cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Camilo Liz
Como xogador
Ao ano seguinte fichou polo Granada CF onde xogou ata 1942, nese tempo acadou o ascenso a Primeira División e debuta na máxima categoría cun moi bo papel, o que fai que sexa convocado coa Selección española de fútbol para xogar ante Alemaña, Italia e Francia, porén unha enfermidade de última hora fai que non poida acudir.
Ao final desa tempada ficha polo Sporting de Gijón, onde xoga catro tempadas e co que tamén acada o ascenso á máxima categoría. No Sporting logrou a cifra de 9 goles directos de corner.
O 10 de outubro de 1946 fichou de novo polo Cádiz CF, por aquel entón en Terceira División. Ao final desa tempada a causa da enfermidade de seu pai rescinde o contrato e regresa a Galiza, dende aquela so volvería xogar a fútbol en encontros de amigábeis.
Como adestrador e directivo
Unha vez retirado desenvolveu o labor de adestrador polos bancos de Cádiz CF, Balompédica Linense, Algeciras CF, Racing Club Portuense, Recreativo de Huelva, Cacereño, Xerez CD, CD Lugo, Atlético Tetuán e AD Ceuta.
Dirixiu tanto en Segunda como en Terceira ou Segunda División B como ao CD Lugo, levándoo á fase de ascenso a Segunda na tempada 1962/63.
Na súa etapa no Tetuán foi proposto como adestrador da Selección de fútbol de Marrocos pero tivo que renuncias a causa dunha enfermidade que o obrigou a regresar á España.
Nos anos posteriores desenvolveu o seu labor de xerente e secretario técnico. Estivo no Castellón 14 anos, nos que alternou ese traballo co banco do club en varias ocasións. Na tempada 1980/81 volveu ao Cádiz de maneira provisional, dándose a casualidade de que ambos equipos acadaron o ascenso a Primeira División. Porén Camilo desvinculouse do Castellón e fichou definitivamente polo Cádiz CF. No club gaditano sempre se lle recordará por ser a persoa que fichou a Jorge González Barillas, Mágico González.
Posteriormente tamén dirixiu o Xerez CD.
Supercopa de España de Fútbol 1995
A Supercopa de España de Fútbol 1995 foi unha competición de fútbol en España que se disputou a dobre partido o 24 e 27 de agosto de 1995. Foi disputada polo Real Madrid CF, campión da Liga 1994–95 e o Deportivo da Coruña, campión da Copa do Rei 1994–95. O Deportivo gañou por 5–1 no global.
Jabal Katrina
O Jabal Katrina (en árabe: جبل كاثرين) é unha montaña con 2.637 metros de altura que constitúe a maior elevación orográfica de Exipto.
Nome
O nome Jabal Katrina é unha transcrición do árabe, cuxa tradición literal é "montaña" (jabal) de "Catalina" (Katrina), en alusión a Santa Catalina. Pode traducirse por Monte Catalina ou talvez, mellor, como Monte de Santa Catalina. Así en francés é mont Sainte-Catherine
Situación
O Jabal Katrina érguese no sur da península do Sinaí, no noroeste do territorio exipcio, na gobernación de Janub Siná.
Tradicións relixiosas
O Jabal Katrina corresponde ao lugar no que Moisés recibiu as táboas da Lei, e non o que actualmente se identifica como o monte Sinaí.
Nunha aba do monte edificouse, desde moi antigamente, o mosteiro de Santa Catalina, que fica en realidade entre dúas elevacións: unha que corresponde ao cume onde Moisés recibiu as táboas da lei, e outra onde o corpo martirizado de Santa Catalina foi depositado por anxos, segundo a tradición.
ARN transferente
O ARN transferente, ARN de transferencia ou ARNt (tRNA en inglés) é un tipo de ácido ribonucleico encargado de transportar os aminoácidos aos ribosomas para incorporalos ás proteínas que se están formando alí durante a síntese proteica. Os ARNt representan aproximadamente o 15% do ARN total da célula.
Estrutura
miniatura|Estrutura terciaria funcional en L do ARNt. No cadro pequeno a súa estrutura sen dobrar en "folla de trevo". miniatura|200px|Representación esquemática da [[estrutura secundaria dos ácidos nucleicos|estrutura secundaria en folla de trevo do ARNt mostrando os seus catro brazos. Os tramos rectos teñen emparellamento de bases e os curvos son bucles sen emparellamentos (estruturas talo-bucle). O brazo A é o brazo anticodón. No extremo oposto está o brazo aceptor do aminoácido. D é o brazo DHU, e T é o brazo TΨC. Móstrase un 5º brazo que teñen ás veces (γ).]]
Un ARNt ten unha lonxitude de entre 65 e 110 nucleótidos, e unha masa molecular de 22.000 a 37.000 daltons. Está disolvido no citoplasma celular. Os ARNt poden presentar nucleótidos pouco usuais como o ácido pseudouridílico, ácido inosínico e mesmo nucleótidos con bases características do ADN como a timina.
Maroussi B.C.
O Maroussi B.C. (in grego: Μαρούσι K.A.E., ás veces escrito GS Amaroussi) é un club de baloncesto grego con sede en Maroussi, unha cidade da prefectura da cidade de Atenas, Grecia. Fundado en 1950, xoga na A2 Ethniki, segunda división grega. Disputa os seus partidos como local no Maroussi Indoor Hall, que ten unha capacidade para 2.000 espectadores, e no OAKA Indoor Hall, cunha capacidade para 19.250 espectadores.
ARN transferente
Estrutura
Na estrutura secundaria dos ARNt distínguense as seguintes partes: miniatura|esquerda|Estrutura secundaria en folla de trevo onde se ven os tramos con emparellamentos de bases e os bucles sen emparellamentos nun ARNtPhe de lévedo.
Poden ter ademais un 5º brazo pequeno entre o T e o brazo anticodón.
Estes catro brazos da estrutura secundaria en "folla de trevo" non están estendidos en cruz na célula, senón que se dobran sobre si mesmos, orixinando unha estrutura terciaria con forma de L retorto.
