cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Francisco Luís Bernárdez
Letras e diplomacia
En 1945 volveu a España como agregado cultural da embaixada arxentina en Madrid. Aproveitou para contactar con Ramón Otero Pedrayo e os fundadores da Editorial Galaxia.
Foi ministro de Procedimientos Públicos. Catro anos despois ingresou na Academia Argentina de Letras. Despois do golpe de Estado de 1955, foi incorporado ao servizo estranxeiro como Embaixador da Arxentina en España até 1960. Nese período volveu manter contacto cos membros da Editorial Galaxia. Xubilouse como ministro plenipotenciario. Nos seus últimos anos quedou cego.
Francisco Luís Bernárdez e o galego
Colaborou en galego na revista Nós e foi un defensor apaixonado da lingua galega. Xesús Alonso Montero, no seu Informe dramático sobre la lengua gallega, recolleu a seguinte afirmación de Bernárdez:
miniatura|Kindergarten, 1923, ilustrado por [[Cándido Fernández Mazas.]]
Obra literaria
O ton e a temática da maioría das súas obras son galegos. En Galicia publicou tres obras poéticas, conforme os principios do ultraísmo: Estas obras, xunto con Alcándara (1935), conectárono ao posmodernismo. Porén, nesta última obra xa se vai diluíndo o ultraísmo e apareceron pinceladas do que sería posteriormente o seu barroquismo conceptuoso e orixinal.
Guaguancó
O guaguancó é un tipo de rumba orixinaria de Cuba, de cando o tempo da abolición da escravitude na illa, contra o 1886. O guaguancó representa unha fusión de varios rituais profanos afro-cubanos coñecidos como rumbas.
Francisco Luís Bernárdez
Obra literaria
Desde a publicación de El buque (1935), tratou temas espirituais co estilo clásico de Paul Claudel e Charles Péguy. Exemplo desta fase son obras como: miniatura|275px|[[Roberto Arlt, Francisco Luís Bernárdez e Roberto Ledesma, en 1930.]]
Na madurez, a súa poesía adoptou un ton lírico e romántico influído polo misticismo. Porén, conservou a súa forma particular de enfocar a beleza da vida, cun canto de serena fluencia. Bernárdez é un dos escasos poetas arxentinos que asumiu o catolicismo na súa creación.
Caracterizouse pola beleza dos seus sonetos, os seus poemas de extenso metro (creou un verso de 22 sílabas) e a súa profundidade filosófica. Poemas como La noche reflicten estes trazos. dereita|miniatura|Escultura de homenaxe na [[Insua dos Poetas.]]
Guaguancó
Historia
Boa parte dos guaguancós eran composicións anónimas. As máis antigas datan de finais da era colonial española na illa e coñécense como "rumbas do tempo de España". A pesar dos seus ritmos netamente africanos, o guaguancó revela certas influencias españolas, especialmente nas súas manifestacións flamencas e das décimas campesiñas nos textos.
Francisco Luís Bernárdez
Obra literaria
Tamén se ven nas súas traducións poéticas dos himnos litúrxicos do Breviario Romano, ou o Florilegio del Cancioneiro de Vaticana.
En galego
O seu Discurso encol do idioma galego foi publicado en 1953 por Ediciones Galicia, do Centro Gallego de Buenos Aires. En galego escribiu tamén Lembranzas de Castelao, Pimentel, Cabanillas, Rosalía (1967).
Guaguancó
Baile
Guaguancó Guaguancó Guaguancó Guaguanco
Fuentelmonge
Fuentelmonge é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 80 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 42,24 km².
Coral Fang
Coral Fang é o terceiro e derradeiro álbum de estudio da banda estadounidense de punk rock The Distillers, publicado o 14 de outubro de 2003 a través do selo Sire Records. O disco acadou o número 97 na lista Billboard 200 dos Estados Unidos e o 46 na lista de álbums do Reino Unido.
Abouna (filme)
Abouna (en أبون) é un filme de 2002 dirixido por Mahamat Saleh Haroun. É unha coprodución entre o Chad, Francia e os Países Baixos. Foi rodado en Gaoui e Xamena, no Chad. Foi escollido como candidato do Chad para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 75ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Edward Osborne Wilson
miniatura|Edward Osborne Wilson. Edward Osborne Wilson, nado en Birmingham (Alabama) o 10 de xuño de 1929 e finado en Burlington, Massachusetts, o 26 de decembro de 2021, foi un biólogo e entomólogo estadounidense.
Traxectoria
Introduciu o concepto de biodiversidade na lingua científica. Escribiu On Human Nature e The Future of Life e foi premio Pulitzer dúas veces. Especialista en formigas, chegou a dicir que "se o ser humano desaparecese o mundo continuaría, pero sen os insectos dubido que a especie humana durase máis de tres meses". No ano 2006 publicou The Creation: An Appeal to Save Life on Earth, reclamando a atención sobre a extinción de especies, e avogando por unha aliaxe entre ciencia e relixión ("as dúas forzas máis poderosas do mundo") para mobilizar a sociedade e os políticos.
Teoría da información
A Teoría da información é unha rama da teoría da probabilidade e da matemática estatística relacionada con sistemas de comunicación, transmisión de datos, criptografía, codificación, teoría do ruído, corrección de erros, compresión de datos etc. Non se debe confundir coa tecnoloxía da información.
Claude E. Shannon (1916-2001) é coñecido como "o pai da teoría da información". A súa teoría foi a primeira a considerar comunicación como un problema matemático rigorosamente embasado na estatística e deu aos enxeñeiros da comunicación un modo de determinar a capacidade dunha canle de comunicación en termos de ocorrencia de bits. A teoría non se preocupa coa semántica dos dados, mais pode envolver aspectos relacionados coa perda de información na compresión e na transmisión de mensaxes con ruído na canle.
Acéptase en xeral que a moderna disciplina da teoría da información comezou coa publicación do artigo "The Mathematical Theory of Communication" por Claude E. Shannon no Bell Systen Technical Journal en xullo e outubro de 1948. No proceso de desenvolvemento dunha teoría da comunicación que puidese ser aplicada por enxeñeiros eléctricos para proxectar sistemas de telecomunicación mellores, Shannon definiu unha medida chamada de entropía, definida como:
onde \log é o logaritmo na base 2, que determina o grao de caoticidade da distribución de probabilidade p_i e pode ser usada para determinar a capacidade do canle necesaria para transmitir a información.
