cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia de Arda
Arda é, como sinalaron os críticos, "a nosa propia Terra verde e sólida nalgunha época bastante remota do pasado." Como tal, non só ten unha historia inmediata senón unha historia, e todo é unha "prehistoria imaxinada" da Terra como é agora.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Felicia Langer
Felicia Langer, nada en Tarnów (Polonia) o 9 de decembro de 1930 e finada en Tubinga o 21 de xuño de 2018, foi unha avogada e activista polos dereitos humanos alemá-israelí, coñecida pola súa defensa dos presos políticos palestinos en Cisxordania e na Franxa de Gaza. Escribiu varios libros alegando violacións dos dereitos humanos por parte das autoridades de Israel. Viviu en Alemaña dende 1990 e adquiriu a cidadanía alemá en 2008. En xullo de 2009, o presidente alemán Horst Köhler concedeulle a Cruz Federal do Mérito de primeira clase, o quinto rango máis alto da orde federal. O galardón provocou unha controversia pública a cause da súa actitude no conflito árabe-israelí.
Primeiros anos
Felicia-Amalia Langer naceu de pais xudeus na vila polaca de Tarnów en 1930. En 1939, a súa familia fuxiu da invasión alemá á Unión Soviética, onde o seu pai acabou morrendo nun gulag de Stalin. Outros dos seus familiares foron asasinados polos nazis. En 1949 casou en Wrocław con Mieciu Langer, supervivente dun campo de concentración e que perdera toda a súa familia no holocausto.
Vida en Israel
En 1950, a parella emigrou a Israel, onde naceu o seu fillo en 1953. En 1959 comezou a estudar dereito na Universidade Hebrea de Xerusalén. Traballou brevemente para unha firma de avogados de Tel Aviv, mais abriu o seu propio despacho en 1966. Opúxose á ocupación israelí de Cisxordania e a Franxa de Gaza, e por iso estableceu un bufete privado en Xerusalén para defender os políticos palestinos detenidos. Langer foi a primeira avogada que axudou os palestinos en casos sobre confiscación de terras, demolición de domicilios, deportación e tortura perante os tribunais militares israelís.
Langer gañou casos con pouca frecuencia nos seus vinte e tres anos de carreira. En 1977 perdeu a licenza para defender obxectores de conciencia israelís perante os tribunais de Israel e podía ser excluída en calquera momento por motivos de seguridade. Langer considerou como o punto máis alto da súa carreira a defensa con éxito en 1979 do alcalde de Nablus, Bassam Shaka. Shaka apoiara a Organización para a Liberación de Palestina e criticara os Acordos de Camp David; fora acusado de incitar ao terrorismo polas súas afirmacións e recibira unha orde de expulsión. Langer defendeuno con éxito, e a orde de expulsión foi anulada polo Tribunal Supremo de Israel. Durante moitos anos, Langer foi vicepresidenta da Israeli League for Human and Civil Rights. Posteriormente uniuse ao Partido Comunista de Israel, facendo parte do comité central.
En 1990 abandonou o partido despois dun conflito interno pola súa orientación, pechou os seus despachos e mudouse a Alemaña co seu marido. Nunha entrevista en The Washington Post, Langer dixo que o deixara porque os palestinos non podían agardar xustiza en Israel.
Vida en Alemaña
Dende 1990, viviu en Tubinga, Baden-Württemberg, e adoptou a cidadanía alemá en 2008. Aceptou postos de docente nas universidades de Bremen e Kassel e continuou a escribir libros que foron traducidos a varias linguas. Nos seus escritos, conferencias e entrevistas criticou a política israelí nos territorios ocupados, que consideraba equivalente a unha anexión. Indicou que a construción de asentamentos israelís en Cisxordania socavaba a posibilidade dunha solución con dous estados.
En 1990 recibiu o Right Livelihood Award por "o exemplar valor da súa defensa dos dereitos básicos do pobo palestino". En 1991 recibiu o premio Bruno Kreisky polo seu destacado labor na área dos dereitos humanos. En 2005 foille outorgado o premio Erich Mühsam pola súa loita continuada polos dereitos humanos dos palestinos.
Apoiou ademais a Campaña polo Establecemento da Asemblea Parlamentaria das Nacións Unidad, organización que propón unha reforma democrática das Nacións Unidas.
Pasamento
Felicia Langer faleceu o 21 de xuño de 2018 aos 87 anos en Tubinga.
Selección de fútbol de Tanzania
A selección de fútbol de Tanzania (en Timu ya Taifa ya Mpira wa Miguu ya Tanzania, en Tanzania national football team) é o equipo representativo de Tanzania nas competicións oficiais internacionais de fútbol. É dirixida pola Federación de Tanzania de Fútbol (Shirikisho la Mpira wa Miguu Tanzania, Tanzania Football Federation), afiliada á Confederación Africana de Fútbol (CAF) e á FIFA. O estadio principal da selección é o Estadio Nacional Benjamin Mkapa en Dar es Salaam. A selección tanzana nunca xogou a fase final da Copa do Mundo e tan só participou en dúas edición da Copa de África de Nacións.
Antes da súa unión con Zanzíbar, o equipo recibía o nome de selección de fútbol de Tanganica. Por outra banda, actualmente a illa de Zanzíbar, parte de Tanzania, é membro asociado da CAF. Así, Zanzibar, ten a súa propia. Esta selección, porén, non pode participar nin na Copa do Mundo nin na Copa de África.
Lingua yugambeh
O yugambeh é un continuo dialectal con catro variedades, e pertence á rama bandjalangic da familia lingüística pama-nyungana. Unha variedade pouco estudada chamada ngarahgwal pode pertencer ao continuo yugambeh ou a un dos outros grupos de bandjalang.
Mage 2
Características
Os Mage 2, desenvolvidos a partir dos Mage 1, eran motores de circularización, usados na última etapa dos Ariane 2 e 3 para circularizar a órbita dos satélites que necesitaran unha órbita final circular. Usáronse por primeira vez en 1984 e lanzáronse 17 unidades.
Cubo de Necker
O cubo de Necker é un cubo que proporciona unha imaxe interpretada polo cerebro como unha ilusión óptica Foi publicado por primeira vez en 1832 polo cristalógrafo suízo Louis Albert Necker. miniatura|Unha representación do cubo de Necker.
