cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dígrafo
Falsos ditongos e antigos ditongos
Os digramas poden estar compostos de vogais ou de consoantes. Os digramas feitos de vogais son chamados "falsos ditongos" cando as dúas vogais notan unha soa vogal simple. É o caso do francés, onde ou = [u], ai = [ɛ], eu = [œ] ou [ø] etc.). O grego antigo coñéceos tamén: ου pode soar [oː] e ει [eː]. Igualmente en grego moderno αι = [e] ou mesmo ει, οι, υι = [i].
Coral Troncoso
Traxectoria
Tamén foi directora dramática da compañía Provisional Danza, durante tres tempadas.
Dígrafo
Falsos ditongos e antigos ditongos
De feito, convén distinguir os falsos ditongos reais dos casos de monotongación: en grego antigo, os fonemas /oː/ e /eː/ do dialecto xónico-ático non podían, en razón da ausencia de signos que lles fosen propios tras a reforma de 403 a.C. seren notados doutro xeito. Son falsos ditongos. En grego moderno e en francés, as notacións actuais explícanse por unha antiga monotongación. Os dous procesos non son idénticos: é un medio de paliar as lagoas dunha escrita no primeiro caso, un arcaísmo debido á evolución secundaria de ditongos antigamente pronunciados como tal no segundo.
Coral Troncoso
Vida persoal
Foi filla de Julián Troncoso, quen foi alcalde de Mondariz-Balneario. Tiña cinco irmáns.
Finou no accidente dun helicóptero Robinson R22 bipraza, ao caer no encoro de Valmayor, no noroeste da Comunidade de Madrid.
Dígrafo
Ligadura e digrama
A diferenza da ligadura, a identidade gráfica dos grafemas fundamentais combinados non está alterada.
Manuel Quiroga Vázquez
Manuel Quiroga Vázquez, nado en Viloira (O Barco de Valdeorras) en 1845 e finado no mesmo lugar o 15 de febreiro de 1906, foi un avogado e político galego.
Vida persoal
Casou con Elena Velarde Guisasola e foi pai de José Quiroga Velarde e Elena Quiroga Velarde, que casou con Marcelino Suárez González. Viúvo, casou en segundas nupcias con Elena Navia-Osorio Sánchez Arjona. Era irmán do tamén político Vicente Quiroga Vázquez.
Julián Troncoso
Julián Antonio Troncoso Montero, finado en agosto de 1984, foi un político galego, alcalde de Mondariz-Balneario entre 1970 e 1983.
Traxectoria
Foi designado alcalde o 24 de xullo de 1970, e permaneceu no posto ata a convocatoria das primeiras eleccións democráticas trala ditadura. Presentouse como candidato á alcaldía pola UCD e gañou as eleccións de 1979. Permaneceu como alcalde durante a primeira lexislatura.
Vida persoal
Tivo seis fillos, entre eles a coreógrafa Coral Troncoso.
Maria Manuela Portugal Eanes
Maria Manuela Duarte Neto Portugal Ramalho Eanes, nada en Almada o 29 de decembro de 1938, é a dona do expresidente da República Portuguesa, Ramalho Eanes.
Traxectoria
É licenciada en Dereito, e fundadora e presidenta do Instituto de Apoio à Criança.
A voda con Eanes tivo lugar en Lisboa en 1970. Tiveron dous fillos: Manuel e Miguel.
En 1983, aínda en Belém, axudou a crear o Instituto de Apoio à Criança, unha iniciativa anterior a aprobación da convención dos Dereitos dos Nenos polas Nacións Unidas.
Voo 5390 de British Airways
O voo 5390 de British Airways era un servizo entre o aeroporto de Birmingham e o aeroporto de Málaga. O día 10 de xuño de 1990, pouco despois de deixar o aeroporto de Birmingham, un parabrisas instalado incorrectamente separouse do seu marco, causando que o capitán fose expulsado parcialmente do avión. Co capitán inmobilizado contra o marco da fiestra durante 20 minutos, o primeiro oficial foi capaz de aterrar no aeroporto de Southampton sen ningunha vítima mortal.
Incidente
O County of South Glamorgan era un reactor de pasaxeiros BAC One-Eleven Series 528FL con rexistro G-BJRT. O capitán Tim Lancaster, de 42 anos, que acumulaba 11 050 horas de voo. O copiloto era Alastair Atchison, tamén de 42 anos, con 7 500 horas de voo. O aparello levaba ademais 81 pasaxeiros e 4 tripulantes de cabina.
Atchison realizou unha engalaxe rutineira ás 08:20 hora local (07:20 UTC) e despois pasoulle o control a Lancaster cando o avión continuou trepando. Os dous pilotos liberaron os seus arneses dos ombreiros e Lancaster afrouxou o seu cinto. Ás 08:33 (07:33 UTC) o avión trepara uns 17 300 pés (5,300 m) sobre Didcot, Oxfordshire, e a tripulación de cabina estaba preparándose para servir o almorzo. O asistente de voo Nigel Ogden estaba entrando na cabina de mando cando houbo un forte golpe e a cabina encheuse rapidamente de condensación. O panel do parabrisas da esquerda no lado de Lancaster separárase da fuselaxe; Lancaster foi expulsado do seu asento polo aire que saía pola descompresión e a súa cabeza saíu da cabina. Os seus xeonllos quedaron atrapados polos controis de voo e a parte superior do torso permaneceu fóra do avión, exposta a vento e frío extremo. O piloto automático desconectouse, causando que o avión descendese rapidamente. A porta da cabina de mando entrou voando cara a consola de controis, bloqueando os aceleradores e facendo que o avión gañase velocidade mentres descendía, e voaron papeis e obxectos dende a cabina de pasaxeiros cara a de mando. Ogden apurouse a agarrar o cinto de Lancaster, mentres os outros asistentes de voo aseguraban obxectos soltos e aos pasaxeiros, e instruíanos para adoptar posicións de reforzo ante unha posible aterraxe de emerxencia.
Jack McGrath
John James "Jack" McGrath (8 de outubro de 1919 - 6 de novembro de 1955 ) foi un piloto de carreiras americano.
