cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Poesía homoerótica hispano-árabe
Traducións e antoloxías
Na Real Biblioteca de San Lorenzo de El Escorial atópanse tamén textos homoeróticos en árabe: El abandono del pudor y el primer bozo de la mejilla; Excusas sobre el amor del primer bozo en la mejilla; e El jardín del letrado y las delicias del hombre inteligente.
Goran Dragić
Goran Dragić, nado o 6 de maio de 1986 en Liubliana‎, é un xogador profesional de baloncesto esloveno que xoga nos Milwaukee Bucks da National Basketball Association (NBA). Pode xogar nas posicións tanto de base como de escolta. É o irmán máis vello de Zoran Dragić, tamén xogador de baloncesto.
Traxectoria
Antes de entrar no Draft da NBA de 2008, onde foi seleccionado por San Antonio Spurs, xogou profesionalmente en Eslovenia e en España. No baloncesto profesional norteamericano, Dragić xogou en dúas etapas nos Phoenix Suns, nos Houston Rockets e en Miami Heat.
Reyes Maroto
María Reyes Maroto Illera, nada en Medina del Campo (Valladolid) o 19 de decembro de 1973, é unha economista e política española. Foi ministra de Industria, Comercio e Turismo do Goberno de España entre 2018 e 2023, cesando para se converter en candidata do PSOE-M á alcaldía de Madrid nas eleccións municipais de maio de 2023.
Primeiros anos e formación
Aínda que naceu en Medina del Campo, na provincia de Valladolid, os seus pais (agricultor e ama de casa) son orixinarios e residentes da tamén valisoletana localidade de Ataquines, na que pasou a súa infancia e mocidade. Fixo a secundaria nun CRA (Centro Rural Agrupado) e o bacharelato en Olmedo.
Licenciouse en economía na Universidad de Valladolid.​ Posteriormente realizou un máster en Economía e Finanzas en el Centro de Estudos Monetarios e Financeiros e un posgrao en Avaliación Sanitaria e Acceso ao Mercado na Universidade Carlos III de Madrid. Nesta universidade traballou durante 18 anos como profesora do Departamento de Economía, e tamén foi membro do Instituto de Estudos de Xénero da universidade. Entre 2011 e 2013, estivo empregada na Fundación Ideas para o Progreso.
Entre 1998-2003, traballou na Fundación de Estudos de Economía Aplicada (FEDEA) como investigadora; de 2003 ao 2005, foi Directora de Proxectos en Asistencia Técnica QUASAR; entre 2005 e 2010, foi xefa de proxectos na área de Aplicación e Territorio en Analistas Financeiros Internacionais (AFI) e de 2011 a 2013, traballou na Fundación IDEAS como Responsable da Área de Economía, Sostibilidade e Benestar.
Carreira política
Nas eleccións autonómicas de maio de 2015 na Comunidade de Madrid, presentouse como candidata no posto número 20 da lista do Partido Socialista Obreiro Español (PSOE) e saiu deputada exercendo como voceira socialista na Comisión de Orzamentos, Economía, Facenda e Emprego.
O 6 de xuño de 2018, renunciou á súa acta parlamentaria na Asemblea de Madrid para tomar posesión, o 7 de xuño de 2018, como ministra de Industria, Comercio e Turismo do goberno de Pedro Sánchez, despois de prosperar a moción de censura contra Mariano Rajoy.En novembro de 2022, fíxose público que sería a candidata do PSOE á Alcaldía de Madrid en 2023. Cesou como ministra o 28 de marzo de 2023 para centrarse na campaña.
Polémica
No contexto da erupción volcánica da Palma en 2021, a ministra Reyes Maroto declarou que "a erupción da Palma é un atractivo turístico que podemos aproveitar". En relación a isto, a erupción de Fagradalsfjall en Islandia en abril de 2021, tamén se produciu sen vítimas e o Goberno islandés puxo en marcha unha ruta con miradoiro para que os turistas puidesen presenciar a erupción e contribuíu a recuperar o turismo un pouco despois da caída pola pandemia de COVID-19. Cómpre salientar que o val do volcán Fagradalsfjall estaba deshabitado, mentres que ao pé do volcán Cumbre Vieja existían numerosas vivendas, edificios públicos e negocios que os veciños da Palma estaban a perder a diario debido ás correntes de lava.
Posteriormente, debido ás críticas recibidas da oposición, a ministra Maroto rectificou as súas palabras. En 2022 A Palma bateu todos os récords de turistas e pernoctacións da súa historia, superando as cifras anteriores ao Covid de 2019.
Moses Isegawa
Moses isegawa, pseudónimo de Wava Sey, é un escritor ugandés que vive nos Países Baixos e escribe en inglés.
Biografía
Naceu en 1963 en Kawempe (Uganda) no seo dunha familia da elite local, criouse en Kinunganya co seu avó nos primeiros anos e logo trasladouse coa súa familia a Masaka, onde foi internado nun seminario católico e despois foi para a Universidade de Makerere, onde comezou a escribir e traballou durante catro anos como mestre de historia no ensino público de seu país, ata que en 1990 emigrou aos Países Baixos conseguindo a nacionalidade neerlandesa en 1995. A súa primeira novela, crónicas abisinias, un Bildungsroman que abrangue os anos 1970 e 1980, foi escrito en inglés, pero publicado en neerlandés en 1998.
Fernando VI de España
Fernando VI de España, chamado «o Prudente» ou «o Xusto», nado en Madrid, España, o 23 de setembro de 1713 e finado en Villaviciosa de Odón, España, o 10 de agosto de 1759, foi rei de España desde 1746 ata 1759. Foi o cuarto fillo de Filipe V e da súa primeira esposa María Luísa Gabriela de Savoia. Casou na igrexa de San Juan Bautista de Badaxoz con Bárbara de Braganza en 1729, que foi raíña de España ata a súa morte en 1758. Autorizou a Gran Redada que procuraba o xenocidio dos xitanos.
