cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unión de extremos non homólogos
Consecuencias da disfunción
Varias síndromes humanas están asociadas cunha NEHJ disfuncional. As mutacións hipomórficas en LIG4 e XLF causan as síndromes LIG4 e XLF-SCID, respectivamente. Estas síndromes teñen moitas características comúns, como a radiosensibilidade celular, microcefalia e inmunodeficiencia combinada grave (SCID, severe combined immunodeficiency) debido a unha recombinación V(D)J defectuosa. As mutacións de perda de función en Artemis causan tamén SCID, pero estes pacientes non mostran os defectos neurolóxicos asociados coas mutacións de LIG4 ou XLF. A diferenza na gravidade pode explicarse polo papel exercido polas proteínas mutadas. Artemis é unha nuclease e crese que só é necesaria para reparar roturas de dobre cadea con extremos danados, mentres que a ADN ligase IV e XLF cómpren para todos os eventos da NHEJ.
Moitos xenes da NHEJ foron sometidos a knockout en ratos. A deleción de XRCC4 ou LIG4 causa letalidade embrionaria en ratos, o que indica que a NHEJ é esencial para a viabilidade dos mamíferos. A diferenza disto, os ratos que carecen de Ku ou de DNA-PKcs son viables, probablemente porque pode haber un baixo nivel de unión de extremos aínda en ausencia destes compoñentes. Todos os ratos mutantes para a NHEJ mostran o fenotipo SCID, sensibilidade á radiación inonizante e apoptose neuronal.
Marguerite Bervoets
Marguerite Bervoets, nada en 1914 e finada en 1944, foi unha resistente belga durante a segunda guerra mundial.
Traxectoria
Profesora en Tournai durante a invasión alemá, fundou dende 1941 un semanario clandestino, La Délivrance. Arrestada e xulgada, foi executada en Alemaña o 7 de agosto de 1944.
En agosto de 1942, Marguerite Bervoets e Cécile Detournay, que daquela formaban parte da Lexión Belga, acceden aos arredores do campo de aviación de Chièvres co fin de fotografar unhas baterías antiaéreas recentemente instaladas. As dúas mozas levan un saco con provisións e unha cámara fotográfica. Comezan a tomar fotos cando un sentinela alemán sorpréndeas e lévaas ante un oficial. As mozas mostran o seu saco e din que elas ficaban nunha granxa veciña para recoller vituallas e afirman que elas querían só facer unhas fotos da paisaxe para terminar uns carretes fotográficos. Desgraciadamente, o lugartenente alemán ordena unha investigación. No domicilio de Marguerite, atópanse unhas armas. A moza que presentira o seu destino xa citara no instituto unha frase de Maeterlinck:
Despois duns meses na cadea hitleriana de Mons, Marguerite Bervoets e Cécile Detournay son deportadas a Alemaña para aí ser xulgadas. Marguerite é condenada a morte; Cécile a sete anos de traballos forzosos.
Dous anos máis tarde, o 7 de agosto de 1944, Marguerite Bervoets foi guillotinada nunha cadea nazi, en Wolfenbüttel ao mesmo tempo que outra figura da Resistencia belga, Fernande Volral. Cécile Detournay será ceibada pola tropas americanas en maio de 1945. Os xefes directos de Marguerite e de Cécile, Henri Deneubourg et Edouard Sourdeau, igualmente arrestados en agosto de 1942, foron tamén guillotinados na cadea de Wolfenbüttel o 1 de xuño de 1944.
En honor de Marguerite Bervoets, a escola de Mons (en Hainaut) onde fixo os tres derradeiros anos de humanidades leva o seu nome; é hoxe o Ateneo Real Marguerite Bervoets. Unha rúa de Mons leva igualmente o seu nome, e tamén unha rúa en Forest (Bruxelas) e incluso unha rúa de Guyancourt (preto de París). Atópanse tamén varios monumentos tanto na Bélxica como noutros estados (por exemplo nas ribeiras do lago de Como).
Túnel do Gran Sasso
miniatura|250px|Túnel do Gran Sasso O túnel do Gran Sasso (Traforo del Gran Sasso en italiano) é parte da Autoestrada A24 italiana que une Roma e o Mar Adriático vía L'Aquila e Téramo, a través dos Montes Apeninos vía Gran Sasso en Abruzzo.
Descrición
Hai dous túneles, cada un deles con dous carrís para cada dirección, 10.176 metros de longo, que tamén alberga os Laboratori Nazionali del Gran Sasso. Aínda que a construción comezou o 14 de novembro de 1968, a dirección leste do túnel (cara Teramo) non se abriu ata o 1 de decembro de 1984; mentres que a dirección oeste (cara L'Aquila) abriuse en 1995.
Kirkwall
miniatura|150px
Kirkwall é a vila principal e capital do arquipélago das Illas Órcadas, ao norte da Escocia.
O nome Kirkwall deriva do noruegués Kirkjuvagr (« vano da igrexa »), deformado en Kirkvoe e Kirkwaa.
miniatura|250px|esquerda|A catedral de Santo Magnus
Kirkwall está situado na costa norte da illa principal do arquipélago. O seu porte está unido por transbordador con Aberdeen e Lerwick así como coas principais illas do arquipélago situadas ao norte. A poboación de Kirwall é de aproximadamente 8.500 habitantes.
Aristides Pereira
Aristides Maria Pereira, nado en Boavista o 17 de novembro de 1923 e finado en Coímbra o 22 de setembro de 2011, foi un político de Cabo Verde, sendo o primeiro presidente da república do seu país.
Traxectoria
Comezou a súa vida profesional traballando como radio-telegrafista, onde chegou a xefe dos Servizos de Telecomunicacións, en Guinea-Bisau.
Coa conquista da independencia, en 1975, Aristides Pereira fíxose o primeiro presidente da República de Cabo Verde, cargo que mantivo até 1991. Tralas eleccións democráticas, Aristides Pereira perdeu a presidencia para António Mascarenhas Monteiro.
Faleceu aos 87 anos. Estaba en Portugal desde principios de agosto, sendo operador en Coímbra tras fractura no colo do fémur, agravada pola condición de diabético.
