cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yannick Bellon
Traxectoria
Comeza primeiro a dirixir curtametraxes. A súa segunda longametraxe destaca especialmente: La Femme de Jean (1974) película na que a protagonista tenta reconstruír a súa vida despois do seu divorcio. En L'Amour Violé (1978) con Nathalie Nell, Pierre Arditi e Daniel Auteuil efectúa a autopsia dunha violación e a readaptación posterior. A película tivo dificultades para atopar un produtor mais foi amplamente vista e xerou unha importante polémica. En 1981 estrea L'Amour nu sobre a historia dunha muller con cancro de mama que esconde a súa enfermidade ao home do que está namorada. Tres anos despois, con La Triche, Victor Lanoux encarna o papel dun comisario de policía, pai de familia, que non ten problema en lucir os seus enredos amorosos con mulleres mais, porén, esconde coidadosamente as relacións cos homes.
Vida persoal
A súa irmá Loleh Bellon é actriz dramática. Era tamén tía de Jaime Semprún.
Chan do Cerqueiro
O Chan do Cerqueiro foi un asentamento da época calcolítica, habitado no terceiro milenio a.C., situado en Moimenta (Macenda, Boiro) no alto dunha zona montañosa cun amplo control visual sobre o sur e o norte da zona do Barbanza. Nel localizouse numerosa industria lítica relacionada coa elaboración de puntas de frecha, o que levou aos investigadores a considerar que o lugar estivera especializado na elaboración destes obxectos.
Tenebrioninae
Tenebrioninae é a subfamilia máis grande dentro da familia dos tenebriónidos, que contén algunhas especies coñecidas como escaravellos da fariña, entre outras. Os Tenebrioninae comprenden máis de 20 tribos.
Descrición
miniatura|250px|esquerda|[[Larvas de Alphitobius laevigatus (Alphitobiini)]]
Adultos
Os adultos son escaravellos robustos de tamaño medio que tipicamente teñen élitros con algún tipo de corrugación na parte superior. Son normalmente negros, marrón escuro ou grises e adoitan ter un brillo satinado. O corpo ten forma de cápsula de medicamento ou parecida a unha bala; as patas poden ser curtas e grosas ou longas e delgadas. Comen tanto vexetación fresca como en descomposición, incluíndo verduras e varios son pragas da fariña e outros produtos cereais comercialmente importantes.
A subfamilia foi caracterizada pola posesión nos adultos de mandíbulas coa parte traseira en fronte do bordo de corte, sen marxinación e escavada en fronte da parte molar; ter ocelos dispostos en dous grupos con forma de lúa crecente transversos ou circulares a cada lado da cabeza e con cinco lentes máis ou menos fusionadas; ter antenas con artellos basais bastante máis longos que anchos; ter un pixidio que é apicalmente bicomuto; e ter espiráculos abdominais que son ovais e transversos, entre outras características.
Larvas
As larvas dos Tenebrioninae parécense moito a outras larvas de tenebriónidos: son usualmente cilíndricas ou lixeiramente aplanadas, ocasionalmente curtas e anchas ou fortemente aplanadas. A cabeza e todos os terxitos visibles ou só a cabeza e ápice abdominal están fortemente esclerotizados.
Os caracteres de diagnóstico das larvas inclúen a presenza dunha sutura frontoclipeal, antenas sensoriais planas e de tipo cupuliforme, ápice malar simple que non está partido, noveno esterno simple, espiráculos anulares ou multiforos anulares, e a ausencia dunha endocarina, prosteca mandibular, bastóns hipostomais, porpatas ventais e grupos ou ringleiras de asperitos tergais.
Especies notables
As larvas do Tenebrio molitor úsanse comunmente como insectos para a alimentación de réptiles e anfibios. Outras especies de Tenebrio e Tribolium tamén se crían para servir de comida para animais. Tribolium castaneum é un organismo modelo moi utilizado, especialmente en estudos de conflito intraxenómico e ecoloxía de poboacións.
Sistemática
miniatura|[[Amarygmini: Plesiophthalmus nigrocyaneus]] miniatura|thumbtime=0:37|[[Blaptini: Blaps cf. mucronata]] miniatura|[[Bolitophagini: Bolitophagus reticulatus]] miniatura|[[Mimopeus parvus]] miniatura|[[Helopini: Stenomax aeneus]] miniatura|[[Scaphidemini: Scaphidema metallicum]] miniatura|[[Triboliini: Tribolium destructor]] miniatura|[[Ulomini: Uloma culinaris]]
Os Tenebrioninae divídense tradicionalmente nunhas 20-30 tribos. A delimitación exacta e validez de varias delas non está moi clara. Os estudos de filoxenia molecular deron lugar a resultados inconsistentes, quizais debido á hibridación, transferencia horizontal de xenes procedentes da bacteria Wolbachia e mostraxe do taxon insuficiente que confunde o estudo da información contida nos datos de secuencias de ADN.
Nalgúns tratamentos, os Pimeliinae están tamén incluídos como unha tribo máis. Isto pode ser correcto, pero todo o que se pode dicir é que son unha liñaxe estreitamente relacionada pero ben diferenciada dos Tenebrionidae. Os Opatrini por veces son elevados ao rango de familia co nome Opatrinae. Os Crypticini, Pentaphyllini e Scaphidemini son ás veces situados aquí, pero o máis común é que os sitúen nos Diaperinae.
Os Tenebrioninae resultantes, de acordo coa "Review of genus-group names in the family Tenebrionidae" ("Revisión dos nomes de grupos de xéneros na familia Tenebrionidae", Bouchard et al. 2021), comprende as seguintes tribos:
Finalmente, os seguintes xéneros teñen unha situación incerta nesta subfamilia:
Asellidae
Asellidae é unha familia de crustáceos isópodos, unha das máis grandes de isópodos de auga doce. Viven en hábitats epixeos e hipoxeos en América do Norte e Europa.
