cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hieracómpolis
Tumba pintada exipcia máis antiga coñecida
miniatura|dereita| x100px | Unha antiga pintura sepulcral de Nekhen en xeso con barcas, bastóns, deusas e animais, posiblemente o primeiro exemplo Outros descubrimentos en Hieracómpolis inclúen a Tumba 100, a tumba máis antiga con decoración pintada nas súas paredes de xeso. Crese que o sepulcro data da cultura Gerzeh (ca. 3500-3200 a. C.).
Gran Premio de Portugal de 1987
Piquet terminou terceiro por diante de Mansell e Senna, Piquet ampliou a súa vantaxe no campionato a 18 puntos sobre Senna e 24 sobre Mansell.
Hieracómpolis
Tumba pintada exipcia máis antiga coñecida
A decoración mostra presuntas escenas e imaxes relixiosas que inclúen figuras presentes na cultura exipcia durante tres mil anos nunha procesión funeraria de barcas, presuntamente unha deusa entre dous leóns erguidos, unha roda de varios cuadrúpedes con cornos. Varios exemplares de persoas asociadas á deidade da primeira cultura do gando e un sostido por unha deusa de de grandes seos. Os animais representados inclúen onagros ou cebras, cabras, avestruces, leoas, impalas, gacelas e gando.
Actividade continua
Hai tumbas en Hieracómpolis, que datan do Imperio Medio, Segundo período intermedio de Exipto e Imperio Novo. Na tumba pintada de Horemkhauef atopouse unha inscrición biográfica que relataba a viaxe de Horemkhauef á capital. Viviu durante o segundo período intermedio. Debido a que tiña unha forte asociación coas ideas relixiosas exipcias sobre a realeza, o templo de Horus en Hieracómpolis usouse ata o Reino ptolemaico, persistindo como centro relixioso ao longo dos miles de anos da cultura do antigo Exipto.
Selos cilíndricos
Os selos cilíndricos atopados en Hieracómpolis inclúen algunhas das primeiras escenas coñecidas do faraón golpeando aos seus inimigos cunha maza. En xeral creese que os selos cilíndricos derivan de exemplos mesopotamianos.
Paletas descoradas de Hieracómpolis
Varias das mellores paletas decoradas pre dinásticas descubríronse en Hieracómpolis. A miúdo amosan animais inspirados na mesopotamia como os serpopardos, e tamén incorporan algúns dos primeiros xeróglifos.
Amaltea
Amaltea pode ser:
Xaime Aguiar
Xaime Aguiar, nado en Cartagena (Murcia) o 10 de maio de 1951, é un actor e director de teatro galego.
Look Sharp Live
Look Sharp Live é o vídeo dun concerto do dúo de pop sueco Roxette, lanzado en VHS en outubro de 1989. Inclúe imaxes dun concerto no castelo Borgholm en Borgholm, Suecia.
José Abeijón Sánchez
José Abeijón Sánchez, nado en Ordes o 16 de novembro de 1913 e finado na Coruña o 10 de xuño de 1972, foi un político galego.
Traxectoria
Foi nomeado alcalde de Negreira en 1942, permanecendo no cargo até 1967. Foi deputado provincial. En novembro de 1967 foi elixido procurador en Cortes como representantes de Municipios da provincia da Coruña. Cesou como procurador en Cortes en 1971.
La Selle-en-Coglès
La Selle-en-Coglès (en Kell-Gougleiz) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Muralla de Antonino
250px|esquerda|miniatura|Resto dun forte romano do Muro Antonino en [[Barr Hill.]] O motivo da creación desta fronteira fortificado foi adiantar as posicións defensivas romanas, ó considerar que a provincia de Britania era xa segura, para así garantir a súa defensa, e de paso someter ás tribos hostís que vivían entre ambas murallas, nas terras altas da Caledonia meridional. Estas tribos dos pictos constituían unha importante ameaza pola súa hostilidade, ante o cal as súas terras foron asoladas e un gran número dos seus habitantes apreixados e deportados a Xermania.
A muralla non era tan sólida como a de Hadrián xa que estaba formada por un muro de turba e tierra esmagada no canto de pedra, aínda que tiña un foxo maior que a primeira e contaba ademais con 19 fortes e un sendeiro militar na súa parte meridional. Porén, a fortificación abandonouse trala morte do emperador Antonino Pío, cara o 162, volvendo progresivamente as tribos do norte a baixar. Á morte do emperador Cómodo, posiblemente no ano 196 ou 197, cando o gobernador Clodio Albino retirou gran parte da súa gornición ó proclamarse emperador e desprazarse a Lugdunum (a actual Lión), as tribos do norte protagonizaron un grande ataque sobre as fronteiras romanas na illa, o que levou en 208 ó emperador Septimio Severo a restablecer lexións na muralla de Antonino, ordenando reparalo.
O Porto Vello
O topónimo galego O Porto Vello pode referirse a:
Villafranca, Navarra
Villafranca é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Tudela, na comarca da Ribera Arga-Aragón e a 70 km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2017 era de 2.845 habitantes, segundo o INE.
Peleo
Desterro
Peleo e o seu irmán Telamón asasinaron por envexa ao seu medio irmán Foco, pois este destacaba nas competicións. Cando o crime foi descuberto, Éaco desterrou de Exina a ambos; entón Telamón foise a Salamina e Peleo a Ftía.
Peleo en Ftía
En Ftía foi recibido polo rei Euritión, quen lle deu á súa filla Antígona por esposa e con ela foi pai de Polidora. Logo, Peleo e Euritión participaron na cazaría do xabaril de Calidón pero alí o primeiro deu morte involuntariamente ao segundo.
En Iolco
De novo tivo que partir ao exilio e viaxou a Iolco, onde reinaba Acasto. Alí a muller deste, Astidamía, namorouse del. Con todo, Peleo rexeitouna. Ante o cal, presa do despeito, a raíña acusouno ante o seu marido de tentar seducila.
