cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urease
Cálculos de infección urinaria
Os cálculos urinarios inducidos por infeccións son unha mestura de estruvita (MgNH4PO4•6H2O) e carbonato apatita [Ca10(PO4)6•CO3]. Estes ións polivalentes son solubles pero fanse insolubles cando as ureases microbianas producen amoníaco durante a hidrólise da urea, xa que este composto incrementa o pH da área onde se produce de 6,5 a 9. A alcalinización resultante orixina a cristalización dos cálculos. Nos humanos a infección por Proteus mirabilis, é a máis común das que inducen a formación de cálculos urinarios.
Na encefalopatía hepática / coma hepático
A infección pola bacteria Helicobacter pylori xunto con cirrose hepática causan encefalopatía hepática e coma hepático. Helicobacter pylori produce ureases microbianas no estómago. As ureases hidrolizan a urea producindo amoníaco e ácido carbónico. Como as bacterias están situadas no estómago, o amoníaco producido é rapidamente captado polo sistema circulatorio desde o lume gástrico. Isto ten como resultado o aumento dos niveis de amoníaco no sangue (hiperamonemia), mentres que a eradicación de Heliobacter pylori causa unha marcada diminución dos niveis de amoníaco.
En úlceras pépticas
Helicobacter pylori é tamén unha causa frecuente de úlceras pépticas, e está presente no 55–68% dos casos. A súa presenza pódese detectar mediante a proba rápida da urease. Neses casos prodúcese un incremento do pH no revestimento mucoso do estómago como resultado da hidrólise da urea, o que impide o movemento de ións hidróxeno entre as glándulas gástricas da mucosa (onde están as células parietais produtoras de ácido clorhídrico) e o lume do estómago. Ademais, as altas concentracións de amoníaco afectan ás unións herméticas intercelulares, incrementando a permeabilidade e tamén alterando a mucosa gástrica.
Proba de diagnóstico
Moitos patóxenos dos tractos gastrointestinais ou urinarios producen urease, polo que se pode usar a detección da urease como unha proba de diagnóstico da presenza de ditos patóxenos.
Patóxenos urease positivos son:
Outros usos
Poden utilizarse biosensores condutométricos de urease para a detección de metais pesados, que consisten en eléctrodos de ouro interdixitados e membranas encimáticas formadas nas súas partes sensibles, que permiten a estimación cuantitativa da polución de auga xeral con ións de metais pesados. Os metais son tóxicos para a actividade da urease. A secuencia de ións de metais en relación coa súa toxicidade para a urease é: Hg2+ > Cu2+ > Cd2+ > Co2+ > Pb2+ > Sr2+ >. As condicións para as aplicacións prácticas destes biosensores están a ser investigadas para a súa optimización. Demostrouse a reactivación por EDTA da urease despois da súa inhibición polos metais pesados.
As Laguceiras, Fanoi, Abadín
As Laguceiras é un lugar da parroquia de Fanoi no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
Nerio II Acciaioli
Nerio II Acciaioli, nado en 1416 e finado en 1451, foi o duque de Atenas, en dúas ocasións: desde 1435 até 1439 e novamente desde 1441 até 1451.
Traxectoria
Foi membro da familia Acciaioli de Florencia, fillo de Francesco Acciaioli, señor de Sykaminon. O seu goberno foi contemporáneo cun renovado filhelenismo italiano e os intereses correspondentes polas antigüidades e a lingua grega. Nerio non só falaba grego de forma natural, senón que tamén era dono dos monumentos máis famosos do mundo helénico na súa capital de Atenas.
Nerio chegou a Grecia en 1419, despois da morte do seu pai, cando só tiña tres anos de idade. Foi nomeado herdeiro do seu tío Antonio I de Atenas, pero á súa morte en 1435, Nerio tivo que loitar contra a viúva do seu tío, María Melissena, e Xurxo Calcocondilas polo trono ducal. Nerio foi apoiado por Murad II, o sultán otomán, contra o grego Constantino Paleólogo, déspota de Morea. Despois de asegurar a súa posición coa axuda turca, foi destituído polas intrigas do seu irmán Antonio II e expulsado da Acrópole. O seu inveterado inimigo persoal, o cronista Laónico Calcocondilas, denígrao como "efeminado".
Nerio volveu ao poder en 1441, despois de pasar uns anos en Florencia. Inmediatamente expulsou á viúva do seu irmán, María Zorzi. É probábel que Nerio estivese presente cando o emperador bizantino Xoán VIII Paleólogo fixo unha proclamación de catolicismo no Duomo de Florencia o 6 de xullo de 1439. En 1444, Nerio entrou en guerra contra os turcos á beira de Constantino, pero chegou a un acordo cos otománs. Logo perdeu con Constantino Tebas e viuse obrigado a lle pagar tributo e se converter no seu vasalo. En 1446, Murad axudou a Nerio a volver tomar Tebas para os latinos. Á súa morte, foi sucedido polo seu fillo Francesco baixo a rexencia da súa viúva Clara Zorzi.
Jill Yager
Jill Yager é unha bióloga estadounidense especializada no estudo dos crustáceos, recoñecida mundialmente por ser a descubridora e descritora da nova clase dos remipedios.
Traxectoria
Estudou na B.S. Colorado State University e no M.S. Florida Institute of Technology, doutorándose na Old Dominion University. Na actualidade é investigadora asociada no Departamento de Zooloxía de Invertebrados da Institución Smithsoniana.
Sebastian Francis Shaw
Sebastian Francis Shaw, nado o 14 de novembro de 1957 en Padri Jo Goth (Paquistán), é un eclesiástico católico latino paquistaní, actual arcebispo de Lahore dende 2013.
Vietnam do Norte
A República Democrática de Vietnam, tamén coñecida como Vietnam do Norte, foi un Estado socialista fundado por Ho Chi Minh e recoñecido por China e a URSS en 1950. En 1954, trala derrota de Francia na Batalla de Dien Bien Phu, Francia recoñeceu formalmente este estado e a Indochina Francesa dividiuse en dous.