Historia
O cubo de Necker é unha figura ambigua nomeada en honor de L. A. Necker, que a publicou por primeira vez na revista Philosophical Magazine en 1832. Necker era un cristalógrafo e, nos seus estudos de cristais, observou a natureza ambigua da figura que hoxe leva o seu nome.
Ilusión óptica
O cubo de Necker é unha figura de liñas que pode ser interpretada de dúas formas distintas en tres dimensións. A primeira interpretación é a dun cubo coa esquina superior esquerda máis próxima ao observador, e a segunda é a dun cubo coa esquina inferior dereita máis próxima. Esta ambigüidade provoca un fenómeno de alternancia perceptiva ou multiestabilidade, onde a percepción do observador pode oscilar entre as dúas interpretacións.
Bases perceptivas e psicolóxicas
Estudos de psicoloxía e neurociencia demostraron que o cerebro humano busca constantemente patróns tridimensionais en imaxes bidimensionais, o que contribúe á ilusión óptica. Ademais, a interpretación que o cerebro fai do cubo pode verse afectada por pistas visuais previas, o ángulo de visión, e a orientación da figura. A través do estudo do cubo de Necker, os investigadores poden aprender máis sobre como funciona a percepción visual e como o cerebro interpreta a información visual.
Lobo viquingo
Lobo viquingo (en Vikingulven) é un filme noruegués de 2022 dirixido por Stig Svendsen, quen tamén escribiu o guión xunto con Espen Aukan. Está protagonizado por Liv Mjönes, Elli Rhiannon Müller Osborne, Arthur Hakalahti e Sjur Vatne Brean. O filme gravouse en Notodden, foi producido por Filmkamatene A/S e REinvent Studios e estreouse nos cinemas de Noruega o 18 de novembro de 2022.
Estreouse subtitulado en galego o 3 de febreiro de 2023 a través da plataforma de Netflix.
Sinopse
Thale é unha moza de 17 anos que se traslada xunto coa súa familia dende Oslo a unha pequena vila onde a súa nai conseguiu un novo traballo na policía local. Despois de que unha estudante sexa asasinada brutalmente durante unha fiesta á que asistía Thale, ela convértese nunha testemuña clave.
Biblioteca Nacional da Ajuda
A Biblioteca Nacional da Ajuda é unha das máis antigas Bibliotecas de Portugal que se caracteriza, pola natureza e riqueza dos seus fondos, como unha biblioteca Patrimonial que ten por obxecto a conservación, estudo e divulgación do seu acervo documental.
Historia
A orixe da Biblioteca da Ajuda remonta ao século XV, como Biblioteca Real, a súa antiga designación. Instalada posibelmente desde o século XVI no Paço da Ribeira, foi significativamente enriquecida por D. João V, vindo a perder a maior parte do seu rico tesouro no terremoto de 1755, téndose procedido á súa reinstalação no Paço de Madeira (chamado de Real Barraca), na Ajuda.
En 1811, tras as invasións francesas, a Biblioteca é trasladada para o Río de Xaneiro, para xunto da Corte, aí formando o núcleo inicial da actual Biblioteca Nacional. En 1821, regresa a Portugal o núcleo de manuscritos da Casa Real, ao cal se incorporan máis tarde as librarías da Compañía de Xesús (Casa Professa de São Roque e Colégio Santo Antão), alén das librarías da Congregação do Oratório e do Palacio das Necesidades.
A Biblioteca encóntrase localizada no Palacio da Axjda desde 1880.
Dependente de diversos departamentos do Estado do ámbito da Cultura desde a implantación da República, coa publicación do Dec.-Lei nº 115/2012, de 1 de xuño, a Biblioteca da Axuda pasou a estar integrada no Palacio Nacional da Ajuda, servizo dependente da Dirección-Xeral do Patrimonio Cultural.
Instalacións
Localizada en sala propia, son abertas ao público 3 das 5 salas que compoñen á zona máis antiga da Biblioteca, que se distinguen especialmente polas súas dimensións, altura das estantes e galerías, polo seu mobiliario, alén dos teictos decorados a fresco por José Pereira Júnior. Nesa área encóntrase exposta, unha selección documental de valiosas especies manuscritas e impresas, como pequeno exemplo do tesouro da Biblioteca.
Biblioteca
A Biblioteca da Ajuda contén un acervo patrimonial de grande importancia que se traduce por 3 quilómetros de extensión de prateleiras cun total de cerca de 150.000 especies, manuscritas e impresas, en que se destacan algunhas obras de carácter único e de recoñecida notabilidade como o Cancioneiro da Ajuda, o Libro de Livro de Traças de Carpintaria, ou Da fabrica que falece a cidade de Lisboa, de Francisco de Holanda.
A Colección de Manuscritos está constituída por 2.512 códices e cerca de 33.000 documentos avulsos (séc. XIII a XX), incluíndo códices iluminados, guións e atlas, bíblias, misceláneas históricas e literarias, alén dunha importante colección de crónicas (séc. XV a XVIII), nobiliarios e xenealoxías. Destacan os códices da Symmicta Lusitanica e códices dos Jesuítas na Asia que son fundamentais para a historia do Oriente (séc. XVIII).
A Colección de Manuscritos Musicais está formada por 2.950 códices e 10.200 avulsos, considerada como unha das máis valiosas do país e constituíndo a nivel internacional, un dos máis importantes núcleos de música de cámara e ópera do séc. XVIII e XIX.
A Colección de Impresos está composta por 16.000 monografías, 11.000 periódicos, para alén de 60.000 volumes de Libro Antigo, do séc. XVI a XVIII. Posúe unha importante colección de 190 incunábeis e unha colección de Libros Raros con cerca de 500 títulos, incluíndo exemplares únicos. Tamén se destaca o seu núcleo de atlas holandeses, franceses e alemáns (séc. XVI a XVIII) e unha colección de folletos con cerca de 9.000 títulos.
As coleccións de Cartografía, Iconografía e Fotografía, están constituídas por cerca de 2.500 especies cada unha, sendo de destacar a documentación fotográfica do séc. XIX e principios do séc. XX.
Inclúese tamén un conxunto de pezas e artefactos (séc. XVIII / XIX) do antigo obradoiro de encadernación da Biblioteca Real.
