cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schizosaccharomyces pombe
Control do tamaño no lévedo de fisión
centro|600px|A duración do ciclo celular do lévedo de fisión depende das condicións en canto á dispoñibilidade de nutrientes. No lévedo de fisión, no cal o crecemento da célula controla a progresión da fase G2 á M, unha mutación chamada wee1 causa a entrada en mitose e un tamaño anormalmente pequeno, o que orixina unha fase G2 máis curta. A G1 está prolongada, o que suxire que a progresión desde o comezo do ciclo responde ao crecemento cando se perde o control G2/M. Ademais, as células que están en condicións pobres en nutrientes crecen lentamente e lévalles máis tempo duplicar o seu tamaño e dividirse. Os niveis baixos de nutrientes tamén cambian o limiar de crecemento da célula para que a célula avance polo ciclo celular con tamaños menores. Despois dunha exposición a condicións estresantes (calor a 40 °C ou axentes oxidantes como o peróxido de hidróxeno) as células de S. pombe sofren un envellecemento que se mide polo incremento do tempo de división celular e o aumento da probabilidade de morte celular. Finalmente, as células coa mutación wee1 son menores que as de tipo silvestre, pero lévalles o dobre de tempo completar o ciclo celular. Isto é posible porque as células máis pequenas crecen máis lentamente, é dicir, a súa masa sumada total por unidade de tempo é menor que a das células normais.
Crese que un gradiente espacial coordina o tamaño celular e a entrada na mitose. A proteína quinase Pom1 está localizada no córtex celular, e ten a súa maior concentración nos extremos da célula. Os reguladores do ciclo celular Cdr2, Cdr1 e Wee1 están presentes en nodos corticais da parte media da célula. Nas células pequenas, o gradiente Pom1 chega á maioría dos nodos corticais. Pom1 inhibe Cdr2, impedindo que Cdr2 e Cdr1 inhiban Wee1, e permitindo que Wee1 fosforile Cdk1, o que inactiva a actividade de quinase dependente de ciclina (CDK) e impide a entrada na mitose. En células longas, o gradiente de Pom1 non chega aos nodos corticais, e, por tanto, Cdr2 e Cdr1 permanecen activas nos nodos. Cdr2 e Cdr1 inhiben Wee1, impedindo a fosforilación de Cdk1, o que leva á activación de CDK e a entrada na mitose. (Hai ademais varios outros reguladores da actividade de CDK.)
Cambios de tipo de apareamento no lévedo de fisión
Os lévedos de fisión cambian os tipos de apareamento por un evento de recombinación acoplado á replicación, que ten lugar durante a fase S do ciclo celular. Os lévedos de fisión usan asimetría intrínseca no proceso de replicación do ADN para cambiar o tipo de apareamento; foi o primeiro sistema no que se viu que se requiría unha dirección da replicación para o cambio de tipo celular. Os estudos do sistema de cambio do tipo de apareamento levaron ao descubrimento e caracterización do sitio RTS1 de terminación da replicación específico de sitio, e a un sitio MPS1 de pausa de replicación específico de sitio MPS1, e tamén a un novo tipo de impronta cromosómica, que marca unha das cromátides irmás no locus de tipo de apareamento mat1. Ademais, os traballos sobre a rexión doante silenciada levaron a grandes avances na comprensión da formación e mantemento da heterocromatina.
O lévedo de fisión como sistema modelo
O lévedo de fisión converteuse nun notable sistema modelo para estudar procesos básicos da célula que poden utilizarse para comprender o funcionamento de organismos máis complexos como os mamíferos e especialmente o home. Este eucariota unicelular non é patóxeno e é facilmente cultivable e manipulable no laboratorio. O lévedo de fisión é un dos eucariotas secuenciados que contén un menor número de xenes no seu xenoma, e ten só tres cromosomas. Moitos deses xenes que son responsables do control da división celular e da organización da célula no lévedo de fisión, teñen xenes homólogos no xenoma humano. A regulación do ciclo celular e da división son cruciais para o crecemento e desenvolvemento das células. Os xenes conservados do lévedo de fisión foron moi estudados e isto influíu en moitos desenvolvementos biomédicos recentes. O lévedo de fisión é tamén un sistema modelo práctico para observar a división celular, que se pode seguir facilmente polo microscopio. Ademais, ten un tempo de xeración extremadamente curto de só 2 a 4 horas, o que facilita a súa observación e cultivo no laboratorio. A simplicidade da estrutura xenómica do lévedo de fisión pero con semellanzas cos xenomas de mamíferos, a facilidade para manipulalo, e a capacidade de usalo para análises de fármacos son as principais razóns polas que se usa tanto en biomedicina, bioloxía celular e en análises xenéticas.
Xenoma de S. pombe
S. pombe utilízase para o estudo da división e crecemento celular debido ás rexións xenómicas conservadas que tamén se encontran en humanos, como son: proteínas da heterocromatina, orixes de replicación grandes, centrómeros grandes, puntos de control celular conservados, función dos telómeros, splicing de xenes, e outros procesos celulares. O xenoma de S. pombe foi completamente secuenciado en 2002, e foi o sexto xenoma eucariótico secuenciado como parte do Proxecto Xenoma. Descubríronse uns 4.979 xenes nos seus tres cromosomas, que contiñan uns 14 Mb de ADN, con ocos nas rexións centroméricas (40kb) e teloméricas (260kb). Despois da secuenciación inicial do seu xenoma, secuenciáronse outras rexións previamente non secuenciadas. A análise estrutural e funcional de todas estas rexións xénicas pode atoparse en bases de datos como PomBase.
O lévedo de fisión non ten tantos xenes duplicados coma o lévedo de xemación, xa que estes supoñen só o 5%, o que fai deste organismo un gran modelo xenómico para investigar. O 40% dos xenes contiñan intróns, o que é un número elevado e dá a oportunidade de incrementar o número de tipos de proteínas producidos por medio de empalme alternativo. Secuenciouse tamén o 81% dos seus tres centrómeros. As lonxitudes dos tres centrómeros son 34, 65, e 110 kb. Isto é de 300 a 100 veces meirandes que os do lévedo de xemación. Tamén se observou un extraordinariamente alto nivel de conservación (97%) nunha rexión de 1.780 bp nas rexións DGS do centrómero. Este alongamento dos centrómeros e as súas secuencias conservadas fano moi axeitado para o estudo da división celular, polo seu parecido coa humana.
