cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flor
A orixe das flores hermafroditas e dos modos de reprodución das anxiospermas
Nas flores hermafroditas prodúcese con facilidade a polinización directa dentro da mesma flor (autogamia) e, con iso, elévase a consanguinidade ou endocría que pode ser sumamente deletérea para moitas especies. Por esta razón, as angiospermas desenvolveron numerosas adaptacións nas súas flores orientadas a favorecer a  polinización cruzada (alogamia) e, mesmo, facela obrigatoria. En relación con tales adaptacións, o estilo e o estigma alcanzaron unha importancia decisiva como "filtros" fisilóxicos que poden separar aos grans de pole capturados de acordo coa planta que lles deu orixe. En xeral, non só impiden a xerminación ou a formación do tubo polínico no caso que o pole sexa dunha especie distinta (incompatibilidade cruzada), senón tamén e, na maioría das anxiospermas, cando devandito pole procede da mesma planta (autoincompatibilidade).
En distintos grupos de anxiospermas chegouse, en moitos casos e de modo paralelo, a aumentar o efecto da autoincompatibilidade por medio da heterostilia. Nas estirpes heterostílicas existen dous ou tres tipos diferentes de flores (chamados morfos). Nunha planta individual, cada unha das flores comparte o mesmo morfo. Estes morfos difiren cualitativamente entre si nas lonxitudes dos pistilos e dos filamentos dos estames. O fenotipo para cada morfo está xeneticamente determinado. Cando unha especie presenta dous morfos florais denomínase distílica (exemplo, Primula), cando presenta tres, denomínase tristílica (exemplo, Lythrum). Nun dos morfos, chamado Pin, os estames son curtos e os pistilos longos (as flores son macrostílicas). No outro morfo, chamado Thrum, os estames son longos e os pistilos curtos (flores brevistílicas). Case todas as especies heterostílicas presentan autoincompatibilidade e os loci responsables da mesma están estreitamente ligados con aqueles xenes responsables do polimorfismo floral, polo que ambos os caracteres hérdanse en forma conxunta. A distilia está determinada por un só xene con dous alelos, a tristilia por dous xenes con dous alelos cada un. Como fora demostrado xa en 1862 por Charles Darwin, só no caso da polinización cruzada entre dous morfos distintos prodúcese fecundación e frutificación, mentres que se o pole que chega a un estigma procede do mesmo morfo, a reacción de autoincompatibilidade impide o crecemento dos tubos polínicos.
A autoincompatibilidade e a separación espacial dos pistilos e estames para impedir a autofecundación, como no caso da heterostilia, non son os únicos métodos que as anxiospermas desenvolveron para favorecer a alogamia. Así, outro procedemento é o de separar no tempo o momento da maduración dos gametos femininos e masculinos. Nas plantas dicógamas, por exemplo, os estames e estigmas alcanzan a madurez para producir e recibir o pole en distintos momentos. Se os estames maduran antes que os estigmas dise que hai protandria, en caso contrario, hai protoxinia.
A unisexualidade secundaria das flores en forma de monoecia, dioecia ou poligamia produciuse nas anxiospermas sobre todo en relación coa anemofilia, pero permite tamén evitar a autogamia e a consanguinidade.
Na maioría das anxiospermas, con todo, orixináronse estirpes derivadas con autogamia facultativa e, finalmente, obrigada. Os requisitos necesarios para iso son a desaparición da autoincompatibilidade e o transporte orientado do pole cara ao estigma da propia flor, sexa por descenso, por movemento de curvatura dos estames ou polo peche da corola. A polinización realizada na fase de pimpollo conduce á cleistogamia, na que as flores non chegan a abrirse, un mecanismo bastante usual nas gramíneas. A autogamia fai posible a produción de descendentes a partir de individuos illados de calquera outro exemplar da mesma especie. Por iso áchase difundida entre as plantas pioneiras (as que conquistan novos hábitats), as malezas e as especies insulares. Moitas veces a autogamia constitúe a única posibilidade de reprodución sexual en ambientes extremos nos que non abundan os animais polinizadores (rexións alpinas, árticas ou desérticas). As especies obligadamente autógamas adoitan posuír flores inconspicuas, carentes de fragrancia e de néctar e nas que a miúdo se reduciu o tamaño ou o número de pétalos e de estames e diminuíu a produción de pole ou o tamaño das anteras. Moitas veces a autogamia e a alogamia coexisten no mesmo individuo nun equilibrio vantaxoso. Por exemplo, en moitas especies da familia das compostas ao abrirse as flores é posible a fecundación cruzada e só cara ao final da antesis, se aínda non ocorreu a fecundación, as ramas do estilo curvanse sobre si mesmas para tocar o pole da propia flor e autopolinizarse. En moitas outras especies (Viola, Oxalis, Bromus) dáse un equilibrio análogo entre a formación no mesmo individuo de flores normais (chamadas chasmógamas) e outras cleistógamas, moi reducidas. Tales especies, entón, aseguran a produción de descendentes por medio da autogamia pero, ao mesmo tempo, tratan de xerar maior variabilidade xenética por medio da fecundación cruzada.
Floración
Un momento crítico no ciclo de vida das plantas con flores é aquel no que realizan a transición desde a fase xuvenil á fase reprodutiva. Para conseguir reproducirse con éxito, é imprescindible, por unha banda, que a floración (tamén chamada antese) prodúzase en sincronía con outros membros da mesma especie e, por outra banda, que a planta alcanzase certo nivel de crecemento que lle permita soportar o gasto enerxético implicado no proceso da formación de flores, froitos e sementes. Por tanto, a planta ha de integrar información ambiental, así como endóxena, antes de sufrir a transición. Entre os factores externos que máis inflúen na floración atópanse a luz (tanto a intensidade lumínica como a duración do lapso diario de horas de luz ou fotoperíodo) e a temperatura. Este último factor desempeña un dobre papel. Por unha banda, as temperaturas máis altas incrementan as taxas de crecemento e diferenciación nas plantas, polo que aceleran a transición ao período de floración. Doutra banda, moitas plantas necesitan ser expostas transitoriamente a temperaturas moi baixas durante a fase vexetativa ou xuvenil para poder florecer, proceso denominado vernalización. Ademais destes factores externos, tamén xogan un papel importante factores endóxenos como o reloxo circadiano e algunhas hormonas como as giberelinas, o ácido salicílico e o ácido abscísico. Así, a planta modelo Arabidopsis thaliana florece máis rapidamente cando os días alónganse (dise que é unha planta de día longo), xa sufriu a vernalización (é dicir, estivo exposta ao frío durante o inverno) e a temperatura ambiente incrementa. É dicir, do mesmo xeito que un sinnúmero doutras especies, a floración de Arabidopsis indúcese nas condicións que se observan na primavera.
