cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aeronave
Voos en globo
Empréganse aeronaves máis lixeiras que o aire para transportar pasaxeiros en voos recreativos. Estes aparellos axúdanse dun compartimento en forma de canastra para aloxar os pasaxeiros, o piloto, os equipos de comunicación e os subministramentos necesarios para manter unhas axeitadas condicións do aire que dá sustentación á aeronave. Esta canastra suxéitase na bolsa principal de aire grazas a tirantes resistentes ó peso que cargan.
Voos de planador
Os deseños destas aeronaves son moi esveltos e dispoñen de ás moi longas e dunha superficie alar moi elevada en relación coa carga que suportan. O obxectivo dos deseños é obter unha elevada relación de sustentación respecto da resistencia que xeran {L/D}. Deste xeito, os deseños poden chegar a relacións de 43:1 ou mesmo 60:1 polos máis longos e aerodinámicos. Unha referencia histórica é que o avión dos irmáns Wright tiña unha relación {L/D} igual a 3.9:1 como valor de deseño.
Voos acrobáticos
Trátase dunha modalidade de voo que consiste en facer acrobacias coas aeronaves deseñadas para tal fin. Normalmente, estas aeronaves teñen unhas características de resistencia especiais na súa estrutura, xa que nestas prácticas adoitan alcanzarse altos niveis de aceleración (mídense en múltiplos de g). Os afeccionados a esta modalidade acostuman practicala como un reto único que depende da precisión que se teña como piloto. Algunhas escolas de voo dan clases con instrutores cualificados.
Hidroavións
Para operacións con pequenas aeronaves preto do mar, pode ser útil o uso de avións capaces voar e amerar empregando a mesma superficie da auga. Estes portos pódense atopar en grandes lagoas ou ben no mar.
Para facelas deslizarse pola auga, estas aeronaves están equipados con flotadores anfibios, que dispoñen de rodas con capacidade de recollerse e así adáptanse a todo tipo de pistas de aterraxe.
Voos con ultralixeiros
Chámanse ultralixeiras as aeronaves cun límite de peso de catrocentos quilogramos segundo lexislación vixente e cun desnño moi sinxelo de estrutura, feita de tubos metálicos dalgunha aliaxe lixeira e con opción de ser equipadas cunha planta de potencia.
A forma pode ser tan sinxela como a dun papaventos triangular ou ben a dunha aeronave instrumentada. De feito, distínguense só polo número de asentos, ou por se se trata de paracaídas ou parapentes xa sexan motoritzados ou non motorizados.
Emprego de helicópteros
miniatura|Helicóptero do equipo médico móbil neerlandés en servizo de emerxencia. Os helicópteros son aeronaves moi empregadas nos voos civís por mor da súa versatilidade. A capacidade de engalar en vertical fainos moi aprezados para pistas curtas ou espazos reducidos. É normal empregar helicópteros por parte dos servizos públicos nas cidades, para tarefas de vixilancia ou emerxencias de lume ou feridos. No caso especial das emerxencias son útiles para chegar ós lugares onde efectuar as tarefas de salvamento, sobre todo se se produciron catástrofes que impiden o acceso. Pódense empregar tamén en casos de emerxencias cando cómpre unha visión aérea de situacións complexas e dos movementos da xente, podendo tamén transportar expertos e equipamento no lugar designado.
É especialmente importate ter en conta as alteracións que se poden causar no ambiente co uso de aeronaves deste tipo, sobre todo nas engalaxes, onde se erguen po e contaminación. É especialmente crítico nos hospitais, onde se adoita situar a pista de aterraxe no tellado, lugar onde tamén se sitúan as entradas de ventilación.
Loita contra pragas agrícolas
No caso agrícola, a aeronave é un aparello chave na loita contra fortes pragas, como é o caso da lagosta. Ten o inconveniente de que as manobras de pequenos avións para fumigar teñen un risco maior que outros tipo de voo.
Emprego militar
250px|dereita|miniatura|Un [[F-15 Eagle e un P-51 Mustang voando en parella. Ámbolos dous avións son exemplos de aeronaves deseñadas para fins militares.]] O número de aeronaves militares é pequeno cando se compara co gran número de aeronaves civís. Están incluídas nesta categoría, cazas, helicópteros e outros avións deseñados polo exército, ben sexan adaptacións dos civís con pequenas modificacións ou ben sexan deseños específicos para transportar carga e soldados ou adestrar pilotos.
Cazas
Os cazas son un tipo de avións que serven para o combate aire-aire contra outras aeronaves, o cal o distingue do bombardeiro, que trata de fixar obxectivos fixos no chan. Aínda que tecnicamente o termo caza se debería empregar para os avións destinados á superioridade aérea, a miúdo chámanse cazas ós avións multipropósito que tamén teñen habilidades de ataque a terra. a súa medida é relativamente pequena e o seu deseño prioriza a velocidade, a axilidade, o armamento e os sistemas que se incorporan coa fin de fixar e perseguir obxectivos.
Bombardeiros
Trátanse de aeronaves militares deseñadas para atacar obxectivos soltando unha carga de bombas cara abaixo. Caracterízanse pola súa autonomía, a gran capacidade de carga e tamén polo apoio necesario no eido da navegación e a autoprotección.
Usos mixtos
A loxística militar fixo que se valore e se teña desenvolvido o uso mixto de avións que poden xogar con diferentes papeis. Trátanse de avións que son quen de bombardear e ós cales se fixan restricións para que sexan útiles no combate aire-aire.
Recoñecemento
Úsanse avións desta clase para o recoñecemento e a exploración de terreo co obxectivo de gañar información. Empréganse ás veces para facer de escolta ou rastrexar zonas onde se producirán actos salientables.
Reabastecemento en voo
O reabastecemento en voo consiste en transferir carga de combustible entre aeronaves durante o voo, co fin de encher o depósito dunha das aeronaves sen que precise aterrar e deste xeito aumentar o seu alcance. Esta misión realízana avións especializados, acotío avións de transportes adaptados, e só é posible se a outra aeronave conta cun contedor apto para o reabastecemento aéreo. A correcta planificación do reabastecemento en voo nas misións é útil, xa que permite engalar cunha carga de equipamento ou persoal que se estivese cargado con todo o combustible de partida. O reabastecemento en voo está pensado como un instrumento para manter no aire as aeronaves non tripuladas que se dedican á vixilancia de territorios.
miniatura|O [[C-130 Hercules é ben coñecido no eido da loxística militar.]]
