cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
11 de outubro
Nacementos
miniatura|100px| Eleanor Roosevelt.
Mortes
miniatura|100px| Anton Bruckner.
Outros
Os 366 días do ano
Manuel Amor Meilán
Manuel Pascual Amor Meilán, nado na Coruña o 31 de xaneiro de 1867 e finado en Lugo o 9 de decembro de 1933, foi un antropólogo, periodista, poeta, novelista, dramaturgo e historiador galego.
Traxectoria
Traballou como funcionario na Deputación de Lugo. Foi redactor e despois director durante vinte anos de El Regional, dirixiu a efémera La Ilustración Gallega e tamén dirixiu o xornal La Provincia. Colaborou noutras publicacións como La Ilustración Artística, Revista de España, La Ilustración Ibérica.
Fundador da Real Academia Galega en 1905, tamén foi membro da Academia de Belas Artes de San Fernando, da A.B.A. de Barcelona, da A.B.A. e Ciencias de Toledo e da Sociedade Arqueolóxica de Pontevedra. miniatura|Suriña, 1913.
Obras
miniatura|Geografía General del Reino de Galicia dirixida por [[Francesc Carreras i Candi|F. Carreras y Candi. Provincia de Lugo por Manuel Amor Meilán, 1928.]]
Mesoplodon hectori
Mesoplodon hectori, coñecido na bibliografía internacional co nome de zifio de Hector, é unha especie de mamífero cetáceo odontoceto da familia dos zifíidos e subfamilia dos zifioideos, unha das quince integradas hoxe no xénero Mesoplodon.
Descrición
A especie foi descrita en 1871 polo naturalista británico John Edward Gray, baixo o nome de Berardius hectori, nun traballo publicado en ''Ann. Mag. Nat. Hist.'' ser. 4, 8: 117.
Etimoloxías
Para a do xénero ve Mesoplodon.
Piorno
miniatura|200px|dereita|Hórreo tipo palleira ou piorno na [[provincia de Ourense.]]
Mesoplodon hectori
Etimoloxías
O epíteto específico, hectori, é unha homenaxe co que Gray dedicou a Sir James Hector, o fundador do museo colonial de Wellington, Nova Zelandia.
Piorno
Morfoloxía
É de pequeno tamaño. Ten unha cámara máis ben ancha e non moi alta que descansa sobre esteos de pedra de altura media con rateiras individuais, e só en excepcións vese sobre cepas de cachotería ou ten rateiras dobres. O teito é de tella a dúas augas, pero en zonas montañosas pode ser de xisto e mesmo de palla. Ten bastante beiril, especialmente sobre os costais. Non leva terminais, salvo excepcións. Polo xeral ten unha soa porta, que pode ir nun penal ou no centro dun costal, e non hai escaleira de fábrica que dea acceso a ela.
Mesoplodon hectori
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Nota taxonómica
Algúns espécimes que apareceron varados ma costa de California a finais da década de 1990 foron considerados como membros desta especie, pero en 2020 demostrouse que eran dunha nova especie, o zifio de Perrin. (Texto completo en PDF).
Características
O zifio de Hector ten un corpo delgado, coa cabeza pequena e o fociño curto; o melón está pouco desenvolvido. Presenta dous sucos ventrais, en forma de "V", na zona da garganta. As aletas pectorais son curtas, a dorsal, situada no terzo posterior do dorso, ten unha base triangular, é pequena e lixeiramente falciforme.
Piorno
Construción
Os esteos están feitos de granito. A grade está formada por catro trabes de madeira ensambladas nos extremos e pouco sobresaíntes. O chan da cámara está formado por táboas sobre pontóns que están suxeitos ás trabes lonxitudinais da grade. O teito, normalmente de tella, descansa sobre unha armazón de madeira que vai suxeita á grade superior, que gravita sobre os puntais e que, á súa vez, descansan sobre a grade inferior, cada un sobre un esteo.
Mesoplodon hectori
Características
Respecto á dentame, presenta un dente moderadamente pequeno, aplanado e de forma triangular, situado no extremo de cada mandíbula; estes dous dentes só son visíbeis nos machos adultos, aínda coa boca pechada.
A súa coloración de gris escura a parda na rexión dorsal, desde o melón até o pedúnculo caudal; os flancos, o fociño e a rexión ventral van da cor gris clara a branca. Os machos adultos presentan coloración branca no fociño e na cara inferior da aleta caudal.
Distribución, hábitat e bioloxía
O zifio de Hector habita en augas temperadas e frías do hemisferio sur, entre aproximadamente os 35° e os 55° S. A maioría dos rexistros son de Nova Zelandia, pero tamén hai informes de [Australia]], Tasmania, Suráfrica e o sur da América do Sur, incluíndo as Illas Malvinas e a Terra do Fogo, polo que se suxire unha área de distribución circumpolar.
Practicamente non se sabe nada sobre o zifio de Héctor. A partir da situación dos poucos varamentos encontrados, a maioría cerca de illas oceánicas ou en áreas con plataformas continentais estreitas, pódese inferir que esta especie normalmente se encontra só en augas profundas máis alá do noiro continental, ao igual que outros membros do xénero Mesoplodon.
Sábese pouco da súa dieta, pero suponse que se alimenta de luras, probabelmente de pequenas luras mesopelágicas, e de pequenos peixes, como a maioría dos outros zifios.
Micrófono
A maioría dos micrófonos usan a indución electromagnética (micrófono dinámico), o cambio de capacitancia (micrófono condensador), xeración piezoeléctrico ou modulación de luz para producir un sinal de voltaxe eléctrica desde a vibración mecánica.
Historia
Thomas Alva Edison e Emile Berliner presentaron solicitudes de patente para o micrófono de carbón, en marzo e xuño de 1877 respectivamente. Despois dunha longa batalla legal, Edison resultou gañador, e a patente de Berliner foi declarada nula tanto polos tribunais estadounidenses coma polos británicos.
