cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castro Camera
miniatura|dereita|240px|Exterior de Castro Camera, recreado para a película [[Milk (filme)|Milk]] Castro Camera era unha tenda de fotografía situada na Rúa Castro no propio Barrio Castro de San Francisco, California, aberta por Harvey Milk desde 1972 até a súa morte en 1978. Durante a década de 1970, a tenda converteuse no centro neurálxico da crecente comunidade gai do barrio, así como tamén das campañas electorais do propio Harvey Milk a concelleiro de San Francisco.
Milk, era un ávido fotógrafo afeccionado, que tras serlle velado un rollo de película noutra tenda, decidiuse en 1972 a abrir, xunto á súa parella Scott Smith, unha tenda de fotografía cos últimos 1.000$ (dólares) que lles quedaban dos seus aforros. Pronto a tenda se convertería en foco da crecente afluencia de mozos homosexuais provenientes desde todo Estados Unidos até o Distrito Castro, onde a súa orientación sexual era ben aceptada.
Máis alá da venda de cámaras, carretes e revelado, Milk converteu a tenda nun centro social e un refuxio para os que chegaban ao Castro, converténdoa tamén en sede oficial para as eleccións de San Francisco. Pola súa involucración na promoción dos negocios de gais, Milk pronto sería coñecido extraoficialmente como o "Alcalde da Rúa Castro". Daniel Nicoletta, o fotógrafo coñecido como mellor cronista de Milk durante esa época, coñeceu ao seu xefe Milk traballando para el como dependente, para logo traballar como asistente da tenda e voluntario das campañas das súas campañas.
Little Foot
Descuberta
A extracción do esqueleto da rocha é un traballo lento e minucioso que aínda continúa, sacouse á luz un cranio completo coa mandíbula, un antebrazo completo en articulación coa man, diversos elementos da pelve, costelas, vértebras, un úmero completo e a maior parte dos ósos dos membros inferiores. Moitos deste ósos están intactos e unidos na súa posición natural.
Castro Camera
En 1978, un forte encarecemento do alugueiro, fixo que Harvey e Scott abandonaran o número 575 da Rúa Castro. A tenda "Castro Camera" foi trasladada ao número 2362 da Rúa Market, mentres que Harvey e Scott trasladaron a súa residencia ao número 22 da Rúa Henry.
Little Foot
Importancia
Little Foot representa unha descuberta excepcional polo seu estado de conservación e polo feito de que se trata dun esqueleto dun homínido antigo case completo, máis completo que o célebre esqueleto do Australopithecus afarensis coñecido como Lucy, descuberto en Etiopía en 1974.
Castro Camera
No 2008, o número 575 da Rúa Castro, que actualmente é unha tenda de regalos, foi usado como decorado e localización para a película Milk, baseada na vida de Harvey Milk, recreando para iso a estética que o edificio tiña durante os anos 70. O decorado foi recreado coidadosamente ao detalle, incluíndo ademais unha vella cadeira de brazos vermella de barbeiro, o que chamou a atención de numerosos residentes de barrio que recordaban o estado orixinal da tenda. O equipo de filmación asegurou ter visto unha pantasma na tenda.
O edificio foi declarado como histórico e fronte a el hai unha placa conmemorativa á figura de Harvey Milk. miniatura|dereita|240px|Placa conmemorativa á altura do número 575 da Rúa Castro
Carlos Ferrater
Carlos Ferrater i Lambarri, nado en Barcelona o 22 de novembro de 1944, é un arquitecto español. Dende 1971 traballa no seu estudio profesional en Barcelona. No ano 2006 forma a sociedade Office of Architecture in Barcelona S.L. (OAB) con Xavier Martí, Lucía Ferrater e Borja Ferrater.
Traxectoria
Obtivo o título de arquitecto pola Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona en 1971 e o doutoramento en 1987 coa tese Obra singular: proceso continuo. É membro da Real Academia de Belas Artes de Sant Jordi. Foi director da IV Bienal de Arquitectura Española.
Nueno
Lugares do concello
Arascués, Belsué, Nozito, Sabayés e Santolarieta.
Arganza
Arganza é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 39,99 km², na que vivían 850 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 21,26 h/km².
Lamaboa, O Pao, Gomesende
Lamaboa é un lugar da parroquia do Pao no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Tiña 2 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, que eran mulleres.
Josep Mercader Bosch
Josep Mercader Bosch, nado en Vidreres (provincia de Xirona) o 6 de agosto de 1957, é un exfutbolista catalán que xogaba na demarcación de centrocampista.
Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do FC Barcelona, chegando a debutar co filial do equipo catalán. Porén, foi cedido unha tempada ao CE Sabadell e finalmente traspasado en 1981 ao Celta de Vigo de Segunda División. No equipo galego trascorreu a maior parte da súa carreira.
No seu primeiro ano tivo un papel protagonista na tempada que rematou co ascenso do equipo a Primeira División. Porén, xa a comezos do ano de regreso lesionouse xunto con outro dos puntais do equipo, o brasileiro Ademir, o que levou ao equipo de novo a Segunda División.
Ao ano seguinte convértese no máximo goleador do equipo pero non acada o ascenso, obxectivo que si que se conseguiu na tempada 1984/85. Porén, Mercader foi perdendo peso no equipo en favor doutros xogadores.
En 1986 fichou polo Cartagena FC e ao ano seguinte volveu a Cataluña fichando polo Palamós CF. Retirouse xogando no Girona FC.
Zygmunt Łoziński
Zygmunt Konstanty Antoni Łoziński, nado o 5 de xullo de 1870 en Baracina (Imperio Ruso, hoxe Belarús) e finado o 26 de marzo de 1932 en Pinsk (RSS de Belarús), foi un bispo da Igrexa católica latina polaco, bispo de Minsk entre 1917 e 1925, e posteriormente bispo de Pinsk até o seu pasamento.
Traxectoria
Zygmunt Łoziński naceu o 5 de xuño de 1870 en Baracina, preto de Navahrudak, entón parte da gobernación de Grodno do Imperio Ruso. Estudou en Varsovia e posteriormente en San Petersburgo, onde se graduou pola Academia Teolóxica Católica de San Petersburgo en 1891.
