cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cromosoma sexual
Evolución
Os cromosomas sexuais evolucionaron a partir de pares de cromosomas autosómicos estándar. Nun gran número de organismos, os sistemas de determinación do sexo observados actualmente son produtos do recambio de cromsomas sexuais. O recambio (turnover) de cromosomas sexuais é un proceso definido como o cambio de cromosoma sexual como produto dun cambio na identidade dos xenes que determinan o sexo (como por mutación) ou por un cambio na súa localización. Noutros casos, os cromosomas sexuais poden crecer substancialmente con respecto ás súas formas ancestrais como resultado de eventos de fusión cos autosomas, e as fusións autosoma-cromosoma sexual orixinan o que se chama cromosomas neo-sexuais. Coñecense agora cinco exemplos disto na superfamilia de paxaros Sylvioidea. Hai un caso documentado experimentalmente de recambio de cromosomas sexuais que ocorreu durante un experimento evolutivo que durou 30 anos en peixes teleósteos, nos cales os experimentos de hibridación tiveron como resultado unha translocación da rexión determinadora do sexo dun cromosoma sexual nun autosoma. Isto fixo que o autosoma se convertese nun novo cromosoma sexual W.
Sociedad Anónima de Fomento del Lúpulo
A Sociedad Anónima de Fomento del Lúpulo foi unha empresa agrícola de capital público que funcionou na España do franquismo e que controlou a produción do lúpulo nese país.
Historia
Tiña o enderezo social en Madrid e a súa base operativa en Betanzos, onde tiña a delegación Primeira (Norte). Os seus delegados para esta zona norte foron o betanceiro Raúl Fernández Meás (1946-1953) e Luis Sevilla González (1953-1983), ano en que desaparece a empresa.
Historia do Exipto otomán
Exipto foi conquistado polo Imperio Otomán no 1517. Resultou sempre unha provincia difícil de controlar e estivo baixo o control dos semi-autónomos mamelucos até ser conquistada polos franceses en 1798. Unha vez expulsados, foi gobernado polo albanés Muhammad Ali de Exipto e os seus sucesores, que apartaron a Exipto aínda máis do control otomán. Esta situación durou até 1882, cando o Reino Unido invadiu Exipto e o converteu nunha colonia.
Primeiro período turco
Após a conquista de Exipto, o sultán otomán Selim I abandonou o país deixando o seu vicerrei Khair Bey cunha garda de 5000 xanízaros, mais sen realizar alteracións na administración do país. Exipto víase como un estado vasalo, non como unha provincia, do imperio.
A historia dos comezos do Exipto otomán é a dunha competición polo poder entre os mamelucos e os representantes do sultán otomán. Os mamelucos continuaron posuíndo a maior parte das terras como un feudo, o que lles permitiu retornar a ocupar posicións de grande influencia. Os emires mamelucos ficaron como cabezas das doce sanxacs nas que se dividiu Exipto, e baixo o seguinte sultán, Suleiman I, creáronse dúas cámaras, chamadas o Diván Maior e o Menor, nas que estaban representados o exército e as autoridades relixiosas, para axudar o paxá nas súas deliberacións. Aos seis rexementos creados por Selim para a protección do Exipto Suleiman incorporou outro, o dos circasianos.
En 1527 os otománs realizaron o seu primeiro catastro debido a que os rexistros anteriores pereceran baixo o lume, aínda que non se utilizou até 1605. As terras exipcias dividíronse en catro clases: os dominios do sultán, os feudos, as terras para o mantemento do exército e as relixiosas.
Foi práctica habitual da Sublime Porta mudar de gobernador de Exipto en intervalos breves, após un ano ou mesmo varios meses. O terceiro gobernador, Abmad Pasha, ao ter coñecemento de que se expediran ordes para a súa execución desde Constantinopla, proclamouse independente e chegou mesmo a acuñar moedas. Dous dos emires que enviara a prisión lograron escapar, atacárono no seu baño e asasinárono.
Os continuos cambios de goberno parecen ter motivado que se perdese o control do exército xa a comezos do período de ocupación otomá e a principios do século XVII os motíns eran frecuentes: en 1604 o gobernador Ibrahim Pasha foi asasinado polos soldados e a súa cabeza foi colocada na Bab Zuwflla. Estes motíns motivábanse frecuentemente polas tentativas dos sucesivos paxás de pórlle fin á extorsión chamada tulbah, un pagamento forzado que as tropas esixían para pagar débedas ficticias.
En 1609 estalou algo parecido a unha guerra civil entre o exército e o paxá, quen tiña ao seu lado algúns rexementos leais e os beduínos. Os soldados chegaron mesmo a escoller un sultán e a repartírense provisoriamente as rexión do Cairo. Foron derrotados polo gobernador Mahommed Pasha, quen, o 5 de febreiro de 1610 entrou no Cairo en triunfo, executou os líderes da revolta e desterrou moitos outros para o Iemen. Para algúns historiadores isto foi como unha segunda conquista de Exipto polos otománs. Con efecto, Mahommed Pasha puxo en práctica unha reforma financeira que reaxustou as cargas impositivas sobre as diferentes comunidades.
Cos problemas que aflixían a metrópole, os gobernadores designados a partir de entón foron tratados polos exipcios con cada vez menor respecto. En 1623 a Porta destituíu o gobernador Mustafa Pasha e designou a Ali Pasha no seu sitio. Como este non aceptou entregarlles certas cantidades acostumadas aos dignatarios e encarcerou o líder da delegación que llo pedía, a guarnición de Alexandría rescatouno e forzou a Ali Pasha a embarcarse. Pouco despois Constantinopla confirmaba no seu cargo a Mustafa Pasha.
Da mesma maneira, en 1631 o exército depuxo o gobernador como mostra da súa indignación pola execución de Kits Bey, un oficial que debería ter comandado unha forza exipcia destinada a Persia. Esixiúselle ao paxá que entregase aos verdugos para vingarse neles ou que dimitise. Como non quixese facer o primeiro forzóuselle ao segundo e Constantinopla aprobou os feitos. Non só o gobernador non recibía o apoio de Constantinopla senón que cada novo gobernador tomou o costume de imporlle unha multa ao seu predecesor, alegando débedas co tesouro, e non se lles permitía abandonar Exipto antes de saldalas. Ademais destas extorsións ocasionadas por esta práctica, o país sufriu fames e epidemias durante estes séculos: unha en 1619 matou 635 000 persoas e outra en 1643 desolou 230 aldeas.
Período turco final
Estes dous iniciaron un masacre de beys e demais opositores e procederon a gobernar Exipto alternando os dous postos cada ano. Un dos paxás tentou eliminalos mediante un golpe de estado, pero os seus seguidores liberáronnos e obrigaron ao paxá a fuxir. Outro paxá posterior logrou matar a varios beys, pero tivo tamén que fuxir. Ibraihim foi asasinado por un bey en 1755 e o seu posto ocupouno Ali Bey; Rilway tamén foi asasinado pouco despois.
Ali Bey dispúxose a vingar a morte do seu mestre. Durante oito anos procurou apoios entre os mamelucos e outros, provocando as sospeitas do Sheik al-Balad, Khalil Bey, quen o atacou forzándoo a fuxir para o Alto Exipto. Ali Bey volveu e en 1750 derrocou a Khalil Bey, pero os seus actos de vinganza provocaron unha reacción e tivo que fuxir, aínda que volvese máis tarde e ocupase o posto de Sheik al-Balad co beneplácito da Porta. Ali Bey aspiraba a constituír unha monarquía independente e a oportunidade presentóuselle cando desde Constantinopla se lle pediu que enviase un exército para participar na guerra contra Rusia; como temesen que realmente o estivese recrutando para si propio, enviaron ordes de asasinalo pero Ali Bey interceptounas e proclamouse independente.
Ali Bey consolidou os seus dominios reprimindo as tribos nómades, reformando as finanzas e mellorando a administración da xustiza. Enviou exércitos á Península Arábica e nomeou un curmán como Alguacil da Meca, quen proclamou a Ali Sultán do Exipto e Khan dos Dous Mares. Ali Bey acuñou moedas e ordenou que o seu nome se incluíse nas oracións públicas.
O seu fillastro Abul-Dhabhab, que comandaba un exército en Siria, pasouse ao bando otomán e fixo fuxir a Ali Bey a Acre en 1772. Este tentou infrutuosamente recuperar Exipto. Coa súa morte, Exipto pasou de novo a depender da Porta. Anos máis tarde, Ibrhim e Murad ocuparon os dous postos supremos separándose de Constantinopla até 1786, cando tiveron que fuxir para o Alto Nilo, forzados pola chegada dunha forza turca. Unha praga asolou O Cairo e, vendo a necesidade de gobernantes competentes, Ibrhim e Murad foron repostos nos seus cargos. Neles permanecían en 1798, cando Napoleón entrou en Exipto.
A ocupación francesa
dereita|miniatura|275px|Batalla das Pirámides, [[Francois-Louis-Joseph Watteau, 1798-1799.]] O propósito aparente da expedición francesa a Exipto era o de restaurar a autoridade da Sublime Porta e suprimir os mamelucos. Na proclamación impresa ao pouco de ocupar Alexandría, Napoleón declaraba reverenciar o profeta Mahoma e o Corán máis do que os propios mamelucos; afirmaba tamén que todos os homes son todos iguais coa soa diferenza das súas excelencias intelectuais e morais, que non abundaban entre os mamelucos. Prometía que no futuro todos os cargos en Exipto estarían abertos a todas as clases de habitantes, que a xestión dos asuntos públicos se deixaría na man de homes de talento, virtude e educación e que, como proba de que os franceses eran sinceros musulmáns, estes un día derrocarían o papa de Roma.
As forzas ocupantes esixiron lealdade tanto ao sultán como aos franceses. Estableceron un consello no Cairo do que facían parte xeques, mamelucos e franceses e posteriormente delegados de Alexandría e outras cidades. Este consello limitouse a confirmar os decretos do comandante francés.
A destrución da frota francesa na batalla do Nilo e o fracaso no intento de arrestar a Murad Bey no Alto Exipto destruíron a fe na súa invencibilidade que tiñan os exipcios. Como consecuencia de certas innovacións mal recibidas, as relacións entre conquistadores e conquistados empeorou até que, con motivo da introdución dun imposto sobre bens inmóbeis, estalou unha insurrección no Cairo en 1798 centrada na Universidade de Azhar. Asasinaron o xeneral francés Dupuy, tenente-gobernador do Cairo. O alzamento foi suprimido mais os cairotas sentíronse moi ofendidos de ver que a cabalaría francesa ocupaba a mesquita de Azhar.
Do período da ocupación francesa a obra máis duradeira foi a Descrición do Exipto, compilada polos estudosos que acompañaron a expedición.
Regreso ao control otomán
Ao pouco de teren os franceses abandonado Exipto, o país viuse envolto en máis problemas como consecuencia dos intentos por parte dos turcos de destruír o poder dos mamelucos. Desafiando as promesas feitas aos británicos, instruíuse ao paxá Husain, o almirante turco, para que se desfixese dos principais beys, o que levou os turcos a enfrontarse con aqueles.
Luc Montagnier
Luc Montagnier, nado en Chabris o 18 de agosto de 1932 e finado en Neuilly o 8 de febreiro de 2022, foi un virólogo francés. Realizou o seu doutoramento en medicina pola Universidade de Poitiers, e en 1967 iniciou as súas investigacións en viroloxía. En 1972 foi nomeado xefe da Unidade Oncolóxica Viral do Instituto Pasteur, e en 1974 foi designado tamén director do Centro Nacional para a Investigación Científica (CNRS). En 2008 obtivo o Premio Nobel de Medicina, xunto a Françoise Barré-Sinoussi, polo descubrimento do virus de inmunodeficiencia humana (VIH), causante da sida; devandito galardón foi compartido con Harald zur Hausen, quen foi premiado polo descubrimento dos virus do papiloma humano que causan cancro cervical.
Principais achegas
En 1983 o equipo do que formaba parte describiu e identificou o que foi un dos maiores descubrimentos das últimas décadas do século XX: o virus VIH causante da sida, apenas pouco despois de que esta síndrome fose recoñecida como unha nova entidade patolóxica en 1981. O virus foi chamado inicialmente virus asociado á linfomadenopatía (LAV). Un ano despois o equipo do estadounidense Robert Gallo confirmou o descubrimento do virus e que este era o causante da sida. O virus foi renomeado virus T-linfotrópico tipo III (HTLV-III).
Durante moitos anos houbo unha forte disputa sobre se o primeiro en illar o virus fora Montagnier ou Gallo. En novembro de 1990, a Oficina de Integridade Científica dos Institutos Nacionais da Saúde tentaron clarificar o asunto designando unha comisión que analizase as mostras almacenadas no Instituto Pasteur e no Laboratorio de Bioloxía de Células Tumorais do Instituto Nacional do Cancro entre 1983 e 1985. O grupo, liderado por Sheng-Yung Chang, concluíu que o virus de Gallo proviña do laboratorio de Montagnier. Chang concluíu que o virus do grupo francés contaminara un cultivo do que o grupo de Montagnier enviara unha mostra a Gallo, e á súa vez contaminou os cultivos en que Gallo estaba a traballar.
Hoxe en día recoñécese que o grupo de Montagnier foi o primeiro en illar o virus VIH, mais que o grupo de Galo foi o que demostrou que o virus causa a sida e foi responsable de gran parte do desenvolvemento científico que fixo posible o descubrimento, incluíndo unha técnica desenvolvida previamente por Gallo para o cultivo de células T en laboratorio.
No número de 29 de novembro de 2002 de Science, Gallo e Montagnier publicaron unha serie de artigos, un deles asinado por ambos, en que recoñecen as achegas fundamentais que cada un tivera no descubrimento do VIH.
Premios
Montagnier recibiu o Premio Príncipe de Asturias de Investigación Científica e Técnica, compartido con Robert Gallo, no ano 2000 e o Premio Nobel de Medicina en 2008 compartido con Harald zur Hausen e Françoise Barré-Sinoussi.
Controversias
No seus últimos anos algunhas declaracións de Luc Montagnier foron polémicas como a recomendación dada en 2002 ao papa Xoán Paulo II de tratar o párkinson con papaia fermentada, a idea de que a dieta africana favorecía a difusión da sida, ou a defensa da "pista microbiana" como causante do autismo e da homeopatía. O seu escepticismo sobre as vacinas foi denunciado en 2017 por máis de cen académicos franceses, que cualificaron as súas posicións como "perigosas". En abril de 2020, ao comezo da pandemia de covid-19, Luc Montagnier considerou que se trataba dun virus creado nun laboratorio a partir do VIH, algo que foi criticado pola comunidade científica. Todas estas controversias lastraron o seu prestixio científico.
Centenario do Deportivo
O Centenario do Deportivo fai referencia ao conxunto de actos celebrados ao longo de 2006 para celebrar o século de historia do RC Deportivo da Coruña, cen anos que se cumpriron exactamente o día 2 de marzo dese ano.
Julia
Julia é unha linguaxe de programación de alto nivel e dinámica que se deseñou pensando na actual necesidade da alta eficiencia numérica e computacional das ciencias, sen deixar de lago a programación de propósito xeral  , uso na web  ou como linguaxe de especificación. Julia xorde en 2009 como un proxecto aberto que comezaron Stefan Karpinski, Viral Shah, Alan Edelman e Jeff Bezanson, coa intención de crear unha linguaxe rápida e sinxela de aprender, e que fose escalable. Está orientada a aplicarse en ciencias como a física, a ecoloxía, as finanzas, a robótica e similares. Busca ser de rápida execución, como as linguaxes estáticas como C ou Fortran, e ao mesmo tempo de rápido desenvolvemento, como R e Python. É de código aberto e ten unha licenza MIT.
Os aspectos que destacan da linguaxe Julia son que o seu paradigmas de programación está no seu sistema de polimorfismo paramétrico, os tipos propios dunha linguaxe totalmente dinámica, en ser paralela e distribuída e ter un paradigma de ligazóns dinámicas. Ten a capacidade de chamar ás librarías das linguaxes C e Fortran sen código intermedio. Julia emprega a recolección de lixo, usa unha avaliación continua e librarías eficientes para o cálculo de puntos flotantes, álxebra lineal, xeración de números aleatorios, transformacións de Fourier rápida e busca de expresións regulares.
Hórreo tipo Mahía
miniatura|dereita|235px|Hórreo tipo Mahía en [[Laíño, Dodro|Laíño (Dodro).]] O hórreo tipo Mahía é un tipo de hórreo galego que se presenta ao longo dunha ampla e irregular área entre as provincias da Coruña e Pontevedra, delimitada por unha liña que, aproximadamente, une Rianxo, Negreira, Santa Comba, Ordes, Palas de Rei, segue o río Ulla, sobe polo río Deza ata Silleda, A Estrada, Caldas de Reis, Cuntis e Catoira. A zona norte desta área superponse coa do hórreo tipo Carral, polo leste co tipo O Pino, polo suroeste co tipo Noia e, en xeral, convive con outras tipoloxías.
Morfoloxía
É un hórreo de cámara rectangular, longo e estreito. A suspensión ten pouca altura, e cando se desexa aumentar a elevación da cámara constrúense sobre un zócolo. A suspensión resólvese sobre cepas, con frecuencia perfiladas con forma de vasos ou de furnas. Con frecuencia carece de rateiras, a súa función é desempeñada polo voado das lastras do chan da cámara.
Os penais son prolongación das cepas dos extremos. Entre os perpiaños dos penais déixanse rañuras horizontais para a ventilación da cámara. Os costais son de bastidores de madeira con doelas verticais cunha ou dúas faixas. Divídense en tramos por medio de cambetas de pedra colocadas por parellas sobre as cepas.
Construción
As cepas poden ser de cantería, pero é máis habitual atopalas de cachotería. Sobre elas pousan as lastras de granito ou, excepcionalmente, trabes de madeira non moi longas que soportan o chan de madeira. Os bastidores dos costais descansan sobre as trabes ou as lastras formando paneis lixeiros estruturalmente autónomos.
Caneiro de Don Eduardo
O caneiro de Don Eduardo é un caneiro situado no curso alto do río Miño, entre Gondai (Parada, Outeiro de Rei) e San Xillao (Bocamaos, Lugo).
Características
Está construído en cachotería de granito e ten unha disposición en forma de V, canalizando as augas por unha boca no guiar dereito e por cinco bocas na punta. Conta cun caseto na punta construído con muros de cachotería de granito e cuberta de lousa sobre armazón de madeira. O conxunto atópase en bo estado de conservación.
Feo Belcari
Feo Belcari, nado en Florencia en 1410 e finado en 1484, foi un poeta italiano de carácter relixioso.
Traxectoria
dereita|miniatura|Regola della vita spirituale, 1485
Membro da Arte della Lana ocupou diversos postos no goberno da cidade, entre eles o de prior.
Non obstante, foi a Rappresentazione di Abramo e Isacco a máis célebre das súas obras, compúxoa arredor de 1440, aínda que non se representou ata 1449, a peza, despois dun exordio onde un anxo expón o argumento, segue fielmente o texto bíblico sobre o sacrificio de Isaac.
Ministerio de Igualdade de España
O Ministerio de Igualdade de España, creado en 2008, durante a IX Lexislatura do renovado período democrático, baixo a presidencia do socialista José Luis Rodríguez Zapatero, foi o ministerio encargado de impulsar as políticas sociais recollidas na Ley para la Igualdad e na Ley Integral contra la Violencia sobre la Mujer, así como os programas sociais do Instituto de la Mujer e do Instituto de la Juventud. O Ministerio recolle as competencias de Igualdade que na VIII Lexislatura de España tiña o Ministerio de Traballo e Asuntos Sociais, o cal pasou a chamarse Ministerio de Traballo e Inmigración. A primeira ministra de igualdade foi Bibiana Aído, a ministra máis nova da historia da democracia en España. Tamén foi a única, pois o ministerio integrou as súas competencias no de Sanidade e Consumo en 2010
Cancioneiro Geral
dereita|miniatura|250x250px|Primeira edición do Cancioneiro Geral (1516). O Cancioneiro Geral ou Cancioneiro de Resende, publicado en 1516, é unha compilación de poemas de poesía palaciana reunida polo escritor eborense Garcia de Resende que inclúe obras dos séculos XV e XVI.
Características
Cancioneiro Geral: cum preuilegio/ foy ordenado e eme[n]dado por Garcia de Resende fidalguo da casa de Rey nosso señor e escriuam da fazenda do principe, Lisboa, Hernãn de Cãmpos, 1516
Os poemas, escritos na súa maioría en portugués mais tamén en castelán, versan sobre os máis variados temas. Foi a primeira colectánea de poesía impresa en Portugal e o principal repositório de poesía portuguesa da época. É unha boa representación da Escola Castelán-Portuguesa.
La Algaba
La Algaba é unha localidade da provincia de Sevilla, en Andalucía.
Cancioneiro Geral
Características
O Cancioneiro segue os modelos de compilacións de poemas casteláns realizados anteriormente, como o Cancioneiro de Baena de 1445 e o Cancioneiro Geral de Hernando del Castillo, publicado en 1511. Garcia de Resende (c.1470-1536), que era poeta, cronista e cortesán na corte de D. Manuel I, reuniu un conxunto de case mil poemas de 286 autores, dos cales uns 150 están escritos en castelán e o resto en portugués. O período de produción dos poemas abrangue desde a metade do século XV até o inicio do século XVI. Ao contrario do cancioneiro castelán de 1511, os poemas da obra portuguesa non están ordenados por temas.
La Algaba
Xeografía
Pertence á comarca de La Vega do río Guadalquivir, estendéndose sobre a súa marxe dereita. Ao seu núcleo urbano central, cunha altitude de apenas 11 metros sobre o nivel mar, súmase o barrio do Aral. A súa extensión superficial é de 18 km² e ten unha densidade de 756,8 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 27' N, 6º 00' W. Atópase situada a unha distancia de 7 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.
A poboación do municipio ascendía a un total de 12.792 habitantes no ano 1996, froito dun importante crecemento nos últimos anos, debido á súa integración na zona norte da área metropolitana de Sevilla e ao impulso económico que supuxo o desenvolvemento agrícola e, en concreto, o cultivo de cítricos.
Historia
As orixes do núcleo sitúanse na época prerromana, cando os herdeiros da civilización tartesia fundaron a Balbilis Turdetana, destruída en tempos dos visigodos. A súa denominación actual procede do árabe Al-Gaba, que significa O Bosque. Fernando III a reconquistou en 1247 e cedeulla ao seu fillo Fadrique. Ao morrer, este volveu ao poder real. En 1304 foi dada ao infante Afonso de la Cerda, quen a cedeu máis tarde ao Duque de Néboa. Para rematar, este cambiouna a Juan Guzmán por Medina-Sidonia. Foi Filipe II quen creou o Marquesado de La Algaba para contrapesar a penuria económica da súa Facenda, quedando suxeita a vila a este señorío ata o século XIX, en que se constituíu o seu Concello Constitucional.
Cancioneiro Geral
Características
Entre os moitos autores inclúense João Roiz de Castel-Branco, Sá de Miranda, Bernardim Ribeiro e o propio Garcia de Resende.
Sobre a presenza galega no Cancioneiro, segundo Isabel Morán "Os autores teñen como referencia os Cancioneiros Galego-Portugueses. E aínda que non hai galegos entre os compositores, hai motivos galegos de enorme interese... O tratamento dos amores da galega Inés de Castro, que comezan a cobrar forza como asunto literario preferente, e que aborda o propio Resende; a mifiticación de Macías o Namorado ou de Juan Rodríguez del Padrón, ou a presencia do Camiño de Santiago".
Ari-Pekka Nikkola
Ari-Pekka Nikkola, nado o 16 de maio de 1969 en Kuopio, é un antigo saltador de esquí finés.
Comezou a competir profesionalmente en 1986, gañou dúas medallas de ouro en trampolín grande por equipos nas Olimpiadas de Inverno de 1988 e na de 1992. O seu mellor posto individual foi a praza 15º nas Olimpiadas de Inverno de 1998.
Nos Campionatos de Esquí Nórdico conseguiu sete medallas, catro ouros (trampolín grande por equipos: 1987, 1989, 1995 e 1997), dúas pratas (trampolín curto individual: 1989, trampolínm grande por equipos: 1991) e un bronze (trampolín curto individual: 1991). Retirouse en 1998.
Foi adestrador de Vasja Bajc e desde 2007 éo de Jernej Damjan de Eslovenia.
Ponza
Ponza (en italiano: Isola di Ponza) é a máis grande do arquipélago italiano das Illas Ponziane, localizado a 33 km ao sur de Cabo Circeo no Mar Tirreno. Así mesmo, e o nome do municipio da illa, que forma parte da provincia de Latina na rexión do Lacio.
Historia
A illa foi habitada desde o neolítico. Segundo as lendas locais, Ponza foi chamada así por Poncio Pilato, gobernador romano de Xudea que acusou de herexía a Xesús de Nazaret. Esta lenda é controvertida entre os historiadores, porque o nome de "Pontia" aparece na Xeografía de Estrabón.
Ponza sufriu numerosas invasións, do mesmo xeito que a veciña Sicilia e foi conquistada nun momento ou outro por Inglaterra, España, Grecia, Francia, musulmáns, Cartago, Libia, Exipto, e Fenicia. Ata un lugar en Ponza central chámase "Campo Inglese", que significa "Campamento Inglés" por ser onde se formaban as tropas. Aínda se poden ver varias fortalezas ao redor da illa.
Períodos grego e romano
Ponza foi colonizada polos etruscos. Na antigüidade a illa era moi boscosa con árbores xigantes, pero o bosque e as árbores extinguíronse e hoxe en día os outeiros están cubertos de socalcos feitos polo ser humano. O cerro máis alto da illa, chamado Monte Garda, aínda ten tocos das extintas árbores xigantes (sobre oito pés de ancho) en descomposición. Nestes socalcos prodúcense cultivos como uvas para viño, cactos e figueiras.
Tamén se cre que Ponza é a illa de Eea da Odisea de Homero, illa onde a feiticeira Circe tiña a súa cova. Hoxe en día é coñecida como Grotta della Maga Circe no lado oeste da illa, entre o Capo Bianco e a praia Chaia di Luna. Dicíase que vivía nesta cova nos meses de inverno e pasaba o verán na cima do próximo monte Circe na parte continental de Italia. Aquí é onde Circe converteu en animais os homes de Ulises e fixo o seu feitizo para seducilo e vivir con el por máis dun ano. No lado oeste de Ponza está a Grotta di Ulises O Del Sangue (cova de Ulises do sangue), case directamente debaixo do outeiro/península de Il Belvedere, onde se atopa o Giardino Botanico Ponziano un xardín botánico cunha vila e os restos dun castelo. Estas grutas son populares destinos turísticos para visitar soamente en barco.
Durante a época romana, Nerón César, o irmán máis vello de Calígula, foi deportado a Ponza, no ano 29, e no 30 foi condenado á morte na illa. Dúas das súas irmás, Agripina (nai do emperador Nerón) e Xulia Livia foron exiliadas a Ponza no ano 39 pola súa complicidade nun complot para derrocar a Calígula. Elas foron chamadas a Roma no ano 41. Xulia Livia tiña unha mansión chamada Palazzo Giulia (Pazo de Xulia), construído especialmente para ela en Ponza. Os restos son aínda visibles. Unha mansión similar co mesmo nome tamén foi construída na próxima Ventotene para a filla exiliada do emperador Augusto, Xulia a Maior. 190px|dereita|Vista dunha das baías máis belas, situada na zona de Le Forna.
Idade Media e Idade Moderna
Ponza foi abandonada durante a Idade Media debido ás constantes incursións de sarracenos e piratas. En 1552, a frota Otomá baixo o mando de Turgut Reis (coñecido como Dragut no Oeste) derrotou a frota española de Carlos I baixo o mando do famoso almirante xenovés Andrea Doria preto de Ponza.
Dende o século XVIII
Durante o século XVIII, o Reino de Nápoles recolonizou a illa. Converteuse en parte do Reino de Italia no século XIX e agora é parte da República de Italia. Debido ao seu illamento, foi destinada a servir como colonia penal por diversos réximes. Durante as dúas décadas de fascismo, Ponza e a próxima Ventotene, serviron como prisión para os opositores políticos do réxime de Benito Mussolini. O líder de Etiopía Ras Immiru, quen foi capturado polo exército italiano en 1936, foi encarcerado nunha casa en Santa Maria. Mussolini mesmo foi encarcerado na illa durante varias semanas logo de ser derrocado e detido en 1943.
A illa é coñecida pola tráxica historia de Lucia Rosa, quen no século XIX se botou ao mar Tirreno, ao verse obrigada a casar cun home contra a súa vontade. Ela é considerada por moitas mulleres de todo o mundo como unha mártir dos dereitos da muller e o símbolo dos dereitos humanos. miniatura|A praia máis popular de Ponza, Chiaia di Luna.
Capital G
"Capital G" é un sinxelo da banda estadounidense de rock industrial Nine Inch Nails, o segundo do seu álbum do 2007 Year Zero. Un CD de promoción aparaceu o 2 de abril de 2007 e o vinilo foi posteriormente editado o 11 de xuño. Nunca foi comercializado en CD nin tivo vídeo musical.
Ponza
Dende o século XVIII
Hai uns anos, enxeñeiros que traballaban nun túnel romano que conectaba a parte do porto de Ponza co barrio de Santa Maria, utilizaron explosivos para cavar unha canle próxima en lugar das ferramentas manuais que debían empregar e a explosión destruíu esta galería romana de 2.100 anos de idade.
A finais do verán e principios do outono de 2007, seis "aquanautas" pasaron dúas semanas de vida baixo a auga da costa de Ponza, rompendo todos os outros rexistros.
Xeografía
Ponza é a maior das Illas Ponziane, xunto a Gavi son os restos do bordo da caldeira dun volcáns extinto, cunha superficie de 7´3 quilómetros cadrados. Ponza ten aproximadamente 7´3 quilómetros de longo por 2,3 km na súa parte máis ancha. É unha illa con forma de media lúa cunha gran praia chamada Spiaggia di Chiaia di Lúa (Praia de Media Lúa) e algunhas praias pequenas; ten unha costa rochosa na súa maioría de caolín e rocha de toba. Ten moitas formacións rochosas naturais estrañas: unha semella un monxe, outra parécese a un par de pantalóns de traballo xigantes (Spaccapurpo ou Arco Naturale O Spaccapolpi), unha horta de flores, fungos e outra parece un cabaleiro. Tamén hai farallóns, columnas xigantes no mar feitas de rocha sólida. Conta con varias localidades pequena, entre elas Commune di Ponza, Santa María e Le Forna. Ponza a miúdo confúndese coas illas próximas como Ischia e Capri, agás que Ponza non ten actividade volcánica.
