cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bisfenol A
Exposición
miniatura| A maior exposición que os humanos tiveron ao BPA é a dos envases de alimentos, en particular o revestimento [[epoxi das latas metálicas de alimentos e bebidas e as botellas de plástico.]] Como resultado da presenza de BPA en plásticos e outros materiais habituais, a maioría das persoas están expostas con frecuencia a trazas de BPA  A principal fonte de exposición humana é a través dos alimentos, xa que se utilizan epoxi e PVC para revestir o interior das latas de alimentos para evitar a corrosión do metal por alimentos ácidos. Os envases de bebidas de policarbonato tamén son unha fonte de exposición, aínda que a maioría das botellas de bebidas desbotables están feitas de PET, que non contén BPA. Entre as fontes non alimentarias, as rutas de exposición inclúen a través do po, papel térmico roupa materiais dentais e dispositivos médicos. Aínda que a exposición ao BPA é común, non se acumula no corpo, con estudos toxicocinéticos que mostran que a vida media biolóxica do BPA en humanos adultos é de arredor de 2 horas. O corpo convérteo primeiro en compostos máis solubles en auga mediante glucuronidación ou sulfatación, que despois son eliminados do corpo a través da urina. Isto permite determinar facilmente a exposición mediante probas de ouriños, facilitando a biomonitorización conveniente das poboacións.
Efectos sobre a saúde e regulación
As axencias de saúde pública da UE EUA,  Canadá, Australia e o Xapón, así como a OMS revisaron os riscos para a saúde do BPA e atopou que a exposición normal está por debaixo do nivel hoxe asociado co risco. Independentemente, debido á incerteza científica, moitas xurisdicións tomaron medidas para reducir a exposición por precaución. En particular, considérase que os bebés corren un maior risco, o que leva á prohibición do uso de BPA en biberóns e produtos relacionados por parte dos Estados Unidos, Canadá, e a UE entre outros. Os produtores de biberóns cambiaron en gran medida do policarbonato ao polipropileno e hai algunha evidencia de que a exposición ao BPA nos bebés diminuíu como resultado diso. A Axencia Europea de Substancias Químicas engadiu o BPA á lista de substancias candidatas de moi alta preocupación ( SVHC, substances of very high concern), o que facilitaría restrinxir ou prohibir o seu uso no futuro.
O BPA presenta unha toxicidade aguda moi baixa como indica a súa DL50 de 4 g/kg (en ratos). Os informes indican que tamén é un irritante leve da pel, aínda que menos que o fenol.
Farmacoloxía
miniatura| Superposición de [[estradiol, a principal hormona sexual feminina en humanos (verde) e BPA (violeta). Isto mostra a relación estrutura-actividade que permite que o BPA imite os efectos do estradiol e outros estróxenos.]] Descubriuse que o BPA interactúa cunha ampla gama de receptores hormonais, tanto en humanos como en animais. Únese aos dous receptores nucleares de estróxenos (ER), ERα e ERβ. O BPA pode imitar a acción dos estróxenos e antagonizar os estróxenos, o que indica que é un modulador selectivo do receptor de estróxenos (SERM) ou agonista parcial do RE. Aínda que é entre 1000 e 2000 veces menos potente que o estradiol, a principal hormona sexual feminina en humanos. A altas concentracións, o BPA tamén se une ao receptor de andróxenos (AR) e actúa como antagonista do mesmo. Ademais da unión ao receptor, descubriuse que o composto afecta a esteroidoxénese das células de Leydig, incluíndo afectar á expresión da 17α-hidroxilase/17,20 liase e aromatase e interferir coa unión do receptor de LH ao ligando
O bisfenol A interacciona co receptor γ relacionado con estróxenos (ERR-γ). Este receptor orfo (ligando endóxeno descoñecido) compórtase como un activador constitutivo da transcrición. O BPA parece unirse fortemente ao ERR-γ (constante de disociación = 5,5 nM), pero só debilmente ao receptor de estróxenos (ER). A unión do BPA a ERR-γ preserva a súa actividade constitutiva basal Tamén pode protexelo da desactivación do SERM 4-hidroxitamoxifeno (afimoxifeno). Este pode ser o mecanismo polo cal o BPA actúa como xenoestróxeno A expresión diferente de ERR-γ en diferentes partes do corpo pode explicar as variacións de efectos do bisfenol A. Tamén se descubriu que o BPA actúa como agonista do GPER (GPR30).
Prevalencia e persistencia
O BPA detectouse no medio natural desde a década de 1990 e agora está moi distribuído. É un contaminante fluvial, pero tamén se observou no medio mariño, en microalgas , nos solos e tamén se poden detectar niveis máis baixos no aire. A solubilidade do BPA na auga é baixa (~300 g/tonelada de auga) pero isto aínda é suficiente para que sexa un medio importante de distribución no medio ambiente. Moitas das maiores fontes de contaminación por BPA son a base de auga, en especial as residuais das instalacións industriais que utilizan BPA. A reciclaxe de papel pode ser unha fonte importante de liberación cando isto inclúe o papel térmico a lixiviación dos artigos de PVC tamén pode ser unha fonte importante como o lixiviado do vertedoiro.
En todos os casos, o tratamento de augas residuais pode ser moi eficaz para eliminar o BPA, dando reducións do 91-98%. Independentemente, o 2-9% restante de BPA continuará até o medio ambiente, con niveis baixos de BPA que se observan con frecuencia nas augas superficiais e nos sedimentos nos EUA e Europa.
Unha vez no medio ambiente, o BPA é biodegradado aerobicamente por unha gran variedade de organismos  A súa vida media na auga estímase entre 4,5 e 15 días, a degradación no aire é máis rápida que esta, mentres que as mostras de solo se degradan máis lentamente. O BPA nos sedimentos degrádase con maior lentitude, sobre todo cando é anaeróbica.