Servizos dispoñíbeis
Modelo de linguaxe de grande escala
Un modelo de linguaxe grande ou modelo de linguaxe de grande escala, en Large language model (LLM), en portugués modelo de linguagem grande ou modelo largo de linguagem (MLL) é un tipo de modelo de linguaxe composto por unha rede neural artificial con moitos parámetros (normalmente miles de millóns ou posibelmente máis. Están adestrados en grandes cantidades de texto sen etiquetas utilizando aprendizaxe automática sen supervisión. Os MLL xurdiron ao redor de 2018, co modelo BERT. Estes funcionan ben nunha gran variedade de tarefas. Isto cambiou o foco da investigación sobre o procesamento da linguaxe natural, lonxe do paradigma anterior de adestramento de modelos supervisados especializados para tarefas específicas.
Propiedades
Aínda que o termo non ten unha definición formal, xeralmente refírese a modelos de aprendizaxe profunda que teñen un reconto de parámetros da orde de miles de millóns ou máis. Os MLL son modelos de propósito xeral que destacan nunha ampla gama de tarefas, en lugar de ser adestrados para unha tarefa específica (como a análise de sentimentos, o recoñecemento de entidades con nome ou o razoamento matemático). Aínda que están adestrados en tarefas sinxelas como predicir a seguinte palabra nunha oración, os modelos de linguaxe neuronal con suficiente adestramento e recontos de parámetros son capaces de captar gran parte da sintaxe e da semántica da linguaxe humana. Ademais, os grandes modelos lingüísticos demostran un coñecemento xeral considerábel sobre o mundo e son capaces de "memorizar" unha grande cantidade de feitos durante o adestramento.
Arquitectura e adestramento
Os grandes modelos de linguaxe adoitan empregar a arquitectura do transformador, que se converteu na técnica de aprendizaxe profunda estándar para datos secuenciais desde 2018 (anteriormente, as arquitecturas recorrentes como LSTM eran máis comúns). Os MLL adestran sen supervisión en texto sen anotación. Adestrase un transformador de esquerda a dereita para maximizar a probabilidade asignada á seguinte palabra nos datos de adestramento, dado o contexto anterior. Alternativamente, un MLL pode usar un transformador bidireccional (como no exemplo BERT), que asigna unha distribución de probabilidade sobre palabras con acceso tanto ao contexto anterior como posterior. Ademais da tarefa de predicir a seguinte palabra ou "encher os ocos", os MLL pódense adestrar en tarefas auxiliares que pon a proba a súa comprensión da distribución de datos, como a Predición da seguinte frase (NSP), na que se presentan pares de frases. e o modelo debe predicir se aparecen en paralelo no corpus de formación.
Os MLL son computacionalmente caros de adestrar. Un estudo de 2020 estimou o custo de adestrar un modelo con 1.500 millóns de parámetros (de 1 a 2 ordes de magnitude máis pequenos que o estado da arte da época) en 1,6 millóns de dólares.
Unha análise de 2020 descubriu que a capacidade dos modelos de linguaxe neuronal (medida pola perda de adestramento) aumentou sen problemas nunha relación da lei potencial co número de parámetros, a cantidade de datos de adestramento e a computación utilizada para a formación. Estas relacións probáronse nunha ampla gama de valores (até sete ordes de magnitude) e non se observou ningunha atenuación da relación no extremo superior do intervalo (incluíndo tamaños de rede até billóns de parámetros).
Aplicación en tarefas secundarias
Entre 2018 e 2020, o método estándar para usar un MLL nunha tarefa específica de procesamento da linguaxe natural foi afinar (axuste fino) o modelo cunha formación adicional específica para a tarefa. Máis tarde descubriuse que MLL máis potentes como GPT-3 poden resolver tarefas sen adestramento adicional mediante técnicas "prompting", nas que o problema a resolver é presentado ao modelo como un promt de texto, posibelmente con algúns exemplos textuais de problemas similares e as súas solucións.
Axuste fino
O axuste fino é a práctica de modificar un modelo de linguaxe pre-adestrado existente adestrándoo (dunha forma supervisada) nunha tarefa específica (por exemplo, análise de sentimentos, recoñecemento de entidades con nome ou etiquetado de partes do discurso). É unha forma de transferencia de aprendizaxe. Normalmente implica introducir un novo conxunto de pesos que conecta a capa final do modelo de linguaxe coa saída da tarefa secundaria. Os pesos do modelo da lingua orixinal pódense "conxelar" para que só se aprenda durante o adestramento a nova capa de pesos que os conecta á saída. Alternativamente, os pesos orixinais poden recibir pequenas actualizacións (posibelmente con capas anteriores conxeladas).
Badaladas a medianoite
Welles dixo que o núcleo da historia do filme era "a traizón á amizade". Está protagonizada por Welles como Falstaff, Keith Baxter como Príncipe Hal, John Gielgud como Henrique IV, Jeanne Moreau como Doll Tearsheet e Margaret Rutherford como Mistress Quickly. O guión contén texto de cinco obras de Shakespeare; principalmente Henry IV, Part 1 e Henry IV, Part 2, mais tamén Richard II,  Henry V e The Merry Wives of Windsor. A narración de Ralph Richardson está tomada dos traballos do cronista Raphael Holinshed.
Pilatus Aircraft
Pilatus Aircraft Ltd. é un construtor aeroespacial situado en Stans, Suíza. En abril de 2022 a compañía empregaba a máis de 2 000 traballadores.
A compañía produciu principalmente avións para mercados nicho, en particular avións de engalaxe e aterraxe curtas (STOL) e avións militares de adestramento. Durante os anos 50 e 60 Pilatus desenvolveu un transporte civil lixeiro STOL, o PC-6 Porter. En 1973 decidiu reiniciar os traballos do programa PC-7, e o avión entrou en produción como o PC-7 Turbo Trainer. En 1979 Pilatus mercou Britten-Norman, fabricante dos Britten-Norman Islander e Britten-Norman Defender. Nos anos 80 a compañía desenvolveu o PC-9, un derivado mellorado do PC-7.
