cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ficheiro
Contidos
O xeito en que se agrupa a información nun arquivo depende completamente da persoa que deseñe o arquivo. Isto conduciu a unha plétora de estruturas de arquivo máis ou menos estandarizadas para todos os propósitos imaxinables, desde os máis simples aos máis complexos. A maioría dos arquivos informáticos son usados por programas de computadora. Estes programas crean, modifican e borran arquivos para o seu propio uso baixo demanda. Os programadores que crean os programas deciden que arquivos necesitan, como se van a usar, e (a miúdo) os seus nomes.
Nalgúns casos, os programas de computadora manipulan os arquivos que se fan visibles ao usuario da computadora. Por exemplo, nun programa de procesamento de texto, o usuario manipula arquivos-documentos aos que el mesmo dá nome. O contido do arquivo-documento está organizado dun xeito que o programa de procesamento de texto entende, pero o usuario elixe o nome e a localización do arquivo, e proporciona a información (como palabras e texto) que se almacenará no arquivo.
Moitas aplicacións empaquetan todos os seus arquivos de datos nun único arquivo, usando marcadores internos para discernir os diferentes tipo de información que conteñen. Os arquivos de datos usados por xogos como Doom e Quake son exemplos disto.
Os arquivos dunha computadora pódense crear, mover, modificar, aumentar, reducir e borrar. Na maioría dos casos, os programas de computadora que se executan na computadora encárganse destas operacións, pero o usuario dunha computadora tamén pode manipular os arquivos se é necesario. Por exemplo, os arquivos de Microsoft Office Word son normalmente creados e modificados polo programa Microsoft Word en resposta ás ordes do usuario, pero o usuario tamén pode mover, renomear ou borrar estes arquivos directamente usando un programa xestor de arquivos como Windows Explorer (en computadoras con sistema operativo Windows).
St Mary's College RFC
O St. Mary's College Rugby Football Club é un club de rugby da cidade de Dublín, en Irlanda. Foi fundado en 1900 por antigos alumnos do St. Mary's College, Dublin, polo que orixinariamente foi coñecido como Old St. Mary's. O club gañou a Leinster Senior Cup por primeira vez en 1958. No ano 2000 gañou a AIB League baixo a capitanía de Trevor Brennan cando a diferenza dos clubs de Munster tiveron pleno acceso aos seus xogadores da IRFU contratados.
O club estivo situado antigamente no College Drive, en Templeogue dende 1955 ata os anos '70, incluíndo a sede do club e os campos de xogo ata que se converteran na área residencial Fortfield Square. Nos anos '70, o club trasladouse a Templeville Road aos campos de rugby anteriormente construídos e empregados polo Templeogue College, a Congregación do Espírito Santo que era escola irmá do St. Mary's College.
Ilanda
Os seguintes xogadores do St. Mary's representaron a Irlanda a nivel internacional.
British and Irish Lions
Ademais de representaren a Irlanda, os seguintes xogadores do St. Mary's representaron os British and Irish Lions.
Julian Curri
Julian Curri, nado en Durrës o 26 de abril de 1991, é un futbolista albanés. Xoga de defensa e o seu club actual é o Teramo Calcio.
Amina
As aminas son compostos químicos orgánicos que se consideran derivados do amoníaco, orixinados pola substitución dos hidróxenos de dita molécula por radicais alquilo ou arilo (aromáticos). O grupo químico característico das aminas denomínase grupo amino. Nas aminas poden substituírse un, dous ou tres hidróxenos do amoníaco, dando lugar, respectivamente, a aminas primarias, secundarias ou terciarias. As aminas denomínanse simples cando os grupos alquilo son iguais e mixtas cando son diferentes. Poden ser tamén cíclicas.
Os derivados inorgánicos do amoníaco tamén se consideran xeralmente aminas, como a cloramina (NClH2). Ás veces fálase de amina cuaternaria cando o nitróxeno está unido a catro grupos químicos e adquire carga positiva, pero segundo a IUPAC eses compostos deberían denominarse catións de amonio cuaternario ou compostos de amonio cuaternario (véxase colina). Os compostos nos que o átomo de nitróxeno está unido a un grupo carbonilo (C=O) coa estrutura R-C(=O)NR'R"‌ non son aminas senón amidas, as cales teñen propiedades moi diferentes.
Clasificación das aminas
As aminas que son de tipo alquilo ou arilo están organizadas en tres subcategorías baseándose no número de átomos de carbono adxacentes ao nitróxeno (número de átomos de hidróxeno da molécula de amoníaco que foron substituídos por grupos hidrocarbonados ). Poden ser:
Unha cuarta subcategoría está determinada pola conectividade dos substituíntes unidos ao nitróxeno:
Tamén é posible que existan catro substituíntes orgánicos enlazados ao nitróxeno. Porén, estas especies químicas non son aminas senón catións de amonio cuaternario e teñen un centro de nitróxeno cargado. Hai sales de amonio cuaternario formados con moitos tipos de anións.
Propiedades
As aminas son compostos moi polares. As aminas primarias e secundarias poden formar pontes de hidróxeno. As aminas terciarias puras non poden formar pontes de hidróxeno, pero poden aceptar pontes de hidróxeno con moléculas que teñan enlaces O-H ou N-H. Como o nitróxeno é menos electronegativo có osíxeno, o enlace N-H é menos polar có enlace O-H. Por tanto, as aminas forman pontes de hidróxeno máis febles cós alcohois de pesos moleculares semellantes.
As aminas primarias poden reaccionar con cetonas e aldehidos orixinando iminas (con dobre enlace no N ).
Canillo
Canillo é unha parroquia de Andorra, a máis extensa das sete cunha superficie de 120,86 km² e a primeira por orde protocolaria. En 2011 tiña 4.826 habitantes. A pesar de ter vocación turística, a parroquia de Canillo conserva aínda moitos trazos gandeiros e agrícolas.
Xeografía
A súa altitude varía entre os 1.400 e os 2.913 metros sobre o nivel do mar. O clima é frío e seco, e a neve que cobre as cimas e montañas durante os meses de inverno fana unha parroquia na que se pode gozar plenamente do sol, a neve e a montaña.