Efectos ambientais
O BPA é un contaminante ambiental de preocupación emerxente A pesar da súa curta vida media e do seu carácter non bioacumulable, a liberación continua de BPA ao medio ambiente provoca unha exposición continua tanto á vida animal como á planta. Aínda que se realizaron moitos estudos, estes a miúdo céntranse nun rango limitado de organismos modelo e poden usar concentracións de BPA moito máis aló dos niveis ambientais. Polo tanto, os efectos precisos do BPA no crecemento, reprodución e desenvolvemento do organismo acuático non se comprenden por completoe. Independentemente, os datos existentes mostran que os efectos do BPA sobre a vida salvaxe adoitan ser en xeral negativos. Certas especies, como os invertebrados e os anfibios, parecen estar particularmente afectadas. O BPA tamén parece afectar o desenvolvemento e a reprodución nunha ampla gama de especies de vida silvestre
Notas
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0">
Osmia
Osmia é un xénero de ápidos da familia Megachilidae, ás veces chamadas abella albanel ou abella masón ou masona (do inglés mason bee) polo seu costume de usar arxila ou outros produtos na construción dos seus niños, que fan en espazos naturais, como fendas das pedras, pequenas cavidades escuras, talos ocos ou buratos na madeira feitos por insectos perforadores.
As especies do xénero inclúen O. lignaria, O. ribifloris, O. cornifrons e O. bicornis. As dúas primeiras son orixinarias das Américas, a terceira do leste de Asia e a última do continente europeo, aínda que O. lignaria e O. cornifrons foron trasladadas das súas áreas nativas con fins comerciais. Atópanse máis de 300 especies en todo o hemisferio norte, a maioría en hábitats temperados dentro das rexións Paleártica e Neártica, e están activas desde a primavera até finais do verán.
As especies de Osmia son frecuentemente de cor verde metálica ou azuis, aínda que moitas son fris escuras e polo menos hai unha de cor vermella. A maioría ten escopios ou vasoiras de pole ventrais negras que son difíciles de notar a menos que estean cargadas de pole. Teñen arolia entre as garras, a diferenza das especies Megachile ou Anthidium.
Historicamente, o termo mason bee tamén se utilizou para referirse a abellas doutros xéneros baixo Megachilidae como Chalicodoma, sobre todo en "The Mason-Bees" de Jean-Henri Fabre e o seu tradutor Alexander Teixeira de Mattos en 1914.
Ciclo de vida
A diferenza das abellas melíferas (Apis) ou dos abesouros (Bombus ), as especies de Osmia son solitarias; cada femia é fértil e fai o seu propio niño, e non existen abellas obreiras para estas especies. esquerda|miniatura| Abella albanel Osmia conjuncta esquerda|miniatura| Abella Osmia cornifrons Cando as abellas saen dos seus casulos, os machos saen primeiro. Estes adoitan permanecer preto dos niños agardando polas femias, e sábese que algúns extraen activamente as femias das súas pupas. Cando as femias emerxen, aparean cun ou varios machos. Os machos morren pronto e aos poucos días as femias comezan a aprovisionar os seus niños.
As femias de Osmia adoitan aniñar en ocos estreitos e cavidades tubulares de orixe natural. Normalmente, isto significa en pólas ocas pero pode estar en niños abandonados de escaravellos perforadores da madeira ou abellas carpinteiras, en cunchas de caracol, debaixo da cortiza ou noutras pequenas cavidades protexidas. Non escavan os seus propios niños. O material utilizado para a cela pode ser arxila, barro, pedra mol ou tecido vexetal mastigado. A especie paleártica O. avosetta é unha das poucas especies coñecidas por revestir os seus niños con pétalos de flores. Unha femia pode inspeccionar varios niños potenciais antes de instalarse.
Aos poucos días do apareamento, a femia seleccionou un lugar de nidificación e comezou a visitar as flores para recoller pole e néctar para os seus niños; son necesarias moitas viaxes para completar unha masa de provisión de pole/néctar. Unha vez que se completa a masa de provisión, a abella volve ao burato e pon un ovo encima da masa. Despois, ela crea unha partición de "barro", que se duplica como a parte traseira da seguinte cela. O proceso continúa ata que ela enche a cavidade. Os ovos femininos póñense na parte traseira do niño e os machos na parte dianteira.
Unha vez que unha abella rematou cun niño, tapa a entrada do tubo e entón pode buscar outro lugar de niño.
Poucas semanas despois da eclosión, a larva probablemente consumiu todas as súas provisións e comeza a xirar un casulo arredor de si mesma e entra na fase de pupa, e o adulto madura no outono ou no inverno, hibernando dentro do seu casulo illante. A maioría das especies de Osmia atópanse en lugares onde a temperatura cae por debaixo de 0 C durante longas duracións e están ben adaptados aos invernos fríos; o arrefriamento parece ser un requisito para a maduración. Algunhas especies de abellas albaneis son semi-voltinas, o que significa que teñen un ciclo de maduración de dous anos, cun ano completo (máis) como larva.
Anatomía e morfoloxía
Osmia comparte unha anatomía básica con todas as abellas e coa maioría dos insectos; as principais rexións funcionais son a cabeza, o tórax e o abdome. Na cabeza, Osmia ten tres pequenos ocelos, dous grandes ollos compostos, antenas e unha boca. No tórax, Osmia ten seis patas e catro ás. O abdome das femias contén unha escopa ou vasoira de pole, ausente nos machos. Aínda que a escopa adoita estar nas patas na maioría das abellas, atópase debaixo do abdome nas Osmia e outros xéneros da familia Megachilidae.
Polinización
A osmia é un polinizador que pode polinizar de forma moi eficiente, o que se atribúe en gran medida á súa anatomía e comportamento. A diferenza da maioría das outras especies de abellas que recollen pole das súas patas traseiras, a femia osmia e outras da familia Megachilidae usan pelos que recollen o pole da súa vasoira abdominal. Cando a osmia transfire o pole ás flores, o pole seco cae da escopa ao estigma da flor, facilitando a polinización en case todas as visitas. As osmia adoitan polinizar as flores de principios da primavera da familia das rosáceas, e mesmo alimentará en condicións climáticas pobres.