Soberanía popular
O termo soberanía popular acuñouse fronte ao de soberanía nacional, que se interpretaba dunha forma restritiva como a soberanía residente na nación, termo de difícil definición que pode identificarse con máis dificultade e restrinxirse na súa representación efectiva ás capas máis elevadas da sociedade (sufraxio censatario); mentres que o principio da soberanía popular fai residir a soberanía no pobo, que estaría formado pola totalidade do corpo social, en especial polos máis humildes (a clase baixa, traballadora), e que só podería expresarse mediante o sufraxio universal. A Soberanía popular sostiña a participación de todos os cidadáns homes na vida política mediante o sufraxio universal.
A Constitución francesa de 1793 foi o primeiro texto legal que estabeleceu que "a soberanía reside no pobo...". Jean Jacques Rousseau, en O contrato social, atribúe a cada membro do Estado unha parte igual da que denomina a "autoridade soberana". Esta é probabelmente a primeira referencia teórica sobre a soberanía popular.
De acordo coas diversas teses mantidas até agora, pódese definir que "a residencia legal e efectiva do poder de mando dun conxunto social encóntrase e exércese en e pola universalidade dos cidadáns", e particularmente nos Estados democráticos. Así o sufraxio universal convértese nun dereito fundamental e a condición cidadá é igual para todos con independencia de calquera outra consideración, agás as limitacións de idade ou xuízo.
A constitución da Arxentina inclúe dende 1853 o "principio da Soberanía do Pobo" no seu artigo 33, considerándoo, xunto á forma republicana de goberno, como fundamento dos dereitos e garantías constitucionais.
Digenis Akritas
Digenis Acritas (Διγενής Ακρίτας) é o poema épico máis importante da literatura bizantina. O seu argumento é a loita secular mantida ao longo do río Éufrates polos soldados de fronteira bizantinos (akrítai) contra os árabes), evocada nas lendarias xestas do protagonista Digenis.
Foi moi difundido, mesmo fóra do mundo grego, como mostran as súas pegadas na épica popular eslava e na tradición de contos árabo-persa.
Manuscritos
Esta extensa narrativa é de autor anónimo e chegounos en seis versións gregas (séculos XIV a XVII) e unha rusa. Parece unha reelaboración docta realizada na primeira metade do século X a partir dun material abondoso de cantos populares transmitidos oralmente en todo o mundo bizantino, cuxa referencia histórica orixaria se remonta a case tres séculos antes.
Os manuscritos máis antigos son o do Escorial (=E, 1867 liñas) e Grottaferrata (=G, 3749 liñas), que levan os nomes das bibliotecas que os gardan. A versión G parece moito máis elaborada que a E. Esta mostran escenas de batalla máis dramáticas e ten un estilo máis austeras. As descricións épicas dos cabaleiros montados e das batallas están maracadas polo ton dramático, o ritmo veloz e o detallismo visual vivo.
Digenis Akritas fornece descricións moi vivas da vida nas sociedades marciais das rexións de fronteira. O protagonista concentra as lendas que se acumularan arredor de moitos herois locis.
Argumento
O contexto son os conflitos entre bizantinos e árabes que se estenderon desde o século VII até comezos do XI. Os acritas do Imperio Bizantino eran unha clase militar responsábel da salvagarda das rexións fronteirizas do territorio imperial dos inimigos externos e dos saqueadores que operaban nos límites do imperio. A obra consta de dúas partes. Na primeira, o "Lai do emir", que ten un carácter máis épico, un emir árabe invade a Capadocia e secuestra a filla do xeneral bizantino. O emir convértese ao cristianismo pola filla e aséntase na Romenia, xunto coa súa xente. Da súa unión nace Digenis.
A segunda parte está dedicada ao heroe e aos seus grandes feitos de valentía e forza. Como o seu pai, secuestra a filla doutro xeneral e casa con ela, mata un dragón, vence un grupo de bandidos e despois tamén vence os seus tres xefes en combate singular. Ninguén, nin sequera a asombrosamente a forte muller guerreira Maximu, con quen comete adulterio, pode igualárselle. Tendo vencidos a todos os seus inimigos, Digenis constrúe un palacio no Éufrates, lugar ao que se retira para vivir en paz.
Digenis continuou a ser lido durante séculos, como mostra o grande número de versións e a aparición do ciclo de cancións acríticas, algunhas das cales aínda existen. Existe unha lenda en Chipre segundo a cal pasou pola cordilleira de Pentadaktylos (Cinco Dedos) cando a illa estaba ocupada polos árabes para saltar até a Asia Menor, de onde lle ven o nome aos montes. Noutra tradición posterior, a Digenis só o vence a Morte personificada como Tanatos (quen xa loitara con Hércules).
Forma
Digenis Akritas escribiuse en grego medieval demótico e está composto en verso branco de quince sílabas. O poema segue a tradición bizantina cun hemistiquio en cada verso. Segue unha cadencia no seu fluír, sen cacofonía e con escasas repeticións sonoras.
Sué
Sué, Xué, Sua, Zuhe ou Suhé era o deus do Sol na relixión muisca. Era o marido da deusa da Lúa, Chía. Os muiscas e a súa confederación eran unha das catro civilizacións avanzadas de América e desenvolveron a súa propia relixión no Altiplano Cundiboyacense dos Andes. Tanto o Sol como a choiva, representada por Chibchacum, eran fundamentais para a súa agricultura.
Descrición
miniatura|250px|esquerda|Reconstrución do [[Templo do Sol (Sogamoso)|Templo do Sol, lugar de adoración de Sué. Museo Arqueolóxico de Sogamoso.]] Despois de que Chiminigagua crease a luz e a Terra, creou a Chía e a Sué para que representasen a Lúa e o Sol respectivamente. O conquistador español Gonzalo Jiménez de Quesada escribiu sobre os deuses muiscas: "eles teñen o Sol e a Lúa como creadores de todas as cousas e cren que están xuntos como marido e muller, creando os consellos".
Mentres que Chía estaba relacionada co zipas do sur da Confederación muisca, Sué estaba relacionado co zaque do norte. Tamén o cacique de Ramiriquí estaba relacionado con Sué.
