cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bagram
Capital indogrega
Alexandría do Cáucaso foi unha das capitais do Reino Grecobactriano (180 a. C.-10). Durante o reinado de Menandro I de Bactriana, a cidade tivo unha próspera comunidade budista, ao cargo de monxes gregos. Na literatura budista, o monxe budista yona, Mahadhammarakkhita (sánscrito Mahadharmaraksita), dise que veu de “Alasandra” (crese que podería referirse a Alexandría do Cáucaso) con 30 000 monxes para a cerimonia fundacional do Maha Thupa (gran estupa) de Anuradhapura, en Sri Lanka:
A cidade estaba amurallada con ladrillos, e reforzada con torres. A rúa central tiña tendas e talleres.
O tesouro de Bagram
miniatura|227x227px|[[Gladiador grecorromano, Bagram, século II.]] Begram (Kapisa) converteuse na capital de verán do Imperio Cuxano no século I.
O chamado «Tesouro de Bagram» é indicativo de intensos intercambios comerciais entre todos os centros culturais da época clásica, posto que o Imperio Cuxano promoveu o comercio por terra e mar, desde o leste cara ao oeste.
Con todo, as obras de arte atopadas en Bagram son basicamente de orixe helenístico, romano, chinés ou indio, con indicacións pequenas de sincretismo cultural atopadas na arte greca-budista.
A cidade foi aparentemente abandonada despois das campañas do emperador dos sasánidas Sapor I, no ano 241.
Arqueoloxía
Algunhas evidencias arqueolóxicas concernentes a Alexandría do Cáucaso foron reunidas por Charles Masson (1800-1853). Achou moedas, aneis, selos e outros obxectos pequenos. Nos anos 30, Roman Ghirshman, mentres dirixía unhas escavacións preto de Bagram, atopou cristalaría exipcia e siria, figuras de bronce, estatuas e cuncas. Isto é unha indicación de que as conquistas de Alexandre abriron as portas da India ás importacións do leste.
Século XX-XXI
miniatura|250x250px|Restos da base aérea soviética de Bagram. O aeródromo de Begram, que nos anos 1980 foi unha importante base do Exército soviético. Como outros tantos sitios históricos de Afganistán, Begram foi saqueado durante os anos que seguiron ao derrocamento do réxime comunista. Moitos dos seus monumentos históricos foron destruídos durante o réxime dos talibán. Albergou posteriormente a Base Aérea de Bagram, desde a que desenvolvía a maior actividade aérea os Estados Unidos en Afganistán. Foi abandonada en 2021.
Markell Popel
Markell Popel (en Маркелл Онуфрійович Попель; en Маркелл Онуфриевич Попель; en Marceli Popiel), tamén coñecido como Markian e Markyl, nado o 31 de decembro de 1821 ou 1825 en Halych ou Medukha e finado o 29 de setembro de 1903 en San Petersburgo (Imperio Ruso), foi un bispo da Igrexa ortodoxa rusa de orixe ucraíno.
Naceu nunha familia greco-católica. Estudou e graduouse en Filosofía e Teoloxía, e logo de casar foi ordenado sacerdote en 1850. Durante o seu primeiro ano como sacerdote exerceu a súa actividade pastoral na parroquia de Buchach, entre 1851 e 1859 foi catequista no ximnasio de Ternopil, e até 1866 foi catequista en escolas de Lviv. Publicou libros de texto sobre liturxia e teoloxía moral orientados aos alumnos dos seminarios greco-católicos.
Dende 1854 participou no movemento rusófilo galiciano. Foi tamén un dos líderes do movemento ritualista en Galicia, no que demandou que todos os elementos de orixe latina foran eliminados da liturxia da Igrexa greco-católica; inicialmente avogou unicamente pola purificación do rito bizantino na Igrexa católica, pero co tempo foi adheríndose á idea de que a unión de Brest fora un acontecemento negativo para a poboación rutena, e que a súa relixión era a ortodoxa. En 1866 trasladouse a Chełm, onde traballou para popularizar a eliminación de influencias latinas no rito bizantino; desta forma, as autoridades tsaristas tentaron preparar o terreo para a completa disolución da unión no Imperio Ruso.
Popel asumiu con convicción as expectativas da administración tsarista, inicialmente como formador no seminario greco-católico de Chełm, e a partir de 1871 como administrador da eparquía de Chełm. En sucesivas circulares, ordenou a eliminación de elementos da liturxia greco-católica que non existían na liturxia da Igrexa ortodoxa rusa, e colaborou coa administración tsarista combatendo a resistencia aos cambios que exercía pate do clero e dos fieis da diocese. En 1874 anunciou a completa unificación das liturxias greco-católica e ortodoxa, e en 1875 formou parte da delegación do clero que pediu ao tsar Alexandre II a integración da eparquía de Chełm na Igrexa ortodoxa rusa.
Pola súa participación na supresión da derradeira administración greco-católica no Imperio ruso, o 8 de xuño de 1875 foi ordenado bispo auxiliar da eparquía ortodoxa rusa de Varsovia, co título de bispo de Lublin. En 1878, logo dun conflito co arcebispo de Varsovia Leontii Lebedinskii, foi trasladado á sé de Podolia e Bratslav, onde foi ordinario até 1882. Posteriormente, entre os anos 1882 e 1889 foi bispo de Polack e Viciebsk. Retirouse en 1889, mais continuou a exercer como membro do sínodo da Igrexa ortodoxa rusa, até o seu pasamento en 1903. Finou e foi enterrado en San Petersburgo.
Mocidade e actividade en Galicia
Era de orixe galiciana, fillo do nobre Onufrii Popel. Foi bautizado na Igrexa greco-católica. Graduouse pola escola alemá de Halych, e posteriormente cursou estudos secundarios en Ivano-Frankivsk e Buchach. Completou a súa formación universitaria en Filosofía en Chernivtsi e en Teoloxía en Lviv e Viena. O 20 de xaneiro de 1850 foi ordenado sacerdote e foi destinado a Buchach.