Transporte
Trátanse de avións que serven como instrumento para o envío de subministracións ou persoal. Poderíanse distinguir entre actividades estratéxicas e tácticas, segundo a misión que desenvolven. Falarase de movemenrtos estratexicos de aeronaves de carga cando se fagan reabastecementos de materiais a grandes distancias co fin de fornecer as localizacións militares ou ben fálase de táctica cando a precisión en tempo e espazo da misión sexa crítica para a consecución desta. De feito, é destacable o uso de helicópteros e outras aeronaves de transporte en contraposición cos enormes turbofans ou turboprops que se empregan no transport estratéxico.
Historia
miniatura|Dédalo empurrando a [[Ícaro a voar.]] Os primeiros deseños feitos por inventores, que foron seguidos polas probas de voo dos aventureiros da aviación, non tiñan un coñecemento moi profundo das propiedades sustentadoras das xeometrías dos corpos no aire. Só contaban coas observacións dos paxaros e consideraban a enerxía muscular como o único xeito de dar potencia ás aeronaves. Por outra banda existen moitas lendas da antigüidade, Dédalo, Abaris ou Archytas que son a expresión do desexo do home por voar.
Hai constancia de voos de planador en Al-Andalus, durante o florecemento da dinastía Omeia no emirato de Córdoba. Neste contexto, o inventor Abbas Ibn Firnas, creou con éxito un planador de ás de tea con estrutura de madeira no ano 875, para lanzarse do minarete da Mesquita de Córdoba. O resultado desta proba considérase un éxito, malia a mala aterraxe que sufriu, xa que non se proveeu dunha maneira de deter a sustentación ó final do voo.
miniatura|Primeiro deseño de aeronave de Leonardo da Vinci que emprega a potencia humana para propulsala. No renacemento, son as propostas de Leonardo da Vinci, o pintor, escultor, arquitecto e enxeñeiro, que non só fixo deseños sobre papel e construíu un paracaídas operativo, senón que foi máis aló e chegou a considerar a idea de construír un aparello para propulsar un par de ás, atopándose bastantes deseños no seu caderno de notas.
Estes e outros precursores da aviación práctica e dos deseños deron lugar a que se intensificaran os esforzos por deseñar e facer voos na práctica cara o fin da idade moderna. Nese tempo, os esforzos focalízanse na consecución de voos e de deseños aproveitables, por unha banda, en globos e por outra en planadores e deseños preliminares de hélices rotativas coa fin de propulsar ou dar sustentación.
No eido do voo tripulado, o voo protagonizado polos irmáns Montgolfier en 1783 foi o primeiro voo tripulado con Globo, con 219 quilos de peso. Este fito marcou o punto de saída das posibilidades das viaxes polo aire. Nos deseños de aeronaves máis pesadas pódense observar os deseños de Besnier, Bacqueville, Bourcart e Dandrieux na creación de máquinas propulsadas polo ser humano e por outra banda, continuouse coas ideas de empregar algunha clase de aparello para sustentarse no aire que comezara Leonardo Da Vinci. O problema foi estudado polo matemático J.P. Paucton en 1768 e abordado na práctica por vez primeira cos experimentos de Christian de Launoy e o seu mecánico Bienvenu en 1784. Cumpría agardar a que ámbalas dúas técnicas, a dos planadores e a da propulsión progresaran até ter operativo un avión segundo a definición.
A idea de obter a forza sustentadora do aire de maneira continua co uso dunha á fixa, en troques das ás batentes ideadas por deseñadores de ornitópteros ou das rotativas dos deseños derivados do tornasol de Da Vinci, non se conseguiu até 1842 cun avión que dispoñía de ás e dunha hélice. Aínda que os avións foron os últimos aparellos cos que se experimentou na cronoloxía da aviación, son o aparello con máis éxito no presente. En 1848, John Stringfellow xunto co enxeñeiro W.S. Henson fixo experimentos co obxectivo de construír un avión que usaba unha máquina de vapor como fonte de potencia. Este avión, patentado en 1842 sería o instrumento principal para acadar un negocio de transporte que se lanzaría e se promocionanaría mentres as probas coa máquina ían progresando con éxito. Tecnicamente, tratábase dun avión con superficies fixas feito cunha estrutura de barras ríxida e de tea. Na parte inferior desta estrutura sustentadora situábase un coche que contiña un motor de vapor, os subministramentos e os pasaxeiros. O aparello era propulsado por un par de carretes, que actuarían sobre o aire da mesma maneira que un muíño. Na parte traseira había unha cola, tamén de tea e barras estruturais, con forma triangular e coa capacidade de actuar aumentando ou diminuíndo a área segundo os desexos do piloto que tamén podía variar o ángulo para descender ou ascender. Tamén dispoñía dun temón de dirección e dunha vela para estabilizar a dirección. Supoñíase que o aparello debía ficar inclinado para manter a sustentación precisa e do mesmo xeito, todas as engalaxes debían facerse con pistas inclinadas, comezando o voo dende a saída da pista. Este proxecto fracasou, xa que non dispoñía dunha estrutura estable dabondo como para manter un voo, calquera perturbación crevaba a estabilidade e resultaba perigoso erguer o voo.
Deseños semellantes e probas posteriores demostraron a viabilidade do avión como aeronave co voo dos irmáns Wright, de forma que se deu paso á época dos pioneiros da aviación nun intento continuo de acadar un voo controlado, sustentado e con motor de maneira estable o 17 de decembro de 1903.
Outro fito de comezos do século XX foi a consecución de voo de xirodinas e da explotación das súas vantaxes. Co autoxiro de Juan de la Cierva en 1919 conseguiuse acurtar as pistas necesarias para erguer o voo. Foi aproveitando os fitos técnicos resoltos por estas aeronaves que se conseguiu o primeiro helicóptero práctico e controlable contra o ano 1936, o Focke-Wulf Fw 61 que era quen de demostrar capacidade para a autorrotación.
