cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Principio de Bernoulli
Suposicións
A ecuación arriba escrita é un derivado da primeira lei da termodinámica para fluxos de fluído coas seguintes características.
Demostración
Escribamos a primeira lei da termodinámica cun criterio de signos termodinámico conveniente:
Recordando a definición da entalpía h=u + Pv, onde u é a enerxía interna e v é o volume específico v=1/\rho. Podemos escribir:
que polas suposicións declaradas arriba pódese reescribir como:
que dividindo todo entre a aceleración da gravidade
Os termos do lado esquerda da igualdade son relativos aos fluxos de enerxía a través do volume de control considerado, é dicir, son as entradas e saídas de enerxía do fluído de traballo en formas de traballo (w) e calor (q). O termo relativo ao traballo w/g consideraremos que entra ao sistema, denominándoo h e ten unidades de lonxitude, ao igual que q/g, que chamaremos h_f, que sae do sistema, xa que consideraremos que só se intercambia calor por vía da fricción entre o fluído de traballo e as paredes do conduto que o contén. Así a ecuación queda:
ou como a escribimos orixinalmente:
Así, podemos observar que o principio de Bernoulli é unha consecuencia directa da primeira lei da termodinámica, ou se se quere, outra forma desta lei. Na primeira ecuación presentada neste artigo o volume de control reducírase a tan só unha liña de corrente sobre a cal non había intercambios de enerxía co resto do sistema, de aquí a suposición de que o fluído debería ser ideal, é dicir, sen viscosidade nin fricción interna, xa que non existe un termo h_f entre as distintas liñas de corrente.
Aplicacións do Principio de Bernoulli
Cheminea
As chemineas sobresaen a certa altura para aproveitar que a velocidade do vento é máis constante e elevada a maiores alturas. Canto máis rapidamente sopre o vento sobre a boca dunha cheminea, máis baixa será a presión e maior é a diferenza de presión entre a base e a boca da cheminea, en consecuencia, os gases de combustión extráense mellor.
Pacios, Baralla
Santa María de Pacios é unha parroquia que se localiza no concello de Baralla. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 181 habitantes (95 homes e 86 mulleres), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999, cando tiña 205 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 141 habitantes, sendo 72 homes e 69 mulleres.
Principio de Bernoulli
Aplicacións do Principio de Bernoulli
Tubaxe
Pacios, Baralla
Xentilicio
O seu xentilicio é pacego.
Principio de Bernoulli
Aplicacións do Principio de Bernoulli
A ecuación de Bernoulli e a ecuación de continuidade tamén nos indican que se reducimos a área transversal dunha tubaxe para que aumente a velocidade do fluído que pasa por ela, redúcese a presión.
Natación
A aplicación dentro deste deporte vese directamente cando as mans do nadador cortan a auga xerando unha menor presión e maior propulsión.
Carburador de automóbil
Nun carburador de automóbil, a presión do aire que pasa a través do corpo do carburador, diminúe cando pasa por un estrangulador. Ao diminuír a presión, a gasolina flúe, vaporízase e mesturase coa corrente de aire.
Dispositivos de Venturi
Na osixenoterapia, a maior parte de sistemas de subministración de débito alto utilizan dispositivos de tipo Venturi, que están baseados no principio de Bernoulli.
Antonio Betancort
Antonio Rodrigo Betancort Barrera, nado nas Palmas de Gran Canaria o 13 de marzo de 1937 e finado na mesma cidade o 15 de marzo de 2015, foi un futbolista español. Xogaba de porteiro e foi internacional coa selección española.
Niceto Alcalá-Zamora
Niceto Alcalá Zamora y Torres, nado en Priego de Córdoba o 6 de xullo de 1877 e finado en Buenos Aires o 18 de febreiro de 1949, foi un político e avogado español, que foi o primeiro presidente da Segunda República Española.
Antonio Betancort
Traxectoria
O seu debut coa UD Las Palmas tivo lugar no campo de Sarriá, en Barcelona, fronte ao Español o 3 de febreiro de 1957, onde se conseguiu un empate a dous. Nas súas primeiras tempadas estivo relegado a ser o porteiro suplente, pois tiña ao gran porteiro Pepín que lle pechaba o paso á súa titularidade. Tivo que esperar ao traspaso do gran meta valenciano ao Betis para conseguir ser titular do representativo canario na tempada 60-61 en Segunda División.
Niceto Alcalá-Zamora
Primeiros anos
Avogado de gran prestixio e sona, iniciou a súa carreira política dende moi cedo militando no Partido Liberal del conde de Romanones. Foi deputado en 1905 e 1907 e subsecretario de gobernación. Máis tarde pasou ao sector demócrata impulsado por Manuel García Prieto, e no goberno deste, foi nomeado Ministro de Fomento e Ministro da Guerra (1922).
Antonio Betancort
Traxectoria
A súa seguridade baixo o marco e a boa campaña realizada, ademais da necesidade, fixeron que fose traspasado ao Real Madrid CF en 1961. É no equipo branco da capital onde obtén os maiores logros da súa carreira deportiva. A primeira tempada co Real Madrid pasouna case sen xogar partidos oficiais, xa que á parte da súa mocidade, tiña grandes gardametas internacionais como o arxentino Rogelio Domínguez ou Vicente Traín, que lle pechaban o paso. Por iso non lle importou ser cedido ao Deportivo da Coruña e esperar a súa oportunidade no entón pentacampeón de Europa e Campión Intercontinental. A súa cesión produciuse dentro da operación pola cal o Deportivo traspasou a Amancio ao Real Madrid, a cambio de 12 millóns de pesetas e as cesións de Miché, Antonio Ruiz e o propio Betancort.
Búfalo anano
O búfalo anano ou búfalo vermello (Syncerus caffer nanus) é a subespecie máis pequena de búfalo africano. Está relacionado co búfalo do Cabo (Syncerus caffer caffer), co búfalo do Sudán (Syncerus caffer brachyceros) e co búfalo do Nilo (Syncerus caffer aequinoctialis). Porén, é a única das subespecies que habita nos bosques chuviosos de África central e occidental, onde as precipitacións roldan os 1 500 mm. Ás veces é considerado unha especie á parte.
