cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Colón, Panamá
Historia
esquerda|miniatura|250x250px|Estación de tren de Colón. A Compañía do ferrocarril de Panamá necesitaba unha terminal no Atlántico para construír o primeiro ferrocarril interoceánico no Novo Mundo e decidiron construír a terminal na illa de Manzanillo no lado leste da baía de Limón, a illa contaba con 650 acres (263 ha) ou aproximadamente unha milla cadrada. En maio de 1850 comezou a limpeza do terreo para a terminal Atlántica onde se localizaría no futuro Colón; non houbo ningunha cerimonia ou celebración pola iniciación dos traballos; os traballadores atopáronse cun pantano virxe, e o aire estaba ateigado de mosquitos de día e de noite. Nos traballos do ferrocarril viñeron traballadores xamaicanos, españois, antillanos, italianos, entre outros. Durante os seguintes meses non foi fácil o traballo na illa, pois achegábase a época chuviosa e os homes enfermaron de malaria ou disentería. En agosto de 1850 comezaron en firme os traballos da construción do ferrocarril na terminal do Atlántico.
Durante dous anos, o terminal Atlántico na illa de Manzanillo permaneceu sen nome. John Lloyd Stephens suxeriu chamala Aspinwall, por William Henry Aspinwall, un dos directores da Pacific Mail, empresa que financiaba a compañía do ferrocarril de Panamá. O 27 de febreiro de 1852 bautizouse e fundouse formalmente Colón. Encheuse unha sección pantanosa da illa, trazaron rúas, erixiron edificios e instalouse un tanque para o almacenamento de auga pura. Con todo, este porto bulicioso, por onde pasaban miles de viaxeiros cada ano, presentaba unha aparencia deplorable de abandono.
O nome do pobo deu lugar a unha longa e prolongada disputa. O Goberno e os cidadáns insistían en chamalo Colón, mentres que os estadounidenses aferrábanse á súa elección. O nome Aspinwall-Colón non satisfacía a ningunha das partes e este desacordo persistiu até 1890 cando o goberno colombiano terminou a controversia ao dar instrucións aos carteiros de regresar aos seus remitentes toda correspondencia dirixida a Aspinwall. Desde entón o nome oficial foi o de Colón.
A poboación en 1900 era de 3.000 persoas, pero creceu substancialmente pola construción da Canle de Panamá (31 203 habitantes en 1920).
En 1953, Colón foi transformado desde a rúa 16 cara aos Cuatro Altos nunha zona segregada para o comercio internacional sendo Zona Libre de Colón a primeira zona libre do mundo. As compañías que funcionan nela mercan produtos de Oriente e Europa e os seus maiores clientes proveñen de América Central e de América do Sur.
A partir do final da década de 1960, Colón entrou nunha brutal depresión económica. Durante o lustro de 2000-2005 mellorou o comercio e ampliouse a Zona Libre de Colón sobre todo na área de adegas de France Field.
Con todo, Colón é as cidade máis desenvolvida do Caribe panameño e do Caribe centroamericano.
Organización político-administrativa
Colón divídese en dous correxementos: Barrio Norte e Barrio Sur. Un sector desde a rúa 13 e avenida Meléndez cara ao suroccidente foi dada á zona libre, que administra esta área comercial. Colón comprende ademais o sector de 4 Altos, Cristóbal e a parte noroccidental do correxemento de Cativá. miniatura|Coloridos buses frecuentan a terminal de transportes de Colón. miniatura|Colón. Vista desde o mar. miniatura|Cristo Redentor de Colón, fronte á desembocadura da canle de Panamá.
Clima
O clima é tropical húmido cunha curta estación seca entre decembro e marzo, mentres que a húmida vai de marzo a decembro. De feito a estación seca non o é tanto pois no mes de xaneiro (o máis seco) cae 39 mm de choiva, converténdoa na cidade máis chuviosa de Panamá.
Carreira Branca, Vilaframil, Ribadeo
Carreira Branca é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Coedo, Vilaframil, Ribadeo
Coedo é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Mike Ansley
Michael Antonio Ansley, nado o 8 de febreiro de 1967 en Birmingham, Alabama, é un ex-xogador profesional de baloncesto estadounidense. Xogaba na pocisión de ala-pivote cunha altura de 2,01 m. Foi o MVP da final da ACB co Unicaja na temporada 1994−95, sendo un caso excepcional de xogador que gaña o galardón sen que o seu equipo fose o gañador da competición.
Luka Brajkovic
Luka Brajkovic (en serbocroata: Luka Brajković), nado o 26 de xuño de 1999 en Feldkirch, Vorarlberg, é un xogador profesional de baloncesto austríaco. Cunha altura de 2,08 m xoga na posición de ala-pivote. Formado na Universidade Davidson, en 2022 foi seleccionado como mellor xogador da Conferencia Atlantic 10. Actualmente xoga para o Río Breogán da Liga ACB.
Traxectoria
Nado en Feldkirch, no estado austríaco de Vorarlberg, Brajkovic comezou a xogar ao baloncesto na súa cidade natal. En 2015, con 16 anos, asinou cos Dornbirn Lions da 2. Basketball-Bundesliga, a segunda categoría do baloncesto do seu país. Durante a temporada fixo unha media 14,4 puntos, 8,7 rebotes e 2,2 tapóns por xogo. Grazas ao seu rendemento, varias universidades estadounidenses amosaron interese polo novo xogador. No verán de 2017, Brajkovic visitou o Davidson College, mais decidiu continuar o seu desenvolvemento en Dornbirn. Brajkovic tamén considerou trasladarse a Alemaña ao finalizar a temporada, mais finalmente non ocorreu.
En marzo de 2018, comprometeuse a xogar ao baloncesto universitario para Davidson, aínda que tamén dispuña de ofertas de Stanford, Purdue e Penn State. Escolleu os Wildcats en parte porque o adestrador Bob McKillop viaxou a Austria dúas veces para recrutalo. No seu primeiro ano nos Estados Unidos, xogou 34 partidos co equipo, cunha media de 11,1 puntos e 6 rebotes por encontro. Na súa última temporada nos Estados Unidos, a 2021−22, Brajkovic fixo unha media de 14,4 puntos, 7,1 rebotes e 2,5 asistencias por encontro, cunha media de lanzamento de tres puntos do 41%. Grazas a isto foi nomeado mellor xogador da Conferencia Atlantic 10.