Lugares de interese
Na parroquia de Canillo atópanse o Santuario da nosa Señora de Meritxell, patroa do Principado, a igrexa de Sant Joan de Caselles (edificio románico de finais do século XI, cuxo campanario é de estilo lombardo) e tamén o Palacio de Xeo de Andorra, con máis de 8.000 m². e unha pista de xeo de dimensións olímpicas.
Igualmente, en Canillo pode visitarse Grandvalira, a estación de esquí máis extensa de Andorra, na que a neve está garantida durante toda a tempada.
Superdetective en Hollywood II
Superdetective en Hollywood II (en Beverly Hills Cop II) é un filme estadounidense dirixido por Tony Scott que foi estreado en 1987. É a secuela do filme de 1984 Beverly Hills Cop. Estreouse en galego na TVG o 11 de outubro de 1991.
Sinopse
O detective de Detroit Axel Foley descobre pola televisión que o seu amigo Andrew Bogomil, capitán da policía de Beverly Hills, foi tiroteado por unha muller. Cando o vai visitar ó hospital, coñece a súa filla Jan. Coa axuda de dous axentes amigos seus intenta localizar a culpable, a pesar de que o xefe de policía Harold Lutz intenta atopar algunha razón para despedir os dous axentes. Axel e os seus amigos descobren que os "atracos do alfabeto", que tiveron lugar na zona, son obra do traficante de armas Maxwell Dent, que enviou a súa prometida Karla Fry a matar a Bogomil porque este lle estaba a seguir as súas pegadas.
Gran Premio de Suráfrica de 1977
O Gran Premio de Suráfrica de Fórmula 1 de , celebrouse no Circuíto de Kyalami Kyalami, Gauteng, o 5 de marzo de 1977. Foi a terceira rolda da tempada de Fórmula Un de. Foi o 23º Gran Premio de Suráfrica desde o primeiro Gran Premio disputado en 1934 e o décimo que se celebrou en Kyalami, nos arredores de Xohanesburgo. Levouse a cabo sobre 78 voltas ao circuíto de catro quilómetros para unha distancia de carreira de 320 quilómetros.
A carreira é lembrada principalmente polo accidente mortal que cobrou a vida do comisario de pista Frederick Jansen Van Vuuren e do piloto Tom Pryce. Tamén foi a derradeira carreira de Carlos Pace, que morreu nun accidente de aeronave menos de dúas semanas despois.
Resumo da carreira
James Hunt continuou a súa racha de poles, con Carlos Pace á beira e Niki Lauda terceiro. Hunt liderou na saída, con Lauda e Jody Scheckter detrás logo de que Pace tivera problemas. Esta orde mantívose ata a sétima volta cando Lauda tomou o liderado ata o final da carreira, Scheckter tomou a segunda posición logo de pasar a Hunt 11 voltas máis tarde.
Durante a volta 21, dous comisarios entraron na pista logo de que o Shadow de Renzo Zorzi sufrira un fallo no motor. O segundo comisario, Fredrik Jansen Van Vuuren, foi golpeado polo coche de Tom Pryce e morreu no acto. O extintor de incendios que sostiña voou das súas mans e golpeou a Pryce na cara, causándolle a morte e estando a piques de decapitalo.
A pesar do accidente a carreira continuou. Lauda logrou a súa primeira vitoria desde o seu terrible accidente do ano anterior. O surafricano Scheckter foi segundo, e o seis rodas de Patrick Depailler foi terceiro logo de pasar a Hunt nas últimas voltas.
Accidente
Na volta 22, o Shadow do piloto italiano Renzo Zorzi retirouse da carreira cun fallo no motor e saíu fóra da pista polo lado esquerdo. Momentos despois de que o coche detívose nunha cima cega, o motor incendiouse. Dous comisarios correron pola pista con extintores para apagar o lume xa que a carreira continuaba. Nese mesmo momento, Pryce, no outro Shadow, e Hans-Joachim Stuck, que pilotaba un March-Ford, coroaron a subida. Stuck esquivounos dando un volantazo, pasando moi preto do primeiro comisario, pero Pryce, que marchaba detrás do alemán non os veu, non tivo tempo de reaccionar antes de golpear o segundo comisario, Frederick Jansen Van Vuuren, quen morreu no acto.
No momento do impacto do coche co comisario, o extintor de incendios que levaba Jansen van Vuuren saíu voando e estrelouse contra a cabeza de Pryce, rompendo o ríxido casco do piloto. O impacto arrincou os restos do casco de protección de Pryce e fixo que a correa do queixo case decapitara ao piloto. O Shadow continuou correndo pola recta principal a toda velocidade con Pryce aínda sentado detrás do volante. O coche finalmente saíu da pista na primeira curva deixando ao Ligier de Jacques Laffite fóra da carreira no proceso. Todo o incidente foi filmado por un equipo de televisión que cubría a carreira.
As lesións de Jansen Van Vuuren foron tan graves que, o seu corpo non foi identificado ata que o director da carreira convocou a todos os comisarios de carreira e viu que Van Vuuren non estaba entre eles.
O feito incluíuse na película de carreiras de motor Rápido e mortal.
Thomas Mann
Thomas Mann, nado en Lübeck o 6 de xuño de 1875 e finado en Zürich o 12 de agosto de 1955, foi un novelista alemán, considerado por algúns como un dos maiores novelistas do século XX. Recibiu o premio Nobel de Literatura en 1929. Foi o irmán máis novo do novelista Heinrich Mann e o pai de Klaus, Erika, Golo (Angelus Gottfried Thomas), Monika, Elisabeth e Michael Thomas Mann.
Traxectoria
Fillo do comerciante Johann Heinrich Mann e da brasileira Júlia da Silva Bruhns, naceu en Lübeck, unha cidade do norte da Alemaña, onde máis do 90% da poboación é protestante. A familia de Thomas Mann tiña alí un negocio, desde hai varias xeracións.
miniatura|esquerda|Thomas (sentado) e o irmán [[Heinrich Mann nunha fotografía tirada por volta de 1900. Nesta altura Heinrich tiña xa publicado polo menos dous libros, en canto que Os Buddenbrook de Thomas estaba a piques de saír.]]
En 1892 (cando tiña 17 anos) morre o seu pai, co que os negocios da familia son abandonados. No ano seguinte, el escribe algúns textos en prosa e artigos para a revista "Der Frühlingsturn" (a tempestade de Primavera) que el coedita. En 1894 (con 19 anos), non gustando da escola, el abandona o liceo e xuntase á nai en Múnic, cidade do sur da Alemaña, decididamente católica e conservadora. A nai mudárase a Múnic co resto da familia un ano antes.