Entre os anos 1851 e 1859 foi catequista no ximnasio de Ternopil. Nos seus primeiros anos de actividade profesional non amosou simpatías W pierwszych latach pracy nie przejawiał sympatii rusófilas, e coñécese que mandaba aos seus alumnos cantar cánticos relixiosos en alemán ou en latín. . Porén, as súas opinións mudaron radicalmente antes de 1854: pasou a formar parte do grupo de profesores de secundaria que, orientados por Yakiv Holovatskyi, distribuiron publicacións rusófilas entre os alumnos. Posteriormente foi profesor de lingua rusa nun ximnasio de Lviv durante tres anos, e entre 1862 e 1866 foi catequista nun ximnasio alemán de Lviv. Foi autor do drama Nemir, publicado na revista Hałyćka Zoria, e dun ensaio sobre o bardo Boyan do Cantar das hostes de Igor. Publicou tamén artigos de temática relacionada coa situación e a identidade da Igrexa grecocatólica en Galicia.
Popel foi un dos líderes do movemento ritualista, que avogaba pola supresión de todos os elementos de orixe latina da liturxia da Igrexa grecocatólica; el mesmo introduciu estes cambios na súa actividade pastoral. En 1862 o metropolita de Lviv Hryhorii Yakhymovych nomeouno membro da comisión encargada de coordinar os traballos de purificación do rito bizantino co propósito de evitar iniciativas arbitrarias do clero parroquial neste eido. Porén, a morte repentina do metropolita fixo imposible o traballo da comisión, e o seu sucesor Spyrydon Lytvynovych reduciu significativamente o alcance do movemento. Durante esta época, Popel non era aínda un apoloxista da Igrexa ortodoxa. En 1857 publicou un libro sobre teoloxía moral, e en 1863 publicou un libro de texto litúrxico para os estudantes do seminario grecocatólico de Lviv, no que incluíu a doutrina da primacía papal de acordo coa Igrexa católica.
Entre os anos 1864 e 1865 editou a publicación relixiosa Nedelia.
Actividade na eparquía grecocatólica de Chełm
miniatura|200px|A catedral grecocatólica da Natividade da Nosa Señora en Chełm, logo da reconstrución no estilo ruso-bizantino na década de 1870 e de ser adaptada para funcionar como catedral ortodoxa. Neste templo, Markell Popel serviu inicialmente como sacerdote grecocatólico, e posteriormente como sacerdote ortodoxo. En 1866 deixou Galicia e trasladouse xunto cos seus fillos a territorio ruso. A súa chegada á terra de Chełm estaba relacionada coa disolución, planeada polas autoridades imperiais, da eparquía grecocatólica de Chełm. Na opinión da administración rusa, a liquidación da derradeira eparquía grecocatólica do Imperio, debía de ser precedida da remoción de todos os elementos latinos, fortemente arraigados, do rito que se empregaba na diocese, para facilitar a rusificación completa da poboación rutena da rexión. Estas actividades debían ser realizadas por clero grecocatólico con posicións rusófilas, recrutados entre os participantes no movemento ritualista.
Segundo Witold Kołbuk, Popel foi un dos poucos cregos que se trasladaron á rexión de Chełm non por motivos materiais, senón por un apoio sincero á idea de espallar a ortodoxia.
Markell Popel chegou á rexión de Chełm coa recomendación do activista eslavófilo e capelán da embaixada rusa en Viena, o padre Mikhail Raevskii, como un dos primeiros cregos galicianos. En 1867 comezou a traballar como catequista nun ximnasio de Chełm e como profesor no seminario grecocatólico, alí ensinou o catecismo, aspectos básicos do rito litúrxico, e historia bíblica. foi tamén incluído entre o clero grecocatólico da catedral da Natividade da Nai de Deus e nomeado protopresbítero.
As autoridades rusas, preparando a liquidación final da Igrexa grecocatólica no Imperio, decidiron confiar a administración da eparquía de Chełm a un crego rusófilo que apoiara os plans da administración tsarista. En 1868 Markell Popel foi presentado ao papa como candidato para a sé episcopal de Chełm, mais o papa non aprovou o seu nomeamento. Finalmente foi nomeado bispo Mykhailo Kuzemskyi, e dende o comezo da súa actividade, Popel estivo en conflito con el. Kuzemskyi veía con ollos negativos a actividade dos cregos de orixe galiciana, que opúñanse radicalmente a todos os elementos latinos na liturxia. En 1869 tiveron un enfrontamento polo boicot de Popel á festividade do Corpus Christi. Por outra parte, Popel foi activo en atraer máis cregos rusófilos á rexión de Chełm. Disfrutaba da completa confianza das autoridades rusas, asumindo con dedicación e compromiso os seus proxectos para a rexión; por este motivo as autoridades rusas, sen éxito, trataron de nomealo como bispo auxiliar da eparquía. En 1869 adquiriu a cidadanía rusa.
Administrador da diocese de Chełm
En 1871 Mykhailo Kuzemskyi renunciou á diocese de Chełm. O tsar emitiu entón un edicto nomeando a Popel administrador da diocese. O nomeamento non foi ben recibido polo clero da diocese, nin polos sacerdotes ortodoxos da Chełm-Varsovia; este ambiente acusou a Popel de levar un estilo de vida promiscuo. Pola súa parte, o papa Pío IX considerou ao novo administrador como un usurpador, e seguiu a recoñecer a Kuzemskyi como bispo de Chełm, demandándolle que escribira unha condena escrita das actividades de Popel (cousa que non fixo).
Markell Popel continuou a traballar por atraer máis sacerdotes de Galicia, enviándolles invitacións personalmente; estes documentos lles facilitaron obter visados rusos e cruzar a fronteira. Como administrador da diocese comezou a preparar abertamente a conversión masiva dos greco-católicos de Chełm á ortodoxia. En abril de 1871 emitiu unha orde de eliminación de elementos de orixe latina da liturxia greco-católica. En decembro ordenou a celebración obrigatoria das memorias de san Nicolao, san Xoán o Teólogo e san Xoán o Bautista, omitindo ao mesmo tempo as festas de san Xosafat Kuntsevych, a Inmaculada Concepción e o Corpus Christi. As súas ordenanzas, xunto coa política anticatólica do gobernador de Siedlce Stepan Gromeka, causaron ansiedade entre os greco-católicos, o que levou ao estalido de disturbios nas parroquias de Podlaquia. En xuño de 1872 o tsar Alexandre II indicou ao sobreprocurador do Santo Sínodo o nomeamento dun Comité Extraordinario para os Asuntos da Diocese de Chełm, encargado de coordinar as actividades das organizacións civís e relixiosas da rexión; un dos membros deste comité foi o propio Popel. O comité fixo unha instrución de medidas punitivas contra as parroquias recalcitrantes. Ademais, deu instrucións ao administrador da diocese de investigar as actitudes do clero fronte aos cambios introducidos, e de propor castigos para aqueles que os rexeitaban. Foi tamén obrigador de comunicar aos fieis greco-católicos que o propósito da purificación do rito non era preparar unha conversión masiva, senón a restauración da forma orixinal do rito, sen elementos latinos.
