cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quenlla fociñuda
Descrición
miniatura|dereita|Unha das primeiras ilustracións dunha quenlla fociñuda, aparece coas mandíbulas estendidas, o que é común na súa representación tanto en debuxos como en fotografías, cando os exemplares vivos só as estarrican para comeren. A quenlla fociñuda presenta un característico fociño longo e plano que lembra a folla dunha espada. Proporcionalmente a lonxitude do fociño diminúe coa idade. Os ollos, pequenos, caracen de membranas nictitantes, os espiráculos localízanse por tras dos ollos e a boca, grande, é de forma parabólica. As mandíbulas pódense proxectar ata o remate do fociño, aínda que polo normal están aliñadas contra o perfil da cabeza. Ten 35–53 dentes superiores e 31–62 inferiores. Os dentes frontais son longos e lisos mentres os dentes traseiros son pequenos, adaptados para esmagaren os alimentos. Os cinco pares de aberturas branquiais son pequenas, cos filamentos branquiais interiores parcialmente expostos; o quinto par enriba do inicio da aleta pectoral. .
O corpo é abondo magro e fláccido. As dúas aletas dorsais son semellantes en tamaño e forma, ámbalas dúas son pequenas e arrondeadas. As aletas pectorais son tamén moi pequenas e arredondeas. As pélvicas e anais teñen bases longas e son máis grandes cás dorsais. O pedúnculo caudal é aplanado carecendo de quillas dorsais. A asimétrica aleta caudal presenta un longo lobo superior mentres o inferior non está ben definido. A pel, semitranslúcida, é de cor rosa nos exemplares vivos debido á visibilidade dos vasos sanguíneos pero despois da morte a coloración adquire un ton apardazado ou agrisado. . Os exemplares adultos normalmente miden entre 3 e 4 metros de longo. Así e todo, no ano 2000 capturouse unha femia de 6,2 metros. O peso máximo do que se ten noticia é de 210 kg nun espécime de 3,8 m de longo.
Distribución e hábitat
Capturáronse quenllas fociñudas nos tres maiores océanos, o que indica unha ampla distribución global. No océano Atlántico hai rexistros da súa presenza desde o golfo de México, Suriname, Güiana Francesa e o sur do Brasil no oeste ata Francia, Portugal e o Senegal no leste. Tamén apareceron exemplares en montes submarinos ao longo da dorsal mesoatlántica. No Indo-Pacífico e Oceanía atopouse en Suráfrica, Mozambique, Xapón, Taiwán, Australia e Nova Zelandia. Tan só se recolleu un exemplar no Pacífico oriental, máis especificamente no sur de California. . Esta especie atópase polo xeral na cimbra continental superior a profundidades de entre 270 e 960 metros, chegando a se capturar ata a 1300 metros de profundidade, atopándose un dente trabado nun cable mariño a 1370 metros. Os adultos viven en profundidades meirandes cós exemplares novos. Exemplares inmaturos pódense ver a profundidades de 100 ou 350 metros, e mesmo nalgunha ocasión chegan ata augas costeiras a 40 metros de profundidade. Na plataforma continental galega recolléronse dous exemplares, os dous polo mesmo arrastreiro, o Gonzacove con base en Marín, o primeiro no ano 2003 e o segundo en marzo de 2011, un exemplar de 161 cm de lonxitude capturado a 400 metros de profundidade.
miniatura|Vista do fociño da quenlla fociñuda desde embaixo
Bioloxía e ecoloxía
Malia que as observacións de quenllas fociñadas en liberdade son escasas, a súa anatomía suxire que o seu estilo de vida é de pouco movemento, o seu esqueleto é reducido e pobremente calcificado, os miomero están feblemente desenvolvidos e as súas aletas son brandas e pequenas. A súa longa aleta caudal, mantendo un ángulo baixo, é tamén típica dun tiburón de movementos lentos. O longo fociño semella ter unha función sensorial ao levar numerosas ampolas de Lorenzini que poden detectar os débiles campos eléctricos que producen outros animais. Conta cun relativamente pequeno teito óptico no seu cerebro e pode cambiar o tamaño das súas pupilas. As quenllas fociñudas poden ser presas da quenlla (Prionace glauca). Os parasitos documentados desta especie inclúen o copépodo Echthrogaleus mitsukurinae, e os cestodos Litobothrium amsichensis e Marsupiobothrium gobelinus.
Alimentación
miniatura|Os macruros e outros teleósteos de augas profundas son a principal comida da quenlla fociñuda. A quenlla fociñuda aliméntase principalmente de peixes teleósteos como os macruros e os estómidos, tamén consome cefalópedos e crustáceos, incluíndo decápodos e isópodos. As súas presas coñecidas inclúen especies como a cabra de altura (Helicolenus dactylopterus), a Teuthowenia pellucida e a Macrocypridina castanea rotunda.
Reprodución
Pouco é o que se coñece sobre a súa reprodución, deica agora non se puido estudar a femia preñe ningunha. Semella que comparte as características reprodutivas doutros tiburóns, que son vivíparos con roladas de pequeno tamaño e embrións que medran durante a xestación comendo ovos sen desenvolver. . O tamaño ao nacemento é probablemente próximo aos 82 cm, a lonxitude do exemplar coñecido máis pequeno. Os machos maduran sexualmente cando teñen 2,6 metros de lonxitude, mentres que se descoñece a das femias.
Heinrich Schmid
Heinrich Schmid, nado en Zürich o 6 de abril de 1921 e finado na mesma cidade o 23 de febreiro de 1999, foi un lingüista suízo, "pai" das linguas retorrománicas: Rumantsch Grischun e Ladin Dolomitan, usadas como linguas escritas comúns para distintas dialectos nun continuo dialectal (en alemán: "Dachsprachen").
miniatura|240 px| Distribución xeográfica das linguas dos Grisóns, coas zonas en que se fala o romanche en violeta, o alemán en cor laranxa e o italiano en azul. As zonas indicadas con liñas oblicuas son as que teñen unha lingua maioritaria flutuante, minorías lingüísticas tradicionalmente fortes (máis do 30%) ou que son oficialmente bilingües.
Traxectoria
Heinrich Schmid viviu durante súa vida enteira na mesma casa de Zürich na cal nacera. A pesar de nacer cun defecto de oído, descubriu un amor precoz polas linguas e aprendeu como meniño /cativo moitos idiomas comezando co grego e o latino e as linguas románicas: francés, italiano, español e as distintas variedades do romanche.
