cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Río Tuela
Cabeceira
O Tuela nace con dirección oeste e, ao longo duns 6 km vai virando até adoptar a orientación suroeste. Durante este primeiro percorrido atópase apenas encaixado sobre terras altas con sinais glaciares. Con posterioridade transcorre pola paraxe denominada Mallado Do Olmo, no que salva un notable chanzo de 120 m en tan só 1 km. Aos pés deste chanzo, a cota do río sitúase nos 1200 m. É a partir deste punto onde se comeza a configurar como río.
A cabeceira do río está rodeada de antigos pasteiros de montaña, que actualmente están a ser substituídos por xesteiras (xesta negra e branca) e uceiras (uz moura e branca), acompañados de pequenas manchas arbóreas. A súa canle adoita atoparse rodeada por un cordón de monte de ribeira.
Tramo español
Desde o seu nacemento discorre en dirección norte-sur polo oeste da provincia de Zamora, moi próximo á provincia de Ourense, até penetrar en Portugal. Durante todo este tramo, o Tuela atravesa os municipios de Porto, Lubián e Hermisende, todos eles pertencentes á denominada subcomarca das Portelas da histórica e tradicional comarca de Seabra.
Desde a cabeceira e até a fronteira con Portugal, recibe augas dos ríos Pedro, Leira e dos arroios Pequeno e do Tuiza. Todos eles son afluentes que responden ás mesmas características de río de montaña, como é o caso do Tuela. O río Leira ten, á súa vez, un afluente importante, o arroio da Fraga da Osa. Este tamén ten as mesmas características antes mencionadas.
Desde o Mallado do Olmo, o Tuela divídese nos seguintes subtramos:
Nestes subtramos o Tuela configurou un val con forma de uve, nos que se alcanza unha profundidade máxima de arredor dos 400 m e unha anchura máxima nas súas cotas altas de arredor dos 5 km.
En canto á súa vexetación, o Tuela avanza até Hermisende por un estreito val con ladeiras nos que as xestas e as uces chegan até o cordón do bosque de ribeira. Estes arbustos están substituíndo progresivamente das ladeiras o potencial carballo común, aínda que se conservan pequenas manchas desta especie arbórea. Pasado Hermisende, orixinouse un val máis aberto, no que conviven o bosque de ribeira e pequenas leiras de prados para sega e, xunto ás casas, pequenas hortas.
En canto á fauna do tramo español, detectouse no Tuela a presenza da lontra, catalogada como especie de especial interese no Catálogo de Especies Ameazadas. O bosque de ribeira é un espazo de nidificación do merlo acuático. Notable tamén é a presenza da troita común, con densidades de poboación de 0,2 individuos por m².
O Tuela foi aproveitado polo home desde tempos inmemoriais. Na súa canle construíronse numerosos muíños e azudes que cumpriron unha dobre finalidade, por unha banda a produción de enerxía para o moenda e, por outro, como zonas que ofrecen protección e alimento á fauna existente. Na actualidade o curso do río conta con 24 obstáculos transversais, dos que 5 son minicentrais hidráulicas. En Hermisende o río foi represado para crear unha zona de baño.
Tramo portugués
O Tuela entra en Portugal a través do municipio de Vinhais, onde recibe as augas do río Baceiro. Este último, á súa vez, debuxa os límites dos municipios de Vinhais e Bragança, nunha zona na que se atopa unha das maiores manchas de carballo común de toda a península ibérica.
O Tuela, recrecido pola achega do Baceiro, continúa o seu percorrido até o municipio de Mirandela. Neste último municipio, e a 4 km da súa chegada á cidade de Mirandela, o río Tuela únese ao río Rabazal, formando entre ambos o río Túa, que é un dos afluentes da marxe dereita do río Douro en Portugal.
O Redondo, Ouzande, A Estrada
O Redondo é un lugar da parroquia de Ouzande no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Cónsules romanos no Baixo Imperio
As seguintes táboas listan os cónsules romanos do Baixo Imperio coñecidos agrupados por séculos. Cada ano elixíanse dous senadores para ocupar senllos postos epónimos de cónsul ordinario e un número variábel de cónsules substitutos. Márcase con NN cando se descoñece o nome do consular e a repetición do cargo con números romanos a partir da primeira iteración.
Século VI
Desde o ano 566, o cargo de cónsul foi só un título honorario dos emperadores orientais. O consulado foi finalmente abolido por León VI o Sabio (r. 886-912) como parte das súas reformas.
Carter (filme de 2022)
Carter (en 카터; Kateo) é un filme surcoreano de 2022 dirixido por Jung Byung-gil. O filme está protagonizado por Joo Won, Lee Sung-jae, Jeong So-ri e Kim Bo-min.
Carter estreouse o 5 de agosto de 2022 a través de Netflix.
Kallima inachus
Kallima inachus é unha especie de bolboreta nimfálida que habita na Asia Tropical, dende a India até o Xapón. Coas ás pechadas, semella unha folla seca con veas escuras e é un exemplo comunmente citado de camuflaxe.
Distribution
A especie está presente na India, o Nepal, Bután, Bangladesh e Myanmar, até os Montes Tenasserim. No sueste de Asia, está presente no sur da China, Tailandia, Laos, Taiwán e Vietnam.
O Castro, Ouzande, A Estrada
O Castro é un lugar da parroquia de Ouzande no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Derrick Alston
Derrick Samuel Alston, nado o 20 de agosto de 1972 no Bronx, Nova York,, é un ex-xogador e adestrador profesional de baloncesto estadounidense. Actualmente é o adestrador dos Westchester Knicks da NBA G League. Como xogador ocupaba a posición de ala-pivote cunha altura de 2,08 m. Foi o MVP da final da ACB co FC Barcelona Banca Catalana na temporada 1998−99, competición que xa gañara o ano anterior co TDK Manresa. O seu fillo, Derrick Alston Jr., é tamén xogador profesional de baloncesto.
