cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donostia
A tamborrada
Ao longo da mañá do día 20, sae á rúa a Tamborrada Infantil, con máis de medio centenar de compañías infantís de centros escolares da vila, que seguen un percorrido establecido polas rúas máis importantes da cidade ao son das melodías de Sarriegi.
Emilio Ínsua
Emilio Xosé Ínsua López, nado en Viveiro en 1967, é un escritor e profesor galego.
Donostia
Himno
O himno de Donostia é un texto en éuscaro de Raimundo Sarriegi, dividido en tres partes. A primeira enxalza a cidade, única no mundo; e o santo, único no ceo. A segunda parte fala dos "joxemaritarras", que van tocando de rúa en rúa divertindo á xente. Na terceira parte faise referencia a que dende as doce da noite hai que esquecer as mágoas, xa que os tamorreros van ir berrando pola cidade. Ademais, ao principio e ao final do himno, dise "estamos aquí nós tamén, sempre felices, sempre alegres".
Emilio Ínsua
Traxectoria
Doutor en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade de Santiago de Compostela e Profesor de Lingua e Literatura no IES A Basella, de Vilanova de Arousa.
Donostia
Outras festividades
En agosto, durante a semana anterior ao día da Asunción, celébrase a Semana Grande Donostiarra, as festas da cidade. Entre as diversas actividades que se dan, está o concurso internacional de lumes artificiais. Cada noite desa semana unha casa pirotécnica distinta, todas elas chegadas de distintas partes do mundo, encárgase de lanzar os seus lumes artificiais dende os xardíns de Alderdi Eder sobre a baía da Concha.
Ademais, o 31 de agosto lémbrase o incendio que arrasou a cidade en 1813 deixando en pé unha soa rúa; a máis antiga da cidade: a rúa 31 de Agosto, na Parte Vella.
Emilio Ínsua
Obras
miniatura|Con [[Xurxo Martínez e Anxo Angueira o 15/05/2018, na presentación de Común temos a patria...]]
Donostia
Outras festividades
O 21 de decembro é o día de Santo Tomás. Durante este día por toda a cidade pódense ver postos de produtos artesanais entre os que destacan por ser a comida típica do día o talo, a chistorra (ou txistorra en éuscaro) e a sidra.
Música
A cidade é a sede do Orfeón Donostiarra e da Euskadiko Orkestra Sinfonikoa.
Festival Internacional de Cine de Donostia
A mediados de setembro, a cidade acolle personalidades do celuloide nun dos catro Festivais de Cine máis importantes do mundo. As estrelas acomódanse no hotel máis importante da cidade, o María Cristina, e as cerimonias celébranse no Kursaal tan só cruzando o río Urumea dende o hotel. Neste Festival o premio máis importante é a Cuncha de Ouro de Donostia á mellor película e a Cuncha de Prata, disputada por directores e actores.
Regatas
miniatura|250px|dereita|Donostia - Veleiros
As dúas primeiras semanas de setembro celébranse as regatas de traiñeiras da Baía da Concha. Teñen moito arraigo entre as festas populares porque cada traiñeira vai en representación doutras localidades guipuscoanas, como Hondarribia ou Orio, biscaíñas, cántabras e mesmo galegas.
A Real Sociedad
A Real Sociedad de Fútbol, coñecida popularmente como A Real (en éuscaro Reala ou Erreala) é o principal equipo de fútbol de Donostia. Foi campión da Liga Española en dúas ocasións e gañou outros trofeos como a Copa do Rei, e estivo moitas veces ao as portas de gañar outros campionatos nacionais e internacionais.
O campo de fútbol da Real é o Estadio Municipal de Anoeta, no barrio de Amara; pero para os adestramentos utiliza as instalacións de Zubieta, no barrio homónimo.
O Fieitoso
O topónimo galego O Fieitoso pode referirse a:
998
Outros
Historia ano a ano
997
Outros
Historia ano a ano
Fieitosa
O topónimo galego Fieitosa pode referirse a:
Primeira división española 1960/61
A tempada 1960/61 da Primeira división española de fútbol, que foi a 30ª edición do campionato, disputouse entre o 11 de setembro de 1960 e o 30 de abril de 1961.
Trofeo Pichichi
O Trofeo Pichichi foi, por segunda vez, para Ferenc Puskás.
Quhi
Abu Sahl Wijan (ou Waijan) ibn Rustam al-Kuhi ou al-Quhi, nado en (Amol, Tabaristán, contra o ano 940 e finado en Bagdad, foi un matemático e astrónomo persa do século X.
Publicidade subliminar
Publicidade subliminar é a definición usada para toda mensaxe, composta por imaxes e por sons, que non pode ser captada directamente polos sentidos humanos. Subliminar é todo aquilo que está abaixo do limiar, a menor sensación detectábel conscientemente. É importante destacar que existen mensaxes que están abaixo da capacidade de detección humana. Esas mensaxes son imperceptíbeis, non debendo ser consideradas como subliminares. Toda mensaxe subliminar pode ser dividida en dúas características básicas: o seu grao de percepción e de persuasión.
Quhi
Traxectoria
Atribúenselle numerosos escritos sobre matemáticas e astronomía. Dirixiou os astrónomos que traballaban no observatorio construído polo emir Sharaf al-dawla. Dedicoulle a atención a problemas formulados por Arquimedes e Apolonio de Perga, chegando así a ecuacións de terceiro e cuarto graos.
Publicidade subliminar
Os humanos non teñen capacidade de seu para poder percibir a información á que fai referencia este tipo de publicidade mais o cerebro si que é capaz de percibir esta información, polo que é recibido de forma inconsciente e incita a mercar un determinado produto, unha marca; á necesidade de consumir ou de ter unha necesidade ou sentir algunha sensación, sempre de forma subconsciente.
Quhi
Ligazóns externas
Biografía na páxina da Escola de Matemáticas St Andrews, Escocia
Publicidade subliminar
Subliminal message Publicidad subliminal Publicité subliminale Publicidade Subliminar
Los amantes del círculo polar
Los amantes del círculo polar é un filme español escrito e dirixido por Julio Medem que foi estreado en 1998. Está protagonizado por Najwa Nimri e Fele Martínez. O filme conseguiu dous Premios Goya en 1999, o de mellor montaxe e de mellor música orixinal.
