cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palacio Real de Caserta
O Pazo real de Caserta (en Reggia di Caserta; en Reggia 'e Caserta) é unha antiga residencia real en Caserta, sur de Italia, construída pola Casa de Borbón-Dúas Sicilias como a súa principal residencia como reis de Nápoles. É o palacio máis grande erixido en Europa durante o século XVIII. En 1997, o palacio foi designado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO o seu nomeamento describiuno como "o canto do cisne da espectacular arte do Barroco, a partir da cal adoptou todas as características necesarias para crear as ilusións do espazo multidireccional". En termos de volume, o Palacio Real de Caserta é a residencia real máis grande do mundo con máis de 1 millón de m³ e cunha superficie de 47.000 m².
Historia
thumb | esquerda | 100px | Mapa thumb | Fachada principal do palacio. thumb | vertical | Grande escaleira de honra. thumb | vertical | A sala do trono. thumb | A fonte Diana e Actaeon aos pés da Gran Fervenza.
A construción do palacio comezou en 1752 para Carlos VII de Nápoles (Carlos III de España), que traballou estreitamente co seu arquitecto, Luigi Vanvitelli. Cando Carlos viu o modelo a grande escala de Vanvitelli para Caserta, encheuno de emoción "apto para arrincarlle o corazón do peito". Ao final, nunca durmiu unha noite na Reggia, xa que abdicou en 1759 para converterse en rei de España, e o proxecto levouse a cabo só parcialmente polo seu terceiro fillo e sucesor, Fernando de Nápoles.
Disturbio (ecoloxía)
miniatura|Despois dun recente lume no [[veld en Suráfrica, o camiño de terra contivo o lume dun lado, creando un contraste entre o negro da foresta queimada e o verde da esquerda. Algunhas especies fan recaer a súa estratexia reprodutora na adaptación aos incendios.]] En ecoloxía, unha perturbación  ou disturbio é unha alteración transitoria nun ecosistema, é dicir, todo o que inicia, interrompe ou redirixe o proceso da súa sucesión ou rexeneración. Constitúen perturbacións o lume, a acción dos herbívoros, a caída de árbores, as inundacións, a alteración do solo, os desprendementos de terra, a actividade volcánica ou os ataques de insectos, entre outros. thumb|Os incendios son un tipo de perturbación ambiental aguda, especialmente estresantes para os ecosistemas, en particular para as especies non pirófitas. Na imaxe, incendio forestal no Parque Nacional Stanislaus [[California, EUA no 17 de agosto de 2013.]]
Palacio Real de Caserta
Historia
O modelo político e social do palacio de Vanvitelli foi Versalles, que, aínda que é sorprendentemente diferente na súa variedade e disposición, resolve problemas semellantes de reunir e prover para o rei, a corte e o goberno nun enorme edificio coa estrutura dunha pequena cidade, fronte a unha visión barroca dunha natureza altamente subordinada, "la nature forcée". Isto formaba parte de todo o concepto de palacio cando Mario Gioffredo o propuxo por primeira vez nalgún momento de 1750. Segundo Hersey, a proposta contemplaba un palacio "que fose unha cidade virtual, que alberga non só a corte e o rei, senón todas as principais elites políticas e culturais do Reino das Dúas Sicilias: universidade, museo, biblioteca, gabinetes, altos mandos militares etc.
Disturbio (ecoloxía)
Terminoloxía
Os termos "disturbio" e "perturbación" proveñen do latín disturbare e e perturbare, ambos con orixe en turbare, proveniente da raíz indoeuropea *twer-, xirar, rodar.
Sistema de determinación do sexo XY
miniatura|200px|Cromosomas sexuais de Drosophila.
Palacio Real de Caserta
Historia
A poboación de Caserta Vecchia foi desprazada 10 quilómetros para proporcionar unha forza de traballo máis próxima ao palacio. Unha fábrica de seda no complexo de San Leucio disfrazouse como pavillón no inmenso parque.
Disturbio (ecoloxía)
Terminoloxía
Estes termos son semellantes en diversas linguas, como "distúrbio" en portugués, "disturbance" en inglés e "disturbancia" en castelán.
Palacio Real de Caserta
Historia
Outro dos principais obxectivos do rei era ter unha nova corte real e un centro administrativo magnífico para o reino nun lugar protexido contra o ataque marítimo e afastado da conxestionada cidade de Nápoles. Para proporcionar ao rei unha protección adecuada, aloxáronse cuarteis de tropas dentro do palacio.
Disturbio (ecoloxía)
Condicións de disturbio
As condicións específicas adoitan ser necesarias para as perturbacións e adoitan ocorrer como parte dun ciclo. Cando estas condicións están influenciadas pola climatoloxía (secas, inundacións, incendios etc.) o disturbio pode adquirir un carácter periódico.
Sistema de determinación do sexo XY
Nos humanos a presenza do cromosoma Y desencadea o desenvolvemento como macho; en ausencia do cromosoma Y, o feto desenvólvese como femia. Hai varias excepcións, como individuos con síndrome de Klinefelter (que son XXY), con síndrome de Swyer (mulleres con cromosomas XY) e con síndrome do macho XX (homes con cromosomas XX); porén, estas excepcións son raras. Nalgúns casos, unha muller aparentemente normal con vaxina, colo uterino e ovarios ten cromosomas XY, pero o xene SRY do seu cromosoma Y, que determina a formación testicular, está inactivado. Na maioría das especies con determinación do sexo XY un organismo debe ter polo menos un cromosoma X funcional para sobrevivir.
Palacio Real de Caserta
Historia
O Palacio Real de Madrid, onde Carlos medrara, que fora ideado por Filippo Juvarra para o pai de Carlos, Filipe V de España, e o Palacio de Charlottenburg proporcionaron modelos. Un amplo vestíbulo octogonal parece estar inspirado na Basilica di Santa Maria della Salute de Venecia, mentres que a capela palatina é máis frecuentemente comparada coa Capela Real de Versalles. Vanvitelli morreu en 1773, a construción continuouna o seu fillo Carlo e logo por outros arquitectos, pero o proxecto orixinal do ancián Vanvitelli, que incluía un vasto par de ás frontais semellantes ás de Bernini en San Pedro, nunca se rematou.
