cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Industria de Turbo Propulsores
Historia
miniatura|esquerda|ITP Ajalvir. As orixes da empresa están na fábrica ELIZALDE de motores de aviación creada en 1917. Nos anos 1950 a empresa estatal pasou a chamarse ENMASA. En 1973 a sede principal en Alcalá de Henares (Madrid), inaugura unha nova factoría en Ajalvir (Madrid). Esta fábrica pasa a formar parte de CASA como división de motores. En 1989 a empresa é privatizada como ITP, con fábrica en Zamudio (país vasco) adicada principalmente á fabricación de pezas de motor. A fábrica de Ajalvir adicase ao montaxe e reparación de motores. Unha parte da nova empresa segue en mans do estado español a través do INI. Os outros socios serían SENER e Rolls Royce. En 2017 pasaría a ser Rolls Royce o único accionista da empresa.
Xosé Ramón Fernández Antonio
Xosé Ramón Fernández Antonio, nado en Vigo en 1953, é un político galego ligado ao PSdeG.
Traxectoria
Estudou económicas na Universidade de Santiago de Compostela. Foi director do Gabinete do Ministro de Transportes, Turismo e Comunicacións (1985-1988) e dende 1993 foi directivo de Retevisión e Auna. Foi conselleiro de Economía e Facenda dende o 2 de agosto de 2005.
Sonda interestelar
Unha sonda interestelar é unha sonda espacial que pola súa traxectoria se dirixe fóra do Sistema Solar. O primeiro estudo de deseño para crear unha sonda interestelar propiamente dita foi o Proxecto Dedalus que realizaron entre 1973 e 1978 científicos británicos da British Interplanetary Society dirixidos por Alan Bond. As sondas interestelares actuais creáronse co propósito de explorar o noso propio Sistema Solar, mais despois de completar a súa misión pola súa traxectoria diríxense fóra del, a primeira foi a Pioneer 10 e calcúlase en 80.000 anos o que tardaría, se perdurase, en chegar á estrela máis próxima. As distancias que ten que percorrer non se miden en quilómetros, senón en unidades astronómicas (UAs). A equivalencia aproximada é: 1 UA son 150 millóns de quilómetros.
O Coto, Bretoña, A Pastoriza
O Coto é un lugar da parroquia de Bretoña, no concello lugués da Pastoriza, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
Crosby, Stills & Nash
Crosby, Stills & Nash, tamén coñecido como CSN, é un grupo de música norteamericano de country rock formado en 1968 por David Crosby, Stephen Stills e Graham Nash, cando intervén Neil Young o grupo adopta a denominación de Crosby, Stills, Nash & Young. Foi un dos poucos grupos que puido rivalizar con The Beatles nos Estados Unidos. O grupo ten como soporte catro guitarras e catro voces que son as bases dunhas fortes melodías, o seu estilo foi remedado por numerosos grupos, como America ou Eagles.
José Luis Méndez Romeu
José Luis Méndez Romeu, nado na Coruña o 24 de xullo de 1951, é un político galego que milita no PSdeG.
Traxectoria
Estudou pedagoxía. Foi concelleiro de Educación e Cultura do Concello da Coruña desde 1987 ata 2003 e presidente da Orquestra Sinfónica de Galicia (1994-2004). Tenente de alcalde e Concelleiro de Urbanismo (2003-2004). Foi tamén responsábel de educación do grupo socialista no Parlamento de Galicia mentres foi deputado (1994-2004).
Entre 2004 e 2005 foi secretario de estado de Cooperación Territorial no goberno español.
Exerceu o cargo de Conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza da Xunta de Galicia dende o 2 de agosto de 2005 ata 2009.
Foi voceiro do PSdeG-PSOE no parlamento galego. En 2016 presentouse ás primarias para candidato á presidencia da Xunta de Galicia pero foi derrotado. Dimitiu como voceiro parlamentario en maio dese mesmo ano e foi substituído ás poucas semanas pola pontevedresa Patricia Vilán.
Xestación por substitución
miniatura|dereita|210px|A xestación por substitución comeza cunha inseminación artificial.
A xestación por substitución, ou, máis popularmente, ventre de alugueiro é o proceso polo que unha muller xesta e dá a luz un fillo proveniente da implantación no seu útero dun óvulo doutra muller fecundado in vitro.
Habitualmente a muller que quere ser nai e non pode selo por problemas de infertilidade ten a posibilidade de someterse a un tratamento de fecundación artificial. Estes tratamentos de procreación medicamente asistida non só asisten a matrimonios, senón tamén a mulleres solteiras e parellas heterosexuais e homosexuais.
300px|left|miniatura|Regulación legal da xestación por substitución no mundo: {{legend|#000080|Legal as formas retribuída e altruísta}} {{legend|#4682B4|Sen regulación legal pero vénse realizando}} {{legend|#00BFFF|Legal só de forma altruísta}} {{legend|#DA70D6|Permitida entre familiares ata o segundo grao de consanguinidade}} {{legend|#CD5C5C|Prohibida}} {{legend|#DCDCDC|Non regulada/situación incerta}}
Silvio Piola
Silvio Piola, nado o 29 de setembro de 1913 en Robbino, Provincia de Pavía, e finado o 3 de outubro de 1992 en Gattinara foi un futbolista italiano que xogaba na demarcación de dianteiro. É o máximo anotador da Serie A italiana e o terceiro máximo goleador da historia da Selección de fútbol de Italia, con esta selección foi campión do Mundial de Fútbol Francia 1938, anotando dous goles na final.
Xestación por substitución
Oposición á xestación por substitución
Nos contratos a xestante perde todo dereito de decidir en materia de dereitos sexuais e reprodutivos, de xeito que non posúe capacidade de elección. No caso de infrinxir ou alterar as condicións do contrato contémplase a aplicación de medidas punitivas sobre a embarazada.
Silvio Piola
Por algún é considerado o inventor da chilena, xunto con Carlo Parola.
Xestación por substitución
Oposición á xestación por substitución
O XXIX Congreso Estatal de Mulleres Avogadas pediu en 2018 a súa prohibición universal.
Silvio Piola
Como xogador
Comezou xogando no Pro Vercelli, debutando co primeiro equipo o 16 de febreiro de 1930.
