cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peptidoglicano
A capa de peptidoglicano é moito máis grosa nas bacterias grampositivas, nas que ten entre 20 e 80 nanómetros de grosor, ca nas gramnegativas, nas que só ten entre 7 e 8 nanómetros. O peptidoglicano constitúe arredor do 90 % do peso seco das bacterias grampositivas, pero só o 10% das gramnegativas. Deste modo, a presenza de grandes cantidades de peptidoglicano é a característica principal para caracterizar as bacterias grampositivas. Nas bacterias grampositivas o peptidoglicano é importante para a adhesión a superficies e para o estereotipado. As partículas de aproximadamente 2 nanómetros poden atravesar o peptidoglicano, tanto nas grampositivas coma nas negativas.
Estrutura
A capa de peptidoglicano na parede celular bacteriana é unha estrutura que forma unha rede cristalina constituída por cadeas liñais paralelas de dous aminoazucres alternantes, a N-acetilglicosamina (GlcNAc ou NAG) e o N-acetilmurámico (MurNAc ou NAM), os cales están unidos por enlace glicosídico β-(1,4). Cada residuo de MurNAc está unido a un curto péptido de 4 a 5 residuos de aminoácidos, que contén L -alanina, ácido D -glutámico, ácido meso-diaminopimélico, e  D -alanina no caso de Escherichia coli (unha bacteria gramnegativa) ou  L -alanina,  D -glutamina,  L -lisina, e D -alanina cunha ponte peptídica de 5 glicinas que une os tetrapéptidos no caso de Staphylococcus aureus (unha bacteria grampositiva). Estes aminoácidos, excepto os L -aminoácidos, non aparecen en proteínas, polo que poderían ser unha protección contra o ataque da maioría das peptidases.
Os enlaces cruzados entre os aminoácidos de diferentes cadeas de aminoazucres establécense pola acción do encima transpeptidase e orixinan unha estrutura tridimensional forte e ríxida. A secuencia específica de aminoácidos e a estrutura molecular varía coa especie bacteriana considerada.
Inhibición por antibióticos
Algúns fármacos antibacterianos como a penicilina interfiren coa produción de peptidoglicano ao unirse aos encimas bacterianos chamados proteínas de unión á penicilina ou transpeptidases. As proteínas de unión á penicilina forman os enlaces cruzados entre os oligopéptidos do peptidoglicano. Para que unha célula bacteriana se reproduza por fisión binaria, deben unirse máis dun millón de subunidades (NAM-NAG+oligopéptido) do peptidoglicano ás subunidades xa existentes. As mutacións nas transpeptidases que reducen as interaccións cun antibiótico son unha fonte significativa de produción de resistencia aos antibióticos bacteriana.
A lisozima das bágoas, considerado o antibiótico propio do corpo humano, funciona rompendo os enlaces glicosídicos β-(1,4) do peptidoglicano e destruíndo así moitas células bacterianas. Antibióticos como a penicilina xeralmente impiden a correcta formación da parede bacteriana, da cal o peptidoglicano é o compoñente principal, ao inhibir as transpeptidases.
Biosíntese
Os monómeros de peptidoglicano son sintetizados no citosol e líganse despois ao transportador de membrana bactoprenol. O bactoprenol transporta os monómeros de peptidoglicano a través da membrana celular, e son inseridos no peptidoglicano xa existente. A síntese divídese en fase 1 e fase 2 e consta de varios pasos biosintéticos:
Fase 1
Ten lugar no citosol. No primeiro paso da síntese do peptidoglicano, o aminoácido glutamina, doa un grupo amino ao azucre, frutosa 6-fosfato. Isto transforma a frutosa 6-fosfato en glicosamina 6-fosfato. No segundo paso da síntese, transfírese un grupo acetilo desde o acetil-CoA ao grupo amino da glicosamina 6-fosfato orixinando N-acetilglicosamina 6-fosfato. No terceiro paso, a N-acetilglicosamina 6-fosfato é isomerizada, ao que fai que cambie a N-acetilglicosamina 1-fosfato.
No paso cuarto, a N-acetilglicosamina 1-fosfato, que é agora un monofosfato, ataca a UTP (nucleótido que actúa como fonte de enerxía). Nesta reacción, o UTP perde un pirofosfato, que é substituído polo fosfato do aminoazucre, orixinándose UDP-N-acetilglicosamina (UDP-GlcNAc), que é o precursor do NAG do peptidoglicano.
No 5º paso, parte do UDP-N-acetilglicosamina é convertido en UDP-ácido N-acetilmurámico (UDP-MurNAc) pola adición dun grupo lactilo á glicosamina. Tamén nesta reacción, o grupo C3 hidroxilo retira un fosfato do carbono alfa do fosfoenolpiruvato. Isto crea o que se denomina un enol derivado que será reducido a un “residuo lactil” polo NADPH no paso sexto da síntese.
No 7º paso, o UDP–MurNAc covértese no pentapéptido UDP-MurNAC pola adición de cinco aminoácidos, normalmente incluíndo o dipéptido D -alanil- D -alanina. Cada unha destas reaccións require como fonte de enrxía o ATP.
Fase 2
A fase 2 ocorre na membrana plasmática. Na membrana o transportador lipídico bactoprenol leva os precursores do peptidoglicano a través da membrana. O bactoprenol ataca o UDP-MurNAc-pentapéptido, creando o PP-MurNac-pentapéptido, que é agora un lípido. O UDP-GlcNAc transpórtase despois ao residuo MurNAc da molécula anterior, orixinando o lípido-PP-MurNAc-pentapéptdido-GlcNAc, un disacárido, precursor do peptidoglicano. Non se sabe como esta molécula é transportada ao outro lado da membrana. Porén, unha vez que está no periplasma, engádese a unha cadea de glicano en crecemento. A seguinte reacción coñécese como transglicosilación. Nesta reacción, o grupo hidroxilo do GlcNAc únese ao MurNAc no glicano, o cal despraza o lípido-PP da cadea de glicano. O encima responsable disto é a transglicosilase.
Wim Wenders
Wilhelm Wim Ernst Wenders, nado en Düsseldorf o 14 de agosto de 1945, é un guionista, produtor, actor e director de cine alemán.
