cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diego Ameixeiras
Narrativa
miniatura|Presentando O cervo e a sombra na Libraría Paz de [[Pontevedra o 13 de novembro de 2021]]
Bosnia e Hercegovina
Bosnia e Hercegovina (en bosníaco, croata e serbio latino: Bosna i Hercegovina, en cirílico: Босна и Херцеговина) é unha república federal dos Balcáns, que limita ao norte, oeste e sur con Croacia, ao leste con Serbia, e ao sueste con Montenegro, dispoñendo aínda dunha minúscula extensión de litoral, no mar Adriático.
A poboación do país está composta por tres "pobos constituíntes" diferenciados, os bosníacos, o maior dos tres, en segundo lugar os serbios e finalmente os croatas. A distinción entre bosníaco e hercegovino é considerada simplemente rexional e, en ningún momento, unha distinción étnica. O país está politicamente descentralizado e consta de dúas entidades de goberno principais, a Federación de Bosnia e Hercegovina e a República Serbia, sendo o pequeno Distrito de Brčko unha terceira entidade de facto.
Antigamente foi unha das seis unidades federais que constituían a República Federal Socialista de Iugoslavia, obtendo a súa independencia durante as guerras iugoslavas da década de 1990. O estado pode ser descrito como unha república democrática federal, sendo un dos candidatos potenciais para ser membro nun futuro da Unión Europea e da OTAN.
Historia
miniatura|esquerda|200px|Ponte de Mostar
Densamente poboada durante o neolítico, a rexión da Bosnia e Hercegovina estivo habitada dende o século IV a.C. polos ilirios. No século III a.C., o Imperio Romano incluíu este territorio como parte da provincia da Iliria. Eslavizada dende o século VII, formou parte do Imperio Bizantino. A primeira vez que se empregou o nome Bosníaca foi en 950, nun libro chamado De administrando imperio do emperador bizantino Constantino VII no que se consigna a Bosnia como parte do territorio dunha incipiente Croacia (o actual territorio de Bosnia era coñecido como a Croacia Vermella). No século XII fórmase un reino de Bosnia, que permanece independente ata 1463, cando é anexionada ao Imperio Otomán por Mehmet II.
Coa chegada dos otománs, remata a idade media en Bosnia. A maioría dos habitantes aceptan o islam como nova relixión, que ata hoxe segue sendo un factor social moi importante na Bosnia-Hercegovina. A maior parte do patrimonio cultural da Bosnia, como a ponte de Mostar, proveñen dese período. Ata 1878 o país permaneceu baixo dominio turco, coa excepción do período comprendido entre 1718 e 1739, en que estivo baixo control austríaco. No século XIX creceu a inimizade entre o sultán e o pobo, alentada polo triunfo nacionalista na veciña Serbia. A represión de Abdulhamit II das revoltas de 1875 provocarían a intervención rusa, que declarou a guerra ao Imperio Otomán en 1877. Rematado o conflito, o Congreso de Berlín outorga en 1878 a administración do país ao Imperio austrohúngaro, que en 1908 a anexionaría, formando parte deste ata a súa disolución en 1918, tralo final da primeira guerra mundial, que se iniciou co asasinato do arquiduque Francisco Fernando e a súa dona en Saraxevo (véxase Atentado de Saraxevo).
Trala finalización da contenda integraríase no reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos, que en 1929 adoptou o nome de Iugoslavia. Durante a segunda guerra mundial, entre 1941 e 1944, o territorio foi anexionado polo estado fascista croata. Con todo, derrotado o Eixo, volveu formar parte da Iugoslavia como unha das seis repúblicas constituíntes da República Federal Socialista de Iugoslavia. En 1992 proclamou a súa independencia tralo referendo do 1 de marzo de 1992.
Os bosníacos (maioritariamente musulmáns) e os bosníaco-croatas (a maioría católicos) de Bosnia e Hercegovina apoiaron a independencia, máis a maioría dos serbo-bosníacos (principalmente ortodoxos), o que supoñía un 30% da poboación e apoiados polo resto dos serbios da ex-Iugoslavia, opuxéronse e comezaron a que se coñeceu como a guerra de Bosnia nun intento de creación dunha Gran Serbia. Nos primeiros anos desa guerra os serbios ocuparon un 70% do territorio bosníaco de xeito violento, realizando unha limpeza étnica. A guerra rematou coa Batalla de Bosnia Occidental e a derrota do exército serbo-bosníaco, que inmediatamente despois accedeu a que Slobodan Milošević asinase no seu nome os acordos de Dayton o 21 de novembro do 1995. O prezo da guerra foi enorme: 250.000 mortos e máis de 2,5 millóns de refuxiados.
Actualmente Bosnia e Hercegovina é un país encamiñado cara a súa unificación administrativa aínda que con grandes inestabilidades provocadas polos ultra-nacionalistas serbo-bosníacos. De momento segue sendo un crebacabezas territorial con diversos corpos de policía, poderes xudiciais separados, e asembleas distintas onde os partidos nacionalistas de cada unha das comunidades étnicas seguen conservando o poder, obstaculizando o seu acceso á Unión Europea.
Xeografía
miniatura|esquerda|200px|Monte Cincar Bosnia atópase ao oeste dos Balcáns, facendo fronteira con Croacia (932 km) ao norte e ao suroeste, Serbia (302 km) ao leste, e Montenegro (225 km) ao sueste. O país é principalmente montañoso, abarcando o centro dos Alpes Dináricos e tan só ten vinte e dous quilómetros de costa ao redor da cidade de Neum, ao sur do Estado. Aínda que a cidade está rodeada por penínsulas croatas, mais pola lei das Nacións Unidas Bosnia ten un dereito a un paso até o mar exterior, ademais Neum ten moitos hoteis e é un importante destino turístico.