Tronceda, Arzúa
Santa María de Tronceda é unha das parroquias máis pequenas do concello de Arzúa na comarca de Arzúa. Segundo o IGE en 2013 tiña 34 habitantes (15 mulleres e 19 homes), 20 menos ca en 1999. Ten dous núcleos de poboación: Tronceda a Nova, onde se empraza a igrexa e a escola, e Tronceda a Vella.
Xeografía
Limita coas parroquias de Dombodán polo oeste, Brandeso polo norte, Viñós polo leste, e o encoro de Portodemouros polo sur. A súa xeografía é un plano lixeiramente inclinado de W a L marcado de forma leve polo rego de Tronceda que a cruza de N a S.
A súa poboación dedícase na súa totalidade ao sector primario, sendo a gandería a principal fonte de ingresos.
Al-Khujandi
Abu Mahmud Hamid ibn al-Khidr Al-Khujandi, nado en Khudzhand, hoxe Taxiquistán, contra o 940 e finado no 1000, foi un astrónomo persa que axudou a construír un observatorio en Ray, preto de Teherán.
Traxectoria
Os poucos feitos coñecidos sobre a súa vida proveñen dos seus escritos e dos comentarios de Nasir al-din al-Tusi. Al-Khujandi era un dirixente da tribo mongol da rexión de Khudzhand e, polo tanto, de orixe nobre. Khudzhand está na beira do río Syrdarya no val de Fergana e foi capturada polos árabes no século VIII.
Al-Khujandi traballou baixo a dirección da dinastía Buwayhid de Ray. O emir Fakhr ad-Dawlah axudouno a construír un sextante xigantesco en 994 para o seu observatorio. Nese momento, os científicos árabes acreditaban que, canto maior for un instrumento maior era a súa precisión. O sextante mural de Al-Khujandi foi deseñado por el mesmo e incluía como novidade unha escala que indicaba segundos.
Utilizouno en 994 para observar unha serie de tránsitos solares preto dos solsticios. Coas observacións feitas en xuño e decembro calculou a oblicuidade da eclíptica e a latitude de Ray e publicounas en Sobre a oblicuidade da elíptica e as latitudes das cidades.
Yankuba Sima
Yankuba Sima Fatty, nado o 28 de xullo de 1996 en Xirona, é un xogador de baloncesto profesional español que xoga no Umana Reyer Venezia da LBA italiana.
Traxectoria
O 31 de agosto de 2018, Sima asinou co Bàsquet Manresa da Liga ACB.
O 12 de xaneiro de 2020, anunciouse a súa cesión ata final de tempada ó Club Ourense Baloncesto da Liga LEB Ouro.
Moncho Iglesias
Moncho Iglesias Míguez, nado en Vigo, o 6 de abril de 1974, é un escritor e tradutor galego.
Traxectoria
Colaborou cos xornais Vieiros e Xornal de Galicia, e as revistas A Nosa Terra e Animal, foi correspondente da Radio Galega. Actualmente colabora con Tempos Novos, Dorna e Praza Pública.
Val do Saja
miniatura|300px|Concellos de val do Saja en [[Cantabria.]] O valle del Saja é unha unidade xeográfica da Comunidade autónoma de Cantabria (España). Abrangue o territorio da cunca media e alta do río Saja. No val distínguense dúas comarcas naturais:
Este val forma parte da variada orografía da Cordilleira Cantábrica. No curso alto encontramos as serras do Cordel, serras de Bárcena Mayor, montes de Cabuérniga e Ucieda e a Serra do Escudo de Cabuérniga, onde se forma a cluse de La Hoz de Santa Lucía, despois a orografía suavízase, as veigas son máis extensas e fican delimitadas polas Serras de Ibio e por pequenas lombas prelitorais.
Araceli Herrero Figueroa
Traxectoria
Licenciada e doutora en Filosofía e Letras (Filoloxía Románica: Español) e licenciada en Filoloxía Galego-Portuguesa, impartiu docencia no antigo Colexio Universitario de Lugo foi catedrática na Escola de Formación do Profesorado no Campus de Lugo da Universidade de Santiago de Compostela e titular de universidade na Facultade de Formación de Profesorado de dita Universidade. Foi directora do Departamento de Didáctica da Lingua e da Literatura da mesma universidade.
Foi autora tamén de distintas monografías, capítulos de libros en volumes colectivos sobre lingua, literatura e didáctica, ensaios e estudos varios en diversas publicacións e revistas (Grial, O Ensino, Agália, A Trabe de Ouro, Revista Galega de Teatro, Casahamlet, ANILIJ etc.).
Morreu por mor da COVID-19.
Budiño, O Pino
Economía
As súas actividades económicas principais son a agricultura e a gandaría, se ben na actualidade estase procurando activar o sector turístico, grazas á construción dunha casa de turismo rural.
Historia e Patrimonio
As Medorras de Catasol son un conxunto de cinco túmulos megalíticos, gravemente alterados na actualidade. Están situadas xunto á parroquia de Castrofeito nunha zona que se inunda con relativa facilidade. Aos seus pés discorre o antigo Camiño Real que unía con Sigüeiro. Varias delas presentan cono de violación e moitas plantacións de árbores ao seu redor.
Na aldea de San Migueliño hai restos dun poboado castrexo, un asentamento fortificado da Idade de Ferro. Conta cun recinto lixeiramente ovoide e cun terraplén que o circunda. A máxima pendente deste corresponde ao sector oeste, norte e leste. Cara ao noroeste e o leste hai un aterrazamento que na parte nordeste desaparece. Asemade, poden observarse restos da muralla na zona interior do terraplén.
O nome de Budiño aparece na Historia compostellana (crónica encargada no século XII por Diego Xelmírez) ligado a unha fundación monástica polo que é probábel que durante a Idade Media existise nesta parroquia un pequeno cenobio.
Conforme ao Diccionario de Madoz, durante o antigo réxime Budiño era a cabeza dunha antiga xurisdición que abranguía as parroquias de Bando, Burres, Budiño, Carballal, Cesár, Enfesta, Ferreiros, Marantes, Neménzo, Pino, Prebediños, Sabugueira (Lavacolla), Verdia e Beseño. O señorío era exercido polo conde de Altamira, o cal nomeaba o xuíz ordinario.