Clubs
Ao longo da súa carreira, Brajkovic ten xogado para os seguintes equipos profesionais:
Cesário Alvim
José Cesário de Faria Alvim, nado o 7 de xuño de 1939 en Pinheiros Altos, e finado o 3 de dezembro de 1903 no Río de Xaneiro foi un avogado, economista, labrego e político brasileiro. Foi presidente do estado de Minas Xerais de 25 de novembro de 1889 ao 10 de febreiro de 1890 e do 18 de xuño de 1891 ao 9 de febreiro de 1892.
Fillo de José Cesário de Faria Alvim e Teresa Januária Carneiro. Cesário Alvim é o avó de María Amélia Buarque de Hollanda e o bisavó do músico Chico Buarque.
Wikipedia en sundanés
A Wikipedia en sundanés (en Wikipédia basa Sunda) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua sundanesa. Foi creada o 15 de marzo de 2004.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
O 5 de marzo de 2015, contaba con 17 857 artigos e 12 983 usuarios rexistrados, o que a situaba no posto 107 das edicións da Wikipedia segundo o número de artigos, e no posto 117 segundo o número de usuarios rexistrados.
Concello de Arjeplog
Arjeplog é un municipio sueco (kommun) do condado de Norrbotten, no landskap de Lappland. A súa capital é Arjeplog. No ano 2022 o concello tiña unha poboación de 2 690 habitantes.
No municipio atópanse varias montañas e a paisaxe tamén é rica en lagos. En Arjeplog está tamén o glaciar máis grande de Suecia. As industrias máis importantes son o turismo e as actividades de probas de inverno de automóbiles.
O municipio de Arjeplog é o que menos poboación ten no condado de Norrbotten e o concello perde habitantes. Os socialdemócratas foron o partido máis votado en todas as eleccións e sempre gobernaron no municipio, tanto en solitario como en coalición con outros partidos.
Xeografía
O municipio limita ao norte co concello de Jokkmokk, ao leste co de Arvidsjaur e ao sur co de Sorsele. Ao oeste limita cos municipios noruegueses de Fauske, Saltdal e Rana.
Aritana Yawalapiti
Aritana Yawalapiti, nado en 1949 e finado o 5 de agosto de 2020, foi un cacique indíxena brasileiro do pobo yawalapiti, dentro do Parque Indíxena Xingu. Serviu como Presidente do "Instituto de Pesquisa Etno Ambiental Xingu".
Traxectoria
Era o fillo de xefe indíxena Paru Yawalapiti e a súa muller, Tepori Kamiaurá. Durante a súa infancia, foi ensinado polos irmáns Vilas-Bôas, quen lle ensinaron a importancia de manter un hábitat natural.
Concello de Arjeplog
Topografía e hidrografía
O núcleo urbano de Arjeplog está rodeado de auga e montañas. No centro do municipio atópase Öberget, con vistas sobre a localidade, e tamén sobre Renberget e Akkelis. O macizo de Sulitelma no noroeste do concello alberga o glacial máis grande de Suecia, o Sállajiegŋa, e o punto máis alto do municipio, o Stortoppen, a 1860 metros sobre o nivel do mar.
Aritana Yawalapiti
Traxectoria
Preparado desde unha idade nova, Yawalapiti ascendeu ao rango de cacique na década de 1980, dedicándose a protexer os dereitos dos indíxenas do Brasil. En particular, as súas actividades centráronse no medio ambiente, na demarcación de terra, na saúde e na educación. As súas accións valéronlle a representación doutros grupos indíxenas no Parque Indíxena Xingu. Foi entrevistado no documental Despertar das Amazonas en 2009.
Concello de Arjeplog
Topografía e hidrografía
No concello de Arjeplogs hai 8 727 lagos e cursos de auga, sendo o municipio sueco máis rico en auga. Entre os cursos de auga atópanse os ríos Pite, Skellefte e Laisälven. O lago máis profundo de Suecia, o Hornavan, forma parte do sistema de lagos Skellefteälven. Un interesante lago con rica vida de aves é o Tjålmejaure. Toda a auga do sistema de lagos de Arjeplog é potable.
Flora
A flora no concello de Arjeplog está formada principalmente por flora de montaña. Dentro do municipio hai varias plantas protexidas.
A Galera, Vilaframil, Ribadeo
A Galera é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
O Coto, Vilaframil, Ribadeo
O Coto é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Wikipedia en luxemburgués
A Wikipedia en luxemburgués (en Wikipedia op Lëtzebuergesch) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua luxemburguesa. Foi creada o 21 de xullo de 2004. En marzo de 2021, esta versión da Wikipedia tiña máis de 59 000 artigos.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
A Granxa, Vilaframil, Ribadeo
A Granxa é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Concello de Askersund
Askersund é un municipio sueco (kommun) no condado de Örebro. A súa capital é Askersund. O concello atópase principalmente no landskap de Närke, pero tamén se estende ao sur de Zinkgruvan un pouco cara Östergötland. No ano 2022 o municipio tiña unha poboación de 11 507 habitantes.
A Madanela, Vilaframil, Ribadeo
A Madanela é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
La tribu
La tribu é un filme español de 2018 dirixido por Fernando Colomo e escrito por Colomo e Yolanda García Serrano.
Sinopse
Virginia (Carmen Machi), limpadora e bailarina vocacional, recupera ao seu fillo, a quen dera en adopción ao nacer: Fidel (Paco León). Fidel agora é un exdirectivo que o perdeu todo, mesmo a memoria, logo de tentar suicidarse por mor do despedimento do seu traballo, un despedimento ocasionado por manter relacións sexuais cunha bolseira e facerse público.