Sistema de determinación do sexo XY
O sistema XY contrasta nalgúns aspectos co sistema parecido de determinación do sexo ZW, que se encontra nas aves, algúns insectos, moitos réptiles e outros animais, no cal o sexo heterogamético é o feminino (ZW) e o homogamético é o masculino (ZZ). Ademais, pensouse durante moito tempo que todas as serpes tiñan un sistema de determinación do sexo ZW, pero observáronse efectos inesperados na xenética de especies da familia Boidae e Pythonidae; por exemplo, a reprodución partenoxénica producía só femias en vez de machos, o cal é o oposto ao que se debería agardar no sistema ZW. A principios do século XXI tales observacións levaron a demostrar que todas as pitóns e boas ata agora investigadas teñen un sistema de determinación do sexo XY.
Algúns réptiles e peixes teñen un sistema de determinación do sexo dependente da temperatura.
Disturbio (ecoloxía)
Dimensións
A perturbación pódese considerar en tres dimensións: espazo, tempo e magnitude.
Palacio Real de Caserta
Disposición do palacio
O palacio ten 5 plantas, 1.200 habitacións, incluíndo dúas ducias de apartamentos estatais, 1742 fiestras, 34 escaleiras, 1026 lareiras, unha gran biblioteca e un teatro inspirado no Teatro San Carlo de Nápoles. Unha avenida monumental que percorrería 20 quilómetros entre o palacio e Nápoles planificouse pero nunca se realizou.
O palacio ten unha planta rectangular, mide 247 × 184 m, e os catro lados están conectados por dous brazos ortogonais, formando catro patios interiores.
Disturbio (ecoloxía)
Especies favorecidas por situacións de perturbación
As especies que se benefician das condicións creadas polos disturbios, estando ben adaptadas para colonizar estes ambientes, chámanse especies pioneiras. As especies vexetais que colonizan as lagoas son, en xeral, intolerantes á sombra e capaces de realizar altas taxas de fotosíntese, crecendo rapidamente. O rápido crecemento adoita ser compensado por curtas vidas (estrategas r). Aínda que estas especies conseguen dominar inmediatamente o medio despois da perturbación, son incapaces de competir coas especies estrategas k (tolerantes á sombra, maior investimento en biomasa) e son substituídas posteriormente por estas especies durante a sucesión ecolóxica.
Palacio Real de Caserta
Disposición do palacio
Mesmo sen a superficie dos patios internos, Caserta é de lonxe o o maior palacio real resultante dun único proxecto orixinal do mundo en termos de  volume, con máis de 1 millón de metros cúbicos. Detrás das fachadas das súas gamas segmentadas de dependencias que flanquean o xigantesco patio, xurdiu unha chea de edificios para facilitar o negocio diario. O palacio inclúe catro patios que presentan o que os estudosos describen como un interior ben proporcionado que evoca unha dignidade monótona, única no seu tempo.
De todas as residencias reais inspiradas no Palacio de Versalles, a Reggia de Caserta é a que ten maior parecido co modelo orixinal: o horizonte ininterrompido con balaustradas e a lixeira rotura que proporcionan os pavillóns dentro da longa, algo monótona fachada. Como en Versalles, necesitouse un gran acueduto para traer auga para as magnificas fontes de auga. Do mesmo xeito que o seu predecesor francés, o palacio tiña a intención de amosar o poder e a grandeza dunha monarquía borbónica absoluta. Un solecismo en Caserta é que por riba do "piano reale", o piso do rei, hai outro piso de igual magnificencia. Os saloni enfileirados do barroco tardio foron o corazón e sede do goberno, así como unha mostra da riqueza nacional. Caserta proporcionou un refuxio real contra o lixo e as molestias da capital, do mesmo xeito que Versalles liberara a Luís XIV de París. O palacio real ten máis de 40 salas monumentais completamente decoradas con frescos cando, en comparación, Versalles só conta con 22 salas monumentais.
O parque
O xardín, un exemplo típico da extensión barroca de vistas formais, esténdese por 120 ha, en parte en terreos montañosos. Tamén está inspirado no parque de Versalles. O parque parte da fachada traseira do palacio, flanqueando unha longa rúa con fontes artificiais e fervenzas. Hai un xardín botánico, chamado "O xardín inglés", na parte superior deseñado na década de 1780 por Carlo Vanvitelli e o botánico, viveirista, deseñador de plantas, John Graefer, formado en Londres e recomendado a Sir William Hamilton por Sir Joseph Banks. É un exemplo continental inicial dun "xardín inglés" no esvelto gusto naturalista de Capability Brown. O Xardín Inglés comeza atravesando unha porta de ferro á dereita da espléndida fonte de Diana e Acteón. No seu interior hai moitas avenidas con plantas e flores de todo o mundo; é un espectáculo de cores e olores. As obras comezaron en 1785 e en pouco tempo construíronse regatos, outeiros e lagos, que abarcaban unha superficie total dunhas 24 hectáreas. O xardín enriqueceuse con diversos elementos: pequenos recunchos para descansar durante o percorrido e invernadoiros para o estudo e conservación dalgunhas plantas moi raras. É admirable o Cryptoporticus, un ninfeo situado arredor do Baño de Venus, composto por ruínas falsas dun templo romano, deliberadamente sen teito, para rastrexar as ruínas dun auténtico templo e permitir a penetración da luz e da vexetación. Atópase embellecida con columnas, muros e pisos rachados e desconectados, nichos con estatuas romanas e pinturas das escavacións de Pompeia e Herculano e da colección Farnese.
As fontes e fervenzas, cada unha enchendo unha "vasca" (conca), con arquitectura e hidráulica de Luigi Vanvitelli a intervalos ao longo dunha ampla canle recta que se dirixe ao horizonte, rivalizaron coas de Peterhof nas afóras de San Petersburgo. Inclúen:
Unha gran cantidade de figuras da Antigüidade clásica foron modeladas por Gaetano Salomone para os xardíns da Reggia e executadas por grandes talleres.
