cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alex Kapranos
Alex ten asma e é alérxico ás améndoas (que compara co arsénico). Escribe para o The Guardian, na columna Soundbites que conta as súas aventuras culinarias con Franz Ferdinand. Recentemente, publicou un libro de gastronomía xuntando todas as columnas publicadas no xornal e máis algunhas inéditas, chamado Mordidas sonoras (Conrad, 2007).
Elena Facio Lince
Elena Facio Lince, nada en Salamina no século XIX, tamén coñecida como Elena F. Lince, foi unha poetisa colombiana.
Traxectoria
Nada na cidade de Salamina, está documentada durante a primeira metade do século XIX como poeta. Deuse a coñecer con composicións como A Medellín, composta nunha "redondilla" hendecasílaba, La querida memoría de mi amiga Ana Rosa Rodríguez, dedicada a Ricardo Rodríguez, e A un pajarillo, composto por estrofas saficas e adónicas. Foi colaboradora de varios xornais literarios.
O seu irmán José María Facio tamén era poeta, mais morreu prematuramente.
Mes sinódico
Un mes sinódico ou lunación é o tempo que tarda a Lúa en completar unha serie total das súas fases, por exemplo, desde unha Lúa nova ata a seguinte. Dura 29,5306 días.
Un ano lunar son doce meses sinódicos, é dicir 354 días.
O calendario musulmán é sinódico, baséase nas fases lunares
Interpol (álbum)
Interpol é o cuarto álbum da banda estadounidense de post-punk revival Interpol, editado o 7 de setembro do 2010 a través do selo Matador Records. O tema "Lights" foi editado como descarga dixital de balde a través da páxina da banda en maio do 2010, e no mes de xuño aparecería o seu vídeo musical. O baixista Carlos Dengler deixou o grupo pouco tempo despois de que o álbu estivese listo. O seu sinxelo principal, "Barricade", lanzouse en agosto do 2010.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Interpol.
Móbil Dual SIM
miniatura|300px|CECT i9: marcación con SIM dual. O móbil Dual SIM é un teléfono móbil que posúe dúas rañuras para introducir dúas tarxetas SIM. Trátase dunha ferramenta moi útil para os que utilizan dous teléfonos: móbil persoal e de traballo ou para combinar dúas tarifas de dúas compañías.
Existen dous tipos de móbiles Dual SIM dependendo da súa simultaneidade:
Dual SIM One Stand-by ou non simultáneas, significa que unha das dúas tarxetas SIM permanece inactiva. Para poder utilizar a tarxeta inactiva se tense que desactivar primeiro a outra.
Dual SIM Stand-by ou simultánea, permiten ter dúas liñas de teléfono funcionando simultaneamente, tendo dobre sinal de cobertura e podendo recibir chamadas a ambos números en todo momento.
Ó tratarse de liñas independentes pode funcionar con dúas tarxetas de operadoras de telefonía móbil diferentes (incluídos os Operadores Móbiles Virtuais).
O resto de características e dimensións son as mesmas que os móbiles normais.
Historia
O primeiro móbil Dual SIM coñecido é o modelo 728 creado pola compañía Dubao a principios do ano 2007.
Anteriormente comercializábanse Adaptadores Dual SIM, pequenos dispositivos cos que se poden ter conectadas dúas tarxetas SIM na mesma rañura. A diferenza entre estes dispositivos e os móbiles Dual SIM é que non é posible que os adaptadores teñan as dúas activas de forma simultánea.
Fabricantes
A maioría dos móbiles Dual SIM proceden de fabricantes chineses pouco coñecidos en Europa (Anycool, CECT...). No outono do 2007, Philips creou os modelos Xenium 9@9w e 699. Samsung sacou á venda o D880 DuoS en novembro do 2007, un móbil con tapa deslizante no que poden utilizar dúas tarxetas SIM de forma simultánea. E-Ten anunciou en outubro do 2008 o Glofiish DX900 (renomeado a Acer DX900 despois de que Acer adquirira a compañía E-Ten ). Trátase do primeiro móbil Dual SIM 3G.
O habitual é que os móbiles Dual SIM de fabricantes chineses sexan réplicas de móbiles occidentais famosos. Un exemplo é a gran cantidade de clons do iPhone que se crearon, algúns deles Dual SIM.
Ó longo do ano 2008 Motorola tamén presentou varios móbiles Dual SIM, á venda só na China.
Prezo e garantías
Os móbiles mercados en Europa teñen unha garantía de fábrica por un período de dous anos. Polo xeral, os que se mercan na China teñen só un ano de garantía, sendo habitual que o comprador se faga cargo do transporte do móbil á fábrica.
Pódense topar móbiles Dual SIM a partir de 50€ en ebay e en distribuidoras chinesas ata 400€ polo modelo HKC G1000 (o primeiro móbil Dual SIM con Windows Mobile). Ademais, existen moitas tendas online en España que ofrecen un soporte máis personalizado.
Narciso Tomé
220px|miniatura|N. Tomé, Transparente da Cat. de Toledo. Narciso Tomé, nado en Toro (provincia de Zamora) en 1690 e finado en Toledo en 1742, foi un arquitecto e escultor castelán.
Traxectoria
Xunto a seu irmán Diego esculpiu en 1715 a fachada da Universidade de Valladolid. En 1721 foi nomeado mestre maior da catedral de Toledo, substituíndo a Teodoro Ardemans. Para a Sé toledana construíu, axudado polos seus fillos, o célebre Transparente (1721-1732), un dos mellores exemplos do barroco / rococó español.
Os Pontigos, Ferreira, San Sadurniño
Os Pontigos é un lugar da parroquia de Ferreira no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Virxilio
Publio Virxilio Marón, en latín Publius Vergilius Maro, nado en Pietole o 15 de outubro do 70 a. C. e finado en Brindisi o 21 de setembro do 19 a. C., foi un poeta latino, considerado o maior poeta de Roma e do seu Imperio.
Traxectoria
A biografía tradicional de Virxilio considérase que depende dunha obra perdida de Varius, editor de Virxilio, que foi incluída nunha biografía por Suetonio, e dos comentarios de Servius e Donatus. Aínda que non hai dúbida de que nestes comentarios existe moita información real sobre Virxilio, algunha das circunstancias vitais son inferencias feitas a partir da súa poesía e alegoría. Por este motivo, a biografía tradicional de Virxilio resulta problemática.
