cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Política lingüística en Ucraína
Intento de derrogación da lei
A aprobación do proxecto de lei de derrogación foi recibida con pesar polo secretario xeral do Consello de Europa. O Alto Comisionado da OSCE para as Minorías Nacionais expresou a súa preocupación por posibles novos disturbios. Tamén propuxo dar consellos e facilitar as discusións sobre a nova lexislación, declarando que "hai que evitar os erros cometidos a última vez [en 2012] cando se adoptou unha lexislación desequilibrada sen un diálogo adecuado na Rada Suprema". O proxecto de lei tamén foi criticado polo embaixador dos Dereitos Humanos do Ministerio de Asuntos Exteriores ruso. Os ministros de Asuntos Exteriores búlgaros e romaneses avaliárono como un paso na dirección equivocada, e o ministro de Asuntos Exteriores grego expresou a súa decepción. O Ministerio de Asuntos Exteriores húngaro expresou a súa grave preocupación, sinalando que a decisión "pode cuestionar o compromiso da nova administración ucraína coa democracia". O ministro de Asuntos Exteriores polaco cualificouno de erro. Segundo Uilleam Blacker escribindo para openDemocracy, o proxecto de lei de derrogación non contiña ningunha ameaza específica para o idioma ruso.
O 7 de abril de 2014, a líder de Batkivshchyna, Yuliia Tymoshenko, declarou que apoiaba a lei lingüística de 2012. O 3 de novembro de 2014, o recentemente elixido presidente Petro Poroshenko declarou que a política lingüística en Ucraína seríaá modificada.
Lei declarada inconstitucional
O 10 de xullo de 2014, 57 deputados parlamentarios recorreron ao Tribunal Constitucional de Ucraína a revisión da lei de 2012 "Sobre os principios da política lingüística estatal". O 10 de outubro de 2014, o xulgado abriu o expediente sobre a constitucionalidade da lei. O 14 de decembro de 2016, o Tribunal Constitucional deu por finalizada a vía oral e o 13 de xaneiro de 2017 pasou á parte pechada do proceso. O 28 de febreiro de 2018, o Tribunal Constitucional de Ucraína declarou inconstitucional a lei.
2015 Lei de descomunización
En abril de 2015, a Verkhovna Rada aprobou unha lei que prohibía a propaganda e os símbolos comunistas e nazis. Os nomes de cidades, aldeas, rúas e prazas que se referían a consignas e dirixentes comunistas caeron baixo a prohibición e tiveron que ser cambiados. Segundo Volodymyr Viatrovych, quen inspirou a lei, en outubro de 2016 a toponimia de Ucraína sufrira un proceso completo de "descomunización", mesmo na rexión de Donbas. O antigo Dnipropetrovsk converteuse en Dnipro, e Kirovohrad converteuse en Kropyvnytskyi.
A desrusificación da toponimia ucraína implicou tamén a eliminación dos ferrocarrís e aeroportos de calquera taboleiro informativo escrito en ruso; a partir de decembro de 2016, toda a información tiña que ser proporcionada só en ucraíno e inglés. Organizáronse cursos gratuítos de lingua ucraína para funcionarios que traballan na administración rexional de Donetsk e, a partir de xaneiro de 2017, o ucraíno converteuse na única lingua de comunicación oficial e interpersoal nas institucións públicas.
Cotas de lingua ucraína de 2016 na emisión de radio
En xuño de 2016, promulgouse unha nova lei que obrigaba ás emisoras de radio de Ucraína a reproducir unha cota de cancións en lingua ucraína cada día. Polo menos a cuarta parte da lista de reprodución diaria dunha emisora de radio tiña que estar en ucraíno a partir de entón, aumentando ata o 30% en 12 meses e o 35% un ano despois. A lei tamén obrigaba ás emisoras de radio e televisión a garantir que polo menos o 60% dos programas como noticias e análises estean en ucraíno. A lei entrou en vigor o 9 de novembro, día nacional da lingua ucraína e da alfabetización. O presidente Poroshenko saudou a lei que chamaba á xente a compartir a súa canción favorita ucraína nas redes sociais, mentres que o bloque da oposición prorruso criticou a lei e dixo que a xente tiña dereito a decidir por si mesma o que escoitar. e en que lingua. Segundo The Economist, a aprobación dunha lei que rebaixa o ruso en Ucraína podería contribuír a "provocar a guerra nese país; Vladimir Putin utilizouno como proba de que os nacionalistas ucraínos están empeñados en acabar coa cultura rusa alí".
En maio de 2017, a Verkhovna Rada promulgou unha lei análoga que prescribe un 75% de cotas en lingua ucraína en todas as canles de televisión que operan en Ucraína.
Lei de Educación 2017
A lei educativa de 2017 de Ucraína converteu o ucraíno na lingua de estudo obrigatoria nas escolas públicas a partir do quinto curso, é dicir, nos niveis de secundaria básica e superior, aínda que permitiu o ensino noutras linguas como materia separada, por etapas en 2023. A educación en linguas minoritarias no xardín de infancia e na escola primaria mantívose sen cambios, pero no nivel secundario, os estudantes só podían aprender as súas linguas nativas como materia separada. Ademais, a partir do quinto curso pódense impartir dúas ou máis materias en calquera das linguas da UE, que inclúen linguas minoritarias como o húngaro, o polaco e o romanés, pero non o bielorruso, o yiddish e o ruso.
A lei educativa de 2017 provocou duras reaccións en Hungría, Romanía, Rusia, Polonia, Bulgaria e outros países. O parlamento romanés aprobou unha moción que condena a lei e advertiu de que Ucraína non podería avanzar cara á integración na UE sen respectar os dereitos lingüísticos das minorías nacionais. A Duma Rusa e o Consello da Federación tamén aprobaron unha resolución que lamenta a violación dos dereitos lingüísticos da minoría rusofalante en Ucraína. As relacións entre Hungría e Ucraína deterioráronse rapidamente pola cuestión da minoría húngara en Ucraína, xa que a lei educativa foi acusada de ser nacionalista e innecesariamente provocadora. O presidente ucraíno, Petró Poroshenko, defendeu a lei, alegando que "A lei garante a igualdade de oportunidades para todos... Garante a todos os graduados unhas habilidades lingüísticas fortes esenciais para unha carreira exitosa en Ucraína".
