cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jena
Historia
A cidade fíxose famosa por dous motivos: por posuír unha das universidades con máis tradición cultural e científica de Alemaña (a Universidade Friedrich Schiller de Jena), e pola súa importante industria óptica (Carl Zeiss AG).
Voo 17 de Malaysia Airlines
Os achados da DSB e o JIT confirmaron afirmacións anteriores das fontes de intelixencia estadounidenses e alemás sbre o tipo de mísil e a zona de lanzamento. No ano 2014 a intelixencia dos Estados Unidos dixera que Rusia subministrara o mísil Buk ao insurxentes pro-rusos, e que estes probablemente derrubaron o MH17 por error, pensando que era un avión militar. O primeiro ministro ucraíno Arseniy Yatsenyuk culpou a soldos profesionais que segundo el procedían de Rusia, afirmando que "non eran militantes borrachos con pasaportes ucraínos, foi feito por profesionais rusos e coordinados dende Rusia", engadindo que "todo o mundo aprendeu sobre as mentiras e a propaganda rusa". En maio de 2018 o goberno ruso rexeitou as afirmación de que Rusia ten responsabilidades no accidente e negou calquera implicación. O ministro de defensa ruso dixo que nunca se despregaron sistemas de mísiles antiaéreos en Ucraína. O goberno ruso mantén a responsabilidade ucraína xa que o accidente produciuse no seu espazo aéreo.
O avión
O voo 17 estaba operado por un Boeing 777-2H6ER, co número de serie 28411 e rexistro 9M-MRD. Foi o 84º Boeing 777 fabricado e realizou o seu primeiro voo o 17 de xullo de 1997, exactamente 17 anos antes do incidente, sendo entregado a Malaysia Airlines o 29 de xullo dese mesmo ano. Estaba equipado con dous motores Rolls-Royce Trent 892 e tiña unha configuración para levar 282 pasaxeiros (35 en clase business e 248 en económica). O aparello levaba realizadas máis de 43.000 horas de voo, incluídos 6.950 ciclos, antes do accidente.
Corvera, Murcia
Contaba en 2013 cunha poboación de 2440 habitantes e ten unha extensión de 44,86 km². Limita coas pedanías de Sangonera la Verde e El Palmar ao norte, con Baños y Mendigo ao leste, con Carrascoy ao oeste e coa pedanía de Valladolises y Lo Jurado e o concello de Fuente Álamo de Murcia ao sur.
Irina Aleksandrovna de Rusia
Naceu no palacio de Peterhof e pasou dende a infancia temporadas no sur de Francia. O 22 de febreiro de 1914 casou co príncipe Félix Iussupov, un dos homes das ricos de Rusia. Pasou a lúa de mel en Oriente Medio e Europa, o comezo da primeira guerra mundial colleunos en Alemaña e permaneceron un tempo retidos en Berlín, porén por mor das xestións do embaixador español obtiveron o permiso para regresar a a Rusia. Establecéronse no Palacio Moka e habilitaron unha parte para hospital. O 5 de marzo de 1915 naceu a súa filla, Irina Felixovna Iussupova. miniatura|Irina co seu home e filla Tanto Félix como Irina eran contrarios á influencia que exercía Rasputín sobre os tsares e Irina estivo ao corrente dos plans que seu home xunto a outros nobres tiñan para facelo desaparecer. Así, Félix, coñecedor do interese que tiña Rasputín en coñecer á súa dona convidouno o 16 de decembro de 1916 ao seu palacio, aínda que Irina estaba en Crimea. Esa noite Rasputín morría e o tsar exiliou a Iussupov a unha das súas posesións máis remotas, Rakitnoe na provincia de Kursk. Irina acompañou ao seu marido. Despois da Revolución Rusa Irina, Félix e a súa filla estableceron a súa residencia en Ai Todor, en Crimea. O 7 de abril de 1919 saíron de Rusia no navío, o HMS Marlborough que enviara Xurxo V do Reino Unido para levar ao exilio á emperatriz viúva e o resto dos Romanov superviventes.
Corvera, Murcia
Nesta localidade atópase o novo Aeroporto Internacional da Rexión de Murcia.
Jena
Historia
Ao redor de 1800 Jena converteuse, xunto con Weimar, no centro cultural de Alemaña. Nesta época nacen en Jena o Romanticismo Universal, o Idealismo Alemán e gran parte da literatura contemporánea alemá.
Irina Aleksandrovna de Rusia
En 1920 Irina estableceuse co seu home en Boulogne-Billancourt, un suburbio de París. En 1934 Irina gañou un xuízo contra a Metro-Goldwyn-Mayer por presentala no filme Rasputin and the Empress (1928) como a amante de Rasputín.
Gelidium
miniatura|240px|Páxina de herbario de Gelidium amansii miniatura|240px|[[Gelidium sesquipedale]]
Ciclocrós
miniatura|dereita|220px|Corredor de ciclocross apeitando a [[bicicleta ao lombo.]]
Gelidium
Gelidium é un xénero de rodófitas da clase das rodofíceas, subclase das rodimeniofícidas, orde das xelidiais e familia das xelidiáceas.
Ciclocrós
O ciclocrós é unha disciplina ciclista, nacida a mediados do século XX, que consiste en realizar un determinado número de voltas a un circuíto con tramos de asfalto, camiños e prados e cunha serie de obstáculos (naturais ou artificiais) que deban obrigar ao corredor a baixarse da bicicleta para sortealos.
Os dominadores
Os ciclistas do norte de Europa, especialmente os belgas e neerlandeses, son os especialistas desta disciplina. Nos anos de historia do ciclo-cros apareceron diferentes dominadores procedentes desta zona, como Andrè Dufraisse, Erik de Vlaeminck, Renato Longo, Roland Liboton ou máis recentemente Mario De Clercq.
A bicicleta
miniatura|dereita|270px|[[Ciclocross de Asteasu]] A bicicleta coa que se compite en ciclo-cros é moi parecida á que se utiliza nas probas de estrada, aínda que con algunhas diferenzas:
Gelidium
Comprende 124 especies de tamaño xeralmente comprendido entre os 2 e os 40 cm.
Son as algas máis importantes pare a produción mundial de ágar-ágar.