Virxilio naceu en Andes, localidade identificada tradicional, co actual lugar de Virgilio, en Pietole, ao pé de Mantua. A análise do seu nome leva a pensar que descendía de colonos romanos. Macrobius indica que o pai de Virxilio era de clase humilde, mais os estudosos xeralmente cren que procedía dunha familia aristocrática que puido ofrecerlle educación. Pasou os seus primeiros anos na súa localidade natal, mais ao chegar á adolescencia marchou para completar a súa formación. Estudou primeiro en Cremona até os dezasete anos; o 15 de outubro de 699 da fundación de Roma vestiu a toga viril e foi a Milán, a continuar os seus estudos. Un ano despois atopámolo en Nápoles adicado ao pleno coñecemento dos autores gregos, especialmente de Homero, Teócrito de Siracusa e Hesíodo, os cales soubo asimilar correctamente, tal como se pode ver nas súas obras. Tamén estudou algo de medicina, cosmoloxía, matemáticas e filosofía.
Na crónica de Eusebio dise que Virxilio foi a Roma despois de estar en Milán, extremo que é obxecto de discusión entre os biógrafos virxilianos e que non foi esclarecido aínda. Na capital rematou a formación en retórica e coñeceu importantes expoñentes da política e da literatura como Cornelio Galo, Alfeno Varo e Asinio Polión, introducíndose no círculo dos poetae novi. A esta época pertencen as súas primeiras composicións poéticas.
A taciturnidade, a observación continuada, a testalana reflexión, a memoria tenaz e a bondade e sinceridade eran as notas distintivas do seu carácter. Os seus biógrafos preséntannolo "corpore et statura grandi, aquilo colore, varia valetudino, facie rusticana", mentres outros o comparan a un Apolo, "de branca cara, cabelo louro, corpo esvelto e delicado, voz sonora e maneiras finísimas". Entre estas dúas descricións opostas non sería desacertado decantarse por unha media. Da súa afección á vida campesiña orixináronse os seus dez poemas bucólicos denominados Églogas, verdadeiro tesouro de poesía campesiña, que sen ser absolutamente orixinal, é un verdadeiro primor artístico e literario. miniatura|[[Clásicos en Galego 9. Poesía bucólica latina, de Virxilio, Calpurnio, Nemesiano etc.]] Deixando de lado as carreiras de retórica, medicina e astronomía, retirouse a Nápoles, a onde chegou en 48 a.C.. Nesta cidade fíxose, xunto con Filodemo de Gadara, discípulo do filósofo epicúreo Sirón (de quen foi mesmo amante). Por resonancia do seu cognomen coa palabra latina virgo foi alcumado Parthenias (en grego virxe).
Naquel tempo comezou a guerra civil tralo asasinato de Xulio César, que tamén afectou moi directamente a Virxilio, quen ata viu en perigo as súas posesións, a causa da súa amizade con Octavio antes que se convertese en Augusto. Caio Asinio Polión era legado do triunviro Marco Antonio, e en nome deste gobernaba a rexión de Mantua en 713 (de Roma) cando foron repartidas as terras da rexión entre os soldados de Octavio. A facenda paterna de Virxilio tocou en sorte a un centurión chamado Arrio, e ao verse o poeta desposuído do seu fogar e patrimonio, valeuse da súa amizade con Asinio Polión, e da que o unía con Cornelius Gal, para que Octavio Augusto devolvese a Virxilio a súa herdaza paterna. O César satisfixo os desexos dos amigos do poeta e nomeou a Alfeni Var gobernador da Galia Transpadana, onde radicaban as terras de Virxilio. O novo gobernador fora compañeiro do poeta na escola de filosofía Siro, e esforzouse por satisfacer os desexos do seu amigo, pero a soldadesca volveu apoderarse da leira de Virxilio, e este viuse non soamente desposuído novamente, senón que estivo a piques de morrer vítima da rapacide dos soldados, tendo que pasar nadando o río Minci para salvar a vida.
Naquel tempo, Virxilio tiña xa escrito algunha das súas famosas églogas, e os seus amigos aconselláronlle que fose para Roma implorar a clemencia de Augusto. Tanto este como o seu ministro e privado Mecenas acolleron con coidado o poeta, e non soamente lle foron devoltas as súas posesións, senón que mesmo se lle outorgou unha alta indemnización pecuniaria. En dúas das súas mellores églogas, Virxilio agradece a liberdade dos seus egrexios favorecedores e lamenta de paso os infortunios dos seus compatriotas. Virxilio pasou a residir nunha casa do barrio Esquilino de Roma, moi próxima aos xardíns de Mecenas. Alá reuniu unha escollida biblioteca, e viviu constituído no poeta áulico por excelencia.
A corte de Augusto compracíase de verse rodeada e celebrada polos mellores enxeños das letras latinas. Virxilio compartía con Horacio o favor de Mecenas, e non é de marabillar que ao escribir o seu primeiro poema, a Eneida, e ao cantar a xenealoxía da familia de Octavio Augusto tecera unha coroa de encomios e vaticinios tan gratos como hiperbólicos en prol da familia imperial reinante. Dise que ao ler no fogar de Augusto o canto en que Virxilio fai desfilar os heroes e sucesores da familia Octavia, ao describir o chegada do mozo Marcel (morte na flor dos seus anos), e declamar aquel Tu Marcellus eris, tan famoso nos gratos vaticinios, o emperador chorou de emoción e regalou ao poeta unha enorme suma de sestercios.
Ademais de Horacio, Virxilio foi bo amigo de Tibulo, Propercio, Agripa, Mesala e Polió. Gañou unha popularidade atronadora e rodeouno unha atmosfera de afecto e veneración non igualada en ningunha época anterior e posterior. Modelo de candor, de sinceridade, de gratitude e de benevolencia con todo o mundo, Virxilio logrou ser o verdadeiro modelo e prototipo do home perfecto e exemplar, dentro da cosmogonía pagá. O seu amor ao estudo foi considerable, e aínda máis foi o seu traballo e o coidado con que corrixía e emendaba cen veces, se era mester, os seus versos. En todas as súas obras obsérvase o coidado e cordura con que o poeta se esforza en deixar para a posteridade obras que resistisen os embates do tempo.
