cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johán Carballeira
Alcalde
Coa proclamación da II República Española en 1931, Carballeira e a súa xeración verán cumpridos parte dos seus ideais. Malia adherirse ao Partido Galeguista xa desde a súa fundación en decembro de 1931, non ocupará cargos de responsabilidade ata 1934, ano en que é elixido Secretario da Agrupación Local do partido en Bueu.
En abril de 1935 entrou na dirección do Partido Galeguista. O seu nome figuraba entre os máis votados na elección interna de candidaturas para as listas da Fronte Popular ás eleccións a Cortes en febreiro de 1936. Porén, finalmente non formou parte da candidatura.
Tiña gran predicamento nos medios galeguistas e republicanos. Proba disto era a súa amizade con Castelao, Alexandre Bóveda e outros integrantes do grupo galeguista de Pontevedra. Tamén o era a súa colaboración na revista compostelá Ser, xunto con intelectuais republicanos de esquerda como Valentín Paz Andrade, Antón Villar Ponte ou Eduardo Blanco Amor. Con todo, a súa intervención pública e directa na política non se produciu ata marzo de 1936, cando foi nomeado alcalde de Bueu tras a vitoria da Fronte Popular e a disolución dos concellos.
A súa presenza na alcaldía foi breve. Porén, grazas á súa mediación entre mariñeiros, conserveiros e concellos do litoral, conseguiu establecer un prezo mínimo para a sardiña, un grave problema ao que se enfrontaba a xente do mar por aquel momento. Por este logro, mariñeiros e armadores rendéronlle unha homenaxe en Bueu, xusto o día anterior á sublevación militar.
Non se sabe a data exacta da súa detención, mais probabelmente foi en agosto de 1936. O xuízo non se celebrou até o 29 de decembro dese ano. Compareceu en consello de guerra ante o tribunal militar de Pontevedra, xunto con dezaoito veciños máis de Bueu. O día seguinte foron todos condenados a morte agás un. A condena seríalle conmutada máis tarde a algúns deles pola cadea perpetua.
A sentenza de Carballeira tardou aínda en ser executada. Pasou os meses seguintes no lazareto da Illa de San Simón, con outros destacados intelectuais republicanos. O 17 de abril de 1937, nas primeiras horas da mañá, Carballeira foi fusilado na avenida de Buenos Aires de Pontevedra xunto a outros 10 condenados. O seu corpo foi enterrado nunha foxa común do cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra.
Recoñecementos
Desde o ano 1996 o concello de Bueu instaurou o Premio de Poesía Johán Carballeira para recuperar do esquecemento a súa figura como político e escritor e desde o ano 2003 o Premio de Xornalismo Johán Carballeira para traballos de temática libre pertencentes a calquera xénero periodístico.
Carzoá, Carzoá, Cualedro
Carzoá é un lugar da parroquia de Carzoá no concello ourensán de Cualedro na comarca de Verín. Tiña 62 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 29 eran homes e 33 mulleres.
Lea-Artibai
Lea-Artibai é unha comarca da provincia de Biscaia, Euskadi (España). Herdeira do antigo Meiriñado de Marquina, atópase no nordés do territorio, limitando con Guipúscoa, con Durangaldea e coa comarca de Busturialdea.
Concellos
250px|thumb|Vista de [[Ondarroa.]]
Alejandro González Olivares
Alejandro González Olivares Antuñano, nado en Santiago de Compostela o 9 de setembro de 1840 e finado en Vilagarcía de Arousa o 23 de marzo de 1901, foi un político galego.
Traxectoria
Foi gobernador civil de Lleida (1868) e Ourense (1869). Foi elixido deputado polo distrito de Xinzo de Limia nas eleccións de 1869. Volveu ser elixido polo distrito da Pobra de Trives en 1872 como membro do Partido Demócrata-Radical. Nas eleccións de 1884 foi elixido polo distrito do Carballiño. Foi nomeado intendente de Facenda en Cuba en 1885. Nas eleccións de 1891 foi elixido deputado polo distrito de Lalín. Membro do Partido Liberal, en 1893 foi elixido senador pola provincia de Lugo, foi reelixido en 1898, pero renunciou ao cargo. Finou en Vilagarcía de Arousa o 23 de marzo de 1901.
Alachis I de Brescia
Alachis I de Brescia (morto sobre o 573) foi o primeiro duque longobardo de Brescia.
Traxectoria
Son poucas as noticias sobre a súa figura: Malvezzi sostén que fixo restaurar as murallas romanas e que se lle atribuía a construción da Curia Ducis. Chamárono á latina vir prudens, isto é, o Sabio, co mérito de se ter empeñado na paz e o benestar da cidade; morreu de morte cristiá.
Miguel Alexandre Areias Lopes
Miguel Aleixandre Areias Lópes, nado no Porto o 2 de xuño 1977, é un exfutbolista portugués que xogaba na demarcación de lateral esquerdo.
Traxectoria
Chegou ao Celta de Vigo no mercado invernal da tempada 2006/07 procedente do Standard de Liège e en calidade de cedido ata o final de tempada. No primeiro partido xa foi titular e disputou os 90 minutos ante o RCD Espanyol, porén este sería o seu único encontro oficial co Celta, xa que non contaría para ningún dos adestradores desa tempada, Fernando Vázquez e Hristo Stoichkov.
Castro de Vilela
O Castro de Vilela ou Monte do Castro é un poboado castrexo situado na ladeira dos montes de Bailadora, no concello de Ferrol.
Descrición
O castro é de forma ovalada duns 90 por 70 metros, son dúas áreas nun eixo SO-NL (castro e antecastro respectivamente). Ao oeste, na parte alta do castro aínda pode verse o foxo e un muro. Na parte baixa hai vivendas e outras construcións. A zona está catalogada coma zona arqueolóxica protexida.
Empros
Empros é o cuarto álbum da banda estadounidense de rock instrumental Russian Circles, publicado o 25 de outubro de 2011 a través do selo Sargent House. Este é o primeiro traballo do grupo editado unicamente por Sargent House. Para os seus tres primeiros discos esta etiqueta lanzara edicións limitadas en vinilo, mentres que as versións en CD e dixital foran publicadas por Suicide Squeeze Records ou Flameshovel Records.