Os observadores contemporáneos observaron que Caserta superou a todos os outros palacios reais de Europa, incluídos os seus modelos, nun aspecto particular: a combinación de integridade e elegancia. Isto atribúese á ampla praza ovalada fronte ao lado sur do edificio.
Patrimonio da Humanidade pola UNESCO
O palacio foi clasificado como patrimonio da humanidade en 1997. Segundo o fundamento, o palacio "aínda que está fundido no mesmo molde que outros establecementos reais do século XVIII, é excepcional polo seu amplo deseño, incorporando non só un impoñente palacio e parque, pero tamén gran parte da paisaxe natural circundante e unha ambiciosa cidade nova deseñada segundo os preceptos urbanísticos do seu tempo."
Sistema de determinación do sexo XY
Mamíferos
Na maioría dos mamíferos o sexo está determinado pola presenza ou non do cromosoma Y. Isto fai que as persoas con cariotipos de síndrome de Klinefelter (XXY) ou síndrome XYY sexan de ]]fenotipo]] masculino, mentres que as que teñen cariotipos de síndrome de Turner (X ou X0) ou trisomía X (XXX, triplo X) sexan mulleres.
Na década de 1930 Alfred Jost determinou que cómpre a presenza de testosterona para o desenvolvemento do conduto de Wolff nos coellos machos.
O SRY é un xene determinante do sexo que se encontra no cromosoma Y dos animais terios (mamíferos placentarios e marsupiais).
Non todos os xenes específicos de machos están localizados no cromosoma Y. O ornitorrinco é un monotrema que usa cinco pares de diferentes cromsomas XY con seis grupos de xenes ligados á masculinidade, e a hormona antimülleriana (AMH) é o interruptor mestre.
miniatura|199px|Cromosomas X e Y humanos coas [[banda G|bandas G tingidas. O cromosoma Y é moito máis pequeno e contén poucos xenes.]] Nos humanos un só xene (SRY) presente no cromosoma Y actúa como sinal que establece a vía de desenvolvemento que conduce á masculinidade. A presenza deste xene dá comezo ao proceso de virilización, e as gónadas dan lugar a testículos en vez de a ovarios. Este e outros factores orixina as diferenzas entre os sexos. Nas femias, as cales teñen dous cromosomas X, un deles é inactivado (inactivación do X), polo que só un dos cromosomas X permanece funcional. O cromosoma X inactivado pode observarse no núcleo celular formando o chamado corpo de Barr.
Ademais do xene SRY (que codifica o factor de determinación testicular) descubríronse outros factores que poden influír adicionalmente na determinación da masculinidade, como WNT4 ou DAX1 cuxa misión é contrabalancear a vía da masculinización.
Detectáronse tamén casos nos que os testículos poden desenvolverse en ausencia do xene SRY, nos que o xene SOX9 podía inducir o desenvolvemento testicular ; pero en ausencia de ambos os xenes non se desenvolven os testículos, pero mesmo así a ausencia do xene SRY e o silenciamento do SOX9 non é suficiente para desencadear a diferenciación do feto na dirección feminina. Un descubrimento recente indica que o desenvolvemento e mantemento dos ovarios podería ser un proceso activo, regulado pola expresión dun xene "pro-feminino", o FOXL2.
Outros animais
Nalgunhas especies de tartarugas evolucionaron converxentemente sistemas de determinación do sexo XY, concretamente nas familias Chelidae e Staurotypinae.
Outras especies (incluíndo a maioría das especies da mosca do vinagre Drosophila) usan a presenza de dous cromosomas X para determinar a feminidade, mentres que un só cromosoma X orixina unha masculinidade aparente, pero a presenza dun X e un Y dá lugar a machos completamente normais. Na mosca do vinagre os individuos XY son machos e os XX femias; porén, os individuos XXY ou XXX son tamén femias, e os individuos X poden ser aparentemente machos. Parece, pois, que cómpre que a dose de cromosomas X sexa como mínimo 2 para que o individuo sexa femia. Isto contrasta co observado en humanos, onde os individuos XXY son machos (con síndrome de Klinefelter), polo que neles o que importa é a presenza do Y e non a cantidade de X.
Plantas
Moi poucas especies de plantas anxiospermas dioecias (con plantas macho e plantas femia) teñen unha determinación do sexo XY, pero hai algúns casos, como Silene latifolia, que ten o cromosoma Y máis grande que o X (ao contrario que en mamíferos). Nestas especies a determinación do sexo é similar á dos mamíferos, con machos XY e femias XX. right|miniatura|Imaxe da proteína SRY.
Historia
Nettie Stevens (traballando con escaravellos) e Edmund Beecher Wilson (trabalando con hemípteros) decubriron independentemente en 1905 o sistema de determinación do sexo XY en insectos: os machos eran XY e as femias XX. A inicios da década de 1920, Theophilus Painter demostrou que o sexo en humanos e outros mamíferos estaba tamén determinado polos cromosomas X e Y, e que o cromosoma sexual que esta determinación se debía ao cromosoma sexual que leva o espermatozoide.
As primeiras pistas da existencia dun factor que determina o desenvolvemento dos testículos en mamíferos procedían de experimentos levados a cabo por Alfred Jost con embrións de coello.
En 1959 C. E. Ford e o seu equipo, despois dos experimentos de Jost, descubriron que o cromosoma Y era necesario para que o feto se desenvolvese como macho cando examinaron pacientes de síndrome de Turner, que crecían con fenotipo de muller, e encontraron que eran X0 (hemicigotas para X e carecian de Y). Ao mesmo tempo, Jacob e Strong describiron un caso dun paciente con síndrome de Klinefelter (XXY), que implicaba a presenza dun cromosoma Y para o desenvolvemento da masculinidade.
Disturbio (ecoloxía)
Lume como disturbio
O lume é un dos axentes máis importantes de perturbación dos ecosistemas.