Durante o proxecto xenómico de S. pombe atopáronse 50 xenes que codifican proteínas ou mutacións que están ligadas con doenzas humanas, e case a metade (23) están relacionados co cancro. Por tanto, estase usando para estudar xenes humanos, vías metabólicas de doenzas, a división celular e sistemas de comprobacion ou puntos de control (checkpoints) do ADN.
Análise do ciclo celular
A replicación do ADN neste lévedo está sendo crecementemente estudada. Unha maior comprensión da replicación do ADN, expresión xénica e mecanismos conservados neste lévedo pode proporcionar información sobre eses procesos en mamíferos e no home. Outros procesos, como o crecemento celular e o envellecemento son tamén estudados para comprender a partir deles outros sistemas máis complexos.
A citocinese é un dos compoñentes da división celular que tamén se estuda no lévedo de fisión. Nel obsérvanse compoñentes ben conservados da citocinese que nos permiten estudar mutacións puntuais noutros escenarios xenómicos. A citocinese é unha etapa crucial para a célula. A formación do anel contráctil durante a citocinese está sendo moi estudada en S. pombe, xa que está moi conservado con respecto aos humanos. As mutacións na citocinese poden orixinar un mal funcionamento da célula ou mesmo a morte celular e o desenvolvemento de células cancerosas. Este é un proceso complexo na división das células humanas, pero é máis doado de estudar en S. pombe.
Unha das precaucións que toma a célula para asegurarse de que está tendo lugar unha división celular correcta é a existencia dunha serie de puntos de control ou checkpoints, os cales aseguran que os mutantes serán eliminados. Isto faise xeralmente por sinais que estimulan a ubiquitinación das dianas e atrasan a citocinese. Sen estes puntos de control mitóticos, créanse e replícanse os mutantes, o que dá lugar a morte celular ou xeración de tumores. Paul Nurse, Leland Hartwell, e Tim Hunt recibiron o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina de 2001 polos seus descubrimentos de puntos de control claves conservados esenciais para que as células se dividan correctamente. Isto está ligado co cancro e células enfermas e foi moi importante en biomedicina.
Tamén se estudou a dinámica de orgánulos e as respostas e posibles correlacións entre as células do lévedo e as de mamíferos. As enfermidades mitocondriais e varios sistemas de orgánulos como o aparato de Golgi e o retículo endoplasmático poden comprenderse mellor estudando neste organismo modelo a dinámica dos cromosomas, os niveis de expresión de proteínas e a súa regulación.
Ferramenta biomédica
Malia todo, hai tamén limitacións á hora de usar o lévedo de fisión como sistema modelo, debido á súa resistencia a múltiples fármacos. A resposta de resistencia a múltiples fármacos débese entre outras razóns á sobreexpresión de bombas de efluxo de drogas. Paul Nurse e colegas crearon recentemente cepas de S. pombe sensibles a inhibidores químicos e a sondas de uso común para ver se é posible utilizar o lévedo de fisión como sistema modelo na investigación de fármacos.
Por exemplo a doxorrubicina, un antibiótico quimioterapéutico moi común, ten moitos efectos adversos. Estanse buscando maneiras de comprender mellor como actúa a doxorrubicina observando os xenes ligados á resistencia usando o lévedo de fisión como sistema modelo. Atopátonse ligazóns entre os efectos adversos da doxorrubicina e o metabolismo de cromosomas e transporte de membrana. Os modelos metabólicos para a dirixir os fármacos ao punto desexado (drug targeting) están utilizándose agora en biotecnoloxía, e agárdanse máis avances no futuro usando como sistema modelo S. pombe.
Enfoques experimentais
O lévedo de fisión é facilmente accesible, fácil de cultivar e manipular para crear mutantes, e poden manterse nun estado haploide ou diploide. Normalmente é unha célula haploide, pero posto en condicións de estrés, xeralmente deficiencia de nitróxeno, dúas células conxúganse para formar unha diploide que posteriormente forma catro esporas nun asco de tétrade. Este proceso é doadamente visible e observable con microscopio e permite estudar o funcionamento da meiose.
Virtualmente pode aplicarse calquera experimento xenético ou técnica pode a este sistema modelo, como as seguintes: disección de tétrades, análise de mutáxenos, transformacións, e técnicas de microscopia como FRAT e FREP. Estánse usando tamén novos modelos como Tug-Of-War (gTOW) para analizar a robustez do lévedo e observar a súa expresión xenética. É doado preparar nel experimentos de knock-in e knockout de xenes, e como o xenoma do lévedo foi secuenciado esta tarefa é moi accesible e ben coñecida.
Voo 714 para Sidney
Voo 714 para Sidney (Vol 714 pour Sydney) é o vixésimo segundo álbum da serie de banda deseñada As aventuras de Tintín, creada polo autor belga Hergé. Apareceu primeiro nas páxinas do semanario Tintín, entre o 27 de setembro de 1966 e o 28 de novembro de 1967, e a súa primeira edición como volume independente tivo lugar en 1968. A primeira edición en galego foi en 1987 pola Editorial Juventud con tradución de Valentín Arias López.
O título refírese a un voo que Tintín e os seus amigos non conseguen coller, xa que quedan embutidos na trama do seu arquienemigo Rastapopoulos para secuestrar a un excéntrico millonario dun avión de reacción privado nunha illa de  Sondonesia.
Hergé comezou a traballar no "Voo 714 para Sidney" catro anos despois da finalización da súa anterior "Aventura", "As xoias da Castafiore". Neste momento da súa vida, estaba cada vez máis desinteresado na serie e empregou a historia para explorar os fenómenos paranormais que lle interesaban cada vez máis. Despois da súa serialización na revista Tintin, a historia foi recollida para a publicación en álbum por Casterman en 1968. Aínda que a obra destaca polo seu alto nivel de detalle, a recepción pola crítica do voo 714 para Sidney foi negativa, a súa narrativa foi criticada polos comentaristas pola imaxe ridícula dos seus antagonistas e por deixar sen resolver o misterio central. Hergé continuou As aventuras de Tintín con Tintín e os pícaros, mentres que a serie pasou a ser unha parte definidora da tradición da banda deseñada franco-belga. A historia adaptouse para a serie de 1991 de Ellipse / Nelvana  As aventuras de Tintín.