Nas células como mínimo hai 31 ARNt distintos (máis que os 20 aminoácidos estándar) e cada un deles recoñece un só aminoácido, pero o normal é que haxa máis, pero non é necesario que haxa tantos coma codóns codificantes (61) debido ao cambaleo no emparellamento de bases. Outra característica dos ARNt é que ademais das catro bases fundamentaies presentan outras bases púricas e pirimidínicas menos frecuentes. Os encimas aminoacil ARNt sintetases catalizan a unión de cada aminoácido á súa molécula de ARNt específica. Cada aminoacil ARNt sintetase ten a capacidade de distinguir un aminoácido en particular dos restantes 19, a pesar de que algúns deles son moi similares quimicamente. De igual modo, estes encimas recoñecen con precisión a molécula correcta de ARNt para emparellalo co correspondente aminoácido. A reacción que une ao aminoácido co seu ARNt é a mesma para cada aminoácido, o cal, unha vez enlazado no ARNt terá a suficiente enerxía no enlace aminoácido:ARNt para catalizar a reacción que máis adiante unirá un aminoácido con outro por enlace peptídico durante a síntese de proteínas.
Función
Os ARNt son intermediarios esenciais entre o ADN e as proteínas. Cada ARNt só pode transferir un único aminoácido. Un ARNt que acepta a alanina escríbese ARNtAla, e un que transporte a lisina sería ARNtLys.
Ás veces, certos organismos poden carecer dunha ou de máis aminoacil ARNt sintetases. Isto orixina que o ARNt cargue un aminoácido incorrecto. Nese caso outro encima debe corrixir o aminoácido errado e modificalo para que sexa o correcto. Por exemplo, a bacteria Helicobacter pylori carece da glutaminil-ARNt sintetase (que carga glutamina no ARNt), e, por tanto, a glutamato-ARNt sintetase (da que non carece) carga incorrectamente no ARNt glutamato en lugar de glutamina. Posteriormente o encima amidotransferase converte a cadea lateral do glutamato na cadea lateral da glutamina, desfacendo o erro e formando o correcto ARNtGln.
Unha vez unido o aminoácido, o ARNt diríxese ao ribosoma onde o anticodón do ARNt se une ao codón do ARN mensaxeiro por emparellamento de bases complementarias (A=U, C=G). Deste modo, os ARNt van achegando, un a un, levando os aminoácidos, os cales son ensamblados no ribosoma para formar a cadea polipeptídica segundo a secuencia de codóns do ARNm e as correspondencias do código xenético.
Unión ao ribosoma
miniatura|250px|Tradución.
O ribosoma ten tres sitios ou centros de unión para os ARNt que ocupan o espazo entre as dúas subunidades do ribosoma. Son os seguintes: sitio A (aminoacil), P (peptidil), e E (de expulsión ou saída). No sitio A entra un ARNt co novo aminoácido que se vai incorporar á proteína. No sitio P está o ARNt que leva a cadea polipeptídica en crecemento. O sitio E é un centro desde onde se expulsan os ARNt que xa deixaron o seu aminoácido no ribosoma e acabaron a súa misión.
Ademais, o ribosoma ten outros dous sitios de unión para os ARNt que se usan durante a descodificación do ARNm ou durante a iniciación da tradución de proteínas. Son o sitio T (para o chamado factor de elongación Tu) e o sitio I (de iniciación). Por convención, os sitios de unión do ARNt denótanse con dúas letras, xa que ás veces están formados por partes distintas, e sempre se pon primeiro a parte que está na subunidade menor do ribosoma e despois a que está na maior; por exemplo, o sitio A escríbese a miúdo como A/A, o P como P/P etc.
Unha vez que se inicia a tradución, o primeiro aminoacil ARNt colócase no sitio P/P, listo para iniciar un ciclo de elongación. Durante a elongación da proteína, o ARNt únese primeiro ao ribosoma formando parte dun complexo co factor de elongación Tu (EF-Tu) bacteriano ou o seu equivalente eucariótico (eEF-1). Este sitio de unión inicial chámase sitio A/T porque a el se unen o ARNt e o factor Tu. No sitio A/T, a parte A está situada na subunidade menor do ribosoma, onde tamén está localizado o sitio de descodificación do ARNm, que é o sitio onde se le o codón do ARNm durante a tradución. A parte T do sitio está situada principalmente na subunidade maior do ribosoma, onde o factor EF-Tu bacteriano (ou o eEF-1 eucariótico) interacciona co ribosoma.
Unha vez que a descodificación dese codón do ARNm está completa, o aminoacil-ARNt está unido no sitio A/A e está listo para establecer o seguinte enlace peptídico con outro aminoácido. No sitio P/P atópase o peptidil-ARNt que vai transferir o polipéptido en crecemento ao aminoacil-ARNt do sitio A/A (é dicir, todo o polipéptido en crecemento únese ao novo aminoácido acabado de chegar). Cando se forma o enlace peptídico, o ARNt do sitio P/P é perde o polipéptido, e quédalle o extremo 3’ libre, mentres que o ARNt do sitio A/A recolle toda a cadea poplipeptídica en formación, que agora é un aminoácido máis longa, xa que se establece un enlace peptídico entre o polipéptido e o aminoácido que levaba dito ARNt. Para permitir que comece un novo ciclo de elongación, os ARNt móvense a través do sitio híbrido A/P e P/E, e acaban situándose nos sitios P/P e E/E. O ARNm tamén se move un codón e o sitio A/T queda baleiro e preparado para que entre nel un novo ARNt nun novo ciclo de elongación. Finalmente, o ARNt situado no sitio E/E abandona o ribosoma.
En realidade, o primeiro sitio que recibe o aminoacil ARNt nas bacterias é o sitio P/I do ribosoma, no cal se sitúa o factor de iniciación chamado IF2 en bacterias, que trae o ARNt. Non obstante, a existencia deste sitio P/I nos ribosomas de eucariotas e arqueas non foi aínda confirmado.
Xenes dos ARNt
O número de xenes dos ARNt nos distintos organismos varía. O verme nematodo Caenorhabditis elegans, que ten un total de 29.647 xenes no seu xenoma nuclear, presenta 620 xenes que codifican ARNt. O lévedo Saccharomyces cerevisiae ten 275 destes xenes. No xenoma humano unha estimación é que hai en total uns 27.161 xenes, e deles uns 4.421 son xenes de ARN que non codifica proteínas, entre os que se inclúen os xenes de ARNt. Hai 22 xenes mitocondriais de ARNt; 497 xenes nucleares que codifican moléculas de ARNt citoplasmático e 324 pseudoxenes relacionados cos ARNt.