Piloto destacado das "carreiras de Midget" no circuíto de Gilmore Speedway de Ós Ánxeles a finais dos anos corenta, McGrath gañou o primeiro campionato CRA (California Roadster Association) en 1946 e foi alcumado como "Rei dos Hot Rods". Os seus esforzos, xunto cos do seu amigo e compañeiro de equipo Manuel Ayulo, axudaron a establecer os roadsters como coches de carreiras viables. Os roadsters da costa oeste evolucionaron cara a coches sprint a principios dos anos 50.
As principais vitorias na AAA national level incluíron as carreiras das 100 millas de Syracuse e Langhorne de 1951, a Syracuse 100 de 1952 e a Milwaukee 200 de 1953. As tempadas de 1952 e 1953 do campionato AAA rematou en segundo lugar, e lideraron as primeiras 44 voltas das 500 Millas de Indianápolis de 1954.
Voo 5390 de British Airways
Incidente
Finalmente Atchison foi capaz de escoitar a autorización do control de tráfico aéreo para facer unha aterraxe de emerxencia no aeroporto de Southampton. Os asistentes de voo conseguiron liberar os nocellos de Lancaster dos controis de voo mentres o agarraban. Ás 08:55 hora local (07:55 UTC) o avión aterrou en Southampton e os pasaxeiros desembarcaron a través de escaleiras de embarque.
Jack McGrath
O famoso duelo de 26 voltas de McGrath con Bill Vukovich nas desafortunadas 500 Millas de Indianápolis de 1955 rematou cando o magneto do seu motor Offenhauser Hinckle Special Kurtis 500C (Meyer-Drake) fallou na volta 54. O compañeiro californiano e dúas veces gañador da Indy Vukovich morreu tres voltas despois nun accidente en cadea mentres estaba á cabeza.
Voo 5390 de British Airways
Incidente
Lancaster sobreviviu con conxelacións, mazaduras e a fractura do seu brazo dereito, o polgar esquerdo e o pulso dereito. Ogden dislocou o seu ombreiro e tivo conxelacións na súa cara, con danos nun ollo. Non houbo outros feridos graves. Lancaster volveu traballar en menos de cinco meses e retirouse no ano 2008.
Jack McGrath
O propio "Splendid Splinter" morreu na última carreira da AAA en pista de terra da tempada 1955 no ovalo de terra de unha milla no recinto feiral de Arizona State en Phoenix, Arizona.
Carlos Fernández-Novoa
Traxectoria
Foi catedrático de Dereito Mercantil e Industrial da Universidade de Santiago de Compostela entre 1964 e 2000. En 1966 funda a Escola de Dereito Mercantil en España na Universidade de Santiago de Compostela, que foi consolidada no 1974 coa publicación do primeiro número da “Revista Actas de Derecho Industrial”.
Jack McGrath
Naceu nos Ánxeles, California e creceu en South Pasadena, California.
Resumo da carreira do Campionato Mundial
As 500 Millas de Indianápolis formaron parte do Campionato Mundial da FIA desde ata. Os pilotos que competiron na Indy durante eses anos puntuaron e participaron no Campionato Mundial. Jack McGrath participou en 6 carreiras do Campionato Mundial. Comezou na pole unha vez, estableceu 1 volta rápida e rematou no podio dúas veces. Acumulou un total de 9 puntos no campionato.
Carlos Fernández-Novoa
Traxectoria
Dende 2012, era académico da “Real Academia de Jurisprudencia y Legislación”, unha institución formada por xuristas, catedráticos, maxistrados e notarios de maior peso a nivel español.
Rogelio Alonso Carral
Rogelio Alonso Carral, Canín, nado en Ferrol e finado en Monfero o 31 de outubro de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Ingresou na guerrilla en 1947, da man de José Antonio Castro López, con quen contactou no castelo da Palma. Pertencía ao destacamento Arturo Cortizas da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia liderado por Adolfo Allegue Allegue. Morreu nun enfrontamento armado coa Garda civil en Pazos o 31 de outubro de 1949, suicidándose xunto cos compañeiros José Temblás Paz e Juan Freire Barcia, pois outros catro membros do destacamento xa foran abatidos pola Garda civil.
Ceredig ap Gwallog
Traxectoria
Beda informa que Santa Hilda (nada en 614), membro da familia real de Deira, medrou na corte do rei Ceretic, despois de fuxir do usurpador northumbrio, Æthelfrith de Bernicia. Beda describe a Ceretic como "rei dos britóns", se cadra falaba só dos britóns desa zona. Cando Edwin de Deira volveu ao poder en 617, Ceretic foi expulsado, supostamente debido á complicidade no envelenamento do pai de Hilda, e o seu reino foi anexionado a Northumbria. Probabelmente fose el o Ceretic cuxa morte se recorda nos Annales Cambriae en 616 (que habería que corrixir a 617 ou pouco despois). Pénsase xeralmente que é o mesmo que o Ceredig ap Gwallog, un 'Home do Norte', cuxo pai, Gwallog ap Llaennog, é asociado con Elmet polo poeta Taliesin.
María José Martínez Patiño
María José Martínez Patiño, nada en Vigo o 10 de xullo de 1961, é unha deportista e ex-atleta galega, profesora da Ciencias da Educación e do Deporte da Universidade de Vigo, e membro da Comisión de Bioética do Comité Olímpico Internacional (COI).
Especialista en carreras de valos, a súa expulsión do Equipo Olímpico español en 1986 por "non pasar" as probas de verificación do sexo supuxo un importante punto de inflexión na historia deste tipo de probas nas competiciones deportivas. Martínez Patiño foi suspendida despois dunha competición que puido servirlle para clasificarse para os Xogos Olímpicos de Seúl 1988. Foi humillada publicamente cuando participaba na modalidade de valos no campionato de España de atletismo de 1986, mais recorreu con éxito a perda da súa licenza da Asociación Internacional de Federacións de Atletismo e puido competir na clasificación para os Xogos Olímpicos de Barcelona 1992. Desde entón escribiu sobre a súa experiencia e sobre as probas ás que se someteu; as súas secuelas convertéronse nun caso amplamente citado sobre as probas de determinación de sexo así como sobre a vida privada das atletas.