Príncipe de Asturias
Cando Fernando naceu o 23 de setembro de 1713, que foi bautizado sen gran solemnidade na igrexa franciscana de San Gil, o 4 de decembro, tiña por diante na sucesión ao trono a dous irmáns máis vellos Luís e Felipe Pedro, nados en 1707 e 1712, respectivamente e un terceiro irmán, maior ca el, morrera en 1709 a pouco de nacer. Pero cando tiña seis anos faleceu Felipe Pedro, polo que Fernando quedou o segundo na sucesión tralo príncipe de Asturias, Luís, seis anos maior ca el.
A infancia de Fernando estivo marcada polo feito de que a súa nai, a raíña María Luísa Gabriela de Savoia, falecera aos cinco meses do seu nacemento, e de que o seu pai contraeu novas nupcias, sete meses logo de enviuvar, coa princesa do ducado de Parma, Isabel de Farnesio, que lle deu seis fillos que prosperaron, dos que o primeiro foi o infante Carlos nado o 20 de xaneiro de 1716. Así a nova raíña preocupouse máis pola sorte e o futuro dos seus propios fillos ca pola dos seus fillastros, adicando todos os seus esforzos en lles conseguir en Italia un estado propio sobre o que puidesen reinar, o que determinou en boa medida a política exterior da Monarquía de Filipe V durante as décadas seguintes. Ademais, o ríxido protocolo da corte impedía o contacto directo dos príncipes cos reis: nin comían xuntos, nin asistían a actos oficiais cos seus pais, así que Luís e Fernando comunicábanse co seu pai e coa súa madrasta a través de cartas escritas en francés, que era a lingua que utilizaba a familia.
En 1721, tras cumprir os sete anos, o infante Fernando foi dotado de «cuarto separadamente para que nel sírvanlle e asistan só homes, e para o coidado da súa persoa, a súa asistencia e educación [o rei] resolveu nomear ao conde de Salazar, co título de gobernador da casa de S.A.».
miniatura|esquerda|Retrato do infante Fernando cando tiña dez anos de idade, obra do pintor de cámara [[Jean Ranc (1723)]]
O que cambiou definitivamente o destino do infante Fernando foron os acontecementos ocorridos en 1724, durante os cales estivo preto de converterse en rei aos once anos de idade. O 10 de xaneiro de 1724 o rei Filipe V asinou un decreto polo que abdicaba no seu fillo Luís, de dezasete anos, casado con Luísa Isabel de Orleáns, dous anos menor ca el, pero Luís I de España reinou só durante oito meses xa que a mediados de agosto enfermou de varíola e morreu o 31. Ao abdicar Filipe V, o seu sucesor tería que ser Fernando, pero a rápida actuación da raíña Isabel de Farnesio impediuno. Tivo que facer fronte a certos sectores da nobreza castelá que apoiaban a opción do príncipe Fernando argumentando que non cabía a marcha atrás na abdicación dun rei e custoulle convencer ao propio rei para que volvese reinar, pero o 7 de setembro de 1724, unha semana despois da morte de Luís I, Filipe V volvía ostentar a Coroa de España, e Fernando era proclamado como o novo Príncipe de Asturias e xurado o 25 de novembro polas Cortes de Castela, convocadas con tal fin.
Durante a maior parte dos vinte e dous anos en que foi Príncipe de Asturias (1724-1746), Fernando e a súa esposa, a princesa portuguesa Bárbara de Braganza con quen casou en xaneiro de 1728, viviron illados da corte e coas visitas restrinxidas. A orde de 1733 de "esta especie de arresto domiciliario" dos príncipes, como a chamou o historiador Pedro Voltes, partiu da raíña Isabel de Farnesio que quería impedir que mantivesen contactos cos grupos "casticistas" e "contestatarios" da nobreza castelá e da corte que propugnaban unha nova abdicación de Filipe, cuxa saúde mental continuaba a deteriorarse.
miniatura|300px|Detalle do cadro A familia de Filipe V de Van Loo (1743), no que aparece de pe o príncipe de Asturias Fernando, xunto ao seu pai o rei Filipe V e a súa madrasta, a raíña Isabel de Farnesio, ambos sentados
Así o regulamento da conduta do príncipe de Asturias aprobado no verán de 1733, pouco despois da volta a Madrid da corte logo de deambular por Sevilla e outras poboacións andaluzas durante os cinco anos anteriores para intentar restablecer a saúde mental e física do rei, determinaba que "don Fernando e dona Bárbara poderían ser visitados cada un por só catro persoas, cuxo nome e cargo s indicábase. Non poderían recibir a outros embaixadores que os de Francia e Portugal. Os príncipes non debían comer en público nin saír de paseo nin ir a ningún templo ou convento. [...] Suprimiuse tamén a asistencia do príncipe ao Consello de Goberno e todo despacho con el, e en especial calquera trato co ["primeiro ministro"] Patiño e os ministros, e, en suma, toda visita súa aos seus pais".
Durante os últimos anos do seu reinado, a enfermidade mental e a deterioración física de Filipe V fóronse acentuando –"ata os pintores de cámara como Jean Ranc e Van Loo, habían ter que reflectir a decrepitude do rei, inchado e torpe, coas pernas arqueadas e a mirada perdida"–, ata que na noite do 9 de xullo de 1746 morreu dun ataque cerebrovascular. Apenas transcorrida unha semana da morte do seu pai, o novo rei Fernando VI ordenou á súa madrasta, a raíña viúva Isabel de Farnesio, que abandonase o palacio real do Bo Retiro, e marchásese a vivir a unha casa da duquesa de Osuna, acompañada dos seus fillos, os infantes Luís e María Vitoria. Ao ano seguinte foi desterrada de Madrid e a súa residencia quedou fixada no palacio de A Granxa de San Ildefonso. Cando a raíña viúva protestou por medio dunha carta na que lle dicía ao rei que «desexaría saber se faltei en algo para emendalo», Fernando VI respondeulle con outra misiva na que dicía: «o que eu determino nos meus reinos non admite consulta de ninguén antes de ser executado e obedecido».
Reinado
miniatura|esquerda|200px|Grandes armas de Filipe V con manto real, [[Cimeira do Castelo e o León|cimeira real de Castela e o lema «A solis ortu usque ad occasum» (Desde a saída do sol ata o solpor), derivado da famosa frase atribuída a Filipe II: «Nos meus dominios non se pon o sol», facendo referencia a que o sol nunca se poñía nos territorios españois, pois abarcaban os dous hemisferios. Tamén se inclúe a palabra Santiago, en referencia ao Santo Patrón de España, Santiago o Maior, e máis concretamente ao lema tradicional «Santiago y cierra España». Utilizadas por Fernando VI á morte do seu pai.]]
