cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Junker
Segunda guerra mundial
A segunda guerra mundial significou non só a perda da base territorial da case totalidade das súas posesións tradicionais, senón que tamén lles levou ao bordo da desaparición. Segundo un estudo realizado entre preto de nove mil Junker, máis da metade morreran combatendo e outro 15 % asasinados en 1945. Do resto, uns cincocentos faleceron en prisión e outros cincocentos suicidáronse, ademais do cincuenta e oito que foran executados polo réxime nazi por participar ou ter colaborado no atentado do 20 de xullo de 1944 contra Adolf Hitler. Só un 15 % logrou sobrevivir.
Fin da guerra e desaparición coa RDA
Nos últimos meses da contenda moitos aristócratas fuxiron das súas propiedades na Prusia Oriental e Pomerania ante o avance do Exército Soviético. Tras o final da guerra, aqueles que non fuxiran, foron expulsados dos territorios orientais (Prusia Oriental e Occidental, Pomerania e Silesia) que Alemaña perdeu tras a contenda como consecuencia dos acordos entre os aliados. Posteriormente, nos territorios baixo administración da República Democrática Alemá (RDA) —que correspondía á maior parte de Prusia— prohibiuse a posesión de terras que superasen un certo tamaño, o cal supuxo o fin desta nobreza terratenente.
Neuropéptido
Exemplos
Norepinefrina (noradrenalina). En neuronas do grupo de células A2 no núcleo do tracto solitario, a norepinefrina coexiste coa:
GABA
Acetilcolina
Dopamina
Serotonina (5-HT)
Algunhas neuronas producen outros péptidos. Por exemplo, a vasopresina coexiste coa dinorfina e a galanina en neuronas magnocelulares dos núcleos supraóptico e paraventricular e coa CRF (en neuronas parvocelulares do núcleo paraventricular).
A oxitocina no núcleo supraóptico coexiste coa encefalina, dinorfina, transcrito regulado por cocaína e anfetamina (CART) e colecistoquinina.
Tren de alta velocidade
miniatura|Liñas de alta velocidade en Europa. Un tren de alta velocidade (TAV), tren rápido ou tren bala é aquel que alcanza velocidades iguais ou superiores a 200 km/h sobre liñas existentes actualizadas, e 250 km/h sobre liñas especificamente deseñadas para tal efecto, segundo a UIC (Unión Internacional de Ferrocarrís). En todos os casos trátase de vehículos e vías férreas desenvolvidas de forma conxunta, dado que as velocidades alcanzadas esixen de técnicas específicas.
O tren de alta velocidade está considerado como o medio de transporte máis seguro do mundo, por diante do avión. Nos últimos 60 anos só houbo cinco accidentes con vítimas mortais, sendo o máis grave o accidente de Eschede.
Trens de alta velocidade actuais
miniatura|200x200px|Tren de Alta Velocidade Talgo 350 (Renfe serie 102) miniatura|200x200px|[[Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles|RENFE Class 103 Siemens Velaro E en InnoTrans en Berlín]] miniatura|200x200px|[[InterCityExpress|ICE (á fronte) e TGV xuntos]] miniatura|200x200px|Coche dianteiro dos trens [[InterCityExpress|ICE 3. Resalta a separación da cabina con vidro e a vista panorámica frontal, así como o abundante espazo entre asentos. Os cintos non son necesarios.]] miniatura|200x200px|O [[Italia|italiano ElettroTreno ETR 200 en 1939 foi o primeiro servizo comercial de tren de alta velocidade. Logrouse a marca mundial de velocidade media en 1939, alcanzando os 203 km/h, preto de Pistoya.]] miniatura|200x200px|O tren basculante italiano Novo Pendolino (ETR 610 ) pode alcanzar unha velocidade máxima de 250 km/h. miniatura|200x200px|ETR 1000.
A Portela, Leira, Ordes
A Portela é un lugar da parroquia de Leira no concello coruñés de Ordes, na comarca de Ordes. Segundo o padrón municipal (INE, 2021) ten 31 habitantes (12 homes e 19 mulleres).
Efecto bouba/kiki
miniatura|250x250px|Esta imaxe úsase para mostrar que a relación entre formas e sons non é sempre arbitraria: suxeitos castelán-falantes nas illas [[Illas Canarias|Canarias elixiron para a figura da esquerda «takete» e á figura da dereita «baluba».]] O efecto bouba/kiki foi descuberto polo psicólogo Wolfgang Köhler en 1929. Nos seus experimentos levados a cabo na illa de Tenerife, onde o castelán é a lingua primaria, Köhler mostrou formas similares ás da imaxe da dereita a unha serie de suxeitos, e atopou unha forte preferencia a asociar a forma puntiaguda co nome «takete» e redondeada co nome «baluba» («maluma» na versión de 1947).
No ano 2001, Vilayanur S. Ramachandran e Edward M. Hubbard repetiron o experimento usando as palabras «kiki» e «bouba» e preguntaron a unha gran cantidade de suxeitos «cal destas formas é bouba e cal é kiki?». Nestes experimentos conducidos tanto con falantes de inglés como de támil, 95 % a 98 % elixiron a forma redondeada como bouba e a puntiaguda como kiki, suxerindo que o cerebro humano dalgunha maneira extrae propiedades abstractas das formas e sons. Un traballo recente por Daphne Maurer et al. mostrou que mesmo nenos de 2 anos e medio (demasiado pequenos para ler) mostran este efecto.
Ramachandran e Hubbard suxiren que o efecto kiki/bouba ten implicacións para a evolución da linguaxe, porque suxire que o nomeamento dos obxectos non é completamente arbitrario. Quizais se chame «bouba» á forma redondeada porque a boca fai un movemento máis redondeado para producir o son, mentres que necesita un movemento máis tenso e angular para producir o son de «kiki». Ademais, os sons da K son máis duros e fortes que os da B. A presenza destes «mapeos sinestésicos» suxire que este efecto pode ser a base neurolóxica para o simbolismo sonoro, no que os sons son mapeados a obxectos e eventos dunha maneira non arbitraria.
Os individuos con autismo non mostran unha preferencia tan forte. Mentres as persoas por termo medio concordan co resultado típico o 90 % das veces, os individuos con autismo só concordan o 60 % das veces.
