cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rebentabois
Toxicidade
Os efectos psíquicos que provoca débense ó seu contido en derivados isoxazólicos (como o ácido iboténico ou o muscimol) e outros, como a butofenina e a muscarina (responsable da visión deformada de formas e distancias). Entre 30 minutos e 1 hora despois de inxerilo aparecen trastornos gastrointestinais (dores cólicas e vómitos) e inmediatamente despois comezan os efectos alucinóxenos, con delirios, alucinacións e visións coloreadas e puntos de luz, nun estado semellante á embriaguez, para rematar cun forte sono ó cabo de varias horas. A concentración dos principios activos é variable dentro dun mesmo exemplar (a cutícula é máis rica có resto da carne) e segundo o hábitat onde se recolle (a máis altura, maior concentración). Tamén se dá o feito de que unhas substancias se transforman noutras ó madurar ou tras desecamento: o ácido iboténico degrádase rapidamente en muscimol, 5-10 veces máis potente e capaz de permanecer activo en exemplares desecados de varios anos.
miniatura|esquerda|Alicia no país das marabillas
Penarredonda, Elviña, A Coruña
miniatura|Situación de Penarredonda no concello da Coruña. Penarredonda é un lugar da parroquia de Elviña no concello coruñés da Coruña na comarca da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 174 habitantes, dos cales 90 eran homes e 84 eran mulleres.
O núcleo practicamente desapareceu pola construción de chalés e novas vías.
Del Miño al Bidasoa
Del Miño al Bidasoa é un libro de viaxes de Camilo José Cela, publicado en 1952 pola editorial barcelonesa Noguer. Narra a viaxe dun vagabundo desde o río Miño até o río Bidasoa.
Aborto
Lei moderna do aborto
miniatura|350px| Situación xurídica do aborto no mundo Nota: Nalgúns países, as leis sobre o aborto son modificadas por outras leis, regulamentos, principios legais ou decisións xudiciais. Este mapa mostra o seu efecto combinado implementado polas autoridades.
Del Miño al Bidasoa
Trama
Un vagabundo vai á romaría de Santa Marta de Ribarteme, nas Neves, pois ofrecérase a levarlle un cadaleito á santa. Diríxese despois cara a Santiago de Compostela, e detense en Padrón e en Iria Flavia. Xa en Compostela, detense na praza do Obradoiro antes de entrar na catedral.
Aborto
Lei moderna do aborto
As leis actuais relativas ao aborto son diversas e tratan de eliminar moitas restricións en situacións de emerxencia. Os factores relixiosos, morais e culturais seguen influíndo nas leis do aborto en todo o mundo. O dereito á vida, o dereito á liberdade, o dereito á seguridade da persoa e o dereito á saúde reprodutiva son cuestións principais dos dereitos humanos que ás veces constitúen a base para a existencia ou ausencia de leis do aborto.
Del Miño al Bidasoa
Trama
Despois segue cara a Ourense, pasando pola colexiata de Santa María a Real do Sar, A Ponte Ulla, A Bandeira, o mosteiro de Carboeiro, Chapa, Lalín, Dozón e o santuario da Pena de Francia antes de cruzar o río Arenteiro. Desvíase cara a Piñor e o mosteiro de Oseira, e regresa cara a Ourense pasando por Cea, Tamallancos, Cambeo e Gustei, entrando na vila termal a través da ponte Maior. O vagabundo atópase co seu curmán Benitiño do Chao, e visitan a catedral ourensá, as Burgas e a vila.
Aborto
Lei moderna do aborto
Nas xurisdicións onde o aborto é legal, a miúdo débense cumprir certos requisitos antes de que unha muller poida obter un aborto legal (un aborto realizado sen o consentimento da muller considérase feticidio). Estes requisitos xeralmente dependen da idade do feto, a miúdo utilizase un sistema baseado en trimestres para regular o tempo de legalidade, ou como nos EE. UU., coa avaliación dun médico sobre a viabilidade do aborto. Algunhas xurisdicións requiren un período de espera antes do procedemento, prescriben a distribución de información sobre o desenvolvemento fetal ou esixen que se poña en contacto cos pais se a súa filla menor de idade solicita un aborto. Outras xurisdicións poden esixir que unha muller obteña o consentimento do pai do feto antes de abortar, que os realizadores do aborto informen ás mulleres dos riscos para a saúde do procedemento, ás veces incluíndo "riscos" que non están apoiados pola ciencia médica—e que varias autoridades médicas certifiquen que o aborto é médico ou socialmente necesario.
Del Miño al Bidasoa
Trama
Nun camión chegan até A Coruña. Á beira do mar ven a Torre de Hércules e as praias do Parrote, do Orzán e Riazor. Tras se despedir do seu curmán, o vagabundo emprende o camiño cara a Asturias pola estrada N-VI. Pasa por San Pedro de Nós, Guísamo, Betanzos, Colantres, Coirós, O Fontelo, a Costa do Sal e Guitiriz. En Baamonde desvíase cara a Mondoñedo. Tras atravesar A Torre dorme pouco antes de entrar en Vilalba, onde lle coincide a véspera dunha festa. Segue o seu camiño cara a Goiriz e Abadín antes de chegar a Mondoñedo, onde coincide con Álvaro Cunqueiro. Ao espertar atravesa Lourenzá, Vilamar e Barreiros antes de chegar a Ribadeo, onde merca un exemplar do periódico Las Riberas del Eo. Logo de pescar no río Eo dá un paseo pola vila. Diríxese cara á Veiga seguindo a Liña Ribadeo - Vilaoudriz.
Aborto
Lei moderna do aborto
China, que acabou coa súa política do fillo único, e que agora ten unha política de dous fillos, incorporou en ocasións os abortos obrigatorios como parte da súa estratexia de control da poboación.