Wikipedia en baskir
A Wikipedia en bashkir (en Башҡорт Википедияһы) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua baskir. Foi creada o 16 de abril de 2005.
Historia
O 9 de febreiro de 2015, contaba con 33 816 artigos e 11 411 usuarios rexistrados, o que o situaba no posto 82 das edicións de Wikipedia segundo o número de artigos, e no posto 134 segundo o número de usuarios rexistrados.
O Regueiral, Vilaframil, Ribadeo
O Regueiral é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
O Pinar, Vilaframil, Ribadeo
O Pinar é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Linguas álxicas
A das linguas álxicas é unha familia de linguas indíxenas de América do Norte. A maioría delas pertencen á subfamilia das linguas algonquinas, que se falaban desde as Montañas Rochosas até Nova Inglaterra á chegada dos europeos á rexión.
Outras linguas álxicas son o yurok e wiyot, do noroeste de California. O último falante coñecido do wiyot morreu en 1962, e crese que hai uns dez ou incluso menos falantes de yurok.
A Manzana, Vilaframil, Ribadeo
A Manzana é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Linguas álxicas
Historia
Historicamente a familia das linguas álxicas compoñíase dun gran grupo de linguas algonquinas faladas principalmente no leste e o centro de Norteamérica, ademais de en dous pequenos enclaves en California, o wiyot e o yurok (actualmente a primeira destas linguas está extinta).
Aínda que a unidade filoxenetica do subgrupo algonquino foi rapidamente recoñecida xa polos primeiros exploradores europeos, o parentesco algo máis distante do wiyot e o yurok pasou inicialmente desapercibido até que foi advertido por Edward Sapir (1913, 1915, 1923). Porén, inicialmente algúns algonquinistas, entre eles Truman S. Michelson (1914, 1914, 1935) rexeitaron a posibilidade deste parentesco. Pero o parentesco foi finalmente aceptado grazas ao traballo de Mary Haas (1958).
A Requeixada, Vilaframil, Ribadeo
A Requeixada é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Linguas álxicas
Situación actual das linguas álxicas
O wiyot, o miami, o illinois, o etchemin, o loup A, o loup B, o mahicano, o massachusett, o mohegano, o pequot, o nanticoke, o narragansett, o pamlico, o powhatan, o quiripi, o naugatuck, o unami, o unquachog e o shinnecock están actualmente extintos. O último falante de wiyot morreu en 1962. E o resto de linguas álxicas son linguas ameazadas; entre estas linguas ameazadas está o yurok, con menos de dez falantes vivos.
Clasificación interna
As linguas algonquinas orientais foron rapidamente recoñecidas como familia lingüística desde os primeiros contactos dos europeos cos indíxenas americanos. Posteriormente engadíronse máis linguas recoñecíbeis como algonquinas orientais, que son o que actualmente constitúen os grupos algonquino central e algonquino das chairas. Posteriormente Leonard Bloomfield (1925) aplicou o método comparativo a ditas linguas e propuxo unha reconstrución do proto-algonquino sobre bases firmes.
A relación do grupo algonquino propiamente dito con outras linguas foi recoñecido máis tarde. De feito, a primeira proposta de que o wiyot e o yurok, dúas linguas californianas, estivesen relacionadas coas lenguas algonquinas foi proposta por primeira vez por Edward Sapir (1913, 1915, 1923). Porén esta proposta foi duramente criticada polo algonquinista Truman S. Michelson (1914, 1914, 1935). Pero o traballo de Mary Haas (1958) puxo fóra de dúbida que efectivamente a proposta de Sapir era correcta. A polémica sobre o parentesco das linguas algonquinas con estas linguas californianas recibiu o nome da "controversia ritwana", un nome que inicialmente designaba un grupo hipotético formado polo yurok e o wiyot. Poren, traballos posteriores suxiren que a relación entre o wiyot e o yurok entre si non é máis próxima que a que teñen coas linguas algonquinas. Por esta razón moitos americanistas abandoaron o termo "ritwano". Con posterioridade, algúns autores, como Howard Berman (1982), defenderon que o wiyot e o yurok comparten algúns cambios fonéticos que non comparten as linguas algonquinas, o cal en si mesmo volve a apoiar a validez do grupo "ritwano", polo que actualmente non existe consenso en torno a esta cuestión.
Do anteriormente dito, a clasificación interna é máis o menos como segue:
I. Wiyot
II. Yurok
III. Linguas algonquinas
Concello de Arboga
Arboga é un concello sueco (s. kommun) do condado de Västmanland, A súa capital é a homónima vila de Arboga.
O municipio está situado na costa norte do lago Hjälmar. A economía local está dominada por industrias do metal e enxeñería.
O desenvolvemento da poboación foi durante tempo relativamente estable, aínda que houbo unha diminución de poboación dende que se creou o concello ata o ano 2015. Tradicionalmente o concello foi un forte bastión para os socialdemócratas, que deixaron o poder en 2016 tras 97 anos de alcaldía ininterrompida.
Xeografía
Con respecto ás rexións históricas, as terras do concello de Arboga pertenceron ás rexións (landskap) de Västmanland e Närke. Coa reforma municipal de 1971, á cidade de Arboga sumáronselle as terras do antigo concello rural de Medåker, e tres anos máis tarde a parroquia de Götlunda pasou a Arboga desde o concello de Orebrö.
O concello limita ao leste cos de Kungsör e Eskilstuna, ao oeste cos de Orebrö e Lindesberg, e ao norte co municipio de Köping.
Hidrografía
Aínda que como é xeral en Suecia hai abondos lagos no territorio municipal, o máis destacado é o Hjälmar, un dos maiores lagos do país, e que tamén é a principal fonte de auga do concello. O río Arbogaån cruza o municipio de oeste a leste, abre a canle Hjälmar que comunica co lago do mesmo nome, e prosegue por outros municipios ata facer foz no lago Mälar, o que está ás costas de Estocolmo. Outros grandes lagos do concello son o Högsjön e o Tjurlången. A eutrofización é un problema importante que afectou a case todos os cursos de auga e lagos do municipio.
