cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Babenzo, Bastavales, Brión
Babenzo é un lugar da parroquia dos Bastavales no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 79 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 35 eran homes e 44 eran mulleres.
Carl Michael Bellman
Carl Michael Bellman, nado en Södermalm (Estocolmo) o 4 de febreiro de 1740 e finado o 11 de febreiro de 1795, foi un poeta sueco. Bellman é unha figura central da canción tradicional sueca e a súa influencia é moi importante na música sueca e na literatura escandinava en xeral.
Traxectoria
miniatura|Casa natal de Bellman en [[Södermalm (extractada do Nordisk familjebok).]]
Carl Michael Bellman foi fillo do avogado Johan Arendt Bellman (hijo), secretario do palacio real, e de Catharina Hermonia, filla do pastor luterano Michael Hermonius. Bellman comenzou a escribir en 1757, as súas primeiras poesías tiñan carácter relixioso. A partir de 1760 comezou a ser coñecido polas súas cancións de pousada (dryckesvisor) e parodias bíblicas.
En 1770 comezou a traballar no que ía ser Fredmans epistlar, con problemas económicos constantes, a súa situación mellorou despois do golpe de Gustavo III, quen se converteu no seu protector e posibilitou que mellorase a súa situación económica.
Obras
As súas obras principais son Fredmans sånger (1791) e Fredmans epistlar (1790), entre as dúas inclúe unhas 150 cancións, a maioría versan sobre o mundo das tabernas e pousadas. Un mestre do ritmo e da rima, cun marabilloso sentido na combinación da letra e da música, que unhas veces collía de pezas musicais contemporáneas e outras eran de creación propia, anovando e arriquecendo a canción tradicional parodiando e renovando os estilos literarios contemporáneos. As letras, celebrando a embriaguez e o pracer sexual conxúgase co amor, a morte e as cualidades do presente, reflicten a vida dos baixos fondos de Estocolmo do século XVIII. Bellman contou co apoio do rei Gustavo III de Suecia, e a súa composición Gustafs skål, converteuse nun himno real informal.
Gine Mazi Mou Paidi
"Gine Mazi Mou Paidi" é unha canción escrita por Thanos Papanikolaou en 2006 para conseguir diñeiro para unha fundación organizada por ANT1 TV. Moitos coñecidos presentadores, actores e cantantes participaron para axudar a conseguir diñeiro para os nenos pobres e desfavorecidos de toda Grecia.
Iffendic
Iffendic (en Ilfentig, e en galó: Fendic) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
La Unión Nacional
La Unión Nacional foi un xornal editado en Pontevedra entre 1900 e 1901.
Porsche Carrera GT
O Porsche Carrera GT é un modelo de automóbil superdeportivo producido polo fabricante alemán Porsche. O modelo foi presentado como proxecto no Salón do Automóbil de Xenebra no ano 2000, e 1270 unidades foron fabricadas entre os anos 2003 e 2006 na factoría de Leipzig. Posúe un motor traseiro V10 de 5'7 litros con 612 CV, que rende unha aceleración de 0 a 97 km/h en 3'5 segundos. Trátase dun deportivo convertible de dúas prazas con chasis de fibra de carbono e tracción traseira.
La Unión Nacional
Historia e características
Subtitulado Diario de Pontevedra, apareceu o 2 de abril de 1900. Dirixido por Juan Manuel Rodríguez de Cea. Portavoz do movemento republicano de Pontevedra, o seu administrador era Joaquín Poza Cobas. Foi o seu redactor Severino Pérez Vázquez e entre os seus colaboradores figurou Adolfo Lahorra. Cesou a súa publicación non antes de marzo de 1901.
Porsche Carrera GT
O 30 de novembro de 2013 o piloto Roger Rodas e o actor Paul Walker faleceron nun accidente en California cando conducían un Carrera GT.
A Igrexa, Añá, Frades
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
O Carrizal
O topónimo O Carrizal pode referirse a:
Palavra Comum
Palavra Comum é unha revista cultural dixital fundada en 2014, editada na Coruña e cuxo obxectivo consiste en pór en contacto a cultura galega co mundo cultural lusófono.
Colaboran nela creadores procedentes de Galiza, de Portugal, do Brasil e incluso de Mozambique; as súas achegas, relacionadas con todos os formatos de cultura actuais, inclúen temas sobre literatura, fotografía e pintura, mais tamén arquitectura e antropoloxía.
Estrutura
A páxina principal da revista organiza os contidos nas seccións "Entrevistas", "Letras" e "Artes". Cada unha contén diferentes tipos de publicacións: por unha banda, na sección "Letras" inclúe crónicas, textos de filosofía e de historia literaria, mais tamén narrativa, teatro e algunhas traducións; Artes inclúe novidades e crítica de cine, deseño, fotografía, ilustración, pintura e danza. Alén disto, Palavra Comum ten realizado máis de 200 entrevistas a persoas vinculadas con estes eidos, entre as cales se encontran algúns dos colaboradores coa publicación.
Dirección
Foi fundada en 2014 por Alfredo Ferreiro, Tati Mancebo e Ramiro Torres (os dous primeiros xa coincidiran en Amigos de Azertyuiop). O xornal Sermos Galiza cubriu a fundación cun artigo publicado o 20 de xaneiro en que nomeaba o conxunto de colaboradores e mais o equipo de dirección e resumía a orientación da revista, sen mudanzas até o momento. Con todo, o equipo directivo si mudou desde a fundación de Palavra Comum; actualmente está integrado por Tiago Alves Costa e Alfredo Ferreiro.
Temática e contidos
As seccións que máis publicacións conteñen até o momento son Crónicas, Narrativa, Poesía, Tradución e Fotografía. Alén de realizar crítica literaria e de cubrir as novidades artísticas do contexto lusófono (a revista ten máis de 200 publicacións sobre narrativa e máis de 500 de poesía, numerosos artigos relacionadas coa fotografía e coa pintura e outros que entran no eido do cinema), Palavra Comum ten publicado máis de 200 entrevistas aos artistas de cuxos traballos fala e un número semellante de traducións, entre as cales salientan as de autores franceses do XIX como Baudelaire, Zola, Stendhal ou Mallarmé.
