cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ramón Menéndez Pidal
Carreira profesional
En 1912 ingresou na Real Academia da Historia cun discurso sobre La Crónica General que mandó componer Alfonso X. En 1914 fundou a Revista de Filología Española, que publicou como anexos as obras de discípulos seus como Navarro Tomás, Rodolfo Lenz, Wilhelm Meyer-Lübke ou el mesmo, e que supuxo unha recuperación do hispanismo en España. Nela publicou estudos sobre Elena y María, os restos do Cantar de Roncesvalles ou sobre o vocalismo na toponimia ibérica.miniatura|Menéndez Pidal e María Goyri en 1900, facendo a ruta do Cid na súa viaxe de vodas.En 1925 foi elixido director da Real Academia Española. Durante a guerra civil española decidiu saír do estado e viviu en Bordeos, Cuba, Estados Unidos e París. En setembro de 1937 inaugurou dous cursos na Universidade de Columbia sobre a historia da lingua española e os problemas da épica e o romanceiro. En Bordeos comezou a escribir a Historia de la lengua Española, obra póstuma publicada en 2005 por Diego Catalán Menéndez-Pidal. En 1939 cesou como director da RAE en sinal de protesta ante as decisións que o poder político tomou sobre a situación dalgúns dos seus membros; porén, volveu ser elixido director en 1947 e seguiu neste cargo ata a súa morte, logrando que as cadeiras de académicos exiliados permanecesen sen cubrir até que falecesen. O 31 de maio de 1950 foi nomeado fillo adoptivo de Burgos con apoio ministerial, obrigatorio por orde circular do 20 de xullo de 1939.
A Revista de Filología Española seguiu publicándose durante a Guerra Civil baixo o coidado de Rafael Lapesa até o tomo 24, correspondente a 1937, baixo a supervisión de Tomás Navarro Tomás e dirección de Emilio Alarcos García, aínda que sufriu algún atraso por falta de papel para a súa impresión no obradoiro de Hernando. O Centro de Estudios Históricos permaneceu activo polo menos durante 1937, abríndose unha sección na Casa da Cultura de Valencia, onde traballaban Dámaso Alonso, Emilio Alarcos García e Antonio Rodríguez Moñino, amais de varios bolseiros e os estranxeiros Bonfante e Ángel Rosenblat. Dado que Menéndez Pidal marchara de España, en 1938 o Goberno da II República cesouno como Director do CEH «por abandono del servicio» mentres estaba dando un curso na Universidade de Columbia de Nova York. Ese mesmo ano o Goberno de Franco suprimiu a Xunta de Ampliación de Estudos e o Centro de Estudios Históricos ante a aparición do Consejo Superior de Investigaciones Científicas. No verán de 1938 Menéndez Pidal trasladouse a París e non recibiu permiso para refresar a Madrid ata o 4 de xullo de 1939, ao pesar sobre el un expediente de depuración, que non foi sobresido até que fixo 83 anos.
En 1941 apareceu o tomo 25 da Revista de Filología Española, aparecendo xa como dependente do CSIC, coas colaboracións de Emilio Alarcos (pai), Dámaso Alonso, José María de Cossío, Vicente García de Diego, Manuel García Blanco, Francisco Rodríguez Marín, María Josefa Canellada, Alonso Zamora Vicente, Francesc de Borja Moll e Rafael Lapesa. Os discípulos de Menéndez Pidal Amado Alonso e Alonso Zamora Vicente crearon dúas revistas de investigación filolóxica en Bos Aires: Revista de Filología Hispánica e Filología.
Obra
miniatura|[[Prisión Provincial de Ourense. Relación de obras lidas na "lectura en común" en 1940.]] En 1910 publicou La epopeya castellana a través de la literatura española, que demostrou a persistencia da tradición épica castelá por medio do Romanceiro e o teatro clásico barroco español. En 1924 publicou Poesía juglaresca y juglares, onde investiga as orixes da poesía en Castela e a súa relación coas cortes nobiliarias, e reconstrúe con diversas testemuñas fragmentarias unha das primeiras serranillas.
Interesouse pola lingua éuscara, e en 1962 publicou En torno a la lengua vasca 1962. Foi membro correspondente da Real Academia da Lingua Vasca. Expresou publicamente a súa preocupación polo futuro do idioma e defendeu a súa protección, así como para as demais linguas de España.
Valverde, Taboexa, As Neves
Valverde é un lugar da parroquia de Taboexa, no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do 2021 ten 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
New York Yankees
Os New York Yankees son un equipo profesional estadounidense de béisbol con sede no barrio do Bronx, Nova York. O club compite na Major League Baseball (MLB) como membro da Divisón Leste da American League (AL). Os Yankees son un dos dous equipos ddas ligas maiores que posúe a cidade de Nova York, sendo o outro os New York Mets. O club foi fundado en 1901 na cidade Baltimore co nome de Orioles (non confundir cos actuais Baltimore Orioles), sendo posteriormente comprada a franquía por Frank Farrell e Bill Devery que a trasladaron a Nova York mudando o nome do equipo a Highlanders. Anos despois, en 1913, adoptan o seu actual nome.
Pompadour (peiteado)
200px|miniatura|Pompadour clásico francés.
Pompadour (pronunciado /pɔ̃.pa.duːʁ/) é un tipo de peiteado, que toma o nome pola Madame de Pompadour, amante de Luís XV de Francia. Caracterízase pola masa de cabelo que se forma a partir da extensión do floco dunha maneira arrastrante cara a parte traseira da cabeza, cuxa forma resultante se fixa con aerosol para o cabelo.
Variantes
O pompadour orixinal ou pompadour francés é a primeira forma de pompadour, que se confeccionaba en perrucas, as cales normalmente posuían as clases socio-económicas altas. O pompadour era obtido coa aplicación de ceras e distintas substancias que manexaban a textura da perruca, que logo era adornada con xoiaría, plumas, listóns e flores. A popularidade do peiteado continuou ata os primeiros anos do século XIX, onde as perrucas foron substituídas por cabelo natural e extensións.
