cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chunichi Dragons
Historia
En 1954 os Dragons adquiren o seu nome definitivo, Chunichi Dragons. Ese mesmo ano conseguen gañar a Liga Central e a súa primeira Serie do Xapón após vencer por catro partidos a tres ante os Nishitetsu Lions. Debido á superioridade dos Giants nas décadas de 1950 e 1960, a franquía non volve gañar un título até 1974, cando volven vencer na súa División. Porén, perden a final ante Lotte Orions por 4−2.
Nos anos 1980 os Dragons conseguen tres títulos de Liga en 1982, 1988 e 1989. Ademais, xogaron dúas Series do Xapón na época, en 1982 e 1988, perdendo ambas ante os Saitama Seibu Lions, equipo dominador do béisbol xaponés da dácada. En 1999 e 2004 volveron gañaron o título de Liga, mais volveron caer nas Series, en ambas ocasións fronte os Fukuoka Daiei Hawks. O segundo título das Series chega por fin en 2007 tras 53 anos. Nesta ocasión conseguen vencer por 4-1 aos Hokkaido Fighters sendo as catro vitorias consecutivas. Ademais conseguen novembro desde mesmo ano as súas primeiras e únicas Series de Asia ao vencer na final ao SK Wyverns surcoreano.
Nomes
Ao longo dos anos o equipo tivo diferentes nomes:
Estadio
Actualmente, os Chunichi Dragons xogan os seus encontros como local no Nagoya Dome, recinto con capacidade para 40.500 espectadores. Con todo, ao longo dos anos ten utilizado os seguintes estadios:
Nomenclatura química dos compostos inorgánicos
Antecedentes históricos
Os nomes dos compostos químicos procedían na súa meirande parte dos tempos da alquimia, pseudociencia oscurantista, na que os coñecementos non se transmitían para mellorar a sociedade senón que os agochaban baixo nomes semisecretos, para que os demais non souberan dos progresos individuais, utilizaban unha linguaxe enigmática.
A maior parte dos compostos coñecidos ate o século XVIII eran nomeados de formas moi diferentes segundo se tratase de países distintos e inclusive de alquímicos diferentes, da mesma maneira os nomes atribuídos a un mesmo composto non gardaban relación coas súas propiedades, nin coa súa composición química, usando nomes enganosos como: fígado de xofre, azafrán de marte, lúa córnea, manteiga de antimonio, azucre de saturno etc; tamén era frecuente que un mesmo composto se denominase con moitos nomes distintos, así o ácido carbónico era coñecido con nove nomes: gas silvestre, espírito silvestre, aire fixo, aire fixado, ácido aéreo, ácido atmosférico, ácido mefítico, ácido gredoso, ácido carbónico, extraido do Método da nova nomenclatura química; G de Morveau, Lavoisier, Foucroy e Berthollet,1787 chegando a darse casos de ter catorce nomes diferentes para un mesmo composto.
Ante semellante panorama, Lavoisier presentou na Acadèmie des Sciences de París unha memoria titulada: Sobre a necesidade de reformar e perfeccionar a nomenclatura química; Paris 1787; Formou un equipo contando con Guyton de Mourveau, que xa traballara na nomenclatura química para a Enciclopedie des Sciences, pero ao que antes había que convencer de que abandonara a teoría de Stahl, sobre o floxisto, feito isto formaron o equipo que redactou a obra: Mourveau, Lavoisier, Berthollet e Fourcroy; Método da nova nomenclatura química; Paris 1787 que en menos dun ano foi traducido ao inglés, alemán, Portugués, español e italiano, con grande acollida polos químicos de todo o mundo. A obra de Morveau et al. debía poder adaptarse ao xenio de calquera lingua ou idioma de xeito sinxelo, para isto non escolleron o francés como referencia, senón que os nomes dos elementos químicos deben estar relacionados con algunha propiedade relevante do elemento, e elixen a raíz latina ou grega para nomealos, de xeito que sexan universalmente recoñecidos, e consta tamén dunhas regras para nomear os compostos dependendo da súa composición química, óxidos, ácidos, sales, bases etc. Esta obra segue, con os necesarios cambios debidos ao progreso da ciencia, sendo a base da nomenclatura usada no século XXI.
Pero a nomenclatura por si sóa non é moi útil sen o apoio dunha representación simbólica, que facilite o seu manexo e axilice a súa escritura e rapida manipulación. Alá polo 1810 John Dalton (1766-1844) publica os símbolos dos elementos químicos representados por circuliños con puntos, raias, cadrículas, estrelas etc no seu interior, que representaban a cada un dos elementos químicos coñecidos, e tamén as combinacións binarias, ternarias, cuaternarias..., ate entón por el coñecidas. A lectura destes símbolos era difícil e engorrosa e necesitaba o uso dunha táboa a man, cada vez que se quería ler ou escribir (formular) un composto químico.
Berzelius propuxo tamén que os símbolos foran acompañados duns "superíndices" que reflectisen a proporción, ou número de veces, en que se presenta o elemento nese composto.
Así escribía o anhídrido sulfúrico (hoxe trióxido de xofre): SO3
Posteriormente tamén suxeriu poñer sobre o símbolo tantos puntiños como osíxenos acompañaran a este, de xeito que o anterior sería unha S con tres puntiños enriba, tamén suxeriu que se o elemento estaba dobre, coma na auga, entón a H pódíase riscar(significaba dúas veces) e un puntiño enriba para representar ao osíxeno. Pero estas derradeiras modificacións non tiveron éxito e as fórmulas escribíronse como propuxera ao principio, pero con subíndices no lugar dos superíndices.
A nomenclatura dos séculos XIX ate os 70 do XX
A nomenclatura nesta época da historia da química coñécese como Nomenclatura Funcional
Iria Grandal
Traxectoria
Ademais de conseguir os títulos de Campioa de Galicia en tódalas categorías polas que pasou (alevín, infantil, cadete, júnior e absoluta) o seu palmarés consta tamén de éxitos a nivel estatal e internacional.
