cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oligoquetos
Tegumento e celoma
A cavidade xeral do corpo, chamada celoma, está chea de fluído no cal están suspendidos o intestino e outros órganos. Os oligoquetos teñen tipicamente un celoma espazoso que usan como hidroesqueleto. Este está dividido en segmentos por medio de tabiques transversais. Este órgano é o encargado da comunicación co exterior a través dos poros dorsais e dos excretores nos nefridios situados na rexión lateroventral.
Cada tabique separa un segmento do corpo, que inclúe unha porción dos sistemas nervioso e circulatorio, permitindo que funcione de maneira relativamente independente; cada un destes segmentos denomínase metámero. Cada metámero está marcado externamente por un ou máis aneis. Cada metámero ten unha capa externa (unha delgada cutícula e epiderme con abundantes células produtoras de moco) e, por debaixo, unha capa de músculo circular sobre outra de músculo lonxitudinal, que son as responsables dos movementos peristálticos cos que se despraza o animal. Na miñoca de terra, os músculos lonxitudinais están reforzados por laminiñas de coláxeno.
Estorniño pinto
Na ciencia e cultura
miniatura|esquerda|Estorniño pinto nunha gaiola Os estorniños pintos poden terse como aves de compañía ou animais de laboratorio. O etólogo austríaco Konrad Lorenz escribiu sobre eles no seu libro Er redete mit dem Vieh, den Vögeln und den Fischen referíndose a eles como "o can do home pobre" e "algo que amar", porque as crías son fáciles de conseguir na natureza e cos coidados correctos na súa crianza son agradecidos para coidar. Adáptanse ben á catividade e prosperan con dietas típicas para a alimentación das aves e larvas do escaravello Tenebrio molitor. Poden terse varios exemplares na maesma gaiola e a súa curiosidade fai que sexa doado adestralos ou estudalos. As únicas desvantaxes son os seus hábitos de defecación desagradables e indiscriminados e a necesidade de tomar precaucións contra as doenzas que poden transmitir aos humanos. Como ave de laboratorio, é a segunda máis usada detrás das pombas das rochas domésticas (Columba livia domestica).
Oligoquetos
Tegumento e celoma
miniatura|300px|Diagrama Anatómico dun Oligoqueto: 1 - lume intestinal. 2 - tiflosolio. 3 - quetas. 4 - cutícula. 5 - vasos sanguíneos. 6 - musculatura circular. 7 - musculatura lonxitudinal. 8 - septo metamérico. 9 -  vesícula metanefridial. 10 - metanefridio. 11 - ganglio nervioso ventral metamérico.
Aparato dixestivo e excretor
400px|miniatura|Segmento dunha miñoca posterior ao clitelo. O aparato dixestivo iníciase na boca, que pode ser evertible, á cal segue a farinxe, abundante en fibras musculares, con capacidade de producir unha gran succión (forma de alimentación típica das miñocas de terra). Despois veñen o estómago (formado por boche e moella), o intestino, o recto e o ano. O intestino posúe un suco mediano dorsal denominado tiflosolio que incrementa a superficie de absorción. A maioría dos oligoquetos aliméntase de materia orgánica en descomposición, follas caídas e vexetación.
Estorniño pinto
Na ciencia e cultura
A habilidade do estorniño pinto para a imitación vocal coñécese desde hai moito tempo. Na obra medieval galesa Mabinogion, o personaxe feminino Branwen demesticou un estorniño pinto, "ensinoulle palabras", e enviouno a través do mar de Irlanda cunha mensaxe para os seus irmáns, que despois navegaron de Irlanda a Gales para rescatala. Plinio o Vello afirmaba que a estas aves podía ensinárselles a dicir frases completas en latín e grego, e no libro Henrique IV de William Shakespeare o personaxe Hotspur declara que o rei lle prohibiu falar de Mortimer, pero que vai ensinarlle a falar a un estorniño para que o faga.
Oligoquetos
Aparato dixestivo e excretor
Os metanefridios eliminan os refugallos nitroxenados do metámero. Os oligoquetos acuáticos excretan amonio mentres que os terrestres excretan urea, moito menos tóxica. As miñocas eiminan os seus residuos nitroxenados pola boca.
Aparato circulatorio e respiratorio
A circulación é pechada. Os vasos principais son un vaso dorsal pulsátil provisto de válvulas que actúa como corazón, que impulsa o sangue cara adiante, e un vaso ventral que a conduce cara atrás; ambos os dous están unidos por vasos transversais metaméricos. O sangue posúe células ameboides incoloras; é vermella, xa que contén, disolta no plasma, hemoglobina e, ás veces, eritrocruorina.
Estorniño pinto
Na ciencia e cultura
miniatura|300px|A "canción do estorniño" de [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] Mozart tiña como ave de compañía un estorniño pinto que podía cantar o seu Concerto para piano en sol maior (KV. 453). Comprárao nunha tenda despois de oílo cantar unha frase dunha obra que el escribira seis semanas antes, que aínda non se tocara en público. Quedou moi unido ao paxaro e encargou un elaborado funeral para el cando a ave morreu tres anos despois. Suxeriuse que a súa peza Ein musikalischer Spaß (K. 522) puido ser escrita no estilo cómico intrascendente da vocalización do estorniño. Outras persoas que foron donos de estorniños pintos informaron do moi hábiles que son aprendendo frases e expresións. As palabras carecen de significado para o estorniño, polo que a miúdo mestúranas ou utilízanas cando aos humanos consideran que é inapropiado nas súas cancións. A súa capacidade de imitación vocal é tan grande que algunhas persoas ao oílos buscan en van a "persoa" que cren que acaba de falar.
Oligoquetos
Aparato circulatorio e respiratorio
O intercambio gaseoso é basicamente cutáneo (respiran pola pel), aínda que algúns oligoquetos acuáticos posúen tamén respiración intestinal e outros branquias externas.