Traxectoria
Martínez Patiño participou na proba de 100 metros valos, en que o seu mellor tempo foi de 13,71 s (Madrid, 1983). A súa mellor marca nunha proba internacional foi de 13,78 s no Campionato Mundial de Atletismo de 1983 en Helsinki.
Martínez Patiño é unha muller con cariotipo 46, XY que presenta síndrome de insensibilidade aos andróxenos (SIA). En 1983, pasou unha proba de sexo nos campionatos mundiais e recibiu un "certificado de feminidade". Porén, en 1985 a súa proba da cromatina sexual resultou negativa, e a consecuencia diso foille retirado o dereito a participar en probas de atletismo femininas. Esta proba practicóuselle durante a Universíada de Kobe, debido a que a atleta esquecera levar o resultado da proba que superara dous anos antes. Nesa época, a proba da cromatina sexual era o primeiro paso no proceso de verificación do sexo, e non pretendía ofrecer unha decisión final e definitiva, mais os responsables do Comité Olímpico Internacional e da IAAF, afirmando proteXer A privacidade das atletas, aconsellaban as atletas simular unha lesión tras obter un resultado negativo no test de xeito que puidesen abandonar a competición de manera discreta. Isto foi o que se aconsellou facer a Martínez Patiño, e ela obedeceu. Dous meses máis tarde, recibiu unha carta que a clasificaba como varón, citando su cariotipo 46,XY, a pesar de que calquera vantaxe que puidese ter por iso estaba contrarrestada pola síndrome de insensibilidade aos andróxenos: "foi descualificada por unha vantaxe que non tiña".
En 1986, presentouse á carreira dos 60 metros valos no campionato de España, mais advertíuselle que ou abandonaba de xeito discreto ou sería denunciada publicamente. Competiu e gañou, mais foi duramente castigada na prensa española. Perdeu a súa bolsa e o seu aloxamento na residencia deportiva, ademais de pagar un prezo persoal ao perder a súa privacidade e romper co seu mozo. Continuou a loitar contra a súa expulsión, e en 1988 atopou un defensor no xenetista Albert de la Chapelle; recuperou a súa licenza internacional tres meses máis tarde. Tratou de clasificarse para os Xogos Olímpicos de 1992, mais non o conseguiu por unha décima de segundo.
En 2005, Martínez Patiño describiu a súa experiencia en Personal Account: A woman Tried and Tested, publicado por The Lancet.
En 2012, en Reexamining Rationales of 'Fairness': An Athlete and Insider's Perspective on the New Policies on Hyperandrogenism in Elite Female Athletes, publicado polo American Journal of Bioethics, analizou xunto con Hida Viloria as actuais técnicas de verificación de xénero no deporte.
Ángel Segundo Médici
Ángel Segundo Médici, nado o 20 de decembro de 1897 en Buenos Aires e finado o 9 de agosto de 1971 foi un futbolista arxentino que xogaba na demarcación de defensa.
Traxectoria
Comezou a xogar no Club Atlético San Telmo en 1915, de onde partiu en 1918 para fichar polo Club Atlético Atlanta. Recalou definitivamente en Boca Juniors no ano 1922, nesta época tamén comezou a súa participación coa Selección de fútbol da Arxentina.
En Boca xogou 8 tempadas, disputando 185 encontros e gañando nove títulos, entre eles catro campionatos nacionais (1923, 1924, 1926 e 1930) sendo os tres primeiros da Argentine Football Association, unha das dúas asociacións de fútbol existentes, e o último da Liga unificada.
miniatura|dereita|250px|Equipo da selección arxentina que obtivo a medalla de prata en 1928
En 1925 participou na xira que o club xeneize realizou por Europa, na que marcou dous goles, e pola que o equipo recibiu o título de Campión de Honra do Campionato Arxentino.
Foi internacional coa Selección de fútbol da Arxentina entre os anos 1922 e 1930, disputando 33 encontros e integrando o equipo que gañou unha medalla de prata nos Xogos Olímpicos de 1928 e o que se proclamou subcampión do Mundial de Fútbol Uruguai 1930.
Retirouse en 1931, ano no que chega o profesionalismo ao fútbol arxentino.
1233
Mortes
Historia ano a ano
Casanova, Felmil, Begonte
Casanova é un lugar da parroquia de Felmil no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Instituto Galego de Consumo
O Instituto Galego de Consumo (coñecido co acrónimo IGC) é un organismo autónomo da Xunta de Galicia creado no ano 1994 e adscrito á Consellería de Innovación e Industria.
Foi creada en base á Lei 8/1994, do 30 de decembro ao abeiro das competencias que outorga o Estatuto de Autonomía de Galicia, e posteriormente foi modificada no ano 2003 pola Lei 9/2003 de medidas tributarias e administrativas, derrogando o artigo 9 e modificando o artigo 3.
A súa sede atópase en Santiago de Compostela.
Dirty Three
Dirty Three é unha banda australiana de rock instrumental procedente de Melbourne e formada no ano 1992. Está composta por Warren Ellis (violín e baixo), Mick Turner (guitarra eléctrica e baixo) e Jim White (batería). O seu cuarto álbum, Horse Stories (1996), foi elixido pola revista estadounidense Rolling Stone como un dos tres mellores discos do ano, e dous dos seus traballos acadaron o top 50 da australiana ARIA Albums Chart, Ocean Songs (1998) e Toward the Low Sun (2012). Durante a súa carreira pasaron moito do seu tempo fóra do seu país, e cando non tocan xuntos Turner vive en Melbourne, White en Nova York, e Ellis en París.
Galería de imaxes da Pontenova
Galería de imaxes do concello da Pontenova na provincia de Lugo.