Importancia
Os principais efectos do uso do lume están relacionados con cambios biolóxicos e químicos, que afectan o funcionamento dos ecosistemas, influíndo:
Lume e biomas
Nos ecosistemas de sabana como o Cerrado, o lume xoga un papel crítico, impactando na temperatura (do solo e do ar), humidade, nutrientes, estratexias da flora, produtividade primaria e crecemento das plantas. Ao queimar a vexetación, o lume libera rapidamente os nutrientes ao solo, beneficiando ás especies herbáceas. Estes nutrientes non son arrastrados pola chuvia senón reabsorbidos polas raíces das plantas. O lume tamén permite maior entrada de luz ao eliminar a vexetación arbustiva, o que estimula o crecemento de plantas herbáceas. Por outra banda, a acción indiscriminada do lume reduce a cantidade de materia orgánica, fonte de enerxía dos microorganismos, o que, polo tanto, desemboca na redución da poboación de mesofauna e, en consecuencia, na perda da capacidade produtiva do solo.
Hai especies, como os eucaliptos, que se adaptaron ao lume e mesmo o necesitan para o seu ciclo vital, chamadas especies pirófilas ou pirófitas. Estas especies son capaces de rexurdir despois dun lume e algunhas delas mesmo precisar do lume para a xerminación das súas sementes. En lugares como Galiza e Portugal, onde os incendios forestais son frecuentes, o cultivo intensivo de eucalipto, unha especie pirófila, complicou a xestión dos incendios. O eucalipto rexurde rapidamente despois dun lume, o que pode dificultar o crecemento doutras especies e aumentar a susceptibilidade a futuros incendios.
As selvas tropicais húmidas normalmente están protexidas dos incendios grazas á súa alta humidade e densa vexetación. No entanto, se se dan perturbacións como a deforestación intensiva recente ou incendios, estes tipos de bosques tamén poden ser moi danados e transformarse en ecosistemas máis abertos e simplificados, dominados por especies que toleran mellor estas condicións. Estas alteracións tamén afectan á fauna, reducindo a presenza de moitos vertebrados e afectando ás aves de diversas maneiras, dependendo das súas dietas. Os incendios tamén afectan ás sementes presentes no solo, o que pode influír no futuro do ecosistema.
Soiuz TMA-19M
Soiuz TMA-19M foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 15 de decembro de 2015 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TMA-19M, unha Soiuz modelo TMA-M cos cosmonautas Timothy Kopra, Iuri Malenchenko e Timothy Peake a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e facer experimentos e mantemento durante un período de seis meses. A nave acoplouse ao módulo Rassvet e regresou o 18 de xuño de 2016 ás 9:15 GMT.
A tripulación de respaldo da Soiuz TMA-19M estaba formada por Anatoli Ivanishin, Takuya Onishi e Kathleen Rubins.
Francisco Bolón Moreira
Francisco Bolón Moreira, nado en Carballo, foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
Comerciante en Carballo. Nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931 foi elixido concelleiro de Carballo como integrante da ORGA, e despois elixido alcalde de Carballo. Como alcalde propuxo construír un monumento as mártires de Sofán por subscrición popular, comezando o propio concello cunha cantidade. Cesou como alcalde en 1932. Volveu ser alcalde a finais de 1935. En xullo de 1936 era primeiro tenente-alcalde de Carballo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Foi xulgado na Coruña por rebelión e condenado a cadea perpetua. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en marzo de 1942.
Vida persoal
Casou con Dolores Varela Landeira e foi pai de Concepción, José Francisco e Carmen Dolores Bolón Varela.
Wikipedia en tártaro de Crimea
A Wikipedia en tártaro de Crimea (en Qırımtatarca Vikipediya) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua tártara de Crimea. Os artigos foron escritos orixinalmente en Wikimedia Incubator, e a edición en tártaro de Crimea foi creada o 12 de xaneiro de 2008.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Soiuz TMA-2
Soiuz TMA-2 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 26 de abril de 2003 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TMA-2 foi lanzada cos cosmonautas Ed Lu e Iuri Malenchenko a bordo para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e levar a cabo tarefas de mantemento mentres a frota de transbordadores espaciais permanecía parada despois do accidente do transbordador espacial Columbia. Durante a súa estancia a ISS recibiu a visita da misión Soiuz TMA-3 e dos cargueiros Progress M1-10 e Progress M-48. A nave regresou o 28 de outubro de 2003 con Lu, Malenchenko e Pedro Duque.
A tripulación de respaldo da Soiuz TMA-7 estaba formada por Michael Foale e Aleksandr Kaleri.
Merlán, Merlán, Chantada
Merlán é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
Meixide Pequeno, Merlán, Chantada
Meixide Pequeno é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
Wikipedia en gorontalo
A Wikipedia en gorontalo (en ) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua gorontalo.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Antonio Rodríguez López
O nome Antonio Rodríguez López pode referirse a:
Podente, Merlán, Chantada
Podente é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
Rally de Ferrol de 1983
O Rally de Ferrol de 1983 foi a 14ª edición de dito rally, puntuable para a tempada 1983 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 21 de agosto de 1983 e o vencedor foi o ourensán Peitos, sobre un Renault 5 Turbo.
Cyril Genik
Cyril Ivanovich Genik (en Кирило Іванович Геник), nado en 1857 e finado o 12 de febreiro de 1925, foi un axente de inmigración ucraíno-canadense. É considerado unha persoa de importancia histórica nacional segundo o goberno do Canadá.