O rei, con intención de se vingar, convidou a Peleo a unha cazaría nos seus territorios da fronteira norte do reino. No transcurso da cal, os homes do rei apresárono, roubáronlle a súa espada, valioso agasallo do seu pai, atárono e abandonárono á súa sorte, sen cabalo e sen comida, nun territorio no que vivían os centauros. O primeiro destes seres co que se atopou foi Quirón, de quen pronto se fixo amigo e axudoulle a regresar ao seu fogar. Esta converteríase nunha amizade para sempre, e Peleo, coñecendo a sabedoría de Quirón, máis adiante confiaríalle a educación do seu fillo Aquiles.
Unha vez de regreso e a salvo no seu fogar do palacio de Exina, relatou todo o sucedido ao seu pai. Este, furioso, concedeulle o mando do seu exército. Dese modo regresou a Ftía, matou o rei e á raíña pola súa infamia e apropiouse definitivamente do país, o cal se convertería na nova terra dos mirmidóns que o acompañaron.
Viaxe dos argonautas
No seu exército non só marchaban mirmidóns, senón moitos outros heroes gregos, e foi así como coñeceu a Xasón e aos Dióscuros. Cousa que lle levou a seguilos como parte da tripulación coñecida como os Argonautas na súa temeraria viaxe á Cólquida en busca do Vélaro de ouro.
Ao seu regreso de Cólquida Peleo estableceuse en Ftía, onde, á morte do seu pai, foi coroado rei dos mirmidóns, trasladando de Exina a Ftía a capital do seu reino.
Voda de Peleo e Tetis
Cando Peleo se namorou de Tetis pediu consello a Quirón para atopar a forma de seducila, xa que ela, como todas as nereidas, posuía o poder de cambiar de forma ao seu antollo. Quirón recomendoulle que unha vez que a atrapase non a soltase, sen importar en que se transformase. Así o fixo, e cando esta se transformou en xiba, atrapouna por un brazo e non a soltou ata que regresou á súa forma de muller, momento no que Peleo puido tomala á forza.
A voda de Peleo e Tetis celebrouse na cova de Quirón, no monte Pelión. Case toda a nobreza grega e mesmo os mesmos deuses asistiron. Durante a cerimonia Peleo recibiu, como agasallo do centauro, unha lanza de freixo feita polos mesmos Hefesto e Atenea. Celebrouse ao grande, Quirón tanxeu a lira, as Musas cantaron e as nereidas bailaron. Pero aquel feliz momento foi augado por algo que traería terríbeis consecuencias. Todos os deuses foran convidados a aquela festa, menos Eris, a deusa da discordia; a cal, furiosa por aquela afronta, urdiu un plan para se vingarse. Primeiro pediu unha mazá de ouro do xardín das Hespérides, na cal plasmou o seguinte: καλλίστῃ kallístei (para a máis fermosa) e lanzouna no medio da voda. Ao vela, Hera, Atenea e Afrodita, alegando cada unha ser a máis bela, e por tanto merecedora do premio, disputáronlla, o que traería como consecuencia o xuízo de Paris e a posterior Guerra de Troia.
Aquiles
Da unión de Tetis e Peleo naceu o poderoso Aquiles, o cal grazas a que o seu pai pediu a Quirón que se encargase do seu adestramento e educación, se converteu nun hábil tocador de lira e poderoso guerreiro.
Pasaron os anos e Peleo, xa envellecido e canso, non se animou a participar persoalmente na guerra de Troia, preferindo enviar a Aquiles ao mando dos mirmidóns, e unha vez que os gregos o sacaron do agocho ao cal lle enviou a súa nai, no palacio do rei Licomedes da illa de Esciro, recrutárono.
Últimos anos
Non se volve a saber de Peleo até o final da guerra, da cal Aquiles non regresou. Con todo a súa vida durou suficiente como para presenciar o glorioso retorno do seu neto, Neoptólemo, do cal non se sabe se no momento do encontro sequera o coñecía. O famoso rapaz, ao que se lle atribuía o papel principal na toma de Troia, regresou a Ftía para reclamar o reino do seu pai. Peleo non parece ter inconveniente e axiña que como este arribou ás costas gregas, abdicou no seu favor.
Así, o vello rei viviu tranquilamente baixo o reinado do seu neto, o cal casou con Hermíone, a fermosa filla do rei Menelao de Esparta. Con todo, esta nunca deu un fillo a Neoptólemo. Mais si o tivo coa súa escrava, Andrómaca, a cal pariu a un neno chamado Moloso. Narra Eurípides que cando a celosa raíña Hermíone pediu axuda ao seu pai, durante a ausencia de Neoptólemo, tentaron matar a Andrómaca e ao pequeno, foi o ancián Peleo quen encarou ao poderoso rei espartano e por medio da palabra conseguiu que se marchase sen lles facer dano. Entón foi cando Andrómaca e Moloso fuxiron do palacio para perderse rumbo ao norte.
Neoptólemo, frustrado porque a súa esposa non lle daba fillos, decidiu pedir consello ao oráculo de Delfos, dentro de cuxo recinto foi asasinado por Orestes. Entón, Peleo, xa nos seus últimos días, non quedándolle descendentes, e non querendo deixar as súas terras a Menelao, pensou que os máis sensato era darllas en herdanza ao servente de máis confianza de Neoptólemo. Foi así como, tras a morte de Peleo, Héleno, antigo príncipe de Troia e logo escravo do fillo de Aquiles, recobrou a súa dignidade converténdose en rei de Ftía.
Lista de razas de cabalos
miniatura|300px|[[Cabalo de pura raza galega no Centro de Recursos Zooxenéticos de Galicia.]] Esta páxina é unha lista de razas de cabalo e poni. Malia que non existe unha definición científica aceptada do termo "raza", defínese xeralmente como as características distintivas nun número de xeracións; os seus membros poden ser chamados "pura raza". En moitos casos, as liñas de sangue dunha raza de cabalo son recollidas nun rexistro oficial. Porén, nos cabalos, o concepto é algo flexible, xa que e un rexistro aberto para o desenvolvemento das razas de cabalos que aínda non o son plenamente. Estes rexistros tamén se consideran a autoridade no tocante a se unha raza determinada está catalogado como "cabalo" ou "poni".
Phan Thiet
300px|dereita|miniatura|Phan Thiet.
Phan Thiet é unha cidade situada en Nam Trung Bo, capital da provincia de Binh Thuan.