Protección natural
No ano 2022 había 12 reservas naturais no municipio de Arboga. Entre elas atópase a reserva de Amerika con bosque e pantanos, así como as dúas lagoas de Amerikasjön e Lungsjön. Na zona hai varias especies de libeliñas, así como animais máis grandes como castores, gamos, cervos e alces. A reserva de Södra Hammaren, situada ao lado da de Norra Hammaren, é unha reserva creada xa no ano 1920. No vello prado de feo medran hoxe árbores que teñen uns 200 anos. Outros exemplos de alfaias naturais son as illas de Hengrundet, Notholmen ou Valen, no lago Hjälmar.
Áreas urbanas
Na delimitación de aglomeracións do Instituto Nacional de Estadística de Suecia en 2015 había tres áreas urbanas no municipio de Arboga.
Economía e infraestruturas
A economía local está dominada polas industrias de metal e de talleres, algo típico nos concellos do interior do val do Mälaren. Este tipo de industrias foi complementada posteriormente cunha industria de tecnoloxía da información de rápido crecemento, formada por pequenas e medianas empresas, que son en gran parte empresas de consultoría para a empresa máis grande do municipio, o Grupo Saab.
Transporte
As rutas europeas E18 e E20 atravesan o concello de oeste a leste, ao igual que a estrada do condado 249. A través do municipio tamén pasa a liña de ferrocarril Mälarbanan (Estocolmo–Västerås–Örebro–Hallsberg).
O aeródromo militar de Arboga pertence no presente a Saab e un obxecto protexido que non se pode fotografar e ao que non se pode acceder.
Río Caínzos, Vilaframil, Ribadeo
Río Caínzos é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Zhou
Zhou (en 咒) é un filme taiwanés de 2022 dirixido por Kevin Ko, quen tamén coescribiu o guión con Chang Che-wei. O filme estreouse en Taiwán o 18 de marzo de 2022, e converteuse no filme taiwanés de terror con maior recadación da historia. Distribuíuse internacionalmente a través de Netflix o 8 de xullo de 2022.
Recadación
En xuño de 2022, Zhou recadou 170 millóns de dólares taiwaneses, converténdose no filme con maior recadación de 2022 en Taiwán. Converteuse no filme taiwanés de terror con maior recadación de tódolos tempos.
Resposta da crítica
O filme ten un índice de aprobación do 63% en RottenTomatoes, baseado en 8 críticas, cunha valoración media de 6,00/10.
Monsters: Dark Continent
Monsters: Dark Continent (tamén coñecido como Monsters 2: Dark Continent ou sinxelamente como Monsters 2) é un filme dirixido por Tom Green e coescrito por Green e Jay Basu. É a secuela do filme de 2010 Monsters, dirixido por Gareth Edwards. Debido a compromisos con Godzilla, Edwards non regresou como director, mais si foi produtor executivo. A rodaxe comezou en marzo de 2013, con localizacións en Xordania e Detroit.
The Glass House (filme de 2001)
The Glass House é un filme estadounidense de 2001 dirixido por Daniel Sackheim e escrito por Wesley Strick. Está protagonizado por Leelee Sobieski, Stellan Skarsgård, Diane Lane, Bruce Dern, Kathy Baker, Trevor Morgan e Chris Noth.
O filme recibiu valoracións negativas por parte da crítica e tivo unha baixa recadación, conseguindo só 23 millóns dólares sobre un orzamento de 30 millóns. A razón principal do fracaso financeiro foi que a estrea do filme realizouse 3 días despois dos ataques do 11 de setembro.
Club de Rugby Majadahonda
O Club de Rugby Majadahonda é unha entidade deportiva da localidade madrileña de Majadahonda adicada ó rugby. O club fundouse en 1991 e xoga como local no campo de rugby Valle del Arcipreste.
O equipo masculino compite na segunda división española, denominada División de Honra B, e o equipo feminino xoga na División de Honra Feminina de Rugby, saíndo campión de España en 1993 e 1994, e subcampión en 1995, 1998, 2000, 2016, 2018, 2020, 2021 e 2022. Varios xogadores do club acadaron un nivel internacional, salientando os casos de Pablo Fontes, Marina Bravo e María Casado que participaron nos Xogos Olímpicos de 2016 coa selección de rugby de España, e o caso de Lucas Paulos, xogador da selección de rugby da Arxentina.
Augusto (título)
miniatura| Unha moeda romana coa efixie do emperador [[Diocleciano [DIOCLETIANVS] e o título [AVGVSTVS] á dereita]] Augustus, do latín Augustus ou Avgvstvs, abreviado como AVG, (plural: augusti ), "maxestoso", "impulsor" ou "venerable", foi un antigo título romano, que primeiro tivo César Augusto e que máis tarde se converteu nun dos títulos coñecidos agora: os emperadores romanos. A forma feminina foi Augusta.
Aínda que o uso do cognomen "Augusto" como parte do nome xeralmente se interpreta como identificador do emperador Octavio Augusto, esta interpretación é algo errónea; "Augusto" foi o nome máis significativo asociado ao emperador, pero de feito non representou ningún título oficial até o século III baixo o reinado de Diocleciano. A dignidade imperial non era un título ordinario, senón unha concentración de poderes bastante extraordinaria en mans dun home; "Augusto" foi o nome que identificou inequivocamente a ese home.
Octavio Augusto
esquerda|miniatura| Moeda de finais do s. III coa efixie do emperador [[Probo e coas inscricións Invictus [INV] ("invicto") e Pius Felix (abreviado [PF] - Misericordioso e Bendito). Augusto [AVG].]] O primeiro "augusto" (e o primeiro home considerado emperador romano) foi Caio Xulio César Octavio, nome outorgado polo Senado romano o 16 de xaneiro do 27 a.C. a Octavio tras unha proposta de Lucio Munacio Planco. Durante os próximos corenta anos, Augusto (como se será coñecido) establecerá literalmente o estándar polo cal os emperadores posteriores haberían ser recoñecidos, acumulando varios títulos e poderes e facendo que o seu propio nome ("Augustus") fose identificable coa consolidación destes poderes. Aínda que o nome non indicaba nada a nivel legal, recoñeceuse que representaba todos os poderes que acumulara César Augusto.