100px|miniatura|[[Elvis Presley cun peiteado Pompadour.]] O pompadour rockabilly é unha variante do pompadour que se relaciona coa cultura do rockabilly, un xénero musical orixinado no sur dos Estados Unidos, e derivado do blues e o folk, que tivo, gran demanda comercial entre os anos 1940 e os anos 1950. A estética do rockabilly relacionábase principalmente coa subcultura greaser de principios dos 50's. Tamén é chamado "tupé".
O pompadour updo é unha variante moderna do pompadour feminino que se combina coa técnica de peiteado do updo (técnica que consiste no acomodo de seccieones de cabelo para evitar que recaia libremente). O pompadour updo lógrase coa aplicación de fixadores e dispositivos suxeitadores que recollen o cabelo sobre a fronte do portador, creando un tipo de pompadour. Este peiteado foi portado por celebridades como Rihanna ou Christina Aguilera.
O psychobilly wedge é un derivado do pompadour rockabilly e do mohawk que recibe o seu nome do suxénero do punk rock e do rockabilly. A diferenza do mohawk non crea pugas coas puntas longas do cabelo e o cabelo só é peiteado para atrás ata formar un pompadour. O cabelo lateral córtase parcial ou completamente. O portador máis famoso dun peiteado psychobilly foi Kim Nekroman, vocalista de Nekromantix.
The Jimi Hendrix Experience
The Jimi Hendrix Experience foi unha banda de rock psicodélico anglo-estadounidense formada en Londres en outubro de 1966. Formada polo cantante, compositor e guitarrista Jimi Hendrix, o baixista e corista Noel Redding e o batería Mitch Mitchell, o grupo estivo activo ata xuño de 1969, e editou tres exitosos álbums de estudio. Despois de que Redding deixase o grupo, Hendrix e Mitchell estiveron xuntos noutros proxectos. The Experience "reuníuse" en 1970 con Billy Cox ata a morte de Hendrix no mes de setembro dese ano. Redding morreu en 2003 e Mitchell sería o último membro orixinal en morrer, en novembro do 2008.
Maria Tallchief
Betty Marie Tall Chief, nada en Fairfax (Oklahoma) o 24 de xaneiro de 1925 e finada en Chicago o 11 de abril de 2013 foi unha bailarina estadounidense. Entre 1942 e 1947 estivo co Ballet Russe de Monte Carlo, pero é máis coñecida polo tempo que estivo no New York City Ballet entre 1947 e 1965.
Traxectoria
O seu pai era un osage e a súa nai unha Ulster-Scots. Sobre a súa nenez escribiu:
Gozaba da música e da danza. O seu desexo de perseguir unha carreira na arte constituíu un desafío considerable para unha rapaza amerindia nesa época. Estudou ballet con Bronislava Nijinska durante cinco anos. A filosofía de Madame Nijinska sobre a disciplina fixo sensible a Tallchief: "Cando durmas, soña como unha ballerina. Mesmo cando agardas na esquina polo bus, párate como unha ballerina". Betty Marie continuou a traballar duro e dominou as destrezas técnicas moi ben cos anos. Debutou, moi nerviosa, no Hollywood Bowl. Xa unha refinada profesional, deixou Os Ánxeles aos dezasete anos e fixo audicións en Nova York. Uniuse ao Ballet Russe de Monte Carlo e acadou rapidamente o status de solista.
O coreógrafo George Balanchine escribiu varias das súas obras máis famosas para ela; os dous casaron en 1946 e divorciáronse en 1952. Entre 1947 e 1960 foi prima ballerina do New York City Ballet, onde Balanchine era o coreógrafo principal. A súa interpretación de The Firebird de Balanchine en 1949 e a súa primeira colaboración coa Ópera Nacional de París elevou a Maria Tallchief á escena mundial. Tamén interpretou a personaxe da fada do azucre na versión de Balanchine de The Nutcracker.
Continuou a bailar co American Ballet Theatre ata 1965, cando se retirou. Coa súa irmá Marjorie, fundou o Chicago City Ballet en 1981, do que foi directora artística ata 1987.
Recoñecementos
Maria Tallchief converteuse na bailarina estadounidense máis importante e en 1953, o presidente Dwight D. Eisenhower declarouna "Woman of the Year" (Muller do ano). Cando o gobernador de Oklahoma a honrou ese mesmo ano polos seus logros internacionais e a súa orgullosa identidade nativa estadounidense, Tallchief foi nomeada Wa-Xthe-Thomba ("Muller de dous mundos").
En 2022, a figura de Maria Tallchief foi a elixida como protagonista de dúas moedas estadounidenses de 2003: por unha parte a quinta da serie dun cuarto de dólar da serie Mulleres Americanas, dedicada ás mulleres máis representativas da historia dos Estados Unidos, e por outra banda a moeda dun dólar da serie Sacagawea correspondente a ese ano, dedicada á contribución dos indios ao ballet nese país.
Loureiro xaponés
O loureiro xaponés ou loureiro pinto (Aucuba japonica), é unha especie de planta fanerógama pertencente á familia Garryaceae. En Galicia pode atoparse como ornamental.
Descrición
É un arbusto de 1 a 5 m de altura orixinario dos bosques de vales e montañas do Xapón e a China. Aucuba japonica é dioico, é dicir, presenta diferentes plantas para o sexo masculino e feminino. Son plantas de xardín moi populares no Reino Unido e no resto de Europa occidental (incluíndo Galiza). Este arbusto é tamén moi popular nos Estados Unidos, onde é comunmente coñecido como Gold Dust Plant (planta do po dourado). thumb|240px|Loureiro xaponés femia.
Taxonomía
Aucuba japonica foi descrita por Carl Peter Thunberg e publicado en Nova Genera Plantarum 3: 62. 1783.
Lourenzo, antipapa
Lourenzo, tamén coñecido como Laurentius ou Laurencio, nado en 460 e finado en 508, foi un antipapa da Igrexa Católica entre 498 e 506.
Traxectoria
Lourenzo, sacerdote de orixe romana, era arcediago da basílica de Santa Prassede en Roma, cando foi elixido papa por unha parte do clero romano simpatizante de Bizancio, o 22 de novembro de 498, o mesmo día en que fora consagrado papa san Símaco, de quen é considerado antipapa, e se consagra en Santa María a Maior. Lourenzo recibiu o apoio do emperador Anastasio I e do rei ostrogodo Teodorico o Grande.
