cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nuno Treez
Traxectoria
A súa obra relaciónase cunha ermida consagrada a San Clemente, en base a iso, estudosos como Ramón Menéndez Pidal sosteñen que era un xograr e sitúano nunha illa de Pontevedra de Bueu. Con todo, o profesor Xosé Luís Couceiro, apunta a que pode proceder do municipio coruñés de Narón, onde houbo unha ermida dedicada a San Clemente. o profesor Xabier Ron Fernández sostén que se trata dun xograr galego natural da localidade ourensá de Trez que aparece na documentación do mosteiro de Montederramo.
Obra
De Nuno Treez coñécense catro cantigas, todas do subxénero de cantigas de romaría: «Des quando vos fostes daqui», «San Clemenço do mar» , «Non vou eu a San Clemenço orar e faço gram razom» e «Estava-m' em San Clemenço, u fora fazer oraçom».
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 83ª edición dos Óscar
200px|miniatura|[[Susanne Bier, directora do filme gañador]] Esta é unha lista dos filmes propostos na 83ª edición dos Óscar para o mellor filme en lingua non inglesa. A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS) convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar un filme para o Óscar ó mellor filme internacional cada ano dende que o premio foi creado na edición de 1956. O premio é presentado anualmente pola Academia para un filme producido fóra dos Estados Unidos cun diálogo maioritariamente en lingua non inglesa. O Comité do Premio Internacional de Longametraxes supervisa o proceso e revisa todos os filmes enviados.
Os filmes candidatos debían terse estreado nos cinemas dos seus respectivos países entre o 1 de outubro de 2009 e o 30 de setembro de 2010.
En total, 66 países propuxeron filmes para a súa consideración. Groenlandia e Etiopía enviaron filmes por primeira vez.
A lista curta de nove candidatos anunciouse o 19 de xaneiro de 2011 e os cinco candidatos (Alxeria, o Canadá, Dinamarca, Grecia e México) anunciáronse seis días despois. O filme dinamarqués Hævnen de Susanne Bier gañou o premio.
Quiñoi de Abaixo, Rodieiros, Boimorto
Quiñoi de Abaixo é un lugar da parroquia de Rodieiros no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Xunto con Quiñoi de Arriba tiña 11 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 7 eran homes e 4 eran mulleres.
Loryc
Historia
O 23 de xaneiro de 1920 fundouse a empresa Loryc S. A. e foi inscrita no rexistro mercantil. O nome Loryc componse das iniciais do fundador da compañía: Lacy, Ouvrard, Ribas, Y ("e" en castelán) Cia. As seguintes persoas tamén estaban involucradas co fundador da compañía: Alberto Agustin Reus, Antonio Darder Ripoll, Antonio Socias Morell, Pedro Gual Montaner e Fernando Alzamora Conrad. Ese mesmo ano produciuse o inicio da produción dos seus propios vehículos na 'Avenida Alejandro Rosellio' en Palma. O director técnico era 'Alberto Ouvard', que traballara anteriormente na Renault en Francia. A finais de 1920, apareceu na rúa o primeiro Loryc. Utilizando a matrícula PM 507 podíase ver nas rúas da illa, foi o primeiro automóbil construído en Mallorca. Este primeiro coche foi un bipraza. Máis tarde, seguiuno un de tres prazas.
O coche conseguiu rapidamente entre a poboación o alcume de La Sardina (a sardiña), probablemente porque o corpo estaba feito de aluminio e parecíase á forma dunha lata de sardiñas en aceite. O primeiro modelo tiña un motor Ruby con seis cabalos de forza. A transmisión colocouse directamente no bloque do motor e tiña tres marchas adiante e unha marcha atrás. O tamaño dos pneumáticos era de 710 x 90. A iluminación consistía en lámpadas de gas con acetileno.
A finais de 1921, xa existían tres modelos de automóbiles Loryc. Un convertible, un sedán pechado e unha nova variante do convertible de tres asentos.
En 1922, o primeiro Loryc de tres prazas coa matrícula PM 788 foi para o dono da empresa MUSA, Pedro Roig Biquerra, entregáronlle a versión deportiva e participou en varias carreiras. Con licenza de E.H.P. era un coche de carreiras aberto cun motor de catro cilindros de 1.000 cc, 34 hp, válvulas á cabeza e caixa de cambios con brida. O vehículo alcanzaba unha velocidade máxima de máis de 140 km/h. Participou con éxito en numerosas competicións.
Na II exposición Internacional do Automóbil de Barcelona, Loryc presentou  os seus vehículos ao pública ao crítica. A demanda foi enorme porque Loryc se fixo un nome con vehículos robustos e fiables.
Debido ao éxito da Feira de 1923 a produción trasladouse a un local máis amplo. Ao redor de 60 persoas estaban empregadas temporalmente na planta Loryc na illa balear. O prezo de venda dun Loryc era en 1923 en 5000 pesetas, un Citroën 5CV custaba nese momento ao redor de 4.000 pesetas. Ao redor de 120 unidades saíron da fábrica S’Aigo Dolça en Palma. A fin de 1923 Loryc tiña dificultades para a adquisición de materiais. Agás para a carrozaría e o chasis que eran construídos integramente en Mallorca, Ouvard compraba motores e compoñentes en Francia aos fabricantes EHP, SCAP e Ruby. Debido aos aranceis e restricións á importación, as partes eran retidas a miúdo varios meses na Aduana. O rei español Afonso XIII involucrouse persoalmente e escribiu un decreto 22/04/23 para facilitar as importacións. Debido a todas estas trabas, atrasos e os cada vez maiores problemas financeiros, finalmente, tivo que pechar a planta de Palma en 1925.
Hoxe
O edificio da fábrica S’Aigo Dolça aloxa a día de hoxe unha parte do Instituto Oceanográfico.