Aló chegado, fai un estaxio non remunerado nunha sociedade de seguros, mais acabou por abandonar esta actividade en 1895, tornándose escritor libre.
Entre 1896 e 1898 estivo en Palestrina (Italia) de visita ao seu irmán máis vello Heinrich Mann, tamén el un romancista e que se tornou famoso máis cedo do que Thomas. Thomas acompaña o irmán nos seus paseos a Roma e por outros lugares da Italia. Thomas Mann comezou a traballar no manuscrito de "Buddenbrooks" en Italia. De volta a Munique, Mann tornase un dos editores do xornal satírico-humorístico "Simplicisimus".
En 1901 é editado "Buddenbrooks". Thomas Mann tornase famoso. Curiosamente, o editor (Fischer Verlag) tentou convencer Thomas Mann a recortar o libro. Thomas Mann non asentiu e o libro publicouse íntegro. En xeito de retrospectiva, Thomas Mann dixo que xulgaba que o libro pasaría desapercibido e sería posibelmente o final da súa carreira literaria. A realidade foi ben diferente, como el conclúe, con ironía.
O 11 de febreiro de 1905, casou con Katia Pringsheim, pertencente a unha coñecida e secular familia xudía de intelectuais. Katia era neta da activista polos dereitos da muller Hedwig Dohn. Nos anos seguintes nacen seus fillos Erika, Klaus, Golo (Angelus Gottfried Thomas), Monika, Elisabeth e Michael.
Durante a primeira guerra mundial, Thomas Mann entra en conflito co irmán Heinrich Mann. Non se irán atopar durante algúns anos. Thomas acolleu con agrado a entrada de Alemaña na guerra. Tomábase por patriota. Defendeu a política do káiser Wilhelm II, en oposición directa a Heinrich Mann, que se vía do lado de Francia e da "Civilization" (termo de Thomas). Thomas Mann chegou mesmo a ignorar a casa que posuía en Bad Tölz en 1917 a favor do esforzo de guerra. A nai, Xulia da Silva Bruhns, escribiu aos irmáns tentando amenizar o conflito. A perspectiva de Thomas Mann ao longo deste período atópase sumarizada na novela A montaña máxica, escrita entre 1912 e 1924.
En 1929, Thomas Mann volveuse aínda máis famoso tras gañar o premio Nobel de Literatura. O xurado xustificouse aludindo a Buddenbrooks, mais non houbo mención algunha a A montaña máxica. Hoxe, unha opción comprensible tendo en conta a posición proalemá de Thomas Mann neste período de guerra.
Despois de ter perdido a nacionalidade alemá a 2 de decembro de 1936, Thomas Mann permaneceu na Suíza ata 1938, mudándose entón para Pacific Palisades (California) en 1941. En 1944, obtivo a cidadanía estadounidense. Regresou a Europa en 1952, vivindo en Kilchberg, próximo a Zürich (Suíza) ata a súa morte, en 1955.
A obra de Thomas Mann
Thomas Mann gañou repercusión internacional, aos 26 anos, coa súa primeira obra, Os Buddenbrooks (Buddenbrooks), un romance que conta a historia dunha familia protestante de comerciantes de cereais de Lübeck ao longo de tres xeracións. Fortemente inspirado na historia súa propia familia, o romance foi lido con especial interese polos lectores de Lübeck que descubriron alí moitos trazos de personalidades coñecidas. A publicación deste libro valeu a Thomas Mann unha reprimenda dun tio, que o acusou de ser un "paxaro que emporcallou o propio niño".
Thomas Mann é tamén un novelista analítico, que describe como poucos a tensión entre o carácter nórdico, protestante, frío e ascético (características típicas da súa Lübeck natal) e os personaxes máis rústicos, simples, bonacheiros, das zonas católicas, de onde se destaca o señor Permaneder, o paradigma do Bávaro de Múnic, en Os Buddenbrooks. Esta tensión interior fíxoselle patente durante a súa estadía en Palestrina (Italia), onde visitaba o irmán, e onde comezou a escribir os "Buddenbrooks". Thomas Mann viviu entre estes dous mundos, tal como o irmán. Por unha banda a orixe familiar e o ambiente da ética protestante de Lübeck, por outra a voz interior e a influencia da súa nai brasileira, que o facían interesar menos polos negocios e máis pola literatura. Esta influencia da nai é a que acabou notándose máis. Thomas Mann vía na familia Buddenbrook un exemplo dunha familia en decadencia, onde os descendentes non saberían levar adiante o negocio que herdaron. Non sabia, porén, que, ao publicar Os Buddenbrooks estaba, non só a enterrar definitivamente a liña "comerciante" da súa familia senón que, tamén, a establecerse como un escritor de sona. Ironicamente, os seus fillos irian manter esta nova tradición (literaria) da familia, en especial Klaus e Erika.
Na novela A montaña máxica (Der Zauberberg), publicado pola primeira vez en 1924, Thomas Mann fai un retrato dunha Europa en ebulición, na eclosión da primeira guerra mundial.
Escribiu romances, ensaios e contos. Psicólogo penetrante e estilista consumado, a súa extensa obra abrangue desde contos ata escritos políticos, pasando por novelas e ensaios. Nobel de Literatura (que lle foi outorgado debido a Os Buddenbrooks), en 1929, Thomas Mann é autor de clásicos da literatura como A morte en Venecia e Tonio Kröger, Confesións do impostor Felix Krull, As cabezas trocadas e Xosé e os seus irmáns.
Moitos dos seus romances lidan coa tensión entre a vea artística, rebelde e funesta por un lado, e a boa cidadanía, cumpridora da lei, das tradicións e bos costumes.
Os diarios de Thomas Mann, que foron mantidos en sixilo ata 1975, revelan un Thomas Mann en loita interior cos seus desexos homosexuais, que se tornaran patentes nalgunhas das súas obras, en especial en A morte en Venecia. Mann describe no seu Diario os seus sentimentos polo mozo violinista e pintor Paul Ehrenberg, que el describe como unha "experiencia central do meu corazón".
