cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mordechai Vanunu
Infancia, estudos e servizo militar
Foi destinado a ás terras altas do país, dende onde viviu a guerra do Yom Kippur de 1973. En 1974, participou na demolición de instalacións do exército en zonas do Golán que ían ser devoltas ao control sirio. A Vanunu ofrecéuselle un traballo permanente no exército como soldado de carreira, pero rexeitou a oferta e foi licenciado con honores en 1974. Despois matriculouse na Universidade de Tel Aviv e entrou nun curso pre-académico, completando a súa matrícula, e despois comezou a estudar Física. Durante este período, traballou en diversos lugares, entre eles unha panadaría e unha residencia de anciáns. Despois de suspender dous exames ao final do seu primeiro ano e decatarse de que o traballo a tempo completo que tiña que facer para pagar a súa matrícula interfería cos seus estudos, deixou a universidade e volveu á casa dos seus pais en Bersebá, onde atopou un traballo temporal. Solicitou un traballo no Shin Bet, o servizo de intelixencia e policía israelí, pero foi rexeitado por motivos de incompatibilidade.
Centro de Investigación Nuclear do Negev
Despois dunha longa entrevista co oficial de seguridade da instalación, foi aceptado para un período de formación. Asinou un contrato que prohibía a divulgación de materiais de seguridade sensibles e tivo que prometer non visitar ningún país árabe ou comunista ata polo menos cinco anos despois de deixar o seu emprego nas instalacións. Pasou os controis de saúde e a continuación comezou a súa formación. Foi sometido a un curso intensivo de formación en física, química, matemáticas, primeiros auxilios, simulacros de incendios e inglés. Fíxoo o suficientemente ben como para ser aceptado e foi empregado como técnico de planta nuclear e xefe de quenda en febreiro de 1977. Gañaba un alto salario para os estándares israelís e levaba unha boa vida. O seu historial laboral era tan bo que se lle concedeu un coche e un teléfono, aínda que non tiña interese en ningún dos dous e simplemente fixo rexistrar o coche do seu irmán Meir ao seu nome e instalou o teléfono na casa dos seus pais.
En 1979, matriculouse na Universidade Ben-Gurion do Negev en Bersebá. Inicialmente quería estudar enxeñería, pero trala primeira semana cambiou a Economía e tamén comezou un curso de Filosofía grega. No outono de 1980 fixo unha viaxe de mochila por Europa. Percorreu Londres, Ámsterdam, Alemaña e Escandinavia, e despois visitou Grecia e percorreu as illas gregas cun amigo canadense. Despois de regresar a Israel, comprou un piso en Bersebá. No verán de 1983, realizou unha viaxe de tres meses aos Estados Unidos e ao Canadá cun amigo, cruzando Irlanda nun voo chárter dende o aeroporto de Shannon. Isto foi unha violación directa das instrucións do seu posto de traballo, que o obrigaban a viaxar aos Estados Unidos só de xeito directo. Ao seu regreso foi ameazado cun tribunal disciplinario, pero este nunca se levou a cabo.
As súas opinións políticas comezaran a cambiar e volveuse crítico con moitas das políticas do goberno israelí. Opúxose á Guerra do Líbano de 1982, e cando foi chamado a filas para participar nesa guerra como soldado de reserva no Corpo de Enxeñería, negouse a realizar tarefas de campo e no seu lugar fixo tarefas de cociña. Tamén fixo campaña pola igualdade de dereitos dos árabes israelís. En marzo de 1984, formou un grupo de esquerdas chamado "Campus" con cinco estudantes árabes e catro xudeus. Relacionouse con moitos estudantes árabes, incluídos activistas a favor da OLP. Vanunu tamén estaba afiliado a un grupo chamado "Movemento para o Avance da Paz". Desenvolveu un resentimento particular polo que consideraba o dominio da sociedade israelí por parte dos xudeus asquenacís ou xudeus de orixe europea, e a discriminación contra os xudeus sefardís e mizrahis de Oriente Medio e o norte de África. Sentía que era desprezado polos que dirixían as instalacións de Dimona debido á súa orixe marroquí. Segundo o doutor Ze'ev Tzahor da Universidade Ben-Gurion, "proxectaba unha profunda sensación de privación. Consideraba que existía un dominio asquenací en Israel que abarcaba todos os estratos sociais e un consenso asquenací que pechaba todas as posibilidades de avance dos xudeus orientais". Converteuse no principal defensor dos estudantes árabes no campus, o que lle causou problemas con outros estudantes xudeus.
No seu expediente de seguridade no Centro de Investigación Nuclear do Negev, rexistráronse as súas "ideas de esquerdas e pro-árabes". En maio de 1984, foi interrogado polo xefe de seguridade de Dimona e un avogado que posiblemente fose do Shin Bet, e foi despedido cunha severa advertencia sobre a divulgación de información non autorizada.
En xuño de 1984 volveu ser interrogado na oficina de seguridade da instalación. Ao mes seguinte, marchou a Francia durante dúas semanas cun grupo de estudantes para coñecer a estudantes xudeus franceses en París e, cando volveu, foi interrogado de novo. En 1985 uniuse ao Partido Comunista de Israel, o Maki. Vanunu afirmou máis tarde que desenvolvera unha amizade moi estreita cun árabe israelí e, despois dun ano, descubriu que o seu amigo estaba a ser pagado para que o espiase.
Graduouse na Universidade Ben-Gurion en 1985 cunha licenciatura en filosofía e xeografía. A principios de 1985 perdeu o seu traballo tras un despedimento masivo de traballadores debido aos recortes do goberno, pero o seu sindicato conseguiu devolverlle o posto. Despois de retomar o seu traballo nas instalacións, introduciu en segredo unha cámara e sacou 57 fotografías. Deixou o traballo o 27 de outubro de 1985, debido aos reiterados esforzos dos seus superiores por trasladalo a tarefas menos delicadas. Recibiu unha indemnización de 7.500 dólares e unha carta de referencia encomiando o seu traballo e describindo a súa saída como un despedimento.