Traxectoria
miniatura|esquerda|[[Joseph Oleskiw (1860 – 1903).]] Cyril Ivanovich Genik naceu en 1857 en Bereziv Nyzhnii, Galicia, fillo de Ivan Genyk, alcalde da vila, e Ann Pertsovych. Genik comezou os seus estudos en Kolomyia, antes de mudarse ao que é agora Ivano-Frankivsk para completar a súa formación docente. Completou o bacharelato en Lviv antes de ser nomeado mestre en 1879 no condado de Nadvirna. En 1882, Genik volveu á súa aldea natal e estabeleceu alí unha escola. Durante a década de 1880, Genik estabeleceu un negocio de moenda así como unha cooperativa de produtores á que chamou Carpathian Store. En 1890, foi elixido para o concello da cidade onde estudou, Kolomyja.
dereita|miniatura|Cyril e Paulina (Tsurkowsky) Genik e os seus fillos, xunto coa familia Jones, 1906. Nalgún momento, Genik coñeceu a Joseph Oleskiw, un home que estivera fomentando a inmigración dos ucraínos ao Canadá. Oleskiw preguntou a Genik se podía acompañar e dirixir o seu segundo continxente de ucraínos na súa viaxe ao Canadá e axudalos a estabelecerse. Genik, a familia da súa esposa e catro fillos uníronse a un grupo de 64 ucraínos para desembarcar en Quebec o 22 de xuño de 1896. Genik dirixiu o seu continxente primeiro a Winnipeg e despois ao que foi fundado como Stuartburn, Manitoba, que agora se considera a primeira comunidade de ucraínos canadenses no oeste do Canadá. En agosto, Genik solicitou unha facenda en Stuartburn, mais rapidamente cambiou de opinión e trasladouse a Winnipeg. Ese mesmo mes, Oleskiw recomendou a Genik ao Departamento do Interior canadense como axente de inmigración. En setembro, Genik converteuse nun traballador do Departamento segundo as necesidades de interpretación e tradución do goberno. Néstor Dmytriw traballou con el brevemente en 1897–98 no Salón de Inmigración de Winnipeg. No seu traballo como axente de inmigración, Genik coñeceu novos inmigrantes canadenses ucraínos na cidade de Quebec, fomentou o uso do inglés e o abandono dos costumes tradicionais e serviu de conselleiro sempre que fose necesario. A súa carga de traballo aumentou drasticamente co forte aumento da inmigración ucraína ao Canadá – tanto, de feito, que en 1898 Genik converteuse nun empregado asalariado a tempo completo do Goberno canadense. Ao facelo, converteuse no primeiro funcionario público do goberno canadense ucraíno a tempo completo.
En 1899, Genik estableceu o Salón de Lectura Taras Shevchenko na súa casa, e creou o primeiro xornal en lingua ucraína do Canadá, Kanadyiskyi farmer en 1903. A pesar de non ser relixioso, Genik cría que debería existir unha denominación cristiá independente das normas grega ortodoxa e rusa ortodoxa, e fundou a "Igrexa grega independente" en cooperación cos ministros da Igrexa Presbiteriana de Winnipeg en 1903–1904. En 1911, despois das eleccións xerais dese ano no que Genik apoiou ao Partido Liberal, Genik perdeu o seu traballo e rematou a súa vida na esfera pública. Viviu un tempo nos Estados Unidos pero volveu a Winnipeg na súa vida posterior, onde morreu o 12 de febreiro de 1925.
No momento da súa morte, Genik fíxose tan coñecido na comunidade ucraína do Canadá que chegou a ser coñecido como o "Tsar do Canadá".
Pumar, Merlán, Chantada
Pumar é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
Pacios, Merlán, Chantada
Pacios é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
Lamela, Merlán, Chantada
Lamela é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
Toponimia
O orónimo Lamela é un topónimo que provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Naisten Liiga 2019-2020
A tempada 2019-2020 da Naisten Liiga foi a 38ª edición da máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino de Finlandia.
Nesta edición non se decidiu campión, xa que a tempada cancelouse logo das semifinais a causa da pandemia por coronavirus.
Nesta edición participaron un total de dez equipos.
Covarianza de vórtices turbulentos
miniatura|300x300px|Figura 1 : Fluxo de CO 2 durante un período de 24 horas, medicións obtidas polo método EC. O método de covarianza de vórtices turbulentos ou Eddy Covariance (EC) proporciona unha medida directa do intercambio neto, é dicir, a cantidade absorbida ou emitida de dióxido de carbono (CO 2 ), vapor de auga e calor entre unha superficie vexetal e o atmosfera. Baséase no principio de que o fluxo vertical dunha magnitude (escalar ou vectorial) na capa superficial é proporcional á covarianza da velocidade vertical do vento e á concentración da magnitude.
As primeiras medicións mediante este método realizáronse hai aproximadamente 40 anos, pero só recentemente os avances tecnolóxicos permitiron utilizalo para medicións continuas, que nos últimos anos proporcionaron unha valiosa información sobre o balance de carbono (C), ata o punto de ser capaz de estimar o secuestro ou as emisións anuais de moitos ecosistemas.
A figura 2 amosa un ecosistema forestal e algúns instrumentos que posibilitaron o uso da técnica EC. miniatura|366x366px|Figura 2 : O uso do método EC nun ecosistema. O sistema de medida EC debe estar composto por un anemómetro sónico, un analizador de gases CO 2 /H 2 O de ciclo aberto e un sistema de adquisición, gravación e procesamento de datos (un conversor/controlador analóxico/dixital e un ordenador portátil)
Cando se sitúa o equipo de medición nunha torre micrometeorolóxica, o método EC ofrece varias vantaxes: non altera o medio ambiente, fornece unha medida media do fluxo para unha área que pode chegar ata 800 m dependendo de varios factores e permite un rexistro continuo a longo prazo dos fluxos. Este método aporta datos importantes sobre os procesos que controlan a troca de CO2 e vapor de auga e sobre como o ecosistema responde ás variacións climáticas. Porén, hai dificultades a resolver, como a non concreción completa do balanço enerxético, incluso en condicións ideais de medición, o que pode levar a subestimacións dos fluxos de CO2.
