cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pedro González de Mendoza (1428-1495)
Na corte de Henrique IV
En marzo de 1460 Pacheco, entón favorito do rei, enviou tropas contra Guadalaxara, a vila onde os Mendoza mantiñan o seu dominio, logrando apoderarse dela cunha celada. Nomeou novos cargos favorables ao seu partido e declarou fóra da lei a Diego Hurtado de Mendoza, segundo marqués de Santillana, e aos seus irmáns, quen tiveron que fuxir a Sigüenza, onde Pedro González de Mendoza xa era titular do bispado. E para agradar á poboación, Pacheco non dubidou en conseguir que Henrique IV de Castela outorgase a Guadalaxara o título de «cidade».
Non durou moito a mala fortuna familiar, e o bispo logrou facer as paces co rei e ata enemizalo co de Villena, facilitando a chegada dun novo favorito á corte, Beltrán de la Cueva, xenro de Diego Hurtado de Mendoza, segundo marqués de Santillana e irmán máis vello de Pedro.
A partir de 1462, a lealdade dos Mendoza a Henrique IV traduciuse nun apoio permanente aos dereitos da súa filla Xoana a Beltranexa, nacida o 28 de febreiro daquel ano, fronte á aposta de Carrillo e Pacheco polos medio irmán do rei, Afonso e Isabel. Estes non dubidaron en estender a especie, sen ningún tipo de probas, de que a princesa non era filla do rei, senón de Beltrán da Cueva, co que lle quedou o cruel alcumo co que pasou á historia
O conflito sucesorio e o cambio de bando
O rei dependeu cada vez máis do apoio dos Mendoza ante adversarios tan poderosos. Non tardou en estalar a guerra civil; en 1465, na farsa de Ávila, o arcebispo Carrillo quitou a coroa a un boneco que representaba a Henrique IV e o seu partido alzouse en armas, apoiando os dereitos do pequeno Afonso de Castela, medio irmán do rei. Pedro González de Mendoza dispuxo que o seu irmán Íñigo López de Mendoza y Figueroa custodiase á princesa Xoana na fortaleza de Buitrago e que tropas do seu irmán Diego Hurtado de Mendoza blindaran os territorios que a familia posuía na fronteira de Aragón, co obxectivo de evitar a entrada en Castela do príncipe Fernando a raíz do seu casamento coa princesa Isabel.
O bispo loitou persoalmente xunto a outros membros da familia Mendoza na segunda batalla de Olmedo de 1467 na defensa da causa de Henrique IV de Castela; pero este apoio non foi de balde. Coa habilidade indicada para a obtención de novos cargos eclesiásticos, que lle darían importantes beneficios económicos, Pedro obtivo en 1469 o cargo de abade de San Zoilo, en Carrión dos Condes, por bula do papa Paulo II, e tamén, a petición de Henrique IV ante o Papa, sería nomeado arcebispo de Sevilla.
Mentres tanto, a morte do príncipe Afonso no verán 1468 non supuxo o fin da rebelión. Carrillo apostou pola moza Isabel, irmá do príncipe falecido e futura raíña de Castilla. Os Mendoza mantiveron firme a súa aposta pola princesa Xoana, ata tal punto que viron con bochorno, e como unha traizón, o feito de que o rei Enrique cedese, nos touros de Guisando, os dereitos da súa filla.
E aínda que fora principal valedor dos dereitos lexítimos de Xoana a Beltranexa, a partir de 1473, un ano antes da morte do rei, pasáronse don Pedro González de Mendoza e todos os seus irmáns ao bando da princesa Isabel. Neste xiro pesou a rivalidade na carreira eclesiástica e política co arcebispo Carrillo. Tampouco foi allea a visita que aquel ano fixo a Castela e a Sigüenza o futuro papa Alexandre VI, o entón cardeal Borja, coa promesa de grandes mercés do partido aragonés en Roma. Detrás estaba o rei Xoán II de Aragón, antigo protagonista das guerras civís castelás como duque de Peñafiel e agora principal valedor dos dereitos do seu fillo Fernando. As promesas cumpríronse rapidamente e o papa Sisto IV nomeouno cardeal baixo a advocación de Santa María in Dominica, que logo el cambiou pola de Santa Cruz; o rei titulouno «Cardeal de España», tamén a finais daquel mesmo ano.
Desde entón Pedro González de Mendoza e toda a súa familia permaneceron á beira da futura raíña, é dicir, da persoa que ao seu criterio estaba mellor situada e máis capacitada para exercer o poder real do que dependía a prosperidade do clan. Mortos Pacheco e Henrique IV, acudiu en decembro de 1474 á coroación de Isabel en Segovia, e alí soliviantou definitivamente os celos do seu rival Carrillo, que decidiu pasarse ao bando de dona Xoana e iniciar outra nova guerra. O cardeal Mendoza constituíu un apoio decisivo durante a Guerra de Sucesión Castelá para a causa isabelina contra os partidarios de Xoana a Beltranexa.
Na corte dos Reis Católicos
miniatura|350px|Cortello do bautizo do príncipe don Juan, fillo dos Reis Católicos, polas rúas de Sevilla, obra de [[Francisco Pradilla. Os Reis Católicos e o cardeal Mendoza, arcebispo de Sevilla, presiden o cortello.]] A colaboración do cardeal e os monarcas foi inmediata e total, sen fisuras; como cando mandou os exércitos reais contra a invasión portuguesa, o 1 de marzo de 1476 na batalla de Toro, que serviu para asentar definitivamente a Isabel no trono castelán. Mendoza converteuse nun dos principais conselleiros dos Reis Católicos, sobre todo en asuntos relixiosos; e tamén nun dos negociadores máis capacitados do seu aparello diplomático. En 1477 obtivo un grande éxito acabando coa belixerancia francesa a favor de Xoana e conseguindo inclinásense cara aos reis na guerra civil do Reino de Navarra; o rei Luís XI de Francia quedou tan encantado co cardeal que o nomeou Abade de Fécamp. Ao ano seguinte recibiu «en administración perpetua» o bispado de Osma, e a raíña Isabel lexitimou aos dous fillos que tivera con dona Mencia.