Descrición
O xénero foi descrito en 1813 polo biólogo francés Jean Vincent Félix Lamouroux. na páxina 128 do seu traballo publicado no tomo V dos Annales du Muséum d'histoire naturelle de París.
Sinónimos
Ademais de polo nome válido actualmente, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
En Galicia
En Galiia encóntranse as especies:
Esfinxe
miniatura|Estatua da Esfinxe. Na mitoloxía grega, a Esfinxe (en grego antigo Σφίγξ, quizais de σφίγγω, ‘estrangular’) era un monstro feminino ó que se lle outorgaba rostro de muller, peito, patas, e rabo de león, e ademais tiña ás de ave rapina.
Supónse que en certas versións é filla de Equidna (víbora con corpo de muller, pero con rabo de serpe en lugar de pernas) e de Ortro (can de varias cabezas); outros fano fillo de Tifón, e outros do rei de Tebas (pai de Edipo).
Hera envía á Esfinxe a Tebas para castigar á cidade polo amor culpable que sentía Laio por Crisipo, fillo de Pélope (críase que foi a primeira relación homosexual). Así a esfinxe guareceuse nas montañas ó oeste de Tebas, e desde alí devoraba a todos os seres humanos que estiveran ó seu pé, atormentando ó país.
Antes de comer ós viaxeiros impoñíalles adiviñas imposibles de resolver, coa condición de que se os respondían correctamente non os devoraría. Ninguén os acertou ata que chegou Edipo. Unha adiviña era: "Que é o que ten catro patas pola mañá, dúas a mediodía e tres pola noite?". A resposta era o home, pois gatea cando é neno, camiña cando é adulto e de vello anda co bastón.
Outra adiviña era: "Eran dúas irmás, unha delas enxendra á outra, e esta a súa vez enxendra á primeira". A resposta é o día e a noite. Cando Edipo resolveu a adiviña, a esfinxe suicidouse.
A Cebola de Arriba, O Allo, Zas
A Cebola de Arriba é un lugar da parroquia do Allo no concello coruñés de Zas na Comarca da Terra de Soneira. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres).
Natalie Imbruglia
miniatura|230px Natalie Jane Imbruglia, nada o 4 de febreiro de 1975, é unha cantante e actriz australiana.
Traxectoria
O seu primeiro single, "Tom", lanzado en 1997, acadou o número 2 nas listas inglesas, e o seu álbum Left of the Middle vendeu seis millóns de copias. O seguinte en aparecer, en 2001, foi White Lilies Island, que vendeu máis dun millón de copias. En 1999 colaborou con Tom Jones no seu disco Reload.
Imbruglia volveu actuar en 2002 nun papel secundario na parodia de espías Johnny English, xunto con Rowan Atkinson. Casou co seu noivo, Daniel Johns, cantante de Silverchair, despois dun longo período de noivado, o 31 de decembro de 2003.
En abril de 2005, Imbruglia lanzou o seu terceiro traballo de estudio, Counting Down the Days, no Reino Unido, o cal alcanzou o número un en vendas na súa primeira semana. O primeiro single deste álbum foi "Shiver". Este converteuse no seu single máis duradeiro no Reino Unido dende o seu debut. O segundo single foi "Counting Down The Days", lanzado o 25 de xullo, que a pesar de que tivo menos éxito que "Shiver", logrou manter o interese no traballo de Imbruglia.
En 2007 a súa discográfica lanza Glorious: The Singles 97-07 para celebrar o seu décimo aniversario como cantante.
Versións
O tema "Smoke" foi versionado pola banda de rock gótico alemá Dreadful Shadows, no seu disco Apology, no ano 2000.
Voo 992 de Dana Air
O voo 992 de Dana Air era un servizo doméstico regular de pasaxeiros entre Abuja e Lagos, en Nixeria. O domingo 3 de xuño de 2012 o McDonnell Douglas MD-83 que operaba a ruta esnafrouse contra unha fábrica de mobles e unha imprenta na veciñanza de Iju-Ishaga de Lagos. O accidente matou os 153 ocupantes do avión e 10 persoas en terra. É o peor accidente de aviación dun McDonnell Douglas MD-83, ademais de ser o segundo con máis vítimas mortais da serie MD-80, tras o voo 1308 de Inex-Adria Aviopromet. Tamén é o segundo peor accidente de avión en Nixeria, despois do desastre aéreo de Kano de 1973.
Avión
O aparello era un bimotor McDonnell Douglas MD-83, con rexistro nixeriano 5N-RAM, fabricado en 1990 e usado por Alaska Airlines ata 2007. Foi vendido a outra aeroliña antes de ser mercado por Dana Air en febreiro de 2009. O avión acumulara máis de 60 800 horas de voo dende a súa fabricación. Os seus motores tiñan unhas 55 300 e 26 000 horas antes do accidente. O derradeiro mantemento fora realizado o 1 de xuño, dous días antes de esnafrarse.
Revista Galaica (Ferrol)
Revista Galaica foi unha revista quincenal editada en Ferrol entre 1874 e 1876.
Historia e características
Apareceu o 15 de maio de 1874. Dirixida por Benito Vicetto, a publicación tratou todo tipo de temas sobre Galicia: historia, economía, xeoloxía e tradicións. Incluíu traducións de obras de autores estranxeiros e composicións literarias. Cesou a súa publicación o 28 de febreiro de 1876.
En 1888 apareceu en Ferrol unha publicación coa mesma cabeceira, posiblemente unha reaparición.
IES Monelos
O Instituto de Ensinanza Secundaria Monelos é un centro de educación secundaria e de bacharelato pertencente á rede pública de institutos da Xunta de Galicia, situado no Barrio de Monelos, na cidade da Coruña.
A súa construción foi prevista durante a ditadura franquista polo Boletín Oficial do Estado do 27 de agosto de 1966, para dar unha liña alternativa como continuación do Instituto Masculino (IES Salvador de Madariaga), e aínda que na actualidade funciona como extensión do CEIP San Francisco Javier, tamén recibe gran parte de alumnos do CEIP Juan Fernández Latorre e estudantes do IES Ramon Otero Pedrayo para o nivel de bacharelato. O Instituto abriu por primeira vez as súas portas o 1 de outubro de 1969 albergando os 5 niveis do antigo bacharelato. Coa denominación orixinal de "Instituto Nacional de Bachillerato" (INB) mudou a Instituto Nacional de Bacharelato Mixto (INBM) na transición, o de Instituto de Bacharelato (IB) tralo traspaso de competencias en materia de educación do Ministerio á Consellería, e finalmente o de Instituto de Educación Secundaria (IES) trala impantación da LOXSE en 1998, actualmente coa LOMCE en vigor segue a se denominar como Instituto de Educación Secundaria. O edificio actual ten tres andares e é o resultado de tres reformas e ampliacións sucesivas. Tamén dispón, separado do edificio principal, dun pavillón polideportivo cuberto.
