cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Veigue, Sada
Santa Comba de Veigue é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Sada. Segundo o IGE en 2013 tiña 421 habitantes (216 homes e 205 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999, cando tiña 328 habitantes.
Praias
miniatura|Praia de San Pedro, en Veigue. Ao fondo, o porto de [[Lorbé, Dexo, Oleiros|Lorbé.]]
Patrimonio perdido
No Arquivo Histórico Diocesano de Santiago de Compostela consérvanse testemuños documentais da existencia de dúas capelas, xa desaparecidas, na parroquia de Veigue, sen que haxa constancia da súa localización exacta.
Teo (homónimos)
Teo pode referirse a:
Kaula
Kaula (en hawaiano Ka´ula) é unha das illas de Sotavento de Hawai. Está situada a 34 km ao suroeste de Niihau.
Características
A illa, con forma de media lúa, é parte do cráter dun volcán antigo practicamente mergullado. A superficie total é de 0,64 km²; e a altitude máxima é de 167 metros. O océano erosionou o litoral creando cantís e covas, particularmente a chamada cova da quenlla, Kahakauaola.
Kaula está deshabitada pero os pescadores frecuéntana. A illa era recordada nas tradicións orais hawaianas e atopáronse algúns restos da súa presenza, pero non hai evidencias de asentamentos permanentes. Ocasionalmente utilizouse como branco para exercicios militares de bombardeo aéreo.
José María Abella Rodríguez
José María Abella Rodríguez foi un político galego.
Traxectoria
Foi alcalde da Coruña entre 1861 e 1866.
Durante o seu mandato comezaron as obras encamiñadas a abastecer de auga á cidade e a eliminar as antigas murallas. Foi defensor da necesidade da chegada do ferrocarril á capital.
Torre de control marítimo da Coruña
A Torre de control marítimo da Coruña é unha torre de control de tráfico marítimo na cidade da Coruña, situada sobre o dique de abrigo do porto da Coruña. Entrou oficialmente en funcionamento o 2 de maio de 1995, tras varios anos de construción e cun custo estimado de entre 700 e 1000 millóns de pesetas (entre 4 e 6 millóns de euros).
Gran Premio do Brasil de 1973
O Gran Premio do Brasil de 1973 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula 1, celebrada o 11 de febreiro de 1973 no circuíto de Interlagos de São Paulo. Foi a segunda carreira da tempada de.
Torre de control marítimo da Coruña
O edificio ten unha altura de 80 metros,  con 12 pisos de altura, albergando a Capitanía Marítima da Coruña e o centro de coordinación de salvamento. Construíuse por medio dun proxecto para o control do tráfico marítimo na zona deseñado tralo naufraxio do petroleiro Mar Exeo en decembro de 1992. As dúas columnas da súa edificación construíronse mediante un sistema de encofrado deslizante, precisando un traballo ininterrompido durante 24 días. No ano 2010 levouse a cabo unha restauración do edificio para paliar os danos sufridos a causa das condicións atmosféricas cun custo de 1,4 millóns de euros.
Liber chronicarum
miniatura|A Cidade de Núremberg, xilografía do Liber Cronicarum coloreada a man, 1493. miniatura|Estampa con soles e queima de libros. miniatura|Músicos e parellas danzando. As Crónicas de Núremberg (título en latín: Liber Chronicarum -"Libro das crónicas"-, título en alemán: Die Schedelsche Weltchronik -"Crónica do mundo de Schedel"-) é un libro impreso en 1493, que foi editado en dúas versións: unha latina (impresa o 12 de xuño de 1493) e outra alemá (impresa o 23 de decembro de 1493 -ambas preparadas de maneira simultánea-), o que lle permitiu que se difundise amplamente por toda Europa. Narra a historia universal baseándose no relato da Biblia; é coñecido polos seus numerosos gravados de cidades da época e por conter o primeiro mapa de Alemaña impreso.
É un dos máis prezados incunables (do latín incunabulum -"berce" ou "comezo"-, nome que se dá aos primeiros libros saídos da recentemente creada imprenta -entre 1450 e 1500-). De aproximadamente 600 páxinas in-folio (formato de aproximadamente 44x67 cm), está moi ricamente ilustrado con 1804 xilografías (gravados mediante ferros de madeira). A edición está moi coidada e as súas xilografías son de gran valor artístico.
Os estudosos estiman que se fixeron entre 1.400 e 1.500 copias en latín e entre 700 e 1.000 en alemán. Un documento de 1509 rexistra que 539 das latinas e 60 das alemás quedaron sen vender para esa data. Aproximadamente 400 latinas e 300 alemás sobreviven no século XXI. Áchanse dispersas en museos e coleccións de todo o mundo (Academia de San Fernando de Madrid, Abadía do Sacromonte de Granada, Biblioteca Palafoxiana de Puebla -México-, Museo de Belas Artes de Boston, Biblioteca Nacional de Chile en Santiago, Área Cultural do Banco da República de Colombia -Cúcuta-, Biblioteca Central Pública Durango, etc.) En abril de 2011 o anticuario norteamericano Ken Sanders atopou casualmente na pequena localidade de Sandy (ao sur de Salt Lake, Utah) un exemplar da primeira edición en lingua alemá.
As Crónicas como texto literario é o resultado dunha compilación obra do médico Hartmann Schedel. Os gravados foron responsabilidade de Michael Wolgemuth e Wilhelm Pleydenwurff. O impresor e editor responsábel da publicación foi Anton Koberger, financiado pola iniciativa de Sebald Schreyer e Sebastian Kammermaister. A tradución do Liber Chronicarum ao alemán foi realizada por Georg Alt, que axudara a Schedel na compilación da versión latina inicial.
Título
miniatura|Deus creando o mundo. miniatura|Emblema da [[Santa Trindade|Trindade.]] miniatura|Parte da xenealoxía [[hebreos|hebrea até a "Liña de Cristo".]] Como era habitual naquela época, o libro non tiña unha portada con título. Os lectores da obra en latín utilizaban para referirse ao libro a expresión Liber Chronicarum ("o libro das crónicas") xa que esta frase aparece na introdución do índice da edición latina. En Alemaña denominábana Die Schedelsche Weltchronik ("A crónica do mundo de Schedel" ou "A historia universal de Schedel"), polo nome do seu autor. En inglés adóitase denominar The Nuremberg Chronicles ("As crónicas de Núremberg"), pola cidade onde foi publicado.