Cor primaria
miniatura|dereita|200px|Cores primarias (sistema CMYK)
Cores primarias son cores que non se conseguen mesturando as outras cores. As cores que non son primarias son as cores compostas e críanse a partir das primarias.
As cores primarias en impresión gráfica son: o ciano, maxenta, amarelo e negro (CMYK). En fonte de luz son o vermello, verde e azul (RGB).
Mabia, Loureza, Oia
Mabia é un lugar da parroquia de Loureza, no concello pontevedrés de Oia, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 75 habitantes (35 homes e 40 mulleres).
Fucsia
Este artigo trata sobre a planta, para a cor véxase o artigo fucsia (cor).
As fucsias son as distintas especies pertencentes ao xénero: Fuchsia. Son plantas de flor, da familia Onagraceae, dentro da orde Myrtales. Maiormente son arbustos, cunhas 100 a 110 especies das Américas e Oceanía. En Galiza son comúns en xardíns coma ornamentais. É a flor nacional da Illa de Man (Reino Unido).
O nome da cor fucsia deriva da cor das flores destas plantas.
Distribución
A gran maioría destas plantas atópanse en América do Sur, mais unhas poucas chegan a América Central e México, e algunhas até Nova Zelandia e Tahití. Unha especie, Fuchsia magellanica, atópase tan ao sur como é a Terra do Fogo na zona temperada fría, aínda que a maioría son de rexións tropicais ou subtropicais.
A meirande parte das especies de fucsia son arbustos de 0.2–4 m de talle, porén unha especie de Nova Zelandia, Kotukutuku (Fuchsia excorticata), é o máis extraordinario do xénero sendo unha árbore que acada os 12–15 m de altura.
Descrición
As follas de Fuchsia son opostas en grupos de 3-5, lanceoladas simples aínda que normalmente presentan marxes serradas (enteiras nalgunhas especies), de 1–25 cm de lonxitude, e poden ser tanto de folla caduca como de folla perenne dependendo das especies. Posúe diversos matices ou cores: hainas con cáliz desde branco a fucsia intenso. As flores son pénsiles, de pedúnculos longos que as fan ollar cara abaixo. O cáliz é cilíndrico, con catro lóbulos e corola de catro pétalos. Teñen forma duns decorativos pendentes, que florean con profusión polo verán e polo outono, e todo o ano nas especies tropicais. Teñen catro sépalos alongados e estreitos, e catro pétalos curtos e largos; en moitas especies os sépalos son de cor vermella brillante, e os pétalos de cor púrpura (combinación de cores que atrae aos colibrís que as polinizan), mais as cores poden variar de branco a vermello escura, azul púrpura, e laranxa. Unhas poucas especies teñen tons amarelos. O froito é unha baga miúda (5–25 mm) vermella-averdada escura a vermella intensa, é comestíbel e presenta numerosas sementes pequeniñas no seu interior.
Taxonomía
O xénero foi descrito por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 2: 1191. 1753. Fuchsia:nome xenérico que foi outorgado en honra do botanista alemán, Leonhart Fuchs (1501-1566). Charles Plumier quixo homenaxear a Fuchs cando describiu no século XVII a planta.
Cultivo
Os cultivares máis correntes son híbridos, dos cales hai milleiros, propagados por esgallos, dado que as sementes non adoitan propagar os mesmos caracteres da planta orixinal.
Simboloxía
A flor é o emblema da Illa de Man (Gran Bretaña) dende 1820. A Europa chegou a variedade Fuchsia magdalenae, resistente ao frío, polo que o seu cultivo logo se fixo moi popular nas Illas británicas, téndose naturalizado nesta illa. A herba de Santiago (Senecio jacobaea), coñecida aló coma cushag, comparte coa fucsia o título nacional.
Universidade de Gotinga
A Universidade de Gotinga (Georg-August-Universität Göttingen, ou Georgia Augusta) é unha institución fundada en Gotinga no ano 1734 por Xurxo II, príncipe elector de Hannover e rei de Gran Bretaña. Abriu as súas portas aos estudantes en 1737 e axiña conseguiu un posto destacado no mundo das ciencias. Xa en 1823 contaba con 1547 estudantes. Empezou con catro facultades (Teoloxía, Medicina, Dereito e Literatura) e converteuse nunha das universidades máis visitadas de Europa.
A universidade ten 13 facultades e unha matrícula de 24 000 estudantes. Traballan 2500 profesores e outros universitarios, asistidos por preto doutros 8000 técnicos que traballan na administración. Na posguerra, a súa expansión conduciu ao establecemento dun novo barrio "universitario" ao norte da cidade, situado en Weende. A arquitectura da vella universidade pódese ver no Auditorium Maximum (1826/1865) ou a aula grande (1835/1837) na Wilhelmsplatz.
A biblioteca da universidade (Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek Göttingen, SUB Göttingen) posúe oito millóns de unidades. A Academia de Ciencias, chamada na súa orixe "Sociedade Real polas Ciencias", e catro institutos de investigación da Sociedade Max Planck para a promoción das ciencias colaboran coa universidade.
A reputación internacional da universidade baséase en moitos profesores eminentes que se honra con estatuas e placas conmemorativas distribuídas por toda a cidade. Por exemplo, no século XIX, Carl Friedrich Gauss e os irmáns Grimm ensinaban aquí. Máis de 45 laureados do premio Nobel estudaron ou ensinaron en Gotinga, e moitos estudantes tiveron un papel importante na historia, como Otto von Bismarck que estudou en Gotinga e viviu nunha pequena casa na muralla. A casa coñécese hoxe como Bismarckhäuschen.