Como princeps senatus (literalmente, "príncipe do senado", "primeiro home do senado") foi o líder do Senado, o equivalente a un primeiro ministro moderno; como Pontifex maximus (literalmente "sumo sacerdote") era o principal sacerdote da relixión do estado romano; como ostentador do imperium consular tiña autoridade igual aos maxistrados (e Epónimos ) dentro de Roma e ao ter, tamén, o imperium maius tiña unha autoridade superior a daqueles, fóra de Roma (por iso, permaneceu por riba de tódolos gobernadores provinciais e foi tamén comandante supremo de tódalas Lexións romanas); ao ostentar a tribunicia potestas, tiña inviolabilidade persoal (sacrosanctitas) e o dereito a vetar calquera acto ou proposta feita por calquera maxistrado de Roma, actuando como o principal apoderado da lexislatura.
Esta concentración de poderes converteríase no modelo ideal polo que tódolos emperadores posteriores deberían gobernar Roma, en teoría. Na práctica, esta teoría sistemática e sofisticada perdeu gradualmente calquera parecido coa realidade e caeu completamente nos séculos III e IV, cando os emperadores asemellábanse máis a déspotas orientais que "aos primeiros entre iguais".
Octavio César Augusto tamén estableceu a norma pola que se chamaban aos emperadores romanos. Os tres títulos empregados pola maioría dos emperadores romanos: imperator, césar e augustus; todos eles empregados por César Augusto (que oficialmente se chamaba Imperator Caesar Augustus). Destes nomes, só Augusto era exclusivo do propio emperador (igualmente, a nai ou a muller do emperador podían ostentar o título de Augusta); mentres que outros podían, e de feito facíano, emprega-lo título de Imperator e, por outra banda, a denominación de César foi o nome dun clan dentro da liña xuliana.
Tamén se fixo habitual que cando un emperador ascendía á púrpura, adoptase un destes títulos e o incorporase ao seu nome oficial: Nn César (onde Nn, Nomen, é o antropónimo do individuo) ou máis tarde Nn Nobilissimus Caesar (Nomen César Nobilísimo) e, ocasionalmente, o título Princeps Iuventutis (Primeiro entre os mozos). Máis tarde os emperadores introduciron novos títulos como Píus Félix, (Misericordioso e bendito) e Invictus (Invicto), nos seus antropónimos.
Neste uso, indicando a suposición completa de todos os poderes imperiais, "Augusto" é aproximadamente análogo a "emperador", aínda que "Augusto" non se corresponda coa concepción monárquica moderna da figura dun emperador. Cómpre ter en conta que non había ningún cargo constitucional asociado á dignidade imperial; a autoridade persoal (auctoritas) e a influencia (dignitas ) procedían da súa posición de princeps senatus, e a súa autoridade legal derivábase do seu consulari imperium e tribunicia potestas; na teoría constitucional romana, "augustus" podería considerarse unha abreviatura de "maximus consulari imperio et tribuniciae potestate de pontífexs de princeps senatus et " (é dicir, líder da casa e sumo sacerdote con imperium consular e poder tribunicio)
"Augustus" é comparable á dignidade británica de príncipe; é un título persoal, dignidade ou atributo máis que un título de nobreza como duque ou rei. O emperador era máis comunmente chamado princeps; con todo, co paso do tempo, imperator ou César convertéronse nas denominacións máis comúns.
Equivalente feminino
Orixinalmente, o título Augusta só se outorgaba excepcionalmente ás mulleres das dinastías imperiais: para estas mulleres significaba un fortalecemento do seu poder mundano e unha posición próxima á divindade. Non había unha cualificación maior de prestixio.
A primeira muller que o recibiu foi Livia Drusila, no 14, sendo a derradeira vontade do seu marido Augusto. Por iso foi coñecida como Xulia Augusta. Así como Augusto, foi o modelo para os emperadores sucesores, Xulia Augusta converteuse tamén no modelo de tódalas Augustae (plural de Augusta): unha denominación que incluía conspirar para que un fillo seu se convertese en sucesor ao trono ou caer en desgraza, aos ollos do novo emperador, se as maquinacións tivesen éxito.
Agripina a menor, que se convertería en Augusta co seu último marido Claudio, adheriríase a este modelo, sendo enviada á morte polo seu fillo Nerón uns anos despois de converterse, este, en emperador. miniatura|Un exemplo bizantino tardío de Augusto na titulación imperial: nesta [[miniatura de ca. 1404, Manuel II Paleólogo titúlase "basileus e autokrator dos romanos", mais tamén "aei augoustos" ("sempre Augusto"), despois da fórmula antiga tardía "semper Augustus".]] Se o título de Augusto pódese comparar co título de príncipe nas sociedades máis modernas, entón Augusta sería análogo ao título británico, e doutras casas reais, de princesa real: é un título outorgado polo monarca que reina, en raros casos, a un parente, o que lle outorga unha maior preeminencia fronte a outros membros da casa real. Por suposto, esta é só unha comparación parcial: a princesa real era un título que recibían a miúdo as mulleres máis novas, mentres que o título de Augusta quedaba reservado para as mulleres maiores. Neste sentido, Augusta tamén ten algo da connotación da Raíña Nai. Por outra banda, o "semellante á divindade" non se pode extrapolar a ningún destes títulos máis modernos.
No imperio romano dividido
Máis tarde, baixo a Tetrarquía, os dous emperadores superiores (Occidente e Oriente) tiveron o título de Augusto, mentres que César referíase aos subemperadores adxuntos.
Os tres títulos principais dos emperadores: imperator, césar e augusto transformáronse en autocrator, césar e sebastos. O título grego continuou empregándose no Imperio Romano de Oriente até a súa extinción en 1453, aínda que sebastos perdeu a exclusividade imperial: as persoas que non eran o emperador podían recibir títulos consistentes en sebastos, mentres autocrator convertíase nun título exclusivo do emperador romano de Oriente.
