cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julián Pérez Palacios
Julián Pérez Palacios, nado en El Pino de Tormes (Salamanca) o 8 de decembro de 1901 e finado na Coruña o 1 de novembro 1984, foi mestre e director de escolas graduadas español.
Traxectoria
Fillo de Domingo Pérez Moro e Anselma Palacios Herrero. Obtivo o título de mestre de Primeiro Ensino en Salamanca en 1924. Foi mestre interino en Muñoz (Salamanca) (novembro de 1924-abril de 1925) e Aramil-Siero e Morcín (Asturias) (marzo a xullo de 1927). Aprobou as oposicións e foi destinado á Escola de Rúa (Cervo) onde permaneceu de setembro de 1927 a febreiro de 1934. cando marchou a Xixón como director da Escola Graduada El Arenal. Membro da Asociación de Traballadores da Ensinanza da UGT dende decembro de 1930, colaborou en Vida Escolar, Heraldo de Vivero, Boletín de Educación de Oviedo e Educación Proletaria. Despois de lograr o número 1 na oposición libre para Directores de Graduada, tomou posesión da dirección de Escola Graduada "El Arenal" de Xixón (Asturias). Logo da caída de Asturias en outubro de 1937 foi detido ao interceptar a mariña franquista o vapor Mont Seny no que fuxía rumbo a Francia. Estivo internado no campo de concentración de Cedeira. No cárcere de El Coto (Xixón) foi condenado a cadea perpetua en consello de guerra o 18 de abril de 1938, conmutada por 30 anos de reclusión o 28 dese mes, e finalmente rebaixada a 9 anos o 14 de abril de 1943. Cumpriu condena no penal de El Puerto de Santa María, onde ingresou o 13 de xullo de 1938 procedente do cárcere de Xixón e da que saíu en liberdade condicional en xuño de 1941. Depurado como mestre, traballou como axente comercial ata que en 1967 foi readmitido no Maxisterio como director da Agrupación Escolar Mixta O Castiñeiriño de Santiago de Compostela onde exerceu desde maio a agosto dese ano e despois foi director da Agrupación Escolar Mixta Illa de Arousa en Vilanova de Arousa de setembro de 1967 a xuño de 1970 cando se xubilou. Recibiu unha homenaxe dos mestres e mestras da AEM da Illa de Arousa en decembro de 1971. Finou na Coruña o 1 de novembro de 1984.
Vida persoal
Fillo de Domingo Pérez Moro e Anselma Palacios Herrero. Tivo catro irmáns: Francisco, Humildad, Emiliano e Ramón Pérez Palacios. Casou con Josefa García Fernández e foi pai de Julián, Saturnino e Irene Pérez García.
Aleksei Ieliseiev
Aleksei Stanislavovich Ieliseiev, nado en Zhizdra (Rusia) o 13 de xullo de 1934, é un cosmonauta soviético que formou parte das misións Soiuz 4, Soiuz 5, Soiuz 8 e Soiuz 10.
Traxectoria
Ieliseiev é graduado en enxeñaría pola Escola Técnica Superior Bauman de Moscova en 1957, cun doutoramento en 1973. Participou nas misións Soiuz 4, Soiuz 5, Soiuz 8 e Soiuz 10, pasando 8,93 días no espazo.
Santander de Quilichao
Santander de Quilichao é unha vila e concello do norte do departamento do Cauca, en Colombia, a 97 km ao norte de Popayán e 45 km ao sur de Cali. Limita polo norte cos concellos de Villa Rica e Jamundí, polo oeste co concello de Buenos Aires, polo leste cos concellos de Caloto e Jambaló e polo sur con Caldono.
Narciso Pezzotti
Traxectoria
Como futbolista xogaba de dianteiro e militou en varios equipos, principalmente da Serie C, ata que a súa carreira se viu truncada por mor dunha grave lesión de xeonllo.
Despois de obter a licenza de adestrador comezou a traballar na canteira do Solbiatese, antes de coller en 1978 as rendas do Como, na Serie B, como substituto do galego Luis Suárez, cesado trala xornada 24. Con todo, non puido evitar o descenso do club. Posteriormente pasou polo Empoli e en 1982 comezou a traballar como segundo adestrador de destacados técnicos: ata 1984 traballou con Eugenio Bersellini no Torino e máis tarde foi segundo de Vujadin Boškov na Sampdoria e na Roma (aínda que durante a súa etapa co iugoslavo o adestrador oficial era Pezzotti, mentres que Boškov tiña o cargo de director técnico). Coa Sampdoria gañou a Recopa de Europa e a Serie A.
En 1994 comezou a súa colaboración con Marcello Lippi, co que traballou na Juventus, no Inter de Milán e na selección italiana, sendo o seu principal colaborador durante a conquista da Copa do Mundo de 2006. Traballou co técnico toscano tamén na China, primeiro no Guangzhou e logo na selección chinesa.
Como xogador
Chieti
Como adestrador
Sampdoria
Eulalia Galvarriato
Eulalia Galvarriato García, nada en Madrid o 12 de febreiro de 1904 e finada na mesma cidade o 15 de novembro de 1997, foi unha escritora e tradutora española. Finalista do Premio Nadal en 1946 pola súa novela Cinco sombras, en 1954 obtivo o premio de Adaptacións Cinematográficas pola adaptación ao cinema da súa novela curta Raíces bajo el agua.
Traxectoria
O seu pai, Juan Antonio Galvarriato del Rivero, foi avogado e economista. A súa nai, Rosalía García, unha muller de inquietudes culturais, frecuentou o faladoiro de Benito Pérez Galdós. Tivo cinco irmás e dous irmáns
A profesión do pai permitiulle á familia gozar dunha boa posición económica, sen grandes dispendios, e pasar os veráns no campo, en Cabezón de la Sal (Cantabria).
O curso 1929-1930 acompañou ao seu marido en Nova York, onde estreitaron a amizade con Federico García Lorca. Á súa volta o matrimonio estabeleceu a súa residencia en Madrid, nun chalé de Chamartín na avenida Alberto Alcocer. Cando estalou a Guerra Civil trasladáronse a Valencia e durante ese período Eulalia traballou dando clases de inglés.
