cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Portugal
A era dos descubrimentos
Á vez que os portugueses tentaban asentarse en Marrocos, xa mesmo durante o reinado de Xoán I, faríanse grandes descubrimentos. En 1418 os navegantes João Gonçalves Zarco e Tristão Vaz Teixeira descobren as illas de Porto Santo e de Madeira. Porén, máis que dun achado trátase dun redescubrimento, porque xa se sabía da existencia das illas de Madeira no século XIV segundo revela algunha cartografía. As illas estaban deshabitadas, mais polo seu clima, ofrecían posibilidades de poboamento e reunían boas condicións para a exploración agrícola. Os arquipélagos de Madeira e das Canarias espertaron, dende o seu descubrimento, o interese tanto dos portugueses como dos casteláns, xa que eran illas preto da costa africana, o que implicaba fortes potencialidades económicas e unha grande importancia estratéxica. A disputa destes territorios deu orixe ao primeiro conflito ibérico motivado por razóns expansionistas. Pouco máis tarde chegarían os primeiros navegantes ao arquipélago dos Azores da man de Diogo de Silves. Primeiramente sería descuberto o grupo oriental das illas (São Miguel e Santa María), seguido polo grupo central (Terceira, Graciosa, São Jorge, o Pico e o Faial) e finalmente, en 1452, sería descuberto o grupo occidental (as Flores e o Corvo) por João de Teive. Este arquipélago, tamén deshabitado, reunía condicións para o poboamento e a produción, a cal sería, sobre todo, de azucre, viño, trigo e gando.
Mentres tanto na África continental, Xil Eanes consegue pasar do Cabo Bojador (actual Sáhara Occidental) continuando a exploración da costa africana. En 1456, Diogo Gomes descobre Cabo Verde, illas que formarían parte do país até o século XIX e que serían poboadas con nativos africanos traídos da Guinea. Pouco despois, en 1460, Pêro de Sintra atangue a Serra Leoa e en 1471, João de Santarém e Pero Escobar descobren a costa setentrional do golfo da Guinea, a de Benín e a do Gabón, así como e as illas de San Tomé e Príncipe. Así, os portugueses irían fundando postos comerciais ao longo de toda a costa africana. En 1487, Xoán II envía a Afonso de Paiva e a Pero da Covilhã á busca de informacións sobre a navegación e comercio no océano Índico. No ano seguinte, en 1488, Bartolomeu Dias, comandando unha expedición con tres carabelas, dobra o Cabo da Boa Esperanza comprobando a comunicación entre os océanos Índico e Atlántico ao dobrar o cabo de Boa Esperanza. O proxecto para o camiño marítimo para a India foi deseñado por Xoán II como medida de redución dos custos nas trocas comerciais coa Asia, o que levou á cada vez máis sólida presenza marítima portuguesa e á expansión do Reino, o cal se estaba a transformar nun Imperio. Porén, a iniciativa non sería realizada durante o seu reinado, e sería o seu sucesor, Manuel I quen designaría a Vasco da Gama para esta expedición. O 8 de xullo de 1497 iniciase a expedición semi-planetaria que terminaría dous anos despois coa entrada do nave Bérrio ao río Texo, traendo a boa nova.
miniatura|esquerda|A chegada de [[Vasco da Gama a Kozhikode (India) o 20 de maio de 1498.]] Porén, os portugueses non eran os únicos en emprender a conquista dos mares, o que levou a unha serie de conflitos que non serían solucionados até o ano 1494 coa sinatura do Tratado de Tordesillas, o cal dividía o mundo en dúas áreas de exploración: a portuguesa e a castelá. Esta división sería en función dun semi-meridiano que debería pasar a 370 leguas de Cabo Verde ("mare clausum"). En pouco tempo os portugueses descubriron rutas e terras en América do Norte, América do Sur e Oriente, na súa maioría durante o reinado de Manuel I, o Aventureiro. A expansión cara a Oriente, sobre todo grazas ás conquistas de Afonso de Albuquerque, concentrou case todos os esforzos dos portugueses, aínda que en 1530 Xoán III iniciou a colonización do Brasil, que fora descuberto trinta anos antes, o 22 de abril de 1500 por Pedro Álvares Cabral. As riquezas alí atopadas fixeron que os portugueses se centrasen no Novo Mundo, coa consecuente perda doutras prazas no Índico, como Ormuz, fronte a outras potencias europeas. Cómpre destacar, en canto a navegantes portugueses, a chegada en 1543 de Francisco Zeimoto, António Peixoto e António da Mota ao Xapón, sendo os primeiros europeos en facelo, así como a Fernão de Magalhães, que sería o primeiro europeo en navegar por augas do océano Pacífico.
O país tería o seu século de ouro durante este período. No caso do Portugal continental, na batalla de Alcácer Quibir en 1578, que enfrontaba a portugueses e marroquís, perece o rei Sebastián con tan só vinte e un anos, e parte da nobreza portuguesa. O rei-cardeal Henrique substituiría o monarca no trono, aínda que morrería só dous anos despois, abrindo unha crise sucesoria que se resolveu cunha monarquía dualista chamada entre Portugal e Castela, durante a cal os dous reinos tiveron coroas separadas, aínda que gobernados polo mesmo rei, sendo o primeiro dos tres que ostentarían este cargo Filipe II. Privado dunha política exterior independente e envolto na guerra que mantiña Castela contra os Países Baixos, o país sufriu grandes reveses no seu imperio e perdeu o monopolio do comercio no Índico. O dominio terminou finalmente o 1 de decembro de 1640 pola nobreza que, tras vencer á garda real nun repentino golpe de estado, depuxo a duquesa gobernadora de Portugal e coroou a Xoán IV como rei de Portugal. Iniciouse así a guerra de restauración portuguesa, que se prolongou até 1668, ano en que se asinou o Tratado de Lisboa, polo cal o rei Carlos II recoñeceu a independencia de Portugal.