O último emperador romano de Occidente, Rómulo Augusto, coñeceuse como Augustulus ou "pequeno Augusto", debido á insignificancia do seu reinado.
Legado
O título, en latín, dos emperadores do Sacro Imperio Romano Xermánico era normalmente "Imperator Augustus", que transmite a idea moderna de "emperador" máis que o significado romano orixinal (como era o de "primeiro cidadán" da República). Así, a palabra alemá para "emperador" é "Káiser", unha palabra derivada claramente César.
Santi Aldama
Santiago Aldama Toledo, nado o 10 de xaneiro de 2001 nas Palmas de Gran Canaria, é un xogador de baloncesto profesional español que xoga nos Memphis Grizzlies da National Basketball Association (NBA).
Traxectoria profesional
O 31 de xullo de 2021, Aldama foi escollido na 30ª posición do Draft da NBA de 2021 polos Utah Jazz, e os seus dereitos foron traspasados ós Memphis Grizzlies.
A Siñeira, Vilaframil, Ribadeo
A Siñeira é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Correntes do islam
As distintas correntes do islam comezaron a tomar forma inmediatamente despois da morte do profeta Mahoma, no ano 632. Trala súa desaparición, a nova relixión enfrontouse a situacións que non foran abordados directamente no Corán e o problema do liderado do Umma (a comunidade de crentes). As diverxencias causadas por estes feitos deron lugar á aparición de diferentes escolas de pensamento, que se transformaron nas diversas tradicións interpretativas que aínda existen na actualidade.
Ademais, existen os sufís, que representan o islam místico, así como varios movementos e escolas de pensamento máis ou menos ligadas ás tres ramas principais. miniatura|center|700px|Distribución xeográfica das diferentes escolas de xurisprudencia
Islam sunnita
Os sunnitas (en سنّة) ʾAhlu-s-Sunnati wa-l-Jamāʿah (en أهل السنة والجماعة) son o grupo musulmán maioritario na comunidade islámica mundial. O seu nome procede do feito de que, ademais do Corán, son devotos da Sunna, colección de ditos e feitos atribuídos ao profeta Mahoma.
Escolas de Fiqh (Lei)
Un madhab é unha escola de xurisprudencia islámica (fiqh) que serve para "traducir" as indicacións dos textos sagrados en leis específicas aplicables. Para iso, os lexisladores (alfaquís) teñen unha serie de ferramentas baseadas no esforzo de comprensión persoal (ijtihad), é dicir, consenso (ijma), analoxía (qiyas) ou respecto da opinión tradicional dos estudosos (taqlid).
Orixinalmente, diferentes sahaba (os que coñecían a Mahoma) crearon a súa escola de xurisprudencia, pero co paso do tempo, algúns deles consolidáronse mentres que outros desapareceron. As diferenzas entre estas escolas de interpretación maniféstanse en cuestións prácticas menores e a maioría dos sunnitas considéranas lexítimas.
Actualmente hai catro escolas recoñecidas dentro do islam sunnita:
Escolas de Aqidah (Crenza)
Dende os inicios do islam houbo varias escolas de pensamento que difiren nas relacións entre a fe, a razón, a ciencia, a teoloxía, a filosofía etc. O pensamento islámico antigo dividiuse rapidamente entre kālam (pensadores que enfatizan a fe) e falsafa (pensadores que enfatizan a razón) e desenvolvéronse varias escolas teolóxicas.
Co paso do tempo, debido ás relacións do islam con outras civilizacións e á evolución dos seus propios fieis, estas escolas foron aparecendo e desaparecendo, dando lugar a movementos máis liberais ou outros que, en reacción, defenden o regreso ao islam "orixinal" e rexeitan as interpretacións proporcionadas pola tradición, a pesar de ser unha das características esenciais do sunnismo.
Non obstante, estas diferentes opinións constitúen divisións transversais en relación ás divisións sectarias, é dicir, os seus partidarios poden seguir unha ou outra escola de xurisprudencia ao mesmo tempo.
As escolas teolóxicas tamén se denominan escolas aqida.
Islam xiíta
miniatura|Mesquita de [[Ali ibn Abi Talib|Alí en Najaf, Iraq, onde está enterrado o primeiro imán xiíta.]] O xiísmo ou islam xiíta constitúe unha das principais ramas do islam xunto co sunnismo. É o nome tradicional co que se coñece a escola de xurisprudencia islámica Ya'farita. O xiísmo é profesado por arredor do 15 % dos musulmáns
Imanismo
Os imanitas cren que o duodécimo imán está "oculto" e reaparecerá xusto antes de Yaum al-Qiyamah (Día do Xuízo) para redimir os humanos. Son a escola xiíta máis grande (85 %), seguidores do madhhab jafarita, e predominan en Acerbaixán, Irán, Iraq, o Líbano e Bahrein, cun número importante de seguidores en Paquistán, Kuwait e o leste de Arabia Saudita. Divídense en subgrupos, aínda que non se consideran seitas diferentes.
Ismailismo
Os ismailitas e os imamitas aceptan a mesma cadea inicial de imáns como descendentes de Mahoma a través da súa filla Fátima az-Zahra. Non obstante, diverxen na sucesión do sexto imam, Jafar as-Sadiq; os ismailitas eran partidarios do fillo máis vello de Jafar, Ismail, como o seguinte imán, mentres que os imamitas aceptaban un fillo máis novo, Musa al-Kadhim. Hoxe en día, os ismailitas están concentrados en Paquistán e noutras partes do sur de Asia.
Islam kharijita
Os kharijita (en خارجي jāriŷī, en plural خوارج jawāriŷ) é unha das tres principais ramas do islam, xunto co xiísmo e o sunnismo. A palabra jāriŷī significa "o que sae", en referencia á deserción que protagonizaron no ano 657 cando abandonaron o bando de Alí ao aceptar este no campo de batalla de Siffín unha arbitraxe entre el e o seu adversario, o omeia Muawiyah.