A análise xenética de mutantes co tempo de floración alterado permitiu diseccionar o proceso de indución da floración en polo menos catro vías de sinalización: a primeira actívase cando os días son longos; a segunda funciona fundamentalmente cando os días son curtos e depende das giberelinas; a terceira participa na regulación da floración en resposta á temperatura ambiental; e a cuarta está implicada na vernalización.
Cando a planta chega ao estado reprodutivo do desenvolvemento, algún ou todos os meristemas apicales no seu vástago cesan de iniciar follas normais e comezan a producir partes florais de acordo coa secuencia característica da especie en cuestión e cun número variable de brácteas situándose entre as follas e a flor. Neste proceso, os meristemas apicales pasan de ter un crecemento indeterminado a un tipo de crecemento determinado, xa que a formación da flor é xeralmente o acontecemento final da actividade dun  meristema  apical. Nas plantas anuais, a chegada do estado reprodutivo significa tamén o achegamento á consumación do ciclo de vida na súa totalidade. Nas plantas perennes, a floración repítese un número variable de veces que depende da lonxevidade da especie.
Unha flor pode orixinarse no ápice do vástago principal ou naqueles das ramas laterais, ou en ambos os sitios á vez. En moitas especies, o cambio cara á floración comprende a formación dunha inflorescencia. Un fenómeno observado a miúdo durante a iniciación do estado reprodutivo é un brusco e rápido alongamento do eixo. Tal crecemento é particularmente impactante en plantas de hábito en roseta durante o período vexetativo, por exemplo as gramíneas ou as plantas bulbosas.
Os órganos florais inícianse como follas normais por divisións periclinales de células localizadas máis ou menos profundamente por baixo da protoderme ou na mesma protoderme. As divisións iniciais periclinales son seguidas por outras, incluíndo anticlinales, e o primordio convértese nunha protuberancia. Os sáibaos parécense máis ás follas normais na súa iniciación e desenvolvemento. O tipo de crecemento dos pétalos tamén é máis ou menos similar ao das follas. Os estames orixínanse como estruturas grosas e curtas, desenvolvéndose o filamento subsecuentemente por crecemento intercalar. O desenvolvemento do xineceo varía en detalle en relación coa unión dos carpelos entre si e con outras partes florais. Se os carpelos non están unidos, o primordio do carpelo individual iníciase nun punto por divisións periclinais no ápice, as que logo se propagan adaxialmente. O crecemento cara arriba, comparable ao marxinal nunha folla, eleva ao carpelo como unha estrutura en forma de bolsa. Nos ovarios sincárpicos os carpelos orixínanse como primordios individuais ou conxuntamente como unha unidade estrutural.
Clasificación das flores
Segundo a súa composición Segundo a simetría xeral
Segundo a separación dos sépalos
Segundo a separación dos pétalos
Segundo a lonxitude dos estigmas respecto ó estame
Segundo a posición do ovario respecto á corola
Empregos
As flores teñen menos alimento que outras partes maiores das plantas (sementes, froitas...), mais aínda así forman parte de comidas importantes e especias. As flores vexetais inclúen o brócoli e a coliflor. A especia máis cara, o azafrán, consiste en estigmas secos de flor.
30 de setembro
O 30 de setembro é o 273º día do ano do calendario gregoriano e o 274º nos anos bisestos. Quedan 92 días para finalizar o ano.
Mortes
miniatura|100px|James Dean
Notas
Os 366 días do ano
Penavidreira, Naraío, San Sadurniño
Penavidreira é un lugar da parroquia de Naraío no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres).
Mrs. Miniver
Mrs. Miniver é un filme estadounidense dirixido por William Wyler que foi estreado en 1942. Está protagonizado por Greer Garson e Walter Pidgeon. Inspirouse na novela de 1940 Mrs. Miniver de Jan Struther, e amosa de que xeito a vida dunha muller da Inglaterra rural é afectada pola segunda guerra mundial.
Producida e distribuída por Metro-Goldwyn-Mayer, conta cun nutrido grupo de actores secundarios entre os que se inclúen a Teresa Wright, Dame May Whitty, Reginald Owen, Henry Travers, Richard Ney e Henry Wilcoxon.
Mrs. Miniver gañou seis Premios Oscar, incluíndo mellor filme, mellor director (William Wyler), mellor actriz (Greer Garson) e mellor actriz secundaria (Teresa Wright). En 1950, estreouse a secuela The Miniver Story con Greer Garson e Walter Pidgeon nos seus respectivos papeis.
En 2006, o filme foi clasificado no número 40 da lista do American Film Institute, como un dos máis inspiradores filmes de tódolos tempos. En 2009, foi escollido para a súa preservación no National Film Registry da Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América por ser "cultural, histórica ou esteticamente" significativo.
Tiny Toon Adventures (videoxogo)
Tiny Toon Adventures é un videoxogo de plataformas para Nintendo Entertainment System. Foi distribuído e desenvolvido por Konami e foi estreado en 1991. É o primeiro título baseado en Tiny Toon Adventures para calquera dispositivo ou consola.
Os Espiñeiros, Allariz
Abrangue 5 lugares, sendo o núcleo máis poboado Vilar de Flores, que en 2015 tiña 49 habitantes. Os outros dous lugares son As Casas Novas (no límite co concello de Xunqueira de Ambía), Rubiás e Santo Estevo.