Está atravesada polo río Ca Ti, que continúa cara o mar da China Meridional. O núcleo urbano conta con arredor de 350.000 habitantes.
Néctar
miniatura|dereita|150px|Nectarios extraflorais en Prunus avium O néctar é unha substancia acuosa secretada polos vexetais a través de glándulas especializadas. A súa constitución química xeralmente inclúe azucres en cantidades variables de acordo coa especie.
A polinización e a intermediación entre as especies vexetal e animal
miniatura|150px|Unha [[bolboreta chuchando do néctar dunha flor.]] Normalmente o néctar é aproveitado por certos animais (insectos, aves e mamíferos) como fonte de auga e hidratos de carbono, e estes animais procuran as plantas nectaríferas para a súa alimentación. En contrapartida, moitas especies vexetais presentan glándulas de néctar (nectarios) nas súas flores, de xeito que, ao visitar esta fonte de néctar, o animal fatalmente irá esvarar nas anteras e cargar o pole para outras flores, efectuando así a polinización. Esta relación mutua entre plantas e animais, intermediada polo néctar, ten evolucionado e unha miríade de especies vexetais e animais, coas máis variadas adaptacións morfolóxicas, xurdiran así sobre a Terra.
O néctar tamén pode ser producido noutros órganos das plantas, onde asumen función protectora. En certas especies, como nos xéneros Passiflora, Croton e Impatiens. As especies Passifora, ou Passifloraceae, Croton e Impatiens son especies vexetais utilizadas pola homeopatía, polas súas características curativas. Nalgunhas plantas o néctar é producido por glandulares nas follas ou no talo. As formigas son atraídas por estas fontes de azucre, e atacan a calquera outro animal que se aproxime á planta, protexéndoa contra posibles predadores. En máis este caso, hai unha relación con vantaxes mutuas intermediada polo néctar.
Simboloxía
Na iconografía, o néctar é o líquido precioso da compaixón que verte do vaso dos bodhisattvas, ou seres xa iluminados, como Kuan Yin, que asumiran o compromiso de axudar os que aínda sofren na Terra'''.
Operador hermitiano
Un operador hermitiano é un endomorfismo continuo autoadxunto do espazo de Hilbert. Os operadores hermitianos úsanse na análise funcional e na mecánica cuántica
Dá: Do que se deduce que os operadores hermitianos forman un espazo linear sobre o real
Distancia
Distancia (Xeometría)
A distancia entre un punto P e unha recta R é a lonxitude do camiño máis curto que une o punto P(x1,y1) coa recta R = Ax + By + C. Matematicamente exprésase como:
A distancia entre dúas rectas paralelas é a lonxitude do camiño máis curto entre unha delas e un punto calquera da outra.
A distancia entre un punto P e un plano L é a lonxitude do camiño máis curto entre o punto P(x1,y1,z1) e o plano L = Ax + By + Cz + D. Matematicamente exprésase como:
Casal, Dorrón, Sanxenxo
Casal é un lugar da parroquia de Dorrón do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 25 habitantes en 2016 (11 mulleres e 14 homes), o que representa manter a poboación que tiña en 2009, 26 veciños, e un lixeiro aumento respecto ó ano 2004, cando eran 22.
Viktor Saneiev
Viktor Danilovich Saneiev (en ruso Виктор Данилович Санеев), nado en Sukhumi (Xeorxia) o 3 de outubro de 1945 e finado o 3 de xaneiro de 2022, foi un triplo saltador xeorxiano.
Competiu internacionalmente coa Unión Soviética e gañou catro medallas olímpicas; tres de ouro (1968, 1972 e 1976) e unha de prata (1980). Dominou a especialidade de triplo salto entre fins de 1960 e a década de 1970. Saneiev adestrou en Sukhumi e máis adiante en Tbilisi na sociedade deportiva Dynamo.
Traxectoria
Saneiev comezou no atletismo en 1956 na escola deportiva Gantiadi, o seu primeiro adestrador foi Akop Kerselyan. Seis anos máis tarde Kerselyan anuncioulle que se debía especializar en triplo salto. En 1963 Saneiev finalizou terceiro no campionato escolar de toda á Unión Soviética, a Espartaquiada. O seu maior éxito sucedeu en 1968, cando gañou os Campionatos da URSS e nos Xogos Olímpicos de verán de 1968, onde o 17 de outubro bateu o récord do mundo dúas veces: con 17,23 metros e 17,39 metros. O mesmo día, pero catro anos máis tarde, Saneiev bate o récord do mundo unha vez máis, en Sukhumi, con 17,44 metros. Gañou as medallas de ouro nas Olimpíadas de verán de 1972 e 1976 e a de prata nos Xogos Olímpicos de 1980.
Ademais gañou os Campionatos Europeos de Atletismo de 1969 e 1974, os Campionatos Europeos de Atletismo en Pista Cuberta de 1970, 1971, 1972, 1975, 1976 e 1977. Saneiev foi campión da URSS en 1968-71, 1973-75 e en 1978.
Foi galardoado coa Orde da Bandeira Vermella do Traballo en 1969.
Premio Miguel de Cervantes
miniatura|Monumento a Cervantes na Plaza de España, [[Madrid.]]
O Premio Cervantes, foi instituído en 1975 e é concedido anualmente polo Ministerio de Cultura de España.
Trátase do Premio Nacional de Literatura. Está recoñecido coma o galardón literario máis importante en lingua castelá e destinado a distinguir a obra dun autor en lingua castelá cuxa contribución ó patrimonio cultural hispánico fora decisiva. Xeralmente premiase a un español e a un latinoamericano, aproximadamente en forma alternativa, dando así o número de máis da metade de premiados a escritores moitas veces descoñecidos a nivel mundial do país que outorga o premio, e o resto repartido a grandes escritores de América.
Actualmente está dotado con 125.000 euros e toma o seu nome do autor Miguel de Cervantes, autor da que se considera a máxima obra da literatura castelá, Don Quixote da Mancha.
Historia e características
Os candidatos ó Premio Miguel de Cervantes son propostos polo pleno da Real Academia Española, polas Academias da Lingua dos países de fala hispana e polos gañadores en pasadas edicións.