Restitución de Rosellón e Cerdaña
miniatura|200px|dereita|Mapa xeo-político de Francia e fronteira con España en 1477. Xoán II de Aragón, pai de Fernando II de Aragón, tiña empeñados en garantía dun crédito o condado de Rosellón e o condado de Cerdaña ao rei Luís XI de Francia. Cando o 14 de xuño de 1474 tropas francesas invadían o Rosellón, España, que xa estaba en guerra con Francia, tamén o estivo por Cataluña. Mediante a diplomacia do cardeal ofreceuse a Luís XI unha resolución xurídico-diplomática do conflito e obtivo un ano de tregua. As delegacións deputadas achegáronse a Hondarribia e Baiona reuníndose en San Juan de Luz o 9 de novembro de 1478. Por parte dos reis acudiu Juan Ruíz de Medina e por parte do cardeal, que actuaba como «terceiro» ou «tercería» entre España e Francia, Alonso Yañez, vicario do bispado de Siguenza e diplomático seu. Pola do rei de Francia o conde de Lescaut e o bispo de Lubierre, abade de san Denis.
Arcebispo de Toledo
O 1 de xullo de 1482 morrera o revoltoso don Alfonso Carrillo de Acuña, arcebispo de Toledo. Quedaba vacante así a sé primada hispana. O 13 de novembro de 1482, Pedro González de Mendoza alcanzou do papa Sisto IV o nomeamento de arcebispo de Toledo, abandonando o resto dos seus cargos, menos o bispado de Sigüenza.
O primado seguiu reforzando a súa influencia na corte mediante a colocación de persoas da súa contorna nos postos clave. Nos primeiros meses de 1492 buscábase ao novo confesor da raíña, que substituiría a frei Hernando de Talavera tralo nomeamento deste como arcebispo de Granada; Mendoza insistiu a dona Isabel para que aceptase a un escuro e testalán franciscano do mosteiro alcarreño da Salceda, introducindo así nas máis altas esferas ao futuro Cardeal Cisneros.
Guerra de Granada e descubrimento de América
265px|miniatura|[[La rendición de Granada, por Francisco Pradilla.]] Rematada en 1479 a guerra con Portugal e afirmados os dereitos ao trono, os reis buscaron como novos obxectivos ao seu reinado a unidade peninsular e relixiosa. As expedicións militares de primavera e verán contra o reino nazarí intensificáronse a partir de 1485. Todos os Mendoza participaron, campaña tras campaña; en 1485 atopamos ao cardeal en Córdoba, acompañando a don Fernando; dous anos despois, 1487, entra en Málaga e finalmente en 1492, acompañado polo seu sobriño o gran Tendilla, coloca o pendón castelán, na Alhambra de Granada.
Ademais do problema dos conversos, para o que Pedro sempre mantivo posturas comprensivas, a súa actitude política foi de grande importancia para outro dos grandes proxectos do reinado dos Reis Católicos, a viaxe de Cristovo Colón ao Novo Mundo; desde o principio recibiu o apoio de Luís II de la Cerda, I duque de Medinaceli, sobriño do cardeal. O bloque sempre homoxéneo dos Mendoza, co cardeal Pedro González á fronte, foi un dos grandes impulsores, co financiamento da dilatada espera de Colón, ata conseguir a aprobación real e, sobre todo, a consecución do interese e o compromiso da raíña Isabel I respecto dos proxectos colombinos, cando todo o esforzo do Reino de Castela dedicábase á toma do Reino de Granada.
Vida privada
110px|esquerda|miniatura|Rodrigo Mendoza, marqués do Cenete, fillo do Cardeal. Segundo as crónicas, a Pedro atribuíanselle tres fillos que a raíña Isabel coñecía como «os lindos pecados do Cardeal». Dos amores que a partir de 1460 tivo con Mencía de Lemos, acompañante da raíña Xoana, naceron dous fillos: Rodrigo Díaz de Vivar y Mendoza, futuro marqués do Cenete, nacido en Guadalaxara no palacio dos Mendoza en 1462, e Diego Hurtado de Mendoza y Lemos, logo conde de Mélito e señor de Almenara, nacido en 1468 no Real do Manzanares, «en amenceres».
En 1476, pediu á raíña Isabel a lexitimación dos seus dous fillos, que lle foi concedida o 15 de xuño dese ano; en 1478, Sisto IV concedeu ao cardeal autorización para testar a favor dos seus fillos, e o seu sucesor Inocencio VIII, en 1486, concedeulle a verdadeira lexitimación. anos despois, os Reis Católicos concederon a capacidade de instituír os morgados que quixese a favor dos seus fillos. Aquí aparece o terceiro fillo do cardeal, Juan Mendoza, nado anos atrás en Valladolid, de Inés de Tovar, e ao que non se lle consignaría morgado algún.
Na cidade de Guadalaxara, o 11 de xaneiro de 1495, tras case un ano prostrado por unha grave enfermidade renal e recibindo a visita dos Reis Católicos en máis dunha ocasión, morría o gran cardeal. Deixou como herdeiro de todos os seus bens ao hospital da Santa Cruz de Toledo. O seu féretro, acompañado polos Reis nunha solemne comitiva que durou catro días, trasladou o cadáver desde Guadalaxara ata Toledo, onde foi enterrado no presbiterio da catedral, como el elixira.
Labor cultural
miniatura|250px|O Colexio Maior da Santa Cruz de Valladolid. O seu papel máis importante na cultura da segunda metade do século XV foi como mecenas. Grazas ao cardeal Mendoza, a arquitectura castelá renovouse totalmente, entrando con el os modismos renacentistas, influído polo cardeal don Rodrigo de Borja, o futuro Papa Alexandre VI, enviado polo papa Sisto IV, en 1472, para sosegar as diferenzas entre Henrique IV e a súa irmá Isabel.
A tarefa construtiva foi infatigable. Sabía que a construción de edificios e o adorno dos mesmos atraeríalle o agarimo das xentes, máxime cando en cada un deses edificios aparecerían as armas da súa liñaxe e o escudo heráldico do cardeal.