Divulgación, secuestro e publicación
Despois de deixar o traballo comezou a asistir ás reunións do Partido Comunista de Israel, pero, desencantado, pronto deixou de ir. Tamén intentou traballar como modelo espido para estudantes de arte, pero non foi contratado de novo por estar demasiado nervioso. En novembro de 1985 foi vivir con Judy Zimmet, unha muller estadounidense que traballaba como matrona no Soroka Medical Center. Despois de acompañar a Zimmet e a súa irmá nunha viaxe por Israel, embarcouse noutra viaxe de mochila por todo o Extremo Oriente, e planeou reunirse con ela máis tarde nos Estados Unidos, aínda que non estaba seguro de continuar coa relación. O 19 de xaneiro de 1986 saíu de Israel rumbo a Grecia a través dun barco desde Haifa ata Atenas. Despois de pasar uns días en Atenas, voou a Tailandia nun avión de Aeroflot, pasando unha noite en Moscova, antes de chegar a Bangkok. Durante a súa estancia en Tailandia visitou o Triángulo Dourado, onde probou cócteis de opio e haxix. Despois voou a Myanmar, onde coñeceu e fixo amizade con Fiona Gall, filla da xornalista británica Sandy Gall. Despois de percorrer Mandalay xuntos, Vanunu voou só a Nepal.
Durante o seu tempo en Nepal visitou a embaixada soviética en Katmandú para preguntar que documentos necesitaría para unha futura viaxe á Unión Soviética. Despois volveu a Tailandia, e de alí marchou a Australia nun voo a Sydney. Decidiu establecerse definitivamente en Sidney, e despois de dez días de turismo, atopou un traballo como lavalouzas no hotel Menzies e máis tarde nun restaurante grego. Mentres tanto, obtivo unha licenza de taxi. Tamén comezou a asistir a unha igrexa e, en xullo de 1986, converteuse ao cristianismo, uníndose á Igrexa Anglicana de Australia. Trasladouse a un piso propiedade da igrexa e atopou traballo conducindo un taxi propiedade dun fregués.
O Sunday Times desconfiaba de ser enganado, especialmente á luz do recente engano dos Diarios de Hitler. Como resultado, o xornal insistiu en verificar a historia de Vanunu cos principais expertos en armas nucleares, incluíndo o antigo deseñador estadounidense de armas nucleares Theodore Taylor e o antigo enxeñeiro británico de AWE Frank Barnaby que coincidiron en que a historia de Vanunu era real e correcta. Ademais, un xornalista, Max Prangnell, foi enviado a Israel para atopar persoas que coñecesen a Vanunu e puidesen verificar a súa historia. Prangnell comprobou a historia de Vanunu, reuníndose cunhas cantas persoas na Universidade Ben-Gurion que identificaron a Vanunu a partir dunha fotografía, ademais de reunirse con veciños e outras persoas que confirmaron que traballara na central nuclear de Dimona.
Vanunu deu descricións detalladas da separación do litio-6 necesaria para a produción de tricio, un ingrediente esencial das bombas de fisión potenciadas pola fusión. Aínda que ambos os expertos concluíron que Israel podería estar fabricando bombas potenciadas dunha soa etapa, Vanunu, cuxa experiencia laboral estaba limitada á produción de materiais (non de compoñentes), non deu evidencia específica de que Israel fabricase bombas termonucleares de dúas etapas, como bombas de neutróns. Vanunu describiu o procesamento de plutonio utilizado, dando unha taxa de produción duns 30 kg ao ano, e afirmou que Israel utilizaba uns 4 kg por arma. A partir desta información foi posible estimar que Israel tiña plutonio suficiente para unhas 150 armas nucleares.
Durante a súa estadía en Gran Bretaña, o Sunday Times instalou inicialmente a Vanunu nun hotel de Londres preto da sede do xornal, pero pouco despois foi trasladado ao que se consideraba un lugar máis seguro: un albergue preto de Welwyn, na zona rural de Hertfordshire, nun lugar escuro e ao que se accede por unha estrada estreita. Hounam considerouno un excelente lugar para se esconder. Durante unha incursión en Londres xunto cun xornalista do Sunday Times, Vanunu atopouse cun amigo israelí, Yoram Bazak, e a súa noiva Dorit en Regent Street. Acordaron reunirse máis tarde. Cando se atoparon máis tarde, Bazak cuestionou intensamente a Vanunu sobre as súas opinións referentes á política de defensa de Israel, e durante a conversación, Vanunu faloulle a Bazak sobre a posibilidade de que revelase publicamente os segredos de Dimona á prensa británica. Bazak respondeu cunha dura ameaza. Hounam especulou que o encontro de Vanunu con Bazak non foi unha mera coincidencia e que Bazak fora recrutado polo Mossad nun intento de descubrir as motivacións de Vanunu e tentar disuadilo. Vanunu máis tarde aburriuse da zona rural de Hertfordshire e pediu unha nova localización en Londres, polo que foi enviado cun nome falso ao primeiro hotel no que se hospedara. Hounam especulou que como Oscar Guerrero, que o seguira a el e a Vanunu a Londres, xa se hospedara alí, o Mossad probablemente tiña ese hotel baixo vixilancia.
En setembro, cando se achegaba a hora da publicación da historia, o Sunday Times achegouse á embaixada de Israel para lle ofrecer a oportunidade de refutar as acusacións. O agregado de prensa israelí, Eviatar Manor, recibiu dúas visitas de xornalistas para comentar a información e, na segunda visita, entregáronlle algunhas das fotografías de Vanunu. O material foi trasladado a Israel para a súa revisión. A resposta israelí foi negar as acusacións, definindo a Vanunu como un técnico menor cun coñecemento limitado das operacións do reactor.
Vanunu afirma nas súas cartas que pretendía compartir o diñeiro recibido do xornal pola información coa Igrexa Anglicana de Australia. Mentres tanto, Guerrero, a pesar de terse encontrado con Hounam e Vanunu no aeroporto cando chegaron a Londres e de recibir unha garantía de Hounam de que conseguiría o seu diñeiro, vendeu a historia ao tabloide Sunday Mirror, cuxo propietario era Robert Maxwell. En 1991, Ari Ben-Menashe, que se definía a si mesmo como ex-oficial do Mossad ou tradutor do goberno, afirmou que Maxwell era un axente dos servizos de intelixencia israelís e que informara á embaixada de Israel sobre Vanunu en 1986. Ao compartir a súa historia co Sunday Mirror, Guerrero perdeu o pago acordado de 25.000 dólares de The Sunday Times.