Administración e vilas
A vila principal e o concello atópanse na cidade de Ponza, situada na parte central sur, na costa leste. Cerca do centro de Ponza atópanse Guarini, Giancos, I Conti e Santa Maria, mentres que ao norte atópanse as vilas de Campo Inglese e de Le Forna. center|miniatura|upright=3|Cala Feola.
Economía
A cidade de Ponza é un porto pesqueiro e mercante con grandes peiraos que poden acoller buques de gran tamaño. A súa maior industria é o turismo seguido da construción e a reparación de barcos e a pesca. É accesible en coche por transbordador e os peóns poden viaxar ao continente en hidroplanos de alta velocidade.
As catro minas que se atopan no extremo norte, a zona máis bela da illa, pecháronse en 1975 pola Axencia de Protección Ambiental italiana, debido a que extracción mineira destruía a fauna e a flora, que inclúen especies ameazadas. Eran minas de caolín e bentonita. Ponza ten unha estrada que vai do norte ao sur, pero é válida soamente para coches pequenos. A pista de aterraxe prevista no norte da illa foi cancelada, debido a problemas ambientais.
Partido Sindicalista
miniatura O Partido Sindicalista foi un partido político español creado en 1932 polo que fora varias veces secretario nacional da CNT, Ángel Pestaña, pertencente ao sector moderado do anarcosindicalismo.
Historia e características
Pestaña era partidario de construír un movemento obreiro sólido, cun partido que se convertese nunha especie de representante político da CNT. Tamén defendía a formación de alianzas obreiras con outros sindicatos e dunha coalición electoral de todas as esquerdas para frear o fascismo.
O Partido Sindicalista en Galicia
Malia contar xa con figuras illadas dende o comezo da súa andaina, a acción do Partido Sindicalista en Galiza naceu oficialmente a comezos de 1934 coa constitución da agrupación local da Coruña que editou o periódico Trabajo. Entre os seus membros estaban Manuel Fernández, Silvio Santiago e Leandro Carré Brandariz. Pero a organización máis influente era a de Santiago de Compostela, dirixida por Marcial Villamor, e que controlaba a maioría da CNT local.
O Partido Sindicalista integrouse na Fronte Popular, malia non conseguir meter ningún candidato nas listas da coalición en Galiza. O Partido Sindicalista, contrariamente á maioría do anarquismo galego, indiferente ou contrario ao autonomismo, fixo campaña a prol do Estatuto de Autonomía de 1936.
Alfama
dereita|miniatura|350x350px|Vista de Alfama dende o Miradoiro das Portas do Sol. Alfama é o máis antigo e un dos máis típicos barrios da cidade de Lisboa. Dende 2012, abrangue unha parte da freguesía de Santa Maria Maior e outra da freguesía de São Vicente. O seu nome deriva do árabe al-hamma (الحمّة), que significa "fonte de augas quentes, augas boas’.
As vistas máis espectaculares sobre Alfama atópanse no paseo público formado polos miradoiros das Portas do Sol, da Torre da Igrexa de Santa Cruz do Castelo (a Torre máis alta da Lisboa antiga) e de Santa Luzia. Por cima e envolvendo Alfama están o outeiro do Castelo de San Xurxo, fortaleza e palacio real até o século XVI, e o outeiro de São Vicente. Ademais do castelo, os principais monumentos da zona son a catedral de Lisboa, a igrexa de Santo Estêvão e a igrexa de São Vicente de Fora.
Alfama é un barrio moi peculiar porque se asemella a unha aldea, no aspecto e por ter unha comunidade relativamente pequena e próxima. Tamén é coñecido polos seus restaurantes e casas de fado, así como polas festas dos santos populares, especialmente na noite de Santo Antonio de Lisboa, do 12 ao 13 de xuño.
Gran Premio de Motociclismo de Turquía
O Gran Premio de Motociclismo de Turquía foi unha proba do Campionato do Mundo de motociclismo que se disputou entre os anos 2005 e 2007. Os únicos pilotos que conseguiron gañar dúas veces foron Casey Stoner, que gañou nas categorías MotoGP e 250cc, e o italiano Marco Melandri que acadou dúas vitorias consecutivas en MotoGP.
O Gran Premio disputouse no Circuíto de Istambul
Jean Nouvel
miniatura|Edificio da Expo'02 en [[Suíza]]
miniatura|[[Torre Agbar en Barcelona]] miniatura|Hotel Porta de América en [[Madrid]] miniatura|Ampliación do MNCARS en [[Madrid]]
Jean Nouvel, nado o 12 de agosto do 1945, é un arquitecto francés. Estudou na École des Beaux-Arts en París e foi un dos membros fundadores de Mars 1986 e do Syndicat de l'Architecture. Obtivo numerosos recoñecementos e distintivos ao longo da súa carreira, incluíndo o Aga Khan da Arquitectura (tecnicamente o premio déuselle ao edificio do Institut du Monde Arabe que Nouvel deseñara), o Premio Wolf das Artes no 2005 e o Premio Pritzker no 2008. Un variado número de museos e centros de arte amosan retrospectivas do seu traballo.
Educación e familia
Jean Nouvel naceu o 12 de agosto do 1945 en Fumel, Lot e Garona (Francia), fillo dos mestres Renée e Roger Nouvel. Mudáronse en varias ocasións cando o seu pai converteuse no supervisor das escolas do condado. Os seus pais animaron a Nouvel ao estudo de matemáticas e lingua, mais cando tiña 16 anos, o novo Nouvel sentiuse cativado pola arte ao recibir unhas leccións de debuxo. Co paso do tempo declarou que maila recibir por parte dos seus pais unha educación orientada a estudar enxeñaría ou ensinanza, eles comprometéronse a apoialo no estudo de arquitectura, sendo este menos arriscado que os estudos puramente artísticos.