A Viña do Pazo, Taboexa, As Neves
A Viña do Pazo é un lugar da parroquia de Taboexa, no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do 2021 ten 73 habitantes (36 homes e 37 mulleres).
Real Expedición Botánica do Novo Reino de Granada
miniatura|250px|Mapa do Novo Reino de Granada. A Expedición Botánica do Novo Reino de Granada é un inventario da natureza do Vicerreinado de Nova Granada realizado por José Celestino Mutis durante o reinado de Carlos III de España. Coñecido na Historiografía colombiana como a Expedición Botánica, os seus obxectivos científicos deron como resultado a herborización e clasificación de 20 000 especies vexetais e 7000 animais dun territorio que corresponde coa actual república de Colombia, a fundación do observatorio astronómico de Santa Fe de Bogotá, un dos primeiros de América meridional, a creación dun selecto grupo de científicos e artistas e deu fundamentos para a concienciación das riquezas naturais do Novo Mundo. Iniciouse en 1783 e durou trinta anos.
Windows 7
Microsoft Windows 7 ou Windows 7 (en inglés, Windows Seven) é o sistema operativo de Microsoft deseñado como sucesor do Windows Vista.
Windows 7 é un sistema operativo desenvolto por Microsoft. Formou parte da familia de S.O. de Windows NT. O seu desenvolvemento comezou no 2006 baixo o nome clave "Blackcomb". Windows 7 foi liberado para fabricación o 22 de xullo de 2009, e estivo dispoñible o 22 de outubro do mesmo ano , menos de tres anos despois da dispoñibilidade do seu predecesor, Windows Vista. A contraparte como servidor do Windows 7, Windows Server 2008 R2, foi liberada ó tempo.
Windows 7 foi pensado como unha posta ó día incremental do sistema operativo, tendo en conta a recepción crítica do Windows Vista (en relación a cousas como as melloras de rendemento), mantendo a compatibilidade de hardware e software. Windows 7 continuou as melloras con Windows Aero (a interface de usuario introducida en Windows Vista) coa adición dunha barra de tarefas redeseñada que permitía ás aplicacións ser arrastradas alí, e novas capacidades no manexo de ventás. Foron tamén engadidas outras novas posibilidades, incluíndo bibliotecas, o sistema de compartición de ficheiros HomeGroup, e soporte para entrada multicontacto. Tamén foi engadida unha nova interface "Action Center" para subministrar unha supervisión do sistema de seguridade e mantemento da información, e axustes do sistema de control da conta de usuario para facelo menos intrusivo. Asemade, foi empaquetado con versións postas ó día de varias aplicacións, incluíndo Internet Explorer, Windows Media Player e Windows Media Center
En contraste con Vista, Windows 7 foi ben tratado en xeral polas críticas, que consideraron o sistema operativo como unha mellora ampla sobre o seu predecesor debido ó incremento do seu rendemento, a súa interface máis intuitiva (en particular a súa barra de tarefas), menor número de ventás emerxentes de control de conta de usuario e outros. Windows 7 foi un éxito para Microsoft; mesmo antes da súa liberación oficial, as ordes pre-venda no comercio minorista Amazon.com superou marcas anteriores. En só seis meses, máis de 100 millóns de copias foron vendidas arredor do mundo, subindo a máis de 630 millóns de licenzas en Xullo de 2012, cunha porcentaxe de mercado de 50.06% en Maio de 2014 segundo datos de Net Applications, facendo del a versión de Windows máis amplamente usada.
Historia do seu desenvolvemento
Cando foi liberado, Windows Vista foi criticado polo seu longo tempo de desenvolvemento, problemas de rendemento, irregular compatibilidade co hardware e software existente no tempo do seu lanzamento, cambios que afectaban á compatibilidade dalgúns xogos, afirmacións pouco claras de Microsoft de que algúns ordenadores con XP antes do lanzamento serían "capados con Vista" (o que levou a unha querella), entre outras críticas. Así, a adopción de Vista en comparación a XP foi algo baixa. En xullo de 2007, seis meses despois do lanzamento público do Vista, informouse de que a seguinte versión de Windows tería o alcume de Windows 7, planificando a súa liberación en tres anos. Bill Gates, nunha entrevista con  Newsweek, suxeriu que Windows 7 estaría máis "centrado no usuario". Gates dixo despois que Windows 7 enfocariase tamén cara a melloras de rendemento. Steven Sinofsky explicou despois este punto, dicindo no blog Engineering Windows 7, que a compañía estaba a usar unha variedade de novas ferramentas de trazado para medir o rendemento en moitas áreas do sistema operativo de xeito continuo, para axudar a localizar código ineficiente e axudar a previr baixadas de rendemento. O vicepresidente senior, Bill Veghte estipulou que os usuarios de Windows Vista que migraran a Windows 7 non atoparían os tipos de incompatibilidade que atoparan na migración dende Windows XP. Estímase que traballaron uns 1000 desenvolvedores en Windows 7, divididos entre o "núcleo do sistema operativo" e a "experiencia de cliente Windows", organizados á súa vez en 25 equipos duns 40 desenvolvedores de media cada un.
En Outubro de 2008, anunciouse que Windows 7 sería o nome oficial do novo sistema operativo. Hai algunha confusión sobre o nomeamento do Windows 7, polo seu versionamento como 6.1 para indicar a súa concepción de xeito semellante a Vista e aumentar a súa compatibilidade con aplicacións que só revisan un número maior de versión, de xeito semellante a Windows 2000 e Windows XP, ambos con números de versión 5.x. A primeira liberación externa para socios elixidos de Microsoft fíxose en xaneiro de 2008 con Milestone 1, construído co número 6519 (Build number). Falando de Windows 7 o 16 de Outubro de 2008, o Xefe Executivo (CEO) de Microsoft, Steve Ballmer, confirmou a compatibilidade de Windows 7 e Windows Vista, indicando que Windows 7 sería unha versión refinada de Windows Vista.
