cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taxonomía bacteriana
Nomenclatura
Para saber as etimoloxías dos nomes pódese consultar a LPSN.
Regras para os taxons superiores
Nos Prokaryotes (Bacteria e Archaea) o rango reino teoricamente non se utiliza (aínda que algúns autores refírense aos filos como reinos )
Se unha especie nova ou emendada se sitúa nun novo rango, de acordo coa regra 9 do Código Bacteriolóxico, o nome estará formado pola adición dun prefixo adecuado á raíz do nome do xénero tipo. Para as subclases e clases séguese xeralmente a recomendación do, utilizando un plural neutro, pero uns poucos nomes non respectan isto e no seu lugar teñen en conta a gramática grega/latina (por exemplo, os nomes en feminino plural Thermotogae, Aquificae e Chlamydiae, ou en masculino plural Chloroflexi, Bacilli e Deinococci e os plurais gregos Spirochaetes, Gemmatimonadetes e Chrysiogenetes).
Terminacións dos filos
Os filos non están cubertos polo Código Bacteriolóxico, pero a comunidade científica segue en xeral a taxonomía do NCBI e LPSN, na que o nome do filo é normalmente o plural do xénero tipo do grupo, con algunhas excepcións como Firmicutes, Cyanobacteria e Proteobacteria, que teñen nomes que non proceden de xéneros. Os taxons superiores propostos por Cavalier-Smith non son en xeral tidos en conta pola comunidade que investiga a filoxenia molecular (por exemplo, e ver o comentado máis arriba Taxonomía bacteriana).
Para as Archaea utilízase o sufixo -archaeota. Para os filos bacterianos propúxose que se usase o sufixo -bacteria.
En consecuencia, para os principais filos o nome é o mesmo que se usa para a primeira clase descrita. Na lista na primeira columna está o nome do filo e da clase, que coinciden, e entre parénteses o xénero do que proceden: Pero para outros nos que se usa o sufixo -ia para a clase sen ter en conta a gramática, ambos os nomes difiren: Unha excepción é o filo Deinococcus-Thermus, que leva un hifen unindo dous xéneros.
Máis recentemente propúxose unha emenda para incluír os nomes de filos no Código Bacteriolóxico (ata agora non recoñecidos oficialmente) e usar para eles sempre a terminación -aeota engadida ao nome da clase tipo do filo. De ser aceptada os nomes quedarían así:
Nomes procedentes de persoas
Algunhas especies denomínanse a partir de nomes de persoas, que descubriron a especie ou eran microbiólogos de gran sona ou personaxes mitolóxicos. Por exemplo Salmonella foi nomeada así en honor de D.E. Salmon, que a descubriu (aínda que co nome de "Bacillus typhi" ) ).
Na palabra que indica o xénero, todos os nomes de bacterias que proceden de nomes de persoas deben estar en caso nominativo feminino, cambiándolle a terminación a -a ou ao diminutivo -ella, dependendo do nome. Exemplos son: Beggiatoa (do italiano F. S. Beggiato), Pasteurella (do francés Louis Pasteur), Rickettsia (do norteamericano H. T. Ricketts).
Na palabra que indica a especie, os nomes poden converterse nun adxectivo poñéndoos na súa forma adxectival (engadindo a terminación -nus (masculino), -na (feminino) ou -num (neutro) segundo o xénero que teña a palabra coa que se indica o xénero taxonómico da bacteria) ou ben poñendo en xenitivo o nome latinizado (por exemplo, Borrelia burgdorferi de W. Burgdorfer).
Nomes vernáculos
As bacterias adoitan ter poucos nomes vernáculos tradicionais nos distintos idiomas, xa que son microscópicas e só se poden ver as súas colonias ou floracións (de cianobacterias, por exemplo). Moitos dos nomes vernáculos que se utilizan foron pasados directamente desde o nome científico en tempos modernos (por exemplo Streptococcus > estreptococo). É máis frecuente pasar ao galego o nome de grandes taxóns (proteobacterias, cianobacterias, arqueas), pero as especies rara vez teñen un nome vernáculo e adoita utilizarse o nome científico, a non ser que sexa moi coñecida, xeralmente por producir algunha enfermidade común ou importante, por exemplo, "salmonela" ou "bacilo de Koch".
Algúns nomes vernáculos de grandes taxons ou grupos que son moi usados son:
Gran Premio do Reino Unido de 2000
O Gran Premio do Reino Unido de 2000 (oficialmente o LIII Foster's British Grand Prix) foi unha carreira de motor de Fórmula 1 celebrada o 23 de abril de 2000 no Circuíto de Silverstone, Silverstone, Northamptonshire, Inglaterra. Foi a cuarta rolda da tempada de Fórmula Un de e o 53 British Grand Prix. A carreira de 60 voltas gañouna o piloto de McLaren David Coulthard logo de partir da cuarta posición. O seu compañeiro de equipo Mika Häkkinen terminou segundo con Michael Schumacher terceiro para o equipo Ferrari.
Antecedentes
Ao inicio da carreira, o piloto de Ferrari Michael Schumacher lideraba o campionato do mundo de pilotos con 30 puntos, por diante de Rubens Barrichello con 9 puntos e Giancarlo Fisichella con 8. Mika Häkkinen cuarto e Ralf Schumacher quinto estaban empatados con 6 puntos. No Campionato de Construtores, Ferrari lideraba con 39 puntos, McLaren e Benetton eran segundo e terceiro con 10 e 8 puntos, respectivamente, mentres Jordan e Williams estaban empatados en cuarta posición con 7 puntos cada un. Ferrari e Michael Schumacher dominaban o campionato, gañando as tres carreiras anteriores. Os rivais do campionato Barrichello, Fisichella e Häkkinen lograran un segundo posto cada un, e Ralf Schumacher, Heinz-Harald Frentzen e David Coulthard lograran un podio no terceiro lugar.