Taxonomía
A familia inclúe os seguintes xéneros:
Theodora Kroeber
Theodora Covel Kracaw Kroeber Quinn, máis coñecida como Theodora Kroeber , nada o 24 de marzo de 1897 e finada o 4 de xullo de 1979, foi unha autora e antropóloga estadounidense, coñecida polos seus relatos sobre varias culturas nativas de California.
Traxectoria
Nacda en Denver, Colorado, EUA, Kroeber creceu na cidade mineira de Telluride, antes de matricularse na Universidade de California en Berkeley para realizar estudos de posgrao. Casada unha vez en 1921 e viúva en 1923, en 1926 casou co antropólogo Alfred Louis Kroeber. Tivo dous fillos con Kroeber e dous máis do seu primeiro matrimonio. Os Kroeber viaxaron xuntos a moitos dos sitios de campo de Alfred, incluíndo unha escavación arqueolóxica no Perú. Nove anos despois da morte de Alfred en 1960, Theodora Kroeber casou co artista John Quinn.
Kroeber comezou a escribir profesionalmente ao final da súa vida, despois de que os seus fillos creceran. En 1959 publicou unha colección de narrativas tradicionais nativas americanas traducidas, e en 1961 publicou Ishi in Two Worlds, un relato de Ishi, o último membro do pobo Yahi do norte de California, co que Alfred Kroeber fixo amizade e estudou entre 1911 e 1916. Este volume vendeuse moito e recibiu eloxios dos comentaristas pola súa escrita. Kroeber publicou outros traballos nos seus últimos anos, incluíndo unha colaboración coa súa filla Ursula K. Le Guin e varios textos antropolóxicos. Traballou como rexente na Universidade de California durante un ano antes da súa morte en 1979.
XXI dinastía exipcia
A XXI Dinastía de Exipto (XXI Dinastía), adoita clasificarse como a primeira dinastía do Terceiro Período Intermedio do Antigo Exipto, que durou desde o 1069 a.C ata o 945 a.C.
Historia
thumb|175px| A máscara funeraria de ouro do faraón [[Psusennes I | esquerda]] Despois do reinado de Ramsés III, seguiu un longo e lento declive do poder real en Exipto. Os faraóns da XXI Dinastía gobernaban desde Tanis, pero estiveron activos principalmente no Baixo Exipto, que controlaban. Esta dinastía é descrita como "tanita" porque a súa capital política estaba baseado en Tanís. Mentres tanto, os Sumos Sacerdotes de Amón en Tebas gobernaban de facto o Alto e Medio Exipto en todo menos no nome. O posterior sacerdote exipcio Manetón de Sebennytos afirma no seu epítome sobre a historia real exipcia que "a XXI dinastía de Exipto durou 130 anos".
Brontispa longissima
Características
Os ovos están inseridos entre as follas, miden 1,4 mm de longo ou menos e fan eclosión en 2-4 días. A fase larvaria dura 36 días e as larvas chegan a medrar ata os 8-10 mm e aliméntanse das follas causando danos. A pupa aparece nas partes secas das follas e mide 9-10 mm de longo e en 6 días dela emerxe o adulto. O adulto pode vivir ata 90 días e mide ata 10 mm de longo ; pode realizar curtos voos que serven para que a especie se espalle. Tanto a larva coma o adulto son destrutivos e causan danos na superficie das follas novas, facilitando ademais a entrada de patóxenos.
Como praga
A área afectada por esta praga inclúe países como Indonesia, illas Salomón, Vietnam, Nauru, Cambodja, Laos, Tailandia, Maldivas, Myanmar, illa de Hainan e illas Aru e máis recentemente as Filipinas.
No Xapón a presenza deste escaravello foi detectada na illa de Okinawa en 1978. A especie espallouse a outras illas da prefectura de Okinawa. Á illa de Ishigaki chegou en 1982 e ás de Miyako, Iriomote e Yonaguni en 1984.
En setembro de 2007 a Manila metropolitana e 26 provincias das Filipinas foron postas en corentena debido a ser infestadas con esta praga, para así tentar salvar a industria dos coqueiros das Filipinas, que produce 800 millóns de dólares ao ano.
As medidas de control aplicadas inclúen o uso de pesticidas e axentes de control biolóxicos como as avespas parasitas, como por exemplo, Asecodes hispinarum.
Sublevación do aeródromo de Cuatro Vientos
miniatura|Visita de [[Afonso XIII de España|Afonso XIII ao aeródromo de Cuatro Vientos en 1908.]] A sublevación do aeródromo de Cuatro Vientos en Madrid (España) tivo lugar o 15 de decembro de 1930, tres días despois da fracasada sublevación de Jaca e ao día seguinte de que os dous capitáns que a encabezaron, Fermín Galán e Ángel García Hernández, fosen fusilados ao seren condenados á morte por un Consello de Guerra sumarísimo que os declarou culpables dun «delito consumado de rebelión militar».
Antecendentes
O “comité revolucionario” republicano-socialista formado tras a firma do Pacto de San Sebastián en agosto de 1930, fixou a data do luns 15 de decembro para levar adiante o movemento cívico-militar que habería de pór fin á Monarquía de Afonso XIII e dar paso á Segunda República, pero os militares comprometidos da guarnición de Jaca, encabezados polo capitán Fermín Galán, decidiron adiantar tres días a sublevación, ao parecer polo temor a quedar illados polo anuncio dunha forte tormenta de neve. Aínda que lograron ocupar a cidade de Jaca e proclamar alí a República, cando dirixiron as súas tropas cara a Huesca, a capital da provincia, topáronse polo camiño coas tropas leais ao goberno, producíndose un duro enfrontamento que provocou a fuxida en desbandada das tropas sublevadas, rendéndose os últimos efectivos rebeldes ao dez da mañá do sábado día 13. Ao día seguinte os capitáns Fermín Galán e García Hernández foron condenados á morte e fusilados.