Despois desta división produciuse un éxodo masivo dos vietnamitas do Norte cara o Sur, moitos deles católicos, que sinalaban que a política norvietnamita exercía unha persecución sobre eles e outros tantos foron vietcongs sucesores dos vietminhs promovidos polo goberno do norte para liberar ou desprender o sur do control das potencias capitalistas. En 1959, o Partido Comunista Vietnamita secretamente decidiu realizar unha guerra contra o Sur reportándolle esta grandes custos ao país.
A capital de Vietman do Norte foi Hanoi e estaba gobernada por un goberno comunista aliado coa Unión Soviética e a República Popular da China, que loitou contra os Estados Unidos e Vietnam do Sur durante a guerra de Vietnam. A República Popular da China apoiou ao goberno durante a guerra.
Coa liberación de Saigón por parte das forzas Norvietnamitas o 30 de abril de 1975, a autoridade política en Vietnam do Sur foi asumida pola República de Vietnam do Sur. Este goberno fusionouse con Vietnam do Norte o 2 de xullo de 1976 e formaron unha soa nación denominada a República Socialista de Vietnam.
Acto (teatro)
Un acto é cada unha das divisións principais dunha obra dramática, marcada habitualmente coa caída do pano. Normalmente, os actos caracterízanse pola unidade de tempo e pola unidade de lugar. Os cambios de acto permiten interpolar unha elipse temporal ou unha mudanza de lugar, o que fai avanzar a acción dramática. Cada acto pódese pola súa vez dividir en escenas.
No teatro grego, as obras representábanse sen interrupcións pero con comentarios interpolados do coro. Parece ser que Horacio foi o primeiro en elaborar a subdivisión en cinco actos. Durante o Renacemento o uso dos cinco actos converteuse na norma entre os dramaturgos franceses. Para respectar a regra das tres unidades, non se producía ningún cambio entre un acto e outro. A lonxitude dos actos correspondía coa duración das candeas usadas para iluminar a sala, arredor duns vinte minutos. As obras de Shakespeare e contemporáneos teñen interrupcións naturais que se aceptan como divisións en actos, pero estas divisións en actos foron realmente consagradas por editores posteriores. Á hora de estruturar as súas obras, os dramaturgos isabelinos tomaban como referencia os modelos romanos, como por exemplo Séneca. A partir da segunda metade do século XVII a maioría das obras dividíase en cinco actos. Na fixación destas interrupcións tivo certa relevancia a introdución do proscenio e do pano durante a Restauración inglesa. Neste período, o pano erguíase ao final do prólogo (que se representaba desde a parte dianteira do escenario) e así permanecía até o final da obra, pero a mediados do século XVIII baixábase regularmente para marcar os finais dos actos.
Xa no século XIX, Henrik Ibsen reducíu os actos a catro, estrutura que foi tamén usada por Chekhov ou Luigi Pirandello. Desde comezos do XX, a maioría dos dramaturgos teñen mostrado unha preferencia polas obras en tres actos, aínda que non sexan infrecuentes as de dous. Nas producións modernas, nas obras de catro e cinco actos normalmente só se baixa o pano unha vez, xuntando os primeiros tres ou dous actos, ao tempo que se reduce a duración total. Tamén se escriben obras consistentes en sucesións de escenas.
Na televisión, os actos sepáranse con publicidade. Nas películas, os "actos" sepáranse ás veces cun título sobreimpreso pero máis habitualmente cun cambio de música.
Ancarano
Ancarano é un concello italiano da provincia de Teramo, na rexión dos Abruzos. Ten cerca de 1.897 habitantes (en 2008) e esténdese por unha área de 14 km², cunha densidade de poboación de 134 hab/km².
Fai fronteira cos concellos de: Ascoli Piceno (AP), Colli del Tronto (AP), Controguerra, Sant'Egidio alla Vibrata, Spinetoli (AP) e Torano Nuovo.
Sicorax (lúa)
Sicorax é a lúa retrógrada irregular máis grande de Urano. Sicorax foi descuberta o 6 de setembro do 1997, xunto con Calibán, por Brett J. Gladman, Philip D. Nicholson, Joseph A. Burns, e John J. Kavelaars usando o telescopio Hale de 200 polgadas e recibiu a designación temporal de S/1997 U 2.
Órbita
Sicorax segue unha orbita distante, a máis de 20 veces máis distancia da que separa Urano da súa lúa regular máis afastada, Oberón. A súa órbita e retrógrada, moderadamente inclinada e excéntrica. Os parámetros orbitais suxiren que poida que, xunto con Setebos e Próspero, pertenzan a un mesmo conxunto de lúas cunha orixe común.
O diagrama ilustra os parámetros orbitais dos satélites irregulares de Urano (en coordenadas polares) coa excentricidade das órbitas representadas polos segmentos que se estende dende o pericentro ó apocentro.
Características físicas
miniatura|dereita|Satélites retrógrados irregulares de Urano O diámetro Sicorax está estimado en 150 km (asumindo un albedo de 0,04), facendo dela a lúa irregular máis grande de Urano, comparable en tamaño con Puck e con Himalia, a lúa irregular máis grande de Xúpiter.
O satélite semella ter unha cor vermella no espectro visible (índices de cor B–V = 0,87 - V–R = 0,44, - B–V = 1,01 - V–R = 0,48, - B–V = 0,839 ± 0,014 - V–R = 0,531 ± 0,005 ), máis vermello cá Himalia pero por debaixo da meirande parte dos obxecto do cinto de Kuiper. Subliñar que o espectro infravermello tornase azul entre 0,8 e 1,25 μm e finalmente tornase neutral con lonxitudes de onda maiores.
O período de rotación de Sicorax está estimado en 3,6 horas. A rotación causa variacións periódicas da magnitude visible cunha amplitude de 0,07.
Orixe
Ó redor de Sicorax existe a teoría de que podería ser un corpo capturado. Non se formou no disco de acrección, o cal existía ó redor de Urano, xusto despois da formación do planeta. O mecanismo de captura é descoñecido, pero capturar unha lúa require a disipación de enerxía. O posible proceso de captura incluiría: o arrastre do gas do disco protoplanetario, varios corpos interactuando e a captura durante o rápido proceso de aumento da masa de Urano.