Teatro Vilafranquino
miniatura|Portada dun exemplar dos Estatutos da Sociedade de Teatro que fundou o Teatro de Vilafranca do Bierzo en 1843
Historia
Este teatro estaba en construción en 1842, segundo consta nas actas municipais de Vilafranca do Bierzo dese mesmo ano e debeu estrearse como tal con motivo da creación da Sociedade de Teatro de Vilafranca, un 26 de xaneiro de 1843 como testemuña, entre outros documentos, un exemplar dos seus estatutos. Os estatutos da Sociedade de Teatro de Vilafranca inclúen unha lista de 43 socios aos que se engade un grupo denominado de “Socios correspondentes” seguramente por residiren fóra da vila, que impulsan co seu prestixio a iniciativa, todos eles son personalidades destacadas nese momento. Encabeza esa listaxe por idade e respecto, Pelegrín Saavedra, unha coñecida autoridade política e relixiosa. Séguenlle dous escritores Enrique Gil y Carrasco e Antonio Fernández Morales, despois vén detrás o amigo persoal de Gil e editor das súas obras, Joaquín del Pino.
Nace no contexto do auxe do teatro romántico e é pois o teatro máis antigo que se conserva na provincia de León sendo un dos poucos teatros históricos do XIX do noso país. Trátase dun espazo que desde o seu nacemento, aínda que rehabilitado en distintos momentos, non se deixou de facer uso del. Ocupa un lugar destacado no Conxunto Histórico Artístico de Vilafranca e, en relación coa súa posta en valor, incorporouse o nome de Enrique Gil e Carrasco, o escritor romántico, crítico teatral e autor vilafranquino máis coñecido do século XIX. Estes datos foron publicados recentemente no ano do bicentenario do citado autor e a raíz do "Congreso Internacional: Enrique Gil e Carrasco e o Romanticismo" que foi inaugurado precisamente no mesmo teatro en 2015.
A partir de 1903 levouse a cabo nel unha importante rehabilitación que concluíu en setembro de 1905 como reza nunha pintura mural sobre a escena. Respectando o seu estilo que se basea nos canons estéticos do momento, entre os que se destacan elementos de índole artística como o pano neoclásico ou o mural sobre o escenario asinado por Demetrio Monteserín. Ten unha capacidade máxima de 234 butacas.
Nos primeiros meses do golpe militar do 18 de xullo de 1936 foi un dos lugares de detención ilegal da vila. Alí os falanxistas encerraban a civís republicanos e de alí sacábanos para asasinalos. Ese foi o caso dos coñecidos como "trece de Priaranza"; levados dende alí nun camión de gasosas, a noite do 16 de outubro de 1936, para seren asasinados nunha cuneta en Priaranza do Bierzo e logo ser soterrados nunha fosa común onde permaneceron até outubro do ano 2000, cando foron exhumados polo pulo da familia de Emilio Silva Faba.
Aínda que se inaugurou como teatro, ao longo da súa vida acolleu multitude de actos literarios, musicais, políticos e sociais. Dous dos actos máis nomeados que acolle son o Festival de Cine Cinefranca e o Festival de Curtametraxes que se celebra todos os anos en decembro.
Puvirnituq
Etimoloxía
O nome da vila significa "lugar onde hai un cheiro a carne podre". Este nome pecualiar pode ter orixe posíbel en dous acontecementos que ocorreron hai moito tempo na zona:
Linguas
En Puvirnituq, segundo o Instituto de Estatística do Quebec, a lingua máis falada na casa en 2011 sobre unha poboación de 1 680 habitantes era o inuktitut cun 90,48 %, seguido do francés cun 5,65 % e o inglés cun 3,27 %.
Queirúa, Leira, Ordes
A Portela é un lugar da parroquia de Leira no concello coruñés de Ordes, na comarca de Ordes. Segundo o padrón municipal (INE, 2021) ten 19 habitantes (8 homes e 11 mulleres).
Escape antixénico
O escpe antixénico non só é crucial para a resposta inmunitaria natural do hóspede, senón tamén para a resistencia contra as vacinas. O problema do escape antixénico disuadiu en moitos casos a creación de novas vacinas, porque as vacinas xeralmente cobren unha pequena proporción das cepas dun virus, e a recombinación do ADN que codifica os antíxenos fai que diversos patóxenos poidan resistir as novas vacinas desenvolvidas. Algúns antíxenos poden mesmo actuar por vías diferentes ás que a vacina pretendía neutralizar. Investigacións recentes sobre moitas vacinas, incluíndo a da malaria, céntranse en como anticiparse a esta diversidade e crear vacinas que poidan cubrir un espectro máis amplo de variación antixénica. O 12 de maio de 2021, informouse da continua ameaza que supoñen as variantes do SARS-CoV-2 (causante da COVID-19) e as súas mutacións de escape, como a mutación E484K.
Helicobacter pylori e a recombinación homóloga
O mecanismo de escape antixénico máis común é a recombinación homóloga, que pode observarse nunha ampla variedade de patóxenos bacterianos, incluíndo o Helicobacter pylori, unha bacteria que infecta o estómago humano. Aínda que a recombinación homóloga do hóspede pode actuar como un mecanismo de defensa para arranxar as roturas de dobre febra no ADN, pode tamén xerar cambios no ADN antixénico que pode crear novas proteínas irrecoñecibles, que permiten que o antíxeno escape do recoñecemento polo sistema de resposta inmunitaria do hóspede. Por medio da recombinación das proteínas de membrana de H. pylori, as inmunoglobulinas xa non poden recoñecer estas novas estruturas e, por tanto, non poden atacar o antíxeno como parte da resposta inmunitaria normal.
Tripanosomas africanos
os tripanosomas africanos son parasitos que poden escapar das respostas inmunitarias dos seus hóspedes animais de diversas maneiras. O mecanismo máis frecuente é a capacidade de evadirse do recoñecemento polos anticorpos por medio dunha variación antixénica. Isto conségueno cambiando as súas glicoproteínas de superficie variables (VSG), que cobren todo o parasito e ocultan outros antíxenos da membrana do parasito. Cando esta cuberta é recoñecida como un antíxeno por un anticorpo, o parasito pode ser eliminado. Porén, as variacións que sofre esta cuberta poden facer que os anticorpos non poidan recoñecer e eliminar o antíxeno. Ademais disto, o recubrimento de VSG recíclase na zona flaxelar do parasito e durante este proceso pode retirar os anticorpos que quedaron unidos a eles.
