cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nodo de Ranvier
Mielinización das fibras nerviosas
Os complexos cambios que sofre unha célula de Schwann durante o proceso de mielinización de fibras dos nervios periféricos foron moi estudados. A envoltura inicial do axón orixínase sen interrupción en toda a extensión da célula de Schwann. Este proceso está secuenciado polo pregamento da superficie da célula de Schwann para que se forme unha dobre membrana das caras opostas da superficie pregada da célula de Schwann. Esta membrana esténdense e envólvese en espiral sobre si mesma moitas veces mentres continúa o pregamento da superficie da célula de Schwann. Como resultado, pode determinarse facilmente o incremento en grosor da extensión da vaíña de mielina en sección transversal. É tamén evidente que cada unha das voltas da espiral aumenta en tamaño no axón a medida que o número de voltas se incrementa. Porén, non está claro se o incremento da lonxitude da vaíña de mielina pode depender só do incremento en lonxitude do axón cuberto por cada volta sucesiva da espiral, como se explicou previamente. Na unión de dúas células de Schwann ao longo dun axón, as direccións da parte lamelar sobresaínte das terminacións de mielina teñen sentido oposto. Esta unión, adxacente ás células de Schwann, constitúe a rexión designada como nodo de Ranvier.
Os Muíños, Cruces, Padrón
Os Muíños é un lugar da parroquia de Cruces no concello coruñés de Padrón, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 50 habitantes (22 homes e 28 mulleres).
Ecatepec de Morelos
Xeografía
A localización do concello é ao centro do estado de México, hace fronteira coa Cidade de México, as súas coordenadas xeográficas extremas do meridiano de Greenwich é latitude norte 19º 19’ 50” mínima, 19º 36’ 28” máxima, lonxitude oeste 99º 03’ 30” mínima, 99º 13’ 35” máxima.
Nodo de Ranvier
Primeiras fases do desenvolvemento
Comprobouse que no desenvolvemento do sistema nervioso periférico exprésase inicialmente a molécula Nav1.2 en todos os nodos de Ranvier en formación. Coa maduración, a expresión de Nav1.3 nos nodos diminúe e é substituída por Nav1.6. Tamén se expresa Naz1.2 durante a formación de nodos no sistema nervioso periférico, o cal suxire que o cambio de subtipos de canais Nav é un fenómeno xeral nos sistemas nerviosos central e periférico. Comprobouse tamén que Nav1.6 e Nav1.2 aparecen xuntas en moitos nodos de Ranvier durante a mielinización temperá. Isto tamén suxire que os agrupamentos temperás de canais Nav1.2 e Nav1.6 están destinados a converterse en nodos de Ranvier. A neurofascina é unha das primeiras proteínas que se acumulan nos nodos de Ranvier de nova formación, e encontrouse que proporciona o sitio de nucleación para a unión da anquirina G, os canais Nav, e outras proteínas. A identificación recente da proteína gliomedina dos microvilli das células de Schwann como unha probable molécula de unión para a neurofascina do axón é unha proba da importancia desta proteína no recrutamento dos canais Nav nos nodos de Ranvier. Ademais, Lambert et al. e Eshed et al. tamén indican que a neurofascina acumula antes os canais Nav e seguramente ten papeis fundamentais nos eventos máis iniciais asociados coa formación dos nodos de Ranvier. Así, poden existir múltiples mecanismos que traballen sinerxicamente para faciliatar o agrupamento dos canais Nav nos nodos de Ranvier.
Ecatepec de Morelos
Política e goberno
miniatura|Pazo da municipalidade.
Nodo de Ranvier
Formación dos nodos
O primeiro que ocorre parece ser a acumulación de moléculas de adhesión celular como NF186 ou NrCAM. As rexións intracelulares destas moléculas de adhesión celular interaccionan coa anquirina G, a cal serve como áncora para os canais de sodio. Ao mesmo tempo, a extensión periaxonal da célula glial envólvese arredor do axón, dando lugar ás rexións paranodais. Este movemento ao longo do axón contribúe significativamente á formación dos nodos de Ranvier ao permitir a formación de heminodos nas beiras das células gliais veciñas para que se fusionen formando nodos completos. As unións de tipo septado fórmanse nos paranodos co enriquecemento en NF155 nos bucles paranodais gliais. Inmediatamente despois da diferenciación temperá das rexións nodal e paranodal, acumúlanse canais de potasio, Caspr2 e TAG1 nas rexións xustaparanodais. Esta acumulación coincide directamente coa formación de mielina compacta. Nas rexións nodais maduras, as interaccións coas proteínas intracelulares parecen ser vitais para a estabilidade de todas as rexións nodais. No sistema nervioso central, os oligodendrocitos non posúen microvilli, pero parecen poder iniciar o agrupamento dalgunhas proteínas do axón por medio de factores segregados. Os efectos combinados de ditos factores cos posteriores movementos xerados polo envolvemento das extensións periaxonais dos oligodendrocitos poderían explicar a organización dos nodos de Ranvier do sistema nervioso central.
Regulación do paranodo por medio da acumulación de mitocondrias
As mitocondrias e outros orgánulos membranosos son normalmente máis abondosos na rexión PNP (paranodo-nodo-paranodo) dos axóns mielínicos periféricos, especialmente nos axóns de gran calibre. O papel fisiolóxico real desta acumulación e dos factores que o regulan non se comprende de todo; porén, sábese que as mitocondrias están normalmente presentes en áreas da célula onde hai unha gran demanda de enerxía. Nestas mesmas rexións hai tamén conos de crecemento, terminais sinápticas, e sitios de iniciación e rexeneración do potencial de acción, como os nodos de Ranvier. Nos terminais sinápticos, as mitocondrias producen o ATP que se precisa para mobilizar as vesículas para a neurotransmisión. Nos nodos de Ranvier, as mitocondrias desempeñan un importante papel na condución do impulso nervioso ao produciren o ATP que cómpre para manter a actividade de elevado gasto enerxético das bombas de ións. Apoia esta idea o feito de que hai cinco veces máis mitocondrias no axoplasma do PNP dos axóns periféricos grandes ca na rexións internodais correspondentes desas mesmas fibras.
