cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viaxe no tempo
Profecías: información desde o futuro
Na teoloxía xudeu-cristiá, por exemplo, suponse que o deus Yahveh existe sen ser limitado polo espazo ou o tempo. Segundo esta doutrina, Yahvé é omnisciente e omnipresente. Algunhas declaracións na Biblia, tales coma a de Xesús: «Antes de que Abraham nacese, eu estiven» (Juan 8.58) e a de Pedro: «[Xesús] foi elixido antes da creación do mundo» (1 Pedro 1.20) sempre asumindo que a creación do mundo comezou en t = 0) implica que Yahvé non se rexe pola mesma liña temporal que a nosa, ou ben que estabelece os principios reitores da mesma. Isto é apoiado pola aserción «Eu, o Señor, non mudo» (Malaquías 3.6), xa que unha mudanza requiriría desprazamento dun lugar a outro e ser contido por unha serie temporal continua.
Dúas interpretacións temporais destas declaracións son que Yahvé: 1) existiría fóra do continuo espazo-tempo; ou que 2) Yahvé existiría simultaneamente en calquera punto do espazo-tempo. En calquera caso, Yahvé podería transferir sen restricións información dun punto do espazo-tempo a calquera outro punto.
Ioga: ve-lo futuro
Non hai proba ningunha de que esa capacidade sexa posíbel.
Ligazóns externas
Aikakone Машина времени (устройство)
Illas Spratly
300px|right|Localización das illas Spratly right|Mapa das illas Spratly right|Mapa da disputa As illas Spratly son un arquipélago do mar da China Meridional, localizado entre Filipinas e Vietnam. Consiste nun grupo de máis de 100 arrecifes e illotes, rodeados por ricos bancos de pesca e xacementos de gas natural e petróleo.
Reciben varios nomes en distintos idiomas:
Estas illas son coñecidas por ser un territorio en disputa entre varios países. A República Popular da China, Taiwán e Vietnam reclaman a totalidade do arquipélago, mentres que Malaisia e Filipinas reclaman unha parte. Estas cinco nacións ocuparon militarmente diversas illas como testemuño da súa soberanía na zona. Brunei tamén ocupou algúns arrecifes do sur do arquipélago, pero non fixo unha reclamación formal destes.
Xeografía
As Illas Spratly son un grupo de 14 illas, illotes e caios e máis de 100 arrecifes, algúns dos grupos son vellos atois mergullados, no Mar do Sur da China. O arquipélago atópase fronte ás costas de Filipinas, Malaisia, e o sur de Vietnam. Leva o nome do capitán baleeiro británico do século XIX Richard Spratly que a avistou Illa Spratly en 1843, as illas teñen aproximadamente 2 km² de superficie repartidos nunha vasta área de máis de 425.000 km².
As Spratly son un dos principais arquipélagos no Mar do Sur da China que complican a gobernabilidade e a economía nesta parte do sueste de Asia debido a súa situación nas rutas marítimas estratéxicas. As illas non teñen poboación indíxena, pero ofrecen ricas zonas de pesca e poden conter importantes reservas de petróleo e gas natural. E, como tales, son importantes para os demandantes nos seus intentos de establecer as fronteiras internacionais. Ua dos principais conflitos territoriais é entre a China e os seus veciños. Algunhas das illas teñen asentamentos civís, pero das aproximadamente 45 illas, caios, arrecifes e bancos de area que están ocupadas, todas conteñen estruturas que están ocupadas polas forzas militares de Malaisia, Taiwán (República da China), a China (República Popular da China), Filipinas e Vietnam. Ademais, Brunei reclama unha zona exclusiva económica na parte sueste das Illas Spratly, que inclúe o Arrecife Louisa.
Xeográfica e visión económica xeral
miniatura| left |Mapa xeográfico das Spratly. Tipo negro utilízase para as illas, e para os arrecifes e bancos de area que teñen porcións por encima da auga durante a marea alta. Tipo azul utilízase para as mergulladas. Fe de erros: [[Arrecife Hughes está marcado erróneamente como arrecife Chigua, o nome do Arrecife Johnson South en chinés, parte do mesmo atol afundido Union Banks.]] As illas Spratly eran, en 1939, catorce illotes de coral na súa maioría habitadas por innumerables aves mariñas. Segundo unha fonte china en 1986, as Illas Spratly consisten en 14 illas ou illotes, 6 bancos, 113 arrecifes mergullados, 35 bancos baixo a auga, 21 bancos de area baixo a auga.
A zona nordés das Spratly coñécense polos navegantes como Dangerous Ground e caracterízase polas súas numerosas illas baixas, os arrecifes mergullados, e atois degradados afundidos con corais con frecuencia emerxen bruscamente do océano desde profundidades de máis de 1000 m, todo o cal fai que a zona sexa perigosa para a navegación.
As 14 illas teñen a mesma natureza. Son caios, illas de area formadas en antigos arrecifes de coral degradados e mergulladas.
As illas Spratly case non conteñen terras cultivables significativas, non teñen habitantes indíxenas, e moi poucas das illas teñen un fornecemento de auga potable permanente.
Os recursos naturais inclúen peixes e guano, así como a posible existencia de petróleo e reservas de gas natural. Teña en conta, con todo, que un estadounidense EIA 2013 informe cuestiona a viabilidade económica de moitas das reservas potenciais]]. A actividade económica inclúe pesca comercial, transporte marítimo, extracción de guano, e máis recentemente, turismo. As Spratly están situados preto de varias rutas de navegación primarias.
En 1987, a República Popular da China instalou unha pequena estrutura militar no Arrecife Fiery Cross co pretexto de construír unha estación de observación oceánica e instalar un mareógrafo para o Global Sea Level Observing System. Logo dun enfrontamento mortal coa Armada vietnamita, China instalou algunhas estruturas militares nos arrecifes próximos as illas ocupadas polas Filipinas e Vietnam e isto deu lugar a unha escalada das tensións entre estes países e a China sobre o estado e a "propiedade" dos arrecifes.
As 14 illas e caios (illas de area), en orde descendente da zona, son:
Illa Itu Aba, Illa Thitu, Illa York West, Illas Spratly, Caio Nordeste, Caio Suroeste, Illa Sin Cowe Illa, Nanshan, Caio Sand, Loaita, Illa Namyit, Caio Amboyna, Illa Flat, Caio Lankiam.
A superficie total das illas do arquipélafo é 1´77 km² e 2 km² coas terras reclamadas.
A violación do tentáculo
miniatura|dereita|O soño da esposa do pescador, que data de 1820. A violación do tentáculo, tamén coñecido como Tentacle rape, Tentacle erotica ou shokushu goukan, é un concepto que se atopa nalgunha manga e anime hentai de horror, nos que unha ou varias criaturas con tentáculos, usualmente monstros ficticios, violan mulleres novas (aínda que menos, tamén abusan de homes).
Características
Moitos dos títulos baixo este xénero consisten en dominación ou humillación combinado frecuentemente co fetiche bondage, dado que os accesorios normalmente restrinxen os movementos da vítima. En ocasións danse xustificacións biolóxicas; as criaturas con tentáculos poden describir a un tipo de parasito que busca depositar os seus ovos dentro da muller para que os críe. Noutros escenarios inverosímiles, a criatura embaraza a vítima.
Piña
O termo piña pode referirse a:
Aeroporto de Castelló
Foi xestionado pola sociedade pública Aerocas e posteriormente pola canadense SNC-Lavalin. A pesar de ser inaugurado oficialmente en marzo de 2011, non recibiu todos os permisos para operar ata decembro de 2014 e ata setembro de 2015 careceu de operacións regulares, converténdose nun símbolo da disipación que caracterizou o desenvolvemento da crise española de 2008. En outubro de 2016 operaba un pequeno número de voos con algo máis de 400 pasaxeiros ao día.
Localización
O aeroporto emplázase a 40 km de Castelló de la Plana, ademais doutros núcleos turísticos como Benicàssim, ou industriais como Vila-real, Onda ou Borriana.
Mortal Kombat (filme)
Personaxes
Peter Jason aparece como Master Boyd. Outor artistas mariciais que saen nos créditos son Kenneth Edwards e Hakim Alston.
Aeroporto de Castelló
Construción
Os detractores ao proxecto sinalan en cambio, que un aeroporto en Castelló é un gasto innecesario, dada a proximidade dos aeroportos de Reus e de Valencia, a aproximadamente 50 minutos de distancia da cidade de Castelló. Os ecoloxistas sinalan á súa vez que os terreos onde se está construíndo son dunha alta riqueza ecolóxica. De feito, conseguiuse paralizar en varias ocasións a súa construción mediante denuncias no xulgado por delitos ao medio ambiente.
Ananás
miniatura|Ananás O ananás ou piña (Ananas comosus), é unha planta tropical da familia bromoliaceae orixinaria do Brasil, Bolivia e Paraguai. Cultívase polo seu saboroso froito: o ananás ou piña. A palabra ananás procede do tupí e significa froito excelente, mentres que se denomina tamén piña por recordar o seu froito ó do piñeiro.
Os holandeses foron os primeiros en cultivalos en Europa no século XVII e os portugueses levaron o seu cultivo á India e Xava, propagándose por toda Asia Oriental. En Hawai introdúcese en 1790, e hoxe é o principal produtor do mundo.
miniatura|Ananás ventureiro.
Vitis
thumb|Flor da videira común (Vitis vinifera) thumb|252px|Videiras en [[Cafayate, na Arxentina.]]
Masa molecular
A masa molecular é o número de veces que a molécula dun composto ou dun elemento pesa máis, ten máis masa, que un átomo que se toma como unidade. Calcúlase sumando todas as masas atómicas do elemento correspondente. O seu valor numérico coincide co da masa molar, pero expresado en unidades de masa atómica en lugar de gramos/mol. A masa molecular alude a unha soa molécula, a masa molar corresponde a un mol (N = 6,022·1023) de moléculas.
Vitis
Vitis é un xénero con arredor de 60 especies chamadas comunmente vides ou videiras pertencentes á familia Vitaceae. Distribúense predominantemente polo hemisferio norte. A súa importancia económica débese ao froito, o bago ou uva, utilizado tanto para consumo directo como fermentado para producir viño, especialmente da especie Vitis vinifera (a videira común). O estudo e cultivo das uvas denomínase viticultura.
Masa molecular
Cálculo da masa molecular
A fórmula para calcular a masa molecular é a seguinte:
masa molecular = masa atómica de A * n.º de átomos de A + masa atómica de B * n.º de átomos de B + ... incluíndo todos os átomos diferentes.
Vitis
Descrición
Cando medran bravas, todas as especies do xénero son dioicas, porén en cultivo se seleccionan as de flor perfecta.
Masa molecular
Cálculo da masa molecular
A masa molecular calcúlase sumando as masas atómicas dos elementos que compoñen a molécula. Así, no caso da auga: H2O, a súa masa molecular é:
Vitis
Usos
O froito de varias das especies utilízase comercialmente para o seu consumo como uvas frescas e para a elaboración do viño.
A especie máis importante é Vitis vinifera, orixinaria de Asia, cultívase en todas as rexións temperadas. O conxunto de videiras cultivadas no agro denomínase viña ou viñedo. Unha videira nova chámase bacelo, e un campo de bacelos: bacelar.
Masa molecular
Cálculo da masa molecular
Se as cifras decimais son maiores de 0,5, o número másico aproxímase á unidade enteira seguinte. Exemplo: o número másico do osíxeno é 15,9994 ≈ 16. É dicir, o número másico do O é 16.
Ao igual que a masa atómica, a masa molecular exprésase en unidades de masa atómica: Umas (u) ou daltons (Da), que son equivalentes. Os Da teñan a vantaxe de que se poden empregar para moléculas maiores ao aceptar un múltiplo, o quilodalton: kDa.
Vitis
Usos
O cultivo da vide para a produción do viño é unha das actividades máis antigas da civilización, probabelmente contemporánea ao comezo desta. En Galiza é popular especialmente na metade sur, dende a época romana.
Existen probas de que os primeiros cultivadores de viñas e produtores de viño se atopaban na rexión de Exipto e Asia Menor, durante o neolítico, ao mesmo tempo que os primeiros asentamentos humanos permanentes empezaron a dominar a agricultura, a cría de gado e a produción de cerámica.
Masa molecular
Cálculo da masa molecular
A masa molecular calcúlase facilmente sumando as masas atómicas. Por exemplo, a masa molecular do ácido sulfúrico:
Vitis
Historia
As vides plantáronse tradicionalmente usando árbores como espeques. No Imperio Asirio (s. VII A.C.), as videiras aparecen representadas crecendo arredor de árbores que asemellan piñeiro. A primeira proba documental da maridanza de umeiros e videiras atopámola na Grecia Clásica, onde se menciona un viño chamado Pteleaikós oinos que fai referencia á rexión onde se producía, Ptelea (Umeiro). Durante a época Romana o cultivo das vides maridadas aos umeiros adquire maior importancia, como se reflicte nos tratados de agricultura. A práctica foi tan común que aparece de moda recorrente como tópico na literatura. No século I A.C., cando aparece a máxima latina Pirum, non ulmum accedas, si cupias pira (Á pereira acode, non ao umeiro, se peras queres) de onde procedería a expresión Pedirlle peras ao umeiro, dado que a froita que se asociaba a esta árbore non era a pera senón a uva. Os textos clásicos son copiados durante a Idade Media, e só os agrónomos árabes da península Ibérica fornecen novas probas da relación entre videiras e umeiros xa no século XII. Catro séculos despois a utilización de umeiros coma espeques por onde ruben as vides era rara na Península Ibérica, porén a maridanza das vides con árbores, aínda que non umeiros, durou no sur de España e nos arrabaldes de Barcelona até o século XIX. Porén en Italia umeiros e videiras se plantaban xuntos incluso no século XX, antes de que a grafiose comezara a matar as plantacións de árbores e os agricultores se visen na obriga de os substituír por espeques e pastas.
Antigamente os viñedos plantábanse nos peores terreos e espallados por estes sen orde ningunha, aproveitando o espazo con máis de 4.000 cepas por hectárea. Tiñan o inconveniente de requirir moita man de obra para realizar os coidados e vendima, polo que nas novas plantacións comezáronse a aliñar as cepas, deixando maior espazo entre elas, co obxectivo de poder usar animais para realizar algúns labores. Coa chegada da maquinaria agrícola os carreiros entre as diferentes ringleiras tivo que se facer maior, reducindo o número de plantas, mais gañando en comodidade. Os sistemas de emparrado fan máis regular a maduración e permiten incluso mecanizar a vendima.
Masa molecular
Cálculo da masa molecular
S = 1 x 32,065 Da = 32,065 Da
Vitis
Doenzas
Algunhas das principais enfermidades que sofren son:
Masa molecular
Cálculo da masa molecular
O4 = 4 x 15,9994 Da = 63,9976 Da
Masa molecular = H2 + S + O4 = 2,01594 Da + 32,065 Da + 63,9976 Da = 98,07854 Da
Micotoxinas
As micotoxinas (toxinas producidas por fungos) son substancias tóxicas elaboradas durante o crecemento de determinados grupos de fungos nos alimentos: coñécense ata 200 especies de fungos capaces de producir micotoxinas. Estas toxinas poden provocar diferentes efectos nocivos nos homes ou animais que consomen eses alimentos e, se se inxiren en concentracións elevadas poden provocar enfermidades graves, como o cancro de fígado, de ril ou doutros órganos.
A palabra micotoxina deriva do grego mikes (fungo) e toxicum (veleno). Baixo esta denominación agrúpanse unha serie de compostos de baixo peso molecular prexudiciais para animais vertebrados, excluíndo bacterias e plantas, producidas por fungos, que non perden a súa toxicidade por tratamento térmico nin por acción dos complexos enzimáticos gastrointestinais. Tamén se exclúen aquelas toxinas presentes nos cogomelos velenosos. As micotoxinas son metabolitos secundarios dos fungos, é dicir, non son indispensables para a súa supervivencia, e maioritariamente fórmanse cando a fase de desenvolvemento chega á súa etapa final e durante a fase estacionaria dos mesmos, sendo a miúdo relacionadas coa fase de diferenciación e esporulación. As micotoxinas poden contaminar alimentos ou materias primas utilizadas para a súa elaboración, dando lugar a un grupo de enfermidades denominadas micotoxicose, que presentan as seguintes características comúns:
As micotoxicoses agudas representan un problema de saúde animal, posto que os alimentos contaminados son rexeitados para consumo humano e destínanse ao consumo do gando. No home presentan maior importancia as micotoxicoses crónicas por exposicións prolongadas a estas substancias. Os efectos adversos das micotoxinas poden afectar a distintos aparellos e órganos, especialmente ao fígado, ril, sistema nervioso, endócrino e inmunitario, e os síntomas que presentan poden ser moi variables en función da substancia implicada e da variabilidade individual. Os fungos poden contaminar as materias primas e introducirse na cadea alimentaria directa ou indirectamente. A contaminación directa pode ter lugar en calquera das fases de produción, tanto no campo como durante a recolección, o almacenamento ou o transporte. A contaminación indirecta débese ao consumo dun ingrediente previamente contaminado cun mofo tóxico, que pese a ter desaparecido, persiste a micotoxina
Historia
As micotoxinas que maior importancia tiveron na historia foron as do xénero Claviceps e o ergotismo, das que seguen aparecendo casos hoxe en día. Os primeiros casos coñecidos do cornizó do centeo datan de hai máis de 3 000 anos en China, onde se usaba para a obstetricia. Os sirios, 600 anos a.C., suxiren que a última praga, a morte dos primoxénitos, mencionada pola Biblia, púidose deber ao consumo de cereais contaminados con tricotecenos. No 430 a.C. unha epidemia entre os espartanos foi debida probablemente ao consumo de alcaloides derivados do xénero Claviceps. Na antiga Persia, sobre o 400 a.C. o consumo por embarazadas orixinaba abortos ou morte no parto. Na Idade Media coa entrada do centeo en Europa tamén comezaron os gromos de ergotismo, coñecidos como “lume de San Antón” debido a sensación abrasadora experimentada polas vítimas. Estes gromos explicarían diversas epidemias que devastaron Europa Occidental. Os enfermos de micotoxicose trasladábanse á Abadía de Saint-Antoine de Viennois, onde moitos deles se recuperaban porque eran alimentados con pan sen cornizó. O suceso das meigas de Salem, ao redor de 1690, que provocou a execución de moitos inocentes debido ao comportamento estraño que presentaban algunhas nenas, tamén parece relacionado coas micotoxicosis. Os síntomas que presentaban (cegueira temporal, xordeira, ataques de rabia, visión de lume, sensación de voar polo aire) están relacionados cos que describen os individuos que consomen LSD (dietilamina do ácido lisérxico), derivado sintético do ácido lisérxico que é un dos alcaloides do cornizó do centeo. Crese que o comportamento das nenas foi debido a unha intoxicación con pan de centeo contaminado. En Rusia, os alcaloides derivados do xénero Claviceps e a toxina T-2 provocaron micotoxicose de xeito simultáneo durante moitos anos. A primeira micotoxicose por tricotecenos que se identificou neste pais foi no ano 1932, cunha taxa de mortalidade do 60%, sendo endémica durante as dúas décadas seguintes.
Aflatoxinas
300px|miniatura|Os pistachos poden estar contaminados por aflatoxinas Débense a distintas especies do xénero Aspergillus, que crecen en cereais, froitos secos (especialmente pistachos e cacahuetes) ou desecados (dátiles, figos secos); tamén poden aparecer no leite se as vacas consumiron pensos contaminados. Existen varios tipos, entre os que a aflatoxina B1 é a considerada máis perigosa e recoñecida como canceríxena.
As aflatoxinas son micotoxinas producidas por mofos do xénero Aspergillus, especialmente algunhas cepas de Aspergillus flavus, e por case todas as de Aspergillus parasiticus. Estes mofos contaminan cacahuetes, millo, sementes de algodón, todo tipo de froitos secos, copra e tamén cereais. En EEUU tamén se detectaron follas de marihuana ilegais contaminadas con aflatoxinas, o que aumenta sensiblemente o perigo da droga. Aínda que están difundidos por todo o mundo, son especialmente perigosos en climas tropicais. O seu mecanismo de acción está asociado á formación de complexos covalentes co ADN, ARN e proteínas mediante a biotransformación da aflatoxina nun époxido electrofílico.
Existen catro aflatoxinas principais, coñecidas como aflatoxina B1, aflatoxina B2, aflatoxina G1 e aflatoxina G2. Presentan as letras B e G por azul (blue) e verde (green) que son as cores que teñen as aflatoxinas fronte a luz ultravioleta (365 nm). A aflatoxina B1 presenta un dobre enlace a maiores que a aflatoxina B2; e a aflatoxina G1 e G2 diferéncianse no mesmo. As aflatoxinas B e G diferéncianse, en canto á estrutura, en que as primeiras presentan un anel furano que se converte nun anel de lactona nas segundas.
Existen ademais as aflatoxinas M1 e M2, que son metabolitos da aflatoxina B1 e B2, respectivamente. Se as vacas se alimentan con penso contaminado por estas últimas, metabolízanse no seu interior dando lugar a aflatoxinas M1 e M2, que son excretadas polo leite e nos ouriños do gando vacún.
A súa toxicidade depende do tipo de exposición:
Non existe tratamento, pero recoméndase retirar os alimentos contaminados, facer unha dieta fácil de dixerir, baixa en graxas e adecuada en proteínas; aplicar esteroides anabólicos.
Alcaloides ergóticos
Os alcaloides ergóticos proveñen do cornizó do centeo, que é o esclerocio (fase de resistencia) de Claviceps purpurea, fungo ascomiceto que parasita o centeo. O esclerocio é unha masa negra no exterior e branca no interior, con forma de corno duns 3 cm de lonxitude, con sabor e olor nauseabundos. Actualmente, os gromos de ergotismo son infrecuentes, debido a que os procesos normais de limpeza e moído do gran eliminan a maior parte do cornizó do centeo, e a que os alcaloides son relativamente lábiles e destrúense durante a cocción. A composición do cornizó é variada e inclúe lípidos, colorantes, aminoácidos e alcaloides. Os efectos tóxicos son debidos aos alcaloides:
Alcaloides hidrosolubles: solubles en auga e non polipeptídicos, son aproximadamente o 20% dos alcaloides totais. Son a ergometrina e ergometrinina. A ergometrina é estimulante da musculatura lisa, moi sensible no útero grávido: oxitócico, α-estimulante.
Alcaloides liposolubles: son polipeptídicos, representan o 80% dos alcaloides totais, e posúen unha estrutura máis complexa. As súas accións son tamén complexas, actúan como agonistas parciais dos receptores α, agonistas dos receptores de dopamina e como antagonistas dos receptores de serotonina. Estimulan a musculatura lisa, provocando vómitos. Entre eles atópanse a ergotamina (presenta similitude cos neurotransmisores serotonina, dopamina e adrenalina) e a ergocriptina. A intoxicación, denominada ergotismo, presentábase de dúas maneiras, o chamado ergotismo convulsivo, caracterizado por perturbacións sensoriais, alteracións psíquicas e alucinacións, e o ergotismo gangrenoso, que comezaba con inflamación dolorosa das extremidades, ennegrecemento da pel e perda de membros sen hemorraxia. Existía outra variante desta intoxicación, onde as persoas sufrían dores abdominais que finalizaban coa morte súbita. En mulleres embarazadas producía abortos.
Ocratoxinas
As ocratoxinas constitúen unha familia de toxinas cunha estrutura molecular común consistente nun núcleo de isocumarina unido a unha molécula de L-fenilalanina mediante un enlace amida. Ten tres formas, A, B e C e de todas elas, a máis importante é a ocratoxina A, illada por primeira vez a partir de cultivos de Aspergillus ochraceus.
A ocratoxina A é unha micotoxína producida por fungos dos xéneros Aspergillus e Penicillium, que contaminan de forma natural cereais e legumes, principalmente en zonas temperadas do hemisferio norte, onde se cultiva trigo e cebada. Pese a que existe lexislación sobre esta toxina en polo menos once países, é común a fabricación de pensos con cereais contaminados, afectando principalmente a aves de granxa de porcos, debido a que os animais monogástricos carecen de capacidade para hidrolizar esta micotoxina. Desta forma poden pasar ao home a través de produtos de orixe animal.
Esta micotoxina únese con grande afinidade as proteínas plasmáticas, alongando así o seu tempo de permanencia no organismo, e agravando os efectos a longo prazo. No home estas son as principais intoxicacións, posto que ocorren polo consumo continuado de produtos de orixe animal que conteñen ocratoxina A. Doses elevadas e únicas da toxina poden dar lugar a unha intoxicación aguda, da cal os principais signos clínicos serán anorexia, perda de peso, poliuria, polidipsia, hemorraxias dixestivas e deshidratación, que poden dar lugar á morte poucas semanas despois da administración. O consumo de alimentos contaminados, a doses inferiores a 0.2 mg/kg de peso corporal, durante períodos inferiores a 4 meses, da lugar á toxicidade renal, con poliuria, glucosuria, proteinuria e enzimuria. Esta exposición crónica parece estar relacionada cunha enfermidade denominada nefropatía endémica dos Balcáns, que consiste nunha insuficiencia renal crónica bilateral frecuentemente asociada a uroteliomas e carcinoma renal. Diversos estudos poñen de manifesto tamén unha acción tóxica sobre o sistema inmune e sobre o sistema nervioso pola súa acumulación no mesencéfalo.
Padreiro, Castrelo de Miño, Castrelo de Miño
Padreiro é un lugar da parroquia de Castrelo de Miño no concello ourensán de Castrelo de Miño na comarca do Ribeiro. Tiña 8 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 4 eran homes e 4 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Micotoxinas
Citrinina
Metabolito tóxico producido por Penicillium citrinum, frecuente no arroz e na cebada balorecidos. É inestable se se expón durante períodos prolongados á luz e á calor e ten propiedades antibacterianas.
Patulina
Producida polos fungos xa citados pero principalmente por Penicillium. Aparece en froitas, hortalizas e cereais, con especial preferencia pola mazá; pode detectarse tamén no zume de mazá. Produce efectos inmunotóxicos. A patulina é unha γ-lactona insaturada, unha toxina producida por diferentes fungos: Penicillium griseofulvum, Penicillium expansum, tamén nos xéneros Aspergillus, Gymnoascus, Paecilomyces, Byssochlamys e Mucor. Foi utilizada como antibiótico contra os staphylococcus, pero a súa toxicidade provocou o abandono deste uso. A FAO e a OMS estableceron provisionalmente unha inxesta diaria máxima tolerable de 400 ng de patulina por kg de peso corporal ao día. Un dos maiores produtores de patulina é o xénero Penicillium, presente sobre todo en mazás podres contaminadas con Penicillium expansum e, por conseguinte, pode encontrarse en zumes de mazá e outros produtos elaborados coas mesmas. O grao de contaminación está relacionado co grado de podremia. Non deben excluírse as froitas aparentemente sans, xa que o fungo pode infectar o interior da froita. A súa presenza na sidra é un indicador útil de que durante a súa fabricación foi utilizada froita de mala calidade. A patulina pode detectarse tanto en pensos para animais como en verduras, cereais e froitas destinadas ao consumo humano. A patulina pode ter diversos efectos prexudiciais en animais, plantas e seres humanos. Os efectos maniféstanse por lesións conxestivas en pulmón, ril, bazo, aínda que accesoriamente provoca dexeneración das neuronas da cortiza cerebral e con iso diferentes síntomas nerviosos (parálise etc.).Estudos experimentais puxeron de manifesto que a patulina é unha neurotoxina e que provoca lesións anatomopatolóxicas graves en vísceras. Aínda que se ten dito que a patulina induce sarcomas localizados, non se ten detectado actividade mutaxénica na maioría dos ensaios a curto prazo.
A patulina é relativamente estable con respecto á temperatura, especialmente en condicións de pH ácido. Os tratamentos a alta temperatura (150°C), por un tempo breve, teñen como consecuencia unha redución aproximadamente do 20%. Porén, o tratamento térmico por sí só non é suficiente para garantir un produto exento deste contaminante.
Micotoxinas de Fusarium
Producidos por especies do xénero Fusarium, e presentes en cereais e produtos elaborados a partir de cereais contaminados. No home provocan diarrea, vómitos e inmunodeficiencia. Baixo este nome agrúpanse máis de 75 micotoxinas producidas polo xénero Fusarium, pero tamén por outras variedades de fungos, como Myrothecium, Trichoderma etc. Infectan plantas diversas, principalmente cereais, como trigo, millo ou cebada. Teñen unha estrutura sesquiterpénica cun anel epóxido en posición 12 e 13.
Son inmunosupresores (aumentan a sensibilidade fronte a axentes infecciosos e víricos) e teratoxénicos (inhiben a síntese proteica). Algunhas teñen acción neurotóxica, provocando rexeitamento alimenticio. O seu consumo produce vómitos, diarrea, eritemas cutáneos, leucopenia e problemas inflamatorios, acompañados de hemorraxias en todas as mucosas do tubo dixestivo. Algúns membros do grupo teñen toxicidade crónica.
Toxina T-2: Obtida por extracción alcohólica dos fungos F. sporotrichioides e F. poae. Prodúcese en cereais e está asociada a chuvias prolongadas en tempos de colleita. Inhibe a síntese proteica, en concreto a tradución por medio da unión cun sitio específico no ribosoma eucariótico. Ten toxicidade aguda e en humanos relacionase coa “eulacia tóxica alimentaria”, que afectou a miles de persoas na segunda guerra mundial. Os síntomas son unha lesión nas membranas das mucosas, gorxa e estómago, seguida dunha inflamación na mucosa intestinal, que se asocian a hemorraxias, vómitos e diarrea. Se existe exposición prolongada a esta toxina, prodúcese unha lesión na medula ósea e sistema hematopoético, seguida de anemia. Tamén produce necrose dos tecidos e hemorraxias na pel. En animais causou gromos de enfermidade hemorráxica.
Desoxinivalenol e nivalenol: Illadas de Fusarium graminearum (identificado erroneamente como Fusarium nivale e de aí os seus nomes). Prodúcense no trigo, millo, cebada, centeo e arroz. O desoxinivalenol (DON) é probablemente a micotoxina máis corrente de Fusarium. Coñécense vulgarmente como “vomitoxina”, debido aos gromos de síndromes eméticas e de rexeitamento aos alimentos ocasionados no gando pola súa presenza nos pensos. Ten menos toxicidade aguda que a toxina T-2, pero é máis común en colleitas como a de trigo ou cebada. Tamén se relacionaron coa “enfermidade dos mofos vermellos” no Xapón, que provoca vómitos, diarrea, dor abdominal, náuseas e cefalea, por consumo dos alimentos antes mencionados.
Micotoxina producida principalmente por Fusarium graminearum (antes Giberella zeae= F. roseum) e especies próximas, como F. tricinctum o F.culmorum. O seu desenvolvemento vese favorecido por un desecamento lento e a conservación en paneiras. Prodúcese na cebada, avea, trigo e, sobre todo, no millo. É unha lactona derivada do ácido resorcílico.
Metabolitos complexos de F. moniliforme que se prodúcen no millo e produtos a base deste cereal. Son moi estables durante o procesado dos alimentos, e tamén son estables á calor e solubles na auga. En canto á súa estrutura non posúen grupos cíclicos ou aneis, a diferenza das outras micotoxinas mencionadas. Son canceríxenas e hepatotóxicas. Tamén se identificaron como os axentes responsables de diversas enfermidades animais: a fumonisina B é a responsable da leucoencefalomacia nos cabalos e do edema pulmonar nos porcos; tamén produce efectos tóxicos no sistema nervioso central, fígado, páncreas, riles e pulmóns de varias especies de animais. En humanos, relacionouse a súa presenza cunha maior prevalencia do cancro de esófago.
Prevención
As micotoxinas prodúcense no campo, na colleita e no almacenamento e, unha vez formadas, resisten os tratamentos térmicos das operacións de cociñado e a conxelación. Aínda que os produtos contaminados non estean destinados a consumo humano non deixan de ter consecuencias sanitarias xa que tampouco son inactivadas pola dixestión dos animais de abasto, e o seu carne ou leite —que si consome o home— poden vehicular toxinas.
Aderno de folla estreita
Pódese atopar polo Mediterráneo occidental (Italia, España e Francia).
Tamén recibe o nome de sao.
Atopámolo na parte oriental de Galiza. En España atópase en case todas as provincias, mesturado con aciñeiras, ou sobreiras.
Maxence Larrieu
Maxence Larrieu, nado en Marsella o 27 de outubro de 1934, é un frautista francés.
Traxectoria
A súa nai era mestra de piano no Conservatorio. Comezou a estudar frauta moi novo, en 1944, no Conservatorio de Marsella con Joseph Rampal, o pai de Jean-Pierre Rampal.
Gañou o primeiro premio de frauta no Conservatorio de París en 1951 con Gaston Crunelle e o primeiro premio de música de cámara en París en 1953. En 1954, gaña o Concurso Internacional de Genève e de Múnic. Entre 1954 e 1966, foi o frauta solista da Opéra-Comique de París. En 1966, foi mestre nos Ánxeles. Dende 1966, repartiu o seu tempo entre París e Xenebra onde actualmente é profesor emérito no Conservatorio.
Paralelamente, realizou unha importante carreira solística, tocou en festivais e concertos coas mellores orquestras do mundo coma a English Chamber Orchestra, os Solistas de Zagreb etc.
Gervasio Paz Lestón
Gervasio Paz Lestón, nado en Serantes (Muxía) o 23 de outubro de 1898 e finado en Buenos Aires o 23 de outubro de 1977, foi un escritor e xornalista galego.
Traxectoria
miniatura|225px|Gervasio Paz Lestón cos seus irmáns, 1925. Emigrou a Arxentina en 1911 e entrou a traballar nun almacén que rexentaba o seu pai. Regresou a Galicia entre xullo de 1925 e marzo de 1926. Foi secretario da Sociedad Cultural y Agraria del Distrito de Mugía e impulsou o Boletín de la Sociedad Cultural y Agraria del Distrito de Mugía onde publicou poemas en galego asinados ás veces cos pseudónimos Alma Nobre e Buserán. Dirixiu a revista Alborada.
Vida persoal
Casou con María Sara Narbaiz o 23 de xuño de 1928.
Xuramentos de Estrasburgo
miniatura|Extracto dos Xuramentos de Estrasburgo. Os Xuramentos de Estrasburgo (Sacramenta Argentariae) son uns xuramentos de axuda mutua prestados o 14 de febreiro de 842 entre dous dos netos de Carlomagno, Carlos o Calvo e Luís o Xermánico, contra o seu irmán Lotario, onde se atopa a primeira testemuña dunha lingua romance falada en Francia, xa claramente distinta do latín, que marcan o nacemento da lingua francesa.
Os Xuramentos de Estrasburgo foron declarados e redactados neste protofrancés e en "teudisca lingua", (lingua xermánica), por cada un dos monarcas na lingua do outro, e despois polas súas tropas, de modo que todo o mundo o comprendera.
Foron transcritos por Nitardo, outro neto de Carlomagno, e ilustran o momento en que o latín literario, empregado nos documentos, deixou de ser inintelixible ao pobo.
Texto en teudisca lingua
miniatura|Extracto do Xuramento Escrito nunha lingua xermánica de tipo fráncico, falada na rexión renana. Pronunciado por Carlos o Calvo.
In Godes minna ind in thes christianes folches ind unser bedhero gealtnissi, fon thesemo dage frammordes, so fram so mir Got geuuizci indi mahd furgibit, so haldih tesan minan bruodher, soso man mit rehtu sinan bruodher scal, in thiu, thaz er mig sosoma duo ; indi mit Ludheren in nohheiniu thing ne gegango, zhe minan uuillon imo ce scadhen uuerhen
Texto en romana lingua
miniatura|250px|Os Xuramentos de Estrasburgo. Escrito en protofrancés, claramente distinto do latín, pero sen moitos dos trazos que distinguen ao francés dos primeiros textos literarios. Pronunciado por Lois o Xermánico.
Pro deo amur et pro christian poblo et nostro commun salvament, d'ist di in avant, in quant deus savir et podir me dunat, si salvarai eo cist meon fradre Karlo et in aiudha et in cadhuna cosa, si cum om per dreit son fradra salvar dist, in o quid il mi altresi fazet, et ab Ludher nul plaid nunquam prindrai, qui meon vol cist meon fradre Karle in damno sit
Tradución ao galego
Tradución do texto en romana lingua
''Polo amor de Deus e polo pobo cristián, e por noso ben común, a partir de agora, mentres Deus me dea sabedoría e poder, socorrerei a este meu irmán Carlos coa miña axuda e calquera outra cousa, como se debe socorrer a un irmán, segundo é xusto, a condición de que el faga o meso por min, e non terei nunca acordo algún con Lothario que, pola miña vontade, poida ser prexudicial para o meu irmán Carlos."
Outros textos de orixe francesa
Existen outros textos anteriores aos Xuramentos, que testemuñan o romance falado en Francia, como as glosas de Cassel, do século VII, ou as glosas de Reichenau, un século posteriores. Estas son, porén, glosarios ou listas de palabras.
O segundo texto completo da historia da lingua francesa é a Secuencia de Santa Eulalia, datada en 880, a cal constitúe o primeiro texto literario en francés.
Francesco Bonsignori
miniatura|250 px|F. Bonsignori, San Sebastián ([[Arezzo, Museo Estatal de Arte)]]
Francesco Bonsignori, nado en Verona cara a 1460 e finado en Caldiero o 2 de xullo de 1519, foi un pintor italiano do Renacemento.
Traxectoria
Bonsignori estivo influenciado inicialmente pola pintura veneciana de autores coma Antonello da Messina, Giovanni Bellini, Cima da Conegliano ou Alvise Vivarini. Viviu en Mantua entre 1487 e 1505, e entre os pintores cortesáns (xunto con Andrea Mantegna) entre 1487 e 1505. A proximidade de Mantegna dotou a súa arte dun ton máis monumental (retablo da Beata Osanna, Mantua, museo do Pazo Ducal; Madonna e santos,National Gallery de Londres), que se adozou, porén, cara a comezos do século XVI, cunha delicada morbideza na modelaxe, talvez por influxo da paisaxe mantuana de Leonardo da Vinci (compárense ao respecto as dúas versión do San Sebastián, de S. Maria delle Grazie en Curtatone, e o do Museo Estatal de Arte en Arezzo, e a Madonna e santos, en San Bernardino) de Verona).
Retratista de notábel calidade (como na efixie dun descoñecido, que figura na National Gallery). Francesco foi irmán de Girolamo Bonsignori, tamén pintor ao servizo dos Gonzaga.
Lorenzo Ghiberti
Lorenzo Ghiberti, nado en Florencia no 1378 e finado na mesma cidade o 1 de decembro de 1455, foi un escultor, ourive, arquitecto e escritor de arte italiano do Quattrocento.
Traxectoria
Comezou a súa actividade artística como ourive. Con todo, non gañou fama até 1401, cando participou no concurso para decorar as segundas portas do baptisterio da catedral de Florencia, resultando gañador, ó renunciar ó premio ex aequo (con igual mérito) Brunelleschi, o outro finalista.
O seu triunfo no concurso resultou decisivo para a súa vida, posto que a magnitude da tarefa requiriu a creación dun taller de gran tamaño, que se convertería no principal da cidade durante medio século. Nel formáronse figuras destacadas do Renacemento, como Donatello, Michelozzo, Uccello, Masolino e Filarete.
O traballo nestas portas (Porta do Paraíso) durou máis de vinte anos (de 1403 a 1424), e incluíronse vinte episodios da vida de Cristo e oito tallas de santos, dun estilo minucioso, próximo ó gótico.
Furafollas ibérico
O furafollas ibérico (Sorex granarius) é unha especie de mamífero da orde dos soricomorfos, familia dos sorícidos, subfamilia dos soricinos e tribo dos soricininos, endémica da península Ibérica.
Lorenzo Ghiberti
Traxectoria
esquerda|miniatura|200px|[[Porta do Paraíso. Baptisterio da Catedral de Florencia.]]
A súa obra tivo tanto éxito que posteriormente o gremio de comerciantes de Florencia encomendoulle o encargo de executar para o mesmo baptisterio unha terceira dobre porta, que acabou en 1452. Está decorada con dez baixorelevos de bronce dourado que representan escenas do Antigo Testamento, nun estilo totalmente diferente ó anterior, no que se aplican consecuentemente as regras da perspectiva renacentista. Miguel Anxo bautizou esta porta como «Porta do Paraíso», nome co que se segue coñecendo actualmente.
Furafollas ibérico
Taxonomía
Descrita inicialmente en 1910 polo zoólogo estadounidense Gerrit Smith Miller como unha subespecie de Sorex araneus, Sorex araneus granarius, foi elevada á categoría de especie en 1975 por Hausser et al., debido ás súas características cariolóxicas e morfolóxicas.
Características
A súa pelaxe é de cor marrón escura carecendo de banda mediodorsal escura e o bandullo é gris amarelento. A lonxitude de testa e corpo é duns catro centímetros, sendo a cola dunhas tres cuartas partes desa lonxitude. O peso non excede os seis gramos. Ten as puntas dos dentes de cor vermella aínda que xeralmente, a diferenza de S. araneus e S. coronatus, os incisivos superiores amosan unha tonalidade máis clara.
Lorenzo Ghiberti
Traxectoria
Ghiberti esculpiu tamén algunhas estatuas de bronce para a igrexa florentina de Orsanmichele. Nos seus últimos anos escribiu os tres tomos de «I Commentarii» ( Os Comentarios), no que se incluían valiosas referencias a pintores e escultores italianos, así como unha autobiografía, que é a primeira que se conserva dun artista.
Furafollas ibérico
Hábitat e distribución
miniatura|esquerda|220px| Distribución de Sorex granarius na península Ibérica. É un endemismo ibérico. Distribúese ao longo do Sistema Central, dende a Serra de Ayllón á Serra da Estrela, (Portugal), espallándose cara ao norte dende o río Texo ata Galicia. Queda por confirmar a súa presenza ao norte do Sistema Ibérico e en certos enclaves da Cordilleira Cantábrica.
As áreas ocupadas polo furafollas ibérico (ou musaraña ibérica, como se coñece en castelán) caracterízanse por ter unha temperatura media anual de entre 3º e 15 °C, con invernos fríos ou moi fríos, e unha precipitación superior aos 600 mm.
No Sistema Central, a especie localízase nos niveis supra- e oromediterráneo, dende os 500 aos 2.000 m. É frecuente en faias, piñeirais, caralleiras e aciñeirais, así como naquelas zonas nas que o bosque autóctono foi substituído por campos ou bosques de Castanea sativa ou Pinus pinaster.
En Portugal está presente en case todos os hábitat arbustivos. No norte deste país e en Galicia, a especie penetra na rexión eurosiberiana, onde ocupa carballeiras e plantacións de Eucalyptus sp. e Pinus pinaster.
No Sistema Ibérico, mencionouse a súa presenza entre os 1.000 e 1.700 metros de altitude, en carballeiras, faiais e sabinais.
Marguerite Yourcenar
Marguerite Antoinette Jeanne Marie Ghislaine Cleenewerck de Crayencour, coñecida como Marguerite Yourcenar, nada en Bruxelas (Bélxica) o 8 de xuño de 1903 e finada en Mount Desert Island (EUA) o 17 de decembro de 1987, foi unha poeta, novelista, autora de teatro e tradutora francesa. En 1983 foi galardoada co Premio Erasmus.
Carreira literaria
A partir de 1919, abandona o seu nome de pía e empeza a firmar como Marguerite Yourcenar (Yourcenar é un anagrama do seu apelido). A súa primeira novela Alexis foi publicada en 1929. A súa mellor amiga nese momento, unha tradutora chamada Grace Frick, invítaa a Estados Unidos, onde dará clases de Literatura comparada na cidade de Nova York. Yourcenar e Frick faranse amantes en 1937 e seguirían xuntas ata a morte de Frick en 1979 a consecuencia dun cancro de mama.
Traduciu ao francés As ondas de Virginia Woolf, en 1937, O que Maisie sabía, de Henry James, en 1947 e a Yukio Mishima.
En 1951 publica en Francia a novela Memorias de Hadrián, na que estivo traballando durante unha década. A novela tivo un éxito inmediato e unha grande acollida por parte da crítica. Nela Yourcenar recrea a vida e morte dunha das figuras máis importantes do mundo antigo, o emperador romano Hadrián. A obra está escrita a modo de longa carta do emperador a Marco Aurelio, ao seu sucesor e fillo adoptivo. Hadrián explica o seu pasado, describindo os seus triunfos, o seu amor por Antínoo e a súa filosofía. Memorias de Hadrián foi unha novela pioneira, que tivo moita influencia na novelística histórica posterior, converténdose nunha obra mestra moderna.
Foi a primeira muller elixida membro da Academia francesa en 1980, aínda que dende 1970 xa pertencía á Academia belga. Unha das máis respectadas escritoras en lingua francesa, tras o éxito de Memorias de Hadrián, seguiu publicando novela, ensaio, poesía e tres volumes de memorias.
Yourcernar viviu a maior parte da súa vida na súa casa Petite Plaisance en Mount Desert Island no estado de Maine. A casa é agora un museo dedicado á súa memoria.
Os Lameiros de Abaixo, Ligonde, Monterroso
Os Lameiros de Abaixo é un lugar da parroquia de Ligonde no concello de Monterroso, na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
Camiño de Santiago
Os Lameiros de Abaixo é unha localidade da etapa Portomarín-Palas de Rei do Camiño Francés a Santiago de Compostela.
1763
Outros
Historia ano a ano
Castenda, Vigo, Boqueixón
Castenda é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 39 habitantes (19 homes e 20 mulleres).
Os Lameiros de Arriba, Ligonde, Monterroso
Os Lameiros de Arriba é un lugar da parroquia de Ligonde no concello de Monterroso, na provincia de Lugo.
The Neighbourhood
The Neighbourhood (ás veces estilizado como "THE NBHD") é un grupo musical dos Estados Unidos formado en agosto de 2011. O grupo componse do vocalista Jesse Rutherford, os guitarristas Jeremy Freedman e Zach Abels, o baixista Mikey Margott e o batería Brandon Fried. Despois de dous EPs, I'm Sorry... e Thank You, The Neighbourhood lanzou o seu primeiro álbum, I Love You. o 23 de abril de 2013 co selo Columbia Records. O 16 de xaneiro de 2014, op grupo relevou a través das redes sociais que o batería Bryan Sammis deixaba o grupo. En agosto de 2015 anunciaron o lanzamento para o 30 de outubro do seu segundo álbum Wiped Out!, co sinxelo R.I.P. 2 My Youth.
Cardeais creados por Xoán Paulo II
miniatura|300px|O Papa [[Xoán Paulo II (1920-2005) xunto ao Cardeal Alfonso López Trujillo (1935-2008).]] O papa Xoán Paulo II creou 231 cardeais en nove consistorios durante o seu pontificado, entre 1978 e 2005.
30 de xuño de 1979
No consistorio do 30 de xuño de 1979 o papa creou os seguintes 15 cardeais:
El Sur
El Sur pode referirse a:
O Pazo, Castrelo de Miño, Castrelo de Miño
O Pazo é un lugar da parroquia de Castrelo de Miño no concello ourensán de Castrelo de Miño na comarca do Ribeiro. Tiña 28 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 14 eran homes e 14 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 30 habitantes (14 homes e 16 mulleres).
1712
Outros
Historia ano a ano
Mutantes
Mutantes é o segundo álbum da banda brasileira de tropicalia Os Mutantes. Foi orixinalmente editado no ano 1969 a través do selo Omplatten Records. Ten un son máis puído que o seu primeiro traballo, mantendo o sentido do humor e o carácter experimental, fusionando distintos xéneros e usando trucos de estudio, ademais de empregar todo tipo de obxectos e audios de películas e da televisión.