cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Confucio
Legado
miniatura|upright|Confucio xunto con [[Moisés e Mahoma entre os maiores lexisladores do pasado, por Jean-Baptiste Mauzaisse (1827), Palacio do Louvre]] Durante a segunda metade da época na que a China estivo rexida pola dinastía Chou, antes de Confucio, o goberno central sufriu un proceso de dexeneración e decadencia, e as intrigas e a relaxación de costumes xeneralizáronse. Confucio lamentaba a desorde característica daqueles tempos, así como a ausencia de modelos morais que reverteran tal situación. Por iso, chegou á conclusión de que o único remedio era recuperar e difundir entre a poboación os principios e preceptos dos sabios da antigüidade. Por este motivo instruía aos seus estudantes nos clásicos da literatura chinesa. Tamén subliñou a importancia da música chinesa, que naquela época tiña funcións cerimoniais e relixiosas nas prácticas do estado e do culto. Propugnou o gran valor do poder do exemplo. Os gobernantes, dicía, só poden ser grandes se levan vidas exemplares e guíanse por principios morais. Desta forma, os cidadáns dos seus estados terían o necesario estímulo para alcanzar a prosperidade e a felicidade.
Dous dos máis famosos seguidores posteriores de Confucio fixeron fincapé en aspectos radicalmente diferentes das súas ensinanzas. Nos séculos posteriores á súa morte, Mencio (孟子) e Xunzi (荀子) ambos compuxeron importantes ensinanzas que elaboraban de diferentes xeitos as ideas fundamentais asociadas a Confucio. Mencio (século IV a. C.) articulaba a bondade innata no ser humano como fonte das intuicións éticas que orientan as persoas cara o rén, o yì, e o lǐ, mentres Xunzi (século III  a. C.) salientou os aspectos realistas e materialistas do pensamento confuciano, sinalando que a moral foi inculcada na sociedade a través da tradición e nos individuos a través da formación. Co paso do tempo, os seus escritos, xunto coas Analectas e outros textos fundamentais, chegaron a constituír o corpus filosófico do confucianismo.
Este reaxuste no pensamento confuciano foi paralelo ao desenvolvemento do legalismo, que vía a piedade filial como un interese propio e non como unha ferramenta útil para que un gobernante crease un Estado eficaz. Li Si, primeiro ministro da dinastía Qin, convenceu a Qin Shihuang para que abandonase a recomendación dos confucianos de conceder feudos similares aos da dinastía Chou, que el consideraba contrarios á idea legalista de centralizar o Estado en torno ao gobernante. Cando os conselleiros confucianos insistiron, Li Si mandou matar a moitos eruditos confucianos e queimar os seus libros, o que supuxo un duro golpe para a filosofía e a erudición chinesas.
Baixo as dinastías Han e Tang, as ideas de Confucio adquiriron aínda máis importancia. Baixo o mandato do emperador Han Wudi, as obras de Confucio convertéronse na filosofía imperial oficial e en lectura obrigatoria para os exames da función pública no 140 a.C., o que se mantivo case ininterrompidamente ata finais do século XIX. A medida que o mohísmo perdía apoio na época dos hans, os principais contendentes filosóficos foron o legalismo, que o pensamento confuciano absorbeu en certa medida, os ensinos de Laozi, cuxo enfoque en ideas máis espirituais afastárono do conflito directo co confucianismo, e a nova relixión budista, que gañou aceptación durante a época das dinastías do Norte e do Sur. Na dinastía Ming e mesmo na dinastía Yuan confiábase tanto nas ideas confucianas como nos funcionarios formados por Confucio, aínda que Khublai Khan desconfiaba de entregarlles o control provincial.
Unha popular tradición sobre a súa vida establece que aos 50 anos de idade converteuse en maxistrado de Zhongdu e un ano despois foi nomeado para exercer en Lu un cargo equivalente ao de ministro de xustiza. Confucio establecería numerosas reformas que conduciron a unha administración de xustiza caracterizada pola súa imparcialidade e á práctica erradicación do crime. Lu chegou a ser tan poderoso que o gobernante dun estado veciño intrigou para conseguir a destitución do ministro. É máis probable, con todo, que só fora un funcionario menor. En calquera caso, Confucio deixou o seu cargo no 496 a.C.
O Mouriscal, Pantín, Valdoviño
O Mouriscal é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 16 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 10 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 2 habitantes.
Centeás, Fisteus, Curtis
Centeás é un lugar da parroquia de Fisteus no concello coruñés de Curtis da comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2010 tiña doce habitantes (seis homes e seis mulleres).
Escola de Frankfurt
miniatura|dereita|Adorno e Horkheimer, expoñentes da escola.
Capra nubiana
A Capra nubiana é unha especie de cabra que habita nas zonas montañosas de Alxeria, Exipto, Etiopía, Eritrea, Israel, Xordania, o Líbano, Omán, Arabia Saudita, o Sudán e o Iemen. Historicamente, foi considerada como unha subespecie do Capra ibex, pero cada vez máis considérase como unha especie de seu (Capra nubiana). A poboación salvaxe conta con 1 200 individuos.
Descrición
miniatura|esquerda|Capra nubiana. A especie rolda entre 65–75 cm de alto e pesa uns 50 kg. Son dunha cor torrada clara, cunha parte inferior; nos machos tamén hai unha franxa de cor marrón escura na parte posterior. Estas cabras teñen cornos longos e delgados que se estenden cara a arriba e logo cara a atrás e cara a abaixo. Nos machos, estes acadan arredor dun metro de lonxitude, mentres que nas femias son moito máis pequenos (arredor de 30 cm ou 12 polgadas).
Escola de Frankfurt
A escola de Frankfurt foi unha corrente académica de mediados do século XX que abrangueu as investigacións de varios sociólogos, psicólogos, economistas e filósofos neo-marxistas asociados ao Instituto de Investigacións Sociais da Universidade de Frankfurt.
O proxecto do Instituto consistía en renovar a teoría marxista da época, incidindo sobre todo no desenvolvemento interdisciplinario e na reflexión filosófica sobre a práctica científica. Para esta tarefa conseguiu concitar os esforzos de estudosos de diferentes ámbitos. A escola foi a primeira institución académica alemá que abrazou abertamente o marxismo. Transladouse ao exilio americano durante o réxime nazi, para regresar a Frankfurt após a vitoria aliada.