A medida de entropía de Shannon pasou a considerarse como unha medida da información contida nunha mensaxe, en oposición á parte da mensaxe que está estritamente determinada (polo tanto prevísibel) por estruturas inherentes, como por exemplo a redundancia da estrutura das linguaxes ou das propiedades estatísticas dunha linguaxe, relacionadas ás frecuencias de ocorrencia de diferentes letras (monemas) ou de pares, tríos, (fonemas) etc., de palabras. Vexa cadea de Markov.
A entropía como definida por Shannon está intimamente relacionada á entropía definida por físicos. Boltzmann e Gibbs ficeran un traballo considerable sobre termodinámica estatística. Este traballo foi a inspiración para se adotar o termo entropía en teoría da información. Hai unha profunda relación entre entropía nos sentidos termodinámico e informacional. Por exemplo, o demo de Maxwell necesita informacións para reverter a entropía termodinámica e a obtención desas informacións equilibra exactamente a ganancia termodinámica que o demo alcanzaría doutro xeito.
Outras medidas de información útiles inclúen a información mutua, que é unha medida da correlación entre dous conxuntos de sucesos. A información mutua defínese por dous eventos X e Y como:
A información mutua está relacionada de forma moi próxima con testes estatísticos como o teste de razón logarítmica e mais co teste Chi-cadrado.
A teoría da información de Shannon é apropiada para medir incerteza sobre un espazo desordenado. Unha medida alternativa de información foi criada por Fisher para medir incerteza sobre un espazo ordenado. Por exemplo, a información de Shannon é usada sobre un espazo de letras do alfabeto, xa que letras non teñen 'distancias' entre elas. Para información sobre valores de parámetros continuos, como as alturas de persoas, úsase a información de Fisher, xa que os tamaños estimados teñen unha distancia ben definida.
As diferenzas na información de Shannon corresponden a un caso especial da distancia de Kullback-Leibler da estatística Bayesiana, unha medida de distancia entre distribucións de probabilidade a priori e a posteriori.
Coral luterana
Coral é unha forma musical característica da liturxia das igrexas luteranas, baseada en cantos litúrxicos sobre a base dunha melodía sinxela e recoñecíbel para que os fieis puidesen cantala. Preceden ou conclúen as cantatas barrocas, das cales Bach é o máximo expoñente.
O Curral, Vilapene, Cospeito
O Curral é un lugar da parroquia de Vilapene no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres).
Herófila
Herófila era, na mitoloxía grega, unha sibila oriúnda de Marpeso, na chamada Tróade, rexión onde se situaba Troia. Era filla da ninfa Idea e dun pai mortal chamado Teodoro, pastor do monte Ida. Foi Herófila quen predixo a guerra de Troia, anunciando que a responsábel sería unha muller chamada Helena. Pasou a maior parte da súa vida en Samos. Enseguida foi para Claros, cidade preto de Colofón (unha das cidades onde se presume que Homero naceu), e máis tarde para Delos e de alí para Delfos, onde profería os seus oráculos sobre unha rocha.
Heráclito, o primeiro autor grego en falar da sibila, no século -V, en citación de Plutarco en De Pythiae Oraculis, di que Herófila se expresaba "cunha boca delirante, sen sorrisos, sen ornamentos, sen disimulos, e a súa voz chegaba máis alá de mil anos grazas ao deus". Segundo o historiador e xeógrafo Pausanias, os habitantes de Alexandría dicían que a sibila era sancristá de Apolo Esminteo. Profería os seus oráculos na forma de enigmas e escribíaos en follas.
Contan que compuxo un himno na honra de Apolo, o deus que inspiraba as profecías. Traía sempre con ela unha pedra sobre a que subía para facer os presaxios. Esa pedra foi conservada en Delfos despois da súa morte e no tempo de Pausanias era mostrada aos interesados. Tamén se dicía que o seu túmulo ficaba no bosque de Apolo Esminteo. Morreu en Tróade.
Demografía de Macedonia do Norte
miniatura|dereita|250px|Evolución demográfica de Macedonia do Norte. miniatura|dereita|250px|División étnica de Macedonia do Norte. No ano 2007, Macedonia do Norte tiña unha poboación de 2 055 400 habitantes. A esperanza de vida é de 74,2 anos, o 96,1% da poboación esta alfabetizada e a media de fillos por muller é de tan só 1,57.
Relixión
A maioría da poboación son membros da Igrexa Ortodoxa de Macedonia do Norte nun 66%, mentres que un 33% son musulmáns e 1% doutras relixións.
Xitanos
A "Década para a inclusión xitana" é unha iniciativa para mellorar as condicións socio-económicas e a inclusión social das minorías de xitanos nos países participantes, Bulgaria, Croacia, República Checa, Eslovaquia, Hungría, Montenegro, Macedonia do Norte, Romanía, Serbia. Todos eses países teñen unha minoría significativa de xitanos, a cal xeralmente se atopa en desvantaxe social e económica. A iniciativa foi lanzada en 2005 e representa un esforzo multinacional que deberá durar até 2015.
Emigración
miniatura|150px|dereita|Uso non oficial da bandeira da colectividade macedónica en [[Buenos Aires.]] O pobo eslavo de Macedonia emigrou a outros sitios do mundo, principalmente o continente americano. Unha comunidade importante atópase nos Estados Unidos e fomenta o uso dos símbolos nacionais do sol de vergina como identificación nacional. No Río da Prata, principalmente nas capitais de Buenos Aires e Montevideo, hai comunidades de macedonios, gregos e outros eslavos.
Precipitación
O termo precipitación pode referirse a:
Every Breath You Take
"Every Breath You Take" é unha canción de The Police que describe unha relación de acoso. Forma parte do álbum Synchronicity de 1983 e acadou un grande éxito.