A través das súas publicacións, xa sexan artigos propios, entrevistas ou traducións, a revista trata temas de actualidade como o feminismo, os conflitos lingüísticos (non unicamente do galego e do portugués, mais tamén de linguas como o occitano) e outros conflitos políticos como os fascismos (na sección “Traducións”, por exemplo, recóllense textos ao servizo deste conflito e fálase de persoas que participaron ou que tiveron algún tipo de contacto con el). Tamén hai publicacións relacionadas co eido da filosofía.
Por outra banda, Palavra Comum dá conta da produción artística e cultural actual dentro da lusofonía. Na sección de “Artes” hai publicacións que recollen exposicións de pintura e fotografía, estreas de películas, en forma, por exemplo, de crónicas ou de recensións. As seccións de Crónicas, Teatro, Narrativa e Poesía recollen parte da produción literaria máis recente (especialmente poemas e obras teatrais), elaboran críticas, realizan entrevistas e fan promoción de eventos de tipo artístico e cultural (premios e certames literarios, encontros, representación de obras teatrais etc.).
Obxectivos
Sermos Galiza publicou un artigo sobre a fundación desta publicación en 2014 en que di que “a revista Palavra Comum afirma-se como um espaço de arte e criação, e de divulgação da cultura galega em convívio fraterno com o universo lusófono.”
A revista é unha das numerosas iniciativas que partillan o obxectivo de pór en contacto as manifestacións artísticas, culturais e humanas de Galiza e da Lusofonía. Traballan na mesma dirección o Projecto Ponte nas Ondas ou o grupo Galabra; editoras que publican libros en galego internacional como Através Editora, Axóuxere Editora; librarías que traballan con materiais galego-portugueses como Suévia, Ciranda, Couceiro, Pedreira, Andel ou Biblos, e tamén escritores e escritoras cuxa produción en galego-portugués nutre o fondo cultural partillado (Ramiro Torres: 2017).
Instituto Curie
miniatura|300px|dereita|Edificio do antigo Instituto Curie O Instituto Curie de París é unha fundación recoñecida como utilidade pública desde 1921. A súa ambición, desde a súa creación por Marie Curie, centrouse en tres misións: investigación, coidado, conservación e transmisión de coñecemento.
Palavra Comum
Obxectivos
Traballan de xeito habitual con Através Editora e están asociados ao Portal Galego da Lingua, ambas as entidades pertencentes á AGAL. A relación entre a revista e o Portal Galego da Lingua explícase nesta publicación da páxina do PGL e queda demostrada na sección “Parceiros” da páxina web da revista, en que aparecen ligazóns á AELG e ao PGL, alén de ao portal de novas portugués Visão Sapo.
Instituto Curie
Todas as actividades desenvolvidas polo Institut Curie que lle permitan cumprir as súas misións realízanse no marco de 3 entidades: un complexo hospitalario de última xeración en cancoloxía distribuído en tres sitios (París, Orsay e Saint-Cloud), un centro. Centro de investigación de renome internacional onde os investigadores traballan en 88 equipos de investigación e sede da fundación.
O Instituto Curie reúne a 3.586 investigadores, médicos, coidadores, técnicos e persoal administrativo.
Teoría da aproximación
En matemáticas, a teoría da aproximación refírese a como as funcións poden ser mellor aproximadas con funcións máis simples, e coa caracterización cuantitativa dos erros introducidos polo mesmo. Tendo en conta que o que se entende por mellor e máis simple dependerá da aplicación.
Hierve el Agua
miniatura|dereita|280px|Hierve el Agua. Hierve el Agua é un sistema de cascadas petrificadas, formadas por carbonato de calcio. As cascadas son de orixe natural e formáronse hai miles de anos, polo escorregamento de auga con alto contido de minerais. O lugar sitúase a uns 50 km da cidade de Oaxaca, na poboación de San Isidro Roaguía, municipio de San Lorenzo Albarradas, estado de Oaxaca, en México, nas proximidades da zona arqueolóxica de Mitla e a 630 km da Cidade de México.
Teoría da aproximación
Un tema estreitamente relacionado é a aproximación de funcións por series de Fourier xeneralizadas, é dicir, aproximacións baseadas na suma dunha serie de termos baseados en polinomios ortogonais.
Hierve el Agua
É tamén un lugar de interese arqueolóxico, pois posúe un complexo sistema de irrigación e socalcos construído polos zapotecas hai uns 2500 anos.
Teoría da aproximación
Un problema de particular interese é o de aproximar unha función nunha biblioteca matemática de ordenador, utilizando operacións que poden realizarse na computadora ou calculadora (por exemplo, adición e multiplicación), de tal xeito que o resultado sexa o máis próximo posible á función real. Isto faise normalmente con aproximación polinómicas ou racionais (relación de polinomios).
O obxectivo é facer que a aproximación sexa o máis próxima posible á función real, normalmente cunha precisión próxima á da aritmética de punto flotante do ordenador subxacente. Isto se logra usando un polinomio de alto grao, e/ou estreitando o dominio sobre o cal o polinomio ten que aproximar a función.
Hierve el Agua
As augas termais, o ambiente natural característico e o sitio arqueolóxico permitiron que actualmente sexa un sitio de interese ecoturístico.
A única cascada similar é a de Pamukkale, situada en Turquía.
Teoría da aproximación
O estreitamento do dominio a miúdo pode facerse mediante o uso de varias fórmulas de adición ou escalamento para a función que se está a aproximar. As bibliotecas matemáticas modernas a miúdo reducen o dominio en moitos pequenos segmentos e usan un polinomio de baixo grao para cada un deses segmentos.
Chamadelle
Chamadelle é unha comuna francesa na rexión administrativa da Aquitania, no departamento de Gironde. Esténdese por unha área de 15,19 km², con 682 habitantes, segundo os censos de 2011, cunha densidade de 44 hab/km².