Ese mesmo domingo 14 pola mañá, era detido o "comité revolucionario", que se declarou responsable da sublevación o sábado 13,e ingresaron no cárcere Modelo de Madrid, entre outros, Niceto Alcalá Zamora e Miguel Maura. Pola súa banda, outro dos membros do comité, Santiago Casares Quiroga, era detido en Jaca, onde viaxara por orde do comité para deter a sublevación pero que como chegara moi canso da viaxe decidiu irse ao hotel e deixar a entrevista co capitán Galán para a mañá seguinte. Pero para entón a sublevación xa se producira.
Sublevación
miniatura|282x282px|O comandante [[Ramón Franco, cara a 1934.]] A pesar de que a sublevación de Jaca fracasara, e os seus líderes fusilados, e o “comité revolucionario” fora detido, o xeneral Queipo de Llano e o comandante de aviación Ramón Franco, que era moi popular grazas á fazaña do Plus Ultra, mantiveron os plans para levar a cabo o movemento cívico-militar previsto para o luns 15 de decembro. Para iso tomaron o aeródromo de Cuatro Vientos, nos arredores de Madrid, e dende alí leron un manifesto por radio para tentar a sublevación da capital afirmando que se proclamara a República.
Pouco despois, despegaron do aeródromo varios avións cargados con panfletos chamando á folga e á sublevación para lanzalos sobre Madrid, pero cando sobrevoaron a cidade déronse conta de que a vida seguía con normalidade: a folga prevista non se producira nin ningunha unidade militar se sublevara e saíra á rúa. O comandante Franco que pilotaba un dos avións, un Breguet 19, pensou en bombardear o Palacio de Oriente, residencia do rei Afonso XIII, pero non o fixo ao ver polos arredores a mulleres e a nenos.
Cando o comandante Franco volveu ao aeródromo, os conxurados decidiron dar por finalizada a sublevación e fuxir en avión a Portugal, e desde alí voar a Francia. O xeneral Queipo de Llano e o comandante Ramón Franco instaláronse en París, onde se atopaban exiliados algúns políticos republicanos e nacionalistas cataláns e vascos, e alí continuaron coas súas actividades conspirativas para derrubar á Monarquía e proclamar a República. Especialmente activo foi o comandante Franco que chegou a contactar con algunhas unidades militares de Seo de Urgel e cos carabineros de Puigcerdà, para levar a cabo unha nova sublevación no primeiro trimestre de 1931 pero esta, finalmente, non levou a cabo.
Indulto e recoñecemento tras a proclamación da República
O goberno da Segunda República Española non só indultó aos militares implicados na sublevación, polo que puideron volver os que se exiliaron, senón que aos seus dous principais xefes nomeounos para postos destacados no Exército. O xeneral Gonzalo Queipo de Llano foi nomeado xefe da Primeira División Orgánica con sede en Madrid e o comandante Ramón Franco, director xeral da Aeronáutica Militar.
Roberto Mauri
Roberto Mauri, nado en Roma o 19 de xullo de 1949, é un gravador, medallista e deseñador de moedas italiano.
Traxectoria
Roberto Mauri cursou na súa xuventude o bacharelato científico e logo estudos universitarios de Arquitectura. Posteriormente asistiu a cursos de deseño industrial e gravado calcográfico, e finalmente ingresou, para se formar en medallística, na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado.
Logo do seu período formativo traballou como decorador de interiores e máis tarde ingresou no Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, inicialmente no departamento de Fundición Artística e posteriormente no de Gravado, onde comezou a dedicarse profesionalmente á produción de medallas e moedas. Na ceca pública italiana foi un promotor da experimentación co microgravado e da introdución da informática no deseño e na produción dos cuños.
Obra
miniatura|134x134px|[[Anverso dos 50 céntimos de euro de Italia, creado por Roberto Mauri]] Roberto Mauri é autor dun bo número de moedas, tanto circulantes como conmemorativas, cuñadas non só para Italia senón tamén para a Cidade do Vaticano, a República de San Marino e Uganda.
Unha das súas creacións máis recoñecibles é o anverso nacional italiano da moeda de 50 céntimos de euro coa figura da estatua ecuestre de Marco Aurelio da praza do Campidoglio, obra de Michelangelo.
Ácido lipoteicoico
O ácido lipoteicoico é un dos principais compoñentes da parede celular das bacterias grampositivas. A súa estrutura é variable segundo a especies de bacteria e pode conter cadeas longas de ribitol ou de fosfato de glicerol. O ácido lipoteicoico está ancorado á membrana celular a través do diacilglicerol. Actúa como regulador dos enzimas autolíticos da parede (muramidase). Ten propiedades antixénicas e pode estimular a resposta inmune.
miniatura|center|480px|Estrutura dos polímeros do ácido lipoteicoico
O ácido lipoteicoico é o mesmo polímero que o ácido teicoico, pero nun extremo está unido ao fosfato dun fosfolípido. Esa parte lipídica está inserida na bicapa lipídica da membrana plasmática.
A función do ácido lipoteicoico é regular ou modular a biosíntese da mureína.
O ácido lipoteicoico pode ser considerado un factor de virulencia.
Kanopus-V
miniatura|Un satélite Kanopus-V. Kanopus-V ou Kanopus-Vulkan é unha serie de satélites artificiais para observación terrestre de Rusia.
Características
Os Kanopus-V son satélites de observación remota cunha masa duns 473 kg construídos por NPP VNIIEM con cámaras de OAO Peleng para a axencia espacial rusa Roskosmos. A súa misión é monitorizar e controlar desastres naturais e humanos, levantar cartografía, detectar incendios forestais e contaminación, estudar fenómenos físicos relacionados coa predicción de terremotos e controlar o uso de terras para agricultura e os recursos hídricos e costeiros.
Os satélites Kanopus-V levan dous instrumentos a bordo:
Unha versión capaz de observar no infravermello é denominada Kanopus-V-IK e o satélite de observación terrestre belaruso BKA é basicamente unha copia dos Kanopus-V.