Foi ordenado sacerdote o 23 de xuño de 1895, e pasou a exercer a docencia no seminario e nunha escola secundaria en San Petersburgo. Posteriormente foi sentenciado por "patriotismo polaco" polas autoridades rusas o 17 de novembro de 1898 a tres anos de reclusión nun convento en Aglona (Letonia). En 1900 foi nomeado vigairo parroquial en Smolensk e posteriormente reasignado a Tula en 1901, a Riga en 1902, e a Minsk en 1904. En 1905 Łoziński foi nomeado reitor da catedral de Minsk. En 1906 volveu a San Petersburgo, dando clases de Hebreo e Estudos bíblicos na Academia Católica. Entre 1909 e 1911 acompañou a Jan Cieplak, bispo auxiliar de Mahilioŭ, na súa visita ás diferentes parroquias do Imperio. A partir de 1912 continuou os seus estudos en Alemaña, Roma e Terra Santa.
O papa Bieito XV nomeouno bispo de Minsk o 2 de novembro de 1917. Recibiu a consagración episcopal o 28 de xullo de 1918 en Varsovia, de mans do cardeal Aleksander Kakowski. Comezou a súa tarefa reorganizando a diocese e comezando a estrutura do Seminario Teolóxico de Minsk. Logo da ocupación da cidade polos bolxeviques, as autoridades soviéticas arrestárono o 1 de agosto de 1920 acusado de "contrarrevolucionario" pero foi liberado o 11 de agosto. Foi arrestado novamente o 4 de setembro e retido prisioneiro en Moscova durante 11 meses, e logo foi expulsado a Polonia, onde residiu en Navahrudak a partir de 1922. O papa Pío XI nomeouno o 2 de decembro de 1925 bispo de Pinsk, e foi tamén profesor no seminario local. Malia ser patriota polaco, introduciu o uso do belaruso na liturxia. Finou o 26 de marzo de 1932.
Premios e distincións
Foi condecorado coa Orde da Aguia Branca e coa Cruz do Valor de Polonia.
Culto
O proceso de beatificación comezou en Pinsk e no Vaticano. O proceso informativo comezou en 1957 e rematou en 1962. O 4 de decembro de 1980 foi nomeado Servo de Deus.
A Congregación para as Causas dos Santos recibiu a positio en 1990, e os teólogos da congregación aprovaron a causa o 10 de decembro de 1992. O 2 de abril de 1993 o papa Xoán Paulo II declarouno Venerable.
Muimenta, Muimenta, Cospeito
Muimenta é un lugar da parroquia de Muimenta, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 377 habitantes (185 homes e 192 mulleres).
Lamaboa
O topónimo galego Lamaboa pode referirse a:
Emilio Rolán
Emilio Rolán Mosquera, nado na Guarda en 1935 é un médico e biólogo galego especializado en malacoloxía.
Médico pediatra
En 1963 obtén en Madrid o título de Médico puericultor do Estado e, en 1964, o de Especialista en pediatría e puericultura.
Entre outros cargos, foi médico pediatra do antigo Seguro Obrigatorio de Enfermidade, desde 1966, exercendo, entre outros lugares, no concello da Pobra do Caramiñal, despois foi xefe do Servizo de Pediatría do Instituto Social da Mariña, en Vigo, desde 1974 a 1985, e xefe do Servizo de pediatría do Hospital Povisa, de Vigo, desde 1978 até 1999.
Como docente, foi profesor asociado de Ciencias da Saúde (PACS) da Facultade de Medicina de Santiago desde 1989 a 1996, profesor titular da Escola Universitaria de Enfermaría de Vigo da materia Metodoloxía da investigación, no curso 1992-93, e de Enfermaría infantil, desde 1993 até 2003.
De pediatra a doutor en bioloxía experto en malacoloxía
Exercendo como pediatra, e por casualidade, empezou a interesarse polos moluscos.
A partir de aí comprou un libro e comezou a ordenar as cunchas. Ao volver a Vigo, en 1965, naceu unha colección que foi medrando até converterse nunha das máis importantes do mundo (na actualidade contén máis de 25 000 lotes catalogados, ademais dunha gran cantidade de lotes e material pendente de estudo, cun total aproximado superior probabelmente a dous millóns de cunchas e exemplares, a maior parte obtidas mediante propia recolección en numerosos países do mundo). Contra 1978, e tras unha viaxe a Cabo Verde, arrincou a súa dedicación como investigador malacolóxico.
En 1980 fixo a súa primeira publicación (leva máis de trescentas), centrándose neste aspecto máis que na recompilación de cunchas de moluscos en mares e ríos. Doutor en Bioloxía pola universidade de Santiago en 1992, a súa tese de doutoramento titúlase "La familia Conidae en el Archipiélago de Cabo Verde". A maioría dos fondos da súa colección proceden das máis de 60 viaxes que realizou a 35 países de todo o mundo, participando en máis dunha vintena de expedicións, sobre todo en Cuba e Cabo Verde.
No seu haber científico e investigador ten publicados preto dun millar de nomes de especies descubertas e descritas por el mesmo, entre elas unha específica de Vigo, a Onoba vigoensis, outra dedicada a Galicia, Onoba galaica, e outra, a Onoba bregoani, dedicada a Breogán.
É autor de numerosos libros e publicacións científicas, especialmente no campo da malacoloxía, pero tamén no da pediatría.
En 2003 asinou un convenio coa universidade compostelá cedendo os seus fondos a dita institución, para que formen parte do Museo de Historia Natural da Universidade de Santiago de Compostela.
Rally do Albariño de 1993
O Rally do Albariño de 1993 foi a segunda edición de dito rally e a primeira proba da tempada 1993 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 27 de marzo de 1993 e o vencedor foi Germán Castrillón, sobre un Ford Escort RS Cosworth.
Itinerario
A saída e a chegada situouse en Cambados, diante do Pazo de Fefiñáns. O percorrido constou de dez treitos cronometrados sobre catro trazados diferentes, repetíndose só o primeiro deles respecto ao ano anterior. O percorrido do rally sumou 55,3 km cronometrados (203,395 sumando os enlaces).