O nome do país provén de dúas rexións Bosnia e Hercegovina, que teñen unha fronteira moi pouco definida entre elas. Bosnia ocupa as zonas do norte, que son aproximadamente catro quintas partes de todo o país, mentres que Hercegovina ocupa o resto na parte sur do país. As cidades principais son a capital Saraxevo, Banja Luka, Bijeljina e Tuzla ao nordés, Zenica e Doboj na parte central de Bosnia e Mostar, a capital da Hercegovina. miniatura|200px|Río Bosna, coa "pirámide" en Visoko. A parte sur de Bosnia ten clima mediterráneo e unha gran cantidade de terreo agrario. A parte central é a parte máis montañosa, ao igual que e a oriental, onde se levaron a cabo os Xogos Olímpicos de Inverno de 1984. Bosnia oriental é moi boscosa ao longo do río Drina, e en xeral preto do 50% do país está cuberto de bosques.
Hai sete grandes ríos en Bosnia e Herzegovina:
Política e goberno
miniatura|200px|Mapa coas entidades e os municipios.
Bosnia e Hercegovina ten varios niveis de estruturación política baixo o nivel de goberno federal. A división de máis importancia é a división entre a República Serbia e a Federación de Bosnia e Hercegovina. A Federación de Bosnia e Hercegovina abarca o 51% da superficie total, mentres que a República Serbia cobre ao redor do 49%. As entidades, baseadas principalmente nos territorios ocupados polas dúas partes belixerantes no momento, estabelecéronse formalmente a partir do acordo de paz de Dayton en 1995 debido aos tremendos cambios na estrutura étnica de Bosnia e Hercegovina, con todo, dende 1996 o poder das entidades en relación ao goberno federal diminuíu considerablemente, aínda que seguen mantendo numerosas competencias. O distrito de Brčko ao norte do país foi creado no ano 2000, nun territorio pertencente ás dúas entidades. Oficialmente, pertence a ambas, mais non se rexe por ningunha delas, funcionando baixo un sistema descentralizado de goberno local. O distrito de Brčko foi eloxiado polo mantemento dunha poboación multiétnica e un nivel de prosperidade moi por encima da media nacional.
O seguinte nivel de subdivisión política de Bosnia e Hercegovina son os cantóns, aínda que só se atopan na Federación de Bosnia e Hercegovina, sendo en total dez deles. Tódolos teñen o seu propio goberno cantonal, que está baixo a lei da Federación no seu conxunto. Algúns cantóns son etnicamente mixtos e teñen leis especiais aplicadas para garantir a igualdade de tódolos pobos que a compoñen.
Despois do nivel dos cantóns están os concellos. A Federación de Bosnia e Hercegovina está dividida en setenta e catro municipios, e a República Serbia en sesenta e tres. Os municipios tamén teñen o seu propio goberno local, normalmente con sede na cidade máis importante do seu territorio. Como tal, moitos municipios teñen unha longa tradición e historia coas súas fronteiras actuais. Algúns outros, con todo, só foron creados como consecuencia da recente guerra despois de que algúns dos municipios tradicionais foran divididos durante as guerras iugoslavas. Ademais das entidades, os cantóns e as municipalidades, Bosnia e Hercegovina tamén ten catro cidades oficiais, Banja Luka, Mostar, Saraxevo, e Saraxevo Oriental. O territorio e o goberno das cidades de Banja Luka e Mostar corresponde aos municipios do mesmo nome, mentres que as cidades de Saraxevo e Saraxevo Oriental oficialmente constan de varios municipios.
Como resultado dos Acordos de Dayton, a aplicación da paz civil é supervisada polo Alto Representante para Bosnia e Hercegovina, seleccionado polo Consello de Aplicación da Paz. O Alto Representante ten moitos poderes executivos e lexislativos, incluíndo o despedimento de funcionarios electos e non electos. Máis recentemente foron estabelecidas varias institucións centrais (como o Ministerio de Defensa, o Ministerio de Seguridade, o Tribunal do Estado etc) no proceso de transferencia de parte da xurisdición das entidades do estado.
A Presidencia de Bosnia e Hercegovina rota entre tres membros (un bosníaco, un serbio e un croata), cada un exerce como Presidente durante un prazo de oito meses dentro do seu mandato de catro anos como membro. O tres membros da presidencia son elixidos directamente polo pobo (o croata e o bosníaco pola Federación e o serbio pola República Serbia). A Asemblea Parlamentaria representa ó poder lexislativo de Bosnia e Hercegovina. Consta de dúas cámaras: a Casa dos Pobos e a Casa de Representantes. A Casa dos Pobos conta con quince delegados, cinco da República Serbia e dez da Federación de Bosnia e Hercegovina, dos cales cinco son bosníacos e cinco croatas. A Casa de Representantes conta á súa vez con catorce membros da República Serbia e vinte e oito membros da Federación (catorce bosníacos e catorce croatas). O xefe de goberno é o Presidente do Consello de Ministros. É proposto pola presidencia e votado pola Casa de Representantes.
Relacións internacionais
A integración dentro da Unión Europea é un dos principais obxectivos políticos de Bosnia e Hercegovina, iniciando o Proceso de Estabilización e Asociación en 2007, proceso no que os países participantes teñen a posibilidade de converterse, unha vez que se cumpren as condicións necesarias, os Estados membros. Bosnia e Hercegovina é por tanto un país candidato potencial á adhesión. A aplicación dos Acordos de Dayton de 1995, centraron os esforzos dos políticos en Bosnia e Herzegovina, así como da comunidade internacional, na estabilización rexional dos países sucesores da ex-Iugoslavia. En Bosnia e Hercegovina, as relacións cos seus veciños Croacia, Montenegro e Serbia foron bastante estables dende a sinatura do acordo.
Economía
Na actualidade a República da Bosnia e Hercegovina é unha das ex-repúblicas máis pobres da antiga Iugoslavia debido entre outras cousas á Guerra de Bosnia (1992-1995). Durante os anos da guerra, a economía sufriu un grande retroceso subsistindo a maior parte da poboación grazas á axuda humanitaria do exterior. Á deterioración da economía uniuse o bloqueo económico por parte de países veciños como Serbia e Croacia. En 1991, un ano antes da guerra, en plena crise económica, e coa ex-Iugoslavia a medio desintegrar (Eslovenia e Croacia xa se atopaban fóra da federación), o produto interior bruto era de 14.000 millóns de dólares, máis esta taxa decreceu un 37% dende entón.