Regulación nodal por medio da espectrina αII
A condución saltatoria nos axóns mielinizados require a organización dos nodos de Ranvier, e os canais de sodio regulados por voltaxe deben ser moi numerosos. Diversos estudos mostran que a espectrina αII, que é un compoñente do citoesqueleto, é máis abundante nos nodos e paranodos nos primeiros estadios, pero a medida que os nodos maduran a expresión desta molécula desaparece. Comprobouse tamén que a espectrina αII do citoesqueleto axonal é absolutamente vital para que se establezan as agrupacións de canais de sodio e organizar o nodo de Ranvier maduro.
Regulación nodal por medio do recoñecemento da molécula OMgp
Identificouse in-vivo e in-vitro que a OMgp nodal deriva dos oligodendrocitos e/ou células similares. Ademais, tamén se comprobou as OMgp se agrupan nos nodos de Ranvier. O agrupamento de OMgp durante o desenvolvemento posnatal está asociado e depende da mielinización. A OMgp parece regular a expresión de canais de sodio e as funcións electrofisiolóxicas do axón. Tamén regula a mielinización e a formación nodal nos estadios posnatais. Hai evidencias de que a OMgp se acumula nos nodos de Ranvier dos axóns mielínicos no sistema nervioso central, o cal apoia a idea de que a OMgp é unha molécula nodal. Durante os estadios iniciais da interacción axónica-glial, a expresión de OMgp e o seu agrupamento están relacionados co proceso de mielinización. Por outra parte, en modelos animais desmielinizados, a distribución de OMgp é ectópica e dispersa en lugar de agrupada nos nodos de Ranvier. Esta observación suxire que a acumulación de OMgp nos nodos podería depender da integridade da mielina e a polarización axonal subcelular. A OMgp non se detecta en todos os nodos e é indetectable nun subgrupo de axóns máis pequenos. Porén, parece haber unha relación proporcional entre a acumulación de OMgp e o diámetro do axón. Isto indica que un cambio na concentración de OMgp pode ter un grande impacto nunha subpoboación de axóns.
Potencial de acción
Un potencial de acción é un pico de descarga iónica positiva ou negativa que viaxa ao longo da membrana da célula. A creación e condución de potenciais de acción é un modo fundamental de comunicación no sistema nervioso. Os potenciais de acción supoñen rápidas inversións de voltaxe a través da membrana plasmática dos axóns. Estas rápidas inversións son mediadas por canais iónicos regulados por voltaxe que se encontran na membrana. O potencial de acción viaxa dun lugar da célula a outro, pero o fluxo iónico a través da membrana ocorre só nos nodos de Ranvier. Como resultado, o sinal do potencial de acción salta ao longo do axón, dun nodo a outro, en vez de propagarse progresivamente, como ocorre nos axóns que non teñen vaíña de mielina. A agrupación de canais iónicos de sodio e potasio regulados por voltaxe nos nodos é o que permite este tipo de propagación.
Condución saltatoria
Como un axón pode ser de tipo mielínico ou amielínico, o potencial de acción ten dous métodos de viaxar ao longo do axón. Estes métodos denomínanse condución do potencial de acción por axóns amielínicos, e condución saltatoria por axóns mielínicos. A condución saltatoria defínese como o un potencial de acción que se move en saltos discretos ao longo do axón mielinizado.
Este proceso consiste en que a carga se estende pasivamente ao seguinte nodo de Ranvier para despolarizalo ata o limiar que desencadeará despois un potencial de acción nesta rexión, o cal despois se estenderá pasivamente ao seguinte nodo, e así sucesivamente.
A condución saltatoria proporciona unha vantaxe sobre a condución continua ao longo do axón amielínico, que consiste no incremento na rapidez de condución, que asegura unha interacción máis rápida entre as neuronas. Por outra parte, dependendo da taxa de disparo media de impulsos dunha neurona, os cálculos mostran que o custo enerxético de manter o potencial de repouso dos oligodendrocitos pode ser superior ao aforro de enerxía nos potenciais de acción. Isto indicaría que a mielinización dos axóns non necesariamente aforra enerxía.
Historia
miniatura|dereita|Louis Antoine Ranvier (1835–1922)
A vaíña de mielina dos nervios longos descubriuna e bautizouna o patólogo e anatomista alemán Rudolf Virchow en 1854. O patólogo e anatomista francés Louis-Antoine Ranvier descubriu despois os nodos na vaíña de mielina que levan o seu nome. Ranvier foi un dos histólogos máis importantes do final do século XIX e as súas observacións sobre os nodos das fibras nerviosas e a dexeneración e rexeneración de fibras seccionadas tiveron grande influencia na neuroloxía francesa do seu tempo. Ranvier abandonou os estudos patolóxicos en 1867 e fíxose axudante de Claude Bernard. Pouco despois descubriu os nodos das fibras nerviosas. Fixo tamén estudos detallados das vaíñas de mielina e das células de Schwann.
María Eugenia Vaz Ferreira
María foi unha poeta metafísica, escribiu poemas que falan da paixón, da morte, da esperanza, e dos misterios do amor e da existencia.
Bibliografía
Antología de Poetisas Americanas, Juan Parra del Riego, Montevideo, 1923, páxinas 7-25.
A Porqueira, As Neves, As Neves
A Porqueira é un lugar da parroquia das Neves, no concello pontevedrés das Neves. Segundo datos do Instituto Galego de Estatística do 2009 ten 16 habitantes (6 homes e 10 mulleres).
Bad Tölz-Wolfratshausen
Bad Tölz-Wolfratshausen é un distrito da Alemaña, na rexión administrativa de Oberbayern, estado de Baviera.
Jon and Roy
miniatura|dereita|250px|Jon and Roy en concerto en xaneiro de 2009. Jon and Roy é unha banda canadense de folk rock e reggae formada por tres músicos de Victoria, Canadá.
Traxectoria
O cantautor e guitarrista Jon Middleton e o percusionista Roy Vizer coñecéronse na Universidade de Victoria e acabaron formando Jon e Roy, que empezou actuar na contorna de Victoria e Vancouver en 2003. Ao ano seguinte sumouse o multiinstrumentista Dougal Bain Mclean e gravaron o seu primeiro álbum, Sittin' Back, en 2005 co produtor e enxeñeiro de son Stephen Franke. O tema que dá título ao álbum apareceu nun anuncio de televisión da Volkswagen que se emitiu durante nove meses nos Estados Unidos, polo que se fixo coñecido nese país, e un dos seus vídeos,"Little Bit of Love", tivo certo éxito en YouTube.
