cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James Bond
Estudo científico do personaxe
" Historia cultural e apostas estéticas dunha saga popular" é o título dun coloquio organizado pola Biblioteca Nacional de Francia, as universidades de Versalles e Nanterre e o Conservatorio Europeo de Estudos Audiovisuais que reuniu, entre o 16 e o 18 de xaneiro, a un grupo de sociólogos, semiólogos, antropólogos e historiadores de Europa, os Estados Unidos e o Canadá, dispostos a analizar cientificamente o fenómeno ocasionado polo personaxe.
En 1965 xa comezara a ser considerado como obxecto de estudo, desde a publicación do libro de Oreste del Buono e Umberto Eco, Il caso Bond. Posteriormente o libro James Bond, heroe mítico de Gérard Lehman, explicaba a filiación de Bond coa literatura heroica antiga e medieval.
Creación e inspiración
O tamén comandante, James Bond (pertencente ás organizacións CMG e RNVR), foi creado en febreiro de 1952 por Fleming, namentres estaba de vacacións na súa casa localizada en Xamaica, chamada "Goldeneye" -termo que posteriormente empregaría nunha das súas novelas dentro do serial acerca do mesmo personaxe -. Bond fue bautizado así, ao estar baseado nun homónimo que era ornitólogo americano e experto en aves do Caribe. El escribira unha obra titulada "Birds of the WestIndies", da que Fleming posuía unha copia e na que se baseou indirectamente para crear un manuscrito centrado nas aventuras ficticias do comandante Bond. Despois de completar o manuscrito que sería chamado Casino Royale, Fleming permitiu que o lese o seu amigo William Plomer, que era poeta e, posteriormente, o seu editor. A Plomer gustoulle o suficiente como para presentarlle o manuscrito a Jonathan Cape, que terminou editándoo.
Porén, Fleming inspirouse en certos eventos verdadeiros que tiveron lugar durante a súa carreira na División de Intelixencia Naval do Almirantado. Máis notablemente, a base para a primeira novela foi unha viaxe a Portugal que Fleming e o daquela director de Intelixencia Naval, fixeron durante a segunda guerra mundial camiño dos Estados Unidos. Estando en Europa, acudiron a un casino chamado Estoril Casino, que debido ao seu estado neutral con Portugal, tivo unha gran cantidade de espías presentes no réxime da contenda. Fleming reclamou namentres que era eliminado por un axente alemán nun xogo de mesa; pero o director de Intelixencia Naval conta que Fleming unicamente participou con homes de negocios portugueses, cos que fantaseou dándolle o imaxinario distintivo de axentes alemáns unido á súa constante excitación por eliminalos do xogo.
Libros
As novelas sobre o personaxe foron redactadas por Ian Fleming a partir do mes de febreiro de 1952, cando comezou o argumento de Casino Royale cumprindo como administrador do xornal inglés The Daily Express. Ata a súa morte -en 1964-, Fleming logrou publicar un total de 20 novelas e 2 coleccións adicionais conformadas de pequenos relatos. A franquía literaria foi continuada por Kingsley Amis, John Gardner, Charlie Higson e Raymond Benson. O 28 de maio de 2008 publícase a última novela de Bond, escrita esta vez por Sebastian Faulks, Devil May Care, editada en España por Seix-Barral, baixo o título La esencia del mal.
Películas
A partir da década dos 50, a produtora EON obtivo os dereitos legais sobre as novelas de Fleming para a posterior adaptación fílmica de cada unha delas, coa excepción de Casino Royale, cuxos dereitos foron obtidos, na súa totalidade, en 1999. A primeira adaptación do personaxe foi protagonizada por Sean Connery, quen aparecería en seguintes películas de Bond, ata o momento de ser substituído polo actor George Lazenby -que unicamente apareceu nunha adaptación -. Posteriormente continuaron no papel protágonico os actores Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan e Daniel Craig.
O primeiro filme protagonizado por Daniel Craig como James Bond foi Casino Royale, a súa estrea foi en 2006, Quantum of Solace foi o filme sucesor dentro do serial cinematográfico.
One Thing I Should Have Done
"One Thing I Should Have Done" (en galego: Unha cousa que debería ter feito) é unha canción do cantante grecochipriota Giannis Karagiannis. A canción representará a Chipre no Festival de Eurovisión 2015.
Estatina
En 2010, comercializábanse as seguintes estatinas: atorvastatina, fluvastatina, lovastatina, pitavastatina, pravastatina, rosuvastatina e simvastatina. Todas elas están recoñecidas pola Axencia Europea de Medicamentos da Unión Europea e a FDA norteamericana. A cerivastatina foi retirada do mercado polo seu fabricante en 2001. Tamén se dispón de varias preparacións combinadas de estatinas e outros axentes, como ezetimibe/simvastatina. As estatinas son uns medicamentos moi vendidos; por exemplo, en 2005 e só nos Estados Unidos as vendas foron de 18,7 miles de millóns de dólares. A estatina máis vendida é a atorvastatina, que en 2003 chegou a ser o fármaco máis vendido da historia. Como algunhas das patentes xa expiraron, hoxe hai varias estatinas dispoñibles como xenéricos a un prezo menor.
Uso en medicina
Antes de tomar estatinas as recomendacións clínicas prácticas indican xeralmente que se debe intentar modificar o estilo de vida, o que inclúe seguir unha dieta que reduza o colesterol e facer exercicio físico. As estatinas e outros fármacos poden serlles recomendados ás persoas que non conseguen rebaixar o seu nivel de lípidos aos niveis axeitados facendo dietas e cambiando o estilo de vida. As estatinas parecen funcionar igual de ben en homes que en mulleres.
Prevención primaria
A maioría das evidencias obtidas suxiren que as estatinas son efectivas para a prevención de doenzas cardíacas en persoas con hipercolesterolemia, pero que non teñen unha historia clínica de doenza cardíaca. Unha revisión Cochrane de 2013 encontrou un decrecemento no risco de morte e doutros malos resultados para a saúde sen que se atopasen evidencias de danos co uso de estatinas. Outra "revisión" de 2011 chegara a conclusións similares. E unha "revisión" de 2012 encontrou que eran beneficiosas tanto en homes coma en mulleres. Porén, unha revisión de 2010 concluíra que o tratamento de persoas sen historia clínica de doenza cardiovascular reduce os episodios cardiovasculares en homes pero non en mulleres, e non proporciona ningún beneficio en canto á mortalidade en ningún dos sexos. Outras dúas metaanálises publicadas ese ano, unha das cales usou datos obtidos exclusivamente de mulleres, non encontrou que houbese beneficios en canto á mortalidade na prevención primaria.