O goberno israelí decidiu capturar a Vanunu, pero para evitar prexudicar a súa boa relación coa primeira ministra Margaret Thatcher, e non querendo arriscarse ao enfrontamento coa intelixencia británica, determinou que Vanunu debería ser persuadido de que abandonase o territorio británico por vontade propia. Os esforzos de Israel para capturar a Vanunu foron liderados por Giora Tzahor.
A través da constante vixilancia e análise por parte de psicólogos, o Mossad descubriu que Vanunu se sentía solitario e que anhelaba compañía feminina. Facéndose pasar por unha turista estadounidense chamada "Cindy", a axente israelí do Mossad Cheryl Bentov fíxose amiga de Vanunu e o 30 de setembro convenceuno para que voase a Roma con ela nunhas vacacións. Mentres tanto, o buque da armada israelí INS Noga recibiu a orde de navegar cara Italia.
O Noga, disfrazado de buque mercante, estaba equipado con equipos de vixilancia electrónica e equipo de comunicacións por satélite na súa superestrutura, e utilizábase principalmente para interceptar o tráfico de comunicacións nos portos árabes. Cando o barco volvía de Antalya, en Turquía, a Haifa, o capitán recibiu instrucións mediante unha mensaxe cifrada para cambiar o rumbo cara a Italia e fondear fronte á costa de La Spezia, en augas internacionais.
Unha vez en Roma, Vanunu e Bentov tomaron un taxi ata un apartamento no casco vello da cidade, onde tres axentes do Mossad apresaron a Vanunu e inxectáronlle unha droga paralizante. Esa noite chegou unha furgoneta branca contratada pola embaixada de Israel, e Vanunu foi trasladado ata o vehículo atado a unha padiola. A furgoneta dirixiuse con Vanunu e os axentes ata o peirao de La Spezia, onde subiron a unha lancha que os agardaba e coa que chegaron ata o Noga. Os tripulantes do Noga recibiron a orde de se reunir todos no salón común do barco e pechar as portas, mentres os axentes do Mossad subían a Vanunu ao barco, que logo partiu cara a Israel. Durante a viaxe, mantiveron ao secuestrado nun camarote illado, onde era interrogado polos axentes do Mossad, mentres que a ningún dos tripulantes do Noga se lle permitía achegarse.
O 7 de outubro, o barco fondeou fronte ás costas de Israel entre Tel Aviv e Haifa, onde foi recibido por un barco máis pequeno ao que foi trasladado Vanunu. Á súa chegada a terra foi interrogado e recluído nunha prisión de Gedera, nunha á dirixida polo Shin Bet. O 5 de outubro, o Sunday Times publicou a información que revelara e estimou que Israel producira máis de 100 cabezas nucleares.
O 9 de novembro de 1986, despois de semanas de informes de prensa que especulaban con que Vanunu fora secuestrado, o goberno israelí confirmou que o mantiña prisioneiro.
Xuízo e prisión
O 6 de xaneiro de 1987 iniciou unha folga de fame en protesta polas súas condicións penitenciarias. Durante unha visita do seu irmán Asher e nunha carta ao seu irmán Meir, queixouse, entre outras cousas, de estar en réxime de illamento 23 horas do día. Cando Judy Zimmet viaxou a Israel e pediu visitalo no cárcere, as autoridades penitenciarias dixéronlle que só podían reunirse con el en presenza dos funcionarios da prisión e a través dun vidro. Vanunu rexeitou estas condicións, esixindo que se lle permitise un encontro cara a cara. Presentou tres recursos ante o Tribunal Supremo de Israel protestando polas súas condicións, que foron rexeitados. Despois de 33 días, puxo fin á súa folga de fame.
O 30 de agosto de 1987 iniciouse o xuízo contra Vanunu. Foi acusado de traizón, espionaxe agravada e recollida de información secreta coa intención de prexudicar a seguridade do Estado. O xuízo, celebrado en segredo, tivo lugar no Tribunal do Distrito de Xerusalén ante o xuíz presidente Eliyahu Noam e os xuíces Zvi Tal e Shalom Brenner. Vanunu foi representado inicialmente por Amnon Zichroni e máis tarde por Avigdor Feldman, un destacado avogado israelí de dereitos humanos e civís. O fiscal foi Uzi Hasson. Negóuselle o contacto cos medios de comunicación, pero inscribiu os detalles da súa detención (ou "secuestro", como el lle chamou), na palma da súa man, que colocou contra a fiestra da furgoneta mentres era trasladado ao xulgado, á vista da prensa que estaba fóra agardando.
A pena de morte en Israel está restrinxida a circunstancias especiais, e foi aplicada só en dúas ocasións. A traizón é un delito capital segundo a lei israelí e Vanunu podería terse enfrontado á pena de morte, pero o fiscal Uzi Hasson anunciou que non solicitaría dito castigo.
Durante o seu xuízo, Vanunu foi levado ao xulgado usando un casco de motocicleta para ocultar o seu rostro. O 1 de setembro de 1987, mentres se levaban a cabo as disposicións xudiciais, intentou quitar o casco e comezou a berrar nun aparente intento de falar cos xornalistas próximos. Os seus gardas detivérono usando a forza, e as sirenas da policía acendéronse para afogar a súa voz. Peter Hounam e Frank Barnaby declararon como testemuñas da defensa. Antes de comparecer no xulgado, Hounam foi advertido de que sería detido se informaba sobre o proceso ou sobre o seu propio testemuño.
O 28 de marzo de 1988, Vanunu foi declarado culpable e condenado a 18 anos de prisión desde a data do seu secuestro en Roma. O goberno israelí negouse a divulgar a transcrición do caso xudicial ata que, baixo a ameaza de accións legais, acordou que se publicaran extractos censurados en Yedioth Ahronoth, un xornal israelí, a finais de 1999.