Aos trinta e catro anos retirouse en Nápoles, para dedicarse a escribir o seu poema xeopónico As Xeorxianas, que compuxo por consello de Mecenas, o cal desexaba encamiñar as enerxías do pobo romano no exercicio da agricultura, en que vía unha fonte de riqueza e prosperidade moi esquecida dun pobo guerreiro, que necesitaba, doutra banda, os tesouros escondidos no seo da terra para non fenecer esgotado pola penuria. Virxilio acabou no 714 (da fundación de Roma) o seu poema As Xeorxianas e empregou os dez anos seguintes en escribir a Eneida, o poema nacional das orixes, grandeza e esplendor de Roma.
Por iso encamiñouse a Grecia, visitando, ademais, todos os lugares e comarcas da Asia Menor, onde Homero encadrou e emprazou as accións das súas epopeas. Non lle faltaron a Virxilio ocasións nin motivos de inspiración para a súa epopea. Residiu en Patres, Corfú, Creta e, sobre todo, en Atenas, onde o atopou Augusto no seu regreso de Oriente. O emperador quixo que o poeta o acompañase de novo a Roma, e así o fixo, pero non desembarcou en Brindisi no ano 19 aC xa que morreu a consecuencia da súa débil e enfermiza complexión, menoscabada polas fatigas dunha turbulenta navegación.
Augusto ordenou que, en contra dos desexos do autor, non se destruíse o manuscrito, senón que se publicase cos menores cambios posibles.
Os seus restos foron trasladados a Nápoles e respectando a súa derradeira vontade foron incinerados no camiño de Puteoli (Pozzuoli) a 3 km daquela cidade, cerca da gruta de Posillipo, onde hoxe está o Parque da Tumba de Virxilio (Parco della Tomba di Virgilio).
No seu sepulcro púxose esta inscrición, atribuída ao mesmo poeta, aínda que sen unha fonte clara:
Fixo herdeiros en Valeri Procul, a Augusto, Mecenas, Lucio Vario e Plotio Tuca. Estes dous últimos foron quen coidaron das primeiras transcricións das súas obras, sen que se posúa ningún códice contemporáneo, posto que as primeiras coñecidas son, como máis antigas, do século V ou VI.
Motivos para escribir as obras
No ano 37 aC. escribiu as Églogas ou Bucólicas, poemas que exaltan a vida pastoral, a imitación dos Idilios do poeta grego Teócrito. Aínda que estilizados e idealistas dos personaxes campesiños, inclúen referencias a feitos e persoas do seu tempo. Na famosa égloga IV, cántase a chegada dun neno que traerá unha nova idade dourada a Roma. A cultura posterior atopou un vaticinio do nacemento de Cristo.
Entre o 36 e o 29 aC., compuxo Virgilio as Geórgiques, poema que é un tratado da agricultura, destinado a proclamar a necesidade de restablecer o mundo labrador tradicional en Italia.
Finalmente, o poeta dedicou once anos a escribir a Eneida, un poema en doce libros que relata as peripecias do troiano Eneas desde a súa fuga de Troia até a súa vitoria militar en Italia. A intención evidente da obra era a de dotar dunha épica á súa patria, e vincular a súa cultura coa tradición grega. Eneas foxe da cidade de Troia en chamas traendo o seu pai Anquises ao lombo e o seu fillo Ascanio da man. En Cartago, na costa de África, namórase del a princesa Dido, a cal se suicida despois da partida do heroe. En Italia, Eneas vence a Turno, rei dos rútulos. O fillo de Eneas, Ascanio, funda Alba Longa, e da familia real de Alba Longa xurdiron os xemelgos Rómulo e Remo, que fundarían a cidade de Roma no 753 aC. Así, segundo Virxilio, os romanos eran descendentes de Ascanio e, por tanto, do mesmo Eneas. O estilo da obra é máis refinado que o dos cantos gregos en que se inspirou.
O perfecto verso de Virxilio foi eloxiado e considerado exemplar na Idade Media, á vez que a Eneida era esmiuzada como un tratado de filosofía e política, se non considerada a obra dun vidente. O esforzo dos renacentistas para unir o cristianismo coa cultura clásica atopou en Virxilio a súa principal referencia.
Obras
Escribiu varias composicións poéticas durante a súa mocidade, que foran no Medioevo reagrupadas so o nome de Appendix Vergiliana.
Entre o ano 42 a. C. e o 39 a. C. escribiu as Bucólicas, unha escolma de dez églogas que deixan ver os desexos de pacificación de Virxilio nuns poemas que exaltan a vida pastoril a imitación dos Idilios do poeta grego Teócrito.
Entre o 36 a. C. e o 29 a. C., compuxo, a instancia de Mecenas, as Xeórgicas, poema didascálico en catro libros, sobre os traballos no campo, destinado a proclamar a necesidade de restablecer o mundo campesiño tradicional en Italia.
O verso perfecto de Virxilio foi eloxiado e considerado exemplar tanto entre os seus contemporáneos como na Idade Media e nos séculos seguintes. A Eneida foi tratada como un ensaio de filosofía e política, cando non era considerada a obra dun vidente. O esforzo dos renacentistas por unir o cristianismo coa cultura clásica encontrou en Virxilio a súa principal referencia.
Dante tomou a súa figura como unha das personaxes principais da súa obra Divina Comedia; representa a Razón, e axúdao a atravesar o infierno e o purgatorio. Por outra banda, Hermann Broch, na súa novela Der Tod des Virgil, narra os seus últimos días.
As principais obras de Virxilio son:
O Appendix Vergiliana é un conxunto de obras menores bautizado así en 1573 por Scaligero e que foi atribuída a Virxilio dende a antigüidade. Porén, a súa autenticidade é dubidosa para os especialistas modernos. Recolle poemas como:Culex, Dirae, Aetna, Ciris, Catalepton, Cataleptum, Moretum, Copa, Elegiae in Maecentatem:
Nunha fase posterior, engadíronse á colección:
Recepción da Eneida
A Eneida parece ser un grande éxito. Virxilio dise que recitou os libros 2, 4, e 6 a Augusto; o libro 6 parece que causou unha grande impresión á irmá de Augusto, Octavia, quen estivo a piques de desmaiarse. Por desgraza, o poema quedou inconcluso á morte de Virxilio no ano 19 aC.