Nel estudaron persoas de relevancia no mundo da cultura como Manuel Rivas, Xurxo Lobato ou Óliver Laxe e impartiron clases outras como Luz Pozo Garza, Xavier Seoane, Antón Capelán, Mercedes Queixas, Ánxeles Penas ou Xosé Antón Fraga. Neste centro edítase a revista escolar Camiño do Corgo, de edición trimestral dende o ano 1998.
Oferta educativa
No instituto de Monelos impártense todos os cursos da Educación Secundaria Obrigatoria, e ofrece as modalidades de Humanidades e Ciencias Sociais, e a de Ciencias da Natureza e da Saúde para o Bacharelato, dispoñendo habitualmente de dous liñas en cada curso da ESO, e outras dous para cada modalidade do Bacharelato.
Río Don
miniatura|dereita|250px|Mapa coa cunca do Don O Don (en ruso: Дон), é un importante río de Rusia, cun curso de 1.950 km, que desemboca no mar de Azov. O total da súa cunca abrangue unha área de 425.600 km2.
IES Monelos
Oferta educativa
Ademais, no centro impártense clases da Escola Oficial de Idiomas polas tardes para alumnos de 3º e 4º da ESO.
Proxecto Defrit
O IES Monelos é o unico instituto de España participante no proxecto europeo DEFRIT. Esta publicación nace no ano 1991 no instituto alemán de Hozlgerlingen, coa intención de publicar un xornal en varias linguas a nivel europeo. Inicialmente os países que fundaron o proxecto foron tres, Alemaña (DE), Francia (FR), e Italia (IT), do que saíu o nome DEFRIT, ao que se uniría en 1992 o Instituto de Monelos, polo que se lle outorgou a letra "E" de Alemaña para simbolizar a España, e quedando libres o R de Francia (que ocuparía posteriormente Romanía) e o T de Italia, aínda sen ocupar.
Río Don
Percorrido
O Don nace no lago Iván (Ivan Ozero), non lonxe da cidade de Tula. Desde a súa fonte, primeiro flúe cara ó sueste até Voronezh, despois cara suroeste. A cidade máis importante que atravesa no seu curso é Rostov do Don. No seu extremo oriental, o Don pasa próximo do río Volga, o que foi aproveitado para unir ambas bacías fluviais a través do canal Volga-Don, unha importante vía de navegación na Rusia meridional, que atinxe uns 105 km. Desde Rostov parte tamén un canal que o comunica directamnete con o mar Caspio. Desemboca finalmente no mar de Azov, na baía de Taganrog, e xusto xunto a pequena cidade de Azov.
Afluentes
O máis importante dos afluentes é o Donets (1.053 km), pola beira dereita, que ten a maior parte do seu curso en Ucraína. Pola marxe esquerda destacan o río Medveditsa (745 km) e o Chopjor (1.010 km).
IES Monelos
Concurso de Fotografía Xurxo Lobato
Este concurso de fotografía organízao a asociación de exalumnos do instituto, vai destinado a alumnos de ESO e Bacharelato de toda Galicia, especialmente aos alumnos do propio centro. O concurso é de tema libre, cun máximo de tres fotografías presentadas por cada participante.
Comezou no ano 2004, cando ó director do centro e ó fotógrafo e exalumno Xurxo Lobato se lles ocorreu poñer en marcha esta idea co apoio da Deputación da Coruña.
Río Don
Historia
O río era coñecido na Grecia antiga, denominandoo Tanais, sendo utilizado como ruta comercial esencial para penetrar nas chairas rusas. O curso do río foi considerado antigamente como o límite entre Europa e Asia.
O curso baixo do Don foi o escenario da Operación Urano, que durante a segunda guerra mundial marcou o comezo da contraofensiva soviética na batalla de Stalingrado.
Étimo do nome
O nome do Don contén a mesma raíz indoeuropea, *dhen - "correr, fluír", que o Danubio (lémbrese que este en alemán é Donau), e tamén aparece na primeira parte dos nomes dos ríos Dnister ou Dniéper. Posibelmente o nome orixinal era o escita (iranio) danu "río", evolucionado en oseto a don "río".
Michel Mayor
alt=Didier Queloz (á esquerda, premio Nobel en conxunto don Mayor) e Michel Mayor (á dereita) no complexo de observatorios de La Silla, Chile.|miniatura|[[Didier Queloz (á esquerda, premio Nobel en conxunto don Mayor) e Michel Mayor (á dereita) no complexo de observatorios de La Silla, Chile.]] Michel Gustave Édouard Mayor, nado en Lausana o 12 de xaneiro de 1942, é un físico suízo, galardoado co Premio Nobel de Física en 2019.
Traxectoria
Estudou física na Universidade de Lausana, graduándose no 1966, e doutorouse en Astronomía no observatorio de Xenebra no 1971. Ata 1984 traballou como investigador asociado no observatorio de Xenebra, dependente do Departamento de Astronomía da Universidade de Xenebra. En dito ano paso a profesor asociado. No 1988 pasou a ser profesor numerario, o que foi ata o seu retiro no 2007. Dirixiu o observatorio de 1998 a 2004. Dende o seu retiro é profesor emérito.
Premios e recoñecementos
Ten máis de 700 publicacións científicas. Foi recoñecido co premio suízo Marcel Benoist polo seu traballo e o seu significado para a vida humana. No 2000 foi galardoado co Premio Balzan e no 2004 cecibiu a Medalla Albert Einstein. No 2005, obtivo o Premio Shaw en Astronomía. No 2015 foi galardoado coa Medalla de Ouro da Royal Astronomical Society e no 2017 co Premio Wolf en Física.
Recibiu o Premio Nobel no ano 2019 polo descubrimento dun exoplaneta orbitando unha estrela de tipo solar.