Na conferencia profesional de desenvolvedores de 2008, Microsoft amosou o Windows 7 coa súa nova barra de tarefas. O 27 de decembro de 2008, a Beta de Windows 7 foi filtrada en Internet via BitTorrent. De acordo cun test de rendemento de ZDNet, a Beta de Windows 7 batía tanto a Windows XP como a Vista en varias áreas clave, incluíndo o tempo de carga do sistema e o apagado e o traballo con ficheiros, como o cargado de documentos. Noutras áreas non lograba superar a XP, incluíndo puntos de referencia de PC Pro para actividades típicas de oficina e vídeo edición, que seguían idénticas a Vista e máis lentas que XP. O 7 de xaneiro de 2009, a versión Beta de Windows 7 para x64 (build 7000) foi filtrada á web, sendo infectados algúns torrentes cun Troiano. No CES de 2009, Steve Ballmer, CEO de Microsoft, anunciou que a Beta de Windows 7, build 7000, estivera dispoñible para descarga para os suscriptores de MSDN e TechNet como imaxe ISO. A Beta foi liberada de xeito público o 9 de xaneiro de 2009, e Microsoft planificou en inicio que a descarga estivera dispoñible para 2,5 millóns de persoas nesa data, mais o accesoás descargas foi retardado polo alto tráfico xerado. O límite de descarga tamén foi ampliado, dende a data inicial ó 24 de xaneiro, e logo ó 10 de febreiro. A xente que non puido completar a descarga da beta tivo dous días extra para facelo. Despois do 12 de febreiro, as descargas sen rematar non puideron completarse. Os usuarios puideron aínda obter claves do produto de Microsoft para activar as súas copias, nun prazo que expirou o 1 de agosto de 2009.
Recursos
Os recursos que foron previstos para o Windows son:
Compatibilidade
A Microsoft afirmaban que Windows 7 tería plena compatibilidade con controladores, aplicacións etc. Por tanto, non se reproducirían as incompatibilidades e problemas que aconteceron ao usar programas que funcionaban con perfección no Windows XP e non funcionaban en Windows Vista. Así, non se reproduciron as incompatibilidades e problemas que acontecían ao utilizar programas que funcionaban á perfección no Windows XP e non funcionaron no Windows Vista.
Edicións
O Windows 7, así como o Vista, terá varias versións. Críticos de Microsoft reclaman que a diversidade de edicións do produto causou confusión para o usuario final.
Windows 7 Beta 1
Liberada o 9 de xaneiro de 2009.
Ostedijk
miniatura|O barco co nome cambiado a Clovelly. O Ostedijk é un cargueiro neerlandés que, cunha carga de 6.000 toneladas de fertilizantes NPK 15-15-15-C, quedou sen combustíbel e comezou a expulsar gases irritantes fronte ás costas setentrionais de Galiza, en febreiro de 2007. Os gases producíronse por un quentamento impropio da carga, como consecuencia do uso de combustíbeis non axeitados.
O buque cubría unha ruta entre Porsgrunn (Noruega) e Valencia (España).
Cronoloxía
O 17 de febreiro, ás 2:30, o buque realiza unha chamada de auxilio a unhas 50 millas ao norte da Coruña. O buque é remolcado, subsánanse os problemas e ás 22:30 recibe a autorización para continuar cara a Valencia coa escolta do remolcador Don Inda.
O 18 de febreiro o cargueiro volve ter problemas, e lanza unha chamada de auxilio ás 11:30, a unhas 34 millas ao noroeste de Cabo Vilán. Catro tripulantes de nacionalidade filipina foron evacuados como consecuencia da inhalación continuada dos gases. Un remolcador lévao en paralelo á costa en dirección oeste, ata situalo a unhas 14 millas ao norte de Viveiro. As autoridades españolas deciden arrefriar a carga de fertilizantes e trafegala para outro buque, se ben non se decide nun primeiro momento se esas operacións se realizarán en porto (Viveiro) ou en mar aberto. Finalmente a decisión do Ministerio de Fomento español é a de realizar esas operacións en mar aberto, a unhas 13 millas ao leste de Estaca de Bares.
O 23 de febreiro as autoridades consideran que a carga xa está abondo arrefriada. Revisan o buque e entenden que a súa estrutura non está danada e que pode continuar viaxe nuns días. O 28 de febreiro sae de augas galegas, pero ante a imposibilidade de continuar ruta cara a Valencia, decidiu ir a Bilbao para descargar a mercadoría.
Manuel Comellas
Manuel Comellas Coímbra, nado en Ferrol o 30 de abril de 1853 e finado en Mandiá (Ferrol), o 3 de xuño de 1925, foi un escritor galego en castelán e galego.
Traxectoria
Dirixiu o colexio do Sagrado Corazón de Ferrol e foi profesor e fundador do colexio Comellas, onde estudou Ricardo Carballo Calero. Dirixiu La Resurrección de Galicia (1876), colaborou en La Semana Literaria e El Heraldo Gallego, e foi director do semanario católico El Propagador e do xornal ferrolán El Correo Gallego. Tamén fundou o semanario El Canta Claro  (1912) e colaborou en La Voz de la Liga.
Manuel Comellas é un autor do Rexurdimento estudado por Couceiro Freijomil, Carballo Calero, Francisco Fernández del Riego e Dolores Vilavedra, entre outros. Literariamente dedicouse ao teatro coa obra Pilara ou Grandezas d'os humildes (1920), un drama en prosa, en seis actos, de ambiente mariñeiro, no que se critican os asoballamentos dos poderosos, exemplificados por medio dun intento de abuso sexual. Estreouse no teatro Jofre o 18 de agosto de 1919 e repúxose o 6 de novembro. Tamén cultivou o ensaio, como un comentario que publicou en 1905 sobre a encíclica Rerum Novarum (1891) do papa León XIII, ou unha colección de artigos titulados Recreacións científicas, sobre o emprego da lingua galega na ciencia. Estivo ligado ás Irmandades da Fala durante unha época breve.
Vida persoal
En 1876 casou con Matilde Ruiz Grossi, e tiveron catro fillos: Manuel (1877-1949), Blanca (1878 –1930), José (1884–1956) e Matilde (1880 -1979).