No intervalo entre 2006 e 2007 realizaron outros proxectos por separado, así Middleton gravou un álbum en solitario, After a Trip, e McLean e Vizer establecéronse en Vancouver. En 2007, Jon and Roy xuntáronse de novo e gravaron o álbum Another Noon, unha vez máis con Stephen Franke, en Blue Heron Studios. En abril de 2010, Jon e Roy lanzaron Homes, ao que seguiu en 2012 Let It Go, e en 2014 By My Side.
-688
Outros
Historia ano a ano
Roger Penrose
Traxectoria
Penrose é fillo do científico Lionel Penrose e de Margaret Leathes, e irmán do matemático Oliver Penrose e o xogador de xadrez Jonathan Penrose.
En 1955, cando era estudante reinventou a “inversa xeneralizada”, tamén coñecida como inversa Moore-Penrose. Conseguiu o seu doutoramento en Cambridge en 1958, cunha tese sobre métodos tensores en xeometría alxébrica baixo a supervisión de John A. Todd. En 1965 Penrose e o físico Stephen Hawking probaron que aas singularidades poden formarse a partir do colapso de inmensas estrelas moribundas.
En 1967 inventou a teoría de twistores que mapea obxectos xeométricos dun espazo de Minkowski nun espazo complexo en catro dimensións coa signatura métrica (2,2). En 1969 propuxo a hipótese da censura cósmica, que conxectura que o universo nos protexe da impredicibilidade inherente das singularidades (como os buracos negros) ocultándoos da vista. Esta forma coñécese actualmente como a hipótese feble da censura; en 1979, Penrose formulou unha versión máis firme chamada hipótese forte da censura. Xunto coa conxectura BKL e os problemas coa estabilidade non linear, resolver a conxectura da censura cósmico é un dos problemas máis importantes da teoría da relatividade.
Penrose é coñecido polo seu descubrimento en 1974 dos teselados que reciben o seu nome, que están formados de dúas teselas que só poden teselar o plano de forma aperiódica. En 1984 atopáronse padróns similares na organización de átomos en cuasicristais.
A súa contribución máis importante pode considerarse a invención das redes de espín (1971). Tamén influíu na popularización dos diagramas causales, coñecidos como diagramas de Penrose.
En 2020 recibe o Premio Nobel de Física.
Conger
miniatura|250px|[[Conger conger.]] miniatura|250px|[[Conger cinereus.]] Conger é un xénero de peixes angüiliformes, o tipo da familia dos cóngridos e da subfamilia dos congrinos, que inclúe especies mariñas serpentiformes moi comúns coñecidas como congros propiamente ditos, e que se caracterizan pola súa agresividade e voracidade.
Lingua romaní
O romaní é a lingua propia do pobo xitano (rom). É unha lingua indoeuropea, orixinaria da zona noroeste da antiga India e o centro de Paquistán, enriquecida con palabras prestadas das linguas que se falaban nos países polos que os xitanos foron pasando. Calcúlase que ten máis de 1.000 anos de existencia e que se desenvolveu en diversos países de Europa e mais en Turquía.
Conger
O xénero inclúe algúns dos máis grandes membros da familia dos angüiliformes, que poden chagar até os 3 m de lonxitude no caso do congro propiamente dito. Grandes congros a miúdo foron observados polos mergulladores durante o día en partes do mar Mediterráneo, e varios congros europeos e americanos son obxecto de pesca nas costas respectivas. A historia natural da vida da maioría dos congros é pouco coñecida. Baseándose nas coleccións das súas larva (pequenos leptocáfalos), comprobouse que o congro americano (Conger oceanicus) desova no suroeste do mar dos Argazos, cerca das zonas de desova das anguías atlánticas. Unha especie de congro, Conger myriaster, é un importante peixe utilizado como alimento en Asia oriental que, a miúdo, se utiliza para preparar suxis e tempuras.
Lingua romaní
O 5 de novembro celébrase o Día Internacional da Lingua Romaní. Foi proclamado en 2015 pola UNESCO co obxectivo de fomentar a preservación do idioma e a cultura romaníes e mellorar o benestar do pobo romaní.
Conger
Morfoloxía
A lonxitude máxima descrita foi de 300 cm, cun peso máximo de 66 kg. Os machos son de menor tamaño que as femias, e non superan o metro e medio de lonxitude.
Eduardo Ozores Arráiz
Eduardo Ozores Arráiz, nado na Coruña en 1903 e finado na mesma cidade o 6 de xaneiro de 1994, foi un enxeñeiro industrial, militar e político galego.
Conger
Morfoloxía
Teñen ocorpo cilíndrico, tipicamente angüiliforme, cunha pel sen escamas, e cunha abertura branquial, en forma de raigaña, que chega até o ventre. Carecem de aletas ventrais pero si dispoñen de aletas pectorais.
Lindje, perëndim, lindje
Lindje, perëndim, lindje é un filme cómico albanés-italiano de 2009 dirixido por Gjergj Xhuvani. O filme foi escollido como candidato de Albania para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 83ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Conger
Hábitat e bioloxía
Viven cerca da costa nun rango de profundidades de entre 0 e 1 171 m. Encóntranse sobre fondos de rocha e area, moi cerca da costa cando son xuvenís e que se desprazan cara a augas profundas cando alcanzan a idade de adultos.
Lindje, perëndim, lindje
Gjergj Xhuvani gañou o premio ó mellor director no Festival de Cinema de Tirana.
Sinopse
Conta a historia dun equipo afeccionado de ciclismo de Albania que mientres se dirixía a Francia para participar nun torneo descobre que hai unha revolución en marcha no seu país.
Conger
Hábitat e bioloxía
Reprodúcense só unha vez na vida. Maduran sexualmente a idades de entre 5 e 15 anos, tras o cal viaxan para desovar.