Cardioloxía
miniatura|Diagrama da despolarización do impulso eléctrico do corazón (superior) e indicador do [[ECG (inferior).]] A cardioloxía (antes chamada "corazón e pulmón")é unha especialidade da medicina interna conforme a Ley de especialidades médicas do ano 1977. Atópase dentro das chamadas especialidades médicas, é dicir, non abrangue a cirurxía, aínda cando moitas enfermidades cardiolóxicas cómpre abordalas cirurxicamente. Así pois, un equipo cardiolóxico adoita estar formado por un cardiólogo, un cirurxián cardíaco, e outros especialistas integrando un equipo multidisciplinar.
Illa Londonderry
A illa Londonderry forma parte do arquipélago de Terra de Fogo situado na rexión austral de Chile. Pertence ao sector que para o seu estudo denominouse como das illas do S e SE.
Cardioloxía
Historia
A historia da cardioloxía iníciase co interese en afondar os coñecementos sobre a circulación sanguínea, o que retorna aos tempos primitivos, na observación dos vasos e corazón dos animais. Como disciplina médica baseada no amplo e especializado coñecemento anatómico, a cardioloxía nos tempos antigos foi abordada como un concepto vago na filosófica de Aristóteles e Platón, que, polo menos, sabían avaliar a importancia do corazón na regulación da fisioloxía humana. . Segundo Galeno, o músculo cardíaco era sede da paixón e do espírito vital, regulador da temperatura corporal. O médico grego tamén refutou a tese de Erasístrato, baseada na circulación do ar nas arterias, pero embicou na equivocada convicción de que o sangue fluía directamente, sen regulación, entre as cavidades esquerda e dereita do corazón. Esa visión permaneceu inalterada ata os estudos sobre a circulación sanguínea de William Harvey, o que demostra como difícil era esta especialidade médica gañar terreo.
Cardioloxía non invasiva
thumbnail|ECG (Electrocardiograma).
Illa Londonderry
Administrativamente pertence á Rexión de Magallanes e da Antártica Chilena, Provincia da Antártica Chilena, comuna Cabo de Fornos. A illa queda dentro do Parque Nacional Alberto de Agostini.
A illa chamouna así o capitán do HMS Beagle, Robert FitzRoy, cuxo avó materno foi o primeiro marqués de Londonderry, un par escocés do Ulster.
Historia
Desde hai aproximadamente 6000 anos ata metade do século XX as súas costas foron habitadas polos pobos kawésqar e yámana. A comezos do século XXI estes pueblso foran practicamente extinguidos pola acción do home branco.
Debido ao seu carácter montañoso e accidentado e á carencia de recursos, a illa estivo deshabitada e só de cando en vez foi percorrida por membros dos pobos kawesqar e yámana.
A illa queda en territorio kawésqar, pero era visitada frecuentemente polos indíxenas yámanas quen acudían a buscar nela e outras illas próximas a pirita de ferro, mineral co que conseguían as faíscas necesarias para acender lume.
Forma parte do Parque nacional Alberto de Agostini dependente da Corporación Nacional Forestal.
Durante os meses de febreiro e marzo de 1830 o comandante Robert Fitzroy co HMS Beagle fondeou en caleta Doris e en porto March buscando unha embarcación que lle roubaran os indíxenas, aproveitou para traballar no levantamento da zona. Londonderry está situada entre ambos fondeadoiros.
Xeografía
Ten unha orientación O-E cun longo de 40 km. nesa dirección e de 14´5 km. no seu maior largo. A súa costa é de contornos moi irregulares. Na súa periferia fórmanse moitas baías e penínsulas que a fan aparecer como un grupo de illas.
De relevo moi irregular, ten montañas de ata 731 metros de altura. Nas montañas do sector occidental hai varios glaciares.
Uma Thurman
Uma Karuna Thurman, nada o 29 de abril de 1970 en Boston, Massachusetts, é unha actriz e modelo estadounidense. Acadou notoriedade en 1994 mercé da súa interpretación de Mia Wallace no filme Pulp Fiction. Ten interpretado numerosos filmes de acción así como de ciencia ficción, por exemplo Gattaca, canda Ethan Hawke como actor protagonista masculino.
Illa Londonderry
Xeografía
Na súa costa oriental atópase o seo Luisa que penetra 27 km. dentro da illa. Na súa boca atópase, entre outras, a illa Cook de gran tamaño.
Polo seu lado norte corren as canles Ballenero e O'Brien, polo leste a canle Thomson a separa das illas Darwin, Thomson e Hoste, polo sur a bañan as augas do océano Pacífico e polo oeste o paso Adventure a separa da illa Stewart.
Clima
No sector da illa domina case permanentemente o mal tempo, cae copiosa choiva e o ceo está nubrado. O clima considérase de carácter marítimo, con temperaturas parellas durante todo o ano. O vento predominante é do oeste e sopra case en forma continua e sen interrupción. Pódese dicir que o réxime permanente é de mal tempo baixo todas as súas formas.
21 de setembro
Nacementos
miniatura|100px| H. G. Wells miniatura|100px| Leonard Cohen
Mortes
miniatura|100px| Arthur Schopenhauer
Notas
Os 366 días do ano
Loren Shriver
Loren James Shriver, nado en Jefferson, Iowa, o 23 de setembro de 1944, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-51-C, STS-31 e STS-46.
Traxectoria
Shriver graduouse en enxeñaría aeronáutica pola Academia da Forza Aérea dos Estados Unidos en 1967 e é máster en enxeñería astronáutica pola Universidade Purdue en 1968.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xaneiro de 1978, participando nas misións STS-51-C, STS-31 e STS-46, pasando un total de 16,09 días no espazo.
Escudo de Andalucía
miniatura|dereita|100px|Escudo de Andalucía. O escudo de Andalucía é, oficialmente, un logotipo baseado no escudo da cidade de Cádiz, que mostra a figura dun Hércules novo entre as dúas columnas de Hércules que a tradición sitúa no estreito de Xibraltar, coa inscrición ós pés dunha lenda que di: "Andalucía por sí, para España y la Humanidad", sobre o fondo dunha bandeira andaluza. Pecha as dúas columnas un arco de medio punto coas palabras latinas "Dominator Hercules Fundator", tamén sobre o fondo da bandeira andaluza.