Resumo
Coa ausencia do campión da edición anterior, Manuel Senra, máis centrado no Campionato de Galicia de Rallys de Terra, os claros favoritos eran o equipo formado por Germán Castrillón e Estrella Castrillón. As previsións cumpríronse e os Castrillón gañaron sen apuros, por diante de Arturo Rial, segundo, e Juan Carlos Táboas, terceiro.
As Portelas (homónimos)
O topónimo As Portelas pode referirse a:
Raúl Dans
Raúl Dans Mayor, nado na Coruña o 30 de maio de 1964, é un dramaturgo, guionista e actor de dobraxe galego.
Traxectoria
Iniciou a súa andadura como escritor nas emisoras de RNE e RCE, das que foi guionista de programas de ficción, integrándose na Compañía Luís Seoane, na que actuou en montaxes escritas e dirixidas por Manuel Lourenzo.
Protagonizou en 1988 O mozo que chegou de lonxe (CDG), dirixida por Mario Gas. Desde entón continuou como dramaturgo e guionista.
É un dos autores teatrais máis destacados da chamada Xeración dos 90. As súas obras acadaron os máis destacados premios que se convocan na Galiza -o Álvaro Cunqueiro e o Rafael Dieste-, así como, no ámbito da dramaturxia española, o Premi Born coa súa obra Derrota. A súa obra non deixou de editarse desde que irrompeu no panorama literario, e Lugar, a súa peza máis sobranceira, foi publicada na Biblioteca Galega 120 de La Voz de Galicia e representada polo Centro Dramático Galego.
Como guionista formou parte dos equipos de creación e escritura da meirande parte das series de ficción da TVG dos últimos tempos: Pratos combinados, A vida por diante, A miña sogra e mais eu, Terra de Miranda, As leis de Celavella etc. Traballa tamén como actor de dobraxe.
As Portelas, Paradela, Meis
As Portelas é un lugar da parroquia de Paradela no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 52 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 24 eran mulleres e 28 homes, o que representa a mesma poboación que tiña en 2010, e un descenso respecto a 2005, cando eran 55.
A Capela, O Araño, Rianxo
A Capela é un lugar da parroquia do Araño no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 101 habitantes (50 homes e 51 mulleres).
Lingua bengalí
O bengalí é unha lingua indoeuropea falada polo pobo bengalí que habita en Bangladesh e no estado indio veciño de Bengala Occidental. Hai tamén comunidades significativas de falantes de bengalí en Assam (outro estado indio tamén veciño a Bengala Occidental e Bangladesh), alén de poboacións inmigrantes no Occidente e no Oriente Medio.
En bengalí a lingua chámase bangla (বাঙলা). A tradicional área habitada polas poboacións bengalís chámase Bengala (Bongo en bengalí). A rexión está agora dividida en dúas partes: a parte occidental, Bengala Occidental (ou Poshchim-Bongo), que é un estado indio, e a parte oriental, Bangladesh, un país independente.
O bengalí caracterízase por unha gran simplificación morfolóxica. Posúe un sistema de escritura propio, o alfabeto bengalí, de tipo abugida, emparentado co devanágari e derivado do antigo brahmi, que ten as súas orixes arredor do 1100 a.C. (protobengalí). A dirección da escritura é de esquerda a dereita. Ten numerosos dialectos e dous rexistros extremos, o sādhu-bhāsā, para a literatura, e o calit-Bhāsā, propio da fala popular.
Dende finais do século XI a.C., algunhas inscricións en nagari da India oriental amosan unha evolución que anuncia a moderna escritura engalí. Pódese falar dunha escritura protobengalí, caracterizada en particular pola presenza de pequenos triángulos á esquerda dalgunhas letras. Evolucionou do sánscrito e do prácrito. No século XIX e XX, a literatura desta lingua gozou dun rexurdimento que a situou entre as mellores do sueste de Asia. Deste renacemento xurdiron personalidades como Rabindranath Tagore, o primeiro asiático candidato a un premio Nobel.
Distribución xeográfica
miniatura|250px|esquerda|Extensión xeográfica do bengalí. O bengalí é o idioma nativo da rexión oriental de Asia Meridional coñecida como Bengala, que comprende Bangladesh, o estado indio de Bengala Occidental e partes de Assam e Tripura. Ademais de nesta rexión, tamén é falado pola maioría da poboación no territorio de Andaman e Nicobar. Hai comunidades de falantes bengalís en:
Status oficial
O bengalí é a lingua nacional e oficial de Bangladesh, e unha das 23 linguas oficiais recoñecidas pola República da India. É a lingua oficial dos estados de Bengala Occidental e Tripura. Tamén é unha lingua importante no territorio de Andaman e Nicobar. Ademais, é a lingua cooficial de Assam, que ten tres distritos do sur onde predominantemente se fala a lingua sylheti: Cachar, Karimganj e Hailakandi
O bengalí é unha segunda lingua oficial do estado indio de Jharkhand dende setembro de 2011. Tamén se converteu na lingua oficial secundaria de Karnakata dende de maio de 2013. Na cidade paquistaní de Karachi acadou recoñecemento de lingua cooficial. O departamento de bengalí na Universidade de Karachi tamén ofrece programas de estudos de xeito regular nos niveis de Licenciatura e máster en literatura bengalí. En decembro de 2002, o presidente de Serra Leoa, Ahmad Tejan Kabbah, tamén denominou o bengalí como lingua oficial para recoñecer o traballo de 5 300 tropas de Bangladesh na Misión das Nacións Unidas en Serra Leoa (tamén coñecida como UNAMSIL) por manter a paz.
Os himnos nacionais da India (Jana Gana Mana) e Bangladesh (Amar Sonar Bangla) foron escritos en bengalí polo poeta Rabindranath Tagore. En 2009, os representantes escollidos tanto en Bangladesh como en Bengala Occidental pediron que o bengalí se convertese unha lingua oficial das Nacións Unidas.
A loita polo bengalí en Bangladesh
miniatura|esquerda|220px|Extensión do bengalí dentro de Bangladesh. Entre 1947-1971, cando Bengala Oriental (actualmente Bangladesh) era parte do Paquistán, a lingua bengalí tornouse o foco e a base da identidade nacional do pobo de Bengala Oriental, levando creación do estado de Bangladesh. O bengalí é a lingua oficial de Bangladesh e o traballo administrativo e oficial desempéñase en bengalí.