Principio de funcionamento
O micrófono converte as vibracións mecánicas da gama audible (frecuencias de 20 Hz a 20 kHz) nun sinal eléctrico. Na maioría dos micrófonos que se empregan, as ondas sonoras convértense en vibracións mecánicas a través dun diafragma fino e flexible e logo convértense en sinal eléctrico a través dunha bobina móbil ou por carga e descarga dun condensador. No caso de micrófonos de condensador, estes necesitan unha tensión de alimentación continua, como pode ser a chamada alimentación phantom.
Segundo a directividade
Polo seu diagrama polar un micrófono pode ser:
En relación ao tipo de transdución acústica hai varios tipos de micrófonos que establecen unha directividade:
Electrodinámico
A vibración do diafragma provoca o movemento dunha bobina móbil, ou cinta corrugada, ancorada a un imán permanente, xera un campo magnético, cuxas flutuacións son transformadas en tensión eléctrica.
Son micrófonos electrodinámicos:
Electrostático
As ondas sonoras provocan o movemento oscilatorio do diafragma. Á súa vez, este movemento do diafragma provoca unha variación na enerxía almacenada no condensador que forma o núcleo da cápsula microfónica e, esta variación na carga almacenada, (electróns que entran e saen) xera unha tensión eléctrica que é o sinal enviado á saída do sistema.
Son micrófonos electrostáticos:
Dumitru Prunariu
Dumitru Dorin Prunariu, nado en Brasov (Romanía) o 27 de setembro de 1952, foi o primeiro cosmonauta romanés. Formou parte da misión Soiuz 40.
Traxectoria
Prunariu graduouse en enxeñaría aeroespacial pola Universidade Politécnica de Bucarest en 1976. Foi seleccionado como cosmonauta en 1978 como parte do programa Interkosmos, participando na misión Soiuz 40 e pasando 7,86 días no espazo.
Micrófono
Piezoeléctrico
Son micrófonos piezoeléctricos:
Retinopatía da prematuridade
A retinopatía da prematuridade (ou ROP, do inglés Retinopathy of prematurity), tamén coñecido como a síndrome de Terry, é unha doenza que afecta ao neonato, caracterizada por unha alteración no crecemeto da retina do ollo. Prodúcese por mor dunha vascularización anormal da retina, que pode chegar a ocasionar cicatrices e mesmo o desprendemento desta. Pode causar cegueira.
O tratamento baséase na fotocoagulación láser, aínda que en estadios máis avanzados onde a doenza é máis grave pódese requirir de cirurxía ou de tratamento con anticorpos monoclonais coma o bevacizumab.
Clasificación
A ROP pódese clasificar en 5 estadios segundo a extensión da afectación.
Tratamento
O principal piar do tratamento é a ablación mediante láser díodo da retina periférica avascular. Tamén se pode empregar a crioterapia, mais se se pode o tratamento con fotocoagulación láser é de elección.
Nos estadios máis severos, isto é, os estadios 4 e 5 onde existe desprendemento da retina, o tratamento mediante cirurxía pode ser unha opción a considerar. A vitrectomía consiste na exérese do compartimento vítreo.
Por último, a inxección intravítrea dun anticorpo monoclonal, o bevacizumab, é un fármaco empregado en casos severos, que inactiva o VEGF (factor de crecemento endotelial vascular), mellorando o prognóstico da doenza.
Antonio Francés Carpintero
Antonio Francés Carpintero, nado no Porriño en 1908 e finado en Tomiño o 22 de setembro de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Fillo de José Francés González e irmán de José Francés Carpintero. Militante do PSOE. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e procesado na causa 574/36. Foi paseado no Alto de Tebra, no monte Salgueiró da parroquia de Santa María de Tebra de Tomiño o 22 de setembro co seu irmán Eleazar, José Groba Domínguez, José Groba Rodríguez e José Rocha.
Vida persoal
Casou con María Rodríguez González, e foi pai de María Elena e Adelina Francés Rodríguez.
Nicolas Cage
Nicolas Kim Coppola, nado o 7 de xaneiro de 1964 en Long Beach (California), máis coñecido como Nicolas Cage, é un actor estadounidense gañador do Oscar e do Globo de Ouro.
Traxectoria
Nacido en Long Beach (California) o 7 de xaneiro de 1964, é sobriño do director e produtor Francis Ford Coppola e curmán de Sofia Coppola.
Fillo dun profesor de literatura e dunha bailarina e coreógrafa, poida que o que máis influíse en Nicolas Coppola á hora de dedicarse ó cine fose ser sobriño do prestixioso director Francis Ford Coppola. Aínda así, decidiu cambiar o seu apelido polo de Cage para evitar que a fama do seu tío marcase a súa carreira.
Recibiu o premio Oscar en 1996 como mellor actor pola película Leaving Las Vegas (1995).
Tetramorfo
Un tetramorfo (do grego τετρα, tetra, catro, e μορφη, morfé, forma) é unha representación iconográfica composta por catro elementos.
A máis estendida destas é cristiá, cuxa tradición remóntase ao Antigo Testamento, cando o profeta Ezequiel describiu nunha das súas visións catro criaturas que, de fronte, tiñan rostro humano e, de costas, tiñan rostro animal. Unha visión moi similar aparece nunha pasaxe da Apocalipse de san Xoán, que describe a catro anxos zoomorfos que rodean ao pantocrátor e que os estudosos interpretaron desde o século VI como os catro evanxelistas:
Ademais da relación do tetramorfo cos catro evanxelistas, suxeriuse que Ezequiel se inspirou na astroloxía zodiacal babilónica (cando este profeta predicaba, o pobo de Israel estaba preso en Mesopotamia, no século VI a. C., en mans de Nabucodonosor II): o boi sería Taurus, o león sería Leo, a aguia sería Scorpius e o home alado sería Acuario. Así, estas eran as constelacións sobre as que tiveron lugar, respectivamente, o equinoccio de primavera, o solsticio de verán, o equinoccio de outono e o solsticio de inverno entre os milenios quinto e terceiro antes de Cristo.
O tetramorfo e o pantocrátor son unha constante da arte cristiá medieval, tanto en escultura como en pintura (sexa mural ou en códices miniados).
