cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A filla das ondas
Trama
É a noite de San Xoán, e hai lúa chea. Tras escoitar unha voz cantar, asomouse á ventá e viu unha nena xogando, que o animou a baixar. A nena, Mariña, lévao de paseo pola cidade. Mariña é quen de transportalo a través do espazo e do tempo, e de facelo invisible se lle dá a man. Porén, Mariña debe mollarse cada pouco tempo con auga salgada, pois é unha serea, e se non o fai converterase nunha pedra. No paseo, coñecen ao loro Ravachol e ao seu propietario, Perfecto Feijoo. Despois pasan pola praza da Ferrería e polo convento de San Francisco, onde está soterrado Paio Gómez Chariño. Pasan por diante do museo de Pontevedra e pola praza da Verdura, onde se instalou en 1888 a fábrica de luz. Tamén pasan polo Teatro Principal e coñecen a Castelao, Alexandre Bóveda, Casto Sampedro, Manuel Quiroga e Benito Soto. Finalmente, pasan a carón da Basílica de Santa María, e falan de Colón e do barrio da Moureira.
Narración
A obra conta con dous personaxes imaxinarios, un neno humano e unha nena filla do Mar e da Ría. Amais, conta con múltiples personaxes reais de diversas épocas de Pontevedra. Está en terceira persoa con narrador omnisciente.
Economía de Omán
thumb|left|Mercado (souq) en Omán. A economía de Omán mellorou significativamente dende 1999 co aumento do prezo do petróleo. Con todo, debido á diminución das reservas, o país desenvolveu plans que buscan diversificar a súa economía, atraer industrias e privatizar actividades, con vistas a diminuír a súa dependencia do petróleo a só 9% do PIB o ano 2020. O turismo e as industrias alimentadas polo gas natural son os compoñentes principais da estratexia de diversificación do goberno. Ao adoptar técnicas de aumento da produtividade na extracción, o país conseguiu aumentar a súa produción en 2009, gañando máis tempo para as súas estratexias de diversificación. O goberno prosegue coas privatizacións de servizos públicos e coa creación de leis comerciais que faciliten o investimento externo e organizen o orzamento do país.
A Hedreira, Fisteus, Curtis
A Hedreira é un lugar da parroquia de Fisteus no concello coruñés de Curtis da comarca de Betanzos. Segundo o INE en 2019 tiña dous habitantes, dúas mulleres.
O Souto, Lagoa, Alfoz
O Souto é un lugar da parroquia de Lagoa no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
A Devesela, Fisteus, Curtis
A Devesela é un lugar da parroquia de Fisteus no concello coruñés de Curtis da comarca de Betanzos. Tiña 6 habitantes no ano 2017 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 2 eran homes e 4 eran mulleres.
Febe (Biblia)
Febe (en grego koiné Φοίβη) foi unha cristiá mencionada por San Paulo na súa Epístola aos Romanos (Romanos: 16, 1).
Vida e obra
Febe era unha cristiá, descrita e Romanos como unha muller que "estaba ao servizo" da Igrexa en Cencrea. miniatura|esquerda|270px|Itsmo de [[Corinto antiga|Corinto, onde se pode ver a situación da cidade, e do porto de Cencrea.]]
Dependendo da versión, aparece como unha serva, de utilizarse unha versión xeral, e non dunha máis específica do orixinal grego. Outros traducen o termo como diaconisa. A palabra grega διάκονον (diákonon), utilizada para describir a Febe, é unha forma masculina do substantivo, que podería traducirse como diácono, e non diaconisa, aínda que tamén pode traducirse por servente.
Mentres que algúns estudosos manteñen que Paulo tiña restrinxido o cargo de diácono aos homes: un versículo na Primeira Epístola a Timoteo (1 Timoteo), tradicionalmente atribuída a Paulo, frecuentemente se utiliza como a maior fonte de autoridade na Biblia para que ás mulleres lles sexa vedado o sacramento da orde, ademais doutras posicións de liderado e ministerio no cristianismo.
A Epístola a Timoteo tamén se utiliza moitas veces por algunhas igrexas para negarlles o voto ás mulleres en asuntos eclesiásticos e en postos de ensino para público adulto, e tamén para non darlles permiso para o traballo en misións.
Estes versículos parecen dicir que as mulleres non debe ter na igrexa ningún papel de liderado fronte aos homes
Se nelas tamén se prohibe ás mulleres ensinar a outras mulleres, ou a nenos, é dubidoso, pois até mesmo nas igrexas católicas que prohiben o sacerdocio feminino, permiten que as abadesas ensinen e teñan posicións de liderado sobre outras mulleres. Calquera interpretación desta parte das escrituras ten que enfrontarse coas dificultades teolóxicas, contextuais, sintácticas e léxicas destas poucas palabras.
Outros contestan esa afirmación. Cando, describindo as cualidades que deben ter os que ocupan o cargo de diácono, Paulo escribiu que as gunaikas ("mulleres"):
Algúns estudosos cren que Febe foi a responsábel de entregar a Epístola aos Romanos aos membros da comunidade en Roma.
Condado de Valois
O condado de Valois foi unha xurisdición feudal de Francia. Máis tarde existiu o Ducado de Valois (1407-1789). A dinastía Valois, chamada así polo ducado, reinou en Francia. A capital do condado foi primeiro Vez (en latín, Vadum) e despois Crépy-en-Valois.
Historia
O fillo de Bernardo, Pipino chamado Pipino de Péronne, foi conde no Vermandois ao redor de 840 gobernando Péronne, Saint Quintin e Senlis. Estivo casado con Rotaida de Bobbio e tiveron tres fillos: Heriberto, Pipino e Bernardo. O primeiro foi o tronco dos condes de Vermandois e o segundo dos condes de Valois e Senlis.
A liña de Valois repartiuse entre os fillos do Conde Bernardo (morte tradicionalmente fixada o 956): Huberto, que recibiu Senlis, Roberto que recibiu Péronne, Robhold que foi o tronco dos señores de Chantilly e logo de Huntingdon e Northampton, e Adela que casou con Walerano, antes identificado como conde de Vexin, pero que hoxe se pensa que se trataba de Walerano, conde de Arlon. O conde Gautier II librouse da vasalaxe que debía ao bispo de Amiens e esta función volveuse ligada á familia Condal.
