cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cosme e Damián
Cosme e Damián (do grego Κοσμάς e Δαμιανός) médicos e irmáns, mártires e patróns dos nenos, os cirurxiáns, farmacéuticos, médicos e traballadores dos balnearios. Os dous irmáns foron torturados, queimados vivos, e como sobreviviron foron decapitados por orde de Diocleciano contra o ano 300 d. C. A súa festa celébrase o 26 de setembro. Cosme significa en grego "adornado, ben presentado", e Damián "domador".
Historia e lenda
A tradición oral relata que ambos os dous irmáns exerceron sempre a súa profesión sen cobrar aos doentes (eran ἀνάργυροι, "anárxiros" ou inimigos do diñeiro). Naturais de Arabia, un dos seus milagres máis coñecidos foi o transplante dunha perna a un doente, a perna dun criado negro morto pouco antes.
Os xemelgos (segundo algunhas fontes), moraban en Exeas, na costa da baía de Alexandreta (Iskenderun), en Cilicia. Foron encarcerados e torturados por Lisias, o gobernador de Cilicia co beneplácito do emperador Diocleciano, contra o ano 300 d.C, mais sobrevivendo a todos os martirios por intervención divina, até que os seus verdugos decidiron separar as cabezas dos seus troncos por medio dunha espada, decapitándoos. Posteriormente ficaron sepultados en Cirrhus (Ciro), Siria, cidade esta que chegou a ser o centro principal do seu culto, onde se erixiu así mesmo unha basílica na súa honra. Posteriormente, o seu culto pasou a Roma e, máis tarde, espallouse por toda a Igrexa. Capelas, igrexas e outros recintos relixiosos dedicados aos patróns da cirurxía atópanse repartidos por todo o orbe cristián.
Fálase de milagres e curacións marabillosas, obrados polos mártires despois da súa morte e entre as persoas distinguidas que atribuíron a súa curación aos santos Cosme e Damián, figurou o emperador Xustiniano I. A principios do século V, erguéronse en Constantinopla dúas grandes igrexas na honra dos mártires. A basílica que o papa Fiz III (526-530) erixiu en honra de Cosme e Damián no Foro Romano foi edificada posibelmente o 27 de setembro. Ese día celebrouse a festa de Cosme e Damián até o seu traslado ao 26 de setembro no novo calendario.
A espada
miniatura|200px|O escudo da cidade de Essen, coa espada de San Cosme e San Damián A espada da que a tradición aseguraba ser a que interveu na decapitación dos mártires, coñecida coma espada de San Cosme e San Damián ou espada de Essen, foi orixinalmente un agasallo ao rei Otón III, contra o ano 914 d. C., e hoxe atópase exposta, dentro da súa funda recamada de ouro, na cámara do tesouro da catedral de Essen en Alemaña. A finais do século XV aparecen na vila as primeiras manifestacións documentadas do fervor relixioso que o obxecto espertaba, atribuído á inscrición que rezaba nela: Gladius cum quo decollati fuerunt nostri patroni (a espada coa que os nosos patróns foron decapitados), así como aos ornamentos e figuras do gótico serodio que amosaba a fita que cingue a vaíña. A Relación de Reliquias de Essen, do 12 de xullo de 1626, rexistra a espada co número 55 coma Gladius sanctorum Cosmae et Damiani. Como reliquia, foi levada cerimonialmente en numerosas procesións daquela época.
A relixiosidade que espierta a reliquia na cidade de Essen foi tal que, malia a Reforma e os cambios políticos, a espada figura no escudo da vila dende 1473, ano da primeira constancia documental da súa presenza.
Vasco Perez Pardal
Vasco Perez Pardal foi un trobador, posibelmente portugués.
Bouzas, Miñortos, Porto do Son
Bouzas é un lugar da parroquia de Miñortos no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2022) ten 15 habitantes (8 homes e 7 mulleres).
Vasco Perez Pardal
Traxectoria
Estivo activo durante finais do século XIII na corte de Afonso X. É autor de 13 textos: 3 cantigas de amor, 5 cantigas de amigo, 4 cantigas de escarmio e 1 tenzón con Pedro Amigo de Sevilha.
Pavillón municipal de Redondela
O Pavillón Municipal de Redondela, tamén coñecido como A Bombonera polo seu aspecto desde o exterior, é un recinto deportivo cuberto do concello pontevedrés de Redondela. É usado como feudo local polos equipos da Sociedade Atlética Redondela de balonmán e o Redondela FS de fútbol sala.
O pavillón localízase no barrio da Marisma, á beira do río Pexegueiro.
Errezil
250px|miniatura|Vista de Errezil. Errezil é un concello da provincia de Guipúscoa, en Euskadi. Atópase na comarca de Urola Kosta, a 41 km de Donostia.
O seu termo municipal ten unha extensión de 32,46 km². Limita ao norte con Zestoa e Aia, ao leste con Asteasu, Larraul, Bidania-Goiatz e Albiztur, ao sur con Beizama e ao oeste con Azpeitia. Posúe tamén un enclave, Argisain, que limita con Legorreta, Bidania-Goiatz, Beizama e Albiztur.
Tiña en 2015 unha poboación de 593 habitantes, agrupados nos barrios de Errezilgo Gunea, Artzailuz, Erdoizta, Ezama, Ibarbia e Letea, máis no enclave de Argisain.
Eduardo Aunós
Eduardo Aunós Pérez, nado en Lleida o 8 de setembro de 1894 e finado en Lausana o 25 de setembro de 1967, foi un político catalán.
Traxectoria
Descendente de políticos de orixe aranesa, estudou dereito en Madrid e militou na Lliga Regionalista, pola que foi elixido deputado a Cortes en 1916 e foi secretario de Francesc Cambó no Ministerio de Fomento.
Durante a ditadura de Primo de Rivera foi ministro de traballo, comercio e industria (1927-1930). Admirador do réxime fascista italiano, tentou imitar o seu sistema corporativo coa creación dun Código de Traballo (1926) e a Organización Corporativa Nacional (1928). Tras a caída de Primo de Rivera tentou formar un Partido Laborista a semellanza do Partido Fascista italiano que careceu de apoios.
Logo da proclamación da República marchou ao exilio a París, colaborou na revista Acción Española e entrou en Renovación Española. En 1937 ingresou en Falange Española de las JONS como xefe do partido en Francia e tras a unificación foi membro da Xunta Política da FET y de las JONS.
Embaixador en Bélxica (1939-1940) e a Arxentina (1942-1943), foi ministro de xustiza entre 1943 e 1945.
Ramón Cueto Noval
Ramón Cueto Noval, coñecido como Ramón del Cueto, nado en Asturias en 1858 e finado na Coruña o 27 de febreiro de 1928 , foi un enxeñeiro de minas e xornalista vinculado a Galiza.
Parque Natural do Fondo
O Parque Natural do Fondo atópase na provincia de Alacant. Está composto por unha serie de encoros que gañaron grande importancia ecolóxica coa nidificación de aves en perigo de extinción ou raras, tales coma a cerceta ou a malvasía.
Ramón Cueto Noval
Traxectoria
miniatura|Tumba de Ramón del Cueto no [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] Pertencía ao Corpo de Enxeñeiros de Minas. Foi nomeado xefe do distrito mineiro da Coruña e Lugo, pasando a vivir na Coruña, onde fundou o Boletín de la Cámara Minera, colaborou en La Voz de Galicia, El Ideal Gallego e América-Galicia e dirixiu tamén a revista Galicia Industrial y Comercial. Foi vicepresidente do Sindicáto Cámara Agrícola da Coruña, tenente de alcalde do Concello da Coruña e membro do Consejo Provincial de Fomento. Foi nomeado fillo adoptivo de Ribadeo polos seus estudos e xestións e favor da minería do concello, e foille concedida a Cruz de Afonso XII.
Parque Natural do Fondo
Flora
A vexetación predominante está composta por carrizos (Phragmites Australis) e xunqueiras (Juncus Acutus e Juncus Maritimus).
Fauna
Ademais das xa mencionadas cerceta e malvasía, existen outras especies coma o flamengo, a rapina das xunqueiras ou a garza denoiteira.
Be Water
Be Water é a unha novela da escritora burelá Antía Yáñez. Nela trata a importancia da auga nun futuro distópico no que é o ben máis prezado por mor da súa escaseza. Foi publicada en 2019 pola editorial Cuarto de inverno.
Argumento
A humanidade xa non pode habitar a superficie da Terra e por iso sobrevive soterrada nas Colmeas, unhas estruturas elípticas onde a Raíña goberna con tiranía e a auga é un ben escaso. Iolanda é unha moza que vive coa súa filla e o seu curmán nestas Colmeas, nas que cada día é unha loita por conseguir o prezado líquido.
Pero Mafaldo
Pero Mafaldo foi un trobador ou xograr do século XIII activo na corte de Afonso X.
Traxectoria
António Resende de Oliveira sostén que era portugués, da liñaxe dos Mafaldo (familia nobre do norte de Portugal) e fillo de Mem Pais Mafaldo. Con todo, o catedrático Vicenç Beltrán identifícao cun xograr galego asentado en Cataluña e documentado en 1249, 1265 e 1269.
Frecuentou a corte de Afonso X e probablemente a corte aragonesa, ao servizo do infante Pedro, onde entraría en contacto co trobador Cerveri de Xirona.
En 1265 documéntase un Pero Mafaldo na corte do rei portugués Afonso III, ao servizo de Joao Peres de Aboim. Puido establecerse en Santarém, onde tería propiedades.
Obra
Consérvanse nove obras. Un sirventés moral, catro cantigas de amor, dúas cantigas de amigo, dúas cantigas de escarnio e maldicir (a María Pérez A Balteira e a Pero d’Ambroa).
Carmen Amaya
Carmen Amaya Amaya, nada en Barcelona o 2 de novembro de 1918 e finada en Bagur (Xirona) o 19 de novembro de 1963, foi unha bailaora de flamenco. Criouse en Barcelona, nunha das barracas da praia de Somorrostro, un espazo entre as praias de Nova Icària e El Bogatell. Naceu probablemente en 1918, segundo o que se deduce do primeiro documento oficial que se ten da súa idade, o padrón xeral de habitantes da cidade de Barcelona de decembro de 1930.
Traxectoria
A falta de rexistro de nacemento (non hai ningún Amaya Amaya rexistrado en Barcelona nesas datas) e acta de bautizo (as parroquias do Poble Nou foron incendiadas e os seus arquivos queimados), o valiosísimo documento do padrón certifica que a familia Amaya (Amalla) vivía na barraca número 48 da praia de Somorrostro e que Carmen Amaya tiña 12 anos, polo que debeu nacer en 1918. O pai, José Amaya Amaya foi “tocador de guitarra” e a súa nai Micaela Amaya Moreno era ama de casa e, ocasionalmente, bailaba zambras na intimidade familiar.
O matrimonio Amaya Amaya tivo, que estea rexistrado, 7 fillos, por orde: Paco, Carmen, Antonia, Leonor, José, Antonio e María. Todos dedicáronse profesionalmente ao flamenco, agás o pequeno José, do que se perden as novas nos seus primeiros anos de vida. Paco foi guitarrista e Carmen, Antonia, Leonor, Antonio e María dedicáronse ao baile e, esporadicamente, ao cante, caso de Carmen e Leonor. A irmá da nai, Juana Amaya, coñecida como a "Faraona", foi, en cambio, moi coñecida polo seu porte estatutario e o seu talento no baile.
Dende pequena foi coñecida co alcume de La Capitana, cando se iniciou no flamenco acompañando o seu pai, tamén coñecido como "el Chino" que gañaba a vida tocando polas tabernas da súa vila de noite e de día. O home tocaba a guitarra mentres a pequena Carmen cantaba e bailaba. Despois, pasaban a man ou recollían as moedas que o público lanzara ao chan.
Manuel Bergueiro
Manuel Bergueiro López, nado na Consolación (Tabeirós, A Estrada) o 11 de setembro de 1898 e finado en Oviedo o 26 de febreiro de 1985, foi un mestre e escritor galego.
Traxectoria
Ingresou en 1913 na Escola Normal de Santiago de Compostela onde estudou a carreira de Maxisterio. En 1921 obtivo unha vacante no padroado das Escolas Barcalesas. Posteriormente foi mestre en varios lugares de Galicia e Asturias. Colaborou en moitos xornais como El Agrario Barcalés, El Emigrado, El Compostelano, El País Gallego, Faro de Vigo, Vida Gallega, Vida Escolar.
En 1927, co número 29 da Colección Lar, publicou A pecadenta silenzosa. En 1930 publicou Ollo cos estudantes, versión escénica dun episodio da novela anterior, que terá continuación noutras pequenas pezas en castelán: Trampa adelante e Engaño sobre engaño.
Carmen Amaya
Traxectoria
Ao mesmo tiempo comezou a aparecer nalgúns teatros que carecían de prestixio. Segundo as súas propias palabras, debutou no Teatro Español do Paralelo na compañía de cómicos de Josep Santpere, empresario de variedades que foi o primeiro en fixarse en Carmen e levala a unha categoría maior, e Josep Bergés. Porén, a súa idade era un grande inconveniente xa que non lle permitía traballar legalmente, e forzaba a unha constante tensión, polo que é bastante probable que a data de nacemento da artista que consta oficialmente non corresponda á realidade segundo investigacións recentes. A súa etnia tamén puido ser unha das causas polas que a súa data de nacemento é un enigma, xa que segundo Montse Madridejos, doutora en Historia da Música pola Universidade de Barcelona e investigadora sobre a historia do flamenco, mostrando un especial interese en Carmen Amaya: "Nese momento, unha xitana nin se bautizaba nin se rexistraba".
Manuel Bergueiro
Traxectoria
Tamén escribiu en castelán Jovellanos en la pedagogia española e Rosiña de Tabeirós. Usaba os pseudónimos de Manuel de Vicenta e Rogueiber.
Ingresou como académico correspondente na Real Academia Galega en 1958. miniatura|200px|Placa na casa natal de Manuel Bergueiro en Tabeirós.
Carmen Amaya
Traxectoria
Probablemente, a súa primeira actuación nun teatro fora coa obra La Campana de Gràcia o el Fill de la Marieta (secuela de Marieta de l’ull viu) estreada o 7 de xuño de 1924.
Pouco tardou en dar un gran salto para actuar en París con grande éxito, no Teatro Palace. Aproveitando a súa estadía en París, o director de cine Benito Perojo fixouse no Trío Amaya (formado por Carmen, a súa tía Juana e a súa prima María) para ambientar “ao flamenco” unhas secuencias do seu filme La Bodega. A aparición de Carmen Amaya bailando por zambra neste filme de 1929 pode considerarse o mellor documento para descartar que nacese en 1913, como se escribiu con pouco fundamento a partir da súa morte, xa que a nena non parece ter moito máis de once anos.
Bailou dende moi nova con figuras xa moi populares e recoñecidas como Raquel Meller.
En 1929, foi a primeira vez que o seu nome apareceu en letra impresa, traballando en Barcelona no escenario de La Taurina grazas ao crítico Sebastián Gasch, quen escribiu un artigo no seminario Mirador sobre Carmen moi eloxioso, e que lle deu recoñecemento xeral polo seu talento como bailadeira. Xa naquela época viuna bailar Vicente Escudero, bailarín, bailadeiro, coreógrafo e pioneiro na renovación do flamenco, quen asegurou que Carmen Amaya faría unha revolución no baile flamenco xa que representaba a síntese de dous grandes estilos: o da bailadeira antiga e o estilo trepidante do bailadeiro nas súas variacións de pés.
A chegada da II República supuxo un cambio a mellor nas condicións de vida de toda a súa familia, os xornalistas falaban dela, o seu caché subía e conseguiron abandonar a barraca da praia para trasladarse a un piso na rúa das Tapias, no Barrio Chinés.
A partir de 1933, as súas actuacións e éxitos sucédense. Apareceu brevemente no filme de José Buchs Dos mujeres y un Don Juan e compartiu escenarios coas figuras máis relevantes do flamenco desa época: La Niña de los Peines, Manuel Vallejo, Manuel Torres, José Cepero, os Borrull, Pastora Imperio, Niño Ricardo, Ramón Montoya ou Sabicas, que se converteu durante moitos anos na súa parella artística á guitarra.
O lanzamento definitivo tivo lugar en 1935 cando o director José Luis Sáenz de Heredia a contratou como artista invitada no filme La hija de Juan Simón e Jerónimo Mihura fixo o propio para a curtametraxe Don Viudo de Rodríguez. Instalada coa súa familia en Madrid, actuou en multitude de salas, como o Teatro de la Zarzuela con Concha Piquer e Miguel de Molina e noutras localidades españolas, como Huesca, Sevilla, San Sebastián ou Valladolid. O seu primeiro papel como protagonista no cinema foi para Francisco Elías en María de la O, rodada en 1936, meses antes de deixar España, ao comezo da guerra civil.
Primeiros éxitos internacionais: Suramérica e Centroamérica (1936-1940)
O 18 de xullo de 1936, comenzada a Guerra Civil co golpe de Estado, Carmen Amaya e a súa compañía atopábanse no Teatro Zorrilla de Valladolide co espectáculo de Luisita Esteso, traballando na compañía de Carcellé, grande empresario español que se dedicaba á organización de grandes eventos en España. Por eses momentos as cousas xa lles ían ben economicamente, e compraran o seu primeiro coche. Tiñan que ir a Lisboa para cumprir un contrato, mais o coche foi requisado e ata novembro non puideron pasar a Portugal.
De allí cruzaron a fronteira ata Portugal e, tras un breve espazo de tempo en Lisboa, embarcáronse rumbo a Buenos Aires no buque Monte Pascoal, que tardou quince días en cruzar o Atlántico, facendo escalas no Brasil e o Uruguai.
Coincidindo coa temporada estival (austral) en Buenos Aires, a súa compañía foi contratada para actuar no Teatro Maravillas, estreando espectáculo o 12 de decembro de 1936. O éxito foi inmediato: centenares de funcións ininterrompidas, todo un ano en cartel coas entradas vendidas e a súa fama crecendo como a escuma. O triunfo de Carmen Amaya e os seus superou todas as expectativas. Foron para quedar só catro semanas e, finalmente, viviron alí durante nove meses, xa que cada vez que Carmen actuaba o teatro se enchía e as entradas chegaron incluso a venderse con dous meses de antelación. Mostra da enorme popularidade que a artista conseguiu neste país suramericano, é a construción do teatro que leva o seu nome, o Teatro Amaya.
O éxito que tivo na Arxentina permitiulle presentarse noutros países como o Uruguai, México e Cuba. En 1939, rodou na Habana ás ordes de Jean Angelo a curtametraxe El Embrujo del Fandango, no que actuou cun traxe de inspiración bolera de cor verde que foi inmortalizado por Ruano Llopis no seu cadro dedicado a “Carmen Amaya, prodixio do arte flamenco, con admiración e afecto”, en xuño de 1939, en México.
Na capital mexicana debutou no Teatro Fábregas en abril de 1939 e mantívose ata agosto dese mesmo ano, con incursións noutras localidades como Guadalajara ou Torreón. De xaneiro a abril de 1940 actuou na sala El Patio da Cidade de México xunto ao bailarín Antonio Triana quen, segundo a súa esposa Rita de Triana, foi o intermediario entre Carmen e Sol Hurok, o representante de estrelas estadounidense que a anunciou como "El Vesubio humano" e quen a contratou para debutar en Nova York en 1941. Destes anos son os eloxios do director de orquestra Arturo Toscanini declarando: “nunca na miña vida vin unha bailarina con tanto fogo e ritmo e cunha personalidade tan marabillosa”, ou os de Leopolde Stokowski: “qué demo será o que leva no corpo?”.
Consagración nos Estados Unidos (1941-1947)
En América, Carmen Amaya coñeceu moitas das persoas máis influentes do seu tempo. En 1941 viaxou a Nova York, e actuou no Carnegie Hall, en unión de Sabicas e Antonio de Triana.
Carmen foi portada de multitude de revistas e admirárona os máis famosos astros do cinema e a arte. Estivo varias veces en Hollywood para rodar algúns filmes e as personalidades máis destacadas do cine, a música ou a cultura quixeron vela bailar. O músico Toscanini foi un día a vela, e declarou que nunca antes vira unha artista con máis ritmo e máis fogo que ella. Improvisaba continuamente, con tanta rapidez como perfección. Nos Estados Unidos coñeceu tamén ao presidente Roosevelt. Cóntase que este lle regalou unha chaqueta bolera con incrustacións de brillantes tras vela actuar e que a invitou a actuar nunha festa na Casa Branca.
Volveu a Europa e presentouse no Teatro dos Campos Elíseos de París, para facelo logo en Londres, onde chegou a tratar coa raíña de Inglaterra, e en teatros neerlandeses, dende onde pasou a México e despois outra vez a Nova York e Londres, para seguir por Suráfrica e a Arxentina, antes de volver a Europa.
Regreso a España
Cando Carmen Amaya volveu a España en 1947 era xa unha figura mundial indiscutible. Os anos estadounidenses para asentar profesionalmente a súa arte, senón tamén para que a súa lenda crecese imparable. Por entón, o seu baile era o flamenco máis bravo que subira ao teatro. Mais non destacaba unicamente pola súa arte, tamén pola súa personalidade fascinante, que conquistaba todos cantos coñecía, tanto polo seu baile como polos seus imprevisibles comportamentos. Ademais de ser extraordinariamente xenerosa. A súa reaparición nos escenarios foi no Teatro Madrid co espectáculo Embrujo español.
Obtivo un sonado éxito no Princess Theatre londiniense en 1948, e na súa seguinte xira por América, percorreu a Arxentina en 1950. O ano seguinte volveu bailar en España, presentándose no Teatro Tívoli de Barcelona, despois de varias actuacións en Roma. Continuou a actuar en Madrid, París, Londres, e diversas cidades de Alemaña, Italia e outros países europeos. En Londres, foi felicitada pola raíña e apareceu na prensa unha fotografía co texto: «Dúas raíñas fronte a fronte». Europa do norte, Francia, España, os Estados Unidos, México e Suramérica foron os itinerarios que seguiu co seu elenco nos anos seguintes.
A súa doenza viuse agravada pola rodaxe do seu último filme, Los Tarantos, de Rovira-Beleta (1963). A pesar dos inconvenientes, Carmen levouna con grande enteireza, e ao acabar a rodaxe, iniciaron a xira de verán. Cando actuou por última vez en Madrid, Carmen Amaya estaba xa enferma de morte. Finalmente, a súa enfermidade impediulle continuar, unha especie de insuficiencia renal que lle impedía eliminar debidamente as toxinas que o seu corpo acumulaba. Os médicos non puideron atopar ningunha solución ao seu problema e bailou por última vez en Málaga. O 8 de agosto de 1963, cando estaba traballando en Gandía, Carmen non chegou a terminar a súa actuación. Estaba bailando un dos seus números, cando de súpeto lle dixo a Batista: "Andrés, terminamos".
Falecemento
Os últimos dez anos da súa vida viviunos rodeada de xente e case santificada. Non só polo seu público, senón por quen traballaban con ela. O seu falecemento por unha doenza renal constituíu unha grande aflición para todo o mundo flamenco, séndolle outorgada a Medalla do Mérito Turístico de Barcelona, o Lazo de Isabel a Católica e o título de filla adoptiva de Bagur.
O seu enterro convocou un gran número de persoas xitanas e non xitanas de Cataluña así como de distintos puntos do resto de España e Francia. No ano 1964, os mestres León e Solano compuxeron a copla Aquella Carmen dedicada á memoria de Carmen Amaya, que dicía: Se murió Carmen Amaya, y España entera lloró (“Morreu Carmen Amaya, e España enteira chorou”).
En 1966, inaugurouse o seu monumento no Parque de Montjuïc de Barcelona, e en Buenos Aires foille dedicada unha rúa, mentres que en Madrid, no Tablao Los Califas, se lle tributou unha homenaxe na que interveu entre outros artistas Lucero Tena. Tamén en 1970, fíxoselle unha homenaxe en Llafranch.
Forquita de replicación
200px|dereita|miniatura|Esquema do garfo de replicación. a) molde b)cadea condutora c)cadea retardada d) forquita de replicación e) [[primer f) fragmentos de Okazaki]]
A forcada de replicación, forquita de replicación ou garfo de replicación é unha estrutura que se forma dentro do núcleo da célula durante a replicación do ADN. Constitúe o resultado da acción de varias proteínas que teñen a finalidade de abrir a dobre cadea de ADN para facilitar a replicación do material xenético, sexa ADN ou ARN. É orixinado polas proteínas helicases, que quebran as pontes de hidróxeno que ligan as dúas cadeas de ADN.
Outras proteínas, as SSB (single-stranded DNA binding proteins ou proteínas que se ligan ao ADN monocatenario) contribúen a manter a estabilidade do garfo de replicación. Por último, outras proteínas como a proteína DnaA ou as topoisomerases participan dunha ou doutra maneira na replicación. A estrutura resultante ten dúas ramificacións, cada unha das cales está formada por unha cadea de ADN, e que son chamadas de cadea retardada ou descontinua e cadea líder, adiantada, condutora ou continua. A ADN polimerase vai adicionando posteriormente os novos nucleótidos para as cadeas de nova síntese, seguindo a complementariedade de bases.
Outros artigos
DNA replication DNA复制
Bomb the Twist (sinxelo)
"Bomb the Twist" é o sexto single do grupo de rock and roll xaponés chamado The 5.6.7.8's, lanzado ó mercado no Xapón no ano 1996 e producido polo propio grupo.
Roupa Nova
Roupa Nova é unha banda brasileira formada no Río de Xaneiro en 1980 e mantén ata hoxe a súa formación orixinal.
Monte Campelo
O monte Campelo é un cumio da serra da Cova da Serpe, situado no concello de Sobrado, na provincia da Coruña. Con 811 m é un dos puntos máis altos da provincia.
miniatura|dereita|Cumio do monte. No cumio atópase unha base de comunicacións do exército, a Base Militar de Campelo, no seu día moi importante (chegou a ter un destacamento de 50 persoas) hoxe en estado semi-abandonado.
Roupa Nova
A banda xurdiu en agosto de 1980, debido a cambios ocorridos tras 1978 na banda chamada Os Famks.
As súas cancións son frecuentemente usadas en bandas sonoras de telenovelas brasileiras.
Aiki
O termo aiki pode referirse a:
Pero Larouco
Pero Larouco foi un poeta portugués, que estivo activo no terceiro cuartel do século XIII. É autor de 2 textos: 2 cantigas de escarnio, unha delas unha parodia da cantiga de amor e a outra, incompleta, quizais dirixida a Johan Soarez Coelho.
Damián
dereita|miniatura|260px|[[Pedro Damián|San Pedro Damián.]]
Damián é un nome propio masculino de orixe grega na súa variante en galego. Procede do grego Δαμιανός (tronzador), de δαμάζω (tronzar). Ten, polo tanto, a mesma orixe etimolóxica que Dámaso.
Ezkio-Itsaso
250px|thumb|Igartubeiti baserria. Ezkio-Itsaso é un concello rural da provincia de Guipúscoa, en Euskadi. Atópase na comarca de Goierri, a 50 km de Donostia.
Formouse en 1965 da unión dos concellos de Ezkio e Itsaso. O seu termo municipal ten unha extensión de 21,22 km². Tiña en 2015 unha poboación de 619 habitantes.
A Carballosa, O Val de Xestoso, Monfero
A Carballosa é un lugar da parroquia do Val de Xestoso no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Segundo o INE en 2010 tiña 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
Simfisanodóntidos
Clasificación
É unha familia de posición incerta, e Nelson (1994) a inclúe dentro da familia Acropomatidae. Comprende un único xénero, Symphysanodon, con 10 especies.
Chilamathur
Chilamathur (en telugu: చిలమతూరు) é unha localidade da India, no distrito de Anantapur, estado de Andhra Pradesh.
Atópase a unha altitude de 704 msnm a 466 km da capital estatal, Hyderabad, na zona horaria UTC +5:30.
Segundo estimación 2010 contaba cunha poboación de 315 728 habitantes.
Constantino Nikolaevich de Rusia
O Gran Duque Constantino Nikolaevich de Rusia (en ruso: Константин Николаевич), nado en San Petersburgo o 21 de setembro de 1827 e finado no palacio Pávlovsk o 29 de xaneiro de 1892. Era o segundo fillo varón do tsar Nicolao I de Rusia e da tsarina Carlota de Prusia.
Durante o reinado do seu irmán Alexandre II, Constantino foi o almirante da frota rusa e reformou a Armada Imperial. Tamén foi unha figura clave na emancipación dos servos de 1861. Tivo menos sorte durante a súa etapa como vicerrei de Polonia e tivo que regresar a Rusia onde foi atacado polo seu liberalismo.
Tralo asasinato do seu irmán Alexandre II, Constantino caeu en desgraza. O novo tsar, o seu sobriño Alexandre III, opoñíase as ideas liberais de Constantino e pouco a pouco foi apartándoo das posicións de importancia. Tras sufrir un infarto, pasou os seus últimos anos como un inválido
Estudos
Os seus pais estaban felices de ter un segundo fillo tralo nacemento de catro fillas. Nicolao I e a súa esposa dedicáronse o un ao outro e para os seus fillos, proporcionándolles unha excelente educación. Normalmente, os nenos imperiais mantíñanse baixo o control das mulleres ata que alcanzaban o sete anos. Porén, ao cumprir o cinco, Constantino volveuse demasiado revoltoso e difícil para a súa gobernanta e o seu pai nomeou a un titor masculino para el. Nicolao I tiña a intención de que Constantino convertésese en Almirante Xeral da Frota Rusa, e con isto en mente decidiu que Fiodor Litke fose o titor do seu fillo. Litke, que había circunnavegado o mundo á idade de vinte, era un valoroso e audaz home, sen temor de réplica ou delito, e dotou ao seu alumno destas calidades. Adestrou ao raparigo en ciencias navais e encheu a súa cabeza con contos do mar, gañando a amizade do novo para toda a vida.
Os idiomas foron unha parte importante da educación de Constantino. Aprendeu ruso, inglés, alemán e francés. A medida que crecía, aumentaba a súa experiencia nas matemáticas, as ciencias, as estatísticas, e a administración pública. Tamén recibiu principios militares. Constantino gozaba da música, aprendendo a tocar o piano e o violoncello. Gustáballe o debuxo e tiña un grande aprecio polas artes. Converteuse nun entusiasta lector e a súa fascinación por Homero levoulle a traducir a Odisea do alemán.
O estímulo e a orientación da súa tía, a gran duquesa Helena Pavlovna de Rusia, foi outra importante influencia na educación de Constantino. Elena tomouno baixo o seu amparo, ampliando o seu gusto en literatura e en música e instruíndoo nas últimas ideas científicas. Ela era ben coñecida polas súas ideas liberais e exerceu unha grande influencia nas opinións políticas do seu sobriño. En virtude da influencia de Litke, Constantino comezou as súas incursións na vida oficial, tendo o patrocinio da nova Sociedade Xeográfica Imperial, subordinada ao Ministerio do Interior, que foi o fogar dun gran número de burócratas liberais, incluídos Nikolai Miliutin.
Matrimonio
right|miniatura|304x304px|O gran duque Constantino Nikolaevich de Rusia coa súa familia (de esquerda a dereita): gran duque Demetrio Constantinovich; un cabaleiro descoñecido; no chan o gran duque Constantino Constantinovich; sentados a gran duquesa Alexandra e o gran duque Constantino Nikolaevich levando en brazos ao gran duque Viacheslai; e de pé tras eles, a gran duquesa Olga Constantinovna e o gran duque Nicolás Constantinovich. Os membros masculinos da familia Romanov eran famosos pola súa boa aparencia e a súa altura, pero Constantino era máis ben baixo e feo. Foi descrito por un observador: "A súa tez era cetrina, a cor do seu pelo máis ben neutral, e aseméllase á area da beira do mar. Os seus ollos eran de cor gris, de ilusión, e pechábanos un enorme nariz de madeira parecida ao esquema grego do seu pai". Tiña unha gran voz, imposta por unha personalidade e modos bruscos. Cun temperamento rápido, Constantino era un home difícil e, a miúdo, desagradable.
En 1846, a irmá de Constantino, a gran duquesa Olga, casou co príncipe herdeiro Carlos de Württemberg. Marchou con ela a Stuttgart, dirixíndose despois a Altenburgo, onde coñeceu á princesa Alexandra de Saxonia-Altenburg. Os seus pais organizaran o encontro pensando que Alexandra podería ser un bo partido para Constantino. Alexandra é sorprendentemente fermosa, alta e delgada e Constantino estivo inmediatamente disposto a casar con ela. "Non sei o que está a sucederme. É coma se fose unha persoa completamente nova. Só un pensamento móveme, só unha imaxe chea os meus ollos: sempre e só ela, o meu anxo, o meu universo. Realmente creo que estou namorado. Con todo, que pode dicir?. Só fai unhas poucas horas que a coñezo e xa estou até apaixonado até as orellas".
Constantino tiña dezanove anos, tres máis que Alexandra, tendo que esperar dous anos máis para casar. O 12 de outubro de 1847, ela chega a Rusia. En febreiro convértese á fe ortodoxa rusa, tomando o nome de Alexandra Iósifovna. casaron seis meses despois, o 11 de setembro de 1848 no Palacio de Inverno. Ambos eran grandes melómanos: el tocaba o violoncello e ela o piano. Formaron unha boa parella, e nos primeiros anos do seu matrimonio, dedicáronse enteiramente o un ao outro, levando unha feliz vida matrimonial.
Nos anos seguintes tiveron seis fillos. A parella recibiu o Palacio de Mármore en San Petersburgo como agasallo de voda dos seus pais, e o de Strelna, no Golfo de Finlandia, como retiro da capital. Un ano despois do seu matrimonio Constantino herdou do seu tío, o gran duque Miguel Pavlovich, o Palacio Pávlovsk, e á morte da súa nai, o palacio de Oreanda, en Crimea.
Carreira temperá
En 1849 como un mozo oficial, Constantino tomou parte nunha campaña de axuda aos austríacos para sufocar un levantamento en Hungría. Era o seu primeiro conflito militar auténtico. Tomou parte en tres enfrontamentos perigosos, que son obxecto do lume inimigo. Pola súa valentía recibiu a Cruz de San Xurxo. Durante esta campaña, escribiu ao seu pai, que mantivo que foron os mellores informes que recibiu. Un ano máis tarde, foi nomeado membro do Consello de Estado.
En 1853, o tsar Nicolao I fíxoo Almirante Xeral da Armada Imperial e xefe do Departamento da Armada Imperial. Nesta posición, foi encargado da reforma da mariña, que permanecera sen cambio algún desde a época de Pedro I o Grande. Gobernando esta arcaica frota, Constantino puido ver a necesidade de reformas nela, principalmente a través da catástrofe da guerra da Crimea. No medio do conflito morre o seu pai, e Constantino aconsellou ao seu irmán, Alexandre II a procura da paz nunha guerra xa perdida. A principios de 1856, acompañou ao tsar a Crimea para ver de primeira man a devastación da guerra. Tras estas primeiras experiencias militares, Constantino comprendeu o horror da vida do exército e a futilidade da guerra. A partir de entón, foi un home de paz, a pesar do seu grande interese pola mariña, e mantivo un punto de vista político progresista. Existía unha estreita relación de traballo entre os dous irmáns, o que o fixo inspirador de moitas reformas. Constantino tamén participou nunha misión diplomática a Napoleón III de Francia.
Reforma naval
O espírito da reforma de Constantino tiña que facer fronte a un exceso de burocracia que obstaculizaba cada cambio. "Quero carpinteiros e mariñeiros, non multitudes de empregados", dixo. Foi enérxico e decidido. Como impulsou a Armada, participou na reforma dos colexios navais e militares, así como investigou a fondo a corrupción do exército e revisou as leis da censura. Brusco, rápido e impetuoso ante calquera persoa que se opuxese a el, podía crear problemas que intimidaban ao seu máis sensible irmán máis vello.
Como é habitual nos reformadores, Constantino era á vez encomiado e desprezado. Un crítico chamouno "o máis intelixente e capaz dos irmáns de Alexandre II", pero declarou que era "demasiado egocéntrico para ter un verdadeiro interese no benestar dos demais". Con todo, o labor da Constantino sería duradeira na Mariña Imperial rusa. Baixo o seu mandato foi reconstruído e fortalecido, con novos blindados, buques de vapor que substituíron ás vella fragatas de madeira do reinado do seu pai. Deixou a Rusia co terceiro maior poder marítimo do mundo, unha forza naval recoñecida pola súa forza e temida pola súa forza disciplinado.
Emancipación dos servos
A reforma máis importante de todas as que emprendeu foi a emancipación dos servos, unha política impopular dentro de importantes sectores da nobreza. Cando a comisión encargada diso mostrou os problemas e dificultades, Alexandre II pediu a Constantino que se sumase á comisión en setembro de 1857. Mentres o tsar non era un home seguro de si mesmo, o seu irmán máis novo mostrábase máis enérxico e tépedo, e traíalle sen coidado o que os outros puidesen pensar del.
En 1858 o grupo central da comisión de emancipación, que incluía aos membros máis progresistas, Constantino, Lanskói, Iakov Rostovtsev, Nikolai Miliutin e os seus aliados, substituíron á comisión orixinal. Incluso entón, o progreso seguía sendo lento, xa que varios membros opuxéronse ás maneiras bruscas do gran duque.
Ninguén no comité atrevíase a discutir con Constantino, que utilizou todos os medios posibles para acabar cos freos do progreso. Enfrontou ao grupo de representantes, que quedou dividido entre reformistas dedicados á promulgación inmediata das reformas do emperador, e un grupo de representantes da aristocracia conservadora que con vehemencia se opuxo á emancipación dos servos. Constantino mostrábase particularmente altivo nas numerosas protestas da aristocracia contra o seu plan. O posto era difícil e as presións que tivo que soportar o gran duque. Os seus inimigos responderon ridiculizándoo e lanzando chismes velenosos: "Constantino", dixeron, "é demente, o resultado dun exceso de masturbación".
Aínda que o seu irmán nunca deixou de apoialo, tras doce meses tormentosos, Constantino decidiu que tivera suficiente de "a innobre nobreza". Frustrado e desalentado, partiu a un relaxante cruceiro polo estranxeiro. Regresou ao seu cargo case un ano máis tarde, refrescado pola súa ausencia. Os irmáns determinaron conxuntamente chegar a un resultado. Tras case cinco anos, decretouse un ukase que emancipaba aos servos en 1861. Alexandre II agradeceu publicamente a Constantino a súa contribución.
Vicerrei de Polonia
En 1861, o sector ruso de Polonia, dividida desde o século anterior, foi perturbado en virtude da lei marcial. Alexandre II necesitaba un hábil gobernador para a provincia e nomeou a Constantino para este posto. A principios de 1862, Constantino chegou a Varsovia como novo Naméstnik do Reino de Polonia. O 4 de xullo de 1862, no seu segundo día como Gobernador Xeral, un aprendiz de xastre e nacionalista polaco chamado Jonza esperouno a que saíse dun teatro de Varsovia e disparoulle, a bala rozou ao gran duque no ombreiro, pero saíu ileso diso. Constantino describiu o atentado como segue: "Fun á praza, e un home achegouse a min de entre a multitude. Levaba unha pistola e disparou. Corrín de volta ao teatro, pola contra, morrería".
A pesar de que o tsar lle enviou unha telegrama onde lle ordenaba regresar a San Petersburgo ao momento, Constantino preferiu quedar xunto coa súa esposa a gran duquesa Alexandra, que o apoiaba. O seu agresor foi xulgado e aforcado publicamente, e Constantino fixo un chamamento aos cidadáns de Varsovia para pór fin á violencia. Despois deste ataque, foi sempre acompañado por un continxente de cosacos aló que ía.
En xullo de 1862, a esposa de Constantino deu a luz ao sexto e último fillo da parella en Varsovia. Como un cumprido aos polacos, decidiuse dar ao seu fillo un nome polaco, Vacslav; pero os rusos insistiron en que a forma rusificada, Viacheslav, debía utilizarse, como un compromiso á nación. O segundo fillo de Alexandre II, o gran duque Alexandre Aleksandrovich, foi enviado a Varsovia a presentarse como padriño para o neno. O mozo de dezasete anos, derramou unha garrafa de viño tinto na mesa, e Constantino, cos seus modos bruscos, rifou ao seu sobriño dicindo "Mirade que porco nos enviaron desde San Petersburgo". O futuro Alexandre III nunca esqueceu este insulto e para o resto da súa vida tivo gran rancor ao seu tío.
Constantino solidarizouse cos polacos e, facendo caso omiso dos consellos dos xenerais do seu irmán, acabou coa lei marcial e embarcouse nun programa de liberalización. O polaco foi restablecido como lingua oficial, as universidades abríronse e nomeáronse a polacos en postos administrativos, recollendo unha distinguida corte de polacos e rusos ao seu redor. Constantino fixo todo o posible para tranquilizar aos polacos, pero as súas significativas reformas non eran suficientes para os nacionalistas polacos que querían alcanzar a independencia, e pola forza se era necesario.
Obedecendo ordes do emperador, Constantino recrutou forzosamente a algúns mozos polacos. A medida marca o estalido do denominado Levantamento de Xaneiro. A resistencia nacional converteuse en rebelión xeral que se propagou cara ao nove provincias polacas anteriormente coñecidas como a rexión occidental rusa, onde poderosos terratenentes e o clero católico estaban dispostos a dar renda solta ao seu odio pola dominación rusa.
Intensos combates, protestas, folgas, e mesmo asasinatos políticos ameazaban con socavar os avances que Constantino lograra tan arduamente. Desta maneira, tivo que declarar a lei marcial e reprimir severamente o levantamento. Aínda que hábil cando se trataba de asuntos navais, o gran duque tiña pouco habilidade para as loitas políticas, e ningunha para esmagar sen piedade as revoltas. En agosto de 1863, pediu ao emperador que o eximise do posto de vicerrei, e Alexandre II, consciente de como atormentara ao seu irmán a situación en Varsovia, aceptou a súa dimisión. A insurrección finalmente foi esmagada en maio de 1864, cando o máis conservador conde Theodore Berg foi enviado a substituír a Constantino como vicerrei.
Presidente do Consello de Estado
De regreso en San Petersburgo, Constantino dedicou toda a súa atención á Armada. Pasou sete anos reformando o Departamento Naval, modificando as leis e os cursos de capacitación dos recrutas, e logrou con éxito transformar as sombrías condicións a bordo dos buques. O castigo corporal foi abolido en 1863 e o sistema tradicional de recrutamento naval foi drasticamente alterado.
Alexandre II, que apreciaba o labor do seu irmán, nomeouno Presidente do Comité Xudicial, que presidía durante longos períodos de sesións, e recomendou medidas revolucionarias para harmonizar as leis do Imperio Ruso en liña co resto de países de vangarda. En recoñecemento aos seus servizos, Alexandre II nomeouno Presidente do Consello de Ministros en 1865, cargo que ocuparía durante dezaseis anos. Aínda que carecía de tacto, sempre tivo o apoio do tsar e defendeu a opinión do Consello. Isto tamén lle fixo moitos inimigos.
Constantino presidiu ademais moitas institucións rusas; foi Presidente da Comisión Xeográfica de Rusia e presidente de varias institucións educativas, incluída a Sociedade Musical Rusa. Foi un promotor da causa eslava, que viu o futuro de Rusia en oriente, aínda que vía a Alasca como unha carga para o Imperio. Foi de suma importancia ao persuadir ao seu irmán para vendela aos Estados Unidos en 1867.
Crise familiar
Constantino foi un pai cariñoso. En 1867, a súa filla máis vella, Olga, casa co rei Xurxo I de Grecia, cando só tiña dezaseis anos, polo que Constantino mostrouse inicialmente remiso a dar o seu consentimento. En xullo de 1868, nace o primeiro fillo de Olga, que foi chamado Constantino polo seu avó. A marcha da súa filla da familia coincidiu coa ruptura do matrimonio de Constantino.
Aínda que só tiña corenta, as loitas e servizos da década anterior -as reformas navais e do poder xudicial, a liberación dos servos- sumáranlle anos prematuramente. Como Alexandre II apartouse das reformas que marcaran a súa primeira década no trono, a influencia de Constantino comezou a minguar e empezou a centrarse máis na súa vida persoal. Tras vinte anos de matrimonio afastouse da súa esposa, e os seus distintos puntos de vista políticos e de intereses minaron lentamente as bases do seu matrimonio. Alexandra Iósifovna era tan conservadora como liberal era o seu marido, e estaba absorbida pola súa propia beleza e o seu misticismo. Pronto, Constantino buscou outros lugares para a súa propia comodidade.
En 1874, estalou o escándalo cando se descubriu que o fillo máis vello de Constantino, o gran duque Nicolao Constantinovich, que vivira unha vida disipada e de ideas revolucionarias, roubara tres valiosos diamantes dunha icona no dormitorio de Alexandra Iósifovna en complicidade co seu amante, unha cortesá americana. Aos seus vinte e catro anos de idade, foi declarado culpable, declarado demente e desterrado para sempre a Asia Central. Constantino sufriu outro duro golpe cando en 1879, o seu fillo pequeno, Viacheslav, morreu inesperadamente dun derramo cerebral.
Retiro
Desde 1865, Constantino impulsara a elaboración dunha constitución para Rusia. Como Presidente do Consello de Estado, axudou a preparar a proposta dunha asemblea electiva limitada que Alexandre II debía aprobar o mesmo día en que foi asasinado. Constantino e os seus compañeiros reformistas, esperaron uns meses até a ascensión ao trono do novo Tsar. Alexandre III destruíu o documento e como nunca quixera ao seu tío, ao que consideraba un "liberal", pediulle que renunciase aos seus cargos. Constantino negouse a renunciar, alegando que o seu pai lle encomendou o servir tanto ao seu defunto irmán, como aos seus sucesores. En calidade de presidente do Consello de Estado, e como o Almirante Xeral da Armada Imperial, servía ao tsar coa mesma fe e enerxía. Ao facelo, cumpría cos últimos desexos do seu pai. Esta non era a resposta que Alexandre III previra e a segunda vez que mandou chamar ao seu tío non llo suxeriu, senón que o esixiu. Tras dezaseis anos como presidente do Consello de Ministros, Constantino foi desposuído da súa oficina e substituído polo seu irmán, o máis flexible gran duque Miguel Nikolaevich; Alexandre III tamén o substituíu no seu cargo de xefe do Departamento Naval, que entregou ao seu propio irmán, o gran duque Alexei Aleksandrovich. Constantino xa non era benvido na corte.
A dimisión reduciu en gran medida ao aínda vibrante e enérxico Constantino, deixándoo á deriva, sen ningún tipo de papel adecuado. Foi un entusiasta xogador de xadrez e as súas xogadas foron publicadas en revistas internacionais, pero que non era unha substitución adecuada para alguén que alcanzara a posición de centro dos asuntos políticos rusos. Pasaba cada vez máis tempo coa súa segunda familia, o que humillaba aínda máis á súa esposa. Sen nada que facer, retirouse a Pávlovsk, e pasou a maior parte do seu tempo no estranxeiro ou na súa leira de Crimea, Oreanda. En agosto de 1881, un incendio destruíu completamente Oreanda, que nunca foi reconstruído e o gran duque viviu desde entón nun pavillón de madeira. A traxedia golpeoulle de novo mentres residía alí. En abril de 1885, os seus dous fillos ilexítimos morreron de escarlatina. Do cinco fillos que Constantino tivo con Kuznetsova, só as dúas fillas, Mariña e Anna, sobreviviron; fillas ás cales adoraba. Tamén mantivo unha relación especialmente estreita coa súa filla máis vella, Olga, a quen visitou en Grecia en 1883. O seu neto o príncipe Cristovo de Grecia lembrábao polo seu forte e potente voz, que Constantino utilizaba para o servizo e na presenza de invitados.