Biografía
Estudou medicina e filosofía na universidade de Friburgo e planeou converterse en sacerdote, pero finalmente comezou a estudar na Escola de Cine e Televisión de Múnic.
De 1967 a 1970 frecuenta a Hochschule für Filme und Fernsehen en Múnic, pero xa en 1967 realizou a súa primeira curta Schauplätze. Ao ano seguinte fai outras tres: Same Player Shoots Again, Klappenfilm, dirixida xunto a Gerhard Theuring, e Victor I. O mesmo ano empeza a colaborar como crítico en "Filmkritk" e "Suddeutsche Zeitung".
Nado nunha época na que Alemaña comezou a virar cara á cultura estadounidense para esquecer o seu propio pasado, Wenders tende a explorar nas súas películas a presenza estadounidense no inconsciente europeo, ou máis concretamente a americanización da Alemaña de posguerra.
Coa súa película Der amerikanische Freund (1977), baseada na novela Ripley's Game, de Patricia Highsmith, Wenders obtivo recoñecemento internacional. A partir dese momento Wenders comezou o que podería denominarse a súa etapa máis prolífica, encadeando títulos experimentais como Lightning Over Water (1980) e Stand der Dinge (1982) con historias intimistas e máis convencionais como París, Texas (1984), Der Himmel über Berlin (1987) ou a súa secuela In weiter Ferne, so nah! (1993).
En 2005 rodou a longametraxe en formato dixital Don't Come Knocking (2005).
Ademais de longametraxes, tamén tivo unha importante actividade como director de curtametraxes, de documentais e de programas para a televisión, así como guionista, produtor e ata actor.
Wild at Heart
Wild at Heart pódese referir a:
Perigordense
Perigordense é o termo utilizado para englobar diferentes culturas aínda que estreitamente relacionadas do Paleolítico Superior, que se desenvolveron entre hai 35.000 e 20.000 anos. Debe o seu nome ó sitio paleontolóxico francés de Périgord.
A primeira das culturas perigordenses foi a Châtelperronense.
Os Baños, Fontao, Vila de Cruces
Os Baños é un lugar da parroquia de Fontao, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza.
Lily Collins
Lily Jane Collins, nada o 18 de marzo de 1989 en Guildford, Surrey, Inglaterra, é unha actriz, modelo e escritra británica-estadounidense. É a filla do músico inglés Phil Collins e da estadounidense Jill Tavelman. O seu primeiro papel na pantalla foi na serie da BBC Growing Pains cando tiña dous anos. Posteriormente estou xornalismo na Universidade do Sur de California, e sendo adolescente escribiu para as revistas Seventeen, Teen Vogue e The Los Angeles Times.
Collins tamén é autora, e o seu primeiro libro, Unfiltered: No Shame, No Regrets, Just Me, foi lanzado no ano 2017 con aclamación da crítica.
Traxectoria
É filla do músico británico Phil Collins, media irmá da actriz Joely Collins e do músico Simon Collins. Ela formouse na Harvard-Westlake School e estudou xornalismo televisivo na Universidade do Sur de California.
Provincia de Teherán
A provincia de Teherán (en persa: استان تهران‎ Ostān-e Tehrān) é unha das 31 provincias de Irán. Cobre unha área de 18814 quilómetros cadrados e atópase ao norte da meseta central de Irán.
A provincia limita coa provincia de Mazandaran polo norte, coa provincia de Qom polo sur, coa provincia de Semnán polo leste e coa provincia de Alborz polo oeste. A metrópole de Teherán é a cidade capital da provincia e de Irán.
A provincia de Teherán é a provincia máis rica de Irán, contribuíndo aproximadamente ao 29% do PIB do país. Ademais, aloxa aproximadamente o 18% da poboación do país. É ademais a provincia máis industrializada de Irán. O 86,5% da súa poboación reside en áreas urbanas e o 13,5% da súa poboación reside en áreas rurais.
A zona empezou a gañar importancia cando Teherán foi establecida como capital pola dinastía Qajar en 1778. Hoxe, Teherán, conta cunha poboación de 8 millóns de habitante, clasificata entre as 40 áreas metropolitanas máis poboadas do mundo. miniatura|300px|Mapa da provincia.
Xeografía
Cadeas montañosas como o Alborz atópanse ao norte; Savad Kooh e Firooz Kooh atópanse no nordeste; Lavasanat, Qarah Daq, Shemiranat, Hassan Abad e Namak atópanse ao sur; Bibi Shahr Banoo e Alqadr atópanse no sueste e os altos de Qasr-e-Firoozeh atópanse ao leste da provincia.
O clima da provincia é estábel, posuíndo catro estacións, o inverno é frío e nevarento, o outono e a primavera son suaves e frescos e chuviosos, e o verán é morno e quente e seco. Mais nas montañas o clima é frío e semihúmido durante todo o ano. Os meses máis cálidos do ano son desde mediados de xullo até mediados de setembro cun rango de temperaturas desde os 28 C a 30 C e a temperatura dos meses máis fríos é de 1 C entre xaneiro e febreiro, mais en certas tempadas do inverno pódense chegar a acadar os -20 C. A cidade de Teherán ten invernos fríos e mornos e veráns cálidos. A pluviosidade anual media é de aproximadamte 200 milímetros, sendo os máximos durante a estación de inverno, principalmente en forma de neve. Resumindo, a provincia é unha zona fría semiárida, cun clima de estepa no sur e un clima alpino no norte.
Historia
esquerda|miniatura|200x200px|Colección [[Imperio aqueménida|aqueménida do Museo Nacional de Irán en Teherán.]] A provincia de Teherán conta con varios sitios arqueolóxicos que indican asentamentos que datados hai varios miles de anos. Até hai 300 anos, Rey era a cidade máis importante da provincia. Con todo, a cidade de Teherán emerxeu e converteuse na cidade máis grande e capital de Irán en 1778, e desde entón foi o centro político, cultural e económico de Irán.
Teherán conta con 1500 sitios históricos da importancia cultural rexistrados pola Organización do Patrimonio Cultural de Irán. Os máis antigos destes son os restos de dous sitios do condado de Firuzkuh, datados do 4º milenio a. C.
