cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Améndoa
miniatura|Améndoas miniatura|Amendoado de [[Allariz]] A améndoa (do latín vulgar amyndula, no latín clásico amygdalum, -i, de orixe grega, que denominaba tanto a árbore coma o froito) é o froito da amendoeira, é unha drupa oblonga, engurrada e de cor verde, dentro contén a semente, branca, oblonga e apatelada, recuberta por unha película de cor canela.
Pódese comer en cru, en turróns, en confeitaría. A esencia de améndoa tamén se utiliza en perfumaría.
California é a principal área produtora de améndoa, séguelle España.
Fitzgerald Stadium
O Fitzgerald Stadium (en irlandés:Staidiam Mhic Gearailt) é un estadio de deportes gaélicos situado en Killarney, no Condado de Kerry, Irlanda. É o principal estadio do condado, porque nel xogan os equipos máis importantes da Kerry GAA. Ten unha capacidade de 43.180 espectadores.
O estadio é nomeado así en honra a Dick Fitzgerald, un dos primeiros grandes xogadores de fútbol gaélico. O estadio foi oficialmente inaugurado o 31 de maio de 1936 polo Dr O'Brien (futuro bispo de Kerry) e por J.M. Harty (arcebispo de Cashel.
Articulación frontoparietal
miniatura|275px|Articulacións ou suturas óseas dun cranio humano. 1 [[sutura coronal; 2 sutura saxital; 3 sutura lamboide.]] A articulación frontoparietal é unha articulación inmóbil da parte superior da calota cranial. A súa osficiación plena non se acada ata os vinte ou mesmo os corenta anos. O retardo débese a que é preciso non pechar o cranio ata o remate do crecemento do cerebro. A esta mesma articulación denomínaselle sutura coronal.
As superficies articulares son:
O punto no que se unen a sutura cranial e a sutura lonxitudinal chámase bregma.
Unha osificación prematura é unha seria alteración, xa que co crecemento cerebral, habería un aumento perigoso da presión intracranial, debido a que non hai espazo para el.
The Legend of Zelda: Ocarina of Time
The Legend of Zelda: Ocarina of Time (A lenda de Zelda: A ocarina do tempo) é o primeiro videoxogo da saga The Legend of Zelda para Nintendo 64. Este videoxogo é unha combinación de xogo de acción, aventura en terceira persoa e xogo de rol (RPG). Foi sen dúbida un dos xogos con máis éxito do seu tempo.
Argumento
O xogo sitúase no Reino de Hyrule, un lugar medieval-máxico no que viven diferentes razas e criaturas. A aventura empeza na pequena aldea do Bosque Kokiri, onde un raparigo chamado Link, que é discriminado porque, ó contrario do resto dos Kokiris, carece dunha fada protectora. Link é chamado pola árbore Deku, que lle encomenda a misión de partir nunha longa viaxe para salvar á Princesa Zelda e a todo o Reino de Hyrule. Durante a aventura, o rapaz crecera e aprendera novas habilidades, conseguindo vencer ó malvado Ganondorf e salvar Hyrule da catástrofe.
NKVD
O Comisariado do pobo para asuntos internos (Народный комиссариат внутренних дел, Narodnyy komissariat vnutrennikh del), abreviado como NKVD (НКВД) foi a organización da policía política e secreta da Unión Soviética encargada de executar directamente o estado de poder dos soviéticos, incluída a represión política, durante a época de Iosif Stalin.
O NKVD contiña á policía regular e política da URSS (incluída a de tráfico, bombeiros, garda de fronteiras e arquivos), pero é máis coñecido polas actividades do Gulag e da Dircción Xeral de Seguridade do Estado (GUGB), que finalmente acabou converténdose no Comité de Seguridade do Estado (KGB). Levou a cabo execucións extraxudiciais en masa, dirixiu o sistema de campos de traballos forzosos do Gulag, acabou coa resistencia, realizou deportacións masivas de nacionalidades enteiras e kulaks a rexións impopulares do país, vixiou as fronteiras do estado, encargouse da espionaxe e os asasinatos políticos no estranxeiro, foi a responsable de influír nos gobernos doutros países e de facer cumprir a política estalinista dentro dos movementos comunistas doutras nacións.
Historia e estrutura
Despois da Revolución de Outubro de 1917, o goberno provisional disolveu a policía do Tsar e creou militsiya do pobo. A Revolución de Outubro estableceu un novo réxime bolxevique, a República Socialista Soviética Federativa de Rusia (RSSFR), e o Ministerio de Interior converteuse (MVD) no NKVD baixo un Comisario do pobo. Porén, o aparato do NKVD estaba abrumado polas tarefas herdadas do MVD, como a supervisión dos gobernos locais e a loita contra incendios, e a forza de traballo proletaria da agora Militsiya de traballadores e labregos era moi inexperta. Ao decatarse de que non quedaba ningunha forza de seguridade competente, o Consello de Comisarios do Pobo creou unha policía política secreta, a Cheka, liderada por Felix Dzerzhinsky. Esta gañou o dereito de poder realizar xuízos rápidos non xudiciais e execucións, se se consideraba necesario co obxectivo de "protexer a revolución".
A Cheka reorganizouse en 1922 como o Directorio Político do Estado, ou GPU, do NKVD da RSSFR. En 1923 formouse a URSS coa RSFSR como o seu membro máis grande. O GPU converteuse no OGPU (Directorio Político do Estado Unificado), baixo o Consello de Comisarios do Pobo da URSS. O NKVD da RSSFR retivo o control da militsiya, ademais doutras responsabilidades.
En 1934, o NKVD da RSSFR foi tranformado nunha forza de seguridade de toda a unión, o NKVD da URSS (ao cal os líderes do Partido Comunista da Unión Soviética comezarían a chamar "o destacamento dirixente do noso partido"), e o OGPU foi incorporado no NKVD como Directorio Principal da Seguridade do Estado (GUGB); o separado NKVD da RSSFR non resucitaría ata 1946 (como o MVD da RSSFR). Como resultado, o NKVD fíxose tamén responsable de todas as instalacións de detención (incluídos os campos de traballos forzados, coñecidos como GULag) ademais de funcionar como policía regular. Ata a reestruturación comezada por Nikolai Yezhov cunha purga da policía política rexional no outono de 1936 e formalizouse por unha directiva de maio de 1939 do NKVD de toda a Unión, pola cal todos os nomeamentos da policía política local controlábanse dende o centro, houbo tensións frecuentes entre o control centralizado de unidades locais e a complicidade desas unidades con elementos locais e rexionais do partido, que moitas veces acababan frustrando os plans de Moscova.