O 7 de decembro de 2017, a Comisión Europea para a Democracia a través do Dereito (Comisión de Venecia) afirmou que as críticas á lei parecían xustificadas, xa que o cambio á educación secundaria integral ucraína podería vulnerar os dereitos das minorías étnicas. Ademais, segundo a Comisión de Venecia, permitir que determinadas materias se impartan nas linguas oficiais da UE podería discriminar aos falantes do ruso, a lingua non estatal máis utilizada. A Comisión de Venecia formulou sete recomendacións ao Goberno ucraíno para modificar a lei; segundo o novo presidente ucraíno Volodymyr Zelenskyy, Ucraína implementou seis destas sete recomendacións a partir de 2019.
Óblast de Lviv
En setembro de 2018, o Consello do Oblast de Lviv introduciu a prohibición do uso público dos produtos culturais en lingua rusa (películas, libros, cancións, etc.) en toda a provincia de Lviv ata o cesamento total da ocupación do territorio de Ucraína. Activistas de dereitos humanos e avogados cualificaron a lei de mal definida, ilegal e inconstitucional.
A decisión do Consello Rexional de Lviv foi impugnada con éxito nun Tribunal Administrativo, entre outros polo Grupo de Dereitos Humanos de Chuhuiv, pero o 14 de maio de 2019 a sentenza do Tribunal Administrativo foi revogada por motivos técnicos pola Sala de Casación do Tribunal Supremo de Ucraína. O Grupo de Dereitos Humanos de Chuhuiv anunciou que presentará unha demanda ante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos contra a prohibición. A prohibición foi anulada en xaneiro de 2019 por un tribunal.
Lei de 2019 para protexer o funcionamento da lingua ucraína como lingua estatal
A lei lingüística de Ucraína de 2019 fixo que o uso do ucraíno fose obrigatorio (totalmente ou dentro de determinadas cotas) no traballo dalgúns poderes públicos, nos procedementos electorais e nas campañas políticas, na escola infantil, o ensino escolar e universitario, nas actividades científicas, culturais e deportivas, na edición e distribución de libros, nos medios impresos, na televisión e na radiodifusión, na vida económica e social (publicidade comercial, eventos públicos), nos hospitais e as residencias de anciáns, e nas actividades de partidos políticos e outras entidades xurídicas (por exemplo, organizacións non gobernamentais) rexistradas en Ucraína.
Dispóñense algunhas exencións especiais para a lingua tártara de Crimea, outras linguas dos pobos indíxenas de Ucraína, o inglés e as outras linguas oficiais da Unión Europea.
Alma perdida
Alma perdida (en Anima persa) é un filme franco-italiano de 1977 dirixido por Dino Risi. Está baseado na novela Un'anima persa de Giovanni Arpino. Foi producido por Dean Film e Les Productions Fox Europa.
Política lingüística en Ucraína
Lei de 2019 para protexer o funcionamento da lingua ucraína como lingua estatal
Como linguas de minorías que non son linguas oficiais da UE, o ruso, o bielorruso e o yiddish están excluídos das exencións.
Alma perdida
Estreouse subtitulado en galego o 11 de setembro de 2021 na TVG.
Política lingüística en Ucraína
Primeira votación
O 4 de outubro de 2018, a Verkhovna Rada (o parlamento ucraíno) votou cunha maioría de 261 deputados na primeira lectura dunha nova lei lingüística (proxecto de lei n. 5670-d, "Sobre a protección do funcionamento da lingua ucraína como lingua estatal"). Despois, o proxecto de lei "preparouse para a segunda lectura durante uns catro meses. Durante este tempo, o Comité de Cultura e Espiritualidade da Verkhovna Rada elaborou máis de 2.000 emendas ao documento que foron propostas polos deputados populares. En particular, o documento propón crear a comisión nacional sobre os estándares da lingua estatal e introducir o posto de comisario para a protección da lingua estatal. Os lexisladores comezaron a considerar o documento en segunda lectura o 28 de febreiro. A Verkhovna Rada continuou[d] revisando as emendas ao proxecto de lei durante o 12 ao 15 de marzo [2019]." O Consello de Europa pediu á Verkhovna Rada que aprazase a aprobación do proxecto de lei até o período postelectoral.
Segunda votación e sinatura
Entón o presidente Poroshenko cualificou a aprobación da lei polo parlamento ucraíno de "unha decisión histórica" e dixo que asinaría a lei en canto a recibise do parlamento. Poroshenko tamén dixo que a lei "non tería sido aprobada sen Andriy Parubiy". miniatura|215x215px| Poroshenko mostrando a lei asinada. O presidente do parlamento ucraíno Andriy Parubiy está á esquerda. O presidente do Parlamento, Parubiy, asinou a lei o 14 de maio de 2019, tras os catro proxectos de lei para cancelar o proxecto de lei n. 5670-d foron rexeitadas polo parlamento. Parubiy dixo que a lei "será asinada polo presidente de Ucraína nas próximas horas ou días". O 15 de maio de 2019, o presidente Poroshenko, na súa derradeira semana no cargo, asinou a lei.
O 21 de xuño de 2019, o Tribunal Constitucional recibiu unha petición de 51 membros do Parlamento de Ucraína que demandaban que se verificase a constitucionalidade da lei. O 14 de xullo de 2021, o Tribunal Constitucional declarou a lei como constitucional.
Análise
A lei de 2019 regula a lingua ucraína nos medios de comunicación, na educación e nos negocios co obxectivo de reforzar o seu papel nun país onde gran parte do público aínda fala ruso. A Lei non se aplica á esfera da comunicación privada e á realización de ritos relixiosos.
A lei esixe que todos os cidadáns teñan coñecementos en ucraíno e impide o acceso a "postos estatais" (deputados, funcionarios públicos, etc.) se o seu coñecemento do ucraíno é insuficiente. O ucraíno é a lingua de traballo das autoridades centrais e locais. As autoridades públicas só aceptan examinar documentos e solicitudes escritos en ucraíno, e os seus regulamentos e actos de execución individuais están escritos nesa lingua.