Toxicoloxía, ecotoxicoloxía
Como depredadores, situados na parte alta da cadea trófica, estas especies forma parte daquelas que poden acumular cantidades moi grandes de contaminantes e substancias indesexábeis, a miúdo superando as normas de comercialización dos peixes, como se comprobou, por exemplo, en Francia, segundo as análises dispoñíbeis,, en particular para o mercurio e monometilmercurio.
Especies
Segundo o WoRMS, o xénero Conger comprende as catorce especies relacionadas a continuación.
Eduardo Ozores Arráiz
Traxectoria
Enxeñeiro industrial, xeneral honorario de Artillaría. Foi nomeado alcalde da Coruña o 6 de febreiro de 1946. Durante o seu mandato creouse o Trofeo Teresa Herrera e constituíuse a Xunta Municipal de Beneficencia. Foi procurador en Cortes como alcalde de capital de provincia (1946-1947).
Lingua romaní
Protección en Europa
A linguas romanís son linguas minorizadas polas linguas dominantes coas que conviven. Varios estados pertencentes ao Consello de Europa (organismo que agrupa a tódolos Estados de Europa agás Belarús por falta de garantías democráticas e Kosovo por ser recente a súa independencia e non estar recoñecido por todos) asinaron o tratado internacional Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias comprometéndose a protexer esta lingua.
Xeografía do Brasil
Brasil é o quinto país do mundo en extensión: ocupa o 1,7% da superficie do globo terrestre e o 47% da de América do Sur. Ten unha área de 8.511.965 km², dos cales 8.456.510 corresponden a terra. Inclúe o arquipélago de Fernando de Noronha e tamén as illas Trindade, Martín Vaz, Grande, Ilhabela e outras.
Lingua romaní
Protección en Europa
Neste tratado cada Estado escolle as linguas a protexer e en que medida. Os que inclúen a protección ao romaní son: Alemaña, Austria, Eslovaquia, Eslovenia, Finlandia, Montenegro, Países Baixos, Romanía, Serbia e Suecia.
Xeografía do Brasil
Fronteira terrestre
Total: 14.691 km de fronteiras
Lingua romaní
Protección en Europa
Polo contrario, queda sen protexer a lingua en comunidades romanís de: Albania, Bosnia e Hercegovina, Bulgaria, Croacia, Chequia, España, Estonia, Francia, Grecia, Hungría, Italia, Letonia, Lituania, Macedonia do Norte, Moldavia, Noruega, Polonia, Portugal, Reino Unido, Rusia, Suíza, Turquía e Ucraína.
Xeografía do Brasil
Fronteira terrestre
A liña costeira do Brasil ten unha extensión de 7.491 km, constituída principalmente de praias de mar aberto.
Conger
Especies
Porén o SIIT non recoñece á última das citadas, Conger wilsoni.
Xeografía do Brasil
Clima
A rexión Norte, que comprende os Estados do Acre, Amazonas, Amapá, Pará, Rondonia, Roraima, Tocantins e ten clima ecuatorial, que confire á rexión unha boa distribución anual de choivas, con temperaturas elevadas e baixa amplitude térmica anual.
A rexión Nordeste ten clima diverso, variando de ecuatorial (Maranhão e parte do Piauí) a semiárido (a rexión da Caatinga, comprendendo boa parte do Nordeste), e tropical, no centro e sur da Baía. Os estados da rexión son Maranhão, Piauí, Baía, Pernambuco, Ceará, Sergipe, Alagoas, Rio Grande do Norte e Paraíba.
A rexión Centro Oeste, cos Estados de Mato Groso, Mato Groso do Sur e Goiás, e tamén o Distrito Federal, presenta clima tropical semihúmido, especialmente no período de choivas, que alimenta o Pantanal Mato-Grossense.
Na rexión Sueste, que comprende os Estados de Minas Xerais, Sao Paulo, Río de Xaneiro e Espírito Santo, predomina, nas partes máis altas, un clima tropical agradable, co catro estacións ben distintas. No extremo oeste de Sao Paulo e de Minas Xerais predomina o clima tropical semihúmido, e no litoral un clima tropical con choivas intensas no verán.
A rexión Sur do país ten clima subtropical, co baixas temperaturas nas serras gaúcha (estado de Río Grande do Sur) e catarinense (estado de Santa Catarina), sendo común a formación de xeadas durante o inverno. Hai tamén caída de neve nas serras en anos moi fríos. Composta de tres estados: Santa Catarina, Paraná e Río Grande do Sur.
Altitudes e puntos extremos
As altitudes do territorio brasileiro son, en xeral, modestas. O territorio non presenta grandes cadeas de montañas, cordilleiras ou similares.
O punto mais elevado no Brasil é o Pico da Neblina, con 2.997 m de altura.
Ó norte, o límite é a nacente do río Ailã, no Monte Caburaí, Roraima, fronteira coa Güiana.
Breamo, Pontedeume
San Miguel de Breamo é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Pontedeume. Segundo o IGE en 2013 tiña 317 habitantes (172 mulleres e 145 homes) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 325 habitantes.
Xeografía do Brasil
Altitudes e puntos extremos
Ó sur, o límite extremo é unha curva do arroio Chuí, no Río Grande do Sur, na fronteira co Uruguai.
Breamo, Pontedeume
Historia
Eclesiasticamente, en 1789 deixou de ser priorado e integrouse na parroquia de Vilar. En 1884 Breamo e Vilar perderon os barrios e lugares do Picho, Porto, Fontenova, Souto da Vila, Fieitela, Penedos e Aguabar, pois foron anexados á parroquia urbana de Pontedeume.
Xeografía do Brasil
Altitudes e puntos extremos
Ó este, o punto extremo é a Ponta do Seixas, no estado da Paraíba.
O punto extremo do oeste é a nacente do río Moa, na Serra de Contamana o Serra do Divisor, no Acre, fronteira co Perú.
División político-administrativa
As 27 unidades da federación agrúpanse, para fins estatísticos e, nalgúns casos, de orientación da actuación federal, en cinco grandes rexións: Centro-Oeste, Nordeste, Norte, Sueste e Sur. Cada Estado, así como o Distrito Federal, ten os seus propios órganos executivos (na figura do Gobernador), lexislativos (Asemblea Lexislativa unicameral) e xudiciais (tribunais estatais).
