cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrei Gromiko
Traxectoria
En 1946, pasa a ser embaixador da URSS no Consello de seguridade da ONU. Pasa a ser membro do comité central do partido comunista en 1956 e entra no Politburo en 1973. En 1983, é o primeiro vice-presidente que despois será designado presidente do praesidium do Soviet Supremo en 1985. Debe dimitir deste posto, e foi excluído do Politburo en 1988, porque representaba a facción conservadora do partido comunista.
Está soterrado no camposanto de Novodevitchi en Moscova.
IPV
Traxectoria
A súa compañía matriz, Mafsa (Miranda, Alonso y Fernadez), comezou no 1965 coma un consorcio de tres talleres de automoción que estiveran durante anos arranxando pequenos camións 4x4 lixeiros italianos herdados da guerra civil española, e incorporándolles motores diésel.
O primeiro modelo Mafsa foi un camión de eixo estreito equipados con motores Barreiros ou Perkins. Estaban especificamente deseñados para a industria madeireira galega e foron alcumados carroceta.
Coma Mafsa non tiña distribuidores, as carrocetas vendíanse só na fábrica. Porén o éxito permitiulle a Mafsa expandirse cara camións 4x4 multiusos, que estaban moi demandados daquela para usos contra o lume e na construción. Foi daquela cando estableceron unha rede de distribuidores e se consolidaron coma marca, que no 1972 foi renomeada IPV.
A gama IPV medrou ata os vehículos de 270cv e 24 toneladas, namentres que os motores OEM foron substituídos por motores MAN. Tamén as cabinas foron redeseñadas e modernizadas. Tamén concibiron algúns modelos especiais coma un camión bimodal estrada-camiño de ferro e un tractor de peirao para empurrar por semi-trailers.
IPV presentou suspensión de pagos en agosto de 2006, se ben en momento ningún parou a súa produción. A empresa pechou en febreiro de 2013.
Uro (automoción)
miniatura|[[Camión motobomba no monte galego.]] miniatura|[[URO VAMTAC.]] miniatura|URO MAT-18.16 do [[Exército de Terra de España|Exército de Terra Español.]] miniatura|Motobomba BFP 40-106 J-1884 sobre URO M3-24.14 da [[Unidade Militar de Emerxencias|UME.]]
URO é unha compañía galega construtora de camións e vehículos militares con sede en Santiago de Compostela. A compañía matriz de Uro, UROVESA (URO Vehículos Especiales S.A.), naceu en 1981 da man de ex-empregados da marca galega IPV.
Traxectoria
Para 1983 conseguiron situarse como líderes do sector de automóbiles 4x4 para a loita contra o lume en contornas rurais, grazas aos seus camións TT URO, tamén grazas a estes convertéronse nun dos principais construtores españois de camións.
Desde 1984 son fornecedores oficiais do Exército Español, logo de gañar o concurso "Declaración de Necesaria Uniformidade". Actualmente, as FFAA de España dispoñen de máis dun milleiro de vehículos desta marca, destacando entre eles o VAMTAC (Vehículo de Alta Mobilidade Táctico), equipado cun motor diésel de 190 CV Steyr, aínda que a maioría dos vehículos URO utilizan motores Iveco.
Desde 1991, unha subsidiaria de UROVESA, UROMAC, fabrica en Castropol (Asturias, España) carretillas elevadoras e dumper. As carretillas mecánicas especiais son usadas igualmente polo Exército Español, aínda que permitiron á empresa abrirse ao sector da industria, o que lles reportou maiores beneficios.
O final da primeira década do século XXI foi para UROVESA uns anos de gran baixada de beneficios debido á diminución do seu volume de negocio sumado a un fallo nas homologacións.
En 2014, tras recuperar en parte o volume de vendas no ano 2013, UROVESA informou a comezos de febreiro a súa intención de ampliar o seu chan industrial para aumentar o seu volume de produción, liderando a recuperación económica do sector na zona.
Os VAMTACs do Exército Español foron despregados en diferentes zonas de conflito coma Iraq, Afganistán e o Líbano.
O Exército Real de Marrocos ten encargados 1200 VAMTACs e 800 camións Iveco por un valor total de 200 millóns de euros.
Desde 1991 unha filial de Urovesa, Uromac, fabrica en Castropol pequenos vehículos todo terreo para o Exército Español.
Modelos actuais
Cada modelo de UROVESA ten multitude de derivados a parte do modelo oficial que se vende, o exemplo máis destacado é o do Vamtac militar, que ten 8 configuracións oficiais, pero a gama de modelos oficiais (sen configuración) é a seguinte.
Gama industrial
Uromac ten sede no Polígono Industrial De Barres, Castropol.
COM
COM pode referirse a:
Circuíto urbano de Marrakech
O Circuíto urbano de Marrakech ou oficialmente Circuit International Automobile Moulay El Hassan é un circuíto de carreiras urbano situado no distrito de Agdal na cidade de Marrakech en Marrocos. Este circuíto ten unha lonxitude de 4624 metros. O circuíto acolle os campionatos do World Touring Car Championship, da Fórmula 2 e do Auto GP.
Especies de Crataegus
O xénero Crataegus inclúe as especies a seguir:
Leonid Kuchma
Leonid Danylovych Kuchma (Леоні́д Дани́лович Ку́чма), nado en Chaikine (Chernihiv) o 9 de agosto de 1938 é un político ucraíno que foi o presidente de Ucraína entre o 19 de xullo de 1994 e o 23 de xaneiro de 2005. Kucham asumiu o posto tras gañar as eleccións presidenciais de 1994 contra o seu rival, Leonid Kravchuk. Kuchma foi reelixido para outro mandato de cinco anos en 1999.
