cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cosworth
Motor DFV
En 1966 Colin Chapman (fundador de Lotus Cars e director do equipo Lotus de Fórmula 1) persuadiu a Ford para financiar o deseño de Keith Duckworth para un novo motor de Fórmula 1 máis lixeiro. Cosworth recibiu a orde xunto coas £100,000 libras que Ford considerou adecuadas para gastar con ese obxectivo. O deseño usaba dúas unidades FVA de catro cilindros en liña do 1.8 l. usado en Fórmula 2, unidas para formar un motor V8 en ángulo de 90º, creando así a lenda do DFV (por double four valve, dobre catro válvulas). Aínda que o DFV non producía tanta potencia como algúns motores V12 que usaban algúns equipos, era máis lixeiro e tiña unha mellor proporción potencia/peso. Ademais de ser máis lixeiro, estaba construído para ser parte estrutural do auto incluíndo brazos de suxeición de carga para tensar o bloque. Estes aspectos de deseño encantáronlle a Colin Chapman que os utilizou extensivamente. Este motor e os seus derivados foron usados por un cuarto de século e foi o máis exitoso na historia da Fórmula 1. Gañou 167 carreiras ao longo de máis de 20 anos e foi o produto que puxo a Cosworth Engineering no mapa.
O DFV gañou na súa primeira saída, no Gran Premio de Holanda de 1967, montado nun Lotus 49 nas mans de Jim Clark. Para 1968 estivo dispoñible para que o comprase calquera equipo de Fórmula 1 que o desexase. Durante a década dos setenta non era raro que case todos os equipos (coa notable excepción de Ferrari) usasen un destes motores, nunha época na que calquera con diñeiro podía comprar exactamente o mesmo motor que usaban equipos como McLaren. Moitos equipos apenas construían unha tina ao redor dun motor Cosworth DFV e unha caixa de cambios Hewland. Gañou 155 carreiras do Campionato Mundial de Fórmula 1, a última en 1983 no Gran Premio de Detroit, nun Tyrrell conducido por Michele Alboreto.
O DFY, introducido en 1982, foi unha evolución do DFV cun percorrido de pistón recortado que producía maior potencia, pero aínda así non podía competir cos coches turbocargados da época. A chegada á Fórmula 1 dos motores turbocargados pareceu dar o tiro de graza ao venerable DFV, polo que en 1986 Cosworth regresou ás fórmulas menores preparando o DFV para a recentemente creada Fórmula 3000 cun limitador de revolucións que reduciu a potencia de 500 a 420 hp. O DFV permaneceu na categoría ata 1992.
En 1987 introduciuse na Fórmula 1 o DFZ produciuse como un modelo provisional con deseño baseado no DFV para a nova regulamentación de 3.5 l. normalmente aspirados. En 1988 Cosworth creou a evolución final do DFV: o DFR. Este modelo foi usado por moitos dos equipos da Fórmula 1 ata 1991, acumulando os seus últimos puntos (incluíndo un par de segundos lugares con Jean Alesi) con Tyrrell en 1990.
Recentemente o DFV foi resucitado grazas ao interese en carreiras de clásicos da Fórmula 1, a cal recibiu da FIA o nivel de campionato mundial en 2004.
Variantes do DFV
A través dos anos o DFV dividiuse en moitos derivados. en 1968 Cosworth creou a primeira derivación: unha versión de 2.5 l, o DFW, para a Tasman Series.
Un dos proxectos máis exitosos e de maior duración de Cosworth foi o seu programa de motores de Champ Car. En 1975 Cosworth desenvolveu o DFX reducindo o DFV a 2.65 l e engadindo un turbocargador. O DFX chegou a ser o motor estándar para correr a Indycar, finalizando o reinado do Offenhauser e mantendo a súa posición ata finais da década de 1980. Ford financiou a finais dos oitenta a creación dun novo modelo provisional, o DFS, que inxectaba a tecnoloxía do DFR no deseño do DFX, pero eventualmente quedou obsoleto.
Aínda que foi deseñado para a Fórmula 1, o DFV tamén se usou en carreiras de resistencia. O seu deseño baixo producía vibracións destrutivas que forzaban os dispositivos ao redor do motor, especialmente o sistema de escape. A pesar desta desvantaxe, o DFV gañou dúas veces as 24 Horas de Le Mans na súa forma orixinal de 3 l.. Desenvolveuse unha versión especial para resistencia, o DFL, en dúas capacidades: 3.3 l e 3.9 l. Mentres a versión orixinal rapidamente foi recoñecida pola súa confiabilidad, as versións posteriores non foron demasiado lonxe e recórdanse como un fracaso pola súa tendencia a fallar.
Motor BDA
Cosworth incrementou a súa asociación con Ford en 1969 desenvolvendo un motor BDA DOHC con 16 válvulas e catro cilindros para estrada utilizado no Escort. Por razóns de homologación, traballaron co bloque Kent para crear un motor de 1601 cc. A árbore de levas foi substituído por unha correa dentada, de aí o nome Belt Drive A (transmisión dentada A). Participando en carreiras dos grupos 2 e 4, tanto en rally como en turismos, este motor podía chegar ata un máximo de 2.0 l.
En 1970, a evolución BDC recibiu a inxección de gasolina por primeira vez. Dous anos despois, a serie BDA utilizábase en Fórmula 2, primeiro en formato 1.8 l, ata chegar a un máximo de 1975 cc en 1973, baixo a forma BDG que tamén recibiu un bloque de aluminio.
José Tenreiro López
José Tenreiro López, finado en Ferrol o 16 de marzo de 1937, foi un sindicalista galego.
Cosworth
Motor BDA
O bloque puido ser reducido, empezando co motor de Fórmula Atlantic de 1599 cc en 1970, seguido polas variantes de 1.1 l e 1.3 l para as carreiras da SCCA de club e de deportivos.
José Tenreiro López
Traxectoria
Pintor. Militante do PSOE, foi elixido concelleiro de Miño en 1931, sendo elixido segundo tenente de alcalde na sesión constitutiva da corporación de principios de decembro dese ano presidida polo alcalde Rodrigo González Martínez. Foi presidente da Sociedade de Agricultores e Oficios Varios de Leiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Foi fusilado no Castelo de San Felipe de Ferrol o 16 de marzo de 1937.