Dende a súa creación en 1934, o NKVD da URSS experimentou moitos cambios organizativos; só entre 1938 e 1939, a estrutura do NKVD cambiou tres veces.
Pedro Sánchez
Concelleiro do Concello de Madrid entre 2004 e 2009, en setembro de 2009 converteuse en deputado no Congreso. Sucesor en 2014 de Alfredo Pérez Rubalcaba á fronte do PSOE, en 2015 e 2016 foi o candidato proposto polo seu partido á presidencia do Goberno.​ En 2016, co PSOE dividido ante a tesitura de postular un goberno alternativo a Mariano Rajoy ou absterse ante a investidura deste último, Sánchez, contrario á segunda opción, viuse obrigado a dimitir como secretario xeral do PSOE e máis tarde tamén renunciaría á súa acta de deputado. ​ En xuño de 2017 retornou á secretaría xeral do partido tras impoñerse en primarias a Susana Díaz e Patxi López.
Produto dunha moción de censura exitosa contra Mariano Rajoy, foi investido presidente do Goberno en xuño de 2018. É o sétimo xefe de goberno do período democrático actual.
Inicios
Pedro Sánchez naceu no barrio madrileño de Tetuán. Xogou no Club Baloncesto Estudiantes ata os 21 anos.
En 1990 empezou a estudar a licenciatura en Ciencias Económicas e Empresariais na Universidade Complutense de Madrid, licenciándose en 1995. En 1993 afiliouse ao PSOE, tras a vitoria de Felipe González nas eleccións dese ano. Realizou un máster en Política Económica da UE pola Universidade Libre de Bruxelas (1997-1998) e un máster en Liderado Público pola escola de negocios IESE da Universidade de Navarra.
Con 26 anos traballou como asesor no Parlamento Europeo coa socialista Bárbara Dührkop (onde coincidiu con Óscar López) e máis tarde como xefe de gabinete do Alto Representante das Nacións Unidas en Bosnia, Carlos Westendorp, durante a Guerra de Kosovo ao servizo do Fondo Monetario Internacional e o Banco Mundial.
En 2000 foi un dos delegados no 35º Congreso Federal do PSOE, no que saíu elixido José Luis Rodríguez Zapatero como secretario xeral e José Blanco como secretario de Organización. Este rodeouse dun reducido equipo de colaboradores próximos ao secretario de Organización, entre os que se encontraban Óscar López e Antonio Hernando.
Concelleiro de Madrid
En 2003 concorreu ás eleccións municipais na lista do PSOE por Madrid que encabezaba Trinidad Jiménez. Situado no posto 23 (a pesar das instrucións da secretaría federal de Organización, o PSM non quixo pregarse e colocou a Sánchez neste posto), non conseguiu acta de concelleiro (o PSOE obtivo só 21 concelleiros). Non foi ata un ano despois cando se converteu en concelleiro, tras as renuncias de dous compañeiros. Converteuse nun compoñente fundamental do equipo da líder da oposición, Trinidad Jiménez.
Casou en 2006 con María Begoña Gómez Fernández, coa que ten dúas fillas, Ainhoa e Carlota. A súa voda foi oficiada pola súa correlixionaria e entón concelleira do Concello de Madrid, Trinidad Jiménez.
Revalidou de novo a súa acta nas as eleccións municipais de 2007. Dende a oposición ocupou responsabilidades nas áreas de Economía, Urbanismo e Vivenda.
Nas eleccións xerais de 2008 formou parte da candidatura socialista pola circunscrición de Madrid, sen obter escano. Dende 2008 e ata 2013, Pedro Sánchez foi profesor asociado de Estrutura Económica e Historia do Pensamento Económico na Facultade de Ciencias Xurídicas e Empresariais da Universidade Camilo José Cela.
Deputado no Congreso
Tras a renuncia de Pedro Solbes á súa acta de deputado en setembro de 2009, ocupou a súa vacante no Congreso dos Deputados, polo que abandonou o seu posto como concelleiro da casa do concello madrileña. Durante a súa primeira lexislatura como deputado, desempeñou responsabilidades de voceiro adxunto na Comisión de Política Territorial e foi membro das comisións de Asuntos Exteriores e a Mixta de Asuntos Europeos.
En 2010, os xornalistas parlamentarios elixírono deputado revelación. Ese mesmo ano traballou con Trinidad Jiménez nas primarias nas que se enfrontou, sen éxito, con Tomás Gómez pola candidatura á presidencia da Comunidade de Madrid en 2011.
Actividade profesional e doutoramento
Nas eleccións xerais de 2011 situouse no undécimo posto da lista do PSOE por Madrid, pero quedou novamente fóra do Congreso por obter o seu partido só dez deputados na devandita circunscrición.
Volta ao Congreso e candidatura á secretaría xeral
En xaneiro de 2013 volveu ao Congreso dos Deputados tras a renuncia ao escano de Cristina Narbona para ocupar un posto no Consello de Seguridade Nuclear. En novembro de 2013 foi un dos coordinadores da conferencia política do PSOE.
O seu nome empezou a soar como candidato á Secretaría Xeral cando á presentación do seu libro La nueva diplomacia económica española en decembro de 2013 acudiron numerosos dirixentes socialistas, como Ramón Jáuregui, Elena Valenciano, Trinidad Jiménez, Miguel Sebastián, Eduardo Madina ou José Blanco. Neste libro recollía os contidos da tese coa que obtivo o doutoramento.