Da guerra á fin da monarquía
miniatura|esquerda|Aclamación de [[Xoán IV de Portugal|Xoán IV.]] O final do século XVII e a primeira metade do século XVIII foron testemuñas do florecemento da minería no Brasil, onde grazas ao descubrimento de ouro e pedras preciosas a corte de Xoán V converteuse nunha das máis opulentas de Europa. Estas riquezas serviron para pagar produtos importados, na súa maioría de Inglaterra, xa que non existía industria téxtil no reino e as teas eran importadas das illas británicas. O comercio externo baseábase na industria do viño e o desenvolvemento económico do reino foi impulsado, xa no reinado de Xosé, polos esforzos de Sebastião de Carvalho e Melo, Marqués de Pombal, ministro entre 1750 e 1777, para dar a volta a situación con grandes reformas mercantilistas. Foi durante este reinado cando un terremoto devastou Lisboa e o Algarve o 1 de novembro de 1755. O tremor foi un dos máis destrutivos e mortais da historia, causando a morte de entre 60.000 e 100.000 persoas, sendo ademais seguido por un tsunami e un incendio que esnaquizaron practicamente toda a capital. O sismo acentuou as tensións políticas e interrompeu abruptamente nas ambicións coloniais.
En canto á política do país, o Marqués de Pombal, a pesar de ser o favorito do rei, era desdeñado pola aristocracia portuguesa como un intruso, xa que era fillo dunha familia do rural. De feito, o título de Marques non lle foi concedido senón até 1770, quince anos despois do tremor. Pola súa banda, o Marques sentía aversión polos vellos nobres, aos que consideraba corruptos e incapaces de tomar accións prácticas. Antes do sismo había unha loita constante para conseguir o poder e o favor real, pero máis tarde, a resposta do Marqués de Pombal eliminou con eficacia o poder das vellas faccións aristocráticas. Así, a oposición e o resentimento silenciosos cara Xosé comezaron a manifestarse, o que culminaría cun intento de magnicidio na persoa do rei e a eliminación do poderoso Duque de Aveiro e da familia Távora.
miniatura|260px|Ilustración alusiva á proclamación da República Portuguesa o [[5 de outubro de 1910.]] Durante a guerra, no final de 1807, a ameaza da guerra fixera que o Príncipe Rexente Xoán VI, en nome da raíña María I, trasladase a corte real de Lisboa para o Brasil. O estabelecemento da corte portuguesa na súa colonia de América do Sur levou á creación dalgunhas das primeiras institucións brasileiras, como as bolsas de valores locais e un banco nacional. Co fin da guerra peninsular, os tribunais europeos esixiron que a raíña María I e o príncipe rexente Xoán regresasen para Portugal, xa que consideraban impropio que representantes dunha antiga monarquía europea residisen nunha colonia. En 1815, para xustificar a súa permanencia no Brasil, onde a corte real estaba a prosperar nos últimos seis anos, creouse o Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve, estabelecendo así un estado monárquico transatlántico e pluricontinental con capital en Río de Xaneiro. Así, o Brasil pasa de ser a única colonia do mundo a converterse, momentaneamente, en metrópole.
A ditadura
miniatura|esquerda|180px|[[António de Oliveira Salazar, cabeza do réxime do Estado Novo de 1932 a 1968.]] Instaurada a República, o rei Manuel II saíu cara ao exilio en Inglaterra. Despois de varios anos de inestabilidade política, con loitas de traballadores, tumultos, levantamentos, homicidios políticos e crises financeiras, problemas agravados pola participación portuguesa na primeira guerra mundial, o exército tomou o poder en 1926. Dous anos máis tarde, o réxime militar nomeou ministro de finanzas a António de Oliveira Salazar, profesor da Universidade de Coímbra, que en 1932 se converteu en presidente do consello de ministros. Oliveira restaurou as finanzas e instituíu o coñecido como Estado Novo, un réxime ditatorial autoritario corporativista cun partido único e sindicatos estatais, ademais dunha afinidade fascista ben marcada. De feito en 1941, despois de que o cónsul portugués en Bordeos, Aristides de Sousa Mendes, concedese unha gran cantidade de visados a refuxiados xudeus que tentaban fuxir dos nazis, ignorando as instrucións do Ministerio de Asuntos Exteriores, Salazar foi implacable e destituíuno. Cando Aristides Mendes volveu a Portugal, foi expulsado do servizo público e das súas liberdades civís, ficando reducido a unha notoria pobreza, falecendo en 1954 tras vivir da caridade. Tras a vitoria dos Aliados na segunda guerra mundial, Salazar sufriu presións para transformar Portugal nunha democracia. En 1948 Salazar esfórzase en amosar o fervente anticomunismo do seu réxime como credencial para gañar o apoio político dos Estados Unidos. De feito, Salazar combinou o seu anticomunismo co seu apoio aos Aliados en 1943 para conseguir que Portugal fose invitada a unirse á OTAN en 1949, aínda sendo o único membro da alianza que xamais rompera relacións coa Alemaña nazi.
A revolución dos caraveis
miniatura|esquerda|O [[25 de abril no Porto.]] miniatura|180px|Monumento alusivo a [[Grândola, Vila Morena e á Revolución dos Caraveis.]] O Movimento das Forças Armadas decide actuar e comezar a revolución o 25 de abril de 1974. O primeiro sinal da revolución chegaría ás 22:55 horas do 24 de abril, coa emisión da coñecida canción "E depois do Adeus" de Paulo de Carvalho, transmitida polo xornalista João Paulo Diniz da radio "Emissores Associados de Lisboa". Case dúas horas despois, ás 0:25 horas, xa o día 25 de abril na Rádio Renascença soa Grândola, Vila Morena, unha canción revolucionaria de José Afonso prohibida polo réxime, a cal sería o segundo sinal pactado polo MFA para ocupar os puntos estratéxicos do país mediante unha serie de coordinacións fixadas por un posto de mando estabelecido polo maior Otelo Saraiva de Carvalho no cuartel da Pontinha en Lisboa. Seis horas máis tarde o réxime ditatorial derrúbase en tanto a partir das 01:00 horas do 25 de abril as guarnicións das principais cidades (Porto, Santarém, Faro e Braga) deciden seguir as ordes do MFA, ocupando aeroportos e aeródromos, así como tomando as instalacións do goberno civil. De feito, fóra de Lisboa a situación discorre con sorprendente calma, e ao longo da madrugada as autoridades do Estado Novo perden o control do país sen resistencia. A pesar que desde as 03:00 horas do 25 de abril emítense continuos chamamentos radiofónicos dos Capitáns de Abril (os oficiais xefes do MFA) á poboación para que permanecese nos seus fogares e á policía para non oporse ás actividades das tropas. Ao amencer dese mesmo día miles de civís portugueses gañaron as rúas en varias localidades, mesturándose cos militares sublevados. No transcurso da madrugada os militares rebeldes ocupan os aeroportos internacionais de Lisboa e do Porto, ordenando o cesamento dos voos en todo o espazo aéreo portugués. Unidades da mariña de guerra adhírense á revolta e toman o control dos portos do Atlántico e dos Azores. Aínda que ao comezo as tropas da aviación se manteñen indecisas, finalmente aceptan seguir ao MFA debido á decidida actuación das tropas do exército.