O avances posteriores nesta técnica aconseguironse en paralelo ás carreiras de desenvolvemento de aeronaves debidas á primeira e segunda guerras mundiais e despois na guerra fría, principalmente co investimento dos gobernos enfrontados. A dinámica xeral no campo da aviación foi a de transferir as tecnoloxías adquiridas nestas carreiras armamentísticas e os aparellos sobrantes para o uso e a investigación civís.
Alacant
Alacant (en valenciano: Alacant; en castelán: Alicante, as dúas denominacións cooficiais) é unha cidade e un concello do Comunidade Valenciana, capital da comarca do Alacantí e da provincia de Alacant. Situada na costa mediterránea, conta cunha poboación de 338.577 habitantes (2022), e é a segunda cidade da comunidade tras Valencia. Forma unha conurbación de máis de 430.000 habitantes con Sant Vicent del Raspeig, Sant Joan d'Alacant, Mutxamel e El Campello. Ademais, a área metropolitana de Alacant-Elx ten uns 725.000 habitantes.
Territorio
miniatura|esquerda|250px|Entidades de poboación do termo municipal de Alacant.
A cidade áchase a beiras do mar Mediterráneo, nunha planicie sorteada por unha serie de outeiros e elevacións. O monte Benacantil, con 169 m de alzada, sobre o que se asenta o Castelo de Santa Bàrbara, domina a fachada urbana e constitúe a imaxe máis característica da urbe. Nesta atopamos tamén o Tossal, onde se asenta o Castelo de San Ferran, a serra de San Julià ou Serra Grossa, as lomas do Garbinet e o Tossal de Manises. Entre estas discorren cantís e canles, algúns completamente ocultos polo crecemento urbano como as ramblas de Canicia, Bon Hivern ou Sant Blai-Benalua; outras, de máis envergadura, áchanse canalizadas como a Rambla de les Ovelles ou a do Juncaret. Ao sur da cidade hai unha zona pantanosa, o saladar de Aiguamarga.
Na liña de costa cabe sinalar as praias que son, de norte a sur: Sant Joan, a Almadrava, a Albufereta, o Postiguet, o Saldar, Aiguamarga, e as da illa de Tabarca. Entre as praias da Albufereta e a de San Juan está o Cabo da Horta, con numerosas calas: Calabarda, Cantalars, os Jueus e a Palmera.
Hai un gran desnivel dentro da mesma cidade: mentres que o Concello está a 0 m e tómase como referencia para medir a altura de calquera punto da Península Ibérica, hai barrios ao mesmo nivel, como a praia de Sant Joan, outros a máis altura como o Pla del Bon Repós e San Blai a 30 m, os Àngles a 75 m, ou a Ciutat Jardí e Verge del Remai a máis de 80 metros.
Clima
Alacant conta cun clima mediterráneo árido, con temperaturas suaves ao longo do ano e choivas escasas, concentradas nos períodos equinocciais. As temperaturas oscilan entre os 16,8 °C e 6,2 °C de xaneiro e os 30,6 °C e 20,4 °C de agosto, sendo a temperatura media anual de 17,8 °C, contándose como excepcionais tanto as xeadas como as temperaturas por encima dos 40 Cº. A oscilación térmica diaria é moi pequena debido a influencia marítima, aínda que en episodios ocasionais de vento de poñente pode superar os 15 °C. En canto á oscilación anual, esta é tamén reducida, polo que os invernos son suaves e os veráns calorosos.
As precipitacións son de 336 mm anuais, sendo setembro e outubro os meses máis chuviosos debido ás choivas torrenciais causadas pola gota fría, que poden alcanzar máis de 200 mm en 24 horas causando severas inundacións. Esta irregularidade é o que explica que ao ano só haxa 37 días chuviosos mentres que as horas de sol son 2.864.
As marcas de temperatura máxima en Alacant son 41,4 °C o 4 de xullo de 1994, 41,2 °C o 12 de xullo de 1961 e 40,4 °C o 18 de agosto de 1949. Os de temperatura mínima son -4,6 °C o 12 de febreiro de 1956 e -2,6 °C o 3 de xaneiro de 1971 e o 26 de decembro de 1962. As marcas de precipitación en 24 horas son os 270,2 mm do 30 de setembro de 1997 e os 220,2 mm do 19 de outubro de 1982.
Poboación
miniatura|250px|Barrios e zonas de Alacant.
Segundo os datos do INE do 1 de xaneiro de 2022 a cidade ten 338.577 habitantes, sendo a 2ª do Comunidade Valenciana e a 11ª de España en poboación. Segundo os datos do Ajuntament de Alacant a 1 de xaneiro de 2007 a poboación da cidade é de 329.947 habitantes, dos cales viven no núcleo urbano 323.189 e 6.758 nas partidas rurais, sendo o barrio máis populoso o de Carolines Altes, con 19.468 habitantes.
En 1900 tiña 50.495 habitantes que foron aumentando lentamente até 1950, con 101.791. A partir dese intre o desenvolvemento urbanístico foi espectacular superando os 250.000 en 1981. Coa democracia o crecemento foi máis lento chegándose a 272.432 en 1998. Dende entón o incremento da inmigración provocou un novo auxe demográfico que fixo que se superen os 300.000 habitantes, sendo un 12,2% da poboación doutras nacionalidades, entre os que destacan colombianos, ecuatorianos e arxentinos (ver táboa).
Condado do Maine
miniatura|280px|Ducados e Condados de Francia contra 1030.
Alacant
Poboación
A conurbación que forma cos municipios limítrofes supera os 450.000 habitantes (452.462 en 2008) e conta cada vez con máis servizos conxuntos. A área metropolitana de Alacant-Elx ten 757.443 e é a oitava de España.
Economía
A economía da cidade de Alacant está fundamentada principalmente no sector servizos, que empregaba ao 85,7% da poboación activa no ano 2007. miniatura|250px|O Postiguet, o turismo desempeñou un papel importante no desenvolvemento da cidade.
