cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rufino de Aquileia
Estudos
Por eses anos, San Xerome fixara a súa residencia en Belén. En 397 tivo lugar o primeiro incidente entre Rufino e San Xerome: Epifanio, bispo de Salamina (Chipre), foi a Xerusalén para refutar o orixenismo contra Xoán de Xerusalén; apoiado por Rufino, Epifanio atopou axuda en san Xerome. O que san Xerome aprobara sempre era a Oríxenes exégeta, non dogmático.
Actividades en Occidente
Rufino volve a Occidente e na coresma de 398 publica a súa tradución do De principiis, de Oríxenes, e a da apoloxía de Oríxenes feita por Pánfilo. Na primeira, non dubidou en presentar a Xerome como seguidor e admirador do alexandrino. San Xerome apresurouse a publicar unha nova tradución do De principiis que, de xeito diferente á de Rufino, conservaba literalmente as pasaxes do orixinal, que non deixaban de causar escándalo en Roma. O papa Anastasio (398-401) pediu contas a Rufino sobre o apoio que lle prestaba á doutrina de Oríxenes, para o que lle enviou Rufino a súa obra Apología ad Anastasium Romanae urbis episcopum. Rufino marchou entón a Aquileia con ocasión da morte da súa nai. Dirixiuse logo a Roma e, en compaña de Melania e outros familiares, foron a Pineto e logo a Sicilia.
Obra
miniatura|Apologia in Hieronymum As súas obras conservadas abranguen cinco traballos principais e outros menores, como apoio a outros escritores: A actividade literaria de Rufino aparece, sobre todo, na súa modalidade de tradutor; de Oríxenes traduciu, ademais do De principiis, dezasete homilías sobre a Xénese, trece sobre o Éxodo, dezaseis sobre o Levítico, vinte e oito sobre os Números, vinte e seis sobre Xosué, nove sobre Xuíces e nove sobre o libro dos Salmos 36-38; traduciu o prólogo, tres libros e parte do cuarto do Comentario sobre Cantar dos cantares e dez libros do Comentario á epístola aos Romanos. De San Basilio traduciu as Regras e nove homilías; nove tamén de Gregorio Nacianceno; o diálogo de Adamancio; as Recognitiones Clementinae, cuxo texto orixinal se perdeu; a Historia Eclesiástica de Eusebio, que non só traduciu senón que estendeu a narración ata o ano 395; as sentenzas de Sexto, que abranguen 451 proverbios; e, finalmente, a Historia Monachorum.
Legado
Malia ser desacreditado, non de todo inxustamente por parte de Xerome, é acertado afirmar que boa parte da obra de Oríxenes e doutros autores se conservou grazas ao traballo de Rufino. Por outra banda, a obra de Rufino é de enorme importancia para o estudo da historia do monaquismo. No entanto, existen razóns máis que fundadas para dubidar dun bo número dos acontecementos narrados por Rufino.
A Rufino como tradutor considéraselle inseguro; ás veces omite cousas, outras engádeas e mesmo modifica textos. O desexo principal de Rufino coa súa actividade de tradutor non é o de espertar a admiración ou o aplauso dos seus lectores, senón o de contribuír ao seu progreso espiritual. É por isto que, máis alá dalgunhas traducións orixenianas que debatían importantes cuestións dogmáticas, que lle causarían involucrarse na controversia antiorixenista, Rufino dedicouse á tradución de obras de contido moral. El mesmo, para entender un pouco o seu pensamento e a súa intención, nos prólogos afirma claramente que unha lectura privada de problemas dogmáticos e rica de ensinanzas de tipo moral é a máis apta para difundir a doutrina cristiá.
Coas súas traducións, Rufino non soamente ofreceu ao mundo occidental unha importante contribución para a formación cristiá e para o desenvolvemento dos intereses ascéticos dos seus contemporáneos, senón que tamén inflíu na cultura e na teoloxía medievais.
As Moas, Goiáns, Porto do Son
As Moas é un lugar da parroquia de Goiáns no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia.
Isengarda
200px|miniatura|dereita|Bandeira de Isengarda No legendarium de J. R. R. Tolkien, Isengarda era unha grande fortaleza. O seu nome é unha tradución do Sindarin Angrenost, que significa "Fortaleza de Ferro". A forma Isengarda quere dicir tamén "Garda do Oeste".
Situación e características
Isengard estaba situada no ángulo noroeste de Rohan e lindaba ao noroeste co pico Methedras, o máis meridional das Montañas Bretemosas, onde tamén nacía o río Angren (ou Isen). O resto do seu perímetro estaba protexido por unha grande muralla, chamada o Círculo de Isengarda, aberto só en dous puntos: a entrada do río Angren a través dunha comporta na parte noroeste, e a porta de Isengarda no sueste.
No centro exacto do complexo erguíase Orthanc, a torre negra cuxo nome significa "Monte Caíño", en Sindarin, e "Mente Astuta" na lingua dos Rohirrim. Velaquí a descrición ofrecida por Tolkien :
'' "Era negra, e a rocha brillaba como se estivese húmida. As múltiples faces da pedra tiñan arestas afiadas que parecían talladas recentemente (...).
'' No lado oriental, nun recanto situado entre dúas columnas, abríase unha enorme porta, a moita altura do chan; e por riba dela había unha fiestra pechada que daba a un balcón cunha balaustrada de ferro. Subía ata a soleira da porta un tramo de escadas de vinte e sete amplos chanzos, tallados na mesma pedra negra mediante algunha arte descoñecida"  (As Dúas Torres'', 216)
Amais, Orthanc albergaba un dos palantir, as pedras videntes de Gondor, custodiado por un gardián especial dese reino.
Historia
Isengarda foi construída polos númenorianos exiliados na Segunda Idade en torno á torre de Orthanc. A súa función era protexer os Vaos do Isen contra incursións inimigas cara a Calenardhon, xunto coa fortaleza de Aglarond, situada máis ao sur. Isengarda era en principio un lugar verde e agradábel, con multitude de altas árbores e campos de herba, alimentado polo Angren.