Un dos fitos daquelas concentracións foi a marcha das flores en Lisboa, caracterizada por unha multitude aprovisionada de caraveis, a flor de tempada, sendo que na súa ruta cara aos puntos claves de Lisboa uns soldados pediron caraveis nun posto de rúa dunha florista para colocalos nas súas armas, como símbolo de que non desexaban disparar as súas armas. Esa é a orixe do nome dado a esta revolución. Ao empezar a revolta en Lisboa as tropas rebeldes ocupan as instalacións da Rádio Nacional e do Rádio Clube Português, a partir das cales emiten os seus comunicados. As accións militares foron protagonizadas tamén polo capitán Salgueiro Maia que, á fronte das forzas da Escola Prática de Cavalaria saíu de Santarém para marchar sobre Lisboa. Alí logrou a adhesión de máis tropas e con elas ocupou Terreiro do Paço (a actual Praça do Comércio lisboeta) a primeiras horas da mañá do día 25, loitando por manter a orde, evitar excesos de civís, e convencer as tropas da capital que estaban aínda indecisas ante os sucesos.
O profesor Marcelo Caetano refuxiouse cos seus ministros no cuartel do Bairro do Carmo, en Lisboa, que foi cercado polo MFA ás 08:00 horas apoiado por unha multitude de manifestantes. Caetano discutiu co capitán Salgueiro Maia, quen dirixía as tropas sublevadas do Carmo, e que lle presentou un ultimato para abandonar o goberno. Tras vencer ás 16:00 horas o ultimato para a rendición do goberno, Caetano pediu a Salgueiro Maia renderse ante un oficial de alta gradación, ao cal accedeu Salgueiro. Para ese fin deuse aviso ao xeneral António de Spínola, un dos xefes do MFA no corpo de cabalaría, quen acudiu ao Cuartel do Carmo para recibir a rendición de Caetano ás 17:45 horas. Caetano capitulaba "para evitar que o poder caia na rúa" e foi sacado cos seus ministros nun transporte de tropas Bravia Chaimite ás 19.00 horas, no medio da multitude nas rúas, para ser mantido baixo arresto. Case inmediatamente Caetano e os seus ministros partiron para o exilio no Brasil. Ás 01:00 horas do 26 de abril, a televisión e a radio estatais presentaron os membros do MFA encabezados por Spínola, que xa asumiran o control de todo o país e que estarían encargados do goberno a partir de entón.
A Terceira República
miniatura|250px|esquerda|Sinatura do [[Tratado de Lisboa (2007)|Tratado de Lisboa en 2007.]] A primeira fase tras a revolución foi a unión dunha corrente conservadora dos militares ao redor de António de Spínola e unha vertente socialista ao redor do primeiro ministro Vasco Gonçalves, así como o xeneral Francisco da Costa Gomes, Saraiva de Carvalho e Salgueiro Maia, que eran membros do MFA. Unha vez estabelecida a corrente socialista, comezaron as nacionalizacións e a reforma agraria. A Constitución de 1976 definía o paso ao socialismo co destino do Estado, mentres que o xeneral Spínola foi obrigado a marchar ao exilio ao Brasil. Nas primeiras eleccións presidenciais tras a Constitución de 1976, o xeneral António Ramalho Eanes vence a Saraiva de Carvalho, establecéronse as sementes para crear un modelo de Estado parlamentario semellante ao do resto da Europa occidental. Así, Ramalho Eanes e o representante do Partido Socialista, Mário Soares achegaron o país á Comunidade Europea, ingresando nela definitivamente en 1986.
En 1979 gañou as eleccións parlamentarias, por primeira vez tras a Revolución dos Caraveis, un grupo político situado no centro-dereita, encabezado por Francisco de Sá Carneiro e Francisco Pinto Balsemão. O goberno púxose de acordo coa oposición socialista para levar a cabo unha reforma constitucional. A nova Constitución, que entrou en vigor en 1982, eliminou algunhas institucións que xurdiran tras a Revolución, entre elas o Consello Revolucionario, e creou un Tribunal Constitucional ao estilo de moitos dos países occidentais. En 1985, Aníbal Cavaco Silva convértese en primeiro ministro polo Partido Social Demócrata (PSD) de corte conservador, revalidando de novo o seu mandato dous anos despois con maioría absoluta. Cavaco Silva mantívose no poder até 1995, impulsando unha política económica neoliberal e privatizando aquelas empresas que se nacionalizaran tras a revolución. Desde 1995 até 2002, o goberno estivo nas mans do socialista António Guterres. Durante o seu mandato, Macau, a última colonia portuguesa en Asia, foi devolta á República Popular da China o 20 de decembro de 1999. miniatura|250px|O Parque das Nacións da [[Exposición Universal de 1998 en Lisboa.]] Nas eleccións parlamentarias do 17 de marzo de 2002 a dereita portuguesa volveu conseguir a maioría dos votos. Cun 62,3% dos votos escrutados, o PSD baixo a dirección de José Manuel Durão Barroso lograría un 40,1% dos votos seguido polo Partido Socialista e os conservadores do Partido Popular cun 37,9% e 8,8% respectivamente. Barroso formou unha coalición na que o líder do Partido Popular, Paulo Portas, recibiu a carteira de Xustiza, Traballo e Asuntos Sociais. Os socialistas mantiveron, pola contra, a Presidencia da República debido a que o sucesor de Soares foi Jorge Sampaio. En 2004 Durão Barroso foi nomeado sucesor de Romano Prodi como presidente da Comisión Europea, sendo o seu sucesor no cargo de Primeiro Ministro Pedro Santana Lopes, quen só gobernou durante un curto período xa que en novembro dese ano a Asemblea Nacional foi disolta para elixir un novo Primeiro Ministro. En febreiro de 2005 tiveron lugar as eleccións e nelas o Partido Socialista logrou por primeira vez na súa historia unha maioría absoluta, sendo José Sócrates nomeado Primeiro Ministro. O 22 de xaneiro de 2006 os votantes portugueses elixiron a Aníbal Cavaco Silva como novo Presidente da República tras lograr a maioría absoluta na primeira volta, evitando terse que enfrontar nunha segunda volta co seu principal rival, o candidato do partido socialista renegado Manuel Alegre, o cal quedou diante do candidato oficial do partido Mário Soares.
