cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tratamento de intoxicacións agudas
Carbón activado
Outro uso para o carbón activado é a aceleración da excreción en tomas múltiples, unha vez absorbido o tóxico, pois pode absorbelo por difusión pasiva ou os afectados polo ciclo entero-hepático. Deste xeito o tóxico excretarase por vía dixestiva. A pauta son tomas cada 4 horas segundo tolerancia até unhas 10.
Lavado intestinal total
Adminístranse grandes volumes de líquidos (de 4 a 6L) a través do píloro por unha sonda nasogástrica, até obter un líquido limpo na saída do orificio anal. Emprégase nas intoxicacións graves onde o carbón activado non é efectivo, así coma para liberación de drogas aloxadas no colon (body-packers).
Endoscopia e cirurxía
O emprego de endoscopia serve de axuda aos outros métodos, e as técnicas de cirurxía só se empregan en casos extremos con risco inmediato de morte.
Uso de antídotos
A súa función é antagonizar ou neutralizar os efectos dos tóxicos. Por desgraza non existe antídoto para cada tóxico. Destacan a naloxona para opiáceos, flumacenilo para benzodiazepinas e a osíxenoterapia.
Aumentar a eliminación do tóxico
As vías naturais de eliminación son a respiratoria, a hepática e sobre todo a renal, sendo a última a única de interese na terapéutica. Trátase de técnicas agresivas que se aplican en pacientes gravemente intoxicados e sen antídotos. Só ten sentido aplicalas se está clara a súa eficacia e baixo prognósticos negativos.
Técnicas de depuración extrarrenal
Estas técnicas son de último recurso ou en caso de falla dos órganos de eliminación, e cando o tóxico teña importante presenza en sangue, como os hidrosolúbeis. Dentro destas técnicas figuran:
Dermatoma
Un dermatoma é unha área da pel que está innervada fundamentalmente pola raíz dorsal dun só nervio espiñal ou raquídeo. Cada un destes nervios envía ao cerebro a sensación (incluída a dor) dunha rexión concreta da pel. Os pares de nervios que orixinan dermatomas son: os nervios cervicais de C2 a C8 (sendo excepción o C1, que non forma dermatoma), os doce nervios torácicos, os cinco nervios lumbares e os cinco nervios sacros. Os nervios espiñais orixinan os nervios cutáneos que chegan á pel.
Ao longo do tórax e abdome os dermatomas son como discos superpostos que formasen o corpo humano, cada un dos cales está innervado por un nervio espiñal distinto. Nos brazos e pernas o patrón é diferente: os dermatomas discorren lonxitudinalmente polas extremidades. Aínda que o patrón xeral é similar en todas as persoas, as áreas exactas detalladas de innervación son tan únicas para cada persoa como as pegadas dactilares. Nos límites entre dermatomas adxacentes hai unha certa sobreposición da innervación, polo que se houbera unha perda de función dun nervio por lesión do ganglio, a sensibilidade non se perde totalmente, pero vese moi minguada.
Importancia clínica
Un dermatoma é unha área da pel innervada por neuronas sensoriais que proceden dun ganglio dun nervio espiñal, polo que son moi útiles para detectar diversas patoloxías. Os síntomas que se estenden por un dermatoma (por exemplo, dor ou erupción cutánea) poden indicar unha patoloxía que implica á raíz nerviosa relacionada. Exemplos son disfunción somática da medula espiñal na que os dermatomas poden indicar a parte da medula espiñal afectada, ou unha infección vírica. Determinados puntos da anatomía humana son característicos de dermatomas concretos.
Os virus que se instalan de forma latente nas células dos ganglios nerviosos durante anos (como o virus da varicela-zóster, que causan a varicela e o herpes zóster) a miúdo causan dor, erupcións cutáneas ou ambos os síntomas, estendéndose por un determinado dermatoma. Porén os síntomas poden non aparecer en todo o dermatoma.
Batalla de Crevola
A Batalla de Crevola tivo lugar en Crevoladossola, Piemonte, na primavera de 1487 entre o exército da Confederación Suíza (Valais e Lucerna) e tropas do Ducado de Milán, pola supremacía do Val d'Ossola.
Preludio
No ano 1487 o Bispo Jost von Silenen, por motivos descoñecidos, entrou en disputa co Conde de Arona que estaba baixo o señorío do Ducado de Milán. O Cabaleiro Albin von Silenen, irmán do Bispo, foi designado como líder desta expedición militar. En canto o Passo del Sempione se tornou transitable, a Confederación Suíza cruzou o Val d'Ossola, onde se lle uniron outros 1 000 soldados suízos que estaban de volta dende Savoia.
Batalla
A Confederación Suíza asediou Domo, ocupando o castelo de Mattarella e asolando os vales próximos. O Duque de Milán ordenou que Ossola mantivese a Confederación inactiva mediante unha falsa negociación de paz, ata que o ducado puidese recadar un exército suficientemente grande. En canto o ducado reuiníu as tropas que determinou necesarias, separounas en tres corpos distintos baixo as ordes de Renato Trivulzio, o Conde Borromeo e Gio. Pietro Bergamino. Os suízos atopábanse asolando as vilas de Val Vigezzo cando foron asaltados polas tropas milanesas en tres flancos. A Confederación formou un cadrado de picas dando lugar a un combate no que faleceron entre 800 e 1000 soldados suízos. O resto das tropas suízas fuxiron cara ás montañas.
Resultado
O conflito finalizou cando a Confederación Suíza negociou un tratado de paz co Ducado de Milán o 23 de xullo de 1487. Na Ponte di Crevola, realizouse unha oratoria a Vital de Milán en recordo da vitoria.
Manuel Gutiérrez Torres
Manuel Gutiérrez Torres, nado cara a 1911 e finado en Soutelo de Montes o 24 de febreiro de 1982, foi un farmacéutico e político galego.