Entre 1950-52, a clase media emerxente de Bengala Oriental levou a cabo un levantamento, coñecido máis tarde como o "Movemento da Lingua", sendo o día 21 de febreiro celebrado como o Día dos Mártires da Lingua, en memoria dos estudantes e activistas que no día 21 de febreiro de 1952 se manifestaron desafiando os disparos dos militares, reivindicando que a lingua bengalí fose a lingua nacional ancestral do Paquistán. O bengalí é así, indiscutibelmente, unha das poucas linguas pola cal os seus falantes sacrificaron as súas vidas.
A UNESCO decidiu celebrar no 21 de febreiro o Día Internacional da Lingua Materna. A Conferencia Xeral da UNESCO tomou decisión para ese efecto o 17 de novembro de 1999 cando unanimemente adoptou o deseño dunha resolución sometida por Bangladesh, co-patrocinada e apoiada por 28 outros países.
O día 19 de maio de 1961, Silchar, pequena cidade do sur de Assam, no nordeste da India, testemuñou tamén outra batalla pola lingua bengalí. Once persoas morreron por disparos da policía na protesta contra a imposición forzada do assamés aos nativos da lingua bengalí, como política do estado. O goberno tivo que retroceder.
A literatura en bengalí
miniatura|500px|esquerda|A lingua bengalí no mundo. Coñecido por moitos como o Shakespeare da India, posibelmente o maior e máis prolífico escritor en bengalí é o Premio Nobel Rabindranath Tagore. Influído fundamentalmente pola filosofía universalista hindú no Upanishads, Tagore dominou durante décadas a escena filosófica e literaria tanto bengalí como india. As súas 2.000 Rabindrasangeets teñen un papel importantísimo na definición da cultura bengalí, tanto en Bengala Occidental canto en Bangladesh. Outros traballos notábeis del en bengalí son Gitanjali, un libro de poemas polo cal recibiu o Premio Nobel de Literatura, e moitos dos seus contos e algúns romances.
Nunha categoría similar está Kazi Nazrul Islam, musulmán que permaneceu en Bangladesh despois da independencia e cuxo traballo, como o de Tagore, transcende límites sectarios.
Michael Madhusudan Dutta converteuse ao cristianismo, mais fíxose famoso polo seu traballo baseado no poema épico hindú Ramayana, creando unha obra-prima coñecida como "O asasinato de Meghnadh," (en bengalí "Meghnadh Bodh Kabbo" (মেঘনাদ বধ কাব্য)) que esencialmente segue a tradición épica poética de Paradise Lost de Milton.
Sharat Chandra Chattopadhyay foi autor extremadamente respectado e estilista complexo en bengalí e Bankim Chandra Chattopadhyay, considerado o inicidador da novela bengalí. Jibanananda Das foi un poeta soberbo, notábel por tentar crear literatura que ficase fóra do estilo Tagore.
Traballos relixiosos seminais hindús en bengalí inclúen as moitas cancións de Ramprasad Sen. Os seus traballos do século XVII (cantados aínda hoxe en Bengala Occidental) cobren unha miríade de respostas emocionais á Mai Kali, detallando afirmacións filosóficas complexas baseadas nos ensinos Vedanta e pronunciamentos máis viscerais do seu amor por Devi. Usando alegorías creativas, Ramprasad tiña 'diálogos' coa Nai-Deusa permeando toda súa poesía, ás veces repreendéndoa, adorándoa, celebrándoa como a Divindade Nai, descoidada consorte de Shiva e Shakti caprichosa do cosmos. Tamén hai as laudatorias da vida e ensinos do Vaishnava santo Shri Chaitanya Mahaprabhu (o Chaitanya Charitamrit) e Devi Advaitist Shri Ramakrishna (o Ramakrishna Charitamrit, traducido aproximadamente como Evanxeo de Ramakrishna).
Escrita
O bengalí é xeralmente escrito coa escrita bengalí. Esa é unha escrita bráhmica, moito similar ao devanágari usado polo hindi e polo sánscrito. Cada símbolo-base representa unha sílaba, e outros símbolos poden adicionarse para mudar (ou suprimir) a vogal daquela sílaba. Aglomeracións de consoantes son frecuentemente indicadas pola ligazón de dous símbolos.
Variacións dialectais
Hai unha división entre a maneira de falar dos bengalís occidentais e dos bengaleses. Unha pronuncia menos estandarizada do bengalí, que prevalece especialmente en vilas e en Bangladesh, tende a presentar sons claros de 'ch' e 'sh' e o 'ph' (un p inspirado como en inglés pillow) soa a, respectivamente, sons máis susurrados de ('s'-cheo) e 'fh. Ese modo de pronuncia ten relación próxima co dialecto 'Sylleti' de Bengala Occidental que ten unha influencia árabe-persa maior é mais distinto da gramática padrón do bengalí. En Kolkata, Bengala Occidental, o cholti bhaashaa achégase a formas máis estandarizadas e 'propias' do bengalí, retendo as estruturas de son tradicionais e desviando un pouco máis para preto do sadhu bhaashaa.
As maiores diferenzas, entrementres, entre o bengalí de Bengala Occidental e o bengalí falado en Bangladesh (o bengalí escrito literalmente permanecendo practicamente o mesmo) é difícil no son, desa forma, de certas variacións gramaticais rexionais e caracteres. Hai, no entanto, algunhas diferenzas que moitos atribuirían á separación entre a poboación maioritariamente musulmá de Bangladesh e a gran poboación hindú de Bengala Occidental. Por exemplo, moitas palabras derivadas do sánscrito son padrón sadhu e cholti bhaashaa, noutras palabras, o padrón bengalí funcionou no bengalí falado en Bangladesh (ás veces chamado de Dhaka).
Algúns exemplos de troco do bengalí padrón (aínda falado en Kolkata) falado en Bangladesh son os seguintes:
auga: jal (S) substituído por paani (U) convite: nimontonno (S) substituído por dawaat (U) vinte: koorie (S) substituído por bis (U)
Fonética
A fonética bengalí ten 45 fonemas esenciais e 5 non esenciais. O inventario fonémico consiste en 29 consoantes e 14 vogais, incluíndo sete nasais. Un esquema fonético aproximado é o que se amosa abaixo co Alfabeto Fonético Internacional.