A Sociedade Europea de Cardioloxía e a Sociedade da Aterosclerose Europea recomendan o uso das estatinas para a prevención primaria, dependendo da liña de referencia estimada do cómputo cardiovascular e os limiares dos niveis de LDL. O National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) dos Estados Unidos recomenda o tratamento con estatinas de adultos cun risco estimado en 10 anos de desnvolver doenzas cardiovasculares que sexa maior do 10%. As directrices do American College of Cardiology e a American Heart Association recomendan o tratamento con estatinas para a prevención primaria de doenzas cardiovasculares en adultos con colesterol LDL > 190 mg/dL. Porén, hai críticos como Steven E. Nissen que dicen que as directrices da AHA/ACC non foron validadas debidamente, sobreestiman o risco polo menos nun 50%, e recomendan as estatinas a pacientes que non se beneficiarán delas, baseándose en poboacións cuxo risco observado é menor do predito polas directrices.
Prevención secundaria
As estatinas son efectivas para reducir a mortalidade de persoas con doenza cardiovascular preexistente. Actualmente tamén se recomendan en pacientes con alto risco de desenvolver doenzas cardíacas. Como media, as estatinas poden rebaixar o colesterol LDL en 1,8 mmol/l (70 mg/dl), o que se traduce nunha diminución estimada do 60% no número de episodios cardíacos (ataques ao corazón, morte cardíaca súbita) e unha redución do 17% do risco de accidente cerebrovascular despois dun tratamento a longo prazo. Teñen menos efecto que os fibratos ou a niacina á hora de reducir os triglicéridos e elevar o colesterol HDL ("colesterol bo").
As estatinas foron estudadas para mellorar o resultado de operacións en cirurxía cardíaca e vascular. A mortalidade e os episodios adversos cardiovasculares reducíronse nos grupos que recibiron estatinas.
Efectividade comparativa
Aínda que non existen comparacións directas, todas as estatinas parecen efectivas sen ter en conta a potencia ou grao de redución do colesterol. Porén, parece haber algunhas diferenzas entre elas, e a simvastatina e a pravastatina parecen superiores en canto aos menores efectos secundarios que producen.
En nenos
En nenos as estatinas son efectivas na redución dos niveis de colesterol en persoas con hipercolesterolemia familiar. Porén, a súa seguridade a longo prazo non está clara. Algúns recomendan que se o cambio no estilo de vida non é dabondo para producir cambios nos niveis de colesterol, a administración de estatina debería empezar aos 8 anos de idade.
Hipercolesterolemia familiar
As estatinas poden ser menos efectivas na redución do colesterol LDL en persoas con hipercolesterolemia familiar, especialmente os que teñen deficiencias xenéticas en homocigose. Estas persoas adoitan ter defectos ou ben nos xenes do receptor de LDL ou da apolipoproteína B, que son ambos responsables da retirada ou aclaramento das LDL do sangue. As estatinas seguen sendo o tratamento de primeira liña para a hipercolesterolemia familiar, aínda que poden ser necesarias outras medidas de redución do colesterol. En persoas con deficiencias en homocigose, as estatinas poden tamén ser útiles, aínda que a altas doses e en combinación con outros medicamentos que reducen o colesterol.
Prevención da nefropatía inducida polo medio de contraste
Unha metaanálise recente de ensaios controlados aleatorizados encontrou que as estatinas podían reducir o risco de nefropatía inducida polo medio contraste nun 53% en persoas que sufriron intervencións de anxiografía coronaria/percutanea (nas que se usa un medio de contraste). O efecto era máis forte entre os que tiñan unha disfunción renal preexistente ou diabetes mellitus.
Efectos secundarios
Os efectos secundarios máis importantes son o incremento de concentración de encimas hepáticos, problemas musculares, e aumento do risco de diabete. Outros posibles efectos adversos son a perda cognitiva, neuropatía, disfunción hepática e pancreática, e disfunción sexual. A taxa á que ocorren ditos eventos foi moi debatida, en parte porque a razón risco/beneficio das estatinas en poboacións de baixo risco é moi dependente da taxa de episodios adversos. Unha metaanálise de grupo Cochrane de ensaios clínicos con estatinas en prevención primaria non atopou probas de que se producira un exceso de episodios adversos entre as persoas tratadas con estatinas comparadas coas tratadas con placebo. Outra metaanálise encontrou un incremento do 39% nos episodios adversos nas persoas tratadas con estatinas en relación coas que recibiron placebo, pero non houbo un incremento de episodios adversos graves. O autor dun estudo argumentou que os episodios adversos son máis comúns na práctica clínica que en ensaios clínicos aleatorizados. Unha revisión sistemática feita pola Canadian Working Group Consensus Conference que tivo en consideración metaanálises publicadas de ensaios clínicos, informes de episodios adversos espontáneos da FDA, e estudos de cohortes publicados chegou á conclusión de que aínda que as metaanálises clínicas subestimaban a taxa de dor muscular asociada co uso de estatinas, as taxas de rabdomiólise son aínda "tranquilizadoramente baixas" e similares ás observadas en ensaios clínicos (un 1-2 por 10.000 pacientes anos). Unha revisión sistemática de Ben Goldacre e outros chegou á conclusión de que só unha pequena fracción dos efectos secundarios dos que se informou en pacientes que tomaban estatinas son realmente atribuíbles ás estatinas.