As súas obras estendéronse por todo o reino de Castela: miniatura|250px|O hospital da Santa Cruz de Toledo.
Ata deixou testemuña do seu mecenado en Roma e Xerusalén:
Obras na provincia de Guadalaxara
Pero onde máis numerosas foron as obras e mecenados do Cardeal foi na provincia de Guadalaxara, lugar onde naceu e onde a súa familia tiña a maioría das súas posesións:
miniatura|250px|Escudo do cardeal no coro ([[catedral de Sigüenza).]]
Notas
<references group="n."/>
A Feira do Trece, Sedes, Narón
A Feira do Trece é un lugar da parroquia de Sedes no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 29 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 15 homes e 14 mulleres.
Neste lugar sitúase o último campo da feira que aínda ten tal uso en Narón, onde teñen lugar varias feiras como a Feira do cabalo ou a do can de caza.
Historia
miniatura|200px|dereita|Fonte da Feira do Trece. O 13 de marzo do ano 1918 e coincidindo co día da feira prodúcese unha revolta veciñal coñecida como a Revolta das Pedradas diante do establecemento comercial do alcalde para protestar polas inxustizas cometidas no repartimento de consumos entre os veciños e os desproporcionados impostos que sufrían os labregos, chegando a pagar 40 veces máis que o propietario dun comercio. Logo do lanzamento de varias pedras, chámase á Garda Civil e esta remata coas protestas despois de deixar 6 mortos e varios feridos. A revista Nós fixo unha denuncia de tales feitos.
Demetrio Bilbatúa Rodríguez
Demetrio Bilbatúa Rodríguez, nado en Vigo o 17 de xaneiro de 1935, é un cineasta galego que desenvolveu case toda a súa carreira profesional en México. Nacionalizouse mexicano en 1970, logo dun incidente na fronteira guatemalteca mentres acompañaba o presidente mexicano Adolfo López Mateos.
Traxectoria
Fillo de Demetrio Bilbatúa Zubeldia, dunha familia de socialistas. Durante a guerra fusiláronlle ao pai e a dous tíos. A nai levou o neno cuns familiares que vivían na Coruña, onde pasou os seus primeiros anos de vida e onde aprendeu a ler e escribir na escola Concepción Arenal. Aos nove anos de idade chegou o exilio cara a México, onde forxou un intenso vencello coa cinematografía. En 1954 iníciase no cine mexicano ao carón do seu irmán Ángel e máis adiante asóciase con Agustín Barrios Gómez e funda a empresa 'Producciones Barrios Gómez Bilbatúa'. Nos anos 60 comeza a traballar para Telesistema Mexicano (de Emilio Azcárraga, embrión da posterior Televisa).
Fotógrafo, documentalista, director e produtor, Demetrio Bilbatúa participou en moi diversos proxectos audiovisuais, moitas veces ao servizo do goberno mexicano. Conta con diversos recoñecementos mexicanos e internacionais ao longo da súa traxectoria profesional de máis de 50 anos. A súa bagaxe cinematográfica é inmensa, con máis de 1.000 documentais filmados en 35 mm.
Homenaxes
É membro de honra da Academia Mexicana de Artes y Ciencias Cinematográficas.
O X Festival de Cine de Ourense, Off Cinema, celebrado do 12 ao 19 de novembro de 2005 rendeulle homenaxe aos irmáns Bilbatúa.
Man
Divídese xeralmente en tres rexións: carpo, metacarpo e dedos.
Tal como nos restantes órganos pares, as mans son simétricas.
A man do ser humano
Tamén chamada de Quirodáctilo (debido aos dedos), a man cun dedo oposto aos restantes -o polgar - foi unha adquisición evolutiva (segundo a teoría da evolución) extremadamente importante, pois permitiu a utilización de instrumentos, cos cales poder defenderse máis facilmente e modificar o ambiente que os rodean para sobreviviren mellor. .
A man ten 27 ósos principais: 8 no carpo, 5 no metacarpo e 14 falanxes, máis un número variábel de pequenos ósos sesamoides.
Os movementos da man humana débense a dous conxuntos de músculos: os intrínsecos, ou sexa, que se encontran na propia man, e os extrínsecos -os flexores e extensores longos-, que se encontran no antebrazo. Os músculos intrínsecos son os tenares e hipotenares, respectivamente ligados ao 1º e 5º dedos, os músculos interóseos (entre os metacarpianos), catro dorsais e tres volares e os músculos lumbricais. Estes músculos teñen a súa orixe no flexor profundo e caracterízanse por non teren orixe nos ósos.
Os músculos extrínsecos son os dous flexores longos, localizados na parte interna do antebrazo e que se unen por tendóns ás falanxes (moi visíbeis no dorso da man). O flexor profundo únese ás falanxes distais e o flexor superficial ás falanxes medias. Estes músculos son responsábeis da flexión dos dedos. O polgar ten un flexor longo e un curto no grupo de músculos tenares, alén dos músculos opoñente, abdutor e rotador.
Proporción áurea
miniatura|O polgar en oposición ós demais dedos permite coller obxectos con facilidade. A proporción áurea é unha razón presente en varios aspectos da natureza, e equivale aproximadamente a 1,618033. Esta proporción está presente tamén nas mans humanas nas relacións entre :
A man e a cultura humana
miniatura|Man, [[Paolo Monti]] A gran capacidade de movementos da man permitiulle ao ser humano desenvolver a lingua de sinais, non só para mellorar a comunicación entre xordos, senón tamén para utilizar en situacións especiais, como no teatro e entre navíos ou persoas que se encontran fóra do alcance do ouvido, mais que se poden ver entre si.