En 2008, por mor da crise económica global, o país foi cualificado pexorativamente, xunto con Irlanda, Italia, Grecia e España, como unha das "PIIGS", economías vulnerables debido ao crecemento do endebedamento e ao alto déficit público en relación ao PIB. En 2011 o país estaba á beira da quebra, polo que en abril, José Sócrates anuncia o inicio de negociacións co Fondo Monetario Internacional e coa Unión Europea para pedir un préstamo para axudar ao país a estabilizar as súas finanzas. Así, o 16 de maio os líderes da zona do euro aprobaron un préstamo de 78.000 millóns de euros a Portugal, co compromiso de reducir o déficit público do 9,8 por cento do PIB en 2010 até o 3 por cento en 2013. Nas eleccións de 5 de xuño de 2011 o novo goberno liderado por Pedro Passos Coelho inicia unha política de austeridade tutelado por unha "troika" constituída por responsables da Comisión Europea, Banco Central Europeo e Fondo Monetario Internacional. . António Costa é primeiro ministro desde o 26 de novembro de 2015.
Xeografía
miniatura|180px|Imaxe satélite de Portugal. Portugal está situado no extremo suroeste de Europa, na Península Ibérica, formado por un territorio continental de 91.951 km². Ademais, os Azores e Madeira, dous arquipélagos situados no océano Atlántico, forman parte do seu territorio marítimo cunha superficie total entre ambos de 3.134 km². O país está bañado durante 1.793 km polas costas do océano Atlántico, ocupando a maior parte da costa occidental ibérica xunto con Galicia. A súa zona continental ten fronteiras cun único estado, España, ao leste e ao norte, ao longo de 1.214 km. O seu territorio continental está atravesado polo seu río principal, o Texo, que divide o país en dous pola metade. No norte, a paisaxe é montañosa nas zonas do interior con altiplanos intercalados que permiten o desenvolvemento da agricultura. No sur, até o Algarve, o relevo caracterízase pola presenza de chairas, aínda que existen algunhas serras intercaladas. Outros ríos principais son o Douro, o Miño, o Guadiana, o Vouga e o Mondego, o río máis longo que transcorre só polo seu actual territorio estatal ao nacer na serra da Estrela. É, ademais, nesta serra onde se acha a montaña máis alta do Portugal continental, así como o segundo pico máis alto do país, o Cume da Torre, que con 1.993 msnm de altitude está só por detrás da Montaña do Pico das illas Azores (2.351 msnm).
As Illas Azores atópanse no rift medio do océano Atlántico. Algunhas das illas tiveron actividade volcánica recentemente: São Miguel en 1563 e o volcán de Capelinhos en 1957, o cal aumentou a superficie occidental da Illa do Faial. Cómpre destacar tamén ao Banco D. João de Castro, un gran volcán submarino situado entre as illas Terceira e São Miguel, o cal se atopa a 14 m baixo a superficie do mar. Este volcán entrou por última vez en erupción en 1720, formando unha illa que permaneceu sobre a auga durante varios anos, e estímase que podería volver xurdir unha nova illa nun futuro non moi afastado. As Illas de Madeira, ao contrario que os Azores, non se atopan na dorsal mesoatlántica senón no interior da placa africana. A súa formación debeuse á actividade dun punto quente non relacionado coa circulación das placas tectónicas. Esta situación de estabilidade e localización no interior da placa tectónica leva a que este sexa o territorio do país menos suxeito a sismos, de feito, a derradeira erupción volcánica da que se ten constancia aconteceu fai preto de 6.000 anos. Hoxe en día o vulcanismo manifestase dun xeito indirecto, a través da liberación de gases volcánicos profundos e augas quentes e gasificadas cando se abren túneles de estrada e galerías para captar augas no interior da illa principal. O punto máis alto das illas é o Pico Ruivo con 1.862 m de altitude, sendo tamén é o terceiro punto máis alto do país.
Costa
A extensión da costa continental portuguesa é duns 943 km, aos que é preciso sumar os 667 km de beiramar das Illas Azores e os 250 km de Madeira e as Illas Salvaxes. Abundan, así, debido á grande extensión do litoral, numerosas praias, atraendo principalmente as do Algarve a numerosos turistas cada ano, sendo uns dos principais destinos turísticos do país. Ademais das praias, destacan os acantilados escarpados ao redor do Cabo de San Vicente e tamén no sur a lagoa de Ria Formosa. Outras formacións costeiras destacables son as rías, entre as que destaca a do río Vouga na súa foz preto da cidade de Aveiro, onde forma un delta de 45 km de longo e 11 km de largo, rico en peixes e aves mariñas, composto por catro canles principais e entre eles varias illas e illotes onde se atopan co océano os propio Vouga, o Antuã, o Boco e o Fontão. Ademais, desde o século XVI, a formación dunha especie de estreitos cabos deron lugar a unha lagoa, á que se considera un dos trazos hidrográficos máis notables da costa portuguesa. Debido a estas características, a rexión era un importante produtor de sal, que durante o Imperio romano exportaba sal a Roma, sendo esta considerada como un ben valioso.
Clima
miniatura|Vista da costa da [[Illa de São Jorge.]] O mediterráneo é o clima predominante na meirande parte do territorio continental portugués, dividíndose en dous subtipos segundo a Clasificación climática de Köppen: Csa (Clima morno con verán seco, subtropical con verán seco ou mediterráneo) e Csb (clima morno con verán seco e suave). A versión mais pura está presente ao sur da Serra da Estrela, onde hai temperaturas elevadas no verán e invernos frescos, sendo os veráns especialmente secos e os invernos máis húmidos. Ao norte da Serra da Estrela, no nordeste do país, o clima é mediterráneo continentalizado, máis húmido e con temperaturas medias máis baixas, sobre todo cando a altitude aumente, aínda que as zonas baixas, no val do Douro, rexístranse valores semellantes aos do sur do país, como no Pinhão, no distrito de Vila Real, onde a media anual de 16,4 °C. No litoral norte, ao noroeste do país, o clima ten máis influencia marítima con veráns moderados.