A lei obriga a que as eleccións e os referendos se fagan en ucraíno e estipula que todo o material de campaña "emitido por televisión, radio, colocado en medios publicitarios exteriores, distribuído en forma de folletos e xornais ou publicado en Internet" sexa en ucraíno. Os partidos políticos e as organizacións non gobernamentais rexistradas en Ucraína están obrigados a adoptar os seus "documentos e decisións constitutivas" en ucraíno e utilizar o ucraíno nas súas relacións coas autoridades públicas.
Os membros das minorías nacionais teñen dereito a recibir só educación infantil e primaria na súa lingua propia. En canto á educación secundaria, teñen dereito a cursar a súa propia lingua como materia, mentres que unha ou varias materias poden impartirse en inglés ou nunha das linguas oficiais da Unión Europea. Os membros das minorías nacionais que non falan unha lingua oficial da UE ( bielorrusos, gagauzes, xudeus e rusos) poden estudar a súa lingua no ensino secundario só como materia.
As publicacións científicas e os eventos científicos públicos só poden estar en ucraíno, inglés ou noutro idioma oficial da UE, así como todos os eventos culturais, artísticos, recreativos e de entretemento, a menos que se xustifique o uso doutras linguas por razóns artísticas ou coa finalidade de protexer as linguas minoritarias. As editoriais están obrigadas a imprimir e as librarías a vender polo menos o 50% dos seus libros en ucraíno, e os periódicos noutras linguas deben ter unha tirada igual ou maior en ucraíno. As empresas de distribución de televisión e películas deben asegurarse de que o 90% do seu contido estea en ucraíno. A publicación de medios impresos en linguas distintas ao ucraíno só se permite a condición de que vaian acompañados dunha tradución ao ucraíno, que debe ser idéntico en tamaño, formato e substancia. As excepcións son os medios publicados en tártaro de Crimea ou noutras linguas indíxenas (minorías que non teñen un Estado parente, como as minorías Karaite e Krimchak) e os publicados en inglés ou noutras linguas oficiais da UE. As películas producidas en Ucraína deben estar en ucraíno e as películas estranxeiras deben dobrarse ao ucraíno a menos que cumpran determinados estándares establecidos polas autoridades ucraínas.
Toda a información dispoñíbel publicamente, como anuncios, sinais de dirección, indicadores, letreiros, mensaxes e subtítulos, debe estar en ucraíno. O ucraíno é a lingua dos "eventos públicos" no sentido amplo que son organizados ou financiados, total ou parcialmente, por calquera autoridade pública gobernamental. Pódese utilizar outro idioma, pero o organizador debe proporcionar tradución simultánea ou consecutiva ao ucraíno "se o solicita polo menos un participante neste evento público".
O uso do ucraíno tamén é obrigatorio no ámbito da asistencia sanitaria, a atención médica e os servizos médicos, pero a petición do usuario do servizo, o servizo pódese prestar noutro idioma aceptable para as partes.
As sancións administrativas pecuniarias aplícanse como consecuencia das infraccións da lei.
Ao contrario das linguas minoritarias que son linguas oficiais da UE, o ruso, o bielorruso e o yiddish non teñen ningunha exención para os efectos da lei.
2022 Restrición de libros e música rusos
O 19 de xuño de 2022 o parlamento ucraíno aprobou dúas leis que establecen severas restricións aos libros e á música rusos. Unha lei prohibe aos cidadáns rusos imprimir libros a menos que renuncien ao seu pasaporte ruso e tomen a cidadanía ucraína. A lei tamén prohibe a importación de libros impresos en Rusia, Bielorrusia e os territorios ucraínos ocupados, e esixe unha autorización especial para a importación de libros rusos doutros países. A outra lei prohibe a reprodución de música por artistas da era possoviética nos medios de comunicación e no transporte público e aumenta as cotas de contidos musicais e de fala ucraínos nas emisións de radio e televisión.
O 7 de xullo o presidente Zelensky asinou a lei que restrinxe a interpretación pública da música rusa na televisión e na radio, e o 7 de outubro a lei entrou en vigor. A lei permite reproducir música rusa postsoviética se o músico está incluído nunha "lista branca" de artistas que condenaron publicamente a agresión rusa contra Ucraína. O Servizo de Seguridade de Ucraína é competente para decidir sobre a inclusión e exclusión da lista.
En xuño de 2023 o presidente asinou a lei "Sobre emendas a determinadas leis de Ucraína que establecen restricións á importación e distribución de produtos editoriais relacionados co Estado agresor, a República de Bielorrusia e o territorio temporalmente ocupado de Ucraína".
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Ligazóns externas
Documentos
Barreiro, Pombeiro, Pantón
Barreiro é un lugar da parroquia de Pombeiro no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Selección de fútbol de Casaquistán
A selección de fútbol de Casaquistán (en casaco: Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы, Qazaqstan Ulttyq Fýtbol Kuramasy) é o equipo que representa a Casaquistán nas competicións internacionais oficiais de fútbol. A súa organización está a cargo da Federación de Fútbol de Casaquistán (Қазақстанның Футбол Федерациясы, Qazaqstannyń Fýtbol Federatsııasy), pertencente á UEFA.
Lavandeiras, Xove, Xove
Lavandeiras é un lugar da parroquia de Xove no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Cascaxide, Pombeiro, Pantón
Cascaxide é un lugar da parroquia de Pombeiro no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
O Cancelo, Pombeiro, Pantón
O Cancelo é un lugar da parroquia de Pombeiro no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
App Store (macOS)
A App Store (tamén coñecida como Mac App Store) é unha plataforma de distribución dixital de aplicaciones para macOS, desenvolvida por Apple Inc. Foi anunciada o 20 de octubro do 2010 no evento Back to Mac e se lanzó oficialmente o 6 de xaneiro do 2011. Apple empezó a recibir solicitudes de aplicacións de desenvolvedores rexistrados o 3 de novembro do 2010.
Mac App Store se lanzó o 6 de xaneiro do 2011 como parte da actualización gratuíta de Mac OS X 10.6.6 para todos os usuarios actuais de Snow Leopard. Despois de 24 horas de lanzamento, Apple anunció que había máis dun millón de descargas.