Entre as actividades económicas desempeñadas en Alacant destaca de maneira sobresaínte o comercio, que historicamente tivo como punto de apoio o porto. As actividades comerciais da cidade teñen gran poder de atracción para a maior parte da provincia e alcanza polo eixo do Vinalopó até Almansa. Actualmente, a cidade de Alacant ocupa o quinto posto a nivel estatal en importancia en canto a comercio refírese, tan só superada por cidades como Madrid, Barcelona, Valencia ou Sevilla.
O turismo, xa presente a mediados do século XIX, pero principalmente desenvolvido dende os anos 1950, é igualmente outra actividade importante na cidade, apoiado pola benignidad do clima, as praias, o patrimonio histórico (Castelo de Santa Bàrbara, Igrexa de Santa María, Concatedral de Sant Nicolau, Casco antigo, Torres da Horta etc.) e a súa oferta de lecer. Alacant é un centro de actividades financeiras, tendo a Caixa Mediterrani (a CAM) co seu enderezo social nesta cidade, son tamén importantes as actividades administrativas, Alacant é a sede da Oficina de Armonización do Mercado Interior (OAMI), axencia europea para o rexistro das marcas, debuxos e modelos comunitarios. A Universitat de Alacant, situada en Sant Vicent del Raspeig, ten máis de 33.000 alumnos e atrae a un número importante de estudantes estranxeiros. miniatura|esquerda|250px|Sede central da CAM.
A industria ocupa ao 5,7% da poboación activa do municipio. Destacan as fábricas de aluminio, de tabaco (Altadis; a antiga fábrica de Tabacalera foi durante varios séculos de grande importancia económica na cidade, chegando a ter contratadas a máis de 4.000 empregados), de maquinaria, de materiais de construción e de produtos alimenticios. Dentro da área metropolitana, as actividades fabrís teñen grande importancia no municipio de Sant Vicent del Raspeig (lugar que serviu de área de expansión e desconxestionamento fabril para a capital), onde se atopa a maior fábrica da aglomeración de Alacant, unha fábrica de produción de cemento da multinacional Cemex. Os principais polígonos industriais do municipio son o polígono das Atalaies, o do Pla de la Vall Longa, o de Aiguamarga e a zona industrial da Florida.
Un dos elementos punteiros na economía alacantina é o Porto de Alacant. O porto atópase en plena fase de expansión, co obxectivo de situarse entre os 10 máis importantes en canto a transporte de mercadorías refírese. Actualmente, unhas 15.000 persoas traballan directa ou indirectamente nestas instalacións. Historicamente, o Porto de Alacant estivo intimamente ligado ao destino da cidade. De feito, gran parte do comercio de Alacant tivo como punto de partida ou de chegada o seu porto. O momento máis importante deste elemento produciuse no século XVII, cando se comenza o comercio con América, o porto alacantino converteuse no segundo porto máis importante da Coroa de Aragón, despois do de Barcelona, e o máis importante do Reino de Valencia.
Patrimonio histórico-artístico de Alacant
miniatura|dereita|Basílica de Santa María de Alacant.|250px miniatura|esquerda|Pazo da Deputación de Alacant.|250px
Ademais, na Albufereta atópanse os restos arqueolóxicos da cidade ibero-romana de Lucentum, que data dos séculos século IV a. C. ao III d. C.
Símbolos
O escudo da cidade de Alacant é un dos seus símbolos representativos, que aínda que sen estar regulado segundo a normativa do País Valenciano, é descrito en diversos tratados de heráldica de xeito diferente, asociado tamén nalgúns períodos, ás armas propias da provincia. Así, Francisco Piferrer descríbeo coma un castelo sobre unha pena bañado polas ondas do mar, e no xefe, as catro barras da Señera. Máis recentemente, Vicente de Cadenas, descríbeo incluíndo a orde do Vélaro de Ouro e timbrado, coma corresponde á tradición das capitais de provincia, cunha coroa real pechada. Este autor tamén asocia a pena cunha figura humana, alusión á popularmente coñecida coma pena do mouro, e letras representativas do lema Acra Leuka, Lucentum Alacant, que reflicte en cor ouro:
Baixo a alcaldía de Lassaletta, o Ajuntament d'Alacant realiza unha consulta ao heraldista local Félix Ortiz, sobre a cuestión das letras e a súa disposición no escudo. Como resposta a iso, dito autor publica o seu estudo "O escudo heráldico municipal de Alacant" no que se compón o escudo con coroa aberta, de acordo coas normas do Consello Técnico de Heráldica valenciano, e sen as letras alusivas ao lema en latín, por considerar como engadidos persoais de diferentes cronistas da cidade en cada época. A pesar diso, o concello ven empregando unha representación heráldica no que, se ben a coroa é aberta, seguen recolléndose as letras "A-L-L-A" (Akkra Leuke-Lucentum-Alacant).
Condado do Maine
O condado do Maine foi unha xurisdición feudal de Francia coa capital en Le Mans.
Historia
miniatura|280px|Ducados e Condados de Francia contra 1180. O xenro de Carlomagno, Rorgón ou Roricón I, está testemuñado como conde en 833 e 839. Na segunda metade do século IX o condado converteuse en estratéxico polas incursións normandas e bretoas. O fillo de Rorgón, Gausfredo, conde do Maine, loitou contra Salomón I da Bretaña e participou na batalla de Brissarthe (866) contra os normandos, xunto a Roberto o Forte.
En paralelo aos séculos VIII e IX aparece un ducado do Maine ou de Mans (ducatus Cenomannicus) que foi concedido a varios príncipes carolinxios e que parece que reunía varios condados incluído o do Maine propio, estendéndose á Baixa Normandía ata o río Sena. En 748 o mordomo de palacio Pipino o Breve deulle o ducado ao seu medio irmán Grifón; en 790 Carlomagno fixo o mesmo co seu fillo Carlos o Mozo. Carlos o Calvo deullo ao seu fillo Luís o Tatexo que despois se convertería en rei. Raxenoldo de Herbauges e Neustria foi o último en levar o título de duque Cinnomanicus e era tamén conde do Maine polo tanto á morte de Gausfrido no 878, o seu fillo era moi novo para sucedelo e entón o condado foi entregado ao seu curmán, Raxenoldo, un rorgónida dunha rama nova. Foi conde sobre 878 e consta como duque en 885.