Segundo o artigo 6.2 do Estatuto de Autonomía de Andalucía do ano 1981:
miniatura|dereita|100px|Escudo de Cádiz.
Escudo Heráldico
miniatura|dereita|102px|Escudo heráldico de Andalucía. Existe un escudo de armas representativo de Andalucía e que é descrito así:
Trala aprobación do Estatuto de Autonomía designouse como símbolo territorial o logotipo oficial, e que figura tamén na bandeira de Andalucía.
A Cancela, San Fiz de Asma, Chantada
A Cancela é un lugar na parroquia de San Fiz de Asma, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 4 habitantes segundo datos do INE e do IGE. deles 2 eran homes e 2 eran mulleres.
Orquídea
As orquídeas ou orquidáceas (nome científico Orchidaceae) son unha familia de plantas monocotiledóneas que se distinguen pola complexidade das súas flores e polas súas interaccións ecolóxicas cos axentes polinizadores e cos fungos cos que forman micorrizas.
A familia comprende aproximadamente 25.000 (algunhas fontes informan de 30.000) especies, e quizais outros 60.000 híbridos e variedades producidas polos horticultores, polo que resulta ser unha das familias con maior riqueza de especies entre as anxiospermas. Poden ser recoñecidas polas súas flores de simetría fortemente bilateral, nas que a peza media do verticilo interno de tépalos -chamada labelo- está profundamente modificada, e o ou os estames están fusionados ó estilo, polo menos na base.
As orquídeas constitúen un grupo extremadamente diverso de plantas, que poden ter desde uns poucos milímetros de lonxitude (certas especies dos xéneros Bulbophyllum e Platystele) até constituír xigantescas agregacións de varios centos de quilogramos de peso (algunhas especies de Grammatophyllum) ou presentar lonxitudes de até 13,4 m, como é o caso de Sobralia altissima, unha orquídea recentemente descrita en 1999 no Perú. Do mesmo xeito, as flores das orquídeas varían en tamaño desde menos de 1 mm e dificilmente visibles dunha ollada (Platystele) pasando polas grandes flores de 15 a 20 cm de diámetro en moitas especies dos xéneros Paphiopedilum, Phragmipedium e Cattleya até os 76 cm das flores de Phragmipedium caudatum. A fragrancia das súas flores non é menos variable, desde o delicado aroma de Cattleya até o repulsivo fedor das flores de certas especies de Bulbophyllum .
Taxonomía
As orquídeas pertencen á orde Asparagales, á familia Orchidaceae, a maior de todas as familias botánicas, con números de especies estimados en 25.000 segundo algúns autores, 40.000 segundo outros. Eses impoñentes números desconsideran a enorme cantidade de híbridos e variedades producidos por orquidicultores todos os anos. A cantidade de xéneros coñecidos tamén é sorprendente, superando a marca dos 700.
A familia Orchidaceae subdivídese en 5 subfamilias (números estimados de xéneros e especies polo Angiosperm Phylog Group):
As especies de orquídeas son un desafío para os teóricos en Bioloxía, no que se refire ao propio concepto de especie. Hai moitas orquídeas, con características marcadamente propias e diferentes doutras "especies" que, cando se poñen en contacto con estoutras, poden efectuar cruzamentos e producir híbridos fértiles. Estes híbridos aínda poden cruzarse con outras especies, e producir novas xeracións de híbridos fértiles. Hai híbridos entre especies, e até mesmo entre xéneros. Hai híbridos obtidos a través do cruzamento de varias xeracións de híbridos de 4 ou máis xéneros distintos. Este fenómeno é un dos triunfos dos orquidicultores, que poden "mesturar" as súas especies e obter unha combinación case infinita de novas formas e cores, mais tamén pode ocorrer naturalmente. É posíbel que varias "especies" clasificadas polos botánicos sexan, na verdade, híbridos naturais estabelecidos na naturezadesde xa hai moito tempo.
Esta confusión certamente influencía nas flutuacións do número de especies de Orchidaceae mencionados enriba, unha vez que non hai sequera un consenso do que sería exactamente unha especie de orquídea.
Morfoloxía
As flores son normalmente de simetría bilateral, con 3 sépalos e 3 pétalos, dos cales o dorsal é expandido, ou presenta calos, ou posúe padróns de cor diferentes, pétalo diferenciado este que chaman de labelo. Os órganos reprodutivos encóntranse reducidos e fundidos nunha estrutura central chamada columna. O número de estames varía entre as subfamilias: Apostasioidea posúe 3; Cypripedioidea 2, co estame central modificado; as demais presentan apenas o estame central funcional, cos 2 outros atrofiados ou ausentes. Os grans de pole encóntranse agrupados en masas cerosas chamadas polinias. O estigma é normalmente unha cavidade na columna onde as polinias son inseridas polo polinizador. O ovario é ínfero, e posúe até cerca de 1 millón de óvulos. O froito é unha cápsula, que se abre cando seca para liberar sementes minúsculas e leves, cuxo embrión non pasa dun aglomerado de células. As especies de Vanilla son as únicas con froitos carnosos e sementes grandes, os cales usanse para a obtención de vainilla.
Ecoloxía
miniatura|Spathoglottis plicata, especie asiática de hábito terrestre.En rexións de clima temperado, onde o panasco é predominante, así como nas áreas de sabana e campos rupestres, as orquídeas son basicamente plantas terrestres, con raíces subterráneas ben desenvolvidas, ás veces coa formación de tubérculos. Nestas áreas de clima sasonal, as plantas normalmente pasan por un estadio de dormencia, en que, moitas veces, a súa parte aérea seca para evitar danos á súa fisioloxía debido á seca, ou ao frío extremo.
Polinización
Pola súa estrutura reprodutiva, as orquídeas obrigatoriamente necesitan do auxilio de animais para o transporte de pole ao órgano feminino das súas flores, unha vez que a masa polínica pesase demais para levarse polo vento, e a parte receptiva do órgano feminino non é exposta o suficiente para recibila. Así, as orquídeas seleccionaron as estratexias máis fascinantes para promover a polinización. As flores poden posuír cores e aromas que atraen a atención de polinizadores diversos, como abellas, bolboretas diúrnas e nocturnas, morcegos, abesouros e colibrís. A súa forma e tamaño tamén corresponden ao tipo de polinizador.