O Popel presentou os resultados dunha enquisa de actitudes entre o clero greco-católico, afirmando que 75 de 262 sacerdotes estaban en contra dos cambios na liturxia, e que outros 45 deberían ser tratados como incertos. En outubro do mesmo ano, había 47 persoas na lista de cregos "incertos e imprudentes" da gobernación de Lublin. O administrador da diocese de Chełm consultou outras accións en xaneiro de 1873 cos gobernadores de Lublin e Siedlce. Decidiuse entón introducir nas parroquias greco-católicas, nun prazo de tres meses, a liturxia totalmente baseada en modelos rusos (o chamado rito sinodal).
En outubro de 1873, nunha circular especial, Popel ordenou a eliminación das campás, as custodias, os confesionarios, e os altares laterais, así como a introdución do iconostasio, a renuncia a mencionar ao papa, e a distribución da comuñón só estando de pé. Para as parroquias greco-católicas trouxo tamén libros litúrxicos ortodoxos impresos en San Petersburgo. Tamén eliminou a memoria de Xosafat Kuntsevych e a festa do Corpus Christi das festividades celebradas na diocese, e todos os edificios da igrexa foron reconstruídos no estilo típico da arquitectura relixiosa rusa. Por mor da resistencia da poboación a estas actividades, realizáronse co apoio das tropas tsaristas (en 29 das 266 parroquias da diocese producíronse fortes protestas). Os greco-católicos contrarios aos cambios foron reprimidos, encarcerados e enviados a Siberia. En 1874, houbo dous casos de agresión por parte das tropas rusas contra igrexas greco-católicas, con vítimas mortais, en Pratulin e Drelów. Durante o exercicio de Popel como administrador da diocese, 74 cregos greco-católicos foron exiliados ou encerrados, e outros 66 fuxiron do territorio de Chełm a Galicia.
Malia ser oficialmente greco-católico, nos seus sermóns e conferencias no seminario, Popel predicou e ensinou teoloxía ortodoxa. O 13 de maio de 1874 o papa Pío IX condenou as actividades de Popel na encíclica Omnem sollicitudinem; describiu os cambios litúrxicos como inválidos, e referiuse a Popel como "o desafortunado pseudoadministrador”. . miniatura|200px|Os asinantes da acta do clero da catedral de Chełm. Popel é visible na imaxe maior, no centro do grupo. En febreiro de 1875, Popel, xunto con outros sacerdotes da catedral greco-católica de Chełm, enviou unha carta ao tsar Alexandre II coa solicitude de que se lles permitira converterse á ortodoxia. Esta carta, co título de "Acta do clero catedralicio de Chełm" foi remitida ao monarca o por unha delegación da que tamén formaba parte o administrador da diocese. A aprobación da acta e a seguinte decisión do Santo Sínodo Reitor do  supuxo a liquidación da eparquía de Chełm e a incorporación das súas institucións á Igrexa ortodoxa rusa.
Bispo de Lublin
Pola súa participación na liquidación da eparquía de Chełm, Popel recibiu a Orde de Santa Ana, 1ª clase. Por outra parte, o 8 de xuño de 1875 na catedral de santo Isaac de San Petersburgo foi ordenado bispo de Lublin, vigairo da eparquía de Chełm-Varsovia. Non foi obrigado a facer votos monárquicos antes da súa consagración episcopal, o que foi un acontecemento único na historia da Igrexa ortodoxa rusa. Ademais, en virtude de instrucións especiais do goberno do 2 de febreiro de 1876, o seu nome debía ser mencionado nas parroquias antes greco-católicas, en lugar do ordinario da eparquía de Chełm-Varsovia, e ía exercer un control directo sobre elas. Estes poderes especiais foron tamén exercidos polo seguinte bispo de Lublin, que tiña Chełm como sé. Markell Popel, como bispo, rodeouse de clero galiciano; inicialmente contou co apoio do sobreprocurador do Santo Sínodo Gobernante Konstantin Pobedonostsev e do ministro de educación Dmitrii Tolstoi.
Logo da súa consagración como bispo, porén, Markell Popel entrou en conflito co ordinario da eparquía de Chełm-Varsovia, o arcebispo Ioannikii Gorskii, quen tiña unha actitude negativa cara ao clero de orixe galiciana. O arcebispo tamén consideraba a Popel como un home indigno do episcopado por mor do seu estilo de vida inmoral. O conflito finalizou co traslado do arcebispo Gorskii á sé de Khersón e Odesa, probablemente decidido polos devanditos protectores dos galicianos. Porén, o seguinte arcebispo de Chełm e Varsovia, Leontii Lebedinskii, tamén era reticente aos sacerdotes galicianos; opinaba que a actividade de promoción da ortodoxia na rexión de Chełm debía ser encomendada ao clero local. Grazas aos seus esforzos, Markell Popel foi nomeado bispo de Podolia, deixando a rexión de Chełm. A actividade de Popel como bispo foi tamén avalidada negativamente polo Santo Sínodo Gobernante, incluíndo ao seu antigo protector Pobedonostsev. Logo da súa marcha, a até entón influínte contorna do clero galiciano perdeu a súa posición.
Bispo de Podolia
miniatura|200px O 10 de decembro de 1878 o Santo Sínodo Gobernante nomeou a Markell Popel bispo de Podolia e Bratslav. Nesta eparquía, a xerarquía coidaba especialmente o nivel do canto litúrxico, ordenando que nas parroquias se crearan coros integrados polos estudantes das escolas parroquiais. Popel premiou a aqueles máis implicados en aumentar o nivel do canto. Tamén implicouse nos sermóns que se predicaban nas igrexas, procurando que foran entendibles por todos os oíntes; ordenou que se nomearan predicadores permanentes, e que todos os sacerdotes predicaran en domingos e festivos, predicando de memoria e gardando unha lista dos predicadores para que o bispo puidera revisala. O mesmo Popel predicou con asiduidade, e publicou arredor de 60 homilías no xornal diocesano.
