cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Estatua da Liberdade
As consecuencias dos atentados do 11 de setembro de 2001
A estatua, incluíndo o pedestal e a base, pechou o 29 de outubro de 2011 (o día logo das celebracións para conmemorar o 125 aniversario da estatua), para a instalación de novos ascensores e escaleiras, e para poñer outras instalacións, tales como baños, segundo normas vixentes nos Estados Unidos.
Só un día logo da reapertura, o 28 de outubro de 2012, a estatua debido aos efectos do furacán Sandy tivo que ser pechada de novo. A estatua en si non sufriu danos, pero si sufriron danos parte das infraestruturas da illa da Liberdade e da illa Ellis, danando gravemente o peirao utilizado polos transbordadores que levan os visitantes á estatua. Debido á falta de electricidade na Illa da Liberdade, un xerador foi instalado para alimentar focos temporais para iluminar a estatua pola noite. A renovación durou ata o verán seguinte, a estatua e a illa da Liberdade volveron abrir ao público o 4 de xullo de 2013.
Descrición e simboloxía
miniatura|upright|[[Helios, personificación do Sol da Antigüidade. Detalle dun sarcófago romano do século . Os raios do seu diadema recordan os da Estatua da Liberdade.]] A estatua representa unha muller en posición vertical, vestida cunha especie de estola ampla e na súa cabeza ten unha coroa con sete picos, que simbolizan os sete continentes e os sete mares. . Hai 25 fiestras na coroa que representan xemas atopadas sobre a terra e os raios do ceo que brillan sobre o mundo. O diadema recorda o que portaba Helios, personificación do Sol na mitoloxía grega. Bartholdi optou pola coroa, e non se decidiu polo gorro frixio, símbolo de liberdade desde a Antigüidade. A estatua brande na súa man dereita un facho aceso, mantido no alto. O facho remítenos ao século das luces, aínda que algúns o consideran un símbolo francmasón. Na súa man esquerda sostén unha táboa, que suxeita preto do seu corpo. A táboa evoca a lei ou o dereito, e ten gravada a data da firma da Declaración de Independencia dos Estados Unidos, escrita en números romanos: JULY IV MDCCLXXVI.
miniatura|esquerda|A Estatua da Liberdade e a [[Illa da Liberdade vistas desde o mar.]] A estrutura está recuberta cunha fina capa de cobre, que repousa sobre un grande armazón de aceiro inoxidable (que inicialmente era de ferro), fóra da chama, que está recuberta con láminas de ouro. A estrutura repousa sobre unha base de forma cadrada, que á súa vez se apoia sobre un primeiro zócolo en forma de estrela irregular de once puntas. A altura da Estatua da Liberdade é de 46 metros, e alcanza os 93 metros desde o chan ata o facho. Ao pé da estrutura atópanse cadeas rotas que simbolizan a liberdade. A estatua está orientada cara ao leste, é dicir cara a Europa, coa que os Estados Unidos comparten pasado e valores.
A coloración verde da estatua é por mor de reaccións químicas, que produciron sales de cobre e lle deron a súa actual cor. A maior parte das estatuas de cobre situadas en exteriores, salvo que se tomen medidas adicionais, acaban adquirindo finalmente este ton tras un proceso chamado patinación.
Na base do monumento, unha placa de bronce leva gravada unha parte (o final) do soneto da poetisa estadounidense Emma Lazarus titulado «The New Colossus» (O novo coloso). A placa de bronce non estaba cando se inaugurou, senón que se engadiu en 1903. A continuación móstrase a parte do poema que está inscrito na placa, e a súa tradución ao galego:
Nova York ou Nova Jersey?
miniatura|Plano coa localización da estatua, onde se aprecia que a [[illa da Liberdade se atopa máis próxima a Nova Jersey.]] Debido á situación da illa da Liberdade na porción correspondente a Nova Jersey do río Hudson, a titularidade da estatua non estivo exenta de controversia.
En 1987 o representante demócrata por Nova Jersey, Frank J. Guarini e Gerald McCann, que fora alcalde de Jersey City, interpuxeron unha demanda contra a cidade de Nova York, afirmando que Nova Jersey debería exercer dominio sobre a illa da Liberdade dada a súa situación na parte de Nova Jersey do río de Hudson. A illa, baixo xurisdición federal, atópase aproximadamente a 600 metros de distancia da cidade de Jersey e a máis de tres quilómetros da cidade de Nova York. A Corte Suprema decidiu non oír o caso, polo que o status legal existente das partes da illa que están sobre a auga non se alterou. Con todo, os dereitos ribeiráns sobre toda a terra mergullada que rodea a estatua pertencen a Nova Jersey. As illas do porto de Nova York foron parte da cidade de Nova York desde a emisión en 1664 dos atípicos estatutos coloniais que crearon Nova Jersey, que non fixaron, como é habitual, un límite no medio do río Hudson -aínda que a fronteira para os dereitos acuáticos foi fixada máis tarde ao medio da canle-.
O servizo federal de parques establece que a Estatua de Liberdade está na Illa da Liberdade, que é unha propiedade federal administrada polo Servizo de Parques Nacionais e que, oficialmente, a illa está localizada dentro da xurisdición territorial do estado de Nova York debido a un pacto entre os gobernos estatais de Nova York e Nova Jersey que emitiu unha resolución sobre esta cuestión e que foi ratificada polo Congreso en 1834.
Historia de Shanghai
As orixes da historia urbana de Shanghai son tardías e humildes para se tratar dunha cidade chinesa: durante a dinastía Song, no século XI, aparece coma unha pequena e illada aldea de pescadores. A súa situación no medio do delta do río Yangtzé provocou o atraso. Localización que, paradoxalmente, co tempo vai resultar privilexiada e motivo da súa ascensión ata se converter nunha das maiores metrópoles do planeta. miniatura|250px|Shanghai coa muralla Ming a beira do Huangpu.