Traxectoria
Boticario de Soutelo de Montes e despois de Forcarei (1965). Foi xefe da Falange da vila de Cerdedo. Foi nomeado alcalde do Concello de Cerdedo o 17 de xaneiro de 1950, cesando en 1954. Volveu ser nomeado alcalde de Cerdedo en agosto de 1958, permanecendo no posto ata 1960. Foi concelleiro en Forcarei nos anos 70 e inspector farmacéutico do concello de Forcarei. Morreu en Soutelo de Montes con 70 anos.
Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego
As Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego (NOMIG) son o documento en que se plasmou o acordo entre a Real Academia Galega e o Instituto da Lingua Galega en materia de unificación ortográfica e morfolóxica.
A elaboración das normas fíxose atendendo aos seguintes principios:
Evolución
A primeira edición das Normas foi aprobada o 3 de xullo de 1982, en sesión conxunta da Real Academia Galega e o Instituto da Lingua Galega.
Finalmente, en 2003 publicouse unha terceira versión que modificaba en profundidade as Normas anteriores. Con esta reforma buscábase un acordo entre as diferentes tendencias normativas existentes nese momento, máis ou menos confrontadas. Con este obxectivo de concordia, introducíronse propostas doutras normativas e incluíronse solucións dobres. Para a redacción destas novas Normas, a Academia creou unha Comisión na que estaban representados os departamentos de Filoloxía Galega das tres Universidades de Galicia, ademais do Instituto da Lingua e a propia Academia. O texto final foi aprobado pola Real Academia en sesión plenaria celebrada o 12 de xullo de 2003 e publicado en decembro dese mesmo ano, malia que Edicións do Cumio xa as publicara o 17 de novembro, baixo o título de ''As normas ortográficas e morfolóxicas da lingua galega. Actualizacións, complementos e desviacións''. A Real Academia esixiulle que retirase a publicación por non dispor de ningunha propiedade sobre o texto nin autorización para facelo, pero Cumio fixo caso omiso.
Colanxiopancreotografía retrógrada endoscópica
A colanxiopancreatografía retrógrada endoscópica (CPRE ou CPER) é un exame de parte do sistema dixestivo que inclúe a vesícula biliar, o páncreas e as canles que drenan estes órganos, mais tamén o fígado; a pequena canle da vesícula (ducto cístico) xúntase ao ducto que sae do fígado (ducto hepático), confluíndo nun ducto maior (o colédoco) que drena o intestino delgado (duodeno - 2ª porción) a través dun orifício, a ampola hepatopancreática. Tras introducir un produto de contraste a través da papila hepatopancreática, canulada cun endoscopio de visión lateral (duodenoscopio) obsérvanse radioloxicamente todos estets ductos. O ducto pancreático, que desemboca na mesma topografía do ducto colédoco, ou sexa, na papila hepatopancreática, é unha das principais causas de complicación na realización deste exame, xa que a súa anatomía, que induce unha fácil canulación, pode levar ao paciente a desenvolver pancreatite tras a realización do CPRE.
É un exame relativamente seguro, de duración moi variable, dependendo da patoloxía e complexidade do caso. Realízase sempre con sedación consciente. Precisa equipamentos de raios-x e uso de contraste. Esixe unha maioría de veces o internamento, por cando menos 24h, tras a súa execución. O endoscopista, un médico con adestramento especial na execución destes exames, examina a vesícula, páncreas, as canles e as súas irregularidades, cálculos ou tumores.
Riscos
O principal risco do CPRE é o desenvolvemento dunha pancreatite, que acontece du 3 a un 7% das veces.
Fractura
dereita|miniatura|200px|Imaxes internas e externas dun brazo fracturado.
Unha fractura é a rotura total ou parcial dun óso. Unha fractura pode ser espontánea, se se produce por un debilitamento fisiolóxico da estrutura ósea, ou traumática, se se produce por un axente externo que actúa sobre o organismo de forma violenta e rápida.
Clasificación xeral
As fracturas poden ser:
Tipos de fracturas traumáticas
Entre as fracturas traumáticas poden distinguirse dous tipos:
Clasificación segundo o tipo de rotura do óso
Segundo o tipo de rotura do óso, as fracturas poden ser:
Diagnóstico e tratamento
As fracturas diagnostícanse con relativa facilidade, aínda que é indispensable un exame radiolóxico para guiar a intervención do traumatólogo en caso de ser necesaria. En xeral o tratamento ten dúas fases, a redución e a contención.
Redución
As dúas caras do óso roto póñense en contacto, restablecendo a súa forma orixinal. Isto faise mediante redución fechada, é dicir, sometendo o óso a tracción manual ou instrumental, ou con redución cruenta, isto é, mediante intervención cirúrxica durante a cal os elementos fraccionados fíxanse empregando parafusos, fíos, placas ou cravos metálicos de varios tipos. No caso dunha fractura aberta sempre é necesaria a intervención.
Contención
A parte do corpo na que se atopa a fractura debe inmobilizarse co fin de que as paredes separadas do óso permanezan na posición correcta durante o tempo necesario para que se solden unha á outra. Para isto faise unha vendaxe ou entálanse as articulacións que se atopen por riba e por baixo da fractura.
O óso partido e reducido forma novo tecido óseo (callo) ao longo da liña de fractura. Para favorecer o crecemento óseo é oportuno enriquecer a dieta con vitaminas e minerais (vitamina D, calcio, fósforo e magnesio).
Gralla grande
A gralla grande (Corvus frugilegus, Linnaeus 1758) é unha das dez especies europeas da Familia dos Córvidos (Corvidae), da orde Passeriformes.
Descrición
A gralla grande da subespecie nominal, Corvus frugilegus frugilegus, caracterizada polo seu peteiro impoñente e maila súa plumaxe metálica, espállase nunha ampla zona que vai da Europa Occidental até as estepas do Altai. Recoñéceselle doadamente por carecer de plumas na zona que rodea o peteiro.
A presenza da segunda subespecie, Corvus frugilegus pastinator, segue contiguamente pola costa pacífica. É decididamente máis pequeno e a súa plumaxe e dunha cor vermella purpúrea escura.
