cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Güelfos e xibelinos
O século XIV
Coa morte do emperador Henrique VII, e o asentamento dos papas en Aviñón, as aspiracións de supremacía universal do papado e do Imperio (o chamado Dominium mundi) axiña se diluirían na fragmentación dos poderes locais italianos. Durante os séculos XIV e XV non foi posíbel construír unha historia unificada do territorio, senón que hai que fragmentala nos procesos históricos dos 6 poderes maiores: Sicilia, Nápoles, Estados pontificios, Florencia, Milán e Venecia e, espallados entre eles, unha vintena de poderes menores como Mantua, Montferrato, Lucca, Siena ou Xénova. As postremeiras intervencións imperiais de Luis IV (1327–30) e Carlos IV (1354–55, 1368–69) non viñan asociadas a un monarca universal, senón como breves participantes da escena política que buscaban beneficios limitados como a coroación imperial en Roma e a recadación de tributos. Aínda que xa desaparecera calquera autoridade central imperial en Italia, porén os emperadores mantiveron as súas pretensións formais de jure de autoridade. No seu lugar, quedou unha diversidade de poderes locais rivais oscilando entre alianzas e hostilidades. Milán, gobernado polos Visconti, era un poder dominante entre as comunas lombardas, e axiña pretendeu exercer a súa hexemonía en todo o norte italiano. Bordeando as posesións occidentais dos Visconti, os condes de Savoia e os marqueses de Montferrato estendían a súa autoridade sobre as cidades do Piemonte. Na República de Xénova, as loitas entre as familias rivais güelfas e xibelinas foron temporalmente interrompidas coa elección de Simón Boccanegra como dogo da república en 1339. En Toscana, pola contra, dominou a paisaxe republicana, aínda que non exenta de querelas internas, e en especial destaca a animosidade entre Florencia e Pisa, onde Florencia aumentara en tamaño, riqueza e poder para converterse na forza dominante en Toscana e no principal baluarte contra as ambicións da poderosa familia milanesa dos Visconti.
Tras o falecemento do emperador Henrique VII, o papa Clemente V sentiuse libre para dispoñer dos postos imperiais en Italia de acordo co concepto de vacante Imperio, polo que o papa asumía a autoridade imperial a falta de emperador, e así nomeou o rei Roberto I de Nápoles vigairo imperial para Italia en 1314,  o que estendeu a súa autoridade polas distintas rexións italianas, nunha situación que se prorrogou coa dupla elección como Reis de romanos de Luís de Baviera e Frederico de Habsburgo, e co interregno de dous anos tras a morte de Clemente V e tras o que foi elixido Xoán XXII (1316–1334). O papa Xoán XXII mantivo a doutrina do vacante Imperio durante a guerra civil en Alemaña e deste modo renovou a vigairía do rei Roberto en 1317, Pero ambos os reis de romanos en guerra civil en Alemaña non se desligaron completamente de Italia: en 1315, Luís de Baviera nomeou vigairo xeral en Italia a Xoán de Belmont, en apoio dos Visconti de Milán; e pola súa parte Frederico de Habsburgo confirmou a vigairía imperial a Cangrande della Scala en Verona en 1317, ante o cal, Treviso e Padua recoñeceron en 1319 a autoridade de Frederico de Habsburgo para así frustrar as ambicións territoriais de Cangrande della Scala.
miniatura|250px|Mateo Visconti o Grande nunha ilustración de Grande illustrazione del Lombardo-Veneto... Milán, Corona e Caimi Editori, 1858.
En Toscana, o falecemento do Rei de romanos animou a Florencia e as cidades güelfas a tomaren vinganza sobre a xibelina Pisa, pero esta cidade contratou a cabalaría imperial ao mando de Uguccione della Fagginola, entón vigairo imperial de Xénova, que rexeitou os güelfos e logrou someter a cidade de Lucca, e o seu dominio foi indiscutido ao vencer a unha coalición composta de florentinos, güelfos toscanos e do exército napolitano do rei Roberto, en Montecatini (1315); porén, Pisa e Lucca, sacudiron o seu xugo, e expulsárono. Tras esta expulsión de Uguccione produciuse unha aproximación entre o rei Roberto de Nápoles e o Rei de romanos Frederico de Habsburgo, que posibilitou unha paz entre güelfos e xibelinos en Toscana: Pisa e Lucca fixeron a paz con Florencia e cos napolitanos, Pisa recobrara a súa independencia, mentres en Lucca Castruccio Castracani chegou a ser capitán do pobo, e en 1320, señor da cidade, onde foi recoñecido vigairo imperial por Frederico de Habsburgo. Na Lombardía, os esforzos do rei napolitano e os güelfos lombardos, encabezados polos Torriani, dirixíronse contra os xibelinos Visconti, señores da cidade, pero os güelfos foron derrotados en Pavía (1315), e Mateo Visconti puido apoderarse de Tortona, Alessandria, Pavía, Como, Tortona, Bérgamo e Plasencia, logrando levar o éxito ao partido xibelino, e o papa excomungouno e puxo a Milán baixo interdicto. Mentres, Cangrande della Scala, señor de Verona, lograba o éxito xibelino na Marca trevisana, expandíndose en Feltre, Belluno, Cividale, Padua e Treviso; e debido á súa negativa a renunciar ao vigairía imperial concedido por Frederico de Habsburgo, foi excomungado polo papa Xoán XXII en 1318. Ademais, en Ferrara foi expulsado en 1317 o rei Roberto de Nápoles, tras nove anos como vigairo do papa, e foi chamado Obizzo III de Este ao poder, o que produciu un enfrontamento co papa, que puxo á cidade baixo interdicto.
En Milán, Galeazzo Visconti mantívose nunha posición insegura fronte aos envites e progresos do legado papal Bernardo del Poggetto, pero salvou a súa situación grazas á axuda de Luís de Baviera, que nomeou para iso como vigairo xeral para Italia a Berthold von Neiffen, conde de Marstetten, en 1323.
Isto valeulle a Luís de Baviera, en marzo de 1324, a excomuñón e a súa deposición polo papa, co que o Rei de romanos decidiu embarcarse na campaña de Italia para obter unha posición vantaxosa sobre o papa.