Serra de Tejeda
A Serra de Tejeda esténdese en dirección oeste-leste, a través dunha paisaxe escarpada que ten o seu cume no pico de La Maroma a 2066 metros sobre o nivel do mar.
Etimoloxía
O nome da Serra de Tejeda ven do abundantes que eran os teixos no pasado e dos que hoxe só queda unha tellada, a máis meridional da Península Ibérica.
Fauna
Entre a fauna pódese atopar a aguia real e a aguia perdiceira, así como a cabra montesa, que ten no Parque Natural unha das familias máis numerosas do país.
O esquío é outro dos animais que poden ser vistos na serra, o cal chegou de xeito natural a estas proximidades, e que converteuse nun complemento que substitúe as capturas de coellos cando estes, por causas de enfermidades que afectan ó home, son escasos e difíciles de conseguir.
Tomislav II de Croacia
Tomislav II de Croacia, tamén coñecido como S.A.R. o príncipe Aimón Roberto Margarita María Xoán Turín (italiano: Aimone Roberto Margherita Maria Giovanni Torino), nado en Turín o 9 de marzo de 1900 e finado en Buenos Aires o 29 de xaneiro de 1948, foi Rei de Croacia e cuarto Duque de Aosta.
Traxectoria
Foi o segundo fillo do Príncipe Manuel Filiberto, segundo Duque de Aosta e da Princesa Helena Luísa de Francia (filla do Conde de París, Xefe da Casa Real de Francia e da princesa María Isabel de Orleáns, Infanta de España). O seu bisavó foi o Rei Vítor Manuel II de Italia, e o seu avó foi Amadeu I de España. O 22 de setembro de 1904, a moi curta idade foille outorgado o título de Duque de Spoleto.
O 1 de xullo de 1939 o Príncipe Aimón de Savoia casou coa princesa Irene de Grecia, filla do Rei Constantino I de Grecia e a Princesa Sofía de Prusia, en Florencia. Tiveron un fillo, o Príncipe Amadeu, quinto Duque de Aosta, o 27 de setembro de 1943.
O 18 de maio de 1941, Aimón de Savoia foi proclamado Rei do Estado Independente de Croacia baixo o nome de Tomislav II. Este proxectado Reino de Croacia foi un estado controlado efectivamente por Italia e Alemaña que cubría a maioría de Croacia e a actual Bosnia e Herzegovina.
A pesar da proclamación feita polos croatas e do auspicio da Italia fascista, Aimón de Savoia comprendeu que na práctica o novo Estado croata era un simple monicreque dos alemáns e que o litoral de Dalmacia sería sempre unha fonte de controversia ítalo-croata, en tanto el mesmo consideraba imposible "italianizar" a costa dálmata. De feito, o novo monarca nunca tivo poder efectivo no territorio croata nin o quixo visitar algunha vez (principalmente por razóns de seguridade ante gromos de insurxencia). O propio ministro de Mussolini, Galeazzo Ciano, anotou no seu diario en 1942 que o príncipe Aimón "estaba orgulloso de ser Rei de Croacia pero non tiña unha idea clara sobre o que debe facer e sente algo molesto por iso". Por estes factores Aimón de Savoia non tivo reparos en abdicar o 21 de xullo de 1943 e posteriormente a renunciar á coroa croata o 12 de outubro, cando Italia xa se retirou da guerra.
Tras a firma do armisticio entre Italia e os aliados, Aimón toma partido polo seu primo o rei de Italia Vítor Manuel III e colabora coa Lugartenencia que establece o príncipe herdeiro Humberto II, baixo supervisión dos aliados. Á súa vez a súa esposa e o seu fillo son detidos no norte de Italia por orde dos nazis e confinados en Hirschegg (Alemaña) onde permaneceron, en condicións moi precarias, até a súa liberación en abril de 1945.
Diamantel, Piñeiro, Cedeira
Diamantel é un lugar da parroquia de Piñeiro no concello coruñés de Cedeira, na comarca de Ferrol. Tiña 15 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 8 homes e 7 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 11 habitantes.
Tomislav II de Croacia
Traxectoria
O Príncipe Aimón converteuse no cuarto Duque de Aosta o 3 de marzo de 1942, tras a morte do seu irmán máis vello, o Príncipe Amadeu de Savoia, Terceiro duque de Aosta, nun campo de prisioneiros de guerra británico en Nairobi tras ser apresado en Etiopía en 1941. Aimón partiu ao exilio tras a proclamación da república italiana en 1946 e morreu o 29 de xaneiro de 1948 en Bonos Aires, Arxentina.
Probablemente, se o plebiscito de maio de 1946 para elixir entre monarquía e república, que se celebrou para definir a organización política de Italia tras a caída de Mussolini e Humberto II, tivese unha posición a favor dunha monarquía liderada por Aimón de Aosta, posiblemente non triunfase a opción republicana. Actualmente o seu fillo Amadeu de Aosta considérase o lexítimo pretendente ao trono de Italia ao non producirse a renuncia aos seus dereitos dinásticos por parte de Aimón, mentres que si o fixo o último rei italiano, Humberto II.
La Massana
miniatura|dereita|300px|La Massana miniatura|300px|Lagoa en La Massana La Massana é unha das sete parroquias que integran o territorio de Andorra. Atópase situada ao noroeste do país e cobre unha superficie de 65 km².
Características
A parroquia está formada por sete quarts ou entidades menores existentes nalgunhas parroquias: Pal, Arinsal, Erts, Sispony, Anyós, l'Aldosa e La Massana, que é a capital da parroquia. Ten tamén seis pequenos núcleos urbanos: o Pujol do Piu, Escàs, els Plans, o Mais de Ribafeta, Xixerella e o Pui.
Os ríos máis importantes da Massana son o Valira do Nord, o río de Pal e o río de Montaner. Os lagos (o de les Truites, els Forcats, Montmantell e o Negre), os bosques de piñeiros e abetos e os picos máis altos do país (o Comapedrosa -2.942 metros-, o Medecorba, o Racofred, o Pic do Plá de l'Estany e o Sanfonts) forman parte tamén da xeografía de espazos naturais desta parroquia.
A localidade de La Massana, conta con 3.000 habitantes e é a capital parroquial. Atópase situada a apenas cinco quilómetros de Andorra la Vella.