Sué era adorado no Templo do Sol de Sugamuxi, no presente coñecida como Sogamoso, a Cidade do Sol. Outros templos atribuídos a Sué estaban en Bacatá e en Guatavita. O templo do Sol orixinal de Sogamoso foi destruídos polos fachos dos conquistadores españois.
Na data do solsticio de verán, os nobres muiscas marchaban en procesión ó templo para facer sacrificios e pedir a bendición das colleitas. O día era celebrado por toda a xente, que pintaban o corpo e bebían chicha. Tamén adoraban ás súas propias sombras, xa que crían que Sué lles proporcionaba o seu propio deus persoal que os acompañaba durante todo o día.
Filmes de Grecia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|[[Yorgos Lanthimos, director de Kynodontas, candidato ao premio.]] Grecia presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende o ano 1957. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Grecia para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Pobo kanaka
Os kanakas son os indíxenas melanesios de Nova Caledonia. Segundo datos do 2009, a súa poboación ascende a 99.078 persoas e constitúen o 40.3% da poboación total de Nova Caledonia.
Etimoloxía
O termo utilizado nas linguas melanesias de Nova Caledonia, "kanak", ten a súa orixe na palabra kanaka que significa "home" en lingua hawaiana, e é usado en xeral polos habitantes indíxenas das Illas do Pacífico para se referir a eles mesmos. Os navegantes e mercadores europeos xeneralizaron o seu emprego, sobre todo na forma francesa «canaque», para referirse non só ós polinesios, senón tamén ós pobos de Melanesia e Micronesia.
En Nova Caledonia, o termo utilizouse por parte dos franceses de forma pexorativa. A partir da década de 1960 os movementos independentistas de Nova Caledonia apropiáronse do termo para referirse a si mesmos. Deste xeito, a nación kanaka denomínase Kanaky. Cunhas trinta linguas autóctonas diferentes, non existía unha denominación común para o país nin para a poboación melanesia de Nova Caledonia. O que antes se consideraba pexorativo, hoxe emprégase con orgullo e como símbolo de reivindicación cultural e emancipación política.
Historia
220px|miniatura|[[Bandeira de Nova Caledonia]] Son considerados tradicionalmente como un pobo melanesio. A súa instalación no arquipélago remóntase cando menos ós anos 1.000 e 1.500 a. C., coincidindo coa expansión austronesia en Oceanía. A datación baséase nos restos arqueolóxicos atopados en Nova Caledonia onde se atoparon os primeiros e principais xacementos pertencentes á cultura lapita.
Kanakas famosos
Destaca o futbolista Christian Karembeu, xogador internacional da Selección de fútbol de Francia que gañou a Copa Mundial de Fútbol de 1998. Tamén atopamos ó futbolista Frédéric Piquionne que actualmente xoga de dianteiro na Premier League.
Clean Bandit
Clean Bandit é un grupo de música electrónica de orixe inglesa, fundando en 2009. Despois do seu sinxelo de 2013 "Mozart's House" que acadou a posición 17 no UK Singles Chart, en xaneiro de 2014 conseguiron o seu primeiro número un no Reino Unido con "Rather Be".
Estilo musical
A música de Clean Bandit é descrita coma unha fusión, mesturando electrónica con música clásica.
Vídeos
Chatto declarou que os vídeos musicais que acompañan ás cancións son parte integral da obra no seu conxunto, e os vídeos concebíronse durante o proceso de escritura da música. Filman os clips de maneira independente, con frecuencia inspirándose nas súas experiencias vitais.
2006-2012: formación e primeiros tempos
Os membros Jack Patterson, Grace Chatto e Milan Neil Amin-Smith coñecéronse mentres estudaban na Universidade de Cambridge.
Nese intre, Chatto lideraba un cuarteto de corda, xunto con Amin-Smith. Un dos seus amigos, Ssegawa-Ssekintu Kiwanuka, a letra e a música de "Mozart's House", e fíxose realidade. Co tempo, fundaron a o grupo.
O seu nome, Clean Bandit, é a tradución dunha frase rusa (Chatto e Patterson viviran xa en Rusia).
2012-presente: New Eyes
miniatura|Clean Bandit no FIB 2015 En decembro de 2012 o grupo publicou o seu sinxelo de debut "A+E", que chegou ao posto 100 no UK Singles Chart. O 29 de marzo de 2013 estrearon o segundo single do álbum, "Mozart's House". O tema chegou ao 17 no UK Singles Chart, introducíndose por primeira vez no top 20 británico. O terceiro single do álbum, "Dust Clears" estivo no 43 do Reino Unido. O cuarto sinxelo, "Rather Be" con Jess Glynne publicouse o 19 de xaneiro de 2014, acadando o seu primeiro número un. A data de publicación do álbum é o 12 de maio de 2014 con Atlantic Records.
Confederación Africana de Fútbol
A Confederación Africana de Fútbol é o organismo internacional que reúne ás asociacións nacionais de fútbol do continente africano, encárgase de administrar e controlar as diferentes competicións de selección e de clubs que teñen lugar no continente. Tamén é coñecida co seu acrónimo CAF.
Historia e características
A CAF é unha das 6 confederacións que compoñen a FIFA. As características do continente (o seu forte empobrecemento, falta de recursos económicos e infraestruras etc.) foron unha grande eiva para o desenvolvemento do fútbol na rexión que enlixou en parte a imaxe desta confederación ao longo dos anos, a pesar dos grandes xogadores e seleccións que teñen saído do continente africano. Porén esta imaxe está a mudar nos últimos anos, tamén en parte grazas ao apoio da propia FIFA, ao aumentar o número de prazas que esta confederación ten nos Mundiais de Fútbol, subindo a 5 na edición de 1998 e a 6 na de 2010. Precisamente esta última edición do mundial, a desenvolver en 2010 será unha grande proba para o continente xa que por primeira vez na historia será un país africano, a República Surafricana, a encargada de organizar o evento.
