cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santpedor
Historia
O nome deriva da construción da igrexa de Sant Pere ao lugar coñecido antigamente polo lugar de Or, denominándose Sant Pere d'Or. Deste nome provén a contracción Santpedor. A documentación escrita máis antiga que fai referencia ao lugar de Or é do ano 937 e a igrexa está documentada desde o 996. En 1082, Ramón Berenguer II cedeu a metade das súas terras ao mosteiro de Sant Benet de Bages.
250px|esquerda|miniatura|Portada da igrexa de Sant Pere d'Or Nos séculos seguintes, XI a XIII, Santpedor experimenta un crecemento progresivo que culmina durante a primeira metade do século XIV ata que a peste negra castigou duramente a poboación o ano 1348. Deste período restan valiosas testemuñas arquitectónicas. Durante este período, Santpedor foi vila real, é dicir, que non dependía de ningún señor feudal, senón directamente da coroa.
O rei Pedro o Ceremonioso vendeu Santpedor a un nobre chamado Francesc de Perellós, pero os santpedorencs conseguiron reunir 5.000 florines de ouro para recuperar os dereitos sobre o municipio e devolvelo á protección real. O ano 1400, o rei Martiño o Humano premiaría este esforzo outorgando a vila o título de "rúa de Barcelona". Santpedor tiña o privilexio de enviar representantes ás cortes catalás.
A pesar de que a agricultura continuou sendo a principal actividade económica do pobo entre os séculos XVI e XVIII, desenvolvéronse algunhas actividades ligadas á manufactura que tiveron certa significación na economía local como a dos paraires, que traballaban a la, e a produción de augardente, que ata se exportaba noutras comarcas. Santpedor foi durando moitos séculos a segunda poboación do Bages e tivo fortes rivalidades con Manresa.
Santpedor participou activamente na Guerra da Independencia española (1808-1814). A memoria popular fala da lenda da intervención do mozo Isidre Lluçà i Casanoves, coñecido como o timbaler del Bruc, no primeiro combate do Bruc, o 6 de xuño de 1808.
Logo da guerra houbo unha forte regresión económica agravada pola competencia das novas industrias que ían crecendo ao redor dos ríos Llobregat e Cardener, posto que en Santpedor aínda se tecía a man. As tres Guerras Carlistas e a praga de filoxera que arrasou as viñas pecharon o século XIX non moi afortunado para o pobo.
O téxtil foi practicamente a única industria que subsistiu ata que tamén entrou en crise na década de 1960, provocando que xurdiran outras actividades, que como no resto da comarca, comportou a chegada de numerosas familias procedentes doutras comunidades do estado, atraídas polas posibilidades de traballo.
Lugares de interese
250px|miniatura|Ermida de Sant Francesc
Temes, Carballedo
Santa María de Temes é unha parroquia que se localiza no concello de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 61 habitantes (33 homes e 28 mulleres), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 70 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 38 habitantes, sendo 19 homes e 19 mulleres. En 2016 tiña 32 habitantes, 18 mulleres e 14 homes, segundo o INE.
Toponimia
O topónimo ten a base no medieval, que semella un antropónimo prelatino.
Patrimonio
O Complexo de Temes, estudado polo padre Jaime Delgado, é o máis importante tesouro arqueolóxico do concello e da contorna.
Neste complexo histórico-arqueolóxico podemos diferenciar tres etapas.
1- Etapa prerromana e romana. Son vestixios prerromanos unha chea de castros que se atopan no contorno e tamén o mesmo nome de Temes. Entre os romanos sobresae a ara dedicada ós deuses “Lares Viales”.
2- Etapa paleocristiá:
3- Etapa cristiá-visigoda. Sobresae unha pedra coa seguinte inscrición: SAGRATIO TEMPLI KL / DCBS IN ERA DCCC / (X) L (A) (I) II. Traduciuse como: A consagración do templo foi dous días antes das kalendas de decembro (30 de novembro), na era 843 (ano 805). Consérvanse outras pezas da igrexa visigótica.
4- Etapa renacentista: o sagrario do altar maior con Cristo saíndo do sepulcro entre os apóstolos Pedro e Pablo.
Unha das pezas do Complexo de Temes formou parte en 1991 da Exposición Galicia no tempo.
Ajuria Enea
250px|miniatura|Fachada principal Ajuria Enea é un palacio da cidade vasca de Vitoria que constitúe a residencia oficial do lehendakari da comunidade autónoma do País Vasco. O seu nome provén da separación en dúas palabras de "Ajuriaenea", denominación en éuscaro que está composta polo apelido da familia que construíu o pazo, os Ajuria, declinado en éuscaro na forma do xenitivo, vindo a significar "de Ajuria".
A decisión de converter o Pazo de Ajuria Enea en residencia oficial do lehendakari tomouse baseándose nos valores arquitectónicos do edificio, acorde á función política á que ía destinado. Foi o 13 de outubro de 1980 cando o Goberno Vasco formalizou a adquisición dos terreos á súa antiga propietaria, a Deputación Foral de Áraba. Ese mesmo ano, Carlos Garaikoetxea, primeiro presidente do País Vasco da democracia, ocupou oficialmente o edificio.
Historia
Tras converterse en 1920 na residencia da familia Ajuria, o edificio foi traspasado en 1966 á orde relixiosa das Nais Escolapias, as cales a transformaron nun centro de ensino. Seis anos despois, en 1972, foi adquirido pola Deputación Foral de Áraba para convertelo no museo de arte vasca.
O centro abriu as súas portas ao público en 1978 e durante os dous anos seguintes, miles de persoas percorreron as súas estanzas contemplando as xoias pictóricas que colgaban das súas paredes.
Aínda que a Deputación Foral de Biscaia ofreceu o Pazo de Artaza como residencia do Lehendakari (xunto co antigo seminario de Derio como edificio para o Goberno Vasco e o Deposito Franco de Bilbao para o Parlamento Vasco), a primeira lei do Parlamento fixou Vitoria como a sede das institucións vascas.