Despois dunha estadía en Florencia, en Italia, regresou a Suíza, mais tivo grandes dificultades en encontrar un traballo apropiado debido ao seu xa mencionado defecto de oído. Finalmente encontrou un emprego no proxecto lexicográfico Rhätisches Namenbuch (Léxico rético de Onomástica) e contribuíu durante 15 anos a outro proxecto, o "Dicziunari Rumantsch Grischun'' ("Dicionario de Romanche dos Grisões").
En 1962, conseguiu a cualificación académica necesaria para traballar como profesor na Universidade de Zúric, sendo nomeado pouco despois profesor anexo e tres anos máis tarde profesor asociado. Súa carreira académica posterior foi notábel, aínda que sen conseguir grandes recoñecementos.
Rumantsch Grischun
miniatura|240 px|As cinco variedades do ladino en Italia Pouco denantes de apousentarse, en 1983, a Lía Rumantscha (Liga Romanche) confioulle a tarefa de crear unha lingua escrita común para as cinco variedades principais da lingua romanche. En abril de 1982, despois de só seis meses de traballo intenso, Schmid presentou as súas propostas de regras para a lingua escrita común. Seguiron moitas discusións vivaces e viaxes intensas dentro do territorio lingüístico retorrománico, onde el promovía incansabelmente a súa creación e puido superar moitas reservas. Como consecuencia de todo iso, o "Rumantsch Grischun" conseguiu un recoñecemento público moi maior que denantes en Suíza (o Romanche é lingua nacional desde o 1938, mais bastante platonicamente) e notouse unha nova vitalidade en todo o territorio lingüístico retorrománico, que inclúe tamén o ladino en Italia.
Ladin Dolomitan
Así, en 1988, representantes do pobo ladino das Dolomitas en Italia confiaron a Heinrich Schmid a tarefa de crear unha lingua escrita común tamén para o ladino. Schmid aceptou este desafío e escribiu a obra con título Wegleitung für den Aufbau einer gemeinsamen Schriftsprache der Dolomitenladiner (Directrices para o Desenvolvemento dunha Lingua Escrita Común para os Ladinos das Dolomitas).  Schmid non tivo a oportunidade de ver publicar en lingua italiana esta obra fundamental xa que morreu repentinamente dun ataque de corazón en febreiro de 1999.
Tempada 2013-2014 da OK Liga
A 45ª edición da Liga española de hóckey a patíns, denominada OK Liga iniciouse o 11 de outubro de 2013 e finalizou o 7 de xuño de 2014 coa disputa da última xornada. Os equipos ascendidos foron o Club Patín Cerceda (campión), CP Tordera (subcampión) e o Club Patí Vilafranca (terceiro). O campión desta edición da liga foi o FC Barcelona, que conseguiu o seu 25º título de liga, recuperándoo logo de ceder na tempada anterior fronte ao HC Liceo da Coruña.
Ao finalizar a tempada, o equipo máis goleador foi o FC Barcelona con 207 goles, mentres que o menos goleador foi o Blanes Hoquei Club con 72 goles. O equipo menos goleado foi o FC Barcelona con 66 goles encaixados, mentres que o C.P. Vilanova foi o equipo máis goleado da competición con 241 goles en contra, ademais o Vilanova foi o único partido que contou todos os seus partidos por derrotas. Pablo Álvarez (FC Barcelona) foi o "pichichi" con 56 goles, mentres que o tamén arxentino do Liceo Lucas Ordóñez foi nomeado MVP da tempada.
Ao final da competición os tres equipos descendidos foron o C.H. Lloret, o Blanes Hoquei Club e o C.P. Vilanova.
Sergej Ćetković
Sergej Ćetković (Podgorica, 8 de marzo de 1976) é un cantante montenegrino que representou a Montenegro no Festival de Eurovisión 2014 coa canción "Moj svijet" en Copenhague, Dinamarca. 200px|miniatura
Doll Parts
"Doll Parts" é o sexto sinxelo da banda de rock alternativo estadounidense Hole, editado en nobembro de 1994. Foi lanzado en formato CD coma segundo sinxelo do álbum Live Through This, seguindo a "Miss World". Foi o primeiro sinxelo da banda editado tras a morte da baixista Kristen Pfaff.
O sinxelo acadou o posto 4 na lista da Billboard Alternative Songs en decembro de 1994, e o número 58 na Hot 100 en xaneiro de 1995.
Miñor
O topónimo galego Miñor pódese referir a:
Canadair Sabre
O Canadair Sabre foi un caza a reacción fabricado por Canadair baixo licenza da compañía californiana North American Aviation, principalmente para ser usado pola Real Forza Aérea do Canadá (RCAF). Trátase dunha versión do North American F-86 Sabre e foi producido ata 1958 e utilizado pola RCAF ata ser substituído polo Canadair CF-104 en 1962. Varias forzas aéreas adoptarían o avión.
Houbo dous series de produción principais do avión. A primeira, composta polos Mk. 2 e Mk. 4, das que se fabricaron algo menos de 1 000 unidades, era moi semellante ao seu homólogo estadounidense, diferenciándose só en pequenos detalles. A segunda serie, os Mk. 5' e Mk. 6' fabricados en números semellantes, modeláronse a partir das últimas versións estadounidenses con ás máis grandes para unha mellor manobrabilidade e un motor Avro Canada Orenda.
Free All Angels
Free All Angels é o terceiro álbum da banda norteirlandesa de rock alternativo Ash, publicado o 16 de abril de 2001 a través do selo Infectious Records. through Infectious Records. O nome está collido dunha camiseta usada por un membro do Hells Angel.
Giovanni Bellini
Giovanni Bellini, tamén chamado Giambellino, nado en Venecia arredor de 1430 e finado na mesma cidade en 1516) foi un pintor do Renacemento. O máis famoso dunha familia de pintores do mesmo sobrenome, era cuñado e amigo de Mantegna, e tivo a Tiziano entre os seus aprendices. Está considerado como renovador da pintura da escola veneciana, movéndoa cara a un estilo máis sensual e policromático. Polo uso de cores claras de secado lento, Bellini creou sombras detalladas, profundidade e ricos coloridos. As súas fluídas paisaxes con cores tiveron un grande efecto no o seu tempo.
