cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Millepora platyphylla
Descrición
A especie foi descrita en 1834 polo naturalista e explorador alemán Wilhelm Friedrich Hemprich e o naturalista, explorador, zoólogo, botánico, anatomista, xeólogo e microscopista, tamén alemán, Christian Gottfried Ehrenberg, publicada no tranallo deste último: Ehrenberg, C. G. (1834): "Beiträge zur physiologischen Kenntniss der Corallenthiere im allgemeinen, und besonders des rothen Meeres, nebst einem Versuche zur physiologischen Systematik derselben". Abhandlungen der Königlichen Akademie der Wissenschaften, Berlin. 1: 225-380.
Sinónimos
Ademais de polo nome válido, a especie coñeceuse tgamén polos sinónimos:
Características
Millepora platyphylla forma grandes colonias de 2 a 3 m de diámetro, compostas por placas verticais anastomosadas máis ou menos regulares, de até 2 m de altura nunha colonia madura. A súa cor adoita ser parda clara, cos bordos de crecemento brancos. Como todos os corais de fogo, se se toca, pódese sentir unha picada aguda ao entrar en contacto coa pel,. debido á segregación urticante dos nematocistos dos seus pólipos.
Hábitat e distribución
A especie habita en arrecifes de coral a profundidades entre os 3 e os 6 m.
Distribúese pola rexión Indo-Pacífica desde o oeste, no mar Vermello, polo o norte até o Xapón, polo leste até as illas Marquesas, e polo sur até as illas Abrolhos, preto de Australia.
Bioloxía
Como case todos os membros da orde dos antoatecados é un hidrozoo colonial. O cigoto convértese nunha larva plánula dentro do gonóforo e logo se libera como unha larva actínula que, tras a metamorfose, dá lugar a un pólipo que se asenta no substrato.
Ameazas
Esta especie xeralmente non se encontra no comercio de acuarios, pero ás veces recoléctase para o comercio de xoias e curiosidades. En 2005 exportáronse 90 espécimes vivos de Millepora platyphylla para o comercio de acuarios. Na súa área de distribución, no Indo-Pacífico, é susceptíbel ao branquexamento do coral, aínda que menos que Millepora dichotoma.
En xeral, a principal amenaza para este coral é o cambio climático global, en particular, as temperaturas extremas que conducen ao branquexamento e a unha maior susceptibilidade ás enfermidades. As enfermedides dos corais converteuse nunha grave ameaza para os arrecifes de coral en todo o mundo, e é unha das principais causas da deterioración dos arrecifes.
O número de enfermidades e especies de coral afectadas, así como a distribución das enfermidades, aumentaron drasticamente durante a última década. O aumento dos niveis de enfermidades de coral na Gran Barreira de Coral correlacionáronse co aumento das temperaturas do océano, apoiando a predición de que os niveis de enfermidades aumentarán con temperaturas máis altas na superficie do mar. As intervencións antrópicas combinadas coas ameazas asociadas ao cambio climático global que conduce ao aumento das enfermidade dos coraisl, a frecuencia e a duración do branquexamento e a acidificación do océano sitúan os arrecifes de coral no Indo-Pacífico cun alto risco de colapso.
Entre as ameazas locais aos corais inclúense a pesca, o desenvolvemento humano (industria, asentamentos, turismo e transporte), os cambios na dinámica das especies autóctonas (competidores, depredadores, patóxenos e parasitos), as especies invasoras (competidores, depredadores, patóxenos e parasitos), a pesca con dinamita, a pesca química, a contaminación pola agricultura e a industria, a contaminación domésticae a sedimentación.
Estado de conservación
A amenaza máis importante para esta especie é a redución extensa do hábitat dos arrecifes de coral debido a unha combinación das ameazas citadas. Descoñécese as tendencia específica da súa poboación, pero esta redución pode inferirse da perda estimada do hábitat. A especie está moi estendida e é común en toda a súa área de distribución, e aínda que é susceptíbel ao branquexamento, recupérase rapidamente e, polo tanto, é probábel que sexa máis resistente á perda do hábitat e á degradación dos arrecifes debido a un suposto gran tamaño de poboación efectiva. Polo tanto, a perda de hábitat estimada do 21 % dos arrecifes xa destruídos dentro da súa na etapa crítica de degradación.
Tendo en conta todo isto, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualifica o staus da especie como LC (pouco preocupante).
Uxía de Montijo
María Eugenia Palafox Portocarrero y Kirkpatrick, condesa de Teba, máis coñecida como Uxía de Montijo, nada en Granada o 5 de maio de 1826 e finada en Madrid o 11 de xullo de 1920, foi unha nobre española, emperatriz consorte dos franceses como esposa de Napoleón III.
Blepharisma
Blepharisma é un xénero de protistas unicelulares ciliados que viven en augas doces e salgadas. O xénero inclúe unhas 40 especies aceptadas, e moitas subvariedades e cepas. Aínda que as especies varían entre elas considerablemente en tamaño e forma, a maioría son doadamente identificables pola súa cor vermella ou rosa, que está causada polos gránulos do pigmento blefarismina.
Todos os membros do xénero posúen unha longa serie de membranelas no lado esquerdo da súa fenda oral, e unha "membrana ondulante" (que se parece a unha solapa, bufanda ou pequena vela, composta de longos cilios fusionados formando unha soa lámina) situada no lado dereito do seu peristoma, cara á parte posterior.
Uxía de Montijo
Primeiros anos
Veu ao mundo o mesmo día en que a cidade de Granada sufriu un importante terremoto que adiantou un par de semanas en parto debido ao susto do sismo, nunha tenda de campaña habilitada para o caso no exterior do palacio en que residía a familia, por temor a un derrube fatal, e, como ela mesma diría máis adiante, baixo unha árbore nun pequeno bosque de loureiros e cipreses.
Blepharisma
Aspecto
Os Blepharisma poden medir só 50 micrómetros de longo, ou chegar a 1 mm (o máis normal é que midan entre 75 e 300 micrómetros). A forma do corpo varía dependendo da especie. A especie tipo do xénero, B. persicinum, é elipsoidal. Blepharisma lateritium ten forma de bágoa, cunha parte posterior arredondada; mentres que Blepharisma elongatum e Blepharisma sphagni son longas e delgadas, estreitándose na parte posterior ata formar unha especie de cola.