Federico Cifuentes Pérez
Federico Cifuentes Pérez, nado en Ávila en 1931 e finado na Coruña o 1 de novembro de 2012, foi un mestre e político galego.
Every Breath You Take
Orixe e composición
A canción foi escrita por Sting no colapso do seu matrimonio con Frances Tomelty. Aínda que a simple vista pode parecer unha canción romántica, en realidade fala dunha persoa controladora e sinistra que está observando "cada respiración que tomas, cada movemento que fas" (every breath you take; every move you make).
Sting dixo máis tarde que quedara desconcertado ao ver canta xente tomaba a canción como moito máis positiva do que en realidade era. El insiste en que é acerca do amor non correspondido, sobre a obsesión co amante perdido, os celos e a vixilancia que lle seguen. "Unha parella, díxome unha vez: 'Oh, encántanos esa canción; escollémola para que soase na nosa voda!' e eu pensei 'Ben, boa sorte.' Creo que é unha canción moi, moi fea e sinistra e que a xente a confundiu cunha pequena e doce canción de amor."
Fuentelsaz de Soria
Fuentelsaz de Soria é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 58 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 26,34 km².
Asedio de Larache
O asedio de Larache foi unha operación militar lanzada en 1689 polas forzas do Imperio de Marrocos comandadas polo sultán Ismaíl contra as forzas españolas do rei Carlos II de España na cidade de Larache, baixo o control de España durante 80 anos. Despois de tres meses de asedio, a gornición española de Larache viuse obrigada a capitular como resultado das negociacións.
Contexto
As primeiras expedicións cristiás realizadas por varios países europeos datan da época do sultanato benimerín. Un dos máis antigos que tivo lugar durante a Reconquista enfrontou aos benimerines cos cristiáns de Castela. O reino de Castela lanzou un ataque militar na cidade de Salguei, masacrou á poboación musulmá da cidade, e un tres mil habitantes na Gran Mesquita de Salguei foron levados a Sevilla para converterse en escravos mentres que o exército cristián matou a moitos habitantes. A resposta dos benimerines permitiu reconquistar a cidade fose e as forzas cristiás fosen masacradas despois de dúas semanas de asedio.
Outro feito que tivo lugar en 1415 e con respecto á primeira expedición do Reino de Portugal termina coa captura de Ceuta por parte dos portugueses que comezaron unha campaña colonial contra Marrocos tomando o control de varias outras cidades marroquís. Pero os portugueses finalmente foron vencidos na batalla de Alcazarquivir cuxo resultado foi a abafadora vitoria de Marrocos naquel entón gobernada o sultanato saadí en 1578. O tres reis presentes na batalla morreron. Antes desta batalla, os saadíes apoderáronse de varias cidades controladas polos portugueses, incluída Agadir en 1541, e lograron apoderarse de Marrakech en 1524 e finalmente de Fes a partir de 1554, o que significou o final do poder do sultanato wattásida.
Despois da súa morte na batalla do Tres Reyes do gobernante saadí Abu Marwan Abd al-Malik I, o seu irmán Ahmad al-Mansur sucedeuno no medio do campo de batalla e tomou o mando en plena batalla. Durante o seu reinado lanzou unha expedición ao Imperio Songhai que se coroou con éxito na Batalla de Tondibi e a captura de Tombuctú e Gao. miniatura|Vista do porto de Larache ao redor de 1670. A morte de Ahmed al-Mansur significou o declive do sultanato saadí porque despois da súa morte produciuse unha guerra civil en Marrocos que se opuña aos fillos do sultán Ahmed al-Mansur Saadi, momento en que os alauitas aproveitárono para tomar o poder. Antes de controlar Marrocos, os alauitas eran os príncipes da rexión de Tafilalet. O primeiro sultán alauita foi Mulay Muhammad al-Rashid bin Sharif, que foi príncipe de Tafilalet entre 1664 e 1666. A súa toma do poder tivo lugar o 27 de maio de 1666 cando tomou o control da cidade de Fes, despois da fuxida dos últimos resistentes e do seu xefe o andalusí Ibn Salah. Al-Rashid tentou recuperar o control de Marrakesh e nomeou o seu irmán gobernador de Fes, mentres que, desde o 17 de setembro de 1670, as armas do Pachalik de Tombuctú xuraron lealdade ao sultán alauita. Finalmente morreu en 1672 e o sucedeu o seu irmán Moulay Ismaíl.
Coa chegada de Moulay Ismaíl ao trono, Marrocos vivirá o seu apoxeo porque logrou centralizar o poder e reprimir as rebelións das tribos rebeldes Tamén combateu contra os otománs de Alxer. Mentres que varias cidades costeiras de Marrocos estaban baixo o control dos cristiáns de España e Portugal, Moulay Ismaíl, en 1681 recuperou Mehdía, que estaba baixo o control do Reino español desde 1614 e tamén reconquistou Tánxer en 1684: Así mesmo decidiu recupera a cidade de Larache pola forza. Esta estivo desde 1610 baixo o control dos españois que estableceron unha gornición moi fortificada.
Desenvolvemento
miniatura|O sultán Ismaíl. Ismaíl recrutou en 1689 un exército de 30 000 homes para reconquistar Larache, mentres que no lado español, unha gornición que constaba de 1500 a 2000 soldados armados con 200 armas de fogo estaba presente para protexer a cidade. A captura da cidade foi moi difícil porque os españois estaban preparados para este ataque que era predicible e fortificara fortemente a cidade, porque desde 1688, o sultán marroquí dixéralles directamente as súas intencións. Pero segundo o libro ''Larache. Datos para su historia en el siglo XVII'', os españois coñecían as intencións dos marroquís desde 1687. Así, este ano, os españois comezaron a abastecer e fortalecer a cidade. Antes da véspera día anterior ao combate, mil homes estaban na cidade.
As operacións militares comezaron o 14 de xullo de 1689, e un mes despois, ao redor de agosto de 1689, o exército marroquí rodeou por completo a cidade. Mentres que unha fonte calcula o número de combatentes marroquís en 30 000, outras fontes estímana a unha forza de 50 000 homes. Estaba dirixido polo caíd Ali ben Abdallah Er-Riffi.