As Xeórxicas
As Xeórxicas son uns poemas, os segundos en importancia de entre os que escribiu, a intención é glosar e informar as tarefas agrícolas, ademais de representar un encomio da vida rural. O poema está dividido en catro libros, ten un carácter didáctico e consta de 2188 hexámetros. Ten a súa orixe en Os traballos e os días de Hesíodo. Virxilio dedicouna de maneira especial aos seus benfeitores, Augusto e Mecenas (ao cal se invoca no inicio de cada libro). A obra serve de ilustración dalgunhas das tarefas desenvolvidas no campo (colleita, semente ...), de explicación do funcionamento das estacións do ano e das características climáticas.
Na antigüidade
As obras de Virxilio case desde o momento da súa publicación revolucionaron a poesía latina. As Églogas, as Xeorxianas e sobre todo a Eneida convertéronse en textos estándar nos currículos escolares que todos os romanos educados coñecían. Os poetas que seguen a Virgilio refírense a miúdo ás súas obras para dar sentido á súa propia poesía. O poeta augustino Ovidio parodia as liñas de apertura da Eneida en Amores 1.1.1–2, e o seu resumo da historia de Eneas no libro 14 das Metamorfoses, a chamada "mini-Eneida", foi vista como un exemplo especialmente importante da resposta post-virxiliana ao xénero épico. A épica de Lucano, en Bellum Civile foi considerada unha épica anti-virxiliana, disposta co mecanismo divino, tratando os acontecementos históricos e diverxendo drasticamente da práctica épica virxiliana. O poeta flavio Estacio, na súa obra épica Tebaida de doce libros, relaciona estreitamente a poesía de Virxilio; no seu epílogo aconsella ao seu poema que non "rivalizase co divino Eneida , senón que o siga de lonxe e venere os seus pasos." En Silio Itálico, Virxilio atopa a un dos seus máis ardentes admiradores. Con case todas as liñas da súa épica Punica Silius fai referencia a Virxilio. De feito, Silius é coñecido por mercar a tumba de Virxilio e adorar o poeta. Parcialmente como resultado da súa chamada "mesiánica" Égloga IV - amplamente interpretada despois como un prognóstico do nacemento de Xesús- Virxilio,  na antigüidade posterior, pensábase que tiña as habilidades máxicas dun vidente; o Sortes Vergilianae, o proceso de usar a poesía de Virxilio como ferramenta de adiviñación, atópase na época de Hadriano, e continuou ata a Idade Media. Nunha liña similar, Macrobio no seu Saturnalia acredita o traballo de Virxilio como a encarnación do coñecemento e da experiencia humana, reflectindo a concepción grega de Homero. Virxilio tamén atopou comentaristas na antigüidade. Servio, comentarista do século IV d.C., baseou o seu traballo no comentario de Donato. O comentario de Servius ofrécenos unha gran cantidade de información sobre a vida, fontes e referencias de Virxilio; porén, moitos estudosos modernos consideran frustrante a calidade variable do seu traballo e as interpretacións a miúdo simplistas.
Final da antigüidade e Idade Media
miniatura| Retrato de Virxilio do século V do [[Vergilius Romanus.]] Mesmo ao caer o imperio romano occidental, os literatos recoñeceron que Virxilio era un poeta mestre. Gregorio de Tours leu a Virxilio, ao que citou en varias partes, xunto con outros poetas latinos, aínda que el advertiu que "non debemos relacionar as súas fábulas de mentira, para non caer baixo a condena de morte eterna".
Dante fixo de Virxilio o seu guía no Inferno e a maior parte do Purgatorio na  Divina Comedia. Dante tamén menciona a Virxilio en De vulgari eloquentia, xunto con Ovidio, Lucano e Estacio, como un dos catro regulati poetae (ii, vi, 7).
Os manuscritos sobreviventes máis coñecidos das obras de Virxilio inclúen o Vergilius Augusteus, o Vergilius Vaticanus e o Vergilius Romanus.
Lendas
miniatura| Virxilio na súa cesta, [[Lucas van Leyden, 1525.]]
Na Idade Media, a reputación de Virxilio era tal que inspirou lendas asociándoo con maxia e profecía. Virxilio foi visto a un nivel similar aos profetas hebreos da Biblia como aquel que anunciara o cristianismo. De forma relacionada, The Jewish Encyclopedia argumenta que as lendas medievais sobre o golem se inspiraron en lendas virxilianas sobre o poder apócrifo do poeta para dar vida a obxectos inanimados.
Posiblemente desde o século II d.C., as obras de Virxilio eran vistas como obras máxicas e usáronse para a adiviñación. No que se coñeceu como Sortes Vergilianae (Lote virxiliano), as pasaxes eran seleccionadas ao azar e interpretadas para responder a preguntas. No século XII, comezando arredor de Nápoles pero finalmente estendéndose por toda Europa, desenvolveuse unha tradición na que Virxilio era considerado como un gran mago. As lendas sobre Virxilio e os seus poderes máxicos mantivéronse populares durante máis de douscentos anos, probablemente chegando a ser tan destacados como os propios escritos. O legado de Virxilio no Gales medieval foi tal que a versión galesa do seu nome, Fferyllt ou Pheryllt, converteuse nun termo xenérico para o traballador da maxia e sobrevive na palabra moderna galesa para farmacéutico, fferyllydd.
Sofía Chotek
Sofía María Xosefina Albina Chotek, nada en Stuttgart o 1 de marzo de 1868 e finada en Saraxevo o 28 de xuño de 1914, foi duquesa de Hohenberg e a dona do arquiduque de Austria Francisco Fernando, herdeiro do Imperio austrohúngaro.
Traxectoria
Naceu en Stuttgart, no seo dunha familia da nobreza bohemia, cuarta filla do Bohuslaw Chotek, conde de Chotkova und Wognin e a súa esposa, Wilhelmine Kinsky, condesa de Wchinitz und Tettauy. De moza foi dama de compañía da arquiduquesa Sabela, dona do arquiduque Federico de Austria.