Casou coa directora Odile Fillion coa que tivo dous fillos, Bertrand, doutor en informática e traballando na actualidade na Universidade de Chiba (Xapón), e Pierre, produtor e deseñador teatral da súa propia compañía chamada Factoid. Coa súa segunda dona, Catherine Richard, tivo unha filla, Sarah. Agora vive con Mia Hagg, unha arquitecta sueca residente en París.
Carreira
Á idade de 25 anos, remata na escola de arquitectura e crea a súa propia sociedade xunto con François Seigneur. Parent encárgalles traballos e dálle a Nouvel a valiosa recomendación da dirección da sétima edición da Bienal de París, onde por quince anos, Nouvel deseñou exhibicións e participou en debates intelectuais sobre arquitectura en Francia. Cofundou o movemento Mars 1976 e, un ano despois, o Syndicat de l'Architecture. Foi tamén un dos organizadores da competición pola renovación do distrito de Les Halles de París e o fundador da primeira bienal de arquitectura de París no 1980.
No 1981, gañou o concurso do edificio Institut du monde arabe en París, cuxa contracción rematará no 1987 dándolle fama internacional ao novo arquitecto. Lentes mecánicas fotoeléctricas, reminiscencia da decoración desfragmentada árabe, na fachada sur controlan o nivel de luz abríndose e pechándose automaticamente, respondendo aos diferentes niveis exteriores de luminosidade.
Nouvel tivo tres diferentes compañeiros dende o 1972 e 1984: Gilbert Lezenes, Jean-François Guyot, e Pierre Soria. No 1985 xunto cos seus arquitectos júnior Emmanuel Blamont, Jean-Marc Ibos e Mirto Vitart, fundou Jean Nouvel et Associés. Despois, con Emmanuel Gattani, creou JNEC no 1988. Ateliers Jean Nouvel, onde traballa actualmente, creouse no 1994 con Michel Pélissié, sendo un dos estudios máis grandes de Francia, con máis de 140 persoas nas oficinas centrais de París. Tamén teñen oficinas en Londres, Copenague, Nova York, Roma, Madrid e Barcelona. A firma traballa en 40 proxectos activos en trece países arredor do mundo. Nouvel deseñou tamén o frasco dunha fragrancia para home da firma Yves Saint Laurent para unha edición limitada no 2008.
O seu premio Pritzker
Nouvel gañou o premio Pritker, o maior recoñecemento no eido da arquitectura, no ano 2008, polo seu traballo en máis de 200 proxectos entres eles, segundo o New York Times, o Arab World Instutite coa súa "exótica celosía", a Torre Agbar de Barcelona coa súa forma de bala e o seu "cándido colorido", o "muscular" Teatro Guthrie coa súa ponte en beiril en Mineapolis, e tamén en París, o "desafiante, misterioso e salvaxemente excéntrico" Musée du quai Branly (2006) e a Filharmónica de París (unha "viaxe ao descoñecido").
O xurado do premio Pritzker tamén menciona outros proxectos de grande importancia e interese: en Europa, a Fundación Cartier de Arte Contemporánea (1994), o Centro Cultural e de Convencións de Lucerna (2000), a Ópera Nouvel (2003) en Lión, a Expo 2002 en Suíza, e, aínda en construción, o Centro Musical de Copenhague e os Xulgados en Nantes (2000); ademais de dous torres altas aínda en proxecto en Norte América, a Torre Verre en Nova York e o SunCal na cidade de Los Angeles.
Premios e distincións
Ao longo da súa carreira Jean Nouvel recibiu diversos premios e recoñecementos. Os máis prestixiosos son os seguintes:
Miradoiro de Santa Luzia
miniatura|dereita|280px|Vistas dende o miradoiro de Santa Luzia. O miradoiro de Santa Luzia é un miradoiro da cidade de Lisboa. Ten unha ampla vista sobre o barrio de Alfama e o río Texo. Os puntos característicos, ollando de esquerda a dereita, son a cúpula do Panteón Nacional de Lisboa, a igrexa de Santo Estêvão e as dúas torres brancas da igrexa de São Miguel.
Descrición
A muralla sur de Santa Luzia ten dous modernos paneis de azulexos, un da Praça do Comércio de antes do terremoto de 1755 e outro cos cristiáns atacando o castelo de San Xurxo, de António Quaresma e feitos na fábrica da Viúva Lamego.
A carón do miradoiro tamén se atopa a igrexa de Santa Luzia e São Brás, cabeceira da antiga comenda de S. Brás de Lisboa e actual sede nacional da Asemblea dos Cabaleiros Portugueses da Orde Soberana e Militar de Malta.
Bion 4
Bion 4, tamén coñecido como Kosmos 936, foi un satélite artificial da Unión Soviética pertencente á serie de satélites Bion para investigacións biolóxicas. Foi lanzado o 3 de agosto de 1977 mediante un foguete Soyuz U desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Bion 4 foi o cuarto satélite da serie de satélites Bion. Foi lanzado nunha órbita inicial de 224 km de perixeo, 419 km de apoxeo e 62,8 graos de inclinación orbital.
Bion 4 levaba a bordo experimentos preparados por científicos de nove países, incluíndo os Estados Unidos, e principalmente tratábase de extensión de experimentos que voaron en Bion 3.
A cápsula regresou o 2 de agosto de 1977, tras 18,6 días de voo.
Survivalism
"Survivalism" (tamén coñecido coma Halo 23) é un sinxelo da banda estadounidense de rock industrial Nine Inch Nails, o primeiro do seu álbum do 2007 Year Zero. O sinxelo foi editado dixitalmente a través da iTunes Store o 13 de marzo do 2007 e en CD e vinilo o día 2 de abril.
"Survivalism" estreouse no posto número 28 da lista Modern Rock Tracks da revista Billboard na semana do 23 de febreiro de 2007. Chegou ao posto número un, onde permaneceu só unha semana, converténdose no cuarto sinxelo consecutivo de NIN en chegar a este posto.
Ao igual que "The Hand That Feeds" e "Only", a pistas de "Survivalism" para o programa GarageBand foron postas á desposición dos seareiros da banda para que estes mesturasen o tema. Estas poden descargarse dende a páxina web do álbum.
Vuelta a España 2012
A 67.ª edición da Vuelta a España comezou o 18 de agosto de 2012 e rematou o 9 de setembro trala disputa de 21 etapas. A carreira saíu de Pamplona e chegou a Madrid despois de percorrer a metade norte do estado español. 5 das 21 etapas discorreron case enteiramente polo territorio galego.