Fernando Esteso
Fernando Julián Esteso Allué, nado en Zaragoza o 16 de febreiro de 1945, é un actor, director, guionista, cantante e humorista de cine, teatro e televisión español.
A relación de Fernando Esteso co mundo do espectáculo foi bastante cedo, comezando a traballar como pallaso co seu pai cando era só un neno.
Tamén tivo certo éxito como cantante humorístico. As súas cancións máis coñecidas foron El Bellotero (un xogo de palabras con La Bella Otero) e La Ramona. Aproveitando o éxito e a fama que conseguira, en 1987 escribiu, dirixiu e protagonizou unha película para vídeo, titulada Viva la risa. Ese mesmo ano, protagonizou con Pajares a obra La extraña pareja, de Neil Simon.
Despois de máis de dez anos de traballo ininterrompido no cinema español, encarnando na súa maioría personaxes de cómic con grande éxito de recadación, protagonizou en 1991 El amor sí tiene cura, de Javier Aguirre.
En 1993, case definitivamente separado do cine, con agarimo aos seus seguidores, fichou por Telecinco, onde presenta La ruleta de fortuna (1993) e Veraneando (1993) con Bertín Osborne e Remedios Cervantes. Porén, varios problemas cun contrato asinado impedironlle durante uns anos participar noutras producións. Os tribunais obrigaron finalmente á cadea de televisión Telecinco, en marzo de 2001, a indemnizarlle por danos e perdas, posto que reclamara rescindir o contrato co actor, que se atopaba "en estado de deterioración física e psíquica", o importe da indemnización ascendeu a máis dun millón de euros.
Actualmente reside en Valencia. En 2006 corría o rumor dunha posible nova película do famoso e exitoso dúo Pajares-Esteso chamada El código Aparinci, despois falouse dunha segunda parte de Los bingueros, pero os dous proxectos non remataron de prosperar. En 2011 gravou unha nova versión da súa canción La Ramona con King Africa.
O Batán, Ramil, Palas de Rei
O Batán é un lugar da parroquia de Ramil no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 6 habitantes, dos cales 5 eran homes e 1 era muller.
Aleatorio
Aleatorio é un termo usado en matemáticas (e menos formalmente) para significar que non hai forma de predicir de forma fiable un resultado (para saber o que ocorrerá antes de que ocorra) ou de detectar un patrón. Algo que se escolle ao azar non se escolle por ningunha razón consciente, polo que se pensa que é puramente casual. Un exemplo de evento aleatorio é gañar unha lotaría.
Un ordenador pode facer listas de números aparentemente aleatorios. Os humanos son incapaces de facelo, porque o cerebro traballa en patróns. Se se lle pide a alguén que siga dicindo "cabezas" ou "colas" ao chou, un observador humano intelixente ou un ordenador debidamente programado pode eventualmente dicir cal é probable que diga a continuación porque o ordenador nota os patróns.
Nun sitio web como a Wikipedia en inglés o usuario pode facer clic en "Páxina aleatoria" para obter un artigo aleatorio. As posibilidades de que apareza unha páxina son exactamente as mesmas que para calquera outra páxina.
Ás veces, o adxectivo "aleatorio, -a" ademais do seu significado de accidental, casual ou fortuíto ou úsase de forma máis libre, tamén coas variantes en inglés random ou shuffle.
Etimoloxía
Aleatorio deriva do adxectivo en lingua latina aleatorius, que á súa vez deriva da expresión latina alea iacta est, que significa literalmente ”botouse o dado” ou “a sorte foi botada”.
Facendo números aleatorios
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Roulette_wheel.jpg/200px-Roulette_wheel.jpg|dereita|miniatura|200x200px| A bola nunha ruleta pódese usar como fonte de aleatoriedade, porque o seu comportamento é moi sensible ás condicións de partida. Hai varias formas nas que un proceso ou sistema pode verse como aleatorio:
Hai xeradores computacionais de números aleatorios, que xeran grandes cantidades de números suficientemente aleatorios. Antes daquela, as táboas publicáronse como táboas de números pseudoaleatorios.
Hai dúas formas en que os ordenadores poden facer o que parecen números aleatorios.
En criptografía
As claves de cifrado deben ser aleatorias para que sexan seguras. A xeración de claves por un xerador de números aleatorios defectuoso levou ás veces a unha criptoanálise exitosa.
Selección feminina sub-18 de hóckey sobre xeo de Finlandia
A selección feminina sub-18 de hóckey sobre xeo de Finlandia é o equipo que representa a Finlandia nas competicións internacionais de hóckey sobre xeo en categoría feminina para xogadoras menores de 18 anos. Dende o seu debut en 2008 o equipo conquistou tres bronces mundiais (2011, 2019, 2022). O equipo recibe o alcume de Tyttöleijonat (en galego "Rapazas Leoas").
Resultados nos Campionatos do Mundo
O equipo feminino sub-18 de Finlandia participou en todas as edicións do Campionato do Mundo sub-18, que se comezou a disputar en 2008. O equipo conseguiu a súa primeira medalla en 2011. A continuación todos os resultados conseguidos pola selección finlandesa sub-18 na competición:
*Inclúe unha derrota no tempo suplementario (na rolda de play-off) **Inclúe unha derrota no tempo suplementario (na rolda preliminar) ^^Inclúe unha vitoria no tempo suplementario (na rolda de play-off) ^Inclúe dúas vitorias no tempo suplementario (na rolda preliminar e na de play-off)
Faxilde, Salaia, Palas de Rei
Faxilde é un lugar da parroquia de Salaia no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 1 habitante, un home.
Xende, Ribeira, Palas de Rei
Xende é un lugar da parroquia de Ribeira no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 10 habitantes, dos cales 6 eran homes e 4 eran mulleres.
Calosoma sycophanta
Calosoma sycophanta é unha especie de insecto coleóptero da suborde dos adéfagos, familia dos carábidos, subfamilia dos carabinos e tribo dos carabini.