Primeiros anos
dereita|miniatura|Madona e o neno Bellini comezou a debuxar na casa do seu pai Jacopo Bellini, e sempre viviu e traballou en fraternal relación co seu irmán Gentile, ambos os dous pintores. Existen evidencias de que os irmáns serviran como axudantes do pai ata preto dos trinta anos, en traballos en Venecia e Padua. Nos primeiros traballos de Giovanni vese a forte influencia da escola de Padua, especialmente de Mantegna, en detrimento do estilo máis gracioso e fácil do pai. Esa influencia móstrase ata despois de que Mantegna partise para Mantua en 1460. Os primeiros sinais de independencia, nunha fraternal rivalidade, aparecen en A agonía no horto, que tiña unha tea co mesmo tema, ambas tiradas dun debuxo de Jacopo exposto hoxe no Museo Británico. En todas as súas obras iniciais, Giambellino combinaba a severidade do debuxo e a rixidez complexa do drapeado da escola de Padua coa súa propia sensibilidade, sentimento relixioso e condición humana. Foi todo executado en témpera antiga, diluíndo a traxedia da escena cun novo e belo efecto romántico de cor.
Cun modo máis persoal, con menos dureza no contorno, mais non menos forza no sentimento, existen dúas pinturas de Cristo morto levado por anxos, en Rimini e Berlín, un tema relixioso frecuente naquel tempo. Dúas Madonas, tamén en témpera, son sen dúbida anteriores ao primeiro traballo encargado, xunto con Gentile e outros artistas, na Escola de San Marcos, onde pintou, entre outros, O Diluvio e a Arca de Noé. Infelizmente, ningún deses traballos maiores desta especie, para varias escolas, irmandades, confrarías ou mesmo o palacio ducal sobreviviron.
Madureza
dereita|miniatura|Agonía no horto Na década de 1470, realizou unha Transfiguración, hoxe en Nápoles, repetindo o seu estilo veneciano. Tamén a gran peza para o altar da igrexa de Pesaro, A coroación da Virxe, que pode ser vista como os primeiros esforzos nunha forma de arte primeiramente utilizada pola escola rival dos Vivarini. De non moito tempo despois é o célebre cadro pintado en témpera para o altar dunha capela da igrexa de san Pedro e san Paulo, que desapareceu xunto con San Pedro Mártir de Tiziano e Crucifixón de Tintoretto nun desastroso incendio en 1867.
Preto de 1480, moito do tempo e da enerxía de Giovanni foron utilizados nas súas obrigas como conservador das pinturas do gran salón do palacio ducal, que asumiu por un alto pagamento e a concesión de privilexios comerciais. Mentres reparaba obras dos seus antecesores, recibiu a encomenda de seis ou sete traballos, ilustracións das vitorias de Venecia nas guerras entre Frederico Barbarossa e o papado. Eses traballos, executados con moitas interrupcións e atrasos, eran admirados no seu tempo, mais como outros, non sobreviviron ao incendio de 1577.
Moitas obras para igrexas, sexan grandes pinturas para o altar maior ou pequenas Madonas, felizmente conserváronse. Móstrano movéndose gradualmente entre as vellas técnicas do quattrocento e as novas da pintura ó óleo, introducidas en Venecia por Antonello de Messina contra 1473. A vella intensidade patética e a devota sensibilidade saía da escena dando lugar a unha visión máis nobre, serena e elegante. A Virxe co Neno aparece tranquila na súa suavidade, os santos que a acompañan gañan poder, presenza e individualidade, grupos de anxos completan a harmonía da escena. O total esplendor das cores venecianas resplandecen nas figuras, na arquitectura, na paisaxe e no ceo.
Alto Renacemento
dereita|miniatura|A festa dos deuses (National Gallery of Art, Washington, D.C. Un intervalo de poucos anos, sen dúbida pasados nas súas ocupacións no palcio ducal, separan as pinturas para o altar maior de Frari e a Virxe do dux Barbariga, en Murano das obras da igrexa de san Zacarías en Venecia, talvez a máis impoñente de todas, datada de 1505. Outra obra para un altar maior, na igrexa de san Francisco en Venecia, é de 1507. Outros traballos desa época perdéronse no incendio xa referido. Os últimos dez anos da vida do mestre móstrano cheo de encomendas que apenas pode completar. Xa nos anos 1501 a 1504, a marquesa Isabella Gonzaga de Mantua, famosa na súa época e mesmo retratada por Leonardo da Vinci, tivo gran dificultade en obter de Bellini unha Madona e os Santos, hoxe perdida, e que fora pagada anticipadamente. En 1506 ela tentou mediante o cardeal Bembo obter outra pintura, desta vez de cuño mitolóxico, mais non se coñece o paradoiro desa obra. Albrecht Dürer, na súa segunda visita a Venecia en 1506, contou que Giambellino era aínda o mellor pintor na cidade, ben tratado e admirado.
O seu irmán Gentile morreu en 1507, completando Giovanni o cadro Prez de san Marcos que este deixara inacabado. En 1513 era o único mestre do Salón do palacio, empregando o seu pupilo Tiziano como axudante na conservación das obras. A súa última obra foi Festa dos deuses, para o duque Afonso de Ferrara, mais faleceu antes de terminar e a tarefa foi legada aos seus pupilos.
Legado
Tanto artisticamente como persoalmente, a carreira de Giovanni Bellini foi, na maior parte do tempo, serena e próspera, da mocidade á vellez, como aconteceu con varios artistas do inicio do Renacemento. Viviu para ver a súa propia escola brillar sobre a dos seus rivais, os Vivarini de Murano. Personalizou moito do esplendor de Venecia no seu tempo e viu a súa influencia propagada por un grupo de pupilos, dous dos cales pode dicirse que superaron o mestre, Giorgione, que só viviu cinco anos máis, e Tiziano, que alcanzou a gloria e viviu moitos e frutíferos anos.
Nunha perspectiva histórica, Bellini foi fundamental para o desenvolvemento do Renacemento Italiano pola súa incorporación de novas estéticas e técnicas, moitas delas aprendidas con Antonello de Messina, que trouxo novidades da súa tempada en Flandres. Popularizou o uso de tintas ao óleo, diferente da témpera usada naquel tempo pola maioría dos pintores. Introduciu tamén modificacións no simbolismo, que se pode ver en obras como San Francisco en éxtase e no altar de 'San Giobbe, onde empregou temas relixiosos por medio de elementos naturais. Contribuíu grandemente coa arte as súas experiencias co uso da cor e de tintas ao óleo na creación dunha nova atmosfera artística.