A súa presidencia foi rodeada por numerosos escándalos de corrupción e a redución da liberdade dos medios. A corrupción aumentou trala elección de Kuchma en 1994, mais en 2000–2001, o seu poder comezou a debilitarse a pesar da publicidade dos medios.
Coa súa vixilancia, a economía de Ucraína continuou a declinar ata 1999, mentres que creceu dende 2000, levando unha certa prosperidade a algúns segmentos dos residentes nas cidades. Durante a súa presidencia, as relacións entre Rusia e Ucraína comezaron a mellorar.
Tras unha carreira de éxito na industria da construción de máquinas na Unión Soviética, Kuchma iniciou a súa carreira política en 1999, cando foi elixido para a Rada Suprema (parlamento ucraíno). Foi reelixido en 1994. Actuou como primeiro ministro de Ucraína entre outubro de 1992 e setembro de 1993.
Entre xullo de 2014 e outubro de 2018 foi representante presidencial especial de Ucraína nas conversas de paz semioficiais sobre a guerra de Donbass.
Traxectoria
Kuchma estudou na Universidade de Dnipropetrovsk, licenciándose en enxeñaría de foguetes. Foi enxeñeiro no Cosmódromo de Baikonur, así como membro do Partido Comunista da Unión Soviética. Tivo un importante papel nos programas de mísiles estratéxicos e foguetes espaciais como executivo da compañía industrial "Yuzmash" de Dnipropetrovsk. Dende 1990 a 1992 foi membro da Rada Suprema de Kíiv e pertenceu ao Comité de Defensa e Seguridade do Estado. Foi nomeado Primeiro Ministro de Ucraína en 1992.
Deixou o seu posto en setembro de 1993 para presentarse como candidato á presidencia do país en 1994, sendo reelixido en 1999.
A oposición acusouno de estar relacionado co asasinato en 2000 do xornalista Georgiy Gongadze e houbo protestas nos anos 2000-2001 baixo o lema "Ucraína sen Kuchma".
Símbolos matemáticos
Os símbolos matemáticos son símbolos utilizados en expresións, proposicións ou definicións en calquera área das Matemáticas.
Leonid Kuchma
Traxectoria
Tamén foi criticado polas súas restricións á liberdade de prensa, aplicando a censura a toda crítica. A campaña de Kuchma contra a prensa foi tal que en 2001 o Comité para a Protección dos Xornalistas (CPX) considerou a Kuchma un dos dez peores inimigos da prensa ese ano, xunto a outros líderes como Fidel Castro, Vladimir Putin e o aiatolá Ali Khamenei.
O seu primeiro ministro trala destitución de Anatoli Kinaj en 2002 foi Viktor Yanukovich.
Baixo Constitución de Ucraína, Kuchma deixou a presidencia en outubro de 2004, por non poder ser reelixido.
France García García
miniatura| miniatura|Monumento aos represaliados polo franquismo. France García García, nado en Ribadeo en 1912 e finado na Coruña o 29 de xullo de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Fillo de José García Iglesias, naceu en Ribadeo, trasladándose logo coa súa familia á Coruña, onde el e os seus sete irmáns eran coñecidos como "Os da lexía", porque seu pai montou na cidade un negocio de fabricación e venda de lixivia. Militante das Juventudes Socialistas da Coruña, colaborou no seu voceiro Joven Socialista. Despois incorporouse ás Juventudes Socialistas Unificadas. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado na Coruña por rebelión militar. Condenado a pena de morte, foi executado en Punta Herminia co seu irmán Bebel. Un terceiro irmán, Jaurés, tamén foi encarcerado, e aínda que non foi fusilado nun principio por ser menor de idade, finalmente apareceu morto no Campo da Rata, mentres o trasladaban de prisión. Pepín, outro dos irmáns, foi xulgado por sedición, pero conseguiu fuxir, uniuse á loita contra as tropas franquistas, perdeu unha perna na batalla de Brunete e finalmente exiliouse na Arxentina.
Ángel Verdes Saavedra
Ángel Verdes Saavedra, nado en Castromaior (Abadín) cara a 1886, foi un labrego e político galego.
Laura Linney
Laura Leggett Linney, nada o 5 de febreiro de 1964 en Nova York, estado de Nova York, é unha actriz de cinema, televisión e teatro e estadounidense.
Ángel Verdes Saavedra
Traxectoria
Labrego de Castromaior (Abadín). Vicepresidente da Sociedad Alianza de Agricultores. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro en febreiro de 1924 e elixido primeiro tenente alcalde na corporación presidida por José María Rivas Losada. Nas eleccións municipais de abril de 1931 foi elixido concelleiro pola Derecha Liberal Republicana e membro da Comisión Xestora presidida por Rosendo Alonso. Tomou posesión como membro da nova Comisión Xestora o 28 de maio. Despois foi militante de Izquierda Republicana e logo do triunfo do Frente Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi reposto no cargo de concelleiro e elixido alcalde en abril nun acto presidido polo delegado gobernativo Leopoldo Rojo Iglesias. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi expendientado e sancionado por responsabilidades políticas.
Universidade de Santiago de Compostela
A Universidade de Santiago de Compostela (USC) é unha institución universitaria con sede en Santiago de Compostela. As súas orixes datan de finais do século XV, sendo a primeira universidade fundada en Galiza e a sexta en España. Porén, non hai unanimidade nas datas de fundación das universidades españolas. Uns consideran a fundación como o momento no que se instauran algún tipo de estudos, segundo este criterio a USC fúndase en 1495, o que a converte na sexta universidade española máis antiga despois das de Salamanca, Complutense, Valladolid, Barcelona e Zaragoza. Outros toman como data fundacional o ano en que é recoñecida pola Igrexa ou algunha autoridade civil, de acordo con este criterio a USC foi fundada en 1504 pero continúa sendo a sexta máis antiga de España gañando en antigüidade á de Zaragoza mais perdéndoa coa de Valencia.