A confederación foi fundada o 8 de febreiro de 1957, no Khartún, o Sudán, polas federacións nacionais de Exipto, Etiopía, Suráfrica e o Sudán. A súa sede permaneceu uns poucos meses en Khartún, até que un incendio afectou ao edificio, obrigando ao traslado á cidade do Cairo. O primeiro Secretario Xeral foi Youssef Mohammad e o presidente foi Abdallah Salem. Na actualidade a confederación está composta de 55, 53 coma membros de pleno dereito e a Illa de Reunión e Zanzíbar coma asociados. O actual presidente da Caf é Issa Hayatou.
Loita canaria
250px|miniatura|Loita canaria A loita canaria é un deporte de loita tradicional orixinario das Illas Canarias (España).
Descrición
Caracterízase pola habilidade para aproveitar a forza do contrario e por non buscar ferilo, senón desequilibralo ata facerlle tocar o chan con calquera parte do seu corpo que non sexan as plantas dos seus pés. Para crebar a estabilidade do rival non se permite a loita no chan, como ocorre con outras modalidades, nin ningunha clase de chaves ou estrangulamentos.
Cando dous loitadores se atopan no centro do terrero estreitan as súas mans en sinal de amizade, nobreza e tradición. Inician o agarre colocándose fronte a fronte e cada un introduce a súa man esquerda no remango dereito do pantalón do opoñente. Inclinan os seus corpos cara adiante pola cintura, ata quedar os seus ombreiros dereitos xuntos, á mesma altura. Colocando os brazos dereitos en posición vertical, unen as palmas das mans e báixanas ata tocar o chan coas puntas dos dedos. Validada esta secuencia polo árbitro, este dará o sinal de comezo da agarrada facendo soar o seu chifre.
A loita desenvólvese dentro dun círculo, que pode ser de area, terra ou outros materiais, denominado terrero, cuxos dous círculos céntricos teñen unhas dimensións mínimas que han de ser de 16 e 18 metros de diámetro respectivamente. Nel, dous loitadores enfróntanse agarrados intentando derrubarse.
Anteriores á conquista, os aborixes das distintas illas non tiñan practicamente contacto entre si, e este tipo de loita estendíase polas diferentes illas. Xa que logo, a loita debeu xurdir primeiro no continente e máis tarde produciuse a chegada dos poboadores. Sábese que no norte de África existen loitas similares, que puidesen emparentarse coa loita que os antigos canarios practicaban nas Canarias. É un dos legados máis importantes que, desde o pobo aborixe das illas, chegou ata os nosos días. Cronistas e escribáns da conquista das Canarias pola Coroa de Castela falan da loita como unha das características máis destacadas da poboación autóctona.
Frei Espinosa, un dos primeiros historiadores que estivo en Tenerife cando a cultura guanche permanecía aínda case intacta, constata a existencia da loita aborixe.
Os especialistas e historiadores da loita canaria dividiron a súa evolución en tres etapas:
Mañas
miniatura|180px|Un loitador derrubando a outro. En loita canaria, unha maña é un movemento ou conxunto de movementos co único fin de derrubar ao contrario sen golpealo. Para iso poden utilizarse tanto pernas, brazos e movementos do corpo sempre que respecten as regras establecidas. Podemos dividir as mañas en tres grupos:
Mañas de bloqueo
Son aquelas que consisten en bloquear o movemento dalgunha parte do corpo do contrario, tanto cos brazos como coas pernas, para desestabilizalo e levalo á area sen chegar ao estrangulamento ou luxación. Algúns exemplos son toque por dentro, toque para atrás, toque por fóra, garabato, tropezóns, pardelera ou burricana.
Mañas de desvío
Son aquelas que consisten en mover o corpo para desviar a acción do contrario e coa propia forza do mesmo desestabilizalo. Algúns exemplos son desvío, tronchada, toque por dentro, baleiro ou can.
Gertrude Bell
Gertrude Margaret Lowthian Bell, nada en Washington (condado de Durham, Inglaterra), o 14 de xullo de 1868 e finada en Bagdad (Mandato británico de Mesopotamia) o 12 de xullo de 1926, foi unha escritora, viaxeira, arqueóloga, espía e funcionaria do goberno británico. Realizou múltiples viaxes por Oriente Medio, Suíza e dúas viaxes ao redor do mundo en 1897-1988 e 1902-1903. Foi a primeira muller en recibir un premio da Royal Geographical Society e a primeira muller que chegou a oficial na intelixencia militar británica.
Recoñécese, de xeito xeral, que ela mais Lawrence de Arabia foron os principais instigadores do levantamento árabe durante a primeira guerra mundial que rematou coa instalación da dinastía Haxemita en Xordania e Iraq. Ao remata-la guerra, ela estableceu as fronteiras de Mesopotamia e incluíu as tres vilaias (ou wilayas) que deron lugar ao Iraq actual.
Antecedentes familiares
Gertrude Bell naceu nunha familia moi influente de industriais británicos. Seu avó, por parte de pai era Sir Lowthian Bell, co-fundador e co-propietario dunha empresa en Northumbria que produciu un terzo das necesidades de ferro de Gran Bretaña na década de 1870. Sir Bell non só foi un dos industriais máis ricos de Gran Bretaña senón tamén un respectado científico que recibiu a medalla de ouro Bessemer e foi membro da Royal Society, entre outras. No seu salón aparecían, de cando en vez, figuras relevantes coma Charles Darwin, Thomas Huxley, o reformador social John Ruskin e o artista William Morris e chegou a ser membro do Parlamento polo Partido Liberal de Benjamin Disraeli
O pai de Gertrude Bell, Thomas Hugh Bell, era o fillo máis vello de Lowthian Bell e tamén recibiu unha formación completa. Estudou química na Sorbona en París; en Alemaña química orgánica e matemáticas. Cando regresou ao Reino Unido, paseniñamente asumiu o liderado do imperio creado polo seu pai e foi un capitalista progresista e propietario de fábricas nas que procurou que os seus traballadores recibiran unha paga xusta e coidados. Tamén participou na política no eido da educación e da saúde dende o punto de vista liberal.