Clodoveo IV
Clodoveo IV (ou Clodoveo III de considerarmos usurpador ao outro Clodoveo III) era fillo de Teodorico III e rei dos francos de 691 a 695.
Traxectoria
Asumiu o trono á idade de nove anos e morreu cando só tiña trece anos, por iso, durante todo o seu reino, foi un monicreque do mordomo de palacio.
Requián, Betanzos
Santiago de Requián é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Betanzos na comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2018 tiña 636 habitantes (348 mulleres e 288 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 702 habitantes.
Topónimo
Requián é un antropónimo xermánico que indica que "Rekila" posuía esa vila. Xorde entre os séculos VII e X.
Sam Dekker
Samuel Thomas Dekker, nado o 6 de maio de 1994 en Sheboygan, Wisconsin, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga nos London Lions da British Basketball League (BBL).
Traxectoria profesional
O 25 de xuño de 2015, Dekker foi seleccionado na 18ª posición do Draft da NBA de 2015 polos Houston Rockets. O 7 de xullo de 2015, asinou o seu contrato de rookie cos Rockets.
O 28 de xuño de 2017, Dekker foi traspasado xunto a Patrick Beverley, Montrezl Harrell, Darrun Hilliard, DeAndre Liggins, Lou Williams, Kyle Wiltjer e unha elección da primeira rolda do Draft de 2018 ós Los Angeles Clippers, a cambio de Chris Paul.
O 7 de agosto de 2018, Dekker foi traspasado xunto os dereitos de Renaldas Seibutis ós Cleveland Cavaliers, a cambio dos dereitos de Vladimir Veremeenko.
O 7 de decembro de 2018, Dekker foi traspasado ós Washington Wizards nun traspaso entre tres equipos.
Os Orxás, A Balsa, Muras
Os Orxás é un lugar da parroquia da Balsa no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres).
Luís II de Francia
Luís II de Francia, chamado o Tatexo (en francés: Louis II le Bègue), nado o 1 de novembro de 846 e finado en Compiègne en 879, foi un rei carolinxio, fillo máis vello de Carlos o Calvo. Foi rei de Aquitania desde o 867 e sucedeu ao seu pai como rei de Francia en 877.
Traxectoria
Fillo do emperador Carlos II o Calvo e da súa muller Ermentruda de Orleáns, naceu o 1 de novembro de 846.
Revoltouse contra o seu pai en 862 e aliouse con Pipino II de Aquitania e cos bretóns rebeldes, pero foi rapidamente sometido e foi perdoado. Morto o seu irmán Carlos o Neno o 29 de decembro do 866, o seu pai designouno novo rei de Aquitania e coroouno a mediados de Coresma no 867 nun palacio real nas beiras do Loira chamado Bellus Pauliacus. Os señores de Aquitania recoñecérono e o seu pai dispuxo para o seu servizo varios oficiais, entre eles Bernardo Plantapilosa, conde de Auvernia, aínda que Luís permaneceu ao seu carón sen poder ir a Aquitania xa que non se fiaba.
Na asemblea de Servais na pascua de 872, Carlos o Calvo regulou, entre outras cousas, os asuntos do Reino de Aquitania e decidiu enviar a Luís ao reino e confiarlle a administración pero para se asegurar de que non faría nada conta el adxudicoulle un ministro de plena confianza do que dependía totalmente. Este posto foi conferido a Bosón de Vienne, o seu cuñado, que xa era duque de Lión, e ao que nomeou camareiro e mestre de uxieres (magister hostiariorum). Como pago deste traballo de confianza déuselle o condado de Bourges ou Berry, que antes fora propiedade dun tal Xerardo, pero ao que o rei Carlos desposuíra. Para a administración de Aquitania Bosón tivo como adxuntos a Bernardo de Gotia e a Bernardo Plantapilosa do condado de Autun aos que lle deu o condado de Auvernia (quizais debido á morte do fillo Guerino, conde como neto do último Bernardo I de Auvernia, cuxa filla e nai de Guerino era a esposa de Bernardo Plantapilosa, e Bernardo xa debía ser o rexente e administrador). Carlos enviou a Luís acompañado de Bosón a Bourges, a capital do reino.
Á morte do seu pai no 877, foi coroado rei dos francos, polo arcebispo Hincmaro de Reims o 8 de decembro de 877 en Compiègne, pero non emperador. No 878, pouco despois da súa coroación, aliouse con Bosón, conde de Vienne, e con Hugo, marqués de Neustria, conde de Tours, de Angers e de Auxerre, abade laico de Saint-Germain de Auxerre, de Saint-Julien de Auxerre, Saint-Aignan de Orléans, Saint-Riquier, Saint-Bertin, Saint-Martin de Tours, Saint-Vaast de Arras e Sainte-Colombe de Sens, e arcebispo de Colonia en 864, contra o rebelde Bernardo de Gotia a quen conseguiu someter. Bernardo foi privado das súas honras que lle foron dadas a outros nobres. Guifredo o Piloso, conde de Cerdaña e Urgell, recibiu os condados de Barcelona e Xirona (con Besalú), e o seu irmán Mirón o Vello, conde de Conflent, recibiu o Rosellón.
Luís II morreu en Compiègne o 10 de abril do 879 e sucedérono os seus dous fillos maiores.
Copa Rio Branco
Historia
A primeira edición da copa celebrouse en 1931 no Estadio das Laranjeiras no Río de Xaneiro, mentres as outras foron no Estadio Centenario de Montevideo e no Estadio do Pacaembu de São Paulo e no de São Januário de Río de Xaneiro. Brasil gañou a copa 7 veces e o Uruguai gañouna 4 veces. En 1967 ao quedaren empatadas na clasificación consideráronse gañadoras ás dúas seleccións.
Luís II de Francia
Nupcias e descendentes
En 862 casou con Ansgarda de Borgoña coa que tivo dous fillos, Luís III de Francia e Carlomán II, e tres fillas Xisela, Hildegarda e Ermentruda.
Ar Rayyan
miniatura|200 px|Situación de Ar Rayyan en Qatar. Ar Rayyan (en árabe: الريان) é unha cidade de Qatar. O equipo de fútbol Al-Rayyan xoga nesta cidade. Ten 147.306 habitantes.