Universidade de Princeton
A Universidade de Princeton, localizada en Princeton (Nova Jersey) é unha das oito universidades da Ivy League. Foi fundada como College of New Jersei en 1746, e estivo orixinalmente localizada en Elizabeth (Nova Jersey). Está recoñecida como unha das máis prestixiosas universidades do mundo; foi trasladada a Princeton en 1756, mantendo o nome orixinal. O nome foi cambiado oficialmente a Universidade de Princeton ("Princeton University") en 1896. Orixinalmente foi unha institución presbiteriana, actualmente laica.
Aldea de Baixo, Riobó, Rodeiro
Aldea de Baixo é un lugar da parroquia de Riobó, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 22 habitantes (7 homes e 15 mulleres), o que supón unha diminución de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
Ander Murillo
Ander Murillo García, nado en Donostia o 22 de xullo de 1983, é un futbolista vasco. Xoga de defensa e o seu equipo en 2010 é o Celta de Vigo da Segunda División de España.
Traxectoria
Formouse na canteira do Antiguoko club, desde onde pasou ao Athletic. xogou nas súas categorías inferiores ata 2001, ano no que pasa a formar parte do primeiro equipo.
Debutou en Primeira división o 24 de novembro de 2001 aos 18 anos de idade, no partido FC Barcelona 1:2 Athletic Club. Na súa primeira tempada xogou 11 partidos de liga. No Athletic xogou 7 tempadas consecutivas en primeira división, varias delas de titular, incluíndo partidos da Copa da UEFA (2004/05) e dúas semifinais da Copa do Rei (2002 e 2005). Coa chegada do adestrador Joaquín Caparrós ao equipo en 2007, a defensa do club bilbaíno fortaleceuse e a competencia fíxose maior, a irrupción de xogadores como Aitor Ocio ou Fernando Amorebieta desbancaron a Murillo, que perdeu peso no equipo e pasou a un segundo plano, ata desapareceu das convocatorias. As tempadas 2007/08 e 2008/09 foron a confirmación de que Murillo xa non contaba para o club branquivermello, por iso para a tempada 2009/10 foi cedido á Unión Deportiva Salamanca de Segunda división (equipo no que o seu pai terminou a súa carreira como xogador), para que puidese ter algúns minutos e non quedase estancado. Na UD Salamanca realizou unha boa actuación, sendo titular indiscutible e chegando a xogar 37 partidos de liga. Isto non cambiou as cousas no seu regreso a Bilbao, xa que antes de comezar a pretemporada 2010/11 comunicóuselle ao xogador que non se contaba con el e que se buscase equipo. En agosto de 2010 Ander Murillo pechou a súa fichaxe co Celta de Vigo, o cal será o seu equipo para as próximas tempadas.
Selección nacional
Nunca foi internacional coa selección absoluta, aínda que si coa sub-17, sub-19, sub-20 e sub-21.
Copas internacionais
(*) Incluíndo a Selección
Forza aérea
miniatura|300px|Cazas [[F-22 Raptor na Base da Forza Aérea Hickam, Hawái, 2007.]]
Unha forza aérea, tamén coñecida nalgúns países como un exército do aire ou unha aeronáutica militar entre outros nomes, é no sentido máis amplo, a unidade militar nacional que leva a cabo principalmente a guerra aérea. Máis especificamente, é a rama das forzas armadas dunha nación responsable da guerra aérea, a diferenza dun exército (rama terrestre), armada (rama marítima) ou outras ramas. Tipicamente, as forzas aéreas encárganse de obter o control do aire, levar a cabo misións de bombardeo estratéxico e proporcionar apoio ás forzas de superficie.
As forzas aéreas normalmente consisten nunha combinación de avións de caza, bombardeiros, avións de transporte, helicópteros e outras aeronaves. Algunhas forzas aéreas tamén son responsables de operacións militares no espazo, mísiles balísticos intercontinentais (ICBM) e equipos de comunicacións. Moitas forzas aéreas teñen o mando e control doutros activos de defensa aérea como artillaría antiaérea, mísiles superficie-aire, ou sistemas defensivos e redes de alerta con mísiles antibalísticos.
Organización
miniatura|250px|Un moderno [[Eurofighter Typhoon en voo.]]
A forza aérea opera xeralmente con distintos tipos de avións entre os que se atopan os seguintes:
Algunhas forzas aéreas operan con satélites destinados a mellorar as comunicacións, realizar recoñecementos máis efectivos etc.
Cabe destacar que por cada aeronave en servizo existe todo un grupo de persoas destinadas a operar eficazmente a mesma. Este grupo inclúe o piloto, responsable da aeronave cando esta se atopa en voo, o persoal de mantemento, os controladores de tránsito aéreo, os encargados da comunicación da aeronave co seu centro de control e o persoal administrativo. Nalgunhas forzas aéreas hai funcionarios responsables das armas nucleares estratéxicas e tamén dos mísiles balísticos intercontinentais (ICBM).
Aínda que xeralmente os principais dirixentes das forzas aéreas son pilotos ou ex pilotos das mesmas, a gran maioría do persoal da forza non o é. Algunhas forzas aéreas operan con artillaría antiaérea, paracaidistas, destinados á defensa por terra das bases aéreas, e mesmo coas súas propias forzas especiais en terra, encargadas de operacións de rescate, vixilancia e control do espazo aéreo.
Capacidades militares aeroespaciais
As características de ambiente e intelixencia separan o poder aéreo das forzas de mar e terra. Feita esta distinción, podemos comezar a definir a función do poder aéreo. Como base de discusión, podemos enfocar as capacidades militares do poder aéreo. Tipicamente, os entusiastas do poder aéreo concentráronse no potencial de destrución masiva do poder aéreo, o bombardeo estratéxico. Con todo, deben verse sobre o fondo de todas as maneiras como fose usado no pasado, á luz da maneira como se defina o termo.
Historicamente, o poder aéreo foi usado para lograr proxección, denegación e supervisión. No canto de tratar de dar unha definición, imos referirnos a estas funcións como capacidades militares. Son unha terna poderosa coa cal poden desenvolverse funcións e misións. Cada unha representa un valioso elemento do poder aéreo que debe recoñecerse no uso de aeronaves.