Bosnia enfróntase ao dobre problema da reconstrución dun país devastado pola guerra e a introdución das reformas de mercado na súa antiga economía de planificación centralizada. Durante a maior parte da historia de Bosnia, a agricultura baseouse en pequenas e ineficientes granxas de propiedade privada e a comida foi tradicionalmente unha importación neta da República. A guerra na década de 1990 provocou un cambio dramático na economía de Bosnia. O PIB caeu 75% e a destrución da infraestrutura física devastou a economía.
Aínda que gran parte da capacidade de produción foi restaurada, a economía de Bosnia aínda se enfronta a dificultades considerables, as cifras mostran que o PIB e o ingreso per cápita aumentou un 10% entre 2003 e 2004 e a diminución da débeda pública ten tendencias positivas, mais o alto desemprego e un gran déficit comercial seguen sendo causa de preocupación.
Bosnia e Hercegovina ten un dos mellores coeficientes de igualdade de ingresos do mundo, este coeficiente representa a repartición dos ingresos e o consumo entre a poboación, sendo 0 que están repartidos por igual entre tódolos habitantes e 1 o hipotético caso no que toda a riqueza a posuirá unha soa persoa. Cun valor de 0,262 ocupa o oitavo posto da clasificación de 193 nacións.
Moeda
miniatura|Mostar O marco convertible bosníaco (en bosníaco: konvertibilna marka, BAM) é a unidade monetaria da república. Divídese en 100 pfennig e a súa paridade co euro é de 0,51129 EUR por 1 BAM (é dicir 1 EUR = 1,95583 BAM), a mesma que se fixou co antigo marco alemán coa aparición do euro. Na actualidade existen en circulación moedas de 5, 10, 20 e 50 pfennig, e de 1, 2 e 5 marcos; así como billetes de 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 e 200 marcos. Salvo o billete de 200 marcos, os demais presentan dous modelos, un para a Federación de Bosnia e Hercegovina e outro para a República Serbia.
Telecomunicacións
O mercado de comunicación bosníaco foi totalmente liberalizado en xaneiro de 2006. Hai tres provedores de telefonía fixa, aínda que cada un serve de xeito predominante a unha rexión en particular. A penetración de Internet está a aumentar, cos servizos de banda larga, incluíndo acceso a Internet por cable e ADSL aumentando en popularidade. Os servizos de telefonía móbil son prestados por tres operadores a nivel nacional, estes servizos inclúen os de alta velocidade EDGE e 3G.
Turismo
Ademais Lonely Planet, na clasificación das mellores cidades do mundo, clasificou a Saraxevo, o capital do país e anfitrioa dos Xogos Olímpicos de Inverno de 1984, como a número 43, por diante doutras cidades dos Balcáns como Dubrovnik no 59, Ljubljana no 84, Belgrado no 113 ou Zagreb no 135. O turismo de Saraxevo está principalmente centrado en monumentos históricos, relixiosos e aspectos culturais. Bosnia converteuse tamén nun destino de esquí cada vez máis popular e nun destino do ecoturismo.
Bosnia e Hercegovina é ademais unha das últimas rexións sen descubrir dos Alpes do Sur, con amplas extensións de natureza salvaxe e virxe, que atraen aventureiros e amantes da natureza. Ademais os centrais Alpes Dináricos son favorables para os excursionistas e paseantes, xa que se poden atopar climas tanto mediterráneo como alpino. O rafting é algo parecido a un deporte nacional practicado en tres ríos, entre os que se atopa o que ten canón do río máis profundo de Europa, o río Tara.
As principais atracción turísticas do país son Saraxevo, cidade olímpica e histórica, Banja Luka, a "Cidade Verde" e das artes, Bihać co río Una e ás súas fervenzas, Doboj cunha fortaleza do século XIII, a cidade histórica de Počitelj, a coñecida cidade de Mostar coa súa ponte, a cidade costeira de Neum, Visoko onde se atopan as "pirámides" naturais bosníacas, Tešanj unha das cidades máis antigas de Bosnia ou Tuzla a "cidade do amor".
Demografía
dereita|miniatura|295px|Composición étnica de Bosnia e Hercegovina no ano [[2013.]] Bosnia é o fogar de tres etnias ou "pobos constituíntes", os bosníacos, os serbios e os croatas. As tensións entre os tres pobos seguen a ser elevados e con frecuencia causa de desacordos políticos. Con todo, un estudo de haplogrupos do cromosoma Y publicado en 2005 atopou que "os tres grupos principais de Bosnia e Hercegovina, a pesar dalgunhas diferenzas cuantitativas, comparten unha gran parte do mesmo acervo xenético distintivo da área dos Balcáns".
Os continuos desprazamentos de poboacións durante as guerras dos Balcáns na década de 1990 provocaron drásticos cambios na distribución da poboación. O último dato oficial data do censo iugoslavo de 1991, dende aquela desacordos políticos fixeron imposible a organización dun, con todo está planeada a realización dun novo censo en 2011. Así pois case a totalidade dos datos demográficos de despois da guerra son estimacións, porén a maioría das fontes estiman que a poboación ten diminuído en 350.000 habitantes dende ese ano. Segundo o último censo a poboación de Bosnia e Hercegovina era de 4 354 911, etnicamente dividida en:
Brian Griffin
Brian Griffin é unha personaxe da serie de animación estadounidense Family Guy. É un can que é considerado un membro máis da familia. Foi adoptado por Peter cando Brian era un can da rúa. De ampla cultura e gustos refinados, Brian fala e anda coma un ser humano. Acode habitualmete ao psicólogo polos seus problemas co alcol e as drogas. Traballou como can policía, director de películas porno e columnista do New Yorker entre outros traballos.
Family Guy
Arroio do Só
Vilas
O barrio ten as seguintes vilas: Água Boa, Alto dos Mários, Arroio do Só, Coitado, Parada João Alberti, Picada do Arenal, Rincão dos Becos, Rincão dos Pires, Rincão Nossa Senhora Aparecida, São Geraldo, Tronqueiras, Vila Arroio do Só e Vila Silva.