No ano 2004 competiu por primeira vez fóra de Galicia, no Campionato de España Infantil, onde acadou o 3ª posto. Despois fixo podios a nivel nacional tamén en tódalas categorías polas que pasou. No ano 2006 acadou o subcampionato do mundo cadete en México. En 2008, acadou o 4º posto no Campionato de Europa Júnior (sub21). No ano 2012 obtivo o Subcampionato de Europa Absoluto. Logo de conseguir o campionato de España júnior e o subcampionato nacional absoluto, entre outros méritos, obtivo a praza para os Xogos Olímpicos de Londres 2012 no europeo preolímpico de Ámsterdam.
En Londres competiu na categoría individual feminina. Tras pasar a rolda preliminar, quedando no posto 53º, gañou na primeira eliminatoria á colombiana Ana Rendón por 6-2, pero caeu derrotada fronte a surcoreana Choi Hyeon-ju por 6-5 en dezaseisavos de final, resolvéndose o encontro na rolda de desempate.
Igrexa de Hellvi
A igrexa de Hellvi (sueco: Hellvi kyrka) é unha igrexa medieval luterana en Hellvi, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.
Historia e arquitectura
O portal do coro da igrexa de Hellvi ten unha inscrición rúnica que proclama que un home chamado Lafrans Botvidarson construíu o edificio. A parte máis antiga da igrexa é a torre. de estilo románico. A súa parte superior colapsou tras unha treboada no ano 1534 e por iso ten esa forma tan pouco común. A nave e o coro son de mediados do século XIII e mostran unha primeira forma do estilo gótico. A nave está dividida en dúas partes por dúas columnas centrais. O coro e cadrado e a igrexa carece de ábsida; o muro oriental ten un grupo de tres fiestras góticas.
A igrexa foi restaurada no ano 1926.
Muhos
Muhos é un municipio de Finlandia situada na rexión de Ostrobotnia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 9 025 habitantes. A superficie do termo municipal é de 797,26 km2, dos cales 13,62 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 11,52 hab./km².
Limita cos concellos de Liminka, Oulu, Siikalatva, Tyrnävä, Utajärvi e Vaala, todos eles na súa mesma rexión.
O concello é unilingüe en finés.
1766
Outros
Historia ano a ano
San Roque de Riomiera
San Roque de Riomiera é un concello da comunidade autónoma de Cantabria (España). Limita polo norte con Santa María de Cayón, Miera e Saro, polo leste con Ruesga e Soba, polo sur coa provincia de Burgos (Castela e León) e polo oeste con Selaya, Villacarriedo e Vega de Pas.
Encádrase na comarca do Pas-Miera, na cabeceira do río Miera.
Euromillóns
Formato
Para xogar: Durante o sorteo, 5 números e 2 estrelas da sorte son extraídos ao azar de dúas máquinas con bombos que conteñen bólas numeradas. A máquina que contén os 50 números chámase Stresa, e a outra, que contén as 11 estrelas, é Paquerette.
Applications Technology Satellite 5
Applications Technology Satellite 5 ou ATS 5 foi un satélite artificial dos Estados Unidos adicado a probar novas tecnoloxías e lanzado o 12 de agosto de 1969 mediante un foguete Atlas SLV-3C Centaur D desde o Centro Espacial Kennedy, en Florida, Estados Unidos.
Características
ATS-5 probou diferentes tecnoloxías relacionadas coas comunicacións e a observación da Terra. Tamén levaba experimentos sobre partículas e campos eléctricos e magnéticos.
Debido a un problema co satélite, o sistema de estabilización por gradente gravitatorio non se desplegou e a nave quedou estabilizada mediante xiro, a unhas 71 revolucións por minuto, afectando negativamente ós experimentos que necesitaban a estabilización por gradiente. A misión foi declarada infrutuosa, aínda que algúns dos experimentos proporcionaron datos útiles.
Lingua mazanderani
O mazanderani (مازندرانی), tamén chamado tabari (طبری) ou geleki (گلکی) é unha lingua iraniana e un membro das linguas do noroeste, falada nas provincias de Mazandarán, Teherán e Golestán, en Irán. Como membro da póla noroeste, está estreitamente relacionada coa lingua gilaki, e dun xeito máis distante coa lingua persa, que pertence á póla sur. O mazanderani e o gilaki teñen un vocabulario semellante. A linguas gilaki e mazanderani (pero non outras linguas iranias) comparten certos trazos tipolóxicos coas linguas caucásicas, reflectindo a historia, a identidade étnica e a relación da rexión do Cáucaso cos pobos gilaki e mazanderani.
David Andersen
David Andersen, nado o 23 de xuño de 1980 en Melbourne, Australia, é un xogador profesional de baloncesto australiano con pasaporte dinamarqués, que xoga para o ASVEL Lyon-Villeurbanne da LNB Pro A. Cunha altura de 2,11 metros xoga de ala-pivote ou pivote.
Traxectoria
De orixe dinamarquesa dispón tamén da nacionalidade danesa, principiou profesionalmente xogando cos Wollongong Hawks. No ano 1999 pasou a xogar en Europa, no Virtus Bologna italiano, en 2004 incorporouse ao CSKA Moscova pero en 2008 foi transferido ao Barcelona.
No 2002 participou nos draft da NBA quedando 37, seleccionado polos Atlanta Hawks, en 2009 os dereitos adquiriunos os Houston Rockets con quen asinou un contrato por tres anos.
O 20 de novembro de 2010, Andersen foi traspasados aos New Orleans Hornets xunto a Jarrett Jack e Marcus Banks a cambio de Jerryd Bayless e Peja Stojaković.
No verán de 2011, Andersen volveu a Europa, e asinou un contrato de tres anos co Montepaschi Siena.
