cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Papiro
Confección do papiro
Foi sobre os 2200 anos antes de Cristo que os exipcios desenvolveron a técnica do papiro, unha especie de pergamiño e un dos máis vellos antepasados do papel. Para confeccionar o papiro, córtase o miolo abrancazado e poroso do talo en finas láminas. Despois de secas, estas láminas mergúllanse en auga con vinagre para permaneceren alí durante seis días, co propósito de eliminar o azucre. Outra vez secas, as láminas son colocadas en fileiras horizontais e verticais, sobrepostas unhas ás outras. A secuencia do proceso esixe que as láminas sexan colocadas entre dous pedazos de tecido de algodón, por riba e por baixo, e despois prensadas durante seis días. Co peso da prensa as finas láminas mestúranse homoxeneamente para formar un papel amarelado, listo para ser usado. O papel preparado era, entón, enrolado nunha vareta de madeira ou marfil para formar o rolo que sería usado na escrita.
Legado do papiro
Moito da historia de Exipto foi legada á posteridade grazas aos rolos de papiro encontrados nos túmulos de nobres e de faraóns.
Debido ao gran número de papiros encontrados, utilizáronse diversos esquemas de clasificación para poder identificalos:
Aos papiros outórgaselles unha numeración para facilitar a súa identificación nos labores de referencia.
Alan IV da Bretaña
Traxectoria
esquerda|miniatura| Selo de Alan IV segundo Dom Morice miniatura|Alan Fergent segundo un cadro hoxe desaparecido da Abadía de Redon Nado no castelo de Châteaulin ao redor de 1060, converteuse en duque da Bretaña e conde de Cornualla e Nantes á morte do seu pai o 13 de abril de 1084. É considerado o último duque en falar habitualmente bretón. Tivo que restaurar a autoridade ducal ao condado de Rennes contra Geoffroy Grenonat, o irmán de Conan II da Bretaña, ao que sucedera como conde vitalicio. Desde 1084 á fronte do seu exército apoderouse de Rennes e enviou a Grenonnat a Quimper, onde morreu o mesmo ano, permitíndolle a Alan recuperar o título de conde de Rennes. No mesmo ano, nomeou o seu fiel irmán Matías á fronte do condado de Nantes, aínda que retomaría persoalmente o título deste condado cando morreu en 1103.
En 1087 casou en primeiras nupcias con Constanza de Normandía, filla de Guillerme, I de Inglaterra, o Conquistador, que había morrer envelenada en 1090, sen deixar descendencia. En 1093, casou en segundas nupcias con Ermengarda de Anjou, filla de Fulque IV de Anjou e rebesneta de Fulque III.
Preferiu ficar na parte bretoa do ducado, da que era orixinal, e vivía polo seu gusto nos seus castelos de Auray e sobre todo de Carnoët non moi lonxe da abadía da Santa-Cruz de Quimperlé rexida polo seu tío Binidic (Bieito).
A tranquilidade na que viviu o ducado permitiu a Alan Fergent responder á chamada de Urbano II e, en compañía doutros señores bretóns, uniuse, durante o verán de 1096, á primeira cruzada. Estivo ausente da Bretaña durante cinco anos, deixando o ducado baixo a firme autoridade de Ermengarda.
De volta da cruzada e baixo a influencia da súa piadosa esposa, Alan está cada vez máis interesado nos temas relixiosos e apoia a reforma do clero secular levado a cabo por Marbod, bispo de Rennes. Esta evolución cara ao espiritual non lle impide tomar o partido do rei de Inglaterra Henrique I Beauclerc no seu conflito co seu irmán Robert Courteheuse e participar na batalla de Tinchebray en 1106. Fíxose vasalo de Henrique I e casou o seu fillo Conan coa filla natural do rei de Inglaterra, Matilde.
Enfermo, abdicou en 1112 a favor de Conan e retirouse á abadía de San Salvador de Redon. Morreu o 13 de outubro de 1119 e foi enterrado alí.
Matrimonios e descendencia
Alan IV casou en 1087 con Constanza de Normandía, filla de Guillerme o Conquistador. Esta unión non terá posteridade.
Da súa unión en 1093 con Ermengarda de Anjou naceron tres fillos:
Dunha ou dúas amantes descoñecidas Alan Fergent deixou dous fillos:
Zacharias Janssen
miniatura|Zacharias Janssen en 1655.
Zacharias Janssen (tamén escrito Zacharias Jansen e Sacharias Jansen), nado na Haia ca. 1585 e morto en Ámsterdam ca. 1638, foi un fabricante de lentes neerlandés, considerado un dos inventores do microscopio composto, aínda que a orixe deste aparello é aínda tema de debate.
Tamén se asocia coa invención do primeiro telescopio óptico.
Janssen desenvolveu a súa actividade en Middelburg. Pertencía a unha familia de ópticos e é moi posíbel que os seus pais, Hans e Maeyken participaran nos seus descubrimentos.
Aínda que a orixe do microscopio é unha cuestión incerta, considérase a Jenssen como o inventor do microscopio composto (con dúas lentes), talvez coa axuda do seu pai, no ano 1595.
O recoñecemento de dito invento outórgaselle en Middelburg. Xa que Zacharias era moi novo naquelas datas, é posíbel que Hans Lippershey, en cuxo taller traballaba Janssen, fabricara o primeiro, e que o mozo Zach asumira o control da produción.
Os primeiros microscopios producidos polos Janssen eran simplemente un tubo de 45 cm de longo e 5 cm de diámetro cunha lente converxente en cada extremo.
Este instrumento chegou a ter entre 3 e 9 aumentos, dependendo do tamaño da abertura do diafragma. miniatura|esquerda|Microscopio fabricado por Hans e Zacharias Janssen, ca. 1590. Reproducido por John Mayall en 1891. Hai unha lenda que di que Zacharias Janssen, durante a súa infancia, descubriu o microscopio mentres xogaba con outro neno con lentes estragadas no taller de Hans Lippershey. Os rapaces poñían as lentes diante dos seus ollos en dirección ao cataventos da igrexa local e vían como esta parecía acercarse. Lippershey, por suposto, viu neste xoguete un útil instrumento para facer diñeiro, e o bautizou como tubo óptico.
Pero esta lenda podería ser, como tantas outras, apócrifa, xa que en realidade a orixe do microscopio está aínda en debate.