Efectos cognitivos
Hai informes anecdóticos de declives cognitivos producidos polas estatinas. Unha revisión sistemática da Canadian Working Group Consensus Conference concluíu que as evidencias dispoñibles "non apoian fortemente un efecto adverso importante das estatinas". Outra metaanálise chegou á conclusión de que hai evidencias de calidade moderada de que non producen ningún aumento da demencia, trastornos cognitivos leves ou nos resultados no rendemento cognitivo, aínda que a forza das evidencias é limitada, especialmente a altas doses. En 2012, recoñecendo que houbera un incremento en informes anecdóticos e un aumento da preocupación pola relación das estatinas coa perda de memoria (incluíndo informes de amnesia global transitoria), os despistes e a confusión, a FDA engadiu á etiquetaxe esixida para as estatinas unha advertencia sobre posibles impactos cognitivos. Os efectos descríbense como raros, non graves, e reversibles unha vez cesa o tratamento.
Músculos
En estudos observacionais do 10 ao 15% das persoas que tomaron estatinas experimentou problemas musculares, que na maioría dos casos consistían en dor muscular. As taxas observadas, que son moito maiores que as vistas en ensaios clínicos aleatorizados, foron obxecto dun amplo debate e discusión.
As reaccións raras observadas foron miopatías como a miosite (inflamación dos músculos) ou mesmo rabdomiólise (destrución das células musculares), que pode á súa vez dar lugar a un dano renal grave que pode ser mortal. O risco da rabdomiólise inducida por estatinas increméntase a idades vellas, co uso de medicacións interaccionantes como os fibratos, e co hipotiroidismo. Os niveis de coencima Q10 (ubiquinona) diminúen ao tomar estatinas; ás veces utilízanse suplementos de CoQ10 para tratar a miopatía asociada coas estatinas, aínda que non hai (en 2007) evidencias da súa eficacia. O xene SLCO1B1 (Solute carrier organic anion transporter family member 1B1, membro 1B1 da familia do transportador de anións orgánicos transportador de solutos) codifica un polipéptido transportador de anións orgánicos que está implicado na regulación da absorción das estatinas. En 2008 atopouse que unha variación común deste xene incrementa significativamente o risco de miopatía.
Graham et al. (2004) revisaron os rexistros duns 250.000 pacientes tratados dese 1998 a 2001 coas estatinas atorvastatina, cerivastatina, fluvastatina, lovastatina, pravastatina, e simvastatina. Neles a incidencia de rabdomiólise era de 0,44 por 10.000 pacientes tratados con estatinas distintas da cerivastatina. Pero o risco era unhas 10 veces maior se se utilizaba a cerivastatina, ou se as estatinas estándar (atorvastatina, fluvastatina, lovastatina, pravastatina, ou simvastatina) eran combinadas cun tratamento con fibratos (fenofibrato ou gemfibrozil). A cerivastatina foi retirada do mercado polo seu fabricante en 2001 debido aos problemas que pode producir.
Diabetes
As estatinas están asociadas cun lixeiro incremento do risco de ter diabete (do 2 ao 17% nunha revisión). As doses máis altas teñen maior efecto, pero a diminución do risco de enfermidade cardiovascular compensa o risco de desenvolver diabete.
Cancro
Varias metaanálises non encontraron un incremento do risco de cancro ao tomar estatinas, pero outras atoparon un pequeno risco.
As estatinas poden reducir o risco de cancro esofáxico, cancro colorrectal, cancro gástrico, hepatocellular carcinoma, e posiblemente de cancro de próstata. Parece que non teñen efecto sobre o risco de ter cancro de pulmón, cancro renal, cancro de mama, cancro pancreático, ou cancro de vexiga.
Interaccións con outros fármacos
A combinación de calquera estatina cun fibrato ou niacina, que son fármacos doutro tipo que tamén reducen o colesterol, incrementa o risco de rabdomiólise a case 6,0 por 10.000 persoas-anos. É especialmente prudente monitorizar os encimas hepáticos e a creatina quinase nos pacientes que toman altas doses de estatinas ou nos que toman combinacións estatinas/fibratos, e é obrigado facelo en caso de presentarse cambras musculares ou deterioración da función renal.
O consumo de pomelos ou de zume de pomelo inhibe o metabolismo de certas estatinas. As laranxas amargas poden ter un efecto similar. As furanocoumarinas do zume de pomelo (é dicir bergamotina e dihidroxibergamotina) inhiben o encima citocromo P450 CYP3A4, que está implicado no metabolismo da maioría das estatinas (porén, é un inhibidor importante só da lovastatina, simvastatina, e en menor medida da atorvastatina) e algúns outros medicamentos (crese que os responsables son os flavonoides, é dicir, a narinxina). Isto incrementa os niveis de estatinas, o que aumenta o risco de efectos adversos relacionados coa dose (como a miopatía/rabdomiólise). A prohibición absoluta do consumo de zume de pomelo para os que están tomando estatinas é discutido.
Os inhibidores da protease e as estatinas tomados xuntos poden incrementar os niveis sanguíneos de estatinas e incrementar o risco de danos musculares (miopatía). A forma máis grave de miopatía, a rabdomiólise, pode danar os riles e orixinar insuficiencia renal, que pode ser mortal.
Mecanismo de acción
As estatinas actúan inhibindo competitivamente o encima HMG-CoA redutase, o primeiro encima comprometido na vía do mevalonato, que converte o HMG-CoA en mevalonato. Como as estatinas son similares en estrutura ao HMG-CoA a nivel molecular, poden entrar no sitio activo do encima e competir co substrato nativo (HMG-CoA). Esta competición reduce a velocidade á que a HMG-CoA redutase produce mevalonato, que é a seguinte molécula da ruta que sintetiza o colesterol. A reacción concreta inhibida é: 400px
Os fungos Penicillium e Aspergillus producen varias estatinas naturais como metabolitos secundarios. Estas estatinas naturais probablemente funcionan no medio ambiente inhibindo os encimas HMG-CoA redutases noutras especies de bacterias e fungos que compiten coa especie que as produce.
Inhibición da síntese de colesterol
Ao inhibiren a HMG-CoA redutase, as estatinas bloquean a vía de síntese do colesterol no fígado. Isto é significativo porque a maioría do colesterol circulante ten oríxe endóxena (sintetízase dentro do corpo) en vez de proceder da dieta. Cando o fígado xa non pode producir colesterol, on niveis sanguíneos de colesterol baixan. A síntese de colesterol parece acontecer principalmente pola noite, polo que as estatinas, que teñen unha vida media curta, adoitan tomarse pola noite para maximizar o seu efecto. Os estudos realizados indican reducións de LDL e de colesterol total maiores cando se toma a estatina de acción de curta duración simvastatina pola noita en vez de pola mañá, pero non se observou diferenzas coa estatina de acción longa atorvastatina.