Aínda que case non conserva restos dun pasado dedicado en exclusividade á agricultura e a gandaría, aínda é posible atopar certa actividade gandeira e de cultivo da pataca e o tabaco. Na actualidade a actividade dos seus habitantes vira case exclusivamente en torno ao sector terciario (servizos), cunha gran variedade de establecementos hostaleiros, restaurantes, instalacións de lecer e deportivas.
Celebra a súa Festa do Roser o segundo domingo do mes de xullo e a súa Festa Maior o 15 de agosto.
Wak Kimi Janaab' Pakal
Wak Kimi Janaab' Pakal ou Janaab Pakal III foi un ahau ou gobernante maia do ajawlal ou señorío de B'aakal, cuxa sede era Lakam Ha', no presente coñecida como a zona arqueolóxica de Palenque, no actual estado mexicano de Chiapas. É tamén referido como 6 Cimi Pakal. O seu nome foi traducido como 6 Escudo Morte. É o derradeiro gobernante que se coñece de Palenque.
Traxectoria
Pola forma en que se escribiron as datas do calendario obsérvase unha influencia das culturas do centro de México. Crese que foi nesta época cando ocorreu o colapso de Palenque. Aínda que existe un ladrillo con data do ano 814 que se atopou en Comalcalco que ten o glifo de B'aakal, descoñécese se este fai referencia a Palenque ou a Comalcalco, pois esta última localidade tamén utilizou o mesmo glifo.
Guerras sexuais feministas
As guerras sexuais feministas, tamén coñecidas como guerras sexuais ou guerras porno(s), son termos usados para referirse ó conxunto de debates entre as feministas, respecto a varias cuestións amplamente relacionadas coa sexualidade e a actividade sexual. As distintas opinións sobre sexualidade polarizaron o movemento feminista, particularmente os liderados, ó final da década de 1970 e inicio da década de 1980; e continúan a influenciar o debate entre as feministas até o presente. Os lados foron caracterizados polos grupos, feminismo antipornografia e feminismo sexo-positivo, con diverxencias en relación á sexualidade, incluíndo a pornografia, o erotismo, a prostitución, as prácticas sexuais lésbicas, o papel das mulleres trans na comunidades lésbicas, o sadomasoquismo e outras cuestións sexuais. O movemento feminista foi profundamente dividido como resultado deses debates.
Dous puntos de vista opostos
Os dous lados foron rotulados de feministas anti-pornografía e feministas sexo-positivo.
Feministas antipornografía
En 1976, Andrea Dworkin organizou manifestacións contra o filme Snuff, en Nova York, mais as tentativas para iniciar unha organización de campaña feminista contra a pornografía fallou. Os esforzos foron máis exitosos nos Ánxeles, onde Women Against Violence Against Women foi fundada en resposta á Snuff en 1976; elas fixeron campaña contra o álbum Black and Blue de The Rolling Stones. O movemento americano antipornografía gañou terreo coa fundación da Women Against Violence in Pornography and Media (WAVPM), en 1977, en San Francisco, tras unha conferencia en 1976 sobre a violencia contra as mulleres, realizada polo centro local de mulleres. Os primeiros membros inclúen a Susan Griffin, Kathleen Barry e Laura Lederer. A WAVPM organizou a primeira conferencia nacional sobre a pornografía en San Francisco, en 1978, que incluíu a primeira marcha Take Back the Night. A conferencia levou a organizacións feministas antipornografía en Nova York, en 1979, baixo a bandeira de Mulleres Contra a Pornografia, e de organizacións semellantes e esforzos que están sendo creados en tódolos Estados Unidos. En 1983, Page Mellish, unha membro do WAVPM e de WAP, fundou a Feminists Fighting Pornography para se concentrar no activismo político en busca de mudanzas legais para limitar a industria porno. Andrea Dworkin e Catharine MacKinnon buscan leis civís para restrinxir a pornografía e para isto elaboraron o Decreto Antipornografía dos Dereitos Civís.
Feministas pro-sexo ou sexo-positivas
A partir de 1979, a xornalista feminista, Ellen Willis, foi unha das primeiras voces en criticar as feministas antipornografía, que ela viu como puritanismo, autoritarismo moral e unha ameaza á liberdade de expresión. No seu ensaio de 1981, Horizontes das Luxuria: É o Movemento das Mulleres Pro-Sexo? é onde está a orixe do termo, "feminismo pro-sexo". A resposta para a vertente do feminismo antipornografía por feministas sexo-positivas, foi promover o sexo como unha fonte de pracer para as mulleres, vendo as posicións antipornografía aliñadas á dereita política de guerra ó sexo recreativo e á pornografía. Grupos iniciais de feministas sexo-positivas inclúen a Samois, fundado en San Francisco en 1978, cuxos primeiros membros inclúen a Gayle Rubin e Pat Califia, e a Lesbian Sex Mafia, fundada por Dorothy Allison e Jo Arnone, en Nova York, en 1981. O Feminist Anti-Censorship Taskforce (FACT) foi creado en 1984 por Ellen Willis, en resposta ao devandito Decreto de Dworkin-MacKinnon, en 1989 foi formado a Feminists Against Censorship no Reino Unido, as súas membros, incluíndo Avedon Carol e o Feminists for Free Expression foi formado nos EUA en 1992, con membros fundadores incluíndo Veronica Vira e Candida Royalle.
Bretaña
A Bretaña (en francés Bretagne) é unha rexión administrativa do oeste da Francia cunha longa costa litoral entre o Canal da Mancha e mailo Océano Atlántico. O seu nome en bretón é Breizh e en galó Bertaèyn. Os seus habitantes chámanse bretóns.
Historia
Despois da conquista da Galia polos romanos, a Bretaña era parte de Armórica (de aremoricae, que está fronte ao mar), ocupada por cinco pobos galos: os Osismii, os Coriosolites, os Redones, os Veneti e os Namnetes (segundo a súa nomenclatura latina). A rexión quedou baixo administración da provincia de Gallia Lugdunensis con capital en Lugdunum, estando cada un dos cinco pobos agrupados nas civitates romanas de Carhaix, Alet, Rennes, Vannes e Nantes. Tras a reforma territorial de Diocleciano, estas civitates foron incluídas na diocese de Tréveris, provincia de Lugdunensis tertia, con capital en Tours.
