cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guerra contra o escaravello da pataca
Resposta de Occidente
En resposta ás alegacións feitas polos gobernos dos países do bloque soviético, os EUA fixeron desmentidos non moi enérxicos. En agosto de 1950, por suxestión da CIA, as autoridades de Alemaña Occidental imprimiron réplicas de cartolina do tamaño de postais do escaravello da pataca con slogans políticos e a letra "F" de "Freiheit" ("liberdade"). Un certo número delas enviouse a todos os gobernos municipais de Alemaña Oriental e o resto foi lanzado desde globos sobre o territorio de Alemaña Oriental como unha provocación e para causar terror.
Era moderna
Na Unión Europea, o escaravello da pataca segue sendo unha praga regulada (con corentena) na República de Irlanda, illas Baleares, Chipre, Malta e partes do sur de Suecia e Finlandia, xunto cos estados non membros Reino Unido e Noruega. Non é endémico en ningún deses países, aínda que ocorren infestacións ocasionais, como en Finlandia no verán de 2011, cando fortes ventos trouxeron escaravellos desde Rusia.
A Nogueira, Nogueira, Ponteareas
A Nogueira é un lugar da parroquia de Nogueira, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 28 habitantes (15 homes e 13 mulleres).
O Carballal, San Mamede do Carballal, Palas de Rei
O Carballal é un lugar da parroquia de San Mamede do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.
Alfredo García Caramés
Alfredo García Caramés, nado en Cabanelas (Liripio, A Estrada) o 20 de decembro de 1915 e finado no mesmo lugar o 7 de marzo de 2006, foi un albanel e militar galego.
Pazos, Nogueira, Ponteareas
Pazos é un lugar da parroquia de Nogueira, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 estaba despoboado.
Tzatziki
Tzatziki (grego : τζατζίκι), tamén coñecido como cacık, é unha clase de salsa ou sopa que se atopa nas cociñas do sueste de Europa e do Oriente Medio. Está feito de iogur colado salgado ou iogur diluído mesturado con cogombro, allo, sal, aceite de oliva, ás veces con vinagre ou zume de limón, e herbas como aneto, menta, perexil e tomiño. Sérvese como aperitivo frío (meze), como guarnición e como salsa para bocadillos souvlaki e gyros e outros alimentos.
Historia
Tarator era o nome dun prato feito de noces moídas e vinagre no Imperio Otomán. Adquiriron o nome pratos de diversas preparacións da rexión, incluíndo salsas e ensaladas. No Levante, o taratur é unha salsa a base de tahini, mentres que en Turquía e os Balcáns pasou a significar unha combinación de iogur e cogombro, ás veces con noces. Converteuse nunha parte tradicional do meze.
Andrés Pajares
Andrés Pajares Martín (Madrid, 6 de abril, 1940) é un actor, director, guionista e cómico de cine, teatro e televisión español.
Cruceiras, Nogueira, Ponteareas
Cruceiras é un lugar da parroquia de Nogueira, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
Andrés Pajares
Biografía
Tamén participou en numerosos programas de televisión, sobre todo cun personaxe, El currante, que el mesmo fixo de película anos despois.
En 1979 comezou a traballar no cine xunto a Fernando Esteso. Pajares e Esteso traballaron xuntos en once películas con Mariano Ozores como director, con eles acadaron gran repercusión e popularidade a nivel nacional. A parella traballou no cine ata 1983, cando rodaron La Lola nos lleva al huerto, a súa última película xuntos. Catro anos máis tarde reencontraronse, esta vez no escenario, na obra La extraña pareja, de Neil Simon, dirixida por José Osuna.
Xa separado profesionalmente de Fernando Esteso, continuou traballando como actor de cine e televisión. En 1990 chegou ao punto culminante da súa carreira como actor grazas a ¡Ay, Carmela!, coa que gañou, entre outros, un Goya do Academia e o premio ao mellor actor no festival Montreal.
En 1996 participou como actor, xunto a María Barranco, en Bwana e, posteriormente, en producións televisivas como ¡Ay, Señor, Señor! (1994 -1995) e Tío Willy (1998-1999).
Ademais da súa traxectoria profesional, tamén é coñecido en España pola súa vida privada e familiar. De cando en vez vese nalgúnha das televisións en programas do corazón e tamén en revistas de prensa rosa.
En 2008, coincidindo cos seus cincuenta anos de traxectoria artística, estreou a obra A mi manera de hacer, no que recreou os seus números máis populares. Pouco despois da súa estrea, o 28 de febreiro dese mesmo ano, a obra foi parada por problemas persoais do actor, aínda que máis tarde protagonizou a segunda parte de "Oro de Moscu", a película "La daga de Rasputin" dirixida por Jesús Bonilla, con grande éxito de recadación. Andrés Pajares é actualmente o decano dos actores cómicos españois.
Vida privada
Casou coa actriz Carmen Burguera, da que quedou viúvo en 1973 e coa que tivo o seu fillo Andrés Burguera (1966). En 1975 casou con Ascensión «Chonchi» Alonso, nai da súa filla Mari Cielo (1976), separáronse en 1997. Despois tivo unha relación con Conchi Jiménez entre 1997 e 2003. En marzo de 2003 anunciou que tiña outra filla chamada Eva, nacida en 1971. A súa última relación sentimental coñecida é, desde 2016, coa súa secretaria, Juana Gil. O 5 de decembro de 2019 casou con ela civilmente.
Filmografía
Actor
Unión Europea Occidental
A Unión Europea Occidental (UEO) foi unha organización de defensa europea formada polos estados membros da Unión Europea e os membros europeos da Organización do Tratado do Atlántico Norte (OTAN). En 2010, anunciou que todas as súas actividades concluirían o 30 de xuño de 2011.