Antonio Betancort
Traxectoria
Regresa ao Real Madrid na tempada 63-64, xogando tan só un partido de Liga. Na tempada seguinte é cando dá o gran salto para defender o marco madridista, desprazando ao porteiro internacional vasco Araquistain do posto de titular. Nesta tempada aliñase en 24 partidos de Liga, 4 de Copa e 5 de Copa de Europa, competición na que debuta o 23 de setembro de 1964 fronte ao Odense danés.
Niceto Alcalá-Zamora
Primeiros anos
Foi tamén representante de España na Sociedade de Nacións. Opositor da ditadura de Miguel Primo de Rivera, o 13 de abril de 1930, pronunciou un discurso moi violento contra a monarquía, á cal lle retirou o seu apoio e confianza, e dende alí propuxo unha república conservadora, burguesa, e que se apoiara nas clases medias e nos intelectuais.
Antonio Betancort
Traxectoria
As súas sobrias características baixo o marco ían acompañadas dunha gran seguridade e grandes reflexos, calidades que o seu adestrador, entón, Miguel Muñoz, valorou para manterlle como titular nas tempadas seguintes. Na tempada 65-66 proclámase co chamado equipo ye-yé dos Amancio, Velázquez, Grosso, De Felipe, Sanchiz, Gento,... Campión de Europa, tendo a mala sorte de non poder participar na final fronte ao Partizan de Belgrado ao haberse lesionado nun épico partido de semifinais fronte ao Inter de Milán, no que figuraban grandes estrelas como Luis Suárez, Peiró, Corso, Mazzola,... adestrado por Helenio Herrera. Xogou Betancort lesionado case todo o partido, pois naqueles anos non se podía cambiar nin tan sequera o porteiro na Copa de Europa. Malia iso mantivo o seu marco a cero e a vitoria madridista serviu para pasar á final, que proporcionou o sexto título continental aos brancos.
Niceto Alcalá-Zamora
O goberno provisional
Conxuntamente con Miguel Maura e o seu partido Derecha Liberal Republicana, representou ao republicanismo conservador no Pacto de San Sebastián co fin de impulsar un movemento popular que derrotara á monarquía e instaurara a república. Do Pacto de San Sebastián xurdiu o comité encargado de dirixir a acción republicana en España. Alcalá-Zamora foi elixido o seu presidente.
O día 12 de decembro de 1930 tiveron lugar os sucesos de Jaca, cando os capitáns Galán e García Hernández proclamaron a República nesa poboación, e emprenderon unha marcha cara Huesca, pero vencidos polas forzas gobernamentais, foron xulgados e executados. Tamén se sublevaron no aeródromo de Cuatro Vientos o comandante Ramón Franco e o xeneral Queipo de Llano, pero como non os apoiaron fuxiron a Portugal en avión. Os líderes das forzas antimonárquicas, parte do comité, entre eles Alcalá-Zamora, foron detidos polo Goberno. O xuízo público, celebrado en marzo de 1931, condenounos a seis meses e un día de cárcere, que foron substituídos por liberdade condicional.
Antonio Betancort
Traxectoria
Betancort tamén defendeu as cores do equipo nacional en dúas ocasións, aínda que estivo seleccionado en moitas máis, pero tamén na selección pasoulle o mesmo que na UD, pois tiña como titular a un dos mellores porteiros españois de todos os tempos: José Ángel Iribar. As súas dúas actuacións internacionais foron fronte a Eire en partidos clasificatorios para o Mundial de 1966 celebrado en Inglaterra. O seu debut foi en Sevilla o 27 de outubro de 1965 con triunfo español por 4-1. Volveu xogar no partido de desempate fronte aos irlandeses no Parc des Princes de París, onde co triunfo por 1-0, España pasaba á fase final mundialista á que acudiu entre os 22 convocados por José Villalonga a devandito Mundial, pero non tivo a sorte de actuar.
Niceto Alcalá-Zamora
O goberno provisional
A difícil situación na que entraba España, tras a dimisión do presidente Berenguer en febreiro de 1931, o rei encargoulle ao almirante Aznar a formación do goberno. O día 18 presentou o novo executivo formado na súa totalidade por ministros monárquicos. O día 12 de abril, celebráronse eleccións municipais e o resultado foi de 22150 concelleiros monárquicos e 5775 republicanos; porén en 41 das 50 capitais de provincia gañaron os republicanos, que no cómputo total conseguiran máis votos pois era maior o número de votos necesarios para ser concelleiro na cidade que no rural. Afonso XIII, partidario fronte a algún dos seus ministros de que non houbera enfrontamentos, exiliouse ante o ultimato do Comité Revolucionario presidido por Alcalá-Zamora. Este, que tiña dende o primeiro momento o apoio popular e tamén o da Garda Civil, comandada polo xeneral Sanjurjo, converteuse no presidente do goberno provisional. Este novo goberno proclamou a Segunda República o 14 de abril de 1931.
Nacemento da II República
O 15 de abril o goberno publicou un programa de actuación baseado nos acordos de San Sebastián. Foi anunciada a reforma agraria, liberdade de cultos e crenzas, respecto á propiedade privada, responsabilidades aos colaboradores da ditadura, aumento das liberdades individuais e sindicais etc.
Antonio Betancort
Traxectoria
Na tempada 1971-72 incorpórase de novo á UD Las Palmas, onde aporta seguridade e veteranía na meta e cobre o baleiro que deixaran os porteiros vascos Oregui e Ulacia. Permanece dúas tempadas ata a súa retirada en 1973, xogando o seu último partido fronte ao Athletic Club de Bilbao en San Mamés o 25 de febreiro de 1973. Non terminou este encontro por lesión e foi substituído por Cervantes. O seu compañeiro de selección, Iribar, e o público bilbaíno lle tributaron unha calorosa ovación como despedida. Coa UD Las Palmas xogou 69 partidos de Liga, 8 de Copa e 2 de Copa da UEFA nas dúas etapas en que figurou nas súas filas.