Calcispongiae
A clase Calcispongiae ou Calcarea é un grupo de animais do filo Porifera. Son esponxas cuxas espículas do esqueleto mineral son todas elas de carbonato cálcico (CaCO3) cristalizado en forma de calcita. As espículas non acostuman diferenciarse entre Megascleras e Microcleras; normalmente son uni, tri ou tetrarradiadas. É importante destacar que ningunha presenta fibras de esponxina. A organización pode ser de tipo Ascon, Sicon ou Leucon. Tódalas especies da clase son mariñas de hábitat pouco profundo e se reproducen por xemación e por vía sexual, dando lugar a unha característica fase larval.
A Graña, Borela, Cerdedo-Cotobade
A Graña é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2007 tiña 64 habitantes (34 homes e 30 mulleres), dez máis que no 2006.
O topónimo, ó igual que noutros lugares co nome da Graña, posiblemente fai mención a unha antiga explotación gandeira ou agrícola dependente do próximo mosteiro de Tenorio e rexida por un monxe labrego ou mestre.
Currículum vítae
miniatura|dereita|220px|Exemplo de Curriculum vitae en inglés. O termo latino curriculum vitae, que pasou ao galego como currículum vítae e tamén, na forma abreviada, como currículo, significa literalmente "carreira da vida", por analoxía e contraposición ao cursus honorum, a carreira profesional dos maxistrados romanos. Emprégase para referirse ao conxunto de méritos, estudos, cursos e experiencia laboral precisos para solicitar un emprego, que normalmente se recollen por escrito nun documento. Utilízase a miúdo na súa forma abreviada curriculum, aínda que en ocasións se pode atopar tamén a forma máis completa curriculum vitae et studiorum ("carreira da vida e dos estudos"). Tamén é habitual atopalo mencionado coa abreviatura CV.
Río São Francisco
O Río São Francisco é un importante río brasileiro, camiño de penetración no Sertão do Brasil central. Nace no Estado de Minas Xerais na Serra da Canastra e desemboca no Océano Atlántico, despois de atravesar os Estados de Baía, Pernambuco, Alagoas e Sergipe.
STS-96
STS-96 foi unha misión do transbordador espacial Discovery lanzada o 27 de maio de 1999 desde a rampla 39B do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-96, con sete astronautas a bordo, foi lanzada para continuar a construción da Estación Espacial Internacional e provisionala con subministracións durante o primeiro acoplamento entre un transbordador e a estación. A tripulación, composta polo comandante Kent V. Rominger, o piloto Rick D. Husband e os especialistas de misión Ellen Ochoa, Tamara E. Jernigan, Daniel T. Barry, Julie Payette e Valeri Ivanovich Tokarev, instalou unha grúa denominada Strela, de fabricación rusa, no módulo Zarya e levou a cabo tarefas e instalación de distintos compoñentes. O transbordador elevou a órbita da estación cos seus motores e puxo en órbita un pequeno satélite denominado STARSHINE.
O transbordador regresou a terra no Centro Espacial Kennedy o 6 de xuño de 1999.
Enrique Lúpiz
Enrique Lúpiz, finado na Arxentina en 1974 foi un tirador de esgrima e adestrador de fútbol arxentino.
Traxectoria
Foi tres veces campión arxentino de esgrima e preparador físico da escola naval do Exército arxentino A experiencia como preparador físico na súa disciplina deportiva e en ximnasia abriulle as portas do fútbol, dirixindo importantes equipos na súa Arxentina natal, como Boca Juniors, Rosario Central e Club Atlético Banfield. Despois marcharía a Uruguai para dirixir a Huracán e Club Danubio, con quen se proclamaría subcampión da Lida Uruguaia na tempada 1957/58. Este importante cartel abriulle as portas do fútbol europeo, fichando polo Celta de Vigo de Segunda División Española en 1959.
Lupiz comezou con bo pé, introducindo cambios no sistema de adestramento e vencendo o Deportivo da Coruña nun torneo amigábel denominado Trofeo Amistad. A competición oficial pese a comezar con derrota ante o CD Condal enseguida se enderezou con sendas vitorias ante Barakaldo CF e Baskonia. Porén, serían os únicos encontros dirixidos polo adestrador arxentino, xa que a Federación Española de Fútbol non lle convalidou o título de adestrador, polo que o club rescindiu o contrato do adestrador arxentino e contratou o vasco Baltasar Albéniz.
Summer in Abaddon
Summer in Abaddon é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Pinback, publicado o 12 de outubro de 2004 a través do selo Touch & Go Records. O disco foi gravado no estudio caseiro de Zach Smith e Rob Crow.
Máximo de la Riva García
Máximo de la Riva García, finado en Santiago de Compostela o 13 de marzo de 1922, foi un industrial e político galego.
Traxectoria
Licenciado en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi profesor da USC. Deputado provincial. Foi elixido alcalde de Santiago de Compostela a principios de 1918, permanecendo no cargo ata a súa morte en 1922.
Liberdade de prensa
miniatura|300px|Índice de liberdade de prensa en 2008, segundo a organización [[Reporteiros Sen Fronteiras.]] A liberdade de prensa é a liberdade ou a inmunidade dos medios de comunicación para publicar ou espallar información, xa sexa mediante a impresión, emisión ou publicación electrónica, sen ningún tipo de control gobernamental ou censura. Aínda que a liberdade de prensa é a ausencia da influencia estatal, ela pode ser garantida polo goberno a través da lexislación.
A Asemblea Xeral das Nacións Unidas proclamou en 1993 o día 3 de maio como o Día Mundial da Liberdade de Prensa.
Catedral de Canterbury
A catedral de Canterbury é unha das máis antigas e famosas estruturas cristiás en Inglaterra. É a catedral do arcebispo anglicano de Canterbury, o primado de toda Inglaterra e o líder relixioso da Igrexa de Inglaterra. Esta igrexa nai da Diocese de Canterbury (ó leste de Kent) é o foco da Relixión Anglicana. O seu título formal en inglés é Cathedral and Metropolitical Church of Christ at Canterbury.