Os condados non se puideron manter unidos e separáronse á morte de Gautier II, pero en 1063 Raúl III unificounos de novo e mesmo os expandiu. Á súa morte o seu fillo Simón, destinado á vida eclesiástica, como único fillo tivo que aceptar a sucesión (1074) pero o día da súa voda decidiu desenterrar a seu pai, que fora excomungado e enterrado fóra de lugares santos, para ser levado a chan santo; a vista do cadáver en descomposición impresionouno tanto que volveu a facerse monxe e morreu en 1082. Algúns condados pasaron a outros herdeiros e o condado de Valois pasou polo matrimonio da irmá de Simón, Adela, esposa do conde de Vermandois (máis tarde, en 1118, os condes de Vermandois tamén recuperaron a Amiens).
Pero esta liña de Vermandois tampouco non tiña fillos varóns. Adelaida casou con Hugo, señor de Crepy pero só tiveron unha filla, Isabel. Do seu segundo enlace con Renaud, conde de Clermont-en-Beavaisis, naceu Raúl IV, pero o seu fillo, Raúl V, morreu sen sucesión e os tres condados pasaron á irmá, Isabel, que casou con Filipe de Alsacia que herdou o condado de Flandres. En 1179 fíxose recoñecer conde igua que a súa esposa e único herdeiro polo rei de Francia, e á morte da súa muller en 1182 proclamouse soberano de Valois, Vermandois e Amiens; pero a irmá de Isabel, Leonor, co apoio do rei de Francia, reclamou a sucesión e fianlmente en 1185 Filipe renunciou. Leonor cedeu os condados de Valois, Vermandois e Amiens á coroa francesa (1214) e retirouse a un convento.
Entón o condado de Valois foi asignado temporalmente a varias personalidades en asignación, ás veces volvendo á coroa. En 1406 o condado foi elevado a ducado. Permaneceu ata a revolución.
Duques de Valois
miniatura|Mapa do país de Valois cara 1620, trala desaparición do condado. Gravado en metal.
Claudio Abbado
Claudio Abbado, nado en Milán o 26 de xuño de 1933 e finado en Boloña o 20 de xaneiro de 2014, foi un director de orquestra italiano. En 2013 foi nomeado senador vitalicio no Senado de Italia. Abbado estivo á fronte de catro das institucións máis importantes da música europea, o Teatro alla Scala de Milán, a London Symphony Orchestra, a Wiener Staatsoper, e a Berliner Philharmoniker. O seu interese por formar e achegar a música clásica á xente nova materializouse en proxectos como a European Union Youth Orchestra en 1978 ou a Gustav Mahler Jugendorchester en 1986. Abbado destacou tamén pola difusión da música contemporánea, especialmente do compositor italiano Luigi Nono, de quen estreou varias obras.
Abbado foi considerado por moitos, xunto con Riccardo Muti, un dos sucesores da tradición italiana encarnada por Arturo Toscanini e Victor de Sabata.
Primeiros anos
Claudio Abbado naceu en Milán en 1933 no seo dunha familia de músicos. Seu pai, Michelangelo Abbado, era mestre de violín no prestixioso Conservatorio "Giuseppe Verdi" da capital lombarda, e posteriormente director adxunto desta institución; súa nai, Maria Carmela Savagnone, era pianista e escritora infantil; seu irmán máis vello, Marcello Abbado, é pianista e compositor, e foi director do conservatorio milanés entre 1973 e 1996. Abbado tiña outros dous irmáns: Luciana Abbado Pestalozza, fundadora do Festival MilanoMusica, e Gabriele Abbado, arquitecto.
A súa vocación musical chegou a unha idade moi curta, como lembraba nunha entrevista a La Symphonie des chefs:
De pequeno presenciou a moitos grandes músicos do seu tempo, e lembraba como odiaba ver a Toscanini nos ensaios: "Era horrible para as súas orquestras, todos eses berros". Porén a súa infancia estivo marcada pola ditadura de Mussolini e a segunda guerra mundial no seo dunha familia antifascista que realizou actos de resistencia ao réxime. En 1944, durante a Guerra, súa nai foi prendida e torturada por axudar unha familia xudía a escapar da deportación, ademais seu pai, que tocaba na radio, foi acusado de colaboracionismo. O propio Claudio escribiu nunha parede dun edificio público "Viva Bartók", o que motivou que a Gestapo fose na busca do "partidario de Bartók".
Estudos e debut
miniatura|dereita|250px|Fachada do Conservatorio Giuseppe Verdi de Milán. Recibiu as súas primeiras leccións de música da man de seu pai, quen lle ensinou a el e a seu irmán. Aínda que seu pai esperaba que Claudio elixise unha carreira máis doada e lucrativa que a esixente, frustrante e frecuentemente mal pagada profesión de músico, grazas á axuda de súa nai, o xove Claudio conseguiu convencelo para que puidese estudar música, o que comportou grandes sacrificios económicos á familia. Aos 16 anos ingresou no conservatorio milanés, onde estudou piano (a súa man abarcaba 14 notas), composición e dirección orquestral con Carlo Maria Giulini. Durante o tempo de estudos no conservatorio milanés, Abbado comezou a tocar o órgano en varias igrexas para gañar algúns cartos, como posteriormente lembraba:
Aos 18 anos tocou e dirixiu dende o teclado un concerto para piano de Bach na casa de Toscanini, e ao ano seguinte remataba a carreira de piano. En 1955 graduouse no Conservatorio "Giuseppe Verdi" de Milán. Posteriormente trasladouse a Siena, onde continuou a súa formación como director nos prestixiosos cursos de verán da Accademia Musicale Chigiana, onde coñecería ao director indio Zubin Mehta, que estudaba dirección en Viena e que se convertería nun grande amigo seu. Mehta faloulle cun grande entusiasmo das clases de dirección e do seu mestre Swarowsky, o que animou a Abbado a trasladarse a Viena ao considerar que xa aprendera todo o que podía aprender en Italia, se ben xa recibira clases de piano en Salzburgo con Friedrich Gulda. Finalmente, e grazas a dúas bolsas de estudos que gañou para dous anos consecutivos de 1956 a 1958, Abbado trasladouse a Viena, onde estudou co director austríaco Hans Swarowsky na Universität für Musik und darstellende Kunst Wien da capital austríaca. Outra influencia moi destacable na formación de Abbado como director foi a asistencia aos ensaios dos grandes directores da época, nos que se coaba xunto con Mehta.
