cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Batalla de Teruel
Inicio da ofensiva republicana
As operacións militares dentro da cidade desenvólvense cunha conquista casa por casa, perigosa para ambos os bandos e con gran cantidade de baixas civís, a pesar de que se tratou de cumprir as ordes de Indalecio Prieto de protexer ao máximo á poboación civil, situando ás mulleres e nenos en zonas máis seguras. Dentro da cidade, a artillería republicana varre cada edificio onde se atopa a resistencia nacionalista: Banco de España, Convento de Santa Clara e o Hotel Aragón foron as zonas de máis encarnizada loita, chegándose ao uso das baionetas.
A contraofensiva nacionalista
As baixas do exército republicano son numerosas. Os combates e o frío fixeron madeixa na tropa. Os primeiros días de xaneiro o exército republicano perdeu moitos dos seus avións de caza a mans dos preto de 140 cazas nacionalistas que están no aire. Con todo, existe un equilibrio de forzas que fai pensar nunha consolidación da posición, cunha numerosa forza de infantería, carros blindados e tanques.
O Alto Mando nacionalista ordenara ao xeneral Varela polo sur e ao xeral Aranda polo norte a reconquista da cidade. O 31 de decembro o xeneral García Valiño ocupa algunhas zonas nos arredores. Mobilízanse en dirección á zona o Corpo de Exército Galicia e o Castela, co apoio da aviación, dúas divisións navarras e a artillería italiana.
Os bombardeos aéreos sobre as posicións republicanas son os máis duros que ata ese momento sucedéronse na guerra, empregándose con especial éxito á Lexión Cóndor, que debe paralizar os seus ataques os días 31 de decembro e 1 de xaneiro debido o vento que impide voar.
O XXII Corpo de Exército republicano será chamado a defender o centro urbano mentres que o resto de unidades retírase a posicións estratéxicas. O 2 de xaneiro as tropas nacionalistas tratan de entrar en Teruel, pero o xeneral Saravia ordena a voadura das pontes e fracasa a ofensiva. Ao mando de varios corpos de exército, cuns 100.000 homes, inician a contraofensiva mellor preparados e sen as présas de salvar a unha guarnición que xa caeu.
O 17 de xaneiro toman as posicións altas dos arredores da cidade, que os republicanos non conseguen soster a pesar de realizar grandes labores de fortificación. Medio milleiro de pezas de artillería e medio centenar de avións atacan as posicións dos arredores da cidade. A marxe dereita do Río Alfambra atópase en poder do exército nacionalista o 22 de xaneiro. Agora os republicanos son asediados e os nacionalistas sitiadores. Con todo, a defensa da urbe é forte, e tras unha semana de combates as posicións apenas se moven.
O 7 de febreiro as tropas nacionalistas deciden facer unha operación envolvente que levante o statu quo de xaneiro e, polo norte, rompen a fronte republicana, pasando o río Alfambra. O 19 de febreiro chega o V Corpo de Exército republicano, pero é tarde. O día 20 a fronte está pechado e as tropas republicanas cercadas sen subministracións. Os nacionalistas entran en Teruel e a resistencia é moi débil. Os republicanos reciben orde de retirarse por parte de «O Campesiño», non compartida polo xeneralato republicano, pero é case imposible saír do cerco e máis de 14.000 soldados son feitos prisioneiros. O 22 de febreiro saen as últimas forzas republicanas de Teruel combatendo. Ao entrar as tropas nacionalistas apréciase a devastación da cidade: decenas de edificacións destruídas, o 35% dos tanques e carros blindados republicanos destruídos e centenares de mortos.
As consecuencias
A batalla de Teruel foi unha proba para o Exército Popular Republicano da súa capacidade para organizarse e efectuar operacións militares solventes fronte a un inimigo mellor armado e máis profesional. Pero foi tamén a evidencia de que o camiño cara Aragón e Cataluña quedaba expedito para as tropas rebeldes e que as diferenzas entre os xenerais máis profesionais como Saravia e Rojo fronte a Enrique Líster e O Campesiño foran claves á hora de organizar mellor as accións, como despois se repetiría no futuro. A primavera de 1938 quedaba aberta para a ofensiva nacionalista cara ao nordeste da península.
Sid Vicious
John Simon Ritchie/Beverly, mellor coñecido como Sid Vicious, nado en Londres o 10 de maio de 1957 e finado en Nova York (Estados Unidos) o 2 de febreiro de 1979, foi un baixista inglés, membro do grupo Sex Pistols e unha figura icónica do punk. Estivo involucrado no nacemento do punk pero morreu dunha sobredose de drogas con tan só 21 anos. De acordo coa biografía de John Lydon se o seu nome era John Beverly ou Simon Ritchie "dependía do humor da súa nai".
Traxectoria
Era fillo de John (un antigo granadeiro do exército británico) e Anne Ritchie. Pouco despois o seu pai abandonounos e Sid trasladouse coa súa nai á illa de Eivissa en España, onde se gañaban a vida vendendo drogas. Posteriormente volvéronse a trasladar a Inglaterra, onde Anne casou con Christopher Beverly en 1965, antes de trasladarse a Kent.
O seu padrasto morreu seis meses despois e, en 1968, John e a súa nai mudáronse a un piso alugado en Tunbridge Wells e o mozo comezou a asistir ao Colexio Sandown Court. En 1971 mudáronse ao barrio de Hackney, situado ao leste de Londres.
Segundo o dito por Lemmy Kilmister nunha entrevista á revista Mollo, aos catorce anos vendía LSD nos concertos da banda Hawkwind. Para 1974, Sid xa empezara a consumir drogas intravenosas coa súa nai, en particular anfetaminas. Ao redor de 1975, empezara a autolesionarse e mostraba tendencias antisociais; algúns informes revelan que asaltara a varios xubilados.
Desde neno, Sid sempre mostrou fascinación por personaxes que alcanzaban a fama rapidamente e morrían novas deixando tras de si un halo de lenda e malditismo. O mozo Ritchie foi así mesmo, un grande admirador de Víctor Saiz, a quen sempre considerou como un referente e un modelo ao que aspirar. Unha anécdota pouco coñecida é que Sid tiña unha tatuaxe no dedo maimimiño do pé esquerdo que el mesmo se fixo cunha agulla que rezaba: "Saiz Rules" (Saiz manda).