Campus
dereita|miniatura|Aula da Universidade, Wilhelmsplatz O campus da universidade distribúese entre varios sitios dentro e fóra a cidade: O complexo central da universidade coa biblioteca e o comedor central, ademais das facultades de Dereito, Económicas, Teoloxía e Lingüística áchase xusto ao norte do centro antigo. Moi preto atópanse as facultades de Psicoloxía, Etnología e Pedagoxía. No límite da cidade áchase o campus setentrional (Nordbereich) coas facultades de Ciencias naturais (Química, Microbioloxía, Fitopatología, Agronomía, Forestais, Xeoloxía e Física). Outros institutos áchanse dentro do centro antigo.
Historia
En 1734 o goberno de Hannover baixo Georg August, Elector de Hannover, Duque de Brunswick-Luneburgo, xunto con Xurxo II, rei de Inglaterra, decidiu trasladar a sede da nova universidade do principado de Hannover a Gotinga. Para poder fundar unha nova universidade necesitábase un privilexio do emperador, o que se obtivo de Carlos VI o 13 de xaneiro de 1733. A primeira materia impartiuse o 14 de outubro de 1734, nun vello celeiro polo profesor Samuel Christian Hollmann. No primeiro semestre matriculáronse en Gotinga 147 estudantes. O primeiro curador da universidade foi o ministro e conselleiro secreto Gerlach Adolph von Münchhausen (1688-1770), primo do célebre barón de Münchhausen.
A biblioteca universitaria iniciouse ao mesmo tempo que a universidade. Pola importancia e cantidade de material conerteuse nunha das máis importantes de Alemaña e prototipo dunha biblioteca moderna, ordenándose os libros cun novo sistema de catalogación. Desde 1763 até 1812 a biblioteca estaba baixo a supervisión de Christian Gottlob Heyne, que era ao mesmo tempo profesor de filoloxía clásica.
En 1738 construíuse o Theatrum Anatomicum, en 1739 o xardín botánico e en 1751 o primeiro observatorio. Aínda se pode visitar o cárcere histórico na aula do Wilhelmsplatz, onde se encarceraban os estudantes que violaran as normas da universidade. A universidade tiña xurisdición exclusiva sobre os estudantes.
En 1770 nomeouse profesor de física, matemática e astronomía a Georg Christoph Lichtenberg que contribuíu en descubrimentos que aínda teñen validez. Considérase un erudito universal que non só deixou obras relacionadas coas ciencias naturais senón filosóficas e satíricas, particularmente nas súas noticias (Sudelbücher). Foi o primeiro profesor alemán de física experimental.
A conexión con Inglaterra pola unión persoal dos seus soberanos atraeu moitos académicos ingleses e americanos. O matemático alemán Carl Friedrich Gauss foi profesor e fixo alí descubrimentos importantes.
A primeira purga (1837)
miniatura|Biblioteca Central, SUB Göttingen, Campus. Había movementos políticos entre os profesores e estudantes cando o novo rei de Hannover Ernesto Augusto I suspendeu en 1837 a recente constitución liberal de Hannover de 1833. Estas perturbacións conduciron á expulsión de sete profesores prominentes da universidade. Estes profesores coñécense como o Sete de Göttingen. Eran Wilhelm Eduard Albrecht, Friedrich Christoph Dahlmann, Heinrich Ewald, Jacob Grimm, Wilhelm Grimm, Georg Gottfried Gervinus e Wilhelm Eduard Weber. Algúns deles tiveron que emigrar do reino de Hannover. Foron acollidos naturalmente cos brazos abertos por outras universidades alemás, felices de poder ter tan famosos profesores. Foi un golpe tremendo para a reputación da universidade de Gotinga que tardou décadas en esquecer. Os niveis de asistencia de estudantes baixaron considerablemente nos anos seguintes.
En 1866 Prusia incluíu o reino de Hannover no seu estado despois dunha guerra. Os prusianos fomentaban a universidade, e púidose establecer como unha das universidades máis importantes das ciencias matemática e física. O nomeamento como reitor do matemático Felix Klein en 1886 foi fundamental para este ascenso. Demostrou grande habilidade para obter fondos e no nomeamento de novos profesores, en gran parte grazas ás súas boas relacións co conselleiro ministerial prusiano Friedrich Althoff. Tamén fomentou a cooperación entre as ciencias físicas, matemáticas e técnicas. Este modus operandi é representativo do espírito nesa época. O resultado foron os moitos premios Nobel que gañaron profesores e estudantes na primeira metade do século XX.
En 1895 Klein conseguiu o nomeamento do xa entón moi famoso David Hilbert, que no entanto ser reclamado por outras universidades preferiu Gotinga. En 1904 estableceuse a primeira cátedra de matemática aplicada, co cátedratico Carl Runge.
En 1904 Ludwig Prandtl entrou na universidade, e baixo a súa supervisión, durante as dúas décadas seguintes, o seu Instituto de mecánica de fluídos e aerodinámica converteuse nun dos líderes no seu campo. Moitos dos estudantes de Prandtl conseguiron facer contribucións fundamentais nese campo, e os seus nomes lense como unha guía desa ciencia. En 1924 Werner Heisenberg chegou como asistente á universidade, e xunto con Max Born e Pascual Jordan desenvolveu a mecánica cuántica. A universidade xa sufría os efectos da crise económica global cando o ascenso do nazismo ameazou unha obra de décadas.
A segunda purga (1933)
Nos anos trinta a universidade foi obxectivo dos nacionalsocialistas na súa persecución da "física xudía", representada polas obras de Albert Einstein e Niels Bohr (ambos os dous xudeus). Estes acontecementos coñecéronse máis tarde como a gran purga de 1933. Profesores como Max Born, Victor Goldschmidt, James Franck, Eugene Wigner, Leó Szilárd, Edward Teller e John von Neumann foron expulsados ou fuxiron. A liña de grandeza nas ciencias naturais, que continuara desde os tempos de Gauss e Bernhard Riemann, foi interrompida.
O importante matemático David Hilbert quedou na universidade; con todo, ao tempo da súa morte en 1943, os nazis practicamente romperan a alma da universidade, expulsando moitos da primeira fila, que eran xudeus ou casados con xudeus. Hoxe en día o departamento de matemáticas é respectado outra vez, pero non é tan importante nun contexto global como o era antes.