Malia a que o Instituto continuou activo so a dirección de Axel Honneth, adoito considérase Jürgen Habermas o último membro da escola de Frankfurt como tal.
Telefónica Europe
Telefónica Europe plc é unha empresa de telecomunicacións europea, especializada en telefonía móbil. A compañía formaba parte anteriormente do grupo BT Group plc baixo o nome de BT Cellnet. En 2001 cambiou o seu nome a O2. Foi comprada pola española Telefónica o 23 de xaneiro do 2006. A sede da compañía radica en Slough, Inglaterra. Os seus outras principais oficinas están en Bury, Glasgow, Leeds, e Preston Brook. Posúe uns 28 millóns de clientes repartidos polo Reino Unido, Alemaña e Irlanda. En 2005, a empresa comprou os dereitos de nome a Millennium Dome. Tamén posúe cota de mercado na República Checa e en Eslovaquia.
As orixes: Cellnet
Apareceu en 1985 Cellnet, como unha experiencia no sector das telecomunicacións de BT Group (British Telecom) ao 60% e de Securicor 40%. En 1993 comezou coas probas de servizos a través do sistema GSM
O2 creouse en 2001 cando o BT Group abandonou o seu mercado na telefonía móbil como parte dunha reestruturación da empresa. BT Cellnet foi rebautizado como O2 - baseándose no símbolo químico do osíxeno.
A entrada de Telefónica e o seu mercado
O mercado de Telefónica O2 esténdese polo Reino Unido, República de Irlanda, Alemaña, Eslovaquia e a República Checa. Tamén opera telefonía fixa e móbil na Illa de Man. Nesta última é coñecida baixo os nomes Manx Pronto, para móbil con servizos 3G, e Manx Telecom para telefonía fixa. Alí posúe o monopolio. O2 tamén operaba en Holanda, aínda que foron vendidos os seus servizos.
No Reino Unido, Telefónica O2 opera nas frecuencias 900 MHz e 1800 MHz con servizos GSM e GPRS. Mantén unha cota de mercado dun 20-25%. Alí a súa rede 3G UMTS, que opera no espectro electromagnético dos 2100 MHz.
En Irlanda, O2 forma parte de Esat Digifone 086, unha rede de GSM 900 creada en 1997. En 2005 posuía un 40% de cota de mercado. Tamén ten licenza UMTS neste país, e acaba de ser lanzada xunto á das súas competidores, Vodafone Ireland e 3 Ireland.
Movistar O2 destaca sobre todo pola súa posición estratéxica e a súa interrelación con outros servizos, ademais de formar parte da multinacional Telefónica.
Os clientes de Telefónica O2 a 31 de decembro de 2005 eran de 15,981 millóns de abonados no Reino Unido, 9,769 millóns en Alemaña e 1,602 millóns en Irlanda. O seu número total de clientes, incluídas as outras filiais da compañía O2, era de 27.4 millóns.
Patrocinios
miniatura|400px|dereita|Un anuncio de O2 coa [[Selección de rugby de Irlanda]] Telefónica O2 é o patrocinador oficial da Selección de rugby de Inglaterra, do BMW Sauber F1 Team e da Selección de rugby de Irlanda, entre outros.
Cabo destacar que fai un par de anos a compañía foi o sponsor oficial do club Arsenal FC.
Fanny e Alexander
Fanny e Alexander (en Fanny och Alexander) é un filme sueco de 1982 escrito e dirixido por Ingmar Bergman. A trama céntrase en dous irmáns e a súa gran familia en Uppsala, Está ambientado en Suecia durante a primeira década do século XX. Despois da morte do pai dos nenos (Allan Edwall), a súa nai (Ewa Fröling) volve casar cun bispo destacado (Jan Malmsjö) que se volve abusivo contra Alexander pola súa viva imaxinación.
Orixinalmente concibido como un filme para televisión dividido en catro partes cunha duración de 312 minutos, despois editouse unha versión para as salas cinematográficas, de 188 minutos, pero foi esta última a que se estreou primeiro, aínda que con posterioridade a versión para a televisión tamén se emitiu en cines. O filme gañou catro Óscar en 1984, nas categoría de mellor filme internacional, mellor fotografía, mellor deseño de vestiario e mellor dirección de arte.
Estreouse en galego o 12 de outubro de 2001 a través da TVG.
Personaxes
Casa Ekdahl
Casa do bispo
Casa de Jacobi
Midway Games
Midway ou Midway Games é unha compañía americana desenvolvedora de videoxogos. Entre os títulos de Midway están Ms. Pac Man, Spy Hunter, Tron, Mortal Kombat e NBA Jam entre outros. En setembro do 2005 chegou ao posto 19 das mellores desenvolvedoras de videoxogos segundo a revista Game Developer.
Historia
Midway Manufacturing Company comezou en 1958como unha fábrica independente de equipamento para entretemento. Foi comprada por Bally en 1969. Tras algúns anos creando mecanicamente xogos arcade semellantes a tirar birlos e simuladores do oeste de disparos, Midway chegou a ser en 1973 unha das primeiras compañías americanas creadoras de videoxogos arcade. Durante os anos 70, Midway estivo moi ligada á desenvolvedora xaponesa de videoxogos Taito Corporation, ambas as compañías moi ligadas, con autorizacións para a fácil distribución de xogos nos seus respectivos países. Midway entrou no mercado consumista en 1977 grazas a Bally Home Library Computer; o único sistema desenvolvido por Midway.
Os sucesos cruciais chegaron a Midway durante 1978, coa distribución do xogo de arcade Space Invaders nos Estados Unidos. Este foi seguido pola versión estadounidense de Namco, Pac-Man (1980). Ms Pac Man (1981) seguiulle, converténdose no máis aclamado xogo de arcade de sempre.
O Cotillón, Pantín, Valdoviño
O Cotillón é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 9 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 5 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 6 habitantes.
A Ribeira, Lagoa, Alfoz
A Ribeira é un lugar da parroquia de Lagoa no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
Midway Games
Historia
En 1981, Bally, uniuse con Midway para formar a división Bally/Midway Manufacturing. Tres xogos foron lanzados ese ano: Solar Foz, Lanzarian e Satan's Hollow sendo o primeiro en caracterizar á marca Bally/Midway. Cerca do final dos setenta, e durante os finais dos oitenta, Midway foi o principal produtor de videoxogos árcade nos EEUU.