Educación e mocidade
Florence Ollife, do mesmo xeito que Thomas Hugh Bell, era progresista e mandaron a emprendedora Gertrude en 1884 ao Queen's College, unha escola para nenas en Londres. Daquela, era unha conduta pouco usual pois as nenas da súa clase social adoitaban ter titores privados.
Aínda foi máis estraño que seus pais a mandasen en 1886 a estudar a Oxford: "Polo menos quero saber que podo facer unha cousa dende cero. Síntoo por esta aprendizaxe diletante. Quero mergullarme en algo", explicoulle a seu pai. Gertrude Bell ingresou, con dezaseis anos, no instituto Lady Margaret Hall da universidade de Oxford a pesar de que na sociedade vitoriana, a presenza da muller na universidade non estaba ben vista, mais o Margaret Hall estaba moi separado da cidade e da universidade, o que implicaba que, en realidade, estaba segregado da universidade e, ademais, as mulleres non podían acudir á biblioteca da universidade. Ela mailas súas compañeiras participaron só como estudantes invitadas e, xeralmente, estaban acompañadas por un titor. En 1888, xusto antes de cumpri-los vinte anos, rematou os estudos de historia moderna en dous anos e foi a primeira muller en recibir a máis alta distinción. Porén, ao título mantiña a forma masculina pois non foi até 1920 que Oxford tratou as mulleres en igualdade cós homes.
Primeiras viaxes (1888-1899)
Dende finais de 1888 e 1889 viaxou por Bucarest e despois a Constantinopla, onde coñeceu importantes personalidades. Ao volver a Londres non se sentía atraída pola vida social e, dada a súa educación e experiencias, tampouco atopaba un pretendente que a interesase. As cartas enviadas á Florence Ollife demostran que Gertrude sabía que ía camiño dunha existencia social marxinal e que permanecería solteira.
Primeiras viaxes a Oriente
No outono de 1892 comezou a aprender persa e na primavera de 1893, acompañando á súa tía Mary Lascelles marchou a Teherán, onde seu tío, sir Frank Lascelles, era o embaixador británico na corte do Sha Nasseredin.
Ao chegar, quedou baixo a custodia do secretario da embaixada, Gerald Cadogan, con que comezou a coñecer o deserto e a poesía árabe e de quen namorou. Cando informou á familia que pensaba casar con el, o pai negouse absolutamente pois chegáranlle novas de que era un xogador con débedas que andaba á procura dunha rica herdeira. En 1894 aparece o seu libro Persian pictures (reimpreso en 2005) no que relata as súas experiencias.
Alpinismo
En 1899 e 1904, para esquecer a experiencia anterior, dedicouse a facer montañismo nos Alpes. Probabelmente, foi a primeira persoa de nacionalidade británica en ascender a Meije, en 1900 o Drus, e en 1901, cos seus guías Ulrich e Heinrich Fuhrer, conseguiu a primeira ascensión por sete sendeiros no Engelhöner, unha pequena montaña nos Alpes do cantón de Berna. Un destes picos, Gertrudspitze (2 632 m ), foi denominado así no seu honor despois de ser cruzado por ela e mailos seus guías. Porén fracasou na conquista, en 1902, da cara nordeste de Finsteraarhorn, cando as inclemencias do tempo como a neve, a sarabia e unha tormenta con raios obrigaron a pasar "corenta e oito horas na corda" cos seus guías, aferrándose á rocha en terribles condicións que estiveron a piques de lles costa-la vida. Este feito foi descrito por John Percy Farrarcomo coma unha das máis grandes aventuras nas expedicións dos Alpes.
Arqueóloga
Continuou coas viaxes por Oriente, en concreto, por Palestina, Siria e Arabia (que cruzou seis veces) e publica un segundo libro: Syria, the desert and the sown. Neste libro describiu, fotografou e detallou a súa viaxe ás vilas e cidades da Gran Siria, como Damasco, Xerusalén, Beirut, Antioquía e Alexandreta. As pormenorizadas descricións contribuíron a abrir os desertos árabes ao mundo occidental.
A partir de 1905 participa en campañas de investigación arqueolóxica xunto co arqueólogo británico sir William Ramsay, participou na escavación de igrexas cristiás primitivas en Asia Menor. As escavacións en Binbirkilise foron narradas en A Thousand and One Churches. Aínda que esta obra aparece co nome de Ramsay en primeiro lugar, este escribiu 80 páxinas mentres Gertrude Bell escribiu 460 e se converteu nun libro de referencia para coñecer os monumentos bizantinos en Asia Menor e as primeiras igrexas cristiás.
Ao volver a Inglaterra, decidiu escribir sobre as súas experiencias e de aí naceu, en 1906, The Desert and the Sown. Posteriormente, na Royal Geographical Society realizou cursos de topografía, cartografía e astronomía. miniatura|Traballadores de Gertrude Bell nas escavacións de igrexas bizantinas en Binbirkilise (Turquía, 1907) En 1907, volveu con Ramsay a Turquía onde descubriron un campo de ruínas no norte de Siria, na beira oriental do curso superior do Éufrates, até a empinada ladeira do antigo val do río. Elaborou un plano e describiu as murallas e os arredores fortificados de Mumbayah (actual Munbaqat) «onde se montaron as miñas tendas e onde o nome árabe significa literalmente "lugar elevado"; era probablemente o Bersiba da lista de nomes establecida por Ptolomeo. Este lugar componse dun dobre terraplén situado sobre a ribeira do río». Alí coñeceu a Charles Doughty-Wylie, vicecónsul británico en Konia, con que anos despois tería unha relación sentimental.
Cardiff
Segundo o censo de 2011, a poboación de Cardiff é de 341.054 habitantes, sendo a décima cidade máis grande do Reino Unido.
Gertrude Bell
Arqueóloga
En xaneiro de 1909, visitou Mesopotamia e chegando preto de Bagdad descubriu as ruínas do palacio de Ukhaidiry do que realizou os planos; finalmente estivo en Babilonia e Najaf. En 1911, de novo en Mesopotamia, decidiu volver á cidade hitita de Carquemis, a visitar o arqueólogo, e amigo, David G. Hogarth, e alí coñeceu a outros dous arqueólogos: Reginald Campbell-Thompson e ao seu asistente, T.E. Lawrence (coñecido posteriormente como Lawrence de Arabia).