En 1888 coñeceu ao que sería o seu esposo, nun baile en Praga, co cal comezaría unha relación amorosa segreda. Francisco Fernando aproveitaría as visitas aos seus familiares para ver a Sofía, pensando estes que se namorara de María Cristina, irmá máis vella do arquiduque Federico. Cando a arquiduquesa Sabela se decatou da relación, despediu a Sofía creando un escándalo na sociedade da época.
O emperador Francisco Xosé negouse a que Francisco Fernando e Sofía casasen, xa que ao ser o seu sucesor debía casar cun membro da familia Habsburgo ou dalgunha casa real europea, e Sofía non reunía estes requisitos. Con todo Francisco Fernando insistiu en que non contraería matrimonio con outra muller se non era con Sofía.
miniatura|esquerda|250px|Sofía Chotek coa súa familia A pesar da negativa do emperador, Francisco Fernando e Sofía casaron en 1899, cando o emperador Francisco Xosé accedeu a que estes tivesen un casamento morganático, coa condición de que os seus fillos non tivesen dereito ao trono austrohúngaro. En 1905 foi concedido a Sofía o título de Duquesa de Hohenberg, o que lle permitía ser tratada como Alteza, aínda que este tratamento era inferior ao de Arquiduquesa de Austria.
Sofía e Francisco Fernando tiveron tres fillos: Sofía de Hohenberg (1901-1990), Maximiliano de Hohenberg (1902-1962) e Ernesto de Hohenberg (1904-1954).
En 1914, o xeneral Oskar Potiorek, gobernador da provincia austrohúngara de Bosnia-Hercegovina, invitou a parella a presenciar unhas manobras militares en Saraxevo, viaxe que Francisco Fernando considerou perigoso por mor do latente nacionalismo bosníaco. Sofía, que non adoitaba acompañar ao seu esposo en viaxes oficiais, fíxoo esta vez como regalo de aniversario.
miniatura|dereita|200px|Ponte onde tivo lugar o asasinato de Saraxevo Foi o 28 de xuño de 1914 cando a parella chegou a Saraxevo e, ao comezo da súa visita pola cidade en coche descuberto, lles guindaron unha granada que estoupou xunto ao coche contiguo. Ante a magnitude dos feitos e ao haber feridos, víronse obrigados a ir rapidamente ata o hospital máis próximo, pero ao dobrar unha esquina foron asasinados a tiros polo terrorista bosníaco Gavrilo Princip, acto que pasou á historia como o Atentado de Saraxevo e que foi causa directa do estoupido da primeira guerra mundial.
Sofía e máis o seu esposo descansan na cripta do castelo de Schloss Artstetten, onde hai un museo dedicado á súa memoria.
Giovanni Battista Sammartini
Giovanni Battista Sammartini, nado en Milán cara a 1700 ou 1701 e finado na mesma cidade o 15 de xaneiro de 1775, foi un organista e compositor italiano.
Traxectoria
Fillo dun oboísta francés trasladado a Milán. O seu irmán Giuseppe Sammartini era oboísta e tamén compositor.
Organista na Sant'Ambrogio de Milán e noutras igrexas, xogou un papel de primeiro plano na vida musical milanesa. Tivo como discípulo a Christoph Willibald Gluck e influíu en Mozart.
Compuxo música sacra, teatral e unha boa cantidade de música instrumental: sonatas, tríos, cuartetos, quintetos, concertos e sobre todo sinfonías, nas que anticiparía a forma que se desenvolvería no período clásico. Destas últimas foron rexistradas máis de setenta.
Leiva (cantante)
Traxectoria
Naceu en Vallecas e criouse no barrio da Alameda de Osuna, no nordés de Madrid, onde estudou no Colexio Público Vila de Madrid.
A súa gran afección ao fútbol unida ao seu gran parecido cando era pequeno co futbolista brasileiro Leivinha, xogador do Atlético de Madrid, equipo do que é recoñecido seguidor, valéronlle o alcume de Leiva, que utilizaría máis tarde como nome artístico.
É irmán do tamén músico Juancho, cantante da banda Sidecars, da cal Leiva produciu dous discos.
Con Pereza
Os seus inicios no mundo da música producíronse en Olías (Toledo), o pobo do seu pai tocando para as festas no verán.1994. Logo comezou a formar parte da banda Malahierba, na cal tocaba a batería. En 1998 formou unha banda xunto con Rubén Pozo e o batería Tuli coa intención de facer versións do grupo Leño, e que posteriormente evolucionaría e converteríase na banda Pereza, cuxo primeiro disco, Pereza, foi publicado en 2001, aínda que sen moito éxito.
A partir do segundo disco, Algo para cantar (2003), a formación do grupo redúcese a dous, Leiva e Rubén, e é a partir de aquí e sobre todo co seguinte disco, Animais (2005), cando acada notoriedade. Despois destes discos publicarían tres máis: Os amigos dos animais (2006), Aproximaciones (2007) e Aviones (2009).
Cabe destacar que, o seu éxito traspasa fronteiras, especialmente na Arxentina, onde fixeron varios concertos, e cuxo broche de ouro podería situarse na actuación que Pereza ofrece xunto a Joaquín Sabina no Estadio A Bombonera de Bos Aires. miniatura|Leiva na súa etapa de Pereza (2008). Finalmente, en setembro de 2011, a banda emite un comunicado onde expresa que decide separarse e seguir as súas carreiras por diferentes camiños. A súa última actuación xuntos como banda tivo lugar en xuño de 2012 no Palacio de Vistalegre.
En solitario
En 2010 realiza a banda sonora da película de Achero Mañas, Todo lo que tu quieras.
O primeiro disco de Leiva en solitario foi Diciembre publicado en 2012, o cal recibiu críticas positivas e recoñecementos como o Premio Rolling Stone ao mellor disco do ano ou dous nomeamentos aos Grammy Latinos.