A división Bally/Midway comprou en 1988 a compañía de arcade, Williams Electronics Games mentres era a súa corporación WMS Industries Inc. A adquisición de WMS comezou o final da orixinal Midway, aínda que WMS retiña a maioría dos empregados de Midway. Midway moveu a súa base desde Franklin Park, Illinois á base Williams, en Chicago, e WMS estableceu en 1988 a nova (e actualmente en uso) compañía de Midway como unha corporación fretada en Delaware. WMS obtivo os dereitos de Bally para usar a marca "Bally" para os seus xogos de máquinas ata que Bally obtivo completamente os permisos das industrias de arcades/maquinas recreativas para concentrarse en casinos e máquinas comecartos.
En 1998, Midway vendeu os seus almacéns de Wms, facendo Midway unha compañía independente por primeira vez en 30 anos. Midway tomou Atari Games, como único accionista Midway da parte dividida desta. Logo da división, Midway conservou algúns dos executivos do equipo de administración de WMS e usou as súas instalacións comunitarias con WMS como unión algúns anos. Durante este tempo Midway non foi socio de WMS, terminou por non usar ningunha instalación de WMS e con todos os acordos con WMS, Midway por algúns días compartiu un director en sinal das antigas relacións da compañía.
Ao final de 1999, Midway saíuse do mundo das máquinas recreativas para concentrarse nos videoxogos. En xaneiro de 2000, Midway cambiou o nome da subsidiaria "Atari Games" a Midway Games West, en resposta á confusión coa outra compañía Atari, logo de ser obtida por Hasbro Interactive.
Midway calou nuns anos duros ata a metade dos 2000. En xuño de 2001, a compañía pechou a división debido ás perdas financeiras. En febreiro de 2003, Midway pechou Midway Games West, ponendo final á que sería a orixinal Atari. En outubro de 2003, Midway dixo que esperaban ver 100 millóns de dólares en perdas en 2003, en vendas sobre outros 100 millóns.
En 2004 Midway comezou a comprar ás toas, estudos independentes desenvolvedores de videoxogos, como "reforzo a produtos propios desenvolvidos polo equipo desenvolvedor e para reforzar a nosa habilidade para facer xogos de gran calidade" (do equipo de información de Midway a maio de 2005). En abril de 2004, Midway adquire Surreal Software de Seattle, Washington. En outubro de 2004 eles adquiren inveitable Entertainment de Austin, Texas (agora coñecida como Midway Austin). En decembro de 2004 eles adquiriron Paradox Development of Moorpark, California.
O 4 de agosto de 2005, Midway adquiriu base privada australiana axudante dos desenvolvedores Ratbag Games. O estudo foi renomeado a Midway Studios-Australia. Catro meses despois, o 13 de decembro, Midway anunciou aos seus empregados que pecharía o estudo, deixando aos empregados do estudo sen traballo. Dous días máis tarde, o 15, o estudo pechou e os seus establecementos baleiros.
En 2007, Midway está mergullada nunha batalla legal con Mindshadow Entertainment polos dereitos de videoxogo Psi-Ops. Segundo Loredana Nesci e Steven Lowe, avogados de Mindshadow, Midway Games copiou a historia Psi-Ops dunha camtura de pantalla escrita e obtida dos seus clientes.
Fundada en 1958, Midway é a máis vella compañía dos Estados Unidos, que está aínda na industria de hoxe. Midway Games ten a súa base en Chicago, Illinois.
Lista de xogos desenvoltos ou licenciados por Midway
[1] Orixinalmente desenvoltos por Williams
[2] Orixinalmente desenvoltos por Atari Games
[3] Orixinalmente era de Rareware
[4] Co-producido con Nintendo
[5] Namco
Gabián
miniatura|dereita|Gabián, a ave. miniatura|dereita|Gabián nunha planta.
Como topónimo Gabián pode referirse a:
Grutungos
miniatura|A zona verde é a extensión tradicional de [[Götaland e a zona rosa é a illa de Gotland. A zona vermella é a extensión da cultura Wielbark a principios do século III, e a zona laranxa é a cultura Chernyakhov, a principios do século IV. A zona violeta é o Imperio Romano.]] Os grutungos, grutungi, greutungi ou greuthungi, foron un pobo gótico que habitou as estepas do mar Negro, entre os ríos Dnister e Don no que hoxe é Ucraína durante os séculos III e IV. Tiñan estreitos contactos cos Tervingos, outra tribo gótica que poboaba a beira occidental do Río Dnister. Ao leste dos grutungos, que vivían preto do río Don, estaban os alanos
Cando os hunos chegaron á rexión da estepa europea a finais do século IV, primeiro os alanos víronse obrigados a unírense a eles, e despois unha parte dos grutungos converténdose, xunto con outros pobos de Europa oriental, en parte importante das forzas de Atila. Posteriormente, moitos grutungos, xunto con algúns alanos e hunos, cruzaron o baixo Danubio para unirse a un gran grupo de tervingos que entraran no Imperio Romano en 376. Estes pobos derrotaron un exército imperial na batalla de Adrianópole en 378 e chegaron a un acordo de liquidación. dentro do imperio romano no 382. Os nomes tribais orixinais dos godos quedaron en desuso dentro do imperio. Moitos dos 382 colonos parecen converterse nun compoñente importante dos visigodos que se formaron baixo Alarico I.
Baseados nas interpretacións da Getica do escritor do século VI Xordanes, aínda que nunca menciona aos Greutungi, estes, aparecen fortemente asociados tanto co rei gótico Hermanarico como coa posterior dinastía Amal que estaban entre os godos de Atila. Despois do colapso do imperio de Atila, os amalos fundaron o reino ostrogodo nos Balcáns romanos. Segundo algúns estudiosos, son o mesmo grupo que será coñecido dende entón co nome de ostrogodos.
Etimoloxía
A raíz greut- probablemente estea relacionada co inglés antigo greot, que significa "grava, terra, terra", o que implica que o nome refírese a unha rexión xeográfica onde viviron os greuthungi.