As temperaturas medias anuais nas áreas urbanas do territorio continental varían dende os 18 °C en Faro, capital do Algarve, até os 12,5 °C en Braganza, preto da fronteira galega, e os 10 °C na Guarda, a cidade máis alta e fría do país. Canto ás precipitacións, varían dos menos de 300 mm na ribeira de Massueime, afluente do Côa, que á súa vez é afluente do Douro, e dos 450 mm de Faro, aos 1.700 mm da Guarda e aos máis de 3.000 mm da Serra do Xurés, preto da Baixa Limia. A zona considerada máis fría do país é a Serra da Estrela, na cal as temperaturas medias rondan os 7 °C anuais nas partes mais elevadas e inferiores a 4 °C na Torre, o punto máis elevado da Serra, situado no concello de Seia no Distrito da Guarda. Por outra banda, a temperatura máis elevadas rexistrada foi de 47,3 °C, en Amarelejo, freguesía do concello de Moura, no Alentexo o 1 de agosto de 2003, mentres que as máis baixas foron os -16 °C de Penhas da Saúde, localidade do municipio de Covilhã, e de Miranda do Douro, os días 5 de febreiro de 1954 e 16 de xaneiro de 1945. Tamén hai rexistros extra-oficiais de temperaturas mínimas en torno dos -20 °C na Torre da Serra da Estrela, alén dos 50,5 °C de temperatura máxima para Riodades, freguesía do concello de São João da Pesqueira, Distrito de Viseu.
No arquipélago dos Azores o clima é clima oceánico, cunha temperatura media anual entre os 18 °C e 20 °C, un elevado índice anual de precipitacións e unha pequena amplitude térmica anual, sendo a Illa do Pico o lugar onde se rexistran máis precipitación en Portugal, con valores superiores a 6.350 mm anuais. O arquipélago de Madeira tamén presenta un clima subtropical, o mediterráneo no sur da illa e oceánico ao norte. O mesmo clima é mesmo semiárido na Illa de Porto Santo, onde as precipitacións son de 385 mm anuais. As Illas Salvaxes, cun clima desértico e precipitacións inferiores a 200 mm, son o lugar máis seco do país. miniatura|dereita|A cidade de [[Braga nevada.]] Hai a precipitacións en forma de neve rexistradas con regularidade anual nos distritos de Castelo Branco, Guarda, Braganza e Vila Real, diminuíndo a súa ocorrencia en dirección ao sur, até tornárense nulas na maior parte do Algarve, partes do Alentexo e illas Azores e Madeira. As situacións de nevadas regulares con temperaturas inferiores a -10 °C, actualmente, concéntranse en zonas con altitudes superiores aos 1.000 metros, tales como a Serra da Estrela, situada entre os distritos de Castelo Branco e Guarda, a Serra do Xurés, no distrito de Vila Real e a Serra de Montesinho, no distrito de Braganza. Con todo, o 29 de xaneiro de 2006 ocorreu algo pouco usual, xa que a maioría do territorio continental recibiu algunha precipitación de neve, chegando mesmo esa vez até a Serra de Monchique no Algarve. Nevou tamén en Lisboa, mais a neve foi de intensidade feble, derreténdose cando mesmo chegaba ao solo. Antes deste día, a última vez que capital portuguesa rexistrara tal fenómeno fora en 1954. Un ano despois, o 28 de xaneiro de 2007, volveuse a rexistrar outra nevada en Lisboa, aínda que de novo de pouca intensidade, con todo, nalgunhas localidades da Grande Lisboa non se rexistrou ningún tipo de precipitación de neve, ao contrario que no ano anterior.
Desde a fin do outono de 2008, varias estradas dos distritos de Castelo Branco, Coímbra, Viseu, Garda, Braganza, Braga, Porto, Vila Real e Viana do Castelo, localizadas no centro e norte do país, foron cortadas ao tráfico polo exceso de neve e xeo nas pistas, mesmo en áreas de altitudes menos elevadas, algo pouco usual no país. Así, o final de 2008 foi o máis frío en varias décadas segundo os meteorólogos. En cuanto aos territorios insulares, nos Azores, onde a media anual de temperatura está entre as máis elevadas do país, a neve está restrinxida á Montaña do Pico, situada na Illa do Pico, durante o Inverno. No arquipélago de Madeira tamén pode haber nevadas no Pico Ruivo, no Pico das Torres e no Pico do Arieiro, mais de forma máis escasa do que na Montaña do Pico.
Airbus Helicopters H175
O Airbus Helicopters H175 é un helicóptero medio utilitario de 7 toneladas producido por Airbus Helicopters (antigo Eurocopter Group). Na China o H175 é fabricado por Aviation Industry Corporation of China (AVIC) como o Avicopter AC352. Orixinalmente foi lanzado como o Eurocopter EC175 e o Harbin Z-15 e adoita a falarse del como un helicóptero "super-medio".
Portugal
Biodiversidade
miniatura|dereita|O [[lobo ibérico está presente principalmente na zona norte de Portugal.]] Debido a que os seres humanos ocupan o territorio portugués desde hai miles de anos, pouco queda da vexetación orixinal. As áreas protexidas de Portugal inclúen un Parque Nacional, doce Parques Naturais, nove Reservas Naturais, cinco Monumentos Naturais e sete Paisaxes Protexidas, entre os cales están o Parque Nacional da Peneda-Xurés, o Parque Natural da Serra da Estrela e Reserva Natural de Paul de Arzila. Estes medios naturais están formados por unha flora moi diversa, destacando as especies de piñeiro (especialmente as especies Pinus pinaster e Pinus pinea), o castiñeiro (Castanea sativa), a sobreira (Quercus suber), a aciñeira (Quercus ilex), o caxigo (Quercus faginea) e o eucalipto (Eucalyptus globulus); sendo todas estas especies apreciadas polo seu valor económico. En canto ás illas destaca sobre todo a Laurisilva ou bosque de loureiro, un tipo único de selva subtropical que só atopa nalgunhas zonas de Europa e do mundo. Así, principalmente na illa de Madeira, aínda que tamén nos Azores, existen grandes bosques endémicos de Laurisilva.