Os xenes do ARNt citoplasmático poden agruparse en 49 familias de acordo coas características dos seus anticodóns. Estes xenes atópanse en todos os cromosomas, excepto o 22 e o Y. Un enorme agrupamento de 140 xenes de ARNt está situado en 6p, e no cromosoma 1.
Bioxénese do ARNt
En eucariotas os ARNt son transcritos pola ARN polimerase III en forma de pre-ARNt no núcleo. A ARN polimerase III recoñece nos xenes de ARNt dúas secuencias promotoras internas (A-box e o promotor interno B). O primeiro promotor empeza no nucleótido 8 do ARNt maduro e o segundo promotor está situado a 30-60 nucleótidos do anterior. A transcrición termina despois de chegar a un tramo de catro ou máis timidinas seguidas.
Antes de que os ARNt sexan exportados do núcleo ao citoplasma polo Los1/Xpo-t, os ARNt son aminoacilados (únese o aminoácido). A orde dos eventos de procesamento non foi conservado nas liñas filoxenéticas. Por exemplo nos lévedos, o splicing non se leva a cabo no núcleo senón no lado citoplásmico das membranas das mitocondrias.
Teo
Teo é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2014) conta con 18.254 habitantes (8.962 homes e 9.292 mulleres) (17.807 no 2009, 17.168 no 2006, 16.809 no 2005, 16.428 no 2004, 16.028 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Situación
O concello de Teo, de 80 km² de superficie, forma parte da comarca de Santiago. Limita ao norte con Ames e Santiago de Compostela, ao sur con Padrón e A Estrada, ao leste con Vedra e ao oeste con Brión e Rois. Abrangue 13 parroquias.
A superficie transcorre desde unha chaira na zona norte, con cumios como Pena Agrela (410 m), Alto de Montouto (339 m) e monte da Pulga (373 m), cara ao val do río Ulla, a menos de 100 m sobre o nivel do mar.
Orografía
Xeoloxicamente as terras de Teo están constituídas por materiais duros como xistos, lousas e granitos, e rochas sedimentarias nas áreas de menor altura, como os vales do Ulla e Santa Lucía. As superficies de erosión do norte o do oeste do municipio correspóndense con antigos macizos erosionados no secundario, que na actualidade forman unha sucesión de ondulacións con resaltes graníticos nas alturas comprendidas entre os 300 e os 400 m.
Clima
A climatoloxía desta zona pertence ao dominio oceánico hiperhúmido, con temperaturas suaves matizadas pola presenza do val do Ulla no sur e pola altitude das áreas setentrionais. A temperatura media anual está entre os 13 e os 14 °C, descendendo até os 7 e os 9 °C nos meses de inverno. As precipitacións son elevadas (entre 1.700 e 1.800 mm anuais), especialmente no norte, debido á exposición directa á entrada de masas húmidas.
Historia
Dise que no castro Lupario ou de Francos estaba situado o castelo da Raíña Lupa, lugar ó que acoden os discípulos de Santiago, solicitando permiso para darlle sepultura.
No ano 967, unha grande expedición normanda comandada por Gunrod, formada por máis de cen navíos e con guías do país, ataca a ria de Arousa. Sisnando, o bispo que fortificará Compostela, failles fronte en Rarís. Sisnando morre na batalla.
No Antigo Réxime as parroquias de Calo, Cacheiras, Luou, Oza, Rarís, Recesende e Reis, formaban parte da xurisdición do Xiro da Rocha; as parroquias de Bamonde, Lucí, Vilariño e Teo pertencían á xurisdición de Vea; e a parroquia de Lampai pertencía á xurisdición de Quinta. As tres xurisdicións estaban integradas no señorío do Arcebispado de Santiago de Compostela.
A comezos do século XIX, no trienio liberal, a maior parte do territorio ocupado na actualidade por Teo era coñecido co nome de Oza, pertencente ó partido xudicial de Sar. Coa división provincial de 1822 o concello de Oza seguía a formar parte do partido xudicial de Sar, á súa vez dependente da deputación da Coruña. Trala reforma xudicial de 1834 o municipio, xa co nome de Teo, quedou asignado ao partido xudicial de Padrón.
Epsilon Ursae Majoris
miniatura|300px|Figura do asterismo coñecido en [[Galicia coma o setestrelo]] Epsilon Ursae Majoris (ε Ursae Majoris / ε UMa) ou máis coñecida coma Alioth é unha estrela na constelación da Osa Maior, a súa magnitude é de 1,76, é a 31ª estrela máis brillante do ceo. É unha variable do tipo Alpha Canum Venaticorum, o seu tipo espectral é A0 e está localizada a 77 anos luz da Terra. Esta estrela, xunto con Alkaid, Mizar, Megrez, Phecda, Merak e Dubhe forma un dos asterismos máis famosos, o chamado Cazo ou Carro, e coñecido en Galicia coma Setestrelo.
Teo
Historia
Con todo, no proxecto administrativo de 1835 contaba cunha parroquia máis. A aprobación definitiva de 1836 asignaba a parroquia de Rumille ao concello de Padrón.
Juan Carlos Oliva
Juan Carlos Oliva Fornos, nado en Mequinensa (Zaragoza) o 4 de xaneiro de 1965, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español.
Teo
Historia
O 23 de abril de 1846, o coronel Miguel Solís, logo de proclama-la Xunta de Galicia, librará batalla nos campos de Cacheiras contra o xeneral De la Concha, enviado polo goberno de Madrid para afoga-la revolta. O resultado será a derrota dos liberais e o fusilamento dos oficiais en Carral.
Toponimia
"Teo" atópase escrito na documentación da Idade Media como Sancta Maria de Talegio e como Santa Maria de Teeio. Partindo disto Edelmiro Bascuas considera que estamos ante un hidrotopónimo procedente dunha raíz indoeuropea *tala‑, co significado de "fluír" (a mesma que Tui, mediante < *ta+la‑); Isidoro Millán relaciónao co río Tea, partindo tamén dunha raíz hidronímica *tekw‑, co mesmo significado de "fluír"; mentres que Joseph Piel cre que se trata dun nome de posesor de orixe xermánica *Teodone, isto é, o propietario das terras.