Despois do Gran Premio de San Marino de 2000 o 9 de abril, os equipos realizaron sesións de proba no Circuíto de Silverstone do 11 ao 14 de abril para prepararse para o seguinte Gran Premio na pista. As sesións estiveron marcadas pola choiva intermitente facendo que a pista esvaradiza. Barrichello marcou os tempos máis rápidos o primeiro día, por diante do piloto de Jordan Jarno Trulli. Ralf Schumacher foi o máis rápido o segundo día. O piloto de BAR Jacques Villeneuve atropelou un raposo no fondo do circuíto, limitando o seu tempo de proba. Michael Schumacher foi o máis rápido no terceiro día. O compañeiro de equipo de Villeneuve Ricardo Zonta chocou contra unha bancada na curva de Stowe resultando cun corte no dedo medio dereito. BAR revelou máis tarde que o accidente de Zonta causouno unha falla na suspensión dianteira e retirouse das probas. Michael Schumacher foi o máis rápido o último día da proba. Como resultado do accidente de Zonta, o muro de pneumáticos na curva Stowe estendues por un pneumático de altura e dous pneumáticos en profundidade. A trampa de grava arredor da área tamén se fixo máis suave.
Nunha controvertida decisión, a Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), o primeiro órgano da Fórmula Un, decidiu disputar o Gran Premio do Reino Unido en abril no lugar da tradicional data do evento a mediados de xullo, a carreira celebrouse no Domingo de Pascua. Non se deu ningunha razón específica para o cambio, aínda que o regreso do Gran Premio de Bélxica inicialmente excluído do calendario debido a problemas relacionados coas leis de publicidade do tabaco do país e ao regreso do Gran Premio dos Estados Unidos foron suxeridos como os probables motivos. O propietario dos dereitos comerciais da Fórmula Un Bernie Ecclestone programara o Gran Premio de Francia para que se celebrará no mes de abril e o Gran Premio do Reino Unido en xullo aínda que a "política interna" en Francia impediu o cambio.
Gran parte da discusión do evento foi pola revisión que permitía aos equipos usar limitadores de velocidade modificados no pit lane. A FIA permitíulles usalos sempre que estivesen "codificadas" por baixo dun límite de 80 km/h, impedindo así que os equipos os modificaran. Foi a resposta para evitar que as axudas ao piloto como o control de tracción e o control de freada se montasen en segredo. A maioría dos pilotos acordaron que o cambio tería un resultado positivo de redución do risco dos pilotos que entran e saen do pit lane. Non obstante, expresaron a súa preocupación de que non pilotarían con seguridade a unha velocidade lenta e que aumentaría a posibilidade de que os mecánicos ou outros coches puidesen ser alcanzados.
Práctica e cualificación
Realizáronse catro sesións de prácticas antes da carreira do domingo, dúas o venres e dúas o sábado. As sesións de mañá e tarde do venres duraron unha hora cada unha. A terceira e última sesión de prácticas realizouse o sábado pola mañá e durou 45 minutos. As sesións de práctica do venres pola mañá e da tarde realizáronse coa pista seca a principios da primeira sesión de prácticas pero choveu ao longo do resto do día. Frentzen foi o máis rápido na primeira sesión cun tempo de 1:27.683, case medio segundo máis rápido que o piloto de Jaguar Eddie Irvine. Os pilotos de McLaren foron terceiro e cuarto, Coulthard máis rápido que Häkkinen. Jarno Trulli foi quinto, por diante de Villeneuve. Barrichello, Alexander Wurz, Fisichella e Marc Gené redondaron os dez pilotos máis rápidos da sesión. Unha falla eléctrica no coche de Ralf Schumacher impediu que marcase un tempo de volta. Na segunda sesión de prácticas, Frentzen mantivo a volta rápida na primeira sesión, o circuíto estaba moi mollado para mellorar os tempos de volta. A sesión interrompeuse porque o McLaren de Coulthard aparcou aun lado da recta do Hangar cun problema hidráulico, isto requiríu a suspensión porque o vehículo de recuperación quedou atrapado no barro, o que significaba que tiña que retiralo un tractor e Villeneuve case atropela a un comisario que axudaba a Coulthard.
Seguiu chovendo nas sesións de práctica do sábado pola mañá. Coulthard foi o máis rápido na terceira sesión, establecendo un tempo de 1:33.614; Häkkinen terminou coa segunda volta rápida. Michael Schumacher e Barrichello foron terceiro e quinto, respectivamente, separados por Ralf Schumacher. Os pilotos de Jordan terminaron sexto e sétimo con Frentzen máis rápido que Trulli. Mika Salo, Pedro Diniz e Jos Verstappen completaron os dez primeiros. Na sesión de prácticas finais, Häkkinen terminou o máis rápido cun tempo de 1:33.132, con Coulthard fixando o terceiro mellor tempo de volta. A parella quedou separada por Michael Schumacher co seu compañeiro de equipo Barrichello o cuarto máis rápido. Ralf Schumacher quedou en quinto lugar. Fisichella seguiu en sexto, perdendo a maior parte da sesión debido a unha fuga de aceite, que requiría un cambio de motor. Frentzen, Verstappen, Trulli e Salo completaron os dez primeiros da cualificación. Diniz saíuse do circuíto danando a suspensión dianteira do seu coche no incidente. O piloto de Williams Jenson Button trompeou na trampa de grava na curva 14 e foi posteriormente golpeado polo Jaguar de Irvine. O Williams rompeu a suspensión dianteira e traseira mentres o monocasco do Jaguar resultou perforado. Ambos pilotos resultaron ilesos.
A sesión de cualificación da tarde do sábado durou unha hora. Cada piloto estaba limitado a doce voltas, coa orde da grella decidida polas roldas máis rápidas dos pilotos. Durante esta sesión, estaba en vigor a regra do 107%, polo que cada piloto tiña que fixar un tempo dentro do 107% da volta rápida para cualificar para a carreira. A sesión realizouse en condicións nubosas pero coa pista seca. A temperatura do aire era de 14 °C e a temperatura da pista era de 10 °C.. Barrichello logrou a terceira pole da súa carreira, a súa primeira no circuíto, cun tempo de 1:25.703. Frentzen compartíu a primeira liña da grella cunha volta 0,003 segundos máis lenta. Foi o seu mellor resultado clasificatorio da tempada. Häkkinen terceiro cualificado viuse forzado a soltar o acelerador despois de cometer un erro durante a súa última volta rápida. Quedou diante do seu compañeiro de equipo Coulthard que atopou o tráfico nas súas voltas de cualificación finais. Michael Schumacher, que fixo un cambio no seu coche, só para cometer máis erros, cualificou quinto e non puido facer unha última volta por 0.1 segundos. Button e Ralf Schumacher alcanzaron as posicións sexta e sétima, respectivamente, aínda que os dous pilotos tiveron sentimentos encontrados sobre as súas actuacións. Verstappen inicialmente estivo a piques de lograr a pole position segundos antes da clausura da sesión pero trompeou e quedou oitavo. Irvine quedou noveno e Villeneuve redondeou os dez mellores cualificados.