Sistema nervioso
O sistema nervioso mantén a estrutura básica de anélido, con ganglios cerebroides, colar pariesofáxico e cordóns lonxitudinais, con conectivos transversais e pares de ganglios fusionados en cada metámero. No cerebro e nos ganglios ventrais hai células neurosecretoras, de función endócrina, que segregan neurohormonas que regulan a reprodución, os caracteres sexuais secundarios e a rexeneración.
Estorniño pinto
Na ciencia e cultura
Os estorniños pintos son capturados para comelos nalgúns países mediterráneos. A súa carne considérase de baixa calidade, polo que é guisado ou convertido en paté.
Oligoquetos
Sistema nervioso
Os órganos dos sentidos son simples e están distribuídos por todo o corpo. Carecen de ollos mais teñen fotorreceptores en forma de lente por toda a epiderme, así como quimiorreceptores unicelulares; hai tamén moitas terminacións nerviosas libre de probable función táctil.
Locomoción
O movemento e enteramento das miñocas de terra realízase por peristalse, cunha alternancia de contracción e relaxación dos músculos circulares e lonxitudinais. Para movérense cara adiante, a porción anterior do verme esténdese cara adiante pola contracción dos músculos circulares, mentres que a porción que está xusto detrás acúrtase e engrosa pola contracción dos músculos lonxitudinais. Despois os músculos circulares anteriores reláxanse, e unha onda de contracción circular móvese cara atrás ao longo do verme. Ao mesmo tempo, as quetas expándense para afirmarse no chan a medida que o corpo se acurta e retráense a medida que se alonga. Os "pasos" cos que avanza son tipicamente de 2 a 3 cm de longo e o verme móvese a unha velocidade de sete a dez "pasos" por minuto. O verme pode reverter a súa dirección para desprazarse coa cola por diante. As especies acuáticas usan un medio similar de locoomoción para avanzar sobre os sedimentos e masas de vexetación, pero os diminutos Aeolosomatidae nadan por medio dos cilios do seu prostomio.
Estorniño pinto
Na ciencia e cultura
A introdución de estorniños europeos nos Estados Unidos en 1890 polo fabricante de produtos farmacéuticos de Nova York Eugene Schieffelin foi recreado na serie de televisión Ozark no episodio 7 da 1ª tempada titulado "Nest Box."
Oligoquetos
Locomoción
O enterramento realízase forzando o extremo frontal do corpo a meténdose nunha greta e alargar o oco pola expansión do seu corpo. Neste proceso tragan grandes cantidades de terra. Esta mestúrase con moco e atravesa o tubo dixestivo, sendo finalmente utilizada para forrar as paredes do tubo. O exceso de material extrúese na superficie do chan, formando un molde de excrementos. O túnel pode ter dúas entradas e varios túneles verticais e horizontais.
Reprodución e desenvolvemento
Os oligoquetos son hermafroditas proterándricos (as gónadas masculinas maduran antes que as femininas), polo que non poden autofecundarse e necesitan aparearse; as gónadas están situadas no clitelo. Os gametos son evacuados ao celoma e saen ao exterior polos gonodutos (ovidutos e espermidutos). Xeralmente presentan un ou dous pares de espermatecas, uns receptáculos onde se almacenan espermatozoides durante a cópula.
A maioría de oligoquetos teñen fertilización externa (aínda que na familia africana dos Eudrilidae é interna). No apareamento, dous individuos acóplanse ventralmente e en sentido oposto e o clitelo segrega unha substancia mucosa que facilita que os espermatozoides de cada individuo, recubertos por unha cápsula quitinosa (tecocisto), pasan ás espermatecas do outro individuo. Hai, por tanto, intercambio mutuo de espermatozoides, actuando os dous individuos como macho (doan espema) e ambos como femia (reciben esperma), aínda que non producen ovos ata máis tarde.
Trala cópula, o clitelo segrega unha substancia que se coagula en contacto co aire e forma un casulo xelatinoso en forma de anel que se despraza cos movementos do corpo; primeiro pasa polos gonoporos femininos onde recolle os óvulos e posteriormente polas espermatecas, onde recolle os espermatozoides, e prodúcese a fecundación. O casulo é logo depositado no chan ou a lama. O seu desenvolvemento é directo e non pasan por un estadio de larva trocófora.
A eclosión atrásase máis canto máis baixa é a temperatura (dun a catro meses) e o mesmo ocorre coa madurez sexual dos xoves (entre 6 e 10 meses).
Nas formas máis primitivas o modo normal de reprodución é a asexual, sendo a sexual unha excepción. Non obstante, dada a gran capacidade de rexeneración, todos os oligoquetos poden multiplicarse asexualmente por escisiparidade.
O crecemento en moitoss grupos ocorre pola duplicación de unidades segmentarias individuais. Noutros o número de segmentos está fixado desde o desenvolvemento temperán.
Evolution
Os vermes son de corpo brando e non fosilizan ben, aínda que poden deixar fósiles de trazas por onde pasaron. Déuselle o nome de Protoscolex a un xénero de vermes segmentados sen quetas que se encontrou no Ordovício superior de Kentucky, Estados Unidos. Outras especies situadas no mesmo xénero atopáronse en Herefordshire, Inglaterra, pero non está claro que estes vermes sexan de feito oligoquetos. Stephenson postulou en 1930 que o antepasado común de oligoquetos procede da familia acuática primitiva dos Lumbriculidae. As familias máis avanzadas como Glossoscolecidae, Hormogastridae, Lumbricidae e Microchaetidae puideron evolucionar máis tarde que outras familias. Os Lumbricidade, debido á súa capacidade de colonizar novas áreas, fíxose dominante, seguiron a expansión dos humanos por todo o mundo e desprazaron moitas especies nativas de oligoquetos.