Cosworth
Motor BDA
Na década de 1980 o motor viu a súa última evolución, o BDR 1.7 l, utilizado na versión de estrada do Caterham Cars, e o BDT 1.8 l, que propulsó o Escort RS1700T que nunca correu e o máis competitivo Ford RS200, que se creou para Grupo B de rally. Brian Hart desenvolveu unha evolución do modelo con 2137 cc xusto cando o Grupo B foi cancelado pola FIA.
José Tenreiro López
Vida persoal
Foi pai de Manuel Tenreiro Mosquera, que tamén foi fusilado.
-151
Mortes
Historia ano a ano
Cosworth
Motor YB
A serie de motores YB baseouse no vello bloque do motor Pinto e foi introducida no Ford Sierra de 1986 con 204 bhp. Foi o primeiro motor para carreiras que alcanzaba máis de 100 bhp por litro, con 5000 unidades construídas co propósito de homologalo para os autos de rally e turismo do Grupo A. Versións de competición poden alcanzar os 400 bhp. En 1987 presentaron un modelo evolucionado de edición limitada: o RS500, cunha potencia que pasa os 550 bhp en configuración de carreiras. Modelos posteriores de motores YB para estrada pasan os 750 bhp e hai varios coches Sierra de rally que utilizan motores YB modificados para entregar máis de 900 bhp. As últimas evolucións do motor YB inclúen versións para estrada con baixas emisións. O motor deixou de usarse en modelos novos en 1997.
Outros motores de Fórmula 1
A mediados de 1989 foi presentado o HB V8, substitución do DFR, co equipo Benetton, gañando o Gran Premio do Xapón dese ano. Como equipo de fábrica, Benetton mantivo a exclusividade do modelo durante o resto de 1989 e durante 1990. En 1991 fornecéronse unidades para equipos clientes, dous especificaciones atrás da máis recente. En 1991 fornecéronse ao principiante Jordan, en 1992 engadiuse a Lotus e en 1993 tamén se forneceron a McLaren, que gañou cinco grandes premios ese ano. Coa introdución en do novo motor Cosworth, nomeado Ford Zetec-R, Michael Schumacher gañou o Campionato Mundial de Pilotos de Fórmula 1 con Benetton. O último campionato impulsado por Ford.
Cosworth tamén desenvolveu un motor V10 a 72° para o equipo Sauber. Rumoreouse que un construtor (Volvo era o candidato principal) utilizaría o motor nunha versión para estrada en autos de produción, aínda que nunca sucedeu.
Posteriormente Cosworth fixo varios motores V10 para algúns equipos de Fórmula 1. O equipo Stewart Grand Prix usou motores Ford Cosworth CR-1 na súa primeira tempada en. Nos anos seguintes Ford involucrouse máis no equipo Stewart e finalmente comprouno, renomeandoo como Jaguar Racing en. Jaguar cesou en 2004 pero o equipo, agora chamado Red Bull Racing, continuou usando motores Cosworth. Minardi tamén usou motores Cosworth ata o, a miúdo renomeados.
Williams usou motores Cosworth V8 na tempada, empezando en novembro de 2005 a probar o novo CA2006 2.4 l V8. No 2006 a Scuderia Toro Rosso usou motores V10 restrinxidos, baseados na versión de 2005. Con todo, para a compañía non atopou clientes. Williams cambiou a Toyota e a Scuderia Toro Rosso a Ferrari. Cos fabricantes maiores fornecendo motores a outros equipos, é pouco probable que Cosworth regrese baixo o seu nome. Con todo, debido a que rompeu os seus lazos con Ford, é posible que regrese á Fórmula 1 como contratista ou consultor, como no pasado fixo Ilmor con Mercedes.
O 12 de xuño de 2009 a FIA fixo pública a lista do Campionato de no que aparecen os novos equipos Team USF1, Hispania Racing F1 Team e Virgin Racing. A FIA ese mesmo día revelou que as tres novas escuadras terían como provedor de motores a Cosworth o que confirma o seu regreso á categoría reina nun período contractual de tres anos, é dicir, ata 2013.
IndyCar e ChampCar
Ford no 2007 quitou o seu nome do motor e non continuou auspiciando á serie. A Champ Car World Series uniuse coa Indy Racing League antes da tempada 2008 e Cosworth non prové ningún motor a algunha serie de monoprazas dos Estados Unidos.
A metade do 2003, Cosworth forneceu o XG V8 de 3.5 litros renomeado como Chevrolet Gen 4 para os equipos da IRL Indycar Series despois de que o propio Chevrolet Gen 3 fose inaxeitado contra os rivais Honda e Toyota. Mentres moitos equipos abandonaron o Chevrolet, algúns que quedaron viron unha mellora significativa do novo "Chevworth" comparado co anterior. O XG rematou segundo na súa primeira carreira en Michigan, e Sam Hornish gañou tres carreiras co novo XG. O motor reduciuse a 3.0 litros en 2004, e gañou unha carreira mais en 2005 na última tempada de Chervolet na IRL.
Cosworth en Fórmula 1
En 1969 Cosworth fixo o intento de deseñar un automóbil de Fórmula 1 completo. O automóbil deseñado por Robin Herd usaba un sistema de tracción distinto da Ferguson usada por todos os outros automóbiles de Fórmula 1 nos sesenta, e era propulsado por unha versión en Magnesio do motor DFV. O plan era facer debutar o automóbil no Gran Premio do Reino Unido de 1969, pero foi silenciosamente cancelado cando Herd abandonou o proxecto para formar March Engineering.
Kōka, Shiga
Kōka (甲賀市, こうかし, Kōka-shi) é un concello xaponés da prefectura de Shiga. Está situado ao sur da prefectura e ao leste da rexión de Kinki e no centro-oeste da illa de Honshu. A súa superficie é de 481,69 km² e a poboación de 93.791 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 195 hab./km².