En 1934 foi traspasado ao SS Lazio, equipo no que militaría nove tempadas, anotando 143 goles e declarándose Capocannoniere (máximo goleador da Serie A) en dúas ocasións (1937 e 1943)
En 1944 fichou polo Torino FIAT, porén a competición foi interrompida pola segunda guerra mundial, o resto do ano xogaría no Novara Calcio pero en 1945 fichou polo Juventus FC. Militou no club turinés ata 1947 cando fichou polo Novara Calcio, onde se retirou despois de sete tempadas no club.
Coa selección
Debutou coa Selección de fútbol de Italia no ano 1935 ante Austria, anotando tamén o seu primeiro tanto. Ao longo dos dezasete anos nos que foi convocado coa selección xogou un total de 34 encontros e anotou 30 goles, converténdose no terceiro máximo anotador do combinado.
Coa selección gañou o Mundial de Fútbol Francia 1938, anotando dous goles na final ante Hungría. Tamén gañou a Copa Internacional de Europa Central en 1935.
Finalmente o seu último encontro foi en 1952.
Como adestrador
Comezou como adestrador pouco despois de colgar as botas, dirixindo á selección durante os anos 1953 e 1954, porén non chegaría a participar no Mundial de Fútbol Suíza 1954.
Despois dirixiría ao Cagliari Calcio en dúas etapas, 1955/56 e 1957.
ß
miniatura|Palabra utilissimæ escrita co eszett nun libro de 1541. ß, denominado eszett ou scharfes S (pronunciados e ). é unha letra do alfabeto gótico incorporada ao alfabeto alemán, de base latina. É esteticamente semellante, mais non idéntica, á letra beta (Β, β) do alfabeto grego, mais non debe ser confundida con ela, por representaren sons diferentes.
Representa o fonema [s] en alemán estándar, especificamente cando segue a vogais longas e ditongos (edelweiß). Despois de vogais curtas escríbese ss (delicatessen). O vocábulo eszett representa a pronuncia alemá das dúas letras S e Z.
Historia
miniatura|Distintos glifos do ß O ß orixinouse na ligadura de dous eses consecutivos, un de grafía alta (ſ) e outro normal (s), ou dun s longo e un z en forma gótica (ʒ). Como non aparece nunca no comezo de palabra, o ß só existía en versión minúscula; en textos escritos exclusivamente en maiúscula adoitaba substituírse por dous eses, o mesmo que en todos aqueles caso en que o carácter non estiver dispoñible nunha tipografía. En abril de 2008 introduciuse unha variante maiúscula no Unicode versión 5.1, con grafema ẞ. O 29 de xuño de 2017, o Rat für deutsche Rechtschreibung (Consello para a ortografía do alemán, RDR) introduciu oficialmente a versión maiúscula da letra no alfabeto alemán.
Ludwig Borchardt
Ludwig Borchardt, nado o 5 de outubro de 1863 en Berlín e finado o 12 de agosto de 1938, foi un arqueólogo e exiptólogo alemán.
ß
Historia
Antes da reforma da ortografía alemá de 1996, o ß tamén se empregaba a final de palabra, aínda que fose precedido por unha vogal curta.
Ludwig Borchardt
Traxectoria
Borchardt inicialmente estudou arqueoloxía e despois exiptoloxía con Adolf Erman. Foi ata O Cairo en 1895 e, xunto con Gaston Maspero, produciu o Catálogo do Museo Exipcio. En 1907, fundou o Instituto Arqueolóxico Alemán (Deutsche Archäologische Institut) no Cairo, e permaneceu como director ata 1928.
ß
Suíza e Liechtenstein
No alemán de Suíza, ss adoita substituír todos os ß, que foi abolido gradualmente dende a década de 1930, cando a maioría dos cantóns decidiu non ensinalo na escola e o servizo postal deixou de empregalo nos nomes de lugar. O Neue Zürcher Zeitung foi o último xornal suízo en abandonar o ß, en 1974. As editoriais só usan ß en libros destinados o mercado en lingua alemá xeral.
Esta situación foi sancionada oficialmente polas regras de ortografías reformadas do alemán, que afirman en §25 E 2 : In der Schweiz kann man immer „ss“ schreiben ("En Suíza, pódese escribir sempre 'ss'"). Liechtenstein segue a mesma práctica.
STS-127
STS-127 foi unha misión do transbordador espacial Endeavour lanzada o 15 de xullo de 2009 desde a rampla 39A do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-127, con sete astronautas a bordo, foi unha misión de construción e aprovisionamento da Estación Espacial Internacional. A tripulación estaba formada polo comandante Mark Polansky, o piloto Doug Hurley e os especialistas de misión David Wolf, Christopher Cassidy, Julie Payette, Tom Marshburn e Tim Kopra.
O Endeavour levou ata a estación o terceiro e último compoñente do módulo laboratorio xaponés Kibo, que quedou instalado tras cinco paseos espaciais. A tripulación retirou tamén varias baterías obsoletas e levou varias pezas de reposto.
O transbordador volveu a terra en Cabo Cañaveral o 31 de xullo de 2009.
Corrupción lingüística
A corrupción lingüística é a transformación ortográfica dunha palabra ou expresión lingüística, mantendo o significado ou unha variante ata anecdótica dun significado orixinal.
Exemplos
A palabra latina colloquor conservouse semánticamente con coloquio, aínda que a ortografía cambiou.
Eduardo Estévez
Eduardo Ezequiel Nicolano Estévez, nado en Buenos Aires (Arxentina) o 28 de novembro de 1969, é un escritor galego.
Traxectoria
Naceu en Buenos Aires onde residiu até 1990. Á idade de 16 anos comezou a frecuentar o obradoiro literario do xornalista e escritor Daniel Arias. En 1990 publicou o seu primeiro libro de poemas. Ese mesmo ano trasladouse a Caracas, Venezuela.
Participou do obradoiro literario do Centro de Estudios Latinoamericanos Rómulo Gallegos, coordinado polo poeta Harry Almela. En 1994 veu a luz o seu segundo título, froito do seu primeiro encontro coa poesía galega.
