cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Mato, San Vicente de Castillón, Pantón
O Mato é un lugar da parroquia de San Vicente de Castillón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Galegos, San Vicente de Castillón, Pantón
Galegos é un lugar da parroquia de San Vicente de Castillón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Roddy McDowall
Roderick Andrew Anthony Jude McDowall, nado en Londres o 17 de setembro de 1928 e finado nos Ánxeles o 3 de outubro de 1998, foi un actor británico nacionalizado estadounidense.
Inicios
McDowall naceu en Herne Hill, Londres. Os seus pais, moi afeccionados ao teatro, eran Thomas Andrew McDowall, un mariño mercante de ascendencia escocesa, e Winsfriede L. Corcoran, unha aspirante a actriz de orixe irlandesa. Tivo unha irmá, Virginia (1927-2006).
Fixo o seu primeiro papel importante no cinema aos doce anos, aínda que antes actuara en varias películas británicas, despois de trasladarse xunto coa súa familia aos Estados Unidos a causa do Blitz durante a segunda guerra mundial. Nacionalizouse estadounidense o 9 de decembro de 1949, e viviu nese país o resto da súa vida. Interpretou a Huw en Que verde era o meu val (1941) un papel que o fixo famoso. Despois actuou noutros filmes, como My friend Flicka (1943), A cadea invisible (1943), primeira das ocasións en que traballou coa súa amiga Elizabeth Taylor, The Keys of the Kingdom (1944) e The White Cliffs of Dover (1944).
Carreira de adulto
Foi o malvado "The Bookworm" (episodios 29/30), na serie dos anos sesenta Batman, e tivo un papel moi aplaudido como The Mad Hatter en Batman: The Animated Series. Ademais deu o seu enxeñoso ton dramático á adaptación sonora de Batman (1989). Tamén foi o científico rebelde Dr. Jonathan Willoway na serie de ficción científica dos anos setenta The Fantastic Journey, baseada no mito do Triángulo das Bermudas. O seu último papel na animación, foi para o episodio de Godzilla "Dreadloch". En A Bug's Life (1998), unha das súas últimas contribucións ao cinema, deu voz á formiga Mr. Soil.
Na década de 1990, McDowall dedicouse á conservación de filmes e participou na restauración de Cleopatra (1963), que fora cortada por Darryl F. Zanuck, directivo da 20th Century Fox, por mor dos elevados custos de produción. McDowall serviu durante varios anos en diferentes postos do Board of Governors da Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de Hollywood. Foi presidente da División de Actores durante cinco mandatos e foi elixido presidente da Fundación da Academia o ano do seu falecemento. Unha das súas últimas aparicións públicas tivo lugar cando acompañou a actriz Luise Rainer, de 88 anos, á 70.ª cerimonia de entrega dos Óscar.
McDowall tamén foi coñecido como fotógrafo, e publicou cinco libros de fotografías, un deles con amigos célebres como Elizabeth Taylor, Judy Garland, Judy Holliday e Maureen O'Hara.
Faleceu o 3 de outubro de 1998, en Studio City (California) por mor dun cancro de páncreas, aos 70 anos. O seu corpo foi incinerado e as súas cinzas foron esparexidas no océano Pacífico o 7 de outubro de 1998.
Vida persoal
En 1974, o FBI asaltou a casa de McDowall e incautou a colección de filmes e series televisivas do actor no curso dunha investigación sobre pirataría e violación dos dereitos de autor. A súa colección constaba de cento sesenta copias de 16 mm e máis de mil fitas de vídeo, nunha época en que non existía un comercio legal de filmes fóra do circuíto das salas (copiar ou vender copias obtidas dos estudios sen posuír o copyright era ilegal). Finalmente non se presentaron cargos contra McDowall.
O Porto, Verducido, A Lama
O Porto é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Curzio Malaparte
Kurt Erich Suckert, nado en Prato o 9 de xuño de 1898 e finado en Roma o 19 de xullo de 1957, foi un xornalista, dramaturgo, escritor e diplomático italiano coñecido como Curzio Malaparte. O apelido escollido para asinar as súas obras, que empregou desde 1925 significa literalmente "de mal lugar" e é un xogo de palabras con "Buonaparte", en referencia a Napoleón Bonaparte.
Traxectoria
miniatura|Malaparte en 1934, durante o exilio en Lipari Malaparte, de nai lombarda, Edda Perelli e pai alemán, Erwin Suckert, foi educado no Colexio Cicognini, do que escapou en 1914 para alistarse no exército francés con só dezaseis anos e loitar na primeira guerra mundial, onde alcanzou o rango de capitán no Quinto Rexemento Alpino e algunhas condecoracións ao valor. Despois estudou na Universidade de Roma La Sapienza. En 1918 comezou a súa carreira como xornalista e en 1922 formou parte da marcha sobre Roma de Benito Mussolini. En 1924 fundou o xornal romano La Conquista dello Stato, un título que inspirou a Ramiro Ledesma Ramos o seu semanario La Conquista del Estado. Como membro do Partido Nacional Fascista, fundou varios xornais, editou dous deles, contribuíu a outros a través dos seus artigos e ensaios e escribiu numerosos libros desde principios dos anos vinte.
En 1926 fundou, xunto con Massimo Bontempelli (1878-1960), a publicación trimestral 900. Posteriormente converteuse en coeditor de Fiera Letteraria (1928-1931) e nun dos editores de La Stampa en Turín. A súa novela de guerra confesional La rivolta dei santi (1921) criticou a Roma corrupta como o verdadeiro inimigo. En Tecnica del colpo di Stato (1931) Malaparte atacou a Adolf Hitler, o que o levou a ser expulsado do partido fascista e enviado ao exilio interno na illa de Lipari de 1933 a 1938, ano en que foi liberado pola intervención persoal de Galeazoo Ciano, xenro e potencial herdeiro de Mussolini. O réxime de Mussolini detivo de novo a Malaparte en 1938, 1939, 1941 e 1943, encarcerándoo na prisión romana de Regina Coeli. Durante ese tempo (1938–41) construíu unha casa co arquitecto Adalberto Libera, coñecida como Casa Malaparte, en Capo Massullo, na illa de Capri. Posteriormente, Jean-Luc Godard rodou nela o seu filme Le Mépris.