O 4 de xuño de 2018, Apple anunció unha nova versión da App Store para macOS Mojave.
Características
Ao igual que a App Store para o iPhone e o iPad, a Mac App Store se mantendrá sempre actualizada. Os desenvolvedores tendrán a posibilidade de agregar novas funciones a súas aplicacións para mellorar o seu funcionamento o agregar novas funcións. Esta plataforma é un modelo adaptado que proviene da App Store para dispositivos iOS e que permite aos usuarios:
Restriccións
Ao igual que a App Store móbil, a Mac App Store será regulada e supervisada por Apple. As aplicacións deben pasar por un proceso de aprobación antes de estar dispoñibles. Apple non acepta :
Clasificación das aplicacións
Ao igual que en iOS, Apple clasifica as aplicacións en todo o mundo en función do seu contido e determina o grupo de idade para o que cada unha de elas é apropiada. macOS permitirá o bloqueo de aplicacións inaceptables nas Preferencias do Sistema. As seguintes son as clasificaciones que Apple ha detallado:
Lola Iturbe
Lola (Dolores) Iturbe Arizcuren, nada en Barcelona o 1 de agosto de 1902 e finada en Xixón o 5 de xaneiro de 1990, foi unha activista anarquista española durante a Segunda República e maqui da Resistencia na ocupación nazi de Francia. Serventa, costureira de pantalóns dende nena e autodidacta, foi membro da CNT e unha das fundadoras do movemento anarco-feminista Mujeres Libres e do Comité de Milicias Antifascistas durante a Guerra Civil. Escribiu en Tierra y Libertad as crónicas de guerra na fronte de Aragón. Ao remate do conflito exiliouse en Francia co seu compañeiro, Juan Manuel Molina, Juanel. Ambos formaron parte da Resistencia francesa.
Traxectoria
Filla de nai solteira, o seu avó renegou da súa nai, Micaela Iturbe. Esta tivo que abandonar a súa vila natal, Monreal (Navarra) e instalouse en Barcelona, onde deu a luz a Lola. As vicisitudes económicas fixeron que confiase a súa filla recentemente nada a un matrimonio valenciano, con dous nenos e unha nena, que pronto se trasladou a Cerdá (Valencia).
Tras sete anos Micaela foi buscar a nena a Cerdá. Lola descubriu así que tiña outra nai, e marcharon para Barcelona. Instaláronse na casa de Roque Ponsetí Cardona e a súa filla, quen precisaba coidados constantes polos seus problemas de asma, onde tamén traballou de cociñeira. Adaptarse á nova vida non foi fácil, xa que pasou da liberdade da vila ás restricións da vida urbana. Lola e a súa nai abriron unha pequena pensión na rúa Rossic tras a creba do negocio da familia Posentí.
Iniciouse no oficio de costureira con nove anos, primeiro como aprendiza e despois como criada e cosendo pantalóns, este último o seu oficio definitivo.
A pensión familiar era frecuentada por xente de clase obreira, homes de ideas e compañeiros expostos ás ideas propias da axitación social do momento. Esa pensión supuxo para Lola unha especie de escola libertaria. Alí foi tomando contacto coa realidade social do seu tempo.
Aos catorce ou quince anos afiliouse á CNT. Comezou a realizar tarefas de axuda e auxilio a presos, e actuou ademais como enlace. No Grupo Germen coñeceu a Faustino Vidal, pai da súa filla Aurora, nada en 1923. Tras este morrer o ano seguinte de tuberculose, uniuse a Juan Manuel Molina Herrero, Juanel. Con el tivo outro fillo, Helenio, nado en 1926. Fuxiron a Francia e despois a Bruxelas pola Ditadura de Primo de Rivera, e regresaron a Barcelona á caída desta. En 1932 Juanel foi detido e encarcerado durante todo un ano.
Publicou artigos no semanario Tierra y Libertad cos pseudónimos Kyralina e Libertad. Tamén participou como oradora nun mitin organizado por Tierra y Libertad en nome da Federación Anarquista Ibérica (FAI) xunto a Francisco Ascaso e Buenaventura Durruti, entre outros.
Yucca gloriosa
Yucca gloriosa é unha especie de arbusto pertencente á familia Agavaceae.
Lola Iturbe
Traxectoria
No exilio escribiu a obra La Mujer en la lucha social y en la Guerra Civil de España. Nela fai relación de personalidades relevantes da historia e das mulleres obreiras e libertarias máis destacadas do século XX.
Yucca gloriosa
Distribución
Yucca gloriosa é nativa da costa e a barreira de illas do sueste de América do Norte onde crecen nas dunas de area. Atópanse desde o sur de Carolina do Norte cara ao sur até o norte de Florida. Asóciase con Yucca filamentosa, Yucca aloifolia e especies de Opuntia.
Lola Iturbe
Traxectoria
En 1979 volveu a Barcelona, mais ao morrer o seu compañeiro trasladouse a Xixón coa súa filla. Alí morreu o 5 de xaneiro de 1990.
Yucca gloriosa
Descrición
É unha planta que alcanza 0.5-2.5 m de altura, usualmente con varios talos desde a base, ramificada, con rizoma e con follas de 0.3-0.5 m de lonxitude e 2-3.5 cm de ancho, de cor verde escuro ou verde agrisado pálido coas marxes enteiras ou raramente denticuladas, acuminadas cun espino terminal de cor marrón. As inflorescencias en panículas de 0.6-1.5 m de altura, con numerosas flores campanuladas, pedunculadas de cor branca, algunhas veces tinguidas de cor púrpura ou vermella de 3.5 cm de lonxitude. O froito é verde e ó madurar de cor marrón, indehiscente de 5-8 cm de longo e 2.5 cm de ancho con sementes negras.
Taxonomía
Yucca gloriosa foi descrita por Carl Linné e publicada en Species Plantarum 1: 319. 1753.