Benito Cabaleiro Piñón
Benito Cabaleiro Piñón, nado nas Pontes de García Rodríguez en 1861 e finado en febreiro de 1918, foi un político galego.
Traxectoria
Membro do Partido Liberal. Foi alcalde das Pontes de García Rodríguez de xullo de 1907 ata a súa morte en febreiro de 1918. Foi criticado por La Unión.
Potencia (estatística)
A potencia dunha proba estatística é a probabilidade de que a hipótese nula sexa rexeitada cando a hipótese alternativa é verdadeira (é dicir, a probabilidade de non cometer un erro do tipo II. A potencia é en xeral unha función das distribucións posibles, decote determinada por un parámetro, baixo a hipótese alternativa. A medida que aumenta a potencia, as posibilidades de que ocorra un erro do tipo II diminúen. A potencia é igual a 1 – β.
A análise da potencia pode empregarse para calcular o tamaño mínimo da mostra necesario para que se poida detectar de xeito razoable o tamaño do efecto mínimo que é probable que se detecte nun estudo usando un tamaño de mostra dado. Ademais, o concepto de alimentación emprégase para facer comparacións entre procedementos diferentes de análises estatísticos, por exemplo entre un paramétrico e unha proba non paramétrica da mesma hipótese.
Tamén existe o concepto dunha función de potencia dunha proba, que é a probabilidade de rexeitar a hipótese nula cando é verdadeira.
Factores que inflúen na potencia
A potencia estatística pode depender dun gran número de factores. Algúns destes factores poden ser particulares a unha situación de proba específica, pero como mínimo a potencia depende case sempre dos seguintes tres factores:
O criterio de relevancia é unha declaración do improbable que debe de ser un resultado positivo, se for certa a hipótese nula de non efecto, para que a hipotése nula sexa rexeitada. Os criterios máis empregados son as probabilidades de 0,05 (5%, un entre vinte), 0,01 (1%, un entre cen) e 0,001 (0,1%, un entre 1000). Unha forma sinxela de aumentar a potencia dunha proba é realizar un test menos conservador utilizando un criterio de significación maior, por exemplo 0,10 no lugar de 0,05. Isto reduce o risco dun erro do tipo II, pero tamén aumenta o risco dun erro do tipo I.
A magnitude do efecto de interese na poboación pódese cuantificar en termos dun tamaño do efecto, onde hai maior potencia para detectar os efectos máis grandes. Un tamaño do efecto pode ser unha estimación directa da cantidade de interese ou pode ser unha medida estándar que tamén é responsable da variabilidade na poboación. Por exemplo, nunha análise comparativa dos resultados nunha poboación tratada e o control, a diferenza dos resultados significa que Y - X sería unha medida directa da magnitude do efecto, mentres que (Y - X) / σ (onde σ é o desvío estándar común dos resultados nos grupos tratados e no de control) sería un tamaño do efecto estandarizado. Se se constrúe apropiadamente, un tamaño de efecto estandarizado, xunto co tamaño da mostra, determina completamente a potencia. Un tamaño do efecto non estándar habitualmente non será suficiente para determinar a potencia, xa que non contén información sobre a variabilidade das medicións.
O tamaño da mostra determina a cantidade de erro de mostraxe inherente a un resultado da proba. En condicións iguais, os efectos son máis difíciles de detectar en mostras máis pequenas. O aumento do tamaño da mostra é habitualmente o xeito máis sinxelo de aumentar a potencia dunha proba.
A precisión coa que se miden os datos tamén inflúe na potencia estatística. Polo tanto a potencia acotío pode mellorarse mediante a redución do erro de medición dos datos. Un concepto relacionado é o de mellorar a "fiabilidade" da medida que se está a avaliar (como na fiabilidade psicométrica ).
O deseño dun experimento moitas veces inflúe na potencia. Por exemplo, nunha situación de proba de dúas mostras cun tamaño total da mostra dado n o óptimo é ter o mesmo número de observacións das dúas poboacións que se comparan (sempre que as variacións nas dúas poboacións sexa a mesma). Na análise da regresión e na análise da varianza hai unha extensa teoría e estratexias prácticas para a mellora da enerxía baseada no establecemento de forma óptima dos valores das variables independentes no modelo.
Galería de imaxes de escavadoras de Galicia
Galería de imaxes de escavadoras de Galicia.
Potencia (estatística)
Interpretación
A pesar de non existiren normas formais para a potencia (ás veces referida como π), a maioría dos investigadores avalían a potencia das súas probas con π = 0,80 coma un estándar para a adecuación. Este convenio implica un intercambio de catro a un entre o β-risco e o α-risco (onde β é a probabilidade dun erro do tipo II e α é a probabilidade dun erro de tipo I, sendo o,2 e 0,05 valores convencionais para β e α). Porén, haberá ocasións nas que esta ponderación é inapropiada. Por exemplo, na Medicina, as probas son decote deseñadas de tal xeito que non se producirán erros de tipo II. Mais isto dá lugar a que exista o risco de obter un erro de tipo I (falso positivo). A razón é que é preferible dicirlle a un paciente san "é posible que encontrásemos algo, polo que imos facer máis probas", que dicirlle a un paciente enfermo "todo está ben".
A análise da potencia é apropiada cando a preocupación é co rexeitamento correcto ou non dunha hipótese nula. En moitos contextos, a cuestión non é tanto sobre a determinación de se houber ou non unha diferenza, senón con conseguir unha estimación máis axustada do tamaño do efecto poboacional. Por exemplo, se nunha poboación esperabamos unha correlación entre a intelixencia e o desempeño laboral de preto de 0,50, un tamaño de mostra de vinte individuos dará unha enerxía de aproximadamente 80% (α = 0,05, dúas colas) para rexeitar a hipótese nula de correlación cero. Non obstante, se se fixese este estudo é probable que estivésemos máis interesados en saber se a correlación é 0,30, 0,60 ou 0,50. Neste contexto, precisariamos dunha mostra moito maior co fin de reducir o intervalo de confianza da nosa estimación a un rango aceptable para os nosos propósitos. Técnicas semellantes ás empregadas nunha análise da potencia tradicional poden ser utilizadas para determinar o tamaño da mostra necesario para que a lonxitude dun intervalo de confianza sexa inferior a un valor dado.