O diplomático holandés William Boreel, máis adiante, testemuñaría que Lippershey lle roubara a idea do instrumento a Janssen, cando el tiña só 2 anos de idade!
Porén, hai serias razóns baseadas na personalidade de Zacharias Jansen para crer que en realidade non é o autor do microscopio, pois tiña reputación de deshonesto, xa que fixo a súa fortuna a base de falsificar moedas de cobre españolas, e despois tamén de ouro e prata.
Grazas ao primeiro microscopio empezaron a verse innumerábeis entes que non se podían ver antes, e comezouse a estudar mellor o que xa antes se vía. Apareceron novas cores, novos condutos e vasos sanguíneos en todos os corpos dos animais; apareceron novos seres vivos, en tanta cantidade que excedían en número aos que antes se coñecían.
Reoloxía
A reoloxía  é a rama da física de medios continuos que se dedica ao estudo da deformación e o fluír da materia.
O termo foi introducido polo químico estadounidense Eugene Bingham en 1929, a partir dunha suxestión dun seu colega, Markus Reiner.
Este termo inspirouse no aforismo de Simplicio (atribuído a miúdo a Heráclito), πάντα ῥεῖ pánta rhei, "todo flúe", e foi usado para describir o fluxo de líquidos e a deformación de sólidos.
Etimoloxía
O termo foi introducido en inglés en 1929, adaptación do francés  rhéologie, voz formada en inglés polos elementos rheo-, tirado do grego antigo ῤήoς rhḗos, "fluxo", "corrente", e -logy, do francés -logie, ou do latín -logia, e estes do grego antigo -λογία.
Concepto
Unha definición máis moderna expresa que a reoloxía é a parte da física que estuda a relación entre a forza aplicada a un material e a deformación do material que é capaz de fluír. A reoloxía é unha parte da mecánica de medios continuos. Unha das metas máis importantes en reoloxía é encontrar ecuacións constitutivas para modelar o comportamento dos materiais. Ditas ecuacións son en xeral de carácter tensorial.
As propiedades mecánicas estudadas pola reoloxía pódense medir mediante reómetros, aparatos que permiten someter ao material a diferentes tipos de deformacións controladas e medir as forzas aplicadas ou viceversa. Algunhas das propiedades reolóxicas máis importantes son:
Os estudos teóricos en reoloxía en ocasións empregan modelos microscópicos para explicaren o comportamento dun material. Por exemplo, no estudo de polímeros, estes pódense representar como cadeas de esferas conectadas mediante enlaces ríxidos ou elásticos.
Se nos fixamos no sentido etimolóxico da palabra «reoloxía», poderiamos definilo como "a ciencia do fluxo". A reoloxía describe a deformación dun corpo baixo a influencia de forzas, pero non está limitada aos polímeros, pódese aplicar a todo tipo de material, sólido, líquido ou gas.
Un sólido ideal defórmase elasticamente e a enerxía requirida para a deformación recupérase totalmente cundo se retira a forza aplicada. Mentres que os fluídos ideais se deforman irreversibelmente, flúen, e a enerxía requirida para a deformación disípase no interior do fluído en forma de calor, e non se pode recuperar ao retirar a forza. Pero só uns poucos líquidos se comportan como líquidos ideais; a inmensa maioría deles mostra un comportamento reolóxico que se clasifica nunha rexión intermedia entre os líquidos e os sólidos: son á vez elásticos e viscosos, polo que se denominan «viscoelásticos».
Por outra parte, os sólidos reais poden deformarse irreversibelmente baixo a influencia de forzas de suficiente magnitude; en definitiva, poden fluír.
Nesta clasificación dos comportamentos reolóxicos dos materiais con relación á súa resposta ás forzas aplicadas cómpre introducir un novo parámetro: a escala de tempo na cal se aplica a deformación. Para iso, se define unha nova magnitude que ten en conta o tempo de observación; trátase do número de Deborah:
De = λ/t, onde "λ" é o tempo de relaxación e "t" é o tempo de observación.
Neste sentido, podemos dicir que os sólidos teñen un tempo de relaxación infinito, mentres que no caso dos líquidos, este valor se aproxima a cero; por exemplo, o tempo de relaxación da auga é de 10 a 12 s. Por outra parte, se consideramos procesos de deformación característicos asociados aos típicos tempos de observación, podemos dicir que un número de Deborah grande define un comportamento "tipo sólido" e un número de Deborah pequeno define un comportamento "tipo líquido".
O seguinte exemplo pode axudar a entender o explicado até agora: as vidreiras da catedral de Chartres en Francia fluíron desde que foron fabricadas hai 600 anos. Na época medieval estas vidreiras tiñan un espesor uniforme ao longo de toda a súa lonxitude, pero hoxe en día as moléculas de vidro fluíron por efecto da gravidade, de maneira que o espesor na parte inferior é máis do duplo do espesor na parte superior. O tempo de observación tan grande fai que o número de Deborah sexa pequeno, polo que sólidos como o vidro se poden clasificar como líquidos.
Como conclusión, pódese dicir que substancias como a auga ou o vidro non se poden clasificar como líquidos ou sólidos, senón que, como moito, podemos dicir que teñen un comportamento de líquido ou de sólido baixo unhas determinadas condicións de forza, deformación ou tempo.
Resposta dos materiais
miniatura|200px|Relación entre forza e deformación nun sólido.
Para unhas condicións dadas de presión e temperatura, o material responde á aplicación dunha forza:
Caenolestes fuliginosus
Caenolestes fuligionosus é unha especie de mamífero marsupial da orde dos paucituberculados, familia dos cenoléstidos e xénero Caenolestes,
É a máis coñecida das seis especies sobreviventes da orde dos paucituberculados (sarigüeias rato).
Hábitat e distribución
miniatura|esquerda|200px|Distribución de Caenolestes fuligoinosus. A especie habita nos bosques alpinos e en praderías dos Andes, no norte o e o oeste do Ecuador e de Colombia, e o noroeste de Venezuela.
En Colombia encóntrase desde os 2.000 até os 3.800 m de altitude, e no Ecuador desde os 1.600 aos 4.000 m.
É un animal terrícola, aínda que pode agatuñar os troncos das árbores.
Ameazas
Caenolestes fuligionosus non sofre ameazas importantes. Porén, nalgunhas localidades, nas praderías do seu hábitat, ten que competir co pastoreo do gando.