A igrexa parroquial está consagrada a Santa María. A fábrica actual data de inicios do século XX, momento no que se reconstruíu e ampliou a antiga igrexa grazas ao patrocinio de Don Manuel Barreiro Calvo, veciño de Budiño que emigrara a América.
Na aldea de Sar hai un hórreo tipo O Pino antigo sobre o camiño. Hai varios muíños, entre os que cómpre destacar o de Mosqueira (Xarrape), o do Cotón (Xesteira) e o de Porto.
Existe unha ruta de sendeirismo ó longo do río Tambre dende Portobudiño (Carolliño) ata Portochao (Campo). Destacan a presa (Carolliño), o berce de Santa Mariña (Quintás) e a área recreativa de Portochao (Campo). Dende esta última parte unha ruta de sendeirismo ata a área recreativa do río Mera.
Hai unha lenda na parroquia sobre as Pedras Malditas, a cal está vinculada á antiga Capela de Santa Mariña (mencionada no Catastro de Ensenada), hogano desaparecida.
Festas
Na parroquia celébrase a Pascua de Resurrección (o día propio), Virxe de Fátima (data variable), o Corpus Christi (2º domingo despois do día propio), Santo Antón (13 de xuño), Santa Mariña (18 de xullo), Santa María (15 de agosto), San Roque (16 de agosto), O Carme (17 de agosto), San Miguel (data variable) e O Rosario (primeiro domingo despois do día propio, o 7 de outubro).
Filmes de Alemaña propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|dereita|[[Volker Schlöndorff, director de O tambor de folla de lata (1979), o primeiro filme alemán en recibir o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa.]] Alemaña presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende a creación do premio en 1956. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Cada ano, a Academia convida a países a presentar os seus mellores filmes para competir de acordo cunhas estritas regras, sendo aceptado soamente un filme por cada país. Porén, debido a que o status de Alemaña dividiu o país ó longo da segunda metade do século XX, a República Federal Alemá (Occidental) e a República Democrática Alemá (Oriental) competiron de xeito separado na categoría de mellor filme en lingua non inglesa até o ano 1990. Con oito nomeamentos e unha vitoria, a Alemaña Occidental tivo moito máis éxito cá Oriental, que só conseguiu un nomeamento en 1976 por Jakob der Lügner, un filme que o Festival Internacional de Cinema de Moscova rexeitou proxectar. Alemaña Occidental recibiu catro nomeamentos consecutivos durante os primeiros anos de existencia do premio. Tivo peor acollida na década de 1960, xa que ningunha das súas propostas saíu nomeada. A chegada do novo cinema alemán conduciu a unha mellora da reputación do cinema alemán no estranxeiro. Como resultado disto, a Alemaña Occidental recibiu varios nomeamentos durante a década de 1970, conseguindo a vitoria no filme de 1979 O tambor de folla de lata.
Propostas
De acordo coas regras da Academia, a selección das propostas oficiais de cada país debe ser realizada por "unha organización, xurado ou comité que debe incluír artistas e/ou creadores no eido do cinema". No caso alemán, o comité de selección e procedemento están xestionados por German Films Service + Marketing GmbH, con sede en Múnic, coñecido como Export-Union of German Cinema até o ano 2004. Os produtores e distribuidores de filmes poden enviar a German Films un filme para a súa consideración, que verifica a integridade da solicitude e o cumprimento das normas da Academia. German Films non está representado no comité e céntrase soamente nos aspectos organizacionais. Malia que a Alemaña Oriental adoitaba enviar propostas con moderación, Alemaña Occidental e a Alemaña reunificada participan regularmente, enviando propostas á Academia cada ano agás dende 1962 a 1964 e en 1991. A negativa do comité de selección a presentar un filme en 1991 foi moi controvertida. A escolla de Das weiße Band – Eine deutsche Kindergeschichte en 2009 tamén causou certa controversia.
Movemento Me Too
O movemento Me Too, cunha gran variedade de nomes relacionados locais e internacionais, é un movemento contra o acoso e as agresións sexuais. O movemento comezou a estenderse viralmente en outubro de 2017 como un cancelo nas redes sociais nun intento de demostrar a ampla prevalencia do acoso sexual, especialmente nos lugares de traballo. Foi seguido polas acusacións de abuso sexual contra Harvey Weinstein. Suxerida por un amigo, a frase foi logo popularizada pola actriz Alyssa Milano en Twitter en 2017. Milano animou as víticas de abuso sexual a chiar sobre iso e "dar á xente a sensación da magnitude do problema". Seguírono numerosas declaracións e respostas de celebridades estadounidenses de perfil alto como Gwyneth Paltrow, Ashley Judd, Jennifer Lawrence, e Uma Thurman entre outras.
Orixe
A activista social e organizadora comunitaria Tarana Burke empregara a frase "Me Too" ("Eu tamén") na rede social Myspace en 2006 como parte dunha campaña base para promover o "apoderamento mediante a empatía" entre as mulleres de raza negra que experimentaron abuso sexual, especialmente en comunidades desfavorecidas. Burke explicou que se inspirou en usar a frase despois de non poder responder a unha moza de 13 anos que confiou que sufrira unha agresión sexual. Despois Burke quería dicirlle simplemente á rapaza "Eu tamén".
Lingua eslovena
O esloveno é unha lingua eslava meridional falada principalmente na República de Eslovenia, así como en zonas adxacentes de Italia, Austria e Hungría nas que viven minorías históricas de eslovenos.
Clasificación
O esloveno (slovenščina, slovenski jezik) pertence á rama de linguas eslavas da familia indoeuropea. Dentro da rama eslava, atópase no grupo de linguas eslavas do sur ou meridionais, e dentro destas, no subgrupo occidental.
Distribución xeográfica
É falado na República de Eslovenia, en Italia fálano unhas 100.000 persoas nas provincias de Trieste, Gorizia e Udine da rexión de Friuli-Venezia-Giulia. En Austria os eslovenos concéntranse sobre todo en Carintia, onde hai entre 12 e 20.000 falantes, e tamén en Estiria, onde hai entre 2 e 5.000 falantes, en Hungría fálano entre 3 e 5.000 persoas en nove lugares.