Últimos anos
En 1889 Popel deixou de ser bispo de Polack e retirouse. Ao mesmo tempo, porén, foi incluído como membro do Santo Sínodo Gobernante da Igrexa ortodoxa rusa, participando nos seus traballos até o seu pasamento. O 16 de marzo de 1903 foi elixido membro de honra da Sociedade Benéfica Galiciano-Rusa.
Familia
Antes de 1850 casou con Klementyna Ełowiecka (finada en 1864), coa que tivo dous fillos. Un deles, Zinovii (1850-1889), foi ordenado sacerdote en 1873 e serviu nos anos seguintes na catedral da Natividade da Nosa Señora en Chełm e foi profesor no seminario teolóxico de Chełm. O segundo fillo, Iuliian, tamén se converteu nun sacerdote ortodoxo, obtivo a dignidade de protopresbítero e até a primeira guerra mundial serviu como pastor na igrexa de Santo Isidoro en Pławanice; finou de cólera nun hospital de campaña en Malaryta durante a evacuación a Rusia en 1915 (bezhenstvo).
Cochina envidia
Cochina envidia é unha serie de televisión colombiana producida por TeleColombia e creada por Carolina Cuervo para Prime Video. A serie estreouse o 7 de outubro de 2022.
Está protagonizada por Ana María Orozco, Cecilia Navia, Carolina Cuervo e Jeymmy Paola Vargas, xunto a un extenso elenco coral.
Sinopse
Cochina envidia é a historia de catro amigas que se reúnen para celebrar que María, unha delas, acaba de gañar un prestixioso premio de literatura. Porén, o que comeza sendo unha festa chea de risas e camaradería acaba converténdose nunha guerra na que ningunha delas dubida en soltar as verdades á cara, reabrindo vellas feridas e pondo en perigo a amizade que as unía.
Púrpura (medicina)
A púrpura é un conxunto de manchas de cor vermella escura ou púrpura que aparecen na pel, nas mucosas ou nas serosas durante o curso de múltiples enfermidades e se caracterizan por non desapareceren ao exercer presión sobre elas. Aparece con decoloracións que poden ser causadas por hemorraxias subcutáneas. As pequenas manchas chámanse petequias, mentres que as máis grandes poden ser equimoses ou hematomas.
Asóciase habitualmente co tifus, pero tamén pode estar presente coa meninxite ou outras doenzas.
Clasificación
Existen varias clasificacións das púrpuras. A púrpura está clasificada na Clasificación Internacional de doenzas CID-10 como d65 e d69, no CID-9 (287) e tamén se pode referenciar na base de datos DiseasesDB co código 25619.
A púrpura é un sinal común e inespecífico, pero o mecanismo que a causa normalmente implica:
Rugby Europe Super Cup
A Supercopa de Rugby Europe (en inglés e oficialmente Rugby Europe Super Cup ou RE Super Cup) é o torneo de rugby creado por Rugby Europe para clubs e franquías de países emerxentes. A primeira edición deste torneo comezará en setembro de 2021 e rematará en maio de 2022 e contará con oito equipos participantes.
The Beatles: Eight Days a Week
The Beatles: Eight Days a Week – The Touring Years é un filme documental británico-estadounidense de 2016 dirixido por Ron Howard. Trata sobre a carreira de The Beatles durante os seus anos de xiras internacionais entre 1962 e 1966, dende as súas actuacións no Cavern Club en Liverpool ao seu derradeiro concerto en San Francisco en 1966.
Rugby Europe Super Cup
Mentres que as dúas máximas competicións continentais a nivel de clubs (Champions Cup e Challenge Cup) están organizadas polas tres ligas profesionais europeas (Premiership, Top 14 e Pro14) e nelas participan os equipos das Seis Nacións (Inglaterra, Francia, Italia, Gales, Escocia e Irlanda), a Supercopa será organizada polo ente reitor do rugby europeo e está destinada a equipos de países que compiten no segundo nivel.
Formato
O 7 de xullo de 2021 o ente reitor do rugby continental anunciou a creación dunha nova competición para clubs ou franquías de países europeos alleos ó Torneo das Seis Nacións. No anuncio achegou información sobre as datas da primeira edición, o seu formato e os seus participantes.
The Beatles: Eight Days a Week
Estreouse nos cinemas do Reino Unido e dos Estados Unidos o 15 de setembro de 2016, e estreouse en Hulu o 17 de setembro de 2016.
Produción
O filme foi producido coa colaboración dos Beatles superviventes Paul McCartney, Ringo Starr, xunto con Yoko Ono e Olivia Harrison, viúvas de John Lennon e George Harrison. Ademais de dirixir o documental, Ron Howard tamén traballou como produtor xunto a Brian Grazer, Nigel Sinclair e Scott Pascucci. Escrito por Mark Monroe, o filme foi editado por Paul Crowder. Marc Ambrose exerceu como produtor supervisor.
Rugby Europe Super Cup
Datas
A primeira fase da competición será unha liguiña de seis xornadas na que cada equipo xogará dúas veces fronte a cada rival do seu mesmo grupo. Na segunda fase da competición os dous primeiros clasificados disputarán as semifinais, que se levarán a cabo en abril de 2022 e nas que os gañadores dos grupos xogarán como locais. Os gañadores das semifinais disputarán a final en maio de 2022.
Iniciativa Galega
Iniciativa Galega (INGA) foi un partido político centrista e galeguista moderado, que operaba na provincia de Lugo, que concorreu ás eleccións municipais de 2003 e que foi unha das formacións que crearon Terra Galega en novembro de 2005.
Fundación
Rexistrouse en xaneiro de 2003 como resultado da unión dos restos das Converxencia Nacionalista Galega e doutras formacións políticas independentes da provincia de Lugo coma os Independentes da Comarca de Sarria. O seu coordinador provincial foi Anxo Rodríguez López, que fora no seu momento integrante da CNG. Concorreu en numerosos concellos da provincia lucense máis no coruñés de Cedeira. Destacaba a súa implantación no sur da provincia de Lugo, especialmente na Comarca de Terra de Lemos, Sarria ou xa máis ao norte no concello de Meira.