Distribución na Península Ibérica
A poboación da gralla na península limitase unicamente a dous núcleos de poboacións: un na vila de Figueres e o segundo, de moita maior importancia, na provincia de León. Debido ó illamento destas poboacións e á súa vulnerabilidade, a especie foi catalogada coma en perigro crítico pola sociedade española de ornitoloxía no seu libro vermello de aves do ano 2021.
A gralla na cultura popular galega
En castelán denomínase graja ou grajo, e de aí o nome de graxos con que se coñecía ós mozos de Ourense que se dedicaban a repañar canto atoparan de valor, en pequenos e continuos roubos na cidade. Lamas Carvajal recolleuno así : .
Benedict Wallet Vilakazi
Benedict Wallet Vilakazi (Bambatha kaMshini), nado o 6 de xaneiro de 1906 e finado o 26 de outubro de 1947, foi un escritor e ensinante zulú.
Traxectoria
Benedict Vilakazi naceu na misión de Groutville preto de KwaDukuza, Natal (agora Suráfrica), quinto fillo dos protestantes conversos Mshini ka Makhwatha e Leah Hlengwane ka Mnyazi. Vilakazi pasou a súa infancia apacentando o gando e ía esporadicamente á escola da misión ata os dez anos, cando foi a estudar ao colexio dun mosteiro católico en Mariannhill e alí converteuse ao catolicismo e bautizouse co nome de "Benedict Wallet". En 1923 rematou os seus estudos de mestría, e comezou a ensinar en Mariannhill e máis tarde nun seminario en Ixopo onde estivo ata 1933 cando pasou ao Instituto de Ohlange. Desde primeiros da década de 1930 viña publicando poemas na prensa local, e en 1933 publicou a súa primeira novela Nje nempela ("realidade e verdade"), unha das primeiras obras de ficción en lingua zulú en tratar un asunto moderno, en 1934 sacou o B.A. por libre pola Universidade de Suráfrica e en 1935 publicou outra novela, Noma nini e a colección de poesía Inkondlo kaZulu, a primeira publicación de poesía zulú influenciada pola cultura occidental, en 1935 principiou a traballar no departamento de estudos bantús da Universidade de Witwatersrand baixo a dirección do lingüista C. M. Doke, co que realizou un dicionario zulú-inglés que se publicou postumamente. En 1938 completou o M.A. co traballo The conception and development of poetry in Zulu. Tamén ensinou na universidade de Lesoto
As novelas posteriores de Vilakazi continuaron a explorar a vida cotiá dos zulús, UDingiswayo kaJobe (1939) e Nje nempela (1944), a saga dunha familia tradicionalmente polígama. A súa poesía, fortemente influenciada polo estilo romántico europeo, primeiro experimentou cos xéneros en voga na poesía inglesa pero logo fusionou ritmo e verso con elementos do izibongo da poesía tradicional zulú que seguiron outros poetas zulús, porén no decurso da súa vida a súa poesía foise facendo máis política, dramatizando a explotación, non só dos zulús senón a dos africanos negros en xeral.
Vilakazi tamén traballou academicamente na tradición oral e nas linguas zulú e xosa, colaborou na realización de libros para o ensino e foi presidente da "Catholic African Teachers’ Federation" e editor da Catholic African Teachers’ Review. Politicamente estivo comprometido co Congreso Nacional Africano. O seu pensamento en canto ao papel das linguas africanas na sociedade foi claro, só as linguas africanas podían ser o vieiro no que os autores e intelectuais expresasen a súa auténtica identidade nacional e cultural e cría que as literaturas escritas por africanos en linguas europeas era un medio máis de dominación cultural e política. O 16 de marzo de 1946 converteuse no primeiro surafricano negro en completar un doutoramento coa tese The oral and written literature in Nguni. Morreu en 1948 en Xohanesburg de meninxite.
La República (1911)
La República foi un periódico editado en Santiago de Compostela en 1911.
Historia e características
Órgano do Partido Republicano de Santiago de Compostela, apareceu o 14 de outubro de 1911. Fundado por César Alvajar, estaba dirixido por Manuel de Pedre Prego. O redactor-xefe era Xaime Quintanilla Martínez, e os outros redactores o propio César Alvajar e Ramón Fernández Mato. Editábase na imprenta de El Eco de Arosa de Vilagarcía e a partir do número 6 pasou á imprenta viguesa de A. Fariña. Foi denunciado polo Fiscal Eclesiástico en novembro de 1911 por escarnio á Relixión e ao dogma católico, sufriu rexistro e incautación de exemplares. . Parece que cesou a súa publicación co número 8, que apareceu o 10 de decembro.
Lingua chadong
O chadong é unha lingua kam-sui que se fala na provincia de Guangxi na República Popular da China.
Fractura (homónimos)
Unha fractura é a separación dun corpo sólido baixo o efecto dunha forza en dous ou máis pezas.
Produción en cadea
miniatura|250x250px|Unha moderna liña de ensamblaxe dunha cadea de montaxe de automóbiles. A produción en cadea, produción en masa, produción en serie ou fabricación en serie foi un proceso revolucionario na produción industrial cuxa base é a cadea de montaxe, liña de ensamblado ou liña de produción; unha forma de organización da produción que delega a cada traballador unha función específica e especializada en máquinas tamén máis desenvolvidas. Xunto coa fabricación por encargo e a produción por lotes, é un dos tres principais métodos de produción.
Historia
A súa idea teórica nace co taylorismo e foi Ransom Olds quen levou a idea á práctica, inagurando a súa cadea de montaxe en 1901 para construír o seu prototipo denominado Curved Dash. Porén, o sistema de cadea de montaxe tomou popularidade uns anos despois, grazas a Henry Ford, quen tomando a idea de Olds, desenvolveu unha cadea de montaxe cunha capacidade de produción superior e da cal o seu produto emblemático, foi o Ford T. Esta evolución lograda á cadea de montaxe provocaría que o público atribuíse erroneamente a súa invención a Ford, no canto de Olds. A finais do século XX, é superada por unha nova forma de organización industrial chamada toyotismo que se profundou no século XXI.