A man na cultura popular galega
A importancia da man na cultura está patente en moitas expresións como, por exemplo:
Mutación de sitio de empalme
Unha mutación de sitio de empalme é unha mutación xenética que insire, elimina ou cambia certo número de nucleótidos no sitio específico no cal ten lugar o empalme ou splicing durante o procesamento do ARN mensaxeiro precursor para formar o ARN mensaxeiro maduro. As secuencias consenso dos sitios de empalme que permiten o recoñecemento do exón están localizados na parte máis terminal dos intróns. A deleción do sitio de emapalme ten como resultado que un ou máis intróns permaneza no ARNm maduro e pode orixinar a produción de proteínas anormais. Cando ocorre unha mutación de sitio de empalme, o transcrito de ARNm posúe información deses intróns que normalmente non debería ser incluída, xa que os intróns normalmente son eliminados, e só os exóns se expresan.
A mutación debe ocorrer nun sitio específico no cal ocorre o empalme do intrón: dentro de sitios non codificantes do xene, que están a carón da locacalización do exón. A mutación debe ser unha inserción, deleción, cambio do marco de lectura etc. Un intrón está separado do seu exón por medio do sitio de empalme. O sitio aceptor e o sitio doante relacionados co sitio de empalme sinalan ao espliceosoma onde debería facerse o corte exactamente. Estes sitios doantes ou sitios de recoñecemento son esenciais no procesamento do ARNm. Un xene pototípico vertebrado consta de moitos pequenos exóns (dun tamaño medio de 137 nucleótidos) separados por intróns que son considerablemente máis grandes. O proceso de empalme está controlado polas secuencias coñecidas como secuencias doante de empalme e aceptora de empalme, que rodean cada exón. As mutacións nestas secuencias poden causar a retención de grandes segmentos de ADN intrónico no ARNm, ou que exóns enteiros sexan eliminados do ARNm. Estes cambios poderían orixinar unha proteína non funcional.
Introdución
En 1993, Richard J. Roberts e Phillip Allen Sharp recibiron o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina polo seu descubrimento dos "xenes divididos". Usando un modelo de adenovirus nas súas investigacións, descubiron o proceso do empalme ou splicing, é dicir, que o pre-ARNm é procesado para dar un ARNm maduro eliminando os intróns do segmento de ARNm. Estes dous científicos descubriron a existencia dos sitios de empalme, cambiando así a partir de entón a orientación da investigación xenómica. Tamén descubriron que o empalme dun ARN mensaxeiro pode ocorrer de diferentes maneiras, o que abre a posibilidade de que ocorran mutacións que o afecten.
Tecnoloxía
Hoxe hai moitas tecnoloxías por medio das cales se poden localizar os sitios de empalme e analizalos para obter máis información. O Human Splicing Finder é unha base de datos on line derivada dos datos do Proxecto Xenoma Humano. A base de datos do xenoma identifica miles de mutacións relacionadas cos eidos da medicina e a saúde, e proporciona importante información para a investigación sobre as mutacións de sitio de empalme. A ferramenta busca especificamente erros de empalme no pre-ARNm, o cálculo dos sitios de empalme potenciais usando algoritmos complexos e a correlación con outras bases de datos xenómicas on line, como o buscador do xenoma Ensembl.
Papel en enfermidades
Debido á localización sensible dos sitios de empalme, as mutacións nas áreas aceptora e doante dos sitios de empalme poden ser prexudiciais para unha persoa. De feito, moitos tipos de doenzas orixínanse por anomalías nos sitios de empalme.
Cancro
Un estudo que investigou o papel das mutacións de sitio de empalme no cancro atopou que unha mutación deste tipo era común nun conxunto de mulleres estudadas con cancro de mama e ovario. Estas mulleres tiñan a mesma mutación. Unha substitución dun único par de bases intrónica destrúe un sitio aceptor, activando así un sitio de empalme críptico, o que orixina unha inserción de 59 pares de bases e a terminación da cadea. As catro familias con cancro de mama e ovario tiñan mutacións de terminación de cadea na metade N-terminal da proteína.
Demencia
Segundo unha investigación realizada por Hutton, M et al, unha mutación con cambio de sentido que ocorre na rexión 5' do ARN asociada coa proteína tau está corelacionada coa demencia herdada (coñecida como FTDP-17). As mutacións de sitio de empalme desestabilizan unha posible estrutura de talo-bucle que está moi probablemente implicada na regulación do empalme alternativo do exón 10 no cromosoma 17. Consecuentemente, hai máis uso do sitio de empalme 5' e un incremento da proporción dos transcritos tau creados que inclúen o exon 10. Ese drástico incremento no ARNm incrementa a proporción das tau que conteñen catro repeticións de unión aos microtúbulos, o que é consistente coa neuropatoloxía descrita en varias familias coa demencia herdada de tipo FTDP-17.
Epilepsia
Algúns tipos de epilepsia poden orixinarse debido a unha mutación de sitio de empalme. Ademais dunha mutación no codón de finalización, atopouse unha mutación de sitio de empalme no xene que codifica a cistatina B en pacientes de epilepsia mioclónica progresiva Esta combinación de mutacións non se atopou en individuos que non estaban afectados. Ao compararen secuencias con e sen a mutación de sitio de empalme, os investigadores puideron determinar que se producía unha transversión do nucleótido G a C na última posición do primeiro intrón. Esta transversión ocorre na rexión que codifica o xene da cistatina B. Os individuos que sofren este tipo de epilepsis posúen unha forma mutada deste xene, o que ten como resutlado unha diminución da produción de ARNm maduro e a subseguinte diminución da expresión da proteína.
Un estudo tamén atopou que un tipo de epilepsia de ausencia de infancia causante de convulsións febrís pode estar ligado a unha mutación de sitio de empalme no sexto intrón do xene GABRG2. Esta mutación de sitio de empalme causa que se forme unha subunidade non funcional de GABRG2 nos individuos afectados. Segundo este estudo, unha mutación puntual era a causante da mutación do sitio doante de empalme, que ocorría no intrón 6. Producíase un produto proteico non funcional, orixinando unha subunidade tamén non funcional.
