cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Insurrección nacional eslovaca
Comezo do levantamento
Un dos primeiros e máis graves reveses para os rebeldes foi a perda das dúas divisións —case 24 000 homes— acantonadas no leste do país durante os primeiros días do alzamento. O seu comandante, o xeneral August Malár, decidiu ignorar o chamamento de Golian do 29 de agosto e, no canto de rebelarse coas súas unidades, voou á capital ao día seguinte para aclarar a situación e facer un chamamento por radio ao Exército para que non actuara «prematuramente». Malár asegurou ademais que as unidades alemás que estaban entrando no país non atacarían ás eslovacas. Estas declaracións fixeron que os alemáns o detiveran e máis tarde o executaran. Mentres Malár se encontraba na capital, o seu lugartenente, o tenente coronel Viliam Talský, parte dos conxurados, convocou unha reunión dos mandos na que se decidiu recoller a inmediata axuda dos soviéticos e preparar ás unidades para un ataque á retagarda alemá que defendía Krosno o 2 de setembro. Non se aprobaron medidas para posibles ataques alemáns nin se contou coa imposibilidade de que o mariscal Koniev actuara de xeito inmediato en resposta á petición eslovaca. Pola súa banda, os comandantes das dúas divisións eslovacas acataron o chamamento radiofónico de Malár e paralizaron a actividade das súas unidades, o que desbaratou o plan inicial da reunión anterior. Ás 5:30 a.m. do 31 de agosto e sen informar ao resto do mando do Exército Oriental, Talský decidiu cruzar a fronte para recibir instrucións dos soviéticos, insatisfeito coa situación mais deixando ao mesmo tempo ao Exército Oriental sen mando efectivo. A mesma mañá, o Grupo Aéreo pertencente ao Exército Oriental —vinte e seis aparellos con oitenta e un homes— abandonou a zona e voou a Lvov, ignorando que se producira un alzamento na zona central do país.
A maior parte das dúas divisións, carentes xa de mando efectivo, quedou rodeada polos alemáns o 31 de agosto, que as desarmaron; uns 2 000 homes, con todo, decidiron enfrontarse aos alemáns, romperon o cerco e acadaron as posicións rebeldes no centro do país. A perda destas unidades supuxo ademais que os rebeldes perderan a artillaría e o armamento pesado, o que aumentou a súa dependencia da axuda exterior.
O 31 de agosto, o exército rebelde ao mando de Golian tomou o nome oficial de «1.o Exército Checoslovaco en Eslovaquia». Dividiuse en dúas áreas de defensa, unha occidental e outra oriental, sostidas fundamentalmente polas dúas divisións do Exército dispoñibles na zona rebelde. O 1 de setembro, o CNE proclamouse publicamente máxima autoridade da resistencia eslovaca —sen telo acordado co Goberno no exilio—, proclamou a resurrección do Estado checoslovaco e asumiu a autoridade gobernamental na rexión en nome do Goberno exiliado. O 5 de setembro, o mando checoslovaco en Londres ascendeu a Golian a coronel para reforzar a súa autoridade. O CNE, pola súa banda, ascendeuno a xeneral de brigada o mesmo día 5. Este mesmo día, ordenouse a mobilización na zona rebelde dos homes menores de 35 anos e a incautación de vehículos e cabalos para uso militar. A orde dérona separadamente tanto Golian como o CNE, síntoma das diferenzas entre as distintas autoridades que participaban na rebelión. A leva aumentou as forzas rebeldes nuns 25 000-29 000 homes. Aínda que Golian contaba con armamento suficiente para armar aos novos recrutas, este era en xeral anticuado, e non incluía armas antitanque.
Control da zona occidental e meridional
O 29 de agosto, dous kampfgruppe (o Von Ohlen e o Von Junck) entraran en territorio eslovaco dende Silesia e Austria, para facerse co control do val do Váh, mediante a toma de Žilina e Martin, e para controlar o principal ferrocarril que conectaba o oeste co leste de Eslovaquia. No suroeste, os alemáns crearon a toda presa unha nova unidade, o kampfgruppe Schill, que se fixo co control do suroeste do país. A Nitra, onde o oficial ao mando seguía fiel ao presidente eslovaco e evitou a rebelión da gornición, as forzas alemás chegaron o 1 de setembro. Malia non terse rebelado, os 2000 homes da gornición foron desarmados polos alemáns. O avance do kampfgruppe Schill, que continuou ao longo do val, detívose en Topolocany, onde chocou con unidades rebeldes.
Entre o 2 e o 5 de setembro, novas unidades traídas de Austria desarmaron ás gornicións do val do Váh, co que Berlín logrou recuperar o control do val e do ferrocarril que o percorría. No noroeste, os rebeldes abandonaron Žilina ao kampfgruppe von Ohlen, mais resistiron en Martin.
No nordés, formouse o kampfgruppe Schäfer en Nowy Targ (parte do Goberno Xeral polonés) para tomar Kežmarok, Poprad, enlazar coa División Panzer Tatra e asegurar o control da principal liña férrea que unía o oeste e o leste do país polo norte. A zona contaba con certa cantidade de membros da minoría alemá que colaboraron no avance do kampfgruppe Schäfer; en Poprad os partisanos desarmaron aos eslovaco-xermanos, mais en Kežmarok estes lograron bloquear á gornición eslovaca ata a chegada do kampfgruppe, que logrou a súa rendición o 31 de agosto. Ao día seguinte, a unidade entraba en Poprad, evacuada polos eslovacos. O 2 de setembro, o kampfgruppe Schäfer tomou contacto con unidades do grupo de Rintelen que avanzaran ao longo do ferrocarril cara ao norte. Parte do Grupo Rintelen puxo en fuga a algunhas unidades eslovacas camiño de Brezno, choque no que os eslovacos perderon precioso material que máis tarde botaron en falta para armar a parte dos insurrectos. O 3 de setembro, as forzas alemás tomaron Telgárt.