A disciplina do traballo e a procura do control coetáneo e dos tempos de produción do obreiro tiñan un límite obxectivo no século XIX. Este era que o día ten 24 horas e a forma en que o obreiro traballaba tiña unha velocidade determinada aínda en gran parte polo tempo dedicado a fabricar algún obxecto. A división do traballo non abondou para aumentar a velocidade na produción polo que Frederick Taylor traballou a idea de cronómetro co obxectivo de eliminar ese "tempo inútil" ou malgastado no proceso produtivo.
A organización do traballo taylorista reduciu efectivamente os custos das fábricas pero desatendeuse o salario dos obreiros. Iso deu inicio a numerosas folgas e descontento xeneralizado do proletariado co modelo, cousa que Henry Ford corrixiu e con isto logrou tamén unha visible transformación social. O taylorismo recibiu críticas e, tamén, foi ben valorado. A evolución deste modelo produtivo continuaríase no toyotismo.
Guntamundo
miniatura|dereita|240px|Guntamundo: moeda de 50 [[nummi de prata, cuñada en Cartago.]]
Aínda que, como os seus predecesores, profesaba a fe ariana, cesou na persecución aos católicos, cousa que axudou a estabilizar a economía do reino que, baixo o reinado de Hunerico, chegara ao bordo do colapso.
Lingua cao miao
O cao miao é unha lingua kam-sui que se fala nas tres provincias de Guizhou, Hunan e Guangxi na República Popular da China.
A Galufa, Cornazo, Vilagarcía de Arousa
A Galufa é un lugar da parroquia de Cornazo no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 209 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 104 eran mulleres e 105 homes, o que representa manter a poboación que tiña nos anos 2010, cando eran 210 veciños, e 2005, cando eran 209.
Casares, Abelenda das Penas, Carballeda de Avia
Casares é un lugar da parroquia da Abelenda das Penas no concello ourensán de Carballeda de Avia na comarca do Ribeiro. Tiña 29 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 15 eran homes e 14 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 30 habitantes (16 homes e 14 mulleres).
Hamlet (filme de 1948)
Hamlet é un filme británico adaptado, dirixido e protagonizado por Laurence Olivier. É unha adaptación británica da obra de William Shakespeare Hamlet. Este foi o segundo filme de Olivier como director, e tamén o segundo filme baseado nas obras de Shakespeare dos tres que dirixiu (o de 1936 As You Like It foi protagonizado por Olivier, pero dirixiuno Paul Czinner). Hamlet foi o primeiro filme británico en gañar o Óscar ó mellor filme.
A Frieira, Aguións, A Estrada
A Frieira é un lugar da parroquia de Aguións no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 6 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 3 eran homes e 3 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 13 habitantes (8 homes e 5 mulleres).
Gastrar, Boqueixón
Santa Mariña de Gastrar é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 112 habitantes (52 homes e 60 mulleres), 18 menos ca en 1999. Ten seis entidades de poboación.
Illa Rapa
A illa Rapa é unha das illas Austrais, situada na Polinesia Francesa. Por veces recibe o nome Rapa Iti, (a pequena Rapa), para a distinguir de Rapa Nui, a gran Rapa, nome da illa de Pascua. O concello de Rapa inclúe os illotes deshabitados de Marotiri. Está situada a 1.240 km ao sur de Tahití e a 500 km ao sueste de Raivavae.
É un antigo volcán, de 650 metros de altitude no monte Perehau, do que se afundiu a parte central, formando unha caldeira aberta ao océano. Ten forma de anfiteatro cunha baía profunda que penetra no antigo cráter. A superficie total é de 40 km²;.
Os 515 habitantes (censo de 2012) viven bastante illados, constituíndo o concello máis meridional da Polinesia Francesa. É unha zona militar e non se pode ir sen autorización previa. Ahurei e Area son as dúas aldeas da illa situadas na baía. O clima amornado non é dabondo cálido para que aí creza o coral ou os cocos. Nas montañas viven cabras salvaxes, que os insulares cazan co método de acurralas de tal modo que caian ao mar polos cantís.
Nas cimas máis altas atópanse unhas antigas ruínas en forma de fortalezas defensivas. Foi descuberta polo inglés George Vancouver en 1791 dándolle o nome de Oparo. No século XIX sufriron os ataques dos negreiros peruanos ata que en 1867 se estableceu o protectorado francés. O 6 de marzo de 1881 foi anexionada por Francia, aínda que o título de ariki'', soberano tradicional, non foi abolido ata 1887.
O xornalista Jaume Bartrolí pasou longas tempadas na illa adoptado por unha familia. Describe a illa e os insulares no libro De Sibèria ao Tròpic (ISBN 84-8264-316-9), editado en 2001 en Barcelona pola editorial Magrana.
300px|dereita|Baía de Ahurei
Pablo Berger
Pablo Berger, nado en Bilbao en 1963, é un cineasta e publicista vasco.
Fornelos, Abelenda das Penas, Carballeda de Avia
Fornelos  é un lugar da parroquia da Abelenda das Penas no concello ourensán de Carballeda de Avia na comarca do Ribeiro. Tiña 46 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 26 eran homes e 20 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 52 habitantes (27 homes e 25 mulleres).
Betanzos Novo
Betanzos Novo (ou Betanzos Novo - Son) é un movemento político creado no concello de Betanzos que se presenta ás eleccións municipais de maio de 2015. A candidatura foi escollida mediante un proceso de primarias abertas. O candidato escollido foi Hipólito Pérez Novo.
A candidatura foi apoiada por Esquerda Unida, Espazo Ecosocialista, Equo e Anova.
Mastretta
Mastretta pode referirse a:
Persoas:
Automóbiles:
Compañías:
Wooden Shjips
Wooden Shjips é unha banda estadounidense de rock experimental e rock psicodélico procedente de San Francisco, California.