Trastornos hematolóxicos
Varias enfermidades xenéticas poden ser o resultado de mutacións de sitio de empalme. Por exemplo, as mutacións que causan o empalme incorrecto do ARNm da β-globina son responsables dalgúns casos de β-talasemia. Outro exemplo é a púrpura trombocitopénica trombótica, causada pola deficiencia de ADAMTS-13. Unha mutación de sitio de empalme no xene ADAMTS-13 pode, por tanto, causar esta doenza. Estímase que o 15% de todas as mutacións puntuais que causan enfermidades xenéticas humanas ocorren no sitio de empalme.
Deficiencia da paratiroide
Cando unha mutación de sitio de empalme ocorre no intrón 2 do xene que produce a hormona paratiroide, pode orixinarse unha deficiencia da paratiroide. Nun estudo observouse que unha substitución de G a C no sitio de empalme do intrón 2 produce o efecto de saltarse exóns no transcrito do ATN mensaxeiro. O exón que se salta posúe o codón de iniciación para producir a hormona paratiroide. Dito fallo na iniciación causa a deficiencia.
Análise
Usando o organismo modelo Drosophila melanogaster compiláronse datos sobe información xenómica e secuenciación deste organismo. Existe un modelo preditivo co cal un investigdor pode cargar a súa información xenómica e utilizar a base de datos de predición de sitios de empalme para obter información sobre a locaización dos sitios de empalme. Pode utilizarse The Berkeley Drosophila Project para incorporar estas investigacións e para anotar datos eucromáticos de alta calidade. O preditor de sitios de empalme pode ser unha gran ferramenta para o estudo de enfermidades humanas neste organismo modelo.
As mutacións de sitio de empalme poden analizarse usando a teoría da información.
Francisco de Paula Rodrigues Alves
Francisco de Paula Rodrigues Alves, tamén coñecido como Rodrigues Alves, avogado nado o 1848 e finado o 1919, foi o 5º presidente do Brasil, que gobernou entre 1902 e 1906.
Disputou nova elección en 1919 e foi o vencedor, pero non asumiu o poder, morrendo de gripe española en 16 de xaneiro do mesmo ano.
Aquilino Valencia
Traxectoria
Traballa como axente forestal. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Calvos de Randín e foi elixido alcalde con maioría absoluta. En 2010 catro edís do PPdeG co apoio do ex-edil do PSdeG José Manuel Andrade presentaron unha moción de censura contra el. A moción non chegou a prosperar porque os veciños impediron a entrada dos censurantes ao pleno. Unha reclamación posterior por vía xudicial rematou co pronunciamento do Xulgado ordenando que se repetira o pleno. Finalmente os convocantes decidiron retirala en febreiro de 2011. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde, tamén con maioría absoluta. Compatibiliza o seu traballo como axente forestal co exercicio de alcalde.
Batalla de Adua
miniatura|dereita|250px|Portada dunha revista francesa publicada o [[1 de abril de 1904 mostrando ós soldados de Menelik II de Abisinia desfilando en celebración do aniversario da súa vitoria sobre os italianos.]]
A batalla de Adua (tamén coñecida como Adwa) ocorreu o 1 de marzo de 1896 entre Abisinia (hoxe máis coñecida como Etiopía) e Italia preto da cidade abisinia do mesmo nome. Era a batalla culminante da primeira guerra Italo-Abisinia.
Contexto histórico
África fora divida entre as potencias europeas no século XIX, a excepción da república de Liberia e o Imperio de Abisinia. Italia, quen se incorporara recentemente á carreira colonial, posuía colonias en Eritrea e Somalia, e desexaba aumentar a súa presenza no Corno de África conquistando Abisinia e unindo os seus dous territorios costeiros por terra. Firmou entón o Tratado de Uccialli co emperador abisinio Menelik II, que descoñecía que ese tratado convertía o seu país en protectorado italiano. Cando o soubo, rompeuno, tendo agora Italia que invadir Abisinia militarmente para cumprir os seus propósitos.
Antes da batalla
Na batalla o exército italiano abarcou a catro brigadas que sumaban aproximadamente 20000 homes, con cincuenta e seis pezas de artillería. Compuxeron a brigada dos askari (infantería nativa recrutada en Eritrea) baixo o xeneral Matteo Albertone. As tres brigadas restantes eran unidades italianas baixo os xenerais Vittorio Dabormida, Giuseppe Ellena e Baratieri. As catro brigadas italianas avanzaron por separado cara a cidade de Adua por diversos pasos de montaña. O traxecto separounas moito, ademais de poñelas en terreo difícil.
Menelik II e o seu exército (que excedía amplamente en número ós italianos, calculándose os seus efectivos en arredor de 120 000 homes), levantáranse cedo para facer servizos de igrexa. Ó coñecer a noticia do avance italiano, o emperador reuniu os exércitos separados dos seus nobres (Ras Makonnen, Ras Mikael, e o Negus Tekle Haymanot de Gojjam) e avanzou cara aos italianos.
A batalla
Tras este novo triunfo, as tropas de Menelik II atacaron as dúas brigadas restantes e esmagáronas novamente no monte Belah. Polo mediodía, os superviventes do exército italiano retirábanse dunha batalla xa perdida.
Resultado
Os italianos contaron 5 900 baixas, mentres que os abisinios perderon en torno a 10 000 homes. Os prisioneiros italianos foron tan ben tratados como foi posible, pero os 800 askari que capturaron foron interpretados como traidores, e o seu castigo foi a amputación das súas mans dereitas e os seus pés esquerdos.
Como un resultado directo da batalla, Italia firmou o Tratado de Addis Abeba, recoñecendo a Abisinia como un Estado independente. A responsabilidade do fracaso caeu en Baratieri, ao que relevaron do seu cargo. A humillación de Italia foi sentida case corenta anos, ata 1935, cando a segunda guerra Italo-Abisinia deu á Italia de Mussolini o goberno sobre Abisinia.
Australasia
miniatura|250px|dereita|Australasia miniatura|250px|Rexións de [[Oceanía. Nova Zelandia inclúese ben en Australasia, ou ben en Polinesia. Tradicionalmente se inclúe Melanesia, ou algunhas zonas dela, en Australasia.]] Australasia  é unha rexión de Oceanía  que comprende Australia, Nova Zelandia, a illa de Nova Guinea, e as illas próximas do Océano Pacífico. O termo foi ideado por Charles de Brosses na súa obra Histoire des navigations aux terres australes (1756). Deriva da palabra latina que indica o sur, austral, para identificar esta rexión ao "sur de Asia", diferenciándoa de Polinesia (ao leste) e de Micronesia (ao nordeste). Australasia, ao igual que India, descansa na placa indoaustraliana.