Trofeo Teresa Herrera 1959
A 14º edición do Trofeo Teresa Herrera celebrouse na Coruña o 21 de xuño de 1959 a partido único. O campión foi o Santos FC.
Frades (homónimos)
O topónimo Frades pode referirse a:
Stadio Comunale di Monigo
O Stadio Comunale di Monigo é un estadio de rugby situado na cidade italiana de Treviso (Véneto). O estadio é utilizado actualmente polo Benetton Rugby, equipo profesional que compite no Pro14, unha das competicións máis importantes do rugby, a cal agrupa equipos de Escocia, Gales, Irlanda, Italia e Suráfrica. O estadio ten capacidade para 6.700 espectadores, sen contar os que poden estar de pé á beira do campo, dos cales 2.700 están na bancada Oeste e o resto na Este. Esta tribuna Este foi ampliada e remodelada en 2018 con motivo da aumento do número de espectadores que acoden aos xogos.
Chiba
Chiba (千葉市, ちばし, Chiba-shi) é un concello xaponés, capital da prefectura de Chiba. Está situada no centro-sur da rexión de Kanto e no centro da prefectura, na parte leste da illa de Honshu. Ten 272,08 km² de superficie e unha poboación de 949.730 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 3.490 hab./km².
O concello de Chiba limita cos concellos de Narashino, Yachiyo, Sakura, Yotsukaidō, Yachimata, Tōgane, Ōamishirasato, Mobara e Ichihara.
División administrativa
O concello de Chiba divídese en 6 barrios (ku 区):
Pontevedra Fútbol Gaélico
O Pontevedra FG é un equipo de fútbol gaélico formado no ano 2013 na cidade de Pontevedra. Compite na Liga Galega de Fútbol Gaélico, Copa Galega de Fútbol Gaélico e Campionato Ibérico de Fútbol Gaélico.
Historia
esquerda|miniatura|Pontevedra FG no Torneo Ibérico celebrado na Coruña en 2015. A comezos de 2013, varios rapaces pontevedreses comezaron a interesarse por este deporte practicamente descoñecido na cidade, e que comezaba a ser practicado nalgunhas vilas do país, atraídos por un deporte popular que conserva os seus valores orixinais e que supuña unha alternativa aos deportes máis seguidos da cidade. Este grupo de mozos comezou a traballar para poder ir facendo adestramentos. Pouco tempo despois, o seu traballo daba resultado, e un grupo dunhas dez persoas comezaba co proxecto. Tras varias reunións, decidiuse adoptar o nome da cidade para o club, así como facer clara referencia á mesma no escudo; para as cores, o verde. O 9 de marzo do 2013, o Pontevedra Fútbol Gaélico botaba andar. Nos comezos adestraban nun pequeno campo abandonado situado na Barca, no concello de Poio, sen vestiarios nin duchas, coa herba en bastante mal estado, e moi próximo á autoestrada. Co tempo, este pequeno campo foi denominado cariñosamente coma "O Patatal". Logo de varios meses no "Patatal", e coa Liga Galega de Fútbol Gaélico xa a piques de comezar, comezaron a adestrar nos campos da Xunqueira. Por incompatibilidade de horarios víronse na obriga de xogar no campo do Carrasco en Marcón os partidos de liga. Na tempada 2014/15 o club consolidouse coa creación do equipo feminino. Durante tres anos o equipo masculino mantívose en primeira división, até a súa desaparición en verán de 2017. Na tempada 2017/18 competiu só o equipo feminino.
Uniforme
Uniforme titular: Camisola verde con liñas horizontais nun verde máis claro. Pantalón verde. Medias verdes.
Uniforme alternativo: Camisola granate con liñas horizontais en verde claro. Pantalón verde. Medias verdes.
Xogadoras
* 12px Capitás
O axente secreto
O axente secreto (en The Secret Agent) é un filme británico-estadounidense de 1996 escrito e dirixido por Christopher Hampton. Está protagonizado por Bob Hoskins e Patricia Arquette. É unha adaptación da novela homónima de Joseph Conrad.
-153
Outros
Historia ano a ano
Simberi
Simberi é unha illa no Arquipélago Bismarck no oeste de Océano Pacífico e pertence a Papúa Nova Guinea.
Xeografía
Simberi incluída nas illas Tabar forma parte da provincia de Nova Irlanda. Atópase a uns 900 km ao nordés de Port Moresby e a uns 25 km ao nordés da illa principal da provincia de Niu Ailan.
A illa é de orixe volcánico e ten unha superficie de ao redor de 40 km² cunha lonxitude duns 9 km e ao redor de 7 km de ancho. A altura máxima é duns 340 metros sobre o mar e atópase na parte oriental da illa. A illa está rodeada en gran parte por un arrecife de coral e unha serie de pequenas illas, a uns 10 km da costa oeste está outro dos arrecifes. Simberi é a máis setentrional e a illa máis pequena do arquipélago.
A poboación distribúese principalmente nalgunhas aldeas ao longo da costa e o interior da illa está cuberta principalmente por bosques tropicais.
A illa conta recentemente cun aeroporto. Un estreito de case 2 quilómetros de ancho separaa da veciña illa de Tatau.
Historia
O arquipélago foi habitado por melanesios, probablemente desde o 1500 aC. Foi descuberto polos mestres neerlandés Jacob Le Maire e Willem Schouten en xuño de 1616, que entón denominarona "Illa Gardner". Foron descubertos máis tarde por Abel Tasman, e polo navegante galego Francisco Mourelle de la Rúa que a chamou "San Francisco".
A zona terminou en 1885 como parte da Nova Guinea Alemá. A área foi administrada inicialmente pola compañía da Nova Guinea Alemá.
Logo da primeira guerra mundial a zona quedou baixo o control de Australia.
De 1942 a 1945 foi ocupada polo Xapón, pero logo volveu ao mandato da administración de Australia e a de Papúa Nova Guinea cando independizouse en 1975.