Filoxenia
miniatura|200px|[[Olavius, unha lombriga acuática da familia Naididae]] Actualmente non hai consenso sobre as relacións filoxenéticas, pero si se considera que Oligochaeta é parafilético con respecto ao clado Hirudinoidea (sambesugas) de acordo coa análise morfolóxica e a filoxenómica. A análise de ADNr presenta o seguinte resultado aproximado:
O clado Metagynophora, tamén chamado Megadrili ou orde Megadrilacea, foi proposto como superorde por Jamieson (1988) e foi apoiado por análises filoxenómicas.
Sistemática
Tradicionalmente, Oligochaeta dividiuse en dous grandes grupos: Microdrili e Megadrili (Benham 1890). Un sistema baseado en datos morfolóxicos propón a seguinte taxonomía (en subclases, superordes e ordes):
Microdrili (lombrigas pequenas e acuáticas) Megadrili (lombrigas grandes)
Recentes análises cladísticas baseados en datos moleculares suxiren que os oligoquetos e os hirudíneos serían subclases da clase clitelados (Clitellata). Noutras clasificacións máis tradicionais, os clitelados teñen rango de superclase e, por tanto, oligoquetos e hirudíneos elévanse á categoría de clases. Así, segundo Brusca e Brusca a clasificación é:
Bibliografía
Obras xerais
Joseph Charles Bequaert
Joseph Charles Bequaert, nado o 24 de maio de 1886 en Torhout (Flandres Occidental) e finado o 12 de xaneiro de 1982 en Amherst, Massachusetts, foi un naturalista estadounidense de orixe belga.
Traxectoria
Bequaert estudou na Universidade de Gante onde obtivo en 1908 o grao de doutor en botánica.
Desde 1913 a 1915 traballou como botánico no Congo belga, onde ademais realizou recoleccións de moluscos.
En 1916 migrou aos EE. UU.. Desde 1917 a 1922 foi investigador asociado no American Museum of Natural History (Museo Norteamericano de Historia Natural). Naturalizado estadounidense en 1921, ensinou entomoloxía na Harvard Medical School.
Desde 1929 a 1956 foi conservador de insectos no Museum of Comparative Zoology (Museo de Zooloxía Comaperada), onde ocupou a "cadeira Agassiz" de zooloxía desde 1951 a 1956.
En 1959, Bequaert foi elixido presidente da American Malacological Union (Unión Malacolóxica dos Estados Unidos). Deixou estas funcións en 1956 en que se traladou a Houston onde impartiu clases de zooloxía na súa Universiade até 1960.
Xunto con Walter Bernard Miller publicou The Mollusks of the Arid Southwest (Os moluscos do árido suroeste) en 1973.
Bequaert foi membro de diversas sociedades científicas, como a Sociedade Zoolóxica de Francia, a Sociedade Entomolóxica de EE. UU., a Real Sociedade Belga de Entomoloxía, a Sociedade Belga de Medicina Tropical, o Instituto Real Colonial de Bélxica, a Koninklijk Natuurwetenschappelijk Genootschap Dodonaea (Real Sociedade Científica Dodonaea, dos Países Baixos), a Sociedade de Historia Natural de África do Norte, entre outras.
Epónimos
En honor de Bequaert nomeouse o taxon Bequaertiodendron magalismontanum (Sond.) Heine & J.H.Hemsl, hoxe clasificado como Englerophytum magalismontanum (Sond.) T.D.Penn.
Bequaert foi honrado con varios nomes de formigas. Na lista adxunta só figuran os nomes válidos (a partir de xullo de 2016).
Bequaert tamén foi honrado cos nomes científicos dunha especie de serpe e dúas de ras:
Hendrik Enno van Gelder (numismático)
Hendrik Enno van Gelder, nado o 22 de setembro de 1916 en Rotterdam e finado o 7 de marzo de 1998 en Zeist, foi un numismático neerlandés, profesor da Universidade de Leiden e director do Gabinete Real de Medallas (Koninklijk Penningkabinet) dos Países Baixos.
Orixe familiar e formación
En 1918 a súa familia trasladouse a Breda e en 1929 fixou a súa residencia na Haia, onde recibiu a súa educación secundaria, no Gymnasium Haganum. Entre 1934 e 1941 fixo os seus estudos superiores de Letras Clásicas e Historia Antiga na Universidade de Leiden, e en 1942 graduouse cun mestrado en Historia.
Na universidade tivo a súa primeira toma de contacto coa moeda grega e da Antiga Roma, integrada nos seus estudos da Antigüidade Clásica. En 1941 fixo a súa primeira visita ao Gabinete Real de Medallas (Koninklijk Penningkabinet), deu unha conferencia sobre a moeda de Augusto e comezou a facer as súas primeiras publicacións.
Carreira
Logo dunha primeira experiencia como profesor, en abril de 1944 ingresou como axudante científico no Koninklijk Penningkabinet, na Haia, o que lle permitiu o acceso a lecturas na súa biblioteca especializada que forxaron o seu futuro como numismático. A van Gelder encomendóuselle participar na reorganización dos fondos do Gabinete e da súa biblioteca, que permaneceran ocultos durante a ocupación nazi, na segunda guerra mundial. Un dos principais labores que levou a cabo nesta institución foi a catalogación sistemática das moedas dos Países Baixos da Idade Media e do período borgoñón. En paralelo a esta dedicación, van Gelder preparou a súa tese acerca da reforma monetaria durante a república de 1659-1694, coa que acadou o seu doutoramento en 1949, e o 1 de decembro dese mesmo ano foi nomeado director do Koninklijk Penningkabinet, logo do falecemento do ata entón director, J. van Kuyk. Exerceu este cargo durante 31 anos, ata que se retirou o 1 de marzo de 1980.
En 1976, van Gelder accedeu ao posto de profesor de Numismática e Historia do Diñeiro na Universidade de Leiden. Na súa toma de posesión na cátedra, pronunciou unha disertación acerca das moedas e o diñeiro no século XVI. Van Gelder mantivo a docencia en Leiden ata a súa xubilación en 1983.