É membro da IAU, da Academia Europea de Ciencias, a Academia Americana de Artes e Ciencias e a Academia Nacional de Ciencias.
Cubeiros, Cesuris, Manzaneda
Cubeiros é un lugar da parroquia de Cesuris, no concello ourensán de Manzaneda na comarca de Trives. Tiña 20 habitantes no ano 2012 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 10 eran homes e 10 eran mulleres.
O can celestial
O can celestial (en Oh! Heavenly Dog) é un filme estadounidense de 1980 dirixido por Joe Camp. Foi escrito por Rod Browning e está protagonizado polo can Benjean, Chevy Chase, Jane Seymour e Omar Sharif. Foi distribuído por 20th Century Fox.
Estreouse en galego o 15 de xuño de 1991 a través da TVG.
Hemimorfita
A hemimorfita, tamén chamada calamina, é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo sorosilicatos. Calamina é un sinónimo, aínda que este propiamente é o nome que usaban os mineiros para designar á mestura que aparecía frecuentemente de hemimorfita, smithsonita e hidrocincita na parte alta das minas de cinc.
Un hidroxisilicato de cinc hidratado, con aspecto de cristais alongados dispostos en costras radiadas, normalmente brancas, mais é frecuente en costras masivas de tonalidades verde ou azul intenso.
Foi denominado hemimorfita debido ao desenvolvemento hemimórfico dos seus cristais. Esta infrecuente forma de cristalización provoca que os cristais rematen en caras desiguais.
Ambiente de formación
Áchase formando vetas e leitos en rochas calcarias estratificadas, na zona de oxidación de sulfuros de cinc e de chumbo, asociada á smithsonita, cerusita, anglesita, galena e esfalerita.
Localización e extracción
Encóntrase en minas de Chihuahua (México), Bélxica, Austria, Gran Bretaña, Alxeria e Estados Unidos. En España é frecuente encontrar hemimorfita na conca mineira do cinc de Asturias e Cantabria. En xeral abunda en todos os depósitos de cinc, chumbo e prata do mundo.
Industrialmente extráese nas minas como mena do cinc, sendo de gran rendemento económica a súa explotación pois contén máis dun 54% de cinc.
Purim
miniatura|250px|Agasallos dos Purim.
Os Purim é unha festa xudía que se celebra o 14 de adar. É unha celebración similar ao Entroido, que se celebra con disfraces, bromas, comida e doces.
Tamén é posible que o dito libro nacera como un relato que viña darlle unha xustificación relixiosa a unha festa de pura diversión.
Etimoloxía
Purim, en plural, significa "as sortes". A festa celebra que, cando todo parecía perdido, tornaron as sortes para os xudeus e foron salvados por Ester da vinganza de Hamán.
No libro de Ester establécese unha oposición entre as sortes que bota Hamán para decidir o mellor día para o exterminio dos xudeus: E a sorte final de Hamán e dos xudeus:
Orixe da festa
Pódese enfocar a orixe desta festa desde dúas perspectivas, a bíblica e a antropolóxica.
Desde a perspectiva bíblica
Ao mesmo tempo, o rei Axuero, furioso coa súa raíña, busca novas concubinas para o seu harén e pon os seus ollos en Ester, sobriña de Mardoqueo, que ao quedar orfa foi criada por el. Mardoqueo aproveita a situación da súa sobriña para facer chegar ata o gran rei as súas peticións, logrando así a anulación do decreto e a caída en desgraza de Hamán.
A festa coa que a comunidade xudía de Mesopotamia celebrou a súa salvación sería a orixe dos Purim.
Desde a perspectiva antropolóxica
Con todo, hai moitas razóns para pór en cuestión a historicidade do relato: a tradición tolerante da cultura persa que respectaba as crenzas e cultura propia dos pobos que ía conquistando, o feito de que uns estranxeiros chegaran a ter poder suficiente nunha corte persa como para torcer as ordes dun primeiro ministro.
Visto en perspectiva antropolóxica, a festa dos Purim é similar a outras moitas que se atopan en distintas culturas do mundo: o entroido europeo, as saturnais romanas...
Desde esta perspectiva sería unha máis das festas que actúan como válvula de escape para as tensións sociais. Posteriormente, para darlle certa lexitimidade social e relixiosa, naceu a narración oral de Ester, que algún autor puxo posteriormente por escrito.
Celebración da festa
Ao ser como un entroido, hai un elemento de ledicia, broma e parodia en toda a celebración Elementos da festa:
Galería de imaxes de Eduardo Pondal
Galería de imaxes de Eduardo González-Pondal Abente (Ponteceso 1835 — Coruña 1917), poeta rexionalista galego.
Os Torneiros, Insua, Ortigueira
Os Torneiros é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 7 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 4 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 6 habitantes.
Serra de Liñares
A serra de Liñares é unha das serras orientais de Galiza, e resulta ser unha prolongación cara ao sueste da serra de Follabal. Está arrodeada polo leste polo río Navallos e no oeste polo río Suarna e mais o seu afluente o río Lamas, ambos os dous en dirección ao río Navia. A vexetación que abunda son os piñeiros de repoboación e algunhas carballeiras e soutos nas zonas máis encostas.
O seu punto de máis altura é o Seixón, con 953 metros sobre o nivel do mar.
Partido Radical Democrático
O Partido Radical Democrático (en francés: Parti Radical-Démocratique, en alemán: Freisinnig-Demokratische Partei, en italiano: Partito Radicale Democratico Svizzero, en romanche: Partida liberaldemocrata svizra) foi un partido político de Suíza, herdeiro directo do antigo partido liberal (principal partido político dende 1840 ata 1900).
Serra de Uría
A serra de Uría é unha das serras orientais de Galiza e está situada de maneira que pecha o val do río Navia polo leste, e ten unha orientación NE-SO, limitando con Asturias. No leste da serra nacen varios regatos afluentes do río Navia. Na aba desta serra está situado o encoro de Grandas de Salime.
Partido Radical Democrático
Historia
O seu nome orixínase no período da Restauración do Estado Federal Helvético en 1848.
Nos seus primeiros anos representaba á burguesía protestante de Suíza en contraposición aos conservadores católicos.
En 2002 apoiou o multimillonario rescate á compañía Swissair.