O 23 de abril de cada ano, coincidindo coa data na que se conmemora a morte de Miguel de Cervantes, o rei de España, Filipe VI, preside a entrega deste galardón no Paraninfo da Universidade de Alcalá. Neste acto solemne, o rei, o ministro de Cultura español e o autor galardoado pronuncian un discurso no que se glosa a vida e produción literaria do premiado, a obra de Cervantes e os autores clásicos da lingua española, así coma sobre o estado do idioma.
Lista de gañadores do Premio Cervantes
145px|right
Premios Cervantes por países
Datos actualizados a abril de 2023.
Xoán Fernández de Boán
Xoán Fernández de Boán, nado en Abruciños (Amoeiro), en 1549 e finado en Sevilla o 9 de outubro de 1615, foi un maxistrado e político galego que foi presidente da Real Audiencia de Lima a comezos do século XVII.
Traxectoria
Nado no pazo de Pousa de Cacabelos, estudou no Colexio de Fonseca e posteriormente Leis e Canons na Universidade de Salamanca. Xuíz maior de bens de defuntos foi nomeado visitador da Real Audiencia de Panamá en 1598 e oidor da Real Audiencia de Lima en 1600.
Tras a morte do vicerrei Gaspar de Zúñiga e Acevedo, conde de Monterrei o 10 de febreiro de 1606, a Audiencia encargouse do goberno do vicerreinado. Foi elixido como presidente en primeiro lugar Diego Núñez de Avendaño, por ser o oidor decano. Pero este faleceu o 26 de maio, e correspondeulle a Fernández de Boán asumir a presidencia da Audiencia gobernadora e as funcións de Capitán Xeneral do Perú.
A Audiencia estaba entón integrada, ademais de por Boán, por Juan Fernández de Recalde, Juan Jiménez de Montalvo, Juan de Villela e Juan Páez de Laguna, aos que se lles xuntou despois Hernán Arias de Ugarte e Alberto de Acuña. A Audiencia gobernou o vicerreinado en calma e nas súas comunicacións ao rei Filipe III mostraron o interese e o empeño que puñan en suxeitarse ás directivas que lles foran dadas aos vicerreis anteriores. Durante este goberno provisorio erixiuse o Tribunal e Audiencia Real de Contas e Particións do Vicerreinado, do que foi primeiro decano Alonso Martínez de Pastrana.
O mandato da Audiencia culminou coa chegada do vicerrei Juan de Mendoza y Luna, marqués de Montesclaros, o 21 de decembro de 1607. Ao remate do mandato de Boán, ascendérono ao Consello de Indias o 27 de xaneiro de 1613, e houbo de retornar a España. Tomou posesión do novo cargo o 17 de decembro de 1614, e desempeñouno ata a súa morte. Os seus herdeiros levaron grandes riquezas e constituíron unha familia nobre en Galicia.
Vida persoal
Casou con Damiana de Landecho e Arraso, unha nobre crioula de Lima, cara a 1601. Ademais tivo relacións con dúas nobres galegas, Xoana Gómez de Losada e Inés López de Nogueiras, coas que tamén tivo descendencia.
Literatura galega do período intersecular
O período intersecular
miniatura|[[O divino sainete|Divino sainete de Curros, publicado en 1888.]] Realmente, é bastante complicado delimitar cando comeza a etapa intersecular e cando finaliza o Rexurdimento, posto que os movementos literarios non desaparecen da noite para a mañá, senón que precisan dun proceso de degradación. Normalmente, temos datas de acontecementos históricos que marcan o inicio simbólico de cada fase das nosas letras, mais non ocorre o mesmo neste caso. Ademais, non todos os xéneros comezarán o proceso de decaemento ao mesmo tempo (é máis, o teatro apenas sufriu esta decadencia nesta época).
Por este motivo, para non crear unha interrupción artificial entre o teatro e a prosa do Rexurdimento e do período intersecular, remontarémonos no tratamento deste dous xéneros á fin do Rexurdimento (en 1880 a narrativa, en 1882 a dramática).
No caso da poesía, iniciaremos a literatura "entre dous séculos" en 1888, ano da publicación d'O divino sainete, de Manuel Curros Enríquez, posto que é a última obra poética publicada por un dos tres grandes mestres do Rexurdimento.
Contexto histórico
No tocante ao campesiñado, o final do século XIX e o principio do XX estivo marcado pola crise agraria finisecular, a cal vén derivada da competencia do gando americano que o gando galego comezou a sofrer nesta época.
Por outra parte, a estrutura social vai estar marcada pola decadencia da clase fidalga, a cal será xenialmente narrada, xa andando o século XX, nas novelas históricas de Ramón Otero Pedrayo. Ademais, contaremos neste espazo de tempo cunha certa "desruralización" de Galiza, posto que teremos un incremento do proceso mediante o cal a poboación rural vai mudando a "vida campestre" pola "vida urbana".
En 1891, tiveron lugar os Xogos florais de Tui, nos cales Manuel Murguía usou por primeira vez a lingua galega nun acto público (salvando a etapa medieval, na que o galego era usado en todo tipo de actos). Mais estes Xogos Florais marcarán tamén a fin do auxe dos Xogos Florais, eventos que se viñan celebrando desde 1861 e, arredor dos cales, fora rexurdindo o sistema literario galego. E, se o idioma foi utilizado por vez primeira nun acto público en 1891, en 1907 será empregado por primeira vez nun discurso político impartido por Manuel Lugrís Freire.
Foi a partir de 1907 cando xurdiron as Revolucións Agrarias (ou agrarismo), coa fundación do sindicato agrario Solidaridad Gallega. O relixioso Basilio Álvarez foi a principal figura política deste movemento e, Ramón Cabanillas, a literaria. O agrarismo pasou desde 1907 por varias fases (concretamente catro), e non finalizou ata 1936, co inicio da guerra civil.
A primeira guerra mundial (1914-1919) tivo fortes repercusións en Galiza, xa que freou enormemente os índices de emigración, malia que España foi neutral neste conflito bélico.