Portopereiro
O topónimo galego Portopereiro pódese referir a:
Bieito de Nursia
miniatura|Retrato de Bieito de Nursia, feito por [[Fra Angelico.]] Bieito de Nursia, nado en Nursia no 480 e finado en Monte Cassino no 547, foi un monxe, fundador do monacato occidental. Na actualidade é o Santo Patrón de Europa. A súa festividade celébrase o 11 de xullo. miniatura|Fresco de San Bieito de Nursia, no claustro do mosteiro de Subiaco (Italia) feito no [[século VI.]]
Ana Acuña
Ana Acuña Trabazo, nada en Marín o 22 de febreiro de 1971, é unha profesora e investigadora galega.
Bieito de Nursia
Traxectoria
Dunha familia patricia e acomodada, estudou retórica e filosofía en Roma. Insatisfeito dunha vida de luxo e pracer, trasladouse a Affile para vivir unha experiencia de estudo e desprendemento. Non atopando acomodo, e seguindo a máxima evanxélica de desprenderse de tódolos bens e dalo todo aos pobres, decidiu habitar nunha cova de difícil acceso nos montes de Subiaco. Nun medio agreste, vestido de pel e con longos cabelos, os pastores tíñano por un salvaxe. Foron eles os primeiros en achegarse, ata que a súa sona de sabio divulgouse de tal maneira que viñan xentes de toda clase e condición na busca de instrución e consello. miniatura|Ordenación de San Amaro por San Bieito. Un grupo de monxes de Vivovaro pediulle que aceptase a dirección da súa comunidade. Con reticencias, aceptou a encomenda ata que algúns dos que non se encontraron dispostos a aturar o seu réxime conspiraron contra a súa vida. Bieito ofreceulles o seu perdón e abandonou a comunidade.
Ana Acuña
Traxectoria
Doutora en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela, é profesora de Lingua e Literatura na Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte de Pontevedra, da Universidade de Vigo.
Bieito de Nursia
Traxectoria
Volto a Subiaco, empezou a reunir comunidades en sinxelas edificacións de madeira a moitos dos que, atraídos pola súa fama venerable, se acolleron ás súas directrices, mediante a imitación do seu xeito de vivir. Bieito non facía distinción entre ricos e marxinados e inculcaba a todos o espírito de traballo manual,(a imitación do carpinteiro Xesús de Nazaret), de fraternidade e de hospitalidade.
Thimphu
Thimphu (en dzongkha ཐིམ་ཕུ་), ou tamén Timbu, é a capital de Bután. Situada nun alto val do oeste do país, a 2.350 m.s.n.m., con 98.676 habitantes (2005) é a maior cidade do pequeno estado. É tamén a capital do distrito que leva o seu nome. Á parte de ser a residencia do goberno e do monarca, é tamén a sede estival do Je Khenpo, a autoridade relixiosa do país.
Bieito de Nursia
Traxectoria
Fustrigado pola murmuración do sacerdote da bisbarra de quen se conta que, por envexa, tentou tamén envelenalo, encamiñouse para Monte Cassino, onde fundou unha comunidade cun grupo de xente nova, entre os que salientaban os fieis San Plácido e Santo Amaro. Dende ese enclave, adicouse a predicar ás xentes do lugar co fin de extirpar os costumes e os cultos propios do paganismo. Alí cóntase que empezou a edificar unha capela cristiá no lugar do templo pagán dedicado a Apolo. Sendo Monte Cassino un lugar máis accesible, habilitou cuartos para hóspedes, debido á numerosa multitude que acudía a entrevistarse con el ou a compartir a súa vida.
Ana Acuña
Traxectoria
Colaborou en Grial, Verba, A Trabe de Ouro. Pertence ao consello de redacción da revista Madrygal. Revista de Estudios Gallegos.
Bieito de Nursia
Traxectoria
A súa humildade trocábase en valor destemido fronte aos poderosos. As crónicas contan unha entrevista no ano 542 co caudillo godo Totila, que asolaba Italia, a quen non dubidou en recriminar as súas violencias e atropelos. A lenda di que Totila, impresionado, caeu axeonllado e implorou as súas oracións.
Thimphu
A urbanización da localidade comezou en 1961, cando Thimphu foi proclamada capital nacional, substituíndo a anterior capital, Punakha.
Bieito de Nursia
Traxectoria
Foi soterrado onda Santa Escolástica, a súa irmá, a quen lle unía un gran afecto e un proxecto paralelo que aínda hoxe perdura.
Thimphu
Características xerais
miniatura|dereita|275px|Thimphu vista desde o sur A cidade esténdese polos outeiros occidentais do val do río Wang Chhu, co barrio gobernamental centrado arredor de Tashichoedzong, unha fortaleza do século XIII. Está rodeada de fragas que lle outorgan un aspecto de cidade verde. A rápida expansión subseguinte ao éxodo rural levou a remodelar o centro urbano, mentres, por outra banda, proliferaron os arrabaldes.
Ana Acuña
Traxectoria
Tamén coordinou o Programa para Maiores no Campus de Pontevedra da Universidade de Vigo.
Thimphu
Características xerais
Norzim Lam é a arteria principal e está bordeada de tendas, restaurantes, comercios de venda polo miúdo, acompañados de arquerías, soportais e edificios públicos. Outramente, hai unha mestura de edificacións, con casas e almacéns de tipo familiar, aínda que as ordenanzas fixan que todas as construcións deben estar deseñadas no estilo tradicional, con pinturas e motivos decorativos budistas. No fin de semana, un mercado que ten lugar preto do río, fornece de carne e legumes, xunto con artigos turísticos.