Cando chegou ao trono, España atopábase na Guerra de Sucesión Austríaca, que terminou ao pouco tempo (Paz de Aquisgrán, 1748) sen ningún beneficio para España. Comezou o seu reinado eliminando a influencia da raíña viúva Isabel de Farnesio e do seu grupo de cortesáns italianos. Establecida a paz, o rei impulsou unha política de neutralidade e paz no exterior para posibilitar un conxunto de reformas internas. Os novos protagonistas destas reformas foron o Marqués da Ensenada, francófilo, e José de Carvajal y Lancaster, partidario da alianza con Gran Bretaña. A pugna entre ambos terminou en 1754 ao morrer Carvajal e caer Ensenada, pasando Ricardo Wall a ser o novo home forte da monarquía.
Bustelo, Gondaísque, Vilalba
Bustelo é un lugar da parroquia de Gondaísque, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 0 habitantes.
Fernando VI de España
Reinado
O 30 de agosto de 1749, Fernando VI autorizou unha persecución co fin de arrestar e extinguir aos xitanos do reino, coñecida como a Gran Redada.
Mediante a ordenanza do 2 de xullo de 1751 prohibiu a masonería.
Os proxectos de Ensenada
miniatura|Fernando VI de España Algúns dos máis importantes proxectos durante o reinado foron levados a cabo polo marqués da Ensenada, secretario de Facenda, Mariña e Indias. Suscitou a participación do Estado para a modernización do país. Para iso era necesario manter unha posición de forza no exterior para que Francia e Gran Bretaña considerasen a España como aliada, sen que iso supuxese unha renuncia a Xibraltar.
Entre os proxectos do marqués da Ensenada están:
A política exterior de Carvajal
Durante a Guerra de Sucesión Austríaca e a dos Sete Anos, España reforzou o seu poderío militar.
O principal conflito foi o enfrontamento con Portugal pola colonia de Sacramento, desde a que se facilitaba o contrabando británico polo Río da Prata. José de Carvajal conseguiu en 1750 que Portugal renunciase a tal colonia e á súa pretensión de libre navegación polo Río da Prata. A cambio, España cedeu a Portugal dúas zonas na fronteira brasileira, unha na Amazonia e a outra no sur, na que se atopaban sete das trinta reducións guaranís dos xesuítas. Os españois tiveron que expulsar aos misioneiros xesuítas, o que xerou un enfrontamento cos guaranís que durou once anos.
O conflito das reducións provocou unha crise na Corte española. Ensenada, favorable aos xesuítas, e o pai Rábago, confesor do Rei e membro da Compañía de Xesús, foron destituídos, acusados de entorpecer os acordos con Portugal.
O último ano: o «ano sen rei» (agosto 1758 – agosto 1759)
miniatura|250px|dereita|Mausoleo do rei Fernando VI ([[Convento das Salesas Reais (Madrid)|Convento das Salesas Reais, en Madrid).]] A raíña Bárbara de Braganza non gozaba de boa saúde. "Padecía especialmente unha tose continua, que a obrigaba ás veces a suspender as cultas veladas que se organizaban case diariamente en palacio". Na primavera de 1758 foi trasladada a Aranjuez pensando que alí se restablecería do asma, facendo a viaxe en etapas para que non se cansase. Aínda que ao principio pareceu mellorar, pronto volveron as dores e a fatiga. En xullo a súa saúde empeorou. Padecía febres altas que aumentaban pola tarde e a madrugada. O 25 de agosto perdeu a voz. A agonía durou dous días, falecendo na madrugada do 27 de agosto de 1758. O seu cadáver foi levado ao Convento das Salesas Reais en Madrid, que fora fundado por ela, e provisionalmente gardado baixo a cripta.
O falecemento da raíña produciu un agravamento na saúde do rei (os reis estaban profundamente unidos), ata chegar a un alto grado de tolemia.
Durante as periódicas recaídas da saúde da raíña, Fernando VI sempre estivo e sufriu xunto a ela, o que debilitou o seu estado de saúde. Algúns médicos actuais supuxeron que o rei padecía Alzheimer e que a morte da raíña acelerou o proceso da enfermidade. Fernando VI non participou no cortexo que conduciu o cadáver da raíña a Madrid, senón que abandonou Aranjuez o mesmo día en que morreu dona Bárbara para instalarse no castelo de Villaviciosa de Odón, acompañado polo seu medio irmán o infante don Luís. Pensouse que sería un bo lugar porque alí nada lle recordaría á raíña e podería distraerse coa súa afección favorita, a caza. Pero aos dez días apareceron os primeiros síntomas da enfermidade. ''Sentía grandes temores de morrer ou de afogar e foi abandonando os asuntos e a caza. [...] O último documento que asinou é dun mes despois da defunción da súa esposa e o último despacho do rei co ministro Wall foi a principios de outubro de 1758, «de pé e en conversación». [...] O rei deixou de falar, e foi reducindo as súas comidas ata o punto de que non se alimentaba. As teimas fixeron a súa aparición e pouco despois encerrouse nunha habitación na que había sito escaso para unha cama, onde pasou os seus últimos meses''. Durante ese tempo mostrouse agresivo –«ten uns impulsos moi grandes de morder a todo o mundo», escribiu o infante Luís á súa nai Isabel de Farnesio– e para calmalo fornecíanlle opio; intentou suicidarse en varias ocasións e pediu veleno aos médicos ou armas de fogo aos membros da garda real; xogaba a finxir que estaba morto ou, envolvido nunha saba, a que era unha pantasma. Cada día estaba máis delgado e pálido, o que se unía ao deixamento no seu aseo persoal. Non durmía na cama senón sobre dúas cadeiras e unha banqueta. Mentres isto sucedía no castelo de Villaviciosa de Odón, pola "vila e corte" de Madrid circulaban versos como estes:
Fernando VI morreu o 10 de agosto de 1759, no décimo terceiro aniversario da súa proclamación como monarca. O seu cadáver foi trasladado ao Convento das Salesas Reais e do mesmo xeito que se fixera cos restos da súa esposa, os seus foron gardados nun sepulcro provisional debaixo do coro. Os mausoleos do rei e da raíña foron construídos durante o reinado do seu sucesor Carlos III e terminados en 1765. O de Fernando, deseñado por Francesco Sabatini e labrado en mármore por Francisco Gutiérrez Arribas, foi colocado no lado dereito do cruceiro da igrexa do Convento e o de dona Bárbara no coro baixo das monxas, detrás do do seu esposo.