Acadou 15 concelleiros e un 2,23 % dos votos en toda a provincia (en Cedeira non acadou representación), sendo os seus mellores resultados en Monforte de Lemos e Meira con 3 concelleiros, sendo chave de goberno no caso monfortino e principal forza da oposición en Meira. Foi a principal forza da oposición en Bóveda e Carballedo. En Sarria pese a ser tan só 2 concelleiros logrou a alcaldía en detrimento do PSdeG-PSOE, que había sido o gañador, ao logralo apoio do PPdeG e dunha tránsfuga do BNG. En Monforte o partido sufreu un cisma, dado que o PPdeG lle ofreceu a alcaldía á súa candidata a cambio de millonarias inversións da Xunta de Galicia, polo que esta e outra concelleira aceptaron, porén o número 2 e exalcalde pola CNG Celestino Torres rexeitou acordo algún co PPdeG e apoiou a investidura do candidato do BNG, pasando a ser Torres a única voz respaldada no concello pola dirección do partido.
Integración en Terra Galega
En novembro de 2005 conformou xunta Coalición Galega e outras formacións independentes o partido Terra Galega, de carácter nacionalista moderado e centrista, sendo Anxo Rodríguez o coordinador provincial da nova formación en Lugo. Porén, de cara ás eleccións municipais de 2007 e pese a lograr moitas máis candidaturas que INGA, dos seus concelleiros electos tan só continuaron por TEGA os membros de Meira, que lograron a alcaldía co apoio do PSdeG. Pola súa parte o alcalde de Sarria conocorreu como candidato do PPdeG perdendo a alcaldía dado un acordo do PSdeG cos demais grupos. A que fora a súa candidata en Monforte foi cabeza de lista do Partido Galeguista sen lograr representación. Os seus representantes en Carballedo pasaron a formar parte do PSdeG, sen conseguila alcaldía.
Vilariño, Santa Euxea, Guntín
Vilariño é un lugar da parroquia de Santa Euxea no concello lucense de Guntín na comarca de Lugo.
Milesianos
Na mitoloxía irlandesa os miftryhft, eran os fillos de Míl Espáine, chegados de Galiza, que foron os habitantes finais de Irlanda, e crese que representan os celtas goidélicos.
Mito
O Lebor Gabála Érenn describe a orixe da xente goidélica. Descenden de Goídel Glas, un escita que estaba presente na caída da torre de Babel, e Scota, a filla dun faraón de Exipto. Dúas ramas dos seus descendentes deixaron Exipto e Escitia nos tempos do éxodo de Moisés, e despois dun período vagando polas beiras do Mediterráneo chegaron á península ibérica, onde se asentaron despois de varias batallas. Un deles, Breogán, construíu unha torre nun lugar chamado Brigantia, do mesmo nome que a deusa probabelmente na costa galega, onde houbo unha tribo chamada brigantinos e outra brigantes (mesmo nome que os brigantes en Gran Bretaña). Desde o alto de devandita torre (asimilada coa torre de Hércules) Breogán, ou o seu fillo Ith, foi o primeiro en ver Irlanda.
Ith fixo a primeira expedición a Irlanda, pero foi morto polos tres reis de Irlanda, Mac Cuill, Mac Cecht e Mac Gréine dos Tuatha Dé Danann. En vinganza os sobriños de Ith, oito fillos de Míl Espáine (o "Soldado de Hispania", cuxo nome era Galam ou Golam), lideraron unha forza invasora para derrotar os Tuatha e conquistar Irlanda. Os fillos de Míl chegaron ao condado de Kerry e loitaron indo até o outeiro de Tara. Entón, as esposas dos tres reis, Ériu, Banba e Fodla pediron que a illa se nomease como elas: Ériu é a forma anterior do nome moderno Éire, e Banba e Fodla eran de uso frecuente como nomes poéticos para Irlanda, así como Albión o é para Gran Bretaña.
En Tara os fillos de Míl atoparon os tres reis, e foi decretado que os invasores volvesen ás súas naves e navegasen unha distancia de nove ondas de Irlanda, e se puidesen volver a terra outra vez, Irlanda sería a súa. Partiron, pero os Tuatha Dea usaron maxia para levantar unha tormenta, na que cinco dos fillos afogaron, quedando soamente Eber Finn, Éremón e Amergin o poeta, para chegar a terra e tomar a illa. Amergin dividiu o reino entre Éremón, que gobernou a metade norte, e Eber Finn, a metade sur.
Legado
No esquema histórico proposto por T. F. O'Rahilly, que os reis de Irlanda descendesen dos fillos de Míl é unha ficción feita para proporcionar lexitimidade aos goidélicos, que invadiron Irlanda no século I a.C. ou II a.C., dándolles a mesma orixe antiga que a xente indíxena que dominaron. Con todo, foi argumentado que a historia é unha invención moi posterior de historiadores irlandeses medievais, inspirada polo seu coñecemento dos Sete libros de historia contra os Pagáns, escrito a principios do século V por Paulo Orosio, clérigo da Gallaecia.
Durante séculos, o mito do Míl Éspaine e os milesianos foi utilizado en Irlanda para gañar e asegurar lexitimidade dinástica e política. Durante a vida de Xacobe VI de Escocia e I de Inglaterra, nado en 1566 e proclamado rei cun ano de idade (até 1603 reinaron rexentes), en varias publicacións quíxose vincular o neno rei, e despois o seu fillo Carlos, coa estirpe de Breogán.
No seu Two bokes of the histories of Ireland (1571), Edmund Campion tenta utilizar o mito para establecer un dereito antigo do monarca británico para gobernar a illa. No A View of the Present State of Ireland, Edmund Spenser acepta e rexeita varias partes do mito para denigrar os irlandeses dos seus días e para xustificar a invasión inglesa de Irlanda na década de 1590.
Após unha bula papal, Irlanda mudara a mediados do s. XVI do señorío que levaba a ser desde os tempos do Libro de Leinster a Reino de Irlanda. Segundo a disposición do papa, a soberanía irlandesa pasaba á monarquía hispánica. Durante anos houbo sucesivos conflitos entre protestantes británicos e católicos irlandeses e hispánicos, até a sinatura do Tratado de Londres. Xacobe VI, católico, mantivo mesmo unha relación de amizade con Diego Sarmiento, Conde de Gondomar, embaixador da dinastía filipina en Gran Bretaña.