Unha vez tomada a decisión de convertelo definitivamente na residencia oficial do lendakari, acometeuse unha remodelación interna do edificio consistente na transformación da última planta en vivenda e a adecuación do resto do pazo ás funcións dun presidente de Goberno. A titularidade definitiva do Pazo de Ajuria Enea pasou ás mans da comunidade autónoma o 14 de marzo de 1989.
Arquitectura
Situado no paseo Fray Francisco do barrio de Mendizorrotza, en Vitoria, o Pazo de Ajuria Enea foi construído en 1920 polo arquitecto suízo Alfredo Baeschlin e o contratista Hilarión San Vicente, a instancias dun industrial vitoriano chamado Serafín Ajuria Urigoitia, que fixo fortuna coas súas fábricas en Araia e Vitoria, unha das zonas residenciais máis notables da cidade.
O seu aspecto exterior presenta todos os elementos arquitectónicos da arte neovasco: dobre arcada na planta baixa, tres ventanais centrais unificados con ocos balconados e elementos heráldicos no primeiro piso, ventás de arco de medio punto xunto aos esquinais cilíndricos coroados en arcobotantes da planta superior, e un amplo aleiro rematado en belos pináculos alzados cara ao ceo na cuberta.
Liga LEB Ouro 2016-17
A tempada 2016-17 da LEB Ouro foi a 21ª edición da segunda competición nacional de liga de baloncesto en España coa denominación actual. O campión de liga ascendeu directamente á Liga ACB, mentres que os clasificados do segundo ó noveno posto disputan un playoff onde o gañador ascende tamén á primeira categoría do baloncesto español. O torneo estivo composto por 18 equipos, 4 deles galegos: o CB Breogán, o CB Coruña, o Club Ourense Baloncesto e o CB Peixefresco.
Ó remate da tempada regular, o RETAbet.es GBC conseguiu a primeira posición e o ascenso directo á Liga ACB. O Calzados Robusta e o Marín Peixegalego, pola contra, descenderon á LEB Prata.
Tempada regular
Así rematou a tempada regular despois de 34 xornadas. O RETAbet.es GBC conseguiu a primeira praza que dá opción ó ascenso á Liga ACB:
Eliminatorias polo ascenso
Trala tempada regular disputáronse as eliminatorias polo ascenso, nas que competiron os equipos que remataron entre a 2ª e a 9ª posición da táboa. O Unión Financiera Baloncesto Oviedo foi o primeiro cabeza de serie tras gañar a Copa Princesa.
Cuartos de final
Os cuartos de final dos playoffs da Liga LEB Ouro 2016-17 comezaron o 5 de maio de 2017, e remataron o 16 de maio de 2017. Esta rolda xogouse ó mellor de cinco partidos, e os gañadores pasaron ás semifinais dos playoffs.
Semifinais
A rolda de semifinais xogouse do 19 ó 28 de maio de 2017. Esta rolda disputouse ó mellor de 5 partidos. Os gañadores accederon á final do playoff polo ascenso.
Galería de imaxes de Cerdido
Galería de imaxes do concello de Cerdido na provincia da Coruña.
Militar
miniatura|Desfile militar en Alemaña. Un militar é un membro dunha organización autorizada a usar a forza, xeralmente incluíndo o uso de armas de fogo, na defensa do seu país a través da loita real ou de ameazas. Como adxectivo, o termo "militar" tamén é usado para se referir a calquera propiedade ou aspecto desas organizacións. As organizacións militares funcionan moitas veces como unha sociedade no seo das sociedades, tendo as súas propias comunidades militares, economía, educación, medicina, xustiza, normas e outros aspectos de funcionamento diverxentes dos da sociedade civil.
Etimoloxía
Militar provén do latín militarius, de miles (xenitivo militis) = 'soldado'.
Historia
A figura do guerreiro xa está presente na prehistoria, no inicio das sociedades humanas, así como os enfrontamentos entre grupos de humanos, inicialmente provocados dentro dun contexto cara á loita pola supervivencia. Ao comezo nas sociedades recolleitoras-cazadoras todo membro do clan era partícipe da defensa deste. Con todo, a medida que evoluciona o ser humano, as sociedades que forma tamén evolucionan e aparece a especialización de tarefas e a diferenciación entre os diferentes individuos que o integran, formándose deste xeito as diferentes castes ou clases sociais. De entre estas, a caste guerreira ou militar, estivo, normalmente, situada dentro das clases dominantes da sociedade, debido ás, principalmente, necesidades de defensa, ou supervivencia da sociedade da cal forman parte.
A pesar de que é bastante discutido cando apareceron as primeiras guerras, é moi probable que estas fosen froito da especialización dos diferentes grupos de humanos na aparición da agricultura, feito que creou unha primeira división entre grupos agricultores e cazadores, sendo os primeiros sedentarios e os segundos nómades. En períodos de fame é moi probable que os grupos cazadores atacasen os poboados de agricultores, facendo que estes últimos se tivesen que organizar para a defensa. Deste xeito, é nas sociedades agricultoras onde a división de tarefas e as divisións sociais comezan a facerse patentes, cando aparece a figura do soldado.
Os restos arqueolóxicos máis antigas que se teñen dunha batalla están datados entre 12.000-14.000 anos de antigüidade, no Nilo sudanés (nunha área nomeada cemiterio 117), lugar no cal se atoparon gran número de corpos, moitos dos cales presentan puntas de frecha incrustadas.
