cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paporroibo
Distribución e hábitat
Os intentos de introducir o paporroibo en Australia e Nova Zelandia a finais do século XIX non foron exitosos. As aves foron liberadas arredor de Melbourne, Auckland, Christchurch, Wellington e Dunedin por diversas sociedades de aclimatación, mais non conseguiron estabelecer ningunha poboación. Houbo intentos semellantes en América do Norte mais ningún deles conseguiu o seu obxectivo despois de liberacións en Long Island, Nova York en 1852, Oregón en 1889–1892, e a península de Saanich na Columbia Británica en 1908–1910.
Comportamento e ecoloxía
Os paporroibos machos teñen un comportamento territorial altamente agresivo. Atacan con ferocidade a outros machos e competidores que se adentran nos seus territorios e teñen sido vistos atacando outras aves pequenas sen aparente provocación. Tales ataques ás veces supoñen mortes, o que representa até o 10% das mortes de paporroibos adultos nalgunhas áreas.
Por mor da alta mortalidade no primeiro ano de vida, os paporroibos teñen unha esperanza de vida de 1,1 anos; porén, unha vez pasado o seu primeiro ano pode chegar a vivir máis e tense rexistrado un paporroibo que alcanzou os 19 anos de idade. Unha tempada de temperaturas moi baixas en inverno tamén pode resultar nunha mortalidade significativa. Esta especie é parasitada pola pulga Dasypsyllus gallinulae.
Reprodución
miniatura|esquerda|Pito de paporroibo. miniatura|dereita|Niñada de paporroibo. thumb| Cuculus canorus + Erithacus rubecula Os paporroibos poden escoller unha gran variedade de lugares para construír os seus niños. De feito, calquera cousa que poida ofrecer algún acubillo, como unha fenda ou un burato poden ser axeitados. Ademais das fendeduras habituais, ou bancos protexidos, tamén poden servirlles obxectos habituais como pezas de maquinaria, grellas, guiadores de bicicleta, vasoiras voltas cara a arriba, regadeiras, testos e até sombreiros. O niño componse de carriza, follas e herba fina, xunto con pelos e plumas para forralo. Na tempada de reprodución poñen niñadas de 5 a 6 ovos, comezando esta tempada en marzo en Gran Bretaña e Irlanda. Os ovos son de cor crema, marrón ou branca moteados ou manchados cunha cor marrón avermellada, a miúdo máis densamente no extremo máis grande. Cando os exemplares xuvenís abandonan o niño teñen manchas marróns por todo o corpo. Despois de dous ou tres meses fóra do niño, ás aves médranlles algunhas plumas laranxas debaixo no papo e durante un período semellante, esta mancha de cor esténdese gradualmente para completar a aparencia adulta.
Vocalizacións
miniatura|dereita|Paporroibo chiando. esquerda|200px|miniatura|Canto 1 esquerda|200px|miniatura|Canto 2. esquerda|200px|miniatura|Chamadas. O paporroibo produce un característico durante a época de cría. Tanto o macho coma a femia chían durante o inverno, cando teñen territorios separados, e a canción soa máis apesarada que a versión de verán. O paporroibo femia móvese a pouca distancia do territorio de aniñadoiro de verán a unha área achegada que é máis axeitada para a alimentación de inverno. Durante a tempada de cría, os paporroibos machos comezan polo xeral o seu canto da mañá unha hora antes do amencer, e adoitan rematar o seu canto diario uns trinta minutos despois do solpor. Tamén é posible o canto nocturno, especialmente en áreas urbanas que son iluminadas artificialmente durante a noite. Baixo a luz artificial, o canto nocturno pode ser empregado polos paporroibos urbanos para compensar activamente o ruído antropoxénico durante o día. Tamén realizan gran variedade de chíos e chamadas durante todo o ano, incluída unha nota específica que indica ansiedade ou unha leve alarma.
Magnetorrecepción
O compás magnético do paporroibo foi amplamente investigado e sábese que emprega visión baseada na magnetorrecepción, segundo a cal a capacidade do paporroibo para detectar o campo magnético da Terra para a navegación está influenciada pola luz que entra no ollo do paxaro. O mecanismo físico do sentido magnético do paporroibo non está completamente entendido, pero pode implicar o entrelazamento cuántico de spins de electróns.
Representacións culturais
esquerda|miniatura|180px|Gravado de 'paporroibo' por [[Benjamin Fawcett (1853).]]
O paporroibo xoga un papel importante no folclore das Illas Británicas, así como no noroeste de Francia, mais non así noutras partes de Europa. Considerouse que era un paxaro de nubes de treboada e sagrado para Thor, o deus do trono na mitoloxía nórdica.
Nas Illas Británicas os paporroibos aparecen en contos tradicionais infantís, están asociados ó Nadal e ás tarxetas de Nadal e ós carteiros, aparecen en selos, serven de alcume para equipos deportivos e mesmo gaña votacións como paxaro máis popular.
Na cultura popular galega
Outra lenda alternativa di que o seu peito chamoscou cando buscaba auga para as almas no purgatorio. .
E unha terceira conta un relato que lembra o caso de Prometeo, a quen Zeus castigou por roubar o lume do Olimpo e darllo ós humanos. Parece ser que o paporroibo quixo traer o lume para que os humanos puidesen quentarse e cociñar. Achegouse ó sol e pediulle permiso, ó que o sol accedeu non sen antes advertirlle de que se podía queimar. Aínda así, o paxaro colleu no peteiro o facho que lle dera o sol, co seu lume, e descendeu de volta á terra, pero a distancia era tanta que, cando chegou, o facho estaba xa case consumido, e por iso queimouse algunhas plumas do papo. O resto das aves quixeron regalarlle unha das súas plumas, excepto a curuxa e por ese xesto de egoísmo, as outras aves prohibíronlle voar de día.
O paporroibo aparece na obra de Xaquín Lorenzo Cantigueiro popular da Limia Baixa, publicado pola Editorial Galaxia en 1973.
Tamén aparece nunha cántiga de tipo popular e temática costumista no único libro escrito por Manuel Leiras Pulpeiro, Cantares gallegos (1911).