Desarme do Exército Oriental e control da zona oriental
Con Malár en Bratislava, os seus xefes de división tendo acatado a súa orde de paralizar un posible alzamento e Talský en territorio baixo control soviético, as dúas divisións do Exército Oriental encontrábanse desorientadas. Mentres, o 1.o Exército Panzer creara o kampfgruppe Mathias con elementos de diversas unidades e uns 1 200-1 300 homes co obxectivo de arrebatar aos eslovacos o control do porto de Dukla nun ataque dende o norte e desarmar á 1.ª División de Infantería eslovaca. Este movemento coordinaríase co outro do Koruck 531 que, dende Úzhgorod no sur, atacaría á 2.ª División de Infantería e ao Rexemento Blindado eslovacos. Ao mesmo tempo, outra unidade de 5 000 homes creada a toda presa en Košice preparábase para avanzar cara ao nordés e asaltar as posicións de retagarda do Exército Oriental eslovaco, mal defendidas. O obxectivo desta unidade era o cuartel do Exército Oriental en Prešov e diversas unidades menores acuarteladas nas proximidades. Arredor das 13:00 do 31 de agosto, e grazas ao uso dun tren blindado e diversos vehículos, o xeneral de división Josef Rintelen, ao mando das tropas reunidas en Košice (o Grupo Rintelen), entrou en Prešov e ocupou o cuartel xeral do Exército Oriental e con el as comunicacións da unidade, o que conduciu á descoordinación e parálise das súas formacións. Malár regresou á localidade a media tarde e foi arrestado polos alemáns. Estas accións permitiron ás unidades alemás desarmar sen encontrar resistencia ao groso das dúas divisións eslovacas. Os rebeldes perderon a maioría dos 46 000 homes que formaban o Exército Oriental e as súas unidades anexas, os mellores e mellor equipados de todas as forzas armadas eslovacas. Só algúns miles de homes se uniron individualmente aos partisanos e outros 2 000 lograron cruzar o cerco alemán e chegar ao territorio baixo control rebelde no centro do país.
Situación de Tiso e os alemáns
A mediados de setembro, os alemáns fixéranse co control das zonas occidental e oriental; no norte e oeste ocupaban os vales do Váh e do Hornád e no sur, o estratéxico ferrocarril Bohumín-Košice. Os alemáns lograran desarmar ás dúas divisións eslovacas nos Cárpatos nos primeiros días do levantamento. O resto das forzas eslovacas eran de calidade inferior. A descoordinación eslovaca e a pasividade dalgúns dos seus altos oficiais conduciran á captura ou dispersión de preto de 44 000 homes no leste e outros 12 000 no oeste sen apenas dano para os alemáns; as forzas de Golian quedaron reducidas a uns 16 800 soldados de calidade menor aos capturados e uns 2 000 partisanos mal armados, cercados na parte central do país. A zona alzada encontrábase separada das forzas soviéticas por un amplo territorio controlado firmemente polas unidades alemás; o alzamento quedara restrinxido ao centro do país.
Tiso, que consideraba o alzamento como un intento de golpe de Estado comunista, solicitara axuda a Alemaña. O contraataque alemán, ben planeado, fora rápido e efectivo. Diversas unidades penetraran en territorio eslovaco dende Austria, Moravia, Silesia e Polonia. Ao mesmo tempo, o presidente eslovaco mostrara grande iniciativa para tratar de manter a lealdade dalgunhas gornicións do val do Váh, ao contrario que Čatloš, quen, aínda que presuntamente decidido a levar a cabo unha insurrección, mostrouse pasivo unha vez que esta estalou. Tardiamente, tralo arresto de Malár polos alemáns e sen tropas, voou a territorio insurrecto o 2 de setembro, onde o detiveron antes de ser enviado a territorio baixo control soviético o 14 de setembro. Coa detención do xeneral Jurech polos alemáns o 5 de setembro, o Exército eslovaco quedou privado de calquera xeneral capaz de dirixir as operacións militares precisas para soster o alzamento.
No leste, o Grupo de Exércitos do Norte de Ucraína retirou á maioría dos efectivos destinados a esmagar a rebelión unha vez sufocada esta na zona adxacente á fronte e reforzou as súas posicións ante a previsión dun ataque soviético para socorrer aos rebeldes eslovacos. A única unidade que permaneceu na zona para enfrontarse a estes foi o kampfgruppe 68, parte do Grupo Rintelen, reforzada por voluntarios da minoría alemá local recrutados polas SS, que recibiu ordes de manterse á defensiva protexendo Poprad e Telgárt.
Situación dos insurrectos
O tamaño do 1.o Exército Checoslovaco medrou rapidamente dos preto de 16 000 soldados do Exército de Reserva que se uniron á rebelión ata os preto de 47 000 a finais de setembro (de dezaoito a corenta e tres batallóns). A maioría dos novos recrutas recibiran escaso adestramento, o que se reflectiu nos combates. A cantidade e calidade dos oficiais eran do mesmo xeito escasas, e frecuentemente oficiais de insuficiente gradación tiñan que dirixir unidades que carecían de mandos da gradación habitual no exército regular. A artillaría era relativamente abundante mais, en xeral, estaba obsoleta. O material antitanque era especialmente escaso —xunto coas radios de campaña— e os eslovacos tiveron que confiar na dificultade do terreo para frear as unidades blindadas alemás. Os rebeldes contaban ademais con arredor de sesenta avións de diversos tipos que fuxiran das zonas ocupadas polos alemáns no norte e o oeste do país. A maioría dos aparellos (e os cinco que devolveron os soviéticos dos que fuxiran os primeiros días do alzamento), tiveron que enfrontarse á Luftwaffe en inferioridade durante as tres primeiras semanas da rebelión. Ao comezo, os alemáns tiveron que empregar unidades en adestramento para enfrontarse aos rebeldes e carecían de cazas, o que permitiu aos eslovacos derribar algúns aparellos inimigos, a pesar de non poder evitar as incursións aéreas alemás pola escaseza de armamento antiaéreo. Pola súa banda, os partisanos eslovacos eran xa 6 770 o 7 de setembro, con veteranos da fronte oriental na dirección das unidades, aínda que en xeral os novos guerrilleiros eran moi novos e carecían de experiencia e disciplina, o que limitou a súa efectividade nos combates. O CNE obrigou a Golian a entregar armamento do exército regular ás unidades partisanas.