En 1995 instálase na comarca compostelá, actualmente reside en Outes. A pouco de chegar comeza a frecuentar actos literarios e traba relación con varios poetas das novas fornadas (Rafa e Miro Villar, Marta Dacosta, Yolanda Castaño, Estevo Creus, Celso Fernández Sanmartín e Paco Souto, entre outros).
Axiña comeza a súa produción en galego que ve luz por vez primeira en 1998. Dende entón a súa obra obtén varios premios e os seus textos aparecen incluídos en diversos volumes colectivos e publicacións periódicas.
Entre outubro de 2008 e maio de 2009 publica a columna poética "esca e pedra" dentro da páxina web culturagalega.org.
Participa da fundación de Letras de Cal, editora cooperativa da que será activo membro ata a súa desaparición en 2001. Funda -con Estevo Creus e Rafa Villar- Retagarda Edicións, efémero proxecto de edicións dixitais (2000). Desde 2017 é o editor responsable da Asociación Cultural Caldeirón, de Malpica.
Coordina obradoiros literarios. Entre 1996 e 1999 coordinou diversos obradoiros literarios en centros de ensino de Vilanova de Arousa (IES A Basella), Betanzos (IES Francisco Aguiar), Santiago de Compostela (IES As Fontiñas) e Ourense (IES Otero Pedrayo e IES O Couto). Actividade que se prolongou nos anos seguintes con obradoiros en centros sociais (O Ensanche, de Santiago de Compostela), bibliotecas municipais (A Coruña, Mugardos, Fene, As Pontes) ou librarías (Chan da Pólvora). En 2020 funda, con Mario Regueira e Lorena Souto, Tecedeiras: plataforma para o desenvolvemento de obradoiros de escrita en liña.
Impartiu, asemade, entre outras accións de formación do profesorado, obradoiros literarios para este colectivo dentro das Xornadas de Ensino da CIG en Compostela (2002), do programa de formación do profesorado no Centro de Formación de Recursos da Consellería de Educación da Xunta de Galicia en Tui (2006) e Ferrol (2011), xornadas de formación do profesorado da Coruña sobre o uso do blog nas aulas (2007), nos Encontros Pedagóxicos de Ferrolterra (AS-PG): internet como espazo de relacións sociais (2009), e un curso de formación do profesorado da FORGA na Coruña sobre as redes sociais como ferramenta pedagóxica.
Colaborou en diversas publicacións periódicas (O Correo Galego, A Nosa Terra, Faro de Vigo) e foi responsábel de diversos blogs e proxectos na rede como "o ollo da vaca", "en construción", "mirar para este lado" ou "de baleas".
Algúns poemas seus foron traducidos ao inglés, italiano ou castelán en diferentes publicacións dixitais ou en papel.
Diocese de Toledo
O nome de diocese de Toledo pode facer referencia a algunha das seguintes divisións territoriais eclesiásticas:
Triodos Bank
Triodos Bank é unha entidade de crédito chamada ética fundada en Holanda en 1980. O nome "Tri Hodos" (en grego), da anfroposofía baseada en tres camiños: persoas, planeta e beneficio. Na actualidade Triodos Bank está presente en Bélxica, Reino Unido, España e Alemaña. Ademais, opera noutros lugares de Europa, América Latina, Asia e África. Triodos Bank forma parte da Alianza Mundial por unha Banca con Valores, que agrupa a 20 entidades de banca ética a nivel internacional.
Historia de Triodos Bank
miniatura|Oficina de Triodos Bank na [[A Coruña|Coruña.]] A súa aparición como banco veu despois da creación da Fundación Triodos en 1971 como canalizadora de doazóns e préstamos a empresas ata o momento excluídas do sistema financeiro. Os seus fundadores (Adriaan Deking Dura, economista, Dieter Brüll, catedrático de dereito fiscal; Lex Bos, asesor de organización e Rudolf Mees, banqueiro) inspiráronse no pensamento económico do filósofo Rudolf Steiner, fundador da Antroposofia, baseado na triformación social (ou pensamento intuitivo), ao igual que outras institucións de banca ética como GLS Bank, Merkur Bank e La Nef. Así se reflectiu nos estatutos orixinais da entidade ata 1999. Triodos foi crecendo e ampliando o seu enfoque orixinal. Trala súa apertura como entidade de crédito, en 1980, nos Países Baixos, Triodos Bank está presente actualmente tamén en Bélxica, Reino Unido, España e Alemaña.
Resultados económicos
Triodos Bank tivo un crecemento estable durante os últimos anos. O banco ten abertas oficinas en diversas cidades de España.
En 2012, acadou un total de 437.000 clientes en Europa, 105.000 deles en España.
Polémicas
Aínda que Triodos se define como banca ética existen críticas tanto á xestión interna como á imaxe que proxecta. A selección de proxectos a financiar ten creado polémica ao estar baseado nalgúns casos en entidades e organizacións promovidas por membros vinculados á antroposofía. Aínda que o caso máis polémico é o da Fundación Internacional O´Belen de centros de acollida de menores acusada de diversas carencias no seu funcionamento interno. Críticas ás que Triodos Bank respondeu puntualizando que a súa relación con O´Belén é debido a un préstamo anterior ás acusacións.
Martin Mystère
Martin Mystère é personaxe de cómic italiano creado por Alfredo Castelli e debuxado por Giancarlo Alessandrini e Lucio Filippucci, publicado por primeira vez en Italia por Sergio Bonelli Editore en 1982 e que aínda se segue a publicar. Coñecido polo sobrenome de detective do imposible, indaga sobre misterios sen resolver como a Atlántida, avistamentos dos OVNI, poderes extrasensoriais, enigmas da historia, da arqueoloxía e da ciencia. As súas aventuras traducíronse a varias linguas e publicáronse nos Estados Unidos, España, Alemaña, Francia e o Brasil. No 2004 fíxose en Francia unha serie de debuxos animados protagonizada por Martin Mystère.
Joaquim Ventura
Joaquim Ventura Ruiz, nado en Barcelona o 7 de xullo de 1954, é escritor en catalán e en galego.