Proxección
A maior parte da teoría do poder aéreo moderno dirixiuse á capacidade de proxección. Neste contexto, proxección é a habilidade de pór forza militar nunha localidade dada, a certo tempo. Esta definición intencionalmente é xeral. Hai unha variedade de métodos para enfocar o poder militar. O método máis evidente da forza aérea é o bombardeo. Un menos evidente pero igualmente importante é a proxección de forzas de terra cunha ponte aérea. A mobilidade que o exército ten hoxe en día é o resultado da proxección de forza con helicópteros e aeroplanos de á fixa. Prácticas comunmente aceptadas, tales como o apoio inmediato, interdición e bombardeo estratéxico, son variacións desta capacidade. O aspecto fundamental da proxección é pór forza militar -de calquera xeito- en contía dada e en tempo e en lugar especificados.
Denegación
O socio da proxección debe ser a denegación. Esta capacidade implica a denegación de liberdade de acción ó adversario. Aínda que a proxección é estritamente ofensiva, a denegación implica unha mestura de accións ofensivas e defensivas. Por unha banda, esta capacidade ten a tendencia a ser defensiva en canto á prevención de accións inimigas. Moitos consideran a Batalla de Inglaterra como exemplo clásico de denegación. Por outra banda, accións ofensivas, tales como as proxectadas ó logro de superioridade aérea, son tamén parte integrante da denegación. Certos elementos da interdición e do apoio aéreo inmediato puidesen tamén considerarse nesta categoría. Co movemento de tropas e recursos, unha ponte aérea pode denegar territorio ou liberdade de acción a un inimigo.
Supervisión
Posiblemente a máis usada e menos considerada capacidade militar do poder aéreo é a supervisión. Simplemente descrita, a supervisión implica vixiar e custodiar para asegurar a adecuada dirección e control. O uso de avións de recoñecemento e de satélites para observar desenvolvementos militares estranxeiros e protexer o territorio propio, é unha contribución importante e crítica do poder aéreo. Claramente, esta capacidade fai uso do efecto da visibilidade para influenciar as accións de gobernos hostís. Por exemplo, a observación por satélites ó redor do mundo é un ingrediente clave no poder militar das grandes potencias (Estados Unidos de América, Rusia, China, Xapón e a Unión Europea) e un compoñente crítico da política estranxeira. A supervisión pode ser a causa de que algúns gobernos teñan que adoptar un comportamento diferente - cambiar os seus plans militares. 250px|miniatura|O radar é un medio eficaz para controlar o espazo aéreo.
Aplicación de capacidades militares
Estas capacidades obran en concerto para apoiar misións específicas do poder aéreo. As misións son simplemente declaracións de obxectivos militares que dan a base ás estruturas de forza. Estes obxectivos poden lograrse exercitando capacidades militares. En poucas palabras, toda misión contén unha mestura destas capacidades. Por iso é polo que estas capacidades establezan os cimentos para construír a declaración de misións e a estrutura de forza.
En cada misión hai unha capacidade que domina mentres que as outras executan funcións de apoio. Só utilizando todas as capacidades pode completarse unha misión. Na interdición, por exemplo, a proxección é a capacidade dominante. Con todo, a denegación é necesaria para suprimir as defensas inimigas -para permitir liberdade de movemento- e a supervisión é necesaria para conseguir información sobre o obxectivo e avaliar o éxito da misión.
Sapas Mons
Sapas Mons é un gran volcán situado na rexión Atla Regio de Venus. As dimensións de Sapas Mons son duns 400 kms de ancho e dun 1,5 de alto (respecto do terreo circundante). Os seus flancos amosan numerosos regueiros de lava superpostos. Pensase que os regueiros escuros na parte inferior dereita da imaxe de radar da caixa de información son máis suaves cós brillantes regueiros preto da area central do volcán. Moitos destes regueiros semellan ter erupcionado directamente dos flancos do volcán, no canto de semellar ter erupcionado dende o dobre cumio do volcán. Este tipo de erupción lateral é moi común nos volcáns de gran tamaño da Terra, así coma nos volcáns de tipo hawaiano.
A área do cumio ten dous outóns suaves ou mesas, os cales danlle ó cumio unha aparencia relativamente escura nas imaxes de radar. Preto do cumio pódense ver un grupo de fosas, algúns de máis dun quilómetro de ancho. Posiblemente estas fosas formáronse cando as cámaras magmáticas subterráneas se drenaron cara o interior, levando ó colapso ós teitos destas cámaras magmáticas. Pódese contemplar un cráter de impacto duns 20 km de diámetro no noroeste do volcán que está parcialmente borrado polos regueiros de lava. Pouco se sabía da rexión Atla Regio antes da chegada da sonda Magallanes. Os novos datos adquiridos en febreiro de 1991, amosaban a rexión con polo menos cinco grandes volcáns semellantes a Sapas Mons, os cales están ligados a complexos sistemas de facturas e áreas con rifts. Atla Regio é seguramente o resultado de xigantescas masas de material quente que se achegaron á codia de Venus, procedentes do propio manto do planeta, fenómeno semellante ó dos puntos quentes da Terra.
Facundo Salinas
Facundo Salinas Moyano, nado o 2 de maio de 1971 na localidade de Mendoza (Arxentina) é un ex xogador de hóckey a patíns. Logo do Campionato do Mundo de 1995 foi considerado o mellor defensa do mundo. Vestiu a camiseta da selección arxentina en 127 ocasións, antes de retirarse do equipo nacional arxentino no 2001.
Traxectoria
Facundo Salinas comezou a súa carreira deportiva no seu país vestindo a camiseta do Leonardo Murialdo, converténdose en internacional absoluto. Chegou a Europa da man do Thiene, co que xogou na Serie A ata a súa fichaxe polo H.C. Liceo en 1993, converténdose nun piar fundamental dentro do equipo coruñés e capitán, co que gañou catro Copas do Rei, unha Recopa de Europa, unha Copa CERS e unha Copa de Europa, destacando este último título gañado nun Pazo dos Deportes de Riazor da cidade herculina cheo fronte ao Igualada HC no que marcou o gol decisivo da final na quenda de penaltis. No 2004 abandonou a disciplina do Liceo para xogar unha tempada no Óquei Clube de Barcelos antes de colgar os patíns no 2005
No 2008, con 37 anos estivo a piques de asinar co daquela Cerceda Liceo (actual CP Cerceda), que daquela lideraba a 1ª División, aínda que finalmente non asinou por cuestións técnicas.