Algúns agricultores xestionan actualmente as poboacións de Osmia para facilitar unha polinización eficiente nas súas explotacións. Non obstante, o uso de especies non nativas de osmia como polinizadores xestionados provocou a propagación da enfermidade, introducindo especies invasoras de abellas que aumentan a competencia polas abellas nativas. Nalgunhas áreas, as especies nativas de Osmia están en declive desde 2020; Entre as prácticas para minimizar o impacto dos polinizadores non nativos nas especies silvestres inclúen dar prioridade o uso de especies de abellas autóctonas, aumentar as poboacións de abellas locais e facer cumprir a detección de parasitos/enfermidades.
Xestión
As abellas solitarias non producen nin mel nin cera de abella. Son inmunes aos ácaros acarinos e Varroa, pero teñen os seus propios parasitos, pragas e enfermidades únicas. Os hábitos de nidificación de moitas especies de Osmia préstanse para un cultivo sinxelo, e unha serie de especies de Osmia propáganse comercialmente en diferentes partes do mundo para mellorar a polinización na produción de froitas e noces. Os polinizadores comerciais inclúen O. lignaria, O. bicornis, O. cornuta, O. cornifrons, O. ribifloris e O. californica. Utilízanse tanto como unha alternativa ás abellas melíferas europeas como como un aumento das mesmas. As abellas albanel utilizadas para a horta e outras aplicacións agrícolas son todas facilmente atraídas polos buratos de nidificación: canas, tubos de papel, bandexas de nidificación ou bloques de madeira perforados; na súa época de inactividade, pódense transportar como niños intactos (tubos, bloques, etc.) ou como casulos soltos. Como é característico das abellas solitarias, as especies de Osmia son moi dóciles e raramente pican cando se manipulan (só baixo angustia como cando se mollan ou se apertan); o seu aguillón é pequeno e non doloroso, e o seu aguillón non ten púas.
Peter Frampton
Carrreira
Foi o álbum "en directo" máis vendido de todos os tempos. Despois do lanzamento do álbum de seguimento I'm in You, Frampton viuse implicado nun grave accidente de tráfico nas Bahamas. Mentres se recuperaba, actuou en 1978, cos Bee Gees, na película Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, un rotundo fracaso. Nos anos 80, Frampton volveu á gravación, pero só volveu ás listas mundiais con "Breaking all the rules".
Despois do atentado do World Trade Center en Nova York, Frampton decidiu converterse en cidadán estadounidense. Tomou un papel activo na campaña electoral de 2004 do candidato John Kerry.
Peter Frampton gañou o seu primeiro Grammy polo seu álbum totalmente instrumental "Fingerprints", lanzado a finais de 2007 e que conta con membros de Pearl Jam, Rolling Stones, Allman Brothers Band e outros.
En 2019 Peter Frampton anunciou que se retirará dos escenarios, tras ser diagnosticado de miosite corporal de inclusión, unha enfermidade muscular dexenerativa que, co paso do tempo, lle impedirá tocar a guitarra.
Umm ar-Rasas
Umm ar-Rasas (أم الرّصاص), nome antigo: Kastron Mefa'a, está situado a 30 km ao sueste de Madaba na Gobernación de Ammán no centro de Xordania. Antes era accesible por ramais da Estrada real, e está situada na rexión esteparia semiárida do deserto xordano. O sitio foi asociado co asentamento bíblico de Mephaat mencionado no Libro de Xeremías. O exército romano utilizou o lugar como guarnición estratéxica, pero despois foi convertido e habitado por comunidades cristiás e islámicas. En 2004, o sitio inscribíuse como Patrimonio da Humanidade da UNESCO, e é valorado polos arqueólogos polas súas extensas ruínas que datan dos períodos Romano, Bizantino e primeiros musulmáns. A sociedade académica Franciscana de Xerusalén, Studium Biblicum Franciscanum (SBF), realizou escavacións no extremo norte do xacemento en 1986, pero gran parte da área permanece soterrada baixo restos.
Historia antiga
Particularmente durante as épocas da Idade de Bronce Antiga III-IV, Idade do Ferro II e épocas romano-bizantinas, densas poboacións habitaron as rexións topográficas máis aló das marxes occidentais do Mar Morto. Entre estes asentamentos antigos, o lugar de Mefaat menciónase nos textos bíblicos como unha das cidades da meseta que debe ser condenada a unha gran destrución (Xeremias 48:21). Moitos ramais da Estrada Real proporcionaron un medio para chegar ás cidades antigas máis remotas, pero a ruta principal serviu como precursora da Via Traiana Nova construído polo emperador romano Traxano (53-117 d.C.). Esta estrada, cos seus numerosos ramais, facilitou a viaxe e instaláronse campamentos militares romanos no camiño como medida defensiva contra asaltos bárbaros a través da fronteira do deserto romano coñecido como Limes Arabicus. Eusebio de Cesarea identificou a Mefaat como o campamento dun exército romano preto do deserto no seu Onomasticon (K.128:21).
Mosaicos
thumb|Pescador, a metade superior da figura borrada O descubrimento máis importante do lugar foi o piso de mosaico da Igrexa de Santo Estevo. Feita en 785 (descuberto despois de 1986). O chan de mosaico perfectamente conservado é o máis grande de Xordania. No panel central represéntanse escenas de caza e pesca, mentres que outro panel ilustra as cidades máis importantes da rexión, incluíndo Filadelfia (Ammán), Madaba, Esbounta (Heshbon), Belemounta (Ma'an), Areópole (Ar-Rabba), Charac Moaba (Karak), Xerusalém, Nablus, Cesarea, e Gaza. O marco do mosaico é especialmente decorativo. Seis mestres en mosaicos asinaron a obra: Staurachios de Esbus, Euremios, Elías, Constantinus, Xermanus e Abdela. Ao norte da igrexa de Santo Estevo atópase outro chan de mosaico danado na anterior (587) Igrexa do bispo Sergio. Nas proximidades escaváronse outras catro igrexas, algunhas con restos de decoración en mosaico.