Á parte da súa dedicación ao Gabinete Real de Medallas e á universidade, van Gelder, colaborou con outras a. Entre 1946 e 1965 foi secretario da Real Sociedade Numismática dos Países Baixos, e de 1948 a 1980 do Círculo Numismático da Haia, e entre 1962 e 1986 foi conservador do Museo de Teyler. Foi particularmente destacado o seu labor como secretario da Comisión Internacional de Numismática (1953-1963), onde participou na organización do Congreso Internacional de Numismática de París (1953) e no de Roma (1961). Tamén pertenceu ao consello directivo da Federación Internacional da Medalla de Arte. Entre as entidades asociativas doutros países, foi membro honorario da Sociedade Real de Numismática de Bélxica e da Sociedade Francesa de Numismática, e membro correspondente American Numismatic Society.
No ámbito familiar, Hendrik Enno van Gelder casou en 1948 con M. C. Gevaerts, con quen tivo dous fillos e unha filla.
Shi Jian 4
Shi Jian 4 ou SJ 4 foi un satélite artificial da China lanzado o 8 de febreiro de 1994 a bordo dun foguete CZ-3A desde o Centro de lanzamento de Xichang.
Características
SJ 4 foi lanzado para estudar a contorna da radiación en órbita terrestre. Foi deseñado e construído pola Academia China de Tecnoloxía Espacial (CAST, en inglés). Tiña unha masa de 400 kg e forma de cilindro de 1,6 m de diámetro e 2,1 m de altura. Estabilizábase mediante xiro e levaba seis instrumentos a bordo:
Edición de peto
miniatura| Anuncio de [[1895 para unha edición de peto do Webster's Dictionary.]] Os libros de peto son os libros de pequeno tamaño que podían caber no peto dun lector.
Historia
A necesidade de publicar libros destas características xa estaba presente na Roma Antiga, onde ao redor do século I existían uns libros chamados puxilares en forma de códice, que podían manterse facilmente coa man.
Os libros de peto existen dende os tempos das primeiras edicións, mesmo antes da invención da imprenta. Por exemplo, o evanxeo de principios do século VIII coñecido como St Cuthbert Gospel ten un tamaño de páxina de só 138 x 92 mm. Tras a invención da imprenta, a primeira colección de libros posta en marcha coa idea de que fosen cómodos de usar durante as viaxes ou paseos foi a do italiano Aldo Manucio; o seu formato describiuse coa expresión enchiridi forma, é dicir, libros «en forma compacta ou manual». Algo semellante fixo no século XVII, en Holanda, a familia Elzevir cunha colección de clásicos.
Nos territorios do que logo sería Alemaña, cuxos círculos literarios durante o século XVIII tiñan un carácter máis burgués que en Francia ou Inglaterra, a lectura estendeuse socialmente até o punto de crear sociedades de lectores. Esta paixón foi útil á Ilustración para difundir a súa literatura didáctica e recreativa. Neste sentido, dende Alemaña espalláronse polo resto de Europa libros pequenos e almanaques ilustrados como literatura de entretemento.
O concepto de producir unha edición de peto específica dun libro data do século XX. Refírese a unha edición que foi modificada para caber no peto do lector, normalmente mediante o uso de papel máis fino, letra máis pequena e abreviatura do texto. miniatura|Detalle da portada do n.º 226 da colección [[Destinolibro.]] Xa desde o XX, polo menos en Gran Bretaña, existían edicións de libros baratos e de baixa calidade coñecidas como "penny dreadfuls" (centradas en contidos arrepiantes). Non obstante, a idea moderna do libro en edición rústica, chamada en Inglaterra paperback books, materializouse en 1935 coa editorial inglesa Penguin Books. Creado por Allen Lane, publicou libros baratos (6 peniques, 'como un paquete de cigarros') e paperback, coidando tamén a calidade dos textos e do material.
En 1972 apareceu en Italia a mille lire, un libro a 1000 liras (o prezo dun café, entón), cando o prezo normal dun libro até entón era de 34.000 liras. Creado por Marcello Baraghini, o modelo foi adoptado por outras editoriais do país e do estranxeiro, como ocorreu en Francia para os libros de 10 francos.
En España, a primeira editorial que publicou unha colección de peto foi Espasa Calpe, coa «Colección Austral», iniciada en 1939 co ensaio La rebelión de las masas de José Ortega y Gasset. O deseño imitaba en parte o minimalismo das edicións Penguin e adoptou o uso de cores para indicar o tipo de contido. Posteriormente, a relevancia das portadas nas edicións de rústica foi destacada significativamente polo traballo de Daniel Gil para a colección «El Libro de Bolsillo» de Alianza Editorial.
Cara a mediados da década dos 90, cando a rústica comeza a cobrar protagonismo en Alemaña ou Gran Bretaña, xa constituía o 40% do negocio editorial. A finais da década de 2000, os libros de rústica representaban o 10% do mercado editorial en España.
Características
As edicións de peto foron criticadas por "non ser realmente aptas para o uso da biblioteca", coa recomendación de que "as compradas para cubrir ocos cando non se dispoñía de alternativa deberían ser relegadas á reserva en canto poidan ser substituídas". miniatura| Nephrology pocket, de Alexander S. Goldfarb-Rumyantzev e Robert S. Brown Un tipo de libro publicado popularmente en formato de peto é o dicionario de peto como edición de dicionarios máis grandes. Un dicionario de peto xeralmente "contén non máis de 75.000 entradas", con información abreviada sobre cada entrada, en comparación coas 170.000 entradas ou máis dun dicionario de peto típico, o que fai que o dicionario de peto sexa inadecuado para o seu uso por parte dos estudantes máis aló do nivel secundario. Un crítico describiu o dicionario de peto como "case inútil, excepto como unha fráxil guía de ortografía e pronuncia". Unha opinión contraria é que aínda que un dicionario de peto non pode substituír o dicionario de escritorio, "como ferramenta de aprendizaxe portátil, o dicionario de peto vale o seu peso en ouro".