Subespecies
A especie Caenolestes fuligionosus foi descrita por primeira vez en 1863 polo zoólogo inglés Robert Fisher Tomes, no seu traballo "Notice of a new American form of marsupial", publicado nas páxinas 50–51 da revista ''Proc. Zool. Soc. Lond.''
Recoñécense na actualidade a tres subespecies seguintes:
Xosé Quiroga Suárez
Xosé Quiroga Suárez, nado en Petín o 4 de xullo de 1920 e finado na Rúa o 18 de outubro de 2006, foi un médico e político valdeorrés e o segundo presidente da preautonomía Xunta de Galicia antes da aprobación do estatuto de autonomía de 1981, o segundo estatuto de autonomía da historia de Galiza.
Las, San Amaro
San Cibrao de Las é unha parroquia do concello de San Amaro na comarca do Carballiño, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 220 habitantes, deles 110 eran homes e 110 eran mulleres, o que supón unha diminución de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Xosé Quiroga Suárez
Política
Xosé Quiroga foi alcalde de Petín durante o franquismo, entre 1953 e 1956.
Las, San Amaro
Descrición
A parroquia limita coas freguesías de Salamonde, Eiras, Ourantes, Freás e Beariz. As entidades de poboación tradicionais son Alemparte, Andrade, Cristimil, Español, Figueiroa, Loucía, Piñeiro e A Torre. Actualmente existe moita poboación dispersa, con modernas construcións unifamiliares, case sempre ó longo das estradas principais.
O topónimo foi obxecto de varias consideracións, chegando a identificarse coa Lansbriga, suposto topónimo que foi lido na ara de Bandua de Eiras, e que se considerou ser o nome do castro. Novas lecturas, non exentas de discusión, propoñen o topónimo Lámbrica para o castro da Cidade, polo que a relación do antigo nome do castro coa actual denominación da parroquia (As Lás) non parece ter sentido. O topónimo Lás da parroquia pode moi ben identificarse con laxes, do céltico lágena, pedra plana (CABEZA QUILES, F.). Na Idade Media está documentado o nome Laas, nun documento de febreiro de 1401, un foro no que os frades de San Clodio do Ribeiro da Avia “(...) damos et outorgamos a foro a vos Iohan Fernandes, morador en Louçia, frigisia de san Çibrao das Lââs, por en tenpo da vosa vida et de Aldonça Peres, vosa muller (...) o noso casar de Tras lo Río, que he en na frigisia de santa Ougea d’Eyras (...)" (M. LUCAS ÁLVAREZ e P. LUCAS DOMÍNGUEZ).
Xosé Quiroga Suárez
O primeiro goberno da Xunta
En 1979 foi nomeado presidente da Xunta pola UCD, cargo no que tomou posesión o 9 de xuño de 1979.
O seu goberno formárono Ramón Félix Blanco Gómez, Daniel Casalderrey Castro (agricultura, gandería e montes), Luís Cordeiro Rodríguez, Alejandrino Fernández Barreiro (educación e cultura), Baldomero Fernández Calviño (pesca), Segundo Fernández Covelo, Alfonso Javier García Ascaso (industria, comercio e turismo), José Gómez García, José Luis Nogueira Rodríguez, Vitorino Núñez, José María Pardo Montero (ordenación do territorio, urbanismo e transportes), José Regal Vázquez, Julio Riera Nieves, Miguel Sanmartín Losada (administración local), Jaime Tejada Lorenzo, Indalecio Tizón Covelo, José Antonio Trillo Torres e Víctor Manuel Vázquez Portomeñe.
Las, San Amaro
Descrición
Na parroquia está, no monte da Cidá, ou Cidade (469 m.), onde se atopa gran parte do castro de San Cibrao de Las, un poboado castrexo de grandes dimensións, coñecido tamén como A Cidade. Estivo habitado desde o século II a.C. ata o século II d.C., e con posibles ocupacións esporádicas máis tardías. Porén, o poboamento das Lás achégase ós tempos remotos do Paleolítico (Medio e Superior), dos que apareceron útiles líticos no monte da Chaira, nas inmediacións do castro.
Xosé Quiroga Suárez
O primeiro goberno da Xunta
Tralas eleccións ao Parlamento de Galicia de 1981, nas que gañou Alianza Popular, deixou o seu cargo o 21 de xaneiro de 1982, pasando a ocupar o posto Xerardo Fernández Albor.
Las, San Amaro
Descrición
miniatura|300px|Construcións do sector oeste do castro de San Cibrao de Las.A superficie total do castro aproxímase as 9 hectáreas. Trátase dun óvalo, máis ou menos regular, co eixo maior orientado de norte a sur. Este eixo maior mide, aproximadamente, 452 metros de lonxitude. O eixo menor mide, aproximadamente 253 metros. Comenzamos a descrición polo centro do xacemento, onde se ergue  un recinto amurallado, o recinto central, tamén con forma ovoide e co eixo maior  en  sentido norte-sur, que ten unha superficie de 0,86 hectáreas. Este recinto central posúe portas no eixo leste-oeste.
Lituania
Lituania, oficialmente República de Lituania  (en lituano: Lietuvos Respublika), é un país da Europa do norte localizado na rexión dos chamados países bálticos. Lituania atópase na beira sueste do mar Báltico, comparte fronteira con Letonia (453 km) polo norte, Belarús (502 km) polo sueste, Polonia (91 km), e o enclave ruso de Kaliningrado (227 km) polo suroeste. Lituania é membro da OTAN e da Unión Europea dende o 2004, ten unha poboación aproximada de 3,4 millóns de habitantes, a súa capital e cidade maior é Vilnius.
Xosé Quiroga Suárez
Conselleiro e senador
Durante todos eses anos compaxinou o seu cargo de presidente da Xunta co de senador, onde foi elixido en representación da UCD por tres veces (1977-1986).
