cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
MDMA
Primeiras investigacións
220px|miniatura|dereita|Patente concedida polo [[Imperio alemán a Merck pola síntese de MDMA, presentada en 1912 e aceptada en 1914.]] O Premio Nobel de Química Fritz Haber, dixo ter sintetizado a substancia a partir de piperonal durante a súa tese doutoral, en 1891, mentres outras fontes apuntan a que o fixo en 1898. Porén, estes achados non puideron ser confirmados e os exames posteriores no achegaron probas convincentes. A MDMA foi sintetizada por primeira vez de forma documentada en 1912 polo químico da farmacéutica Merck KGaA Anton Köllisch. Nese momento, Merck estaba interesada en desenvolver un composto antihemorráxico diferente da hidrastinina, cuxa patente estaba en poder de Bayer. Köllisch preparou un derivado da hidrastinina, a metilhidrastinina, a petición dos seus compañeiros de traballo Walther Beckh e Otto Wolfes. Un dos compostos intermedios na síntese da metilhidrastinina era a 3,4-metilendioximetanfetamina, sen propiedades de interese para Merck. O 24 de decembro de 1912, a compañía presentou dúas solicitudes de patente que describían a MDMA e a súa posterior conversión a metilhidrastinina para protexer o seu dereito a producir este último composto.
Os rexistros de Merck sinalan que os seus científicos investigaron o composto de forma esporádica. En 1927, Max Oberlin estudou a farmacoloxía da MDMA e observou que os seus efectos sobre o azucre no sangue e o músculo liso eran semellantes ós da efedrina. As investigacións detivéronse «sobre todo por mor do forte incremento dos prezos da safrilmetilamina». Albert van Schoor realizou algunhas probas toxicolóxicas básicas coa droga en 1952, probablemente debido ás investigacións realizadas neses anos sobre novas menciñas estimulantes e circulatorias. Sete anos máis tarde, en 1959, Wolfgang Fruhstorfer tamén sintetizou MDMA mentres investigaba estimulantes.
A MDMA puido ter estado en circulación no oeste dos Estados Unidos dende 1968. Un informe de 1970 presentado nunha reunión de químicos que traballaban nun laboratorio da policía indicaba que a MDMA empregárase de forma recreativa na área de Chicago en agosto dese ano. Probablemente usábase como un substituto da MDA, unha droga popular entre os usuarios de substancias psicodélicas que foi prohibida nos Estados Unidos en 1970 logo do engadirse á Lista I.
Investigacións de Shulgin
Shulgin soubo dos efectos da MDMA en 1975, grazas a un estudante que o informou do uso dun «elemento de contido semellante á anfetamina». Cara finais de maio de 1976, Shulgin volveu oír falar dos efectos do composto a través dun estudante de posgrao nun grupo de química médica que asesoraba á Universidade Estatal de San Francisco. A raíz dun colega da Universidade de San Francisco que probou a MDMA, Shulgin experimentou coa substancia en si mesmo entre setembro e outubro de 1976. Shulgin presentou as súas investigacións nunha conferencia en Bethesda, Maryland, en decembro de 1976. Dous anos despois, el e David E. Nichols publicaron un informe sobre os efectos das drogas psicotrópicas nos seres humanos onde explicaron que a MDMA podía inducir «un estado que alteraba a conciencia e cuxos matices emocionaise sensuais eran doadamente controlables», comparable «á marihuana, psilocibina carente do compoñente alucinóxeno polos seus baixos niveis de MDA». Crendo que a MDMA permitía ós usuarios evadirse dos seus costumes e percibir o mundo con maior claridade, Shulgin chamouna drug window ou «droga fiestra».
Aínda que Shulgin non pensaba que a MDMA causara experiencias especialmente trascendentes, estaba abraiado polos efectos desinhibidores da droga e pensou que podería ser útil en psicoterapias. Shulgin consumía ocasionalmente MDMA para a súa relaxación, refiríndose a ela como «o meu martini baixo en calorías», e tamén deulla a probar ós seus amigos e investigadores e persoas que crían que poderían obter beneficios dela. Unha desas persoas era o psicoterapeuta Leo Zeff, coñecido polas súas prácticas con drogas psicodélicas. En canto probou a droga en 1977, Zeff quedou tan abraiado cos seus efectos que abandonou o seu retiro para promover o seu uso terapéutico. Durante os anos seguintes, Zeff dedicouse a viaxar polos Estados Unidos e Europa para recomendar o seu uso a máis de 4 000 psicoterapeutas. Zeff denominou á droga «Adam» («Adán», en referencia á personaxe bíblica) crendo que o consumo de MDMA devolvía ós seus usuarios a un estado de inocencia primitiva.
Os psicoterapeutas que usaban MDMA crían que o fármaco eliminaba o medo e fomentaba unha maior comunicación. As sesións coa substancia desenvolvíanse case sempre nos fogares dos pacientes ou dos terapeutas. O papel do profesional reducíase ó mínimo debido ó «autodescubrimento dos pacientes e a empatía inducida». Informouse que se trataran casos de depresión, outros abusos de substancias, problemas de relación, síndromes premenstruais e casos de autismo. Segundo o psiquiatra George Greer, os terapeutas que empregaron MDMA nas súas prácticas «quedaron abraiados polos resultados».
Aumento do consumo
240px|miniatura|dereita|Fotografía da cidade de [[Dallas en 1972, onde o consumo de MDMA se popularizou considerablemente a finais da década de 1970.]] Entre finais da década de 1970 e comezos dos oitenta, a MDMA estendeuse a través de clínicas de psicoterapeutas, psiquiatras e usuarios de drogas psicodélicas. Coa esperanza de evitar a criminalización da substancia, como xa ocorrera anos atrás co LSD e a mescalina, os psicoterapeutas e investigadores que traballaban con ela limitaron a súa propagación e a información dispoñible, ó tempo que realizaban investigacións informais. No intre no que a posesión de MDMA se tipificou como delito nos Estados Unidos, en 1985, estimouse que a rede de usuarios de MDMA xa consumira unhas 500 000 doses.