A difusión do cristianismo, iniciada no século III na civitas de Nantes, era, cara ao século V, limitada fóra das cidades, pero cada unha das civitates contaba cun bispo propio, sendo a capital provincial e sede arcebispal, Tours. Para entón, os visigodos instaláronse nas rexións meridionais de Galia, ao sur do río Loira. A Armórica foi parcialmente incluída no "reino romano" de Siagrio, até o seu sometemento polos francos de Clodoveo I no 486.
A comezos do século VI, os bretóns da illa da Bretaña (a actual Gran Bretaña), atacados polos anglosaxóns emigraron cara o país, traendo os seus costumes e a súa lingua. A rexión pasou a se designar Bretaña coa súa chegada, aínda que moitos chamárona tamén Pequena Bretaña, por oposición á illa de onde procedían. Este episodio histórico foi máis tarde interpretado na lenda de Conan Meriadec, contada por Godofredo de Monmouth no século XII.
miniatura|esquerda|Os nove [[Países da Bretaña|países da antiga Bretaña.]] Estes bretóns do oeste da grande illa, estabelecéronse na área oeste dos ríos Vilaine e Couesnon, formando dous territorios particulares: Cornualla (ou Kerne), formada polos Cornovii, orixinarios da Cornualla británica (Kernow); e Domnonia, formada polos Dumnonii, orixinarios de Devon. Esta última rexión estendíase entre Dol e a illa de Ouessant. Na rexión de Vannes tamén houbo inmigrantes, mais as estruturas romanas foron mellor conservadas.
A comezos da Idade Media formáronse a raíz do anterior tres reinos, o Domnonée, a Cornualla e o Bro Waroch, incorporados no século XI ao Ducado da Bretaña. Este Ducado foi independente do reino de Francia até 1532, e mantivo os seus privilexios de lexislación e impostos propios até a Revolución Francesa. Á súa vez, o Ducado estaba dividido en nove provincias: Bro Leon, Bro Gernev, Bro Dreger, Bro Sant Brieg, Bro Sant Malou, Bro Zol, Bro Roazhon, Bro Naoned e Bro Gwened.
A Bretaña histórica, que tivo por capital Nantes, dividiuse en 1790 en cinco departamentos:
Xeografía
miniatura|Praia de Herlin, en Morbihan. miniatura|dereita|[[Arco da vella na Bretaña.]] A Bretaña forma unha accidentada península ao oeste da antiga provincia romana de Aquitania. Pódese considerar que o interior está dividido en dúas partes polo val do río Aon, que prolonga até o leste a canle que une Nantes con Brest. Aínda que pouco elevado, o relevo está por todas partes e é moi marcado nas zonas rochosas, e máis suave nas zonas limosas do leste e do sur. Así pois, a península divídese en dúas zonas moi ben diferenciadas:
O Argoad (a foresta), no interior, case chaira e tradicionalmente chea de bosques, como o de Brekilien, antigo lugar sacro dos celtas (onde a lenda di que vivía Merlín). Porén esta zona está moi despoboada dende o século XVIII.
O Arvor (o mar), a zona da costa, unha franxa duns 1.300 quilómetros de longo, a maior costa litoral. Nesta zona destaca o Roc'h Ruz, que con 385 m é o punto máis alto do país.
Esta costa, moi accidentada, conta con numerosas rías (coñecidas como aber, moi semellantes ás de Galiza), que contan con pequenas illas (enez). Algúns do principais ríos do país, todos eles da cunca atlántica, son o Loira, o Gwilen ou o Oud. Tamén se atopan numerosos lagos (lenn), mais a gran maioría son pequenos e sen demasiada importancia, quitado Ao Lenn Veur, Mikael, Lenn Gwerledan e o Ar Dug. Un factor moi importante para a configuración actual da costa bretoa é a constante erosión mariña.
O clima da rexión é oceánico, con invernos tépedos e veráns frescos e as choivas varían de máis a menos da costa cara ao interior. Os ventos do suroeste e do nordés son coñecidos na costa cos nomes de noroît e suroît. Os chans, ricos en humus, que antes do século V estaban cubertos de bosques, convertéronse debido á denudación e á erosión, nunha paisaxe de landas sobre chans ácidos e impermeables, que só permiten unha vexetación solta. Pola contra, as áreas costeiras teñen un chan máis rico.
Política
miniatura|262px|O Breujoù Breizh, o Parlamento da Bretaña en [[Rennes]] miniatura|210px|Sinais bilingües en [[Quimper]]
Divisións administrativas
No momento da creación das rexións administrativas francesas, en 1956, só catro departamentos dos tradicionais cinco que a conformaban pasaron a formar parte da Bretaña, quedando incluído o Loira Atlántico na rexión dos Países do Loira. Esta mudanza foi contestada, e aínda o é, por unha parte dos bretóns. De acordo cunha sondaxe de 1998, o 62% dos habitantes de Loira Atlántico desexaban a unión administrativa do seu departamento á rexión da Bretaña.
Bie
Bie pódese referir a:
Bretaña
Divisións administrativas
Hoxe en día a rexión está divida en 17 distritos, 204 cantóns e 12.608 concellos, sendo os catros departamentos actuais:
Bie
Como acrónimo, B.I.E. pode referirse a:
Bretaña
Autogoberno
A raíz da aplicación da lei Deferre de marzo do 1982, os 4 departamentos bretóns forman parte da Rexión de Desenvolvemento da Bretaña, unha especie de experimento descentralizador de cariz unicamente administrativo, sen verdadeiras competencias e sen control dos medios de produción, aínda cando manexa importantes orzamentos e pode decidir en política de subvencións a nivel local.
Bie
Entanto, Bié pode referirse a:
Bretaña
Autogoberno
Tampouco ten competencias no campo cultural e lingüístico, sendo a lingua oficial para tódolos efectos o francés, aínda que se teñen obtido algunhas subvencións das autoridades rexionais e locais para políticas bretonistas, comezándose a implantar nalgunhas vilas a rotulación bilingüe (que aínda que non é oficial é tolerada).
O máximo órgano da rexión é o Conseil Regionale ou Kuzul-rannvro Breizh, é dicir, o Consello Rexional da Bretaña. Este consello está composto por 83 membros, mentres que o Liger Atlantel envía 31 escanos ao Consello Rexional dos Países do Loira do que forma parte. O himno nacional bretón é dende 1919 o Bro gozh ma zadoù (A terra dos meus devanceiros), adaptación do himno nacional de Gales Hen Wlad Fy Nhadau.