Lituania
Durante o século XIII, Gran Ducado de Lituania constituía o maior país do continente europeo, estando formado polas actuais Belarús, Ucraína e partes de Polonia e Rusia. Coa Unión de Lublin de 1569 Polonia e Lituania formaron un novo país, a República das Dúas Nacións. A República existíu durante máis de dous séculos, ata que os seus países veciños se repartisen os seus territorios entre 1772 e 1795, quedando o Imperio Ruso coa maior parte das terras que hoxe forman Lituania. Co estoupido da I Guerra Mundial Lituania asinou a súa acta de independencia o 16 de febreiro de 1918 volvendo a ser unha nación independente. A comezos da década de 1940, Lituania foi ocupada primeiro pola Unión Soviética e logo pola Alemaña Nazi. No final da segunda guerra mundial, coa retirada dos alemáns en 1944 os soviéticos volveron ocupar o país. O 11 de marzo de 1990, Lituania converteuse na primeira das repúblicas bálticas en declarar de novo a súa independencia.
Actualmente Lituania presenta un dos maiores crecementos da Unión Europea, sendo alcumada o Tigre báltico, emulando o Tigre céltico irlandés. Lituania converteuse nun membro do acordo Schengen o 21 de decembro de 2007. No ano 2009, Lituania vai celebrar os mil anos da existencia do seu nome.
Las, San Amaro
Descrición
O recinto medio, onde se situaban as vivendas da poboación arrodea o recinto central. A súa superficie é moito maior que o anterior. Dispón de diversos grupos de vivendas, chamados “barrios”. A muralla deste recinto medio, que arrodea todo o castro, posúe dúas portas nos lados leste e oeste. Polo sector suroeste existe un terceiro recinto, a modo de foxo, pechado por outra muralla máis exterior. Este terceiro recinto só é visible nunha lonxitude de, aproximadamente, 400 metros, aproximándose á muralla do recinto central claramente no sector sur, onde se xuntan as dúas. A anchura deste foxo ten, aproximadamente, 10 metros, pero chega ós 24 diante da porta oeste. Na muralla máis exterior hai outra porta monumental, de xeito que, para entrar no castro polo oeste teríamos que pasar dúas portas antes de chegar ó recinto medio.
Xosé Quiroga Suárez
Conselleiro e senador
Posteriormente, abandonou a UCD trala descomposición da formación centrista e sumouse a Coalición Galega, o Partido Reformista de Miquel Roca, Alianza Popular e posteriormente o Partido Popular. Coa dereita foi senador en tres lexislaturas máis, foi tamén deputado autonómico e conselleiro de Sanidade e tamén de Traballo nos gobernos de Fernández Albor.
Lituania
Historia
Mencionada por primeira vez o 14 de febreiro de 1009, Lituania creceu ata tornarse nunha nación relevante na Idade Media. Considérase que a data de constitución do estado é a da coroación oficial do rei Mindaugas, a 6 de xullo de 1253 en Voruta/Vilnius, que uniu os duques lituanos rivais nunha nación e estado. Lituania transformouse nun reino independente e multiétnico que na súa máxima extensión, no século XV, ocupou a maior parte da Europa do leste dende o mar Báltico ata o mar Negro. En 1385 uniuse á Polonia en unión persoal cando o rei lituano Xogaila foi coroado rei da Polonia. En 1569, Polonia e a Lituania formaran a Comunidade Polaco-Lituana. Esta unión mantense ata as particións da Polonia no 1795, cando a propia Lituania foi anexada pola Rusia Imperial. miniatura|Mapa dos diferentes territorios que abranguiu Lituania dende o s. XIII ata os nosos días|250px|esquerda Lituania restableceu a súa independencia o 16 de febreiro de 1918. De seguido, envolveuse e disputas territoriais coa Polonia (acerca da capital, Vilnius, e da Lituania Oriental entón ocupadas polos polacos) e coa Alemaña (acerca de Klaipėda). Foi anexada pola Unión Soviética en 1940 durante a segunda guerra mundial grazas a un pacto segredo xermano-soviético asinado polos ministros de asuntos exteriores dos dous países, Ribbentropf e Molotov, formándose a República Socialista Soviética de Lituania.
O período comunista rematou despois da chegada da glasnost e a Lituania, liderada polo movemento pola independencia Sajūdis, anticomunista e antisoviético, proclamou a independencia a 11 de marzo de 1990. Foi a primeira república soviética en facelo, malia as forzas soviéticas intentaren sen éxito suprimir a revolta independentista ata agosto de 1991, o que iría levar ao desmembramento da propia Unión Soviética. As derradeiras tropas rusas saíran do país o 31 de agosto de 1993 - antes mesmo que da Alemaña Oriental.
Las, San Amaro
Descrición
miniatura|Construcións do sector suroeste do castro de Lambrica. As vivendas do recinto medio están agrupadas nos chamados núcleos de habitación, lugares nos que se distribúen cabanas nas que se identificaron usos diversos. Todas as cabanas de cada grupo dan a un lugar común, a modo de patio, polo que se considerou que constituían núcleos habitados por un grupo familiar.
Xosé Quiroga Suárez
Vida persoal
Xosé Quiroga estudou o bacharelato en Monforte de Lemos e despois Medicina na Universidade de Santiago, onde se licenciou en 1944. Nos anos setenta (1971-1975) foi presidente da cooperativa vinícola Nuestra Señora de las Viñas.
Miami Dolphins
Os Miami Dolphins son un equipo profesional estadounidense de fútbol americano con sede na área metropolitana da cidade de Miami, Florida. Forman parte da National Football League (NFL) como membros da American Football Conference (AFC) na súa División Leste. O equipo xoga os seus partidos como local no Hard Rock Stadium, situado en Miami Gardens, ao norte da cidade. Por outra banda, a sede adeministratica do club está situada en Davie. Os Dolphins son o equipo profesional máis antigo de Florida, con todo, son o único equipo da AFC Leste que non foi membro fundador da American Football League (AFL).
Lituania
Historia
Lituania foi admitida nas Nacións Unidas o 17 de setembro de 1991. O 31 de maio de 2001, o país tornouse o 141º membro da Organización Mundial do Comercio. Dende 1988, Lituania procura estreitar os lazos co occidente e o 4 de xaneiro de 1994 tornouse o primeiro estado báltico a pedir a entrada na OTAN, sendo convidada a iniciar as negociacións o 21 de novembro de 2002 e tornándose membro de pleno dereito o 29 de marzo de 2004. O 1 de febreiro de 1998, o país tornouse Membro Asociado da Unión Europea, a 16 de abril de 2003 asinou o Tratado de Adhesión á UE, o 11 de maio de 2003 o 91% dos electores aprobaran en referendo a adhesión á Unión e o 1 de maio de 2004 tornouse membro da UE, regresando ao vello obxectivo proclamado en 1254 polo rei Mindaugas de se tornar parte do occidente e da Europa.