Outras xurisdicións prohiben o aborto case por completo. Moitas destas, pero non todas, permiten abortos legais nunha variedade de circunstancias. Estas circunstancias varían segundo a xurisdición, pero poden incluílo se o embarazo é o resultado dunha violación ou incesto, o desenvolvemento do feto está afectado, o benestar físico ou mental da muller está en perigo ou as consideracións socioeconómicas fan que o parto sexa unha dificultade. Nos países onde o aborto está totalmente prohibido, como Nicaragua, as autoridades médicas rexistraron aumentos nas mortes maternas directa e indirectamente debido ao embarazo, así como mortes debido ao temor dos médicos a ser procesados se tratan outras emerxencias en persoas xinecolóxicas. Algúns países, como Bangladesh, que prohiben nominalmente o aborto, tamén poden apoiar clínicas que realizan abortos baixo o pretexto de hixiene menstrual. Esta é tamén unha terminoloxía na medicina tradicional. Nos lugares onde o aborto é ilegal ou constitúe unha forte estigma social, as mulleres embarazadas poden participar no turismo médico e viaxar a países onde poden interromper o seu embarazo.. As mulleres sen medios para viaxar poden recorrer a provedores de abortos ilegais ou tentar practicar un aborto por si mesmas..
Del Miño al Bidasoa
Trama
Xa en Asturias, vai até Castropol. No coche dun indiano vai até Tapia de Casarego. Ao pouco de saír da vila atopa de novo o indiano, que o achega até Navia. Alí está co poeta Ramón de Campoamor e atopa a Dupont, un equilibrista francés que coñecera dous anos antes na provincia de Ávila. Con el vai por Polaviella, Villapedre e Villuir até chegar a Luarca, onde xantan pescada. En tartana van até Almuña, e proseguen andando até Barcia, Canero e Salas. Van en camión até Nava, onde están en festas, e detéñense a beber viño co condutor. No mesmo vehículo seguen até Cecea, L'Infiestu e Villamayor. Despois de cruzar o río Sella e chegar a Les Arriondes proseguen por Triongu, e Llovio. En Ribeseya xantan sardiñas asadas e dormen logo de ir de festa cun comerciante. Á beira do mar continúan cara a Llanes a carón da vía do Ferrocarril de Vía Estreita, pasando por Belmonte e Cardoso. En Villahormes xantan arroz, e continúan por Posada, Quintana e Balmorí.
Aborto
Lei moderna do aborto
A organización Women on Waves ( "Mulleres sobre as Ondas") (WoW) leva impartindo educación sobre abortos médicos desde 1999. A ONG creou unha clínica médica móbil dentro dun contedor de transporte, que logo viaxa en barcos alugados a países con leis restritivas sobre o aborto. Dado que os buques están rexistrados nos Países Baixos, a lei holandesa prevalece cando o buque está en augas internacionais. Mentres está no porto, a organización ofrece educación e obradoiros gratuítos; mentres que en augas internacionais, o persoal médico é legalmente capaz de receitar medicamentos e asesoramento para o aborto con medicamentos.
Del Miño al Bidasoa
Trama
Logo de cruzar o río Deva entran en Cantabria. Coñecen a Don Ferreol, un antropólogo que estuda os xentilicios e alcumes das vilas. En San Vicente de la Barquera beben chacolí nunha taberna, e continúan cara a Cabezón de la Sal pasando por Lamadrid e Treceño, onde lles dan de almorzar. Logo de atravesar Caranceja, Quijas e Veguilla chegan a Torrelavega. Alí almorzan na taberna de Tristán Balmaseda. Pasan por Cudón, Miengo, Mortera e Liencres. Na rexión de La Marina paran a tomar un viño castelán e arenques, e ao caer a noite chegan a Santander, onde hai numerosos veraneantes. Seguen cara a Heras, Solares, El Bosque, Término, Anero, Praves, Ambrosero, Cicero e Colindres, e dormen pouco antes de chegaren a Laredo. Continúan por Islares até Castro Urdiales, onde comen ollomol e cean bacallau. Proseguen por Mioño e Ontón até entrar en Biscaia.
Aborto
A interrupción voluntaria do embarazo en España
Desde 2010, o aborto pode realizarse dentro das primeiras 14 semanas de xestación sen máis requisito que a vontade da muller, expresada por escrito. No caso das mozas de 16-17 anos, a decisión correspóndelle exclusivamente a elas, aínda que a lei establece que un dos seus pais ou representantes legais será informado desta decisión.
Del Miño al Bidasoa
Trama
Atravesan Muskiz, Nocedal, Barakaldo e chegan a Bilbao, onde os dous camiñantes se separan temporalmente. O vagabundo vai por Portugalete e Getxo até Plentzia, onde se reencontra con Dupont. Alí acólleos Fermín Cuartango, que ten un restaurante, e con el van a unha carreira de remo. Regresan a Bilbao e continúan cara a Amorebieta, Durango e chegan a Guipúscoa. Pasan por Alzola e Garagartza, e comen na celebración dun bautizo, onde ademais lles dan vinte e cinco pesetas, que gastan en viño nunha vila á beira do río Deba. Seguen ata Deba, de novo na costa cantábrica, e diríxense por Zumaia e Getaria, onde paran nunha sidraría. En Zarautz visitan a Florencio Pasagüero, que os convida a xantar e os acolle por tres días. Pasan por Orio, onde gañan cartos xogando ao mus, e logo de Urdaiaga atopan vinte e tres pesetas nunha carteira perdida. Comen en Usurbil na casa de xantar da dona da carteira, e continúan ata Donostia. Alí acólleos un amigo poeta que lles deixa durmir nun piso. Ao día seguinte continúan até Irún, e seguen o curso do río Bidasoa. En Bera acólleos Don Ricardo, un amigo do vagabundo. En Amaiur o vagabundo detense, e Dupont continúa até Francia.
Narración
A obra está narrada en terceira persoa. O protagonista, o vagabundo, é un trasunto do propio autor.
Aborto
A interrupción voluntaria do embarazo en Galicia
Segundo datos do SERGAS, no ano 2009 producíronse 2.650 abortos en Galicia, o 13% en centros públicos e o 87% en centros privados. En 12 casos eran rapazas de menos de 15 anos de idade.
Del Miño al Bidasoa
Narración
A acción discorre en verán. Comeza o 29 de xullo, cando se celebra a romaría de Santa Marta de Ribarteme. A Mondoñedo chega un sábado, e pasan por Torrelavega un xoves. Son frecuentes as paradas en tabernas, desde a do Cuco en Padrón, a do Asesino e Casa Negreira en Compostela, O Crego, Salto do Can e Ribadavia na Coruña ou unha rebotica en Mondoñedo.