Cabe destacar que durante a súa traxectoria fóra de Pereza, Leiva non actúa só. Rodeado de antigos membros da súa anterior banda e outros que se incorporaron ao proxecto,formarase a Leiband, grupo de músicos que o acompañarán nas xiras e nos seus seguintes traballos. miniatura|Leiva durante un concerto en 2014 En xaneiro de 2014 saía á luz o seu segundo álbum en solitario, titulado Pólvora, unha coprodución co músico español Carlos Raya e Joe Blaney como encargado de son. Leiva recibe o disco de ouro con "Pólvora" e "Diciembre" despois dun mes de lanzar o disco e tras permanecer durante 2 semanas no número 1 de álbums máis vendidos de España.
En xuño de 2014, a banda británica The Rolling Stones, chama a Leiva e a Leiband para a apertura do seu concerto no Estadio Santiago Bernabéu de Madrid.
Nese mesmo ano, marcado por unha exitosa xira por España e Suramérica, produce o disco de Abel Pintos,11, ademais do de Joaquín Sabina, Lo niego todo. Ámbolos dous traballos serán éxitos, sendo positiva a crítica e a resposta do público.
Para culminar un gran 2017, compón a banda sonora da película La llamada. A canción principal, que comparte nome coa obra de Javier Ambrossi e Javier Calvo, é nomeada a diversos premios como os X Premios Gaudí ou os XXXII Premios Goya, sendo galardoado con este último a Mellor canción orixinal. Máis tarde, a canción foi certificada como Disco de Platino tras vender máis de 40 000 copias.
En decembro de 2018 e xaneiro e febreiro de 2019, o cantante estrea catro sinxelos pertencentes a devandito álbum No te preocupes por mi, Nuclear, Lobos e En el espacio; posto en venda o 22 de marzo.
Vida persoal
Desde sempre mantivo perfil baixo en canto á súa vida privada. Foi parella da cantaora Alba Molina, e da actriz Michelle Jenner ,e agora é parella da tamén actriz Macarena García.
Afogado (xadrez)
En xadrez, o afogado é unha situación que se produce cando o xogador de quen é a quenda non ten xogadas legais para realizar e o rei non se atopa en estado de xaque. É dicir, o rei non pode moverse a outras casas porque quedaría en posición de xaque ou porque están ocupadas por pezas propias ou pezas alleas que están defendidas, e ademais o xogador non ten outras pezas que poidan moverse ou capturar a pezas adversarias. A isto tamén se lle coñece como táboas por rei afogado.
Así mesmo é un tema común na composición de estudos de finais e outros problemas de xadrez.
Historia do regulamento do afogado
As regras para o afogado foron bastante polémicas a través da historia. Aínda que hoxe en día un afogado é aceptado universalmente como un empate, este non foi o caso en gran parte da historia do xadrez. Nos inicios do xadrez moderno, o afogado era unha vitoria para aquel xogador ao que lle tocase mover. Esta práctica persistiu no xadrez ata os principios do século XV. Con todo, o afogado foi considerado como unha vitoria inferior cando se xogaba por diñeiro só se conseguía recibir a metade do apostado, e así continuou en España hata finais do século XVI. As regras en Inglaterra desde o século XVII ata o século XIX consideraban ao afogado como partida perdida para aquel xogador que lle tocaba iniciar o xogo, regra de xogo que eminentes historiadores de xadrez atribúen ao xadrez ruso. Esta norma desaparece en Inglaterra antes de 1820, sendo substituída polo regulamento francés e italiano, onde o afogado considérase un empate.
Asumindo que o negro foi afogado ao longo da historia, un afogado foi considerado:
Manuel Cordo Boullosa
Manuel Cordo Boullosa, nado en Lisboa o 5 de decembro de 1905 e finado na mesma cidade o 6 de abril de 1998, foi un empresario portugués de orixe galega.
Traxectoria
Fillo de galegos emigrados a Lisboa, desde que tiña un ano ata que fixo os 15 foi criado na parroquia de Caritel (Ponte Caldelas). Fundou a empresa petrolífera portuguesa Sonap actualmente coñecida como Galp e outras do sector dos hidrocarburos en varios países africanos coma Mozambique, Suráfrica, Malawi ou Suazilandia. Empresario tamén dos sectores da banca, a agricultura, o comercio, o turismo e o mundo editorial, chegou a ter a quinta fortuna do mundo.
En 1982 fundou a editora literaria portuguesa Difel - Difusão Editorial SA, que pechou a principios de 2011.
Gran mecenas da cultura, en 1991 concedéuselle a Medalla Castelao, e no ano 2000 (postumamente) a Medalla de Ouro de Galicia. Un paseo e un centro de educación infantil e primaria de Ponte Caldelas levan o seu nome.
Nunca renunciou á identidade galega e doou un palacio que alberga o Centro Galego en Lisboa.
Ignacio Camuñas Solís
Ignacio Camuñas Solís, nado en Madrid o 1 de setembro de 1940, é un político e editor español. Licenciado en Dereito pola Universidade Complutense de Madrid e en Dereito comparado pola Universidade de Estrasburgo, exministro do Goberno de España, é diplomático de profesión. Dende que pediu a excedencia desempeñou en distintos momentos actividades de carácter editorial en distintas empresas culturais de España.
Foi director e conselleiro delegado do grupo editorial Guadiana de Publicaciones, editor da revista mensual Gentleman.
Durante a transición democrática, participou na creación de Unión de Centro Democrático (UCD) en 1977, co Partido Demócrata Popular (PDP) do que foi fundador e secretario xeral, adscrito á Plataforma de Converxencia Democrática, formando a á liberal da UCD. O PDP foi o único representante español no Congreso Europeo de Partidos Liberais celebrado na Haia, en 1976.
Deputado da UCD dende 1977 (ocupou o posto 7 na candidatura ó Congreso dos Deputados por Madrid), ministro de Relacións coas Cortes, presidente da Comisión de Asuntos Exteriores do Congreso dos Deputados e presidente da Comisión Mixta Cortes Españolas-Parlamento Europeo.
En 1980 na vixésimo oitava edición do Grupo Bidelberg, celebrada en Bad Aachen, na Alemaña occidental, os días 18, 19 e 20 de abril, foi o único representante español presente.
Foi presidente do Centro de Fundacións e, anos máis tarde, presidente da Asociación Española de Fundacións; actualmente preside o Foro da Sociedade Civil. Posúe a Gran Cruz de Carlos III.