Juan Barcia Eleizegui
Juan Barcia Eleizegui, nado en Santiago de Compostela en 1877 e finado na mesma cidade o 13 de febreiro de 1946, foi un médico, militar e escritor galego.
Traxectoria
Fillo de Juan Barcia Caballero. Tenente Coronel médico.
Vida persoal
Casou con María de los Ángeles Goyanes Cedrón e foi pai de Juan José Barcia Goyanes.
Cesare Siepi
Cesare Siepi, nado en Milán o 10 de febreiro de 1923 e finado en Atlanta o 5 de xullo de 2010, foi un cantante de ópera Italiano considerado un dos mellores baixos do período posterior as Guerras Mundiais.
A súa voz caracterizouse por un profundo e cálido timbre. No escenario, o seu porte, elegancia e extraordinario fraseo convertérono nun Don Giovanni natural.
Cornide
O topónimo galego Cornide pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
A Cela, A Cela, Lobios
A Cela é un lugar da parroquia da Cela no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Tiña 16 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 11 eran homes e 5 mulleres.
Kosmos 553
Kosmos 553 (Космос 553 en ruso), tamén denominado DS-P1-Yu Nº 61, foi un satélite artificial soviético lanzado o 12 de abril de 1973 mediante un foguete Kosmos 2I desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Kosmos 553 foi o sexaxésimo primeiro membro da serie de satélites DS-P1-Yu e o quincuaxésimo cuarto lanzado con éxito tralo fracaso dos lanzamentos do segundo, vixésimo terceiro, trixésimo segundo, cuadraxésimo, cuadraxésimo cuarto e quincuaxésimo cuarto membros da serie. Estaba adicado a servir como obxectivo para as probas antisatélites e antimísiles soviéticas.
Kosmos 553 foi inxectado nunha órbita inicial de 519 km de apoxeo e 282 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 71 graos e un período de 92,2 minutos. Reentrou na atmosfera o 11 de novembro de 1973.
San Pedro del Romeral
San Pedro del Romeral é un concello da comunidade autónoma de Cantabria, España. Atópase na comarca do Pas-Miera e limita polo norte e polo leste con Vega de Pas, polo oeste con Luena e polo sur coa provincia de Burgos, da comunidade autónoma de Castela e León.
Demografía
Fonte: INE
Lume-1
O Lume-1 é un Cubesat do tipo 2U, deseñado por Alén Space, spin-off da Universidade de Vigo, sendo o cuarto satélite no que traballou esta institución e integrado dentro do proxecto FIRE-RS coa colaboración do Centre National de la Recherche Scientifique e da Universidade do Porto, co obxectivo da asistencia durante a extinción de incendios.
Equipamento
O requisito do sistema FIRE-RS é o de prover ao satélite Lume-1 con alertas terrestres dos incendios detectadas por sensores locais. O satélite, posteriormente, retransmite esas alertas a estacións terrestres, encargadas de redirixir a posición do lume aos UAV. O UAV será desta maneira capaz de actualizar ao Lume-1 garantindo unha comunicación bidireccional coas estacións terrestres.
As especificacións do Lume-1 consisten nun software TOTEM Radio UHF M2M de carga útil e un transmisor en banda S, así coma un sistema HUMPL Humsat e un receptor UHF M2M.
Mercedes-Benz Clase R
O Mercedes-Benz Clase R é un monovolume do fabricante alemán Mercedes-Benz, comercializado desde o 2006. É o terceiro modelo monovolume da marca tras o Mercedes-Benz Clase A e o Mercedes-Benz Clase B.
Presentación
A primeira vez que o Clase R foi visto foi no Salón do Automóbil de Detroit do ano 2001 como un prototipo Grand Sport Tourer. O modelo de produción presentouse no Salón do Automóbil de Nova York no ano 2005.
Produción
O Clase R ten o código de fabricación V251, e móntase en Tuscaloosa (Alabama) e Cidade de México.
Ten un motor dianteiro lonxitudinal, tracción traseira ou ás catro rodas e carrocería de cinco portas; as catro portas laterais son pivotantes. Ofrécese con cinco, seis ou sete asentos distribuídos segundo a seguinte configuración 2-3, 2-2-2 e 2-3-2 respectivamente.
Os motores Diésel empregan desde 2009 a tecnoloxía BlueTec.
Segunda xeración
A segunda xeración do Clase R presentouse no ano 2010 no Salón do Automóbil de Nova York e comezará a venderse no ano 2011. O novo modelo presenta un deseño máis conservador có da primeira xeración. Ten dúas lonxitudes e opcións para acomodar a catro, cinco, seis ou sete ocupantes, así como tracción traseira ou integral. Unicamente ofrece unha transmisión de sete velocidades. Ao principio ofrecerase coas versións R300 CDI e R350 4Matic.
Locke & Key (serie de televisión)
Locke & Key é unha serie de televisión estadounidense de terror sobrenatural desenvolvida por Carlton Cuse, Meredith Averill e Aron Eli Coleite. Está baseada na serie banda deseñada homónima creada por Joe Hill e Gabriel Rodríguez. Estreouse a través de Netflix o 7 de febreiro de 2020. Está protagonizado por Darby Stanchfield, Connor Jessup, Emilia Jones, Jackson Robert Scott, Laysla De Oliveira, Petrice Jones e Griffin Gluck.
Netflix anunciou a segunda tempada da serie en marzo de 2020, que se estreou o 22 de outubro de 2021.
Ciclohexano
O ciclohexano é un hidrocarburo saturado cicloalcano coa fórmula molecular (CH2)6. O ciclohexano é utilizado principalmente para a produción industrial de ácido adípico e caprolactama, que son os precursores do nailon. O ciclohexano é un líquido incoloro, inflamable cun cheiro distintivo a deterxente, que lembra aos produtos de limpeza (nos cales ás veces o ciclohexano é un compoñente).