De acordo con esa definición, Herwig Wolfram apoia a antiga posición de Franz Altheim de que isto forma parte dun conxunto de evidencias de que os descritores xeográficos eran comunmente usados ​​para distinguir as persoas que vivían ao norte do Mar Negro, tanto antes como despois do asentamento gótico nesa zona. Máis concretamente, Wolfram, sostén que o nome Greuthungi podía indicar que vivían en estepas areosas ou "costas de cantos rodados", e debe ser visto como un contraste cos Godos Tervingi, cuxo nome estaría relacionado coa palabra inglesa "árbore" e indicar unha orixe boscosa.
Outra proposta é que o nome do Greutungi remontábase a unha época na que, aparentemente, os godos vivían preto do Vístula, e que o nome se relacionaba co topónimo polaco nese río, Grudziądz. Tamén se propuxo que o nome Greuthungi ten orixes escandinavos prepónticos, anteriores ao asentamento do Vístula. Wolfram, por exemplo, sinala que J. Svennung, propuxo que pode significar "xente das rochas", e referirse a unha terra natal rochosa ao oeste dos Gautas no que hoxe é Götaland no sur de Suecia.
Tamén algúns estudosos do século XIX, como Karl Müllenhoff, observaron que nunha lista de pobos que vivían na illa de Scandza, Xordanes incluía "Mixi, Evagre e Otingis" entre os que "viven como animais salvaxes en rochas labradas como castelos". Müllenhoff propuxo que o último dos pobos era unha referencia aos Greutungi, pero non se chegou a un consenso para explicar tódolos nomes desa lista.
Historia
Un texto posterior pouco fiable, o texto da Historia Augusta sobre o emperador Probo (morto en 282), menciona aos greutungi xunto con vándalos e xépidos, que supostamente estaban asentados en Tracia, xunto con 100.000 bastarnas. Segundo ese relato, mentres os Bastarnas seguían fieis, os outros tres pobos romperon a fidelidade e foron esmagados por Probo. Máis dubidoso aínda, no artigo de Historia Augusta sobre o emperador Claudio o Gótico (reinou entre 268 e 270), dáse a seguinte lista de pobos "escitas" que foran conquistados por ese emperador cando conseguiu o título de "Gothicus": "peuci trutungi austorgoti uirtingi sigy pedes celtae etiam eruli". Estas palabras son transcritas modernamente para incluír pobos coñecidos: "Peuci, Grutungi, Austrogothi, Tervingi, Visi, Gipedes, Celtae etiam et Eruli".
O primeiro acontecemento que se pode atribuír con seguridade aos greutungi foi moito máis tarde, na campaña contra os godos do emperador Valente no 369, en retribución polo apoio do usurpador Procopio (morto no 366) e que foi descrito por Amiano Marcelino escribindo na década de 390, décadas despois, no que indicou que Valente cruzara o Baixo Danubio en Novidunum e avanzara no territorio gótico onde se atopou co pobo guerreiro chamado Greuthungi. O seu aparente líder Atanarico que, nesta pasaxe, é denominado por Amiano como o seu xuíz máis poderoso ("iudicem potentissimum"), e que se viu obrigado a fuxir e despois facer un acordo de paz no medio do Danubio, prometendo nunca pisar chan romano. Este mesmo Atanarico, tamén, foi posteriormente descrito por Amiano como un xuíz dos Tervingi, suscitando preguntas sobre a natureza da distinción entre Tervingi e Greuthungi. Amiano describe especificamente aos Greuthungi como godos. miniatura|[[Hunos|Imperio huno e imperio romano polo 450.]] Posteriormente, Amiano cita aos Greuthungi como derrotados polos hunos invasores a principios dos anos 370. Os hunos primeiro saquearon e recrutaron aos alanos do río Don (o clásico Tanais) e despois atacaron os dominios do rei Hermanarico, que aparentemente era rei dos grutungos, e que finalmente se suicidou.
Xordanes na súa historia dos godos, a Getica, escrita sobre o ano 551, non menciona aos grutungos, senón que escribe como se os ostrogodos e visigodos dos séculos V e VI xa existisen nos séculos III e IV. Xordanes, por outra banda, describe un único gran imperio gótico ata finais do século IV, gobernado por Hermanarico. Pola contra, Amiano Marcelino, que escribiu el mesmo a finais do século IV, mencionou a Hermanarico como o líder grutungo, o que implica que o seu reino non era tan grande como o descrito por Xordanes.
Segundo Amiano, a defensa contra os hunos e alanos continuou baixo un novo rei Vitimiro, que tamén tiña aliados hunos ao seu lado. Despois de morrer, a defensa foi dirixida por dous xenerais Alateo e Sáfrax, mentres que Viderico, o fillo de Vitimiro, era aínda un neno. Mentres tanto, Atanarico, agora descrito por Amiano como líder dos Tervingi, trasladouse primeiro á posición de grutungos no Dniéster para bloquear o movemento cara ao oeste dos hunos, pero foi derrotado, e despois trasladou ao seu pobo a unha posición máis defendible máis ao oeste, preto dos Cárpatos.
En 376, o emperador Valente permitiu a unha boa parte dos tervingos cruzar o Baixo Danubio entrando no Imperio Romano con armas, baixo o mando de Fritixerno, que se separara de Atanarico mais negoulles o permiso aos grutungos, que permaneceron na outra beira esperando unha oportunidade. Cando as tensións aumentaron, Alateo e Sáfrax tamén cruzaron cos grutungos e o seu rei Viderico. Atanarico quen ao parecer, estaba con eles antes de que cruzasen, retirouse a unha rexión montañosa e boscosa chamada Caucalandia, forzando aos sármatas a fuxir da zona. Máis tarde, alanos e hunos tamén cruzaron en 377.
O desprazamento dos godos á península dos Balcáns provocou a Guerra Gótica de 376–382 durante a cal os grutungos, agora encabezados por Alateo e Sáfrax, aliáranse cos tervingos mandados por Fritixerno. A cabalería dos grutungos contribuíu á decisiva vitoria gótica na batalla de Adrianópole o 9 de agosto de 378. En 382, asinouse un pacto máis duradeiro permitindo que un gran número de godos se asentasen pacificamente nos Balcáns e contribuísen con guerreiros ao exército romano. Desafortunadamente, os detalles deste acordo aínda non están claros. Antes, no 380, a maior parte dos grutungos, comandados por Alateo e Sáfrax, separáronse da forza principal dos tervingos e invadiron, pola súa conta, a diocese de Panonia nos Balcáns do Norte, mais acabaron derrotados polo emperador Graciano. O resultado desta invasión non está claro, é posible que fosen derrotados e dispersos por Graciano, ou que chegasen a un acordo de paz separado e se establecesen en Panonia.