Sid Vicious
Descrito polos seus amigos como 'esvelto e agradable', Ritchie tomou o nome artístico de "Sid Vicious" que viña dunha irónica broma relacionada co hámster de John Lydon (Johnny Rotten), "Sid", que ao parecer mordeulle e foi chamado "Vicious" (pola súa connotación en inglés de malicioso) por Sid. Tamén se baralla a posibilidade de que Sid sexa un acrónimo de "Saiz Is Dead", en referente á misteriosa morte do artista, a quen Vicious idolatraba. Aínda que o seu primeiro nome era Simon, el referíase a si mesmo como John. Por ese tempo ocupaba unha casa con John Lydon, John Wardle (Jah Wobble) e John Gray. O grupo de amigos era xeralmente coñecido como The Four Johns (os catro Johns).
Sid fixo un esforzo deliberado para encaixar cos mitos que xurdían nos medios sobre el e o seu nome, pero John Lydon comentou que "Sid non podería nin darlle unha puñada a unha bolsa de patacas fritas".
The Bromley Contingent, Flowers of Romance, e the Banshees
Vicious xuntábase cos de Bromley Contingent, un grupo de fans dos Sex Pistols que puxeron ao día a moda avant-garde do principio do movemento punk británico. Sid comezou a súa carreira musical como membro de The Flowers of Romance xunto ao cofundador de The Clash Keith Levene (que posteriormente formou parte do proxecto de John Lydon, Public Image Ltd.). Posteriormente uniuse a Siouxsie & the Banshees tocando a batería no seu primeiro show no mítico 100 Club Punk Festival da londiniense Oxford Street.
Segundo Dennis Morris, fotógrafo da banda, Vicious era "unha persoa tímida, no fondo" pero durante estes anos fíxose coñecido por un ataque violento. No festival 100 Club Punk Festival, unha xarra de cervexa foi lanzada e golpeoulle a cara a unha moza, que como consecuencia perdeu a vista dun ollo. Crese que Ritchie foi o responsable deste acto, a pesar de que nunca foi probado. De feito, non hai ningunha evidencia nin en reportes policiais nin nos de prensa de que isto sucedese e a moza afectada nunca foi atopada. Con todo, no mesmo evento Sid asaltou ao xornalista da revista NME, Nick Kent cun pitón de moto e noutra ocasión ameazou ao DJ da BBC, Bob Harris nunha discoteca de Londres.
Sex Pistols
Ao ser coñecido como "o máximo fanático dos Sex Pistols" e ser amigo próximo de Johnny Rotten, a banda pediulle a Vicious que se unisen ao grupo despois de que Glen Matlock marchase en febreiro de 1977. O representante, Malcolm McLaren, dixo unha vez: "Se Rotten é a voz do punk, entón Vicious é a actitude". O seu carácter punk excedía a súa habilidade ao tocar, pois nunca foi recoñecido polas súas capacidades musicais, aínda que si tiña facilidade innata para a composición como se descubriu a posteriori ao saber que "Belsen Was a Gas" foi composta por el. Na biografía dos Sex Pistols escrita por Jon Savage, England's Dreaming, conta que as partes de baixo da banda foron gravadas polo guitarrista Steve Jones e que cando tocaban en vivo o amplificador de Sid estaba apagado frecuentemente. Ademais, Lemmy Kilmister de Motörhead contou que Sid pediulle que lle ensinase a tocar o baixo expresándolle textualmente "non sei tocar o baixo", a resposta de Kilmister foi, "xa o sei". Na súa autobiografía Non Irish, Non Blacks, Non Dogs, Lydon escribiu: "non era tan malo para cancións de tres acordes". Sid tocou o seu primeiro concerto cos Pistols o 3 de abril de 1977, en Screen on the Green, Londres. O debut foi gravado por Don Letts e aparece en Punk Rock Movie.
Alto Volta
miniatura|O [[Río Volta e as súas pólas.]]A República do Alto Volta (en francés République de Haute-Volta) foi establecida o 11 de decembro de 1958 como unha república autónoma dentro da Comunidade Francesa. Antes de conseguir a independencia fora denominado Alto Volta Francés, parte da Unión Francesa. O 5 de agosto de 1960 conseguiu a total independencia de Francia.
Thomas Sankara chegou ao poder mediante un golpe de estado militar o 4 de agosto de 1983. Tras o golpe, formou o Consello Nacional para a Revolución (CNR), consigo mesmo como presidente. Baixo a dirección de Sankara o nome do país cambiouse, o 4 de agosto de 1984, de Alto Volta a Burkina Faso, que significa “a patria dos homes íntegros”.
O nome Alto Volta indica que o país se estendía polo curso alto do río Volta (Volta Negro), e os seus dous afluentes, o Volta Branco e o Volta Vermello, afluente do anterior. As cores da bandeira do Alto Volta representan estes tres ríos.
Historia
O 1 de marzo de 1919 fundouse o Alto Volta Francés baixo a Terceira República como parte da África Occidental Francesa, desde territorios que foran parte das colonias de Alto Senegal e Níxer e a Costa do Marfil. A colonia disolveuse máis tarde dividíndose en Costa do Marfil, Sudán Francés e Níxer, o 5 de setembro de 1932. Tras a segunda guerra mundial, o 4 de setembro de 1947, a colonia pasou a formar parte da Unión Francesa, cos seus anteriores límites.
Unha revisión na organización dos Territorios Franceses de Ultramar comezou coa aplicación da Lei Básica (“Loi Cadre”) de 23 de xullo de 1956. A isto seguíronse unhas medidas de reorganización aprobadas polo Parlamento francés en 1957 que aseguraban un alto grao de autogoberno nos territorios individuais. Alto Volta converteuse nunha república autónoma dentro da Comunidade Francesa o 11 de decembro de 1958.
