cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jean Rochefort
Vida persoal
O 9 de xullo de 1952, Jean Rochefort casou con Élisabeth Marguerite Marie Camille Bardin en Saint-Lunaire, e divorciáronse en febreiro de 1960. Ese mesmo ano, o 15 de xuño, casou en Varsovia con Aleksandra Moskwa, con que tivo dous fillos, Marie (1962) e Julien(1965). Coa actriz e cineasta Nicole Garcia, tivo outro fillo, Pierre. No seu segundo matrimonio con Françoise Vidal, tivo outros dous fillos, Louise (1990) e Clémence (1992).
Albaialde
miniatura|220px|Vella lata de «Dutch Boy», pintura elaborada con albaialde (carbonato básico de chumbo) e [[Liñaza|aceite de liñaza.]] O albaialde é carbonato básico de chumbo, (CO3)2(OH)2Pb2, sólido e de cor branca, empregado en pinturas, ata comenzos do século XIX, cando se descrubiu o branco de cinc foi a única cor branca de calidade empregada na pintura ao óleo. Utilizado dende antigo, o químico sueco Torbern Olof Bergmann determinou a súa composición en 1774. Ten como sinónimos branco de chumbo. O termo albaialde procede do árabe al-bayad (branco, albo). Actualmente, o sulfuro de cinc e o dióxido de titanio ofrecen un ton branco excelente sen ser tóxicos nin escurecer co tempo. Ademais, o prezo de mercado das tres substancias é parecido. Cando se descubriu o branco de cinc (sulfuro de cinc) o albaialde deixou de utilizarse.
Historia
O albaialde foi utilizado desde antigo como pigmento até principios do século XIX. Durante séculos, foi a única cor branca de calidade empregada na pintura. A súa brancura era moi valorada, pero o seu uso presentaba dous inconvenientes importantes:
2. É fortemente tóxico.
Tamén foi un pigmento que mesturado con mel utilizaban as hetairas gregas como máscara para o rostro. Mantíñano toda a noite e ao erguerse lavaban o rostro con auga fría, aplicándose posteriormente outra capa da mesma mestura pero máis diluída, que lle confería ao rostro unha coloración esbrancuxada.
Ademais, o chamado ungüento de albaialde, foi unha pomada que se usaba antigamente para as infeccións.
Inmunotolerancia no embarazo
A inmunotolerancia no embarazo, inmmunotolerancia xestacional ou inmunotolerancia materna é a ausencia de resposta inmunitaria materna contra o feto e a placenta, os cales poderían considerarse como aloenxertos infrecuentemente exitosos, xa que difiren xeneticamente da nai, pero son tolerados. Da mesma maneira, moitos casos de abortos espontáneos poderían describirse tamén como similares a un rexeitamento de transplantes materno. A inmunotolerancia no embarazo estúdase no eido da inmunoloxía reprodutiva.
Mecanismos placentarios
Porén, a placenta permite o paso de anticorpos IgG maternos ao feto para protexelo de infeccións, aínda que estes anticorpos non teñen como diana as células fetais, a non ser que algún material fetal escape a través da placenta e se poña en contacto con células B maternas e iso faga que esas células empecen a producir anticorpos contra as dianas fetais. A nai produce anticorpos contra os tipos sanguíneos AB0 alleos, e as células sanguíneas fetais serían posibles obxectivos, pero estes anticorpos preformados son xeralmente do tipo IgM, que normalmente non poden cruzar a placenta. Porén, en casos raros, pode orixinarse unha incompatibilidade AB0 aos anticorpos IgG que cruzan a placenta, e que son orixinados pola sensibilización da nai (xeralmente de tipo 0) a antíxenos presentes na comida ou en bacterias.
Outros mecanismos
Un modelo para a indución de tolerancia durante as primeiras fases do embarazo é a hipótese do sistema de defensa fetoembriónico de euterios (eu-FEDS). A premisa básica da hipótese eu-FEDS é que as glicoproteínas solubles e asociadas á superficie das células presentes no aparato reprodutor e expresados nos gametos, suprimen calquera resposta inmunitaria potencial, e inhiben o rexeitamento do feto. O modelo eu-FEDS ademais suxire que secuencias específicas de carbohidratos (oligosacáridos) están unidas covalentemente a estas glicoproteínas inmunosupresoras e actúan como “grupos funcionais” que suprimen a resposta inmunitaria. As principais glicoproteínas uterinas e fetais que están asociadas co modelo eu-FEDS en humanos son: alfa-fetoproteína, CA125, e glicodelina-A (tamén coñecida como proteína placentaria 14 (PP14)).
As células T reguladoras probablemente tamén teñen un papel neste mecanismo.
Ademais, crese que ocorre un cambio desde unha inmunidade mediada por células cara a unha inmunidade humoral.
Tolerancia insuficiente
Moitos casos de aborto espontáneo poden describirse do mesmo modo que un rexeitamento de transplantes, e unha tolerancia insuficiente crónica pode causar infertilidade. Outros exemplos de tolerancia inmune insuficiente no embarazo son a enfermidade do Rh e a preeclampsia:
Os embarazos que resultan da doazón de óvulos, no que a portadora do feto é menos similar xeneticamente ao feto do que a súa nai biolóxica (doante), están asociados cunha maior incidencia de hipertensión inducida polo embarazo e patoloxía placentaria. Os cambios inmunolóxicos sistémicos e locais son tamén máis acusados que nos embarazos normais, polo que se suxeriu que a maior frecuencia de certos trastornos nas doazóns de óvulos pode ser causada pola redución da inmunotolerancia da nai.
Infertilidade e abortos espontáneos
As respostas inmunolóxicas poderían en moitos casos ser a causa da infertilidade e de abortos espontáneos. Algunhas razóns inmunolóxicas que contribúen á infertilidade son a síndrome de fallo autoinmune reprodutivo, a presenza de anticorpos antifosfolípidos, e anticorpos antinucleares.