Piratería
Xunto coa actividade dos piratas que roubaban pola súa conta pola cobiza, os corsarios eran mariñeiros contratados para traballar en naves privadas con patente de corso, que atacaban embarcacións dun país inimigo. A distinción entre pirata e corsario é necesariamente parcial, pois corsarios como Francis Drake ou a frota francesa no desembarque da Baía das Mós foron considerados piratas polas autoridades españolas, ao entenderen estas que non existía unha guerra declarada entre as súas nacións. Dispor dunha patente de corso ofrecía certas garantías de ser tratado como soldado doutro exército e non coma un ladrón e asasino, se ben ao mesmo tempo carrexaba certas obrigacións. Os termos filibusteiro e bucaneiro, máis específicos, están relacionados coa piratería no Mar Caribe.
Etimoloxía
A voz pirata vén do grego πειρατής (peiratés), que á súa vez vén do verbo πειράω (peiráo), que significa «esforzarse», «tratar de», «intentar a fortuna nas aventuras».
Historia
A piratería, como forma de delincuencia, foi unha constante na historia dende a Antigüidade ata os nosos días. Coñecida por referencias entre os gregos, converteuse nun problema de estado en Roma, cando os piratas cilicios ameazaban as rotas comerciais e a subministración no Mediterráneo. Unha expedición de Pompeio, que foi investido como máxima autoridade marítima con poderes especiais, acabou con esa ameaza no século I a. C. miniatura|dereita|275px| Pistolas na exposición "Piratas, os ladróns do mar".
Na derradeira etapa do Imperio Romano as rutas comerciais comezaron a sufrir ataques dos pobos xermánicos, entre eles os dos Hérulos, que foron avistados nas costas galegas segundo Hidacio no século V. Coa caída do Imperio Romano a maior ameaza pirata en Occidente representárona os viquingos. Estes mantiveron durante máis de douscentos anos unha política de ataque a todas as costas da fachada atlántica europea, avanzando amplamente cara ao interior. Foron os viquingos os primeiros piratas que lanzaron ataques coñecidos contra as cidades da Galicia medieval (ano 840).
Pero o contacto de Europa con América e a creación de numerosas rotas comerciais no Atlántico estimularon a aparición da época máis brillante da piratería. Os piratas, ben pola súa conta (bucaneiros), ben seguindo as ordes dun monarca e protexido por el (corsario) atacaron as frotas española e portuguesa, que posuían a maior parte do negocio americano. O Caribe e as súas illas, moitas delas baixo goberno francés ou inglés, foron porto seguro para estes piratas, que tamén importaron escravos e estimularon o comercio na área favorecendo o contrabando e permitíndolles aos produtores escapar do prezo único que fixaba a Casa da Contratación.
A pirataría comeza a diminuír no século XVII cando os estados desenvolven armadas estábeis e adestradas e non necesitan máis do s mercenarios. Porén, durante todo o o XVIII e boa parte do XIX, o proceso de independencias americanas estimulou a acción dos piratas que, ou ben aproveitaban a fraqueza das metrópoles europeas, ou ben participaban das estratexias expansionistas das novas nacións americanas, como foi o caso dos Estados Unidos. Desta época é o pirata galego máis famoso, Benito Soto.
Melqart
Na moedas aparece representado cabalgando un cabalo de mar.
Étimo
O seu nome componse dos vocábulos fenicios milk "rei" e qart "cidade"; é dicir "rei da cidade". O determinante baal significa "señor, dono, amo", e, en xeral, "deus".
Asimilación sincrética
Na civilización grecorromana foi asimilado a Heracles/Hércules, sendo por tanto representado co aspecto e os atributos deste.
Nome téoforo
A importancia do deus pode observarse no éxito do seu nome entre os fenicios, como no do xeneral cartaxinés Amílcar e doutros membros da súa familia.
Historia
O culto a Melqart, sobre cuxas orixes hai pouca información, estaba asentado en Tiro desde o século X a.C. polo menos. Afírmase que o rei Hiram, contemporáneo de Salomón, construíu o seu templo na cidade. miniatura|dereita|225px|Estatuíña do Hércules gaditano Os mariñeiros tirios difundiron o seu culto por todo o Mediterráneo, de xeito que Melqart, que era unha divindade solar, adquiríu tamén caracteres mariños. O seu culto foi moi importante en Cartago durante os primeiros séculos da cidade, mais a partir dos desastres bélicos en Sicilia, Melqart perdeu influencia entre os púnicos, sendo desprazado na preeminencia por Baal Hammón. Do mesmo modo a súa parella feminina, Astarté, foi desprazada por Tanit Pene Baal.
Piratería
Reais
miniatura|150px|Imaxe cómica dun pirata
Ayamonte
miniatura|Ayamonte, vista desde Praza de España. Ayamonte é un concello e cidade española da provincia de Huelva, en Andalucía, situada xunto á desembocadura do río Guadiana. Ten unha poboación de 20.597 habitantes (2010) e unha superficie de 142 km², cunha densidade de 143'2 hab/km².
Polo oeste limita con Portugal.
O concello está formado por catro núcleos de poboación diferenciados entre si: Ayamonte, cidade que lle dá nome; Punta del Moral, situado na praia oriental de Isla Canela; Pozo del Camino, situado ao leste xunto a Isla Cristina, e a Barriada de Canela, na zona norte de Isla Canela.
600px|miniatura|esquerda|Ayamonte. Desembocadura do Guadiana.
Melqart
Historia
En Gadir o seu culto foi tan importante ou, talvez, aínda máis, de xeito que se podía dicir que era a urbe de Melqart. Posuía un famoso templo, sito na actual illa de Sancti Petri, coñecedísimo en todo o Mediterráneo, e a súa imaxe aparecía nas moedas gaditanas. É posíbel que as famosas Columnas de Hércules fosen "de Melqart" orixinariamente, mais carecemos da proba documental directa.
Máis a occidente aínda, no actual Marrocos, outra fundación fenicia, Lixus, posuía tamén un templo dedicado a Melqart.
Pato (homónimos)
Pato en galego é unha ave da familia dos anátidos, pero pode referirse tamén a:
O Outeiro de Arriba, San Cosmede de Cusanca, O Irixo
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
San Xiao do Monte, Toques
San Xiao do Monte é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Toques. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 19 habitantes (10 mulleres e 9 homes) distribuídos en 1 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 35 habitantes.