Edificio Seagram
O edificio Seagram é un rañaceos situado na Park Avenue en Nova York. Deseñado polo arquitecto alemán Ludwig Mies van der Rohe, en colaboración co americano Philip Johnson. É considerado un dos mellores exemplos da estética funcionalista e unha obra mestra do Estilo Internacional. Foi deseñado como sede da Seagram Company Ltd., nese momento unha das maiores empresas destilerías do mundo.
Conta con 39 pisos en 157 metros de altura e foi construído entre 1954 e 1958.
Arquitectura
O edificio constituíu un modelo de referencia para a arquitectura dos anos 60 e 70, levando ao máximo o pensamento racionalista e o chamado Estilo Internacional. A idea orixinal do arquitecto era que se puidese ve-la trama de aceiro estructural da que colgan os muros cortina de vidro, pero a normativa edificatoria americana obrigaba a recubrir tódolos elementos estructuraies de aceiro con algún material ignífugo, coma o formigón, para evitar que en caso de incendio se derritan e cedan. O formigón ocultaría a estrutura do edificio, polo que Mies usou perfís H a modo de columnas estruturais que recordaran á estrutura interna, sendo visibles dende o exterior.
Casa da Moeda de Hong Kong
A Casa da Moeda de Hong Kong (en inglés: Hong Kong Mint; en chinés: 香港造幣廠 ) foi unha empresa encargada da cuñaxe de moeda situada no territorio británico de Hong Kong, activa entre 1866 e 1868.
Historia
Na primeira etapa do Hong Kong colonial, logo da súa fundación en 1842, estaban en circulación varias moedas de procedencias moi diversas. Aínda que a libra esterlina era a unidade monetaria oficial, non era moi ben aceptada nin polos comerciantes locais nin pola poboación da colonia, especialmente pola de procedencia chinesa. Ese era o motivo do mantemento en circulación da moeda estranxeira, sinaladamente os reais de oito españois e mexicanos, e moeda chinesa de prata.
Coa extensión dos intereses comerciais británicos nesa zona de Oriente, fíxose necesaria a emisión dunha nova moeda especial, un dólar de comercio, que eliminase a sobredependencia que tiñan os territorios británicos das moedas estranxeiras. Nun primeiro momento, en 1863, a Royal Mint de Londres foi autorizada para emitir unha serie de moedas especiais para o seu uso en Hong Kong, dentro do sistema do dólar.
miniatura|320x320px|[[Dólar de comercio de 1867, da Casa da Moeda de Hong Kong. ]]
Nesta conxuntura, o daquela gobernador de Hong Kong, Hercules Robinson, promoveu unha orde en nome do Consello da colonia para solicitar a Londres a creación dunha casa de moeda independente da Royal Mint.
O 26 de febreiro de 1864 abrobouse a creación da nova ceca, co nome de Casa da Moeda de Hong Kong (Hong Kong Mint), que se inaugurou o 7 de maio de 1866, baixo a dirección do mestre de ceca Thomas William Kinder, co propósito de cuñar moedas dun dólar e as súas fraccións, de características similares aos pesos hispanoamericanos que estaban en circulación. A nova ceca estaba situada na Sugar Street (actual Cleveland Street), en Causeway Bay. Para subministrtar enerxía para o seu funcionamento construíuse ademais unha presa na ladeira do monte Butler.
Porén, a Casa da Moeda de Hong Kong cesou axiña a súa actividade, o 25 de abril de 1868, durante o goberno de Richard MacDonnell. As razóns para o cesamento foron a mala recepción das moedas cuñadas nesa ceca, así como a súa constante desvalorización, que lles ocasionaba perdas aos cidadáns que as utilizaban.
Logo do pechamento definitivo da efémera ceca, o edificio vendéuselle á empresa Jardine Matheson & Co. Ltd. en 1868, e a maquinaria e o instrumental foron adquiridos pola Casa da Moeda do Xapón en Osaca, que se establecera recentemente e cuxas emisións comezaron en 1870.
Sanguñedo, Campobecerros, Castrelo do Val
dereita|miniatura|Capela.
Sanguñedo é un lugar da parroquia de Campobecerros no concello ourensán de Castrelo do Val na comarca de Verín. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 23 habitantes (doce homes e once mulleres), un menos ca en 2010 (trece homes e once mulleres) e dous menos ca en 2009 (trece homes e doce mulleres).
Patrimonio
O lugar ten unha capela, consagrada a san Ciriaco, tamén chamada de san Ciriós.
Arnoso, Ponteareas
San Lourenzo de Arnoso é unha parroquia do municipio de Ponteareas. Segundo o IGE, en 2022 tiña 258 habitantes (133 homes e 125 mulleres) distribuídos en 6 entidades de poboación, 19 menos ca en 1999. Limita o norte e ó oeste coa parroquia de Xinzo, ó leste coa de Areas e ó sur coa de Guláns.
Historia
Segundo algúns historiadores, a esta parroquia refírese a doazón realizada nos anos 893 e 899 por Afonso III ao bispo Sisnando da diocese compostelá.
O 6 de maio de 899 confírmase a doazón:
Porén, hai historiadores que defenden que se refire á parroquia de Areas.
O 29 de marzo de 1223 Urraca Gomiz vendeulle ó mosteiro de Santa María de Melón unhas herdades en Arnoso, Arais e San Lourenzo por 100 soldos:
O 12 de outubro de 1347 María de Sexemonde outorgou carta de desembargo de bens a favor do mesmo mosteiro dun casal, herdade, dereituras e outras pertenzas do lagar chamado Casal de María, na freguesía de San Lourenzo de Arnoso, que ela e o seu defunto marido Gil Rodríguez lle usurparan a este.
En 1861 construíuse a igrexa parroquial, adicada a San Lourenzo e con retablo neoclásico. A carón da igrexa hai dous cruceiros e tres cruces que representan o Calvario.
Mariví Villaverde
María Victoria Villaverde Otero, nada en Vilagarcía de Arousa en 1922 e finada en Ribadumia o 23 de abril de 2017, foi unha escritora galega.
A Castiñeira, Mesía, Mesía
A Castiñeira é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes.
Bugarín, Ponteareas
Santa Cristina de Bugarín é unha parroquia que se localiza no concello de Ponteareas. Segundo o IGE, en 2022 tiña 529 habitantes (268 homes e 261 mulleres), o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 457 habitantes.