Produción e reaccións
A escala industrial, o ciclohexano prodúcese por hidroxenación do benceno. Os produtores de ciclohexano consomen aproximadamente o 11,4% da demanda global de benceno. A reacción é moi exotérmica, cunha ΔH(500 K)� = 216.37 kJ/mol). A deshidroxenación comeza apreciablemente a 300 °C, o que reflicte a entropía favorable desta deshidroxenación.
Métodos históricos
A diferenza do benceno, o ciclohexano non é doado de obter de fontes naturais como o carbón. Por esta razón, os primeiros investigadores tiveron que sintetizar as súas mostras de ciclohexano. En 1867 Marcellin Berthelot reduciu benceno con ácido hidroiódico a elevadas temperaturas. Ver:
No mesmo ano, E. Haworth e W.H. Perkin Jr. (1860–1929) preparárono por medio dunha reacción de Wurtz do 1,6-dibromohexano.
Reaccións
O ciclo hexano é bastante pouco reactivo, sendo un hidrocarburo hidrofóbico non polar. Reacciona con superácidos, como o HF + SbF5, que orixina cracking. Porén, os ciclohexanos substituídos, poden ser reactivos en varias condicións, moitas das cales son importantes en química orgánica.
Usos
Comercialmente a maior parte do ciclohexano producido é convertido na mestura ciclohexanona-–ciclohexanol (ou "aceite KA") por oxidación catalítica. O aceite KA úsase despois como materia prima para producir ácido adípico e caprolactama.
Usos no laboratorio
O ciclohexano utilízase ás veces como solvente orgánico non polar.
Tamén se utiliza para a calibración de instrumentos de calorimetría diferencial de varrido (DSC), a causa da súa adecuada transición cristal-cristal a −87,1 °C.
Algunhas industrias de equipamento para o tratamento da calor utilizan o ciclohexano como un gas que transporta carbono en caldeias de carburización ao baleiro de alta pureza.
Conformación
O anel de seis vértices do ciclohexano non presenta unha conformación coa forma dun hexágono perfecto. A conformación en forma de hexágono plano bidimensional ten unha considerable tensión angular porque os seus enlaces non son de 109,5º, e a tensión de torsión sería considerable porque todos os enlaces serían enlaces eclipsados. Por tanto, para reducir a tensión de torsión, o ciclohexano adopta unha estrutura tridimensional chamada conformación en cadeira. Hai tamén outros dous posibles confórmeros intermedios: a media cadeira, que é o confórmero máis inestable, e o bote torcido, que é máis estable que o confórmero bote. Isto propúxoo por primeira vez en 1890 Hermann Sachse, pero só foi aceptado moito máis tarde. A nova conformación ten os carbonos a un ángulo de 109,5°. A metade dos hidróxenos están nun plano do anel (posición ecuatorial), mentres que a outra metade están perpendiculares ao plano (axial). Esta conformación permite a estrutura máis estable do ciclohexano. Outra conformación do ciclohexano é a conformación en bote, pero interconvértese na formación en cadeira lixeiramente máis estable. Se o ciclohexano é monosubstituído con substituíntes grandes, entón o substituínte se encontrará probablemente unido en posición ecuatorial, xa que esta é a a conformación lixeiramente máis estable.
O ciclohexano ten o menor ángulo e tensión de torsión de todos os cicloalcanos, e como resultado o ciclohexano estímase que ten unha tensión anular total de 0, que é unha combinación de ángulo e forza de torsión. Isto tamén fai que o ciclohexano sexa o cicloalcano máis estable e produza a menor cantidade de calor (por unidade CH2) cando arde comparado con outros cicloalcanos. 250px|miniatura|esquerda|Unha molécula de ciclohexano na conformación cadeira. Os átomos de hidróxeno en posicións axiais móstranse en vermello, e os que están en posición ecuatorial en azul.
Fases sólidas
O ciclohexano ten dúas fases cristalinas. A fase I de alta temperatura, estable entre os 186 K e o punto de fusión de 280 K, é un cristal plástico, o que significa que as moléculas manteñen algún grao de liberdade rotacional. A fase II de baixa temperatura (por debaixo dos 186 K) é ordenada. Hai outras fases (metaestables) de baixa temperatura, fases III e IV, que se obteñen pola aplicación de presións moderadas de máis de 30 MPa. A fase IV aparece exclusivamente en ciclohexano deuterado, é dicir, con deuterio. (Nótese que a aplicación de presión incrementa os valores de todas as temperaturas de transición).
Aquí, Z é o número de unidades de estrutura por cela unidade; as constantes da cela unidade a, b e c foron medidas a unha temperatura (T) e presión (P) dadas.
Electroporación
A electroporación ou electropermeabilización é unha técnica microbiolóxica na cal se aplica un campo eléctrico ás células para incrementar a permeabilidade da membrana plasmática, para permitir que compostos químicos, fármacos, ou ADN entren n célula (o que se chama tamén electrotransferencia). En microbioloxía, o proceso de electroporación adoita usarse para transformar bacterias, lévedos, ou protoplastos de plantas ao introducirlles novo ADN codificante. Se as bacterias e plásmidos están mesturados no mesmo medio, os plásmidos poden transferirse ás bacterias despois de facer a electroporación, aínda que dependendo do que vai ser transferido poden usarse péptidos penetrantes na célula ou o CellSqueeze. A electroporación funciona pasando miles de volts a través dunha distancia de só 1 ou 2 milímetros de células en suspensión nunha cubeta de electroporación. Despois, as células teñen que ser manipuladas con coidado ata que teñan a oportunidade de dividirse, producindo novas células que conteñen plásmidos reproducidos. Este proceso é aproximadamente dez veces máis efectivo que a transformación química.