Usa numeroso léxico en lingua galega, e mesmo ten anotacións lingüísticas sobre o mesmo, como o termo muiñeira. Con todo, moitos dos topónimos aparecen castelanizados.
360
Outros
Historia ano a ano
Del Miño al Bidasoa
Edicións e adaptacións
Foi editado por vez primeira en decembro de 1952, con ilustracións de Pedro Bueno, amais dunha introdución, un censo de personaxes e un nomenclátor xeográfico. A terceira edición, de marzo de 1961, incluíu tamén unha "Breve nota para médicos y farmacéuticos", por estar promovida por un laboratorio farmacéutico como agasallo a este colectivo.
En 1990 a obra foi adaptada por Televisión Española a unha serie de televisión de catro capítulos dunha hora de duración cada un, con dirección de José Briz Méndez. Os actores son Nicolás Dueñas (vagabundo), José Antonio Labordeta (DuPont), Manuel Lourenzo (Benitiño), Jesús Guzmán (Don Ferreol) e Juan Polanco (indiano), con Antonio Ferrandis na voz narradora. Aparecen tamén Dorotea Bárcena, Xosé Luís Bernal, Alfonso Agra, Víctor Álvarez, Mela Casal e Evaristo Calvo.
Manuel García Faílde
Manuel García Faílde, nado en Betanzos en 1840 e finado na mesma vila en 1913, foi un xornalista e político galego.
Traxectoria
Mestre en varios colexios de Betanzos. Republicano, foi vicepresidente do Centro Solidario (1907). Colaborou en El Valdoncel, El Mendo, La Libertad e El Progreso, no semanario La Defensa e foi director de El Bando (1903).
Detective Dee: The Four Heavenly Kings
Detective Dee: The Four Heavenly Kings (chinés tradicional: 狄仁傑之四大天王, chinés simplificado: 狄仁杰之四大天王) é un filme chinés de 2018 dirixido e producido por Tsui Hark, sendo o terceiro filme da serie Detective Dee. Na historia é a secuela do filme de 2013 Young Detective Dee: Rise of the Sea Dragon, e ámbolos dous filmes actúan de precuela do primeiro título, Mystery of the Phantom Flame.
Pontenoufe, A Xesta, Lalín
Pontenoufe é un lugar da parroquia da Xesta, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 16 habitantes (8 homes e 8 mulleres), o que supón unha diminución de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
A Valiña, Montecubeiro, Castroverde
A Valiña é un lugar da parroquia de Montecubeiro no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).
Papamoscas
Papamoscas é o nome que reciben as aves paseriformes pertencentes á familia dos muscicápidos, que comprende máis de 300 especies distrubuídas por todo o mundo, das calas hai tres que forman parte da avifauna de Galicia:
Château-Gaillard, Ain
Château-Gaillard é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Ramón Sampedro
Ramón Sampedro Cameán, nado na parroquia de Xuño o 5 de xaneiro de 1943 e finado en Boiro o 12 de xaneiro de 1998, foi un mariñeiro, escritor galego e defensor da eutanasia.
Touzón, Penamaior, Becerreá
Touzón é un lugar da parroquia de Penamaior no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2018 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Ramón Sampedro
Traxectoria
miniatura|dereita|As furnas, [[Praia das Furnas, Xuño, Porto do Son.]] Con 19 anos enrolouse na mariña mercante como mécanico co obxectivo de coñecer mundo. Aos 25 anos, o 23 de agosto de 1968 un accidente na praia das Furnas, en Porto do Son, déixao tetrapléxico, sen poderse mover de pescozo para abaixo. Decidido a morrer, pero impedido fisicamente para suicidarse, emprende unha loita legal polo dereito a exercer a eutanasia. Co código penal español, a eutanasia activa, é dicir, a axuda a morrer a unha persoa que ten vontade de facelo pero que non pode facelo en por si, está castigada pola lei e considerada homicidio.
Esta loita legal non deu os froitos agardados, malia a repercusión dos medios do caso, pois chegou tanto á xustiza española como a unha comisión europea en Estrasburgo. O seu caso apareceu nos xornais de todo o mundo.
En xaneiro de 1998, e logo de vinte e nove anos sen poder moverse, leva a cabo un plan para acabar coa súa vida, coa axuda de diversas persoas. Envelénase con cianuro potásico e filma os seus últimos momentos e a súa morte cunha cámara de vídeo, para exculpar esas persoas. A xornalista Ramona Maneiro foi acusada de achegarlle o vaso co veleno, pero foi absolta por falta de probas. Anos máis tarde, cando o delito xa prescribira, Maneiro recoñeceu que fora ela quen o asistira no suicidio.
Obra
Escribiu dous libros: Cartas desde el infierno (1996) onde agrupou os seus escritos ata ese momento e, xa postumamente, o poemario Cando eu caia (1998). Traducida ao castelán.
El Bando
El Bando foi un periódico editado en Betanzos en 1903.
Traxectoria
Subtitulado Periódico republicano, apareceu o 1 de xuño de 1903. Periódico quincenal, aparecía os días 1 e 16 de cada mes. O director era Manuel García Faílde. O último número coñecido é o 4, correspondente ao 16 de xullo de 1903.
Reino de Etruria
O Reino de Etruria (en francés Royaume d'Étrurie; en italiano: Regno di Etruria) foi un estado satélite de Francia que existiu desde 1801 a 1807 baixo a imposición de Napoleón Bonaparte, e que comprendía gran parte da Toscana. Tomou o nome de Etruria, o antigo nome romano que designaba ao país dos etruscos.
Historia
Polo tratado secreto de San Ildefonso (1800), o primeiro cónsul Napoleón Bonaparte promete a creación en Italia dun Estado baixo dependencia española a cambio da restitución da Luisiana por España. Os tratados de Lunéville (9 de febreiro de 1801) e de Aranjuez (21 de mazo de 1801) confirman a creación. A coroa confíreselle a Luís de Borbón-Parma, fillo e herdeiro do duque de Parma Fernando I. O desposuído gran duque de Toscana, Fernando III de Habsborgo-Lorena, recibe en compensación os territorios eclesiásticos, secularizados, do arcebispado de Salzburgo.