En 1990 a partir da Universidade de Santiago creáronse as Universidades da Coruña e de Vigo. No ano 2012 contaba con dous campus universitarios (Campus de Santiago -dividido en Histórico, Norte e Sur-, e Campus de Lugo) cun total de 23 facultades e 2 escolas técnicas superiores.
Durante o curso 2011-12 o número de estudantes matriculados ascendía a 28.138, dos cales 24.758 correspondían a titulacións oficiais do 1º e 2º ciclos e grao, 1.677 a másteres oficiais e 1.703 a outros estudos (titulacións e másteres propios, cursos de especialización, cursos de formación continua e 4º ciclo).
En abril de 2018 foi elixido reitor o xurista Antonio López.
Historia
===Orixes === Entrada principal do [[Colexio de San Xerome, sede do reitorado.|222px|miniatura]] A finais do século XV o notario e rexedor compostelán Lopo Gómez de Marzoa promoveu a creación en Santiago dun Colexio de Estudantes Pobres, motivo polo cal se dirixiu ao abade do bieito mosteiro de San Martiño Pinario frei Juan de Melgar na procura do seu apoio.
Deste xeito o 4 de setembro de 1495 outorgáronse as escrituras de doazón (a dos relixiosos en castelán e a do notario en galego) nas que se fixaron as contribucións económicas que debían as partes para a fundación. Os de San Martiño doaron como sede o convento de San Paio, agás a igrexa, e o notario doou bens por un valor total de 50.000 marabedís de renda anual.
Pero este estudio de San Paio tivo unha vida moi curta xa que o 18 de xullo de 1499 os relixiosos, en capítulo presidido polo prior xeral e reformador xeral da orde de San Bieito para o Reino de Galiza, acordaron anular o contrato e instalar en San Paio ás monxas bieitas de Galiza.
===O Estudio Vello === O 17 de xullo de 1501 de novo Lopo Gómez de Marzoa xunto con Diego de Muros II, bispo das Canarias, e Diego de Muros III, deán de Santiago, fixeron unha segunda fundación, na que configuraron un Estudio Xeral coa súa propia normativa e a súa sede nunha casa da Rúa Nova onde se impartiron clases de gramática e unha cátedra de Canons. No ano 1504 unha bula do papa Xulio II confirma a fundación do devandito estudio. Este estudio foi absorbido polo Colexio de Santiago Alfeo no ano 1542, tras o pasamento do seu único catedrático Pedro de Victoria, considerado primeiro reitor da Universidade de Santiago.
A fundación de Alonso III de Fonseca
miniatura|Estatua de [[Alonso III de Fonseca no claustro do Colexio de Santiago Alfeo, obra de Ramón Conde.]] No ano 1522 Alonso de Fonseca comeza a xestionar a creación dun Colexio Novo, ao que denominaría de Santiago Alfeo, que foi aprobado por medio dunha bula do papa Clemente VII o 15 de marzo de 1526 outorgándolle os mesmos privilexios que o colexio fundado polo cardeal Cisneros en Alcalá de Henares.
Fixou o proxecto no seu testamento de 1531, incluíndo a dotación ós executores e ó proxecto de construción, pero á súa morte no ano 1534 aínda non se puxera en marcha. Nos anos 1551 e 1552 algúns testamenteiros reuníronse co patrón do colexio, o conde de Monterrei, co obxecto de pór en marcha o colexio. O edificio xa estaba feito pero carecían da normativa organizativa, polo que chegaron a valorar a entrega da institución aos xesuítas para que fosen eles os que a organizasen. Finalmente, o 25 de outubro de 1553 promulgaron as primeiras ordenanzas, pero estas non chegaron a aplicarse. Xa había tempo que o Colexio de Santiago Alfeo estaba construído nos terreos doados polo propio Fonseca do solar familiar na Rúa do Franco.
As reformas de Cuesta e Portocarrero
As liortas entre os partidarios de entregar a institución aos xesuítas, principalmente o arcebispo Xoán Álvarez de Toledo, e os testamenteiros fixo que o cabido recorrese á arbitraxe de Filipe II. Este, por medio da provisión real do 26 de xuño de 1555, encomendoulle ao doutor Andrés Cuesta o estudio e reorganización do colexio. Seguindo a encomenda organizou o Colexio de Santiago Alfeo diferenciándoo da propia Universidade. Só os colexiais do devandito colexio podían obter os graos académicos tendo que esperar á consolidación definitiva ata o 10 de decembro de 1567, cando o Consello Real estableceu as gradacións da Universidade de Santiago de Compostela. A coroa foi desde entón o principal patrón da institución.
No ano 1577 solicitouse de novo a intervención da Coroa para reformar os estatutos da universidade. A consecuencia foi a visita de Pedro Portocarrero e a posterior aprobación da súa reforma en outubro de 1588. Nela especificábanse mais polo miúdo as competencias e funcións dos diferentes órganos e establecíase a residencia para teólogos e xuristas no colexio maior de Santiago Alfeo e a dos artistas no de San Xerome, deixándolle a ensinanza da Gramática á Compañía de Xesús.
Ao longo do século XVI chegaron durante varios cursos aos 3.000 estudantes, que procedían principalmente de Galiza e Asturias.
No século XVII consolidouse coa incorporación das facultades de Leis e Medicina ás xa existentes de Artes, Teoloxía e Canons, e contou con ata cinco colexios: o de Santiago Alfeo, o de San Xerome, o de San Clemente, o de San Patricio dos Irlandeses e o efémero de San Salvador. A fins deste século non chegaba a 300 o número de estudantes.