A poesía
Despois do auxe poético do Rexurdimento, o xénero lírico vai comezar a sufrir unha certa decadencia nesta etapa. O número de publicacións poéticas (e literarias) vai ir decrecendo progresivamente conforme nos acheguemos ao século XX. Os poetas interseculares utilizarán e abusarán os recursos e temáticas propias dos mestres da literatura galega do Rexurdimento (Rosalía de Castro, Manuel Curros Enríquez e Eduardo Pondal), ata o punto de chegar a esgotalos.
Un dos máis destacados autores poéticos desta etapa será Antonio Noriega Varela, quen terá relación persoal e influencia literaria con outro dos grandes versificadores deste período: Manuel Leiras Pulpeiro. De feito, segundo Ricardo Carvalho Calero, Noriega e Leiras repartiron o territorio a cantar como se fosen dous señores feudais, posto que Leiras Pulpeiro será o cantor da mariña e, Noriega Varela, o da montaña. En Noriega, por outra parte, acharemos a influencia do saudosismo portugués e de escritores lusos como Teixeira de Pascoaes, Antero de Quental, Guerra Junqueiro ou Eugénio de Castro.
miniatura|160px|esquerda|Ramón Cabanillas. Mais, o grande creador lírico desta época intersecular vai ser Ramón Cabanillas. Se ben é certo que o "Poeta da Raza" é encadrado normalmente (e con bastante criterio) como un dos grandes escritores da época das Irmandades da Fala, non é menos verdadeiro que o versificador cambadés comezou a súa carreira literaria neste período intersecular (o seu poemario No Desterro data de 1913, e Vento Mareiro foi publicado en 1915). Cabanillas será o renovador da poesía (debido á súa influencia do modernismo, corrente iniciada polo nicaraguano Rubén Darío), mais sen perder de vista a tradición anterior (sobre todo Rosalía de Castro).
Finalmente, temos que dicir que a poesía intersecular, contou basicamente con tres liñas temáticas que continúan coa tradición poética do século XIX:
Xunto a estas tres liñas temáticas principais tamén agroman outras liñas máis minoritarias:
A prosa
miniatura|155px|[[Valentín Lamas Carvajal fundou O Tío Marcos da Portela]] A pesar de que a prosa xornalística en lingua galega xa viña existindo desde o Prerrexurdimento e xa fora consolidada no Rexurdimento, coa fundación por parte de Valentín Lamas Carvajal do semanario O Tío Marcos da Portela (1876), a prosa literaria non aparecerá ata o serán do Rexurdimento, coa publicación por entregas da novela de Marcial Valladares Núñez Maxina ou a Filla Espúrea (1880). Mais a afirmación de que esta é a primeira novela escrita en galego debe ser feita con cautela, posto que estamos ante un libro "trilingüe" (en galego, en español, e na mestura destes dous idiomas popularmente coñecida como castrapo), sendo a lingua un elemento caracterizador dos personaxes (os de clase alta falan español; os de clase media e os de clase baixa que teñen algún tipo de relación cos adiñeirados ou co exército, en castrapo; e os de clase baixa e/ ou que viven nun medio rural, en galego). Precisamente o factor idiomático impídelle de cheo a esta obra ser a primeira novela naturalista na cal se utiliza a lingua galega. E é que un dos principais trazos do naturalismo literario radicaba en concederlle importancia á influencia do medio. Valladares, porén, presentaranos ao final do libro a unha Maxina capaz de expresarse nun perfecto español mentres mantén os seus diálogos co Marqués, a pesar de ser criada en galego e nun medio rural e monolingüe en galego. Así, a lingua a empregar viría determinada polo sangue, e non polo medio.
Por outra parte, en 1889, publicarase o primeiro best-seller da prosa galega, o Catecismo da Doutrina Labrega Composto polo R. P. M. Fr. Marcos da Portela, Doutor en Teoloxía Campestre de Valentín Lamas Carvajal, popularmente coñecido como O Catecismo do Labrego. Trátase dunha obra que, reproducindo a estrutura do Catecismo da Doutrina Católica (é dicir, a estrutura de pregunta-resposta), critica o caciquismo e os males dos labregos. Aínda así, non podemos pensar (a pesar do título e da forma) que se trata dunha obra anticlerical (o catolicismo de Lamas impedíao), senón que, con O Catecismo do Labrego, Lamas Carvajal pretendeu denunciar as penurias do rural galego a través dun sistema coñecido por todos os posíbeis lectores. É dicir, naquela época todo o mundo (letrados e analfabetos) coñecía e sabía de memoria o Catecismo.
miniatura|esquerda|250px|O [[mosteiro de Carboeiro ambienta o Niño de Pombas de López Ferreiro]] A partir da década de 1890, van aparecendo textos interesantes para a literatura galega, posto que presentan unha certa diversificación temática. Neste decenio vai xurdir a novela histórica galega, da man do cóengo Antonio López Ferreiro, autor de A Tecedeira de Bonaval (1895), O Castelo de Pambre (1895) e Niño de Pombas (1905). Andando o tempo, acharemos novelas de carácter costumista, como ¡A Besta!(1899) de Patricio Delgado Luaces (Xan de Masma) ou A Cruz de Salgueiro (1915), de Xesús Rodríguez López ou os contos de Néveda (publicados en 1920), de Francisca Herrera Garrido. O naturalismo si aparecerá plenamente nos contos naturalistas de Pé das Burgas (1904), do andaluz Francisco Álvarez de Nóvoa. A novela de temática amorosa, iniciada por Marcial Valladares Núñez con Maxina ou a Filla Espúrea, vai ser continuada por Aurelio Ribalta en O Pastor de Dona Silvia e O Derradeiro Amore.
Finalmente, autores como Henrique Labarta Pose, Heraclio Pérez Placer ou Valentín Lamas Carvajal, escribirán obras contísticas nas que se presente, en clave humorística, a máis chocalleira da realidade galega, unida por veces á defensa do labrego do país.
O teatro
Antes da década de 1880, o teatro dominante en Galiza era o teatro popular, o cal viña desde os Séculos Escuros e que se trata nos artigos literatura galega dos Séculos Escuros e literatura galega do Rexurdimento.