Despois da morte de Raxenoldo, o condado foi dado polo rei a Roxerio do Maine, casado cunha princesa carolinxia (895), filla de Carlos o Calvo. Os Rorgónidas enfrontáronse entón cos Robertianos e o condado entrou en disputa entre ambas as familias. Goslino II do Maine foi o último rorgónida que dominou o condado (893 - 895) que lle foi confiscado polo rei Carlos III o Sinxelo, en beneficio de Roberto o Forte, antepasado dos Capetos.
En 923 o rei Raúl de Francia cedeu o Maine ao duque normando Rollon. No século XI estivo no centro das disputas entre as dúas potencias da época: Anjou e Normandía. Hugo III (992-1015) tivo que recoñecer a soberanía de Folque III de Anjou, pero sen fillos, o conde Herberto II (m. 1062) tivo que nomear sucesor testamentario a Guillerme o Bastardo despois coñecido como Guillerme o Conquistador, que en 1063 incorporou o país ao seu dominio a pesar da oposición dalgúns señores locais como Huberto de Sainte-Suzanne ou Godofredo II de Mayenne. O seu fillo Roberto Courteheuse casou con Margarida do Maine (morta en 1063), irmá de Herberto II do Maine, e converteuse nominalmente en Conde do Maine á morte da súa muller, pero era Guillerme quen tiña o control. Os normandos tiveron dificultades para dominar o Maine pola oposición de baróns locais como Godofredo II de Mayenne, e pola influencia do conde de Anjou Folque o Tiburón.
En 1070 foron expulsados por unha sublevación que levou ao poder a Azzo de Este, marido de Garsenda do Maine, filla de Herberto I. Volveron en 1073 por pouco tempo, en 1088, en 1089 e en 1099. Elías de Beaugency (tamén coñecido como Elias de La Flèche), sobriño de Garsenda do Maine, acabou por se impoñer como conde. A súa filla casou con Folque V de Anjou que en 1110 recuperou o Maine á morte de Elias. Henrique Beauclerc (Henrique I de Inglaterra) acordou recoñecelo como conde a cambio do recoñecemento da soberanía feudal normanda sobre o Maine.
Folque V pasou o condado ao seu fillo Godofredo Plantagenet, a cuxa morte en 1151 o seu fillo Henrique, que xa era duque de Normandía había un ano, reuniu finalmente os tres territorios.
En 1204 o rei Filipe Augusto combateu aos Plantagenet, liderados por Xoán sen Terra, e conquistou Normandía, mentres que o senescal Guillerme des Roches ocupaba o Anjou, o Maine e a Turena por encargo do rei.
En 1331 a coroa francesa creou un condado paria. Despois da batalla de Verneuil en 1424 os ingleses ocuparon o Maine e Xoán de Lancaster tomou o título de conde. Os ingleses abandonaron Le Mans en 1448 e Fresnay en 1449. En 1429, o rei Carlos VIII creou o condado de Laval separado do condado de Maine, dependendo directamente de Francia.
Primeira casa Capeta de Anjou
miniatura|Armas dos Condes Capetos de Anjou
-1512
Outros
Historia ano a ano
O Feal, Mántaras, Irixoa
O Feal é un lugar da parroquia de Mántaras no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 12 habitantes (9 homes e 3 mulleres).
Aaron Burr
Aaron Burr, Jr, nado en Newark o 6 de febreiro de 1756 e finado en Port Richmond o 14 de setembro de 1836, foi un militar e político estadounidense.
Sociedade Deportiva Samertolameu
A Sociedade Deportiva Samertolameu é un club de remo de Meira, concello de Moaña (Pontevedra). En 2010 competía na Liga Noroeste de Traíñas, competición que gañou na tempada 2006.
Aaron Burr
Traxectoria
Foi membro fundacional do Partido Demócrata-Republicano no estado de Nova York. Apoiou ao gobernador George Clinton. Converteuse no terceiro vicepresidente dos Estados Unidos durante a presidencia de Thomas Jefferson, aínda que é máis famoso polo seu duelo con Alexander Hamilton, polas súas presuntas conspiracións secesionistas e mais polo seu proceso e absolución final por traizón.
Sociedade Deportiva Samertolameu
Historia
A SD Samertolameu debutou na competición o 4 de xullo de 1979 coa traiñeira que xa estaba para desmantelar Samertolameu, que logo pasaría a chamarse A Terquiña. En 1981 comezou a competir tamén en batel e en 1983 debutou en traiñeirillas e en banco móbil (modalidade na que ese mesmo ano conseguiría a medalla de prata na categoría xuvenil no Campionato de España disputado en Mequinenza, Zaragoza). En 1985 conseguiu a súa primeira Bandeira Príncipe de Asturias.
En 1991 gaña o Campionato de Galiza. Dous anos máis tarde Galiza rendíase a Meiramar, tanto en traiñeiras como en bateis, con 19 bandeiras e varios títulos, gañando tódalas regatas que disputou en Galiza.
Mais se hai que destacar un ano na historia da SD Samertolameu ese é o 94, o mellor ano en canto a resultados, dos 9 títulos nacionais posibles en banco fixo, gañou 5 campionatos e 2 subcampionatos. No remo olímpico, 3 medallas de ouro, 1 de prata e 1 de bronce. En traiñeiras arrasou nas regatas máis importantes do calendario galego e, acabou a tempada co 3º posto na Bandeira da Concha. Logo de gañar no Campionato Galego en Chapela, acudiu o Campionato de España en Castropol. Nese campo estreou a primeira traiñeira Meiramar construída en fibra por Pedro Cuesta en Galiza e rematou no 2º posto.
No 2001 os remeiros sénior acadan o Campionato de España. Dous anos máis tarde fúndase a Liga Noroeste de Traíñas, proclamándose campión. No 2007 conseguiría o segundo posto da LNT e proclamouse campión do Campionato de Galiza. No 2008 na modalidade de traiñeiras, proclamouse campión da LGT por número de regatas gañadas, 10 dun total de 16, mais pola súa participación nas regatas de ascenso á liga ACT foi sancionado e a LGT declarouno subcampión, ademais acadou o 2º posto no Campionato Galego e o ansiado ascenso á Liga ACT. Destacar ese mesmo ano a participación de parte das súas remeiras, xunto coas de Cabo da Cruz e Chapela que, como combinado Galicia, lograron gañar a I Bandeira Feminina da Concha. Na súa primeira participación na Liga ACT, Samertolameu non puido manter a categoría ao finalizar no 11º posto e descendendo á LNT. No 2009 conseguiu o 2º posto na Liga Galega, só superado por Amegrove e na fase de ascenso á Liga ACT non puido conseguir novamente o ascenso á máxima categoría.