O 3 de agosto de 1801 foi proclamado rei Luís I de Borbón-Parma (Luís I), sobriño da raíña de España María Luísa. A illa de Elba transfírese a Francia, pero incorpórase ao reino de Etruria o antigo Principado de Piombino, que foi inmediatamente cambiado polo denominado Estado dos Presidios.
Segundo Napoleón, Luís I "renuciara implicítamente" ao ducado de Parma, que é anexionado a Francia converténdose na capital do departamento do Taro. Luís I morre o 27 de maio de 1803, sucedéndoo o seu fillo Carlos Luís, Luís II de Etruria, baixo a rexencia da súa nai María Luísa de Borbón (filla de Carlos IV de España). O goberno de María Luísa permite o asilo dalgúns inimigos de Napoleón, o que irrita a este, que suprime o reino polo Tratado de Fontainebleau o 10 de decembro de 1807, no cal se declara abolida a monarquía.
O rei e a súa nai deberían recibir a cambio, segundo os termos do tratado de Fontainebleau (1807) asinado por Francia e España, o Norte de Portugal, recentemente conquistado, pero en 1808, as desavinzas entre Napoléon e os Borbóns reinantes en España interrompe o proceso.
En 1808 o parlamento francés incorpora o país a Francia. Un gobernador xeral, Jacques François de Boussay, Barón de Menou (1750-1810) foi enviado ao país e logra o poder en maio de 1808 (até o 3 de marzo de 1809).
Nominalmente o país volve a ser un estado soberano en 1809, cando foi doado co título de Gran Duquesa de Toscana á irmá de Napoleón, Elisa Baciocchi, o 3 de marzo de 1809, que conserva até o 1 de febreiro de 1814. Pero o novo Gran Ducado foi só nominal. A administración francesa mantense cos tres departamentos; o gobernador de Ombrone non foi cambiado; para Arno foi nomeado o 15 de marzo de 1809 Jean Antoine Joseph Fauchet (1761-1834)  (que o 4 de xuño de 1810 foi nomeado barón de Fauchet); no do Mediterráneo o gobernador cambiouse en 1810, sendo nomeado Michel Augustin de Goyon. Os tres gobernadores estiveron á fronte dos seus gobernos atéfebreiro de 1814, cando o país foi evacuado polos franceses e ocupado polos napolitanos.
Reis de Etruria
miniatura|250px|esquerda|A familia de Carlos IV, por [[Goya.]] miniatura|300px|dereita|Moeda de 10 liras do Reino de Etruria
A futura familia real da Etruria figura en A familia de Carlos IV, lenzo pintado por Francisco de Goya en 1800-1801:
Á dereita do cadro a futura raíña María Luísa ten ao futuro Luís II de Etruria no colo e o futuro Luís I de Etruria está de pé atrás dela.
COS-B
COS-B (acrónimo de Celestial Observation Satellite ) foi un observatorio espacial da Axencia Espacial Europea lanzado o 9 de agosto de 1975 mediante un foguete Delta 2913 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea. Inicialmente pretendíase lanzar o satélite mediante un foguete Europa 2, pero descartouse tralos diversos fallos técnicos co mesmo.
Características
A misión de COS-B consistiu na observación da radiación gamma celeste no rango de enerxías entre 25 MeV e 1 GeV co obxectivo de estuda-los púlsares de raios gamma, cartografar a Galaxia en raios gamma e facer un estudo en detalle do púlsar Geminga.
O satélite foi inxectado nunha órbita altamente elíptica cun apoxeo de 100.000 km e un perixeo de 350 km e unha inclinación orbital de case 90 graos.
Río de Quintas, Elviña, A Coruña
miniatura|Situación de Río de Quintas no concello da Coruña. Río de Quintas é un lugar da parroquia de Elviña no concello coruñés da Coruña na comarca da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 417 habitantes, dos cales 207 eran homes e 210 eran mulleres.
COS-B
Características
O satélite tiña forma cilíndrica, cun diámetro de 140 centímetros e unha altura de 121 centímetros. Tendo en conta as catro antenas que sobresaían da parte inferior do cilindro, a altura total era de 172,2 cm.
COS-B obtiña información sobre a súa orientación a partir dun sensor solar e dun sensor de albedo terrestre. A actitude controlábase mediante un sistema de control que usaba gas frío (nitróxeno) como propulsor. O mesmo sistema servía para axustar a rotación do satélite a unha velocidade de 10 revolucións por minuto, engadíndose un par de tobeiras de precesión para axustar o momento angular.
O sistema de telemetría usaba un transmisor en tempo real de 6,5 watts de potencia e cunha taxa de transmisión de datos de 160 ou 320 bps, seleccionable. A enerxía eléctrica era proporcinada por 9480 células solares montadas en 12 subpaneis no cilindro do satélite.
Instrumentación
Como único instrumento, COS-B levaba a bordo un telescopio de raios gamma, que funcionou sen problemas durante toda a misión salvo problemas puntuais coa cámara de chispas e a perda normal de rendemento co paso do tempo.
A Rigueira, Xove
San Miguel da Rigueira é unha parroquia do concello lugués de Xove na comarca da Mariña Occidental. Tiña 708 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 347 homes e 361 mulleres. O que supón unha diminución de 116 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 824 habitantes (415 homes e 409 mulleres) e 180 menos que en 2000.
Ramón Pardiñas
Ramón Pardiñas Villardefrancos y Taboada, nado en Santiago de Compostela o 27 de maio de 1802 e finado en Maella o 1 de outubro de 1838, foi un destacado militar e político galego, falecido en combate na primeira guerra carlista.
La Defensa (Betanzos)
La Defensa foi un periódico editado en Betanzos entre 1906 e 1910.