Os soños que volven
Os soños que volven é o cuarto álbum de estudio da gaiteira Susana Seivane. Foi publicado en 2009, baixo o selo Enavíes Música.
Kōka, Shiga
O concello de Kōka limita cos concellos de Ōtsu, Rittō, Konan, Ryūō, Higashiōmi, Hino (da prefectura de Shiga); Komono, Yokkaichi, Suzuka, Kameyama, Iga (da prefectura de Mie); Minamiyamashiro, Wazuka e Ujitawara (da prefectura de Quioto).
Os soños que volven
Compoñentes
Os músicos que rodean a Susana neste último álbum son:
Kōka, Shiga
Kōka ou máis común Kōga é moi coñecido como a terra de ninja como a terra veciña de Iga no Xapón.
Os soños que volven
Compoñentes
Ademais neste disco, participaron artistas invitados:
Kōka, Shiga
Historia
A cidade de Kōka foi fundada pola fusión de 5 concellos de vila do distrito de Kōka (Minakuchi, Kōnan, Kōka, Tsuchiyama e Shigaraki) o 1 de outubro de 2004.
José Vicente Pérez Martínez
José Vicente Pérez Martínez, nado en Ribadeo o 9 de agosto de 1863 e finado no mesmo concello a principios de abril de 1905, foi un crítico da arte, escritor e político galego.
Traxectoria
Pasou parte da súa xuventude en Madrid. Despois regresou a Lugo. Foi gobernador civil da provincia de Isabela de Luzón (Filipinas) entre 1898 e 1899, onde foi prisioneiro de guerra. Foi deputado provincial por Mondoñedo (1901). É autor de ''Anales del Teatro y de la Música. Año Primero 1883-1884'' (1884), obra fundamental para o coñecemento da vida teatral e musical madrileña de finais do século XIX.
No 1946 adicóuselle en Ribadeo unha rúa.
As Castiñeiras, Mañón, Mañón
As Castiñeiras é un lugar da parroquia de Mañón no concello coruñés de Mañón, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
No se aceptan devoluciones
No se aceptan devoluciones é un filme mexicano dirixido, protagonizada e co-escrita polo actor e comediante mexicano Eugenio Derbez, que foi estreado no 2013.
Cun baixo orzamento de $5 millóns de dólares, o filme logrou recadar $99 067 206 dólares ($1 273 881 370 pesos mexicanos) converténdose no primeiro filme mexicano en chegar ós mil millóns de pesos mexicanos a nivel mundial, catalogándose como o filme mexicano máis taquilleiro da historia, por enriba de Nosotros los nobles (produción realizada polo director Gary Alazraki).
Les Révoires
Les Révoires é un distrito do Principado de Mónaco, unha circunscrición electoral administrativa, e parte do distrito de La Condamine. Unha parte no camiño situado neste barrio, coñecido como o Chemin des Révoires, é con 161 metros o punto máis alto do Principado.
Rasmus Lerdorf
Rasmus Lerdorf, nado en Qeqertarsuaq (Groenlandia) o 22 de novembro de 1968, é un programador canadense-dinamarqués e o autor da primeira versión da linguaxe de programación PHP. Rasmus foi co-autor das versións seguintes do PHP, xuntamente cos israelitas fundadores da Zend Technologies, Andi Gutmans e Zeev Suraski. Desde setembro de 2002 traballa para a Yahoo!.
Laza (homónimos)
O topónimo Laza pode referirse a:
Vilarchán, Os Vilares, Guitiriz
Vilarchán é un lugar da parroquia dos Vilares no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 32 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 14 homes e 18 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 35 habitantes.
The Beatles
The Beatles foi unha banda de rock formada en Liverpool (Inglaterra) en 1960, activa durante a década dos 60, e recoñecida como unha das máis comercialmente exitosas e criticamente aclamadas na historia da música popular. Formada en Liverpool, estivo constituída desde 1962 por John Lennon (guitarra rítmica, vocalista), Paul McCartney (baixo, vocalista), George Harrison (guitarra solista, vocalista) e Ringo Starr (batería, vocalista). Enraizada no skiffle e no rock and roll dos anos cincuenta, a banda traballou máis tarde con distintos xéneros musicais, que ían desde a balada pop ata o rock psicodélico, incorporando a miúdo elementos clásicos, entre outros, de forma innovadora nas súas cancións. A natureza da súa enorme popularidade, que emerxera primeiramente coa moda da «Beatlemanía», transformouse á vez que as súas composicións se volveron máis sofisticadas. Chegaron a ser percibidos como a encarnación dos ideais progresistas, estendendo a súa influencia nas revolucións sociais e culturais da década de 1960.
Durante os seus anos de estudo crearon algúns dos seus mellores materiais, incluíndo o álbum Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (1967), considerado por moitos como unha obra mestra. Catro décadas logo da súa separación, a música que crearon continúa sendo popular. Mantéñense como o grupo con máis números 1 nas listas británicas, situando máis álbums nesta posición que calquera outra agrupación musical. De acordo coas certificacións da RIAA, venderon máis discos nos Estados Unidos que calquera outro artista. En 2004, a revista Rolling Stone clasificounos no número un na súa lista dos «50 artistas máis grandes de todos os tempos». De acordo coa mesma publicación, a música innovadora de The Beatles e o seu impacto cultural axudaron a definir os anos sesenta. En 2008, a revista Billboard publicou unha lista dos artistas máis exitosos de todos os tempos no Hot 100 con motivo do 50º aniversario da lista de éxitos, e The Beatles foron colocados no número un. Foron galardoados con sete premios Grammy, e recibiron un total de quince premios Ivor Novello de parte da British Academy of Songwriters, Composers and Authors. Tamén foron colocados no posto Nº 1 polo sitio de Internet Acclaimed Music na súa lista «The Top 1000 Artists of All Time» e por Digital Dream Door na súa lista «100 Greatest Rock Artists».
Lennon sería asasinado nos arredores da súa casa de Nova York en 1980, e Harrison falecería de cancro en 2001. McCartney e Starr aínda permanecen activos.