Contido
As Crónicas son unha historia ilustrada da humanidade, desde a súa creación até o ano 1490. Seguen unha tradición medieval que representaba á historia humana en seis idades; as Crónicas de Núremberg engaden unha sétima -o Xuízo Final- tras deixar algunhas páxinas en branco ao final da sexta.
Narran a historia da Igrexa, a historia laica, a antigüidade clásica, e acontecementos medievais (sinálanse por exemplo os pasos dos cometas) e contemporáneos mesturados con mitos, lendas e fábulas. Retrata a personaxes importantes tales como reis, membros do clero (xa sexan pagáns, xudeus ou cristiáns), pensadores e filósofos.
As sete idades en que están divididas son:
Consideracións formais
Un aspecto interesante da obra reside en mostrarnos como evolucionou a arte de realizar libros nos inicios da imprenta.
Dinamarca no Festival de Eurovisión Júnior
Dinamarca competiu no Festival de Eurovisión Júnior en tres ocasións. O organismo de radiodifusión danés, DR, organizou o primeiro festival en 2003, tras realizar o predecesor do certame, o Melodi Grand Prix Nordic.
Premio Laudamuco
O Premio Laudamuco é un galardón anual concedido polo Concello de Brión, a Academia Galega de Teatro e Edicións Positivas de forma anual a partir do ano 2019 a obras dramáticas escritas en lingua galega.
O seu nome conmemora a figura de Roberto Vidal Bolaño ao darlle o nome da súa obra Laudamuco, señor de ningures. Ten dotación económica, 7000 euros en 2018.
Lista de monarcas de Aragón
Lista de reis de Aragón
Casa de Austria
Unión dinástica da Coroa de Aragón con Castela. O goberno fíxose a través de vicerreis.
Örebro
Örebro é unha cidade situada no centro de Suecia. A cidade ten unha poboación de 98.237 habitantes (2005), 128.689 cos arrabaldes. A cidade é a capital do Condado de Örebro, cunha poboación de 274.000 habitantes. Örebro atópase a uns 200 km de Estocolmo e 300 das cidades de Gotemburgo e Oslo.
A cidade de Örebro recibiu o carácter oficial de cidade en 1404, sendo capital da antiga provincia de Närke.
Datos de interese
A cidade vella de Örebro Wadköping atópase nas beiras do río Svartån. Nela pódense observar casas dos séculos século XVIII e XIX, e unha gran variedade de museos e exposicións.
A universidade de Örebro é unha das universidades máis modernas de Suecia. Actualmente ten uns 14.000 estudantes e 1.300 mestres.
Shabat
Shabat (en שַׁבָּת; Šabbāṯ, que quere dicir "descanso"), é o sétimo día da semana xudía, e debe ser celebrado, segundo as prescricións da Torá, en primeiro lugar mediante a abstención de calquera clase de traballo. O Shabat comeza o venres co solpor e remata despois do anoitecer o sábado. O Shabat é no ethos xudeu un sinal da relación entre Deus e o pobo xudeu. A celebración do Shabat está prescrita entre os Dez Mandamentos recibidos por Moisés.
Nos Dez Mandamentos di: Éxodo 20:8:
Na versión dos Dez Mandamentos de Deuteronomio 5:12-15 a palabra zakhor (pensa, lembra) substitúese por shamor (reserva, observa). De aquí apréndense os dous principais elementos da observancia do Shabat: recordalo e honralo por medio de rituais e cousas pracenteiras, e coidalo por medio da abstención dos traballos prohibidos nel.
Actividades prohibidas
O Talmud, no tratado Shabat, capítulo 7, mishná 2, trae unha lista das 39 categorías de actividades prohibidas en Shabat. Estas derívanse dos diferentes tipos de traballo que eran necesarios para construír o Tabernáculo, e que se coñecen en conxunto como avot melakha. Estas son:
Destas categorías principais (Avot) derívanse outras actividades similares (toldot), por exemplo dentro da categoría de "enfornar" derívanse prohibicións de cociñar, fritir etc. Á parte das actividades prohibidas pola Torá, existen algunhas prohibicións de orixe rabínico, como utilizar ou mover un obxecto que se usa para traballos prohibidos, ao que se lle chama muktze; e pedir a unha persoa non xudía que faga un traballo prohibido dentro de certas circunstancias.
Honrar o Shabat
Hai varias formas nas cales se honra o Shabat. Unha delas é consagralo ao seu principio e o seu final. Estas cerimonias son o Kidush da noite do venres e a Havdalá da noite do sábado.
O Kidush lévase a cabo recitando un texto bíblico e unha bendición sobre unha copa de viño, seguido da bendición do pan. Esta práctica esténdese tamén á mañá do sábado.
A Havdalá recítase despois de rematar o Shabat o sábado pola noite. Tamén se recita sobre viño, e bendinse especias (comunmente canela ou cravo) así como unha candea. Unha vez rematada a havdalá non se procede coa bendición do pan, pois non necesita dicirse ao principio dunha comida.
Outro mandamento, de carácter rabínico, para honrar a festividade é o aceso das candeas antes de iniciar o Shabat, o venres pola tarde. Este mandamento foi feito preferentemente para a muller, aínda que en caso de non haber ningunha muller na casa pode ser levado a cabo por un home. Abonda con prender un mínimo de dúas candeas as, aínda que se chegan a prender máis segundo diferentes costumes.
Outras formas nas que se honra o Shabat é comendo e vestindo dun xeito agradable. adóitase comer peixe así como carne nas comidas de Shabat, e comida quente (que se deixou quentando dende antes de Shabat, segundo as leis apropiadas). Acostúmase a comer tres comidas en Shabat (a diferenza do costume de comer dúas comidas ao día na antigüidade). Para cumprir con este precepto faise un xantar lixeiro chamado seuda shelishit(terceira comida) en hebreo ou ben shalosh seudos en yiddish. Nas comidas de Shabat adóitase a cantar cancións tradicionais chamadas zemirot, así como melodías xasídicas.