Airbus Helicopters H175
Foi lanzado formalmente na Heli-Expo de Houston o 24 de febreiro de 2008 e Airbus Helicopters prevé vender entre 800 e 1 000 EC175 nos primeiros 20 anos. Entrou en servizo en decembro de 2014 e en 2015 o EC175 foi renomeado oficialmente H175, en liña co cambio de nome de Eurocopter a Airbus Helicopters.
Portugal
Biodiversidade
En canto á fauna, pódense atopar diversas especies de mamíferos, incluído, entre moitos outros, o raposo, o teixugo, o lince ibérico, o lobo ibérico, a cabra montesa (Capra pyrenaica), o gato montés (Felis silvestris), a lebre, a donicela, o furón, o camaleón, a mangosta, a civeta ou o oso pardo. En canto ás aves, Portugal é unha importante parada para as migratorias, destacando lugares como o Cabo de San Vicente ou as montañas da Serra de Monchique, onde miles de aves cruzan de Europa a África durante o outono ou na primavera na súa migración de retorno. En xeral, unha gran parte das especies de aves congréganse ao longo da Península Ibérica, xa que é a parada máis próxima entre o norte de Europa e África. En canto a situación concreta de Portugal, pódense atopar entre catrocentas e seiscentas especies de aves, xa sexan para aniñar ou migratorias, habendo cada ano novos rexistros de especies. Os arquipélagos dos Azores e Madeira son tamén parada transitoria de aves, neste caso das que cruzan entre América, Europa e África.
Con respecto á fauna fluvial, hai rexistradas máis de cen variedades de especies de peixes, que van desde o peixe gato europeo, no Parque Natural do Texo, a algunhas cativas especies endémicas que habitan só en pequenos lagos. Algunhas destas específicas e raras especies están en serio perigo de extinción debido á perda de hábitat, á contaminación e á seca. En canto ao mar, grazas aos afloramentos costeiros, é moi rico en nutrientes, o que leva a que existan diversas especies de peixes mariños. Algunhas das especies mariñas máis comúns son a sardiña (Sardina pilchardus), o atún ou a xarda (Scomber scombrus). Tamén se pode atopar unha gran variedade de especies bioluminescentes de distintas cores e formas, como por exemplo o plancto luminescente que se pode encontrar nalgunhas praias. Hai tamén moitas especies de insectos endémicos, aínda que a maioría só se atopa nalgunhas partes de Portugal, algunhas outras especies son bastante comúns, como o por exemplo o escornabois (Lucanus cervus) e a carricanta.
Airbus Helicopters H175
Desenvolvemento
En febreiro de 2005 o presidente de Eurocopter Fabrice Brégier revelou que houbera conversas en profundidade entre a súa compañía e China Aviation Industry Corporation II (AVIC II) para desenvolver conxuntamente nun novo helicóptero medio-pesado bimotor, designado provisionalmente EC175. No mes de outubro de 2005 AgustaWestland recoñeceu que AVIC II tamén falara con eles e que a empresa estaba interesada en participar se Eurocopter non conseguía o contrato de cooperación.
O 5 de decembro de 2005 anunciouse a sinatura dun contrato de desenvolvemento para o EC175 por Eurocopter e a filial de AVIC-II Harbin Aircraft Industry Group (HAIG). Os primeiros traballos de desenvolvemento do proxecto proseguiron segundo o calendario: o 5 de decembro de 2006 completouse o Exame Preliminar de Deseño (PDR); o Exame Crítico de Deseño (CDR) completouse o 5 de decembro de 2007, momento no cal o deseño da aeronave e de todos os seus subsistemas quedou conxelado. En 2008 agardábase que o desenvolvemento do EC175 custaría 600 millóns de euros. O EC175 desenvolveuse a través dunha estreita colaboración cos operadores existentes a través dun enfoque de asesoramento ao cliente.
Portugal
Biodiversidade
Nas illas macaronesias hai tamén ten moitas especies endémicas. En Madeira é posible observar máis de 250 especies de gasterópodos, así como outros invertebrados característicos como a bolboreta branca de Madeira (Pieris brassicae wollastoni). En canto a aves, en Madeira moran tres especies endémicas de aves: o petrel (Pterodroma madeira), a pomba (Columba trocaz) e un regúlidos (Regulus madeirensis), ademais dunha subespecie de pimpín (Fringilla coelebs maderensis). Ademais, é tamén un lugar importante para a cría de aves mariñas como a pardela cincenta (Calonectris diomedea) ou o paíño de Madeira (Oceanodroma castro). Nos Azores, están identificadas 702 especies exóticas de flora, das cales 36 con carácter invasor, e 47 especies exóticas de fauna, distinguíndose cinco especies invasoras, destacando nestas últimas o escaravello xaponés. No conxunto do arquipélago están protexidas 115 especies, a pesar de haber, con todo, 215 especies ameazadas.
Política e goberno
miniatura|esquerda|250px|O [[Palácio de São Bento|Palacio de São Bento, en Lisboa, é a sede da Asemblea da República.]] A lei fundamental que rexe a República Portuguesa, a cal debe ser respectada por toda lei promulgada, é a Constitución. A carta magna foi redactada en 1975 pola Asemblea Constituínte, promulgada polo Presidente da República o 2 de abril de 1976, e posteriormente revisada até en catro ocasións, a última das cales foi en novembro de 1997. Outras leis estruturais do país son o Código Civil (1966), o Código Penal (1982), o Código Comercial (1888), o Código de Proceso Civil (2013), o Código de Proceso Penal (1987) e o Código do Traballo (2011). Algunhas destas leis teñen sufrido revisións profundas desde a súa publicación orixinal.