O seu notable coñecemento de Europa e dos seus líderes políticos foi o resultado da súa experiencia como correspondente e como parte do corpo diplomático italiano. En 1941 foi enviado a cubrir a guerra en Rusia como correspondente do Corriere della Sera. Os artigos que enviou desde a fronte ucraína, moitos dos cales foron suprimidos, foron compilados en 1943 e publicados baixo o título Il Volga nasce in Europa. Esta experiencia proporcionou a base dos seus dous libros máis famosos, Kaputt (1944) e La pelle (1949).
Como para unha nota editorial, en Kaputt, a súa descrición ficcionada da guerra, subrepticiamente escrita, presenta o conflito desde a perspectiva dos que estaban condenados a perdela. A descrición de Malaparte está marcada polas súas reflexións líricas, como cando se atopa cun destacamento de soldados que foxen dun campo de batalla ucraíno:
En La pelle, Malaparte amplía o gran fresco da sociedade europea que comezou con Kaputt, onde o escenario era a Europa do Leste. Neste caso, é Italia durante os anos 1943 a 1945. En lugar dos alemáns, os invasores son as forzas armadas dos Estados Unidos. O libro, que representa a triunfante inocencia estadounidense no contexto da experiencia europea de destrución e colapso moral, foi incorporado ao Index Librorum Prohibitorum (Índice Vaticano de Libros Prohibidos).
De novembro de 1943 a marzo de 1946 estivo destinado no alto mando estadounidense en Italia como axente de enlace italiano. Os artigos de Malaparte apareceron en moitas publicacións literarias de prestixio en Francia, Reino Unido, Italia e os Estados Unidos.
Despois da guerra, as súas tendencias políticas de esquerda radicalizáronse, converténdose en membro do Partido Comunista Italiano. En 1947 estableceuse en París e escribiu obras de teatro sen moito éxito. A súa obra Du Côté de chez Proust estaba baseada na vida de Marcel Proust e Das Kapital, trazaba un retrato de Karl Marx. Cristo Proibito é un filme escrito e dirixido por Malaparte en 1950, que lle valeu un éxito moderado. Gañou o premio especial Cidade de Berlín no Festival de Berlín en 1951. Na historia, un veterano de guerra regresa á súa vila para vingar a morte do seu irmán, asasinado polos alemáns. Estreouse nos Estados Unidos en 1953 como Strange Deception e foi elixido como un dos mellores cinco filmes estranxeiros polo National Board of Review.
Tamén produciu o programa de variedades Sexophone e planeou cruzar os Estados Unidos en bicicleta. Pouco antes da súa morte, Malaparte completou a preparación doutro filme, Il Compagno P.. Despois do establecemento da República Popular da China en 1949, Malaparte interesouse pola versión maoísta do comunismo, pero a súa viaxe á China acurtouse debido á súa doenza, volvendo a Roma. Io in Russia e in Cina, o seu diario de feitos, publicouse postumamente en 1958. O último libro de Malaparte, Maledetti toscani, foi sobre un ataque á cultura burguesa, e apareceu en 1956.
Faleceu en Roma de cancro de pulmón en 1957.
Ananes
Ananes (Ανάνες) (aveces chamadas Rochas Ananes ) é un grupo de 7 pequenos illotes deshabitados. no mar Exeo de Grecia, nos arredores do grupo das illas Cícladas. Están dispostos en formkm²a de media lúa desde o suroeste ata o norte, e comprenden as illas máis suroccidentais das Cícladas. As illas máis próximas son Milos e Antimilos ao nordés e Falkonera ao noroeste.
As illas, xunto coa próxima e deshabitada Velopoula e Falkonera son ​​área protexida baixo a Rede Natura 2000.
A illa máis grande do grupo comprende máis da metade da superficie total, con 0,096 km². As 2 illas máis grandes restantes teñen 0,018 km² e 0,011 km² respectivamente, cos catro illotes e rochas restantes teñen 2.400 m².
O Piñeiro, Verducido, A Lama
O Piñeiro é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Tutadona Moniz
Tutadona Moniz de Coímbra, tamén chamada Toda, nada c.960 e falecida c.1025, foi unha nobre, condesa de Portucale polo matrimonio con Menendo II Gundisalviz, despois da morte de Menendo en 1008, gobernou como rexente para despois facelo conxuntamente con Aloito Nuniz, seguinte conde de Portucale. Descoñécese a razón deste goberno conxunto pero pénsase que puideron casar para dar lexitimidade ao novo goberno de Aloito, descendete de Vímara Pérez, igual que o casamento entre, a filla de Tutadona, Ilduara Menendiz e, o fillo de Aloito, Nuno I Aloitiz, nomeados condes de Portucale despois da morte de Aloito a man dos viquingos no 1015.
Familia
Os seus pais foron Munio Froilaz de Coímbra e Elvira Paes de Deza, do seu matrimonio con Menendo tivo a seguinte descendencia:
Matej Rudan
Matej Rudan, nado o 21 de marzo de 2001 en Zagreb, é un xogador croata de baloncesto profesional internacional. Formado nas categorías inferiores do KK Cibona, actualmente xoga para o Río Breogán da Liga ACB cedido polo Bayern München. Cunha altura de 2,00 m, xoga nas posicións de ala e ala-pivote.
Traxectoria
Nado en Zagreb, Rudan comezou a xogar baloncesto no KK Omiš-Cagalj Tours Galeb. En 2015, uniuse á canteira do principal equipo da súa cidade, o KK Cibona. Dous anos máis tarde, trasládase a Alemaña para unirse aos xuvenís do Bayern München. En 2018, Rudan ascendeu ao equipo reserva do Bayern München da ProB, terceira categoría do baloncesto alemán. No ano 2020, ascendeu ao primeiro equipo, onde fixo unha media de 3,4 puntos e 2,3 rebotes por partido. O 25 de agosto de 2021, foi cedido ao Mega Mozzart da Liga ABA, onde permaneceu até 2023. Na súa última temporada na liga adriática, fixo unha media de 12,8 puntos, 5,5 rebotes e 0,9 asistencias por encontro. Após finalizar a temporada, foi cedido de novo, esta vez ao Río Breogán da Liga ACB.