Gran Premio de España de 1998
O Gran Premio de España de 1998 foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 10 de maio de 1998 no Circuíto de Cataluña, Barcelona. Foi a quinta carreira da tempada de 1998 da Fórmula Un. A carreira de 65 voltas gañouna o piloto de McLaren Mika Häkkinen despois de comezar desde a pole position. O seu compañeiro de equipo David Coulthard rematou en segundo lugar e o piloto da Scuderia Ferrari, Michael Schumacher, foi terceiro.
Resumo da carreira
O piloto de Arrows Pedro Diniz comezou desde o pit lane debido a que calou o coche na volta de quecemento. Na saída, os McLarens saíron ben, pero Schumacher fixo un mal comezo e caeu ao quinto posto detrás do seu compañeiro de equipo Eddie Irvine e Giancarlo Fisichella no Benetton. Correron nestes postos ata a primeira rolda de paradas en boxes, cando Irvine atrasou a Fisichella o suficiente para que o seu compañeiro de equipo Schumacher emerxese por diante deles e volvera terceiro. Fisichella e Irvine continuaron a loitar ata a volta 28, cando Fisichella intentou unha manobra de paso polo exterior de Irvine, o que provocou unha colisión que os lanzou cara á trampa de grava. Isto deixou ao compañeiro en Benetton de Fisichella, Alexander Wurz, no cuarto posto que ocupou ata o final. Mika Häkkinen foi consistentemente máis rápido que o seu compañeiro de equipo David Coulthard durante a fin de semana da carreira, incapaz de igualar o seu ritmo, aínda que estivesen no mesmo coche. O respectado expiloto e experto Martin Brundle fixo o comentario que Häkkinen era "da súa clase".
Durante a carreira, Michael Schumacher e o Minardi de Esteban Tuero recibiron unha penalización dun stop and go de 10 segundos por exceso de velocidade no pit lane.
O Stewart de Rubens Barrichello acadou dous puntos ao terminar na quinta posición, que foron os primeiros da tempada para o equipo, isto foi posible grazas ao novo motor e chasis que usou o equipo (no entanto o seu compañeiro de equipo Jan Magnussen correu co antigo chasis). O campión do mundo reinante Jacques Villeneuve terminou no sexto lugar, despois de que o Williams tivera o seu peor resultado de clasificación desde o Gran Premio dos Estados Unidos de 1989.
Na última volta, o piloto de Williams Heinz-Harald Frentzen pasou a Jarno Trulli de Prost Grand Prix polo oitavo lugar cando a Trulli mostráronlle incorrectamente a bandeira azul cando os comisarios confundiron o Williams cun Ferrari.
"Estou realmente irritado porque tiven que renunciar a unha gran batalla e non é xusto perder unha posición porque están cegos e non poden distinguir un coche doutro. Por suposto, non importa moito rematar o oitavo ou noveno, pero para un piloto importa. No caso da bandeira azul non tiven outra alternativa ". Jarno Trulli </ blockquote>
Logo da carreira, Fisichella recibiu unha multa de 7.500 dólares estadounidenses pola colisión con Irvine.
Clasificación
250px|miniatura|right|Toranosuke Takagi no seu camiño para clasificarse 21º e último na grella, xa que o seu compañeiro de equipo Ricardo Rosset non conseguiu clasificarse para o Gran Premio, ao no conseguir o 107% do tempo da pole por 0,065 segundos.
Le Plantay
Le Plantay é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Distrito de Kukës
O Distrito de Kukës (en albanés: Rrethi i Kukësit) é un dos 36 distritos da Albania localizado na prefectura de Kukës. A súa capital é Kukës. Sitúase no nordeste do país.
Municipios
O distrito de Kukës divídese nos seguintes municipios:
Vilar, Zas
San Pedro de Vilar é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Zas. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 194 habitantes (90 homes e 104 mulleres), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 311 habitantes.
Astrónomo Real
Astrónomo Real é un alto cargo da Casa Real da monarquía do Reino Unido. Hai dous oficiais, o sénior que é o Astrónomo Real, existe desde 22 de xuño de 1675; o segundo é o Astrónomo Real de Escocia, data de 1834.
Historia e características
O rei Carlos II, que fundou o Observatorio Real de Greenwich en 1675, instruíu o primeiro Astrónomo Real John Flamsteed, «...a inmediatamente dedicarse co coidado e dilixencia máis exacta para corrixir as táboas dos movementos dos ceos, e os lugares das estrelas fixas, para descubrir a así moito desexada lonxitude de lugares para o perfeccionamento da arte da navegación».
Desde ese tempo ata 1972, o Astrónomo Real foi director do Observatorio Real de Greenwich. Como Astrónomo Real, recibe un estipendio de 100 libras esterlinas por ano e é membro da Casa Real, baixo a autoridade xeral do Lord Chamberlain. Despois da separación das dúas funcións, a posición de Astrónomo Real ten sido en gran parte honorífico, aínda que el permanece dispoñible para aconsellar o Soberano sobre astronomía e temas e materias científicas relacionadas, e é un cargo de gran prestixio.
Houbo tamén anteriormente un Astrónomo Real de Irlanda.
Screaming Fields of Sonic Love
Screaming Fields of Sonic Love é un álbum recoplilatorio da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth, editado o 25 de abril de 1995 a través do selo DGC Records. Os temas están sacados dos seus principais álbums dos 80, pero están ordenadas en orde cronolóxica inversa á súa edición, comezando coas cancións do Daydream Nation, lanzado en 1988, e rematando coas do seu traballo homónimo de 1982. O lanzamento deste recompilatorio coincidiu coa aparición dunha colección de vídeos musicais co mesmo nome, que contén todos os videoclips da banda dos anos 80.