Hai unha mina a ceo aberto de ouro en Simberi. Dise que o mariñeiro sueco Carl Emil Pettersson foi un dos primeiros en atopar ouro na illa. Crese que Pettersson foi o modelo de Astrid Lindgren para o pai de Pippi Mediaslongas, o capitán Efraim Mediaslongas.
Voo 301 de Canadian Pacific Air Lines
O voo 301 de Canadian Pacific Air Lines era un servizo regular dende Honolulu, Hawai ata Nadi, Fidxi. O 22 de xullo de 1962 a ruta estaba sendo operada por un Bristol Britannia 314 con rexistro CF-CZB. Cando engalaba do aeroporto de Honolulu o avión tivo problemas nun motor e regresou para aterrar con tres motores cando durante o intento dun go-around esnafrouse no aeroporto, morrendo 27 dos seus 40 ocupantes.
Avión
O aparello, un cuadrimotor turbohélice Bristol Britannia 314, fora fabricado no Reino Unido e voara por primeira vez o 14 de abril de 1958. Fora entregado novo a Canadian Pacific Air Lines o 29 de abril dese ano. Foi bautizado inicialmente Empress of Vancouver e posteriormente pasou a chamarse Empress of Lima.
Accidente
O Britannia Empress of Lima estaba facendo un voo regular dende o aeroporto de Honolulu, Hawai, ata o aeroporto de Nadi, Fidxi. Pouco despois da engalaxe a tripulación tivo un aviso de lume nun motor, puxo en bandeira o motor 1 e expulsaron combustible antes de regresar a Honolulu 40 minutos despois. A aproximación con tres motores semellaba normal pero no último momento a tripulación decidiu facer un go-around e intentar outra aproximación. O avión inclinouse e desviouse cara a esquerda,golpeando a á de babor o chan a uns 550 pés do centro da pista. O avión desintegrouse cando atraveou o aeródromo antes de golpear contra algún equipamento de terra. Agás a fuselaxe traseira e a cola, o avión foi consumido polo lume. 13 persoas conseguiron escapar, pero 7 tripulantes e 20 pasaxeiros morreron.
Causa probable
A xunta de investigación do accidente concluíu que a causa probable foi "o intento de go-around con tres motores, cando o avión estaba en configuración total de aterraxe, a velocidade e altitude insuficiente para manter o control".
Universidade de Copenhague
A Universidade de Copenhaguen, en dinamarqués Københavns Universitet, é a meirande e máis antiga universidade e instituto de investigación de Dinamarca.
Historia e características
miniatura|dereita|A facultade de Humanidades. Foi fundada en 1479, e en 2010 contaba con arredor de 37.000 estudantes, a maioría mulleres (o 59%), e con máis de 7.000 empregados. A Universidade conta con diversos campus distribuídas na cidade de Copenhaguen e na área metropolitana (Stor København). Os máis dos cursos son impartidos en lingua dinamarquesa, malia que tamén existe oferta en inglés, e máis reducida en alemán. A Universidade ten case 3.000 estudantes estranxeiros, metade dos cales proveñen doutros países nórdicos.
Kärkölä
Kärkölä é un municipio de Finlandia situada na rexión de Päijänne Tavastia. En 2018 a súa poboación era de 4 496 habitantes. A superficie do termo municipal é de 259,30 km2, dos cales 2,81 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 17,53 hab./km².
Limita cos concellos de Hollola e Orimattila na súa mesma rexión, Mäntsälä, na rexión veciña de Uusimaa, e Hausjärvi e Hämeenlinna na rexión de Tavastia Propia.
O concello é unilingüe en finés.
Maria Sharapova
Maria Yuryevna Sharapova, nada o 19 de abril de 1987 en Nyagan, é unha tenista rusa. Gañou 27 títulos individuais da WTA, incluíndo catro títulos de Grand Slam. Gañou ademais o WTA Tour Championships en 2004. Sharapova foi a número 1 da clasificación da WTA en 5 diferentes ocasións, cun total de 21 semanas no máis alto. Converteuse en número 1 por primeira vez o 22 de agosto de 2005, e o conseguiu por quinta ocasión o 11 de xuño de 2012. Xogou sete finais de Grand Slam, con 4 vitorias e 3 derrotas.
Fronte ocluída
dereita|miniatura|200px|Símbolo no mapa do tempo da fronte ocluída dereita|miniatura|200px|Fronte ocluída A fronte ocluída, en meteoroloxía, fórmase ó superpoñerse dúas frontes diferentes, unha fría e outra cálida, ó se mover a primeira a maior velocidade que a segunda. A fronte fría empurra á cálida, ó ser menos densa, cara arriba tal como se fose unha cuña por baixo dela, quedando a fronte fría a rentes do chan e a cálida sen contacto con este, ocluída, e vai desaparecendo pouco a pouco.
Características
As frontes ocluídas danse, xeralmente, en zonas de baixas presións cando estas están debilitándose, e están asociadas con nubes de estratos e precipitacións lixeiras. As chuvias intensifícanse coa chegada de nubes verticais, que provocan tormentas. Esta estrutura xeral é algo diferente segundo cales das dúas masas de aire frío que se fusionaron teñen a temperatura máis baixa. Se a máis fría é a primeira hai un predominio das nubes estratiformes e as precipitacións serán débiles pero continuadas. Se polo contrario, é a segunda, predominarán as nubes de cúmulos con chuvascos, aínda que pode atoparse unha ampla variedade de condicións climáticas ó longo deste tipo de fronte.
A fronte ocluída represéntase no mapa do tempo como unha liña punteada rosada entre as marcas de fronte fría e quente cunhas frechas que sinalan a dirección de desprazamento da fronte.
Joselu Moreno
José Luis Moreno Barroso, nado o 3 de marzo de 1991 en Cartaya (Huelva, Andalucía), é un futbolista profesional español da canteira do Villarreal, que xoga como dianteiro no CD Tenerife da Segunda División.
Traxectoria
Nado en Cartaya, provincia de Huelva, Joselu naceu nunha familia humilde, quedándose a xogar ao fútbol ás noites debido a que os seus país estaban a traballar. Tras varios anos xogando ao fútbol, pasou formar parte das categorías inferiores do Recreativo de Huelva. Alí, tras ser gravado por un empregado do club, varíos equipos se interesan por el, entre eles o Atlético de Madrid, o FC Barcelona, o RCD Espanyol e o Villarreal CF, equipo polo que finalmente asinaría. Os motivos que alegou para escoller o equipo castellonenco foron a familiriadade de club e as súas instalacións, por riba de motivos económicos. Alí foi subindo polas categorías inferiores do club, até chegar en 2009 ao Villarreal C, onde no seu primeiro ano sería o máximo goleador da categoría con 19 goles, sendo o segundo máximo goleador na temporada seguinte con 27 tras Paco Alcácer (con 28).