A Nación Bretoa
miniatura|210px|A [[Bandeira da Bretaña diante do Consello Xeral do Loira Atlántico]] Na Bretaña hai organizacións que defenden o estabelecemento dunha nación bretoa composta polos antigos nove territorios, hoxe divididos entre as rexións da Bretaña e dos Países do Loira. No século XIX os románticos desenvolveron unha imaxe do país como un bastión do tradicionalismo agrario, dos festivais relixiosos e de paisaxes salvaxes. Ó mesmo tempo, a vida dos bretóns foi sendo integrada co resto da de Francia, particularmente baixo a Terceira república francesa.
O nacionalismo bretón moderno desenvolveuse dende finais do século XIX e comezos do XX. A maior parte deses movementos situábanse xunto ás correntes tradicionalistas católicas do momento. Despois de 1944 o nacionalismo bretón veuse parcialmente desacreditado pola colaboración dalgúns nacionalistas importantes cos nazis, que ocuparon a Bretaña xunto coa maior parte do resto do Estado francés durante a segunda guerra mundial. Porén, moitos nacionalistas bretóns tomaron parte na Resistencia, na que xogou un papel particularmente importante grazas á súa proximidade con Gran Bretaña, a relativamente escabrosa paisaxe e á presenza de importantes instalacións navais.
Dende os anos 60 no nacionalismo bretón tense desenvolvido algunhas faccións fortemente esquerdistas, xunto co decrecemento do tradicionalismo católico. Algúns grupos como a Armée Revolutionnaire Bretonne (ARB), marxinais incluso nos círculos nacionalistas, apareceron nos xornais pola súa sabotaxe contra obxectivos altamente simbólicos. Algúns dos principais partidos nacionalistas e independentistas bretóns son o Partido Nacionalista Bretón, a Fronte de Liberación da Bretaña, a Unión Democrática Bretoa, a Emgann ou o Adsav.
Economía
Dende hai dous anos, e amplificado pola crise mundial, numerosas zonas bretoas investiron fortemente no sector de servizos, especialmente no comercio, polo que se están a construír grandes zonas comerciais nos arredores das cidades, o que ven coma un posible medio de subsistencia e un activo cara o futuro. Toda a rexión está a tratar, non sen dificultade, de diversificarse e non ser tan dependentes da industria da alimentación.
Transporte
Hai varios aeroportos na Bretaña, que ofertan destinos en Francia e Gran Bretaña. Os servizos do TGV ligan á rexión con cidades como París, Lión, Marsella, Lille e outras rexións francesas. Ademais, existen servizos de transbordador de pasaxeiros, vehículos e mercadorías a Irlanda, Gran Bretaña e ás Illas da Canle.
Cultura
miniatura|Sinal en galó no metro de [[Rennes]]
Lingua
A Bretaña está composta, en termos históricos, por dúas áreas lingüísticas diferenciadas. A primeira é a Baixa Bretaña ou Breizh Izel, situada na zona oeste da rexión e abrangue os departamentos de Finistère, Morbihan e a parte occidental do de Côtes-d'Armor, onde se fala unha lingua céltica do grupo britónico, parente do galés e o córnico e designada como bretón (ou bretón armórico). A segunda zona é a Alta Bretaña ou Breizh Uhel, ao leste, abranguendo Ille e Vilaine, Côtes-d'Armor e Loira Atlántico onde se fala un dialecto románico da linguas de oïl, coñecido como galó (ou britorromance).
A hexemonía da lingua francesa, porén, case fixo desaparecer estas linguas como aconteceu con outras linguas rexionais, sobre todo a partir de finais do século XIX. No entanto, o bretón tivo un certo renacemento despois da Segunda Guerra Mundial, cun rexurdir importante a partir da década de 1970, comezándose sobre todo a oír aos defensores do bretón a partir da década de 1990. Os datos fornecidos polo Étude de l'histoire familiale efectuado polo organismo INSEE en 1999 indican que hai máis de 260.000 falantes de bretón maiores de 18 anos nos 5 departamentos da Bretaña (incluíndo o Loira Atlántico) e 295.000 no resto de Francia. Xúntanse a estes os alumnos de escolas bilingües (8.874 alumnos no inicio do ano lectivo de 2003), alén dos alumnos que aprenden bretón en establecementos públicos de primaria (máis de 7.600 en 2002) ou secundaria (máis de 8.000 en 2002).
Con respecto ao galó, idioma que tamén goza de recoñecemento rexional, está hoxe en día en proceso de recuperación. Cómpre destacar que esta lingua romance está moi influenciada polo contacto co bretón do cal recibe moito vocabulario, sobre todo na parte máis occidental, mais esta influencia vai decrecendo segundo se avanza cara o leste. O galó comparte moitas características co normando.
Música
Destaca tamén a música de danza soamente cantada, ou kan ha diskan (canto e contra-canto). Mais tamén pode ser interpretada cos dous instrumentos tradicionais da Bretaña: o binioù (tipo de gaita de fol, tamén chamada cornamusa bretoa) e a bombarda (un tipo de óboe).
García I de León
García I de León, nado cara ao ano 871 e finado en Zamora o 19 de xaneiro de 914, foi o primeiro rei da Galicia altomedieval que instalou a súa corte na cidade de León, gobernando entre os anos 910 e 914.
Bretaña
Música
A música bretoa variou considerablemente e enriqueceuse durante a segunda metade do século XX, actualizando temas tradicionais con sonoridades de hoxe. A súa modernización radical comezou no medio dos anos 1960, primeiro con Alan Stivell e Dan Ar Braz, que popularizou en todo o mundo, seguiu por outros artistas, entre os que destacan Gwendal, Denez Prigent ou máis recentemente Red Cardell.
García I de León
Traxectoria
miniatura|esquerda|Estatua de García I no [[Retiro, Madrid|Parque do Retiro|200x200px]] Foi o fillo primoxénito de Afonso III e de Ximena Garcés, filla do rei de Navarra. No ano 896 casou con Munia Donna (tamén citada como Mummadonna ou Mumma Donna), a filla do conde castelán Munio Muñoz. Co apoio do seu sogro, e da súa nai, a raíña, liderou unha sublevación para apartar do trono o seu pai Afonso. Fracasada a conspiración nun primeiro momento, foi feito prisioneiro. Porén, os seus partidarios conseguiron impoñerse forzando a abdicación do rei e a súa conseguinte coroación.