A finais da década de 1970, nos Estados Unidos desenvolvérase un pequeno mercado arredor da compravenda de MDMA. na década de 1980, a produción de MDMA denominouna un pequeno grupo de químicos bostonianos coñecidos como o «grupo de Boston». Por mor do consumo crecente de MDMA, a miúdo os produtores bostonianos non podían satisfacer a demanda, dándose habituais períodos de escaseza. Co tempo, os distribuidores que o «grupo de Boston» tiñan no suroeste dos Estados Unidos independizáronse e formaron o chamado «grupo de Texas», contando ademais co apoio de varios antigos traficantes de cocaína que experimentaran con MDMA. O «grupo de Texas» comezou a produción masiva de MDMA nun laboratorio de Texas en 1983, aínda que tamén importaba produto dende California. Para a venda das pílulas, o grupo empregaba estruturas de venda piramidais ou usaba números de teléfono de balde. Mesmo permitía o pago con tarxeta de crédito, impostos incluídos. A MDMA estaba dispoñible abertamente en bares e discotecas da zona de Dallas, onde se creou unha sofisticada estrutura para a súa distribución, e fíxose popular entre profesionais con ingresos altos, estudantes universitarios e gais. A palabra «éxtase» entrou no argot en 1981, denominación debida ó líder do «grupo de Texas», Michael Clegg, quen cría que con ese nome a substancia tería un maior atractivo comercial.
Prohibición
220px|miniatura|dereita|Logo da [[Administración para o Control de Drogas, dependente do Departamento de Xustiza dos Estados Unidos, axencia responsable da ilegalización da MDMA no país na década de 1980.]] O Reino Unido ilegalizou a MDMA en 1977, por mor dunha modificación da Misuse of Drugs Act de 1971. Aínda que non se nomeaba explicitamente a MDMA na nova lexislación, a prohibición alcanzou ás fenetilaminas. En 1982, a Administración para o Control de Drogas dos Estados Unidos (DEA) comezou a recoller información sobre o uso de MDMA coa intención de prohibir a droga se atopaban suficientes indicios de abuso. A mediados de 1984, o uso de MDMA continuaba en auxe e popularizábase nos medios de comunicación. Bill Mandel informou sobre o «Adam» nun artigo no San Francisco Chronicle, pero confundiu a súa composición química coa de MMDA (3-metoxi-4,5-metilenedioxianfetamina; 3-metoxi-MDA). Un mes despois a Organización Mundial da Saúde (OMS) identificou correctamente a MDMA dentro dunha lista de vinte fenetilaminas, por ser a única substancia cun uso salientable. A DEA propuxo prohibir a droga o 27 de xullo de 1984 e os responsables da organización sorprendéronse cando un gran número de médicos, terapeutas e investigadores tentaron frear a súa prohibición e solicitaron unha audiencia. Nun artigo na revista Newsweek de 1985, un farmacólogo da DEA declarou que a axencia debía ignorar o seu uso en psiquiatría de cara á súa prohibición.
A MDMA figurou na Lista I da Lei de Substancias Controladas dos Estados Unidos o 31 de maio de 1985 mediante un procedemento de emerxencia. Para entón xa se levaran a cabao estudos co método dobre cego para comprobar a súa eficacia en psicoterapias. Varios peritos, baseándose neses estudos, declararon que a MDMA podía ter aplicacións médicas, polo que o xuíz de dereito administrativo que presidiu as audiencias recomendou que se clasificara a MDMA na Lista III, menos rigorosa que a Lista I, reservada para as substancias máis perigosas e sen uso médico aceptado. Malia isto, o administrador da DEA, John C. Lawn, incluíu a substancia na Lista I. Un mes despois, ante as protestas, reconsiderouse o caso, pero volveuse clasificar a MDMA na Lista I, tras desestimarse os testemuños de expertos psiquiatras, que defendían que o uso de MDMA obtivera resultados positivos verificables en máis de 200 casos, por non terse publicado os resultados en revistas científicas. En 1985, o Comité de Expertos da OMS recomendou incluír a MDMA na Lista I da Convención sobre substancias psicotrópicas de 1971, onde segue no presente.
Trala prohibición
240px|miniatura|dereita|Pílula de éxtase co logo da revista [[Playboy, fotografía de 2010.]] A finais da década de 1980, o uso da MDMA difundiuse na illa española de Eivissa, no Reino Unido e noutras partes de Europa asociado coa cultura rave e o ocio nocturno de música psicodélica, e o uso ilícito da substancia estendeuse nos mozos adultos, nunha proporción salientable procedentes de familias de clase media alta e alta, e universitarios. A MDMA converteuse nunha das catro drogas ilícitas máis consumidas nos Estados Unidos xunto coa cocaína, a heroína e o cánnabis. No 2004, un estudo situouna como a segunda droga máis consumida nos Estados Unidos, só superada polo cánnabis.
Despois da ilegalización da substancia, o seu uso médico detívose, aínda que algúns terapeutas continuaron a receitala como menciña de maneira ilegal. Porén, cos anos fóronse autorizando estudos sobre os efectos da MDMA en seres humanos en varios países, incluídos varios centros nos Estados Unidos, como a Universidade Estatal Wayne en Detroit, a Universidade de Chicago, o California Pacific Medical Center de San Francisco ou o National Institute on Drug Abuse de Baltimore; no Hospital Universitario de Psiquiatría de Zúric, na Universidade de Maastricht nos Países Baixos e na Universidade Autónoma de Barcelona de España.
No 2010, a BBC informou que o uso de MDMA diminuíra no Reino Unido respecto a anos anteriores. Esta redución debeuse ó aumento de reaccións adversas no seu consumo e á diminución da produción dos compostos empregados na súa fabricación. Tamén especulouse que a substitución involuntaria de MDMA por outras drogas, como a mefedrona ou a metanfetamina, así como a opción de consumir alternativas legais como BZP, MDPV e metilona, podían ser outras causas da perda de popularidade.
Efectos
dereita|miniatura|200px|Pastillas de MDMA gravadas con monogramas distintivos.Polo xeral, o éxtase consómese por vía oral en forma de pastillas. A droga afecta principalmente ao cerebro actuando sobre a serotonina, un neurotransmisor (substancia química que transporta sinais entre as células nerviosas). Iso produce cambios do humor e estados de ánimo e alteracións da percepción. O MDMA tamén afecta a outros neurotransmisores, principalmente a noradrenalina e, en menor medida, a dopamina.
O mecanismo de acción atribúese o rol da MDMA como agonista directo dos receptores neuronais presinápticos de serotonina. Deste modo, o MDMA induce a liberación destes neurotransmisores dende as vesículas nas terminais presinápticas das neuronas, cara ao espazo sináptico, propagando o sinal por toda a rede neuronal. Estes cambios neuroquímicos maniféstanse fisioloxicamente producindo temperanza emocional e apertura afectiva, comunicación desinhibida, empatía (entactoxénese).
O MDMA preserva tamén os efectos estimulantes típicos da anfetamina, que reforzan os xa descritos, producindo sensación de grande enerxía física, con aumento da actividade motora (hiperactividade), benestar xeral e euforia.
O éxtase produce unha desinhibición da emotividade cun sentimento de euforia, aumento da sociabilidade, da capacidade de comunicación e sensación de acercamento aos demais. O consumidor pode sufrir ademais ansiedade, axitación, náuseas, sequidade de boca, sede, sudación, temores, espasmo dos músculos da mandíbula, aumento da temperatura corporal, deshidratación e elevación da tensión arterial e da frecuencia cardíaca.
O subidón maniféstase en ondadas con sensacións de euforia, alegría, felicidade, empatía in crescendo e dunha sensación de lixeireza mental e física.
O MDMA puro acostuma ter unha baixada moi tranquila e facilidade para durmir, porén as pastillas de clubbing acostuman vir acompañadas de estados depresivos, debido a que a liberación de serotonina inducida puido ter depletado (baleirado) temporariamente as vesículas que aloxan os neurotransmisores de reserva. Nese caso, produciríase unha caída brusca nos niveis extracelulares de serotonina, que tardaría varios días en recompoñerse. Para evitar estas consecuencias é frecuente a administración dun antidepresivo Inhibidor da Recaptación da Serotonina (IRS), sobre todo a fluoxetina, unhas 6 horas despois da inxesta de MDMA. Evidencia científica preliminar (en ratas) asocia esta práctica cunha acción neuroprotectora, profiláctica contra a posible toxicidade do MDMA. .
O consumo de éxtase interfire coa capacidade do organismo para regular a temperatura, o que pode producir unha hipertermia perigosa, que pode provocar un fallo hepático, renal e cardiovascular. As doses altas orixinan insomnio, ansiedade, crise de pánico, alucinacións, risco de convulsións, insuficiencia renal, insuficiencia hepática, trombose, arritmias e hemorraxias ou infartos cerebrais. Existe a posibilidade de que aparezan crises de ansiedade, trastornos depresivos e trastornos psicóticos.
Contrariamente ao que suxire a mitoloxía popular, o MDMA non ten efectos afrodisíacos, alguén a chamou sensual mais non sexual. A súa utilidade para facilitar a introspección cun temor reducido foi comprobada nalgúns contextos terapéuticos, levando á FDA (Food and Drug Administration) estadounidense a aprobar no 2001 a súa experimentación en pacientes con trastorno de estrés postraumático. No 2004, a DEA (Drug Enforcement Agency) outorgou as primeiras licenzas para adquirir esta droga legalmente. Os representantes da clase médica que participan nestes ensaios, manifestáronse en favor de modificar o status legal do MDMA, propondo que sexa retirado da Listaxe I e incluído na Listaxe III de psicotrópicos.
O MDMA atravesa a barreira hematoencefálica do cerebro o que explica os seus rápidos efectos, pero ademais dánaa, como amosan os experimentos de Brian Yamamoto (Universidad de Boston) con ratas. Ao parecer fai que a barreira se volva máis permeable e polo tanto máis vulnerable a axentes patóxenos.
Tolerancia
É importante saber que os efectos do éxtase non aparecen de forma inmediata, que en moitos casos a súa composición está adulterada con outras substancias e que resulta perigoso combinalo con outras drogas porque a suma dos seus efectos é imprevisible.
Algúns pensan que o éxtase tamén é un neurotóxico, pero isto último só se ten demostrado en animais de laboratorio sometidos a altas doses da substancia e por vías moi pouco habituais no consumo humano (como a inxección intraperitoneal), polo que a súa existencia en humanos é altamente controvertida.
Yoshito Usui
Yoshito Usui (臼井儀人), nado en Shizuoka o 21 de abril de 1958 e finado o 11 de setembro de 2009, foi un debuxante de manga xaponés, coñecido fundamentalmente por crear o manga e anime Shin Chan.
Esopo
Esopo (Αἴσωπος), nado en Tracia no 620 a.C. e finado no 564 a.C., foi un escravo da Antiga Grecia. Residiu na Illa de Samos, e fíxose famoso polas súas pequenas historias de animais, cada unha cun propósito moral. As súas fábulas reuniunas Demetrio de Falero no 325 a.C. Todo o que se coñece del provén de Heródoto.
Obra
A obra de Esopo foi recompilada primeiro por Demetrio de Falero, logo por Fedro, Babrio, Jean de La Fontaine e Félix María Samaniego. Hai unha versión en galego das súas Fábulas, obra de Xoán Carlos Domínguez Alberte.
Nas súas fábulas hai unha ensinanza moral, non unha doutrina. Recollen experiencias da vida cotiá que forman un conxunto de ideas de carácter pragmático.
Un exemplo é A galiña dos ovos de ouro
Yoshito Usui
Traxectoria
En 1977 graduouse na Escola Saitama. Simultaneamente comezou a traballar nun supermercado durante o día e asistía ás clases da escola de deseño pola noite. No 1979 entrou a traballar nunha empresa de publicidade e no 1985 iniciou a súa incursión máis profunda no mundo da banda deseñada ó gañar o premio “New-Comer” da revista Manga Action. Comezou o seu primeiro cómic de series Stories of Darakuya Store, no 1990 continuou cos cómics Office Lady Gumi e, en setembro dese mesmo ano, con Crayon Shin Chan.
Shin Chan converteuse nunha serie animada para televisión en 1992, estreada na canle Asahi. A primeira película de cine estreouse un ano máis tarde e a partir desa data cada ano realízase unha nova. En decembro de 2002 recibiu o gran premio de animación The Media Arts Festival de Toquio.
O 11 de setembro de 2009 desaparece logo de ter ido a facer sendeirismo nunha zona montañosa na prefectura de Nagano. O 19 de setembro de 2009 atópase un cadáver, que se atribúe ó do debuxante; xa que se atopou o corpo coas mesmas roupas que levaba o 11 de setembro e na mesma zona na que dixo que ía facer sendeirismo.
MDMA
Estudos e investigacións sobre o éxtase
Con todo, algúns científicos que critican esas investigacións sinalan que os estudos en animais non se poden aplicar directamente ao ser humano e sosteñen que, con frecuencia, o éxtase se adultera e contén outras substancias ilegais perigosas, coma cocaína, metanfetamina o parametoxianfetamina. É difícil valorar, sen coñecer con precisión a súa composición, cales son os efectos a longo prazo atribuíbles en exclusiva o éxtase.
Outros expertos abrigan a esperanza de que as investigacións futuras sobre o MDMA demostren a súa aplicación médica como psicofármaco. Algúns psiquiatras suxiren que o MDMA, administrado baixo control a doses baixas e pouco frecuentes, podería ser útil para facilitar o tratamento de pacientes que sofren depresión ou ansiedade persistente provocada por un acontecemento traumático.
Química
dereita|miniatura|Estrutura química do MDMA|150pxA nomenclatura IUPAC para este composto é 3-4 metilendioximetanfetamina. A fórmula química do MDMA é: C11H15NO2 Trátase dunha molécula pertencente ao grupo das fenetilaminas, emparentada estruturalmente co alcaloide mescalina, e derivada química da metanfetamina. Tamén está relacionada co MDA (metilendioxianfetamina), un composto precursor, con efectos fisiolóxicos similares. Tanto a metanfetamina como o MDA, adóitanse vincular con potenciais efectos neurotóxicos.
Modos de emprego
O MDMA pódese atopar en forma de po cristalino, e en caso de ser de alta calidade, en cristais, por iso se lle chama ás veces crystal. Tamén se comercializa en pílulas que acostuman levar compactantes e aglutinantes. Inxírense normalmente en doses pequenas, coa intención de controlar o efecto, o que é difícil polo descoñecemento da pureza e o seu contido en MDMA. O po pódese nifrar, aínda que é molesto ao ser cristalinos.
A dose normal para un adulto acostuma ser 100 mg a 120 mg. O problema coas pastillas de club que se adoitan atribuír ao MDMA é o compoñente das mesmas, acostuman ter como base da pastilla anfetaminas e outras drogas como MDA, DXM, heroína, ketamina ou outras substancias case todas elas alucinóxenas que si xeran adicción física e que ademais combinadas co MDMA poden chegar a ser altamente perigosas. Estas mesturas realizadas nas pastillas poden ter varios motivos, entre eles o feito de que pode ser máis "divertido" o que a pastilla conteña algún alucinóxeno ou enerxizante que permita estar nunha rave durante moito tempo, outra posibilidade é o coñecemento dos fabricantes desta droga de que o MDMA non pode chegar a causar adicción física debido á tolerancia que o corpo desenvolve, o que levaría a unha baixa no consumo.
O uso máis común da droga é sobre todo lúdico fundamentalmente en festas e discotecas, porén investigacións feitas por psicólogos e psiquiatras demostran que esta droga ten un potencial altísimo no tratamento de certas desordes mentais como paranoia, fobias, esquizofrenia etc. e tamén no tratamento de parellas en crise, debido ás cualidades empáticas da droga que xeran unha grande apertura o diálogo.
Sobredose
En casos de toxicidade por sobredose, pode producirse hipertermia e síndrome serotoninérxico. Existe risco de deshidratación en usuarios con alta actividade física que esquecen beber auga, debido a que a droga pode inhibir a percepción do cansazo e a sede, sendo este o principal risco nas festas electrónicas (raves) debido aos consumidores que esquecen hidratarse e ventilar o corpo, menosprezando a importancia disto debido aos efectos eufóricos e de benestar da droga. En contraste, tamén se rexistraron casos de hiponatremia (deficiencia de sodio) por exceso de auga. Pero quizais o maior perigo provén do feito de que outras drogas, máis perigosas (como PMA, DXM ou metanfetamina), se engaden ás pastillas de éxtase ou moitas veces simplemente véndense como tales. Por outra banda, a inxestión de alcol agrava os riscos potenciais xa que o alcol axuda coa deshidratación. Non hai información dispoñible sobre os efectos da droga a longo prazo en humanos, debido a que o status legal desta substancia impedía tales investigacións ata o 2001, cando se autorizaron os ensaios clínicos antes mencionados.
Arquitectura romana
miniatura|O Coliseo de Roma Os romanos adoptaron a linguaxe externa da arquitectura grega para os seus propios propósitos, os cales eran tan diferentes dos edificios gregos que acabaron por crear un novo estilo arquitectónico, aínda que os dous estilos son frecuentemente considerados parte da arquitectura clásica.
A diferenza entre a arquitectura grega, e a romana é esencialmente práctica, carente do sentido relixioso que tivo a grega, o carácter militar da arquitectura romana ponse de manifesto no desenvolvemento das urbes, baseadas na organización dun campamento militar, onde os seus eixos principais se cortan en cruz e os secundarios, paralelos a estes, forman unha cuadrícula. No centro está o foro, a praza principal, xeralmente rectangular, arrodeada de pórticos e edificios civís e relixiosos.
Os edificios públicos máis importantes no mundo romano eran o teatro, o anfiteatro, as termas, as palestras, o acueduto e o templo. De enorme importancia para a conservación do imperio foi a construción de calzadas e pontes.
Jérôme Duquesnoy
Jérôme Duquesnoy pódese referir aos seguintes personaxes:
Philippe Verdelot
Philippe Verdelot foi un dos últimos autores da escola francoflamenga. Viviu na primeira metade do século XVI. Recibiu unha forte influencia de Josquin des Prés. Os seus madrigais caracterízanse pola alternancia de seccións homofónicas e polifónicas.
Wessex
miniatura|Wessex no século IX Wessex foi un dos sete reinos principais (Heptarquía anglosaxoa) que precederon ó reino de Inglaterra. O nome vén de West Saxons e está situado no sur/suroeste de Inglaterra. Existiu como reino dende o século VI ata a aparición do estado inglés no século IX e como condado entre 1016 e 1066. Wessex foi precisamente o reino que conseguiu unificar Inglaterra ó someter os demais reinos anglosaxóns baixo a súa soberanía. Non volveu ter unha existencia oficial dende entón, pero permanece como un termo familiar. Acostuma estar asociado coas novelas e poesías de Thomas Hardy e hai xente que defende que sexa restaurado como unha rexión de Inglaterra.
Fundación do Reino
Segundo a Crónica Anglosaxoa, Wessex foi fundado por Cerdic e Cynric, aínda que os feitos relatados pola crónica son considerados dubidosos. Evidencias arqueolóxicas apuntan a que o reino se puido orixinar na rexión do alto Támese e na área de Cotswolds, e que o mito de creación do reino puido ser propaganda política creada con posterioridade para xustificar a invasión das provincias xutas do sur de Hampshire e a Illa de Wight.
Resto da historia
O primeiro feito referente á historia de Wessex que pode ser considerado como histórico é o bautismo do rei Cynegils cara o ano 640.
Wessex expandiu as súas fronteiras e chocou cos seus veciños, especialmente co reino celta de Dumnonia (situado nos actuais condados de Devon e Cornualla, ó que acabou sometendo. Outro inimigo de Wessex foi o reino anglosaxón de Mercia. Cando o rei Ecgberht derrotou a Mercia en 825 e Northumbria admitiu a supremacía de Wessex en 829, Ecgberht proclamouse primeiro rei de Inglaterra.
Wessex creou un sistema integrado de pobos fortificados ou burgos (chamados burhs) que foron establecidos durante o reinado de Alfredo o Grande. Estas fortificacións impediron que os invasores daneses conquistaran no 870 o sur de Inglaterra. As fortificacións estaban distribuídas de tal forma que ningún habitante do reino estaba a máis dun día de a cabalo dun lugar seguro.
As principais poboacións de Wessex era antigos asentamentos de orixe romana como Dorchester ou Winchester, que Alfredo converteu na súa capital en 871 e novos burgos fundados como Wallingford.
Hai algunhas evidencias de que a monarquía de Wessex non era estritamente hereditaria.
Ano (anatomía)
miniatura|upright=1.8|right|Diagrama anatómico do ano. O ano ou anus é a parte terminal do tubo dixestivo en oposición á boca que é o extremo inicial. É unha estrutura aberta que ten como función controlar a expulsión das feces, que son un produto semisólido xerado durante a dixestión. A saída de substancias a través do ano está controlada, en moitos animais, polo músculo esfinter. Os anfibios, réptiles e aves usan o mesmo orificio para excretar os residuos sólidos e líquidos, para a cópula e para a posta de ovos, polo que este orificio recibe o nome de cloaca. Os mamíferos placentarios teñen dous orificios separados: un para a defecación (ano) e outro para os ouriños e a reprodución.
Desenvolvemento evolutivo do ano
O desenvolvemento do ano é un aspecto importante na evolución dos animais multicelulares. De feito, existen dous camiños distintos nos diferentes tipos de animais: nos protóstomos o blastóporo embrionario orixina a boca do adulto, e xeralmente tamén o ano, mentres que nos deuteróstomos a primeira abertura do embrión (blastóporo) convértese no ano.
A Casa Grande, Miraz, Xermade
A Casa Grande é un lugar da parroquia de Miraz no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 5 habitantes (1 home e 4 mulleres).
Nada que perder
Nada que perder é o segundo álbum de estudio en solitario da cantante e violoncellista galega Rosa Cedrón. Foi publicado o 13 de maio de 2016, baixo o selo Warner Music.
Lista de composicións de Eugenia Osterberger
miniatura|250px|Detalle da portada de Insinuante. A obra de Eugenia Osterberger, en boa parte descoñecida, foi publicada pola editorial de Canuto Berea na Coruña (editando obras puramente instrumentais), F. Laurens en París e as editoriais de Benito Zozaya e Casa Dotesio en Madrid. As poucas obras coñecidas da compositora compostelá inclúen obras para piano só e cancións de salón para voz e piano. A seguinte lista presenta todas as composicións descubertas ata 2017 da compositora galega segundo o seu xénero.
Localización das partituras
A obra de Eugenia Osterberger encóntrase distribuída en diversos arquivos e bibliotecas en España e Francia:
Obra para piano
miniatura|Portada de Le Rouet de Grand'maman (Fileuse) (1904). As súas obras para piano só escritas na súa etapa coruñesa están destinadas ao consumo doméstico, isto é, son obras abordables por intérpretes diletantes ou afeccionados, nas que se incluirían pezas líricas e danzas populares, así como pezas de carácter (nocturnos, baladas, impromptus, berceuses...).
Osterberger compuxo canto menos tres valses: Lucia (valse de salón), Les Hirondelles (valse de salón) e Insinuante (valse lento). Os tres comezan cunha introdución lenta que dá paso ao valse, mais no primeiro a compositora opta por darlle variedade rítmica, en Les Hirondelles realza o aspecto melódico, mentres que con Insinuante se inclina por un valse-boston, o que demostra o coñecemento que tiña Eugenia Osterberger das modas.
Na obra Le Rouet de Grand'maman (Fileuse) Op. 148, pode apreciarse a influencia de dúas obras moi populares no século XIX: o lied de Franz Schubert Gretchen am Spinnrade e a romanza sen palabras de Felix Mendelssohn La fileuse. Do mesmo xeito que nesas dúas pezas, na fileuse de Osterberger o acompañamento en corcheas da man esquerda representa o xiro e movemento continuo da roca, por outra banda, o ostinato da primeira nota grave sostida en cada compás convértese no pedal da roca e impulsor do movemento. A influencia dos grandes compositores románticos tamén pode apreciarse na súa Méditation (Nocturne), na que Osterberger escolle un acompañamento homofónico para relsaltar a melodía, como fixera Frédéric Chopin.
Hai contancia de que a súa Pavana Louis XIII, orixinal para piano só, foi arranxada para banda e que foi unha das súas obras máis interpretadas precisamente nesa versión, aínda que se descoñece se a orquestración para banda foi feita pola propia compositora ou por Ricardo Quiroga, director da Banda do Rexemento de Isabel a Católica, que interpretou a peza en público canto menos en dúas ocasións en 1907.
Da súa etapa francesa só se recuperaron ata 2017 dúas composicións: Zingha-Bandi, danse hindoue pour piano e Mignardises e Danse Jacquelinette, se ben Mignardises foi escrita para clavicémbalo.
Obra vocal
Na produción vocal de Eugenia Osterberger, a compositora amosa a súa preferencia por unha poesía lírica e intimista, moi na liña do gusto das personalidades da literatura do Romanticismo. Polo que respecta á estrutura destas composicións, adoitan alternar preludio-sección vocal- interludio-sección vocal- interludio-sección vocal-postludio.
Campionato Brasileiro Série A 1966
O Campionato Brasileiro Série A 1966, oficialmente Taça Brasil foi a 8º edición da Série A, o primeiro nivel de fútbol no Brasil. Empezou o 10 de xullo e finalizou o 7 de decembro de 1966. O campión foi o Cruzeiro.
Lista de composicións de Eugenia Osterberger
Obra vocal
A obra vocal de Eugenia Osterberger consta fundamentalmente de melodías galegas, se ben tamén hai dúas composicións italianas e cancións francesas. Na súa etapa coruñesa só hai dúas composicións vocais que non corresponden ao xénero da melodía galega, senón a composicións italianas: M'ami dicesti, Op. 158 e Ove sei? A primeira delas é unha aria na liña das arias operísticas do século XIX, mentres que a segunda non indica xénero, senón que segue a tradición da canción italiana derivada de autores como Paolo Tosti e que tamén se denominaría "canción de salón".
As súas cancións francesas incúen Les Roses de Saadi (París, 1922), Solitude, mélodie romantique (París, 1923), Amour est mort! (París, 1922) e Simple Histoire (París, 1922). En Les Roses de Saadi presenta unha linguaxe harmónica máis avanzada que a das súas composicións coruñesas. Amour est mort! está inspirada nun poema de André Rastier, marido da súa filla Rosina, e salienta o feito de que cada vez que a voz di "Amour est mort!" faino cunha entoación distinta. Simple Histoire está adicada á súa filla Rosina e está encadrada no xénero da mélodie, aínda que podería encadrarse no do romance polo seu marcado carácter narrativo como pola preponderancia do texto e o canto sobre o acompañamento.
O xénero da melodía galega, cuxos precedentes serían o lied alemán e a mélodie francesa, chegou a ter tanta repercusión e prestixio que os contemporáneos de Eugenia Osterberger deben boa parte da súa fama a este xénero. Eugenia Osterberger non foi unha excepción e compuxo un número significativo de pezas neste xénero, aínda que se ben Canuto Berea era o principal editor destas composicións nunca chegou a editar ningunha melodía galega da compositora compostelá. En 2017 recuperáranse un total de catro melodías galegas máis outras catro recollidas nas súas Cántigas y Melodías Gallegas xunto con outras catro coplas populares ás que poría música nese caderno.
En xeral, as melodías galegas de Osterberger presentan un acompañamento sinxelo, que no caso de ''Ausencia. Melodía gallega'' por exemplo, actúa a modo de bordón. É frecuente o emprego do compás de 6/8, presente por exemplo en ''Ausencia. Melodía gallega, en ¡Adiós Galicia! ou en Neve''. Unha estrutura rítmica recorrente é o acompañamento co típico ritmo galego de corchea con punto-semicorchea-corchea, que pode verse tanto en ¡Adiós Galicia! (se ben a parte central cambia a 3/4) como en Neve. En Cántigas y Melodías Gallegas preséntase sempre un preludio pianístico no que a compositora procura unha sonoridade asociada á música galega como roncóns de gaita, pequenos aturuxos ou xiros melódicos tradicionais. Esta idea do preludio pianístico pode verse tamén en Neve, neste caso a modo de cantinela, que nos traslada a austeridade da peza.
Como mostra da importancia deste xénero cabe salientar que o 14 de novembro de 1899 o xornal El País informou da publicación de ¡Adiós Galicia!:
A melodía galega ¡Adiós Galicia!, con letra do médico e poeta masidao Manuel Lois Vázquez, é hoxe o himno do concello ourensán de Maside.
Obra camerística
En 2017 tan só se localizara unha obra camerística de Eugenia Osterberger, a Mélodie Espagnole (Sentimentale), escrita para violonchelo e piano. Con todo, é probable que a súa produción camerística sexa maior, xa que na súa correspondencia con Canuto Berea dende Betanzos hai alusións a outras obras que serían enviadas para que o compositor e empresario dese a súa opinión:
Porén, ningunha destas tres composicións foi encontrada.
Juan Fernández García
Juan José Fernández García, nado en Covas (Ferrol) o 18 de agosto de 1940, é un político galego.
Traxectoria
É enxeñeiro naval e mariño na reserva. Traballou na E.N. Bazán (actual Navantia), entre os anos 1970 e 1983, acadando o cargo de Director de Proxectos do estaleiro. Foi presidente do OAR Ferrol de 1960 a 1994. Foi deputado no Parlamento Galego en 1989 e desempeñou o cargo de conselleiro de Industria na Xunta de Galicia polo Partido Popular. En 1995 creou un novo partido político, IF (Independientes por Ferrol), co que obtivo 5 concelleiros nas eleccións municipais e despois foi tenente de alcalde do concello de Ferrol entre os anos 2003 e 2007.
Lista de composicións de Eugenia Osterberger
Obra camerística
Polo que respecta á Mélodie Espagnole (Sentimentale), trátase dunha composición breve (catro páxinas a parte de piano e unha a de violonchelo) escrita na cidade da Coruña en 1890 e que posiblemente foi editada pola propia compositora, xa que nela non figura ningunha editorial. Está adicada a M. Tondu, posiblemente un editor francés que iniciara a súa actividade en 1854, e que en 1853 escribira un método de transposición que Eugenia puido coñecer durante os seus anos de formación en Francia.
Homo faber
En Filosofía, a noción de Homo faber fai referencia ao ser humano en tanto que ser susceptíbel de fabricar útiles.
Esta noción é especialmente abordada por Henri Bergson, filósofo evolutionista francés : « En definitiva, a intelixencia, observada no que parece ser o paso orixinal, é a facultade de fabricar obxectos artificiais, en particular útiles para facer útiles, e variar indefinidamente a fabricación ».
Isto que permite distinguir o Home, o denominado Homo sapiens en Bioloxía, do resto do reino animal non é, sen dúbida, de orde biolóxica. Rir, consciencia, linguaxe, cultura ?... Finalmente, evócase en xeral un elemento que apunta ao seu intecto: o Homo sapiens manifesta a súa sabedoría, a súa intelixencia, na medida en que é capaz de modificar o mundo que o rodea. Por ela, manexa o útil e transforma o seu contorno, modelándoo con o seu pensamento e a súa man.
Dereito de sucesións
O dereito de sucesións ou sucesorio é o conxunto de normas que regulan o traspaso de bens, dereitos e obrigacións (sempre que non se extingan pola morte) dunha persoa física á morte desta. É parte do Dereito civil.
Sucesión testada
Tódalas persoas temos dereito a dispór acerca de a quen van pasar as nosas propiedades á nosa morte. Para permiti-lo exercicio dese dereito en moitos países unha boa parte do Dereito de sucesións vai dedicada á que regras que rixen como o causante (respecto dunha herdanza, a persoa que morre) pode exercer o sobredito dereito. Así, por exemplo, no Sistema de dereito Anglosaxón a forma de dispoñer sobre as propiedades dun é un documento privado, aínda que redactado conforme ó que estipula o Dereito, chamado testamento. Ese mesmo nome se lle dá no Sistema de dereito Continental a unha escritura pública que un outorga coa mesma finalidade, pero na que ten que cumprir con máis requisitos legais. A aquela sucesión na cal o causante determinou o a transmisón das súas propiedades chámaselle Sucesión testada; asemade, o causante que outorgou testamento e dispuxo das súas propiedades recibe o nome de testador ou testante, se ben este último termo pode levar a confusión pois tamén se aplica a cada unha das leiras lindeiras doutra.
Lexítimas
Hai unha parte da herdanza da que o testador non pode dispor, a chamada lexítima, que consiste nunha fracción do total do caudal hereditario. Habitualmente está reservada para os fillos, pero o Dereito Civil de Galicia consagra o usufruto de certa parte da herdanza para o cónxuxe viúvo. Por outra banda, no Código Civil están reservados dous terzos en concepto de lexítima, dos cales un pode ser entregado en forma de mellora, o que quere dicir que pode ser entregado a un só fillo, se ben o outro debe dividirse entre tódolos fillos ou as súas liñaxes cando haxa fillos premortos que concibisen fillos. Porén, na Comunidade Foral de Navarra, o Dereito non consagra lexítima. A lexítima ten a súa razón de ser ó pretender evitar que as persoas que dependen economicamente do testador ou aquelas que compartían o uso dos seus bens con aquel, isto é, a súa familia, non queden sen unha porción da herdanza.
Testamentos
Un testamento é o documento mediante o cal o testador (persoa que outorga testamento) expón a súa vontade de establecer o futuro das súas propiedades mortis causa (expresión latina que quere dicir "por causa da morte") e explica a forma en que se han de dividi-la súa herdanza, e a quen se lle ha de entregar que parte da mesma. No testamento, o testante debe designar ós herdeiros, persoas que ademais de recibir unha porción das propiedades do defunto xestionan a sucesión. Ademais de todo o dito, o testador ten a posibilidade de asignar a herdeiro ou a cada legatario unhas cotas, de tal xrito que reciban unha parte das propiedades sen especificar cales.
Testamentos de acordo co Código Civil
En España o Dereito Civil común establece (á marxe dos testamentos especiais) tres clases de testamentos:
Federico Borrell García
Federico Borrell García, nado en Alcoi (Alacant) en 1912 e finado en Cerro Murciano (Córdoba) o 5 de setembro de 1936, foi un miliciano anarquista que loitou na guerra civil española nas milicias da CNT, mundialmente coñecido por ser retratada a súa morte en combate polo fotógrafo Robert Capa na instantánea Morte dun miliciano.
Dereito de sucesións
Outros testamentos
Outros testamentos, non recoñecidos polo dereito sucesorio común, son:
Federico Borrell García
Traxectoria
Foi un dos fundadores da sección local das Xuventudes Libertarias na súa vila natal. Coa chegada da guerra civil, integrouse nunha milicia, falecendo en Cerro Muriano con 24 anos. O fotógrafo Robert Capa retratou o momento da súa morte na instantánea coñecida como Morte dun miliciano. Aínda que a veracidade da foto foi cuestionada, algunhas investigacións parecen demostrar que a foto é real.
Dereito de sucesións
Requisitos para testar
Cando se outorga testamento notarial, deben acudir dúas testemuñas ó outorgamento cando:
Federico Borrell García
Traxectoria
A foto publicouse o 23 de setembro de 1936 na revista francesa Vu converténdose desde entón nunha das instantáneas máis míticas non xa da guerra civil española senón da fotografía de guerra.
Dereito de sucesións
Requisitos para testar
En España están impedidos para testar, entre outros, os menores de 14 anos e os que non están en pleno uso das súas facultades mentais. Non obstante, o feito de que os menores de idade poidan testar é bastante pouco común, sendo o límite máis común o da maioría de idade.
Executores do testamento
Son aquelas persoas ás que o testador encarga na escritura testamentaria o feito de levar a cabo, tanto administrativa como realmente, as disposicións incluídas no interior do testamento. Non tódalas figuras están recoñecidas por tódolos sistemas de dereito de sucesións, nin todas poder ter cabida en tódolos tipos de testamentos. Entre eles cóntase:
O testador pode establecer con respecto ó cargo de testamenteiro:
Asemade, en previsión de que o testamenteiro abandone renuncie ó seu cargo, ou sexa cesado, pode determinar unhas persoas como substitutas.
En todo caso, aínda sendo voluntario exercer de testamenteiro, o que renuncie perderá os seus dereitos na herdanza, excepto disposición en contrario do testador.
Os contadores-partidores son aqueles que foron designados para reparti-la herdanza cando a repartición non está realizada xa no propio testamento. Son designados polo testador na propia escritura testamentaria, aínda que o testante tamén pode encomendarlle esta función (a través do testamento) ós herdeiros ou incluso ós testamenteiros. Os contadores-partidores deben respectar aquilo que ó efecto xa dispuxese o testador no propio testamento. Así mesmo, están obrigados a inventariar tódolos bens do causante antes de presenta-la repartición. Os contadores-partidores tamén son empregados á hora de parti-la herdanza no caso de sucesión intestada.
Cando o testador designou un comisario por escritura pública, e non fixou para este unha data na que remate o seu poder, o comisario poderaa exercer mentres viva e non incumpra algunha das condicións que o testador lle esixise para poder dispoñer das súas propiedades. Así, unha vez morto o causante, o comisario será quen de reparti-la herdanza da forma que considere máis oportuna, sempre e cando respecte as decisións que o testador lle obrigase a respectar na escritura pública de apoderamento. Unha das cousas que máis comunmente poñen como condición os causantes ós comisarios é a designación dos herdeiros, que adoita facerse xa na propia escritura pública de apoderamento.
Tipos de receptores de bens da herdanza
O Dereito de Sucesións adoita distinguir diversas categorías para as persoas que reciben unha parte da herdanza, en función do que reciban ou da forma en que o reciban. Deste modo, adóitase distinguir entre herdeiros, legatarios e lexitimarios, que se diferencian no seguinte:
Doazóns a colación
En determinados ordenamentos xurídicos o dereito de sucesións permite unha figura particular en relación á adxudicación de bens: son as doazóns que se han de traer a colación. É dicir, son doazóns que unha persoa fai ós seus propios herdeiros, xeralmente os lexitimarios, en vida e que á súa morte se han de considerar como parte da porción do caudal hereditario líquido que lle corresponde ó donatario (persoa que recibe a herdanza).
Esta práctica de facer doazóns no lugar de adxudicar bens vía testamento ten dúas explicacións sociolóxicas. En primeiro lugar, pódese deber a que a transmisión mortis causa tributa a través do Imposto de sucesións; non obstante, inicialmente, as doazóns, un tipo de transmisión pouco común, non pagaban imposto ningún. Iso fixo que moita xente, para evitar pagar o devandito imposto adxudicase os seus bens a través de doazóns. A segunda explicación sociolóxica é de índole máis práctica: o herdeiro pide ó causante que lle dea en vida unha parte ou toda a súa herdanza.
Por outra banda, o estado, para evitar ese fraude legal, tomou medidas diferentes, segundo os países. Nalgúns o Imposto de sucesións estendeuse ás doazóns e converteuse no Imposto de sucesións e doazóns. Noutros lugares prohibiuse que as doazóns se puidesen traer a colación, de tal forma que posteriormente os donatarios poderán reclamar a súa porción legal (a lexítima) da herdanza, sen que se teña en conta o que se lles adxudicou previamente.
O Sistema anglosaxón
O Sistema Anglosaxón de Dereito ou Common Law baséase nas sentenzas e ditames dos tribunais acerca dun asunto, sobre o que despois se poderá lexislar. Neste sistema, cando un tribunal crea un principio con respecto a un conflito concreto, está obrigando ó propio tribunal e ós órganos de xustiza que lle son subordinados a cumpriren co novo principio con respecto a casos que sexan máis ou menos iguais. Non obstante, o dereito dado posteriormente polo poder lexislativo pode modifica-lo principio.
Sucesión intestada ou abintestata
É a que se da cando o causante non expresou a súa vontade respecto da herdanza, cando a vontade dada vai contra a lei de tal forma que se anulan as súas disposicións ou cando os herdeiros todos instituídos polo testante renuncian á herdanza ou fosen incapaces para herdar. Tamén se da a sucesión abintestata cando o testador non dispuxese de parte doas seus bens, aínda que neste caso a partición conforme os principios da sucesión intestada só se aplica ós bens non dispostos. Na sucesión intestada non é preceptivo respecta-la lexítima.
Cando se dan estas situacións entrégase, por esta orde e de maneira sucesiva, ós descendentes, ós ascendentes, ó cónxuxe ou ós parentes colaterais e ó ente público. As regras para a entrega da herdanza nestes casos son máis ou menos as mesmas en tódolos países de influencia occidental. Na sucesión abintestata tódolos parentes no mesmo grao do causante pertencentes á mesma liña reciben a mesma porción da herdanza.