Parada, Parada, A Estrada
Parada é un lugar da parroquia de Parada no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Condado de Boulogne
miniatura|180px|Localización do Boulonnais
O Condado de Boulogne foi un condado dentro do reino de Francia durante os séculos IX ao XV (896–1501), centrado na cidade de Boulogne-sur-Mer, no territorio coñecido hoxe como o Boulonnais.
Xeografía
A principal rexión do condado histórico de Boulogne é o chamado Boulonnais. A fosa ou prega do Boulonnais está constituída por un anticlinal que inverte o relevo, xa que as rochas deixan ver os terreos margosos (tipo de rochas sedimentarias compostas principalmente de calcita e arxila) e arxilosos subxacentes.
Particularmente, a prega orientada NO-SO está dividda en dúas pol afundimento que creaou o Canal da Mancha e o estreito do Paso de Calais.
A outra parte da prega corresponde a Inglaterra.
Historia
Boulogne, antes de ser chamada Bononia (ás veces confundida con Boloña en Italia), foi identificada como Portus Itius, lugar desde o que Xulio César emprendeu a conquista de Britania, chamada actualmente Gran Bretaña.
Portus Itus converteuse, baixo o Imperio romano, en porto agregado á Classis británica. Das súaas pegadas e das do seu cuartel xeneral acháronse restos na actual Hauteville en 1980.
Boulogne foi célebre na Idade Media polo su faro situado no máis alto do cantil, no norte, do cal só quedan as ruínas. Consistía nunha torre de cachotaría de dous pisos, máis estreita na parte de arriba, na que se prendía un fogo.
A actividade relixiosa da cidade, sede dun antigo bispado e antigo lugar de peregrinacións á Virxe de Boulogne, foi moi relevante durante a Idadw Media. Os habitantes da Illa de Francia, para renderlle homenaxe á Virxe, crearon un lugar de peregrinación secundario no bosque de Rouvre (do que se achan restos no Boulogne-sur-Seine. Durante os anos trinta do século XX esta devoción foi reavivada mediante o transporte dunha estatua colocada nun auto-remolque que deu a vuelta a toda Francia.
O condado foi gobernado polos condes de Flandres no século X, pero unha rama separada de Boulogne xurdiu no século XI.
Foi anexionado por Filipe II de Francia en 1212, que o entregou en herdanza ao seu fillo, e despois disto formou parte do condado de Artois, até que, finalmente, foi incorporado ao dominio real en 1550.
Condes da Casa de Boulogne
miniatura|180px|Escudo de armas do Condado
Autumn Peltier
Traxectoria
Peltier vive no territorio autónomo anishinaabe na illa Manitoulin ao norte de Ontario. Comezou a súa defensa en favor da auga á idade de oito anos e inspirouse na súa tía avoa, Josephine Mandamin. O punto de inflexión para comezar o seu activismo foi cando asistiu a unha cerimonia na Reserva do Río Serpent e viu un sinal que advertía sobre o consumo de auga non potable, dándose conta de que non todas as persoas no Canadá teñen acceso á auga potable.
Peltier pronto se converteu nunha oradora moi solicitada. Obtivo notoriedade nacional e internacional cando nunha reunión da Asemblea das Nacións Orixinarias entregoulle ao primeiro ministro canadense Justin Trudeau unha pota de auga de cobre e, aínda que non tivo tempo de pronunciar o seu discurso preparado, enfrontouse a Trudeau polo seu historial de protección da auga e o seu apoio ás tubaxes. O seu acto inspirou á Asemblea das Nacións Orixinarias para crear o fondo Niabi Odacidae. Asistiu a eventos internacionais como a Children's Climate Conference en Suecia.
En abril de 2019, a nación Anishinabek nomeou a Peltier comisionada en xefe da auga. Esta posición ocupouna anteriormente a súa tía avoa Josephine Mandamin.
En setembro de 2019, Peltier foi nomeada para o Premio Internacional da Paz Infantil. Tamén foi convidada a falar no Cume de Acción Climática do Secretario Xeral das Nacións Unidas en Nova York, en 2018 e 2019.
Picáns, Parada, A Estrada
Picáns é un lugar da parroquia de Parada no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Paredes, Parada, A Estrada
Paredes é un lugar da parroquia de Parada no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Eremburga de Mortain
Eremburga de Mortain, nada en 1057 e finada en Mileto en 1087, foi unha nobre que foi condesa de Sicilia por ser a segunda esposa do conde Roxerio I de Sicilia.
Traxectoria
Eremburga era filla do conde Guillerme de Mortain e da súa esposa Matilde de Escocia (tamén colecida como Matilde de Montgomery).
En 1080 casou co conde Roxerio I de Sicilia.
Eremburga morreu na Abadía da Santísima Trindade de Mileto en 1087, poco despois de que Roxerio I conquistara Butera.
Descendencia
Do seu matrimonio con Roxerio I tivo os seguintes fillos:​
Cofete
miniatura|240px|Panorama da praia de Cofete. Cofete é unha praia situada en pleno parque natural de Jandía, na costa de Barlovento, parte occidental da península de Jandía en Fuerteventura (Illas Canarias). Duns 14 km de longo, a cor da area oscila entre o pexego amarelo e a terra marrón.
Casas de Cofete
thumb|left|Cofete visto dende [[Pico de la Zarza.]] Xunto á praia atópase un pequeno poboado dunhas 25 persoas coñecido como Casas de Cofete. Un pequeno cemiterio atópase preto da praia e a vila. Hai un monumento que inclúe unha estatua verde dun home xunto a unhas ovellas e componse de pedras e unha escaleira.
Vila Winter
A Vila Winter, non moi lonxe de Cofete, atópase nunha ladeira da montaña cunha pequena torre no lado esquerdo. A casa foi construída pouco despois do final da segunda guerra mundial, en 1946.