Clubs
Ao longo da súa carreira, Rudan ten xogado para os seguintes equipos profesionais:
Glaronisi
Glaronisi (Γλαρονήσι, "illa gaivota", tamén coñecida como Petalidi (Πεταλίδι, " lapa"), é un illote na costa noroeste da illa Dia, ao norte da illa   grega de Creta. Glaronisi é administrada desde  Gouves en  Unidade rexional de Heraklion.
thumb | esquerda | Glaronisi, na distancia da costa.
A Aldea, Xende, A Lama
A Aldea é un lugar da parroquia de Xende, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Óso isquion
A protuberancia ou tuberosidade isquiática é o promontorio posteroinferior do isquion.
Segundo o Rouvière, no isquion insérese a cara medial da fascia inferior do diafragma uroxenital ou pélvico.
A Baralla, Xende, A Lama
A Baralla é un lugar da parroquia de Xende, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Praza da Peregrina
A Praza da Peregrina é unha praza do século XVIII situada no centro da cidade de Pontevedra, no límite do centro histórico.
Orixe do nome
A praza debe o seu nome á igrexa barroca-neoclásica da Virxe Peregrina, situada no lado oriental da praza.
Historia
No pequeno outeiro no que agora se levanta a Igrexa da Virxe Peregrina, desde 1180 había un rollo que indicaba o dominio xurisdicional dos arcebispos de Santiago de Compostela. Esta columna foi utilizada como picota e desapareceu cando se construíu a igrexa. Neste mesmo espazo e xunto ás murallas de Pontevedra, construíuse no século XV un conxunto de casas para mulleres públicas. A praza da Peregrina atópase no medio da vía XIX do Itinerario Antonino e aparece como tal a finais do século XVIII coa construción da igrexa da Virxe Peregrina, como unha especie de explanada periférica situada fóra do recinto amurallado, xunto ao Camiño Portugués e a porta e torre de Trabancas. Ao redor de 1793 construíuse o atrio da igrexa da Virxe Peregrina.
Tras a derriba da Porta de Trabancas das murallas de Pontevedra en 1852, construíuse a antiga casa da Confraría da Virxe Peregrina en 1854. A porta de Trabancas estaba situada entre esta casa e a que lindaba con ela polo oeste, que pertencía ao presidente do Consello de Ministros, Manuel Portela Valladares. Na casa contigua ao leste viviu Casto Sampedro, presidente da Sociedade Arqueolóxica de Pontevedra e primeiro director do Museo de Pontevedra.
En 1880 transformouse o atrio da igrexa para abrir o espazo, rematado cunha ampla escaleira de acceso frontal que substituíu á fonte orixinal. En 1913, o Papagaio Ravachol, que vivía desde 1891 na farmacia de Don Perfecto Feijoo, nunha casa que xa non existe no extremo suroeste da praza, morreu.
En 1931, a praza pasou a chamarse Praza da Liberdade. En 1953, o arquitecto e restaurador Francisco Pons Sorolla recuperou o deseño orixinal da fonte. A principios de 1955, recuperouse a configuración orixinal do atrio da igrexa, grazas ao proxecto de Pons Sorolla, que substituíu a escaleira principal por unha balaustrada de pedra, interrompida por unha fonte terminada en arco. En 1956, engadiuse a este arco da fonte que pecha o atrio unha estatua de granito de Teucro partindo as fauces do león de Nemea cunha cruz detrás.
En xuño de 1983, prohibiuse o acceso de vehículos pesados á praza debido ao desgaste dos cimentos da Igrexa da Virxe Peregrina.
A praza fíxose peonil e pechouse completamente ao tráfico en agosto de 2001.
O 23 de febreiro de 2006 inaugurouse no extremo suroeste da praza unha escultura dedicada ao papagaio Ravachol, obra do escultor José Luis Penado.
Descrición
A praza ten forma triangular irregular e nela conflúen as rúas Michelena, Oliva, Peregrina, Benito Corbal e Antonio Odriozola, así como a pequena rúa González Zúñiga, detrás da igrexa da Virxe Peregrina. É o punto neurálxico da cidade e por ela discorre o Camiño Portugués.
A praza está empedrada e é peonil, como o resto do centro histórico da cidade. Tras a remodelación de 2001 converteuse nun espazo completamente aberto.
A praza está dominada no lado leste polo atrio da Igrexa da Virxe Peregrina, que conecta a igrexa coa praza por medio de varios tramos de escaleiras e está rodeada nos laterais por pequenos muros con balaustradas e, na fronte, por unha fonte de pedra coroada pola estatua de Teucro, o mítico fundador de Pontevedra. Durante moitos anos, o atrio foi un dos principais escenarios dos actos sociais da cidade.
No extremo occidental da praza, na intersección do inicio da rúa Michelena, atópase unha estatua do papagaio Ravachol, no soar da farmacia onde viviu o papagaio ata 1913, propiedade do farmacéutico Perfecto Feijoo.
Edificios destacados
No lado oriental da praza atópase a igrexa da Virxe Peregrina. É o símbolo da cidade pola súa singularidade, ao ser a única igrexa española de forma circular con planta en forma de vieira, símbolo dos peregrinos. A igrexa da Virxe Peregrina, patroa da provincia de Pontevedra e do Camiño Portugués, foi construída no século XVIII en estilo barroco e neoclásico. Na súa fachada circular aparecen as imaxes da Virxe María, San Xosé e Santiago, vestidos de peregrinos. No interior, hai unha imaxe da Virxe do século XIX.
No lado norte da praza atópase a antiga Casa da Confraría da Virxe Peregrina, que data de 1854. É un edificio con decoración modernista do arquitecto Antonio López Hernández, dun só corpo e tres plantas. Destacan as súas galerías e balcóns, entre os que se atopan dous das galerías de ferro fundido máis antigas da cidade. A decoración exterior das fachadas é de morteiro de cemento, tanto na cuberta, que ten un peitoril con floróns, como nos marcos das fiestras e os balcóns. Na fachada, as esquinas superiores das ventás e os antepeitos están decoradas con vástagos de estilo modernista, ornamentación que se repite na esquina oeste do edificio. No interior da casa, na planta baixa, consérvase un tramo completo da muralla de Pontevedra, cunha altura media de máis de dous metros.