=== A Universidade Ilustrada === miniatura|Retrato feito por [[Goya de Carlos III, quen nomea rexia á Universidade de Santiago (Museo do Prado).]] Durante a maior parte do Antigo Réxime a universidade galega vai permanecer cinguida nos seus moldes escolásticos e tradicionais, inmune aos aires renovadores da Ilustración que influíron, aínda que levemente, noutras universidades españolas. O colexio maior de Santiago Alfeo ou de Fonseca, reduto das principais familias do reino, exercía un control case absoluto na adxudicación das cátedras (entre 1685 e 1748 coparon o 74% delas). Mesmo chegouse a abandonar a cátedra de Matemáticas, fundada en tempos de Filipe II, por considerar o ensino desta disciplina perigoso e inútil.
A pesar de todo, o século XVIII trae a Compostela tímidos aires renovadores. A raíz dun informe sobre a situación da universidade de Santiago, presentado en 1747 polo xesuíta Carral, prodúcense algúns cambios que limitan o poder dos colexios maiores (fiscalízanse as súas contas e redúcese o seu poder no claustro) e completan o proceso de secularización da institución ao afastala do control eclesiástico.
O 2 de abril de 1767 o rei Carlos III asina o decreto de expulsión dos xesuítas. O patrimonio desta orde en Santiago de Compostela pasaba por mandato real á Universidade e constituía o centro da nova universidade ilustrada. Recuperábanse tamén disciplinas cedidas a ordes relixiosas.
En 1772, ao amparo do reformismo universitario impulsado desde Madrid por Campomanes, o claustro compostelán solicita a creación dunha cátedra de Física experimental, aínda que terá que esperar algúns anos para a súa instauración definitiva.
===Século XIX === miniatura|250px|Placa en lembranza do [[Batallón Literario na praza da Quintana de Santiago de Compostela.]] Comeza o século XIX con aires renovadores. En 1807 promúlgase o Plan Xeral de Universidades, coñecido como Plan Caballero, por ser José Antonio Caballero, ministro de Graza e Xustiza, o seu impulsor. Este plan pretendía unha maior uniformidade no ensino de todas as universidades españolas desbotando algunhas ensinanzas anacrónicas. En Santiago de Compostela o Plan Caballero provocou acaloradas discusións entre quen o rexeitaba, como Teoloxía e Leis, e quen o apoiaba, como Artes. Finalmente a universidade acatou o plan, mais non tivo tempo de aplicalo inmediatamente por mor da invasión francesa.
A guerra da Independencia tivo unha fonda repercusión na vida universitaria. En 1808 a Universidade de Santiago quedou practicamente baleira de estudantes que se incorporaron ao Batallón Literario. Aínda así non se suspenderon as clases que continuaron até xaneiro de 1809, cando entran os franceses na cidade e ocupan as dependencias universitarias, o que provoca o peche da universidade. Os órganos de goberno continúan reuníndose noutras dependencias pero cando en xuño de 1809 son expulsados os franceses, non foi posible retomar a vida académica, non só porque a maioría dos estudantes estaban na fronte, senón tamén pola ruinosa situación en que quedaran as dependencias universitarias. Cando en 1810 estaba todo preparado para a reapertura, unha lei promulgada polo Consello Supremo de Rexencia suspendía o ensino de todas as materias que non tiveran por obxecto a guerra e calquera inmediata relación con ela. Ademais en Santiago correuse o rumor de que o goberno quería pechar definitivamente a Universidade de Santiago por acusala inxustamente de afrancesada. Foi necesario enviar a Cádiz, onde estaban as Cortes e o Consello Supremo de Rexencia, ao catedrático e encargado da biblioteca universitaria, Joaquín Patiño, quen foi informado de non teren fundamento os rumores de peche, conseguindo que se reabrise a universidade en 1811.
Aproveitando a restauración do absolutismo por Fernando VII, os sectores conservadores da universidade fixeron presión sobre o claustro para solicitar ao monarca a volta ao plan de 1772, que o rei concede o 14 de setembro de 1818.
Durante o Trienio liberal promulgouse un novo Regulamento Xeral de Instrución Pública en 1821, que apenas entrou en vigor. Nel recollíanse os catro dogmas liberais: uniformidade, gratuidade, liberdade e publicidade.
A universidade compostelá volve a ser pechada de novo o 15 de outubro de 1830 mediante un simple oficio firmado polo propio Calomarde. A universidade galega non foi a única en ser pechada sen explicacións; o motivo máis probable foi o receo de Fernando VII a un rexurdir liberal. Cando toma o poder a raíña María Cristina por enfermidade de Fernando VII, unha das primeiras medidas que toma é a reapertura das universidades pechadas, que fai por decreto o 7 de outubro de 1832.
Os plans de estudos vanse sucedendo sen case dar tempo de aplicalos, así fanse plans de estudos nos anos 1836, 1845, 1847 e 1850, amais dalgunhas reformas parciais. Chégase así á promulgación en 1857 da Lei Moyano, do entón ministro de Fomento, Claudio Moyano. Esta lei estableceu a estrutura do sistema educativo español, baseado nos conceptos da nación española, a monarquía e a igrexa católica. Algunhas consecuencias para a universidade de Santiago da aplicación da Ley Moyano foron a reimplantación da Facultade de Filosofía e Letras e a definitiva separación destes estudos dos científicos coa creación da Facultade de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais.
Na segunda metade do século prodúcese o Rexurdimento da cultura galega. A universidade galega é un dos focos deste movemento, persoeiros como Xoán Manuel Pintos, Francisco Añón, Manuel Murguía ou Valentín Lamas Carvajal estudaron en Compostela.