Pobo burusho
O pobo burusho é un grupo etnolingüístico que vive nos vales Hunza e Yasin na rexión de Gilgit–Baltistán no norte de Paquistán. Son maioritariamente musulmáns. A súa lingua, o burushaski, non está relacionada con ningunha outra.
Encoro do Neusa
miniatura|240px|Encoro do Neusa. O encoro do Neusa é unha fonte de abastecemento para consumo humano nos acuedutos de Cogua e Zipaquirá. Cumpre a función de controlar as inundacións na sabana de Bogotá mediante o control dos caudais máximos na conca do río Neusa e regulalos durante a tempada seca. O encoro é coñecido polo servizo que presta a Cundinamarca e tamén polo turismo que xera o parque.
O parque do encoro do Neusa atópase a unha altura de 3000 msnm con temperaturas medias de 10 °C, esta área presenta dous períodos de inverno, a primeira nos meses de abril, maio e xuño e a segunda nos meses de outubro e novembro.
Dentro da área do parque desenvólvense ambientes especiais para o hábitat de diferentes especies de fauna entre as que se poden atopar borgo, e diferentes especies de animais silvestres, ademais do gran cultivo de troitas que se poden pescar.
Historia
miniatura|Torre medidora do Neusa. A construción do encoro comezou como un proxecto de xeración de enerxía eléctrica para os concellos de Zipaquirá, Tocancipá, Gachancipá, Cogua e as salinas de Zipaquirá. Posteriormente, a Concesión Salinas do Banco da República decidiu adiantar un proxecto de aproveitamento múltiple, que comprendía o abastecemento de auga para Bogotá, Zipaquirá e concellos veciños; regulación do río Bogotá e a xeración de enerxía, propósito que foi posteriormente desbotado.
Os estudos do encoro comezaron en agosto de 1948 e a construción das obras comezou en 1949 e rematou nos primeiros meses de 1952. Tanto os estudos como a construción foron executados pola firma norteamericana Winston Brothers & Company. En 1962 o lote foi entregado a CAR para o seu manexo e administración.
Roquetes
Roquetes é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Baix Ebre.
1235
Mortes
Historia ano a ano
Air Mauritius
Air Mauritius é a aeroliña nacional de Mauricio. A compañía ten a súa sede no Air Mauritius Centre en Port Louis. O seu principal centro de conexións no aeroporto Sir Seewoosagur Ramgoolam. No ano 2017 a aeroliña foi a cuarta máis grande da África subsahariana, e ten unha posición importante nos mercados europeo, africano e da rexión do Índico. Air Mauritius gañou o premio “Indian Ocean Leading Airline Prize” dos World Travel Awards dende 2005 ata 2014.
Frota
En maio de 2018 a frota de Air Mauritius estaba formada polos seguintes avións: A aeroliña tamén ten dous helicópteros Bell 206 JetRanger usados para servizos turísticos.
El Bien
El Bien foi un periódico editado en Marín entre 1902 e 1904.
Traxectoria
Subtitulado Semanario católico, apareceu nos primeiros meses de 1902. Foi unha publicación de talante católico que naceu coa intención de combater a El Marinense, periódico anticlerical. Desapareceu en 1904.
Yoshiro Tachibana
Yoshiro Tachibana (en grafía xaponesa 橘与四郎), chamado Nino, nado en 1941 en Sanda (Xapón), e finado o 16 de xullo de 2016 en Muxía, foi un pintor galego-xaponés.
Traxectoria
Formouse como pintor na casa, pois o seu pai era pintor tamén, e na Escola de Belas Artes de Toquio. A partir de 1969 viaxa por Europa, fundamentalmente Alemaña ata que en 1975 se establece en Muxía.
Expuxo localmente (Ourense, Muxía, A Coruña...) e tamén no Xapón.
Vida persoal
Casou e tivo tres fillos.
Unidade de medida
miniatura|Copia exacta, feita en [[1884, do quilogramo prototipo internacional rexistrada na Oficina Internacional de Pesas e Medidas, en Sèvres, Francia, que define a unidde de masa no SI, o sistema métrico moderno.]] Unha unidade de medida é unha cantidade estandarizada dunha determinada magnitude física, definida e adoptada por convención ou por lei. Calquera valor dunha cantidade física pode expresarse como un múltiplo da unidade de medida.
Un conxunto de unidades de medida no que ningunha magnitude teña máis dunha unidade asociada é denominado sistema de unidades.
Todas as unidades denotan cantidades escalares. No caso das magnitudes vectoriais, interprétase que cada un dos compoñentes está expresado na unidade indicada.
Historia
As unidades de medida estiveron entre as primeiras ferramentas inventadas polos seres humanos. As sociedades primitivas necesitaron medidas rudimentarias para moitas tarefas: a construción de moradas, a confección de roupa ou a preparación de alimentos e materias primas.
Os sistemas de pesos e medidas máis antigos que se coñecen parecen ser creados entre o cuarto milenio e o terceiro antes de Cristo, entre os antigos pobos de Mesopotamia, Exipto e o val do Indo, e quizais tamén en Elam e Persia. Os pesos e as medidas menciónanse así mesmo na Biblia (Lev. 19, 35-26) como un mandato que esixe honestidade e medidas xustas.
Moitos sistemas de medición estiveron baseados no uso das partes do corpo humano e os arredores naturais como instrumentos de medición.