McDonnell Aircraft
McDonnell Aircraft Corporation foi un fabricante aerospacial estadounidense baseado en St. Louis, Missouri. A compañía fundouna o 16 de xullo de 1939 James Smith McDonnell, e foi coñecida sobre todo polos seus cazas, como o F-4 Phantom II, e as súas naves espaciais tripuladas, como as cápsulas Mercury e Gemini. McDonnell Aircraft fusionouse posteriormente coa Douglas Aircraft Company para formar McDonnell Douglas en 1967.
Antonio Betancort
Traxectoria
Abandonado o fútbol activo incorporouse ao cadro técnico dos amarelos como home de confianza de distintas directivas e adestradores en misións importantes como observador de xogadores e de equipos rivais. Foi responsable de fichaxes nos anos setenta e oitenta, onde tamén estivo como delegado de campo. Estableceuse nas Palmas sen ningunha función directa co fútbol, pero seguindo a traxectoria do equipo.
Niceto Alcalá-Zamora
Nacemento da II República
Cando apenas accedeu ao poder, o goberno tivo que enfrontarse á proclamación da república catalá e aos sucesos anticlericais do mes de maio, tamén tivo moitos problemas coas organizacións anarquistas que lle negaron o apoio á república.
Antonio Betancort
Participacións en Copas do Mundo
Participou coa Selección española en dúas actuacións internacionais, que foron fronte a Eire en partidos clasificatorios para o Mundial de 1966 celebrado en Inglaterra. O seu debut foi en Sevilla o 27 de outubro de 1965 con triunfo hispano por 4-1.
Niceto Alcalá-Zamora
Nacemento da II República
Por estes sucesos, o seu goberno foise decantando a un republicanismo máis de esquerdas liderado por Manuel Azaña, postura que claramente se reflectiu na nova Constitución. A cuestión clerical enfrontou de novo a republicanos conservadores con republicanos esquerdistas, socialistas e radicais, e finalmente Alcalá-Zamora e Maura abandonan o goberno.
Temendo que Zamora emprendera unha campaña revisionista e de desprestixio contra a república, socialistas e azañistas ofrecéronlle a presidencia do Goberno, cargo para o que foi elixido o 2 de decembro. Xurou o cargo o 11 de decembro de 1931.
Primeiro presidente da República
Alcalá-Zamora era un home autoritario e convencido da súa misión, dende o primeiro momento tratou de intervir nos asuntos do goberno. Por esta razón quedou apartado do papel que lle correspondía, compensar o xacobismo do seu primeiro ministro Manuel Azaña.
A idea do presidente era incorporar á dirección de España as novas forzas xurdidas despois da Restauración e contidas polos últimos borbóns. Esta apertura debía de facerse pola vía pacífica e parlamentaria. O 14 de abril de 1931 pareceu darlle a razón, pero a partir dese momento os sucesos indicáronlle que a realidade non correspondía cos seus soños.
Problemas con Azaña
Non é de estrañar que o presidente tivera malas relacións co seu goberno. Esta situación quedou ao descuberto cando Azaña presentou para a súa ratificación a Lei de Congregacións - lei de secularización da ensinanza - e a Lei do Tribunal de Garantías Constitucionais, que completaban a Constitución de 1931. Alcalá-Zamora resistiu ao máximo para firmar as leis, pero non se atreveu a vetalas.
Pouco despois, con ocasión dun reaxuste de goberno, as diferenzas volveron a xurdir e Azaña dimitiu con todo o seu executivo. Tras varias consultas que non chegaron a bo porto, Alcalá-Zamora volveu nomear como presidente do seu gabinete a Azaña, feito que desilusionou aos conservadores.
Este novo goberno de Azaña (o terceiro), non tivo o apoio das Cortes, polo que en setembro dimitiu. Alcalá-Zamora disolveu as Cortes e, despois dun curtísimo mandato radical Alejandro Lerroux, encargoulle ao radical Diego Martínez Barrio a concorrencia a novas eleccións (8 de outubro de 1933).
A súa caída
Por maioría absoluta gañaron as esquerdas agrupadas no Frente Popular. Se isto era unha derrota para as dereitas, máis o era para Alcalá-Zamora. Azaña foi encargado para formar goberno.
Moi cedo comezaron os socialistas unha campaña contra Alcalá-Zamora, ao que non perdoaban a súa actitude. Abriuse un debate nas cortes sobre a inconstitucionalidade sobre a última disolución das mesmas, se a maioría consideraba que se cometeu unha irregularidade, o presidente podería ser destituído.
A controversia produciuse cando a nova maioría das Cortes, considerando que esta era a segunda disolución axuízan a actuación do Presidente e ditaminan que a disolución producírase con moito atraso, polo cal o presidente tería que ser destituído.
Despois de dúas semanas nas que se fixo cargo da Xefatura do Estado Diego Martínez Barrio, na súa calidade de presidente das Cortes, foi substituído por Manuel Azaña o 11 de maio de 1936.
Últimos anos
miniatura|Alcalá-Zamora en Buenos Aires en 1942. O inicio da guerra civil sorprendeuno nunha viaxe a Escandinavia. Decidiu non regresar a España cando soubo, segundo conta nas súas memorias, reescritas durante o seu exilio, de que milicianos do Frente Popular entraran ilegalmente no seu domicilio, roubándolle as súas pertenzas, e roubando a súa caixa de seguridade situada no banco Crédit Lyonnais en Madrid. Fixou a súa residencia en Francia onde tamén o sorprendeu a segunda guerra mundial.
Tras pasar por múltiples penalidades, saíu de Francia e tras unha penosa viaxe de 441 días chegou a Arxentina en xaneiro de 1942.
O seu cadáver foi repatriado a España en 1979 e foi enterrado no cemiterio da Almudena en Madrid.
Scarlett Johansson
Scarlett Ingrid Johansson, nada en Nova York o 22 de novembro de 1984, é unha actriz, cantante e modelo estadounidense.
Traxectoria
O seu pai, Karsten Johansson, é un arquitecto dinamarqués, o seu avó paterno, Ejner Johansson, era guionista e director. A súa nai, Melanie Sloan, provén dunha familia xudía Americana do Bronx de orixe polaco-asquenací e coñeceu a Karsten Johansson mentres viaxaba coa súa nai a Dinamarca. Johansson ten unha irmá máis vella, Vanessa, que tamén é actriz; e un irmán máis vello, Adrian; tamén ten un irmán xemelgo, Hunter, e un medio irmán, Christian.