Status oficial
O esloveno é o idioma oficial da República de Eslovenia, é unha das linguas oficiais da Unión Europea. En Italia o esloveno está recoñecido legalmente na rexión de Friuli-Venezia-Giulia e en Austria en Carintia
Historia
Os asentamentos eslovenos máis antigos na rexión actual datan do século VI. No principio a lingua eslovena compartiu o seu desenvolvemento cos dialectos kajkaviano e cakaviano, ambos serbocroatas, mais do século XII en diante os eslovenos estiveron controlados politicamente por países falantes de romance e sobre todo de xermánico, o que fixo que o uso do esloveno se restrinxise a formas dialectais bastante localizadas, resultando nun bilingüismo extensivo mais esporádico. Existen poucos textos do período anterior á Reforma, de entre eles os Fragmentos Freisin (arredor do ano 1000) son notábeis.
No século XVI, a lingua eslovena desenvólvese grazas a obra de Trubar, Dalmatin, Krelj, Bohoric e outros, sendo impresos uns 50 libros entre 1550 e 1598. A Contrarreforma detivo a expansión e codificación da lingua escrita, mais no século XIX implantáronse formas literarias que foron adoptadas polos intelectuais eslovenos.
No século XX, os planificadores da lingua tiveron de enfrontar varios problemas, incluíndo o bilingüismo, a heteroxeneidade das variantes dialectais e o contraste entre as aproximacións teóricas e as consideracións prácticas. Froito desa complexidade é a coexistencia de dous sistemas fonolóxicos autorizados: un con distincións tonais e outro sen distincións tonais; o primeiro é típico en determinados dialectos e o segundo noutros.
Datos
O esloveno literario normativo é a lingua oficial da Eslovenia, sendo a lingua nativa de preto de 2,2 millóns de persoas nese país e rexións fronteirizas da Italia, Austria e Hungría. Hai cerca de 400.000 falantes en comunidades emigradas na Arxentina, Canadá, Croacia, Estados Unidos, Serbia e Montenegro. A palabra "esloveno" (slovenščina) úsase para definir a lingua desde o principio do século XIX.
Dialectos
Mapa dos dialectos eslovenos|350px|miniatura O esloveno salienta de entre as linguas eslavas pola heteroxeneidade dos seus dialectos, especialmente considerando o tamaño reducido da rexión de fala eslovena. Esta diversidade chega ata unha falta de intelixibilidade mutua entre algúns dialectos. Algúns estudosos falan de 36 e ata 46 dialectos e subdialectos. Os principais dialectos son:
Escrita
O esloveno utiliza o alfabeto latino, con excepción das letras Q, X, W e Y, que se usan soamente para grafar nomes e fórmulas estranxeiras, e incrementado coas letras Č, Š e Ž.
Gramática
A lingua eslovena posúe tres xéneros: masculino, feminino e neutro; e tres números: singular, plural e dual, sendo este último restrinxido a pronomes, adxectivos e verbos.
Os números 1 e 2 posúen xéneros: 1 ed/en (masc.), ena (fem.); 2 dva (masc.), dve (fem./neutro); 3 a 10: tri, štiri, pet, šest, seden, osen, devet, deset; 11 enajst, 12 dvanajst, 13 trinajst, 20 dvajset, 30 trideset, 40 štirideset, 100 sto.
Os pronomes persoais son:
A orde da frase é suxeito, verbo e obxecto.
Jaime Silva González
Jaime Silva González, finado en Cambados o 21 de xuño de 2009, foi un odontólogo e político galego.
Traxectoria
Fillo de Manuel Silva Núñez. Médico odontólogo en Cambados. Foi nomeado alcalde de Cambados en 1962. Permaneceu no cargo até 1965.
Vida persoal
Casou con Irma Eunice Peña Domínguez e foi pai de Jaime, Manuel e Íñigo Silva Peña.
Ramiro Granja González
Traxectoria
Foi un dos fundadores da Sociedade obreira de Ponte-Nova de Donsión en 1931 e acabou sendo elixido presidente da mesma en 1936. En maio dese ano Luís Frade nomeouno axente executivo para o cobro de impostos municipais. Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 acudiu a Lalín con varios compañeiros da Sociedade o día 19. Participou na reunión con Manuel Ferreiro do día seguinte. Foi detido o 1 de setembro e internado no Cuartel da Falanxe. Alí foi torturado, obrigado a asinar unha declaración inculpatoria e a entregar os libros da Sociedade, que serviron aos falanxistas para practicar novas detencións. Foi trasladado o 4 de novembro á illa de San Simón, de onde o sacaron o 9 de novembro de 1936 xunto a outros dez de Lalín e Arbo, para asasinalos na Volta do Couto, na parroquia de Tenorio (Concello de Cotobade).
Cabo de Ajo
miniatura|Vista aérea do cabo de Ajo. O cabo de Ajo é o cabo máis setentrional da costa de Cantabria, e un dos máis accidentados.
Localízase no municipio de Bareyo, recibindo o nome da capital, Ajo. O cabo forma parte dunha Zona de Especial Protección para as Aves. Debido á súa posición xeográfica, desde el pódese ver a baía de Santander ao oeste, a Ría de Castellanos ao leste, e a Cordilleira Cantábrica ao sur.
Posúe o Faro de Ajo, cun raio de luz dunha 17 millas náuticas.
Lingua sueca
O sueco (svenska ) é unha lingua xermánica falada no norte de Europa, en concreto en Suecia e na costa de Finlandia (falada por un 5% dos fineses), é moi similar ó danés e o noruegués, máis diferénciase delas na pronunciación e ortografía. É falada por nove millóns de persoas, sobre todo en Suecia e en partes da Finlandia, especialmente na costa e nas illas Åland.
Clasificación
O sueco é unha lingua indoeuropea, e pertence á rama escandinava das linguas xermánicas. Na clasificación establecida, forma parte das linguas escandinavas orientais xunto co dinamarqués e o noruegués (norsk-bokmaal), separándoo das linguas escandinavas occidentais, que conteñen o feroés, o islandés e o neonoruegués (nynorsk). De todas as maneiras, análises máis recentes dividen a linguas escandinavas en dous grupos: o escandinavo insular (feroés e islandés) e o escandinavo continental (dinamarqués, noruegués e sueco), baseándose na mutua intelixibilidade debido á forte influencia das linguas escandinavas orientais (sobre todo do dinamarqués) no noruegués durante o último milenio, así coma na diverxencia do feroés e o islandés.