Song of the Sea (filme de 2014)
Song of the Sea (en Amhrán na Mara) é un filme irlandés-belga-francés-dinamarqués-luxemburgués de 2014 dirixido e coproducido por Tomm Moore, producido xunto con Ross Murray, Paul Young, Stephen Roelants, Serge e Marc Ume, Isabelle Truc, Clement Calvet, Jeremie Fajner, Frederik Villumsen e Claus Toksvig Kjaer, e escrito por Will Collins a partir dunha historia de Moore. É o segundo filme de Cartoon Saloon. É o segundo título da "Triloxía do Folclores Irlandés" de Moore, despois de The Secret of Kells (2009) e antes de Wolfwalkers (2020). Tamén é o único que se ambienta na época contemporánea, xa que os debanditos filmes teñen lugar durante a Idade Media e o século XVII, respectivamente.
Vilademeus, Parada, A Estrada
Vilademeus é un lugar da parroquia de Parada no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Manuel da Cal Vázquez
Traxectoria
Titulouse como Enxeñeiro Técnico Agrícola na Escola Universitaria Técnica de Lugo. Durante o seu tempo de estudante militou na organización estudantil ERGA, pasando despois a integrarse na ANPG e máis adiante na UPG e no Bloque Nacionalista Galego. No ano 2022 ocupaba os cargos de coordenador Xeral da Federación Rural Galega e facía parte do consello de administración do xornal Nós Diario.
Stewart Granger
James Lablache Stewart, nado en Londres o 6 de maio de 1913 e finado en Santa Monica o 16 de agosto de 1993, foi un actor británico coñecido como Stewart Granger, asociado con protagonistas heroicos e románticos. Foi un actor popular desde a década de 1940 a principios dos sesenta.
Traxectoria
Granger estudou interpretación na escola Webber Douglas Academy of Dramatic Art, e unha vez rematada a súa formación comezou a participar como extra en filmes ingleses. A finais da década de 1930 adoptou o seu nome artístico Stewart Granger, para evitar confusións co actor estadounidense James Stewart, que nesa época estaba a adquirir unha crecente popularidade en Inglaterra. Durante varios anos continuou a actuar no cinema como extra ou en pequenos papeis e traballou tamén en varias compañías de teatro.
Por fin, en 1939, Granger conseguiu un papel principal nu filme, So This Is London. A partir de entón foise convertendo nun dos actores románticos máis populares do seu pais, obtendo éxito tras éxito nos filmes en que actuaba, case sempre no papel de heroe. Finalmente acabou chamando a atención dos estudios de Hollywood, e en 1950 asinou un contrato con Metro-Goldwyn-Mayer. Nos anos seguintes interveu en numerosos filmes, encarnando heroes románticos e aventureiros.
Granger era un home alto a quen lle gustaba matizar as súas interpretacións de estilo shakespeariano con algo de humor e de innegable atractivo varonil, cunha voz suave e unha melena de cabelo ondulado, que resultaba un galán simpático a todos os públicos. Actuaba con enorme facilidade, podía comunicar intensidade emocional e convicción, e parecía gozar coas súas personaxes. Moitas das escenas de risco as realizaba el, sen deixarse dobrar por especialistas.
En 1956 adquiriu a nacionalidade estadounidense e comezou a traballar de xeito independente, é dicir, sen estar na nómina de estudio ningún. Nos anos seguintes apareceu novamente en producións británicas, así como doutros países. A partir de 1970 actuou tamén en filmes e series para televisión, tanto nos Estados Unidos como en Europa. Granger regresou así mesmo de cando en vez ao teatro, onde obtivo un éxito considerable. A súa última aparición en escena foi en Broadway, na obra The Circle, coprotagonizada por Rex Harrison.
Stewart faleceu en Santa Monica, a causa de cancro de próstata e ósos, aos 80 anos de idade.
Vida persoal
Granger estivo casado en tres ocasións e tivo catro fillos:
Granger afirmou na súa autobiografía que Deborah Kerr se achegara a el romanticamente na parte de atrás do seu coche cando estaban a rodar Caesar and Cleopatra. Aínda que nesa época el estaba casado, dixo que el e Kerr tiveron unha aventura. Preguntada por esta revelación, Kerr respondeu "Que home máis galante".
Sobre da Cova, Parada, A Estrada
Sobre da Cova é un lugar da parroquia de Parada no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Ficción detectivesca
Literatura antiga
Algúns estudosos suxeriron que certos textos antigos teñen semellanzas co que máis tarde se coñeceu como ficción detectivesca ou literatura de misterio. No Antigo Testamento, a historia de Susana e os anciáns (Daniel 13, na Biblia protestante, esta historia considérase entre os apócrifos ), está relatada por dúas testemuñas mentres Daniel os interroga. Julian Symons respondeu os escritores e investigadores que ven este tipo de pasaxes como un embrión de novela policial, argumentando que "os que buscan fragmentos e indicios deste xénero na Biblia ou nas obras de Heródoto, só buscan pezas dun crebacabezas sen unha visión de conxunto", e estas pezas desconexas non forman verdadeiras historias detectivescas.
Non obstante, ese enfoque non é compartido por todos os estudosos. Por exemplo, na obra Edipo rei (contra 430 a.C.) do dramaturgo grego Sófocles, o protagonista descobre a verdade sobre as súas orixes despois de interrogar varias testemuñas, e aínda que a investigación de Edipo basáse en métodos sobrenaturais ou máxicos, esta narrativa ten "todas as principais características e os elementos formais da novela detectivesca, incluíndo un misterio que rodea un asasinato, así como un círculo pechado de sospeitosos, e o descubrimento gradual dun pasado ocultado".
No mundo árabe
Un primeiro exemplo coñecido referente a unha historia de investigación detectivesca fue "As tres mazás", un conto narrado por Sherezade nas Mil e unha noites. Neste conto, un pescador descobre un caixón pesado e pechado no río Tigris e véndeo ao califa Harún al-Rashid, quen entón leva o caixón ao palacio. Ao abrilo atopa dentro o cadáver dunha moza cortado en pedazos. Harún ordena ao seu visir Ja'far ibn Yahya que solucione o crime e atope o asasino nos seguintes tres días, ameazándoo con executalo se falla na misión. O suspenso xérase por múltiples cambios na liña argumental segundo a historia progresa. Esta historia, polo seu esquema claro e simple, ben pode ser considerada un arquetipo das narracións de ficción detectivesca, a pesar de que non intervén ningún detective no sentido moderno do concepto.