Luís II de Francia
Nupcias e descendentes
Separado da súa muller, no 878 casou con Adelaida de Friúl, coa que tivo, postumamente, ao futuro Carlos III o Simple.
Ar Rayyan
ريان Ar Rayyan Ar Rayyan Ar Rayyan Al Rayyan Ar Rayyan Prowincja Ar Rayyan
Tommi Mäkinen
Tommi Mäkinen, nado o 26 de xuño de 1964 en Puuppola, Finlandia, é un piloto de rally xa retirado que competiu no Campionato Mundial de Rally desde 1983 a 2003.
Gañou catro veces o Campionato Mundial de Rally, de forma consecutiva entre 1996 e 1999, sempre aos mandos dun Mitsubishi Lancer Evolution, e finalizou terceiro en 2001 e quinto en 1995 e 2000. Mäkinen é o quinto piloto con máis carreiras gañadas do Campionato Mundial de Rally con 24, por detrás de Sébastien Loeb, Marcus Grönholm, Carlos Sainz e Colin McRae. Entre os seus éxitos destácanse catro vitorias no Rally de Monte Carlo, catro no Rally dos 1000 Lagos, tres no Rally de Suecia e dous no Rally Safari. Na súa carreira mundialista, Mäkinen logrou 45 podios e venceu en 362 tramos nas 139 probas disputadas.
A súa primeira vitoria no Mundial logrouna en 1994 no Rally dos 1000 Lagos cun Ford Escort RS Cosworth. Ao ano seguinte, Mäkinen fichou por Mitsubishi, compartindo marca con Kenneth Eriksson. Retirouse do mundo dos rally ao terminar a tempada 2003, cunha 3ª posición no Rally de Gran Bretaña. Os seus copilotos máis frecuentes foron Seppo Harjanne e Risto Mannisenmäki. Tamén resultou vencedor en 2000 da Carreira de Campións.
Paxariños
Os paxariños ou arreitó, Linaria triornithophora, é unha planta herbácea da familia das Plantaginaceae.
Outros nomes comúns en galego son: routó, calzas de cuco,, arroitó, arroutó, galos, herba caralleira, meleiras, pantaloes de cuco, pantalois de cuco, paxariños azuis, reitó, esporas, gallos, linaria e liñaria.
Descrición
Endemismo ibérico facilmente diferenciable doutras linarias polas súas grandes flores (35-45 mm) violeta purpúreas, con veas marcadas e padal amarelo, e polo seu longo esporón, curvado e aguzado, máis longo que o resto da corola. As flores dispóñense en verticilos formando unha inflorescencia de até 10 cm. Os pedúnculos son máis longos que as brácteas; ten follas en verticilos de 3-4, aovadas ou aovado-lanceoladas, con 3 nervios, do mesmo xeito que o resto da planta, algo glaucas. As súas sementes son discoideas e aladas. Florece na primavera e verán.
Distribución
Endemismo da península ibérica que pode atoparse en Galicia.
O Trigal, A Portela do Trigal, Carballeda de Valdeorras
O Trigal é un lugar da parroquia da Portela do Trigal no concello ourensán de Carballeda de Valdeorras na comarca de Valdeorras. Tiña 23 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 11 eran homes e 12 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 26 habitantes (13 homes e 13 mulleres).
Galería de imaxes do Celta de Vigo
miniatura|450px|Vista panorámica do estadio de Balaídos Galería de imaxes do Celta de Vigo.
Zumbo's Just Desserts
Zumbo's Just Desserts é un programa de televisión australiano en formato de competición de cociña para a canle Seven Network. O programa foi desenvolvido polos creadores de My Kitchen Rules, e está presentado por Adriano Zumbo e Rachel Khoo, xunto con Gigi Falanga como asistente.
A segunda tempada do programa foi encargada en agosto de 2018, e Netflix uniuse como coprodutor. A segunda tempada estreouse o 17 de novembro de 2019. Falanga non regresou na tempada dúas.
Matsumoto
Matsumoto (松本市, まつもとし, Matsumoto-shi) é un concello da prefectura de Nagano no Xapón. Está situado no centro da rexión de Chūbue da rexión de Kōshin'etsu e da prefectura, no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 919,35 km² e a poboación de 226.402 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 246 h/km².
O concello de Matsumoto limita cos concellos de Ōmachi, de Azumino, de Chikuhoku, de Aoki, de Ueda, de Nagawa, de Shimosuwa, de Okaya, de Shiojiri, de Asahi, de Yamagata, de Hata, de Kiso (aldea), de Kiso (vila) (son da prefectura de Nagano); e de Takayama (da prefectura de Gifu).
Turismo e lugar de interese
esquerda|300px|miniatura|O Castelo de Matsumoto
O Covelo, Paderne, Oza-Cesuras
O Covelo é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (6 homes e 3 mulleres).
Anos das Árbores
No legendarium de J. R. R. Tolkien, os Anos das Árbores son o segundo dos tres grandes períodos de Arda, o mundo no que se desenvolven a maioría dos acontecementos narrados na súa mitoloxía. Suceden aos Anos das Lámpadas e anteceden aos Anos do Sol, e comprenden varias idades, incluído o comezo da Primeira Idade.
Historia
Pouco despois da destrución das Dúas Lámpadas e do reino de Almaren, os Valar abandonaron a Terra Media e trasladáronse ao continente de Aman, onde fundaron o seu Segundo Reino, Valinor. Yavanna creou as alí as Dúas Árbores, chamadas Telperion (a árbore de prata) e Laurelin (a árbore de ouro), que iluminaban Aman, deixando a Terra Media na escuridade.
Os Anos das Árbores divídense en dúas épocas en Valinor. As primeiras dez idades, coñecidas como os Anos da Dita, estiveron caracterizadas pola paz e a prosperidade en Valinor. Nesta época foron concibidos os Ents, as Aguias e os Ananos, por parte de Yavanna, Manwë e Aulë respectivamente, aínda que foron sumidos nun letargo até o Espertar dos Elfos.