Foi sucedido polo seu medio irmán, Carlos III, fillo de Filipe V e a súa segunda esposa Isabel de Farnesio, ao non ter descendencia propia.
Fernando VI na ficción
Na película Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides, o rei Fernando VI é interpretado por Sebastián Armesto.
Abraham Lloriente Sánchez
Abraham Lloriente Sánchez, coñecido como Madrileño, nado en Madrid e finado en Xinzo (Ponteareas) o 15 de novembro de 1943, foi un guerrilleiro antifranquista.
Mário Herrero
Mário J. Herrero Valeiro, nado na Coruña o 2 de febreiro de 1968, é un escritor galego.
Traxectoria
É licenciado e doutor en Filoloxía Hispánica pola Universidade da Coruña, e tamén tradutor xuramentado de portugués. Poeta e investigador en sociolingüística, sobre todo na problemática de planificación lingüística e normalización do galego.
Ten colaborado en diversas revistas, como Agália.
Beatriz Galindo
Beatriz Galindo, chamada a Latina, nada en Salamanca posiblemente en 1465 e finada en Madrid o 23 de novembro de 1535, foi unha escritora e humanista española, mestra de latín e gramática da raíña Isabel a Católica e preceptora dos seus fillos.
Traxectoria
Natural da cidade de Salamanca, a súa data de nacemento aínda suscita algunhas dúbidas: a maioría de investigadores sitúana en 1465, pero algúns en 1464.
Naceu no seo dunha familia fidalga que fora adiñeirada, pero vinda a menos. Era probablemente irmá de Gaspar de Gricio, que tivo na corte o cargo de secretario do príncipe Xoán e que despois o foi da raíña Isabel. Parece que a súa estirpe era Gricio, liñaxe fidalga do reino de León, e que por algunha parte proviña dos Galindos da cidade de Écija. esquerda|miniatura|Monumento a Beatriz Galindo en Madrid. Por mor da súa intelixencia e afección ás letras, os seus pais escollérona entre as fillas do matrimonio para destinala ao claustro, e decidiron que tomase clases de gramática nunha das academias da Universidade de Salamanca. Mostrou grandes dotes para o latín: aos quince anos de idade, non só lía e traducía ben os textos clásicos, senón que tamén era capaz de falar e escribir nesa lingua con gran corrección e fluidez. A súa fama estendeuse primeiro por Salamanca e despois por todo o reino e empezou a ser coñecida como a Latina. Tamén dominaba o grego, e gustaba especialmente de Aristóteles. En 1486, cando se estaba preparando para ingresar no convento como monxa, foi chamada pola raíña Isabel a Católica á corte. O cronista Gonzalo Fernández de Oviedo describiu a Beatriz Galindo como:
A súa presenza na corte non se limitou unicamente aos seus labores como preceptora, senón que, como narra Lucio Marineo Sículo, a raíña tiña en moi alta estima os seus consellos.
Casada en decembro de 1491 co capitán artilleiro e conselleiro dos Reis Católicos Francisco Ramírez de Madrid, voda para a que os Reis Católicos deron un dote de 500 000 marabedís, tivo dous fillos, Fernán e Nuflo. Enviuvou en 1501, retirándose da corte e asentando a súa residencia en Madrid, no que hoxe é o Palacio de Viana, que está moi remodelado.
Débeselle a fundación do hospital da Latina (1499-1507) e dos conventos ou mosteiros da Concepción Francisca e a Concepción Xerónima (onde foi enterrada), en Madrid. Atribúenselle poesías latinas e uns Comentarios a Aristóteles. Escribía poesía en latín e estudara teoloxía e medicina. Tamén se lle outorga a realización de varios escritos dos cales non se conservou ningún. Estas obras serían poemas escritos e dous documentos: Notas e comentarios sobre Aristóteles e Anotacións sobre escritos clásicos.
Puellae doctae
miniatura|Firma hológrafa de Beatriz Galindo (Selecta, 19 de marzo de 1501). Beatriz Galindo forma parte do grupo de mulleres educadas dende a súa infancia nas linguas clásicas, latín e grego, e ás que se instruíu con todo o saber do humanismo, exceptuando a retórica, que se supuña propio dos homes xa que preparaba para a política e a guerra. Formaron parte das cortes renacentistas ibéricas durante os séculos XV e primeira metade do século XVI e tiveron como impulsoras principalmente a raíña Isabel e a dona María de Portugal. Isabel ía favorecer a creación da Casa da Raíña, espazo de encontro destas mulleres eruditas. Os libros eran bens moi estimados.
Monumentos funerarios
A propia Beatriz Galindo encargou varios monumentos funerarios en memoria do seu esposo e dela mesma, que foron realizados ao estilo renacentista plateresco, no ano 1531. Eses cenotafios, ou sepulcros baleiros, foron instalados nos dous mosteiros que fundou, a Concepción Francisca e a Concepción Xerónima. esquerda|miniatura|Retrato de Beatriz Galindo no seu monumento funerario do ano 1531. Este cenotafio consérvase na igrexa do cuarto Mosteiro da Concepción Xerónima, en Madrid. Trala súa morte en 1535, foi enterrada na igrexa do primeiro Mosteiro da Concepción Xerónima, pero non nese sepulcro, senón baixo o altar do coro alto. En 1891 trasladáronse os seus restos ao novo convento da rúa de Lista, e de alí pasaron á cripta da igrexa do cuarto mosteiro da Concepción Xerónima, no Goloso. Tanto os seus restos como eses cenotafios foron acompañando a comunidade relixiosa nas súas sucesivas sedes.
En cambio, os outros cenotafios do antigo convento da Concepción Francisca, atópanse no Museo de San Isidro ou das orixes de Madrid. Estes sepulcros teñen motivos diferentes, aínda que son do mesmo estilo renacentista plateresco. Destaca a escultura xacente de Beatriz Galindo, en alabastro.