Descrición
A especie poi descrita en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae baixo o nome de Carabus sycophanta.
Etimoloxía
Para a do xénero, véxase Calosoma.
O epíteto específico, sycophanta, é un termo do latín científico derivado do grego antigo συκο-φάντης sykophántēs, "calumniador", "acusaddor", "falso", "delator", literalmente "o que mostra o figo" derivado de σῦκον sỹkon, "figo" e φαίνω phaínō, "mostrar".
Ribeira, Ribeira, Palas de Rei
Ribeira é un lugar da parroquia de Ribeira no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 21 habitantes, dos cales 12 eran homes e 9 eran mulleres.
Arulfe, Salaia, Palas de Rei
Arulfe é un lugar da parroquia de Salaia no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
Edu Lavandeira
Edu Lavandeira, nado en Vigo en 1981, é un director, realizador e creativo audiovisual.
Traxectoria
Licenciado en Publicidade e Relacións Públicas pola Universidade de Vigo. Director da serie documental Buscadores de naufraxios​ da Televisión de Galicia, gañadora do Premio Mestre Mateo ao Mellor Programa no 2019 ​. Creador da serie documental Maestros del pan sobre os mestres panadeiros españois (Canal Cocina e El Gourmet​) e Bomberos cocineros sobre os pratos que cociñan os bombeiros durante as gardas de traballo (2022).​ Coñecido como @opelouro nas redes sociais nas que comparte información sobre a elaboración de pan caseiro, especialmente pan galego.
Remesedo, Ramil, Palas de Rei
Remesedo é un lugar da parroquia de Ramil no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 7 habitantes, dos cales 6 eran homes e 1 era muller.
Otanche
Otanche é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Occidente. O concello limita polo norte con Florián, La Belleza e Bolívar (en Santander), polo sur con Yacopí (en Cundinamarca), polo leste con San Pablo de Borbur, Pauna, Quípama, e polo oeste con Puerto Boyacá.
Araceli Ancochea
Araceli Ancochea Roldán, nada no Barco de Valdeorras en 1893 e finada en Madrid o 5 de xaneiro de 1991, foi unha profesora e pianista galega.
Traxectoria
Estudou no Real Conservatorio Nacional de Música de Madrid, onde foi discípula do Mestre Bretón que a considerou como a mellor alumna de piano e declamación. Obtivo o primeiro premio de piano e harmonía do Conservatorio Nacional de Música en 1909. Foi profesora de música da Escola Normal de Maxisterio de Ourense. Catedrática en Cuenca e en Ourense dende 1916 ata a súa xubilación en 1963. Pasou tempadas en Cuenca, onde ofreceu concertos, destacando un na Catedral no que interpretou a Alborada de Veiga. Pasou os últimos anos da súa vida en Madrid, onde finou o 5 de xaneiro de 1991. Foi soterrada na Sacramental de San Justo.
Recoñecementos
Unha rúa de Ourense leva o seu nome.
Vida persoal
Casou en 1921 con Felipe Pedreira Deibe, e foi nai de Román, María del Carmen e Toñita Pedreira Ancochea.
Aplisíidos (orde)
miniatura|220px|Debuxo de [[Akera bullata]] miniatura|220px|Cunchas de Akera bullata miniatura|220px|[[Aplysia fasciata]] A dos aplisíidos (Aplysiida) é unha orde de moluscos gasterópodos.
O seu xénero tipo é Aplysia Linnaeus, 1767.
Descrición
A orde foi descrita polo naturalista francés Jean-Baptiste Lamarck, na súa obra Philosophie zoologique.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a orde coñeceuse tamén polos sinónimos:
Clasificación
Na orde recoñécense dúas superfamilias, con cadansúa familia:
Características
Trátase dun grupo, que comprende unhas 80 especies en todo o mundo, que é bastente homoxénero en canto a morfoloxía, e onde se encontran as maiores especies dos heterobranquios, as chamadas borrachas do xénero Aplysia. Son herbívoros, alimentándose de algas e fanerógamas mariñas.
Chloé Zhao
Chloé Zhao (en 赵婷, en pinyin Zhào Tíng), nada en Pequín o 31 de marzo de 1982, é unha directora de cinema, produtora e guionista chinesa, coñecida principalmente polo seu traballo no cinema independente estadounidense.
A Lameira, Salaia, Palas de Rei
A Lameira é un lugar da parroquia de Salaia no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 22 habitantes, dos cales 12 eran homes e 10 eran mulleres.
Chloé Zhao
Obtivo un gran recoñecemento polo seu traballo no filme Nomadland, polo que recibiu os premios ao mellor filme e á mellor dirección, o que a converteu na segunda muller da historia que recibía o premio despois da cineasta estadounidense Kathryn Bigelow. Porén, a súa vitoria foi censurada na China e bloqueada nas plataformas de medios chinesas.
Traxectoria
Zhao naceu en Pequín, aínda que pasou a súa adolescencia en Brighton (Reino Unido). Marchou aos Ánxeles para finalizar o instituto.
Estudou ciencias políticas en Mount Holyoke College (Massachusetts), despois do que se apuntou a un programa de produción de cinema da New York University Tisch School of the Arts.
Debutou como directora con Songs My Brothers Taught Me. O filme estreouse no Festival de Cine de Sundance de 2015 como parte da competición oficial estadounidense. Máis tarde mostrouse no Festival de Cannes dentro da Quincena dos Directores. Fortissimo Films adquiriu o filme como o seu axente de vendas internacionais e estreouse nos cinemas franceses por Diaphana Distribution. Foi candidata ao Independent Spirit Award á mellor ópera prima.
En 2017, foi premiada no Festival de Cannes polo seu filme The Rider, un western contemporáneo que segue a viaxe de autodescubrimento dun vaqueiro novo tras un accidente case fatal que acabou coa súa carreira no rodeo profesional. Como no seu primeiro filme, Zhao contratou un elenco de "non actores" que vivían nas localizacións da rodaxe.