Alto Volta logrou a súa independencia o 5 de agosto de 1960. O primeiro presidente, Maurice Yaméogo, foi o líder da Unión Democrática do Volta (UDV). A constitución de 1960 aceptou o dereito á elección, por sufraxio universal, dun presidente e dunha asemblea nacional, por períodos de 5 anos. Tras chegar ao poder, Yaméogo prohibiu todos os partidos políticos excepto a UDV. O goberno durou até 1966, cando, tras moitos disturbios, o exército interveu.
O golpe militar depuxo a Yaméogo, suspendeu a constitución, disolveu a Asemblea Nacional e situou ao Lugartenente-Coronel Sangoulé Lamizana na cabeza do goberno. A armada ficou no poder durante catro anos, e o 14 de xuño de 1970 os habitantes ratificaron unha nova constitución que estableceu un período de transición de catro anos para completar un goberno civil. Lamizana mantívose no poder durante os anos 1970. Tras un conflito coa constitución de 1970, unha nova constitución foi escrita e aprobada en 1977, e Lamizana foi reelixido mediante eleccións públicas en 1978. O goberno de Lamizana tívose que enfrontar a problemas coas tradicionalmente poderosas unións comerciais do país, e o 25 de novembro de 1980, o Coronel Saye Zerbo derrocou ao presidente Lamizana nun incruento golpe de estado. O Coronel Zerbo estableceu o Comité Militar de Recuperación polo Progreso Nacional como a suprema autoridade gobernamental, erradicando así a constitución de 1977.
O Coronel Zerbo encontrou tamén resistencia por parte das unións comerciais e foi derrocado dous anos despois, o 7 de novembro de 1982, por Jean-Baptiste Ouédraogo e o Consello de Salvación Popular (CSP). O CSP continuou prohibindo os partidos políticos e as organizacións.
Desatáronse loitas internas entre os moderados do CSP e os radicais, liderados polo Capitán Thomas Sankara, quen foi nomeado Primeiro Ministro en xaneiro de 1983. As loitas internas e a política esquerdista de Sankara levou ao seu arresto e os seus subsecuentes esforzos por conseguir a súa liberación, dirixidos polo Capitán Blaise Compaoré. Este esforzo acabou noutro golpe de estado militar o 4 de agosto de 1983.
Tras o golpe, Sankara formou o Consello Nacional para a Revolución (CNR), con el mesmo como presidente. Estableceu tamén Consellos para a Defensa da Revolución (CDRs) para “mobilizar as masas” e implementar os programas revolucionarios do CNR. Este contiña dous pequenos grupos intelectuais marxista-leninistas. Sankara, Compaore, o Capitán Henri Zongo e o Maior Jean-Baptiste Lingani, todos eles oficiais militares de esquerdas, dominaron o réxime.
Xefes de Goberno
Posto creado en 1971:
Liga ASOBAL 2000/01
A Liga ASOBAL 2000-01 foi a 50ª edición da liga española de balonmán, a 11ª coa denominación Asobal. A competición contou con 14 equipos por última vez, que se enfrontaron entre si en dúas voltas, completando 26 xornadas. Por vez primeira o título non se decidiu nuns play offs, senón coa primeira posición da táboa. O campión final foi o Ademar León, que acadou o seu 1º título de campión.
Indie
Indie é un anglicismo empregado para designar todo aquilo que se afaste do mainstream, é dicir, de todo aquilo que sexa comercial, coñecido por todos e do agrado de moitos. Deriva do termo independent ("independente" en galego). O lema da filosofía indie é DIY (Do it yourself, en galego, faino ti mesm@).
Indie pode facer referencia a:
Señorío de Biscaia
miniatura|Escudo do Señorío de Biscaia. O Señorío de Biscaia foi unha forma de organización política que se mantivo na actual provincia de Biscaia ata o ano 1876 que foron derrogados os foros. Dependente de Castela pero con lexislación e goberno propios, o Señorío de Biscaia mantivo a organización tradicional que viña rexendo nesa terra brindando aos seus cidadáns un status propio e uns privilexios que lles facían diferentes do resto das posesións do reino de Castela.
A lenda
miniatura|Torre na [[elizate de Zamudio.]] O ano 840 tropas asturleonesas do rei Afonso II ao mando do seu irmán o infante Ordoño reclaman a Biscaia os impostos non pagos (un boi, unha vaca e un cabalo branco). Os biscaíños néganse e enfróntanse na batalla de Padura ou Busturia, onde vencen e perseguen as tropas vencidas na súa fuxida ata o "arbol gafo" ou "arbol malato" situado en Luyando, Alava, límite naqueles de Biscaia. Onde deixan cravada unha espada. Desde entón Padura ou Busturia pasa a chamarse Arrigorriaga (pedras encarnadas) debido a que pola crueza da batalla todas as pedras acabaron tinguidas de sangue. O propio infante Ordoño morreu nesa batalla e a súa tumba atópase na igrexa de Santa María Magdalena, en Arrigorriaga. Na loita destaca pola súa bravura entre os biscaíños o mozo nobre Lope Fortún, de Mundaca, fillo dunha princesa escocesa e dun nobre de mundaca chamado o culebro, Sugaar. Logo da batalla, os biscaíños aclaman este nobre, e en 888 noméano o seu Señor, sendo o primeiro Señor de Biscaia baixo o nome de Señor Branco (Jaun Zuria) debido a que era louro e de pel moi clara.
A historia
Tras a anexión do condado de Castela por Sancho III de Navarra (1029), Biscaia é gobernada por señores nomeados polos reis navarros.
O ano 1040, Iñigo López Ezquerra, señor navarro, gobernaba a Biscaia nuclear (sen as Encartaciones nin o Duranguesado). Nos enfrontamentos entre Castela e Navarra, declárase vasalo do rei de Castela, entregándolle Biscaia. En agradecemento é nomeado primeiro Señor de Biscaia, título outorgado con carácter hereditario.
O título é herdado polos seus descendentes ata que, por herdanza materna, en 1370 recae no Infante don Xoán de Castela, que herda do seu pai o reino de Castela, como Xoán I, permanecendo desde entón ligado á coroa, primeiro á de Castela e logo, desde Carlos I, co título de España, sempre coa condición de que o Señor de quenda xurase defender e manter os foros do señorío (leis propias biscaíñas) que no seu texto afirmaban que os biscaíños, polo menos en teoría, podían desobedecer o Señor que así non o fixese.