Partisano, partisana
Os partisanos e as partisanas eran combatentes nunha organización de guerrillas que xeralmente se opoñen a un exército de ocupación. Esta denominación asóciase con máis frecuencia a organizacións clandestinas de resistencia durante a Segunda Guerra Mundial.
Este termo pode estar vinculado ou referido aos artigos de Wikipedia que se indican a continuación:
O Outeiriño, San Vicente de Castillón, Pantón
O Outeiriño é un lugar da parroquia de San Vicente de Castillón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Émilie Charmy
Émilie Espérance Barret, nada en Saint-Étienne o 2 de abril de 1878 e finada en París o 7 de xuño de 1974, foi unha pintora de vangarda francesa, coñecida como Émilie Charmy. Traballou en estreita colaboración con artistas fauvistas como Henri Matisse, e foi moi activa na exposición das súas obras en París, particularmente con Berthe Weill.
Converteuse nunha artista contraria ás normas para as mulleres francesas do seu tempo e conseguiu ser unha pintora moi considerada. Realizou naturezas mortas, paisaxes, figuras e, moi raro para unha muller nesa época, unha serie de nus femininos. Os iniciais de Charmy eran impresionistas e postimpresionistas. A medida que a súa carriera evolucionou viuse influída polos movementos do fauvismo e da escola de París. Foi condecorada como cabaleiro da Lexión de Honra.
Primeiros anos
Recibiu unha formación educativa burguesa nunha escola católica privada e foi cualificada como mestra, unha carreira propia naquel momento para a educación feminina. Vivindo en Lión, negouse a ocupar postos de docente ata que a finais da década de 1890 decidiu ir estudar e traballar no taller de Jacques Martin. Isto foi un momento crítico no desenvolvemento da súa carreira. Martin estaba involucrado con outros artistas de Lión que influíron na obra artística de Émilie, incluídos Louis Carrand e François Vernay, que tiñan unha reputación local cun enfoque único para pintura de flores.
Durante este tempo, a artista asumiu o pseudónimo de Émilie Charmy.
Carreira
Mentres as mulleres eran rexeitadas polo mundo da arte e a maioría consideraba que a pintura era unha afección, Charmy recibía encargos polo seu traballo e independizouse financeiramente coa súa arte. Para ela, "a pintura era unha obsesión que dominaba moitos outros aspectos da súa vida".
Charmy pintaba principalmente mulleres na esfera doméstica ou burguesa, así como temas de flores e bodegóns. As súas pinturas con estes temas eran moi comerciais porque se consideraban decorativas e eran buscadas pola clase media. Gill Perry propón que a autora estaba tratando intencionadamente de restrinxir ao espectador das escenas íntimas que representaba.
Baixo a influencia de Matisee, integrou as técnicas do fauvismo nas súas pinturas, como Muller cun traxe xaponés que realizou en 1907. Como resultado de "experimentos coa cor, pintura grosa aplicada e pinceladas aparentemente brutas produciu unha serie de obras intrépida e tecnicamente innovadoras". Outras pinturas desta época inclúen as paisaxes Piana, Córsega (1906), L'Estaque (c. 1910) e Paisaxe corsa (c. 1910), realizados cando viaxou á costa mediterránea francesa e a Córsega con Matisse e os seus amigos. Un aspecto pouco convencional do seu estilo era deixar sen pintar partes do lenzo.
Charmy instalou o seu estudo en París na Rue de Bourgogne, 54 en 1908. Mudouse en 1910 e permaneceu alí o resto da súa vida.11
Expuxo as súas obras con menos frecuencia nos anos vinte e trinta, aínda que contou cunha serie de mecenas e coleccionistas que apoiaron o seu traballo. Charmy realizou pinturas cando estivera na súa vila de Ablon-sur-Seine, incluídas dúas feitas entre 1926 e 1930, Vista do Sena en Ablon, no Museo de Grenoble, e Bancos do Sena en Ablon, na Galerie Michel Descours en Lión. Tamén pintou bodegóns, nus e autorretratos. Nos anos 30, Charmy foi membro e expuxo as súas obras en Femmes Artistes Modernes.
Vida persoal
En 1912 coñeceu o pintor George Bouche e tiveron un fillo, Edmond, en 1915. Charmy e Bouche casaron en 1935.
Edmond, como Charmy, foi posto ao coidado de enfermeiras e coidadoras remuneradas ata os catorce anos. Aínda que isto era aceptable durante a infancia de Charmy, esta práctica era cada vez máis rara a medida que os papeis tradicionais da maternidade eran cada vez máis populares. Nunha biografía, Edmond sinala que "mentres algunhas nais se enorgullecen da súa descendencia, Charmy escondeuna con celo. O acabado de nacer non coñecía nin o desorde do estudo nin o cheiro a pintura". Charmy foi case desprezada pola súa axente Berthe Weill, porque vía a relación co seu fillo Edmond como distante e antinatural.
O seu marido morreu en 1941 e durante a segunda guerra mundial, Charmy e o seu fillo viviron en Marnat en "circunstancias illadas". Despois da guerra regresou a París, pero moitas das persoas que coñecía na comunidade artística xa non estaban alí.
Pangasinan
Pangasinan, oficialmente provincia de Pangasinan (pangasinés Luyag na Pangasinan ), é unha provincia costeira da rexión de Ilocos en Filipinas, con capital en Lingayen; localízase no oeste da illa de Luzón entre o golfo de Lingayen e o mar da China Meridional. A súa superficie é de 5451,01 km2 e a poboación de 3 163 190 en 2020. A lingua pangasinesa é a oficial da provincia canda o tagalo e o inglés.
Segundo a tradición o nome do pobo, da lingua e da provincia procede da palabra asin (sal) pola abundancia de rocha de sal séculos atrás.