En Toscana a posición dominante dos xibelinos asumiuna Castruccio Castracani, señor de Lucca e recoñecido como vigairo imperial en 1324, que emprendeu a guerra contra os güelfos, conseguindo a señoría de Pistoia (1325) e a derrota de Florencia, dos seus aliados güelfos e dos mercenarios franceses no castelo de Altopascio en maio de 1325, o que, xunto coa derrota da güelfa Boloña fronte á xibelina Módena en Zappolino, seis meses despois, mantivo activo o xibelinismo tanto en Toscana como en Romaña, e aos güelfos á defensiva. Tras a derrota güelfa, Boloña nomeou señor ao legado papal Bertrand de Poïet, e os florentinos pediron a axuda do rei napolitano, que impuxo ao seu fillo Carlos de Calabria como señor da cidade, pero cando Carlos chegou a Toscana (1326), en vez de enfrontarse con Castruccio, comezou a someter as cidades güelfas.
miniatura|Castruccio Castracani. Biblioteca Statale de Lucca.
Tras a vitoria de Luís de Baviera sobre Frederico de Austria en Muhldorf (1322), e de afirmar o seu poder en Alemaña, Luís emprendeu en 1327 unha expedición a Italia para obter tributos e para apoiar aos xibelinos, que financiaran a expedición, entre eles Galeazzo Visconti de Milán, Castruccio Castracani de Lucca, Pasarino de Bonaccolsi de Mantua, Obizzo de Este de Ferrara, Cangrande della Scala de Verona ou Frederico II de Sicilia. Entrando na Lombardía recibiu en Milán a coroa de ferro en Pentecoste, pero un mes despois, depuxo a Galeazzo Visconti acusándoo de tratar coa Corte de Aviñón e os anxevinos. O Rei de romanos seguiu camiño de Toscana co apoio do señor de Lucca, o xibelino Castruccio Castracani, mantendo á defensiva aos güelfos de Carlos de Calabria, e ademais Castruccio logrou someter para Luís a cidade de Pisa, polo que Castruccio foi nomeado vigairo imperial en Pisa en marzo, e duque de Lucca en novembro, xunto con Pistoia, Volterra e Lunigiana; ademais Luís nomeou vigairos imperiais a xibelinos en Verona, Ferrara e Mantua. Luís, que estaba excomungado, proseguiu camiño de Roma, e co apoio dos Colonna, coroouse emperador (1328) e alí estableceu ao antipapa Nicolás V (1328-1330). Castruccio regresou a Toscana para derrotar de novo aos seus inimigos güelfos, pero morreu inesperadamente de febre. Sen este apoio, e con escaseza de tropas e diñeiro, non puido proseguir a súa campaña contra o rei de Nápoles, e así o emperador regresou a Toscana, e despois a Lombardía, onde previamente, a petición de Castruccio, reinstalara aos Visconti na señoría de Milán, na persoa de Azzo, nomeándoo vigairo imperial en xaneiro de 1329, a cambio de 60 000 floríns de ouro; e no seu afán de diñeiro vendeu o ducado de Lucca despoxando aos herdeiros de Castruccio. O papa, temendo perder influencia en Italia, recoñeceu a Azzo Visconti como señor de Milán meses despois, en setembro, e reconciliouse coa cidade; ademais de Milán, o emperador perdera xa o apoio de Pisa e do marqués de Este, abandonou ao seu antipapa e nomeou a Luís Gonzaga vigairo imperial en Mantua para intentar fortalecer aos xibelinos; pero ante o falecemento do xibelino Cangrande della Scalla, o emperador emprendeu a volta a Alemaña. En decembro de 1329 achábase en Trento e en febreiro de 1330 cruzou os Alpes en dirección a Alemaña, deixando desorganizado o partido xibelino.
Parecía que a morte de Castruccio e o retorno de Luís IV a Alemaña levaría a tranquilidade a Florencia, posto que Carlos de Calabria morrera en 1328. Pero en 1331 a cidade de Brescia ofreceu a Xoán de Luxemburgo, rei de Bohemia e fillo do emperador Henrique VII, a señoría da cidade, algo que foi imitado por outras moitas cidades italianas, tanto lombardas (Bérgamo, Cremona, Pavía, Vercelli, Novara, Parma, Módena ou Reggio), como toscanas (a xibelina Lucca), cansas xa das guerras intestinas. Pero Florencia, que vía a Xoán de Luxemburgo como fillo do seu inimigo e aliado do emperador, formou unha Liga para opoñerse, á que se sumaron o rei Roberto I de Nápoles e os xibelinos Azzo Visconti e Mastino della Scala. Xoán de Luxemburgo, que apoiara ao emperador Luís IV, recibiu a vigairía de Italia e entrou en Italia en 1333 con apoio francés pero, incapaz de resistir a oposición, foi vendendo as señorías e abandonou Italia, e aproveitando este momento, os coaligados ampliaron o seu poder sometendo a estes novos señores: Milán adquiriu Cremona e outras cidades lombardas; os marqueses de Este, instalados en Ferrara, adquiriron Módena; e o señor de Mantua, da familia Gonzaga, fixo o propio con Reggio; Mastino de la Scala, señor de Verona e da Marca trevisana, estableceu o seu poder en Parma e Lucca. O fracaso de Xoán de Luxemburgo arrastrou ao legado papal Bertrand de Poiet, que foi expulsado de Boloña polos Pepoli.
miniatura|esquerda|280px|Territorios da señoría de Verona controlados por Mastino II della Scala na súa máxima expansión en 1336.
O poder adquirido polo señor de Verona puxo en alerta aos florentinos que, non podendo recibir axuda substancial do xa ancián rei Roberto de Nápoles, buscaron a axuda en Venecia, inimizada con Mastino polos gravames económicos aos que os sometía o señor de Verona. A esta unión incorporáronse os señores de Milán e Mantua, o marqués de Este e o duque de Carintia, para ampliar os seus propios territorios. Incapaz de resistir, Mastino fixo un tratado con Venecia (1338) á que lle cedeu os territorios de Treviso, Castelfranco e Ceneda (que foron os seus primeiros establecementos en Terra Ferma) e a libre navegación polo río Po; pola súa parte Milán engrandeceuse con Brescia; así, Florencia, illada e sen o apoio do vello rei Roberto de Nápoles e o falecemento do papa Xoán XXII, e con dificultades económicas derivadas da guerra dos Cen Anos, accedeu á paz sen significativas ganancias territoriais.