Las, San Amaro
Descrición
A máxima altura da parroquia está no monte do Santrocado ou monte de San Trocado. A súa altitude é de 550 metros, e está coroada tamén por un castro con restos de murallas derrubadas. As súas dimensións son moito máis modestas que as do castro da Cidade (A Cidade de Lámbrica) e non foi obxecto de intervencións arqueolóxicas importantes. No punto máis alto, edificouse unha capela do San Trocado, na que se celebra unha romaría os días 15 de maio. A capela é sinxela, con reformas algo agresivas nos anos noventa do século XX. Consta dun recinto rectangular de pedra, cun pequeno alpendre na porta principal. Ós lados da porta ten dúas ventás para poder ollar o seu interior, deixar unha esmola ou rezar unha oración. Está orientada de norte a sur, coa porta cara o norte. Na fachada leste ten unha inscrición dun ano (1739), posiblemente sinalando reformas. Tivo dous bidos ou bidueiros, un a cada lado, dos que hoxe só queda un, ó lado do muro leste. As penedas que hai no chan conteñen inscricións con cruciformes, que anuncian os límites parroquiais e municipais. A romaría do 15 de maio era en común coas freguesías de Ourantes, Eiras e Laias. Alí se reunían todos os veciños da contorna, nun día de celebración, compartindo comida, conversa e música.
Xosé Quiroga Suárez
Vida persoal
Xa retirado da vida política, Xosé Quiroga volveu á súa terra natal e mantivo aberto o consultorio médico na Rúa ata a súa xubilación, logo de medio século de exercicio da profesión. Do seu matrimonio con Julia Gayoso tivo nove fillos.
Lituania
Política
miniatura|esquerda|225px|O presidente de Lituania [[Valdas Adamkus (dereita) co vicepresidente dos EEUU Dick Cheney en Vilnius en maio de 2006.]]
Las, San Amaro
Descrición
A igrexa parroquial está na aldea de Piñeiro. Foi moi reformada no século XX, pero conserva o seu retablo barroco. A casa reitoral tamén foi moi reformada, perdendo a aparencia de casa señorial, o desaparecer a entrada monumental con ameas. Ó seu lado hai un cruceiro, que tivo peto de ánimas. Non ten figuración, pero unha serpe sobe polo fuste tentando chegar á cruz.
A vida económica da parroquia baseábase tradicionalmente na agricultura e na gandería. Tras unha forte emigración nos anos 50 e 60 do século XX, o retorno dos emigrantes nos setenta e nos oitenta encheu de vida económica as aldeas de Las, reformando as vivendas e construíndo outras de nova planta, maioritariamente diseminadas. Pero a agricultura non evolucionou. Só o establecemento de granxas de gandería intensiva (vacún e polos, principalmente) entre os anos sesenta e noventa deu algún pulo económico. Actualmente están en declive, moitas delas pechadas definitivamente, e a xente nova ten que procurar os seus empregos nas cidades.
Golfo de Suez
O golfo de Suez (en árabe: خليج السويس; Árabe transliterado: Khalyj as-Suways, anteriormente بحر القلزم, baḥar al-qulzum, lit. "Mar da calma") é un golfo no extremo norte do Mar Vermello, ao oeste da Península do Sinaí. Situado ao leste da península do Sinaí está o máis pequeno Golfo de Aqaba. O golfo formouse dentro dun relativamente novo pero agora inactivo rift do Golfo de Suez, que data de fai 26 millóns de anos. Esténdese por 300 km de norte a noroeste, terminando na cidade exipcia de Suez e na entrada ao Canle de Suez. Ao longo da liña media do golfo atópase a fronteira entre África e Asia. A entrada do golfo atópase encima do xacemento petrolífero e de gas de Gemsa.
Tom Jones (filme de 1963)
Tom Jones é un filme británico dirixido por Tony Richardson que foi estreado en 1963. É unha adaptación da obra de Henry Fielding The History of Tom Jones, a Foundling (1749), protagonizada por Albert Finney como o heroe principal. Foi unha das máis eloxiadas e populares comedias do seu tempo, gañando catro Premios Oscar, incluíndo o de mellor filme.
Miami Dolphins
A franquía foi fundada en 1966 polo político e avogado Joe Robbie e o actor Danny Thomas, entrando a competir na AFL. Os Dolphins chegaron á súa primeira Super Bowl na temporada 1971 (Super Bowl VI), aínda que non conseguiron vencer aos Dallas Cowboys (24–3). Na seguinte temporada, con todo, conseguen o seu primeiro título, conseguindo ademais a única temporada perfecta da historia da NFL ao gañar os 14 partidos da liga regular, os dous de playoffs e a Super Bowl. Repetirían título ao ano seguinte, sendo o primeiro equipo que consegue xogar tres finais consecutivas. Os de Miami tamén xogaron, aínda que sen éxito, as Super Bowls XVII e XIX.
Golfo de Suez
Xeografía
O golfo ocupa o brazo noroeste do Mar Vermello entre África e a península do Sinaí. É o terceiro brazo do sistema da Tripla unión tectónica, o segundo brazo é o Golfo de Aqaba.
Miami Dolphins
Durante a maior parte dos seus primeiros anos, os Dolphins foron adestrados por Don Shula, o técnico da NFL con máis partidos gañados da historia da competición. Baixo o liderado de Shula, os Dolphins tan só tiveron dúas temporadas das 26 que permaneceu no club con máis derrotas que vitorias. Outra lenda da franquía foi o quarteback Dan Marino, quen durante o período 1983−1999 converteuse nun dos máis prolíficos pasadores da historia da competición, rompendo moitos récords anteriores. Marino liderou aos Dolphins a cinco títulos de división, dez aparicións en playoffs e á participación na Super Bowl XIX.
Historia
O equipo foi fundado en 1966, afiliandose á American Football League (AFL), liga na que permaneceu ata a fusión das dúas ligas profesionais dos Estados Unidos en 1970. Ao longo da súa historia conseguiu disputar cinco Super Bowls (1971-72, 1972-73, 1973-74, 1982-83, 1984-85), gañando en dúas ocasións (segunda e terceira participacións). Os Miami Dolphins son o único equipo que conseguiu gañar tódolos partidos antes de disputar os playoffs (1972), Tempada perfecta, xunto con New England Patriots e Chicago Bears.