Rosa María Cid
Rosa María Cid López, nada o 29 de xaneiro de 1956, é unha historiadora española especialista en historia das mulleres e xénero na antigüidade e en historia do Principado de Asturias. É catedrática de Idade Antiga na Universidade de Oviedo.
Traxectoria
Licenciouse en 1979 en Filosofía e Letras (Sección de Historia) na Universidade de Oviedo e especializouse en idade antiga. É profesora titular de Idade Antiga na Universidade de Oviedo e acreditada como catedrática desde 2011.
É coordinadora do ''Grupo Deméter. Historia, Género y Familia'' da Universidade de Oviedo e directora da colección Deméter. É profesora do Centro de Estudos Feministas desa universidade, exercendo a vicepresidenta de AUDEM (Asociación Universitaria de Estudos das Mulleres), de 1999 a 2001 e a presidencia da AEIHM (Asociación Española de Investigación Histórica sobre as Mulleres) de 2002 a 2004. É a vicepresidenta da Asociación de Historia Social.
Entre as súas achegas sobre a idade antiga de Asturias, destaca a coordinación do tomo de Asturias romana na Historia de Asturias, publicada pola La Nueva España en 1990-91. De 2008 ao 2011 participou no Comité que deseñou a Exposición Permanente do Museo Arqueolóxico de Asturias. Participou nas escavacións arqueolóxicas de Xixón (Asturias, 1983) e Lugo de Llanera (Asturias, 1989).
Langullo, Cesuris, Manzaneda
Langullo é un lugar da parroquia de Cesuris, no concello ourensán de Manzaneda na comarca de Trives. Tiña 65 habitantes no ano 2012 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 29 eran homes e 36 eran mulleres.
Universidade de Jena
A Universidade de Jena, hoxe coñecida como Universidade Friedrich Schiller de Jena (FSU) é un centro de estudos superiores situado en Jena (Turinxia, Alemaña). Forma parte das universidades do Grupo Coimbra.
Historia
Foi fundada en 1558, sendo unha das 10 universidades máis antigas de Alemaña.
O aristócrata Xoán Federico I de Saxonia, elector de Saxonia, foi o primeiro en planificar o establecemento duna universidade en Jena en 1547, mentres se encontraba cativo polo emperador Carlos V. O plan foi posto en marcha polos seus tres fillos e, despois de obter unha carta do emperador Fernando I, a universidade foi creada o 2 de febreiro de 1558.
Antes do século XX, a matrícula da universidade alcanzou o seu nivel máximo no século XVIII. A universidade alcanzou a fama baixo os auspicios do duque Carlos Augusto, padrón de Goethe (1787-1806), cando Gottlieb Fichte, Georg Hegel, Friedrich Schelling, Friedrich von Schlegel e Friedrich Schiller formaron parte do corpo docente.
Fundada como un fogar para os novos ditmes relixiosos do século XVI, que desde entón foi unha das máis radicais das universidades de Alemaña. A finais do século XVIII e principios do século XIX, o goberno alemán militaba en contra desta universidade, e seguiu sendo impopular até os últimos tempos. Crese que isto é debido pola apertura de novas universidades e as sospeitas dos distintos gobernos alemáns no que respecta ás ideas democráticas que saían de Jena.
A finais do século XIX, o departamento de zooloxía ensinaba a teoría da evolución, con Carl Gegenbaur, Ernst Haeckel e outros, e publicou as teorías de Charles Darwin da orixe das especies en 1858. A fama posterior de Ernst Haeckel, eclipsando a Darwin nalgúns países europeos, onde o termo "haeckelismo" foi máis común que o de "darwinismo".
En 1905 ns universidade de Jena había matriculados 1 100 estudantes, e o seu persoal docente (incluídos os Privatdozenten) ascendía a 112 membros. Entre os seus numerosos servizos auxiliares de entón figuraban a biblioteca, con 200 000 volumes, o Observatorio, o Instituto Meteorolóxico, o Xardín Botánico e os Seminarios de teoloxía, filoloxía e educación, e a ben equipada clínica, a anatomía, a física e os institutos. En 1934 a universidade foi renomeada na honra do escritor alemán Friedrich Schiller, que impartiu nela clases como profesor de historia e que a univerdidade agrupara a algunhas das máis influentes mentes de principios do século XIX.
No ano de 2008 a universidade contaba con ao redor de 20 800 estudantes matriculados e 340 profesores. O seu actual reitor, Klaus Dicke, é o 317º reitor na historia da universidade.
Organización
A universidade está organizada nas seguintes dez facultades:
Andrade
O topónimo Andrade pode referirse a:
Dita parroquia de Pontedeume deu lugar ao condado de Andrade, creado no século XIV por Henrique II. En 1369 construíuse o castelo de Andrade, e no século XVI levantouse o torreón dos Andrade.
Amais, o apelido Andrade pode referirse a:
Gran Premio de Austria de 1985
O Gran Premio de Austria de 1985 foi unha carreira do Campionato do Mundo Fórmula 1 celebrada no Circuíto de Österreichring o 18 de agosto de 1985. Foi a décima carreira da tempada de Fórmula Un de, o 18º Gran Premio de Austria e o décimo sexto que se celebrou en Österreichring. A carreira levouse a cabo sobre 52 voltas ao circuíto de 5´942 quilómetros para unha distancia total de carreira de 309 quilómetros.
A carreira foi gañada polo piloto francés Alain Prost pilotando un McLaren MP4/2 B. Foi a cuarta vitoria de Prost na tempada. Prost gañou por 30 segundos sobre o piloto brasileiro Ayrton Senna que pilotaba un Lotus 97T. O piloto italiano Michele Alboreto que pilotaba un Ferrari 156/85 terminou en terceiro lugar, empatando Alboreto e Prost no campionato.
No que ía ser a última carreira do venerable motor Cosworth DFV V8 ata o Tyrrell de Martin Brundle fracasou para cualificar dando a carreira a distinción de ser o primeiro Gran Premio de Fórmula 1 no que todos os coches eran turbo, foi o primeiro dunha serie de 22 carreiras nas que todos os coches serían impulsados por motores turbo.
Resumo da carreira
Ausente da grella o piloto Manfred Winkelhock de RAM que morrera nunha carreira de coches deportivos no Canadá xusto unha semana antes. O seu lugar no equipo foi ocupado por Kenny Acheson na súa primeira carreira de Fórmula Un desde o Gran Premio de Suráfrica de 1983.