Estatua da Liberdade
Réplicas
miniatura|upright|Unha das súas principais réplicas, cunha altura de 11,50 m, atópase situada nunha pequena illa no [[río Sena, en París, cerca do antigo taller de Bartholdi.]] miniatura|Réplica situada na illa artificial de [[Odaiba, na baía de Toquio (Xapón), co Rainbow Bridge en segundo plano.]] Debido á súa consideración de monumento universal, a Estatua da Liberdade foi copiada e reproducida a diferentes escalas e en diversos lugares ao longo de todo o mundo. Estas copias van desde as simples miniaturas vendidas como souvenir na tenda do museo situado na base da estatua, ás reproducións a grande escala situadas en certas cidades, ben porque forman parte da historia do monumento ou dalgún dos seus creadores, ou ben porque o orixinal constitúe un importante símbolo da Liberdade a través do mundo.
As primeiras miniaturas da estatua, realizadas pola empresa Gaget, Gauthier & Cie (feito popularmente asociado ao nacemento da palabra «gadget») foron comercializadas e distribuídas entre as numerosas personalidades presentes durante a cerimonia de inauguración do 28 de outubro de 1886. Estas primeiras reproducións serviron como modelo para diversas réplicas construídas posteriormente. A maioría delas atópanse hoxe en Francia ou nos Estados Unidos, con todo tamén as podemos ver en numerosos países, como a Arxentina, Austria, Alemaña, Italia, o Xapón, a China, ou ata Vietnam, antiga colonia francesa.
Historia de Shanghai
No ano 1553 (dinastía Ming), a entón pequena cidade rodéase dunha muralla para se defender dos piratas xaponeses que de cando en vez a atacan. Era naqueles tempos un porto de cabotaxe máis, a beira dun brazo do delta, o río Huangpu, preto da costa do Mar do Leste da China. A estrutura urbana é a tradicional malla ortogonal do urbanismo chinés aínda que a muralla que a rodea sexa circular.
Estatua da Liberdade
Réplicas
Noutras partes do mundo, as réplicas máis famosas de Lady Liberty son as do New York-New York Hotel & Hotel Casino en Las Vegas e a da illa artificial de Odaiba na baía de Toquio. Tamén, durante os incidentes de Tian'anmen en 1989 en China, os manifestantes exhibiron unha estatua bautizada como «Estatua da Democracia», que se inspiraba en gran medida na Estatua da Liberdade; o seu escultor, Tsao Tsing-Yuan, declarou cambiar voluntariamente a súa aparencia para non parecer demasiado proestadounidense. Unha réplica do facho da estatua, a Flamme da Liberté, regalada polos Estados Unidos a París, está instalado na place de l'Alma parisiense. Na Arxentina, atópanse polo menos dúas réplicas: unha na praza Barrancas de Belgrano da cidade de Buenos Aires, realizada por Bartholdi en ferro vermello e adquirida por encargo da Municipalidade de Bos Aires a Francia, a segunda, realizada posteriormente á morte do autor, áchase na a cidade de Pocito.
Historia de Shanghai
Ata o século XIX, a cidade prospera co algodón que cultívase nos seus arredores. Fóa de murallas só crecen os arrabaldes portuarios cara ao río.
Estatua da Liberdade
Na cultura popular
A Estatua da Liberdade converteuse moi pronto nunha icona popular, aparecendo en numerosos anuncios e imaxes e en películas e libros. En 1911, o escritor estadounidense O. Henry facía dialogar a Miss Liberty con outra estatua. En 1918, o monumento figuraba sobre o anuncio de Victory Loan (préstamo da vitoria) concedido polos Estados Unidos a Europa. Nos anos 1940 e 1950, numerosas revistas pulps de ficción científica mostraban a estatua rodeada de ruínas e restos doutras épocas. Durante a guerra fría, a estatua aparecía a miúdo nos carteis de propaganda como símbolo da liberdade ou dos Estados Unidos (loxicamente nun sentido ou outro, dependendo do bando en cuestión). Os debuxantes estadounidense mostrárona como a representación de Nova York tras os atentados do 11 de setembro de 2001. A publicidade tamén a utilizou para dar a coñecer produtos tales como a Coca-Cola ou a goma de mascar. A estatua tamén inspirou a pintores do século, como a Andy Warhol.
No cine, a estatua aparece nun gran número de películas, nalgunhas delas cun gran protagonismo. Xa en 1917, en The Immigrant, Charlie Chaplin admira a estatua mentres o seu barco chega ao porto de Nova York. En 1942 aparece na película de Alfred Hitchcock Saboteur durante o desenlace final. Ao final da primeira versión da película O planeta dos simios (Planet of the Apes), móstraa, nun sorprendente final, sepultada en parte baixo a area dunha praia. Na película Ghostbusters 2 logran que a Estatua da Liberdade «cobre vida», percorrendo as rúas de Nova York. Na filmografía máis recente tamén fai a súa aparición en películas como X-Men na que a batalla final se desenvolve na estatua; en Titanic (1997), onde aparece nunha das escenas finais da película cando o Carpathia, o barco cos sobreviventes do afundimento, os leva a Nova York; en A.I. Artificial Intelligence aparece mergullada; en Homes de negro II onde o axente K «neuraliza» todo Nova York co seu facho, en The Day After Tomorrow na que aparece en varias escenas ou en National Treasure onde a estatua irmá situada en París proporciona ao cazador de tesouros Ben Gates (Nicolas Cage) unha pista para descubrir o tesouro secreto.
Historia de Shanghai
No 1842 vaise producilo acontecemento decisivo da historia de Shanghai: coa sinatura do Tratado de Nanjing que pon fin as guerras do opio, China debese abrir ao comercio exterior e facilitar o asentamento das potencias coloniais en cinco portos. O máis preeminente pola súa excepcional posición vai ser o de Shanghai. A primeira concesión, a británica, vaise desenvolver ao norte da cidade amurallada chinesa ata o río Wusong, pequeno tributario do Huangpu.
Estatua da Liberdade
Na cultura popular
En 1979, a estatua formou parte dunha novatada imaxinada na Universidade de Wisconsin-Madison. Varios estudantes reproduciron a parte superior da estatua e colocáronas nun lago xeado da rexión, o que daba a impresión de estar mergullada. O monumento figura nas placas de matrícula do estado de Nova York e nas de Nova Jersey.