Moito do que coñecemos da historia antiga fai referencia a feitos militares: conquistas, movementos e innovacións tecnolóxicas. Hai moitas razóns que explican este feito; na antigüidade déronse moitos reinos e imperios a raíz dos cales se asentaba no poder militar e a forza. As armas e armaduras son deseñadas para ser robustas e duradeiras, e fabricadas en gran número, motivo polo cal moitos restos recuperados son deste tipo. Cando se inventou a escritura esta foi empregada polos reis para describir a súa grandeza incidindo nas súas conquistas e vitorias. Así mesmo os escritos da xente común tamén tenden a describir éxitos e fracasos militares. Canto maior fose a batalla e a conquista, máis probable era que se fixese un relato, como, por exemplo, os poemas de Homero respecto da Guerra de Troia, ou ben cancións ou obras de arte.
En Europa considérase que o primeiro exército profesional estable que se constituíu fíxose no Imperio Romano, coas formacións das Lexións (o termo latino legio significa leva); ata aquel momento, os exércitos eran inestables, formábanse para campañas particulares, e non había militares profesionais, senón persoas recrutadas voluntariamente ou á forza, que despois do final da campaña eran retidas ou eran soltadas.
Pero o militar, entendido como a persoa que fai da milicia a súa profesión, xurdiu en Europa durante o Renacemento, coa aparición dos exércitos profesionais ao servizo dos novos estados modernos, consolidándose durante os séculos XVII e XVIII. A posterior creación das escolas militares fixo que o exercicio das armas tomase un aire netamente profesional.
Historia militar
miniatura|225px|Soldados americanos patrullando en Iraq. miniatura|225px|Mariñeiros franceses.
A miúdo, considérase como historia militar á historia de todos os conflitos, non soamente a historia dos estados militares. A diferenza respecto da historia da guerra radica en que a historia militar céntrase máis nas persoas e as institucións, mentres que a historia da guerra trata a evolución da guerra en si mesma, vista como evolución en tecnoloxía, gobernos e xeografía. A historia militar ten unha serie de propósitos, entre eles por exemplo aprender de situacións e erros do pasado para poder realizar un labor bélico máis efectivo no futuro, crear un sentimento de tradición militar para crear forzas militares cohesionadas ou aprender a previr a guerra dunha forma eficaz. O coñecemento humano en materia militar baséase amplamente na historia oral e escrita dos conflitos militares, os exércitos e armadas participantes, e máis recentemente, as forzas aéreas.
Os historiadores profesionais normalmente concéntranse nos feitos militares que tiveron un maior impacto nas sociedades que se viron envoltas, mentres que os historiadores afeccionados prestan máis atención a detalles das batallas, equipamento ou uniformes. Os historiadores encárganse de narrar estes acontecementos, mediante escritos ou outras formas.
Tecnoloxía militar
miniatura|[[Punta de frecha. Bronce, século V aC. Atopada en Olint, Península Calcídica.]]
Igualmente a outras moitas ocupacións, desde os tempos antigos os militares distinguíronse doutros membros da sociedade polas súas ferramentas, as armas militares e equipamento militar utilizado en combate. Cando na idade de pedra os humanos tomaron un anaco de pedra para afiar unha lanza, foi o primeiro exemplo de investigación tecnolóxica aplicada para mellorar unha arma.
En canto á guerra terrestre o primeiro avance tecnolóxico importante foi o desenvolvemento das armas de proxectil, e en particular da fonda. O seguinte adianto significativo chegou coa domesticación do cabalo e o dominio da equitación.
miniatura|[[Cabaleiro dacabalo, con armadura. As armaduras e a cabalaría dominaron os campos de batalla ata a invención das armas de fogo.]]
Posiblemente o máis grande invento que non só afectou os militares, senón a toda a sociedade, despois da adopción de lume, foi o da roda, e a súa utilización na construción do carro. Non houbo adiantos na tecnoloxía militar, desde a simple acción do brazo mecánico dunha fonda, ata o desenvolvemento da máquina de asedio, polos gregos, exipcios, romanos, persas, ou chineses. O arco fabricouse en versións cada vez máis grandes e potentes para aumentar tanto o alcance das armas como o rendemento de penetración de armaduras. Creáronse os poderosos arcos compostos e as béstas da antiga China. Estes resultaron particularmente útiles durante a aparición da cabalaría, encaixada nunhas cada vez máis sofisticadas armaduras, dominando o campo de batalla.
Un pouco antes na China medieval, fora inventado o canón, e utilízase cada vez máis no combate. O uso da pólvora nos primeiros morteiros de vaso en Europa e versións avanzadas de arco longo e a bésta, todos os cales tiñan puntas de frecha co poder de perforar armaduras, puxeron fin á dominación do cabaleiro armado. Despois do arco longo, que require gran habilidade e forza para usarse, o seguinte avance tecnolóxico máis importante foi o mosquete, que podía ser utilizado con eficacia con pouco adestramento. Co tempo, os sucesores dos mosquetes e o canón, en forma de rifles e de artillaría, converteríanse no núcleo da tecnoloxía do campo de batalla.
A medida que a velocidade dos adiantos tecnolóxicos acelerouse en aplicacións civís, tamén a guerra fíxose máis industrializada. A nova invención da metralladora e do fusil de repetición redefiniu o concepto de potencia de fogo no campo de batalla e, en parte, explica as altas taxas de vítimas da guerra civil americana. O seguinte avance foi a conversión dos parques de artillaría desde as armas de avancarga a armas de retro carga.
O desenvolvemento da retro carga tivo o seu maior efecto sobre a guerra naval, posto que por primeira vez desde a Idade Media alterouse a forma en que as armas se montaban nos barcos, e por tanto cambiaron as tácticas navais, atendida a menor dependencia das velas coa invención da combustión interna. Outro avance na tecnoloxía naval militar foi o deseño do submarino e a súa arma, o torpedo.
Os carros de combate e outros equipos pesados, por exemplo os AFV, avións de guerra e barcos son característicos das forzas militares organizadas.