Expansión austranesia
O Homo sapiens habita a rexión do arquipélago malaio dende hai 50 000 anos, o grupo austronesio chegou dende Taiwán ás costas de Luzón durante o seu período de expansión que se estendeu por todo o sueste de Asia, e en concreto o coñecido como pobo anakbanwa  asentouse entre o 5000 e o 2500 a. C. nas beiras do río Agno e no golfo de Lingayen nun territorio que se había de coñecer como Pangasinan mentres o interior recibía o nome de Caboloan,  pero que se acabou por se unificar nun só pobo.
Reino de Caboloan
No século XV formouse o reino de Caboloan (Luyag na Caboloana), con capital en Binalatongan, que tivo como derradeiro rei a Ari Kasikis. Os locais levaban roupas típicas doutros grupos étnicos da rexión ademais de seda xaponesa e chinesa. Mesmo a xente do común cubríase con vestiduras de algodón xaponés e chinés. Negrexaban os dentes e moqueábanse dos dentes brancos dos foráneos asimilándoos os dos animais. Usaban vasillas de porcelana típicas dos fogares xaponeses e chineses e tamén se atoparon na rexión armas de fogo de estilo xaponés en batallas navais na rexión. Esta influencia xaponesa na rexión fixo que os españois chamaran a Pangasinan o "Porto do Xapón".
Dominio español
miniatura|Parella pangasinesa do golfo de Lingayen (1590) Os españois chegaran a Filipinas en 1565 co desembarco do conquistador Miguel López de Legazpi con 500 soldados que esbaleceron un asentamento e principiaron a conquista do arquipélago e o 24 de maio de 1570 derrotaron ás forzas encabezadas por Rajah Sulayman e declararon Manila como a nova capital das indias españolas orientais; tras asegurar Manila os españois continuaron a conquista da illa de Luzón e chegaron a Pangasinan en 1571 cunha forza dirixida por Martín de Goiti que procedía de Manila vía Pampanga e un ano despois outro conquistador, Juan de Salcedo, desembarcou preto da foz do río Agno. En 1574 piratas chineses baixo o liderado de Lim Hong atacaron sen éxito Manila e logo dirixiuse ata Pangasinan onde construíu un forte e prendeu varios xefes locais obrigando os habitantes da zona a fornecelo de produtos de primeira necesidade pero non foi quen de establecer unha colonia alí ao derrotalo, tras sete meses de asedio, unha forza comandada por Juan de Salcedo en marzo de 1575.
Coa pacificación da rexión en 1580 Pangasinan transformouse nunha alcaldía mayor de término ou provincia de primeira clase e á fronte estaba un alcalde maior ou gobernador con poderes administrativos e xudiciais e que tiña como capital Lingayen. Así e todo, os seus límites territoriais non se delimitaron ata 1611 e chegou a incluír toda a provincia de Zambales e parte das actuais provincias de Tarlac e La Unión. Durante un breve período durante a etapa revolucionaria San Carlos serviu como capital administrativa temporal e durante a ocupación xaponesa a capital da provincia foi Dagupan. . A partir de finais do século XVI frades de diversas ordes católicas converteron á maior parte dos habitantes ao catolicismo.
O Reguengo, San Vicente de Castillón, Pantón
O Reguengo é un lugar da parroquia de San Vicente de Castillón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Pangasinan
Resistencia en Pangasinan
En decembro de 1660 Andres Malong, xefe de Binalatongan, liberou a provincia da autoridade española e proclamouse rei (ari na Pangasinan) e intentou facerse tamén coas provincias veciñas de Pampanga e Ilocos, pero unha coalición de forzas mercenarias e nativas leais aos españois imperedíronllo. En febreiro de 1661 caeu o efémero reino.
O 3 de novembro de 1762, logo de ocuparen os británicos Manila, houbo unha rebelión contra dos españols liderada por Juan de la Cruz Palaris, pero despois do Tratado de París de marzo de 1763 que puña fin á Guerra dos Sete Anos entre o Reino Unido, España e Francia, as forzas coloniais españolas contraatacaron e o 16 de xaneiro de 1763 capturaron a Palaris e puxeron fin á derradeira experiencia de independencia de Pangasinan.
Revolución filipina
miniatura|Monumento a Daniel Maramba en Santa Bárbara O 7 de xullo de 1892 formouse o Katipunan, unha sociedade secreta nacionalista que procuraba a independencia de Filipinas por medio da revolución, que estalou o 26 de agosto de 1896 dirixida polo seu líder Andrés Bonifacio. O 18 de novembro de 1897 formouse un comité do Katipunan en Pangasinan dirixido por Román Manalang como presidente generalísimo e Mauro Ortiz como xeneral. Daniel Maramba dirixiu a liberación da cidade de Santa Barbara o 7 de marzo de 1898 cun ataque simultáneo con Makabulos. As forzas españolas acantonadas en Dagupan tentaron sen éxito reconquistar a cidade e decidiron concentrar as súas forzas en Lingayen para protexer a capital provincial, o que lle permitiu a Maramba tomar as localidades de Malasiqui, Urdaneta, Mapandan e Mangaldan. Mentres ao oeste de Lingayen os rebeldes comandados por Prado e Quesada atacaban varias poboacións entón na provincia de Zambales e que agora constitúen o oeste de Pangasinan e facíanse con Sual, Labrador e Salasa. Tamén baixo o control dos revolucionarios filipinos estaban Alaminos, Agno, Anda, Alos, Bani, Balincaguin, Bolinao, Dasol, Eguia e Potot. Nunha asemblea que se celebrou o 17 de abril o xeneral Makabulos nomeou a Prado como o gobernador civil e militar de Pangasinan con Quesada como o seu segundo.
Escultura barroca
Liñas xerais
A escultura neste período ten como características comúns:
Pangasinan
Revolución filipina
Tras proclamar a independencia o xeneral Emilio Aguinaldo o 12 de xuño de 1898, as forzas do Katipunan, ao mando do xeneral Francisco Makabulos marcharon cara a Dagupan, o principal centro comercial de Pangasinan e o 30 de xuño os españois decidiron evacuar todas as súas forzas, incluídos os volutarios nativos, para esa cidade nunha última tentativa de resistencia fronte os revolucionairos. O 18 de xullo as forzas de Maramba, procedentes do leste, e as de Prado, do oeste, converxeron en Dagupan e comezou o sitio da cidade, pouco despois chegou Makabulos. A batalla de Dagupan alongouse ata o 23 de xullo e rematou ao se renderen as forzas españolas compostas por 1500 soldados dirixidas polo comandandante Federico J. Ceballos e o gobernador Joaquín de Orengochea, o que supuxo a liberación de Pangasinan dos españois.