Os anticorpos antifosfolípidos diríxense contra os fosfolípidos da membrana plasmática. Algúns estudos atoparon que eses anticorpos contra a fosfatidilserina, fosfatidilcolina, fosfatidilglicerol, fosfatidilinositol e fosfatidiletanolamina atacan ao preembrión. Os anticorpos contra a fosfatidilserina e fosfatidiletanolamina atacan ao trrofoblasto. Estes fosfolípidos son esenciais para axudar ás células do feto a permaneceren unidas ás células do útero no que houbo implantación. Se unha femia ten anticorpos contra eses fosfolípidos, estes serán destruídos durante a resposta inmune e finalmente o feto non poderá permanecer unido ao útero. Estes anticorpos tamén poñen en risco a saúde do propio útero ao alteraren o fluxo sanguíneo no útero.
Os anticorpos antinucleares causan unha inflamación no útero que fai que nese estado non sexa un lugar axeitado para a implantación do embrión. As células asasinas naturais consideran erradamente que as células fetais son células cancerosas e atácanas. Un individuo que presenta síndrome de fallo autoinmune reprodutivo ten unha infertilidade sen explicación, endometriose, e repetitivos abortos espontáneos debido aos seus elevados niveis de anticorpos antinucleares circulantes. Tanto a presenza de anticorpos antifosfolípidos cama a de anticorpos antinucleares ten efectos tóxicos na implantación dos embrións. Isto non se aplica a anticorpos antitiroideos, xa que so seus niveis elevados non teñen efectos tóxicos, pero son un indicativo de que hai risco de aborto. Os anticorpos antitiroideos elevados actúan como un marcador para femias que teñen unha disfunción de linfocitos T porque eses niveis indican que as células T están a segregar altos niveis de citocinas que inducen inflamación na parede uterina.
Porén, actualmente non hai fármacos que preveñan os abortos espontáneos por inhibición das respostas inmunes maternas, e a aspirina non ten efecto neste sentido.
Incremento da susceptibilidade ás infeccións
Os cambios inmunolóxicos no embarazo alteran a susceptibilidade e a severidade de enfermidades infecciosas. Por exemplo, o embarazo pode incrementar a susceptibilidade á toxoplasmose e listeriose e pode aumentar a gravidade de moitas doenzas e as súas taxas de mortalidade, como na gripe e varicela.
Embarazo interespecífico
Se o mecanismo de rexeitamento-inmunidade do feto se chega a aclarar en detalle, especulouse que este coñecemento podería aproveitarse para aplicalo nos embarazos interespecíficos (en especies diferentes), facendo, por exemplo, que os porcos fagan a xestación de fetos humanos como unha alternativa ás nais surrogadas ("de alugueiro") humanas.
Richard Mulcahy
Richard James Mulcahy ou Risteárd Séamus Ó Maolchatha en irlandés, nado o 10 de maio de 1886 en Waterford e finado o 16 de decembro de 1971 en Dublín, foi un político irlandés, xeneral do exército e Comandante en Xefe, líder do Fine Gael e ministro. Participou no Alzamento de Pascua de 1916 e foi Xefe do Estado Maior do IRA durante a Guerra da Independencia Irlandesa e comandante das forzas pro-tratado durante a Guerra Civil Irlandesa.
Primeiros anos e Alzamento de Pascua de 1916
Richard Mulcahy naceu en Manor Street, Waterford, o 10 de maio de 1886. Foi educado na Escola dos Irmáns Cristianos Monte Sion e posteriormente en Thurles (condado de Tipperary), onde seu pai dirixía a oficina de correos. Unha das súas avoas era unha cuáquera que foi desherdada por casar cun católico. En 1902 entrou a traballar na Oficina de Correos e traballou en Thurles, Bantry, Wexford e Dublín. Foi membro dos Voluntarios Irlandeses dende 1913, e se uniu tamén á Irmandade Republicana Irlandesa e á Liga Gaélica.
Durante o Alzamento de Pascua participou xunto a Thomas Ashe (que morrería durante unha folga de fame) nunha acción contra a Royal Irish Constabulary en Waterford. Detido polas forzas británicas, foi internado en Knutsford e no Campo de Internamento de Frongoch, en Gales, ata a súa liberación o 24 de decembro de 1916.
Guerra de Independencia e Guerra Civil
Tras ser posto en liberdade, uniuse inmediatamente ao movemento republicano e se converteu en comandante da Brigada de Dublín dos Voluntarios Irlandeses. Elixido deputado nas eleccións de 1918, foi nomeado Ministro da Guerra no goberno republicano. En marzo de 1919 foi nomeado Xefe do Estado Maior do IRA, posto que mantivo ata xaneiro de 1922.
El e Michael Collins foron os artífices da campaña militar contra o goberno británico durante a Guerra da Independencia Irlandesa. En 1919 contraeu matrimonio con Mary Josephine Ryan, irmá de James Ryan e de Kate e Phyllis Ryan, esposas sucesivas de Seán O'Kelly. Ambos homes acabaron formando parte dos gobernos do Fianna Fáil.
Trala sinatura do Tratado Anglo-Irlandés de 1921, Mulcahy uniuse aos pro-tratadistas e foi nomeado Comandante en Xefe do exército do Goberno Provisional durante a Guerra Civil Irlandesa. Súa foi a orde de executar a aqueles activistas anti-tratado aos que se encontrara portando armas, sendo un total de 77 prisioneiros executados polo Goberno Provisional. Mulcahy ocupou despois o cargo de Ministro da Guerra do Estado Libre Irlandés entre xaneiro e marzo de 1924, mais dimitiu tralas críticas recibidas polo goberno sobre a súa xestión do coñecido como "motín do exército", protagonizado polos militares veteranos que foron desmovilizados ao concluír a guerra civil. Porén volveu entrar no goberno en 1927 á fronte do Ministerio de Goberno Local e Saúde Pública.
Vida política posterior
Durante a súa vida política, os seus resultados electorais no Dáil Éireann flutuaron. Foi elixido TD (Teachta Dála, Membro do Parlamento) pola circunscrición de Dublín Noroeste nas eleccións xerais de 1921 e 1922. Ao ano seguinte, nas eleccións de 1923, presentouse por Dublín Nordeste, onde volveu gañar en 1927 (xuño e setembro), 1932 e 1933.
En 1937 foi derrotado, mais conseguiu ser elixido senador no Seanad Éireann (o senado irlandés) trala votación do Panel Administrativo. O Segundo Senado non chegou aos dous meses de vida, e foi elixido novamente deputado do Dáil por Dublín Nordeste nas eleccións de 1938. Derrotado novamente en 1943, formou parte do Cuarto Senado tras ser votado polo Panel de Traballo.
Líder do Fine Gael
Trala dimisión de William Cosgrave en 1944, Mulcahy converteuse no novo líder do Fine Gael dende o seu posto de senador, mentres que Thomas O'Higgins era o líder do partido no Dáil. Nas eleccións dese mesmo ano, Mulcahy se presentou por Tipperary, regresando novamente ao Parlamento.
Mulcahy tivo que enfrontarse daquela á tarefa de revivir un partido que non gañara unhas eleccións dende 1932. Nas súas primeiras eleccións como líder do partido, preparou unha lista rexuvenecida. Conseguiu apartar a imaxe de antipatía de Cosgrave viaxando polo país e conseguindo levar novos aires ao Fine Gael. Aínda que isto serviu para deter o declive do partido, as súas expectativas de futuro aínda non estaban claras.
Tralas eleccións de 1948 subiu ao poder o primeiro goberno de coalición da historia de Irlanda. O Fine Gael, o Partido Laborista, o Partido Nacional do Traballo, Clann na Poblachta e Clann na Talmhan se uniron para desprazar ao Fianna Fáil do poder. A posibilidade dun pacto fora suxerida durante a campaña por algúns deputados independentes e outros do Fine Gael. Porén, foi Mulcahy quen decidiu poñer en práctica ese plan para tratar de lograr un goberno viable. Dado que o Fine Gael era o partido maioritario neste novo goberno, correspondeulle a elección do Taoiseach, que parecía probable que recaera en Mulcahy. Mais os republicanos de Clann na Poblachta, liderados por Seán MacBride, consideraban este nomeamento inaceptable debido ás execucións ordenadas por el durante a guerra civil. Sen o apoio dos republicanos, a coalición reducíase a 17 escanos da maioría absoluta, polo que Mulcahy decidiu retirarse e apoiar a candidatura do seu compañeiro de partido John Costello, que se convertería no líder parlamentario do Fine Gael mentres que Mulcahy exercería funcións so nominais no partido.
Attu (homónimos)
Attu pódese referir a:
Richard Mulcahy
Líder do Fine Gael
Mulcahy finou en 1971 en Dublín a causa da súa avanzada idade. Tiña 85 anos.
Paulo Freire
Paulo Reglus Neves Freire, nado en Recife (Pernambuco) o 19 de setembro de 1921 e finado en São Paulo o 2 de maio de 1997, foi un pedagogo e filósofo brasileiro. Defendeu o principio do diálogo como relación entre profesorado e alumnado. As súas ideas influenciaron e seguen a influenciar procesos democráticos en todo o mundo.
Traxectoria
En 1947 foi nomeado director do Departamento de Educación e Cultura do Servizo Social da Industria. Estudou Letras e doutorouse en 1959 en Filosofía e Historia da Educación coa tese Educação e atualidade brasileira, na que se asentan as bases do seu método, segundo o cal todo proceso educativo debe partir da realidade que rodea a cada individuo. Nos anos 50, pertenceu ó primeiro Consello Estatal de Educación de Pernambuco. En 1961, foi nomeado director do Departamento de Extensión Cultural da Universidade de Recife. En 1963 puxo en práctica a súa primeira experiencia educativa de grupo, dentro da Campaña Nacional de Alfabetización, conseguindo a alfabetización de 300 traballadores rurais en mes e medio.
Como consecuencia do golpe militar de 1964, tivo que abandonar a súa actividade, cualificada de subversiva, e refuxiouse en Chile, onde participou en diversos plans do goberno democristiano de Eduardo Frei, coma o programa de educación de adultos do Instituto Chileno para a Reforma Agraria (ICIRA). En Chile escribe Pedagogía del oprimido, cuxo contido desagrada ó goberno de Santiago. Profesor da Universidade Harvard, colaborou cos grupos adicados á reforma educativa nos ámbitos rurais e urbanos. En 1970 trasladouse a Genève (Suíza), onde traballou nos programas de educación do Consello Mundial das Igrexas. Despois de dezaseis anos de exilio, en 1980 retornou a Brasil, onde se dedicou á docencia na Universidade Estatal de Campinas e na Pontificia Universidade Católica de São Paulo, cidade esta última da que foi Secretario de Educación. En 1986, recibiu o premio internacional "Paz e Educación" da UNESCO. Foi investido doutor honoris causa por vinte universidades de todo o mundo.
Obra
A relación entre alfabetización, lectura, escritura, poder, linguaxe, comunicación –e os propios instrumentos desta: os medios–, están presentes no pensamento do autor e constitúense en eixes, a partir dos cales se pensa a práctica educativa. Esta práctica ten como finalidade axudar ó home e á muller a desenvolver unha consciencia crítico-reflexiva, que lles permita evitar ou liberarse da manipulación que os suxeita a situacións que non lles favorecen. esquerda|miniatura|Paulo Freire, 1963. O contexto socioeducativo actual está fortemente atravesado polos medios telemáticos e os sistemas de información das grandes corporacións, ademais do proceso de innovación educativa que abriron un debate polémico na súa relación. Esta situación, polo xeral, non foi favorable no desempeño dos educadores de América Latina.
Paulo Freire nunca desprezou a cultura dos medios e incluso considerou que na acción cotiá do educador non pode dispensarse o uso de sofisticados elementos de comunicación. Defendía que as competencias do educador son as de lectura e escritura, pero tamén o saber como afrontar os feitos cotiáns, conxuntándoos a través da comunicación humana, sexa esta por medio da escritura ou de redes telemáticas. Proponse traballar a favor dunha alfabetización conceptual e política, nunha relación dialéctica que posibilite desvelar, desarmar e recrear feitos de lectura e escritura complexos.
Paulo Freire, ó entender a educación como un acto político, foi claro ante o uso da informática na escola e as competencias do profesor. Defendía de forma radical a necesidade de persoas que, amais de apropiarse dos saberes científico-tecnolóxicos, estean preparadas para mirar con estrañeza o coñecemento cotián, facendo estraño o obvio, cavando, creando, construíndo e producindo a favor da democracia. Na pedagoxía de Freire as técnicas e instrumentos de comunicación non son privilexio do home, considerando tanto ó home como á muller cos mesmos dereitos e posibilidades; o que destaca outra característica da educación de Freire: a educación como posibilidade.
Esta proposta pedagóxica supera os límites do ámbito escolar, cando actúa en diversos espazos públicos de educación nos que se produce coñecemento. O educador da escola pública móvese, cada vez máis, en espazos amplificados de educación, asume traballos con grupos diversos, organízase como traballador, manexa múltiples linguaxes (pasando á materno á audiovisual e informática). Recoñecer a súa proposta de educación como alternativa viable, en relación coa incorporación da informática na acción educativa propia, é unha oportunidade de reconstruír unha práctica estancada, por moito tempo, dende o poder dalgúns sectores sociais.
Defendeu un programa de educación continuada do profesorado, tendo como eixo a apropiación dos avances científicos do coñecemento humano que contribúan para a calidade da escola desexada. Innovar non é crear do nada, senón ter a sabedoría de revisar o vello e reinventar o mundo. Reler a práctica educativa para pensar a informática na escola, é coherente co soño de facer unha escola cun alto grado de eficacia social. É, dende esta perspectiva, que se da a posibilidade de traballar a produción do coñecemento, da lectura e a escritura nas redes computacionais. Internet, non como finalidade en si mesmo, pero si como elemento activo para a solidariedade humana.
Criticalia (libro)
Criticalia é unha escolma das recesións literarias máis destacadas do crítico mindoniense Armando Requeixo. Foi publicada a finais de 2011 pola compostelá Sotelo Blanco Edicións. O libro consta de 373 páxinas, incluído unha apéndice de 26 no que figura unha relación de todos os traballos de crítica literaria non reproducidos. Recolle textos publicados dende mediados de 1991 (en xornais e revistas) até finais de decembro de 2010. Trata indistintamente narrativa, poesía e ensaio.
Xadrez
Malia a que os xogadores compiten a nivel individual en diferentes torneos tamén existen competicións por equipos, sendo unha das máis importantes as Olimpíadas de xadrez.
Na súa versión de competición, o xadrez está considerado como un deporte. O xadrez é un dos xogos máis populares do mundo, practicado por millóns de persoas de maneira informal, en torneos (de afeccionados e profesionais), clubs, escolas, a través de Internet ou por correspondencia. Atópanse características de arte e de ciencia nas composicións xadrecísticas e na súa teoría, que abarca aperturas, medio xogo e finais, as fases en que tradicionalmente se subdivide o transcurso do xogo. Na terminoloxía xadrecística, os xogadores de xadrez son coñecidos como xadrecistas. No xadrez, que é un xogo de estratexia e de táctica, non implica o elemento sorte, coa única excepción en canto ao sorteo das cores ao comezo do xogo (as brancas sempre fan o primeiro movemento) e é especialmente coñecido pola súa alta complexidade.
Historia
miniatura|Krishna e Radha xogando ao [[chatarunga, antecesor do xadrez ]]
Orixe
O xadrez é un xogo moi antigo, como pode deducirse da etimoloxía de moitos vocábulos empregados: enroque procede de roque, unha palabra sinónima de torre que xa non se usa; alfil (procede do árabe, onde 'al-fil significaba "o elefante"). As orixes máis probábeis do xogo son a Indo-Persa e a do Antigo Exipto.
Idade Media
A súa importación a Europa veu da man dos musulmáns de Al-Andalus, moitos séculos antes da expulsión da Península Ibérica, e dos sarracenos pola Península Itálica. Ao norte de Europa chegou a través dos normandos; as pezas de xadrez de Lewis son un conxunto de 93 pezas de xadrez atopadas na illa de Lewis, Escocia, tallados maiormente en marfil de morsa no século XII (Véxase reprodución en 3D no Brittish Museum ).
O rei Afonso VI de Galiza e León perdeu o reino de Sevilla nunha partida de xadrez contra Abenamar. Afonso X, o Sabio, era xogador afecionado e escribiu o tratado mais antigo de Europa sobre o xogo, en 1284.
As relacións de valor e movemento entre as pezas amosan claramente unha transposición da estrutura medieval feudal: a peza máis importante, a que hai que derrotar é o rei; a raíña ten os movementos máis ilimitados; os cabalos e os "elefantes" eran daquela elementos de ataque e a torre é un trasunto do castelo defensivo; os peóns son a infantaría. Suxeriuse que os movementos da raíña ou dama foron mudados a finais do século XV ou principios do XVI por Isabel a Católica.
Na idade contemporánea
Este potencial foi explotado no século XX polos países do Pacto de Varsovia, que o utilizaron intensivamente nos seus sistemas educativos como método tanto de ensino e incentivación como logo para a propaganda política dos éxitos acadados no xadrez. O certo é que os rusos crearon escola, e son ben coñecidos personaxes coma os campións mundiais Garry Kasparov e Anatoli Karpov.
A Federación Galega de Xadrez (FeGaXa) xurdiu na primeira década do século XX, aínda que a actual Federación naceu tras o proceso unificador, nunha reunión celebrada en Lugo, en 1984. A Asociación Galega de Xadrecistas naceu en 1989.
Regras
O xadrez é un xogo cunha orixe milenaria e polo tanto é un deporte moi establecido, cunhas regras claras, definidas e marcadas, que mesmo ten os seus propios rituais. De tódolos xeitos, para comezar a iniciarse no xadrez, debe ser a un nivel máis afeccionado. Neste caso é habitual obviar algunhas das regras máis complexas ó principio para ilas aprendendo ós poucos. Isto provoca a miúdo discusións pola diferenza de criterio, co cal é un moi bo consello aclarar e establecer cales son as regras propias que se van aplicar nesa partida ou entre determinados participantes (isto é moi habitual cando se lles ensina ós cativos, dependendo do nivel ó que se xogue).
Colocación
O taboleiro de xadrez ten dous eixos de simetría diagonais, pero non ten simetría con respecto ás súas medianas, debido a que, dos catro currunchos do cadro, dous son brancos e dous son negros. A colocación establecida para o taboleiro é aquela na que o xogador que vaia xogar coas pezas brancas teña o curruncho máis próximo da súa dereita de cor branca. Unha vez situado así, e dende a perspectiva do xogador das pezas brancas, pode identificarse cada cela mediante unha notación axeitada de ringleiras e columnas.
A colocación das pezas faise na parella de ringleiras máis próxima a cada participante: na penúltima colócanse os 8 peóns e na máis achegada ós xogadores colócanse as pezas simetricamente consonte a seguinte orde dende os extremos: torre (as dúas dos extremos), alfil e cabalo. Nas dúas posicións internas que faltan haberá que colocar a raíña sobre a casa que ten a mesma cor que a peza e o rei na outra (e así dise "(raíña) negra sobre (posición) negra e branca sobre branca").
Movementos
As pezas só se poden tocar para poñelas na súa posición inicial ou para ser movidas (o famoso "peza tocada, peza xogada"): en caso contrario, no que se estableza contacto para colocalas no taboleiro, debe dicirse "Compoño", polo menos nas competicións oficiais.
Para comezar coa partida, as primeiras pezas que se moven son as do xogador que utiliza as brancas. O movemento das pezas tamén indica cales son as celas "dominadas" e as pezas contrarias que pode capturar, pois son as que se atopan no final da súa traxectoria de desprazamento (agás os peóns):
De entre tódalas pezas, nas anteriores pódese capturar nas casas que domina pero non na seguinte:
Movementos especiais
miniatura|Xadrez con X. Roberto Patiño Romarís, campión galego
miniatura|Xaque mate básico: ou xaque pastor.
Tipos de ataque
Os ataques poden clasificarse fundamentalmente en tres tipos, segundo
Aperturas
Pódense diferenciar principalmente 5 grandes grupos de aperturas segundo as estruturas de peón resultantes:
Estratexias
Na apertura, o emprego do gambito, que consiste no movemento dun ou varios peóns, menos frecuente doutras pezas, para ofrecer material ao adversario ben a cambio dun desenvolvemento rápido de pezas e dun dominio das casas centrais, ben do inicio dunha ofensiva relampo sobre o rei.
Obter columnas abertas e filas abertas: denomínanse así as columnas e as filas nas que non hai peóns de ningún dos bandos.
Finais
Chámaselle final á situación na que quedan moi poucas pezas no taboleiro e só existe a posibilidade dun gañador (cunha estratexia de ataque que só pode ser unha determinada) ou ben táboas por movementos. As posibles combinacións de pezas nos resultados destes finais están estudados e os principais son os seguintes:
- Final de rei (contra rei): invariablemente táboas;
- Final de dama e rei (contra rei): a dama debe levar o rei a un lateral, cubrir o escape do rei perdedor co rei gañador e facer xaque antes de afogalo;
- Final de rei e torre (contra rei): igual que coa dama;
- Final de rei e dúas torres (contra rei): as torres poden derrotar o rei solitario varrendo consecutivamente as columnas ou ringleiras dende o lado do taboleiro oposto ó rei perdedor;
- Final de rei e alfil (contra rei): invariablemente táboas;
- Final de rei e dous alfís (contra rei): o rei solitario debe ser levado ata un curruncho e alí arrastralo por un corredor delimitado polo bordo do taboleiro e o rei atacándoo cos alfís, evitando o afogado;
- Final de rei e cabalo: indefectiblemente táboas;
- Final de rei, torre e alfil: aproveitando as columnas abertas, debe empuxarse a un lateral o rei solitario coa axuda da torre e do seu rei, mentres o alfil colabora ou se mantén á marxe (co cal o final convértese nun de rei e torre);
- Final de rei, torre e cabalo: a única complexidade ven dada polo perigo de afogar ao rei contrario, polo que convén manter ao cabalo afastado deste.
Perfil psicolóxico dos xadrecistas
miniatura|O neno prodixio do xadrez, [[Samuel Reshevsky, de oito anos, derrota a varios mestres do xadrez, nunhas partidas simultáneas en Francia.]]
Na actualidade existe unha importante investigación psicolóxica do xadrez. Un dos feitos mellor establecidos é que aínda que o xadrez é amplamente considerado o mellor exemplo de actividade intelectual entre os xogos, existe moi pouca evidencia entre capacidades cognitivas concretas e a pericia no xadrez. Aínda que existe unha débil correlación entre intelixencia e pericia no xadrez entre os nenos que están a aprender, dita correlación non existe cando consideramos grandes mestres ou nenos altamente talentosos para o xadrez. O factor que explica mellor o desempeño xadrecístico é o número de horas de práctica. Con todo é evidente que este é un xogo/deporte destacadamente intelectual debido a que require concentración, cálculo, capacidade de análise, e é ben coñecido que abundan altísimos  cocientes intelectuais entre os xogadores de primeira fila mundial. Algúns estudos suxiren que os grandes mestres son capaces de almacenar entre 10 mil e 100 mil “fragmentos” ou posicións de taboleiro  xadrecisticamente relevantes, aínda que simulacións por computador estiman este número en 300 mil.
Outro aspecto, menos estudado, é o da personalidade dos xadrecistas. Un estudo que comparaba 219 nenos que xogaban ao xadrez con outros 50 que non o facían, cuxos trazos de personalidade foron clasificados de acordo co Test de personalidade dos cinco grandes («O»: Apertura a novas experiencias, « C»: Responsabilidade, «E»: Extroversión, «A»: Amabilidade, « N»:  Neuroticismo), suxería que era máis probable que os nenos con alta puntuación nos factores «O» e «E» fosen xogadores de xadrez. Os nenos homes que puntúan máis alto no factor «A», están menos interesados no xogo. Iso podería explicar por que as nenas, que xeralmente puntúan máis alto no factor «A», están en xeral menos interesadas no xogo. Outro estudo realizado en estudantes universitarios menciona que, aquelas persoas cuxa personalidade élles pracenteiras a procura e experimentación de sensacións novas e fortes, sentense moito máis atraídas polo xogo que aquelas que evaden esas sensacións, sen importar o sexo. Con todo, os estudos non detectaron ningunha correlación entre os trazos de personalidade e a pericia xadrecística dun xogador.
Oni
miniatura
Oni é unha cidade do oeste de Xeorxia. En 2014 tiña 3.656 habitantes. Está localizada ás beiras do río Rioni na provincia de Ratcha. A cidade conta cunha sinagoga construída en 1895 e aínda permanece unha pequena comunidade xudía.
Avesada
O topónimo galego Avesada, do latín (terra), "terra labrada con arado", do latín , "dar a volta" , pode referirse a:
Bielefeld
Bielefeld é unha cidade alemá localizada no estado de Renania do Norte-Westfalia. Segundo o censo correspondente ao ano 2016 conta con 333.451 habitantes, o que a converte na décimo novena cidade máis poboada de Alemaña.
Shantala
O Shantala e un tipo de masaxe de orixe India, dirixido especialmente aos bebés. Aconséllase realizalo a diario, despois do baño ou antes de deitar o bebé, para que se relaxe e descanse mellor.
O nome foi dado polo doutor francés Frédérik Leboyer, que nunha das súas viaxes pola India observou como unha nai moi nova daba unha masaxe ao seu bebé nas rúas de Calcuta. O médico deulle á masaxe o nome da nai.
Punto (baile galego)
Un punto, no baile tradicional galego, é cada unha das distintas figuras e movementos corporais que realizan os bailadores nunha das fases da muiñeira e na xota. miniatura|Baile tradicional galego
Descrición
Nestes bailes, chamados soltos, as parellas bailan separadas en dúas fileiras enfrontadas que danzan en espello. Os bailes desenvólvense nunha estrutura de dúas fases, o punto e a volta, engadindo en ocasións un paseo ou descanso entre ambas.
Na fase do punto, un dos bailadores, o guía, inicia unha serie de movementos con brazos e pernas cara a un dos lados. Estes movementos, o punto, son repetidos polo guía cara ao lado contrario, agora xa co acompañamento do resto dos bailadores. O punto coincide sempre coa copla, se o acompañamento musical inclúe voz, e coa melodía principal da música cando o baile ten acompañamento só instrumental. Repítese até que se produce un cambio na melodía musical, momento no que os bailadores pasan á seguinte etapa do baile, a volta, e o paseo se corresponde, podendo reiniciar novamente a secuencia se a música continúa.
Future of the Left
Future of the Left é unha banda galesa de rock alternativo baseada en Cardiff. O grupo está composto polos antigos membros de Mclusky Andrew Falkous (voces, guitarra) e Jack Egglestone (batería) e o antigo baixista de Million Dead Julia Ruzicka.
Hanamaki
Hanamaki (花巻市, はなまきし, Hanamaki-shi) é un concello da prefectura de Iwate no Xapón. Está situado na rexión de Tōhoku e no centro da prefectura, noroeste da illa de Honshū. Ten 908,32 km² de superficie, unha poboación de 102.735 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 113 h/km².
Mecanoscrito da segunda orixe
Mecanoscrito da segunda orixe é unha novela de ciencia ficción escrita por Manuel de Pedrolo e publicada en 1974, escrita orixinalmente en catalán co título de Mecanoscrit del segon origen. Foi traducida ao galego por María Victoria Moreno e publicada por Galaxia en 1989.
Malia que non foi escrita especificamente para ese público, está considerada unha obra para o público xuvenil, entre o que ten unha grande acollida. É un dos libros máis lidos da literatura catalá, e foi traducido a diversos idiomas e reeditado en numerosas ocasións. Da versión en galego fixéronse 14 edicións (2010). Foi levada a televisión nunha serie de éxito producida e emitida por TV3 en 1985, e en 2015 foi levada ao cinema co título de Segon origen.
Trama
Alba é unha moza de 14 anos, e Dídac é un rapaz de 9, que viven en Benaura, unha vila rural catalá. Alba tirárase a rescatar a Dídac logo de que uns rapaces lle pegasen e o tirasen ao río por ser mulato. Xusto nese momento prodúcese un ataque alieníxena que extermina os mamíferos e esnaquiza algúns edificios, pero eles dous logran sobrevivir ao estar baixo da auga.
Logo do shock inicial, comezan a adaptarse á nova situación. Fuxindo do perigo dunha epidemia ao estar a vila chea de cadáveres, marcha á fraga. Primeiro instálanse nunha cova xunto a unha fervenza, e despois van a unha masía abandonada. Almacenan víveres e produtos necesarios para sobrevivir. Un día teñen un encontro cun alieníxena, con corpo humanoide, e mátano. Sotérrano e quedan cunha arma moi perigosa que lanza lume. Dídac pasa o sarampelo e Alba fractura unha tibia. Despois, cando dos corpos dos falecidos xa só quedan os esqueletos, marchan a Barcelona, e comezan a facer unha gran biblioteca rescatando exemplares de libros para preservar o coñecemento.
Despois marchan a unha aldea preto do río Llobregat na costa e comezan a cultivar plantas. Atopan o corpo dunha muller morta poucos días antes. Máis adiante inician unha viaxe en barco polo Mediterráneo. Nunha praia francesa atópanse con outros superviventes, pero Alba mátaos ao ver que son tres rapaces con intención de matar a Dídac para ter relacións sexuais con ela. Seguen percorrendo a costa, e chegan a Nápoles. Alí visitan o castelo e recollen unha estatua. Continúan cara ás illas gregas, e unha noite de verán que dormen na praia perden a virxindade. Dídac xa ten 12 anos e ela 17.
Logo do paso da amizade ao amor, fan a viaxe de regreso. Regresan cara a Cataluña e aséntanse nunha vila da costa. Alí, en primavera, Alba dá a luz sen problemas, e a vida con Mar (unha criatura moi morena) é moi feliz. Porén, un día Dídac ten un accidente e morre. Alba sotérrao, e explica que foi ela quen escribiu o relato, e que desexa que Mar creza para poder teren fillos.
O último capítulo é un texto xornalístico escrito 7.138 anos despois do masacre alieníxena, onde se especula sobre a autenticidade do texto. Considérase a Alba como a nova Eva, a nai da humanidade.
Narración
O narrador omnisciente emprega moitas descricións, procurando explicar con claridade tanto as situacións coas que se atopan os rapaces como os seus pensamentos, desexos e ilusións. A ambientación espacial e temporal é realista, nomeándose numerosas vilas e rúas. Os materiais que usan son os propios da década de 1970. O autor non explicita a situación política existente antes do masacre.
Análise
O poder de suxestión da obra nace das súas metáforas, que comparan o novo mundo co actual, indicando novas posibilidades de existencia. O descubrimento de moitos aspectos por parte da parella (como o papel da cultura e a relixión ou a sexualidade) favorecen o éxito da obra entre o sector xuvenil, ao sentirse os lectores identificados cos personaxes.
Os nomes dos protagonistas teñen tamén un valor simbólico: a moza chámase Alba porque é o inicio dunha nova humanidade, e Dídac ven de didáctica, pois aprende a sobrevivir e madurar (simbolizando o proceso de crecemento de calquera ser humano). En catalán, o nome de Mar é tanto masculino como feminino.
Gloria Estefan
Gloria María Milagrosa Fajardo García Estefan, coñecida como Gloria Estefan, nada na Habana o 1 de setembro de 1957, é unha cantante, compositora e actriz cubano-estadounidense.
Ao longo da súa carreira, Gloria vendeu máis de 120 millóns de discos en todo o mundo, 31,5 millóns deles nos Estados Unidos, o que a converte nunha das artistas musicais con maiores vendas de todos os tempos. Esta considerada como a «Nai do Pop Latino», Estefan gañou múltiples premios e recoñecementos; entre eles, sete premios Grammy. Posúe unha estrela no Paseo da Fama de Hollywood.
O xornal británico The Sun situouna no posto número 13 das 50 cantantes que xamais serán esquecidas.
Tras cursar estudos de psicoloxía na universidade, uniuse a un grupo que tocaba música latina, onde comezou a cantar. Tras varios concertos, entrou a formar parte do grupo de Emilio Estefan como cantante, cambiando o nome do grupo polo de The Miami Sound  Machine. Gloria Estefan e Emilio casaron en 1978. En 1980 naceu o primeiro fillo da parella, Nayib. Ese mesmo ano faleceu o pai de Gloria. Tamén en 1980, comezaron a publicar os seus primeiros traballos: Renacer, Miami Sound Machine, Imported. Nestes discos mesturábanse sons latinos con letras en español e en inglés.
En 1981 a CBS ofreceulles un contrato co que se deron a coñecer por toda Latinoamérica e publicaron varios discos máis con The Miami Sound Machine.
Ten a Medalla de Ouro ao mérito nas Belas Artes 2017, concedida polo Goberno de España.
Traxectoria
Gloria María Fajardo García é neta de Leonardo García da Pola de Siero, Asturias e a súa nai de Logroño, A Rioxa. Naceu en Cuba. Apenas contaba 16 meses de idade cando a súa familia, por razóns políticas, abandonou a illa aloxándose en Miami xa que o seu pai, nese tempo, era gardacostas da esposa do ditador Fulgencio Batista.
Tras uns anos en Miami, a familia trasladouse ao estado estadounidense de Texas, onde o pai de Gloria fora destinado polo exército dos Estados Unidos, no que ingresara ao chegar ao país.
Gloria cultivou desde moi pequena o seu amor á música, na que atopou unha aliada especial durante a súa nenez. Encerrada na súa habitación, e como un escape á dura realidade que a rodeaba, facíase eco dos éxitos do momento, tocándoos coa súa guitarra.
Etapa con Miami Sound Machine
Co paso dos anos e coa idea de organizar un grupo musical, coñeceu a Emilio Estefan, quén tiña un grupo de música chamado "Miami Latin Boys" que xa facía actuacións en festas e eventos privados, con el volvería coincidir semanas logo de devandito encontro ofrecendolle Emilio entrar no grupo, tras varios concertos, o nome do grupo cambiou polo de "Miami Sound Machine".
Primeiros anos
En 1977, o grupo lanzou o seu primeiro álbum titulado Renacer/Live Again, co que conseguiron o seu primeiro éxito titulado Renacer. Figurou durante 16 semanas no posto Nº 1 das principais cancións latinas (Top Latin) da publicación Billboard dos Estados Unidos e nas listas italianas. A pesar de non ser internacionais nese entón a súa música soaba no Perú e Chile.
Gloria e Emilio casaron en 1978, adoptando segundo a lei estadounidense o apelido do seu esposo. En 1980 naceu o primeiro fillo da parella, Nayib Estefan. Ese mesmo ano, faleceu o pai de Gloria.
Logo do seu primeiro álbum Renacer, comezaron a publicar os seus primeiros traballos en 1978 "Miami Sound Machine", en 1979 "Imported", e en 1980, "MSM" titulado como o disco lanzado en 1978 "Miami Sound Machine". Do disco MSM saíu a canción "Regresa a mi" con este un vídeo. Nestes discos mesturábanse sons latinos con letras en castelán e en inglés. En 1981 a discográfica transnacional CBS (hoxe chamada SonyBMG) ofreceulles un contrato co que se deron a coñecer por toda Latinoamérica e publicaron varios discos máis coa agrupación Miami Sound Machine.
En 1981 publicaron "Otra Vez", en 1982 "Rio" e en 1983 "A toda Máquina". Cancións como "No será fácil", "Regresa á mi", "Otra vez", "Me enamoré otra vez", "Dingui-li-Bangui", "A toda máquina", "Yo quiero bailar" foron éxitos dela antes que "Dr. Beat" en Latinoamérica.
Escena mundial
En 1984 saíu o disco Eyes of Innocence, do cal extraeuse o tema "Dr. Beat" que foi un éxito a nivel mundial gañándose, de paso, ao mercado dos Países Baixos. O disco chegou á posición 20 dos álbums máis vendidos neste país, o disco vendeu aproximadamente un millón de copias.
En 1985 lanzou Primitive Love de onde saíu o tema "Conga", unha das cancións mais exitosas da historia. O sinxelo vendeu mais de once millóns de copias, e foi Nº 1 nas categorías: "Pop", "Hot Latin Tracks", "Latin Pop", "Soul" e "Dance" e ten a marca de semanas de permanencia dentro do "Billboard Hot 100" (46 semanas dentro do Top 10). Inclúe tamén os éxitos: Bad Boy, Falling In Love (Uh, uh), Words Get In The Way entre outros. O álbum foi tan exitoso como o anterior pois venderonse aproximadamente 5 millóns de copias. Grazas a este álbum Gloria gañou dous premios American Music en 1986 o disco chegou a ser o #1 en vendas nos discos dos latinos nos Estados Unidos e 21 na lista oficial que permaneceu por moito tempo ata que a certificaron con triplo disco de platino neste país.
En 1986 Gloria gravou a canción "Suave" para a película "Cobra", e "Hot Summer Nights" para "Top Gun". Nese ano recibiron tres premios Billboard nas categorías Top New Pop Artist, Top Adult Contemporary Single por "Words Get in the Way" e Top Pop Singles Artist. No Xapón obtiveron o primeiro premio na Feira Anual de Música de Toquio polo tema Conga. Terminaron o ano sendo o grupo #1 nos Estados Unidos.
Miami Sound Machine & Gloria Estefan
En 1987 lanzouse Let It Loose, foi nº 1 en dous países e obtivo o posto 101 entre os mellores discos da historia realizados por unha artista feminina. O primeiro sinxelo foi "Betcha Say That", o cal alcanzo a posición nº 36 do Billboard Hot 100, e é considerada neste momento como unha "gema do pop". O sinxelo "Can't Stay Away From You" alcanza a terceira posición no Billboard Hot 100, e outros países, mentres obtén un nº 1 no Reino Unido. Os sinxelos "1-2-3" e "Rhythm Is Gonna Get You" lideraron o primeiro lugar na listaxe US Hot Latin Tracks e o sinxelo "Anything For You" chegou á posición número 1 na listaxe Hot 100 da publicación Billboard e converténdose así nunha das mellores cancións románticas a nivel mundial. O disco vendeu 7 millóns en todo o mundo.
Solista
En xaneiro de 1989, foron premiados cun American Music Award como Mellor Grupo. Gloria interpretou un popurrí composto por "No te olvidaré", "Anything For You" e "1-2-3", converténdose na primeira cantante en interpretar en castelán en devanditos premios.
A principios dese mesmo ano xurdiu un proxecto de colaboración con Plácido Domingo no disco do musical Goya... A Life In Song. Como Gloria era a única que quedaba do Miami Sound Machine orixinal, e a que realmente ía participar no disco co tenor español, esta foi a primeira gravación na que aparece unicamente co seu nome, Gloria Estefan. Seguindo así a idea de Emilio de lanzala como solista. Posteriormente, en maio dese ano, Gloria recibiu en Los Ángeles un novo recoñecemento, a concesión do premio Compositora Pop do Ano pola prestixiosa sociedade BMI (Broadcast Music Inc). A BMI recoñeceu os seus méritos ao colocar nada menos que 4 temas da súa autoría no Top 10 do Hot 100 de Billboard: Anything For You, Rhythm Is Gonna Get You, 1-2-3 e Can't Stay Away From You.
Cuts Both Ways e accidente
Gloria inicia a súa carreira como solista sacando o seu primeiro disco Cuts Both Ways. É o álbum pop máis vendido na súa carreira, cun total de 12 millóns de copias, chegou ser nº 1 en moitos países do mundo. O primeiro sinxelo "Don't Wanna Lose You "obtivo tamén unha gran popularidade chegando a ocupar a posición Nº.1 no Billboard Hot 100 durante dúas semanas. Outros sinxelos como "Cuts Both Ways", "Get on Your Feet" e "Oye mi Canto" ocuparon os primeiros lugares no Billboard Adult Contemporary. Tamén en 1989 iniciou o "Get On Your Feet World Tour" visitando Canadá, Xapón e o Reino Unido. Planeouse tamén incluír na xira a Estados Unidos e Australia pero en 1990, en Pensilvania, tivo un accidente cando un tractor estrelouse contra o bus no que viaxaba. O accidente estivo a piques de custarlle a vida e supúxolle graves lesións nas costas das que se recuperou lenta e milagrosamente.
Namentres, a súa discográfica preparou unha compilación titulada Éxitos de Gloria Estefan que incluíu temas en castelán, inglés e portugués (Toda Pra Você, versión nese idioma do seu tema Here We Are) que xa foran popularizados pola artista antes e logo de converterse en solista. Esta compilación quizais foi planificada ante o risco de que Gloria Estefan non puidese volver actuar debido á súa imposibilidade para camiñar a causa do accidente que sufriu. Vendeu aproximadamente un millón de copias.
Tamén nese ano xusto logo de recuperarse do accidente, Gloria gravo unha versión de "Don't Let The Sun Go Down On Me " de Elton John incluído dentro do sinxelo de "Here We Are", aínda que máis tarde o incluío dentro do álbum "Hold Me, Thrill Me, Kiss Me".
Into The Light
Logo dunha recuperación lenta, Gloria regresou á súa carreira como solista lanzando o seu segundo disco Into the Light. O sinxelo Coming Out of the Dark chegou á posición nº 1 no Billboard Hot 100, logrando o seu terceiro nº 1 nos Estados Unidos. Os sinxelos "Can't Forget You" e "Live for Loving You" ocuparon o segundo lugar o Billboard Adult Contemporany. En 1991 inicia o "Into The Light World Tour" visitando lugares como: Estados Unidos, Reino Unido, Xapón, Países Baixos, España, Alemaña, Australia, Tailandia, Malaisia, Filipinas e América Latina. En total visitou 29 países con máis de 100 concertos aos que asistiron máis de 10 millóns de persoas, o disco vendeu 3,8 millóns.