Palmarés
esquerda|miniatura|Samertolameu na Bandeira da Concha 2018.
El verdugo
El verdugo é un filme español dirixido por Luis García Berlanga que foi estreado en 1963.
Sinopse
José Luis, o empregado dunha funeraria, proxecta emigrar a Alemaña para converterse nun bo mecánico. A súa moza é a filla de Amadeo, un verdugo profesional. Cando este os sorprende na intimidade, obrígaos a casar. Ante a urxente falta de medios económicos dos acabados de casar, Amadeo, que está a piques de xubilarse, trata de persuadir a José Luis para que solicite a praza que el vai deixar vacante.
A Game of Thrones (xogo de mesa)
A Game of Thrones é un xogo de mesa de estratexia creado por Christian T. Petersen e comercializado por Fantasy Flight Games no 2003. O xogo está baseado na serie de libros de fantasía A Song of Ice and Fire de George R. R. Martin. O xogo ten dúas expansións, A Clash of Kings (2004) e A Storm of Swords (2006).
A Game of Thrones permite ós xogadores escoller entre varias das Grandes Casas que loitan polo control dos Sete Reinos, incluíndo a Casa Stark, a Casa Lannister, a Casa Baratheon, a Casa Greyjoy, a Casa Tyrell e na expansión A Clash of Kings, a Casa Martell. Os xogadores controlan exércitos para asegurar o apoio nas diversas rexións que compoñen os Sete Reinos co obxectivo de captar apoio dabondo para reivindicar o Trono de Ferro. A mecánica básica do xogo lembra á de Diplomacy, especialmente no proceso de dar ordes.
No 2004, A Game of Thrones gañou tres Premio Origins ó Mellor xogo de mesa tradicional, Mellor xogo de mesa e Mellor deseño entre tódolos xogos de 2003.
Unha segunda edición do xogo foi comercializada no 2011.
Ambrym
Ambrym é unha illa e un volcán de Vanuatu, coñecida pola súa actividade volcánica que inclúe a formación de lagos de lava. Nela atópase a montaña Maroum. Preto da illa hai dúas pequenas illas sen nome que albergan as cidades de Liro e Loulep nunha, e noutra as cidades de Holen e Halos.
Etimoloxía
Ambrym (tamén coñecida como Ambrin ) chámase así polo Capitán Cook, que ancorou alí en 1774. Quere dicir "aquí están os iñames" ("ham rim" na lingua Ranon)
Xeografía
O cume no centro da illa está dominado por unha caldeira desértica, que abarca unha superficie de 100 km².
Coa excepción dos asentamentos humanos, o resto da illa está cuberta por espesa selva.
Vulcanoloxía
Ambrym é un gran volcán basáltico cunha caldeira de 12 km de ancho, e un dos volcáns máis activos do arco volcánico das Novas Hébridas.
A caldeira é o resultado dunha grande erupción pliniana, que tivo lugar ao redor do 50 AD. A súa forza explosiva ten o Índice de explosividade volcánica 6, o segundo máis alto do Instituto Smithsoniano na lista das maiores erupcións volcánicas da historia xeolóxica recente.
A gran caldeira de 1900 anos de antigüidade 12 km x 8 km ten dous conos volcánicos activos, o Benbow e o Marum (tamén deletreado Maroum).
Varias veces por século, o volcán Ambrym ten erupcións destrutivas.
A última erupción do monte Benbow foi en 1913, provocando a evacuación da poboación a Mele, preto de Port Vila en Efaté.
Idiomas
miniatura|Un tallista Ambrym, circa 1925 Do mesmo xeito que moitas illas de Vanuatu, Ambrym ten a súa propia Lingua Austronesia. No norte atópase a Lingua Ambrym norte, no sueste a Lingua Ambrym sueste, no sur a Lingua Daakaka, no oeste Lingua lonwolwol, e no suroeste Lingua Port Vato. Todas son faladas duns poucos centos a uns miles de falantes cada unha.
Turismo
Os turistas séntense atraídos polas características únicas de Ambrym: os volcáns activos, a vexetación tropical, e os costumes dos poboadores locais. Quédanse en bungalows de estilo tradicional, xa que non hai hoteis da illa.
-1526
Outros
Historia ano a ano
Pereiras
Pereiras é un fitónimo referido a un lugar onde hai pereiras, árbore froiteira. Pode referirse a:
Diao Yinan
Diao Yinan (en 刁亦男, pinyin Diāo Yìnán), nado en 1969 en Xi'an, Shaanxi, é un director, guionista e actor chinés. O seu filme Black Carbón, Thin Ice gañou o Oso de Ouro ó Mellor Filme no Festival Internacional de Cine de Berlín no 2014.
Biografía
Formado na Academia Central de Drama en 1992, Diao traballou como guionista con directores como Shi Runjiu en All the Way, e Zhang Yang en Spicy Love Soup e Shower. Ademais, Diao dirixiu dous filmes, Uniform no 2003 e Night Train no 2007, sendo estreado este último no Festival de Cine de Cannes.
Premios Nacionais de Cultura de España
Os Premios Nacionais de Cultura de España son unha serie de galardóns a actividades e persoeiros da cultura española, que concede o Ministerio de Cultura de España.
Os premios son moi diversos entre si: algúns son moi antigos, remontando a súa orixe ás primeiras décadas do século XX, e outros son moi recentes, creados no século XXI; uns concédense a unha obra singular e outros a toda unha carreira; uns son regulares no tempo, e outros descontinuos; tamén as contías económicas varían entre todos eles.
Os premios son: A estes habería que sumarlle, concedido polo Ministerio de Fomento de España:
Galegos que recibiron estes premios
Ao longo de case un século de premios, houbo 28 galegos, e mais unha empresa galega, que recibiron estes galardóns. Ata 2013, só o recibira unha muller galega.