En 2710 a liñaxe de Capitáns hereditarios esmorecera de todo, e durante o reinado de Déor en Rohan, Isengarda revelouse abertamente hostil contra os Rohirrim. Usando Isengarda como base, os isengardeses continuaron as súas incursións en Rohan durante o reinado do fillo de Deor, Gram, até que no reinado de Helmo Man de Martelo, fillo de Gram, un dos señores dos homes de Bruna, Freca, case logrou acabar cos Rohirrim. Finalmente, estes venceron os invasores e asediaron Isengarda até que a acabaron conquistando.
Agora facíase necesaria unha solución máis permanente para Isengarda, pois por unha banda Gondor non quería renunciar á súa soberanía sobre unha das Torres do Reino, mais pola outra, non tiña os medios nin a intención de reabastecela de tropas. A solución presentóuselle por si soa ao Mordomo de Gondor, Beren, cando Saruman o Branco reapareceu de socate desde o Leste e ofreceuse para custodiar Isengarda. Beren deulle de boa gana as chaves de Orthanc, e Saruman estabeleceuse nela. Ao primeiro residiu alí como Gardián da Torre no nome de Gondor, e o val pasou a chamarse Nan Curunír, o "Val do Mago". Porén, en 2953, aproveitando o regreso de Sauron e a consecuente distracción dos Mordomos, Saruman reclamou Isengarda para si e converteuse no seu Señor. O mago converteuna na súa base de operacións durante a súa procura do Anel Único e máis adiante cando atacou Rohan, durante a Guerra do Anel.
Neste período Saruman tallou as árbores de Isengarda e destruíu o val, escavando profundos foxos, que utilizaba para a cría dos Uruk-hai e a forxa de armas. Isengarda converteuse no lar de innumerábeis orcos, empregados na súa tentativa de conquistar Rohan. Finalmente, un exército de ents e Cuornos liderado por Bárbore de Fangorn atacou e conquistou Isengarda, aínda que non puido tomar Orthanc.
Os hobbits Meriadoc Brandigamo e Peregrin Tuc, en calidade de novos "gardiáns da porta" recibiron a Théoden Rei de Rohan, Aragorn e Gandalf ao chegaren estes desde a Marca. Os tres confrontaron a Saruman, que se negou a suplicar perdón e ficou encerrado na torre xunto co seu servo Gríma Lingua de Verme, baixo a vixilancia de Bárbore. Saruman escapou de Isengarda logo da derrota de Sauron, manipulando a Bárbore para que o deixase marchar. Porén, non levou consigo as Chaves de Orthanc.
Subrexión de Helsinqui
miniatura|200px|Localización da subrexión de Helsinqui. A subrexión de Helsinqui (en finés Helsingin seutukunta) é unha das catro subrexións da rexión de Uusimaa. En 2017 tiña unha poboación de 1 529 405 habitantes.
Poboación
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.
Oravský Biely Potok
Oravský Biely Potok (Árvafejérpatak en húngaro) é un concello de Eslovaquia no distrito de Tvrdošín da rexión de Žilina. Conta con 571 habitantes.
Thomas Combe
miniatura|Thomas Combe nunha [[fotografía tomada o 30 de xuño de 1860]] Thomas Combe, nado en 1796 e finado o 30 de xuño de 1872, foi un impresor, editor e mecenas das artes inglés. Traballou como impresor na editora universitaria Oxford University Press e foi tamén o fundador e benfeitor da igrexa de San Bernabé (St Barnabas Church) de Oxford.
Traxectoria
Thomas Combe era fillo dun impresor do mesmo nome finado cara a 1836, que tamén tiña unha libraría e era propietario dun xornal en Leicester. Despois de traballar co seu pai e como empregado noutros traballos similares en Oxford, emprendeu os seus propios negocios no ámbito editorial. En 1826 formou parte dunha sociedade en Londres, pero antes da fin do ano regresou a Leicester para retomar os negocios familiares (baixo o nome de T. Combe and Son entre 1826 e 1835).
Despois da morte do seu pai trasladouse a Oxford e pasou a formar parte de Oxford University Press (ou Clarendon Press) en 1837, da que, logo de adquirir partes do negocio desde o ano seguinte, chegou a ser socio principal en 1851. Como resultado, manexou unha fortuna considerable.
El e a súa muller Martha (1806-1893) exerceron como mecenas des artistas, particularmente dos prerrafaelistas. En 1849 coñeceu en Oxford a John Everett Millais, quen pintou retratos de varios membros da familia de Combe. Eran tamén partidarios do chamado Movemento de Oxford. miniatura|Placa en lembranza do matrimonio Combe, na igrexa de San Bernabé, en Oxford Combe morreu o 30 de xuño de 1872 e foi enterrado no cemitrerio do Santo Sepulcro, de Oxford. A súa viúva mantivo e agrandou a súa colección de arte prerrafaelista e, tras a súa morte en 1893, a parte máis importante da colección foille legada á Universidade de Oxford e hoxe está no Museo Ashmolean.
Unha placa na parede exterior da igrexa de San Bernabé conmemora as figuras de Thomas Combe e a súa muller Martha cando fundadores e benefactores da igrexa.
Regodaíde, Tuimil, Bóveda
Regodaíde é un lugar da parroquia de Tuimil, no concello lugués de Bóveda, na comarca da Terra de Lemos.
José Imaz Baquedano
José (ou Joseph) Agustín Imaz Baquedano, nado en Errenteria (Guipúscoa) o 24 de abril de 1767 e finado en Madrid o 27 de xullo de 1834, foi un político e economista vasco.
Traxectoria
Foi fillo de Francisco de Imaz y Goyburu, e María Magdalena de Baquedano Yrabe. Durante a Guerra da Independencia española atopábase en Andalucía, onde casara en 1797, con Antonia Arias de Saavedra López, natural da Habana. Destinado en Málaga, tivo que se refuxiar en Xibraltar ao ser condenado por colaboracionismo co goberno de Xosé I. Posteriormente, tras un proceso no que foi examinada a súa conduta durante a guerra, puido volver a España sen ningún cargo. En Málaga, foi administrador xeral do Tesouro e funcionario do Contaduria principal do Exército de Andalucía.