Período bizantino
No século IV d.C., a chegada da peregrinación fixo que Palestina se convertese no núcleo do mundo cristián, e decenas de homes e mulleres piadosos atravesaron o deserto en busca de lugares de importancia bíblica. así como a comuñón co seu creador. O número de peregrinos intensificouse no século V d.C., e moitos cristiáns optaron por establecerse no deserto establecendo comunidades monásticas. Umm ar-Rasas converteuse nun centro eclesiástico con numerosas igrexas bizantinas. Entre os achados notables desenterrados en Umm-ar Rasas está a Igrexa de Santo Estevo que presenta mosaicos elaborados e sofisticados. O descubrimento de inscricións gregas dentro dos mosaicos confirmou que data de 756-785 d.C. O intervalo de datas coincide co período do Califato Abbásida de dominio musulmán, e demostra a ocupación cristiá máis tarde que as áreas circundantes. Os mosaicos ilustran viñetas municipais cun texto explicativo que abarca unha serie de cidades de Palestina, Xordania e ao longo do delta do Nilo. Ausentes dos mosaicos de Umm ar-Rasas están retratos dos principais lugares sagrados venerados por peregrinos como Belén, Hebrón ou Nazaret a diferenza do Mapa de Madaba atopado preto.
Torre de estilita
alt=|thumb|Torre estilita vista desde lonxe
A característica salientable de Umm ar-Rasas sitúase a uns 1 mi ao norte das ruínas amuralladas. Interpretado como unha torre estilita, a estrutura elevada serviu como plataforma para os ascetas cristiáns que vivían illados na parte superior, así como un altar para unha chamada á oración. Ornamentado con símbolos cristiáns esculpidos nos catro lados, o alicerce cadrado perdura na distancia como unha proba da comunidade, noutrora florecente, establecida na era bizantina como centro de iluminación espiritual.
Conquista musulmá
Os exércitos musulmáns penetraron en Palestina durante o verán do 634 d.C., e nun primeiro momento atacaron rexións ao longo da costa mediterránea, incluída a Franxa de Gaza. Descontento co control bizantino, as tribos locais de fala árabe que vivían nas extensións desérticas axudaron aos invasores musulmáns a facilitar a súa conquista. A campaña eficaz caracterizouse por unha destrución limitada, e moitas cidades de Terra Santa rendéronse en condicións ao dominio musulmán. As igrexas bizantinas transformáronse con pouca frecuencia en mesquitas, pero especialmente durante o período abasí, o goberno musulmán fixo cumprir activamente leis restritivas contra as imaxes cristiás. Os mosaicos foron desfigurados pola eliminación e montaxe de teselas de cores como se ve na Igrexa de Santo Estevo. Despois da vitoria musulmá, os cristiáns continuaron peregrinando a lugares sagrados, con todo, o número diminuíu coa ameaza de encarceramento por parte dos funcionarios musulmáns. Moitos dos mosteiros e igrexas construídos polos cristiáns bizantinos foron finalmente abandonados.
Ahnfeltiopsis pusilla
Ahnfeltiopsis pusilla é unha especie de alga do xénero Ahnfeltiopsis. Foi descrita por P.C. Silva e DeCew en 1992.
Sitio de unión ao ribosoma
Un sitio de unión ao ribosoma (RBS polas súas siglas en inglés de ribosome-binding site) é unha secuencia de nucleótidos situada augas arriba do codón de inicio dun transcrito de ARNm que é responsable do recrutamento dun ribosoma durante a iniciación da tradución. Na maior parte dos casos, o termo sitio de unión ao ribosoma refírese a secuencias bacterianas, aínda que describiuse o sitio de entrada ao ribosoma interno (IRES) en ARNm de células eucariotas e virus que infectan eucariotas. O recrutamento do ribosoma en eucariotas é xeralmente mediado pola carapucha 5' presente nos ARNm eucariotas.
Procariotas
Atopáronse variacións na secuencia 5'-AGGAGG-3' en Archaea como rexións moi conservadas 5′-GGTG-3′, situada cinco pares de bases augas arriba do sitio de inicio. Ademais, algunhas rexións de iniciación bacterianas, como rpsA en Escherichia coli, carecen completamente de secuencias Shine-Dalgarno identificables.
Efecto sobre a taxa de iniciación da tradución
Os ribosomas procariotas empezan a tradución dun transcrito de ARNm cando o ADN aínda o está transcribindo polo outro extremo. Así, a tradución empeza antes de que acabe a transcrición e ambos os procesos ocorren en paralelo. Os ARNm bacterianos son xeralmente policistrónicos e conteñen múltiples sitios de unión ao ribosoma. A iniciación da tradución é o paso máis regulado da síntese de proteínas en procariotas.
A taxa de tradución depende de dous factores: A secuencia do sitio de unión ao ribosoma afecta a ambos os factores mencionados.
Factores que afectan a taxa de recrutamento do ribosoma
A proteína ribosómica S1 únese á secuencias de adenina augas arriba do sitio de unión ao ribosoma. Incrementando a concentración de adenina augas arriba do sitio de unión ao ribosoma incrementará a taxa de recrutamento do ribosoma.
Factores que afectan a eficacia da iniciación da tradución
O nivel de complementariedade da secuencia Shine-Dalgarno do ARNm coa secuencia anti-Shine-Dalgarno do ribosoma afecta grandemente a eficacia da iniciación da tradución. Unha maior complementariedade ten como resultado unha maior eficacia da iniciación. Pero hai que sinalar que isto só funciona ata certo punto, xa que ter unha complementariedade demasiado grande paradoxalmente fai decrecer a taxa de tradución porque o ribosoma entón parece estar unido demasiado firmemente como para poder avanzar augas abaixo.
A distancia óptima entre o sitio de unión ao ribosoma e o codón de inicio é variable, xa que depende da porción da secuencia Shine-Dalgarno concreta codificada no sitio de unión ao ribosoma e da súa distancia ao sitio de inicio dunha secuencia Shine-Dalgarno consenso. Un espazamento óptimo incrementa a taxa de iniciación da tradución unha vez que se uniu un ribosoma. Nun estudo viuse que a composición de nucleótidos na propia rexión espazadora tamén afecta a taxa de iniciación da tradución.