Antes da práctica sábado pola mañá o defensor e triplo campión do mundo (e gañador do Gran Premio de Austria de 1984) Niki Lauda, flanqueado por un moi enfadado xefe do equipo McLaren Ron Dennis, anunciou aos medios de comunicación que se retiraría para sempre da Fórmula Un logo de que terminara a tempada en Australia para concentrarse no funcionamento da súa liña aérea Lauda Air. Dennis estaba enfadado porque pagara a Lauda unha cantidade considerable de diñeiro para que regresara á F1 en e intentara sen éxito que Lauda continuara competindo na tempada.
Un Lauda agora relaxado deu a súa afección algo que celebrar cando cualificouse terceiro. O compañeiro de equipo de Lauda Alain Prost logrou a pole, cunha media de 250´219 km/h, seguido de Nigel Mansell ( Williams - Honda), Lauda, Keke Rosberg (Williams) e Nelson Piquet ( Brabham - BMW). Logo dunha fase de cualificación con problemas, Senna soamente cualificouse 14º na grella no seu Lotus - Renault.
A carreira reiniciouse logo dunha volta (Niki Lauda fixera unha gran saída desde a terceira posición da grella para liderar diante de Prost cando se detivo a carreira). Mansell saíra moi lentamente no seu Williams, pero detrás del Teo Fabi no Toleman - Hart apenas movérase. Elio de Angelis (Lotus) botouse á esquerda para evitar a Fabi que foi golpeado polo Ferrari de Alboreto. Fabi sufriu danos do mesmo xeito que o Arrows - BMW do outro piloto austríaco na carreira Gerhard Berger. Por sorte para os pilotos cos coches danados (especialmente o líder do campionato Alboreto) a primeira volta foi declarada nula e a carreira foi reiniciada, aqueles cos coches danados permitíuselles comezar nos coches de reposto do equipo. Prost tamén resultou afortunado xa que puido cambiar de coche logo de que o seu McLaren desenvolvera un fallo de encendido. Piercarlo Ghinzani non puido comezar a carreira no seu Toleman logo de que o seu compañeiro de equipo Fabi fixérase cargo do TG185 de reposto para a carreira como sexto clasificado, mentres Ghinzani comezaba 19º. Isto deixou a Ghinzani sen coche.
Na volta 13 Andrea de Cesaris sobreviviu un dos maiores accidentes que víronse na Fórmula Un cando o seu Ligier - Renault derrapou na curva á man esquerda Panorama e pisou na herba a alta velocidade. A herba, mollada pola choiva durante a noite causou que o Ligier derrapase inicialmente dando bandazos antes de que a parte posterior dereita batera nun pequeno desnivel que lanzou o coche nunha serie de voltas de campá coa cabeza de de Cesaris rebotando libremente na cabina. Dalgún xeito, cando o Ligier detívose (por sorte na posición correcta), de Cesaris desabrochou o cinto de seguridade e afastouse con nada máis nada que o casco e o traxe de condución salpicado de barro. O accidente foi o final de de Cesaris en Ligier, co dono do equipo Guy Ligier acusando ao italiano logo de ver unha repetición do accidente afirmando que "eu xa non podo darme o luxo de manter o emprego deste home", referíndose aos constantes gastos de reparacións polos accidentes de de Cesaris desde que se unira ao equipo en Cando regresou aos boxes, de Cesaris dixo ao equipo que a razón do seu abandono foi que o coche parara e non arrincaba. Informouse nese momento que o equipo Ligier non vira a repetición do accidente.
Coa súa 20ª vitoria na carreira, Prost liderou o Campionato do Mundo de Pilotos empatado a puntos con Alboreto, cada un con 50 puntos. Tras unha serie de retiradas desde a súa vitoria na segunda carreira da tempada en Portugal, Senna fixo unha gran carreira quedando segundo logo de saír dun humilde (para el) décimo cuarto posto na grella, Alboreto terminou terceiro no Ferrari de reposto conservando o liderado no campionato do mundo (agora compartido con Prost). Stefan Johansson (Ferrari), Elio de Angelis e Marc Surer (Brabham), completaron os puntos.
Morte (personificación)
miniatura|300x300px|Representación occidental da Morte como un esqueleto cargando unha [[gadaña]] O concepto de morte como unha entidade existiu en moitas sociedades, dende o inicio da historia. A partir do século XV, co reavivamento da cultura grecorromana como fonte de inspiración artística, veu ser mostrada como unha figura esquelética que carga unha gadaña e viste unha túnica negra con capuz; está inspirada en Hades, o deus grego do mundo inferior (Plutón para os romanos). Na cultura occidental, a Morte asóciase frecuentemente a esta figura, de aspecto semellante ao enraizado o século XV. No oriente chámase Iama, Yanluo, Enma Dade Oh, Rei Yŏmna, ou Shinigami (Deus ou Anxo da Morte na mitoloxía xaponesa).
Gran Premio de Austria de 1985
Notas
A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tomáronse de
Morte (personificación)
Existe tamén na Biblia, Abadom (tamén chamado Apollyon), un anxo cunha identidade que é un misterio e que aparece no libro de Xob (capítulo 26, versículo 6) e no libro da Apocalipse (capítulo 9, versículo 11), onde se chama Anxo do Abismo. Nas tradicións xudaicas antigas de onde xurdiu a Biblia, o anxo da morte recibía o nome de Samael, anxo que para os estudiosos bíblicos, principalmente a partir do Novo Testamento se identifca como Satanás "o que tiña o imperio da morte" (Hebreos, 2:14) e no islam o anxo da morte identifícase como Azrael.
Nalgúns casos, a Morte é capaz realmente de matar a vítima, contándose que pode ser subornada, enganada ou aprisionada, a fin de manter a vida, como no caso de Sísifo. Outras crenzas sustentan que a Morte é un psicopompo, que serve só para cortar os últimos lazos entre a alma e o corpo e para guiar os mortos ao outro mundo sen ter calquera control sobre o feito da morte da vítima.
Nas culturas inglesa e alemá, a Morte adoita representarse como un home, mais nas culturas de lingua románica non é común que sexa feminina, igual que nas linguas eslavas.