Lei de normalización lingüística
Esta lei regula os dereitos lingüísticos dos galegos e o status das linguas oficiais na comunidade autónoma galega (ademais de protexer o galego exterior)
Entre as súas disposicións máis importantes figuran:
Reino de Alba
miniatura|250px|A Pedra do Destino (clach Sgàin) era a pedra cerimonial que empregaban os reis de Alba na súa coroación. En 1296 [[Duarte I de Inglaterra levouna para Inglaterra e mandou construír un trono no que inseriu a pedra, o Trono do Rei Eduardo no cal foron coroados case todos os reis de Inglaterra e do Reino Unido ata a actualidade. ]] Coñécese como Reino de Alba ao período do Reino de Escocia comprendido entre a morte de Donald II, ano 900, e a de Alexandre III en 1286 que levou ás Guerras de independencia de Escocia. Alba é o nome en gaélico escocés de Escocia e utilízase precisamente por nesta época ser a elite gaelicofalante e máis tarde normandoescocesa, en contraposición coa época dos Estuardo na que a elite era na súa maior parte anglofalante.
Corte
Non se coñece a estrutura da Corte escocesa antes da chegada dos normandos a Escocia. No século XII os principais cargos da Corte eran:
No século XIII, todos os oficios agás o de chanceler tenderon a ser hereditarios ao tempo que se crearon outros oficios, o máis importante era o hostarius, ao cargo da garda real.
Orixe
Donald II foi o primeiro que recibiu o nome de rei de Alba (rí Alban), concretamente á súa morte no castelo de Dunnottar no ano 900. Os seus predecesores recibían o nome de reis dos pictos ou rei de Fortriu.
10 Hygiea
10 Hygiea é un asteroide do cinto de asteroides. Con diámetros ovalados de 350–500 km, e unha masa que se estima que sexa o 2,9% da masa total do cinto de asteroides, é o cuarto obxecto máis notable do cinto de asteroides, tanto por tamaño coma por masa. E o asteroide máis grande dentro do asteroides do tipo-C cunha superficie carbonícea.
Aínda que é o corpo máis grande na súa área, aparece moi difuso dende a Terra, debido á súa superficie escura. Por esta razón moitos asteroides moito máis pequenos foron descubertos moito antes de que Annibale de Gasparis descubrira Hygiea o 12 de abril do ano 1849. Na maior parte das oposicións, Hygiea ten unha magnitude aparente de catros ordes máis pequena cá de Vesta, e a súa observación require dun telescopio de polo menos 100 mm (4-polgadas), cando está en oposición pero dentro do seu perihelio, pode que sexa observable cuns binoculares de 10x50.
Descubrimento e nome
En 1852, John Russell Hind escribiu "é universalmente coñecido coma Hygeia, o apéndice innecesario de 'Borbonica' cae obsoleto." O nome quedou coma Hygieia, que procede da mitoloxía grega, onde era deusa da saúde, Filla de Asclepio (Esculapio para os romanos). O nome foi a miúdo escrito coma Hygeia ó longo de século XIX, por ex. no Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
Características físicas
miniatura|esquerda|Tamaños dos primeiros 10 asteroides descubertos en comparación coa nosa [[Lúa. Hygiea é o que está á dereita de todo.]] A superficie de Hygiea está composta de materiais carboníceos primitivos semellantes ós das condritas. Produtos debidos as alteracións creadas pola presenza de auga foron detectados na súa superficie, o que indicaría a presenza de xeo de auga no pasado, o cal foi quentado o suficiente para estar fundido. A composición tan antiga da superficie posiblemente é indicativa de que o fundido deste xeo debeu ocorrer nos primeiros tempos da formación do Sistema Solar, en contraste con outros grandes planetesimais coma 4 Vesta.
Hygiea é o obxecto máis grande da rexión, debido á súa superficie escura e á gran distancia a que está respecto do Sol, vese moi difuso cando é observado dende a Terra. De feito, é en brillo o antepenúltimo asteroide dos primeiros 23 asteroides descubertos, só 13 Egeria e 17 Thetis teñen menores magnitudes en oposición. Na meirande parte das oposicións, Hygiea ten unha magnitude aparente de +10.2, o cal é 4 magnitudes menos de brillo en comparación con Vesta, e a súa observación require dun telescopio de polo menos 100 mm (4-polgadas). Cando está en oposición pero dentro do seu perihelio, Hygiea acada unha magnitude de +9,1 e pode chegar a ser observable cuns binoculares de 10x50, de xeito contrario ós seguintes dous asteroides en tamaño do cinto de asteroides, 704 Interamnia e 511 Davida, o cales están máis ala das posibilidades duns binoculares.
Polo menos foron observadas 5 ocultacións de estrelas por parte de Hygiea dende observatorios terrestres, pero todas proporcionaron poucos datos e medicións, co cal non se sabe moito de como é a súa forma. O Telescopio Espacial Hubble foi capaz de ve-lo asteroide, e descarta-la posibilidade da presenza de lúas orbitando Hygiea que tivesen máis de 16 kms. de diámetro.
Órbita e rotación
miniatura|esquerda|300px|Trazado da orbita de Hygeia, respecto de Xúpiter (amarelo).
Xeralmente as características de Hygiea son as menos coñecidas dos "catros grandes obxectos" do cinto de asteroides. A súa órbita está máis próxima ó plano da eclíptica cás de Ceres, Pallas ou Interamnia, pero é menos circular cás de Ceres ou Vesta, cunha excentricidade do redor do 12%. O seu perihelio é semellante en lonxitude ós de Vesta e Ceres, aínda que o seu nodo ascendente e descente son opostos ós correspondentes tanto para Vesta coma para Ceres. Subliñar que o seu perihelio é case igual á distancia media de Ceres e Pallas, unha colisión entre Hygiea e os seus compañeiros de maior tamaño é imposible, xa están sempre en lados opostos da eclíptica. Aínda que no ano 2056, Hygiea pasará a 0,025 UAs respecto de Ceres, e no 2063, Hygiea pasará a 0,020 UAs respecto de Pallas. O afelio de Hygiea chega ata o bordo do cinto de asteroides, onde está o perihelio da familia de Hilda, a cal está nunha resonancia orbital de 3:2 con Xúpiter.