Lugares de Teo
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Teo vexa: Lugares de Teo.
Crema de ovo
miniatura|right|Crema de ovo aromatizada con [[canela.]]
A crema de ovo (ás veces chamada crema de leite ) é un doce cremoso elaborado con leite, xemas de ovo e azucre e aromatizado con canela. Tómase coma sobremesa en Galicia e en moitas partes de Europa e América.
A crema catalá e un doce derivado no que se queima a tona azucrada da crema de ovo cunha prancha de ferro a ferver.
María del Carmen Guisán
María del Carmen Guisán Seijas, nada na Coruña o 9 de agosto de 1947, é unha economista e profesora galega.
Traxectoria
Guisán é profesora na Universidade de Santiago de Compostela e unha das 20 economistas españolas máis influentes segundo o xornal El Confidencial. Actualmente é editora da revista académica Applied Econometrics and International Development. Tamén foi editora doutras dúas Revistas académicas incluídas na base SCOPUS de Elsevier: Regional and Sectoral Economic Studies (2001-2020) e Revista Galega de Economía, no período 2014-2018. Ten publicacións en inglés, español, galego, francés e portugués.
Chocolate quente
Dereita|thumb|230px|Cuncas de chocolate mesto, como se adoita servir en Galicia.
Historia
As primeiras árbores do cacao (en singular, cacahuaquahitl) medraban de xeito natural nas zonas sombrizas dos matos tropicais das concas dos ríos Amazonas e Orinoco, hai uns 4.000 anos. Os primeiros cultivadores foron ou ben os olmecas, hai tres mil anos, que ocupaban unha área de selvas tropicais ao sur de Veracruz, no golfo de México, ou ben os maias ao norte de Guatemaa. Estes, contra o século IV a. C., varios séculos despois da desaparición dos olmecas, establecéranse nunha vasta rexión ao sur do México actual, que se estende dende a península do Iucatán en América Central ao longo da rexión de Chiapas e a costa de Guatemala no Pacífico. Os maias chamaban á árbore do cacao cacahuaquchtl. O cacao era para eles símbolo de vida e fertilidade.
Os maias crearon unha beberaxe agre feita de sementes de cacao que consumían exclusivamente os reis e os nobres e tamén usada para dar solemnidade a determinados rituais sagrados. Nos seus libros, os maias describen diversas formas de elaborar e perfumar a bebida: máis líquido ou máis mesto, con máis ou menos escuma, con aditivos como chile picante...
O chocolate usábase con fins terapéuticos. Os feiticeiros mais prescribían o consumo de cacao tanto como estimulante como polos seus efectos calmantes. Os guerreiros consumíano coma unha bebida reconstituínte, e a manteiga de cacao era usada coma ungüento para sandar feridas. Era tamén usado coma moeda. A bebida foi coñecida polos descubridores españois e foron eles os primeiros en servilo quente, adozalo con azucre de cana, tralo seu descubrimento trasladouse a España e alí tornouse moi popular (véxase: Chocolate), tralo seu ingreso en España aos pouco foise trasladando a diversos países europeos.
En Galicia sábese que o chocolate se consome dende o século XVII, cando é nomeado por vez primeira en escritos en lingua galega sobre os costumes dos aldeáns. Frei Martín Sarmiento xa escribía en 1746: ...inda que tomaron mui quente e fervendo muito chicolate... Todas as casa, humildes e podentes, tiñan unha chocolateira, unha pota de barro cun asa que se apoiaba na trepia, na lareira para ferver o chocolate de facer con leite.
Lenda
Segundo a lenda, o deus Quetzalcóatl (representado polos mortais como 'a serpe emplumada') baixou dos ceos para transmitir sabedoría aos homes e tróuxolles un agasallo: a planta do cacao. Seica, os outros deuses non lle perdoaron que dese a coñecer un alimento divino e vingáronse desterrándoo: foi expulsado das súas terras polo deus Tezcatlipoca. Outra versión conta que Quetzalcóatl era un deus bondadoso que estaba enfrontado a Tezcatlipoca, o deus cruel; este puido máis ca el e condenouno ao desterro. Sexa como for a historia, o certo é que antes de se marchar prometeu volver por onde sae o sol no ano ce-acatl, segundo o calendario azteca, o que despois se asociou coa chegada de Hernán Cortés.
Usos gastronómicos
thumb|dereita|230px|Unha cunca de chocolate quente. A bebida do chocolate quente bébese en Europa e en varias gastronomías de América Latina. En España, tamén en Galicia hoxe en día, por exemplo, é moi popular o chocolate con churros tomado na época invernal, e tamén servido para acompañar o roscón de reis. En Suíza e Francia é moi popular a cunca de cacao acompañada de doces. En moitos países latinomericanos, tómase o chocolate quente no almorzo, ou á tarde, acompañado de pan ou empanadas. No Perú, o chocolate quente forma parte dunha arraigada tradición. Este sérvese xunto co panetón no almorzo do día de Nadal malia xa ter nesa data comezado o verán no hemisferio sur. Esta tradición crese que comezou no Cuzco polo que se adoitan vender libras ou barras de chocolate desa rexión produtora de cacao.
Norm Maxwell
Norman Michael Clifford Maxwell, nado o 5 de marzo de 1976 en Rawene, é un xogador de rugby neozelandés. Mide 1.98m e pesa 106kg. A súa posición habitual é de lock (segunda liña).
Clubs
Xogou no Canterbury Rugby Football Union na NPC e tamén nos Crusaders no Super 12, formando parte do equipo que finalizou a liga imbatido no 2002. Actualmente xoga no equipo galego do Vigo Rugby Club da cidade olívica, equipo ao que chegou a finais da tempada 2010-11
Nova Zelandia
Xogou no equipo de Nova Zelandia escolar en 1994, na sub-19 en 1995 e na sub-21 en 1996 e 1997. Maxwell xogou tamén no equipo de New Zealand Măori en 1997-98. Foi nomeado mellor xogador Măori en 1999. Debutou cos All Blacks o 18 de xuño de 1999 contra Samoa, ao longo da súa traxectoria na selección neozelandesa anotou cinco ensaios, incluído un ensaio no partido contra Tonga na Copa do Mundo de Rugby 1999. Xogou tamén para os Barbarians británicos fronte a Suráfrica. Xogou o seu último partido cos All Blacks fronte a Francia o 27 de novembro do 2004.