No mundo do deporte, Lady Liberty serve de logotipo para o equipo da NHL dos New York Rangers e para o equipo de baloncesto feminino de New York Liberty, que compite na Women's National Basketball Association (WNBA). Para celebrar o centenario do monumento, o servizo postal francés creou en 1986 un selo que representa a cara da estatua titulado «Liberdade». No ano 2000, o monumento formou parte das propostas para designar as «novas sete marabillas do mundo» (New7Wonders), onde resultou finalista. O logotipo da Universidade de Nova York recupera o facho da Estatua da Liberdade para mostrar que está ao servizo da cidade de Nova York. O facho aparece á vez sobre o selo e sobre o logotipo da universidade, deseñado por Ivan Chermayeff en 1965. O famoso ilusionista David Copperfield fixo «desaparecer» o monumento nun programa en directo na televisión en 1983, nun dos seus trucos máis memorables.
Historia de Shanghai
Desta maneira orixinal, coma un agregado de cidades, configúrase a Shanghai cosmopolita de comezos do século XX: a concesión francesa, a americana, a xaponesa e alemá, a internacional en fin. Todas bordeando o Huangpu pola beira oeste, onde se constrúen os peiraos do activo porto e, dando servizo a todos eles e facendo de fachada da cidade, aparece a grande avenida coñecida coma o Bund.
Estatua da Liberdade
Na cultura popular
A imaxe da estatua tamén foi trasladada ao mundo dos videoxogos. O lanzamento do polémico título de Rockstar Games GTA IV en 2008 incluía unha fiel representación de Nova York (Liberty City na historia do xogo) e da Estatua da Liberdade, parodiada como «Estatua da Felicidade».
Historia de Shanghai
Xusto enfronte, na beira leste, unha zona de pendellos e fábricas, vaise producir o último acto do espectacular crecemento urbano de Shanghai. Como cidade abandeirada das transformacións da economía chinesa ao capitalismo, o distrito de Pudong estase a converter nestes últimos vinte anos nunha visión do futuro. Rañaceos, aeroporto, o tren mais rápido do mundo, de levitación magnética (maglev) e a exposición universal do 2010.
Estatua da Liberdade
A Estatua da Liberdade en cifras
270px|dereita|miniatura|A Estatua da Liberdade en cifras
Salvator Mundi (Leonardo)
Salvator Mundi é unha pintura de Cristo como Salvator Mundi («Cristo como salvador do mundo») que foi atribuída pola maioría dos eruditos como obra de Leonardo da Vinci desde o seu redescubrimento en 2005. Esta atribución foi rexeitada por outros especialistas, algúns dos cales postulan que el só contribuíu con certos elementos. Longamente perdida, foi restaurada e exhibida en 2011. A pintura mostra a Cristo, cun vestido renacentista, dando unha bendición coa man dereita levantada e dedos cruzados mentres sostén unha esfera de cristal na súa man esquerda. A pintura foi vendida en poxa por Christie's en Nova York, o 15 de novembro de 2017, por  USD o que a converte na pintura máis cara xamais vendida.
Descrición
A pintura mostra a Cristo como rei e salvador do mundo; representase de fronte, sostendo unha esfera transparente que simboliza a totalidade do cosmos, isto é, a esfera das estrelas fixas que é o máximo ao que alcanza a vista humana. Noutras versións do cadro, sostén un globo terráqueo en lugar da esfera. Coa outra man, fai o xesto da bendición latina.
Estado de conservación
O estado de conservación da obra é mediano, mellor na parte inferior do cadro. O rostro e a cabeza sufriron moitos repintes. O máis característico de Leonardo é a destra que bendí, pintada nunha vista escorzada e co característico sfumato do mestre. Outras partes son máis mediocres, produto quizais da mala conservación e as restauracións. A cabeza é ríxida e algo desproporcionada, e o seu encaixe co tronco a través do pescozo, pouco convincente, cousa estraña nun artista consumado coñecedor da anatomía humana. As vestiduras, de cor  azulado con  riberetes de  brocado de ouro, mostran ao Salvador, que aparece cunha incipiente barba e longa cabeleira rizada, cos atributos característicos dos emperadores, con dúas bandas cruzadas sobre o peito.
Versións e poxa
Hai, polo menos, doce réplicas da obra, aínda que a máis salientable é a do marqués de Ganay quen mantiña que a versión baixo a súa posesión desde 1911 era a orixinal. Hai autores que apoian esa opinión mentres outros afirman que pertence ao denominado "círculo de Leonardo". En 1999, poxou a pintura en Sotheby's e conseguiu venderse por 332. 500 dólares. Foi adquirido por un consorcio de marchantes de arte en 2005.
Unha das tradicionalmente consideradas como copia, redescuberta e restaurada en 2011, foi considerada por parte dos especialistas como a obra que máis probablemente puidese identificarse como o cadro orixinal, aínda que tal extremo non é aceptado por todos. Figurou na exposición "Leonardo da Vinci: Pintor na Corte de Milán" do 9 de novembro de 2011 ao 5 de febreiro de 2012 na National Gallery de Londres.
Museo Paul Tétar van Elven (Delft)
A casa familiar de Paul Tétar van Elven
O edificio que o alberga é unha casa familiar do século XVI, construída pouco despois do grande incendio de Delft de 1536, con fachada simple de ladrillo e fiestras arqueadas, de tres andares mais un faiado, que foi restaurada en diversas ocasións ao longo do tempo. En 1967 foi recoñecida como monumento nacional dos Países Baixos (Rijksmonument). miniatura|esquerda|Autorretrato de Paul Tétar van Elven ([[1823-1896)]] Coñécese unha restauración do edificio en 1674, cando se lle anexou unha estreita calella que corría pola súa parte esquerda. Xa no século XVIII dividíronse varios cuartos e construíronselle varios corredores.