Historia e características
Subtitulado Órgano de las Asociaciones de Agricultores, apareceu o 5 de agosto de 1906. Fundado por Víctor Naveira Pato, dirixiuno Wenceslao Fernández Flórez ata xuño de 1907, e despois Antonio Carballo Tenorio. Entre os seus colaboradores estaban Ángel del Castillo, Benito Calderón, Xosé Fontenla Leal, Rof Codina, Manuel Vázquez Seijas, Pablo Pérez Costanti e Manuel Murguía. Era un semanario católico e tradicionalista que apoiou o agrarismo de Solidaridad Gallega e contou cos recursos económicos da familia Naveira. Incluíu artigos de carácter político, críticas ao xornal opositor La Aspiración, información sobre agricultura e gandería, e diversos folletíns como o Refraneiro agrícola-metereolóxico, de Salvador Golpe, e La arquitectura cristiana en Galicia, de Angel del Castillo. Tamén inseriu como folletín o Catecismo da doutrina labrega, de Marcos da Portela. Cesou a súa edición en 1910.
Ramón Pardiñas
Traxectoria
Fillo de José Rafael Pardiñas Villardefrancos y Varela, tamén militar, e de Ana María Taboada y Moscoso, Pardiñas ingresou no exército español en 1816, como subtenente no Rexemento Provincial de Santiago de Compostela. Falecido Fernando VII, combateu na primeira guerra carlista, tomando partido polo bando cristino. Foi elixido deputado a Cortes en 1834 e en 1837. Ese mesmo ano alcanzaría o rango de brigadier, e ao ano seguinte o de Mestre de Campo. Faleceu na Batalla de Maella, na que foi derrotado por Ramón Cabrera.
Cacaforra cincenta
A cacaforra cincenta (Amanita pantherina) é un cogomelo velenoso bastante común, da orde das Agaricales, de cor parda e con volva e anel.
Descrición
O sombreiro é primeiro convexo pero ó madurar adopta unha forma plana, ben aberta, de ata 10–12 cm de diámetro, de superficie viscosa e cor parda, con variacións desde o gris ata o café claro ou amarelento, máis escuro no centro. Presenta unhas pequenas manchas brancas (como as que caracterizan á Amanita muscaria), caedizas e que poden ser arrastradas pola chuvia. O bordo é claramente estriado desde novas, o que constitúe un trazo característico.
As laminiñas son brancas, libres e moi numerosas. As esporas son tamén brancas, de 9-12 por 7-9 micrómetros, lisas e non amiloides.
O pé é recto e branco, engrosado cara a base, oco no centro e de ata 15 cm de altura. Presenta un anel branco e pequeno, que adoita desaparecer, polo que a súa presenza ou ausencia non é significativa. A volva da base é ampla e ben visible, co bordo nítido, e posúe ademais uns engrosamentos como cordóns que parecen subir polo pé.
A carne é branca e de sabor lixeiramente doce, que pasa a acre cando madura. Co tempo vai tornándose cada vez máis parda. O olor é débil ó principio e repugnante ó madurar.
Hábitat
Aparece desde fins de verán ata mediados de outono, baixo bosques de coníferas ou, sobre todo, frondosas.
Diferenciación
Recoñécese con relativa facilidade pola cor do sombreiro, as manchiñas brancas e a volva do pé. Especies semellantes serían as lepiotas, pero estas son moito máis grandes; con escamas grandes, castañas e non caedizas; e nunca posúen volva. Tamén pode confundirse coa Amanita spissa, que ten as taquiñas agrisadas, un anel amplo e estriado e un pé coa superficie escamosa.
Toxicidade
A Amanita pantherina é unha especie velenosa, que provoca unha intoxicación grave denominada Síndrome panteriniano. O cadro clínico cursa con síntomas gastrointestinais (náuseas, vómitos e diarreas) ó cabo de 1-3 horas despois do consumo. Máis tarde aparecen alteracións visuais e sensoriais, incoordinación motora e mesmo perda de coñecemento. Rara vez provocan a morte.
Sante, A Xesta, Lalín
Sante é un lugar da parroquia da Xesta, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 20 habitantes (9 homes e 11 mulleres), o que supón unha diminución de 1 habitante con respecto ao ano 2000.
Alerta alimentaria
Dáse o tratamento de alerta alimentaria a unha situación de emerxencia relacionada coa detección nun alimento dun contaminante microbiolóxico ou químico que represente un perigo para a saúde dos consumidores. Xestiónanse a través dunha rede de comunicación internacional que permite seguir e exercer un control efectivo sobre o alimento implicado e, no caso dun risco certo, proceder á súa retirada do mercado para a súa destrución ou reprocesamento.
Esta rede de intercambio de información, nacida en 1979, está centralizado en España pola Axencia Española de Seguridade Alimentaria (AESAN) mediante un protocolo de actuación denominado Sistema Coordinado de Intercambio Rápido de Información (SCIRI). A nivel europeo intégrase no Sistema de alerta rápida para alimentos e pensos, denominado RASFF na nomenclatura inglesa (Rapid Alert System for Food and Feed). O sistema de alerta rápida afecta tanto a alimentos fabricados na Unión Europea como ós alimentos importados de terceiros países: no ano 2006, segundo o informe anual RASFF correspondente a ese ano, o 45% das alertas debeuse a perigos detectados en produtos procedentes de países terceiros.
Xestión da alerta
O obxectivo básico deste sistema de alerta rápida é asegurar que os produtos alimenticios que se atopan no mercado son seguros e non van representar ningún risco previsible para a saúde dos consumidores. Calquera país que detecte un alimento contaminado comunícao inmediatamente ás autoridades competentes dos outros países da Unión Europea, para que poidan proceder á súa busca no mercado e á súa inmobilización ou retirada, segundo sexa necesario en cada caso. Para ser eficaz, a comunicación debe permiti-la localización rápida e exacta do produto implicado, descartando produtos similares para evitar un dano inxustificado a empresas ou marcas que non teñan que ver co produto sospeitoso.
Así, nun breve prazo, as autoridades sanitarias do país onde resida a industria que elaborou ese alimento e as do resto de Europa, como posibles receptores dese alimento, teñen coñecemento dos datos exactos do produto implicado e poden aplicar inmediatamente as medidas que se estimen oportunas para a retirada inmediata do alimento do mercado e, así, elimina-lo risco no menor tempo posible.