A pesar de non pertencer nunca á Executiva nin ao Comité Federal do PSOE, durante os primeiros meses de 2014, Pedro Sánchez foi un dos candidatos potenciais que se postularon para as primarias previstas para novembro de 2014 para elixir o candidato do partido ás xerais de 2015 e comezou a percorrer as agrupacións socialistas de toda España.
Nas eleccións celebradas o 13 de xullo, obtivo un 49% dos votos, fronte a un 36% de Madina e un 15% de Pérez Tapias, proclamándose gañador. Converteuse oficialmente no sucesor de Alfredo Pérez Rubalcaba no Partido unha vez que o Congreso Extraordinario do PSOE dos días 26 e 27 de xullo de 2014 ratificou os resultados e ocupou por primeira vez o posto non oficial de líder da oposición na sesión do 10 de setembro de 2014 do Congreso dos Deputados.
Secretario xeral do PSOE
Tras a súa designación, Pedro Sánchez afronta o reto de recuperar a unidade do partido e a confianza dos antigos votantes do PSOE, un 25% dos cales se decanta por un novo partido, Podemos, liderado por Pablo Iglesias Turrión.
Dende entón participou en numerosos programas televisivos tales como Sálvame, El Hormiguero, El programa de Ana Rosa, Viajando con Chester, Un tiempo nuevo, La Sexta Noche, Salvados ou Planeta Calleja.
Avogou pola reforma da Constitución, propoñendo un modelo federal para España, así como volver cambiar o seu artigo 135. A Podemos acusouno en numerosas ocasións de populista, para na actualidade criticar o seu "oportunismo ideolóxico".
O día 21 de xuño de 2015 proclámase oficialmente candidato á presidencia do Goberno de España. Incorporou ás súas listas a independentes como a militar Zaida Cantera ou a ex-membro de UPyD Irene Lozano. Para o seu programa económico, recuperou a Jordi Sevilla.
Vieu
Vieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Pedro Sánchez
Secretario xeral do PSOE
Tras as eleccións xerais celebradas o 20 de decembro de 2015, nas que o PSOE foi segunda forza política en número de deputados, con 90 escanos, Sánchez foi proposto por Filipe VI como candidato a ser investido presidente do Goberno o 2 de febreiro de 2016.​ O 24 de febreiro o PSOE alcanzou un acordo con Ciudadanos, que obtivera 40 deputados nas eleccións, para investir a Sánchez.​ A investidura foi rexeitada definitivamente no Congreso en segunda votación o 4 de marzo, con 131 votos a favor (PSOE, Ciudadanos e Coalición Canaria) e 219 votos en contra (o resto de deputados). Tratouse da primeira vez no actual período democrático que o candidato á presidencia do Goberno fracasaba e non lograba a confianza do Congreso na segunda votación de investidura.
Foi tamén candidato á Presidencia do Goberno nas eleccións do 26 de xuño de 2016. A candidatura do PSOE obtivo o seu mínimo histórico dende a restauración da democracia, con 85 deputados (84 do PSOE e un de Nueva Canarias). Tras o pacto do Partido Popular con Ciudadanos para a investidura de Mariano Rajoy, repetiu reiteradas veces que votaría «non» e non se abstería para permitir un goberno do PP. Tras a investidura errada de Rajoy, pediu ás «forzas do cambio» (Podemos e Ciudadanos) que permitisen un goberno alternativo ao PP.
Crise do PSOE e defenestración
O 28 de setembro de 2016, Antonio Pradas, secretario de Política Federal do PSOE, presentou na sede do partido a dimisión en bloque de 17 membros da Executiva Federal, para forzar a súa disolución, ao quedar reducida a 18 membros (38 na súa orixe) e lograr con iso a dimisión de Pedro Sánchez. Na tarde do 1 de outubro, tras rexeitar o Comité Federal a súa proposta de convocatoria dun Congreso Federal, Pedro Sánchez presentou finalmente a súa dimisión como secretario xeral do PSOE dando así paso á formación da xestora que reclamaban os seus críticos.
O 29 de outubro de 2016, Pedro Sánchez entregou a súa acta de deputado, deixando vacante o seu escano horas antes á votación de investidura de Mariano Rajoy. A noticia foi comunicada por el mesmo, minutos despois de entregar o acta.
Tras a perda de poder orgánico no partido, Sánchez efectuou unha xira a bordo do seu Peugeot 407 visitando militantes de base en diferentes puntos de España.​ En xaneiro de 2017 Pedro Sánchez anunciou a súa candidatura á secretaría xeral do PSOE para as primarias previstas para o mes de maio.
Volta á secretaría xeral
O 21 de maio de 2017 foi reelixido como secretario xeral do PSOE nunhas eleccións primarias fronte ás candidaturas respectivas de Susana Díaz e Patxi López obtendo máis do 50% dos votos dos militantes. Sánchez foi proclamado secretario xeral durante a celebración do 39º Congreso do partido o 18 de xuño de 2017.
O PSOE decidiu apoiar ao Goberno na aplicación do artigo 155 da Constitución Española en Cataluña tras unha proclamación unilateral de independencia.
Moción de censura
A finais de maio de 2018 produciuse o fallo da Audiencia Nacional da primeira macrocausa do Caso Gürtel no que, á parte da sentenza de 351 anos acumulados de prisión para 29 dos acusados,​ sinalouse ao Partido Popular como partícipe a título lucrativo da trama, apuntándose ademais a falta de credibilidade do testemuño como testemuñas de varios políticos do PP, incluído o do presidente do Goberno, Mariano Rajoy.
Tras a difusión da sentenza, o PSOE rexistrou o 25 de maio en sede parlamentaria unha moción de censura contra Rajoy presentando a Sánchez como candidato á presidencia do Goberno. A presidenta do Congreso dos Deputados, Ana Pastor, programou a súa celebración para os días 31 de maio e 1 de xuño.​ O 1 de xuño tivo lugar a votación, que saíu adiante con 180 votos a favor, 169 en contra e 1 abstención.