Pazos, Entíns, Outes
Pazos é un lugar da parroquia de Entíns no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 20 habitantes (10 homes e 10 mulleres).
Ence
Ence Enerxía e Celulosa (BME: ENCE) é unha empresa española dedicada á transformación de madeira procedente de cultivos forestais para uso industrial. A produción de pasta de papel -pasta de celulosa- das súas fábricas de Pontevedra (Galicia) e Navia (Asturias) convértea en líder europeo en fabricación de celulosa de eucalipto. Ademais, é a primeira empresa española en produción de enerxía renovable con biomasa agroforestal. Xera esta enerxía desde as súas plantas de Huelva, Mérida, Cidade Real, Xaén e Lucena. Ence tamén é o principal xestor forestal privado de España
Historia
Entre os anos 1950 e a súa saída a Bolsa en 1990, foi unha compañía de carácter público e vinculada ao antigo Instituto Nacional de Industria (INI). Denominábase Empresa Nacional de Celulosa. Cambia o seu nome a Grupo Ence tras a súa saída a bolsa en 1990. Privatizouse primeiro o 49%, e en 2001 o 51% restante. En decembro de 2018 a empresa regresou ao IBEX 35 tras 21 anos fóra del.
A sede central da compañía atópase en Madrid. En conxunto, a súa produción anual de celulosa é de 957.000 toneladas anuais de pasta de celulosa, das que en 2017 preto do 85% exportáronse a países do norte de Europa. A empresa xera, ademais, 1.671.000 millóns de kWh/ano (en 2017). Esta enerxía eléctrica procede da combustión da biomasa, non de combustibles fósiles. Desde o ano 2006, Juan Luis Arregui é presidente da compañía, e Ignacio de Colmenares e Brunet ocupa o cargo de vicepresidente e conselleiro delegado desde o ano 2010.
Ence Pontevedra
Mediante unha concesión do 13 de xuño de 1958, o goberno de Franco promoveu a instalación na ría de Pontevedra dunha fabrica de pasta de papel. Estas instalacións industriais contaron desde o inicio cunha forte contestación social por parte dos veciños, mariscadoras, ás que se privou do seu sustento, e de colectivos ecoloxistas. A fabrica causou graves impactos ambientais, emitindo á ría mercurio e outras verteduras ilegais desde a súa instalación até o ano 1994, motivo polo que a práctica totalidade da súa Xunta Directiva resultou condenada por delito ecolóxico. Entre 2010 e 2014, Ence Enerxía e Celulosa destinou máis de 40 millóns de euros a melloras ambientais nas súas fábricas de celulosa de Pontevedra e Navia, aínda que a día de hoxe a súa planta de Lourizán atópase entre as industrias máis contaminantes de Galicia causando grandes emisións de óxido de nitróxeno e óxido sulfúrico á atmosfera e de fósforo, cobre, mercurio e cinc na ría e aínda en 2017 a planta de Navia resultou investigada por non advertir ás autoridades das súas verteduras.
Domenico Cotugno
Domenico Cotugno, nado en Ruvo di Puglia o 29 de xaneiro de 1736 e finado en Nápoles o 6 de outubro de 1822, foi un médico e anatomista italiano.
Ence
Ence Pontevedra
Ademais, un estudo comparativo dos efluentes líquidos de 15 fábricas europeas do sector da celulosa realizado en 2015 pola empresa a partir dos indicadores publicados nas páxinas web de cada unha das compañías, reflicte que a fábrica de Ence en Pontevedra é a fábrica líder do sector en canto a respecto polo medioambiente, cunha Demanda química de osíxeno en 2014 —indicador máis importante a ter en conta á hora de analizar un efluente líquido — de 4.47 quilos por tonelada, cando a normativa europea permite que sexa de ata 20 quilogramos por tonelada
Domenico Cotugno
Traxectoria
Fillo de Michele e Chiara Assalemi, labregos de Puglia, acolleuno unha irmá da nai en Molfetta e entrou en contacto cun frade capuchino que o axudou nos seus primeiros anos de formación no seminario. Logo de volver á casa dedicouse de xeito autodidacta a estudar matemática e filosofía pero tamén se interesou polas ciencias naturais e a medicina, realizando observacións directas en cadáveres e estudaba a anatomía en animais que el mesmo disecaba. Con dezaseis anos marchou a Nápoles para estudar física e medicina, entre as principais influencias que recibiu está a do filósofo Antonio Genovesi, que o instou a recuperar o valor práctico da ciencia. Dende 1754 foi, primeiro axudante, e despois, médico do Ospedale degli Incurabili, que foi a súa verdadeira palestra de experimentación médico-científica e onde substituíu ao cirurxián ao caer enfermo.
Ence
Ence Pontevedra
Entre os proxectos máis destacados neste programa de investimentos ambientais están o denominado “Cheiro Cero”, que persegue a erradicación de calquera impacto oloroso nas dúas factorías. Tamén se inaugurou en 2013, na fábrica de Navia, unha nova planta depuradora que modificou radicalmente a composición do efluente líquido da factoría. En setembro de 2015, Ence anunciou o proxecto denominado “Novo Ciclo da auga” para a súa fábrica de Pontevedra. O obxectivo da compañía, de acordo ao exposto pola empresa, é poder depurar a súa reutilización a auga que consome reducindo nun 90% tanto a súa demanda de auga como o volume do seu efluente líquido.
Domenico Cotugno
Traxectoria
En 1756 rematou os seus estudos na Escola Médica Salernitana e principiou a impartir leccións privadas de medicina, e logo pasou a dar clase no ateneo de Nápoles para a pasar como profesor asociado en 1758 á cátedra de anatomía descritiva e patolóxica, logrando a súa titularidade en 1766. Un ano antes relizou unha viaxe de tres meses percorrendo Italia na que deixou testemuño en Iter Italicum Patavinum, un diario con descricións paisaxistícas e costumistas.