Sorícidos
A dos sorícidos (Soricidae) é unha familia de mamíferos placentarios da orde dos soricomorfos, que reúne numerosas especies coñecidas vulgarmente como musarañas, muraños, murgaños (ou morgaños), furaños e furafollas.
Shabat
Nos xudaísmos conservador e reformista
En teoría, o xudaísmo conservador difire moi pouco do ortodoxo no que refire á observancia do Shabat. Por moitos anos, o movemento conservador permitiu, a diferenza da ortodoxia, viaxar en automóbil para se trasladaren á sinagoga cando a distancia sexa demasiado grande coma para ir andando, aínda que esta postura xa foi retractada. O xudaísmo conservador, a diferenza dos ortodoxos, permite o uso de luz eléctrica argumentado que non involucra lume, o que si ten certo precedente na Xalaxá (Halajá, no termo habitual). Á súa vez, o movemento reformista recoñece a observancia do Shabat do ortodoxo, só que opina que cada individuo pode dicir se seguilos ou non.
Sorícidos
Son animais de pequeno tamaño que se encontran en todo o mundo, agás en Australia, Oceanía, as rexións máis próximas aos polos e na maior parte de Suramérica, e que se caracterizan polos seus pequenos ollos e por presentaren un longo fociño con vibrisas (bigotes) moi sensíbeis.
Shabat
Importancia do Shabat
A práctica do Shabat é unha dos máis representativos costumes xudías. O Shabat, lonxe de ser só un día dedicado ao rezo, é un día de descanso e, potencialmente, de enriquecemento espiritual. O famoso escritor polaco Ajad Ha 'am dixo: Co correr do tempo, a práctica e conservación do Shabat fíxose o símbolo para o coidado dos preceptos do xudaísmo. Durante a longa historia do pobo xudeu, os xudeus resaltaron o coidado do Shabat. Aínda así o Shabat pódese violar para salvar a vida, polo que algunhas accións normalmente prohibidas permítense ao persoal médico, servizos de seguridade e en ocasión dunha emerxencia.
Sorícidos
Na súa forma e tamaño son similares aos ratos, pero non son roedores, senón que están emparentados coas toupas, aínda que recentemente suxeriuse que teñen unha relación xenética máis próxima cos ourizos. Durante moito tempo estiveron incluídos na hoxe desbotada orde dos insectívoros.
Shabat
O Shabat no mundo non xudeu
Tomando como base o xudaísmo, aceptouse a idea dun día de descanso semanal e observancia relixiosa nas outras relixións monoteístas, aínda que sexa o domingo no caso de Cristianismo ou o venres no caso do islam. Aínda que manteñen certa similitude o Sabbath cristián e o Shabat xudeu non é correcto pensar que son o mesmo. En galego, Shabat pode entenderse como o día sábado, pero só con fins de tradución literal, non no contexto relixioso. Non obstante, para os Adventistas do Sétimo Día o sábado non deixou de ser o "Día de Repouso"
Sorícidos
Morfoloxía
miniatura|250px|[[Sorex minutus.]] miniatura|250px|[[Cranio de Sorex bendirii.]]
Todas as musarañas son comparativamente pequenas, varias apenas alcanzan o tamaño dun rato doméstico.
A especie máis grande deste grupo, do tamaño dunha rata, é a especie Suncus murinus, da Asia tropical, que mide cerca de 15 cm e que pode chegar aos 100 g.
No outro extremo está Suncus etruscus, cunha lonxitude de entre 3,5 e 5 cm e un peso de 1,8 a 3 g, que quizais sexa o mamífero máis pequeno que existe.
A cabeza presenta un fociño longo e afiado, en forma de trompa, que supera moito o nivel dos incisivos.
O seu cranio é alongado, e carece de arcos zigomáticos; as súas suturas fusiónanse moi cedo.
A súa fórmula dentaria é: 1.3.5.1.3 / 1.1.1.3 = 28-32.
Un dos incisivos do maxilar inferior está moi desenvolvido, e ás veces presenta cúspides adicionais no seu bordo cortante. O incisivo anterior do maxilar superior está curvado cara a abaixo e é bifurcado, formando unha especie de tences co inferior, que serven para capturar e suxeitar ás súas presas. Os premolares, excepto o posterior (P4), mostran unha tendencia á redución. O premolar posterior é grande e molariforme. En moitas especies as cúspides dos dentes presentan unha coloración escura.
Os ollos xeralmente son moi pequenos, pero nunca están cubertos pola pel. As orellas, sempre prsentes, son tamén polo xeral pequenas, e frecuentemente están cubertas na súa maior parte pola pelaxe.
A cola, aínda que longa, é habitualmente máis curta que a lonxitude conxunta da cabeza e o tronco.
Hábitat
As musarañas viven en lugares moi diversos, incluso en desertos, rexións circumpolares e augas correntes. Aínda que hainas semiacuáticas, a maioría das case 400 especies de musarañas coñecidas son terrestres. Prefiren os lugares con certa humidade, así como os terreos pedregosos con abundante vexetación. Habitan predominantemente ao abeiro da vexetación baixa, entre a follaxe de árbores e arbustos, en bosques caducifolios, límites de campos de cultivo, pozas, bordos de camiños, pasteiros con herba cortada etc.
Distribución
As musarañas distribúense por case toda a Terra firme, e só está ausentes de Australia, Oceanía, as rexións máis próximas aos polos e da maior parte de Suramérica.
Alimentación
Son os mamíferos máis activos que existen. Animais solitarios cazan os seus alimentos tanto de día coma de noite. Moitas das especies, en especial as europeas, comen o seu propio peso en insectos diariamente, e poden chegar a morrer se pasan máis de catro horas sen comer, por iso se alimentan cada 2 ou 3 horas e viven en lugares onde o alimento abunda. O seu alimento baséase en invertebrados e, ás veces, poden aproveitar prea, e poden chegar a cazar e comer pequenos vertebrados tales como trilladeiras, ratos de campo, lagartas e incluso (en casos excepcionais) ratas.