Presidente do Goberno
Filipe VI dispuxo o nomeamento de Sánchez como presidente do Goberno por real decreto do 1 de xuño. Sánchez prometeu o seu cargo ante o monarca ao día seguinte no Palacio da Zarzuela, fronte a un exemplar da Constitución. Optou por facelo sen símbolos relixiosos despois de que a Casa do Rei acordase en xullo de 2014 dar a opción aos altos cargos de xurar ou prometer con ou sen a Biblia e a cruz, sendo o primeiro presidente de Goberno do actual período democrático en optar por iso. Os 17 integrantes do seu novo consello de ministros tomaron posesión o día 7 de xuño, destacando a elevada proporción de mulleres ministras fronte aos homes (11 contra 6).​ Isto converte a España no Estado coa maior proporción de mulleres á fronte dese cargo do mundo, por enriba de Islandia ou Suecia. Sánchez nomeou como director do Gabinete da Presidencia do Goberno (xefe do seu gabinete) a Iván Redondo.
Xosé Bocixa
Xosé Antón Bocixa Rei, chamado comunmente Bocixa, nado nas Encrobas en 1967, é un músico, xornalista e realizador audiovisual, vocalista da banda de rock Zënzar.
Traxectoria
Participou dende novo en distintos movementos cidadáns e culturais. Traballou en diversos campos do mundo audiovisual como a dobraxe, a produción ou o atrezzo. Como músico, a finais dos anos oitenta Bocixa foi un dos fundadores do grupo de rock Mördor, logo renomeado como Zënzar. A banda, da que é vocalista, é a máis veterana do rock en galego, con máis de 30 anos en activo e sete traballos de estudio no mercado (Disparados ao futuro, Todo vai ben, Rocanrol, Sigue... e dalle, A "Tribu", Vaise armar e Camiñando entre serpes. "Vai polos padriños" é un disco homenaxe nos que 20 bandas galegas versionean temas do grupo.
Como xornalista, traballou en RTV Cerceda e A Nosa Terra Dixital. Colaborou varios anos na revista Tempos Novos e en medios como Praza Pública, Galicia Confidencial e outros medios especializados en música. Na actualidade colabora con Nós Televisión realizando reportaxes audiovisuais en formato documental, sobre temáticas sociais como as agresións ao medio ambiente e ao territorio.
En 2007 dirixiu o documental As Encrobas. A ceo aberto no que tratou o conflito das Encrobas, a loita que mantiveron os veciños das Encrobas contra as expropiacións que se levaron a cabo para a explotación dunha mina de carbón, destacando o papel do cura Moncho Valcarce. En 2009 dirixiu A NOSA TERRA 1907-2007, un documental sobre o centenario da publicación A Nosa Terra. En 2011 dirixiu para a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, EBA. Universo Blanco Amor, no que a través de diferentes entrevistas se fai un retrato da vida de Eduardo Blanco Amor.
No ano 2013 estreou o documental Rosa de Corcoesto, con guión de Manuel Vilas, sobre a problemática da mina a ceo aberto de Corcoesto, en Cabana de Bergantiños. En 2016 dirixiu a curta Unha muller que pasa, un dos dous episodios que forman u traballo conxunto que realizou con Paco Gallego, quen dirixiu o outro episodio, Silencio.
En 2018 presentou A ameaza do cobre, un documental sobre outro conflito cunha mina, esta vez nos concellos de Touro e O Pino. Tamén ese ano viu a luz Véndese litoral. A Coruña deféndese, sobre a especulación cos terreos do porto da Coruña e o bordo litoral da cidade. En 2019 publicou despois de varios anos de traballo xunto a Paco Gallego, o documental Estruturas, pel contra pel, centrándose no impacto que ten o ser humano sobre a paisaxe. Tamén ese ano dirixiu Redes contra a política do espolio, sobre as agresións medioambientais na comarca de Santiago e a oposición das asociacións veciñais, e presentou xunto ao historiador Xabier Maceiras, o documental 12 leiras, que rememora a creación do polígono industrial de Sabón e as expropiacións que supuxo a obra. Este último documental publicouse acompañado dun libro titulado Sabón.
Cipselomorfos
Os cipselomorfos (Cypselomorphae) son un clado de aves que inclúe as familias Caprimulgidae e Nyctibiidae e os ordes Apodiformes e Aegotheliformes.
Juan Camus
Juan Camus, nado en Santander (Cantabria) o 2 de marzo de 1973, é un cantante e participante da primeira edición de Operación Triunfo, en 2001.
Traxectoria
No 2002 seguindo co éxito do programa, publica o seu primeiro álbum Las cosas que nunca te dije. "Mía", tema composto por el, converteuse no seu primeiro single ao que seguiu "Sólo nací para quererte". É no verán do 2003, cando publica o seu segundo álbum Exit con influencias que fusionan os estilos techno e latino. Exit foi producido polo produtor español Luís Carlos Esteban e o seu segundo single "Aquí en tu piel" foi producido por Jacobo Calderón, fillo do produtor Juan Carlos Calderón.
No vídeo do seu primeiro single "Quiero" contou co apoio de Sofía Mazagatos, José Manuel Parada e Lara Dibildos entre outros e no seu segundo vídeo "Aquí en tu piel" contou coa presenza de Teresa Gimpera e Elsa Anka. En xaneiro do 2004, Juan participa no programa Concurso Gran Hermano VIP quedando en segundo lugar. En novembro do 2008, Juan publica o seu terceiro traballo da súa carreira en solitario El milagro de la Navidad editado pola SGAE e Sello Autor e producido por Luís Carlos Esteban. Gravado entre Madrid e Londres no verán do 2008. O primeiro single do álbum é "Una sonrisa y un juguete de Navidad" realizando un vídeo de debuxos animados co mesmo título.
Interpol Remix
Interpol Remix é un EP da banda estadounidense de post-punk revival Interpol, editado o 22 de novembro do 2005 polo selo Matador Records. Consiste en catro temas do seu álbum Antics, cada un deles remesturado por un membro da banda: "NARC," "Length of Love," "Public Pervert" e "Not Even Jail" remesturados por Paul Banks, Sam Fogarino, Carlos Dengler e Daniel Kessler respectivamente.