Durante os anos 90 Pilatus abriuse a un mercado civil máis amplo coa introdución do PC-12, un avión turbohélice monomotor do cal fabricou máis de 1 700 unidades. Nos anos 2000 introduciu un novo membro da súa familia de adestradores militares, o turbohélice PC-21. Nos anos 2010 a compañía desenvolveu o PC-24, un reactor bimotor STOL capaz de operar dende pistas non pavimentadas.
Eliseo Sastre del Blanco
Eliseo Sastre del Blanco, nado en Bilbao o 9 de novembro de 1903, foi un político español.
Traxectoria
miniatura|Monumento ao Sagrado Corazón de Xesús en Cuntis. Fillo de Eliseo Sastre Pérez. Foi xefe de milicias de Falange Española Tradicionalista y de las JONS do Rosal en 1940. Foi secretario do concello do Rosal dende 1942, e despois do de Cuntis. Foi xefe provincial de Educación y Descanso en 1943, posto do que cesou en outubro de 1945. Foi comisario da Feira en Levante. Foi un dos promotores do Monumento ao Sagrado Corazón de Xesús de Cuntis. Foi nomeado delegado provincial sindical en Albacete en agosto de 1946. Despois foi delegado provincial de Sindicatos en Ciudad Real, Zaragoza, Málaga e Asturias. Foi procurador en Cortes en representación da organización sindical de 1949 a 1967. Foi Delegado de Asuntos Sociais de Guinea Española, posto do que cesou en 1966.
Michelozzo
Michelozzo di Bartolomeo Michelozzi, nado en 1396 e finado o 7 de outubro de 1472, foi un arquitecto e escultor italiano. Considerado un dos pioneiros grandes de arquitectura durante o Renacemento, Michelozzo foi un artista que estivo baixo o mecenado da familia Medici e traballou, sobre todo, para Cosme de Medici. Nos primeiros anos, de novo, foi discípulo de Lorenzo Ghiberti e, posteriormente, colaborou con Donatello.
Elixido para a construción do Palazzo Medici Riccardi en Florencia, a miúdo, quedou nun segundo plano fronte a contemporáneos seus como Donatello en escultura e Brunelleschi en arquitectura.
Formación e vida temperá
Michelozzo era o fillo de Antonia e de Bartolomeo di Gherardo, chamado Borgognone por ser de orixe francesa que chegara a Florencia desde Borgoña nunha data descoñecida. Borgognone traballou no barrio da Santa Croce de Florencia como xastre, e converteuse en cidadán florentino o 9 de abril de 1376. Tivo que ser unha persoa relevante pois para conseguir-la cidadanía, precisábase mercar propiedades por máis de 1.000 florins, unha cantidade moi elevada. Tivo tres irmáns chamados Leonardo (nado en 1389/90), Zanobi (nado no 1391), e Giovanni (nado no 1403). Por 1391, a familia de Michelozzo moveuse ao barrio de San Giovanni, onde viviron o resto da súa vida.
Pouco se sabe da infancia de Michelozzo, a parte de que recibiu unha educación integral en lectura, escritura e aritmética, e que comezou a traballar como gravador para a ceca florentina, onde é citado por vez primeira 28 de maio de 1410 e onde permaneceu até 1448. Como gravador, Michelozzo aprendeu a fundir, a facer o dourado do cobre e bronce, dous dos metais nos que máis comunmente traballaba o ourive medieval e renacentista. Tamén gañou unha inmensa precisión da man e un dominio do deseño escultórico en miniatura e, en 1427, cando xa levaba dous anos de asociación con Donatello, seguía denominándose, ourive.
A principios da década de 1420, Michelozzo pasou a ser membro da Arte di Maestri di Pietra e Legname, un dos gremios de Florencia que representaba aos mestres canteiros, talladores de madeira e escultores. Máis tarde serviu como un dos cónsules do Gremio en 1430.
Durante toda a súa vida, Michelozzo conservou a residencia familiar na Via Larga, que estaba preto do Palacio Medici e ao lado do humanista Bartolomeo Scala. Ademais, Michelozzo posuía unha casa e un xardín en S. Domino a Brozzi. O pai de Michelozzo morreu nalgún momento antes de 1427, e a súa nai finou entre 1433 e 1442.
Aprendizaxe
A partir de 1420, Michelozzo estudou con Lorenzo Ghiberti. Os primeiros proxectos de Michelozzo con Ghiberti foron a Porta Norte do Baptisterio entre os anos 1417 e 1423/4, na que as responsabilidades de Michelozzo "só podían estar no dourado dos paneis, posiblemente na fundición dos catro relevos tardíos... e no marco....A maior parte do seu traballo sobre as portas está mergullado, como o dos demais asistentes, na forza do deseño e da personalidade de Ghiberti".
A partir diso, Michelozzo aprendeu a dirixir unha tenda estreitamente supervisada, a organizala de forma eficiente, a formar e controlar aos asistentes e a manexar astutamente os asuntos comerciais e financeiros. "Estivo exposto ao uso de motivos antigos por parte de Ghiberti, absorbeu a habilidade de Ghiberti para xustapoñer elementos antigos e góticos e, sen dúbida, foi influenciado polo estilo e os conceptos artísticos de Ghiberti". Mentres traballaba baixo Ghiberti, Michelozzo creou a estatua do mozo San Xoán sobre a porta do Duomo de Florencia, fronte ao Baptisterio, xunto coa estatua de prata de Xoán Bautista no altar-frontal de San Giovanni.
Baixo Donatello, con quen traballou até 1433, Michelozzo axudou na construción da sancristía de Santa Trinita, onde "Ghiberti comezara a fusionar as formas do gótico tardío e as antigas". Tanto Donatello como Michelozzo comezaron como escultores cunha dedicación intransixente á antigüidade, e isto quedou patente cando Donatello pediu a axuda de Michelozzo para a decoración do tabernáculo de San Luís de Toulouse. Michelozzo tamén se converteu no socio responsable dos marcos arquitectónicos das esculturas de Donatello como o monumento funerario do antipapa Xoán XXIII. En 1428, xunto con Donatello, Michelozzo erixiu un púlpito ao aire libre nun ángulo da Catedral de Santo Estevo en Prato, deseñado para a exposición pública da súa famosa reliquia, o Cinto de Tomé (Sacra Cintola). Aínda que Donatello é o máis coñecido dos dous,
Cosme de Medici
miniatura|250x250px|A fachada de [[Palacio Medici Riccardi|Palazzo Medici en Florencia]] Tras abandonar o taller de Donatello en 1433, estudou arquitectura con Brunelleschi, quen o presentou a Cosme de Médicis (coñecido como o Vello) e que se converterá no seu mecenas. Poucos historiadores discutiron a estreita relación de Cosme con Michelozzo, que foi o arquitecto da familia Medici durante case corenta anos. "Michelozzo era máis agradable e accesible aos consellos e desexos de Cosme que o turbulento Brunelleschi, e estaba disposto a seguir os fortes gustos persoais do seu patrón". A súa relación foi mellor descrita por Angelo Fabroni en 1789, quen dixo: "Cosme quería moito a Michelozzo e confiaba nel, non só polos seus talentos naturais (non consideraba a ninguén, nin sequera Brunelleschi, superior nos xuízos arquitectónicos), senón tamén porque das súas boas calidades e digno carácter".