Yucca: nome xenérico que foi nomeado por Carl Linné e que deriva por erro da palabra taína: yuca (escrita cunha soa "c").
gloriosa: epíteto latíno que significa "famosa"
Cascortés, Pombeiro, Pantón
Cascortés é un lugar da parroquia de Pombeiro no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Valerii Lobanovskyi
Valerii Vasylovych Lobanovskyi (en Вале́рій Васи́льович Лобано́вський; en Вале́рий Васи́льевич Лобано́вский), nado en Kíiv o 6 de xaneiro de 1939 e finado en Zaporozhia o 13 de maio de 2002, foi un futbolista e adestrador soviético. Considerado un dos mellores adestradores de fútbol da historia, é coñecido principalmente polo seu traballo á fronte do Dynamo de Kíiv e da selección soviética, conxuntos aos que adestrou en varias etapas.
Converteu o Dynamo no club máis dominante no fútbol soviético das décadas de 1970 e 1980, conquistando oito ligas soviéticas e seis Copas da Unión Soviética en 16 anos. En 1975 conquistou o primeiro título europeo dun equipo soviético ao vencer ao Ferencváros húngaro na final da Recopa de Europa. Durante o torneo, o Dynamo de Kíiv gañou oito dos nove partidos, unha porcentaxe gañadora do 88,88% que se mantivo como récord durante 45 anos en todas as grandes competicións europeas de clubs. Lobanovskyi e o seu equipo repetiron o seu triunfo na Recopa de 1986, superando ao Atlético de Madrid na final. Tanto en 1975 como en 1986 un dos seus xogadores gañou o Balón de Ouro (Oleg Blokhin e Igor Belanov respectivamente). Durante as súas dúas primeiras etapas no Dynamo, alcanzou tamén as semifinais da Copa de Europa en 1977 e 1987 e os cuartos de final en 1976, 1982 e 1983. Coa selección nacional da Unión Soviética, Lobanovskyi chegou á final da Eurocopa de 1988, perdendo o campionato ante os Países Baixos de Rinus Michels, e gañou a medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de 1976 en Montreal, despois de derrotar no partido polo terceiro posto á selección brasileira.
En 1997 comezou a súa terceira etapa no Dynamo, acadando de novo éxito en competición europea. Na primeira tempada completa desta etapa, o Dynamo chegou aos cuartos de final da Liga de Campións en 1998. Na tempada seguinte, co dianteiro Andrii Shevchenko como máxima estrela, Lobanovskyi e o seu equipo chegaron ás semifinais, onde foron eliminados polo Bayern de Múnic.
Está amplamente considerado como un dos maiores adestradores de todos os tempos. Ao longo da súa carreira como adestrador gañou 33 títulos oficiais, converténdose no segundo adestrador con máis títulos da historia (só por detrás de Alex Ferguson) e no adestrador de fútbol máis exitoso do século XX. Tamén posúe varias marcas no fútbol soviético, incluíndo a de adestrador con maior número de títulos da liga soviética e da Copa Soviética (compartido esta última con Viktor Maslov) e a de maior número de títulos da Supercopa da URSS. Lobanovskyi é o único adestrador en gañar dúas veces unha competición europea cun club de Europa do Leste. É un dos catro adestradores que gañou a Recopa dúas veces, e un dos dous (xunto con Nereo Rocco) en lograr a fazaña co mesmo equipo. Ademais gañou cinco veces a liga de Ucraína en cinco participacións, un logro que non igualou ningún outro adestrador. Adestrou a tres gañadores do Balón de Ouro: Oleg Blokhin, Igor Belanov e Andrii Shevchenko.
Foi recoñecido co título de Mestre de Deportes da URSS e Adestrador Distinguido da URSS, e foi galardoado coa Orde do Mérito da UEFA en Rubí e coa Orde do Mérito da FIFA, a máxima honra outorgada pola FIFA. En 2002 foi condecorado a título póstumo como Heroe de Ucraína, o máximo recoñecemento do país, pola súa contribución ao fútbol ucraíno. En 2008 ocupou o sexto posto na lista dos 100 mellores ucraínos da canle de televisión Inter tras unha enquisa a nivel nacional na que participaron arredor de 2,5 millóns de persoas.
Como futbolista
Aos 18 anos foi invitado ao equipo B do Dynamo de Kíiv, o club de fútbol ucraíno máis destacado da súa época. O 29 de maio de 1959 debutou co primeiro equipo na Liga soviética, nun partido contra o CSK MO de Moscova. Pronto se fixo famoso pola súa habilidade para colocar centros precisos e tirar faltas con efecto, e chegou a marcar varios goles directamente desde o córner. Estivera traballando regularmente nestes tiros durante as sesións de adestramento, utilizando o efecto Magnus e os seus propios cálculos. A prensa soviética comparouno co dianteiro brasileiro Didi que usou o efecto de forma similar na Copa do Mundo de 1958. Os seus compañeiros de equipo adoitaban eloxialo pola súa mentalidade pouco ortodoxa e a súa habilidade para canear, algo pouco usual para un futbolista tan alto (1,87 m).
Formou parte do cadro de xogadores do primeiro equipo desde 1960. Xogaba principalmente no lateral esquerdo, onde formou un dúo con Valentyn Troyanovskyi. Ese mesmo ano converteuse no máximo goleador do club con 13 goles. En 1961, o Dynamo de Kíiv converteuse no primeiro equipo de fútbol de fóra de Moscova en gañar o título da URSS, con Lobanovskyi marcando 10 goles. Foi convocado habitualmente para a selección nacional, pero debido á forte competencia (naquel momento había moitos zurdos de gran nivel na Unión Soviética como Mikheil Meskhi, Anatoli Ilyin e Galimzian Khusainov) só puido xogar dous partidos internacionais, contra Austria e Polonia.
En total pasou sete anos no Dynamo antes de marchar en 1964 por un conflito co adestrador Viktor Maslov. A continuació pasou polo Chornomorets Odessa e o Shakhtar Donetsk, antes de poñer fin á súa carreira de futbolista aos 29 anos, cun balance de 71 goles en 253 partidos da liga soviética.
Selección soviética
Debutou coa selección soviética o 4 de setembro de 1960, nun partido contra Austria no Praterstadion de Viena ante 87.000 espectadores. Xogou un segundo encontro internacional ao ano seguinte, contra Polonia no estadio Dziesięciolecia de Varsovia.