Durante a primeira guerra mundial a necesidade de romper o estancamento das trincheiras provocou o rápido desenvolvemento de moitas novas tecnoloxías, en particular dos tanques e da aviación militar. A aviación foi amplamente utilizada, e en particular os bombardeiros durante a segunda guerra mundial, que marcou o período máis frenético de desenvolvemento de armas da historia. Moitos novos deseños e conceptos foron utilizados en combate, e todas as tecnoloxías existentes melloráronse significativamente entre 1939 e 1945.
Durante a guerra fixéronse adiantos significativos en comunicación militar a través do uso da radio, en intelixencia militar mediante o uso do radar, e en medicina militar mediante o uso da penicilina, mentres que no aire observáronse por primeira vez mísils, avións a reacción e helicópteros. Quizais a máis famosa de todas as tecnoloxías militares foi a creación da bomba atómica, aínda que os efectos da radiación permaneceron descoñecidos ata a década de 1950. O moi elevado uso de vehículos militares finalmente eliminou a cabalaría da estrutura do exército.
miniatura|Un [[mísil aire aire AIM-7 Sparrow de medio alcance, tirado desde un F-15 Eagle]]
Despois da segunda guerra mundial, co inicio da guerra fría, o constante desenvolvemento tecnolóxico de novas armas foi institucionalizado, con varios estados comprometidos nunha constante carreira armamentista no desenvolvemento de novas capacidades para a guerra. Este constante estado de desenvolvemento de armas continúa actualmente, e segue sendo unha sangría constante dos recursos nacionais, en parte debido ao chamado complexo militar e industrial.
Os adiantos tecnolóxicos máis importantes que influíron no combate foron os mísiles guiados que son utilizados por tódolos servizos. Máis recentemente, a tecnoloxía da información e o seu uso na vixilancia, incluídos os sistemas de recoñecemento baseados no espazo, exerceron un papel cada vez máis grande nas operacións militares.
O impacto da guerra da información, que se centra en atacar os sistemas de comunicacións de mando e bases militares uniuse ao novo desenvolvemento na tecnoloxía militar, no uso de sistemas robóticos no combate de intelixencia, tanto en aplicacións de hardware e software.
Recentemente, tamén houbo un enfoque particular cara ao uso de combustibles renovables para facer funcionar vehículos militares. A diferenza dos combustibles fósiles, os combustibles renovables pódense producir en calquera país, cousa que é unha vantaxe estratéxica. O exército dos EE.UU. xa se comprometeu a que o 50% do seu consumo de enerxía proveña de fontes alternativas.
Os MIRV, os ICBM e a Bomba Tsar considéranse as armas máis destrutivas nunca inventadas.
O Rueiro, Soesto, Laxe
O Rueiro é un lugar da parroquia de Soesto no concello coruñés de Laxe na Comarca de Bergantiños. Tiña 22 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 10 homes e 12 mulleres.
No Rueiro atópase o Pazo de Soesto, tamén chamado do Rueiro ou de Leis, do século XVI.
Deputación Foral de Áraba
miniatura|300px|Imaxe do principal edificio da Deputación. A Deputación Foral de Áraba (en éuscaro: Arabako Foru Aldundia, en castelán: Diputación Foral de Álava) é o órgano de goberno do territorio histórico de Áraba, no País Vasco (España).
Ademais das competencias ordinarias que exercen as deputacións provinciais das restantes provincias de España, a Deputación Foral de Áraba exerce competencias específicas de Deputación Foral derivadas da natureza de Áraba como territorio histórico do País Vasco, en virtude do seu Estatuto de Autonomía, por exemplo ten importantes competencias tributarias, en urbanismo e en asuntos sociais.
O Vilar, Mogor, Mañón
O Vilar é un lugar da parroquia de Mogor no concello coruñés de Mañón, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).
Dialectos coreanos
Ryukjin (Nordeste)
Fálase na histórica rexión de Yukchin, que está situada na parte setentrional da provincia de Hamgyong do Norte, moi lonxe de P'yong'an, pero ten máis en común cos dialectos de P'yong'an que cos dialectos circundantes de Hamgyong. Como estivo illado dos grandes cambios do idioma coreano, conservou trazos distintivos do coreano medio. É o único idioma coreano tonal coñecido.
Hamgyong (Nordeste)
Fálase na rexión da provincia de Hamgyong (Kwanbuk e Kwannam), o extremo nordeste da provincia de Pyongan e a provincia de Ryanggang en Corea do Norte, así como en Jilin, Heilongjiang do nordeste da China; Rusia e antigos membros da Unión Soviética, entón destino da diáspora coreana, como Uzbekistán e Casaquistán. Conta con nove vogais: as oito do idioma estándar máis "ö".
Pyongan (Noroeste)
Fálase en Pyongyang, as provincias de Pyongan e Chagang, e en Liaoning, China. Os sons son un pouco máis pechados, coa vogal 어 soando case igual que 오 e a vogal 으 converténdose en ㅣ.
Centro
Comunmente dividido ao longo dos límites provinciais:
Sueste
Na provincia de Gyeongsang atopámonos co dialecto Gyeongsang, nas cidades de Busan, Ulsan e Daegu. Contén certas características tonais semellantes ao coreano medio.
Jeju
Na illa de Jeju atopámonos coa lingua jeju, agora en perigo de extinción. Adóitase considerar un idioma independente.
A linguaxe estándar
En Corea do Sur, o Instituto Nacional do Idioma Coreano define o coreano estándar (표준어/標準語/pyojun-eo) como "a fala moderna de Seúl amplamente utilizada polos que estudaron ben" (교양있는 사람들이 두루 쓰는 현대 서울말). Na práctica, tende a non contar coas características que se atopan exclusivamente en Seúl.
Corea do Norte estabeleceu que o dialecto de Pyongan, falado na capital de Pyongyang e arredores, debía ser a base da lingua estándar de Corea do Norte (Munhwaŏ); porén, na práctica, segue a ter as súas raíces no dialecto de Gyeonggi, que foi o estándar nacional durante séculos.