O declive de Mastino della Scala supúxolle a perda de Parma, que era o seu nexo con Toscana, o que motivou que tivese que vender a señoría de Lucca, ou a Florencia, ou a Pisa. Pero Pisa, temendo pola súa seguridade se Florencia se engrandecía, logrou o apoio dos xibelinos de Toscana, Romaña e Lombardía, incluíndo o señor de Milán, e logrou apoderarse de Lucca a pesar dos intentos florentinos, onde a inestabilidade pública levou a poñer a cidade en mans de Gualterio de Brienne como novo señor (1342), quen, polo seu goberno despótico, foi axiña expulsado da cidade, co saldo engadido da perda de influencia e territorios en Toscana.
No entanto, apareceu unha compañía de mercenarios, comandada por Monreal de Albano, que arrasou a Romaña, para dirixirse con posterioridade a Toscana, onde obtivo tributos de cidades como Perugia, Siena, Florencia ou Pisa, para que non saquease seus territorios, e de aí partiu a Lombardía, onde os seus homes foron requiridos polos inimigos de Milán (Mantua, Verona, Padua e o marqués de Este) para contrarrestar a política expansiva de Visconti nos seus territorios; e, a semellanza do que xa fixera Florencia, estes inimigos de Milán invitaron o Rei de romanos Carlos de Luxemburgo a entrar en Italia, ademais de contratar a compañía de Monreal de Albano; pero Visconti, para frustrar as súas aspiracións, tamén buscou a amizade de Carlos; deste xeito, sendo reclamado por distintos poderes enfrontados en Italia, e contando coa aprobación do papa de Aviñón, Carlos de Luxemburgo cruzou os Alpes en 1354, cunha reducida forza. Pero pouco despois, o arcebispo e señor de Milán faleceu, e os seus territorios foron repartidos entre os seus sobriños Mateo II, Bernabé e Galeazzo II Visconti, que estiveron máis receptivos a negociacións de paz. O Rei de romanos mediou entre os Visconti e os seus inimigos lombardos, logrando unha tregua de catro meses, co que Carlos obtivo a coroa férrea o 6 de xaneiro de 1355 e concedeu a vigairía imperial aos tres irmáns Visconti nos seus respectivos territorios, e estes concederon 50 000 floríns de ouro ao rei alemán, así como libre pasaxe polas súas terras. Facendo uso da diplomacia, Carlos avanzou cara ao sur, aceptando a homenaxe das clases gobernantes e recadando impostos imperiais. Foi recibido en Pisa, onde os xibelinos lle pediron que tomar vinganza sobre Florencia polo trato dado tanto ao seu avó, o emperador Henrique VII, como ao seu pai, Xoán I de Bohemia, e finalmente logrou facer un tratado con Florencia a cambio dunha forte suma de diñeiro. Carlos seguiu camiño de Roma, onde foi coroado emperador o 5 de abril de 1355, e enseguida emprendeu camiño a Alemaña obtendo diñeiro por vender liberdades a cidades e poder a señores locais. Aínda que Carlos en aparencia restablecera a autoridade na Italia imperial, defraudou aos xibelinos que esperaban a pacificación.
miniatura|esquerda|O emperador [[Carlos IV de Luxemburgo|Carlos IV nun fragmento do panel votivo do Arcebispo Jan Ocko de Vlasim, por Meister Theoderich von Prag.]]
Na Lombardía, a tregua entre os Visconti e os seus inimigos expirou, e novas cidades uníronse aos opositores dos Visconti como Pavía ou o marqués de Monferrato, e incluso a cidade de Boloña. Porén, a guerra levada a cabo polas compañías de mercenarios alongábase porque os combatentes evitaban encontros decisivos para obteren máis ganancias dos que lles pagaban. Finalmente, os Visconti fixeron a paz cos seus inimigos en 1358, encontrándose coas mans libres para recuperaren a influencia perdida sobre as cidades que se rebelaran, mentres, as compañías de mercenarios entraron ao servizo de distintos señores. En Toscana reanudouse a guerra entre Pisa e Florencia debido ao interese de Pisa de cobrar impostos polo paso de mercadorías florentinas polo seu porto (1356); a guerra foi por mar e por terra, pero ante unha nova vaga de peste en 1363, a paz chegou en 1364, permanecendo Pisa como paso de mercadorías florentinas libres de impostos.
En xeral, o emperador limitou os seus esforzos diplomáticos en reforzar relacións pacíficas entre os territorios, recoñeceu as signorias e combateu as compañías de mercenarios. Grazas á súa diplomacia obtivo o recoñecemento da súa posición imperial incluso en Florencia, e os impostos recollidos en Italia financiaron os custos da expedición. En 1369, o emperador regresou a Alemaña, e para evitar a intervención de Bernabé Visconti como vigairo imperial en Pisa e Lucca, as súas veciñas, Florencia e o papa obtiveron do emperador, a cambio de importantes sumas de diñeiro, o recoñecemento da República de Pisa e a liberdade de Lucca respecto de Pisa. Tras a partida de Carlos IV a Alemaña no verán de 1369, reactiváronse as querelas en Italia e o papa, illado politicamente en Roma, regresou a Aviñon en setembro de 1370.