Ao remata-la guerra, foi destinado para Madrid, onde exerceu de contador xeral da Dirección Xeral de Rendas dentro da nova estrutura do Despacho de Facenda. En 1815, presidiu a Xunta de Aranceis e de 1816 a 1818, foi un dos principais colaboradores do Despacho de Facenda de Martín de Garay Perales, e dende o 14 de setembro de 1818 e até 1819, Fernando VII encargoulle o desempeño, de xeito interino, o mesmo Despacho de Facenda relevando despois a Martín de Garay. Destacou pola reestruturación dos departamentos dentro do plan de renovación patrocinado por Garay para racionalizar a área facendística do goberno.
Durante o Trienio liberal, foi director director de Aduanas e Resgardos, presidente da Xunta de Aranceis e vicepresidente da Compañía de Filipinas. Ao final do trienio, ocupou interinamente só durante tres días (renunciando por considerar que non estaba preparado para este destino), o Despacho de Facenda baixo a presidencia de Eusebio Bardají.
Durante a Restauración absolutista no reinado de Fernando VII, como moitos outros liberais, foi represaliado e expulsado a Cuenca e, a continuación, a Málaga. En 1829, foi parcialmente rehabilitado, volvendo a Madrid, e traballando, de novo, na área facendística.
En 1830, foi nomeado Director Xeral de Rendas, en comisión, e participou en varias comisións creadas para aliviar os problemas de tesourería do reino. Unha desas comisións, asinada por Imaz, alertou dos graves problemas de déficit público. En 1833, dimitiu de tódalas súas responsabilidades por problemas de saúde, Mais en 1834, durante a rexencia e a minoría de idade de Isabel II, despois de xurarlle fidelidade, volveu para ocupar a carteira de Facenda do goberno de Francisco Martínez de la Rosa, un cargo que ocupou durante pouco máis de catro meses por mor do seu mal estado de saúde. Cando no Estatuto Real de 1834 se crea o Estamento de Próceres, polo que xunto cos Grandes de España, aparece unha lista cos que teñen dereito a ser membros natos polos seus servizos, compróbase que Imaz Baquedano non está, polo que o 18 de xuño de 1834, faise un decreto que no que se inclúe exclusivamente o seu nome co nomeamento como Prócer do Reino. Porén, a súa morte, un mes máis tarde, non llle deu tempo a ocupa-la cadeira.
Entre outras distincións, que recibiu en vida, cómpre destacar a súa participación na Real Academia de Belas Artes de San Fernando como académico de honra de 1817.
Mar de Vigo
Mar de Vigo é o nome dado antigamente á ría de Vigo. Pode referirse a:
Premyer Liqasi
A Premyer Liqasi, ou Topaz Premyer Liqası debido a motivos de patrocinio, é a maior competición de clubs de fútbol no Acerbaixán. Foi iniciada en 1992, tras o país se desconectar da URSS.
O Candedo, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez
O Candedo é un lugar da parroquia do Aparral no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Segundo o IGE en 2014 tiña 9 habitantes (6 homes e 3 mulleres).
José Ignacio Sáenz
José Ignacio Sáenz Marín, nado en Logroño o 29 de maio de 1973, é un exfutbolista profesional español máis coñecido como José Ignacio, que xogaba na demarcación de centrocampista defensivo.
Traxectoria
Comezou a xogar no CD Logroñés, debutou co primeiro equipo en Primeira División o 4 de decembro de 1993 ante o FC Barcelona. Tras o descenso do seu equipo a Segunda División fichou polo Valencia CF en 1995, onde permaneceu dúas tempadas, durante as cales foi seleccionado polo técnico da Selección de fútbol sub-21 de España Javier Clemente para disputar os Xogos Olímpicos de Atlanta 1996.
En 1997 é traspasado ao Real Zaragoza, onde permanecería a maior parte da súa carreira. Nas cinco tempadas que militou en Zaragoza gañou a Copa do Rei e debuta coa Selección de España absoluta, da man de Jose Antonio Camacho.
No verán de 2002 ficha polo Celta de Vigo tras rematar contrato co Zaragoza. En Vigo xogou ás ordes de Miguel Ángel Lotina que xa o dirixira na súa época no CD Logroñés. Na súa primeira tempada en Vigo foi unha peza importante da clasificación do equipo para a Liga de Campións, na segunda a pesar do descenso do equipo a Segunda División quedou para a memoria o gol de Jose Ignacio en San Siro ante o AC Milan na vitoria 1-2, o que supuxo a clasificación do equipo para os oitavos de final.
A destitución de Miguel Ángel Lotina, o seu gran valedor, e unha serie de lesións relegárono á suplencia. O Celta remataría por non facerlle ficha co primeiro equipo na tempada 2005/06, xa comezada a tempada desligase do club e ficha polo Logroñés CF, equipo no que se retirou e do que foi posteriormente director deportivo.
Intensidade de corrente eléctrica
A intensidade de corrente é a cantidade de carga eléctrica que circula por un condutor unidimensional por unidade de tempo, polo tanto o valor (i) da intensidade instantánea será:
Se a intensidade permanece constante (en tal caso denotamos I), utilizando incrementos finitos de tempo, podemos definila como:
Se polo contrario a intensidade é variable a fórmula anterior daranos o valor da intensidade media no intervalo de tempo considerado.
A unidade de intensidade de corrente no Sistema internacional de unidades é o ampere.
Véxase tamén
Stromstärke Elektrivoolu tugevus Intensité d'un courant électrique
Ils (filme de 2006)
Ils é un filme franco-romanés dirixido por David Moreau e Xavier Palud que foi estreado en 2006. Segundo unha cartela do comezo do filme, está "baseado en feitos reais".
Olivia Bonamy interpreta a Clementine, unha mestra nova, que se mudou dende Francia a unha illada casa de campo preto de Bucarest, Romanía, xunto co seu amante Lucas, intepretado por Michaël Cohen.
A Richoliña, Goiáns, Porto do Son
A Richoliña é un lugar da parroquia de Goiáns no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia.
O Brother, Where Art Thou?
O Brother, Where Art Thou? é un filme de 2000 escrito, producido, co-editado e dirixido por Joel e Ethan Coen. É unha coprodución entre os Estados Unidos, o Reino Unido e Francia, e está protagonizado por George Clooney, John Turturro e Tim Blake Nelson, xunto con Chris Thomas King, John Goodman, Holly Hunter e Charles Durning nos papeis secundarios.