Após a Guerra dos Poderes, o Vala Oromë convocou aos Elfos a Aman, e moitos deles accederon a acompañar a Oromë na Grande Viaxe cara ao Oeste. Polo camiño quedaron varios grupos dos Elfos, entre os que salientan os Nandor e os Sindar. Os tres clans que chegaron até Aman foron os Vanyar, os Noldor e os Teleri, que estabeleceron o seu lar en Eldamar.
Cando Melkor foi liberado, logo de pasar tres idades de servidume e dar mostras de arrepentimento, sementou unha profunda discordia entre os Elfos, e incitou a rivalidade entre dous dos fillos do Rei Noldorin Finwë: Fëanor e Fingolfin. Coa axuda de Ungoliant, asasinou a Finwë e roubou da súa cámara de ferro os Silmarils, tres xoias creadas por Fëanor que contiñan a luz das Dúas Árbores dos Valar, que tamén destruíu.
Resentido pola inactividade dos Valar, Fëanor e a súa estirpe marcharon en persecución de Melkor, ao que maldiciron co nome de "Morgoth". A eles seguiu unha hoste aínda maior liderada por Fingolfin. Os Noldor chegaron a Alqualondë, a cidade portuaria dos Teleri, que lles prohibiron coller os seus barcos para navegar até a Terra Media. O resultado foi a Matanza de Aqualondë, o primeiro masacre fratricida entre Elfos, que desembocou na maldición imposta sobre os Noldor para sempre.
A hoste de Fëanor partiu nos barcos, deixando atrás á de Fingolfin, que chegou á Terra Media atravesando o estreito xeado de Helcaraxë no extremo norte, con multitude de baixas. A seguir librouse a Guerra das Grandes Xoias, que durou até a fin da Primeira Idade.
Ligazóns externas
History of Arda Chronologie de la Terre du Milieu アルダの歴史 Historia Ardy
Pardiñas, A Balsa, Muras
Pardiñas é un lugar da parroquia da Balsa no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 muller).
A batalla polo Noroeste
A batalla polo Noroeste (título orixinal en inglés: The Battle for Wesnoth), tamén coñecido como A batalla por Wesnoth ou simplemente Wesnoth polo seu nome en orixinal en inglés, é un videoxogo de estratexia por roldas ambientado nun mundo de fantasía medieval. Caracterízase por unhas regras moi simples, e xógase en mapas hexagonais (formados por hexágonos). O xogo é software libre, con licenza GNU GPL, e está dispoñible de balde para un gran número de plataformas.
Orixe
Aínda que o xogo é froito dunha grande comunidade virtual formada por unha morea de programadores, deseñadores, escritores, tradutores etc., o proxecto inicial partiu de David White —o actual coordinador do proxecto— en xullo do 2003. White baseouse en xogos da Sega Mega Drive tales coma o Master of Monsters e o Warsong, mais pretendendo apoiarse nunhas regras moi sinxelas, software libre, e unha boa intelixencia artificial —ademais de que o proxecto resultase divertido—. Isto orixinou a propia filosofía do proxecto, baseada no principio KISS: se se quere incluír unha nova idea esta non debe complicar o xogo.
O 2 de outubro do 2005 publicouse a primeira versión completa do xogo, a versión 1, traducido a 17 linguas.
Etimoloxía de «Wesnoth»
O nome de Wesnoth ideouno o creador do xogo como combinación de sílabas que lle poderían quedar ben como nome a unha terra fantástica.
Desenvolvemento
O xogo está escrito en C++. Está dispoñible para varias plataformas: pode xogarse en AmigaOS 4, BeOS, FreeBSD, GNU/Linux (incluíndo versións do mesmo de dispositivos móbiles, tales como a GP2X, e os Nokia N800 e N810), Mac OS X, Morphos, NetBSD, OpenBSD, Pandora, RISC OS, Solaris e Microsoft Windows.
O de A batalla polo Noroeste é un desenvolvemento descentralizado, grazas á súa natureza de libre e de código aberto. As campañas e unidades aprobadas oficialmente e empaquetadas coa descarga do xogo adoitan derivarse de contido creado pola comunidade, algo no que se diferencia doutros xogos privativos nos que o contido feito polo usuario non adoita incorporarse ás compilacións oficiais.
O wiki e mailos foros do xogo úsanse para desenvolver as campañas, incluíndo os novos tipos de unidades e o material gráfico para as historias. O xogo permite a descarga de novos contidos —mapas, campañas, eras etc.— dende o servidor oficial ou calquera outro. O contido dispoñible no servidor oficial de campañas debe estar protexido pola licenza GNU GPL, licenza baixo a cal se atopa o propio xogo.
Aínda deixando de lado os contidos da comunidade, a lista de contribuidores da versión oficial do xogo en si contén case 400 entradas. Entre os desenvolvedores do xogo hai algúns ben coñecidos, coma Eric S. Raymond ou Rusty Russell.
O xogo está internacionalizado e traducido a case 50 linguas, entre elas o galego por medio do Proxecto Trasno
Lanzamentos
O desenvolvemento do xogo realízase en dúas pólas, a póla estable e maila póla en desenvolvemento ou inestable, como ocorre na maior parte do software. Pero, a diferenza doutras aplicacións, na Batalla polo Noroeste cada póla ten cadanseu tipo de número. Concretamente, os impares corresponden á póla en desenvolvemento, e os pares á estable.
versión global.versión secundaria.versión terciaria
Por exemplo, na versión 1.6.2:
Características xerais
260px|miniatura|Exemplo dunha batalla. o xogo está baseado nun mundo fantástico, cunha mitoloxía que recorda á de O Señor dos Aneis, e onde o xogador controla unha serie de personaxes, con cadansúas características persoais, e avanza a través de distintos escenarios loitando ata cumprir os obxectivos de cada escenario.
Cada unidade ten unhas características propias que as diferencia das demais. Así pois, podemos ter un elfo arqueiro que sexa forte e rápido, que golpeará con maior contundencia aos inimigos e se poderá desprazar unha maior distancia cada quenda, e outro que sexa resistente e intelixente, que aínda que non golpee con tanta forza nin poida moverse tanta distancia cada quenda, terá máis puntos de vida e precisará menos puntos de experiencia para avanzar de nivel.