O cónsul francés en Salguei, Périllié mantivo informado o marqués de Seignelay sobre a evolución deste asedio. Por exemplo, o 10 de outubro de 1689, afirmou que os mouros teñen "dúas minas listas para xogar" e que dous mil españois estaban alí, incluídos douscentos voluntarios. Despois dixo o 6 de novembro que os mouros lanzaron un asalto final e que lograron superar as murallas da cidade que estaba protexida por varios centos de canóns grazas á explosión de dúas minas que abriron brechas nas murallas da cidade. O asalto tivo lugar oito días antes, cando un catro mil marroquís foron asasinados mentres as forzas españolas retirábanse á cidadela da cidade.
O asedio custaría aos marroquís máis de dez mil homes, incluídos catro mil no asalto final que permitiu a irrupción na cidade, mentres que no lado español case 400 soldados foron asasinados, e un mil seiscentos homes foron feitos prisioneiros ademais da captura dunhas corenta pistolas. Estes canóns foron enviados segundo Jean Baptiste Estelle á cidade imperial de Meknès Outra fonte afirma que 1700 homes foron tomados prisioneiros.
Negociación
A capitulación foi negociada en Meknès ante Ismaíl por Gaspar González. Segundo o acordo, o gobernador e os 100 oficiais podían irse en completa liberdade cara a España, mentres que o resto da gornición, cun total de 1600 homes, sería levado a Meknès. Pero Ismaíl non respectou este acordo de ningunha maneira, polo que o gobernador e os cen oficiais tamén foron levados a Meknès. O seu rescate foi realmente moi complicado xa que en ambos os lados fixéronse varias solicitudes.
Primeiro, un sacerdote español chamado Manuel de Vaira Lobo foi enviado a negociar a liberación dos oficiais e o gobernador. Pero o sultán marroquí Ismaíl pediu a liberación de mil mouros a cambio do centenar de oficiais,é dicir un oficial por cada dez marroquís. Nun primeiro tratado acordouse que 500 mouros, así como 5000 libros árabes da biblioteca do Escorial, deberían intercambiarse polos oficiais. Ismaíl enviou a un home chamado Mohammed El-Ouazir al-Hassani a examinar os seus libros; permaneceu en España desde novembro de 1690 até xullo de 1691, pero cando chegou, as autoridades relixiosas mentíronlle ao erudito enviado por Ismaíl, dicindo que todo ardera despois do incendio da biblioteca do Escorial en 1671.
Así, España viuse obrigada a aceptar a primeira solicitude de Moulay Ismail para a liberación de 1000 a cambio de 100 oficiais. O cónsul francés en Salguei, Jean-Baptiste Estelle, despois da confirmación deste intercambio afirmou que era «un fermoso acordo concluído» cara a febreiro de 1691. Mentres os oficiais españois dirixíanse cara a Ceuta e que mil mouriscos estaban alí esperando o intercambio, o sultán afirmou que o rei de España só cambiáballe por vellos mouros enfermos e que os bos se gardaban nas galeras. Ex soldados das gornicións españolas que tiñan a súa base en cidades costeiras tomadas por marroquís convertéronse ao islam por centos. O intercambio finalmente tivo lugar en Ceuta en setembro de 1691, pero segundo o cónsul francés en Tánxer Pierre Estelle, a operación foi moi custosa, á parte dos mouros intercambiados por España.
Carlos Mella
Xosé Carlos Mella Villar, nado no Foxo (A Estrada) o 13 de agosto de 1930, é un economista, político e escritor galego.
Traxectoria
Estudou a carreira de dereito na Universidade Complutense de Madrid e ciencias económicas na Sorbona de París. Foi director xeral de política financeira do Goberno español, e profesor de Economía Política na Universidade Complutense.
Elixido deputado por UCD nas primeiras eleccións ao Parlamento de Galicia (1981), tras a desfeita de UCD nas eleccións xerais de 1982 liderou un grupo de oito deputados de UCD que pactaron con Alianza Popular entrar no goberno galego, converténdose Mella en vicepresidente para asuntos económicos o 7 de marzo de 1983 do goberno presidido por Xerardo Fernández Albor.
A decisión da Casa Real de designar a Domingo García Sabell para facer a ofrenda do Apóstolo do ano 1984 provocou o malestar do goberno galego ao considerar que o elixido debera ser o Presidente da Xunta. Carlos Mella, nunha rolda de prensa, manifestou que a Casa Real cometera un grave erro político e ofendera a Galicia; duramente criticado desde os medios políticos e de comunicación de Madrid, recibiu non obstante o apoio de Manuel Fraga e da prensa galega; o rei de xira en Suramérica decidiu volver antes de tempo e facer el mesmo a ofrenda poñendo fin á polémica.
Dimitiu por discrepancias con Xosé Luís Barreiro Rivas, o vicepresidente para asuntos políticos, en abril de 1984. Mella integrou o proxecto de partido nacionalista de centro, Coalición Galega co que consegue acta de deputado nas eleccións de 1986, posteriormente secundou a escisión que deu orixe ao Partido Nacionalista Galego, partido que abandonou xunto a Luís Cordeiro logo dunha serie de enfrontamentos que culminaron coa votación contraria do seu partido a unha emenda súa no que se creaba o Instituto de Crédito Galego. Quedou como independente na Cámara o resto da lexislatura. En 1994 encabezou a candidatura do BNG ao Parlamento Europeo, sen saír elixido.
Obras publicadas
miniatura
Felín, Vilapene, Cospeito
Felín é un lugar da parroquia de Vilapene no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.
Bolsa de Fabricio
Nas aves, a bolsa de Fabricio (en latín: bursa cloacalis ou bursa fabricii) é o lugar onde se produce a hematopoese, un órgano especializado que é necesario para o desenvolvemento dos linfocitos B do sistema inmunitario nas aves. Isto foi demostrado por primeira vez por Bruce Glick e despois por Max Cooper e Robert Good, e os linfocitos B (ou células B) denomínanse con esa letra porque é a inicial de "bolsa", facendo referencia a este órgano. Os mamíferos non teñen un órgano equivalente, xa que neles tipicamente a medula ósea é o lugar onde ten lugar a hematopoese e a maduración das células B. A bolsa encóntrase preto da cloaca das aves e recibe o seu nome por Hieronymus Fabricius, que a describiu en 1621.