Sinopse
Tintín, o capitán Haddock e o profesor Tornasol diríxense a Sydney para participar, como convidados especiais nunha conferencia internacional sobre astronáutica. Mentres se atopan no aeroporto de Iacarta (Indonesia) esperando o seu voo para Sidney, atópanse con Piotr Pst, a quen coñeceran nunha aventura anterior, recollida no álbum Stock de coque. Pst traballa agora como piloto do excéntrico millonario Laszlo Carreidas. Este último convida aos tres protagonistas a viaxar con el a Sydney no seu avión privado.
Tintín e os seus amigos soben no prototipo de avión privado, o Carreidas 160, tripulado por Piotr Pst, o copiloto Hans Boehm, o navegante Paolo Colombani, e o mordomo Gino. O secretario de Carreidas, Spalding, Boehm e Colombani, secuestran o avión e o levan á illa volcánica deserta de Pulau-pulau Bompa, situada no mar de Celebes, onde ten lugar unha accidentada aterraxe. Tintín, Haddock, Tornasol e Pst son apreixados; Milú logra escapar, pero é tiroteado polos secuestradores e os demais o dan por morto.
Tintín e os seus amigos irrompen entón no búnker e capturan a Krollspell e a Rastapopoulos. Con todo, Rastapopoulos logra escapar cando se lle pasa o efecto do soro, reunese con Thompson e emprende a persecución de Tintín e os seus amigos. Guiado por unha estraña voz na súa mente, Tintín descobre, oculta nunha estraña escultura que representa a cabeza dun astronauta, unha entrada secreta que leva ao interior do volcán.
No interior do volcán, Tintín e os seus amigos coñecen a un estraño personaxe, Mik Ezdanitoff, que lles revela que está en contacto cunha cultura extraterrestre e que lles atraeu ata alí mediante telepatía. Entre tanto, Rastapopoulos e os seus homes descobren a entrada, pero non logran abrila, polo que utilizan explosivos. Ezdanitoff explica que a explosión vai producir a erupción do volcán, polo que deben dirixirse ao cráter, onde poderán recibir axuda dos extraterrestres. Emprenden a marcha cara alí por pasadizos subterráneos, perseguidos de cerca por Rastapopoulos e os seus homes. Tras chegar ao cráter, Ezdanitoff hipnotiza aos protagonistas, que soben a bordo dun prato voador crendo estar embarcando nun avión. Pouco despois, os extraterrestres déixanos no medio do océano nunha balsa. Rastapopoulos e os seus homes, en cambio, son recollidos polos extraterrestres, tamén baixo hipnose, e non volve saberse nada deles.
Cando un avión recolle a Tintín e os seus amigos, ningún deles (fóra de Milú) recorda o ocorrido desde o momento en que embarcaron no avión de Carreidas. Con todo, o profesor Tornasol conserva un parafuso feito dun metal descoñecido. Na última viñeta, Tintín, Haddock e Tornasol embarcan no voo para Sydney, como tiñan previsto.
Historia
Hergé comezou a escribir o voo 714 para Sidney catro anos despois de rematar a súa anterior entrega na serie, As xoias da Castafiore. O seu entusiasmo polas aventuras de Tintín diminuíra, e en cambio o seu interese principal era a arte abstracta, tanto como pintor como coleccionista. inicialmente planeou ao titular a súa nova historia Voo especial para Adelaida antes de cambialo a Voo 714 paraa Sidney. Mentres traballaba na historia, Hergé dixo ao tradutor inglés Michael Turner que "perdín o amor por Tintin. Non aturo velo."
Co Voo 714 para Sidney, Hergé declarou que quería un "regreso á Aventura con A maiúscula... sen realmente volver alí". Buscou proporcionar respostas a dúas preguntas: "¿Hai outros planetas habitados? ¿E hai "privilexiados" que o saben?" Hergé tiña interese desde había tempo nos fenómenos paranormais, e cría que unha historia con tales elementos apelaría ao crecente interese polo tema. Estivo particularmente influenciado por Le Livre des Secrets Trahis de Robert Charroux. '' ("O libro dos segredos traizoados"), que expuxo a idea de que os extraterrestres influenciaran a humanidade durante a prehistoria. O personaxe de Mik Ezdanitoff baseouse en Jacques Bergier, un escritor sobre temas paranormais; Bergier amosouse satisfeito con isto. O nome "Ezdanitoff" é un xogo de palabras con "Iz da nie tof", o dialecto Marols de Bruxelas dialecto, frase que significa "Non é xenial". O presentador de televisión que entrevista aos protagonistas ao final da historia foi visualmente tomado do fan de Tintín Jean Tauré, que escribira a Hergé preguntándolle se podería ser representado na serie chocando a man de Haddock.
thumb | left | O personaxe de Carreidas, deseñado para esta historia, baseouse en Marcel Dassault
Escola Oficial de Idiomas
miniatura|295px|Fachada da Escola Oficial de Idiomas de [[Pontevedra.]] As Escolas Oficiais de Idiomas (EOI) de España conforman unha rede de centros oficiais de nivel non universitario dedicados á ensinanza especializada de idiomas modernos. As EOI son centros dependentes das Consellerías de Educación das Comunidades Autónomas e están enmarcadas dentro dos centros de réxime especial.
Voo 714 para Sidney
Historia
Rastapopoulos, un vilán recorrente da serie que apareceu por última vez en Stock de coque, regresou no voo 714 para Sydney. Nas súas entrevistas con Numa Sadoul, Hergé observou que estaba cambiando conscientemente a natureza dos bandidos do libro, relatando que "Durante a historia, decateime de que cando todo estaba dito e feito Rastapopoulos e Allan eran figuras patéticas. Si, descubrín isto despois de vestir a Rastapopoulos cun traxe dun vaqueiro "de luxe", parecíame tan grotesco vestido deste xeito que deixou de impresionarme. Os viláns foron desacreditados: ao final parecen sobre todo ridículos e desgraciados. Xa ves, así evolucionan as cousas". Outros personaxes que Hergé recuperou para a historia foron Piotr Pst, o piloto estoniano de Stock de coque,  e Serafín Lampión, que aparece vendo a televisión ao final da historia.