Saltou á fama en 1998 co seu papel en The Horse Whisperer ("O home que susurraba ós cabalos") e pouco a pouco foi gañando fama grazas a súa crítica polos seus papeis en Ghost World, Lost in Translation e Girl with a Pearl Earring ("A nena da perla"), o que lle levaron a dúas candidaturas ós Globos de ouro no 2003. Tamén foi nomeada a muller máis sexy e máis fermosa do cine actual por diversas publicacións.
Leonora Carrington
Tivo unha amizade duradeira coa pintora Remedios Varo.
Culleredo
Culleredo (AFI: ) é un concello galego da provincia da Coruña. Pertence á comarca da Coruña e está situado na área central da provincia, na comarca da Coruña, no extremo sur da ría do Burgo, no ano 2014 tiña 29.434 habitantes distribuídos en 62,3 km². O seu xentilicio é ou.
Neste concello atópase localizado o aeroporto de Alvedro, un dos tres aeroportos de Galicia. E ese mesmo nome, Alvedro, era o que recibía o concello antigamente.
Situación
Limita ao norte cos concellos da Coruña e de Oleiros e a ría do Burgo, ao oeste co de Arteixo, ao leste co de Cambre e ao sur co de Carral, co concello da Laracha da comarca de Bergantiños e co concello de Cerceda da comarca de Ordes.
Orografía e hidrografía
O concello está presidido polo monte Xalo (572 m.) no extremo sur do mesmo, e a partir del vanse sucedendo vales e pequenos outeiros ata o nivel do mar na ría do Burgo. Os vales están sucados polo río Valiñas e o rego de Trabe, todos eles pertencentes á conca do río Mero que desemboca na ría do Burgo.
Clima
Climáticamente atópase no mesmo clima que o resto de Galicia, de tipo oceánico europeo, con temperaturas suaves e gran cantidade de precipitacións.
Demografía
A poboación a 1 de xaneiro de 2019 era de 30.402 habitantes, 14.635 homes e 15.717 mulleres, segundo o IGE.
Xentilicio (véxase no Galizionario) :.
Economía
Este é un municipio fortemente influenciado pola súa proximidade á cidade da Coruña, o que provoca que as parroquias limítrofes coa cidade estean moi urbanizadas, achegando a parroquia de Rutis 13.392 habitantes e a do Burgo 8.216 á poboación municipal no ano 2008. Estas parroquias están na súa meirande parte habitadas por xente moza que desenvolve as súas actividades profesionais na cidade da Coruña ou nos polígonos industriais das súas aforas. En cambio, as outras parroquias son semirrurais e a poboación está integrada por persoas de maior idade en proporción e, en moitos máis casos está dedicada ó sector primario. Dentro deste segundo grupo de parroquias cabe distinguir dous grupos, o formado por Almeiras e Culleredo, grandemente influenciados pola presenza do aeroporto de Alvedro e do polígono industrial do mesmo nome. Concentradas no sector secundario, a primeira, e nos servizos institucionais, como capital do municipio (en Tarrío, na parroquia de Culleredo), e no sector gandeiro, a segunda. Por outro lado todas as demais están orientadas cara ó sector primario, aínda que tamén sexa importante a presenza nelas de moitas segundas residencias de cidadáns da Coruña.
Infraestruturas e transporte
En canto ás comunicacións, atravesan o municipio as autoestradas AP-9 (A Coruña-Santiago-Vigo-Portugal) e A-6 (Madrid-A Coruña); as liñas de tren a Santiago de Compostela, Madrid e Lugo; a N-550 A Coruña-Tui, a AC-400 Muros-Sigrás e a AC-211 San Pedro de Nós-A Pasaxe. Tamén ten o aeroporto de Alvedro no termo municipal.
Historia e cultura
miniatura|dereita|Torre de Celas de Peiro. O Burgo de Faro, nome que recibía o concello nun principio, cobrou forza co traslado de moitos habitantes da Coruña que pretendían protexerse das incursións normandas. A prosperidade veu acompañada da instalación dos templarios e a construción de aceas por parte do mosteiro de Sobrado.
Patrimonio arqueolóxico e arquitectónico
Conta con diversas rutas de sendeirismo organizadas polo Concello por todo o municipio, moitas veces temáticas. A destacar entre estas as dos muíños, as das fontes e as das panaderías.
Símbolos
O concello ten como motivo principal do seu escudo a imaxe da ponte do Burgo, como queda definido na súa descrición: ''En campo de prata unha ponte de tres ollos a dúas augas de ouro, mazonado e perfilado de sable sobre ondas de azur e prata superado dunha cruz patada de goles acompañada a cada lado dunha vieira de prata perfilada de azur. Ao timbre coroa real pechada.''
Política e goberno
Dende 1983 o seu alcalde foi Julio Sacristán, que gobernou de forma continua ata a súa retirada o 26 de outubro de 2017, día no que presentou a súa renuncia por motivos persoais. Foi substituído por José Ramón Rioboo o 7 de novembro de 2017.
Lugares de Culleredo
Para unha listaxe completa de tódolos lugares do concello de Culleredo vexa: Lugares de Culleredo.
Moses Montefiore
Moses Haim Montefiore, nado en Livorno o 24 de outubro de 1784 e finado en Ramsgate o 28 de xullo de 1885, foi un financeiro e banqueiro británico, activista, filántropo e alguacil de Londres. Nado no seo dunha familia xudía de orixe italiana, doou grandes sumas de diñeiro para promover a industria, os negocios, o desenvolvemento económico, a educación e a saúde entre a comunidade xudía do Levante, incluída a fundación de Mishkenot Sha'ananim en 1860, o primeiro asentamento de Nova Yishuv. Como presidente da Xunta de Deputados dos Xudeus Británicos, a súa correspondencia co cónsul británico en Damasco Charles Henry Churchill en 1841-42 considérase fundamental para o desenvolvemento do protosionismo.