Estatísticas cos All Blacks
Primeira cap: 18 de xuño de 1999 Última cap: 27 de novembro do 2004 Total de partidos: 36 (0 como Capitán) Puntos totais: 25pts (5t, 0c, 0p, 0dg, 0m) Partidos cos All Blacks por ano: 11 en 1999, 9 no 2000, 10 no 2001, 4 no 2002 e 2 no 2004.
Biblioteca Apostólica Vaticana
miniatura|250px|Interior da Biblioteca. A Biblioteca Apostólica Vaticana (en Bibliotheca Apostolica Vaticana), máis comunmente coñecida como Biblioteca Vaticana ou simplemente como Vat, é a biblioteca da Santa Sé, situada na Cidade do Vaticano. Leva o nome de "apostólica", porque é unha institución que dende a súa fundación se considera a "Biblioteca do papa", xa que lle pertence directamente. É unha das máis antigas bibliotecas do mundo e custodia unha moi importante colección de textos históricos. Ten arredor de 75 000 códices de tódalas épocas da historia, así como 1,1 millóns de libros impresos, que inclúen 8 500 incunables.
Historia
Os expertos dividen en cinco etapas a historia da biblioteca: O papa Nicolao V fundou a biblioteca en 1448 reunindo uns 350 códices gregos, latinos e hebreos herdados dos seus antecesores coas súas propias adquisicións, entre as que estaban varios manuscritos da biblioteca imperial de Constantinopla. A fundación propiamente dita tivo lugar cando Sisto IV, coa bula Ad decorem militantis Ecclesiae (15 de xuño de 1475), asignoulle un orzamento e nomeou bibliotecario a Bartolomeo Platina, quen elaborou un primeiro catálogo en 1481. A biblioteca posuía entón máis de 3.500 manuscritos, o que a convertía de lonxe na maior do mundo occidental. Cara a 1587, o papa Sisto V encargou ó arquitecto Domenico Fontana que construíse un novo edificio para albergar a biblioteca, o que se utiliza aínda.
A comezos do século XVII segregouse da biblioteca o Arquivo Secreto Vaticano. En 1623, a Biblioteca Palatina de Heidelberg, que contiña uns 3.500 manuscritos, foi doada á Biblioteca Vaticana por Maximiliano I, duque de Baviera, en agradecemento polo apoio que lle prestou o papa Gregorio XV durante a Guerra dos Trinta Anos. En 1657, adquiríronse tamén os manuscritos da casa ducal de Urbino. miniatura|O papa [[Sisto IV, papa|Sisto IV nomea a Bartolomeo Platina prefecto da Biblioteca Vaticana, fresco de Melozzo da Forlì, c. 1477 (Museos Vaticanos).]] En 1661, o intelectual grego León Alacio converteuse en bibliotecario. En 1689, incorporáronse á biblioteca as coleccións da raíña Cristina de Suecia.
Durante o século XVIII, a biblioteca enriqueceuse tamén con novas adquisicións e xurdiu o primeiro proxecto de publicar un catálogo completo dos manuscritos da biblioteca. Con todo, só chegaron a publicarse tres dos vinte volumes proxectados. A finais do século, algúns libros deberon ser entregados como tributo de guerra á Francia napoleón ica, aínda que a maioría foron restituídos coa derrota de Napoleón, en 1815.
Hoxe, a biblioteca custodia máis de 1.600.000 libros antigos e modernos, dos cales 8.300 son incunables, máis de 150.000 manuscritos e documentos de arquivos sen contar 100.000 documentos impresos e fragmentos, 300.000 moedas e medallas e 20.000 obxectos de arte.
O Arquivo Secreto Vaticano, que foi separado da biblioteca a comezos do XVII, contén uns 150.000 volumes.
Entre os máis importantes manuscritos da biblioteca está o Codex Vaticanus, o máis antigo manuscrito completo da Biblia. A Historia Secreta de Procopio descubriuse nesta biblioteca, e publicouse en 1623. Tamén se atopou nela un dos tres cancioneiros coñecidos da lírica galaicoportuguesa, o chamado Cancioneiro da Biblioteca Vaticana. Custodia así mesmo as actas orixinais do proceso de Galileo, un manuscrito autógrafo de santo Tomé de Aquino e as cartas orixinais do caso de Martiño Lutero.
Dende o 20 de setembro de 2010, e tras distintas reparacións que a mantiveron pechada ó público durante tres anos, a Biblioteca reabriu ao público.
O Códice Vaticano
Na Biblioteca Vaticana consérvase o Codex Vaticanus (Códice Vaticano 1209), un dos máis antigos manuscritos gregos da Biblia, que se atopa alí polo menos dende o século XV. É un códice do século IV que contén case na súa totalidade o texto bíblico.
Cova de Font-de-Gaume
miniatura|dereita|250px|Entrada da gruta de Font-de-Gaume
Font-de-Gaume é unha cova con mostras de arte paleolítica que está situada no concello occitano de Las Eisiás de Taiac (nome oficial en francés Eyzies-de-Tayac) na Dordoña (en francés Dordogne).
Historia e características
Foi descuberta o 12 de setembro de 1901 por Denis Peyrony, Henri Breuil e mais Louis Capitan, tan só catro días despois de descubrirse a gruta de Les Combarelles.
Os achados de materiais, elaborados polos homes primitivos en pedra (industria lítica), pertencen esencialmente ás culturas do Chatelperroniense e ao Auriñaciense, e máis raramente, ao Musteriano, ao Solutreano ou ao Magdaleniano.
A cova presenta a forma dun pasadizo de 125 metros de longo e relativamente estreito. As primeiras representacións atópanse a uns sesenta metros da entrada, zona de escasa circulación de aire, cousa que facilitou a súa conservación, xa que outras pinturas dentro do pasadizo desapareceron pola acción do aire.