Os estados subdivídense en concellos, que varían en número, entre 15 (Roraima) e 853 (Minas Xerais). Estas unidades autónomas menores dispoñen só do poder Executivo, exercido polo prefecto, e Lexislativo, na cámara municipal.
Ácido glicocólico
O ácido glicocólico, ou colilglicina é un ácido biliar cristalino implicado na emulsión da graxas durante a dixestión. Aparece como sal sódico (glicocolato sódico) na bile dos mamíferos (sal biliar). O seu anión denomínase glicocolato. É un conxugado do ácido cólico co aminoácido glicina.
Acerbaixán no Festival de Eurovisión Júnior
Acerbaixán fixo a súa primeira aparición no Festival de Eurovisión Júnior 2012. Partía como unha das favoritas de Europa, mais quedou finalmente penúltimo.
A cadea de televisión do país, İTV Televiziya, pensaba debutar no Festival de Eurovisión Júnior 2008 (o mesmo ano que debutou no Festival de Eurovisión). Non obstante, un tempo despois de confirmar a súa participación, informou que se retiraba sen chegar a participar ao non atopar unha forma adecuada de realizar unha selección nacional do representante.
Centroña, Pontedeume
Santa María de Centroña é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Pontedeume. Segundo o IGE en 2013 tiña 424 habitantes (212 mulleres e 2123 homes), 43 menos ca en 1999.
Ten sete entidades de poboación. Na parroquia está a praia de Centroña.
Cumbraos, Escuadro, Silleda
Cumbraos é un lugar da parroquia de Escuadro no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2011 tiña 28 habitantes (17 homes e 11 mulleres).
Fervenza de Entrecruces
miniatura|Fervenza de Entrecruces. A fervenza de Entrecruces, tamén coñecida como salto da Férveda, férveda de Sampaio ou fervenza de San Paio, é un salto de auga natural situado na parroquia de Entrecruces (Carballo) no río Outón, preto da súa desembocadura no río Grande.
Fexdega
A Fundación Feiras e Exposicións para o Desenvolvemento de Galicia (FEXDEGA) é unha fundación sen actividade actual que organizaba feiras de todo tipo no concello de Vilagarcía de Arousa. O recinto no que se desenvolvían ditas actividades está no lugar da Maroma, e aínda que a actividade de FEXDEGA é practicamente nula por mor da crise económica de 2008, o recinto segue a albergar eventos e os vilagarciáns seguen a coñecelo co nome da fundación. Tal recinto conta con 40 000 metros cadrados, 11 000 deles cubertos.
Historia
En 1967 uns mozos ligados ao mundo agrario, tentaron facer en Vilagarcía de Arousa un lugar de encontro para agricultores onde decidir estratexias económicas, converténdose no primeiro salón de toda Galiza. No ano 1980 o Ministerio de Comercio recoñece o seu carácter de promotor do desenvolvemento de Galiza. En 1993 danse os primeiros pasos para a construción dun novo recinto que se inaugura no ano 2001. No ano 2008 chegou a organizar catorce eventos feriais. No verán de 2011 cesou a organización de actividades feirais, no medio dunha gran polémica local co despedimento dos traballadores do recinto e a acusación destes ao último xerente de incompetencia e dilapidación.
Feiras organizadas
A feira máis grande organizada por FEXDEGA era a Feira Multisectorial no mes de setembro. Outras importantes eran Acui e Galinfancia no Nadal. Albergou tamén durante moitos anos o Festival do Norte, aínda que organización era externa.
Actividade
A actividade da fundación en setembro de 2014 era practicamente inexistente, a pesar das promesas do alcalde de manter a actividade co persoal do concello. Non obstante, o recinto segue a alugarse para actividades moi variadas. En febreiro de 2014 converteuse en macrodiscoteca. En marzo albergou unha feira do automóbil.
Liga ACB 2019-20
A tempada 2019-20 da Liga ACB, tamén chamada Liga Endesa por motivos de patrocinio, foi a 37ª edición da máxima competición ligueira entre clubs de baloncesto que se xoga en España. Comezou coa primeira xornada da liga regular o 24 de setembro de 2019, e rematou o 30 de xuño de 2020 nun torneo en Valencia debido á pandemia por coronavirus.
Tempada regular
Xog = Encontros xogados; G = Encontros gañados; P = Encontros perdidos; P+ = Puntos a prol; P- = Puntos en contra; Dif = Diferenza de puntos
Xogadores da semana
Fonte:
Xogadores do mes
Fonte:
Galicia Sempre
Galicia Sempre é un partido político local de Becerreá fundado por Manuel Martínez Núñez en 2019. Nas Eleccións municipais de 2019 conseguiu a maioría absoluta no concello de Becerreá, acadando sete concelleiros, e ademais logrou candanseu concelleiro en Sarria e en Meira, quedando a tan só un voto de logralo en Burela.
Os membros de GaS en Meira e Burela acabaron por integrarse no Partido Popular en abril e maio de 2022, respectivamente.
Río Grande, río Rosende
O río Grande é un afluente do Rosende pola marxe esquerda. Discorre pola Depresión Meridiana.
Curso
Nace no Empalme, Anxeriz (Tordoia). Desemboca no río Rosende pola marxe esquerda, entre Noví e Vivente, na parroquia carballesa de Ardaña. As fervenzas de Rus e Entrecruces atópanse nos seus afluentes.
Consello Superior de Investigacións Científicas
O Consejo Superior de Investigaciones Científicas ou Consello Superior de Investigacións Científicas, tamén coñecido polo acrónimo CSIC, é un organismo público autónomo estruturador da Ciencia e Tecnoloxía españolas. Pertence ó Ministerio de Ciencia e Innovación. O seu logotipo é a Árbore da Sabedoría.
Orixe
Foi fundado no ano 1939, en substitución da Junta para la Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas que fora fundada no ano 1907 no seo da Institución Libre de Enseñanza (ILE). O que comezaba a ser unha das institucións científicas máis importantes en Europa, que contaba con colaboracións de científicos mundiais do máis alto nivel como Charles Darwin, Henri Bergson e León Tolstoi, foi reestruturado polo goberno franquista co nome de CSIC. A antiga Junta para la Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas converteuse nun centro cun baixo peso na investigación europea e formado por científicos dun nivel medio mediocre, pois a meirande parte deles tiveron que marchar ao exilio, principalmente a México. Dá idea do tipo de cambios introducidos polo franquismo o feito de que os homes fortes desta nova institución foran, por unha banda o seu presidente, o ministro de Educación José Ibáñez Martín, e por outra o membro do Opus Dei, o edafólogo José María Albareda.