Alfa-cetoglutarato deshidroxenase
Función
alfa-cetoglutarato + [dihidrolipoillisina-residuo succiniltransferase] lipoillisina = [dihidrolipoillisina-residuo succiniltransferase] S-succinildihidrolipoillisina + CO2.
Importancia médica
Unha deficiencia conxénita na actividade da alfa-cetoglutarato deshidroxenase crese que produce hipotonía, acidose metabólica, e hiperlactatemia.
San Paio, Añá, Frades
San Paio é un lugar da parroquia de Añá no concello coruñés de Frades da comarca de Ordes. Tiña 10 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE, dos cales 4 eran homes e 6 eran mulleres.
Barrio de Les Corts
O barrio combina edificacións das primeiras urbanizacións dos séculos XVIII e XIX, xunto con outras de nova construción. Durante a década dos anos setenta do século XIX abríronse as principais rúas e a praza do Carme, situada no eixo central desta popular barriada. A finais de século instaláronse varias industrias, como a fábrica Castells e a súa colonia obreira.
Javier Irureta
Javier Iruretagoyena Amiano, nado en Irún (Guipúscoa) o 1 de abril de 1948, é un exfutbolista e exadestrador de fútbol español. Xogaba de dianteiro e centrocampista e foi internacional coa selección española.
Como xogador
Xogou no Real Unión ata 1967, ano no que ingresou nas filas do Atlético de Madrid debutando en Primeira División o 17 de decembro de 1967 nun encontro entre o Atlético de Madrid e a UD Las Palmas (1–2).
Con este equipo gañou dúas Ligas, un subcampionato e unha Copa do Rei. Participou na final da Copa de Europa de 1974 na que o Atlético de Madrid caeu derrotado diante do Bayern de Múnic (4–0). Na tempada seguinte proclamouse campión da Copa Intercontinental marcando o primeiro gol do seu equipo no partido de volta diante do Independiente. No Atlético xogou oito tempadas disputando un total de 277 partidos oficiais.
En 1975 fichou polo Athletic Club, equipo no que xogou cinco tempadas disputando 170 partidos. Con este club disputou a final da Copa da UEFA de 1977 contra a Juventus, marcando un gol no partido de volta. Con todo, o título foi para o equipo italiano, cun resultado global de 2–2 e o valor dobre dos goles visitantes. Ao remate da tempada 1979–80 retirouse dos terreos de xogo. Disputou un total de 344 partidos en Primeira División, marcando 70 goles.
Selección nacional
Cara o final da súa carreira como xogador, Irureta xogou un partido coa selección vasca.
Como adestrador
Irureta iniciouse como adestrador en 1984 cando se fixo cargo do Sestao, club no que permaneceu durante catro tempadas. En 1988 deu o salto a Primeira División sendo contratado polo Logroñés. O seu debut na máxima categoría produciuse o 3 de setembro nun partido contra o Atlético de Madrid (1–0), club no que Irureta conseguira os seus maiores logros como futbolista. Na xornada 20 foi destituído, despois de xogar novamente contra o Atlético pero esta vez caer derrotado.
En 1989 comezou a adestrar ao Real Oviedo, equipo no que permaneceu catro tempadas, conseguindo o seu maior logro na tempada 1990–91, cando rematou como sexto clasificado, conseguindo unha praza para xogar a Copa da UEFA por primeira vez na historia do club. Na tempada 1993–94 dirixiu ao Racing de Santander, conseguindo un oitavo posto, e un ano máis tarde adestrou ao Athletic Club, o que fora o seu derradeiro equipo como xogador. A mediados da tempada 1995–96 substituíu no banquiño da Real Sociedad a Salvador Iriarte, quedando no club unha tempada máis. En 1997 fíxose cargo do Celta de Vigo, onde conseguiu un sexto posto, clasificando ao club para a Copa da UEFA.
En 1998 foi contratado polo Deportivo da Coruña, club co que conseguiría os seus maiores éxitos como adestrador. Na tempada 1999–00 gañou a Liga, a primeira na historia do club, conseguindo ademais dous subcampionatos (2000–01 e 2001–02) e dous terceiros postos (2002–03 e 2003–04). Gañou tamén unha Copa do Rei (2001–02) e dúas Supercopas de España (2000 e 2002). En Europa conseguiu levar ao club ás semifinais da Liga de Campións na tempada 2003–04 e a cuartos de final en dúas ocasións. Tras considerar rematado o seu traballo no Deportivo, abandonou o club ao remate da tempada 2004–05.
En 2006 fíxose cargo do Real Betis, club onde non rematou a tempada sendo substituído por Luis Fernández. O 22 de xaneiro de 2008 substituíu como adestrador a Ander Garitano no banquiño do Real Zaragoza, pero pouco tempo despois, o 3 de marzo, dimitiu tras unha xeira de resultados negativos.
Dirixiu dende o banco 612 partidos da Primeira División, sendo o segundo adestrador con máis partidos da historia da competición, superado só polo seu antigo compañeiro de equipo e tamén adestrador seu no Atlético de Madrid, Luis Aragonés.
O 9 de xullo de 2009 aceptou o cargo de director deportivo do Athletic Club.
Pepe Miñones
José Miñones Bernárdez, coñecido como Pepe Miñones, nado en Corcubión o 1 de maio de 1900 e finado na Coruña o 2 de decembro de 1936, foi un avogado, empresario e político galego.