Aínda habendo diferenzas entre o Norte e o Sur no idioma coreano, as dúas normas seguen sendo amplamente intelixibles. Unha característica notable dentro da diverxencia é a falta de anglicismos do Norte e outros préstamos estranxeiros debido ao isolacionismo e a autosuficiencia: úsanse no seu lugar palabras coreanas puras/inventadas.
Roxelio Rodríguez de Bretaña
Roxelio Rodríguez de Bretaña, nado en Ourense o 11 de novembro de 1917, foi un político galego.
Traxectoria
miniatura|[[Florencio Delgado, Roxelio Rodríguez de Bretaña, Andrés Valín, Carlos Tomé, Johán López Durá, Serafín Ferro e Elixio Rodríguez a bordo do Ipanema.]] Militante da Federación de Mocedades Galeguistas, alistouse nos requetés para salvar a vida e pasouse ao bando leal. De Francia exiliouse en México en xullo de 1939. Foi o primeiro Secretario Xeral do Padroado da Cultura Galega en 1953. No Padroado tivo problemas polo seu anticomunismo, en especial con Luís Soto, e foi substituído por Carlos Velo. Colaborou en A Nosa Terra e iniciou en decembro de 1952 o programa radiofónico A Hora de Galicia. Foi editor dos números 5 ao 7 da revista Saudade de México. Foi o derradeiro secretario xeral do Partido Galeguista en México en 1945 e de xeito testemuñal ata os anos oitenta; tamén foi secretario de relacións da Irmandade Galeguista.
La Unión Gallega
La Unión Gallega foi un periódico editado en Montevideo entre 1881 e 1892.
Historia e características
Apareceu o 18 de agosto de 1881. De periodicidade variable (semanal, bisemanal, trimestral ou diaria) tentou promover "la unión y fraternidad de la colonia gallega" no Uruguai. Fundado por José F. Agrasar e Ramón Cerdeiras, estaba dirixido por Ramón Cerdeiras e Ramón García Vicetto. No seu primeiro número declaraba:
En xaneiro de 1892 inaugurou a segunda etapa, na que saíu case diariamente. O seu director foi César Cisneros Luces. Incluíu colaboracións literarias dos autores do Rexurdimento, moitas delas en folletíns. Cesou a súa publicación o 12 de xuño de 1892.
Henrique de Escocia
miniatura|210px|Henrique morreu denantes de seu pai e non ascendeu ao trono de Escocia. Soterrouse na [[abadía de Kelso]] Henrique de Escocia ou Eanric mac Dabíd, nado en 1114 e finado o 12 de xuño de 1152, foi príncipe de Escocia, herdeiro do Reino de Alba. Tamén foi conde de Northumbria e de Huntingdon e Northampton.
Veascós, Carballedo
Santa Mariña de Veascós é unha parroquia que se localiza no concello de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 138 habitantes (78 homes e 60 mulleres), distribuídos en 17 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 152 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 99 habitantes, sendo 55 homes e 44 mulleres. En 2016 tiña 97 habitantes, 43 mulleres e 54 homes, segundo o INE.
Gran Premio da China de 2011
O Gran Premio da China 2011 foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 17 de abril de 2011 no Circuíto Internacional de Xangai da China. Foi a terceira carreira da tempada de Fórmula Un 2011.
Block D 11S824
Block D 11S824, tamén coñecido simplemente como Block D, é o nome dun foguete soviético usado como remolcador espacial.
Historia Regum Britanniae
Historia Regum Britanniae (Historia dos reis de Bretaña, en latín) é unha crónica pseudohistórica de Gran Bretaña, escrita polo galés Godofredo de Monmouth, entre os anos 1130 e 1136. O libro conta as vidas dos reis dos bretóns cronoloxicamente, comezando cos troianos que escaparon da guerra de Troia e fundaron a nación británica; e termina cando os anglosaxóns tomaron o control do país no século VII. Trátase dunha das pezas centrais da materia de Bretaña. O libro ten escaso valor histórico, pois hai grandes inexactitudes nos eventos que relata; pero é unha valiosa obra de literatura medieval, que contén a máis antiga versión coñecida da historia do Rei Lear e as súas tres fillas, e axudou a que os lectores que non falaban galés, coñecesen a lenda do rei Artur.
Gozou de grande éxito durante a Idade Media, así como a súa principal tradución ao romance, o Roman de Brut, do poeta Wace.
Contido da obra
A Historia comeza co troiano Eneas, quen segundo a lenda romana se asentou en Italia tras a Guerra de Troia. O seu neto Bruto é exiliado e, tras un período vagando sen rumbo, é elixido pola deusa Diana, quen lle ordena que se asente nunha illa no océano do oeste, que pola súa causa se chamou Britania.
A historia continúa cronoloxicamente, contando entre os gobernantes a Bladud, que tivo poderes máxicos e mesmo intentou voar; Leir de Britania, que dividiu o reino entre as súas tres fillas, segundo o amor que cada unha destas lle profesaba (unha historia que Shakespeare usou na súa traxedia O rei Lear); e Dunvallo Molmutius, que codificou as Leis Molmutinas. Os fillos de Dunvallo, Belino e Brenio, loitaron nunha guerra civil antes de se volveren reconciliar, e saquearon Roma.
Os intentos de César de invadir Britania foron freados por Casivelauno. Temos noticia dun rei chamado Cunobelino, en quen Shakespeare baseou a súa obra Cimbelino. Foi Claudio quen despois a invadiu, enfrontándose aos fillos de Cunobelino. A liñaxe dos reis británicos continúa baixo a lei romana, e inclúe a Lucio de Britania, primeiro rei cristián da zona, e un gran número de personaxes romanos, entre eles o emperador Constantino I, o usurpador do trono Alecto, e o comandante militar Asclepiodoto.