Segundo moitos criterios de intelixibilidade mutua, as linguas escandinavas continentais poderían ser consideradas perfectamente dialectos dun mesmo idioma escandinavo. Así mesmo, e a causa de diversos séculos de rivalidade, ás veces bastante intensa, entre Suecia e Dinamarca, incluíndo unha longa serie de guerras nos séculos XVI e XVII, e das ideas nacionalistas que apareceron a finais do século XIX e princios do século XX, as diferentes linguas teñen ortografía, dicionarios, gramáticas e órgaos reguladores diferentes. Así pois, dende unha perspectiva lingüística, é máis preciso describir o dinamarqués, o noruegués e o sueco coma un continuum dialectal da lingua escandinava, e algúns dos dialectos, coma os que se falan na fronteira entre Noruega e Suecia –especialmente partes de Bohuslän, Dalsland, Värmland occidental, Dalarna occidental, Härjedalen e Jämtland– sitúanse a medio camiño entre as linguas estándar nacionais.
Historia
Antes da era viquinga é difícil estabelecer unha distinción entre o sueco e o dinamarqués, mais despois do ano 800 as linguas escandinavas orientais comezan a se separar, tendo lugar unha acentuada división despois das innovacións dinamarquesas arredor de 1300.
A lingua sueca moderna desenvolveuse na rexión de Mälaren-Uppland, onde estaban localizados os principais centros de goberno e ensino da Idade Media (Estocolmo e Uppsala), e foi influída tamén polo dialecto da rexión de Gotland.
A historia da lingua sueca divídese en dous grandes períodos:
Nesta época, o léxico experimentou importantes mudanzas: a igrexa introduciu empréstitos do latín e do grego, tales como brev “carta”, do latín breve scriptum; kyrka, “igrexa”, do grego kyriakon; kloster, “mosteiro”, do latín claustrum; biskop, “bispo”, do grego episkopos; präst, “sacerdote”, do latín presbyter. No ámbito do comercio e dos servizos tamén se incorporaron moitos empréstitos procedentes do baixo alemán, como frakt, “carga”, de vracht; skomakare, “zapateiro”, de schômaker; novos produtos: tyg, “tela”, de tuch; ättika, “vinagre”, de etik; etc.
Como resultado dos estreitos contactos culturais e políticos, os empréstitos franceses comezan a penetrar no sueco de forma masiva, sobre todo durante o reinado de Luís XIV (1643-1715), iniciando un fenómeno que culminaría a mediados do século XVIII. En 1786 fundouse a Academia Sueca baixo a dirección do rei Gustavo III.
esquerda|miniatura|100px|[[August Strindberg considérase o fundador da literatura moderna sueca]] Os grandes movementos de poboación do último século, sobre todo do campo para as cidades, así como a expansión xeral das comunicacións, teñen provocado un duplo efecto na lingua: en primeiro lugar, unha influencia cada vez maior da lingua escrita sobre a falada, sobre todo na pronuncia e no estilo; en segundo lugar, o desenvolvemento dunha lingua falada padrón, ao mesmo tempo que decae a importancia dos dialectos. Nos últimos 150 anos, a influencia do inglés ven sendo cada vez máis importante.
Datos
A lingua sueca é a lingua nacional de Suecia (mais non oficial) cunha poboación de cerca de 8,5 millóns de habitantes, tamén é a primeira lingua de cerca de 300.000 persoas na Finlandia e a segunda de varias minorías lingüísticas, que alcanza 1 millón de persoas, a maior parte delas inmigrantes recentes, como tamén nativos finlandeses e saamis (samer).
Dialectos
A lingua patrón actual baséase nos dialectos da Suecia central, que desde a Idade Media ten sido a sede do goberno e da administración. A lingua das Biblias da Reforma tivo un importante papel na composición do patrón escrito no final da década de 1600; esta norma, xunto coa lingua falada na rexión central, contribuíu para o desenvolvemento dunha lingua falada nacional.
Con todo, moitas localidades conservan formas dialectais (aínda que teñan sufrido profundas modificacións). Os principais dialectos son:
Centunviros
Dicíase que fora fundado polo rei Servio Tulio. Baixo o Imperio reuníase na Basílica Xulia e as súas sesións atraían un público numeroso.
Primeira división española 1959/60
A tempada 1959/60 da Primeira división española de fútbol, que foi a 29ª edición do campionato, disputouse entre o 13 de setembro de 1959 e o 17 de abril de 1960.
Trofeo Balón de Prata
A marca de vermú Cinzano creou esta tempada este premio ao mellor xogador da liga. Jesús Garay, un dos mellores defensas da historia do Athletic Club, foi o gañador.
Retiarius
O retiarius (plural retiari ou retiarii) era un gladiador romano lixeiro que loitaba coas armas dun pescador. unha rede (rete, de onde lle vén o nome), un tridente e unha daga. Os seus adversarios habituais eran o secutor e o mirmillon. Era o máis vulnerábel dos gladiadores, xa que combatía espido, a excepción dunha protección (galerus) para a cara e o pescozo.
Valdolide
O topónimo Valdolide pode referirse a varios lugares de Galicia:
Iris Murdoch
Dame Jean Iris Murdoch, nada en Dublín o 15 de xullo de 1919 e finada en Oxford o 8 de febreiro de 1999, foi unha escritora e filósofa irlandesa, coñecida polas súas novelas en que combina unha rica caracterización con animados argumentos, incluíndo, polo xeral, temas de índole moral ou sexual.
Cora Novoa
Cora Novoa, nada en Ourense en 1984, é unha DJ e compositora de música electrónica.
Iris Murdoch
A súa primeira novela publicada Under the Net foi seleccionada en 2001 pola editorial Modern Library como unha das 100 mellores novelas en lingua inglesa do século XX. En 2005, a novela foi escollida pola revista Time como unha das cen mellores novelas en inglés dende 1923.
Cora Novoa
Traxectoria
Residiu un ano en Berlín, cidade onde desenvolveu a súa paixón polo software e hardware musicais.