14 de abril
O 14 de abril é o 104º día do ano do calendario gregoriano (105º nos anos bisestos). Quedan 261 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Christiaan Huygens.
Mortes
miniatura|100px|Georg Friedrich Haendel. miniatura|100px|Vladimir Maiakovski.
Outros
Os 366 días do ano
O Monte, Arcillá, Cospeito
O Monte é un lugar da parroquia de Arcillá no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 38 habitantes (21 homes e 17 mulleres).
Max Horkheimer
Max Horkheimer, nado en Stuttgart o 14 de febreiro de 1895 e finado en Núremberg o 7 de xullo de 1973, foi un filósofo e sociólogo alemán, artífice da teoría crítica e impulsor da Escola de Frankfurt.
Traxectoria
Criado no seu dunha rica familia xudía, Horkheimer deixou os estudos aos dezaseis anos para traballar na fábrica do seu pai a instancias deste. En 1916 foi recrutado para participar na primeira guerra mundial. Rematada esta, matriculouse na Universidade de Múnic onde cursou Filosofía e Psicoloxía.
En 1925, Horkheimer foi habilitado pola súa tese titulada Crítica do xuízo de Kant como mediación entre a filosofía práctica e teórica. En 1930, cando Carl Grunberg renunciou por enfermidade, foi elixido director do Instituto para a Investigación Social (que se creara en 1923). Ese mesmo ano tomou posesión na cátedra de filosofía social na Universidade de Frankfurt. Debido as súas serias dificultades co réxime nazi, emigrou a Suíza para establecerse definitivamente en Estados Unidos, onde albergou o Instituto na Universidade de Columbia. Estableceuse posteriormente nos Ánxeles (California) onde, en colaboración con Theodor Adorno, publicou a Dialéctica da Ilustración. Seguiu publicando Studies in filosophy e social sciencie, como continuación da revista alemá que viña publicando anteriormente.
Pasada a segunda guerra mundial regresou a Frankfurt onde restableceu o Instituto e chegou a ser reitor da Universidade. Volveu aos Estados Unidos, entre 1954 e 1959 para impartir clases en Chicago. Faleceu en Nuremberg e foi soterrado no camposanto xudeu de Berna en Suíza.
Tras o pasamento de Horkheimer, Jürgen Habermas foi o principal referente da Escola.
Pensamento
Fronte ao concepto tradicional de ciencia que supón un encadeamento sistemático de proposicións sobre un obxecto a teoría crítica sitúa aos homes no centro como causantes das súas formas de vida. Os datos que a teoría tradicional analiza asépticamente son produto dunha determinada situación social que debe someterse a crítica de cara a acadar un cambio revolucionario. O que para a teoría tradicional son meras disfuncións ou fenómenos estruturais inamovibles, para a teoría crítica son obxecto de denuncia. Son as relacións produtivas inaxeitadas as que provocan o desemprego, o Estado terrorista, a militarización, as crises económicas e a homoxeneización alienante das masas. Necesítase abranguer unha categoría de totalidade para cambiar as condicións que provocan a submisión, a cousificación e a dominación.
Na Dialéctica da ilustración, escrita con Adorno, Horkheimer sostén que a Ilustración consagrou a dominación da natureza facendo do home un instrumento de dominación para acabar sendo un suxeito dominado. O dominio mundial da natureza vólvese contra o mesmo suxeito. O racionalismo non foi quen de evitar ese erro fundacional de consecuencias graves. O fascismo e as súas traxedias máis inhumanas como o holocausto non son meros accidentes alleos ao proceso iniciado pola ilustración e a sociedade capitalista. A liberdade teórica produce, unha e outra vez, un suxeito standard alienado, como ocorre na cultura de masas. Deben mudar os condicionantes sociais para acadar a auténtica emancipación, para conseguir que se faga realidade o home como suxeito do seu destino.
Acción narrativa
A acción narrativa é a sucesión de acontecementos que constitúen o argumento dunha obra de literatura ou dun filme.
Variantes
A acción narrativa presenta as seguintes variantes:
Casa do Concello de Delft
A Casa do Concello de Delft (en neerlandés: Stadhuis van Delft) é un edificio de estilo renacentista situado na Gran Praza (Grote Markt ou simplemente Markt), fronte á igrexa nova da cidade holandesa de Delft, na Holanda Meridional. O edificio, que en 1967 recibiu a consideración de monumento nacional dos Países Baixos (rijksmonument), foi a sede do Concello de Delft e na actualidade utilízase como escenario protocolario para a celebración de recepcións e eventos cerimoniosos.
Historia
Unha parte do edificio data do século XIII e outra gran parte do edificio foi construída ao longo do século XIV.
Aínda que esta casa consistorial sobreviviu ao grande incendio de 1536 que destruíu a cidade de Delft, pola contra Por outra banda, sufriu moi gravemente o incendio do 4 de marzo de 1618. Desde 1618 a 1620 tiveron lugar obras e ampliacións baixo a dirección de Hendrick de Keyser, arredor da torre central, chamada " a vella pedra" (De Oude Steen), que albergaba unha antiga sala de tortura.
Poro (anatomía)
miniatura|260px|Esquema da [[pel humana, con indicación dunha glándula sudorípara, unha glándula sebácea e un poro.]]
O poro é un diminuto orificio na epiderme da pel, dos que cada persoa ten aproximadamente 2 millóns, que cumpre varias funcións, aínda que a máis importante é eliminar a suor.
Características
O tamaño dos poros é variábel e depende dos xenes, aínda que, cando se enchen de secrecións das glándulas sebáceas, tenden a abrirse. Isto pode ocorrer cando estas secrecións corporais non poden saír ao exterior debido á acumulación de impurezas na pel, o que pode provocar a formación de acnes.