O 16 de xaneiro de 2014 presentou o novo partido político Vox xunto con outros ex militantes do Partido Popular. Posteriormente foi elixido vicepresidente de Vox; porén, en setembro dese mesmo ano anunciou que abandonaba a súa militancia.
Santiago Abascal
Santiago Abascal Conde, nado en Bilbao o 14 de abril de 1976, é un político español, presidente do partido Vox e deputado das XIII e XIV lexislaturas de España. Anteriormente militou no Partido Popular, dende 1994 até 2013, sendo parlamentario vasco por esta formación entre 2004 e 2009. Foi fundador da Fundación para a Defensa da Nación Española (DENAES), da cal foi presidente varios anos. Así mesmo é autor de varios ensaios políticos.
Traxectoria
Naceu en Bilbao o 14 de abril de 1976, procedente dunha familia de Amurrio (Áraba) por parte paterna, e coruñesa por parte materna.
A súa vencellanza coa política procede de familia. O seu pai, Santiago Abascal Escuza, foi un membro histórico do grupo Alianza Popular e, máis tarde, dirixente local do Partido Popular en Áraba durante máis de 35 anos. Foi concelleiro de Amurrio, membro da executiva do partido no País Vasco e voceiro do seu grupo nas Xuntas Xerais de Áraba. O seu avó foi tamén alcalde da localidade durante o franquismo, comezando no ano 1963 e finalizando o seu mandato xa en democracia, no ano 1979. A súa familia, por mor da súa actividade política, sempre estivo ameazada pola banda terrorista ETA e pola súa contorna.
Santiago Abascal Conde realizou estudos de socioloxía, licenciándose na Universidade de Deusto en 2003. Colabora con numerosos medios de comunicación entre os que salientan a Cadea COPE, o Grupo Intereconomía, esRadio, Libertad Digital, 13TV, ABC, La Razón e o Semanario Alba, e participa nos faladoiros de «El gato al agua» (Intereconomía Televisión) e «El cascabel» (13 TV).
Guerras fernandinas
As chamadas Guerras fernadinas foron unha serie de disputas polo trono de Castela entre o rei Fernando I de Portugal e o rei Henrique II de Castela e despois polo fillo deste, Xoán I de Castela, tras o asasinato de Pedro o Cruel (ou o Xusticeiro), o último descendente lexítimo da Casa de Borgoña en sentar no trono do Reino de Castela e León, a mans do seu medio irmán Henrique.
Pódense dividir en tres fases: entre 1369-1370, 1372-1373 e 1381-1382.
Cada un destes tres períodos de guerra acabaron cun tratado de paz: o tratado de Alcoutim (1371), o tratado de Santarém (1373) e o tratado de Elvas (1382).
Primeira guerra (1369-1370)
Cando, en 1369, morreu o rei de Castela Pedro I o Cruel sen deixar herdeiros directos,   Fernando, como bisneto de Sancho IV de Castela pola parte materna, autoproclamouse herdeiro do trono de Castela.
Porén, os seus competidores, Pedro IV de Aragón, Carlos II de Navarra e Xoán de Gante, I duque de Lancaster, tamén reclamaron o dereito; o primeiro, por ser fillo da infanta Leonor de Castela, fila do rei Fernando IV de Castela e León; o segundo, por estar casado con Leonor de Trastámara, filla de Henrique de Trastámara, e o último, por estar casado coa filla máis vella do defunto rei Pedro I, Constanza.
Pero foi Henrique de Trastámara, irmán bastardo de Pedro I, quen asumiu a coroa e foi proclamado rei.
A cuestión sucesoria conduciu aos contendentes a varias campañas militares con resultados pouco claros até que, finalmente, foi o papa Gregorio XI quen mediou na sucesión, poñendo de acordo a todas as partes.
Segunda guerra (1372-1373)
miniatura|170px|[[Fernando I de Portugal.]] miniatura|170px|[[Xoán de Gante.]] miniatura|170px|[[Henrique II de Castela.]] As estipulacións do tratado de Alcoutim de 1371, polo cal se trataba de resolver a cestión sucesoria de Pedro I, incluía, entre outras, o compromiso matrimonial entre Fernando e Leonor de Trastámara, filla de Henrique. Pero antes de que a unión se celebrara, Fernando, que naquel tempo estaba apaixonadamente namorado de Leonor Telles de Menezes, esposa dun nobre da súa Corte, comezou unha relación con ela, e o proxectado matrimonio con Leonor de Trastámara nunca se celebrou. Fernando, en 1372, tivo éxito na petición da anulación do anterior matrimonio da súa amante, e casou finalmente con ela.
O compromiso entre Fernando I de Portugal e Leonor foi anulado no tratado de Tui en 1372.
En 1373, despois da vitoria de Henrique II na guerra que mantivera co Reino de Navarra, que obrigou ao rei Carlos II a romper a alianza militar que tiña con Inglaterra, e lograr que non concertara alianzas matrimoniais coa mesma, e que prohibiría o paso por Navarra de calquera inimigo de Castela (vitoria importante porque debilitaba a Inglaterra na guerra dos cen anos), para mitigar as diferenzas con Navarra, Leonor foi comprometida co herdeiro á súa coroa Carlos (o futuro Carlos III), fillo varón primoxénito do rei Carlos II e de Xoana de Valois, filla do rei de Francia, Xoán II.
Pero a paz acordada pronto volveu a estar en perigo debido ás intrigas do duque de Lancáster, que convenceu a Fernando de que participara nun acordo secreto polo que ambos os dous tratarían de expulsar do trono a Henrique.
Nobres casteláns "petristas" que, despois da primeira guerra fernandina se refuxiaran en Portugal, como Fernando Afonso de Zamora e Men Rodríguez de Sanabria, invadiron coas súas tropas Galicia desde o norte de Portugal, para atacar ao monarca castelán no noroeste do seu reino. Unha vez máis, a prazas fronteirizas puxéronse do lado dos lexitimistas, e Men Rodríguez de Sanabria, xunto a Xoán Afonso de Zamora, conseguiron o control das terras de Valdeorras e de Verín, así como do val do río Támega, na fronteira entre Portugal e Galicia, con que pecharon o acceso desde Castela cara ao sur de Galicia. Porén, a superioridade de Henrique era indiscutíbel e os petristas volveron ser derrotados. Henrique invadiu de novo Portugal en decembro de 1372 e, ás portas de Lisboa, impuxo a sinatura do tratado de Santarém na primavera do ano seguinte (1373).