Bieito de Nursia
Milagres
miniatura|Fieis ante a figura de san Benitiño en Lérez (Pontevedra). Algúns dos milagres lendarios que del se contan teñen como ensinanza a dignificación do traballo manual, considerado naquel tempo como degradante e servil (a fouce reaparecida no fondo do lago). Outros insisten na necesidade de compartir ata o necesario cos pobres (os sacos de fariña anonimamente regalados, tras o repartimento da propia manutención entre os esfameados) e outros sobre a entrega da propia vida por salvar a do próximo (a salvación por parte de San Amaro dun afogado sen saber nadar).
Thimphu
Características xerais
A maioría das industrias lixeiras da cidade están localizadas ao sur da ponte principal. Thimphou ten un número crecente de comercios e de oficinas de negocios que satisfán cada vez máis as necesidades locais. A celebración en 2008 do centenario da monarquía constitucional, acelerou as obras de construción en Thimphu. miniatura|esquerda|250px|Praza da Torre do Reloxo, en Norzin Lam, Thimphu
Historia
thumb | left | Vista de Tashichoedzong, Thimbu. A fortaleza do século XVII - [[mosteiro # mosteiros budistas | mosteiro, situada no bordo norte da cidade, foi a sede do goberno de Bután desde 1952.]] Antes de 1960, Thimphu constaba dun grupo de aldeas esparcidas polo val incluíndo Motithang, Changangkha, Changlimithang, Langchupakha e Taba, algunhas das cales constitúen hoxe distritos da cidade (ver máis abaixo para os detalles do distrito). En 1885, desenvolveuse unha batalla no lugar do que agora é o campo deportivo de Changlimithang en Timbu. A vitoria decisiva abriu o camiño para que Ugyen Wangchuck, o primeiro rei de Bután, controlase practicamente todo o país. Pommaret, p. Desde ese momento o campo deportivo foi de grande importancia para a cidade. Actualmente úsase principalmente para partidos de fútbol, ​​crícket e competicións de tiro con arco. O moderno estadio Changlimithang construíuse no sitio en 1974. Baixo a dinastía Wangchuck, o país gozou de paz e progreso baixo sucesivos monarcas reformistas. O terceiro rei, Jigme Dorji Wangchuck, reformou os antigos sistemas pseudo-feudais abolindo a servidume, redistribuíndo a terra e reformando a fiscalidade. Tamén introduciu moitas reformas executivas, lexislativas e xudiciais. As reformas continuaron e en 1952 tomouse a decisión de cambiar a capital da antiga capital Punakha a Thimphu. O cuarto rei, Jigme Singye Wangchuck, abriu o país para o desenvolvemento e a India brindou o impulso necesario neste proceso con asistencia financeira e outras formas. En 1961, Thimphu converteuse oficialmente na capital de Bután.
Bután uniuse ao Plan Colombo en 1962, a Unión Postal Universal en 1969 e converteuse en membro das Nacións Unidas en 1971. A presenza de misións diplomáticas e organizacións internacionais de financiamento en Thimphu resultou na rápida expansión de Thimphu como metrópole.
thumb|right|upright|5º rei da [[Casa de Wangchuck de Bután – Jigme Khesar Namgyel Wangchuck.]]
O cuarto rei, Jigme Singye Wangchuck, que estableceu a Asemblea Nacional en 1953, delegou todos os poderes executivos nun consello de ministros elixido polo pobo en 1998. Introduciuse un sistema de votación sen confianza no rei, o que faculta ao Parlamento para eliminar o monarca. O Comité Nacional da Constitución en Timbu comezou a redactar a Constitución do Reino de Bután en 2001. En 2005, o cuarto rei de Bután anunciou a súa decisión de entregar as rendas do seu reino ao seu fillo, o príncipe Jigme Khesar Namgyel Wangchuck. A coroación do rei celebrouse no renovado estadio nacional de Timbu e coincidiu co centenario do establecemento da Casa de Wangchuck. En 2008, isto abriu o camiño para a transición dun réxime monárquico absoluto a unha monarquía parlamentaria constitucional democrática, con Timbu como sede do novo goberno, co obxectivo definido nacional de lograr a "felicidade nacional bruta "(FNB) concomitante co crecemento do Produto Nacional Bruto (PNB).
Transporte público
Thimphou goza dun servizo de buses urbanos que funciona todo o día. Está planificada a construción dun tranvía que pasará polas proximidades das beiras do río Wang Chhu, de modo que sexa eficaz e respectuoso co contorno ambiental.
O seu aeroporto está situado ao suroeste da cidade, a 6 km de Paro.
Ana Acuña
Traxectoria
En 2020 foi comisaria con Alfonso Vázquez Monxardín da exposición Galicia, de Nós a nós na Cidade da Cultura de Santiago.
Obras colectivas
miniatura|25 anos con [[Lois Pereiro. Libraría Paz de Pontevedra. Con Lucía Novas, Ramón Rozas, Xaime Toxo e Tamara Andrés.]]
Investigación
Liñas principais: Literatura popular; literatura galega contemporánea.
Investigadora do grupo GAELT (FG3) da Universidade de Vigo.
Henrique III de Castela
Henrique III de Trastámara, chamado o Doente, nado en Burgos o 4 de outubro de 1379 e finado en Toledo o 25 de decembro de 1406, foi rei da Coroa de Castela.
Ana Acuña
Investigación
Investigadora dos proxectos
Henrique III de Castela
Era fillo de Leonor de Aragón e Xoán I, ó que sucedeu como rei de Castela en 1390.
Traxectoria
Antes de ser elevado ó trono ostentou o título de Príncipe de Asturias, sendo o primeiro en ostentar dito título. Asumiu o poder efectivo o 2 de agosto de 1393, con 13 anos, logo dun tumultuoso período de cambios na rexencia. Puido pacificar á nobreza e restaurar o poder real, apoiándose nos nobres de segunda fila e desprazando así ós seus parentes máis poderosos (como Afonso Henríquez e Leonor de Navarra). Derrogou privilexios antes concedidos ás Cortes, como a alcabala e o dereito a asistir ó Consello Real. Impulsou a figura dos corrixidores nas cidades, e saneou a economía do Reino. Reduciu as persecucións contra os xudeus, promulgando varios editos contra a violencia, que fora particularmente grave en 1391.