Tras a guerra regresaron a Madrid e comezou a carreira literaria de Eulalia. Fixo traducións, escribiu contos e colaborou estreitamente co seu marido en traballos e investigacións. En 1946 foi finalista do Premio Nadal coa súa novela Cinco sombras, que se publicou o ano seguinte,
Pronunciou seis conferencias sobre a obra de Lope de Vega das que só está publicada: «A muller na obra de Lope de Vega», pronunciada no Instituto Lope de Vega. En 1953 publicou a novela curta Raíces bajo el agua. Adaptouna para un guión cinematográfico que obtivo en 1954 o Premio de Adaptacións Cinematográficas. Seguiu a escribir contos e outras prosas breves recollidas no volume Raíces bajo el tiempo, publicado en 1985.
Morreu con 93 anos o 15 de novembro de 1997.
Tratado do Espazo Exterior
miniatura|465x465px| O Tratado do Espazo Exterior, Tratado do Espazo Ultraterrestre ou, formalmente, o Tratado sobre os principios que rexen as actividades dos Estados na exploración e utilización do espazo ultraterrestre, incluíndo a Lúa e outros corpos celestes, é un tratado multilateral que constitúe a base da lei espacial internacional. Negociado e redactado baixo os auspicios das Nacións Unidas, foi aberto á sinatura nos Estados Unidos, Reino Unido e Unión Soviética o 27 de xaneiro de 1967, entrando en vigor o 10 de outubro de 1967. Na data de 2021, 111 países son partes do tratado, incluíndo todas as principais nacións con viaxes espaciais, en tanto que outros 23 son asinantes.
O Tratado do Espazo Exterior foi impulsado polo desenvolvemento de mísiles balísticos intercontinentais (ICBM) na década de 1950, que podían alcanzar obxectivos a través do espazo exterior. O lanzamento do Sputnik, o primeiro satélite artificial da Unión Soviética, en outubro de 1957, e unha carreira armamentística posterior cos Estados Unidos, aceleraron as propostas para prohibir o uso do espazo exterior con fins militares. O 17 de outubro de 1963, a Asemblea Xeral da ONU aprobou por unanimidade unha resolución que prohibía a introdución de armas de destrución masiva no espazo. Durante unha sesión da Asemblea Xeral en decembro de 1966 debatéronse varias propostas para un tratado de control de armas que rexe o espazo ultraterrestre, que culminou coa elaboración e adopción do Tratado do Espazo Exterior no xaneiro seguinte.
As principais disposicións do Tratado do Espazo Exterior inclúen a prohibición de armas nucleares no espazo; limitar o uso da Lúa e de todos os demais corpos celestes apenas para fins pacíficos; establecendo que o espazo debe ser explorado e utilizado libremente por todas as nacións; e impedindo que calquera país reclame a soberanía sobre o espazo sideral ou calquera corpo celeste. Aínda que prohibe o establecemento de bases militares, a proba de armas e a realización de manobras militares sobre corpos celestes, o tratado non prohibe expresamente todas as actividades militares no espazo, o establecemento de forzas espaciais militares ou a colocación de armas convencionais no espazo.
Basándose en gran medida no Tratado da Antártida de 1961, o Tratado do Espazo Exterior tamén se centra en regular determinadas actividades e evitar a competencia e explotación sen restriccións que poidan dar lugar a conflitos. En consecuencia, é en gran parte silencioso ou ambiguo en actividades espaciais recentemente desenvolvidas como a minería lunar e de asteroides. Non obstante, o Tratado do Espazo Exterior é o primeiro e máis fundamental instrumento legal da lexislación espacial, e os seus principios máis amplos que promoven o uso civil e pacífico do espazo seguen sustentando iniciativas espaciais multilaterais como a Estación Espacial Internacional e o Programa Artemis.
Disposicións
O Tratado do Espazo Exterior representa o marco xurídico básico do dereito espacial internacional. Segundo a Oficina de Asuntos do Espazo Exterior da ONU (UNOOSA), os principios fundamentais do tratado son:
O Artigo II do tratado prohibe expresamente que calquera goberno reclame un corpo celeste como a Lúa ou un planeta como territorio propio, sexa por declaración, ocupación ou "calquera outro medio". Non obstante, o estado que lanza un obxecto espacial, como un satélite ou unha estación espacial, mantén a xurisdición e o control sobre ese obxecto; por extensión, un Estado tamén é responsable dos danos causados ​​polo seu obxecto espacial.
Aplicabilidade no século XXI
Principalmente un tratado de control de armas para o uso pacífico do espazo sideral, o Tratado do Espazo Exterior ofrece regulacións limitadas e ambiguas para actividades espaciais máis novas, como a minaría lunar e de asteroides. Polo tanto, discute se a extracción de recursos se encadra na linguaxe prohibitiva de apropiación ou se o uso de tales recursos abarca o uso e explotación comercial.
Buscando directrices máis claras, as empresas privadas estadounidenses apertaron ao goberno dos Estados Unidos, que en 2015 presentou a Lei de Competitividade para o Lanzamento de Espazo Comercial dos Estados Unidos de 2015, legalizando a minería espacial. Lexislación nacional semellante para legalizar a apropiación de recursos extraterrestres está a ser introducida por outros países, incluíndo Luxemburgo, Xapón, China, India e Rusia. Isto criou certa controversia sobre as reclamacións legais sobre a minería de corpos celestes con ánimo de lucro.
Responsabilidade das actividades no espazo
O artigo VI do Tratado do Espazo Ultraterrestre aborda a responsabilidade internacional, indicando que "as actividades das entidades non gobernamentais no espazo exterior, incluída a Lúa e outros corpos celestes, requirirán unha autorización e supervisión continuas por parte do respectivo "Estado Parte no Tratado" e que os Estados Partes asumirán a responsabilidade internacional das actividades espaciais nacionais, sexan elas realizadas por entidades gobernamentais ou non gobernamentais.
Como resultado das discusións derivadas do Proxecto West Ford en 1963, incluíuse unha cláusula de consulta no artigo IX do Tratado do Espazo Exterior: "Un Estado Parte no Tratado que teña motivos para crer que unha actividade ou experimento planeado por outro Estado no espazo exterior, incluíndo a Lúa e outros corpos celestes, pode causar interferencias prexudiciais coas actividades de exploración pacífica e uso do espazo exterior, incluída a Lúa e outros corpos celestes, poden solicitar consulta sobre a actividade ou o experimento".