Arte rupestre
En total hai uns 200 gravados e pinturas que nalgúns casos presentan policromía. Os motivos son signos xeométricos de animais. en concreto de uros (Bos primigenius), bisontes, mamuts, cabalos, renos e mesmo leóns (uns 80 bisontes, 40 cabalos e 20 mamuts). As figuras antropomórficas que aparecen son siluetas e posibelmente vulvas.
Patrimonio Mundial
Desde 1979, esta cova e outras próximas, no val de Vézère, están inscritas como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Visita
A cova de Font-de-Gaume éstá aberta ao público, pero con limitacións. O máximo dun grupo a entrar é de 12 persoas. En caso de querer vistala aconséllase reservar con antelación.
Héctor Barberá
Héctor Barberá Vall, nado en Dos Aguas (provincia de Valencia) o 2 de novembro de 1986, é un piloto de motociclismo que corre en MotoGP. Actualmente reside en Valencia, de onde é o seu pobo natal.
Traxectoria
Herdou do seu pai a paixón polas motos e iniciou a súa traxectoria no mundo do motociclismo na modalidade de trial conseguindo en 1996 o campionato da Comunidade Valenciana e conseguindo bos resultados nas dúas seguintes tempadas. En 1999 iníciase en competicións rexionais da comunidade valenciana nos circuítos conseguindo o cuarto posto na Fórmula Airtel e o sétimo posto a copa Caja Madrid. Gaña a Fórmual Airtel da Comunidade Valenciana en 2000. En 2001 firma polo equipo de Julian Miralles e gaña o campionato Fórmula de campións de 125cc e queda o 12º no campionato de España de 125cc.
Marabedí
miniatura|200px|Moeda de 4 marabedís de cobre dos [[Reis Católicos.]] O marabedí foi unha antiga moeda peninsular utilizada entre os séculos XI e XIV, que tamén serviu como unidade de conta ata o século XIX.
Héctor Barberá
125cc
Co equipo Aprilia Aspar en 2002 consegue o seu primeiro grande éxito ao gañar o Campionato de España de 125cc e tamén toma parte no campionato do mundo de 125cc quedando en 14º posición cun cuarto posto no gran premio da República Checa como mellor resultado. 2003 supuxo a súa confirmación no mundial logrando os seus dúas primeiras vitorias en Donington Park e en Motegi co que terminou en terceira posición do campionato. Para 2004 abandonou o equipo de Aspar e asinou co equipo de 125cc de Clarence Seedorf conseguindo 4 vitorias e alzándose co subcampionato de 125cc.
250cc
A tempada 2005 supón o seu ascenso á categoría de 250cc ao asinar co equipo dirixido por Dani Amatriain, o equipo Fortuna Fonda, pilotando unha Fonda RSW250 tendo como compañeiro a Jorge Lorenzo, co nunca tivo unha boa relación, e termina en 9º posición esa tempada.
Marabedí
Narciso Sentenach, escribiría en 1905 en relación á época dos marabedís e ao vocábulo:
Héctor Barberá
250cc
O equipo de Amatriain abandona Fonda e pasa a ser equipo oficial de Aprilia na tempada 2006 polo que Héctor pasa a pilotar a Aprilia RS250 conseguindo a súa primeira vitoria en 250cc no gran premio de China e finalizando a tempada en sétima posición.
En 2007, cambia de equipo e ficha polo Team Toth Aprilia obtendo 3 podios e terminando en quinta posición, o seu mellor resultado ata a data en 250cc. Para 2008, Barberá segue no equipo Toth e pilota unha das 7 Aprilia RSA250 oficiais de 250cc e cambia o seu dorsal das últimas tempadas, o 80, polo 21. Esa tempada asina o seu mellor evolución carreira a carreira destacando as súas 8 saídas desde a primeira fila de grella e as súas catro podios, ata a grave lesión que se produciu durante os adestramentos do GP de Motegi que lle obrigan a dar por finalizada a súa tempada cando loitaba polos tres primeiros postos do Campionato, terminando o campionato en 6º posición.
Marabedí
Etimoloxía
Se atendemos á etimoloxía máis admitida da palabra marabedí (correspondente aos almorábides) teremos que aceptar a suposición de que antes destes (1086 a 1146) non circulou na Península Ibérica moeda de ningunha clase con este nome, pero como queira que no Foro de Melgar de Suso, de 950, fálase de marabedises, e no de Fernando I aos lugares dependentes do mosteiro de Cardeña tamén se len nalgunhas cláusulas como expresión de valor, e noutros documentos que se puidesen aducir, como o Foro de Sepúlveda, sen citar máis, puidese por iso acaecer unha antinomía, que fixo supoñer a especialistas, ''que tal etimoloxía almorábide non é taxativa ou que esta palabra tiña unha significación máis ampla entre os cristiáns daquel tempo.
Héctor Barberá
250cc
Para 2009 Héctor cambia de equipo e recae no recentemente formado equipo dirixido por Sito Pons tendo como compañeiro de equipo ao fillo de Sito Axel Pons. Disporá dunha Aprilia RSA250 oficial para disputar o campionato. Héctor finaliza o ano como Subcampión do mundo de 250cc, a 22 puntos do primeiro clasificado, con 8 podios, 3 vitorias nos circuítos de Qatar, Misano e Valencia.
MotoGP
En 2010 Héctor corre con Ducati na máxima categoría, MotoGP. A finais de 2011 ficha polo equipo italiano Pramac Racing Ducati.
Marabedí
Etimoloxía
Pretendeuse resolver esta lagoa histórica, en aparente disxuntiva, supoñendo, que os textos primitivos de tales documentos están alterados, pois os que chegaron a nós son copias posteriores, e que os prezos ou multas consignáronse transliterados ás moedas correntes de cando se fixeron estas copias, pero sexa como for, o certo é:
Os documentos son tan abundantes que apenas hai foros ou escrituras dos tempos de Afonso VIII ata Fernando III o Santo, que non falen de marabedises, ''como superior moeda corrente:
Auñacións
Os reis intermedios, Fernando II e o inmediato Afonso IX cuñáronos igualmente, pero con tipo distinto, pois imprimiron neles os seus bustos e as lendas con caracteres cristiáns. Fernando III non os cuñou, valéndose dos de reinados anteriores, ata que chegaron os días do seu fillo Afonso X, nos que sufriu esta moeda unha crise, que constitúe unha páxina singular da súa historia.