Descrición
A bolsa é un órgano epitelial e linfoide que se encontra preto da cloaca das aves. Desenvólvese como un divertículo dorsal da rexión do proctodeo da cloaca. A superficie luminal (interna) da bolsa está pregada con 15 plicas ou pregamentos primarios e 7 secundarios. Estas plicas teñen centos de folículos bursais que conteñen células epiteliais asociadas ao folículo, linfocitos, macrófagos, e células plasmáticas. As células nai linfoides migran desde o fígado fetal á bolsa durante a ontoxenia. Na bolsa, estas células nai adquiren as características de células B maduras inmunocompetentes.
A bolsa é activa nas aves novas, pero atrófiase despois dos seis meses de vida.
Historia
En 1956, Bruce Glick demostrou que a extirpación da bolsa nos poliños acabados de eclosionar alteraba gravemente a capacidade das aves adultas de producir anticorpos. Ao contrario, a extirpación da bolsa nos polos adultos non tiña moito efecto sobre o seu sistema inmunitario. Este foi un descubrimento casual que se produciu cando un colega graduado, Timothy S. Chang, que estaba impartindo un curso sobre a produción de anticorpos obtivo polos dos utilizados por Glick, aos este bursectomizara (extirpara a bolsa). Cando estes polos non puideron producir anticorpos en resposta a unha inmunización con bacterias, os dous estudantes decatáronse de que a bolsa é necesaria para a produción de anticorpos. Os seus intentos iniciais de publicar os seus descubrimentos foron frustrados por un editor que comentou que "debía realizarse antes da publicación... unha mellor dilucidación do mecanismo.”
O papel do timo na resposta inmune foi tamén identificado pouco despois. Nos animais aos que se lles extirpara o timo a capacidade de rexeitar aloenxertos, e de producir respostas de hipersensibilidade retardada, estaban drasticamente reducidas. A mediados da década de 1960, os inmunólogos estaban convencidos de que había dúas ramas separadas do sistema inmunitario: unha que tiña que ver exclusivamente coa produción de anticorpos circulantes (inmunidade humoral), dependente da bolsa, e outra que estaba implicada nas reaccións do tipo da hipersensibilidade retardada e rexeitamento de enxertos (inmunidade mediada por células), dependente do timo. Nestes descubrimentos foi fundamental a contribución de R. Good e M. Cooper. Os linfocitos B recibiron o seu nome polos traballos previos sobre a súa maduración na bolsa de Fabricio das aves, xa que B é a inicial de "bolsa" (en idiomas como o inglés coincide que esta é tamén a inicial de bone marrow ou medula ósea, que é onde maduran nos mamíferos estes linfocitos mielodependentes).
Doenzas
A enfermidade infecciosa da bolsa é unha enfermidade viral que afecta ás aves de curral. Tipicamente, o virus ataca a bolsa das aves novas, impedindo o desenvolvemento do seu sistema inmunitario.
Pobo armenio
Os armenios (en Հայեր; hayer) son un grupo étnico que habita no Planalto Armenio. Os armenios constitúen a principal poboación de Armenia e da república independente de facto de Artsakh. Existe unha diáspora de arredor de 5 millóns de persoas con devanceiros armenios vivindo fóra da moderna Armenia. As principais poboacións da diáspora viven en Rusia, os Estados Unidos, Francia, Xeorxia, Irán, Alemaña, Ucraína, o Líbano, o Brasil e Siria. Agás as poboacións de Irán e dos antigos estados soviéticos, a diáspora armenia actual produciuse como resultado do xenocidio armenio.
A maioría dos armenios pertence á Igrexa apostólica armenia, que é tamén a máis antiga igrexa nacional do mundo. O cristianismo comezou a espallarse en Armenia pouco despois da morte de Xesús, grazas ós esforzos de dous dos seus apóstolos, Xudas Tadeo e Bertomeu. A comezos do século IV, o Reino de Armenia converteuse no primeiro estado en adoptar o cristianismo como relixión de estado.
A lingua armenia é unha lingua indoeuropea. Ten dúas formas escritas mutuamente intelixibles: a oriental, falada en Armenia, Nagorno-Karabakh e Irán, e o occidental falado na histórica Armenia Occidental e, despois do xenocidio armenio, nas principais comunidades da diáspora. O alfabeto armenio foi inventado no ano 405 por Mesrop Mashtots.
Etimoloxía
esquerda|miniatura|[[Hayk, o fundador lendario da nación armenia. Pintura de Mkrtum Hovnatanian (1779–1846).]] Historicamente, o nome armenio chegou a designar internacionalmente ó pobo. Foi empregado primeiro polos países veciños da antiga Armenia. As fontes máis antigas do exónimo Armenia datan do século -VI. Na Inscrición de Behistún trilingüe do ano -517, Darío I o Grande de Persia refírese a Urashtu (en babilonio) como Armina (en persa antigo; Armina (30x20pxpx 30x20pxpx 30x20pxpx 30x20pxpx 30x20pxpx) e Harminuya (en elamita). En grego, Αρμένιοι ("armenios") tamén aparece durante o mesmo período, sendo quizais a fonte máis antiga un fragmento atribuído a Hecateo de Mileto (-476). Xenofonte, un xeneral grego que serviu nalgunhas expedicións persas, describe moitos aspectos da vida e a hospitalidade dunha vila armenia arredor do ano -401. Relata que ese pobo falaba unha lingua que ó seu oído sonaba como a lingua dos persas.
Os armenios chámanse a si mesmos hay (Հայ, pronunciado [ˈhaj]; plural: Հայեր, [haˈjɛɾ]). O nome deriva tradicionalmente de Hayk (en Հայկ), o lendario patriarca dos armenios e tatara-tataraneto de Noé, quen, segundo Moisés de Corene, derrotou ó rei babilonio Bel en -2492 e estabeleceu a súa nación na rexión de Ararat. Tamén se ten proposto que o nome hay provén dun dos dous estados vasalos hititas, os Ḫayaša-Azzi (1600–1200 a.C.).