Tamén había en 2013 dezasete categorías que nunca corresponderan a ningún galego ou galega: Artes Plásticas, Deseño de Moda, Letras Españolas, Poesía Nova, Tradutor, Ilustración, Fomento da Lectura, Circo, Música, Músicas Actuais, Danza, Teatro, Artes Escénicas para a Infancia, Restauración, Creatividade no Xoguete, Televisión e Tauromaquia...
A Brea, A Capela, A Capela
A Brea é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 10 habitantes segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, deles 5 eran homes e 5 eran mulleres.
-1546
Outros
Historia ano a ano
Baku Crystal Hall
O Baku Crystal Hall (en azarí: Bakı Kristal Zalı) é un pavillón multifuncional que está situado na cidade de Bacú, Acerbaixán.
Historia
O Baku Crystal Hall foi construído entre agosto do ano 2011 e abril do 2012 co fin de albergar o Festival de Eurovisión 2012. O 2 de agosto de 2011 comezou a construción. O 5 de setembro do mesmo ano anunciouse que o futuro estadio contaría cunha capacidade para 25.000 persoas. O final da obra anunciouse para o 31 de marzo de 2012, pero por problemas meteorolóxicos atrasouse ao 16 de abril.
Concertos
O evento máis importante da historia do pavillón deuse en maio de 2012 ao se celebrar aquí o Festival de Eurovisión 2012. Nese mesmo ano, Jennifer Lopez, Shakira e Rihanna tamén celebraron concertos. En marzo de 2013, Beyoncé celebrou tamén un concerto.
Deporte
O Baku Crystal Hall albergará os Xogos Europeos de 2015. Neste evento será anfitrión das competicións de boxeo, karate, taekwondo, esgrima e voleibol.
Secuestrados (filme de 2010)
Secuestrados é un filme español de terror de 2010 dirixido por Miguel Ángel Vivas e escrito por Javier García. Está protagonizado por Fernando Cayo, Manuela Vellés e Ana Wagener.
Voo 611 de China Airlines
O voo 611 de China Airlines era un voo regular de pasaxeiros entre o antigo Aeroporto Internacional Chiang Kai-shek (hoxe en día aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan), en Taiwán, e o aeroporto internacional de Hong Kong. O 25 de maio de 2002 o Boeing 747-209B que operaba a ruta desintegrouse no aire debido a reparacións defectuosas, e estrelouse no estreito de Taiwán a 43 km ao nordés das illas Penghu, dous minutos despois da engalaxe. Morreron as 225 persoas que ían a bordo. A rotura no aire foi causada por unhas reparacións mal realizadas 22 anos antes. En 2018 aínda era o peor accidente de aviación ocorrido en Taiwán.
O accidente foi particularmente preocupante para o particularly disturbing to the public as the Taipei–Hong Kong route was among the most heavily traveled international air routes in the world; it was so profitable that it was even referred to as the "Golden Route."
Accidente
O avión engalou ás 15:08 local time (07:08 UTC) e tiña que chegar a Hong Kong ás 16:28 HKT (08:28 UTC). A tripulación estaba formada polo capitán Ching-Fong Yi de 51 anos, o primeiro oficial Yea Shyong Shieh de 52, e o enxeñeiro de voo Sen Kuo Chao de 54. Os tres pilotos tiñan moita experiencia, o capitán e o primeiro oficial tiñan máis de 10 000 horas de voo, e o enxeñeiro tiña máis de 19 100 horas.
Ás15:16 o aviónfoi autorizado a trepar ao nivel de voo 350 (uns 11 000 m). Ás 15:33 o avión desintegrouse no aire e perdeuse o contacto.
Chang Chia-juch, o viceministro taiwanés de Transporte e Comunicacións, dixo que dous avións de Cathay Pacific na zona recibiron sinais do indicador-localizador de emerxencia do aparello accidentado. Os 206 pasaxeiros e 19 tripulantes a bordo morreron.
Carmen Pereiras
Carmen Pereiras Pérez, nada no concello ourensán de Cartelle en 1959, é unha escritora galega.
Athlone
Athlone (en inglés) ou Baile Átha Luain (lit. Pantano de Luain, en gaélico) é unha localidade irlandesa, capital do condado de Westmeath, cunha poboación duns 17.000 habitantes.
Situación
Atópase no centro da illa de Irlanda, no curso do río Shannon xusto despois de pasar o lago Ree, e entre este e o sitio arqueolóxico de Clonmacnoise.
Carmen Pereiras
Traxectoria
Documentalista en La Región, publicou o ensaio Pequenos infinitos en 2008.
Athlone
Situación
Administrativamente é un enclave entre dous condados (Westmeath e Roscommon), aínda que pertence ao primeiro exceptuando o caso do barrio máis occidental, Monksland, que se atopa fóra de Westmeath e polo tanto fora da provincia de Leinster, polo que tamén é unha localidade entre dúas provincias (Leinster e Connacht).
Girlfriend (canción de Wings)
"Girlfriend" é unha canción do artista Paul McCartney. McCartney pensou na canción como unha que lle podería gustar gravar a Michael Jackson, e mencionoullo a Jackson nunha festa de Hollywood. Jackson declarara en entrevistas coa prensa musical que era un gran fan de The Beatles e a oportunidade de gravar con McCartney axudouno no seu seguinte proxecto. Porén, McCartney acabou por gravala el mesmo coa súa banda Wings, e foi incluída en 1978 no álbum London Town. Despois diso, foille suxerida por Quincy Jones a Jackson como unha posible canción do álbum Off the Wall.
Athlone
Lugares de interese
O seu castelo é o edificio máis visitado polos turistas e foi testemuña de varias batallas de gran transcendencia histórica.
Tamén podemos atopar a súa catedral católica en honra a San Pedro e San Paulo, moi preto do castelo.
Cruzando a ponte que está a poucos metros pásase á parte oriental que, inda que menos monumental, alberga a Igrexa de Santa María (onde foi bautizado John McCormack), o porto de recreo e o centro comercial, que atrae xente de moitos pobos de arredor.