Pola outra banda, dependendo do tipo de unidade contarán ademais con habilidades diferentes. Os magos brancos, por exemplo, teñen a capacidade de sandar aos seus compañeiros, e os cabaleiros da morte conseguirán que os seus compañeiros loiten mellor grazas ao seu liderado.
As unidades teñen tamén unha maior ou menor defensa contra os ataques que reciben en función do terreo no que están situadas. Os ananos, por exemplo, son case invulnerables nas montañas, o mesmo que os elfos nos bosques, e algúns mesmo poden resultar invisibles a ollos dos inimigos grazas á súa habilidade de emboscar.
Así mesmo, existen diferentes tipos de ataques («corpo a corpo» e «a distancia»), de armas (folla, impacto, perforación, lume, arcano ou frío) e un ciclo entre o día e a noite, polo que segundo o momento do día, as unidades —que poden ser “legais”, “caóticas”, “neutrais” ou “crepusculares”— veranse favorecidas, prexudicadas ou indiferentes.
Por último, as unidades gañan experiencia a medida que loitan e matan aos seus inimigos e ao alcanzar unha certa cantidade de experiencia, transfórmanse en novas unidades, con novos ataques e habilidades, ademais de curarse completamente no proceso evolutivo. Ao chegar a un determinado nivel, que varía segundo a unidade, o paso ao seguinte nivel, cada vez máis difícil de acadar, non provoca transformación ningunha, traducíndose simplemente nun lixeiro aumento dos puntos de vida que pode ter a unidade, acompañado dunha restauración completa dos mesmos.
Jazz Jennings
Jazz Jennings, nada o 6 de outubro de 2000, é unha rapaza transxénero, youtuber, personalidade dos medios, escritora e activista na defensa dos dereitos LGBTQ. Jennings acadou a fama por ser unha das persoas máis mozas rexistradas a ser identificada como transxénero, converténdose nunha figura nacional LGBT.
A batalla polo Noroeste
Características xerais
As unidades consomen un custo de mantemento dunha moeda de ouro por nivel desta, podendo conseguir este ouro mediante o control de vilas que hai nos distintos escenarios. Controlar os poboados do inimigo é máis beneficioso que tomar o control dos poboados neutrais, porque así, ademais de aumentar os ingresos propios por rolda, reducirase o volume de ouro obtido polo inimigo, que non poderá invocar novas unidades. 260px|miniatura|Manual do xogo. Toda esta información pode atoparse no completo manual do xogo, integrado neste.
Reloxo de sol
miniatura|275px|Na [[Igrexa de San Bieito de Fefiñáns|igrexa de S. Bieito de Fefiñáns, Cambados.]] miniatura|Reloxo no [[pazo da Braña, Cerdedo-Cotobade.]] Un reloxo de sol é un dispositivo que permite medir o paso do tempo a partir do movemento aparente do Sol. Expresa a posición diúrna do Sol a través da sombra guindada por un gnomon ou estilo sobre unha superficie escalada.
A batalla polo Noroeste
Características xerais
Nas últimas versións do xogo poden descargarse contidos cun modo de xogo similar aos xogos de rol de taboleiro, por quendas. Pódense mesmo descargar novas armas, feitizos, e melloras, entre outras cousas.
Reloxo de sol
Etimoloxía
O termo reloxo provén do latín horologium, relogium (de onde reloxo en galego), que provén a súa vez dos nomes do deus solar exipcio Horus (o sol dende o amencer ao mediodía) e Ra (o sol dende o mediodía ao solpor), significa a lóxica ou razón do sol, polo que as divisións da escala da sombra son por necesidade as horas (medíase a viaxe da barca solar de día e de noite). Os exipcios déronlle nomes de deusas ás 24 horas. Dende a conquista por Alexandre o Grande, prodúcese unha mestura entre a cultura exipcia e a grecorromana na materia.
Jazz Jennings
Jennings recibiu atención nacional en 2007 ó conceder unha entrevista para Barbara Walters en 20/20, o que supuxo outras entrevistas e aparicións. Christine Connelly, un membro do consello de administración para Alianza de Gais, Lésbicas, Bisexuais e Transxéneros Mozas de Boston (BAGLY), declarou: "Ela foi a primeira moza que chamou o centro das atencións nacionais, foi á TV e foi quen de articular a súa perspectiva e punto de vista con tanta inocencia." Os seus pais decatáronse que Jazz quería ser considerada unha muller tan pronto como empezou a falar.
A batalla polo Noroeste
Faccións
Actualmente existen no xogo seis faccións:
Reloxo de sol
Etimoloxía
O feito era que ao mediodía solar -o sol tópase na vertical do lugar- tense que cambiar a orientación da escala horaria solar nos reloxos horizontais primitivos de sombra, nos obeliscos a sombra pasa do lado oeste ao leste. Por iso falar de reloxo de sol pódese considerar redundante pois de certo o reloxo de sol é o reloxo por excelencia.
Os reloxos de sombra horizontais exipcios (nos que se mide a lonxitude da sombra para calcular a hora) máis coñecidos son os que se atopan descritos no cenotafio de Seti I (viviu do 1294 ao 1279 a. C.), en Abidos, e no Papiro de Tanis. Tamén se conservan varios exemplares físicos no Museo exipcio de Berlín, dos cales o máis coñecido é o que ten o número de inventario 19744, trátase dun reloxo de sombra datado na época de Thutmose III (1501-1447 a.C.) polo exiptólogo Ludwig Borchardt, no ano 1910.
Jazz Jennings
Jennings produce unha serie de vídeos na súa canle de YouTube sobre a súa vida chamado "I Am Jazz", converténdose nunha das mozas transxénero en falar publicamente sobre o asunto. Jennings protagoniza a serie de TLC I Am Jazz. A serie estreouse o 15 de xullo de 2015.