Vanunu cumpriu a súa condena na prisión de Shikma en Ascalón, onde foi recluído en réxime de illamento. O 3 de maio de 1989, apelou a súa condena ante o Tribunal Supremo de Israel e foi levado dende a prisión ata o tribunal nun vehículo policial pechado para unha audiencia de apelación. En 1990 o seu recurso foi rexeitado. Ao ano seguinte tamén foi rexeitado un recurso ante o Tribunal Supremo que pedía mellores condicións penitenciarias. O 12 de marzo de 1998, despois de pasar máis de once anos en illamento, foi posto xunto ao resto da poboación xeral da prisión. Durante o seu tempo no cárcere participou en pequenos actos de rebeldía, como rexeitar o tratamento psiquiátrico, negarse a iniciar conversacións cos gardas, ler só xornais en inglés en lugar de en hebreo, negarse a traballar, negarse a almorzar cando era servido, e ver só a BBC. "É a persoa máis teimosa, con máis principios e máis dura que coñecín", dixo o seu avogado, Avigdor Feldman. En 1998, Vanunu apelou ao Tribunal Supremo para que se lle revogase a cidadanía israelí. O ministro do Interior denegou a solicitude alegando que non tiña outra cidadanía. Negóuselle a liberdade condicional porque se negou a prometer que nunca falaría das instalacións de Dimona nin do seu secuestro e encarceramento.
Moitos críticos argumentan que Vanunu non tiña información adicional que supuxese unha ameaza real de seguridade para Israel e que a única motivación do seu goberno era evitar a vergoña política e as complicacións financeiras para si mesmo e para os seus aliados, como os Estados Unidos. Ao non recoñecer a posesión de armas nucleares, Israel evitaba a prohibición legal dos Estados Unidos de financiar países que desenvolvesen armas de destrución masiva. Deste xeito Israel evitaba perder os miles de millóns de dólares anuais que recibía dende Washington.
Denegóuselle a liberdade condicional nunha vista en maio de 1998. Cinco anos despois, rexeitouse de novo a súa liberdade condicional. Nesta ocasión, o avogado de Vanunu, Avigdor Feldman, sostivo que o seu cliente non tiña máis segredos e debería ser liberado. Con todo, a fiscalía argumentou que a inminente guerra con Iraq impediría a súa liberación. Despois da audiencia, Feldman declarou: "O fiscal dixo que se Vanunu fose liberado, os estadounidenses probablemente abandonarían Iraq e irían por Israel e polas armas nucleares de Israel, o que me pareceu extremadamente ridículo". A identidade de quen realmente bloqueaba a liberación de Vanunu, e que era coñecido só como "Y", foi revelada en 2001 como Yehiyel Horev, o xefe da rama de segredos nucleares e militares do Mossad.
Liberación, restricións de liberdades e solicitudes de asilo
Vanunu saíu da prisión o 21 de abril de 2004. Rodeado de decenas de xornalistas e flanqueado por dous dos seus irmáns, realizou unha improvisada rolda de prensa pero rexeitou responder ás preguntas en hebreo polo sufrimento que dixo sufrir a mans do Estado de Israel. Dixo que a axencia de espionaxe de Israel, o Mossad, e os servizos de seguridade do Shin Bet intentaran roubarlle a cordura manténdoo en illamento. "Non conseguistes romperme, non conseguistes volverme tolo", dixo. Tamén pediu o desarme nuclear de Israel e o seu desmantelamento como Estado xudeu. Ao redor de 200 simpatizantes e un número menor de contramanifestantes asistiron á conferencia. Ademais expresou o seu desexo de disociarse por completo de Israel, negándose inicialmente a falar en hebreo, e planeando mudarse a Europa ou aos Estados Unidos, tan pronto como o goberno israelí lle permitise facelo.
Pouco antes da súa liberación, foi interrogado polo Shin Bet e mantívose en todo momento desafiante. Nas gravacións da entrevista feitas públicas tras a súa liberación, escóitaselle dicir: "Non son nin un traidor nin un espía, só quería que o mundo soubese o que estaba a pasar". Tamén dixo: "Non necesitamos un Estado xudeu. Ten que haber un estado palestino. Os xudeus poden vivir e viviron en calquera lugar, polo que non é necesario un Estado xudeu".
Trala súa liberación trasladouse a un apartamento en Jaffa. Despois de que o seu enderezo fose publicado nos medios de comunicación, decidiu vivir na catedral de San Xurxo en Xerusalén. Recibiu de xeito habitual visitantes e simpatizantes e desafiou repetidamente as condicións da súa liberación dando entrevistas a xornalistas estranxeiros.
O 22 de abril de 2004 pediu ao goberno de Noruega un pasaporte noruegués e asilo no país por "razóns humanitarias", segundo os medios noruegueses. Tamén enviou solicitudes a outros países, e afirmou que aceptaría asilo en calquera país porque temía pola súa vida. O ex primeiro ministro noruegués conservador Kåre Willoch pediulle ao goberno conservador que lle dese asilo a Vanunu, e a Universidade de Tromsø ofreceulle un traballo. O 9 de abril de 2008 fíxose público que a solicitude de asilo de Vanunu en Noruega fora rexeitada en 2004 por Erna Solberg, naquel momento ministra no goberno de coalición liberal liderado polo entón primeiro ministro Kjell Magne Bondevik.
Aínda que a Dirección de Estranxeiría de Noruega (UDI) estaba preparada para conceder asilo a Vanunu, de súpeto decidiuse que a solicitude non podía ser aceptada porque fora solicitada desde fóra das fronteiras de Noruega. Un documento non clasificado revelou que Solberg e o goberno consideraban que sacar a Vanunu de Israel podería ser visto como unha acción contra Israel e, polo tanto, inadecuado ao papel tradicional do goberno noruegués como amigo de Israel e como actor político en Oriente Medio. Desde que se revelou a información, Solberg rexeitou as críticas e defendeu a súa decisión.