A electroporación é tamén moi eficaz para a introdución de xenes alleos en células en cultivos de tecidos, especialmente as células de mamíferos. Por exemplo, é utilizado no proceso de producir ratos knockout, así como no tratamento de tumores, terapia xénica e a terapia baseada en células. O proceso de introducir ADN alleo en células eucariotas denomínase transfección. A electroporación é moi eficaz para transfectar células en suspensión usando cubetas de electroporación. É tamén útil para o seu uso en tecidos in vivo, para aplicacións in utero e para a transfección in ovo. As células adheridas poden tamén ser transfectadas usando a electroporación, proporcionando aos investigadores unha alternativa á tripsinización das células antes da transfección. Porén, un inconveniente da electroporación é que despois do proceso da expresión xénica uns 7 000 xenes poden verse afectados. Isto pode causar problemas en estudos nos que a expresión xénica ten que ser controlada para asegurarse de que os resultados son exactos e precisos.
Bullo
Bullo pode referirse a:
Electroporación
A fusión celular é interesante non só como proceso artificial en bioloxía celular, senón tamén un método útil en biotecnoloxía e medicina. A fusión inducida artificialmente pode utilizarse para investigar e tratar diferentes doenzas, como a diabetes,  rexenerar axóns do sistema nervioso central, e produce células coas propiedades desexadas, como en vacinas de células para a inmunoterapia do cancro. Porén, a primeira e máis coñecida aplicación da fusión celular é a produción de anticorpos monoclonais na tecnoloxía dos hibridomas, na que se forman liñas de células híbridas (hibridomas) pola fusión de linfocitos B produtores de anticorpos específicos cunha liña célular de mieloma (cancro de linfocito B).
Práctica de laboratorio
miniatura|230px|Cubetas para a electroporación in vitro. Son de [[plástico con eléctrodos de aluminio e unha tapa azul. Teñen unha cabida máxima de 400 μl.]] A electroporación realízase con electroporadores, aparellos construídos con ese propósito que crean un campo eléctrico nunha solución de células. A suspensión de células é pipeteada nun vaso ou cubeta de plástico, que ten nos seus lados dous eléctrodos de aluminio. Para a electroporación bacteriana, utilízase normalmente unha suspensión duns 50 microlitros. Antes da electroporación, esta suspensión de bacterias mestúrase cos plásmidos para ser transformado. A mestura é pipeteada na cubeta, establécense a voltaxe e a capacitancia, e a cubeta insírese no electroporador. O proceso require un contacto directo entre os eléctrodos e a suspensión. Inmediatamente despois da electroporación, engádese un mililitro de medio líquido á bacteria (na cubeta ou nun tubo Eppendorf), e incúbase o tubo á temperatura óptima da bacteria durante unha hora ou máis para permitir a recuperación das células e a expresión do plásmido, seguido do cultivo bacteriano en placa de ágar.
O éxito da electroporación depende en gran medida da pureza da solución de plásmidos, especialmente no seu contido de sal. As solucións con altas concentracións de sal podería causar unha descarga eléctrica (arco eléctrico), que a miúdo reduce a viabilidade das bacterias. Para unha investigación máis detallada do proceso, debe prestarse moita atención á saída de impedancia do aparello porador e á entrada de impedancia da suspensión de células (por exemplo o contido de sal).
Como a membrana plasmática non pode ser atravesada pola corrente eléctrica (agás nas canles iónicas), actúa como un capacitador eléctrico. Ao someter as membranas a un campo elécrico de alta voltaxe producese a súa rotura temporal, o que orixina poros que son dabondo grandes como para permitir que as macromoléculas (como o ADN) entren ou saian da célula.
Adicionalmente, a electroporación pode utilizarse para incrementar a permeabilidade das células durante as inxeccións e cirurxía in utero. Particularmente, a electroporación permite unha transfección máis eficaz do ADN, ARN, ARN de forquita pequeno e todos os ácidos nucleicos de células de ratos e ratas. O éxito da electroporación in vivo depende grandemente da voltaxe, repetición, pulsos e duración. Os sistemas nervisos centrais en desenvolvemento son máis efectivos para a electroporación in vivo debido á visibilidade dos ventrículos para as inxeccións de ácidos nucleicos, así como o incremento da permeabilidade das células en división. A electroporación de embrións in utero inxectados realízase a través da parede uterina, xeralmente con eléctrodos de tipo fórceps para limitar os danos ao embrión.
Aplicacións médicas
A primeira aplicación médkica da electroporación utilizouse para introducir fármacos anticancro pouco permeantes nos nódulos tumorais. Axiña espertou grande interese debido ao seu baixo custo, facilidade de realización e seguridade. Concretamente, os vectores virais poden ter serias limitacións en termos de inmunoxenicidade e patoxenicidade cando se usan para a transferencia de ADN.
A electrotransferencia de xenes in vivo foi descrita primeiramente en 1991 e hoxe hai máis estudos preclínicos da electrotransferencia de xenes. O método utilízase para entregar unha gran variedade de xenes terapéuticos para o tratamento potencial de varias enfermidades, tales como: trastornos do sistema inmunitario, tumores, trastornos metabólicos, enfermidades monoxenéticas, enfermidades cardiovasclares, analxesia….
O primeiro grupo en probar a electroporación para aplicacións médicas foi o de Lluis M. Mir no Instituto Gustave-Roussy. Neste caso, trataron de usar a electroporación reversible xunto con macromoléculas impermeables. A primeira investigación estudou como se poderían usar pulsos de nanosagundos en células humanas e foi realizada polos investigadores da Escola médica de Virxinia Occidental e a Universidade Old Dominion e publicado en 2003.
En canto á electroporación irreversible, o primeiro tratamento con éxito de tumores cutáneos malignos implantados en ratos completouse en 2007 por un grupo de científicos que conseguiron a ablación completa dun tumor en 12 dun grupo de 13 ratos. Realizaron isto enviando 80 pulsos de 100 microsegundos a 0,3 Hz cunha magnitude de campo eléctrico de 2500 V/cm para tratar os tumores cutáneos.