Incremento da captación de LDL
En experimentos con coellos demostrouse que os hepatocitos perciben os niveis reducidos de colesterol no fígado e tratan de compensalos sintetizando receptores de LDL para captar colesterol da circulación sanguínea. Isto realízase por medio de proteases que clivan as proteínas que se unen ao elemento regulador de esterol unidas á membrana, as cales despois migran ao núcleo celular e únense aos elementos de resposta aos esterois. Seguidamente, os elementos de resposta aos esterois facilitan o incremento da transcrición doutras proteínas, principalmente o receptor de LDL. O recptor de LDL é transportado intracelularmente ata as membranas plasmáticas das células do fígado e alí únese a partículas circulantes de LDL e VLDL (informalmente chamadas "colesterol malo"), mediando a súa captación no fígado, onde o colesterol é reprocesado orixinando sales biliares e outros subprodutos. Os sales biliares segréganse ao duodeno durante a dixestión das graxas e despois reabsórbense no xexuno e íleo.
Decrecemento da prenilación de proteínas específicas
As estatinas, ao inhibiren a vía da HMG CoA redutase, inhiben simultaneamente a produción de colesterol e tamén a prenilación de proteínas específicas. Este efecto inhibitorio sobre a prenilación de proteínas pode estar implicado, polo menos parcialmente, na mellora da función endotelial, a modulación da función inmunitaria, e noutros beneficios cardiovasculares pleiotrópicos das estatinas,     así como no feito de que outros fármacos que rebaixan o nivel de LDL non mostren nos estudos os mesmos beneficios sobre o risco cardiovascular que mostran as estatinas, e pode tamén explicar certos beneficios observados na redución do cancro coas estatinas. Ademais, o efecto inhibidor sobre a prenilación de proteínas pode tamén estar implicado en varios efectos secundarios non desexados asociados coas estatinas, incluíndo a dor muscular (miopatía) e o nivel elevado de azucre no sangue (diabete).
Outros efectos
Como se indicou antes, as estatinas presentan accións que van alén da actividade de rebaixar os lípidos circulantes na prevención da aterosclerose. O ensaio ASTEROID mostrou evidencias ultrasónicas directas de regresión de ateromas durante a terapia con estatinas. Os investigadores presentaron a hipótese de que as estatinas preveñen a enfermidade cardiovascular por medio de catro mecanismos que se propuxeron (todos os cales foron suxeitos de amplas investigaciós biomédicas), que son:
En 2008, o estudo JUPITER mostrou que se notaban beneficios naqueles pacientes que non tiñan unha historia clínica de colesterol alto ou enfermidade cardíaca, senón só de niveis elevados de proteína C reactiva. Porén, as conclusións deste estudo foron polémicas.
Formas dispoñibles
As estatinas están divididas en dous grupos: as derivadas de fermentacións e as síntese. Na táboa inclúense os nomes comerciais, que poden variar dun país a outro:
A potencia para rebaixar o nivel de LDL varía entre os distintos axentes. A cerivastatina é a máis potente (pero foi retirada do mercado en 2001 polo seu risco de causar rabdomiólise grave), seguida (en orde de potencia decrecente) pola rosuvastatina, atorvastatina, simvastatina, lovastatina, pravastatina, e fluvastatina. A potencia relativa da pitavastatina non se determinou.
miniatura|dereita|O fungo culinario [[Pleurotus ostreatus, contén de forma natural lovastatina.]] Algúns tipos de estatinas aparecen de forma normal na natureza, e poden encontrarse en alimentos como o fungo Pleurotus ostreatus e o arroz de lévedo vermello. En ensaios clínicos controlados aleatorizados observouse que estes alimentos reducen o colesterol circulante, pero a calidade dos ensaios considérase baixa. Debido á expiración dalgunhas patentes, a maioría das marcas de maior éxito de estatinas teñen xenéricos desde 2012, incluíndo a atorvastatina, que é o fármaco máis vendido.
Historia
En 1971, o bioquímico xaponés Akira Endo, que traballaba para a compañía farmacéutica Sankyo, empezou a buscar un fármaco que rebaixase os niveis de colesterol. As investigacións feitas daquela xa demostraran que o colesterol se fabricaba principalmente no corpo no fígado, utilizando o encima HMG-CoA redutase. Endo e o seu equipo pensaron que certos microorganismos podían producir inhibidores deste encima para defenderse doutros organismos, xa que o mevalonato é un precursor de moitas substancias necesarias para o mantemento das paredes celulares de moitos organismos (ergosterol) ou do citoesqueleto (isoprenoides), polo que estudaron moitos organismos. O primeiro axente que identificaron foi a mevastatina (ML-236B), molécula producida polo fungo Penicillium citrinum.
Un grupo británico illou o mesmo composto de Penicillium brevicompactum, e deulle o nome de compactina, e publicou o seu informe en 1976. O grupo británico mencionou as propiedades antifúnxicas do produto, pero non fixo mención á inhibición da HMG-CoA redutase.
A mevastatina nunca foi comercializada debido aos seus efectos secundarios adversos sobre tumores, deterioración muscular, e ás veces a morte de cans de laboratorio. P. Roy Vagelos, científico xefe e posteriormente director executivo de Merck & Co, estaba interesado neste produto, e fixo varias viaxes ao Xapón desde 1975. En 1978, Merck illara a lovastatina (mevinolina, MK803) do fungo Aspergillus terreus, que se comercializou en 1987 como Mevacor.