Funcionamento
Os obxectivos e funcións actuais do CSIC, de acordo coa citada Lei e co seu regulamento (R.D. 140/1993 de 29 de xaneiro), son:
Divulgación
Dentro do fomento da ciencia, o CSIC contempla tamén a divulgación. Así, durante a pandemia do COVID-19, na súa web púidose ver unha páxina cunha relación de ligazóns a instruméntos didácticos e de iniciación á investigación.
Delegación en Galicia
Da Delegación en Galicia do CSIC dependen o Instituto Padre Sarmiento de Estudos Galegos, o Instituto de Investigacións Mariñas de Vigo, o Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas de Galicia, a Misión Biolóxica de Galicia e o Instituto de Ciencias do Patrimonio.
Conta cunha Unidade de Cultura Científica (UCC) para promover a divulgación.
Lago Superior
miniatura|260px|dereita|Os Grandes Lagos desde o espazo; o Lago Superior está na parte superior esquerda O Lago Superior é o maior dos cinco Grandes Lagos de Norteamérica, e o maior lago de auga doce do mundo por superficie. O Lago Baikal de Siberia conten maior volume, e o Mar Caspio é maior, pero é de auga salgada.
Cunha área de 82,000 km², o Lago Superior é, ironicamente, o menos densamente habitado dos Cinco Lagos. Cidades importantes no litoral do Lago Superior son Sault Saint Marie e Thunder Bay, en Ontario, e Duluth, en Minnesota.
David Rodríguez Rivada
David Rodríguez Rivada nado en Ourense o 4 de marzo de 1981, é un filólogo e músico galego. Dende o ano 2005 dá clase no IES Xesús Taboada Chivite de Verín.
Myles Turner
Traxectoria profesional
O 25 de xuño de 2015, Turner foi seleccionado na 11ª posición do Draft da NBA de 2015 polos Indiana Pacers. O 13 de xullo de 2015, asinou o seu contrato de rookie cos Pacers. Fixo o seu debut na NBA cos Pacers o 29 de outubro de 2015, facendo 8 puntos e 4 rebotes na derrota de Indiana contra os Memphis Grizzlies.
David Rodríguez Rivada
Traxectoria
Comezou os seus estudos musicais no Conservatorio Superior de Música de Vigo no ano 1991. No ano 2003 rematou a carreira de Filoloxía Hispánica na Universidade de Vigo, cursando o terceiro ciclo na UNED, e neste mesmo ano recibiu o Premio Extraordinario de Fin de carreira e tamén o Premio autonómico de Fin de carreira. O ano seguinte, no 2004, rematou o Grado profesional de violonchelo no Conservatorio profesional de música de Vigo e ingresou na función pública como profesor de Ensinanza Secundaria na materia de Música.
No seu instituto levou a cabo unha serie de traballos, como a elaboración dun material didáctico nun libro de texto dixital para o curso de 2º de Educación Secundaria na materia de Música coa editorial Netex, a creación de diversos musicais escolares (Os miserables no ano 2013, Moulin Rouge no ano 2014, Mamma Mia no 2015, Hoxe non me podo levantar no 2016, Grease no 2017 e A Bela e a Besta no 2018) e concertos didácticos para escolares. Os dous primeiros musicais foron compartidos nas VI xornadas de Lingua e Literatura e nas I xornadas de Pedagoxía Musical no ano 2014 mentres que Grease recibiu o Premio de Dinamización e Innovación Lingüística no 2018. A EDUGA realizoulle unha entrevista sobre este musical premiado na cal se comenta o uso doutras formas de ensino non habituais e que xeran mellores relacións entre o profesorado e o alumnado coma neste caso.
O 21 de xullo de 2017 defendeu a súa tese El mito de Don Juan en la ópera: Don Giovanni de Mozart, dirixida por María del Carmen Becerra Suárez, que deu pé ao libro O mito de Don Xoan na ópera Don Giovanni de Mozart (2017), no que pretende dar conta dos mecanismos musicais e literarios que se articulan para dar paso a este mito. Para iso, tras expor brevemente a evolución do mito e identificar as súas variantes e o contexto do século XVI, repasa as fontes desta obra cume e analiza a partitura e libreto antes de mencionar o que deixou tras de si. O crítico musical Roberto Relova relata que é unha extraordinaria achega ás investigacións musicolóxicas acerca do mito e a construción mozartiana e cunha extensa e rigorosa proposta dende a visión da literatura comparada.
Estuda o terceiro curso de Filoloxía Clásica na Universidade de Santiago de Compostela e mantén o blog académico davidov3.blogia.com.
Lenggries
800px Lenggries é un concello da Alemaña, no distrito de Bad Tölz-Wolfratshausen, na rexión administrativa de Oberbayern, estado de Baviera.
Boris Vian
Boris Vian, nado en Ville-d'Avray (Altos do Sena) o 10 de marzo de 1920 e finado en París o 23 de xuño de 1959, foi un escritor, poeta, cantante e músico francés, que tamén escribiu co pseudónimo de Vernon Sullivan. A súa obra foi decotío controvertida. Aínda que tanto as súas dez novelas como as súas actuacións de jazz foron moi admiradas. Foi simpatizante do anarquismo.
Biografía
Naceu nun suburbio de París. Na súa contorna familiar a arte era unha cuestión importante. A súa nai era unha amante da ópera, e o seu pai era multifacético: poeta afeccionado e tradutor de inglés e alemán, á parte de interesarse pola mecánica e a electrónica. Tamén do seu pai vén a forte tendencia anti-militarista e atea.
Na adolescencia comezou a sufrir problemas de saúde: un ataque de reumatismo cardíaco e logo febre tifoide. Foi un estudante excepcional, se ben os seus intereses máis serios neses momentos xiraban en torno ó jazz e as festas. Con 20 anos xa formaba parte dunha orquestra afeccionada de jazz xunto ós seus irmáns, onde sobre todo interpretaban obras de autores norteamericanos.