Uxía de Montijo
Mocidade
Danse por certas as circunstancias de que cando contaba doce anos, unha vella xitana do Albaicín, se achegou a ela pera lerlle as liñas da man, e predixo que chegaría a ser raíña. Dez anos máis tarde, xa en París, o abade Brudinet, que exercía o ministerio pastoral xunto á quiromancia, visionou na mesma man unha Coroa Imperial.
Durante a súa mocidade pasaron pola casa familiar grandes intelectuais do momento, viaxeiros ilustrados que ofrecían noticias dos acontecementos da Europa máis refinada, e ofrecíanse grandes festas ás que acudían diplomáticos, escritores, músicos, toureiros e grandes celebridades da época; un deses escritores foi Prosper Mérimée, quen se converteu nunha personaxe asidua ás reunións que se mantiñan no domicilio familiar e que pronto estableceu unha amizade especial coa adolescente Uxía, coa que cambiaba impresións sobre os costumes e historias dun pobo español afeito a debaterse polas súas paixóns de forma incontrolada tanto no amor, como na guerra. Froito dunha desas conversacións, Uxía faloulle do romance protagonizado por unha cigarreira, un toureiro español e un soldado, unha historia e unha paixón que Mérimée desenvolveu na súa novela Carmen, a obra que lle proporcionou a inmortalidade, e na cal se baseou posteriormente a famosa ópera homónima de Georges Bizet.
Blepharisma
Reprodución
Como todos os ciliados, Blepharisma pode reproducirse por fisión binaria, dividíndose transversalmente. Tamén realizan un tipo de reprodución sexual chamada nos ciliados conxugación, un proceso no que intercambian material xenétrico directamente dunha célula a outra. Na conxugación, dous individuos póñenese en estreito contacto, e créase unha ponte citoplasmática temporal entre eles. Os micronúcleos de cada célula sofren meiose, e os micronúcleos haploides pasan desde un individuo a outro. Isto permite a mestura e redistribución das características hereditarias, de xeito parecido a outros tipos de reprodución sexual. A conxugación vai seguida inmediatamente da fisión binaria dos dous conxugantes.
Uxía de Montijo
Mocidade
Pasados os anos, a amizade tanto da nai de Uxía como da propia co escritor, influíu para que, en 1853, Mérimée fose nomeado senador de Francia, e non hai ningunha dúbida de que o peso social e político da Emperatriz, foi decisivo en tal nomeamento.
Blepharisma
Reprodución
En Blepharisma, igual que nalgúns outros ciliados, utilízanse substancias químicas chamadas gamóns para inducir a conxugación, que estimulan a interacción entre individuos con apareamento compatible.
Alimentación e comportamento
Os Blepharisma aliméntanse dunha gran variedade de pequenos organismos, como bacterias, algas flaxeladas, rotíferos, outros ciliados e mesmo membros máis pequenos da súa mesma especie. Experimentos feitos con Blepharisma undulans indicaron que o canibalismo causa xigantismo. Cando aos individuos se lles dá unha dieta de Blepharisma máis pequenos, ou de certas clases de ciliados (especialmente Colpidium colpoda), medran ata ter un tamaño enorme relativamente. Con tal que non se lles cambie a dieta, os caníbales xigantes divídense producindo máis xigantes. Cando deixan de comer presas grandes, a descendencia volve a ter un tamaño normal.
Os Blepharisma son marcadamente fotofóbicos, e cando se incrementan os niveis de luz procuran desprazarse a áreas escuras. A capacidade de detectar a luz débese a gránulos de pigmento fotosensible situados debaixo da membrana plasmática da célula. O pigmento destes gránulos é a blefarismina, a cal é tamén responsable da cor rosa ou avermellada característica que presentan.
Lista de especies
miniatura|220 px|Blepharisma japonicum
Peto de dorso branco
O peto de dorso branco (Dendrocopos leucotos) é un peto euroasiático do xénero Dendrocopos. esquerda|miniatura|Ovos desta especie na colección do [[Museo de Wiesbaden]] É o máis grande dos petos con pintas do Paleártico occidental, de 24 a 26 cm de longo cunha envergadura alar de 38 a 40 cm e cunha plumaxe similar á do peto real, pero con barras brancas nas ás en vez de pintas, e unha parte inferior do dorso branca. O macho ten a parte superior da cabeza vermella, a femia tena negra.
En Europa, viven dúas subespecies: D. l. leucotos, que vive no norte e centro de Europa, e D. l. lilfordi nos Balcáns e Turquía e polo oeste chega aos Pireneos. Outras dez razas viven na rexión cara ao leste ata Corea e o Xapón. É unha ave escasa, xa que necesita grandes extensións de bosque maduro de folla caduca con grandes cantidades de madeira morta aínda en pé ou caída. O seu número diminuíu en Escandinavia. En Suecia, o declive da súa poboación causou que o goberno promulgase a protección da especie no seu Plan de Acción da Biodiversidade nacional. Na estación reprodutora escava un burato para a nidación duns 7 cm de largo e 30 cm de profundidade no tronco dunha árbore podre. Pon de tres a cinco ovos brancos e incúbaos de 10 a 11 días. Vive predominantemente de escaravellos perforadores da madeira e das súas larvas, así como doutros insectos, noces, sementes e bagas. O tamborileo nos trocos dos machos é moi alto, as chamadas inclúen un débil kiuk e un kweek máis longo.
Subespecies
Hai doce subespecies recoñecidas.
Uxía de Montijo
Mocidade
Orfa de pai no ano 1839, residiu entre Granada e Madrid, e viaxou xunto á súa nai e irmá por Italia, Francia, Inglaterra e Alemaña ata que xa en 1850 fixaron a súa residencia en París, onde inducidas pola suspicacia maternal, frecuentaron os salóns da cidade, cunha obsesión maternal de casar as súas fillas co máis selecto da Europa nobre, ata o punto de levantar non xa só envexas nos palacios, senón murmuracións que ían precedidas polas historias das que a súa nai fora protagonista en Inglaterra onde conseguira acceder ao cargo de camareira da propia raíña, e era mesmo acusada de amoríos cos amantes da súa propia nai, facéndoa á súa vez partícipe dunha vida libertina e desenfadada, alcumándoa con fins burlescos como “a señorita de Montijo” en reunións e bailes de alta sociedade onde comezaba a ser mal mirada.