Libre do emperador, Milán reemprendeu a súa política expansiva, pero mentres estivo ao seu soldo a compañía de Hawkwood, non tiveron éxito as Ligas de señores lombardos que o papa dirixía contra ela. O temor de Savoia do expansionismo milanés sobre Montferrato motivou unha Liga antimilanesa en xullo de 1372, así o emperador Carlos IV nomeou vigairo imperial na Lombardía ao conde Amadeu VI de Savoia en novembro de 1372, privando do beneficio aos Visconti. Hawkwood abandonou o servizo dos Visconti e pasou ao bando papal pero, ante unha nova reaparición da peste, acordouse unha tregua en 1374. Aproveitando a debilidade de Florencia pola peste e a fame, Guillerme de Noellet, legado do papa Gregorio XI para Italia, tratou que a señoría de Florencia caese baixo o xugo papal saqueando os seus campos e, ante isto, Florencia formou unha Liga coas repúblicas de Siena, Lucca, Arezzo e Pisa, apoiada pola raíña Xoana de Nápoles, que incitaron a revolta da Romaña contra os franceses, e entraron en tratos co seu inimigo natural, Milán. Ante os éxitos dos coaligados, que desfixo a obra de Gil de Albornoz, o papa puxo en interdicto a Florencia en 1376 e contratou a compañía bretoa conducida polo cardeal legado Roberto de Xenebra, que entrou na Lombardía, e os Visconti abandonaron a Liga florentina; despois a compañía pasou á Romaña e ás Marcas onde emprenderon a súa reconquista para o papa con especial virulencia, pero os florentinos puxeron ao seu servizo a Hawkwood, e opuxéronse ao papa. Este, tratando de evitar a ruína da súa causa, trasladou a sede de Aviñón a Roma en 1377, iniciando negociacións en Sarzana para lograr a pacificación, pero estas foron suspendidas pola morte do papa en 1378. A nova elección derivou nunha crise que resultou na elección de dous pontífices, un papa italiano, Urbano VI, e outro francés, Roberto de Xenebra, que tomou o nome de Clemente VII. Italia púxose de parte do italiano Urbano VI que, coa compañía de San Xurxo ao seu servizo, derrotou a compañía dos bretóns ao servizo de Clemente en Ponte Molle (1378). Clemente estableceuse en Aviñón, e Urbano levou a termo en seguida a paz con Florencia e as súas aliadas. Tamén o Imperio e Inglaterra estiveron ao lado de Urbano VI, de modo que este papa motivou unha alianza entre estes territorios propiciando o matrimonio de Ricardo II de Inglaterra con Ana de Luxemburgo, irmá de Venceslau de Luxemburgo, Rei de romanos, en 1382. Urbano VI esperaba unha expedición (Römerzug) de Venceslau sobre Italia; tamén o señor de Mantua, Francisco Gonzaga, e aínda que o Rei de romanos tiña interese, decidiu non levala a cabo por falta de diñeiro, e designou o seu primo Jobst de Moravia como vigairo xeral para Italia en xullo de 1383.
Desde a década de 1380, Italia estivo desgarrada por unha longa serie de guerras, cuxo principal agresor foi a familia Visconti que, despois de tomar o control da signoria de Milán, ampliou o seu poder en moitas outras cidades, desde Asti no Piemonte, a Reggio na Emilia, nunha serie de campañas militares e diplomáticas que conduciron a unha hexemonía milanesa no norte e o centro de Italia. Mentres en Florencia se produciu a derrota dos Ciompi e do partido democrático en 1382, e o establecemento dunha oligarquía güelfa dirixida por Maso degl'Albizzi, ao que sucedeu o seu fillo Rinaldo, que transformaría Florencia dunha comuna a un estado territorial, como fixeran Venecia ou Milán. Se xa Florencia incorporara Volterra (1361), realizouse a expansión por Toscana absorbendo a Volterra (1361), Arezzo (1384), Pisa (1406) e Livorno (1421), aínda que, porén, fracasarían ante Lucca en 1433.
miniatura|esquerda|130px|O [[señorío|señor, e despois duque de Milán, Gian Galeazzo Visconti (1351-1402).]] miniatura|130px|[[Venceslau de Luxemburgo, creador do Ducado de Milán en 1395.]] En 1385 Gian Galeazzo Visconti chegou a ser o único señor indiscutido de Milán, e aproveitou a guerra que entón había entre Francesco I da Carrara (señor de Padua) e Antonio della Scala (señor de Verona), para estender, meses despois da vitoria do exército mercenario de Padua sobre o de Verona na Batalla de Castagnaro, o dominio milanés en Verona e Vicenza (1387), e en Padua (1388), abarcando así as inmediacións de Venecia a cal, pola súa parte, ampliou seu territorio en Treviso en 1388.
O poder alcanzado por Gian Galeazzo púxoo no punto de mira na busca de alianzas; o Rei de romanos estaba interesado en casar a seu irmán Sexismundo con Valentina, a filla de Gian Galeazzo, pero o contrato matrimonial estableceuse con Luís de Valois, irmán de Carlos VI de Francia e futuro duque de Orleáns. Dada a contrariedade de Venceslau, que renovou na vigairía xeral ao seu primo Jobst en 1389, aínda que Jobst non estaba en Italia e, sen intervención imperial ningunha, Milán proseguía a súa expansión.
A guerra desenvolveuse en incursións non decisivas e, nesta conxuntura, reapareceu Francesco Novello da Carrara, fillo do desposuído señor de Padua, que recuperou o territorio de Padua, e o seu acoso en Módena forzou ao marqués de Este a abandonar a Milán. Por outro lado, Florencia solicitou axuda a outro inimigo de Gian Galeazzo, o conde de Armagnac Xoán III, pero a ofensiva conxunta contra Milán fracasou, e alcanzouse unha paz asinada en Xénova (1392) entre Milán e Florencia; Carrara recuperou Padua (1390), pero Venecia permaneceu en Treviso. Porén, Gian Galeazzo seguiu intentando estender a súa influencia en Toscana, e colocou a un aliado seu, Jacobo d'Appiano, como señor de Pisa, pero púxose a mal con Francesco Gonzaga, señor de Mantua.
Florencia volveuse a favor do Rei de romanos en 1394, para que encabezase unha Liga contra Milán, xa que a súa expansión ameazaba os dereitos do Imperio, pero os enviados milaneses tamén buscaron a Venceslau de Luxemburgo e, pagando 100 000 floríns, Gian Galeazzo obtivo do Rei de romanos, Venceslau de Luxemburgo, a investidura como duque de Milán o 11 de maio de 1395, mellorada por unha segunda investidura o 13 de outubro de 1396, lexitimando así o dereito sobre os territorios adquiridos. A así, Gian Galeazzo lograba un predominio abafador, corroborado coas adquisicións posteriores.
miniatura|esquerda|Mapa do [[Sacro Imperio contra 1400, na época de Roberto do Palatinado.]]
En 1397 unha nova guerra orixinouse entre Milán, aliada con Pisa e Siena, contra Florencia, aliada con Padua, Mantua e o marqués de Ferrara, Nicolau III de Este, pero Venecia logrou unha tregua ao ano seguinte. A conxuntura beneficiou a Milán e así, entre 1399 e 1400, o duque de Milán puido adquirir a señoría de Pisa, e ampliar o seu territorio en Toscana cando feudatarios xibelinos dos Apeninos, como os Ubertini, cansados das incursións dos condottieri, lle ofreceron os seus territorios, e as repúblicas de Siena e Perugia, fixeron o mesmo. Co cal, Florencia quedaba cercada, pero tamén illada, xa que Lucca estaba en mans dun señor local aliado de Milán, Paolo Guinigi, e Xénova, en constantes querelas internas, chamara a Carlos VI de Francia para impoñer alí a súa autoridade (1396), Venecia, estaba segura dentro da súa lagoa, Gonzaga e Este reconciliáranse con Milán, co cisma, Romaña caeu de novo en mans de señores locais, e Boloña, antiga aliada florentina, seguiu esta tendencia, alcanzando Giovanni Bentivoglio a señoría desa cidade. miniatura|150px|Lápida coa efixie de [[Roberto do Sacro Imperio Romano Xermánico|Roberto do Palatinado, na Heiliggeistkirche (Heidelberg).]]