Traxectoria
Fillo de Manuel Miñones Barros. Estudou Dereito na Universidade de Madrid e rematou a carreira na USC. Creou o Partido Socialista Agrario en Corcubión. Loitou polo ferrocarril, a redención de foros, o agrarismo e a educación. Fundou en Corcubión a revista Nerio (1920), na Coruña o semanario Región Gallega (1924) e Finis Terre, e foi propietario do xornal La Provincia de Úbeda (1928). Foi promotor e principal accionista da Electra Popular Coruñesa e de Hidroeléctrica La Loma. Militante do Partido Republicano Radical, foi elixido deputado pola provincia da Coruña nas eleccións xerais de 1933. Seguidor de Martínez Barrio, pasou con el ao Partido Radical Demócrata e despois a Unión Republicana. Volveu ser elixido deputado nas eleccións xerais de 1936 nas candidaturas da Fronte Popular, pola mesma circunscrición.
miniatura|175px|José Miñones Bernárdez, retrato en [[Vida Gallega, 1934.]] Ao iniciarse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido polos sublevados na Coruña, encarcerado e condenado a morte e ao pago dunha multa dun millón de pesetas. Ademais fóronlle incautadas todas as súas empresas, incluída Electra Popular Coruñesa, que foi entregada ao simpatizante franquista Pedro Barrié de la Maza, que a fusionou coa súa Fábrica de Gas y Electricidad, dando lugar a Fenosa e obtendo así o monopolio do mercado eléctrico en Galicia.
Foi fusilado no Campo da Rata o 2 de decembro de 1936.
Vida persoal
Casou en 1927 con María del Pilar Vilas Durán, filla de Ramón Vilas González.
Galería de imaxes da Veiga
Galería de imaxes do concello da Veiga na provincia de Ourense.
A Fonte Prata, Figueiroa, Arzúa
A Fonte Prata é un lugar da parroquia de Figueiroa no concello coruñés de Arzúa, na comarca de Arzúa. Tiña 19 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 10 eran homes e 9 eran mulleres.
Reirís
O topónimo galego Reirís pode referirse a:
Como apelido, Reirís ten 46 ocorrencias en Galicia, nos concellos de Vilagarcía de Arousa, Vilanova de Arousa e Ponteareas.
Linguaxe Pascal
Pascal é unha linguaxe de programación desenvolta polo profesor suízo Niklaus Wirth a finais da década de 1960. O seu obxectivo era crear unha linguaxe que facilitase a aprendizaxe da programación aos seus alumnos. Con todo, co tempo a súa utilización excedeu o ámbito académico para converterse nunha ferramenta para a creación de aplicacións de todo tipo. Caracterízase por ser unha linguaxe de programación estruturada fortemente tipificada.
Historia
O suízo Niklaus Wirth desenvolveu a linguaxe de programación Pascal no ano 1970, co obxectivo de que fose unha linguaxe educativa de cara a aprendizaxe da programación estruturada. Pascal está baseada na linguaxe Algol e chamouse así en honra ao matemático e filósofo Blaise Pascal.
Características
A diferenza de linguaxes de programación descendentes de C, Pascal utiliza o símbolo := para a asignación no canto de =. Aínda que o segundo é máis conciso, a práctica demostrou que moitos usuarios utilizan o símbolo de igualdade para comparar valores en lugar do comparador de C que é o símbolo ==. Esta sintaxe conduce a moitos erros ou bugs difíciles de rastrexar en código C. Dado que Pascal non permite dentro de expresións e utiliza sintaxe distinta para asignacións e comparacións, non sofre estes erros.
Ademais os seus programas teñen definidas dous partes: declarativa e executiva. Na primeira debe aparecer todo o que se usará na segunda, pola contra detéctase como descoñecido e evita certas incomprensións como veremos máis adiante. Na parte declarativa enúncianse librarías existentes (unit), procedementos (procedure), funcións (function), variables (var), constantes (const) e novos tipos de datos estruturados (type).
Outra diferenza importante é que en Pascal, o tipo dunha variable fíxase na súa definición; a asignación a variables de valores de tipo incompatible non están autorizadas (En C, en cambio, o compilador fai o mellor esforzo para dar unha interpretación a case todo tipo de asignacións). Isto prevén erros comúns onde variables son usadas incorrectamente porque o tipo é descoñecido. Isto tamén evita a necesidade de notación húngara, que son prefixos que se engaden aos nomes das variables e que indican o seu tipo.
Postas en funcionamento
Nos anos oitenta, Anders Hejlsberg escribiu o compilador Blue Label Pascal para a Nascom-2. Máis tarde foi traballar para Borland e reescribiu o seu compilador que se converteu en Turbo Pascal para a IBM PC. Este novo compilador vendeuse por 49 $ un prezo orientado á distribución masiva.
O económico compilador de Borland tivo unha longa influencia na comunidade de Pascal que o comezou a utilizar principalmente no IBM PC. En busca dunha linguaxe estruturada moitos afeccionados ao PC substituíron a linguaxe BASIC por este produto. Dado que Turbo Pascal, só estaba dispoñible para unha arquitectura, traducía directamente cara ao código máquina do Intel 8088, logrando construír programas que se executaban moito máis rapidamente que os producidos nos esquemas interpretados.
Durante os anos 1990, estivo dispoñible a tecnoloxía para construír compiladores que puidesen producir código para diferentes arquitecturas de hardware. Isto permitiu que os compiladores de Pascal traducisen directamente ao código da arquitectura na que corresen.
Con Turbo Pascal versión 5, Borland, agregou programación orientada a obxectos a Pascal.
Compiladores dispoñibles
Varios compiladores de Pascal están dispoñibles para o uso do público en xeral:
Isopreno
O isopreno (abreviación de isoterpeno), tamén chamado 2-metil-1,3-butadieno, é un composto orgánico común do grupo dos hidrocarburos coa fórmula CH2=C(CH3)CH=CH2 incoloro e bastante volátil, que é o monómero doutros compostos de maior peso molecular como os isoprenoides ou terpenoides. Utilízase industrialmente na produción de polímeros como o caucho sintético.
Compostos derivados do isopreno
O isopreno é o monómero que se repite na estrutura dos isoprenoides e terpenoides, un grupo de compostos moi variado e moi estendido na natureza. A fórmula molecular dun isoprenoide contén moitos isoprenos e de forma xeral pode escribirse así: (C5H8)n. En realidade, as unidades funcionais do isopreno nos sistemas biolóxicos son o dimetilalil pirofosfato (tamén chamado dimetilalil difosfato) e o seu isómero isopentenil pirofosfato (tamén chamado difosfato de isopentenilo, pirofosfato de isopentenilo ou isopreno activo).