As súas boas actuación levárono a xogar simultaneamente co Villarreal B da Segunda División. Na temporada 2011–12 márcase un destacábel comezo temporada con 5 goles en 224 minutos (un gol cada 45 minutos), sendo ademais o primeiro xogador na historia do fialial do Villarreal en conseguir un hat-trick en Segunda. Esta boa actuación lévao a debutar en Primeira División co primeiro equipo, con quen xoga ademais tres partidos da Champions League. Ao ano seguinte vaise cedido ao Córdoba, onde permanecere un ano. Ao ano seguinte deixa o seu club de toda a vida e asina co principal club da súa provincia natal, o Recreativo, para a temporada 2013–14. Alí permanece até xaneiro de 2015, abandonando o club debido á difícil situación económica da entidade, e asinando polo RCD Mallorca. Tras o final da temporada, o 28 de agosto asina polo Club Deportivo Lugo para as seguintes dúas temporadas, con opción a unha máis. Despois dun ano se moito protagonismo no cadro lucense, na temporada 2016–17 consegue converterse no máximo baluarte do equipo, conseguindo ser o máximo goleador da categoría con 23 goles, o primeiro na historia do club.
Forcas, Forcas, Parada de Sil
Forcas é un lugar da parroquia de Forcas no concello ourensán de Parada de Sil na Terra de Caldelas.
Antigamente, Forcas foi unha das parroquias máis activas e dinámicas do contorno, pero na actualidade encóntrase con escasa poboación debido ao éxodo rural que fixo que a maioría da xente que habitaba alí marchase ás cidades.
Igrexa de San Mamede
É unha igrexa datada en 1822 e está dedicada a san Mamede, que preside unha das súas fachadas. No seu interior, consérvase un retablo de estilo barroco.
Ponte medieval de Conceliñas
A xente do lugar refírese a esta ponte co nome de "Conceliñas". Este é un topónimo corrompido que na súa orixe recibía o nome de "Canceliñas", diminutivo de cancela, voz galega que deriva da voz latina cancellus “enreixado, barreira”.
Existen varias posibilidades da orixe do nome outorgado á devandita ponte. Unha explicación é a designación das terras de labor situadas na parroquia de Pedrafita preto da ponte. Outro motivo polo que puido recibir este nome é porque esta ponte contaba cun enreixado ou barreira que regulaba fiscalmente o paso por ela.
A ponte atravesa o río Mao, afluente do río Sil. O río Mao, tamén chamado río Vello, nace ao pé da serra de San Mamede e foi descrito por Otero Pedrayo como “de variado e impresionante curso”.
Esta ponte foi unha infraestrutura vital para as comunicacións entre o mosteiro de Montederramo e Castro Caldelas na idade media. No río atopouse unha espada, chamada espada de Forcas do final da Idade de Bronce (1250-1000 a.C.). Atopouse a comezos do século XX mentres se construía unha canle de agua para a fábrica de luz que está preto dese lugar.
Ermida de Trigúas
É unha capela que se atopa nos arredores de Forcas e non ten culto permanente. Está caracterizada por un arco de medio punto e outros motivos que a identifican na arquitectura románica.
A ermida de Trigúas é un lugar de romaría e encontro festivo, que se celebraba na segunda semana de setembro. Unha lenda di que a ermida de Trigúas ten dúas irmás, que son a ermida de Cadeiras, ao outra beira do río, e a dos Remedios, en Castro Caldelas, e que as tres se ven e se escoitan.
Peneireiro cincento
thumb| Elanus caeruleus O peneireiro cincento (Elanus caeruleus) é unha ave Falconiforme de pequeno tamaño de familia Accipitridae.
Descrición
É unha ave de rapina pequena, duns 30 a 35 cm de lonxitude e cunha envergadura de alas de entre 80 e 90 cm. O corpo é na maior parte branco. A cabeza, relativamente grande, é branca cunha máscara negra. A parte superior do corpo ten cor gris azulada, con manchas negras nos ombreiros. As alas son estreitas coas puntas negras. A cola é moi curta. Ten os ollos vermellos brillantes e as patas de cor amarela alaranxada.
Distribución e hábitat
Áchase preferentemente na África subsahariana e na Asia tropical. No norte de África vive en Marrocos, Alxeria e Exipto. En Europa aparece só nunha pequena zona do sur da Península Ibérica. Son aves, en xeral, sedentarias, aínda que poden facer desprazamentos ocasionais.
En boa parte do sur de Asia encóntrase a subespecie E. c. vociferus. Nas illas surasiáticas hai diversas subespecies máis.
Viven en espazos abertos coma estepas, sabanas e zonas semidesérticas ou mesmo campos cultivados, nos que haxa arbores illadas para espreitar e face-los niños.
Alimentación
Comen pequenos mamíferos, principalmente roedores, paxaros pequenos ou crías de ave de pequeno tamaño e réptiles, sobre todo lagartas e insectos. Localiza as presa voando lentamente ou espreitando dende unha árbore ou outro punto elevado.
Reprodución
A femia constrúe, con material achegado polo macho, un niño nunha árbore. Poñen tres ou catro ovos, pero en casos illados a cantidade varía entre dous e seis.
Lingua moldova
A lingua moldova (limba moldovenească, ou лимба молдовеняскэ) é un dos nomes da lingua romanesa na República de Moldavia, e segundo o Artigo 13 da constitución; o outro nome, recoñecido pola Declaración de Independencia de Moldavia e o Tribunal constitución é "romanés".
A nivel oficial, o Tribunal Constitucional interpretou no 2013 que o Artigo 13 da constitución foi substituído pola Declaración de Independencia, dando así un estatuto oficial á lingua nomeado como 'romanés'.