Foi nomeada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1988, xunto á abadía de San Agostiño e igrexa de San Martiño, tamén en Canterbury.
Georges Demenÿ
Georges Emile Joseph Demenÿ, nado en Douai (Norte-Paso de Calais) o 12 de xuño de 1850 e finado en París o 26 de outubro de 1917 foi un fotógrafo e inventor francés de orixe húngara, considerado o fundador da educación física científica. Era irmán do poeta Paul Demeny.
Traxectoria
Fillo de Adéle Vignron e do músico Philippe Joseph Demenÿ, estudou en Douai e Lille antes de marchar a París, onde comezou a traballar co fisiólogo Étienne-Jules Marey fotografando imaxes de animais e humanos en movemento.
En 1891 cando traballaba de axudante de Marey, inventou e fonoscopio e en 1894 o cronofotógrafo con disco excéntrico, que o converte nun dos precursores do cinema. Con este sistema rexistra series de imáxenes nas que unha personaxe (o propio Demenÿ) di frases sinxelas, como “Vive la France!” ou “je vous aime”. Polas súas dificultades económicas viuse obrigado a vender os dereitos do cronofotógrafo a Léon Gaumont, co que este se iniciou no cinema.
En 1903 fundou en París o CSEP (Cour Supérieur d'Education Physique), escola de formación deportiva e médica.
Puturrú de Fuá
Puturrú de Fuá é un grupo de música español de ton humorístico.
Traxectoria
No ronsel doutras bandas satíricas como La Trinca, o seu precedente inmediato foi Curroplastic, liderado por Francisco Curro Fatás e cunha estética e estilo que se parecía máis a grupos como La Orquesta Mondragón que a outros humorísticos como La Charanga del Tío Honorio ou Desmadre 75.
En 1978, Fatás ponse en contacto con Pepe Gros e Juanma Labordeta (sobriño de José Antonio Labordeta) e crean Puturrú de Fuá, asinando co selo Fonomusic. Durante os seus primeiros anos, a súa carreira desenvólvese por Aragón. Pero en 1985, publicaron o seu primeiro álbum No es una marca de fuagrás, que acada popularidade en toda España. Co seu seguinte LP, Ni fu ni fuá, convertéronse en asiduos en radio e televisión e as súas pegadizas cancións como "No te olvides la toalla cuando vayas a la playa" ou "Los chicos de Plan" chegan a ser canción do verán.
Nos anos seguintes continuaron editando novos proxectos, se ben de menor repercusión até que en 1994 Pepe Gros abandona o grupo. Tras publicar Finas hierbas, volven reunirse en 1998, con Leo Susana no posto de Juanma Labordeta, e, desde aquelas seguiron gravando e actuando se ben cunha popularidade moito menor que a que alcanzaran a mediados da década de 1980.
Temple of the Dog
Temple of the Dog é unha banda de rock creada por algúns amigos en homenaxe ao cantante Andrew Wood. Andrew foi o vocalista de Mother Love Bone, unha das bandas pioneiras do grunge, e morreu en marzo de 1990, vítima dunha sobredose de heroína.
Xoaquín de Arévalo Otero
Xoaquín de Arévalo Otero, coñecido simplemente por Joaquín de Arévalo, nado en Ferrol c. 1850 e finado ibídem o 24 de febreiro de 1890, foi un xornalista galego.
Saramagal, Veascós, Carballedo
Saramagal é un lugar da parroquia de Veascós, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 23 habitantes (12 mulleres e 11 homes).
En Saramagal naceu o xogador de baloncesto Fran Vázquez.
Temple of the Dog
Formaron parte deste proxecto dous integrantes de Soundgarden, o vocalista Chris Cornell (que fora compañeiro de piso de Wood) e o batería Matt Cameron; dous membros de Mother Love Bone, o guitarrista Stone Gossard e o baixista Jeff Ament; e dous aínda descoñecidos amigos de Gossard, o vocalista Eddie Vedder e o guitarrista Mike McCready.
Xoaquín de Arévalo Otero
Traxectoria
Finou en Ferrol por unha afección cardíaca con 40 anos de idade.
Temple of the Dog
A banda editou un único álbum, o auto-titulado Temple of the Dog, en abril de 1991 a través do selo A&M Records. Aínda que foi eloxiado polos críticos musicais no momento do seu lanzamento, o álbum non foi recoñecido ata o ano 1992, cando Vedder, Ament, Gossard e McCready se fixeron coñecidos mundialmente con Pearl Jam.
No ano 2016 a banda saíu de xira para celebrar o 25 anversario da pubicación do seu único traballo.
Public Broadcasting Service
miniatura|Antigo logo de PBS. Public Broadcasting Service (PBS) (en galego Servizo Público de Radiodifusión), é a rede de televisión pública dos Estados Unidos de América, creada no 1969 e que comezou a súa emisión regular o 5 de outubro do 1970, substituíndo á anterior rede de televisión pública dos Estados Unidos, a National Education Television (NET) (Televisión Educativa Nacional). Pouco despois desa data, a NET, a institución predecesora da PBS, fusionouse coa WNDT-TV, a filial da PBS en Newark (Nova Jersey), para formar WNET-TV, que emite para Nova York e Nova Jersey e as súas áreas de influencia, volvéndose unha das principais televisións membros da PBS.
A PBS podería describirse dunha rede de televisións públicas que contan con licenzas de emisión de televisión educativa non comercial polos cales non emiten publicidade (sendo financiadas por axudas voluntarias de institucións, empresas e dos propios telespectadores - Viewers Like You, "Telespectadores coma vostede") e que manteñen un compromiso de televisión de servizo público (en contraste coas outras canles de televisión nos EUA de vontade claramente comercial), e que foron maioritariamente fundados por organizacións educativas e comunitarios.
A rede PBS consta de 169 operadoras membros que posúen as ditas licenzas educativas non comerciais que operan 348 emisoras de televisión. Destas 169, 86 son de organización comunitarias, 57 de universidades, 20 de autoridades estatais e 6 de autoridades locais ou municipais.