Carreira
As condicións da grella antes da carreira eran secas. Esperábase que as condicións permaneceran así ao longo da carreira. Os pilotoss deberían saír á pista ás 09:30 BST (UTC + 1) para unha sesión de quecemento de 30 minutos, pero a sesión atrasouse 100 minutos debido á persistente néboa que impediu que o helicóptero médico chegase á pista. O desfile dos pilotos cancelouse por mor dos atrasos. Os pilotos de McLaren corrían máis rápido que o seu ritmo na cualificación. Coulthard logrou o tempo máis rápido de 1:26.800. Häkkinen quedou cuarto no outro McLaren, dúas décimas de segundo por detrás de Coulthard. De la Rosa e Ralf Schumacher estaban en medio cos tempos segundo e terceiro máis rápidos, respectivamente. O coche de carreiras de Häkkinen viuse afectado por un fallo no sensor que o levou a usar o coche de recambio do seu equipo, mentres se solucionaba o problema. Mentres tanto, Ralf Schumacher minimizou as súas posibilidades e pronosticou que unha carreira húmida lle daría unha mellor posición final.
A carreira comezou ás 13:00 hora local. Barrichello mantivo a súa vantaxe de saída na primeira curva, mentres que Frentzen permaneceu no segundo lugar. Villeneuve fixo o mellor comezo na pista pasando do 10º ao 6º posto ao final da primeira volta, mentres que Michael Schumacher perdeu tres posicións na mesma distancia. Ao completar a primeira volta os pilotos das dez primeiras posicións eran Barrichello, Frentzen, Coulthard, Häkkinen, Button, Villeneuve, Ralf Schumacher, Michael Schumacher, Verstappen e Trulli. Barrichello comezou a manter unha separación dun segundo entre el e Frentzen. Ralf Schumacher pasou a Villeneuve na curva de Stowe para a sexta posición na volta 2. Máis atrás Alesi perdeu a 13ª posición tras ser superado por Salo mentres que Diniz perdeu tres lugares logo de verse involucrado nun incidente.
Os pilotos líderes comezaron a formar un oco con Trulli na volta 3. Dúas voltas máis tarde Wurz mellorou outra posición cando pasou a Zonta polo 15º. Häkkinen saíuse na volta oito e foi presionado por Button. Na volta número 14, Barrichello lideraba por seis décimas de segundo por diante de Frentzen, que á súa vez estaba nove décimas de segundo por diante de Coulthard. Häkkinen estaba nove décimas de segundo por detrás do seu compañeiro de equipo e continuaba na batalla para a cuarta posición, continuaba correndo 1,1 segundos por diante de Ralf Schumacher. Wurz, que presionaba a Alesi no 14º, converteuse no primeiro piloto en facer un pit stop para asegurarse de obter unha pista limpa. Salo e Fisichella pasaron por boxes nas seguintes tres voltas. Verstappen parou ao lado da pista con problemas eléctricos na volta 20.
Frentzen e Ralf Schumacher foron os seguintes en entrar en boxes e na volta 24 reincorporáronse na sétima e oitava posición. Button fixo a súa parada de boxes unha volta máis tarde e uniuse detrás do seu compañeiro de equipo Ralf Schumacher. de la Rosa aparcou no costado do circuíto con problemas hidráulicos e retirouse na volta 28. Coulthard forzou na recta e pasou a Barrichello na curva de Stowe para converterse no novo líder da carreira na volta 30. Coulthard inmediatamente comezou a construír unha diferenza entre el e Barrichello. Häkkinen fixo a súa única parada en boxes da carreira na volta 31 e cambiou a un pneumático liso. Volveu a entrar na oitava posición. Coulthard e Villeneuve entraron na 33ª volta. Barrichello trompeou na pista cun problema hidráulico e parou en boxes na volta 35. Foi empuxado ao seu garaxe para retirarse cun problema da caixa de cambios unha volta máis tarde.
Michael Schumacher marcou unha nova volta rápida da carreira na volta 36, cun 1:26.797, cando sacou un oco antes da súa parada en boxes. Zonta retirouse na seguinte volta cando trompeou. Michael Schumacher fixo o seu pit stop na volta 37, permitindo a Frentzen asumir o liderado. O piloto de Jordan entrou a boxes na volta 42 dando o liderado a Coulthard. A parella de Williams entrou a boxes nas seguintes dúas voltas, promovendo a Häkkinen e Michael Schumacher na segunda e terceira posición. Michael Schumacher non conseguiu atrapar a Häkkinen porque foi retido polos dobrados. Herbert converteuse no último piloto en facer unha parada programado en boxes na volta 48. Á conclusión da volta 49 coas paradas programadas terminadas os dez primeiros pilotos eran Coulthard, Häkkinen, Michael Schumacher, Frentzen, Ralf Schumacher, Button, Villeneuve, Trulli, Fisichella e Salo.
Häkkinen comezou a reducir a diferenza con Coulthard na volta 51 que tivo problemas coa súa caixa de cambios. Na mesma volta, Frentzen tivo problemas xa que non puido cambiar de marchas e caeu detrás de Ralf Schumacher e Button. Parou en boxes tres voltas máis tarde para retirarse. Na volta 56, Häkkinen estableceu unha nova volta rápida de carreira, con 1:26.217 mentres continuaba acercándose a Coulthard. Villeneuve retirouse da carreira con problemas na caixa de cambios na mesma volta. Coulthard contivo a Häkkinen nas últimas voltas da carreira e cruzou a meta na volta 60 para gañar a súa primeira carreira da tempada e a súa segunda vitoria consecutiva no Gran Premio británico cun tempo de 1'28:50.108, a unha velocidade media de 208.336 km/h. Häkkinen terminou segundo 1.4 segundos detrás, por diante de Michael Schumacher na terceira posición, Ralf Schumacher foi cuarto, Button quinto e Trulli redondeó os puntos no sexto posto. Fisichella, Salo, Wurz, Alesi e Diniz seguiron nas seguintes cinco posicións. Herbert, Irvine, Gené e Mazzacane terminaron nas seguintes catro posicións. Villeneuve e Frentzen foron os últimos clasificados a pesar de non lograr atravesar a liña de meta por mor das súas retiradas.