Voda
O 12 de abril de 1849, nunha recepción no palacio do Elíseo, a princesa Matilde Bonaparte, curmá de Luís Napoleón, presentouna ao que sería o futuro emperador e foi nunha das moitas reunións sociais da alta liñaxe francesa, onde o enigmático e flamante Napoleón, quedou enfeitizado ante a elegante exuberancia e intelixencia de Uxía, dunha beleza difícil de desapercibir, facéndolle a corte de forma vehemente e eludindo ela o asedio como podía.
O sobriño neto de Napoleón I e fillo de Luís I, rei de Holanda e de Hortensia de Beauharnais, por circunstancias azarosas converteuse en presidente dunha República na que el mesmo buscaba a súa segunda e máis ambiciosa finalidade, chegar a converterse en emperador.
Dende Madrid, Uxía puido seguir as vicisitudes do seu pretendente que, unha vez coroado emperador, solicitou reiteradamente que as Montijo acudisen ás súas propiedades parisienses. Alí, nunha recepción no palacio das Tullerías, no que a princesa Matilde a acolleu coa súa nai, véndoa asomada a un balcón do Palacio, xunto ao Salón inmediato á capela, o emperador achegouse a ela e con inusitado descaro, preguntoulle: "Necesito vela. Como podo chegar ata vostede?" Uxía, con enxeñosos e rápidos reflexos, contestoulle: "Pola capela, señor, pola capela".
Nas Tullerías, no seu discurso de 22 de xaneiro de 1853, ante o Senado, o Corpo Lexislativo e o Consello de Estado, o emperador declarou:
Previamente Napoleón fora rexeitado pola princesa Adelaida, sobriña da raíña Vitoria, polo que este comentario foi visto con certo sarcasmo desde Gran Bretaña. Os xornais dese país efectuaron comentarios sobre a unión entre unha aristócrata de recoñecida liñaxe cun membro da familia Bonaparte.
O domingo 29 de xaneiro de 1853, Uxía vestiuse de satén rosa e tocouse de xasmíns para o casamento civil no palacio das Tullerías. Rexistrouse o matrimonio na Sala dos Mariscais (Salle des Maréchaux) ás 20 horas. Á mañá seguinte, 30 de xaneiro, Uxía de Montijo, con 26 anos, converteuse na emperatriz dos franceses ao consagrar o seu matrimonio con Luís Napoleón, de 45 anos, no altar maior da catedral de Notre-Dame ante o arcebispo de París.
Co enlace, deu comezo un dos períodos máis sobresaltados e interesantes da historia de Francia, cunha copla popular convertida en queixume que dende España dicía:
Xa dende o primeiro momento e facendo gala do seu carácter perseverante, deu a primeira mostra no intento de conquistar un pobo francés que non a quería, e dende o mesmo adro da catedral de Notre-Dame deixou o brazo de Napoleón III, volveuse cara aos miles de franceses que a observaban ostentando na súa cabeza o diadema que pertenceu ás súas dúas predecesoras Xosefina e María Luísa e inclinouse facendo unha elegante reverencia de submisión cara ao seu pobo. Nun instante, os franceses alí congregados pasaron da indiferenza xentil ao entusiasmo e as aclamacións estalaron por todas as partes.
Foi un deses actos de cortesía e entrega que a fixeron famosa, cos que o pobo empezou a amala nun fraternal sentimento, arengado posteriormente por outro acto da flamante emperatriz dos franceses cando doou para a caridade os seiscentos mil francos que o municipio de París lle fixo entrega como agasallo de vodas para xoias, co cal se fundou un asilo para mozas pobres que levou o seu nome de casada, Uxía Napoleón. A mesma xenerosidade tivo cunha cantidade de douscentos cincuenta mil francos que lle regalou o seu marido, o emperador Napoleón III. O emperador e a súa esposa ocuparon a carroza imperial que conducira a Napoleón Bonaparte e Xosefina á catedral de Notre-Dame o día da súa coroación. Eugenia levaba un precioso vestido de satén branco e un diadema de brillantes e zafiros.
Os recentemente casados pasaron a lúa de mel no Castelo de Villeneuve-l'Étang, en Marnes-la-Coquette, no corazón de Saint-Cloud, onde a emperatriz quixo ocupar os cuartos da raíña María Antonieta. Namentres, a condesa de Montijo, nai da emperatriz, preparábase para volver a España, pois a súa misión estaba xa cumprida.
En decembro de 1854 sufriu un aborto, e a pesar das constantes infidelidades do seu esposo, volveu quedar embarazada ao pouco tempo, e volveu novamente a sufrir outro aborto. As continuas aventuras do emperador irritaban a amperatriz, máis que por celos, polo escándalo, que Uxía non podía transixir polos principios da súa educación católica e porque identificaba a lealdade coa honra.
Para celebrar a boa nova, Napoleón III anunciou unha nova amnistía para os marxinados do 2 de decembro. Ao mesmo tempo, 600 000 parisienses (un de cada dous habitantes de París) fixeron agasallos á Emperatriz. Na mañá do 17, unha salva de cen disparos anunciou o nacemento ao país enteiro. O emperador decidiu que sería o padriño e a emperatriz madriña de todos os fillos lexítimos nados en Francia (é dicir, os que nacesen dentro do matrimonio dos seus pais) nese día 16 de marzo, os cales ascenderon a 3000.
A emperatriz cumpriu así coa súa misión principal. Ela deulle ao seu esposo un fillo e ao Imperio un herdeiro. O que máis lle gustou á nai foi que este neno, tan desexado, non só era un fillo de Francia, senón tamén un fillo da Igrexa e afillado do Papa; a bendición do Santo Pai cerniuse sobre o seu berce.