A partir de 1877 e durante máis de 30 anos, a universidade de Santiago tivo un representante no Senado de España. Cinco foron os senadores da universidade: Juan José Viñas (non chegou a tomar posesión), José Montero Ríos, Maximino Teijeiro Fernández, Francisco Romero Blanco e Eduardo Hinojosa.
Séculos XX e XXI
miniatura|Edificio do Colexio de [[Veterinaria da Universidade de Santiago (na actualidade sede do Parlamento de Galiza).]]
Nos primeiros anos do século XX a universidade conta coa presenza nas súas aulas de figuras senlleiras do galeguismo, sendo testemuña da consolidación do rexurdimento cultural de Galiza iniciado o século anterior. Así mesmo experimenta un pulo notable a ciencia, coa chegada a Compostela das novas correntes de pensamento científico.
O número de carreiras e de estudantes increméntase significativamente. Tamén ten lugar no ano 1913 a incorporación da muller aos estudos universitarios, sendo as pioneiras en Galiza Elisa e Jimena Fernández de la Vega, que obtiveron o premio extraordinario de medicina no ano 1919.
A vida estudantil na Compostela da época é recreada por Alejandro Pérez Lugín na súa coñecida obra La casa de la Troya, publicada en 1915.
O século XX tamén é o do comezo das relacións da universidade con outras estranxeiras, inicialmente con universidades portuguesas.
dereita|miniatura|Biblioteca da Facultade de Xeografía e Historia.
Durante a última etapa do franquismo converteuse nun foco de loita contra o réxime, sobre todo a partir de 1966, e máis aínda despois do maio do 68 francés. O ano 1972 foi prolixo en folgas universitarias; nunha delas,no mes de decembro, a represión policial tivo como consecuencia a morte dun estudante.
En 1995, co gallo do V Centenario da Universidade de Santiago de Compostela, a universidade organizou unha grande exposición denominada Gallaecia Fulget. O título da exposición provén das palabras que o profesor Álvaro de Cadaval fixo gravar en 1544 no friso do claustro do Colexio de Santiago Alfeo para salientar o brillo que para Galiza significaba a súa Universidade. A exposición constituía un percorrido por tódolos aspectos universitarios deses 500 anos: patrimonio, profesores, estudantes, vida académica, costumes, estudos etc. O grupo Milladoiro foi o encargado de poñerlle música, para o cal compuxeron un álbum co mesmo título ca exposición. A TVG sumouse ao acontecemento coa emisión dun documental de 9 capítulos de 30 minutos cada un, tamén de título Gallaecia Fulget.
O movemento do "Non á LOU" deu pé á organización asemblearia en posteriores mobilizacións, como contra a marea negra do Prestige ("Nunca Máis", novembro 2002), contra a guerra de Iraq ("Non á guerra", 2004), contra o G-8, contra o Espazo Europeo de Educación Superior ("Plan Boloña") e contra a LOMCE (outono de 2013).
No ano 2009 o Ministerio de Educación escolleu o proxecto Campus Vida da USC para formar parte, xunto con oito máis do estado español, dos Campus de Excelencia Internacional, a contribución española ao Programa Europeo de Excelencia Internacional que en 2010 contaba con proxectos de tan só catro países (Alemaña, España, Francia e Reino Unido). En 2012 pretendíase crear outro Campus de Excelencia no Campus de Lugo co nome de Campus Terra, e deter a preocupante redución de estudantes.
Evolución da poboación estudante en Compostela
Datos da poboación universitaria de Santiago de Compostela en diversos cursos do século XX :
En 1900 era a 3ª universidade española con máis alumnado matriculado, cunha poboación de 1.565 estudantes sobre un total de 16.273 no estado.
Nos anos 60 tiña unha media de 3.000 alumnos matriculados. Vinte anos despois a matrícula incrementouse considerablemente chegando ata os 40.000, cifra que se mantivo aproximadamente até o ano 2000, baixando paulatinamente nos anos posteriores.
Administración e organización
A Universidade de Santiago de Compostela é unha Universidade Pública financiada polo Ministerio de Educación e a Consellería de Educación da Xunta de Galiza.
Goberno
A USC está gobernada por dous corpos: o Consello de Dirección e os Órganos de Goberno Colexiados.
O Consello de Dirección está formado polo: Os Órganos de Goberno son:
Amais destes tres órganos de goberno, cada centro docente ten os seus, presididos polo decano nas facultades e o director nas escolas.
Reitorado
O reitor é a máxima autoridade académica e ostenta a representación da institución. Nos primeiros séculos era elixido cada ano o día de san Lucas (18 de outubro) polos membros do claustro, estando establecido que tiñan que elixir a un cóengo ou dignidade do cabido catedralicio de Santiago. Non era un cargo moi disputado pois a maioría das veces os reitores non eran profesores da universidade e a duración do mandato dun ano antollábase curta para adaptarse ás funcións do cargo. Na práctica era o claustro o que gobernaba a universidade.
A partir de 1751, Diego Juan de Ulloa reforma profundamente a universidade de Santiago, conseguindo que o reitor non sexa elixido polo claustro, senón que era designado por El-Rei dunha terna que lle presentaba aquel. Mantense a condición de ser cóengo para ser reitor e amplíase o seu mandato a tres anos.
En 1807 desaparece o privilexio que tiña a igrexa: aínda que un membro do Cabido catedralicio podía ser elixido reitor, xa non era unha condición obrigatoria. Así mesmo, o claustro volve a ser quen o designa e o mandato establécese en dous anos.