Escola Oficial de Idiomas
Escolas Oficiais de Idiomas en España
En España, os estudos das Escolas Oficiais de Idiomas están regulados pola Lei Orgánica 2/2006 de Educación e o Real Decreto 806/2006, do 30 de xuño, polo que se establece o calendario de aplicación da nova ordenación do sistema educativo. Esta normativa, substitúe á anterior (B.O.E. 10 de setembro, Ordenación das Ensinanzas correspondentes ó primeiro nivel das Ensinanzas Especializadas de Idiomas), polo Real Decreto 1523/1989, do 1 de decembro (B.O.E. 18 de decembro, Contidos Mínimos do primeiro nivel das Ensinanzas Especializadas de Idiomas Estranxeiros) e polo Real Decreto 47/1992 (Contidos Mínimos do primeiro nivel das Linguas Españolas). Neles establecíase que os estudos de cada idioma estaban divididos en dous ciclos:
A Lei Orgánica 10/2002, do 23 de decembro, de Calidade na Educación (B.O.E. 24 de decembro) modificou esta situación, adaptándoa ó actual esquema de tres niveis:
Os idiomas actualmente (2006) impartidos nas E.O.I. son os da lista que aparece a continuación, de acordo coa información que subministra o Ministerio de Educación, pero na práctica non se poden encontrar ensinanzas de todos estes idiomas en todas as E.O.I.
Voo 714 para Sidney
Historia
Aínda que Hergé fundamentou a base do voo 714 para Sidney, os seus axudantes nos Studios Hergé, dirixidos por Bob de Moor, foron os principais responsables do aspecto final da historia, que incluíu o debuxo de todos os detalles de fondo e a selección de cores. Para representar o volcán en erupción, Hergé utilizou fotografías de erupcións no Etna  e Kilauea que estaban na súa colección de imaxes. Tamén volveu a esta colección para unha fotografía dun prato voador que usou como o base da nave espacial extraterrestre representada na historia. Máis tarde, Hergé lamentou representar explicitamente a nave espacial alieníxena ao final da historia, aínda que non estaba seguro de como podería ter terminado a historia sen el.
Escola Oficial de Idiomas
Escolas Oficiais de Idiomas en España
Poden inscribirse nas EOI as persoas que acabaran o primeiro ciclo da Educación Secundaria Obrigatoria E.S.O. o equivalente (Graduado Escolar, Certificado de Escolaridade ou Certificado de Estudos Primarios), polo que as EOI ofrecen estudos non universitarios de lingua estranxeira para adolescentes e adultos. España é o único país da Unión Europea que dispón dunha institución de ensino público, que ademais outorga títulos oficiais ó acabar os estudos, con esta finalidade.
As Escolas Oficiais de Idiomas enfróntanse nestes momentos a diversos retos para mellorar e harmonizar as súas ensinanzas coas que se ofrecen noutras institucións europeas. Entre eses retos destacan:
Voo 714 para Sidney
Carreidas 160
Segundo un produtor e autor de entretemento Harry Thompson, oreparouse un "minucioso deseño do revolucionario jet Carreidas 160", "un avión totalmente funcional con planos técnicos elaborados por Roger Leloup". O deseño detallado da sección do Carreidas 160 de Leloup  e as súas especificacións técnicas publicáronse nunha folla a dobre páxina para a revista  Tintín en 1966.
Escola Oficial de Idiomas
Escolas Oficiais de Idiomas en España
A inexistencia dun marco normativo estable provocou numerosos problemas entre os usuarios matriculados nas Escolas Oficiais de Idiomas, xa que existen distintas normativas que non foron aprobadas e a pesar diso están utilizándose como referencia para a matriculación dos alumnos (como no caso do Borrador de Decreto do Goberno Valenciano, utilizado como referencia para a transición entre os planos de estudos e a matriculación do alumnado).
Voo 714 para Sidney
Publicación
O voo 714 para Sidney serializouse en Bélxica e Francia en Le Journal de Tintin desde setembro de 1966. A serie serializouse a un ritmo dunha páxina á semana na revista. Despois publicouse en forma recompilada por Casterman en 1968. Para esta versión, Hergé tivo que cortar o número de fotogramas finais debido a un erro ao numerar as páxinas. Hergé deseñou a portada para o álbum, que Casterman inicialmente pensou que era demasiado tenue, polo que iluminou as cores e agrandou as figuras centrais. Celebrouse unha festa de lanzamento para a publicación do álbum en París en maio de 1968, pero foi eclipsada polos acontecementos do Maio do 68.
Escola Oficial de Idiomas
Escolas Oficiais de Idiomas en Galicia
O ensino de idiomas en Galicia, orixinalmente competencia do Estado, en 1981 pasa a ser competencia da comunidade autónoma galega porque así o establece o artigo 31 do Estatuto de Autonomía de Galicia. A Escola Oficial de Idiomas que existe naquel intre en Galicia, a da Coruña, é transferida á comunidade autónoma galega polo Real Decreto 1.763/1982. Posteriormente o goberno galego crea máis Escolas, ata chegar ás once Escolas Centrais e vinte e sete Seccións que existen na actualidade.
En Galicia hai 11 Escolas Oficiais de Idiomas. Estas localízanse nas 7 grandes cidades: A Coruña, Lugo, Pontevedra, Ourense, Vigo, Ferrol e Santiago de Compostela e tamén nos concellos de Monforte de Lemos, Viveiro, Ribadeo e Vilagarcía de Arousa.
Voo 714 para Sidney
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Escola Oficial de Idiomas
Escolas Oficiais de Idiomas en Galicia
Os cursos de lingua galega ademais de nos centros de Galicia ofrécense nos de Ponferrada (61 matriculados en 2015/16 ) e Madrid.