Descrición
miniatura|esquerda|275px|Emperatriz Uxía, por Winterhalter, 1853 Madame Carette, que máis tarde foi a súa lectora, describiu o vivo reflexo da súa sedución:
A elegancia lendaria da Emperatriz influíu moito no mundo da moda. Chamado así pola Emperatriz, o chapeu Eugénie é un estilo de chapeu de muller inclinado e coa caída sobre un ollo; o bordo dóbrase bruscamente a ambos os dous lados no estilo dun adorno de equitación, a miúdo cunha longa pluma de avestruz. O chapeu foi popularizado pola estrela de cine Greta Garbo e na década de 1930 eran "histericamente populares".
Foi a persoa con máis condecoracións de toda Francia, con 20 condecoracións e títulos nobiliarios.
Influencia política
Uxía era unha muller educada e intelixente. Os abortos sucesivos e o parto do seu fillo, o Príncipe Imperial, distanciárona da vida social e política, pero o seu carácter e as súas ganas de facer vida activa aceleraron unha tediosa recuperación, e empezou a tomar parte activa na política de Francia.
Uxía decidiu tomar parte activa na política do Segundo Imperio. Fervente católica, opúxose á política do seu marido no tocante a Italia, e defendeu os poderes e prerrogativas do Papa en devandito país.
Uxía non foi en realidade unha muller de estado que dalgunha maneira daba parte primordial ás guerras, pero as asumía coa responsabilidade que todo líder ou gobernante asumía as mesmas, e coa enteireza necesaria á súa vez para facerse cargo da eventualidade negativa e o sufrimento das derrotas, así como a alegría das vitorias.
Uxía foi a instigadora da invasión francesa de México, en apoio do emperador Maximiliano I de México, a cal resultou un desastre, non só polos miles de vidas perdidas do exército francés, senón tamén polo fusilamento do emperador Maximiliano. A emperatriz vía na intervención en México a posibilidade de instaurar unha potencia católica en Norteamérica, cortando o paso aos Estados Unidos protestantes e facilitando, por unha especie de "efecto dominó", a aparición doutras monarquías conservadoras e católicas, rexidas por príncipes europeos en Centro e Suramérica.´ Este episodio causou unha grande angustia e pena na emperatriz, posto que ela era culpada directamente do fatal desenlace.
Por outra banda viviu con alegría xunto ao seu esposo a vitoria francesa na guerra da Crimea no ano 1856.
Durante a guerra franco-prusiana, que concluíu ao ano seguinte coa derrota de Sedan, foi decisiva a influencia da emperatriz aconsellando a Napoleón III contra Prusia, que esmagara o católico Imperio Austrohúngaro poucos anos antes na guerra austro-prusiana, todo iso fronte á prudencia aconsellada polo Primeiro Ministro Émile Ollivier.
Uxía desempeñou a rexencia do imperio en tres ocasións: a primeira delas, durante as campañas de Italia en 1859, cando o emperador interveu en apoio ao conde de Cavour, ministro de Piemonte, na guerra de unificación de Italia, onde se opuxo a apoiar a unificación savoiana de Italia, ao opinar que implicaría a diminución do poder do Papa. A segunda, con ocasión dunha estancia do emperador en Alxeria en 1865 e a terceira, nos últimos momentos do segundo imperio, xa en 1870.
A emperatriz foi parte fundamental na construción da canle de Suez, e tivo un excepcional protagonismo político e social ao asistir, trala viaxe a Istambul, como o máis alto representante de Francia á inauguración do mesmo, o 17 de novembro de 1869 a bordo do barco L'Aiglon. Á inauguración da canle asistiron os principais monarcas europeos, incluído o emperador Francisco Xosé I de Austria, quen quedou impresionado pola súa beleza. O creador e construtor desta obra de enxeñaría, era o seu curmán segundo Ferdinand de Lesseps, que non era enxeñeiro senón diplomático, pero con vocación de enxeñaría. Aínda que as relacións de Uxía e Lesseps nunca foran boas, este agradeceu a súa presenza pola honra que supuxo que a emperatriz de Francia se atopase presente nos actos da inauguración da Canle.
Os arquivos do Ministerio da Casa do Emperador, baixo Napoleón III, que evocan en gran medida as intervencións da emperatriz Uxía, particularmente no campo social e artístico, gárdanse nos Arquivos nacionais de Francia na subserie O/523.
Aínda que os seus detractores políticos e persoais dixesen dela que actuaba con soberbia desmedida, o certo é que desempeño o seu labor cuns dotes políticos excepcionais.
Atentado de 1858
Orsini convenceuse de que Napoleón III era o principal obstáculo para a independencia italiana e a causa das reaccións antiliberais en Europa, polo que planeou o seu asasinato coa lóxica de que coa morte do Emperador, Francia tería unha revolta e os italianos poderían estoupar tamén nunha revolución. Foi a París en 1857 para conspirar en contra do Emperador.
A finais do mesmo ano Orsini visitou Inglaterra onde contactou co armeiro Joseph Taylor, ao cal lle pediu facer seis copias dunha bomba deseñada por el mesmo, a bomba Orsini; a cal estouparía co impacto e empregaba o fulminato de mercurio como detonador da carga explosiva. A bomba foi probada en Sheffield e en Devonshire co consentimento do radical francés Simon Bernard. Satisfeito Orsini regresou a París coas bombas e contactou con outros conspiradores como Giuseppe Pieri, Antonio Gómez e Charles DeRudio.
Oito persoas morreron e 142 resultaron feridas, mais os emperadores saíron ilesos e continuaron cara ao teatro sen perderen a compostura. Aos emperadores ocultóuselles o alcance do atentado e, unha vez no teatro, foron recibidos con entusiasmo e adhesión.
O mesmo Orsini saíu aparvado e ferido na tempa dereita. Atendeuse ás súas feridas e regresou á súa pousada, onde a policía o detivo ao día seguinte.
O conato de homicidio incrementou enormemente a popularidade de Napoleón III e de Uxía.
Gran mecenas
Durante o período do Segundo Imperio Francés, o campo das artes e as letras estaba suxeito á censura. O retorno á orde moral predicado pola Igrexa e apoiado pola emperatriz Uxía, é unha das preocupacións do réxime.