En 2006, a xefa da sucursal británica de Amnistía Internacional, Kate Allen, escribiu que Microsoft lle entregara a Israel os detalles da conta de correo electrónico de Hotmail de Vanunu, mentres as autoridades israelís investigaban se se estaba comunicando con xornalistas estranxeiros. A entrega produciuse sen orde xudicial.
As peticións internacionais para a súa liberdade de movemento e de expresión foron ignoradas ou rexeitadas por Israel. O 11 de outubro de 2010, o Tribunal Supremo de Israel rexeitou a apelación de Vanunu de que se anulasen as restricións e se lle permitise saír de Israel e falar con estranxeiros. Continuou realizando a mesma petición varias veces durante a seguinte década, sendo sempre rexeitada.
Detencións e novas condenas
Tras a súa liberación en 2004, Vanunu compareceu ante os tribunais israelís en numerosas ocasións acusado de violar os termos da súa liberación. O 11 de novembro de 2004 foi detido pola Unidade de Investigacións Internacionais da Policía de Israel mentres almorzaba. A detención derivou dunha investigación en curso que examinaba as sospeitas de filtrar segredos nacionais e de violar as disposicións legais desde a súa saída de prisión. A policía irrompeu no recinto amurallado da catedral de San Xurxo, levando documentos e un ordenador da habitación de Vanunu. Despois dunhas horas de detención, Vanunu foi posto en arresto domiciliario durante sete días.
O 24 de decembro de 2004, nun vehículo rotulado como pertencente á prensa estranxeira, Vanunu foi detido pola policía israelí mentres intentaba entrar en Cisxordania violando as súas restricións de liberación, supostamente para asistir a unha misa na Basílica da Natividade en Belén. Despois de pagar unha fianza de 50.000 novos shekels, foi posto en arresto domiciliario durante cinco días.
O 26 de xaneiro de 2005, a BBC informou de que o seu vice-xefe da oficina de Xerusalén, Simon Wilson, fora expulsado de Israel despois de negarse a enviar aos censores israelís material dunha entrevista que lle fixera a Vanunu. Wilson foi autorizado a regresar a Israel o 12 de marzo de 2005, tras asinar unha carta de desculpas na que recoñeceu que desafiou a lei entrevistando a Vanunu.
En 2007 foi de novo condenado e sentenciado a seis meses de prisión por violar a prohibición de contactar con estranxeiros e viaxar fóra de Xerusalén. Posteriormente a súa pena foi reducida a tres meses e ofrecéuselle conmutala por servizos á comunidade en Xerusalén Oeste. Temendo pola súa seguridade, pediu realizar os servizos en Xerusalén Leste, pero a solicitude foi rexeitada. A pesar das protestas de ONG's como Amnistía Internacional, o 24 de maio de 2010, ingresou de novo en prisión, onde foi posto de novo en réxime de illamento. Saíu o cárcere o 8 de agosto.
O 19 de maio de 2015 casou coa profesora norueguesa Kristin Joachimsen na Igrexa Luterana do Redentor de Xerusalén.
En xullo de 2017 foi condenado por falar con estranxeiros a unha pena de dous meses de prisión, suspendida a menos que "cometa outro delito similar nos próximos tres anos". Tamén foi condenado a 120 horas de traballos en beneficio da comunidade.
Galardóns e recoñecementos
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/129._Meeting_with_Mordechai_Vanunu_and_Bishop_Riah_Abu_Assal_in_Jerusalem_2005.JPG/220px-129._Meeting_with_Mordechai_Vanunu_and_Bishop_Riah_Abu_Assal_in_Jerusalem_2005.JPG|miniatura| Reunión entre Vanunu, [[Ali Kazak e o bispo Riah Abu Assal en Xerusalén en 2005.]] En 1987 foi galardoado co Premio Right Livelihood. Ese mesmo ano foi nomeado por primeira vez ao Premio Nobel da Paz e repetiu nomeamento durante todos os seguintes anos ata 2009, cando pediu non volver ser nomeado a un premio que gañara anteriormente Shimon Peres, ao que consideraba o principal responsable da política atómica de Israel.
En 2001 recibiu un doutoramento honoris causa pola Universidade de Tromsø. En setembro de 2004 recibiu a LennonOno Grant for Peace, un premio da paz fundado pola artista e músico Yoko Ono en memoria de John Lennon, o seu defunto marido.
En decembro de 2004, foi elixido polos estudantes da Universidade de Glasgow para servir durante tres anos como reitor. O 22 de abril de 2005, foi oficialmente instalado no cargo, pero non puido desempeñar ningunha das súas funcións xa que aínda estaba confinado a Israel. O xornal The Herald lanzou unha campaña para a súa liberación. En 2005 recibiu o Premio da Paz do Pobo Noruegués (Folkets fredspris).
O 21 de setembro de 2010, a Fundación Teach Peace recoñeceu a Mordechai Vanunu polas súas valentes accións para deter o desenvolvemento e proliferación de armas de destrución masiva por parte do goberno israelí. Ese mesmo ano, a Liga Internacional de Dereitos Humanos premiouno coa Medalla Carl von Ossietzky, e enviou cartas abertas ao primeiro ministro israelí Benjamin Netanyahu, ao ministro de Defensa Ehud Barak e ao ministro do Interior Eli Yishai, pedindo a saída de Vanunu de Israel para permitirlle recibir a medalla na cerimonia de entrega de premios en Berlín. A carta estaba asinada por varios premios Nobel como Mairead Maguire, Günter Grass, Harold W. Kroto e Jack Steinberger. A solicitude foi rexeitada e a cerimonia de entrega de medallas de Berlín foi redeseñada como un acto de protesta en apoio de Vanunu e do desarme nuclear. Compúxose unha peza musical para a ocasión, dedicada a Vanunu e titulada The Dove.
Mouhamed Barro
Traxectoria
O 24 de xullo de 2020, anunciouse a súa fichaxe polo Básquet Coruña da Liga LEB Ouro.
Lingua eslovincia
O eslovincio (slɵvjĩnsħï) é unha lingua morta falada outrora polos eslovincios que habitaban entre os lagos Gardno e Łebsko preto de Słupsk, en Pomerania. O eslovincio foi clasificado como unha lingua (por Friedrich Lorentz, 1902/3), ou como un dialecto do caxubio (por Lorentz, despois de 1903) ou variante da mesma, ao tempo que o caxubio foi clasificado como unha lingua ou como un dialecto do polaco. O eslovincio e o caxubio clasifícanse os dous como lingua pomerania.