Santa Ana, Roca, Guitiriz
Santa Ana é un lugar da parroquia de Roca no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá.
Sorícidos
Alimentación
Algunhas especies de musaraña teñen saliva velenosa que usan para paralizar presas pequenas, como insectos e miñocas, ao igual que as toupas.
Reprodución
Escavan tobos, que tapizan con vexetación, e teñen alí ás súas crías, unhas seis por parto, que nacen sen pelo. A xestación ten unha duración de entre 27 e 33 días, normalmente menos de 30. A súa vida é breve, de apenas un ano, sendo os mamíferos con menor lonxevidade, aínda que en catividade poden vivir até catro anos.
Descrición da familia
A familia dos Sorcicidae foi descrita en 1814 polo zoólogo e paleontólogo saxón, nacionalizado ruso, Gotthelf Fischer von Waldheim, en Zoognosia tabulis synopticis illustrata, in usum prälectionum Academiae Imperialis Medico-Chirurgicae Mosquentis edita, 3: x.
Sinónimos
Ademais de polo nome que lle impuxo G. Fischer, e actualmente válido, o grupo coñeceuse polos sinónimos (que non son de familia):
Etimoloxía
O nome científico da familia, Soricidae, está formado normalmente engadíndolle á raíz soric-, xenitivo do nome do seu xénero tipo, Sorex, a desinencia ´-idae, propia dos nomes das familias de animais, tirada do grego antigo εἴδος eídos, "aspecto", "aparencia", "forma".
Clasificación
Desde o punto de vista da diversidade de especies, a familia das musarañas é a cuarta dos mamíferos, superada só polas familias dos Muridae e os Cricetidae, que forman parte dos roedores (da superfmailia dos Muroidea), e a familia dos Vespertilionidae, dos morcegos. miniatura|[[Suncus etruscus.]] miniatura|[[Myosorex varius.]] miniatura|[[Blarina brevicauda.]] Familia Soricidae
En Galicia
En Galicia están rexistradas sete especies de sorícidos, pertencentes a tres xéneros, Crocidura (2 especies), Neomys (2 especies) e Sorex (3 especies).
Nomes galegos
Aínda que a Real Academia Galega denomina musaraña a todas as especies da familia dos sorícidos: «Mamífero insectívoro da familia dos sorícidos, de tamaño moi pequeno, semellante a un rato, co fociño longo e afiado, e pelame brillante e curto e do que existen diversas especies», admitindo como sinónimo muraño, os especialistas da Sociedade Galega de Historia Natural acordaron, seguindo os criterios dos expertos en nomes vulgares, que recomendan, sempre que isto sexa posíbel —e, cando non hai nomes vernáculos suficientes, adaptar ao idioma o termo latino corresponente—, utilizar un nome común para cada xénero, acordaron asingar un nome común diferente para as especies de cada un dos tres xéneros, aplicando un nome específico facendo alusión a algunha das características, morfolóxicas, de hábitat etc. de cada unha das especies. E así temos:
Notas sobre os nomes galegos
Nota 1. Aínda que o dicionario en liña da RAG non recolle (polo de agora) o nome furaño, esta voz si se recolle en varios dicionarios galegos modernos por diversas autoridades, con varios significados, e —no caso concreto que aquí nos ocupa— aparece nos de Leandro Carré Alvarellos (1951): Diccionario galego castelán. Terceira Edizón, A Coruña, Roel; Eladio Rodríguez González (1958): Diccionario enciclopédico gallego-castellano. Galaxia, Vigo; Xosé Luís Franco Grande (1972): Diccionario gallego-castellano, 2ª ed. Galaxia, Vigo, e Leandro Carré Alvarellos (1979): Diccionario galego-castelán e Vocabulario castelán-galego. A Coruña, Moret, nos catro coas mesmas equivalencias para o castelán: «Musaraña común», e «Ratoncillo del campo». Esta musaraña común castelá é sen dúbida a especie Crocidura russula,. En canto ao ratoncillo del campo probabelmente se trate do rato de campo (Apodemus sylvaticus), roedor da familia dos múridos. Nota 2. En cambio, a voz furafollas si esta recollida do dicionario da RAG, pero cos significados:
Pero na obra Apéndice ó Dicionaro de Eladio Rodríguez (VV. AA., 1961) e máis na segunda edición do Diccionario de Franco Grande defínese furafollas como «Musaraña. Persona viva y ligera que no para en un sitio ni está quieta un solo instante».
Polo tanto, cómpre encontrar unha maneira de diferenciar, en obras de divulgación de zooloxía, estas "musarañas" dos "paxaros do xénero Phylloscopus" (e tamén das outras musarañas). E isto fíxose na SGHN, que denomina as aves co sinónimo picafollas da Academia, reservando furafollas para os sorícidos do xénero Sorex.
Distrito Zombo
Limita co distrito Arua polo norte, co distrito Nebbi polo leste e coa República Democrática do Congo polo sur e oeste. Zombo atópase aproximadamente a 70 km ao sur de Arua, a maior cidade da subrexión. Atópase tamén a 382 km ao noroeste de Kampala, a capital de Uganda, e a maior cidade do país.
Igrexa de Sproge
A igrexa de Sproge (sueco: Sproge kyrka) é unha igrexa medieval luterana en Sproge, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.
Distrito Zombo
O distrito entrou en funcionamento o 1 de xullo de 2009. Anteriormente, formaba parte do distrito Nebbi.
Igrexa de Sproge
Historia e arquitectura
A presente igrexa de pedra de Sproge é do século XIII. A nave e o coro son as partes máis antigas, sendo construídas durante a primeira metade do século. A torre foi engadida a finais do mesmo século. Na fachada sur hai unha placa que afirma que a data de construción sería 1058, pero esa data semella ser pura fantasía. Porén, no lugar houbo antes unha igrexa de madeira. Unhas 40 táboas dese edificio consérvanse no Museo de Gotland en Visby. A stavkirke probablemente foi construída durante o século XI.