Gran protectora da cultura, como muller culta que era, protexeu escritores e artistas da época, aumentou de forma considerable o esplendor dunha Corte rancia, decadente e case sempre hostil cara á súa persoa.
Na vida cultural da corte e de Francia, a emperatriz participou na creación do estilo Napoleón III, baseado esencialmente na inspiración, ou mesmo a copia, dos estilos do pasado. Entre outros, apoiou a Winterhalter, Waldteufel, Offenbach, así como o seu vello amigo Mérimée, inspector xeral dos monumentos históricos, que en 1853 foi nomeado senador de Francia, e que entón era comandante e grande oficial da Lexión de Honra.
Foi propulsora da industria da alta costura en Francia con quen fora o seu pioneiro máis relevante, Charles Frederick Worth. Durante o Segundo Imperio e baixo a influencia do mesmo, abandonouse o miriñaque a finais da década de 1860 para beneficio do xiro. En canto aos accesorios, a emperatriz sentiu predilección pola casa de luxo Maquetm, onde comprou artigos de coiro e ordenou o seu e.
Ademais, fundou asilos, orfanatos, hospitais, e sen ningún tipo de reparo nela mesma, visitou e axudou os enfermos de enfermidades contaxiosas de barrios miserables. Así mesmo, apoiou as investigacións de Louis Pasteur, que acabarían na vacina contra a rabia.
Promoveu tamén a causa das mulleres. A emperatriz persoalmente interveu en nome de Julie-Victoire Daubié para a firma do seu diploma de bacharelato, conseguiu que Madeleine Brès se inscribise na escola de medicina, así como a concesión da Lexión de Honra á pintora Rosa Bonheur, primeira muller en ostentar dita distinción.
Caída do imperio e exilio
miniatura|esquerda|Uxía de luto polo seu fillo, 1880 En setembro de 1870 finalizou a guerra franco-prusiana, que culminou co desastre da batalla de Sedan, en que foi capturado o exército francés xunto co emperador. O emperador, que posteriormente foi liberado, estivo prisioneiro no castelo de Wilhelmhöhe, convertido en cárcere.
Este acontecemento provocou que o emperador fose destronado, e o ánimo de Uxía decreceu do mesmo xeito que a súa ilusión, vendo como todas aquelas persoas en que confiara, a abandonaban a ela e a súa familia cara a un precipitado exilio incerto en Inglaterra. Puido saír de Francia grazas ao seu dentista norteamericano o doutor Evans, e nunha viaxe case épica que durou 12 horas nun iate de 15 metros de eslora, cunha tormenta impresionante, chegou a Inglaterra.
Estableceuse xunto ao seu fillo na leira de Camden House, en Chislehurst, Kent, onde o emperador se reuniu con ela tras ser destituído pola Asemblea. Foi en Camden House onde se agravou a saúde do Emperador cunha sorte de dores no abdome, falecendo finalmente o 9 de xaneiro de 1873, sen que o seu fillo, que realizaba estudos na Real Academia Militar de Woolwich, puidese chegar a tempo.
Á morte do emperador, Uxía retirouse a unha vila en Biarritz na que viviu afastada dos asuntos da política francesa.
O seu fillo, Napoleon Eugène, un mozo de considerable talento, caracterizado por unha vida privada irreprochable e unha gran simpatía, parecía destinado a ser un pretendente ao trono francés na eventualidade dunha restauración imperial, mais decidido primeiro a facer carreira no exército, uniuse como oficial de artillaría voluntario ás tropas británicas que marchaban a Suráfrica levando con el a espada do seu tío avó durante a guerra anglo-zulú e nunha emboscada tendida polos zulús o 1 de xuño de 1879, caeu do seu cabalo mentres fuxía xunto ao seu destacamento e morreu con 23 anos, abatido a lanzazos tras un breve combate cos seus perseguidores.
A morte do seu fillo en 1879, xunto á do emperador en 1873 e á da súa irmá Paca de Alba en 1860 por mor da tuberculose, fixeron que a vida carecese de interese para a emperatriz.
Cando en 1880 regresou a Inglaterra logo de visitar os lugares do martirio do seu fillo, aínda quedaban corenta anos por vivir. Corenta anos que vestiu de loito rigoroso.
Relacionada xenealoxicamente coa Casa de Alba, aloxouse ocasionalmente no Palacio de Liria de Madrid, na súa Quinta de Carabanchel e no Palacio de las Dueñas de Sevilla. Algunhas das súas pertenzas, como pinturas e mobles, pasaron a mans dos Alba, como un retrato seu pintado por Winterhalter e outro de Goya, A marquesa de Lazán. Durante as súas estancias en España, eran frecuentes as súas visitas á raíña consorte Vitoria Uxía de Battenberg, de quen era madriña de bautismo e moi amiga.
Falecemento e enterro
miniatura|Unha das últimas fotografías da emperatriz, Palacio de Liria, Madrid, 1920 Tendo que encher dalgún modo o baleiro de vivir sen obxecto, en 1885 mudouse a Farnborough, Hampshire, a unha residencia señorial que converteu en museo da dinastía napoleónica, alternando a súa residencia alí con estadías na súa vila Cyrnos (o antigo nome grego de Córsega), que se fixo construír preto de Cannes. Alí vivía en retiro, absténdose de toda interferencia na política de Francia, pero a súa saúde comezou a deteriorarse.
O seu médico recomendaba para ela estadías en Bournemouth, lugar que era, en tempos vitorianos, famoso como balneario. Durante unha das súas visitas un xardineiro acendeu centos de pequenas veas nos parques da cidade para iluminar a senda que Uxía seguía rumbo ao mar durante a noite. Este evento aínda se conmemora anualmente co aceso de candeas naqueles xardíns cada verán.
En 1920 viaxou a España para porse en mans do doutor Ignacio Barraquer para someterse a unha intervención de cataratas, operación que resultou un total éxito. Lía o Quixote sen esforzo e escribiu na marxe dunha páxina da novela: "Viva España!". Este berro ía dirixido ao médico español que acababa de sacala das tebras. A alegría de Eugenia foi inmensa, aínda que durou pouco tempo.
Atopábase preparando o seu regreso a Inglaterra, cando o atardecer do 10 de xullo de 1920, se sentiu repentinamente indisposta. A emperatriz morreu dun ataque de uremia ás oito e media da mañá ao día seguinte, 11 de xullo de 1920, aos 94 anos no palacio de Liria de Madrid.
Inmediatamente o seu corpo foi trasladado en tren a París, acompañado por unha comitiva que incluía o duque de Alba, o duque de Peñaranda, as duquesas de Tamames e Santoña e o conde de Teba. O féretro foi recibido na estación de Austerlitz polos príncipes Murat, o embaixador de España e membros da nobreza francesa e española que lle renderon homenaxe durante máis de tres horas. Posteriormente o corpo foi trasladado a Le Havre e Farnborough baixo custodia do diplomático español Carlos de Goyeneche. A emperatriz foi enterrada na Cripta Imperial da abadía de Saint Michael en Farnborough, á beira do seu esposo e do seu fillo.
Títulos nobiliarios
Ademais de Emperatriz Consorte dos Franceses, foi tamén:
Lucho Gatica
Luis Enrique Gatica Silva, coñecido artisticamente como Lucho Gatica, nado en Rancagua o 11 de agosto de 1928 e finado na Cidade de México o 13 de novembro de 2018, foi un afamado cantante chileno de boleros. Estímase que Gatica gravou ao redor de 90 producións e vendeu 22 millóns de discos en todo o mundo.
Cumbraos de Abaixo, Cumbraos, Monterroso
Cumbraos de Abaixo é un lugar da parroquia de Cumbraos no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa. Segundo o padrón municipal (IGE 2019) tiña 29 habitantes, 15 mulleres e 12 homes.
Fran Paredes
Fran Paredes, nado en Moaña en 1972, é un actor galego.
Traxectoria
Licenciouse en Filoloxía inglesa pola Universidade de Vigo en 1997. Como actor participou en numerosas montaxes tanto en teatro escolar e amador, ligado ao grupo Teatrofia Teatral dirixido por Asución Sóñora e posteriormente no grupo Teatro Aurín de Pedro Pablo Riobó, como en compañías profesionais entre as que destacan Teatro de Ningures e Teatro do Morcego e o proxecto Llullu Teatro do que foi cofundador. Actor tamén de audiovisual en numerosas curtas, series para televisión e cine. É tamén tradutor da obra A gata sobre o tellado de zinc quente, para Teatro Aurín. Colaborou en 2007 e 2008 coa ESAD como actor na sinatura de dirección de actores. Tamén participou na dirección de diversos espectáculos.
Jim Sturgess
James Anthony "Jim" Sturgess, nado o 16 de maio de 1978 é un actor e cantante inglés. O seu primeiro gran papel foi no musical romántico Across the Universe (2007). No 2008, interpretou o papel de Ben Campbell en 21. No 2009, interpretou a Gavin Kossef no drama Crossing Over, xunto con Harrison Ford, Ray Liotta e Ashley Judd. No 2010, Sturgess protagonizou o filme The Way Back, dirixido por Peter Weir. Sturgess coprotagonizou o filme de ciencia ficción épico O atlas das nubes, que foi estreado en outubro de 2012.
Cocobacilo
miniatura|[[Coxiella burnetii, un exemplo de cocobacilo.]] Un cocobacilo é un tipo de bacteria que ten unha forma intermedia entre a dos cocos (esféricas) e a dos bacilos (bastonciños alongados). Pode dicirse que os cocobacilos son bacilos moi curtos que se poden confundir con cocos. Exemplos de cocobacilos son Haemophilus influenzae, Gardnerella vaginalis, Chlamydia trachomatis e Coxiella burnetti. . Outros exemplos son Aggregatibacter actinomycetemcomitans, un cocobacilo gramnegativo que é frecuente na placas subxinxivais. Certas cepas de Acinetobacter poden crecer en medios sólidos como cocobacilos. Bordetella pertussis é outros cocobacilo gramnegativo responsable de causar a tose ferina. As bacterias do xénero Brucella son cocobacilos que producen a brucelose. Outro cocobacilo gramnegativo medicamente importante é Haemophilus ducreyi, que produce o chancroide transmitido sexualmente.
Pobo arhuaco
250px|miniatura|Territorio dos arhuacos miniatura|250px|Monumento ós arhuacos en [[Santa Marta, Colombia|Santa Marta.]]
El Iris de Galicia
El Iris de Galicia foi o nome de varias publicacións galegas:
República Socialista Soviética de Acerbaixán
A República Socialista Soviética de Acerbaixán foi o nome dado ao estado resultante da República Democrática de Acerbaixán cando este territorio formou parte da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas (URSS), entre 1936 e 1991, e da República Socialista Soviética Federativa Transcaucásica xunto coa RSS de Armenia e a RSS de Xeorxia, de 1922 a 1936.
Acerbaixán declarou a súa independencia da URSS o 30 de agosto de 1991, e foi renomeado República de Acerbaixán. Acerbaixán obtivo oficialmente a súa independencia o 25 de decembro de 1991, coa disolución da URSS, converténdose entón membro da Comunidade de Estados Independentes (CEI).
Albarellos, Albarellos, Lalín
Albarellos é un lugar da parroquia de Albarellos, no concello dezao de Lalín. Segundo o IGE a súa poboación no ano 2011 era de 44 persoas (22 homes e 22 mulleres).
Fatón
Un fatón é un tipo de ameixa alongada e amarela, aínda que segundo as zonas tamén se lle chama así a outras variedades deste froito. Amais, como topónimo pode referirse a:
Ischia
Ischia é unha illa volcánica do Mar Tirreno, na entrada do golfo de Nápoles, na Campania, Italia. É un importante centro turístico. Comprende 46,3 km² e ten unha poboación de 64.028 habitantes é a terceira illa italiana máis poboada, logo de Sicilia e Sardeña.
É a illa máis grande das Illas Flégreas e esta dividida en seis concellos: Ischia, Casamicciola Terme, Lacco Ameno, Forio, Serrara Fontana e Barano.
Na illa, de orixe volcánica, predominan os outeiros e o monte Epomeo constitúe a cima máxima con 787 m de altura. Rica en praias de area e enseadas (moitas delas de fácil acceso tanto por terra como por mar).
O clima é xeralmente cálido e húmido cunha temperatura máxima de 38 °C en tempada alta. A extraordinaria posición xeográfica de Ischia garante (a diferenza doutras localidades do golfo de Nápoles) un óptimo clima a maior parte do ano. Xeralmente, o inverno é de temperatura media, con choivas breves. As estacións intermedias son temperadas e aínda durante o verán (no período de maior calor) é fácil atopar un ambiente fresco nos outeiros da illa.
Forio é a segunda localidade máis importante de Ischia, por poboación e comercio. Esténdese no centro de dous promontorios, Punta Caruso (na localidade de Zaro) e Punta Imperatore, entre praias consideradas as máis belas da illa e o verde metálico das viñas, que desde o monte Epomeo descenden nun escenario de incomparable beleza. Forio ten unha superficie de 13 km², cunha poboación de 12.638 habitantes e unha altitude que alcanza os 700 m na zona da Falanga. Divídese en dúas fraccións: Forio e Panza, que á súa vez están compostas doutras zonas periféricas (Monterone, Cuotto, Citase). Forio é a única localidade que conserva intacto o centro histórico cos vehículos, as igrexas, as torres de recoñecemento e os monumentos cuxa estrutura permaneceu inalterada.
O nome
Virxilio refírese poeticamente á illa como Inarime e máis adiante como Arime A súa poética alusión fixo aparentemente mención na Ilíada a Tifón sendo encadeado εἰν Ἀρίμοις ein Arímois. Marciano Capella seguiu a Virxilio aludindo a Ischia con este nome, o cal non foi, aínda así, moi utilizado: os romanos chamárona Aenaria, os gregos, Pitecusas O plural indicado de Procida é probable que sexa correcto.. "Plinio o Vello deriva correctamente o nome grego dos depósitos de arxila locais, non de πίθεκος píthekos (mono) e explica que o nome latino está conectado coa cabeceira de praia de Eneas. O nome aparece por primeira vez nunha carta do Papa León III a Carlomagno no 813 (iscla de insula), aínda que existe unha polémica sobre a posible orixe semítica de I-schra, "illa negra".
Antigüidade
A área da acrópole do Monte Vico estivo habitada desde a Idade de Bronce micénica, como o testemuña a cerámica da Idade de Ferro. Eubeos de Eretria e Calcis chegaron no século -VII para estableceren un emporio para comerciar cos etruscos de terra firme. Dada a súa situación na baía, o asentamento de Pitecusas tivo éxito mediante o comercio de ferro coa terra firme de Italia; na súa época álxida, Pitecusas era o fogar dunhas 10.000 persoas.
O artefacto de cerámica eubea inscrito coa referencia de "copa de Néstor" foi descuberto nunha tumba da illa en 1953. Hai gravadas na copa unhas poucas liñas escritas en alfabeto cumano. Cara ó -730, e é a máis antiga referencia escrita da Ilíada e quizais o primeiro precursor que existe do alfabeto latino.
No século -VI a primeira colonia grega de terra firme foi fundada desde aquí, na costa de Campania en Cumas, probablemente chamada así pola cidade eubea de Cuma, posiblemente por colonizadores que fuxían da actividade volcánica. No -474 Hierón I de Siracusa foi para axudar aos cumanos contra os etruscos e derrotounos no mar. El ocupou Ischia e as illas partenopeas e deixou atrás unha guarnición para construír unha fortaleza antes que a propia cidade de Ischia. Esta aínda existía na Idade Media, pero a guarnición orixinal fuxiu ante as erupcións do -470 e a illa foi tomada polos napolitanos.
Os romanos apoderáronse de Ischia e Nápoles no -322. miniatura|dereita|Illa de Ischia e [[Cabo Miseno desde o Espazo (NASA)]]
Era cristiá ata o 1500
Como consecuencia das últimas erupcións na illa, a poboación fuxiu a Baias onde permaneceron durante 4 anos. En 1320 Roberto de Anjou e a súa muller Sancia visitaron a illa e foron hospedados por Cesar Sterlich, enviado por Carlos II desde a Santa Sé para gobernar a illa en 1306, e aquel chegou case aos 100 anos de idade.
Ischia sufriu moito nas loitas do período Anxevino-Durazzano. Foi tomada por Carlo Durazzo en 1382, reconquistada por Luís II de Anjou en 1385 e aínda así capturada outra vez por Ladislau de Durazzo en 1386; foi saqueada pola frota do Antipapa Xoán XXIII baixo o mando de Gaspare Cossa en 1410 e reconquistada por Ladislau o ano seguinte. En 1422 Xoán II legou a illa á filla adoptiva do seu irmán Afonso V de Aragón, pero cando el caeu en desgraza, ela reconquistouna coa axuda de Xénova en 1424. En 1438 Afonso reocupou o castelo, expulsando aos homes e proclamándoa colonia castelá, e casando os seus homes coas viúvas e fillas dos expulsados. Distinguiuse ao construír unha ponte para unir o castelo co resto da illa e esculpiu no exterior unha longa galería, e ambos aínda poden ser vistos actualmente. En 1442 deixou a illa a unha das súas favoritas, Lucrecia d'Alagno, quen confiou o goberno ao seu cuñado Giovanni Torella. Tras a morte de Afonso en 1458, eles devolveron a illa ao bando anxevino. Fernando I de Nápoles ordenou a Alessandro Sforza que botase a Torella fose do castelo e deu a illa, en 1462, a Garceraldo Requesens. En 1464, tras unha breve insurrección Torellana, Marino Caracciolo foi o gobernador. dereita|miniatura|[[Castelo Aragonés de Ischia]]
En febreiro de 1495, coa chegada de Carlos VIII, Fernando II desembarcou na illa e tomou posesión do castelo e, tras ser asasinado coas súas propias mans polo desleal conde Giusto di Candida, pasou a illa baixo o control de Innico D'Avalos, marqués de Pescase e do Vasto, quen habilmente defendeu a praza da frota francesa. Con el veu a súa irmá Costanza e a través deles foi fundada a dinastía D'Avalos, a cal permaneceu en Ischia ata 1700.