Sistemas tradicionais de medidas
Os sistemas tradicionais basean as súas unidades de medición de distancia nas dimensións do corpo humano. A polgada representa o ancho do dedo polgar, de onde toma o seu nome. O pé representaba orixinalmente a lonxitude dun pé humano, aínda que esta unidade transformouse co tempo no equivalente a 12 polgadas no sistema anglosaxón. A iarda, doutra banda, representa a lonxitude desde a punta do nariz ata a punta do dedo medio. Unha braza correspondía á distancia de punta a punta dos dedos medios cos brazos estendidos. Outras unidades eran o palmo (a lonxitude da palma da man) e o cóbado (aproximadamente a lonxitude do antebrazo). Para distancias maiores, existía a milla, unidade de medida creada na antiga Roma que equivalía orixinalmente a 2000 pasos dunha lexión. Sobre a base da milla, os romanos definiron o estadio de tal forma que oito estadios correspondían a unha milla. Así mesmo, a legua na antiga Roma equivalía a aproximadamente unha milla e media.
Os movementos do Sol e da Lúa determinaron as unidades tradicionais de tempo. O movemento aparente do Sol desde a súa saída no horizonte ata a seguinte, a súa posta ata a seguinte ou os sucesivos pasos por un meridiano, dependendo da cultura, definiron o día. Os babilonios dividiron o tempo entre a saída e a posta do Sol en doce partes que coñecemos agora como horas. Coa invención dos reloxos mecánicos foi posible dividir tamén a noite, polo que actualmente un día completo componse de 24 horas. Unha hora dividiuse en 60 minutos e estes, á súa vez, quedaron divididos en 60 segundos (con todo, o segundo actual ten unha definición moderna independente da definición do día). Da relixión xudía, as nacións cristiás e musulmás herdaron a definición de semana: un período de sete días. Por outra banda, o movemento do Sol observado con respecto ás estrelas afastadas definiu o ano. Posto que o período de translación da Terra non é un número enteiro de días, existiu a necesidade de introducir o ano bisesto no calendario xuliano e no calendario gregoriano. A partir do ano definíronse unidades máis grandes de tempo como o século (cen anos) e o milenio (mil anos). O período de translación da Lúa ao redor da Terra definiu o concepto do mes. Posto que este período non corresponde a un número enteiro de días, diversas culturas tiveron diferentes definicións de mes. No actual calendario occidental, os meses poden durar 28, 29, 30 ou 31 días, dependendo do caso.
Entre as unidades tradicionais en Galicia, dentro dun sistema xeral de antigas medidas españolas, destacan a polgada, o pé, a legua, varias de orixe arábiga (a fanega, a arroba e o quintal) e o ferrado.
Sistema Internacional de Unidades (SE)
O sistema internacional de unidades é a forma actual do sistema métrico decimal e establece as unidades que deben ser utilizadas internacionalmente. Foi creado polo Comité Internacional de Pesas e Medidas con sede en Francia. Nel establécense 7 magnitudes fundamentais, cos patróns para medilas:
Tamén establece moitas magnitudes derivadas, que non necesitan dun patrón, por estar compostas de magnitudes fundamentais.
Patrón de medida
Un patrón de medidas é o feito illado e coñecido que serve como fundamento para crear unha unidade de medir magnitudes. Moitas unidades teñen patróns, pero no Sistema Internacional só as unidades básicas teñen patróns de medidas. Os patróns nunca varían o seu valor, aínda que foron evolucionando porque os anteriores establecidos eran variables e establecéronse outros diferentes considerados invariables.
Un exemplo dun patrón de medida sería: «Patrón do segundo: Un segundo é a duración de 9 192 631 770 oscilacións da radiación emitida na transición entre os dous niveis hiperfinos do estado fundamental do isótopo 133 do átomo de cesio (133Cs), a unha temperatura de 0 K».
De todos os patróns do Sistema Internacional, só existe a mostra material dun: o quilogramo, conservado na Oficina Internacional de Pesos e Medidas. Dese patrón fixéronse varias copias para distintos países.
Os sete patróns definidos polo Sistema Internacional de Unidades son: miniatura|200px|Metro patrón en platino iridiado
Sistema cegesimal
Asociado ao sistema internacional atópase o sistema cegesimal (ou sistema  CGS) que é un sistema de unidades mecánicas (é dicir, unidades que miden magnitudes utilizadas en mecánica: lonxitude, masa, tempo e as súas derivadas) baseado en tres unidades fundamentais que son  submútiplos de unidades do SI: o centímetro, o gramo e o segundo. O sistema CGS ás veces é estendido a magnitudes non mecánicas, como as empregadas en electromagnetismo, combinando o uso das unidades gaussianas (véxase máis adiante, unidades naturales en electromagnetismo).
Sistemas naturais de unidades
Nalgunhas disciplinas é conveniente definir sistemas de unidades que permiten simplificar os cálculos e as medicións. Estes sistemas definen as súas unidades a partir de magnitudes que ocorren de maneira frecuente na natureza. Entre as disciplinas onde ocorre isto están a astronomía, o electromagnetismo, a física de partículas e a física atómica.
En astronomía
En astronomía é moi común atopar unidades definidas a partir de magnitudes física de certos obxectos. Diferentes unidades de lonxitude están definidas a partir de distancias astronómicas:
É moi común o uso das magnitudes físicas do Sol para definir unidades que, doutra maneira, serían extremadamente grandes:
Outras unidades naturais empregadas en astronomía, aínda que menos frecuentemente son o radio terrestre, a masa terrestre, a masa de Xúpiter etc.
Na física cuántica e relativista
Nas diferentes subdisciplinas da física que utilizan os modelos relativistas e cuánticos, como a física atómica, a física nuclear, a física de partículas etc., é común definir sistemas de unidades onde as diferentes constantes fundamentais toman o valor da unidade. As constantes que se adoitan establecer iguais a un son: a constante de Planck reducida (ħ), a velocidade da luz (c), a constante da gravitación universal (G), a constante de Boltzmann (kB), a carga do electrón (e), a masa do electrón (me) e a masa do protón (mp). Outras eleccións comúns son definir certas cantidades en termos da constante de estrutura fina (α):
Outra unidade comunmente utilizada como unidade de enerxía é o electronvoltio ( eV) definido como a cantidade de enerxía adquirida por un electrón ao acelerarse nunha diferenza de potencial dun voltio. É dicir, en unidades do SI isto é 1,602176462 × 10−19 J.
Na seguinte táboa resúmense as definicións comúns para diferentes sistemas de unidades.