Os tripanosomas poden tamén evadirse da acción inmunitaria utilizando a propia resposta inmune do hóspede. Pola conversión de ATP a AMPc realizada polo encima adenilato ciclase, inhíbese a produción de TNF-α, unha citocina de sinalización importante para inducir a inflamación, nas células mieloides do fígado. Ademais, os tripanosomas poden debilitar o sistema inmunitario inducidndo a apoptose (morte celular) de células B e a degradación da linfopoese de células B. Tamén poden inducir moléculas supresoras que inhiben a reprodución das células T.
Escape dos tumores
Moitos cancros de cabeza e pescozo poden escapar das respostas inmnitarias de diversos xeitos. Un exemplo é por medio da produción de citocinas proinflamatorias e inmunosupresivas. Isto pode conseguirse cando o tumor recruta células inmunosupresoras no ambiente do tumor. Entre tales células están os macrófagos M2 protumorais, as células supresoras derivadas mieloides, linfocitos T CD4 polarizados a Th2, e linfocitos T reguladores. Estas células poden despois limitar as respostas das células T pola produción de citocinas e ao liberaren encimas inmunomoduladores. Outros tumores poden escapar das terapias dirixidas a antíxenos ao perderen ou diminuíren á baixa os antíxenos asociados, como está ben demostrado despois da inmunoterapia de bloqueo de puntos de control (checkpoints) e a terapia de células CAR-T, aínda que datos máis recentes indican que isto pode previrse matando as células transeúntes localizadas por medio do fasL/fas. Alternativamente, poden desenvolverse terapias para abranguer múltiples antíxenos en paralelo.
Consecuencias de vacinas recentes
Aínda que as vacinas se crean para reforzar a resposta inmunitaria aos patóxenos, en moitos casos estas vacinas non poden cubrir a ampla variedade de cepas que pode ter un patóxeno. Xeralmente adoitan protexer só contra unha ou dúas cepas, o que fai que as cepas non cubertas pola vacina poidan escapar da acción inmunitaria. Isto ten como resultado que os patóxenos poden atacar dianas do sistema inmunitario diferentes das que se pretendía que neutralizase a vacinación. Esta diversidade de antíxenos do parasito é particularmente problemática no desenvolvemento de vacinas da malaria.
Solucións ao escape das vacinas
Para intentar arranxar este problema, as vacinas deben poder cubrir a ampla variedade de cepas dunha poboación microbiana. En investigacións recentes sobre a bacteria Neisseria meningitidis, unha cobertura ampla deste tipo podería conseguirse pola combinación de vacinas conxugadas de polisacáridos multicompoñentes. Porén, para unha ulterior mellora da ampliación da cobertura das vacinacións, debe realizarse unha vixilancia epidemiolóxica para detectar mellor as variacións de mutantes de escape e o seu espallamento.
Bairro Alto
Historia
A súa planificación e construción están ligados ao Sismo de Lisboa de 1531, conforme o testemuño de Joaquim José Moreira de Mendonça:"Teño a certeza, a través de documentos auténticos, que despois daquel ano se construíron todas as rúas do Bairro Alto, que fican por fóra das Portas de Santa Catarina e o Postigo de S. Roque (...)"Limita polo oeste coa Rua do Século, polo leste coa Rua da Misericórdia, polo norte coa Rua D. Pedro V e polo sur coa Calçada do Combro, o Largo do Calhariz, a Rua do Loreto e o Largo de Camões. O Bairro Alto está totalmente integrado na freguesí­a da Misericórdia.
Características
A carón do Chiado, o centro do romanticismo portugués no século XIX, o Bairro Alto é frecuentado e habitado por xornalistas, escritores e artistas. Foi tamén lugar de tascas de mariñeiros, carboeiras e lugares de má fama e prostitución. Vitorino Nemésio fai alusións a este ambiente na novela Mau tempo no canal.
O edifício onde naceu o Diário de Notícias foi máis tarde ocupado por A Capital (diario desaparecido en 2005). Hoxe é coñecido como Edifício A Capital. Até 2002 foi a sede da compañí­a de teatro Artistas Unidos.
En 2013 conmemoráronse os 500 anos do Bairro Alto, desde que se autorizou o primeiro plano xeométrico de Lisboa. Foi cando Lopo de Athouguia acordou cos aforadores, Bartolomeu de Andrade e súa muller, Francisca Cordovil, a división do mesmo en parcelas. Para esta efeméride, foi creada unha ampla programación, permanentemente aberta a propostas de calquera persoa interesada, en particular á veciñanza e outros axentes económicos e culturais do Bairro Alto.
A comisión executiva foi constituída pola Associação de Moradores do Bairro Alto, a Irmandade da Misericórdia e de S. Roque de Lisboa, o Lisboa Club Rí­o de Janeiro, o Museu da Farmácia e a Associação Portuguesa de Livreiros Alfarrabistas. Contou, ademais, cun amplo número de colaboracións.
Conservación
Parte dos predios foron ou están a ser recuperados. Mantívose o trazado orixinal dos mesmos, o que permitiu a instalación de espazos comerciais novos e alternativos. Encóntranse no barrio tendas de referencia, como a xoiaría Leitão & Irmão, a Cork & Co (de produtos de cortiza), o taller da deseñadora Fátima Lopes ou tendas de tatuaxes e piercings. Por outra banda, o barrio ten, moi probabelmente, a maior concentración de restaurantes e bares de Lisboa, o que atrae un público moi diverso, tanto nacional como estranxeiro.
Seguridade
Malia as obras recentes e a instalación de cámaras de seguridade nalgunhas rúas, o nivel de vixilancia policial aumentou bastante nos últimos anos. Trátase dun barrio, polo xeral, seguro, polo menos até a hora de peche habitual dos bares. Verificouse un decrecemento acentuado do índice de criminalidade no barrio, o que contradí a crenza instalada de que o nivel de inseguridade era superior ao común na cidade.
O Bairro Alto foi declarado Conxunto de Interese Público (CIP) en 2010.