Chaco (filme)
Chaco é un filme boliviano de 2020 dirixido por Diego Mondaca. Foi escollido como candidato de Bolivia para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Os soldados bolivianos, liderados por un capitán alemán, están en guerra con Paraguai.
Jerome Kern
Jerome David Kern, nado en Nova York o 27 de xaneiro de 1885 e finado na mesma cidade o 11 de novembro de 1945, foi un compositor estadounidense. Escribiu máis de 700 cancións e máis de 100 partituras para programas e filmes nunha carreira que durou dende 1902 ata a súa morte.
Traxectoria
Creceu en East 56th Street en Midtown Manhattan, onde asistiu a escolas públicas. Estudou en The New York College of Music e despois en Heidelberg (Alemaña). Cando regresou a Nova York, comezou a traballar como pianista, mais rapidamente se converteu nun recoñecido artista. Contra 1915 era representado en moitos espectáculos de Broadway. En 1920 escribiu "Look for the Silver Living" para o musical Sally.
En 1925 coñeceu a Oscar Hammerstein II con quen trabou unha amizade que durou toda a vida. O seu primeiro espectáculo, escrito por eles e Otto Harbach foi Sunny. Xuntos produciron a célebre obra Show Boat (1927) que incluía as cancións "Ol' Man River" e "Can't Help Lovin' Dat Man". O musical Roberta (1933) incluíu "Smoke Gets in Your Eyes" e "Yesterdays".
En 1933 mudouse a Hollywood e comezou a traballar en música para filmes mentres continuaba a traballar nos espectáculos de Broadway. O seu último traballo en Broadway foi Very Warm For May (1939), que non tivo tanto éxito mais que incluía outro clásico, "All The Things You Are".
A súa carreira no cinema tivo bastante éxito. Para Swing Time (con Ginger Rogers e Fred Astaire), compuxo "The Way You Look Tonight" con letra de Dorothy Fields, coa que gañou o Óscar á mellor canción. En 1941, el e Hammerstein escribiron "The Last Time I Saw Paris", unha homenaxe á cidade francesa ocupada polos alemáns. A canción apareceu no filme Lady Be Good e novamente gañou o Óscar.
Vida privada e morte
No outono de 1945, Kern volveu a Nova York para supervisar as audicións para unha nova estrea de Show Boat, e comezou a traballar na banda sonora do que foi o musical Annie Get Your Gun, que ía ser producido por Rodgers e Hammerstein. O 5 de novembro de 1945, aos 60 anos, sufriu unha hemorraxia cerebral mentres paseaba pola esquina de Park Avenue con 57th Street. Identificado só pola súa tarxeta da ASCAP, foi levado inicialmente ao pavillón de indixentes do City Hospital, e logo ao Doctors Hospital de Manhattan. Hammerstein estaba a carón de Kern cando deixou de respirar. Hammerstein cantaruxoulle ao oído a canción "I've Told Ev'ry Little Star" de Music in the Air, unha das súas favoritas. Cando non recibiu resposta, Hammerstein deuse de conta de que Kern morrera. Rodgers e Hammerstein asignaron logo a tarefa de escribir a banda sonora de Annie Get Your Gun ao veterano compositor Irving Berlin.
Historia da botánica
miniatura|dereita|[[Teofrasto, considerado como o pai da Botánica]] Debido ao intenso aproveitamento das plantas por parte dos humanos, o estudo das mesmas, ou botánica, é das especialidades do saber que deixou rexistros máis antigos. Os primeiros escritos sobre a historia da botánica de que se ten noticia corresponden a catálogos ou guías de plantas alimenticias ou medicinais. Un exemplo disto é o Libro de xardinería de Marduk-Apal-Iddina II (do século VIII AC), rival de Sargón de Asiria e gobernante de Babilonia, que trata das plantas comestibles, forraxeiras, condimenticias, medicinais ou ornamentais que se cultivaban por entón en Mesopotamia.
Orixes
Aristóteles (384-322 aC) escribiu cumpridamente sobre animais, pero non sobre plantas. Teofrasto (372-287 aC), lixeiramente máis novo, foi o seu discípulo e herdou del a dirección do Liceo, ademais da súa biblioteca. Teofrasto deixou dúas obras importantes que se adoitan sinalar como orixe da ciencia botánica: Historia plantarum (Historia das plantas) e De causis plantarum (Sobre a orixe das plantas). A obra de Teofrasto é a máis importante sobre o tema de toda a Antigüidade e a Idade Media.
Luca Giordano
Luca Giordano, nado en Nápoles o 18 de outubro de 1634 e finado na mesma cidade o 3 de xaneiro de 1705, foi un pintor barroco italiano. En España foi tamén coñecido como Lucas Jordán, castellanización do seu nome.
Historia da botánica
Orixes
Os romanos abordaban todo cun sentido máis práctico, menos emparentado coa ciencia pura e máis coa enxeñería ou as ciencias aplicadas. Ese carácter práctico atopámolo na obra de Plinio o Vello (23-79) Naturalis Historia (Historia natural), onde a atención prestada ás plantas é, por outra banda, moi limitada. A mesma orientación práctica anima a obra de Dioscórides (~40-~90), médico grego ao servizo do exército imperial romano, cuxa obra De materia medica está dedicada, como o seu título indica, aos produtos cos que se elaboran as menciñas. Non ten nada que ver coa obra de Teofrasto, que é unha verdadeira enciclopedia botánica.
Luca Giordano
Traxectoria
esquerda|miniatura|A creación do Home, [[fresco no Palacio Medici Riccardi en Florencia, 1684-1686.]] Aínda que fillo dun modesto pintor, Antonio Giordano, a amizade con José de Ribera marcou a súa vida. Comezou a temperá idade a traballar con Ribera no seu taller napolitano, e debido á grande influencia do artista español e ás numerosas viaxes por Roma, Venecia e outras cidades, en busca dun maior coñecemento das diferentes técnicas da época, converteuse nun dos mellores artistas do barroco. Foi axudante de Pietro da Cortona en Roma afundando nos aspectos decorativos contra 1650.