A diferenza dos sunnitas, que consideraban que o califa debía ser un árabe varón membro da tribo de Quraish, e dos xiítas, que consideraban que debía ser Alí, sobriño de Mahoma, ou un descendente directo seu, os kharijitas pensaban que a dignidade califal emanaba da comunidade, que debía elixir libremente o máis digno, "aínda que for un escravo negro".
Defenden tamén que sen rectitude no obrar non existe verdadeira fe. O musulmán que se aparta da lei deixa de ser musulmán, e se é califa debe ser destituído. Os kharijitas provocaron grandes rebelións contra os califas omeias, debilitándoos e facilitando a súa substitución polos abbásidas. Foi un kharijita Harūrī, Abd al-Rahman ibn Mulyam, quen asasinou a Alí en 661.
O seu rigor no que ao cumprimento dos preceptos do islam se refire, ten como contrapunto unha gran tolerancia cara ás outras relixións.
Sufismo
Nas primeiras décadas de existencia do islam, o «sufí» non foi recoñecido como unha rama do islamismo, e desde o punto de vista da maioría dos investigadores, foi desenvolvido por persoas que escolleron a ascese e a vida espiritual. Porén, algúns dos sabios sufís cren que o sufismo era unha realidade sen nome e despois foi un nome sen realidade. Os sabios sufís escolleron o tariq ("camiño"), argumentando que foi inaugurado polo propio Mahoma, e citan numerosos antecedentes no Corán e no hadith.
Sérgio Buarque de Hollanda
Sérgio Buarque de Hollanda (ás veces escrito de Holanda) é un historiador, crítico literario e xornalista brasileiro nado o 11 de xullo de 1902 en São Paulo e finado o 24 de abril de 1982 na mesma cidade. A súa obra ocupa un lugar importante na historiografía brasileira.
Wikipedia en kurdo
A Wikipedia en kurdo (en ) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua kurda. Foi creada o 7 de xaneiro de 2004. Esta edición está escrita na variedade kurda setentrional (ou kurmanji) e usa o alfabeto latino. Tamén existe outra versión de Wikipedia na variedade central, a Wikipedia en kurdo central, escrita en alfabeto persa.
Sérgio Buarque de Hollanda
Traxectoria
Despois de estudar Dereito na Universidade Federal do Río de Xaneiro, que rematou en 1925, pasou a ser xornalista (no Jornal do Brasil ) e despois correspondente en Berlín nos anos 1929-1931. Alí coñeceu a Max Weber, cuxa socioloxía tivo unha grande influencia nel.
De regreso a Brasil, en 1936 converteuse en profesor asistente de Henri Hauser no departamento de historia moderna e contemporánea da Universidade do Distrito Federal de Río (agora Universidade Estadual do Rio de Janeiro). Na época publicou a súa obra máis importante, Raízes do Brasil.
Wikipedia en kurdo
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
A Wikipedia en kurdo foi estabelecida o 7 de xaneiro de 2004, e estaba deseñada orixinalmente para conter artigos nas variedades setentrional (kurmanji) e central (sorani) ao mesmo tempo. O 12 de agosto de 2009, a Wikipedia en kurdo separouse en dúas versións debido a razóns técnicas e lingüísticas. A versión orixinal (ku.) permaneceu para a lingua setentrional, e a nova versión (ckb.) creouse para a Wikipedia en kurdo central.
Sérgio Buarque de Hollanda
Traxectoria
Na década de 1940, ensinou en varias universidades americanas, foi director do Instituto Nacional do Livro, director da Biblioteca Nacional do Brasil e director do Museu Paulista da Universidade de São Paulo (USP) e impartiu clases da historia económica do Brasil na Escola de Sociologia e Política de São Paulo.
Entre 1953 e 1955 ensinou na Universidade La Sapienza de Roma. En 1958, ocupou unha cátedra de Historia da Civilización Brasileira na Universidade de São Paulo e en 1962 dirixiu alí o Instituto de Estudos Brasileiros. Entre 1963 e 1967 ensinou nos Estados Unidos e Chile e participou en misións culturais en asociación coa UNESCO en Perú e Costa Rica.
En 1969, en solidariedade cos seus compañeiros docentes da USP vítimas da AI-5 (véxase Ditadura militar no Brasil), renunciou ao seu cargo, poñendo fin á súa carreira académica. En 1946, participara na creación do Partido Socialista Brasileiro e en 1980 na do Partido dos Traballadores.
O Tombín, Vilaframil, Ribadeo
O Tombín é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
As Barreiras, Vilaselán, Ribadeo
As Barreiras é un lugar da parroquia de Vilaselán, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Rokas Jokubaitis
Rokas Jokubaitis, nado o 19 de novembro de 2000 en Mažeikiai, é un xogador de baloncesto profesional lituano que xoga no FC Barcelona da Liga ACB.
Traxectoria
O 21 de xullo de 2021, Jokubaitis asinou un contrato por catro anos co FC Barcelona da Liga ACB.
Jokubaitis foi escollido na 34ª posición do Draft da NBA de 2021 polos Oklahoma City Thunder. Ese mesmo día, os seus dereitos foron traspasados ós New York Knicks.
Conca mineira de Norte-Paso de Calais
A Conca mineira de Norte-Paso de Calais é unha conca mineira do norte de Francia que se estende polo departamento Norte-Paso de Calais. A rexión é famosa pola súa longa historia de estracción de carbón e o seu testemuño dun período significativo na historia da industrialización en Europa, e como resultado foi inscrita na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 2012. Esta área foi moldeada por tres séculos de estracción de carbón desde finais do século XVII ata o século XX, e demostra a evolución das técnicas de minería do carbón e das condicións dos traballadores durante ese tempo.
thumb|upright=1.5|none|Localización da conca mineira de Norte-Paso de Calais no mapa das concas de carbón francesas.