A principal diferenza entre Yafar en "As tres mazás" e os detectives de ficción que xurdiron máis adiante é que Yafar non ten ningún desexo real de resolver o caso. Esta antiga historia policial resolveuse cando o asasino confesou o crime.
A ficción detectivesca na China
As historias Gong An, literalmente："rexistros de casos nun tribunal de dereito público", correspóndense co xénero literario de ficción chinesa policial máis antigo do que se ten noticia. O heroe destas historias adoita ser un xuíz tradicional ou funcionario similar, baseado en personaxes históricas como o xuíz Bao ou o xuíz Di. Aínda que estas personalidades históricas puideron vivir nun tempo anterior (dinastía Song ou Tang), a maior parte das narracións escribíronse durante as dinastías Ming ou Qing.
Estas historias diferéncianse das da tradición occidental en varios aspectos, como sinala van Gulik:
Robert van Gulik escolleu traducir "Di Gong An" porque presentaba certas características máis achegadas á tradición occidental, o que probablemente xeraría narrativas máis amigables co lector non chinés.
Un feito salientable é que certo número das historias orixinais Gong An, pode que se perdesen ou se destruísen no período da inquisición literaria chinesa, ou durante as sucesivas guerras. Polo tanto, só puideron acharse un pequeno número dos correspondentes volumes, algúns deles incompletos, e frecuentemente rescatados das librarías de segunda man de Toquio.
Establecemento da ficción detectivesca no mundo occidental
esquerda|miniatura|[[Daguerrotipo de Edgar Allan Poe]] Un dos exemplos máis temperáns de ficción detectivesca bastante ben definida é Zadig, de Voltaire (1748).
Das Fräulein von Scuderi, unha historia curta de 1819 escrita por Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, en que Mlle Scudery establece a inocencia do sospeitoso favorito da policía no asasinato dun xoieiro, ás veces tamén se cita como un antecedente e como unha referencia que inspirou a Edgar Allan Poe cando escribiu Os crimes da rúa Morgue. miniatura|150px|William Evans Burton nos anos 1850-1860 Como outra posible influencia sobre Poe en relación á ficción detectivesca tamén se suxeriu "The Secret Cell", conto publicado en setembro de 1837 e escrito por William Evans Burton, onde se presenta un policía londiniense que resolve o misterio do secuestro dunha rapaza. O detective creado por Burton confía en métodos prácticos (tenacidade e constancia, coñecemento da hampa, eficacia da vixilancia discreta, procura sistemática de indicios por descoido esquecidos polo delincuente) moito máis que no brillante poder dedutivo e de observación de quen rodea a investigación. Esta posibilidade de que Poe se inspirase nalgún sentido neste conto está avalada pola circunstancia de que o propio Poe traballou para Burton en 1839.
Poe referiuse a estas historias como "Contos de raciocinio". Nese tipo de narracións, a preocupación primaria do argumento céntrase en descubrir a verdade, e o medio habitual de obtela en xeral é un proceso complexo e misterioso que combina intuición, lóxica, astucia e inferencia perspicaz: "As primeiras historias policíacas orientáronse a seguir o investigador-protagonista dende a primeira escena ata a última, construíndo unha trama crible e realista, tanto dende o punto de vista práctico como en materia emocional e humana"
O misterio de Marie Rogêt (1842-1843) é particularmente interesante porque presenta unha descrición apenas novelada, sustentada na teoría de Poe relativa ao que realmente ocorreu na verdadeira vida de Mary Rogers.
Pola súa parte, Émile Gaboriau foi un pionero do xénero da ficción detectivesca en Francia. En Monsieur Lecoq (1868) por exemplo, a personaxe principal é experto en disfraces, unha característica con frecuencia importante para os detectives. Considérase que a obra de Émile Gaboriau contén o primeiro exemplo dun detective que examina minuciosamente a escena do crime, para descubrir pistas alí.
A idade de ouro
miniatura|[[Agatha Christie]] O período comprendido entre a primeira e a segunda guerra mundial (1920 e 1930) denomínase xeralmente a Idade de Ouro da ficción detectivesca. Durante este período xurdiron unha serie de escritores moi populares, incluídos principalmente británicos pero tamén un notable subconxunto de escritores estadounidenses e neozelandeses. As escritoras constituían unha parte importante de notables escritores da Idade de Ouro. As británicas Agatha Christie, Dorothy L. Sayers, Josephine Tey e Margery Allingham e a neozelandesa Ngaio Marsh foron especialmente famosas desta época.
O subxénero máis estendido da novela policial foi o whodunit (abreviatura de "quen o fixo?"). Neste subxénero pódese exercer un grande enxeño na narración do crime, normalmente un homicidio, e a investigación posterior. Este obxectivo era ocultar a identidade do criminal ao lector ata o final do libro, cando se revelan o método e o culpable. Segundo os eruditos Carole Kismaric e Marvin Heiferman, "a época dourada da ficción detectivesca comezou con detectives afeccionados de clase alta que usmaban os asasinos que axexaban nos xardíns de rosas, polos camiños campestres e nas pintorescas aldeas. Moitas convencións do xénero de ficción detectivesca evolucionaron nesta época, xa que numerosos escritores, dende animadores populistas ata respectados poetas, tentaron facer historias de misterio coas súas propias mans".
John Dickson Carr (que tamén escribiu como Carter Dickson) empregou o enfoque "crebacabezas" na súa literatura, caracterizada por incluír un complexo crebacabezas para que o lector intentase desentrañalo. Creou tramas enxeñosas e aparentemente imposibles e foi considerado o mestre do "misterio da habitación pechada". Dúas das obras máis famosas de Carr son The Case of Constant Suicides (1941) e The Hollow Man (1935). Outro autor, Cecil Street, que tamén asinou como John Rhode, escribiu sobre un detective, o doutor Priestley, especializado en elaborados dispositivos técnicos. Nos Estados Unidos, Rex Stout e Ellery Queen, xunto con outros, adoptaron e estenderon o subxénero whodunit. A énfase nas regras formais durante a Idade de Ouro produciu grandes obras, aínda que cunha forma moi estandarizada. As novelas máis exitosas desta época incluían "unha trama orixinal e emocionante; distinción na escrita, un sentido vivo do lugar, un heroe memorable e convincente e a capacidade de atraer o lector ao seu mundo reconfortante e altamente individual".
Preservación do segredo
Aínda que non o pretendan, os publicistas, os críticos, os estudosos ou os afeccionados ás veces dan detalles ou partes da trama e, en ocasións, como no caso da novela I, the Jury, de Mickey Spillane, mesmo a solución. Despois dos créditos do filme de Billy Wilder[Testemuña de cargo (filme)|Testemuña de cargo]], pídese ao público que non falen con ninguén sobre a trama para que os futuros espectadores tamén poidan gozar plenamente da resolución do misterio.
Plausibilidade e coincidencia
Para as series en que participan detectives afeccionados, os seus encontros frecuentes con delitos a miúdo proban os límites da verosimilitude. A personaxe de Miss Marple, por exemplo, investigou uns dous asasinatos ao ano; De Andrea describiu a cidade natal de Marple, a tranquila e pequena aldea de St. Mary Mead, como "un concurso de depravación humana que só rivaliza con Sodoma e Gomorra". Do mesmo xeito, a heroína televisiva Jessica Fletcher de Murder, She Wrote encontrábase con cadáveres onde queira que fose, pero sobre todo na súa pequena cidade natal, Cabot Cove, Maine; The New York Times estimou que, ao final dos doce anos que durou a serie, case o 2 % dos residentes da cidade morreran. A serie de televisión Monk burlábase con frecuencia desta inverosímil frecuencia. A personaxe principal, Adrian Monk, era acusado frecuentemente de ser un "amuleto da mala sorte" e un "imán para o asasinato" como resultado da frecuencia coa que ocorría un asasinato nas súas inmediacións.
Do mesmo xeito Kogoro Mori da serie manga Detective Conan obtivo ese tipo de reputación pouco afagadora. Aínda que Mori é realmente un investigador privado coa súa propia axencia, a policía nunca o consulta intencionadamente senón que tropeza coa escena do crime.
O papel e a lexitimidade da coincidencia foi frecuentemente o tema de acalorados argumentos desde que Ronald A. Knox afirmou categoricamente que "ningún accidente debe axudar ao detective" (Mandamento no 6 do seu "Decálogo").
Efectos da tecnoloxía
O progreso tecnolóxico tamén fixo que moitas tramas resulten inverosímiles e anticuadas. Por exemplo, o predominio de teléfonos móbiles, buscapersoas e PDA alterou significativamente as situacións previamente perigosas en que tradicionalmente se podían atopar os investigadores.
Unha táctica que evita a cuestión da tecnoloxía é o xénero dos detectives históricos. Como a interconexión global fai que o suspense lexítimo sexa máis difícil de acadar, varios escritores como Elizabeth Peters, P. C. Doherty, Steven Saylor e Lindsey Davis evitaron a fabricación de tramas intricadas para crear tensións e pola contra optaron por situar as súas personaxes nalgún período anterior. Tal estratexia obriga ao protagonista a confiar en medios de investigación máis inventivos, ao carecer das ferramentas tecnolóxicas dispoñibles para os detectives modernos.
Pola contra, algunha ficción detectivesca abraza a tecnoloxía informática en rede e trata sobre ciberdelincuencia, como a serie de novelas Daemon de Daniel Suarez.
Khertek Anchimaa-Toka
Khertek Amyrbitovna Anchimaa-Toka (en Хертек Амырбитовна Анчимаа-Тока, en Анчимаа-Тока Хертек Амырбит уруу, Anchimaa-Toka Khertek Amyrbit uruu), nada en Tannu Uriankhai (China Qing) o 1 de xaneiro de 1912 e finada en Kyzyl (Rusia) o 4 de novembro de 2008, foi unha política tuva-soviética que entre 1940 e 1944 foi a líder do Pequeno Khural da República Popular Tuva, e a primeira muller xefa de estado non hereditaria. Foi a esposa de Salchak Toka, líder supremo da república dende 1932 a 1973.
Traxectoria
Khertek Anchimaa naceu en Tuva, no que hoxe é o distrito de Bay-Tayginsky, no seo dunha familia campesiña pobre. Cando era nena, perdeu o seu pai e o seu irmán máis vello pola varíola. A pesar de que a súa nai era analfabeta, Khertek conseguiu aprender a ler e escribir en mongol e, en 1930, cando se creou o primeiro alfabeto nacional tuvano, foi unha das primeiras en aprendelo. Ese mesmo ano foi admitida en Revsomol, unha organización xuvenil vinculada ao Partido Revolucionario Popular Tuvano, similar ao Komsomol. Foi encargada de erradicar o analfabetismo do seu kozhuun (distrito) natal. Ao ano seguinte, en recoñecemento ao seu éxito, foi admitida e enviada, xunto con outros setenta elixidos, á Universidade Comunista Oriental. Ademais de estudar, os estudantes asistiron a charlas de famosos políticos soviéticos. Dise que o encontro con Nadezhda Krupskaia tivo un grande efecto sobre Khertek. Anchimaa-Toka foi unha dos once estudantes tuvanos que se graduaron.
Ao regresar a Tuva en 1935, dirixiu o departamento de propaganda de Revsomol. En 1938 converteuse en directora do Zhenotdel Tuvano, semellante ao Zhenotdel soviético. En 1940 alcanzou o cumio da súa carreira, obtendo o posto de presidenta do Pequeno Khural, converténdose así na muller de maior rango do seu tempo, superando a Aleksandra Kolontai, a primeira muller en ser ministra. Máis tarde, Sühbaataryn Yanjmaa e Sirimavo Bandaranaike superaron o seu logro. Ese mesmo ano casou con Salchak Toka, secretario xeral do Partido Revolucionario Popular Tuvano, aínda que mantivo o seu nome familiar "Anchimaa" ata a morte do seu marido. Durante o seu mandato, tivo extensa correspondencia co seu colega soviético Mikhail Kalinin.
The Sandman (serie de televisión)
The Sandman é unha serie de televisión estadounidense de drama e fantasía. Está baseada na banda deseñada de 1989–1996, escrita por Neil Gaiman e publicada por DC Comics. A serie foi desenvolvida por Gaiman, David S. Goyer e Allan Heinberg para o servizo de streaming Netflix, e foi producida por DC Entertainment e Warner Bros. Television.
Khertek Anchimaa-Toka
Traxectoria
Xubilouse en 1972, adoptando o nome de "Anchimaa-Toka" despois da morte do seu marido en 1973, levando unha vida tranquila ata a súa morte aos 96 anos. Khertek Anchimaa-Toka foi unha figura controvertida en Tuva, que se dixo que era membro da troika (similar á troika do NKVD), que condenou a morte o primeiro ministro tuvano Churmit Dazhy e outros altos cargos nos anos 30. Non obstante, o caso nunca foi investigado.
The Sandman (serie de televisión)
Historia
Ao igual que a banda deseñada, The Sandman conta a historia de Dream/Morpheus, o protagonista de Sandman. A serie está protagonizada por Tom Sturridge, xunto con Boyd Holbrook, Vivienne Acheampong e Patton Oswalt.
The Sandman estreouse o 5 de agosto de 2022 en Netflix, onde conta cunha versión subtitulada en galego.
Ramón González Calviño
Ramón González Calviño, nado en Ourense cara a 1886 e finado na mesma cidade o 1 de abril de 1937, foi un zapateiro e político galego.
Traxectoria
Zapateiro en Ourense. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochou na súa casa do número 31 da rúa Raíña Victoria a Enrique Nanín Ansias. Foi detido na madrugada do 27 de marzo de 1937 xunto con Enrique Nanín e os seus fillos, os irmáns Ángel e Julio González Cudeiro. A filla Josefina González Cudeiro tamén foi encarcerada. Foi xulgado en consello de guerra por rebelión e condenado a pena de morte. Foi fusilado no Campo de Aragón o 1 de abril de 1937.
Vida persoal
Casou con Vicenta Cudeiro Caseiro e foi pai de Josefina, Ángel, Julio, Luisa e Maruja González Cudeiro.
Katarismo
miniatura|dereita|[[Wiphala, bandeira de Qulla Suyu dende 2009.]] O katarismo (en katariy) é un movemento político en Bolivia que recibe o nome do dirixente indíxena do século XVIII Túpac Katari. A súa formulación, sumada ao indixenismo, son o sustento ideolóxico e organizativo dos procesos de emerxencia indíxena desenvolvidos dende a década de 1970 e teñen o seu punto culminante nas mobilizacións contra as políticas neoliberais dos anos 2000 ao 2005, que levaron á presidencia de Bolivia ao dirixente Evo Morales. As formulacións indianistas e kataristas foron parcialmente incorporados na nova Constitución política do Estado boliviano de 2009 e no discurso oficial do goberno de Morales formulados como o «vivir ben» e o «estado plurinacional», mais non foron plenamente realizados.
Historia
O movemento katarista empezou a articularse publicamente a comezos dos anos 1970 recuperando a identidade política do pobo aimará. O movemento centrouse en dúas claves que o legado colonial permitiu nas repúblicas latinoamericanas despois dos procesos de independencia e que a poboación indíxena constitúe a maioría demográfica (e así esencialmente, política) en Bolivia. O katarismo fai visible a dobre opresión dos pobos indíxenas de Bolivia as de clase (no marxista, sentido económico) e opresión étnica.
En 1971, no Sexto Congreso Nacional Labrego, o congreso da Confederación Nacional de Labregos, o katarismo emerxeu como a maior forza de oposición ás forzas a prol do goberno. En 1973, no masacre de Tolata (no que foron asasinados polo menos 13 labregos quechuas) o movemento katarista radicalizouse. Tralo masacre, os kataristas emitiron o Manifesto Tiwanaku de 1973 denunciando a explotación económica do pobo quechua e o seu opresión cultural e política. Nesta visión, a conciencia de clase campesiña e a conciencia étnica aimará e quechua eran complementarias porque vían ao capitalismo e ao colonialismo como a raíz da explotación.
1970-1980
miniatura|[[Felipe Quispe, "Mallku".]] O katarismo logrou un importante avance político a finais de 1970 a través do rol que xogaron os seus líderes na Confederación Sindical Única de Traballadores Campesiños de Bolivia (CSUTCB). Os kataristas empuxaron ao sindicato a comprometerse máis co indixenismo. Finalmente produciuse unha división dos kataristas en dous grupos: o primeiro, máis reformista, foi dirixido por Víctor Hugo Cárdenas, quen máis tarde foi vicepresidente de Gonzalo Sánchez de Lozada, encabezando os esforzos por institucionalizar un multiculturalismo dirixido polo estado neoliberal, un segundo grupo articulou o camiño do nacionalismo aimará creando a póla política do movemento: o Movemento Revolucionario Tupaj Katari (MRTK). Esta corrente radical do katarismo estivo representada por Felipe Quispe (alias Mallku), quen participou na fundación da guerrilla Exército Guerrilleiro Túpac Katari nos anos 1980. Este grupo máis tarde converteríase no MIP (Movemento Indíxena Pachakuti), o cal se situou nunha crítica aberta ao neoliberal Consenso de Washington e expuxo a unión ao redor da solidariedade étnica. Quispe defendeu a creación dun país soberano novo, a República de Quillasuyo, que leva o nome dunha das catro rexións do antigo imperio onde os incas conquistaron aos aimarás. O actual vicepresidente de Bolivia, Álvaro García Linera, foi membro deste grupo.
A organización katarista quedou debilitada institucionalmente nos anos 1980. Neste contexto as ONG empezaron a apropiarse dos símbolos kataristas. Partidos populistas, como Conciencia de Patria (CONDEPA) tamén empezou a integrar os símbolos kataristas no seu discurso.
1990 - presente
Despois de que o Movemento Nacionalista Revolucionario (MNR) incorporase propostas do katarismo no seu programa durante a campaña electoral de 1993, outros partidos fixeron o mesmo, entre eles de maneira notable o Movemento de Esquerda Revolucionaria.
A Aldea Grande, Paradela, A Estrada
A Aldea Grande é un lugar da parroquia de Paradela no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
María Docampo
María Docampo Ramos, nada en Nova York cara a 1918 e finada en Arillo (Oleiros) o 23 de setembro de 1948, foi unha intérprete galega.
Nucifraga
Nucifraga é un xénero de aves paseriformes da familia dos córvidos.
María Docampo
Traxectoria
Filla de pais emigrados nos Estados Unidos de América, o mariñeiro Francisco Docampo Pérez, de Bergondo, maquinista e fogueiro en Nova York, nacionalizado estadounidense en 1935, e María Ramos Díaz, de Cabreira (Oleiros). Acompañou a Castelao durante a súa estadía nos Estados Unidos de América como secretaria e intérprete, abandonándoo sen dejar pegadas no momento en que Castelao pasou a ser un refuxiado máis nos Estados Unidos unha vez perdida a guerra en 1939. Traballou como intérprete de español e portugués no Banco de Londres en Wall Street.
Nucifraga
Descrición
A especie foi descrita en 1760 polo físico, filósofo, naturalista e zoólogo francés, especializado en aves, Mathurin Jacques Brisson, na páxina 30 do tomo 1º da súa obra [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.biodiversitylibrary.org%2Fbibliography%2F51902%23%2Fsummary# Ornithologia sive Synopsis methodica sistens avium divisionem in ordines, sectiones, genera, species, ipsarumque varietates. [Tradución ao francés]].
Etimoloxía
O nome científico Nucifraga está formado pola unión dos elementos Nuci- e -fraga, tirados do latín. Nuci- é a raíz do xenitivo de nux, nucis, "noz", "semente dura", e -fraga deriva do verbo frango, "crebar", "partir", "esmiuzar". Literalmente, "crebanoces", nome popular co que se coñecen as súas especies na bibliografía internacional.
María Docampo
Traxectoria
Emilio González López sostén que un colega seu estadounidense dixéralle en 1941 que María Docampo fora a súa secretaria en “Servizos especiais de información militar” (a actual CIA). Outras fontes viron no asasinato de María Docampo un xeito de calala e a man da CIA. A queima compulsiva de documentos despois dos asasinatos fixeron sospeitar da información que María e Jalisco tiñan no seu poder.
Nucifraga
Sinónimo
Ademais de polo nome actualmente válido, o protónimo de Brisson, o xénero coñeceuse tamén polo sinónimo:
Especies
No xénero recoñécense na actualidade (2021) as seguintes tres especies:
María Docampo
Traxectoria
Manuel Guede recreou a súa historia na obra A función do tequila (2011).
Nucifraga
Características
Os recursos alimentarios máis importantes para estas especies son as sementes (piñóns) de varios piñeiros (Pinus sp.), principalmente as especies de clima frío (do extremo norte ou que viven a grandes altitudes) de piñeiros brancos (Pinus subxénero Strobus) que teñen sementes grandes: P. albicaulis, P. armandii, P. cembra, P. flexilis, P. koraiensis, P. parviflora, P. peuce, P. pumila, P. sibirica e P. wallichiana, e outros. Nalgunhas rexións, onde non hai ningún destes piñeiros, as sementes de abetos (Picea sp.) e de abelás (Corylus sp.) tamén forman parte importante da súa dieta. Os seus peteiros son ferramentas especializadas para extraeren as sementes dos froitos.
As sementes sobrantes sempre as almacenan para o seu uso posterior, e as espescies deste xénero son as responsábeis do restablecemento dos seus piñeiros preferidos sobre grandes superficies queimadas en incendios forestais ou desforestadas polo home. Os crebanoces poden almacenar até 30 000 piñóns nunha soa tempada, lembrando a localización de até o 70 % do lugar onde aos gardaron, mesmo cando estean enterrados na neve. Os crebanoces almacenan as sementes en agochos situados até 32 km de distancia das plantas nais, unhas oito veces máis lonxe que os dispersores relacionados como os gaios e os corvos, polo que son importantes para restableceren os bosques e responderen ao cambio climático.
Tamén se alimentan de varios insectos, entre eles larvas de abellas e avespas, e tamén de ovos e polos de aves, e de preas.
O aniñamento sempre é cedo neste xénero, co fin de aproveitar ao máximo os piñóns almacenados no outono anterior. O niño adoita construírse no alto dunha conífera. Normalmente a posta é de 2 a 4 ovos que son incubados durante 18 días. Ambos os sexos alimentan ás crías, que adoitan pasar no niño uns 23 días, e despois permanecen moitos meses cos seus pais, seguíndooos para aprenderen as técnicas de almacenamento de alimentos.
Ningunha das especies é migratoria, pero abandoarán as súas áreas habituais se unha falla de conos provoca a escaseza de alimentos.
Wayuunaiki (xornal)
Wayuunaiki é un xornal de circulación mensual bilingüe de Venezuela e Colombia, publicado en español e wayuu. O xornal fai énfase nas novas de interese dos pobos indíxenas de Colombia e Venezuela. Relanzarase en Bogotá para estender o seu servizo informativo a outros pobos indíxenas, afrodescendentes, palenqueiros, raizais e migrantes do Departamento de Cundinamarca, en especial aos que habitan no Distrito. Aos seus 22 anos de servizo comunicacional alternativo, multiétnico e pluricultural, busca consolidarse como un medio internacional pola defensa e reivindicación dos pobos orixinarios.
Fundado no ano 2000, é distribuído en Venezuela e en Colombia. A súa fundadora foi Jayariyú Farías Montiel. No ano 2010 estivo nomeado ao Programa Internacional para o Desenvolvemento da Comunicación (PIDC) da UNESCO, obtendo o cuarto lugar.
As Vilas, Parada, A Estrada
As Vilas é un lugar da parroquia de Parada no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
L'Effondrement
L'Effondrement é unha serie de televisión francesa inspirada nas teorías da colapsoloxía. Lanzada o 11 de novembro de 2019 en Canal+, a serie foi escrita e dirixida por Guillaume Desjardins, Jeremy Bernard e Bastien Ughetto.
Estreouse orixinalmente entre o 11 de novembro de 2019 e o 2 de decembro de 2019 a través de Canal+.
A Aldea Grande, Remesar, A Estrada
A Aldea Grande é un lugar da parroquia de Remesar no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Solanum elaeagnifolium
Solanum elaeagnifolium é unha planta solanácea común nativa do sueste dos Estados Unidos, que ás veces é unha mala herba no oeste de Norteamérica e tamén se encontra en Suramérica.
Solanum elaeagnifolium describiuna A. J. Cavanilles. A planta que foi descrita con este mesmo nome por W. Herbert e C. L. Willdenow baseándose en E.G. von Steudel é, en realidade, Solanum aethiopicum.
Descrición e ecoloxía
É unha planta perenne de 10 cm a 1 m de altura. Os talos están cubertos de pelos espiñentos parecidos aos pelos das ortigas, que poden ser moi poucos nalgunhas plantas a formar unha cuberta densa noutras. As follas e talos están cubertos con pelos suaves (tricomas) que ocultan a superficie da planta, dándolle unha aparencia prateada ou cincenta.
miniatura|esquerda|Flor de S. elaeagnifolium miniatura|Bagas de S. elaeagnifolium As follas son de ata 15 cm de longo e 0,5 a 2,5 cm de largo, con beiras onduladas pouco pronunciadas, o cal a distingue da especie estreitamente relacionada S. carolinense, que ten follas máis anchas e con indentación máis profunda. As flores aparecen de abril a agosto e teñen cinco pétalos unidos para formar unha estrela, de cor azul a lavanda claro ou ocasionalmente brancas; cinco estames amarelos e un pistilo forman unha parte central proxectada. A planta produce bagas amarelas brillantes, laranxas ou vermellas que duran todo o inverno e poden volverse marróns cando secan.
Os indios pima usaban as súas bagas como callo vexetal, e os kiowas usában as súas sementes xunto con tecido cerebral animal para curtir coiro.
Toxicidade
A inxestión da planta foi sinalada como causa da toxicose por ivermectina en cabalos ao que se lle deu a dose recomendada do fármaco, que debería ser inocua. Especúlase que os metabolitos da planta alteran a barreira hematoencefálica, permitindo que a ivermectina a traspase e altere as funcións neurotransmisoras no cerebro e medula espiñal do animal.
Sinónimos
miniatura|Póla florida de S. elaeagnifolium Esta planta foi descrita con moitos nomes, todos agora inválidos. Entre eles hai moitos homónimos:
Varias variedades e formas de S. elaeagnifolium recibiron nomes. Xeralmente non son consideradas taxonomicamente distintas:
S. elaeagnifolium var. ovalifolium non se refire a S. ovalifolium descrita por Dunal e non pertence á actual especie; é en realidade S. aridum. Por outra parte, S. crispum var. elaeagnifolium é a normal S. crispum de Ruiz e Pavón Jiménez.
Rongo
Na mitoloxía maorí, Rongo ou Rongo-mā-Tāne (tamén Rongo-hīrea, Rongo-marae-roa e Rongo-marae-roa-a-Rangi) é un importante deus (atua) das plantas cultivadas, especialmente da pataca doce (kūmara en maorí), un cultivo vital para os maorís. Outros cultivos dos maorís nos tempos tradicionais incluían taro, ñame (uwhi), cordyline (tī) e Lagenaria siceraria. Debido á súa orixe tropical, a maioría destes cultivos eran difíciles de cultivar agás no extremo norte da illa Norte, de aí a importancia de Rongo en Nova Zelandia.
El foi un importante deus da agricultura e da guerra nas meridionais Illas Cook, especialmente en Mangaia, onde o Akaoro marae e Orongo marae foron centros do seu culto, onde se lle ofrecía taro cocido para asegurar o éxito na batalla e a fertilidade da terra.
Na sala de espera da Walt Disney's Enchanted Tiki Room cóntase unha lenda sobre Rongo facendo voar o primeiro papaventos, na que Ernest Tavares dá voz a Rongo.
Xudite de Évreux
Xudite de Évreux, nada en Évreux en 1050 e finada en Palermo en 1080, foi a primeira condesa de Sicilia polo seu matrimonio con Roxerio I de Sicilia.
Traxectoria
Xudite era filla de Guillerme de Évreux e Heloise de Nevers. A lenda di que o nobre normando Roxerio de Hauteville, o futuro primeiro conde de Sicilia Roxerio I, namorouse dela cando a viu na Abadía de Saint-Wandrille de Fontenelle, do mosteiro beneditino a onde fora enviada canda a súa irmá Emma.
A voda tivo lugar en San Martino di Taurianova en 1061.
Hai pouca información acerca da primeira condesa de Sicilia, un país atormentado polas invasións musulmás. A miúdo aparece xunto ao seu marido, destacando pola súa valentía.
En 1080, pouco despois de que Roxerio zarpara de Sicilia para axudar ao seu irmán Roberto Guiscardo, Xudite morreu.
High Energy Transient Explorer 2
High Energy Transient Experiment 2 ou HETE 2 foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 9 de outubro de 2000 mediante un foguete Pegasus H desde Kwajalein.
Características
A misión de HETE 2, liderada polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts, foi estudar os gromos de raios gamma en lonxitudes de onda de raios gamma, raios X e ultravioleta, levando a cabo a misión que HETE 1 non puido ao fallar o foguete lanzador.
O observatorio tiña tres instrumentos:
O observatorio observaba o ceo enteiro en busca de gromos de raios gamma, sendo capaz de detectar a posición de gromo e transmitila a terra en menos de dez segundos, así como estudar a distribución e intensidade dos gromos en varias enerxías e outros fenómenos enerxéticos.