Foi publicado nos Estados Unidos en dous formatos: un CD sinxelo cons catro temas (aparecido o o 22 de novembro do 2005) e un conxunto de catro discos de vinilo de 12" (o 6 de decembro) cunha canción cada un. As remesturas foron orixinalmente lanzadas como caras b do sinxelo británico da banda "C'mere" o 30 de marzo de 2006 en tres formatos distintos. Ata que eses temas foron publicados nun disco extra adxunto á reedición especial de Antics, o único xeito que tiveron os seareiros estadounidenses de escoitalo foi importando os sinxelos do Reino Unido ou descargándoos vía peer-to-peer.
Narcís Oller
miniatura|dereita|Busto de Narcís Oller.
Narcís Oller i Moragas, nado en Valls en 1846 e finado en Barcelona en 1930, foi un escritor catalán. Considérase o creador da novela catalá moderna.
Traxectoria
Nado no seo dunha familia burguesa, quedou orfo aos tres anos e foi educado pola nai e o tío materno, quen lle transmitiu a súa afección literaria. Estudou dereito en Barcelona, onde se establece definitivamente en 1873, foi funcionario da deputación provincial de Barcelona e procurador dos tribunais.
Aínda que comezou escribindo en castelán, por influencia de Josep Yxart e J. Riera i Bertran converteuse ao catalanismo logo de acudir á celebración dos Jocs Florals de 1877.
Narcís Oller foi basicamente foi un narrador, destacando polas súas novelas realistas, influenciadas por Émile Zola. Escribiu tamén teatro e traduciu a autores europeos como Pavlovski, Lev Tolstoi, Carlo Goldoni ou Dumas.
Monzón
miniatura|dereita|250px|Monzón na cidade de Vindhya na India central
Un monzón é un vento periódico, especialmente no Océano Índico e no sur de Asia. A palabra úsase para denominar a estación na que o vento sopra do suroeste na India e territorios adxacentes que se caracteriza con grandes chuvias, especialmente chuvias que están asociadas con este vento. O monzón do suroeste que arranca da costa de Kerala, na India, comeza xeralmente na primeira quincena de xuño. O monzón do nordeste en Tamil Nadu comeza habitualmente en outubro.
Historia
A palabra "monzón" parece vir orixinado da palabra árabe "موسم" (mosem), que quere dicir estación. A máis frecuentemente utilizada para nomear as mudanzas de dirección do vento ó longo das costas da India, especialmente no mar Arábigo, que sopra desde o suroeste a metade do ano e desde o nordeste durante a outra metade.
Procesos
Os monzóns son provocados polo feito de que a terra quece e arrefece máis rápido cá auga. Polo tanto, en verán, a terra alcanza unha temperatura maior có océano. Isto fai que o ar sobre a terra comece a subir, provocando unha área de baixa presión. Como o vento sopra desde áreas de alta presión cara a áreas de baixa presión, un vento extremadamente constante sopra desde o océano. A chuvia é producida polo ar húmido elevándose nas montañas e arrefecéndose posteriormente.
En inverno, como a terra arrefece máis rapidamente, o océano está a unha temperatura maior. O ar elévase, causando unha área de baixa presión no océano. O vento sopra novamente cara ó océano. Como a diferenza de temperaturas é menor que durante o verán, o vento non é tan constante.
Sistemas monzónicos
A medida que se puido comprender mellor os monzóns, a súa definición ampliouse para incluír case tódolos fenómenos asociados co ciclo meteorolóxico anual nos continentes tropicais e subtropicais de Asia, Australia e África xunto cos seus mares e océanos adxacentes. Nestas rexións é que ocorren as mudanzas climáticas máis dramáticas na Terra.
Nun sentido máis amplo, no pasado xeolóxico, sistemas monzónicos acompañaron sempre a formación de supercontinentes como Panxea, cos seus climas continentais extremos.
Tempadas dos Carolina Hurricanes
Carolina xogou a súa primeira tempada na Northeast Division antes de ser recolocado na Southeast Division cando a liga se reestruturou en 1998. Os Hurricanes gañaron unha Stanley Cup, na 2005–06, e dous Prince of Wales Trophy como campións da Conferencia Leste: 2001–02 e 2005–06. O equipo ten finalizado na primeira posicións da súa división en tres ocasións. Os Hurricanes teñen xogado máis de 1.200 partidos, e clasificáronse para os play-offs en cinco ocasións. O rexistro do equipo nos play-offs é de 41–37. A tempada 2014–15 foi a 18 que a franquía xogou en Carolina do Norte.
Live in Astoria EP
Live in Astoria EP é un EP ao vivo da banda estadounidense de post-punk revival Interpol, editado o 27 de novembro do 2007 polo selo Capitol Records. Foi gravado durante o concerto que celebraron no London Astoria o día 2 de xullo do 2007, durante a parte europea da súa xira de promoción do Our Love to Admire.
Fruiz
miniatura|Localización do concello en Biscaia Fruiz é un concello vasco da provincia de Biscaia. A súa poboación é de 469 habitantes (2011).
Gro Harlem Brundtland
miniatura|200px|Gro Harlem Brundtland Photo: Harry Wad. Gro Harlem Brundtland, nada en Bærum o 20 de abril de 1939, é unha política, diplomática e médica norueguesa, e un líder internacional en desenvolvemento sustentábel e saúde pública. Foi membro do Partido dos Traballadores da Noruega (social-demócratas) dende a súa xuventude, en febreiro de 1981 tornouse a primeira muller xefe de goberno do seu país.
Médica de profesión, en 1974 foi nomeada ministra do Medio Ambiente por Bratelli.
En 1977, Brundtland foi elixida vice-presidente do grupo parlamentario socialdemócrata.
No día 18 de marzo de 1992, nunha viaxe cunha caravana de xoves noruegueses a Manaus (AM), ela plantou un dos marcos inaugurais do Parque do Mindu,unha samaumeira. A árbore hoxe é un símbolo da defensa da ecoloxía e da ruptura de límites fronteirizos.
En 1992 abandonou a dirección do Partido dos Traballadores.
Na consulta popular sobre a integración da Noruega na Unión Europea (1994) adoptou unha posición positiva, a pesar do resultado final ter sido desfavorábel.