La Semana del Distrito
La Semana del Distrito foi un periódico editado no Barco de Valdeorras en 1895.
Historia e características
Periódico liberal independente, apareceu en xaneiro de 1895. Defendía a política de Alfonso Flórez Quiroga e mantivo polémicas con La Defensa.
Moeda de 500 liras italianas
A moeda circulante de 500 liras italianas foi cuñada polo Istituto Poligráfico e Zecca dello Stato, a ceca pública de Roma, inicialmente en prata, entre 1958 e 1967, e despois bimetálicas desde 1982 a 2001, cando a lira italiana foi substituída polo euro.
Emisión ordinaria
Entre 1958 e 1967 tivo lugar a emisión da primeira moeda italiana con valor de 500 liras, cuñada en prata de 835 milésimas.
Do deseño do reverso encargouse o escultor e medallista Guido Veroi (1926-2013). Nel represéntanse as carabelas de Cristivo Colón (Pinta, Niña e Santa María) navegando cara á dereita, co valor facial e a marca de ceca no exergo e o apelido do gravador ( VEROI ) entre as ondas.
Aínda que a emisión desta moeda comezou en 1958, coñécese unha cuñaxe en proba de 1957, cunha tiraxe limitada a 2.200 exemplares, na que se engadiu a inscrición PROVA en letras pequenas no reverso, á esquerda da indicación do valor facial. Esta cuñaxe en proba ten as bandeiras das carabelas mal orientadas, a barlovento, con respecto ás da emisión definitiva. Estes espécimes, de extrema rareza, son moi apreciados polos coleccionistas, e no mercado numismático acadan prezos de entre os 3.000 e os 12.000 euros, en fuinción do seu estado de conservación.
A seguir, indícanse as tiraxes anuais desta primeira emisión ordinaria:
Aínda que estas moedas deixaron de cuñarse en 1967 para a súa posta en circulación, a súa produción continuou anualmente ata 2001, con tiraxes moito máis reducidas, unicamente para formar parte das presentacións anuais en estoxos destinadas ao coleccionismo numismático, que se venderon a un prezo superior ao do valor facial.
Emisións conmemorativas circulantes
As moedas conmemorativas de prata responden aos mesmos parámetros métricos que a emisión ordinaria.
Dante Alighieri
miniatura|320x320px|500 liras (1965): [[Dante Alighieri. ]]
Emisión ordinaria
En 1982, o Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato de Roma comezou a produción dunha nova moeda de 500 liras, esta vez cuñada sobre discos bimetálicos. As aliaxes utilizadas nesta moeda son moi habituais nas emisións monetarias modernas de Italia: a súa parte interior é de bronzital —92% Cu, 6% Al, 2% Ni—, entanto que o aro exterior é de acmonital —71,75 Fe, 18,25 Cr, 10% Ni—.
O deseño da artista Laura Cretara para o anverso desta moeda ten como motivo central unha figura feminina cara á esquerda como personificación nacional de Italia, con ás emplumadas que saen das súas tempas, como símbolos da intelixencia e da liberdade.
Como motivo central do reverso figura unha vista da Piazza del Quirinale, en Roma, coa data na súa parte inferior. No aro exterior aprécianse a ambos os lados unha espiga de millo e unha póla de oliveira, en tanto que na parte superior se expresa o valor facial en braille e na inferior en números arábigos.
Aínda que a cuñaxe desta moeda para a súa posta en circulación cesou en 1995, nos anos 2000 e 2001 retomouse a produción unicamente para formar parte das presentacións anuais en estoxos destinadas ao coleccionismo numismático, que se venderon a un prezo superior ao do valor facial. As tiraxes destes dous anos foron de 71.400 e de 110.000 exemplares, respectivamente.
Emisións conmemorativas circulantes
Entre os anos 1993 e 1999 emitíronse, tamén con carácter circulante, versións conmemorativas da moeda de 500 liras bimetálicas, co motivo conmemorado no centro e lendas alusivas no aro exterior. Todas estas moedas responden aos mesmos parámetros métricos que a emisión ordinaria, coa que comparten, así mesmo, o deseño do anverso.
Banco de Italia
miniatura|266x266px|500 liras (1993): Centenario do Banco de Italia.
Luca Pacioli
miniatura|120x120px|500 liras (1994): Luca Pacioli.
ISTAT
miniatura|120x120px|500 liras (1996): Instituto Nacional de Estatística.
Policía de Tráfico
miniatura|120x120px|500 liras (1997): Policía de Tráfico.
FAO - IFAD
miniatura|120x120px|500 liras (1998): FAO - IFAD.
Parlamento Europeo
miniatura|123x123px|500 liras (1999): Parlamento Europeo.
Emisións da República de San Marino
miniatura|252x252px|500 liras (1990): 1.600 aniversario da República de San Marino. Antes da asunción do euro, a República de San Marino tivo como unidade monetaria oficial a liga sanmarinesa, cun valor fixo ligado ao da lira Italiana. En virtude dunha convención monetaria asinada por ambos os países o 10 de tetembro de 1971 e logo convertida en lei, o Istituto Poligráfico e Zecca dello Stato cuñou modelos propios para San Marino, coas mesmas características métricas que as da moeda italiana.
Vilasenín, Leira, Ordes
Vilasenín é un lugar da parroquia de Leira no concello coruñés de Ordes, na comarca de Ordes. Segundo o padrón municipal (INE, 2021) ten 42 habitantes (20 homes e 22 mulleres).
Tempada 2021-22 da NBA
Tempada regular
A tempada regular comezou o 19 de outubro de 2021, e rematou o 10 de abril de 2022.
Por conferencia
x- Clasificado para playoffs y- Campión de división c- Vantaxe de campo nos playoffs de conferencia z- Vantaxe de campo en todos os playoffs pi- Clasificado para o play-in
Play-in
Tan só os seis primeiros clasificados de cada conferencia clasificáronse para os Playoffs da NBA, mentres que os catro seguintes clasificados participaron nun torneo dende o 12 ó 15 de abril de 2022 para determinar os catro equipos que completaron o cadro de Playoffs. O gañador do partido entre o 7º e o 8º clasificado consegue directamente o pase para os Playoffs, mentres que o perdedor xoga contra o gañador do partido entre o 9º e o 10º clasificado, para determinar a outra praza.