Iris Murdoch
Traxectoria
Cando era moi nova, os pais de Murdoch mudáronse a Londres, onde o seu pai traballou como empregado do Ministerio de Saúde. Murdoch foi educada en escolas progresistas: primeiro en Froeble Demonstration School e despois en Badminton School (Bristol) en 1932.
Entre 1947 e 1948 estudou filosofía como posgraduada no Newnham College de Cambridge. Coñeceu a Wittgenstein en Cambridge, mais non o tivo como profesor, pois xa deixara o Trinity College antes de que ela chegase. En 1948, converteuse en profesora do St Anne's College, de Oxford, onde deu clases de filosofía ata 1963.
Iris publicou vinte e cinco novelas máis e outros traballos sobre filosofía e drama ata 1995, ano en que comezou a padecer os efectos do alzhéimer, que ao principio atribuíu a «bloqueo de escritor». Faleceu en 1999, aos setenta e nove anos. Bayley volveu casar dous anos despois.
Obras
Fonte : Centre for Iris Murdoch Studies, Faculty of Arts and Social Sciences Kingston University
Sónar
O Sónar é un festival de música electrónica e experimental de Barcelona, creado no 1994 por Ricard Robles, Enric Palau e Sergi Caballero aínda que o nome orixinal era Festival Internacional de Música Avanzada e Arte Multimedia de Barcelona. Hoxe en día é organizado pola empresa Advanced Music.
Historia e características
No ano 2010 realizouse unha edición conxunta en Barcelona e na Coruña dentro do programa de actuacións do Xacobeo, celebrándose no recinto de ExpoCoruña.
Joaquín Fole Vilar
Joaquín Fole Vilar, nado en Cambados en 1924 finado en Vilagarcía de Arousa en febreiro de 2003, foi un político galego.
Traxectoria
Fillo de Darío Fole Malvar. Funcionario xudicial. Foi nomeado alcalde de Cambados en 1965. Permaneceu no cargo até 1974. Foi un dos impulsores da promoción e consolidación da Festa do albariño. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a Candidatura Independiente Democrática que obtivo catro concelleiros e foi a segunda forza máis votada, por detrás da Unidade Galega de Xoán Antonio Pillado Silvoso, que foi elixido alcalde. Nas municipais de 1991 encabezou a lista do PSdeG-PSOE e logrou un concelleiro, por detrás do PPdeG e o BNG. Dimitiu en febreiro de 1993, dándolle paso a Domingo Tabuyo Romero.
Vida persoal
Casou con María del Carmen Pintos Costa.
Sabin Merino
Sabin Merino Zuloaga, nado en Urduliz (Biscaia) o 4 de xaneiro de 1992, é un futbolista español. Xoga de extremo e o seu equipo actual é o CD Leganés.
Inicios
Chegou á canteira do Athletic Club con só 10 anos, procedente do Danok Bat bilbaíno. Entrou no "Alevín B" e posteriormente ascendeu ao "Alevín A" e ao "Infantil B". Despois de tres tempadas, abandonou o Athletic e regresou ao Danok Bat, club co que xogou ata xuvenís. Entre medias pasou un ano nos Estados Unidos cursando bacharelato na cidade máis poboada de Kentucky, Louisville, e xogando no Javanon Soccer. Con 19 anos, o Athletic volveuse fixar nel e recrutouno para o CD Basconia, co que xogou as tempadas 2011/12 e 2012/13 en Terceira División. Na campaña 2013/14 subiu ao Bilbao Athletic, co que xogou todos os partidos da tempada. Ao ano seguinte acadou o ascenso á Segunda División de España, sendo un dos piares principais do equipo, ao xogar 42 partidos e marcar 18 goles, sendo o máximo goleador do equipo xunto a Gorka Santamaría.
Ealdorman
Un ealdorman (do inglés antigo ealdorman, lit. "home vello"; plural: "ealdormen") é o termo usado para un funcionario real de alto rango e maxistrado principal dun shire ou grupo de shires anglosaxón desde o século IX até o tempo do rei Cnut. O termo ealdorman foi traducido ao latín como dux nos primeiros diplomas dos Saxóns occidentais, e como præfectus (que é tamén o equivalente de gerefa, moderno reeve, de onde deriva a palabra Shériff ou shire reeve). Na Vida de Rei Alfred, escrita polo bispo galés Asser, tradúcese como comes. Como principal maxistrado dun shire ou grupo de shires (condado) na Inglaterra anglosaxoa, mandaba o exército dos distritos baixo o seu control, en nome do rei.
Sabin Merino
Athletic Club
Como premio, Ernesto Valverde chamouno para facer a pretempada co primeiro equipo. Este convenceu a Valverde e pasou a formar parte do primeiro equipo, onde levou o número 25 na competición nacional e o 27 na UEFA Europa League. O 6 de agosto de 2015 debutou co Athletic Club, en Bakú, no partido de volta da terceira rolda previa da Europa League. O 14 de agosto foi titular na ida da Supercopa de España en San Mamés, contra o FC Barcelona (4-0). Xogou de extremo esquerdo e foi un martirio para Dani Alves, ao que desbordou para axudar a Aduriz no segundo gol do encontro. No partido de volta no Camp Nou quedou no banco, proclamándose campión da Supercopa de España once días despois do seu debut.
Ealdorman
Nomeamento
Eran designados polo rei e orixinalmente proviñan na súa maioría de familias antigas e poderosas, pero máis tarde foron escollidos de entre os comites (plural de comes, lit. "compañeiro") do rei e moitos, especialmente a comezos do período danés, eran novos no oficio. Cando os reinos máis pequenos, como Sussex e Essex, foron absorbidos por un maior, por exemplo, Wessex, a anterior familia gobernante parece sufrir unha diminución do seu título de "Rei" ou "Vicerrei" a Eorldorman. Presumibelmente, este cargo sería inicialmente hereditario, pero na última fase da época anglosaxoa este cargo non era hereditario ou o era só de forma excepcional. Hai varios exemplos de ealdormen do século X, cuxos fillos se converteron en ealdormen (aínda que non sempre do mesmo distrito), tales como Æthelstan Medio Rei e Æthelweard o Cronista.