Antonio Gallego Durán
Antonio Gallego Durán, nado en Mugardos e finado no mesmo concello o 8 de agosto de 1936, foi un mergullador galego.
Traxectoria
Militante do Partido Republicano Radical Socialista. Foi asasinado na súa vila natal xunto co seu irmán Manuel Gallego Durán o 8 de agosto de 1936 cando tiña 38 anos. O seu cadáver apareceu no lugar da Igrexa da parroquia de Piñeiro.
Pichi
miniatura|250px|Grupo de nenas con pichi nun colexio de primaria en [[Malaisia.]] miniatura|250px|Muller cun pichi vermello.
Non confundir con piche, as bólas de alcatrán nas praias.
Un pichi ou, en inglés, jumper, é unha peza de roupa, evolución do mono, que se compón dunha saia, ou un pantalón curto, con pecheira e tirantes.
Na actualidade úsano sobre todo nenas e mulleres adolescentes, aínda que tamén poden usalos mullerers adultas.
En Gran Bretaña e en moitos países da Commonwealth británica é habitual nos uniformes de colexios femininos, moda que se estendeu a outros países, como España e moitos latinoamericanos (como a Arxentina, Chile, Colombia, Panamá, República Dominicana ou Venezuela) nos que tamén se usan pichis habitualmente como unifrome escolar.
Torre Baró
250px|miniatura|Situación do barrio en [[Barcelona.]] Torre Baró é un barrio que forma parte do distrito de Nou Barris da cidade de Barcelona. É un dos barrios máis singulares dese distrito.
Xurdiu a mediados do século XX nunha parte da serra de Collserola de diferentes iniciativas de urbanización en forma de cidade xardín que non prosperou. A zona, que nun principio ía ser residencial, converteuse nun barrio de autoconstrución, a causa das necesidades de vivenda de moitas persoas chegadas doutros lugares de España durante as décadas de 1950 e 1960.
A construción inacabada do castelo de Torre Baró, na cima da serra, converteuse nun símbolo do distrito. Construído durante a primeira década do século pasado, tiña como finalidade converterse nun hotel dentro do proxecto de urbanización da zona residencial. Pero o nome do barrio provén da antiga torre chamada Torre del Baró, construída no século XVI pola familia Pinós ao lado da estrada de Ribes e destruída en 1714. Unha segunda torre foi levantada no mesmo lugar en 1797 e derrubada en 1967 cando se construíu a avenida Meridiana.
En febreiro de 2006 o alcalde Joan Clos inaugurou a ponte do Congost, que conecta os barrios de Torre Baró e Vallbona, por enriba das vías do tren e da AP-7, cunha beirarrúa ampla para viandantes e un corredor de bicicletas.
Jo Jo White
Traxectoria
White xogou ao baloncesto na Universidade de Kansas antes de participar coa súa selección nos Xogos Olímpicos de México 1968, gañando a medalla de ouro. No Draft de 1969 foi seleccionado na novena posición por Boston Celtics, equipo que por entón viña xustamente de gañar once aneis en trece anos. Con todo, antes de que White debutase coa verde dos Celtics, o lendario pivote Bill Russell anunciaba a súa retirada. White foi un xogador de baloncesto "iron-man", disputando os 82 partidos da liga regular durante cinco campañas consecutivas nos anos 70. White era un gran defensor, rápido e decente tirador, ademais de ser o líder do seu equipo.
En 1970 os Celtics finalizaron con balance negativo por primeira vez desde 1951, asinando un 34-48. Pero con White liderando ao equipo desde a posición de base, os Celtics regresaron rapidamente ao camiño da vitoria en 1971. White foi seleccionado para xogar o All-Star Game desde 1971 até 1977 e finalizou entre o dez mellores en asistencias por partido desde 1973 até 1977. En 1974 e 1976, White axudou ao equipo ha gañar o campionato da NBA, sendo nomeado MVP das Finais de 1976. Foi traspasado a Golden State Warriors en 1979, e en 1981 retirouse do baloncesto profesional. O 9 de abril de 1982, os Celtics retiraron o seu dorsal 10.
Quizais o mellor partido na carreira de White foi o quinto encontro entre os Celtics e Phoenix Suns das Finais da NBA de 1976, que se decidiu en tres prórrogas cun White espectacular anotando 33 puntos e repartindo 9 asistencias, liderando a vitoria de Boston por 128-126. Xogando 60 minutos, só Garfield Heard, dos Suns, con 61 minutos, xogou máis que el. Para moitos, este foi o mellor partido da historia da NBA. O fillo de Jo Jo White, chamado Brian J. White, é actor.
Nova Atlántida
Nova Atlántida (Nova Atlantis no orixinal en latín e The New Atlantis na tradución do propio Bacon ao inglés) é unha utopía renacentista de Francis Bacon, publicada en latín en 1624 e en inglés en 1627. Nesta obra inacabada relátase unha viaxe imaxinaria que ten valor de metáfora, conduce ao descubrimento dunha illa do Océano Pacífico, chamada Bensalem, na que un colexio se consagra á investigación do coñecemento e das súas aplicacións, é dicir, no que se instaura, con todo o respecto que lle é debido, un Instituto das Ciencias e das Técnicas. Nesta illa o coñecemento é considerado como o ben máis prezado. É por iso que na pasaxe máis coñecida da obra é na que se refiren aos investigadores coas palabras: "Estas son, fillo meu, as riquezas da Casa de Salomón". En Bensalem, o matrimonio e a familia son a base da sociedade. Para Bacon a filosofía teórica soamente ten interese se vai acompañada dunha filosofía práctica; polo que unha reforma do entendemento para el implica unha reforma da sociedade.
Foi traducido ó galego por Alfonso Blanco Quintela e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2016.