En porcos viuse que unha maior voltaxe de electroporación destrúe irreversiblemente as células diana dentro dun estreito rango mentres que as células veciñas non son afectadas, polo que representa un novo tratamento prometedor contra o cancro, enfermidades de corazón e outros estados de enfermidades que requiren a extracción do tecido. A electroporación irreversible desde entón probou ser efectiva para tratar o cancro humano, que os ciruruxiáns do Hospital Johns Hopkins e outras institucións agora usan a tecnoloxía para tratar os cancros pancreáticos que previamente se pensaba que eran inextirpables.
Ademais, informouse dos ensaios clínicos en fase I da electrotranferencia de xenes en pacientes con melanoma metastático. Realizouse a entrega mediada por electroporación dun xene de plásmido codificante para a interleucina-12 (pIL-12) e monitorizáronse a seguridade, a tolerabilidade e os efectos terapéuticos. O estudo concluíu, que a electrotransferencia de xenes con pIL-12 é segura e ben tolerada. Ademais, a resposta completa ou parcial observouse tamén en metástases distantes e non tratadas, o que suxire un efecto de tratamento sistémico. Baseándose nestes resultados xa está planeado pasar aos estudos clínicos en fase II. Actualmente están en marcha varios estudos clínicos de electrotransferencia de xenes, nos que se monitoriza a seguridade, tolerabilidade e efectividade da inmunización cunha vacina de ADN, que é administrada por pulsos eléctricos.
Aínda que o método non é sistémico senón estritamente local, é a estratexia non viral máis eficaz para a entrega de xenes.
N-TIRE
Unha técnica recente chamada electroporación irreversible non térmica (N-TIRE) tivo éxito no tratamento de moitos tipos de tumores e outros tecidos non desexados. Este procedemento faise usando pequenos eléctrodos (de 1mm de diámetro), situados dentro ou arredor do tecido diana para aplicar curtos e repetitivos disparos de electricidade a unha voltaxe e frecuencia predeterminada. Estes disparos de electricidade incrementan o potencial transmembrana en repouso, para que se formen nanoporos na membrana plasmática. Cando se aplica a electricidade aos tecidos por riba do limiar do campo eléctrico do tecido diana, as células vólvense permanentemente permeables debido á formación de nanoporos. Como resultado, as células non poden reparar os danos e morren debido á perda de homeostase. N-TIRE é única entre as técnicas de extirpación de tumores porque non crea danos termais ao tecido de arredor.
Electroporación reversible
En contraste co anterior, a electroporación reversible ocorre cando a electricidade aplicada cos eléctrodos está por debaixo do limair do campo eléctrico do tecido diana. Como a electricidade aplicada está por debaixo do limiar das células, permite que as células reparen a súa bicapa de fosfolípidos e continúen coas súas funcións celulares normais. A electroporación reversible faise tipicamente con tratamentos que implican a captación dun fármaco ou xene (ou outras moléculas para as que a membrana da célula non é normalmente permeable) cara ao interior da célula. Non todos os tecidos teñen o mesmo limiar de campo eléctrico; polo que cómpre facer cálculos coidadosos antes dun tratamento para garantir a seguridade e eficacia.
Unha vantaxe principal de usar N-TIRE é que, cando se fai correctamente de acordo con cálculos coidadosos, só afecta o tecido diana. As proteínas, a matriz extracelular e as estruturas críticas como os vasos sanguíneos e nervios non quedan afectadas e seguen en boas condicións despois do tratamento. Isto permite unha rápida recuperación e facilita unha substitución máis rápida das células tumorais mortas por células sas.
O procedemento completo é moi rápido e normalmente tarda uns cinco minutos. A taxa de éxitos destes procedementos é alta e moi prometedora para futuros tratamentos en humanos. Unha desvantaxe de usar N-TIRE é que a electricidade transportrada polos eléctrodos pode estimular as células musculares, que se contraen, o que podería ter consecuencias mortais dependendo da situación. Por tanto, cando se realiza o procedemento debe usarse un axente paralítico. Os axentes paralíticos que se teñen usado en investigacións son efectivos; porén, sempre hai algún risco, aínda que lixeiro, cando se usan anestésicos.
H-FIRE
Unha técnica que se desenvolveu máis recentemente chámase electroporación de alta frecuencia (H-FIRE). Esta técnica usa eléctrodos para aplicar disparos bipolares de electricidade a unha alta frecuencia, ao revés que os disparos unipolares de electricidade a unha baixa frecuencia. Este tipo de procedemento ten o mesmo éxito na extirpación de tumores que a N-TIRE. Porén, ten unha clara vantaxe, a H-FIRE non causa a contracción muscular no paciente e, por tanto, non hai necesidade de aplicar un axente paralítico.
Entrega de xenes e fármacos
A electroporación pode usarse tamén para axudar a entregar fármacos ou xenes á célula aplicando pulsos eléctricos curtos e intensos que permeabilizan transitoriamente a membrana celular, permitindo así o transporte de moléculas que doutro modo non serían transportadas a través da membrana celular. Este procedemento denominase electroquimioterapia cando as moléculas que van ser transportadas son axentes quimioterápicos, ou electrotransferencia de xenes cando a molécula a ser transportada é o ADN. Os científicos do Instituto Karolinska e a Universidade de Oxford usan a electroporación de exosomas para entregar ARN interferente pequeno, oligonucleótidos antisentido, axentes qimioterapéuticos e proteínas especificamente a neuronas despois de inxectalas sistemicamente (no sangue). Como estes exosomas poden cruzar a barreira hematoencefálica, este protocolo podería resolver o problema da mala capacidade de entrega de medicamentos no sistema nervioso central, e potencialmente tratar o alzhéimer, o párkinson e o cancro de cerebro, entre outras condicións.
A transformación bacteriana é xeralmente o modo máis doado de fabricar grandes cantidades dunha determinada proteína necesaria para propósitos biotecnolóxicos ou en medicina. Como a electrotransferencia de xenes é unha técnica moi simple, rápida e moi efectiva, converteuse nun substituto moi conveniente doutros procedementos de tansformación.