Gertrude Bell calculou mal a localización de Bersiba, pero identificou, pola toponimia do lugar, a significación do nome deste promontorio en ruínas, participando no descubrimento desta cidade oriental. Nun rectángulo de gran dimensión atópanse as ruínas dunha cidade moi fortificada, á que fan referencia documentos e estudos elaborados en 1964, cando se inspeccionou esta zona. En 1968 a sociedade alemá Deutsche Orient solicitou o permiso de escavación do montículo de ruínas
Cardiff
Época romana ata a Idade Media
miniatura|250px | Vista do Castelo de Caerdiffe (Cardiff). Cardiff fortificouse durante a ocupación das Illas Británicas pola Roma antiga. Cando o dominio en Britania rematou a principios do século V, o forte abandonouse. Os restos da fortificación orixinal segue sendo visible no Castelo de Cardiff. miniatura|left|Mapa de Cardiff de [[John Speed en 1610.]]
En 1091 Robert Fitzhamon comezou a traballar no castelo para preservar as murallas da antiga fortaleza romana. O edificio modificaouse substancialmente e ampliouse durante a Época vitoriana por John Crichton-Stuart, 3º marqués de Bute e o arquitecto William Burges.
Gertrude Bell
Liga anti-sufraxistas
En novembro de 1908, fundouse en Londres a Women's National Anti-Suffrage League (en galego: Liga Nacional de Mulleres contra o sufraxio). A súa primeira presidenta foi a popular novelista, Mary Ward e Gertrude Bell foi secretaria honoraria. Os líderes desta Liga defendían que a maior parte das mulleres inglesas non querían votar e, de feito, alertaban sobre os perigos de facelo. Os seus argumentos foron que, mentres as mulleres cresen que o seu sitio estaba na cociña e no dormitorio, non poderían formar parte do debate político e serían totalmente incapaces de tomar parte nas decisións sobre a forma na que a nación debía ser gobernada.
Cardiff
Época romana ata a Idade Media
Á sombra do castelo creceu unha pequena cidade formada principalmente por colonos de Inglaterra. Durante a Idade Media, a poboación de Cardiff oscilou entre os 1500 e 2000 habitantes, o tamaño normal dunha cidade Galesa na época. Non obstante, a finais do século XIII, Cardiff era a única cidade de Gales cunha poboación de máis de 2000 habitantes, aínda que era relativamente pequena en comparación con outras cidades do Reino de Inglaterra.
Durante a Idade Media, o porto da cidade adquiriu importancia e contra 1327 xa se convertera no elemento básico da cidade. A principios do século XII, construíuse unha palisada de madeira arredor do seu perímetro para protexela.
Gertrude Bell
Misión no Medio Oriente
En 1913, completou a súa derradeira e máis importante viaxe por Arabia, viaxando case 1 800 millas dende Damasco até Hail e, de volta, a través da península arábiga até Bagdad e, de novo, Damasco. O obxectivo era coñecer e entrevistarse cos dous maiores xefes tribais da península: Ibn Rashid (apoiado polos turcos) e Ibn Saud (contrario aos turcos), para avaliar unha posible alianza cos británicos contra os turcos. Ela foi a segunda muller estranxeira en percorre-la zona despois de que o fixese Lady Anne Blunt (neta de Lord Byron) en 1878. miniatura|Harry S. Philby ambientado con roupas árabes. Cando se declarou a guerra, Gertrude Bell solicitou ser enviada a Oriente Medio, o que lle foi denegado. Entón presentouse voluntaria na Cruz Vermella francesa. Porén, en novembro de 1915, foi convocada pola Arab Bureau, (en galego, Oficina Árabe) recentemente creada no Cairo (Exipto) e dirixida polo Xeneral Gilbert Clayton, e alí reencontrouse, de novo, con Lawrence.
Bristol
Bristol é unha cidade de Inglaterra pertencente ao condado homónimo. Canda a cidade de Plymouth constitúe un dos principais centros administrativos do sueste inglés. A cidade naceu e prosperou á beira do mar, onde o auxe comercial e poboacional foi en grande medida grazas ao porto de Bristol. No ano 2009 posuía unha poboación de 433.100 habitantes, 1 070 000 se incluímos toda a área metropolitana.
Gertrude Bell
Misión no Medio Oriente
Inicialmente, non lle foi asignou ningún rol oficial, aínda que axudou ao Comandante David Hogarth a organiza-lo servizo de información sobre as localizacións e o estado de ánimo das tribos árabes sobre a posibilidade de alianza cos británicos contra o Imperio Otomán. Lawrence e o capitán William Henry Irvine Shakespear empregaron esta información para coñece-los árabes e convencelos nunha alianza anti-otomá. Tanto Bell como Lawrence estudaran en Oxford e conseguiran boas notas en Historia Moderna, ámbolos dous falaban árabe con fluidez e tamén viaxaran amplamente polo deserto árabe e estableceran contactos e relacións coas tribos locais antes da Primeira guerra mundial. Posteriormente, o comandante Hogarth, que tamén era un recoñecido arqueólogo e historiador, recoñeceu o valor da experiencia de Lawrence e Bell e, trala súa recomendacións, primeiro Lawrence e despois Bell, foron asignados á Army Intelligence Headquarters (en galego: Xefatura de Intelixencia do Exército) no Cairo en 1915, para o resto da guerra.
O 3 de marzo de 1916, o xeneral Clayton enviou a Gertrude Bell a Basora, que fora conquistada polas tropas británicas en novembro de 1914, para asesorar o oficial político Percy Cox sobre como comportarse nunha zona que Bell coñecía moi ben. Bell preparou mapas topográficos para axudar ao exército británico para chegar a Bagdad con relativa seguridade. Converteuse na única muller que sumiu o cargo de oficial político nas forzas armadas británicas e recibiu o posto de oficial de enlace no Cairo na Arab Bureau. Foi tamén conselleira de campo de Harry St. John Philby, ao que introduciu nas complexas metodoloxías políticas sobre a intelixencia e a espionaxe. Cando as tropas británicas tomaron Bagdad, o 10 de marzo de 1917, foi enviada por Percy Cox a Bagdad co título de "secretaria para Oriente".