Tras gañar a Serge Koussevitzky Competition no Tanglewood Music Festival (Estados Unidos) por diante de Zubin Mehta en 1958, xurdíronlle numerosos compromisos para dirixir óperas en Italia, debutando como director en Trieste. Despois declararía:
miniatura|Claudio Abbado en 1965. Dende ese momento o éxito da súa carreira, tanto como director sinfónico como operístico, foise incrementando, se ben ao seu regreso a Europa ensinou música de cámara en Parma. Nestes inicios como director comezou dirixindo diversas orquestras na súa Italia natal, antes de aceptar invitacións de orquestras estranxeiras na segunda metade dos anos 60. Non foi ata 1960 cando Abbado debutou na súa cidade natal, Milán, no emblemático Teatro alla Scala con motivo do tricentenario do nacemento de Alessandro Scarlatti.
En 1963, despois de dous anos como profesor, gañou en Nova York o Dimitri Mitropoulos Prize para directores, o que lle permitiu traballar durante cinco meses como axudante de Leonard Bernstein na New York Philharmonic. Porén, a oportunidade de Abbado non chegou ata 1965, cando tras escoitalo dirixir á Radio-Symphonie-Orchester Berlin, debutaba coa Wiener Philharmoniker nun concerto do Festival de Salzburgo por invitación de Herbert von Karajan. Ese mesmo ano foi o seu debut británico coa Hallé Orchestra en Manchester. O 20 de outubro de 1966 no Royal Festival Hall debutou coa London Symphony Orchestra (orquestra á que volvería en 1968 para participar no Proms nun programa con obras de Gustav Mahler, Maurice Ravel e Modest Mussorgsky), e ao ano seguinte facíao á fronte da Berliner Philharmoniker.
La Scala
miniatura|esquerda|300px|O [[Teatro alla Scala de Milán.]] En 1968, despois dunha nova aparición no Festival de Salzburgo dirixindo a produción de Jean-Pierre Ponelle de Il barbiere di Siviglia, Abbado era designado director permanente do Teatro alla Scala de Milán, un posto difícil e esgotador que poría de manifesto, non só o seu valor como director senón a súa capacidade para forxar orquestras de primeira categoría. Posteriormente ocuparía consecutivamente os cargos de director musical (1971), e director artístico e musical (entre 1977 e 1979).
Amancio Paradela Moure
Amancio Paradela Moure foi un avogado e político galego.
Claudio Abbado
La Scala
Chegou daquela, con 35 anos, o seu primeiro contrato como director permanente, antes de ser nomeado director musical en 1971. Os seus vínculos políticos e locais eran valiosos en Milán, onde os sindicatos eran omnipresentes e onde seu irmán Marcello dirixía o Conservatorio. A xubilación do antigo superintendente Antonio Ghiringhelli deixou o camiño aberto á toma de posesión con outros dous "radicais": Paolo Grassi (intendente) e Massimo Bogianckino (director artístico). Chegaba deste xeito o momento para o cambio: modificou profundamente a organización dos programas, ampliando o repertorio aos compositores do século XX (concertos Musica del nostro tempo), alongando a tempada, e baixando os prezos das entradas. Abriu o teatro durante as seis semanas de peche anual para presentar de xeito gratuíto óperas filmadas aos obreiros, estudantes, escolares que descubriron a ópera, e mesturando de forma natural a Beethoven coa música contemporánea, e permitindo o acceso ao teatro a un público totalmente novo, grazas tamén á adopción dunha política de entradas baratas. Coa orquestra, ofreceu concertos en fábricas, universidades, escolas superiores, tanto en Milán como noutras cidades como Reggio Emilia (talleres Musica/realtà).
Amancio Paradela Moure
Traxectoria
En 1913 licenciouse en dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, e foi xuíz municipal de Boborás (1918-1919). Durante a Segunda República foi nomeado alcalde do Carballiño en outubro de 1934, como candidato da CEDA. Permaneceu no cargo até febreiro de 1936.
Claudio Abbado
La Scala
En 1977, despois da marcha de Grassi á RAI, Abbado foi nomeado director artístico e musical, sendo Grassi substituído por Carlo Maria Badini. Posteriormente, en 1979, Abbado deixou a dirección artística, mantendo a dirección musical. Permaneceu neste cargo ata 1986, ano no cal abandonou La Scala, en maio, cunha "Homenaxe a Debussy" xunto co coreógrafo Maurice Béjart, deixando o seu posto ao napolitano Riccardo Muti. Deixaba deste xeito o teatro milanés logo de ter conseguido musicalmente a mellora da súa orquestra e a inclusión do repertorio sinfónico, así como a ampliación do repertorio operístico do teatro, engadindo aos títulos máis destacados do século XX obras contemporáneas como Le Grand Macabre de György Ligeti, Paradise Lost de Krzysztof Penderecki, Donnerstag aus Licht de Karlheinz Stockhausen, ou a ópera de Luigi Nono Al gran sole carico d'amore, encargada especialmente para La Scala.
En 1982 fundou a Filarmonica della Scala, unha orquestra independente do teatro que se encarga da tempada sinfónica do mesmo. Ademais, durante o seu período no coliseo milanés fundaría tres institucións para promover a música entre a xente nova e impulsar a súa formación: a European Community Youth Orchestra (1978), a Chamber Orchestra of Europe (1981) e a Gustav Mahler Jungendorchester (1986).
Amancio Paradela Moure
Vida persoal
Casou no Carballiño con Teresa Beltrán Rodríguez en 1927.
Claudio Abbado
Milán, Londres e Viena
En 1979 convertíase no 12º director principal da London Symphony Orchestra (LSO), sucedendo no cargo ao alemán André Previn, e compaxinando este posto co que xa tiña. Anteriormente Abbado xa estivera vinculado á orquestra británica, onde ostentou o cargo de Principal Director Convidado entre 1975 e 1979.