Obtivo o título de enxeñeiro en 1942, e un ano despois escribiu as súas primeiras novelas: Trouble dans les Andains e Vercoquin e o plancto. Nesta última vense reflectidas as súas actividades reais, como o seu traballo na Asociación Francesa de Normalización e a organización de desmesuradas festas –as chamadas surprises-parties–. Festas delirantes, alcohol, sexo e crítica á burocracia, todo mesturado cun estilo persoal onde o absurdo e o grotesco sempre están presentes.
Nos anos seguintes repartiu o seu tempo en diferentes actividades: ademais de novelas, comezou a escribir contos, algúns publicados en Les Temps Modernes, –invitado por Jean-Paul Sartre-, onde tamén escribiu crónicas e críticas de aspectos sociais. No periódico Combat –dirixido por Albert Camus–, abordou a crítica de jazz. En 1946 escribiu dúas novelas: A escuma dos días e L'automne à Pékin.
Tamén en 1946 publicou Cuspirei sobre as vosas tumbas, a súa primeira novela co pseudónimo de Vernon Sullivan, suposto escritor norteamericano de cor negra, e o seu nome real figuraba como tradutor da mesma. Esta obra e as seguintes, dentro do estilo da novela negra, foron censuradas polo seu contido de violencia e sexo, co seu conseguinte aumento na notoriedade e vendas. Logo de anos de xuízos contra o suposto autor e o seu editor, Vian terminou recoñecendo a súa autoría. Mentres tanto xa publicara catro novelas co pseudónimo. A crítica sentiuse ofendida por esta impostura, e a partir dese momento o autor recibiu ataques constantes, non só contra as súas novelas como Sulivan, senón tamén contra a súa obra ‘seria’. miniatura|dereita|300px|Unha reprodución do Diploma da Orde da Gran Gidouille. Amais de frecuentar á intelectualidade existencialista daqueles tempos, no club Saint-Germain-des-Prés, coñeceu ós grandes do Jazz como Duke Ellington, Miles Davis ou Charlie Parker.
Deixou finalmente a súa profesión de enxeñeiro, e paralelamente ás súas principais actividades, adicouse a traducir novelas negras (esta vez de autores reais), e a dar palestras sobre temas diversos.
En 1950 publica L'herbe rouge, considerada unha das súas obras máis autobiográficas.
Logo sobrelevou varios fracasos literarios, sobre todo en 1953 coa publicación de L'arrache-cœur. Vian decidiu deixar de lado a narrativa e se preocupou por outras artes: compuxo unha ópera e varias cancións, coas que chegou a gravar un disco e saír de xira. Unha das súas cancións volveu provocar o rexeitamento da crítica e o público, Le Déserteur, que incitaba a non cumprir co servizo militar, en tempos en que Francia estaba en problemas coa súa ocupación alxerina e outras incursións militares.
En 1955 encara unha nova actividade. Philips (empresa de discografía) encoméndalle realizar un catálogo de jazz, e tempo despois pasa a ser o director artístico da compañía. Ó ano seguinte actúa en varias películas, gañando unha delas a Palma de Ouro no Festival de cine de Cannes, pero ese ano tamén significou a súa recaída nos problemas de saúde, esta vez cun edema pulmonar, que se volvería a repetir tempo despois.
A súa saúde deteriorábase cada vez máis, o que implicou que realizara varios retiros para mellorar a súa condición. Malia iso non deixou de escribir cancións e participar en películas.
Boris Vian vendeu os dereitos da novela J'irai cracher sur vos tombes para unha adaptación cinematográfica. Aínda que inicialmente estivo encargado do guión, tras diversas pelexas coa produtora, o director e o guionista, Vian quedou á marxe do proxecto, e tivo que concorrer de incógnito ó preestrea da película. Talvez debido ás contrariedades destes feitos e sumado ó seu precario estado de saúde, ó pouco de comezar a proxección faleceu dun fallo cardíaco.
Anos despois da súa morte obtería o merecido recoñecemento do público e a crítica, chegando a venderse miles de exemplares das súas obras.
Cancións
Entre outras:
Colaboracións na prensa
Entre un montón de elas, as máis importantes son:
Mary Pickford
Gladys Louise Smith, nada en Toronto (Canadá) o 8 de abril de 1892 e finada en Santa Monica (California) o 29 de maio de 1979, foi unha actriz, produtora e empresaria canadense máis coñecida como Mary Pickford. Traballou en Hollywood, gañadora do Óscar á mellor actriz en 1929 polo filme Coquette e foi unha das fundadoras de United Artists, con David Wark Griffith, Charlie Chaplin e Douglas Fairbanks.
Foi unha das máximas figuras do cine mudo durante o período 1915-1925 como intérprete dun tipo popular de inxenua romántica e así chegou a ser a actriz máis poderosa e mellor paga nesa época. Entre o público estadounidense coñecérona como 'pequena Mary', 'a moza do cabelo dourado' e a orixinal 'noiva de América'.
Traxectoria
Chamada en realidade Gladys Marie Smith, naceu en Toronto, Canadá, era filla de Charlotte e John Charles Smith, o seu pai sufría de alcoholismo e faleceu cando Gladys contaba apenas seis anos, deixando á familia, na cal se incluían dous fillos máis, Lottie e Jack (irmáns máis novos de Gladys) nunha situación precaria que fixo á súa nai, por consello dunha compañeira de traballo, introducilos no mundo do teatro. Pronto, a pequena Gladys converteuse en todo un éxito, baixo o nome de Baby Gladys.
Mary Pickford desenvolveu de xeito temperán unha personalidade bipolar, arriscada e depresiva obsesionada pola morte do seu pai. Isto afectaríalle toda a vida.
-535
Outros
Historia ano a ano
Mary Pickford
Traxectoria
Aos quince anos, a moza viaxou soa a Nova York para pedir traballo a David Belasco, produtor de exitosas obras en Broadway, e conseguiuno. Era o verán de 1907 cando, xunto con Belasco, decidiu cambiar o seu nome ao de Mary Pickford para o seu traballo teatral, pero pronto descubriu o cine. Curiosa pola nova arte, foi contratada polos Estudos Biograph, o estudo de David Wark Griffith, e debutó na película de 1909 The Violin Maker of Cremona.