Algunhas flores poden asumir formas extremas. As orquídeas do xénero europeo Ophrys, por exemplo, presentan a cor e a forma do labelo, ornado por cerdas, de maneira tal que se asemellan a femias dunha certa especie de abellas. De forma que o macho, atraído pola feronoma producida pola propia flor e pola súa forma, copula con esta por engano, levando consigo as polinias, que depositará na próxima flor que visitar.
miniatura|esquerda|Angraecun infundibulare, especie asiática polinizada por bolboretas nocturnas. Outras, como o xénero Angraecun de Filipinas, con flores nocturnas, producen néctar en tubos extremamente longos na base dos labelos, de modo que soamente certas bolboretas nocturnas con probóscides igualmente longas, poden alcanzalo. Ao posicionarse diante das flores, as bolboretas baten a súa cabeza nas anteras, facendo que as polinias sexan tiradas e presas en si.
Algunhas orquídeas, aínda, non producen néctar, mais perfume. Algunhas abellas visitan as flores para recoller este perfume, que se cre que o poden usar elas para a síntese de feronomas.
Cultivo
Pola súa beleza única, as orquídeas son extensivamente cultivadas, e o seu comercio move fortunas todos os anos de maneira crecente. Mais como son tantas especies diferentes de ambientes diferentes, é imposíbel presentar os coidados básicos de cultivo para todas elas de maneira xeral. Así, o primeiro paso para cultivar unha orquídea con éxito é a identificación correcta da especie en cuestión. Ter contacto con outros orquidófilos máis expertos pode ser útil no caso de que surxa unha planta descoñecida que se queira cultivar. Desta forma pódese decidir con precisión a iluminación, o réxime de regas, o substrato, e outros factores necesarios para o éxito no cultivo.
miniatura|Brassocattleya "Star Ruby", híbrido entre Brasía e Cattleya Unha cousa é certa, as orquídeas de maneira xeral non son plantas delicadas e fráxiles como algúns consideran. Polo contrario, estas plantas (principalmente as providas de pseudobulbo) son extremamente resistentes, e poden sobrevivir durante días fóra dun substrato. A súa capacidade de supervivencia permítelles que teñan tempo para adaptar a súa fisioloxía a novas condicións despois do replantío. Os híbridos, pola súa vez, son de maneira xeral extremamente resistentes, e poden prosperar mesmo en condicións adversas de cultivo, crecendo máis rápido que as especies ditas "naturais".
Produción
miniatura|Catasetun spec. As orquídeas poden ser producidas en larga escala grazas á resistencia das súas mudas na maioría das especies, á cantidade de sementes producidas en cada froito, e á posibilidade de reprodución de meristemas in vitro.
O método máis simple de reprodución é a división do rizoma. Tómase unha planta adulta con polo menos 6 pseudobulbos formados, de preferencia logo despois do termo da floración, e, cunha navalla afiada e esterilizada, córtase o rizoma, de maneira que se separa a planta en dúas mudas con 3 pseudobulbos cada. En casos de plantas maiores, débese sempre manter as mudas cun mínimo de 3 ou 4 pseudobulbos para permitir o seu rebrotamento. O plantío debe ser feito no substrato adecuado á especie. A muda debe ficar fixa dalgunha forma para que as novas raíces poidan brotar e fixarse no substrato. Só cando as raíces estiveren restabelecidas, as plantas volverán a crecer.
As sementes son diminutas, e un único froito pode xerar millares de novas plantas, cada unha cunha característica diferente da outra. Mais as sementes son moi pequenas, e non conseguen xerminar por recursos propios. Elas precisan das condicións de acidez e da dispoñibilidade de nutrientes que o fungo micorriza dunha planta adulta fornece. Así, o modo máis simple (e menos eficiente) de reprodución por sementes é simplemente espallalas sobre e ao redor das raíces de orquídeas adultas, asegurándose de que teñan humidade constante.
O método máis eficiente consiste na preparación dun substrato de musgo Sphagnun. Este debe esterilizarse e deixado en repouso nun recipiente fechado para manter a súa humidade. Débense tamén adicionar pedazos saudábeis de raíces dunha orquídea adulta, de preferencia da especie que se desexa reproducir, para que o fungo poida reproducirse no propio Sphagnun. Despois dalgúns días de descanso, seméntanse as sementes, e consérvase o sistema nun recipiente transparente. As sementes xerminan nalgunhas semanas, e crecen moito devagar, de modo que unha planta só florece pola primeira vez con entre 5 e 10 anos de idade.
A reprodución por meristema, ou clonaxe, é máis eficiente, e consiste na retirada da punta das raíces. Colocada no medio do cultivo, e baixo a influencia de hormonas vexetais, o meristema transfórmase nunha masa de tecido indiferenciado, capaz de dar orixe a novas plántulas. As plántulas cultívanse en tubos de ensaio independentes, e en pouco máis de 1 ano, están listas para o cultivo no lugar definitivo. As mudas producidas son, loxicamente clons perfectos da planta orixinal, sendo este método o máis aplicado para a reprodución en masa dunha determinada variedade.
Orquídeas máis populares
miniatura|dereita|Laelía alaorii, especie nativa do Brasil central. Estes son algúns dos xéneros máis cultivados de entre as orquídeas (hai que lembrar que ao clima de cada rexión, certas especies de orquídea adáptanse mellor que outras, de forma que a lista seguinte contén xéneros que poden prosperar nunha rexión mais non noutra):
miniatura|dereita|Flor dunha orquídea, Phalaenopsis
Hai aínda innúmeros híbridos, a maioría deles xerada polo cruzamento entre especies dos xéneros citados enriba.
Lidín, Fanoi, Abadín
Lidín é un lugar da parroquia de Fanoi no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
División de Honra de Rugby 1994-1995
A tempada 1994-1995 da Liga Española de rugby (División de Honra de Rugby) foi a edición número 28 da máxima categoría do rugby en España. A liga contou con 12 equipos e estivo formada por 22 xornadas. Nela enfrontaron entre si tódolos equipos a dúas voltas. O campionato rematou o 19 de marzo de 1995 coa vitoria final do CD Arquitectura por novena vez na súa historia.