Reloxo de sol
Etimoloxía
O chamado Horologium Augusti foi o maior reloxo de sol do mundo antigo. Situado en Roma, foi mandado construír por Augusto no ano 10 a.C. O arquitecto encargado do deseño e da obra foi Facundus Novius.
A batalla polo Noroeste
Faccións
As unidades usadas por cada facción, así coma os seus nomes, cambian segundo a era ou a campaña. Estas faccións son as da era predeterminada, a máis xogada do modo colectivo canda a súa extensión “Idade dos heroes”.
Reloxo de sol
Características
miniatura|Proxección do reloxo de sol vertical. Segundo a disposición do gnomon e da forma da escala pódense medir diferentes tipos de tempo, dos cales o máis habitual é o tempo solar aparente. A disciplina que se encarga de elaborar teorías e reunir coñecemento sobre os reloxos de sol denomínase gnomónica.
A batalla polo Noroeste
Faccións
Hai ademais unha morea de faccións creadas polos usuarios, moitas das cales agrúpanse en “eras” que poden descargarse. Por exemplo, a “Era Imperial” inclúe laviniáns —baseados nas tropas do antigo Imperio romano—, rondadores e elfos salvaxes, incluíndo árbores de unidades e habilidades completamente novas. Así e todo, non é moi frecuente que as faccións creadas polos usuarios se utilicen nas eras predeterminadas, dependendo da súa aprobación por parte dos creadores.
Reloxo de sol
Características
Na súa configuración clásica xa era coñecido na astronomía exipcia e na mesopotámica. É un reloxo parcial, pois só funciona con luz solar e polo tanto era necesario complementar o seu uso con outros reloxos, en particular, con reloxos estelares (planisferios e astrolabios), e de auga (clépsidras).
A batalla polo Noroeste
Criaturas
260px|miniatura|Neste escenario enfróntanse non mortos e humanos. O xogo conta coas seguintes especies principais:
Reloxo de sol
Características
O cómputo do tempo mediante reloxos, hoxe tan aparentemente afastado da astronomía, era e segue a ser un instrumento básico da mesma. De feito, os reloxos son simuladores da rotación terrestre, isto é que dividen unha rotación (que comunmente chamamos día) en vinte e catro horas; o concepto de tempo ten evolucionado dende esta apreciación primaria ata os modernos reloxos atómicos, mais o que se fai decote é reaxustar o computo do ano mantendo a convención das vinte e catro horas. Na actualidade son computadores do espazo-tempo.
Facer un reloxo de sol
Existen numerosos programas de ordenador para o deseño de reloxos de sol, tanto de pagamento como gratuítos que permiten a elaboración de reloxos de sol de cuadrante polar na súa versión gratuíta e outros modelos de reloxos de sol e astrolabios na súa versión comercial.
A batalla polo Noroeste
Campañas
260px|miniatura|Escena da campaña «O herdeiro ao trono». Pódense xogar campañas, nas que transcorre unha historia que vai tomando forma con cada novo escenario que se xoga, no que novos inimigos cada vez máis poderosos se enfrontan ao usuario (ou usuarios no caso das campañas en rede), pero en cada novo escenario poderanse reincorporar as unidades que se recruten nos escenarios pasados, podendo así dispoñer dun exército con unidades de maior nivel.
O xogo conta con dezaseis campañas oficiais que se poden xogar con varios niveis de dificultade. Ademais, pódense descargar dende o propio xogo novas campañas creadas por outros xogadores da comunidade.
As campañas oficiais do xogo son:
As campañas deseñáronse orixinalmente para partidas individuais, pero xa é posible xogar campañas de varios xogadores (por internet, nunha rede local ou nun mesmo computador). «A lenda de Güesmer» foi a primeira campaña (e de momento a única) en adaptarse para aproveitar esta posibilidade.
Escenarios
250px|miniatura|Partida en liña na que se enfrontan diferentes xogadores con cadansúa facción. Ademais das campañas, o xogo permite xogar escenarios contra outros xogadores ou contra a intelixencia artificial. Estas partidas poden xogarse pola Internet, nunha rede local ou nun mesmo computador (grazas a que se trata de estratexia por quendas).
Editor de escenarios
260px|miniatura|Editor de escenarios. O xogo conta cun editor de escenarios integrado e moi completo e fácil de usar.
Música
Os compositores da banda sonora de A batalla polo Noroeste tratan de compoñer unha música clásica, de orquestra, para o xogo. Velaquí un exemplo:
Algunhas das composicións non foron compostas explicitamente para o xogo, senón que se trata de música libre axeitada para o xogo e compatible coa súa licenza, o que permitiu integrala.
Licenza
Todo o contido do xogo, non só o código, senón tamén o traballo artístico (guións, imaxes, sons...), está protexido pola segunda versión ou posteriores da licenza GNU GPL. O contido da wiki do xogo atópase baixo a licenza GNU FDL. Os desenvolvedores do xogo resérvanse o dereito a, nun futuro, cambiar a licenza do xogo por outra, sempre que estoutra cumpra coas condicións establecidas na Definición de código aberto.
Corpo de Negri
miniatura|Numerosos corpos de Negri nunha [[célula de Purkinje do cerebelo.]] miniatura|Microfotografía electrónica do tecido cerebral dun animal rabioso. É visible o virus (de forma alongada ou circular en sección transversal); os corpos de Negri (en gris) son de maiores dimensións. Os corpos de Negri son pequenas inclusións citoplasmáticas basófilas que se observan caracteristicamente ao microscopio óptico nas neuronas dos animais infectados polo virus da rabia. Constan de proteínas ribonucleares producidas polo virus durante a súa transcrición e replicación. Toman o seu nome de Adelchi Negri, o médico italiano que os describiu por primeira vez en 1903.
Aínda que os corpos de Negri son un signo distintivo (patognomónico) da rabia, atopáronse con microscopio óptico algúns casos de inclusións similares aos corpos de Negri en células de cans, que en probas adicionais non deron positivo para o virus da rabia.