Divisións
A provincia de Teherán subdivídese en dezaseis condados (shahrestan), listados abaixo coas súas poboacións no 2016:
As cidades máis grandes da provincia de Teherán son: Andisheh, Baghershahr, Baghestan, Bumehen, Chahardangeh, Damavand, Eslamshahr, Qarchak, Qods, Golestan, Shahriar, Malard, Nasimshahr, Pakdasht, Pardis, Pishva, Robat Karim, Shahriar, Teherán, Varamin e Salehieh.
A Grandela, Bazar, Castro de Rei
A Grandela é un lugar da parroquia de Bazar no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña cinco habitantes (catro homes e unha muller).
Estación de Sarria
A estación de Sarria é unha estación de tren de Adif situada na cidade de Sarria, na provincia de Lugo. Ten servizos de longa e media distancia operados por Renfe.
Historia
O ferrocarril chegou a Sarria o 2 de agosto de 1878 coa o apertura do tramo Sarria-Lugo da liña férrea que pretendía unir Palencia coa Coruña. A Compañía dos Ferrocarrís do Noroeste de España constituída en 1862 era a encargada da construción e explotación do trazado aínda que nunca chegou a construír este tramo xa que crebou. Esta situación fixo que a concesión da liña volvese de forma transitoria ao Estado que foi quen puxo en marcha o tramo Sarria-Lugo. Pouco despois creouse a Compañía dos Ferrocarrís de Asturias, Galicia e León para continuar coas obras iniciadas por Noroeste e xestionar as súas liñas. Con todo a situación financeira desta última tamén se volveu rapidamente delicada sendo absorbida por Norte en 1885. En 1941, a nacionalización do ferrocarril en España supón a desaparición desta última e a súa integración na reción creada Renfe.
Desde o 31 de decembro de 2004 Renfe Operadora explota a liña mentres que Adif é a titular das instalacións ferroviarias.
A estación
O edificio de viaxeiros é unha estrutura de dous pisos que loce un aspecto clásico. Sitúase no noroeste do centro urbano de Sarria. Recentemente foi reformada exteriormente. Conta con dúas plataformas, unha lateral e outra central á que acceden dúas vías. Outras dúas vías son utilizadas como vías de servizo.
Longa distancia
Actualizado a 18 de xuño de 2016.
Media distancia
Actualizado a 18 de xuño de 2016.
Alfredo de la Iglesia
Eugenio Alfredo de la Iglesia Santos, nado na Coruña o 18 de outubro de 1861 e finado na mesma cidade o 17 de maio de 1933, foi un profesor e escritor galego.
Traxectoria
miniatura|Alumnos do instituto de Pontevedra co profesor Alfredo de la Iglesia, 1922. Fillo de Francisco María de la Iglesia. Cursou o bacharelato no Instituto da Coruña, e obtivo o título de mestre de instrución primaria nese instituto. Exerceu de mestre na escola do seu pai de 1879 a 1886. A partir dese ano foi director dun colexio de Ferrol adscrito ao Instituto da Coruña. Licenciado en Filosofía e Letras pola Universidade Central de Madrid (1900), en 1917 foi nomeado catedrático de Lingua e literatura castelá no Instituto das Palmas de Gran Canaria e despois pasou ao Instituto de Pontevedra, onde se xubilou en 1931.
Escribiu en 1919 un manual escolar (considerado o primeiro manual escolar sobre literatura galega) titulado Resumen de la Historia de la literatura gallega, que non chegou a publicar.
Testemuñas de Xehová
miniatura|Sede mundial das Testemuñas de Xehová en Warwick, U.S.A. Testemuñas de Xehová é o nome dun grupo relixioso internacional que promove e practica unha relixión entendida polos seus adherentes como unha restauración do modo de vida e ideas orixinais dos primeiros cristiáns do século I. Basean as súas crenzas na Biblia, usando para iso preferentemente a New World Translation of the Holy Scriptures (edición publicada pola propia organización) aínda que tamén aceptan e citan outras traducións bíblicas. Para a interpretación e estudo empregan as publicacións editadas polas diferentes sociedades que os representan legalmente (denominadas comunmente como "Sociedade Watchtower"), cuxos exemplos máis coñecidos son as revistas The Watchtower Announcing Jehovah's Kingdom e Awake!, que tamén distribúen publicamente.
Historia
Orixinada a finais do século XIX en Estados Unidos, segundo o "Informe mundial das Testemuñas de Xehová: Ano de servizo 2016" están presentes en douscentos trinta e seis países e entidades territoriais. O total de individuos practicantes na organización é de 8 683 117 (estatística de agosto de 2019).
Peronismo
Na súa forma partidaria, organizouse primeiro como Partido Laborista, logo como Partido Peronista, renomeado posteriormente como Partido Xusticialista. En 1949, dous anos despois de ser sancionada a lei de sufraxio feminino, o peronismo organizouse tamén no Partido Peronista Feminino, fundado por Eva Perón e integrado só por mulleres, que foi disolto pola ditadura cívico-militar instalada en 1955. Tradicionalmente, a súa organización realizouse en base a tres “pólas” (política, sindical e feminina), ás que a partir dos anos 1970 se engadiu a Xuventude Peronista.
A denominación alternativa de “xusticialismo” provén da importancia concedida por este movemento á xustiza social. En 1952 o art. 3° da lei 14 184 definiu "como "dutrina nacional", adoptada polo Pobo Arxentino, a doutrina Peronista ou Xusticialismo". A oposición ao peronismo xerou un movemento inorgánico de grande influencia política, coñecido como antiperonismo. O movemento peronista abrangue unha serie de correntes diversas non de todo precisas nin constantes ao longo da historia, ás veces enfrontadas, mesmo electoralmente. Entre as correntes principais peronistas poden identificarse o «peronismo ortodoxo», o neoperonismo, o «peronismo revolucionario» ou «la Tendencia», o «peronismo sindical», o «menemismo», o «kirchnerismo» e o peronismo disidente ou Peronismo Federal.