Unha nova reforma de 1824 dálle máis poder ao reitor volvéndose á designación real por un período de tres anos. O reitor ven a ser como o representante real na universidade. A pesar do maior poder reitoral, segue a ser un cargo pouco atractivo por estar o claustro moi politizado, dividido en bandos, que facía moi difícil o goberno. Ademais o salario era escaso: en 1825 tiña unha retribución de 800 reais, mentres que un bedel cobraba 5.000 reais.
(1) Fora designado Gómez Vázquez de Neira, quen renunciou por enfermidade.
(2) Desde 1772 o vicerreitor, Miguel Antonio de Montes y Piñeiro, exerceu as funcións de reitor por ser nomeado Ferragudo bispo de Lleida. (3) Durante o seu mandato exerceu o cargo interinamente o Decano Presidente, Dr. Vales Vaamonde, pois Ramón Rey presentara renuncia e non había consenso sobre se se debía aceptar ou non a renuncia. (4) En 1811 fora elixido Andrés Gil Villaverde, quen renuncia sen chegar a tomar posesión, Gonzalo Becerra tomou posesión en marzo de 1812. (5) Cesou en decembro de 1897, o seu sucesor foi nomeado en xullo de 1898.
(6) Xubílase en decembro de 1919. O seu sucesor foi nomeado en xaneiro de 1920. (7) Faleceu en accidente de tráfico en decembro de 1933. O seu sucesor foi nomeado en febreiro de 1934.
Facultades e escolas
miniatura|Facultade de Xeografía e Historia. miniatura|Fac. de CC. Económicas e Empresariais. miniatura|ETS de Enxeñaría. miniatura|Escola Univ. de Enfermaría de Lugo. A USC ten un total de 23 facultades e 2 escolas técnicas superiores, amais de 3 escolas universitarias adscritas, 5 centros vinculados e varios centros de apoio á docencia e á investigación:
Outros centros vinculados
As facultades e escolas mencionadas acollen preto de 80 departamentos, 16 institutos universitarios, máis de 60 titulacións e máis dun cento de programas de máster e doutoramento; ao que hai que engadir as residencias universitarias, bibliotecas, instalacións deportivas e culturais etc.
Entidades ligadas
Instituto Galego de Física de Altas Enerxías, mantido en conxunto coa Xunta de Galicia.
Servizos
Pódense distinguir, entre outros:
A Biblioteca Xeral
A Biblioteca Xeral da Universidade sitúase no Colexio de Santiago Alfeo, popularmente coñecido como Colexio de Fonseca. Nel, entre outros, custodiase o libro máis antigo de Compostela, o Libro de Horas de Fernando I de León, que data do ano 1055.
Niño (homónimos)
Un niño é o refuxio onde algúns animais crían;
Como topónimo pode referirse a:
Outros usos
Como apelido pode referirse a:
Tintín e a Arte-Alfa
Tintín e a Arte-Alfa é o vixésimo cuarto e derradeiro álbum da serie de aventuras de Tintín. Hergé traballou nel ata o seu falecemento, e o álbum foi publicado en forma póstuma (a pesar de non estar completo) en 1986 por Casterman, en asociación con A Fondation Hergé. En 2004, publicouse unha nova edición con máis agregados.
Publicacións
No momento do falecemento de Hergé, o 3 de marzo de 1983, Tintín e a Arte-Alfa non era máis que un esbozo: tres pranchas debuxadas a lapis, corenta e dous en estado de bosquexos, e algúns escritos adicionais con parte do guión da nova aventura. Expúxose entón que facer cos elementos con que se contaba, mencionándose a posibilidade da terminación do álbum por parte dos colaboradores de Hergé. Porén, dado o estado moi preliminar da obra (por exemplo, non había un final para a mesma), iso descartouse porque os achegues externos serían demasiado importantes.
Copa CERS
Formato
O campión do título e os tres clubs con mellor clasificación na clasificación son cabezas de serie no sorteo, que é condicionado de modo que dous equipos do mesmo país non poidan xogar un contra o outro. A partir dos quartos de final o sorteo é puro, sen condicionantes de ningún tipo. Todas as eliminatorias, incluíndo a final, son xogadas a dúas voltas.
Historial
En letra grosa os resultados do equipo campión.
Tintín e a Arte-Alfa
Trama
Tras varios anos dunha certa falta de ideas, todos os datos indican que este novo álbum de Tintín sería un dos mellores: o positivismo do trazo, o entusiasmo que demostra, indican que Hergé lograra un fío condutor consistente para a historia.
Tintín e a Arte-Alfa finaliza cunha viñeta na que os malos levan a Tintín apuntándolle por detrás cunha pistola. Podería parecer evidente que Tintín salvase, de ser finalizada a historia. Con todo, diversos datos apuntan a que realmente podería non ser así: o testemuño de persoas próximas a Hergé, así como o dato de que Hergé consultase a un amigo se podía facer que Tintín morrese na terraza da súa casa, apuntan a un final pouco usual.
Tarás, Outes
San Xián de Tarás é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Outes. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 283 habitantes (137 homes e 146 mulleres), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 387 habitantes.
Estuario
miniatura|dereita|300px|Estuario do [[río Mattole, na costa norte de California.]] miniatura|dereita|300px|Esteiro do [[río da Prata, Arxentina fotografado pola NASA.]] Os estuarios ou esteiros son rexións de costa entrantes, polo xeral longas e estreitas mais sempre cunha saída aberta ao mar, que decorren por unha chaira fluvial ou entran na terra ata o máximo do nivel da marea na boca dun río. Son zonas de transición de augas fluviais, doces, dun ou máis ríos e as augas mariñas, e salgadas.