Recoñecementos
miniatura|Cartel do Metro da estación de La Latina, na rúa Toledo, de [[Madrid.]] Madrid honra de varias maneiras a memoria da veciña e benefactora da vila: co hodónimo da rúa de Beatriz Galindo, nos xardíns de Las Vistillas, e cos topónimos de dúas divisións do municipio, que aluden a ela polo seu alcume. O barrio de La Latina, no centro histórico, debe o seu nome tradicional aos antigos hospital e convento fundados por Beatriz Galindo xunto á praza da Cebada. E ademais, en 1971 o concello deu o nome de Latina, a un dos distritos resultantes de dividir en tres o de Carabanchel, xurdido en 1948 pola anexión dos municipios de Carabanchel Alto e Baixo. O distrito de Latina, diferente do barrio de igual nome, que non é contiguo, erixiu en 1999 un monumento a Beatriz Galindo na praza da Porta do Anxo: unha estatua colosal de bronce, obra do escultor José Luis Parés, que a representa sentada ante o seu escritorio.
Un Airbus 340-313x da frota Iberia, matrícula EC-GUQ, leva tamén o seu nome.
Spitzenkörper
As vesículas están organizadas arredor dunha área central que contén unha densa rede de microfilamentos. Con frecuencia aparecen polisomas nas proximidades do límite posterior do núcleo do Spitzenkörper, e esténdense microtúbulos dentro e a miúdo a través do Spitzenkörper; atópanse ademais corpos de Voronin na rexión apical próxima ao Spitzenkörper.
O citoplasma do ápice está ocupado case exclusivamente por vesículas secretoras e microvesículas. Nos fungos superiores (Ascomycota e Basidiomycota), as primeiras están dispostas como unha capa esférica arredor das últimas, e o conxunto da formación sería o Spitzenkörper ou "corpo apical". O Spitzenkörper pode verse nas hifas en crecemento con microscopio óptico. As hifas dos Oomycota e algúns Eumycota inferiores (especialmente os Zygomycota) non conteñen un Spitzenkörper recoñecible, e as vesículas están distribuídas máis libremente na cúpula apical da hifa.
Servílio de Jesus
Servílio de Jesus, máis coñecido como Servílio, nado en São Félix, Baía, o 15 de febreiro de 1915 e finado en São Paulo o 10 de abril de 1984, foi un futbolista brasileiro que xogaba de centrocampista e dianteiro.
Traxectoria
Tras xogar no Galícia acabado de fundar marchou ao Bahía en 1935, pero volveu dous anos despois. Co Galícia proclamouse en 1937 campión baiano, o primeiro título do club.
Foi descuberto polo Corinthians en 1938, nunha excursión do club paulista ao estado de Baía. Incorporouse entón ao equipo paulista e adaptouse rapidamente, converténdose no principal armador do xogo xunto a Teleco, a grande estrela do equipo. Militiou no Corinthians máis dunha década, converténdose nun ídolo para a afección, que o alcumou "O Bailarino da Fazendinha". Marcou 200 goles coa camiseta do Corinthians, sendo un dos maiores goleadores da historia do club, e gañou tres veces o Campionato Paulista, 1938, 1939 e 1941. Foi ademais o máximo goleador do campionato nos anos 1945, 1946 e 1947.
Foi pai do ex-dianteiro Servílio de Jesus Filho, que destacou no Portuguesa e no Palmeiras.
Selección brasileira
Foi internacional coa selección brasileira en sete ocasións. Debutou o 14 de xaneiro de 1942 fronte a Chile no Estadio Centenario, nun partido do Campionato Suramericano que acabou con vitoria por 6-1 para Brasil. Marcou o seu único gol coa canarinha tres días despois no mesmo estadio, na derrota fronte á Arxentina por 2-1. Disputou tamén o Campionato Suramericano de 1945 no que Brasil rematou subcampión.
Metro de Palma
O Metro de Palma é un sistema de transporte rápido de ferrocarril na cidade balear de Palma, en Mallorca. Conta con dúas liñas operativas que conforman unha rede en forma de Y cunha lonxitude total de 15,55 km.
Historia
As obras do metro de Palma, que se realizaron en menos de dous anos presionadas polos prazos e as necesidades da cidade, deron lugar a certas deficiencias nas que destacaban fallas no sistema de ventilación dos túneles e na evacuación das precipitacións que son normais para a cidade.
O 23 de setembro do 2007, unha serie de choivas fortes provocaron a inundación de varias das estacións, tras o cal a liña foi clausurada indefinidamente para realizar as obras de reparación, que se valoraron en 28 millóns de euros. Finalmente o metro de Palma volveu funcionar desde o 28 de xullo de 2008.
Liñas e estacións
A liña 1 une as estacións de Plaça d'Espanya e a Universidade das Illas Baleares (UIB). Con dúas vías e unha lonxitude de 7,2 km, dos cales 4 son subterráneos e 3,2 en superficie, dispón de nove estacións, oito subterráneas e unha exterior. A liña deseñouse para unha velocidade máxima de 100 km/h e enlaza a estación intermodal de Plaça d'Espanya coa UIB nun tempo de 13 minutos. O estudo sinala que este traxecto tería unha duración de 5 minutos no caso de que non houbese paradas. As previsións apuntaban a que o transporte colectivo do estudantado subiría do 31 ao 43%, captando o 12% dos actuais viaxeiros de coche ou outras modalidades e o 95% da demanda total actual do autobús. 250px|miniatura|Estación da UIB
Estación intermodal
A estación intermodal ten 3 niveis, distribuídos do seguinte xeito:
Nivel 2: Estación ferroviaria coas seguintes características:
Nivel 2: Estación de autobuses:
Equipamento
250px|miniatura|Interior dun tren do Metro de Palma
Mondragón
Mondragón pode referirse a:
Topónimo
Arrasate, vila guipuscoana, coñecida en castelán como Mondragón desde 1260.
Ramón d'Andrés
Ramón d'Andrés ou Ramón de Andrés Díaz, nado en Madrid o 28 de maio de 1959, é un filólogo vencellado ao estudo da lingua asturiana.