Proteínas de choque térmico
Estruturas secundarias formadas no sitio de unión ao ribosoma poden afectar á eficacia traducional o ARNm, xeralmente ao inhibiren a tradución. Estas estruturas secundarias orixínanse por formación de enlaces de hidróxeno das pares de bases do ARNm e son sensibles á temperatura. A unha temperatura máis alta da normal (~42 °C), a estrutura secundaria do sitio de unión ao ribosoma das proteínas de choque térmico queda desfeita, permitindo así que os ribosomas se unan e inicien a tradución. Este mecanismo permite que unha célula responda rapidamente a un aumento da temperatura.
Carapucha 5'
A iniciación da tradución ocorre despois do recrutamento do ribosoma no codón de inicio (subliñado) que se atopa dentro da secuencia consenso Kozak ACC AUG G. Como a propia secuencia Kozak non está implicada no recrutamento do ribosoma, non se considera un sitio de unión ao ribosoma.
Sitio de entrada ao ribosoma interno (IRES)
Os ribosomas eucariotas únense aos transcritos por un mecanismo distinto ao que implica a carapucha 5' nunha secuencia chamada sitio de entrada ao ribosoma interno (IRES polas súas siglas en inglés de internal ribosome entry site). Este proceso non depende do conxunto completo de factores de inicación da tradución (aínda que isto depende do IRES específico) e encóntrase normalmente na tradución do ARNm viral.
Anotación de xenes
A identificación dos sitios de unión ao ribosoma utilízase para determinar o sitio de iniciación da tradución nunha secuencia non anotada. Isto denomínase predición N-terminal. Isto é especialmente útil cando hai múltiples codóns de inicio situados en sitios de inicio potenciais da secuencia codificante da proteína.
A identificación de sitios de unión ao ribosoma é especialmente difícil, porque tenden a estar altamente dexenerados. Unha estratexia para identificar un sitio de unión ao ribosoma en E. coli é usar redes neurais. Outra estratexia é usar o método de mostraxe de Gibbs.
Historia
A secuencia Shine-Dalgarno do sitio de unión ao ribosoma procariota descubrírona John Shine e Lynne Dalgarno en 1975. A secuencia consenso Kozak foi identificada primeiramente por Marilyn Kozak en 1984 mentres estaba traballando no Departmento de Ciencias biolóxicas da Universidade de Pittsburgh.
Ladislau I de Hungría
Ladislau foi canonizado pola Igrexa como San Ladislau, en Szent László.
Traxectoria
Ladislau sucedeu ao seu irmán Geza I despois da súa morte en 1077. Pasou á historia como un dos responsables do fortalecemento do Reino de Hungría mediante a oficialización do cristianismo no país, aliándose co papado contra o emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, colonizando a Transilvania e o Baixo Danubio, por levar o Siculo a territorio húngaro e loitar contra os pechenegos e os cumanos.
Ladislau I casou con Adelaida, filla de Rodolfo de Suabia e da súa segunda esposa, Adelaida de Turín. Tiveron polo menos 1 filla:
Á súa morte, en 1095, sucedeuno Colomano, fillo de Geza I.
Na literatura
Durante a Idade Media, Hungría xunto coa península itálica e o Sacro Imperio Romano Xermánico foi unha das terras das que máis xente partiu para Santiago de Compostela, sendo coñecido o culto ao apóstolo desde principios do século XII, e atopáronse paralelismos entre a figura do Santiago Matamouros e o culto ao rei Santo Ladislau I.
Floris Holik sinalou a sorprendente analoxía entre os poemas de Santiago e San Ladislau, engadindo estes últimos puideron ser froito da imitación consciente dos cantos na honra do apóstolo, o que facilitaría a memorización dos peregrinos. Sándor Bálint tamén destacou que ambos os santos son personaxes que loitan contra os "infieis", o que podería levar á súa eventual asociación posterior.
Fauchea repens
Fauchea repens é unha especie de alga do xénero Fauchea. Foi descrita por Stern en 1973.
Sul più bello
Sul più bello é un filme italiano de 2020 dirixido por Alice Filippi. O filme estreouse internacionalmente a través de Netflix o 18 de agosto de 2021. O filme ten dúas secuelas, Ancora più bello e Sempre più bello, desta volta dirixidas por Claudio Norza.
Eva Lootz
Eva Lootz, nada en Viena en 1940, é unha artista plástica austríaca nacionalizada española residente en España desde 1967.
Paul O'Donovan
Paul O'Donovan, nado en Skibbereen, condado de Cork, o 19 de abril de 1994, é un remeiro irlandés. É medallista de ouro na proba de Sculls dobres lixeiros, onde estabeleceu unha nova marca mundial, e é catro veces campión do mundo en sculls individuais e dobres.
O'Donovan gañou o seu primeiro campionato do mundo en sculls individuais lixeiros no Campionato Mundial de Remo de 2016. Xunto co seu irmán Gary, gañou a medalla de prata na proba de sculls dobres lixeiros nos Xogos Olímpicos de 2016 en Río de Xaneiro, e o ouro na mesma disciplina no Campionato Mundial de Remo de 2018. Dende 2019, tamén fixo parella con Fintan McCarthy nas probas de sculls dobres lixeiros, e xuntos convertéronse en campións do mundo no Campionato Mundial de Remo de 2019, medallistas de ouro no Campionato Europeo de Remo de 2021, e medallistas de ouro (e récord mundial) nos Xogos Olímpicos de 2020 celebrados en Toquio, no Xapón.
Khachkar
dereita|miniatura|Dous khachkars tipo Julfa do [[século XVI, retirados do cemiterio de Julfa antes da súa destrución por Acerbaixán ]] Un Khachkar ou Khatchkar ("Խաչքար" en armenio, "cruz de pedra", pronunciado como ) é unha pedra conmemorativa tallada tradicional de Armenia.
Ten un crucifixo ou unha cruz, cunha roseta ou círculo solar debaixo. Outras partes pódense encher con patróns de follas, uvas ou nós. Ás veces ten unha repisa na parte superior con santos ou personaxes da Biblia.
A maior parte das veces un khachkar é colocado por motivos relixiosos para a salvación da alma dunha persoa viva ou morta. Tamén teñen sido colocados por outros motivos, como para mostrar unha vitoria militar, a construción dunha nova igrexa ou como protección contra desastres naturais.