Peixes anxo
Co nome de peixes anxo coñécense as especies dos peixes cartilaxinosos elasmobranquios selaquimorfos pertencentes á orde dos escuatiniformes (Squatiniformes), que foi establecida en 1926 polo ictiólogo e oceanógrafo español Fernando de Buen y Lozano.
A orde consta só dunha familia, a dos escuatínidos (Squatinidae), que ten un só xénero, Squatina, con 23 especies descritas.
Características
Os escuatiniformes teñen o corpo aplanado, case tanto como o das raias, con amplas ás pectorais en forma de trapecio ou de triángulo, que non están soldadas á cabeza. As aletas dorsais son pequenas, e non teñen aleta anal. O lóbulo inferior da aleta caudal é máis longo que o superior.
Presentan cinco fendeduras branquiais a cada lado, que son ventrolaterais. A boca, pequena, é terminal, e está armada de pequenos dentes. Todas as especies son vivíparas. A especie máis grande, Squatina japonica, pode alcanzar até 2 m de lonxitude.
Bioloxía
230px|right|thumb|Squatina californica 230px|right|thumb|Squatina australis 230px|right|thumb|Squatina squatina no [[Aquarium Finisterrae da Coruña.]] Son ovovivíparos, e poden producir camadas de até 13 crías.
Os peixes anxo aliméntanse dunha ampla variedade de pequenos peixes óseos, crustáceos, cefalópodos, gasterópodos e bivalvos, mediante as súas mandíbulas protráctiles.
En Galicia
En augas do litoral galego só está citada unha especie, Squatina squatina, que por iso poderiamos distiguir como peixe anxo propiamente dito, ou peixe anxo común. É pouco abundante, pescándose incidentalmente con artes de arrastre, xa que carece de interese comercial.
Gaspar Cassadó
Gaspar Cassadó i Moreu, nado en Barcelona o 5 de outubro de 1897 e finado en Madrid o 24 de decembro de 1966, foi un importante violonchelista e compositor catalán de principios do século XX. Como concertista acadou renome internacional, sendo considerado un dos virtuosos máis destacados do seu tempo.
Traxectoria
Gaspar Cassadó i Moreu naceu en Barcelona, terceiro dos cinco fillos do compositor, organista e director Joaquím Cassadó e de Agustina Moreu, seus irmáns chamábanse Agustí, David, Montserrat e Josep. Comezou a recibir clases de violoncello aos sete anos. Cando tiña nove anos, tocou nun recital no que se atopaba Pau Casals, quen se ofreceu a darlle clases inmediatamente. A cidade de Barcelona concedeulle unha bolsa de estudos para que puidera estudar con Casals en París. Foi profesor da Accademia Musicale Chigiana de Siena, e dende 1958 ocupou a cátedra de perfeccionamento da Staatliche Hochschule für Musik de Colonia.
Peter Pan
miniatura|dereita|Estatua de Peter Pan nos xardíns de Kensington ([[Londres).]]
Peter Pan é un personaxe de ficción literario. A primeira aparición foi en forma impresa no ano 1902 nun libro titulado O paxariño branco, unha versión de ficción da relación entre o seu escritor James Matthew Barrie e os nenos Llewelyn Davies, e logo foi utilizado nunha obra teatral moi famosa: Peter Pan ou o neno que non quería medrar, estreada en Londres o 27 de decembro de 1904.
No ano 1906, a sección "O paxariño branco" na que aparecía Peter Pan foi publicada como libro, co título Peter Pan nos xardíns Kensington, e con ilustracións de Arthur Rackham. En 1911 Barrie adaptou a obra teatral a unha novela: Peter & Wendy. A longametraxe de animación da Disney Peter Pan acadou gran sona.
A novela Peter & Wendy foi traducida ao galego por Alberto Avendaño co título de Peter Pan, publicada por Editorial Galaxia en 1989.
Burkina Faso nos Xogos Olímpicos
Burkina Faso participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos co seu nome actual en 1988. Baixo o seu nome anterior de Alto Volta (VOL), o país tamén competiu en 1972. Logo de competir en oito edicións diferentes, Burkina Faso conseguiu a súa primeira medalla olímpica nos Xogos Olímpicos de 2020 en Toquio, logo de que Hugues Fabrice Zango conseguiu o bronce no triplo salto masculino. Ningún atleta de Burkina Faso competiu nos Xogos Olímpicos de Inverno.
Condes, Soandres, A Laracha
Condes é un lugar da parroquia de Soandres no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña 46 habitantes (23 homes e 23 mulleres).
Centro Comercial As Cancelas
O Centro Comercial As Cancelas é un recinto de tendas e ocio na cidade de Santiago de Compostela. Foi inaugurado o 15 de novembro de 2012, converténdose no terceiro centro comercial da capital galega, despois de Área Central (1993) e o CC Compostela (1998). O edificio está situado no norte da cidade, na Av. Camiño Francés, a carón da entrada do Camiño de Santiago no núcleo urbano da cidade. Recibe o seu nome por estar construído ó pe do monte das Cancelas.
A superficie comercial total de As Cancelas é de 50.800 metros cadrados, dividida en 3 andares, cun total de 114 locales. No primeiro andar atópase un hipermercado e outros 46 locais de tendas variadas. No segundo andar atópanse principalmente tendas de roupa, calzado e complementos. Pola súa banda, o terceiro andar está enfocado ó ocio e á restauración. No soto hai dous andares de aparcadoiro con capacidade para 2.150 coches.
A construción do recinto foi promovido polas inmobiliarias Carrefour Property España e REALIA ó 50% cada unha, a través da sociedade "As Cancelas Siglo XXI".
Antifascismo
O antifascismo é a oposición a ideoloxías, organizacións, gobernos e persoas fascistas, nacionalsocialistas, sendo sinónimo este último de ultradereita. Asóciase historicamente coa resistencia política nos países ou estados con gobernos fascistas ou nazis, aínda que tamén se autodenominan "antifascistas" a certos grupos europeos e estadounidenses que desde a década de 1970 se enfrontaron, mediante a propaganda ou a mobilización na rúa, aos partidos e bandas de extrema dereita.