Entre 1946 e 2019, o peronismo gañou dez eleccións presidenciais: 1946 (Perón), 1951 (Perón), as dúas de 1973 (Cámpora e Perón), 1989 (Menem), 1995 (Menem), 2003 (Kirchner), 2007 (Fernández de Kirchner), 2011 (Fernández de Kirchner) e 2019 (Fernández), e perdeu as eleccións de 1983, 1999 e 2015. Foi derrocado dúas veces por golpes de Estado militares, en 1955 e 1976, e declarado ilegal pola ditadura autodenominada Revolución Libertadora instalada en 1955, manténdose a prohibición até 1972 e para Perón até 1973.
Jim O'Rourke
Jim O’Rourke nado en Chicago o 18 de xuño de 1969, é un músico e produtor estadounidense, asociado durante moito tempo á escena experimental de Chicago. Ao redor do ano 2000 mudouse a Nova York antes de trasladarse a Toquio, onde reside.
Traxectoria
Coñecido por ter gustos excéntricos e como un experto en música moderna experimental, O’Rourke lanzou discos de jazz, noise e rock. Colaborou con xente como Bobby Conn, Derek Bailey, Stereolab, Loren Mazzacame Connors, Nurse with Wound, Fennesz, Organum, Henry Kaiser, Flying Saucer Attack, e máis recentemente mesturou os álbums Ys e Have One On Me de Joanna Newsom.
Produciu álbums de artistas tan variados coma Sonic Youth, Wilco, Stereolab, Saint Etienne, Kahimi Karie, Quruli, John Fahey, Smog, Faust, Tony Conrad, The Red Krayola, Bobby Conn, Beth Orton, Joanna Newsom e U.S. Maple. Mesturou o Yankee Hotel Foxtrot de Wilco e produciu o seu álbum do 2004, A Ghost Is Born, co cal gañou un Grammy ao mellor álbum alternativo. Durante a gravación de Yankee Hotel Foxtrot O'Rourke colaborou con Jeff Tweedy e Glenn Kotche nunha banda chamada Loose Fur. O seu auto-titulado álbum de estrea foi lanzado no 2003 ao que lle seguiu outro no 2006 titulado Born Again in the USA.
O'Rourke foi tamén membro de Illusion of Safety, Gastr Del Sol e Sonic Youth. A principios dos anos 2000 tocou o baixo, a guitarra e o sintetizador con Sonic Youth, ademais de facer labores de gravación e mestura. Foi membro da banda ata finais do ano 2005, pero continúa tocando con eles nalgúns dos seus proxectos paralelos.
Fortaleza de Cira
A Fortaleza de Cira ou Torre de Cira é unha construción medieval situada na parroquia de Cira, no concello de Silleda.
Historia
Bernardo Xoán de Deza fundou este castelo no século XII aproveitando unha elevación próxima á confluencia dos ríos Deza e Ulla, dando nome ao lugar onde se ergueu. Anos máis tarde, a raíña Dona Urraca fíxose coa súa tiularidade, tras asediala e apreixar dentro dela ao seu propietario, que lla entregou para ser libre. A partir de entón, a raíña empregou a fortaleza como base de operacións para loitar contra o arcebispo Xelmírez para a conquista das súas propiedades.
O único que queda a día de hoxe en pé é a torre da homenaxe da fortaleza que fora levantada polo Conde de Altamira e desfeita polos irmandiños no ano 1467 a consecuencia do seu levantamento popular.
Guntín, Bazar, Castro de Rei
Guntín é un lugar da parroquia de Bazar no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña nove habitantes (cinco homes e catro mulleres).
O Novo Poboado, Fontao, Vila de Cruces
O Novo Poboado é un lugar da parroquia de Fontao, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Construíuse a mediados do século XX para dar servizo aos traballadores da mina de volframio.
Derrick Caracter
Derrick Caracter, nado o 4 de maio de 1988 en Fanwood, Nova Jersey, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense. Mide 2,06 metros e xogaba nas posicións de ala-pivote e pivote.
Christopher Lee
Christopher Frank Carandini Lee, nado o 27 de maio de 1922 en Londres e finado o 7 de xuño de 2015 na mesma cidade, foi un actor británico, coñecido por interpretar a personaxes malvados en case todos os seus filmes. Participou en máis de 200 películas desde o ano 1948. A súa grande afección ao deporte, así como a súa altura (1,96 metros), convertérono nun dos actores cun físico máis impresionante do panorama cinematográfico internacional.
Derrick Caracter
Universidade
Tras acabar a súa etapa de instituto, tivo que consituar os seus estudos e a súa carreira deportiva na NCAA, xa que as normas da NBA non permiten dar o salto a profesionais sen pasar pola universidade, como era a súa pretensión. Chegou aos Cardinals da Universidade de Louisville en 2006, destino elixido por afinidades cun axudante de Rick Pitino, o seu adestrador. Chegou pasado de peso (145 quilos para os seus 2,06 metros de estatura), polo que o adestrador impúxolle un severo réxime e non lle permitiu xogar ata que alcanzase un peso óptimo. Na súa primeira tempada perdeuse 16 partidos por ese motivo, e fixo medias no resto 8,1 puntos e 3,9 rebotes.
Tras unha segunda tempada cos Cardinals onde non melloraron substancialmente as cousas, en 2008 foi transferido aos Miners da Universidade de Texas-El Paso, onde comezou a centrarse máis no seu traballo. Debido ás normas da NCAA tivo que pasarse un ano sen competir, e tras perderse os 5 primeiros partidos da tempada 2009-10, na súa segunda aparición cos Miners conseguiu o cuarto dobre-dobre da súa carreira, tras lograr tres en Louisville, anotando 15 puntos e capturando 15 rebotes ante Alcorn State. O seu partido máis completo da tempada disputouno ante a Universidade de Houston, conseguindo 22 puntos e 13 rebotes. Ao termo da tempada foi incluído no segundo mellor quinteto da Conference USA, e no primeiro equipo do distrito pola NABC.
Profesional
Foi elixido na quincuaxésimo oitava posición do Draft da NBA de 2010 por Los Angeles Lakers, quen, tras verse sorprendidos pola súa grande actuación na liga de Verán de Las Vegas, onde liderou ao seu equipo con 15,4 puntos, 8,6 rebotes 1,4 tapóns e un 59% de acerto nos tiros de campo, fichárono para a tempada 2010-11.