Traxectoria
É fillo do escritor popular en asturiano Manuel d'Andrés Fernández "Mánfer de la Llera" (1918-2005). Criouse en Xixón, cidade onde viviu boa parte da súa vida.
É profesor titular de Filoloxía Española e Asturiana na Universidade de Oviedo, onde comezou a impartir a primeira a materia de Lingua Asturiana en 1985 e onde leu a súa tese de doutoramento, a primeira feita sobre sociolingüística asturiana e redactada nesta lingua en 1988. As súas pescudas téñense centrado sobre todo en aspectos gramaticais, dialectolóxicos e sociolingüísticos da lingua asturiana. Desenvolve tamén un intenso labor de divulgación en libros, ensaios e artigos de prensa.
É autor, xunto con Fernández Álvarez-Balbuena, Xosé Miguel Suárez Fernández y Miguel Rodríguez Monteavaro, do atlas lingüístico ETLEN (Estudio da Transición Lingüística na Zona Eo-Navia, Asturias, 2017), unha obra de dialectoloxía na fronteira entre o galegoportugués e o asturleonés, que inclui unha investigación de horiometría dialectal (medición matemático-estatística da fronteira entre dous dominios lingüísticos) e de dialectometría segundo a Escola de Salzburgo.
É membro numerario da Academia da Lingua Asturiana, en cuxo seo traballou intensamente nas Normes Ortográfiques, na Gramática de la Llingua Asturiana e no Diccionariu de la Llingua Asturiana.
Foi presidente da Fundación Caveda y Nava, entidade que traballou durante os anos 2002 e 2016 na procura do consenso lingüístico en Asturias. É coordinador do grupo de investigación Seminariu de Filoloxía Asturiana, da Universidade de Oviedo.
O Souto, A Guía, Gomesende
O Souto é un lugar da parroquia da Guía no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Tiña 1 habitante no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, que era muller.
Marc-André ter Stegen
Marc-André Ter Stegen, nado en Mönchengladbach o 30 de abril de 1992, é un futbolista alemán. Ocupa a posición de porteiro e actualmente xoga no F.C. Barcelona e no combinado nacional.
Inicios
O cancerbeiro comezou a practicar fútbol cando tan só tiña 4 anos no Borussia Mönchengladbach, o club da súa cidade. Xogou en tódalas categorías inferiores e dende moi novo os seus adestradores destacaron as súas cualidades, vendo nel un porteiro de futuro e con gran proxección.
Comezos como profesional
Na tempada 2010-2011, con tan só 18 anos, Ter Stegen era un buque insignia do equipo filial ademais de ser un fixo nas convocatorias do primeiro equipo. Daquela época a escuadra alemá non pasaba por un bo momento, pelexando por salvar a categoría. Así foi destituído o adestrador Michael Frontzeck chegando no seu lugar Lucien Favre, quen vendo o nivel irregular do seu porteiro, Logan Bailly, decide darlle a titularidade ao rapaz, quen cumpriu con nota e axudou ao equipo a mantela categoría.
A 2011-2012 sería a da súa consagración, asentándose na titularidade dende a primeira ata á última xornada, axudando ao seu equipo a acadar un máis que sorprendente e meritório 4º posto que daba dereito a xogar a ronda preliminar da Liga de Campións. Ese mesmo ano, consegue acadar o galardón de mellor porteiro da competición por diante de grandes nomes coma Manuel Neuer do Bayern Munich ou Roman Weidenfeller do Borussia Dortmund.
Na 2012-2013 volve a ser o nº1 da portería do Gladbach. Logo dunha primeira metade da tempada irregular por parte do equipo, Marc-André destaca pola súa sobriedade e reflexos baixo os paus e o seu dominio da area do conxunto xermano. Nesta campaña, só se perde os últimos 15 minutos do partido do Signal Iduna Park fronte ao Dortmund por mor dunha lesión.
Nesta campaña, 2013-2014, será a do seu adeus. Logo de 18 anos no Borussia Mönchengladbach, decide saír do club en busca de novos retos. O 3 de maio de 2014 xoga o seu derradeiro encontro no Borussia Park e a entidade decide facerlle unha homenaxe na que o gardameta non puido conter as bágoas. miniatura|ter Stegen coa camisola do Borussia|esquerda
Barcelona
No mercado estival o F.C. Barcelona faise cos servizos do porteiro a cambio de 12 millóns de euros. Preséntase o 22 de maio no Camp Nou. Asina un contrato ata xuño de 2019 cunha cláusula de rescisión de 80 millóns de euros.
Unha lesión na zona lumbar durante a pretempada déixao no dique seco durante o primeiro mes de competición. Así o seu debut co Barcelona prodúcese o 17 de setembro nun partido de Champions League fronte ao Apoel de Nicosia chipriota, no que o Barcelona se impuxo por 1-0.
A súa mellor actuación da tempada tivo lugar na volta das semifinais da Champions, o 12 de maio de 2015, no Allianz Arena fronte ó Bayern de Munich realizando a catalogada como mellor parada da competición ao dianteiro polaco Robert Lewandowski. Ao apostre o Barcelona levanta o trofeo como campión de Europa o 6 de xuño no Olímpico de Berlín logo de gañar por 3-1 á Juventus de Turín.
Unha semana antes, o 30 de maio, o cancerbeiro lograra o seu primeiro título baixo os paus, xa que non participou no do cadro blaugrana logo de gañar a Copa do Rey fronte ao Athletic Club por 3-1 no Camp Nou.
O Cerveiro, Santa Cristina, Cospeito
O Cerveiro é un lugar da parroquia de Santa Cristina, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
Rúa Rego de Auga
A rúa Rego de Auga é unha rúa da Coruña situada no barrio da Pescaría da cidade. Dende 1998 é unha rúa peonil.
Historia
miniatura|Vista nocturna O nome da rúa indica que nela se recollían as augas da zona. A partir do século XVIII aparece castelanizada como “Riego de Agua”.
Foi coñecida tamén como Luchana (nome que pasou a unha rúa perpendicular) e, entre 1926 e 1931, como Alcalde Manuel Casás. Ademais, na zona ocupada polo teatro Rosalía localizábanse a praza de San Xurxo (diante da parroquia homónima) e a praza da Verdura, empregada como praza de abastos.