Tras o goberno de Roma, Vortigern faise co poder, e invita aos saxóns, gobernados por Hengist e Horsa, como mercenarios ao seu servizo; pero estes vólvense contra el, e Britania continúa en estado de guerra so os reinados de Aurelio Ambrosio e do seu irmán Uther Pendragon, coa axuda do mago Merlín.
O fillo de Uther, o rei Artur, inflixiu unha severa derrota aos saxóns, de xeito que estes deixaron de constituír unha ameaza mesmo despois da morte do rei. Mentres tanto, Artur conquistou grandes zonas do norte de Europa, e viviuse unha época de paz e prosperidade ata que o emperador romano Lucio Tiberio pediu de novo a Britania que pagase tributos a Roma. Artur derrotou a Lucio na Galia, pero o seu sobriño Mordred lle arrebatou o trono na súa ausencia. Artur regresou e matou a Mordred pero, mortalmente ferido, foi levado á illa de Ávalon e deixou o reino ao seu primo Constantino III de Bretaña. Con Arturo desaparecido, os saxóns volveron e reforzaron o seu poder. A liñaxe dos reis de Britania continuou ata a morte de Cadwallader, tras o cal os saxóns, o pobo inglés, se fixeron os donos de Bretaña. <!-- After the Romans leave, Vortigern comes to power, and invites the Saxons under Hengist and Horsa to fight for him as mercenaries, but they rise against him, and Britain remains in a state of war under Aurelius Ambrosius and his brother Uther Pendragon, assisted by the wizard Merlin. Uther's son Arthur defeats the Saxons so severely that they cease to be a threat until after his death. In the meantime, Arthur conquers most of northern Europe and ushers in a period of peace and prosperity that lasts until the Roman emperor Lucius Tiberius demands that Britain once again pay tribute to Rome. Arthur defeats Lucius in Gaul, but his nephew Modred seizes the throne in his absence. Arthur returns and kills Modred, but, mortally wounded, he is carried off to the isle of Avalon, and hands the kingdom to his cousin Constantine.
With Arthur gone, the Saxons return, and become more and more powerful. The line of British kings continues until the death of Cadwallader, after which the Saxons – the English – are the rulers of Britain.
Sources
Geoffrey claimed to have translated the Historia into Latin from "a very ancient book in the British tongue", given to him by Walter, Archdeacon of Oxford, but few scholars take this claim seriously. Much of the work appears to be derived from Gildas's 6th century polemic The Ruin of Britain, Bede's 8th century Ecclesiastical History of the English People, the 9th century History of the Britons ascribed to Nennius, the 10th century Welsh Annals, medieval Welsh genealogies and king-lists, the poems of Taliesin, the Welsh tale Culhwch and Olwen, and some of the medieval Welsh Saint's Lives, expanded and turned into a continuous narrative by Geoffrey's own imagination.
Influence
The history of Geoffrey forms the basis for much English lore and literature as well as being a rich source of material for Welsh bards. It became tremendously popular during the High Middle Ages, revolutionising views of British history before and during the Anglo-Saxon period despite the criticism of such writers as William of Newburgh and Gerald of Wales. The prophecies of Merlin in particular were often drawn on in later periods, for instance by both sides in the issue of English influence over Scotland under Edward I and his successors.
The Historia was quickly translated into Norman French verse by Wace (the Roman de Brut) in 1155; into Middle English verse by Layamon (the Brut) in the early 13th century; and into three different Welsh prose versions by the end of the 13th century. One of these Welsh translations, the so-called Brut Tysilio, was proposed in 1917 by the archaeologist Sir William Flinders Petrie to be the ancient British book that Geoffrey translated, although the Brut itself claims to have been translated from Latin by Walter of Oxford, based on his own earlier translation from Welsh to Latin.
For many centuries, the Historia was accepted at face value, and much of its material was incorporated into Holinshed's 16th century Chronicles.
Manuscript tradition and textual history
Almost two hundred medieval manuscripts of the Historia survive, dozens of them copied before the end of the twelfth century. Even among the earliest manuscripts a large number of textual variants, such as the so-called 'First Variant', can be discerned. These are reflected in the three possible prefaces to the work and in the presence or absence of certain episodes and phrases. Certain variants may be due to 'authorial' additions to different early copies, but most probably reflect early attempts to alter, add to or edit the text.
Unfortunately, the task of disentangling these variants and establishing Geoffrey's original text is long and complex, and the extent of the difficulties surrounding the text has only been established recently.--->
Influencia
Recibiu unha continuación no chamado Brut y Tywysogion (Crónica dos príncipes).
Christophe Joseph Marie Dabiré
Christophe Joseph Marie Dabiré, nado en 1948, é un político de Burkina Faso que dende o 24 de xaneiro de 2019 é o Primeiro ministro do país. Foi nomeado para o cargo de Primeiro Ministro polo presidente Roch Marc Christian Kaboré trala renuncia de Paul Kaba Thieba e o seu gabinete. O 8 de decembro de 2021, o presidente Roch Marc Christian Kaboré cesou as funcións do seu primeiro ministro Christophe Marie Joseph Dabiré, autor dunha "carta de dimisión", que resultou automaticamente na de todo o goberno.
Dabiré representara anteriormente a Burkina Faso na Unión Económica e Monetaria de África Occidental, e pasou a ser ministro do expresidente Blaise Compaoré.
Dabiré desempeñouse baixo o goberno de Thomas Sankara como Director de Estudos e Proxectos no Ministerio de Economía e Planificación de 1984 a 1988, cando se converteu no Director Xeral de Cooperación no Ministerio de Economía e Planificación. Ocupou este cargo até 1992.
Mimivirus
miniatura|350px|Mimivirus. Os Mimivirus son un grupo de virus de gran tamaño que posúen ADN de cadea dupla e cuxas partículas maduras miden 400 nm de diámetro. O seu ADN posúe 800.000 pares de bases e 900 xenes.