Mais, a partir deste decenio (e incluso antes), Francisco María de la Iglesia viu a necesidade de crear un teatro galego para minorías instruídas. Realmente, foi este escritor compostelán o primeiro que creu necesaria a creación dun teatro galego non popular, que combatese a imaxe negativa do galego e dos galegos que ofrecían as obras bilingües e en lingua española. Tanto era así, que (segundo Laura Tato Fontaíña) o seu interese por elaborar un novo teatro galego custoulle Francisco María de la Iglesia o alcume de "Capitán Araña" (parafuseiro, embrullador,...), alcuño imposto polos seus propios correlixionarios. Por este motivo, este escritor dramático viuse na obriga de iniciar el só o teatro galego de corte non popular. E fíxoo con A Fonte do Xuramento, peza estreada no Liceo Brigantino da Coruña o 13 de agosto de 1882. En 1871 José María Chao Ledo estreou en Mondoñedo Noite Boa de 1871.
A noticia da existencia deste tipo de dramática chegou aos ouvidos da emigración galega en Cuba. Así, en 1884 estrea na Habana Manuel Lugrís Freire a obra A Costureira da Aldea e, en 1885 Ramón Armada Teixeiro estreou no Gran Teatro Tacón da mesma cidade a peza ¡Non Máis Emigración!. Nesta obra combínanse escenas cantadas e dialogadas. Publicouse tres veces en América e unha en Galiza. Unha innovación é que, ao igual que no acto primeiro, que está ambientado na aldea, no segundo, ambientado na Habana, a única lingua que se fala é o galego. Outra innovación é que os diálogos son en prosa.
Alén disto, tanto en Galiza como na diáspora, tense (exceptuando as pezas de Francisco María de la Iglesia) o teatro histórico de Emilio Álvarez Giménez (autor de Mari-Castaña. Unha Revolta Popular, 1884) e de Xoán Cuveiro Piñol (autor de Pedro Madruga, 1897) e os dramas de Galo Salinas (A Torre do Peito Burdelo, 1890, e ¡Filla...!, 1892). Deste período intersecular é tamén o teatro de Xan da Coba, o cal merece (debido á súa escasa calidade) ser pouco máis que mencionado. miniatura|Mal de moitos, Ferrol, 1915. Mais toda esta tenue actividade dramática culminará en 1903 na constitución da Escola Rexional de Declamación, xurdida da man dun grupo de mozos liderados por Eduardo Sánchez Miño. Esta Escola dramática tivo como directores a Galo Salinas (nunha primeira etapa) e a Manuel Lugrís Freire (sucesor de Galo Salinas). Precisamente, as disputas persoais e ideolóxicas entre Galo Salinas e Manuel Lugrís Freire, alén da falta de apoio do resto de escritores dramáticos galegos sufrido por esta institución, levou á disolución da mesma en 1905. de todas as maneiras, pese a contar tan só con dous anos de existencia, a Escola Rexional de Declamación supuxo un pulo definitivo na construción dun teatro galego.
A partir de 1905, e ata 1915, temos que as representacións de teatro galego son esporádicas e minoritarias en Galiza. Porén, a prensa rexionalista de Cuba, despois da desaparición da Escola Rexional de Declamación, comezou a exercer presión para que reactivase na emigración o teatro galego. E vai ser desde aquel momento cando o actor-director-escritor Dramático Nan de Allariz comece a ter un grande éxito tanto na diáspora como no país.
E tamén nesta época terán un importante éxito os espectáculos cómicos (mais non ausentes de denuncia social, pois pénsese, por exemplo, en Mal de moitos) do dúo ferrolán Charlón e Hermida, formado por Uxío Charlón e Manuel Sánchez Hermida.
Para concluírmos, a partir de 1915 comezarán a ter importancia no ámbito dramático os coros populares, posto que será neste ano cando o ferrolán Toxos e Froles se converta no primeiro coro que inclúa o teatro de xeito estábel nas súas funcións. Desde ese momento, os coros populares formarán parte activamente da vida teatral galega, e incluso se converterán, na ditadura de Miguel Primo de Rivera, nos depositarios da mesma.
FC Auch
O Football-Club Auch é un equipo profesional de rugby francés da cidade de Auch (departamento de Gers).
Actualmente compite na ProD2, a segunda división do rugby francés. O club gañou a European Shield no 2005 e tamén foi campión da Segunda División profesional (chamada ProD2) en 2004 e 2007 a pesar de ter un dos presupostos máis baixos do rugby profesional galo.
Recentemente, o equipo estivo a cabalo entre a máxima categoría do rugby francés (o Top 14) e a ProD2. En cinco anos (entre as tempadas 2003-04 e 2007-08) ascendeu e descendeu catro veces.
Historia
O F.C. Auch foi fundado en 1891. Foi finalista do Challenge Yves du Manoir en 2001, perdendo a final fronte ao Montferrand (agora Clermont). Nos anos 2000 competiron na Segunda División do rugby francés, e na tempada 2002-03 chegaron ás semifinais para acadar a promoción, mais caeron fornte ao Montpellier. Á seguinte tempada acadaron o ascenso tras gañar na final da ProD2 ao Bayonne in the Pro D2 final.
Porén o equipo volveu descender á ProD2 a tempada 2005-06. O club chegou a proclamarse campión da European Shield, un torneo de repesca para os equipos eliminados na primeira rolda da European Challenge Cup nesa tempada. Gañaron ao equipo inglés dos Worcester na final.
ProD2
En 2007 acadou o ascenso directo.
Benito Varela Jácome
Benito Varela Jácome, nado en Soutolongo (Lalín) o 6 de marzo de 1919 e finado en Santiago de Compostela o 22 de outubro de 2010, foi un estudoso e crítico literario galego.
Traxectoria
Fixo os estudos primarios e secundarios en Lalín. Aos 16 anos fixo unha viaxe a Arxentina, onde permaneceu un ano. Ao regreso intervén como soldado na batalla do Ebro. Cursou Filosofía e Letras, sección Xeografía e Historia na Universidade de Santiago de Compostela.