Salsa de tomate
thumb|upright=1.2|Salsa de tomate A salsa de tomate ou mollo de tomate é unha salsa elaborada cociñando tomates maduros normalmente cun rustrido de allo, cebola ou outros ingredientes. Dependendo do país poden engadirse máis ou menos ingredientes. No caso de Galicia adoita ser o rustrido de allo, cebola e, por veces, pementos. En España e Italia, unha fritura de cebolas, alfábega, sal, aceite, allo e varias especias. En México, por exemplo, engádenselle chiles vermellos, coandro, cebola, vinagre, limón e sal.
Bristol
En poboación, Bristol é a oitava cidade de Inglaterra e décima do Reino Unido. Arredor do planeta existen outras cidades tamén chamadas Bristol, a maioría nos Estados Unidos, pero tamén no Perú, no Canadá, Xamaica e Costa Rica. Todas probablemente inspiradas no nome da cidade orixinal.
Salsa de tomate
A salsa de tomate hoxe en día pode adquirirse envasada en múltiples formas (tomate natural triturado, tomate fritido, salsa de tomate á antiga etc...). Cómpre saber que noutros países de fala inglesa tales como Australia, Nova Zelandia, India e Gran Bretaña o termo salsa de tomate ("tomato sauce") refírese xeralmente ao condimento azucrado a base de tomates denominado en Galicia, ketchup. Nestes países, os mollos feitos con tomate chámanse mollos para pastas, mollo de polo etc., dependendo do seu uso.
Bristol
Historicamente dentro de Gloucestershire, foi decretada cidade en 1155 e recibiu status de condado en 1373. Desde o século XIII, durante medio milenio, foi clasificada entre as tres principais cidades inglesas despois de Londres, tras de York e Norwich. Porén, no século XVIII, por mor do rápido crecemento de cidades coma Liverpool, Birmingham e Manchester durante a Revolución Industrial, acabou perdendo ese status.
Salsa de tomate
Elaboración
En xeral en Europa elabórase a salsa do tomate extraendo a polpa dos tomates moi maduros (na industria envasadora empréganse tomates verdes e por esta razón engaden azucre coa intención de eliminar o sabor acedo), adóitase facer un rustrido de cebolas con algunha verdura que inclúe: pemento, allo etc. Adóitase frixir todo xunto, o rustrido e a polpa dos tomates, durante unhas horas até que o mollo reduza o seu volume ás 2/3 partes. O seu emprego vai dende a elaboración de partida doutros mollos, como pode ser a salsa boloñesa, a cíngara etc. ou na elaboración das bases de pizza, ou en propias salsas de tomate envasadas.
Gertrude Bell
Creación de Iraq
Percy Cox regresou e pediulle que continuase como secretaria para Oriente, actuando como enlace co próximo goberno árabe. Bell, a miúdo, tivo que mediar entre os diversos grupos de Iraq, a poboación xiíta maioritaria no sur, os sunnitas no centro e os kurdos no norte, que desexaban ser autónomos. O mantemento da unidade era esencial para o equilibrio político en Iraq e para os intereses imperiais británicos, pois interesaban non só os recursos petrolíferos senón que actuaría, coa axuda dos kurdos do norte como exército permanente na rexión, como zona de amortecemento e protección fronte a Turquía, Persia (Irán) e Siria.
Bristol
Fai fronteira cos condados de Somerset e Gloucestershire e fica localizada próxima ás cidades históricas de Bath, ao suroeste, e Gloucester ao norte. A cidade foi construída ao redor do río Avon e ten un pequeno litoral no estuario do río Severn, que desauga na Canle de Bristol.
Economía
Bristol é un núcleo industrial activo na industria aeronáutica e metalúrxica. Os seus principais sectores económicos constitúeno a industria aeroespacial, a defensa, o sector financeiro, o sector da comunicación, a tecnoloxía e o turismo. O seu porto, berce da cidade, ten conexión co de Avonmouth e Portishead grazas á canle de Bristol.
Gertrude Bell
Creación de Iraq
Os funcionarios británicos en Londres, especialmente Churchill, estaban moi preocupados por reducir os altos custos das colonias, incluído o mantemento da paz por mor das loitas entre tribos e tamén tentaron crear unha nova identidade para que as tres comunidades se chegasen a identificar como unha soa nación. , polo que chegaron á conclusión de que sería máis barato un Iraq como estado autónomo.
Conferencia do Cairo (1921)
En 1921, celebrouse a Conferencia do Cairo para determinar a estrutura política e xeográfica do que sería o Iraq e o Próximo Oriente actual. A participación de Gertrude Bell foi moi relevante na creación do país. Bell e T.E. Lawrence influíron para que a Transxordania e Iraq fosen dirixidas por Abdalá bin Hussein (futuro Abdalá I de Xordania) e Faisal bin Hussein dous fillos de Hussein ben Ali, xerife da Meca, rei do Hedjaz, que fora un dos promotores da rebelión árabe de 1916 contra o Imperio Otomán.
Bristol
Historia
O comercio colonial continúa a súa expansión no século XVIII, e a canalización do río Avon mellorará as condicións do porto. Mais no século XIX Bristol comeza a súa decadencia por mor da abolición da escravitude e deixando a condición de porto principal a Liverpool. No ano 1883, partiu dende Bristol o primeiro transatlántico con destino a América, o Great Western.
Salsa de tomate
Emprego en gastronomía
250px|left|thumb|[[Espaguetes con tomate.]] Algunhas gastronomías do mundo empregan a salsa de tomate con grande intensidade, deste xeito tense na cociña grega que se emprega especiada con canela así como acompañada doutras especias gregas.
Cardiff
Época romana ata a Idade Media
En 1404 Owain Glyndwr queimou Cardiff e tomou o castelo. Dado que a cidade aínda era moi pequena, a maioría dos edificios, que eran de madeira, foron reducidos a cinzas. Pouco despois reconstruíuse e comezou a florecer unha vez máis.