Historia
O texto puido ser redactado en 1621, despois abandonado e retomando de novo en 1623. Dende 1620, Bacon viña deseñando un Modelo de historia natural e a publicación da Nova Atlántida foi unha explicación da obra teórica. En 1906 elaborou ademais unha teoría do mito na que confería ao imaxinario un carácter histórico e un valor igualmente filosófico dende o punto de vista dos sentidos. Como nas mitoloxías que Platón inventa para impoñer o logos, o mito de Bacon ten un sentido que xustifica o recurso á ficción para facer valer a verdade ante os doutos e os reis. O obxecto desta utopía é múltiple: é ética xa que mostra a estética e a socioloxía dun proxecto de reforma das ciencias.
Dende o estrito punto de vista da investigación científica, Bacon suxire parte dos elementos non racionais que interveñen no traballo racional do investigador. Esta suxestión será acantoada co desenvolvemento da ciencia moderna, pero reaparecerá nos nosos días como digna de ser tomada en consideración.
A nota de Rawley, o editor póstumo desta obra, advirte sobre a intención do autor dicindo que a fábula foi concibida para presentar un modelo ou unha descrición dunha institución fundada coa fin de interpretar a natureza e de producir grandes e marabillosas obras para o ben de todo o xénero humano: prolongar a vida, minorar a dor etc.
Tema
Descrición dunha illa, Bensalem, rexida por unha sociedade filosófica académica: a Casa de Salomón.
Análise da obra
Sería difícil, no aspecto conceptual, colocar a Nova Atlántida baixo o nome de utopía, aínda que facendo un alarde, poderiamos atopar na República un antecedente: no libro sétimo, ao discutir a preparación científica dos gardiáns, laméntase Platón da prostrada situación na que se atopan os estudos estereométricos e espera que os estados se aventuren a protexelos. Pero sempre foi considerada unha das utopías do Renacemento. Non é nela onde a comunidade está en xogo, pois na Nova Atlántida o que está en xogo son as esperanzas extraordinarias que ao home lle desperta o dominio da natureza e que Bacon, que asume para si mesmo o título de Alexandre O Grande do Novo Imperio, soña como nun conto de fadas.
Por unha parte, esta obra segue a liña das utopías clásicas: a ficción dun Estado ideal no cal os cidadáns son felices grazas a unha perfecta organización social, ou polo menos grazas a que se reduciron os males socias ao mínimo. O título remite a Platón, que foi creador doutra utopía e que nunha das súas obras fala dun continente que está no fondo do océano.
Título
O título de Nova Atlántida é moi ilustrativo. Temos, a réplica á versión de Timeo, réplica americana á versión europea. A Atlántida perdeuse por inundación dos seus grandes ríos e non, como di Platón, por unha conflagración xeolóxica. E o pobo que avanzou ata o Mediterráneo e, segundo a versión platónica, foi vencido polos atenienses, era o pobo mexicano. Pero de todas formas, a versión é a costa dos atlánticos, pois os atenienses reveláronse como o pobo máis grande da terra ao acabar con aquela perigosa invasión e, segundo Bacon, as inundacións acabaron coa cultura americana e non quedaron máis que uns pouco indios de onde máis tarde descenderon os pobos de América. Por iso o seu soño, deliberadamente, escápase de América e busca a Nova Atlántida, xa que a nova redescuberta non lle satisfai, máis alá dos límites americanos, nunha illa do Pacífico. Esta interpretación asegúrase na obra Novum Organum, onde Bacon recorda os recoñecementos divinos que se lle adoitan dedicar aos inventores mentres que aos fundadores de cidades só a honra de heroe e onde tamén, aludindo a América e aos seus habitantes, recorda a sentenza de que "o home é un Deus para o home".
Influencias
Esta novela puido ser a visión de Bacon para un mundo utópico novo en América do Norte. Nela, representou unha terra onde existe a liberdade de relixión, algo así como que un xudeu tivese un trato xusto nunha illa de cristiáns. Tamén se pensa que falaba doutras reformas como maiores dereitos para as mulleres, a abolición da escravitude, a separación da igrexa e o Estado, a liberdade de expresión pero na obra non se fai referencia clara a elas. As propostas de reforma legal, porén, considérase que foron unha das influencias para o código napoleónico.
Francis Bacon desempeñou un papel destacado nas colonias británicas, especialmente en Virxinia, as Carolinas e Terra Nova no noroeste do Canadá. Crese que Bacon estivo inspirado para a súa obra nunha colonia de Rosicrucian (rosacruces) dirixidos por Johannes Kelpius, para viaxar a través do Océano Atlántico. Esta colonia fixo contribucións valiosas á cultura emerxente estadounidense nos campos da impresión, filosofía, ciencias e artes, por iso se pensa que o autor se inspirou neles.
Pat
Pat, nome curto de Patrick (ou Patricio), pode referirse ás seguintes persoas:
Les Roquetes
250px|miniatura|Situación do barrio en [[Barcelona.]] Les Roquetes é un barrio do distrito de Nou Barris da cidade de Barcelona. Atópase no pé do monte do mesmo nome, entre a Ronda de Dalt e a serra de Collserola, e entre os barrios de Canyelles e La Trinitat Nova.
Creado cara a 1950, a súa base foi a autoconstrución de vivendas, edificados por numerosos inmigrantes que fuxían do barraquismo doutras zonas da área de Barcelona. En 1964 os veciños uníronse para construír eles mesmos, en días festivos, os servizos de sumidoiro e de auga corrente. A rúa das Torres separa os dous espazos do barrio. Ao norte hai a Mina de la Ciutat, nome que fai referencia a unha antiga mina de auga. Na parte máis baixa, con pendentes máis suaves, atópase a actividade comercial e lúdica do barrio.
Salvitxada
300px|thumb|[[Calçots coa súa salsa.]] A salvitxada é unha salsa orixinaria de Cataluña (España), concretamente da localidade de Valls na provincia de Tarragona, que serve para acompañar aos calçots nas calçotades.
Características
Na súa composición parécese bastante á salsa romesco, sendo unha das súas variedades. Os seus ingredientes principais son:
Hai que moer os ingredientes nun morteiro ata formar unha salsa de consistencia media (nin fina nin grosa).
É excelente para acompañar tanto carnes como peixe e verduras.