Neles dominan tanto os procesos mariños, como as mareas ou as ondas que lles traen augas salobres do océano, e as descargas de auga doce e sedimentación dos ríos. As entradas tanto do mar como das augas fluviais son unha fonte de entrada de nutrientes ao ecosistema que fan que sexan dos hábitats do planeta máis produtivos.
Os estuarios formáronse en zonas de erosión fluvial ou glacial que se viron anegadas por augas no período de subida do nivel do mar do Holoceno, hai entre 10.000–12.000 anos. Nos primeiros estados da súa evolución os estuarios teñen unha forma determinada pola topografía costeira. Despois progresan a estados onde a erosión e a deposición de sedimentos se contrarrestan.
Os estuarios clasifícanse polo xeral segundo a súa xeomorfoloxía e polos patróns de circulación das augas. Algún autores só usan estuario para referirse a vales somerxidos, mais algunhas outras definicións danlle o nome de esteiro incluso a formacións como as baías, as docas, os fiordes e as rías; aínda que nalgunhas desas augas só hai auga salgadas e non hai unha mestura coa auga doce. Así, as rías son esteiros formados por vales somerxidos, dun perfil transversal en forma de "V", mais nos que domina por completo unha circulación de auga salgada, agás nas súas zonas interiores de esteiro.
Os bancos dos esteiros son das áreas máis poboadas do planeta. A presión antrópica supuxo a degradación do 60% dos hábitats do litoral dos esteiros. A degradación dos hábitats provén de factores como a traída de solo erosionado por deforestación, a chegada de sedimento grazas a eliminación da flora, a agricultura intensiva, a sobrepesca, a drenaxe de augas e ao recheo das zonas húmidas, aos procesos de eutrofización por un exceso de aporte de nutrientes que chegan cos desperdicios e o lixo de animais domésticos, a polución de ata mesmo metais pesados ou a contaminación por uso de produtos sanitarios para augas de espazos recreativos, entre outros.
Definición
miniatura|Estuario do [[río Amazonas.]] miniatura|Xeografía da baía de [[Estado de Nova York|Nova York, Nova Jersey.]] miniatura|dereita|Esteiro do [[río Exe, Somerset.]] miniatura|dereita|Boca dun estuario. miniatura|dereita|Boca do esteiro que se atopa en [[Darwin, Australia|Darwin, Territorio do Norte, Australia.]] dereita|miniatura|A boca dun esteiro ateigado de xente, no río de Paravur en [[Kerala, India.]]
O termo "estuario" deriva do termo latíno aestuarium, que se refire a unha entrada da marea na terra. A súa vez este termo deriva de aestus que significa mares. Houbo múltiples definicións de estuario na historia da xeoloxía.
Lyell en 1830 definiunos como «entradas na terra nos que chegan tanto os ríos como as mareas do mar». En 1952 Pritchard definiunos como «unha masa de auga medio pechada que ten unha conexión co mar aberto e que contén unha masa de auga definida»". En 1967 engadiulle a esa descrición que «a auga mariña dilúese dun xeito medible coa auga que provén da drenaxe da auga doce da terra». Porén esa definición exclúe a múltiples formacións de masas de auga na costa, como as lagoas costeiras e outras masas de augas salobres. Outra definición defíneos como «unha masa de auga medio cerrada que está conectada co mar ata onde chega a marea ou o límite de intrusión da auga salgada e que recibe un aporte de auga doce; mais no que o aporte de auga doce non é esporádico, no que a barreira de conexión co mar pode estar pechada estacionalmente e nos que a marea pode ter pouco impacto.». Esta definición, que non é consensuada, engade así aos fiordes, as lagoas costeiras, as bocas dos ríos, rías, ou esteiros que son só unha canle pouco profunda e sobre dun delta ou marisma.
Unha das definicións máis amplas é que os esteiros son ecosistemas que teñen unha conexión co mar aberto, e que por esa entrante pasa a auga salgada traída polas mareas. A auga do mar que entra no estuario dilúese coa auga doce que provén dos ríos e outras fontes de auga doce. O patrón de dilución da auga cambia segundo o tipo de estuarios e depende do volume de auga fresca, o ritmo das mareas e a extensión da evaporación da auga no estuario.
Lugares de Vilalba
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Vilalba.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Vilalba
Estuario
Clasificación segundo a xeomorfoloxía
Os estuarios están baixo a influencia de múltiples factores como a rexión onde se atopan ou as condición físicas ou químicas que predominan nelas. Unha clasificación común, con todo, é a baseada na orixe e nos perfís xeolóxicos de cada un dos estuarios. Así, distínguense formacións como chairas costeiras, deltas, rías ou fiordes.
Vales fluviais anegados e rías
Algúns estuarios formáronse en chairas costeiras cando o nivel da auga subiu e anegou os vales fluviais. Eses esteiros conservan unha forma similar ao val do río que ocupou a auga: son alongados, teñen a súa maior profundidade na boca do esteiro e seguen unha topografía similar a un val fluvial. Este tipo de esteiros son os máis comúns nos climas temperás. A profundidade das súas aguas poden chegar como moito aos 30 metros. Algúns exemplos son o esteiro Severn en Inglaterra e o Ems Dollar da fronteira xermano-holandesa.
As rías son igualmente esteiros que se formaron polo afundimento parcial dun val costeiro de río. Porén, as rías teñen unha hidrodinámica mariña e polo xeral só no seu interior predomina o fluxo de augas fluviais e a auga e salobre. Un destes casos sería a ría do Burgo: un esteiro interior longo, que discorre entre Cambre e Culleredo, e unha ampla boca de ría aberta exterior, entre a Coruña e Oleiros. Mais, non necesariamente todas as ría teñen un río principal, cun caudal importante, na súa cabeira; como é o caso da ría de Vigo. As rías diferéncianse dos fiorde porque o val que as formou non tivo unha orixe glacial.