Post-carreira
Os tres primeiros pilotos apareceron no podio para recoller os seus trofeos e na posterior conferencia de prensa. Coulthard dixo que superar Barrichello deulle vantaxe durante as primeiras paradas en boxes. Coulthard tamén revelou que utilizou a inspiración do campión de pilotos de Fórmula Un de 1992 Nigel Mansell que susou para adiantar a Nelson Piquet no Gran Premio do Reino Unido de 1987 para executar a manobra de adiantamento similar. Tamén cría que a súa vitoria daballe confianza para presentar a súa candidatura para o Campionato de Pilotos dicindo "os meus mellores anos estám aínda por vir.
A Condomiña, Dadín, O Irixo
A Condomiña é un lugar da parroquia de Dadín no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Está dividido polo regato do Muíño, pertencendo a outra parte á parroquia de Santa María do Campo. Segundo o INE e o IGE en 2018 a parte de Dadín estaba deshabitada.
Estatuto de autonomía de Galicia de 1981
Antecedentes
Tivo o seu precedente no Estatuto de autonomía de Galicia de 1936, aprobado en referendo o 28 de xuño de 1936 por maioría. Daquela, o galego Santiago Casares Quiroga era o xefe do goberno da Segunda República Española.
Aprobación
O pobo galego aprobouno en referendo o 21 de decembro de 1980, aínda que cunha participación moi baixa na votación. O 6 de abril de 1981 o rei Xoán Carlos I de España e mais o presidente do goberno Leopoldo Calvo Sotelo Bustelo asinaron o estatuto no Palacio Real de Madrid.
Contidos e competencias
200px|dereita|A bandeira de Galicia, conforme o disposto no Estatuto de Autonomía O estatuto recolle, entre outros:
Historia
A Asemblea Parlamentaria galega constituíuse o 25 de xullo de 1979. De acordo co artigo 151 da Constitución Española de 1978, tiña competencias para elaborar e aprobar o proxecto de autonomía. Esta Asemblea acordou nomear unha comisión de 16 representantes de partidos, con e sen representación parlamentaria, para elaborar un primeiro texto. 8 dos membros pertencían á UCD, 2 ao PSOE, 2 a AP, 1 ao PCG, 1 ao POG, 1 ao PG e 1 ao PTG.
O texto que elaborou esa comisión, coñecido como o Estatuto dos 16, foi considerado por partidos nacionalistas e de esquerdas como pouco ambicioso e de segunda orde en relación con Cataluña e o País Vasco. Ante isto, convocouse unha manifestación en Vigo para o 4 de decembro de 1979 que resultou multitudinaria. Adolfo Suárez recoñeceu entón que se errara na elaboración do estatuto galego.
José Manuel Domínguez Freitas
José Manuel Domínguez Freitas, nado en Camposancos (A Guarda) en 1954, é un mestre e político galego do PSdeG. Foi alcalde da Guarda dende 1999 ata o 2000 e dende o 2007 ata o 2015.
Traxectoria
Encabezou a candidatura do PSdeG por vez primeira nas eleccións municipais de 1999 e foi elixido alcalde co apoio do BNG e Esquerda Unida ata novembro de 1999 e dende entón só do BNG. En xullo de 2000 o PPdeG e EU presentaron unha moción de censura e perdeu a alcaldía en favor de José Luis Alonso Riego.
Nas municipais de 2007, a candidatura do PSdeG encabezada por Domínguez Freitas logrou a maioría absoluta con nove concelleiros, sendo a maioría tamén nove, e foi elixido alcalde da Guarda. En 2011, perdendo un concelleiro e quedando con 8, volveu ser elixido alcalde, aínda que sen maioría absoluta.
Líder Eterno da Corea Juche
miniatura|250px|dereita|O Líder Eterno da Corea Juche, [[Kim Il-sung.]] O título de Líder Eterno da Corea Juche (en coreano: 주체조선의 영원한 수령, tr.: Juchejoseon-ui yeong-wonhan sulyeong) está estabelecido na Constitución de Corea do Norte, emendada o 30 de xuño de 2016, onde di:
Presidencia de Corea do Norte antes de 1994
O cargo de presidente da República Popular Democrática de Corea estableceuse na Constitución de 1972. Ata entón, Kim Il-sung, o gobernante de facto de Corea do Norte, ocupou os cargos de primeiro ministro de Corea do Norte e secretario xeral do Partido dos Traballadores de Corea.
En 1972 creouse a Presidencia e Kim Il-sung foi elixido para o cargo pola Asemblea Popular Suprema, o parlamento norcoreano, o 28 de decembro de 1972. Kim ocupou o cargo de presidente ata a súa morte en 1994, logo o cargo quedou vacante e eliminouse tras a reorganización do Estado realizada por Kim Jong-il.
Presidente Eterno
A Constitución emendada en 1998 aboliu a presidencia e declarou a Kim Il-sung "Presidente Eterno da República".
O preámbulo da Constitución da República Popular Democrática de Corea de 1972, modificada o 5 de setembro de 1998, dicía:
Trala morte de Kim Jong-il, a Constitución foi modificada en 2012, declarándoo "Presidente Eterno da Comisión Nacional de Defensa". En 2016 volveuse emendar a Constitución, cambiando as definicións anteriores de Kim Il-sung e Kim Jong-il por "Líderes Eternos da Corea Juche".
Legalidade
A frase "Presidente Eterno da República", só aparecía no prefacio, non no texto funcional da constitución e non estaba asociado con ningún cargo gobernamental con responsabilidades particulares, poderes, privilexios etc. Ademais, a única persoa á que facía referencia, xa falecera cando a súa redacción, polo cal non constituía un cargo oficial. O mesmo aplica agora co título de "Líderes Eternos da Corea Juche".