Durante o seu reinado a frota castelá obtivo varias vitorias contra os ingleses. En 1400 enviou unha frota de guerra que destruíu a base pirata de Tetuán, na África do Norte. En 1402 comezou a colonización das Illas Canarias, enviando ó explorador francés Jean de Béthencourt. Detivo unha invasión portuguesa iniciada en 1396 cun ataque a Badaxoz, consolidando finalmente a paz co acordo firmado con Xoán I de Portugal o 15 de agosto de 1402. Apoiou as pretensións pontificias de Bieito XIII e retomou a campaña contra Granada, atinxindo unha importante vitoria en Collejares, cerca de Úbeda (1406), aínda que non puido completala porque lle sobreveu a morte. Tamén enviou a dúas embaixadas ante Tamerlán, a primeira encabezada por Hernán Sánchez de Palazuelos e a segunda por Ruy González de Clavijo. Desta segunda quedou a relación da viaxe escrita na Embajada a Tamorlán. miniatura|300px|Henrique III de Castela corrixe aos señores casteláns, cadro de 1866 de [[Dionisio Fierros.]] En 1388, en virtude do tratado de Baiona, casou con Catarina de Lancaster, filla de Xoán de Gante, duque de Lancaster, e de Constanza de Castela, polo tanto descendente de Pedro I o Cruel. Isto permitiu culminar o conflito dinástico, afianzar a Casa de Trastámara, e establecer a paz entre Inglaterra e Castela. Desta unión naceron dous fillos:
Coa súa saúde afectada, nos seus últimos anos delegara parte do poder efectivo no seu irmán Fernando de Antequera, que sería rexente durante a minoría de idade de Xoán II.
Faleceu en Toledo cando preparaba unha campaña contra o reino de Granada. Foi soterrado na Capela de Reis Novos da catedral toledana.
Bieito de Nursia
Regra de san Bieito
As normas de vida que prescribiu, resumidas na célebre máxima ora et labora, ordenan a oración litúrxica (consonte as horas establecidas pola Igrexa), o estudo, a lectura e o traballo manual.
Juan de Araujo
Juan de Araujo, nado en Villafranca en 1646 e finado en Sucre en 1712, foi un músico e compositor do Barroco americano, período tamén coñecido como música virreinal americana. Contra o 1670 foi nomeado mestre de capela na Catedral de Lima. Posteriormente viaxou a Panamá e probabelmente tamén a Guatemala. De volta no Perú, foi contratado como mestre de capela da Catedral de Cuzco, e en 1680 da Catedral de Sucre, onde permanece até a súa morte.
Otros días vendrán
Otros días vendrán é unha película española dirixida por Eduard Cortés en 2005 e protagonizada por Fernando Guillén, Álex Angulo, Cecilia Roth, Antonio Resines, Nadia de Santiago, Nacho Aldeguer e Reyes Calzado.
Bieito de Nursia
Regra de san Bieito
O monxe ha de ser non soberbio, non violento, non comellón, non durmiñón, non lacazán, non murmurador, non denigrante e debe ser manso, casto, bondadoso e obediente, sendo a súa primeira virtude a humildade. Estará presto a socorrer ao pobre e ao peregrino, a consolar a mágoa ao aflixido,e a atender aos enfermos.
Otros días vendrán
A súa trama xira arredor dunha historia de amor e as perversidades, onde Cecilia Roth e Antonio Resines dan vida a unha parella que ten que superar múltiples obstáculos para poder empezar e consolidar a súa relación. A loita pola vida, polo amor e por encontrar unha existencia mellor son os temas nos que se centra Otros días vendrán.
Bieito de Nursia
Regra de san Bieito
A regra da directrices equilibradas de resolución de conflitos, entende que non existe mando sen autoridade moral e exemplaridade, impón a atención personalizada consonte a debilidade de cada un e permite unha acción democrática cando o ben da comunidade o require. Prohibe a propiedade privada e impón a comunidade de bens consonte o modelo dos primeiros cristiáns
Otros días vendrán
Sinopse
Alicia (Cecilia Roth) é unha profesora de instituto que vive coa súa filla e coa frustración dun doloroso erro sentimental que aínda lle doe. A súa vida é un desastre no plano amoroso e sexual e a súa existencia é completamente anódina. Para pór remedio acostuma establecer relacións a través dun chat en Internet, mais a maioría das veces é insatisfactorio cando non desagradable. Con todo, cando Alicia ten a posibilidade de coñecer alguén especial, pois quizais ela non vai querer coñecer máis.
Bieito de Nursia
Regra de san Bieito
Aínda que se contan de Bieito alardes ascéticos como o de enguedellarse nunha silveira para vencer a concupiscencia, ou un réxime alimenticio de xexún e dieta vexetariana, a súa regra foxe das excentricidades e os excesos propios do anacoretismo, buscando o rigor dende un espírito de moderación, sinxeleza e modestia.
Feminismo radical
O feminismo radical é unha corrente feminista que sostén que a raíz da desigualdade social e económica en todas as sociedades ata agora existentes é o patriarcado, a dominación do varón sobre a muller. Esta perspectiva céntrase nas relacións de poder que se organizan na sociedade, construíndo a supremacía masculina, entre outras cuestións debido ao papel reprodutivo da muller e o varón. Denomínase feminismo radical porque se propón buscar a raíz da dominación.
Bieito de Nursia
Difusión
Esta regra tivo unha gran difusión en occidente, mudando o mundo antigo en crise trala desintegración do Imperio Romano a través de comunidades perfectamente organizadas ao redor do traballo, o estudo e a oración. San Gregorio I Magno en Roma, a grande orde de Cluny e a posterior orde do Císter deixarían unha fonda pegada durante máis dun milenio de historia europea.
En Galiza axudouna a difundir Rosendo de Celanova, e na actualidade segue a ser un santo de gran devoción. No mosteiro de San Salvador de Lérez celébrase o 11 de xullo a romaría de San Benitiño.
Feminismo radical
As feministas radicais localizan a raíz da causa da opresión das mulleres nas relacións patriarcais de xénero, en oposición aos sistemas legais (como o feminismo liberal) ou á loita de clases (como no feminismo anarquista, o feminismo socialista e o feminismo marxista).