Renovación
En 1945, trala segunda guerra mundial a universidade de Gotinga foi a primeira universidade da zona occidental que foi aberta baixo o control británico.
Alessandro Malaspina
Tras conspirar para derrubar a Godoy, caeu en desgraza, o que levou ao esquecemento dos seus logros.
Xuventude
Alessandro Malaspina naceu o 5 de novembro de 1754 en Mulazzo, actual Italia, daquela no Gran Ducado de Toscana (que formaba parte do Sacro Imperio Romano Xermánico). Seus pais foron o marqués Carlo Morelo e Caterina Meli Lupi di Soragna.
Desde 1762 a 1765 el a a súa familia viviron en Palermo, Sicilia, baixo a protección de seu tío, o vicerrei de Sicilia Giovanni Fogliani d'Aragona (daquela Sicilia formaba parte da coroa española).
De 1765 a 1773 Malaspina estudou no Colexio Clementino de Roma, aceptando en 1773 ingresar na Orde de Malta. Viviu en Malta un ano, onde aprendeu rudimentos de navegación na frota da Orde.
Accións militares e primeiras grandes viaxes
En 1774 ingresou na Mariña Real española, recibindo o 18 de novembro dese ano o grao de gardamariña.
Durante os anos 1775 e 1776 tomou parte en varias accións armadas no norte de África (unha delas, en xaneiro de 1775, unha expedición en auxilio de Melilla, asediada por partidas de piratas bérberes).
De 1777 a 1779, a bordo da fragata Astrea, participou nunha viaxe ás Filipinas (ida e volta, rodeando o Cabo da Boa Esperanza). Durante esta viaxe foi ascendido a tenente de Fragata (1778). Tomou parte en varias accións contra os británicos, en 1780, tras o cal foi ascendido a tenente de Navío.
En 1782 foi denunciado ante a Inquisición española como herexe, pero non foi encarcerado nin xulgado. Ese ano tomou parte no Grande Asedio a Xibraltar.
Durante 1783 e 1784, como segundo comandante da fragata Asunción, levou a cabo unha segunda viaxe a Filipinas.
Circunnavegación
miniatura|O Spanish Landing Site, na illa de Bauza, [[Nova Zelandia. ]] De setembro de 1786 a maio de 1788 Malaspina, ao mando da fragata Astrea, fixo unha terceira viaxe ás Filipinas, comisionado pola Real Compañía de Filipinas. Esta vez tratábase dunha volta ao mundo. A súa rota foi vía o cabo de Fornos e o regreso, vía o cabo da Boa Esperanza.
A Astrea chegou a Concepción, en Chile en febreiro de 1787; o seu gobernador militar, nacido en Irlanda, Ambrosio O'Higgins (o pai de Bernardo O'Higgins, o futuro pai da patria chilena), recomendara seis meses antes a goberno de España que organizara unha expedición ao Pacífico similar ás dirixidas por Lapérouse e Cook.
Higgins fixera esta recomendación despois da visita da expedición Lapérouse a Concepción en marzo de 1786, e presumibelmente discutiu con Malaspina mentres a Astrea estivo en Concepción. Ao regreso da Astrea a España, Malaspina fixo, en asociación con José de Bustamante, unha proposta para unha expedición ao segundo as ideas reflectidas no memorando que lle deu Higgins. Pouco tempo despois, o 14 de outubro de 1788, Malaspina informose da aceptación polo goberno do seu plan. José de Espinoza y Tello, un dos oficiais da expedición Malaspina, confirmou posteriormente a importancia da información enviada por Higgins para estimular ao goberno para que iniciase un amplo programa de exploracións no Pacífico.
A rápida aceptación da proposta de Malaspina foi estimulada polas noticias de que o goberno ruso estaba preparando a expedición Mulovsky no Pacífico Norte, que tiña como obxectivo a reivindicación de territorios ao redor da baía de Nootka, na illa de Vancouver, que tamén eran reclamados por España e que deu lugar á chamada crise de Nootka, incidente diplomático e político entre os reinos da Gran Bretaña e España.
A expedición Malaspina
330px|miniatura|O mapa mostra a rota da corveta Descubierta de Malaspina, coa volta a España desde Tonga.
En setembro de 1788 Alessandro Malaspina e o seu colega José de Bustamante y Guerra presentáronsese perante o goberno español, ao que propuxeron organizar unha expedición político-científica co fin de visitar case todas as posesións españolas en América e Asia. O rei Carlos III, promotor da ciencia no Imperio español, aprobouna. Esta viaxe coñeceríase como a expedición Malaspina.
Dúas corvetas, Descubierta e Atrevida, foron construídas, baixo a dirección de Malaspina, para esta expedición. Malaspina mandou a Descubierta e Bustamante a Atrevida. Os nomes dos barcos foron elixidos por Malaspina en honor de James Cook, que mandara o HMS Discovery e o HMS Resolution. As dúas corvetas foron construídas polo carpinteiro de ribeira Tómas Muñoz no estaleiro do arsenal de La Carraca (San Fernando, Cádiz). Tiñan 36 metros de eslora e desprazaban 306 toneladas. Botáronse xuntas o 8 de abril de 1789.
A expedición estaría baico o "mando dual" de Malaspina e Bustamante. Aínda que co tempo a expedición pasou a denominarse como de Malaspina, Bustamante nunca foi considerado como un subordinado. Malaspina insistiu na súa igualdade pero, así e todo, Bustamante recoñeceu pronto a Malaspina como o "defe da expedición".
A expedición tiña metas explicitamente científicas, similares ás das recentes viaxes de James Cook e Lapérouse. Algúns dos principais científicos españois da época acompañaron a Malaspina. Os datos que os científicos recolleron durante a expedición sobrepasaron en moito á de Cook pero, debido ás circunstancias políticas cambiantes en España, Malaspina foi encarcerado ao seu regreso e as coleccións poron gardadas, e prohibiuse a publicación dos informes. A expedición e os seus resultados seguían sendo escuros e non foron case estudadas polos historiadores até o século XX.