Despois de 1998 non hai ningún Presidente da República Democrática de Corea, sendo ese cargo abolido na reforma da constitución realizada aquel ano. Os seus poderes foron divididos entre tres cargos: a xefatura de goberno, isto é, o Premier Kim Jae-ryong; o Presidente do Presidium da Asemblea Suprema do Pobo Choe Ryong-hae; e o comandante en xefe, chamado Presidente da Comisión de Asuntos de Estado, Kim Jong-un. A constitución vixente divide, de maneira formal, o poder da presidencia entre este tres cargos, con Kim Jong-un como gobernante de facto.
Consellería de Sanidade
A Consellería de Sanidade é unha das consellarías da Xunta de Galicia. Dela depende o Servizo Galego de Saúde (SERGAS), entidade que administra a rede de centros públicos sanitarios de Galicia. O seu titular actual é Julio García Comesaña.
Historia
A consellería de Sanidade é das máis estables de toda a historia da administración autonómica. Ademais das súas competencias básicas sobra a atención sanitaria, ao longo da historia incorporou tamén temporalmente competencias sobre defensa do consumidor e os servizos sociais, que posteriormemte chegaron a conformarse como unha consellería de seu. Dende 2005 limitouse unicamente ás competencias en materia de asistencia sanitaria.
Estrutura interna
A Consellería de Sanidade estrutúrase en :
De por parte, o Servizo Galego de Saúde é un organismo autónomo adscrito á Consellería de Sanidade. A súa xerente é Nieves Domínguez González.
Ligazóns externas
Páxina oficial do SERGAS
Cuco real
O cuco real ou cuco papudo (Clamator glandarius) é unha especie de ave cuculiforme da familia Cuculidae que habita no sur de Europa e Oriente Próximo en verán e que pasa o inverno en África. Igual que o seu parente o cuco practica o parasitismo de posta nos niños de aves como as pegas e os estorniños. Non se coñecen subespecies.
Descrición
miniatura|esquerda|Adulto. miniatura|esquerda|Individuo novo en catividade.
O cuco real é lixeiramente máis grande que o cuco común, cunha lonxitude de 35 a 39 cm, aínda que parece moito máis grande polas súas anchas ás e a súa cola longa e estreita. Os adultos teñen as partes superiores de cor pardo escuro con moitas pintas brancas e co píleo gris, onde presenta un rechamante penacho eréctil. O seu pico anegrado é robusto e lixeiramente curvado cara abaixo. As súas partes inferiores son principalmente brancas, aínda que a súa gorxa e parte superior do peito son de cor amarelado crema. Ambos os sexos teñen un aspecto similar. Os xuvenís teñen as partes superiores, incluído o píleo, anegradas en lugar de pardas, e segundo as idades carecen de penacho ou téñeno máis curto. O amarelo das súas partes inferiores é máis intenso e máis estendido que o dos adultos, e as súas plumas primarias son de cor castaño avermellado.
Taxonomía e etimoloxía
Describiuno cientificamente Carl von Linné en 1758 na décima edición da súa obra Systema naturae, co nome de Cuculus glandarius. En 1829 foi trasladado como especie tipo ao xénero Clamator, creado por Johann Jakob Kaup. É unha especie monotípica, é dicir, non se recoñecen subespecies diferenciadas.
O nome do seu xénero, Clamator, é a palabra latina que significa 'gritador'. O nome específico é tamén de etimoloxía latina, xa que glandarius procede da palabra glans, 'landra' e literalmente significa 'landreiro', aínda que era ese o termo do latín tardío usado para referirse ao gaio (que come landras), o cal ten un parecido superficial co cuco real.
Ovos revoltos
miniatura|200px|Ovos revoltos con touciño entrefebrado (bacon) - prato típico de [[almorzo, nos Estados Unidos de América.]] miniatura|dereita|200px|Revolto de [[cogomelos.]] Os ovos revoltos son ovos batidos que se remexen mentres se cociña para desprendelos do fondo da tixola a medida que vai callando, e ao que se lle pode engadir outros ingredientes (revolto).
Cuco real
Comportamento
É unha ave que vive en zonas arboradas abertas cálidas. Aliméntase de insectos, especialmente eirugas peludas que desagradan a moitas outras aves, arañas e pequenos réptiles.
Heterocongrinos
A dos heterocongrinos (Heterocongrinae) é unha subfamilia que comprende dous xéneros de peixes pertencentes á familia dos cóngridos, que inclúen varias especies denominadas, na terminoloxía internacional, como heterocongros, anguías de xardín ou anguías tubícolas.
Cuco real
Reprodución
miniatura|Ovo da especie da colección de ovos do [[Museo de Wiesbaden.]] A diferenza do cuco común, nin a femia nin os pitos de cuco real sacan do niño os ovos do hóspede cuxo niño parasitan, pero a miúdo algunhas das pegas novas morren pola falta de alimento que ocasiona a presenza da cría de cuco real. En compensación sábese que os pitos de cuco real segregan un cheiro que repele os depredadores que os axexan, e este repelente protexe tanto a eles coma os pitos do hóspede. Por exemplo, os pitos de corvo pequeno sobreviven máis se un pito de cuco real comparte o seu niño. As rapaces e os gatos depredan con menos frecuencia os niños con crías de cuco real. Pero os pitos de corvo pequeno benefícianse só se os depredadores son moi activos na zona e así se compensa a perda de alimento.
Heterocongrinos
Descrición
Estes peixes pequenos, longos e delgados (máximo 40 cm de lonxitude e 15 mm de diámetro) teñen a particularidade de viviren medio enterrados nun tubo vertical escavado no fondo areoso, e de teren o corpo revestido dunha mucosidade secretada por uns órganos especiais secretores da pel do animal. Teñen a punta da cola modificada para asegurar que estean firmemente ancorados ao substrato, e nunca saen totalmente fóra do seu burato, mesmo nin para reproducírense. Os seus ollos posúen unha visión binocular. A súa liña lateral está modificada, e ao máis leve movemento da auga, agóchanse e no seu tobo. A cabeza proxéctase cara a adiante, e capturan o zooplancto traído polas correntes a través da boca situada cara a arriba. Viven en colonias (chamadas xardíns) e a miúdo chegan a reunírense nelas centos de individuos, xeralmente dispostos a distancias iguais entre si. Adoita ocorrer que os "xardíns" comprenden varias especies de diferentes heterocongros.