Participantes
Os 22 equipos participantes foron os 18 de categoría UCI ProTour máis 4 equipos de categoría Profesional Continental convidados pola organización da carreira.
Algúns dos corredores considerados "favoritos" para a vitoria final na clasificación xeral da carreira eran os españois Alberto Contador, Joaquim Rodríguez, Juan José Cobo, Igor Antón e Alejandro Valverde, o británico Chris Froome, o italiano Damiano Cunego, o belga Jurgen Van den Broeck ou o ruso Denis Menchov entre outros.
Equipos
miniatura|275px|10ª etapa da Vuelta a España 2012 en [[Baiona.]]
Clasificación xeral
A seguinte táboa amosa os primeiros postos da clasificación xeral por tempos trala disputa da derradeira etapa da Vuelta a España 2012:
Deva Victrix
Deva Victrix, ou simplemente Deva, foi unha cidade-fortaleza lexionaria situada na provincia romana de Britania. Nada como un simple asentamento, evolucionou até converterse na cidade de Chester, capital do moderno condado de Cheshire (Inglaterra). A súa construción está datada na década 70 do século I, cando a Legio II Adiutrix a edificou para empregala como fortaleza defensiva no seu avance contra os brigantes, tribo que habitaba o norte da illa.
Varios factores levaron a pensar que estaba destinada a albergar unha base militar desde a que se iniciaría unha futura invasión a Irlanda; entre estes factores destacan a presenza dunha estrutura elíptica única nas fortalezas imperiais, o método empregado na súa construción e o seu tamaño —un 20 % maior que o resto dos fortes da zona—. De feito, certos historiadores baséanse nos factores indicados anteriormente á hora de identificala como a capital de Gran Bretaña. No seu interior edificáronse barracóns, celeiros, cuarteis militares, baños e un edificio de forma elíptica do que se di que podería actuar como a sede do gobernador da provincia. A fortaleza foi reconstruída en pedra a finais do século I, cando foi ocupada pola Legio XX Valeria Victrix; outra reconstrución levouse a cabo dous séculos máis tarde. É probable que esta lexión permanecese na fortaleza até a súa caída en desuso, acaecida a finais do século IV ou a principios do V.
Ao redor da fortaleza xurdiu un asentamento civil, cuxa localización impulsou a construción dun anfiteatro no sueste da mesma. O anfiteatro romano de Chester constituíu a edificación militar máis extensa de Britania; de feito podía albergar no seu interior a 8000/10 000 persoas. Este asentamento militar permaneceu habitado trala marcha dos romanos, crecendo até converterse no que hoxe en día é a moderna cidade de Chester. Ao redor da fortaleza construíronse unha serie de asentamentos, entre os que están Boughton —cidade que proporcionaba auga á zona— e Handbridge —onde se localizaba unha canteira de arenita e o Santuario de Minerva—. Este santuario é o único edificio deste tipo construído na rocha dos existentes en Britania.
Fundación
esquerda|miniatura|206x206px|Un [[antefix romano que mosa a insignia e o estandarte da Legio XX Valeria Victrix.]] Segundo os escritos do xeógrafo Claudio Ptolomeo, Deva estaba localizada nas terras dos cornovii celtas. Os cornovii eran unha tribo cuxas fronteiras limitaban cos brigantes ao norte e os ordovicos ao oeste, e cuxos dominios comprendían parte do que hoxe é Cheshire, Shropshire e o norte de Gales.
A fortaleza —emprazada nun risco de rocha arenita— dominaba a ponte sobre o río e localizábase nas inmediacións dun porto natural, que hoxe corresponde ao hipódromo de Roodee; ademais, a curvatura do río brindaba protección de posibles ataques procedentes do sur ou do oeste. O Dee era navegable na súa totalidade, fóra da zona na que existía unha elevación de rochas; situar á fortaleza pasado este punto dificultaría o acceso ao porto. É probable que a fortaleza necesitase uns 2 400 000 l de auga ao día; a subministración de auga dependía daquela que se obtiña nos mananciais naturais dos suburbios de Boughton, 1.6 km cara ao leste. miniatura|200x200px|É posible ver unha sección orixinal da muralla romana desde northgate. Uns lingotes de chumbo descubertos en Chester indican que a construción de Deva iniciouse no ano 74. É factible que se construíran anteriormente edificios militares no lugar; de ser así foron demolidos a fin de que fose posible construír a fortaleza. Os primeiros edificios construíronse en madeira; no entanto, ditos edificios foron substituídos de forma gradual por estruturas locais permanentes construídas en pedra arenita. O lugar estaba defendido por unha muralla de 6 metros de altura, construída con area, barro, cascallos e troncos, e por unha gabia de 3 metros de ancho e 1.5 metros de profundidade.
Esta fortaleza tiña a tradicional forma de «carta» presente nos castrum romanos —rectangular coas esquinas redondeadas— e no seu interior había catro portas, situadas ao norte, ao sur, ao leste e ao oeste. Cubría unha superficie de 25 hectáreas; de feito, constituía a fortaleza máis extensa construída en Britania durante a década do ano 70. Estímase que se empregaron 24 664 toneladas de madeira na primeira fase da súa construción, pois, para a edificación dos edificios anexos a Deva, como o porto ou o anfiteatro, necesitáronse 31 128 toneladas. No seu interior construíronse barracóns, celeiros (horrea), cuarteis militares (principia) e termas. Todas as barracas tiñan as mesmas dimensións: 82.5 metros de lonxitude e 11.8 metros de ancho.
É probable que o nome de Deva Victrix derive da protectora do Dee; xa que en latín deusa dise diva ou dea. Outra alternativa suxire que os romanos tomaron directamente o nome que empregaban os britanos para referirse ao río. O termo Victrix —presente no nome da fortaleza— ten a súa orixe na Legio XX Valeria Victrix, que significa «vitorioso» en latín. ; esta lexión empregaba esta fortaleza como base. Por outra banda, o nome da cidade de Chester deriva do termo latino castrum (pl: castra), que significa «fortaleza» ou «campamento militar»: -«chester» e -«castra» son sufixos comúns entre os campamentos romanos que creceron até converterse en cidades inglesas.