Durante os cinco anos que durou esta expedición, Malaspina fixou as medidas da costa occidental de América cunha precisión nunca antes alcanzada. Mediu a altura do monte San Elías, en Alasca e explorou os xigantescos glaciares alasquianos, entre eles o glaciar de Malaspina, así denominado na súa honra. Ademais, demostru a viabilidade dun posíble canal en Panamá e esbozou plans para a súa construción.
Ademais, a expedición Malaspina foi a primeira viaxe importante de longa distancia por mar na que non se experimentou practicamente ningún caso de escorbuto. O oficial médico de Malaspina, Pedro González, estaba convencido de que os limóns e as laranxas frescas eran fundamentais para previren o escorbuto. Soamente ocorreu un gromo, durante unha viaxe de 56 días a través do mar aberto: cinco mariñeiros tiveron que ser dados de baixa porque amosaron os síntomas da enefermidade, un deles seriamente afectado; pero despois de tres días en Guam os cinco estaban xa curados. James Cook xa fixera grandes avances contra a doenza, pero outros capitáns británicos, tales como George Vancouver, encontraron a súa realización difícil de pór en funcionamento. Coñecíase desde mediados do século XVIII que os froitos dos cítricos eran efectivos contra o escorbuto, pero durante décadas foi pouco práctico almacenar froitas ou zume de froitas durante longos períodos de tempo nas naves sen que perderan o ácido ascórbico necesario. O grande Imperio español, con moitos portos de escala, facía máis fácil adquirir froita fresca.
Regreso e caída en desgraza
Malaspina regresou a España o 21 de setembro de 1794 e, en decembro dese ano, foi recibido polo rei Carlos IV e o seu primeiro ministro Manuel Godoy, aos que presentou un informe, Viaje político-científico alrededor del mundo. Neste encontro todo foi moi ben, e Malaspina foi ascendido a brigadier da frota en marzo de 1795.
Pero o manuscrito de Malaspina incluía un informe político confidencial, con observacións críticas de carácter político acerca das institucións coloniais españolas e favorábel á concesión dunha ampla autonomía ás colonias españolas americanas e do Pacífico, dentro dunha confederación de estados relacionados mediante o comercio.
En setembro de 1795, enviou ao Goberno español os seus escritos, pero este xulgou pouco oportuna a súa publicación na situación política daquela existente. Desencantado, Malaspina tomou parte nunha conspiración para derrubar a Godoy, o que conduciu ao seu arresto o 23 de novembro. Tras un xuízo dubidoso, o 20 de abril de 1796 foi condenado a dez anos de prisión no Castelo de San Antón da Coruña. Durante o seu cativerio, Malaspina escribiu ensaios sobre estética, economía e literatura.
Regreso a Italia, e actividades políticas na época napoleónica
Malaspina non chegou a cumprir a totalidade da condena, pois a finais de 1802 foi posto en liberdade debido ás presións de Napoleón (a instancias de Francesco Melzi d'Eril) e deportado a Italia. Malaspina partiu para a súa localidade natal a través de Xénova, asentándose finalmente en Pontremoli, a 10 km de Mulazzo, daquela parte do reino de Etruria. Alí involucrouse na política local.
A primeira manifestación dunha enfermidade incurábel ocorreu en 1807. Dous anos máis tarde, Alessandro Malaspina morría en Pontremoli, reino de Etruria, o 9 de abril de 1809, aos 55 anos.
A noticia da súa morte foi publicada na Gazzetta di Genova o 18 de abril de 1810:
Parentosoma
Os parentosomas ou parentesomas son un tipo de orgánulo celular que aparece nas células da maioría dos fungos basidiomicetos, que está situado a ambos os lados do poro do septo que separa as células das hifas do fungo. Ditos poros nos basidiomicetos teñen forma de barril e reciben o nome de doliporos e sobre eles, tapándoos parcialmente por ambos os lados, están situados os parentosomas.
A súa existencia xa se coñecía desde 1933 grazas aos traballos iniciais sobre a materia de Buller, pero foron Moore e McAlear en 1962 os que denominaron a estas estruturas dos septos como doliporo e parentosoma (parenthesome), respectivamente, xa que os parentosomas eran como cúpulas con forma de parénteses ortográficas situadas sobre os poros septais. A forma destes orgánulo é moi variada, e poden ser perforados, imperforados, divididos en varias seccións cupuliformes ou con varias aberturas e sección descontinua. As variacións na súa forma serven para identificar especies e grupos e establecer as súas relacións filoxenéticas.
A función destes orgánulos non está clara e a súa composición non foi aínda completamente establecida. miniatura|400px|centro|Esquema da situación dun parentosoma na célula. 1. parentosoma. 2. doliporo no septo que separa as dúas células. 3. parede celular. 4 e 5. dúas células da hifa do fungo.
Ligazóns externas
A. Marie Patton, Roger Marchant. A Mathematical Analysis of Dolipore/Parenthesome Structure in Basidiomycetes. 1978.  https://web.archive.org/web/20101224065638/http://mic.sgmjournals.org/cgi/reprint/109/2/335.pdf
What Happens Next
What Happens Next é o oitavo álbum de estudio da banda inglesa de post-punk Gang of Four, publicado o 24 de febreiro de 2015 a través dos selos Metropolis Records e Membran. É o primeiro disco do grupo en contar con John "Gaoler" Sterry nas voces, tras a marcha do vocalista Jon King, que deixou ao guitarrista Andy Gill como único membro orixinal da banda.
O álbum ten contribucións de Alison Mosshart de The Kills e The Dead Weather, do músico alemán Herbert Grönemeyer, o membro de The Big Pink Robbie Furze e do guitarrista xaponés Tomoyasu Hotei.
Pexegueiro (árbore)
O pexegueiro (Prunus persica), é unha árbore decidua nativa da China, onde se cultivou por vez primeira. O seu froito é comestíbel e suculento: o pexego. O nome da especie, 'persica' refírese a que foi amplamente cultivado en Persia, de onde foi introducido en Europa. Pertence ao xénero Prunus que inclúea cerdeira, ou a ameixeira, da familia das rosáceas. O pexegueiro clasifícase xunto á amendoeira no subxénero Amygdalus, que se distingue dos outros por ter a carabuña (onde fica nas sementes) brugosa.
Pexegos e nectarinas están estreitamente relacionados, malia que comercialmente se vendan coma froitos diferentes. As nectarinas son de feito a mesma especie cós pexegos, mais estes teñen a tona aveludada. Estudos xenéticos demostran que as nectarinas prodúcense por un alelo recesivo, mentres que os pexegos prodúcense polo alelo dominante que dá a tona aveludada.
China é o maior produtor mundial de pexegos e nectarinas. En Galicia véñense cultivando dende antigo como amosa a toponimia: Pexegueiro, aínda que pode que en menor medida ca outras froiteiras como maceiras ou cerdeiras. Pexegueiro é tamén un apelido galego.
Descrición
miniatura|left|Flores, sementes, e follas do pexegueiro ilustradas por Otto Wilhelm Thomé (1885). Prunus persica alcanza de 4 a 10 m de alto. As follas son lanceoladas, de 7 a 16 cm de longo e 2 a 3 cm de largo, pinnadas e con veas. As flores agroman a comezos da primavera, solitarias ou en parellas, rosas, con cinco pétalos. O froito ten a carne branca ou amarela, un delicado aroma e a tona aveludada nos pexegos ou lisa e sen pelo nas nectarinas e dependendo do cultivar. A polpa é moi delicada e pode esmagarse con facilidade, mais é bastante firme nalgunhas variedades comerciais, especialmente cando están verdes. A semente é única, grande, pardo avermellada, de forma oval duns 1,3 a 2 cm de longo e arrodeada por unha casca amadeirada. Os pexegos, xunto coas cereixas, ameixas e albaricoques son froitas drupas.
Etimoloxía
O nome científico persica, ao igual que o nome galego pexego (pêssego en portugués) e os seus cognatos en moitas linguas europeas (pêche en francés, peach en inglés, préssec en catalán, pesca en italiano), deriva da antiga crenza europea de que o pexego viña de Persia. Os antigos romanos chamábalenlle malum persicum, "mazá persa".
Os pexegueiros cultivados divídense dependendo se a carabuña pode ou non desprenderse da polpa con facilidade. Os pexegos de carne branca acostuman ser moi doces e lixeiramente acedos, mentres que os de carne amarela, adoitan combinar o sabor acedo coa dozura, malia que isto pode variar enormemente. A polpa de ambas cores acostuma ter tamén certas partes encarnadas. Os pexegos de carne branca pouco acedos son os máis populares na China, no Xapón e demais países asiáticos, mentres que europeos e norteamericanos prefiren, historicamente, os amarelos algo acedos.
Historia
Aínda que o nome botánico Prunus persica se refire a Persia (actual Irán) de onde viría a Europa, estudos xenéticos suxestionan que procede da China, onde foi cultivada dende a antigüidade, arredo rdo 2000 AC. Os pexegueiros foron citados en escritos chineses xa no século X antes de Cristo, considerándose un dos froitos preferidos de reis e emperadores. Nos últimos tempos, a historia do cultivo do pexego foi revisada polo miúdo citando numerosos manuscritos orixinais que se remontan ao 1100 antes de Cristo.
O pexego chegou á India e ao oeste asiático xa na antigüidade. O cultivo do pexego tamén paso da china a Persia e chegou a Grecia arredor do 300 antes de Cristo. Alexandre o Grande introduciu o froito en Europa despois da conquista dos persas. Os pexegos xa eran ben coñecidos polos romanos no primeiro século despois de Cristo, de feito era moi cultivado na Emilia Romaña. Os pexegueiros aparecen en frescos das domus das vilas destruídas pola erupción do Vesuvio no ano 79 da nosa era, xunto coas máis vellas representacións atopadas polo de agora en dous fragmentos de frescos que se remontan ao primeiro século, en Herculaneum, agora preservados no Museo Arqueolóxico Nacional de Nápoles. Roma levou o pexego a Iberia e de aí foi introducido na Gallaecia xa na antigüidade, aínda que non fose o clima máis axeitado para o cultivo deste Prunus en todo o país.
Castela levou o pexego ás Américas no século XVI, e eventualmente ingleses e franceses no século XVII, cando era considerado un luxo prezado. O horticultor George Minifie levou supostamente os primeiros pexegueiros de Inglaterra ás colonias americanas a comezos do século XVII, plantándoos no estado de Virxinia. Aínda que Thomas Jefferson tiña pexegueiros en Monticello, os agricultores estadounidenses non comezaron a comercialización até o século XIX principalmente en Maryland, Delaware, Xeorxia e finalmente en Virxinia
En 2010, un grupo de investigadores da Universidade de Clemson, en Carolina do Sur, anunciaron que decodificaran a secuencia do xenoma do pexegueiro (haploide duplo Lovell).
Cultivo
miniatura|Unha flor de pexegueiro a ser polinizada por unha abella. Os pexegos medran ben nun rango bastante limitado de lugares, xa que teñen uns requirimentos de frío que non todas as zonas do planeta poden dar. Así, en climas tropicais e ecuatoriais como no Ecuador, Colombia, Etiopía, India ou Nepal, medran en zonas altas para ter esas horas de frío. Os pexegueiros resisten temperaturas de -26 a -30 °C, malia que ás veces a esas temperaturas poden matar os gomos florais se perduran até a primavera, perdendo toda a produción do ano. A morte dos gomos comeza a partir dos 15º baixo cero dependendo do cultivar (algúns toleran mellor o frío) e do período de xeadas.
Os típicos cultivares de pexegueiro comezan a dar froito a partir do terceiro ano, dando froita de calidade durante 12 anos aproximadamente. Moitos cultivares requiren entre 600 e 1000 horas de frío, cultivares con requerimentos de frío de 250 horas (10 días) ou menos foron desenvolvidas para permitir o cultivo do pexego en zonas máis cálidas. Durante os períodos fríos ocorren na planta reaccións químicas básicas antes de que o vexetal torne a regromar. Cando remata o período de frío, a planta entra no chamado período de quiescencia, o segundo tipo de dormencia. Durante a quiescencia, os rebentos comezan a se abrir e agoman cando teñen calor de abondo. A quiescencia é a fase de dormencia entre a satisfacción de frío e o comezo do crecemento.
Certos cultivares son máis febles, e outros, porén, aturan mellor o frío. Ademais de todo isto, para a maduración do pexego cómpre ter unha intensa calor no verán, entre 20 e 30 graos mínimas no mes de máis calor. Outro problema é que moitos pexegos medran en lugares con xeadas primaverais. O pexegueiero tende a florecer cedo, polo que as floriñas poden danarse ou incluso morrer por mor das xeadas serodias; especialmente cando as temperaturas baixan dos 4 graos baixo cero a maior parte da flores han morrer. Porén se as flores non abriron completamente poden aturar aínda un par de graos menos.
Cultivares
Hai centos de cultivares de pexegueiro e nectarina. Clasifícanse segundo a facilidade que ten a carne de se separar da carabuña. Por exemplo nas pavía, froito da pavieira (Prunus persiva var. vulgaris ), a polpa está moi pegada á carabuña (o que en inglés se coñece coma clingstones). Os que se separan facilmente da carabuña se denominan freestones
O cultivo do pexego favoreceu algúns cultivares con máis firmeza, unha cor máis avermellada, e veludo máis curto; características importantes comercialmente. Pola contra estas características non implican que o froito teña máis sabor. Ademais cómpre salientar que o pexego non é un froito que teña unha longa vida post colleita, polo que forn seleccionados cultivares para poder exportar garantindo a firmeza. Os diferentes países teñen cultivares diferentes.
Plantación
miniatura|300px|Secuencia de desenvolvemento dunha nectarina, dende a formación dos rebentos a comezos do inverno até a maduración a mediados do verán. A meirande parte dos pexegueiros de alcouve que venden os viveiros son cultivares enxertados nun porta-enxerto seleccionado, o que fai que mellore a calidade da froita considerabelmente.
Os pexegueiros necesitan localizacións asolladas con correntes de ar para garantir unha temperatura axeitada. Plántanse a comezos do inverno. Durante a etapa de crecemento necesitan regas regulares, con maiores frecuencias antes da colleita.
Os pexegueiros necesitan unha fertilización con maiores unidades de azote ca outras froiteiras. Sen unha fertilización regular, as follas comezan a se tornar amarelas ou diminúe o crecemento. O nitrato amónico de calcio e a axuda de aminoácidos dan bos resultados.
Normalmente se nunha mesma póla hai un gran número de pexegos a madurar, estes ficarán máis miúdos e menos saborosos, polo que os agricultores acotuman tirar flores na primavera para que esta dilución non ocorra.
Os pexegos frescos machúcanse facilmente se non se almacenan de xeito correcto. Son máis saborosos cando se apañan directamente maduros da árbore e se consomen no mesmo día.
Almacenamento
Pexegos e nectarinas deben almacenarse a 0 °C e alta humidade. Son altamente perecedoiros, e normalmente son consumidos ou enlatadas nunha ou dúas semanas após a colleita. Os pexegos son froitos climatéricos  e continúan a madurar despois de seren collidos da árbore.
Nectarinas
miniatura|upright|Nectarinas brancas, enteira e partida A variedade P. persica var. nucipersica (ou var. nectarina), comunmente chamada nectarina, ten unha pela lisa sen o veludo do pexego, polo que ás veces tense chamado pexego careca, peladillo etc. Como nectarinas e pexegos vense comercialmente coma froitos diferentes, moitas veces tense crido que a nectarina é froito do cruzamento entre pexegos e ameixas, mais son en realidade a mesma especie. Moitos estudos xenéticos conclúen que as nectarinas se producen por mor dun alelo recesivo, mentres que o veludo do pexego correspondería a un alelo dominante.
O mesmo cós pexegos, as nectarinas poden ser brancas ou amarelas, coa carabuña pegada ou solta da polpa. Normalmente a nectarina é un chisco máis miúda e un pouco máis doce ca o pexego. A falla de veludo fai que as nectarinas semellen máis encarnadas cós pexegos, pero á vez, por este motivo machúcanse máis facilmente.
Paraguaios e platerinas
Os paraguaios Prunus persica var. platycarpa e as platerinas son variedades achatadas. Os paraguaios posúen a pela aveludada, mentres que as platerinas non posúen pelo. As platerinas, desenvolvidas por Viveros Provedo, entraron no mercado en 2007.
Produción
Produtores de pexego historicamente importantes son a China, Irán, Francia e os países do Mediterráneo, coma Italia, España e Grecia. En España son Cataluña, Aragón e Murcia as rexións de produción máis importantes, ocupando un lugar destacábel Estremadura e Andalucía. Recentemente os Estados Unidos (California, Carolina do Sur e Xeorxia ), Xeorxia é tamén coñecida como o "Peach State" (estado do pexego), pola súa abondosa produción deste froito. O Canadá (British Columbia), e Australia (Riverland) tamén son hoxe importantes. As zonas de clima oceánico, como o oeste de Europa, non son xeralmente satisfactorias para o cultivo do pexego por mor da falla de calor no verán, polo que ás veces cultívanse á beira dun muro, coma no caso dos cítricos, para apañar a calor acumulada na parede. Deste xeito, e sempre cunha orientación ao sur, as árbores poden florecer e ter unha boa produción. Isto ocorre en zonas coma o sur de Inglaterra ou Galicia, que non son zonas produtoras, xa que, por mor destas condicións, a comercialización non é rendíbel.
Téñense tamén desenvolvido variedade ananas que non pasan dos 2 ou 3 metros de altura. O tamaño da froita, porén, non se ve afectado.