O primeiro foi descuberto en 1992 nunha torre de refrixeración industrial en Bradford (Inglaterra) e identificado en 2003 por un grupo de investigadores da Université de le Méditerranée (Universidade do Mediterráneo) en Marsella (Francia). O virus, que foi descuberto mentres se estudaba a lexionelose (enfermiadade causada poa bacteria Legionella), encontrouse dentro da ameba acuática Acanthamoeba polyphaga. Á súa vez, tamén se encontraron anticorpos para este virus en mostras de sangue humano.
Debe o seu nome a que cando foi descuberto se confundiu cunha bacteria debido ao seu gran tamaño, e a que "imitaba" (en inglés mimic) mediante unha tinguidura de Gram a dunha bacteria grampositiva.
Características
O Mimivirus pertence á nova familia de virus Mimiviridae (mimivíridos), á cal tamén pertence o mamavirus, descuberto posteriormente e aínda de maior tamaño. A familia intégrase dentro dun grupo de virus de orixe monofilética, denominado virus de ADN grande nucleocitoplasmáticos (NCLDV, en inglés) e ao que pertencen virus tan relevantes para a saúde humana e animal como o virus da varíola (familia Poxviridae, poxvíridos), o virus do herpes labial (familia Herpesviridae, herpesvíridos) ou o virus da peste porcina africana ou VPPA (famila Asfarviridae, asfarvíridos).
Realizáronse estudos na Université de le Méditerranée, publicados en Nature, nos que se secuenciou o xenoma do organismo. Os resultados obtidos foron: 800 nm de lonxitude, 1 181 404 pares de bases e 1.262 xenes.
Actualmente estase investigando sobre a posibilidade de que a presenza de mimivirus en pacientes con cadros graves de enfermidade pulmonar estea asociada a un prognóstico negativo; porén, publicáronse datos contraditorios en canto a esta cuestión. En calquera caso tanto pola súa peculiaridade como pola súa asociación a microorganismos causantes de graves pneumonías infecciosas, trátase dunha entidade modelo de grande interese científico.
Organismo vivo?
Varios membros da comunidade científica declararon recentemente que, debido a que a partícula viral é capaz de xerar as súas propias proteínas, é de feito un organismo vivo, unha idea que non fai máis que agudizar a confusión existente con respecto á clasificación dos virus. Mimi, cos seus 911 xenes codificantes, codifica 50 proteínas que nunca antes foran vistas nun virus, como o citocromo P450 implicado no metabolismo enerxético. Ademais codifica proteínas que levan mecanismos bioquímicos que si teñen algúns virus, pero a unha complexidade máxima, como son chaperonas que interveñen no correcto pregamento das proteínas e enzimas que poden proporcionar mecanismos para manter a integridade do ADN (rutas bioquímicas de reparación de erros durante a replicación ou de danos físico-químicos). Representa unha nova familia dentro dos grandes virus ADN nucleocitoplasmáticos que apareceron na Terra hai aproximadamente catro mil millóns de anos. Ademais, desafía o sistema de clasificación dos organismos dentro de tres dominios distintos (Archaea, Bacteria e Eukarya), xa que parece exixir a creación dun cuarto dominio. A súa liñaxe é moi antiga e podería ter aparecido antes da existencia dos organismos celulares, o cal pode ter consecuencias importantes nas concepcións sobre a orixe da vida.
Xenoma
O xenoma do mimivirus está conformado por unha molécula de ADN de dupla cadea liñal de 1 181 404 de pares de bases. Isto fixo que fose considerado o maior xenoma viral coñecido, superando ao do miovirus Bacillus phage G (máis tarde descubriuse o Pandoravirus, aínda maior). Ademais do gran tamaño do seu xenoma, estímase que o mimivirus posúe 911 xenes que codifican proteínas, superando considerabelmente os 4 xenes codificantes mínimos requiridos para a existencia dos virus (véxase MSD e virus Qβ). A análise do xenoma do mimivirus mostrou a presenza de xenes non encontrados en ningún ouro virus. Un exemplo é o xene que codifica para a ARNt aminoacil transferase, que até entón se cría exclusivo dos organismos celulares. Como outros virus de gran tamaño, o mimivirus contén varios xenes para o metabolismo de azucres, lípidos e aminoácidos, así como outros xenes relacionados co metabolismo e non encontrados en ningún outro virus. Aproximadamente o 90 % do xenoma é codificante, sendo tan só o 10 % restante "ADN lixo".
Implicacións na definición de "vida"
O mimivirus posúe un gran número de características que o sitúan na fronteira entre o vivo e o non vivo. É tan grande como algunhas especies de bacterias, tales como Rickettsia conorii e Tropheryma whipplei; o tamaño do seu xenoma é comparábel ao de varias bacterias, incluídas as anteriormente nomeadas, e codifica para produtos que se pensaba que non eran codificados por ningún virus. Ademais, o mimivirus posúe xenes que codifican para a síntesis de nucleótidos e aminoácidos, algúns dos cales están ausentes incluso en pequenos procariotas intracelulares obrigados. Isto significa que, ao contrario que estas bacterias, o mimivirus non depende do xenoma da célula hospedeira para codificar as rotas metabólicas para estes produtos. Porén, o mimivirus carece de xenes para proteínas ribosómicas, polo que depende da célula hospedeira para a tradución proteica e o metabolismo enerxético.
Todos estes factores, en conxunto, causaron un debate científico sobre se o mimivirus podería ser unha forma de vida distinta, comparábel aos dominios Eukarya, Archaea e Bacteria. Porén, o mimivirus non posúe as seguintes características que forman parte dalgúns dos convenios sobre a definición de vida: homeostase, resposta a estímulos, crecemento no sentido normal do termo (en lugar de replicarse a través do autoensamblamento de compoñentes individuais) ou levar a cabo a división celular.