No curso 2016/17 as diferentes escolas de idiomas de Galicia contaban con 26.025 matriculados. Por idiomas o inglés é o que contaba con maior número de alumnos 16.966, seguido do francés 3.061, o alemán 1.885, o italiano 1.365, o portugués 1.129, o galego 539, o xaponés 449, o chinés 310, o español para estranxeiros 176, o árabe 89 e o ruso 56.
Frank De Winne
Frank De Winne, nado en Gante (Bélxica) o 25 de abril de 1961, é un astronauta europeo que formou parte das misións Soiuz TMA-1, Soiuz TMA-15 e Soiuz TMA-34 e da Expedición 20 e a Expedición 21 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 198,73 días no espazo.
Traxectoria
De Winne é graduado pola Real Escola de Cadetes en Lier en 1979 e recibe o Premio AIA en 1984 para a mellor tese polo seu grao en telecomunicacións e enxeñería civil pola Real Academia Militar de Bruxelas. En 1991 completou un curso no Colexio de Defensa de Bruxelas, coa maior distinción, e en 1992 graduouse na Escola Imperial de Pilotos de Proba en Boscombe Down, Reino Unido, onde recibiu o Trofeo McKenna.
Foi seleccionado como astronauta en xaneiro de 2000, uníndose ao Corpo de Astronautas da ESA no Centro Europeo de Astronautas en Colonia. Participou nas misións Soiuz TMA-1, Soiuz TMA-15 e Soiuz TMA-34 e as Expedición 20 e 21 á ISS, pasando un total de 198,73 días no espazo
Taras Schevchenko
miniatura|Taras Shevchenko, autorretrato [[1847]] Taras Hryhorovych Shevchenko (Тарас Григорович Шевченко), nado en 1814 e finado en 1861, foi un poeta e pintor ucraíno, fundador da literatura moderna ucraína e dun xeito máis amplo da Ucraína moderna.
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia de servos da vila de Morynzi, preto de Kíiv (entón parte de Rusia). Shevchenko quedou orfo aos 11 anos, como de neno amosaba talento para a pintura, acompañou ao seu amo, P. Engelhardt, ás viaxes a Vilnius e San Petersburgo, onde Shevchenko recibiu clases de pintura. Algúns pintures rusos recoñeceron o seu talento e tentaron obter a súa liberdade, que conseguiron en 1838 tras pagar 2500 rublos. Nese ano conseguiu ser aceptado na Academia de Artes no estudo de Karl Briullov. En 1840 publicou a súa primeira colección de poesía, Kobzar, aínda que viña escribindo dende a súa época de servidume. En 1841 apareceu o poema épico Haidamaky. En 1842 publicou unha parte da traxedia Nykyta Hayday e en 1843 completa o drama Nazar Stodolya. Logo do éxito desas obras Shevchenko viaxou por Ucraína e comprobou as duras condicións nas que vivían os seus compatriotas.
O 22 de marzo de 1845 a Academia de Artes concedeulle o título de artista e viaxou de novo á súa terra, onde entrou en contacto con membros da Irmandade dos Santos Cirilo e Metodio, unha sociedade secreta política que avogaba por amplas reformas no seo do Imperio Ruso. Detívose a Shevchenko con outros membros da irmandade o 5 de abril de 1847 tras a prohibición da sociedade, enviado a San Petersburgo e enviado ao exilio en Orenburg (Siberia) coa prohibición de escribir e pintar, tan só puido regresar en 1857, pero ao non poder asentarse en San Petersburgo estableceuse en Nizhnii Novgorod. En maio de 1859 obtivo permiso para ir a Ucraína, arrestado por blasfemia en xullo, ordenouselle vovear a San Petersburgo.
Taras Sevchenko pasou os útimos anos da súa vida escribindo poesía e pintando, pero tras os anos de exilio a súa saúde resentiuse e Shevchenko morreu o 10 de marzo de 1861.
A súa obra converteuse en cántigas populares que cantaba e canta o pobo ucraíno e deu pulo aos novos escritores en lingua ucraína, ata entón considerada por moitos un dialecto do ruso.
Raios X
miniatura|400px|Os raios X forman parte do [[espectro electromagnético, con lonxitudes de onda menores que a luz visíbel. Diferentes aplicacións usan diferentes partes do espectro dos raios X.]] miniatura|Unha radiografía feita por [[Wilhelm Röntgen|Röntgen]] Os raios X son emisións electromagnéticas de natureza semellante á luz visíbel. A súa lonxitude de onda vai de 0,05 ángstrom ata centenas de ángstroms.
O espectro de lonxitudes de onda utilizábel é o correspondente a aproximadamente entre 5 picómetros e 10 nanómetros. A enerxía dos fotóns é da orde do keV (quilo electrón-volt), entre algúns keV e algunhas centenas de keV. A xeración desta enerxía electromagnética débese á transición de electróns nos átomos, ou da desaceleración de partículas cargadas.
Como toda enerxía electromagnética de natureza ondulatoria, os raios X sofren interferencia, polarización, refracción, difracción e reflexión, entre outros efectos. Aínda que de lonxitude de onda moito maior, a súa natureza electromagnética é idéntica á da luz.
A busca
O escocés James Clerk Maxwell, no século XIX, previu a existencia e a natureza das ondas electromagnéticas, que inclúen ata a luz visíbel.
En 1887, o alemán Heinrich Rudolf Hertz, produciu as primeiras ondas electromagnéticas artificiais (ondas de radio), usando consellos de Hermann von Helmholtz. Entre outras cousas, Helmholtz suxeriu que unha radiación electromagnética de alta frecuencia debería interactuar fortemente coa materia, á semellanza das ondas sonoras nun instrumento de cordas. Suxeriu tamén que estas ondas poderían ser moi penetrantes.
Helmholtz chegou a indicar o instrumento adecuado para producir esas ondas penetrantes: a ampola de Crookes, chamada na época tubo de Crookes, onde eran xerados os misteriosos raios catódicos.
Moitos científicos en Europa comezaron a procurar ese tipo de radiación. Entre eles, o maior especialista en raios catódicos de Alemaña, Philipp Lenard.