O seu son foi descrito como experimental, minimalista, drone rock, e "spacey psychedelic rock". Foi comparada a Suicide, Spacemen 3, Loop, The Velvet Underground, The Doors, Soft Machine, Guru Guru, The Black Angels e moitos outros. No presente a banda está fichada polo selo Thrill Jockey.
O guitarrista Ripley Johnson tamén toca nun proxecto paralelo, Moon Duo, formado en 2009 con Sanae Yamada. O proxecto publicou un EP e sete álbums.
A banda tocou no festival All Tomorrow's Parties en Monticello, Nova York, en setembro de 2010 a petición do director de cine Jim Jarmusch.
Freixeiro, Cornazo, Vilagarcía de Arousa
Freixeiro é un lugar da parroquia de Cornazo no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 11 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 3 eran mulleres e 8 homes, o que representa manter a mesma poboación que tiña nos anos 2010 e 2005.
Vigo Liberal
Vigo Liberal foi un semanario editada en Vigo en 1911.
Historia e características
Apareceu o 8 de novembro de 1911, como órgano de Manuel Posada García-Barros, presidente do Partido Liberal vigués. Era un periódico gratuíto.
Susana
Etimoloxía
Provén do exipcio medio Sšn (‘flor de loto’). Aparece por vez primeira nun sarcófago da Undécima Dinastía do 2000 a. C.
Aparece tamén en Persia (onde se corresponde co nome do ‘lirio’), na antiga cidade de Susa. Nos mitos persianos, Shushan é tamén o nome do fillo (ou a filla, nalgunhas traducións) de Elam.
No aramaico shoshana significa tamén ‘lirio’. No entanto, a raíz hebraica do nome do lirio שושן deriva de שוש ou ששנ, que significa ‘ledo, brillante ou feliz’, e é a base da verba ששון sasson, que significa ‘ledicia’.
Estatísticas
O nome Susana é abundante en todo o norte do estado español, tamén en Galicia, pero especialmente en Asturias e León. En setembro de 2015, 6.566 mulleres levaban o nome de Susana en Galicia.
Con todo, non hai ningunha parroquia en Galicia baixo a advocación de Santa Susana.
José Manuel Díaz Novoa
José Manuel Díaz Novoa, nado o 1 de xaneiro de 1944 en Xixón foi un futbolísta e adestrador de fútbol.
Traxectoria
En Vigo colaboraría na boa campaña do Celta que o devolveu á Primeira División, a primeira tempada do Celta na máxima categoría, a 1969-70, sería a última de Novoa en Vigo.
Novoa retirouse definitivamente do fútbol no Avilés aos 27 anos a causa dunha lesión.
Dous anos despois e co título de adestrador nacional comezou a adestrar nas categorías inferiores do Sporting, pasando ao primeiro equipo primeiro na tempada 1979-80 e despois na 1981-82, entre 1984 e 1988, na 1995-96 e na tempada 1997-98. É o adestrador que máis veces dirixiu ao Sporting, un total de 371 encontros.
No ano 1988 ficha polo Celta de Vigo, co que completou moi boa campaña estando a punto de clasificarse para a Copa da UEFA. Tras a venda de xogadores importantes o ano seguinte non é tan bo para o equipo céltico polo que Novoa foi destituído o 15 de decembro de 1989 pese ao que o Celta descende a Segunda División
República Chechena de Ichkeria
A República Chechena de Ichkeria (en Нóхчийн Пачхьалкх Нохчийчоь/Ичкери) é o goberno independentista e sen recoñecemento de Chechenia, no exilio dende 2000. A independencia da república foi proclamada a finais de 1991 polo presidente Dzhokhar Dudaev, e Chechenia sufriu dúas guerras contra a Federación Rusa, que non aceptou a secesión. A finais de 2007 o presidente Doku Umarov declarou que convertía á república nunha provincia dun emirato caucásico, nomeándose a si mesmo como emir. Isto foi, porén, rexeitado por moitos membros do goberno no exilio.
Brigada Dabrowski
miniatura|300px| Membros da Brigada Dabrowski xurando lealdade ao goberno da república. A Brigada Dabrowski foi unha unidade militar que serviu nas Brigadas Internacionais durante durante a guerra civil española. Debe o seu nome ó militar polaco Jaroslaw Dabrowski que loitou na Comuna de París.
Xoiaría
miniatura|Broche de Tara, [[arte celta irlandés do ano 700, aproximadamente, no Museo Nacional de Irlanda.]] A xoiaría é a arte e oficio de traballar materiais para crear xoias. É tamén o taller dun xoieiro ou a tenda onde venden os produtos. As xoias son ornamentais obxectos traídos por persoas físicas, normalmente feitos con pedras preciosas e metais preciosos. Porén, as xoias poden facerse de case calquera tipo de material. Por moitos séculos, o metal, combinado con xemas, foi o material máis empregado para a xoiaría, pero outros materiais como as cunchas e as plantas tamén foron usados. Crese que os artefactos arqueolóxicos con máis de 100 000 anos de antigüidade feitos de cunchas de Nassarius poderían ser as formas de xoiaría máis antigas da historia. Polo xeral, cando non inclúe moitos metais preciosos puros, xemas nobres ou outros materiais preciosos, o produto é chamado de bixutería e pode ser de alta calidade, pero a un prezo máis baixo.