Para comercializar de forma efectiva as estatinas, Merck tivo que convencer á xente dos perigos de ter un nivel alto de colesterol, e aos doutores de que as estatinas eran seguras e prolongarían moitas vidas. Como resultado das campañas públicas, a xente nos Estados Unidos empezou a familiarizarse cos valores dos niveis normais de colesterol e a diferenza entre o colesterol "bo" e "malo", e compañías farmacéuticas rivais empezaron a producir as súas propias estatinas, como a pravastatina (Pravachol), fabricada por Sankyo e Bristol-Myers Squibb. En abril de 1994, anunciáronse os resultados dun estudo patrocinado por Merck, o Scandinavian Simvastatin Survival Study. Os investigadores probaron a simvastatina, posteriormente vendida por Merck como Zocor, en 4.444 pacientes con altos niveis de colesterol e enfermidades cardíacas. Cinco anos despois, o estudo concluíu que os pacientes mostraban unha redución do 35% no seu colesterol, e as súas posibilidades de morrer por un ataque ao corazón foran reducidas nun 42%. En 1995, Zocor e Mevacor fixeron que Merck gañase uns mil millóns de dólares. Endo foi premiado co Premio do Xapón de 2006, e co Premio de Investigación Médica Clínica Lasker-DeBakey en 2008 pola súa "investigación pioneira nunha nova clase de moléculas" para "baixar o colesterol". Endo entrou no National Inventors Hall of Fame de Alexandria, Virxinia en 2012. Michael C. Brown e Joseph Goldstein, que gañaron o Premio Nobel por traballos relacionados co colesterol, dixéronlle a Endo: "Os millóns de persoas cuxas vidas serán prolongadas por medio da terapia con estatinas débeno todo a Akira Endo."
Investigación
Continúan as investigacións noutras áreas nas que estatinas específicas parecen ter efectos favorables, como a demencia, cancro de pulmón, cataratas, hipertensión arterial, e cancro de próstata.
Gran Premio de Francia de 1979
miniatura|330px|O Renault RS10 primeiro coche turbo que gañou unha carreira de Gran Premio O Gran Premio de Francia de fórmula 1 de celebrouse no Circuíto de Dijon-Prenois en Francia o 1 de xullo de 1979. Foi a oitava proba da tempada de Fórmula Un de, o 57º Gran Premio de Francia.
Resumo da carreira
Foi a primeira vitoria dun coche con turbo na Fórmula Un, Renault superou os problemas de fiabilidade que afectaran inicialmente a seu coche. Para Jean-Pierre Jabouille foi unha vitoria na súa terra natal, pilotando un coche francés (Renault), con pneumáticos franceses (Michelin), cun motor francés (Renault), e combustible francés (Elf). Jabouille foi o primeiro francés en gañar o Gran Premio de Francia desde Jean-Pierre Wimille en 1948.
A carreira é recordada por presentar unha das batallas máis feroces para acadar o segundo lugar, entre o piloto de Ferrari Gilles Villeneuve e o piloto de Renault René Arnoux, en varias ocasións durante as últimas voltas tocábanse cas rodas e intercambiaban as posicións. Esta loita é citada a miúdo como unha das máis memorables das carreiras de Fórmula Un. Villeneuve, que pasou a liña de meta a menos dun cuarto de segundo por diante de Arnoux, máis tarde describiu a loita como "o meu mellor recordo dunha carreira de Gran Premio".
Sab Shimono
Sab Shimono, nado como Saburo Shimono en Sacramento o 31 de xullo de 1937, é un actor estadounidense de ascendencia xaponesa que apareceu en ducias de filmes e programas televisivos.
Vida persoal
Mantivo unha relación co escritor Steve Alden Nelson dende 2001. A parella rexistrouse como parella doméstica en abril de 2005 e casou en San Diego o 23 de xuño de 2008.
Blue Air
Blue Air é unha aeroliña baseada en Bucarest, cos seus principais centros de conexión no aeroporto de Bucarest-Henri Coandă e no aeroporto de Turín. Dende o ano 2016 converteuse na maior aeroliña romanesa en pasaxeiros transportados. Ese ano voaron coa compañía 3,6 millóns de pasaxeiros, cun significativo incremento en relación aos 2 millóns do ano anterior. En maio de 2017 Blue Air voaba a 70 destinos. A pesar de operar como unha aeroliña de baixo custo, a compañía introduciu bocadillos e bebidas gratis nos voos curtos, e comida quente, aperitivos e bebidas nos voos longos. Este é un feito nada habitual nunha aeroliña de baixo custo, máis aínda cando en aeroliñas tradicionais de "servizo completo" como British Airways se retiraron as comidas, aperitivos e bebidas gratis en 2017.
Frota
miniatura|250px|[[Boeing 737-800 de Blue Air aterrando no aeroporto de Lisboa]] En xuño de 2017 a frota de Blue Air estaba formada polos seguintes avións:
Santa Mariña, Esmeriz, Chantada
Santa Mariña é un lugar da parroquia de Esmeriz, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente á provincia de Lugo. Segundo o INE tiña 5 habitantes en 2017, 2 homes e 3 mulleres.
Monte da Picaraña
miniatura|Un dos enormes penedos do monte.
O Monte da Picaraña é unha montaña situada entre os concellos de Ponteareas e Mondariz, na comarca do Condado, de 387 m de altitude. Posúe dous cumios, un deles coroado cunha cruz monumental. O monte ten sona polos grandes penedos de granito nos seus bicos. Conta cunha área de lecer con grellas, albergue, capela, viacrucis e os restos dun antigo castelo.
Santa Mariña, Esmeriz, Chantada
Toponimia
O topónimo, haxiotopónimo, fai referencia a unha santa, en latín.
Monte da Picaraña
Patrimonio natural
miniatura|Pena do Equilibrio. O monte conta cunha gran riqueza botánica malia ser testemuña de numerosos lumes estivais. Cun pasado vexetal formado principalmente por mato, hoxe en día, ademais da existencia de especies exóticas coma eucaliptos ou piñeiros, aínda fican exemplares de carballos e sobreiras, así coma outras especies do bosque atlántico.
Mais se por algo é coñecido este monte é polas formación xeolóxicas senlleiras. O monte conta no seu cumio con numerosos penedos de gran tamaño, moitos deles ligados a antigas lendas locais, entre os que salientan a Pena do Equilibrio e a Pena dos Namorados, moi visitada por mozas casadeiras.