Rozadela, Merlán, Chantada
Rozadela é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
As Trece Rosas
miniatura|350x350px|Monumento ás Trece Rosas no [[cemiterio da Almudena de Madrid.]] As Trece Rosas é o nome colectivo dado a un grupo de trece novas, a metade delas membros das Juventudes Socialistas Unificadas (JSU), fusiladas en Madrid o 5 de agosto de 1939, catro meses despois de finalizar a guerra civil española. O 3 de agosto de 1939, a sentenza do fiscal do Consello Permanente de Guerra atopou as Trece Rosas como «responsables dun delito de adhesión á rebelión».
Historia
Trala ocupación de Madrid polo exército franquista e o fin da guerra, as Juventudes Socialistas Unificadas tentaron reorganizarse clandestinamente baixo a dirección de José Pena Brea, de vinte e un anos. Os dirixentes do PCE e das JSU abandonaran España, deixando a organización en mans de militantes pouco significativos, os cales esperaban pasar máis desapercibidos. José Pena, secretario xeral do comité provincial das JSU, foi detido por unha delación e obrigado a dar, mediante torturas, todos os nomes que sabía e asinar unha declaración preparada.
Rolle, Merlán, Chantada
Rolle é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
As Trece Rosas
Historia
Roberto Conesa, policía infiltrado na organización, colaborou tamén na caída da organización. Conesa foi posteriormente comisario da Brigada Político-Social franquista e ocupou un cargo importante na policía durante os primeiros anos da democracia. A práctica totalidade da organización clandestina caeu deste xeito. A maior parte dos detidos aínda non tivera tempo de integrarse na organización clandestina ou apenas acababan de facelo. Á captura dos militantes axudou o que os ficheiros de militantes do PCE e as JSU non puideran ser destruídos, debido ao golpe de estado do coronel Casado, e foran requisados polos militares franquistas ao ocuparen Madrid. Entre os detidos achábanse as Trece Rosas, que foron detidas e conducidas primeiro a instalacións policiais, onde foron torturadas, e despois ao cárcere de mulleres de Ventas, construída para catrocentas cincuenta persoas, mais na que se arremuiñaban unhas catro mil.
O 27 de xullo de 1939 tivo lugar un atentado contra o coche onde viaxaba o comandante Isaac Gabaldón Izurzún, acompañado da súa filla Pilar de dezaseis anos de idade e o condutor José Luís Díez Madrigal de vinte e tres anos, cando circulaban pola estrada de Estremadura preto de Talavera de la Reina. O comandante Gabaldón, que morreu no atentado, era un antigo membro da «quinta columna» de Madrid e naquel momento desempeñaba un cargo importante na estrutura franquista, pois estaba encargado do «arquivo da masonaría e o comunismo» que fornecía documentación aos fiscais militares nos consellos de guerra contra os partidarios da República. Por ese motivo, o réxime interpretou a súa morte como «un desafío dun adversario ao que cría totalmente aniquilado, e decidiu castigar os verdadeiros ou supostos responsables dun modo exemplar». Aínda que todo parecía indicar que fora obra dalgún grupo de antigos soldados da República, ou de fuxidos —non era a primeira vez que se producía un atentado contra un vehículo en marcha nos arredores de Madrid—, o réxime atribuíuno a unha suposta rede comunista de grandes dimensións. Os corpos sen vida da súa filla e do condutor foron localizados tres días despois.
Celbrouse un primeiro consello de guerra sumarísimo o 4 de agosto en Madrid, onde foron condenados á morte sesenta e cinco dos sesenta e sete acusados, todos eles membros das JSU, dos que foron fusilados ao día seguinte sesenta e tres. O 7 de agosto foron fusilados un número indeterminado de homes condenados noutro xuízo, e poucos días máis tarde foron condenadas vinte e catro persoas máis; foron fusiladas vinte e unha, salvándose tres mozos «porque o réxime comezara a temer que o caso puidese crear un eco desfavorable para a nova España no estranxeiro». Entre os cincuenta e seis executados en Madrid o 5 de agosto de 1939, atopábanse as trece mulleres novas que foron coñecidas como as Trece Rosas, así como corenta e tres homes (43 caraveis), entre os que se atopaba un mozo de catorce anos.
A represión en Madrid tivo lugar baixo o mando de Eugenio Espinosa de los Monteros que como comandante do I Corpo de Exército franquista e primeiro gobernador militar organizou a represión e estes fusilamentos en Madrid.
Nove das novas fusiladas eran no momento da súa morte menores de idade, xa que a maioría de idade estaba establecida en vinte e un anos.
Os fusilamentos saltaron á prensa internacional cando se coñeceu que entre os primeiros sesenta e tres executados se atopaban trece mulleres novas. Unha filla de madame Curie promoveu unha campaña de protesta en París polas Trece Rosas que tivo un grande impacto en Francia, a pesar do cal o réxime franquista non detivo a represión, xa que se estima que a maioría das trescentos sesenta e catro persoas que foron detidas polo atentado contra o comandante Gabaldón foron executadas.
Literatura
Aínda que xa en 1985 o suceso foi investigado polo xornalista Jacobo García, foi o escritor Jesús Ferrero quen ao novelalo no seu libro de 2003 Las trece rosas volveu espertar o interese na súa memoria. Un ano despois apareceu o libro de non ficción Trece rosas rojas do xornalista Carlos Fonseca, no que se documentan os sucesos relativos aos intentos de reorganización das JSU e a captura, encarceramento e execución das Trece Rosas. Durante 2006, a xornalista e escritora Ángeles López publicou Martina, la rosa número trece, centrada na historia de Martina Barroso, unha das "rosas", e a medio camiño entre a novela e o rigor histórico.
En xaneiro de 2004 Julián Fernández do Pozo escribiu na súa honra o poema titulado Homenaje a las trece rosas.
Espectáculos
En 2005 a compañía de danza Arrieritos creou un espectáculo homenaxe a estas mulleres. En 2007, o espectáculo chamado 13 Rosas foi galardoado con dous Premios Max das Artes Escénicas, Mellor coreografía e Mellor Espectáculo de Danza.
Filmografía
En 2004, Verónica Vigil e José María Almela produciron e dirixiron a longametraxe documental titulada Que mi nombre no se borre de la historia, onde se analizan e narran os sucesos das Trece Rosas contados en primeira persoa polas súas compañeiras de militancia. Ten como título a última frase dunha das condenadas nunha carta dirixida aos seus familiares.