Son isoprenoides, por exemplo, os carotenos, que son tetraterpenos. Tamén derivan do isopreno o alcol fitol, que forma parte da clorofila, o retinol (ou vitamina A), o tocoferol (ou vitamina E), o dolicol, o escualeno, do cal derivan os esteroides, e o caucho. O grupo hemo A ten unha cola isoprenoide.
O isopreno na Natureza
Moitas especies de árbores emiten isopreno á atmosfera (principalmente os carballos, lamagueiros, eucaliptos, e algunhas leguminosas). A produción anual de emisións de isopreno polos vexetais estímase en arredor 600 Tg, a metade da cal a realizan as árbores tropicais, e os arbustos contribúen con boa parte do resto. Isto equivale á emisión de metano á atmosfera e supón ~1/3 de todos os hidrocarburos liberados á atmosfera. Unha vez no aire, o isopreno convértese en radicais libres (como o radical hidroxilo) e en menor extensión en ozono e varias especies de aldehidos, hidroperóxidos, nitratos orgánicos, e epóxidos, que se mesturan nas gotas de auga e axudan a crear aerosois e néboas. Un segundo efecto importante do isopreno na atmosfera é que en presenza de óxidos de nitróxeno (NOx) contribúe á formación de ozono troposférico (en capas baixas da atmosfera), que é un dos principais contaminantes en moitos países. O isopreno como tal non é considerado un contaminante, xa que é un produto natural das plantas. A formación de ozono troposférico é só posible en presenza de altos niveis de NOx, que se orixinan case exclusivamente nas actividades industriais.
Produción de isopreno nas plantas
As plantas sintetizan isopreno pola vía alternativa á do mevalonato ou vía do metileritritol fosfato que se localiza nos cloroplastos das plantas. Un dos dous produtos finais da vía alternativa á do malonato, o dimetilalil difosfato, orixina isopreno nunha reacción catalizada polo encima isopreno sintase. Por tanto, os inhibidores que bloquean a vía alternativa á do mevalonato, como a fosmidomicina, tamén bloquean a formación de isopreno. A rmisión de isopreno aumenta sensiblemente coa temperatura e chega a un máximo arredor dos 40 °C. Existe a hipótese de que o isopreno pode protexer as plantas contra o estrés por calor (hipótese da termotolerancia). Algunhas bacterias tamén emiten isopreno e pénsase que este isopreno se orixina de degradacións non encimáticas a partir de dimetilalil difosfato.
Regulación das emisións de isopreno
Nas plantas a emisión de isopreno está controlada tanto pola dispoñibilidade de substrato (é dicir, de dimetilalil difosfato) como pola actividade do encima isopreno sintase. En particular, a dependencia da emisión de isopreno da cantidade de luz, CO2 e O2 está controlada pola dispoñibilidade de substrato, entanto que a súa dependencia da temperatura está regulada tanto a nivel de substrato coma pola actividade do encima.
Funcións biolóxicas
O isopreno incorpórase ás membranas e axuda a estabilizalas en resposta ao estrés por calor, conferíndolles certa tolerancia aos picos de calor. O isopreno pode tamén darlle certa resistencia ás especies reactivas do osíxeno. A cantidade de isopreno liberado da vexetación depende da masa da folla, área da folla, luz (especialmente a densidade do fluxo fotónico fotosintético, ou PPFD), e a temperatura da folla. Deste modo, durante a noite, as follas das árbores emiten pouco isopreno, e durante as horas diúrnas espérase que haxa unha emisión substancial nos días soleados e calorosos de ata 25 μg/(g de peso seco de folla)/hora en moitas especies de carballos
O isopreno noutros organismos
En xeral, o isopreno é o hidrocarburo máis común no corpo humano , . A taxa de produción estimada de isopreno no corpo humano é de 0,15 µmol/(kg·h), equivalente a aproximadamente 17 mg/día para unha persoa de 70 kg de peso. O isopreno é tamén común en baixas concentracións en moitos alimentos.
Nos animais o isopreno sintetízase pola vía do mevalonato a partir de acetil-CoA.
Saúde
A exposición continuada ao isopreno é sospeitosa de ser potencialmente canceríxena. O Programa Nacional de Toxicoloxía (2007) nos Estados Unidos concluíu en experimentos realizados con roedores que o isopreno pode orixinar cáncer de mama neses animais. Está incluído na lista do NTP (12º informe) como posible carcinóxeno en humanos. O isopreno atópase no fume do tabaco e esa é a forma máis común de exposición significativa en interiores.
Produción industrial
O caucho natural é un polímero do isopreno (xeralmente do cis-1,4-poliisopreno) cun peso molecular de 100.000 a 1.000,000 de daltons. Tipicamente, atópanse tamén no caucho natural de alta calidade unha pequena porcentaxe doutros materiais, como proteínas, ácidos graxos, resinas, e materiais inorgánicos. Algunhas fontes de caucho natural chamadas gutta percha están compostas de trans-1,4-poliisopreno, un isómero estrutural que ten propiedades similares, pero non idénticas.
Os procesos de produción industrial do isopreno usan esencialmente as fraccións C5 derivadas do petróleo e específicas reaccións de síntese. Os procesos principais son:
Isopreno obtido de pentanos e pentenos
O isopreno pode obterse por deshidroxenación do 2-metilbutano e do 2-metilbuteno orixinados no fraccionamento de pentanos de topping nas refinarías de petróleo, e dos pentenos orixinados no cracking. Pode utilizarse tamén n-pentano previa isomerización a 2-metilbutano.
Proceso ENICHEM (actual Polimeros Europa)
Disolvendo acetona e acetileno en amoníaco líquido, a unha presión de 25 atm, co catalizador hdroxido de potasio, ocorre unha condensación con produción de 2-metil-3-butin-2-ol (MBI). O MBI é parcialmente hidroxenado a MBE que, finalmente, é deshidratado cataliticamente en alúmina.
Proceso Goodyear Tire and Scientific Design Co.
Utiliza tres fases de síntese:
500 Millas de Indianapolis de 1950
300px|right|Coche gañador en 1950 As 500 Millas de Indianápolis de 1950 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 30 de maio de 1950 no Circuíto de Indianápolis. Foi a terceira carreira da tempada de.