Historia e patrimonio histórico
O monte foi un lugar habitado dende o Paleolítico, polas súas condicións de habitabilidade favorábeis. Coma ocorre con outros moitos montes en Galicia, o seu cumio foi lugar de devoción celta dende tempos castrexos e galaicos. Hoxe en día a pegada fica a xeito de romaxe popular, que se celebra o primeiro de maio e á que acoden veciños das aldeas próximas especialmente de Ponteareas e de San Lourenzo de Oliveira. Neste lugar entre outeiros atópase a Capela da Santa Cruz, ergueita no ano 1907 e que salienta pola súa senlleira fachada abrancada. Da capela parte un viacrucis con cruces dos anos 50 que substituíron os vellos cruceiros. O viacrucis remata no cumio do outeiro máis baixo (358 m) cunha cruz monumental (restaurada en 2012). Dende este outeiro hai boas vistas de todo O Condado e o val do río Tea. Dende o bico maior óllase ben o Castelo de Sobroso, situado nunha das abas do monte. No curuto do outro outeiro situado ao norte, 27 m. máis alto ca o anterior, erguíase o castelo da Picaraña, do que só quedan uns vestixios.
No lugar onde se acha a Pena dos Namorados atopáronse elementos paleolíticos e da Idade de Ferro, coma machadas. Ademais sábese da existencia dun castro, que aínda non foi estudado ni escavado. o castro foi posteriormente romanizado e parte das súas construcións defensivas aproveitáronse para a construción do castelo medieval.
Nas abas do propio monte atópanse elementos culturais tan importantes coma o convento de San Diego de Canedo, o castro de Troña ou, moi achegado, o coñecido castelo de Sobroso.
Castelo da Picaraña
Disque dende o castelo, Pedro Madruga ollaba moi de preto o inimigo castelo de Sobroso, contaba para a súa defensa de 5.000 soldados e 1.000 cabaleiros. Coas Revoltas irmandiñas o castelo de Sobroso foi derrubado, pero Diego García Sarmiento reconstrúe a fortaleza. Pouco despois Pedro Madruga recupéraa para a casa dos Soutomaior pero por pouco tempo, pois co seu encarceramento en Benavente (1477-1478) os Sarmiento volven a ocupar o castelo de Sobroso. Finalmente non deu conseguido se facer con Sobroso. Posibelmente o forte da Picaraña foi unha fortaleza discreta comparada co Castelo de Sobroso ou do tamén desaparecido e próximo castelo de Cans, no Porriño.
Foran os Reis Católicos, inimigos de Pedro Madruga e dos Irmandiños, os que, en 1482 derrubaron finalmente o forte xunto con moitos outros castelos do Reino de Galicia, incluído Sobroso. Os textos da época de Vasco de Aponte din:
miniatura|A Pena dos Namorados. Do castelo hoxe só fican restos de perpiaño ciscados polas ladeiras e anacos de tégulas e cerámica espallados polo lugar. O terreo foi no pasado achaiado, o que degradou moito o sitio arqueolóxico. Salientan os restos da muralla e da torre da homenaxe sobre o Penedo da Anduriña. E é que os propios penedos do lugar formaban parte dos muros, alxibes etc. Nalgúns penedos chans poden apreciarse treitos de rebaixes na rocha onde arrincaba a cantaría como alicerces dos muros do castelo. Incluso existen unha escaleiras labradas na rocha de acceso á torre, onde aparecen marcas de ancoraxe das portas. Na parte baixa hai restos do patio de armas, que aínda conserva unha superficie socalcada e un acceso semipavimentado. Máis abaixo poderían estar as cortes dos cabalos do castelo, e o acceso sería entre dous grandes penedos.
Lendas
A lenda principal fala da obsesión de Pedro Madruga na vixilancia do castelo de Sobroso, cousa que case de seguro é certa. Disque na torre da homenaxe do forte da Picaraña instalaron unha catapulta que asediaba o castelo do Sobroso. Nas escaleiras de acceso á torre da homenaxe, labradas na rocha, di a lenda que é o lugar onde o cabalo dun cabaleiro cristián botou a voar cando fuxía dos mouros, e que hoxe aínda se conservan as pegadas das ferraduras nos chanzos da rocha.
O que non é tan seguro é a lenda que fala da existencia dun sistema de túneles e covas que comunicabas os dous castelos. A lenda conta do namorar entre os herdeiros de ambos os dous castelos, a filla do castelán de Sobroso co rapaz galego fidalgo da Picaraña. O mozo agardaba todas as noites a visita da rapariga, que chegaba á Picaraña coa súa doncela polos pasadizos subterráneos. Certo día foron descubertos polo pai da moza, que encerrou o mozo de por vida nos alxubes do castelo de Sobroso.
Talorc mac Achiuir
Talorc mac Achiuir é un rei lendario dos pictos que só é coñecido por aparecer nas listas reais.
Oshakati
miniatura|250px|O antigo mercado de Oshakati, demolido en 2016 miniatura|250px|O novo mercado de Oshakati
Oshakati é unha cidade de Namibia, unha das máis desenvolvidas da zona coñecida como Ovambolandia, no norte do país.
Desde xullo de 1966 é a capital da Rexión de Oshana, a segunda máis densamente poboada das catorce rexións namibianas.
Xeografía
Situada a 1 074 msnm, está comunicada pola a B1, a autoestrada principal de Namibia, que une a fronteira con Suráfrica, a través da capital Windhoek, coa fronteira de Angola. Ademais, a cidade comparte un pequeno aeroporto coa súas veciñas cidades de Ondangwa e Ongwediva.
No seu conxunto, forma a segunda maior concentración poboacional de Namibia despois de Windhoek, pero aínda carece de infraestruturas básicas e da maioría dos servizos e instalacións que normalmente se achan en zonas urbanas deste tamaño. A maioría das empresas do norte de Namibia sitúanse aquí, subministrando unha cantidade importante de emprego.
Historia
En abril de 2006 foi inaugurado o novo edificio do Consello Municipal de Oshakati polo presidente de Botsuana, Festus Mogae.
A cidade de Oshakati no ano 2011 tiña unha poboación de 36 541 habitantes.
Na actualidade, a súa alcaldesa é Katrina Shimbulu.