Ovos revoltos
A tixola quente, usualmente é untada con graxa (aceite ou manteiga) e reméxese cun utensilio de cociña de pau, até que estes comecen a callar. .
Heterocongrinos
Distribución
Estes peixes habitan nas augas cálidas dos océanos Índico, Pacífico e Atlántico (incluínso o mar Caribe, e no mar Vermello. As colonias estás situadas en fondos desde 1 m até máis de 300 m de profundidade. A nedida que se descende as colonias son máis grandes, pero son raras máis alá dos 200 m, xa que a luz é demasiado débil como para permitir que os heterocongros vexan ás súas presas.
Ovos revoltos
É un prato coñecido e preparado no mundo enteiro. Nos EUA, os ovos revoltos forman parte do típico almorzo, podendo acompañárense de bacon frixido.
Heterocongrinos
Distribución
As colonias dos heterocongros sempre están situadas en ladeiras areosas expostas á corrente, de modo que poden capturar constantemente ás súas presas, pero sempre ao abrigo das ondas.
Reprodución
Os heterocongros teñen un modo de reprodución sexual. No abandonan xamais o seu tobo, nin para reproducirse. Cando desovan, os machos e as femias máis próximos entretecen os seus corpos e soltan os espermatozoides e os óvulos na auga. Unha vez fecundados, os ovos convértense de larvas leptocéfalas que, desde que alcanzan o estadio de xuvenís, se unen á colonia e crean os seus tobos na periferia, de maneira que o xardín está crecendo constantemente.
Clasificación: xéneros e especies
A sufamilia comprende dous xéneros cun total de 35 especies:
Subfamila Heterocongrinae
Xénero Gorgasia Meek & Hildebrand, 1923
Xénero Heteroconger Bleeker, 1868
Cabanela
O topónimo galego Cabanela indica unha cabana pequena. Pode referirse a:
Amais, o apelido Cabanela pode referirse a:
Outokumpu
Outokumpu é unha cidade de Finlandia situado na rexión de Carelia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 6 812 habitantes. A superficie do termo municipal é de 584,05 km2, dos cales 138,24 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 15,28  hab./km².
Limita cos concellos de Liperi e Polvijärvi na súa mesma rexión, Kaavi e Tuusniemi na rexión de Savonia do Norte e Heinävesi, pertencente a Savonia do Sur.
Antropomorfismo
miniatura|dereita|Un robot antropomorfo. O antropomorfismo é unha forma de personificación, é dicir, a aplicación de cualidades humanas a obxectos inanimados, semellante á prosopopea (adoptar a personalidade doutra persoa). É a atribución de características e cualidades humanas a outros animais non humanos, a obxectos ou a fenómenos naturais. O termo antropomorfismo tamén se utiliza para referirse a un conxunto de crenzas ou de doutrinas que atribúen á divindade a figura ou as calidades do home.
Castelo de Ampudia
Historia
Foi construído entre 1461 e 1488 por Don García López de Ayala, señor de Ayala e Salvatierra e fillo de Don Pedro García de Herrera, primeiro titular do Condado de Ampudia. O sucesor de Don García, Don Pedro Ayala y Bermejos, Conde de Salvatierra, enfrontouse coa súa propia nai, Dona María Sarmiento, pola posesión do castelo, resultando el o vencedor. En 1521 o Conde abrazou a causa comuneira, dando lugar ao feito de armas coñecido como a Batalla de Ampudia entre os partidarios do emperador Carlos I de España e as tropas lideradas polo bispo Antonio de Acuña. En 1522, trala derrota comuneira, o emperador confiscou o castelo, pero pouco despois o devolveu á familia, aínda que a cambio de 20.000 ducados. En 1528 o castelo aloxou os fillos do monarca francés Francisco I, trala Batalla de Pavía, en calidade de reféns.
En 1597 asumiu a titularidade do señorío Francisco Gómez de Sandoval y Bermejos, Duque de Lerma e favorito do rei Filipe III, ao que atraeu en distintas ocasións á vila, converténdose o castelo en sede ocasional da Corte española. A partir de entón o castelo entrará nun longo período de abandono, o cal non impidiu á súa declaración como Monumento Histórico-Artístico Nacional en 1931. En 1960 o empresario galleteiro Eugenio Fontaneda, natural de Aguilar de Campoo, adquiriuno para súa penúltima muller, a Condesa de la Granja, e acondicionouno como museo para a súa colección de obxectos de arte e antigüidades procedentes da conca do río Douro.
Descrición
Exemplo temperán de castelo-pazo señorial castelán, é unha xoia da arquitectura civil da rexión e presenta un magnífico estado despois da coidadosa restauración acometida nos anos sesenta por Eugenio Fontaneda. A edificación ten planta trapezoidal, posúe torres grandes nos ángulos, correspondendo o do sueste á torre da Homenaxe, e foso salvado mediante ponte levadiza. Está rodeado por un muro de barbacá con torres cilíndricas. A fachada está decorada con dous escaraguaitas ou garitas ornamentais e na porta principal colga o escudo do Duque de Lerma. O Patio de Armas ten tres pandas porticadas de tres pisos con arco escarzano, sendo o piso superior de proporcións máis pequenas.
Colección Eugenio Fontaneda
O interior acubilla a Colección Eugenio Fontaneda, distribuída en seis salas: Arqueoloxía (destacando unha colección de útiles de guerra da Idade de Bronce e outra de ronseis funerarios e miliarios da época romana); Arte Sacra (incluíndo talles dos séculos XIII a XV, mobiliario litúrxico e pinturas dos séculos XV a XVIII); Xoguetes; Armas e Aparatos Musicais; Farmacia; e Etnografía e Artes Populares. Abeirados nos flancos porticados do patio móstranse escudos nobiliarios, elementos arquitectónicos, pilas bautismais etc.
O Rei
O topónimo O Rei pode referirse a varios lugares de Galicia:
Otto Fritz Meyerhof
Otto Fritz Meyerhof, nado en Hannover o 12 de abril de 1884 e finado en Filadelfia (EUA) o 6 de outubro de 1951, foi un fisiólogo alemán.