O 7 de febreiro de 2012, foi cortado polos Lakers.
Máis tarde xogou en curtos períodos de tempo cos Bakersfield Jam, Rio Grande Valley Vipers e Idaho Stampede. O 22 de abril de 2012, asinou cos Mets de Guaynabo de Porto Rico, e debutou cos 17 puntos e 5 rebotes en 19 minutos de xogo.
Washington, D.C.
O Distrito de Columbia é o distrito federal dos Estados Unidos, que posúe limitado poder gobernamental propio, sendo gobernada maioritamente polo Congreso americano. É o centro administrativo, lexislativo e xudicial do país.
A poboación de Washington é de 588.292 habitantes (2007), e a súa rexión metropolitana posúe preto de 4,4 millóns de habitantes (7,8 millóns xuntamente coa rexión metropolitana de Baltimore, localizado a 100 km de Washington). A súa construción iniciouse en 1792, instalándose o goberno federal en 1800. A cidade constitúe o Distrito de Columbia, desanexado dos estados de Virxinia e Maryland. Posúe innúmeros monumentos, entre os que se encontran a Casa Branca (residencia do Presidente dos Estados Unidos), o Capitolio dos Estados Unidos (sede do Congreso), a Biblioteca do Congreso, o Monumento de Washington, e o Monumento a Lincoln.
miniatura|dereita|300px|Foto aérea do [[Monumento de Washington e da Casa Branca.]]
Xeografía
250px|dereita|miniatura|Imaxe de [[satélite artificial|satélite do centro de Washington DC. Note a estrutura das vías públicas da cidade.]]
Localización xeográfica
As coordenadas xeográficas de Washington son 38°53′42″N 77°02′11″O. O Distrito de Columbia está localizada na marxe nordeste do Río Potomac, ao norte do Estado de Virxinia, e ao sur do Estado de Maryland. A altitude media de Washington é de 7,6 metros, e o seu punto máis alto posúe 125 metros de altitude.
A cidade
Washington está dividida por catro longas rúas que dividen a cidade en catro cuadrantes. Esas rúas parten do Washington Capitol, e chámanse North Capitol Street, South Capitol Street, East Capitol Street e West Capitol Street. Os cuadrantes son noroeste (Northwest), nordeste (Northeast), suroeste (Southwest) e sueste (Southeast). Todos os cuadrantes nomean as súas rúas usando o seguinte esquema: as rúas que cortan a cidade nun sentido leste-oeste son nomeadas cunha letra do alfabeto e as rúas que cortan a cidade nun sentido norte-sur son nomeadas cun número.
O Distrito de Columbia impón límites de altura para os edificios construídos dentro do Distrito. Estas limitacións foron impostas no inicio do século XX, co aparecemento dos rañaceos, para evitar que estes edificios superasen en altura os monumentos da National Mall, co obxectivo de preservar a grandiosidade destes monumentos. Como consecuencia, Washington posúe un dos ceos máis limpos e abertos do país.
Cuadrante Noroeste
250px|dereita|miniatura|Imaxe de [[satélite artificial|satélite do Distrito de Columbia. As liñas negras indican as rúas que dividen Washington en catro diferentes cuadrantes, todas partindo do Washington Capitol.]] O Cuadrante Noroeste é o maior dos catro cuadrantes, posuíndo aproximadamente a metade da cidade. O Cuadrante Noroeste non soamente é sede do centro gobernamental dos Estados Unidos, senón que tamén é o principal centro económico e comercial da cidade. As principais universidades da cidade tamén se localizan aí.
Cuadrante Nordeste
O Cuadrante Nordeste cobre aproximadamente un cuarto da área da cidade. O Cuadrante Nordeste é predominantemente residencial, e a súa poboación é composta na súa maior parte por familias de clase media e alta.
Cuadrante Sueste
O Cuadrante Sueste cobre aproximadamente un cuarto da área da cidade. Predominantemente residencial, onde moran familias de clase baixa e media, o Cuadrante Sueste tamén posúe un centro comercial importante.
Cuadrante Suroeste
A menor dos catro cuadrantes, ocupando cerca dun décimo da cidade, o Cuadrante Suroeste foi o albo dun extensivo programa de renovación urbana entre a década de 1950 e a década de 1980. Moito do Cuadrante Suroeste é residencial, porén, no Cuadrante Suroeste localízanse varias estruturas gobernamentais e mais unha base aérea, así como un porto militar.
Rexión Metropolitana
A Rexión Metropolitana de Washington-Baltimore inclúe o Distrito de Columbia, Baltimore, as cidades de Alexandria, Falls Church, Fredericksburg, Manasas e Manasas Park, no estado de Virxinia, e outros 18 condados en Maryland e en Virxinia. Como aconteceu en moitas grandes cidades norteamericanas, ambas Baltimore e Washington presentaron perda de poboación, desde a década de 1950. Moito dos habitantes vivindo en mudaranse para cidades veciñas, por causa da alta taxa de criminalidade.
A pesar da caída do número de habitantes na cidade desde a década de 1950, e do seu crecemento lento na actualidade, a rexión metropolitana sempre medrou axiña, desde entón: os habitantes de Washington, ao saír da cidade, mudáronse principalmente ás cidades veciñas. En 1950, a metrópole tiña preto de 3 millóns de habitantes. En 1980, alcanzara case os 5 millóns, e en 2000, 7,8 millóns.
En canto que Washington posúe unha poboación maioritamente afroamericana, que compoñen preto do 60% da poboación, as cidades arredor de Washington son maioritariamente poboadas por brancos.
Clima
O clima é temperado, e a cidade posúe catro estacións ben definidas. A temperatura media no inverno é de 3.4 °C, e no verán, de 26 °C. A temperatura mínima no inverno é de -30 °C a 4 °C, e no verán, entre 12 °C a 25 °C. As máximas no inverno fican entre -22 °C a 13 °C, e no verán, entre 19 °C a 33 °C. A precipitación anual media (choiva e sarabia) é de 127 cm. A precipitación media anual de neve é de aproximadamente 150 centímetros.