Modificación do sistema ponderal romano
Afonso X, o rei sabio, amante da cultura, foi introdutor de novidades e ideou, entre outras cousas, modificar o sistema ponderal'' que viña rexendo na Península desde o tempo dos romanos, e que fora substituído no resto de Europa por outro de orixe moi distinta.
O marco de Colonia, foi desde entón aceptado como patrón para os pesos, ao historiar a nova Metroloxía designada por Afonso X, achamos disposicións tan explícitas como a carta de Sevilla de 14 de abril da era de 1299, dada a León, na que tratando de unificar en todos os reinos pésalas e medidas, dicía:
Tal é o sistema ponderal que introducía o apelado rei, concluíndo co antigo romano, en vigor ata entón.
Substitución do marabedí pola dobra de ouro
Os marabedís casteláns e mouriscos, dunha sexta parte da onza antiga, debían a súa talla a un sistema ponderal distinto ao que se introducía, polo que era imposible equiparalos cos divisores do marco de Colonia cuxo peso era de ''3,8 a 3,85 gramos.
Tiña pois que desaparecer o marabedí e ser substituído por outra áurea moeda, que fose divisora do novo tipo ponderal, entón e por esta razón, apareceu a dobra, moeda algo equivalente, aínda que superior ao marabedí, que desde o momento da súa aparición representaba a cincuentava parte do marco de Colonia, cuxo peso medio era de ''4,50 gramos, 6,5 máis que o marabedí. (é dicir, o marabedi pesaba -2 gramos)
A dobra quedou desde entón como o tipo da moeda superior daquel tempo pesando a cincuentava parte do marco, viña representar o papel do marabedí, ao que substituía, o que antes se contratou por marabedís, desde entón debía valorarse por dobras, pero non por isto eliminábase o sistema dos marabedís'', aínda se seguía contando por eles.
Substitución do marabedí por moeda de prata
Ata entón os reis de Castela cuñaran só o billón, e para rematar o ouro, aínda non existía a moeda de prata castelá, ''como se dixo, Afonso X foi quen designou, ao comezo do seu reinado, cuñar moeda nova en ouro e prata en razón ao marco de Colonia.
Ao introducirse a prata había que darlle algún nome ás pezas que dela se cuñasen, e como en ouro se inaugurara a dobla, polas novas moedas de prata pretendíase continuar o sistema dos marabedís, estimouse oportuno cuñar unhas pezas de prata de módulo aproximado a aqueles e de talle tal, que dada a relación que se establecía entre ambos os metais ricos, «seis de prata valesen tanto como un de ouro», e por isto chamáronselles marabedís brancos ou burgaleses.
Uso como moeda de conta
Trala Primeira Guerra Civil Castelá, a finais do século XIV, fixéronse fortes depreciacións para poder pagar a guerra. Ao estar o marabedí relacionado co valor das moedas depreciadas, creouse un novo marabedí, cuxo valor era a metade do vello marabedí.
Uso como moeda da Idade Moderna
En 1854, baixo o reinado de Isabel II, o marabedí empezou a substituírse polo "céntimo de real"; as emisións de céntimos de real mantivéronse ata 1864, a partir desa data, as moedas de cobre que se empezaron a cuñar, pasaron a chamarse "céntimo de escudo" (tamén denominado "décima" por ser equivalente á décima de real).
Os valores máis usuais foron moedas "de a un", "de a dous", "de a catro", "de a oito" e "de a dezaseis" marabedís. Foron cuñadas en distintas cecas durante os reinados de Isabel e Fernando, Xoana e Carlos, Carlos I, Filipe II, Filipe III, Filipe IV, Carlos II, Filipe V, Luís I (dada a brevedade do seu reinado non chegou a cuñar marabedís, aínda que si Treseta, Dobler, Real e Escudo), Fernando VI, Carlos III, Carlos IV, Xosé Napoleón, Fernando VII e Isabel II.
Mosteiro de Santa María da Armedilla
O Mosteiro de Santa María da Armedilla foi un mosteiro da Orde de San Xerónimo, hoxe en ruínas, a uns 3,8 km de Cogeces del Monte (provincia de Valladolid. Está declarado Ben de Interese Cultural.
Historia
O descubrimento casual por uns pastores nunha cova escavada na rocha da imaxe da Virxe María, deu lugar a un culto mariano no lugar e á construción do mosteiro, favorecido polas facilidades de construción pola proximidade de canteiras e xeseiras na zona e a garantía do abastecemento da agua. Consérvase unha imaxe da Virxe románica de finais do século XII, na igrexa parroquial de Cogeces.
No século XVI leváronse a cabo as obras máis significativas, a construción da igrexa Xerónima, da que se conserva unha interesante portada plateresca na Casa de Cervantes de Valladolid, o levantamento do claustro con tres alturas e demais dependencias monacais, completándose o complexo, coa reforma dun palacio, como residencia temporal para os señores de Cuéllar, os Duques de Alburquerque, gozando durante séculos do padroado do mosteiro.
A vida do mosteiro foi moi activa dende o século XV ata o XIX, as obras e reformas foron continuas, introducíndose cambios en altura e extensión, unha notable rede de abastecemento de auga a través de atarjeas e canles de barro cocido, que permitían a través dos diferentes socalcos e coa altura da arca de captación, que as celas dispuxesen de auga corrente.
A partir da segunda década do século XIX coa desamortización comezou a decadencia do mosteiro, o seu abandono e deterioración progresiva. A propiedade pasou a mans particulares, chegándose a utilizar como canteira.
Na actualidad, son visibles as fábricas da nave da igrexa sen cubrir, muros e restos do claustro, adegas e alxibes. Permanecen restos da primeira construción medieval e pegadas e trazas das dependencias do pazo e do mosteiro.
A igrexa mantén a planta de cruz latina cunha única nave e cabeceira de tramo recto, os restos dos arranques dos nervios da bóveda estrelada que a cubría, propia dun gótico tardío, a espadana, e as ruínas do claustro, que previsiblemente tivera tres alturas. O muro norte do conxunto levántase mirando ó vale onde se atopaba a horta do convento, e os restos da cerca da horta que baixaba ata o regueiro.