No número 38 da rúa fundáronse en 1916 as Irmandades da Fala.
Na rúa Rego de Auga estivo situada ata 1882 a fonte da Fama, logo trasladada á praza de Santo André. Deixou o seu nome á rúa da Fama.
Veciños e negocios
En 1888 instalouse no número 6 a primeira central telefónica da cidade.
A existencia de negocios tradicionais fai que estean protexidos dous rótulos da rúa, o do Hotel Alborán e o da confeitería La Gran Antilla. En 1926 fundouse La Fe Coruñesa, unha das tendas máis antigas da cidade.
Arquitectura
Na rúa Rego de Auga existen varios edificios destacados:
Outro edificio salientable na rúa é o teatro Rosalía de Castro, sede tamén da biblioteca da deputación provincial da Coruña.
Tony Tan Keng Yam
Tony Tan Keng Yam (en chinés sinxelo: 陈庆炎; chinés tradicional: 陳慶炎; pinyin: Chén Qìngyán; Pe̍h-ōe-jī: Tân Khèng-iām), nado o 7 de febreiro de 1940 en Singapur, é un político singapuriano, que foi o Sétimo Presidente de Singapur dende o 1 de setembro 2011 ata o 31 de agosto de 2017. Pertenceu ao Partido de Acción Popular.
Ludolph van Ceulen
Ludolph van Ceulen, nado en Hildesheim o 28 de xaneiro de 1540 e finado en Leiden o 31 de decembro de 1610, foi un matemático alemán.
Traxectoria
miniatura|De circulo & adscriptis liber (1619)
Fillo de pais humildes, só terminou unha formación elemental. Emigrou aos Países Baixos por motivos relixiosos, onde foi profesor de esgrima e matemáticas. Ensinou en Delft e Leiden. No ano 1600 foi nomeado profesor de matemáticas e enxeñaría da Universidade de Leiden, onde permaneceu até o seu pasamento.
Escribiu un tratado Sobre o círculo, onde se dá unha primeira aproximación de pi con 20 cifras decimais. O seu máis reputado estudante foi Willebrord Snel, quen traduciu dúas das obras de Van Ceulen ao latín.
Explorer 6
Explorer 6, tamén coñecido como S-2, foi un satélite artificial da NASA lanzado o 7 de agosto de 1959 mediante un foguete Thor Able III desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
A misión de Explorer 6 foi estudar a radiación atrapada en varios rangos de enerxía, os raios cósmicos galácticos, o xeomagnetismo, a propagación das ondas de radio na atmosfera superior e o fluxo de micrometeoritos. A bordo ía tamén unha cámara rudimentaria para fotografar a cuberta nubosa da Terra.
O satélite estabilizábase mediante xiro a 2,7 revolucións por segundo e tiña forma de esfera con catro paneis solares estendéndose desde o corpo principal. Tódolos experimentos excepto a cámara tiñan dous tipos de saída: analóxica e dixital. Para o sinal dixital e da cámara usábase un transmisor en UHF (que funcionaba só unhas horas ao día), mentres que para o sinal analóxico se usaban dous transmisores VHF (que podían funcionar de maneira continua).
Unha vez en órbita só tres dos catro paneis solares quedaron despregados, co que o satélite viu reducida a enerxía dispoñible. A redución de enerxía afectou a calidade dos datos recollidos ao reducir a proporción sinal-ruído. Un dos transmisores VHF fallou o 11 de setembro de 1959. O contacto co satélite perdeuse definitivamente o 6 de outubro dese mesmo ano. En total recolléronse 827 horas de datos analóxicos e 23 horas de datos dixitais durante a misión.
Explorer 6 reentrou na atmosfera e destruíuse o 30 de xuño de 1961.
Satélite natural
miniatura|righT|480px|Satélites naturais do Sistema Solar
O Alto, Gondaísque, Vilalba
O Alto é un lugar da parroquia de Gondaísque, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
Satélite natural
Satélites naturais no sistema solar
Algunhas lúas son bastante grandes, de feito se orbitasen arredor do sol serían planetas, outras son tan pequenas como asteroides comúns. As maiores lúas son a Lúa da Terra, as Lúas de Galileo en Xúpiter: Ío, Europa, Ganímedes e Calisto, Titán de Saturno e Tritón de Neptuno.
Esta é unha lista de satélites naturais organizada por planeta do sistema solar. Mercurio e Venus non teñen satélites naturais. Xúpiter ten 63, a maioría son irregulares e bastante pequenos.
miniatura|150px|dereita
Terra
Satélites 1: A Lúa
Marte
Total de lúas de Marte: 2 150px|miniatura|dereita
Xúpiter
Total de lúas de Xúpiter (a xaneiro de 2012): 64
centro|miniatura|420px|As [[Lúas de Galileo (de dereita a esquerda e en orde segundo a súa distancia a Xúpiter): Ío, Europa, Ganímedes e Calisto.]]
Saturno
Os seguintes obxectos aínda non foron clasificados como satélites:
Urano
Total de lúas de Urano (a xaneiro de 2012): 27
dereita|400px|miniatura|De esquerda a dereita: Urano, Puck, Miranda, Ariel, Umbriel, Titania e Oberón. Os diámetros son a escala, as distancias non.
Neptuno
Total de lúas de Neptuno: 13 150px|miniatura|Tritón
Plutón
Total de lúas de Plutón: 5 miniatura|dereita|250px|Plutón coas 5 lúas
Haumea
Total de lúas de Haumea: 2
Eris
(1 satélite)
Jack Kevorkian
miniatura|dereita Jack Kevorkian, nado en Pontiac (Míchigan) o 26 de maio de 1928 e finado en Royal Oak o 3 de xuño de 2011, foi un patólogo armenio-estadounidense que ocasionou controversia polo uso dos seus coñecementos na aplicación da eutanasia a 130 pacientes enfermos incurábeis, razón que motivou o seu paso polo cárcere durante 8 anos. O seu lema era "Morrer non é un crime".
Shewanella
Shewanella é un xénero de bacterias mariñas, único xénero incluído dentro da familia Shewanellaceae. Algunhas das súas especies estaban antes clasificadas dentro do xénero Alteromonas. As Shewanella son compoñentes normais da flora superficial dos peixes, e están implicadas na putrefacción dos peixes. Algunhas poden producir infeccións en humanos, como Shewanella haliotis. O nome do xénero procede do apelido do microbiólogo de peixes James Shewan.