Chula
dereita|220px|miniatura|Chulas americanas con [[arandos (Blueberry pancakes)]]
A chula é unha torta elaborada con fariña, ovos e leite, que se frixe na tixola e á que se lle pode engadir azucre. É un doce semellante á filloa, porén máis pequeno e groso. É unha sobremesa tradicional de Galiza e das súas zonas de influencia, porén existen variantes en todo o mundo coñecidas coma pancakes en inglés, tortitas en español, e blini (Блины) en ruso.
O termo galego chula é moi xenérico, e refírese a calquera masa feita na tixola con ovo: pan rebozado en ovo, frito en aceite; torta de arroz; e as máis das veces defínese coma unha albóndega esmagada de carne ou peixe picado que se forma con ovo batido e especias, o que se coñece hoxe como unha hamburguesa.
Orixe
Xa os antigos gregos facían tortas semellantes ás chulas e filloas.
En Galiza seica a súa orixe proveña da celebración do Samaín a festa celta do final da colleita; que derivou no actual Entroido. Nalgúns concellos galegos, o mesmo que ocorre coas filloas, realízanse certames gastronómicos dedicados ás chulas coma o da parroquia de Moscoso no Concello de Pazos de Borbén.
Preparación
A chula máis sinxela leva como ingredientes leite, fermento, ovo e azucre. O xeito de preparación consiste en preparar a masa e deixala repousar polo menos unha hora para que levede. Vértese o aceite na tixola para a masa aboie, e empézase a cociñar no intre no que estea moi quente. Finalmente adóitase servir con azucre ou canela por riba. É a receita típica de Ourense, ou en lugares como Casfigueiro ou Xegunde en Lugo.
Variantes
miniatura|Pancakes (chulas canadenses) con [[xarope de pradairo.]] Doces semellantes ás chulas existen hoxe en día en todo o mundo, sendo zonas de orixe Rusia e Gran Bretaña. En ruso coñécense coma blini (Блины) e cómense polo almorzo con crema agria. En inglés coñécense coma pancakes (nos Estados Unidos tamén hotcakes, griddlecakes ou flapjacks). En castelán coñécense coma tortitas (España), panqueques ou panquecas (América Latina), e en todos os casos consiste nun pan plano redondo doce, cuxa masa base contén usualmente leite, manteiga, ovos, fariña, fermento, azucre e quizais unha especia, esencia ou extracto (canela, por exemplo).
miniatura|Chulas con nata montada e [[amorodos.]]
Acompáñanse normalmente de nata, marmelada, crema inglesa, compota e xaropes (amorodo, chocolate, pradairo, caramelo etc.), doce de leite (América latina). Adóitanse tomar de sobremesa, aínda que ás veces se toman polo almorzo ou a merenda. En América Latina os canelóns tamén se preparan coa masa de panqueque enrolándoa e enchéndoa de acelga, ricota ou polo. En México chámanse hotcakes, sendo almorzos populares nos restaurantes de todo o país. En Australia e Nova Zelandia, pequenas chulas (de aproximadamente 75 mm de diámetro), coñecidas como pikelets tamén son de alto consumo, servidas con marmelada ou unicamente con manteiga durante o té do serán ou da mañá.
Celia González Pernas
Celia González Pernas, Celia da Ferrería, nada en Silán (Muras) o 12 de marzo de 1918 e finada na mesma parroquia o 21 de xuño de 1949, foi unha guerrilleira antifranquista galega.
Mary McCarthy
Mary McCarthy, nada o 21 de xuño de 1912 e finada o 25 de outubro de 1989, foi unha importante novelista e unha ensaísta estadounidense de sobresaliente talle intelectual.
Hipnos
miniatura|215px|Hipnos e [[Tánatos levando a Sarpedón, lécito ático, c. 440 a.C. Museo Británico.]] miniatura|215px|Hipnos co corno de líquido soporifero, copia romana da orixinal grega do séc. IV-III a.C. miniatura|215px|Hipnos representado con ás nas tempas. Na mitoloxía grega, Hipnos (en grego antigo Ὕπνος, Hýpnos "sono", "sopor"), era a personificación do sono.
Mary McCarthy
Traxectoria
Naceu en Seattle, Washington, e quedou orfa aos seis anos, con tres irmáns máis novos: os seus pais de orixe irlandesa morreran na epidemia de gripe de 1918. O responsábel de coidar a McCarthy foi un tío seu, católico; fíxoo duramente (así o reflectirá nas súas Memorias). Cando non o puido soportar máis, logrou ir vivir cos seus avós maternos a Seattle: Augusta Morganstern era xudía e Harold Preston, protestante. Baixo a vixilancia severa dos Preston, McCarthy estudou no Annie Wright Seminary en Tacoma, e finalmente foi graduarse no prestixioso Vassar College en 1933, que marcou a súa vida e que reflectiu en The Group.
Hipnos
O seu equivalente na mitoloxía romana é Somnus.
Mary McCarthy
Traxectoria
Moveuse nos círculos de esquerda en Nova York dos anos trinta, sendo á vez moi crítica co estalinismo. Colaborou na Partisan Review e así mesmo en The Nation, The New Republic, Harper's Magazine, e The New York Review of Books. Chamou a atención pola agudeza das súas críticas e pola súa boa formación. Entre o corenta e o cincuenta criticou o reacionario mccarthyismo e as súas secuelas, mais tamén os esquerdistas máis cegos. A súa crítica á cultura e ao poder percibiuse nas súas campañas contra a guerra de Vietnam e contra os escándalos do presidente Nixon do setenta.
Hipnos
Historia mitolóxica
O seu palacio era unha cova escura onde o Sol nunca brillaba. Na súa entrada crecían papoulas e outras plantas hipnóticas. Segundo algunhas fontes, vivía xunto con Tánatos nun palacio subterráneo próximo ao de Nix. Segundo outras, facíao nunha cova baixo unha illa grega, a través da cal fluía o Lete, o río de Hades ou río do esquecemento.