Desde 1998 ata 2003 foi directora xeral da Organización Mundial da Saúde.
Augasantas, Augasantas, Rois
Augasantas é un lugar da parroquia de Augasantas no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o (INE en 2018) tiña 1 habitante (1 muller).
Río Noceda, río Lexoso
Ten o seu nacemento no lugar de Noceda (na parroquia da Devesa), nun val entre o monte Mondigo e o monte Comado.
Diccionario gallego-castellano (1913)
Elaboración
O dicionario elaborouno César Vaamonde Lores, cun criterio de autoridade, constituíndo o primeiro dicionario galego que se preocupou pola modernización da lingua e non só por recoller formas usadas. Publicáronse 26 fascículos de 16 páxinas cada un, interrompéndose no número 27 por falta de fondos e por disensións internas no seo da RAG, malia que houbo iniciativas para continualo e mesmo en 1956 chegou a se anunciar a publicación dun novo fascículo que nunca saíu do prelo. O dicionario tiña eivas notables, así case a totalidade das entradas e dos exemplos do galego antigo baséanse en edicións defectuosas e a súa estrutura proviña do Diccionario de la Lengua Castellana da Real Academia Española, aínda que se tivo en conta tamén o Grande Diccionário Portuguéz de Domingos Vieira.
Vieu-d'Izenave
Vieu-d'Izenave é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Pilar Eyre
Pilar Eyre Estrada, nada en Barcelona o 13 de setembro de 1951, é un novelista e periodista española de orixe galega.
Biografía
Filla do pintor galego Vicente Eyre Fernández († 2008) e de Pilar Estrada Borrajo de Orosco († 1992), Pilar é a mediana de tres irmás. As súas irmás chámanse Olga e Georgina. Tras estudar Filosofía e Letras e Ciencias da Información, adicouse plenamente ao xornalismo, en primeiro lugar en prensa escrita, colaborando en diarios como Hoja del Lunes, La Vanguardia, Interviú, El Periódico de Catalunya ou El Mundo.
Posteriormente, deu o salto aos medios audiovisuais, tanto radio coma televisión. Foi a través da pequena pantalla como obtivo un maior grao de popularidade, colaborando sobre todo como analista e comentarista de crónica social. Así, dende principios da década de 1990 comezou a colaborar con Jordi González no programa La palmera (1991), que se emitía en Televisión Española. Sucesivamente, as súas aparicións como contertulia e entrevistadora habitual, inclúen os espazos La máquina de la verdad (1993), con Julián Lago, Hormigas blancas (2007), con Jorge Javier Vázquez, ¡Qué tiempo tan feliz! (2010), con María Teresa Campos e La Noria (2008-2012) de novo con Jordi González.
A súa relación coa literatura iníciase en 1985, cando publica Vips: todos los secretos de los famosos. Foi finalista do Premio Planeta 2014 coa novela Mi color favorito es verte, historia autobiográfica que conta a historia de amor de madurez dunha xornalista cun reporteiro de guerra, ao que coñece tres días antes de que este teña que partir, o seu secuestro e a busca que a periodista emprende para tratar de reencontralo.
En decembro de 2015 gañou o I Premio Joaquín Soler Serrano de Literatura.
Feminismo
O feminismo alterou principalmente as perspectivas predominantes en diversas áreas da sociedade occidental, que van da cultura ó dereito. As activistas femininas fixeron campañas polos dereitos legais das mulleres (dereitos de contrato, dereitos de propiedade, dereitos ó voto), polo dereito da muller á súa autonomía e á integridade do seu corpo, polos dereitos ó aborto e polos dereitos reprodutivos (incluíndo o acceso á contracepción e a coidados prenatais de calidade), pola protección de mulleres e nenas contra a violencia doméstica, o acoso sexual e a violación, polos dereitos laborais, incluíndo o permiso por maternidade e salarios iguais, e todas as outras formas de discriminación.
Durante gran parte da súa historia, a maioría dos movementos e teorías feministas tiveron líderes que eran principalmente mulleres brancas de clase media, de Europa Occidental e de América do Norte. Porén, dende o discurso de Sojourner Truth ás feministas dos Estados Unidos de América, feito en 1851, mulleres doutras etnias e orixes sociais propuxeron formas alternativas de feminismo. Esta tendencia foi acelerada na década de 1960, co movemento polos dereitos civís que xurdiu nos Estados Unidos e o colapso do colonialismo europeo en África, no Caribe e en partes de América Latina e do sueste asiático. Dende entón, as mulleres nas antigas colonias europeas e nos países en vías de desenvolvemento propuxeron feminismos "poscoloniais", nos cales algunhas postulantes, como Chandra Talpade Mohanty, critican o feminismo tradicional occidental como etnocéntrico. Feministas negras, como Angela Davis e Alice Walker, comparten este punto de vista.
Dende a década de 1980, as feministas argumentaron que o movemento debería examinar como a experiencia da muller coa desigualdade se relaciona ó racismo, á homofobia, ó clasismo e á colonización. A finais desa década e comezos da seguinte as feministas posmodernas argumentaron que os papeis sociais dos xéneros foron construídos socialmente, e que sería imposíbel xeneralizar as experiencias das mulleres por todas as súas culturas e historias.
Historia
miniatura|Manifestación do sufraxio feminista en [[Nova York, 6 de maio de 1912.]] miniatura|dereita|Despois de vender a súa casa, [[Emmeline Pankhurst, na foto en Nova York en 1913, viaxou constantemente dando conferencias en todo o Reino Unido e os Estados Unidos.]] miniatura|[[Louise Weiss, xunto con outras suffragettes parisienses en 1935; o xornal di "A francesa debe votar."]] Charles Fourier, un socialista utópico e filósofo francés, está considerado como o inventor da palabra "feminismo" en 1837. A expresión "feminismo" e "feminista" apareceu por primeira vez en Francia e nos Países Baixos en 1872, no Reino Unido na década de 1890 e nos Estados Unidos en 1910. O Oxford English Dictionary lista 1894 como o ano da primeira aparición do termo "feminista" e 1895 para a palabra "feminismo". Dependendo do momento histórico, da cultura e do país, as feministas tiveron diferentes causas e obxectivos. A maioría dos historiadores feministas occidentais afirman que todos os movementos que traballan para obter os dereitos das mulleres deben ser considerados feministas, mesmo cando eles non apliquen o termo a si mesmos. Outros historiadores afirman que o termo debe ser limitado ó movemento feminista moderno e ós seus descendentes. Eses historiadores usan o termo de "protofeminista" para describir os movementos anteriores.