Dnipro Dnipropetrovsk (1968–1973)
Un ano despois de retirarse como xogador, Lobanovskyi foi nomeado adestrador do FC Dnipro Dnipropetrovsk o 16 de outubro de 1968. Ese ano o Dnipro quedou terceiro no seu grupo da segunda división soviética. Foi campión do seu grupo o ano seguinte e entrou na final da liga, quedando subcampión por detrás do FC Spartak de Vladikavkaz. En 1970, o sistema de liga foi reformado e o Dnipro entrou na nova "Clase A, grupo 1" (máis tarde rebautizado como Primeira Liga Soviética), que o equipo gañou ao ano seguinte, ascendendo á Liga Superior. Na súa primeira tempada na máxima categoría, o equipo de Dnipro quedou sexto, a un punto do segundo.
A Aceveda, Xuances, Xove
A Aceveda é un lugar da parroquia de Xuances no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Valerii Lobanovskyi
Dynamo de Kíiv (1973–1982) e selección soviética (1975–1976, 1982–1983)
O seu bo traballo co Dnipro espertou o interese do seu antigo club, o Dynamo de Kíiv, que o fichou en outubro de 1973. En xaneiro de 1974 uniuse a el o seu antigo compañeiro de equipo, Oleh Bazylevych. Estes dous traballarían como dúo de adestradores ata outubro de 1976. Ambos tiñan iguais dereitos: Bazylevych era un teórico e Lobanovskyi estaba a cargo do proceso de formación. Durante a súa primeira tempada, a prensa soviética adoitaba criticalos polo racionalismo e a falta de vontade para xogar ao fútbol de ataque (o chamado modelo de visitante: o equipo planeaba de xeito defensivo os partidos como visitante para conseguir un empate). Esa tempada, o equipo gañou tanto a Liga como a Copa Soviética.
Tanto Lobanovskyi como Bazylevych entenderon a importancia do cálculo da carga física dos xogadores. Coa cooperación de Anatoly Zelentsov, un científico do departamento de teoría da educación física do Instituto Estatal de Educación Física de Kíiv, Lobanovskyi incorporou un sistema de cálculo do proceso de adestramento e modelaxe matemática da carga física. Posteriormente Zelentsov dirixiu o laboratorio científico do Dynamo de Kíiv, que era popularmente coñecido como Centro Zelentsov. Considérase a Lobanovskyi o inventor dun estilo de xogo no que calquera xogador de campo pode asumir o papel de calquera outro, de xeito similar ao que practicaba Rinus Michels nos Países Baixos. Non obstante, a diferenza de Michels, Lobanovskyi estaba a desenvolver o seu estilo de xogo cientificamente, facendo gran énfase na presión. esquerda|miniatura|270x270px| Lobanovskyi (esquerda) en [[Eindhoven en 1975 xunto co adestrador do PSV Ben van Gelder.]]En 1975, o Dynamo de Kíiv gañou a Recopa de Europa e a entón moi apreciada Supercopa de Europa. Deste xeito, converteuse no primeiro club soviético en gañar un gran trofeo europeo. Nas tres primeiras xornadas da Recopa, o equipo derrotou ao CSKA Sofia, ao Eintracht Frankfurt e ao Bursaspor turco, gañando todos os partidos na casa e fóra. En semifinais, enfrontouse ao vencedor da Eredivisie de 1974–75, o PSV Eindhoven. O club neerlandés era considerado un dos máis poderosos de Europa, sendo patrocinado por Philips. O partido de ida disputado en Kíiv acabou 3-0 a favor do equipo de Lobanovskyi. Despois de perder 1–2 no partido de volta, o Dynamo pasou á final. O 14 de maio de 1975, o Dynamo de Kíiv gañou a Recopa por primeira vez, derrotando ao Ferencváros húngaro por 3-0 na final. Durante o torneo, o equipo gañou o 88,88% dos seus partidos (8 partidos de 9), unha porcentaxe que non foi superada en ningunha das principais competicións europeas de clubs ata a tempada 2019-20, cando o Bayern de Múnic gañou todos os seus partidos no seu camiño ao titulo da Liga de Campións. No outono dese ano, o Dynamo enfrontouse ao Bayern Múnic, gañador da Copa de Europa 1974–75, estando en xogo a segunda Supercopa de Europa da historia. Ademais de gañar as dúas últimas Copas de Europa, o Bayern tamén era a base da selección alemá gañadora da Copa do Mundo de 1974. A preparación do partido tivo un trasfondo político, principalmente na URSS. O club soviético gañou os dous partidos, 1-0 en Múnic e 2-0 en Kíiv ante 100.000 afeccionados. Todos os goles foron marcados por Oleg Blokhin, que se converteu no gañador do Balón de Ouro ese ano. O dúo Lobanovskyi-Bazylevych recibiu o premio da BBC ao Adestrador do Ano.
Lobanovskyi e Bazylevych foron nomeados adestradores da selección soviética en 1975, despois de que o equipo perdese o seu primeiro partido no grupo de clasificación para a Eurocopa de 1976 ante Irlanda por 3-0. O Dynamo converteuse no club base da selección nacional. A pesar das demandas de Lobanovskyi de reorganizar a liga nacional ao formato outono-primavera, a Federación de Fútbol da URSS dividiu o 1976 en dúas tempadas (primavera e outono).
O club competiu na tempada de "primavera" na súa maioría co equipo B, xa que o primeiro equipo estaba concentrado preparando tanto a Copa de Europa como a clasificación para a Eurocopa e os Xogos Olímpicos. O Dynamo quedou eliminado da Copa de Europa no cuartos de final, ao perder ante o Saint-Étienne (2-0 en Kíiv e 0-3 en Francia). A selección nacional foi primeira no seu grupo de clasificación pero perdeu ante Checoslovaquia nos play-offs, sen conseguir así a clasificación para o campionato europeo. Nos Xogos Olímpicos de Montreal o equipo de Lobanovskyi quedou encadrado no Grupo D xunto con Corea do Norte e o Canadá. Gañou os dous encontros e clasificouse para os cuartos de final, onde eliminou a Irán por 2-1. Nas semifinais enfrontouse a Alemaña Oriental, perdendo por 2-1 no Estadio Olímpico de Montreal. Disputou entón o partido polo terceiro posto, vencendo ao Brasil por 2-0 e gañando así a medalla de bronce. Tralo torneo olímpico, o dúo de adestradores abandonou a selección nacional.