Premios anuais
Os premios da tempada foron entregados na cerimonia dos premios da NBA, realizada o 25 de xuño de 2018.
Deepsea Challenger
miniatura|250px|Debuxo do DCV1, baseado en imaxes do sitio web de Deepsea Challenger (non a escala). O Deepsea Challenger (DCV 1) é un sumerxible de inmersión profunda de 7,3 metros deseñado para chegar ao fondo do abismo de Challenger, o punto máis profundo que se coñece na Terra. O 26 de marzo de 2012, o director de cinema canadense James Cameron pilotou o submarino para lograr esta meta, converténdose así no primeiro ser humano en chegar ao abismo de Challenger nun vehículo tripulado por unha soa persoa. Construído en Sydney, Australia, pola empresa de investigación e deseño Acheron Project Pty Ltd, o Deepsea Challenger inclúe equipo científico para toma de mostras, así como cámaras tridimensionais de alta definición. Alcanzou o punto máis profundo do océano logo de case dúas horas de descenso dende a superficie.
Distrito de Mayen-Coblenza
Coordenadas: 50°20′N 7°20′E
O distrito de Mayen-Coblenza ou Mayen-Koblenz é un dos vinte e catro distritos do estado alemán de Renania-Palatinado.
Situación
Está situado no oeste de Alemaña, próximo ás fronteiras do Benelux e Francia, na zona norte/nordés do estado de Renania-Palatinado, á beira dos ríos Mosela e Rin.
Superficie e densidade de poboación
Ten unha poboación a finais de 2016 de 212.968 habitantes, unha densidade poboacional de 260 hab/km² unha superficie de 817 km². Mayen-Koblenz é o distrito máis poboado de Renania-Palatinado.
La Verdad (O Barco de Valdeorras)
La Verdad foi un periódico editado no Barco de Valdeorras entre 1920 e 1921.
Historia e características
Apareceu o 24 de novembro do 1920. Bisemanario que se publicaba os mércores e domingos na Imprenta Llorden do Barco. Defendía de xeito mordaz as posturas de Francisco Barber Sánchez fronte aos bugallistas. Durou pouco máis dun ano.
Helen Frankenthaler
Helen Frankenthaler, nada en Nova York o 12 de decembro de 1928 e finada en Darien, Connecticut, o 27 de decembro de 2011, foi unha pintora expresionista abstracta estadounidense. Foi unha das principais contribuíntes á historia da pintura estadounidense de posguerra. Despois de expoñer o seu traballo durante máis de seis décadas (desde principios da década de 1950 ata 2011), abrangue varias xeracións de pintores abstractos mentres continuou a producir novos traballos vitais e en constante cambio. Frankenthaler comezou a expoñer as súas pinturas expresionistas abstractas a grande escala en museos e galerías contemporáneas a principios da década de 1950. Foi incluída na exposición Post-Painterly Abstraction de 1964 comisariada por Clement Greenberg que presentou unha nova xeración de pintura abstracta que chegou a ser coñecida como color field. Frankenthaler foi influenciada polas pinturas de Greenberg, Hans Hofmann e Jackson Pollock. O seu traballo foi obxecto de varias exposicións retrospectivas, incluída unha en 1989 no Museo de Arte Moderna da cidade de Nova York, e foi exposta en todo o mundo desde a década de 1950. En 2001, recibiu a Medalla Nacional das Artes.
Frankenthaler tiña unha casa e estudio en Darien, Connecticut.
Traxectoria
Frankenthaler estudou na Dalton School co muralista Rufino Tamayo e tamén no Bennington College de Vermont. Mentres estaba no Bennington College, Frankenthaler estudou baixo a dirección de Paul Feeley, a quen se atribúe que a axudou a comprender a composición pictórica, ademais de influír no seu primeiro estilo derivado do cubismo. Trala súa graduación en 1949, estudou en privado co pintor australiano Wallace Harrison, e con Hans Hofmann en 1950. Coñeceu a Clement Greenberg en 1950 e mantivo unha relación de cinco anos con el. Máis tarde casou con Robert Motherwell, outro pintor, en 1958; a parella divorciouse en 1971. Os dous naceran de pais ricos, eran coñecidos como "a parella de ouro" e célebres polo seu fastuoso entretemento. Motherwell tiña xa dúas fillas, Jeannie e Lise Motherwell. Jeannie Motherwell estudou pintura no Bard College e na Art Students League de Nova York.
En 1994, Frankenthaler casou con Stephen M. DuBrul, Jr., un banqueiro de investimento que serviu na administración de Gerald Ford. Frankenthaler foi membro do claustro do Hunter College.
Exposicións
En 2019 foi incluída en Sparkling Amazons: Abstract Expressionist Women of the 9th St. Show no Katonah Museum of Art de Westchester County, Nova York. En 2021, unha década despois da súa morte, o New Britain Museum of American Art montou unha exposición da súa obra sobre papel titulada "Helen Frankenthaler; Late Works 1990 - 2003".
El Regionalista
El Regionalista foi o nome de varias publicacións:
Natalia de Molina
Natalia de Molina, nada en Linares o 19 de decembro de 1990, é unha actriz española, gañadora de dous premios Goya.
Traxectoria
Natalia de Molina naceu en Linares, mais criouse en Granada. É irmá da actriz Celia de Molina, xunto á que protagonizou o filme Cómo sobrevivir a una despedida.
O seu papel en Vivir es fácil con los ojos cerrados, de David Trueba, foi o que a revelou. Grazas a este trabajo, recibiu diversos premios, entre eles o premio Goya á mellor actriz revelación e o premio á mellor actriz do Círculo de Escritores Cinematográficos.
Grace Olive Wiley
Grace Olive Wiley, nada en Chanute, Kansas, en 1883 e finada en Long Beach, California, o 20 de xullo de 1948, foi unha herpetóloga estadounidense coñecida polo seu traballo con serpes velenosas. Faleceu dunha mordedura de serpe que recibiu mentres posaba para unha fotografía aos 64 anos.