Ence
Ence Pontevedra
Ence Enerxía e Celulosa tivo unha terceira fábrica de celulosa en Huelva ata outubro de 2014. A empresa anunciou en setembro de 2014 que se vía obrigada a cesar a produción de celulosa en Huelva, entre outros motivos polo impacto da reforma das enerxías renovables que impulsara nese ano o Goberno. Tamén se sinalaron entre as causas a escaseza do volume de madeira para a trasformación existente na contorna da factoría, unha circunstancia que afectaba á súa competitividade. O cesamento da produción de celulosa supuxo a supresión de preto de 2.500 empregos, entre directos e indirectos.
Domenico Cotugno
Traxectoria
Foi un dos homes de ciencia que en 1782 integraron a formar a Accademia dei XL, fundada a iniciativa de Anton Mario Lorgna. En 1789 viaxou por Austria e Alemaña como médico de Fernando IV de Nápoles. Foi decano da facultade de medicina e reitor da universidade partenopea, introducindo o exame de física e establecendo a incompatibilidade entre as profesións de médico e a de farmacéutico. Foi tamén protomédico xeral do Reino das Dúas Sicilias.
Ence
Ence Pontevedra
Ence proxectou nos primeiros anos do século XXI, cando Caixa Galicia era o seu accionista de referencia, a instalación dunha nova planta de produción de celulosa na marxe oriental do río Uruguai, nas proximidades das cidades de Frai Bentos no Uruguai e Gualeguaychú na Arxentina, xunto cunha similar da finlandesa Botnia. Defendidas polo Uruguai, as plantas foron causas dun conflito diplomático que se desenvolveu entre os gobernos da Arxentina e o Uruguai. Con todo, a empresa despois de anunciar a relocalización da planta de celulosa na localidade de Conchillas, próxima ás cidades de Nova Palmira e Colonia do Sacramento, coa aprobación do goberno arxentino, terminou vendendo o proxecto en 2009. Foi unha decisión estratéxica que lle permitiu fortalecer os seus plans de investimento e crecemento en España. Tanto o proxecto de Ence como o de Botnia propoñían a utilización do sistema de branqueo libre de cloro elemental (ECF) e esta foi unha das causas do malestar popular, que reclamaba a utilización do branqueo totalmente libre de cloro (TCF),13​ que a diferenza do anterior non produce dioxinas, furanos nin subprodutos contaminantes
Domenico Cotugno
Actividade científica
miniatura|Edición de 1775 de De aquaeductibus auris humanae internae En De aquaeductibus auris humanae internae (1761) describiu por primeira volta o aparello vestibular e a cóclea do oído interno, demostrando tamén que o labirinto estaba cheo de líquido e privado de aire, ao contrario do que establecía unha teoría secular que se remontaba a Aristóteles. Cotugno amosou que se podía propagar o son nos líquidos, no humor do vestíbulo, coñecido como líquido endolaberíntico, formulando así os fundamentos da teoría da resonancia.
En De ischiade nervosa commentarius (1764) describiu as causas e a localización da ciática, ocasionada por unha inflamación do nervio ciático por unha substancia ácida procedente da cavidade cranial ou espiñal, e máis do líquido cefalorraquídeo; recoñeceu tamén a presenza de albumina nos ouriños dos nefríticos. A segunda parte da obra dedicouna principalmente ás solucións terapéuticas, como incisións e sangrías.
Rm 1769 publicou a súa terceira obra fundamental, De sedibus variolarum syntagma, unha investigación sobre a varíola, na que sostiña que se localizaba na pel exposta ao aire e que era necesario atopar solucións específicas, rexeitando a curación tradicional por medio de baños quentes. A parte máis importante da obra dedícaa á inoculación, e que o levaría máis tarde a apoiar a vacina contra da variola de Edward Jenner.
En 1778 publicou De animorum ad optimum disciplinam praeparatione no que bosquexaba as relacións entre a moral e o coñecemento nun momento no que o Estado estaba a revolucionar as institucións culturais.
Provincia de Varese
Varese é unha provincia da rexión da Lombardía, en Italia. A súa capital é a cidade de Varese.
Ten unha área de 1.199 km2, e unha poboación de 848.606 habitantes (2006). Hai 141 municipios na provincia.
A provincia de Varese atópase baixo os Alpes, de forma que as montañas constitúen a maioría do territorio; outros sinais característicos son os ríos (como o Tesino e o Olona) e os lagos glaciares Maggiore, Lugano, Varese e outros lagos máis cativos (os sete lagos varesinos). A parte sur da provincia áchase sobre a chaira padana.
Limita polo norte e polo leste con Suíza, co cantón de Tesino, polo leste coa provincia de Como, polo sur coa provincia de Milán e polo oeste coas provincias piemontesas de Novara e do Verbano Cusio Ossola.
A provincia de Varese foi instituída por Benito Mussolini en 1927. Até ese ano as comunas da provincia de Varese formaban parte da de Como, excepto as do sur (Busto Arsizio, Gallarate, Saronno etc.), que pertencían á provincia de Milán.
Poseidon (filme)
Poseidon é un filme estadounidense dirixido e coproducido por Wolfgang Petersen que foi estreado no 2006. É a terceira adaptación da novela de Paul Gallico The Poseidon Adventure. Está protagonizado por Kurt Russell e Josh Lucas. Foi producido e distribuído por Warner Bros. xunto con Virtual Studios. Foi estreado o 12 de maio de 2006, e foi nomeado na 79ª edición dos Oscar ós mellores efectos visuais. Poseidon recadou $181 674 817 en todo o mundo sobre un orzamento de $160 millóns.
Cadeliña, Cadeliña, Chandrexa de Queixa
Cadeliña é un lugar da parroquia de Cadeliña no concello ourensán de Chandrexa de Queixa na comarca da Terra de Trives. Tiña 3 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 2 eran homes e 1 era muller.
Mars 2MV-4
miniatura|Unha réplica de [[Mars 1, unha sonda de tipo Mars 2MV-4.]] Mars 2MV-4 foi o nome dun modelo de sondas espaciais soviéticas que se intentaron lanzar para facer un sobrevoo de Marte nos comezos da era espacial e obter datos e imaxes do planeta. A primeira en ser lanzada, coñecida oficiosamente como Sputnik 22 en occidente, non chegou nin á órbita terrestre por fallo do foguete lanzador, un Molniya. A segunda, nomeda como Mars 1, foi inxectada con éxito nunha órbita de transferencia cara Marte, pero deixou de transmitir varios meses despois de ser lanzada e antes de chegar ó planeta.
Características
O modelo Mars 2MV-4 estaba baseado nas sondas Venera que estudaron Venus. Estaban formadas por un cilindro presurizado de 3,3 m de longo e 1,0 m de diámetro ao que iban unidas antenas, paneis solares e radiadores. O cilindro en si estaba dividido en dúas seccións: a parte inferior, de 0,6 m de longo, contiña a instrumentación científica, mentres que os 2,7 m superiores (denominado módulo orbital) contiñan os sistemas de guiado, propulsión e comunicacións, que tiñan lugar mediante unha antena principal parabólica de 1,7 m de diámetro e varias antenas omnidireccionais e semidireccionais. Os dous paneis solares tiñan unha superficie de 2,6 m2 e iban fixos en lados opostos do cilindro, alimentando unha batería de cadmio e níquel cunha capacidade de 42 Amperio-hora. As comunicacións tiñan lugar en tres sistemas de radio con lonxitudes de onda de 1,6 m, 32 cm e 5 e 8 cm. Os instrumentos científicos a bordo incluían un magnetómetro, unha cámara de televisión, un espectrorreflectómetro, sensores de radiación, un espectrógrafo para o estudo do ozono en Marte, un radiotelescopio e un detector de micrometeoroides.
Gata de mar
A gata ou gata de mar (Etmopterus spinax) é un pequeno escualo da familia Etmopteridae.
Distribución
Esta especie atópase por todo o Mar Mediterráneo, onde é común sobre todo na súa conca occidental, e no leste do Océano Atlántico entre Islandia e a África subsahariana.
Vive en profundidades de até 2000 metros, mais tamén ten sido capturado a só 70 metros.
Descrición
Este tiburón é o escualiforme máis pequeno do Mediterráneo (só excepcionalmente alcanza os 50 cm). Nas zonas onde unicamente existe esta especie do xénero Etmopterus, pódese recoñecer facilmente pola súa coloración escura, a ausencia de aleta anal, as aletas dorsais armadas con sendas espiñas (aguzadas e ben visibles), ademais do seu pequeno talle corporal. Os ollos son grandes, verdosos. A parte ventral do corpo presenta numerosos pequenos fotóforos, que producen unha luz intensa nos exemplares vivos e no seu medio.
Alimentación
A especie é moi voraz. Aliméntase de peixes, crustáceos e moluscos.
Reprodución
É unha especie vivípara, dá nacemento a unhas 15-20 crías no verán.
Pesca
Captúrase con redes de arrastre e palangres pero considérase unha captura accesoria e normalmente os exemplares son descartados tras a súa captura. Non obstante, é consumido nalgúns portos do Mediterráneo ibérico (p. ex. Sant Carles de la Ràpita (Cataluña), e a miúdo é vendido pelado xunto con exemplares de zapata (Galeus melastomus).
Online Computer Library Center
O Online Computer Library Center (OCLC) é un servizo de biblioteca por computador en liña e unha entidade de investigación sen ánimo de lucro. Máis de 57.000 bibliotecas en 112 países e territorios ao redor do mundo usan os servizos de OCLC para localizar, adquirir, prestar e preservar material bibliográfico. Foi fundado por Fred Kilgour en 1967. Orixinalmente chamouse Ohio College Library Center. As oficinas están localizadas en Dublin, Ohio (EE.UU.).
Javier Veiga
Javier Veiga Rubirosa nado no Grove o 11 de febreiro de 1973, é un actor galego.
Online Computer Library Center
Como funciona
Investigadores, estudantes, facultades, bibliotecarios profesionais e outras persoas que buscan información usan os servizos de OCLC para obter información bibliográfica, sumarios e textos completos onde e cando o necesitan.
Javier Veiga
Traxectoria
Aínda que comezou os estudos de Arquitectura na Coruña, deixounos para marchar a Madrid. É licenciado pola Real Escuela Superior de Arte Dramático (RESAD) e realizou numerosos cursos e talleres de perfeccionamento: humor, verso, comedia da arte, esgrima, voz ou canto.
Os seus inicios como actor teñen lugar no teatro, onde participou en múltiples espectáculos chegando a crear a súa propia compañía, Teatro Impar. Tamén dirixiu a obra Tonto el que lo lea. Na década de 1990 colaborou nalgunhas series de éxito, pero o que realmente o lanzou á fama foi o seu traballo como presentador do espazo El Club de la Comedia, en Canal +. Participou en varias películas como Escuela de seducción ou O ano da carracha.
Foi protagonista dunha campaña publicitaria da ONCE.
Online Computer Library Center
Como funciona
OCLC e as súas bibliotecas membros producen cooperativamente e manteñen WorldCat - a OCLC Online Union Catalog, o maior catálogo de acceso público en liña (OPAC) do mundo. WorldCat contén rexistros da maioría de bibliotecas públicas e privadas de todo o mundo. WorldCat está dispoñible a través de moitas redes de bibliotecas e universidades.
O programa Open WorldCat crea rexistros de materiais propiedade de bibliotecas na base de datos WorldCat de OCLC para as webs máis populares de procura, sitios bibliográficos e de venda de libros de Internet.
Os rexistros de Open WorldCat poden ser accedidos desde as procuras avanzadas de Google ou Yahoo!, simplemente limitando a procura ao sitio ou dominio "worldcatlibraries.org." No outono de 2004, a colección de Open WorldCat foi ampliada para incluír información sobre todos os rexistros de WorldCat.
Sistema Dewey de clasificación
A OCLC adquiriu os dereitos de autor e marcas rexistradas asociadas ao sistema Dewey de clasificación ao comprar Forest Press en 1988.
Pero Grullo
Pero Grullo foi un periódico editado na Coruña en 1868.
Historia e características
Subtitulado Periódico liberal, eco fiel de las aspiraciones revolucionarias, apareceu o 5 de setembro de 1868. Tiña carácter político e era de tendencia liberal. Entre os seus redactores estaban Ramón Rúa Figueroa e Darío García Taboada.
Cromosoma 13
dereita
O cromosoma 13 humano é un cromosoma pertencente a un dos 23 pares de cromosomas humanos. Nas nosas células diploides normalmente teremos dúas copias (un par) deste cromosoma e nas haploides unha. O cromosoma 13 comprende uns 114 millóns de pares de bases (nucleótidos) e representa entre o 3,5 e o 4 % do total de ADN da célula.
A identificación de xenes nos cromosomas é unha área na que hai unha activa investigación en Xenética. A identificación de xenes faise utilizando distintos procedementos, polo que as cifras de xenes totais poden variar algo segundo o método utilizado, pero estímase que o cromosoma 13 contén probablemente entre 600 e 700 xenes.
O cromosoma 13 humano é un cromosoma acrocéntrico con organizador nucleolar (NOR), zona onde se encontran xenes repetidos en tándem dos ARNr. Arredor dos organizadores nucleolares orixínanse os nucléolos. Os organizadores nucleolares están na zona da constrición secundaria deste cromosoma. A porción situada despois da constrición secundaria denomínase satélite, polo que o 13 é un cromosoma satélite ou cromosoma SAT.
Xenes
Os seguintes son algúns exemplos de xenes que se encontran no cromosoma 13:
Enfermidades asociadas
As seguintes son algunhas enfermidades e trastornos asociados co cromosoma 13:
Francisco Javier Atienza Valverde
Francisco Javier Atienza Valverde, máis coñecido como Pichu Atienza, nado en Cañete de las Torres (Córdoba) o 18 de xaneiro de 1990, é un futbolista español. Xoga de defensa e o seu equipo actual é o Atlético de Madrid B.
Traxectoria
O 1 de xullo de 2003 inicia a súa vinculación co Atlético de Madrid, formándose nas categorías inferiores.
En 2007, formando parte da selección sub-17 española, conseguiu o campionato de Europa en maio e o subcampionato do Mundo en setembro.
O Rego, Entíns, Outes
O Rego é un lugar da parroquia de Entíns no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 21 habitantes (12 homes e 9 mulleres).
William S. Burroughs
William Seward Burroughs, nado en Saint Louis o 5 de febreiro de 1914 e finado en Kansas o 2 de agosto de 1997, foi un novelista, ensaísta e crítico social estadounidense. miniatura|Burroughs e [[David Woodard con Dreamachine, 1997 ]]
Traxectoria
Burroughs naceu nunha familia acomodada. Seu avó inventou unha máquina de sumar que serviría para fundar a Burroughs Adding Machines, empresa que aínda existe, se ben é máis coñecida como Burroughs. Xa desde pequeno descubriu as súas inclinacións homosexuais e a súa paixón polas armas de fogo, que lle acompañou toda a vida. Tras un período terriblemente autodestrutivo durante os anos 50, tras unha primeira incursión na literatura pulp (caso de Junkie), adicouse a partir dos 60 a escribir con bastante continuidade. A súa obra ten unha importante carga autobiográfica, e nela plásmase a súa adicción a diversas substancias, como a heroína. A experimentación, o surrealismo e a sátira constitúen, ademais, algúns dos elementos máis destacados das súas novelas. As súas primeiras publicacións englobábanse dentro da Xeración Beat, o grupo de intelectuais e artistas estadounidenses que definiron e deron forma á cultura trala segunda guerra mundial. Non en van, Burroughs mantivo importantes contactos con escritores como Allen Ginsberg (do que se cre que foi amante), Gregory Corso, Jack Kerouac ou Herbert Huncke. Pero a influencia da súa literatura transcendeu amplamente este movemento, deixándose sentir posteriormente noutras manifestacións artísticas de tipo contracultural. Ingresou na «American Academy and Institute of Arts and Letters» en 1984.
Literatura
A obra de Burroughs comezou sendo formalmente convencional, sen ben as temáticas non o eran. É o caso das obras primeiras como Junkie ou Queer (Marica, que non foi publicada ata 1985). Posteriormente entregouse á experimentación formal con maior ou menor éxito. Técnicas como o cut-up (que aprendeu do seu amigo Brion Gysin) consistente en collages narrativos ou un esforzo denodado por destruír as normas sintácticas e semánticas sen perder o sentido do relatado. Desta época proceden Nova Express, The Soft Machine ou Naked Lunch. Está influenciado por autores como Jean Genet, Samuel Beckett, Henry Miller, Alfred Korzybski, Oswald Spengler, Brion Gysin ou Louis-Ferdinand Céline. Así mesmo, serviu de influencia a outros escritores como Kathy Acker, J. G. Ballard, Paul Di Filippo, Allen Ginsberg, Jack Kerouac, David Cronenberg, Steely Dan, Lydia Lunch, Genesis P-Orridge, Thomas Pynchon, Mark Leyner, Dennis Cooper, Will Self, William Gibson, Alan Moore ou Irvine Welsh.
Filosofía
Non se debe considerar esta experimentación como algo sen obxectivo. A peculiar filosofía de Burroughs, que en definitiva é a que deu transcendencia á súa obra, é case mesiánica.
Segundo Burroughs, o ser humano está alienado pola linguaxe. Considera que a linguaxe (e as normas gramaticais e sintácticas que a caracterizan) é un organismo parasito, un virus, que elixiu as nosas mentes como hábitat. A linguaxe (e máis aínda a razón) esmaga a nosa natureza real e crea un universo para nós no que existe o tempo, a morte e practicamente tódolos nosos males.
O problema complícase porque os seres humanos infectados non saben que o están. Segundo a súa propia analoxía, "o cárcere perfecto é aquel no que non sabes que estás dentro dun cárcere". Para Burroughs a linguaxe é un cárcere perfecto, porque parece incriblemente amplo e espazoso. Non obstante, a linguaxe só permite chegar a onde as súas propias combinacións e secuencias permite, deixando máis alá o territorio real da mente humana, que é o espazo e non o tempo.
Para Burroughs, a auténtica revolución non é de índole social, senón mental. Desfacerse do virus linguaxe é o primeiro paso. A guerra contra este virus establece unha continuidade en gran parte da súa obra, onde os protagonistas (humanos, extraterrestres, seres inorgánicos, demos) están claramente dun ou doutro bando, e se enfrontan violentamente, sen regras de ningún tipo.
Os esforzos deste autor por transcender as regras da linguaxe conseguen finalmente destruír esa tiranía inherente, de tal maneira que Burroughs consegue expresar imaxes e mundos como ninguén fixera antes. Porén, non se pode afirmar que conseguira este obxectivo desde o primeiro momento. As obras anteriormente mencionadas en ocasións rozan a ilexibilidade e exixen un esforzo considerable por parte do lector. Non é senón ata a súa madurez, coa triloxía formada por Cities of the Red Night, The Place of Dead Roads e The Western Lands, cando este autor consegue o equilibrio entre accesibilidade, experimentación e revolución.
Nestes tres libros, auténticas obras mestras, a destrución da linguaxe lévase a cabo de maneira tan sutil que na práctica o lector non se decata de que en realidade o texto está violando tódalas regras da linguaxe, logrando ademais que o texto se transforme en imaxes de modo fluído. Como exemplo, esta cita de The Place of Dead Roads:
Novelas e outras obras longas de ficción
O fillo de Burroughs's, William S. Burroughs, Jr., tamén escribiu dúas novelas: Speed e Kentucky Ham. Estes libros atribúense acotío ó seu pai, de xeito equivocado.
Balbino Cerdeiras
Traxectoria
Estivo emigrado en Cuba. Regresou a Viveiro e na Segunda República militou no Partido Galegista. Co triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado concelleiro en representación do Partido Galeguista polo gobernador civil, e alcalde de Viveiro en abril de 1936. Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido con algúns concelleiros o 27 de xullo, permaneceu en situación de arresto domiciliario durante varios días, até que ingresou no cárcere a principios de agosto. Foi xulgado en consello de guerra, xunto con outros membros da corporación municipal, acusado de rebelión militar o 11 de marzo de 1937. Condenado a pena de morte, foi fusilado en Lugo o 12 de maio de 1937.
Homenaxes
O paseo fluvial que percorre o río Landro dende Verxeles até Portochao leva, dende o ano 2007, o seu nome, ademais recibiu diversas homenaxes, xunto con outros represaliados polo franquismo, a último realizada por Galiza Nova o 18 de decembro de 2010.
Feás, Mesía, Mesía
Feás é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes.
O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada
Santa Bárbara do Vilar da Cuíña é unha parroquia do concello da Fonsagrada, na provincia de Lugo. Tiña 29 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 15 homes e 14 mulleres. O que supón unha diminución de 31 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 60 habitantes (26 homes e 34 mulleres).
Aleksandra Ekster
Alexandra Ekster ou Exter de nome completo Alexandra Alexandrova Ekster (Александра Экстер; en ruso: Александра Александровна Экстер, en ucraíno: Олександра Олександрівна Екстер), nada en Białystok o 18 de xaneiro de 1882 e finada en París o 17 de marzo de 1949, foi unha pintora cubo-futurista, supremacista e construtivista, amais dunha dos fundadores do Art déco.
Traxectoria
miniatura|Pano teatral deseñado por Ekster. Naceu en Białystok, daquela pertencente á Rusia Imperial e hoxe parte de Polonia, no seo dunha familia rica, os Grigoróvich. Estudou na escola de arte de Kíiv e, no ano 1907, na Académie de la Grande Chaumière en Montparnasse, París. Dende 1908 a 1924 viviu en San Petersburgo, Odesa, París, Roma e Moscova.
En 1908 participou na exhibición do grupo Zvenó (Eslabón) organizada por David Burliuk e Vladímir Burliuk, entre outros, en Kíiv. En 1914 Ekster, xunto con Kasimir Malévich, Alexandr Archipenko, Vadym Meller, Sonia Delaunay e outros, participou no Salon des Indépendants en París. Nese mesmo ano participou na International Futurist Exhibition en Milán.
Entre 1915-1916 traballou na cooperativa de vilas Skoptsí eVerbovka xunto con Kazimir Malevich, Yevgenia Pribýlskaya, Natalia Davídova, Nina Genke, Liubov Popova, Ivan Puni, Olga Rozánova, Nadezhda Udaltsova e outros. Máis tarde fundou un grupo de traballo en ensino (MDI) en Kíiv (1918-1920). Meller, Petrytsky, Red'ko, Chelitschev, Shifrin, Nikritin traballaron alí. Durante ese tempo ela tamén foi un dos nomes máis importantes do Teatro Alexandr Taírov
En 1919 xunto cos artistas da vangarda rusa, Kliment Red'ko e Nina Genke-Meller, decoraron as rúas e prazas de Kíiv e Odesa polas celebracións da Revolución en estilo abstracto. Traballou como deseñadora de vestiario no Estudo de Ballet da bailarina Bronislava Nijinska (a irmá de Vatslav Nizhinskii).
miniatura|esquerda|Vestiario deseñado por Ekster. No ano 1921 converteuse na directora do curso elemental Cor no Grupo de Traballo (VKhUTEMAS) en Moscova, posto que mantivo ata 1924 cando emigrou a Francia para obte-la cátedra en Arte Moderna en París. Dende 1926 a 1930 Ekster foi catedrática na Academia de Arte Contemporánea Leger. En 1936 participou na exposición Cubismo e Arte Abstracta en Nova York e nunha exposición exclusivamente dedicada a ela en Praga e en París. En 1936 comezou a traballar como ilustradora de libros para a empresa de publicidade Flammarion en París. Continuou neste traballo ata 1949, cando morreu no arrabalde de Fontanay-aux-Roses, en París.
Proente
O topónimo Proente pode referirse a:
Teleférico de Fuente Dé
miniatura|Vista da estación inferior do teleférico O teleférico de Fuente Dé é un teleférico situado en Camaleño, na comarca de Liébana (Cantabria, España). Une a localidade de Fuente Dé e o miradoiro de El Cable, salvando un desnivel de 750 metros.
Historia
A idea da súa construción xurdiu de José Antonio Odriozola (expresidente da Unión Europea de Montañismo), oriúndo da comarca de Liébana. Foi deseñado polo enxeñeiro de camiños, canais e portos José Calavera Ruiz e o arquitecto Ángel Hernández Morales, comezándose a construír o 20 de novembro de 1962 e sendo aberto ao público o 21 de agosto de 1966.