Significado cultural
miniatura|left|Nesta pintura chinesa da dinastía Song aparece un paxaro e un pexego en flor, do emperador Huizong de Song, século XI, o paxaro semella unha pomba.. Os pexegos non son só unha froita popular, senón que constitúen un símbolo en moitas culturas tradicionais exaltados artisticamente en pinturas e relatos populares. Na China apréciase moito os pexegueiros en flor. Os antigos chineses crían que o pexegueiro tiña unha grande vitalidade, xa que florece antes de que saian as follas. A lenda di que Momotaro, un dos nobres e heroes máis notábeis do Xapón, naceu dun enorme pexego que frotaba nun regueiro. Momotaro ou o "Rapaz Pexego" viviu grandes aventuras, incluso loitou contra o demooni do folclore nipón. Na Corea, os pexegos téñense cultivado durante séculos. Segundo Samguk Sagi, os pexegueiros foron plantados no período dos tres reinos de Corea Sallim gyeongje tamén escribiu sobre o seu cultivo. O pexego vese coma un froito de ledicia, riqueza, honra e lonxevidade. É un dos dez froitos da inmortalidade, polo que aparecen e moitas pinturas tradicionais (minhwa). Ademais os pexegueiros teñen a fama de espantar os espíritos.
No Vietnam tamén é unha árbore venerada. En Europa moitos artistas sonados pintaron naturezas mortas con pexegos. Caravaggio, Vicenzo Campi, Pierre Auguste Renoir, Claude Monet, Edouard Manet, Henri Jean Fantin-Latour, George Forster, James Peale, Severin Roesen, Peter Paul Rubens, Van Gogh están entre estes artistas que pintaron pexegos e pexegueiros. Na Renacenza, usouse o pexego de xeito simbólico para representar o corazón, e a folla que o acompaña coma a lingua, o que simbolizaba dicir a verdade de corazón
Nutrición
Un pexego medio pesa 75 g e normalmente contén 30 Cal. 7 g de carbohidratos (6 g de azucres e 1 g de fibra), 1 g de proteínas, 140 mg de potasio e o 8% do valor diario recomendado de vitamina C. As nectarinas fornecen o dobre de vitamina A e algo máis de vitamina C, sendo tamén unha maior fonte de potasio cós pexegos.
A alerxia ou intolerancia ao pexego é común, por mor da hipersensibilidade ás proteínas que conteñen os pexegos e froitas afíns como as améndoas. Normalmente a froita enlatada e pelada tolérase ben.
Baía de James
A baía de James (Baie James, Wînipekw) é un gran corpo de auga no extremo sur da baía de Hudson no Canadá. Os dous corpos de auga esténdense desde o océano Ártico, dos cales a baía de James é a parte máis meridional. Limita coas provincias do Quebec e Ontario. As illas dentro da baía (a máis grande das cales é Akimiski son ​​parte do territorio de Nunavut.
Numerosos cursos de auga da baía de James foron modificados con presas ou desvíos por varios grandes proxectos hidroeléctricos. Estas vías navegables tamén son destinos de recreo. Varias comunidades están localizadas preto ou xunto a baía James, incluíndo unha serie de comunidades aborixes, como a Kashechewan First Nation e nove comunidades afiliadas aos Cree do norte do Quebec.
Do mesmo xeito que o resto da baía Hudson, as augas da baía James rutineiramente se conxelan durante o inverno. É o último en conxelarse no inverno e, en cambio, o primeiro en desconxelarse no verán.
Historia
A presenza humana a bordo da baía comezou despois da retirada dos glaciares ao final do último período glacial, ao redor de 8.150 anos. Unha variedade de culturas indíxenas viviron nesta área. No momento do contacto cos europeos, os pobos indíxenas a ambos os dous lados da baía eran etnicamente pobos Cree.
A baía James é importante na historia do Canadá como unha das partes máis hospitalarias da rexión da baía de Hudson, aínda que ha ter unha baixa poboación humana. Foi unha área de importancia para a Hudson's Bay Company e a expansión británica no Canadá. O dúo de exploradores Pierre-Esprit Radisson e Médard des Groseilliers convenceu á Coroa inglesa, sobre todo ao príncipe Ruperto do Rin, un sobriño favorito de Carlos I de Inglaterra e primo de Carlos II, que unha empresa colonial no Norte do Canadá daría riqueza en minerais e peles. Des Groseilliers acompañou ao capitán Zachariah Gillam no ketch Nonsuch xuntos fundaron Charles Fort, o primeiro posto europeo de peles na baía James.
O seu éxito foi tal que a compañía foi contratada por Carlos II ao seu regreso, aínda que non achegaron ningún mineral. Este contrato concedeu un completo monopolio comercial á compañía de toda a Conca da Baía de Hudson (incluíndo baía de James). Ao mesmo tempo, fundouse a primeira colonia inglesa no que agora é territorio continental do Canadá, Terra de Rupert, coa primeira "capital" designada en Charles Fort. O primeiro gobernador colonial, Charles Baley (existen varias grafías, incluíndo, "Bailey"), era un Cuáquero, e crese que iso foi un factor nas súas boas relacións cos socios comerciais da compañía, as Primeiras Nacións.
A gran captura de peles continuou na rexión. En xeral, a costa leste ou East Main da baía James era moi fácil de acceder para os franceses e os comerciantes independentes do sur. A Hudson's Bay Company destacou desde o primeiro momento polas relacións comerciais coa tribos do interior, que chegaban desde as costas occidentais das baías de James e Hudson. East Main foi, con todo, a porta de entrada aos asentamentos británicos no que se convertería en Manitoba (Winnipeg, (por exemplo) e do afastado oeste como as Montañas Rochosas.
Xeografía
miniatura|200px|left|Baía Hannah no extremo sur da baía de James.
A baía de James representa a extensión do sur da ecozona do Arquipélago Ártico Mariño. Mentres as áreas costeiras están principalmente nas chairas de Hudson, a costa nororiental que bordea Quebec está na ecozona Taiga Shield. Esta costa rochosa e montañosa forma o bordo occidental do escudo canadense no Quebec e, como tal, o principal hábitat é o bosque boreal da ecorexión do escudo de taiga canadense oriental. A costa occidental, con todo, caracterízase por extensas tundras que son unha extensión das terras baixas da baía de Hudson, e a vexetación é principalmente muskeg. Unha gran parte desta área forma parte do Parque Provincial do Oso Polar (Polar Bear Provincial Park).