Outro tipo de libros de peto que eran populares entre os profesionais antes de ser substituídos por teléfonos intelixentes son os libros de referencia especializados. Van desde un catálogo moi técnico de estándares para enxeñeiros estruturais, até o "Nephrology Pocket", un resumo de libros de texto médicos sobre nefroloxía que contén todos os diagramas e táboas esenciais.
GTR
GTR foi un supergrupo inglés fundado en 1985 polo antigo guitarrista de Yes e Asia Steve Howe e polo antigo guitarrista de Genesis Steve Hackett. Aínda que os líderes do grupo eran coñecidos como músicos de rock progresivo, GTR chamou a atención das emisoras de radio de rock orientado a álbums (AOR). A banda durou pouco máis dun ano e publicou un único álbum de estudio. Hackett posteriormente criticou o proxecto, aínda que non necesariamente aos outros músicos implicados nel.
O nome da banda procede dunha abreviación de "guitar" usada nos estudios de gravación para etiquetar as pistas de guitarra.
Eva Rajo Iglesias
Traxectoria
Licenciouse en 1996 en Enxeñaría de Telecomunicacións na Universidade de Vigo e en 2002 doutorouse na Universidade Carlos III de Madrid na mesma especialidade obtendo o Premio Extraordinario de Doutoramento pola súa tese en Tecnoloxías das Comunicacións. Desde febreiro de 2004 é Profesora Titular no Departamento de Teoría do Sinal e Comunicacións da Universidade Carlos III de Madrid, onde ademais é catedrática desde 2008. Tamén é profesora asociada na Universidade Tecnolóxica de Chalmers (Gotemburgo, Suecia) no Departamento de Sinais e Sistemas desde 2009.
Porto seco de Monforte de Lemos
dereita|miniatura O porto seco de Monforte de Lemos é unha plataforma loxística para a distribución de mercadorías situada no concello de Monforte de Lemos, na provincia de Lugo.
Situación e accesos
Atópase ao nordés da vila de Monforte de Lemos, xunto á liña ferroviaria León-A Coruña, uns metros ao norte da estación de Monforte de Lemos.
Descrición
Anos despois da súa inauguración aínda non se instalou ningunha empresa no porto seco.
Edith Ellis
Edith Mary Oldham Ellis, de solteira Lees, nada en Newton (Lancashire) o 9 de marzo de 1861 e finada en Paddington (Londres) o 14 de setembro de 1916, foi unha escritora británica e activista polos dereitos da muller.
Traxectoria
miniatura|Edith Lees e Havelock Ellis Foi a única filla de Samuel Oldham Lees, un terratenente, e Mary Laetitia, de solteira Bancroft. A súa nai sufriu unha lesión na cabeza durante o embarazo e morreu cando Ellis era aínda bebé. En decembro de 1868 Samuel casou con Margaret Ann "Minnie" Faulkner e tiveron outro fillo. Foi educada nunha escola de monxas en 1873. O seu pai cambiouna de colexio cando se decatou de que Edith cada vez tiña máis interese pola fe católica.
Uniuse á Fellowship of the New Life (a Comunidade da Nova Vida) e coñeceu a Havelock Ellis en 1887 nunha reunión. A parella casou en novembro de 1891.
Desde o principio o seu matrimonio foi pouco convencional, pois Edith era abertamente lesbiana, e ao remate da lúa de mel, el regresou á súa vivenda de solteiro. Edith tivo varias aventuras amorosas con mulleres, das cales o seu marido estaba ao tanto. A súa relación aberta foi o tema central da autobiografía de Havelock Ellis, My Life (1939). miniatura|Lily en 1902 A súa primeira novela, Seaweed: A Cornish Idyll, publicouse en 1898. Durante este período, Edith comezou unha relación con Lily Kirkpatrick, unha artista irlandesa que vivía en St Ives (Cornualla). Edith ficou devastada trala morte de Lily pola doenza de Bright en xuño de 1903.
Sufriu un forte ataque de nervios en marzo de 1916 e morreu de diabetes o 14 de setembro dese ano en Paddington. James Hinton: a Sketch, a súa biografía do cirurxián James Hinton, foi publicada de xeito póstumo en 1918.
Mercedes Formica
Mercedes Formica-Corsi Hezode, nada en Cádiz o 9 de agosto de 1913 e finada en Málaga o 22 de abril de 2002, coñecida como Mercedes Formica, foi unha xurista, novelista e ensaísta española. Destacou especialmente pola súa defensa dos dereitos da muller en España.
Feminista en plena ditadura franquista, impulsou a reforma do Código Civil e as súas denuncias lograron en 1958 a reforma de 66 artigos deste. Foi un primeiro paso para mellorar a situación xurídica da muller casada, ao que seguiu un longo proceso de reformas que culminaron nos anos 80. O seu nome debería figurar na memoria de xuristas e no da historia das mulleres en España. Porén, os seus logros apenas tiveron recoñecemento público no posfranquismo por causa do seu «pasado falanxista», segundo ela mesma lamentou. Tamén foi invisibilizada como autora, segundo diferentes estudos, por ser muller nun mundo literario dominado por homes.
Puido realizar un labor a prol dos dereitos das mulleres precisamente pola súa relación co franquismo, o que non puideron facer personaxes eminentes do feminismo, como o xurista Plutarco Marsá Vancells, pola súa relación coa II República Española.
Admiradora de José Antonio Primo de Rivera, afiliouse á Falanxe Española. Porén, foise desvinculando dela ao percibir a desviación do réxime franquista do pensamento joseantoniano e o pouco que progresaban as súas reivindicacións feministas. Simultaneou o xornalismo coa literatura a partir dos anos 40, ao principio como autora de novelas rosas que asinaba como Elena Puerto.
En 1944 fíxose cargo da dirección do semanario Medina, editado pola Sección Femenina, e colaborou con publicacións como ABC, Blanco y Negro, Gran Mundo, Teresa e La Ilustración Femenina.