No verán de 1976, tras un conflito entre os xogadores de Kíiv e os directivos, Oleh Bazylevych deixou o Dynamo. En 1977 o club gañou de novo o campionato da URSS, tras apañar só unha derrota en 30 partidos, e chegou ás semifinais da Copa de Europa. Despois de gañar todos os partidos no camiño dos cuartos de final, o equipo de Lobanovskyi enfrontouse por segunda vez nos últimos dous anos ao Bayern de Múnic, gañador das tres últimas Copas de Europa. Despois de perder 1-0 en Múnic, o equipo de Kíiv marcou dous goles nos últimos 10 minutos do partido de volta, pasando ás semifinais e poñendo fin ao dominio europeo do Bayern. En semifinais, con todo, o Dynamo de Kíiv foi derrotado por outro club alemán, o Borussia Mönchengladbach.
A finais da década de 1970 e principios dos 80, o Dynamo estaba pasando por un cambio xeracional. Despois de rematar segundo e terceiro nos dous anos seguintes, o equipo gañou dous títulos consecutivos da URSS en 1980 e 1981. Lobanovskyi levou o equipo aos cuartos de final da Copa de Europa en 1981 e 1982, caendo eliminado contra o Real Madrid de Vujadin Boškov e o Aston Villa de Tony Barton respectivamente. O equipo soviético gañou as edicións de 1981 e 1982 do prestixioso Trofeo Teresa Herrera da Coruña, derrotando nas respectivas finais en Riazor ao Atlético de Madrid e o FC Barcelona.
Deixou o club a finais de 1982 para volver dirixir a selección soviética, sendo o encargado da clasificación para a Eurocopa de 1984. O equipo soviético lideraba o seu grupo despois das cinco primeiras xornadas, nas que sumou catro vitorias e un empate, incluída unha goleada por 5-0 sobre Portugal en Moscova. Con todo, no sexto e derradeiro partido, ante Portugal en Lisboa, o equipo luso levou a vitoria grazas a un solitario gol de Rui Jordão, anotado ao lanzar un penalti incorrectamente asinado (a falta ocorreu fóra da área). A URSS quedou así ás portas do torneo continental e Lobanovskyi foi despedido de novo.
Regreso ao Dynamo de Kíiv (1984–1986)
Despois de ser despedido da selección soviética, Lobanovskyi regresou ao Dynamo de Kíiv tras só un ano de ausencia. O club, que fora dirixido por Yuriy Morozov en 1983, viña de acabar sétimo na liga, o seu resultado máis baixo desde a primavera de 1976, cando o club estaba representado na súa maioría pola escuadra B. O equipo atravesaba unha crise, con moitos xogadores clave lesionados, e terminou a tempada de 1984 no décimo lugar, sen lograr a clasificación para ningún torneo da UEFA por primeira vez en 14 anos.
Lobanovskyi viu os problemas e soubo resolvelos. O equipo comezou a tempada 1985 con forza e acabou gañando outra vez a liga e a Copa da URSS, derrotando ao seu maior rival, o Spartak de Moscova, dúas veces ao longo da tempada.
En 1986, o Dynamo de Kíiv gañou a súa segunda Recopa de Europa. O equipo perdeu o primeiro partido ante o Utrecht, pero despois tivo unha impresionante xeira de resultados, gañando seis partidos e empatando dous cunha diferenza de goles de 25-6. Durante todo o torneo, o equipo de Lobanovskyi gañou todos os partidos na casa (ademais da final) con polo menos tres goles de diferenza. No camiño cara á final, o equipo derrotou ao Rapid Wien, subcampión da anterior edición da Recopa, por un global de 9–2 en cuartos de final e ao Dukla Prague en semifinais. Na final, venceu ao Atlético de Madrid, dirixido por Luis Aragonés, por 3-0. O segundo gol, marcado por Oleg Blokhin, foi especialmente memorable, xa que foi marcado tras unha perfecta combinación de pases. A escuadra de Lobanovski foi amplamente eloxiada polos medios soviéticos e europeos.  Moitos observadores, fascinados pola calidade do fútbol que mostraba o Dynamo, chamaron ao seu estilo de xogo "fútbol do século XXI", e o equipo foi etiquetado como "equipo doutro planeta".
Dynamo de Kíiv e terceira etapa na selección soviética (1986–1990)
dereita|miniatura|190x190px| Sinatura de Lobanovskyi Despois do éxito co Dynamo Kyiv na Recopa, Lobanovskyi foi nomeado adestrador da selección nacional por terceira vez, en vésperas do Mundial de 1986. O equipo principal estaba formado case exclusivamente por xogadores do Dynamo. Na fase de grupos, os xogadores soviéticos arrasaron con Hungría, por seis goles a cero, e empataron ante a campioa de Europa, Francia, 1–1. O equipo confirmou o primeiro posto do grupo ao derrotar ao Canadá por 2-0 cun equipo de suplentes. Con estas actuacións, o equipo de Lobanovskii converteuse nun dos favoritos para gañar o torneo. No primeiro partido da fase eliminatoria, con todo, o equipo soviético perdeu ante Bélxica na prórroga, despois de que os belgas marcasen dous goles por erros do árbitro.
Ao final da tempada 1986, o Dynamo de Kíiv gañou a liga soviética por 12ª vez. Foi 7ª liga de Lobanovskyi, que se converteu así no adestrador con máis títulos da historia, superando as seis ligas de Mikhail Yakushin e Boris Arkadev. Igor Belanov foi galardoado co Balón de Ouro, converténdose no segundo xogador de Kíiv en recibir o galardón, mentres que Oleksandr Zavarov acabou sexto. O propio Lobanovskyi foi elixido Adestrador Europeo da Tempada e Adestrador Europeo do Ano.