O seu primeiro traballo como docente foi no colexio Minerva de Santiago de Compostela (hoxe Manuel Peleteiro). A partir de 1960 foi catedrático de Lingua e Literatura Españolas en varios institutos de bacharelato dentro e fóra de Galicia. En 1956 doutorouse pola Universidad Complutense de Madrid cunha tese titulada "Doña Emilia Pardo Bazán y las tendencias novelísticas de su tiempo". En 1977, obtén unha praza de profesor de literatura hispanoamericana na Universidad Complutense de Madrid. En 1980 trasládase á Universidade de Santiago de Compostela.
Dende finais da década de 1940 colaborou co Instituto Padre Sarmiento, dependente do CSIC.
Foi presidente de honra da Asociación Española de Estudios Literarios Hispanoamericanos dende a súa creación. O seu labor centrouse nos estudos sobre Literatura Hispanoamericana con traballos sobre Julio Cortázar, Huidobro, Buero Vallejo ou García Márquez. Pero tamén amosou gran dedicación á Literatura galega, con estudos sobre Castelao, Álvaro Cunqueiro ou Rosalía de Castro. Engádense aos anteriores traballos sobre literatura castelá centrados na obra de autores como: Valera, Larra, Clarín, Pío Baroja, Galdós, Valle-Inclán, Espronceda etc.
CPI Camiño de Santiago
O CPI Camiño de Santiago é un centro de ensino situado na localidade do Pedrouzo, no concello do Pino, no barrio de Reboredo.
Ao tratarse dun centro público integrado nel pode cursarse educación infantil, educación primaria e educación secundaria. O ciclo de educación infantil contra cunha única liña nos tres niveis: 3 anos, 4 anos e 5 anos. Dispón dun pequeno pavillón de deportes para o alumnado no que se practica o fútbol sala, baloncesto e balonmán.
Ao seu carón pasa o Camiño Francés a Santiago e hai instaladas algunhas das infraestruturas de maior relevo do concello, como son o Centro médico de Arca (2007), o Centro Sociocultural Luís Seoane (2007), o Campo de fútbol de Reboredo e o Pavillón municipal de Reboredo.
Historia
O edificio no que se atopa o CPI Camiño de Santiago foi construído en 1975 sobre unha superficie de 10.710 m², segundo o catastro. As obras foron costeadas polo Ministerio de Eduación e Ciencia como centro de Educación Xeral Básica e dotada de dezaseis unidades mixtas para albergar un total de seiscentos alumnos, ascendendo o orzamento a uns trinta millóns de pesetas (pouco máis de 180.000 euros).
En 2014 a Xunta propuxo reducir o número de profesores do centro, o que produciu unha forte contestación no municipio. Outra das reivindicacións destacadas sobre o centro foi a reclamación feita en 2016 de dotalo cun ximnasio propio, para evitar usar o municipal que está ao seu carón. Pouco despois deu comezo o estudo para arranxar as cubertas do centro e o chan do patio cuberto, así como a construción dun almacén e en 2017 dotouse de calefacción propia ao polideportivo de Reboredo, que deste xeito pasou a ser definitivamente o ximnasio do CPI, cun investimento duns 135 mil euros.
Arte urbana
Nas paredes dos muros leste e suroeste desenvolvéronse unhas intervencións de arte urbana. A primeira delas tivo lugar no ano 2018 no muro suroeste e foi executada por un colectivo do que formaron parte Mutante Creativo, Lidia Cao e Azor.
En outubro de 2019, o debuxante Brais Rodríguez deseñou a intervención do muro leste. Na súa execución participaron alumnos de 4º da ESO do centro escolar. No mural atópanse motivos relacionados co concello, como o Camiño de Santiago, que pasa ao carón do muro, a Festa do Galo Piñeiro, a Feira Cabalar, as propias actividades escolares e unha benvida aos visitantes da vila.
Tito Vilanova
Francesc "Tito" Vilanova i Bayo, nado en Bellcaire d'Empordà (Xirona) o 17 de setembro de 1968 e finado en Barcelona o 25 de abril de 2014, foi un futbolista e adestrador de fútbol español. Como futbolista, a súa posición foi a de centrocampista e xogou tres tempadas en Primeira no Celta de Vigo. Como adestrador, foi o segundo de Pep Guardiola na mellor etapa da historia do FC Barcelona e como primeiro adestrador gañou o título de Liga acadando os 100 puntos.
Traxectoria
miniatura|esquerda|300px|Tito, á dereita, sentado no banco do Barça B detrás de Guardiola.
Como xogador
Como futbolista formouse nas categorías infantís do Barça entre 1984 e 1990. Nesa época foi cando coñeceu a Guardiola, sendo amigos desde entón.
A súa carreira como xogador profesional comezou na UE Figueres, coa que xogou a promoción de ascenso a primeira división contra o Cádiz CF a tempada 1991/1992. Continuou no Real Club Celta tres anos en primeira división, no CD Badajoz, no Real Mallorca, na UE Lleida e no Elche CF. Retirouse na UDA Gramenet.
Como adestrador
Comezou a adestrar no FC Palafrugell, e seguiu no Figueres e no Terrassa FC antes de regresar ao Barça. Comezou a tempada 2007-08 como segundo adestrador de Pep Guardiola no FC Barcelona B, acadando o ascenso á 2ª B logo de quedar en primeira posición do grupo V da 3ª división. A tempada seguinte (2008-09) Guardiola pasou a adestrar o primeiro equipo do Barça, e Tito Vilanova tamén foi o segundo adestrador até o remate da tempada 2011-2012.
No partido de volta da Supercopa de España de Fútbol de 2011 foi un dos protagonistas da liorta que houbo ao remate do partido, na que José Mourinho lle meteu un dedo no ollo.
En novembro de 2011 foi operado no hospital do Vall d'Hebron de Barcelona, intervíndolle a glándula parótide. O 27 de abril de 2012, na rolda de prensa de despedida de Pep Guardiola, foi anunciado como próximo adestrador do primeiro equipo do FC Barcelona.
O seu debut como primeiro adestrador do Barça en competición oficial foi o 19 de agosto de 2012 nun partido de liga contra a Real Sociedad que acabou cun resultado de 5-1 favorable aos blaugrana. Malia que perdeu a Supercopa de España contra o Real Madrid pola regra do gol en campo contrario, conseguiu gañar os seus seis primeiros partidos de Liga, marca que só conseguiran antes catro técnicos do Barcelona; e os tres primeiros de Liga de Campións, éxito que só conseguira Carles Rexach. Posteriormente, pasou á historia por firmar o mellor comezo na historia do Barcelona e o mellor de tota a historia da Liga.