Deste modo, Florencia tivo que buscar apoio en Alemaña, onde os electores depuxeran ao incapaz Venceslau en 1400, para elixir a Roberto do Palatinado, en quen os florentinos encontraron apoio para anular a investidura do Ducado de Milán, xa que en Italia só de Padua podía esperar Florencia apoio, e Amadeu VIII de Savoia, que fora designado vigairo imperial en 1399 por Venceslau non desexaba abandonalo por Roberto, mantívose neutral e á expectativa dos acontecementos.
O novo Rei de romanos, Roberto do Palatinado, entrou en Italia en 1401, uníndoselle o señor de Padua, pero este exército foi derrotado en Brescia e, sen suficientes subsidios para continuar a loita, Roberto regresou a Alemaña en 1402. Gian Galeazzo entón apoderouse de Boloña.
Completamente cercada e illada fronte a Milán, Florencia salvouse pola morte inesperada por peste de Gian Galeazzo en 1402.
Á súa morte, o Estado que construíra colapsou co seu fillo, o incompetente Giovanni María Visconti (1402-1412), e produciuse a disgregación do poder dos Visconti na Lombardía, onde cidades como Cremona, Crema, Plasencia, Bérgamo, Como, Lodi, Pavía, Alessandria, Parma ou Brescia, se independizaron en mans dos condottieri.
En Romaña, o papa Bonifacio IX obtivo Boloña e Perugia e fixo as paces con Milán. En Toscana, Siena independizouse, e os feudatarios xibelinos dos Apeninos foron sometidos por Florencia, pero Pisa foi asegurada brevemente por Gabriel María Visconti, fillo natural de Gian Galeazzo, até que foi conquistada por Florencia en 1406.
miniatura|En verde, o [[Ducado de Milán á morte de Gian Galeazzo (1402) (non confundir co verde máis claro da República de Xénova, que foi controlada polo seu descendente Filipe María).]] miniatura|esquerda|150px|Filipe Mª Visconti. Aproveitando a debilidade de Milán, o señor de Padua, Francesco Novello de Carrara, invadiu o territorio milanés, tomando Verona. Milán buscou o apoio de Venecia, ofrecendo todo o territorio que posuíra ao leste do río Adigio, o que foi aceptado. Venecia, que non pertencía ao Regnum Italiae, permanecera ás costas dos acontecementos en Italia e circunscrita á súa lagoa e a unha estreita franxa costeira lindando coa lagoa (o Dogado), pero o poder alcanzado polos Visconti convenceu á Serenísima República para establecer un poder territorial na península Itálica, para asegurar a libre pasaxe de mercadorías cara a Lombardía ou os Alpes.
Tras a morte de Gian Galeazzo, Venecia apoderouse de Treviso, Feltro, Belluno, Verona, Vicenza e Padua, a lograra a desaparición de Carrara. E entre 1411 e 1420 incorporou os amplos territorios do Patriarcado de Aquileia no Friúl, controlando o acceso desde Alemaña á Italia oriental.
Coa ascensión ao poder de Filipe María Visconti en 1412, o Ducado de Milán levou a cabo unha recuperación territorial e a afirmación da autoridade do duque fronte aos señores locais. De modo que contra 1422 xa recuperara e restaurara o poderío da época de Gian Galeazzo, sometendo os señores locais da Lombardía, e tamén a República de Xénova (1421), ante a neutralidade pactada de Florencia, pero a súa expansión foi detida en Mantua a instancias de Venecia para protexer os seus territorios. Así, o Ducado de Milán logrou crear unha extensión territorial que ía desde a costa ligur até o monte San Gotardo nos Alpes, bordeando as fronteiras do Piemonte (Condado de Savoia) e dos territorios pontificios.
Edgar Mitchell
Edgar Dean Mitchell, nado en Herford, Texas, o 17 de setembro de 1930 e finado o 4 de febreiro de 2016, foi un astronauta estadounidense que formou parte da misión Apollo 14.
Traxectoria
Mitchell graduouse en xestión industrial pola Universidade Carnegie Mellon en 1952 e en aeronáutica pola Escola Naval de Posgraduados dos Estados Unidos en 1961 e tiña un doutoramento en aeronáutica e astronáutica polo Instituto Tecnolóxico de Massachusetts en 1964.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en abril de 1966, participando na misión Apollo 14 e pasando un total de 9,00 días no espazo.
Hematocrítico
Miguel Ángel López González, popularmente coñecido como El Hematocrítico de Arte, nado na Coruña en 1976, é un mestre, humorista, escritor e personalidade de Twitter galego. Practicamente toda a súa obra se desenvolve en lingua castelá.
Traxectoria
Exerceu de profesor de Educación infantil, inglés e primaria dúas décadas, e colaborou con Cinemanía, Eldiario.es, a revista Mongolia, e foi comentarista dos programas de Antena 3 Top Chef, Pekin Express e Casados a primera vista. Tamén ten colaborado no programa de radio Turkía, que copresentaban Antón Lezcano e Txury Ferrer.
Foi presentador en 2015 e 2016 dos TEDxMadrid.
Ouviaño, Ouviaño, Negueira de Muñiz
Ouviaño é un lugar da parroquia de Ouviaño no concello de Negueira de Muñiz, na comarca da Fonsagrada, na provincia de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 7 habitantes.
Woody Harrelson
Woodrow Tracy "Woody" Harrelson, nado o 23 de xullo de 1961 en Midland, Texas, é un actor estadounidense.
Oín, Oín, Rois
Oín é un lugar da parroquia de Oín no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 124 habitantes (65 homes e 59 mulleres).
Riot grrrl
Historia
A pesar de que o movemento Riot Grrrl comeza a principios dos 90, músicos como Yoko Ono, Patti Smith, Penelope Houston (The Avengers), X-Ray Spex, Crass, Joan Jett, The Slits, Beat Happening, Kim Gordon (Sonic Youth) e Jean Smith son a miúdo citadas como importantes influencias do movemento. O post-punk inglés, a escena dos anos 80 en Olympia, as bandas de mulleres dos 60 eran outras influencias. Os usos e significados do termo Riot Grrrl evolucionaron co paso do tempo, pero as súas orixes pódense remontar aos disturbios raciais no barrio Mount Pleasant de Washington, D.C. na primavera de 1991.