O 7 de xaneiro de 1864 a casa foi comprada para a súa residencia familiar por Paul Constantin Dominique Tétar van Elven, pintor da academia holandesa, coleccionista de pintura e de cerámica, copista e profesor da Escola Politécnica de Delft, precursora da actual Universidade de Tecnoloxía de Delft (TU Delft). Tétar non modificou a fisonomía externa do edifico, pero si o interior, decorando da súa man a parte superior das portas e encargándolle ao pintor Abraham Gips a pintura do teito do salón. miniatura|Paul Tetar van Elven e a súa dona. Cesar Mitkiewicz, [[Circa|ca, 1896]] Tétart dispuxo que á súa morte (que se produciu en 1896) quedase como legado para a comunidade o propio edificio, os seus traballos e a súa colección, coa condición de que, tras o pasamento da súa viúva, se convertesen nun museo na súa memoria. A súa segunda esposa, Mechelina van Duuren, faleceu en 1926 e, xa en 1927, cumpriuse a súa derradeira vontade coa apertura ao público do museo, logo dun acondicionamento profundo do seu interior.
Demografía de Europa
miniatura|300px|Densidade na UE.
Museo Paul Tétar van Elven (Delft)
O museo
No museo pódense atopar mostras da maioría do traballo de Tétar van Elven, desde pezas históricas a retratos e copias de vellos mestres. Ademais, a exposición compleméntase con pinturas de contemporáneos e cunha colección de antigüidades e curiosidades de séculos anteriores, incluíndo unha gran colección de porcelana oriental e de louza de Delft, mobles, disfraces e armas.
Demografía de Europa
Europa tiña no ano 2010 unha poboación duns 735 000 000 habitantes (o 11 % da poboación mundial), dos que 501 259 840 viven en países pertencentes á Unión Europea. Existen diferenciais de poboación importante, por exemplo os 82 millóns de habitantes de Alemaña e os escasos 400.000 de Malta, ou 300.000 de Islandia.
Densidade
A densidade total de poboación é de 70 hab./km², se ben non é homoxénea; existen grandes baleiros demográficos no interior das penínsulas Ibérica e Helénica, ao mesmo tempo hai zonas como a dorsal europea (SE de Gran Bretaña ou NO de Italia) cuxas densidades superan a media de Europa.
Museo Paul Tétar van Elven (Delft)
O museo
O interior do edificio do museo está conisderado como un dos cen mellor conservados dos Países Baixos. Isto permítelle amosarlle ao visitante unha boa impresión do gusto e da forma de vida da burguesía do século XIX.
Demografía de Europa
Crecemento poboacional
Con respecto ao crecemento natural de Europa hai que destacar o escaso incremento, debido á baixa natalidade e mortalidade; sendo este ás veces negativo. As maiores taxas de crecemento danse en países como Irlanda e as máis baixas en países do sur como España. Aínda así estados como o español conseguen medrar grazas ao saldo migratorio.
Esperanza de vida
A esperanza de vida da Europa aproxímase aos 80 nos homes e elévase por enriba desta cifra nas mulleres, sendo unha das máis altas do planeta. A estrutura demográfica dá unha perspectiva de Europa como unha poboación envellecida.
Museo Paul Tétar van Elven (Delft)
O museo
O museo ofrece visitas didácticas guiadas e actividades educativas, como charlas e obradoiros, para grupos de alumnado, que son gratuítas para os menores de 18 anos. Nas súas salas son tamén frecuentes diversas actividades culturais, como exposicións temporais ou concertos de música.
O Museo Paul Tétar van Elven atraía na primeira década deste século uns 6.800 visitantes anuais, aproximadamente.
Demografía de Europa
Estrutura da poboación segundo o sector económico
As actividades económicas deixan o seguinte panorama:
Mastaba
miniatura|220px|Restos dunha mastaba en [[Gizeh.]] Unha mastaba era un edificio rectangular de muros inclinados que marcaba a tumba de altos dignatarios do Imperio Antigo da civilización exipcia.
A palabra mastaba provén do árabe مَصْطَبَة (maṣṭabaʰ ou maṣṭabat), denominación dun "banco de pedra" ou "parladoiro". A denominación, escoitada aos operarios exipcios, foi adoptada polo exiptólogo Auguste Mariette. A palabra árabe pode ser un empréstimo do arameo miṣṭubbā, á súa vez un empŕestimo do grego antigo στιϐάς stibás, "leito de herba" ou στύπος stúpos, "tronco".
Orixe
As tumbas anteriores, recobertas cun túmulo de area, non conservaban os corpos durante moitos tempo. Desde as primeiras dinastías, os faraóns e os nobres recobríronnas con túmulos de adobe. O edificio resultante medía entre 3 e 50 metros de longo e até seis de alto e orientábase aproximadamente en sentido norte-sul.
Nas menos importantes utilizábanse o ladrillo e a pedra e nas máis a calcaria silícea, recoberta de cal. Nas construcións máis primitivas os ladrillos elaborábanse con arxila, area e pedras e eran amarelos; no Imperio Antigo a arxila substituíuse por limo do río Nilo, polo que eran de cor negra. A calcaria normal era tamén amarela e extraíase das primeiras camadas do subsolo, en canto que a calcaria silícea proviña de maior profundidade.
As mastabas continuaron a erguerse cando os faraóns se decantaron polo enterramento en pirámides.
Estrutura
dereita|250px As mastabas consisten dun pozo que desemboca nunha cámara funeraria e nas estruturas da superficie.
A capela
Na capela celebrábanse os ritos funerarios. Contaba con outras salas acaroadas. A entrada mira para o leste e é a evolución dunha porta falsa en forma de nicho. Este nicho foise convertendo nunha sala independente en forma de L ou T invertidos ou nun conxunto de salas. As paredes decorábanse con escenas de sacrificio ou da vida cotiá do defunto.
O serdab era unha cámara aberta no muro da mastaba na que se colocaba unha estatua de pedra ou madeira do finado. Non tiña máis aberturas que un furado que daba á capela.
O pozo
O pozo abríase no teito da mastaba e furábase verticalmente na rocha cun ancho de entre 2,5 e 3 metros até unha profundidade de entre 18 e 20 metros. No fondo construíase un corredor horizontal que conducía á cámara funeraria. Outro tipo non era vertical senón que tiña certa inclinación e nacía baixo o enlousado do patio oriental da mastaba ou baixo o patio.