En 1950 publicou na Revista de estudios políticos unha recensión de O segundo sexo, de Simone de Beauvoir. Nela reivindica a independencia económica das mulleres e critica o lugar secundario que sempre ocuparon no ámbito profesional.
En 1975 recibiu o Premio Fastenrath da Real Academia Española pola súa obra La hija de Don Juan de Austria (Ana de Jesús en el proceso al pastelero de Madrigal).
Traxectoria
Mercedes Formica-Corsi Hezode naceu o 9 de agosto de 1913 en Cádiz nunha familia acomodada. Filla de José Formica-Corsi e de Amalia Hezode y Vidiella, era a segunda de seis irmáns: María Luisa, Elena, Margarita, José e Marita. Debido a un traslado profesional do pai, enxeñeiro industrial, quen pasou a dirixir a Compañía de Gas e Electricidade en Sevilla, a familia estabeleceuse na capital andaluza cando Mercedes tiña once anos. Describiuno na súa novela autobiográfica La infancia.
En 1931 preparou nunha academia o acceso á universidade, e o ano seguinte matriculouse en Dereito e Filosofía e Letras na Universidade de Sevilla. Nas súas memorias recoñeceu ter «moita fortuna» cos catedráticos, pois «pertencían á nova fornada republicana e procedían da Institución Libre de Ensino». Porén, dos que cita só parece responder a ese perfil o catedrático de Historia do Dereito José Antonio Rubio Sacristán. Sempre tivo moi claro que o seu ideal non era o da muller abnegada e dependente de marido. Así o lembra o catedrático de dereito constitucional Octavio Salazar nunha descrición de Formica publicada en 2020. Por contra, sempre pelexou por ter a súa propia voz. Tiña claro que «só casaría por amor» e o xeito máis fácil para conseguilo era a través da «independencia económica».
En 1933 os seus pais divorciáronse e a súa nai non consentiu o divorcio «amigábel». Así, viuse obrigada a sobrevivir en Madrid coas súas fillas, sen poder ver o seu fillo. A experiencia fixo que Mercedes tomase conciencia da situación das mulleres separadas en España. Logrou seguir os seus estudos na Universidade de Madrid, mais a Guerra Civil interrompeu a súa carreira. Cando obtivo a licenciatura en 1948, empezou a exercer como avogada, e especializouse en temas relacionados cos dereitos das mulleres.
Falanxe Española e José Antonio Primo de Rivera
A primeira vez que soubo de José Antonio Primo de Rivera foi cando unha mañá de outubro de 1933 ouviu pola radio o discurso da Comedia. Chamáronlle a atención algúns parágrafos do discurso e quixo saber máis do orador, cuxa existencia descoñecía daquela.
Afiliouse ao Sindicato Español Universitario (SEU) e pouco despois foi nomeada delegada do sindicato da Facultade de Dereito. Desde entón compaxinou os seus estudos universitarios coa participación na Falanxe Española.
O 20 de decembro de 1937 casou con Eduardo Llosent y Marañón, editor da revista Mediodía (órgano da Xeración do 27 na cidade), na capela de Nuestra Señora de la Antigua da Catedral de Sevilla. Alí residiu o matrimonio até o final da guerra, cando Eugeni d'Ors, director xeral de Belas Artes, nomeou a Llosent director do Museo Nacional de Arte Moderna.
Pola súa casa de Madrid pasaron escritores, pintores e dramaturgos da posguerra e era frecuentada polos sectores menos integristas do réxime. Pola súa banda, Mercedes e Eduardo asistían a faladoiros aos que acudían Sánchez Mazas, Eugenio Montes, César González-Ruano, Edgar Neville, Sebastián Miranda, Pilar Regoyos, Natividad Zaro, Mary Navascués, Conchita Montes, Luís Felipe Vivanco, Luis Rosales ou Leopoldo Panero.
A principios de 1944 Pilar Primo de Rivera propúxolle asumir a dirección de Medina, o semanario da Sección Feminina, onde colaboraron persoas procedentes de campos políticos non afíns a Falanxe.
En 1945 publicou na revista Escorial a novela Bodoque, en que a trama principal consiste nun caso de separación.
En 1947 viaxou co seu marido á Arxentina, onde se expuxo unha mostra de artes plásticas, literatura, música e teatro español. Tres meses despois, regresaron a España. En 1948 Formica examinouse das materias que lle faltaban para completar a súa titulación universitaria, interrompida pola guerra.
Terminada a carreira de Dereito, pensou en ingresar no Corpo Diplomático ou preparar oposicións para Avogada de Estado ou Notarías. Porén, un dos requisitos para opositar era ser home. Produciulle indignación lembrar que «José Antonio, cuxo nome tanto se aireaba, nunca foi contrario ás universitarias». Pediu entón a alta no Colexio de Avogados e en 1950 converteuse nunha das tres mulleres que exercían a avogacía en Madrid, co número 14.101, tarefa que compaxinou coa produción literaria.
Aceptou a dirección da revista Feria, en que colaboraron, entre outros, Leopoldo Panero e Luís Rosales. Porén, a revista, privada de medios económicos, acabou por desaparecer.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
miniatura|[[Ryusuke Hamaguchi director do filme gañador]] Esta é unha lista dos filmes propostos na 94ª edición dos Óscar para o mellor filme internacional. A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS) convidou ás industrias cinematográficas de varios países a presentar o seu mellor filme para o Óscar ó mellor filme internacional cada ano dende que o premio foi creado na edición de 1956. O premio é presentado anualmente pola Academia para un filme producido fóra dos Estados Unidos cun diálogo maioritariamente en lingua non inglesa. O Comité do Premio Internacional de Longametraxes supervisa o proceso e revisa todos os filmes enviados. A categoría foi anteriormente chamada mellor filme en lingua non inglesa, mais foi cambiado en abril de 2019 a mellor filme internacional, logo de que a academia considerase a anterior denominación como desfasada.