Véxase tamén
miniatura|dereita
Ópalo
O ópalo (do sánscrito upala que significa pedra preciosa) é un mineraloide da clase dos silicatos cuxa fórmula química é SiO2·nH2O (SiO2 cunha presenza de auga na súa composición do 4% ó 20%).
Aspecto
Debido á súa estrutura amorfa, o ópalo preséntase en forma de agregados amorfos, moitas das veces esferiformes. A súa coloración é moi variable e mesmo pódense encontrar variedades de ópalo multicor.
Variedades do ópalo
miniatura|Opala de lume Segundo a súa coloración pódense diferenciar diferentes variedades de ópalo:
Lugares onde se atopa
Aparece normalmente nas cavidades e grechas das rochas volcánicas. Asóciase con frecuencia coa calcedonia sendo moi difícil de diferenciar ámbolos dous minerais.
Noutrora os ópalos procedían dos xacementos, agora esgotados, de Eslovaquia. En Australia foron hachadas as primeiras fontes de ópalo en 1863. Hoxe concéntrase nesa illa o 98% do mercado mundial. A vila de Coober Pedy no deserto do sur de Australia depende case exclusivamente do mercado dos ópalos. En México explótase a variedade do ópalo dourado, ademais doutras cores.
Estrutura
miniatura|200px|esquerda|Estruturación de esferas de sílice no ópalo nobre
Estrutura do ópalo nobre
O ópalo nobre, a única variedade do ópalo cunha estrutura interna relativamente cristalina en comparanza coas outras variedades deste mineral, está constituído por diminutas esferas de sílice dun tamaño aproximado duns 0,1 micrómetros. Estas partículas atópanse apiladas unhas xunto ás outras dando forma a un enreixado tridimensional (ver imaxe da esquerda). A auga aproveita os ocos que deixan entre si estas esferas para penetrar na estrutura pudendo, se aproveita todo o espazo dispoñible, chegar a acadar un volume do 20% do total da composición do ópalo.
Usos do ópalo
O ópalo, tallado en forma de cabuxón, é usado principalmente como pedra preciosa.
Os ópalos inservibles para seren utilizados na xoiería úsanse na industria como material abrasivo.
Propiedades
Debido á particular estrutura interna do ópalo, é o único mineral coñecido coa capacidade de reflectir os raios solares ou de luz e descompoñelos nas cores do arco da vella.
Outros silicatos
A olivina, a sodalita, a mica, o feldespato e o cuarzo (tamén formado por SiO2).
Dictinio de Castillo
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, fíxose oficial de Mariña ingresando no Corpo de Intendencia da Armada. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido polos republicanos e estivo preso en Cartaxena, e posteriormente foi liberado. Por esta circunstancia foi xulgado despois polos franquistas e condenado a perda do seu emprego. Licenciouse en Filosofía e Letras na Universidade de Murcia, da que foi profesor de Filoloxía Galego-portuguesa. Foi tamén profesor de filosofía no Instituto de Cartagena e de inglés no de Murcia. En 1953 marchou á República Federal de Alemaña e foi lector de español na Universidade de Würzburg até 1983.
Poeta en español, en 1949 publicou Lirios de Compostela, que contén moitos poemas en galego. En 1955, Francisco Fernández del Riego publicou na súa Escolma de poesía galega sete poemas de Dictinio tirados de dous libros inéditos, O espello das brétemas e O leito de somas. Colaborou en revistas literarias como a ferrolá Aturuxo, Azarbe, Papeles de Son Armadans, Monteagudo, Revista de Occidente, e nos suplementos literarios de ABC e diversas revistas de Portugal, Bélxica, Marrocos e os Estados Unidos. En 1950 foi elixido académico correspondente da Real Academia Galega En 1953 representou a España no Congreso Internacional de Poesía que se celebrou en Venecia.
Biblioteca Virtual de Prensa Histórica
dereita A Biblioteca Virtual de Prensa Histórica (BVPH) é unha hemeroteca dixital española.
Fundada en 2009 e xestionada polo Ministerio de Cultura e Deporte de España, dixitalizou numerosas publicacións periódicas, desde o século XVIII até o XXI. Nela recóllense fondos de diversas comunidades autónomas. A BVPH, que en 2013 contaba con 2037 títulos, compleméntase coa Hemeroteca Dixital da Biblioteca Nacional de España. Dispón de tecnoloxía ALTO (Analyzed Layout Text Object) para a procura de cadeas de texto.
Luís Bouza-Brey Villar
Luís Bouza-Brey Villar, nado en Vilagarcía de Arousa en 1945, é un político galego.
Traxectoria profesional
Licenciado en dereito na Universidade de Santiago de Compostela, comezou dando clases nesta facultade, pero en 1970 trasladouse a Barcelona, á facultade de Ciencias Políticas da Universidade de Barcelona.
Traxectoria política
Iniciouse na militancia política no PSG da clandestinidade. Ao marchar para Cataluña incorporouse á Convergència Socialista, que despois se integraría no PSC, onde militaría ata 1986.
En 2006, Luís Bouza-Brey participou do proceso fundacional de Ciutadans de Catalunya, e en xuño de 2007 encabezou unha candidatura alternativa á presidencia desta formación, que ostentaba Albert Rivera, e que saíu derrotada. Como consecuencia diso, abandonou o partido e integrouse en Unión, Progreso y Democracia. Encabezou o comité electoral de Barcelona desta formación, pero dimitiu en decembro de 2007.
Familia
É fillo de Luís Bouza-Brey Trillo, sobriño de Fermín Bouza Brey e irmán de Gonzalo Bouza-Brey.
Embarazo
O embarazo, gravidez, preñazo ou preñez dunha muller é o período que transcorre entre a implantación do cigoto no útero ata o momento do parto. Durante este período prodúcense na muller importantes cambios fisiolóxicos, metabólicos e incluso morfolóxicos coa finalidade de protexer, nutrir e permitir o desenvolvemento do feto, como son a interrupción dos ciclos menstruais, ou o aumento do tamaño das mamas para preparar a lactación. O termo xestación refírese máis ben aos procesos fisiolóxicos de crecemento e desenvolvemento do feto no interior do útero materno. Así, en teoría, a xestación é do feto e o embarazo da muller, se ben na práctica moitas persoas utilizan ambos termos coma sinónimos.