Influencia na lei espacial
Como primeiro instrumento legal internacional relativo ao espazo, o Tratado do Espazo Exterior considérase a "pedra angular" da lexislación espacial. Tamén foi o primeiro gran logro das Nacións Unidas nesta área do dereito, tras a aprobación da primeira resolución da Asemblea Xeral da ONU sobre o espazo en 1958, e a primeira reunión do Comité da ONU sobre o Uso Pacífico do Espazo Ultraterrestre. COPUOS) no próximo ano.
Cerca dunha década despois da entrada en vigor do tratado, a ONU negociou outros varios tratados para desenvolver aínda máis o marco legal para as actividades no espazo:
Coa excepción do Tratado da Lúa, do que só 18 países son asinantes, todos os demais tratados de lei espacial foron ratificados pola maioría das principais nacións de viaxes espaciais (é dicir, aquelas capaces de voos orbitais). COPUOS coordena estes tratados e outras cuestións de xurisdición espacial, coa asistencia da Oficina de Asuntos do Espazo Exterior da ONU.
Lista das partes
O Tratado do Espazo Exterior abriuse á sinatura nos Estados Unidos, o Reino Unido e a Unión Soviética o 27 de xaneiro de 1967 e entrou en vigor o 10 de outubro de 1967. En 2021, 111 países son partes do tratado, mentres que outros 23 asinaron o tratado pero non completaron a ratificación.
Varias datas indican os diferentes días nos que os estados enviaron as súas sinaturas ou declaracións, que variaban segundo a localización: (L) para Londres, (M) para Moscova e (W) para Washington, DC Tamén se indica se o estado se converteu nun parte pola forma de sinatura e posterior ratificación, pola adhesión ao tratado despois do seu peche para a sinatura ou pola sucesión de Estados despois da separación doutra parte do tratado.
Estado parcialmente recoñecido que cumpre o tratado
A República da China (Taiwán), que en 2021 estaba recoñecida por 14 estados membros da ONU, ratificou o tratado antes da votación da Asemblea Xeral das Nacións Unidas para trasladar a sede da China á República Popular China (RPC) en 1971. Cando a República Popular China ratificou posteriormente o tratado, cualificou a ratificación pola República da China (ROC) de "ilegal". A República da China comprometeuse a seguir cumprindo os requisitos do tratado e os Estados Unidos afirmou que aínda consideran que a ROC está "vinculada ás súas obrigas".
Lanterna eléctrica
miniatura|Unha lanterna de cor negra. Unha lanterna eléctrica é un aparello portátil de alumamento que funciona por medio de pilas ou baterías eléctricas.
Características
As lanternas eléctricas adoitan estar compostas dunha carcasa que alberga as pilas e a bombilla. Son primarias, é dicir, que producen luz propia non reflectida.
Algúns modelos incorporan varios tipos de alumeamento na mesma lanterna: unha lámpada fluorescente, un intermitente para sinalización e un dispositivo óptico para obter un haz luminoso dirixíbel.
thumb|Lanterna Led. Outra nova tecnoloxía que pode alongar a duración das baterías ou pilas consiste en substituír a bombilla por varios díodos led de alta potencia. Ao ser o consumo dun led considerabelmente reducido, as baterías teñen unha maior durabilidade. Os díodos led ofrecen unha luz máis branca cá das bombillas, mais tamén se poden obter en diferentes cores.
Ademais da súa función principal que é a de alumar, as lanternas pódense usar para facer sinais ou indicar unha localización (baliza).
Historia
miniatura|Lanterna de 1899. En 1887 inventouse a primeira batería de células secas. A diferenza das baterías anteriores, utilizaban un electrólito de pasta en lugar dun líquido e eran as primeiras baterías para os dispositivos eléctricos portátiles, xa que non se derraman nin se rompen doadamente e funcionan con calquera orientación. As primeiras baterías secas producidas en masa chegaron en 1896, e a invención das luces eléctricas portátiles seguiu pronto. As luces eléctricas portátiles manuais ofrecían moitas vantaxes en conveniencia e seguridade sobre os fachos, as candeas e as lanternas (de combustión). A lámpada eléctrica era inodora, sen fume e emitía menos calor que a iluminación de combustión. Podíase acender e apagar ao instante, e evitar o risco de incendio.
O 10 de xaneiro de 1899, o inventor británico David Misell obtivo a patente dos Estados Unidos U.S. n.º 617.592, asignada á American Electrical Novelty and Manufacturing Company. Este "dispositivo eléctrico" deseñado por Misell estaba alimentado por pilas "D" dispostas nun tubo de papel coa bombilla e un reflector de latón áspero ao final. A compañía doou algúns destes dispositivos á policía da cidade de Nova York, quen responderon favorabelmente.
FC Spartak Trnava
O FC Spartak Trnava é un club de fútbol eslovaco con sede en Trnava. Historicamente é un dos clubs de máis éxito do país, xa que gañou cinco veces a Primeira Liga de Checoslovaquia e catro veces a Copa de Checoslovaquia, ademais de acadar unha vez as semifinais da Copa de Europa e dúas veces os cuartos de final. Trala disolución de Checoslovaquia, o club gañou unha liga eslovaca en 2018 e tres Copas de Eslovaquia en 1998, 2019 e 2022.
Alfabeto persa
O alfabeto persa (en, romanizado: Alefbâye Fârsi) é un alfabeto escrito de dereita a esquerda empregado para representar a lingua persa. É unha variación do alfabeto árabe con catro letras adicionais: پ چ ژ گ. É a base de moitos sistemas de escrita empregados en Asia central e meridional. Úsase para representar as variedades estándar do persa, o iraniano e o dari; e é un dos dous sistemas de escrita oficiais da lingua persa, xunto co alfabeto taxico baseado no cirílico.
A escrita é principalmente, mais non exclusivamente, de dereita a esquerda; as expresións matemáticas, as datas numéricas e os números que levan unidades escríbense de esquerda a dereita. A letra é cursiva, o que significa que a maioría das letras dunha palabra conéctanse entre si; cando se escriben, os procesadores de textos contemporáneos unen automaticamente formas de letras adxacentes.