Xeografía humana
Xeopoliticamente, o termo Australasia sen ningún outro cualificativo, úsase ás veces para nomear a Australia e Nova Zelandia xuntas. Ás veces se inclúe no termo a illa de Nova Guinea (Papúa Nova Guinea e a parte indonesia da illa). Hai moitas organizacións que preceden o seu nome de "(Real) Sociedade Australasiana" para indicar xustamente que se limita a Australia e Nova Zelandia. miniatura|Bandeira do equipo olímpico de Autralasia (1908-1912)
No pasado, o termo Australasia foi usado para nomear aos equipos deportivos conxuntos de Australia e Nova Zelandia. Exemplos disto son o equipo de tenis entre 1905 e 1915, cando Nova Zelandia e Australia competiron xuntas na Copa Davis; ou o equipo olímpico de ambos países que competiu nas olimpíadas de verán de 1908 e 1912.
Alexandre Ripoll Anta
Alexandre Ripoll Anta, nado na Coruña en 1954, é un escritor galego.
Australasia
Xeografía ecolóxica
miniatura|[[A liña de Wallace separa a fauna de Australasia da do sueste asiático.]]
Desde un punto de vista ecolóxico, a zona ecolóxica australasiana é unha rexión diferenciada cunha xeoloxía e historia evolutiva propias e unha gran cantidade de flora e fauna única. Neste contexto, Australasia limítase a Australia, Nova Guinea, Nova Zelandia, Nova Caledonia, e illas adxacentes, incluíndo as illas orientais indonesias de Lombok e Sulawesi. A liña imaxinaria que marca a división biolóxica entre Australasia e a ecozona Indomalaia na Asia tropical, coñécese como Liña de Wallace - Borneo e Balí están do lado asiático.
Australia, Nova Zelandia e Nova Caledonia son fragmentos do antigo supercontinente Gondwana. Durante millóns de anos, estas tres masas de terra foron separándose dos outros continentes, e entre si. Toda Australasia comparte a flora Antártica, se ben as illas tropicais do norte tamén teñen en común moitas plantas co sueste asiático.
Australia, Nova Guinea, e Tasmania están separadas entre si por plataformas continentais pouco profundas que estiveron unidas cando o nivel do mar era inferior durante a Idade do Xeo. Comparten unha fauna similar que inclúe marsupiais, mamíferos monotremas e aves ratites. O eucalipto é a árbore predominante na maior parte de Australia e Nova Guinea. Nova Zelandia non ten mamíferos terrestres autóctonos, pero si tiña tamén aves ratites, incluíndo o kiwi e o extinto moa. A ecozona australasiana inclúe algúns grupos de illas próximos como Wallacea, o Arquipélago Bismarck, as Illas Salomón, e Vanuatu, as cales non formaban parte anteriormente de Gondwana, pero comparten con Australasia moitas plantas e animais característicos.
Caribe
Caribe pode referirse a:
O Castro, Duarría, Castro de Rei
O Castro é un lugar da parroquia de Duarría no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 749 habitantes (369 homes e 380 mulleres).
Coiraceiro
miniatura|Coiraceiro francés de 1809.
Un coiraceiro era un cabaleiro militar pesadamente equipado e armado con sabre. Recibía este nome por ter o torso protexido por unha coiraza.
A primeira mención do termo coiraceiros remóntase a 1484, en referencia a unha unidade de cabalería austríaca dun cento de homes que servían no seo do exército do emperador Maximiliano I. A partir de aí, unidades de coiraceiros formaron corpos de cabalaría pesada nos exércitos europeos.
En Francia, país no que desempeñaron importantes accións bélicas, os primeiros coiraceiros fixeron a súa aparición en 1665. Particularmente famosos foron os rexementos de coiraceiros franceses (cuirassiers, en francés) que interviñeron durante as Guerras napoleónicas en case todos os teatros de operacións.
Historia
miniatura|200px|Coiraceiro do exército de [[Napoleón Bonaparte (recreación histórica).]] miniatura|200px|Coiraza e casco da cabalaría francesa, 1854. Na Idade Antiga, os romanos non usaron moito a cabalaría.
Foron os carolinxios, na Alta Idade Media, os que populariaron a cabalaría pesada con armadura. Despois de Carlomagno, a gran maioría dos cabaleiros de Europa comezaron a usar armaduras de maneira habitual.
Durante os últimos anos da Idade Media, durante o reinado de Francisco I, os franceses equiparon aos seus reputados cabaleiros (que xa desempeñaran un importante papel na Guerra dos Cen Anos) con armaduras pesadas para evitar as picas e os espadazos, e así foi como xurdieron os xendarmes franceses. Estes cabaleiros participaron nas Guerras de Italia e foron utilizados (con pouco éxito, por outra parte) na Batalla de Pavía, en 1525.
Durante os séculos XVI e XVII, coraceiros e xendarmes seguiron batallando nos campos das guerras de Flandres, a Guerra dos Trinta Anos e nas campañas dos suecos de 1700-1721 (Gran Guerra do Norte).
Durante os últimos anos do século XVIII, a coiraza foi deixando de ser usada nos corpos de cabalaría dos exércitos, chegando case a desaparecer. Pero Napoleón Bonaparte reintroduciu a coiraza na cabalaría, creando de novo xinetes coiraceiros. Durante as Guerras napoleónicas os rexementos de coiraceiros estiveron presentes na batalla de Austerlitz (1805), na invasión de Prusia e na batalla de Friedland (1807), na Guerra da Independencia española (1808), na invasión de Rusia en 1812 e, finalmente, na batalla de Waterloo (1815), onde cargaron sen éxito contra as formacións en cadro británicas.