Airbus Helicopters H175
Desenvolvemento
Durante a revelación formal do EC175 na Heli-Expo 2008, Eurocopter resenvou un total de 111 opcións de compra de 13 clientes, incluídos os clientes de lanzamento Bristow Helicopters e VIH Aviation Group. Durante o Zhuhai Airshow no mes de novembro asinouse unha carta de intencións por 5 Z-15 entre HAIG e a compañía chinesa Longken General Aviation Cooperation. Tal como se definiu en 2008, a comercialización do EC175 repartiuse do seguinte xeito: HAIG é responsable de vender o tipo dentro da China e nas nacións veciñas, e Airbus Helicopters encárgase de vendelo no resto do mundo.
O 4 de decembro de 2009 o prototipo do EC175 realizou o seu primeiro voo non oficial; o oficial tivo lugar o día 17 de decembro en Marignane, Francia. As compañías atopáronse cun atraso de dous anos nas entregas, en parte debido a problemas coa certificación do conxunto de aviónica Helinix do helicóptero. a Axencia Europea de Seguridade Aérea (EASA) agardaba orixinalmente outorgar a certificación do EC175 durante o ano 2013; finalmente outorgouse en xaneiro de 2014. En setembro de 2015 Avicopter revelou publicamente o seu primeiro prototipo do AC352. No mes de decembro dese ano realizáronse probas de voo do motor Turbomeca Ardiden 3C/WZ16 usando un prototipo do H175.
Portugal
Política e goberno
Existen catro Órganos de Soberanía: o Presidente da República, que é o Xefe de Estado, con poder moderador e algún poder executivo; a Asemblea da República ou Parlamento, que ostenta o poder lexislativo; o Goberno, que ostenta o poder executivo; e os Tribunais, que ostentan o poder xudicial. A forma de goberno que rexo ao país dende 1976 é unha República semipresidencialista, estruturada segundo as regras de democracia representativa de tendencia parlamentarista, atenuada ou acentuada conforme o goberno sexa maioritario ou minoritario, soportando esta catro trazos estruturais esenciais:
O Presidente da República, Xefe de Estado, é elixido por sufraxio universal para un mandato de cinco anos. Ao contrario dos outros órganos de soberanía, o demandante a este cargo ten que ser maior de trinta e cinco anos e cidadán portugués. O candidato electo debe ter máis da metade dos votos. No caso de non haber un vencedor claro, realízase unha segunda volta cos dous candidatos máis votados da primeira. O demandante vencedor, na toma de posesión perante a Asemblea da República, presta o seguinte xuramento:
Airbus Helicopters H175
Desenvolvemento
Unha primeira liña de montaxe para o EC175 estableceuse nas instalacións de Airbus Helicopters en Marignane; en 2008 informouse de que se pretendía abrir unha segunda liña en cinco anos. En abril de 2014 Airbus Helicopters e Avicopter chegaron a un acordo para a produción de 1 000 EC175; o acordo dura 20 anos e a fabricación é dividida ao 50% entre as distintas liñas de montaxe operadas polas dúas firmas.
Portugal
Política e goberno
miniatura|dereita|180px|[[Aníbal Cavaco Silva foi o Presidente de Portugal entre 2006 e 2016.]] O Presidente da República exerce como Comandante Supremo das Forzas Armadas (Exército, Armada, Forza Aérea, Garda Nacional Republicana), como represente formal do Estado no estranxeiro e nas relacións internacionais, maiormente como ratificador das convencións ou tratados internacionais e como receptor das credenciais de embaixadores estranxeiros, ademais de promulgar e mandar publicar ou vetar os actos lexislativos, principalmente as Leis da Asemblea da República, os Decretos-Lei e os decretos-regulamentarios do Goberno, ben como requirir a fiscalización da constitucionalidade destes diplomas; a de nomeamento e exoneración do Primeiro Ministro e dos demais ministros, neste último caso baixo proposta do xefe do goberno, así como revisar condecoracións e exercer o cargo de gran-mestre das ordes honoríficas. Ademais, baixo proposta do Goberno, pode nomear e exonerar embaixadores e os máis altos cargos militares (xefes de estado maior), así como o nomeamento do Procurador-Xeral da República. No ámbito da interdependencia de poderes entre o Presidente da República, a Asemblea da República e o Goberno, cabe ao primeiro declarar a guerra e facer a paz, declarar o estado de emerxencia e o de sitio e indultar e conmutar penas. O Xefe de Estado portugués reside, oficialmente, no Palacio de Belén en Lisboa.
A Asemblea da República, que reúne en Lisboa no Palacio de São Bento, é elixida para un mandato de catro anos. O primado do poder lexislativo atribúese á Asemblea da República, compartindo, nalgúns casos, parte dese poder co Goberno. Non obstante, a Asemblea da República posúe poderes fiscalizadores dos actos lexislativos do Goberno, xa sexa a través da concesión de autorizacións lexislativas ou a través da apreciación parlamentaria destas. Neste momento a Asemblea conta con 230 deputados, elixidos en 22 distritos electorais dentro das listas de partidos políticos, aínda que nestas poidan participar cidadáns independentes. O presidente da Asemblea é elixido polos deputados, sendo sempre un deputado electo nas lexislativas, xeralmente do partido do goberno. O presidente da Asemblea é a segunda figura do Estado, tomando ao seu cargo as funcións do presidente da República en caso de ausencia deste.
Airbus Helicopters H175
Desenvolvemento
En maio de 2015 o H175 foi certificado para operacións cun só piloto baixo regras de voo visual (VFR); Airbus Helicopters está estudando operacións cun só piloto baixo regras de voo instrumental, pero isto non se considera unha prioridade debido á baixa demanda para esta funcionalidade.
Portugal
Política e goberno
O Goberno está dirixido polo Primeiro Ministro, que é, por regra, o líder do partido máis votado en cada elección lexislativa, sendo despois convidado polo Presidente da República para formar goberno, así que o goberno non é electo senón que é nomeado. O Primeiro Ministro reside oficialmente no Palacete de San Bento, situado nas traseiras do edificio da Asemblea da República en Lisboa. Calquera goberno pode ser branco dunha moción de censura, podendo derrubalo na Asemblea, porén, tamén pode ser presentada unha moción de confianza opóndose á moción de censura.