En 2006, Emilio Martínez Lázaro comezou a rodaxe dunha película baseada no libro de Carlos López Fonseca protagonizada por Pilar López de Ayala, Verónica Sánchez e Nadia de Santiago, Las trece rosas. A súa estrea tivo lugar o 19 de outubro de 2007.
Homenaxes
A Fundación Trece Rosas, creada en 2005, a Fundación Domingo Malagón, o PCE, así como diversas asociacións de recuperación da memoria histórica, veñen participando cada 5 de agosto en homenaxes ás Trece Rosas. O acto ten lugar dende 1988, ano en que se colocou a primeira placa conmemorativa na tapia do cemiterio da Almudena, nun lugar próximo a onde foron fusiladas.
En maio de 2006 inaugurouse en Xetafe a fonte das Trece Rosas. Está situada na confluencia das Avenidas de España e de Juan de Borbón. Está composta por trece grupos de chorros de auga. Cada un deles conta cunha escultura de aceiro que simboliza unha vida truncada na que está inserida unha rosa e o nome encastrado de cada unha das trece mulleres.
En 2016 o concello de Zaragoza erixiu un monumento no Parque José Antonio Labordeta cos nomes das Trece Rosas.
No barrio del Bercial de Xetafe hai un parque chamado O Parque do Trece Rosas en homenaxe ás trece mozas.
En Rota foi inaugurada o 26 de febreiro de 2019 unha rúa dedicada ás mozas represaliadas.
En Oleiros inaugurouse en 2020 o parque das Trece Rosas.
Medio maratón
Un medio maratón é unha proba deportiva incluída dentro do atletismo. Consiste nunha carreira pedestre cun percorrido de 21 097,5 metros, é dicir, a metade dun maratón.
Historia da proba
Se ben a historia da proba de maratón é fácil de trazar, hai discusión respecto a que proba debe ser considerada coma a primeira de medio maratón da historia. Segundo a Asociación de Estatísticos de Atletismo en Ruta (ARRS), a marca oficial máis antiga na distancia corresponde a unha carreira individual realizada polo británico Brian Hill-Cottingham o 9 de abril de 1960, nun tempo de 1:07:01.
Mellores tempos
A Asociación Internacional de Federacións de Atletismo recoñece oficialmente os récord mundiais na proba de medio maratón. A mellor marca na clasificación feminina é de 1:04:02, acadada por Ruth Chepng'etich de Kenya en 2021, en Istambul. Na masculina, o mellor rexistro é de 57:31, de Jacob Kiplimo de Uganda en 2021 en Lisboa.
A nivel global, os participantes en probas de medio maratón cronometradas de todo o mundo en 2018 fixeron un tempo medio de 2 h 15 min (probas femininas) e 1 h 48 min (masculinas).
Participación a nivel global
Segundo algunhas fontes, o medio maratón con maior participación xamais celebrado foi o Broloppet ("a carreira da ponte"), entre Copenhague e Malmö, con 79 719 chegados á meta, que tivo lugar con motivo da inauguración da ponte Øresund no ano 2000. Porén, o Libro Guinness certifica como o medio maratón máis numeroso da historia a edición de 2014 de The Great North Run (Reino Unido).
En 2017, a estadounidense Harriette Thompson converteuse na muller de maior idade en completar un medio maratón en San Diego, cun tempo de 3 h 43 min, aos seus 94 anos. Como parte da fazaña, recadou 15 000 dólares para a investigación da leucemia.
Valentín Baeza
Valentín Javier Baeza Barrantes, nado o 23 de novembro de 1967 en Pontevedra, é un ex-xogador profesional de baloncesto galego. Xogaba na pocisión de pivote cunha altura de 2,00 m. Xogou durante varias temporadas na Liga ACB, principalmente no OAR Ferrol onde era o relevo de Anicet Lavodrama. Tras finalizar a súa carreira baloncestistica, traballa como empresario de hostalería.
Wikipedia en sánscrito
A Wikipedia en sánscrito (en संस्कृतविकिपीडिया) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua sánscrita. Fundada en decembro de 2003, acadou os cinco mil artigos en agosto de 2011.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
San Lourenzo, Merlán, Chantada
San Lourenzo é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
Longa Marcha 6
Longa Marcha 6 (Chang Zheng 6 en pinyin, abreviadamente CZ-6) é o nome dun modelo da familia de foguetes Longa Marcha. Tódolos CZ-6 lánzanse desde o centro de lanzamento de Taiyuan.
Características
O Longa Marcha 6 é un lanzador orbital chinés de tres etapas que na súa versión máis potente pode levar catro aceleradores. Pode poñer cargas de ata 1500 kg en órbita baixa terrestre ou de ata 4000 kg en órbita heliosincrónica. Usa unha etapa central de 3,35 m de diámetro cun motor YF-100 e unha segunda e terceira etapas con motores YF-115 e YF-85.
CZ-6A
A versión CZ-6A usa unha primeira etapa máis ancha e catro foguetes aceleradores para poder poñer cargas máis pesadas en órbita.
Senín, Merlán, Chantada
Senín é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
A Brea, San Mamede do Couto, Samos
A Brea é un lugar da parroquia de San Mamede do Couto no concello lugués de Samos na comarca de Sarria.
Catedral de Lata
miniatura|Serafín e a Catedral de Lata.
A Catedral de Lata (en Бляшана Катедра; Blyashana Katedra) foi a primeira igrexa ucraína independente de América do Norte. Tiña a súa sé na Igrexa serafinita. Fundada en Winnipeg, non tiña afiliación con ningunha igrexa en Europa.
Os inmigrantes ucraínos comezaron a chegar ao Canadá en 1891, principalmente procedentes das provincias austrohúngaras, as rexións de Bucovina e Galicia. Os procedentes de Bucovina eran ortodoxos orientais, e os de Galicia católicos orientais. En calquera dos casos, o rito bizantino era co que estaban familiarizados. En 1903, a poboación inmigrante ucraína no oeste do Canadá fíxose o suficientemente grande como para atraer a atención de líderes relixiosos, políticos e educadores.