Mary McCarthy
Vida social
A pesar de que rompeu con algúns dos seus colegas de Partisan Review cando se desviaron cara á política conservadora despois da Segunda Guerra Mundial, mantivo as amizades de toda a vida con Dwight Macdonald, Nicola Chiaromonte, F. Dupee e Elizabeth Hardwick. Quizais o máis prezado de todo foi a súa estreita amizade con Hannah Arendt, con quen mantivo unha correspondencia considerable amplamente considerada polo seu rigor intelectual. A súa amizade con Hannah Arendt remóntase a 1949 e chega até a morte desta e foi un dos máis importantes encontros intelectuais estadounidenses. Despois do falecemento de Arendt, McCarthy converteuse na súa executora literaria, desde 1976 até a súa propia morte en 1989. McCarthy ensinou en Bard College de 1946 a 1947, e despois entre 1986 e 1989. Tamén ensinou un semestre de inverno en 1948 no prestixioso e elitista Sarah Lawrence College.
Hipnos
Historia mitolóxica
Nunha ocasión, Hera prometeulle a Hipnos a man dunha das Cárites (as tres Grazas), Pasítea, se o axudaba a dormir a Zeus. O Sono obedeceu, pero Zeus despertou iracundo e guindaría a Hipnos do monte Olimpo se non intervira a súa nai Nix, que demostrou así o poder que exercía tanto sobre os deuses como sobre os homes.
Con Pasítea tivo mil fillos, os Oniros. Os tres máis importantes aparecían nos sonos dos reis: Morfeo, Fobétor e Fantaso. Segundo outro mito, Morfeo ocupábase do contido animado dos sonos dos seres humanos, mentres que os outros dous Oniros eran os responsábeis dos animais e dos obxectos inanimados nos sonos.
Tamén Hera recorreu a Hipnos, a través de Iris, para que adoptara a forma de Ceix e, en sonos, se lle presentara á súa muller e lle explicara a súa morte, pois a pobre Alcíone esperaba ansiosa o regreso do seu marido ignorando que este morrera hai tempo.
Na arte
Na arte, Hipnos era retratado como un home mozo aspido e con ás nos ombros ou nas tempas. Tamén se mostra en ocasións con barba, parecido ao seu irman Tánatos. Ás veces represéntase como un home durmido nunha cama de plumas con cortinas negras ao seu redor. Os seus atributos inclúen un corno de opio indutor de sono, un caule de papoula, unha póla da que gotea a rosada do río Lete e un facho invertido. Morfeo é o seu principal axudante que evita que os ruídos o esperten. En Esparta, a imaxe de Hipnos sempre se situaba cerca da morte.
Pais
Segundo a Teogonía de Hesíodo, a súa nai foi Nix, e era irmán xemelgo de Tánatos.
Caio Xulio Hixino e Cicerón engaden a Erebo como pai.
Fillos
Segundo Ovidio, esta foi a súa descendencia:
Mary McCarthy
Reputación literaria
A súa novela de debut, The Company She Keeps, de 1942, recibiu aclamación da crítica como un tema de escándalo, representando o ambiente social dos intelectuais de Nova York de finais de 1930 cunha franqueza sen reservas. Despois de construírse unha reputación como satírica e crítica, McCarthy gozou de éxito popular cando a súa novela de 1963 The Group permaneceu na lista de Bests Sellers do New York Times por case dous anos. A súa obra caracterízase pola súa prosa precisa e a súa complexa mestura de autobiografía e ficción.
A novela de Randall Jarrell de 1954, "Pictures from a Institution", trata do ensino de McCarthy en Sarah Lawrence.
A súa disputa coa escritora Lillian Hellman formou a base para a obra Imaginary Friends de Nora Ephron. A disputa acendeuse desde finais da década dos 30 sobre as súas diferenzas ideolóxicas, particularmente as cuestións dos xuízos de Moscova e do apoio de Hellman á "Fronte Popular" e a Stalin. McCarthy provocou a Hellman en 1979 cando dixo en The Dick Cavett Show: "Cada palabra que Hellman escribe é unha mentira".
Hellman respondeu presentando unha demanda por difamación de 2.5 millóns de dólares contra McCarthy, que terminou pouco despois de que Hellman morrese en 1984. Os observadores do xuízo notaron a ironía resultante da demanda de difamación de Hellman que significou un escrutinio significativo e declinación da reputación de Hellman forzando a McCarthy e os seus partidarios a demostrar que mentira.
A súa obra, en conxunto, destaca por unha mestura rica, precisa, de ficción e autobiografía. É, a xuízo de moitos, unha das máis grandes escritoras e intelectuais estadounidenses do século XX.
McCarthy foi membro do National Institute of Arts and Letters. Logrou os galardóns: National Medal for Literature e Edward MacDowell Medal en 1984.
El Príncipe
El Príncipe foi unha serie de televisión española de drama e suspense, creada por Aitor Gabilondo e César Benítez, para Telecinco. A serie, producida por Mediaset España en colaboración con Plano a Plano, relata unha historia de amor xurdida entre un axente de policía occidental peninsular e unha moza musulmá, irmá dun narcotraficante. A maior parte das súas tramas transcorren no conflitivo barrio de El Príncipe Alfonso de Ceuta, próximo á fronteira con Marrocos.
A serie estreouse o 4 de febreiro de 2014 en España cunha emisión multicanle que lle outorgou bos rexistros de audiencia en horario de prime time. No seu lanzamento obtivo un 21,9% de cota de pantalla (27,7% en multicanle) e foi líder en todas as súas emisións durante a primeira tempada. O último capítulo da primeira tempada foi visto por 6 290 000 espectadores, obtendo un 33,3% de cota de pantalla. A serie finalizou definitivamente o 20 de abril de 2016.
Sinopse
Na conflitiva barriada ceutí de El Príncipe, Fran (José Coronado), un veterano policía, non dubida en impoñer a orde recorrendo a métodos pouco ortodoxos. Isto parece perigar coa chegada de Morey (Álex González), un axente do CNI que usa a comisaría como tapadeira para investigar unha suposta colaboración da policía cunha rede xihadista. A súa situación complicarase coa chegada á súa vida de Fátima (Hiba Abouk), unha idealista profesora musulmá que trata de encontrar o seu irmán adolescente, Abdu (Samy Khalil), desaparecido hai algún tempo, e que se opón ás actividades delituosas do seu outro irmán, Faruq (Rubén Cortada), un dos maiores narcotraficantes do barrio.