Ortografía
miniatura|dereita|Un sinal de "Benvidos!" en cirílico moldovo en [[Tiráspol, Transnistria, 2012. A frase en alfabeto latino sería: "Bine ați venit!"]] A lingua foi escrita, xeralmente, en alfabeto romanés cirílico (baseado no alfabeto do antigo eslavo eclesiástico) antes do século XIX. Dende aí até a primeira guerra mundial, foron usados o antigo cirílico e o latino, até que o antigo cirílico caeu en desuso. No período de entreguerras, as autoridades soviéticas da República Socialista Soviética Autónoma de Moldavia usaron o latino e o cirílico para escribir a lingua, debido ás metas políticas dese tempo. Entre 1940 e 1989, durante o dominio soviético do país, o novo alfabeto cirílico moldovo substituíu ó alfabeto latino como o alfabeto oficial de Moldavia. En 1989, o alfabeto latino foi, de novo, adoptado en Moldavia, xunto coas regras ortográficas usadas en Romanía nese tempo. Porén, en Transnistria seguese usando o alfabeto cirílico.
Voo 810 de Varig
O voo 810 de Varig era un servizo regular internacional de pasaxeiros dende Río de Xaneiro ata Os Ánxeles con escalas en Lima, Bogotá, Cidade de Panamá e Cidade de México. O 27 de novembro de 1962 o Boeing 707-441 que operaba a ruta esnafrouse nunha montaña na aproximación a Lima, matando aos 97 pasaxeiros e tripulantes. Na época foi o accidente aéreo con máis vítimas mortais no Perú.
Avión
O aparello involucrado no accidente era un Boeing 707-441 equipado con catro motores Rolls-Royce Conway 508, con rexistro PP-VJB. No momento do accidente o avión tiña dous anos e acumulaba 6 326 horas de voo. O seu certificado de aeronavegabilidade fora emitido o 12 de setembro de 1962 e expiraba o 22 de maio de 1963.
Anatolii Marienhof
Anatolii Borisovich Marienhof (en Анатолий Борисович Мариенгоф), nado o 6 de maio de 1897 e finado o 24 de abril de 1962, foi un poeta, novelista e dramaturgo ruso. Unha das figuras principais do Imaxinismo, recordado na actualidade polas súas memorias que describen a vida literaria rusa de 1920s e a súa amizade con Sergei Esenin.
Traxectoria
Anatolii Marienhof naceu nunha familia nobre en Nizhnii Novgorod. Tras a súa graduación no instituto en 1914 foi mobilizado e serviu durante a primeira guerra mundial na Fronte Oriental.
A carreira literaria de Marienhof empezou en 1918 cunha contribución nun almanaque publicado en Voronezh, nese ano tamén se trasladou a Moscova e coñeceu a Sergei Esenin e outros poetas moscovitas. Xuntos comenzaron un novo movemento poético chamado Imaxinismo. Marienhof participou en todas as accións e publicacións imaxinistas, tamén publicou unha ducia de libros de poesía no período 1920-1928.
Despois da publicación da súa última novela, "Homes afeitados", en 1930 en Berlín, Marienhof tan só escribiu para o teatro e máis tarde para a radio sen esperanza de publicar de novo.
Nos seus últimos anos, despois da morte de Stalin, Marienhof dedicouse a escribir as súas memorias que se publicaron décadas despois da súa morte.
Joan Salvador i Riera
Joan Salvador i Riera, nado en Barcelona o 1 de decembro de 1683 e finado o 21 de febreiro de 1726, foi un boticario e naturalista catalán.
Traxectoria
Era o fillo máis vello de Jaume Salvador i Pedrol, tamén boticario e naturalista. Graduouse como mestre en artes no Estudo Xeral de Barcelona en 1700 e dous anos máis tarde semella que foi admitido no Colexio de Boticarios barcelonés.
Estudou botánica en Francia, con Peire Magnol en Montpellier e mais con Joseph Pitton de Tournefort, amigo do seu pai (con quen herborizara polo Principado e polo País Valenciano), en París. Viaxou por Occitania e por Italia, retornando a Barcelona no outono de 1706, cando a cidade se convertera en corte do pretendente Carlos III e, na traseira do seu pai, reuníanse en tertulia diferentes facultativos dos exércitos aliados (ingleses, neerlandeses, savoianos) interesados na historia natural.
Participación na Guerra de Sucesión española
Malia a situación bélica, Salvador mantivo correspondencia e intercambios con correspondentes, como os ingleses James Petiver e Hans Sloane ou o neerlandés Hermann Boerhaave. Durante a Guerra de Succesión viaxou a Mallorca e Menorca, xa ocupada esta polos británicos, sendo un dos primeiros en herborizar nestas illas de maneira sistemática. Participou na defensa de Barcelona contra as forzas de Filipe V, até o punto de que algún dos seus correspondentes chegou a dalo por morto durante o asalto final do día 11 de setembro de 1714.
Viaxe pola Península Ibérica
Acabada a guerra, en 1715, foi nomeado correspondente da Academia Real de Ciencias de París, acompañando no ano seguinte a Antoine de Jussieu, enviado polo Rexente de Francia, nunha viaxe por España e Portugal destinado a refacer e ampliar os itinerarios botánicos de Tournefort e enriquecer as coleccións de plantas destes territorios para os herbarios do Jardin du Roi (Xardín do Rei) parisiense. Joan Salvador redactou un diario da viaxe. Nel dá, aínda que por desgraza dunha maneira esquemática, noticias e as súas impresións dos lugares que visitaban, nunha península que acababa de saír da guerra.
Traballou durante anos na redacción dunha flora de Cataluña, hoxe perdida, mais da cal pode dar idea o herbario que achegou, actualmente conservado no Institut Botànic (Instituto Botánico) de Barcelona.