Varias fontes informan de máis grutungos que aínda estaban fóra do imperio en 386, baixo un líder de fóra do Imperio chamado Odoteo que reuniu grandes forzas ao norte do Baixo Danubio e tentou cruzar o río, pero foi masacrado por un xeneral romano chamado Promoto.
Parece ser que estes Greuthungi foron entón asentados en Frixia e rebeláronse no 399-400. Refírese a eles nun poema de Claudiano que describe aos ostrogodos e greuthungi que habitan esa terra xuntos e loitan polos militares romanos, listos para ser provocados por algunha pequena ofensa e volver aos seus camiños naturais. O poema asocia este escuadrón rebelde (alae) en Frixia co xeneral romano de orixe gótica, Tribixildo. Claudiano usa o termo ostrogodo unha vez, e noutras referencias a este mesmo grupo chámaos con máis frecuencia Greuthungi ou "Getic" (unha palabra máis antiga, usada para os godos xeralmente neste período). Zósimo tamén mencionou a Tribixildo e as forzas bárbaras baseadas en Frixia, e a súa rebelión contra o eunuco Eutropio o cónsul (morto en 399). Gainas, o agraviado xeneral gótico enviado para loitar contra el, uniuse con el despois da morte de Eutropio. Zósimo cría que era unha conspiración entre os dous godos desde o principio.
Pola contra, a dinastía Amala, arredor da cal se formou o posterior e máis coñecido reino ostrogodo, non se atopaba en ningún destes grupos que entraron no Imperio Romano no século IV, porque no século V foron aparentemente líderes góticos dentro do Imperio Huno de Atila.
Arqueoloxía
Tanto dende o punto de vista cronolóxico como xeográfico, os grutungos e os seus veciños, os tervingos, correspóndense coas formas da cultura arqueolóxica de Černjachov.
Patrón de liquidación
Os asentamentos de Černjachov agrúpanse en terreo aberto nos vales fluviais. Os poboados inclúen vivendas con chan afundido, vivendas de superficie e casetas. O maior asentamento coñecido (Budesty) ten 35 hectáreas
Prácticas de enterramento
Os cemiterios de Černjachov inclúen enterramentos de cremación e inhumación nos que a cabeza está cara ao norte. Algunhas tumbas quedaron baleiras. Os bens funerarios adoitan incluír cerámica, peites de óso e ferramentas de ferro, pero case nunca armas.
Relación cos ostrogodos
Os tervingos foron mencionados por primeira vez no 291, o que indica que os diferentes pobos góticos xa tiñan identidades e nomes distintos nese momento. Os grutungos son nomeados por primeira vez por Amiano Marcelino, quen escribiu non antes do 392 e quizais despois do 395. Os primeiros acontecementos nos que os cita foron na década de 360. Os ostrogodos, tamén son mencionados por primeira vez nun poema de Claudiano que describe os ostrogodos e grutungos que habitan a terra de Frixia.
A pesar de tales rexistros que parecen mostrar ostrogodos e grutungos como distintos, segundo Herwig Wolfram, as fontes primarias usan a terminoloxía de Tervingi/Greutungi correspondéndose con Vesi/Ostrogothi e nunca mesturan os pares. Cando os nomes foron usados ​​xuntos, Wolfram argumenta que é significativo que a parella sempre se conservase, como en Gruthungi, Austrogothi, Tervingi, Visi.
A nomenclatura de Greuthungi e Tervingi quedou sen uso pouco despois de 400. En xeral, a terminoloxía dun pobo gótico dividido desapareceu gradualmente despois da súa entrada no Imperio Romano. Wolfram cre que, debido a que o termo Greuthungi era un identificador xeográfico, a terminoloxía deixouse de usar despois de que os godos fosen desprazados polas invasións hunas. En apoio diso, Wolfram cita a Zósimo como referíndose ao grupo de "escitas" ao norte do Danubio que foron chamados "Greuthungi" polos bárbaros ao norte do Ister en 386. Wolfram conclúe que estes eran en realidade os Tervingi que quedaran despois da conquista huna.,
Finalmente, Christensen, resume a cuestión indicando que para os anteriores autores como Casiodoro ou Xordanes, os tervingos convertéronse en Vesi/Visi/visigodos con posterioridade á súa entrada no Imperio romano e que os grutungos, se converten en ostrogodos baixo a dominación húnica.
Eugenio Alau
Traxectoria
Licenciado en Medicina na Escola de Barcelona (1837), doutorouse o 2 de outubro dese ano. Traballou no Hospital Militar de Barcelona. Foi reitor da Universidade de Valladolid (1862 e 1871). Pertenceu ao Partido Progresista, despois afiliouse ao Partido Constitucional e despois ingresou no Partido Liberal. No Sexenio Democrático foi nomeado gobernador civil de Pontevedra e o 23 de marzo de 1869 presidente da Deputación de Pontevedra. En marzo de 1870 foi nomeado gobernador civil de Sevilla, en xaneiro de 1871 de Córdoba e en novembro dese mesmo ano de Granada. En 1872 foi elixido deputado a Cortes polo distrito da Pobra de Trives. Na Restauración foi elixido senador pola provincia de Ourense (1881) e pola Universidade de Valladolid (1884).
Cogombro
miniatura|Froitos e flores. O cogombro (Cucumis sativus), é unha planta anual e rubideira, cultivada polo seu froito, unha hortaliza parente do melón. É orixinario da India.