O eslovincio extinguiuse a comezos do século XX. Porén, algunhas palabras e expresións sobreviviron ata despois da segunda guerra mundial, cando a rexión se converteu en parte de Polonia. Algúns eslovincios foron expulsados xunto cos alemáns despois da guerra. Entre as persoas ás que se lles autorizou quedar, os maiores tiñan un coñecemento fragmentario do eslovincio ata os anos 50.
Non hai consenso se os eslovincios realmente usaron ese nome, o cal lles deu o académico ruso Aleksander Hilferding, para referirse a si mesmos. Tamén se usaba o sinónimo lebakaschuben. Algúns estudosos cren que os eslovincios se consideraban a si mesmos simplemente como caxubios luteranos e a súa lingua como caxubia. Porén, o nome "eslovincio" prevalece na literatura e tamén se usa oficialmente, por exemplo no Słowiński Park Narodowy (Parque Nacional Eslovincio), unha área protexida na costa polaca de Pomerania.
Oi sklavoi sta desma tous
Oi sklavoi sta desma tous (en Οι σκλάβοι στα δεσμά τους) é un filme grego de 2008 dirixido por Adonis Lykouresis. Está baseado na novela homónima de Konstantinos Theotokis. Foi escollido como candidato de Grecia para o Óscar ó mellor filme internacional na 82ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Verde de metilo
Cando se excita a 244 ou 388 nm en solución acuosa neutra, o verde de metilo produce unha emisión fluorescente a 488 ou 633 nm, respectivamente. A presenza ou ausencia de ADN non ten efecto sobre estes comportamentos fluorescentes. Cando se une ao ADN en condicións acuosas neutras, o verde de metilo faise tamén fluorescente no vermello distante cun máximo de excitación de 633 nm e un máximo de emisión de 677 nm.
As preparacións comerciais de verde de metilo están a miúdo contaminadas con cristal violeta, o cal pode ser eliminado por extracción con cloroformo.
Xiomara Castro
Iris Xiomara Castro Sarmiento, nada en Tegucigalpa o 30 de setembro de 1959, é unha política hondureña e a 56ª presidenta de Honduras. Tomou oficialmente o seu cargo o 27 de xaneiro de 2022. É a primeira muller presidenta do país, así como o primeiro presidente que non é membro nin do Partido Liberal nin do Partido Nacional dende que se restableceu a democracia en 1982.
Castro representou ao Partido Liberdade e Refundación de esquerdas nas eleccións xerais hondureñas de 2013, 2017 e 2021, presentándose como candidata do partido á presidencia de Honduras en 2013 e 2021 e á vicepresidenta de Honduras en 2017, como compañeira de fórmula de Salvador Nasralla. Como antiga primeira dama do país, foi líder do movemento que resistiu o golpe de estado de 2009 contra o seu marido Manuel Zelaya, que foi o presidente entre 2006 e 2009. Castro foi elixida presidenta de Honduras nas eleccións xerais hondureñas de 2021.
Gúgol
O termo gúgol (en inglés: ) é o nome dun número acuñado en 1920 por Milton Sirotta, un neno de 9 anos, sobriño do matemático estadounidense Edward Kasner. Kasner anunciou o concepto no seu libro Mathematics and the Imagination. Isaac Asimov dixo nunha ocasión respecto diso: «Teremos que padecer eternamente un número inventado por un bebé». Un gúgol é un 1 seguido de 100 ceros, ou o que é o mesmo, en notación científica, un por dez á cen:
Un gúgol equivale a 10 000 sexdecillóns, na escala numérica longa, que é aproximadamente igual a 70! (factorial de 70), e os seus únicos factores primos son 2 e 5 (cen veces cada un). Escrito no sistema binario ocupa 333 bits.
O gúgol non é de particular importancia nas matemáticas e tampouco ten usos prácticos. Kasner usouno para ilustrar a diferenza entre un número inimaxinablemente grande e o infinito. Ás veces é tamén usado desta maneira no ensino das matemáticas.
Cando foi nomeado en 1938, o gúgol era indubidablemente grande e, desde un punto de vista físico, un gúgol é maior que o número de átomos de hidróxeno no universo coñecido. Con todo, coa invención de computadoras e algoritmos rápidos, o cálculo de números do tamaño dun gúgol converteuse en rutina. Por exemplo, mesmo o difícil problema da factorización en números primos é agora sinxelo para 100 cifras.
O número máis grande que pode ser representado na maioría de calculadoras de peto ou científicas é pouco menos que un gúgol: \times1099 =  dun gúgol. Pero hai que considerar que moitas calculadoras que representan estes números soamente utilizan entre 10 a 30 díxitos significativos, aínda que algúns modelos permiten expoñentes maiores que 99.
Gúgolplex
Un gúgolplex (googolplex en inglés) é un 1 seguido dun gúgol de ceros, isto é, 10 elevado á gugol-décima potencia:
O termo foi acuñado por Kasner e orixinalmente significaba «un 1, seguido de ceros ata que te canses de escribir». Despois, Kasner decidiu estandarizar o termo, «porque as persoas cánsanse en diferentes momentos, e non será aceptable dicir que Carnera é mellor matemático que Einstein por ter máis capacidade física».
Unha folla de papel o suficientemente grande para poder escribir nela explicitamente todas as unidades contidas nun gúgolplex (colocándoos en liña, non formando unha superficie) non se podería meter dentro do universo coñecido. É dicir, se 1010 se expresa con 10 ceros:, escribir cada cero dun gúgolplex sería imposible (por sorte, a notación científica simplifica isto). Aínda así, un gúgolplex non deixa de ser finito. Un dato curioso é que se tivésemos un universo dun gúgolplex de metros, poderiamos ver réplicas exactas de nós mesmos, xa que as posibles maneiras de que se poden ordenar os átomos é de aproximadamente 10 elevado a 10 elevado a 70. É dicir, como se nos acaban as maneiras de ordenar os átomos, poderemos observar unha combinación de átomos que sexa a mesma combinación que nós mesmos temos.