Álvaro López de Carrizosa
Álvaro López de Carrizosa y Giles, nado en Xerez da Fronteira o 10 de abril de 1861 e finado en 1933, foi un avogado e político español.
Traxectoria
Fillo de Francisco Javier López de Carrizosa Pavón, I marqués de Mochales. Foi elixido deputado a Cortes polo distrito de Priego (Córdoba) en 1891. En 1896 foi elixido deputado polo distrito da Pobra de Trives, sendo reelixido polo mesmo distrito en 1898, 1899, 1903, 1095, 1907, 1910, 1914, 1916 e 1918. Foi elixido senador pola provincia de Ourense na lexislatura 1901-1902 e en 1919 foi nomeado senador vitalicio.
O 25 de xuño de 1894 Afonso XIII concedeulle o título de Conde de Moral de Calatrava.
Grupo de galaxias
Un grupo de galaxias (GrG ) é unha agregación de galaxias que consta dunhas 50 ou menos galaxias ligadas gravitatoriamente, cada unha polo menos tan  luminosa coma a Vía Láctea (unhas 1010 veces máis que a luminosidade do Sol). As agrupacións de galaxias máis pequenas son os grupos; outras agrupacións maiores que os grupos son os cúmulos de galaxias. Os grupos e cúmulos de galaxias poden á súa vez estar agrupados formando supercúmulos de galaxias.
A Vía Láctea forma parte dun grupo de galaxias chamado o Grupo Local.
Características
Os grupos de galaxias son as agrupacións menores das galaxias. Tipicamente conteñen non máis de 50 galaxias nun diámetro de 1 a 2 megaparsecs (Mpc). As súas masas son de proximadamente 1013 masas solares. A velocidade das galaxias individuais é duns 150 km/s. Porén, esta definición debería utilizarse só como unha guía, xa que sistemas de galaxias máis grandes e masivas son ás veces clasificados como grupos de galaxias.
Os grupos son as estruturas de galaxias máis comúns no Universo, e comprenden polo menos o 50% das galaxias no Universo local. Os grupos teñen masas entre as das galaxias elípticas moi grandes e os cúmulos de galaxias. No Universo local, aproximadamente a metade dos grupos mostran emisións de raios X difusas procedentes do seu medio intracumular. Os que emiten raios X parecen conter galaxias do tipo temperán. As emisións de raios X difusas proceden de zonas que están dentro do 10-50% máis interno do raio virial dos grupos, xeralmente de 50-500 kpc.
Tipos
Poden establecerse varios subtipos de grupos de galaxias.
Grupos compactos
Os grupos compactos son pequenos grupos apertadamente agrupados nunha pequena área. Teñen tipicamente unhas 5 galaxias en estreita proximidade relativamente illadas doutras galaxias e formacións. O primeiro que se descubriu, en 1877, foi o Quinteto de Stephan. Porén, o propio Quinteto de Stephan é un grupo de 4 e unha galaxia en primeiro plano non asociada. O astrónomo Paul Hickson creou un catálogo de ditos grupos en 1982, os Grupos Compactos de Hickson.
Os grupos compactos de galaxias mostran facilmente o efecto da materia escura, xa que a masa visible é moito menor que a necesaria para ligar dinamicamente as galaxias ao grupo unido. Os grupos compactos de galaxias ademais tampouco son dinamicamente estables no tempo de Hubble, o que indica que as galaxias evolucionan por fusións entre elas, en escalas de tempo da idade do Universo.
Grupos fósiles
Os grupos de galaxias fósiles, grupos fósiles ou cúmulos fósiles crese que son o resultado final da fusión de galaxias dentro dun grupo de galaxias normal, deixando detrás o halo de raios X do grupo proxenitor. As galaxias que forman parte do grupo interaccionan e fusiónanse. O proceso físico que está detrás desta fusión de galaxia con galaxia é a fricción dinámica. As escalas de tempo para a fricción dinámica nas denominadas galaxias luminosas (ou L*) indican que os grupos fósiles son sistemas non alterados vellos que experimentaron poucas adicións de galaxias L* desde o seu colapso inicial. Os grupos fósiles son, deste modo, un laboratorio importante para estudar a formación e evolución de galaxias e o medio intragrupo nun sistema illado. Os grupos fósiles poden ademais conter galaxias ananas non fusionadas, pero os membros máis masivos do grupo condensáronse na galaxia central.
O grupo fósil máis próximo á Vía Láctea é NGC 6482, unha galaxia elíptica a unha distancia de aproximadamente 180 millóns de anos luz localizada na constelación de Hércules.
Protogrupos
Os protogrupos son grupos que están en proceso de formación. Son formas menores de protocúmulos. Estes conteñen galaxias e protogalaxias incrustadas en halos de materia escura que están no proceso de fusionarse en formacións de grupo de halos de materia escura singulares.
Badlands (videoxogo)
Badlands é un videoxogo producido por Atari en 1989, saíron versións para Amiga, Atari ST, Commodore 64 e ZX Spectrum. No ano 2006 saíu nunha compilación para PlayStation 2, Xbox e GameCube. Badlands é un simulador de carreiras de coches nun mundo futurista desfeito cincuenta anos antes por un desastre nuclear. Podemos escoller entre oito circuítos diferentes.
A Fontevella
O topónimo galego A Fontevella pode referirse a:
Beach House
Beach House é un dúo estadounidense de dream pop procedente de Baltimore, Maryland e formado no ano 2004. A banda está composta por Victoria Legrand (voz, teclado) e Alex Scally (voz, guitarra). O primeiro álbum do grupo, o auto-titulado Beach House (2006), foi aclamado pola crítica, e foi seguido por Devotion no ano 2008. O seu terceiro traballo, Teen Dream, apareceu en xaneiro do 2010 con boas críticas e éxito comercial e posteriormente editaron Bloom no ano 2012. En 2015 a banda publicou dous novos álbums, Depression Cherry e Thank Your Lucky Stars. O seu derradeiro traballo é 7, aparecido en maio de 2018.