Descrición e historia
A conca mineira Norte-Paso de Calais é a parte occidental dunha conca rica en carbón que continúa a través da fronteira con Bélxica. En Francia, a conca abrangue 1.200 quilómetros cadrados, incluíndo as cidades de Béthune, Lens, Douai e Valenciennes. Debido á súa longa historia de minería como industria predominante, a arquitectura e a paisaxe da rexión son únicas.
Aínda que o carbón descubríuse por primeira vez na conca en 1660 e o primeiro pozo escavouse arredor de 1692, houbo pouca extracción de carbón no norte de Francia ata mediados do século XVIII. Porén, coa crecente escaseza de madeira e co colapso do Primeiro Imperio Francés en 1815, as minas de carbón preto de Valenciennes ampliáronse e as compañías mineiras comezaron a formarse na rexión. Na década de 1840 descubriuse a parte occidental da conca.
Comezando co Segundo Imperio Francés na década de 1850, a conca mineira Norte-Paso de Calais converteuse na conca mineira máis importante de Francia. En 1880, a conca producía case 8 millóns de toneladas, e a principios do século XX representaba un terzo de toda a minería de carbón en Francia. A famosa novela Germinal, escrito por Émile Zola en 1885, describe as duras condicións e a vida laboral dos mineiros durante a expansión da extracción de carbón na rexión. O desastre da mina de Courrieres ocorreu na rexión en 1906, o que provocou a morte de 1.099 persoas.
Durante a primeira guerra mundial, a Fronte Occidental dividiu en dous a rexión, e a parte oriental da conca mineira inundouse. En 1930, con todo, a conca tivo unha produción máxima de 35 millóns de toneladas, empregando uns 75.000 traballadores e representando o 60% da produción nacional de carbón de Francia. Despois da segunda guerra mundial, a produción comezou o seu declive, xa que moitas das minas comezaran a esgotarse e as condicións fixéronse máis arduas. As folgas de 1968 e 1971 aceleraron o declive, e todas as minas da zona pecharon esencialmente a finais da década de 1980.
A Simple Favor (filme)
A Simple Favor é un filme estadounidense de 2018 dirixido por Paul Feig a partir dun guión de Jessica Sharzer. A historia está baseada na novela homónima de 2017 escrita por Darcey Bell. Está protagonizado por Anna Kendrick, Blake Lively, Henry Golding, Andrew Rannells, Linda Cardellini, Rupert Friend e Jean Smart. Conta a historia dunha nai vlogger dunha vila pequena que tenta solucionar a desaparición dunha amiga rica e misteriosa.
A Simple Favor estreouse nos Estados Unidos o 14 de setembro de 2018 a través de Lionsgate. Os críticos enxalzaron os xiros do argumento e as interpretacións de Kendrick e Lively. O filme recadou 97 millóns de dólares sobre un orzamento de 20 millóns.
Eremurus
Eremurus é un xénero de plantas anxiospermas perennes e deciduas da familia Asphodelaceae. Son nativas do leste de Europa (Rusia e Ucraína), e da Asia temperada, desde Turquía á China.
A súa inflorescencia consiste nunha alta espiga floral cuxas flores estenden as anteras aredor do eixe do talo como as do xénero Callistemon. Dependendo da especie, a espiga pode constar de moitas pequenas flores densamente agrupadas de tons laranxas, amarelos, brancos, rosa claro ou vermellas-laranxas. As follas verde cincentas con forma de fita crecen nun penacho desde a coroa da raíz suculenta. Eremurus é coñecida polas súas raíces grosas como dedos, que crecen desde un punto de crecemento central. A espiga en flor é notablemente alta e relativamente estreita, erguéndose normalmente desde 0,9 a 3,0 m por riba da follaxe, dependendo da variedade. Estas plantas son principalmente nativas de Asia central e occidental, aínda que Eremurus thiodanthus é endémica de Crimea.
Cultivo
Entre as especies de Eremurus máis cultivadas están:
Ademais está E. × isabellinus, que é un híbrido de E. olgae e E. stenophyllus recibe o nome comercial de "Cleopatra", con espigas laranxas.
O cultivar "Joanna" gañou o Award of Garden Merit da Royal Horticultural Society inglesa.
As raices tuberosas parecidas a un polbo desta planta poden danarse doadamente; recoméndase plantala nun cono de terra, coa coroa na punta e as raíces colgando. Ás plantas aféctalles axiña a podremia da raíz en inverno, polo que se recomenda poñer unha capa de area ou grava por debaixo para asegurar a drenaxe. Para protexela da xeada pode cubrirse con compost ou humus.
Especies
Existen as seguintes especies:
thumb|right|230px|Follas de Eremurus vendidas como alimento en [[Armenia]]
O Cargadoiro, Vilaselán, Ribadeo
O Cargadoiro é un lugar da parroquia de Vilaselán, no concello lucense de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.
Wikipedia en kurdo central
A Wikipedia en kurdo central (en ویکیپیدیای کوردیی سۆرانی) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua kurda central. Foi creada o 12 de agosto de 2009.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
A Wikipedia en kurdo foi estabelecida o 7 de xaneiro de 2004, e estaba deseñada orixinalmente para conter artigos nas variedades setentrional (kurmanji) e central (sorani) ao mesmo tempo. O 12 de agosto de 2009, a Wikipedia en kurdo separouse en dúas versións debido a razóns técnicas e lingüísticas. A versión orixinal (ku.) permaneceu para a lingua setentrional, e a nova versión (ckb.) creouse para a Wikipedia en kurdo central.
Robert Pollard
Robert Ellsworth Pollard Jr., nado o 31 de outubro de 1957, é un cantante e compositor estadounidense coñecido por ser o líder e a forza creativa detrás do grupo de indie rock Guided by Voices. Ademais do seu traballo coa banda ten tamén unha prolífica carreira en solitario con 22 álbums editados ata a data.
Con preto de 3 000 cancións rexistradas ao seu nome con BMI, Pollard está entre os compositores máis prolíficos do seu tempo. No ano 2006 a revista Paste listouno o 78º mellor compositor vivo. En 2007 foi nomeado ao Shortlist Music Prize.