Lyoko
Lyoko é un mundo virtual ficticio da serie animada francesa Código Lyoko.
Historia
Segundo o diario de Franz Hopper, Lyoko e XANA foron creados orixinalmente para destruír o proxecto Carthago (Carthage project), un plan militar deseñado, nun principio, para lograr a paz mundial e evitar accións do inimigo. Máis tarde, Franz Hopper descubriu que o proxecto era, con todo, o dunha arma moi potente que nada tiña que ver coa paz, e abandonou a súa investigación. A rexión Carthago parece ser a representación tridimensional dese proxecto.
Aeroporto de Dala
O aeroporto de Dala ou aeroporto de Borlänge (IATA: BLE, ICAO: ESSD) é un aeroporto sueco situado ao sueste de Borlänge, unha cidade na provincia de Dalarna. Atópase ademais a uns 15 km ao suroeste da cidade de Falun.
Lyoko
Historia
Lyoko foi adaptado máis adiante ao servizo como santuario para el e a súa filla Aelita, aínda que non acabou de programalo porque tivo que irse precipitadamente ao mundo virtual ao ser perseguido polos homes de negro. El repartiu as chaves de Lyoko entre el e Aelita, converténdose nos “amos absolutos de Lyoko”. O goberno atopouno finalmente, forzándoo a fuxir a Lyoko con Aelita. Ao chegar ao mundo virtual, Aelita e Franz foron atacados por XANA. Franz tentou razoar co virus, pero fracasou. Desde ese momento, pasan a ser os escravos do malvado XANA. Como unha tentativa de paralo, Franz pechou o supercomputador, que continuou apagado durante nove anos ata que Jeremie reactivouno. Unha vez aceso, XANA tomou control del e utilizouno para atacar o mundo real.
Aeroporto de Dala
Historia
Durante a segunda guerra mundial construíuse un aeródromo que foi modernizado no ano 1961. A mediados de 1960 chegaron ás primeiras aeroliñas civís ao aeroporto. Completouse unha nova terminal en 1972 e Dala Airport AB tomou o seu control. O aeroporto pertenceu ao Ministerio de Defensa sueco ata 2007. O aeroporto tivo o seu récord de pasaxeiros en 1989, con 210 000. No ano 2015 pasaron polas súas instalacións 26 804 viaxeiros.
Lyoko
Historia
Unha cuadrilla: Jeremie Belpois, Odd Della Robbia, Ulrich Stern e Yumi Ishiyama foron a Lyoko e atoparon a Aelita, aínda que estaban convencidos de que, como XANA, era un programa informático. Dese modo fixéronse amigos dela e ela axudoulles desactivando as torres para evitar que XANA fixese máis dano na Terra. Despois de escapar do supercomputador no final da segunda tempada, XANA suprimiu os sectores de Lyoko un por un posuíndo a Aelita e forzándoa a introducir o código “XANA” na torre principal; da mesma maneira en cada sector. Isto axudou a XANA a ir destruíndo os sectores pouco a pouco.
Na última tempada tamén conseguen desvirtualizar a William e neutralizar e acabar para sempre con XANA. Para iso, tiveron que utilizar a enerxía que Franz Hopper lles cedeu, sacrificándose. O pesadelo terminara, xa podían apagar o supercomputador, pero tan só Yumi quería apagalo. Ao final, os cinco amigos decidiron, de forma algo dubidosa, apagar o supercomputador para sempre e empezar unha nova vida. Unha vida sen XANA, e por desgraza, tamén sen o pai de Aelita.
Con todo, máis tarde a aventura continúa (en Código Lyoko: Evolución). Aelita perdeu aos seus pais, e aínda ten moitos misterios por resolver. XANA resucita e aparece un novo antagonista, o profesor Tyron.
Descrición
Lyoko contense dentro dun supercomputador dentro dunha fábrica abandonada. Divídese en cinco sectores separados, todos coas súas características únicas. Os primeiros catro sectores están ao redor do quinto, como os radios dunha roda. Cada sector esta illado dos outros polo Mar dixital (excepto o sector 5).
En Lyoko, as leis da gravidade e a física non se aplican completamente, permitindo que os Guerreiros de Lyoko alcancen facilmente grandes fazañas de acrobacia que case serían consideradas (senón totalmente) imposibles para o atleta máis experto. Como tal, calquera persoa que vai a Lyoko gaña un aumento en velocidade, forza, e axilidade; e na práctica, un ou máis superpoderes específicos, a maioría inspirados nos de persoas que os posúen individualmente (Ulrich, por exemplo, pode moverse a supervelocidade).
A fatiga é practicamente inexistente en Lyoko. A maioría dos Guerreiros de Lyoko só se cansan ou esgotan cando son golpeados por un refacho de disparos de armas tales como o láser elíptico dun megatanque, e recupéranse rapidamente. A fatiga mental, con todo, é un gran problema. Isto ocorre especialmente con Yumi e a súa enerxía telecinética. En Lyoko soamente existen dous do cinco sentidos: a vista e o oído. Tampouco existen os espellismos nin o sono. Con todo, isto incúmprese nalgúns episodios: no episodio 75 (Unha choiva moi quente), unha vez no deserto, Ulrich di: “Que calor”; cada vez que alguén volve de ser teletransportado a unha Replika no mundo real (4ª tempada) queda inconsciente un tempo; no episodio 94 (Loitar até o final), Aelita salouca no sector 5, cando vencen a XANA e Aelita perde ao seu pai para sempre; Odd sentiu náuseas varias veces, e tamén fame; no episodio 77 (Perdida no mar), Jeremie asegura que o cheiro existe en Lyoko, aínda que o menciona referíndose a un rastro dixital e non a un verdadeiro cheiro.