Feministas e académicos dividiron a historia do movemento en tres "ondas". A primeira onda refírese principalmente ó sufraxio feminino, movemento que gañou forza no século XIX e comezos do XX. A segunda onda refírese ás ideas e accións asociadas cos movementos de liberación feminina iniciados na década de 1960, que loitaban pola igualdade legal e social para as mulleres. A terceira onda sería unha continuación - e, segundo algúns autores, unha reacción ás súas eivas - da segunda onda, iniciada na década de 1990.
Século XIX e comezos do século XX
A primeira onda do feminismo refírese a un período extenso de actividade feminista ocorrido durante o século XIX e comezos do século XX no Reino Unido e nos Estados Unidos, que tiña o foco orixinalmente na promoción da igualdade nos dereitos contractuais e de propiedade para homes e mulleres, e na oposición de casamentos arranxados. Porén, a finais do século XIX, o activismo pasou a centrarse principalmente na conquista de poder político, especialmente o dereito ó sufraxio por parte das mulleres. Aínda así, feministas como Voltairine de Cleyre e Margaret Sanger xa facían campañas polos dereitos sexuais, reprodutivos e económicos das mulleres nesta época.
No Reino Unido, as suffragettes e, se cadra de maneira aínda máis eficiente, as sufraxistas, fixeron campaña polo sufraxio feminino. En 1918, aprobouse o Representation of the People Act, concedendo o dereito ó voto ás mulleres maiores de 30 anos de idade que posuísen unha ou máis casas. En 1928, este dereito estendeuse a todas as mulleres maiores de vinte e un anos de idade. Nos Estados Unidos, entre as líderes deste movemento estaban Lucretia Mott, Lucy Stone, Elizabeth Cady Stanton e Susan B. Anthony, que xa loitaran pola abolición da escravitude antes de defender o dereito das mulleres ó voto; todas estaban influenciadas profundamente polo pensamento cuáquero. A primeira onda do feminismo, nos Estados Unidos, atraeu unha ampla variedade de mulleres; algunhas, como Frances Willard, pertencían a grupos cristiáns, como a Woman's Christian Temperance Union; outras, como Matilda Joslyn Gage, eran máis radicais e expresábanse dentro da National Woman Suffrage Association, ou de maneira independente. Considérase que a primeira onda do feminismo nos Estados Unidos rematou coa aprobación da Décima Novena Emenda á Constitución dos Estados Unidos, en 1919, que concedeu ás mulleres o dereito ó voto en tódolos estados.
O termo primeira onda foi cuñado en retrospectiva, despois de que o termo segunda onda do feminismo comezase a ser usado para describir un movemento feminista máis novo, que se centraba tanto no combate ás desigualdades sociais e culturais como ás políticas.
A primeira onda de feministas, ó contrario da segunda, preocupouse moi pouco sobre a cuestión do aborto; en xeral, eran contrarias ó concepto. Malia non ter casado nunca, Susan B. Anthony publicou os seus puntos de vista sobre o casamento, sustentando que unha muller debería ter o dereito a negarse a ter sexo co seu marido; a muller americana non tiña, até entón, ningún recurso legal contra a violación polo seu propio marido. Segundo a súa opinión era primordial concederlle á muller o dereito ó seu propio corpo, que ela vía como un elemento esencial na prevención de embarazos non desexados, a través da abstinencia como método contraceptivo. Escribiu sobre o tema no seu xornal, The Revolution, en 1869, argumentando que, no canto de só tentar aprobar unha lei contra o aborto, a súa causa principal tamén debería ser abordada. A simple aprobación dunha lei antiaborto sería "apenas cortar a parte superior da mala herba, mentres a súa raíz permanece."
Andrés Iglesias Garrote
Andrés Iglesias Garrote, nado en Cariño e finado en Ferrol o 18 de agosto de 1936, foi un militar e político galego.
Feminismo
Mediados do século XX
miniatura|esquerda|Propaganda do goberno estadounidense amosando unha muller traballando nunha fábrica en [[Fort Worth (Texas) en 1942, durante a segunda guerra mundial.]]
A mediados do século XX, nalgúns países europeos as mulleres aínda non tiñan algúns dereitos importantes. As feministas neses países continuaron a loitar polo dereito de voto. En Suíza, as mulleres gañaron o dereito a votar en eleccións federais en 1971 e no cantón de Appenzell Interior as mulleres obtiveron o dereito de votar en cuestións legais aínda en 1991, cando o cantón foi forzado a facelo polo Supremo Tribunal Federal de Suíza. En Liechtenstein, as mulleres conquistaron o dereito a votar en 1984, despois dun referendo.
As feministas continuaron a campaña para a reforma das leis de familia que lles daban ós maridos control sobre as súas esposas. As leis en relación con iso foron abolidas no século XX no Reino Unido e nos Estados Unidos, mais en moitos países de Europa continental as mulleres casadas aínda tiñan poucos dereitos. Por exemplo, en Francia as mulleres casadas gañaron o dereito a traballar sen o permiso do seu marido apenas en 1965. As feministas tamén traballaron para abolir a "exención marital" nas leis de violación, que impedían xulgar os maridos que violaban as súas propias esposas. As tentativas anteriores das feministas da primeira onda, como Voltairine de Cleyre, Victoria Woodhull e Elizabeth Clarke Wolstenholme Elmy, para criminalizar a violación conxugal a finais do século XIX non tiveron éxito, e conseguiuse un século máis tarde na maioría dos países occidentais, mais aínda non foi conquistado en moitas outras partes do mundo. miniatura|Camiñada polos [[dereitos da muller en 1970 en Washington, D.C.]] miniatura|Camiñada polo [[Día Internacional da Muller en Dacca, Bangladesh, organizado polo Sindicato Comercial Nacional das Traballadoras.]]