Mecanismo físico
miniatura|250px|Sección transversal esquemática que mostra a disposición teórica de lípidos nun poro hidrófobo (arriba) e nun poro hidrófilo (abaixo). A electroporación permite a introdución na célula de grandes moléculas moi cargadas electricamente como o ADN, que nunca difundirían pasivamente a través da parte central da bicapa lipídica hidrofóbica. Este fenómeno indica que o mecanismo é a creación na membrana de buratos cheos de auga de escala nanométrica. Aínda que a electroporación e a rotura dieléctrica orixínanse ambas da aplicación dun campo eléctrico, os mecanismos implicados son fundamentalmente diferents. Na rotura dieléctrica o material barreira está ionizado, creando unha vía condutora. A alteración do material é, pois, de natureza química. A diferenza disto, durante a electroporación as moléculas lipídicas non se alteran quimicamente senón que simplemente cambian de posición, abrindo un poro que actúa como vía condutora a través da bicapa, xa que está cheo de auga.
A electroporación é un fenómeno dinámico que depende da voltaxe transmembrana local en cada punto da membrana plasmática. Acéptase xeralmente que para unha determinada duración e forma dun pulso, existe un limiar de voltaxe transmembrana específico para a manifestación do fenómeno da electroporación (de 0,5 V a 1 V). Isto leva á definición dun limiar da magnitude do campo eléctrico para a electroporación (Eth). É dicir, só as células dentro da área na que E≧Eth son electroporadas. Se se chega ou supera un segundo limiar (Eir), a electroporación comprometerá a viabilidade da célula e denomínase electroporación irreversible.
A electroporación é un proceso de múltiples pasos e con varias fases. Primeiro, debe aplicarse un curto pulso eléctrico. Os parámetros típicos serían 300–400 mV para < 1 ms a través da membrana (nótese que as voltaxes usadas en experimentos celulares son normalmente moito máis grandes porque se aplican a través de grandes distancias a unha solución voluminosa, polo que o campo resultante a través da membrana real é só unha pequena fracción da polaridade aplicada). Coa aplicación deste potencial a membrana cárgase como un capacitador pola migración de ións da solución que a rodea. Unha vez que se chega ao campo crítico hai un rearranxo rápido localizado na morfoloxía lipídica. A estrutura resultante crese que é un "pre-poro", xa que non é condutora electricamente, pero leva rapidamente á creación dun poro condutor. As probas da existencia de tales pre-poros proceden principalmente dos poros "intermitentes", o que indica unha transición enre os estados condutor e illante. Sinalouse que estes pre-poros son pequenos (~3 Å) defectos hidrofóbicos. Se esta teoría é correcta, entón a transición a un estado condutor podería explicarse polo rearranxo da beira do poro, na cal as cabezas das moléculas lipidicas se dobran para crear unha interface hidrófila. Finalmente, estes poros condutores poden desparecer, volvendo a selar a bicapa, ou expandirse, rompéndoa finalmente. O resultado dependerá de se se excedeu o tamaño do defecto crítico, o cal á súa vex dependerá do campo aplicado, o estrés mecánico local e a enerxía do bordo da bicapa.
Electrotransferencia
miniatura|900px|Electrotransferencia de xenes. A aplicación de pulsos eléctricos á célula de suficiente forza como para causar un incremento na diferenza de potencial transmembrana, provoca a desestabilización da membrana. A permeabilidae da membrana celular increméntase e moléculas que doutro modo non serían permeantes poden agora entrar na célula. Aínda que os mecanismos da electrotransferencia de xenes non se comprenden totalmente, observouse que a introdución de ADN só ocorre na parte da membrana que está fronte ao cátodo e que cómpren varios pasos para unha transfección con éxito, que son: migración electroforética do ADN cara á célula, inserción do ADN na membrana, translocación a través da membrana, migración do ADN cara ao núcleo, transferencia do ADN a través da envoltura nuclear e finalmente a expresión xénica. Hai varios factores que poden influír na eficacia da electrotransferencia de xenes, como son: temperatura, parámetros dos pulsos eléctricos, concentración do ADN, tampón de electroporación usado, tamaño das células e capacidade das céulas de expresar xenes transfectados. Na electrotransferencia de xenes in vivo tamén son cruciais a difusión do ADN a través da matriz extracelular, as propiedades do tecido e a condutividade global do tecido.
Historia
A electrotransferencia de xenes describiuse primeiro na década de 1980 e desde entón debido á súa facilidade de aplicación e eficiencia converteuse nun método de rotina para introducir xenes alleos en células bacterianas, de lévedos, plantas, e animais in vitro e en diferentes tecidos, como o muscular, tumoral, hepático, e cutáneo in vivo.
La Boussac
La Boussac (Labouseg en bretón, Labóczac en galó) é unha vila francesa do departamento de Ille e Vilaine, na rexión da Bretaña, en Francia.
Iñaki Txueka
Iñaki Txueka Isasti, nado en Getaria, Guipúscoa o 10 de setembro de 1953, é un empresario vitivinícola e político nacionalista vasco. É deputado do Congreso dende o ano 2000.
Traxectoria
Iñaki Txueka naceu na localidade costeira de Getaria en 1953 no seo dunha familia dedicada á produción de chacolí. Deixou de estudar a carreira de química, para poder dedicarse ós negocios familiares. Como empresario vitivinícola codirixe xunto cos seus irmáns a adega familiar Txomin Etxaniz, que é considerada unha das adegas máis importantes de Getaria; posúe dúas adegas, 24 hectáreas de viñedo propio e produce preto de 300.000 litros de chacolí ao ano. Iñaki Txueka é tamén o actual presidente da Denominación de Origen Txakoli de Guetaria.
Carreira política
Militante do Partido Nacionalista Vasco. Comezou a súa carreira política como concelleiro no concello de Getaria (1986-1990).