Cidade condado de Glamorganshire
En 1536, a Union Act entre Inglaterra e Gales levou á creación da comarca de Glamorgan, e Cardiff formou unha cidade condado (County town capital dun condado). Neste momento, a familia Herbert converteuse na familia máis poderosa da rexión. En 1538, Henrique VIII de Inglaterra pechou os conventos da Orde dos Predicadores e franciscanos, cuxos restos se empregaron como materiais de construción.
Salsa de tomate
Emprego en gastronomía
A cociña italiana emprega este mollo e os seus variantes nos pratos de pasta, como por exemplo os espaguetes á napolitana (spaghetti alla napolitana). Algúns italo-americanos denominan á salsa de tomate co termo "gravy", o "Sunday gravy" trátase dun mollo de tomate que contén carne (a miúdo carne de porco en albóndegas semellante ao ragù italiano) que se identifica como unha cociña italo-americana, este mollo serve xeralmente sobre a pasta.
Cardiff
Cidade condado de Glamorganshire
A cidade converteuse en Municipio Libre en 1542, e en 1581, Isabel I concedeu o seu primeiro Real decreto. A cidade obtivo un segundo decreto real en 1608.
Na década de 1790 estableceuse un servizo de dilixencias que comunicaba con Londres, construíuse un hipódromo e instalouse unha imprenta, bancos e cafeterías. A pesar destas melloras, a súa posición na xerarquía urbana galesa diminuíu durante o século XVIII. Iolo Morganwg chamouno "un lugar escuro e insignificante", e o censo de 1801 reflectía unha poboación de 1870 habitantes, convertendo a Cardiff na vixésimo quinta cidade de Gales, moi atrás de Merthyr e Swansea.
Construción dos peiraos
miniatura|200px | Peirao de Cardiff en 1907. En 1793 naceu John Crichton-Stuart, 2º marqués de Bute, que pasou a vida construíndo os peiraos da cidade e foi chamado «o creador do moderno Cardiff». En 1815 estableceuse un servizo por dúas veces por semana a Bristol.
Durante a revolución industrial, a maioría do carbón exportado do mundo sae do porto de Cardiff e a riqueza que xera permite a remodelación do Castelo de Cardiff e de Castell Coch. A cidade creceu rapidamente desde a década de 1830 e converteuse no principal porto exportador de carbón dos vales de Cynon, Rhondda e Rhymney, medrando entre 1840 e 1870 a un ritmo de case o 80% por década. Gran parte do crecemento debeuse a Migración dentro e fóra de Gales, en 1851, a cuarta parte da poboación da cidade era inglesa por nacemento e máis do 10% nacera en Irlanda. No censo de 1881, superou tanto a Merthyr como a Swansea e converteuse na maior cidade galesa. En 1893, construíuse a Universidade de Gales.
Gertrude Bell
Conferencia do Cairo (1921)
Destacaron que Faisal bin Hussein (o fillo de Hussein) era ex comandante das forzas árabes que axudaran aos británicos na guerra e entraran en Damasco na culminación da revolta árabe e que viña de ser deposto, por Francia, como rei de Siria. Finalmente, foi aceptado polos británicos como primeiro rei de Iraq, pois pensaban que debido a súa liñaxe como Haxemita e ás súas habilidades diplomáticas, sería respectado e conseguiría uni-lo país. Os xiítas respectaríano pola liñaxe de Mahoma, os sunnitas -incluídos os kurdos - porque era sunnita dunha familia relevante. Cando Faisal chegou a Iraq, en xuño de 1921, Gertrude púxoo ao corrente dos asuntos locais, en concreto dos problemas relativos á xeografía das tribos e a economía local. Supervisou, ademais, os nomeamentos dos diferentes cargos do goberno. Faisal foi coroado rei de Iraq o 23 de agosto de 1921. Gertrude chegou a ser confidente do rei, e botoulle unha man ao principio do seu reinado para establecer a súa autoridade sobre os xefes tribais. Debido á súa influencia sobre o novo rei, Gertrude Bell foi alcumada a "raíña sen coroa de Iraq". Por outra banda, os británicos rexeitaron un estado separado para os kurdos con vistas a te-lo control dos campos de petróleo que se atopan nos seus territorios. Os británicos elixiron os sunnitas para gobernar o país porque consideraban que os xiítas eran fanáticos relixiosos. No seu informe, Gertrude Bell escribe:
Outras actuacións
En novembro de 1919, Bell foi invitada nunha reunión a prol da creación dunha biblioteca pública en Bagdad para ser nomeada entre 1921 e 1924 presidenta do Comité de Bibliotecas. A Biblioteca da Paz de Bagdad (Maktabat al-Salam) creada en 1920 era privada mantida por subscrición, mais en 1924 foi asumida polo Ministerio de Educación e pasou a ser coñecida como Biblioteca Pública de Bagdad (ou ás veces como a Biblioteca Xeral). En 1961, converteuse na Biblioteca Nacional de Iraq.
Tamén axudou a crear o Museo Nacional de Iraq, en Bagdad. A pesar da oposición europea, tiña a convicción de que as antigüidades extraídas nas escavacións deberían permanecer no seu país de orixe e comezou a reunilas ao principio nas salas do palacio real para, finalmente, crea-lo museo. Dirixiu escavacións e examinou os achados. O museo abriu as portas oficialmente en xuño de 1926. Trala súa morte, o seu testamento permitiría a creación da Escola Británica de Arqueoloxía de Iraq.
Relacións
Bell nunca casou nin tivo fillos pero si varias relacións. Durante unha visita a Singapur co seu irmán Hugo en 1903, fíxose amiga do administrador colonial británico Sir Frank Swettenham con quen mantivo un "breve pero apaixonado romance" despois do seu retiro en Inglaterra en 1904, e seguiu mantendo correspondencia seguida até 1909. Tamén tivo unha aventura sen consumar co maior Charles Doughty-Wylie, que estaba casado, e intercambiou cartas de amor de 1913 a 1915. Durante unha travesía do deserto ao non poder comunicarse con el, decidiu realizar un diario para el mais tras coñecer que morrera na campaña de Gallípoli, en 1915, decidiu centrarse no traballo.