En decembro de 2012 recaeu dun cancro na glándula parótide que xa tratara o ano anterior. A recaída obrigouno a suspender temporalmente o seu labor como adestrador do FC Barcelona, ocupando o seu cargo o seu asistente Jordi Roura.
O 19 de xullo de 2013 o presidente do Barça, Sandro Rossell, e o director da Área de Fútbol, Andoni Zubizarreta, convocaron unha rolda de prensa na Cidade Deportiva do Barça para anunciar que Tito Vilanova sufrira unha nova recaída na súa enfermidade e que abandonaba o Barça.
O 24 de abril de 2014 foi operado na Clínica Quirón de Barcelona logo de sufrir uns problemas gástricos que agravaron a súa xa delicada situación, e morreu o día seguinte.
Como segundo adestrador do Barça conseguiu:
O Castro, Dorrón, Sanxenxo
O Castro é un lugar da parroquia de Dorrón do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 92 habitantes en 2016 (48 mulleres e 44 homes), o que representa manter a poboación que tiña en 2009, cando tiña 93 veciños, e un aumento respecto ó ano 2004, cando eran 83.
Catenaria
Chámase catenaria  á curva que describe un fío (calquera corpo longo e flexíbel: corda, cadea, cabo) suspendido polos seus extremos e baixo a acción do seu propio peso. A palabra catenaria deriva do latín catenarĭus, que significa propio da cadea.
En matemáticas chámase catenaria a curva que adopta unha cadea ideal perfectamente flexíbel, con masa, suspendida polos seus extremos e sometida á acción dun campo gravitatorio uniforme. A involuta da catenaria é a tractriz.
miniatura|400px|dereita|Diferentes catenarias para distintos valores do parámetro a
Se o peso propio por unidade de lonxitude é p, e a tensión é T, nun elemento diferencial de lonxitude en equilibrio:
partindo desta expresión e utilizando un sistema de coordenadas no que a é a ordenada do punto máis baixo da curva, chégase á expresión: chamada ecuación da catenaria.
O valor de a:
Onde T_o é a compoñente horizontal da tensión, que é constante e coincide coa tensión total no punto mais baixo da curva e p é o peso por unidade de lonxitude. A súa ecuación foi obtida por Gottfried Leibniz, Christiaan Huygens e Johann Bernoulli en 1691, en resposta ao desafío de Jakob Bernoulli. Huygens foi o primeiro en utilizar o termo catenaria nunha carta dirixida a Leibniz en 1690, e David Gregory escribiu, ese mesmo ano, un tratado sobre esta curva.
Garavanzo
miniatura|Vaíñas sobre a planta aínda verdes do [[cultivar La Bañeza]] miniatura|Esquerda: variante india; Dereita: variante europea. O garavanzo (Cicer arietinum) é unha planta da familia das leguminosas, igual que o chícharo. Cultívase nas rexións mediterráneas e produce un gran comestíbel. Presenta unha dobre vantaxe: alto contido de glícidos asimilábeis e unha porcentaxe elevada en proteínas vexetais.
A planta do garavanzo mide de 20 a 50 cm de altura. O gran, tamén chamado de garavanzo, é redondo e acaba nunha punta. Ao cociñalo (sobre unha hora) conserva a súa forma.
Os seus principais constituíntes son: lípidos, amidón, azucres, sales minerais (fósforo, potasio, magnesio, calcio, sodio, silicio, ferro), arsénico, asparaxina e vitaminas C e B.
A produción mundial de garavanzo está cerca dos oito millóns de toneladas. O garavanzo está ben adaptado aos climas de tipo mediterráneo, como España, Turquía, o Magreb e o sur da Francia. En Galicia pode cultivarse mais non é tan común coma en zonas máis secas coma Castela e o mediterráneo español. O seu cultivo mellora os solos secos e é excelente en rotación, principalmente ao terceiro ano despois do trigo duro.
Etimoloxía do nome vulgar
A verba garavanzo (en portugués: gravanço ou grão-de-bico) é de orixe descoñecida, posibelmente entre no galego a través do castelán (garbanzo) ou do portugués, xa que en Galiza non era un cultivo común. Algunhas fontes din que podería vir do gótico arwaits (que derivaría no alemán antigo araweiz e despois erbse, que designa os legumes en xeral) que daría arvanço cun g- protético probabelmente asimilada de garroba ou algarroba (alfarroba en castelán).
Orixe e distribución
A orixe da cultura do garavanzo é discutida. Podería situarse con certa seguranza no Mediterráneo Oriental: Grecia, Turquía ou Siria dende onde se espallou axiña a todas a rexións costeiras do Mediterráneo. Pasou posteriormente a Persia, a Asia Central e tamén ao subcontinente indio. Polo que respecta á África subsahariana hai motivos para pensar que se introduciu con éxito na rexión de Ghana, aínda que algunhas especies salvaxes se teñen documentado con maior antigüidade en Abisinia. Os colonizadores españois introducírono nas Américas logo da súa chegada, implantándose con éxito en California, México e nas rexións de clima seco de todo o continente americano. En Galicia pode cultivarse mais non é unha cultura tradicional tan común coma en zonas máis secas coma Castela e o mediterráneo. A diferenza doutros legumes o seu nome apenas aparece en dicionarios galegos tradicionais. Con todo os garavanzos hoxe empréganse nalgúns pratos tradicionais galegos coma o cocido ou os callos. O garavanzo en si mesmo a arredondado, achatado polos laterais e posúe un bico formado polo relevo da raiciña; de aí o nome portugués: grão-de-bico (gran de bico), o inglés chick pea ou o francés pois pointu (chícharo apuntado). Por estas características adóitase dicir que o aspecto global do garavanzo aseméllase a dunha cabeza de carneiro cos cornos enrolados. Así, a verba grega κριός significa ‘carneiro’ e ‘garavanzo’. Incluso a terminoloxía binomial do garavanzo (Cicer arietinum) deriva da palabra latina aries que significa precisamente ‘carneiro’.