1500 - 1700
Durante todo o século XV, a illa sufriu as incursións dos piratas e corsarios berberiscos. En 1543 e 1544 Khair ad Din, chamado Barbarroxa, arrasou a illa e fixo 4.000 prisioneiros. En 1548 e 1552, Ischia foi acosada polo seu sucesor Dragut Rais. Coa crecente rareza e diminución da dureza dos ataques piratas, o seguinte século e a construción de mellores defensas, os insulares chegaron a aventurarse fóra do castelo, o cal desde entón comezou a ser o centro histórico da cidade de Ischia. Ata o punto de que moitos dos habitantes que terminaron o seu cativerio como escravos dos piratas volveron; o último que se saiba, foi capturado en 1796.
Durante a revolución de Tommaso Aniello (Masaniello) en 1647, houbo un conato de rebelión contra os terratenentes feudais.
Desde o século XVII ata o XXI
Coa extinción da liñaxe D'Avalos en 1729, a illa volveu a un status de dependencia. En marzo de 1734 foi tomada polos Borbóns e administrada por un gobernador real asentado dentro do castelo. A illa participou, na curta vida da República de Nápoles que comezou en marzo de 1799 pero o 3 de abril, o Comodoro Trowbridge -baixo do mando do almirante Nelson reduciu a revolta de Ischia e da veciña Procida. Por decreto do gobernador, moitos rebeldes foron colgados nunha praza de Procida chamada, por iso, Piazza dei martiri (Praza dos mártires). Entre eles estaba Francesco Buonocore, que recibira a illa, para administrala, do xeneral Championnet, desde Nápoles. O 13 de febreiro de 1806, a illa foi ocupada polos franceses debido a un infrutuoso ataque dos ingleses o 24 de xaneiro.
O 28 de xullo 1883, un terremoto destruíu as poboacións de Casamicciola Terme e Lacco Ameno.
Economía e Turismo
Casamicciola é unha cidade termal cerca ao mar, caracterizada polo maior número de terremotos que se poida recordar e contraditoriamente, posúe a maior riqueza de fontes termais. En 1956, Casamicciola integrou ao seu orixinario nome a cualificación de Centro Termal, debido á forte presenza de fontes termais. A maior parte atópanse na localidade de "Castiglione", "A Rita" e a Praza Bagni onde se sitúan a maior parte dos hoteis e centros termais. Algunhas dos máis importantes fontes son: Gurgitello, Tamburro, Ouro, Argento, Ferro, Occhio, Colata. Casamicciola atópase ao primeiro posto como centro de curas termais respecto dos outros concellos da illa. No século pasado foi frecuentada por personaxes famosos como, Lamartine, Renan, Henrik Ibsen, e tamén Garibaldi.
Lugares de Interese
A Vila, rodea dun parque, foi construída para Luigi Patalano famoso socialista local e xornalista. Actualmente é o centro cultural da Institución dedicada a Visconti, a cal promove actividades culturais de música, cine, teatro, exposicións de arte, talleres, revistas cinematográficas. Un museo dedicado a Luchino Visconti. A Vila e o Parque están abertos ao público.
Este parque está en Forio de Ischia e foi orixinalmente propiedade do compositor inglés William Walton, quen viviu á beira da Vila coa súa muller. Cando o compositor chegou á illa en 1946, chamou inmediatamente a expertos botánicos de Inglaterra para planificar o xardín, plantando plantas tropicais e mediterráneas, alcanzan hoxe asombrosas proporcións.
Paulino Peña
Paulino Peña Álvarez, nado en Vilardevós en 1960, é un escritor galego.
Traxectoria
Exerce como mestre. Foi coordinador dos Equipos de Normalización Lingüística de Ourense.
Who's Got a Match?
"Who's Got a Match?" é unha canción da banda escocesa de rock alternativo Biffy Clyro, editada como sexto sinxelo do seu álbum Puzzle o 4 de febreiro do 2008. Foi sinxelo da semana para o DJ da BBC Radio 1 Colin Murray, e estreouse no número 91 dalista británica de sinxelos, acadando o posto 27 despois do lanzamento físico do sinxelo.
Listaxe de cancións
Cancións e letras por Simon Neil. Música por Biffy Clyro.
Campionato do Mundo de Atletismo 2007
300px|dereita|miniatura|Cerimonia inaugural dos mundiais de Osaca
O Campionato do Mundo de Atletismo de 2007 celebrouse na cidade xaponesa de Osaca dende o 24 de agosto ao 2 de setembro de 2007, no estadio de Nagai. Foi a undécima edición dos mundiais de atletismo, dende a súa creación en Helsinqui en 1983. Foi ademais a segunda edición dos mundiais en Asia, e tamén a segunda no Xapón, logo de Toquio (mundiais de 1991). Competiuse en 47 disciplinas, 24 masculinas e 23 femininas.
A mascota do evento, chamada Traffie, é unha labarada azul ao estilo do manga e representa a enerxía e vitalidade do pobo xaponés. O nome deriva das palabras inglesas track e field, que é o nome co que se coñece o atletismo. O logotipo oficial está baseado na aparencia dun cronómetro dixital, O:SA’KA’’ 2007, onde o O representa as horas, SA os minutos e KA os segundos.
A designación de Osaca anunciáraa a IAAF o 16 de novembro de 2002, logo de que as outras cidades concorrentes Budapest e Berlín retirasen as súas candidaturas.
Participantes
Nos mundiais de 2007 participaron 1.981 atletas (1.051 homes e 930 mulleres) de 203 federacións distintas. Esta cifra supuxo un récord, aumentando en 99 atletas e 7 federacións a cifra dos mundiais de Helsinqui 2005.
Participación galega
O único atleta galego nos Mundiais de Osaca foi o ourensán Santi Pérez, que competiu na marcha de 50 quilómetros. Despois de liderar a proba durante o seu primeiro terzo, retirouse no km 22.
The Day the Earth Stood Still (filme de 2008)
The Day the Earth Stood Still é un filme dirixido por Scott Derrickson que foi estreado no 2008. Remake do clásico de ciencia ficción de 1951 The Day the Earth Stood Still.