En 1995, no gabinete de Román Sudupe repite como Deputado Foral de Agricultura e Medio Ambiente. En 1999 abandonou a política activa para dedicarse ós negocios familiares.
Novamente, nas Eleccións Xerais de 2000, ocupou o segundo lugar na lista do seu partido por Guipúscoa e resultou elixido como Deputado do Congreso. Nas Eleccións Xerais de 2004 saíu reelixido.
Itala (automoción)
Itala Fabbrica Automobili foi un fabricante de automóbiles con sede en Turín, Italia, de 1904-1934, fundada por Matteo Ceirano e cinco socios en 1903.
Coches
miniatura|left | 1907 Itala Grand Prix Racer con 14´75 litros e motor de 4 cilindros en liña. miniatura|right | O mod 1907 Itala. HP 35/45 que gañou a carreira de coches Pequín - París en 1907. miniatura| right | O mod Itala. 35/45 HP no Museo dell'automobile en [[Turín.]] No primeiro ano foron presentados tres coches, un 18 hp, un 24 hp e un 50 hp. En 1905 comezaron a fabricación de automóbiles deportivos de gran cilindrada, o modelo de 14´8 litros e 5 cilindros gañou a Coppa Florio e un ano despois a Targa Florio. En 1907 un modelo de 7433 cc e 35/45 hp pilotado polo conde Scipione Borghese gañou a carreira Pequín - París en tres semanas. Estes éxitos deportivos axudaron ás vendas de xeito espectacular, e a empresa seguiu crecendo. A compañía experimentou cunha gama de motores novos, con innovacións como a, válvula de camisa, ou a válvula rotativa. Durante a guerra Itala dedicouse á produción de motores de avión, o que trouxo como consecuencia que a compañía sufrise importantes perdas a nivel financeiro.
Despois do armisticio reiniciouse a produción de automóbiles baseados nos modelos que comercializaba Itala antes da guerra, como o Tipo 50 25/35 hp e o Tipo 55, pero ambos os modelos non foron capaces de alcanzar o éxito financeiro esperado pola marca.
A partir 1924, debido ás precarias condicións financeiras, a empresa pasa a estar baixo administración xudicial que nomea a Giulio Cesar Cappa de Fiat como director xeral. Baixo o seu mando lanzouse un novo modelo, o Itala Tipo 61, con motor de aliaxe de 7 cilindros que foi relativamente ben recibido. A compañía decidiu tamén volver novamente ás competicións, fabricando o modelo Tipo 11 un coche moi avanzado con tracción dianteira, motor V-12 supercargado e suspensión independente, con todo o coche nunca chegou a correr. Dous tipo 61 tomaron parte na carreira das 24 Horas de Le Mans de 1928, gañando na clase de 2 litros.
Colonización viquinga en América
miniatura|300px|Poboado viquingo de [[L´Anse-aux-Meadows (Terra Nova, Canadá), declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, descuberto en 1960]]
A chegada dos viquingos a América é habitualmente considerada como unha afirmación provocativa que cuestiona a tradicional atribución a Cristovo Colón de ser o primeiro europeo en chegar a terras americanas. Actualmente está fóra de toda dúbida o feito de que os viquingos efectivamente chegaron a América e estabeleceron algúns asentamentos nas illas de Groenlandia e Terra Nova (actual Canadá), onde se atopa o poboado viquingo de L´Anse-aux-Meadows, declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
O obxectivo dos viquingos ao chegar a América foi sobre todo o dominio das rutas de navegación e o cobro de dereitos para a venda en Europa de animais e outros bens.
As sagas nórdicas dos textos viquingos do século XIII, son a primeira fonte escrita europea na que se fai referencia a América. Alí se mencionan catro rexións americanas ás que os viquingos puxeron nome: Groenland (Terra Verde), Helluland (Terra de Regatos), Markland (Terra de Bosques) e Vinlandia (Terra de Viñedos).
As sagas nórdicas ou islandesas
As viaxes, descubrimentos e asentamentos viquingos en América foron escritos por primeira vez en dúas sagas: a Saga dos groenlandeses escrita no ano 1200, e a Saga de Erik o Vermello, escrita no ano 1260.
Trátase de relatos de autor anónimo nos que se mestura ficción e realidade sobre feitos sucedidos dou séculos antes transmitidos oralmente, polo que os estudosos tiveron que empregar datos científicos complementarios para estabelecer a maior ou menor certeza do seu contido.
Groenlandia
Segundo contan as sagas islandesas, os viquingos de Islandia chegaron por primeira vez a América por Groenlandia no ano 982. Naquel momento, a colonia consistía en dous asentamentos, cunha poboación total de entre 3.000 e 5.000 habitantes, e polo menos 400 granxas que poden datar desa época foron identificadas no sitio polos arqueólogos.
Na súa cúspide, a colonia viquinga en Groenlandia tivo unha diocese en Gardar e exportaba marfil, cordas e produtos agropecuarios. En 1261, a poboación aceptou o goberno do rei de Noruega, aínda que continuou aplicando as súas leis locais. En 1380 este reino uniuse ao de Dinamarca.
A colonia empezou a declinar no século XIV e os asentamentos empezaron a ser abandonados cara a 1350. En 1378 xa non existía a diocese de Gardar, e o último rexistro escrito da colonia é un matrimonio ocorrido en 1408. O máis probable é que no século XV xa non existisen asentamentos viquingos en América, aínda que non existe unha data plenamente establecida. Os estudos con radiocarbono sitúan os últimos rastros de asentamentos cara a 1430, cunha variación de 15 anos. Propuxéronse varias teorías que poderían explicar as razóns da decadencia e desaparición destes asentamentos. A Pequena Idade do Xeo que ocorreu durante esta época puido endurecer as condicións de vida das poboacións locais e dificultar o transporte entre América e Europa. Adicionalmente, o marfil de Groenlandia puido ser substituído no mercado europeo polo máis económico marfil procedente de África.