Eses movementos de novas relacións levaron á Fuxida dos Condes e á saída de exiliados e a construción de colexios irlandeses na Península Ibérica. Santiago converteuse, segundo o bispo Thomas Strong (tío de Thomas White, fundador do Colexio dos Irlandeses de Compostela) na "verdadeira capital do pobo irlandés no exilio".
Aínda que houbera contactos constantes entre galegos e irlandeses en toda a Idade Media, foi a partir dese tempo, no século XVII, cando propagaron na Galiza as lendas recollidas no Lebor Gabála Érenn e o libro de Leinster. Dous séculos após a fuga dos condes, aparecería o panceltismo, o Rexurdimento celta e o Rexurdimento galego. As lendas de Breogán e os milesianos terían a consideración de mito fundacional por diversos intelectuais galegos (Vicetto, Murguía etc.) e foron incluídas no himno Os Pinos de Pascual Veiga e Pondal.
Premio Manuel Murguía de ensaio
O Premio "Manuel Murguía" de ensaio, chamado así en recoñecemento da figura e obra de Manuel Murguía, é convocado pola Deputación da Coruña. Está dotado con 6500 euros e a publicación da obra.
A Fonte, Maside, Sarria
A Fonte é un lugar da parroquia de Maside no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria.
O Currial, Maside, Sarria
O Currial é un lugar da parroquia de Maside no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria.
Moreiras, Santa María de Ferroi, Guntín
Moreiras é un lugar da parroquia de Santa María de Ferroi no concello lucense de Guntín na comarca de Lugo.
La Prensa
La Prensa é o nome de varios periódicos:
A Agra, Santa María de Ferroi, Guntín
A Agra é un lugar da parroquia de Santa María de Ferroi no concello lucense de Guntín na comarca de Lugo.
Toponimia
O topónimo provén do latín, e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.
Nogueiras, Santa María de Ferroi, Guntín
Nogueiras é un lugar da parroquia de Santa María de Ferroi no concello lucense de Guntín na comarca de Lugo.
Cordilleira Americana
A Cordilleira Americana é unha cadea de cordilleiras que consiste nunha secuencia case continua de cordais que forman a "columna vertebral" occidental de Norte, Sur e Centroamérica. É tamén o eixe do arco volcánico que forma a metade oriental do cinto de lume do Pacífico.
América do Norte
miniatura|Montañas Rochosas no Canadá|esquerda As montañas da Cordillera dende México cara ao norte coñécese colectivamente como Cordilleira Norteamericana.
Dende o norte ao sur, esta secuencia de cordais parelos e sobrepostos comeza coa Cordilleira de Alasca e a Cordilleira Brooks en Alasca e segue por Yukón e a Columbia Británica. O cinto principal das Montañas Rochosas xunto coas paralelas Montañas de Columbia e as cadeas da costa do Pacífico de montañas e illas continúan pola Columbia Británica e a illa de Vancouver. Nos Estados Unidos, as ramas da Cordilleira inclúen as Montañas Rochosas, a Seerra Nevada, as Cascades, e varias pequenas cordilleiras litorais. En México, a Cordillera continúa pola Serra Madre Occidental e a Serra Madre Oriental, así como nas montañas vertebradoras da Península de Baja California.
América do Sur
miniatura|[[Andes no Perú|esquerda]] A Cordilleira continúa polos cordais de América Central en Guatemala, Honduras, Nicaragua, Costa Rica e Panamá, e devén nas montañas dos Andes en América do Sur. Os Andes coas súas cadeas paralelas e as cadeas nas illas da costa de Chile continúa por Colombia, Venezuela, Ecuador, o Perú, Bolivia, a Arxentina e Chile ata o punto máis meridional do continente na Terra do Fogo. A Cordilleira continúa aínda ao longo do Scotia Arc antes de alcanzar as montañas da península Antártica.
A Riba, Santa María de Ferroi, Guntín
A Riba é un lugar da parroquia de Santa María de Ferroi no concello lucense de Guntín na comarca de Lugo.
Carreiroá, Maside, Sarria
Carreiroá é un lugar da parroquia de Maside no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria.
Outeiro, Maside, Sarria
Outeiro é un lugar da parroquia de Maside no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
William de Camargo
William de Camargo Escobar, nado en São José do Rio Preto o 27 de febreiro de 1999, é un futbolista brasileiro, que pode alternar as posicións de centrocampista e dianteiro. Dende 2022 milita no KMSK Deinze, da Segunda División de Bélxica, cedido polo Leganés.
Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do São Paulo FC, ao que se incorporou no ano 2013. Tras rematar o seu contrato co club brasileiro, o xogador de 18 anos marchou a España, onde entrou na canteira do CD Leganés en abril de 2017.
Xogou co equipo madrileño na División de Honra e o 25 de febreiro de 2018 fixo o seu debut co Leganés B en Terceira División, nunha vitoria por 5 goles a cero fronte ao CDF Tres Cantos.
No verán de 2018 realizou toda a pretemporada co primeiro equipo e o 30 de agosto saíu cedido durante unha campaña ao FC Karpaty Lviv, da Primeira División de Ucraína. Debutou como profesional o 15 de setembro, substituíndo a Marian Shved nun partido que acabou cunha derrota por 0-1 contra o FC Vorskla Poltava.
En setembro de 2019 foi cedido ás filas do FC Cartagena. En principio chegou para reforzar o equipo filial de Tercera División, pero converteuse rapidamente en xogador do primeiro equipo, da Segunda División B. Disputou 22 partidos co equipo principal, adestrado na primeira parte da tempada por Munúa e na segunda por Borja Jiménez, e marcou tres goles, contribuíndo a que o conxunto rematase primeiro do Grupo IV, cando a pandemia de COVID-19 paralizou a competición. En xullo foi titular no partido da promoción de ascenso contra o Atlético Baleares, na que o Cartagena venceu na quenda de penaltis, regresando así á Segunda División oito anos despois.