Benito Fernández Alonso
Benito Fernández Alonso, nado en Asperelo (Galez, Entrimo) o 31 de marzo de 1848 e finado en Ourense o 8 de maio de 1922, foi un político e escritor galego. Foi fundador da Real Academia Galega, cronista oficial e concelleiro da cidade de Ourense, e deputado provincial entre outras moitos cargos e responsabilidades que mantivo principalmente no ámbito provincial de Ourense.
Raios X
A busca
A dificultade na época era que non se dispuña dun método de detección que mostrase se de feito existían tales radiacións.
O descubrimento
Foi Wilhelm Conrad Röntgen quen descubriu e bautizou os raios X, alén de facer a primeira radiografía da historia. Isto ocorreu cando Röntgen estudaba o fenómeno da luminescencia producida por raios catódicos nun tubo de Crookes. Este dispositivo, foi envolto cunha caixa de papel negro e gardado nunha cámara escura. Próximo á caixa, había un pedazo de papel recuberto de platinocianeto de bario.
Benito Fernández Alonso
Traxectoria
Fillo de Antonio Fernández Valdivia e Luisa Alonso, en 1862 ingresou no seminario conciliar de Ourense, onde estudou un ano de humanidades, tres de filosofía e dous de grego, até 1867. Antes estudara catro anos de latín e gramática latina cun veciño de Lobios. Deixou a carreira sacerdotal ("Prefiero ser un mal paisano que un mal cura"), dixo para exercer de profesor en San Paio de Arauxo (Lobios), onde só exerceu un ano, e posteriormente abriu unha tenda de panos na praza maior de Ourense. Alí coñeceu os intelectuais da época con quen se relacionou e colaborou até o punto de formar parte do grupo de Marcelo Macías de redactores do Boletín da Comisión Provincial de Monumentos de Ourense. miniatura|300px|Nunha homenaxe a [[Marcelo Macías en 1917, de pé (de ezq. a der.): Losada Diéguez, José Osorio Martínez, Xullo A. Cuevillas, Emilio Vázquez Pardo e Jesús Soria. Sentados: Manuel Cambón Fraga, Antonio Gaite Lloves, Benito Fernández e Emilio Amor.]]
Raios X
O descubrimento
Conrad Röntgen percibiu que, cando fornecía corrente eléctrica aos electróns do tubo, este, emitía unha radiación que velaba a chapa fotográfica, intrigado, resolveu intercalar entre o dispositivo e o papel fotográfico, corpos opacos á luz visíbel. Desta forma obtivo probas de que varios materiais opacos á luz diminuían, mais non eliminaban a emisión desta estraña irradiación inducida polo raio de luz invisíbel, entón descoñecido.
Benito Fernández Alonso
Traxectoria
miniatura|Praza Benito Fernández Alonso na Feira Vella No ano 2016 a Deputación de Ourense mercou a súa biblioteca con máis de mil títulos á súa propietaria, Elisa Tejada, por 65.000 €. A biblioteca inclúe 17 manuscritos do autor con exemplares únicos de O Tío Marcos d'a Portela e o Álbum Literario, ademais de 46 cabeceiras de diarios da provincia de Ourense.
Raios X
O descubrimento
Isto indicaba que a enerxía atravesaba facilmente os obxectos, e se comportaba como a luz visíbel. Despois de exhaustivas experiencias con obxectos inanimados, Röntgen resolveu pedir á súa esposa pór a man entre o dispositivo e o papel fotográfico. A foto revelou a estrutura ósea interna da man humana, con todas as súas formacións óseas, foi a primeira imaxe de raios X, nome dado polo científico á súa descuberta o 8 de novembro de 1895.
Produción
miniatura|Esquema dun tubo de raios X. O dispositivo que xera os raios X chámase de tubo de Coolidge. Da mesma forma que unha válvula termiónica, este compoñente é un tubo oco e evacuado, aínda posúe un cátodo incandescente que xera un fluxo de electróns de alta enerxía. Estes aceléranse por unha grande diferenza de potencial e atinxen ao ánodo.
Benito Fernández Alonso
Traxectoria
Entre os seus biógrafos destaca Carmen Barbosa Lorenzo (Ourense 1965) que publicou a súa biografía máis extensa en 1995.
Raios X
Produción
O ánodo é oco e confeccionado en tungsteno. A razón deste tipo de construción é a xeración de calor polo proceso de creación dos raios X. Para non fundir, o dispositivo necesita de arrefriamento a través da circulación de aceite.
Joan Maragall
Joan Maragall i Gorina, nado en Barcelona en 1860 e finado en 1911, foi un escritor catalán.
Benito Fernández Alonso
Traxectoria
O Concello de Entrimo adicoulle unha praza na aldea da Feira Vella, próxima ao lugar de nacemento do autor.
Raios X
Produción
Ao acelerarse, os electróns gañan enerxía e direcciónanse contra un branco, ao atinxilo son bruscamente freados perdendo unha parte da enerxía adquirida durante a aceleración. O resultado das colisións e do freo é a enerxía transferida dos electróns aos átomos do elemento branco. Este aquécese bruscamente, pois en torno do 99% da enerxía do feixe electrónico disípase nel.
Joan Maragall
Traxectoria
Nado no seo da burguesía catalá, logo de rematar o bacharelato vai facer dúas viaxes, unha ao sur de España e outra a Francia que van ser claves para a súa visión do mundo. Enfrontado ao seu pai que quería que seguise a tradición familiar e entrase no negocio familiar, ao que Maragall se negaba para dedicarse á estudar, o que consegue en 1879 cando comeza os estudos de dereito na Universidade de Barcelona. Ao tempo que dedica horas á lectura de libros en catalán e castelán, e apaixonase coa obra de Goethe. En 1881 participa nos seus primeiros Jocs Florals con Dins sa cambra, que consegue un dos premios. En 1890 pasa a formar parte da redacción do Diario de Barcelona e ao ano seguinte casa con Clara Noble. En 1895 publica un dos seus poemas máis populares La vaca cega no libro Poesies e neses anos colabora con La Renaixença e La Veu de Catalunya. El Cant de la Senyera composto como himno do Orfeó Catalá en 1896. En 1900 aparece a primeira parte de El comte Arnau (a segunda aparecerá en 1906 e a terceira en 1911). En Visions e Cants (1900) aparece a Oda a l'Espanya. En 1904 foi proclamado mestre do Gai Saber, por gañar tres premios nos Jocs Florals.