Mercedes Formica
Falanxe Española e José Antonio Primo de Rivera
En 1948 no Instituto de Estudos Políticos, destinado a ser o think tank do réxime franquista, e entón dirixido por Francisco Javier Conde, traballou nunha proposta de reforma legal para permitir o acceso da muller a postos de responsabilidade.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
Na 94ª edición dos Óscar, os filmes candidatos deben terse estreado nos cinemas dos seus respectivos países entre o 1 de xaneiro de 2021 e o 31 de decembro de 2021. A data límite para presentar as propostas foi o 1 de novembro de 2021, cun total de 93 países que presentaron un filme. Somalia presentou unha proposta por vez primeira na historia.
A lista curta de quince candidatos publicouse o 21 de decembro de 2021. Os cinco nomeados finalistas foron anunciados o 8 de febreiro de 2022.
Mercedes Formica
A muller e as profesións liberais
Durante a súa vida Formica pelexou contra a exclusión das mulleres das oposicións para o acceso á Xudicatura, á Avogacía do estado ou ás Notarías. O primeiro capítulo do seu último volume de memorias titúlase «En busca de trabajo. La exigencia de cumplimiento imposible: ser hombre».
A comezos dos anos 50, Pilar Primo de Rivera encargoulle un relatorio sobre «La mujer en las profesiones liberales» para o I Congreso Feminino Hispanoamericano Filipino, convocado en Madrid en maio de 1951. Para preparalo buscou colaboradoras que obtiveran o título universitario na súa maioría antes da guerra: María de la Mora e Sofía Morales (xornalistas), Carmen Llorca, Josefina Aráez e Pilar Villar (Filosofía e Letras), Carmen Segura (enxeñeira industrial), Matilde Ucelay, quen pertencía ao grupo dos vencidos, e María Ontañón (arquitectas), Mercedes Maza (médica) e Carmen Werner (licenciada en pedagoxía). No texto reivindicaron a plena incorporación das mulleres ao mundo laboral, mais a organización retiraron o relatorio tachándoo de «feminista». Durante a elaboración do relatorio, Formica amais escribiu unha nova novela: Monte de Sancha, finalista do Premio Ciudad de Barcelona.
«El domicilio conyugal»
En 1952 empeza a asinar artigos no diario ABC. O 7 de novembro de 1953 o director, Luis Calvo, permitiulle publicar un artigo que fora retido pola censura, «El domicilio conyugal». O escrito facía alusión ás doce coiteladas que sufriu Antonia Pernia Obrador a mans do seu esposo, suceso recollido na prensa escrita como «Mujer apuñalada por su marido». Non era a primeira discusión do matrimonio, mais ese día o marido foi máis lonxe. Ela tentara separarse, porén, o avogado advertíraa de que perdería a casa, os fillos e os bens.
De acordo cos artigos 1.880 e seguintes da Lei Procesal entón vixente, a vivenda familiar considerábase «casa do marido». A esposa que pedía a separación (culpábel ou inocente) debía abandonala para ser «depositada» nun domicilio alleo. Dito domicilio podía ser o dos pais (se os tiña), ou un convento, mais sempre baixo a tutela dun «depositario».
O 7 de decembro de 1953 a revista Time dedicoulle unha páxina. O artigo termina coa frase que seica lle escoitaron a un madrileño: «Coido que empeza un gran rebumbio. Grazas a Deus a miña muller non le os xornais».
O 20 de decembro o semanario anarcosindicalista CNT dedica unha extensa nota que terminaba así:
Na procura dunha reforma legal, Formica pronunciou conferencias e escribiu artigos. Foi recibida por Franco e mesmo José Castán Tobeñas, o presidente do Tribunal Supremo, fíxose eco das súas reclamacións na apertura do ano xudicial de 1954.
En 1954 publicou a novela A instancia de parte, en que mostra a súa preocupación como muller e avogada pola dupla moral con que se medían os casos de adulterio entre homes e mulleres. Presenta o tema desde a complexidade de seis diferentes puntos de vista:
Por consecuencia da campaña creada pola avogada, en xullo de 1956 o Xulgado de Primeira Instancia nº 3 de Madrid emitiu unha sentenza na que o maxistrado resolveu que a esposa seguise a vivir no domicilio conxugal, polo que o marido debería abandonalo. A sentenza animou a moitas mulleres a se dirixiren á prensa para expoñeren a súa precaria situación tras unha sentenza contraria a elas.
A Reforma do Código Civil de 1958
Cinco anos despois da publicación de «El domicilio conyugal» logrouse unha tímida modificación do Código Civil. A reforma de 1958 substituíu «casa do marido» por «vivenda común do matrimonio», para os efectos de determinar, en caso de separación, cal dos cónxuxes ficaría co uso da vivenda. Desde entón, os xuíces puideron decretar que a muller puidese gozar da vivenda conxugal tras a separación. Tamén eliminou a figura degradante do «depósito da muller», isto é, o dereito ou obriga do marido de «depositala» na casa dos pais ou nun convento. Ademais, permitiu que as mulleres viúvas puidesen manter a patria potestade sobre os fillos se volveren casar.
Mediante dita reforma limitouse o poder case absoluto que tiña o marido para administrar e vender os bens do matrimonio. A Exposición de Motivos da Lei estabelece que o sexo non podía orixinar desigualdades...
Formica reclamou a eliminación doutros preceptos legais que atentaban contra a dignidade da muller, como o tratamento discriminatorio do adulterio entre o home e a muller no Código Penal.
A activa participación de Formica no impulso desta reforma fixo que fose bautizada irónicamente como «a reformica», en alusión ao seu apelido e ao limitado alcance da mesma. Con todo, foi un primeiro paso moi importante na defensa dos dereitos das mulleres, como a propia xurista escribiu en ABC.
A loita contra o sistema de autoridade marital, a licenza marital e a obediencia da muller ao marido foi liderada por María Telo. A xurista cacereña logrou que se aprobase a Lei 14/1975, de 2 de maio, que modificou certos artigos do Código Civil e do Código de Comercio sobre a situación xurídica da muller casada e os dereitos e deberes dos cónxuxes.