Helénica
dereita|miniatura|400x400px|[[Tánatos como un mozo alado, no templo de Artemisa en Éfeso.]] Na antiga Grecia considerábase que como a morte era inevitábel non era representada como puramente má. Frecuentemente se retrata como un home barbado e alado, mais tamén foi retratada como un rapaz nova. A Morte, ou Tánatos, é a contrapartida da vida, sendo a morte representada como masculina, e a vida como feminina. Tánatos é o irmán xemelgo de Hipnos, o deus do sono. Normalmente se mostra co seu irmán e represéntase como xusto e xentil. O seu traballo é acompañar os falecidos ao submundo, gobernado por Hades. Entón, entrega os recentemente mortos nas mans de Caronte, o barqueiro que leva as almas ao longo do río Aqueronte, que separa a terra dos viventes da terra dos mortos. Críase que se o barqueiro non recibise algún tipo de pagamento, a alma non sería entregada ao submundo e sería deixada na beira do río durante cen anos.
Celta
O folclore bretón mostra unha figura espectral que é presaxio da morte, o Ankou. O Ankou non é a propia morte, senón o seu servidor. Normalmente, o Ankou é o espírito da última persoa que morreu dentro da comunidade, aparecendo como unha figura alta e abatida cun chapeu largo e longos cabelos brancos ou como un esqueleto cunha cabeza xiratoria que ve a todos en todo lugar. O Ankou conduce un vello vagón ou un carro, apiñado de cadáveres. Din que cando un vivo escoita o son do vehículo ranxendo non tardará en morrer. Tamén din que aquel que ve o Ankou morrerá dentro dun ano.
Polaca
En Polonia, a Morte (ou Śmierć) retrátase cunha aparencia similar á románica tradicional, mais en lugar dun manto negro viste un manto branco. A Morte personifícase como unha muller (a palabra śmierć é de xénero feminino) e vese principalmente como unha vella esquelética, como describe o diálogo do século XV "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" (en latín: "Dialogus inter Mortem et Magistrum Polikarpum").
Nórdica
En Noruega, a Morte é retratada como unha muller anciá que usa un capuz negro, coñecida polo nome de Pesta (que significa bruxa, praga). Vai ás vilas cargada cun sedeiro ou cunha vasoira. Se levar o sedeiro, algunhas persoas poderían sobrevivir a praga, no caso de que leve a vasoira, todos morrerían.
Escrituras hindús
miniatura|200x200px|[[Iama (deus)|Iama, o señor da morte hindú, presidindo a súa corte no inferno]] Nas escrituras hindús, o señor da morte é Iama, ou Iamaraja (literalmente "o señor da morte"). Iamaraja monta un búfalo negro e ten un lazo de corda para levar a alma de volta á súa residencia, chamada Iama Loca (o mundo de Iama, ou o submundo dos mortos). Existen moitas formas de ceifeiros, aínda que algúns din que hai só un que se disfraza como un neno pequeno. Os seus axentes, os Iamadutas, cargan as almas de volta para Iama Loca. Alí, almacénanse todas as contas das accións boas e ruíns dunha persoa, mantidas polo Chitragupta. O saldo desas accións permite a Iamaraja decidir onde vai residir a alma na súa próxima vida, segundo a teoría da reencarnación. Iama tamén se menciona no Mahabharata como un gran filósofo e devoto do supremo Brahman.
Iama é tamén coñecido como Darmaraja, ou rei do Dharma. Unha interpretación é que a xustiza se serve igualmente para todos, vivos ou mortos, con base no seu karma ou destino. Esta aínda se reforza pola idea de que Yudhishtra, o máis vello dos Pandavas, se considera como a personificación da xustiza, e naceu debido ás oracións de Kunti para Iamaraja.
As escrituras budistas tamén mencionan a Iama ou Iamaraja de xeito moi similar.
Folclore e mitoloxía do extremo oriente
Na mitoloxía chinesa e no taoísmo, Yanluo (chinés: 閻羅; pinyin: Yánluó), ou Yanluo wang (閻羅王; Yánluó wáng), é o deus da morte e o gobernador de Di Yu (inferno ou submundo). A divindade orixinouse a partir de Iama do hinduísmo e foi adoptado no panteón chinés, eventualmente espallándose para o Xapón como Enma-Daioh e en Corea como o gran Rei Yŏmna. Normalmente retrátase vestindo un bonete de xuíz chinés e vestiduras tradicionais chinesas en ambas as representacións, as chinesas e as xaponesas.
Na mitoloxía coreana, o equivalente da figura da Morte é Jeoseung-Saja (저승사자 en coreano). É retratado como un burócrata severo e implacábel no servizo de Yŏmna. Un psicopompo, escolta a todos (bos ou malos) da terra dos vivos para o submundo cando chega a súa hora.
Na mitoloxía xaponesa e no Kojiki, tras dar a luz ao deus do lume Hinokagutsuchi, feridas mortais causadas polo lume do fillo atinxen a Izanami e ela entra no reino da noite perpetua chamado Yomi-no-kuni (o submundo), para o cal Izanagi, o seu marido, viaxou nunha tentativa frustrada de salvala. El contempla o estado monstruoso e infernal da súa esposa, ela avergóñase e fica furiosa. Izanami persegue a Izanagi a fin de matalo, mais non o consegue e promete matar mil do seu pobo cada día. Izanagi retruca dicindo que van nacer mil cincocentos todos os días.
Hai tamén deuses da morte chamados shinigami, que están máis próximos da personificación occidental da Morte. Os shinigami son comúns nas modernas ficcións e artes xaponesas, mais están esencialmente ausentes da mitoloxía tradicional.
Folclore e mitoloxía de América latina
Como ocorre en moitas linguas románicas (incluíndo francés, portugués, italiano, galego e romanés), a palabra española para a morte, "muerte", é un substantivo feminino. Como tal, é común nas culturas de fala hispana personificar a morte como unha figura feminina.
Na mitoloxía azteca, Mictēcacihuātl é a raíña de Mictlan (o submundo azteca), gobernando sobre o máis alá co seu marido Mictlantecuhtli. Outros epítetos para ela inclúen "Dama dos Mortos", xa que o seu papel inclúe vixiar os ósos dos mortos. Mictecacihuatl estaba representado cun corpo descarnado e con mandíbula ágape para tragar as estrelas durante o día. Presidiu as festas antigas dos mortos, que evolucionou das tradicións aztecas ao moderno Día dos Mortos despois da síntese coas tradicións culturais españolas.