Brigada Dabrowski
Tras o comezo das hostilidades en España contra a república polo exército, en Polonia, como noutros países europeos, organizouse un movemento de solidariedade coa República Española liderado polos sectores máis esquerdistas do espectro político e con preponderancia dos comunistas, nese ambiente un pequeno número de polacos decidiu acudir a España para loitar como voluntarios ó servizo da república a pesar da hostilidade do goberno polaco, é así que os voluntarios tiveron que saír clandestinamente do país, calcúlase en arredor de 800 homes os que chegaron a territorio controlado pola república, o primeiro grupo chegou en agosto de 1936 a Barcelona e constituuí a unidade de metralladoras Dabrowski baixo o mando de Franciszek Palka e integrouse na centuria Comuna de París que marchou a combater na fronte de Aragón ata que o constituírse as Brigadas Internacionais establecénse en Albacete onde forman o batallón Dabrowski o 24 de outubro de 1936, 600 homes baixo o mando de Stanislaw Ulanowski que se integrou primeiro na XI Brigada Internacional e en decembro na XII Brigada e participou na defensa de Madrid, perdendo dous terzos dos seus homes. En xaneiro de 1937 baixo o mando de Josef Sfrzelezyk engádeselle ó batallón unha compañía española e quedan en tres as compañías polacas que se enfrontan ós nacionais na batalla do Járama, perdendo un terzo dos seus efectivos. O 18 de marzo, conxuntamente coas forzas de Enrique Líster, conquista ós italianos Brihuega. En xuño de 1937 convértese en brigada Dabrowski, a 150ª Internacional, baixo o mando do español Fernando Gerasi, formado polo antigo batallón Dabrowski e un batallón franco-belga e outro húngaro. Para cubrir as perdas da fronte de Aragón de maio ingégrase un novo batallón polaco-español, o José Palafox. En decembro de 1937 o batallón franco-belga é substituído polo batallón Adam Mickiewicz, nesa altura o 60% da brigada está composta por españois, e ademais de polacos hai un pequeno número de húngaros. En febreiro de 1938 opera en Estremadura para intentar evitar o reforzo polos nacionais da fronte de Aragón pero en marzo diante unha grande ofensiva nacional ten que volver a Aragón pero nada pode facer ó chegar en plena retirada dos republicanos e consegue chegar a Cataluña e reorganízase para participar na batalla do Ebro. Tras a decisión do goberno Negrín de retirar as forzas internacionais do conflito a brigada sae da fronte o 25 de setembro para ser desmobilizada.
Calcúlase en 5.400 os polacos que combateron en España, a maioría (3.800)estaba constituído por mineiros que traballaban en Francia, 300 eran polaco-americanos e había varios centos de polacos que habitaban en diversos países europeos, tan só 800 procedían da mesma Polonia.
Xoiaría
As xoias en varias formas foron feitas e levadas por ambos os sexos en case todas (se non todos) as culturas da humanidade, en cada un dos continentes. Os ornamentos persoais parecen ser unha tendencia humana básica.
Brigada Dabrowski
Filatelia
Como recoñecemento o labor da brigada as autoridades comunistas polacas emitiron dous selos dedicados a ela en 1946 e 1966 e dous enteiros postais en 1946 e 1986.
A Insua, Vicinte, Outeiro de Rei
A Insua é un lugar da parroquia de Vicinte no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
8 de xuño
O 8 de xuño é o 159º día do ano do calendario gregoriano e o 160º nos anos bisestos. Quedan 206 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Frank Lloyd Wright.
Mortes
miniatura|100px|George Sand.
Notas
Os 366 días do ano
Virginia Gamba
Virginia Gamba Stonehouse, nada en Ciudad de San Martín en 1954, é unha diplomática arxentina especialista en desarmamento, paz e seguridade humana. Desde abril de 2017 é Representante Especial do Secretario Xeral de Nacións Unidas para a infancia e os conflitos armados.
Traxectoria
Naceu en San Martín, provincia de Buenos Aires, en 1954. Pasou a súa infancia en Bolivia e o Perú e foi educada en Suíza, España e Reino Unido. Ten unha mestría en Estudos Estratéxicos pola University College of Wales (1981) e un B.A. en Estudos españois e americanos pola Universidade de Newcastle Upon Tyne.
Seguiu de cerca a guerra das Malvinas en 1982, traballou como xornalista e publicou varios libros sobre o conflito, entre eles "Señales de guerra" co historiador británico Lawrence Freedman. Entre 1983 e 1987 foi profesora de estratexia de guerra das Forzas Armadas e da Xendarmería da Arxentina.
Traballou como profesora titular da cátedra de Estudos de Seguridade de América Latina no Departamento de Estudos de Guerra do King's College de Londres até 1991 cando asumiu a responsabilidade da área sobre desmilitarización, desmobilización e control de armas da Fundación Macarthur de Chicago.
Iniciou a súa carreira internacional en 1992 como Directora do Programa de Desarmamento e Resolución de Conflitos do Instituto das Nacións Unidas de Investigación sobre o Desarmamento en Xenebra.
Entre 1996 e 2001 foi responsable da fundación Safer Africa que se encargou das tarefas de retirar as armas que quedaran en Suráfrica como consecuencia de anos de guerra civil. Nesa tarefa traballou xunto ao expresidente Nelson Mandela. Viviu en Pretoria durante eses anos e desde alí foi asesora en temas de seguridade interna de máis dunha decena de países africanos. De 2001 a 2007 foi Directora de Interaccións Sur-Sur en SaferAfrica tamén en Suráfrica. Como especialista en armamento, durante dous anos (2007-2009) foi consultora experta da Unión Europea para apoiar á Unión Africana no desenvolvemento da estratexia de implementación do Enfoque común africano para combater o tráfico ilícito de armas lixeiras.
Regresou a Arxentina en 2010 e traballou como asesora internacional do Instituto de Seguridade Pública do goberno porteño e da Organización de Entidades Mutuales Americanas.
En 2012 publicou un libro semiautobiográfico: Chocolate chino en Budapest: Experiencias y esperanzas de una mujer sin fronteras.
De 2012 a 2015 foi Directora e Adxunta do Alto Representante para Asuntos de Desarmamento na Oficina de Asuntos de Desarme das Nacións Unidas. En 2015 foi asistenta do Secretario Xeral da ONU e Xefa da Organización para a Prohibición de Armas Químicas-Mecanismo de investigación conxunto das Nacións Unidas establecido por resolución 2235 (2015) do Consello de Seguridade sobre o uso de produtos químicos como armas en Siria.
Desde 2015, forma parte do Consello Académico da Escola de Política, Goberno e Relacións Internacionais da Universidade Austral (Arxentina).
En abril de 2017 foi nomeada por António Guterres, Secretario Xeral da ONU Representante Especial do Secretario Xeral para a infancia e os conflitos armados substituíndo á alxerina Leila Zerrougui.