Distrito Zombo
No 2002 tiña unha poboación estimada de 169.000 habitantes.
Igrexa de Sproge
Historia e arquitectura
A igrexa foi completamente reconstruída en 1839-40, cando se insertaron novas fiestras na parede, as bóvedas medievais interiores substituíronse por un teito moderno e se construíu unha nova entrada na fachada sur. Do inventorio medieval só queda a cruz triunfal do século XIV. O retablo e a pía baustismal son do século XVII. No chan do coro tamén quedan tres tumbas medievais, e no chan da torre hai unha pedra pintada precristián con inscricións rúnicas. A pedra conta a historia de dous homes chamados Gairvatr e Audvatr que fixeron un dolmen para a súa nai, e ten unha imaxe que representa a unha muller morta dirixíndose nunha zorra cara ao reino dos mortos. En fronte desta hai unha placa memorial máis moderna, conmemorando a un piloto británico que morreu cando o seu avión se esnafrou no mar Báltico preto da igrexa durante a segunda guerra mundial.
No ano 1965 a igrexa foi restaurada.
James Francis Stephens
James Francis Stephens, nado en Shoreham-by-Sea, distrito de Adur, condado de Sussex Occidental o 16 de setembro de 1792, e finado en Kensington, Gran Londres, o 22 de decembro de 1852, foi un naturalista inglés, especializado en ornitoloxía e entomoloxía.
Traxectoria
James Francis Stephens era fillo do capitán de navío William James Stephens e da súa esposa Mary Peck. Estudou no Blue Coat School, en Hertford, onde xa se mostrou intere sado pola historia natural. Despois formouse no Christ's Hospital de Londres. En 1800 foi enviado a estudar baixo a dirección de Shute Barrington, bispo de Durham.
Desde 1807 até 1845 traballou en Somerset House como funcionario do Almirantado británico. En 1822 casou con Sarah, filla do capitán Roberts.
Escribiu o manuscrito Catálogo de Animais Británicos en 1808. Foi elixido membro da Sociedade Linneana de Londres o 17 de febreiro de 1815, e da Sociedade Zoolóxica de Londres en 1826.
miniatura|250px|esquerda|Ilustracións de [[tricópteros en Illustrations of British Entomology.]]
En 1818 concedéuselle unha licenza no seu emprego para que axudara a William Elford Leach a organizar a súa colección de insectos no Museo Británico.
Retornou ao Almirantado, pero os conflitos cos seus superiores levárono a renunciar antes de completar o tempo para obter a súa pensión de xubilación.
Desde 1819 dedicouse a traballar, sen remuneración, no Museo Británico, describindo durante o seu labor polo menos 2 800 especies de insectos. En 1833 foi un dos fundadores da que chegaría a ser a Royal Entomological Society of London.
Stephens formou unha gran colección de insectos, incluíndo moitos espécimes tipo. Charles Darwin, cando estudaba na Universidade de Cambridge, era un entusiasta coleccionista de insectos e envioulle a Stephens os rexistros dos insectos máis raros que capturara e alegrouse moito cando Stephen deulle creto nas Illustrations of British Entomology pola captura dos insectos descritos en 33 entradas. Darwin escribiu na súa autobiografía que "ningún poeta sentiu más gozo ao ver o seu primeiro poema publicado que eu ao ver nas ilustracións de Stephen as palabras máxicas: capturado por C. Darwin".
Tras a morte de Stephens, a súa colección de insectos foi adquirida polo Museo Británico. A súa biblioteca foi comprada por Henry Tibbats Stainton (1822-1892), quen mantivo a tradición do seu propietario orixinal de poñer os libros a disposición doutros entomólogos as noites dos mércores. Stainton tamén publicou un catálogo destes libros, a Bibliotheca Stephensiana (1853).
Abreviatura
A abreviatura Stephens emprégase para recoñecer a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
One Day in Europe
Galatasaray-Depor (orixinalmente One Day in Europe) é un filme do director alemán Hannes Stöhr do 2005. Encadrada no xénero de comedia, o filme estivo nomeado para o Oso de ouro no Festival de cinema de Berlín de 2005.
Sinopse
One Day in Europe consiste en catro historias que transcorren o mesmo día en catro cidades diferentes (Moscova, Istambul, Berlín e Santiago de Compostela). O único nexo destas historias é o partido de fútbol que enfronta ao Deportivo da Coruña e o Galatasaray, que xogan en Moscova a final da UEFA Champions League.
Joaquín Cotarelo
Joaquín Cotarelo Martínez, nado Coruña o 13 de abril de 1882 e finado na mesma cidade o 14 de agosto de 1943, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Fillo de José Cotarelo Rodríguez e Dolores Martínez Brandariz. Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi médico da Beneficencia Municipal e Asistencia Pública Domiciliaria na Coruña. Militante de Unión Republicana, socio desde 1912 do Casino Republicano, foi elixido concelleiro da Coruña polo Partido Republicano nas eleccións do 11 de novembro de 1917, permanecendo como concelleiro de 1918 a 1922.
Participou no pacto de Lestrobe. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi suspendido de todos os cargos, foi encarcerado durante 32 meses na prisión da Coruña e posteriormente xulgado en Madrid polo Tribunal de Represión da Masonería e o Comunismo, foi condenado a 12 anos e un día no penal de Burgos.
Llyfr Du Caerfyrddin
miniatura|200px|"Llyfr Du Caerfyrddin" (f.4.r) miniatura|dereita|200px|Edición de 1907 do llyfr Du Caerfyrddin miniatura|200px|Imaxe dunha páxina do libro negro de Carmarthen. O Libro negro de Carmarthen, (en lingua galesa Llyfr Du Caerfyrddin), é probabelmente o manuscrito medieval conservado máis antigo redactado enteiramente en galés. Escrito sobre o 1250, o libro porta o nome da capital do Carmarthenshire, Carmarthen (Caerfyrddin en galés), mentres que a cor negra se refire á tonalidade da encadernación. Está depositado na Biblioteca Nacional de Gales, onde está catalogado como NLW Peniarth MS 1.