Santa Muerte ("Santa Morte") é unha deidade feminina ou santo popular de relixión popular mexicana, cuxa popularidade foi crecendo en México e Estados Unidos (por expatriados mexicanos) en anos recentes. Desde a época precolombiana, a cultura mexicana mantivo unha certa reverencia cara á morte, como se ve na conmemoración xeneralizada do Día de Defuntos. La Calavera Catrina, un personaxe que simboliza a morte, tamén é unha icona do Día de Mortos mexicano.
San La Muerte é un santo popular esquelético venerado en Paraguai, nordeste da Arxentina e sur do Brasil. Como resultado da migración interna na Arxentina desde os anos 60, a veneración de San La Muerte estendeuse ao Gran Buenos Aires e ao sistema penitenciario nacional. San La Muerte represéntase como unha figura esquelética masculina que normalmente sostén unha gadaña. Aínda que a Igrexa católica en México atacou a devoción de San La Muerte como unha tradición que mestura o paganismo co cristianismo e é contraria á crenza cristiá de que Cristo vence á morte, moitos devotos consideran a veneración de San La Muerte como parte da súa fe católica. Os rituais conectados e os poderes atribuídos a San La Muerte son moi similares aos de Santa Muerte; a semellanza entre os seus nomes, porén, é casual.
Na relixión brasileira Umbanda, o orixá Omolu personifica a enfermidade e a morte, así como a curación. A imaxe da morte tamén está asociada a Exu, señor da encrucillada, que goberna os cemiterios e a hora da medianoite.
No vodú haitiano, o Guédé é unha familia de espíritos que encarnan a morte e a fertilidade. O máis coñecido destes espíritos é o Barón Samedi.
Relixións abrahámicas
miniatura|Anxo da Morte. Venecia, 1951 O Anxo do Señor fere cento oitenta e cinco mil homes no campamento asirio (II Reis, 19:35). Cando o Anxo da Morte pasa a ferir os primoxénitos dos exipcios, Deus impide "o destrutor" (shâchath) entrar nas casas con sangue na porta (Éxodo, 12:23). O "anxo destrutor" (mal'ak ha-mashḥit) estende a súa man para exterminar Xerusalén, mais impídello Yahweh, que se arrepinte dese mal (II Samuel, 24:16). En I Crónicas 21:16, o Anxo do Señor é visto polo rei David "entre a terra e o ceo, tendo na man a espada desenvaiñada, volta contra Xerusalén". O libro bíblico de Xob (33:22) emprega o vocábulo xeral "destrutor" (memitim), que a tradición identificou como "anxos destrutores" (mal'ake Khabbalah), e Proverbios (16:14) emprégase a expresión "anxos da morte" (mal'ake ha-mavet). No islam, no sikhismo e nalgunhas tradicións extrabíblicas, o anxo da morte chámase Azrael e tamén Samael.
Memitim
dereita|miniatura|282x282px|A morte do coveiro, de [[Carlos Schwabe]] O memitim é un tipo de anxo da tradición bíblica asociado coa mediación sobre as vidas dos moribundos. O nome derívase da palabra hebrea mĕmītǐm e refírese aos anxos que provocan a destrución daqueles a quen os anxos da garda xa non están protexendo. Aínda que poida haber algún debate entre os estudosos da relixión sobre a natureza exacta dos memitim, aceptáse xeralmente que, tal como se describe no libro de Xob (33:22), son algún tipo de asasinos.
Formas e funcións
De acordo co Midrash, o Anxo da Morte foi creado por Deus o primeiro día. A súa morada é o ceo, de onde alcanza a terra en oito voos, mentres a Peste chega nun. Dixo Deus ao Anxo da Morte: "Eu entregueiche o poder sobre todas as persoas, agás sobre estes que están libres da morte por medio da Lei". Ten doce ás e din que está cheo de ollos. Cando un home que está a piques de morrer ve o Anxo da Morte, é tomado dunha convulsión e abre a boca. O Anxo ponsé á fronte da vítima coa súa espada desenvaiñada, da cal caen pingas de fel na boca do home, esa pinga provoca a morte e aos poucos o corpo da persoa tórnase podre, ficando co rostro amarelo. A expresión "ao gusto da morte" tivo orixe na idea de que a morte foi causada por unha gota de fel. Nas tradicións xudaicas o anxo da morte recibe o nome de Samael, de espantosa aparencia, e da coroa da cabeza ata os pés está cuberto de ollos. Moisés veo, asómbrase e pide: "...meu Deus e o Deus de meus pais, non me deixe caer nas mans dese anxo" (Asunción de Moisés cap IV).
A alma escapa pola boca, ou, como se afirma nalgúns lugares, a través da gorxa. Polo tanto, o Anxo da Morte está na cabeza do paciente (Adolf Jellinek, lc ii 94, Midr O Ps de xi.. .). Cando a alma abandona o corpo, a súa voz vai dun mundo para o outro, mais non é ouvido (Xén. R. vin 7;.. Ex R. v. 9,.. Pirḳe R. El xxxiv). A espada do Anxo da Morte, mencionado polo cronista (I Crónicas, 21:15; comp. Xob, 15:22; Enoc, 62:11), indica que o Anxo da Morte tiña a figura dun guerreiro que mata os fillos dos homes. "O home, o día da súa morte, cae diante do Anxo da Morte como un animal diante do matador" (Grünhut ", Liḳḳuṭim", v. 102). O pai de Samuel (c. 200) di: "O Anxo da Morte díxome: 'Só a causa da honra da humanidade é que eu non corto os seus pescozos como se fai cos animais abatidos" ('Ab Zarah. 20b). En representacións posteriores, o coitelo, por veces, substitúe a espada, e tamén se fai referencia ao cabo do Anxo da Morte, o que indica morte por estrangulamento. Moisés di a Deus: "Eu temo o cabo do Anxo da Morte" (Grünhut, LCV 103 et seq.). Dos catro métodos xudaicos de execución, tres son nomeados en conexión co Anxo da Morte: Queimadura (derramando de chumbo quente na gorxa da vítima), abate (por decapitación) e estrangulamento. O Anxo da Morte administra o castigo particular que Deus ordenou para a práctica de pecado.