O filme está ambientado no Mississippi rural do ano 1937 durante a Gran Depresión. A súa historia é unha sátira moderna vagamente baseada no poema épico grego Odisea de Homero, o cal incorpora o contexto social do sur dos Estados Unidos. O título do filme é unha referencia ó filme de 1941 Sullivan's Travels, no cal o protagonista é un director que quere dirixir un filme titulado O Brother, Where Art Thou?, unha adaptación sobre un libro ficticio da Gran Depresión.
The Mist (filme)
The Mist (tamén coñecido como Stephen King's The Mist) é un filme estadounidense de terror de 2007 dirixido, producido e escrito por Frank Darabont. Está baseado na novela homónima de Stephen King.
Diacilglicérido
miniatura|dereita|250px|O diacilglicérido 1-palmitoíl-2-oleoíl-glicerol está formado polos ácidos graxos palmítico e oleico unidos a un glicerol.
Un diacilglicérido, tamén chamado diacilglicerol (DAG) ou diglicérido, é un acilglicérido formado por unha molécula de glicerol (glicerina) esterificada con dous ácidos graxos. Os ácidos graxos están esterificados nos carbonos 1 e 2 ou no 1 e 3, polo que existen 1,2-diacilglicéridos e 1,3-diacilglicéridos.
Uso como aditivo alimentario
Os mono- e diacilglicéridos son aditivos alimentarios utilizados como emulsionantes para mesturar certos ingredientes en principio inmiscibles.
As fontes comerciais son de orixe animal (derivados vacúns ou porcinos) ou vexetais, principalmente derivados de aceite de soia e de canola (colza) parcialmente hidroxenado. Poden producirse tamén sinteticamente. Poden engadirse a produtos de panadaría, bebidas, xeados, goma de mascar, graxa alimentaria, margarina etc.
Transdución de sinais
miniatura|A escisión do PIP2 a IP3 e DAG inicia a liberación de calcio e a activación da proteína quinase C. Os diacilglicéridos teñen funcións na sinalización celular, xa que funcionan como segundos mensaxeiros, e son un produto da hidrólise do fosfolípido PIP2 (fosfatidilinositol bisfosfato, un fosfoinosítido) catalizada polo encima fosfolipase C (PLC). Este encima é un encima unido á membrana que, por medio da mesma reacción, produce tamén inositol trifosfato (IP3). Aínda que o inositol trifosfato difunde no citosol, o diacilglicérido (DAG) permanece dentro da membrana plasmática, debido ao seu carácter hidrofóbico. O inositol trifosfato estimula a liberación de ións calcio do retículo endoplasmático liso, entanto que o diacilglicérido é un activador fisiolóxico da proteína quinase C (PKC). A produción de diacilglicéridos na membrana facilita a translocación da proteína quinase C desde o citosol á membrana plasmática.
Os efectos do diacilglicerol poden ser imitados polos compostos promotores de tumores chamados ésteres do forbol.
Outras
Ademais da activación da proteína quinase C, o diacilglicérido ten varias outras funcións na célula, como son:
Metabolismo
A síntese de diacilglicerol empeza co glicerol 3-fosfato, que se obtén principalmente da dihidroxiacetona fosfato, un produto da glicólise que se atopa xeralmente no citoplasma das células hepáticas ou adiposas. O glicerol 3-fosfato é primeiro acilado polo acil-coencima A, que lle adiciona un ácido graxo, que o converte en ácido lisofosfatídico, o cal é acilado de novo por outra molécula de acil-coencima A, orixinando ácido fosfatídico. Por último, o ácido fosfatídico é desfosforilado formando o diacilglicérido.
Como o diacilglicérido se sintetiza a partir do ácido fosfatídico, igual que ocorre con este, o diacilglicérido adoita ter un ácido graxo saturado no carbono 1 e outro insaturado no carbono 2.
As Casas Ermas, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez
As Casas Ermas é un lugar da parroquia do Aparral no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Tiña 5 habitantes no ano 2014 segundo datos do IGE, dos cales 3 eran homes e 2 eran mulleres.
Homo sapiens arcaico
miniatura|200px|[[Homo rhodesiensis "Cranio de Broken Hill", data de hai 130,000 anos]]
Os Humanos arcaicos ou Homo sapiens arcaico son un termo vagamente definido que se emprega para referirse a un rango de especies do xénero Homo que datan de menos de 500,000 anos de antigüidade, e parar resaltar contrastes cos humanos modernos. Esta categoría habitualmente inclúe a Homo heidelbergensis, Homo rhodesiensis, Homo neanderthalensis e mesmo ás veces a Homo antecessor.
Os humanos anatomicamente modernos puideron ter aparecido entre hai 70 mil ou 200 mil anos atrás, marxinalizando gradualmente ás variedades arcaicas. As variedades non modernas de Homo sobreviviron sen dúbida ata hai 30 mil anos, e posiblemente ata tan recentemente como hai 10,000 anos.
Que variedades ou especies se acollen dentro de "humanos arcaicos" vai en función das definicións propostas por diferentes autores. Porén, de acordo con estudos de xenética recentes, suxiren que os humanos modernos téñense reproducido con cando menos dúas poboacións de humanos arcaicos: cos Neandertais e os Denisovianos.
Terminoloxía e a definición
A categoría de humanos arcaicos carece dunha única, e baixo acordos, definición. Unha das propostas é considerar a Homo sapiens como unha única especie que abranguía aos humanos modernos e os arcaicos como varias subespecies desta. Con esa definición, os humanos modernos serían Homo sapiens sapiens e os arcaicos serían subespecies como Homo sapiens neaderthalensis ou Homo sapiens heilderbergensis, e igualmente para as restantes. Outros taxónomos prefiren non considerar aos humanos arcaicos e modernos como unha única especie mais como varias especies diferentes. Nese caso a taxonomía estándar que se emprega é, por exemplo, Homo rhodesiensis ou Homo neanderthalensis.