Sabin Merino
Athletic Club
O 20 de agosto, no seu terceiro partido, marcou o seu primeiro gol, no partido de ida da última rolda previa da UEFA, xogado en Žilina, que rematou cunha derrota por 3-2. O 23 de setembro logrou anotar o seu primeiro gol na Primeira División, contra o Real Madrid (1-2) na quinta xornada, que rematou coa xeira de 427 minutos sen encaixar un gol de Keylor Navas. O 25 de febreiro marcou o gol que daba a clasificación ao Athletic para os oitavos de final da Europa League, fronte ao Olympique de Marseille, no minuto 80, cun remate de cabeza en prancha. O 13 de marzo, nunha das poucas ocasións que puido xogar como dianteiro centro debido á transcendencia de Aduriz, marcou dous goles contra o Real Betis. Debido a unha lesión muscular a principios de abril non puido participar no tramo decisivo da tempada.
Ealdorman
Condes
Cara ao final do século X, o termo ealdorman desapareceu gradualm en te, sendo substituído por eorl, probabelmente baixo a influencia da palabra danesa jarl, que evolucionou a earl en inglés moderno. O termo é análogo en ocasións ao termo francés conde, derivado do latín comes. Pódese pensar nos ealdormen como os primeiros condes ingleses, xa que os seus territorios, ealdormanries (singular ealdormanry, co mesmo significado que condado) evolucionarían até converterse nos grandes ducados da Inglaterra anglonormanda e anglodanesa.
Rumasa
Rumasa, acrónimo de Ruiz-Mateos Sociedad Anónima, foi un holding de empresas españolas propiedade de José María Ruiz-Mateos, e cuxa matriz foi fundada por el mesmo en 1961. thumb|Conferencia de prensa pola que se anuncia a expropiación de Rumasa. Rumasa foi expropiada polo Goberno español o 23 de febreiro de 1983, en virtude do Decreto-Lei 2/1983. O grupo Rumasa, no intre en que se anunciou a disposición, estaba constituído por máis de 700 empresas, e 60.000 traballadores, facturando uns 350.000 millóns de pesetas (máis de 2.000 millóns de euros) anuais. Tras a expropiación foi reprivatizada por partes.
Ealdorman
Aldermen
Aínda que podemos considerar aos condes como sucesores dos ealdormen, a propia palabra ealdorman non desaparece e sobrevive, chegando até os nosos días como alderman. Este termo, con todo, desenvolveu un significado claramente diferente que pouco ten que ver cos ealdormen, que gobernaron shires ou áreas máis grandes, en tanto que os aldermen son os membros dunha asemblea municipal ou concello.
Sabin Merino
Athletic Club
O 23 de outubro de 2016 marcou un novo gol ante o Real Madrid, neste caso, no Santiago Bernabéu (2-1). Foi operado da pube a finais de xaneiro, pero o 26 de febreiro, no seu segundo partido despois do seu regreso, sufriu unha lesión na tibia da perna dereita que o tivo case dous meses de baixa. A súa terceira tempada no club, xa con Ziganda como adestrador, estivo marcada pola súa pouca contribución ao equipo.
CD Leganés
O 31 de agosto de 2018 foi cedido ao Club Deportivo Leganés durante unha tempada. Finalmente, tras unha cesión pouco produtiva, o Athletic Club anunciou que non renovaría o seu contrato. Esta decisión estendeu automaticamente a súa relación co club madrileño unha campaña máis.
Jasper, Alberta
miniatura|230px|Jasper coas Rochosas de fondo Jasper é unha pequena vila de apenas 4.250 habitantes (no ano 2006) situada na provincia de Alberta, no Canadá.
Enmárcase dentro da área das Montañas Rochosas. Ten boas comunicacións por tren e autoestrada.
Francisco Manuel Balboa
Francisco Manuel Balboa Lagoa, nado en Muxía e finado na Coruña o 19 de marzo de 1954, foi un industrial e político galego.
Vida persoal
Casou con Fe López Abente e foi pai de Jesús Manuel e Julio Balboa López.
Gonzalo Sánchez-Taíz
Gonzálo Sánchez-Taíz García-Camba, nado en Monforte de Lemos e finado en Madrid o 6 de xullo de 1967, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Gonzalo Sánchez Taíz e Milagros García Camba. Avogado en Monforte de Lemos. Foi membro da Irmandade da Fala de Monforte e asinou o manifesto da Asemblea de Lugo. Fundou e dirixiu o periódico Alborada e colaborou en Galicia. Diario de Vigo e El Pueblo Gallego.
Vida persoal
Casou con María Teresa Lázaro González.
EEPROM
miniatura|EEPROM de Silicon Storage Technology (SST) 39VF512. EEPROM (Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory, en galego Memoria reprogramable de só lectura borrable electricamente), tamén escrito E2PROM, é un tipo de memoria regravable (reprogramable) de acceso aleatorio. As EEPROMs son memorias non volátiles, é dicir, manteñen a información almacenada se se lles retira a alimentación.
As EEPROM poden ser tanto gravadas coma borradas mediante impulsos eléctricos de tensión superior á usual. O borrado por impulsos é o que as diferencia das EPROMs, fronte ás cales isto representa unha vantaxe, xa que non é necesario retirar o chip da súa localización para efectuar esa operación. Pero o número de veces que unha EEPROM se pode borrar e reprogramar é limitado: os fabricantes estiman un límite máximo de decenas ou centos de miles. En cambio, o número de veces que a memoria se pode ler é practicamente ilimitado.
A tecnoloxía empregada nas EEPROMs, coma nas EPROMs, son os transistores MOS de porta flotante.
Historia
As EEPROMs foron inventadas en 1978 por George Perlegos a partir dunha EPROM cando traballaba para a Intel no desenvolvemento do Intel 2816. Posteriormente, Perlegos e outros abandonaron Intel para formar Seeq Technology, e alí usaron multiplicadores de tensión para subministrar as altas voltaxes necesarias para programar estes dispositivos.
Usos
As EEPROMs úsanse sobre todo para memorizar datos de configuración ou consignas de funcionamento que poden variar de forma dinámica durante o traballo do equipo. Un aspecto a ter en conta é a súa vida limitada cando é frecuentemente reprogramada.
Na actualidade, as EEPROMs están sendo substituídas por tecnoloxías máis avanzadas coma as FeRAM e as MRAM, ademais das memorias flash, que son un tipo avanzado de EEPROM.