O embarazo humano dura unhas 40 semanas desde o primeiro día da última menstruación ou ben 38 semanas desde a fecundación (aproximadamente uns 9 meses). O primeiro trimestre é o momento de maior risco de aborto espontáneo; o inicio do terceiro trimestre considérase o punto de viabilidade do feto (aquel a partir do cal pode sobrevivir extraútero sen soporte médico).
Definición e tipos
miniatura|[[William Hunter, Anatomia uteri humani gravidi tabulis illustrata, 1774]] En 2007 o Comité de Aspectos Éticos da Reprodución Humana e a Saúde das Mulleres da Federación Internacional de Xinecología e Obstetricia (FIGO) definiu ao embarazo como a parte do proceso da reprodución humana que comeza coa implantación do conceptus na muller. O embarazo comeza no momento da nidación e acaba no parto. A definición legal do embarazo segue a definición médica: para a Organización Mundial da Saúde (OMS) o embarazo inicia cando termina a implantación. A implantación é o proceso que comeza cando se adhire o blastocito á parede do útero, o que ocorre 5 ou 6 días logo da fecundación. Entón o blastocito atravesa o epitelio uterino e invade o estroma. O proceso complétase cando a protuberancia villi e o defecto na superficie do epitelio pecha, o que ocorre entre o día 13-14 logo da fecundación.
Denomínase embarazo ectópico ou extrauterino o que se produce fóra do útero, por unha implantación anómala do óvulo fecundado (habitualmente nalgunha das dúas trompas de Falopio).
Características xerais
A embrioloxía é a parte da medicina que estuda o complexo proceso de desenvolvemento embrionario desde o momento da fecundación até a formación, na oitava semana de embarazo, do feto, que é como se chama o organismo resultante deste desenvolvemento cando aínda non se produciu o parto.
Dentro do útero, o feto está flotando no líquido amniótico, e á súa vez o líquido e o feto están envolvidos no saco amniótico, unido ó útero. No cérvix uterino fórmase un tapón durante o embarazo para evitar que saia o líquido e como barreira ó ingreso de corpos estraños, o que permite as relacións sexuais durante o embarazo.
Mentres permanece dentro, o produto da fecundación, cigoto, embrión ou feto obtén nutrientes e osíxeno e elimina os refugallos do seu metabolismo a través da placenta. A placenta está pegada ó útero e unida ó feto polo cordón umbilical, por onde recibe alimento.
Calendario do embarazo
De acordo ao seu desenvolvemento, adóitase dividir ao embarazo en tres etapas de tres meses cada unha, co o obxectivo de simplificar a referencia aos diferentes estados de desenvolvemento do feto.
Durante o primeiro trimestre o risco de aborto (morte natural do embrión ou feto) é maior. Isto ten maior incidencia en embarazos conseguidos mediante fecundación in vitro, xa que o embrión implantado podería deixar de desenvolverse por fallos nos cromosomas herdados dos gametos dos seus proxenitores.
Durante o segundo trimestre, a partir das 14 semanas de xestacion, o desenvolvemento do feto pode empezar a ser monitorizado ou diagnosticado.
O terceiro trimestre, aproximadamente despois da semana 25 de xestación, marca o principio da viabilidade de supervivencia do feto en caso de parto prematuro, parto normal ou cesárea, xa que a partir deste momento os pulmóns fetais encóntranse case totalmente formados, só lles falta madurar.
Data probable do parto
miniatura|250px|Unha muller cun embarazo de oito meses. Os cálculos para determinar a data probable do parto (DPP) realízanse usando a data da última menstruación ou por correlacións que estiman a idade xestacional mediante unha ecografía. A maioría dos nacementos ocorren entre a semana 37 e a 42 despois do día da última menstruación, e só o 5 % de mulleres dan a luz o día exacto da data probable de parto calculada polo seu xinecólogo.
Para calcular a data probable de parto, engádenselle sete días e réstanselle tres meses á data da última menstruación. Se a data da última menstruación corresponde aos dous primeiros meses do ano, mantense o ano en curso; en todos os demais meses, pásase ao ano seguinte. Así, se a data segura da última menstruación foi o 26 de novembro de 2015, a data probable de parto será o 3 de setembro de 2016; e se a última menstruación foi o 12 de xaneiro de 2016, a data probable de parto será o 19 de outubro de 2016.
Detección e data de fecundación
O principio do embarazo pode ser detectado de diferentes xeitos, incluíndo varias probas de embarazo que detectan hormonas xeradas por placenta recentemente formada. Probas clínicas de ouriños e de sangue detectan o embarazo desde os 6 a 10 días logo da concepción. As probas de embarazo caseiras son probas de ouriños persoais, que normalmente non poden detectar un embarazo senón ata 12-15 días logo da fecundación. Ambos tipos de proba soamente poden detectar o estado, pero non a data de inicio do embarazo.
Primeiros síntomas do embarazo
350px|dereita|miniatura|Exame prenatal Talvez o primeiro signo do embarazo sexa a sensación de estar embarazada de verdade, algo que ten que ver coa primeira secreción das hormonas do embarazo. Estas hormonas aféctanlle ao corpo, así como á mente e aos sentimentos. Logo de dúas semanas de ocorrida a fecundación notará a ausencia de menstruación. É un signo clásico do embarazo. Denomínase amenorrea secundaria. Ademais do embarazo, poden ser causas da amenorrea unha enfermidade física grave, un shock moi forte, o efecto dunha viaxe en avión, unha operación ou a ansiedade, pois calquera destes sucesos poden atrasar a menstruación. Tamén é común ter unha leve hemorraxia unha vez embarazada, no momento do período normal.