Descrición
Planta anual, monoica, ou sexa que hai flores femininas e masculinas no mesmo individuo. O talo é deitado/rastreiro, ramificado, anguloso, hirsuto e con gabiáns. As follas, con pecíolo de 8–20 cm, é delgado e híspido con limbo de 12-18 por 11–12 cm, viloso-hispídulo nos nervios e piloso en ambas as dúas faces; o seu bordo é cordado-ovado, tri/penta palmatilobado, con lóbulos triangulares, dentados, acuminados ou agudos no ápice, o mediano de maior lonxitude e moi agudo. As flores masculinas, de 3 estames, son fasciculadas, con pedicelos de 0,5–2 cm, delgados, híspidos e o receptáculo, con tubo de 8–10 mm, son campanulado ou subcilíndrico, densamente viloso, e lóbulos de lonxitude subigual á do tubo, lineares, patentes, híspidos; a corola ten 2–3 cm de diámetro con 5 lóbulos oblongo-lanceolados, agudos. As flores femininas son solitarias ou fasciculadas, con pedicelo de até 2 cm, viloso; o periantio aseméllase ao das flores masculinas. O ovario, de placentación axial é de ordinario fusiforme, cuberto de pelos setiformes, dilatados na base. O froito (Pepónide), o cogombro, de talle moi variábel, é xeralmente oblongo, de cilíndrico a subtrígono, de cor verde e esparexidamente tuberculado cando inmaturo, despois amarelo averdado e liso. As sementes de 8-10 por 3–5 mm, son oblongas e abrancazadas. Habitualmente dito froito apáñase aínda verde e se consome cru, ou elaborado coma conserva (xeralmente cogombros pequenos).
Sinonimia
Ademais, os numerosos táxones infra-específicos descritos na literatura botánica son considerados, hoxe en día, meros sinónimos.
A comezos do século XX (1901-02), só en América do Norte, catalogáranse case 400 diferentes cultivares de cogombros
Pandulfo II de Benevento
Pandulfo II o Vello, finado en agosto de 1014, foi príncipe de Benevento desde 981 e príncipe de Capua (como Pandulfo III) desde 1008 ou 1009 ata a súa morte, fillo de Landulfo III que foi copríncipe entre 959 e 968. Pandulfo estivo asociado primeiro como copríncipe (en Capua) en 977.
Traxectoria
En 999, Odón III visitou o Santuario de Monte Sant'Angelo en Monte Gargano. Á súa volta por Benevento asinou un diploma en favor do mosteiro de S. Sofia o 11 de marzo. S. Sofia era unha fundación familiar da familia de Pandulfo e probabelmente funcionaba como o seu mausoleo. Por razóns descoñecidas, Odón e Pandulfo tiveron as súas diferenzas no ano 1000, posibelmente sobre as reliquias de San Bertomeu, santo patrón de Benevento, ao que Odón construíra unha nova igrexa na Isola Tiberina-San Bartolomeo all'Isola- había pouco tempo. Segundo os Annales Beneventani, Otto rex cum magno exercitu obsedit Benevento: "O rei Odón cun grande exercito cercou Benevento." Non pasou nada, con todo, agás quizais a cesión de certas reliquias (posibelmente a pel de Bertomeu).
Enrique Cal Pardo
Enrique Cal Pardo, nado o 8 de novembro de 1922 en Galdo (Viveiro) e finado en Burela o 28 de abril de 2016, foi un escritor e sacerdote católico galego.
Pandulfo II de Benevento
Traxectoria
Tamén nese ano do milenio, os de Capua depuxeron ao seu príncipe imperialista, Ademaro, e invitaron a Landulfo di Sant'Agata, o irmán de Pandulfo, a ser o seu novo príncipe. En 1003, unha rebelión liderada por Adelfero, conde de Avellino, depuxo a Pandulfo e ao seu fillo en Benevento. Os príncipes non estiveron no exilio moito tempo, con todo. En 1005 atopámolos outra vez gobernando desde a súa capital. A revolta foi un mal sinal: o malestar civil medraba no principado.
Enrique Cal Pardo
Traxectoria
Estudou inicialmente no Seminario de Mondoñedo e marchou a Santander para obter a licenciatura en Teoloxía na Universidade Pontificia Comillas, que obtivo no ano 1946. Regresou de volta a Mondoñedo, onde foi profesor of Teoloxía no Seminario Maior entre 1946 e 1967, onde ademais ocupou o cargo de reitor entre 1956 e 1958. En 1969 doutórase en Teoloxía, tamén en Comillas, e a partir de 1970 comezou a dar clase de teoloxía no Instituto Teolóxico de Santiago de Compostela, onde permaneceu ata a súa xubilación en 1992.
Pandulfo II de Benevento
Traxectoria
En 1007, morreu Landulfo de Capua e Pandulfo sucedeuno xunto co seu fillo, Pandulfo II de Capua. En 1011, 1012, ou 1013, o neto tocaio de Pandulfo, Pandulfo III, o fillo de Landulfo, foi asociado ao goberno de Benevento. Despois, Pandulfo o Vello desaparece das páxinas da historia ata a súa morte, rexistrada en 1014.
Enrique Cal Pardo
Traxectoria
Vinculado á catedral de Mondoñedo e ao bispado de Mondoñedo, foi arquiveiro da catedral dende 1953, e deán catedralicio dende 1979, así como vigairo da diocese entre 1958 e 1966, e director diocesano do apostolado da oración, tamén de 1958 ata 1967.
Pandulfo II de Benevento
Descendencia
Pandulfo tivo dúas fillas e tres fillos:
Enrique Cal Pardo
Honras
A Xunta de Galicia concedeulle a Medalla de Bronce de Galicia, en 1997.
Tamén escribiu numerosos artigos e notas sobre o Episcopoloxio Mindoniense, ou sexa, a historia dos bispos da diocese de Mondoñedo, así como sobre a colección musical da catedral.
Lista dos cráteres de Venus
Esta é a lista dos nomes do cráteres de Venus. Tódolos nomes de accidentes xeolóxicos excepto os Maxwell Montes, Alpha Regio e Beta Regio, son nomes de mulleres famosas ou nomes de pía femininos.
Dirección do incremento da lonxitude: leste. Latitude positiva: norte. Latitude negativa: sur.
Areópago
miniatura|250x250px|O Areópago visto desde a [[Acrópole de Atenas|Acrópole.]] O Areópago ou «Outeiro de Ares», é un monte situado ao oeste da Acrópole de Atenas, sede do Consello que alí se reuniu desde o -480 até o 425.