Directores
miniatura|dereita|[[Cyril Genik (1857–1925).]]
O personaxe central da comunidade ucraína en Winnipeg daquela época foi Cyril Genik (1857–1925). Procedía de Galicia, graduándose no Ximnasio Académico de Ucraína en Lviv e estudou dereito brevemente na Universidade de Chernivtsi. Genik foi un amigo de Ivan Franko, o autor ucraíno de "Лис Микита" (Fox Mykyta) que foi nomeado ao Premio Nobel de Literatura. A mordaz sátira de Franko sobre o clero ucraíno occidental da súa época e as súas tendencias socialistas probablemente foron compartidas por Genik, que resultou ser o padriño da voda do autor. A liberación do pobo do clero, xunto coa reforma agraria, foi unha forma de liberar ao campesiñado do xugo do propietarios ausentes que mantiñan o control da terra coa connivencia da xerarquía da igrexa. Á súa chegada ao Canadá, Genik converteuse no primeiro ucraíno en ser empregado polo goberno canadense, e traballou como axente de inmigración levando novos colonos ás súas facendas. O curmán de Genik, Ivan Bodrug (1874–1952) e o amigo de Bodrug, Ivan Negrich (1875–1946) tamén viñeron da aldea de Bereziv no condado de Kolomyia e foron cualificados como mestres de ensino primario en Galicia. Estes tres homes constituían o núcleo da intelectualidade na comunidade ucraína, e eran coñecidos como "Березівська Трійця" (Berezivs'ka Triitsya) (o "Triumviato Bereziv"). Genik, o máis vello, era o único dos tres que xa estaba casado. A súa esposa Pauline (nada Tsurkowsky) era unha muller culta, filla dun cura, e tiñan tres fillos e tres fillas.
O outro personaxe principal era o Bispo Serafín, cuxo nome real era Stefan Ustvolsky. Ustvolsky rematou sendo destituído polo Santo Sínodo Ruso na capital do Imperio Ruso, en San Petersburgo. Pero a súa historia comeza cando, por motivos persoais, viaxou ao Monte Athos onde foi consagrado bispo polo Santo Anphim, que dicía ser bispo. O Santo Anphim ordenou a Ustvolsky a pesar do Tsar, xa que neste momento había unha loita entre o Santo Sínodo e o Tsar polo control da Igrexa Ortodoxa Rusa (ou polo menos esta era a historia que el trouxo consigo ao Novo Mundo). Tras ser consagrado bispo, Serafín viaxou a América do Norte, quedando brevemente con sacerdotes ucraínos en Filadelfia. Cando chegou a Winnipeg, non tiña fidelidade á Igrexa ortodoxa rusa nin a ninguén. Os ucraínos das pradeiras aceptárono como un home santo viaxeiro, unha tradición que se remonta aos comezos do cristianismo.
miniatura|esquerda|Dr. William Patrick (1852-1911). Outra persoa que participou nos eventos que culminaron na creación da Catedral de Lata foi o asistente de Serafín Makarii Marchenko. Marchenko actuou como diácono ou cantor, axudando a Serafín nos oficios da igrexa que coñecía ben. Chegou con Serafim dos Estados Unidos. O arcebispo Adélard Langevin, que estaba situado en St. Boniface, era o xefe da diocese católica romana no oeste do Canadá, en contacto directo co papa Pío X en Roma. Cría que os seus sacerdotes eran máis que adecuados para as necesidades da poboación ucraína. Outros membros destacados incluíron ao Dr. William Patrick, xefe de Manitoba College, un colexio presbiteriano en Winnipeg; o Partido Liberal de Manitoba; e misioneiros ortodoxos rusos co bispo Tikhon como Xefe da Misión Ortodoxa Rusa en América do Norte.
Rally de Noia de 1984
O Rally de Noia de 1984 foi a 1ª edición de dito rally e a segunda proba da tempada 1984 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 22 de abril de 1984 e o vencedor foi o piloto vigués Chano Carrera, sobre un Opel Ascona.
Itinerario
O rally constou dun total de 237 km dos cales 59,5 km foron cronometrados. Déronse 9 pasadas por cinco treitos diferentes: dúas polo Tambre (6 km), Fruíme (6,6 km.), Vilacova (6,8 km.) e Lantarou (6,6 km.) e outra polas Paxareiras (7,4 km).
Soiuz TMA-20
Soiuz TMA-20 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 15 de decembro de 2010 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TMA-20 foi lanzada cos cosmonautas Catherine Coleman, Dmitri Kondratiev e Paolo Nespoli a bordo para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e levar a cabo unha misión de seis meses. Durante a súa estancia a ISS recibiu a visita da misión STS-133 e dos cargueiros HTV-2, Progress M-09M, ATV-2 e Progress M-10M. A nave regresou o 24 de maio de 2011 ás 2:27 GMT.
A tripulación de respaldo da Soiuz TMA-7 estaba formada por Catherine Coleman, Dmitri Kondratiev e Paolo Nespoli.
A Torre, Merlán, Chantada
A Torre é un lugar da parroquia de Merlán no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.
Longa Marcha 7
Características
O Longa Marcha 7 é un lanzador orbital chinés de dúas, tres ou catro etapas que na súa versión máis potente pode poñer cargas de ata 14.600 kg en órbita baixa terrestre ou de ata 10.6000 kg en órbita heliosincrónica. Usa unha etapa central de 3,35 m de diámetro cun motor YF-100 alimentado por queroseno e oxíxeno líquido e unha segunda etapa cun motor YF-115.
CZ-7/YZ1A
Usa unha cuarta etapa YZ-1A cun motor YF-50D para poñer as cargas máis pesadas en órbita.
CZ-7A
A versión CZ-7A usa unha terceira etapa cun motor YF-50D. Non usa cuarta etapa.