Harry Potter e a pedra filosofal (filme)
Harry Potter e a pedra filosofal (en Harry Potter and the Philosopher's Stone) é un filme de fantasía dirixido por Chris Columbus e baseado na novela homónima escrita por J. K. Rowling. O filme foi o primeiro da serie de filmes de Harry Potter. Foi escrito por Steve Kloves e producido por David Heyman. A historia presenta a Harry Potter, un neno que descobre que é meigo o día do seu undécimo aniversario e acode á Escola Hogwarts de Maxia e Feiticería para comezar a súa educación máxica. A película está protagonizada por Daniel Radcliffe como Harry Potter, con Rupert Grint e Emma Watson como os mellores amigos de Harry, Ron Weasley e Hermione Granger. O resto do elenco inclúe a Richard Harris, Maggie Smith, Robbie Coltrane, Alan Rickman e Ian Hart.
Warner Bros. mercou os dereitos do libro para facer a versión fílmica no ano 1999. A produción comezou en 2000, coa elección de Columbus como director despois de seleccionalo dunha pequena lista de directores entre os que estaban Steven Spielberg e Rob Reiner. J. K. Rowling insistiu en que todo o elenco fose británico ou irlandés, gardando a integridade cultural do libro e do filme. J. K. Rowling aprobou o guión, escrito por Kloves. O filme gravouse principalmente nos Leavesden Film Studios, así como en edificios históricos de Gran Bretaña.
O filme tivo a súa estrea no Reino Unido e os Estados Unidos en novembro de 2001. Recibiu boas críticas e tres candidaturas aos Premios Oscar. A recadación nas salas internacionais ascende a máis de 974 millóns de dólares estadounidense.
Estreouse en galego na TVG o 6 de xaneiro de 2005, e foi visto por 290.000 persoas, o que o converteu no filme máis visto na historia da cadea autonómica.
Sinopse
Harry Potter é un neno orfo que medrou cos seus tíos. Á idade de once anos, o semixigante Rubeus Hagrid infórmao de que é meigo. Harry descobre que os seus pais foran asasinados polo Señor Escuro, Lord Voldemort, e que Voldemort tamén intentara matalo esa mesma noite, cando tiña un ano. No entanto, a maldición asasina rebotara misteriosamente e debilitara enormemente ao meigo escuro. Harry descobre que por este motivo é un meigo amplamente famoso no mundo máxico; comeza a estudar na Escola Hogwarts de Maxia e Feiticería onde coñece os seus mellores amigos: Ron Weasley e Hermione Granger. Durante o ano, os tres enguedéllanse no misterio sobre a pedra filosofal, que está agochada na escola.
Elenco
Rowling insistiu persoalmente en ter un elenco británico. Susie Figgis designouse como directora de casting e traballou con Columbus e Rowling nas audicións para os papeis principais de Harry, Ron e Hermione. O 11 de xullo de 2000 Figgis deixou a produción, laiándose de que Columbus non considerara ningún dos miles que superaran as audicións e que ela determinara como posibles candidatos. O 8 de agosto de 2000 fíxose a selección de Daniel Radcliffe, Emma Watson e Rupert Grint para realizar os personaxes de Harry Potter, Hermione Granger e Ron Weasley, respectivamente.
Rik Mayall filmou algunhas escenas como o mencho Peeves, pero finalmente foron cortadas do filme.
Banda sonora
A banda sonora de Harry Potter e a pedra filosofal lanzouse ao mercado o 30 de outubro de 2001. As pezas musicais foron compostas e dirixidas por John Williams. A banda sonora recibiu unha candidatura aos Premios Oscar na categoría de Oscar á mellor banda sonora, premio que finalmente levou Howard Shore por The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring. O filme introduce moitos temas específicos para cada personaxe empregados tamén máis adiante nalgunha das secuelas, aínda que a maioría deles se usaron de novo n’a Cámara dos Segredos. O tema principal, chamado "Hedwig's Theme", utilízase en case todas as películas e converteuse en identificativo da serie.
A pista número 18, "Leaving Hogwarts", emprégase tamén durante o epílogo de Harry Potter e as reliquias da morte (2ª parte) como tributo a Williams e o final da saga.
Porosidade
A porosidade ou fracción de ocos é unha medida de espazos baleiros nun material, e é unha fracción do volume de ocos sobre o volume total, entre 0-1 ou, como porcentaxe, entre 0-100 %. O termo utilízase en varios campos, incluíndo farmacia, cerámica, metalurxia, materiais, fabricación, ciencias da Terra, mecánica de solos e enxeñaría.
Operador argumentativo
Os operadores argumentativos son uns dos marcadores do discurso xunto cos estruturadores da información, conectores, reformuladores, e marcadores conversacionais. Chámanse así aqueles marcadores que polo seu significado condicionan as posibilidades argumentativas do membro do discurso en que se inclúen, pero sen relacionalo con outro membro anterior". Poden ser:
Aalen
miniaturadaimagem|Antiga casa do concello
Aalen é unha cidade alemá con status de Große Kreisstadt e unha antiga Cidade Imperial Libre, localizada nas beiras do río Kocher, no leste de Baden-Württemberg a 70 km de Stuttgart, constitúe un importante núcleo de comunicacións e centro industrial e comercial. A súa poboación é de 67.344 habitantes (2015) nunha superficie de 146.63 km². A cidade deu nome a unha das subdivisións do Xurásico, o Aaleniano.
Oliverio Girondo
Oliverio Girondo, nado en Buenos Aires o 17 de agosto de 1891 e finado na mesma cidade o 24 de xaneiro de 1967, foi un poeta arxentino.
José Vizoso Vizoso
José Vizoso Vizoso, coñecido como o mestre do Condado, nado en Alfoz cara a 1914 finado na Coruña en agosto de 2003, foi un mestre e político galego.
Oliverio Girondo
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia acomodada, o cal lle permitiu desde pícaro viaxar a Europa e estudar en París e en Inglaterra. Escribiu e publicou desde moi novo.
José Vizoso Vizoso
Traxectoria
Republicano e socialista. Mestre do Cadramón (O Valadouro). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído. Restituído, en novembro de 1939 foi nomeado mestre de Rúa (Cervo). En decembro de 1942 foi nomeado mestre interino en Foz como ex-combatente. Exiliouse durante uns anos no Brasil. Nos anos cincoenta impartiu clases particulares na que deron en chamar Escola do Condado, na parroquia de Lagoa (Alfoz). A academia converteuse nun centro de ensino prestixioso e permaneceu nos anos sesenta.