A Galiza que viu Salvador
Joan Salvador e os seus compañeiros entraron en Galiza desde Portugal o 20 de abril de 1717. A primeira terra que pisou foi Salvaterra de Miño, para dirixirse desde aí para O Porriño, Redondela e Pontevedra. A Salvador pareceulle que a lingua galega era semellante ao portugués (la llengua que parlen los gallegos és casi com lo portuguès, però ab diferent accent) e tamén que as xentes vestían semellante. Anotou tamén que neste treito os cereais sementados eran cebada e maínzo. O 23 de abril chegaron a Santiago de Compostela. Causoulle mala impresión a cidade (los carrers, mals i tots ab voltes: as rúas, malas e retortas ; és molt humida per totes parts i un poc malsana: é moi húmida por todos lados e un tanto malsán), porén fala mellor da catedral, da que indica que ten dúas torres "ben feitas", e describe con certo pormenor, dando noticia do botafumeiro. O día 25 partiron de Santiago, camiño de Lugo, pasando polo mosteiro de Sobrado, dando as queixas habituais dos viaxeiros que pasaron por Galiza, sobre a incomodidade dos aloxamentos (estiguérem també malament, entre porcs, vaques etc.: pasámolo mal, entre porcos, vacas etc.). Apenas paran en Lugo, onde chegan o 27 de abril e marchan o 28. No camiño do Cebreiro anota que hai neve nas montañas e que durante o inverno non se pode pasar por causa desa neve. O 29 de abril pasaron xa ao reino de León, aínda que o 30, Salvador indica de Vilafranca do Bierzo: "és l'última vila de Galicia, encara que ells no es tenen per gallegos" (é a última vila de Galiza, aínda que non se teñen por galegos"). En total apenas botaran unha decena de días en Galiza, dos cales un terzo os pasaran en Santiago.
Plastic Beach
Plastic Beach é o terceiro álbum de estudio da banda virtual británica Gorillaz, editado o 3 de marzo do 2010 a través dos selos Parlophone e Virgin Records. Concibido dende un proxecto inacabado de Gorillaz chamado Carousel, o álbum foi gravado dende xuño do 2008 ata novembro do 2009 e foi producido principalmente por Damon Albarn. Nel aparecen varios artistas convidados, como Snoop Dogg, Gruff Rhys, De La Soul, Bobby Womack, Mos Def, Lou Reed, Mick Jones, Mark E. Smith, Paul Simonon, Bashy, Kano, Little Dragon e Hypnotic Brass Ensemble.
O disco estreouse no número 2 da lista británica de álbums, vendendo 74.000 copias na súa primeira semana. Nos Estados Unidos estreouse tamén no número 2 da lista Billboard 200, ao vender nese país 112.000, e foi listada tamén no top 10 de varios países máis. Despois do seu lanzamento, Plastic Beach recibiu polo xeral recensións positivas da meirande parte dos críticos musicais.
Chaira panónica
miniatura|250px|Paisaxe da Chaira Panónica en [[Hungría.]] miniatura|250px|Paisaxe da Chaira Panónica preto de [[Novi Sad, Serbia.]]
A chaira panónica é unha gran chaira de Europa Central orixinada tras o desecamento durante o Plioceno do Mar Panonio. O río Danubio divídea aproximadamente pola metade e é un subsistema xeomorfolóxico do sistema Alpes-Himalaia.
Características
A chaira está aproximadamente limitada polos Montes Cárpatos, os Alpes, os Alpes Dináricos e os Balcáns. Pola gran lonxitude da fronteira cárpata, tamén pode referirse a ela como a conca cárpata (sobre todo en textos húngaros). A conca forma unha discreta unidade topográfica na paisaxe europea, rodeada por impoñentes fronteiras xeográficas que crearon unha zona cultural de semellantes características. Estas semellanzas son máis patentes no sur e no leste.
As precipitacións, habituais aínda que non abundantes, converten á zona en propicia para a agricultura, mesmo chegouse a dicir que os seus campos poderían abastecer a toda Europa. Para os primeiros poboadores, a chaira ofrecía poucas fontes de metais ou pedra. Desta forma, cando os arqueólogos atopan obxectos de obsidiana, cobre ou ouro, é-lles posible obter información moi valiosa acerca das antigas rutas comerciais.
Historia
A chaira foi nomeada así polos panonios, que habitaban ao norte das tribos ilirias. Varios pobos diferentes han habitado a zona ao longo da historia. No século I a.C., as partes orientais da chaira pertenceron a Dacia, e no século I as parte occidentais foron incluídas no Imperio romano. Estableceuse nesta área a provincia romana chamada Pannonia, e a cidade de Sirmium foi unha do catro capitais do Imperio romano no século III.
O reino de Hungría, establecido no ano 1000 polos maxiares, estaba centralizado ao redor da chaira e incluíaa case toda (como a que formou o reino ávaro). Tras a Batalla de Mohács en 1526 as partes central e leste da chaira foron incluídas dentro do imperio otomán, e os restos do reino de Hungría ao noroeste uníronse á monarquía dos Habsburgo, que a chamaron reino de Hungría. As unidades administrativas que o imperio otomán organizou na chaira foron a Eyalet de Budim, a Eyalet de Egri, a Eyalet de Sigetvar e a Eyalet de Temeşvar. As partes orientais da chaira pertenceron ao semindependente Principado de Transilvania, que estaba baixo soberanía otomá.
A chaira panónica converteuse desta forma no escenario do enfrontamento de dous imperios. Ao final do século XVII os Habsburgo derrotaron aos otománs, anexionándose a maioría da chaira. As unidades administrativas dos Habsburgo na chaira eran o reino de Hungría, o Banato de Temeswar, as Fronteiras Militares, o reino de Croacia e o reino de Eslavonia.
A monarquía dos Habsburgo converteuse no Imperio Austríaco (en 1804) e máis tarde, en 1867, no Imperio Austrohúngaro. A maior parte da chaira estaba situada dentro da parte de Austria-Hungría, mentres que todas as outras posesións dos Habsburgo na chaira estiveron integradas no reino de Hungría até 1882. O reino autónomo de Croacia-Eslavonia, unha das Terras da Coroa de Santo Estevo, comprendía as zonas suroccidentais da chaira. Dende 1918, a rexión foi dividida entre Hungría, Romanía, Checoslovaquia, Austria, e o reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos (nomeado Iugoslavia en 1929).
División
A chaira de Pannonia está dividida en dous partes ao longo das Montañas Medias Transdanubianas (en húngaro: Dunántúli-középhegység). A parte noroeste é chamada Chaira Panónica Occidental (ou provincia) e a parte sueste Chaira Panónica Oriental (ou provincia).
Mar Panonio
O precursor da actual chaira foi un mar superficial que acadou unha ampla extensión durante o Plioceno, depositando de 3 a 4 km de sedimentos.
Trichiurus
Trichiurus é un xénero de peixes teleósteos mariños da orde dos perciformes, suborde dos escombroideos, que é o tipo da familia dos triquiúridos e da subfamilia dos triquiurinos.