Raíces
A ideoloxía do feminismo radical nos Estados Unidos desenvolveuse como unha compoñente do movemento de liberación das mulleres. Este medrou en gran parte debido á influencia do movemento dos dereitos civís que gañou pulo na década de 1960 e moitas das mulleres que tomaran a causa do feminismo radical tiñan experiencia previa en prostestas contra o racismo. Cronoloxicamente, o movemento pode ser visto no contexto da segunda onda do feminismo que comezou a principios da década de 1960. As principais figuras e as pioneiras desta segunda onda do feminismo inclúen Shulamith Firestone, Kathie Sarachild, Ti-Grace Atkinson, Carol Hanisch e Judith Brown. Moitos grupos de mulleres locais no final dos anos sesenta, como Women's Liberation Front (WLF) da UCLA, ofreceron declaracións diplomáticas de ideoloxías do feminismo radical. A cofundadora do WLF da UCLA, Devra Weber, lembra: «... as feministas radicais opuxéronse ao patriarcado, mais non necesariamente ao capitalismo. No noso grupo, polo menos, elas opuxéronse ás chamadas loitas de liberación nacional dominadas por varóns». «O feminismo radical tivo unha grande influencia no movemento das mulleres e xogou un papel importantísimo na formación da política feminista». miniatura|400px|Manifestación Women's Liberation en [[Washington, D.C., 1970.]]
Estas mulleres axudaron a asegura a ponte que traduciu a protesta radical pola igualdade racial á loita polos dereitos das mulleres. Ao presenciaren a discriminación e a opresión á cal estaba sometida a poboación negra, puideron gañar forza e motivación para facer o mesmo polas súas compañeiras. Avogaron pola causa e intercederon por unha variedade dos problemas que tiñan as mulleres, incluíndo o aborto, a Emenda de igualdade de dereitos, o acceso ao creto e ao soldo igualitario.
Escape from the Planet of the Apes
Escape from the Planet of the Apes é un filme estadounidense dirixido por Don Taylor que foi estreado en 1971. Terceira parte da saga orixinal de O planeta dos simios.
Río Paraguai
miniatura|265px|Curso do río Paraguai dentro da conca do [[río da Prata.]]
Escape from the Planet of the Apes
Sinopse
Tres simios, a doutora Zira, Cornelius e o doutor Milo, conseguiron sobrevivir ó desastre nuclear que destruíu o seu planeta e, tras reparar a nave dos seres humanos, viaxan a través do tempo ata aterrar na Terra de finais do século XX. Mentres son obxecto de estudo nun centro de investigación para determinar o seu nivel de intelixencia, os humanos intentarán responder ós misterios da súa orixe.
Río Paraguai
O río Paraguai (en castelán, río Paraguay) é un dos principais ríos de América do Sur, o principal afluente do río Paraná e un dos máis importantes da conca do Prata.
Nace no Brasil, no concello de Alto Paraguai, no estado do Mato Grosso, discorre brevemente por Bolivia, cruza Paraguai e, no seu treito final, serve de límite entre este último país e a Arxentina, até desaugar no río Paraná fronte á localidade arxentina de Isla del Cerrito (provincia del Chaco).
É a principal arteria fluvial da rexión, en especial de Paraguai. A súa conca, que ten unha superficie de 1 168 540 km², está entre as 20 maiores da Tierra. Ten unha lonxitud total de 2625 km, o que o sitúa tamén entre os 40 ríos máis longos do mundo.
Carlos del Pulgar
Carlos Alberto del Pulgar Sabín, nado en Ferrol o 2 de xuño de 1948, é un empresario, escritor e editor galego, especializado na publicación de textos ilustrados sobre arte, e en libros didácticos para a educación de lectores infantís e xuvenís.
Río Paraguai
O seu nome é de orixe guaraní: o sufixo -ay significa "río", mientres que o significado do prefixo para- non está esclarecido; probabelmente sexa unha mutación de payaguá, nome pexorativo co que os guaranís apelaban aos integrantes dunha etnia de indíxenas do Chaco e o actual Paraguai Oriental, que contra o século XVI habitaba na zona de confluencia dos actualmente chamados ríos Paraná e Paraguai. Polo tanto, o significado máis probábel sexa "río dos payaguás".
Calorimetría
A calorimetría é a parte da física que estuda os cembios de enerxía entre corpos ou sistemas cando estes cambios se dan en forma de calor.
Carlos del Pulgar
Traxectoria
Licenciouse en Ciencias Económicas na Universidade de Santiago de Compostela. Desde xuño de 1966 a outubro de 1987 traballou como técnico na compañía Telefónica.
Miocardiopatía dilatada
250px|miniatura|Imaxe histolóxica dun [[corazón dilatado de rato. LV: ventrículo esquerdo; RV: ventrículo dereito]] A miocardiopatía dilatada (MCD), anteriormente chamada cardiomiopatía conxestiva, é unha sindrome caracterizada por unha dilatación ventricular e progresiva de ámbolos dous ventrículos, mais en especial o dereito, que comporta unha alteración da función sistólica, isto é, mingua a capacidade do corazón para propulsar o sangue de xeito eficiente. Co paso do tempo, esta miocardiopatía pode arribar a afectar a outros órganos, especialmente aos pulmóns, provocando insuficiencia cardíaca. De feito, un 33% dos doentes de insuficiencia cardíaca teñen miocardiopatía dilatada. A miocardiopatía dilatada agrúpase dentro do tipo das miocardiopatías, doenzas que afectan ao miocardio (o músculo do corazón). Esta doenza é a forma máis común de cardiomiopatía non isquémica, a diferenza doutras como a miocardiopatía hipertrófica que si a producen. Adóitana padecela máis os homes que as mulleres, e é máis frecuente entre os 20 e os 60 anos. A miocardiopatía dilatada tamén pode acontecer en nenos. Macroscópicamente observamos un aumento de tamaño nas cavidades cardíacas, afectándose primeiro o ventrículo esquerdo, despois a aurícula esquerda, posteriormente o ventrículo dereito e finalmente a aurícula dereita. As válvulas cardíacas e as arterias coronarias fican normais. Microscópicamente a miocardiopatía dilatada caracterízase por unha hipertrofia dos miocitos, fibrose intersticial e perivascular e zonas de necrose e infiltrado inflamatorio.