Torres
Hai 41 torres dispersadas sobre Lyoko; dez en cada un dos sectores principais e unha no sector 5, que no episodio 49 (Franz Hopper) descubriuse que había unha torre no sector 5. As torres actúan como módulos de proceso de datos, transporte dun sector a outro (excepto o sector 5), saída do sector 5 por calquera dos túneles da cúpula e como paso ao mundo real. É a través destas torres por onde XANA ou quen use o supercomputador, poden atacar a terra. A través do catro sectores principais, os arames xigantes enrolan a súa saída do sector 5 a cada un das torres en cada un dos sectores, actuando como condutos de datos. A enerxía vermella pode ser considerada pulsación a través dos arames sempre que XANA active unha torre. Estes arames pódense separar, que illarán a torre, como desconectar un cable da rede nun computador tradicional. As torres activadas por Jeremie son verdes, as activadas por Franz Hopper son brancas, as activadas por XANA son vermellas, e as desactivadas azuis (ata ao final da 2ª tempada, logo son brancas) e ademais cada vez que William entra ou sae dunha torre, produce ondas vermellas, mentres que Aelita e os seus amigos producen ondas azuis (aínda que isto é debido a que neses momentos William estaba baixo o control de XANA).
As torres que hai en Lyoko poden ser de diferentes cores:
Sector 1: Xeo
Facendo honra ao seu nome, este sector é frío, xeado e cun fondo nocturno. Unha greta na terra xeada e nas mesetas poden causar un tremor. Integrado por grandes e finas traxectorias de glaciares cubertas por unha capa delgada de neve, este sector ten algunhas superficies lisas como calquera área de xeo cuberta no mundo verdadeiro. As 10 torres deste sector ocúltanse moi ben, e son a miúdo alcanzables soamente por tobogáns de xeo, o que significa que un debe practicamente surfear polo interior destes. Nos tobogáns, as estalactitas e estalagmitas expoñen unha ameaza a velocidades moi altas. Nunha ocasión, o grupo tivo que atravesar labirintos para atopar as torres. A auga simulada existe neste sector, e como a auga real pódese atravesar nadando (ou mergullando, como fai Odd) nalgúns lugares, pero non pertence ao Mar dixital, polo que ao tocala os personaxes non quedan virtualizados para sempre. Este sector foi suprimido por Aelita no episodio 61 (Sabotaxe) (aínda que nese episodio ela non estaba posuída por XANA, fíxoo unicamente para salvar o supercomputador), pero foi reconstruído por Jeremie. O Koloso só aparece neste sector, na 4ª tempada.
Sector 2: Deserto
O sector do deserto é un lugar seco, árido e canicular, está composto por formacións compostas e de area sen fin. XANA ten a capacidade de crear tormentas de area neste sector (visto soamente no episodio 4 Diario de abordo), así como os tremores que fan as mesetas romper. Ademais, no episodio 11 (A praga), XANA podía inclinar unha meseta a un ángulo de noventa graos. Aelita, Odd, e Ulrich estaban na meseta nese entón e caerían no baleiro dixital se Aelita non usase a súa sintetización para salvalos. Os cangrexos poden atravesar as mesetas facilmente grazas ás súas patas puntiagudas. No episodio 2 (Ver é crer) descubriuse un oasis neste sector que realmente era falso. Este sector foi suprimido por Aelita no episodio 58 (O pretendente), pero tamén é reconstruído por Jeremie.
Sector 3: Bosque
O sector ten un clima tépedo e húmido. Neste ambiente crepuscular o misterio reina; pódese dicir que este é o sector máis fermoso de Lyoko. As árbores, flotantes a media altura, deixan á vista as súas raíces sobre grandes extensións de pasto, e a luz do sol traspasa entre os seus troncos pechados. Na primeira tempada este sector parecía coma se estivese a atardecer, pero desde a segunda ata a cuarta tempada parece coma se fóra de día. Este sector foi suprimido por Aelita no episodio 54 (Lyoko menos un), pero tamén é reconstruído por Jeremie.
Foi o primeiro sector no que se virtualizaron Aelita, Franz Hopper, Odd e Ulrich.
Sector 4: Montañas
Polos seus picos escarpados, parécese a China e as súas grandes pedras, calquera movemento en falso pode conducir ao baleiro dixital. A montaña está chea de plataformas móbiles e obstáculos difíciles, o que significa que pode ser complicado utilizar os vehículos alí, e sábese que pode haber outras plataformas por baixo do “banco de néboa”, escurecendo o baleiro dixital nalgunhas áreas. Estas nubes fan difícil apuntar sobre as mesetas máis baixas. Se cae un dos personaxes desde unha altura suficiente, sen importar se aterra ou non, pérdense exactamente vinte puntos de vida polo impacto. Un lugar brumoso con pontes moi estreitas entre pedras e rocas. Os traslados aí son perigosos. Non existe vexetación, só pequenas árbores e grandes pedras que poden ser moi perigosas para os nosos heroes. Ademais este foi o único sector que se viu como sobe a marea do Mar dixital, no episodio 55 (Maremoto) e tamén é o único sector no que XANA fai que as mesetas sexan invisibles e só se vexa néboa, isto sucede no episodio 47 (En plena forma) e no episodio 51 (A gran revelación) ocorre algo similar que no 47 pero coa diferenza que as mesetas están visibles, o único igual é que hai moita néboa. Este sector foi suprimido por Aelita no episodio 64 (Un problema por duplicado), pero tamén é reconstruído por Jeremie.
Sector 5: Carthago
O sector 5 está situado no medio dos outros catro. É o único sector en Lyoko no que hai unha soa torre. Os heroes van até o límite dos territorios para que Jeremie introduza a clave SCIPIO e apareza o Teletransportador que os traslada ata a praza no corazón do sector 5, algunhas persoas chámano "as areas". Desde aí poden entón acceder ao núcleo, que é o acceso directo a todos os programas de Lyoko. Unha vez na Cúpula celestial, Aelita pode acceder á memoria de XANA por unha pantalla. O sector 5 está formado por unha esfera azul xigante. Na superficie exterior da esfera hai unhas barreiras cubertas coas imaxes do código binario similares ás vistas nas torres. A esfera no centro do sector é o corpo principal do sector 5. Catro canles de datos alimentan desde puntos equidistantes na súa superficie aos catro primeiros sectores. Todo o sector 5 é azul e xeométrico. Neste sector, o Mar dixital é substituído por unha barreira de datos similar ás que están nas torres, pero caer nel parece ser tan malo como caer no Mar dixital. Despois de que se deshabilite o sistema de seguridade, ábrese un camiño fóra do labirinto. Isto conduce a un elevador multidireccional. Nunca para de moverse, así que é necesario un salto medido coidadosamente ao subir nel. O elevador móvese en pistas ao redor da superficie externa da esfera. Deterase brevemente para permitir que os seus pasaxeiros desembarquen. Detense brevemente sempre no mesmo punto ca outra plataforma que conduce á superficie externa do sector 5. Na superficie hai unha interface especial que permite o acceso completo ao supercomputador e calquera dato dentro deste inclusive; isto é, ao parecer, a base de datos de XANA (ata o final da segunda tempada). Na cuarta tempada, os nosos heroes xa non necesitan deshabilitar o sistema de seguridade para saír. Tamén poden virtualizarse directamente no sector 5. Dentro deste sector hai algúns monstros únicos, como as mantaliñas voadoras (que máis tarde saen a outros sectores) e as trepadoras (tamén denominadas vermes). Este sector foi suprimido por William no episodio 65 (O último asalto), pero é reconstruído por Jeremie. Hai unha única torre no sector 5, só vista no episodio 49 (Franz Hopper) e no episodio 87 (Odd e o seu odisea espacial), na Replika do Sector 5. Aínda que neste sector non hai Mar dixital, é perigoso caerse das plataformas.