A maioría dos Khachkars están nos cemiterios, pero as lápidas armenias adoptan moitas outras formas, e só unha pequena parte son khatchkars.
Pan Celtic Festival
O "Pan Celtic Festival" (en galego: festival das nacións celtas) é un festival de música de linguas celtas feito anualmente na semana despois das Pascuas. O primeiro festival tivo lugar en Killarney, Condado Kerry, Irlanda en 1971. A súa finalidade é promover as linguas celtas modernas e as culturas e a artistas das nacións de herdanza celta.
Cada nación participante fai un proceso de selección nacional propio para escoller os seus representantes no festival. A nación máis exitosa é Gales con catorce vitorias, Irlanda no segundo lugar con once vitorias. Bénjad, quen representou a Cornwall en 2012 e 2013, foi o primeiro artista na historia ter gañado o festival dúas veces. A Illa de Man é a nación menos exitosa, cunha soa vitoria no 2014.
Orixes e historia
Nascido en Killarney, Condado Kerry, Irlanda, o festival foi organizado como festival de música de primavera, para promover a cultura e as linguas celtas. Calote O'Connaill titulouno orixinalmente como "Gŵyl Gerdd Bach" (en galés: "festival da música pequena"). En maio de 1971, o primeiro festival tivo lugar en Killarney; con artistas chegados dende o Gales (Phyllis e Meredydd Evans), a Irlanda (Scoil na Toirbhirte) e a Bretaña (Les Tregerez Group e Alan Stivell).
Neste primeiro festival Meredydd Evans coñeceu o organizador, Ó Connaill, e convidoulle ao Eisteddfod, unha festividade moi popular en Galés. No Eisteddfod, Ó Connaill coñeceu a membros doutras nacións celtas, e formou un comité para o festival celta multinacional. No seguinte festival xa participaron artistas de seis nacións celtas: a Bretaña (Breizh), a Cornualla (Kernow), o Gales (Cymru), aEscocia (Alba), a Irlanda (Éire) e a Illa de Man (Mannin) feito por segunda vez en Killarney, en 1972. Durante este festival os participantes acordaron as normas e a estrutura para celebrares o festival cada ano. Estes normas básicas son promover as linguas, a cultura e música tradicional celta dos territorios recoñecidos como nacións celtas.
Anfitrións de festival
Os festivais son celebrados dende 1971 en varias cidades de Irlanda. A continuación hai unha lista das cidades anfitrioas e os seus anos respectivos de hospedaxe. dereita|miniatura|300x300px|Mapa onde se pode ver as nacións celtas e o seu número de vitorias. A táboa a continuación mostra as nacións gañadoras do festival e os anos en que gañaron. O Gales é a nación máis exitosa, con quince vitorias. A Illa de Man é a menos exitosa conseguindo sómente gañar en 2014. A Galiza e asAsturies non aparecen por non teren feito o seu debut.
Carme Elías
Carme Elias i Boada, nada en Barcelona o 14 de xaneiro de 1951, é unha actriz catalá.
Traxectoria
En 1974 comezou a súa carreira teatral con La señorita Julia, de Adolfo Marsillach, destacando notablemente na escena catalá con Terra baixa, de Àngel Guimerà. Debutou no cinema con L'orgia, de Francesc Bellmunt, e a súa popularidade creceu grazas á televisión: en 1983 interveu na serie Anillos de oro, de Pedro Masó, un ano despois no programa Y sin embargo... te quiero e en 1986 protagonizou Turno de oficio, dirixida por Antonio Mercero. En 2013 actuou en Fum, dirixida por Josep Maria Miró Coromina.
Tamén asumiu papeis salientables en filmes como Stico (Jaime de Armiñán, 1985), El rey pasmado (Imanol Uribe, 1991), La flor de mi secreto (Pedro Almodóvar, 1995), Os aires difíciles (Gerardo Herrero, 2006) e Camino (Javier Fesser, 2008), polo que gañou o premios Goya á mellor actriz.
En 2008 volveu á televisión de ámbito estatal coa serie Herederos, protagonizada por Concha Velasco. En 2016 participou en dous capítulos da segunda temporada da serie Cites de TV3. En 2018 interveu na obra de teatro Temps salvatge, de Josep Maria Miró i Coromina e en 2019 dirixiuna Guido Torlonia en Què va passar amb Bette Davis i Joan Crawford?, xunto a Vicky Peña.
En 2019, Acadèmia del Cinema Català nomeouna membro de honra e en 2021 recibiu o premio Gaudí d'Honor.
Salvador Velayos
O nome Salvador Velayos pode referirse a:
Phymatolithon calcareum
Phymatolithon calcareum é o nome botánico dunha especie de algas vermellas pluricelulares do xénero Phymatolithon e da subfamilia Melobesioideae.
Carboxipeptidase
miniatura|220px|[[Carboxipeptidase A do páncreas bovino]]
Unha carboxipeptidase é un encima do grupo das peptidases ou proteasas que poden hidrolizar un enlace peptídico situado no extremo carboxi-terminal dunha proteína ou polipéptido, liberando desta forma o aminoácido situado ao final da cadea. A actividade encimática destas proteínas corresponde aos números da Comisión de Encimas EC 3.4.16, 3.4.17 e 3.4.18.
As carboxipeptidases contrastan coas aminopeptidases, as cales tamén rompen enlaces peptídicos pero no outro extremo da cadea polipeptídica, o extremo amino-terminal.
Funcións
As primeiras carboxipeptidases que foron estudadas foron as que actúan na dixestión da comida (carboxipeptidases pancreáticas A1, A2 e B). Porén, a maioría das carboxipeptidases coñecidas non está implicadas no catabolismo; interveñen na maduración de proteínas (por exemplo, a modificación postraducional) ou procesos biolóxicos regulados. Por exemplo, a biosíntese de péptidos neuroendócrinos como a insulina require unha carboxipeptidase. As carboxipeptidases tamén funcionan na coagulación do sangue, produción de factores de crecemento, curación de feridas, reprodución e moitos outros procesos.
Pola preferencia de substrato
Outro sistema de clasificación das carboxipeptidases baséase na súa preferencia de substrato.