Sobre a guerra civil e o franquismo
Fascinada desde a mocidade co discurso de José Antonio Primo de Rivera, nas súas memorias censura as formulacións do Caudillo e asegura que preferiría a disolución de Falanxe ao «albondigón», nome que ela utilizaba para referirse á unión de tradicionalistas e falanxistas decretada por Francisco Franco:
Nos relatos sobre a Guerra Civil española, parte importante das súas memorias, Formica rebelouse contra a barbarie que supuxo o conflito e denunciou os cambios de chaqueta dos que foi testemuña. Tamén lembrou a súa relación con importantes poetas da Xeración do 27 e clamou contra o fusilamento do seu admirado Federico García Lorca:
Ao termo do primeiro volume das súas memorias, en 1982, escribiu:
Aínda que a ditadura franquista non respondese de xeito preciso aos ideais polos que se adheriu ao falanxismo na súa mocidade, a súa valoración mantén elementos positivos. Valorou de xeito positivo, entre outros, a actuación da Sección Feminina (un colectivo «exemplar» que algún día «será estudado con xustiza»), as campañas para a redución da mortalidade infantil, a actividade de Rexións Devastadas e posteriormente o Instituto Nacional da Vivenda, o seguro de enfermidade para o obreiro, as escolas de capacitación profesional ou a creación das universidades laborais.
Describiu a década dos 40 como «o período das grandes realizacións, malia sufrir as consecuencias de dúas contendas, a española e a mundial, coa miseria e escaseza que arrastraron. Pero tamén cun malgaste de boa fe, xenerosidade e esperanza». Pola contra, os anos 50 «trouxeron a febre da construción, o turismo, os novos ricos, a multiplicación dos trepadores». Con respecto á vivenda, «fallou o sistema das reparticións. Con frecuencia prevaleceron os "enchufes" e recomendacións».
Formica chegou a entrevistarse con Franco, a quen expuxo a situación dos dereitos da muller. Saíu do encontro «coa sensación de que fora comprendida» porque o Caudillo tamén asistira, do mesmo xeito que ela na súa casa, aos problemas que viviu a súa nai, conforme explica nas súas memorias.
Biografías e memorias
En 1960 un tribunal eclesiástico declarou nulo o seu primeiro matrimonio. En 1962 casou en segundas nupcias co industrial e político José María González de Careaga y Urquijo, quen morreu en 1971.
Nos últimos anos do franquismo cultivou a biografía e escribiu a de María Ana de Austria e María de Mendoza, filla e amante de Xoán de Austria. A biografía La hija de Don Juan de Austria (Ana de Jesús en el proceso al pastelero de Madrigal), publicada en Revista de Occidente con prólogo de Julio Caro Baroja, valeulle en 1975 o Premio Fastenrath da Real Academia Española. O historiador relata as numerosas ocasións en que atopaba a Formica lendo no Arquivo Histórico Nacional. Louva a súa figura e avoga por un maior protagonismo da muller no eido da historia.
Na introdución da obra, Formica aclara brevemente as andanzas de dona Ana de Austria e o trato inxusto que recibiu durante séculos polos historiadores, que a tachaban de ignorante e mesmo de arrogante. A obra foi recibida pola crítica internacional como unha achega definitiva ao estudo do século XVI español. Foi obxecto de polémica en 1985 entre Formica e Antonio Gala, a quen acusou de plaxio nun guión deste para o programa de televisión Paisaje con figuras.
Nos anos 80 escribiu as súas memorias:
Finou en abril de 2002, doente de Alzheimer.
Orange
__ÍNDICE__
Mercedes Formica
Opinións sobre a xurista e escritora
Pola súa banda, Rosa Regàs salientou a contradición entre as reivindicacións feministas de Formica e o seu apoio a un réxime que as convertía en inalcanzábeis:
Polémica pola retirada do seu busto en Cádiz
O 2 de decembro de 2014 inaugurouse un busto seu na praza do Palillero no centro de Cádiz, a súa cidade natal, en recoñecemento á súa loita polos dereitos da muller. Porén, o 6 de outubro de 2015 o goberno local mandou retiralo e trasladalo ao interior da Fundación de la Mujer. Situouno na biblioteca que leva, até agora, o nome da avogada.
A decisión tomada polo consistorio, daquela liderado polo partido Podemos, foi interpretada por algúns medios como un intento de borrar as pegadas da historia da dereita na rúa, debido ao pasado falanxista de Formica. En febreiro de 2016 un grupo de intelectuais de Málaga iniciou unha campaña para recuperar o busto e recolocalo nun lugar de honra nesa cidade. Formica viviu alí os seus últimos anos e escribiu algúns dos seus libros.
Apolipoproteína C2
A apolipoproteína C2 (tamén chamada apolipoproteína C-II ou ApoC-II entre outros nomes) é unha proteína que nos humanos está codificada no xene APOC2 do cromosoma 19.
Torneo das Seis Nacións 2020
O Torneo das Seis Nacións 2020, denominado oficialmente en inglés 2020 Guinness Six Nations co patrocinio da cervexeira irlandesa Guinness, será a 21ª edición da principal competición europea de rugby union entre seleccións nacionais. Nela participarán os equipos de Inglaterra, Gales, Francia, Irlanda, Escocia e Italia.
Incluíndo os antigos formatos da competición denominados Home Nations e Five Nations, esta será a 126ª edición do torneo.
O defensor do título é Gales, que en 2019 gañou tódolos encontros do torneo, acadando polo tanto o "Grand Slam".
Patañjali
Patañjali (en पतञ्जलि) foi un sabio indio, considerado o autor de numerosas obras en sánscrito. O principal destes son os Ioga Sutras, texto clásico do ioga. Hai dúbidas de se o sabio Patañjali é o autor de todas as obras atribuídas a el xa que hai numerosos autores coñecidos co mesmo nome. Un gran desafío dos estudosos foi decidir a historicidade ou identidade deste autor ou autores.