Golfo de Suez
Xeografía
A lonxitude do golfo, desde a súa boca no Estreito de Gubal (nome alternativo: Estreito de Xubal). á súa cabeceira na cidade de Suez, é de 314 km., e varía de ancho de 19 a 32 km..
Extensión
A Organización Hidrográfica Internacional define o límite meridional do Golfo como "Unha liña que vai desde Ras Muhammed (27°43'N) ata o punto sur da illa Shadwan (34° 02'E) e desde alí cara ao oeste en paralelo (27° 27'N) á costa de África".
Xeoloxía
O xacemento Gemsa descubríuse en 1869, pero non se explotou ata 1910. O campo de Hurghada comezou a explotarse en 1913. En 1998, máis de 1900 pozos foran perforados e se identificaron 120 xacementos.
Atópanse tres grandes campos de petróleo no golfo: o xacemento petrolífero de Morgan descuberto en 1964, o xacemento de petróleo de Belayim descuberto en 1955 e o October Field descuberto en 1977. .
Lituania
Política
Dende a declaración de independencia de Lituania o 11 de marzo de 1990, o país mantén unha estable democracia. Nas primeiras eleccións democráticas acontecidas o 25 de outubro de 1992, o 56,75% apoiou a nova constitución do país. Houbo intensos debates vecellados á constitución, especialmente no referente ao papel do presidente. Tomando como exemplo a primeira experiencia independente do país, fixéronse diferentes propostas que ían dende un goberno parlamentario ata un sistema presidencialista semellante ao dos Estados Unidos. O 23 de maio de 1992 tivo lugar un referendo co fin de estimar a opinión pública, no referendo un 41% dos votos deu o seu apoio á restauración do presidente de Lituania. Eventualmente pensouse nun sistema semipresidencialista.
O xefe de estado lituano é o presidente, elixido directamente por un período de 5 anos e servindo como máximo durante dúas lexislaturas. O posto de presidente é principalmente cerimonial; as súas principais funcións políticas inclúen as políticas de asuntos exteriores e seguridade nacional. Tamén actúa como comandante en Xefe militar. O presidente, coa aprobación do corpo parlamentario, o Seimas, elixe o primeiro ministro e designa o resto do gabinete, xunto algúns altos funcionarios e xuíces das diferentes cortes. Os xuíces da Corte constitucional (Konstitucinis Teismas), serven por un período de nove anos, estes son designados polo Presidente (tres xuíces), o presidente do Seimas (tres xuíces) e o presidente da Corte suprema (tres xuíces). O parlamento unicameral lituano, o Seimas, ten 141 membros que son elixidos por períodos de catro anos.
Xeografía
esquerda|200px|Mapa de Lituania miniatura|Parque nacional de Kursiu Nerija miniatura|Mapa do percorrido do [[río Nemunas|dereita]] esquerda|miniatura|[[Parque nacional de Aukštaitija, preto de Ingalina]] Lituania é a maior das repúblicas Bálticas, tanto en poboación como en superficie. O país comparte 1.273 km de fronteira cos seus veciños: 502 km con Belarús, 453 con Letonia, 91 km con Polonia, e 227 con Rusia (Oblast de Kaliningrado).
Tom Jones (filme de 1963)
Estreouse en galego o 12 de agosto de 2001 a través da TVG.
Lituania
Xeografía
Lituania posúe cunha pequena costa areosa de aproximadamente 99 quilómetros; destes tan só 40 quilómetros están abertos ao Mar Báltico.
O maior porto de augas quentes do país é o de Klaipeda, localizado na desembocadura do golfo de Kursiu (unha lagoa rasa que se estende ao sur de Kaliningrado e que se atopa separada do Mar Báltico por un enorme banco de area de 100 km). A reserva natural do golfo de Kursiu – o Parque nacional Kursiu Nerija – está catalogada como Patrimonio Común da Humanidade pola UNESCO.
O río Nemunas e algúns dos seus afluentes empréganse para a navegación fluvial.
Situada entre as latitudes 53,53 e 56,27 N e lonxitudes 20,56 e 26,50 L, Lituania é glacialmente chá – agás polas outeiros de morainas en planaltos do oeste e nas montañas do leste, non superiores, entre tanto, a 300 metros. O terreo está marcado por numerosos lagos pequenos e pantanos, e tamén por zonas de foresta que cobren preto do 32% do país.
A estación de cultivo dura preto de 169 días no leste e 202 días no oeste; a maioría das facendas atópanse sobre solos areosos e arxilosos. Pedra calcaria, arxila, area e cascallo son algúns dos recursos primarios naturais da Lituania.
A plataforma continental posúe reservas estimadas en 1,6 millóns de metros cúbicos de petróleo (o equivalente a 10 millóns de barrís), e no sur existen reservas de minas de ferro e granito que poden ofrecer bastantes dividendos.
Segundo algúns xeógrafos, a capital da Lituania, Vilnius, atópase no centro xeográfico da Europa.
Economía
Lituania é un país cun reducido risco político e económico, e cunha taxa de crecemento que se sitúa entre as máis altas de Europa. Na actualidade o país báltico ten un alto nivel de vida con respecto aos seus veciños do leste, conta con moitos servizos sociais para os seus cidadáns e todas as comodidades de calquera nación moderna, achegándose cada día máis ao nivel de vida dos países nórdicos. Os factores determinantes deste excepcional crecemento son atribuíbles non só á estabilidade no plano macroeconómico, senón á flexibilidade do traballo, a forza do seu comercio internacional, a política de incentivos para as innovacións e a súa estratéxica posición xeopolítica, que converte a Lituania nun punto imprescindible nas relacións entre Rusia e os membros da Unión Europea.
Lituania é un dos países que ingresou no ano 2004 á Unión Europea avalado por unha excelente conxuntura económica, sendo dende entón un dos países cun maior crecemento da Unión Europea, crecemento que lle valeu o alcume do Tigre báltico. En 2003 rexistrou o crecemento máis alto de toda a súa historia cun incremento no PIB do 10,3 %. En 2007 debido á recesión económica mundial, a economía de Lituania baixou o seu crecemento a un 8,7 %, o cal segue estando moi por riba da media europea e manteno como o país con maior crecemento da UE. Lituania á parte de ser membro da UE, é membro da Organización Mundial do Comercio e da OTAN. Segundo a clasificación da ONU, Lituania é un país con ingresos altos e cun Índice de Desenvolvemento Humano alto. A economía Lituana baséase fundamentalmente nas actividades agropecuarias e a explotación forestal (explotación forestal sostible como no Canadá), aínda que o turismo internacional está medrando rapidamente e estase convertendo en parte importante do desenvolvemento económico.