Richard Stone
John Richard Nicholas Stone, nado o 30 de agosto de 1913 en Londres e finado o 6 de decembro de 1991 en Cambridge en 1991, foi un economista e profesor universitario inglés que recibiu o Premio Nobel de Economía no ano 1984.
Biografía
Estudou primeiro dereito, para logo pasar a estudar economía, na Universidade de Cambridge, na que se graduou en 1936 so a dirección de Hermann Kahn, John Maurice Clark e John Maynard Keynes. Durante a segunda guerra mundial foi compañeiro de James Meade no Servizo Central de Información Económica do Goberno Británico, onde foi o encargado de manter conversas, en representación do goberno, acerca da creación dun sistema internacional de contabilidade nacional.
Foi profesor da Universidade de Cambridge desde 1945 até 1980. En diversas ocasións foi profesor convidado da Universidade Johns Hopkins de Baltimore (EUA). Faleceu o 6 de decembro de 1991 na cidade de Cambridge.
Investigación económica
Durante a súa vida compaxinou a docencia con o exercicio de misións para a Organitzación para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE) e máis para a Organización das Nacións Unidas (ONU). Os modeles de contabilidade nacional foron introducidos por inspiración de Keynes, Stone e Meade, e sistematizarán o uso dun volume crecente de información estatística nun sistema organizado, que Stone refinou até convertelo na base da moderna análise macroeconómica. Ideou un esquema de dupla entrada, ampliado do sistema de partida dobre empresarial, nun modelo económico con catro axentes agregados: as famílias, as empresas, o sector público e o sector exterior. O sistema creado por Stone permitiu o seu uso por países e correntes de pensamento moi diversos.
No ano 1984 foi galardoado con o Premio Nobel de Economía polo desenvolvemento de modelos contábeles usados a nivel nacional e internacional.
Callao
Callao pode referirse a:
Arconte basileus
O Arconte basileus (grego: Ἄρχων Βασιλεύς árkhōn Basiléus) era un cargo político da Grecia antiga. O termo significa literalmente "maxistrado rei".
Na Atenas clásica o arconte basileus representaba o último vestixio da monarquía. Aínda que gran parte dos poderes desta foran transferidos a outras institucións como o Areópago e posteriormente a Boulé e a Ecclesía, o arconte basileus mantiña nominalmente a posición máis alta na política ateniense, xunto co arconte epónimo e o polemarca. O arconte basileus era o encargado de supervisar a organización dos ritos relixiosos.
Orixinalmente o arconte basileus era elixido de entre a aristocracia ateniense (os Eupátridas) cada dez anos. Despois do -683 o cargo era mantido unicamente por un ano, e tras as reformas de Solón, era elixido de entre os atenienses máis adiñeirados ou Pentakosiomedimnoi (Πεντακοσιομέδιμνοι). Despois do -487  os arcontados eran elixidos por sorteo.
Porto de Giulianova
miniatura|250px|Porto de Giulianova O Porto de Giulianova é un porto italiano da provincia de Teramo, na rexión dos Abruzos, na costa adriática.
1948
1948 foi Ano Santo Xacobeo.
Troitosende, A Baña
Santa María de Troitosende é unha parroquia que se localiza no leste do concello da Baña na comarca da Barcala. Segundo o IGE en 2016 tiña 223 habitantes (114 homes e 109 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 330 habitantes.
Historia
Da idade de ferro permanecen as dúas mámoas de Salgueiróns, as dúas mámoas do Monte da Medorra; en Bugalleiras. Tamén existiu un castro entre Portochán e Vilacoba denominado Castro de Troitosende, en mal estado de conservación pero de grande importancia debido a cantidade e calidade de materiais arqueolóxicos recuperados. Da época romana hai tres sitios arqueolóxicos descubertos: o de Vilela, o de Mouzón e o de Bugalleiras, onde se encontraron abundante material cerámico romano, varias fosas escavadas, unha lápida e unha tumba.
Antes de facer a ponte entre Portochán e Ames, a parroquia atravesaba nunha barca o Tambre.
Igrexa
A parroquia pertence ao arciprestado de Dubra.
Muíños
Son de dúas pedras cada un e moían medio ano con augas do río Tambre
A Pesqueira, Xustás, Cospeito
A Pesqueira é un lugar da parroquia de Xustás no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá.
Douglas DC-8
O Douglas DC-8 é un cuadrimotor de pasaxeiros fabricado entre 1958 e 1972 pola Douglas Aircraft Company. A pesar de ser lanzado máis tarde que o seu competidor Boeing 707, o DC-8 estableceu a Douglas nunha posición forte no mercado dos avións de pasaxeiros, e estivo en produción ata 1972, ando comezou a ser superado por deseños máis grandes, como o DC-10 e o Boeing 747. O deseño do DC-8 permitia levar algo máis de carga que o 707, polo que ducias de exemplares remotorizados continúan en servizo como avións de carga, mentres que a vida comercial dos 707 rematou principalmente de cara ao ano 2000.
Antecedentes
Despois da segunda guerra mundial, Douglas tiña unha posición dominante no mercado da aviación comercial. Aínda que Boeing sinalara o camiño dos modernos avións totalmente construídos en metal en 1933 co seu Boeing 247, foi Douglas quen, máis que outra compañía, fixera da viaxe comercial en avión unha realidade. Douglas producira unha serie de avións con motores de pistón (DC-2, DC-3, DC-4, DC-5, DC-6 e DC-7) durante os anos 30, 40 e 50.
Cando de Havilland introduciu o primeiro reactor comercial, o Comet, en 1949, Douglas considerou que non había razóns para apresurarse con algo novo. Os seus competidores estadounidenses Lockheed e Convair pensaron o mesmo: que habería un cambio gradual dos motores de pistón ás turbinas, e que ese cambio sería cara a turbopropulsores máis eficientes en vez de cara a reactores puros. Estas tres compañías estaban traballando nunha nova xeración de deseños impulsados por pistóns, cun ollo na conversión a turbopropulsores no futuro.