Ao pouco tempo da súa chegada á LSO, a orquestra foi convidada a ser a orquestra residente do aínda por finalizar Barbican Centre de Londres, onde puido acadar a estabilidade que lle faltara nos seus 75 anos de historia e que crearía unha audiencia fiel. Coa orquestra londiniense realizou numerosas xiras arredor do Reino Unido, e unha xira mundial que a levou aos Estados Unidos, Australia ou Xapón. Entre as iniciativas que Abbado levou a cabo coa LSO salientan os festivais temáticos de concertos relacionados denominados Mahler, Vienna and the Twentieth Century (1985) que examinan a noción de Viena como impulsora do modernismo artístico e musical, organizando tamén en 1983 o Webern Festival, e ao ano seguinte un ciclo sobre Beethoven. Estes festivais puxeron á LSO e ao Barbican Centre no centro da atención internacional polo comezo desta sociedade. Porén, a Xunta da orquestra expresou as súas inquedanzas polos custos, mais Abbado disipou os seus medos coa súa habitual serenidade: "Se vostede non asume riscos para acadar altos ideais artísticos, logo cal é o punto da orquestra?" preguntou, "Coa música non debera haber ningún compromiso". Finalmente os seus plans para o festival prosperaron e a súa actitude mudou o pensamento da LSO respecto da planificación artística. Dous anos despois, en 1987, Abbado deixaba o seu posto na orquestra londiniense, coa que realizou a estrea mundial da obra de Luigi Nono Intolleranza (en 1969, antes de ser nomeado director titular), a estrea británica de A Carlo Scarpa architetto (1985), tamén de Nono, e a estrea en Londres de La Terre est un home de Brian Ferneyhough (1979). Ao ano seguinte de deixar a orquestra ofreceu o seu último concerto coa LSO, concretamente o 27 de novembro de 1988 no Barbican Hall. Durante todos os anos que estivo á fronte da orquestra británica compaxinou o posto co de Director Principal do Teatro alla Scala de Milán (agás en 1987) e coa Wiener Staatsoper (durante os anos 1986 e 1987).
En 1986 foi nomeado director musical da Wiener Staatsoper de Viena, cargo que ocupou ata o ano 1991. Durante o seu primeiro ano no cargo mantivo este posto xunto co de Director Principal do Teatro alla Scala de Milán, así como co cargo de Director Principal da London Symphony Orchestra. A súa etapa na ópera austríaca levouno a dirixir máis de 500 veces a Wiener Philharmoniker, incluíndo as 173 funcións na Staatsoper. Foi nesta etapa cando dirixiu por primeira vez o Concerto de Aninovo da Wiener Philharmoniker, en 1988. Do mesmo xeito que fixera no coliseo italiano, durante os anos que permaneceu no cargo de director musical da ópera vienesa, Abbado ampliou e deu un xiro ao repertorio, salientando a estrea tardía da ópera Fierrabras de Franz Scubert coa Chamber Orchestra of Europe, da cal era director artístico. Un ano despois de chegar a Viena foi nomeado director musical xeral da capital austríaca, o que o puxo non só á fronte da Wiener Staatsoper, senón tamén da Wiener Philharmoniker, e en 1988 puxo en marcha o Festival Wien Modern, adicado aos clásicos do século XX e a compositores contemporáneos.
Durante o tempo no que Abbado estivo no cargo de director musical da Wiener Staatsoper coincidiu con Klaus Helmut Drese, dimitindo do cargo despois de que este fose substituído por Ioan Holländer en 1991. Aínda así, Abbado mantivo unha constante relación con Austria, e de feito en 1994 lle ofreceron o cargo de director artístico do Festival de Pascua de Salzburgo, fundado en 1967 por Herbert von Karajan, posto que aceptou.
Etapa na Berliner Philharmoniker
miniatura|dereita|300px|O [[Berliner Philharmonie, casa da Berliner Philharmoniker.]] O ano 1989 non comezou ben para Abbado ao sufrir un revés debido á conquista da sucesión de Georg Solti á fronte da Chicago Symphony Orchestra por parte de Daniel Barenboim. Por outra banda, a renovación do seu contrato coa Wiener Staatsoper foi negociado nunhas condicións menos favorables que o anterior.
A pesar destes problemas, a tarde do 8 de outubro de 1989 o violonchelista Klaus Haussler (portavoz da xunta da orquestra) anunciaba a elección de Claudio Abbado como sucesor do falecido Herbert von Karajan á fronte da Berliner Philharmoniker, converténdose no segundo director non austríaco ou alemán despois do romanés Sergiu Celibidache (director da orquestra entre 1945 e 1952). A véspera da votación en Berlín, Abbado encontrábase no medio de negociacións coa New York Philharmonic. Antes dirixira a orquestra por primeira vez o 20 de decembro de 1966 e un total de 36 concertos. Algo máis dun mes máis tarde chegaba o primeiro concerto de Abbado como director principal da orquestra berlinesa, foi o 16 de decembro dese mesmo ano, cun programa no que se interpretaron a Sinfonía Nº 8 en Si menor "Inacabada" de Franz Schubert, Dämmerung de Wolfgang Rihm, a Sinfonía nº 1 en Re Maior "Titan" de Gustav Mahler.
Con Abbado á fronte celebrábase o 1 de maio de 1991, no Smetana Hall do Obecní dům de Praga, o primeiro Concerto Europeo para conmemorar a fundación da orquestra ese mesmo día no ano 1882. O concerto, que foi gravado pola televisión, foi retransmitido en directo para moitos países, e contou coa soprano estadounidense Cheryl Studer e o pianista italiano Bruno Canino. Ao mes seguinte dirixía por primeira vez a orquestra berlinesa no Concerto de Waldbühne coa soprano galesa Margaret Price, nun programa no que se escoitaron a Sinfonía Nº 4 en Sol Maior de Gustav Mahler e a Suite de L'oiseau de feu de Igor Stravinskii. Ese mesmo ano, o director italiano dirixía por segunda e última vez na súa vida o Concerto de Aninovo da Wiener Philharmoniker, logo de telo dirixido en 1988.
O 26 de abril de 1992, Abbado dirixía a Berliner Philharmoniker na reapertura da súa casa, o Berliner Philharmonie, despois de máis dun ano pechado a causa dunha profunda remodelación. Nesta gala a orquestra berlinesa interpretaría o Gurrelieder de Arnold Schönberg coa soprano Cheryl Studer, a mezzosoprano Marjana Lipovšek, os tenores Siegfried Jerusalem e Philip Langridge, o baixo Hartmut Welker, a actriz Barbara Sukowa na narración e xunto cos coros Ernst Senff, o Philharmonic e o Coro da Radio de Berlín.
Na Noitevella de 1996 a Berliner Philharmoniker celebraba un concerto con Abbado á fronte nun programa formado integramente por obras de Johannes Brahms, Hector Berlioz e Maurice Ravel xunto coa mezzosoprano Cecilia Bartoli, o violinista Maxim Vengerov, e o Coro da Radio de Suecia. Meses máis tarde, o 3 de abril de 1997, Abbado dirixía á fronte da Berliner Philharmoniker o concerto homenaxe a Brahms co gallo do centenario da súa morte, interpretando Ein deutsches Requiem no Musikverein de Viena.
Insua Chan, Macenda, Boiro
Insua Chan é un lugar da parroquia de Macenda no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 22 habitantes (7 homes e 15 mulleres).
A Igrexa, Macenda, Boiro
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Claudio Abbado
Etapa na Berliner Philharmoniker
No ano 2000 diagnosticóuselle un cancro de estómago, o que o obrigou a someterse a unha operación na que se lle estirpou a metade do seu sistema dixestivo, dende aquela os seus problemas de saúde tornáronse máis frecuentes e tivo que manter un estrito réxime vital e alimenticio.
O 3 de marzo de 2002, dous días despois de dirixir o 12º Concerto Europeo en Palermo, a Berliner Philharmoniker e Claudio Abbado embarcábanse nunha xira de despedida do director italiano que duraría dez días e os levaría a Nápoles, Florencia, Ferrara, Brescia, Turín e Viena. Logo desta xira, Abbado finalizaba o seu contrato e deixaba a orquestra despois de tras case 13 anos, sendo substituído polo británico Simon Rattle, quen xa fora nomeado como o seu substituto o 23 de xuño de 1999. Abbado abandonaba deste xeito a orquestra berlinesa despois de ter realizado nela unha renovación que a levou a visitar por primeira vez na súa historia Israel (en 1990), os escenarios de Suramérica e a tocar coa banda rock alemá Scorpions na Exposición Universal de Hannover (estes dous últimos acontecementos no ano 2000).
Lucerna e Boloña
miniatura|esquerda|Abbado en Waldbühne (Berlín) en [[2008.]] En 2003, tras recuperarse do cáncer, Abbado refundou a Lucerne Festival Orchestra, cuxos concertos foron altamente aclamados. Se ben a refundación da orquestra tivo lugar en 2003, a relación de Abbado co festival suízo remóntase ata 1966, cando o director italiano debutou en Lucerna coa Swiss Festival Orchestra. Porén foi a refundación da orquestra do festival o punto de inflexión que levou o festival suízo a un nivel artístico que poucos festivais puideron experimentar. Á fronte deste proxecto, Abbado mostrou a súa comprensión distintiva da música de cámara como o aspecto da creación musical, o seu amor polo conxunto, de xeito que en lugar dunha gran masa musical, a orquestra era un colectivo que comprendía grupos máis pequenos que tocaban xuntos, este era un dos ideais nos que máis firmemente cría Abbado, de feito el mesmo comezara a súa carreira musical na música de cámara.
Foi tamén director musical e artístico da Orchestra Mozart de Boloña (Italia) dende a súa fundación en 2004 ata a súa morte.
En setembro de 2007, Abbado anunciaba que cancelaría os seus compromisos futuros como director por consello dos seus médicos, mais dous meses despois retomou a súa axenda cun compromiso en Boloña. En xullo de 2011 manifestou que se encontraba nun bo estado de saúde. Foi un dos promotores do proxecto anunciado ese mesmo ano para a construción dun grande Auditorio en Boloña deseñado por Renzo Piano na área da Manifattura delle Arti; o complexo de cerca de 1.800 asentos converteríase na sede estable da Orchestra Mozart, cunha acústica "próxima á perfección", estudada polo grande acústico xaponés Yasuhisa Toyota.
O 30 de agosto de 2013 era nomeado senador vitalicio polo Senado de Italia polo presidente Giorgio Napolitano, ao mesmo tempo que Carlo Rubbia, Renzo Piano e Elena Cattaneo. Catro días antes, o 26 de agosto de 2013, Abbado concluía o seu traballo artístico en Lucerna nun concerto no que se puideron escoitar as notas da Novena Sinfonía de Anton Bruckner, nun concerto que se sentiu como o que posiblemente fora o seu último concerto.
Morte
O 27 de xaneiro de 2014, ás 18 horas, o Teatro alla Scala lembrouno coa interpretación, dirixida por Daniel Barenboim, da Marcia funebre (Adagio assai) da terceira Sinfonía ("Eroica") de Ludwig van Beethoven. Nun teatro simbolicamente baleiro e coa porta aberta, a Sinfonía fluíu cara á praza ateigada con 8.000 persoas e pechada ao tráfico para a ocasión. O evento foi retransmitido en directo para todo o mundo por Rai 5, e sen xeoprotección polo sitio web do Teatro, na páxina de YouTube e no sitio da RAI. Ese mesmo día, a modo de reivindicación, o sindicato do Teatro alla Scala levou á Piazza della Scala unha pequena oliveira en recordo á demanda de 90.000 árbores que o director italiano fixera para volver dirixir no teatro lombardo. Nese acto o sindicato fixo a seguinte petición:
Vida persoal
O fillo do primeiro matrimonio de Claudio Abbado coa cantante Giovanna Cavazzoni, é o director operístico Daniele Abbado. Os dous tiveron tamén unha filla, Alessandra. Do seu segundo matrimonio con Gabriella Cantalupi naceu o seu fillo Sebastiano. Abbado tamén mantivo unha relación coa violinista rusa Viktoria Mullova, e foi o pai do seu fillo máis vello, Misha. O seu sobriño, Roberto Abbado (o fillo do seu irmán Marcello, nado en 1926, que é compositor e pianista), é tamén director de orquestra.
Labor social
Claudio Abbado foi un ávido defensor dos novos talentos. Froito deste interese polos novos músicos europeos fundou en 1978 a European Community Youth Orchestra, en 1981 a Chamber Orchestra of Europe, e en 1986 en Viena a Gustav Mahler Jungendorchester, tres orquestras que reuniron a músicos de toda Europa e das que posteriormente xurdiu a Mahler Chamber Orchestra. Tamén foi un dos primeiros en apoiar o Sistema de Orquestas de Venezuela fundado por José Antonio Abreu en 1975, e apadriñou ao xove director venezolano Gustavo Dudamel.
Abbado foi chamado "revolucionario" na súa Italia natal por levar a cabo iniciativas de difusión da música clásica para que esta puidese chegar a todo o mundo, levándoa aos cárceres e ás seccións de pediatría dos hospitais, ao considerar que "a educación musical é, en realidade, a educación do home".
A finais de 2008, nunha entrevista no Corriere della Sera declarou que só volvería dirixir no Teatro alla Scala a cambio de 90.000 árbores, e en novembro de 2010, lía un manifesto en Rai 3 xunto a Roberto Saviano e Fabio Fazio, con dez razóns polas que non se debía facer recortes en cultura.
En 2013, logo de ser nomeado senador vitalicio, decidiu doar o seu soldo como senador á escola de música de Fiesole, unha pequena localidade italiana situada na Toscana.
Características
A técnica de batuta de Claudio Abbado foi considerada por músicos e cantantes como unha das mellores do mundo musical, a pesar da relativa pouca importancia que tiña a técnica para o director italiano, chegando a ser considerado como un director frío e distante dende o punto de vista expresivo, como el mesmo declarou sobre os seus inicios:
Porén, posteriormente as súas interpretacións caracterizáronse pola súa enerxía e emoción, que acompañaron á súa técnica. Tamén destacou por ser un bo director, tanto nas pasaxes en staccato como nas pasaxes en espressivo e cantabile, un fenómeno que segundo o produtor de Deutsche Grammophon e antigo compañeiro de Abbado en Viena Rainer Brock, é pouco común. Tamén Plácido Domingo compartía esta opinión e destacaba o seu xeito único de indicar o legato á orquestra, posiblemente porque os movementos dos seus brazos eran moi bos e daban a impresión de fundirse o un no outro.
Abbado destacou pola súa gran versatilidade, reflectida no seu coñecemento do repertorio, tanto orquestral como operístico. Se ben, foi especialmente coñecido polas súas interpretacións do repertorio sinfónico alemán, e posteriormente polo seu grande interese na obra de Gioachino Rossini e Giuseppe Verdi.
O traballo de Abbado durante os ensaios caracterizábase pola calma e a concisión, con mínimas explicacións verbais, o que se explica coa crenza de Abbado en que as orquestras tiñan que aprender a comprender as súas intencións só con mirar os seus ollos e as súas mans, que eran as súas únicas ferramentas de comunicación cos músicos durante o concerto, considerando a capacidade para comunicar cos ollos e os xestos como algo fundamental nun director. Para Abbado os principais atributos dun director debían ser:
Discografía
O traballo discográfico de Abbado abrangue todo o gran repertorio, tanto sinfónico como operístico, dos séculos XIX e XX. Realizou gravacións dos ciclos sinfónicos máis importantes: sinfonías e música coral de Johannes Brahms, sinfonías de Gustav Mahler, Petr Ilich Chaikovskii, Sergei Prokofev, Modest Musorgskii, Antonín Dvořák e Wolfgang Amadeus Mozart. No que respecta ao repertorio operístico, Abbado realizou gravacións de grande éxito, especialmente das óperas de Rossini La Cenerentola e Le nozze di Figaro, e sobre todo a súa gravación de Carmen protagonizada por Teresa Berganza e Plácido Domingo. Ademais das súas numerosas gravacións en CD, realizou outros rexistros en DVD/Blu-ray, en especial dos concertos do Festival de Lucerna.
A raiz da súa morte, o selo discográfico Sony Classical anunciou o lanzamento cara ao verán de 2014 de 37 CDs coas gravacións completas realizadas polo director transalpino para RCA e CBS/Sony.
Premios e recoñecementos
O seu labor foi recoñecido con numerosos premios ao longo da súa vida, entre eles:
Véxase tamén
125px|dereita
Eu, Tonya
Eu, Tonya (en I, Tonya) é un filme estadounidense de 2017 dirixido por Craig Gillespie e escrito por Steven Rogers. Conta a historia da patinadora profesional Tonya Harding e as súas conexións co ataque de 1994 á súa rival Nancy Kerrigan. Contén entrevistas cos personaxes nun estilo mocumentario ambientado no presente, así como ruturista da cuarta parede. Margot Robbie (que tamén é produtora) interpreta a Harding, Sebastian Stan fai o papel do seu marido Jeff Gillooly, e Allison Janney fai da nai de Harding, LaVona Golden. Tamén aparecen no filme Julianne Nicholson, Caitlin Carver, Paul Walter Hauser e Bobby Cannavale.
Estreouse en lingua galega o 14 de xuño de 2023 a través da TVG.
A Veiga de Cascallá, Rubiá
Santa Cruz da Veiga de Cascallá é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Rubiá. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 82 habitantes (40 homes e 42 mulleres), nunha entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 146 habitantes.
Está situada entre o río Galir -afluente do Sil- e a estrada N-120, e crúzaa a estrada OU-622.
A igrexa parroquial, de estilo neoclásico, foi construída en 1959 coas pedras da igrexa da Alberguería (A Veiga), parroquia asolagada en 1958 ao se construír o encoro de Prada, no río Xares. No ano 2022 a parroquia viuse afectada polos incendios forestais, ardendo numerosas vivendas.
Eduardo González-Moro
Eduardo González-Moro Cervigón, nado na Coruña cara 1894 e finado na mesma cidade o 17 de marzo de 1945, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Médico na Coruña. Militante da ORGA, foi concelleiro da Coruña de 1931 a 1934. Integrouse en Izquierda Republicana e formou parte da xestora municipal da Coruña de 1936. Foi nomeado vogal do Padroado local de Formación Profesional da Coruña en xullo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado por rebelión. Foi condenado a 12 anos e 1 día de prisión. Cumpriu condena na Prisión provincial da Coruña, da que saíu en liberdade condicional en maio de 1941. Finou na Coruña o 17 de marzo de 1945.
Vida persoal
Casou con Dolores Pujalte Díaz.
Gabián (botánica)
miniatura|upright|Un gabián helicoide.
En botánica, un gabián é un caule ou talo, folla ou pecíolo especializado con forma filamentosa que utilizan as plantas rubideiras para o apoio e sustentación, xeralmente a través de circunvoluicións arredor de calquera obxecto que toque. Non teñen lámina, aínda que son quen de realizar a fotosíntese. Poden formarse a partir de xemas ou follas modificadas ou de pólas auxiliares.
Historia
O primeiro estudo completo foi a monografía Sobre os movementos e hábitos das plantas rubideiras de Charles Darwin, que se publicou orixinalmente en 1865. Nesta obra usou tamén o termo circumnutación para describir o movemento dos gabiáns e caules en crecemento na busca de apoio.
Bioloxía dos gabiáns
No chícharo, só os folíolos se modifican para converterse en gabiáns. Noutras plantas (Lathyrus aphaca) modifícase a folla completa, mentres que as estípulas aumentan de tamañno e realizan a fotosíntese. Outras usan o raque dunha folla composta como gabián, como nos membros do xénero Clematis.
As xerras atrapainsectos especializadas da planta carnívora Nepenthes fórmanse ó final dos gabiáns. Cando se trata de xerras aéreas, os gabiáns adoitan enrolarse no medio, pero se entran en contacto con algún obxecto durante tempo abondo, adoitan enroscarse nel formando un punto de suxeición para a xerra. Deste xeito, axudan a sustentar o caule no crecemento da planta.
Esmorís, Fisteus, Curtis
Esmorís é un lugar da parroquia de Fisteus no concello coruñés de Curtis da comarca de Betanzos. Tiña 6 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 4 eran homes e 2 eran mulleres.
Spider-Man 3
Spider-Man 3 é un filme estadounidense de superheroes dirixido por Sam Raimi que foi estreado no 2007. Terceiro filme baseado na serie de banda deseñada Spider-Man.
Mal
Mal é unha verba que pode referirse a:
Lenda da pedra do destiño
Lenda da pedra do destiño é o segundo álbum de estudio do músico galego de folk Emilio Cao. Foi publicado en 1979, baixo o selo Guimbarda.
Delmenhorst
Delmenhorst é unha cidade de Alemaña, no estado de Baixa Saxonia, de 77.711 habitantes (2008). A cidade sitúase entre Bremen e Oldenburg.
Historia
Delmenhorst menciónase pola primeira vez nun documento de 1254 tras que o conde de Oldenburg, Otto I, mercara o lugar preto do río Delme en 1234. Alí construíuse en 1247 unha fortaleza para protexer o novo asentamento. O seguinte conde, Otto II, fixo deste castelo a súa residencia. O 15 de xullo de 1371 Delmenhorst declarouse cidade independente consonte as leis de Bremen. miniatura|esquerda|Delmenhorst en 1647
Durante a Revolución Industrial Delmenhorst experimentou un forte crecemento económico, grazas a Bremen, xa que os comerciantes para evitar pagar altos dereito aduaneiros por exportar bens manufacturados producían os bens nas vilas veciñas que estaban fóra da área aduaneira de Bremen.
En 1903 Delmenhorst converteuse en kreisfrei, o que significaba que estaba baixo o seu propio goberno sen depender doutro. Durante a época de depresión dos anos 30 as fábricas pecharon pero a cidade continuou a medrar, incorporando as aldeas do arredor. En 1938 durante a A noite dos cristais rotos queimaron a sinagoga. Despois da segunda guerra mundial a cidade quedou baixo a zona de ocupación británica e acolleu milleiros de refuxiados da Alemaña Oriental, baixo ocupación da Unión Soviética
Ligazóns externas
Sitio oficial (en alemán)
Cancioneiro de Baena
dereita|miniatura|150px|Cancioneiro de Baena. dereita|miniatura|150px|Folio 1.
O Cancioneiro de Baena é o primeiro cancioneiro coñecido en lingua castelá. O seu título completo é Cancionero de poetas antiguos que fizo é ordenó e compuso é acopiló el judino Johan Alfon de Baena. Foi recompilado por Juan Alfonso de Baena cara a 1445 (outras fontes sinalan entre 1426 e 1430) para ofrecerllo como regalo a Xoán II de Castela, amante deste tipo de literatura e autor de lírica el mesmo, así como o seu valido, o condestable Álvaro de Luna.
O manuscrito orixinal estivo na biblioteca de Isabel a Católica, e despois pasou á biblioteca de El Escorial. Posteriormente foi levado para facer estudos sobre el, e os herdeiros do estudoso José Antonio Conde o venderon, sendo adquirido pola Biblioteca Nacional de Francia.
Cada poeta ten unha pequena presentación, e conta cun prólogo onde se loa o valor da palabra e da arte da poesía. A obra foi publicada por vez primeira en Madrid en 1851 por Pedro José Pidal, e existe unha edición moderna de Joaquín González Cuenca e Brian Dutton.
Descrición
Son 576 composicións de 56 autores coñecidos de finais do século XIV e comezos do XV e de 10 autores descoñecidos. As obras pertencen a dúas escolas:
Os Abruñeiros, A Barqueira, Cerdido
Os Abruñeiros é un lugar da parroquia da Barqueira no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 14 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 8 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2007 cando tiña 19 habitantes.
O Estanco, Fisteus, Curtis
O Estanco é un lugar da parroquia de Fisteus no concello coruñés de Curtis da comarca de Betanzos. Tiña 1 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 0 eran homes e 1 era muller.
Vao, Lagoa, Alfoz
Vao é un lugar da parroquia de Lagoa no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
Lista dos reis aqueménidas
Casa Real de Persia, fundada por Hakhamana (Aquemenes), desde o -700. Estableceron o Imperio Persa tras derrotaren a asirios e a medos. Atoparon o seu fin pola conquista de Alexandre o Grande. Velaquí unha lista dos reis da dinastía dos Aqueménidas:
Galería de imaxes da catedral de Santiago de Compostela
A catedral de Santiago de Compostela, localízase no centro histórico de Santiago de Compostela e é a meta do Camiño de Santiago. A construción actual data do ano 1075, consagrouse en 1211, e de planta basilical de cruz latina.
Nadir
miniatura|300px|dereita|O nadir en relación co [[cénit e os horizontes astronómico e verdadeiro.]] Nadir é o punto inferior da esfera celeste, segundo a perspectiva dun observador na superficie do astro onde se atopa. Esta baixo os pés do observador, do outro lado do planeta.
Leixões Sport Club
O Leixões Sport Club, coñecido comunmente como Leixões, é un club de fútbol portugués de Matosinhos. Fundouse en 1907 e compite na Liga Portugal 2. Xoga os seus partidos no Estádio do Mar, con capacidade para 16.034 espectadores.
Newark
Newark é o nome de varias localidades:
Órbita
miniatura|Algunhas características orbitais miniatura|Órbitas. Os dous corpos seguen unha órbita circular arredor do punto central (centro de masas), e cada un arredor do outro. A órbita é a traxectoria que un corpo percorre arredor doutro baixo a influencia dalgunha forza (normalmente da gravidade). Segundo as leis do movemento planetario de Johannes Kepler, as órbitas son planas, xeralmente elípticas, aínda que os planetas interiores (próximos á estrela que orbitan) teñan órbitas case circulares. Máis tarde, Isaac Newton demostrou que algunhas órbitas, como as de certos cometas, son hiperbólicas e outras parabólicas. Dentro dun sistema solar, os planetas, asteroides, cometas e outros obxectos de menor tamaño percorren órbitas elípticas arredor da estrela, mentres que as lúas e outros satélites fan o propio arredor dos planetas.
Sexa cal fose a órbita seguida polo obxecto, o corpo arredor do que describen coa súa traxectoria atópase situado no foco da cónica descrita, de modo que sempre poden definirse dous puntos singulares, como o de maior afastamento ou afelio, (no caso da órbita terrestre; apoapse de xeito xenérico para calquera órbita) e o de maior aproximación ou perihelio (no caso da órbita terrestre; periapse de xeito xenérico para calquera órbita).
Xeométricamente, a órbita ven definida no espazo pola inclinación do seu plano en relación a outro de referencia, os seus focos e os seus eixes maior e menor. Astronómicamente, defínense os apoapse e periapse como os puntos máis lonxe e máis preto do corpo central, e os nodos ascendentes e descendentes como os puntos de corte da órbita ó plano de referencia, unha vez establecidos o plano de referencia para definir os elementos orbitais e o corpo central.miniatura|300px|Experimento mental '[[Canón de Newton', explicando as órbitas como caída continuada sobre un corpo.]]
Clases segundo a enerxía
Se o corpo orbitante ten unha enerxía mecánica (suma de potencial e cinética) positiva, a órbita será aberta. en caso de ser a enerxía mecánica negativa, será cerrada. Se o campo causante da órbita é central e inversamente proporcional ó cadrado da distancia ó centro (caso da gravidade), entón, as órbitas abertas terán forma de hipérboles, e as cerradas, de elipse (como caso particular, cando a enerxía cinética ten un valor continuamente igual á metade da enerxía potencial en módulo, a órbita será circular). No caso límite entre ambos, enerxía mecánica nula, a órbita será parabólica. miniatura|As liñas trazadas por órbitas xeradas pola gravidade dunha fonte central son seecións cónicas: as formas de curvas de intersección entre un plano e un cono. As órbitas parabólica (1) e hiperbólica (2) son libres, non ligadas, e polo tanto o corpo escapa. A elíptica (2, alto) e circular (2, baixo) son ligadas.
En relación ás cónicas
Dende hai moito tempo se cñece que as órbitas rexidas pola forza gravitatoria (por exemplo, as órbitas dos corpos arredor do Sol) seguen órbitas que son os cortes de planos con cónicas. Deste xeito, se temos un cono e o cortamos cun plano perpendicular ó eixe de simetría, teremos un círculo (órbita circular, caso particular de elipse, órbita elíptica). Se o corte é producido por un plano inclinado, pero cun ángulo coa perpendicular ó eixe menor que a recta xeratriz do cono, teremos unha elips (órbita elíptica). Se o ángulo é o mesmo que o que forma a recta xeratriz, teremos unha parábola (órbita parabólica, a liña non se pecha). Se o ángulo é maior, xera unha hipérbole (órbita hiperbólica, aberta). miniatura|400px|As seccións cónicas describen as órbitas posibles (amarelo) de obxectos pequenos arredor da Terra. Unha proxección destas órbitas nunha representación do potencial gravitatorio (azul) da Terra fai posible determinar a enerxía orbital en cada punto do espazo.
Véxase tamén
alt=Diagrama das diferentes órbitas segundo a altura: 1. Terra. 2. Zona de órbitas baixas. 3. Zona de órbitas medias. 4. Órbita xeoestacionaria. A zona exterior a esta sería a que marca as órbitas altas, limitado só o seu tamaño pola necesidade de ser cerrada.|miniatura|Diagrama das diferentes órbitas segundo a altura: 1. Terra. 2. Zona de órbitas baixas. 3. Zona de órbitas medias. 4. Órbita xeoestacionaria. A zona exterior a esta sería a que marca as órbitas altas, limitado só o seu tamaño pola necesidade de ser cerrada.
Cadaval
O topónimo galego Cadaval indica unha superficie queimada. Pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Carlos Velasco
Carlos Francisco Velasco Souto, nado en Tomeza (Pontevedra) o 4 de outubro de 1958, é un historiador galego.
Traxectoria
Doutor en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela no 1985. Exerce como profesor titular de Historia Contemporánea na Universidade da Coruña. Como investigador está especializado en temas de historia social de Galiza, e é autor de varios libros e artigos en revistas especializadas. En 2011 foi nomeado presidente da Asociación Galega de Historiadores.
Fundão, Castelo Branco
O Fundão é unha cidade portuguesa no distrito de Castelo Branco, Centro e subrexión da Cova da Beira, na antiga provincia da Beira Baixa, con preto de habitantes.