A cámara funeraria
A cámara funeraria escavábase na rocha e era ampla. O sarcófago, que se colocaba nun recuncho, era rectangular e estaba traballado nun bloque de pedra calcaria, granito rosado ou mesmo basalto; ás veces escavábase na rocha. Nesta época non sempre se momificaban os cadáveres e, de facérenno, non se retiraban os órganos internos: submerxíanse simplemente en natrón,
Da mastaba á pirámide
As mastabas foron medrando en tamaño e altura e nalgúns casos creouse un segundo andar. A comezos da III dinastía (arredor do 2650 a.C.) introduciuse a pedra tallada na arquitectura e as tumbas dos faraóns aumentaron notoriamente de tamaño. Atribúese a Imhotep, arquitecto, médico e visir de Zoser, a idea de amorear varias mastabas unha por riba doutra na que sería a pirámide en chanzos de Zoser, en Saqqara. Un século máis tarde, na pirámide de Maidum, do faraón Snofru, as fiadas de pedras enchéronse de pedra puída, no que se designa como "pirámide romboidal", xa que a inclinación da pendente variaba. A comezos da IV dinastía apareceron as pirámides propiamente ditas.
SMAD (proteína)
As Smads (ou SMADs) constitúen unha familia de proteínas estruturalmente similares, que son os principais transdutores de sinais da superfamilia dos receptores do factor de crecemento transformante beta (TGF-B), que son fundmentalmente importantes para a regulación do desenvolvemento e crecemento.
As Smad forman un trímero constituído por dous Smad reguladas polo receptor e un co-SMAD. Actúan como factores de transcrición regulando a expresión de xenes específicos.
Clases
Nos mamíferos existen oito Smad agrupadas en tres subfamilias:
Nomenclatura
As proteínas SMAD son homólogas tanto da proteína MAD da mosca Drosophila (polas súas siglas en inglés Mothers Against Decapentaplegic, onde "decapentapléxico" refírese a unha proteína da mosca homóloga á proteína morfoxénica ósea humana) coma da proteína SMA do nematodo Caenorhabditis elegans (do xene sma da palabra small, pequeno, debido á súa capacidade de alterar o tamaño corporal). O nome é unha composición das dúas.
Durante o estudo da Drosophila, atopouse que unha mutación no xene, MAD, na nai, reprimía o xene decapentapléxico (dpp) no embrión.
Cabelo
Demostrouse que a presenza de complexos Smad1/5/8 fosforilados e a Dlx3 regulan a función da vía de sinalización das BMP durante a morfoxénese do cabelo en certos modelos animais.
Abelleira, Muros
Santo Estevo de Abelleira é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Muros, na comarca de Muros. Segundo o INE, en 2021 tiña 480 habitantes (236 homes e 244 mulleres) distribuídos en 22 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 647 habitantes e un aumento de 12 habitantes en comparación co anterior ano na serie.
Economía
A economía de Abelleira baséase principalmente na pesca, no marisqueo, na explotación agroforestal e no turismo nos meses de verán.
Xeografía e lugares de interese
A parroquia de Abelleira está situada arredor da enseada de Bornalle, situada na desembocadura do río Rateira. É atravesada pola estrada AC-550 de Leste a Oeste. Abelleira conta con numerosas rotas de senderismo, entre as que se atopan a rota á Pedra do Cadro e varias praias, entre as que se atopan: Ventín, Liñares, Area Triga ou Bornalle.
Amistad
Amistad é un filme dirixido por Steven Spielberg que foi estreado en 1997. É un drama baseado en feitos reais sobre o amotinamento dos escravos que ían a bordo do veleiro español "La Amistad" no ano 1839, e a loita legal que provocou. Foi rodada en tres linguas; en inglés, en español e en lingua mende.
Sinopse
No ano 1839, un barco español chamado "La Amistad" é o escenario dun amotinamento por parte dos escravos africanos que transportaba. Estes fanse co control do navío tentando volver ó seu fogar, pero non conseguen o seu obxectivo e son levados ós Estados Unidos para seren xulgados por asasinato. Este suceso pon en evidencia a división social do país pola diferenza de posturas sobre a escravitude que hai entre o norte e o sur dos Estados Unidos. A Guerra de Secesión é unha ameaza para o presidente Martin Van Buren. Ademais diso hai mesturados importantes intereses económicos, mentres que para os presos só se trata dun dereito fundamental do ser humano, a liberdade.
Estética
A estética é a rama da filosofía interesada pola arte e a beleza en xeral. A palabra deriva das voces gregas αἰσθητική (aisthetikê) «sensación, percepción», de αἴσθησις (aisthesis) «sensación, sensibilidade», e -ικά (ica) «relativo a». Outros autores denominárona caloloxía, de kalos (belo).
Historia da estética
Aínda que o interese polo artístico e a reflexión acerca del son tan antigos coma o ser humano, como disciplina filosófica ten unha orixe recente (s. XVIII), sendo o nome elixido polo filósofo alemán Alexander Gottlieb Baumgarten na súa obra Reflexións filosóficas sobre a poesía (1735) e máis tarde en Aesthetica (1750). Malia isto, o concepto é aplicable aos estudos sobre o tema efectuados por filósofos anteriores, especialmente dende a Antiga Grecia. Cómpre sinalar, por exemplo, que os antigos gregos tiñan unha palabra comparable ao concepto actual de estética, que era φιλοκαλία (filocalia), «amor pola beleza». Poderíase dicir que a estética naceu na Antiga Grecia como concepto, mentres que con Baumgarten converteuse nunha rama da filosofía.
Século XX
A arte do século XX supón unha reacción contra o concepto tradicional de beleza. Algúns teóricos como Hal Foster chegan incluso a describir a arte moderna como «antiestética».
As innovacións tecnolóxicas coma a fotografía, capaz de reproducir o seu modelo con absoluta fidelidade, ou os medios mecánicos de reprodución de obras, que se introducen no conxunto de bens de consumo da sociedade, supoñen a comezos do século XX unha verdadeira convulsión para a teoría e a práctica artística. Así, non só o estudo da estética senón o propio campo da arte vaise orientando cara a unha profunda corrente autorreflexiva que marcou toda a arte do século XX: «¿que é a arte?», «quen define o que é arte?».
Batalla de Arras
A batalla de Arras foi unha batalla da primeira guerra mundial producida en Arras (Francia) entre o 9 de abril e o 16 de maio de 1917.