Historia da botánica
Idade Media
As primeiras observacións novas débense a Hildegard von Bingen e a Alberte Magno, que tivo unha grande influencia nos séculos seguintes.
Século XVI
O texto de Dioscórides non foi nunca esquecido, senón copiado e ás veces comentado ou ampliado, ao longo de toda a Idade Media e do Renacemento, tanto nos países cristiáns como musulmáns. A primeira versión impresa é de 1478, pero a partir de 1516 sucedéronse numerosas edicións ilustradas e comentadas, entre as que destacan a italiana de Andrea Mattioli, probablemente a que máis contribuíu á difusión da obra, ou a española de Andrés Laguna.
No século XVI fundáronse no norte de Italia os primeiros xardíns botánicos. O estudo empírico das plantas de cada país e das exóticas, traídas polos exploradores europeos e cultivadas nos xardíns, comezou de novo, e empezaron a publicarse tratados e catálogos que xa non se limitaban a reproducir ou simplemente comentar a obra dos antigos, senón que, comprobada a insuficiencia dos catálogos antigos, buscaban obter e presentar un coñecemento o máis exhaustivo posible da diversidade das plantas. Destacan nesta tarefa obras como as de Adam Lonitzer, Jacques Daléchamps, Nicolás Monardes, Charles de l'Écluse, Conrad Gessner ou Leonhard Fuchs. O esquema clasificatorio seguiu sendo neste período debedor do de Teofrasto.
A Pinax theatri botanici (1623), do suízo Gaspard Bauhin, recollía xa unhas 6.000 especies vexetais que o autor se esforzara en clasificar segundo grupos naturais, no canto dunha lista alfabética, como os seus predecesores. Con todo, o criterio empregado por Bauhin, a forma das follas, resulta pouco apropiado. Bauhin tamén empezou a usar as categorías de xénero e especie, nun sentido próximo ao que chegaron a adquirir despois na bioloxía sistemática.
A necesidade de criterios de clasificación impulsou a investigación das partes das plantas e das súas funcións. Andrea Cesalpino, no seu De plantis libri XVI (1586) explicou que a clasificación debía basearse en caracteres obxectivos, nos seus trazos, e non na utilidade. O seu éxito en lograr unha clasificación natural foi limitado, pero foi ademais o primeiro que incluíu o estudo de «vexetais» ata entón excluídos, como as algas, os musgos, os fieitos, os equisetos, os fungos e os corais, moito antes de que se comprendese que os fungos non son vexetais e que os corais son en realidade animais. Bernard Palissy explicou por que as plantas necesitan esterco.
Século XVII
O século XVII é o do nacemento da ciencia moderna, impulsada pola obra de Galileo, e da multiplicación das academias científicas, como a Accademia dei Lincei, fundada en 1603, a británica Royal Society, de 1660, ou a francesa Academia de Ciencias (Académie des Sciences), de 1666. miniatura|Células na cortiza segundo Robert Hooke
O traballo máis importante de sistemática vexetal no século XVII é a Historia generalis plantarum (Historia xeral das plantas) do inglés John Ray. Ray, profesor en Cambridge comezou os seus traballos coa recollida dun herbario. Aí constatou que dentro das mesmas especies existen variedades, e definiu as especies en base aos caracteres comúns de sépalos, sementes e vaso de sementes .. Pero en 1660 é expulsado de Cambridge por razóns políticas, ao negarse a xurar lealdade ao rei Carlos II de Inglaterra e instálase na casa dun dos seus estudantes en Middleton Hall. Alí é onde introduce os conceptos de monocotiledónea e dicotiledónea na clasificación das entón chamadas «plantas perfectas», para referirse ás especies cuxa semente se divide facilmente en dúas partes, chamadas cotiledóns, ou aquelas onde non se divide. En función desa división atopou outras diferenzas nas raíces, nas flores, nos talos, nas follas novas e nas follas maduras ..
En 1665, empregando un dos primeiros microscopios compostos, Robert Hooke descubriu na casca que a materia vexetal está constituída por pequenas celas (células). Anton van Leeuwenhoek fixo pola mesma época as primeiras observacións de organismos microscópicos, entre eles algúns da botánica en sentido amplo, como as bacterias. Nehemiah Grew examinou metodicamente as estruturas das distintas partes das plantas, e decatouse que todas elas están feitas de células (The anatomy of plants, 1682). Marcello Malpighi aplicou o microscopio ao estudo da anatomía de toda clase de organismos; a súa Anatomía Plantarum (1671), contén as súas observacións sobre as plantas. Jan Van Helmont deu os primeiros pasos para a comprensión do papel da auga na nutrición das plantas, pero foi Edme Mariotte quen demostrou que para formar a súa masa as plantas necesitan ademais da auga, materia tomada do solo e do aire.
Século XVIII
O século XVIII está marcado polos traballos dun botánico sueco. Carl von Linné matriculouse en Medicina na Universidade de Uppsala e comezou a estudar a anatomía das plantas e, mais en concreto, a súa actividade reprodutiva. Identificou dúas partes nas flores: unha masculina, chamada estame e outra feminina, chamada pistilo. Advertiu que esas partes non se presentaban en igual número en todas as especies, e que había plantas con dous estames e un pistilo, con tres pistilos e un estame etc., e propuxo unha clasificación de todas as plantas baseada nesa distribución de xenitais nas plantas .. En 1735 publica con estas investigacións Sistema naturae, un sistema de clasificación botánica de catorce páxinas, e viaxa a Inglaterra para dalo a coñecer. Porén a súa obra coñeceu un forte rexeitamento: ignorado pola Royal Society de Londres ., ou vilipendiado por outros botánicos, como o prusiano Johann Siegesbeck, que cualificou as súas teorías de que varios individuos femininos se reproducisen cun masculino, ou viceversa, de "prostitución noxenta", e de opoñerse a Deus.