Administración municipal
Washington posúe un prefecto e un Consello municipal, como na gran maioría das cidades norteamericanas. Os habitantes da cidade elixen o prefecto e os membros do Consello, por mandatos de 4 anos. O Consello municipal está formado por 13 oficiais. Cinco deles son elixidos pola poboación do distrito e cada un dos oito restantes son elixidos por un dos oito distritos electorais (wards) da cidade. Porén, o poder do goberno municipal está limitado por emendas da Constitución norteamericana. O Goberno federal dos Estados Unidos ten poder de veto e autoridade sobre calquera feito relacionado coa cidade.
O Consello municipal cría novas leis municipais e discute posíbeis modificacións en leis xa existentes, e o prefecto pode vetar ou aprobar novas leis ou mudanzas en leis xa existentes. Porén, novas leis e mudanzas en leis xa existentes poden ser vetadas polo Congreso norteamericano. Unha lei pode ser desaprobada polo Congreso norteamericano, mesmo que esa dada lei fose aprobada por unanimidade polo prefecto e por todos os membros do Consello municipal. O Goberno norteamericano tamén pode criar e aplicar novas leis sen a aprobación do goberno municipal.
Cerca de 70% da renda provén de impostos recadados por impostos municipais, como impostos mensuais aplicados a propiedades, terreos e venda e compra de produtos. O resto da renda anual provén do Goberno federal norteamericano. Este paga unha taxa anual, polas propiedades gobernamentais instaladas en Washington.
Representación no goberno federal
De acordo coa Constitución norteamericana, Washington DC está baixo directa xurisdición do Congreso federal. Este gradualmente cedeu algunha cantidade desta autoridade para o goberno local. Mesmo así, os habitantes do Distrito de Columbia non posúen o mesmo grao de representatividade, aproveitada por habitantes doutros estados norteamericanos.
Os habitantes do Distrito poden votar nas eleccións nacionais para a escolla do presidente norteamericano, mais non posúen representantes no Congreso norteamericano ou no Senado. Os cidadáns están representados na Casa dos Representantes dos Estados Unidos por Eleanor Holmes Norton, unha oficial que participa de comités e en debates mais non pode votar. Así, os cidadáns do Distrito de Columbia son únicos no mundo, xa queos habitantes doutras capitais en todos os outros países do mundo posúen os mesmos dereitos de representación gobernamental que habitantes doutras rexións do país. Moitas tentativas tentaron mudar esta situación, mais elas non tiveron suceso.
Demografía
De acordo co censo nacional de 2000, 572 059 habitantes, 274 845 residencias (248,338 habitadas) e 114 235 familias vivindo na cidade. Cerca do 60% da poboación é afroamericana, 32,78% son brancos, 2,66% son asiáticos, 0,30% son nativos norteamericanos, 0,06% son nativos de rexións norteamericanas do Pacífico, 3,84% son doutras razas e 2,35% son descendentes de dúas ou máis etnias. 7,86% da poboación da cidade son hispánicos, de calquera etnia.
Existen 248 338 residencias ocupadas, dos cales 19.8% abrigan persoas menores de 18 anos de idade, 22,8% abrigan casais, 18,9% abrigan unha muller sen marido presente e 54,0% son ocupadas por apenas unha persoa, ou por persoas que non posúen parentesco ou maior relación entre si. 43,8% das residencias ocupadas son ocupadas por apenas unha persoa, e 10% abrigan cando o menos unha persoa necesitada. Unha residencia ocupada abriga en media 2.16 persoas, e o tamaño medio dunha familia é de 3,07 integrantes.
A renda anual familiar media é de 46 283 dólares. Os homes posúen renda anual media de 40 513 dólares, e as mulleres 36 361 dólares. A renda per capita da cidade é de 28,659 dólares. 20,2% da poboación e 16,7% das familias da cidade viven abaixo da liña de pobreza. 31.1% dos menores de idade e 16,4% dos necesitados que viven no Distrito de Columbia viven baixo a liña de pobreza. Preto do 68% da poboación da cidade son protestantes, 16% son católicos, 4% son crentes doutras relixións, e 7% non posúen relixión ningunha.
Economía
O produto interno bruto do Distrito de Columbia é duns 70 000 millóns de dólares.
Servizos comerciais
O turismo é outra importante fonte de renda para a cidade. Millóns de turistas vidos de todas as partes dos Estados Unidos e do mundo visitan Washington todo ano. Actividades comerciais relacionadas co turismo empregan preto de 50 mil persoas. Cerca de 55 mil persoas traballan no sector de saúde, nun dos varios hospitais do Distrito. Outras 45 mil persoas traballan nunha das varias institucións de ensino superior do Distrito de Columbia.
Medios de comunicación
Washington posúe dous xornais de circulación diaria: A The Washington Post e a The Washington Times. The Washington Post, o xornal máis antigo e o máis lido da cidade, é tamén un dos xornais máis recoñecidos dos Estados Unidos, e as súas reportaxes políticas son moi influentes. Un xornal nacional, a USA Today, tamén é publicada na cidade. A United Press International, un dos líderes do xornalismo mundial, ten sede en Washington, e preto de 500 diferentes revistas e xornais comunitarios son publicados na cidade. Alén diso, sete emisoras de televisión e máis de 40 emisoras de radio serven a cidade.
Educación
250px|dereita|miniatura|A [[Library of Congress (Biblioteca do Congreso), unha das maiores bibliotecas do mundo.]]
Escolas
O sistema escolar público está administrado por un Consellor que consta de 9 membros. Cinco deles son electos polos habitantes e os catro restantes polo prefecto da cidade. Os nove membros entón escollen un superintendente, que é encargado de administrar o sistema escolar.
Hai preto de 146 escolas públicas, responsábeis da educación de máis de 72 mil estudantes. Da poboación estudantil, o 85% son afroamericanos, un 9% hispanos e os 6% restantes son na súa maioría brancos ou asiáticos. Outros 10 mil estudantes estudan en escolas privadas.