O mosteiro posuía elementos extramuros dos que só queda a súa traza, como o antigo forno, o pombal e o edificio de novizos.
Wolfram Alpha
Wolfram Alpha é un motor computacional desenvolvido por Wolfram Research. Wolfram é un servizo en liña que atopa respostas concretas baseadas en cálculos numéricos e información gardada en bases de datos, non en páxinas web ou documentos ligados.
Wolfram Alpha baséase na plataforma computacional Mathematica, escrita polo científico británico Stephen Wolfram en 1988.
Visión xeral
Tamén pode responder a preguntas como "Que idade tiña Picasso o 13 de xaneiro de 1945?":
dando como respota: "63 years 2 months 19 days" (63 anos, 2 meses e 19 días).
miniatura|Código QR co enderezo [[URL da Wikipedia en galego.]]
Wolfram Alpha tamén pode xerar códigos QR:
Cálculos matemáticos
Wolfram inclúe parte das posibilidades matemáticas de Mathematica. O programa informático no que se basea o seu deseño.
Wolfram Alpha está escrito en 15 millóns de liñas de código de Mathematica (empregando webMathematica e gridMathematica) o código execútase en 10.000 CPU (aínda que o número está a medrar dende o lanzamento).
Wolfram Alpha é quen de resolver cálculos matemáticos con integrais, derivadas, ecuacións, operacións con matrices, trigonometría ou representacións gráficas de funcións.
A páxina ten un servizo Pro de pago por subscrición que permite facer operacións con táboas, imaxes, son, XML e ducias de formatos científicos especializados, formatos médicos, matemáticos e de análise automático.
Collision Course
Collision Course é un EP do grupo Linkin Park e o rapeiro Jay-Z lanzado á venda o 30 de novembro do 2004, no que se mesturan temas de ambos.
Ferdinand Foch
Ferdinand Foch, nado o 2 de outubro de 1851 en Tarbes (Francia) e finado o 20 de marzo de 1929 foi un mariscal de campo francés, comandante en xefe dos exércitos aliados durante a primeira guerra mundial. Tamén fixo algunha publicación especializada.
Traxectoria
Alistouse na infantería francesa no ano 1870, combatendo na guerra franco-prusiana. Un ano despois ingresou na academia militar dende onde foi destinado á artillería en 1873.
En agosto de 1914, tralo comezo da primeira guerra mundial, tomou o mando do XXX Corpo do exército en Nancy. Durante este servizo contivo o avance das forzas alemás durante a ofensiva de primavera de 1918 na segunda batalla do Marne, lanzando o contraataque que sería o comezo da derrota xermana.
En xullo de 1918 foi nomeado Mariscal de Francia, e como tal aceptou a rendición alemá en novembro. Tanto polo seu consello durante a guerra polaco-bolxevique de 1920 como pola presión sobre Alemaña durante a revolta en Polonia de 1923 foi nomeado Mariscal de Polonia. No ano 1919 tamén obtivo ese mesmo título honorífico do Imperio Británico.
Expresou o seu descontento sobre o Tratado de Versalles coa famosa frase: "Este non é un tratado de paz, senón un armisticio de vinte anos"
Cando o Armisticio de Compiègne foi convertido en memorial nacional, foi erixida no lugar unha estatua na súa honra.
Publicou "Des Principes de la Guerre" ("Os Principios da Guerra") en 1903 e "De la Conduite de la Guerre" ("Sobre o Desenvolvemento da Guerra") en 1904.
Benedetto I Zaccaria
Benedetto I Zaccaria, nado aprox. en 1235 e finado en 1307, foi un almirante italiano da República de Xénova. Foi o Señor de Focea (desde 1288) e o primeiro Señor de Quíos (desde 1304), e o fundador da fortuna Zaccaria en Bizancio e a Grecia latina. Foi, en diferentes etapas da súa vida, un diplomático, aventureiro, mercenario, e home de Estado.
Traxectoria
Benedetto era o segundo fillo de Fulcone Zaccaria e unha das súas esposas: Giulietta ou Beatrice. Benedetto axudou aos seus irmáns Manuele e Nicolino, o seu sobriño Tedisio, e o seu fillo Paleólogo nas súas empresas comerciais.
Benedetto foi capturado polos venecianos nunha batalla fronte a Tiro en 1258. En 1264, foi enviado como embaixador dos xenoveses á corte bizantina de Miguel VIII Paleólogo. Aínda que a súa misión non tivo éxito, a súa amizade co emperador resultaríalle moi útil. Despois de once anos de negociacións que deron lugar a un acordo de renovación entre o Imperio e Xénova, Benedetto reapareceu en Constantinopla co seu irmán Manuele en 1275. Benedetto casou cunha das irmás do emperador, mentres que Manuele recibiu control sobre as valiosas minas de alume de Focea. Este foi un negocio moi lucrativo, sobre todo logo que Manuele adquiriu case un monopolio despois de persuadir a Miguel VIII de prohibir a importación de alume desde o Mar Negro, a pesar de que este comercio tamén estaba en mans dos comerciantes xenoveses
Como axente do emperador, Benedetto actuou como embaixador ante Pedro III de Aragón en 1280 e 1282, e tomou parte nas negociacións que levaron á alianza bizantino-aragonesa e o estalido da Guerra das Vésperas Sicilianas que acabou coa ameaza dunha invasión de Bizancio por Carlos de Anjou.
Benedetto regresou a Xénova en 1284 e foi feito almirante. Era o comandante principal da frota xenovesa que derrotou a Pisa na batalla de Meloria. Benedetto comandou unha frota de vinte galeras, separada da principal frota xenovesa e inicialmente oculto á vista. O seu ataque sorpresa conduciu a unha decisiva vitoria xenovesa e ao permanente declive do poder militar e mercantil de Pisa.
Participou xunto aos casteláns baixo Sancho IV nunha vitoriosa campaña contra Marrocos. Case ao mesmo tempo, serviu a Filipe IV de Francia como almirante, bloqueando os portos flamengos e ingleses.
Ante os turcos e os venecianos, o emperador bizantino Andrónico II Paleólogo apelou pola súa axuda. En 1296, o almirante veneciano Ruggero Morosini saqueou Focea.