Oliverio Girondo
Traxectoria
Participou en revistas ultraístas como a Pro, Prisma ou Martín Fierro, nas que tamén escribiron Jorge Luis Borges, Raúl González Tuñón, Macedonio Fernández ou Leopoldo Marechal, pertencendo a meirande parte destes ao Grupo de Florida, que se caracterizaba polo seu estilo elitista e vangardista, sinais de identidade opostas ás do Grupo Boedo.
Girondo foi un dos impulsores principais do movemento ultraísta, exercendo unha influencia notábel sobre poetas das xeracións posteriores, entre eles, por exemplo, o surrealista Enrique Molina, con quen traduciu Una temporada en el infierno, de Arthur Rimbaud.
Os seus primeiros poemas, desbordantes de cor e ironía, van máis lonxe do simple apuntamento pintoresco e constitúen unha exaltación do cosmopolitismo e da nova vida urbana. Supoñen amais unha crítica aos costumes imperantes.
En 1926, durante un xantar organizado en honor a Ricardo Güiraldes, coñeceu a Norah Lange, poetisa coa que casou en 1943 e coa que emprendería numerosas viaxes tanto a Europa como a América Latina.
Desde 1934 comezou a trabar amizade con Pablo Neruda e Federico García Lorca, quen daquela paraba en Buenos Aires. A partir de 1950 comezou tamén a pintar con trazos surrealistas, aínda que os seus cadros nunca serían expostos.
O seu derradeiro libro, "En la masmédula" (1957), é un desesperado intento de expresión absoluta, rompendo as regras do idioma. Enrique Molina sinalou o seguinte: "Incluso a estrutura mesma da linguaxe sofre o impacto da enerxía poética desencadeada neste libro senlleiro. Até tal punto que as verbas como tales deixan de separarse individualmente para se fundir en grupos, noutras unidades máis complexas, sorte de superpalabras con significacións múltiples e polivalentes, que proceden tanto do seu sentido semántico como das asociacións fonéticas". Algúns críticos relacionaron este último xesto vangardista de Girondo cun libro igualmente desesperado, construtor e destrutor do sentido: "Trilce", do peruano César Vallejo.
Obra
miniatura|100 px|Girondo cando mozo
Primeiro ministro de Togo
miniatura|150px|Brasón de Togo. Esta é a lista dos primeiros ministros de Togo desde a autonomía, concedida pola Francia en 1956 e, despois a independencia en 1960.
Gas
miniatura|Representación dun sistema gaseoso segundo a [[teoría cinética dos gases.]]
O gas é o estado da materia cando non ten forma nin volume de seu. A súa principal composición son moléculas non unidas, expandidas e con pouca forza de atracción, provocando que o gas se expanda para ocupar todo o volume do recipiente que o contén.
É considerado nalgúns dicionarios como sinónimo de vapor, aínda que non hai que confundir os seus conceptos, pois este termo debe usarse estritamente para referirse a aquel gas que se pode condensar por presurización a temperatura constante.
Etimoloxía
En 1648, o químico Jan Baptist van Helmont, considerado o pai da química pneumática, creou o vocábulo "gas" (durante un tempo empregouse tamén "estado aeriforme"), a partir do termo grego kaos (desorde) para definir as características do dióxido de carbono. Esta denominación estendeuse despois a todos os corpos gasosos, tamén chamados fluídos elásticos, fluídos compresibles ou aires, e empregouse para designar un dos estados da materia.
Características
Como a meirande parte dos gases son difíciles de observar directamente cos nosos sentidos, están descritos a través do uso de catro propiedades físicas ou características macroscópicas: presión, volume, número de partículas e temperatura. Estas catro características foron observadas en repetidas ocasións por científicos como Robert Boyle, Jacques Charles, John Dalton, Gay-Lussac e Amedeo Avogadro para unha variedade de gases en diversos ámbitos. Os seus estudos detallados levaron finalmente a unha relación matemática entre esas propiedades expresada pola lei dos gases ideais.
Leis dos gases
Existen varias leis derivadas de modelos simplificados da realidade que relacionan a presión, o volume e a temperatura dun gas.
Lei de Boyle-Mariotte
A lei de Boyle-Mariotte, formulada por Robert Boyle e Edme Mariotte, é unha das leis que relaciona o volume e a presión dunha certa cantidade de gas mantida a temperatura constante. A lei di que a unha temperatura constante e para unha masa dada dun gas o volume do gas varía de xeito inversamente proporcional á presión absoluta do recipiente: PV=k\,
Lei de Charles
A lei de Charles di que a unha presión dada, o volume ocupado por unha certa cantidade dun gas é directamente proporcional á súa temperatura. Matematicamente a expresión é:
en termos xerais:
(V1 * T2) = (V2 * T1)
Lei de Gay-Lussac
A lei de Gay-Lussac indica que a presión dunha cantidade de gas que se mantén a un volume constante é directamente proporcional á temperatura:
Por iso para poder envasar gas, como gas licuado, primeiro debe arrefriarse o volume de gas desexado ata unha temperatura característica de cada gas, co fin de poder sometelo á presión requirida para licualo sen que se sobrequente e estoupe.
Lei xeral dos gases
Combinando as tres leis anteriores obtense:
Lei dos gases ideais
Da lei xeral dos gases obtense a lei dos gases ideais. A súa expresión matemática é:
onde P é a presión, V o volume, n o número de moles, R a constante universal dos gases ideais e T a temperatura en kelvins. Tomando o volume dun mol a unha atmosfera de presión e a 273 K, como 22,4 L obtense o valor de R= 0,082 atm·l·K−1·mol−1. No Sistema Internacional de Unidades R = 8,31451 J·K−1·mol−1.
Desta lei dedúcese que un mol (6,022×1023 átomos o moléculas) de gas ideal ocupa sempre un volumen igual a 22,4 litros a 0 °C e 1 atmosfera.