Bibliotecas
A Biblioteca Folger Shakespeare, localizada ao leste do Capitolio dos Estados Unidos, acolle a maior colección de obras do escritor inglés William Shakespeare do mundo. A biblioteca é privada, e moitas das súas rarísimas obras non poden ser vistas polo público en xeral (apenas por persoas especializadas). Mesmo así, esta biblioteca é un dos principais puntos turísticos da cidade.
Xa a Biblioteca do Congreso (Library of Congress) posúe máis de 100 millóns de ítems (libros, xornais, revistas, fotos, pinturas, vídeos etc) en 460 idiomas diferentes. Non soamente é unha das maiores bibliotecas do mundo senón que é tamén a axencia de dereitos de autor dos Estados Unidos.
Ensino superior
Washington posúe un total de 10 universidades e 5 facultades, e outras institucións de ensino superior están localizadas en cidades veciñas.
Puntos de interese
Washington posúe preto de 150 parques. Unha actividade común no verán é nadar ou ir a vela polo Río Potomac ou na Baía Chesapeake. A maior e máis coñecida delas é a National Mall, un parque que posúe 3 km de lonxitude.
Outeiro do Congreso
250px|dereita|miniatura|O [[Capitolio dos Estados Unidos.]] O Outeiro do Capitolio (Capitol Hill), que posúe 24 metros de altitude, é unha lomba localizada próxima ao centro xeográfico. Están localizadas aquí:
National Mall
A National Mall é un gran parque, localizado no centro. Posúe 3 km de lonxitude, desde o Capitolio dos Estados Unidos ata o Memorial de Lincoln. Foi inaugurada no comezo do século XX. Nela, están localizadas:
Memoriais a presidentes dos Estados Unidos
250px|dereita|miniatura|O [[World War II Memorial, aberto ao público en 2004, que homenaxea os soldados mortos na segunda guerra mundial.]]
Deportes
Washington é o fogar de varios equipos profesionais norteamericanos. A D.C. United é un equipo de fútbol da Major League Soccer; a Washington Capitals é un equipo de hóckey sobre xeo da National Hockey League, a Washington Mystics é un equipo de basquet feminino da Women's National Basketball Asociation; a Washington Wizards é un equipo de basquet masculino da National Basketball Asociation; e a Washington Nationals é un equipo de basebol da Major League Baseball.
A Washington Nationals é outro equipo de béisbol que se estableceu na cidade en 2005. A Washington Nationals é o novo nome do antigo Montréal Expos, que tiña a sede en Montreal, e mudou de nome ao mudar de cidade.
Transportes
250px|dereita|miniatura|Unha estación de [[metro de Washington.]]
Transporte público
O sistema de transporte público é extensivo e eficiente. A Washington Metro administra unha malla de ómnibus e un sistema de metro que posúe catro liñas diferentes, 170 km de lonxitude e un total de 89 estacións, que espallase por Washington e cidades veciñas. O sistema non é totalmente integrado: pasaxeiros poden transferirse libremente entre calquera liña de ómnibus, calquera liña de metro ou transferirse entre dunha liña de metro para unha de ómnibus, mais precisan pagar unha taxa extra ao transferirse entre unha liña de ómnibus para unha de metro. Preto de metade dos traballadores e cidades veciñas usan o transporte público para se desprazar para o traballo.
Vías públicas
Metade dos traballadores da rexión metropolitana usan vehículos para se desprazar ao traballo, que posúen un dos mellores e máis completos sistemas de vías públicas dos Estados Unidos. Dúas vías expresas e catro autoestradas interestatais cortan a cidade. Varias pontes conectan o Distrito de Columbia co estado de Virxinia.
Ferrovías
Varias liñas de trens conectan Washington cos seus suburbios máis distantes, e a Union Station conecta a cidade co resto do país. Tanto as liñas de trens suburbanos como as inter-estatais usan a Union Station como estación central.
Aeroportos
O Distrito de Columbia non posúe ningún aeroporto dentro dos seus límites. Mentres tanto, tres aeroportos, localizados en cidades veciñas, atenden a poboación do Distrito:
O 51º Estado norteamericano?
Desde a década de 1970, moitos dos habitantes da cidade queren que o Distrito de Columbia se torne un Estado independente, e gañe todos os privilexios dun estado dos Estados Unidos de América, como representación no Casa dos Representantes e no Senado. Se isto acontecese, o Distrito de Columbia tornaríase o 51º Estado americano, o Estado de Nova Columbia (State of New Columbia).
En 1978, o Congreso americano criaba unha emenda que estipulaba a elevación do Distrito de Columbia a un estado norteamericano, coa condición que un dado número de estados do país concordasen e ratificasen esta emenda nun período de sete anos. Un número insuficientes de estados do país aprobaron a emenda, ata 1985, o prazo final, e o Senado norteamericano rexeitou a emenda en 1992. Porén, a loita polo status de estado continua ata hoxe.
Boloña
350px|miniatura|dereita|Centro histórico de Boloña. Boloña (Bulåggna en emiliano-romañolo, Bologna en italiano) é unha cidade de Italia de 374.561 habitantes (2008), capital da provincia homónima, así como da rexión de Emilia-Romaña. Situada entre o río Reno e o río Sávena, cerca dos Apeninos, é unha das cidades históricas mellor conservadas e que posúe a segunda zona vella medieval máis grande de Europa, despois da de Venecia.
Antiquísima cidade universitaria (oficialmente dende 1088), acolle numerosos estudantes que enriquecen e animan a súa vida cultural e social. Coñecida polas súas torres e os longos pórticos, posúe un centro histórico ben conservado (entre os máis extensos de Italia), grazas a unha atenta política de conservación e restauración posta en práctica dende finais dos anos 60 do século pasado, establecida para solucionar os estragamentos urbanísticos de finais do século XIX e as destrucións bélicas.
miniatura|250px|Basílica de Santo Estefano.
Historia
A rexión está habitada desde o século IX a.C., os etruscos substituíron os umbros a partir do século VI a.C. dándolle o nome de Velzna, latinizano como Felsina.