O pioneiro Comet entrou en servizo en 1952. Inicialmente foi un éxito, pero unha serie de accidentes fatais en 1953 e 1954 fixeron que o modelo quedase en terra ata que a causa dos mesmos fose descuberta. O motivo dos accidentes do Comet non tiña nada que ver cos seus motores; debeuse a unha rápida fatiga do metal provocada polos altos esforzos nas esquinas das fiestras ao presurizar a cabina a grandes altitudes. Debido á investigación realizada co Comet entendeuse mellor a fatiga do metal e isto xogou un papel fundamental na seguridade de modelos posteriores como o DC-8.
En 1952, Douglas seguía sendo o construtor comercial máis exitoso. A compañía tiña ao redor dos 300 pedidos para o DC-6 e para o seu sucesor, o DC-7, ao que lle quedaban dous anos para entrar en servizo. Os desastres do Comet, e a consecuente perda de interese das aeroliñas polos reactores, pareceron demostrar que foi unha boa decisión manterse na fabricación de avións propulsados por motores de pistóns.
Competición
En contraste, Boeing tomou a decisión de comezar a deseñar un reactor puro a principios de 1949. A división militar de Boeing gañara bastante experiencia con grandes reactores de longo alcance, como o B-47 Stratojet (que voou por vez primeira en 1947) e o B-52 Stratofortress (en 1952). Con milleiros dos seus grandes bombardeiros a rección pedidos ou en servizo, Boeing desenvolveu unha estreita relación co Mando Aéreo Estratéxico (SAC). Boeing tamén subministraba ao SAC avión de reabastecemento en voo, o modelo de pistóns KC-97 Stratotanker, pero resultou ser demasiado lento e cun teito de servizo demasiado baixo para poder ser usado comodamente cos novos bombardeiros. O B-52, particularmente, tiña que descender dende a súa altitude de cruceiro e decelerar ata case a súa velocidade de perda para traballar co KC-97, incluso cando a este se lle instalaron reactores para aumentar a súa velocidade. miniatura|300px|DC-8 de [[Japan Air Lines]] Convencida da necesidade dun avión de repostaxe equipado con reactores, Boeing comezou a traballar nun avión a reacción puro que puidese ocuparse dese rol e tamén que fose adaptable como avión comercial. No seu papel comercial debería ter unha capacidade de pasaxeiros semellante ao Comet, aínda que a súa á lle daría unha maior velocidade e mellor alcance. Presentado en 1950 como Model 473-60C, Boeing non conseguiu o interese das aeroliñas. Porén, a compañía estaba convencida de que o proxecto pagaba a pena, e decidiu seguir adiante cun prototipo, o "Dash-80". Despois de gastar 16 millóns de dólares dos seus propios cartos na construción, o Dash-80 foi presentado o 15 de maio de 1954, e realizou o seu primeiro voo un mes despois.
Fase de deseño
Douglas iniciou en segredo a estudar o proxecto para un reactor de transporte a mediados de 1952. A mediados de 1953 o proxecto xa tiña unha forma moi semellante ao final DC-8; 80 asentos, á baixa de 30º con catro motores Pratt & Whitney JT3C, e un diámetro interno de cabina de 3,35 metros para permitir cinco filas de asentos. O seu peso máximo sería de 95 toneladas, e estimábaselle un alcance de entre 4.800 e 6.400 quilómetros.
Douglas aínda non estaba moi convencida co proxecto do reactor, pero cría que o contrato dun repostador en voo da USAF iría a parar a dúas compañías, como moitos dos contratos de trasporte anteriores. En maio de 1954 a USAF comunicou os seus requisitos para 800 avións de repostaxe a Boeing, Douglas, Convair, Fairchild, Lockheed e Martin. Boeing estaba listo só dous meses despois para facer voar o seu prototipo. Catro meses despois de dar a coñecer os requisitos a USAF pediu os primeiros 29 KC-135 a Boeing.
Donald Douglas foi sorprendido coa rapidez da decisión que, segundo dixo, fixérase antes de que as empresas competidoras tivesen tempo para completar as súas ofertas. Protestou a Washington, pero sen éxito. Tendo comezado o proxecto do DC-8, Douglas decidiu que era mellor seguir adiante con el. Consultas coas aeroliñas fixeron que realizasen varios cambios no proxecto: a fuselaxe foi ensanchada 38 cm para permitir seis ringleiras de asentos, e isto levou a unhas ás, cola e fuselaxe máis grandes.
O DC-8 foi oficialmente anunciado en xullo de 1955. Inicialmente ofrecéronse catro versións, todas baseadas na mesma fuselaxe de 45,9 m cunha á de 43 m de envergadura, pero variando os seus motores, a capacidade de combustible e o seu peso máximo. Douglas negouse rotundamente a ofrecer distintos tamaños de fuselaxe. O seu voo de estrea estaba planeado para decembro de 1957, coa súa entrada en servizo en 1959. Consciente de que estaba por detrás de Boeing, Douglas fixo un grande esforzo para comercializar o produto.
Primeiros pedidos
Nese momento, o pensamento previo de Douglas sobre o mercado dos avións comerciais parecía facerse realidade; a transición das turbinas parecía que ía cara ás turbohélices en vez de cara aos turborreactores. O pioneiro Vickers Viscount de 40-60 asentos xa estaba en servizo e fíxose enormemente popular entre os pasaxeiros e as aeroliñas: era moito máis rápido, silencioso e máis cómodo que os avións impulsados por motores de pistóns. Outro avión británico, o Bristol Britannia de 90 asentos, estaba conseguindo unha boa reputación, e o principal rival de Douglas nos grandes avións de pistóns, Lockheed, centrárase no turbohélice de curto/medio alcance e 80-100 asentos Electra, cun pedido inicial por parte de American Airlines de 35 exemplares. Mentres o Comet permanecía no chan, o prototipo do reactor francés de 90 asentos Sud Aviation Caravelle realizou o seu priomeiro voo, e o 707 non estaría dispoñible ata 1958. As principais aeroliñas amosábanse remisas a comprometerse co enorme reto financeiro e técnico dos reactores.