O libro é unha escolma de textos poéticos divididos en varias categorías. Hai poemas con temas relixiosos e odas á oración e o loito. Para os estudosos, o maior interese deste manuscrito son os poemas sobre as tradicións e as referencias á mitoloxía galesa, así como os heroes e o Hen Ogledd. Tamén teñen especial importancia os conectados coa lenda do Rei Artur e Merlín. Un dos poemas, Gereint fil erbin, fai referencia á Batalla de Llongborth, cuxa localización nunca puido ser sinalada, e na que se menciona a participación de Artur.
Publicouse recentemente no xornal de Carmarthen a posibilidade de aloxar o "Libro negro" na súa cidade, polo que podería ser visto pola xente do lugar e polos turistas.
Contidos
Estes son os textos que se inclúen no manuscrito.
María do Ceo
María do Ceo é unha cantante de fado galega, residente en Ourense, pero nacida na cidade portuguesa de Porto.
Biografía
Nada na cidade de Porto trasládase de nena á cidade das Burgas. Traballa de caixeira nun supermercado ata que en 1993 dá o salto ao mundo do fado, aproveitando o potencial da súa voz.
Discografía
Álbums de estudo
Colaboracións
Patrimonio da Humanidade en España
miniatura|180px| [[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px ]] O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do Patrimonio da Humanidade en España, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. España aceptou a Convención o 4 de maio de 1982, facendo o seu conxunto histórico elixible para a súa inclusión na lista. Os lugares de España inscribíronse por primeira vez na lista na 8ª reunión do Comité do Patrimonio da Humanidade, celebrada en Buenos Aires, Arxentina en 1984. Nesa sesión, engadíronse cinco sitios: a "Mesquita de Córdoba"; "a Alhambra e o Generalife, en Granada"; a "Catedral de Burgos"; o "Mosteiro e lugares do Escorial, Madrid"; e o "Parc Güell, Palau Güell e Casa Milà, en Barcelona" engadíronse cinco sitios en 1985, e outros catro en 1986. Ademais de 1984, 1985, e 1986 (tres primeiros anos de España como membro), 2000 viu a maioría dos novos lugares inscritos, con cinco dese ano. A xuño de 2013, España conta con 45 lugares en total inscritos na lista, terceiro soamente detrás da China (50) e Italia (51). Destes 45 lugares, 40 son culturais, 3 son naturais, e 2 son mixtos (cumpren ambos os criterios culturais e naturais), segundo determinan os criterios de selección da organización.
O sitio Pireneos – Monte Perdido compártese con Francia, mentres que os Sitios de arte rupestre do Vale do Coa son compartidos con Portugal. Ademais diso, Almadén inscríbese xunto Idrija en Eslovenia. Das 17 comunidades autónomas de España, Castela e León ten a maioría dos lugares, con seis exclusivos e dous lugares compartidos.
Ademais, España estableceu un acordo coa UNESCO coñecido como os Fondos Fiduciarios españois. O acordo foi asinado o 18 de abril de 2002 entre Francisco Villar, o embaixador español e Delegado Permanente ante a UNESCO, e o Director Xeral da UNESCO, Kōichirō Matsuura. O fondo ofrece 600 000 euros anualmente a un programa elixido. Os programas inclúen axudar a outros Estados membros, en particular en América Latina, con proxectos tales como os procesos de designación de expertos e a avaliación dos sitios tentativos. España exerceu a presidencia do Comité de Patrimonio Mundial en 2008 e 2009, e en 2009 foi sede a 33ª reunión do Comité en Sevilla, Andalucía.
Lista de sitios
A táboa mostra información sobre cada sitio do patrimonio mundial:
Lugares por comunidade autónoma
Os lugares exclusivos refírense á localización de lugares nunha soa comunidade. Lugares compartidos refírese aos lugares con entradas en múltiples comunidades, incluíndo Pireneos - Monte Perdido, que comparte Aragón con Francia, e os lugares prehistóricos de arte rupestre do val de Côa e Sega Verde, o cal e compartido por Castela e León con Portugal.
Lista de candidatos
miniatura|right|250px|Castelo de Loarre Ademais dos sitios inscritos na Lista do Patrimonio Mundial, os Estados membros poden manter unha lista de candidaturas que se poderían considerar para o nomeamento. Os nomeamentos para a lista do patrimonio mundial acéptanse soamente se o sitio foi previamente mencionados na lista de candidatos. En 2022, España tiña rexistrados 31 sitios na súa lista de candidatos. Os lugares, xunto co ano en que foron incluídas na lista provisional son:
Anteriores candidatos
Outros sitios formaron parte anteriormente da lista indicativa mais foron retirados ou rexeitados:
Last.fm
miniatura|280x280px|Logotipo de Last.fm Last.fm é unha rede social dedicada á música, fundada de 2004 no Reino Unido. En maio de 2007 foi adquirido por CBS.
Vasiĺ Tamaščyk
Traxectoria
Naceu nunha familia ortodoxa belarusa, fillo de Danila e Maria. En 1915, por mor da primeira guerra mundial a súa familia trasladouse a Omsk, e non volveu até 1921. Dende os anos 20 estivo asociado co movemento nacional belaruso en Polonia, polo que estivo 3 anos na cadea en Polonia. Trasladouse a Checoslovaquia, e graduouse pola Facultade de Agronomía da Universidade Técnica de Praga en 1934. Entre 1941 e 1944 foi unha figura activa no comité belaruso de Białystok, e participou no segundo congreso panbelaruso que tivo lugar en Minsk en xuño de 1944. A partir de 1944 estivo no exilio en Alemaña, residindo en Múnic.
As Casas Novas, Xermade, Xermade
As Casas Novas é un lugar da parroquia de Xermade no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Vasiĺ Tamaščyk
Traxectoria
O 23 de abril de 1949 foi tonsurado monxe en Constanza, e no mesmo ano, o 19 de decembro, foi consagrado bispo polo arcebispo de Minsk e Belarús Sierhij Achatenka, primado da Igrexa ortodoxa autocéfala belarusa, e polos bispos da Igrexa ortodoxa autocéfala ucraína Platon Artemiuk e Viacheslav Lysytskyi. Trasladouse aos Estados Unidos en 1951, e recibiu o título de arcebispo de Vilnius e Nova York, dirixindo a diocese norteamericana da Igrexa belarusa. Finou o 9 de xuño de 1970 en circunstancias non aclaradas, e está enterrado no cemiterio belaruso de East Brunswick.