A filósofa francesa Simone de Beauvoir forneceu unha solución marxista e unha visión existencialista sobre moitas das cuestións do feminismo coa publicación de O segundo sexo (Le Deuxième Sexe) en 1949. O libro expresa o sentimento de inxustiza das feministas. A segunda onda do feminismo é un movemento feminista que comezou a principios de 1960 e continúa até o presente; como tal, coexiste coa terceira onda do feminismo. A segunda onda feminista preocupouse bastante sobre as cuestións de igualdade que van alén do sufraxio, como acabar coa discriminación.
O feminismo de segunda e de terceira onda na China caracterizouse pola avaliación do papel das mulleres durante a revolución comunista e outros movementos de reforma e novas discusións sobre se a igualdade das mulleres foi, en realidade, plenamente alcanzada.
En 1956, o presidente de Exipto, Gamal Abdel Nasser, iniciou o "feminismo de Estado", que prohibiu a discriminación con base no sexo e concedeu o sufraxio feminino, mais tamén bloqueou o activismo político de líderes feministas. Durante a presidencia de Anwar el-Sadat, a súa esposa, Jehan Sadat, defendeu publicamente dereitos adicionais para as mulleres, malia que a política e a sociedade exipcias comezasen a afastarse da igualdade das mulleres co novo movemento islámico e o crecente conservadorismo. Porén, algúns activistas propuxeron un novo movemento feminista, o feminismo islámico, que defende a igualdade das mulleres dentro dunha estrutura islámica.
En América Latina, as revolucións trouxeron cambios no estatuto das mulleres en países como Nicaragua, onde a ideoloxía feminista durante a Revolución Sandinista axudou ás mulleres a ter mellor calidade de vida, mais ficou lonxe de alcanzar unha mudanza social e ideolóxica real na sociedade.
Terceira onda do feminismo
miniatura|esquerda|A primeira [[SlutWalk en Porto Alegre, no Brasil, 2013.]] A terceira onda do feminismo empezou a comezos da década de 1990, como unha resposta ás supostas eivas da segunda onda e tamén como un reto a iniciativas e movementos creados pola segunda onda. O feminismo da terceira onda quere desafiar ou evitar aquilo que ve como as definicións esencialistas da feminidade feitas pola segunda onda que colocaría énfase de máis nas experiencias das mulleres brancas de clase media alta.
Unha interpretación postestruturalista do xénero e da sexualidade é central á maior parte da ideoloxía da terceira onda. As feministas da terceira onda frecuentemente resaltan a "micropolítica" e desafían os paradigmas da segunda onda sobre o que é e o que non é bo para as mulleres. A terceira onda tivo a súa orixe a mediados da década de 1980; líderes feministas con raíces na segunda onda, como Gloria Anzaldúa, Bell hooks, Cherríe Moraga, Audre Lorde, Maxine Hong Kingston e outras feministas non brancas, procuraron negociar un espazo dentro da esfera feminista para a consideración de subxectividades relacionadas á raza.
A terceira onda do feminismo tamén presenta debates internos. O chamado feminismo da diferenza, cuxa principal expoñente é a psicóloga Carol Gilligan, defende que hai importantes diferenzas entre os sexos, mentres que outras vertentes cren que non hai diferenzas inherentes entre homes e mulleres, defendendo que os papeis atribuídos a cada xénero instauran socialmente a diferenza.
Cuarta onda do feminismo
A cuarta onda do feminismo refírese ao renacemento do interese polo feminismo que empezou ao redor 2012 e está asociado co uso de medios de comunicación sociais. Segundo a académica feminista Prudence Chamberlain, os obxectivos da cuarta onda concéntranse en obter xustiza para as mulleres e a oposición ó acoso sexual e á violencia contra as mulleres. A súa esencia, escribe, está na "incredulidade de que certas actitudes aínda poden existir".
Os problemas nos que se centra a cuarta onda do feminismo inclúen o acoso na rúa e no lugar de traballo, agresións sexuais nos campus e a cultura da violación. Os escándalos que implican o acoso, abuso, e o asasinato de mulleres e mozas galvanizou o movemento. Estes incluíron a cuadrilla de violación de Delhi de 2012, as alegacións de Jimmy Savile de 2012, as alegacións de Bill Cosby, os asasinatos de Illa Vista de 2014, o xuízo de Jian Ghomeshi de 2016, as alegacións de Harvey Weinstein de 2017 e o subseguinte efecto Weinstein, e os escándalos sexuais de Westminster de 2017.
Exemplos de campañas da cuarta onda do feminismo son, por exemplo, Everyday Sexism Project, No More Page 3, Stop Bild Sexism, Mattress Performance, 10 Hours of Walking in NYC as a Woman, #YesAllWomen, a campaña Free the Nipple, One Billion Rising, a marcha das mulleres de 2017, a marcha das mulleres de 2018, e o movemento #MeToo. En decembro de 2017, a revista Time escolleu a varias activistas femininas prominentes implicadas no movemento #MeToo, chamadas as "rompedoras do silencio", como Persoas do ano.
Escolas teóricas
miniatura|Manuscrito da obra de [[Mary Wollstonecraft, Vindicación dos dereitos da muller.]] A teoría feminista é unha extensión do feminismo para os campos teóricos ou filosóficos e abrangue obras nunha serie de disciplinas, que inclúen a antropoloxía, a socioloxía, economía, estudos feministas, crítica literaria, historia da arte, psicanálise, ética e filosofía. A teoría feminista ten como meta comprender a desigualdade de xénero e mantén o seu foco nas políticas relacionadas cos sexos, as relacións de poder e a sexualidade. Ó mesmo tempo no que fornece unha crítica destas relacións sociais e políticas, a maior parte da teoría feminista apoia a promoción dos intereses e dereitos das mulleres. Entre os temas explorados pola teoría feminista están a discriminación, estereotipaxe, obxectificación (especialmente a obxectificación sexual), opresión e o patriarcado.