A primeiros de 1917, os aliados estaban determinados a romper as liñas alemás, que en teoría non poderían facer fronte nunha guerra de movementos. Tras varios intentos anteriores, o exército francés tomou a iniciativa noutra ocasión. O xeneral Nivelle deseñara un grande ataque ao longo de varios quilómetros, cunha combinación de artillaría e infantería. 80 quilómetros ao norte, os aliados iniciaron un ataque de distracción, que retería no norte de Francia un gran número de soldados alemáns.
Estratexia inicial
Cara primeiros de 1917 apenas se produciran cambios respecto a 1914. As diversas ofensivas tanto aliadas, coma xermanas fracasaran. Meses antes, a batalla de Verdún rematara sen avances territoriais. A ofensiva do Somme iniciada por franceses e británicos tampouco acadara os seus obxectivos. Os primeiros meses de 1917 supuxeron un cambio na estratexia alemá. Construíronse fortificacións de formigón ao longo da fronte, formando a denominada liña Hindenburg. Isto modificaba esencialmente as posicións alemás e a súa capacidade de defensa.
Os primeiros meses de 1917, o xeneral Nivelle convenceu ao Alto Mando británico de iniciar un ataque de distracción no río Aisne, para poder atacar o exército francés e atravesar as liñas alemás. Nivelle cría que de ter éxito, a guerra finalizaría en 48 horas. Para aumentar as posibilidades de éxito solicitouse a Rusia que realizase un ataque na fronte oriental, negándose os rusos.
Situación ao comezo
En abril despregáronse tropas aliadas en Arras. Na rexión xa estaban despregados tres exércitos aliados. De norte a sur situáronse o I Exército do xeneral Horne, o III Exército do xeneral Allenby e o V Exército ao mando do xeneral Gough. O comandante en xefe británico era Sir Douglas Haig e o deseñador do ataque era o xeneral Allenby. Excepcionalmente, tres divisións escocesas agrupáronse (todas pertencían ao III Exército). Tratábase da 15ª División do VI Corpo, da 9ª División escocesa e a División Highland do XVIIº Corpo. Tamén se situou preto 34ª División, composta maioritariamente de escoceses.
Fronte eles, atopábanse dous exércitos alemáns, o VI a cargo do xeneral Falkenhausen e o II, liderado polo xeneral von der Marwitz. Os dous exércitos distribuíronse formando tres grupos, de norte a sur: Grupo Souchez, Grupo de Vimy, e Grupo de Arras. Soamente había sete divisións na fronte, o resto permanecía de reserva, para facer de reforzos ou iniciar un contragolpe.
A estratexia alemá estaba condicionada polas graves perdas na batalla de Verdún e na ofensiva do Somme, optando por unha defensa en profundidade.
Diogo Cão
Diogo Cão, nado probabelmente en Vila Real cara a 1440 e finado posibelmente no río Congo cara a 1486, foi un explorador e navegante portugués, un dos máis importantes da era dos descubrimentos. Fixo dúas viaxes navegando ao longo da costa oeste de África entre 1482 e 1486 ao servizo de Xoán II de Portugal. Foi o primeiro europeo coñecido que avistou a foz do río Congo e que o remontou nos seus quilómetros navegábeis, e en explorar a costa desde o cabo de Santa Catarina (Gabón), case no Ecuador, e o cabo Cross, preto de Walvis Bay, na costa da actual Namibia.
Batalla de Arras
Batalla
A diferenza de combates anteriores, os esforzos británicos centráronse nunha fronte máis reducida, dunhas 40 millas. Esta área foi duramente bombardeada pola artillaría, procurando a destrución das defensas máis sólidas.
Diogo Cão
Traxectoria
Pouco se sabe dos seus primeiros anos. Era fillo natural de Álvaro Fernandes ou Gonçalves Cão, fidalgo da Casa Real portuguesa. Álvaro Fernandes o Gonçalves Cão, hidalgo de la Casa Real, el mesmo fillo ilexítimo de Gonçalo Cão. Sendo fillo de militar, entrou na mariña aos 14 anos, chegando a capitán en 1480.
Batalla de Arras
Túneles e galerías
Dende outubro de 1916 os aliados construíron diversas redes de túneles en torno a Arras. A composición do solo, eminentemente calcaria, era ideal para a construción dos mesmos. Realizáronse diversas galerías, sumando máis de 20 quilómetros de vías soterradas. Unha parte deles destinouse a transporte de tropas. Posuían latrinas, enfermarías e iluminación eléctrica autónoma, a expensas de pequenos xeradores de electricidade. Algúns contaban con sistemas de vías férreas para transporte de munición e outros materiais en carros de ferro. Algúns constaban de pequenos vehículos.
Diogo Cão
Traxectoria
Escudeiro da Casa de Xoán II de Portugal, foi enviado por este a varias expedicións. Realizou dúas viaxes de descubrimento da costa suroeste africana, entre 1482 e 1486.
miniatura|esquerda|290px|Pedra de Ielala en Matadi, [[República Democrática do Congo, ou "rocha de Diogo Cão", coas inscricións feitas polo explorador.]]
Chegou á foz do río Congo, que sinalou cun padrão ou piar de pedra (que aínda existe, pero só algúns fragmentos) erixido na punta Shark. Cão tamén navegou río arriba, establecendo contacto co reino do Congo até ás fervenzas de Ielala, preto de da actual cidade de Matadi, o límite navegábel, onde erixiu outro padrão. A palabra Matadi significa "pedra" en lingua kikongo. A cidade está construída sobre empinados outeiros. Río arriba hai unha serie de covas, chamadas "rocha de Diogo Cão", nas que hai inscricións feitas polo explorador portugués en 1485 no padrão, para marcar o límite da súa viaxe remontando o río.
Na inscrición deste padrão pode lerse:
Cando chegou á foz do río Congo, Diogo Cão pensou que alcanzara o punto máis ao sur do continente africano (que realmente é o cabo da Boa Esperanza), que realmente foi dobrado por Bartolomeu Dias pouco tempo despois.
Estabeleceu as primeiras relacións co reino do Congo, e, en 1485, chegou ao por el denominado denominado cabo da Cruz (na actual Namibia). Introduciu a utilización dos padrões de pedra, en lugar das cruces de madeira, para sinalar a presenza portuguesa nas zonas descubertas.
Recibiu a mercede dun Escudo de Armas por Carta de 14 de abril de 1484. As Armas que lle foran concedidas son: en verde, con dúas columnas de prata, rematadas cada uuha por uuha cruz en azur e firmadas sobre dous montes, moventes dun terreiro, todo da súa cor; timbre: as dúas columnas do escudo pasadas en aspa e atadas en verde.
Segundo din algúns, Cão morreu contra 1486 no río Congo perseguindo un crocodilo.
Matrimonio e descendencia
Ignórase con quen casou, pero tivo descendencia:
Nas artes
Diogo Cão é citado en diversas obras artísticas, como nos Lusíadas, de Luís Vaz de Camões ou no poema Padrão na obra Mensagem de Fernando Pessoa. O navegante é tamén un personaxe na novela As Naus, de António Lobo Antunes.
Foi tamén o primeiro navegante que utilizou un padrão de pedra no acto da marcación.
Olaf Guthfrithsson
Olaf Guthfrithsson tamén Amlaíb mac Gofraid, finado en 941, (en nórdico antigo: Óláfr Guðrøðarson; en inglés antigo: Ánláf) foi un comandante nórdico-gaélico da dinastía Uí Ímair, que herdou o reino de Dublín (934 - 941) e tamén quixo recuperar o trono do reino viquingo de Jorvik que o seu pai, Gofraid ua Ímair perdera cando o rei inglés Aethelstan o expulsou en 927.
Traxectoria
Amlaíb casou coa filla de Constantino II de Escocia, que tamén acordaron alianza con Owen I de Enxeñaría. En 937, Amlaíb e os seus aliados estaban en armas contra Aethelstan, e na batalla de Brunanburgh foi derrotado definitivamente.
Tras a morte de Aethelstan en 939, Olaf invadiu York e forzou a Edmund o Magnífico, a lle dar o reino de Northumbria e parte de Mercia. As moedas deste período, a diferenza de moitas contemporáneas, non foron escritos en latín ou en inglés antigo, ten o rexistro en nórdico antigo ANLAF CVNVNGI (rei Olaf) e a moeda vén de Jorvik; posibelmente a ave que aparece é un corvo na representación do deus do panteón nórdico Odín.
Olaf non foi quen de gozar dun longo tempo dos seus novos dominios, porque morreu dous anos máis tarde. Herdou o trono Amlaíb Cuarán.
Descendentes
Cammán mac Amlaíb, que é posibelmente a mesma persoa que Sitriuc Cam, foi identificado como un dos fillos de Amlaíb mac Gofraid.
Piñeiro, Mugardos
Cultura e deporte
O patrón da vila é San Xoán Bautista, e celébrase o día 24 de xuño, con verbena, sardiñada e lumeirada.
A Sociedade Cultural Recreativa e Deportiva de San Xoán de Piñeiro organiza varias competicións deportivas, entre elas o Maratón de San Xoán de Piñeiro, unha carreira popular de 10.600 metros polos concellos de Mugardos, Ares e Fene, que leva máis de 30 edicións. Esta carreira conta con versións para os máis mozos, dende os 2 anos. Tamén se organizan ao longo do ano concursos de larpeiradas, a festa do entroido, unha feira de artesanía, a festa dos callos e actividades como o encaixe de bolillos, o ioga e as manualidades. A pequena vila conta ademais cun modesto equipo de fútbol.
Preto da SCRD atópase a antiga escola de San Xoán de Piñeiro, que contaba cuns poucos alumnos ata hai uns anos atrás; agora serve de colexio electoral.
Crenzas do pastafarismo
miniatura|250px|Sátira da [[eucaristía cristiá, durante a cal dise comer o corpo de Cristo.]]
O deus do pastafarismo, relixión paródica, é o Monstro de Espaguete Voador (Monesvol ou MEV en galego), (Flying Spaghetti Monster, FSM, en inglés); os seus seguidores chámanse a si mesmos pastafaris (aludindo aos rastafaris), e humoristicamente proclaman ter sido "tocados polo seu apéndice tallarinesco", predicando a palabra do seu "Señor Tallarinesco" como a relixión verdadeira.
Henderson propuxo moitos dos principios básicos do pastafarismo entre os argumentos contra os fundamentos do deseño intelixente da súa primeira carta aberta.
Estas "crenzas canónicas" expostas na primeira carta ao Consello de Educación de Kansas foron publicadas e desenvolvidas na súa web oficial, e no Evanxeo do Monstro de Espaguete Voador, onde Henderson se describe como profeta.
Principais crenzas
miniatura|250px|Comitiva pastafari con vestimenta de piratas para “”a cabalgata do [[solsticio de verán.]] miniatura|250px|Representación do Monesvol entregando ao capitán Mosey as táboas cos "Realmente preferiría que non" no monte Prebe. miniatura|250px|Garfo crucificado, un dos símbolos do pastafarismo. A maioría das crenzas do pastafarismo elixíronse expresamente con intención de satirizar os argumentos comunmente usados polos defensores do deseño intelixente e imitando algunhas das súas crenzas:
En cambio, no inferno:
Exemplo:
Os piratas e o quecemento global
miniatura|300px|Diagrama mostrando a correlación entre o aumento da temperatura do planeta e o descenso da cantidade de piratas. A relación inversa entre o número de piratas no mundo e os efectos do quecemento global foi un dos argumentos usados por Bobby Henderson na súa carta orixinal ao Consello Escolar de Kansas. Nun gráfico (cos valores do eixe dos X desordenados intencionadamente) expoñía como había unha perfecta correlación entre o aumento da temperatura do planeta e a diminución de piratas desde o ano 1820, burlándose así da falacia lóxica de que a correlación implica causa, esgrimida por algúns grupos relixiosos cando afirman que as catástrofes e guerras do mundo van en aumento como consecuencia da diminución dos valores relixiosos a nivel mundial. Ademais indicaba que a súa teoría debía impartirse polos ensinantes totalmente disfrazados de piratas, e que o contrario sería unha falta de respecto ás súas crenzas.
A partir de entón os piratas incluíronse humoristicamente de forma recorrente no sistema de crenzas pastafari. Segundo este, os piratas son "seres absolutamente divinos", A súa imaxe de ladróns e foraxidos á froito da desinformación estendida polos teólogos cristiáns na Idade Media e polos Hare Krishna. O pastafarismo di que en realidade son "exploradores amantes da paz e diseminadores da boa vontade" que distribúen caramelos e lambetadas entre os nenos pequenos, e indican que os piratas modernos non teñen nada que ver cos "bucaneiros buscadores históricos de diversión".
Ademais cren que os piratas fantasma son os responsábeis de todas as desaparicións misteriosas do Triángulo das Bermudas.
Os pastafaris celebran o Día Internacional de Falar como os Piratas o 19 de setembro.
En 2008 Henderson interpretou o incremento de actividades relacionadas coa piratería no Golfo de Adén como unha proba adicional da súa teoría, sinalando que Somalia ten "o maior número de piratas e as menores emisións de díóxido de carbono do mundo".
O Evanxeo do Monstro de Espaguete Voador
En decembro de 2005 Henderson recibiu un anticipo de 80.000 dólares da editorial Villard para escribir O evanxeo do Monstro de Espaguete Voador co subtítulo "O premio gordo para un enxeñeiro de máquinas comecartos en paro, e herexe". O autor declarou que pensaba empregar os beneficios para construír un barco pirata co que expandir a palabra da relixión pastafari.
O libro publicouse o 28 de marzo de 2006, e nel Henderson estende o sistema de crenzas pastafari creado na carta aberta orixinal. Henderson empegea a sátira para presentar erros lóxicos percibidos na bioloxía evolutiva, e trata a historia desde unha perspectiva pastafariana. O Evanxeo reta aos lectores a probar o pastafarianismo durante 30 días, afirmando que "se non te gustamos, a túa viella relixión seguramente te admitirá de volta". Henderson afirma na súa web que venderon máis de 100.000 exemplares.
Presidente de Exipto
miniatura|200px|dereita|Escudo de armas do Exipto Esta é a lista dos presidentes do Exipto. Entre o 23 de febreiro de 1954 e o 23 de xuño de 1956 o título de presidente do Exipto non foi utilizado.
Selección de fútbol de Alemaña
A selección nacional de fútbol de Alemaña, é o equipo representativo de Alemaña nas competicións internacionais oficiais de fútbol. A súa organización está a cargo da Federación Alemá de Fútbol (Deutscher Fußball-Bund), pertencente á UEFA. Gañadora de catro Copas do Mundo (1954, 1974, 1990 e 2014) e tres Eurocopas, é unha das seleccións máis prestixiosas do mundo deste deporte.
A nivel de Mundiais de fútbol tan só o ten máis títulos. Alemaña ademais disputou outras catro finais onde non acadou a vitoria, sendo a selección europea con máis finais disputadas, igualando ó Brasil con sete ocasións: 1954, 1966, 1974, 1982, 1986, 1990 e 2002. Foi ademais a primeira selección que liderou a Clasificación Mundial da FIFA, ocupando o primeiro posto durante 1993 e 1994.
Entre os anos 1949 e 1990 existiron dous equipos xermanos, o de (República Democrática Alemá) e Alemaña Occidental (República Federal Alemá). Tódolos títulos foron conseguidos pola Alemaña do Oeste, excepto a Medalla de Ouro nos Xogos Olímpicos de 1976. A selección ten varios capitáns honorarios (Ehrenspielführer) que son: Fritz Walter, Uwe Seeler, Franz Beckenbauer e Lothar Matthäus. En certa ocasión o xogador inglés Gary Lineker dixo: "O fútbol é un deporte que inventaron os ingleses, xogan once contra once detrás dun balón, e ao final sempre gaña Alemaña".
Historia
A selección de fútbol de Alemaña, daquela o Segundo Reich, xogou o seu primeiro encontro o 5 de abril de 1908 fronte a, partido que se saldou con derrota para os xermanos por 5 a 3. As cores do uniforme da selección, o branco e o negro, proceden das cores da monarquía alemá durante este período. Pese que a selección non xogou o seu primeiro encontro até 1908, a Federación Alemá de Fútbol ou Deutscher Fußball-Bund, fora fundada en 1900, sendo unha das fundadoras da FIFA en 1904. A selección estivo durante épocas fortemente marcada pola política. Entre 1938 e 1945, Austria ficou integrada na Alemaña Nazi. Con iso, destacados xogadores austríacos pasaron a ser tamén aproveitados pola selección alemá, mentres a austríaca (que utilizaba tradicionalmente un uniforme semellante) foi extinguida momentaneamente. A anexión ocorreu meses antes da Copa do Mundo de 1938, para a cal ambas as seleccións estaban clasificadas. Seis austríacos foron convocados para defender a Alemaña no mundial.
Trala Guerra, Alemaña foi dividida. As áreas conquistadas no conflito volveron aos antigos países, e o territorio alemán pre-guerra dividiuse en catro: Austria volveu ser un país independente e a súa selección foi retomada, foron creadas Alemaña Occidental e Alemaña Oriental, cada unha tamén coa súa propia selección, e o Sarre, aínda que este último a finais dos anos 50, foi integrado na Alemaña Occidental.
miniatura|upright=1.67|dereita|Partido entre as dúas Alemañas na [[Mundial de Fútbol Alemaña 1974|Copa do Mundo de 1974, que se saldou con vitoria por parte dos Orientais por 1 a 0.]] As dúas Alemañas proseguiron divididas até o ano de 1990, cando se reunificaron. A reunificación deuse xa tras a Copa do Mundo daquel ano, gañada pola propia selección da Alemaña Occidental. Os occidentais, que continuaron a usar o uniforme da Alemaña pre-guerra, destacaron claramente, clasificándose para tódalas edicións da Copa do Mundo, sendo campións en 1954, 1974 (onde foron os anfitrións) e 1990 gañando en todos contra as seleccións favoritas ao título, respectivamente, e. Unicamente non disputaron a Copa do Mundo de 1950, cando non existía ningunha selección alemá. Os occidentais tamén disputaron todas as Eurocopas a partir da edición de 1972, sendo campións. Vencerían tamén na de 1980.