Morfoloxía
Os corpos de Negri son o aspecto histolóxico máis característico da patoloxía da rabia. Consisten en pequenos corpúsculos basófilos, xeralmente arredondados ou ovais, de 2-10 μm de diámetro, numerosos, que se poden observar en todas as neuronas de individuos afectados, pero sobre todo no corno de Amón do (hipocampo) e no lóbulo temporal do cerebro e córtex cerebelar. Poden estar afectados tamén os ganglios espiñais e os simpáticos.
Historia
Adelchi Negri (1876-1912), axudante de Camillo Golgi no instituto de Patoloxia xeral da Universidade de Pavía, descubriu a presenza de inclusións citoplasmáticas basófilas nas células do sistema nervioso de numerosos animais rabiosos (coellos, cans, equinos, bovinos, e homes). A comunicación do descubrimento, que tivo lugar nunha reunión da Sociedade Médico-Cirúrxica de Pavía o 27 de marzo de 1903, foi difundida pouco despois por revistas alemás o que lle deu notoriedade ao xove erudito italiano. Negri sostiña, erroneamente, que estes corpúsculos citoplasmáticos eran os axentes da patoxenia da rabia, e que eran de natureza protozoaria. Pouco despois, foron Di Vestea en Nápoles e Remlinger en Istambul os que demostraron, independentemente, a filtrabilidade a través dos filtros de Berkefeld e Chamberland de ditos axentes, e, por tanto, a natureza viral do axente etiolóxico da rabia. O virus foi finalmente visualizado con microscopio electrónico en 1962 por Sokolov e Vanag, os cales mostraron o aspecto característico de bala que ten o virus da rabia e demostraron que os corpos de Negri eran fragmentos dese virus.
30 de agosto
O 30 de agosto é o 242º día do ano do calendario gregoriano e o 243º nos anos bisestos. Quedan 123 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Mary Shelley.
Mortes
miniatura|100px| Wilhelm Wundt.
Outros
Os 366 días do ano
Call of Duty: Modern Warfare 2
Argumento
Continúa a historia de Call of Duty 4: Modern Warfare, xogo co que comparte numerosas personaxes. A acción comeza en Afganistán, onde as forzas especiais estadounidenses e británicas combaten contra insurxentes. A partir de entón, sucédense varios actos terroristas por Europa, instigados polas forzas ultranacionalistas rusas.
Estilo de xogo
Segue a liña dos seus predecesores, un FPS (first person shooter), con modo campaña para un xogador, e con varias personaxes máis controladas pola máquina. Tamén contén un modo multixogador en liña e unha serie de misións especiais a modo de extra. O armamento presentado é real, incluíndo rifles de asalto, escopetas, pistolas e granadas. Non obstante, varios críticos afirmaron del que era demasiado parecido a Call of Duty 4: Modern Warfare, tamén programado por Infinity Ward.
Vendas
Rapidamente, Modern Warfare 2 converteuse nun dos videoxogos máis rapidamente vendidos da historia, acadando as 7 millóns de copias nun só día. A versión de Xbox 360 foi a máis vendida, superando os 10 millóns de exemplares. A versión de PS3 vendeu aproximadamente 7 millóns de copias.
Pereiras, Naraío, San Sadurniño
Pereiras (do latín pirariam < pirum 'pera' + ariam sufixo abundancial ou petrariam, de petra + ariam 'lugar cheo de pedras'; fitotopónimo) é un lugar da parroquia de Naraío no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Haloferax volcanii
Haloferax volcanii é unha especie de microorganismos procarióticos do grupo das arqueas pertencente á clase das halobacterias. É a especie tipo do xénero Haloferax e anteriormente a especie denominábase Halobacterium volcanii.
Descrición e importancia
Haloferax volcanii é unha especie de halófilo que vive en ambientes extremadamente salinos. Recentemente esta especie foi estudada na Universidade de California, Berkeley, como parte dun proxecto da supervivencia de holoarqueas en Marte. Igual que outros halófilos, H. volcanii foi illado en ambientes moi salinos, como o Mar Morto, o Gran Lago Salgado, e ambientes oceánicos con alta concentración de sal e sedimentos oceánicos. O seu nome non ten que ver con ambientes volcánicos, senón co apelido do microbiólogo israelita B. E. Volcani, que estudou a vida microbiana do mar Morto.
Estrutura do xenoma
O xenoma de H. volcanii consta dun grande cromosoma multicopia de 4 Mb e varios megaplásmidos.
O xenoma foi completamente secuenciado e a súa discusión foi publicada en 2010. A bioloxía molecular de H. volcanii foi moi estudada durante a última década para descubrir máis sobre a replicación do ADN, reparación do ADN e síntese do ARN. As proteínas arqueanas utilizadas nestes procesos son moi similares ás proteínas eucarióticas e son estudadas como sistemas modelo para estes organismos. H. volcanii experimenta unha ampla transferencia horizontal de xenes por medio dun mecanismo de "apareamento" e fusión celular.
Estrutura celular e metabolismo
A reprodución en H. volcanii é asexual por fisión binaria, de modo similar a outras arqueas e bacterias.
As células de H. volcanii non teñen parede celular e, como outras arqueas, ten unha capa S exterior. Son tipicamente recoñecibles pola súa forma de "pataca fritida plana", pero son algo pleomórficas, polo que poden ter outras formas, mesmo as cocoides. miniatura|Haloferax volcanii cultivada en condicións de laboratorio e vista con microscopio de contraste de fase sobre ágar. As membranas destes organismos están feitas de lípidos con enlace éter, que se encontran só nas arqueas, e tamén conteñen un alto nivel de carotenoides como o licopeno, a bacteriorruberina e outros, que lles dan a súa distintiva cor vermella.
Ten un requirimento óptimo de NaCl de 1,7 a 2,5 M, o cal é a metade do que se observa xeralmente nas halobacterias. É anaerobia facultativa, e quimioorganótrofa.
H. volcanii utiliza o salgado como método de manter a súa homeostase, en vez do método dos solutos compatibles das bacterias. Este método implica o mantemento dun alto grao de ións potasio na célula para equilibrar os ións sodio do exterior. Por esta razón H. volcanii ten un complexo sistema de regulación de ións.