En 1987, tras derrotar dúas veces ao Beşiktaş nos cuartos de final da Copa de Europa (0-5 e 2-0), o Dynamo de Kíiv acadou os 14 partidos consecutivos sen perder en competición europea, a xeira máis longa de imbatibilidade naquel momento en calquera das grandes competicións europeas. Na liga o Dynamo terminou sexto pero gañou a Copa Soviética e os prestixiosos Xogos Dinamo da URSS. Mentres tanto, a selección soviética acabou na primeira posición no seu grupo de clasificación para a Eurocopa de 1988, que estaba composto por Alemaña Oriental e Francia, vixente campioa.
A selección logrou un grande éxito na Eurocopa de 1988, acabando subcampioa. Acabou primeira no seu grupo, derrotando aos Países Baixos e Inglaterra e empatando con Irlanda. En semifinais, o equipo de Lobanovskyi derrotou a Italia, despois de que Hennadiy Lytovchenko e Oleg Protasov marcasen dous goles, por ningún dos italianos. Na final, os soviéticos enfrontáronse de novo aos neerlandeses, pero non puideron repetir a súa vitoria anterior da fase de grupos, perdendo 0–2. O gol de Van Basten, cunha volea co pé dereito sobre Rinat Dasaev dende o ángulo máis axustado da dereita da área, sería posteriormente descrito como un dos mellores goles da historia da Eurocopa.
Despois da perestroika, moitos dos mellores xogadores de Lobanovskyi abandonaron a URSS para xogar en Europa Occidental. Para a Copa do Mundo de 1990 non puido convocar aos mellores xogadores soviéticos. Como resultado, a selección soviética rematou na parte baixa do seu grupo. Ese mesmo ano, o Dynamo de Eiev, que pasaba por un cambio xeracional, gañou o seu cuarto dobrete soviético. O equipo consolidou o primeiro posto na liga semanas antes do final, gañando o seu 13º título de liga e afirmándose como o club de fútbol soviético máis exitoso de todos os tempos. Na final da Copa, o equipo de Lobanovskyi goleou ao Lokomotiv Moscova por 6-1. En outono de 1990, Lobanovskyi abandonou a Unión Soviética para aceptar unha lucrativa oferta dos Emiratos Árabes Unidos.
Oriente Medio (1990–1996)
En setembro de 1990, decidiu abandonar a Unión Soviética e aceptar unha lucrativa oferta na selección dos Emiratos Árabes Unidos. O seu exitoso paso por esta selección fixo que sexa recoñecido como un dos máis grandes adestradores da súa historia. Durante os seus catro anos ao mando, o equipo quedou cuarto na Copa Asiática (perdendo o terceiro posto ante Corea do Sur nunha quenda de penaltis), o seu mellor resultado ata esa data. Deixou os Emiratos debido a un conflito coa federación de fútbol do país, e pasou os dous anos seguintes adestrando a selecciónde Kuwait. Con esta, gañou a medalla de bronce nos Xogos Asiáticos, antes de aceptar regresar ao Dynamo de Kíiv en novembro de 1996.
Terceira etapa no Dynamo de Kíiv (1997–2002)
Ao comezo da tempada 1998–99, o Dynamo venceu ao Barry Town cun marcador global de 9-1, e pasou á fase de grupos da Liga de Campións tras vencer ao Sparta Praga na quenda de penaltis. Foi encadrado no mesmo grupo que o Arsenal, o Racing Lens e o Panathinaikos. Perdeu o primeiro partido ante o equipo grego en Atenas e a continuación empatou co Lens na casa 1–1. No terceiro encontro, o equipo de Lobanovskyi enfrontouse ao Arsenal no estadio de Wembley. Na segunda metade, Andrii Shevchenko marcou un gol que foi anulado por fóra de xogo. A repetición, con todo, demostrou que o gol era válido. Dennis Bergkamp adiantou ao equipo inglés no minuto 72, pero no 88, o Dynamo empatou tras un disparo de Serhiy Rebrov á escuadra esquerda da portería, rematando o encontro cun empate 1-1. No partido de volta contra o Arsenal dúas semanas despois, o equipo de Lobanovskyi gañou por 3-1 con goles de Rebrov, Oleksandr Holovko e Shevchenko. O Dynamo derrotou logo ao Panathinaikos en Kíiv grazas a un autogol de Angelos Basinas. Antes do partido final, o Dynamo, o Panathinaikos e o Racing Lens tiñan 8 puntos, mentres que o Arsenal estaba con 6. O Panathinaikos perdeu o partido na casa ante o Arsenal mentres que o equipo ucraíno logrou unha vitoria por 3-1 ante o Lens en Francia, pasando aos cuartos de final como primeiro de grupo.
Nos cuartos de final o seu rival foi o vixente campión, o Real Madrid, adestrado por John Benjamin Toshack. O primeiro partido no Santiago Bernabéu rematou cun empate 1-1, mentres que na volta en Kíiv, o Dynamo gañou 2-0. Todos os goles ucraínos foron marcados por Shevchenko. A día de hoxe, o Dynamo segue sendo o único equipo que non pertence ás 5 grandes ligas, a Portugal ou aos Países Baixos en acceder ás semifinais da Liga de Campións dende que a competición deixou de ser só para campións de liga. En semifinais, o equipo enfrontouse ao Bayern de Múnic de Ottmar Hitzfeld. No primeiro partido en Ucraína, o Dynamo ía gañando 3-1 despois de cincuenta minutos de xogo e fallou polo menos dúas boas oportunidades para marcar o cuarto gol. Con todo, na parte final do partido Stefan Effenberg reduciu a vantaxe e Carsten Jancker empatou no minuto 88. O Bayern gañou o partido de volta por 1-0 e pasou á final.
A continuación, o segundo dianteiro do Dynamo, Serhiy Rebrov, foi vendido ao Tottenham e Kakha Kaladze foi comprado polo Milan. Con moitos xogadores clave vendidos, o Dynamo non puido pasar da primeira fase de grupos nas dúas seguintes tempadas. Lobanovskyi gañou o seu último título en xaneiro de 2002, cando o equipo gañou a súa cuarta Copa da CEI. O equipo gañou todos os partidos da competición, derrotando na final ao Spartak Moscova por 4-3.