Lonxa
Por veces, tamén pode designar simplemente un local comercial retallista.
En Galicia aplícase especialmente ó edificio mailas instalacións anexas onde se realiza a exposición e primeira venda de peixe e marisco frescos. Cumpre o papel de centro de concentración e comercialización dos produtos pesqueiros en primeira venda.
Elementos dunha lonxa
miniatura|300px|Interior dunha moderna lonxa Dentro da variabilidade que poden presentar segundo o tamaño e actividades que se desenvolvan no seu interior, unha lonxa de peixe adoita comprender as seguintes instalacións:
Resulta frecuente que posúan tamén outras instalacións anexas, como poden ser unha fábrica ou almacén de xeo, cámaras frigoríficas para conservar o peixe antes e despois da poxa, cámaras para conservación das partidas retiradas da venda antes da súa destrución, así como oficinas, servizos, vestiarios e outras instalacións auxiliares. As lonxas de maior tamaño tamén inclúen espazos reservados para que certas empresas realicen as necesarias operacións de preparación do peixe (lavado, eviscerado, corte en toradas etc.) e acondicionamento para o transporte (envasado con xeo).
Ó estar construídas a carón do mar, en terreos de dominio público, son propiedade de Portos do Estado que foron transferidas ás comunidades autónomas. En Galicia seguen baixo a administración estatal as lonxas da Coruña, Vigo, Marín e Ferrol (San Cibrao), dependendo tódalas demais do ente autónomo Portos de Galicia. Funcionan como concesións administrativas e xestionadas por confrarías de pescadores, que é o habitual, ou por organizacións de produtores, cooperativas, sociedades anónimas, concellos etc.
A entidade concesionaria cobre os seus gastos de mantemento e persoal mediante o cobro ó vendedor dunha porcentaxe non superior ó 1% sobre o valor de compra do peixe.
Comercialización en orixe
En liñas xerais, a comercialización do peixe nestas primeiras etapas comeza co transporte do peixe desde o barco ata a lonxa. Na Unión Europea é obrigatorio que o pescador venda tódalas súas capturas a traves dunha lonxa autorizada, o que non impide que se poida producir unha desviación de parte das capturas a outras vías de comercialización ilegal.
Esta norma ten certas excepcións, como acontece coas capturas que se venden directamente desde o barco, sen necesidade de descarga na lonxa.
A segunda fase é a exposición e poxa dos diferentes lotes de peixe. A poxa pode ser realizada directamente polos titulares da concesión ou indirectamente a través de entidades xestoras autorizadas para realizar esta actividade, as denominadas vendedurías. Unha vez que os lotes de peixe son adxudicados, prohíbese realizar unha segunda poxa nas lonxas (RD 1822/2009). Os compradores nas lonxas só poden ser grosistas de peixe, retallistas radicados na localidade onde se localiza o porto ou industrias alimentarias; só excepcionalmente se pode autorizar a venda directa a particulares, pero en pequenas cantidades de produto (que non superen os 3 kg de peixe ou marisco).
Tradicionalmente, a forma da poxa foi sempre á baixa, única fórmula que permitía a normativa ata o ano 2006 , data a partir da cal se permitiu utilizar calquera outra fórmula que facilite ós produtores rendabilizar as súas capturas e obter así mellores prezos.
Mediante esta poxa á baixa, un operario da lonxa vai cantando o prezo e baixándoo pouco a pouco ata que o comprador interesado dá o mío e corta a poxa, marcando co seu nome a caixa ou caixa que compoñan o lote comprado.
Actualmente, as lonxas están informatizando as súas instalacións e aplicando un sistema de poxa electrónica que está erradicando a poxa por voceo. No novo sistema os prezos márcanse nunha gran pantalla e os compradores realizan a compra mediante un mando a distancia. A informatización abrangue tamén outros procedementos administrativos (pesado, clasificación, facturación), documentais (etiquetaxe, rexistros de venda e rastrexabilidade) e estatísticos (movementos, capturas, prezos etc.).
Comercialización en destino
miniatura|esquerda|300px|Poxa de [[marraxo (Isurus oxyrinchus) no porto pesqueiro de Vigo]] A terceira e última fase consiste na comercialización cara o consumidor, tamén denominada comercialización en destino, para diferenciala da realizada nas fases anteriores que comprendían a comercialización en orixe. As posibles modalidades de distribución poden ser, ben directamente a través das peixeiras que venden o peixe ou marisco nas prazas de abasto ou nas peixerías, ben a mercados centrais desde os que se distribúe ós retallistas, ou ben a establecementos industriais que se dedican á transformación e posterior comercialización de produtos da pesca elaborados.
Os responsables da lonxa deben identificar o produto para que se poida garantir a rastrexabilidade durante tódalas fases seguintes. Esta identificación realízase mediante a etiquetaxe regulamentaria e a emisión dunha nota de venda que conterá, entre outros datos, a identificación do comprador e vendedor, o lugar e data de venda, a denominación comercial e científica da especie obxecto da venda e a cantidade e prezo por quilogramo.
Controis oficiais
miniatura|300px|Sanmartiños expostos á venda As lonxas, como calquera outra industria alimentaria, deben estar en posesión de autorización sanitaria de funcionamento (número de rexistro sanitario) e están sometidas a control oficial veterinario para comprobar que cumpren as condicións hixiénicas e estruturais que esixe a normativa vixente, como a limpeza, desinfección, desinsectación e desratización, mantemento, control de auga e temperaturas, xestión de residuos e outros requisitos sanitarios.
Confrarías
Os pescadores están afiliados en confrarías de pescadores, corporacións de dereito público sen ánimo de lucro, que representan os seus intereses ante a Administración, que recorre a elas como órganos de consulta e colaboración.
Banda de música Xuvenil de Barro
A Banda de música Xuvenil de Barro é unha agrupación musical formada en decembro de 1992, no concello pontevedrés de Barro, ao abeiro da Asociación Cultura e Xuventude de Barro coa fin de fomentar da cultura musical entre a mocidade do concello.
Na actualidade forman parte dela uns 60 músicos, e o proxecto vai paralelo á Escola de Música de Barro e á Banda Infantil de Barro.