Historia
Esta organización internacional, creada orixinariamente por Francia, Bélxica, o Reino Unido, Luxemburgo e os Países Baixos, creouse nun principio para asistir calquera dos seus integrantes no caso de recibir unha agresión e tamén, igual que o Consello de Europa (establecida en 1949), impediu que a UEO actuase de xeito independente, quedando relegada a un segundo termo.
Propúxose que a Unión Europea, que pretende ter competencias en seguridade e defensa grazas ao seu segundo piar, acabase absorbendo a UEO, xa que todos os seus membro formaban parte das dúas organizacións e a UEO foi case nula durante os seus anos de existencia, debido ao maior protagonismo da OTAN.
Disolución
O 31 de marzo de 2010, anunciou a súa disolución trala entrada en vigor do Tratado de Lisboa e o desenvolvemento da política de defensa na Unión Europea. As súas actividades concluíron o 30 de xuño de 2011.
Organización
A UEO estaba composta polo Consello e a Asemblea. O seu secretario xeral era, con carácter nato, o Alto Representante para Asuntos Exteriores e Seguridade da Unión Europea.
Consello
A UEO estaba dirixida por un Consello de Ministros, coa asistencia dun Consello de Representantes Permanentes a nivel de embaixadores. Aspectos sociais e culturais do Tratado de Bruxelas foron entregados ao Consello de Europa para evitar a duplicación de responsabilidades dentro de Europa.
Asemblea
Unha asemblea parlamentaria (composta polas delegacións dos estados membros da asemblea parlamentaria do Consello de Europa) supervisaba o traballo do Consello, mais non tiña obriga ningunha neste. A asemblea da UEO era unha institución consultiva.
Participación
A Unión Europea Occidental tiña dez estados membros, seis asociados, cinco observadores e sete socios. O 14 de xuño de 2001, o secretario xeral Solana afirmou que non había razóns para cambiar o status dos estados non membros da organización.
Membros
Todos os países membros da Unión Europea Occidental eran tamén membros da OTAN e da Unión Europea. Eran os únicos estados que tiñan dereitos completos de voto.
Observadores
Roma, 1992: os observadores eran membros da Unión Europea, mais non da OTAN.
Gándaras, San Mamede do Carballal, Palas de Rei
Gándaras é un lugar da parroquia de San Mamede do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 3 habitantes, os tres homes.
Unión Europea Occidental
Membros asociados
Roma (1992): creouse a figura dos membros asociados para incluír os países europeos que eran membros da OTAN mais non da Unión Europea:
Os membros asociados Polonia, a República Checa e Hungría uníronse á UE en 2004.
Socios
Kirchberg, 1994: países que nese momento non eran membros nin da OTAN nin da UE. Todos os países uníronse tanto á OTAN como á UE en 2007:
Endopterigotos
Os endopterigotos ou Endopterygota (do grego antigo endon 'interno' + pterón 'á' + o neolatín -ota 'que ten'), tamén coñecidos como holometábolos (Holometabola), é unha superorde de insectos dentro da infraclase Neoptera que pasan por fases distintivas larvaria, pupal e adulta. Sofren unha metamorfose radical, coas fases de larva e adulto moi diferentes en estrutura e comportamento. Isto chámase holometabolismo ou matamorfismo completo.
Evolución
Os Endopterygota constitúen a superorde de insectos máis diversa, cun millón de especies vivas divididas en 11 ordes, que conteñen insectos como as bolboretas, moscas, pulgas, abellas, formigas e escaravellos.
O fósil de endopterigoto máis antigo data do Carbonífero.
As análises moleculares aclararon a filoxenia do grupo, como se mostra no seguinte cladograma.
Descrición
miniatura|90px|Estadios do [[holometabolismo en Hymenoptera]] Os Endopterygota distínguense dos Exopterygota polo modo en que se lles desenvolven as ás. Os Endopterygota (literalmente "formas aladas internas") desenvolven as ás dentro do corpo e sofren unha elaborada metamorfose na que hai un estadio pupal. Os Exopterygota ("formas aladas externas") desenvolven a ás no exterior dos seus corpos e non pasan por un estadio de pupa. Porén, a última característica é plesiomórfica, xa que se encontra tamén en grupos como os Odonata (libélulas e cabalos do demo), que non son Neoptera, senón máis basais entre os insectos.
Guestrar, San Mamede do Carballal, Palas de Rei
Guestrar é un lugar da parroquia de San Mamede do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 25 habitantes, dos cales 13 eran homes e 12 eran mulleres.
Lymantria dispar
Lymantria dispar é unha especie de insecto lepidóptero da familia dos erébidos (antes, da dos limantríidos), de orixe euroasiática.
Orixinariamente habitaba en Europa e Asia, pero foi introducida en Norteamérica a finais da década de 1860.
Descrición
A especie foi descrita en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae co nome de Phalaena dispar.
Etimoloxía
O nome científico Lymantria dispar componse de dúas palabras derivadas do latín. Lymantria significa "destrutor", e a palabra dispar deriva da propia palabra latina que significa "separar", resaltando as diferentes características dos dous sexos.
Sinónimos
Ademais do nome actualmente válido, a especie oñeceusa tamén polos sinónimos:
Subespecies
Recoñécense as seguintes subespecies:
Características
No seu estadio de imago presenta un marcado dimorfismo sexual: a femia ten ás características de cor branca; ademais é moi torpe, tanto que as da subespecie Lymantria dispar dispar son incapaces de voaren. O seu ciclo de vida dura un ano. As bolboretas aparéanse en xullo, colocando a posta en forma de características masas de cor amarela. Os ovos son moi resistentes ao frío. Na primavera eclosionan os ovos, e nacen as eirugas, que pasan catro ou cinco mudas até chegar á fase de imago.
Gran Premio de Australia de 2022
O Gran Premio de Australia de 2022 (oficialmente Formula 1 Heineken Australian Grand Prix 2022) foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada o 10 de abril de 2022 no Circuíto Albert Park en Melbourne Victoria. A carreira foi a terceira proba do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2022. Charles Leclerc de Ferrari acadou o seu primeiro Grand Slam da súa carreira, despois de comezar na pole position, marcou a volta rápida, liderou todas as voltas e gañou a carreira por diante de Sergio Pérez de Red Bull. e o George Russell de Mercedes. Foi o primeiro Grand Slam de Ferrari desde o de Fernando Alonso no Gran Premio de Singapur de 2010.
Lymantria dispar
Especie invasora
O entomólogo afeccionado francés Étienne Léopold Trouvelot (1827-1895), por motivos que nunca se esclarecron, introduciu a especie nos Estados Unidos a mediados da década de 1860. Desde entón, a imparábel expansión desta avelaíña vén causando danos considerábeis nos bosques madeireiros de Norteamérica.
Gran Premio de Australia de 2022
Foi a 85ª carreira na historia combinada do Gran Premio de Australia, que se remonta á 100 Miles Road Race de 1928, así como a 25ª vez que o evento se celebraba no circuíto de Albert Park e a 36ª vez que o Gran Premio de Australia formou parte do Campionato Mundial de Fórmula Un. Foi o primeiro Gran Premio de Australia desde o 2019, a edición de 2020 foi cancelada horas antes de que comezase a primeira sesión de adestramentos no medio do inicio da pandemia de COVID-19 e a edición de 2021 foi adiada por primeira vez e posteriormente cancelada debido aos efectos da pandemia de COVID-19 en Australia. A edición de 2022 estableceu un novo récord de asistencia ao circuíto no fin de semana.
Lymantria dispar
Especie invasora
Nos Estados Unidos tratouse de combater a esta especie cun control biolóxico, cunha especie de avespa parasitoide dos ovos, Ooencyrtus kuvanae. Esta avespa é capaz de parasitar a moitas outras especies de lepidópteros. Tamén se introduciron dúas especies de escaravellos da familia dos carábidos, dúas especies de moscas parasitoides da familia dos taquínidos, e outras especies de avespas parasitoides da familia dos icneumónidos.
Gran Premio de Australia de 2022
Reurbanización do circuíto
O cambio de pit-lane realizouse en resposta ao accidente de Daniel Ricciardo na primeira volta no Gran Premio de Australia de 2019; Ricciardo saíu desviado na saída, cruzando á beira herbosa e bateu contra un sumidoiro non visible, que destruíu o seu alerón dianteiro e a bandexa inferior do coche, o que obrigouno a retirarse. Como resultado dos cambios, os organizadores da carreira solicitaron á Fédération Internationale de l'Automobile que elevase o límite de velocidade na pista de boxes de 60 kph a 80 kph. Tal cambio sería significativo xa que os boxes de Fórmula Un están ao lado do paddock de apoio, creando unha das pistas de boxes máis longas do calendario. Estes cambios foran orixinalmente previstos para ser feitos despois da carreira; con todo, o aprazamento permitiu aos organizadores do evento facer os cambios antes da carreira. Outros cambios, como reasfaltar o circuíto cun composto de asfalto deseñado para desgastar os pneumáticos, está previsto que se leven a cabo despois da carreira a tempo para este evento.
Pneus dispoñibles
O provedor de pneumáticos Pirelli levou os compostos de pneumáticos C2, C3 e C5 (designados como duro, medio e brando respectivamente) para que os equipos os usaran na carrreira. Será o primeiro evento desde no que se usarán pneumáticos non consecutivos.
Sancións
O piloto Alexander Albon de Williams tiña unha penalización de tres postos na grella tras unha colisión con Lance Stroll de Aston Martin na rolda anterior, o Gran Premio de Arabia Saudita.
Clasificación
A clasificación tivo lugar o 9 de abril ás 16:00 hora local e durou unha hora.
Carreira
A carreira tivo lugar ás 15:00 hora local do 10 de abril e durou 58 voltas, cun límite de tempo máximo de dúas horas. O pole-sitter Charles Leclerc gañou a carreira. estableceu a volta rápida acadando un punto adicional e liderou cada volta (Grand Slam), por diante de Sergio Pérez e George Russell. Russell conseguiu o segundo podio da súa carreira despois do Gran Premio de Bélxica de 2021.
Erasure
Erasure [ɪ.ˈɹeɪ.ʒə(ɹ)] é unha banda inglesa formada no ano 1985 en Londres, Essex. A formación orixinal do grupo estaba composta por Andy Bell (voces) e Vince Clarke (teclado, guitarra e voces).
Traxectoria
Erasure tivo 54 temas nas listas británicas de sinxelos e 9 discos no top 10 británico de álbums, dos cales dous estreáronse no número 1. Segundo Mute Records, a banda leva vendidos ao redor dos 30 millóns de discos e sinxelos en todo o mundo.
Red Sparowes
Red Sparowes é unha banda estadounidense de post-rock procedente dos Ánxeles formada por membros pasados e actuais dos grupos Isis, Marriages, The Nocturnes, Halifax Pier, Angel Hair e Pleasure Forever. O seu son é un rock experimental influenciado polas paisaxes sonoras, cun uso pouco común da pedal steel guitar.
A Goleta, San Mamede do Carballal, Palas de Rei
A Goleta é un lugar da parroquia de San Mamede do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 3 habitantes, dos cales 2 eran homes e 1 era muller.
Kamiarizuki no Kodomo
Kamiarizuki no Kodomo (en 神在月のこども) é un filme xaponés de 2021 dirixido por Takana Shirai. É un filme de animación de temática sobrenatural, fantasía e aventuras producido por Liden Films. Estreouse nos cinemas xaponeses o 8 de outubro de 2021. Conta a historia de Kanna, que ten unha gran paixón por correr ata o momento da morte da súa nai. Ela, xunto cun coello chamado Shiro e un demo chamado Yasha, corren cara a Izumo, na prefectura de Shimane, para chegar a tempo a unha festa anual das divindades, recollendo as ofrendas para elas ao longo do camiño antes de que se produzan as consecuencias de non facelo.
Lamas, San Mamede do Carballal, Palas de Rei
Lamas é un lugar da parroquia de San Mamede do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 7 habitantes, dos cales 4 eran homes e 3 eran mulleres.
Toponimia
O orónimo provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
O Souto, Nogueira, Ponteareas
O Souto é un lugar da parroquia de Nogueira, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 37 habitantes (18 homes e 19 mulleres).
Filgueira da Devesa, San Mamede do Carballal, Palas de Rei
Filgueira da Devesa é un lugar da parroquia de San Mamede do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 3 habitantes, dos cales 2 eran homes e 1 era muller.
Toponimia
O fitónimo galego Filgueira (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.
Penasedoira, San Mamede do Carballal, Palas de Rei
Penasedoira é un lugar da parroquia de San Mamede do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 5 habitantes, dos cales 2 eran homes e 3 eran mulleres.
Torre do Sino, Nogueira, Ponteareas
Torre do Sino é un lugar da parroquia de Nogueira, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1 habitante (1 muller).
A Namela, San Miguel de Coence, Palas de Rei
A Namela é un lugar da parroquia de San Miguel de Coence no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.
Sergio García Martín
Sergio García Martín, nado en Donostia (Guipúscoa) o 23 de febreiro de 1983, é un adestrador de baloncesto vasco.
Traxectoria
Comezou no mundo dos bancos en 2004, dirixindo durante dúas tempadas ao Bera-Bera da Primeira División Nacional e ao CNB Torrevieja da liga EBA de 2006 a 2008. Sergio García formou parte do corpo técnico de Natxo Lezkano durante sete tempadas no Club Deportivo Maristas Palencia nas Ligas LEB Prata e LEB Ouro, club ao que se incorporou en 2008 procedente do CB Torrevieja. Anos despois, tras a marcha de Natxo Lezkano e Porfirio Fisac do conxunto palentino, o xogador donostiarra sería o primeiro adestrador do Club Deportivo Maristas Palencia durante as tempadas 2015-16 e 2016-17 na Liga Ouro LEB, gañando a Copa Princesa 2015-16 e a liga. título (promoción non ratificada nas oficinas). No verán de 2017, tras a campaña 2016-17, onde se chegou á final do playoff, recibiu a chamada do adestrador Porfirio Fisac para ser adestrador axudante do Delteco GBC da Liga ACB.
A tempada 2019-20, o equipo rematou en 3ª posición, pero a tempada rematou cedo debido á pandemia mundial.
Na seguinte tempada, 2020-21, o Leyma Coruña acadou a mellor clasificación da historia do Club quedando na 3ª posición.
Ao finalizar a tempada 2021-22 o Leyma Coruña anunciou que o técnico vasco e o club separaban os seus camiños despois de 3 tempadas xuntos.
Ponterrosa, San Mamede do Carballal, Palas de Rei
Ponterrosa é un lugar da parroquia de San Mamede do Carballal no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
Lingua nuraga
O nurago, tamén coñecido como paleosardo ou protosardo, é unha lingua extinta, ou quizais un conxunto de linguas, falada na illa mediterránea de Sardeña polo antigo pobo sardo durante a era nuraga. Despois da conquista romana e do estabelecemento dunha provincia específica, produciuse un proceso de cambio de lingua no cal o latín se converteu pouco a pouco na única lingua falada polos habitantes da illa. Crese que o nurago deixou a súa pegada na onomástica da illa, así como nos topónimos, os cales semellan preservar sufixos gramaticais, e un número de palabras na lingua sarda moderna.
Miguel Pérez Romero
Miguel Pérez Romero, nado en Madrid en 1948, é un profesor e tradutor ao galego e especialista na obra de William Shakespeare.
Traxectoria
Fillo de pais oriúndos da comarca do Ribeiro, Pérez Romero dedicouse profesionalmente á docencia.
Yu guo tian qing
Yu guo tian qing (en 雨過天青) é un filme de Hong Kong de 1959 escrito e dirixido por Yueh Feng. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 32ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Johann Wilhelm Spengel
Johann Wilhelm Spengel, nado o 19 de febreiro de 1852 en Hamburgo, e finado o 13 de abril de 1921 en Giessen, foi un zoólogo alemán especializado en helmintoloxía.
Boavista, San Miguel de Coence, Palas de Rei
Boavista é un lugar da parroquia de San Miguel de Coence no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
Johann Wilhelm Spengel
Traxectoria
Tras acabar o seu abitur (bacharelato), Spengel estudou bioloxía e despois do seu doutoramento e habilitación foi profesor da Justus-Liebig-Universität de Gießen.
En 1886 comezou a traballar como editor da revista profesional Zoologische Jahrbücher. Ao mesmo tempo foi director do Instituto Zoolóxico de Gießen.
Durante a súa vida estivo activo durante moitos anos, e foi promotor da taxonomía de August Kohler dos moluscos con cuncha (1893), así como de Jan Versluys, pola súa investigación sobre o oído dos lacertilios e as tuataras (1898).
En 1887 foi elixido membro da Leopoldina.
Entre 1897 e 1898, Spengel foi reitor da Ludwigs-Universität de Gießen.
Alguhas publicacións
Ademais, traduciu ao alemán e obra de Thomas Huxley A Manual of the Anatomy of Vertebrated Animals, que en Alemaña se titulou Grundzüge der Anatomie der wirbellosen Tiere.
Taxons descritos
A Spengel débense as descricións de varios taxons, entre eles, Euthyneura.
Abreviatura
A abreviatura Spengel emprégase para recoñecer a Johann Wilhelm Spengel como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
San Miguel, San Miguel de Coence, Palas de Rei
San Miguel é un lugar da parroquia de San Miguel de Coence no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 77 habitantes, dos cales 35 eran homes e 43 eran mulleres.
Edelmiro Cerredelo
Edelmiro Martínez Cerredelo, chamado Miro Cerredelo, nado na vila de Xinzo da Limia o 24 de febreiro de 1946, é un historiador e escritor galego.
Traxectoria
Cursos estudos de bacharelato elemental en Ourense e empezou a traballar no sector servizos: na gasolineira do pai, nun restaurante ou noutros establecementos. Con 25 anos accedeu ao sector bancario (no Banco Hispano Americano ); permaneceu na banca o resto da súa vida profesional, en diversas localidades da provincia de Ourense (A Pobra de Trives, Allariz, O Carballiño e Ourense). Tamén foi concelleiro en Xinzo de Limia nos últimos anos do franquismo. Logo da súa xubilación (1999) cursou estudos universitarios para anciáns na Universidade de Vigo.
A súa obra como historiador ocupouse fundamentalmente da recuperación da memoria recente da comarca da Limia. Ten publicado en revistas de etnografía, como Raigame ou Lethes, e de asociacións culturais da diáspora en Cataluña. Foi un dos promotores da festa do Esquecemento, festa de recreación histórica da invasión romana.
Honras
En 2022 foi escollido fillo predilecto de Xinzo da Limia.
Os Carballiños, San Miguel de Coence, Palas de Rei
Os Carballiños é un lugar da parroquia de San Miguel de Coence no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.
Prosopium cylindraceum
Prosopium cylindraceum é unha especie de peixe teleósteo da orde dos perciformes, familia dos salmónidos e subfamilia dos coregoninos,   unha das seis icluídas no xénero Prosopium.
Descrición
A especie foi descrita en 1784 polo naturalista inglés Thomas Pennant, baixo o nome de Salmo cylindraceus. na súa obra:
Etimoloxías
Para a do xénero, ver Prosopium.
O epíteto específico, cylindraceum, alude á forma cilíndrica do seu corpo.
Xabier López Marqués
Xabier López Marqués, nado en Ribeira en 1959, é un poeta galego.
Prosopium cylindraceum
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Xabier López Marqués
Traxectoria
Licenciado en Filoloxía Hispánica con La poesía última de Borges, e doutorado con La poesía estridentista mexicana en 1995. É profesor de ensino medio. Comezou a súa carreira literaria en castelán e a partir de 2000 pasou a escribir exclusivamente en galego. Traduciu ao galego a Francis Ponge e o seu Caderno do piñeiral no anuario Barbantia (2005). Colabora en A Voz de Barbantia.
Prosopium cylindraceum
Distribución
Prosopium cylindraceum é un peixe dulciacuícola propio de Norteamérica e no norta de Asia. A súa área de distribución esténdese desde os 72° N e os 41° N, e os 103° L e 56° O.
Encóntrase en ríos e lagos do norte do Canadá desede o leste da baía de Hudson até a Alasca, encontrándose na Columbia Británica, Quebec e Ontario. Nos Estados Unidos, ademais do estado citado, chega a Nova Inglaterra (Connecticut) e á zona dos Grandes Lagos (excepto o lago Erie).
Catacterísticas
A súa lonxitude oscila xeralmente entre os 23 e os 48 cm. O dorso é de cor marrón oliváceo, e os flancos e as partes inferiores de cor prateada clara.
Biolxía
Aliméntanse no fondo, principalmente de invertebrados, como crustáceos, larvas de insectos e ovos de peixes.
Estado da poboación
Aínda que algunha vez foi común, a súa poboación diminuíu desde o século XX debido a unha serie de causas posíbeis. Na actualidade está protexido nalgúns estados, como o de Nova Yorek. En Alasca é capturado ocasionalmente por pescadores pero, en xeral, non é buscado e rara vez se captura, xa que se alimenta no fondo.
Fernan Padron
Fernan Padron foi un trobador galego do século XIII, autor de composicións da lírica galego-portuguesa. É mencionado no libro Os Trobadores de Víctor Balaguer.
Biografía
Polo nome, os investigadores deducen que provén de Padrón, localidade na que había unha liñaxe de cabaleiros denominados así. Entre 1164 e 1178 aparece un Fernan Pais Padron nos documentos do mosteiro de Toxos Outos, así como nunha escritura onde aparecen nobres relacionados coa primeira xeración da lírica galego-portuguesa. Con todo, pola zona que ocupa a súa obra nos cancioneiros, pertence á primeira metade do século XIII, polo que podería ser fillo ou neto do mencionado Fernan Pais Padron.
Obra
Consérvanse 3 cantigas de amor recompiladas no Cancioneiro da Biblioteca Vaticana, o Cancioneiro da Biblioteca Nacional e Cancioneiro da Ajuda. Nas cantigas ‘Nulh'home nom pode saber’ e ‘Vos meus olhos, que mia senhor’ emprega os ollos como pretexto para expresar o seu amor e o sufrimento que padece polo mesmo.
A Graña, San Xiao do Camiño, Palas de Rei
A Graña é un lugar da parroquia de San Xiao do Camiño no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 12 habitantes, dos cales 5 eran homes e 7 eran mulleres.
Sitios prehistóricos de Jōmon no norte do Xapón
Sitios prehistóricos de Jōmon no norte do Xapón (Ruínas de Jomon en Hokkaido e no norte de Tohoku) é un Patrimonio da Humanidade da UNESCO en serie que consta de 17 xacementos arqueolóxicos do Período Jōmon en Hokkaidō e no norte de Tōhoku, Xapón. O período Jōmon durou máis de 10.000 anos, representando "formas de vida pre-agrícolas sedentarias e unha complexa cultura espiritual das persoas prehistóricas".
Apareceu por primeira vez na Lista indicativa do Patrimonio Mundial en 2009. En xullo de 2021, ICOMOS recomendou a inscrición do nomeamento en serie revisado de dezasete sitios baixo os criterios III e V. Logo inscribíuse oficialmente na Lista do Patrimonio Mundial o 27 de xullo de 2021.
Sitios
Todos os sitios compoñentes foron designados para a súa protección baixo a Lei para a protección dos bens culturais, como Lugares Históricos ou *Lugares Históricos Especiais ("ACA" columna abaixo'').
O Roxo, San Xiao do Camiño, Palas de Rei
O Roxo é un lugar da parroquia de San Xiao do Camiño no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.
Seoreun, Ahop
O derradeiro episodio da serie rexistrou os seus índices de audiencia máis altos a nivel nacional: cun 8,1%. Ademais, incluíuse durante catro semanas na lista semanal Global Top 10 dos programas de televisión internacionais de Netflix máis vistos a partir do 3 de abril.
Skyggen i mit øje
Skyggen i mit øje é un filme dinamarqués de 2021 escrito e dirixido por Ole Bornedal. O filme conta a historia real da Operación Cartago levada a cabo pola Royal Air Force en Copenhague, Dinamarca durante a segunda guerra mundial, onde un dos avións se estrelou contra o Instituto Xoana de Arco, provocando que o colexio fose confundida con obxectivo militar e fose bombardeada.
miniatura|dereita|O instituto Jeanne d'Arc, fotografado en 1924.
A Taberna, San Xiao do Camiño, Palas de Rei
A Taberna é un lugar da parroquia de San Xiao do Camiño no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
O Mesón, San Xiao do Camiño, Palas de Rei
O Mesón é un lugar da parroquia de San Xiao do Camiño no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
Toponimia
O topónimo "Mesón" pode facer referencia a un establecemento público onde se serve comida, ou tamén pode estar vinculado cun orónimo que fai referencia a unha zona chá e elevada, nunha relación figurada co termo meso semellante á existente entre meseta e mesa.
María Fe González
Traxectoria
Ten unha dilatada traxectoria profesional como tradutora do inglés para o galego. Foi a responsable de verter á lingua galega obras de autores como Mary Wollstonecraft, Mary Beard, Margaret Cavendish, Jonathan Swift ou Laurie Lee. Ten traballado con editoriais como Trifolium, Hércules, Hugin e Munin, Rinoceronte, Galaxia, Kalandraka ou Sotelo Blanco.
De xeito puntual, traduciu en tándem con Armando Requeixo, como foi o caso da obra Don Ramón María del Valle-Inclán, de Ramón Gómez de la Serna.
== Traducións ==
Igrexa da Compañía de Xesús de Santiago de Compostela
A Igrexa da Compañía de Xesús, máis coñecida polos composteláns como Igrexa da Compañía ou Igrexa da Universidade, situada na praza da Universidade, lindando coa praza de Mazarelos ou do Instituto, foi construída polos xesuítas no século XVII, rematando a súa construción en 1767, e pertenceu ao Colexio da Compañía de Xesús até que, tras a expulsión dos xesuítas, pasou a ser a capela da Universidade desde 1769.
O edificio é un dos que, pola súa nudez ornamental no exterior e ao aparente clasicismo chamou a atención dos historiadores da arte que a estudaron até o día de hoxe. Isto deu lugar a discusións sobre o seu estilo e, consecuentemente, sobre a súa cronoloxía. Por exemplo, Antonio Bonet Correa sinala que estas razóns (a situación do sepulcro do arcebispo Francisco Blanco Salcedo) e a perfecta adaptación da capela de San Xosé á capela maior e a impresión de que a fachada actual non concorda coa estrutura interior e o estilo da igrexa, leva a pensar que é obra de finais do século XVI, e, polo tanto, a primeira que se construíu en estilo clasicista en Santiago de Compostela, o que o levou a atribuíla a Gaspar de Arce.
Ramón Otero Túñez rebateu tal atribución, aínda que baseándose en razóns documentais, o desapropiado que o propio autor do proxecto, Gaspar de Arce, fora el mesmo designado polo concello compostelán para comprobar a nova liña de edificación solicitada polos xesuítas ou, incluso, materiais como os danos do sepulcro do arcebispo Blanco e, concretamente, a supresión da escena da Asunción que aparece citada no seu contrato de execución que poderían explicarse como "danos ocasionados polo traslado desde o emprazamento primitivo".
O paso da igrexa á Universidade foi clave para a realización dunha serie de modificacións no edificio. A súa fachada principal, de aire clásico, como quedou dito, presenta as figuras de San Pedro e San Paulo, que substituíron ás orixinais de San Ignacio e a San Francisco Xabier situadas en nichos laterais que serven de marco ao escudo real. O campanario que a culmina fíxose dous anos máis tarde. Pero o realmente salientable é o seu interior, onde se se sitúan varios retablos que adornan as naves laterais, o cruceiro e o altar maior; están considerados como auténticas e exclusivas pezas do barroco.
Actualmente o edificio úsase como sala de exposicións e sede da Orquestra da Universidade de Santiago de Compostela.
Lulo de Hersfeld
Lulo (Lull ou Lul), nado contra 710 en Wessex, e finado o 16 de outubro de 786 en Hersfeld, coñecido como San Lulo de Hersfeld, foi o primeiro arcebispo permanente de Maguncia, sucedendo a San Bonifacio, e o primeiro abade da abadía beneditina de Hersfeld.
Traxectoria
Lulo foi monxe do mosteiro beneditino de Malmesbury en Wiltshire. Durante unha peregrinación a Roma en 737 encontrouse con Bonifacio e decidiu que se uniría ao seu traballo misionero no norte de Alemaña.
En 738 Lulo uniuse á orde beneditina e entrou no mosteiro de Fritzlar, fundado por Bonifacio en 732, onde o abade San Vigberto foi seu profesor. Diácono en 740, foi ordenado sacerdote por Bonifacio en 747.
En 752 foi nomeado bispo auxiliar ao servizo de Bonifacio. O mordomo de palacio Pipino de Heristal confirmouno un ano despois como bispo auxiliar de Maguncia e, en 754, foi nomeado arcebispo pola renuncia de Bonifacio.
Lulo foi bispo de Maguncia e abade de Hersfeld desde 769 a 786 en unión persoal (e desde 782, arcebispo). En 775, Carlomagno elevou a Hersfeld a abadía imperial, dotándoa de doazóns de terreos.
Lulo converteuse no primeiro arcebispo regular de Maguncia cando o papa Hadrián I garantizoulle o palio en 781.
O arcebispo Lulo fixo trasladar os ósos de san Vigberto de Fritzlar a Hersfeld en 780, co que o mosteiro converteuse nun centro de peregrinación. En 782 vivían na abadía 150 monxes e posuía ao rededor de 1 050 hides de terreo.
Desde 769 en adiante Lulo promoveu o establecemento do estilo carolinxio no mosteiroo da abadía de Hersfeld, que recibiu a protección de Carlomagno en 775.
O principal logro de Lulo foi a culminación da reforma de Bonifacio da igrexa dos francos e a conclusión con éxito da cristianización dos alemáns de Turinxia.
Pero, mentres que Bonifacio buscara un vínculo estreito con Roma, Lulo buscou un mellor entendemento cos reies francos.
Fue canonizado o 7 de abril de 852.
A Lullusfest celébrase en Hersfeld desde entón cada 16 de outubro, sendo a festividade local establecida máis antiga do mundo xermanófono.
Vilamerelle, San Xiao do Camiño, Palas de Rei
Vilamerelle é un lugar da parroquia de San Xiao do Camiño no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 10 habitantes, dos cales 4 eran homes e 6 eran mulleres.
Padrón molecular asociado a danos
Os padróns moleculares asociados a danos (DAMPs, do inglés damage-associated molecular patterns), tamén chamados padróns moleculares asociados a perigo, sinais de perigo ou alarminas, son biomoléculas do hóspede que poden iniciar e perpetuar unha resposta inflamatoria non infecciosa. A diferenza deles, os padróns moleculares asociados a patóxeno (PAMPs) inician e perpetúan a resposta inflamatoria inducida por un patóxeno infeccioso. Os DAMPs poden ser proteínas nucleares ou citosólicas, que cando se liberan da célula ou quedan expostas na súa superficie (despois dun dano nos tecidos) móvense desde un ambiente redutor a outro oxidante, o que ten como resultado a súa desnaturalización. Despois dunha necrose (un tipo de morte celular), libérase o ADN da célula do tumor, que pode ser recoñecida como un DAMP.
Historia
Dous artigos que apareceron en 1994 serviron para ter un coñecemento máis profundo da reactividade inmunitaria, sinalando a natureza do sistema inmunitario adquirido. O primeiro foi escrito por cururxiáns de transplantes que realizaron un ensaio aleatorizado de dobre cego e controlado por placebo prospectivo. A administración de superóxido dismutase humana recombinante (rh-SOD) en receptores de aloenxertos renais procedentes de cadáveres demostrou que había unha supervivencia do paciente e do enxerto cunha mellora dos eventos de rexeitamento agudos e crónicos. Especularon que o efecto estaba relacionado coa súa acción antioxidante nos danos por isquema inicial/reperfusión do aloenxerto renal, reducindo así a inmunoxenicidade dos aloenxertos e as células estresadas.
O segundo artigo suxería a posibilidade de que o sistema inmune detectaba o "perigo", por medio dunha serie do que agora chamariamos padróns moleculares asociados a danos (DAMPs), traballando en contacto con sinais tanto positivos coma negativos derivados doutros tecidos. Así, estes dous artigos predixeron o sentido moderno do papel dos DAMPs e moléculas redox que se expón aquí, aparentemente importante para a resistencia de plantas e de animais a patóxenos e a resposta ás lesións ou danos celulares. Aínda que moitos inmunólogos se decataran xa antes de que varios "sinais de perigo" podían iniciar as respostas inmnes, os "DAMP" foron descritos primeiramente por Seong e Matzinger en 2004.
Exemplos
Os DAMPs varían moito dependendo do tipo de célula (epitelial ou mesenquimal) e os tecidos danados. Entre os DAMPs proteicos están proteínas intracelulares, como as proteínas de shock térmico ou HMGB1 (caixa do grupo de alta mobilidade 1), e materiais derivados da matriz extracelular que se xeran despois de danos nos tecidos, como os fragmentos de hialurona. Exemplos de DAMPs non proteicos son o ATP, ácido úrico, heparina sulfato e ADN.
HMGB1
A caixa do grupo de alta mobilidade (HMGB1, do inglés high-mobility group box 1) é unha proteína segregada sen secuencia líder (LSP) asociada a cromatina prototípica, segregada en particular polas células hematopoéticas por medio dunha vía mediada polos lisosomas. HMGB1 é un importante mediador do shock por endotoxinas e é recoñecida como un DAMP por certas células inmunes, causando unha resposta inflamatoria. Receptores coñecidos de HMGB1 son TLR2, TLR4 e RAGE (receptor para endoprodutos de glicación avanzados). HMGB1 pode inducir a maduración de células dendríticas por regulación á alza de CD80, CD83, CD86 e CD11c, pode inducir a produción doutras citocinas proinflamatorias en células mieloides (como IL-1, TNF-a, IL-6, IL-8), e pode levar a un incremento da expresión de moléculas de adhesión celular (ICAM-1, VCAM-1) en células endoteliais.
ADN e ARN
A presenza de ADN noutros sitios distintos do núcleo celular ou a mitocondria percíbese como un DAMP e desencadea respostas mediadas por TLR9 e DAI que impulsan a activación celular e a inmunorreactividade. De xeito similar, o ARN danado e liberado pola exposición dos queratinocitos aos raios UVB activa o TLR3 en queratinocitos intactos. A activación de TLR3 estimula a produción de TNF-alfa e IL-6, que inicia a inflamación cutánea asociada coas queimaduras solares.
Metabolitos de purina
Os nucleótidos (por exemplo, o ATP) e nucleósidos (como a adenosina) que chegaron ao espazo extracelular poden servir como sinais de perigo ao sinalizar a través de receptores purinérxicos. O ATP e a adenosina son liberados en altas concentracións despois da alteración catastrófica da célula, como ocorre na morte celular necrótica. O ATP extracelular causa que a desgranulación das células mastoides por sinalización por medio dos receptores P2X7. Igualmente, a adenosina desencadea a desgranulación a través de receptores P1. O ácido úrico é tamén un sinal de perigo endóxeno liberado por células danadas.
Monosacáridos e polisacáridos
A capacidade do sistema inmnitario para recoñecer fragmentos de hialurona é un exemplo de como os DAMPs poden ser carbohidratos.
Gregory House
miniatura|Hugh Laurie, o intérprete de Gregory House. Gregory House é o personaxe protagonista da serie House (2004-2012), interpretado polo actor británico Hugh Laurie. Médico de profesión, especializado en doenzas infecciosas e nefroloxía, o personaxe lidera un equipo de diagnóstico no ficticio Hospital Universitario Princeton-Plainsboro e é descrito como amargado, sarcástico, cínico, maníaco nalgunhas ocasións, misántropo, narcisista e rabudo.
Os métodos pouco ortodoxos que House utiliza para diagnosticar, as terapias alternativas e a racionalidade incondicional dan como resultado varios conflitos cos seus colegas de profesión. House a miúdo é retratado como unha persoa carente de simpatía e compaixón cara aos seus pacientes, unha práctica que lle permite resolver os enigmas patolóxicos. O personaxe está inspirado en Sherlock Holmes. ​ Un exemplo diso é que aínda que o detective era adicto á cocaína, o médico é adicto á vicodina para controlar a dor da súa perna, derivado dun infarto nun músculo.
Tom Shales, do The Washington Post, dixo que é «o personaxe máis impactante que fose un éxito televisivo en anos» e en 2008 foi votado como o segundo doutor máis sexy de todos os tempos, por detrás do doutor Doug Ross (George Clooney) da serie ER. Hugh Laurie gañou varios premios pola súa interpretación, incluídos dous Globos de ouro ao mellor actor en series dramáticas, e estivo nomeado aos Emmy en 2005, 2007, 2008, 2009 e 2010. TV Overmind nomeou o personaxe como o «mellor personaxe de televisión da última década»​ e dentro da lista dos 100 mellores personaxes, TV Guide considérao o mellor de todos os tempos.
Infancia e mocidade
Gregory House é fillo de John e Blythe House. O seu pai era un piloto militar (coronel) que foi transferido a varios lugares do mundo. Un dos países onde viviu a familia foi Exipto, onde House ficou fascinado pola arqueoloxía, a alquimia e os tesouros, o cal permanece até a súa madurez. Outro dos sitios de residencia foi o arquipélago do Xapón, onde, aos catorce anos de idade, House descubriu a súa vocación pola medicina cando presenciou o respecto do que gozaba un médico pertencente á baixa clase social dos buraku ao que acudían diversos doutores cando non sabían como curar ao seu paciente. House quere á súa nai pero odia ao seu pai, a quen denomina «compás moral demente», e deliberadamente intenta evitar a ambos os proxenitores. Nun episodio, House relata unha historia dos seus pais deixándoo a cargo da súa avoa, cuxos castigos constituían abuso infantil. Máis tarde confesa que era o seu pai quen o maltrataba. Na quinta tempada, cando o seu pai falece, House sospeita que o defunto non era o seu pai biolóxico. Moi pouco iñantes do enterro, o médico decide extraerlle un fragmento de orella ao cadáver e realizar unha proba de ADN: finalmente, a proba demostra que John House non era o seu pai verdadeiro.
Relación con Stacy Warner
Case dez anos iñantes do comezo da serie, nos anos 1990, o doutor House coñeceu a unha avogada chamada Stacy Warner (Sela Ward) nun partido de paintball onde competían avogados contra médicos e iniciaron unha relación. Cinco anos despois, durante un partido de golf, o médico sufriu un infarto no cuadríceps da súa perna dereita e non foi correctamente diagnosticado durante os tres primeiros días, por mor das preocupacións dos doutores polo seu comportamento como adicto ás drogas. Ao final, House diagnosticouse a si mesmo: un aneurisma na súa coxa coagulárase, levando a un infarto e causando que o músculo ficase inmóbil. House someteuse a un bypass na súa perna para restaurar a circulación sanguínea, arriscándose a que os seus órganos fallasen e a un paro cardíaco. Logo, House foi posto en estado de coma, para durmir sen sufrir dor, pero Stacy actuou contra a súa vontade e autorizou unha cirurxía máis segura entre a amputación e un bypass, extirpando o músculo morto. Como resultado, House perdeu parcialmente o uso da súa perna e a dor ficou en estado crónico, debendo camiñar con bastón; toma vicodina con moita frecuencia para evitar a dor. House non puido perdoar a Stacy por tomar semellante decisión, e entón ela deixouno.
Ao comezo da terceira tempada, House temporalmente volve ter a habilidade de camiñar e correr logo dun tratamento especializado. Porén, a dor crónica na súa perna regresa, polo que House volve á vicodina e ao bastón.
Cando Stacy fai a súa primeira aparición na serie, está casada cun conselleiro escolar chamado Mark Warner. Aínda que House e Stacy volven pasar tempo xuntos e reúnense brevemente durante a segunda tempada, House dille á súa ex noiva que regrese co seu marido, o cal a deixa asolada.
Médico no Princeton-Plainsboro
O doutor Gregory House traballa no Hospital Universitario Princeton-Plainsboro de Princeton (Nova Jersey), ás ordes da directora Lisa Cuddy (Lisa Edelstein) e como xefe dun equipo de diagnóstico. O seu mellor e único amigo é o doutor James Wilson (Robert Sean Leonard), quen é xefe do departamento de oncoloxía.