Cultura
O Concello de Oshakati organiza a exposición anual Oshakati Totem Expo, que combina a celebración das tradicións locais cunha moderna exposición empresarial.
O evento organizado por primeira vez o 9 de xuño de 2012 polo daquela gobernador de Oshana Clemens Kashuupulwa. Ten lugar anualmente durante un período de catro días nos meses de xuño ou xullo.
Doade, Carballedo, Cerdedo-Cotobade
Doade é un lugar da parroquia de Carballedo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE no ano 2007 tiña 3 habitantes (un home e dúas mulleres), 4 menos ca en 2005.
Marentes
O topónimo galego Marentes pode facer referencia a:
Shang Yang
Shang Yang (en 商鞅), nado en Wey (reino Zhou) arredor de 390 a.C. e finado en 338 a.C., tamén coñecido como Wei Yang (en 衞鞅) e orixinalmente apelidado Gongsun, foi un filósofo e político chinés. Foi un destacado estudoso legalista. Foi un estadista e reformador do estado de Qin durante o período dos estados guerreiros da antiga China. As súas políticas supuxeron os fundamentos administrativos e políticos que permitirían aos Qin a conquistar toda a China, unificando o país por primeira vez e establecendo a dinastía Qin. El e os seus seguidores contribuíron ao Libro do Señor Shang, obra fundacional do que modernamente se chamou legalismo.
Traxectoria
Shang Yang naceu como o fillo dunha concubina da familia gobernante do estado Wey (衛). O seu apelido (氏, nome da liñaxe) era Gongsun e o seu nome persoal Yang. Como membro da familia Wey, tamén foi coñecido como Wei Yang.
De novo, Yang estudou dereito e obtivo un posto co primeiro ministro Shuzuo de Wei (魏 ). Co apoio do duque Xiao de Qin, Yang abondonou a súa baixa posición con Wei para converterse no conselleiro xefe con Qin. As súas numerosas reformas transformaron o periférico estado de Qin nunha potencia militar e nun reino fortemente centralizado. Os cambios a un sistema legal do estado (que se dicían que estaban baseados no Canon das leis de Li Kui) impulsaron a Qin á prosperidade. Mellorando a administración mediante a énfase na meritocracia, as súas políticas debilitaron o poder dos señores feudais.
En 341 a.C., Qin atacou o estado de Wei. Yang en persoa levaron o exército Qin a vencelo, e finalmente Wei cedeu a terra occidental do río Amarelo a Qin. Polo seu papel na guerra, Yang recibiu quince cidades en Shang como o seu feudo persoal e pasou a ser coñecido como señor Shang (Shang Jun) ou Shang Yang. Segundo os Arquivos do Grande Historiador, con estas conexións persoais mentres servía na corte de Wei, Shang Yang invitou a Gongzi Ang, xeneral de Wei, a negociar un tratado de paz. Segundo Ang chegou, foi tomado prisioneiro, e o exército de Qin atacou, vencendo con éxito os seus opoñentes.
Mark Edward Lewis identificou a súa reorganización do exército como responsable do plan de ordenar as estradas e os campos no norte da China. Isto puido chegar lonxe, mais Yang era máis un reformador militar que un legal. Yang supervisou a construción de Xiangyang.
A escola de pensamento de Shang Yang foi favorecida polo emperador Wu de Han, e John Keay menciona que a figura Tang de Du You foi dirixida por Shang Yang.
Morte
Profundamente odiado pola nobreza Qin, Yang non puido sobrevivir á morte do duque Xiao de Qin. O seguinte gobernante, o rei Huiwen, ordenou a exterminación contra Yang e a súa familia para fomentar a rebelión. Yang previamente humillara o novo duque "provocando que fose castigado por unha ofensa como se fose un cidadán ordinario". Segundo o Zhan Guo Ce, Yang foi esconderse e nun momento Yang tratou de quedar nunha pousada. O don rexeitouno porque ía contra as leis que Yang puxera en marcha admitir un hóspede sen identificación.
Yang foi executado mediante jūliè (車裂, desmembramento mediante cinco carros, gando ou cabalos); Toda a súa familia foi executada. A pesar da súa morte, o rei Huiwen mantivo as reformas establecidas por Yang. Consérvanse outras versións alternativas da morte de Yang. Segundo Sima Qian, Yang escapou primeiro a Wei. Porén, aló foi odiado e pola súa anterior traizón a Gongzi Ang e foi expulsado. Yang foi entón ao seu feudo, onde levantou un exército rebelde, mais morreu en combate. Trala batalla, o rei Hui de Qin desmembrou o cadáver de Yang mediante carros como advertencia cara a outros.
Rego, Arcillá, Cospeito
Rego é un lugar da parroquia de Arcillá no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
League of Gods
League of Gods (en 3D封神榜) é un filme de 2016 de fantasía dirixido por Koan Hui e Vernie Yeung. Está baseado na novela Fengshen Yanyi de Xu Zhonglin e está protagonizado por Jet Li, Tony Leung, Fan Bingbing, Louis Koo, Huang Xiaoming, Angelababy, Wen Zhang, e Jacky Heung. Estreouse na China o 29 de xullo de 2016.
Siemens (unidade)
O siemens (símbolo S) é a unidade derivada do SI para a medida da condutancia eléctrica. É chamada así polo enxeñeiro alemán Werner von Siemens.
A condutancia eléctrica represéntase coa letra G nas fórmulas e ten de unidade o siemens, e a súa inversa, a resistencia eléctrica, represéntase coa letra R, e ten de unidade o ohm.
Onde I é a intensidade eléctrica ou corrente eléctrica, e V é a voltaxe (tamén chamada tensión ou diferenza de potencial eléctrico).
Denominacións anteriores
Esta unidade tamén se denominaba mho (por ser a unidade inversa do ohm), porque a condutancia é a inversa da resistividade, pero este nome non está nos costumes e normas actuais. Representábase cun ípsilon latino maiúsculo (Ʊ) - unha letra omega maíúscula invertida (℧) -.
Gartnait II Duberr dos pictos
Gartnait II Duberr dos pictos é un rei lendario dos pictos que gobernou durante o século IV e que só é coñecido polas listas reais.