En electromagnetismo
En electromagnetismo é posible definir un sistema de unidades natural a partir da lei de Coulomb, que permite calcular a forza exercida entre dúas cargas eléctricas q_1 e q_2 en función da distancia r que separa ás devanditas cargas:
Táboas de conversión
As unidades do SI non foron adoptadas no mundo enteiro. Os países anglosaxóns utilizan moitas unidades do SI, pero aínda empregan unidades propias da súa cultura, como o pé, a libra, a milla etc. En Estados Unidos, o SI non é utilizado cotidianamente fora do ámbito da ciencia e a medicina.
Na navegación aínda se usan a milla e a legua náuticas. Nas industrias do mundo aínda se utilizan unidades como: PSI, BTU, galóns por minuto, grans por galón, barrís de petróleo etc. Por iso aínda son necesarias as táboas de conversión, que converten o valor dunha unidade ao valor doutra unidade da mesma magnitude. Exemplo: Cunha táboa de conversión convértense 5 pes ao seu valor correspondente en metros, que sería de 1,524 m.
Erros de conversión
Ao converter unidades cométense inexactitudes, porque ás veces, o valor convertido non equivale exactamente á unidade orixinal, debido a que o valor do factor de conversión pode ser inexacto.
Exemplo: 5 lb son aproximadamente 2,268 kg, porque o factor de conversión indica que 1 lb vale aproximadamente 0,4536 kg. Con todo, 5 lb equivalen a 2,26796185 kg, porque o factor de conversión foi definido de tal maneira que 1 lb equivale exactamente a 0,45359237 kg.
Con todo, a conversión de unidades é usada frecuentemente pois, en xeral, basta ter valores aproximados.
Tipos de unidades de medidas
Dependendo das magnitudes físicas que se requiran medir, utilízanse diferentes tipos de unidades de medida. Entre estes podemos mencionar os seguintes tipos:
Símbolos
Moitas unidades teñen un símbolo asociado, normalmente formado por unha ou varias letras do alfabeto latino ou grego (por exemplo "m" simboliza "metro"). Este símbolo sitúase á dereita dun factor que expresa cantas veces dita cantidade atópase representada (por exemplo "5 m" quere dicir "cinco metros").
É común referirse a un múltiplo ou submúltiplo dunha unidade, os cales se indican situando un prefixo diante do símbolo que a identifica (por exemplo "km", símbolo de "quilómetro", equivale a "1000 metros").
Seguindo outro exemplo unha medida concreta da magnitude "tempo" podería ser expresada pola unidade "segundo", xunto o seu submúltiplo "mili" e o seu número de unidades (12). De forma abreviada: t = 12 ms (os símbolos de magnitudes adóitanse expresar en cursiva, mentres que os de unidades adóitanse expresar en letra redonda).
Factores de conversión de unidades
Algúns factores de conversión entre sistemas de unidades comúns e o Sistema Internacional son:
Gran Premio do Canadá de 1998
O Gran Premio do Canadá de 1998 (oficialmente o 1998 Formula 1 Grand Prix du Canada) foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 7 de xuño de 1998 no Circuíto Gilles Villeneuve, Montreal. A carreira de 69 voltas foi a sétima carreira da tempada de Fórmula Un de. Gañouno Michael Schumacher, pero a carreira probablemente sexa lembrada polo accidente na primeira volta que implicou a Alexander Wurz, Jean Alesi e Jarno Trulli, o que deu como resultado a bandeira vermella e se reiniciara, só para que se producira outra colisión entre Alesi e Trulli na mesma curva e a carreira comezou unha vez máis detrás do coche de seguridade.
Cualificación
En Montreal, David Coulthard conseguiu a súa terceira pole da tempada. O escocés logrou facer o tempo máis rápido ao final da sesión. Mika Häkkinen tivo pouca sorte durante a sesión de cualificación. Atopou un gran tráfico durante as súas voltas rápidas. Michael Schumacher foi terceiro, e quedou sorprendido polo seu tempo de volta a só 0,2 segundos do tempo de Coulthard. A noite anterior á cualificación, Eddie Irvine lanzara un comentario dicindo que o Gran Premio do Canadá sería crucial para Ferrari, e Schumacher expresou a mesma opinión.
Carreira
Ao comezo da carreira, Michael Schumacher comezou brillantemente e superou a Mika Häkkinen, mentres que o seu irmán Ralf Schumacher calou o coche. Houbo dous intentos de inicio antes de comezar a carreira cando Alexander Wurz provocou unha colisión, saltou co Benetton por riba da trampa de grava, na primeira curva e tamén involucrou a Jean Alesi e Jarno Trulli. Este accidente fixo ondear a bandeira vermella. A carreira foi interrompida e Alesi, Wurz e Trulli reiniciaron nos seus autos. Herbert tivo sorte de que os seus mecánicos puidesen reparar o seu Sauber, xa que Alesi tomou o muleto. O único dano ao coche demostrou ser un brazo de suspensión dobrado.
Na segunda saída, o Ferrari de Michael Schumacher tivo un comezo pobre e foi inmediatamente superado por Giancarlo Fisichella. A caixa de cambios de Häkkinen agarrouse mentres máis atrás había outro incidente. Nesta ocasión foi Ralf Schumacher que estaba empurrando demasiado; el tamén pasou pola herba e trompeou no medio da pista e despois saíuse da pista coa caixa de cambios rota. Isto causou o caos no paquete que marchaba detrás de el. Trulli montou o coche de Alesi e, en total, cinco coches retiráronse despois da segunda saída: Häkkinen (caixa de cambios), Ralf Schumacher (trompo), Alesi e Trulli que involucrados no accidente, e Toranosuke Takagi con problemas de transmisión.
Michael Schumacher logrou superar a Giancarlo Fisichella na primeira volta, pero debido a todas as retiradas, saíu o coche de seguridade. Logo de cinco voltas, o coche de seguridade retirouse e a orde era David Coulthard seguido de Schumacher, Fisichella, Jacques Villeneuve, Rubens Barrichello e Heinz-Harald Frentzen.