Cansazo
Outro dos primeiros signos é o cansazo. Aínda que algunhas mulleres senten renovada enerxía, a maioría confesan sentir intensa fatiga. É un tipo de cansazo novo. Algunhas afirman quedar durmidas a calquera hora do día, ás veces ao pouco de saíren da cama, e outras aseguran sentir tal somnolencia na sobremesa. Outras senten cansazo pronunciado ao chegar a noite. A mencionada fatiga é acotío incontrolable e esixe o soño. Nunca se atopou unha explicación a este estraño desexo de durmir. Crese que é un efecto da proxesterona, que acada niveis elevados no sangue a comezos do proceso. Esta hormona é un sedante para os seres humanos, con fortes efectos tranquilizantes e hipnóticos. Nas etapas posteriores preséntase outro tipo de fatiga debida simplemente a cansazo corporal, pero de cando en cando ocorre no primeiro trimestre do embarazo.
Mareos matutinos
miniatura|Embarazada de 26 semanas As náuseas, ás veces acompañadas de vómitos, adoitan coñecerse como mareos matutinos, aínda que poden ocorrer a outras horas do día. Tamén poden aparecer náuseas ao cheirar algún tipo de comida. Raramente continúan tralos tres meses e desaparecen gradualmente. A causa radica no crecente nivel de hormonas que circulan polo sangue, que poden ter un efecto directo nas paredes do estómago. Unha delas, a gonadotrofina coriónica humana (GCH), prodúcese para contribuír aos niveis de estróxenos e proxesterona que manteñen o embarazo. A súa existencia nos ouriños confirma o embarazo. A acumulación de GCH corre máis ou menos paralela aos momentos das náuseas, e empeza a diminuír entre as 12 e as 14 semanas. As hormonas provocan unha rápida eliminación de azucre do sangue, o que pode facer sentir fame e mareos.
Gustos e antollos
O cambio no gusto e a preferencia por certos alimentos pode ser un dos primeiros signos. É común o rexeitamento a certos alimentos e bebidas (frituras, café, alcohol), e ao fume de cigarros. Acotío descríbese un sabor metálico na boca que fai variar o gusto polos alimentos. Crese que os antollos se deben ao aumento dos niveis hormonais; ás veces experiméntanse na segunda metade do ciclo menstrual polo mesmo motivo.
Cambios nas mamas
Prodúcese unha conxestión e aumento dos seos debido ao factor hormonal e a aparición do costro. Pode aparecer en etapas precoces da xestación polo aumento da prolactina, entre outras hormonas. As auréolas vólvense máis sensibles e hiperpigmentadas.
Actividade cardíaca fetal
A identificación de pulsacións cardíacas fetais separadas e distintas das da nai, asegura o diagnóstico do embarazo. Pódese auscultar a actividade cardíaca fetal cun estetoscopio, cun fetoscopio especial ou cunha ecografía Doppler. O latexo cardíaco fetal é rápido (de entre 120 e 160 latexos por minuto), e pode ser identificado con exactitude a partir da semana 19 ou 20, agás en mulleres obesas nas que é dificultoso escoitar o foco fetal.
Seguimento ecográfico
En calquera momento do embarazo, en especial en presenza dun feto maduro na segunda metade do embarazo, é posible detectar tanto as partes anatómicas coma o saco vitelino do feto, por ecografía transabdominal bidimensional ou tridimensional.
Embarazos de coidado especial
Hai embarazos que, polas súas especiais circunstancias, requiren un coidado e un seguimento específico. Neles poden xurdir complicacións ou problemas imprevistos que deben ser atendidos rápida e profesionalmente para evitar colocar a nai ou o bebé en situación de risco.
Embarazadas desnutridas
A nutrición da muller antes, durante e despois do embarazo é fundamental para ter nenos sans. Os requirimentos de nutrientes aumentan considerablemente durante o embarazo e a lactación. Unha muller que chega desnutrida ou se desnutre no embarazo pode ter complicacións durante este e o parto. Así como posibilidades de ter un fillo de baixo peso ao nacer (menor a 2,500 g). Estes nenos teñen máis posibilidades de:
Embarazos en adolescentes
O 33% de mulleres en países en vías de desenvolvemento ten un parto antes de cumprir 20 anos. Moi poucos destes embarazos son planeados ou desexados polas adolescentes. Moitas delas son forzadas polas presións sociais a ter matrimonios desde moi novas e embarazos temperáns, ou son resultado de adolescentes ás que se lles negou libre acceso a anticonceptivos. O embarazo en adolescentes pode ter consecuencias adversas para a saúde tanto a curto prazo como a longo prazo. No curto prazo o resultado do embarazo será moi probablemente desfavorable. Unha razón é biomédica: a nena adolescente embarazada é máis propensa a sufrir toxemia de embarazo e desproporción cefalo-pélvica cando os ósos da pelve non se desenvolveron completamente. E ten máis probabilidades de ter un bebé con baixo peso de nacemento. Outro tipo de consecuencias a longo prazo son as fístulas obstétricas, que a consecuencia do traballo de parto prolongado ou obstruído, son un orificio entre a vaxina e a vexiga ou o recto, o cal causa que a muller padeza de incontinencia crónica. Este padecemento afecta a máis de dous millóns de nenas e mulleres en todo o mundo e estímase que cada ano aumenta este número entre 50.000 e 100.000 novos casos.
Anemia
O estado de anemia xa existente non é obstáculo para o embarazo: un 20% das mulleres poden estar algo anémicas antes de concibir. A forma máis común de anemia débese á perda de sangue durante a menstruación, e é unha anemia por deficiencia de ferro (cando o nivel de hemoglobina é inferior a 12,8 g/100 ml de sangue). Antes de concibir sería conveniente consultar o médico, quen poderá corrixir facilmente a anemia por deficiencia de ferro cun tratamento específico. Tamén poderá aumentar a inxestión de alimentos ricos en ferro.
Hemorraxia preparto
Antes das 24 semanas, unha hemorraxia vaxinal pode acabar en aborto. Despois, o feto considérase viable, é dicir que podería sobrevivir fóra do útero materno. A hemorraxia tras as 24 semanas coñécese como hemorraxia preparto, e as dúas causas principais proceden da placenta.
Desprendemento de placenta
Se a placenta se desprende do útero, producirase hemorraxia. O sangue acumúlase ata derramarse polo pescozo do útero. O tratamento pode consistir en repouso e ecografías, e posiblemente cesárea.