Linné contacta entón con Philip Miller, un reputado horticultor escocés. Miller impulsara na década de 1710 en Chelsea (Londres) un equipo de traballo que pretendía chegar a un acordo sobre a denominación das plantas, co obxectivo de darlles un unívoco nome para toda a comunidade de xardineiros e científicos. Miller estaba na liña de vangarda da importación de plantas exóticas ao Reino Unido e quería explorar as diferenzas entre as especies tradicionais e as especies semellantes que lle viñan de fóra. O equipo de traballo disólvese sen acabar a súa misión, e Miller é designado xefe de xardinería do Chelsea Physic Garden en 1722. Miller organiza o xardín botánico londiniense en función do aproveitamento humano que se facía das plantas. En 1731 publica a súa obra magna, The Gardener's Dictionary containing the Methods of Cultivating and Improving the Kitchen Fruit and Flower Garden, onde ordenaba alfabeticamente todas as plantas que se podían cultivar en Inglaterra e onde procuraba para elas un nome único. A obra chegou a coñecer oito edicións e foi traducida ao neerlandés. Mais o encontro entre Linné e Miller acaba en rotundo fracaso e nunha inimizade que lles duraría toda a vida ..
Posteriormente Linné trasládase a Oxford, onde contacta co profesor de botánica na universidade, o alemán Johann Jacob Dillenius. Con Dillenius desenvolve unha dinámica de traballo e amizade persoal. En 1738 Linné regresa a Suecia onde impulsa o xardín botánico de Uppsala. Nel as plantas están distribuídas conforme a clasificación linneana de especies polo número dos seus órganos reprodutores masculinos e femininos. Como profesor de botánica da universidade de Uppsala, organizou a confusa e vaga terminoloxía anterior creando o sistema binomial de designar as especies. No seu Species Plantarum (1753) lista e ordena 7.700 nomes de plantas ..
Naquel tempo (1716), o floreiro inglés Thomas Fairchild creou o primeiro híbrido ao cruzar dúas especies distintas de caraveis: un macho de Dianthus barbatus e unha femia de Dianthus caryophyllus. Fairchild presentoulle os seus éxitos en público á Royal Society en 1720. Tamén John Woodward amosou en 1714 que as sementes xerminadas non se desenvolven en auga pura, senón nun extracto de solo.
Luca Giordano
Traxectoria
Giordano adquiriu un estilo que fusionaba o "veneciano" e o "romano". Combinou a pompa ornamental de Paolo Veronese con esquemas complexos máis vivos "á gran maneira" de Pietro da Cortona. En Venecia pintou frescos na Basílica de Santa María della Salute. Entre 1682-83 pintou varias series de frescos en Florencia, incluíndo a cúpula da Capela dos Corsini na Igrexa de Santa María do Carmine. No quinteiro ocupado polo antigo Palacio Medici pintou o teito da Biblioteca Riccardiana (A sabedoría liberada da escravitude da ignorancia) e o inmenso teito da galería do Palacio Medici Riccardi. Os frescos inclúen no centro a celebración haxiográfica prototípica da familia Medici rodeada por unha serie de espazos narrativos entrelazados: figuras alegóricas (virtudes cardinais, elementos da natureza) e episodios mitolóxicos (Neptuno e Anfitrite, o rapto de Proserpina, a procesión triunfal de Baco, a morte de Adonis, Ceres e Triptólemo).
O influxo de Ribera manifestouse na composición e na iluminación tenebrista, pero cun emprego da cor diferente, chegando mesmo a facer imitacións por encargo do estilo de Ribera.
Cara a 1670, debido á súa actividade incesante en frescos de numerosos mosteiros e igrexas e aos numerosos encargos españois de obras pictóricas, o rei Carlos II encargoulle pintar os frescos do Real Mosteiro do Escorial.
En 1692 chegou a España, onde permaneceu durante unha década. A liberdade, inventiva e a técnica de Giordano foron unha das causas do éxito dos frescos do Escorial. A esta obra seguiron outras de grande importancia como no Palacio do Buen Retiro, a Igrexa de Atocha e a sancristía da catedral de Toledo, ademais de numerosas obras en lenzos para a corte e o clero.
Á parte dos seus frescos no Mosteiro do Escorial, destaca o existente no Casón del Buen Retiro (c. 1697), un dos escasos murais que subsisten en Madrid, dos varios que executou. Na Igrexa de San Antonio dos Alemáns de Madrid na rúa da Puelba tamén se poden atopar frescos seus. A súa presenza mediante pinturas sobre lenzo é pola contra enorme: máis de 40 no Museo do Prado, como O soño de Salomón, Rubens pintando unha alegoría da Paz e retratos ecuestres en pequeno formato de Carlos II e a súa esposa, seguramente modelos previos para exemplares de gran tamaño que non chegaron a executarse.
Ademais do cadro Santiago Apóstolo na Batalla de Clavijo da igrexa do Convento das Comendadoras de Santiago en Madrid, destacan entre outros lugares a colección de pinturas existente no Convento das Carmelitas de Peñaranda de Bracamonte e a do Mosteiro de Guadalupe. Á súa última etapa española corresponde tamén o lenzo denominado San Xaquín e Santa Ana coa Virxe nena, actualmente na igrexa de San Miguel en Cuéllar.
Adquiriu gran popularidade na corte española e foille concedido o título de Cabaleiro. Debido á morte de Carlos II e á difícil situación durante a época de Filipe V, decidiu volver a Nápoles en 1702. Alí, posuidor dunha gran fortuna, gastou importantes sumas de diñeiro en obras de munificiencia e foi particularmente xeneroso cos seus compañeiros artistas con problemas económicos. miniatura|A Madalena penitente, obra do [[Museo do Prado en que se aprecia a grande influencia que exerceu José de Ribera na produción temperá de Giordano.]] Pintou a cúpula da Igrexa de Santa Bríxida de Nápoles. O curioso da cúpula é que non podía superar os 9 metros de altura para non obstruír o lume artilleiro do Castel Nuovo. Con todo, o límpido ceo pintado ao fresco na cúpula por Luca Giordano aproveita ao máximo a perspectiva e crea a sensación dun espazo inmenso.
Alcanzou o cumio da súa celebridade en 1704 pintando a Historia de Xudit no teito da sancristía da Cartuxa de San Martiño de Nápoles.