Gúgolduplex
Da mesma forma que o gúgolplex é un 1 seguido de gúgol ceros, o gúgolduplex (googolduplex en inglés) é un 1 seguido de gúgolplex ceros, é dicir:
Do mesmo xeito que o gúgolplex e o gúgolduplex, a secuencia segue do mesmo xeito. Un 1 cun gúgolduplex de ceros fai un gúgoltriplex, un 1 cun gúgoltriplex de ceros fai un gúgolquadruplex, e así sucesivamente. Aínda así, esta secuencia é insignificante para describir o Número de Graham, que é un dos números con nome propio máis grandes que se coñecen.
Letras do noso tempo
Letras do noso tempo é un libro de crítica literaria en lingua galega, de 246 páxinas, da autoría de Francisco Fernández del Riego, publicado en Vigo pola Editorial Galaxia, en xullo de 1974.
Contido
Contén ensaios sobre a a obra de autores contemporáneos das literaturas en inglés, francés, grego, italiano, alemán e castelán, como John Dos Passos, Ernest Hemingway, William Faulkner, John Steinbeck, Henry Miller, Norman Mailer, Truman Capote, William Styron, Jack Kerouac, Graham Greene, William Golding, Lawrence Durrell, Louis-Ferdinand Céline, Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Albert Camus, Alain Robbe-Grillet, Nathalie Sarraute, Michel Butor, Marguerite Duras, Claude Simon, Nikos Kazantzakis, Giorgos Seferis, Dino Buzzati, Alberto Moravia, Elio Vittorini, Cesare Pavese, Pier Paolo Pasolini, Vasco Pratolini, Italo Calvino, Ignazio Silone, Carlo Cassola, Giorgio Bassani, Robert Musil, Hans Erich Nossack, Hermann Kasack, Günter Grass, Heinrich Böll, Martin Walser, Peter Handke, Jorge Luis Borges, Miguel Ángel Asturias, Mario Vargas Llosa, Gabriel García Márquez, Juan Rulfo, Alejo Carpentier, Julio Cortázar, João Guimarães Rosa, Bertolt Brecht, Peter Weiss, Friedrich Dürrenmatt, Max Frisch, Jean Anouilh, Arthur Miller, Tennessee Williams, Tankred Dorst, Samuel Beckett, Eugène Ionesco, Arthur Adamov e Jean Genet.
Recepción
Carlos Durán dixo do libro que "a abondosa parte (case a mitade do libro) adicada á literatura en inglés e francés é do millor que se pode atopar hoxe en calquera língua culta e podería mesmo servir pra un curso de introdución a esas literaturas", unha obra esta onde Fernández del Riego fai unha severa crítica da "novela de protesta, que naceu nos Estados Unidos e veu desembocar na 'novela verdade' que en Truman Capote, por exemplo, dexenera en reportaxe xornalístico (tal é a manía polo dato e a documentación), chegando por ahí a un calexón sen saída na novela norteamericana" en referencia a In Cold Blood de Truman Capote, aparecida en 1966.
Diorthosi
Diorthosi (en Διόρθωση) é un filme grego de 2007 dirixido por Thanos Anastopoulos. Foi escollido como candidato de Grecia para o Óscar ó mellor filme internacional na 81ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Mocasín
dereita|miniatura| Mocasíns no Museo Británico O mocasín é un zapato baixo, flexible e lixeiro, con ou sen cordón, feito de pel ou coiro que historicamente constituía o calzado tradicional de boa parte dos pobos amerindios de América do Norte e que adoptaron moitos dos cazadores, comerciantes e colonos europeos que se estableceron nesa rexión.
Etimoloxía e nomes tradicionais
Mocasín deriva do algonquino, e así na maioría das linguas dese grupo empréganse formas semellantes: Outras linguas da rexión empregan formas ben diferentes:
A palabra chegou a Europa, concretamente a Francia, a primeiros do século XVII procedente do Quebec baixo a forma de mekezen vía o algonquino canadense makizin. Aínda que se mantivo o seu uso en francés, non era unha palabra de uso xeral e no século XIX popularizouse a través do inglés moccasin que procedía tamén do algonguino, mais doutro dialecto, mocksain.
Historia
Aínda que fóra da área xeográfica de expansión do mocasín tamén se atopou nunha cova da rexión de Vayots Dzor, en Armenia, non moi lonxe da fronteira actual con Irán e Turquía unha especie de mocasín dunha antigüidade de máis de 5 500 anos.
A primeiros da década de 1930 descubriuse un tesouro de 800 anos de antigüidade con máis de 250 mocasíns nunha cova en Promontory Point, un cabo do Gran Lago Salgado, situados cronoloxicamente entre a cultura prehistórica Fremont e a histórica dos shoshone. Os achados van dende o ano 1100 ou 1150 ata o 1600 porén a maioría sitúanse no ano 1275. Os calzados son de estilo "punteiro engurrado", máis tarde característico das tribos da costa noroeste, tlingit e  tsimshians, e distínguense por unha insersión ampla pero curta; algúns parecen mocasíns con costuras laterais, e tamén hai zapatos, que consisten só na parte inferior, que se xunta no pé mediante unha tira enfiada en moitos orificios. O material que se empregou era pel de bisontes, pero tamén de cérvidos, alces, antílopes américanos e osos. Cosíanse con veas e fibras vexetais, con puntos moi grandes e hai vestixios de numerosas reparacións. Moitos mocasíns teñen soletas feitas con casca de cimbro moída e algúns teñen flocos e restos de bordados de pugas de porco espiño.
Tipos
O mocasín é un zapato cunha sola suave, feito de coiro sen curtir ou curtido ao xeito amerindio. Hai múltiples estilos de mocasíns segundo os diversos pobos que os elaboran, tanto tendo en conta o propio patrón como os adobios que levan. No modelo máis coñecido, a sola chega aos bordos e por riba das dedas, onde se une, mediante unha costura pregada, a unha peza en forma de U na parte superior do pé.