Debido a que se pensa que podería ter existido con anterioridade aos organismos celulares, o mimivirus ten un papel importante no debate sobre as orixes da vida. Algúns xenes exclusivos do mimivirus, incluíndo aqueles que codifican para a súa cápside, conserváronse nunha gran variedade de virus que infectan organismos de todos os dominios (Eukarya, Archaea e Bacteria). Isto fai pensar que o mimivirus está relacionado cun tipo de virus de ADN que existiu antes que os organismos celulares e que xogou un papel esencial no desenvolvemento da vida na Terra. Unha hipótese alternativa afirma que foron tres tipos distintos de virus de ADN os que deron lugar aos tres dominios coñecidos.
Taxonomía
Os partidarios de considerar aos Mimivirus como seres vivos clasifícano como se indica na lista que segue, na que se crea un novo dominio da vida. Os que o clasifican utilizando a clasificación común actual dos virus non introducen os novos taxons superiores (reino, dominio, superdominio).
Subrexión de Rauma
miniatura|200px|Localización da subrexión de Rauma en Finlandia. A subrexión de Rauma (en finés Rauman seutukunta) é unha das tres subdivisións da rexión de Satakunta. En 2017 tiña unha poboación de 68.037 habitantes.
Poboación
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.
Empúries
250px|miniatura|Basílica paleocristiana que data dos séculos [[Século IV|IV e VII dC.]] Empúries (en grego antigo: Ἐμπόριον, transcrito Emporion, "comercio"; en latín: Emporiae) foi unha antiga colonia grega e romana situada no extremo sur do golfo de Roses, no actual concello de L'Escala, na provincia de Xirona. Estaba situada ao sur da localidade de Sant Martí d'Empúries, que conserva o seu nome.
Esténdese dende a antiga foz do río Fluvià (El Riuet) ata preto do antigo brazo do río Ter, que desembocaba ao norte da vila de l'Escala, na praia do Rec del Molí. O espazo é unha das sedes do Museo de Arqueoloxía de Cataluña e a escavación arqueolóxica de máis duración de Cataluña. No recinto atópase o antigo convento de Santa Maria de Gràcia d'Empúries, practicamente reconstruído durante a década de 1910, onde se atopa o Museo Monográfico de Empúries.
Historia
thumb|250px|Moedas de Emporiae, século V-I a.C. thumb|right|200px|Mapa das Ruïnes d'Empúries. thumb|right|200px|Kalyx krater grego atopado en Empúries Empúries fundouse nunha pequena illa na desembocadura do río Fluvià, nunha rexión habitada polos Indigetes (na actualidade, a desembocadura do Fluvià está a uns 6 km ao norte). Esta cidade pasou a ser coñecida como Palaiápolis, a "cidade vella" cando, cara ao 550 a.C., os habitantes trasladáronse ao continente, creando a Neapolis, a "cidade nova".
Despois da conquista de Focea polo rei Persa Ciro II no 530 a.C., a poboación da nova cidade aumentou considerablemente grazas á afluencia de refuxiados. Ante a forte presión de Cartago, a cidade conseguiu manter o seu carácter helénico independente. Concluíronse acordos políticos e comerciais coa poboación indigeta asentada dende hai tempo na cidade próxima de Indika. Situada como estaba na ruta comercial costeira entre Massalia (Marsella) e Tartessos no extremo sur de Hispania, a cidade converteuse nun gran centro económico e comercial ademais de ser a colonia grega máis grande de España na Península Ibérica.
Durante as Guerras Púnicas, Empúries aliouse con Roma, e Publio Cornelio Escipión iniciou a conquista de Hispania desde esta cidade no 218 BC.
Despois da conquista de Hispania polos romanos, Empúries seguiu sendo unha cidade-estado] independente. Porén, na guerra civil entre [[Pompeio e Xulio César, optou por Pompeio, e tras a súa derrota desposuíselle da súa autonomía. Unha colonia de veteranos romanos, chamada Emporiae, estableceuse preto de Indika para controlar a rexión.
A partir dese momento Empúries comezou a decaer, escurecida polo poder de Tarraco (Tarragona) e Barcino (Barcelona). A finais do século III converteuse nunha das primeiras cidades de España en admitir evanxelistas cristiáns. Nese século, tamén, a cidade grega abandonouse mentres que a cidade romana sobreviviu como unha ceca e como sede maioritariamente cerimonial dun condado costeiro, Castelló d'Empúries, ata as incursións dos viquingos de mediados do século IX. A acuñación de moeda comezou de novo baixo o conde Hugo II de Empúries (1078–1117).
Giovanni de' Bardi
Giulio Caccini, no prefacio de Euridice, fala del nos seguintes termos:
Ás veces é coñecido como Giovanni de' Bardi ou Giovanni dei Bardi.
Traxectoria
Giovanni de' Bardi naceu en Florencia o 5 de febreiro de 1534. Pertencente á rama da famosa familia Bardi de Vernio, estudou latín, grego e composición musical, aínda que durante os seus anos de xuventude participou en campañas militares. Combateu en Siena contra o exército de Cosimo I de' Medici e logo participou no asedio de Malta contra os turcos en 1565. Posteriormente, co rango de capitán, combateu xunto a Maximiliano II, contra os turcos en Hungría. Mais cando non se atopaba en campañas militares exerceu como mecenas de música e arte no seu pazo de Florencia.
Bardi é famoso por se o anfitrión, patrón e inspirador do grupo de compositores, teóricos musicais e académicos que formaban a Camerata Florentina, o grupo que tentou restaurar o efecto estético da antiga música grega á práctica contemporánea. Algunhas personalidades que formaron parte do grupo foron Vincenzo Galilei (pai do astrónomo Galileo), Giulio Caccini, e Pietro Strozzi, e derivaron a súa inspiración de escritos de Girolamo Mei, o primeiro erudito do teatro grego antigo e a música da época. O resultado da asociación foi a invención da monodía, e pouco despois, a ópera; ademais, as innovacións introducidas na música pola Camerata baixo a dirección de Bardi foron algunhas das características definitorias da música barroca.