Tralo seu ingreso na Unión Europea o país báltico tamén aumentou a súa industrialización. Un dos fortes de Lituania en materia de alta tecnoloxía, son a biotecnoloxía e o desenvolvemento das tecnoloxías láser. Cabe citar que Lituania é xunto a Francia, o país da UE que máis depende da enerxía nuclear (69% e 79% respectivamente), polo que Lituania prevé pechar a súa actual planta nuclear (modelo soviético semellante ao de Chernobyl) e construír unha planta nuclear de alta tecnoloxía que abasteza todo o país báltico, e co seu superávit permita exportar enerxía aos seus países veciños, Estonia, Letonia, Polonia, Suecia e Finlandia. esquerda|250px|Lituania é un país tradicionalmente agrícola. Esta industria ocupa ao 19% da poboación|miniatura A agricultura é o sector tradicional e máis variado da economía de Lituania. Ocupa a un 19 % da poboación activa. A agricultura constitúe un 7 % do Produto Interior Bruto e produce un 12 % dos ingresos por exportación.
A cría de gando e a produción láctea son as actividades agrarias dominantes. Os cultivos principais son os cereais, as patacas, a remolacha azucreira, a soia e o liño. Os recursos minerais son limitados; destacan o xeso e a arxila. Unha mención especial merecen os servizos, o transporte e o turismo, que achegan unha alta porcentaxe do PIB. O turismo constitúe unha das alternativas de negocio que máis se está desenvolvendo
Cabe mencionar que á parte do seu alto incremento no PIB, Lituania ten outros factores que favorecen o seu crecemento. Algúns destes son: o turismo, o crecemento acelerado da industria, o alto investimento estranxeiro, a privatización de empresas estatais, a súa baixa débeda pública (case nula), un déficit baixo e unha sociedade moderna que deixou atrás a época comunista; o que en conxunto fai que o país teña un crecemento económico alto, sostible e cun índice de desenvolvemento humano elevado.
Co seu acceso á OTAN, OMC, Banco Mundial e Unión Europea Lituania rematou de consolidarse como un país libre e democrático, e no que os servizos e institucións públicas son eficientes, aínda que aínda ten un camiño por percorrer a mediano prazo para porse á vez cos países máis desenvolvidos da Unión Europea. En 2007 o seu PIB (nominal) per capita foi de US$ 16.472 o que o converte xa nun país desenvolvido, aínda que aínda se atopa na cola da Unión Europea dos 27, ocupando o posto 16º en maior renda per cápita.
Divisións administrativas
miniatura|dereita|350px|Mapa dos condados de Lituania. O territorio Lituano fórmase de 10 condados (apskritys), cada un chamado co nome da principal cidade. Os condados están subdivididos en 56 municipios. Esta división administrativa foi creada en 1994.
Demografía
Segundo os datos do derradeiro censo de (1996), a división étnica da República de Lituania divídense do seguinte xeito:
miniatura|Distribución dos polacos na Lituania
Segundo o censo de 2001, sobre o 84% da poboación fala lituano como lingua materna, un 8.2% fala ruso, un 5.8% fala polaco. Máis do 60% da poboación sabe falar ruso, e só un 16% di saber inglés. De acordo co eurobarómetro de 2005, o 80% dos lituanos pode falar ruso e un 32% sabe falar inglés. A maioría da escolas lituanas ensinan o inglés como primeira lingua internacional, pero os estudantes tamén poden estudar alemán, francés e/ou ruso. Nas zonas habitadas por rusos e polacos hai escolas en ruso e polaco respectivamente. Tamén hai algunhas escolas en belaruso.
Evasión do Santa Teresa
A evasión do Santa Teresa foi a fuxida dun grupo de guerrilleiros galegos desde O Vicedo rumbo a Francia o 13 de decembro de 1946.
Historia
Trala vitoria aliada de 1945, que en lugar de provocar a caída do réxime franquista, serviu para consolidalo, produciuse desalento e frustración entre os guerrilleiros galegos. Un grupo de guerrilleiros vinculados ao PCE, sen coñecemento da dirección da guerrilla, pensaba que a loita armada xa non tiña sentido e había que abandonala e saír de España.
Antonio Paleo Saavedra, que actuaba de enlace entre o grupo Neira e os outros grupos da comarca do Eume foi o encargado de organizar a escapada. Recorreu á axuda do patrón de cabotaxe Cipriano Ponte Rodríguez. Mercaron o buque Santa Teresa, de 16 toneladas de rexistro bruto, propiedade dos veciños de San Cibrao Pepe de Pillado e Laureano Pérez, que o venderon por 60.000 pesetas.
Na madrugada do 13 de decembro de 1946 o Santa Teresa chegou á praia da Abrela, no Vicedo. A tripulación estaba composta por Antonio Paleo, Victoriano Mosquera, como maquinista, o mariñeiro de Celeiro José Soto, e Laureano Pérez Rubiños, copropietario do barco.
No Santa Teresa embarcaron Eusebio González Pedreira, Ramón Chaves, Vicente Lage Fernández "Chicharro", José Antonio Franco Basanta "Manchego" ou "Caudillo", Francisco Gómez Núñez, Domingo Villar Torres, Ramón Vizoso, Evaristo Candelas Pérez "Evaristo" coa súa compañeira Lola e Antonio Molins Valls "Noi" coa súa muller Evangelina Pigueiras, do grupo de Viveiro; Evaristo Eive Villar, Amador Barcia Fernández "Xicos", Antonio Vilar Pedreira e Higinio Vilar Pereira, Manuel Piñeiro Antón, Manuel Vilar Pazos e Manuel Rodríguez Pérez "Galán", do grupo de Ferrol.
O Santa Teresa sufriu unha avaría na caldeira cando navegaba á altura de Xixón e tivo que entrar nese porto cos fuxidos agochados na adega. Reparada a avaría saíron de Xixón e chegaron a Baiona o 20 de decembro. Ao día seguinte foron trasladados ao campo de Merignac (Bordeos).