Porén, as liñas que dividen os humanos modernos dos Homo sapiens arcaicos son etéreas. Os fósiles mais recentes coñecidos dos humanos anatomicamente modernos, como os restos de Omo, datan de 195,000 anos, os de Homo sapiens idaltu, de 160,000 e os restos de Qafzeh de 90,000 anos e son recoñecidamente humanos modernos. Mais aínda con iso, eses espécimes mostran mesturas de trazos de arcaico, como os máis suavizados e non prominentes arcos das cellas.
Orixe da lingua
Robin Dunbar ten argumentado que os humanos arcaicos foron os primeiros en empregar a linguaxe. Baseándose na análise das relacións entre o tamaño da masa encefálica e o tamaño do grupo de homínidos, conclúe que os humanos arcaicos tiñan cerebros amplos xa que tiñan que convivir en grupos de ata 120 individuos. Arguméntase que sendo a poboación dese tamaño a lingua permite que se dea a convivencia e cohesión nese grupo como para que poida seguir manténdose e non se desintegre. En chimpancés o tamaño das poboacións non supera os 50 individuos.
Mandrágora
A mandrágora (Mandragora officinarum ou officinalis) é unha especie de planta herbácea fanerógama do xénero Mandragora, na familia das solanáceas, de raíz grosa e napiforme, follas grandes e ovais, e flores abrancazadas ou moradas, que foi usada cumpridamente en Europa como planta medicinal. miniatura|Vista da planta.
Descrición
É unha planta perenne que acada un tamaño de 0,1 m por 0,3 m. Ten flores hermafroditas (con órganos masculinos e femininos) e son polinizadas por insectos. A planta é autofértil.
As raíces teñen forma de cenoura e pode acadar até 1,2 metros de longo, a miúdo divídense en dúas e suxiren vagamente a figura do corpo humano. As follas medran en rosetas e son ovado-oblongas a ovais, engurradas, de 5 a 40 centímetros  de longo. As inflorescencias prodúcense en pedúnculos con flores de cor branca-averdadas ou moradas, de case 5 centímetros de largo, que producen froitos globulares, de cor laranxa a vermellos, semellantes a tomates pequenos. Todas as partes da planta son velenosas.
Distribución
A planta medra de xeito natural no sur e centro de Europa e nas terras ao redor do mar Mediterráneo. No Campo de Xibraltar é moi abundante.
Cultivo
A planta precisa solos ben drenados que sexan acedos ou neutros. Pode medrar en semi-sombra (a luz do bosque) ou sen sombra.
Resiste asombrosamente ben o frío, aínda que non tanto a calor, especialmente se recibe sol directo, a diferenza do seu parente, a M. autumnialis. Non precisa demasiados coidados, pero si manter un nivel razoábel de humidade na terra. Se se reseca por falta de auga é moi difícil recuperala.
Usos medicinais
miniatura|Raíces da mandrágora. miniatura|Planta mitolóxica. miniatura|Froitos. Aínda que demasiado tóxica para utilizala na asa, os remedios que esta planta ten son moitos.
Os indios americanos utilizaron a raíz coma un laxante forte, para tratar vermes, parasitos e para moitas outras doenzas e pestes.
A raíz utilízase actualmente contra o cancro. A droga Etopósido non deriva da raíz desta planta xa que Podophyllum peltatum non ten nada que ver coa mandrágora.
A Mandragora officinarum ten unha longa historia coma menciña, malia ter a superstición xogado un papel importante nos usos aos que se aplicou. De cando en cando prescríbese no moderno herbolario.
A raíz fresca ou seca contén alcaloides altamente velenosos, entre eles a atropina, hiosciamina, escopolamina, escopina e cuscohigrina. A raíz é alucinóxena e narcótica. En grandes cantidades induce a un estado de esquecemento e foi utilizada como un anestésico para a cirurxía na antigüidade. No pasado, o mollo da raíz finamente relado aplicábase externamente para aliviar dores reumáticas. Tamén foi utilizada internamente para tratar a melancolía, as convulsións e as teimas. Cando se toman internamente en grandes doses, con todo, dise que excita o delirio e a tolemia.
No pasado, coa mandrágora facíanse, a miúdo, amuletos que se cría que traían boa sorte, curaban a esterilidade etc. Nunha superstición, disque aqueles que tiren cara arriba desta raíz serían condenados ao inferno e a raíz de mandrágora berraba, ao ser tirada do chan, matando todo aquel que a ouvía. Polo tanto, no pasado, as persoas ataban as raíces aos corpos de animais e logo utilizaban estes animais para turraren das raíces da terra.
Taxonomía
Mandragora officinarum foi descrita por Linn é e publicado en Species Plantarum 1: 181, no ano 1753.
1096
Mortes
Historia ano a ano
Estación de Cádiz
É cabeceira da liña C-1 de Proximidades Cádiz, de trens de Media distancia Renfe e de trens de longo percorrido. Pertence á zona 1 de Proximidades Cádiz.
Historia
O edificio antigo da estación, pechado ao público dende que en 2002 fora inaugurado o novo, data da época en que se construíu a liña ferroviaria entre Cádiz e Sevilla, e localízase xunto ao porto de Cádiz e o edificio de aduanas.
Este edificio foi clausurado coas obras de soterramento da vía férrea en Cádiz entre 2000 e 2001 sendo construído un novo edificio que está algo máis afastado da Praza de Sevilla. A nova estación ten seis vías, dúas delas reservadas a trens de proximidades con acceso restrinxido para viaxeiros con títulos de transporte para os mesmos.
Durante as obras de soterramento a estación non prestou servizo, sendo terminal provisional a estación de Cortadura.
O Salgueirón, Goiáns, Porto do Son
O Salgueirón é un lugar da parroquia de Goiáns no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia.
Tempada 2008 do Campionato de Galicia de Montaña
A tempada 2008 foi a 29ª edición do Campionato de Galicia de Montaña. Comezou o 7 de xuño coa IV Subida a Santa María de Oia e rematou o 23 de novembro na I Subida a Cabanelas. O campión foi Benito Varela, gañando o seu segundo título.