Sphenomorphus
Sphenomorphus é un xénero de lagartos da familia Scincidae que se distribúen por Asia, Oceanía e Centroamérica.
Mary Pickford
Traxectoria
Adicionalmente fixo diversos curtos, en moitos dos cales compartía protagonismo con Owen Moore. Foi este o seu primeiro marido, en 1911, cando casaron en segredo.
Ambiciosa, pronto empezou a gañar fama e a esixir que o seu nome aparecese en pantalla. Xa en 1914 cobraba máis de 100,000 dólares anuais, e en 1915 tiña a súa propia produtora a Mary Pickford Famous Players Company.
O inicial coqueteo co cine mentres traballaba con Belasco foi investíndose, e en poucos anos Mary converteuse na noiva de América, e na primeira actriz con fans ao longo de todo o mundo, grazas aos seus papeis como pícara pobre de graciosos rizos -aparentaba menos idade da que en realidade tiña-.
A pobre pícara rica (The Poor Little Rich Girl) e Rebecca a da granxa do sol (Rebecca of Sunnybrook Farm) foron os seus primeiros éxitos como longametraxes, en 1917.
miniatura|esquerda|220px|160px|Mary Pickford. O 17 de abril de 1919, Mary Pickford, xunto con Charles Chaplin, D.W. Griffith e a súa futura parella Douglas Fairbanks, fundaban a United Artists, asociación de artistas que perdura hoxe en día.
Foi por esta época cando se namorou de Douglas Fairbanks, exitoso actor famoso polos seus papeis de galán exótico, casado e cunha filla, causando a súa relación verdadeiro impacto na opinión pública, e casaron o 28 de marzo de 1920 tras conseguir respectivos divorcios.
Os seus éxitos máis clamorosos foron Daddy Long Legs ("Papaiño Pernas Longas") e Heart Ou'the Hills ("Almas do Cume"), en 1919, Suds, en 1920, Through the Back Door ("Pola Porta de Servizo") e Little Lord Fauntleroy ("O Pequeno Lord Fauntleroy"), en 1921, e Tess of the Storm Country "Tess no País das Tempestades", en 1922.
O tipo de personaxe que creou, firmemente ancorado no melodrama victoriano, resulta totalmente alleo á sensibilidade do espectador actual, pero no seu momento gañou o favor dun público neófito e basicamente rural ao combinar a identificación das mulleres cun personaxe en que o idealismo se aliaba co valor e o atractivo dos homes cara a esa rexión intermedia entre a infancia asexuada e a rolliza feminidade que constituíu un prototipo erótico de principios de século. miniatura|Pickford como Rosita, en 1923. En 1923 os seus ingresos elevábanse por encima do millón de dólares anuais, que para a época era unha cifra sideral. O seu poder era absoluto, controlando ata o último detalle das súas películas concibidos como vehículos para ela e contratando ao máis soado director alemán, Ernst Lubitsch, para que a dirixise na película "Rosita" en 1923.
Mary Pickford e Douglas Faibanks formaron a parella máis famosa do seu tempo, aínda que só apareceron xuntos nunha película: The Taming of the Shrew, en 1929.
A carreira de ambos seguiu sendo meteórica, aínda que os problemas mentais de Mary empezaban a ser coñecidos por todo Hollywood, sobre todo cando en 1928 morreu Charlotte, a nai da actriz, que a sumiu nun estado de depresión.
Logo da morte da nai desta, Mary decidiu abandonar os seus papeis de orfa pobre, cortou os seus rizos e estivo un ano sen traballar, o primeiro de toda a súa carreira. A súa seguinte película, Coquette en 1929, foi a primeira película sonora e un cambio radical no seu traballo. Grazas a ela, conseguiu o segundo Premio Óscar desde a súa fundación, outorgado na historia das películas sonoras á Mellor Actriz.
Con esta película, paradoxalmente provocoulle un rápido descenso na súa popularidade ao revelar as súas limitacións como actriz e probar que os seus admiradores non estaban dispostos a aceptar unha evolución do seu personaxe de vítima inxenua cara a caracteres máis adultos.
Posteriormente só traballou noutras tres películas sonoras sendo a última Secrets en 1933.
O seu matrimonio con Douglas Fairbanks esborrallabase ata que finalmente se divorciaron no ano de 1936.
Foi ademais amante de Ernst Udet, famoso piloto alemán, as da primeira guerra mundial e deseñador de avións.
Debido á morte do seu irmán Jack Pickford e á da súa nai, crearan nela un estado de depresión absoluta, aumentada coa dramática morte da súa outra irmá en 1936.
Ela mesma foi perfectamente consciente da caducidade da súa imaxe e da súa posición única e irrepetible como pináculo de toda unha industria en consolidación, someténdose a un retiro só comparable co da actriz Greta Garbo.
Cada vez máis recluída na súa mansión, e tras de 200 películas, consagrouse á produción, primeiro como vicepresidenta da United Artists e logo como produtora independente ata 1956, pero xamais volveu actuar en ningunha outra.
O 24 de xuño de 1937 casou con Charles Rogers, doce anos menor e con quen adoptaría, en 1943, dous nenos: Ronald e Roxanne.
Desde 1965, tras asistir á homenaxe que lle tributou a Cinemateca Francesa viviu recluída co seu marido e fillos en Pickfair, a famosa mansión de Beverly Hills que debe o seu nome á contracción dos apelidos Pickford e Fairbanks, recibindo tan só moi contadas visitas dos seus amigos. Desta mansión apenas saíra nos últimos anos, recluíndose principalmente no seu dormitorio.
Ata chegou a pretender que se destruísen todas as súas películas.
Do anterior, ela mencionou o seguinte:
Con todo, tal destrución non tivo lugar. A Mary Pickford Foundation investiu ao redor de 200,000 dólares en recuperar e restaurar negativos e efectuar copias de 29 longametraxes e 28 curtametraxes, mentres a Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos recibía a doazón de 51 curtametraxes.
En 1976 outorgóuselle un Premio Óscar especial "pola súa contribución á industria do cine".