Á parte da lexislación que os regula, outra diferenza que distingue a PBS e as súas filiais das demais redes de televisión como ABC, NBC, CBS e Fox, é que as estacións filiais da PBS teñen autonomía para elixir e comprar os programas que desexan que sexan distribuídas ou pola rede PBS ou dereitamente polas emisoras individuais. Isto fai que a programación teña un alto nivel de contidos locais ou dirixidos ó seu público específico, a diferenza dos anteriormente mencionados canles comercias no que as súas filiais entregan gran parte do seu tempo no aire para a programación da rede nacional da cadea ás que están afiliadas.
A diferenza do seu homólogo radiofónico, a National Public Radio (NPR), a PBS non conta cun departamento de prensa central, unha produtora nacional, ou uns Servizos Informativos nacionais. Toda a programación de PBS, sexan noticias, documentais ou entretemento son producidas polas emisoras afiliadas ou produtoras independentes que son contratadas polas emisoras afiliadas. As principais afiliadas en termos de produción de programación son, entre outras, WNET-TV en Nova York, WGBH-TV en Boston, WETA-TV en Washington, D.C., WQED-TV en Pittsburgh, e WPBT-TV en Miami.
O financiamento da PBS vén das estacións afiliadas (47%), a CPB (Corporation for Public Broadcasting) (Corporación para a Radiodifusión Pública, unha institución creada polo Goberno dos Estados Unidos para contribuír na financiamento da radiodifusión pública) (24%), royalties, dereitos de retransmisión, servizos satelitais e ingresos de investimentos (14%) e venda de produtos educativos (12%).
Esta canle é a que emite programas infantís de cariz educativo como Sesame Street, Cyberchase, It's a Big Big World, Mister Rogers' Neighbourhood (A Veciñanza do Señor Rogers), e os documentais da National Geographic
Sindicalismo
O sindicalismo ou movemento sindical é un termo amplo para designar o desenvolvemento da historia e a organización colectiva dos traballadores, en dirección á defensa dos seus intereses e de mellores condicións de traballo, fronte ós empregadores e os gobernos. Sindicato e gremio son palabras habituais para designar as organizacións dos traballadores coa fin de representar colectivamente os intereses da clase obreira.
Historia
350px|miniatura|Marcha sindical, 2005
Primeiros pasos
Durante máis dun século a acción colectiva dos traballadores (sindicatos, folgas, convenios colectivos) foi comunmente considerada como un crime. Foi en Europa, e máis concretamente en Inglaterra, onde apareceron os primeiros movementos obreiros, como o ludismo conducido por Ned Ludd (rompedores de máquinas) (1810-1811).
En 1824, pola forte presión popular, o parlamento británico derogou Combination Acts, leis que prohibían as organizacións obreiras. En 1829 Robert Owen, un dos fundadores do socialismo moderno, creou as primeiras cooperativas, que eran sociedades industriais de traballadores.
O nacemento dos sindicatos
Na década de 1830 aparecen as primeiras organizacións obreiras agrupando, ós traballadores segundo o seu oficio. En Inglaterra tomaron o nome de trade-unions (literalmente unións de comercio) ou simplemente unións. En 1829 John Doherty fundou a "Grande Unión dos Tecedores de Algodón de Gran Bretaña" e a primeira central sindical de tódolos oficios da historia: a "Asociación Nacional para a Protección do Traballo". Agrupaba 150 sindicatos con 100.000 membros. Publicou o histórico periódico obreiro: "A Voz do Pobo".
En Francia o sindicalismo aparece tamén na década de 1830, coas primeiras crises económicas. Adopta o nome de syndicat (sindicato), que quere dicir tamén unión. Foron obreiras francesas as primeiras en organizarse contra as condicións de explotación nos serradoiros de Bordeos e nas fábricas téxtiles de Lión.
Namentres París, Lión e Irlanda eran testemuñas de levantamentos obreiros agudizados pola grave crise económica do momento, en Inglaterra abolíase a escravitude, proceso que levou de 1833 a 1838.
En xuño de 1836 a Asociación de Traballadores de Inglaterra elaborou a Carta do Pobo, esixindo o voto universal e segredo. Foron coñecidos como os cartistas. Durante algúns anos o movemento dos traballadores recibiu a influencia de diversos ideólogos que se ocuparon de estudar e investigar a situación dos traballadores. Entre eles estaban Friedrich Engels, que escribiu The Condition of the Working Class in England in 1844 (en galego, "A situación da clase obreira en Inglaterra en 1844"), baseándose nos datos e a convivencia co movemento "Cartista".
A partir da década de 1840 os alemáns Karl Marx e Friedrich Engels instaláronse en Inglaterra e deron orixe a un particular pensamento obreiro, o marxismo ou socialismo científico, que foi seguido en todo o mundo. Contemporaneamente o ruso Mikhail Bakunin e o francés Pierre Joseph Proudhon sentaron as bases do anarquismo e do anarcosindicalismo.
Na década de 1850 o movemento sindical estendeuse por Europa, creándose sindicatos en Portugal, Bélxica e Alemaña.
Os anos da Internacional
En 1864 creouse en Londres a Asociación Internacional de Traballadores (AIT), A Internacional, primeira central sindical mundial da clase obreira. Ese mesmo ano recoñécese en Francia o dereito á folga como un dos dereitos fundamentais do individuo.
En 1866 a AIT celebrou o seu primeiro congreso, no que representantes dos traballadores de distintos países trataron de forma conxunta os problemas sociais que lles preocupaban.
Paralelamente á celebración dese primeiro congreso da AIT, fundouse en Inglaterra o Trades Union Congress (TUC), primeira asociación de obreiros que pode recibir propiamente o nome de sindicato, xa que as persoas afiliadas a el son defendidas e representadas desde a organización. Este sindicato continúa na actualidade con máis de seis millóns de afiliados.
Beltrán, Cundinamarca
Historia
Na época precolombiana, o territorio do actual municipio de Beltrán estivo habitado polos indíxenas panches, feroces inimigos dos muiscas (onde houbo un casarío de nome Colombayma). En 1539 o encomendeiro Baltazar Maldonado foi o primeiro que en compañía de 150 homes fixo unha travesía polo río Magdalena e descubriu este sitio, habitado polos panches. En 1670, situado sobre a beira esquerda do río, figuraba como pobo de indios de Ambalema, e estaba a cargo do encomendeiro Francisco Félix Beltrán. O seu nome aborixe non era Beltrán senón máis ben podería ser Colombayma.
Sindicalismo
Os anos da Internacional
En 1867 Bélxica púxose á cabeza de Europa en materia social, sendo recoñecidos numerosos dereitos, entre eles o da folga.
En 1871 xorde a Comuna de París, levantamento obreiro en pro dos dereitos sociais. Só dura un par de meses pola intervención do exército.
En 1872, durante o V Congreso de AIT, tivo lugar a escisión entre marxistas e bakuninistas, no que foi a primeira gran división entre os representantes dos traballadores.
Non foi ata 1875 que se substituíron da lexislación inglesa os termos "amo" e "servo" para pasar a denominarse "patrón" e "obreiro". Foi o primeiro país en adoptar este cambio.
En 1884 recoñecéronse os sindicatos obreiros en Francia. En Lión creouse en 1886 a Federación Nacional de Sindicatos e grupos cooperativos (FNS), antecedente da CGT francesa e do sindicalismo revolucionario.
En 1886 tiveron lugar en Chicago a Revolta de Haymarket, que deu lugar á celebración do Día internacional dos traballadores.
A Segunda Internacional. Finais do século XIX
En 1889 fundouse a Segunda Internacional, celebrándose o seu primeiro congreso en París o 14 de xullo. Este congreso declara ó 1º de Maio como Día internacional dos traballadores, en lembranza dos 5 folguistas mortos en maio de 1886 en Chicago. Desde entón é un día de mobilización global sincronizada dos traballadores do mundo. Ademais, adoptan a reivindicación da xornada de oito horas.
En 1895 a FNS francesa transfórmase na Conféderation Genérale du Travail.
En 1899 asínase en Suecia o primeiro pacto social entre empresarios e sindicatos.
Desde finais do século XIX, na medida en que se foi conquistando o voto universal e segredo, e a posibilidade de que representantes dos traballadores e partidos obreiros accedesen ós parlamentos e mesmo obter o triunfo electoral nun país, o movemento obreiro toma características nacionais. Neste sentido a clase obreira de cada país ten a súa propia historia sindical.
Inicios do século XX
En 1901 constituíuse en Copenhague a Secretaría Internacional de Sindicatos, con participación de asociacións de Alemaña, Bélxica, Finlandia, Gran Bretaña e Suecia.
En 1906, mentres a CGT francesa aproba en Amiens a súa Carta Magna, créase o primeiro sindicato italiano: a Confederaziones Generale del Lavoro (CGL), e nos Países Baixos a Federación Holandesa de Sindicatos.
En 1910 fundouse en España a Confederación Nacional do Traballo, herdeira da sección española da Primeira Internacional.
O taylorismo gaña forza nestes albores do século XX, publicando F. W. Taylor en 1911 The Principles of Scientific Management. A aplicación xeneralizada dos métodos propostos por Taylor supuxeron un profundo cambio no modelo produtivo e na organización do traballo: comezaba a Segunda revolución industrial.
En 1917 tivo lugar a Revolución Rusa, que estableceu o primeiro estado obreiro da historia, e un poderoso impacto no movemento obreiro mundial.
En 1919 creouse a Organización Internacional do Traballo, un dos organismos internacionais máis antigos do mundo, gobernado en forma tripartita por gobernos, sindicatos e empregadores.
No século XX os sindicatos de todo o mundo tenderon a abandonar a antiga organización sindical por oficio, para xeneralizar o sindicato por rama de actividade.
Sindicalismo moderno
No século XX os sindicatos tenderon a dividirse internacionalmente en tres grandes correntes mundiais:
Existen sindicatos non organizados coas correntes maioritarias ó seren organizacións de carácter máis independente, e que como os sindicatos libertarios se coordinan con outros sindicatos e organizacións sociais como Solidariedade Internacional Libertaria ou a Asociación Internacional dos Traballadores (AIT).
Globalización
A finais do século XX, na globalización, o movemento obreiro comezou a restablecer o protagonismo do sindicalismo internacional e empezaron a verse fusións entre as diversas correntes para establecer organizacións sindicais únicas, como sucede no caso da Confederación Europea de Sindicatos (CES).
O 1 de novembro de 2006 a CIOSL e a CMT disolvéronse para fusionarse xunto con varias federacións independentes na nova Confederación Sindical Internacional (CSI), que recoñece 168 millóns de afiliados en todo o mundo.
Museo Vasa
miniatura|dereita|300px|Fachada exterior do museo
O Museo Vasa, chamado Vasamuseet en sueco, atópase na illa de Djurgården, en Estocolmo, Suecia. Inaugurado en 1990, é o museo que máis visitantes recibe de toda Escandinavia, con arredor de 800.000 ao ano.
Garda un dos poucos buques do século XVII que se conservan en perfecto estado malia que foi afundido durante unha travesía en 1628. O buque, amais, é quen dá nome ao museo, o Vasa, e ao seu redor sitúanse diversas exposicións que informan acerca da súa historia e dos obxectos que se atopan a bordo.
Quiñoi de Arriba, Rodieiros, Boimorto
Quiñoi de Arriba é un lugar da parroquia de Rodieiros no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Xunto con Quiñoi de Abaixo tiña 11 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 7 eran homes e 4 eran mulleres.
Intensidade (música)
Na música, a intensidade é o parámetro que diferenza un son débil dun son forte. Depende da forza coa que un instrumento musical sexa tocado e tamén da distancia do receptor da fonte sonora.
Acústicamente a intensidade depende da amplitude das vibracións, e particularmente está conectada coa magnitude definida como intensidade acústica, que se mide en W/m2, ou máis comunmente en decibelios (dB) cando se mide logaritmicamente (Nivel de Presión Sonora)
A psicoacústica define como sonoridade a diferenza que se percibe da intensidade musical.
Notación
A notación da intensidade realízase mediante signos especiais, denominados signos dinámicos ou indicacións de dinámica''.
Abstinencia (concepto)
Denomínase abstinencia (do latín abstinentia, "temperzanza", "desinterese", "integridade", "xexún", "continencia") a unha actitude humana de decisión caracterizada por absterse dalgunha cousa, como unha bebida, un alimento ou até mesmo unha necesidade, ou privarse de facer unha determinada acción. . A abstinencia está, usualmente, ligada á restrición do uso de substancias tóxicas, sendo case sempre citada en relación con algúns problemas, como o alcoholismo ou outras drogodependencias.
Intensidade (música)
Notación
Para indicar unha intensidade en particular empréganse letras, en cursiva, escritas xeralmente baixo o pentagrama, do seguinte xeito
Abstinencia (concepto)
Existen varios tipos de abstinencias comúns como, por exemplo, a abstinencia alimentaria, a abstinencia sexual ou a abstinencia disciplinaria, entre outras.
A abstinencia sexual refírese á privación de relacións sexuais, e acostuma a defenderse por algúns como un recurso preventivo contra a SIDA e outras doenzas de transmisión sexual, principalmente entre adolescentes. A súa adopción é preconizada por determinadas denominacións relixiosas que a consideran como unha virtude, estando ligada ao termo castidade.
Intensidade (música)
Notación
Para indicar o paso gradual dunha intensidade a outra, hai dúas formas de facelo: a forma escrita, por exemplo crescendo para indicar un aumento de intensidade, ou un símbolo que represente graficamente a mesma indicación, que é o arriba exposto.
Os acentos tamén son parte dos signos dinámicos, indicando que unha nota en particular debe ser executada cunha intensidade superior.
Nicolasa Pradera
Nicolasa Pradera Mendive, nada en Markina-Xemein o 7 de decembro de 1870 e finada en Madrid en 1959, foi unha afamada cociñeira vasca fundadora dos restaurantes que levan o seu nome en diferentes cidades españolas, cos que a cociña vasca adquiriu renome a nivel estatal.
Miguel Rellán
Miguel Rellán, nado en Tetuán (Marrocos) o 7 de novembro de 1943 é un actor español que participou en numerosas películas, obras de teatro e series de televisión, tendo exercido tamén como escritor.
Nicolasa Pradera
Traxectoria
Como era costume na época púxoselle o nome do santo do día, san Nicolao. De nova entrou a servir na familia Gaitan de Ayala, facendo labores de axudante de cociña. Cando unha das fillas desa familia casou e se trasladou a Donostia (Guipúscoa), foise con ela ao seu novo domicilio e fíxose cargo da cociña.
Miguel Rellán
No cinema destacou nas dúas entregas de El crack, con dirección de José Luis Garci, e ás ordes de José Luis Cuerda en El bosque animado e Amanece, que no es poco, así como no Perro del hortelano, de Pilar Miró.
Nicolasa Pradera
Traxectoria
Casou con Narciso Dolhagaray Picabea, que rexentaba unha das carnizarías máis famosas da cidade, e entre ambos abriron un restaurante en 1912 na rúa Alamar nº 4, a logo senlleira "Casa Nicolasa". A cidade de San Sebastián era naquela época un dos principais destinos turísticos da península Ibérica, ao que acudía a nobreza e a clase podente da época.
Miguel Rellán
Na televisión acadou popularidade co seu papel protagonista na serie xuvenil Compañeros, que Antena 3 emitiu entre o 1998 e o 2002.
Nicolasa Pradera
Traxectoria
O restaurante "Casa Nicolasa" enseguida adquiriu renome e fama entre os veraneantes e é loado por figuras como Gregorio Marañón. Nos seus reservados fixéronse moitos acordos de todo tipo, transcendentais para o devir político e económico do país.
Miguel Rellán
Galardóns
Foi galardoado na 1ª edición dos Premios Goya como mellor actor secundario polo seu papel en Tata mía, de José Luis Borau.
Nicolasa Pradera
Traxectoria
No ano 1932 vendeu o restaurante a María de Urrestarasu e abriu un novo en colaboración cos seus fillos en pleno paseo da Concha, o restaurante "Andia". Despois da Guerra civil española, en 1940, abriu o restaurante "Nicolasa" en Madrid, primeiro na rúa Sevilla e logo en Velázquez.
Pazos, Borela, Cerdedo-Cotobade
Pazos é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 120 habitantes (56 homes e 67 mulleres), 17 menos ca en 2006. É o lugar máis poboado da parroquia.
Neste lugar atópase unha capela adicada a San Roque, e dous petos de ánimas, o de Portapedra e o de Pazos de Borela.
Baño de bosque
Un baño de bosque é unha inmersión na natureza durante a cal os participantes espertan os sentidos e baixan o ritmo co fin de fortalecer a saúde física e mental.
Yelko Pino
Yelko Pino Caride, nado o 30 de outubro de 1996 en Vigo, é un futbolista galego que xoga como mediapunta no Pontevedra, da Primeira División RFEF.
Baño de bosque
Trátase dunha actividade orixinaria do Xapón, onde é coñecida coma shinrin-yoku, que gañou popularidade en Europa e os Estados Unidos de América a principios do século XXI, dentro dunha crecente corrente de interese polo medio ambiente, o contacto coa natureza ou a biofilia.
Yelko Pino
Traxectoria
Nado en Vigo, Yelko Pino é un dos membros da xeración de xuvenís do Celta de Vigo que alcanzou a final da Copa de Campións celebrada na cidade olívica en 2013. Na posición de mediapunta, destacou como un dos piares do equipo dirixido por David de Dios, a pesar de ser un ou dous anos menor que a maioría dos seus compañeiros. Posteriormente subiu ao filial celeste, estreandose na Segunda División B con tan só 16 anos. No seu primeiro ano disputou un total de 32 partidos, 24 deles como titular, marcando un gol na penúltima xornada, cando o descenso do filial a Terceira era xa unha realidade.
Baño de bosque
É unha experiencia eminentemente sensorial que permite conectar co ambiente e cun mesmo a través dos sentidos, observando, escoitando, tocando... O obxectivo desta práctica é reducir o estrés e mellorar a concentración, a saúde e o benestar.
Yelko Pino
Traxectoria
A continuación estreouse co primeiro equipo, con Paco Herrera como adestrador, nun amigábel no Estadio de Balaídos ante o Club Deportivo Lugo. A súa proxección fixo que renovase o seu contrato co Celta en 2013 por cinco tempadas, rexeitando ofertas do FC Barcelona e do FC Porto. En troques, o club estipulou no seu contrato que a partir do verán de 2015 sería membro do primeiro equipo. Con todo, a dirección deportiva do Celta decidiu que o rapaz permanecese no Celta B, feito que contrastaba coa cláusula do seu contrato.
En setembro de 2015, despois do peche do mercado de estival, o Celta asegurou que chegara a un acordo co Swindon Town para cedelo a este equipo. Con todo, o club da League One non puido inscribilo nese momento. En xaneiro de 2016, Pino saíu do Celta rumbo ao Queens Park Rangers da Championship, ao que chegou cedido até final de tempada. Alí xogou co equipo sub-21, non chegando a disputar partidos oficiais co primeiro equipo.
Tras regresar de terras inglesas, o xogador asinou libre polo Lugo da Segunda División, cun contrato de tres temporadas. Debutou co equipo de Luis César na segunda xornada de liga, contra o Zaragoza no Anxo Carro, e disputou un total de 16 partidos durante a campaña, marcando un gol nunha vitoria por 1-0 contra o Reus. Na tempada 2017/18 saíu cedido á Cultural Leonesa, equipo de Segunda adestrado polo galego Rubén de la Barrera, onde xogou só 83 minutos en liga ata que o seu contrato foi rescindido en xaneiro de 2018, despois de que vise a luz un vídeo no que insultaba ao club. Xogou o resto da tempada cedido no máximo rival dos leoneses, a Ponferradina, da Segunda B.
En agosto de 2018 fichou polo Atlético Baleares, tamén de Segunda B. Apenas contou con minutos, disputando só seis partidos como titular nunha tempada na que o club de Palma acabou como campión do seu grupo, pero non logrou o ascenso. Na seguinte campaña xogou no Algeciras, da mesma categoría, onde xogou só cinco partidos como titular.
Para a tempada 2021/22 asinou co Pontevedra, da Segunda División RFEF. Titular en case todos os partidos, logrou co equipo pontevedrés o ascenso á Primeira División RFEF.
Baño de bosque
Historia
A práctica dos baños de bosque, shinrin-yoku ou terapia de bosque orixinouse no Xapón nos anos 80 como resposta aos altos índices de estrés que mostraba a poboación.
Tratando de facer fronte ao chamado karoshi (termo xaponés que identifica as mortes provocadas polo exceso de traballo), o goberno nipón impulsou a práctica dos baños de bosque.
Os obxectivos que se perseguían eran fundamentalmente dous:
Estudos científicos
Dous expertos destacaron na investigación dos efectos dos baños de bosque e o contacto coa natureza na saúde das persoas:
A idea da que parten a maioría destes estudos é que, cando estamos en contacto coa natureza, sentimos mellor, relaxámonos.
No ano 2010, o  Dr Qing Li concluíu que, ao reducir o estrés e o nivel de cortisol, a práctica dos baños de bosque reforzaba o sistema inmunitario. Ademais, incrementaba a concentración en sangue das células NK (ou “natural  killers” en inglés), e que este efecto podía manterse, polo menos, durante 7 días.
No ano 2014, o profesor E. Miyazaki e o seu equipo demostraron que, tras realizar camiñadas de 15 minutos no bosque, diminuían o nivel de cortisol en saliva (a chamada hormona do estrés) e o ritmo cardíaco. A nivel psicolóxico, constataron un incremento da calma, vitalidade e sensación de benestar, e unha redución dos sentimentos negativos como a ansiedade e o nerviosismo.
En 2018, un grupo de investigadores polacos, realizou un experimento no que se avaliaban o impacto dos  baños de bosque na relaxación fisiolóxica e psicolóxica. Os resultados confirmaron as conclusións de estudos previos: diminución do ritmo cardíaco, a presión arterial, a ansiedade ou a hostilidade, e incremento da relaxación, a vitalidade e a sensación de benestar.
Poríferos
As esponxas ou poríferos (Porifera) son un filo de animais invertebrados acuáticos que se encontran dentro do subreino dos parazoos. Existen máis de 5.000 especies de esponxas no mundo, das cales 150 viven en auga doce. Estableceuse que estes animais existían no Precámbrico anterior, aínda que foron recoñecidos no século XVIII.
Durante moitos anos consideráronse plantas pero posteriormente, ó observar que no seu interior aparecían correntes de auga, foron considerados animais (arredor do ano 1825).
Este grupo presenta moitos caracteres especiais que xustifican que se poida recoñecer as esponxas como unha rama especial dos metazoos: os parazoos.
Características xerais
O aspecto corporal das esponxas é moi variado aínda que a forma máis sinxela e característica é a dun "saco" cunha abertura eferente e grande na parte superior, o ósculo, que é por onde sae a auga, e moitos poros aferentes ou ostiolos máis ou menos pequenos nas paredes, que é por onde entra a auga. Os ostiolos e os ósculos están unidos por un sistema de condutos e cavidades que é dunha complexidade diferente nas distintas especies.
A filtración do alimento prodúcese na cámara interna do animal, feita por un tipo celular especializado e único dos poríferos: os coanocitos. Estas células semellan protozoos coanoflaxelados, cos que se pensa que deben estar relacionados filoxeneticamente dalgunha maneira.
Se isto fose certo, podería demostrarse que o que hoxe en día son animais pluricelulares deberon de ser hai moito tempo simples agregados de animais unicelulares sen unha relación de parentesco directa.
Carecen de sistema nervioso e de órganos ou elementos contráctiles, o que nos fala dun baixo nivel de integración no seu comportamento, e cun grao limitado de individualidade das esponxas que viven en colonias (presentando estas límites imprecisos e escasa autonomía).
Existen esponxas que teñen unha forma corporal moi definida; outras crecen indefinidamente ata que atopan con outra esponxa en crecemento, outras incrústanse nas rochas, afuracándoas etc.
A súa parede corporal está composta de fibras elásticas de coláxeno (parte proteica do esqueleto) e de espículas silíceas ou calcáreas (dependendo da clase á que pertenza), que son a parte mineral do esqueleto e o que lle dá dureza. A rixidez desta parede corporal variará segundo haxa máis parte proteica (máis flexíbel) ou máis parte mineral (máis dura e ríxida). As fibras de coláxeno atópanse entretecidas unhas coas outras e coas espículas.
Externamente, as esponxas están cubertas por unha capa de células anchas e delgadas; nalgunhas esponxas esta pode estar constituída por células de tipo epitelial denominadas pinacocitos. Internamente a cavidade do corpo ou espongocele está delimitada completa ou parcialmente por células especializadas ou flaxeladas denominadas coanocitos que producen a corrente de auga e son importantes na alimentación. Entre estas dúas capas atopamos unha área organizada frouxamente na cal pódense encontrar fibras de apoio, espículas do esqueleto e unha variedade de células ameboideas. Pola súa constitución, sempre habitan o medio acuático, xa sexa doce ou mariño, e acostuman fixarse a un chan sólido. Segundo a estrutura, pódense considear tres grupos sen carácter taxonómico: ascon, sicon e leucon
Ascon
Son as esponxas máis sinxelas, e teñen unha estrutura en forma de saco cun único ósculo grande e que está formada na superficie por unha epiderme de pinacocitos entre os que xorden unhas células tubulares chamadas porocitos. Os coanocitos cobren a cavidade interna ou espongocele, e un tipo de amebocitos chamados calcoblastos segregan espículas que proporcionan o soporte esquelético ó tubo do ascon. As espículas poden ser monoaxonas ou triaxonas trirradiadas.
Sicon
É o seguinte nivel de complexidade estrutural, onde a parede do corpo é máis grosa e complexa que no tipo ascon e o espongocele está tapizado de pinacocitos. Os coanocitos están nunha serie de condutos de coanocitos dispostos radialmente. A esponxa ten forma de vasilla, cun ósculo terminal protexido por unha franxa de espículas monoaxonas que o rodean.
Leucon
Esta é a tipoloxia máis complexa, formada por grandes masas con moitos ósculos. Fórmanse cámaras de coanocitos redondas ou ovais que rodean un conduto eferente. Os codutos eferentes únense para formar outros máis grandes que ó final xúntanse nun conduto eferente principal.
Hai tres tipos de estruturas leuconoides:
Taxonomía
Sistematicamente as esponxas clasifícanse en función da súa estrutura e esqueleto en 4 grandes clases:
Clase Calcispongiae ou Calcarea (calcisponxas ou esponxas calcáreas) Clase Hyalospongiae ou Hexactinellida (hexactinélidos ou esponxas vítreas) Clase Demospongiae (demosponxas) Clase Sclerospongiae (esclerosponxas ou esponxas coralinas)
Filoxenia
miniatura|300px|Dous [[cladogramas alternativos sobre a filoxenia do filo Porifera]]
Estudos recentes sobre a histoloxía das esponxas hexactinélidas revelaron que este grupo ten peculiaridades importantes. Baseándose nisto, o filo Poríferos dividiuse en dous subfilos, Symplasma e Cellularia. Incluso é dubidoso que os poríferos sexan un grupo monofilético, é dicir, que teñan todos un antepasado común e exclusivo das esponxas (Zrzavý et al).
Os simplasmas comprenden unicamente a clase das hexactinélidas; son poríferos de organización sinxela, en forma de sincitial, aínda que amosan a coexistencia de tipos celulares como arqueocitos e células esferulosas; o ectosoma non posúe pinacocitos diferenciados e non amosan contractibilidade, é dicir non ten miocitos. Os celulares reúnen as clases calcáreas e demosponxas, as cales presentan unha organización celular definida, con pinacocitos e coanocitos individualizados, e diversos tipos de células ameboides na mesoglea.
En canto á filoxenia do filo, nun principio, unha característica diagnóstica dos poríferos era a presenza de espículas. Por iso, certos grupos fósiles con organización de esponxa actual foron colocados fóra do filo Porifera. En particular, grupos con esqueleto calcário sólido como Arqueociatos, Caetétidos, Esfinctozoos, Estromatoporoides e Receptacúlidos son problemáticos. O descubrimento dunhas quince especies viventes con esqueleto calcário sólido, ten axudado moito a comprender a filoxenia dos poríferos. Estas especies posúen formas diversas e deberían clasificarse cos Caetétidos, Esfinctozoos e Estromatoporoides se se atoparan como fósiles. Non obstante, co estudo do material vivo, as características histolóxicas, citolóxicas e larvarias amosan claramente que esas quince especies poden situarse entre as esponxas Calcispongiae ou entre as demosponxas. Polo tanto, as formas fósiles correspondentes, moi abundantes, tamén encaixarían nunha destas dúas clases.