Boris Iegorov
Boris Borisovich Iegorov, nado en Moscova (Rusia) o 26 de novembro de 1937 e finado o 12 de setembro de 1994, foi un cosmonauta soviético que formou parte da misión Voskhod 1.
Traxectoria
Iegorov, graduado en medicina polo Instituto Médico de Moscova en 1961 e máster pola Universidade Humboldt de Berlín, foi o primeiro médico en voar ao espazo na misión Voskhod 1 o 12 de outubro de 1964, pasando 1,01 días no espazo. Finou o 12 de setembro de 1994 dun infarto.
Ankabut-e moqaddas
Ankabut-e moqaddas (en ) é un filme de 2022 dirixido por Ali Abbasi, protagonizado por Mehdi Bajestani e Zar Amir Ebrahimi. É unha coprodución entre Dinamarca, Alemaña, Suecia e Francia. Está baseada na historia real de Saeed Hanaei, asasino en serie cuxo obxectivo eran as prostitutas e que matou 16 mulleres entre 2000 e 2001 en Mashhad, Irán. No filme inclúese o papel dunha xornalista ficticia que investiga os asasinatos.
Ankabut-e moqaddas foi escollido para competir pola Palma de Ouro no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2022 en maio dese ano, onde Ebrahimi gañou o premio á mellor actriz pola súa interpretación. Foi escollido como candidato de Dinamarca para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 95ª edición dos premios,, chegando a clasificarse na lista curta de decembro.
Marcela de Juan
Marcela de Juan, nada na Habana o 1 de xaneiro de 1905 e finada en Xenebra en agosto de 1981, foi unha escritora e tradutora española e chinesa. O seu nome en chinés é Hwang Ma Cé, 黃瑪賽 (pinyin: Huáng mǎsài).
Traxectoria
Foi filla do mandarín Hwang Lü Hei 黃履和 (pinyin: Huáng lǚhé), diplomático chinés, e de Juliette Broutá-Gilliard, belga de ascendencia española. O seu pai fora Secretario da Legación Chinesa en España e en 1905 foi trasladado de novo da Habana a Madrid como Ministro Plenipotenciario da Legación de China (equivalente ao rango de Embaixador de China en España). Coñecido como Liju Juan, Huang foi un personaxe coñecido no Madrid da época.
Viviu en Madrid entre 1905 e 1913, onde se formou xunto coa súa irmá Nadine de Juan (en chinés Hwang Na Ting 黃娜汀; pinyin: Huáng Nàtīng). A súa familia relacionouse cos políticos Natalio Rivas, Ministro de Instrución Pública, e José Canalejas, co Conde de Romanones, cos escritores Pío Baroja e Emilia Pardo Bazán, co escultor Mariano Benlliure e máis tarde, co editor da Revista de Occidente, José Ortega Spottorno.
En 1913 a familia trasladouse á China, ao serlle adxudicado ao seu pai un novo cargo no Ministerio de Asuntos Exteriores de Pequín. Marcela e a súa irmá Nadine relacionáronse con diplomáticos estranxeiros na cidade, como o cónsul francés en Shanghai Alexis Léger, Jean Chauvel, o mariscal Joffre, o escritor Galeazzo Ciano ou o duque de York, que se convertería no rei Xurxo VI do Reino Unido. Asistiu á voda do último emperador, Puyi. Tratou aos escritores chineses Hu Shih e Lin Yutang, con quen mantivo relación até a morte deste en 1976. Traballou na sucursal pequinesa da Banque Française pour le Commerce et l'Industrie.
O 4 de maio de 1919 foi testemuña da manifestación que organizaron os estudantes en Pequín en protesta polo Tratado de Versalles. A mobilización deu nome ao Movemento do Catro de Maio que aglutinou as ideas reformistas previas á revolución. Colaborou coa revista 新青年 (Nova Mocidade), fundada en 1915 por Chen Duxiu, decano da Facultade de Letras da Universidade de Pequín. Tamén publicou na revista Nova Onda, xunto con Victor Hoo, quen chegaría a ser Secretario Xeral Adxunto da ONU con Trygve Lie e con Dag Hammarksjöld.
Xunto coa súa irmá Nadine, nese momento coronela de aviación do exército chinés, tratou ao presidente da república Yuan Shikai e ao xeneral Chang Dzung Chang. Nadine foi secretaria do Primeiro Ministro do Goberno do Norte de China, Pan Fu. Propúxolle a Marcela de Juan converterse na súa oitava concubina, mais esta non aceptou.
En 1926 morreu o seu pai, Hwang Lü Hei. En 1928 volveu a España nunha viaxe inicialmente temporal, mais que durou até 1975. Casou con Fernando López Rodríguez-Acosta, quen morreu dous anos despois. Máis tarde a súa nai e a súa irmá tamén se trasladaron a España. Neste período en Madrid tratou a Natalio Rivas, aos xornalistas Julio Broutá e Vicente Sánchez Ocaña, ao ceramista Daniel Zuloaga, ao escritor Ricardo Baeza e ao editor Manuel Aguilar. Grazas á súa relación con José Ortega Spottorno comezou a dar conferencias sobre cultura e vida chinesas en Madrid, e máis tarde en distintas cidades de Europa.
Como tradutora é responsábel das tres antoloxías máis importantes de poesía chinesa editadas en España, e doutras tantas de relatos chineses e orientais. Colaborou na prensa diaria e semanal, en libros sobre cultura e xeografía, en dicionarios e en enciclopedias. Foi asesora do filme 55 días en Pequín e fixo entrevistas a personalidades para a Revista de Occidente.
En 1975 viaxou por primeira vez á China despois da Revolución e a fundación da República Popular. Fíxoo en calidade de intérprete da primeira misión comercial española tras o restabelecemento de relacións diplomáticas en 1973.
Feliciano Valencia
Feliciano Valencia Medina, nado en Santander de Quilichao, Cauca, Colombia o 9 de xullo de 1955, é un líder indíxena nasa.
Traxectoria
Un dos nove fillos de Claudio Valencia e Fidelina Medina. Cursou primaria na escola da súa verea. Na adolescencia foi xornaleiro colleiteiro de café e de algodón.