Os últimos coiraceiros activos foron os Coiraceiros de Tulancingo, en México que serviron durante a guerra contra os Estados Unidos (1845–1848) e a intervención francesa (1862–1867). Finalizada esta última, foron retirados do servizo.
Cacabelos, Vilariño, Cambados
Cacabelos é un lugar da parroquia de Vilariño no concello pontevedrés de Cambados na comarca do Salnés. Segundo o IGE en 2016 tiña 110 habitantes (54 mulleres e 56 homes), seis menos ca en 2010 e dous máis ca en 2005.
Coiraceiro
Estratexias
Durante a Idade Media, a cabalaría de coiraceiros era unha arma case insuperábel, capaz de cargar de fronte contra case calquera infantaría. No século XIV os cabaleiros franceses tiveron un forte rival nos arqueiros de tiro longo ingleses, que lograban derribalos cando aínda estaban ao trote. miniatura|200px|París, agosto de 1914. A coiraza era cerimonial desde finais do século XIX.
Outro obstáculo para a superioridade até aquela indiscutíbel foron as picas longas que reinventaron os suízos (e que desenvolveron os españois no exército dos Terzos de Flandres) e os escoceses (que loitaban contra a cabalaría inglesa).
A partir de entón houbo unha necesidade de encontrar os flancos e a retagarda do contrincante, antes de que formara en cadro (como fixeron os coiraceiros franceses na batalla de Tudela).
Durante o final do século XVIII e o inicio do XIX, os coiraceiros cargaban contra as filas da infantaría inimiga, provocando a ruptura das filas de fusileiros e o combate corpo a corpo. As coirazas dos coiraceiros resistían facilmente os impactos das baionetas e as espadas dos inimigos.
José Ortiz Echagüe
José Ortiz Echagüe, nado en Guadalaxara o 2 de agosto de 1886 e finado en Madrid o 7 de setembro de 1980, foi un enxeñeiro militar, piloto e fotógrafo español. O seu irmán, Antonio Ortiz Echagüe, foi un importante pintor de comezos do século XX. Foi tamén Xentilhome de cámara con exercicio do Rei Afonso XIII.
Como enxeñeiro
Como enxeñeiro destaca o seu traballo no campo da aviación e o automobilismo. En 1903 ingresa na Academia de Enxeñeiros Militares de Guadalaxara, e tralo seu paso por ela serviu na unidade de globos aerostáticos na Guerra do Norte de África. Obtivo os títulos de piloto de globos e de piloto de aviación en 1911. Tralo seu regreso definitivo do Norte de África funda en 1923 Construcións Aeronáuticas S.A. (C.A.S.A.) e máis tarde, en 1950, a primeira industria española de fabricación de automóbiles en cadea, SEAT, da que será nomeado Presidente con funcións executivas ata 1976, ano en que é designado Presidente de honor vitalicio desta compañía.
Como fotógrafo
No campo da fotografía artística é quizais o fotógrafo máis popular e un dos máis recoñecidos internacionalmente. En 1935 a revista American Photography considerouno un dos tres mellores fotógrafos do mundo.
Algúns críticos considérano o mellor fotógrafo español ata o momento, o cal é máis meritorio porque a fotografía foi unha afección á que dedicaba intres libres, especialmente os fins de semana e durante as súas viaxes. Desde o punto de vista artístico e pola súa formación e temática poderíaselle considerar o representante da xeración do 98 na fotografía. Adóitaselle encadrar dentro da corrente fotográfica do pictorialismo, sendo o mellor representante do chamado pictorialismo fotográfico español, aínda que esta denominación non lle gustaba a Ortiz Echagüe. A súa obra fotográfica se enfoca cara á plasmación dos caracteres máis definitorios dun pobo: os seus costumes e vestimentas tradicionais e os seus lugares. Consegue expresar coas súas fotografías unha expresión persoal máis próxima á pintura, case sempre mediante efectos durante o positivado.
Técnica de traballo
miniatura|Ortiz Echagüe no seu laboratorio.
En 1898 regaláronlle a súa primeira cámara; desde entón e ao longo de 75 anos realizou miles de fotografías. Revelaba el mesmo os seus negativos usando unha técnica ao carbón fresson, corrente na súa mocidade aínda que pronto quedou desfasada. El usouna en toda a súa obra artística, o que daba un especial matiz aos seus positivos, así como un maior contraste, que fai que as súas obras sexan facilmente recoñecibles. A súa produción é enteiramente en branco e negro.
Tanto a fabricación do papel como o procedemento de obtención de fotografías requirían moita paciencia, unha extraordinaria habilidade e un perfecto manexo da técnica polo que, co paso dos anos e a medida que se simplificaban os procesos fotográficos, os poucos fotógrafos que o utilizaban o foron abandonando.
O papel levaba unha fina capa de xelatina á que se engadía pigmento de cor negra e facíase sensible á luz. O fotógrafo obtiña copias por contacto baseándose no principio de que nas partes da imaxe que recibían menos luz a xelatina quedaba branda e as partes de imaxe que recibían máis luz se endurecían co cal, ao lavar a copia –con auga e serraduras para producir rozamento sobre o papel- eliminábase a xelatina branda co pigmento, quedando esa zona branca e resistía a xelatina endurecida, aprisionando no seu interior o pigmento, producindo zonas negras. Deste xeito aparece a imaxe sobre o papel.
Dita imaxe, co papel aínda húmido, podía retocarse mediante pinceis, muñequillas de algodón ou raspadores o que daba ao autor unha gran liberdade creativa.
A capacidade de intervención no resultado final dunha fotografía, a maior riqueza de tons que proporciona o pigmento e a súa estabilidade eran os motivos principais de José Ortiz Echagüe para o uso deste procedemento. Con todo, non é este arcaico método o máis importante nas imaxes do autor. Sen un asunto interesante, unha boa composición, luces ben dirixidas sobre os modelos e a correcta disposición da escena, o procedemento ao carbón directo sobre papel Fresson daría lugar a copias vulgares.
