Plutarco_de_Queronea
As Moralia
miniatura|esquerda|Estatua de [[filósofo, talvez Plutarco. Museo arqueolóxico de Delfos, Grecia.]] Os restos superviventes do seu traballo recompílanse baixo o título de Moralia (traducidos como Obras morais e de costumes). O título non llo deu o propio Plutarco, senón o monxe bizantino Máximo Planudes, que recolleu no século XIII diversos traballos dispersos do autor, e incluso outros considerados hoxe espurios, baixo este rótulo. É esta unha colección ecléctica de setenta e oito opúsculos sobre ética (De virtute morali, De virtute et vitio, De laude ipsius, De garrulitate, De vitando aere alieno, De adulatore et amico, De amicorum multitudine, a fragmentaria Epístola sobre a amizade, Amatorius, Praecepta coniugalia, Consolatio ad uxorem, De fraterno amore); política, considerada de forma realista e en que se contrastan superioridade intelectual dos gregos e superioridade política dos romanos (Praecepta gerendae rei publicae, Ad principem indoctum, An seni res publica gerenda sit); sobre Filosofía e Ciencia (Platonicae quaestiones, De anima- ou da erudición aristotélica -De facie in orbe lunae, De primo frigido-, rexeitando o Estoicismo extremo -De Stoicorum repugnantibus, De communibus notitiis adversus Stoicos- e o Epicureísmo -Non posse suaviter vivi secundum Epicurum, De latenter vivendo-); sobre Teoloxía (De E apud delphos, De Pythiae oraculis, De defectu oraculorum, De sera numinis vindicta, De Iside et Osiride, De Daedalis Plataeensibus, conservado en fragmentos); sobre Zooloxía (Bruta animalia ratione uti, De sollertia animalium De esu carnium I-II); sobre Pedagoxía (Plutarco sostén que o fundamento da educación é a lectura e a escritura e a comprensión do mundo infantil (De audiendis poetis, De audiendo)); sobre crítica e erudición (Commentarii in Hesiodum, Quaestiones in Arati signis, conservadas de forma fragmentaria, De comparatione Aristophanis et Menandri epitome, De Herodoti malignitate, De mulierum virtute, colección de anécdotas históricas, Aetia Romana, Aetia Graeca); de tipo declamatorio (An virtus doceri possit, De fortuna); sobre Historia (De Alexandri Magni fortuna aut virtute, De fortuna Romanorum, De gloria Atheniensium) e de temática miscelánea (Quaestiones Conviviales, en nove libros, a máis ampla obra plutarquea, concibida como un banquete sobre os temas máis diversos; Septem Sapientium Convivium, un imaxinario convite de tradición gnómica entre os antigos Sete Sabios que discuten e enuncian as súas célebres máximas). miniatura|Diálogo Sobre a música de Plutarco, [[1735.]] A forma destes opúsculos é tamén variábel e vacila entre o diálogo, a diatriba estoico-cínica, o tratado ou o discurso epidíctico, o que chamariamos modernamente ensaio. Un dos máis importantes é Sobre Isis e Osiris, pois é o principal documento extenso sobre o culto de Osiris e Isis e ademais é posibelmente a última obra de Plutarco, polo que dalgunha maneira sintetiza o seu pensamento. Baixo o nome de Diálogos píticos agrúpanse tres destes opúsculos: O E de Delfos, Os oráculos da Pitia e A desaparición dos oráculos foron compostos seguramente mentres se achaba ao servizo do templo de Apolo en Delfos. A temática destes diálogos relaciónase con este mundo máxico e escuro: a evolución das respostas oraculares, o rito e o ornato monumental e a decadencia das sedes oraculares. Sobre a Fortuna ou as Virtudes de Alexandre o Grande é unha fonte importante sobre a vida do gran conquistador. Sobre a Malicia de Heródoto podería constituír, como as oracións sobre os feitos de Alexandre, un exercicio retórico e critica o que el ve como o desvío sistemático no traballo de Heródoto. Hai tamén tratados de tipo máis filosófico como o xa citado Sobre a Decadencia dos Oráculos, Sobre a demora da divina vinganza ou Sobre a paz da mente. Ademais, o seu legado inclúe obras máis lixeiras como Odiseo e Grilio, un diálogo humorístico entre o Ulises de Homero e un dos porcos encantados de Circe. Os Moralia foron compostos en primeiro lugar, mentres que a escritura das Vidas ocupou a maior parte das dúas últimas décadas da vida de Plutarco.