Tamén se atopa o pub máis antigo de Irlanda e de Europa que se conserva, que data do século X. O seu nome vén por Luain, que foi quen fundou o citado bar e debido á súa posición preto dun lago. Aos poucos foise formando a poboación e de feito o bar está pegado á base do castelo.
Infraestrutura
A obra de infraestrutura máis sinalábel é o dique que dá calado a boa parte do norte do Río Shannon e, para poder pasalo, tamén se construíron unhas esclusas con capacidade para dous ou tres barcos de recreo á vez.
Subcultura
miniatura|[[Punks bebendo e fumando na rúa. As tribos urbanas desenvolvéronse nas grandes cidades.]]
O termo subcultura deriva do prefixo sub- ('baixo', 'debaixo') e cultura, polo que significaría "debaixo da cultura", aínda que non se adoita usar nese sentido. Para referírmonos ao que está por debaixo da cultura prefírense os termos "infracultura" ou "protocultura".
En socioloxía, antropoloxía e semiótica cultural, subcultura úsase para definir un grupo de persoas que posúen un conxunto de comportamentos e crenzas distintivos que os diferenza da cultura dominante da que forman parte. Trátase, pois, dun termo partitivo, non pexorativo.
Toda subcultura implica un sistema de normas e valores de certa autonomía, aínda que sen desligarse da cultura global. Podemos falar da subcultura católica ou da subcultura xitana, da subcultura xuvenil ou da subcultura campesiña, da subcultura criminal ou da subcultura musical, sen que iso signifique en absoluto anormalidade, agresividade ou enfrontamiento á sociedade, que si son propios da contracultura. M. M. Gordon definiu así o termo:
Descrición
Os integrantes dunha subcultura son pequenos "grupos" cunha cultura non totalmente desenvolvida, grupos que cultivan e preservan as mesmas ideas relacionadas coa estética, a relixión, as ideas políticas, a identidade sexual, ou por unha combinación destes factores. As subculturas poden formarse a partir da idade, a etnia ou o xénero dos seus membros, e defínense moitas veces pola súa oposición aos valores da cultura dominante, á que pertencen.
Toda cultura dominante antes de facerse dominante pasou polo estadio de subcultura, pero non todas as subculturas se fan dominantes (realmente, a gran maioría delas nunca sairá do underground minoritario). O cristianismo, por exemplo, naceu como unha subcultura da cultura xudaica e só despois fíxose maior do que a cultura dominante de onde saíu.
As subculturas subdivídense principalmente en proselitistas e antiproselitistas, existindo porén culturas intermedias onde o proselitismo está permitido, pero con limitacións, como, por exemplo, a propia cultura xudaica. En xeral as culturas proselitistas son máis agresivas e fanse dominantes por imposición; é u padrón histórico (e o islam é un exemplo claro disto).
As subculturas xeralmente son movementos de resistencia cultural contra as culturas impostas ás masas, que pretendidamente son "universais", autoxulgándose culturas superiores de acordo cos seus propios valores (o politicamente correcto encádrase neste parámetro).
Características
Unha cultura frecuentemente asóciase a persoas de todas as idades e clases sociais que posúen preferencias comúns no entretemento, no significado de certos símbolos utilizados e no uso dos medios sociais de comunicación e de linguaxe. Neste sentido dise tamén que as corporacións, as seitas e moitos outros grupos ou segmentos da sociedade, con diferentes e numerosos compoñentes da cultura simbólica ou non material poden ser vistos e estudados como subculturas. Algunhas das subculturas son simplemente grupos de adolescentes con gustos comúns como, por exemplo os emo. Cómpre observar que o interaccionismo simbólico é fundamental nunha subcultura.
De acordo con teóricos importantes que estudaron as subculturas, como Dick Hebdige, os membros dunha subcultura sinalarán a miúdo a súa pertenza a ela mediante o uso distintivo de roupa e estilo. Polo tanto, o estudo dunha subcultura consiste con frecuencia no estudo do simbolismo asociado á roupa, á música que escoitan e outros costumes dos membros, e tamén das formas nas que estes mesmos símbolos son interpretados por membros da cultura dominante. Se a subcultura se caracteriza por unha oposición sistemática á cultura dominante, entón pode describirse como unha contracultura.
Orixe do termo
Xa en 1950, o teórico David Riesman distinguía entre unha maioría, "que pasivamente aceptaba estilos e significados previstos comercialmente", e unha subcultura "que buscaba activamente un estilo minoritario" (o hot jazz naquela época) e o interpretaba de acordo a valores subversivos. Desta forma, segundo Riesman "a audiencia [...] manipula o produto (e por tanto ao produtor) non menos que a outra parte".
Así, cando un membro dunha subcultura "escoita música, incluso se ninguén está cerca, faino nun contexto "doutros" imaxinarios, sendo de feito as súas audicións moitas veces un esforzo por establecer unha conexión con eles. En xeral o que se percibe nos medios masivos de comunicación está enmarcado pola percepción dos grupos aos que pertence. Estes grupos no só cualifican as cancións, senón que seleccionan para os seus membros de formas máis sutís o que se debe "oír" en cada unha".
Tribos urbanas
A identidade de cada unha destas tribos variará segundo a súa ideoloxía e segundo a persoa mesma; por exemplo, mentres que os skinheads son de tendencias violentas, os hippies non rivalizan contra ningún grupo, pois son pacifistas e non hai ningún grupo que lles sexa integramente oposto.
Canadian Radio Broadcasting Commission
Canadian Radio Broadcasting Commission (CRBC) foi a primeira cadea pública de radiodifusión do Canadá, a precursora da Canadian Broadcasting Corporation.
Orixe
A CRBC creouna por lei en 1932 o goberno de R.B. Bennett seguindo as recomendacións dunha Comisión Real do Parlamento do Canadá que en 1929 recomendara o establecemento dun sistema público de radio e logo dunha campaña de presións da Canadian Radio League para que se cumprise. A cadea botou a andar o 26 de maio de 1932 e existiu ata o 2 de novembro de 1936 cando se reorganizou como empresa pública federal (Crown corporation) baixo o nome de Canadian Broadcasting Corporation. A programación diaria nacional comezou en maio de 1933, ao primeiro dunha hora ao día que se foi incrementando co tempo.