Salamanca (automoción)
Salamanca foi un fabricante español de automóbiles con sede en Madrid de 1902 ata 1907.
Historia da Compañía
A compañía foi fundada por Carlos de Salamanca y Hurtado de Zaldívar (Marqués de Salamanca) en Madrid. Carlos Salamanca nese momento era un importador de Rolls-Royce en España. En 1902 comezaron a produción dos seus propios automóbiles. En 1907 terminou a produción. A empresa centrouse en 1907 só na distribución de vehículos de motor, e funciona agora baixo o nome de Carlos de Salamanca S.A. o importador español de Ferrari, Jaguar, Maserati, Bentley, Aston Martin, Land Rover e Harley-Davidson. .
Vehículos
Os compoñentes como motores, caixas de cambio e diferenciais importábanse de Francia e montábanse nun bastidor de madeira feito e completado a man. Unha característica especial dos vehículos Salamanca foi o desenvolvemento dun refrixerador, que se colocaba en tubos de serpentina verticalmente na parte dianteira dos vehículos.
Un vehículo desta marca atópase o museo do automóbil 'Col·lecció d'Automòbils de Salvador Claret' en Sils.
Bob Bondurant
Robert "Bob" Bondurant, nado en Evanston (Illinois) o 27 de abril de 1933 e finado en Paradise Valley, Arizona, o 12 de novembro de 2021, foi un piloto de automobilismo e motociclismo estadounidense. Correu para os equipos Shelby American, Ferrari e Eagle.
Traxectoria
Durante a súa adolescencia pilotou unha motocicleta Indian en óvalos de terra. En 1956 cambiou a Morgan e empezou a chamar a atención cando gañou o Campionato de produción "B" da Costa Oeste, nun Chevrolet Corvette gañando 18 de 20 carreiras.
O concesionario de Santa Barbara de Chevrolet, Shelly Washburn contratou a Bondurant en 1961 para pilotar o seu # 614 Corvette de 1959. Algúns dos mellores duelos de Corvette foron entre el e David McDonald na costa oeste durante a década dos 60. No Gran Premio L.A. Times en outubro de 1962, Bondurant pilotou o novo Corvette Z06 Stingray de Washburn de 1963. Entre 1961 e 1963, gañou 30 das 32 carreiras en Corvettes de Washburn.
miniatura|left|The Shelby Daytona Cupé pilotado por Bondurant e Jochen Neerpasch nos [[1000 km de Nürburgring de 1965.]] En 1963 converteuse en membro do equipo Ford Cobra de Carroll Shelby, gañando a súa primeira carreira na Continental Divide Raceway en Colorado, seguida dunha vitoria na xeral na carreira de The Times Grand Prix GT en Riverside en outubro de 1963. Para a tempada da FIA de 1964, despois de terminar a segunda no GT en Sebring, Bondurant estivo en Europa competindo cos novos 289 FIA Cobras na Targa Florio, Spa e Nurburgring. A súa vitoria máis coñecida foi gañar a clase GT nas 24 Horas de Le Mans de 1964 no novo Cobra Daytona Coupe de Shelby con Dan Gurney como co-piloto. En 1965, Bondurant gañou o Campionato Mundial de Fabricantes da FIA para Shelby American e Ford, gañando sete das dez carreiras contra o dominante Ferrari 250 GTO en Europa. O mesmo ano pilotou un coche de Fórmula 1 de Ferrari no Gran Premio dos Estados Unidos de 1965 en Watkins Glen International e pilotou un Lotus 33 para Reg Parnell no seguinte Gran Premio de México de 1965.
En 1966 Bondurant traballou como consultor técnico para a película de John Frankenheimer Grand Prix e adestrou o actor principal da película James Garner para conducir coches de Fórmula nas secuencias de carreiras. Bondurant tamén pilotou un BRM en cinco Grandes Premios para Team Chamaco Collect, finalizando 4º no Gran Premio de Mónaco de 1966. Terminou a tempada de Fórmula 1 en América do Norte en dúas carreiras, pilotando un Eagle para o Anglo American Racers de Dan Gurney.
En 1967 pilotou nas CanAm series e nun Corvette L88 Coupe de Le Mans liderou a clase GT ata que fallou un pasador no inicio da mañá. Máis tarde aquel mes mentres pilotaba un McLaren, en Watkins Glen, rompeulle o brazo de dirección a 241´4 km/h achegandose a sección Loop-Chute de Watkins Glen (a actual curva 5, pero sen a zona de escape, que foi instaladada en 1992). Bondurant sufriu grandes lesión nas costelas, pernas, pés e o que é máis grave, lesións nas costas no accidente posterior no que o seu coche envorcou oito veces. Os médicos dixéronlle que seguramente non volvería camiñar, pero a través da coraxe e do traballo duro superou as súas feridas.
Mentres se recuperaba, Bondurant redactou unha idea para unha escola de condución de alto rendemento tomando como base as experiencias que tiña de adestrar a James Garner para a película "Grand Prix". A Bob Bondurant School of High Performance Driving abriu a comezos de 1968 en Orange County International Raceway e trasladouse a Ontario e posteriormente mudouse a Sonoma, onde foi unha figura importante no desenvolvemento da pista. Nissan Motor Company (baixo a marca Datsun en EE. UU.) Foi o socio patrocinador de Bondurant na súa escola dende o seu inicio e continuou nese papel na escola de condución de Sonoma Raceway.
Na carreira de xuño de 1969 da dura carreira Baja 500, Bondurant co co-piloto Tony Murphy tomou o primeiro posto na clase de turismo pilotando un SC / Rambler do equipo "American International Racers" de James Garner que foi patrocinado por American Motors Corporation (AMC).
Bondurant fixo catro saídas na NASCAR, todos no Riverside International Raceway, o seu mellor final foi 18º en 1981.
Bondurant foi instrutor de condución dos actores James Garner, Paul Newman, Clint Eastwood, Robert Wagner, Tim Allen, Tom Cruise, e Nicolas Cage.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
O Sisto, Arcillá, Cospeito
O Sisto é un lugar da parroquia de Arcillá no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 19 habitantes (7 homes e 12 mulleres).