Eduardo Barreiros, o Henry Ford galego
Eduardo Barreiros, o Henry Ford galego é un telefilme producido por Continental Producciones e Salero Films, coa participación de TVG, Canal Sur, Telemadrid, Canal 9 e Euskal Telebista.
The Beatles
Formación e primeiros anos
En marzo de 1957 con dezaseis anos de idade, o cantante e guitarrista John Lennon, influenciado fortemente pola música de Elvis Presley, creou o grupo de estilo skiffle The Quarrymen xunto con algúns compañeiros do colexio. Pouco tempo despois, 6 de xullo de 1957, Paul McCartney, que por entón tiña quince anos, coñeceu a Lennon nunha festa e uniuse como guitarrista. Este último invitou ao seu amigo George Harrison en febreiro do ano seguinte, o cal, con catorce anos, uniuse como o guitarrista líder da formación. En 1960, os compañeiros de colexio de Lennon abandonaron a agrupación para ingresar na Escola de Arte de Liverpool, facendo que Lennon e McCartney se encargaran de tocar a guitarra rítmica, aínda que lles facía falta alguén que tocase a batería. En xaneiro de 1960, un amigo de Lennon, Stuart Sutcliffe, uniuse como baixista e suxeriu cambiar o nome da banda a «The Beetles» (escaravellos) como homenaxe a Buddy Holly e The Crickets («Os grilos»). Nos primeiros meses do ano o grupo converteuse en «The Beatals». Logo de probar outros nomes como «Johnny and the Moondogs», «Long John and The Beetles» e «The Silver Beatles», a mediados de agosto decantáronse finalmente por «The Beatles».
Eduardo Barreiros, o Henry Ford galego
Rodado en Galicia, dirixido por Simón Casal e protagonizado por Manu Regueiro, Julio Pereira e María Tasende, contou co asesoramento e a cesión de imaxes da Fundación Eduardo Barreiros.
Céntrase na figura do que chegou a ser un dos seis empresarios máis importantes de Europa nos anos 1960 construíndo o imperio industrial de Barreiros, que comezou coa xenial idea de converter os motores de gasolina de camións e autobuses en motores diésel (de gasóleo).
Sinopse
Eduardo Barreiros (Manu Regueiro) é un rapaz que vive coa súa familia nunha aldea ourensá, onde axuda ao seu pai (Salvador del Río) cobrando as viaxes da súa liña de autobuses. Pouco despois comeza a traballar nun taller mecánico e tras participar na guerra civil monta a súa propia empresa. Un día ocórreselle a idea de transformar os motores de gasolina de camións e autobuses en motores diésel (de gasóleo), o que lle da un gran pulo á súa empresa. Tras mudarse a Madrid coa súa muller (María Tasende) e o seu fillo, constrúe unha fábrica en Madrid e tenta expandir o seu negocio, loitando contra os obstáculos impostos polo seu socio comercial, Chrysler, e as propias autoridades españolas, especialmente o presidente do INI, Juan Antonio Suances (Xulio Lago).
The Beatles
Formación e primeiros anos
A falta dun batería permanente supúxolles un problema cando o xerente non oficial do grupo, Allan Williams, organizoulles unha reserva na cidade alemá de Hamburgo como banda musical residente. A finais de agosto escoitaron e contrataron ao batería Pete Best, e o quinteto foise catro días máis tarde a Hamburgo despois de que Bruno Koschmider, dono de varios clubs naquela cidade, os contratara para que estiveran alí durante 48 noites. «Hamburgo, naqueles días, non tiña clubs de rock and roll. Había clubs de striptease», conta o biógrafo Philip Norman. esquerda|225px|miniatura|O [[Indra Club en 2007. Foi o primeiro club onde actuaron The Beatles á súa chegada a Hamburgo, Alemaña, en 1960.]]
Eduardo Barreiros, o Henry Ford galego
Produción
O filme foi rodado orixinalmente en galego, con algúns diálogos en castelán e inglés. Foi estreado na Televisión de Galicia o 23 de xaneiro de 2013. Para a súa distribución fóra de Galicia, realizouse unha dobraxe ao castelán. Os exteriores rodáronse na Coruña, Ferrol, Pontedeume e Aranga.
The Beatles
Formación e primeiros anos
Harrison, sendo en agosto de 1960 aínda menor de idade con 17 anos, obtivo o permiso de residencia en Hamburgo ao mentir ás autoridades alemás sobre a súa verdadeira idade. Inicialmente situados no Indra Club para que actuasen alí, Koschmider trasladaríaos en outubro ao Kaiserkeller despois de que o Indra fose pechado debido ás queixas que recibía polo ruído do local. Pouco tempo despois aceptaron a oferta de actuar no Top Ten Club, rompendo así o contrato que tiñan con Koschmider, o cal, por despeito, informou ás autoridades da verdadeira idade de Harrison, o que conduciu a que o músico fose deportado en novembro dese ano. Unha semana máis tarde, McCartney e Best foron deportados tamén por ocasionar un incendio cando lle prenderon lume a un preservativo colgado dun cravo na súa habitación. Lennon regresou a Liverpool a mediados de decembro, mentres que Sutcliffe permaneceu en Hamburgo coa súa noiva alemá, Astrid Kirchherr, durante outro mes. Kirchherr fíxolles as súas primeiras fotos profesionais e deseñou o corte de pelo de Sutcliffe, que tempo máis tarde foi adoptado polo resto do grupo.