René Arnoux
René Arnoux Alexandre, nado o 4 de xullo de 1948 en Pontcharra, Isère, é un ex piloto francés de Fórmula Un. En 2006 correu na tempada inaugural da fórmula Grand Prix Masters para os pilotos xubilados de F1.
Traxectoria
Arnoux competiu na Fórmula Un de a, obtendo 7 vitorias, 18 pole positions, 22 podios e 181 puntos en toda a súa carreira. Competiu na GP Masters, ao lado doutros veteranos da Fórmula 1.
Antes da Fórmula 1
Entusiasmouse cedo polo automobilismo, e en 1976 disputaba a Fórmula 2, onde foi subcampión, cun punto menos que o vencedor e futuro compañeiro de equipo, Jean-Pierre Jabouille. En 1977 volta á carga e gaña o Europeo de Fórmula 2 con autoridade. .
Martini e Surtees (1978)
En, comeza a súa carreira na Fórmula 1. Pero, o pequeno equipo Martini Cars non tiña condicións para máis altos voos, e antes que acabe a tempada, retírase da competición. Despois vai substituír o accidentado italiano Vittorio Brambilla en Surtees, mais este equipo tamén está nas súas horas finais, e pouco había que facer. Non logrou puntuar.
Renault (1979-1982)
Para o campionato de, Arnoux conta cun novo compañeiro de equipo e compatriota: Alain Prost. O mozo francés do coche número 15 mostra do que está feito, e rapidamente consegue ser mellor ca el. O mellor que consegue Arnoux é ser segundo en Austria. Finaliza o campionato en 9º lugar con 11 puntos. Para iso, obtivo: catro pole positions e unha volta rápida.
Na temporada de, Arnoux ve o ascenso de Prost a primeiro piloto, despois de gañar as dúas primeiras probas do campionato: África do Sur e Brasil, (en función das desclasificacións dos coches de: Nelson Piquet (vencedor) e Keke Rosberg (2º colocado)). Para empeorar as cousas, nesa altura, o francés do coche número 16 non consegue máis que un 3º lugar. Esa tensión chega ao auxe no gran Premio de Francia dese ano: o equipo decidira que Arnoux debería deixalo pasar en mellor situación no campionato. Ora, Arnoux, que fixera a pole position, pensou que tal idea era ultraxante e non acatou a orde. Resultado: Arnoux venceu a proba, pero practicamente custoulle o posto e comezou a procurar equipo para o próximo ano.
Arnoux aínda foi 2º en Alemaña en Hockenheim e venceu en Italia en Monza. Ficou en 6º lugar na clasificación xeral con 28 puntos. Para iso, fixo: cinco pole positions, catro podios e unha volta rápida. Tras a última proba, deixou o equipo.
Ferrari (1983-1985)
O seu novo equipo para foi Ferrari. A súa rapidez non pasara desapercibida ao Comendatore Enzo Ferrari e formou un dúo totalmente francés ao lado de Patrick Tambay. Domina rapidamente a seu compañeiro de equipo vencendo tres Grandes Premios: Canadá, Alemaña e Holanda. Foi a súa mellor tempada, pois tras o 2º posto no GP de Italia, o piloto do coche vermello número 28 estaba 2 puntos detrás do seu compatriota Alain Prost de Renault. A grande oportunidade de Arnoux de ser o primeiro piloto francés en conquistar o título era excepcional, mais na penúltima carreira, o GP de Europa en Brands Hatch, non puido pasr do 9º posto, descendendo á 3ª posición no campionato. Necesitaba dunha vitoria na última carreira, o GP de Suráfrica, e que Prost terminase 6º e Piquet 4º. Na carreira, a oportunidade de ser campión durou só 9 voltas, cando o motor italiano estourou e deixou a seus rivais na loita polo título. O 3º lugar no campionato con 49 puntos foi o mellor en toda a súa carreira con: tres vitorias, sete podios, catro pole positions e dúas voltas rápidas. Aínda que non ficase coa copa, polo menos fixo que o seu equipo xunto con seu compañeiro conquistara o título de construtores, algo que só conquistaría novamente 16 anos máis tarde.
No campionato de, o coche perde competitividade en favor de McLaren e de Lotus. Arnoux non gaña, non fai poles, non lidera ningunha volta e o mellor posto que obtivo foron dous 2º postos en: San Marino e Dallas. O seu novo compañeiro de equipo, Michele Alboreto, aínda gaña unha carreira. Clasificouse en 6º lugar no Mundial con 27 puntos: catro podios e dúas voltas rápidas.
Na tempada de, na carreira de apertura, o gran Premio do Brasil, Arnoux comezaba cun bo 4º lugar. Mais esta sería a súa última carreira con Ferrari, antes do GP de Portugal, Arnoux foi despedido inesperadamente por Ferrari e substituído polo sueco Stefan Johansson, oficialmente por un problema físico, pero a verdadeira razón descoñécese e nin o francés nin o equipo axudaron a aclarar as razóns da exclusión do equipo de Arnoux. Sen un volante para o resto da tempada, pasou o resto do ano en busca dun contrato para tempada seguinte, co apoio de Marlboro. Nun principio parecía seguro a súa fichaxe por Toleman, pero ao final ficho por Ligier. Remata a tempada con só 3 puntos da carreira brasileira e o 18º lugar no Mundial de Pilotos.
Ligier (1986-1989)
Regresa á competición con Ligier e o potente motor Renault Turbo no campionato de. Ten 37 anos e a súa rapidez continúa intacta. Coloca o seu coche regularmente nos puntos, mais non alcanza ningún podio. Termina o ano con 17 puntos, dándolle un 10º lugar.