Raios X
Produción
A brusca desaceleración dunha carga electrónica xera a emisión dun pulso de radiación electromagnética. A este efecto dáselle o nome de Bremsstrahlung, que significa radiación de freo.
Benito Fernández Alonso
Obras
Como escritor a súa produción bibliográfica é reducida xa que colaborou máis como articulista. A obra publicada está en castelán e aínda está por recompilarse a súa obra en galego.
Joan Maragall
Traxectoria
Foi membro fundador da Secció Filològica de l'Institut d'Estudis Catalans. A temática na obra de Maragall é das máis amplas da literatura do século XIX catalá, están presentes o amor, a natureza, o canto á terra e á súa cidade, as lendas, os elementos espirituais.
Raios X
Produción
As formas de colisión do feixe electrónico no branco danse en diferentes niveis enerxéticos debido ás variacións nas colisións ocorridas. Como existen varias formas posíbeis de colisión debidas á angulación da traxectoria, o electrón non chega a perder a totalidade da enerxía adquirida nun único choque, ocorrendo entón a xeración dun amplo espectro de radiación nunha gama de frecuencias bastante longa, ou en diversas lonxitudes de onda. Estas dependen da enerxía inicial do feixe electrónico incidente. Este é o motivo polo cal existe a necesidade de millares de voltios de potencial de aceleración para a produción dos raios X.
Detección
A detección dos raios X pode facerse de diversas maneiras, a principal é a impresión de chapas fotográficas que permite o uso medicinal e industrial a través das radiografías. Outras formas de detección son polo quecemento de elementos a base de chumbo, que xeran imaxes termográficas, o quecemento de láminas de chumbo para medir a súa intensidade, alén de elementos que posúen gases no seu interior a exemplo da válvula Geiger-Müller utilizada para a detección de radiación ionizante e radiación non ionizante.
Medicina
miniatura|Radiografía de pulmón dunha muller mostrando unha [[hernia de hiato.]] Na medicina os raios X utilízanse nas análises das condicións dos órganos internos, investigacións de fracturas, tratamento de tumores, cancro, doenzas óseas etc.
Con finalidades terapéuticas os raios X utilízanse cunha irradiación aproximada de cinco mil röntgens, sobre pequenas áreas do corpo, por pequeno espazo de tempo.
Exposición
A tolerancia do organismo humano á exposición aos raios X é de 0,1 röntgen por día no máximo en toda a superficie corpórea. A radiación dun röntgen produce en gramos de ar, a liberación por ionización, dunha carga eléctrica de C.
No ser humano a exposición prolongada aos raios X poderá arrubiar a pel, crear ulceracións e dar lugar á aparición de ampolas. En casos máis graves de exposición poderá causar serias lesións canceríxenas, morte das células e leucemia.
Investigación de materiais
Na industria, os raios X utilízanse no exame de fracturas de pezas, condicións de fundición, alén doutros empregos relacionados. Nos laboratorios de análises físico-químicas os raios X teñen un amplo rango de utilización.
Natureza electromagnética
Os raios X propáganse á velocidade da luz, como calquera radiación electromagnética están suxeitos aos fenómenos de refracción, difracción, reflexión, polarización, interferencia e atenuación. A súa penetrancia nos materiais é relevante, pois todas as substancias son transparentes aos raios X en maior ou menor grao.
Nalgunhas substancias como compostos de calcio e platinocianeto de bario, os raios X xeran luminescencia. Esta radiación ioniza os gases por onde pasa. Igual que a luz visíbel, non se desvía pola acción de campos eléctricos ou magnéticos. Desprázase en liña recta, vela placas fotográficas, alén de descargar os obxectos cargados electricamente, calquera que sexa a polaridade.
Gran Teatre del Liceu
O Gran Teatre del Liceu, popularmente coñecido como Liceu é un teatro especializado en representacións de ópera da cidade de Barcelona, sendo considerado o teatro máis prestixioso da cidade condale tamén como un dos máis prestixiosos do mundo. Localízase no paseo da Rambla en Barcelona, no número 61-65. Inaugurouse o 4 de abril de 1847, aínda que a súa historia comeza en 1837. Foi, pola súa capacidade, o teatro de ópera máis grande de Europa durante os seus primeiros cen anos. Dende hai máis de 150 anos represéntanse nel obras maiores interpretadas polos máis famosos cantantes do mundo. Durante anos foi o símbolo e o lugar de xuntanza da aristocracia e da burguesía de Cataluña.
Caracterízase polo seu accidentado pasado, do cal rexurdiu en repetidas ocasións. Dende a súa inauguración e durante case un século, o Liceu foi, ademais da primeira sala de ópera de Cataluña e España, o punto de referencia, de confluencia e expansión da vida artística, social e política de Barcelona. Foi o termómetro das súas etapas de esplendor, de desenvolvemento, de decadencia e dos seus disturbios. Despois, a partir da terceira década do século XX, o Liceu perdeu paseniño a súa relación directa cos altos e baixos da vida social para asumir unha hexemonía máis determinadamente artística e musical.
O edificio
O teatro está sito na Rambla, no centro da cidade. Ata 1994, non era un edificio illado e só tiña dúas fachadas orientadas cara a rúa, limitando os outros dous costados con casas adxacentes. Esta circunstancia limitaba o seu crecemento. Por causa do incendio, expropiáronse as leiras veciñas e edificouse sobre elas unha ampliación do teatro, que dende entón dá cara a Rambla, así como ás rúas Unió e de Sant Pau. O proxecto de reconstrución, feito a partir dun de reforma do teatro de 1986, foi obra dos arquitectos Ignasi de Solà-Morales, Xavier Fabré e Lluís Dilmé.
No edificio actual mantéñense algunhas partes provenientes dos anteriores:
Lingua alor
Distribución xeográfica
Fálase nas vilas de Dulolong, Ampera e Alor Besar na costa ao oeste e sur de Alor Kecil (onde tamén se fala) na illa Alor, no norte da illa de Ternate, en zonas do norte e noroeste da illa de Pantar e nas illas de Tereweng e Buaya.
Gran Teatre del Liceu
O edificio
miniatura|esquerda|250px|Maqueta do Gran Teatre del Liceu cara ao ano 2000 (Liceu, Foyer). miniatura|esquerda|250px|A mesma maqueta dende o outro costado. A sala do auditorio é enorme e espléndida. Reedificada despois do lume, reproduce fielmente o aspecto da sala de 1861 (ou máis ben, da de 1909, cando a sala volvérase decorar), con algunhas melloras. Ten 2.292 asentos, sendo un dos teatros clásicos de ópera de maior capacidade de Europa. É un teatro ao estilo italiano, con forma de ferradura que se vai pechando a medida que se achega ao proscenio. A lonxitude máxima da sala é de 33 metros, e o ancho de 27 metros. Ten platea e cinco andares (amais dos palcos de platea). Hai catro grandes palcos a cada lado do proscenio, e palcos na platea, no primeiro andar, e nos laterais do segundo e terceiro. Non obstante, non hai separación arquitectónica entre eles, tan só un biombo baixo, de xeito que no teatro non se ven columnas. Isto, e o feito de que non hai palco real nin presidencial, dá unha continuidade aos pisos que dan a impresión de seren unha ferradura dourada, sen interrupción. Outra peculiaridade é o anfiteatro, sito no primeiro piso: posúe tres ringleiras de butacas (sen dúbida, as mellores do teatro), que se proxectan por riba da platea sen ningún piar nin columna de apoio (susténtanse directamente sobre as trabes de ferro, o que, en 1861, foi bastante ousado). Este anfiteatro xa estaba na sala de 1847; nesta, ademais, había un similar no segundo piso, con dúas ringleiras de butacas.
Os gastos da construción orixinal cubríronse coa venda de palcos e asentos: ao longo dos anos, os propietarios decoraron os antepalcos (as salas de entrada aos palcos) de xeitos moi diferentes, e, acotío, coa colaboración de grandes artistas e artesáns, conformando un conxunto de grande interese histórico e artístico. Todas elas, así e todo, desapareceron no lume de 1994.
O Liceu era un lugar de encontro da burguesía acomodada de Barcelona; os andares superiores, o cuarto e o quinto, onde había as entradas máis baratas, denominábanse "galliner" ("galiñeiro") e era onde ían os afeccionados con poucos recursos, habitualmente máis entendidos e críticos cos espectáculos. Eran eles quen facían que os cantantes triunfasen ou fracasasen. Aínda agora, o público destes pisos ten fama de ser o máis esixente. miniatura|300px|A sala principal do Liceu despois da reconstrución de 1999. O proscenio reproduce o antigo, redecorado en 1909. Ten unha grande arcada central, cun arco carpanel; aos dous lados, dúas grandes columnas corintias enmarcan catro pisos de grandes palcos, chamados "banyeres" ("bañeiras").
A ornamentación da sala reproduce fielmente a de 1909: suntuosa, con relevos de xiz e estuco dourados e policromados, como era costume nos teatros do século XIX. As lámpadas son de bronce e vidro, en forma de dragón. As butacas da platea son de ferro fundido e veludo vermello, cor común de todas as butacas da sala.
Na reconstrución de 1999 introducíronse algunhas novidades. As novas pinturas circulares do teito e as tres do proscenio perdéronse no lume; as novas encargáronse ao artista Perejaume, que colocou nove grandes montaxes fotográficas con paisaxes formadas polas butacas do teatro. O pano do escenario é obra do xastre Antoni Miró. Colocouse unha gran lámpada de forma hemisférica no centro do teito que incorpora elementos para o control da iluminación e o son.
Tamén se engadiron cabinas de control e proxección nalgúns andares e unha "superficie técnica" sobre o teito, con equipamento de tecnoloxía avanzada para gravar as representacións xunto con cámaras dirixidas por ordenador. O equipamento do escenario está entre os máis modernos de Europa, permitindo rápidos trocos de escena e a programación simultánea de catro escenarios diferentes.
Baixo a sala, no soto, construíuse unha nova sala, a nomeada Foyer, de superficie idéntica á da platea, onde se instalou un bar máis que, cando este pecha, queda dispoñible para a realización de espectáculos de pequeno formato: recitais, concertos, ópera de cámara, conferencias e actividades diversas.
Referencias musicais da ornamentación do teatro
A decoración do teatro inclúe referencias escritas, inscricións, e iconográficas -pinturas, relevos, medallóns, entre outros- ao teatro e a música, que son un reflexo do gusto do momento no que se fixeron.
A fachada, vestixio do momento da construción do primeiro teatro, está presidida por dúas inscricións que, a ambos os lados do nome do teatro, din: "Calderón - Mozart" e "Rossini - Moratín", en referencia aos máximos representantes da historia do teatro e a música (Calderón e Mozart, en 1847 non eran autores moi representados) e da súa actualidade: Rossini era un compositor aínda popular, e Moratín era o paradigma do teatro "moderno" de bo gusto, xa que o teatro romántico non deixaba de ser unha novidade.
Saló dels Miralls
No teito, o plafón ao óleo de Josep Mirabent representa o Parnaso, con Apolo, deus das artes e a fonte que nutre as nove musas, que están aos seus pés, con atributos das artes. Ao redor, en catro frisos hai anxiños: en dous deles, tocan instrumentos musicais, como alegoría da música; nos outros, hai os da danza e do teatro; nas esquinas do pé do plafón, dous medallóns cos retratos de Homero e Dante, como representación da Poesía.
Sala de espectáculos
O teito da sala de espectáculos, entre 1861 e 1994 estaba decorada con oito óleos circulares con representacións de diversas obras que formaban alegorías de diferentes xéneros teatrais e musicais. Obra Ramon Martí i Alsina, Joan Vicens, Agustí Rigalt e Antoni Caba, representaban (dende o eixo do teatro, o máis próximo á entrada, no sentido das agullas do reloxo):