Michelozzo tivo unha estreita relación con Cosme de Medici ao longo da súa vida e, segundo Giorgio Vasari en Le vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori, foi motivado polo seu gran amor e fidelidade a Cosme que o acompañou ao exilio a Venecia entre 1433 e 1434. Os historiadores citaron isto como un exemplo incomparable de estima entre artista e mecenas. Vasari tamén afirmou que Michelozzo construíu a biblioteca do mosteiro de San Giorgio en 1434 para Cosme, aínda que esta afirmación contradí a descrición e os documentos orixinais da biblioteca, que indican que aínda que a construción da biblioteca fora iniciada por Cosme, a maior parte da súa construción realizouse baixo a dirección do director da Banca Medici, Giovanni d'Orino Lanfredini, entre 1467 e 1478,, polo tanto, moito tempo despois da saída de Michelozzo a Venecia.
Tanatose
miniatura|300px|Unha zarigüeia [[Didelphis virginiana facéndose a morta.]] miniatura|300px|Unha serpe [[Natrix helvetica facéndose a morta.]] A tanatose, morte aparente, morte finxida, inmobilidade tónica ou catatonia de inmobilización é o comportamento no cal os animais aparentan estar mortos. É un estado inmóbil xeralmente desencadeado por un ataque de predadores e pode darse nunha ampla variedade de animais, desde insectos e crustáceos a mamíferos, aves, réptiles, anfibios e peixes. O termo inmobilidade tónica é o que máis se usa na literatura científica sobre o asunto. Tamén se chama coloquialmente facerse o morto. Outra denominación coloquial usada ás veces en certos contextos é hipnose animal, concretamente cando é inducida polos humanos. O primeiro rexistro escrito de hipnose animal data do ano 1646 nun informe de Athanasius Kircher á cal el someteu a polos.
Michelozzo
Cosme de Medici
O gran Palazzo Medici en Florencia, construído por Cosme, foi deseñado por el e se converteu nun dos exemplares máis nobres da arquitectura italiana do século XV, no que o gran gusto e habilidade do arquitecto combinou a delicada lixeireza do gótico italiano anterior coa enorme maxestuosidade do estilo clásico. Con gran habilidade en enxeñaría, Michelozzo apuntou, e reconstruíu en parte, o Palazzo Vecchio, entón en estado ruinoso, e engadiulle moitas salas e escaleiras importantes. Cando, en 1437, grazas á liberalidade de Cosme, o mosteiro de San Marcos en Florencia foi entregado aos dominicos de Fiesole, Michelozzo foi empregado para reconstruír a parte doméstica e para remodela-la igrexa.
Tanatose
A tanatose é unha forma de engano animal que se considera unha estratexia antipredadores, pero pode tamén utilizarse como unha forma de mimetismo agresivo (comer aos que se acheguen a un predador que se fai o morto). A morte aparente é distinta do comportamento de conxelación (dos movementos) visto nalgúns animais.
Michelozzo
Cosme de Medici
Tamén realizou moitos outros edificios para Cosme, a maioría de notable importancia. Entre estes estaban unha casa de hóspedes en Xerusalén para o uso dos peregrinos florentinos, a vila de verán de Cosme en Careggi e o castello fortificado que reconstruíu a partir de 1452 como a Vila Medicea di Cafaggiolo en Mugello. Para Giovanni de Medici, o fillo de Cosme, tamén construíu unha vila moi grande en Fiesole. Entre 1445 e 1451, tamén ampliou Vila San Girolamo, xunto a Vila Medici por orde de Cosme.
Tanatose
Descrición
A inmobilidade tónica, tamén chamada morte finxida ou tanatose de exhibición, é un comportamento no cal algúns animais quedan aparentemente paralizados de forma temporal e non responden aos estímulos externos. A inmobilidade tónica é considerada máis xeralmente un comportamento antipredador porque ocorre máis a miúdo en resposta a unha ameaza extrema como ser capturado por un animal percibido como predador. Algúns animais úsano para atraer presas ou facilitar a reprodución. Por exemplo, nos tiburóns que mostran este comportamento, algúns científicos descríbeno como apareamento, argumentando que ser mordida polo macho inmobiliza a femia e así facilita o apareamento.
Michelozzo
Filippo Brunelleschi
Segundo Ludwig Heydenreich, a arquitectura de Michelozzo contrasta con Brunelleschi na súa adhesión máis estreita á "tradición gótica inmediatamente anterior, ao clasicismo gótico que aparece na Loggia dei Lanzi ou no mosteiro de S. Mateo". Tamén indica que tódolos edificios de Michelozzo son "obras de considerable altura... o arquitecto máis independente despois de Brunelleschi".
Tanatose
Descrición
Malia as aparencias, algúns animais permanecen conscientes durante a inmobilidade tónica. As evidencias disto inclúen o movemento de resposta ocasional, o escaneado do ambiente dos animais e inmobilidade tónica a miúdo aproveitando as oportunidades de escapar. A inmobilidade tónica é o termo preferido na literatura porque ten connotacións neutras en comparación co termo 'tanatose' que ten unha estreita asociación coa morte.
Diferenza coa conxelación
A inmobilidade tónica é diferente do comportamento de conxelación de movementos en animais. Un cervo perante as luces dos faros dun coche ou unha zarigüeia facéndose a morta son exemplos comúns dun animal que conxela os seus movementos e outro que se fai o morto, respectivamente. A conxelación de movementos ocorre ao inicio durante a interacción predador-presa cando a presa detecta e identifica a ameaza pero o predador non viu aínda a presa. Como a conxelación ocorre antes da detección e utilízase para que a presa se camufle mellor e impida así que o predador a ataque, considérase un mecanismo de defensa primario.
Michelozzo
Vida persoal
En 1441, Michelozzo lanzou unha queixa legal para apartarse da responsabilidade das débedas dos seus dous irmáns máis vellos. Andrea di Benozo, representante de Giovanni, Zanobi e Michelozzo, elixiron árbitros para valora-las queixas. Despois de estudar documentos e probas durante seis semanas, os árbitros comprobaron que os dous irmáns eran os causantes da maior parte das débedas de Michelozzo, e foron obrigados a renunciar á súa herdanza en compensación parcial das cantidades que debían.
Tanatose
Diferenza coa conxelación
A inmobilidade tónica ocorre despois de que o predador detectou ou tomou contacto coa presa e probablemente se usa para previr que continúe o ataque do predador ou que coma a presa. Como a inmobilidade tónica ocorre posteriormente á secuencia de ataque do predador, considérase un mecanismo de defensa secundario e, por tanto, é distinta da conxelación de movementos. Aínda que os animais que se quedan conxelados se poñen ríxidos, xeralmente permanecen de pé e non cambian de postura durante a conxelación, mentres que na inmobilidade tónica os animais póñense ríxidos e xeralmente cambian de postura.
Michelozzo
Nenos
Do matrimonio de Michelozzo con Francesca resultaron catro nenos e tres nenas, dos cales cinco sobreviviron ao seu pai. Bartolomeo, que chegou a ser escultor, naceu en 1442; Piero en 1443; Antonia en 1445; Niccolo en 1447; Marietta en 1453; Bernardo en 1455; e Lisabetta en 1459. Dous dos seus fillos, Niccolò e Bernardo, foron educados parcialmente polos Medici e quizais viviron no Palazzo Medici durante a súa mocidade. Máis tarde acadaron éxito nos máis altos círculos humanísticos de Florencia. Bernardo converteuse nun membro da casa de Lourenzo il Magnifico como titor de Piero de Medici. En 1500, foi nomeado cóengo florentino e foi empregado por Giovanni de Medici, primeiro como o seu chambelán e despois como o seu secretario.
Tanatose
Diferenza coa conxelación
O comportamento de conxelación de movementos e a inmobilidade tónica parécense en que ambos poden inducir bradicardia (frecuencia cardíaca máis lenta), pero na resposta de conxelación pode ir acompañada dunha rápida ou incrementada frecuencia respiratoria, incremento ás veces da frecuencia cardíaca, aumento da presión arterial e inhibición da dixestión, dependendo de se intervén o sistema nervioso simpático ou o parasimpático.. En contraste, xunto coa bradicardia, os vertebrados en inmobilidade tónica adoitan reducir a súa frecuencia respiratoria ou sacan a lingua, o que a distingue da resposta de conxelación.
Michelozzo
Nenos
Como Bernardo, Niccolò estudou con Ficino dende pequeno e participou na Academia Platónica, onde estableceu amizade con outros humanistas florentinos que compartían o seu amor pola antigüidade. Destacou na literatura e na filosofía, e máis tarde chegou a ser secretario de Piero di Cosme continuou no cargo de Piero di Lorenzo. En 1469, Niccolò comezou a súa carreira política como notario na Chanceleria florentina, e a miúdo foi enviado a importantes misións como embaixador da República Florentina entre 1489 e 1494. Trala caída dos Medici, foi encarcerado por un breve tempo, limpando o seu nome en 1496 e converténdose no conselleiro da Arte dei Giucidi e Notai e despois sucedeu a Niccolò Maquiavelli como segundo chanceler da República en 1513.
Palazzo Medici
miniatura|O patio de [[Palacio Medici Riccardi|Palazzo Medici Riccardi]] Cando Cosme comezou a construír o Palazzo Medici en 1444, pasou por riba de Brunelleschi e escolleu como arquitecto a Michelozzo. Do mesmo xeito que o exterior do Palazzo Comunale de Montefiascone, o do Palazzo Medici segue a tradición do palacio baixomedieval toscano, pero sen os símbolos máis rechamantes do poder cívico, que serían incompatibles co papel de Cosme como primus inter pares e pater patriae. O exterior do palacio non está articulado polas ordes vitruvianas e os seus grandes arcos da planta baixa non están aliñados coas ventás dos pisos superiores. En cambio, Michelozzo incidiu no contraste entre as texturas superficiais, como o contraste entre "a rústica natural da planta baixa, as caras planas dos perpiaños do piano nobile e a mampostería lisa do piso superior". O exterior tamén se diferencia do palacio de Montepulciano polo seu tamaño, o seu carácter máis urbano e a súa enorme cornixa clasicista. "Na súa sucesión de dentillas, ovos e dardos e consolas, Michelozzo seguiu directamente o Templo de Serapis en Roma".
Tanatose
Defensiva
Nos escaravellos os experimentos de selección artificial mostraron que hai unha variación herdable da duración da morte finxida. Os seleccionados para maiores duracións do finximento da morte están en vantaxe selectiva respecto dos que teñen duracións máis curtas cando se introduce un predador, o cal indica que a tanatose é verdadeiramente adaptativa.
Michelozzo
Palazzo Medici
A influencia de Brunelleschi en Michelozzo é evidente no deseño do palacio, especialmente nas fiestras bíforas baixomedievais, a simetría e o dominio do eixe de entrada e a combinación de elementos tradicionais e modernos. Os soportais e o entaboamento do patio do palacio tamén seguen o modelo da loggia do Spedale degli Innocenti que é, sintomticamente, o edificio máis antigo e menos vitruviano de Brunelleschi.
Tanatose
Defensiva
Nas serpes Heterodon os individuos que se senten ameazados enrólanse sobre o seu dorso e aparentan estar mortos cando os ameaza un predador, á vez que o seu corpo zumega un fluído volátil fedorento. Predadores como os gatos perden entón o interese pola serpe, que parece e cheira como un morto. Unha das razóns para esta perda de interese é que evitan os animais que cheiran a podre como precaución ante coller unha infección, así que a serpe, neste caso, estase aproveitando desa reacción. Os individuos novos que acaban de saír do ovo instintivamente mostran este comportamente cando as ratas tratan de comelos.
Michelozzo
Palazzo Medici
Un dos proxectos arquitectónicos máis coñecidos de Michelozzo, o palacio, levou ao desenvolvemento dun novo tipo arquitectónico: o palacio renacentista florentino. Entre as moitas innovacións de Michelozzo na fachada destacan: "o uso de bugnato digradante (grandes perpiaños de corte biselado que se van facendo máis lixeiras a medida que ascenden nos pisos superiores), as columnas clásicas e os capiteis estriados nas fiestras bíforas, a gran cornixa clásica que coroa o edificio e as pequenas que dividen as plantas, as enormes proporcións rectangulares do bloque e a regularidade da disposición das fiestras, que, porén, son asimétricas no que se refire ás portas".
Tanatose
Defensiva
En mamíferos a zarigüeia ou opósum Didelphis virginiana é quizais o exemplo mellor coñecido de tanatose. Este instinto non sempre dá bos resultados no mundo moderno; por exemplo, segundo algunhas interpretacións, estas zarigüeias cando comen animais atropelados nas estradas poden utilizalo en resposta á ameaza que lles supón que se acheguen coches pola estrada e ao facelo acaban atropeladas elas tamén.
Michelozzo
San Marco
miniatura|San Marco en [[Florencia]] Este foi un dos primeiros e máis influentes proxectos arquitectónicos de Michelozzo en Florencia. Construído a expensas de Cosme de Medici, o proxecto comezou nalgún momento entre os anos 1437 e 1438. A reconstrución incluíu a igrexa, a sancristía, o claustro, as vivendas monásticas e a biblioteca. San Marco foi chamada a primeira igrexa renacentista, aínda que parece ser un compromiso entre a tradición do Trecento e o espírito renacentista. As paredes brancas sen frescos difiren da tradición colorística do Trecento e foron esenciais para os conceptos arquitectónicos de Michelozzo e a preferencia por superficies grandes e sen adornos, sutilmente articuladas por elementos estruturais necesarios en pietra serena gris. Como moitos dos seus proxectos, San Marco foi construído cunha rapidez incrible. A diferenza de Brunelleschi, Michelozzo puido rematar o que comezou, en gran parte pola eficacia de Michelozzo e, tamñen, pola dispoñibilidade do axeitado financiamento de Cosme durante todo o proceso.
Tanatose
Defensiva
Un dos consellos habituais que se dá ás persoas que intentan sobrevivir a un ataque dun oso pardo é deitarse boca abaixo, cubrir a cara coas mans, brazos e cóbados e facerse o morto. Isto faríase coa esperanza de que o oso se aburra e se vaia despois dun tempo.
Michelozzo
San Marco
A primeira parte acometida por Michelozzo foi "a reconstrución do antigo refectorio, onde se construíu unha bóveda baixa, sostida por consolas moi parecida ás da sancristía da Santa Trinitá, para soster as celas superiores. As obras da igrexa comezaron en 1438 e, probablemente, foi rematada tres anos despois, ou con total seguridade para 1443, cando foi consagrada polo Papa Uxío. Usando o perímetro da antiga igrexa do Trecento, Michelozzo engadiu unha ábsida poligonal, de forma similar á de Bosco ai Frati, que estaba iluminada por tres longas fiestras de arco de medio punto realizadas con pietra serena que aínda se poden ver no piso superior do convento. O arco apuntado da entrada descansaba sobre dúas pilastras con grandes capiteis corintios clásicos rematados por un dado decorado coas bólas características do escudo dos Medici (tamén aínda visibles).
A ábsida era a Capella Maggiore, cuberta con bóveda de vara. A nave era un único espazo aberto sen naves, adornada con ediculos ou aras (tres a cada lado), e cuberta cun teito de vigas de madeira. a nave e a Cappella Maggiore era un muro alto (tramezzo) con dúas portas. Na posterior remodelación da igrexa eliminouse o muro e trasladáronse as portas á ábsida poligonal onde agora se atopan. As súas pilastras estriadas están coroadas con capiteis compostos idénticos aos da Capela Barbadori en S. Felicita de Brunelleschi, e sobre o arquitrabe con molduras clásicas, o friso está decorado, como os capiteis de Bosco ai Frati, coas bólas Medici.
Tanatose
Defensiva
A tanatose tamén se observa en moitos invertebrados, como na avespa Nasonia vitripennis, e o grilo Gryllus bimaculatus, entre outros.
Michelozzo
Coro do Santissima Annunziata
Encargado por Ludovico Gonzaga, señor de Mantua e xeneral das tropas florentinas, o coro foi creado en conmemoración do pai de Gonzaga e "para a celebración de misas pola súa alma". Cosme xa encargara a Michelozzo a construción do vestíbulo e do atrio da igrexa para continuar coa idea de Brunelleschi dun forum all'antica. Ao deseñar a Santissima Annunziata, Michelozzo seguiu o modelo do templo de Minerva Medica de Roma, facendo o plano interior redondo, creando unha cúpula que era tan semiesférica como o Panteón, e detallándoo cun exterior de dez lados con capelas profundas e semicirculares. Tamén optou por un tambor e unha cúpula sen nervios. Aínda que a Santissima Annunziata foi o intento de Michelozzo de superar a Brunelleschi no seu terreo, "unha comparación dos dous planos abonda para mostrar o absolutamente superior que é o de Brunelleschi".
Santa Croce
No número de maio de 1966 da revista The Burlington Magazine, Howard Saalman escribiu que:
Tanatose
Reprodutiva
Na especie de araña Pisaura mirabilis os machos adoitan realizar elaborados rituais de entregar agasallos e de tanatose para evitar ser comidos pola femia durante o apareamento. Os estudos realizados indican que hai maiores posibilidades de éxito de apareamento en machos que realizan un finximento da morte con maior frecuencia que os que o fan con menor. miniatura|Os peixes [[cíclidos do xénero Nimbochromis usan a tanatose como unha forma de mimetismo agresivo, facéndose os mortos para atraer presas.]]
Michelozzo
Santa Croce
Michelozzo engadiu varias partes á igrexa e claustro de Santa Croce, incluíndo "a loggia fronte ao ex-dormitorio e biblioteca (columnas octogonais con capiteis foglie d'acqua) que orixinalmente se estendía polo claustro ata a loggia elevada no lado sur da igrexa, percorrendo o flanco oriental da capela de San Giuliano (Mellini)...que dividiu o primeiro claustro en dúas partes antes da súa destrución no século XIX".
Tanatose
Predadora
Nimbochromis é un xénero de peixes cíclidos endémico do Lago Malawi no leste de África. Son peixes grandes predadores para os que a tanatose é unha forma de mimetismo agresivo. Este peixe déitase de lado sobre os sedimentos do fondo e toma unha coloración con manchas. Os preeiros, atraídos polo que lles parece un peixe morto, aproxímanse a este predador para investigalo. Entón, N. livingstoni abandona o seu comportamento de tanatose, ponse dereito e rapidamente come o malpocado preeiro que se achegou demasiado. Observouse unha estratexia similar no cíclido africano Lamprologus lemairii do lago Tanganica e no cíclido centroamericano Parachromis friedrichsthalii.
Michelozzo
Santa Croce
Ademais, a capela de Cerchi na "planta baixa da ala da Ex-Biblioteca no extremo adxacente ao Ex-Refectorio está evidentemente inserida en muros periféricos máis antigos que sobreviviron ao incendio de 1423. A linguaxe dos detalles (pilastras que flanquean o oco no pequeno coro cadrado, capiteis das bóvedas lunetas do salón fronte ao coro -que se superpoñen a fiestras máis antigas nas paredes laterais) é o do círculo de Michelozzo".
Tanatose
Invertebrados
miniatura|Unha araña [[Latrodectus geometricus recorrendo á tanatose ao ser tirada da súa arañeira.]] Entre os invertebrados a inmobilidade tónica está moi estendida no filo Arthropoda e demostrouse que ocorre en [escaravellos, avelaíñas, mántidos, carricantas, grilos, avespas, abellas, formigas e arañas.
Michelozzo
Outros traballos notábeis
Desde 1461 ata 1464, construíu as Murallas de Ston na República de Ragusa (actual, Dubrovnik), a muralla medieval máis grande de Europa. As súas achegas resultaron moi efectivas nas casernas cónicas e alargadas de Minceta, a principal torre defensiva, e son consideradas como unha innovación de Michelozzo, precedente, vinte anos máis tarde, das casernas elípticas realizadas en Rocca de Ostia por Baccio Pontelli.
Morte e legado
miniatura|Claustro de San Marcos en [[Florencia]] A pesar da declaración de Vasari de que morreu aos sesenta e oito anos, parece que viviu ata 1472. Está enterrado no mosteiro de San Marcos, en Florencia.
Tanatose
Avespas
A inmobilidade tónica observouse en varias especies de avespas parasitoides e considérase un comportamento antipredador nestes insectos. Nas avespas, a inmobilidade tónica pode ser inducida golpeando as súas antenas, golpeando repetidamente o seu abdome ou apertando o seu abdome. Un estudo de 2020 atopou que a frecuencia e duración da inmobilidade tónica estaba afectada polo sexo da avespa e a temperatura do ambiente, pero non a cor do fondo sobre o que estaba a avespa. Estes resultados eran consistentes cun estudo de 2006 que non atopou ningún efecto da cor do fondo sobre a inmobilidade tónica nunha especie diferente, a Nasonia vitripennis.
Michelozzo
Morte e legado
Michelozzo foi un dos arquitectos máis influíntes, aínda que descoñecidos, do inicio do Renacemento. Os seus deseños abriron o camiño para o rápido desenvolvemento do modelo de Palazzo na Italia central. Desenvolveu, tamén, a igrexa sen naves e converteuse no pioneiro dunha tipoloxía de planta para un edifico sagrado que é o máis importante da época moderna. TTamén, transformou o edificio secular de tal xeito que a súa adaptabilidade ao uso das formas tradicionais permitiulle desenvolver boas solucións de compromiso para rexións afastadas, como Lombardía e Dalmacia.
No seu coidadoso tratamento do ornamento arquitectónico, "Michelozzo foi quen de adoptar ideas e darlles boa conta, así como de transmitir outras novas. Os estilos de Manetti, Bernardo Rossellino, Giuliano da Maiano e mesmo de Giuliano da Sangallo son inimaxinables sen o apoio e a influencia das formas artísticas de Michelozzo ademais das de Brunelleschi e, máis tarde, de Donatello".
Tanatose
Vertebrados
A inmobilidade tónica obsérvase en todos os grandes taxons de vertebrados, como tiburóns e outros peixes, anfibios, réptiles, aves e mamíferos.
Tiburóns
Algúns tiburóns poden ser inducidos a unha inmobilidade tónica ao colocalos boca arriba e agarralos coa man, como ocorre por exemplo en Squalidae, Negaprion brevirostris, Triaenodon obesus. No tiburón tigre (que mide 3–4 m de lonxitude), a inmobilidade tónica pode ser inducida polas persoas poñendo as mans suavemente nos lados do morro do animal na zona que rodea os ollos. Durante a inmobilidade tónica nos tiburóns, as aletas dorsais póñense ríxidas, a respiración é máis lenta e as contraccións musculares son máis estables e relaxadas. Este estado persiste durante uns 15 minutos como media antes de que se recuperen e volvan a estar activos. Os científicos aproveitaron esta resposta para estudar o comportamento dos tiburóns; estudáronse os repelentes para tiburóns químicos para comprobar a súa efectividade e estimar con máis exactiti¡ude a dosificación, concentracións e tempo de recuperación. A inmobilidade tónica pode tamén usarse como unha forma de anestesia suave durante as manipulacións experimentais dos tiburóns.
Tamén se cre que a inmobilidade tónica pode ser unha experiencia estresante para os tiburóns. As medidas de valores químicos en mostras de sangue cando o tiburón está inmóbil, suxiren que a inmobilidade tónica pode causarlles estrés e reduce a eficiencia respiratoria. Outros pensan que os tiburóns teñen unha serie de mecanismos compensatorios que actúan incrementando a frecuencia respiratoria e rebaixan o estrés.