Circuíto de Barcelona-Cataluña
Debido a que é un dos circuítos máis utilizados para os ensaios dos diferentes equipos de Fórmula 1, a gran maioría dos pilotos está moi familiarizados co mesmo.
O Circuíto de Barcelona-Cataluña é unha instalación pública, cuxa titularidade pertence á Generalitat de Cataluña. Está xestionado polo Real Automóbil Club de Cataluña (RACC).
Virginia Gamba
Premios e recoñecementos
En 1995 como membro do Consello Executivo Pugwash (1985-1996) e participante da Conferencia Pugwash recibiu o Premio Nobel da Paz xunto ao profesor Joseph Rotblat por impulsar e defender o desarmamento nuclear no mundo.
Circuíto de Barcelona-Cataluña
O circuíto sufriu unha pequena remodelación a principios de 2007, ao introducirse unha chicana na curva do estadio, reducindo a velocidade desa curva. A escapatoria desa chicana é de asfalto, a diferenza das típicas escapatorias de grava, e instalaron un sistema novo de absorción de impactos, que aseguran a integridade do piloto ata velocidades de 200 km/h.
Historia
O Circuíto de Barcelona-Cataluña construíuse en 1991 e albergou o Gran Premio de España ese mesmo ano. A construción tamén coincidiu cos Xogos Olímpicos que se disputaron en Barcelona no ano seguinte, no que o circuíto actuou como liña de saída e meta para a carreira de ciclismo por equipo contra o reloxo. O Circuíto de Barcelona-Cataluña non se debe confundir co circuíto de Montjuïc, que foi a sede do Gran Premio de España catro veces entre e  e a diferenza do Circuíto de Barcelona-Cataluña, en realidade está situado dentro da cidade de Barcelona.
Cando se utilizou por primeira vez, era frecuente que nos adiantamentos os coches seguiranse de cerca a través das dúas últimas curvas e en ronsel pola longa recta. Cando equilibrio aerodinámico fíxose máis crítico, este método de adiantamento reduciuse drasticamente a medida que os coches foron incapaces de seguir un ao outro a través da última curva rápido debido as turbulencias creadas polo coche que lideraba. A tempada viu a primeira das dúas curvas finais substituídas por unha chicana lenta, nun esforzo para mellorar os adiantamentos. Con todo, o novo deseño aínda non demostrou ningún efecto.
O Circuíto de Barcelona-Cataluña acolleu o Gran Premio de motociclismo desde 1992, orixinalmente o Gran Premio de Motociclismo de Europa desde 1992 e máis tarde o Gran Premio de Motociclismo de Cataluña desde 1996. A chicana, colocada na penúltima curva para a Fórmula 1 non xoga un papel no deseño da pista de Moto GP, e hai polo menos cinco puntos na pista (curvas 1, 2, 4, 10, 14) onde se sabe que os pilotos poden adiantar. Do mesmo xeito que na Fórmula 1, a primeira curva é sen dúbida o lugar máis popular para os adiantamentos. O circuíto non é famoso por producir grandes cantidades de adiantamentos, malia as súas longas rectas.
O circuíto albergou moitas outras series de carreiras internacionais, incluíndo o Campionato da FIA de Sport Prototipos (1999-2002), Campionato Europeo de Turismos (2003), Campionato FIA GT (2003), Deutsche Tourenwagen Masters (2006-2011), European Le Mans Series (2008-2009), e World Series by Renault (2002-2004, 2006-2011). O Campionato Mundial de Rallycross da FIA actualmente visita a Cataluña desde o ano 2015. thumb|Tribuna do Circuíto de Barcelona-Cataluña
Trazado
Do seu trazado destaca a longa recta de meta de máis de 1 km de lonxitude. O resto do circuíto combina curvas e contracurvas rápidas con pinzas e unha recta.
No ano 2007 estreouse unha nova chicana situada entre a penúltima e ante-penúltima curva antes de entrar na recta principal.
Todos os gañadores de Fórmula 1, no circuíto de Barcelona
Récords Piloto: Michael Schumacher (6) • País: Reino Unido (9), Alemaña (8) • Construtor Ferrari (8) • Motor: Mercedes/Renault (11 veces cada un) • Pneur: Bridgestone (11)
Volta rápida oficial
Voltas rápidas en cada configuración diferente do circuíto. (Baixo condicións de carreira).
Marotiri
Marotiri, ou illotes de Bass, é un grupo de illotes rochosos das illas Austrais, na Polinesia Francesa. Dependen da comuna de Rapa, que se atopa a 75 km ao noroeste.
Está formado por catro illotes e seis rocas en forma de agulla que emerxen dunha plataforma mergullada de 5 km de diámetro e 100 metros de profundidade. En total a superficie emerxida é de 0,04 km²;. A altitude máxima é na roca Meridional, con 105 m. Xeoloxicamente son as illas máis novas das Austrais.
As rochas practicamente non teñen vexetación. É un lugar de pesca abundante.
esquerda|300px|Mapa de Marotiri
A Granxa, Boqueixón
San Lourenzo da Granxa é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 117 habitantes (69 homes e 48 mulleres) distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 132 habitantes.
Velocidade da luz
miniatura|250px|A luz do [[Sol tarda uns 8 minutos e 17 segundos en percorrer os 150 millóns de quilómetros de distancia media entre a superficie do Sol e a Terra.]] A velocidade da luz no baleiro, comunmente representada coa letra c, é unha constante física universal importante en moitos campos da física. O seu valor é de exactamente 299.792.458 metros por segundo (≈3.00 x 108 m/s) (1.079.252.848,8 km/h), un valor exacto, polo que a lonxitude do metro defínese a partir desta constante así como a definición estándar internacional de segundo. Como explicación da exactitude citada, hai que ter en conta que aínda que anteriormente a velocidade da luz medíase en función de espazo e tempo e as súas unidades, hoxe en día é a unidade de lonxitude, o metro, a que é definida en función da velocidade da luz no baleiro, como o espazo que percorre a luz en 1/299.792.458 de segundo. De acordo coa relatividade especial, c é a velocidade máxima á que todas as partículas sen masa e os seus campos asociados (incluíndo a radiación electromagnética tal como a luz e as ondas gravitacionais) viaxan no baleiro. É tamén a velocidade da gravidade (é dicir, das ondas gravitatorias) predita polas teorías actuais. Estas partículas e ondas viaxan a c, independentemente do movemento da fonte ou do sistema de referencia inercial do observador. Na teoría da relatividade, c interrelaciona o espazo e o tempo, e tamén aparece na famosa ecuación de equivalencia masa-enerxía, E = mc2.