Activation
Algunhas carboxipeptidases son producidas inicialmente en forma inactiva; esta forma precursora denomínase procarboxipeptidase. No caso da carboxipeptidase A pancreática, a forma de cimóxeno inactiva, a pro-carboxipeptidase A, é convertida na súa forma activa, a carboxipeptidase A, polo encima tripsina. Este mecanismo asegura que as células nas que se produce pro-carboxipeptidase A non serán elas mesmas dixeridas polo propio encima.
Triquetra
dereita|miniatura| Triquetra entrelazada que é un nó trevo A triquetra (do adxectivo latino triquetrus "de tres cantos") é unha figura triangular composta por tres arcos entrelazados, ou (equivalente) tres formas de lentes vesicae piscis superpostas.
Utilízase como deseño ornamental en arquitectura e na iluminación de manuscritos medievais (particularmente na tradición insular das illas británicas). A súa representación como entrelazada é común nos adornos insulares de aproximadamente o século VII. Nesta interpretación, a triquetra representa o nó topoloxicamente máis simple posíbel.
Idade do Ferro
O termo triquetra en arqueoloxía úsase de calquera figura que consta de tres arcos, incluíndo un deseño de molinete do tipo dos triskeles ou trísceles. Tales símbolos fanse frecuentes a partir do século IV a.C., cerámicas ornamentadas de Anatolia e Persia, e aparecen nas primeiras moedas licias.
Tempada 1989 do Campionato de Galicia de Rallys de Terra
A tempada 1989 foi a 3ª edición do Campionato de Galicia de Rallys de Terra. O vencedor foi Andrés González cun Talbot 1200 TI.
Triquetra
Idade do Ferro
A triquetra atópase nas pedras rúnicas do norte de Europa e nas primeiras moedas xermánicas. Ten un parecido co chamado valknut, un deseño de tres triángulos entrelazados, atopado no mesmo contexto.
Arte insular
A triquetra atópase a miúdo na arte insular, sobre todo na obra de metal e en manuscritos iluminados como o Libro de Kells. É un "tema menor aínda que recorrente" na fase secundaria da produción de sceattas anglosaxóns (c. 710–760). Atópase en obras de arte similares en cruces altas e lousas paleocristiás. Un exemplo da cantería da Idade Media é o banquiño anglosaxón na abadía de Hexham.
O símbolo interpretouse como unha representación da Trindade cristiá, especialmente desde o renacemento celta do século XIX. A intención orixinal dos artistas altomedievais é descoñecida e experta advirten contra a sobreinterpretación. Non obstante, úsase regularmente como símbolo trinitario na iconografía cristiá contemporánea.
Tradición asiática
A triquetra foi un símbolo kamon coñecido no Xapón chamado Musubi Mitsugashiwa. Sendo unha das formas dos signos da dinastía ariana Iakšaku, chegou ao Xapón co Kāśyapīya da dinastía, estendendo logo a tecnoloxía e o budismo a través do reino de Khotan, China e Corea.
Uso moderno
A triquetra utilízase a miúdo artísticamente como elemento de deseño cando se usa o nó celta, especialmente en asociación coas nacións celtas modernas. A triquetra, tamén coñecida como "nó da trindade", adoita atoparse como elemento de deseño de xoias populares irlandesas, como claddaghs e outros aneis de voda ou compromiso.
Os pagáns celtas ou neopagans que non teñen unha orientación cultural celta, poden usar a triquetra para simbolizar unha variedade de conceptos e figuras mitolóxicas. Debido á súa presenza na arte celta insular, os reconstruccionistas celtas usan a triquetra para representar unha das diversas triplicidades na súa cosmoloxía e teoloxía (como a división tripartita do mundo nos reinos da Terra, do Mar e do Ceo), ou como símbolo dunha das deidades triplas celtas específicas, por exemplo a deusa da batalla, a Morrígan ou Morrigu. O símbolo tamén é usado ás veces polos wiccanos e algúns da New Age para simbolizar a Deusa Tripla, ou como símbolo protector.
Na serie de televisión The Walking Dead (2010), a katana de Michonne presenta unha triquetra, escollida polo seu significado como "símbolo da tripla deusa".
Na serie alemá de Netflix Dark (2017), simboliza os ciclos de tempo pechados das covas, cada ciclo con 33 anos de diferenza, co pasado afectando ao futuro e o futuro influíndo no pasado. A triquetra ten un importante valor simbólico para os viaxeiros do tempo. Este símbolo pódese ver na porta metálica da Cova, na Táboa Esmeralda, nos xornais de The Stranger e na foto de Sic Mundus.
Đuro Đaković
Đuro Đaković, nado en Slavonski Brod o 30 de novembro de 1886 e finado en Sveti Duh o 25 de abril de 1929, foi un activista e sindicalista iugoslavo de orixe croata. Foi un dos líderes do Partido Comunista de Iugoslavia durante o Reino de Iugoslavia.
Mantivo unha intensa oposición ao réxime de Alexandre I, polo que foi detido en Zagreb e executado na fronteira iugoslava con Austria o 25 de abril de 1929. En 1949 os seus restos foron trasladados á Tumba dos Heroes Nacionais da fortaleza de Kalemegdan, en Belgrado. É considerado un dos máis notábeis loitadores polos dereitos da clase traballadora na Iugoslavia pre-socialista.
Activismo
Đuro Đaković naceu na aldea de Brodski Varoš, xunto a Slavonski Brod, en Croacia Eslavonia (Imperio Austrohúngaro), o 30 de novembro de 1886. Procedía dunha familia campesiña con poucos recursos. Emigrou na súa mocidade a Saraxevo, onde traballou no sector do metal. Alí comezou a súa actividade sindicalista, e destacou como líder en revoltas obreiras entre 1906 e 1910.
Tras o estalido da primeira guerra mundial en 1914, protagonizou diversos actos contra o conflito. Foi arrestado polo tribunal militar austríaco, acusado de traizón, e sentenciado a morte. A pena foi conmutada por traballos forzados en Romanía e Hungría. Ao seu regreso ao Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos, militou na Liga dos Comunistas de Bosnia e Hercegovina. Foi un dos organizadores da gran folga obreira da construción de 1919.