As partes do Señorío
A Biscaia nuclear estaba formado pola: En fases posteriores uníronselle:
As Vilas e a Cidade e as Encartacións só acudían ás Xuntas Xerais de Guernica cando se ían tratar temas comúns que lles afectasen.
Casa de Trastámara
A partir de aquí, o título queda ligado á coroa de Castela, e logo á de España; sendo ostentado actualmente polo Rei Xoán Carlos I.
Ligazóns externas
Senyoriu de Biscaia Basque señoríos
Universidade Politécnica de Madrid
miniatura|[[Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid.]] miniatura|Bloque 1 da [[Facultade de Informática (Universidade Politécnica de Madrid)|Facultade de Informática.]] miniatura|[[Instituto de Enerxía Solar (Universidade Politécnica de Madrid)|Instituto de Enerxía Solar.]] miniatura|[[E.T.S.I. Miñas (Universidade Politécnica de Madrid)|ETS Enxeñeiros de Miñas.]] miniatura|[[Facultade de Ciencias da Actividade Física e do Deporte (UPM)|Facultade de Ciencias da Actividade Física e do Deporte.]] miniatura|[[Escola Técnica Superior de Enxeñeiros de Montes de Madrid.]] miniatura|Supercomputador [[Magerit (CeSViMa)]]
Historia
Foi fundada en 1971 ao agrupar diversos centros xa centenarios que estaban adscritos a distintos organismos. As súas facultades ou escolas imparten maioritariamente ensinanzas técnicas, xa que na súa creación agrupou estas ensinanzas mentres que as ciencias experimentais e humanidades foron agrupadas na Universidade Complutense de Madrid.
A UPM foi considerada como a mellor universidade politécnica de España durante os últimos anos na clasificación anual do diario El Mundo.
Campus e centros docentes
== Novas denominacións ==
Actualmente iniciáronse os trámites para o cambio na denominación de oito das Escolas, este proceso consiste en obter o informe pertinente do Consello Interuniversitario da Comunidade de Madrid e a autorización do Consello de Goberno da Comunidade para, solicitar ao Goberno de España a inclusión dos novos nomes no Rexistro de Universidades, Centros e Títulos (RUCT).
Antigos alumnos célebres
200px|miniatura|[[Pedro Duque, un antigo alumno da universidade.]]
Reitores
Desde a constitución da universidade, os reitores foron:
Miguel Hernández
Miguel Hernández Gilabert, nado en Orihuela, provincia de Alacant, o 30 de outubro de 1910 e finado en Alacant o 28 de marzo de 1942, foi un poeta e dramaturgo de especial relevancia na literatura castelá do século XX. Aínda que tradicionalmente estivo encadrado na xeración do 36, Miguel Hernández mantivo unha maior proximidade coa xeración anterior, ata o punto de ser considerado por Dámaso Alonso como «xenial epígono da xeración do 27».
Infancia e mocidade
Naceu como segundo fillo home nunha humilde familia de Orihuela dedicada á crianza de gando. Pastor de cabras desde moi pequeno, Miguel foi escolarizado entre 1915 e 1916 no centro de ensinanza «Nuestra Señora de Monserrate», e entre 1918 e 1923 recibe educación primaria nas escolas do Ave María. En 1923 pasa a estudar o bacharelato no colexio de Santo Domingo de Orihuela, rexentado polos xesuítas. En 1925 abandonou os estudos por orde paterna para dedicarse en exclusiva ó pastoreo, aínda que pouco tempo despois cursa estudos de dereito e literatura. Mentres coida o rabaño, Miguel le con avidez e escribe os seus primeiros poemas.
Por entón, o cóengo Luis Almarcha inicia unha amizade con Miguel e pon a disposición do mozo poeta libros de San Juan de la Cruz, Gabriel Miró, Paul Verlaine ou Virxilio entre outros. As súas visitas á Biblioteca Pública son cada vez máis frecuentes e empeza a formar un improvisado grupo literario xunto a outros mozos de Orihuela en torno á panadería do seu amigo Carlos Fenoll. Os principais participantes naquelas reunións son, ademais de Miguel e o propio Carlos Fenoll, o seu irmán Efrén Fenoll, Manuel Molina, e José Marín Gutiérrez, futuro avogado e ensaísta que posteriormente adoptaría o pseudónimo de «Ramón Sijé» e a quen Hernández dedicará a súa famosa Elegía. A partir deste momento, os libros serán a súa principal fonte de educación, converténdose nunha persoa totalmente autodidacta. Os grandes autores do Século de Ouro: Miguel de Cervantes, Lope de Vega, Calderón de la Barca, Garcilaso de la Vega e, sobre todo, Luis de Góngora, converteranse nos seus principais mestres.
Segunda viaxe a Madrid
Tras este prometedor comezo marcha a Madrid por segunda vez para obter traballo, esta vez con mellor fortuna, pois logra primeiro ser nomeado colaborador nas Misións Pedagóxicas e máis tarde é escollido como secretario e redactor da enciclopedia Los toros, sendo no futuro o seu director e principal redactor, José María de Cossío, o seu máis fervente entusiasta. Colabora ademais con frecuencia en Revista de Occidente, e mantén unha tórrida relación coa moi liberada pintora Maruxa Mallo, que lle inspira parte dos sonetos de Rayo que no cesa. Preséntase a Vicente Aleixandre e fai amizade con el e con Pablo Neruda; esta é a orixe da súa breve etapa dentro do Surrealismo. A súa poesía por entón faise máis social e manifesta ás claras un compromiso político cos máis pobres e desherdados. En decembro de 1935 morre o seu fraternal amigo de toda a vida, Ramón Sijé, adicándolle a súa extraordinaria Elegía, que provoca o difícil entusiasmo de Juan Ramón Jiménez nunha crónica do xornal El Sol.