Valencia obtivo varios cargos na súa comunidade, o Resgardo indíxena de Canoas, en Santander de Qulichao e, como directivo do Consello Rexional Indíxena do Cauca (CRIC). En 2010, presentouse para a alcaldía de Santander de Quilichao, a súa vila natal, aínda que perdeu.
No 2010, no aeroporto de Cali, cando ía rumbo á Arxentina como voceiro dun encontro de indíxenas, foi detido, acusado de "secuestro simple", porque en 2008 no medio dunha mobilización masiva dos indíxenas, un cabo do Exército, vestido de civil, co camuflado e a arma nunha mochila, foi retido pola garda indíxena e castigado polas autoridades indíxenas das comunidades locais. O xuíz de primeira instancia declarouno inocente, considerando que as autoridades indíxenas cumprían as súas funcións legais e Feliciano non tomara as decisións. En setembro de 2015 foi capturado tras ser condenado en segunda instancia polo Tribunal do Cauca, que o condenou a 18 anos de cárcere. A Corte Suprema de Xustiza de Colombia declarouno inocente e liberouno o 28 de xuño de 2017, con criterios semellantes aos do xuíz de primeira instancia, concluíndo que na retención do cabo déronse os factores para a aplicación do foro indíxena.
Nas eleccións lexislativas de Colombia de 2018, foi candidato ao Senado polo Movemento Alternativo Indíxena e Social e foi elixido o 11 de marzo de 2018 como senador da República para o período 2018-2022.
Mira Kuisma
Mira Kuisma nada o 6 de maio de 1987 en Kuopio (Finlandia) é unha xogadora de hóckey sobre xeo retirada, actualmente adestradora da selección feminina sub-18 de Finlandia, así como do equipo Team Kuortane da Naisten Liiga. Durante a súa carreira como porteira defendeu a camisola de KalPa e Kärpät, ademais foi seleccionada pola selección finlandesa absoluta, coa que gañou un bronce olímpico (2010) e outro mundial (2009).
Traxectoria
Kuisma comezou a xogar en KalPa, o equipo da súa cidade natal, xogando as tempadas 2002-03 e 2003-04 na I-divisioona antes de fichar por Kärpät en 2004. Co equipo de Oulu gañou varias medallas no campionato finlandés antes de deixar a súa carreira como xogadora na primavera de 2011.
Na tempada 2012-13 exerceu como adestradora asistente de Kärpät, así como do equipo sub-18 de Austria no campionato do mundo de División 1A. Na tempada 2013-14 foi elixida como adestradora xefa de Kärpät. En marzo de 2019, logo de catro tempadas á cabeza do banco de Kärpät, Kuisma asinou como adestradora xefa de Team Kuortane, tamén da máxima categoría do hóckey feminino finlandés.
Selección finlandesa
Kuisma foi membro do equipo nacional dende 2006, aínda que non chegou xogar en ningún torneo importante. No Campionato do Mundo de 2009 foi a terceira porteira do equipo que conquistou o bronce. Tamén gañou o bronce no torneo olímpico feminino de 2010 en Vancouver, aínda que non chegou xogar.
En agosto de 2018 Kuisma foi nomeada seleccionadora da selección feminina sub-18 de Finlandia, substituíndo a Jari Risku, que se mudou a Hungría.
Consello Rexional Indíxena do Cauca
miniatura|240px|Cabido de Jambaló, 2019. O Consello Rexional Indíxena do Cauca (CRIC) é unha asociación de autoridades indíxenas á cal pertence o 90% dos cabidos e comunidades indíxenas do departamento do Cauca, Colombia. Foi fundado en Toribío o 24 de febreiro de 1971, como unha federación de só sete cabidos. No presente está constituído por cento quince cabidos e once asociacións de cabidos dos pobos nasa, misak, totoró, polindara, guanaco, coconuco, kisgo, yanacona, inga e emberá, agrupados en nove zonas.
O CRIC foi cofundador da Organización Nacional Indíxena de Colombia.
Corte Suprema de Xustiza de Colombia
miniatura|250px|Selo da Corte Suprema de Xustiza de Colombia. miniatura|300px|[[Palacio de Xustiza de Colombia|Palacio de Xustiza.]] A Corte Suprema de Xustiza de Colombia (en Corte Suprema de Justicia de Colombia) é o órgano xudicial máis alto en asuntos civís e penais e asuntos de procedemento criminal e civil en Colombia. O Tribunal Supremo de Colombia é a autoridade máis alta en relación á interpretación de lei administrativa, lei constitucional e a administración da maxistratura.
O tribunal consiste en vinte e tres xuíces, elixidos pola mesma institución en lista conformada polo Consello Superior da Xudicatura para termos individuais de oito anos. A Corte Suprema reúnese no Palacio de Xustiza da Praza de Bolívar, en Bogotá.
Harmonia axyridis
Harmonia axyridis é un grande escaravello coccinélido (unha maruxiña ou xoaniña). É unha das especies máis variables do mundo en aspecto, cun excepcionalmente amplo rango de formas de cor. É nativa do leste de Asia, pero foi introducida artificialmente en Norteamérica e Europa para controlar as pragas de áfidos e de insectos cocoideos. Agora é unha especie común e espállase polas rexións en que foi introducido e mesmo se estableceu en África e en América do Sur.
Descrición
Harmonia axyridis en forma e estrutura é un coccinélido típico, cupuliforme e cunha transición "suave" entre os élitros (as ás cobertoras), o pronoto e a cabeza. Mide de 5,5–8,5 mm de longo. A forma de cor máis común é f. "succinea", que é laranxa ou vermella con de 0 a 22 puntos negros de tamaño variable. As outras formas comúns son f. "conspicua" e f. "spectabilis", que son uniformemente negras con, respectivamente, dúas ou catro puntos. O pronoto é branco cun debuxo de cor negra variable, que vai desde uns poucos puntos negros formando un M ata ser case enteiramente negro. A parte ventral é escura cun bordo ancho marrón avermellado.
Porén, rexistráronse outras numerosas formas. As formas máis extremas poden ser enteiramente negras ou presentar complexos deseños de negro, laranxa e vermello.