Arroaz
O arroaz, Tursiops truncatus (Montagu 1821), é, entre todos os golfiños, a especie máis común e máis coñecida, porque adoita achegarse á costa e entrar no interior das rías, debido a que o seu comportamento social a achega ás proximidades dos barcos e mesmo dos nadadores, e porque é a que mellor se adapta ás condicións de catividade dos delfinarios, o que o converteu no protagonista habitual destes espectáculos.
Está presente en augas quentes e temperadas de todo o mundo, en todos os océanos excepto no Ártico e no Antártico.
Científica
A especie foi descrita en 1821 por George Montagu, que a denominou Delphinus truncatus. Máis tarde foi reclasificada dentro do xénero Tursiops, que fora definido por Paul Gervais en 1855.
Descrición
O corpo é fusiforme, robusto, dun tamaño moi variable segundo as poboacións que se estuden, e que oscila, nos adultos, entre os 2 e os 4 m; o peso oscila entre os 275 e os 650 kg, sendo os machos máis grandes e máis pesados que as femias ás mesmas idades. O corpo é robusto, co terzo posterior comprimido lateralmente.
A cor da pel é gris escura a negra, uniforme, con degradacións a gris abrancazado na cara inferior da cabeza e no ventre. As aletas dorsal, caudal e pectorais adoitan seren máis escuras que o resto da pel.
A aleta dorsal é central, de ancha base e bordo traseiro escotado, dándolle unha forma falciforme. A aleta caudal mostra unha escotadura central ben definida. O pedínculo caudal é groso.
O fociño, curto e romo (en comparación co fociño do golfiño común), destaca claramente da cabeza, cunha prega ben marcada que o delimita do melón; desta característica deriva o nome de delfín nariz de botella, que quere recoller a semellanza co colo dunha botella. A boca debuxa un sorriso característico que non se aprecia noutras especies de delfínidos. Os dentes son cónicos e fortes, en número de 20 a 25 por hemimandíbula.
Reprodución
A madurez sexual alcánzase ós 11 anos nos machos e 12 anos nas femias, cunha xestación de ó redor de 12 meses seguida dunha lactación de 12 a 18 meses. A cría mide ó redor de 80–100 cm no momento do nacemento.
Alimentación
Os arroaces aliméntanse de diferentes especies de peixes e de cefalópodos (luras), incluíndo tamén na dieta algún crustáceo. Tamén é posible que coman do peixe capturado nunha rede, chegando a romper as mallas, o que explicaría a tradicional aversión que lles teñen moitos pescadores. Poden mergullarse buscando comida ata os 100 m de profundidade.
Distribución
Está presente en todos os océanos do mundo, excluíndo as augas circumpolares. É moi común nas costas galegas (sobre todo na beira occidental, sendo máis escasos na costa cantábrica) e disponse de numerosa información visual da súa presenza no interior das rías galegas. Tamén hai numerosas citas de varamentos desta especie, moito máis abundantes nas rías Baixas. Distribúese en poboacións costeiras, que habitan na plataforma continental a profundidades de entre os 100 e os 200 m; e poboacións oceánicas, que habitan en augas profundas en mar aberto. Hai algunhas diferenzas entre ambas as poboacións, sendo os costeiros algo máis pequenos, e de corpo máis delgado, que os espécimes que viven en mar a fóra. Tamén en Galicia se coñece a existencia destas dúas poboacións, a costeira, residente, que vai buscando bancos de peixe ó longo da costa, con incursións nas rías; e a oceánica, que pode chegar a desaparecer segundo as estacións do ano. Sábese igualmente que existe un constante intercambio entre exemplares dunha e doutra poboacións e que a presenza de crías é unha constante na poboación costeira.
Comportamento
miniatura|esquerda|300px|Arroaz saltando sobra a auga (nótese o [[espiráculo aberto).]] O arroaz é un excelente nadador e gusta de saltar sobre as augas aproveitando o impulso das ondas. As inmersións adoitan durar entre 3 e 4 min, ata un máximo de 8.
Adoitan vivir en grupos ou mandas de 12 ou máis exemplares, que forman unha unidade familiar estable, dirixida por unha femia adulta e que conta con nais, crías e subadultos. Os machos adultos viven illados ou en grupos moi reducidos (2-3 exemplares) e pouco estables. Ás veces, estes grupos familiares agrúpanse en mandas de centos de exemplares. Tamén se viu que forman mandas conxuntas con outros cetáceos, como caldeiróns e, ocasionalmente, con baleas e xibardos.
Os arroaces son especialmente sociais e parecen trasladar esta relación ó home, sendo frecuente que se acheguen á estela dos barcos ou ós nadadores.
En calquera caso, isto non impide que teñan tamén comportamentos agresivos entre si, con loitas entre os machos para o acceso ás femias. De feito, son frecuentes as marcas e cicatrices na pel dos adultos. Tamén se sabe de ataques a quenllas e a toniñas (outro cetáceo de tamaño notablemente inferior).
A lonxevidade estimada é duns 30 anos os machos e 40 anos as femias.
Caza
miniatura|dereita|150px|Arroaz adestrado pola Mariña norteamericana para detectar minas submarinas.
O arroaz foi capturado abundantemente para aproveitar a súa carne nos Estados Unidos e no Xapón, país este onde se segue cazando como recurso pesqueiro (neste vídeo pódese ver un exemplo desta caza).
Tamén se cazaron no océano Pacífico oriental e no mar Negro.
Ademais da caza voluntaria, outra causa de morte inducida pola acción humana son as capturas accidentais cando quedan enmallados nas redes de pesca, causa da maioría dos varamentos identificados, e as producidas por restos de rede que aboian no mar.
E, a maiores, está a caza de exemplares vivos para fornecer os delfinarios.
Aínda así, a poboación de arroaces mantense en niveis elevados, e por iso a UICN cualificou en 2008 o estado de conservación da especie como "LC" (pouco preocupante).
Cornide, en 1788, dicía que:
Por outra parte, descríbese no dicionario de Eladio Rodríguez:
De feito, o propio Sarmiento insistiu en varias cartas ó seu irmán, en 1757 e 1758, na conveniencia de organizar batidas de arroaces (como se facían contra o lobo) aproveitando a época na que entraban nas rías, fenómeno que el explicaba erroneamente por cousa dunha membrana que se lles poñía nos ollos deixándoos cegos.