Xavier Bettel
miniatura|250px|Xavier Bettel. Xavier Bettel, nado na Cidade de Luxemburgo o 3 de marzo de 1973, é un político e avogado luxemburgués. É o actual primeiro ministro de Luxemburgo dende o 4 de decembro de 2013. Anteriormente desempeñouse como alcalde da cidade de Luxemburgo entre os anos 2011 e 2013. Tamén exerceu como membro da Cámara de Deputados e do Consello comunal da cidade de Luxemburgo.
Biografía
Bettel comezou os seus estudos na Escola Europea e logo continuou cun Diploma de Estudos Avanzados en Dereito Público e Ciencias Políticas na Facultade de Dereito de Nancy, e concluíunos na Universidade Aristóteles de Salónica onde obtivo un mestrado en Dereito Público e Dereito Comunitario, sendo Licenciado en dereito marítimo e dereito eclesiástico.
Vida persoal
Bettel é abertamente gay, e sinalou que en Luxemburgo, «a xente non considera o feito de se alguén é gay ou non».
Bettel está nunha relación con Gauthier Destenay, co que a miúdo aparece nos eventos públicos.
O 15 de maio de 2015, Bettel e Destenay contraeron matrimonio.
Erizana Club de Fútbol
O Erizana Club de Fútbol é un club de fútbol galego do concello de Baiona. Xoga de local no campo de Val de Martín e compite no Grupo 5 da Primeira Autonómica de Galicia.
Historia
O Erizana comezou a súa andaina en 1950 da man dos seus fundadores, o padre Fernando Muñoz Arosa e Victorino Goce Carballo. O club federouse en 1951 co nome de CF Xuvenil Erizana, e comezou a competir no campionato de zonas, onde acadou varios campionatos e copas. Os seus primeiros partidos xogounos no campo da Palma, mais trala construción do Parador de Turismo Conde de Gondomar o club viuse obrigado a disolverse en 1965.
No ano 1994 inaugurouse o estadio Val de Martín (Baredo), cun partido fronte á SD Compostela, e no 2005 inaugurouse o campo de Aral-Fontiñas.
Historial
Títulos
Acróstico
Exemplos
"Acróstico" de Lois Pereiro en Poesía última de amor e enfermidade.
Agustín Fernández Albor
Agustín Fernández Albor, nado en Santiago de Compostela o 27 de outubro de 1929 e finado na mesma vila o 6 de outubro de 1987, foi un xurista e catedrático galego, especialista en dereito penal.
Traxectoria
Cursou a Licenciatura de Dereito na Universidade de Santiago de Compostela e no curso académico 1957/58 foi nomeado profesor axudante de Dereito Penal nesta Universidade.
En 1960 obtivo o título de Doutor pola USC coa cualificación de sobresaínte cum laude pola defensa da súa tese Contribución al estudio de la diferenciación dogmático entre homicidio y asesinato que despois sería premio extraordinario.
No ano 1961, mediante concurso oposición acadou a categoría de profesor adxunto de Dereito Penal, en 1963 profesor agregado de Cátedra e en 1968 Profesor Agregado provisional. En 1969 obtivo a praza de profesor agregado de Dereito Penal e finalmente en 1971 acadou a praza de catedrático de Dereito Penal pola Universidade de Santiago.
Lugares de Tomiño
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Tomiño.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Tomiño
Agustín Fernández Albor
Traxectoria
Realizou viaxes de estudos por Bélxica, Francia e Portugal en 1958, antiga Iugoslavia, Francia, Austria e Italia onde ampliou estudos con Prof, C. Pedrazzi no ano 1963, cursou estudos co Prof M. Ancel en París e diplomouse en Dereito Comparado en Estrasburgo.
Foi membro da Asociación Internacional de Dereito Comparado, da Comisión nacional española para a redacción do Código Penal tipo para Latino América e da Asociación Internacional de Dereito Penal.
Académico de número da Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación e membro do Instituto de Ciencias Criminolóxicas da Universidade Complutense de Madrid.
Cabe destacar a súa obra Homicido y asesinato e os seus traballos sobre a delincuencia xuvenil, sobre a problemática do consumo e tráfico de drogas e sobre a delincuencia económica nas súas formas tradicionais e nas máis complexas e sofisticadas.
Vida persoal
Foi irmán do médico e político Xerardo Fernández Albor.
HC Sentmenat
O Hoquei Club Sentmenat é un club de hóckey a patíns catalán da localidade de Sentmenat, Vallès Occidental (Provincia de Barcelona). O club foi fundado en 1960.
O maior éxito da historia do club foi o subcampionato de liga conseguido na tempada 1972-73 por detrás do Reus Deportiu.
Premio Hammett
O Premio Hammett é un galardón auspiciado pola Asociación Internacional de Escritores Policíacos para distinguir a mellor novela policíaca escrita en español. Entrégase anualmente durante a Semana Negra de Xixón xunto con outros premios, como o Celsius (fantasía, ciencia ficción ou terror), Espartaco (novela histórica), o Memorial Silverio Cañada (opera prima policíaca), o Rodolfo Walsh (libro de non ficción sobre tema criminal) e o do concurso de relatos.
Historia
Instituírono en 1987 na honra do escritor estadounidense Dashiell Hammett e o primeiro premio recibiuno, ao ano seguinte, Paco Ignacio Taibo II.
C.P. Calafell
O Club Patí Calafell é un club de hóckey a patíns e patinaxe artística catalán da localidade de Calafell, Baix Penedès (Provincia de Tarragona).
Historia
O 9 de xuño de 1952, o cura da parroquia de Santa Creu de Calafell, Jaume Tobella i Llobet, aceptou a idea de poñer en marcha un equipo de hóckey a patíns na localidade como unha sección do Centre Parroquial. A idea naceu logo da celebración en Barcelona do Campionato do Mundo de 1951. O Centre Parroquial xa contaba con seccións de baloncesto, xadrez e tenis de mesa. O presidente do Centre era Vicenç Espinya.
A tempada 1975-76 comezou a construción do actual pavillón municipal e na 1980-81 o club proclamouse campión de primeira división e ascendeu á división de honra.
En 1981 púxose en funcionamento a sección de patinaxe artística do CP Calafell.
A tempada 2010-11 o club conseguiu o ascenso á OK Liga, máxima categoría do hóckey a patíns no Estado español, trinta anos despois de ter participado na máxima categoría por última vez, na tempada 1980-81.