Escultura barroca
Contexto histórico-artístico
O estilo barroco era moi adecuado para a escultura, con Gian Lorenzo Bernini sendo a figura dominante da época, con obras como Éxtase de Santa Tareixa (1647–1652). Moita escultura barroca engadiu elementos extra-escultóricos, por exemplo, iluminación oculta, fontes de auga ou escultura e arquitectura fusionadas para crear unha experiencia teatral transformadora para o espectador. Os artistas víanse a si mesmos como na tradición clásica, pero admiraban a escultura helenística e posterior romana, máis que a dos períodos máis "clásicos" como se ven hoxe. A escultura barroca seguiu á escultura renacentista e manierista e foi sucedida pola escultura rococó e neoclásica. Roma foi o primeiro centro onde se formou o estilo. Estendeuse ao resto de Europa, e especialmente Francia deu unha nova dirección a finais do século XVII. Finalmente estendeuse máis alá de Europa ás posesións coloniais das potencias europeas, especialmente en América Latina e Filipinas.
Pangasinan
Dominio estadounidense
miniatura|Desembarco de Masaharu Homma no golfo de Lingayen España cedeulles Filipinas aos nortemericanos despois do Tratado de París pechar a guerra hispano-estadounidense. Durante a guerra filipino-estadounidense o tenente coronel José Torres Bugallón da localidade de Salasa loitou, sen éxito, canda o xeneral Antonio Luna para defender a Primeira República contra o control norteamericano do norte de Luzón. En 1901 a Primeira República aboliuse formalmente e cando en 1907 se estableceu por primeira volta a Asemblea de Filipinas contaba con cinco representantes dos distritos de Pangasinan.
Escultura barroca
Contexto histórico-artístico
A reforma protestante detivo case totalmente a escultura relixiosa en gran parte do norte de Europa e, aínda que a escultura secular, especialmente para bustos de retratos e monumentos funerarios continuou, a Idade de Ouro holandesa non ten compoñentes escultóricos significativos fóra da ourivaría. En parte en reacción directa, a escultura foi tan destacada no catolicismo como a finais da Idade Media. Os católicos do sur dos Países Baixos viron florecer a escultura barroca a partir da segunda metade do século XVII con moitos talleres locais que produciron unha ampla gama de esculturas, incluíndo mobiliario de igrexas, monumentos funerarios e esculturas a pequena escala executadas en marfil e madeiras duradeiras coma o buxo. Os escultores flamengos tiveron tamén un papel destacado na difusión da linguaxe barroca no exterior, incluíndo a Holanda, Italia, Inglaterra, Suecia e Francia. Aínda que na segunda metade do século XVIII había obras de transición a outros estilos, tamén continuou moita escultura de liñas tipicamente barrocas: a Fontana di Trevi só se completou en 1762; o estilo rococó era máis adecuado para obras máis pequenas.
Pangasinan
Dominio estadounidense
Durante a segunda guerra mundial o golfo de Lingayen constituíu un importante punto estratéxico. O exército xaponés baixo o mando do xeneral Masaharu Homma desembarcou en Pangasinan o 22 de decembro de 1941 sen case atopar resistencia, poucos días despois dos ataques de Pearl Harbor, e principiou así a ocupación xaponesa da provincia e de Filipinas. As tropas norteamericanas fixéronse co control da provincia ao final da guerra, en 1945.
Escultura barroca
Orixes e desenvolvemento
miniatura|344x344px| Violación das mulleres sabinas de [[Giambologna (1581-1583), Piazza della Signoria, Florencia]] O estilo barroco xurdiu da escultura renacentista que, baseada na escultura clásica grega e romana, idealizara a forma humana. Isto foi modificado polo manierismo, cando o artista e erudito Giorgio Vasari (1511-1574) instou aos artistas a dar ás súas obras un estilo único e persoal. O manierismo introduciu a idea de esculturas con fortes contrastes; mocidade e idade, beleza e feísmo, homes e mulleres... O manierismo tamén introduciu a figura serpentina, que se converteu nunha característica importante da escultura barroca. Esta era a disposición de figuras ou grupos de figuras nunha espiral ascendente, que daba lixeireza e movemento á obra.
Pangasinan
República Filipina
Pangasinan, histórica e xeograficamente parte da rexión de Luzón Central, converteuse en parte da rexión de Ilocos durante a época de Ferdinand Marcos malia ter unha lingua propia diferenciada.
Escultura barroca
Orixes e desenvolvemento
Michelangelo introducira a serpentina no Escravo moribundo (1513-1516) e no Genio della Vittoria (Xenio da Vitoria, 1520-1525), pero estas obras debían verse desde un único punto de vista. A finais do século XVI a obra do escultor italiano Giambologna, A violación das mulleres sabinas (1581-1583) introduciu un novo elemento; Esta obra non se pretende ver desde un punto de vista, senón desde varios, cambiantes. Isto converteuse nunha característica moi común na escultura barroca. A obra de Giambologna tivo unha forte influencia sobre os mestres da época barroca, especialmente Bernini.
Pangasinan
República Filipina
En febreiro de 1986 o xeneral Fidel V. Ramos, director da policía nacional e natural de Lingayen, converteuse nunha das figuras principais da revolución que derrocou a Ferdinand Marcos. A nova presidenta Corazón Aquino ordenou a todos os cabezas dos executivos locais cesaren nos seus postos. O 11 de maio de 1992 Fidel V. Ramos converteuse no primeiro presidente de Filipinas de Pangasinan.
Escultura barroca
Orixes e desenvolvemento
Outra influencia importante que levou ao estilo barroco foi a Igrexa católica, que buscaba armas artísticas na batalla contra o ascenso do protestantismo. O Concilio de Trento outorgoulle ao Papa maiores poderes para guiar a creación artística e expresou unha forte desaprobación das doutrinas do humanismo, que fora fundamental nas artes durante o Renacemento. Durante o pontificado de Paulo V a igrexa comezou a desenvolver doutrinas artísticas para contrarrestar a Reforma e encargou a novos artistas a súa realización.