En 2020 gañou, polo seu filme Nomadland, o León de Ouro no Festival de Venecia e o Premio do Público no Festival Internacional de Cinema de Toronto, e nos premios Independent Spirit, conseguiu os premios á mellor película, á mellor directora e á mellor edición. Nos BAFTA de 2021, a película tamén conseguiu o premio á mellor película e dirección entre outros.
A Fontedaúde, Salaia, Palas de Rei
A Fontedaúde é un lugar da parroquia de Salaia no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 6 habitantes, dos cales 3 eran homes e 3 eran mulleres.
Vilar de Colúns, Colúns, Mazaricos
Vilar de Colúns é unha aldea situada dentro da parroquia de Colúns, no concello de Mazaricos. Nesta aldea só hai 4 casas habitadas cunha poboación que non supera os 20 habitantes.
Pachavita
Pachavita é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Neira. O centro urbano atópase no Altiplano Cundiboyacense a unha altitude de 1 985 metros e a unha distancia de 85 quilómetros da capital do departamento, Tunja. Limita cos concellos de Chinavita polo norte, Tenza e La Capilla polo sur, Garagoa polo leste e Úmbita polo oeste.
Pikilia
miniatura|280x280px|Pikilia de marisco. A pikilia (do grego ποικιλία poikilía, "surtido" ou "variedade") é un prato que se serve nos restaurantes gregos e que contén, segundo o lugar e o nome completo do prato, unha variedade de produtos típicos que se toman como entrante ou degustación.
É habitual que a pikilia inclúa pezas de carne (porco, polo, tenreira, embutido...), patacas ou ensalada, e algún peixe ou marisco, como polbo, lura, gambas, etc. que se sirvan no restaurante. Tamén adoita incluír pequenas cantidades dos pratos do restaurante, incluso unha pequena cantidade de cada entrante, así como diversas salsas ou purés (tzatziki, taramosalata, etc.) e mesmo anacos de spanakotiropita ou similares.
A pikilia é un prato común nos restaurantes gregos, que adoita servirse como un único prato para compartir entre todos os comensais.
O Pazo, Salaia, Palas de Rei
O Pazo é un lugar da parroquia de Salaia no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 12 habitantes, dos cales 5 eran homes e 7 eran mulleres.
Jan Alfons Keustermans
Jan Alfons Keustermans, nado en Antuerpen o 6 de maio de 1940, é un escultor, gravador e deseñador de moedas belga.
Traxectoria
Jan Alfons Keustermans cursou estudos artísticos no Instituto Nacional Superior de Belas Artes de Antuerpen, a súa cidade natal, e foi director da Academia Municipal de Belas Artes de Turnhout, na provincia de Antuerpen, ata o ano 2000.
Keustermans iniciouse na escultura sobre madeira na restauración de edificios, e tamén sobre pedra, traballando con fabricantes de lápidas. Na súa primeira época elaborou varios obras de temática relixiosa en madeira, e os seus traballos escultóricos posteriores están feitos en materiais tan diversos como pedra azul, bronce, xeso, arxila, mármore ou poliéster, cos temas recorrentes do espido feminino e as composicións con múltiples figuras.
Ademais da súa obra escultórica, en 1994 Jan Alfons Keustermans gañou un concurso convocado polo Ministerio de Facenda de Bélxica para crear un retrato do rei Alberte II (1993-2013) para o anverso das moedas de curso legal no país emitidas entre 1994 e 2001. Con ocasión do cambio da unidade monetaria, en 1997 encargóuselle un deseño similar para a serie de moedas en euros que comezarían a cuñarse dous anos despois.
Recoñecementos
Keustermans acadou nomerosos premios e recoñecementos, sobre todo polo seu labor como escultor, entre eles os seguintes:
Pajarito, Boyacá
Pajarito é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de La Libertad. O concello limita con Labranzagrande e Aquitania, en Boyacá e Yopal, Recetor e Aguazul do departamento de Casanare. O centro urbano atópase a unha distancia de 147 quilómetros da capital do departamento, Tunja, e a unha altitude de 800 metros nun val apertado, sen moito espazo para a expansión da área urbana. O centro ubrano experimenta corrementos de terra periódicos.
Ramón Blanchart
Ramón Blanchart Ferrer, nado en Barcelona en 1860 e finado en San Salvador en agosto de 1934, foi un barítono catalán. Ao longo da súa carreira actuou nos teatros de ópera máis destacados de Europa e América, sendo considerado como unha das grandes figuras da ópera do seu tempo, tanto polas súas calidades escénicas como vocais.
Traxectoria
Ramón Blanchart naceu en Barcelona, onde comezou a súa formación musical con Joan Goula e debutou no Gran Teatre del Liceu encarnando a Valentin en Faust en 1885. O éxito acadado coa ópera de Gounod animouno a trasladarse a Francia e Italia para ampliar os seus estudos musicais. No Teatro Real de Madrid presentouse en 1883, co Nevers de Les Huguenots, papel que cantaría ata 42 veces nese teatro. Blanchart foi o cantante español que máis veces apareceu no Teatro Real, cun total de 327 funcións repartidas en 11 tempadas (entre 1883 e 1907).
Fóra de España estivo tamén moi activo nos teatros italilanos (Roma, Xénova, Florencia, Boloña). No Teatro alla Scala debutou en 1892 como Iago en Otello, alternándose no papel con Victor Maurel. Cantou o papel protagonista de Falstaff en Xénova baixo a dirección de Arturo Toscanini. En 1890 realizou unha xira por Rusia, actuando en Moscova e San Petersburgo. En 1891 presentouse en Londres, no Covent Garden co papel protagonista de Der fliegende Holländer (cantando en italiano).
En América actuou nos teatros de Buenos Aires, A Habana, México, Nova York, Chicago ou Boston.