O outeiro do Areópago
miniatura|340x340px|A [[Acrópole de Atenas|Acrópole vista desde o Areópago.]] Xeoloxicamente, o outeiro do Areópago é un enorme monólito de mármore gris azulado, veteado de vermello. Mide 115 m de altura e domina a Ágora de Atenas. Na cima e nas ladeiras obsérvanse cortes na roca, formando plataformas, que son os únicos restos de antigos edificios.
Segundo a lenda, chamábase así porque Ares fora xulgado polos deuses e exonerado de ser axustizado por dar morte a Halirrotio, fillo de Poseidón, que violara a unha filla de Ares: Alcipe. Por outra banda, e tamén segundo a lenda, alí foi xulgado Orestes polo asasinato da súa nai Clitemnestra.
O Consello do Areópago
miniatura|250x250px|A Ágora vista desde o Areópago. Na súa orixe, o Consello do Areópago dependía do rei e compúñase unicamente de Eupátridas. A influencia destes aumentaba a medida que ía diminuíndo o poder do rei, até o século -VII, no que estes últimos chegaron a gobernar.
Tras as reformas de Solón, os seus membros eran escollidos entre os arcontes (maxistrados) cuxos cargos eran inamovíbeis e representaban aos ricos en oposición aos aristócratas, aínda que constituían un organismo menos exclusivo.
Este tribunal controlaba aos maxistrados, interpretaba as leis e xulgaba aos homicidas. Os seus poderes políticos foron recortados e, en certa medida, limitados por Clístenes, pero mantiveron o poder até as Guerras Médicas. Co rápido progreso das institucións democráticas, os seus poderes resultaban incongruentes. Os arcontes perderon o seu prestixio e o seu poder político no -487 e xa non eran escollidos entre os homes máis importantes da sociedade, senón que eran elixidos por sorteo.
Efíaltes, no -462 retiroulles a custodia da constitución, co que a súa competencia diminuíu. Conservaron, no entanto, a súa función de tribunal para xulgar os asuntos criminais, pero perderon toda a súa importancia política.
Serpe mariña (mitoloxía)
miniatura|Unha serpe mariña ilustrada no libro de [[Olaus Magnus Historia dos pobos do norte (1555).]] En mitoloxía e criptozooloxía unha serpe mariña ou dragón mariño é un tipo de criatura descrita en varias mitoloxías, notablemente na grega (Ceto, Equidna, Hidra, Escila), mesopotámica (Tiamat), hebrea (Leviatán), e nórdica (Jörmungandr).
Herbert Basedow
Herbert Basedow, nado o 27 de outubro de 1881, e finado o 4 de xuño de 1933, foi un antropólogo, xeólogo, político, explorador e médico australiano.
Traxectoria
Basedow naceu en Kent Town, Australia Meridional. Educouse en Adelaide e en Hannover, Alemaña. Despois de rematar a escola, Basedow estudou ciencia na Universidade de Adelaide onde se especializou en xeoloxía. Basedow completou posteriormente os seus estudos de posgrao en numerosas universidades de Europa e traballou como médico en diferentes sitios.
Durante a súa vida, Basedow participou en expedicións xeolóxicas, exploratorias e médicas en Australia Central e o norte do país. Nesas expedicións, tomou fotografías e recolleu espécimes naturais e artefactos aborixes australianos. Basedow foi unha das poucas persoas en recoller e estudar a vida tradicional dos aborixes. Tamén participou no activismo para mellorar o trato ós aborixes e fixo campaña para mellorar a saúde aborixe.
Areópago
Paulo de Tarso no Areópago
Na actualidade hai unha placa de bronce que contén este discurso do apóstolo Paulo e que conmemora dito acontecemento. Non é posíbel afirmar con certeza que naquela ocasión Paulo falase ante o tribunal do Areópago, pero no seu auditorio tivo polo menos a un compoñente dese notábel tribunal, segundo se afirma en Feitos 17:33-34.
Serpe mariña (mitoloxía)
Mitoloxía
Na antigüidade e na Biblia, os dragóns eran descritos como enormes monstros serpentiformes, polo que non tiñan a imaxe dun dragón con dúas ou catro patas e ás que apareceu a finais da Idade Media. En moitos dos relatos se di que vivían no mar, como, por exemplo, nos mitos babilónicos de Tiamat, o mito de Hydra, Escila, Cetus e Equidna na mitoloxía grega e talvez o Leviatán.
Na mitoloxía nórdica, Jörmungandr (ou Midgarðsormr) era unha serpe mariña tan longa que circundaba o mundo enteiro (Midgard). Jörmungandr morreu a mans do deus Thor. Algunhas historias informan de mariñeiros que confundían o seu dorso cunha cadea de illas. As serpes mariñas tamén aparecen frecuentemente no folclore escandinavo posterior, especialmente na de Noruega.
En 1028 d.C., dise que Santo Olaf matou unha serpe mariña en Valldal, Noruega, lanzando o seu corpo sobre a montaña Syltefjellet. As marcas que presenta esa montaña asócianse con esa lenda. Na Carta marina do eclesiástico e escritor sueco Olaus Magnus, aparecen moitos monstros mariños de variadas formas, incluíndo unha inmensa serpe mariña. Na súa obra de 1555 Historia dos pobos do norte (Historia de Gentibus Septentrionalibus), Magnus dá a seguinte descrición dunha serpe mariña norueguesa:
"Os que navegan ao longo da costa de Noruega para comerciar ou pescar, todos contan a salientable historia de como unha serpe de impoñente tamaño, de 200 pés de longo e 20 pés de largo, vive en cantís e covas fóra de Bergen. Nas noitas claras do verán esta serpe abandona as covas para comer cuxos, años e porcos, ou aliméntase no mar e come augamares, cangrexos e animais mariños similares. Ten pelo da lonxitude dunha anguía que colga do seu pescozo, escamas negras agudas e ollos vermellos flameantes. Ataca os barcos, atrapa e engole persoas, xa que se ergue da auga como unha columna.''"