Indirectamente, este sistema de comunicación pode ter outra vantaxe, como é a detección de erros no control das industrias, no que competa ó país de orixe, ou no control da distribución dese alimento, no que corresponda ós países onde se puido comercializar. Todo o anterior permite unha mellora continua dos sistemas de control oficial que cada país teña desenvolvido.
En relación cos consumidores, o sistema de alerta rápida pode xerar unha situación de confianza na actuación das autoridades sanitarias, se estas xestionan a alerta con transparencia e mensaxes claras, útiles e eficaces. Pola contra, pode xerar desconfianza se estas mensaxes son confusas, contraditorias ou dan a impresión de ocultar parte da información.
O número de alertas varía de ano en ano: en 2004 foron unhas 1.800; no 2006, 934; no 2007, 937. En 2009 houbo 578 alertas. Cómpre advertir que o sistema de alerta rápida atende moitas máis notificacións que non se converten en alertas alimentarias, como poden ser notificacións de información, rexeitamentos nas fronteiras etc. Así, en 2009 producíronse un total de 3.322 notificacións.
Integrantes do sistema RASFF
A crise das vacas tolas, na década dos noventa, representou un importante reto para a Unión Europea no eido da seguridade alimentaria. Coma o RASFF non interviña nos animais vivos nin nos pensos, tampouco interveu na xestión deste problema pero a crise puxo en evidencia a necesidade de reestrutura-lo sistema de alerta e abarca-los temas de seguridade alimentaria desde a granxa á mesa, o que desembocou na creación en 1997 da Dirección Xeral 24, competente en tódolos aspectos relacionados coa saúde e seguridade do consumidor. Dous anos despois cambiou o nome polo de Dirección Xeral de Sanidade e Protección dos Consumidores (DG SANCO ).
En 2011 forman parte do sistema RASFF os 27 estados membros da Unión Europea máis a propia Comisión Europea e Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA). Son tamén membros de pleno dereito Islandia, Liechtenstein e Noruega; Suíza intégrase no RASFF no referente a controis fronteirizos de produtos de orixe animal.
Desde 2006 estanse dando pasos para aplica-lo sistema de alerta rápida a todo o mundo, xa que o control dos alimentos en orixe é a fórmula máis eficaz para evita-los riscos alimentarios. Así, a finais de 2007 celebrouse un seminario internacional en Pequín para senta-las bases deste sistema de traballo coordinado.
Algúns casos
Algúns exemplos de alertas alimentarias comunicadas nos últimos anos son os seguintes (indícase entre paréntese o país de orixe do alimento implicado) :
Honra
dereita|miniatura|339x339px|Mosaico do [[Panteón de Homes Ilustres de Madrid (España), que resalta a honra (honor) como virtude exemplificada nas vidas das persoas alá sepultas.]] miniatura|"[[Pebeteiro" cunha chama que arde en "honra a todos os que deron a súa vida por España". Madrid, Praza da Lealdade.|266x266px]] A honra  é un concepto con diversas valencias, segundo se tome nunha acepción subxectiva (o que un sente como a súa propia honra) ou na súa acepción social, como elemento que entra en xogo nas relacións sociais en moitas civilizacións.
Implica a aceptación persoal e a construción no imaxinario social, e mesmo na superestructura xurídica, dunha calidade moral vinculada ao deber, á virtude, ao mérito, ao heroísmo; que transcende ao ámbito familiar, da descendencia (o sangue e a caste) e da conduta sexual (especialmente á das mulleres dependentes); que se reflicte na opinión, a fama ou a gloria e en diferentes cerimonias de recoñecemento público; e que produce recompensas materiais ou dignidades, como cargos, empregos, rendas, patrimonios, herdanzas etc. Especificamente cumpriu esa función durante un gran período da historia da civilización occidental, con conceptos precedentes na Antigüidade clásica grecorromana e nos pobos xermánicos, chegando a unha alta codificación desde a conformación do feudalismo de Europa Occidental na Idade Media. Continuou operante nas sociedades de Antigo Réxime (a Idade Moderna en Francia, España etc.) mentres a nobreza seguiu sendo clase dominante na sociedade estamental. O concepto perviviu en formacións sociais históricas que se converten en sociedades de clase ou burguesas (Inglaterra) durante a Idade Contemporánea; pero a súa función é xa outra, esaxerando os seus extremos máis románticos (por exemplo, o duelo, que ten a súa idade de ouro no século XIX).
Xa no período histórico do Antigo Réxime, a honra observada até o extremo levaba até o ridículo (como exemplifica Cervantes en Don Quixote), mentres outros o tomaban completamente en serio aínda que puxesen en cuestión os seus límites, expondo a crítica o concepto socialmente aceptado que as elites intelectuais ven como unha rémora a refugar (dramas de honra de Pedro Calderón de la Barca e Guillén de Castro).
Na actualidade, o dereito á honra, asociado a outros dereitos, como os relativos á propia imaxe e á intimidade persoal e familiar (incluíndo o dereito á protección de datos), e sobre todo ao concepto de dignidade humana, é obxecto de protección xurídica tanto nas distintas lexislacións nacionais como na Declaración Universal dos Dereitos Humanos.
380
Outros
Historia ano a ano
Châtenay, Ain
Châtenay é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
...And You Will Know Us by the Trail of Dead
...And You Will Know Us by the Trail of Dead (ás veces abreviado como Trail of Dead) é unha banda estadounidense de rock alternativo procedente de Austin, Texas. Os seus membros principais son Jason Reece e Conrad Keely. Os dous cambian entre a batería, as voces e as guitarras tanto nas gravacións como nos concertos. O grupo é coñecido polos seus vivos salvaxes e enérxicos, esnaquizando acotío os seus instrumentos ao final destes. O seu décimo e derradeiro álbum ata a data, X: The Godless Void and Other Stories, foi publicado o 17 de xaneiro de 2020.
Formación
Keely e Reece levaban sendo amigos dende a súa mocidade, que pasaron en Hawai. Cada un deles formou as súas primeiras bandas en Olympia, Washington, onde Keely estudaba no The Evergreen State College. Keely, un compositor e baixista chamado James Olsen e o guitarrista Paul Westmoreland crearon un grupo a principios dos anos 90. A banda tivo varias formas e nomes antes de decidirse en 1993 por "Benedict Gehlen" (por un monxe que descansa na abadía de St. Martin en Olympia). Pouco despois Keely comezou a tocar nun grupo chamado Nancyville, mentres que Reece tocou a batería en Honeybucket e despois na banda de queercore Mukilteo Fairies (un xogo de palabras que facía referencia ao ferri entre Mukilteo e Clinton, Washington). Finalmente, Keely e Reece mudáronse a Austin, Texas.