Traxectoria
Realizou os estudos de Medicina en Friburgo e Estrasburgo, e o doutoramento en Heidelberg. Traballou no instituto de Fisioloxía e Bioloxía de Kiel. Foi director do instituto de Fisioloxía e Bioloxía Wilhelm Kaiser, Berlín.
O ascenso do partido nazi obrigou a Meyerhof, de orixe xudía, a emigrar a París, e posteriormente a Estados Unidos. Foi profesor de fisioloxía na Universidade de Pensilvania, e faleceu en Filadelfia, en 1951.
Os seus traballos orientáronse, preferentemente, no proceso químico que se verifica na combustión da glicosa presente no organismo e na liberación de enerxía que se desprende en toda contracción muscular.
Meyerhof comprobou que se a contracción muscular se produce en presenza de osíxeno, a glicosa transfórmase en ácido láctico e este, pola presenza do osíxeno, en anhídrido carbónico e auga.
José Alberto de Oliveira Anchieta
miniatura|Laboratorio de Anchieta en Caconda. José Alberto de Oliveira Anchieta, nado o 9 de outubro de 1832 en Lisboa, e finado o 14 de setembro de 1897 en  Caconda, Angola, foi un explorador e naturalista portugués.
Traxectoria
En 1857 un dos seus amigos máis achegados trasladouse a Cabo Verde, colonia portuguesa no océano Atlántico ao oeste de África e Anchieta foi a reunirse con el. Alí pasou o seu tempo estudando a flora e a fauna da illa de Santo Antão, a máis oriental do arquipélago, e finalmente terminou axudando aos seus habitantes como médico afeccionado (el tiña estudado algúns medicamentos). Unha epidemia de cólera matou a maioría dos habitantes da illa, e el case morreu tamén, pero puido volver a Portugal despois de dous anos.
Despois, de acordo co que el cría que era a súa vocación, estudou medicina en Lisboa, Londres e París, pero non puido completar a carreira e volveu a África, esta vez a Angola, a maior das colonias da África Occidental Portuguesa, en 1865, xa casado, e a súa esposa acompañouno. Permaneceu na rexión de Benguela, establecendo un laboratorio dentro das ruínas dunha igrexa, dedicándose á exploración e á recollida de animais, até que, en 1867, o goberno portugués o contratou como naturalista, aínda que o máis probábel é que Anchieta fora recrutado como axente secreto e informador.
Anchieta viviu en Angola até 1897, data da súa morte. Tivo éxito como explorador do interior e como naturalista e, despois de estudar e recoller numerosas novas especies animais e plantas, regresou a Portugal. Aínda que a maioría das súas coleccións se perderon cando a súa canoa naufragou nun río, doou o que quedaba ao Museo de Historia Natural da Escola Politécnica lisboeta, onde os espécimes foron examinados e catalogados por zoólogos e botánicos, particularmente por José Vicente Barbosa du Bocage.
Anchieta foi o máis importante explorador de Angola no século XIX. Era curiosa a súa biblioteca, non só porque As mil e unha noites cohabitaban con obras científicas, entre elas, nas que fundamentou o seu traballo, como Ornithologie d'Angola e Herpéthologie d'Angola et du Congo, de J. V. Barboza du Bocage.
Publicou algúns artigos, pero non foi iso o que o caracterizou. Desde o punto de vista científico, non era un naturalista de gabinete, senón un naturalista de campo, un explorador, polo tanto eran outros os que escribían, el sobre todo lía, non publicaba.
En total, segundo Bocage, Anchieta foi o responsábel de identificar 25 novas especies de mamíferos, 46 de aves e 46 réptiles e anfibios. Non lle importaba moito escribir artigos científicos, porén deixou esta tarefa aos seus colegas de Lisboa, cos que mantiña correspondencia.
Dadín, Dadín, O Irixo
Dadín é un lugar da parroquia de Dadín no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 35 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 18 mulleres.
Carme (antroponimia)
right|miniatura|250px|[[Virxe do Carme.]] Carme é un nome propio galego feminino de orixe hebraica כרמן (Har ha'Karmel) que significa xardín de Deus; a través do latín Carmelus, co significado de canto, música, poema, esconxuro, feitizo. Karmel é o nome dun monte situado entre a fronteira de Galilea e Samaría.
Popularizado pola veneración á Virxe do Carme ou Nosa Señora do Monte Carmelo en Israel, o seu santoral é o día 16 de xullo.
Dinamarca
Dinamarca (en dinamarqués: Danmark), cuxo significado literal é "a terra ou marca dos dinamarqueses", oficialmente Reino de Dinamarca  (en dinamarqués: Kongeriget Danmark), é o menor en extensión entre os países nórdicos, ademais do máis meridional, formando parte de Escandinavia. Ten os seus límites terrestres ao sur con Alemaña e dende 1999 atópase unida por estrada e ferrocarril con Suecia pola Ponte de Oresund, ao sueste do país. Rodeada polos mares Báltico e do Norte, limita ao norte con Noruega a través do estreito de Skagerrak. Conta ademais con dous territorios dependentes, Groenlandia e as Illas Feroe, os cales gozan dun elevado nivel de autonomía. O territorio dinamarqués comprende 443 illas, entre as que destacan Selandia, Fionia, Vendsyssel-Thy, Lolland e Bornholm, a máis afastada do arquipélago. Esta posición deu a Dinamarca, historicamente, o control sobre o acceso ao mar Báltico.
Carme (antroponimia)
Carme, e María do Carme, é un dos nomes máis comúns en Galiza, as máis das veces rexistrado coa súa variante española (Carmen, Maricarmen). Conta coa variante galega común ao portugués: Carmo. É común o diminutivo Carmiña e os hipocorísticos: Carmela, Carmucha, Mucha e Mela.
En España en 2013 había 10.136 mulleres co nome Carme, a maioría en Cataluña, xa que o nome en catalán coincide co galego. En Galiza 149 persoas levaban o nome en galego; mentres que 37.320 levaban a variante castelá.