A carreira foi parte da 1950 AAA National Championship Trail. A carreira tamén foi incluída na edición inaugural do Campionato do Mundo de Pilotos, e puntuou para o campionato do mundo. A carreira, con todo, non tivo ningunha participación europea en 1950. Giuseppe Farina tiña previsto inicialmente participar, pero o coche nunca chegou. As 500 Millas de Indianápolis incluíronse no calendario do Campionato do Mundo ata.
A carreira estaba programada orixinalmente para 200 voltas, pero foi detida ás 138 voltas debido á choiva.
A Pena Branca, As Ribeiras do Sor, Mañón
A Pena Branca é un lugar da parroquia das Ribeiras do Sor no concello coruñés de Mañón, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
SGML
A Linguaxe Estandar Xeralizada de Marcación (Standard Generalized Markup Language), SGML é unha metalinguaxe coa que se definen linguaxes de marcación (dados, documentos).
Da SGML derivan-se os seus subconxuntos:
Leninismo
miniatura|Vladimir Ilich Lenin. Coñécese como leninismo o conxunto de teorías políticas, económicas e filosóficas desenvolvidas polo líder bolxevique Vladimir Ilich Lenin dentro do marxismo.
Historia e características
O leninismo baséase na continuación do marxismo. O marxismo afirma que a clase obreira debe actuar contra a burguesía e o capital para instaurar o socialismo. O leninismo di como facelo, a través dunha "asociación" dos traballadores máis conscientes sobre a situación do proletariado, que sería un Partido Comunista que organizaría a loita.
Unha das achegas máis importantes de Lenin foi na cuestión da organización comunista. Dicía que a loita económica do proletariado só levaría a adquirir unha ideoloxía sindicalista e que a conciencia marxista e revolucionaria debían ser introducidas dende fóra. Ademais, propoñía que a clase obreira debería contar cunha vangarda revolucionaria que dirixise a loita, o Partido Comunista, co obxecto de levar a cabo a súa actividade revolucionaria. Os obxectivos do partido só poderían ser alcanzados cunha organización disciplinada coñecida como centralismo democrático.
O leninismo mantén que o imperialismo é o estado máis alto do capitalismo, e que o capitalismo só se pode vencer a través dos medios revolucionarios, pois calquera intento de reformar o capitalismo está destinado ao fracaso. Lenin cría na destrución do Estado capitalista a través da revolución proletaria, e en substituír ese Estado pola chamada ditadura do proletariado, un sistema de democracia en que os traballadores terían o poder a través de consellos chamados soviets.
A teoría de Lenin sobre o imperialismo, que tiña como obxectivo mellorar a obra de Karl Marx, explicaba un fenómeno que este non predicira: o Capitalismo que se converte nun sistema global, Marx describírao como un sistema nacional. No medio da teoría do imperialismo está a idea de que as nacións capitalistas avanzadas intentan evitar a revolución forzando que a súa sobreprodución entre nos mercados das colonias e explote os recursos destas. Isto permitía ás nacións capitalistas industrialmente avanzadas satisfacer os seus traballadores, en parte tamén a través dunha "aristocracia obreira". Como resultado, o capitalismo sería dirixido por ese sector privilexiado, representado polos partidos socialdemócratas, ata o punto de que a revolución non ocorrería nas nacións máis avanzadas, como Marx previra, senón no Estado imperialista máis débil, Rusia.
O socialismo non pode sobrevivir só nun país pobre e subdesenvolvido. Por iso, o leninismo avoga pola revolución mundial nunha forma ou outra.
Correntes leninistas
O termo leninismo (ou marxismo-leninismo) foi empregado por ideoloxías distintas para autodefinirse, cada unha das cales recoñece as súas raíces históricas no leninismo: estalinismo, maoísmo e trotskismo.
As teorías de Lenin foron unha fonte de controversia dende a súa implantación. Tivo críticas tanto na esquerda política (socialdemocracia, anarquismo, e mesmo noutros marxismos como o luxemburguismo ou o consellismo) como na dereita (liberalismo, conservadorismo, fascismo ou anticomunismo).
Damián Mateu
thumb|alt=Acción de fundación de La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles por 500 pesetas, emitida en Barcelona el 14 de junio de 1904, firmada en original por Damián Mateu, cofundador, presidente y financiero de la empresa|Acción de fundación de La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles por 500 pesetas, emitida en Barcelona o 14 de xuño de 1904, e asinada en orixinal por Damián Mateu. Damián Mateu Bisa, nado en Llinars del Vallès o 18 de outubro de 1864 e finado en Barcelona o 7 de decembro de 1935, foi un empresario e político español. Foi un dos fundadores da marca de coches Hispano-Suiza, e foi o pai de Miguel Mateu Pla, quen foi alcalde de Barcelona entre 1939 e 1945.
Traxectoria
Nado na localidade barcelonesa de Llinars del Vallès, era o cuarto de cinco irmáns. Os seus pais eran Miguel Mateu Farralt e Ángela Bisa Brillas. Seu pai, quen faleceu en 1877, era o dono da empresa Miguel Mateu, S. A. e conseguira ter unha boa posición económica grazas ao comercio con ferro ao que se adicaba.
Damián Mateu licenciouse en dereito na Universidade de Barcelona, aínda que non exerceu por mor do falecemento prematuro do seu irmán, quen ía dirixir a empresa familiar. Baixo o mando de Damián Mateu, a súa empresa de ferros (co nome cambiado a Hijo de Miguel Mateu), chegou a ser unha importante compañía no eido nacional español. En 1890, Mateu casou con Mercedes Pla y Deniel —irmá do cardeal Enrique Pla y Deniel—, con quen tivo seis fillos; o menor e único varón foi Miguel Mateu y Pla.