A alta nobreza da Galiza medular opúxose a estas mudanzas. Nunha asemblea celebrada en Lugo no 7 de xuño de 910, escolleron como monarca ao seu irmán Ordoño II. Ordoño estaba casado con Elvira Mendes, a filla do máis importante conde galego: Hermenexildo Goterres, antigo mordomo maior de Afonso III.
Bretaña
Relixión
miniatura|O Bagad de Lann-Bihoué Moito antes dos celtas, as primeiras poboacións erixiron aí monumentos megalíticos, como os menhires e os dolmens. Porén non é seguro que estes monumentos tivesen algún tipo significado relixioso, mais é moi probable que si. Coa chegada das novas tribos a relixión druídica expandiuse tanto na Galia como nas illas Británicas, e é de destacar que a dominación da península da Bretaña polos romanos non deixou grandes marcas na relixión destes pobos.
García I de León
Traxectoria
O terceiro irmán Fruela II, retivo o goberno de Oviedo e da franxa costeira cantábrica, se ben rendendo vasalaxe a Ordoño.
García trasladou a capital galega desde Oviedo até a cidade de León de xeito definitivo. Con soberanía tan só na meseta leonesa, durante o seu período fortaleceu a parte oriental do reino repoblando Roa, Osma, Clunia e máis San Esteban de Gormaz.
Bretaña
Relixión
Co fin da Galia romana, as tribos que se establecen na Armórica, vidas da Gran Bretaña, trouxeron consigo unha nova relixión, o cristianismo, que foi suplantando progresivamente as outras crenzas tradicionais. Con todo, o paganismo druídico coexistirá durante moito tempo coa relixión dominante de forma máis ou menos pacífica. Aínda hoxe existe un grande acervo de lendas e tradicións locais que evocan prácticas relixiosas druídicas. Hoxe en día os cristiáns da Bretaña son, maioritariamente, católicos. A santa padroeira da Bretaña é Santa Ana, que é presentada pola tradición como a nai da Virxe María, nai de Xesús.
García I de León
Traxectoria
Sen descendencia propia, Ordoño II ascendeu ao trono na capital leonesa.
Ordino
miniatura|300px|Vista de Ordino Ordino é unha parroquia situada nun val no extremo noroeste do Principado de Andorra, cunha superficie de 89,3 km² e unha altitude de 1.300 metros sobre o nivel do mar en Ordino, 1.654,8 metros en O Serrat, 2.740 metros no pico de Casamanya, 2.539 no Port do Rat, 2.878 no pico de Tristaina e 2.395 no porto de Siguer. Ten 3.309 hab.
Na devandita parroquia atópanse varios hoteis que fan as delicias dos visitantes, tendo moi preto os baños termais de Caldea. é un lugar moi recomendable tanto no verán como no inverno. Museo da Microminiatura de Nicolai Siadristy, o Museo Iconográfico Sant Jordi e do Cristianismo, o Museo Postal e o Museo do Pin.
Mecópteros
Os mecópteros (Mecoptera), do grego meco- 'longo' e -ptera 'ás', son unha orde de insectos cunhas 550 especies distribuídas en nove familias, que se encontran en practicamente todo o mundo. A maior das súas familias é Panorpidae, cuxos membros se denominan ás veces moscas escorpión, porque os seus xenitais están agrandados e parecen o aguillón dun escorpión, aínda que son inofensivas. Os Bittacidae son outra familia importante de corpos alongados coñecidos polos seus elaborados rituais de apareamento, nos cales as femias elixen os machos baseándose na cantidade de presas de regalo nupcial que lles ofrezan os diversos machos.
Aínda que os mecópteros modernos son na súa inmensa maioría predadores ou consumidores de organismos mortos, os primeiros que apareceron na historia deste grupo puideron ter desempeñado un importante papel ecolóxico como polinizadores de extintas ximnospermas antes de que aparecesen outros insectos polinizadores.
Anatomía e bioloxía
As ás teñen unha forma estreita, con numerosas veas transversais e con certo parecido ás dos insectos máis primitivos como os efemerópteros. Porén, uns poucos xéneros, teñen ás reducidas ou perdéronas totalmente. O abdome é cilíndrico e cúrvase cara adiante nos machos, que lembran superficialmente a cola dun escorpión, cuxa punta contén unha estrutura agrandada chamada bulbo xenital.
As femias poñen os ovos en estreito contacto coa humidade e os ovos absorben auga e aumentan de tamaño despois de postos. Nas especies que viven en condicións cálidas, os ovos poden tardar en eclosionar varios meses, e as larvas só emerxen cando finalizou a estación seca. Porén, o máis normal é que eclosionen nun curto período de tempo.
As larvas son xeralmente de tipo similar a unha eiruga, con patas verdadeiras curtas con garras e varias propatas abdomninais. Teñen cabezas esclerotizadas con ollos compostos e pezas bucais mandibuladas. O décimo segmento abdominal pode levar un disco de succión ou, menos comunmente, un par de ganchos. Xeralmente comen vexetación ou comen prea de insectos mortos, aínda que se coñecen algunhas larvas predadoras.
As larvas arrástranse polo chan ou a madeira podre para pupar e non tecen un casulo. As pupas son exaratas, o que significa que as extremidades non están pegadas ao corpo e poden moverse, e poden mover as mandíbulas, pero fóra diso son enteiramente inmóbiles. Nos ambientes máis secos, poden pasar varios meses en diapausa, antes de emerxeren como adultos unha vez que as condicións son máis axeitadas.
Evolución
As análises de ADN indican que as pulgas, tradicionalmente unha orde separada (Siphonaptera), poden considerarse como mecópteros altamente especializados. Os Boreidae son un clado irmán dos Siphonaptera, polo que "Mecoptera" é parafilético, pero hai un clado que contén tanto a Mecoptera coma a Siphonaptera, cunhas 3.000 especies coñecidas. Dúas sinapomorfias son a produción de resilina, un tipo moi flexible e elástico da cutícula e unha reversión a ovaríolas panoísticas.