Con lagoa ou con barreira-lagoa
Os esteiros con barreira-lagoa formáronse en lugares onde a deposición de sedimento acadou un nivel similar ao do aumento do nivel do mar. Estes esteiros están case pechados na súa boca por unha formación de area en liña coa costa, unha barreira, ou por unha illa de area. A auga do mar entra só por uns pequenos entrantes. O interior destes esteiros son de pouca profundidade.
Estes estuarios de barra son habituais en zonas do litoral onde a costa é de pouca pendente e en lugares límites continentais estables a nivel tectónicos ou en costas mariñas illadas. Son comúns nos trópicos e subtrópicos.
As praias barreira fórmanse en augas pouco profundas, e que polo xeral están en liña coa costa, e dan lugar á estuarios estreitos e alongados. A profundidade media da auga é polo xeral de menos de 5 metros, e poucas veces é maior de dez metros. Estas praias son abundantes na costa atlántica de América do Norte e do Golfo de México, xa que alí hai unha deposición de sedimentos en costa activa e porque os rangos das mareas son menores dos 4 metros.
Tipo fiorde
Os fiordes formáronse cando os glaciares do plistoceno erosionaron profundas e anchas zonas dos vales fluviais, e consecuentemente, deron lugar a seccións perpendiculares á direccións dos ríos en forma de "U". Na boca dos fiordes hai polo xeral rochas, barras e sills de depósitos glaciais, e que por efecto da circulación estuárica víronse modificadas.
Os estuarios do tipo dos fiordes fórmanse e vales amplamente erosionados por glaciares. Estes estuarios de forman de U teñen polo xeral abas cunha forte pendente, bases rochosas e sills por debaixo da auga que se formaron grazas ao movemento dos glaciares. O estuario é máis profundo canto máis na súa boca, onde xa as morenas ou as barras de rochas forman sills que limitan o fluxo de auga. Na cabeceira dos estuarios a profundidade pode superar os 300 metros. A proporción de ancho sobre da profundidade adoita ser pequena. Nos estuarios con sills pouco profundas, as oscilacións de marea só afectan á auga ata o fondo da sill: as augas de maior profundidade case non teñen unha circulación activa. Nos casos nos que as sills son de maior fondura a circulación de auga está menos limitada e hai un suave pero constante intercambio de auga entre o esteiro e o océano.
Os esteiros do tipo fiorde atópanse na costa pacífica de América do Norte, no leste do Canadá, en Islandia, Nova Celandia e Noruega.
Clasificación segundo a circulación da auga
A circulación das augas nos estuarios está controlada polo caudal que entra dos ríos, as mareas, as precipitacións en terra, a evaporación da auga, do vento e doutros procesos oceánicos como os afloramentos, o fluxo creado polo réxime de turbulencias ou as tormentas. O fluxo de circulación dos estuarios, e en particular nas rías, pode ter procesos de circulación da auga nos que hai períodos de estratificación na columna de auga ou mestura vertical. Estes procesos están determinados pola salinidade da auga e a temperatura e afectan ao tempo de residencia e exposición da auga no estuario.
En función dos procesos de circulación da auga, e mestura vertical, pódense catalogar diferentes tipos de estuarios.
De cuña salgada
Nestes estuarios a entrada de auga desde o río supera a entrada de auga mariña, polo que as mareas teñen un impacto mínimo. As augas doces están sempre por riba da auga salgada nunha capa que gradualmente se vai reducindo cara ao mar aberto. A capa de auga salgada, máis densa, vaise reducindo canto máis a dentro do esteiro se vai, e vaise reducindo da superficie ao fondo do esteiro (forma unha cuña salgada). Xa que existe unha diferenza de velocidade de fluxo entre as dúas capas de augas, as forzas de choque das dúas capas producen ondas internas na superficie, que facilitan que a auga salgada (inferior) se mesture coa auga doce, superior.
Un exemplo de cuña salgada é o río Mississippi.
Parcialmente mesturado
Se a forza da marea aumenta, a entrada de auga doce desde o río ten un menor impacto que a auga mariña. Neste caso a turbulencia causada pola mestura das augas favorece que o gradiente de salinidade varíe non no perfil vertical do esteiro senón no perfil lonxitudinal (do exterior ao interior). Nestes casos hai unha condición de estratificación moderada.
Algúns exemplos de son a baía de Chesapeake e a baía de Narragansett.
Totalmente mesturado
Se as forzas das mareas superan a entrada de auga doce polos ríos é que hai un caso de esteiro cunha columna de auga ben mesturada e na que non existen gradientes verticais de salinidade. As intensas mestura por turbulencia e efectos eddy a fronteira entre a auga doce a salgada desaparece.
A zona externa da baía de Delaware e o río Raritan de Nova Jersey son exemplos de estuarios totalmente mesturados.
Inverso
Os esteiros inversos son casos de climas secos onde a evaporación supera amplamente a entrada de auga doce. Neles fórmanse unha zona de máximo de salinidade e tanto o fluxo de auga oceánica como de río flúen cara a superficie desta zona. Esa auga vese empuxada cara a abaixo e difúndese pola superficie do fondo do esteiro, expandíndose en todas as direccións.
Un exemplo de esteiro inverso é o esteiro do golfo de Spencer, en Australia do Sur
Os estuarios como ecosistemas mariños
Os estuarios son hábitats de multitude de grupos de organismos que soportan unha alta produtividade, que é o caso do fitoplancto. Os estuarios albergan hábitats para o desove múltiples especies de peixes, como o salmón, para os mamíferos mariños e aves é un lugares de nutrición e cría.