Os dous comezaron a tocar como un dúo baixo o nome de "You Will Know Us by the Trail of Dead". A banda ampliouse finalmente para incluír ao guitarrista Kevin Allen e ao baixista Neil Busch. Despois alongaron oficialmente o seu nome a ...And You Will Know Us by the Trail of Dead. A moza de Olympia de Conrad, Deanne Rowley (despois Deanne McAdams), tocou brevemente con eles como guitarrista de apoio ao vivo.
Segundo a páxina web da banda, o nome foi collido dun antigo canto ritual maia, que amosa unha sorprendente semellanza cun antogo canto exipcio. Aínda que a banda tamén declararou, porén, que era sinxelamente unha broma.
Ascenso e éxito
Trail of Dead fichou pouco despois coa discográfica Merge Records despois de que Trance Syndicate desaparecese. A banda publicou Madonna a través de Merge a finais de 1999, e xirou polos Estados Unidos abrindo para os seus compañeiros de selo Superchunk para promocionar o disco. Despois asinaron un contrato con Interscope Records e lanzaron o EP Relative Ways en 2001.
A comezos de 2002 o grupo lanzou Source Tags & Codes, que foi recibido cunha aclamación xeneralizada, incluíndo unha puntuación 10/10 por parte de Pitchfork Media, que dixo que era "un dos álbums verdadeiramente épicos do indie rock". A súa seguinte xira foi relatada por Rolling Stone, dicindo o xornalista Andrew Dansby da dinámica do grupo que era como un "Voltron post-punk, que podería ser a unidade máis excitante en funcionamente a día de hoxe".
O EP continuación de Source Tags & Codes foi editado no mes de abril de 2003 co tiítulo The Secret of Elena's Tomb. O EP contén o tema electrónico "Intelligence" e conta e foi co-escrito por Tyler Jacobson de A Roman Scandal, a outra banda de Reece.
En xullo de 2004 anunciouse que Neil Busch fora botado da banda e que Danny Wood tomaría o seu posto ao baixo. O segundo batería/percusionista Doni Schroader tamén entrou no grupo nesa época. Trail of Dead publicou o álbum Worlds Apart o 25 de xaneiro de 2005. Filmáronse vídeos musicais para os sinxelos "And the Rest Will Follow" e "Caterwaul". A banda tamén incorporou ao teclista David Longoria para as súas presentacións ao vivo. Como sexteto o grupo xirou extensamente para promocionar o álbum cos seus característicos directos explosivos, desta vez con dous baterías. Como abreconcertos para parte da xira estivo a banda de Longoria The Black, que contaba con Longoria como vocalista e con Alan Schaefer como guitarrista, completando o resto de TOD o grupo.
O quinto álbum de estudio da banda, So Divided, foi publicado o día 14 de novembro de 2006. Clay Morris substituíu a Longoria como teclista nos directos, e finalmente converteuse en membro a tempo completo.
Despois de Interscope
A finais do verán de 2007, Trail of Dead xirou novamente por Europa, desta vez co batería Aaron Ford substituíndo a Doni Schroader. Danny Wood estivo ausente nesas actuacións, deixando a banda en silencio. Finalmente foi substituído por Jay Leo Phillips. A banda realizou a banda sonora da película de 2007 Hell on Wheels, un documental sobre a formación do Roller Derby en Austin, Texas. Despois de que rematase a xira europea o 15 de marzo de 2007, Trail of Dead regresou ao estudio para comezar a gravar o seu sexto álbum. En outubro apoiaron á banda virtual Dethklok nunha xira universitaria de Adult Swim. Ese mesmo mes a banda deixou Interscope Records pola falta de apoio do selo.
A principios de 2008 Trail of Dead regresou ao estudio sen un contrato discográfico. Usando os seus propios cartos a banda filmou as súas experiencias gravando e publicounas en YouTube. O 21 de outubro editaron un EP, semellante a un adianto dun álbum, titulado Festival Thyme a través do selo Richter Scale Records. O 17 de febreiro de 2009 lanzaron un álbum de 13 temas, The Century of Self.
No mes de setembro de 2010, Conrad Keely anunciou o lanzamento dun novo álbum en 2011 producido por Chris "Frenchie" Smith, que viría acompañado dun cómic. Frenchie Smith tamén remesturou o seu álbum de estrea. O 10 de novembro de 2010 anunciouse que o seu sétimo disco, Tao of the Dead, sería editado en América do Norte o 8 de febreiro de 2011. Tamén se anunciou que a banda quedara reducida a un cuarteto, saíndo da formación Jay Phillips, Clay Morris e Kevin Allen. As circunstancias da marcha destes membros son descoñecidas. Aaron Ford gravou todas as baterías de Tao of the Dead, pero tamén deixou a banda. O grupo actuou no programa Late Night with Jimmy Fallon o 7 de febreiro de 2011, estreándose o baixista Autry Fulbright II (do proxecto paralelo de Reece Midnight Masses) e o batería/guitarrista Jamie Miller, da banda theSTART. O 17 de febreiro anunciouse que Jason Reece sería o presentador invitado no programa de Toby Ryan na emisora de Austin KROX-FM (101X).
En 2012 a banda gravou material para un novo álbum en Hannover, Alemaña, co produtor Chris "Frenchie" Smith e o enxeñeiro Mirko Hofmann. O 22 de agosto o grupo anunciou o seu oitavo álbum de estudio, Lost Songs, e lanzou a canción "Up To Infinity", dedicada a Pussy Riot. A portada revelouse o día 6 de setembro e o 25 de setembro publicouse a canción "Catatonic" a través de Spotify.