En 1900 constituíu unha empresa industrial chamada Altos Hornos y Herrerías de Nuestra Señora del Carmen S.A. en Barcelona, mais esta sociedade acabou presentando suspensión de pagamentos en xaneiro de 1904. Porén, uns meses despois, o 14 de xuño dese mesmo ano fundou, con Francisco Seix e Marc Birkigt, a exitosa marca de automóbiles de luxo Hispano-Suiza; Damián Mateu foi o presidente e financeiro da empresa. Mateu, curiosamente, malia presidir durante tres decenios unha empresa automobilística, nunca quixo conducir un automóbil e nunca obtivo o carné de conducir.
Entre 1917 e 1923, Mateu presidiu unha compañía denominada La Hispano, Fábrica Nacional de Automóviles y Material de Guerra S.A. —situada en Guadalaxara, e cuxa creación impulsou el mesmo—, que acabou sendo absorbida nese mesmo 1923 pola empresa matriz catalá e foi convertida nunha filial.
Foi vicepresidente do Banco Urquijo Catalán (unha empresa na que tamén participou activamente na súa creación), e tomou parte na creación de Forces Hidroelèctriques d'Andorra, S.A.. Mateu foi tamén conselleiro da empresa de seguros Hispania, da sociedade La Maquinista Terrestre y Marítima e da Cámara de Comercio.
Politicamente, foi membro da Federación Monárquica Autonomista, ideoloxicamente próximo á Lliga Regionalista ata o establecemento da República, no que se integrou na Lliga. Fixo de intermediario oficioso entre esta e o rei Afonso XIII. Damián Mateu era profundamente monárquico, e mantivo boas relacións con Afonso XIII (quen lle chegou a ofrecer un título nobiliario, pero Mateu rexeitouno).
En 1931 foi editor do Diario del Mediodía. No 1935 distanciábase ideoloxicamente da Lliga Regionalista e pasou á Dreta de Catalunya. Faleceu en decembro dese mesmo ano por mor dunha enfermidade. O seu fillo Miguel sucedeuno como presidente de Hispano-Suiza, quen após a guerra civil converteuse en alcalde de Barcelona.
Patrimonio
Damián Mateu chegou a adquirir as seguintes propiedades inmobiliarias: a Casa Comalat na Diagonal de Barcelona, o Mas Rossell, unha torre modernista chamada torre Mateu —tamén coñecida como La Miranda— na súa vila natal, e tamén era posuidor dunha masía no Montseny.
Galardóns
En 2021, a FIVA (Federación Internacional de Vehículos Antigos) incluíu a Damián Mateu no seu Salón da Fama cos seus 14 primeiros heroes da historia do automobilismo.
Serras do sur de Galicia
400px|miniatura|dereita|Serra de Santa Eufemia ([[Lobios)]] As serras do sur de Galiza son aquelas que se estenden polo país ao longo da raia con Portugal até o río Miño. Trátase dunha agrupación de serras que non teñen unha continuidade dado que están interrompidas pola depresión de Monterrei. Teñen a fractura de varias fallas con orientación N-S ou NE-S.
Características
Un primeiro grupo está formado por serras de escasa altura, na comarca de Riós e a serra das Penas Libres, en Vilardevós. Logo de pasada a depresión de Monterrei, están a serra do Larouco, a serra da Pena, a serra de Pisco e mais ao do Xurés. A partir da serra de Santa Eufemia, a orientación pasa de ser L-O a ser N-S, e así continúa até o río Miño polas serras do Quinzo, Queguas e Laboreiro.
Son en xeral serras de relevo suave con arredor de 1.000 metros de altitude de media. O pico máis elevado atópase na serra do Xurés, especialmente o Altar dos Cabrós, con 1498 metros.
Falcón
Un falcón é calquera das especies de aves rapaces do xénero Falco, como o falcón peregrino.
Os falcóns teñen as ás finas, acentuadas, que lles permiten acadar velocidades extremadamente altas. Os falcóns peregrinos son os animais máis rápidos do planeta, acadando velocidades en picado entre os 250–400 km/h.
O falcón e o azor son as aves de presa máis apreciadas na arte da cetraría.
En Galicia
En Galicia existen 9 especies pertencentes á familia dos frixílidos (Fringillidae), delas, 7 pódense atopar en Galicia durante todo o ano, 2 son invernantes no país e 1 añiña localmente.
Coea, Castro de Rei
San Salvador de Coea é unha parroquia que se localiza no concello de Castro de Rei. Segundo o IGE en 2010 tiña 19 habitantes (10 homes e 9 mulleres), distribuídos en 4 núcleos de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 26 habitantes.
Historia
Durante a antigüidade atopábase no seu territorio unha gran vila romana. Datábel inicialmente entre os séculos II e III, foi achada en 2020 tras unha prospección arqueolóxica para instalar unha torre de alta tensión. Diferentes achados nas proximidades durante o século XX, como un capitel romano perfectamente conservado entre outras pezas, xa suxerían a súa existencia. As escavacións poderían confirmar que o galego Teodosio I, derradeiro emperador romano de Oriente e de Occidente, procedía da parroquia de Coea, a cal sería a Cauca da Gallaecia que indican as dúas únicas fontes coevas ao emperador: o galego Hidacio e o grego Zósimo.
Top 14 2012-2013
A tempada 2012-2013 do Top 14 foi a 114ª edición da primeira división da liga francesa de rugby. O torneo comezou o 17 de agosto de 2012 e rematou o 1 de xuño de 2013 coa gran final disputada no Stade de France de París, que enfrontou a Castres Olympique co RC Toulon.
Liga regular
Composta por 26 xornadas, comezou o 17 de agosto de 2012 e rematou o 4 de maio de 2013. O mellor equipo na liga regular foi o ASM Clermont con 91 puntos, seguido de preto polo RC Toulon con 90. Os dous últimos equipos da táboa perderon a categoría. Os 6 primeiros pasaron á fase de eliminatorias polo título de campión.
Fase final
O seis mellores equipos da liga regular acadaron o dereito a loitar polo título nesta fase final. Os dous primeiros equipos da táboa pasaron a semifinais, mentres os catro seguintes tiveron que disputar unha eliminatoria previa. Tanto as semifinais como a final se disputaron en estadios neutrais, non así os encontros de cuartos de final.
O Castres Olympique acadou o seu 4º título de liga vencendo na final por 19 a 14 ó RC Toulon.