Constantina, Sevilla
Constantina é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía.
Harmonia axyridis
Descrición
O gran tamaño desta especie é xeralmente a primeira pista para a súa identificación. Malia as variacións, esta especie xeralmente non se parece no seu debuxo dos élitros e pronoto a ningunha outra especie, agás nas formas sen manchas laranxas ou vermellas. En Europa é similar á moito máis pequena Adalia decempunctata, mentres que en América é similar á moito máis estreita Mulsantina picta e ás formas sen manchas de Adalia bipunctata. Cando a identificación é difícil, o debuxo da parte ventral adoita permitir chegar a unha conclusión fiable. A identificación é máis simple nas formas comúns, mentres que as formas non comúns costa máis traballo identificalas. Sempre teñen patas marróns avermelladas e son claramente marróns na parte ventral do abdome, mesmo se se trata de formas de cor melánica.
Distribución
240px|miniatura|Espécime típico de H. axyridis no norte de California É nativa do leste de Asia desde o centro de Siberia, Casaquistán e Usbequistán no oeste, a través de Rusia ata o sur dos Himalaias e polo leste ata as costas do Pacífico e do Xapón, incluíndo Corea, Mongolia, China e Taiwán. Como é un voraz depredador, foi identificado como un bo axente de biocontrol para os áfidos e cocoideos. En consecuencia, foi introducido en invernadoiros, campos agrícolas e xardíns en moitos países, como nos Estados Unidos de América e partes de Europa. Agora está establecida en América do Norte (EUA, Canadá, México), América Central (Guatemala, Honduras, Costa Rica, Panamá), América do Sur (Brasil, Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Arxentina, Chile), Europa (Italia, España, o Reino Unido, Dinamarca, Suecia, Noruega, Finlandia, os Países Baixos, Bélxica, Luxemburgo, Francia, Alemaña, a República Checa, Eslovaquia, Hungría, Romanía, Serbia, Croacia, Bosnia e Herzegovina, Polonia), así como en Israel e Suráfrica.
Propagación por todo o mundo
As rutas de propagación mundiais de H. axyridis describíronse utilizando marcadores xenéticos en 2010. As poboacións do leste e oeste de América do Norte orixináronse a partir de dúas introducións independentes desde a súa área nativa. As poboacións de América do Sur e África orixináronse independentemente das do leste de América do Norte. A poboación europea orixinouse a partir da do leste de América do Norte, pero cunha substancial mestura xenética con individuos das cepas europeas de biocontrol (estimada nun 40%).
Esta especie considérase un dos insectos do mundo máis invasores, en parte debido á súa tendencia a pasar o inverno dentro das casas e polo cheiro desagradable e manchas que deixan os fluídos corporais que solta cando está asustada ou é esmagada, así como pola súa tendencia a morder aos seres humanos. En Europa actualmente está aumentando en detrimento das especies indíxenas, o seu voraz apetito permítelle competir con éxito e mesmo comer ela a outras maruxiñas. Tamén é moi resistente a doenzas que afectan outras maruxiñas e transporta un microsporidio parasito ao cal ela é inmune, pero que si pode infectar e matar outras especies. As especies de maruxiñas nativas experimentaron drásticos declives na súa abundancia en áreas invadidas por H. axyridis. Por exemplo, en 2015, foi declarada a especie invasora que se estende máis rápido no Reino Unido, espallándose velozmente polo país desde o seu primeiro avistamento confirmado en 2004.
Ademais do seu status como praga doméstica, foi rexistrada como unha praga agrícola menor que se recolle inadvertidadmente xunto coas colleitas en Iowa, Ohio, estado de Nova York e Ontario. Isto pode causar unha contaminación visible e sensorial. A contaminación de uvas con esta maruxiña altera o sabor do viño.
Bioloxía e comportamento
Harmonia axyridis queda en estado dormente nos meses máis fríos, aínda que se move sempre que a temperatura chega a 10 °C. Como os escaravellos usan as gretas e outros espazos confinados fríos e secos para pasaren o inverno, poden agregarse un número significativo deles dentro das paredes se teñen unha abertura grande dabondo.
A miúdo poden verse grandes agregacións en outono. Os escaravellos teñen feromonas para enviarse sinais. Porén, moitos sinais para a agregación son visuais, escollendo sitios tanto a distancias longas (estruturas de cores claras que salientan dos seus arredores) coma curtas (agregacións preexistentes ás que xuntarse). Na selección do sitio tamén exercen un significativo papel os hidrocarburos de cadea longa non volátiles deixados por previas agregacións. Tanto as pistas visuais coma as dos hidrocarburos son máis importantes que as feromonas volátiles.
A miúdo congréganse en áreas solleiras porque alí vai máis calor, e mesmo en días de inverno bastante fríos algúns dos individuos hibernantes poden "espertar" pola calor da luz solar. As poboacións grandes poden ser problemáticas porque poden formar enxames e permanecer nunha área durante longo tempo. Poden formar grupos nos ángulos superiores das fiestras. Tamén se senten atraídos por pantallas escuras debido á calidez deses materiais. Teñen boa vista; tornan ao lugar de onde foron retiradas e dan pequenas trabadas se son molestadas.
Harmonia axyridis, igual que outras maruxiñas, usan a isopropil metoxi pirazina como un composto químico defensivo para disuadir a predación e ademais levan esa substancia na súa hemolinfa en maiores concentracións que a observada en moitas outras especies de maruxiñas, xunto con outros compostos específicos de especie ou de xénero, como a harmonina. Estes insectos realizan un "sangrado reflexo" cando están axitados, liberando parte da hemolinfa polas patas. O líquido ten un mal cheiro (similar ao das follas mortas), un sabor amargo e pode manchar materiais porosos. Algunhas persoas teñen reaccións alérxicas, como rinoconxuntivites alérxicas cando se expoñen a estes escaravellos. Ocasionalmente, os escaravellos morden aos seres humanos, presumiblemente nun inteno de conseguir sal, aínda que moita xente sente unha sensación de punción cando o escaravello camiña sobre a pel. As trabadas normalmente o único dano que fan é algo de irritación, aínda que un pequeno número de persoas son alérxicas ás mordedelas. Entre os seus depredadores naturais están: aves, o hemíptero Podisus maculiventris, formigas (incluíndo a invasora Solenopsis invicta) e outros coccinélidos, incluíndo outros individuos da súa propia especie.