Características
O teleférico salva un desnivel de 750 metros. A estación base atópase a 1.090 metros de altitude e a base superior a 1.850 m. A capacidade das cabinas é de 20 prazas. Alcanza en 3 minutos e 40 segundos a cota de 1.847 metros, o que permite un rápido acceso ao macizo central dos Picos de Europa. O teleférico está composto dun tramo, con dúas seccións independentes, cun transportador en cada unha delas, de funcionamento independente e con regulación de velocidade. O cable ten unha lonxitude de 1.640 metros e as cabinas desprázanse a 10 metros por segundo.
Arenas de Cabrales
Las Arenas (coñecida tamén como Arenas de Cabrales ou simplemente Arenas) é unha vila e parroquia do concello de Cabrales (Asturias, España). Ten unha poboación de 853 persoas (INE 2007) e unha densidade de poboación de 42,33 hab/km². Dista 3 km de Carreña, a capital do concello.
Lugares de interese
A igrexa de Santa María de Llas é unha pequena igrexa cualificada de patrimonio histórico-artístico que foi recentemente reacondicionada. A súa portada é románica, así como algúns outros elementos. Consta dunha nave principal e dúas pequenas capelas laterais. Dispón dun pórtico exterior do século XVIII. Como é frecuente na zona, ao seu lado vive un ancestral teixo.
Río de Portabenza
O río de Portabenza, tamén coñecido no último treito como río Samel, é un curso fluvial galego, afluente do río Mandeo pola súa dereita, que discorre mormente polo límite entre os concellos de Aranga e Curtis.
Toponimia
miniatura|esquerda|Mapa do Portabenza, 1941. O vocábulo «portabenza» está formado polas voces «port(o)» e «abenza». A primeira deriva do latín portus, ‘vao ou pasaxe dun río’. Canto á segunda, descoñécese a etimoloxía, mais considéranse varias posibilidades sobre a súa procedencia:
Afluentes
Os seus afluentes, desde o nacemento até a desembocadura, son:
Téramo
Téramo (en Interamnia Praetutiana; Interamnia ou máis raramente Interamnium e Interamna) é unha cidade da rexión italiana dos Abruzos, capital da provincia de Teramo.
A cidade, de 55.015 habitantes (en 2008), está situada preto da confluencia dos ríos Vezzola e Tordino. Do mesmo xeito, trátase dunha cidade moi antiga, fundada en tempos pre-romanos.
O nome
A cidade foi chamada Petrut polos fenicios, co significado de "lugar elevado rodeado de augas". Da latinización de Pertut en Praetut, volveuse logo Praetutium e Ager Praetutianus para indicar o territorio.
Os romanos chamárona Interamnia Urbs ("cidade entre dous ríos", facendo referencia ao Tordino e ao Vezzola).
Xa na época medieval, de Praetutium volveuse Aprutium, que fixo a súa primeira aparición nalgúns textos do século VI e que ata o século XII indicaba tanto a cidade como todo o territorio circunstante. De feito, é dese antigo nome da cidade de Téramo que vén tamén o nome da enteira rexión: os Abruzos. Sucesivamente o nome Interamnia volveuse Interamne, Teramne, Interamnium, Teramnium e finalmente a forma Teramum.
Xeografía física
A cidade, a 150 km de Roma, está situada na parte setentrional dos Abruzos, nunha zona de outeiros entre as ladeiras das montañas máis alta dos Montes Apeninos (o Gran Sasso d'Italia) e a costa adriática. De feito, é un dos poucos lugares nos que poden apreciarse tanto cumes nevados de 3000 metros así como as soleadas praias do Mar Adriático, ambas a tan só media hora do centro da cidade.
Téramo xorde na confluencia do río Tordino e o torrente Vezzola, que arrodean o seu centro histórico.
Os pretucios
Segundo o escritor romano Sexto Xulio Frontino, a antiga Perut ou Pretut (outeiro rodeado por augas) creceu en dimensións e importancia ata volverse a capital do Praetutium e conciliabulum dos pretucios.
Época romana do século V a.C. ao século V d.C.
miniatura|200px|Interamnia viviu o seu mellor período baixo o emperador [[Adriano]] Na batalla de Sentino, no ano 295 a.C., os romanos derrotan á confederación itálica (samnitas, etruscos, umbros e os seus aliados galos). Con esta batalla dá comezo a terceira guerra samnita. No 290 a.C. o territorio sabino e o territorio pretucio son ocupados militarmente polas lexións mandadas polo cónsul Manio Curio Dentato. Cinco anos despois á cidade dáselle o nome latín de Interamnia Praetuttiorum (cidade entre dous ríos dos pretucios), segundo moitos simple tradución do topónimo Petrut. Xa en época augustea, Intermania é incluída na quinta rexión: o Piceno (a VI rexión era a Umbría e a IV, o Sannio). O territorio da actual provincia estaba dividido, de sur a norte, en Ager Hatrianus, Ager Praetutianus e Ager Palmense. Neste período Interamnia é: conciliabulum, lugar de reunión e de mercado; Praefectura iure dicundo; Municipium, logo da segunda guerra social e Colonia silana. Nesta época perde o estatuto de municipio pola participación de Lucio Cornelio Sila na guerra social (91-88 a.C.), e recuperarao sucesivamente por expresa vontade de Xulio César. Durante o período romano, grazas á súa gran proximidade coa capital do imperio, a cidade coñece un período moi próspero, como testemuñan os innumerables mosaicos, as ruínas do anfiteatro, do teatro e das termas. Como recordan os historiadores Tolomeo, Tito Livio e Plinio, a cidade alcanzou o seu máximo esplendor baixo o mandato de Adriano, coa construción de templos dedicados a Marte e Apolo.
Godos e bizantinos
No ano 410 rexístrase unha primeira destrución de Téramo polos visigodos de Alarico I. Con todo son moi incertas as noticias relativas a estes anos: presúmese que a presenza dos godos no territorio de Intermania prolongarase ata 552-554. Logo da guerra gótica, no 553, pásase ao dominio dos bizantinos. Téramo é novamente incluída no Marquesado de Fermo, suxeito ao Exarcado grego de Rávena. A cidade está gobernada por un conde que depende do Marquesado de Fermo.