Traxectoria
Actualmente reside en Premià de Mar (Barcelona). Licenciado en Filoloxías Galega e Portuguesa pola Universitat de Barcelona 1993 e doutor en Filoloxía Románica pola mesma universidade 1997, coa tese El Grup Nós i la cultura europea: autoretrat duna generació, que obtivo a cualificación de apto cum laude por unanimidade. Gañou o Premio Letras Galegas da Universidade de Santiago de Compostela nas edicións de 1992 e 1993.
Alén de investigador da literatura galega tanto da súa época medieval como da contemporánea, con máis de trinta traballos, tamén é tradutor ao catalán de autores galegos como Eduardo Blanco Amor, Ramón Otero Pedrayo, Álvaro Cunqueiro e Fermín Bouza-Brey. Colaborou no proxecto da Enciclopedia Galega de Hércules Edicións co capítulo da narrativa entre 1916 e 1936.
Abadía de Port du Salut
miniatura|A entrada. miniatura|A abadía vista dende o río Mayenne.
A Abadía de Port du Salut (en francés Abbaye de Notre-Dame du Port du Salut) é unha fundación bieita, especialmente trapista, de 1815 feita polo monxe Bernard de Girmond.
Historia e localización
miniatura|Bernard de Girmond, primeiro abade, en [[1815.]] A abadía localízase en Entrammes, no departamento de Mayenne (Países do Loira, Francia), nun val entre as cidades de Entrammes e Nuillé-sur-Vicoin.
Foi aprobada oficialmente como abadía o 10 de decembro de 1816 polo papa Pío VII.
Reksjå
Reksjå é un lago da comuna de Tinn, Telemark, Noruega. Localizado a unha altitude de 1212 metros, ten unha superficie de 2,82 km² e un perímetro de 20,94 km.
As Redondas
O topónimo galego As Redondas pode referirse a:
Corrupción (homónimos)
A corrupción é unha degradación física ou moral. En relación co comportamento anormal que busca o beneficio propio en prexuízo doutros ou do ben común, o concepto pode aplicarse a diferentes ámbitos:
Ewood Park
Ewood Park é un estadio de fútbol en Blackburn (Lancashire), con capacidade para 31.367 persoas. Nel xoga os seus partidos como local o Blackburn Rovers. O estadio, que abriu as súas portas en 1890, é o campo máis antigo dun equipo da Premier League.
O estadio acolleu tres partidos da UEFA Women's Championship 2005; dous partidos do combinado inglés de fútbol en fase de grupos e mais a final.
San Bartolomeu
San Bartolomeu pode referirse a Bertomeu, un dos apóstolos de Xesús Cristo; como topónimo, San Bartolomeu pode referirse a varios lugares de Galicia:
Manuel Vázquez Pérez
Manuel Vázquez Pérez nado en Carnós (A Arnoia) en 1939 e finado en Ourense o 10 de agosto de 2009, foi un empresario vinícola galego.
Traxectoria
Pasou a infancia e adolescencia en Carnós. Trasladouse a Ourense e instalouse no Vinteún onde abriu un negocio de viños con distribución a domicilio. Despois montou Bodegas Arnoya, en Santa Cruz, e La Patena, coa que se meteu no Consello Regulador da Denominación de Orixe O Ribeiro. Tamén ingresou no Consello Regulador da Denominación de Orixe Ribeira Sacra con Rectoral de Amandi. Nos últimos anos mercou Bodegas Alanis en Barbantes. Tamén posuía unha bodega en Almendralexo. Participou tamén no negocio da agua natural con Augas de Sousa de Verín.
Foi condenado polo caso da falsificación de etiquetas de viños da Denominación de Orixe Ribeiro en 1994 e ingresou no Centro penitenciario de Pereiro de Aguiar no verán de 1995. En marzo de 2003 a Audiencia de Ourense suspendeu a execución da condena por razóns de saúde. Logo deste revés, o empresario retomou o seu traballo e conseguiu reflotar a empresa.
En 2017, a bodega Rectoral de Amandi, en homenaxe ao empresario, elaborou o viño "Rectoral de Amandi Edición Limitada "Manolo Arnoya". Trátase dunha edición limitada de 72 botellas numeradas dende a data de nacemento do fundador da empresa ata a do seu falecemento.
Camilo Bargiela
Camilo Bargiela Pando, nado en Tui o 25 de decembro de 1864 e finado en Casablanca (Marrocos) o 2 de xullo de 1910, foi un xornalista, escritor e diplomático galego.
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Comezou colaborando nas pubicacións de Tui La Novedad (1890), Tuy Humorístico (1898) e La Opinión, no que empezou a publicar por entregas a novela Los pavos reales, que escribiu en Casablanca e que non chegou a rematar. Fixo a carreira diplomática, e foi cónsul de España en Manila, Hong Kong e Casablanca.
Pertenceu á xeración do 98 e frecuentou os principais faladoiros literarios de Madrid. Xunto con Pío Baroja, Ricardo Baroja, Ignacio Alberti, José Fluixá, Jesús Fluixá, Antonio Gil e José Martínez Ruíz, asinou o manifesto da homenaxe a Mariano José de Larra o 13 de febreiro de 1901. Colaborou na revista Café con Gotas na que apareceron os seus artigos "¡Oh el amor!", "¿Tengo razón?" e "Improvisación". Publicou traballos sobre Henrik Ibsen, Hauptman, Gabriele D'Annunzio e Suderman, traducións de Lev Tolstoi, Maurice Maeterlinck, Maxim Gorki e Henryk Sienkiewicz e varios artigos filosóficos e poéticos en xornais e revistas de Madrid como Revista Nueva, La Vida Literaria e Arte Joven. Tamén escribiu para o xornal barcelonés Las Noticias.
Bargiela e Enrique Labarta Pose foron os modelos que Alejandro Pérez Lugín empregou para crear o personaxe de Casimiro Barcala na novela La Casa de la Troya (1915).
Tumas Miram
Tumas Miram (en توماس ميرم; en ), nado o 6 de agosto de 1943 en Tal Kaif (Reino de Iraq), é un eclesiástico católico caldeo, dende 1983 arcebispo de Urmia e bispo de Salmas.
Traxectoria
Naceu o 6 de agosto de 1943 en Tal Kaif, no Reino de Iraq, e parte da arquieparquía de Mosul dos caldeos. O 11 de xuño de 1967 foi ordenado sacerdote, e exerceu o seu ministerio inicialmente entre os asirios de Teherán.
Foi elixido arcebispo de Urmia e bispo de Salmas polo sínodo da Igrexa caldea o 30 de novembro de 1983. Recibiu a ordenación episcopal o 11 de marzo de 1984, de mans do arcebispo de Teherán Yuhana Siman Isai, e tivo como co-ordenantes ao arcebispo de Ahvaz Hana Sura e ao pro-nuncio apostólico para Irán Giovanni De Andrea.
Catedral de Palencia
A Santa Igrexa Catedral Basílica de san Antolín, sede da diocese de Palencia, atópase na cidade de Palencia, Castela e León, España.
É un edificio de grandes proporcións: 130 metros de altitude, 50 metros de anchura no cruceiro, máis outros tantos no claustro e na sala capitular; a ábsida roza os 43 metros de altitude. Está adicada a san Antolín mártir, patrón de Palencia, parte de cuxas reliquias alberga.
Trátase dun templo de estilo predominantemente gótico, aínda que conserva elementos anteriores, de época visigoda e románica, e elementos decorativos renacentistas, barrocos e neoclásicos. A construción comezou no século XIV, sendo a única gran catedral castelá iniciada nesa centuria.
O exterior carece dunha fachada principal propiamente dita e preséntase austero e macizo, non reflicte o seu bo interior onde se poden ver máis de vinte capelas de grande interese artístico e histórico.
Aínda que a construción da catedral gótica durou dende o século XIV ata o século XVI, en realidade o que hoxe en día se observa tardou case catorce séculos en ser levantado, pois a parte máis antiga da Cripta de san Antolín data do século VII e houbo importantes obras e reformas no século XX.
O elemento máis recoñecible no exterior é a torre, elevada e sobria, algo ruda tendo en conta a súa pertenza ao estilo gótico. Estudos recentes e escavacións demostran que foi torre de carácter militar no pasado e tras cumprir esa función se lle engadiron pináculos e espadana como única decoración. A planta da catedral é de cruz latina e ten a peculiaridade de contar cun cruceiro dobre, polo que tamén dispón de cinco portas, formando así unha planta en forma de cruz patriarcal; isto é debido a que á metade da construción decidiuse substituír o primitivo cruceiro por un segundo, máis monumental. Ambos os dous cruceiros só se marcan en alzado e non sobresaen en planta.
A Catedral é chamada popularmente A bela descoñecida. Foi o primeiro monumento do concello de Palencia en ser declarado Monumento Nacional, distinción que obtivo o 3 de novembro de 1929.
Orixes do edificio
200px|miniatura|Cripta de san Antolín. No soar onde agora se acha a catedral houbo un templo de culto pagán. Ese templo debeu ser substituído máis tarde por outro paleocristián. De ningún dos dous quedan restos na localización do edificio actual.
O vestixio máis antigo é o fondo da Cripta de san Antolín, que é o resto dun edificio visigodo de metade do século VII, construído con e sobre restos romanos.
Non se sabe con exactitude quen construíu esta parte. Suponse que talvez se ergueu en tempos do rei Vamba para gardar as reliquias do mártir san Antolín, que este rei trouxo dende Narbona no 672, cando era bispo Ascario.
Anos despois desta restauración e probablemente en tempos do bispo Raimundo (1148-1184), edificouse un novo templo en estilo románico que foi consagrado en 1219, en tempos do bispo Tello Téllez de Meneses (1208-1247).
María Xosé Caride
María José Caride Estévez, nada en Vigo en 1966, é unha política galega do PSdeG, que foi conselleira de Política Territorial, Obras Públicas e Transportes dende o 2 de agosto de 2005 ata o 2009.
Estudou económicas en Vigo e fixo o doutoramento na Universidade de Santiago de Compostela. Foi profesora da Universidade de Vigo en Vigo e en Ourense. Foi elixida deputada no Parlamento de Galicia na oitava lexislatura.
É concelleira delegada da Área de Urbanismo, membro da Xunta de Goberno Local e 4º tenente de alcalde do concello de Vigo.
Haris Giannopoulos
Haralampos "Haris" Giannopoulos, nado o 13 de xullo de 1989 en Alexandreia, é un xogador profesional de baloncesto grego que xoga para o Promitheas Patras BC da A1 Ethniki. Cunha estatura de 2,01 metros xoga nas posicións de escolta e ala.
Traxectoria profesional
O 11 de agosto de 2014, anunciouse a súa fichaxe polo Obradoiro CAB da Liga ACB.
Bela de Bretoña
Bela foi un bispo galego da diocese de Britonia que asistiu ao Terceiro Concilio de Braga no ano 675. Neste concilio asinou como:
Debido á orde das sinaturas do concilio, sábese que foi consagrado bispo antes de 670, xa que o bispo Isidoro de Astorga foi consagrado nesa data e asina despois del.
Ácido linoleico
O ácido linoleico (LA) é un ácido graxo de 18 carbonos poliinsaturado con dous dobres enlaces cis, situados nos carbonos 9 e 12 (polo que o último dobre enlace está situado no 6º carbono empezando polo final, o que fai que sexa un ácido omega-6 ou n-6). Como o seu punto de fusión é de -12 °C, a temperatura ambiental moderada é líquido, e ten aspecto incoloro.
O ácido linoleico é un dos ácidos graxos esenciais para os humanos e animais, que debe ser inxerido como compoñente dos alimentos da dieta para manter unha boa saúde, porque o corpo o require para diversos procesos, pero non pode sintetizalo a partir doutros compoñentes.
A palabra "linoleico" contén unha raíz que procede do grego linon, que significa liño. Por saturación do dobre enlace do carbono 6 orixinaríase ácido oleico.
Fisioloxía
O ácido linoleico utilízase na biosíntese do ácido araquidónico (AA) e a partir del dalgunhas prostaglandinas. Forma parte dos lípidos da membrana celular. Abunda en moitos aceites vexetais, e supón a metade en peso do aceite de xirasol, aceite de millo ou aceite de cártamo.
O ácido linoleico é un ácido graxo esencial. A carencia de ácido linoleico e outros ácidos graxos n-6 na dieta causa sequidade no pelo, caída do cabelo, e mala cicatrización das feridas. De todos os xeitos, é moi difícil chegar a ter deficiencia de ácido linoleico consumindo unha dieta normal.
Xunto co ácido oleico, as cascudas liberan ácido linoleico despois de mortas, o que disuade a outras cascudas de achegarse á zona onde se produciu a morte. Este é un mecanismo similar ao observado nas abellas e formigas mortas, que liberan ácido oleico.
Metabolismo e eicosanoides
Ficheiro:Linoleic Acid Metabolism.gif
O primeiro paso do metabolismo do ácido linoleico lévano a cabo os encimas Δ6desaturases, que converten o ácido linoleico en ácido gamma-linolénico (GLA).
Algunhas probas suxiren que os nenos pequenos carecen de Δ6desaturase, e deben obtela do leite materno. Os estudos mostran que os bebés alimentados con leite materno teñen maiores concentracións de ácido gamma-linolénico cós alimentados con leite preparado maternizado, aínda que estes últimos teñen elevadas concentracións de ácido linoleico.
O ácido gamma-linolénico convértese en ácido dihomo-gamma-linolénico (DGLA), o cal á súa vez se converte en ácido araquidónico. Un dos posibles destinos do ácido araquidónico é transformarse nun grupo de metabolitos chamados eicosanoides, unha clase de hormonas parácrinas. Os tres tipos de eicosanoides son prostaglandinas, tromboxanos, e leucotrienos.
Os produtos metabólicos oxidados do ácido linolénico, como o ácido 9-hidroxioctadecanoico e o ácido 13-hidroxioctadecanoico, activan o TRPV1 (receptor da capsaicina), e por medio deles poden exercer un importante papel no incremento da sensación de dor (hiperalxesia, por exemplo) durante as inflamacións.
Un incremento do consumo de certos ácidos graxos n–3 xunto cun descenso no de ácidos graxos n-6 atenúa a inflamación debido a unha produción reducida destes eicosanoides.
Un estudo que monitorizou dous grupos de superviventes de infarto de miocardio chegou á conclusión que “a concentración de ácido alfa-linolénico se incrementara nun 68% no grupo experimental, e que o ácido linoleico se reducira nun 7%... os superviventes dun primeiro infarto de miocardio, asignados a unha dieta mediterránea rica en ácido alfa-linolénico, tiveron un grao marcadamente reducido de recorrencia do infarto, e doutros problemas cardíacos e de mortalidade xeral.”
Aplicacións industriais
O ácido linoleico utilízase na fabricación de aceites de secado rápido, que se utilizan nas pinturas artísticas ao óleo e nos vernices. Estas aplicacións aproveitan a facilidade que ten o ácido linoleico de reaccionar co osíxeno do aire, orixinando entre as moléculas enlaces cruzados (reticulación) e a formación dunha película estable.
A redución do ácido linoleico produce o linoleíl alcohol.
O ácido linoleico é cada vez máis usado na industria dos produtos de beleza a causa das súas propiedades beneficiosas para a pel. Diversas investigacións sinalan que o ácido linoleico aplicado topicamente sobre a pel é antiinflamatorio, reduce a acne, e ten retén a humidade.
Shelter (filme de 2010)
Shelter é un filme estadounidense de suspense e terror dirixido por Måns Mårlind e Björn Stein que foi estreado no ano 2010. Foi escrito por Michael Cooney e está protagonizado por Julianne Moore e Jonathan Rhys Meyers. O filme foi estreado como 6 Souls nos Estados Unidos o 3 de marzo de 2013, en vídeo baixo demanda, seguido por unha limitada distribución en cines o 5 de abril de 2013.
Leiterena frondosa
A leiterena frondosa (Euphorbia esula) é unha especie de Euphorbia, nativa dos Azores, sur e centro de Europa, incluíndo Galicia, e gran parte de Asia: Oriente Medio, Cáucaso, Siberia oriental, China e Corea. Tamén está presente como especie naturalizada no Canadá, os Estados Unidos, México, Dinamarca, Noruega e o Reino Unido.
Características
miniatura|esquerda miniatura|Detalle das flores e das sementes inmaturas
É unha planta perenne herbácea que medra ata 1-1,2 metros de altura, con talo ramificado desde a base, os talos son lisos ou lixeira ou completamente, pilosos. As follas son pequenas, lanceoladas de entre 4 e 8,5 cm de longo e 1 cm de largo, cun bordo lixeiramente ondulado. As flores son pequenas, producidas en umbelas cun par basal de brácteas semellantes a pétalos de cor amarelo verdoso brillante. Os acios de brácteas aparecen a fins da primavera, mentres as flores reais non se desenvolven ata o principio do verán. Todas as partes da planta conteñen o látex, líquido leitoso tóxico.
Reprodúcese por sementes que teñen unha taxa alta de xerminación e que poden seguir sendo viables no terreo cando menos durante sete anos. As cápsulas da semente abren explosivamente, esparexendo a semente ata cinco metros da planta de orixe, e por medio da auga ou da fauna poden chegar moito máis lonxe. Tamén pode propagarse vexetativamente desde a raíz, que é complexa, chegando a se introducir ata 8 metros dentro da terra e cun largo de 5, e cpode ter numerosos abrochos.
Existen dúas subespecies e un híbrido:
Especie invasiva
Chegou a América do Norte a comezos do século XIX desde Europa dentro de lotes de sementes agrícolas, entrando en competencia coas plantas indíxenas en especial nas praderías, acaparando a auga e os nutrientes, e producindo toxinas que impiden o crecemento doutras plantas ao seu arredor. Por esta razón está identificada como unha herba danosa en varios parques nacionais e en reservas naturais de once estados e clasificada como especie invasiva polo Departamento de Agricultra dos Estados Unidos. En Europa tamén é danosa localmente, así nas zonas de praderías inundables do Val de Saône é unha ameaza para unha quincena de plantas protexidas.
Pola súa natureza persistente a a súa capacidade de se rexenerar a partir de pequenos fragmentos das súas raíces, é moi difícil de erradicar, existindo programas de control biolóxico. Tamén se empregan varios herbicidas sistemáticos.
Hermann Staudinger
Hermann Staudinger, nado o 23 de marzo de 1881 en Worms (Alemaña) e finado o 8 de setembro de 1965 en Friburgo (Alemaña), foi un químico e profesor universitario alemán galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1953.
Traxectoria
Naceu na cidade de Worms, situada no estado alemán de Renania-Palatinado. Fillo dun profesor de filosofía de Darmstadt, estudou química na Universidade de Halle, onde se doutorou en 1903, pensando en dedicarse máis tarde á bioloxía.
En 1907 foi nomeado profesor de química na Universidade de Estrasburgo, para pasar posteriormente pola Escola Superior Técnica de Karlsruhe en 1908, dar clases na Escola Superior Técnica Eidgenössische de Zúric, e na de Friburgo en 1926.
En 1934, o filósofo Martin Heidegger, reitor de Friburgo, decatouse de que Staudinger solicitara a cidadanía suíza durante a primeira guerra mundial, polo que o denunciou ante o ministerio de Educación local como un pacifista oculto. O ministerio solicitoulle a renuncia, pero Staudinger rexeitou, polo que o tema foi deixado de lado ante o escándalo internacional que puidese haberse suscitado.
miniatura|dereita|Tumba de Hermann Staudinger situada en Friburgo. Staudinger morreu na súa residencia de Friburgo, situada no estado de Baden-Württemberg.
Investigacións científicas
Staudinger comeza as súas investigacións estudando os polímeros. En maio de 1922 publica un artigo na revista Helvetica Chimica Acta onde acuña o termo macromolécula e senta as bases da polimerización. En 1926 expón a súa hipótese de que un polímero é unha longa cadea de unidades pequenas unidas por enlaces covalentes.
Vilela, Taboada
San Miguel de Vilela é unha parroquia do concello de Taboada na comarca de Chantada, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 135 habitantes (55 eran homes e 80 mulleres), os mesmo ca no 2006.
Hermann Staudinger
Investigacións científicas
Desde 1935 ampliou o seu estudo das solucións de polímeros aos poliésteres, o que lle permitiu descubrir a relación que vincula a viscosidade e o peso molecular.
Desde 1940 foi, ademais, investigador principal do Instituto de Química Macromolecular.
En 1953 recibiu o Premio Nobel de Química «polos seus descubrimentos no campo da química macromolecular». A súa muller, Magda Woit, foi coautora de varios dos seus traballos científicos.
A Presa, Mandaio, Oza-Cesuras
A Presa é un lugar da parroquia de Mandaio no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2018 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Gayatri Chakravorty Spivak
Gayatri Chakravorty Spivak, nada en Calcuta o 24 de febreiro de 1942, é unha pensadora, teórica literaria e feminista crítica india. experta en crítica literaria e en teoría da literatura, autora dun texto fundamental na corrente poscolonialista, "Poden falar os subalternos?", así como dunha famosa tradución ó inglés do libro De la grammatologie, do teórico deconstrutivista Jacques Derrida. É profesora na Universidade de Columbia, nos Estados Unidos, e unha asidua conferenciante en todo o mundo.
Estudos universitarios
Graduouse con mención especial en inglés pola Universidade de Calcuta en 1959, despois do cal completou un mestrado na Universidade Cornell, nos Estados Unidos. Acabou a súa tese de doutoramento mentres exercía de profesora na Universidade de Iowa, cunha disertación sobre o poeta irlandés William Butler Yeats dirixida por Paul de Man.
Abavides, Abavides, Trasmiras
Este lugar atópase a 3,5 quilómetros da capital do concello.
Cordelle
O topónimo galego Cordelle pode referirse a:
Illote Sakalua
Sakalua, tamén coñecida como Coal Island, é un illote do Océano Pacífico situado no atol de Nukufetau, pertencente ao estado de Tuvalu, na Polinesia. A súa altura media sobre o nivel do mar é de 19 metros, unha das altura máis altas do atol. Na actualidade atópase despoboada.
Blackburn
Blackburn é unha cidade británica, situada antigamente no condado inglés de Lancashire, mais que dende 1998 depende da autoridade unitaria de Blackburn e Darwen. A súa poboación estimada é de 140.000 habitantes. É a cidade natal de Jason Kay, líder do grupo musical Jamiroquai.
A cidade, que alberga ao club de fútbol do Blackburn Rovers foi durante a Revolución industrial un importante centro da industria téxtil.
William Golding
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia dedicada á ensinanza (o seu pai) e á actividade sufraxista (a nai), Golding estudou en Oxford e pronto converteuse en profesor. Durante a segunda Guerra Mundial foi comadante dunha lancha torpedeira, desembarcou en Normandía é foi alí onde se desengañou da bondade do ser humano. Tras alcanzar o éxito con O señor das moscas (que foi levada ó cine por Peter Brooks en 1963), Golding comezou a publicar novelas asiduamente. Ademais do Nobel gañou o premio Brooker Mac Connel, o máis importante galardón literario británico.
John Mayall
John Mayall, nado en Macclesfield (Cheshire) o 29 de novembro de 1933, é un cantante británico de blues, coñecido como o pai do blues branco.
Traxectoria
miniatura|esquerda|John Mayall. Fundador do grupo John Mayall & the Bluesbreakers polo que pasaron grandes cantantes británicos como Eric Clapton, Jack Bruce, Peter Green, John McVie, Mick Fleetwood, Mick Taylor, Don Harris, Harvey Mandel, Larry Taylor, Aynsley Dunbar, Dick Heckstall-Smith e Andy Fraser. Actualmente reside nos Estados Unidos.
Presidente de Ruanda
O presidente é o xefe de estado de Ruanda. É elixido pola poboación para un período de 7 anos. O Primeiro Ministro e o Consello de Ministros son nomeados polo presidente.
Esta é unha lista dos presidentes de Ruanda despois de 1961.
¹ presidente interino ata o 22 de abril de 2000
Bandeira de Oviedo
A  bandeira de Oviedo, en Asturias, é de color azul, e ten no centro da mesma o Escudo de Oviedo. É unha bandeira simple, parecida a empregada pola Comunidade Autónoma do Principado de Asturias.
Hospital Gil Casares
O Hospital Gil Casares, tamén coñecido como Sanatorio Antituberculoso Profesor Gil Casares, Hospital Profesor Gil Casares ou Sanatorio Miguel Gil Casares, bautizado así en lembranza do catedrático de Medicina Miguel Gil Casares, e anteriormente Sanatorio Antituberculoso de La Choupana, é un centro hospitalario situado no barrio compostelán da Choupana inaugurado en 1938.
Antes da súa construción
No mesmo lugar, no século XIX existiu o Hospicio Vello, que contaba cunha cerca que abranguía o actual hospital. A casa e granxa con muíño que o compoñía era coñecida no último terzo do mesmo século como Granxa dos Chouchiños, e figuraba en alugamento en 1876, cando o seu propietario era Bartolomé Hermida. En 1890 o Concello de Santiago visitou o edificio coa intención de transferirlle o asilo para pobres de Santo Agostiño, pero ameazaba ruína e foi rexeitado, especialmente polas Irmás da Caridade que prestaban o servizo. En decembro de 1891 ao carón da derruída cerca, as leiteiras compostelás organizaron unha folga contra a suba dos impostos ao leite, e algúns anos despois, en 1896 (cando eran os seus propietarios os fillos do Coronel José Güimil Cadavid, quen puxo a Sebastián Places ao seu coidado), celebrouse unha pequena romaría rexionalista catalá á que asistiron Baldomero Bonet, Eduardo Vassallo, Ramón Oliveras Marangues, Antonio Vila Nadal, Antonia González Sánchez (viúva de Bartolomé), Valentina Bartolomé González, Ricardo L. Corcelet, José Galí Camps e un quinteto de invidentes cataláns en peregrinación. En agosto de 1899 o Concello de Santiago decidiu que se instalase no terreo un lazareto sucio, é dicir, para poñer en corentena aos animais de procedencia certificada de fora do propio concello (especialmente, aos porcos). En maio de 1900 púxose á poxa o edificio e parte da propiedade, pertencente nese momento ao industrial e hostaleiro Christian Pfister Gaudenzi, para cubrir unhas débedas que este tiña, sendo taxada a propiedade en 20.676 pesetas. O comprador foi, probablemente, Emilio Pombo, aínda que en 1902 xa consta como novo propietario o industrial noiés do curtume José María López París. López París fixo pedimento en agosto deste ano ao Gobernador civil da provincia, Felipe Romero Donallo, para que lle recoñecese que o hospicio se encontraba dentro do termo municipal de Santiago, e non do de Conxo.
Con López París a propiedade transformouse nunha fábrica de curtidos (un dos derradeiros curtidoiros composteláns en ser inaugurados), aínda que o edificio seguiu sendo coñecido como Hospicio Vello. Ao longo dos anos a fábrica operou coas vellas técnicas do curtume de peles, sen actualizarse, e viu como ao seu carón, nos seus antigos terreos, medraba o novo hospital. A Fábrica do Hospicio Vello pechou contra o ano 1956, manténdose o vello edificio ata que deron comezo as obras do novo Hospital Clínico Universitario de Santiago de Compostela nos anos 90. Tamén dispuxo dun campo de fútbol entre 1925 e 1932, que usaba o Compostela Foot-ball Club.
Este hospicio deixou a súa pegada no rueiro compostelán nas rúas do Hospicio e dos Chouchiños, nos arredores do actual hospital.
Construción e desenvolvemento
Nos seus primeiros anos tratou exclusivamente pacientes con tuberculose. Nos anos 40 o sanatorio pasou a depender do Ministerio de Xustiza de España. Pero, a propósito dun plan de construción dun centro provincial antituberculoso con máis de 400 camas promovido en 1941 e que non chegou a executarse, pediuse que o sanatorio volvera a depender do Patronato Nacional Antituberculoso, cousa que conseguiuse, aínda que o novo sanatorio non chegou nunca a ser construído.
Posteriormente, ampliáronse no hospital as patoloxías tratadas e dedicouse monograficamente a enfermidades do tórax. Aproveitouse para ampliar as instalacións do hospital, presentándose en 1953 un proxecto que pretendía pasar de 125 a 300 camas, cun orzamento de máis de 14 millóns de pesetas. Pero, ao pouco, en 1956, o orzamento reduciuse a pouco máis de 4 millóns de pesetas, o que só permitía engadirlle un á máis. Deron comezo as obras a mediados deste ano, prolongándose durante cinco anos posto que, finalmente, construíronse dous pavillóns máis e reparáronse outros dous, o que disparou o orzamento aos 12 millóns de pesetas, sendo o arquitecto o Sr. Fraile e o contratista Raymundo Vázquez. Foi neste momento, a principios de 1960, cando se solicitou que o hospital levase o nome do pioneiro da loita contra a tuberculose en Galicia e catedrático de Medicina Interna da Facultade de Medicina da USC, Miguel Gil Casares, falecido en 1931. Reunida a xunta directiva (López Sendón, como Director; Antonio Golpe, como Xefe de Servizo; e Ángel Carretero, como Xefe de Administración) formalizouse a petición, sendo concedida. Finalmente o novo edificio inaugurouse en xuño de 1961. A denominación oficial daquela quedou como Hospital de Enfermedades del Tórax Profesor Gil Casares.
Coa chegada do autonomismo e a creación do Servizo Galego de Saúde (SERGAS), produciuse a integración definitiva do Hospital, pasando a depender administrativa e economicamente do mesmo. Actualmente forma parte do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago (CHUS), xunto ao Hospital Clínico Universitario e o Hospital de Conxo.
En setembro de 2015 a USC propuxo situar a Facultade de Medicina no Hospital Gil Casares, aproveitando a proximidade do CHUS.
Córcores
O topónimo galego Córcores pode referirse a:
Tratado de Londres (1604)
miniatura|300px|As delegacións española e inglesa na Conferencia de Somerset House.
O Tratado de Londres de 1604 foi un tratado de paz, asinado por España e Inglaterra na cidade de Londres o 28 de agosto de 1604 que marcou o final da Guerra anglo-española de 1585-1604.
As negociacións tiveron lugar no Somerset House, polo que o tratado é coñecido tamén como a Conferencia de Somerset House. As condicións do tratado foron favorables a España, pero á vez España houbo de comprometerse a non intentar invadir Inglaterra.