O turbo foi prohibido no campionato de, e todos os equipos tiñan que usar motor aspirado. O equipo troca unha vez máis o motor; agora era o Ford Cosworth V8. O terceiro ano de Ligier, o piloto encontrou moitas dificultades para clasificar o coche na grella. O francés do coche número 25 non se clasificou en sete carreiras e só obtivo éxito en nove; concluíu seis carreiras, mais só unha foi nos puntos un 5º posto no gran Premio do Canadá, baixo a choiva. Cerra o campionato en 22º lugar con 2 puntos e tamén é o final da súa carreira na Fórmula 1 con 41 anos.
Tras a Fórmula 1
Arnoux montou un negocio de pistas de karting indoor por toda a Francia. Neste momento teñen catro pistas a funcionar, dúas na rexión parisiense, unha en Lión e outra en Marsella. Ao final de 2006, decidiu volver a poñerse o casco ao participar no Grand Prix Masters, a Fórmula 1 para pilotos con máis de 45 anos.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Resultados de carreiras non de campionato
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Década de 1910
A década de 1910 foi o período de tempo que transcorreu desde o 1 de xaneiro de 1910 ata o 31 de decembro de 1919.
Os Estados Unidos de América converteuse en potencia mundial de primeira orde do mesmo xeito que o Xapón, cuxa primacía en Asia xa ninguén discutía. Alemaña perdeu o seu pequeno imperio colonial, pero aínda así logrou manter a súa infraestrutura nacional. Foi o caso contrario ao de Francia, que se supoñía resultara victoriosa na guerra.
Gran Bretaña, aínda que menos afectada que Francia, tamén viu retroceder o seu prestixio e de súpeto atopouse en condición de igualdade con EE. UU., país sobre o que facía menos dun século aínda tiña a pretensión de volvelo a integrar dentro das súas colonias.
Pola súa banda o piloto alemán Manfred von Richthofen foi a icona da guerra.
Mbah Gotho
Saparman Sodimejo, máis coñecido como Mbah Gotho, nado o 31 de decembro de 1870, e finado o 30 de abril de 2017, foi un home indonesio que declarou ser a persoa máis vella xamais rexistrada. En maio de 2010, Solopos reportou que os responsables do censo anual rexistraron a súa idade en 142 anos, o que o convertería en 19 anos máis vello que a persoa máis vella oficialmente rexistrada, Jeanne Calment, que morreu en 1997. A páxina web Liputan 6 reportou que a idade estimada de Mbah Gotho era de 140 anos, e que malia que el non era quen de lembrar o seu ano de nacememento, si lembraba a construción dunha fábrica de en Sragen en 1880.
Aínda que as autoridades indonesias na oficina do rexistro local confirmaron a súa data de nacemento, non se levou a cabo unha verificación de terceiros independente da súa idade, nin está recoñecido polo Gerontology Research Group.
Merengue (doce)
miniatura|Merengues de diferentes cores e sabores. miniatura|dereita|[[Madalena (alimento)|Madalenas realizadas con merengue e fariña.]] miniatura|dereita|Merengues. miniatura|dereita|Corte de torta de limón con merengue.
O merengue (do francés: meringue, merenda ) é un doce tipo crema elaborada con claras de ovo batidas a punto de neve con azucre e cocidas no forno, que adoita empregarse para cubrir ou reencher doces ou para a preparación do doce do mesmo nome (suspiro ). O merengue é unha crema moi lixeira e doce, cunha cor branca intensa.
Elaboración
Prepárase batendo claras de ovo a punto de neve mesturadas con azucre. O azucre empregado na elaboración do merengue adoita ser glas; ademais poden aromatizarse a mestura con vainilla, coco, améndoas etc. Acostuman empregarse como recheo de tortas ou pasteis. O merengue tamén se pode cociñar. Faise no forno a moi baixa temperatura durante un longo período no caso de merengues brandos e menos tempo e máis temperatura no caso dos duros. O xeito de rematalo é cociñalo até que colla unha tona seca e crocante e fique a miola húmida e zumarenta. Unha volta cociñado non se pode refrixerar, xa que se humedece. O tempo de enfornado dun merengue brando é unha hora a 170 °C e para un duro de 15 minutos a 210 °C.
Na antigüidade comíanse para matar a fame a media tarde. Era costume en partes de Galicia comer merengue despois de comer e antes de cear, pois era un alimento barato e que logo se preparaba.
Chámase punto de merengue ao grao de firmeza que adquire a clara do ovo cando ao batela con azucre triplica o seu volume e presenta unha textura consistente.
Historia
A teoría ou lenda con máis forza disque foi inventado arredor de 1600 polo pasteleiro italiano Gasparini, residente de Meiringen, vila suíza, de aí o seu nome. Outra teoría di que foi obra dun cociñeiro ao servizo do rei polonés Estanislau I Leszczynski, a partir dunha receita alemá, e que proviría da verba polonesa "marzynka". O que si é seguro é que os primeiros merengues en Francia servíronse en Nancy, da corte dese mesmo rei polonés. A filla de dito rei era moi larpeira e entusiasta desa receita, ao casar con Luís XV, púxoa de moda na corte francesa.
A nova raíña María Antonieta, dona de Luís XVI, gustaba moito dos merengues e dos vacherin (feitos con aneis de merengue ou pasta de améndoas e recheo con xeado ou nata batida), o seu lugar preferido para elaboralos coas súas propias mans era o Petit Trianon (un edificio intependente, agasallado á raíña polo rei, no mesmo Palacio de Versalles).
Na obra española "Arte de Repostería" de 1747 de Juan de la Mata, aparece un capítulo, o 23, dedicado aos merengues, aparecendo o texto a seguir: "Aínda que pequena obra, é cómoda para se valer en caso de necesidade pola presteza coa que se executa e ademais de ser moi boa para adornar, é moi gustosa. Faise do azucre máis selecto".
Até principios do século XIX os merengues moldeábanse cunha culler antes de se meter no forno (suspiros). A actual forma de facelos coa manga foi introducida por Marie-Antoine Carème, cociñeiro galo.
O merengue en Galicia
O merengue é un doce común nas pastelarías e confeitarías galegas.