Logos (homónimos)
Logos pode referirse a:
O Cabo da Aldea, Santaballa, Vilalba
O Cabo da Aldea é un lugar da parroquia de Santaballa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 9 habitantes (3 homes e 6 mulleres).
Lebozán, Beariz
Santa Cruz de Lebozán é unha parroquia do concello de Beariz na comarca do Carballiño, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2016 tiña 221 habitantes, dos cales 93 eran homes e 128 mulleres. Isto supón unha diminución de habitantes con respecto ao ano 2006 cando tiña 317.
Uncyclopedia
Historia
Jonathan Huang, coñecido na rede como "Chronarion", fundou a Uncyclopedia o 5 de xaneiro de 2005, xunto a un compañeiro que tamén actuaba baixo o pseudónimo "Stillwaters". Malia comezar como proxecto independente, a Uncyclopedia axiña encheu o seu servidor de aloxamento orixinal, e Huang tivo que buscar un novo. O 26 de maio de 2005, Angela Beesley, vicepresidenta de Wikia, Inc., anunciou que Wikia aloxaría a Uncyclopedia. A transferencia da propiedade do dominio Uncyclopedia.org a Wikia levouse a cabo o 10 de xullo de 2006. A meirande parte das uncyclopedias noutras linguas seguiron albergadas nos seus propios dominios independentes, aínda que outras pasaron a formar parte de Wikia.com.
Contido
O contido da Uncyclopedia atópase baixo a licenza Creative Commons recoñecemento non comercial compartir igual 2.0. Ao igual que noutros sitios de Wikia, a base de datos dos artigos está completamente dispoñible para a súa descarga de balde. Moitas das páxinas da Uncyclopedia conteñen unha ligazón cara ao correspondente artigo da Wikipedia cunha suxestión do tipo: "Para os usuarios sen sentido do humor, a Galipedia ten un artigo pouco fiable sobre...". De feito, o artigo da Uncyclopedia sobre a Wikipedia asegura que esta é unha parodia da Uncyclopedia, e non ao revés.
Subproxectos
A Uncyclopedia tamén ten varios proxectos secundarios. Desde novembro de 2007, hai 12 proxectos, cada un dos cales está especializado en satirizar diferentes informacións. Moitos deles derivan directamente e son análogos dos proxectos irmás da Wikipedia.
Uncyclopedia noutras linguas
O concepto da Uncyclopedia en inglés foi adaptado e creáronse máis de 50 wikis con versións en diferentes linguas. As primeiras uncyclopedias noutras linguas distintas do inglés creáronse en xuño de 2005. De todas elas, a primeira foi a versión en lingua francesa.
Desgalipedia
A Desgalipedia é a versión en lingua galega. Creouse o 17 de agosto de 2009.
Desciclopédia
A Desciclopédia é a versión en lingua portuguesa. As máis de 55.000 páxinas fan que sexa a Uncyclopedia máis grande. A súa fundación foi en agosto de 2005.
Os proxectos secundarios da Desciclopédia contan co seu propio dominio. Entre eles destacan, Desnoticias, Descionário, Deslivros e Desentrevistas.
Inciclopedia
A Inciclopedia é a versión en lingua castelá. Creouse en febreiro de 2006 para albergar os contidos retirados por culpa do peche da Frikipedia, un wiki pechado pola Sociedad General de Autores y Editores, Malia isto, finalmente a Frikipedia volveu aparecer.
Abelairas
O topónimo galego Abelairas é un fitónimo relacionado coa abeleira, un arbusto caducifolio. Pode referirse a:
As Abelairas, Millán, Sober
As Abelairas é un lugar da parroquia de Millán no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos. Tiña 4 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 2 eran homes e 4 eran mulleres.
Ögödei
Ögödei, tamén chamado Ugedei, Ogedei ou Ogotai, nado en 1186 e finado no 1241, foi o sucesor e terceiro fillo de Xenxis Kan. Con el o Imperio Mongol coñeceu a máxima expansión como unidade política.
De personalidade carismática, intelixente e estable de carácter, foi o fillo predilecto de Xenxis Kan. Pragmático e consciente de que carecía da xenialidade do seu pai, soubo concitar a fidelidade de familiares, xenerais e conselleiros capaces de continuar a obra daquel. Foi elixido khan en 1229, polo kuriltai, que non fixo outra cousa que adherirse á designación feita por Xenxis Kan.
Campañas
Tras a toma de Kaifeng e a execución de todos os homes chin, destruíu o Imperio Chin en 1234, ameazando o Imperio Song. En 1235 iniciouse unha longa guerra, onde concentraría especialmente o súa presenza máis directa e que foi poñendo nas súas mans a case a totalidade da actual China. Lanzou tres campañas contra Corea, que atoparon unha feroz resistencia civil. Acabou facendo deste país un estado vasalo.
En 1230, enviou a un dos grandes xenerais do seu pai Chormaqan a completar a conquista de Persia. O fillo do sha de Samarcanda, Jala al Din, tentaba reconstruír en Irán o imperio do seu pai (Corasmia). Un exército mongol de preto de 50.000 homes saíu de Bukhara, cruzou o río Amu Dayra e derrotou a Jala al Din. Seguidamente fíxose con Acerbaixán, boa parte de Xeorxia e Armenia e, tras tomar Cabul, puxo a Afganistán baixo o seu dominio.
En 1235, enviou a un exército de 150.000 homes cara occidente. O fillo do seu irmán máis vello Batu Kan co mítico xeneral mongol Subedei avanzou cara o Volga esmagando a búlgaros e polovtsi. En 1237 cruzaba o gran río e avanzaba polas estepas rusas derrotando ao Gran Duque Vladimir, facendo vasala a cidade de Novgodod e internándose vitorioso en Europa; Ucraína (toma de Kíiv) Lituania e Polonia (destrución de Cracovia) caían vencidas ante un exército descoñecido capaz de facer 650 quilómetros nun mes ata o río Oder, xa ás portas do Sacro Imperio Romano Xermánico. O duque Henrique o Piadoso reuniu un poderoso exército con alemáns, checos e grandes ordes militares (templarios, hospitalarios e teutóns) que foi literalmente aniquilado. A cabeza do duque foi paseada ante as murallas de Leignitz que deu nome á batalla. O rei Venceslau de Chequia retirouse detrás dos Cárpatos.