Durante os próximos dous anos residiron por períodos sucesivos en Hamburgo, usando estimulantes como o preludin para manterse con máis enerxía nas súas actuacións nocturnas. Sutcliffe decidiu deixar a formación a principios de 1961 e renovou os seus estudos de arte en Alemaña, de modo que McCartney viuse obrigado a tocar o baixo. O produtor alemán Bert Kaempfert contratou ao cuarteto como extras de soporte ao cantante Tony Sheridan nunha serie de gravacións. Acreditado a «Tony Sheridan and The Beat Brothers», o sinxelo «My Bonnie», gravado en xuño e lanzado catro meses despois, alcanzou o número 32 na lista Musikmarkt. En Liverpool, ao regresar de Hamburgo, foron cada vez máis coñecidos. Durante unha das súas frecuentes aparicións no Cavern Club coñeceron a Brian Epstein, dono dunha tenda de discos local e columnista de música. Cando nomearon a Epstein o seu representante o 24 de xaneiro de 1962, Kaempfert acordou liberalos do contrato discográfico alemán. Antes diso, Epstein logrou que a compañía discográfica Decca Studios lles realizase unha proba, proba que seria coñecida como a audición de Decca, que se concretou o 1 de xaneiro de 1962, na que gravaron 15 temas, entre eles tres de autoría de Lennon e McCartney («Like Dreamers Do», «Hello Little Girl» e «Love of the Loved»). Despois de que Decca Records os rexeitase co comentario «os grupos de guitarra están en pleno declive, señor Epstein», o produtor George Martin asinoulles un contrato co selo Parlophone, de EMI Records. Cando regresaron a Hamburgo en abril recibiron unha tráxica noticia. Alí mesmo, reunidos no aeroporto, Kirchherr, mostrándose moi afectada, informoulles de que Sutcliffe morrera por mor dunha hemorraxia cerebral.
En Liverpool, o movemento merseybeat foi cobrando forza. A banda tivo a súa primeira sesión de gravación en Londres, baixo a dirección de Martin, nos EMI Studios en xuño de 1962. A Martin non lle convenceu a habilidade coa que tocaba a batería Pete Best, suxeríndolle privadamente a Epstein que o cambiasen por un batería de sesión no estudo. Finalmente, Best foi remplazado por Ringo Starr. Starr, que deixou a Rory Storm and the Hurricanes para unirse a The Beatles, xa actuara con eles nalgunhas ocasións, sobre todo cando Best estaba enfermo. Con todo, Martin xa contratara ao batería de sesión Andy White para a seguinte sesión de gravación, e White tocou a batería en «Love Me Do» e «P.S. I Love You». Lanzado o 5 de outubro, «Love Me Do» alcanzou o número dezasete na lista británica Record Retailer. Posteriormente, no mes de novembro comezaron a gravar o que sería o seu segundo sinxelo, «Please Please Me». Fixeron o seu debut na televisión ao emitirse unha actuación súa en directo no programa rexional People and Places, da Granada Television.
Popularidade no Reino Unido, Please Please Me e With The Beatles
A raíz do moderado éxito de «Love Me Do», o seu segundo sinxelo «Please Please Me» recibio unha acollida máis enfática, alcanzando o número dous no Record Retailer en xaneiro de 1963 logo do seu lanzamento. Martin orixinalmente tiña previsto gravar o disco debut de The Beatles en vivo no Cavern Club. Finalmente esta idea foi cambiada, e elixiuse crear un álbum «en vivo» dunha soa sesión nos EMI Studios. Dez cancións foron gravadas para Please Please Me, acompañadas no álbum polos catro temas que xa foran publicados nos dous sinxelos. Recordando a «urxencia que tiñan por publicar o seu álbum de debut, e dándose a malleira para gravar Please Please Me nun só día», un crítico de AllMusic comentaba: «Décadas logo do seu lanzamento, o álbum aínda soa fresco, precisamente por mor da súa orixe tan intensa». Lennon dixo que apenas se estruxaron a cabeza á hora de compor as cancións naquel tempo; el e McCartney estaban «simplemente escribindo cancións ao Everly Brothers, ao estilo de Buddy Holly, cancións pop sen ter máis complicacións que iso: crear un son. E as palabras eran case irrelevantes».
Lanzado en marzo de 1963, o álbum alcanzou o número un nas listas británicas. O terceiro sinxelo que publicaron, «From Me to You», foi lanzado en abril e tamén alcanzou a cima das listas de éxitos. A partir dese momento iniciouse un refacho case ininterrompido de dezasete sinxelos lanzados por The Beatles, que alcanzaron o número un nas listas británicas, incluíndo todos os que se publicaron nos seguintes seis anos, fóra dun. Lanzado en agosto, o cuarto sinxelo, «She Loves You», alcanzou a marca de maior número de copias vendidas no Reino Unido ata ese momento, vendendo preto de 750 mil copias en menos de catro semanas. Converteuse no seu primeiro sinxelo en vender un millón de copias, e seguiu tendo o récord no Reino Unido ata 1978, cando foi superada por «Mull of Kintyre», interpretada por McCartney e o seu grupo posterior á separación de The Beatles, Wings. A popularidade da súa música proporcionoulles unha crecente atención da prensa, á que eles responderon cunha descarada e irreverente actitude, que acabou por apartarse dos trazos característicos das figuras máis importantes da música pop e que, ata, inspirou maiores intereses.
miniatura|Logotipo de The Beatles coa T alongada cara abaixo, salientando a palabra «beat».
O icónico logotipo de The Beatles coa letra «T» alargada cara a abaixo fixo o seu debut en 1963, cando foi utilizado por primeira vez á fronte da batería de Starr, que Epstein e Starr compraron nunha tenda de Londres. Durante a primeira metade do ano levaron a cabo tres xiras no Reino Unido: unha de catro semanas que comezou en febreiro e outras dúas de tres semanas durante marzo e de maio a xuño. A medida que a súa popularidade foi estendéndose, apareceu unha adulación desenfreada cara a eles, tamén chamada «Beatlemanía». Aínda que non se anunciaron como os xefe de xira, os outros artistas que participaron foron Tommy Roe, Chris Montez e Roy Orbison, artistas estadounidenses que estableceran unha gran popularidade no Reino Unido. As actuacións en todas partes, tanto na xira como nos espectáculos fora do Reino Unido, foron recibidas cun entusiasmo desenfreado polos fanáticos que non paraban de berrar. A policía viuse obrigada a usar auga a alta presión con mangueiras para poder controlar ás multitudes, e houbo debates no Parlamento sobre os miles de policías que puñan en risco as súas vidas para protexelos. A finais de outubro, unha xira de cinco días por Suecia converteuse na primeira visita que fixeron ao estranxeiro desde os seus días en Hamburgo. De volta ao Reino Unido foron recibidos no aeroporto de Heathrow baixo unha intensa choiva por miles de fanáticos. Ademais, asistiron cincuenta xornalistas e fotógrafos e un equipo de cámaras da televisión da BBC. Ao día seguinte, The Beatles comezaron outra xira polo Reino Unido, prevista para seis semanas. Pero nesta ocasión, foron, indiscutiblemente, o grupo principal.
Please Please Me estaba aínda no máis alto das listas. Mantívose nesa posición durante trinta semanas, só para ser desprazado por With The Beatles, que se colocou no primeiro lugar durante vinte e unha semanas. Facendo maior uso das técnicas de produción que usaron no LP predecesor, o álbum foi gravado entre xullo e outubro. With The Beatles é descrito por Allmusic como «unha secuela ao máis alto nivel que mellora ao orixinal mediante o desenvolvemento dun ton propio e a adición de profundidade». Nun cambio do que ata entón fora a práctica habitual, o álbum foi lanzado a fins de novembro antes do inminente sinxelo «I Want to Hold Your Hand», excluíndo a esta canción co fin de maximizar as vendas do sinxelo homónimo. With The Beatles chamou a atención do crítico musical de The Times William Mann, que foi tan lonxe como para suxerir que Lennon e McCartney eran «os compositores ingleses máis destacados de 1963». O xornal publicou unha serie de artigos nos que Mann ofreceu unha análise detallada da música de The Beatles, o cal outorgoulles unha maior respetabilidade. With The Beatles converteuse no segundo álbum na historia do Reino Unido en vender un millón de copias, unha cifra que só foi alcanzada previamente pola banda sonora da película estadounidense South Pacific, de 1958.
Conquista dos Estados Unidos
esquerda|miniatura|240px|The Beatles, ao arribar no [[Aeroporto Internacional John F. Kennedy|aeroporto JFK de Nova York o 7 de febreiro de 1964.]] Os lanzamentos de The Beatles nos Estados Unidos inicialmente atrasáronse por case un ano, cando Capitol Records, filial americana de EMI, negouse a lanzar os sinxelos «Please Please Me» e «From Me to You». As negociacións con selos independentes dos Estados Unidos levaron á publicación dalgúns sinxelos, pero os problemas de regalías e as burlas cara ao peiteado «moptop» dos integrantes supoñeron novos obstáculos. Unha vez que Capitol comezou a editar o material nos Estados Unidos, en lugar de lanzar os LP na súa configuración orixinal, compilaron as súas distintas gravacións en diferentes álbums, e publicaron cancións en sinxelos da súa preferencia. O éxito definitivo en América chegou cando se emitiu unha reportaxe sobre a Beatlemanía británica, provocando grande aclamación entre o público norteamericano, o que levou a Capitol a lanzar «I Want to Hold Your Hand» en decembro de 1963. A primeira viaxe que realizaron aos Estados Unidos estaba preparada para unhas semanas despois.
Cando abandonaron o Reino Unido o 7 de febreiro de 1964, uns catro mil afeccionados reunidos en Heathrow comezaron a saudar e gritar cando a aeronave engalou. «I Want to Hold Your Hand» vendera 2,6 millóns de copias nos Estados Unidos durante as dúas semanas anteriores, pero aínda sentían certa incerteza sobre o recibimento que terían á súa chegada. Ao chegar ao recentemente rebautizado Aeroporto Internacional John F. Kennedy foron recibidos por outra multitude vociferante, estimada en ao redor de tres mil persoas. A súa primeira aparición estadounidense levárona a cabo no programa The Ed Sullivan Show o 9 de febreiro de 1964, sendo vistos por aproximadamente 74 millóns de espectadores -case a metade da poboación do país por entón-. Á mañá seguinte un xornal escribiu que The Beatles «non podían levar a mesma musiquiña cruzando o Atlántico», pero un día logo da súa presentación debut nos Estados Unidos, por primeira vez a Beatlemanía fíxose ver no Wáshington Coliseum. De volta a Nova York o día seguinte, presentáronse con outra grande acollida no Carnegie Hall. Logo dunha semana apareceron no Ed Sullivan Show por segunda vez, antes de regresar ao Reino Unido o 22 de febreiro. Durante a semana do 4 de abril lograran situar doce das súas cancións no Billboard Hot 100, incluíndo os cinco primeiros lugares. Esa mesma semana, un terceiro LP estadounidense uniuse aos outros dous que xa estaban en circulación. Os tres chegaron aos primeiros lugares na lista estadounidense de álbums. O éxito que obtiveran nos Estados Unidos provocou a denominada invasión británica: a chegada dunha serie de novas formacións musicais británicas que lograron ser populares nos Estados Unidos logo da chegada de The Beatles. O peiteado do cuarteto, infrecuentemente longo para ese tempo, continuou sendo obxecto de escarnio de moitos adultos, pero amplamente adoptado como emblema cultural da mocidade florecente.
En xuño de 1964 realizaron unha xira internacional durante a cal a banda actuou en trinta e dous concertos en só dezanove días. Os lugares de actuación foron en Dinamarca, Hong Kong, Australia e Nova Zelandia, e en todos eles foron recibidos con grande entusiasmo. Starr atopouse hospitalizado logo dunha amigdalectomía durante a primeira metade da xira, e Jimmy Nicol foi o encargado de tocar a batería durante a súa ausencia. En agosto volveron visitar Estados Unidos, cunha xira de trinta concertos en vinte e tres cidades. Xerando unha aclamación inmensa unha vez máis, a xira atraeu entre dez e vinte mil afeccionados en todos os concertos. Con todo, a súa música apenas era audible. O sistema de amplificación nese momento era modesto en comparación aos equipos modernos posteriores, e os pequenos amplificadores Vox que usaban tiñan dificultades para competir co alto volume do son xerado polos berros dos fans. Obrigados a aceptar que nin eles nin o seu público puidesen escoitar os detalles das súas actuacións, a banda comezou a aburrirse cada vez máis da rutina dos concertos e as xiras.
Ao final da xira de agosto, estando en Nova York, presentáronlles a Bob Dylan por iniciativa do xornalista Al Aronowitz. Cando o visitaron na súa suite do hotel, Dylan iniciounos no consumo de cánnabis. O historiador musical Jonathan Gould sinalou a importancia musical e cultural desta reunión, xa que os respectivos fans dos músicos eran «percibidos como habitantes de dous mundos culturalmente separados»: o público xeral de Dylan eran «mozos da universidade con inclinacións artísticas ou intelectuais, un idealismo político e social nacente, e un estilo lixeiramente bohemio» en contraste coa audiencia de The Beatles que eran uns «verdadeiros 'adolescentes'-mozos de secundaria ou primaria, cuxas vidas estaban totalmente envolvidas na comercializada cultura popular da televisión, radio, discos de música pop, revistas, e a moda adolescente. Foron vistos como idólatras, non como idealistas». Seis meses logo da reunión, «Lennon habería de facer gravacións onde imitaría abertamente o ton nasal de Dylan -de estilo fráxil- e a súa personalidade vocal introspectiva». Ao cabo dun ano, Dylan «procedería -coa axuda dun grupo de cinco persoas e unha guitarra eléctrica Fender Stratocaster- a sacudirse a súa fama de autor folk auténtico que permanentemente levaba ás súas costas»; «haberanse evaporado case as diferenzas entre o público do folk e o rock»; e a audiencia de The Beatles «mostraría signos de crecemento intelectual».
A Hard Day's Night, Beatles for Sale, Help! e Rubber Soul
A falta de interese da compañía discográfica Capitol Records durante 1963 non pasou desapercibida para a competencia, de maneira que United Artists Records alentou á súa división de cine United Artists a ofrecerlles un contrato cinematográfico coa esperanza de poder chegar a un acordo discográfico con eles. Dirixida por Richard Lester, A Hard Day's Night involucrounos durante un período de tres semanas entre marzo e abril de 1964 para a rodaxe da película. A estrea da película tivo lugar en Londres e Nova York en xullo e agosto, respectivamente, e foi un éxito internacional. Estreada na cúspide da Beatlemanía, foi moi ben recibida pola crítica cinematográfica, converténdose así nunha das películas máis soadas da historia no seu xénero. Segundo Allmusic, a banda sonora da película, A Hard Day's Night, fixo que se lles vise como «unha verdadeira banda cohesionada. Todas as influencias dispares dos seus dous primeiros álbums fundíronse esta vez de forma brillante, alegre e orixinal, chea de sons de guitarras». Este «son de guitarra» foi principalmente produto de Harrison e a súa guitarra eléctrica de 12 cordas Rickenbacker.
O seu cuarto álbum de estudio, Beatles for Sale, viu o comezo dun serio conflito entre o comercialismo e a creatividade. Gravado entre agosto e outubro de 1964, tívose a intención de continuar co formato establecido en A Hard Day's Night, que a diferenza dos primeiros dous LPs, este incluía unicamente composicións orixinais deles. Recoñecendo o desafío que expuña o dar constantes concertos por todo o mundo, os seus esforzos de compor novas cancións foron en balde. Finalmente, foron incluídas seis versións no seu novo álbum de estudio. Lanzado a principios de decembro, as súas oito cancións orixinais destacaron pola crecente madurez que mostraba o material producido pola asociación Lennon-McCartney.
En abril de 1965, estando Lennon e Harrison ceando por invitación en casa do seu dentista, consumiron LSD que este último engadira nos seus cafés. Posteriormente, ambos os músicos experimentaron deliberadamente con esta droga, uníndose a eles Starr nunha ocasión. McCartney mostrouse ao principio renuente a probala, pero finalmente fíxoo en 1966, e máis tarde converteuse no primeiro en falar publicamente sobre iso. A controversia xurdiu en xuño de 1965, cando a Raíña Isabel II os designou como membros da Orde do Imperio Británico (MBE). Propúxoos o Primeiro Ministro Harold Wilson, o que fora antes membro do Parlamento por Huyton, distrito de Liverpool. O nomeamento -nese tempo concedido fundamentalmente a veteranos de guerra e a líderes civís- provocou que algúns receptores do MBE protestasen devolvendo a insignia. O día 1 de xullo de 1965 recalan en España para dar dous concertos (en Madrid o día 2 e en Barcelona o día 3) non exentos de polémica debido as trabas por parte do réxime do xeneral Franco que fai que nun principio sexan declarados como un fiasco de espectadores, máis concretamente o concerto de Madrid, trabas que máis adiante sairán a luz pública. 250px|miniatura|Fotograma do [[Tráiler (cine)|tráiler estadounidense de Help!, película estreada oficialmente en xullo de 1965. Nel aparecen (desde o primeiro plano cara ao fondo) John Lennon, Paul McCartney e George Harrison.]]
O 15 de agosto, na súa terceira visita aos Estados Unidos, levaron a cabo o concerto no Shea Stadium de Nova York, ante unha multitude de 55.600 persoas. Outros nove concertos seguíronlle noutras cidades dos Estados Unidos, tamén con grande éxito. Cara ao final da xira, o 27 de agosto de 1965, visitaron a Elvis Presley na súa mansión de Bel Air. Na sala de Elvis tocaron e discutiron sobre o negocio da música e intercambiaron anécdotas persoais. En setembro de 1965 estreouse unha serie estadounidense de debuxos animados de The Beatles, transmitida os sábados pola mañá na televisión que os tiña como protagonistas. A serie facíase eco do humor da película A Hard Day's Night. Os episodios orixinais, aínda que producidos ata 1967, seguiron aparecendo durante dous anos máis, ata 1969.
Rubber Soul, lanzado a principios de decembro, foi aclamado pola crítica como un gran paso na madurez e na complexidade da súa música. O biógrafo e crítico musical Ian MacDonald comentou que con Rubber Soul, The Beatles «recuperaron a dirección que comezaran a perder durante as últimas etapas co seu traballo en Beatles for Sale». Despois de que en Help! incursionasen no mundo da música clásica con cordas e frautas, a introdución en Rubber Soul dun sitar en «Norwegian Wood (This Bird Has Flown)» marcou un avance máis aló dos límites tradicionais da música rock. Ademais, tamén demostrou que Lennon e McCartney estaban menos complementados nas súas composicións, cada vez máis diferentes entre si (aínda que seguían compartindo crédito oficial). O seu alcance temático estivo en plena expansión, englobando os aspectos máis complexos do romance e outro tipo de preocupacións nas súas cancións. Como as súas letras fixéronse máis enxeñosas, os fans comezaron a estudalas para atopar o seu verdadeiro significado. Especulouse que «Norwegian Wood» podería referirse ao cánnabis. En 2012, a revista Rolling Stone clasificou a Rubber Soul no posto número 5 de «os 500 mellores álbums de todos os tempos», e o álbum é descrito por AllMusic como «un dos discos clásicos no xénero musical de folk rock». De acordo con Lennon e McCartney, con todo, este foi «só un álbum máis». O enxeñeiro Norman Smith viu claros signos dos crecentes conflitos que tiñan durante as sesións de Rubber Soul; Smith dixo máis tarde que «o enfrontamento entre John e Paul facíase cada vez máis evidente» e «no que se refire a Paul, George non podía facer nada ben».
Incidentes que conduciron á última xira
En xuño de 1966 saíu á venda Yesterday and Today, unha álbum creado por Capitol Records para o mercado estadounidense. O disco causou grande impacto pola súa portada, ao retratalos vestidos de carniceiros rodeados de pezas de carne e bonecas de plástico mutiladas. Unha popular historia, aínda que apócrifa, foi que a foto da portada habería que entendela como unha resposta satírica ao modo que empregou Capitol en masacrar os álbums orixinais do grupo. Ante a controversia e escándalo que a portada deste álbum espertou, decidiron cambiala por unha nova máis convencional. Unha copia orixinal sen censura foi poxada en 10.500 dólares en decembro de 2005. Durante unha xira por Filipinas, un mes despois de que saíse á venda Yesterday and Today, foron invitados a un almorzo no Palacio Presidencial por parte da primeira dama do país, Imelda Marcos. Cando se presentou a invitación, Epstein rexeitouna cortesmente en nome do grupo, xa que nunca fora a súa política o aceptar este tipo de invitacións oficiais. The Beatles déronse conta pronto de que o réxime de Marcos non estaba afeito tomar un «non» por resposta. Como resultado disto, tiveron que escapar do país por mor dos disturbios que se ocasionaron.
Ao pouco tempo, a piques de comezar a terceira xira polos Estados Unidos, atopáronse coa reacción furibunda dalgúns dos relixiosos e conservadores daquel país, debido a un comentario que Lennon fixera o marzo pasado: nunha entrevista coa xornalista británica Maureen Cleave, opinou que a relixión cristiá estaba por entón en franco declive, e que The Beatles eran nese momento máis populares que Xesucristo. O comentario pasou practicamente desapercibido en Inglaterra, pero cando a revista Datebook a publicou nos Estados Unidos, creouse unha gran controversia entre os grupos relixiosos do sur dos Estados Unidos. Ao mesmo tempo, ocasionou tamén que en Suráfrica o goberno prohibise a publicación de gravacións de The Beatles, prohibición que se estendeu ata 1971. Epstein criticou publicamente a Datebook, dicindo que interpretaran as palabras de Lennon fóra de contexto. Finalmente, Lennon tivo que desculparse publicamente polo seu comentario nunha conferencia de prensa en Chicago o 11 de agosto de 1966.
Revolver e Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
Rubber Soul marcara un gran paso cara a adiante na música de The Beatles; Revolver, lanzado en agosto de 1966, unha semana antes da súa última xira, marcaría outro paso máis para o grupo. Pitchfork identifícao como «o son dunha banda que estaba crecendo con suprema confianza en si mesma» e «a redefinición do que cabía esperar da música popular». En Revolver destácanse as sofisticadas composicións e un repertorio moi amplo de estilos musicais, que van desde innovadores arranxos de corda clásica ata o rock psicodélico. Abandonando a típica fotografía que ata ese momento era norma, a portada do álbum -deseñada por Klaus Voormann, un amigo que coñecían desde os seus días en Hamburgo- consistiu agora nun «collage artístico en branco e negro que tiña caricaturizada a imaxe de The Beatles nun curral de tinta ao estilo de Aubrey Beardsley». O álbum foi precedido polo sinxelo «Paperback Writer», con «Rain» na cara B do disco. The Beatles rodaron curtametraxes promocionais para ambas as cancións, que están considerados como «auténticos primeiros vídeos musicais de entre os que se rodaron naquela época», e que foron transmitidos nos programas Top of the Pops e The Ed Sullivan Show.
Un dos temas máis experimentais de Revolver foi «Tomorrow Never Knows», cuxa letra foi inspirada polo libro The Psychedelic Experience: A Manual Based on the Tibetan Book of the Dead, de Timothy Leary. Na creación da canción víronse involucradas oito pletinas distribuídas polo edificio de estudo de gravación, cada unha manexada por un enxeñeiro ou un membro da banda, que variaba aleatoriamente o movemento do bucle dunha cinta. «Eleanor Rigby», de McCartney, contén un uso prominente dun octeto de corda na canción; o tema foi descrito como «un verdadeiro híbrido musical, xa que non é recoñecible algún estilo ou xénero concreto na canción». Harrison estábase desenvolvendo como compositor, e tres das súas composicións gañaran lugar no álbum. En 2012, Rolling Stone situou a Revolver como «o terceiro mellor álbum de todos os tempos». Na xira que seguiu nos Estados Unidos, The Beatles non tocaron ningunha das cancións do álbum. The Beatles deron o seu último concerto en vivo o 29 de agosto de 1966 no Candlestick Park de San Francisco. Marcou o final dun período de catro anos dominado por xiras que incluíron preto de 1.400 aparicións en concertos a nivel internacional.
miniatura|Inscrición á entrada do parque Strawberry Field en [[2002, lugar que inspiraría unha das máis afamadas cancións de The Beatles.]]