A mediados de setembro, os rebeldes —uns 60 000 homes recoñecidos polos Aliados como forzas combatentes, delas uns 48 000 soldados regulares e 12 000 partisanos— controlaban grandes zonas da Eslovaquia central e oriental, incluíndo dous aeroportos. A Forza Aérea Soviética comezou a enviar abastecemento por aire e a evacuar aos feridos aos territorios baixo o seu control. As forzas de Golian, ascendido a xeneral de brigada, recibiron o nome de 1.o Exército Checoslovaco, e integráronse formalmente no Exército checoslovaco. Golian permaneceu ao mando ata a chegada, o 7 de outubro, do xeneral Rudolf Viest dende Londres, momento no que se converteu en lugartenente deste. Viest non fora capaz de arrebatar o mando do 1º Corpo de Exército checoslovaco aos soviéticos e chegou a relevar a Golian cando xa a supervivencia do levantamento se consideraba difícil. O obxectivo de Viest era tomar o control de todas as unidades, regulares e guerrilleiras, e sometelas a un mando dependente do Goberno no exilio.
Durante a segunda semana do mes, a fronte encontrábase relativamente estabilizada e as operacións alemás, tan efectivas os primeiros días do alzamento, non lograban realizar xa rápidos avances fronte á reforzada resistencia eslovaca. Aínda que lograran eliminar as mellores unidades rebeldes e reducir algo a extensión da insurrección, non foran capaces de esmagala por completo en poucos días, como confiaban ter feito dada a escasa resistencia eslovaca dos primeiros días do alzamento. Na seguinte fase da loita, os combates centráronse en controlar os vales cara á montañosa zona central do país.
Falta de apoio Aliado
O 31 de agosto, Jan Masaryk, ministro de Exteriores checoslovaco, solicitou persoalmente axuda aos Aliados en Londres. Desexaba que os Aliados bombardearan certos obxectivos en Alemaña e Eslovaquia e que se recoñecera as forzas rebeldes como forzas regulares combatentes para que se lles aplicara a Convención de Xenebra. O 7 de setembro, os estadounidenses aceptaron a segunda solicitude, acción que secundaron os británicos pouco despois. No aspecto militar, británicos e estadounidenses amosáronse, con todo, reticentes a contribuír con forzas. Realizaron algúns voos, tanto de bombardeo como para evacuar a pilotos derribados ou achegar algunhas armas e medicinas que lograran alcanzar as posicións dos rebeldes eslovacos mais, o 22 de setembro, o mando estadounidense decidiu non empregar as súas forzas no apoio da insurrección e deixar o auxilio a esta aos soviéticos. Rexeitaron ademais participar na petición británica a Moscova de axudar aos rebeldes.
O Goberno soviético non respondeu á solicitude británica, mais si brindou un apoio limitado aos insurxentes. As súas forzas achábanse a uns 105 km do territorio rebelde cando estalou o levantamento. O 22 de setembro, Moscova emitiu un comunicado recoñecendo tamén o carácter de forzas combatentes dos rebeldes. Os soviéticos comezaron a enviar material militar especialmente necesario aos eslovacos (principalmente metralladoras e material antitanque) xa o 5 de setembro (tres días despois da petición formal checoslovaca), mais entregárono principalmente ás unidades partisanas, non ás regulares. Aceleraron ademais o transporte de unidades partisanas a Eslovaquia. Do mesmo xeito, os soviéticos enviaron o 1.o Escuadrón Aéreo checoslovaco —con vinte e un cazas— á zona, aínda que se negaron a devolver os trinta e oito aparellos que fuxiran a territorio soviético ao comezar a rebelión. Só cinco deles regresaron como parte dun escuadrón combinado. Parte do persoal evacuado cos avións eslovacos, con todo, recibiu formación acelerada en novos aparellos soviéticos. Os aparellos enviados polos soviéticos realizaron varios centos de operacións e reverteron a situación anterior nos ceos eslovacos: dende o 21 de setembro, os insurrectos gozaron de superioridade aérea fronte aos alemáns. Tamén enviaron a 2.ª Brigada Paracaidista checoslovaca, unha unidade de 2 800 soldados ben adestrados e abastecidos que, con todo, foi chegando ao territorio rebelde moi lentamente a partir do 15 de setembro —dúas semanas despois da petición formal checoslovaca de axuda, transportouse en seis semanas— e non puido combater como un grupo compacto. Do mesmo xeito, entregaron certa cantidade de armamento lixeiro e 150 canóns antitanque que, desgraciadamente para os insurrectos, amosouse ineficaz contra as unidades blindadas alemás de tamaño medio e grande.
Diferenzas na rebelión
miniatura|Forzas eslovacas amotinadas toman parte no alzamento. Axiña xurdiron as diferenzas entre demócratas —que gozaban de maior apoio popular— e comunistas no CNE. Mentres os primeiros trataban de concentrarse no combate contra os alemáns, os segundos desexaban avanzar no seu obxectivo de facerse co poder, mediante o logro dunha maioría tanto nos organismos administrativos como no apoio popular. Os comunistas propuxeron sen éxito reformar o Exército tomando como modelo o soviético e implantar un sistema de comisarios políticos; os demócratas e os mandos do Exército rexeitárono.
Cun cerco cada vez máis estreito, as accións dos partisanos cobraron importancia; o seu control achábase en disputa: o mando militar eslovaco agardaba que as unidades partisanas se lle sometesen e fustrigasen a retagarda inimiga mais, en realidade, a maioría seguía actuando ás ordes do mando soviético en Kíiv. Incapaces de controlar o Exército regular, os comunistas trataron de converter as unidades partisanas nunha forza armada rival baixo o seu control. Para resolver as diferenzas e lograr unha mellor coordinación entre as unidades regulares e as partisanas, o CNE creou o 12 de setembro un Consello Militar que, con todo, se mostrou incapaz de lograr estes obxectivos, en especial pola dobrez dos representantes comunistas. O 16 de setembro, o comandante das unidades partisanas obtivo o mesmo rango que Golian e as súas forzas deixaron de depender do Exército regular. Se ben o primeiro comandante foi un comunista eslovaco, máis tarde a este sucedeuno no cargo un coronel soviético o 28 de setembro.
Batalla nos Cárpatos
miniatura|O mariscal soviético [[Iván Kónev, que dirixiu as infrutuosas operacións de socorro ao levantamento eslovaco. A pesar das numerosas baixas sufridas ao tentar cruzar os Cárpatos, as súas forzas non lograron alcanzar as posicións eslovacas. Logo de que se esmagara a rebelión, recibiu críticas pola súa preferencia por armar ás unidades partisanas fronte ás regulares e por outras actuacións, consideradas por algúns autores unha sabotaxe ao levantamento.]] O 1 de setembro, nas súas conversas co mariscal Koniev, Talský seguía afirmando que un ataque soviético á fronte carpática podería contar co apoio do Exército Oriental eslovaco, para entón xa desarmado polos alemáns. Baseándose na información do coronel eslovaco, Koniev solicitou permiso a Stalin para lanzar o ataque logo dunha semana de preparativos, e obtivo o permiso do alto mando soviético (4 de setembro). A operación, que debía servir de apoio ás actividades partisanas e ao levantamento das unidades regulares eslovacas, tería como eixe ofensivo a liña Krosno-Dukla-Tilyava. Ao ataque, que incluiría unidades da 1.ª Fronte Ucraína e da 4.ª Fronte Ucraína, asignaríase ademais o 1º Corpo do Exército checoslovaco, como tería solicitado Koniev. O plan confiaba en todo momento na cooperación das unidades regulares eslovacas, que debían facilitar o avance soviético mediante a toma de varios portos de montaña.
A pesar de que autores críticos coa actuación soviética durante a insurrección acusaron máis tarde ao Goberno de Moscova de pasividade para permitir aos alemáns acabar co levantamento —acusación tamén realizada acerca do contemporáneo Alzamento de Varsovia—, as forzas soviéticas realizaron verdadeiros esforzos en condicións adversas (falta de apoio militar eslovaco, terreo desfavorable e improvisación no ataque) para romper a fronte, que lles causaron decenas de miles de perdas (arredor de dez veces o número de baixas eslovacas durante o levantamento). Pola súa banda, o 1º Corpo do Exército checoslovaco que participou xunto as unidades soviéticas na ofensiva, perdeu 5 699 homes dos 14 900 que o formaban, unha proporción de baixas notablemente maior que as do Exército eslovaco insurrecto.
Contraofensiva alemá e resistencia eslovaca
miniatura|dereita|Tanque lixeiro [[Panzer 38(t)|LT vz. 38, un dos modelos dos que dispoñían os insurrectos eslovacos para enfrontarse ás forzas alemás.]] A operación quedou baixo a supervisión persoal de Heinrich Himmler, que contou cuns 40 000 homes, entre eles unidades veteranas das SS, para esmagar o levantamento. Os alemáns crearon o novo «Mando Alemán en Eslovaquia» o 31 de agosto, que presidiu o SS-Obergruppenführer Berger do próximo centro de adestramento de Waffen-SS en Bohemia e Moravia por insistencia de Himmler. Berger, bo organizador, carecía, con todo, de experiencia en operacións de campaña, e subestimou a resistencia dos insurrectos.
Os primeiros días ao mando da operación contaba cuns 12 000 homes, divididos en cinco unidades: o kampfgruppe Wildner (900 soldados), o kampfgruppe Schill (2 400), o kampfgruppe Volkmann (1 000), o kampfgruppe Schäfer (2 400) e a División Panzer Tatra (5 000).
No oeste, unha unidade SS cruzou a fronteira dende Moravia e tomou Trenčín. Mentres, a fronteira sur eslovaca seguía en calma pola decisión húngara de non intervir na loita. Unhas das primeiras operacións foron as que permitiron aos alemáns retomar o control de dúas importantes vías férreas: Žilina-Bratislava e Žilina-Košice. Lograron capturar a primeira logo de seis semanas e a segunda tras cinco de duros combates. Só a captura de Žilina, importante nó ferroviario, levou dúas semanas. A toma do control da primeira liña levouse a cabo mediante un movemento de pinza dende o norte e dende o sur; no último momento, o groso das unidades checoslovacas retirouse cara ás faldras dos Tatra para evitar o cerco alemán e só se deixou atrás a algunhas unidades de partisanos.
No suroeste, as forzas rebeldes defendían o amplo val do Nitra con forzas exiguas e mal armadas. O 9 de setembro, e tras certas operacións preliminares, o kampfgruppe Schill asaltou as principais liñas eslovacas e tomou Simonovany Oslany ao día seguinte, con poucas baixas. A chegada do kampfgruppe Wildner ao próximo val do Hron impediu aos eslovacos enviar reforzos ao val do Nitra para tratar de desbaratar o avance alemán nese sector. O kampfgruppe Wildner, formado por restos de unidades destruídas na fronte oriental, limitouse a bloquear o val do Hron durante tres semanas e non asaltou as posicións inimigas.
A defensa eslovaca abandonou a organización en dúas áreas defensivas e distribuíuse en seis grupos tácticos, que permitían maior flexibilidade no uso das forzas dispoñibles.
A ofensiva soviética nas montañas levou aos alemáns a tratar de retomar as vías férreas que conducían á fronte. O kampfgruppe Volkmann logrou atravesar as defensas partisanas no norte e alcanzar Dolný Kubin. O kampfgruppe Schäfer lanzou outro ataque sorpresa cara ao oeste e, logo de forzar a retirada do 6.º Grupo Táctico eslovaco que o defendía, tomou Kraľovany o 14 de setembro, aínda que o 5.º Grupo Táctico eslovaco detivo o seu avance en Šútovo. No suroeste, o kampfgruppe Schill logrou facer retroceder o 4.º Grupo Táctico eslovaco e tomar Nováky o 13 de setembro e Prievidza o día seguinte.
O 20 de setembro, os alemáns lanzaron unha nova ofensiva no sector occidental contra as posicións defendidas polo 5.º Grupo Táctico eslovaco. Con superioridade numérica a pesar da vantaxe que o terreo outorgaba aos defensores, os alemáns lograron debilitar o sector e ameazar Martin. O 5.º Grupo Táctico carecía de reservas para lanzar un contraataque e as súas unidades blindadas eran cada vez máis escasas. A noite do 21 de setembro, o avance da División Panzer Tatra dende o norte, e do kampfgruppe Schill dende o sur ameazaba con deixar rodeado o 5.º Grupo Táctico, e Golian decidiu retiralo e abandonar a defensa de Martin. Como a decisión foi tardía, só os elementos motorizados lograron escapar da pinza alemá; o groso do Grupo tivo que abandonar o armamento pesado e tratar de zafarse do cerco polas montañas, cuberta a súa retirada por unha brigada partisana que sufriu grandes perdas. O 1.o Grupo Táctico substituíu ao 5.º Grupo Táctico, que se disolveu pouco despois, na defensa do sector; bloqueou o avance do kampfgruppe Schill, mais non puido impedir que a División Panzer Tatra se unira ao kampfgruppe Schäfer e tomara finalmente o control da principal liña férrea entre o leste e o oeste do país, a pesar de que os eslovacos aínda puideran bombardeala dende as montañas. As perdas desta ofensiva levaron ao CNE a chamar a filas a un novo grupo de reservistas e a tomar o control das operacións militares.
No leste, a ofensiva soviética obrigou os alemáns a debilitar o cerco ao territorio rebelde. Aínda que os alemáns lograron convencer o mando eslovaco de que se enfrontaba a grandes forzas neste sector, cando este finalmente coñeceu a retirada da maioría das forzas alemáns lanzou unha ofensiva o 20 de setembro que levou o 2.º Grupo Táctico eslovaco a 10 quilómetros de Poprad logo dun avance de máis de 38 km; a fronte volveuse estabilizar o 24. Esta ofensiva, a pesar de arrebatar terreo aos alemáns, non conseguiu aliviar a presión alemá sobre o 5.º Grupo Táctico, un dos seus principais obxectivos.
No sur, o kampfgruppe Schill conseguiu rexeitar o 4.º Grupo Táctico eslovaco grazas en parte á colaboración da minoría alemá local. Un contraataque eslovaco a cargo de unidades partisanas e regulares non conseguiu recuperar as posicións perdidas, mais si deter o avance das unidades alemás nas proximidades de Žiar nad Hronom o 26 de setembro. Outro batallón do kampfgruppe logrou infiltrarse na retagarda do 3.o Grupo Táctico e forzalo a retirarse das defensas en Nová Bana, no val do Hron. O 30 de setembro, os eslovacos lograron desbaratar temporalmente o kampfgruppe Schill e rexeitar o seu ataque a Banská Štiavnica, mais pouco despois o CNE decidiu abandonar a localidade ante a falta de reservas para defendela.
A pesar de que a comezos de outubro os eslovacos seguían contando coa vantaxe numérica e territorial, os alemáns seguían estreitando o cerco ao territorio que controlaban pola falta de defensas axeitadas e de recoñecemento dos insurrectos.
Mentres que os eslovacos lograban bloquear calquera avance do kampfgruppe Schäfer, o 2 de outubro o kampfgruppe Schill logrou tomar finalmente Žiar nad Hronom, grazas en parte ao importante apoio da aviación. Os seguintes intentos de tomar Zvolen, con todo, fracasaron pola chegada de reforzos eslovacos. A perda de Žiar cortou as comunicacións férreas e por estrada do 4.º Grupo Táctico eslovaco, que tivo que abastecerse a partir de entón a través da montaña. O 4 de outubro, a División Tatra retomou os ataques contra o 4.º Grupo Táctico eslovaco e rexeitou o seu contraataque. No seu avance, capturou diverso material de artillaría do Grupo e o seu cuartel xeral en Kremnica, obrigándoo a retirarse ao leste.
Ante o consello dos oficiais soviéticos, o mando de Koniev decidiu enviar o groso da 2.ª Brigada paracaidista checoslovaca a tratar de expulsar o kampfgruppe Schill do val do Hron en canto as condicións atmosféricas o permitiron, entre o 6 e o 17 de outubro; nos voos de regreso evacuouse a 784 feridos eslovacos. Aínda que se decidiu tamén reforzar a forza aérea co envío de novos cazas e bombardeiros, o mal tempo e o empeoramento da situación militar en terra impedírono.
A chegada dos paracaidistas serviu para estabilizar temporalmente a grave situación nos arredores de Zvolen. Ante a seriedade da situación, non se esperou á chegada de toda a brigada, senón que se enviaron as unidades dispoñibles a rexeitar o kampfgruppe Schill. Mentres que un dos seus batallóns tivo que retroceder ante o embate eslovaco, o outro logrou ameazar o flanco das forzas eslovacas e inflixir importantes perdas a estas durante un contraataque mal executado. Estas operacións conduciron de novo a unha parálise da fronte, xa que ambos os bandos esgotaran as súas forzas. A situación, con todo, era favorable aos alemáns: os eslovacos esgotaran as súas unidades de reserva e a necesidade de soster o lado occidental do perímetro asediado impediu ao 2.º Grupo Táctico eslovaco lanzar unha nova ofensiva cara á fronte oriental.
O 22 de setembro, o mando alemán relevou a Berger e entregou a dirección das operacións ao xeneral Höffle, insatisfeito pola lentitude da supresión do alzamento e o temor de que se estendese ao veciño Protectorado de Bohemia e Moravia. Os alemáns enviaron un gran número de tropas ao país para esmagar o alzamento, ademais de mobilizar a minoría alemá. Para retomar o control do país, considerado importante na fronte contra os soviéticos, destináronse sete divisións, tres delas divisións SS blindadas: a 2.ª División SS Das Reich, a 7.ª División de Montaña SS Prinz Eugen e a División Großdeutschland. A situación dos rebeldes empeorou con rapidez.
Últimas operacións
O 5 de outubro, Höffle reuniuse con Himmler en Viena e conseguiu que se lle outorgaran importantes reforzos de unidades SS. O avance soviético-checoslovaco nos Cárpatos e os plans húngaros de rendición facían necesaria a rápida eliminación da rebelión eslovaca. Dende o sur avanzaría a 18.ª División de Granadeiros SS Horst Wessel, dende o noroeste, a SS-Sturmbrigade Dirlewanger e a 14.ª División de Granadeiros SS faríao desde Žilina. As unidades, numerosas, non eran de gran calidade. A 18.ª División sufrira grandes perdas na fronte oriental e estaba a reformarse cando foi enviada á fronte eslovaca e non contaba con todos os seus efectivos nin co armamento regulamentario. A 14.ª División, tamén duramente castigada polos soviéticos, estaba formada por ucraínos con escaso desexo de enfrontarse aos eslovacos. A Brigada Dirlewanger, formada por criminais, acababa de chegar do brutal esmagamento do Alzamento de Varsovia e non mostraba grande entusiasmo por participar na nova campaña contra os eslovacos. En xeral, as unidades con mellor moral eran as veteranas no esmagamento da rebelión eslovaca. Os alemáns contaban ademais con outras unidades menores na zona; en total, as súas forzas alcanzaban arredor de 48 000 homes. A calidade da maioría, con todo, era baixa. A estas forzas uníronse algunhas unidades leais a Tiso, non como unidades de combate, senón para misións de seguridade na retagarda.
O 9 de outubro, os eslovacos chamaron a filas a unha última quinta, mais isto apenas aportou 2 000 homes e non se contaba xa con armamento que entregarlles nin tempo para adestralos. A mediados de mes, arredor da metade dos 36 000 rebeldes que quedaban carecían de armas de fogo e por primeira vez dende o inicio da campaña os alemáns contaban con superioridade numérica. Os eslovacos perderan para entón o 72 % dos seus tanques e o 80 % da súa artillaría antitanque. Os partisanos contaban cuns 8 090 homes, mais só uns 3 000 se encontraban no territorio baixo control dos insurrectos. Para entón a moral xeral das tropas era baixa. A pesar de que tanto soviéticos como estadounidenses seguiron enviando material ata a terceira semana de outubro, as misións militares estadounidense e británica observaron que se empregaba cada vez menos, síntoma do debilitamento da rebelión.
A operación Panzerfaust, que puxo fin á rexencia do almirante Miklós Horthy en Hungría e implantou un novo Goberno da Cruz Frechada en Budapest, facilitou tamén as operacións alemás en Eslovaquia, xa que permitiu atacar as posicións rebeldes dende o sur. As esperanzas de que a revolta en Hungría reforzara á insurrección resultaron efémeras ante a rápida actuación dos alemáns. Os acontecementos en Hungría puxeron fin á tranquilidade do sector meridional da zona rebelde. Os alemáns desencadearon unha contraofensiva o 18 de outubro. Importantes columnas blindadas e motorizadas, con apoio aéreo, comezaron un ataque dende o suroeste cara a Banská Bystrica, que se encontraba a uns 30 km da fronte. Os eslovacos detiveron o avance en Biely Potok, mais non lograron facer o mesmo co kampfgruppe Schill, que avanzou dende Banská Štiavnica pola montaña, derrotou ás febles unidades partisanas que defendían o sector e tomou Krupina o 18. O 3.o Grupo Táctico empregou as súas últimas reservas en deter o kampfgruppe Schill ao día seguinte, mais os seus contraataques fracasaron o 21 e 22 de outubro. No leste, as unidades alemás fixeron retroceder ao 2.º Grupo Táctico. A derrota principal para os eslovacos inflixiuna a 18.ª División, que logrou romper a fronte, defendida por febles forzas, repeler os contraataques eslovacos e tomar Cervená Skala, embolsando ás unidades que defendían Telgárt. Esta tivo que evacuarse e as forzas que a defendían tiveron que tratar de fuxir pola montaña e abandonar o armamento pesado. A perda da localidade, lugar da principal vitoria militar rebelde, supuxo un duro golpe ao ánimo dos insurxentes. Outras unidades da 18.ª División tomaron outras localidades, novamente tras encontrar só febles defensas no sector sur da fronte. Un dos principais problemas dos eslovacos era a falta de reservas; isto facía que, aínda que lograran soster algunhas partes da fronte, non contaran con forzas para defender outras. Viest tratou de recortar a fronte para obter tropas de reserva, mais o avance alemán nos días seguintes impediulle realizar unha reorganización ordenada das súas forzas O 24, unidades da 18.ª División encontrábanse a 18 km de Banská Bystrica, tras desbaratar as posicións defensivas do 2.º Grupo Táctico. O 3.o Grupo Táctico tamén se encontraba en disolución e en retirada, castigado polos continuos ataques alemáns. As unidades eslovacas non conseguían xa deter o avance alemán, só atrasalo. O último intento de empregar as unidades partisanas para castigar a retagarda alemá fracasou e os avións eslovacos tiveron que fuxir a territorio soviético o 25 de outubro. O 26 de setembro, o kampfgruppe Schill tomou Zvolen e esixiu a rendición eslovaca, que non obtivo. A loita foi encarnizada mais, tras tres semanas de combates, os alemáns conseguiran romper as liñas eslovacas.
Os insurxentes tiveron que evacuar Banská Bystrica o 27 de outubro, capturada a mesma mañá polas forzas alemás. Os rebeldes, entre os que se contaban axentes da OSS e as SOE, comezaron unha guerra de guerrillas nas montañas contra as forzas alemás. O 28 de outubro, Viest enviou unha mensaxe a Londres na que afirmaba a súa resolución de continuar a resistencia, mais non xa con unidades regulares, senón con bandas guerrilleiras. A finais de mes, os alemáns recuperaran o control de todas as principais vías de comunicación eslovacas, mais os soviéticos lograran finalmente cruzar os Cárpatos, tomar Rutenia e alcanzar as fronteiras eslovacas.
Consecuencias
miniatura|Monumento ao Alzamento en [[Banská Bystrica, centro da rebelión de 1944.]] Os partisanos, xunto cos restos das forzas regulares, continuaron a súa loita nas montañas. As accións de acoso aos alemáns continuaron ata a chegada das forzas soviéticas. Para Alemaña, o levantamento, aínda que fracasado, produciu desagradables consecuencias: o país deixou de ser unha ruta segura para os movementos das súas tropas e un bastión na súa retagarda; perdeu ademais o apoio das forzas militares eslovacas nun momento de grande escaseza de homes nas distintas frontes. As principais unidades empregadas en sufocar a rebelión foran de retagarda ou encontráranse en reconstrución, o que fixo que o levantamento apenas debilitase a fronte. Unha vez esmagada, os alemáns tiveron que empregar algunhas das súas propias unidades en ocupar o territorio e enfrontarse aos guerrilleiros, xa que non podían contar xa co Exército eslovaco.
Os alemáns lograran esmagar a rebelión grazas á mellor dirección das súas tropas —frecuentemente de mala calidade e menores en número que as do inimigo—, ao mellor armamento pesado e comunicacións e ao éxito das primeiras operacións, que illaron os rebeldes das forzas soviéticas.
O precipitado do alzamento e a falta de coordinación co mando soviético fixo que as forzas da URSS non se encontrasen preparadas para brindar unha axuda inmediata. A ofensiva en axuda dos rebeldes, que resultou un fracaso, custoulles aos soviéticos numerosas baixas, máis que as sufridas polos propios rebeldes durante os meses de alzamento e non logrou mellorar a situación destes.
A minoría alemá, que contara cunha situación privilexiada dende a independencia do país grazas ao apoio do Reich, sufriu grandes atrocidades durante o alzamento. A evacuación da minoría alemá, planeada xa antes do levantamento ante o continuo avance soviético, acelerouse a causa daquel. A poboación rural eslovaca e, en especial, a comunidade xudía, foi vítima da represión dos einsatzgruppen enviados á zona logo da fin dos combates. Os alemáns retomaron as deportacións de persoas xudías e entre 12 000 e 13 000 foron enviadas aos campos de concentración, que Tiso non evitou a pesar das protestas do Vaticano. A pesar das advertencias Aliadas ás autoridades alemás sobre a condición de combatentes dos insurxentes, estas desencadearon unha campaña de represalias brutais tanto contra os rebeldes capturados como contra a poboación civil. Estas operacións de represalia causaron milleiros de mortos e produciron a deportación a campos de concentración dunhas 30 000 persoas. Entre o comezo do alzamento e a chegada das forzas soviéticas, calcúlase que perderon a vida uns 7 500 soldados, 2 500 partisanos e 3 723 civís, estes últimos asasinados e enterrados en fosas comúns. No mesmo período, 60 localidades foron completamente incendiadas e outras 142 sufriron unha destrución parcial.
O 3 de novembro, os alemáns capturaron a Golian e Viest en Pohronský Bukovec e executáronos. Os superviventes dos grupos de SOE e OSS enviados á rexión uníronse e enviaron unha mensaxe na que solicitaban sen éxito socorro inmediato; grazas á axuda dos eslovacos, conseguiron esconderse nunha aldea recóndita. Os alemáns acabaron por capturalos o 25 de decembro; algúns foron axustizados inmediatamente, mentres que outros foron enviados ao campo de concentración de Mauthausen, onde foron torturados e executados. Höffle, responsable da última fase do esmagamento da rebelión, foi extraditado a Checoslovaquia en 1948, condenado por crimes de guerra, e aforcado en Bratislava. Tamén o foi Tiso, o 19 de abril de 1947, acusado entre outros cargos de complicidade nas deportacións de persoas hebreas eslovacas.
A vitoria alemá só esmagou a eventual caída do réxime pronazi. O Goberno proalemán permaneceu no poder (xa puramente nominal) ata a liberación en 1945, que comezou cunha nova ofensiva do Exército soviético en xaneiro. En decembro de 1944, as tropas de Romanía e a Unión Soviética expulsaron as unidades alemás de Eslovaquia meridional durante a Batalla de Budapest. O 19 de xaneiro de 1945, o Exército Vermello tomou Bardejov, Svidník, Prešov e Košice no leste de Eslovaquia. Entre o 3 e o 5 de marzo apoderárase do noroeste de Eslovaquia. O 25 de marzo entraron en Banská Bystrica e o 4 de abril, en Bratislava.
O levantamento permitiu aos eslovacos contarse entre os vencedores da guerra mundial e borrar a anterior alianza con Hitler. Durante o período de goberno comunista, estes trataron de arrogarse o mérito do alzamento e atribuíron o seu fracaso aos «elementos burgueses» e os seus aliados occidentais. Celebrouse o levantamento en películas, placas conmemorativas ou construcións. Pola súa banda, os emigrados anticomunistas acusaron erroneamente os soviéticos de facer fracasar a rebelión.
So Divided
So Divided é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo ...And You Will Know Us by the Trail of Dead, publicado o 13 de novembro de 2006 no Reino Unido e o 14 nos Estados Unidos a través do selo Interscope Records. O disco continuou expandindo o son da banda, na liña do seu predecesor Worlds Apart.
O sinxelo principal do álbum foi o tema "Wasted State of Mind", aínda que non se rodou ningún vídeo musical para a canción. Porén, si se realizou un vídeo para a canción "Naked Sun".
Ondřej Balvín
Ondřej Balvín, nado o 20 de setembro de 1992 en Ústí nad Labem, é un xogador profesional de baloncesto checo que xoga para o Gunma Crane Thunders da B.League. Cunha estatura de 2,17 metros xoga na posición de pivote.
Traxectoria
Balvín comezou a súa etapa profesional no USK Praha, onde xogou de 2009 a 2010. En 2010 asinou co CB Sevilla da Liga ACB, onde xogou durante seis tempadas. En 2014, presentouse ó Draft da NBA, pero non foi seleccionado.
En xullo de 2016, Balvín uniuse ós Denver Nuggets para a Liga de Verán da NBA de 2016. O 25 de xullo de 2016, asinou un contrato de dous anos co Bayern München da Basketball Bundesliga. O 31 de xaneiro de 2017, foi cedido ata o final de tempada 2016-17 ó CB Estudiantes da Liga ACB.
O 1 de xullo de 2017, Balvín asinou un contrato por unha tempada co CB Gran Canaria da Liga ACB. O 23 de xullo de 2019, Balvín asinou un contrato dun ano co Bilbao Basket. O 3 de xuño de 2020, anunciouse a renovación do contrato de Balvín co Bilbao Basket unha tempada máis.
Helánico de Mitilene
Helánico, nado en Mitilene no século -V, foi un historiador grego.
Traxectoria
Helánico é o autor de numerosas obras historiográficas das que fican abondosos fragmentos. Escribiu mitolografías (Atlantis, Troica), etnografías (Lésbica, Pérsica), historias locais (Historia da Ática, a primeira historia de Atenas) e obras de investigación sobre a cronoloxía grega, como As sacerdotisas de Hera.
Carlos Luís de Borbón
Carlos Luís de Borbón, nado en 1818 e finado en 1861, fillo de Carlos María Isidro de Borbón e María Francisca de Braganza foi pretendente carlista ao trono de España co nome de Carlos VI, coñecido tamén como conde de Montemolín.
Traxectoria
Naceu en Madrid e pasou a adolescencia e mocidade no exilio en Portugal e Gran Bretaña. Durante a Primeira Guerra Carlista estivo na fronte do norte acompañando ao seu pai, e tras a fin da guerra estableceuse en Francia co seu pai. Pretendente carlista tras a abdicación do seu pai o 18 de maio de 1845, que pretendía con esta medida facilitar un posible matrimonio entre Carlos Luís e Isabel, que non se produciu e Isabel casou en 1846 con Francisco de Asís e a fins de 1846 Carlos Luís publicou un manifesto onde chamaba á loita armada, fuxiu de Francia para establecerse en Londres e pouco despois comezou a Segunda Guerra Carlista ou guerra dos Matiners. En abril tentou entrar en España pero foi detido na fronteira francesa e regresou a Londres.
En 1850 casou con María Carolina de Borbón e estableceuse en Nápoles. En 1855 mantivo contactos con Francisco de Asís para chegar a unha reconciliación das dúas dinastías borbónicas, pero fracasou e en maio produciuse unha nova insurrección carlista en España, que non tivo transcendencia.
En marzo de 1860 dirixiuse a Baleares para tentar outra insurrección dende Baleares co apoio do capitán xeneral das Baleares, Jaime Ortega, o 1 de abril eles dous á fronte de 4.000 homes, que descoñecían as súas intencións, dirixíronse cara Sant Carles de la Rápita, tras desembarcar dirixíronse a Amposta para pasar a noite, pero a tropa sublevouse ao sospeitar das intencións dos mandos e o pretendente cos líderes da insurrección fuxiron. O 21 de abril o exército detívoo xunto ao seu irmán Fernando e levounos a Tortosa, o 23 de abril abdicou dos seus dereitos ao trono ao igual que o seu irmán. Liberados polo goberno español dirixíronse a Trieste e o 15 de xuño declaraban nulas as abdicacións realizadas mentres estaban detidos, pero o outro irmán, Xoán, considerou válidas as abdicacións e asumiu os dereitos ao trono que ata entón lle correspondían a Carlos Luís, a morte deste en xaneiro de 1861, pouco despois que a de Fernando, deixou a Xoán como o herdeiro da dinastía carlista co nome de Xoán III.
Publicidade
miniatura|Publicidade do 500 a.C, o texto di: Mércame e collerás un bo choio miniatura|Cartel publicitario norteamericano de 1942 Enténdese por publicidade a comunicación establecida tras a emisión dunha mensaxe que ofrece unha información interesada e que se divulga co obxectivo de influír no público para producir un beneficio ó emisor ou promotor ou no caso da publicidade institucional ofrecer información de servizo público. Na publicidade tamén se utilizan unha gran variedade de medios: de viva voz, medios de comunicación, o correo, teléfono, folletos, redes informáticas, competicións deportivas, bolígrafos, paraugas, roupa e mesmo avionetas, automóbiles, trens, bicicletas ou navíos.
Na publicidade empréganse con frecuencia estratexias de base lingüística:
Estrutura da comunicación publicitaria
Para profundar na estrutura e nos elementos participantes na publicidade, é conveniente reparar nos esquemas comunicativos de Laswell e Dobb.
A sintaxe publicitaria
A publicidade emprega diferentes procedementos comunicativos para levar a cabo a súa actividade. É un xénero semiolóxico, cuxa principal característica é a intención de lograr captar a atención do receptor para que merque o ben anunciado.
O escaso tempo e espazo do que se dispón para expoñer campañas ou anuncios obriga aos anunciantes a elaborar campañas con discursos breves, pero que non poñan en perigo a transmisión da mensaxe nin a comprensión do receptor. esta limitación creativa afecta directamente á linguaxe que se emprega para elaborar mensaxes, que adoitan empregar estruturas simples, elementos morfolóxicos fáciles de reconstruír para os receptores. Isto é a manifestación da economía publicitaria, unha norma que rexe a presenza da sintaxe neste eido.
O enunciado publicitario
Os enunciados publicitarios son a base fundamental da publicidade. Son elementos dunha linguaxe única na que o anunciante é o emisor e o público o receptor, e na que o primeiro transmite unha mensaxe que agarda ser respondida polo segundo mediante as vendas. Todos os elementos lingüísticos que compoñen os enunciados son de vital importancia á hora de facer unha campaña publicitaria.
Os enunciados levan a idea que quere transmitir a marca cara os potenciais compradores, e se a mensaxe é transmitida con eficacia e orixinalidade é máis probable que o ben ofrecido triunfe no mercado. Por iso, é moi importante elaborar coidadosamente un enunciado cando pretendes promover un produto, porque cando o que se quere transmitir é compartido correctamente, as propias palabras acadarán un poder imparable de atracción, que melloran os resultados de calquera empresa e termina formando parte da vida dos consumidores.