O Novo Galiciano
Historia e características
Subtitulado Defensor d’os intereses gallegos, tiña carácter rexionalista. Periódico semanal, publícase os domingos. O seu director foi Juan Manuel Rodríguez de Cea, quen tamén colaboraba xunto a Ricardo Barros Pintos. Nel publicaron prosa e poesía Cesáreo López Pinal, Francisco Lourido Sánchez, Marcial Valladares, Juan Barcia Caballero, Heraclio Pérez Placer e Máximo Leyes Posse. Conviviu algúns anos co periódico O Galiciano.
José María Ruiz-Mateos
José María Ruiz-Mateos y Jiménez de Tejada, Marqués de Olivara, nado en Rota (Cádiz) o 11 de abril de 1931 e finado en El Puerto de Santa María (Cádiz) o 7 de setembro de 2015, foi un empresario español fundador do holding Rumasa e, posteriormente, de Nueva Rumasa. Estivo casado con Teresa Rivero e tivo trece fillos, seis homes e sete mulleres.
Traxectoria
José María Ruiz-Mateos comezou a súa carreira empresarial cando só era un mozo, exportando viño a Inglaterra. Posteriormente fundou o holding Rumasa (230 empresas, 65.000 empregados). Pertenceu por liña materna ao Ilustre Solar de Tejada, corporación nobiliaria máis antiga do Reino de España.
Expropiación de Rumasa
O 23 de febreiro de 1983 Rumasa foi expropiada polo goberno español do PSOE, presidido por Felipe González. O goberno alegou que Rumasa evitou pagos a Facenda durante anos, por un custo de varios millóns de pesetas. Tamén considerou que Rumasa estaba en bancarrota virtual, manténdose exclusivamente do amaño dos libros de contabilidade da empresa.
Ruiz-Mateos estivo en desacordo coa expropiación e demandou xudicialmente ao goberno, solicitando unha indemnización. Foi ao cárcere baixo a acusación de evasión de divisas, fraude e apropiación indebida.
En maio de 1989, Ruiz-Mateos propinou un puñazo na testa ao que fora Ministro de Facenda no intre da expropiación, Miguel Boyer, á saída do Xulgado de Instrución número 7 de Madrid.
Falecemento
Ruiz Mateos foi ingresado o 17 de agosto de 2015 no hospital de El Puerto de Santa María (Cádiz), debido a unha rotura de cadeira producida tras unha caída. Tras ser operado, contraeu unha pneumonía que o fixo empeorar. Finalmente, faleceu o 7 de setembro de 2015 no mesmo centro hospitalario.
Comunas de Angola
As comunas de Angola son as unidades administrativas de terceiro nivel do país, en que se subdividen os municipios que, á súa vez, se agrupan nas 18 provincias angolanas.
Unicornio rosa invisíbel
miniatura|300px|Adoitan presentarse imaxes en branco cun ton rosado como ilustracións da Unicornio rosa invisíbel. A Unicornio rosa invisíbel é a deusa dunha autodenominada relixión, que en realidade é unha sátira ou parodia dirixida contra as crenzas teístas. Ten a forma dun unicornio que é, paradoxalmente, invisíbel e rosa, características que aluden ás contradicións que algúns atribúen ás propiedades das divindades teístas e que fan que algúns ateos e escépticos o usen como figura de retórica.
Comunas de Angola
Os 163 municipios de Angola están divididos en 619 comunas.
Lista das comunas de Angola
Comunas de Angola, por provincia.
Unicornio rosa invisíbel
Os afíns ao ateísmo, ao agnosticismo ou os antiteístas, utilizan a parodia da Unicornio rosa invisíbel para salientar o débil e arbitrario que consideran as conviccións baseadas no sobrenatural —por exemplo, substituíndo a palabra "Deus" en calquera declaración teísta por "Unicornio rosa invisíbel"—. Unha cita do grupo de Usenet alt.atheism FAQ resume este uso:
Entre os internautas, a Unicornio rosa invisíbel abréviase co acrónimo IPU, especialmente nos fórums de debates, incluíndo redes sociais, sobre relixións e temas relacionados, como o debate Creacionismo versus Teoría da Evolución.
Historia
A primeira referencia ao unicornio rosa invisíbel data do 7 de xullo de 1990. Os atributos da deusa serven para subliñar con que facilidade pode alcanzarse, nunha relixión, a consistencia interna, como queda de relevo na máis difundida cita do seu manifesto inicial, debido á pluma de Steve Eley:
Cando se está a discutir sobre a Unicornio rosa invisíbel (URI) adoita sinalarse que ninguén pode demostrar que ela non exista, xa que é invisíbel. Esta é unha parodia das afirmacións teístas sobre Deus, por exemplo, que porque Deus é omnipresente, a incapacidade para detectalo non afecta a súa veracidade. A URI serve como unha demostración paródica de que utilizar a falta de evidencia refutatoria como proba da existencia dunha deidade é absurda; xa que con esa mesma lóxica, a URI sería tan críbel como Deus. Os dous atributos que caracterizan á URI, a invisibilidade e a cor (é rosa), son inconsistentes e contraditorios; isto é parte da sátira. O paradoxo de algo que é invisíbel e ao mesmo tempo ten características visíbeis (como a cor) reflíctese na mitoloxía dalgunhas culturas do leste de Asia, nas que se di que un fío vermello invisíbel conecta ás persoas que teñen un destino compartido ou relacionado. Tamén podería entenderse esta imaxe como parodia da crenza cristiá na dupla natureza de Xesús Cristo, plenamente humano e plenamente divino.
O nome da Unicornio rosa invisíbel habitualmente acompáñase entre parénteses por unha frase como "Blessed Be Her Holy Hooves, Peace Be Unto Her, or May Her Hooves Never Be Shod" que se abrevian bbhhh, pbuh ou mhhnbs, e que poderían traducirse como: "Benditos Sexan Os Seus Sagrados Pezuños, A Paz Sexa Con Ela e Que Os Súas Pezuños Nunca Sexan Ferrados". Estes epítetos recordan, e son talvez un intento de satirizar, a práctica islámica de agregar epítetos aos nomes dos profetas musulmáns, sendo Mahoma o máis famoso cos epítetos "bendígao Deus e o salve" e "a paz e a oración estean con el".