Lendas notables
Un aparente relato dunha testemuña encóntrase na obra de Aristóteles Historia Animalium. Estrabón fai referencia a un relato dunha testemuña que viu unha criatura mariña morta avistada por Poseidonio na costa do nore de Levante. Informa do seguinte: "En canto ás chairas, a primeira, que empeza no mar, chámase Macras, ou chaira de Macra. Aquí, como informou Poseidonio, foi visto o dragón caído, cuxo corpo morto era de aproximadamente un pletro [30 m] de longo, e tan voluminoso que uns xinetes de pé ao seu carón situados a cada lado non podían verse un a outro; e as súas mandíbulas eran grandes dabondo como para admitir un home montado a cabalo, e cada lámina das súas escamas córneas superaba en lonxitude un escudo oblongo." (Xeografía, libro 16, capítulo 2, parágrafo 17). A criatura foi vista por Poseidonio, un filósofo, nalgún momento no período entre o 130 e o 51 a.C.
Hans Egede, o santo nacional de Groenlandia, deu unha descrición no século XVIII dunha serpe mariña. O 6 de xullo de 1734 o seu barco pasou navegando pola costa de Groenlandia cando de repente os que estaban abordo "viron a máis terible criatura, que non lles lembraba a nada que viran antes. O monstro ergueu a cabeza tan alto que semellaba ser máis alto que a cofa do pau maior. A cabeza era pequena e o corpo curto e engurrado. A descoñecida criatura utilizaba aletas xigantes que a propulsaban pola auga. Posteriormente, os mariñeiros viron tamén a súa cola. O monstro era máis longo que todo o noso barco", escribiu Egede. (Mareš, 1997)
Bernardino Varela do Campo
Bernardino Varela Docampo, nado na Coruña en 1889 e finado na mesma cidade o 24 de marzo de 1944, foi un mariño e político galego.
Traxectoria
miniatura|300px|Visita á campa de [[Xoán Vicente Viqueira|Vicente Viqueira en Ouces (Bergondo), en 1930. Co gallo da homenaxe a Manuel Lugrís Freire. De esquerda a dereita, Víctor Casas, Carlos Monasterio, Benito Ferreiro Pardo, Lugrís, familiar de Bernardino Varela, Emilio González, Salvador Mosteiro, Francisco Abelaira, Bernardino Varela e Manuel María González. ]] Piloto e capitán da mariña mercante. Fundou a Escola de Náutica da Coruña onde foi profesor de Cosmografía e Navegación. Foi administrador da empresa Castromil. Militou na Irmandade da Fala da Coruña e foi un dos asinantes do Manifesto Nacionalista da Asemblea de Lugo. Despois militou no Partido Galeguista e foi secretario do periódico A Nosa Terra. Traduciu ao galego textos para as representacións teatrais das Irmandades. Foi o editor do primeiro conto para nenos en galego.
Vida persoal
Casou con Elvira Bao Maceiras e foi pai de Elvira e de Bernardino Varela Bao.
O Rizal, Lagoa, Alfoz
O Rizal é un lugar da parroquia de Lagoa no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
O Rodo, Pantín, Valdoviño
O Rodo é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 7 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 3 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 5 habitantes.
Universidade de Murcia
A Universidade de Murcia (UM) é unha universidade pública española, situada na Rexión de Murcia (España). Os seus centros atópanse distribuídos en cinco campus. Foi fundada en 1915. Ten aproximadamente 38.000 alumnos.
En 2002 principiou, apoiada en varios patrocinadores coma o Banco de Santander ou a Fundación Séneca, a dixitalización do Fondo Histórico da súa Biblioteca, dando lugar á creación da Biblioteca Dixital Floridablanca.
Centros
A Universidade de Murcia está conformada por facultades e escolas universitarias, tendo carácter propio as facultades e adscrito as escolas universitarias.
O Porto, Rubiá
Situación
A parroquia está na base da Serra da Enciña da Lastra, atravesada polo río Galir. Por alí pasaba a estrada vella cara a Vilafranca do Bierzo, a actual OU-622, que a comunica coa N-120.
Festas
Na parroquia celébrase o Corpus, amais do tradicional magosto no outono.
Talcott Parsons
Talcott Parsons, nado en Colorado Springs o 13 de decembro de 1902 e finado en Múnic o 8 de maio de 1979, foi un sociólogo estadounidense da tradición clásica, coñecido pola súa teoría da acción social e o funcionalismo estrutural. Está considerado unha das figuras máis influentes da socioloxía do século XX. Logo de obter un doutoramento en economía, serviu como profesor no claustro da Universidade Harvard entre 1927 e 1929. En 1930 foi un dos primeiros profesores do novo departamento de socioloxía. Posteriormente, foi clave na creación do Departamento de Relacións Sociais de Harvard.
Aínda que Parsons está considerado xeralmente un funcionalista estrutural, cara á fin da súa carreira, en 1975, publicou un artigo que afirmaba que "funcional" e "funcionalista estrutural" eran formas inapropiadas de describir o carácter da súa teoría.
Dende a década de 1970, unha nova xeración de sociólogos criticou as teorías de Parsons como socialmente conservadores e os seus escritos como innecesariamente complexos. As clases de socioloxía dedicaron menos énfase ás súas teorías que no cumio da súa popularidade, dende os corenta aos setenta. Porén, posteriormente houbo un rexurdimento do interese nas súas ideas.
Parsons foi un gran defensor da profesionalización da socioloxía e da súa expansión polos círculos académicos estadounidenses. Foi elixido presidente da American Sociological Association en 1949 e foi o seu secretario de 1960 a 1965.
Legado
Entre as décadas de 1940 e 1970, Parsons foi un dos máis famosos e influentes, aínda que tamén máis controvertidos do mundo, particularmente nos Estados Unidos. O seu traballo posterior recibiu crtíticas e foron en xeral rexeitados porque se consideraba que as súas teorías eran demasiado abstractas, inaccesíbeis e socialmente conservadoras.
Posteriormente, incrementouse o interese nas ideas de Parsons e especialmente volveuse á vista ás súas últimas obras. Intentos de revivir o seu pensamento foron levados a cabo por sociólogos parsonianos e científicos sociais como Jeffrey Alexander, Bryan Turner, Richard Münch e Roland Robertson. Uta Gerhardt escribiu sobre Parsons dende unha perspectiva biográfica e histórica.
Paquita Armas Fonseca
Paquita Armas Fonseca, nada en Holguín o 26 de febreiro de 1950 e finada na Habana o 27 de febreiro de 2023, foi unha xornalista cubana.