Desde 1975, o panorama político portugués é dominado principalmente por dous partidos: o Partido Socialista (PS) e o Partido Social Demócrata (PSD). Estes partidos divídense as tarefas de gobernar e administrar a maioría dos gobernos autónomos practicamente desde a instauración da democracia. Así a todo, partidos como o Partido Comunista Portugués (PCP), que detén aínda a presidencia de gobernos autónomos e unha grande influencia xunto co movemento sindical ou o CDS - Partido Popular (CDS-PP), que xa gobernou o país en coalición co PS e co PSD, son tamén importantes no xadrez político. Alén destes, teñen asento no Parlamento o Bloco de Esquerda (BE) e o Partido Ecoloxista Os Verdes (PEV).
Sistema xudicial
miniatura|dereita|Sedes do Ministerio de Xustiza e do Supremo Tribunal en Lisboa. Os tribunais administran a xustiza en nome do pobo, defendendo os dereitos e intereses dos cidadáns, impedindo a violación da legalidade democrática e mediando os conflitos de intereses que ocorran entre diversas entidades. Segundo a Constitución existen as seguintes categorías de tribunais: o Tribunal Constitucional, que ten a competencia de interpretar a Constitución e fiscalizar a conformidade das leis coas súas disposicións; o Supremo Tribunal de Xustiza e os tribunais xudiciais de primeira instancia (Tribunais de Comarca) e de segunda instancia (Tribunais da Relación); o Supremo Tribunal Administrativo e os tribunais administrativos e fiscais de primeira e segunda instancias (Tribunais Centrais Administrativos); e o Tribunal de Contas.
Portugal ten, indiscutibelmente, as leis máis liberades en materia de posesión de drogas ilícitas no mundo occidental. En 2001, o goberno portugués descriminalizou, con resultados eficaces, a posesión de todas as drogas que aínda son ilegais noutros Estados desenvolvidas, como o cánnabis, a cocaína, a heroína e o LSD. Mentres a posesión é legalizada, o tráfico continúa ser punible con penas de prisión e multas. Aos cidadáns portugueses detidos en posesión de pequenas cantidades de calquera droga, dáselles a opción de ingresar nunha clínica de rehabilitación. A pesar das críticas doutros países europeos, que declararon que o consumo de drogas en Portugal iría aumentar tremendamente, o uso de drogas entre os adolescentes caeu, xunto co número de casos de infección polo VIH, que caeu 50 por cento en 2009. No ano 2010, o 31 de maio, Portugal converteuse no sexto país de Europa e o oitavo do mundo en recoñecer legalmente o matrimonio entre persoas do mesmo sexo a nivel Estatal, entrando a lei en vigor o 5 de xuño.
Relacións exteriores
En canto ás súas principais alianzas, Portugal mantén un tratado de amizade co Brasil, alén da historia que une os dous países. Con todo, a alianza máis destacable é a que mantén con Inglaterra (á cal sucedeu o Reino Unido). Esta alianza foi estabelecida na Idade Media, momento no que foron celebrados dous tratados internacionais entre os Reis de Portugal e Inglaterra, nos anos 1373 e 1386 respectivamente. O Tratado de Windsor, asinado en maio de 1386 polos reis Xoán I e Ricardo II, confirmou formalmente a alianza que se mantén aínda até os nosos días. O único litixio internacional que mantén o país, refírese ao concello de Olivença. Portugués desde 1297, o concello foi cedido a España no ámbito do Tratado de Badaxoz en 1801 tras a guerra das Laranxas, aínda que anos despois Portugal alegou que era parte do seu territorio en 1815, no ámbito do Congreso de Viena. Hoxe o concello consiste no municipio español co mesmo nome e no municipio de Táliga, separado do anterior. Porén, as relacións diplomáticas entre ambos Estados son cordiais.
Con respecto ás relacións con Galicia, Portugal mantén diversos espazos de traballo en tódolos campos. A Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal é unha Eurorrexión da Unión Europea formalizada o 18 de febreiro de 2010, aínda que xa levaba en funcionamento baixo outro status desde o 31 de outubro de 1991, cuxo obxectivo é fomentar a cooperación territorial e promover intereses e obxectivos comúns. Outro ente é Comunidade de Traballo Galicia-Norte de Portugal, outra entidade promovida dende a Unión Europea creada coa finalidade de favorecer unha dinámica de encontros regulares para tratar asuntos de interese común, intercambiar informacións, coordinar iniciativas e examinar as posibilidades de solucionar os problemas comúns ou de contribuír á súa solución por medio de acordos, de decisións tendentes a unha solución coordinada, ou de recomendacións e propostas ás autoridades competentes, así como a elaboración e presentación de proxectos de cooperación conxuntos. Todos estes proxectos de colaboración teñen a súa confluencia no coñecido como Eixo Atlántico, un espazo que vai máis aló do económico até chegar ao cultural, facendo mesmo políticas de promoción turística conxuntas. A primeira capital cultural do Eixo Atlántico foi a cidade de Vila Nova de Gaia. Un dos proxectos de colaboración cultural máis soados foi a candidatura a Patrimonio inmaterial da Humanidade da UNESCO do Patrimonio e as Tradicións orais Galego Portuguesas, a cal foi finalmente foi rexeitada por ser demasiado ampla, instándoa enfocar o proxecto desde outro ángulo. Debido a isto, segue a haber novas tentativas para acadar o obxectivo algún día, así como seguen a realizarse multitude de actividades adicadas á promoción e á conservación deste patrimonio, sobre todo grazas ao colectivo Ponte... nas ondas!.
Forzas policiais e militares
miniatura|dereita|[[Caza (avión)|Caza F-16 Fighting Falcon da Forza Aérea portuguesa.]] As forzas armadas portuguesas teñen tres ramos: o Exército, a Mariña e a Forza Aérea, todos tutelados polo Ministerio da Defensa Nacional. Os militares de Portugal serven, principalmente, como forza de autodefensa para protexer a integridade territorial do país e fornecer tanto asistencia humanitaria como seguranza no territorio Estatal e no estranxeiro. No ano 2008 os tres ramos do exército sumaban 39.200 empregados activos, incluíndo 7.500 mulleres, sendo o gasto militar do goberno no exército en 2009 de 2.670 millóns de euros, representando o 2,1% do seu Produto Interior Bruto. Porén, a intención do goberno é de reducir paulatinamente o gasto en defensa. A partir do ano 2004, foi abolido o servizo militar obrigatorio, estabelecéndose a ideade mínima para o recrutamento nos 18 anos.