usos, a dimensión e características do cerne son determinantes, sendo este en xeral valorado pola súa dureza e resistencia ao ataque por insectos. A madeira de cerne é en xeral preferida para usos nos que se requira dura e resistencia mecánica.
==Termos relacionados == 200px|miniatura|right|Toro de [[teixo (Taxus baccata), no que se pode ollar moi ben 27 aneis de crecemento, a cerna (a madeira escura) e mais o sámago (a madeira alba).]]
Véxase tamén
Wood
Estilomatóforos
Distintas consideracións sobre a categoría taxonómica do grupo
Segundo os distintas bases de datos, o grupo dos Stylommatophora é considerado como:
Viti Levu
Viti Levu (Gran Fidxi), situada nas coordenadas, é a illa máis grande de Fidxi e unha das máis grandes de Oceanía. Nela atópase a capital do país, Suva, e gran parte da poboación.
Estilomatóforos
Clasificacións tradicionais
Unha das máis seguidas clasificacións tradicionais, divide a orde dos estilomatóforos nas subordes dos Orthurethra e os Sigmurethra. Outros autores engaden a dos Elasmognatha. .
Viti Levu
Xeografía e economía
Viti Levu ten unha superficie de 10.389 km², e esténdese 146 quilómetros de norte para sur e 106 de leste para oeste. É unha illa de orixe volcánico que alcanza a súa máxima altitude de 1.324 metros no monte Tomanivi, tamén chamado monte Vitoria. Os xeólogos creen que Viti Levu mergullouse varias veces, e foi cuberta por lava e outros materiais volcánicos. Os terremotos e as erupcións volcánicas formaron a orografía algo accidentada da illa. A illa está divida por unha cordilleira que percorre o eixo norte-sur, dividíndoa en dúas metades de similar tamaño. O centro da illa está cuberto de bosques e inclúe o pico máis alto da nación o Monte Tomanivi. A parte oriental é máis chuviosa, mentres que a occidental é máis seca, aínda que o nivel de precipitacións é suficiente para o cultivo da cana de azucre, unha das principais actividades económicas da illa. Tamén se produce algodón, tabaco e ananás; e extráense algúns minerais.
Estilomatóforos
Clasificacións modernas
Situación do grupo dos estilomatóforos (Stylommatophora) dentro da clase dos gasterópodos, segundo as modernas clasificacións:
Viti Levu
Localidades
miniatura|esquerda|Praia Korotogo, Coral Coast miniatura|esquerda|A vila de [[Navala]] Viti Levu alberga a capital Suva, e é a residencia de preto de tres cuartas partes da poboación da República (ao redor de 580.000 habitantes). Outras cidades importantes son Ba, Lautoka, Nadi, Nausori, Rakiraki, e Sigatoka ademais de numerosos centros turísticos. Todas están situadas na costa, e están interconectadas por unha estrada que percorre o perímetro da illa. Xunto á próxima Vanua Levu, concentran o 85% da poboación.
Estilomatóforos
Clasificacións modernas
Clase Gastropoda
Viti Levu
Política
Oito das catorce provincias de Fidxi atópanse en Viti Levu. As provincias de Ba, Nadroga-Navosa e Ra comprender a División Occidental, mentres que Naitasiri, Namosi, Rewa, Serua e Tailevu forman a División Central. En parte debido á alta concentración de indofidxianos, cuxos antepasados chegaron na súa maioría como traballadores contratados desde a India entre 1879 e 1916, a dinámica política do oeste de Viti Levu é algo diferente da do leste de Viti Levu, onde, ademais das zonas urbanas multirraciais, existe unha maior concentración de indíxenas fidxianos.
Historia
Crese que Viti Levu foi habitada desde a illa norte de Vanua Levu. Segundo a tradición oral, os primeiros colonos melanesios desembarcaron en Vuda Point e fundaron Viseisei, crese que o asentamento máis antigo de Fidxi, aínda que os arqueólogos refutan esta afirmación.
Asunción Correa Calderón
Asunción Correa Calderón, nada na Pena (Baralla) en 1896 e finada en Lugo en 1951, foi unha escritora galega.
Traxectoria
Filla do médico e escritor Antonio Correa Fernández. Na adolescencia tivo como preceptor a Antonio Couceiro Freijomil, destinado naqueles anos na Escola Superior Graduada de Lugo. Lectora infatigábel, entrou en contacto coas vangardas en Madrid a través do seu irmán Evaristo. Casou en 1921 co militar e pintor José Bonet Peñalver. A súa vida transcorreu na Galicia natal, só interrompida por unha estadía en 1932 en Madrid onde publicou Estampas Castellanas. Desde 1934 ata 1941 viviu en Lugo, con longas tempadas na Pena, pois enviuvou en 1938 e puxo en explotación as súas propiedades do Val de Neira de Rei. Trasladouse a Santiago de Compostela cando os fillos empezaron os seus estudos universitarios.
Obra
A temática da súa produción ten como referentes Santiago e o Val de Neira de Rei, e os campesiños e campesiñas. Entre os inéditos que conserva a familia hai cadernos de borradores con panxoliñas, estampas, contos de ambiente rural ("La casa del ahorcado", "Abel", "Las exequias"), poemas ("Plaza", "Jardines de Monjes", "Cementerio", "Camposanto", "Amanecer", "Las Nieves", "Ventana abierta", "El Camino") e unha novela inacabada: Sagrario vidas humildes y sencillas.
Vida persoal
Casada con José Bonet Peñalver, foi nai de María Asunción, Antonio e Jesús Santiago Bonet Correa.
Arteria circunflexa da escápula
miniatura|250px A arteria circunflexa da escápula é unha arteria do membro superior humano pertencente á rexión posterior da escápula. É unha póla da arteria subescapular. Deixa a axila e acada a rexión escapular posterior. Pasa a través do músculo redondo maior e se anastomosa coas outras arterias da rexión.
Praia dos Castros
A praia dos Castros, cuxo nome tradicional é Marbadás, está situada nos confíns da aldea da Rochela na parroquia da Devesa do concello de Ribadeo. Cunha anchura de entre 5 e 20 m en termo medio e de 1.500 m de longo, está dotada de area branca e fina. A praia en si é aberta, cunha ondada forte e ventosa, que lle confire á zona unha forma rectilínea. Conta coas especies faunísticas propias de calquera praia, sobre todo aves.
Localización e características
Está enmarcada no medio dunha paraxe rochosa de extraordinaria fermosura. A area altérnase con illas con covas e formas rochosas ás que se pode acceder facilmente na marea baixa. Está comunicada coa praia das Illas (situada ao seu carón) na baixamar. É idónea para a práctica do surf. Ademais, durante a marea baixa conta cunha pequena "piscina", (un reduto ao abeiro dun penedo de pouco máis de 2 x 2 m que os máis cativos saben aproveitar).
Esta praia, xunto coas de Reinante (en Barreiros) e As Catedrais, Esteiro, As Illas, Areosa e Olga (en Ribadeo), conforman a Zona das Catedrais, espazo natural protexido e catalogado coma Rede Natura 2000. Dispón de Bandeira Azul (concedida desde o ano 1997), e outros servizos propios desta praia: salvamento (os feridos son evacuados ao Hospital Comarcal da Costa-Burela), duchas, pasarelas, servizo de limpeza diario.