Mocasíns de sola branda
dereita|miniatura| Mocasín de sola branda Nas zonas boscosas e ao primeiro nas Grandes Planicies os mocasíns facíanse por completo de coiro sen curtir de veado e sen a superficie frontal. A pel orientábase co bakhtarma cara ao interior. Os patróns e en consecuencia os produtos que elaboraban as diferentes tribos diferían en deseño, pequenos detalles e ornamentación. Non obstante, as tribos podía tamén usar diferentes tipos de mocasíns ao cambiar as preferencias co tempo e ademais cada par de mocasíns adoitaba ter características únicas.
Con frecuencia os mocasíns cortábanse dunha única peza de material. A versión máis antiga e a máis sinxela levaba unha costura vertical formando dobras no medio da parte elevada Tamén contan cunha segunda costura na parte posterior. Os mocasíns dos salish, nuu-chah-nulth, cherokees, semínoles, alabamas e muskogee deste estilo, coñecidos como mocasíns de pantano, uníanse principalmente con correas de coiro ás dedas é o nocello e ao tempo, no canto de realizar un nó na propia punteira, quedaba unha punta estendida lisa ou dentada da correa. No sueste, as solas dos mocasíns podíanse recubrir con resina da árbore como protección. Entre os muskogee, logo de morrer, os corpos queimábanse coa mellor parella de mocasíns do morto.
Os apaches empregaron ata mediados do século XVIII mocasíns con costura central e aínda os utilizan os navajos para determinadas danzas rituais e os curandeiros dos kiowas e mais os osages para algunhas cerimonias. Estes mocasíns cosíanse con catro pares de buratos na parte dianteira e dous na traseira usando anacos de veas grosas. En diferentes cortes, a costura central localízase só na empeña ou un pouco por riba da sola.
Nas chairas do norte e do centro, así como na zona boscosa e na Meseta, moitas tribos usaban dende antigo mocasíns de costura lateral, cortados dunha peza de coiro suave e cunha costura lateral a percorrer a punteira e logo ía só dende o exterior ata o talón. Moitas veces tiñan un copete dunha soa peza aínda que tamén podía estar cosida ou estar totalente ausente. Poderían ser estes mocasíns de costura lateral os que, por influencia do calzado europeo, os que se converteron no modelo do macasín de sola dura; así e todo, estes mocasíns brandos de costura de verdade non deixaron de ter uso, os pés negros denominábanos niit-tsi-tsi-kiin (mocasíns de verdade) en oposición os máis novos, de dúas pezas e de sola dura, que se difundiron coa chegada dos cabalos.
Gantz (filme)
Gantz é un filme xaponés de ciencia ficción de 2011 dirixido por Shinsuke Sato. O filme baséase na obra de manga Gantz de Hiroya Oku. Está protagonizado por Kazunari Ninomiya e Kenichi Matsuyama, e conta a historia de dous estudantes de secundaria que morren e son transportados a un mundo alternativo. Nesta realidade alternativa, unha esfera negra dálles a misión de matar extraterrestres. A súa secuela Gantz: Perfect Answer, estreouse en abril de 2011.
Mocasín
Mocasíns altos
miniatura|mocasíns de muller dos arapaho do sur. Contra 1910 En moitas ocasións os mocasíns carecen de adobíos pero presentan lapelas no nocello que, de non estaren bordados, pódense levantar ou envolver e cando esta lapela está decorada sempre se levantaba, no que constituía a cana do mocasín que podía chegar ata o xeonllo. Ás veces as canas cosíanse ao calzado sen un corte por diante e estaban medio dobrados cara a fóra. Os mocasíns de costura central pregada cortábanse nunha soa peza coas canas. As canas altas ás veces alongábanse na parte dianteira e as canas moi altas atábanse con amallós longos.
Gantz (filme)
Sinopse
O filme conta a historia de dous rapaces, Kei Kurono (Kazunari Ninomiya) e Masaru Kato (Kenichi Matsuyama), que morren nun accidente de tren. Despois da súa morte son transportados a outro mundo, onde existe unha bola negra coñecida como Gantz. Dentro do Gantz hai un home calvo con soporte vital. Gantz atópase nun apartamento sen amoblar en Toquio, e obrígaos a participar en misións para cazar e matar alieníxenas. Eles loitan por descubrir se é un xogo ou a realidade. Kurono e Kato, e outras persoas que acaban de falecer deben acumular puntos matando alieníxenas e, cando obteñan cen puntos, poden optar por resucitar ou devolverlle a vida á persoa que elixan.
Mocasín
Mocasíns altos
Dende finais do século XIX existen exemplares pechados lateral ou frontalmente con cobre ou calquera outro tipo de botón. A correa frontal fíxase cun botón. Con canas estreitas correntes, púñase un botón e unha lazada situadas nas esquinas superiores. Nas canas cosidas, o botón e a botoeira de reberete tamén estaban nas súas esquinas. Nas canas máis altas os botóns estaban nas súas extensións, en xeral eran de dous a cinco aínda que se coñece entre os nez perce mocasíns cunha ringleira de once pezas. Unha variante rara é o fixador dun par de mocasíns cheyenne que presentan unha correa con abelorios cosida ao tecido redondeado que se eleva só na zona da costura do calcañar.
Amallós
miniatura|Mocasíns seneca con amalló por baixo da boca Unha característica dos mocasíns é que polo xeral non teñen un amalló cruzado por medio de fileiras paralelas de agulletos. Nos tipos lisos os amallós, unha tira de coiro, pásanse por dous ou catro, e ocasionalmente máis, agulletos emparellados localizados a media altura do mocasín. Os amallós amarran na bóveda plantar ou mesmo soben un pouco máis arriba ata os cantos da abertura por medio dun par de ollais dobres. É menos frecuente que todo o amalló pase por debaixo da boca do mocasín e ás veces os amallós tamén pasan por un par de buratos no copete ou por orificios individuais nos cantos superiores opostos ao corte. Os amallós non cobren a parte traseira dos mocasíns, senón que se fixan nos buratos laterais coa axuda de nós. Se só hai dous buratos nos cantos da zona frontal pásanse por eles dous lazos curtos e amarrados.