O seu repertorio comprendeu os grandes papeis das óperas de Verdi e Donizetti, e a ópera francesa (particularmente Hamlet) mais tamén foi un destacado cantante wagneriano. Ao final da súua carreira abordaría papeis de baixo buffo, como Dulcamara de L'elisir d'amore. Despediuse da escena no Teatro Euterpe de Sabadell con La Dolores de Tomás Bretón. A continuación adicouse ao ensino do canto en Centroamérica.
Josef Kaiser
Josef Kaiser (orixinariamente Josip Kaiser), nado en Bač, Voivodina, o 10 de marzo de 1954, é un escultor, gravador e deseñador de moedas austríaco.
Traxectoria
Josef Kaiser fixo a súa educación secundaria na Escola de Artes Aplicadas de Split, daquela en Iugoslavia, entre 1968 e 1972. Este último ano trasladouse a Austria, onde comezou os seus estudos superiores na Universidade de Artes Aplicadas de Viena, onde se graduou en 1978, na especialidade de Escultura.
En 1980 comezou o exercicio da docencia na mesma universidade, onde ocupou diferentes cargos: profesor asociado do Instituto de Belas Artes (2000), xefe do Departamento de Debuxo de Espido (2000), decano da facultade (2004) e vicerreitor de Ensino na Universidade (2007). miniatura|238x238px|[[Viacrucis|Estación do Via Crucis de Kirchberg an der Pielach (1998).]]
Ademais da súa produción arística como escultor, Josef Kaiser é un recoñecido deseñador e gravador de moedas. Logo dalgunha experiencia a mediados da década de 1980, o seu traballo máis popular son os anversos nacionais de Austria da serie completa de moedas en euros, desde a dun céntimo á de dous euros, que se comezaron a cuñar en 2002.
Recoñecementos
Josef Kaiser acadou nomerosos premios e recoñecementos, sobre todo polo seu labor como escultor, entre eles os seguintes:
Panqueba
Panqueba é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Gutiérrez. Atópase a 236 quilómentros da cidade de Tunja, capital do departamento.
Salaia, Salaia, Palas de Rei
Salaia é un lugar da parroquia de Salaia no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 9 habitantes, dos cales 5 eran homes e 4 eran mulleres.
O Areu, Nogueira, Ponteareas
O Areu é un lugar da parroquia de Nogueira, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
Andemil, San Breixo, Palas de Rei
Andemil é un lugar da parroquia de San Breixo no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 11 habitantes, dos cales 5 eran homes e 6 eran mulleres.
Clasificación das artes
dereita|miniatura|344x344px|[[Claude Monet, Impresión, sol nacente, 1872, óleo sobre lenzo, Museo Marmottan]] Os historiadores da arte e os filósofos da arte tiveron por moito tempo disputas sobre a clasificación das artes, sobre si unha determinada forma cultural ou unha obra debe ser clasificada coma arte. As controversias acerca do que conta, e non conta como arte se seguen producindo hoxe en día.
Definicións da arte
esquerda|miniatura|374x374px|Dong Qichang, Paisaxe 1597. Dong Qichang foi un duncionario de alto rango da era [[Dinastía Ming|Ming, a pintura de paisaxes imaxinarias na tradición Chinesa de literatos pintores, completábase co coleccionismo de selos e poemas.]] Definir este termo pode ser difícil. Os esteticistas e os filósofos a miúdo involúcranse en disputas sobre como definila. Pola súa definición orixinal e máis ampla, a arte (do latín ars, que significa "habilidade" ou "arte") é o produto ou proceso da aplicación efectiva dun corpo de coñecemento, a maioría das veces cun conxunto de habilidades; este significado consérvase en frases como "artes liberais" e "marciais". Con todo, no uso moderno da palabra, que xurdiu despois de 1750, enténdese comunmente que é unha habilidade utilizada para producir un resultado estético (Hatcher, 1999).
A Enciclopedia Británica Online defíneo como "o uso da habilidade ou a imaxinación na creación de obxectos, contornas ou experiencias estéticas que se poden compartir con outros". Pero a mellor maneira de definir este termo hoxe en día é un tema de moita controversia; Publicáronse moitos libros e artigos de revistas que discuten mesmo os conceptos básicos do que entendemos polo termo (Davies, 1991 e Carroll, 2000). Theodor Adorno afirmou en 1969: "É evidente de por si que xa nada da arte é evidente". Non está claro quen ten dereito a definir a arte. Artistas, filósofos, antropólogos e psicólogos utilizan a noción de arte nos seus respectivos campos e danlle definicións operativas que non son moi similares entre si.
O segundo significado, máis estreito, o máis recente sentido da palabra, é máis ou menos como unha abreviatura de arte creativa ou "pura". Aquí queremos dicir que a habilidade se utiliza para expresar a creatividade do artista ou para captar a sensibilidade estética do público. A miúdo, se a habilidade úsase para crear obxectos cun uso práctico, en lugar de pinturas ou esculturas sen unha función práctica que non sexa unha obra, considerarase que está incluída en clasificacións como as decorativas, aplicadas e artesanías, en lugar de belas artes. Do mesmo xeito, se a habilidade utilízase de maneira comercial ou industrial, considerarase deseño en lugar de arte. Algúns pensadores argumentaron que a diferenza entre pura e aplicada ten máis que ver cos xuízos de valor feitos sobre a que con calquera diferenza clara de definición (Novitz, 1992). A distinción moderna non funciona ben en épocas máis antigas, como na medieval, onde os medios artísticos máis respectados da época eran a miúdo traballos en metal, gemas gravadas, téxtiles e outras "aplicadas", e o valor percibido das obras a miúdo reflectía o custo dos materiais e a gran cantidade de tempo dedicado a crear o traballo polo menos tanto como a achega creativa do artista.