Noutros medios, esta velocidade é menor e depende do índice de refracción. A velocidade á que a luz se propaga a través de materiais transparentes, como o vidro ou o ar, é menor que c. A relación entre c e a velocidade v á que viaxa a luz a través dun material denomínase o índice de refracción n do material (n = c / v). Por exemplo, o índice de refracción do vidro pola luz visible é tipicamente de aproximadamente 1,5, o que significa que a luz no vidro viaxa a c / 1,5 ≈ 200.000 km/s; o índice de refracción do aire pola luz visible é de 1,000293, polo que a velocidade da luz no aire é de 299 705 km/s (preto de 88 km/s máis lenta que c).
Nalgúns casos, pódese considerar, de xeito aproximado, que a luz e outras ondas electromagnéticas móvense "instantaneamente", pero para longas distancias e medidas moi sensibles á súa velocidade finita ten efectos perceptibles. Por exemplo, na comunicación con sondas espaciais afastadas, unha mensaxe pode tardar varios minutos e ata horas en ir desde a Terra ata a sonda. A luz das estrelas que vemos e nos deixaron fai moitos anos, o que permite estudar a historia do universo mediante a observación de obxectos distantes. A velocidade finita da luz tamén limita a velocidade máxima teórica dos ordenadores, xa que a información debe ser enviada dentro do ordenador dun chip a outro. Finalmente, a velocidade da luz pódese utilizar en medidas de tempo de voo para medir grandes distancias cunha alta precisión.
A primeira proba experimental de que a luz tiña unha velocidade finita (a diferenza de facelo de xeito instantánea) foi en 1676 e débese a Ole Christensen Rømer, que a calculou cunha precisión notable, cando estudaba o movemento aparente da lúa de Xúpiter Ío, tendo en conta o suporte técnico e teórico de que dispuña (Newton aínda non escribira os Principia Mathematica).
Foi en 1865 cando James Clerk Maxwell, e coas Ecuacións de Maxwell, cando se dispuxo dun marco teórico que insería a luz no eido do electromagnetismo, convertendo a velocidade da luz no baleiro, na velocidade das ondas electromagnéticas no mesmo. Pero en 1905, será Albert Einstein, quen defendera que a velocidade da luz respecto calquera sistema inercial é independente do movemento da fonte de luz, e explorou as consecuencias deste postulado a través da teoría especial da relatividade e mostrou que o parámetro  c  tiña relevancia fora do contexto da luz e o electromagnetismo. Logo de séculos de medidas cada vez máis precisas, en 1975 atopouse que a velocidade da luz era de 299.792.458 m/s, cunha incerteza de medida de 4 partes por mil millóns. En 1983, o metro foi redefinido no Sistema Internacional de Unidades (SI) como a distancia percorrida pola luz no baleiro en 1/299.792.458 segundos. Como resultado, o valor numérico de c en metros por segundo queda actualmente fixado exactamente pola definición do metro.
Notación e unidades
Normalmente utilízase o símbolo c, de "constante" ou do latín celeritas ("rapidez") para denotar a velocidade da luz no baleiro. Orixinalmente utilizábase o símbolo V para a velocidade da luz, introducido por James Clerk Maxwell en 1865 En 1856, Wilhelm Eduard Weber e Rudolf Kohlrausch usaran c para unha constante diferente que no futuro mostraríase ser igual a \sqrt{2} veces a velocidade da luz no baleiro. En 1894, Paul Drude redefiniu c ao seu significado moderno. En 1905, Einstein utilizou  V  nos seus artigos orixinais en alemán sobre a relatividade especial, pero en 1907 pasouse a c, que entón se converteu xa no símbolo estándar para a velocidade da luz.
Ás veces, c utilízase para a velocidade das ondas en calquera medio, e c0 para a velocidade da luz no baleiro. Esta notación onde se usa o subíndice, apoiada na documentación oficial do SI, ten a mesma forma que outras constantes relacionadas: μ0 para a permeabilidade do baleiro ou constante magnética, ε0 para a permitividade do baleiro ou constante eléctrica, e Z0 para a impedancia característica do baleiro. Neste artigo utilízase c exclusivamente para a velocidade da luz no baleiro.
Desde 1983, o metro definiuse no SI como a distancia que a luz percorre no baleiro en 1/299.792.458 partes de segundo. Esta definición fixa a velocidade da luz no baleiro en exactamente 299.792.458 m/s. Como unha constante física dimensional, o valor numérico de c é diferente para diferentes sistemas de unidades. Nas ramas da física na que c aparece a miúdo, como a relatividade, é común o uso dos sistemas de unidades naturais de medida ou o sistema de unidades xeometrizado, onde c=1. Co uso destas unidades, c non aparece explicitamente porque a multiplicación ou división por 1 non afecta ao resultado.
Descrición
Unha consecuencia nas leis do electromagnetismo (tales como as ecuacións de Maxwell) é que a rapidez c da radiación electromagnética non depende da velocidade do obxecto que emite a radiación. Así, por exemplo, a luz emitida dunha fonte de luz que se move rapidamente viaxaría á mesma velocidade que a luz proveniente dunha fonte estacionaria (aínda que o cor, a frecuencia, a enerxía e o momentum da luz cambiarán). A frecuencia observada pode diferir entre dous observadores con velocidades diferentes, causando un fenómeno coñecido como efecto Doppler.