cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imperio de Ghana
Orixe
Aínda que as tradicións orais falan sobre todo dos soninké de Wagadu, ao parecer, outros soninké formaron outros reinos prestixiosos na rexión, como Kaarta, Gajaaga e Gidimaxa. Cada un destes reinos era gobernado polo “tunka” ou rei, o único que era o “propietario ou mestre da forza” ou do poder, o “fankama”. Crese que varios reinos que xurdiron nesta parte de África tralos procesos de centralización política desencadeados polos drásticos cambios económicos ocorridos durante o século VIII nas rexións do Sahel e do Sáhara. Foi a época da introdución do camelo e da forma de vida árabe na rexión e dunha revolución comercial baseada nos envíos de ouro, marfil e sal cara a África do Norte, Oriente Medio e Europa a cambio de variadas mercadorías. Ao enriquecerse o Imperio de Ghana o comercio transahariano puido expandirse e gañar o control de importantes rutas comerciais.
Os primeiros escritos que mencionan o reino débense a comerciantes sanhaja do século VIII. Máis información provén de comerciantes de al-Andalus que visitaban o país e dos almorábides, que invadiron o reino a partir do século XI. O estudoso cordobés Abu Abdullah al-Bakri compilou as historias sobre as viaxes a Ghana e deu unha detallada descrición do reino en 1067, época en que o exército imperial tiña 200 000 soldados e 40 000 arqueiros.ref>Soninkara.org O culto ao emperador era obrigatorio. Ao morrer era enterrado nunha gran tumba baixo unha cúpula e sucedíao o fillo máis vello da súa irmá máis vella. A relixión centrábase na adoración de Bida, unha serpe mítica do río Níxer.
Kumbi Saleh
A capital foi construída en Kumbi Saleh ao bordo do Sáhara. A maioría das casas eran de madeira e barro pero a clase alta vivía en casas de pedra e de madeira. Na práctica había dúas cidades separadas por uns 10 quilómetros poboados densamente polos comerciantes.
A sección máis grande chamábase El-Ghaba e estaba protexida por unha muralla de pedra dentro da cal estaba o centro político e relixioso. Alí atopábanse o palacio imperial e os bosques de árbores sagrados empregados nos rituais relixiosos dos soninké. Construíuse despois unha mesquita para os funcionarios musulmáns.
Decadencia e conquista
miniatura|300x300px|Estados formados trala descomposición do imperio de Ghana. Contra 1059, o crecemento da poboación chocou coa expansión do deserto cara ao sur, co que as importacións de alimentos medraron. O crecente poder dos almorábides permitiulles atacar Ghana en 1062, acaudillados polo xeneral Abu Bakr Ibn Umar, que cercou a capital en 1067. O reino resistiu máis de dez anos gobernado por Ghana Bassi e o seu sucesor Ghana Tunka Menin, cun exército de douscentos mil homes. Finalmente, en 1076, Abu Bakr ibn Umar conquistou a capital e forzou os seus habitantes a convertérense ao islam. A dominación almorábide, non obstante, non sobreviviu á morte de Abu Bakr en 1087. Os soninké retomaron o control da rexión, pero co seu poder debilitado.
En 1140, o pobo sosso do reino Kaniaga, radicalmente antimusulmán, conquistou gran parte do antigo imperio. Diara Kante apoderouse de Kumbi Saleh en 1180 e estableceu a dinastía diarisso. O seu fillo Soumaoro Kante sucedeuno en 1203 e obrigou o pobo a pagarlle tributos.
En 1230, Maghan Sundiata, o príncipe da rexión de Kangaba, ao suroeste do actual Malí, encabezou unha rebelión en favor do emperador mandé de Malí, Sundiata Keïta, contra o goberno sosso. Ghana Soumaba Cisse, vasalo de Sosso. Despois da derrota de Soumaoro na batalla de Kirina en 1235, o novo goberno en Kumbi Saleh declarouse aliado do Imperio de Malí, ao que pasou a pertencer a partir de 1240.
Ghana actual
A Ghana contemporánea nomeada en honra do antigo imperio non coincide co seu territorio. Segundo as lendas tradicionais, os sobreviventes do imperio migraron ata a actual Ghana, cuxos poboadores coñecían como comerciantes de ouro.
Franco CFP
O franco CFP é a unidade monetaria de curso legal nos territorios franceses de ultramar da Polinesia Francesa, Nova Caledonia e Wallis e Futuna. As siglas CFP correspondíanse orixinalmente con Colonies Françaises du Pacifique, e foi cambiado por "Comunidade Financeira do Pacífico". Na actualidade o nome correspóndese con Comptoirs Français du Pacifique (acordos financeiros entre Francia e o Pacífico). O código ISO 4217 que lle corresponde é XPF.
1945-1949
O franco CFP creouse en decembro de 1945 xunto ao Franco CFA. A razón para a creación destas dúas moedas foi a debilidade do franco francés tras a segunda guerra mundial. Cando Francia ratificou os Acordos de Bretton Woods en decembro de 1945, o franco devaluouse para crear unha taxa fixa de cambio respecto ao dólar. Creáronse novas moedas nas colonias francesas para as apartar da forte desvalorización de 1945. O ministro de economía René Pleven dixo: "nun xesto de xenerosidade desinteresada, a Francia metropolitana, no seu desexo de non impor ás súas fillas (as colonias) as consecuencias da súa propia pobreza, fixáronse diferentes taxas de cambio para as súas propias moedas". O Franco CFA e outras moedas dos territorios franceses fixaron as súas taxas de cambio respecto ao franco francés. Con todo, o franco CFP fixou a súa taxa de cambio fronte ao dólar, xa que este xogou un papel importante na economía dos territorios franceses do Pacífico desde a II guerra mundial. Esta situación terminou en setembro de 1949, cando se creou unha taxa fixa de cambio entre o franco CFP e o franco francés.
1949-1985
O franco CFP foi emitido polo IEOM (Institut d'Émission d'Outre-Mer) desde 1967. O IEOM ten a súa sede en París. Ao principio a moeda emitiuse diferenciando os territorios da Polinesia Francesa, Nova Caledonia e as Novas Hébridas. Wallis e Futuna utilizou, por proximidade, o franco emitido para Nova Caledonia. Aínda que os billetes das Novas Hébridas tiñan impreso o nome do territorio, as emisións da Polinesia Francesa e Nova Caledonia non o levaban, e soamente podían diferenciarse polo nome das súas capitais: Papeete (Polinesia Francesa) e Noumea (Nova Caledonia).
En 1969, o franco das Novas Hébridas separouse do franco CFP para ser substituído polo vatu en 1982, data na que o territorio se independizou creándose a República de Vanuatu.
1985-
En 1985 introduciuse un billete de 10.000 francos, o máis alto en denominación, e foi o primeiro en non levar impreso o nome de ningunha cidade no reverso. En 1992 emitíronse novos billetes de 500, 1.000 e 5.000 francos, que tamén suprimían a cidade. O deseño deste tres últimos billetes non variou respecto da serie anterior.
Hoxe en día todos os billetes de Nova Caledonia e a Polinesia Francesa son idénticos. Nun lado aparecen paisaxes ou personaxes históricos da Polinesia Francesa, entanto que no outro lado do billete aparecen paisaxes e personaxes de Nova Caledonia.
As moedas fabrícanse diferenciando o territorio, aínda que poden ser utilizadas en ambos.
Unha ordenanza do 15 de setembro de 2021, que entrou en vigor o 26 de febreiro de 2022, define o nome franco CFP como o "franco das comunidades francesas do Pacífico"..
Franco CFA
dereita|conmarco|Países que utilizan o franco CFA O franco CFA (franco da Comunidade Financeira de África; en francés franc de la Communauté Financière d’Afrique) é a moeda común de 14 países africanos, case todos eles antigas colonias francesas (coa excepción de Guinea Ecuatorial, antiga colonia española, e Guinea-Bissau, antiga colonia portuguesa).
Franco CFP
Franco de Nova Caledonia
Este franco emítese para os territorios de Nova Caledonia e Wallis e Futuna pola súa proximidade. Porén, poden utilizarse na Polinesia Francesa. Divídense en 100 céntimos.
Franco CFA
Historia
As Illas Comores, no océano Índico están asociadas ao franco CFA, dentro da zona franco (franco comorano).
Franco CFP
Historia
Ata 1873, o franco francés circulou en Nova Caledonia. Emitíronse billetes específicos para que circulasen na illa xunto coas moedas de francos franceses. En 1945 introduciuse o franco CFP, cunha serie de moedas específicas para Nova Caledonia en 1949.
Moedas
Emitíronse moedas de aluminio de 50 céntimos e de 1, 2 e 5 francos (esta última en 1952). As moedas de 50 céntimos só saíron en 1949. En 1967 engadíronse moedas de níquel de 10, 20 e 50 francos, seguida das denominación de 100 francos de bronce en 1976.
O deseño de todas as moedas non cambiou desde que se emitiron as primeiras pezas. No anverso aparece a deusa Minerva sentada nun trono cunha cornucopia, un facho e as táboas da Lei. Nas denominacións superiores aparece o retrato da Marianne. O único cambio producido foi a substitución do texto Union Française despois de 1952 polas siglas do IEOM en 1972.
Hoxe en día circulan as denominacións de 1 a 100 francos. Soamente a de 50 céntimos foi retirada da circulación. Os reversos das denominacións de 1, 2 e 5 francos teñen no seu deseño o paxaro nacional, o kagu. A moeda de 10 francos ten unha embarcación indíxena. A moeda de 20 francos ten as cabezas de tres cebús. As moedas de 50 e 100 francos teñen unha cabana dos pobos indíxenas rodeada por palmeiras.
Franco CFA
Historia
O franco CFA foi creado ao mesmo tempo que o franco CFP, o 26 de decembro de 1945, cando Francia ratificou os acordos de Bretton Woods. Naquel momento as súas siglas significaban franco das Colonias Francesas de África. dereita|miniatura|200x200px|Moedas dun franco da África Occidental Francesa, de 1944 e 1948. Sen cambiar de siglas, o nome evolucionou a franco da Comunidade Francesa de África en 1958, e hoxe significa franco da Comunidade Financeira de África, dentro da UEMOA, e franco da Cooperación Financeira en África Central, dentro da CEMAC. A existencia de dúas apelacións distintas evidencian a división da zona do franco en dúas: desde 1993, senllos institutos de emisión (o BCEAO, Banco Central dos Estados de África do Oeste, e o BEAC, Banco dos Estados de África Central) non intercambian xa as súas respectivas moedas.
Franco CFP
Billetes
Entre 1873 e 1878, a Compañía de Nova Caledonia emitiu billetes de 5 e 20 francos, seguidos en 1875 de billetes emitidos polo Banco de Nova Caledonia en denominacións de 5, 20, 100 e 500 francos. Desde 1890, o Banco de Indochina imprimiu billetes en Noumea en denominacións d 5, 20, 100 e 500 francos.
Entre 1914 e 1923 utilizáronse selos de correos como medio de pagamento. Os primeiros pegábanse a anacos de cartón e eran denominacións de 25 e 50 céntimos, e de 1 e 2 francos. A segunda serie deste medio de pagamento consistía en selos de 25 e 50 céntimos pegados a anacos de aluminio.
Entre 1918 e 1919 introducíronse billetes de 50 céntimos, e de 1 e 2 francos. En 1942 volvéronse a emitir as mesmas denominacións en nome das Forzas Libres Francesas, coa introdución das denominacións de 5 e 20 francos en 1943.
Franco CFA
Historia
Os acordos que vinculan os dous bancos centrais africanos coas autoridades francesas son idénticos e están baseados nas seguintes cláusulas: O franco CFA tiña unha paridade fixa con respecto ao franco francés, agás escasos momentos puntuais: a desvalorización do franco francés o 17 de outubro de 1948 (o franco CFA pasa de 1,70 FF a 2 FF ), a chegada do novo franco o 27 de decembro de 1958 (a paridade nominal pasa de 2 FF a 0,02 novos FF, é dicir que non hai ningunha desvalorización), e o 12 de xaneiro de 1994 a desvalorización repentina do franco CFA do 50 % (pasa de 0,02 FF a 0,01 FF), imposta por Francia e apoiada polas institucións financeiras internacionais (FMI e Banco Mundial). Esta desvalorización non resolveu os problemas económicos da rexión.
Franco CFP
Billetes
En 1985 introduciuse un novo billete común para todos os territorios franceses do Pacífico, seguidos en 1992 e 1996 por denominacións de 500, 1.000 e 5.000 francos. O deseño dos billetes non cambiou desde 1969.
Franco CFA
Historia
Desde o 1 de xaneiro de 1999, o franco CFA está fixado ao euro (un euro vale 655,957 francos CFA). O Tesouro francés (non a Unión Europea) segue garantindo a convertibilidade do franco CFA.
Franco CFP
Franco da Polinesia Francesa
Este franco emítese para a Polinesia Francesa, aínda que pode utilizarse en Nova Caledonia e en Wallis e Futuna. Divídense en 100 céntimos.
Historia
Ata 1914, o franco francés circulou na Polinesia Francesa. Neste ano emitíronse billetes específicos para usarse na colonia xunto ás moedas de francos franceses. En 1945 introduciuse o franco CFP, con moedas emitidas para a "Oceanía Francesa" (coñecida como Établisements Françaises de l'Océanie) desde 1949. Desde 1965 cambiouse o nome do territorio ao de Polinesia Francesa (Polynésie Française).
Moedas
En 1949 introducíronse moedas en denominacións de 50 céntimos, 1 e 2 francos, xunto á de 5 francos de aluminio en 1952. A moeda de 50 céntimos só se emitiu en 1949. Estas moedas tiñan de nome o territorio de "Océanie". Desde 1965 o nome cambiou a Polinesia Francesa. En 1967, introducíronse denominacións de 10, 20 e 50 francos de níquel, seguidas da de 100 francos de bronce en 1976.
O deseño de todas as moedas non cambiou desde a súa primeira emisión. O seu anverso é idéntico ao dos francos de Nova Caledonia: a deusa Minerva nas denominacións de 50 céntimos, 1, 2 e 5 francos, e o retrato da Marianne para as denominacións superiores. O único cambio notable foi o de suprimir o texto Union Française e substituír o de Établesiments Françaises de l'Océanie por Polinesia Francesa despois de 1952, e engadir as iniciais do IEOM en 1972.
As denominacións que circulan hoxe en día son todas excepto a de 50 céntimos. No reverso das moedas de 50 céntimos e 1, 2 e 5 francos aparece unha paisaxe polinesia. A moeda de 10 francos ten dous tiki. A 20 francos leva o froito da árbore do pan, e as de 50 e 100 francos unha paisaxe polinesia.
Billetes
En 1914 o Banco de Indochina en Papeete emitiu billetes de 5, 20 e 100 francos. En 1919, a Cámara de Comercio introduciu billetes de 25 e 50 céntimos, e 1 e 2 francos. En 1920 o Banque André Krajweski tamén emitiu as mesmas denominacións. En 1923 o Banco de Indochina emitiu billetes de 500 francos, seguidos dos de 1.000 francos en 1940.
En 1969 o IEOM en Papeete fíxose cargo da emisión de papel moeda, emitindo billetes de 100, 500, 1.000 e 5.000 francos. Os billetes de 100 e 1.000 francos tiñan dúas versións. As primeiras emisións tiñan o nome da metrópole, "République Française", e as denominacións de 500 e 5.000 francos levaban o nome desde as súas primeiras emisións. En 1976 o billete de 100 francos foi substituído por unha moeda.
En 1985, introduciuse un billete de 10.000 francos común para todos os territorios franceses do Pacífico. A este seguíronlle denominacións de 500, 1.000 e 5.000 francos entre 1992 e 1996 sen a distinción da cidade onde se emitiron. O deseño non cambiou desde 1969.
Franco das Novas Hébridas
O franco das Novas Hébridas foi a moeda de curso legal do arquipélago que posteriormente se independizaría en 1980 co nome de Vanuatu. Circulou xunto á libra esterlina e máis tarde xunto ao dólar australiano. Estaba dividido en 100 céntimos, aínda que nunca se emitiron denominacións deste. Entre 1945 e 1969 formou parte do franco CFP.
Historia
Ata a segunda guerra mundial nas Novas Hébridas utilizábase o franco francés xunto ás libras australiana e británica. En 1945 introduciuse o franco CFP para non danar a economía das colonias francesas do Pacífico debido á desvalorización do franco francés. Durante este período utilizáronse emisións locais xunto a emisións de Nova Caledonia.
En 1949 a relación do franco CFP e o franco francés fixouse en 5,50 FF = 1 CFP. Desde 1959 o cambio con líbraa australiana fixouse en 200 CFP = 1 AU£. En 1966 esta taxa estableceuse en 100 AUD = 1 CFP.
Desde 1966 emitíronse moedas específicas para as Novas Hébridas. En 1969 o franco desligouse do franco CFP e mantivo a súa relación co dólar australiano ata 1973. En 1982 o franco foi substituído polo vatu tras a independencia do arquipélago. O mesmo ano o dólar australiano deixou de ser unha moeda de curso legal.
Moedas
En 1966 emitíronse moedas de prata de 100 francos, seguidas de 10 e 20 francos de níquel en 1967, 1, 2 e 5 francos de latón en 1970, e 50 francos de níquel en 1972. Soamente as denominacións de 10, 20 e 50 francos se correspondían en tamaño, peso e composición cos francos de Nova Caledonia e a Polinesia Francesa. As características das moedas amósanse a seguir:
Billetes
O primeiro billete emitido foi de 25 francos o 22 de agosto de 1921. En 1941 volvéronse a emitir billetes, que se correspondían con billetes do Banco de Indochina de Nova Caledonia, en denominacións de 5, 20, 100, 500 e 1.000 francos. As mesmas denominacións emitíronse en 1943 polos Services Nationaux Français des Nouvelles Hébrides.
A continuación móstranse os detalles da última serie de billetes emitidos:
A seguir amósanse os detalles dos billetes comúns emitidos para todos os territorios franceses do Pacífico: Polinesia Francesa, Nova Caledonia e Wallis e Futuna.
Tārā
Antes de que os franceses introducisen o franco en Tahití, na Polinesia Francesa, os comerciantes utilizaban dólares. A palabra "dólar" derivou en tārā, termo que se utilizou entre os nativos e comerciantes chineses. De maneira non oficial estableceuse como moeda de curso cun valor de 5 francos.
572
Europa
miniatura|dereita|250px|Asasinato de Alboíno, segundo Ch. Landseer, 1856
Outros
Historia ano a ano
Tenri
Tenri (天理市, てんりし, Tenri-shi) é un concello da prefectura de Nara no Xapón. Está situada no centro da rexión de Kinki, ao norte da prefectura, na illa de Honshū. A súa superficie é de 86,37 km² e a poboación de 70.188 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 813 h/km².
O concello de Tenri limita co concello de Tawaramoto, de Miyake, de Kawanishi, de Sakurai, de Nara e de Yamatokōriyama.
San Lourenzo
San Lourenzo pode referirse a:
Topónimos
Como topónimo, dá nome aos seguintes lugares:
Ficoeritrobilina
A ficoeritrobilina é un composto tetrapirrólico aberto do grupo das ficobilinas, que é un cromóforo vermello que se encontra en cianobacterias e nos cloroplastos das algas vermellas, glaucófita e algunhas criptomónadas, que intervén na captación de enerxía da luz para a fotosíntese. A ficoeritrobilina está asociada a proteínas formando a ficobiliproteína ficoeritrina, da cal é o aceptor terminal de enerxía. A cantidade de ficoeritrobilina nas ficoeritrinas varía moito, dependendo do organismo que se considere. Nalgunhas rodófitas e bacterias oceánicas, a ficoeritrobilina está tamén presente na ficocianina, que entón se chama R-ficocianina. Como todas as ficobilinas, a ficoeritrobilina está unida covalentemente ás ficobiliproteínas por enlace tioéter.
Leandro Llorente Navarro
Leandro Llorente Navarro, coñecido como Pepe, o madrileño, finado en Recesende o 3 de abril de 1946, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Chofer e comunista. Chegou a Lugo en 1941 para establecer contactos cos guerrillieros da zona. Foi detido en 1943 e estivo uns dous meses en prisión. Volveu ao monte e integróuse na Terceira agrupación. Foi abatido en Recesende nun tiroteo coa Garda civil o 3 de abril de 1946 xunto con Obdulio Naves Fernández.
O Cantiño, Damil, Begonte
O Cantiño é un lugar da parroquia de Damil no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Völva
miniatura|dereita|200px|Imaxe dunha völva nun [[selo postal das Illas Feroe.]] Unha völva, vala, wala (antigo alto alemán), seiðkona, ou wicce era unha sacerdotisa do paganismo nórdico.
Visión xeral
A palabra inglesa witch é a forma moderna de wicce. Coma as mulleres en xeral nas sociedades tribais xermanas pre-cristiás, as Völvas practicaban seiðr (xamanismo), o cal era considerado como ergi (que non era para os homes), a pesar de que había practicantes homes chamados seiðmaðr (ou Wicca en antigo inglés).
Tamén asociados ás völvas estaban os encantamentos chamados galdrar. Críase que as völvas posuían tales poderes que mesmo o pai dos deuses, Odín, consultoulle a unha para coñecer o futuro das divindades, un relato que se conserva na Völuspá.
Exemplos de völvas na literatura nórdica inclúen a vidente Heidi (alt. Heith) na Völuspá e a bruxa Gróa na Svipdagsmál.
José Antonio Alonso Suárez
José Antonio Alonso Suárez, nado en León o 28 de marzo de 1960 e finado en Madrid o 2 de febreiro de 2017, foi un político español.
Traxectoria
Amigo da infancia de José Luis Rodríguez Zapatero, con quen compartiu estudos básicos e superiores, estudou a carreira de Dereito na Universidade de León, e converteuse en xuíz en 1985, á temperá idade de 25 anos. En 1989, Alonso foi nomeado xuíz penal en Madrid, e pouco despois, maxistrado da Audiencia Nacional. Entre 1994 e 1998, foi o voceiro de Xuíces para a Democracia, e ten sona de ser un dos máis progresistas. Aínda así, tamén se recoñece que a súa profesionalidade sempre lle permitiu deixar a un lado as súas tendencias políticas ó tomar decisións xudiciais.
Antes das eleccións xerais de 2004, Zapatero, daquela líder do PSOE na oposición, instoulle a optar a un escano no Congreso, que finalmente gañou. Porén, Alonso, malia a ter un escano e ser nomeado Ministro do Interior e logo de Defensa, aínda non ten o carné de membro do Partido Socialista por incompatibilidade coa carreira xudicial.
Casado e cun fillo, Alonso participou en numerosos cursos universitarios e conferencias relacionadas coa linguaxe, a economía, as leis e a historia españolas. De feito, gústalle a filosofía e escribiu varios ensaios políticos.
En abril de 2006, a dimisión de José Bono como Ministro de Defensa levou aparellado o seu nomeamento para o cargo, deixando a carteira de Interior a Alfredo Pérez Rubalcaba. Co inicio da segunda lexislatura de Zapatero, Alonso abandonou o ministerio e fíxose cargo do posto de voceiro do grupo parlamentario socialista.
Guillem Trabal Tañá
Guillem Trabal Tañá, nado en Les Masies de Voltregà o 11 de xuño de 1979, é un xogador de hóckey a patíns catalán que xoga na posición de porteiro. O seu club en 2011 era o Reus Deportiu, club que compite na OK Liga, a máxima categoría do hóckey a patíns no estado español.É considerado un dos mellores porteiros do mundo.
Traxectoria
Guillem Trabal comezou a xogar no Club Patí Voltregà, club no que debutou ao primeiro equipo en 1994, fichando no 2002 polo Lleida Llista Blava. No 2004 asinou polo Reus Deportiu, equipo no que actualmente xoga.
Over the Hedge
No 2006 realizouse unha película animada por ordenador, escrita por Travis Gibbons e T. Lewis, e producida por DreamWorks Animation, de título homónimo na versión orixinal en inglés, e chamada Vecinos invasores en castelán no Estado español.
Praia de Areas
A praia de Areas é un areal galego do concello de Sanxenxo, situado na ría de Pontevedra.
Ten unha forma rectilínea e semicurva nun extremo e está situada nun ámbito urbano de baixa densidade de poboación, maioritariamente flotante ou estacional. Limitada no extremo este pola pequena Cala dos Mortos, con acceso en baixamar e Punta Cabicastro. Composta por area branca e fina. Recollida dos ventos, con augas tranquilas propicias para realizar deportes acuáticos: esquí acuático, vela, motonáutica, windsurf (con límite á praia de 200 metros). Existe un fondeadoiro para embarcacións.
Acceso
Dende Sanxenxo, tomar a estrada C-550 dirección a Pontevedra, en Areas, tomar desvío sinalizado á dereita á praia.
O Pombal, Ribeira, Ribeira
O Pombal é un lugar da parroquia de Ribeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Programación orientada a obxectos
A programación orientada a obxectos (POO ou OOP segundo as súas siglas en inglés) é un paradigma de programación que usa obxectos e as súas interaccións para deseñar aplicacións e programas de ordenador. Está baseado en varias técnicas, incluíndo herdanza, modularidade, polimorfismo, e encapsulamento. O seu uso popularizouse a principios da década de 1990. Actualmente varias linguaxes de programación soportan a orientación a obxectos.
Introdución
Os obxectos son entidades que combinan estado, comportamento e identidade. O estado está composto de datos, e o comportamento por procedementos ou métodos. A identidade é unha propiedade dun obxecto que o diferenza do resto. A programación orientada a obxectos expresa un programa como un conxunto destes obxectos, que colaboran entre eles para realizar tarefas. Isto permite facer os programas e módulos máis fáciles de escribir, manter e reutilizar.
Desta maneira, un obxecto contén toda a información que permite definilo e identificalo fronte a outros obxectos pertencentes a outras clases ou fronte a obxectos dunha mesma clase, ao poder ter valores ben diferenciados nos seus atributos. Á súa vez, os obxectos dispoñen de mecanismos de interacción chamados métodos que favorecen a comunicación entre eles. Esta comunicación favorece á súa vez o cambio de estado nos propios obxectos. Esta característica leva a tratalos como unidades indivisibles, nas que non se separan nin deben separarse estado e comportamento.
Os métodos e atributos están estreitamente relacionados pola propiedade de conxunto. Esta propiedade destaca que unha clase require de métodos para poder tratar os atributos cos que conta. O programador debe pensar indistintamente en ambos os dous conceptos, sen separar nin darlle maior importancia a ningún deles. Facelo podería resultar en seguir o hábito erróneo de crear clases colectoras de información por unha banda e clases con métodos que a manexen polo outro. Deste xeito estaríase chegando a unha programación estruturada camuflada nunha linguaxe de programación orientado a obxectos.
Isto difire da programación estruturada tradicional, na que os datos e os procedementos están separados e sen relación, xa que o único que se busca é o procesamento duns datos de entrada para obter outros de saída. A programación estruturada anima ao programador a pensar sobre todo en termos de procedementos ou funcións, e en segundo lugar nas estruturas de datos que eses procedementos manexan. Na programación estruturada só se escriben funcións que procesan datos. Os programadores que empregan este novo paradigma, en cambio, primeiro definen obxectos para logo enviarlles mensaxes solicitándolles que realicen os seus métodos por si mesmos.
Orixe
Os conceptos da programación orientada a obxectos teñen a súa orixe en Simula 67, unha linguaxe deseñada para facer simulacións, creado por Ole-Johan Dahl e Kristen Nygaard do Centro de Cómputo Noruegués en Oslo. Segundo se informa, a historia é que traballaban en simulacións de naves, e foron confundidos pola explosión combinatoria de como as diversas calidades de diversas naves podían afectar unhas ás outras. A idea ocorreu para agrupar os diversos tipos de naves en diversas clases de obxectos, sendo responsable cada clase de obxectos de definir os seus propios datos e comportamento. Foron refinados máis tarde en Smalltalk, que foi desenvolvido en Simula en Xerox PARC (e cuxa primeira versión foi escrita sobre Basic) pero deseñado para ser un sistema completamente dinámico no cal os obxectos poderíanse crear e modificar "en marcha" en lugar de ter un sistema baseado en programas estáticos.
A programación orientada a obxectos posicionouse como o estilo de programación dominante a mediados dos anos oitenta, en gran parte debido á influencia de C++, unha extensión da linguaxe de programación C. O seu dominio consolidouse grazas ao auxe das Interfaces gráficas de usuario, para as cales a programación orientada a obxectos está particularmente ben adaptada. Neste caso, fálase tamén de programación dirixida por eventos.
As características de orientación a obxectos foron agregadas a moitas linguaxes existentes durante ese tempo, incluíndo Ada, BASIC, Lisp, Pascal, entre outros. A adición desas características ás linguaxes que non foron deseñados inicialmente para elas causou moitas veces problemas de compatibilidade e mantemento do código. As linguaxes orientadas a obxectos "puros", por outra banda, carecían das características das cales moitos programadores viñeran a depender. Para saltar este obstáculo, fixéronse moitas tentativas para crear novas linguaxes baseadas en métodos orientados a obxectos, pero permitindo algunhas características imperativas de xeitos "seguros". A Eiffel de Bertrand Meyer foi unha temperán e moderadamente acertada linguaxe con eses obxectivos pero agora foi esencialmente substituído por Java, en gran parte debido á aparición de Internet, e á implementación da máquina virtual de Java na maioría de navegadores. PHP na súa versión 5 foise modificando e soporta unha orientación completa a obxectos, cumprindo todas as características propias da orientación a obxectos.
Conceptos fundamentais
A programación orientada a obxectos é unha nova forma de programar que trata de atopar unha solución a estes problemas. Introduce novos conceptos, que superan e amplían conceptos antigos xa coñecidos. Entre eles destacan os seguintes:
En comparación cunha linguaxe imperativa, unha "variable", non é máis que un colector interno do atributo do obxecto ou dun estado interno, así como a "función" é un procedemento interno do método do obxecto.
Características da POO
Hai un certo desacordo sobre exactamente que características dun método de programación ou linguaxe defínenlle como "orientado a obxectos", pero hai un consenso xeral en que as características seguintes son as máis importantes (para máis información, seguir enlácelos respectivos):
Linguaxes orientadas a obxectos
Entre as linguaxes orientadas a obxectos destacan os seguintes:
Moitas destas linguaxes de programación non son puramente orientadas a obxectos, senón que son híbridos que combinan a POO con outros paradigmas.
Do mesmo xeito que C++ outras linguaxes, como OOCOBOL, OOLISP, OOPROLOG e Object REXX, foron creados engadindo extensións orientadas a obxectos a unha linguaxe de programación clásico.
Un novo paso na abstracción de paradigmas de programación é a Programación Orientada a Aspectos (POA). Aínda que é aínda unha metodoloxía en estado de maduración, cada vez atrae a máis investigadores e ata proxectos comerciais en todo o mundo.
Piorno (planta)
Piorno é un nome moi xenérico que se refire a diferentes especies botánicas arbustivas de aspecto semellante ao das xestas:
Over the Hedge (filme)
Over the Hedge é un filmes estadounidense de 2006 producido por DreamWorks Animation e baseado na banda deseñada homónima de Michael Fry e T. Lewis. Dirixido por Tim Johnson e Karey Kirkpatrick a partir dun guión de Len Blum, Lorne Cameron, David Hoselton e Kirkpatrick, conta coas voces de Bruce Willis, Garry Shandling, Steve Carell, William Shatner, Wanda Sykes e Nick Nolte. A trama do filme segue a un mapache chamado RJ que debe recuperar comida para un oso, e finalmente manipula a un grupo de animais que espertaran recentemente da hibernación para acelerar o proceso.
Programación por procedementos
A programación por procedementos é un paradigma da programación. Moitas veces é aplicable tanto en linguaxes de programación de baixo nivel como en linguaxes de alto nivel, no caso de que esta técnica aplíquese en linguaxes de alto nivel, recibira o nome de Programación funcional, esta técnica consiste en basearse dun número moi baixo de expresións repetidas, englobalas todas nun procedemento ou función e chamalo cada vez que teña que executarse.
Esta técnica de programación ofrece moi boa resposta en relación ao tamaño dos programas, e en bruto case non se nota na velocidade de execución do mesmo (mentres que as variables, constantes ou índices de vector estean en memoria, como adoita ser normal, estes relacionaranse entre se, sen unha carga de memoria considerablemente alta para os procesadores modernos); aínda que é moi complicado conseguir unha Programación por procedementos pura.
Exemplo
A modo de exemplo, para mostrar o anterior, o posterior e un propio número dunha lista (vector), un pseudocódigo por procedementos ou funcións (a alto nivel) sería:
Ou se queremos dividir ao número por 2,3,4,5,6,7,8,9 e 10 noutro pseudocódigo:
Utilizar este tipo de Programación pode resultar moi útil á hora de programar grandes proxectos, xa que se crea unha inmensa biblioteca de funcións especiais para procedementos utilizados con frecuencia dentro do programa.
Por contrapartida, é moi difícil determinar cal é o número mínimo de instrucións consecutivas, e o mínimo número que esta secuencia débese de repetir para considerar declarar un procedemento, ou función.
Exarcado patriarcal católico maronita de Xordania
O exarcado patriarcal de Xerusalén e Palestina é unha sé da Igrexa Católica Maronita inmediatamente suxeita ao patriarcado maronita de Antioquía. En 2010 tiña 1.500 bautizados. O seu exarca actual é Musa al-Hax, O.A.M.
Territorio
O exarcado estende a súa xurisdición sobre os fieis católicos maronitas residentes en Xordania. Está estruturado en 2 parroquias.
Historia
O 5 de maio de 1985, dous anos despois do Congreso Internacional Eucarístico celebrado en Xerusalén, foi inaugurado en Terra Santa unha vigairía patriarcal para atender aos maronitas que alí vivían, até entón directamente dependentes da arquidiocese de Tiro.
O exarcado patriarcal foi restaurado o 5 de outubro de 1996.
Paul Éluard
Eugène Grindel, máis coñecido co pseudónimo de Paul Éluard, nado en Saint-Denis o 14 de decembro de 1895 e finado en Charenton-le-Pont o 18 de novembro de 1952, foi un poeta francés.
Traxectoria
Despois dunha infancia feliz, viuse afectado por unha tuberculose que o obrigou a interromper os seus estudos. En Suíza, no sanatorio de Davos coñeceu a Gala coa que casou en 1917 e comezou a escribir os seus primeiros poemas. En 1918, Jean Paulhan descóbreo e asistirao durante toda a súa vida. Presentoulle a André Breton e Louis Aragon co que manterá toda a súa vida unha relación moi profunda pero tamén conflitiva (sempre ao redor do comunismo). Entrou no grupo dadaísta en Toulon. A súa contribución ao Dadaísmo comeza antes da chegada deste a París. Como Tristan Tzara estaba aínda en Zúric, editaron conxuntamente 4 carteis, dos que difunden pola cidade 1000 exemplares de cada un.
Tras unha crise conxugal, comeza unha volta ao mundo que termina en 1924. Os seus poemas de entón (L'Amour la poésie) son o testemuño dunha época difícil: recaída tuberculosa e separación de Gala que se converte na Exeria de Salvador Dalí con ocasión dunhas vacacións comúns das dúas parellas na casa de Dalí en Cadaques, transformada hoxe en museo.
miniatura|dereita|Tumba de Paul Éluard.
Decide, sobre todo, loitar coas palabras. No seu poema Liberté (1942) xorde o xenio: transforma un poema de amor lixeiro e sublime en berro de protesta e compromiso que lle obriga a entrar na clandestinidade. A súa palabra aborda desde entón, de forma máis radical, temas militantes e comprometidos, aos que a extrema concisión formal do seu estilo dótalles dun maior impacto.
Tras a morte prematura de Nush, atopa o seu último amor, Dominique, e dedícalle o seu libro Le Phénix, transición entre o horror da longa decadencia de Nush e o renacemento polo amor de Dominique, no cal os temas da morte, da dúbida, da desesperación opóñense frontalmente coa vida, o amor, a sensualidade e a carne.
Obras
Na súa obra pódense identificar diferentes etapas:
Etapa dadaísta
Iniciou a súa traxectoria dentro das vangardas dos anos 20, en compañía de André Breton e Louis Aragon. Dentro da estética dadaísta publicou
Etapa surrealista
Unha vez posto en marcha o surrealismo, convértese nunha das súas figuras máis importantes, achegando ao mesmo obras como
Etapa comunista
Fóra xa do surrealismo, durante a segunda guerra mundial converteuse no cantor da Resistencia e comprometeuse coa causa do comunismo soviético. A esta época e a seguinte pertencen:
KTDU 417
KTDU 417, código GRAU 11D417, foi un motor foguete desenvolvido por Isayev e usado como propulsor para o retorno de mostras luares das dondas da serie Luna Ye-8, en concreto os Luna 15, Luna 16, Luna 17, Luna 18, Luna 19, Luna 20, Luna 21, Luna 22, Luna 23 e Luna 24.
Wilkie Collins
William Wilkie Collins, nado en Londres o 8 de xaneiro de 1824 e finado na mesma cidade o 23 de setembro de 1889, foi un novelista, dramaturgo e autor de relatos curtos inglés.
Traxectoria
Collins era fillo do pintor William Collins. Tivo unha enorme sona no seu tempo, que en parte mantén hoxe no xénero noir. Escribiu 27 novelas, máis de 60 relatos curtos, máis dunha ducia de peza teatrais e 100 obras de non ficción. É considerado un dos pioneiros da novela policial en lingua inglesa. A súa narrativa está caracterizada pola atmosfera de misterio e fantasía, o suspense melodramático e a minuciosidade. As súas obras máis coñecidas son The Woman in White (1860) e The Moonstone (1868).
Foi íntimo amigo e colaborador de Charles Dickens.
Obdulio Naves Fernández
Obdulio Naves Fernández, coñecido como O Asturiano, finado en Recesende o 3 de abril de 1946, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Xornaleiro e comunista. Chegou a Lugo en 1941 para establecer contactos cos guerrilleiros da zona. Foi detido en 1943 e estivo uns dous meses en prisión. Volveu ao monte e integróuse na Terceira agrupación. Foi abatido en Recesende nun tiroteo coa Garda civil o 3 de abril de 1946 xunto con Leandro Llorente Navarro.
Programación orientada a aspectos
A Programación Orientada a Aspectos (POA) é un paradigma de programación relativamente recente cuxa intención é permitir unha adecuada modularización das aplicacións e posibilitar unha mellor separación de conceptos. Grazas á POA pódense encapsular os diferentes conceptos que compón unha aplicación en entidades ben definidas, eliminando as dependencias entre cada un dos módulos. Desta forma conséguese razoar mellor sobre os conceptos, elimínase a dispersión do código e as implementaciones resultan máis comprensibles, adaptables e reusables. Varias tecnoloxías con nomes diferentes encamíñanse á consecución dos mesmos obxectivos e así, o termo POA é usado para referirse a varias tecnoloxías relacionadas como os métodos adaptivos, os filtros de composición, a programación orientada a suxeitos ou a separación multidimensional de competencias
Objectivo
O principal obxectivo da POA é a separación das funcionalidades dentro do sistema:
Cada funcionalidade común encapsularase nunha entidade.
Conceptos Básicos
Debido á escasa literatura en español, preséntase a terminología orixinal en inglés.
Problemas doutros paradigmas
Moitas veces atopámonos, á hora de programar, con problemas que non podemos resolver dun xeito adecuado coas técnicas habituais usadas na programación imperativa ou na programación orientada a obxectos. Con estas, vémonos forzados a tomar decisións de deseño que repercuten de xeito importante no desenvolvemento da aplicación e que nos afastan con frecuencia doutras posibilidades.
Doutra banda, a implementación de devanditas decisións a miúdo implica escribir liñas de código que están distribuídas por toda, ou gran parte, da aplicación para definir a lóxica de certa propiedade ou comportamento do sistema, coas consecuentes dificultades de mantemento e desenvolvemento que iso implica. En inglés este problema coñécese como scattered code, que poderiamos traducir como código disperso. Outro problema que pode aparecer é que un mesmo módulo se implemente de modo que manexe múltiples comportamentos ou aspectos do sistema simultaneamente. En inglés este problema coñécese como tangled code, que poderiamos traducir como código enmarañado. O feito é que hai certas decisións de deseño que son difíciles de capturar coas técnicas antes citadas, debéndose ao feito de que certos problemas non se deixan encapsular de igual forma que os que habitualmente se resolveron con funcións ou obxectos. A resolución destes supón ou ben a utilización de repetidas liñas de código por diferentes compoñentes do sistema, ou ben a superposición dentro dun compoñente de funcionalidades dispares.
Programación orientada a obxectos
A programación orientada a obxectos (POO) supuxo un gran paso na enxeñería do software, xa que presentaba un modelo de obxectos que parecía encaixar de xeito adecuado cos problemas reais. A cuestión era saber descompor do mellor xeito o dominio do problema ao que nos enfrontásemos, encapsulando cada concepto no que se deu en chamar obxectos e facéndolles interactuar entre eles, habéndolles dotado dunha serie de propiedades.
Ligazóns externas
Cada vez pódese ler máis sobre POA en Internet. A seguinte lista mostra algúns sitios de interese sobre aspectos:
O Queiro, Ribeira, Ribeira
O Queiro é un lugar da parroquia de Ribeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Antonio González Nieto
Antonio González Nieto, nado na Coruña en 1939, é un xuíz galego.
Traxectoria
Foi presidente accidental do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, en substitución de Xesús Souto Prieto, e mentres o Consello Xeral do Poder Xudicial non nomeaba un candidato de consenso para ocupar a súa vacante.
González Nieto, presidente da Sala do Social do TSXG foi, como xuíz decano da institución, o encargado de ocupar a praza de Xesús Souto Prieto cando este foi designado presidente da Sala do Social do Tribunal Supremo.
A Igrexa, Os Freires, Ortigueira
A Igrexa é un lugar da parroquia dos Freires no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 1 habitante no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística que era 1 home, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando non tiña habitantes.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Farsa das zocas
Farsa das zocas é unha peza teatral de Ricardo Carballo Calero publicada no nº 1 da revista Grial en 1963 e escrita no ano 1948 en Esteiro (Ferrol). Foi reeditada en 1971 e 1982. miniatura|Portada do n.º 1 de [[Grial (revista)|Grial.]] Foi estreada polo Grupo Fingoi en Lugo en 1953. Tamén a representaron Cantigas e Agarimos (1966, 1970). Breogania (1979), Eusebio da Guarda (1984), Xuntanza (1983).
Desenvolvemento
Acto I
Os irmáns Breixo e Divina están sentados na cociña. Entra Edelmira e deixa fóra as zocas. Mentres os irmáns fan que dormen ela quéixase de moitas dores. Edelmira era rica e dona da casa, casou co Breixo que era o criado e Divina andaba ao xornal. Agora o marido e a cuñada folgan e non fan nada, comen e beben, pero non fixo testamento, prefire que quede todos para os curmáns.
Sae Edelmira, eles escoitaran todo e deciden irlle roubar o mel da colmea ao tío Delfino do Outeiro. Saen para o roubo e Divina leva postas as zocas da cuñada.
Na curtiña e de noite preséntase o tío Delfino, dono dunha colmea que lle dá bo mel e logo marcha. Chegan os irmáns, as zocas fan ruído porque lle quedan grandes a Divina. Collen o mel, Divina di que llo dará a probar a Edelmira dicíndolle que o mercou en Filgueira. Sae Delfino a berros cos ladróns.
De volta na cociña Divina dálle o mel a Edelmira para que lle pasen os males. Mais non fai efecto e morre a berros polas dores. Entra o marido, o Breixo, acompañado do Gaxeiro e o Crebaxerros. Lamentan que non deixase testamento feito.
O Notario, o Crego e o Médico xogan ás cartas mentres o Raposo, o escribente, traballa. A criada Adelina avísaos de que unha muller e uns homes queren facer testamento. O Crebaxerros explícalle ao notario que a muller está moi maliña e quere facer testamento. A Divina preséntase como Edelmira de Cornido e quere deixarlles ao marido e a cuñada, o Breixo e a Divina. Dinlles que volvan ao día seguinte polo papel, ela protesta porque está moi mala e non atura tanta viaxe. Mentres agardan polo papel Adelina tráelle chocolate á suposta enferma Divina.
Acto II
Na cociña da defunta Edelmiara están Breixo, Divina, o Gaxeiro e o Crebaxerros. Divina lembra o engano do testamento e como enterraron á Edelmira co traxe de casar e as zocas repinicadas. As falsas testemuñas ofrécense para outra e todos beben.
De noite e nunha carballeira preséntase o Xocas, viúvo que vai visitar a Frorinda da Pereira. Topa coa Santa Compaña e fala coa ánima da Edelmira. El dille que na parroquia a xente se estrañou de que lles fixera o testamento ao marido e á cuñada, cando se levaban coma o can e o gato.
E Edelmira dille que terá que andar sete anos polo mundo sen descanso ata que se lle abran as portas do ceo. A culpa é da cuñada e o home que lle foron roubar o mel ao tío Delfino, a Divina levaba as súas zocas postas e deulle do mel e ela comeu. E enterrárona coas zocas e así non pode entrar no paraíso. Sobre o testamento ela non o fixo, foi a Divina que puxo o seu mantelo e fíxose pasar por ela levando dúas testemuñas falsas.
A ánima pídelle tres favores a Xocas: ir á casa onde ela naceu, dicirlles aos novos donos que durante sete anos lle poñan unha cunca ao xantar e chamen por ela, irlle pedir perdón ao tío Delfino polo roubo da colmea.
A mesma disposición de personaxes que na escena IV do acto I.
Xogan ás cartas e logo van marchando. A Adelina fai entrar ao Breixo xunto ao notario. Nun longo parrafeo o Breixo cóntalle ao notario a aparición da Santa Compaña, os mandados da ánima e a falsidade do testamento. Pídelle que desfaga o testamento, o notario négase e ameázao co cárcere. Breixo tamén ameaza o notario e dille que as testemuñas están dispostas a falaren. Este pregúntalle se a ánima da Edelmira lle mandara que dixera que o testamento era falso ou só lle comentou o caso. Breixo responde que o que é mandar non llo mandou pero... E o notario vai resolver o caso ao seu xeito.
Están na cociña Breixo, Divina e Xocas. Breixo lémbralles a obriga do xantar e que non se vai meter no do testamento.
Póñenlle a cunca á defunta Edelmira, chámana e... algo pasará que remata a acción. Sae o apuntador e di: remata eiquí a farsa das zocas.
Características
Na edición de 1971 dise:
E o autor engade no prólogo:
Carmen Suárez Rey sinala:
Segundo Sindo Villamayor:
Para Henrique Rabuñal:
Emilio Álvarez
O nome de Emilio Álvarez pode referirse a.