A súa cesión foi ampliada por un ano máis e debutou na Segunda División na primeira xornada da tempada 2020/21, contra o Oviedo no Carlos Tartiere. Xogou once encontros máis, aínda que só dous deles como titular, e en xaneiro púxoselle fin á cesión. No mesmo día foi cedido novamente, esta vez ao Valencia Mestalla, da Segunda División B, co que disputou 12 encontros ata o remate da tempada.
En xullo de 2021 anunciouse a súa chegada ao Deportivo da Coruña, na súa terceira cesión consecutiva. Debutou co club galego o 29 de agosto de 2021, no primeiro encontro da tempada 2021/22 da Primeira División RFEF contra o Celta B en Riazor, que acabou con goleada coruñesa por 5-0. Disputou un total de 35 partidos co equipo coruñés, incluídos os dous partidos da promoción de ascenso, e marcou 4 goles.
Para a tempada 2022/23 foi cedido ao KMSK Deinze, da Segunda División de Bélxica.
Irma Goldberg
Irma Goldberg, nada en Moscova, Imperio Ruso, en 1871 e finada  despois de 1939, foi unha química orgánica rusa, coñecida pola reacción de Goldberg e a reacción de Jourdan-Ullman-Goldberg.
Traxectoria
Goldberg foi á Universidade de Xenebra, Suíza, para estudar química durante a década de 1890. Alí incorporouse ao grupo de investigación do químico alemán Fritz Ullmann (1875-1939), co que publicou varios artigos e patentes e outros de forma independente entre 1897-1912. Ambos mudáronse a Berlín para traballar na Technische Hochschule en 1905.
A principios do século XX, o laboratorio dirixido por Ullmann fixo contribucións fundamentais á síntese de bifenilos substituídos a partir da dimerización de ioduros aromáticos en presenza de cobre (acoplamento de Ullmann) e á síntese de éteres diarilicos mediante a combinación de haluros de arilo con diversos derivados fenólicos, tamén en presenza de cobre (síntese de éter Ullmann). Un dos proxectos de investigación de Goldberg foi estender esta estratexia á síntese de compostos de arilamina. Realizou investigacións sobre as dúas reaccións que levan o seu nome entre 1904 e 1908.
A reacción de Goldberg e a reacción de Jourdan-Ullman-Goldberg implican a formación dun enlace nitróxeno-carbono a un haluro aromático en presenza de cobre. Na primeira reacción, o composto que contén nitróxeno é unha amida; mentres que no segundo utilízase unha amina. Goldberg e Ullman obtiveron varias patentes para o uso de catalizadores de carbonato de potasio e cocer nestes procesos. A reacción de Goldberg consiste en combinar unha benzamida con bromobenceno en presenza de carbonato de potasio e cobre para obter unha N-fenilbenzamida cun rendemento do 56%. centro|senmarco|500x500px| A clásica reacción de Goldberg Outras investigacións de Goldberg inclúen métodos para a purificación de acetileno e estudos no campo industrial de colorantes orgánicos. Goldberg casou con Ullmann en 1910, e finalmente regresaron a Xenebra en 1923 cando Ullmann regresou á Universidade de Xenebra.
Requeixo, Maside, Sarria
Requeixo é un lugar da parroquia de Maside no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria.
Jean-André Peyssonnel
Jean-André Peyssonnel, nado o 19 de xuño de 1694 en Marsella, e finado o 24 de decembro de 1759 en Saint-Bertrand, na illa de Grande-Terre, Guadalupe, foi un médico e naturalista francés.
Traxectoria
Seu ppi, Charles Peyssonnel, né en 1640, foi un médico de gran sona que faleceu aos 80 anos durante a gran peste de Marsella de 1720, vítima da súa atención aos enfermos do Hôtel-Dieu. Jena-André efectou os seus estudos secundarios no Collège des Oratoriens de Marsella, prestando grande atención á historia da ciencia, e despois na Universidade de Aix-en-Provence, onde obtivo o ser grao de doutor en Medicina en 1718. Antes de comezar a súa carreira de naturalista, traballou como médico, e a súa su dedicación aos enfermos durante a epidemia de peste de Marsella de 1720 foi recompensada polo rei cunha pensión anual. A proximidade do mar e a súa curiosidade científica, empuxárono paulatinamente cara á investigación sobre os "produtos mariño", como os corais, as esponxas e as algas.
O conde Luigi Ferdinando Marsigli, fundador do Instituto de Boloña, iniciouno na historia natural. Peyssonnel emprendeu varias viaxes polas costas mediterráneas para estudar a natureza do coral. A Academia de Ciencias de París nomeouno correspondete en 1723 de Étienne-François Geoffroy e, a partir de 1731, de Antoine de Jussieu.
En 1724 traladouse a norte de África. Escribiu un libro de memorias, Voyage dans les Regions de Tunis et d'Alger. De volta a Marsella, participou na fundación da Academia de Marsella, en 1726.
En 1727 foi nomeado médico real en Guadalupe, e partiu cara a ese destino, onde realizou unha metódica investigación do arquipélago, en particular da Soufrière, un volcán actvo, da que enviou o 1 de xullo de 1733 á Academia de Marsella unha notábel descrición. En Guadalupe continuou as súas investigación sobre os corais. En 1750 demostrou por primeira vez que os corais non eran vexetais nin minerais, senón que pertencían ao reino animal. Peyssonnel enviou os seus achados á Academia de Ciencias de París onde, ao principio, burláronse del e, despois, ignorárono. Así mesmo, enviou un traballo sobre isto á Royal Society de Londres. Este traballo aparecu só como unha análise nas Transaccións filosóficas da Royal Society. Pero o 7 de maio de 1752, William Watson presentou á Sociedade un resumo desta obra, destacando a alta calidade do trabajo de Peyssonnel. Isto foi quizais o que o impulsou a exiliarse en Inglaterra, porque que en Francia dicían que estaba equivocado. Só lle deron a razón cando o suízo Abraham Trembley descubriu as hidras de auga doce.
A súa morte, o 24 de decembro de 1759, permaneceu descoñecida para os membros da Acadamia de Marsella durante moito tempo. Non se lle rendeu homenaxe até 1778 polo señor Collé no seu discurso de recepción; confirmou o descubrimento mediante análises químicos, e protestou enrxicamente contra un artigo de Michel Adanson que apareceu nun suplemento de L'Encyclopédie.