Pangasinan
Xeografía
miniatura|Zona de costa preto de Lingayen A superficie da provincia é de 5451,01 km2 e sitúase a 170 km ao norte de Manila, 50 ao sur de Baguio, 80 ao norte do aeroporto de Clark. A provincia localízase no centro oeste da illa de Luzón en Filipinas. Limita coas provincias de La Union polo norte, Benguet e Nueva Vizcaya polo nordés, Nueva Ecija polo sueste e Zambales e Tarlac polo sur. No oeste de Pangasinan está o Mar da China Meridional e o golfo de Lingayen. Na costa de Alaminos, o Cento de Illas tornou un importante centro turístico.
Escultura barroca
Bernini e a escultura barroca romana
A figura dominante na escultura barroca foi Gian Lorenzo Bernini (1598–1680). Era fillo dun escultor florentino, Pietro Bernini, que fora chamado a Roma polo papa Paulo V. O mozo Bernini fixo os seus primeiros traballos en solitario aos quince anos e recibiu en 1618-25 un importante encargo de estatuas para a vila do cardeal Scipion Borghese. As súas obras, altamente dramáticas, deseñadas para ser vistas desde múltiples puntos de vista e en espiral cara arriba, tiveron un enorme impacto na escultura europea. Seguiu dominando a escultura italiana a través das súas obras sobre fontes romanas, o Baldequín de San Pedro e a tumba do papa Alexandre VII dentro da basílica de San Pedro e o seu conxunto de altar para a igrexa de Santa Maria della Vittoria en Roma. Recibiu o seu último encargo de escultura en fonte para a Fonte do elefante (1665–1667), seguido dunha serie de anxos para a ponte de Sant Angelo en Roma (1667–69).
Bernini morreu en 1680, pero o seu estilo influíu nos escultores de toda Europa, especialmente en Francia, Baviera e Austria.
Maderno, Mochi e os outros escultores barrocos italianos
Xenerosos encargos papais fixeron de Roma un imán para escultores en Italia e en toda Europa. Decoraron igrexas, prazas e, unha especialidade de Roma, as novas fontes populares creadas na cidade. Stefano Maderna (1576-1636), orixinario de Bissone na Lombardía, precedeu á obra de Bernini. Comezou a súa carreira facendo copias de obras clásicas en bronce en tamaño reducido. A súa obra principal a grande escala foi unha estatua de Santa Cecila (1600, para a igrexa de Santa Cecilia en Trastevere, en Roma. O corpo do santo está estendido, coma se estivese nun sarcófago, evocando un sentimento de patetismo.
Outro escultor romano importante foi Francesco Mochi, nado en Montevarchi, preto de Florencia. Fixo unha famosa estatua ecuestre de bronce de Alexandre Farnese para a praza principal de Piacenza (1620-1625) e unha vívida estatua de Santa Verónica para a basílica de San Pedro, tan activa que parece estar a piques de saltar do nicho.
O escultor flamengo François Duquesnoy (1597–1643) foi outra figura importante do barroco italiano. Amigo do pintor Poussin, foi especialmente coñecido pola súa estatua de Santa Susana en Santa María de Loreto en Roma e a súa estatua de San Andrés (1629-1633) no Vaticano. Foi nomeado escultor real de Luís XIII de Francia, pero morreu en 1643 durante a viaxe de Roma a París.
Entre os escultores máis importantes de finais do período figuraron Niccolo Salvi, cuxa obra máis famosa foi o deseño da Fontana di Trevi (1732–1751). A fonte contiña obras alegóricas doutros destacados escultores do barroco italiano, incluíndo Filippo della Valle, Pietro Bracci e Giovanni Grossi. A fonte, en toda a súa grandeza e exuberancia, representou o acto final do estilo barroco italiano.
Francia
A maior parte da escultura barroca francesa estaba destinada a glorificar non á Igrexa, senón ao monarca francés Luís XIV de Francia e ao seu sucesor Luís XV. Gran parte dela foi producida polos escultores da nova Academia Real de Pintura e Escultura, fundada en 1648 e posteriormente estreitamente supervisada por Jean-Baptiste Colbert, ministro de Finanzas do rei. Escultores franceses traballaron estreitamente con pintores, arquitectos e deseñadores de paisaxes como André Le Notre para crear os efectos escultóricos atopados no palacio de Versalles e os seus xardíns, as outras residencias reais e as estatuas para novas prazas da cidade creadas en París e outros Cidades francesas. Colbert tamén estableceu a Academia francesa en Roma para que escultores e pintores franceses puidesen estudar modelos clásicos.
Na primeira parte do período barroco, os escultores franceses foron influídos en gran parte polos pintores de Flandres e os Países Baixos, particularmente o manierismo de Giambologna, en lugar de mirar a Italia. Entre estes artistas figuraban Germain Pilon (1525–1590); Jean Varin (1604–1672) e Jacques Sarrazin (1592–1660). O mesmo Bernini, no cumio da súa fama, chegou a París en 1665 para presentar o seu propio plan para o Louvre a Luís XIV. Ao rei non lle gustou o escultor nin a súa obra, e o plan foi rexeitado, aínda que Bernini produciu un bo busto de Luís XIV agora exposto no palacio de Versalles.
Os mellores escultores franceses comprometéronse a facer estatuas para os xardíns das fontes do palacio de Versalles e doutras residencias reais. Entre eles estaban Pierre Puget, Jacques Sarazin, François Girardon, Jean-Baptiste Tuby, Antoine Coysevox e Edme Bouchardon. Guillaume Coustou creou un grupo de cabalos de gran calidade para os xardíns do Château de Marly.