Clasificacións da antiga China
Na dinastía Zhou da antiga China, esperábase a excelencia no liù yì (六藝), ou "Seis Artes", dos junzi (君子), ou "cabaleiro perfecto", segundo a definición de filósofos como Confucio. Debido a que abarcaban tanto os aspectos civís como militares da vida, sobresaír no seis requiriu que un erudito fóra moi completo e polimático. As Seis Artes foron as seguintes:
Máis adiante na historia da China imperial as Seis Artes reducíronse coa creación dun sistema similar de Catro para a formación e esparcemento da casta de letrados funcionarios:
Clasificación da terra
Outro intento de definir sistematicamente a arte como unha agrupación das disciplinas na antigüidade está representado polas antigas musas gregas. Cada unha das nove musas estándar simbolizaba e representaba unha das nove ramas do que os gregos chamaban tekné, un termo que en termos xerais significa "arte" pero que tamén se traduciu como "artesanía", e a definición da palabra tamén inclúe disciplinas científicas. Estas nove ramas tradicionais foron:
Todas estas actividades artísticas están relacionadas coas letras, linguaxes musicais ou gestuales, e non coas visuais (arquitectura, pintura ...). Esta consideracións remóntanse ao período arcaico, a Homero, na Ilíada, implorando á "Musa" que o inspire".
No século VIII aC, Hesíodo (na Teogonía, 53-57 e 915-917) fainos saber os seus nomes, pero é Platón (en Ion) cara a 401 aC, e logo os neoplatónicos, quen fan das Musas as mediadoras entre os deuses e o poeta ou calquera creador intelectual.
As disciplinas que teñen en común a transformación dunha materia tanxible (as dos artesáns e os artistas - os "artefactos" que se opoñen ao artista que practica as artes liberais) clasifícanse entre as "serviles". Con todo, Plotino no século III (nos seus Enéadas, I, 6 e V, 8) descúlpase pola actividade do artista (palabra que significa "artesán").
Esta concepción da arte (o poeta está posuído, transis polo deus) será desafiada polo clasicismo de Nicolas Boileau, o movemento da arte por Arte ou o encomio do esforzo de Paul Valery.
Clasificación da Europa medieval
As artes mecánicas (actividades manuais) significaron, ademais das actividades que se agruparán como as Belas Artes (arquitectura, escultura, pintura e ourivaría), todas as actividades que transforman o material.
Na Idade Media, unha certa tradición de recoñecemento para o artista da capacidade de ir máis aló das realidades sensibles. A regra beneditina termina revaluando as artes mecánicas asignándolles unha cuarta parte do tempo que usan todos os monxes e levándoos a un grao moi alto de perfección como o demostran a arquitectura, os viños ou os queixos franceses.
Hugues de Saint-Victor, no século XII, enumera o seguintes sete ciencias mecánicas: fiado, arquitectura, navegación, agricultura, caza, medicamento, e teatro.
As artes nobres (actividades propias da nobreza, a súa aprendizaxe e o seu desenvolvemento) significaron o manexo das armas, as artes marciais, equitación, caza, os xogos nobres, a danza, o cerimonial, a estratexia, o xadrez...
Laura Cretara
Laura Cretara, nada en Roma o 28 de decembro de 1939, é unha escultora, gravadora, medallista e deseñadora de moedas italiana.
Traxectoria
Laura Cretara herdou do seu pai, o pintor e gravador Francesco Cretara, o seu interese pola arte do gravado. A súa formación artística transcorreu en tres prestixiosas entidades romanas, o Liceo Artístico, a Academia de Belas Artes e, finalmente, a Escola de Arte Medieval, con mestres como Gatusso, Fazzini ou Giampaoli.
Logo do seu período formativo, en 1961 entrou a formar parte do cadro de gravadores da Casa da Moeda do Estado, onde comezou a deseñar e gravar medallas e moedas dun xeito profesional. Cretara foi a primeira muller en crear unha moeda italiana. miniatura|290x290px|Moeda de 500 (1982-1985) Entre 1976 e 2004 Laura Cretara dirixiu a Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, do Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, e en 1987 asumiu o cargo de directora artística da ceca pública italiana e do seu museo nomismático.
En 2006 foi designada membro, en condición de experta, da Comisión Permanente Técnico-Artística do Ministerio de Economía e Facenda de Italia.
Clasificación das artes
Clasificación no renacemento
Durante o Renacemento italiano, a palabra Arte (plural Arti) aínda se refire a todos os xestos precisos relativos a unha práctica controlada entre a ciencia teórica e a práctica espontánea. Pero, co nacemento da noción de artista que asina as súas obras e é recoñecido como tal, adquire o sentido máis moderno das Belas Artes.
A arte do deseño combina neste momento as artes do volume (escultura, arquitectura) e as da superficie (debuxo, pintura, gravado), oposición que atopamos etimológicamente nas expresións "plásticas" e "gráficas". . O punto común destas prácticas manuais foi entón a acción sobre a materia.
Kant e as súas tres artes.
Emmanuel Kant, en 1790, propón distinguir tres categorías de arte (segundo a sínteses de Dominique Chateau):
Laura Cretara
Recoñecementos
Ao longo da súa traxectoria profesional, Laura Cretara foi merecedora de numerosos recoñecementos, entre eles os seguintes:
Moeda
miniatura|130x130px|[[Anverso do euro de 2002 co Home de Vitruvio de Leonardo. ]] Cretara é autora dun bo número de moedas, tanto circulantes como conmemorativas, cuñadas non só para Italia senón tamén para a Cidade do Vaticano, a República de San Marino e Haití.
Clasificación das artes
Clasificación francesa aceptada na actualidad
A lista de Hegel das artes prendeu particularmente en Francia, e con continuas modificacións, a lista seguiu sendo relevante e un tema de debate na cultura francesa no século XXI. Esta clasificación foi popularizada por Ricciotto Canudo, un dos primeiros estudiosos do cine que escribiu "Manifesto da Sétima Arte" en 1923. Os epítetos dados a cada disciplina pola súa localización na lista a miúdo úsanse para referirse a eles a través dunha paráfrasis, particularmente chamando ao cine "A sétima arte". O Ministerio de Cultura Francés a miúdo participa na toma de decisións para definir un "novo" artigo. As dez artes enuméranse xeralmente da seguinte maneira: