cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Owen Chamberlain
Investigacións científicas
En 1948, xa acabados os seus traballos experimentais, Chamberlain volveu a Berkeley como membro da facultade ( será profesor de física en 1958), onde Emilio Gino Segrè e outros físicos estaban levando a cabo investigacións sobre o protón. No ano 1955 unha serie de experimentos con protóns conduceos ao descubrimento do antiprotón, a antipartícula do protón, unha partícula exactamente igual ao protón, exceptuando que ten carga negativa en lugar de tela positiva. Os traballos posteriores de investigación de Chamberlain inclúen a cámara de proxección temporal, e o seu traballo no acelerador liñal de Stanford (SLAC, Stanford Linear Accelerator Center).
No ano 1959 foi galardoado, xunto con Emilio Gino Segrè, co Premio Nobel de Física polo descubrimento do antiprotón.
Chamberlain foi politicamente activo en temas relacionados coa paz e a xustiza social, e manifestouse en contra da Guerra do Vietnam. Foi membro influente de Scientists for Sakharov, Orlov and Shcharansky, tres físicos da Unión Soviética que foron encarcerados polas súas ideas políticas. Na década dos anos 1980 axudou a crear o movemento para a non proliferación de armas nucleares.
Safari (navegador)
Safari é un navegador web desenvolvido por Apple para os seus sistemas operativos macOS, iOS e IPadOS. O código utilizado para renderizar páxinas web está baseado no motor KHTML, creado para o proxecto KDE. Como resultado disto, o motor interno de Safari é software libre e é liberado baixo os termos da licenza GPL. As melloras ao código de KHTML por parte de Apple son incorporadas ao código de KDE rapidamente.
En xuño de 2007 Apple anunciou unha versión de Safari para Windows, e puxo a disposición pública unha versión beta da mesma. Pero no 2012 Apple deixou fora a versión de Windows abandonándoa na versión 5.1.7.
Historia
Apple Computer e Sun Microsystems decidiron unirse para substituír o motor KHTML por un novo motor denominado Sunrise, e que se incorporaría nas novas versións de Safari.
A cor branca na cultura popular galega
miniatura|300px|[[Año branco]] Como resulta común noutras culturas próximas, a cor branca representa en Galicia a inocencia e a pureza, e de aí, por exemplo, que as meniñas na súa primeira comuñón ou as noivas na voda vistan de branco. Pola mesma razón, visten de branco os meniños que morren e incluso o seu cadaleito é da mesma cor.
Xa na antigüidade grega e romana, os bois que se sacrificaban ós deuses eran sempre brancos, e se non o eran totalmente, abrancazábanse con creta; no caso de que o oferente non tivese medios para sacrificar un boi de verdade, ofrecía un feito de fariña ou cera. Cando Zeus se transformou en touro para raptar Europa, fíxoo nun touro espectacularmente branco. Non sabemos de que cor serían os animais que se inmolasen en Galicia, pero hai constancia da crenza de que os animais de pel escura son de máis forza cós outros, segundo Álvarez Giménez.
Crese que as ánimas veñen en figura de animais, especialmente en forma de bolboretas. Cando se ve unha bolboreta branca voando ó redor dunha luz, crese que é unha ánima redimida que vén dar algún aviso ós vivos, como tal o anuncio de boas novas de familiares ausentes (se for negra, trataríase dunha ánima aínda en pena e, popularmente, crese que vén anunciar unha desgraza).
miniatura|Disque a baba dunha [[lesma branca cura as espullas]] Eladio Rodríguez recolle outra vella crenza do folclore galego segundo a cal un año branco serve para recuperar eses tesouros que a lenda disque agocharon os  mouros  baixo os castros ou nalgúns lugares máxicos. Estes tesouros están protexidos por estes seres mitolóxicos e, para desencantalos, hai que entregarlles un año branco, sen mancha ningunha. López Cuevillas engade que hai mouros tan malignos que esixen que o tal año teña os dentes negros, coma se non soportasen a brancura perfecta.
A cor branca no léxico
miniatura|300px|Rodeando o [[Iris (anatomía)|iris, coloreado, a esclerótica ou o branco do ollo]] Numerosos obxectos, plantas e animais desígnanse co cualificativo branco/branca para resalta-la cor branca ou máis clara cá normal, marcando a diferenza fronte ó mesmo concepto máis común noutra cor ou no que predomina outra cor. Así temos, por exemplo:
<Gallery> Ficheiro:Taxus wood.jpg|Branco da árbore Ficheiro:TrifoliumRepensFlowers.jpg|Trevo branco Ficheiro:White Wine Glas.jpg|Viño branco </Gallery>
Xaquín Lorenzo recolle o nome substantivado de branco para o becerro criado só a leite, sempre envetillado para que non coma herba e conseguir que a súa carne sexa branca; e para o tratante que merca becerros e que os mata para vende-la carne. Cómpre lembrar que, en xeral, se chama carne branca á procedente de aves de curral ou coello, fronte ás carnes vermellas que se aplican ás procedentes do porco, ovino ou vacún.
No refraneiro
miniatura|300px|Dunha ovella branca, nace un año negro. Dunha ovella negra, nace un año branco
Ameneira, Román, Vilalba
Ameneira é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá.
Torre Vasco da Gama
É o rañaceos máis alto de Portugal.
Morancelle, A Pereiriña, Cee
Morancelle é un lugar da parroquia da Pereiriña no concello coruñés de Cee na comarca de Fisterra. Tiña 80 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, 47 homes e 33 mulleres.
Manuel Conde Gómez
Traxectoria
Durante a década de 1990 foi o voceiro do BNG na Deputación de Ourense. Nas eleccións municipais de 2019 presentouse polo BNG sendo a forza máis votada con catro concelleiros. O 15 de xuño converteuse en alcalde do concello grazas ó apoio do PSdeG.
Distrito de Përmet
O Distrito de Përmet (en albanés: Rrethi i Përmetit) é un dos 36 distritos da Albania localizado no suroeste do país, na prefectura de Gjirokastër. A súa capital é Përmet.
Roberto López Ufarte
Roberto López Ufarte, nado o 19 de abril de 1958 en Fez é un exfutbolista española que xogaba na demarcación de dianteiro.
Traxectoria
Naceu en Fez, Marrocos, de pai catalán e nai andaluza pero con oito anos a familia múdase a Irún, onde comeza a xogar a fútbol.
Tras un breve paso pola categoría de xuvenís debuta en Terceira División co Real Unión de Irún con 15 anos. Pouco despois fichou pola Real Sociedad de Fútbol de Donostia aínda que permaneceu un ano máis en Irún como cedido.
No club donostiarra trascurriu a maior parte da súa carreira, no que disputou 363 encontros de liga e anotou 101 goles. A xeración composta polo propio Ufarte e xogadores coma Luis Miguel Arconada, Jesús María Satrústegui ou Zamora foi un das mellores do club e a máis laureada da súa historia.
Literatura hispanoamericana
A literatura hispanoamericana é a literatura en lingua castelá cultivada polos pobos de fala hispana do continente americano, é dicir, de Norteamérica, Centroamérica, América do Sur e o Caribe.
Orixes
As orixes da literatura hispanoamericana remóntanse a finais do século XIX, cando xorde a corrente modernista de José Martí, Rubén Darío, José Asunción Silva, afastándose dun canon literario especificamente europeo, atopando os seus propios trazos de identidade no período colonial e no romanticismo cando a principios do século XIX as distintas repúblicas hispanoamericanas obtiveron a independencia, proceso rematado finalmente en 1898 coa perda por parte de España das súas colonias insulares de Cuba e Porto Rico en América, e Filipinas en Asia.
Roberto López Ufarte
Traxectoria
En 1987 fichou polo Atlético de Madrid e ao ano seguinte polo Real Betis, co que sufriu o descenso a Segunda División
Unha vez retirado formou parte do equipo técnico da Real Sociedad moitos anos, sendo o segundo de varios adestradores.
Filomela
Filomela é un personaxe da mitoloxía grega.
Mito
Así Tereo marchou a Atenas e, tras convencer o rei para que deixase partir a Filomela cara a Tracia, levouna consigo. Mais a mocidade e a fermosura de Filomela xa desataran a paixón de Tereo nada máis vela. Cando chegaron a Tracia violouna, sen facer caso das súas desesperadas súplicas. Ademais, para que Procne nunca se decatase da súa reprobábel acción, cortoulle a lingua e encerrouna nunha solitaria prisión no bosque. Logo dixo a Procne que a súa irmá morrera.
Vítima da tristeza e o abandono, Filomela decidiu emprender o seu plan para vingarse de Tereo. Na súa solitaria prisión tecía sobre un lenzo branco e con fío púrpura a triste historia da súa vida. Cando acabou fixo chegar a súa obra á súa irmá, a raíña. Así foi como Procne decatouse de que o seu esposo a enganara, pois a súa irmá aínda vivía. Desexosa de vinganza, Procne dirixiuse á prisión de Filomela aproveitando o tumulto das festas dedicadas a Baco. Con vestimenta de bacante rescatou a Filomela e levouna a palacio, onde tivo lugar o triste reencontro. Mais logo das bágoas seguiu a vinganza, que Procne quixo máis cruel aínda que o crime do seu esposo.
Vendo, pois, o parecido do seu fillo Itis co culpábel da súa desgraza, Procne deulle morte. Entre ambas as irmás esnaquizaron o cadáver e cociñárono para Tereo. El comeu sen advertir nada, até que, cando terminou, reclamou a presenza do seu fillo. Foi entón cando Procne exclamou satisfeita "tes dentro a quen reclamas"; e Filomela irrompeu coa cabeza do desdichado Itis. Enfurecido, Tereo iniciou a persecución das asasinas, mais os deuses acabaron coa cadea de actos crueis transformando os tres en aves: a Tereo, na bubela, semellante a un guerreiro con penacho e agudo bico; a elas, en aves máis pequenas: a Filomela en rousinol e a Procne en andoriña, segundo a obra duns autores, e ao contrario segundo a doutros. As palabras «filomela» e «filomena» empréganse en poesía como sinónimo de «rousinol».
Na súa obra Tito Andrónico, Shakespeare basea o personaxe de Lavinia no de Filomela. Lope de Vega narra o mito de Filomela, Procne e Tereo no poema La Filomena(1621).
Atol Diego García
Diego García é un atol de 30 km² situado no Océano Índico. É parte do Arquipélago Chagos e un territorio británico de ultramar, parte do Territorio Británico no Océano Índico.
O atol está a 3.650 km. ao leste da costa africana de Tanzania, a 1.790 km. ao sur-suroeste de Kanyakumari na punta sur da India e a 4.720 km. oeste-noroeste de Cape Range National Park, Western Australia na costa occidental de Australia.
Mauricio tratou de recuperar a soberanía, perdida en 1965, sobre o arquipélago de Chagos. Entre 1968 e 1973, os chagosianos, unhas 2.000 persoas, foron expulsados forzosamente polo goberno británico a Mauricio e Seychelles para alugar Diego García a Estados Unidos ata 2016, para permitir que os Estados Unidos instalasen unha base militar na illa. Hoxe en día, os chagosianos exiliados seguen loitando para regresar á súa terra natal, alegando que a expulsión forzada e a expropiación era ilegal. A pesar de que o Tribunal Supremo británico sentenciou que a expulsión foi ilegal e que a poboación ten dereito a regresar, os distintos gobernos británicos negáronse a cumprir a sentenza.
Xeografía
miniatura|Mapa do atol Diego García é a masa de terra máis grande do arquipélago de Chagos (que inclúe Peros Banhos, as Salomon Islands, os Three Brothers, as Egmont Islands e o Great Chagos Bank), é un atol que ocupa aproximadamente 174 km², dos cales 27´19 km² é terra seca. A porción continua dos tramos do bordo do atol ten 64 km. dunha punta á outra, que encerra unha lagoa de 21 km. de longo por 11 km. de largo, cunha única abertura de 6 km. no norte e cunha profundidade que chega ata uns 25 m.. Hai tres pequenas illas situadas no paso.
A illa componse dos maiores atois continuos do mundo. A franxa de secaño varía en anchura desde uns poucos centos de metros a 2´4 km. Típico dos atois de coral, ten unha elevación máxima nalgunhas dunas no lado do mar de nove metros. A illa principal é a máis grande de ao redor das 60 illas que forman o arquipélago de Chagos. Ademais da illa principal, hai tres pequenas illas na desembocadura da lagoa:  West Island (3´4 ha);  Middle Island (6 ha), e East Island (11´75 ha). No bordo exterior da plataforma do arrecife, o fondo descende abruptamente, nalgúns lugares, caendo a máis de 450 m. a 1 km. da beira.
Clima
O clima de Diego García é tropical. Caracterízase pola súa humidade e as súas temperaturas moderadas polos alisios. As precipitacións, chegan a preto de 2.500 milímetros por ano. Pola súa proximidade ao ecuador, Diego García non está suxeita á aparicións de furacáns.
Prehistoria
miniatura|esquerda|Plantación de cocos, East Point (antigo asentamento principal). De acordo coa tradición oral do sur das Maldivas, os comerciantes e pescadores que se perdían no mar de cando en vez quedaban varados nalgunha das illas das Chagos. Finalmente eran rescatados e levados de volta a casa. Con todo, non hai nomes para os distintos atois das Chagos na tradición oral das Maldivas. A illa puido ser visitada durante a diáspora Austronesiana ao redor do ano 700 dC, e algúns din que o nome antigo de Maldivas para as illas orixinouse a partir do malgaxe. Tamén se suxire que os árabes, que chegaron a Lakshadweep e Maldivas ao redor do ano 900 dC, puideron visitar as Chagos, e que Zheng He puido navegar preto en 1413-1415, xa que está documentado nun mapa da Dinastía Ming.
Descubrimento Europeo
Os exploradores Portugueses puideron ser os primeiros europeos en descubrir a illa de Diego García. O navegante portugués Pedro de Mascarenhas puido descubrir a illa durante a súa viaxe de 1512-1513, pero hai poucas evidencias disto.
A tradición suxire que a illa debe o seu nome ao navegante español Diego García de Moguer, que descubriu a illa no ano 1500. García foi o explorador que navegou ao Río da Prata en 1526, e posiblemente con Hernando de Soto. García encabezou unha expedición portuguesa no océano Índico en 1554 e morreu antes de completar a viaxe de regreso. Algúns estudosos portugueses creen que o nome de pila de García, "Diego", é un nome incorrecto ou unha mala interpretación que se empezou a usar cara ao final do século 16. Aínda que o Planisferio de Cantino (1504) e o mapa Ruysch (1507) que delinean claramente as Illas Maldivas, dándolles os mesmos nomes, non mostran ningúnha illa ao sur, que poidan ser identificadas como o arquipélago de Chagos.
miniatura|upright| Un [[chagosiano, coñecido como "Samson", fotografado por un equipo do U.S. National Geodetic Survey en 1969]] O mapa de Sebastian Cabot (Antuerpen 1544) mostra unha serie de illas ao sur, que poden ser as Illas Mascareñas. O primeiro mapa que identifica e nomea "As Chagos" (en aproximadamente a posición correcta) é o de Pierre Desceliers ( Dieppe 1550), aínda que Diego García non se nomea. Unha illa que se chama "Don García" aparece no Theatrum Orbis Terrarum de Abraham Ortelius (Antuerpen 1570), xunto con "Dos Compagnos", un pouco ao norte. Pode darse o caso de que "Don García" fora nomeada por García de Noronha, aínda que non existen probas para apoiar esta suposición. A illa tamén se mostra como 'Don García' no Nova et Aucta Orbis Terrae Descriptio ad Usum Navigatium Emendate (Duisburg 1569) de Mercator. Con todo, no Vera Totius Expeditionis Nauticae Description de Jodocus Hondius (Londres 1589), "Don García" misteriosamente cambia o seu nome a "I. de Dio Gratia", mentres que a "I. de Chagues" aparece cerca.
O primeiro mapa en delinear a illa baixo o seu nome actual, Diego García, é o Mapamundi de Edward Wright (Londres 1599), posiblemente como resultado da mala interpretación de Dio (ou simplemente "D") como Diego, e Gratia como García. O Nova Totius Terrarum Orbis Geographica de Henricus Hondius (Antuerpen 1630) repite a mala interpretación de Wright do nome, que logo proliferou en todos os mapas holandeses posteriores da época, e ata a actualidade.
Asentamento na illa
Diego García e o resto das illas Chagos estiveron deshabitadas ata o século 18. En 1778 o gobernador francés de Mauricio concedeu a Monsieur Dupuit de la Faye a illa de Diego García, e hai probas das visitas francesas a recoller cocos e peixe. Varios franceses que vivían "nunha ducia de chozas" abandonaron Diego García cando a British East India Company intentou establecer unha colonia alí en abril de 1786. As subministracións dos 275 colonos foron esgotados polos 250 superviventes do naufraxio do barco da British East Indian Ship ATLAS en maio, a colonia fracasou en outubro. Trala saída dos británicos, a colonia francesa de Mauricio comezou a abandonar leprosos en Diego García. En 1793 estableceuse unha plantación de cocos usando traballo escravo, tamén exportaba corda de fibra de coco, e cogombros de mar, considerados un manxar en oriente.
Desde 1881 ata 1888 Diego García foi a localización das dúas estacións carboeiras dos buques de vapor que cruzaban o Océano Índico.
Século 20
No ano 1942, os británicos, estableceron unha base avanzada de hidroavións na plantación de East Point, co persoal e equipo das escuadrillas 205 e 240, entón acantonadas en Ceilán. Os avións Catalina e Sunderland foron utilizados no transcurso da segunda guerra mundial na procura de buques de superficie e submarinos alemáns e xaponeses. Trala conclusión das hostilidades, a base foi pechada o 30 de abril de 1946.
En 1962, a Chagos Agalega Company da colonia británica das Seychelles mercaron a compañía Societe Huiliere de Diego et Peros, trasladando a sede da empresa a Seychelles.
A principios de 1960, o Reino Unido ía retirar a súa presenza militar na zona do Océano Índico, agás a base de RAF Gan ao norte de Diego García, nas Maldivas (que permaneceu aberta ata 1976), un acordou permitiu aos EE.UU. establecer unha Estación de Comunicación Naval nunha das illas do territorio. Os EE.UU. solicitaron unha illa despoboada ao Reino Unido para evitar dificultades políticas cos novos países independentes, o Reino Unido e EE.UU., finalmente, acordaron que Diego García era o lugar adecuado.
Adquisición por parte do Reino Unido
miniatura|Un camiño pavimentado no leste de Diego García, na área restrinxida, nas plantacións Para levar a cabo a estratexia de defensa mutua, Reino Unido / EE.UU., en novembro de 1965, o Reino Unido comprou o Arquipélago Chagos, que inclúe a Diego García, a entón colonia autónoma de Mauricio por 3 millóns de libras para crear o Territorio Británico do Océano Índico (BIOT), coa intención de pechar as plantacións para prover un territorio deshabitado británico aos EE.UU. desde onde levar a cabo as actividades militares na rexión.
En abril de 1966, o goberno británico comprou os activos da Chagos Agalega Company no BIOT por 600.000 libras e administrouna como unha empresa estatal á espera do financiamento por parte dos EE.UU. das instalacións propostas no novo territorio.
O 30 de decembro de 1966, os EE.UU. e o Reino Unido firmaron o acordo que permitiu aos EE.UU. usar o BIOT para fins de defensa durante 50 anos (ata decembro de 2016), seguido dunha prórroga opcional de 20 anos (ata 2036) para a que ambas partes deben estar de acordo en decembro de 2014.
Importancia xeopolítica
O exército dos Estados Unidos ten unha das cinco estaciones de monitorización do sistema GPS nesta illa (as outras catro están en Colorado Springs, Hawai, Kwajalein e Ascensión).
Diego García serviu para acurralar á Unión Soviética e a China durante a guerra fría. Hoxe en día segue sendo indispensable para os intereses da superpotencia en Oriente Medio e en países africanos como Somalia, así como para vixiar as actividades dos novos xogadores globais, a China e a India, e puntos estratéxicos como o estreito de Ormuz, por onde pasan 17 millóns de barrís de cru ao día. Illa de Diego García, vista desde satélite.|200px|miniatura
Cernadas, Mezonzo, Vilasantar
Cernadas é un lugar da parroquia de Mezonzo, no concello coruñés de Vilasantar, na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 15 habitantes (oito homes e sete mulleres).
Torre de Monsanto
230px|miniatura|Torre de Monsanto A Torre de Monsanto, situada na freguesía de Algés, no concello de Oeiras, é o terceiro edificio máis alto de Portugal, con 120 metros de altura. Foi construída en 2001 como un rañaceos de oficinas, de acordo cos planos da empresa de arquitectura portuguesa Sua Kay. Sitúase na zona comercial de Miraflores, preto da saída da Autoestrada A5.
Santo Estevo de Farnadeiros, O Corgo
Santo Estevo de Farnadeiros é unha parroquia do concello do Corgo na comarca de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2016 tiña 54 habitantes (26 homes e 28 mulleres), 7 menos ca en 2007 (31 homes e 30 mulleres) e 10 menos ca en 2000.
San Xián, A Pereiriña, Cee
San Xián é un lugar da parroquia da Pereiriña no concello coruñés de Cee na comarca de Fisterra. Tiña 46 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, 20 homes e 26 mulleres.
Rocky Marciano
Rocco Francis Marchegiano, coñecido como Rocky Marciano, nado en Brockton (Massachusetts) o 1 de setembro de 1923 e finado en Iowa o 31 de agosto de 1969, foi un boxeador estadounidense de orixe italiana que se retirou invicto, sendo o único campión de boxeo dos pesos pesados que non coñeceu a derrota na súa carreira e defendeu en seis ocasións o título, contra Jersey Joe Walcott, Roland La Starza, Ezzard Charles en dúas ocasións, Don Cockell e Archie Moore. Tamén se mantivo invicto na súa época de boxeador no exército (1944-1946). Marciano ten un impresionante rexistro de 43 K.O., equivalente ao 87,76%, das súas pelexas, a pesar do seu estilo de boxeo algo heterodoxo, como "acazapado".
Rocky foi campión mundial da categoría dos pesos pesados de boxeo no período que transcorreu dende o 23 de setembro de 1952 (cando conquistou o título fronte a Jersey Joe Walcott) ao 30 de novembro de 1956 día en que, con case 33 anos, anunciou a súa retirada despois de defender o título en seis ocasións. A súa altura era de 180,3 cm, e o seu peso de 82–88 kg (176-193 lb). A International Boxing Research Organization (IBRO) clasificouno entre os 10 mellores pesos pesados da historia.
Infancia e adolescencia
Marciano naceu e creceu no lado sur de Brockton, Massachusetts, fillo de Pierino Marchegiano e Pasqualina Picciuto, ambos inmigrantes de Italia. O seu pai era orixinario de Ripa Teatina, Abruzos, mentres que a súa nai era de San Bartolomeo en Galdo, Campania. Rocky tivo dous irmáns, Peter e Louis, e tres irmás, Alice, Concetta e Elizabeth. Aos 8 meses de nacer, tivo pneumonía e estivo a piques de morrer.
En marzo de 1943, Marciano foi recrutado pola armada estadounidense por un período de dous anos. Estivo acuartelado en Swansea, Gales, axudando nos pertrechos dos transbordadores que cruzaban o canal da Mancha cara a Normandía. Terminou o seu servizo en marzo de 1946 en Fort Lewis, Washington.
Carreira como afeccionado
Comezou co boxeo no Exército dos Estados Unidos en 1944 e loitou unha vez baixo o nome de Rocky Mack para preservar a súa condición de afeccionado. Nos seus inicios, o boxeo non parecía ser o seu deporte, e deixouno para probar sorte no béisbol. Curiosamente, carecía de forza para lanzar a pelota.
A marca de Marciano como boxeador afeccionado foi de 9-4. Mentres tanto, Marciano representaba o exército, gañando en 1946 o Amateur Armed Forces boxing tournament (Torneo afeccionado do Exército). A súa carreira como afeccionado foi interrompida o 17 de marzo de 1947, cando Marciano subiu ao ring como boxeador profesional. Esa noite, venceu por K.O. a Lee Epperson en tres asaltos. E nun infrecuente regreso de Marciano ás clasificacións afeccionadas pelexou no Golden Gloves All-East Championship Tournament (Campionato das luvas de ouro do leste) en marzo de 1948, sendo derrotado por Coley Wallace. Continuou a pelexar como afeccionado ata a primavera e competiu na selección para os Xogos Olímpicos en Boston Garden. Alí, foi venceu a George McInnis, mais magoouse nas mans durante a pelexa e foi obrigado a deixar o torneo. Esa foi a súa última pelexa como afeccionado.
Máis tarde, en marzo de 1947, Marciano e varios amigos viaxaron a Fayetteville, Carolina do Norte, mais quedaron fóra de Fayetteville Cubs, un equipo de béisbol filial do Chicago Cubs. Marciano finalizou as tres semanas antes de ser eliminado. Despois de fracasar na procura dunha proba noutro equipo, regresou a Brockton e comezou a adestrar como boxeador cun amigo de toda a súa vida, Allie Colombro. Al Weill e Chick Wergeles foron os seus preparadores e Charly Goldman o seu adestrador e mestre.
Carreira profesional
Pasou a ser profesional o 17 de marzo de 1947. A súa primeira pelexa profesional foi contra Lee Epperson, iniciando as súas pelexas como boxeador profesional o 12 de xullo de 1948 e nesa noite, gañou a Harry Bilizarian cunha marca de 3-6-0. Gañou as súas primeiras seis pelexas por K.O., todas antes do quinto asalto e nove antes do primeiro asalto. Don Mogard (con marca de 17-9-1) foi o primeiro boxeador que lle aguantou dez asaltos con "The Rock" (A Rocha), pero Marciano gañou por decisión unánime.
Ao comezo da súa carreira, cambiou o seu apelido Marchegiano. O anunciador do ring en Providence, Rhode Island, non puido pronunciar Marchegiano, e foi cando o seu representante, Al Weill suxeriu que se crease un pseudónimo. O primeiro foi "Rocky Mack", pero Marciano rexeitouno. Decidiuse polo son máis italiano como "Marciano".
Marciano gañou tres pelexas máis por K.O. cando se enfrontou a Ted Lowey con marca de 58-48-9. Marciano gañou por decisión unánime dando unha malleira. Seguiron catro K.O. máis, redondeando o quinto o 19 de decembro de 1949, contra Phil Moscato (marca de 56-20-0) un experimentado peso pesado de Buffalo, Nova York, e o primeiro "loitador de nome" ao que se enfrontaba. Tres semanas despois desa pelexa, Marciano pelexou contra Carmine Vingo con marca de 16-1-0 propinando un K.O. no quinto asalto en Nova York co que case mata a Vingo.
O 24 de marzo de 1950, Marciano pelexou contra Roland La Starza, gañando por decisión dividida. La Starza estivo máis próximo que ningún outro boxeador en derrotar a Marciano como profesional. As anotacións dos xuíces foron 5-4, 4-5 e 5-5 gañando Marciano polo sistema de puntuación suplementario utilizado por Nova York e Massachusetts nese tempo. Este sistema de anotacións, daba un punto extra por unha caída por golpe e Marciano tirouno na pelexa. O árbitro Watson decidiu a pelexa, con anotación de 9-6 para Marciano. Ambos os boxeadores nunca foran derrotados no momento da pelexa con marca de La Starza de 37-0
Marciano gañou tres pelexas máis por K.O. nunha rolda antes de enfrontarse a Lowry con marca de 61-56-10, ao cal Marciano gañou por decisión unánime. Despois disto, gañou catro pelexas máis por K.O. e despois dunha decisión sobre Red Applegate con marca de 11-14-2 a fins de abril de 1951, foi presentado nun programa de televisión nacional por primeira vez, cando venceu por K.O. a Rex Layne con marca de 31-1-2 en seis asaltos o 12 de xullo de 1951.
O 27 de outubro de 1951, aos 28 anos, Marciano enfrontouse a Joe Louis, de 37 anos. Durante a pelexa, Marciano tivo puntuación de 13 a 10 sendo a súa vítima e derrubando a Joe Louis na que foi a última pelexa da súa carreira. Marciano chorou despois de deixar fóra de combate o heroe da súa mocidade, o anterior campión mundial.
Despois gañou catro pelexas máis, incluíndo vitorias sobre Lee Savold de 35 anos e con marca de 96-37-3 e Harry Matthews, con marca de 81-3-5, polo cal Marciano recibiu a oportunidade de gañar un título.
Pelexas polo campionato mundial de pesos pesados
Marciano, con 29 anos, pelexou polo Campionato Mundial de Pesos Pesados ante Jersey Joe Walcott, de 38 anos e mellor boxeador que Marciano, en Filadelfia o 23 de setembro de 1952. Walcott derrubou a Marciano no primeiro asalto comezando a gañar puntos. Porén, no asalto número 13, Walcott empregou o seu golpe preferido coa man dereita, pero Marciano utilizou o seu primeiro "Suzie Q". Executou un gancho dereito e viu como Walcott caía sobre os seus xeonllos co brazo suxeitando as cordas e caendo despois da conta, co que Marciano era o novo campión mundial dos pesos pesados. Ao momento de deter a pelexa, Walcott estaba por riba nos cartóns dos xuíces 8-4, 7-5 e 7-4.
A súa primeira defensa foi un ano máis tarde cun desquite contra Walcott, de 39 anos, quen foi vencido por K.O. no primeiro asalto.
A seguinte quenda foi para Roland La Starza quen retou a Marciano. Despois de obter unha pequena vantaxe nos cartóns de puntuación dos xuíces na metade dos asaltos, Marciano gañou o desquite cun K.O. técnico no asalto número once.
Marciano tivo a súa última pelexa contra Archie Moore de 38 anos o 21 de setembro de 1955. A pelexa estaba orixinalmente programada para o día 20 de setembro, pero a pelexa foi atrasada un día pola presenza dun furacán. Marciano foi derrubado no segundo asalto e chegou a recibir a conta de protección, mais recuperouse e retivo o título ao vencer a Moore no noveno asalto.
Retirada
Marciano considerou volver ao boxeo en 1959, cando Ingemar Johansson gañou o campionato a Floyd Patterson o 26 de xuño de 1959. Tras só un mes de adestramento en case catro anos, decidiu non volver e nunca considerou en serio un regreso.
Trala súa retirada, entrou no mundo da televisión, aparecendo por primeira vez no episodio "Masquerade" da serie Combat! e despois presentando un programa semanal de boxeo en 1961. Durante un breve período, traballou como árbitro de loita, xa que fora un bo loitador no instituto. Seguiu como árbitro e comentarista de boxeo en pelexas durante moitos anos, e tamén participou en negocios como socio e vicepresidente de Papa Luigi Spaghetti Dens, franquía con base en San Francisco formada por Joe Kearns e James Braly.
Falecemento
Rocky Marciano faleceu o 31 de agosto de 1969, un día antes de cumprir os 46 anos, nun accidente de avioneta a 3,5 km de Newton (Iowa), durante unha viaxe de negocios, e 14 anos tralo seu retiro profesional.
O 31 de agosto de 1969 (o día antes de cumprir 46 anos), Marciano era un pasaxeiro dun pequeno avión privado, unha Cessna 172 en dirección a Des Moines, Iowa. Era de noite e ía mal tempo. O piloto, Glenn Belz, tiña un total de 231 horas de voo, 35 delas nocturnas. Belz intentou aterrar nun pequeno aeródromo próximo a Newton, Iowa, mais a avioneta golpeou unha árbore dúas millas antes. Con Marciano viaxaban Frankie Farrell, de 28 anos, o fillo máis vello de Lew Farrell, antigo boxeador que coñecía a Marciano dende neno. Marciano, Belz e Farrell faleceron no impacto.
Ángel Vidal Pérez
Ángel Vidal Pérez foi un xornalista galego.
Traxectoria
Fundou e dirixiu o semanario satírico El Cínife. Foi detido o 7 de decembro de 1894 e procesado por un delito de imprenta (publicar en El Cínife unha crítica a un poema escrito por un comandante de infantería ). Xulgado en Consello de guerra en febreiro de 1895, foi condenado a tres anos de prisión. Pero foi posto en liberdade o 19 de xullo dese ano e recibiu unha homenaxe en Ourense nos días posteriores. Acostumaba asinar co pseudónimo Legna Ladiv. Foi inspector de vixilancia de Facenda.
Montagnieu, Ain
Montagnieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Complex instruction set computing
miniatura|Diagrama dun procesador. En arquitectura computacional, CISC (do inglés, Complex Intruction Set Computer, en galego, Computador con Conxunto de Instrucións Complexas) é un modelo de arquitectura de computadores.
Este tipo de arquitectura dificulta o paralelismo entre instrucións, polo que, na actualidade, a maioría dos sistemas CISC de alto rendemento implementan un sistema que converte ditas instrucións complexas en varias instrucións simples do tipo RISC, chamadas xeralmente microinstrucións.
miniatura|esquerda|Prototipo XC68000, chip fabricado en 1979. Os CISC pertencen á primeira corrente de construción de procesadores, antes do desenvolvemento dos RISC. Exemplos deles son: Motorola 68000, o Zilog Z80 e toda a familia Intel x86, AMD x86-64 usados na maioría dos ordenadores persoais actuais.
Hai que facer notar con todo que a utilización do termo CISC comezou tras a aparición dos procesadores RISC como nomenclatura despectiva por parte dos defensores/creadores destes últimos.
Eanfleda de Deira
Infancia
A vida de Eanfleda formou parte dentro das políticas das dinastías de Northumbria e as relacións entre as dúas casas reais de Bernicia e de Deira. Eanfleda naceu en 626, filla de Edwin de Deira, nese entón rei de Northumbria, e a súa esposa Etelburga de Kent. Ela naceu a noite despois de Domingo de Pascua, inmediatamente despois dunha crise, na cal, un asasino tentou matar ao seu pai.
A súa nai, Etelburga, era filla da princesa francesa Berta e do rei Ethelberto de Kent. Foi unha cristiá devota dentro dunha corte pagá, e a só semanas despois de nacer, Eanfleda foi bautizada como cristiá por Paulino de York, o sacerdote da súa nai. Segundo Beda, ela foi a primeira das xentes de Northumbria en ser bautizada.
Os Aneirós, Román, Vilalba
Os Aneirós é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá.
655
Outros
Historia ano a ano
Eanfleda de Deira
Infancia
En 633, cando só tiña seis anos de idade, Northumbria foi invadida desde o sur e Edwin foi asasinado. Etelburga fuxiu cara a Kent para estar baixo a protección da súa xente, levando con ela a Eanfleda e a varios da casa real. Pero cando dous anos despois o príncipe berniciano Oswaldo, fillo do adversario de Edwin o rei Etelfrido de Northumbria subiu ao trono de Northumbria, Etelburga temía que, aínda estando en Kent, os seus fillos non estarían a salvo. Ela, pois, mandounos cara a Francia, á corte do seu parente o rei Dagoberto. Por tanto Eanfleda creceu no exilio.
Richard Errett Smalley
Richard Errett Smalley, nado o 6 de xuño de 1943 en Akron, Ohio (Estados Unidos) e finado o 28 de outubro de 2005 en Houston, foi un químico e profesor universitario estadounidense galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1996.
Eanfleda de Deira
Raíña de Northumbria
Eanfleda foi traída de regreso a Northumbria no 642 ou 643, á idade de dezasete ou dezaoito anos, para ser casada con Oswiu quen fora o sucesor do seu irmán Oswaldo. A comezos do reino de Oswiu, a unidade do reino de Northumbria non estaba nada asegurada e por ser fillo de Etelfrido, o seu recoñecemento en Deira non podía ser garantido, e iso que era de liñaxe deirán por parte da súa nai. A alianza matrimonial con Eanfleda, foi entón un elemento fundamental para consolidar a súa posición; isto deulle a Eanfleda un poder o cal ela puido exercitar no 651. A comezos do seu reinado, Oswiu non gobernaba Deira directamente, senón a través dun sub-reino. Entre 646 e 651 o príncipe deirán Oswino foi o sub-rei, pero despois dun errado intento armado en contra de Oswiu, este mandouno asasinar. Por mor desta acción, Eanfleda convenceu a Oswiu para patrocinar a construción dun mosteiro en Gilling, dentro de territorio de Deira, e nomeou a Trumhere, un parente de Oswino, como abade. Beda explica que isto foi un acto de arrepentimento, cos monxes rezando a diario pola salvación das almas de ámbolos dous reis. Esta acción tamén ten un sentido máis xeral, non só da moral cristiá da época, pois polo feito do asasinato, creábase unha débeda de sangue, e Eanfleda, por ser compatriota da vítima, era a encargada de conseguir un prezo como cobro pola morte do seu compatriota e así pagar a débeda. O mosteiro foi o cobro que ela conseguiu, e neses tempos un mosteiro era de suma importancia.
Relixión
Nas políticas de relixión e dentro da corte real, Eanfleda foi moi influente. Aínda que Oswiu e a súa corte seguían as prácticas da rama celta do cristianismo establecida por Oswaldo en Lindisfarne, ela seguía as prácticas da rama romana do Cristianismo, ó cal pertencía dende a súa infancia, e Eanfleda e o seu fillastro Aldfrido alentaron o sentimento pro-romano que era moi relevante no estado de Deira. Deste xeito, repetíase a mesma situación que se dera coa súa nai e a súa avoa materna, as cales foron cristiás en cortes pagás.
Richard Errett Smalley
Traxectoria
Morreu o 28 de outubro de 2005 no hospital M.D. Anderson Cancer Center de Houston, situada no estado de Texas, a consecuencia dunha leucemia.
Investigacións científicas
O descubrimento por parte de Harold Walter Kroto dunha nova forma de cristalización xeométrica do carbono, constituída por dous átomos deste material, permitiu a Smalley, e ao seu colaborador da Universidade de Rice Robert Curl, a síntese química desta nova forma denominada fulereno, a cal converteuse na terceira forma máis estable do carbono tras o diamante e o grafito.
En 1996 foi galardoado, xunto con Curl e Kroto, co Premio Nobel de Química polo descubrimento dos fulerenos.
Eanfleda de Deira
Relixión
As dúas tradicións cristiás que se representaban na corte, usaban dous diferentes calendarios eclesiásticos. Como resultado, o rei podería estar a celebrar Pascua, mentres a raíña e a súa corte observaban a Coresma. Beda presenta isto como un dos factores que levou a Oswiu a convocar o Sínodo de Whitby onde se decidiu en favor do Cristianismo Romano.
Despois da morte de Oswiu en 670, Eanfleda entrou ao mosteiro de Whitby baixo a dirección da súa compatriota a abadesa Hilda. Ao facelo, uniuse á súa filla Alfleda á que Oswiu destinara á vida monástica desde a súa infancia. Whitby converteuse en algo así como unha casa de retiro para a familia real de Deira. Posteriormente, trala morte de Hilda, Eanfleda e Alfleda seguiron como abadesas, e foi durante o tempo de Eanfleda no mosteiro que os restos do seu pai o rei Edwin foron recuperados do lugar da súa morte en Hatfield Chase e depositados xunto ao altar na igrexa do mosteiro.
Morre o 11 de decembro do 704 sendo as circunstancias da súa morte descoñecidas, pero foi enterrada á beira do seu pai na igrexa do mosteiro. Despois da súa morte Eanfleda foi venerada como santa e nomeada patroa de Whitby.
Lume Demostra FS
O Lume F.S. fundouse no verán do ano 2006, por varios integrantes do Burguer Chas que tras unha época brillante en Vigo en xogo decidiu cambiarse a unha liga máis competitiva para seguir medrando.
Entre o seu palmarés destaca o Campionato de 1ª División Local Vigo na tempada 2007/2008.
Equipo 2009-2010
Adestrador: 20px|Galiza John Alonso Bartomeu
A Bardela, Román, Vilalba
A Bardela é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá.
Walther Hermann Nernst
Walther Hermann Nernst, nado en Briesen, (Prusia, hoxe Wąbrzeźno) o 25 de xuño de 1864 e finado en Ober-Zibelle (Alemaña) o 18 de novembro de 1941, foi un físico e químico alemán, Premio Nobel de Química en 1920.
Traxectoria
Nado na Prusia occidental, considerábase alemán, aínda que de nai polaca.
Estudou nas universidades de Zúric, Berlín, Graz e Würzburg. Tras traballar algún tempo en Leipzig, desde 1891 exerceu como profesor de física na Universidade de Gotinga, onde, en 1895, fundou o Instituto de Química, Física e Electroquímica.
Posteriormente, en 1905 trasladouse á Universidade Humboldt de Berlín como profesor e director do Instituto de Química Física. En 1922 foi nomeado presidente do Instituto Fisicotécnico de Berlín-Charlottenburg, cargo que deixou en 1933. Desde entón dedicouse ao estudo da electroacústica e astrofísica.
Investigacións científicas
dereita|miniatura|300px|Segunda [[Congreso Solvay (1913), conferencias promovidas por Nernst e Max Planck. Podemos ver a Nernst, situado o primeiro pola esquerda da primeira fila, sentado á beira de Ernest Rutherford]] Os seus traballos axudaron a establecer a moderna físico-química. Traballou nos campos da electroquímica, termodinámica, química do estado sólido e fotoquímica. Os seus descubrimentos inclúen a ecuación de Nernst.
Desenvolveu o chamado "teorema da calor", segundo o cal a entropía dunha materia tende a anularse cando a súa temperatura aproxímase ao cero absoluto, e que constitúe a Terceira Lei da Termodinámica. Recibiu o premio Nobel de Química, premio que foi anunciado o 10 de novembro de 1921 e entregado aquel mesmo ano.
Comarca do Xallas
A comarca do Xallas é unha comarca galega situada na provincia da Coruña cuxa capital é Santa Comba. Pertencen a esta comarca os concellos de Mazaricos e Santa Comba. Ten 391,01 km² e no 2020 tiña 13.203 habitantes. Limita, ao norte, coas comarcas de Terra de Soneira e Bergantiños; ao leste, coas comarcas de Santiago, Ordes e A Barcala; ao sur, coas comarcas de Noia e Muros; e ao oeste, coa comarca de Fisterra. O seu xentilicio é xalleiro/xalleira.
Walther Hermann Nernst
Investigacións científicas
Desenvolveu tamén unha teoría osmótica para explicar e determinar o potencial dos eléctrodos dunha pila de concentración e formulou a lei de distribución dunha materia entre dúas fases dadas.
Comarca do Xallas
Etimoloxía
miniatura|esquerda|[[Carta xeométrica de Galicia, co topónimo Comarca de Jallas]] O topónimo Xallas, de orixe discutida, aparece durante a Idade Media referido a diferentes elementos xeográficos da zona. A primeira mención recollida, durante o reinado de Afonso IX, é a vila de Ialles de Alcayaa, actual Xallas de Castriz. O nome Xallas pasaría logo a denominar o territorio da vila e finalmente o río, coñecido como río Ézaro. Este topónimo mantívose para o seu tramo final ata o século XX.
Walther Hermann Nernst
Investigacións científicas
Inventou a chamada lámpada de Nernst, cuxo filamento (constituído por óxidos de circonio e itrio) faise condutor ao quentarse, podendo alcanzar temperaturas superiores en máis de 1000 °C ás doutras lámpadas, máis eficaz que as antigas lámpadas de arco de carbón e que adoita empregarse como fonte de raios infravermellos.
A partir de 1933 dedicouse ao estudo da electroacústica e a astrofísica, inventou unha microbalanza, así como un piano eléctrico en colaboración coas compañías Bechstein e Siemens, e no que utilizou amplificadores de radio.
Recoñecementos
Na súa honra bautizouse ao asteroide (24748) Nernst descuberto o 26 de setembro de 1992 por Freimut Börngen e Ludtz D. Schmadel.
Fundación María José Jove
A Fundación María José Jove é unha organización sen ánimo de lucro constituída en 2003 en memoria de María José Jove Santos, filla de Manuel Jove e finada en marzo de 2002. Está orientada cara a infancia e persoas con diversidade funcional.
Foi declarada de interese galego pola Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza da Xunta de Galicia o 14 de marzo de 2003. Ten establecida a súa sede no edificio WorkCenter, no polígono industrial da Grela.
Obra social
O Hospital Materno Infantil Teresa Herrera tiña previsto inaugurar en 2017 unha nova área de oncopediatría financiada cuns 200 000 euros a cargo da fundación María José Jove.
San Xián
San Xián pode referirse a:
Como topónimo San Xián pode referirse a:
Especies de Aloe
miniatura|220px|Aloe africana. Esta é unha listaxe das especies aceptadas do xénero Aloe.
B
miniatura|220px|Aloe aristata.
Distrito de Pogradec
O Distrito de Pogradec (en albanés: Rrethi i Pogradecit) é un dos 36 distritos da Albania localizado no leste do país, na prefectura de Korçë. A súa capital é Pogradec.
657
Véxase tamén
Historia ano a ano
Montanges
Montanges é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Sant'Angelo Lodigiano
Sant'Angelo Lodigiano (Sant'Àngel en dialecto lodigiano) é un concello de 12.870 habitantes, na provincia de Lodi, na rexión da Lombardía (Italia). Fica a 30 quilómetros ao sur de Milán.
Citocromo P450
O citocromo P450 é unha superfamilia de encimas monooxixenases (oficialmente abreviadas como CYP) constituída por un grupo grande e diverso de encimas que catalizan a oxidación de compostos orgánicos. Os substratos dos encimas CYP son intermediatos metabólicos como lípidos e hormonas esteroides, ou substancias xenobióticas como fármacos e compostos químicos tóxicos. As CYPs son os principais encimas implicados no metabolismo de fármacos e a bioactivación, e realizan un 75% do total de reaccións metabólicas de degradación e modificación de drogas. Aínda que se chamen citocromos, non intervén nas transferencias de electróns da cadea respiratoria da membrana mitocondrial interna como outros citocromos, senón que as súas transferencias de electróns teñen funcións catalíticas.
A reacción máis común catalizada polos citocromos P450 é a reacción monooxixenase; por exemplo, a inserción dun átomo de oxíxeno na posición alifática dun substrato orgánico (RH) mentres que o outro átomo de oxíxeno é reducido a auga: RH + O2 + NADPH + H+ → ROH + H2O + NADP+
O Corral de San Martiño, Mezonzo, Vilasantar
O Corral de San Martiño é un lugar da parroquia de Mezonzo, no concello coruñés de Vilasantar, na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña seis habitantes (dous homes e catro mulleres).
Citocromo P450
Os citocromos P450 (CYPs) pertencen a unha superfamilia de proteínas que conteñen o cofactor hemo, polo que son hemoproteínas. As CYPs usan como substratos diversas moléculas pequenas e grandes en reaccións encimáticas. Son en xeral os encimas oxidases terminais en cadeas de reaccións de transferencia de electróns, xeralmente denominadas sistemas que conteñen P450. O termo P450 deriva do pico espectrofotométrico do máximo de absorción de luz do encima, que ten unha lonxitude de onda de 450 nm cando está en estado reducido e en complexo co monóxido de carbono (CO).
A maioría das CYPs necesitan unha proteína compañeira para ceder un ou máis electróns para reducir o ferro (e finalmente o oxíxeno molecular). Baseándose na natureza da transferencia de electróns as proteínas CYPs poden ser clasificadas en varios grupos, que son: