cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monarquía absoluta
Eswatini
O rei de Eswatini goberna xunto co líder espiritual do país, Indovuzaki, de acordo coa constitución de 2005 (convertendo o país tamén nunha monarquía constitucional). Nomea o primeiro ministro, pode disolver o parlamento, declarar un referéndum ou o estado de emerxencia etc. É a única monarquía absoluta de África.
Omán
O sultán é a máxima autoridade do país aínda que lle deu algúns poderes ao parlamento. Ocupa de facto os cargos de primeiro ministro, ministro de Asuntos Exteriores e ministro de Defensa. Outra persoa posúe o título de viceprimeiro ministro do consello de ministros.
Qatar
Qatar é unha xurisdición do dereito continental; non obstante, aplícase a xaria a aspectos como a familia, as herdanzas e os actos criminais.
Cidade do Vaticano
O papa, líder da igrexa católica, é, ex officio, xefe de Estado desta cidade, en virtude do cal denomínase oficialmente soberano da Cidade do Vaticano. Este estado é a única monarquía absoluta e teocrática de Europa, ademais de electiva. O Colexio Cardenalicio reunido en conclave é quen elixe o papa e este desempeña o seu cargo ata o seu falecemento ou renuncia.
Síndrome de Reye
A síndrome de Reye é unha enfermidade grave que ten lugar con maior asiduidade en nenos menores de 10 anos. Caracterízase por vómitos, síndrome confusional, hepatomegalia, somnolencia e ata coma.
Ó microscopio electrónico vense unhas mitocondrias anormais. A causa da enfermidade é un trastorno mitocondrial sistémico que impide a β-oxidación dos ácidos graxos.
Mon Vasco
Ramón Ezequiel Vasco Pardavila, nado na Coruña en 1951 e finado na mesma cidade en 1983, foi un pintor e escultor galego.
Traxectoria
Faleceu repentinamente por unha doenza cardíaca aos 32 anos.
Condado de Tipperary
O condado de Tipperary (en gaélico irlandés Tiobraid Árainn) é un condado da provincia de Munster (República de Irlanda). O condado está dividido en dous condados administrativos, o do Norte e o do Sur, aínda que o conxunto segue mantendo funcións relacionadas coa cultura e os deportes.
Os condados veciños de Tipperary son Offaly ao norte, Laois ao nordeste, Kilkenny ao leste, Waterford ao sur, Cork ao suroeste, Limerick e Clare ao oeste e Galway ao noroeste.
Xeografía
miniatura|esquerda|268px|As [[Montañas Galtee vistas desde o Val de Aherlow.]] Tipperary é o sexto maior condado de Irlanda seguindo a súa area, e o undécimo por poboación. É o terceiro maior condado da provincia, por área, e o terceiro por poboación. A paisaxe forma parte da planicie central de Irlanda, aínda que posúe diversas serras: os Knockmealdown, as Galtee, os Arra Hills e a Silvermine. A zona meridional do condado está mollado polo Río Suir; mentres que a setentrional polos afluentes do río Shannon que se ensancha no Lough Derg. Non ten costas. A zona central é coñécese como 'o Val Dourado', unha rica terra de pastos da conca do Suir que se estende polos condados de Limerick e Cork.
Baronías
O condado posúe seis baronías históricas no Tipperary Norte: Eliogarty, Ikerrin, Alto Ormond, Baixo Ormond, Owney and Arra e Alto Kilnamanagh; e outras seis no Tipperary Sur: Clanwilliam, Baixo Kilnamanagh, Iffa e Offa Leste, Iffa e Offa Oeste, Middle Third, e Slievardagh.
Parroquias
As parroquias foron trazadas tras o Down Survey como subdivisións intermedias, con múltiples aldeas (townlands) por parroquias e múltiples parroquias por baronía. As parroquias civís tiveron algún uso para impostos locais e foron incluídas nos mapas do século XIX da Ordnance Survey of Ireland (o organismo cartográfico gobernamental irlandés). Para os propósitos da poor law (sistema de axuda para os pobres), as divisións electorais de distrito substituíron as parroquias civís a mediados do século XIX. Hai 199 parroquias civís no condado. As aldeas son as divisións máis miúdas oficialmente de Irlanda, habendo un total de 3.159 neste condado.
The Silent Enigma
The Silent Enigma é o segundo álbum de estudio da banda británica de metal progresivo Anathema, publicado o 23 de outubro de 1995 a través do selo Peaceville Records.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Anathema.
Edición remasterizada de 2003
En 2003 publicouse unha versión remasterizada de The Silent Enigma a traves do selo Peaceville Records. O paquete de 2 discos contén todo o álbum remasterizado en CD xunto cun DVD cunha actuación ao vivo en Cracovia, Polonia, en marzo de 1996, ademais de vídeos promocionais dos temas "Sweet Tears", "Mine Is Yours to Drown In (Ours Is the New Tribe)", "The Silent Enigma" e "Hope".
Voces Ceibes
Voces Ceibes foi un colectivo musical galego que tivo a súa existencia entre 1968 e 1974, nos anos finais da ditadura franquista.
Formación
Nos comezos de Voces Ceibes tivo o seu papel o concerto que o 9 de maio de 1967 ofreceu Raimon no estadio universitario de Santiago. Naquela altura existía un movemento de canción protesta en boa parte do mundo occidental, e en particular na Península Ibérica.
Pero a primeira aparición pública do colectivo galego tivo lugar case un ano despois, nun recital de música galega organizado no paraninfo da facultade de Medicina da Universidade de Santiago de Compostela o 26 de abril de 1968. Ao recital acudiron 2.000 persoas e os folletos de promoción foran redactados por Xesús Alonso Montero. Neste primeiro concerto participaron Benedicto coas cancións "Eu son a voz do pobo", "Un home", "Loitemos" e "Carta a Fuco Buxán"; Xavier con "Monólogo do vello traballador", "María Soliña", "Romance incompleto" e "Longa noite de pedra"; Guillermo Rojo con "Quen tivera vinte anos", "Tirade ao chan os fusiles", "A vós irmáns", "Señor, eu fun poeta"; Xerardo Moscoso con "Deuda cumprida" e "Réquiem Nº II" e Vicente Araguas con "Comunión", "A cea" e "Eles non sabían cantar". Como se pode comprobar, os poemas de Celso Emilio Ferreiro formaban a parte fundamental do repertorio, a canda composicións propias.
En maio dese ano realizouse unha xuntanza no hotel Compostela de Santiago para organizar un colectivo de canción galega ó xeito dos cataláns Els setze jutges ou os vascos Ez dok amairu. A ela acudiron Vicente Araguas, Benedicto, Xavier, Xerardo Moscoso, así como Margariña Valderrama e Alfredo Conde. O colectivo, que tiña como características sobranceiras cantaren unicamente en galego e a canción social e belixerante, déuselle o nome de Voces Ceibes a proposta de Margariña Valderrama e Alfredo Conde.
Consolidación
En xuño de 1968, e por mediación de Salvador García Bodaño, chegouse a un acordo con Edigsa de Barcelona para publicar o primeiro disco de cada un dos catro compoñentes. En outono de 1968 realizouse a gravación en Barcelona: chegáronse a poñer no mercado dez singles.
O 25 de xaneiro de 1969 o goberno declarou o estado de excepción que supuxo a paralización dos recitais. En 1969 actuaron en París. En 1970 Xavier deixa Voces Ceibes e entra Xaime Barreiro Gil. Benedicto marchara a facer o servizo militar, e Guillermo Rojo acaba deixando tamén o colectivo. No decembro de 1970 entra durante breve tempo Tino Álvarez. Na primavera de 1971 deixouno Miro Casabella e entraron Suso Vaamonde e Bibiano. A presenza da policía nos concertos comezou a facerse habitual e así, por exemplo, no concerto de maio de 1971 no monte da Rocha, en Baiona, tocan Suso Vaamonde, Benedicto, Xerardo Moscoso e Vicente Araguas, entre un gran despregamento policial.
En 1972 participaron na gravación do disco colectivo Cerca de mañana con Lluís Llach, Elisa Serna, Julia León, Pablo Guerrero, Xavier Ribalta, Imanol Larzábal, Adolfo Celdrán e Juanele, que saíu ó mercado en 1973 fóra de España.
As pelexas internas que xa levaban tempo furando no colectivo fixeron que o grupo desaparecese en decembro de 1974.
Trarigo, Carpazás, Bande
Trarigo é un lugar da parroquia de Carpazás no concello ourensán de Bande na comarca da Baixa Limia. Tiña 37 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 19 eran homes e 18 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 39 habitantes (21 homes e 18 mulleres).
Lorena Fernández Álvarez
Lorena Fernández Álvarez, nada en Basauri en 1982, é unha enxeñeira informática, directora de identidade dixital da Universidade de Deusto e divulgadora sobre STEAM (Science, Technology, Engineering, Art e Mathematics) con perspectiva de xénero.
Traxectoria
Lorena Fernández coñecida en Internet como @loretahur, graduouse en 2005 en Enxeñaría Informática e en 2006 realizou un mestrado en Seguridade da Información na Universidade de Deusto. Desde 2007 escribe a sección de Internet da Revista Deusto. De 2009 a 2011 foi responsable tecnolóxica da biblioteca (Centro de Recursos para a Aprendizaxe e a Investigación - CRAI) da Universidade de Deusto. De 2009 a 2012 responsable do desenvolvemento do portal vasco da Cultura: Kulturklik. De 2013 a 2015 foi coordinadora de cursos INTEF (Instituto Nacional de Tecnoloxías Educativas e de Formación de Profesorado do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte).
Desde xaneiro de 2012 é a Directora de Identidade Dixital da Universidade de Deusto. Desde 2013 é titora do curso Educación conectada en tempo de redes no INTEF. Desde 2009 é colaboradora na sección "De las ondas a la red" no programa de radio "Hoy por Hoy Bilbao", da Cadea SER.
Forma parte do comité científico e organizativo do Premio Ada Byron á muller tecnóloga. Participa na plataforma Deusto Interdisciplinary Research Platform on Gender, Desde 2016 forma parte do Consello das Artes e a Cultura da Deputación Foral de Guipúscoa. É parte do equipo organizador e mentora de Inspira STEAM, un proxecto que busca o fomento da vocación científico-tecnolóxica entre as nenas.
Participou en numerosos foros de divulgación científica para reflexionar sobre o papel das mulleres na Ciencia e para propor accións que reduzan esta fenda de xénero. En 2018 foi unha das seis invitadas ao evento "Women in Science" no Parlamento Europeo.
Recentemente formou parte do grupo de persoas expertas que elaborou o informe “Gendered Innovations 2: How inclusive analysis contributes to research and innovation”, baixo a tutela de Londa Schiebinger. A súa contribución “Facial recognition: analysing gender and intersectionality in machine learning” amosa como os sistemas de recoñecemento facial teñen máis problemas para identificar a mulleres de pel escura, e outros exemplos.
Traxectoria activista e de voluntariado
Desde as súas orixes en 2012, é unha das compoñentes do colectivo feminista Doce Miradas.
En 2015 estivo de voluntaria con Alboan na India, no proxecto India Bizira. En 2016 colaborou coa ONG FISC da Compañía de María nun proxecto de voluntariado na illa de Mindanao, no sur de Filipinas para recoller testemuños e valorar as consecuencias do tifón Sendong acontecido en decembro de 2011. Ao seu regreso, a editorial A Fortiorti publicou o libro “Filipinas. Tierra de tifones” con 60 fotografías súas ás que acompaña un relato elaborado por distintas persoas.
Planet of the Apes
'Planet of the Apes'' pode facer referencia a:
Estación de Atocha
A Estación de Atocha (ou do Mediodía), situada no barrio de Atocha de Madrid, é o maior complexo ferroviario de España.
É a primeira estación ferroviaria de España en traxectos nacionais, e a segunda en traxectos internacionais, só superada por Barcelona-Sants. Non constitúe unha estación única, senón que por mor da reforma integral á que foi sometida entre 1985 e 1992 divídese en tres: Estes dous últimos elementos á súa vez están integrados nun intercambiador de transportes que conecta con outras liñas de autobuses urbanos e interurbanos. Deste xeito constitituye un nodo fundamental na rede de transporte da cidade de Madrid, da área metropolitana e da rede ferroviaria de España en definitiva ao ser punto de intercambio entre rede de Metro, autobuses urbanos e interurbanos, taxis, trens de proximidades, de Media Distancia, de Longa Distancia e de Alta Velocidade. Ademais nela conflúen tres anchos distintos de vía: o ancho ibérico en Madrid-Atocha Cercanías; o ancho madrileño de 1.445mm en Atocha Renfe e, o ancho internacional ou UIC en Madrid-Puerta de Atocha. Isto débese a que o Goberno de España decidiu que as liñas AVE faríanse neste ancho para adaptar definitivamente a rede española, illada tradicionalmente de Europa.
Da estación en xeral é característica a xustaposición da modernidade das súas constantes ampliacións e o estilo do século XIX da súa fachada ou o seu atrio, agora convertido nun húmido invernadoiro para facer cómoda a espera do viaxeiro. Este xardín tropical cuberto de 4.000 m² está poboado por máis de 500 especies, entre elas plantas carnívoras, acuáticas, peixes de cores e os seus famosos galápagos.
Nos seus arredores atópanse o Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación. o museo Etnológico, o observatorio Astronómico, o Goberno Militar e a Basílica da nosa Señora de Atocha.
Historia
miniatura|250px|Fachada decimonónica O edificio da estación de Atocha, construído para a compañía ferroviaria MZA (Madrid a Zaragoza e Alacant), foi inaugurado o 9 de febreiro de 1851 co nome de Estación do Mediodía (do Sur). Era a primeira estación de ferrocarril de Madrid. miniatura|Invernadoiro Un incendio destruíu gran parte da súa estrutura. En 1888 comezan as obras da nova estación, baixo a dirección de Alberto de Palacio, un colaborador de Gustave Eiffel, as cales duraron catro anos. A nave tiña 152 m de longo, e 40 m de luz. A cuberta de ferro construír en Bélxica co sistema de estrutura ríxida tipo De Dion. A estrutura quedou pechada polo extremo que dá á glorieta do Emperador Carlos V, onde se acha a característica fachada. Está considerada unha obra de arte da arquitectura ferroviaria decimonónica.
A última ampliación e remodelación realízase entre os anos 1985 e 1992 (data na que a antiga estación queda fóra de servizo) e é obra do arquitecto Rafael Moneo. O obxectivo da remodelación era cuadruplicar a capacidade da estación creando un gran intercambiador que acollese tanto trens de proximidades e longa distancia —entre eles os trens de alta velocidade a Sevilla—, como metro, autobuses e un aparcadoiro. Os novos edificios foron deseñados como unha nova terminal situada detrás da antiga estación, con pouca altura para que non competisen con aquela. O vello edificio, xa sen plataformas, foi convertido nun espazo comercial con tendas, bares, a discoteca Ananda e un xardín tropical cuberto; este último, atópase onde antes chegaban os trens. Non é o único caso de bóveda utilizada para outros fins, como o caso da Estación d'Orsay de París.
Puerta de Atocha
miniatura|Vías e trens parados na Puerta de Atocha Situada tras a marquesiña histórica, constitúe a terminal principal da estación e debe a denominación á antiga Puerta de Atocha que, situada a poucos metros da estación, era unha das entradas á Vila de Madrid. Proxecto de Rafael Moneo inaugurado en 1992 como gran estación terminal da nova liña de alta velocidade entre Madrid e Sevilla, o edificio concíbese como unha gran sala hipóstila que alberga 15 vías de topera.
Esta terminal repite, polo menos en parte, o esquema da antiga estación ao ser unha estación terminal, sen vías pasantes, aínda que o nivel das plataformas é lixeiramente inferior ao da praia de vías orixinal.
O acceso á nova terminal realízase desde a marquesiña histórica, en cuxa zona máis próxima ás plataformas dispón dunha zona comercial e de lecer para viaxeiros. Pola súa banda a marquesiña histórica dispón dun acceso directo desde a Rúa de Méndez Álvaro, o acceso desde a ponte de taxis que o separa da nova terminal e a galería subterránea que a comunica co intercambiador de proximidades e Metro.
Orixinalmente todos os tránsitos da terminal realizábanse desde o nivel inferior, pero ante o crecemento do número de usuarios fundamentalmente debido á alta velocidade, a chegada de viaxeiros realízase polo nivel inferior, mentres que a saída de viaxeiros e as salas de esperas e controis de pasaxeiros sitúanse un nivel por encima.
Aínda que a terminal desde o principio albergou trens de alta velocidade, a electrificación de todas as vías foi en orixe a 3kV CC (a tradicional de RENFE) e non a 25kV CA que é a usada pola rede de alta velocidade en España. Das 15 vías actuais 4 conservaron o ancho ibérico ata xuño de 2009, mentres que as 11 restantes presentan ancho internacional desde 1992 para poder responder á demanda de servizos por liñas de alta velocidade.
A partir de xuño de 2009 empeza a reforma da terminal de Puerta de Atocha, que prevé a construción dun novo vestíbulo ao sur que complemente ao actual, saíndo desde o mesmo ás rúas Méndez Álvaro e Tellez, así como unha nova estación pasante subterránea de 4 vías de ancho internacional que conectará co terceiro túnel Atocha-Chamartín, en construción desde 2008. As 15 vías terminais quedarán tras a reforma en ancho internacional, motivo polo cal, os servizos ferroviarios de ancho ibérico que partían de aquí pasaron a saír de Chamartín (os de longa distancia), á estación pasante de Atocha-Cercanías ou ata a estación de Villaverde Bajo para algúns de media distancia.
Intercambiador
miniatura|Acceso á estación de tren Atocha Cercanías e á estación de metro Atocha RenfeO intercambiador constitúe a outra metade do complexo ferroviario. Atópase ao leste de Puerta de Atocha, entre esta e a Avenida Ciudad de Barcelona. A imaxe exterior do intercambiador queda claramente marcada pola presenza do edificio de planta circular deseñado por Rafael Moneo. Consta de dous partes fundamentais: a estación de Atocha Cercanías e a estación de Metro de Madrid da liña 1 de Atocha Renfe. Complétase ademais co intercambiador con autobuses en superficie e coas paradas de taxis da contorna xunto coa área principal de taxis xunto a Puerta de Atocha.
Atocha Cercanías
Ante o deseño de Puerta de Atocha como unha estación terminal, Atocha Cercanías (Atocha Proximidades) complementa ao complexo permitindo aos trens continuar cara ao norte e o oeste ao ser unha estación pasante. Esta estación vén substituír ao primitivo apeadoiro semienterrado que se situaba xunto á vella estación e que servía de extremo sur do túnel ferroviario entre a estación de Chamartín e a de Atocha. Coa reforma de Atocha entre 1985 e 1992 ademais aprovéitase para reordenar todo o deseño da rede ferroviaria ao redor de Madrid, así como mellórase a rede de proximidades. En todo este conxunto de accións hai que incluír diversas actuacións máis ou menos coetáneas no tempo como son o Corredor Verde Ferroviario que permitirá unir Príncipe Pío con Atocha así como o novo túnel ferroviario desde Aluche ata Atocha por Embajadores para integrar o servizo de proximidades a Alcorcón e Móstoles co resto do núcleo. Desta forma Atocha Cercanías convértese no nodo principal do núcleo de Proximidades Madrid, sendo estación de paso de todas as liñas da rede salvo a C-9. A estación é o final así de dous túneles que a comunican con Aluche e Chamartín. Igualmente cara ao sueste localízase a praia de vías da estación coas liñas que parten cara ao Corredor do Henares por Vallecas (liña Madrid-Zaragoza), Aranjuez (e desde aí cara ao Levante e Andalucía), Cáceres por Talavera de la Reina e o enlace co Corredor Verde Ferroviario cara a Príncipe Pío por Méndez Álvaro e Delicias.
Ademais do servizo de proximidades, a estación alberga os servizos pasantes de trens de Media Distancia e Longa Distancia que atravesan a península ou que teñen como cabeceira Madrid-Chamartín e diríxense cara ao sur. É por iso que a estación é tamén punto fundamental no servizo ferroviario nacional, facendo ás veces de estación pasante para Puerta de Atocha.
O acceso ás plataformas de Atocha Cercanías realízase baixo o gran vestíbulo que se sitúa no edificio circular de Moneo e que se comunica coa antiga marquesiña, coa superficie a través de devandito edificio e coa contigua estación de Metro.
O nivel das 10 vías pasantes é sensiblemente inferior ao de Puerta de Atocha ao continuar as vías baixo o centro da cidade, o cal tamén obriga a unha particular configuración da praia de vías de todo o complexo como un continuo de vías a diferentes niveis e saltos de carneiro, complicados ademais pola presenza dos dous tipos de anchos de vías e as dúas electrificacións.
Atentados do 11 de marzo de 2004 en Madrid
miniatura|Atocha nos días posteriores ao atentado
A estación de Atocha foi un dos lugares nos que explotaron as bombas que quitaron a vida de 191 persoas o día 11 de marzo do 2004 xunto coa estación de El Pozo e a estación de Santa Eugenia.
La Opinión de Ortigueira
La Opinión de Ortigueira foi un semanario editado en Ortigueira entre 1912 e 1913.
Historia e características
Subtitulado Periódico independente, apareceu en febreiro de 1912. Fundado por Leandro Pita Sánchez-Boado, estaba dirixido por Emilio Carballés. Definíase como independente, pero mantiña unha liña liberal. Editouse na imprenta de El Heraldo de Viveiro e despois do número 19, do 1 de xullo de 1912, nos obradoiros tipográficos de Fojo. Cesou a súa publicación a finais de 1913.
Condado de Fermanagh
O condado de Fermanagh (en gaélico irlandés Fear Manach) é un dos seis condados de Irlanda que forman parte de Irlanda do Norte e un dos nove condados que forman a provincia tradicional de Ulster.
Ser, é a parte máis occidental do conxunto do Reino Unido e limita cos condados de Tyrone dentro de Irlanda do Norte polo nordeste, e cos condados da República de Irlanda de Donegal polo noroeste, Leitrim polo suroeste, Monaghan polo sueste e Cavan polo sur.
Plurale tantum
Plurale tantum é un fenómeno léxico e morfolóxico que consiste en mencionar un obxecto coa forma plural, sexa referido a un ou a varios elementos. Isto adoita pasar cando o obxecto vai sempre en grupos (esquí) ou como se é un con dúas partes simétricas (pantalón, lente, tesoira, alicate). Esta circunstancia tamén acontece noutras linguas indoeuropeas, e por exemplo, o feminino colectivo galego procede do plural do neutro latino en -a: "leña" procede do latín legna, plural de legnum, "leño".
Anne Marivin
Anne Marivin, nada o 23 de xaneiro de 1974 en Senlis, Oise, é unha actriz francesa de cinema e televisión.
Plurale tantum
A expresión latina orixinal plurale tantum está en singular, e o seu plural é pluralia tantum.
Anne Marivin
Filmografía
dereita|220px|miniatura|Anne Marivin con [[Kad Merad.]]
The Colony (filme de 2013)
The Colony é un filme canadense de ciencia ficción e terror dirixido por Jeff Renfroe. Foi estreado no Canadá o 26 de abril de 2013, e o 20 de setembro de 2013 nos Estados Unidos de América.
O Souto Grande, Barallobre, Fene
O Souto Grande é un lugar da parroquia de Barallobre no concello coruñés de Fene na Comarca de Ferrol. Tiña 43 habitantes no ano 2014 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 20 eran homes e 23 mulleres.
José Ramón Villar Chao
José Ramón Villar Chao, nado en Viveiro o 5 de outubro de 1927 e finado o 27 de agosto de 1965, foi un pintor galego.
Traxectoria
Fillo de Ramón Villar Ponte e Teresa Chao Maciñeira trasladouse aos 14 anos á Coruña, onde comezou a dedicarse á pintura.
Boeing 777X
O Boeing 777X é o último modelo da familia de avións de pasaxeiros de longo alcance e fuselaxe ancha 777 de Boeing Commercial Airplanes. O 777X está equipado con novos motores GE9X, novas ás de materiais compostos coas puntas plegables, maior ancho de cabina e capacidade de asentos, e tecnoloxías do Boeing 787. O programa 777X lanzouse en novembro de 2013 con dúas variantes: o 777-8 e o 777-9. O 777-8 pode transportar 384 pasaxeiros e ten un alcance de 16 170 km, mentres que o 777-9 pode levar 426 pasaxeiros a unha distancia de 13 500 km. O 777-9 voou por vez primeira o 25 de xaneiro de 2020 e agárdase que as súas entregas comecen no ano 2022.
Eva Mameli Calvino
Giuliana Luigia Evelina Mameli, coñecida como Eva Mameli Calvino, nada en Sassari (illa de Sardeña, Italia) o 12 de febreiro de 1886 e finada en Sanremo, o 31 de marzo de 1978, foi unha distinguida micóloga, profesora italiana.
Traxectoria
miniatura Nada nunha familia de clase alta, realiza os estudos de secundaria nunha escola pública cando era algo reservado case exclusivamente para os homes. En 1905 conseguiu a súa primeira licenciatura en matemática pola Universidade de Cagliari. Tras a morte do pai, mudouse coa nai a Pavía, onde o seu irmán Efisio Mameli era profesor de farmacoloxía, química orgánica e de toxicoloxía no Ateneo Pavese onde, en 1907, Eva conseguiu unha nova licenciatura, esta vez en Historia natural.
En 1926 comezou a traballar como profesora de botánica na universidade de Cagliari ata a súa renuncia en 1929.
A primeira dunha longa serie de publicacións (máis de 200) de Eva Mameli Calvino, comezou en 1906, como resultado das súas investigacións levadas a cabo no Xardín Botánico de Cagliari sobre o xénero Fumaria. Un ano despois publicou Sulla flora micologica della Sardegna. Escribiu sobre liquenoloxía, micoloxía, fisioloxía vexetal, despois en xenética aplicada ás plantas ornamentais, fitopatoloxía, e floricultura.
Durante a Primeira guerra mundial, participou como enfermeira na Cruz Vermella no Hospital Gliseri de Pavía e foi condecorada en varias ocasións: recibiu a medalla de prata da Cruz Vermella, unha de bronce do Ministerio do Interior e o premio ás ciencias naturais da Accademia Nazionale dei Lincei en 1919.
En 1930, fundou co seu marido a Sociedade italiana de amigos das flores e logo a revista Il Giardino Fiorito, que dirixiu de 1931 a 1947, onde tamén escribiu varios artigos relativos á protección das aves.
El Eco Ortegano
El Eco Ortegano foi un periódico editado en Ortigueira entre 1902 e 1913.
Historia e características
Subtitulado Semanario independiente, apareceu o 5 de xaneiro de 1902. Fundado por José Antonio Calvo Montero, cunha orientación liberal, o administrador era Ramón Álvarez Fustes, con Federico Maciñeira na redacción. En febreiro de 1905 pasou a dirixilo Dámaso Calvo Moreiras, fillo do fundador. A partir de 1906 o administrador pasou a ser Manuel Cabarcos. Insería informacións dos concellos da comarca, folletíns, crónicas políticas e traballos vinculados cos emigrantes galegos de América.
Tivo unha segunda época que comezou o 15 de xaneiro de 1911. O cambio de orientación política do seu director desencadeou a modificación da súa tendencia liberal por unha postura máis conservadora. Cesou a súa publicación o 26 de outubro de 1913.
Into the Blue Again
Into the Blue Again é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de post-rock The Album Leaf, publicado o 12 de setembro de 2006 a través do selo Sub Pop.
Galicia na segunda guerra mundial
300px|miniatura|Os canóns do [[Monte de San Pedro, Visma, A Coruña|Monte de San Pedro na Coruña, cos seus 38km de alcance, permitiron o uso seguro dos portos galegos de Ferrol e A Coruña por parte da Alemaña nazi.]] A participación de Galicia na segunda guerra mundial estivo marcada pola súa situación fronte ás costas do Atlántico. A segunda guerra mundial foi un conflito armado a nivel global que durou dende 1939 a 1945. A pesar da neutralidade española, a guerra tamén afectou ao país debido á súa situación estratéxica. O volframio extraído de minas como as de San Fins era utilizado pola industria bélica nazi. A extracción e transporte do mineral realizábano empresas tapadeiras, como a Sociedade Financeira e Industrial (SOFINDUS).
Centos de galegos viaxaron para loitar cos alemáns na fronte oriental, dentro da División Azul, por outra banda, antigos combatentes republicanos loitaron cos aliados, sendo moitos deles recluídos en campos de concentración. Dos portos galegos saían U-Boot alemáns, e para manter a comunicación con estes, os nazis construíron en Cospeito unha antena que enviaba o sinal que permitía a navegación. Unha vez rematou o conflito, moitos criminais nazis utilizaron os portos de Vigo e Ferrol para fuxir a Suramérica.
Antecedentes
O 1 de abril de 1939 acabou a guerra civil española e Francisco Franco converteuse en xefe do Estado do novo réxime en España. Apenas medio ano despois, Adolf Hitler desencadea a ofensiva sobre Polonia que producirá o estoupido da segunda guerra mundial. Fronte a iso, Franco, que goberna un estado en ruínas e con aínda enfrontamentos entre forzas de seguridade e guerrilleiros, ten tres opcións: situarse como inimigo de Alemaña ou Italia, cousa que non quixo facer, posto que ten grande afinidade política e ideolóxica cos gobernos deses países, que ademais colaboraron de forma importante na súa vitoria na guerra civil. Tampouco pode situarse como inimigo das potencias occidentais aliadas, ao estar rodeado de Francia e as súas colonias e ter Gran Bretaña unha poderosa frota que podería impoñer un bloqueo. Non lle queda máis remedio que impoñer a neutralidade, coincidindo coa mesma posición que mantivo España na primeira guerra mundial.
Pero as diferenzas entre ambos os casos eran claras. Mentres que na primeira guerra mundial España mantívose neutral na guerra debido ao isolacionismo que sufrira tralo desastre do 98, e polo tanto, tiña desfasado o seu exército, agora mostrábase neutral debido ás consecuencias da guerra civil, que devastara os nós de comunicacións, industrias e cidades. Malia que tiña un exército con gran cantidade de experiencia acumulada na guerra civil e material moderno de orixe italiana, alemá e rusa. A única similitude que había entre ambos os casos era a grande axitación interna.
División Azul
Trala fin da guerra civil, existía en España unha certa xermanofilia, moitos dos vencedores vían con admiración á Alemaña nazi. Mostra desta admiración son testemuños coma o seguinte:
Este pensamento, unido ao forte anticomunismo da época e ao apoio que prestaran os alemáns a España durante a guerra civil, fixo que se aprobara a creación da División Azul, nome recibido polo uniforme que utilizaban, unha unidade de voluntarios españois que loitou na Fronte Oriental, xunto ao exército alemán e contra o soviético, entre 1941 e 1943. Entre os preto de 50.000 homes participantes, había uns 1.500 galegos. O 13 de xullo de 1941, un día antes da saída dos primeiros trens de Madrid, saíu da Coruña un con destino á capital de España, que levaba aos galegos que participaron na campaña. De entre estes, destacaron o xeneral Santiago Amado, natural da Coruña, que comandou o 263 rexemento, Xosé Méndez, natural de Carantoña, que loitou como artilleiro e chegou a recibir tres conmemoracións, entre elas a Winterschlacht Im Osten (Medalla da Fronte do Leste) e un diploma de agradecemento firmado por Hitler. Guillerme Quintana Lacaci, natural de Ferrol, que recibiu entre outras a Cruz de Ferro de 2º clase, ou José Gabeiras, natural de Ferrol, que exerceu como capitán durante o sitio de Leningrado.
Exilio e Represión
En total foron trasladados a Alemaña 48.000 españois, 15.000 traballaron na construción do muro atlántico e 8.000 foron ingresados en Mauthausen; morreron uns 5.000, dos cales máis de 100 eran galegos. Trala liberación aliada dos campos de concentración, xa só quedaban con vida unha terceira partes dos españois e unha cuarta parte dos galegos que ingresaran.
Volframio
As materias primas tiveron un papel fundamental na segunda guerra mundial, especialmente aquelas utilizadas na industria bélica, unha delas foi o volframio, que era utilizado para blindar armamento. Antes da guerra, os principais produtores eran China (cun 36%), Birmania (cun 17%) e os Estados Unidos (cun 11%). Porén, en caso de guerra Alemaña tería difícil acceso a estes países, polo que decidiu buscalo en Europa, onde os únicos produtores eran España e Portugal. Galiza contaba con case o 70% do mineral español, polo que se converteu no principal centro de extracción. A alta demanda por parte de Alemaña e tamén dos aliados, que realizaban compras preventivas, fixo que o prezo do volframio durante a contenda multiplicara por trinta o que tiña antes desta. Tralo fin da guerra, o descenso da demanda, a maior oferta por parte dos principais produtores e o descubrimento de novas minas fixo que se desplumaran os prezos.
Exportacións de volframio de España (1939-1945) miniatura|300px|Radio de alcance do sinal das Torres de Arneiro.
Comunicacións
Xa dende que comezara a Guerra Civil, os alemáns tiñan a idea de instalar un gran complexo de radio en España, destinado a manter comunicacións cos seus avións e barcos. Para isto utilizaron en Galicia varias infraestruturas, unha antena en Estaca de Bares, a Emisora de Radio Nacional de España da Coruña, que utilizaron dende 1940 a 1943 e coa que contactaban cós submarinos U-Boot. Os Estados Unidos chegaron a estudar un desembarco na praia ferrolá de Doniños, co obxectivo de ocupar a emisora. Pero as estruturas máis importantes foron unhas torres instaladas en Cospeito, que utilizaban o sistema Elektra-Sonne.
Torres de Arneiro
No ano 1939, España cedeulle a Alemaña uns terreos en Arneiro (Cospeito), onde os xermanos construíron unha antena de cento doce metros de alto, que canalizaba as comunicacións da Armada e da Aviación nazi, cun radio de mil millas. A estación, ademais de pola antena principal, estaba formada por dúas repetidoras máis baixas e edificios auxiliares. Formaba parte da rede alemá, xunto coa levantada en Sevilla e diversas outras distribuídas por parte de Europa, que facían un total de dezanove. Debido á importancia da antena, os aliados chegaron a planear unha misión para o seu sabotaxe. Porén, finalmente non se chegou a levar a cabo, xa que España se trataba dun país teoricamente neutral e, ademais, os ingleses e americanos remataron por empregar tamén o sinal da torre. miniatura|U-Boot alemán en 1945.
U-Boot
Os U-Boot, abreviatura do alemán Unterseeboot, foron os «nave submarina», alemáns desde a primeira guerra mundial. O principal escenario onde actuaron foi o océano Atlántico e o Mar do Norte e de cando en cando o Océano Índico ou Océano Pacífico.
Durante a segunda guerra mundial afundíronse 37 submarinos U-Boot fronte ás costa galegas durante a grande ofensiva aliada no Atlántico norte (1942-1944).
Rede de apoio aos fuxidos
Na década de 1940 as irmás Touza organizaron en Ribadavia unha rede de apoio para axudar os fuxidos do nazismo cruzando a fronteira de Portugal. Rexentaban o quiosco da estación de Ribadavia. Ao chegaren os fuxidos á estación de ferrocarril xa viñan co seu contacto, elas agachábanos na súa casa e costeábanlles o paso da fronteira a Portugal.
Trionyx triunguis
O Trionyx triunguis é unha especie grande de tartaruga da familia Trionychidae, ou tartarugas de cuncha branda. É a única especie viva do xénero Trionyx.
Descrición
Na familia Trionychidae, a tartaruga de cuncha branda africana é unha das especies consideradas meirandes. Documéntanse exemplares desta especie que acadaron os 95 cm de lonxitude na cuncha. A cuncha dos adultos é de cor castaña, relativamente cha e de forma ovalada. Como as outras tartarugas da súa familia, esta tartaruga ten a cuncha cuberta por pel no canto de placas córneas. As femias adoitan chegar ós 50 a 80 cm na cuncha, cun peso máximo duns 40 kg. Os machos son máis cativos que as femias, cun peso por termo medio duns 25 kg. A cola dos machos é tamén máis longa e robusta que a das femias. Mantense na auga a maior parte do tempo.
Mártires de Brens
dereita|miniatura|Fábrica de Brens, actualmente da empresa Ferroatlántica.
Os mártires de Brens foron un grupo de oito veciños de Cee e da bisbarra da Costa da Morte, todos operarios e nalgúns casos dirixentes sindicais da Fábrica de Brens, pertencente na altura á empresa Sociedade Hidroeléctrica do Pindo, e que foron fusilados o 9 de decembro de 1936 polo réxime franquista pola súa militancia política e sindical, e especialmente por liderar unha folga sindical en oposición ao Golpe de Estado do 18 de xullo, e en defensa do goberno da República, da propia fábrica e da liberdade do pobo.
O grupo estaba formado por Norberto Recamán Lago, Florentino Canosa Barreiro, José Lago Fernández, Teófilo Mejuto Leis, Perfecto Trasmonte Costa, Jesús Chouza Figueiras, Manuel García Castiñeira e Domingo López Domínguez. Outras persoas relacionadas cos feitos foron, entre outras, Jacobo González Mosquera, Avelino Trillo Casal (de Berroxe), Cándido Lema Santos (de Fadibón), José Díaz Cernadas, Manuel López, Domingo Trillo (de Berroxe) e Roberto Mayán.
As causas abertas contra a maioría dos acusados, e a maioría da información que conservamos do suceso, débense a sucesivas declaracións e informes do daquela xefe da fábrica Eduardo Garrone de Cristóforis, colaborador do golpe.
Folga de xullo do 36
Ante as noticias da insurrección militar, dirixentes sindicais e operarios da fábrica de Brens comezan a organizar a defensa civil, con diversas iniciativas entre as que estivo unha folga sindical organizada o 21 de xullo de 1936 en contra do golpe militar e en defensa da factoría e do pobo de Cee. Segundo o propio Garrone, esa noite Norberto Recamán comparece nas instalacións chamando ao cadro de persoal a armarse e prepararse para a folga. Axiña corre a voz entre os operarios, que secundan a iniciativa. miniatura|Oficio do 8 de decembro de 1936 do Coronel-Gobernador Militar da Coruña ao xuíz permanente, relativo aos despois chamados Mártires de Brens. Eduardo Garrone de Cristóforis, cidadán italiano e na altura xefe da fábrica, comezou inmediatamente a colaborar cos insurrectos delatando aos participantes na reacción ao golpe militar e mesmo proporcionando aos golpistas os perfiles persoais, laborais e ideolóxicos detallados para poderen desmantelar a cúpula sindical da factoría e represaliar aos dirixentes da folga. Elabora un relato dos feitos describindo os seus operarios coma indesexábeis, perigosos, revolucionarios, exaltados ou marxistas, segundo o contexto, constatando non só a súa disposición a converterse en delator dos seus propios empregados senón tamén a súa afinidade ideolóxica cos alzados. Ademais de encabezar a maioría dos seus escritos cun Viva España, chega a expresar ao xuíz a súa decepción pola conduta dun deses obreiros, Jacobo González, quen chegara á factoría recomendado por amigos coruñeses, derechistas, que lo creían de los suyos (sic).
Fusilamento dos dirixentes sindicais
En base ás informacións de Garrone o mando golpista instruíu unha causa militar con número 1.112 que detería e remataría sentenciando á morte aos oito operarios considerados dirixentes da folga, e que serían fusilados o 9 de decembro de 1936 ás sete da mañá no Polvorín de Adurmideiras, sito nas proximidades da Punta Herminia, na cidade da Coruña.
Tras do Río, Barallobre, Fene
Tras do Río é un lugar da parroquia de Barallobre no concello coruñés de Fene na Comarca de Ferrol. Tiña 16 habitantes no ano 2014 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 7 eran homes e 9 mulleres.
Anel (diacrítico)
Un anel ou kroužek é un signo diacrítico que se pode colocar sobre ou baixo algunhas letras. Non se debe confundir co punto superior ou co punto inferior.
Medio anel
O Alfabeto Fonético Internacional emprega o diacrítico medio anel (◌̹ / ◌̜) para indicar unha vogal arredondada.
Ciclo Otto
miniatura|300px|dereita|Diagrama [[Presión-Volume do Ciclo Otto]] O Ciclo de Otto é un ciclo termodinámico, que idealiza o funcionamento de motores de combustión interna con ignición por faísca. Foi definido por Beau de Rochas e aplicado con logro polo enxeñeiro alemán Nikolaus Otto en 1876, e posteriormente por Étienne Lenoir e Rudolf Diesel.
Tipos
O ciclo Otto pódese aplicar tanto en motores de dous tempos (motores pequenos: ciclomotores, pequenos xeradores...) como en motores de catro tempos (a maioría dos motores de gasolina en vehículos)
Cycle de Beau de Rochas
Ludovico Ariosto
Ludovico Ariosto, nado en Reggio Emilia en 1474 e finado en Ferrara en 1533, foi un poeta italiano, autor do poema épico Orlando furioso (1516).
Traxectoria
Fillo do comandante da cidadela de Reggio, aínda que dende a súa mocidade tiña unha forte inclinación pola poesía, o seu pai obrigouno a estudar dereito, áínda que lle permitía ler clásicos baixo a tutela de Gregorio da Spoleto, ata que Gregorio marchou a Francia para ser o titor de Francesco Sforza, co que Ariosto perdeu a oportunidade de aprender grego como el quería. Cando seu pai morreu contra 1500 Ariosto tivo que coidar dos seus 10 irmáns.
Ariosto comeza a escribir Orlando furioso contra o 1505, o poema representa a culminación da epopea renancetista, publicouna despois de vinte e cinco anos de traballo, como continuación de Orlando enamorado de Matteo Maria Boiardo, e ata 1536 non se publica a a edición definitiva (a primeira edición publicouse no dialecto de Ferrara (próximo ao véneto) e a última en florentino.
Corvelle, Corvelle, Bande
Corvelle é un lugar da parroquia de Corvelle no concello ourensán de Bande na comarca da Baixa Limia. Tiña 104 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 57 eran homes e 47 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 104 habitantes (55 homes e 49 mulleres).
Pérgola
Descrición
A pérgola é un elemento arquitectónico e estrutural, conformado por un corredor flanqueado por columnas que soportan trabes lonxitudinais que unen as columnas de cada banda, e outras transversais, os cangos ou ripas, que unen ambas bandas e suxeitan un enreixado aberto ou enlatado, onde usualmente se desenvolven plantas rubideiras. O uso máis común é a protección de zonas de paso dunha zona axardinada, zonas de lecer, xantar etc. mais tamén poden formar parte dun edificio como protección de zonas peonís. miniatura|200px|Abeiro e sombra nun túnel verde, con materiais modernos, en Mirabellgarten, [[Salzburgo.]]
A verba galega pérgola (en portugués tamén pérgula) provén da palabra italiana pergola e, á súa vez, esta procede da verba latina pergula. O termo en italiano xa era utilizado arredor de 1645 e en inglés usábase este termo en 1675. En galego é un vocábulo moderno, empregándose antigamente (e referido ás videiras) o termo emparrado ou parreira. miniatura|Pérgola metálica formada por piares cilíndricos e cangos planos como [[teito. As plantas rubideiras (buganvíleas), aínda novas, co tempo han cubrir a estrutura e aumentarán a superficie de sombra. O chan poroso so a estrutura, tradicional en climas cálidos, permite a acumulación e posterior evaporación da auga refrescando o paseo.]]
SM-liiga 2016-2017
A tempada 2016-2017 da SM-liiga foi a 42ª edición da máxima categoría do hóckey sobre xeo finlandés. A liga regular comezou o 16 de setembro de 2016 e finalizou o 13 de marzo de 2017, mentres que os play-offs iniciáronse o 15 de marzo de 2017 e finalizaron o 27 de abril. Na copetición participaron un total de 15 equipos, os mesmos que na tempada precedente, se ben os Espoo Blues non participaron ao declararse en bancarrota logo da tempada 2015-16 e foron substituídos polo Jukurit de Mikkeli. Ao final da tempada o Tappara de Tampere alzouse co título logo de derrotar na final por 4-2 ao KalPa de Kuopio.
Pérgola
Descrición
As pérgolas poden ligar pavillóns, poden facer de marquesiñas nas portas dos edificios cara as zonas axardinadas como terrazas ou piscinas, e poden ser estruturas completamente autónomas que fornecen sombra e acubillo ao longo dun carreiro. miniatura|Pérgola realizada en obra: con postes de ladrillo árabe e trabes de formigón. Ten unicamente as trabes principais: aquelas que fican entre entre poste e poste. Unha estrutura de arames de aceiro dá soporte entre trabe e trabe á vexetación. As pérgolas son elementos arquitectónicos de maior lonxevidade ca os túneles verdes dos xardíns da Alta Idade Media e principios do Renacemento, que estaban a miúdo formados por gromos novos e flexíbeis de salgueiros ou abeleiras unidos pola testa para formaren unha serie de arcos, sobre os que se tecían uns listóns lonxitudinais, onde se desenvolvían as plantas rubideiras para facer un paseo fresco, sombrizo e moderadamente seco.
Na Vila La Petraia os segmentos curvados interiores e exteriores dos paseos verdes, precursores das actuais pérgolas, formaban unha estrutura que podía ser vista desde unha terraza situada máis arriba e proporcionaban algo de intimidade ao fogar ofrecendo unha visión frondosa dunha horta encravada que evocaba o Xardín do Edén.
Segunda división española 1973/74
A tempada 1973–74 da Segunda División de España foi a 42ª edición deste torneo. A categoría estivo composta por 20 equipos. Real Betis, Hércules e Salamanca ascenderon á Primeira División, mentres que Osasuna, Deportivo da Coruña, Levante e Linares descenderon á Terceira División.
Pérgola
En Galiza
En Galiza aínda que non son aínda moi comúns as pérgolas en xardíns privados o que si é común é o uso análogo dos emparrados de videiras á beira das vivendas para dar sombra (ademais de viño), onde se adoitan celebrar os xantares e ceas no verán. Hoxe en día a videira comparte lugar co kiwi e diferentes especies de roseiras rubideiras, glicinias, xasmíns etc. A pérgola tradicional en Galiza acostuma constar de elementos verticais postes chantados (piares) en pedra de gra, con elementos horizontais (forxado) en madeira de carballo, castiñeiro ou robinia polos que medran as videiras. É común plantar roseiras decorativas á beira dos postes de pedra. As máis das veces a parra vai acaroada á vivenda ou a outra construción auxiliar, constando soamente de dous piares. Non é raro atopar nas pérgolas, e, en xeral, nos emparrados, postes transversais apoiados nos verticais para impedir o xiro e envorcado da estrutura.
Cecil Haig
Traxectoria
Haig participou nos Xogos Olímpicos de 1908 xunto con Edgar Amphlett, Leaf Daniell, Martin Holt e Robert Montgomerie no equipo de espada que logrou a medalla de prata.
Plerguer
Plerguer (en Plergar) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Andrea Maceiras
Andrea Maceiras Lafuente, nada na Coruña o 6 de novembro de 1987, é unha escritora galega.
Traxectoria
Doutora en filoloxía hispánica e licenciada en Filoloxía galega pola Universidade da Coruña.
No ano 2014 publica Miña querida Sherezade, obra gañadora do premio Meiga Moira, e ese mesmo ano publica tamén Volverás, golfiño, finalista do Premio Merlín. Ao ano seguinte, en 2015, gaña o premio Jules Verne con Europa express, obra publicada ese mesmo ano e pouco tempo despois traducida ao inglés. Tamén foi recoñecida como a mellor novela xuvenil nos Premios Fervenzas Literarias.
En 2018 gañou o Premio Lazarillo á creación literaria por Conta nove estrelas, segundo o xurado: "unha obra ben urdida e entramada cunha linguaxe poética con belísimas escenas que te transportan a un mundo galáctico. Unha aposta á imaxinación desbordante e á ciencia ficción”. Tamén no 2018 queda finalista do Premio Raíña Lupa con O que sei do silencio, publicada ese mesmo ano e traducida ao español en 2020.