Persoas de sona
Carme e Carmo
Dinamarca
Dinamarca é unha monarquía constitucional dende 1849, data na que quedou abolida a monarquía absoluta que rexera o país dende 1660, e converteuse en monarquía parlamentaria en 1901. En termos de permanencia, a monarquía dinamarquesa pode considerarse a segunda máis antiga do mundo, despois da casa imperial do Xapón, ao existir durante polo menos un milenio. Dinamarca forma parte da Unión Europea (aínda que non emprega o euro). Cando o país se adheriu á CEE en 1973, fíxoo sen as Illas Feroe, mentres que Groenlandia optou por separarse da CEE en 1985. Tamén se converteu nun membro fundador da OTAN en 1949, rematando coa tradicional política de neutralidade que o país sostivera ata ese momento.
Pola súa natureza pobre en recursos xeolóxicos, Dinamarca sostivo a súa economía na actividade agrícola grazas ás súas granxas, a explotación pesqueira e a industria naval. No último século, os dinamarqueses deron un pulo á industrialización do seu país e favoreceron o establecemento dun estado de benestar, garantindo o acceso a servizos públicos dende que en 1933 se asinase o acordo de Kanslergade. Dinamarca foi ocupada polos nazis durante a segunda guerra mundial.
Etimoloxía
A maioría dos manuais derivan a primeira parte da palabra, e o nome do pobo, dunha palabra que significa "terra chá", en relación co alemán Tenne, o inglés den ("cubil") ou ao sánscrito dhánuṣ- (धनुस्, "deserto"). O "-mark" crese que significa fraga ou zona de fronteira (marca), con referencias probables aos bosques ao sur da fronteira de Schleswig, probablemente de xeito semellante a Finnmark, Telemark ou Dithmarschen.
Explicacións mitolóxicas
Algunhas das primeiras descricións da orixe da palabra Dinamarca, describindo un territorio, atópanse no Chronicon Lethrense do século XII, no Sven Aagesen (finais do século XII), no Saxo Grammaticus (comezos do XIII) e na Balada de Eric (mediados do século XV). Hai, con todo, moitos anais e anuarios dinamarqueses máis que conteñen outros detalles, como por exemplo distintas variacións de ortografía.
O Chronicon Lethrense explica que cando o emperador romano Augusto ía en contra de Dinamarca na época de David estaba formada por sete territorios: Xutlandia, Fionia, Selandia, Møn, Falster, Lolland e Escania. Estes estaban rexidos polo Rei Ypper de Uppsala, o cal tivo tres fillos, Nori, Osten, e Dan, que foi enviado a gobernar Selandia, Møn, Falster e Lolland, territorios que se coñeceron de forma conxunta como Videslev. Cando o xutos loitaban contra o emperador Augusto exhortouse a Dan para axudalos e trala vitoria, fíxose Rei de Xutlandia, Fionia, Videslev e Escania. Un consello decidiu chamar a esta nova terra unida Danmark (Dania) (en galego: Dinamarca), na honra do seu novo rei, Dan. Así pois Saxo relata que foi o lendario rei danés Dan, fillo de Humbli, quen deu o nome ao pobo dinamarqués, a pesar de que non declara expresamente que é tamén a orixe da palabra "Dinamarca", soamente di que Inglaterra, en última instancia, deriva o seu nome do irmán de Dan, Angles.
Primeiras aparicións
miniatura|esquerda|As [[Pedras de Jelling.]] A primeira mención dun territorio chamado "Dinamarca" atópase na tradución modificada ao inglés antigo dos Historiarum adversum Paganos Libri Septem do galaico Paulo Orosio polo Rei Alfredo o Grande. Nunha pasaxe introducida no texto de Alfredo, lese acerca do aventureiro Ohthere de Hålogaland, que viaxa pola rexión nórdica, no que "Dinamarca" (Denamearc) estaba ao lado do seu porto.
O primeiro uso rexistrado da palabra "Dinamarca", no propio país atópase nas dúas pedras de Jelling, pedras rúnicas que se cren construídas por Gorm o Vello (c. 955) e Harald Blåtand (c. 965). A pedra maior das dúas é a miúdo citada como o "certificado de nacemento" de Dinamarca, onde aparece o nome na forma de acusativo "tanmaurk" na gran pedra e de xenitivo "tanmarkar" na pequena. No Cantar de Roldán, que se estima que foi escrito entre 1040 e 1115, aínda que o manuscrito máis antigo data de 1140-1170, onde aparece a primeira mención do lendario heroe dinamarqués Ogier, é mencionado varias veces como "Ogier de Dinamarca" (Ogier de Denemarche).
Prehistoria
miniatura|esquerda|O [[Carro solar de Trundholm, datado na primeira Idade de bronce arredor do 1400 a.C., atópase actualmente no Nationalmuseet de Copenhaguen.]]
Durante ese período de tempo, ás veces lanzábanse os cadáveres aos pantanos. Estes cadáveres son coñecidos como os corpos do pantano. Os que foron recuperados atópanse moi ben preservados e convertéronse nun valioso recurso para conseguir información sobre a poboación danesa dese período. Durante o período previo á Idade de Ferro, o clima en Dinamarca e en toda Escandinavia volveuse máis frío e húmido, limitando a agricultura e os asentamentos, que se trasladaron para a Alemaña. Existen evidencias de inmigracións celtas en Dinamarca así como noutros puntos da Europa do norte. Mostras da cultura céltica son os nomes dalgúns topónimos. O Imperio romano mantivo as rutas comerciais e as relacións cos daneses, como mostran diversos achados de moedas romanas. Ao redor do ano 200 aparece a primeira inscrición rúnica.
A cultura da Europa do norte durante as migracións masivas dos séculos V e VII recibe o nome de idade de ferro xermánica. Entre os restos correspondentes a este período atópanse os cadáveres do pantano de turba, os corpos ben preservados de dous homes que foron estrangulados, talvez durante un sacrificio. As incursións na zona norte de Dinamarca aumentaron no século V. Unha das tribos que máis frecuentemente realizaba estas incursións eran os dinamarqueses (tamén coñecidos como "Daner" ou "Dani"), procedentes da área meridional de Suecia coñecida como Escania ou Skåneland. O nome desta tribo terminou aplicándose ao conxunto de Dinamarca polos alemáns que vivían no sur de Xutlandia.