O tratado de Santarém significou o final do petrismo e a resistencia lexitimista en Portugal. O rei castelán, Henrique, impuxo ao soberano portugués, ademais da expulsión dos petristas de Portugal, un sistema de alianzas matrimoniais entre as dúas familias. Isto significou unha verdadeira diáspora dos exiliados casteláns, o que suporía o seu final como grupo de presión con aspiracións para apartar ao bastardo Henrique do trono de Castela.
A raíña Leonor, cuxas relacións co seu marido, Carlos III de Navarra, non foron idílicas, separándose e en febreiro de 1388 separáronsene. En 1390, Leonor, coa súa filla máis pequena, volveu a Castela, deixando, porén, tras varias negociacións para que volvera, nas que Leonor refería que en Navarra sufrira malos tratos, Carlos III conseguiu a entrega da súa filla máis vella, Xoana, para que fose educada e xurada como herdeira. Leonor fixou a súa residencia en Valladolid.
O papel da raíña Leonor, cada vez máis influente, e a súa intervención nas relacións de política exterior fixérona cada vez máis impopular en Castela (e tamén en Portugal). Aparecentemente, o rei Fernando foi incapaz de manter un goberno forte e o ambiente político interno sufriu con constantes intrigas cortesás (moitas delas impulsadas por Leonor). Xa no ano de 1390, á morte do seu irmán Xoán I de Trastámara, Leonor participou de forma activa nas intrigas en Castela cando o seu neto Henrique de Trastámara era menor de idade. E cando Henrique, en 1393, chegou á maioría de idade, e dado que os enfrontamentos eran máis intensos, Leonor continuou intrigando e aliouse co seu medio irmán Federico Enríquez, duque de Benavente, e co seu primo Pedro Fadríquez, conde de Trastámara, aliñándose contra o seu neto. Entón o neto, contra a metade de 1394, asediuona no castelo de Roa, onde estaba reunida cos seus seguidores, obrigándoa a renderse. Finalmente, en febreiro de 1395, Henrique III obrigouna a volver a Navarra co seu marido.
Terceira guerra (1381-1382)
miniatura|150px|[[Xoán I de Castela.]] Ao morrer Henrique en 1379, o duque de Lancáster reclamou unha vez máis os seus dereitos, e de novo encontrou un aliado en Fernando. Despois da batalla da illa de Saltés e o desembarco de tropas inglesas en Lisboa, finalmente acordouse unha paz para Portugal, que foi asinada no tratado de Elvas en 1382. Nas condicións de dita paz estipulábase que Beatriz, herdeira de Fernando I de Portugal, casara co rei Xoán I de Castela. Esta unión significada de facto, a anexión de Portugal por parte da Coroa de Castela, e non foi ben recibida pola nobreza portuguesa.
O 22 de outubro de 1383, Fernando morreu sen un herdeiro varón. Prevíase, daquela, o final da liña sucesoria de Borgoña, casa que gobernara os destinos de Portugal desde Afonso Henriques, primeiro rei de Portugal. En tanto, Eleanor Telles de Menezes foi nomeada rexente en nome de Beatriz, aínda que a transición non foi pacífica. En resposta aos desexos da maioría dos portugueses de manter un reino independente de Castela, o Gran Mestre da Orde de Avis, Xoán, medio irmán de Fernando, foi chamado para que reclamara o trono, rompendo os termos do tratado de 1382, o que conduciu a Portugal a un novo período de guerra e ao caos político e social que se coñece como a crise de 1383-1385, que finalmente culminaría, despois da batalla de Aljubarrota, co ascenso ao trono portugés de Xoán I, dando así comezo á Dinastía de Avis.
Fases da lúa
Ficheiro:Mond_Phasen.jpg
Ficheiro:Mond Grafik.svg Fases vistas desde o hemisferio Norte. Chámanse fases da lúa (ou cuarteiróns da lúa) aos diferentes aspectos visuais que presenta a Lúa no seu xiro arredor da Terra segundo sexa a súa posición con respecto ao Sol.
Fases
Cando a Lúa está entre a Terra e o Sol, ofrécenos a súa cara non iluminada (novilunio ou lúa nova) e polo tanto non se ve máis que a súa sombra.
Outra semana máis e a Lúa está en liña co Sol e coa Terra, co planeta no medio, ofrecéndonos toda a cara visible iluminada (plenilunio ou lúa chea).
Unha semana máis tarde prodúcese o cuarto minguante.Coma no caso da lúa crecente, son máis empregadas as denominacións cuarto minguante ou o minguante, a minguante (da lúa). Como cultismo, tamén se usa Devalo.
Transcorridas unhas catro semanas estamos outra vez en novilunio. O tempo transcorrido entre dous novilunios chámase mes lunar ou mes sinódico e é de 29,53 días solares medios.
Coloquialmente, enténdese que cada fase dura unha semana, non de xeito exclusivo o tempo xusto no que a Lúa ten a característica visual comentada. alt=Secuencia animada das fases lunares|miniatura|Secuencia animada das fases lunares
Fases noutras lúas
alt=Fases da Lúa en relación coa posición Lúa-Terra-Sol|miniatura|Fases da Lúa en relación coa posición Lúa-Terra-Sol Os diferentes planetas tamén teñen as súas fases. Galileo foi o primeiro en descubrir que Venus presentaba fases como a Lúa, argumento que apoiaba a teoría heliocéntrica. Os planetas en órbitas interiores á terrestre Mercurio e Venus poden presentar fases elevadas. Debido ás diferentes condicións xeométricas de posición relativa entre o Sol, a Terra e os planetas en órbitas exteriores estes non posúen fases apreciables observados desde a Terra.
Cálculo estocástico
Cálculo estocástico é unha rama das matemáticas que trata os procesos estocásticos. Permite definir consistentemente unha teoría de integración para procesos estocásticos con respecto a procesos estocáticos, de utilidade para modelar sistemas con comportamento aleatorio.