Pola súa parte, René-Antoine Ferchault de Réaumur, que ao principio dubidou deste descubrimento, certamente que ninguén o proclamou posteriormente con máis nobreza.
Georges-Louis Leclerc, conde de Buffon, no artigo VII da súa Historiae natural indica que «Peyssonnel foi o ptiemiro en observar e recoñocer que os corais eran orixinados por animais».
Río, Maside, Sarria
Río é un lugar da parroquia de Maside no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria.
Provincia de Chiriquí
miniatura Chiriquí é unha provincia de Panamá. A súa capital é San José de David. A provincia de Chiriquí atópase situada no sector occidental da República de Panamá, tendo como límites ao norte a provincia de Bocas do Toro e a comarca Ngäbe-Buglé, ao oeste a provincia de Puntarenas (na República de Costa Rica), ao leste a provincia de Veraguas e ao sur o océano Pacífico.
Mujaid Sadick Aliu
Mujaid Sadick Aliu, coñecido como Mujaid, nado en Logroño o 14 de marzo do 2000, é un futbolista español. Xoga como defensa e o seu club actual é o KRC Genk, da Primeira división belga.
Provincia de Chiriquí
Época colonial
O español Gaspar de Espinosa foi o descubridor, explorador e conquistador da rexión chiricana, en 1519. Segundo o historiador Ernesto J. Castillero, a primeira vez que se menciona Chiriquí nun documento é a Relación de Gil González Dávila, quen en 1522 percorreu a pé a costa panameña do Pacífico. dereita|miniatura|315x315px|[[Gil González Dávila]]
Mujaid Sadick Aliu
Traxectoria
Naceu en Logroño, fillo de inmigrantes de Nixeria e Ghana. Comezou a xogar nas categorías inferiores do Club Valvanera Deportivo da Rioxa e en 2016 incorporouse á canteira do Deportivo da Coruña.
Provincia de Chiriquí
Época departamental
No ano 1822, despois da súa incorporación á Gran Colombia, Panamá foi chamada polo goberno colombiano “Departamento do Istmo”. En 1824, este foi dividido en dúas provincias: Panamá e Veraguas. Esta última incluía o que é hoxe Bocas del Toro e Chiriquí.
Tras a disolución da Gran Colombia, Panamá incorpórase no ano 1831 á República de Nova Granada. O 26 de maio de 1849, grazas aos esforzos de José de Obaldía, a provincia de Veraguas foi dividida por un decreto do Congreso de Nova Granada en dúas provincias: Veraguas e Chiriquí. A nova entidade administrativa estendíase até Bocas del Toro, que pasou a ser, a partir de 1850, cantón de Chiriquí. O primeiro gobernador da nova provincia foi Pablo Arosemena de la Barrera. dereita|miniatura|250x250px|Provincia de Veragua en 1810.
Mujaid Sadick Aliu
Traxectoria
O 12 de maio de 2018 debutou na elite do fútbol español da man do adestrador holandés Clarence Seedorf na segunda metade do partido do Deportivo contra o Villarreal CF (2-4) no estadio de Riazor. Fíxoo co 34 ás costas e só unhas horas despois volveu xogar, esta vez co número 4 e no centro da zaga, un partido da Copa do Rei Xuvenil, tamén con derrota deportivista (3-4).
Provincia de Chiriquí
Época republicana
De 1916 a 1949, un elemento de comunicación de vital importancia en Chiriquí foi o Ferrocarril Nacional de Chiriquí, concibido polo estadista Belisario Porras para acelerar a explotación e comercialización dos produtos agrícolas das rexións. Esta vía férrea estendíase a través de 165 quilómetros, unindo Pedregal, David, Potrerillos, Boquete, La Concepción, San Andrés, Progreso e Puerto Armuelles. Ferrocarril Nacional de Chiriquí  Tamén era relevante para a comunicación, a navegación aérea. Para iso, instaláronse aeroportos en David, Divalá, Volcán, Puerto Armuelles e San Félix, desde os cales pequenas avionetas trasladaban produtos e pasaxeiros, ante a falta de vías terrestres adecuadas. A estrada nacional tamén xogou o seu papel desde 1930 até 1967, cando se inaugurou a estrada Interamericana.
Mujaid Sadick Aliu
Traxectoria
En xullo de 2018 renovou o seu contrato co club por catro anos máis cunha cláusula de rescisión de 20 millóns de euros. Despois do descenso á Segunda División do Deportivo, Mujaid, aínda con ficha do Fabril, comezou a xogar de xeito habitual co primeiro equipo, tanto con Luis César Sampedro como con Fernando Vázquez, e converteuse nun dos xogadores máis destacados do equipo galego a pesar da súa xuventude, disputando 28 partidos de liga e gañando en dúas ocasións o premio ao mellor xogador do mes.
Provincia de Chiriquí
Época republicana
Chiriquí foi tamén lugar dun movemento de curta duración de guerrillas a favor da democracia a finais dos anos 1960 e principios dos anos 1970. O goberno do xeneral Omar Torrijos Herrera foi coñecido polas súas políticas de redistribución de terras, cun beneficio para os campesiños chiricanos que impulsaron unha importante actividade agrícola.
Despois do goberno do tamén xeneral Manuel Antonio Noriega entre 1983 e 1989, Guillermo Endara converteuse en presidente de Panamá e deulle o cargo de gobernador de Chiriquí a Edgar de Puy. A provincia comezou unha nova apertura para a gandaría, a pesca, a agricultura e o turismo. A produción de carne, café, banana, cítricos e produtos lácteos alcanzaron fama de calidade internacional que situou a Chiriquí como a provincia agro-industrial máis importante do país.
Desde 1996, a provincia conta co seu himno propio, o Himno provincial de Chiriquí, creado por Humberto Bonilla.
Mujaid Sadick Aliu
Traxectoria
O 18 de maio de 2021 fíxose oficial o seu traspaso por dous millóns de euros ao KRC Genk, da Primeira división de Bélxica, o traspaso máis caro da historia da Segunda B.
Provincia de Chiriquí
Época republicana
Coa creación da comarca indíxena Ngäbe-Buglé en 1997 por decreto presidencial, Chiriquí e outras provincias próximas perderon territorio.
Mujaid Sadick Aliu
Trofeos internacionais
(*) Incluíndo a Selección