Estes escaravellos poden ser difíciles de identificar debido ás variacións en cor e no tamaño e número das manchas nos élitros que presentan. A maneira máis doada de identificar a H. axyridis f. succinea é mirar se as marcas do pronoto forman unha figura de "W" ou de "M"; a forma de "M" é caracterísitca de H. axyridis. Esta especie ten máis marcas brancas no pronoto que a maioría das especies nativas de Norteamérica, aínda que esta característica non é útil cando hai que distinguila doutras especies doutras partes do mundo.
Control
Investigáronse numerosos métodos de control en áreas onde foi introducido e supón unha ameaza para as especies nativas, a biodiversidade e para a industria da viticultura. Os métodos de control inclúen o uso de insecticidas, trampas, retirada dos agregados destes escaravellos e prevención mecánica da súa entrada en edificios. Os métodos en desenvolvemento implican a investigación de parasitos naturais e patóxenos, incluíndo o uso de ácaros transmitidos sexualmente e enfermidades fúnxicas.
Os mellores métodos para loitar contra ela nos fogares son selar as aberturas por onde poidan entrar. Varrer e aspirar o po considéranse tamén métodos efectivos para retiralas das casas, aínda que se debe facer con coidado para non desencadear o chamado sangrado reflexo. Unha media de nailon situada dentro da manga da aspiradora, suxeitado cunha goma elástica, permite que o escaravello sexa "embolsado" en vez de recollido no depósito da máquina. Desenvolveuse unha trampa para uso dentro das casas que atrae escaravellos cunha luz e os sela nunha bolsa desbotable, pero non funciona especialmente ben con H. axyridis porque non se sente moi atraída pola luz.
Bioquímica
Harmonia axyridis segrega varios compostos defensivos, un dos cales é o (9Z,17R)-9-octadeceno-1,17-diamina (harmonina), que foi illado da súa hemolinfa. Esta molécula ten unha actividade antimicrobiana de amplo espectro que inclúe patóxenos humanos. A actividade antibacteriana é máis pronunciada contra as micobacterias de rápido crecemento e Mycobacterium tuberculosis, e tamén inhibe o crecemento das cepas do Plasmodium falciparum resistentes á cloroquina.
Antependium
miniatura|Antependium da Catedral de [[Antuerpen]] O antependium (traducíbel en galego como antipendio), do latín ante, "diante", e pendere, "colgar"), tamén chamado fronte ou frontal de altar, é unha estrutura decorativa das igrexas cristiás.
É un paramento que serve para cubrir e decorar a parte inferior dos altares pola súa fronte e os seus lados, entre a mesa do altar e o solo, tendo en conta que nesa parte adoitaban custodiarse as reliquias.
Historia
miniatura|Frontal de altar español do século XIII, con escenas da vida de San Martiño e un Pantocrátor.
Con antecedentes nos sarcófagos esculpidos, utilizáronse nas igrexas paleocristiás desde o século IV, e a súa evolución posterior orixinou os retablos da Baixa Idade Media.
Ao principio eran cortinaxes de ricos tecidos (tapices ou estofas), pero de contado (no mesmo século IV) comezaron a empregarse algúns de metais preciosos, facéndose cada vez máis frecuentes na arte bizantina e en Italia.
Desde o século X a século XIII prevaleceron os de prata e cobre esmaltado, segundo consta en documentos de doazóns e polos restos que chegaron até nós e a imitación súa, os de madeira pintada ou en relevo, que especialmente se produciron no Románico catalán.
Nos séculos da arte Gótico usáronse con preferencia os de pezas de seda, bordadas con figuras ou escenas bíblicas.
E xa na arte da Idade Moderna, desde o século XVII, adáptanse á fronte do altar uns bastidores con teas de seda, o con lenzos pintados, que se cambian segundo a cor litúrxica da festa, sen que falten ás veces os de prata repuxada.
Outros usos
O antipendio tamén se pode usar para describir a parte frontal do propio altar, especialmente se está elaborado ou dourado. A famosa Pala d'Oro da basílica de San Marcos en Venecia orixinouse como antipendio, aínda que agora se usa como retablo.
Joe Satriani
Joseph Satriani, máis coñecido como Joe Satriani nado en Westbury o 15 de xullo de 1956 é un guitarrista, compositor e profesor estadounidense que foi nomeado 15 veces aos premios Grammy e vendeu máis de 10 millóns de álbums en todo o mundo.
Colaborou entre outros con Mick Jagger, Deep Purple, Steve Lukather, Yngwie Malmsteen e Brian May. Actualmente é o guitarrista do supergrupo Chickenfoot.
Orixes e inicios na música
Satriani é de orixe italiana (os seus avós paternos eran de Piacenza e Bobbio, os maternos de Bari) ; nun concerto celebrado en Trezzo sull'Adda, comezou coa frase «Buona sera a tutti, mi chiamo Giuseppe Satriani», confirmando as súas raíces. Comezou a tocar a guitarra despois de escoitar a Jimi Hendrix. En 1978 comezou a impartir clases de guitarra; entre os seus alumnos hai moitos guitarristas que despois se converteron en profesionais famosos como Steve Vai, Kirk Hammett de Metallica, David Bryson de Counting Crows, Larry LaLonde de Primus e Alex Skolnick de Testament.
Carreira
esquerda|miniatura| Satriani actuando en [[Aarhus en 2016]] O seu primeiro álbum Not of This Earth foi lanzado en 1986, nun principio financiado directamente por Satriani e grazas ao seu antigo alumno Steve Vai, publicado con Relativity Records. O éxito chegoulle co segundo disco Surfing with the Alien, recibindo o disco de platino e elixido mellor álbum de guitarra do ano. Por eses anos tocou en Italia con profesores de música clásica e rock como Al Di Meola e Luca Accogli.
En 1988 Satriani foi chamado por Mick Jagger para substituír a Jeff Beck como guitarrista na súa primeira xira sen os Rolling Stones. Despois da xira, nese mesmo ano lanza o seu terceiro disco Dreaming #11 con temas de estudio e temas en directo, polo que recibe o disco de ouro e ao ano seguinte realiza Flying in a Blue Dream e en 1992 segue o que aínda é o seu disco máis aclamado pola crítica: The Extremist.