En maio de 2013 a banda anunciou un novo EP, Tao of the Dead Part III, a través de Twitter. En febreiro de 2014 o grupo anunciou unha limitada xira polos Estados Unidos, centrada en tocar música de Source Tags & Codes, e plans para gravar o seu seguinte álbum, unha secuela de Tao of the Dead, na primavera e verán de 2014. En abril de 2014 lanzouse o álbum ao vivo Live at Rockpalast 2009. No mes de agosto a banda anunciou o seu noveno álbum, IX, usando un crebacabezas en liña. Tras a xira de presentación do álbum, Keely mudouse a Camboxa e publicou o traballo Original Machines en 2016. En novembro de 2017 o grupo anunciou unha xira europea para celebrar o 20 aniversario do lanzamento do seu álbum de estrea.
O 14 de novembro de 2019, a banda publicou "Don't Look Down", o primeiro sinxelo do seu décimo álbum, X: The Godless Void and Other Stories. O seu segundo sinxelo, "The Godless Void", foi lanzado o día 6 de decembro. A banda realizou unha xira promocional do álbum por América do Norte a partir de xaneiro e o álbum foi publicado o día 17 dese mes.
A Veiga, Montecubeiro, Castroverde
A Veiga é un lugar da parroquia de Montecubeiro no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Sante
Co topónimo Sante podémonos referir a:
Aploquéilidos
miniatura|300px|Aplocheilus lineatus Os Aploquéilidos (Aplocheilidae, Bleeker 1860), ou almirantes, son unha familia de peixes maioritariamente de auga doce, incluída na orde dos Ciprinodontiformes (Cyiprinodontiformes).
Características
A distribución xeográfica comprende África, sueste de Asia, sueste de Norteamérica e Suramérica, en auga doce aínda que algunhas especies toleran a salinidade. Algunhas especies son moi usadas como animais de acuario, polas brillantes cores e fermosas aletas.
Son peixes pequenos, duns 5 cm de lonxitude. Teñen unha pequena separación entre a base das aletas pelvianas.
Clasificación
miniatura|300px|Nothobranchius rachovii A taxonomía desta familia é obxecto de discusión. Seguindo a FishBase divídese en tres xéneros e 15 especies:
554
Outros
Historia ano a ano
SkyTeam
miniatura|225px|Logo de SkyTeam SkyTeam Alliance é unha alianza de liñas aéreas. Foi a terceira unión de aeroliñas fundada no mundo e compite coas alianzas Oneworld e Star Alliance. Fundárona no ano 2000 por Aeroméxico, Air France, Delta Air Lines e Korean Air e na actualidade é a segunda alianza máis grande das tres existentes, por detrás de Star Alliance e por diante de Oneworld.
Ligazóns externas
Páxina da SkyTeam Alliance (en varios idiomas)
Monte Alto, A Coruña
miniatura|Situación de Monte Alto (incluíndo As Lagoas, As Atochas, Orillamar, Agra de Santo Amaro e Os Pelamios) no concello da Coruña. En laranxa, Durmideiras, en verde área da Torre de Hércules e en amarelo Zalaeta. Monte Alto é un barrio da cidade da Coruña situado no sector peninsular desta cidade, inmediato ao centro desta e á Torre de Hércules. A delimitación do distrito, sen ser precisa, tende a ocupar a maior parte da península sobre a que se localiza unha parte da cidade, a excepción do centro histórico. Monte Alto abrangue pequenos sectores urbanos que por veces se consideran barrios individuais, ou ben barrios dentro doutro barrio, como As Lagoas, As Atochas, Zalaeta, Durmideiras ou A Torre.
O topónimo Monte Alto refírese a un promontorio que se erixe fronte á Torre de Hércules, aínda que co tempo e por diferentes motivos socioculturais, este foi aceptado para se referir á totalidade do distrito municipal 15002. De acordo co estudo “A Cidade dos Barrios”, a poboación de Monte Alto (como suma de todos os sectores indicados anteriormente) era en 2015 de case trinta mil habitantes, vivindo así neste barrio máis de 1 de cada 10 habitantes do concello coruñés.
Etimoloxía
miniatura|esquerda|Vista de Monte Alto dende a Torre de Hércules. O topónimo fai referencia a un único promontorio que tradicionalmente destacara fronte a Torre de Hércules, na península da cidade e sobre a enseada do Orzán. Este promontorio duns 60 metros de altitude está hoxe rodeado de urbanización, malia a cota máis alta é aínda un descampado, no cal se erixe un característico depósito de augas.
Antigamente, Monte Alto foi facendo referencia a algúns asentamentos rurais próximos ao promontorio. A expansión desta designación para referirse a un sector maior da cidade tería lugar a partir da urbanización da maior parte da península.
O topónimo Monte Alto aparece no rueiro da cidade en dúas vías, a rúa de Monte Alto e a rolda de Monte Alto.
Ata o século XX
Os restos humanos máis antigos da zona son os petróglifos descubertos por Alfredo de la Iglesia e o seu fillo Santiago de la Iglesia no final do século XIX. Un deles, moi mal conservado está en Punta Herminia e o outro foi levado ao Museo Arqueolóxico.
Por volta do século XVII desenvolvéranse asentamentos inmediatos á Cidade Vella que seguía o trazado dos camiños que levaban á Torre, arredor do barrio de San Tomé. De contado foron aparecendo nesta zona fábricas de diferente tipo e instalacións militares, así como vivendas nun contexto de periferia urbana que mantiñan un claro carácter rural. A mediados do século XIX, o derribo das murallas da Cidade Vella favoreceu a expansión urbana pola hoxe coñecida como rúa da Torre, histórico camiño para a Torre de Hércules.
Na península, ademais do faro construíronse instalacións militares: o castelo de Santo Amaro, posiblemente construído despois do ataque de Drake, sobre o que se ergueu o "Club del Mar de San Amaro"; a batería de Durmideiras, formada por oito canóns e dependencias para a tropa, que foi destruída pola canteira que se explotou para construír o dique de abrigo (1948); a batería de Pragueiras (posiblemente só unha zona explanada), a batería da Costa Oriental da Enseada do Orzán (abandonada no final do século XIX ou principios do XX, e situada onde hoxe está o Aquarium Finisterrae) e unhas trincheiras que aparecen recollidas en mapas dos séculos XVIII e XIX e que serían simples gabias escavadas no terreo.