Clasificación da súa obra
El mesmo fixo unha clasificación das súas obras ao agrupalas en catro libros: Tipos y Trajes (1930), España, Pueblos y Paisajes (1939), España Mística (1943) e España, Castelos y Alcázares (1956). A estas coleccións débense engadir outras dúas series: Marruecos e fotos familiares.
Na serie de tipos y trajes contemplamos unha sociedade española de gran folclorismo, e á vez vemos retratos dunha gran profundidade humana. É difícil non sentirse impresionado por certas miradas e xestos dos tipos retratados, personaxes populares das rúas dalgún pobo español.
En España, pueblos y paisajes vemos, máis aló da mera reprodución do monumento ou da paisaxe, o contraste das terras e dos pobos.
A serie sobre España mística céntrase nas comunidades de relixiosos de clausura e en devocións populares como procesións ou romarías. Nesta serie preséntanos retratos de monxes que nos recordan aos monxes de Zurbarán ou O Greco.
A serie de Marruecos foi realizada durante a súa estancia entre 1909 e 1916 como enxeñeiro militar no entón chamado Protectorado Español de Marrocos.
As fotos familiares son retratos realizados para a súa familia, moitos deles de tan alta calidade como os anteriores.
Os méritos das súas obras son evidentes: a beleza e a maxestosidade das súas fotografías, a delicadeza e a sensibilidade das súas composicións, o seu respecto e afecto polos tipos tradicionais que retrata. As súas fotografías seguen causando a fascinación da época en que foron tomadas.
A súa obra reeditouse múltiples veces, e expúxose en numerosos lugares en todo o mundo. Recibiu varios premios en vida, en España e no estranxeiro.
A maior parte da súa obra está reunida no Legado Ortiz Echagüe, na Universidade de Navarra, que recolle aproximadamente 1.000 composicións orixinais realizadas segundo o método de carbón fresson, así como máis de 20.000 negativos. O Museo do Traxe de Madrid, dependente do Centro de Investigación do Patrimonio Etnolóxico, posúe unha boa colección de fotografías da serie de Tipos e Traxes, adquirida en 1933.
Exposición antolóxica
O Metropolitan Museum of Art de Nova York, baixo o título Spectacular Spain, organizou en 1960 unha exposición antológica na que Ortiz Echagüe figurou xunto a artistas como Goya. Esta exposición recollía oitenta fotografías do autor.
En 1998 a Universidade de Navarra, titular de boa parte do fondo fotográfico de Ortiz Echagüe, baseándose na selección do Metropolitan Museum of Art organizou unha exposición antolóxica de fotografías, que abarcan uns sesenta anos de produción ata 1964. Desde 1998 esta selección percorreu diversos museos e exposicións, entre eles o Museo Nacional de Arte de Cataluña, o Hotel Sully de París, a Sala de Armas da Ciudadela de Pamplona, o Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía –neste último caso superando os 150.000 visitantes–, o Palacio do Infantado de Guadalaxara, ou a Sala Amós Salvador de Logroño.
Baiobre
O topónimo Baiobre pode referirse a dous lugares de Galicia:
8 de xullo
Nacementos
miniatura|Jean de La Fontaine. miniatura|Käthe Kollwitz. Ficheiro:Käthe_Kollwitz_by_Hugo_Erfurth,_1927.jpg
Mortes
miniatura|Thomas Paine.
Outros
Os 366 días do ano
Iztochni piesi
Iztochni piesi (en Източни пиеси) é un filme búlgaro de 2009 dirixido e escrito por Kamen Kalev. Foi escollido como candidato de Bulgaria para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 83ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sancho II de Portugal
Sancho II de Portugal (8 de setembro de 1208 - 4 de xaneiro de 1248), alcumado O Capelo por ter usado cando neno ou O Pio, foi o cuarto rei de Portugal. Sancho II era o primoxénito do rei Afonso II e da súa muller Urraca de Castela, e sucedeu ao seu pai en 1223.
Casou coa Mércia Lopes de Haro, pero non deixou descendencia. Despois da excomuñón polo Papa Gregorio IX, foi deposto pola bula papal Grandi non immerito. Sucedeulle o seu irmán, Afonso III de Portugal, que actuaba como rexente dende 24 de xullo de 1245.
Treosa
miniatura|dereita|[[Proxección de Fischer dos dous enantiómeros da treosa]]
A treosa é un monosacárido de catro carbonos coa fórmula molecular C4H8O4. Polo seu número de carbonos é unha tetrosa, condición que comparte coa eritrosa e eritrulosa. Ten un grupo aldehido terminal na súa cadea liñal, polo que é unha aldosa. Presenta estereoisómeros D e L, a D -treosa e a L -treosa, que aparecen na mesma cantidade nas mesturas racémicas.
No chamado ácido treonucleico ou ácido nucleico de treosa, a treosa fai o mesmo papel que a ribosa e a desoxirribosa no ARN e ADN.
Ascender Corporation
Ascender Corporation é unha empresa dixital especializada na creación, difusión e venda de fontes, ademais de desenvolvemento de software, situada en Elk Grove Village, Illinois, Estados Unidos.
Foi fundada en 2004.
Firmou contracto con Microsoft na década de 2000 para a explotación das fontes utilizadas nos seus sistemas, como a MS Sans serifa, Georgia e Verdana. En novembro de 2007 anunciou que se asociou ao Open Handset Alliance do proxecto Android, para a creación da fonte Droid.
Sláine mac Dela
Sláine (Sláinge, Slánga), fillo de Dela, do pobo dos Fir Bolg, foi segundo a lenda o primeiro Rei Supremo de Irlanda. A súa muller era Fuad.
Os Fir Bolg invadiron Irlanda con 5000 homes. Sláine e os seus catro irmáns, que eran descendentes dun dos fillos de Nemed, dividíronse Irlanda. Sláine, o máis novo, quedou con Leinster, Gann co norte de Munster, Sengann co sur de Munster, Genann con Connacht e Rudraige con Ulster. Sláine foi elixido por eles como rei supremo. A súa porción dos Fir Bolg foi coñecida como Gailióin, do nome das súas lanzas (en irlandés antigo gáe).