Traxectoria
Wiley traballou orixinalmente como entomóloga na Universidade de Kansas, mais a mediados dos seus trinta anos comezou a recoller e observar serpes de cascabel mentres realizaba traballos de campo no suroeste dos Estados Unidos. En poucos anos converteuse na primeira persoa en criar serpes de cascabel en catividade. En 1923, foi nomeada conservadora da Biblioteca Pública de Minneapolis, que tiña unha extensa colección de réptiles e anfibios vivos no seu hoxe desaparecido museo de historia natural.
Natalia de Molina
Traxectoria
En 2015, recibiu o Premio Shooting Star da European Film Promotion que se outorga durante o Festival de Cinema de Berlín.
Grace Olive Wiley
Métodos e polémicas
Wiley argumentou que mesmo as serpes velenosas eran inofensivas se se adestraban adecuadamente. Presumía de que domesticara máis de 300 serpes velenosas ao longo da súa vida, e manexaba habitualmente serpes de cascabel, cobras, Agkistrodon contortrix e mambas coas súas mans, evitando calquera instrumento especial como ganchos ou pinzas. Tamén deixaba as gaiolas das serpes abertas durante longos períodos de tempo e permitía que as especies velenosas se arrastrasen polo seu espazo de traballo.
Aínda que Wiley non recibiu mordidas de serpe graves durante o seu tempo na Biblioteca de Minneapolis, os seus hábitos puxérona aos poucos en conflito con moitos dos seus colegas, que temían pola súa seguridade de Wiley e a deles. Despois dunha serie de disputas, Wiley finalmente recibiu presións para que abandonase a Biblioteca en 1933. Wiley atopou rapidamente un novo traballo como conservadora de réptiles no Zoo de Brookfield, que abriu nos suburbios do oeste de Chicago en 1934, e levou a colección da biblioteca de 236 réptiles e anfibios con ela. Desafortunadamente, os seus métodos casuais de manexo das serpes tampouco foron apreciados polos membros do persoal do zoolóxico e despois de que permitise que 19 serpes escapasen das súas gaiolas en 1935, foi despedida polo director do zoolóxico Robert Bean.
Anos californianos
Despois de saír do zoo de Brookfield, Wiley trasladouse a California, onde se converteu en adestradora de serpes e en consultora de réptiles para filmes de Hollywood como Moon Over Burma, The Jungle Book e a serie de Tarzán. Tamén dirixiu un zoolóxico de réptiles en Cypress, California, onde cobraba 25 centavos para que os visitantes puidesen ver a súa gran colección persoal.
O 20 de xullo de 1948, Wiley invitou o xornalista Daniel P. Mannix para que fotografase a súa colección. Mentres ela posaba cunha cobra india velenosa, o flash da cámara do fotógrafo asustou a serpe e esta lanzouse. Ela parouna, mais foi mordida e pediu que a trasladasen a un hospital. Desafortunadamente, o seu único frasco de antídoto de cobra (do Instituto Haffkine) rompera accidentalmente e o hospital tiña soros antiveleno só para serpes norteamericanas. Wiley foi declarada morta menos de dúas horas despois de ser mordida. Aínda que os seus familiares e amigos trataron de preservar a súa colección, finalmente foi poxada, e a serpe que matou a Wiley foi posteriormente exhibida nunha atracción de estrada en Arizona.
Pouco antes de morrer, a historia da vida de Wiley foi adaptada nunha banda deseñada (True Comics #58, 1947).
Legado
Wiley describiu Rheumatobates hungerfordi, unha especie de xérrido, e lémbrase nos nomes do Anolis cristatellus das Illas Virxes (Anolis cristatellus wileyae) e do insecto Cenocorixa wileyae, un Corixidae. En 2006, a cidade de Long Beach inaugurou o Grace Park, que leva o nome de Wiley.
Metate
miniatura| metate precolombiano, que se atopa actualmente no Museo da Reserva Antropolóxica de Cuicuilco, no [[Distrito Federal de México.]] Metate (do náhuatl metlatl ) é o nome que se dá en América Latina, e especialmente en México, a un morteiro de pedra cortado rectangularmente.
Partes e tipos
O metate consta de dous elementos, a placa de moer rectangular denominada habitualmente metate e outra peza cilíndrica, tamén de pedra, con extremos de menor diámetro para poder agarrar con seguridade coñecida como metlapilli, man de metate ou "fillo do metate", que se usa contra o metate para moer grans ou outro elemento de presión entre ambos para romper o gran. Pódese atopar en diferentes tamaños, algúns miden uns poucos centímetros e outros alcanzan máis dun metro de lonxitude.
Natalia de Molina
Traxectoria
Foi a protagonista do filme Techo y comida, polo que recibiu o premio Goya á mellor actriz, converténdose na actriz máis nova en conseguir dous premios Goya. Tamén recibiu a Medalla do Círculo de Escritores Cinematográficos á mellor actriz e a Biznaga de Prata do Festival de Cinema de Málaga.
Molcaxete
miniatura| Molcaxete e texolote O molcaxete, morteiro empregado tradicionalmente en México (do náhuatl mulcazitl ou molcaxitl, composto por molli (salsa) e caxitl (conca), "conca para salsas").
Partes e tipos
Está formado por unha pedra forxada en forma cóncava. É un morteiro empregado na preparación de alimentos que se remonta ás civilizacións mesoamericanas precolombinas, incluíndo os aztecas e maias. Tradicionalmente obtense dun só bloque de basalto vesicular e ten tres pés.
Na época prehispánica, os molcaxetes facíanse a miúdo de cerámica, especialmente entre os aztecas. O exterior do molcaxete está frecuentemente decorado con cabezas de animais talladas. O porco é o animal máis utilizado para este tipo de decoración. O texolote ou tejolote (do tetl, pedra e xolotl, boneca), tamén está feito do mesmo basalto.
Uso
Os molcaxetes aínda se utilizan hoxe en día para triturar e moer especias, para preparar diversas salsas e guacamole. Na cociña popular e tradicional séguese preferindo o seu uso ao das batidoras eléctricas polo particular sabor que a pedra dá aos alimentos.
De forma diferente é o metate, morteiro que se utiliza para moer o millo para ser utilizado na elaboración de tortillas e tamales e para a preparación de mole.