Temperamento musical
Temperamento da gaita
Na gaita galega o temperamento faise de tres formas. Por unha banda procura manterse a afinación do instrumento de maneira regular, independentemente da fase da respiración en que estea a persoa que toca. Cando se insufla aire no fol ábrese a válvula do soprete, co que o fol non retén aire dentro, e hai que darlle exactamente a mesma presión que se dá cando non se está a soprar. Amais, segundo a construción da palleta ou o seu grao de humidade, unhas notas soarán mais graves ou agudas. Para rematar, vaise modificando a presión exercida no fol da gaita, xa sexa coa forza do brazo ou cando se insufla co soprete.
Gas
Comportamento dos gases
Un gas tende a ser activo quimicamente debido a que a súa superficie molecular é tamén grande, é dicir, ao estaren as súas partículas en continuo movemento chocando unhas coas outras fai máis fácil o contacto entre unha substancia e outra, aumentando a velocidade de reacción en comparación cos líquidos ou os sólidos.
Para entender mellor o comportamento dun gas, sempre se realizan estudos con respecto ao gas ideal, aínda que este en realidade nunca existe e as propiedades deste son:
Para explicar o comportamento dos gases, as novas teorías empregan tanto a estatística como a teoría cuántica, ademais de experimentar con gases de diferentes propiedades ou propiedades límite, como o UF6, que é o gas máis pesado coñecido.
Un gas non ten forma nin volume fixo; caracterízase pola case nula cohesión e a grande enerxía cinética das súas moléculas.
Cambios de densidade
O efecto da temperatura e a presión nos sólidos e nos líquidos é moi pequeno, polo que tipicamente a compresibilidade dun líquido ou dun sólido é de 10−6 bar−1 (1 bar=0,1 MPa) e o coeficiente de dilatación térmica é de 10−5 K−1.
Por outra banda, a densidade dos gases resulta fortemente afectada pola presión e a temperatura. A lei dos gases ideais describe matematicamente a relación entre estas tres magnitudes:
onde R\, é a constante universal dos gases ideais, p\, é a presión do gas, M\, a súa masa molar e T\, a temperatura absoluta.
Isto significa que un gas ideal a 300 K (27 °C) e 1 atm duplicará a súa densidade se se aumenta a presión a 2 atm mantendo a temperatura constante ou, alternativamente, se se reduce a súa temperatura a 150 K mantendo a presión constante.
Presión dun gas
Na teoría cinética, a presión dun gas explícase como o resultado macroscópico das forzas implicadas nas colisións das moléculas do gas coas paredes do contedor. A presión pode definirse polo tanto facendo referencia ás propiedades microscópicas do gas.
En efecto, para un gas ideal con N moléculas, cada unha de masa m e que se moven cunha velocidade aleatoria media vrms contido nun volume V, as partículas do gas impactan coas paredes do recipiente dunha maneira que pode calcularse de estatisticamente intercambiando momento linear coas paredes en cada choque e efectuando unha forza neta por unidade de área, que é a presión exercida polo gas sobre a superficie sólida.
A presión pode calcularse como:
(gas ideal)
Este resultado é interesante e significativo non só por ofrecer unha forma de calcular a presión dun gas senón tamén porque relaciona unha variable macroscópica observable, a presión, coa enerxía cinética media por molécula, 1/2 mvrms², que é unha magnitude microscópica non observable directamente. O produto da presión polo volume do recipiente é dous terzos da enerxía cinética total das moléculas de gas contidas.
Cerbón
Cerbón é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 40 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 18,02 km².
Antonio Caballero y Góngora
Antonio Caballero y Góngora, nado en Priego de Córdoba o 23 de maio de 1723 e finado en Córdoba o 24 de marzo de 1796, nome completo Antonio Pascual de San Pedro de Alcántara Caballero y Góngora, foi un arcebispo católico español e, dende 1782 até 1789, Vicerrei de Nova Granada.
Traxectoria
esquerda|miniatura|288x288px|Antonio Caballero y Góngóra. En 1774, foi convidado a predicar na Capela Real con asistencia dos reis e de toda a corte, foi a súa palabra tan elocuente que Carlos III emocionouse e propúxoo ó Papa para o Episcopado. Foi preconizado bispo de Iucatán e, en 1776, consagrado na Catedral da Habana polo bispo de Cuba, Santiago José Echevarría, ocupando a Sede de Mérida.
O 19 de setembro de 1777, é nomeado arcebispo e designado para a Sede de Santa Fe de Bogotá.
Non se puido probar a súa sospeitosa participación no asasinato do Vicerrei Juan de Torrezar Pimienta e logrou facerse recomendar ante a corte para substituílo. O 6 de xullo de 1782, Carlos III nomeou a Caballero y Góngora Vicerrei de Nova Granada. Ademais de Vicerrei, foi capitán xeneral e Presidente da Real Audiencia. Foron as misións a súa gran preocupación e levou capuchinos, franciscanos e dominicos, quen levaron a cabo unha labor evanxelización e de extensión do poder real a certas rexións de fronteira. Caballero y Góngora, coñecido como o "Arcebispo Ilustrado", interesouse polo desenvolvemento das ciencias en perspectiva ilustrada, apoiando o proxecto de creación dunha universidade de estudos xerais, que finalmente nunca se puxo en marcha, dada a oposición que fixeron os dominicos -a creación desta universidade significaba a desaparición da Universidade Santo Tomás que eles rexentaban- e sobre todo, o desinterese da Coroa en achegar cartos para iso.
O 27 de marzo de 1783 Patrocinou a Real Expedición Botánica do Novo Reino de Granada que dirixiu o científico José Celestino Mutis.
En 1785 tivo que pór en execución o arresto do ex-relixioso xesuíta Juan José Godoy ante a posibilidade que estivese a reunir recursos e apoio dos Estados Unidos para iniciar unha revolución nas colonias españolas, razón pola cal envía axentes a Filadelfia para facerlle crer que se planificaba unha revolta en Cartaxena de Indias. O ex sacerdote cae na trampa e en 1787 é aprehendido en Xamaica e deportado a Cádiz, onde morre.
Solicitou ao rei volver a España e o 15 de setembro de 1788. O papa Pío VI despacha as bulas do seu nomeamento de arcebispo-bispo de Córdoba, sede vacante por falecemento do titular Baltasar Yusta Navarro.