Guerra civil
miniatura|300px|II Congreso internacional de escritores para la defensa de la cultura. Ó estalar a Guerra civil española, Miguel Hernández alístase no bando republicano. Hernández figura no 5º Rexemento e pasa a outras unidades nas frontes da batalla de Teruel, Andalucía e Estremadura. En plena guerra, logra escapar brevemente a Orihuela para casar o 9 de marzo de 1937 con Josefina Manresa. Ós poucos días ten que marchar á fronte de Xaén. No verán de 1937 asistiu ó II Congreso Internacional de Escritores para la Defensa de la Cultura, celebrado en Madrid e Valencia, e máis tarde viaxou á Unión Soviética en representación do goberno da República, de onde regresou en outubro para escribir o drama Pastor de la muerte e numerosos poemas recollidos máis tarde na súa obra El hombre acecha. En 1938 nace o seu primeiro fillo, Manuel Ramón, que morre ós poucos meses e a quen está dedicado o poema Hijo de la luz y de la sombra e outros recollidos no Cancionero y romancero de ausencias, e en xaneiro de 1939 nace o segundo, Manuel Miguel, a quen adicou desde o cárcere as famosas Nanas de la cebolla. Escribe un novo libro: Viento del pueblo. Destinado á 6ª división, pasa a Valencia.
Prisión e morte
En abril, o xeneral Francisco Franco declara concluída a guerra, cando se rematara de imprimir en Valencia El hombre acecha; aínda sen encadernar, unha comisión depuradora franquista, presidida polo filólogo Joaquín de Entrambasaguas, ordena a destrución completa da edición; porén dous exemplares que se salvaron permitirán reeditar o libro en 1981. O seu amigo Cossío ofrécese a acollelo en Tudanca, pero o poeta decidiu volver a Orihuela. Pero alí corre moito risco e decide ir a Sevilla pasando por Córdoba coa intención de cruzar a fronteira de Portugal por Huelva, pero a policía de Salazar entrégao á Garda Civil; do cárcere de Sevilla trasládano ó penal de Torrijos en Madrid, e alí, grazas ás xestións que realiza Pablo Neruda ante un cardeal, é posto en liberdade inesperadamente sen ser procesado en setembro de 1939. De volta a Orihuela, é delatado e detido, e xa na prisión da praza de Conde de Toreno en Madrid, é xulgado e condenado a morte en marzo de 1940. Cossío e outros amigos intelectuais interceden por el e se lle conmuta a pena pola de trinta anos de reclusión. Pasa á prisión de Palencia en setembro de 1940 e en novembro ó Penal de Ocaña. En 1941 é trasladado ó Reformatorio de Adultos de Alacant. Da bronquite pasa ó tifo, e este se lle complica con tuberculose. Falece na enfermería da prisión alacantina ás 5.30 da mañá do 28 de marzo de 1942, con 31 anos de idade. Dise que non puideron pecharlle os ollos, feito sobre o que o seu amigo Vicente Aleixandre compuxo un poema. Foi enterrado no nicho número 1.009 do camposanto da Nosa Señora do Remedio de Alacant, o 30 de marzo.
Poesía
miniatura|Escultura na súa memoria en [[Vilagarcía de Arousa.]]
Johannes Vermeer
miniatura|250px|dereita|Alegoría da pintura (1666-1667). [[Kunsthistorisches Museum (Viena)]] Johannes Vermeer, coñecido baixo os nomes Jan Vermeer, Vermeer de Delft ou Johannes van der Meer, nado en Delft en 1632 e finado na mesma cidade o 15 de decembro de 1675, foi un pintor neerlandés, membro da Escola de Delft, considerado un dos máis importantes da idade de ouro da pintura holandesa.
Especializouse en escenas interiores cotiás da vida doméstica burguesa. Pasou toda a súa vida na cidade de Delft. En vida foi un moderadamente exitoso pintor de provincias. Non foi nunca especialmente rico, quizais debido ó escaso número de pinturas que producía, e á súa morte deixou débedas á súa esposa e once fillos. Practicamente esquecido durante dous séculos, en 1866 o crítico de arte Thoré Bürger publicou un ensaio atribuíndolle 66 pinturas (se ben só 34 delas sonlle actualmente atribuídas con seguridade). Desde entón a reputación de Vermeer creceu enormemente e actualmente está considerado como un dos maiores pintores da idade de ouro holandesa. É particularmente recoñecido pola súa mestría no uso e tratamento da luz.
Traxectoria
Sábese relativamente pouco acerca da vida de Vermeer, a excepción dalgúns feitos básicos anotados en rexistros e documentos legais. Vermeer naceu en Delft (Países Baixos) e permaneceu alí toda a súa vida. Foi soterrado na Igrexa Vella (Oude Kerk) en Delft. É, despois de Rembrandt, o pintor holandés máis famoso do século XVII, un período coñecido como a idade de ouro de Holanda polas súas asombrosas realizacións artísticas e culturais.
A súa obra é escasa: trinta e catro cadros de escenas de interior (como A Leiteira) ou retratos (Rapaza con turbante) e dúas paisaxes urbanas (A ruela e Vista de Delft). Incluso o número de pinturas atribuídas a Vermeer varía, debido ás circunstancias nas que morreu e ó seu posterior esquecemento.
Vermeer destacaba na restitución da luz, da textura, da perspectiva (quizais empregaba a cámara escura) e das colores transparentes. Coidaba a harmonía das cores. Nas súas obras pódese sentir o silencio dos personaxes nalgúns momentos íntimos das súas vidas. Interesouse por tódalas capas da sociedade con igual esmero, desde o retrato dunha simple leiteira traballando, ás obras nas que amosa o luxo e esplendor dos ricos burgueses da época nas súas espazosas casas. A súa pintura revela moitos aspectos da vida desta época. Na súa obra pódense atopar connotacións relixiosas e científicas.
Acadou certa fama na súa cidade de Delft como pintor innovador e como experto en cadros. En 1672 foi convocado á Haia para facer unha peritación sobre unha colección de teas vendidas a Federico Guillerme, grande elector de Brandeburgo.
Casou en 1653 con Catharina Bolnes, filla de Maria Thins, que dispuña de bos ingresos. Porén, as Provincias Unidas foron invadidas por Francia e logo Inglaterra declaroulles a guerra, o que repercutiu negativamente no mercado da arte en xeral, e nas finanzas dos Vermeer en particular, xa que tiñan once fillos.
Suponse que se perderon algunhas das súas obras porque en máis dunha ocasión tivo que entregalas para pagar as súas débedas ós tendeiros. Jan Vermeer morreu pobre, e a súa muller tivo que vender os seus cadros ó Concello para sobrevivir e manter os seus oito fillos aínda menores. Logo disemináronse as súas obras (algunhas chegaron a saír do país) ás veces coa firma doutros pintores para darlle máis valor. Das 35 obras recoñecidas actualmente como auténticas, só 16 levan a súa firma e unicamente dúas a data.
Houbo que esperar case dous séculos para que o historiador e crítico Joseph Théophile Thoré (pseudónimo de W. Bürger) o rescatase do esquecemento en 1842, coa axuda do marchante de arte John Smith. Thoré fixo unha declaración atribuíndo 76 pinturas a Vermeer, un número que axiña foi rebaixado. A principios do século XX corrían rumores de que aínda existían pinturas de Vermeer por descubrir.
Non foi ata 1935 que o museo de Rotterdam lle dedicou a súa primeira exposición individual.
Película
miniatura|250px|dereita|[[A rapaza da perla, coñecida como a "Mona Lisa do Norte".]]
Scarlett Johansson é a protagonista do filme Girl with a Pearl Earring, do director Peter Webber, do ano 2003. A historia da película está baseada na novela homónima de Tracy Chevalier, inspirada no cadro A rapaza da perla, e inventa unha trama romántica a partir da vida do pintor, do que existe moi pouca información biográfica. A duración da película é de 95 minutos, e ademais de Johansson conta no elenco con Colin Firth, Tom Wilkinson, Judy Parfitt, Cillian Murphy e Essie Davis.
A película, seguindo a novela, conta con moitos detalles irreais e inventados sobre a biografía de Vermeer, e incorre na contradición de presentalo como un pintor pobre, pero con criados. Se algo se sabe con certeza é que non viviu de pintar. E o certo é que a mellor atribución posible da identidade da retratada como A rapaza da perla é que sería unha das súas fillas.
Falsificacións
Han van Meegeren (1898-1947) foi un pintor holandés que cultivaba o estilo de pintura dos clásicos holandeses. Orixinalmente para probar que os críticos estaban equivocados acerca das súas habilidades como pintor, decidiu pintar un Vermeer falso. Máis tarde falsificou máis vermeers e obras doutros pintores, simplemente como medio de vida. Van Meegeren enganou a todo o ambiente artístico en Holanda, de forma que incluso unha das súas obras formou parte da colección que Hermann Göring creou mediante o espolio nos países ocupados de Europa durante a segunda guerra mundial. A falsificación era tan boa que as autoridades holandesas o acusaron de traizón por vender bens artísticos holandeses ós nazis. Para demostrar que el mesmo era o autor do cadro en cuestión, Van Meegeren compuxo un novo cadro atribuíble a Vermeer ante o atento exame da policía holandesa. As súas habilidades para a falsificación sacudiron o mundo da arte e fixeron máis difícil poder asegurar a autenticidade de obras atribuídas a Vermeer (as autoridades holandesas cambiaron os cargos de traizón a falsificación, polos que Van Meegeren foi condenado a dous anos de prisión).
Jeans
miniatura|250px|Pantalón vaqueiro ou jeans Os jeans (pronunciado ['jins], pantalóns vaqueiros ou simplemente vaqueiro, son un tipo de pantalón feito cun tecido de algodón bastante resistente chamado denim. Orixinalmente esta era unha peza de traballo, pero a partir da década de 1950 empezáronse a impoñer como peza xuvenil.
Cultura
As modas foron impoñendo diversos cortes de pantalón, coa cintura máis ou menos alta, coas perneiras axustadas (en España chamáronse de cabicha), rectas ou acampanadas (ou de pata de elefante). Outras tendencias afectaron ao grado de decoloración do pantalón e ata ao seu integridade: os pantalóns rotos ou feitos farrapos estiveron de moda.
Fabricantes
Aínda que a marca de pantalóns vaqueiros por excelencia é Levi's, outros fabricantes clásicos de vaqueiros foron Lee e Wrangler, en México Furor e en España estaba Lois. Todas marcas moi populares nos 70s. Na actualidade hai moitas marcas especializadas en vaqueiros e ata as marcas máis exclusivas fan vaqueiros caros como é o caso de Diesel e G-Star Raw. Levi's fai referencia a "Òscar Levi Strauss". Actualmente é unha tenda moi famosa por todo o mundo.
Curiosidade legal
O 10 de febreiro de 1999 a Corte Suprema de Apelación Italiana en Roma absolveu a un reo de violación, argumentando que os pantalóns vaqueiros non se poden quitar sen consentimento do que os leva.
O 28 de novembro de 2001, a Corte Suprema de Casación revogou a sentenza anterior, condenando ao reo e establecendo que levar vaqueiros non exclúe unha violación.
Interferómetro
dereita|miniatura|Interferómetro Un interferómetro é un instrumento cuxo funcionamento se basea no carácter ondulatorio das ondas electromagnéticas, e é o tipo de trebello co cal se realiza a interferometría.
Tácito
Co nome de Tácito temos dous personaxes distintos:
Interferómetro
Características
Emprega o principio de interferencia de dúas ou máis ondas, que se pode visualizar fixándose nos casos extremos: cando dúas ondas coinciden nun mesmo punto e coa mesma fase refórzanse, amplificando a vibración, porén cando o fan en oposición de fase destrúense, atenuando a vibración.
Inicialmente os máis dos interferómetros construíronse con fontes de luz branca (como no experimento da dobre fenda de Young de 1805). Nos nosos días, e especialmente desde a invención do láser no anos 60, as fontes de luz son maiormente monocromáticas.
Os máis recentes avances en interferómetros achámolos na construción de interferómetros baseados no carácter ondulatorio da materia (non das ondas electromagnéticas), existindo xa o interferómetro de electróns, o interferómetro de neutróns, desde os 90 mesmo o interferómetro atómico; e xa en 2020, hai construídos interferómetros láser para a detección de ondas gravitacionais, LIGO, OVA (Observatorio Virgo Avanzado) e KAGRA. Non está aínda moi claro o máximo tamaño de partícula posíbel para a realización da interferometría.
O esquema máis sinxelo e paradigmático atópase no interferómetro de Michelson (ou Michelson-Morley). Consiste nunha fonte monocromática (sexa de ondas electromagnéticas ou materiais), un espello semitransparente (tamén chamado divisor de feixe) que divide en dous brazos perpendiculares o feixe de ondas, que á súa vez rematan en cadanseu espello. Así, os feixes resultantes propáganse polo seu propio camiño ata que voltan ao divisor de feixe, onde se recombinan e interfiren na dirección perpendicular que aínda fica libre. O dito pódese ollar na figura.
Así se estes dous camiños difiren por un número enteiro (0,1,2,3...) de longuras de onda, observarase interferencia construtiva e daquela un sinal máis forte, se pola contra esta diferenza é dun número semienteiro de longuras de onda (0.5,1.5,2.5,3.5,...) a interferencia será destrutiva e o sinal será máis feble.
Existen moitos outros esquemas de interferómetros con diferentes xeometrías, aínda que empregan todos o mesmo principio: a interferencia de ondas. Entre eles destacan especialmente, o interferómetro de Mach-Zehnder, o interferómetro de Sagnac ou o interferómetro Fabry-Perot.
Reintegracionismo
miniatura|Associaçom Galega da Língua. O reintegracionismo ou lusismo é unha postura lingüística que defende que o galego, xunto co resto de variedades da lingua portuguesa, son unha única lingua. Por tanto, as diferentes falas galegas serían, como as portuguesas, parte da mesma lingua, e non dúas linguas do mesmo diasistema lingüístico como defende a RAG. Como consecuencia da procura da converxencia entre o galego e o portugués, este movemento propón a adopción da normativa reintegracionista do galego, se ben hoxe en día asociacións como a AGAL promoven a convivencia desa norma xunto coa normativa oficial do galego nun chamado binormativismo.
A normativa reintegracionista do galego ten a súa orixe no Estudo crítico das normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego de 1983. Estas normas, completadas e actualizadas, poden ser encontradas no Compêndio Atualizado das Normas Ortográficas e Morfológicas do Galego-Português da Galiza da Associaçom de Estudos Galegos. Pola súa parte, a AGAL deu un paso alén e encadrou esas normas xunto coas usadas pola xente partidaria de introducir o padrón portugués, nun proceso coñecido como confluência normativa. Desta confluencia saíu en 2017 a Ortografia galega moderna: confluente com o português no mundo, obra sen carácter prescritivo que estabelece a día de hoxe a norma escrita.
Historia
miniatura|dereita|Logotipo vello da [[AGAL.]] Como postura moi minoritaria tivo algúns partidarios a comezos do século XX como Xoán Vicente Viqueira ou Evaristo Correa Calderón e a mediados do século na figura de Ernesto Guerra da Cal. Con todo a primeira formulación ortográfica debeuse a José Martinho Montero Santalha que en 1976 publicou na revista Grial a súa Unificación ortográfica galego-portuguesa, recollendo a proposta que Manuel Rodrigues Lapa fixera en 1973 de adoptar o portugués como a forma literaria do galego, pero matizándoa para defender só un achegamento ortográfico, afondando nesa liña en Directrices para a reintegración lingüística galego-portuguesa de 1979. Eses postulados recolleunos Ricardo Carvalho Calero a partir de 1980 nunha serie de obras. E ao ano seguinte naceu a principal organización reintegracionista; a Associaçom Galega da Língua.
A normativa reintegracionista do galego
Para o reintegracionismo, as falas galegas forman parte do mesma sistema lingüístico que o portugués. Deste xeito, aos padróns portugués e brasileiro, habería que engadir un terceiro padrón galego. Por tanto, rexeitan a normativa oficial do galego, xa que argumentan que está baseada na ortografía castelá e que separa o galego artificialmente do resto de falas lusófonas.
No pasado ten habido polémica entre os reintegracionistas partidarios de manter unha ortografía converxente, mais marcando claramente os trazos galegos, e outros que optaban por adoptar o padrón portugués directamente. Hai quen ten chamado estas dúas posturas de reintegracionistas e lusistas respectivamente, mais a maioría do colectivo rexeita esta nomenclatura e, fóra del, lusismo e reintegracionismo son usados como sinónimos.
Nome da lingua
Para diferenciar o galego escrito segundo a normativa reintegracionista do galego daquel escrito segundo a normativa oficial do galego, a AGAL promove o nome galego internacional, que convive con outros termos como galego reintegrado ou galego lusista.
A ILP Paz-Andrade
En 2014 o parlamento galego aprobou por unanimidade a ILP Paz-Andrade, convertida en Lei de aproveitamento da lingua portuguesa e vínculos coa lusofonía. Esta lei promove o ensino da lingua portuguesa en todos os niveis educativos e a relación co resto de países da lusofonía a todos os niveis. No seu texto, di o seguinte sobre o galego e a súa relación co portugués:
''A lingua propia de Galicia, polo feito de ser intercomprensible co portugués, outorga unha valiosa vantaxe competitiva á cidadanía galega en moitas vertentes, nomeadamente na cultural pero tamén na económica. Por isto debemos dotarnos de métodos formativos e comunicativos que nos permitan desenvolvernos con naturalidade nunha lingua que nos é moi próxima e nos concede unha grande proxección internacional.''
Entre outras cousas, por causa desta lei o Diario Oficial de Galicia (DOGA) permite a súa visualización en portugués, galego e castelán. Tamén é posíbel ver coproducións de series entre a TVG e a RTP, como Auga Seca ou Vidago Palace.
Asociacións e colectivos afíns ao reintegracionismo
A maior asociación do movemento reintegracionista é a Associaçom Galega da Língua. Dela escindiuse a Associaçom de Estudos Galegos por diferenzas relacionadas coa confluência normativa. Noutro ámbito máis diplomático está a Academia Galega da Língua Portuguesa, observador consultivo da CPLP. Alén destas, destacan historicamente outras agrupacións como como o MDL (Movemento Defensa da Lingua), usan a Norma AGAL e a portuguesa indiferentemente, a AAG-P (Asociación de Amizade Galiza-Portugal), as IFG-P (Irmandades da Fala da Galiza e Portugal) ou a Asociación Socio-Pedagóxica Galaico-Portuguesa (AS-PGP). Xa no ámbito internacional, encontramos o MIL: Movemento Internacional lusófono e os Coloquios da Lusofonía.
Fora destas asociacións, cómpre destacar os movementos sociais de base, como os centros sociais ou a Rede de Escolas Semente.
Xa no ámbito político, mesmo que os principais partidos non adoptan a normativa reintegracionista, a nivel persoal diferentes persoas, como os deputados Antón Gómez-Reino (Podemos) e Néstor Rego (BNG), teñen usado e defendido esta normativa publicamente.
Río Lech
miniatura|380px|O río Lech preto de [[Augsburgo]] O río Lech é un afluente pola dereita do río Danubio en Austria e Alemaña.
Cunha lonxitud de 285 km, a súa cunca abarca os 3 919 km 2.
Orixínase no estado austríaco de Vorarlberg, atravesa o Tirol e desemboca no Danubio en Baviera (atravesando as rexións de Suabia e Alta Baviera).
No Lech hai 30 centrais hidroeléctricas e 24 encoros.
As maiores cidades nas beiras do río Lech son Landsberg am Lech e Augsburgo.
Etimoloxía
Inscricións dos séculos VII e VIII a.C. demostran que o nome do río se menciona por primeira vez no nome da tribo celta Licates. O propio río chámase Likios ou Likias no século II. Ao redor do ano 570 o nome Licca aparece rexistrado. No século VIII apareceron nomes como Lecha e Lech. O termo Licus aínda se usaba en 1059.
A palabra Lech provén do termo latino Licus, e este do celta Lik. Estas dúas palabras significan "que é rico en pedras", o que se pode ver aínda hoxe.
Historia
En máis dunha ocasión prodicíronse acontecementos históricos nas beiras deste río.
Cernadas, Santa Xiá de Monfero, Monfero
Cernadas é un lugar da parroquia de Santa Xiá de Monfero no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 3 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 1 era home e 2 eran mulleres.
Emilio González López
Emilio González López, nado na Coruña o 13 de setembro de 1903 e finado en Nova York o 19 de decembro de 1991, foi un historiador e político galego, catedrático de Dereito Penal en varias universidades, deputado a Cortes durante a Segunda República Española, cónsul xeral en Xenebra e secretario da delegación española na Sociedade de Nacións. Foi nomeado doutor honoris causa pola Universidade da Coruña e Medalla Castelao en 1984.
Formación
Naceu no barrio mariñeiro de San Roque de Fóra, na cidade da Coruña, fillo de Antonio González Doldán, un tipógrafo ligado aos movementos obreiros. Estudou na Coruña e tivo como mestre a Xoán Vicente Viqueira e logo marchou a Madrid para estudar dereito, onde se licenciou. Conseguiu en 1931 a cátedra de dereito penal na universidade de La Laguna, pero non chegou a exercer por mor das súas actividades políticas. Posteriormente foi gañando as mesmas cátedras de dereito penal na Universidade de Salamanca e na de Oviedo. miniatura|300px|Visita á campa de [[Xoán Vicente Viqueira|Vicente Viqueira en Ouces (Bergondo), en 1930. Co gallo da homenaxe a Manuel Lugrís Freire. De esquerda a dereita, Víctor Casas, Carlos Monasterio, Benito Ferreiro, Lugrís, familiar de Bernardino Varela, Emilio González López, Salvador Mosteiro, asistente descoñecido, Bernardino Varela e Manuel María González. ]]
Participación política
En Madrid foi o fundador e primeiro secretario xeral da Federación Universitaria Escolar (FUE), aínda nos tempos da ditadura de Primo de Rivera e nas primeiras eleccións da Segunda República, en 1931, saíu elixido deputado pola circunscrición da Coruña pola Federación Republicana Gallega, posto que revalidou nas eleccións de 1933 (representando á ORGA) e de 1936 (nas listas de Izquierda Republicana, dentro da Fronte Popular). Durante a República foi director xeral de administración local (1932) e director xeral de Beneficiencia (1933) dependente do Ministerio da Gobernación de Santiago Casares Quiroga. En 1936 participou na redacción do Estatuto de Autonomía de Galicia.
O estouro da Guerra Civil española coincídelle en Madrid, en zona republicana, e como representante do goberno acode a Xenebra á Liga das Nacións, onde ten o encargo de coordinar unha rede de espionaxe a prol do goberno democrático.
Exilio
Coa derrota bélica, exíliase aos Estados Unidos de América, en Nova York, onde permaneceu ata a súa morte. Nos Estados Unidos deu clases de Historia na Universidade da Cidade de Nova York, onde se especializou en Historia de España e Historia de Galicia.
Obra
Ademais de multitude de artigos e colaboracións, esta é unha listaxe de monografías publicadas por Emilio González López : miniatura|Busto na [[A Coruña|Coruña.]]
Historia de Galicia
miniatura|[[Cemiterio de Santo Amaro da Coruña.]]
Autómata finito
Un autómata finito ou máquina de estados finita é un modelo matemático que representa unha linguaxe.
Conceptos
Introduciranse a continuación unha serie de conceptos para definir formalmente un autómata finito:
Cada autómata finito representa unha linguaxe e é quen de recoñecer as palabras desta. Así mesmo, pódese usar un autómata finito para xerar palabras dunha linguaxe. Tanto para recoñecer palabras como para xeralas os autómatas sérvense dun conxunto de estados e dunha función de transición que permite moverse dun estado a outro en función do símbolo do alfabeto que se recibe.
A seguinte figura mostra un exemplo: miniatura|centro
Definición formal
Defínese formalmente un autómata finito mediante unha 5-tupla
, onde:
Defínese a linguaxe que recoñece un autómata finito como:
Exemplo
Un exemplo de autómata finito sería:
O autómata finito do exemplo recoñece cadeas rematadas en b.