Participou no congreso de unificación do Partido Obreiro Socialista de Iugoslavia, en abril de 1919 en Belgrado. Dito congreso foi o antecedente do Partido Comunista de Iugoslavia (KPJ). En 1920, durante o Congreso do Partido Comunista en Vukovar, foi elixido membro do Consello Central. Nas eleccións á Asemblea Constituínte do Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos foi elixido deputado, malia ser frecuentemente arrestado polas súas actividades. Ese ano o rei Alexandre I de Iugoslavia prohibiu toda a actividade do KPJ, e os seus membros sufriron unha feroz persecución.
De 1927 a 1928 asistiu á Escola Internacional Lenin de Moscova. Posteriormente participou no IV Congreso do KPJ en Dresden, en que foi nomeado secretario de organización do partido.
Morte
Pola súa oposición activa á ditadura real imposta por Alexandre I, foi detido pola policía en Zagreb o 20 de abril de 1929, xunto con Nikola Heićimović, secretario de Socorro Vermello Internacional. Despois de seren torturados durante catro días en Zagreb, foron trasladados a Eslovenia, co pretexto de que trataban de atravesar a fronteira entre Iugoslavia e Austria de maneira ilegal.
Na tarde do 25 de abril, nas proximidades de Sveti Duh, ambos foron tiroteados e botados a unha barranca. No informe oficial, a policía argumentou que trataban de fuxir. A exhumación dos cadáveres, en maio, mostrou que as vítimas presentaban disparos na testa, proba de que foron asasinatos premeditados.
A policía de Zagreb tentara manter os asasinatos coma un asunto confidencial. Así, a primeira noticia do crime foi publicada o 29 de abril na prensa austríaca.
Recoñecementos
miniatura|Casa natal de Đuro Đaković en [[Brodski Varoš, xunto a Slavonski Brod (Croacia), hoxe abandonada]] Durante a Guerra civil española, un batallón das Brigadas Internacionais, composto integramente por brigadistas iugoslavos, foi nomeado na súa honra.
No 20º aniversario do seu pasamento, o 25 de abril de 1949, os seus restos foron trasladados solemnemente a Belgrado. Foron enterrados na Tumba dos Heroes Nacionais da fortaleza de Kalemegdan, onde se atopan xunto aos de Ivo Lola Ribar, Ivan Milutinović e Moša Pijade.
Na Iugoslavia socialista, numerosas rúas e centros de ensino foron nomeados na súa honra en diversas repúblicas. Porén, a maioría foron retiradas da nomenclatura tras as Guerras Iugoslavas. A fábrica Đuro Đaković Holding d.d de Slavonski Brod, unha das máis importantes factorías industriais de Iugoslavia, tamén recibiu o nome do político croata.
O seu fillo, Stjepan (1912-1942), tamén un destacado dirixente comunista e membro do Exército Partisano, foi asasinado na cadea durante a segunda guerra mundial pola Ustacha, unha banda terrorista afín ao nazismo.
Daphnia magna
Daphnia magna é unha especie de pequeno crustáceo planctónico (lonxitude do adulto 1,5–5,0 mm) que pertence á subclase Phyllopoda. Vive en diversos ambientes de auga doce, desde pantanos ácidos a ríos creados polo dexeo nival, e está amplamente distribuído polo hemisferio norte e África do sur.
Descrición
D. magna é unha pulga de auga típica do xénero Daphnia. As femias chegan aos 5 mm de lonxitude, os machos son duns 2 mm, polo que son a especie máis grande do xénero. O corpo está protexido por un exoesqueleto translúcido feito de quitina, un polisacárido. Ten unha abertura ventral e cinco pares de patas torácicas, que utiliza para axudar no proceso de filtración do alimento. Hai unha fila de pinchos ao longo das costas do animal. O intestino ten forma ganchuda e ten dous cegos dixestivos. A cabeza ten dúas antenas e un grande ollo composto. Un factor que afecta a plasticidade fenotípica e comportamental de D. magna é a salinidade do seu ambiente.
As femias adultas poden distinguirse doutras de especies similares, como D. pulex, porque teñen dous peites separados no corpo, pero ningún peite na garra abdominal. Os machos son menores que as femias e teñen unhas primeiras antenas máis grandes, o que é unha característica de diagnóstico para distinguir os machos das femias pequenas.
miniatura|Abdome coa garra abdominal dunha femia. Os dous peites cun oco na marxe e a marxe posterior cunha profunda amosega serven para diagnosticar a especie. miniatura|Machos adultos, destacando as primeiras antenas.
Ecoloxía
D. magna é unha especie clave en moitos hábitats lénticos. Pode encontrarse en lagos e lagoas pouco fondas ricas en sedimentos de materia orgánica. Coñécense numerosos predadores naturais desta especie e a súa presenza pode orixinar respostas fenotípicas plásticas. En presenza de cairomonas (sinais químicos dos predadores), Daphnia spp. desenvolve estruturas protectoras como unha espiña alongada e un tamaño corporal grande. É un importante consumidor primario e presa de moitos peixes planctívoros. Outros predadores invertebrados son as larvas do díptero Chaoborus e dos hemípteros Notonecta e crustáceos como Triops. O gran tamaño dos adultos protéxeos da predación por parte dalgúns invertebrados planctívoros.
Distribución e hábitat
D. magna está espallada por todo o hemisferio norte en especial no Holártico. Pode encontrarse en corpos de auga doce ou salobre de diferentes tamaños, desde lagos e lagoas a pozas efémeras entre as rochas costeiras no mar. D. magna tolera maiores niveis de salinidade (ata 1/5 da salinidade da auga de mar) que a maioría das outras especies do xénero. D. magna vive principalmente na zona peláxica dos corpos de auga, xa que se alimenta principalmente de partículas en suspensión na columna de auga (maiormente algas, pero tamén bacterias e detritos). Non obstante, comparada con outras especies de Daphnia, atópse máis frecuentemente en asociación co substrato no que pode explotar fontes de alimentos bentónicas como o perífiton e sedimentos.