En 1993 publicou Time Machine (disco de estudio e directo). A finais de 1993 a principios de 1995 estivo con Deep Purple para substituír a Ritchie Blackmore que deixara a banda no medio dunha xira; tamén en decembro de 1994 gravou con eles un tema no estudo Purpendicular Waltz. A principios de 1995, tras deixar Deep Purple, publicou Joe Satriani, un disco cun son máis blues e que se desprende dos seus traballos anteriores. En marzo de 1998 Joe Satriani gravou o seu oitavo álbum Crystal Planet. No ano 2000 publicouse o álbum Engines of Creation con claras influencias da música electrónica.
Desde 1996 Satriani iniciou o proxecto G3, unha serie de xiras nas que Steve Vai e Eric Johnson actúan con Satriani. Posteriormente xunto con Satriani no proxecto G3 alternan outros virtuosos da guitarra como Yngwie Malmsteen, John Petrucci, Robert Fripp, Paul Gilbert, Steve Morse. O concerto adoita incluír unha primeira parte na que cada guitarrista ofrece as súas propias pezas, seguida dunha jam na que os tres dan renda solta ao seu entusiasmo improvisando sobre pezas moi famosas como "Voodoo Child" ou "Smoke On The Water". Durante a súa carreira Satriani tamén colaborou con moitos outros artistas, incluíndo Blue Öyster Cult, Alice Cooper, Stuart Hamm, Pat Martino, Spinal Tap e Ian Gillan.
En 2009 xunto con Chad Smith dos Red Hot Chili Peppers, Sammy Hagar e Michael Anthony de Van Halen fundou o grupo Chickenfoot. A superbanda lanzou o seu álbum debut en Europa o 5 de xuño de 2009 para o selo earMusic. No verán de 2010 entra no estudo para gravar o seu décimo terceiro disco, que sairá en outubro do mesmo ano baixo o título "Black Swans and Wormhole Wizards".
O 20 de febreiro de 2013 cunha mensaxe na súa páxina web oficial anunciou o lanzamento do décimo cuarto álbum, titulado Unstoppable Momentum, anticipado o 9 de abril pola canción "A Door Into Summer", publicada en maio.
O 12 de maio de 2015 anunciou o décimo quinto álbum de estudo Shockwave Supernova, precedido polo sinxelo do mesmo nome. En 2017 colaborou co músico alemán Marco Minnemann nalgunhas cancións incluídas posteriormente no disco Borrego.
Guitarras
Satriani usou as súas propias guitarras, a serie Ibanez JS, que se venden en tendas de música de todo o mundo. Tamén colaborou con Vox Music para crear os seus propios wahs, delays, overdrive e distorsións, así como unha colaboración con Marshall Amplification para crear a súa propia cabeza de serie, o JVM410HJS.
Demanda de plaxio
En 2008 demandou ao grupo musical británico Coldplay por plaxio, alegando que a canción "Viva La Vida" fora copiada dun tema seu: "No segundo que eu a ouvín, eu sabía... sentín como se unha daga atravesase o meu corazón. Doeu moito", dixo Satriani. "Ao segundo de ouvila, sabía que era (a miña propria) 'If I Could Fly'". O cantante de Coldplay asegurou que eles non copiaran a música. . A demanda foi desestimada nun xulgado de primeira instancia en California, pero Satriani e o grupo acadaron un acordo extraxudicial.
Vida privada
miniatura| Joe Satriani con Stuart Hamm en 2008 Satriani é católico e casado con Rubina Satriani.
Vigo Centro
Vigo Centro ou Vigo-Centro pódese referir a:
Peter Patzak
Peter Patzak, nado en Viena o 2 de xaneiro de 1945 e finado en Krems an der Donau o 11 de marzo de 2021, foi un director de cinema austríaco, artista interdisciplinar que se dedicou ao cinema tras estudar historia da arte, psicoloxía e pintura.
Traxectoria
Patzak era fillo dun policía con rango de maior, segundo se explica na presentación da película Kottan ermittelt: Rien ne va plus no Gartenbaukino de Viena, no programa de televisión Seitenblicke.
Como pintor, expuxo por primeira vez en 1962. Os seus cadros expoñeríanse desde Basilea até Nova York. En 1996 expúxose no Sarre Künstlerhaus unha retrospectiva de Peter Patzak (obras de 1961 a 1996). En 2005, unha das súas obras foi poxada en eBay en beneficio do Fondo Hermann Gmeiner de Alemaña.
De 1968 a 1970 traballou en Nova York. Despois de regresar a Viena, fixo a súa primeira longametraxe Die Situation (1972). Peter Patzak tamén ten dirixido numerosos filmes para a televisión, fixo famosa a parodia da película policíaca Kottan ermittelt, que foi producida para a ORF durante sete anos dende 1976. En 1978 presentou unha aclamada adaptación cinematográfica de Das Einhorn de Martin Walser, onde o mesmo Walser traballou no guión, e máis tarde, eloxiou a adaptación.
Como director recibiu numerosos premios como o premio ao director na Bienal de Venecia, o premio Max Ophüls, o premio Adolf Grimme, o Golden Romy, o premio do Festival de Cine de Berlín e o premio UNESCO. A súa película Kassbach - Ein Porträt participou no 29º Festival Internacional de Cine de Berlín e Wahnfried proxectouse fóra da competición no 40º Festival Internacional de Cine de Cannes. En 1997 dirixiu Shanghai 1937, unha adaptación da novela Hotel Shanghai de Vicki Baum, que participou no 20º Festival Internacional de Cine de Moscova.
Petalonia zosterifolia
Petalonia zosterifolia é unha especie de alga parda da familia Scytosiphonaceae. A especie foi descrita por Otto Kuntze no ano 1898.
Luiz Carlos Tatu
Luiz Carlos da Silva Lemos, máis coñecido como Luiz Carlos Tatu, nado en Três Irmãos, Río de Xaneiro, o 11 de agosto de 1947, é un exfutbolista brasileiro que xogaba como extremo dereito.