Moisés de Corene, un importante historiador armenio medieval, escribiu que a verba armenio provén do nome propio Armenak ou Aram (o descendente de Hayk).
Distribución xeográfica
miniatura|dereita|Presenza armenia a comezos do século XX:
Armenia
Os armenios tiveron presenza no altiplano armenio por máis de 4 000 anos, dende os tempos nos que Hayk, o lendario patriarca e fundador da primeira nación armenia, liderou ó seu pobo á vitoria fronte a Bel de Babilonia. No presente, cunha poboación de 3,5 millóns, non só representan a maioría da poboación en Armenia, senón tamén na rexión en disputa de Artsakh. Os armenios na diáspora refírense a si mesmos informalmente como hayastantsi (Հայաստանցի), que quere dicir aqueles que proveñen de Armenia. Eles, ó igual que os armenios de Irán e Rusia, falan o dialecto oriental da lingua armenia. O propio país é secular como consecuencia da dominación soviética, pero a maioría dos seus cidadáns identifícanse como cristiáns armenios apostólicos.
Diáspora
Durante séculos, existiron pequenas comunidades relixiosas e comerciais armenias fóra de Armenia. Por exemplo, unha comunidade sobreviviu durante máis dun milenio na Terra Santa, e un dos catro barrios dentro da muralla da cidade vella de Xerusalén ten por nome o barrio armenio. Unha comunidade monástica católica e armenia fundada en 1717 existe nunha illa preto de Venecia. Tamén existen restos de outrora importantes comunidades armenias na India, Myanmar, Tailandia, Bélxica, Portugal, Italia, Israel, Polonia, Austria, Hungría, Bulgaria, Romanía, Serbia, Etiopía, Sudán e Exipto.
Porén, a maioría da diáspora actual está formada por armenios espallados por todo o mundo como consecuencia directa do xenocidio de 1915, constituíndo a parte principal da diáspora armenia. Porén, as comunidades armenios na capital de Xeorxia, Tbilisi, en Siria e en Irán existen dende a antigüidade.
Dentro da comunidade armenia na diáspora, existe unha clasificación non oficial de diferentes clases de armenios. Por examplo, os armenios orixinarios de Irán son coñecidos como Parskahay (Պարսկահայ), mentres que os armenios do Líbano son polo xeral coñecidos como Lipananahay (Լիբանանահայ). Os armenios da diáspora son os falantes maioritarios do dialecto occidental da lingua armenia. Este dialecto ten diferenzas considerables co armenio oriental, mais os falantes das dúas variedades poden entenderse sen dificultades. O armenio oriental na diáspora é falado en Irán e en países europeos como Ucraína, Rusia e Xeorxia (onde constitúen a maioría da provincia de Samtskhe-Javakheti). En diversas comunidades (como no Canadá e nos Estados Unidos) onde viven moitos tipos diferentes de armenios, hai unha tendencia para que os diferentes grupos se xunten.
Ramón Marcote
Ramón Marcote Miñarzo, nado en Sardiñeiro de Abaixo (Fisterra) o 31 de marzo de 1880 e finado na Habana o 6 de xullo de 1955, foi un escritor e xornalista galego.
Traxectoria
Emigrou a Cuba en 1898. Durante os primeiros sete anos na emigración traballou nunha tenda de víveres e compaxinou o traballo coa asistencia ás clases do Plantel Concepción Arenal do Centro Galego. En 1905 converteuse en bibliotecario do Centro Galego da Habana, desempeñou o posto durante máis de 50 anos. Foi membro fundador da sociedade Hijos del Partido de Corcubión da Habana.
Vinculado ás Irmandades da Fala, en 1920 publicou unha serie de artigos na revista Galicia, agrupados despois no libro Colón pontevedrés. Tamén publicou en 1925 unha Historia de Galicia (Compendio). A súa obra Contra España, no (mito no, y si realidad) foi premiada na Exposición Iberoamericana celebrada en Sevilla en 1929. Foi presidente do Comité Pro Colón Español da Habana, correspondente en Cuba de El Ideal Gallego, e colaborou en Cultura Gallega e Vida Gallega.
Tambor galego
O tambor galego é un instrumento musical pertencente á familia dos membranófonos. Acompañante habitual da gaita é, xunto á pandeireta, o principal instrumento de percusión da música tradicional galega.
O instrumento leva dous parches de pel, maioritariamente de cabra ou ovella: o batedor, colocado na parte superior do corpo, sobre o que se percute con dúas baquetas; e o bordoneiro, mais fino e situado na parte inferior do instrumento xunto co bordón. O bordón é unha corda de tripa (ou outro material) que atravesa diametralmente o parche inferior emitindo un son grave. O tambor galego leva habitualmente dous bordóns que poden ser tensados cun mecanismo chamado "tirabordón" ou "tensor do bordón". Os parches de pel van suxeitos nuns pequenos aros de madeira, por riba dos que se sitúan os aros do tambor ou bozos. Estes últimos levan uns furados por onde pasa unha corda enfiada en zig-zag que xongue o bozo superior co inferior. A tensión dos parches regúlase tensando a corda cara arriba cunhas pezas de coiro denominadas zunchos ou arrochos.
O tambor tócase coas peles en posición case horizontal, lixeiramente inclinadas cara á parte dereita do tocador, pendurado da cintura do tamborileiro mediante un ferro plano, dobrado en ángulo agudo, colado á caixa do tambor e que se introduce dentro da cintura do pantalón ou a faixa.