Mar dixital
Tamén chamado Baleiro dixital ou Mar virtual. O Mar dixital é un espazo baleiro que hai entre Lyoko e a rede de datos que rodea os cinco sectores. Como o mar, o bordo do baleiro móvese e axita como auga. Encima deste, os que caian serán virtualizados para sempre como lle ocorreu a Franz Hopper. Jeremie pode tentar buscalos e utilizar o programa de materialización para recuperalos, pero el aínda recomenda non caerse dentro, pois atopalos é unha tarefa bastante difícil. Yumi e Aelita son as únicas que caeron dentro e foron recuperadas pouco despois, aínda que soamente apenas; Jeremie aínda non dominara a materialización máis complexa usada para facer humana a Aelita, e puido salvar soamente a Yumi porque foi Odd quen introducira inadvertidamente o código apropiado anterior, creando un programa de materialización dunha soa quenda. Aelita foi tirada ao Mar dixital por William-XANA no episodio 82 (Recordos afastados) e pouco despois foi rescatada por Franz Hopper.
Despois da destrución de Lyoko, o Mar dixital é o único que segue en pé. Na cuarta tempada, o Mar dixital serve como un paso dos 5 sectores, as recentemente creadas Replikas como restauracións de Lyoko. William-XANA sempre que busca a Aelita e a atopa, despois tenta tirar a Aelita ao Mar dixital, para que así Franz Hopper saia do seu agocho e poida destruílo. Por dentro o Mar dixital parece unha especie de cidade virtual con edificios que colgan do teito. É de cor azul pero vólvese vermello cando XANA ataca. Na 4ª tempada descóbrese que o Mar dixital é en realidade Internet.
Réplikas
Son copias idénticas dos sectores de Lyoko que se atopan no Mar dixital. Créanse cando XANA controla un supercomputador. Cada Replika só ten un sector. Ata agora víronse 4 dos sectores (o sector das montañas só se viu nos videoxogos) pero son demasiadas para destruílas unha a unha. No episodio 92 (Suor fría), XANA reúne todas as súas enerxías para crear un monstro xigantesco chamado o Koloso. Nos videoxogos tamén existe a Replika Volcán. Esta é a lista das Replikas existentes e descubertas.
Limbo virtual
Visto soamente dúas veces: no episodio 19 (A Fronteira) e outra vez nun soño de Jeremie no 25 (Código: Terra); o Limbo actúa como espazo buffer entre Lyoko e o mundo verdadeiro. Existe dentro da memoria do supercomputador. Jeremie foi atrapado accidentalmente aquí cando quería ir a Lyoko. A memoria do escáner fora cortada antes de que o proceso terminase, atrapándoo no Limbo. Sobre a súa chegada, Jeremie podía falar con Aelita co seu enlace á memoria do supercomputador. Co seu enlace, Jeremie podía dicir aos outros como liberalo. Despois de viaxar aos catro sectores e de recoller a memoria do escáner do catro torres de paso, Aelita podía viaxar ao Limbo e finalmente liberalo.
Sandboxes
As Sandboxes son vistas nos libros de Código Lyoko, durante os eventos que transcorren neles.
As Sandboxes son porcións de memoria do supercomputador illadas da memoria principal, sen acceso ao resto de datos sendo só accesibles desde unha terminal predeterminada. Unha das Sandbox (o Mirror) foi creada por Franz Hopper para mostrarlle a Aelita o porque dalgunhas cousas (por exemplo, que pasou o día que ambos se virtualizaron en Lyoko). O outro Sandbox, a primeira cidade, é onde se esconde unha arma temible e, á parte diso, non ten maior utilidade.
Sandbox 1: Mirror da Ermida
Ao virtualizarse por primeira vez pódese ver unha paisaxe parecida á do sector do bosque. É unha pequena plataforma con chan verde e tres árbores grosas que son tres niveis do Mirror.
Programa ConCiencia
miniatura|200px|[[Jorge Mira, coordinador do programa ConCiencia.]] O programa ConCiencia é unha actividade de divulgación científica nacida en 2006 por iniciativa da Universidade de Santiago de Compostela e o Consorcio de Santiago.
Aeroporto de Dala
Historia
A ruta cara Estocolmo, a 166 km de distancia por aire, pechou en xuño de 2011, reabríndose brevemente entre setembro de 2013 e abril de 2014. En 2006 comezaron a operar voos chárter a destinos turísticos internacionais. Dende o ano 2012 as rutas internacionais teñen máis pasaxeiros que as domésticas.
Programa ConCiencia
O encargado da súa coordinación é o doutor en física Jorge Mira, catedrático de Electromagnetismo na Facultade de Física da Universidade de Santiago de Compostela, e coñecido divulgador científico na prensa, radio e televisión, que foi o promotor do programa no ano 2005.
Obxectivos
Entre os obxectivos desta iniciativa, cabe destacar:
Estas bases diferencian o programa ConCiencia de calquera outra iniciativa de divulgación científica, posto que buscan, á marxe da clásica conferencia ou acto puntual, a rendibilización da visita destes Premios favorecendo o seu contacto con especialistas locais.
Premio Fonseca
Desde o ano 2008 o programa ConCiencia organiza no seu seo o Premio Fonseca de comunicación da ciencia, que na súa primeira edición recaeu no físico británico Stephen Hawking. Na súa segunda convocatoria (2009), o galardón recaeu no pai da Hipótese Gaia, James Lovelock; na terceira (2010) no naturalista e divulgador Sir David Attenborough, e en 2011 no físico-matemático Roger Penrose.