Princé
Princé (en Priskieg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Anatole Le Braz
Anatole Le Braz, nado en Saint-Servais (Côtes-d'Armor) o 2 de abril de 1859 e finado en Menton o 20 de marzo de 1926, foi un escritor bretón en lingua bretoa.
Traxectoria
Tivo como primeira lingua o bretón, xa que os seus pais non falaban francés, e nos ambientes nos que medrou esta era a lingua maioritaria. Foi mestre no instituto Quimper, onde contactou co folclorista François-Marie Luzel. Colaborou coa revista L'Hermine (1889) e en Feiz ha Breizh. En 1898 colaboraría na creación da Keuredigezh Broadel Breizh (Sociedade Nacional da Bretaña) e en 1911 na Unión Rexionalista Bretoa. Era amigo de Francis Gourvil e foi profesor da Universidade de Rennes de 1901 a 1924.
Lingua wymysorys
O wymysorys (wymysiöeryś), tamén coñecido como vilamoviano, é unha lingua xermánica falada na pequena vila de Wilamowice, en Polonia (Wymysoü en wymysorys), na fronteira entre Silesia e Pequena Polonia, preto de Bielsko-Biała. Está considerada unha lingua seriamente ameazada, xa que ten arredor de 70 ou 100 falantes nativos, todos eles bilingües e a maioría de avanzada idade. . Así e todo dende o século XXI o wymysorys amosa signos de revitalización, ensínase a lingua na escola local, aparecen novos autores e a lingua recobra paseniñamente a súa función comunicativa e signo de identidade local.
Stade Auguste Bonal
O Stade Auguste Bonal é un recinto deportivo da cidade de Montbéliard, inaugurado o 11 de novembro de 1931, con capacidade para acoller pouco mais de 20.000 seareiros, no que xoga os seus encontros como local o equipo de fútbol FC Sochaux-Montbéliard da Ligue 1.
O estadio pasou por moitas reformas, a última delas no ano 2000.
Dau Huduni Methai
Dau Huduni Methai (en दाव हुदुनि मेथाइ é un filme indio de 2015 en lingua bodo dirixido por Manju Borah. Está baseado na novela assamesa Dao Hudur Gaan escrita por Rashmirekha Bora e foi adaptado ó guión pola propia directora. Foi producido por Shankar Lall Goenka está protagonizado por Reshma Mushahary, Ahalya Daimary e Nita Basumatary. O filme estreouse no Festival Internacional de Cinema de Montreal o 1 de setembro de 2015.
Dau Huduni Methai conta os efectos da insurxencia e da contrainsurxencia na xente común dende a perspectiva dunha rapaza vítima de violación.
Eliza Bennett
Eliza Hope Bennett, nada en Reading, Berkshire, o 17 de marzo de 1992, é unha actriz e cantante inglesa. É coñecida por interpretar a Meggie Folchart no filme Inkheart, a Tora en Nanny McPhee, a Susan en From Time to Time e a Holly Manson no musical Loserville.
Bieito (nome)
miniatura|300px|[[Bieito de Nursia|San Bieito de Nursia.]] Bieito (pronuncia: biˈejto̝ ), que admite a variante Bento, é un nome galego de orixe latina que tamén presenta a variante culta Benedito, do latín Benedictus (de bene dictus) que significa "ben dito, aquel do quen se fala ben". Os femininos son Bieita e Benedita.
O nome en Galiza
Bieito foi un nome común en galego, sendo San Bieito padroeiro de multitude de parroquias galegas e aparecendo Bieito en multitude de topónimos e microtopónimos: Fonte do Bieito, Rego de San Bieito, O Corgo Bieito, O Bieito etc. San Bieito é considerado un dos santos máis avogosos en Galiza, conta cunha romaría importante en Pontevedra en xullo: Romaría de San Benitiño de Lérez, que conta cunha sonada cantiga popular:
Evolución do nome no galego
Os primeiros documentos en galego antigo onde aparece o nome son do século XIII, o máis común era xa Bieito (grafado de fiferentes xeitos). De aí até o século XV aparece coma: Beneyto (5 ocorrencias), Beneito (1), Beeyto (30), Beeito (9), Beheito (2), Beyto (17), Beito (3), Beytto (1), Byeito (3), Byeyto (5), Bieyto (64) ou Bieito (46) que nos deixan observar os pasos do latín ao galego coa perda da sonora –d–, a vocalización do primeiro elemento do grupo –kt–, a caída do –n– intervocálico e a asimilación ou disimilación das dúas vogais pretónicas. Encontramos tamén outras solucións evolutivas coma a reposición do –n– desaparecido nas formas Beynto (7).
As únicas dúas atestacións recollidas no Tesouro Medieval Informatizado da Lingua Galega (TMILG) coas grafías Beento e Bento pertencen a documentación de Tui e son do século XV. Pero os datos levan a dubidar de que a actual forma estándar portuguesa fose nalgún momento un resultado galego. O que si temos na toponimia son derivados da forma común galega Bieito nos topónimos Bieite (>Benedicti), nome dunha parroquia e cinco localidades galegas e Os Bieites (do apelido derivado de Bieito) na Estrada e tamén da solución Beynto nos topónimos San Baínto no concello de Maside e Baínte (<Benedicti) en Vilamarín (Navaza Blanco / Palacio Sánchez 1999: 769). A correspondencia portuguesa é o topónimo Bente nome dunha freguesía de Vilanova de Famalicão. Ademais, no norte de Portugal Bieito (e Beito) foron formas coñecidas (e usadas) do nome latino até polo menos o século XVI como o testemuña o nome Bieito dun dos rústicos dunha das dúas églogas escritas en portugués por Francisco de Saa de Miranda (1481-1558).
Tamén na nosa documentación medieval encontramos aínda os cultismos Benedicto (5) e Benedito (6) e ademais Benito (4), que é a evolución patrimonial para o castelán polo menos desde o século XV, e que foi desprazando paseniñamente a nosa forma patrimonial.