Evolución histórica
alt=|esquerda|miniatura|O tamborileiro "O Vigo" de Parada acompañando o gaiteiro [[Manuel Rilo Pardo|Rilo de Betanzos nas festas de San Roque de Betanzos. Agosto de 1905.]] É probábel que a primeira vez que un tambor tocou en Galiza xunto a unha gaita de fol fose acompañado por un músico de frauta de tres furados e tambor. Este tambor, denominado tamboril, tocábase cunha sóa baqueta e portábase pendurado do brazo. Así o reflicten as representacións iconográficas do século XVII conservadas, como a talla da sancristía da catedral de Tui, onde a gaita aparece acompañada por un tambor batido cun só pau; ou o cadeirado do coro de San Martiño Pinario , onde a gaita é acompañada por un músico de frauta (parcialmente destruída na talla) e tamboril .miniatura|O gaiteiro [[Xan Míguez González|Xan Míguez "O Ventosela" acompañado por unha caixa ou redobrante. Un intrumento introducido na música tradicional galega polas bandas de música.]]Posterior ao establecemento desta parella musical fixeron a súa aparición na nosa música tradicional os grandes tambores de orixe militar como acompañantes da gaita. Este tambor militar é común a moitos países europeos e moi similar ao empregado na actualidade nas bandas de gaitas de Asturias e do norte de Portugal. Ditos tambores compartiron a escena musical galega co tocador de frauta e tamboril até a extinción desta modalidade de acompañamento nun momento difícil de determinar. É posíbel que se abandonase a frauta pasando o tamborileiro a empregar dúas baquetas no seu instrumento. Así aparecen representados os tamborileiros do século XIX nalgunhas das imaxes conservadas, nelas figuran tocando tambores pendurados do pulso, tensionados cara abaixo e cos bordóns no parche superior.
Na segunda metade do século XIX a aparición das bandas populares introduciu en Galiza un novo acompañante para a gaita: a caixa. Este instrumento de percusión metálico, tensado mediante parafusos, pasou a ser o máis empregado polas formacións de música tradicional, agás na zona dos Ancares e unha parte das mariñas luguesas, onde o tambor de pel e madeira continuou a acompañar os gaiteiros.
A finais do mesmo século, a corrente folclorista iniciada polos coros galegos, como o grupo Aires da terra de Perfecto Feijoo, e continuada e popularizada a partir da década de 1920 polo sonadísimo grupo de gaiteiros de Soutelo de Montes liderado por Avelino Cachafeiro, estendeu de novo o uso do tambor de madeira como acompañante da gaita de fol. Neste proceso foise eliminando das formacións tradicionais a caixa, xunto a outros instrumentos "foráneos" como o clarinete ou o requinto.
A gaita volve entón a ser acompañada polo tambor militar nalgúns casos, e noutros xorde un "novo tambor" evolución do tamboril tocado xunto frauta: o tambor galego. O antigo tamboril tiña unhas dimensións similares ás do tambor actual, tensaba con zunchos cara abaixo (como o tambor militar), posuía un ou dous bordóns no parche superior e era tocado cunha sóa baqueta. Este instrumento dado a volta de xeito que os bordóns fiquen cara abaixo, tensionando agora os parches cara arriba, "convértese" no tambor galego actual. Este tambor é entendido como o tambor "tradicional" e é utilizado maioritariamente como acompañante da gaita, se ben na actualidade comézase a reivindicar tamén a "tradicionalidade" dos abandonados caixa e tambor militar.
Denominación
O tambor galego é pois unha evolución do tamboril tocado xunto coa frauta cunha soa baqueta. En Galiza aparecen hoxe dúas denominacións diferentes para os tambores tradicionais consideradas como sinónimos, pero que indican unha dupla procedencia: tambor e tamboril. A primeira fai referencia aos tambores descendentes dos militares; mentres que a segunda, refírese aos tambores mais pequenos que os tamborileiros penduraban do seu brazo para acompañar á frauta . Denominar tamboril ao tambor galego, malia a ser un termo de estendido uso e que recolle o Dicionario da Real Academia Galega, é para algúns estudosos un erro organolóxico. De feito, en ningunha das zonas limítrofes con Galiza: Asturias, norte de Portugal, Zamora ou León se emprega o termo tamboril para os tambores tocados con dúas baquetas.
Ánxel Vence
Ánxel Vence Lois, nado en Pontevedra o 25 de novembro de 1951, é un xornalista galego.
Traxectoria
Foi director do semanario Teima (decembro 1976-agosto 1977), correspondente de El País en Santiago de Compostela, xefe do gabinete de prensa da Consellería de Ordenación do Territorio e subdirector de Faro de Vigo (1986-2000). En 1995 publicou o ensaio biográfico Doctor Fraga y Míster Iribarne: una biografía temperamental (Editorial Prensa Ibérica, Barcelona). Obtivo o Premio Galicia de Comunicación ao mellor labor en medios impresos, no ano 1996; o Premio "Nunca Máis" ao Prestixio na Información, no ano 2003; e o Premio de Columnismo "José Luis Alvite", da Asociación de Xornalistas de Galicia, no ano 2017.
Desirée Ndjambo
Desirée Ndjambo León, nada en Madrid o 17 de outubro de 1976, é unha xornalista deportiva orixinaria de Guinea Ecuatorial que actualmente traballa no Telediario 2 xunto a Marta Jaumandreu e Marcos López (21:00h), en La 1 de Televisión Española.
Traxectoria
Licenciada en Xornalismo pola Universidade Carlos III e diplomada en Traballo Social pola Universidade Complutense de Madrid, traballou como redactora do programa Los desayunos, dando a información meteorolóxica no Canle 24 horas, e como reporteira do Mundial de MotoGP durante tres tempadas, antes de recalar no Telediario Matinal como presentadora dos deportes.
En 2012 presentou o programa previo e post ao Festival de Eurovisión, chamado Destino Eurovisión. Presentou a edición matinal do Telediario ata setembro de 2012, cando pasou a presentar o Telediario 2.
Flaxelados
miniatura|250px|[[Chlamydomonas, un fitoflaxelado.]] miniatura|dereita|Flaxelados. Os flaxelados, Flagellata, mastigóforos ou Mastigophora (do grego mastix, látego, e phorein, levar) son un grupo heteroxéneo de protozoos considerado en antigas clasificacións caracterizados pola presenza dun ou máis flaxelos longos nalgunha ou en todas as fases do seu ciclo de vida. Non é un grupo monofilético, polo que non é un grupo natural (de parentesco) e non ten xa presenza nas clasificacións modernas, pero aparece nos tratados de hai algúns anos e aínda se segue mencionando nos textos elementais na clasificación dos protozoos. Os flaxelos sérvenlles para a locomoción e para a captura do alimento e poden ser receptores sensoriais.