As cousas comezaron a cambiar cando en outubro de 1955 Pan American realizou pedidos simultáneos de 20 Boeing 707 e 25 Douglas DC-8. Mercar un caro e non probado tipo de reactor foi valente, pero mercar dous foi un feito inaudito. Nos últimos meses dese ano outras aeroliñas apresuráronse a seguir o seu exemplo: Air France, American, Braniff, Continental e Sabena pediron o 707; United, National, KLM, Eastern, JAL e SAS elixiron o DC-8. En 1956 Air India, BOAC, Lufthansa, Qantas e TWA engadiron 50 exemplares máis ao listaxe de pedidos do 707, mentres que Douglas vendeu 22 DC-8 a Delta, Swissair, TAI, Trans-Canada e UAT. A comezos de 1958 Douglas vendera 133 DC-8, contra 150 707 vendidos por parte de Boeing.
Produción e probas
300px|miniatura|DC-8-52 da aeroliña [[Aviaco]] O primeiro DC-8 saíu da nova factoría de Long Beach en abril de 1958, e realizou o seu primeiro voo en maio. Ese mesmo ano unha versión máis longa do Comet finalmente regresou ao servizo, pero demasiado tarde para facerse cunha substancial porción do mercado: de Havilland tiña só 25 pedidos. En outubro Boeing comezou a entregar os seus 707 a Pan Am. Douglas fixo un grande esforzo para pechar o oco que a separaba a Boeing, usando non menos de dez avións para as probas de voo e así conseguir a certificación da FAA para a primeira das variantes do DC-8 en agosto de 1959.
O DC-8 realizou o seu primeiro voo comercial con Delta Air Lines o 18 de setembro de 1959, facendo o mesmo día pero máis tarde a súa estrea con United Airlines. Cara a maio de 1960 Douglas chegou á súa taxa de prodición prevista, de oito exemplares ao mes. A pesar da gran cantidade de primeiros modelos dispoñibles, todos usaban a mesma estrutura básica, diferenciándose só en motores, pesos e detalles. En contraste, Boeing ofrecía para o seu 707 varias lonxitudes de fuselaxe e dúas envergaduras distintas. A negativa de Douglas de ofrecer distintos tamaños de fuselaxe fíxoo menos adaptable e forzou a Delta e a United a buscar outros modelos de curto/medio alcance. Delta pediu o Convair 880, pero United decidiuse polo novo e máis lixeiro 707-020. Ademais Pan Am non encargou máis DC-8, e Douglas foi perdendo gradualmente cota de mercado fronte a Boeing. Despois dun bo comezo, as vendas do DC-8 en 1962 caíron a só 26, seguidos por 21 en 1963 e 14 en 1964. En 1967 Douglas fisionaríase con McDonnell Aircraft Corporation, para converterse en McDonnell Douglas.
O 21 de agosto de 1961 un DC-8 pasou a barreira do son ao chegar a voar a Mach 1.012 (1.062 km/h) nun un picado controlado a 12.497 m, e mantívose nesa velocidade durante 16 segundos. O voo realizouse para recoller datos sobre o novo deseño da á, converténdose no primeiro reactor civil en realizar un voo supersónico. O avión era un DC-8-43 que posteriormente foi entregado a Canadian Pacific Air Lines. O aparello, tripulado polo capitán William Magruder, o priemiro oficial Paul Patten, o enxeñeiro de voo Joseph Tomich e o enxeñeiro de probas Richard Edwards, engalou na base Edwards da USAF, en California, e foi acompañado por un F-104 pilotado por Chuck Yeager.
Desenvolvementos adicionais
En abril de 1965, Douglas anunciou que alongaría a fuselaxe do DC-8 con tres novos modelos coñecidos como "Super Sixties". O programa do DC-8 estivera a piques de pecharse debido a que vendera menos de 300 exemplares, pero os "Super Sixties" déronlle unha nova vida ao avión. Cando a produción cesou en 1972, 262 destes alongados DC-8 foran fabricados. Coa capacidade de sentar a 269 pasaxeiros, os series 61 e 63 tiveron a maior capacidade de pasaxeiros posible na época ata a chegada do Boeing 747 en 1970. miniatura|300px|DC-8s de [[UPS]] Todos os priemiros reactores comerciais eran ruidosos para os estándares modernos. O incremento da densidade do tráfico e o cambio das actitudes do público levaron a queixas polo ruído dos avións e intruducíronse restricións. A principios de 1966 a Autoridade Portuaria de Nova York expresou a súa preocupación polo ruído que se agardaba do aínda non construído DC-8-61, e os operadores tiveron que poñerse de acordo para operar dende Nova York con avións de menos peso para reducir ese ruído. A comezos dos anos 70 lexislacións sobre este particular foron introducidas en maitos países, e as series 60 do DC-8 estiveron en risco de ser expulsadas de moitos aeroportos.
Durante os priemrios anos da década dos 70 varias aeroliñas falaron con McDonnell Douglas para realizar modificacións no DC-8 para facelos máis silenciosos pero non se fixo nada ao respecto. Terceiras partes desenvolveran dispositivos de insonorización, pero non había ningunha intención real de manter ao DC-8 en servizo. Finalmente, en 1975 General Electric comezou a negociar coas grandes aeroliñas para intentar instalar o novo e máis silencioso motor CFM56 tanto no DC-8 como no 707. McDonnell Douglas amosouse remiso, pero finalmente cara a finais da década axudou a desenvolver o serie 70 do DC-8.
Cara ao ano 2002, dos 1032 707 e 720 fabricados para o uso comercial, só 80 permanecían en servizo. Dos 556 DC-8 estaban ao redor de 200 en servizo ese mesmo ano. Moitos dos superviventes son na actualidade usados como cargueiros. En maio do 2009 97 DC-8 continuaban operando despois de que UPS decidise retirar os seus 44 exemplares.
Bergondo, Bergondo
San Salvador de Bergondo é unha parroquia que se localiza no nordeste do concello de Bergondo na comarca da Coruña. Segundo o IGE en 2018 tiña 1.459 habitantes (748 mulleres e 711 homes) distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 1422 habitantes.