Blackburn Roc
O Blackburn Roc foi un caza embarcado británico usado pola Fleet Air Arm durante a Segunda guerra mundial e deseñado por Blackburn Aircraft Ltd. Recibiu o seu nome do paxaro mitolóxico dos contos das mil e unha noites, o Roc. Derivado do Blackburn Skua e desenvolvido en paralelo, o Roc tiña o seu armamento nunha torreta. O Roc chegou a ser visto como inferior aos avións existentes como o Skua e o tipo só operou brevemente en primeira liña de servizo.
Deseño e desenvolvemento
O 31 de decembro de 1935 o Ministerio do Aire británico publicou a especificación O.30/35 para un caza embarcado armado cunha torreta. Blackburn propuxo un derivado do bombardeiro en picado Blackburn Skua, do cal se pediran dous prototipos para a Fleet Air Arm a principios dese ano, mentres que Boulton Paul propuxo o P.85, unha versión redeseñada do caza con torreta baseado en terra P.82 (creado para a especificación F.9/35, e que posteriormente entraría en servizo como o "Defiant"), cun motor radial Bristol Hercules ou un en liña Rolls-Royce Merlin. Aínda que se agardaba que o "Sea Defiant" fose 137 km/h máis rápido, finalmente escolleuse o Roc.
Ao igual que o Skua, o B-25 Roc era un avión monoplano cantilever con dúas prazas e de construción totalmente metálica, equipado cun tren de aterraxe de cola retráctil, mentres que as súas ás podían pregarse para poder almacenarse a bordo de portaavións. Estaba impulsado por un motor radial Bristol Perseus cunha hélice de tres pás e usaba a mesma torreta Boulton Paul Type A que o Defiant, con catro metralladoras Browning de 7,7 mm. Conservou os freos de picado das ás do Skua, con soportes baixo as mesmas para dúas bombas de 110 kg e oito bombas de prácticas.
O 28 de abril de 1937 o Ministerio do Aire realizou un pedido por 136 Roc. Como Blackburn xa tiña moita carga de traballo polos pedidos do Skua e do torpedeiro Botha para a RAF, decidiuse subcontratar o deseño detallado e a produción a Boulton Paul en Wolverhampton, que atrasou as entregas do Defiant. miniatura|261x261px|Prototipo do Roc en maio de 1939 O primeiro voo dun Roc foi o 23 de decembro de 1938; o seu manexo era aceptable e mellor que o do Skua, pero o seu rendemento era pobre, cunha velocidade máxima de tan só 359 km/h. Algúns xa se decataran de que este rendemento era inaxeitado, co Quinto Lord do Mar (o xefe do sevizo aéreo da armada) Alexander Ramsay suxerindo en outubro de 1938 que o Roc fose abandonado. Porén, permitíuse que a fabricación continuase xa que a cancelación podería causar moitos problemas para Boulton Paul, e no seu lugar iniciáronse plans para adaptar o avión como remolcador de obxectivos.
Ademais do seu principal rol como caza embarcado, o Roc tamén debería ser capaz de operar como un hidroavión, desenvolvéndose un kit de conversión para poder instalar os frotadores dun Blackburn Shark, pero a primeira conversión deste tipo demostrou ser inestable e en decembro de 1939 o avión esnafrouse cando estaba sendo probado no Marine Aircraft Experimental Establishment de Helensburgh, ao onde fora levado ao principio da guerra. Aínda que a instalación dunha aleta ventral agrandada solucionou os problemas de estabilidade, o efecto dos frotadores no rendemento do avión era demasiado grande como para ser ignorado, baixando a súa velocidade máxima a tan só 311 km/h e abandonáronse os plans para formar un escuadrón de cazas equipados con hidroavións Roc. O hidroavión Roc probouse novamente en 1942 para determinar se podería ser útil como remolcador de brancos, substituíndo ao hidroavión Blackburn Shark nese rol, pero finalmente foi rexeitado, cumpríndose os requisitos con avións baseados e terra como o Miles Martinet.
Historial operacional
miniatura|251x251px|Prototipo do Roc con frotadores As entregas do Roc comezaron cos 800 e 803 Naval Air Squadrons equipados con Skua a finais de 1939, con tres ou catro Rocs suplementando aos Skuas. Cando o 803 Squadron moveuse á base de RAF Wick no norte de Escocia para proporcionar cobertura de cazas á base da Royal Naval en Scapa Flow, nas Illas Orcadas, os Rocs demostraron ser ineficaces, sendo descritos como un "obstáculo constante" polo oficial ao mando do escuadrón, que solicitou que fosen substituídos por máis Skuas.
Durante a campaña aliada en Noruega un pequeno continxente de Rocs viaxaron cos 800 e 801 Naval Air Squadrons a bordo do HMS Ark Royal (o 803 abandonara os seus Rocs para converterse nun escuadrón só de Skuas). En Noruega os Roc usáronse para realizar patrullas aéreas de combate sobre a frota e novamente tiveron moi pouco uso, demostrando ser pouco axeitados para interceptar avións alemáns.
Skuas e Rocs operaron sobre o canal da Mancha no verán de 1940 na operación Dynamo e na operación Aerial, as evacuacións das forzas aliadas de Dunkerque e doutros portos franceses. Probablemente a única vitoria confirmada do Roc ocorreu o 28 de maio de 1940, cando un Roc do 806 Naval Air Squadron, voado polo piloto A. G. Day, e dous Blackburn Skua interceptaron cinco Junkers Ju 88 que estaban atacando un convoi na costa de Oestende en Bélxica. Voando por debaixo dos Junkers mentres os Skuas atacaban dende arriba, o Roc de Day destruíu un dos Ju 88 antes de regresar á base de RAF Detling. Rocs e Skuas do 801 Naval Air Squadron metrallaron e bombardearon submarinos alemáns no porto de Boulogne-sur-Mer o 12 de xuño, danando a varios deles, e o 20 de xuño Skuas e Rocs foron usados para bombardear localizacións de artillería en Cap Gris Nez.
O Roc foi relegado a tarefas de rescate no mar e remolque de brancos en varios lugares; a No 2 Anti-Aircraft Co-operation Unit en Gosport recibiu 16 Rocs para substituír aos Blackburn Shark en xuño de 1940. O 26 de setembro de 1940 durante unha patrulla de rescate, o piloto D. H. Clarke e o seu artilleiro, o sarxento Hunt, enfrontáronse a un hidroavión Heinkel He 59, tamén nunha misión de rescate, que lles disparara primeiro. Os dous avións intercambiaron fogo ata que acadaron a costa de Francia, onde o Heinkel escapou danado. Algúns Rocs enviáronse ás Bermudas, onde os dous últimos exemplares foron retirados do servizo en xuño de 1943. Os últimos catro Roc estacionados no HMS Daedalus en Gosport sobreviviron ata finais de 1944, todos eles non estaban en condicións de voar, coas súas torretas sendo aínda usadas para a defensa antiaérea.
Especificacións
dereita|miniatura|250x250px|Roc Mk.I L3154
Xosé Antonio García Cotarelo
Xosé Antonio García Cotarelo, nado en Vilameá (A Pontenova) en 1941, é un avogado, funcionario e escritor galego.
Traxectoria
Estudou Dereito en Madrid, onde aprobou as oposicións ao Corpo Técnico de Administración Civil do Estado en 1967. Foi subdirector xeral nos ministerios da Gobernación, Interior, Obras Públicas e Urbanismo, Traballo, Sanidade e Seguridade Social e Xustiza. Estivo destinado en servizos especiais na Xunta de Galicia (1982-1990) e foi Secretario Xeral Técnico e de Relacións Institucionais da Consellería da Presidencia (1986) e Secretario Xeral da Vicepresidencia. Traballou despois na Inspección Xeral de Servizos do Ministerio de Traballo e Asuntos Sociais, onde se xubilou en 2007. Publicou poemas en Dorna e algúns artigos en El Correo Gallego sobre a obra de Cunqueiro e a literatura fantástica.
Manuel Gusmão
Biografía
Licenciouse en Filoloxía Románica pola Facultade de Letras da Universidade de Lisboa, téndose doutorado coa tese sobre a Poética de Francis Ponge (1987).
Foi profesor na Facultade de Letras da Universidade de Lisboa, desenvolvendo o seu traballo nas áreas da Literatura Portuguesa, Literatura Francesa e Teoría da Literatura ata 2006. É membro da Asociación Internacional de Literatura Comparada e fundador da Asociación Portuguesa de Literatura Comparada.
Pertenceu ás redaccións das revistas O Tempo e o Modo e Letras e Artes e foi colaborador permanente do Xornal Crítica, entre 1961 e 1971. Foi fundador das revistas Ariane (revue d’études littéraires françaises), que se publica desde 1982, e Dedalus, da Asociación Portuguesa de Literatura Comparada, desde 1991. Foi coordinador editorial da revista Vértice desde 1988.
É tradutor portugués de poemas de Francis Ponge. Ten recoñecida obra no dominio do ensaio, designadamente sobre Fernando Pessoa, Carlos de Oliveira, Nuno Bragança, Maria Velho da Costa, Luiza Neto Jorge e Gastão Cruz.
Foi deputado do Partido Comunista Portugués á Asemblea Constituínte.
Pristimantis jamescameroni
Pristimantis jamescameroni é unha especie de ra que pertence á familia Craugastoridae. É unha pequena ra de cor laranxa-marrón que só foi rexistrada en Aprada-tepui, unha montaña de mesa no estado Bolívar de Venezuela. Foi descuberta en xuño de 2012 e foi descrita formalmente en outubro de 2013 polo biólogo belga Philippe J. R. Kok no Real Instituto Belga de Ciencias Naturais e na Vrije Universiteit Brussel. A especie recibiu o nome do cineasta canadense James Cameron, en recoñecemento aos seus esforzos na concienciación ambiental, e ademais da súa promoción pública do veganismo como forma de conservación dos animais. Debido á súa presenza restrinxida, a especie podería clasificarse como "en perigo de extinción" segundo os criterios da Lista Vermella de Especies Ameazadas da UICN.
Plesiosauro
O plesiosauro foi un gran réptil mariño fósil, un xénero da orde Plesiosauria.
Historia
O primeiro exemplar descuberto por Mary Anning en 1820 non tiña o seu cranio. Atopouno na "Costa Xurásica" (Jurassic Coast) de Lyme Regis, Dorset, Inglaterra. En 1823 atopou outro, esta vez completo co seu cranio. O nome Plesiosaurus foi dado polo Rev. William Conybeare.
Paleontoloxía
miniatura|200x200px| Ilustración dun dos achados de Anning: Plesiosaurus macrocephalus|esquerda O plesiosauro era un depredador, que vivía principalmente de peixes e belemnites. Posibelmente nadaba por bancos de peixes e usaba o seu longo pescozo e os seus dentes afiados para rompelos.
O Plesiosaurus era un membro bastante típico da súa orde, e medía entre 3 e 5 metros (10 a 16 pés) de lonxitude total. O fociño era curto, pero as mandíbulas podían abrirse moi amplamente, e tiñan unha serie de dentes cónicos nas cavidades. O pescozo era bastante longo e a cola curta usábase para dirixir. Como todos os plesiosaurios, utilizaba as súas grandes remos para nadar.
Só se coñecen dúas especies, e o xénero existiu durante uns 25 millóns de anos desde o inicio do período xurásico.
Os científicos preguntáronse se os réptiles antigos como os pleisiosaurios eran de sangue quente ou de sangue frío. Científicos da Universidade de Plymouth estudaron moitos animais de diferentes tamaños, desde insectos até baleas que se mergullan e aguantan a respiración. Descubriron que os animais de maior tamaño poden aguantar a respiración máis tempo que os animais máis pequenos porque poden almacenar máis osíxeno. Tamén descubriron que esta diferenza era moito maior para os animais de sangue quente que para os de sangue frío. Dixeron que isto podería ser o motivo polo que as baleas se fixeron tan grandes. Pensan que, dado que os plesiosauros tamén eran grandes, como as baleas, tiñan máis probabilidades de ser de sangue quente que de sangue frío.
Os científicos tamén miraron as moléculas de fosfato dentro dos dentes dos plesiosauros e viron os isótopos de osíxeno que suxerían que foran de sangue quente.
Notas
<references group="" responsive="1">
El Fomento del País
El Fomento del País foi un periódico editado en Petín en 1884.
Historia e características
Semanario que apareceu en agosto de 1884, como defensor dos intereses xerais dos partidos de Valdeorras, Trives e Viana.