Moitos flaxelados levan vida libre e solitaria, algúns son sedentarios e outros forman colonias que comprenden desde poucos ata miles de individuos. Son abondosos nas augas doces e salgadas, onde, xunto coas diatomeas, constitúen gran parte do alimento dalgúns pequenos animais acuáticos. Certo número de especies habitan no solo. Moitas especies conteñen plastos con pigmentos de cor; os que posúen clorofila poden fotosintetizar e, por pareceren afíns ás algas, clasificábanse a miúdo entre elas. Os flaxelados de vida libre poden moitas veces enquistarse para evitar as condicións desfavorables.
Outras moitas especies son parasitas e causan enfermidades importantes, tanto de invertebrados coma de vertebrados, incluíndo ao ser humano (entre elas os tripanosomas como Trypanosoma cruzi causante da enfermidade de Chagas, ou Trypanosoma brucei, causante da enfermidade do sono).
O corpo celular adoita ser de forma definida (non ameboide), oval, alongado ou esférico, cuberto por unha película, ou, en certos grupos, acoirazado. Presentan un núcleo simple situado no centro e reprodúcense por medio de fisión binaria lonxitudinal. A reprodución adoita ser por escisión múltiple e algúns grupos presentan reprodución sexual.
Antigamente os mastigóforos considerábanse unha clase taxonómica do filo dos protozoos (e noutras clasificacións un filo). Como algúns rizópodos (protozoos con pseudópodos) tamén posúen flaxelos en certas fases da súa vida, e certos mastigóforos pasan por fases ameboides, estas dúas clases considerábanse estreitamente relacionadas, e clasificábanse no filo Sarcomastigophora. A clase dos mastigóforos subdividíase tradicionalmente en dúas subclases: Phytomastigophorea (ou fitoflaxelados, protozoos cunha forma de vida similar á das plantas ou algas) e Zoomastigophorea (ou zooflaxelados, parecidos a animais). Esta clasificación non ten ningún sentido actualmente. Hoxe os protozoos con flaxelos están clasificados en diversos grupos moi diferentes e non necesariamente relacionados entre si.
O termo flaxelado está incluído no nome doutros grupos mellor caracterizados taxonomicamente, como os dinoflaxelados ou coanoflaxelados.
Xavier del Valle
Xavier González González del Valle, artísticamente coñecido como Xavier ou Xavier del Valle, nado na Coruña o 20 de setembro de 1940, é un músico galego que practicou a canción de intervención social e estivo vencellado ao colectivo Voces Ceibes.
Traxectoria
Como o da maioría de membros do colectivo, o comezo da carreira musical de Xavier coincide coa súa etapa universitaria en Santiago de Compostela, no seu caso, como estudante de Medicina. Así, no ano 1967 entra en contacto con Benedicto, co que comezará a dar algúns recitais. Un ano despois participa xa do que sería considerado o acto fundacional da Nova Canción Galega, o recital na Facultade de Medicina do 26 de abril de 1968, no que interpreta ante 2000 asistentes os temas Monólogo do vello traballador, María Soliña, Romance incompleto e Longa noite de pedra. No mesmo recital participan tamén Benedicto, Xerardo Moscoso, Vicente Araguas e Guillermo Rojo. Xavier fora tamén un participante activo das mobilizacións estudantís do abril compostelán do 68 ás que o concerto daba fin, participando nun feche na Facultade de Medicina que xuntara a uns douscentos alumnos. Informes policiais da época sinálano como un dos estudantes máis destacados nestes feitos.
Fundación de Voces ceibes
En maio de 1968 participa da fundación do colectivo Voces Ceibes, grupo inspirado nas experiencias de Els Setze Jutges e dos vascos Ez dok amairu. Os seus principios eran o monolingüismo en galego, a temática social e o rexeitamento do folclore galego, naquel momento vencellado aos fastos franquistas. Tamén compartían coas experiencias vasca e catalá o seu sentido da comunidade, por riba dos individualismos persoais. O nome do colectivo sería unha idea súa.
En 1968, animado polo cantautor en lingua catalá Raimon e xunto con outros compañeiros, desprázase a Barcelona, onde acordan un contrato coa discográfica Edigsa. Ese mesmo ano sairá, da man da mesma e baixo o nome de Xavier, o seu primeiro e único traballo, un EP de catro temas baseados todos en letras de Celso Emilio Ferreiro.
Ao longo do mesmo 1968 participa, con outros membros do colectivo en distintos recitais, algún deles prohibidos polas autoridades franquistas. O máis destacábel é o do 1 de decembro no cine Capitol de Compostela, que se considera o acto fundacional de Voces Ceibes. En 1969, con outros membros do colectivo, dará recitais en Oviedo e Xixón, levando as actuacións de Voces Ceibes por primeira vez fóra das fronteiras de Galiza.
Retirada
Xavier deixa o colectivo e a carreira musical no ano 1970. Dende entón ten acudido a algunhas das homenaxes e aniversarios que se lles brindou, tanto ao colectivo como ao concerto na Facultade de Medicina, chegando a actuar puntualmente nalgún deles.
Rally Botafumeiro de 1993
O Rally Botafumeiro de 1993 foi a 7ª edición de dito rally e a oitava proba da tempada 1993 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 24 de outubro de 1993 e o vencedor foi Arturo Rial sobre un Citröen AX Sport.
A batalla de Anzio
A batalla de Anzio (en Lo sbarco di Anzio) é un filme italo-estadounidense de 1968 dirixido por Edward Dmytryk e Duilio Coletti. Está protagonizado por Robert Mitchum e Peter Falk. O filme foi rodado en Italia cun equipo de filmación italiano e foi producido por Dino De Laurentiis; porén, ningún dos personaxes principais é italiano.
Pega (homónimos)
Pega pódese referir a:
Celestino López de Castro
Celestino López de Castro, nado en Pontevedra en 1860 e finado na mesma cidade o 30 de novembro de 1934, foi un médico galego.
Fuentepinilla
Fuentepinilla é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 103 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 52,52 km².