O nome hoxe en Galiza
A variante galega do nome Bieito lévana 82 varóns en Galiza, cunha media de idade de 20 anos. Aparece nas catro provincias galegas. Non atopamos hoxe en día ningún varón coa variante tamén galega, e coincidente co portugués: Bento. A variante galega Benedito lévana 5 varóns en Pontevedra. As que si son comúns son as formas castelás: Benito aparece especialmente en Galiza (por ser un santo moi venerado) especialmente nas provincias de Ourense e Pontevedra, cun total de 3252 varóns galegos. O nome Benedicto lévano 467 galegos.
Outras personalidades
miniatura|200px|Retrato do galego, [[Benito Xerónimo Feijoo e Montenegro|Bieito Xerome Feijoo Montenegro, o Padre Feijoo.]] miniatura|200px|[[Benedetto Marcello.]] miniatura|200px|[[Bieito Romero, gaiteiro galego.]]
Alejandra Silva
Alejandra María Silva García-Baquero, nada o 16 de febreiro de 1983 na Coruña, é unha empresaria, publicista e activista galega.
Traxectoria
É a filla de Ignacio Silva e Paola García-Baquero. O seu pai é un empresario e antigo vicepresidente do Real Madrid Club de Fútbol. Cando tiña 4 anos, a súa familia mudouse a Madrid e Silva estudou no colexio Mater Salvatoris. Á idade de 15 anos, marchou a Dorset, no Reino Unido e posteriormente volveu a Madrid onde estudou publicidade e mercadotecnia. Após graduarse, comezou a traballar como bolseira nunha axencia de publicidade e en 2005 nunha empresa privada na industria da aviación.
En 2007, Silva promoveu unha iniciativa sen ánimo de lucro xunto coa modelo Karolína Kurková chamada "Beautiful Life Fund", para concienciar sobre a situación dos nenos refuxiados, sen fogar e vítimas da guerra arredor do mundo.
En 2010 participou na fundación do Real Madrid creando ligas de fútbol como medio de integración de nenos desfavorecidos e promocionando o deporte e os seus valores nas comunidades africanas.
A través do seu interese nas organizacións sen ánimo de lucro, Silva coñeceu o actor estadounidense Richard Gere. A súa relación gañou notoriedade na prensa escrita en xuño de 2015. En 2016, Alejandra Silva apoiou a fundación Rais para as persoas sen fogar.
Sinapse química
miniatura|Representación dos principais elementos que interveñen na transmisión dunha sinapse química. Unha onda electroquímica chamada [[potencial de acción viaxa ao longo do axón da neurona. Cando o potencial de acción chega ao terminal presináptico, provoca a liberación dunha vesícula sináptica, segregando unha dose de moléculas neurotransmisoras. O neurotransmisor únese ás moléculas químicas receptoras situadas na membrana doutra neurona, a neurona postsináptica, no lado oposto da fenda sináptica.]]
As sinapses químicas son unións biolóxicas establecidas polas neuronas a través das cales os sinais químicos (neurotransmisores) enviados pola neurona poden pasar a outra neurona ou a unha célula non neuronal, como as células do músculo ou de glándulas. As sinapses químicas permiten que as neuronas formen redes e circuítos no sistema nervioso central e o sistema nervioso funcione, permitindo a percepción, o pensamento e o control de todos os sistemas do corpo.
Nunha sinapse química unha neurona libera moléculas neurotransmisoras nun pequeno espazo (a fenda sináptica) que a separa doura neuronan. Os neurotransmisores encóntranse dentro de vesículas sinápticas, e son liberados na fenda sináptica por exocitose. Estas moléculas atravesas a fenda sináptica e únense despois aos receptores de neurotransmisores na membrana da célula postsináptica. Finalmente, os neurotransmisores deben ser retirados da sinapse por varios mecanismos como a degradación encimática ou a recaptación por transportadores específicos da célula presináptica ou da neuroglía.
O cerebro humano adulto estímase que contén de 1014 a 5 × 1014 sinapses. Cada milímetro cúbico do córtex cerebral contén aproximadamente mil millóns (109) delas.
A palabra "sinapse" vén de "synaptein", que Charles Scott Sherrington acuñaron do grego "syn-" ("xuntos") e "haptein" ("agarrar"). Ademais das sinapses químicas, que son as máis comúns e as sinapses por antonomasia cando non se especifica outra cousa, existen tamén as sinapses eléctricas e o termo tamén se usa en bioloxía para outras unións que non teñen que ver coa transmisión nerviosa como as sinapses inmunolóxicas e sinapses cromosómicas.
Estrutura
As sinapses químicas pasan información direccionalmente desde unha célula presináptica a unha célula postsináptica e son, por tanto, asimétricas en estrutura e función. O terminal axónico presináptico, ou botón sináptico, é unha área especializada do axón da célula presináptica que contén vesículas sinápticas cargadas de neurotransmisores, xunto con outras estruturas de soporte e orgánulos como mitocondrias. As vesículas sinápticas están unidas a zonas da membrana plasmática presináptica en rexións chamadas zonas activas.
Oposta a esta está unha rexión da célula postsináptica que contén receptores para os neurotransmisores; para as sinapses entre dúas neuronas a rexión postsináptica pode encontrarse nas dendritas do corpo celular. Inmediatamente detrás da membrana postsináptica está un elaborado complexo de proteínas entrelazadas chamadas a densidade postsináptica.
As proteínas da densidade postsináptica están implicadas na ancoraxe e tráfico de receptores de neurotransmisores e modulan a actividade destes receptores. Os receptores e a densidade postsináptica encóntranse a miúdo en protrusións especializadas que parten do tronco dendrítico principal chamadas espiñas dendríticas.
As sinapses poden describirse como simétricas ou asimétricas. Cando se examinan con microscopio electrónico, as sinapses asimétricas están caracterizadas por ter vesículas arrredondadas na célula presináptica, e unha prominente densidade postsináptica. As sinapses asimétricas son tipicamente excitatorias. As sinaposes simétricas, ao contrario, teñen vesículas aplanadas ou alongadas, e non conteñen unha densidade postsináptica prominente. As sinapses simétricas son tipicamente inhibidoras.
A fenda sináptica, tamén chamada espazo sináptico, é o espazo que hai entre as células pre- e postsinápticas que ten unha largura duns 20 nm. O pequeno volume da fenda permite que a concentración de neurotransmisor se eleve e diminúa rapidamente.