Pangasinan
Xeografía
O relevo, como parte da planicia do centro de Luzón, é tipicamente chan, raramente por riba dos 130 metros sobre o nivel do mar aínda que existen áreas con maiores ondulacións ou mesmo montañosas, particularente nos concellos do nordés de San Manuel, San Nicolás, Natividad, San Quintín e Umingan ao estaren situados no extremo da Cordillera Central. Os montes Zambales inclúen as localidades occidentais de Labrador, Mabini, Bugallon, Aguilar, Mangatarem, Dasol e Infanta. Así e todo, a maior parte da zona montañosa está deforestada e na zona próxima á costa o ecosistema autóctono é o mangleiral. Existen varios volcáns inactivos na provincia: Amorong, Balungao, Cabaluyan, Cahelietan, Candong e Malabobo mais ningún en activo. Existe un accidente xeográfico con forma de caldeira entre as localidades de Malasiqui e Villasis.
Escultura barroca
Francia
Nos últimos anos da época barroca, Jean Baptiste Lemoyne director da Academia Francesa de Roma, foi considerado o mellor escultor rococó, aínda que a súa fama foi eclipsada polo seu alumno, Jean-Antoine Houdon, que dirixiu a transición da escultura francesa do barroco ao clasicismo.
Pangasinan
Divisións administrativas
A provincia de Pangasinan subdivídese en 44 concellos (baley en pangasinan), 4 cidades, 1364 barangay.
Escultura barroca
Países Baixos do Sur
Os Países Baixos do Sur, que permaneceron baixo o dominio hispánico católico e romano, xogaron un papel importante na difusión da escultura barroca no norte de Europa. A Contrarreforma esixía aos artistas a creación de pinturas e esculturas en contextos eclesiásticos que falasen aos analfabetos e non aos informados. A Contrarreforma subliñou algúns puntos da doutrina relixiosa, como resultado de que determinados mobles da igrexa, como o confesionario, gañaron unha maior importancia. Estes acontecementos causaron un forte aumento na demanda de escultura relixiosa nos Países Baixos do Sur. O escultor de Bruxelas François Duquesnoy que traballou a maior parte da súa carreira en Roma xogou un papel fundamental. O seu estilo barroco máis elaborado e próximo ao do clasicismo de Bernini estendeuse no sur dos Países Baixos a través do seu irmán Jerôme Duquesnoy (II) e doutros artistas flamengos que estudaron no seu taller de Roma como Rombaut Pauwels.
Remesar, San Vicente de Castillón, Pantón
Remesar é un lugar da parroquia de San Vicente de Castillón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Escultura barroca
Países Baixos do Sur
O escultor máis destacado foi Artus Quellinus o Vello, membro dunha familia de escultores e pintores famosos, curmán e mestre doutro flamengo destacado, Artus Quellinus o Mozo. Nado en Antuerpen, pasara un tempo en Roma onde se familiarizou co barroco local e o do seu compatriota Duquesnoy. Ao regresar á súa vila natal en 1640, trouxo consigo unha nova visión do papel do escultor. Este xa non debía ser ornamental, senón un creador dunha obra de arte total na que os compoñentes arquitectónicos foron substituídos por esculturas. O mobiliario da igrexa converteuse nunha ocasión para a creación de composicións a grande escala, incorporadas ao interior da igrexa. A partir de 1650, Quellinus traballou durante 15 anos no novo concello (Palacio Real) de Ámsterdam xunto co arquitecto principal Jacob van Campen. Agora chamado Palacio Real da Dam, este proxecto de construción, e en particular as decoracións de mármore que el e o seu taller produciron, convertéronse nun exemplo para outros edificios de Amsterdam. O equipo de escultores que Artus supervisou durante o seu traballo no concello de Amsterdam incluía a moitos escultores que se converterían en escultores líderes por dereito propio como o seu curmán Artus Quellinus II, Rombout Verhulst, Bartholomeus Eggers e Gabriël Grupello e probabelmente tamén Grinling Gibbons. Máis tarde difundirían a linguaxe barroca na República Holandesa, Alemaña e Inglaterra. Outro importante escultor barroco flamengo foi Lucas Faydherbe (1617-1697) que era de Malinas, o segundo centro importante da escultura barroca no sur dos Países Baixos. Formouse en Antuerpen no taller de Rubens e desempeñou un papel importante na difusión da escultura do Alto Barroco no sur dos Países Baixos.
Mentres os Países Baixos do Sur experimentaron un forte descenso no nivel de produción e reputación da súa escola pictórica na segunda metade do século XVII, a escultura substituíu á pintura por importancia, baixo o impulso da demanda nacional e internacional e da enorme saída de calidade dunha serie de talleres familiares en Antuerpen. En particular, produciron os talleres de Quellinus, Jan e Robrecht Colyn de Nole, Jan e Cornelis van Mildert, Hubert e Norbert van den Eynde, Peter I, Peter II e Hendrik Frans Verbrugghen, Willem Ignatius Kerricx, Pieter Scheemaeckers e Lodewijk Willemsens. Unha ampla gama de esculturas, incluíndo mobles de igrexas, monumentos funerarios e esculturas a pequena escala executadas en marfil e madeiras duradeiras como o buxo. Mentres Artus Quellinus o Vello representaba o Alto Barroco, unha fase máis exuberante do barroco denominada barroco tardío comezou a partir da década de 1660. Durante esta fase as obras volvéronse máis teatrais, manifestándose a través de representacións relixioso-extáticas e luxosas e vistosas decoracións.
A República Holandesa
Despois de romper con España, a república holandesa predominantemente calvinista produciu un escultor de sona internacional, Hendrick de Keyser (1565–1621). Tamén foi o arquitecto xefe de Amsterdam e o creador de igrexas e monumentos importantes. A súa obra de escultura máis famosa é a tumba de Guillermo o Silencio (1614–1622) no Nieuwe Kerk de Delft. A tumba foi esculpida en mármore, orixinalmente negro pero agora branco, con estatuas de bronce que representaban a Guillermo o Silencio, Gloria aos seus pés e as catro virtudes cardinais nas esquinas. Dado que a igrexa era calvinista, as figuras femininas das virtudes cardinais estaban completamente vestidas da cabeza aos pés.
Pangasinan
Divisións administrativas
miniatura|upright=1.1|Mapa político de Pangansinan
Barangays
Con 1 364 barangays é a terceira provincia con maior número só atrás das provincias de Leyte e Iloilo. Bonuan Gueset, en Dagupan, é o de maior poboación con 22 042 habitantes en 2010 e Iton en Bayambang con só 99 persoas en 2010 é o de menor poboación.