cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bieito XIV Garnier, antipapa
Traxectoria
Pouco antes de morrer o antipapa Bieito XIII designou no castelo de Peñíscola a catro cardeais entre os seus clérigos leais de maior confianza, encargándolles a elección do seu sucesor. Trala súa morte, tres deles constituíronse en conclave e designaron como sucesor do Papa Luna a un clérigo español co título de Clemente VIII, derradeiro pontífice sucesor da antiga sé papal de Avignon.
Non obstante, un deses catro cardeais seguidores de Bieito XIII era o arquidecano de Rodez, un clérigo francés chamado Jean Carrier, que se opuxo totalmente á elección dos seus colegas, e para rexeitala autoproclamouse como equivalente ao colexio cardenalicio, convocou un conclave formado só por el mesmo, e deste xeito en 1425 elixiu grotescamente a Bernard Garnier como pontífice, sendo este un clérigo en funcións que traballara con el anteriormente na diocese de Rodez e que tamén fora un decidido partidario de Bieito XIII.
A designación non foi comunicada a Clemente VIII nin aos seus seguidores, e Jean Carrier mantívoa en segredo, ocultándoa ao propio Bernard Garnier, que executaba as súas funcións clericais no sur de Francia como sancristán. Non obstante, unha carta do Conde de Armagnac a Xoana de Arco revelou que "o arquidecano de Rodez" (o propio Jean Carrier) coñecía o paradoiro de Bieito XIV e "que o aceptaba como papa", pois en xaneiro de 1427 o propio Jean Carrier revelara esta designación secreta ao conde Jean IV de Armagnac, o seu protector. Ao saír á luz o escándalo, Bernard Garnier, que por entón estaba ao servizo dos Condes de Foix, negou toda relación vixente con Carrier e rexeitou intentar sequera revivir o cisma dentro da Igrexa católica. Absolto de toda culpa, Garnier continuou a súa carreira eclesiástica durante varios anos máis, aínda que se conservan rexistros segundo os cales continuamente sufriu molestias e ataques como resultado de ser nomeado antipapa por un cardeal cismático.
Literatura
Dous novelistas franceses, Jean Raspail e Gerard Bavoux, escribiron obras de ficción seguindo esta liña sucesoria, chegando ao punto de imaxinar un actual Bieito XL.
Tertius Zongo
Tertius Zongo, nado en Koudougou o 18 de maio de 1957, é un político de Burkina Faso, Primeiro Ministro do seu país desde xuño de 2007 até abril de 2011.
A Casa do Vento, San Vicenzo de Curtis, Vilasantar
A Casa do Vento é un lugar deshabitado da parroquia de San Vicenzo de Curtis, no concello coruñés de Vilasantar, na comarca de Betanzos.
Margarida de Borbón e Borbón-Dúas Sicilias
Margarida de Borbón e Borbón-Dúas Sicilias, cuxo nome completo é Margarita María de la Victoria Esperanza Jacoba Felicidad Perpetua de Todos los Santos de Borbón y Borbón-Dos Sicilias nada en Roma o 6 de marzo de 1939, é unha nobre española, nomeada Infanta de España polo Real decreto 1368/1987, de 6 de novembro. Filla de Xoán de Borbón, conde de Barcelona e de María das Mercedes de Borbón-Dúas Sicilias, é irmá do anterior rei de España, Xoán Carlos I e da infanta Pilar. Ten o tratamento de Alteza Real, e é ademais, Duquesa de Soria e de Duquesa de Hernani. A infanta Margarita é invidente desde o seu nacemento.
Dereitos de sucesión
Renunciou aos seus dereitos de sucesión ao trono español ao contraer matrimonio cunha persoa allea a algunha familia real como estipulaba a Pragmática Sanción do rei Carlos III sobre matrimonios dos membros da familia real. Esta renuncia, producida con anterioridade á aprobación da Constitución e á reinstauración da monarquía, non foi ratificada polas Cortes Xerais. Aínda que a norma de Carlos III quedou abolida de facto coa proclamación da II República, a maioría de expertos na materia consideran que tanto Margarita como a súa irmá e todos os seus descendentes quedaron excluídos da liña sucesoria pero esta situación non foi confirmada oficialmente.
Traxectoria
Contraeu matrimonio na igrexa de San Antonio de Estoril, Portugal, o 12 de outubro de 1972 co médico Carlos Emilio Zurita y Delgado. O matrimonio tivo dous fillos:
O 6 de xaneiro de 1979, Margarita herdou o título de duquesa de Hernani ao falecer un tío afastado seu, Manfredo de Borbón, primeiro duque de Hernani. O seu irmán concedeulle o título vitalicio de duquesa de Soria o 23 de xuño de 1981.
En 1989 creou xunto ao seu esposo a Fundación Cultural Duques de Soria con sede no antigo convento da Mercé de Soria. Margarita tamén é presidenta honoraria da delegación en España de UNICEF, da Fundación Española do Corazón e da Federación Española de Hemofilia.
Metalcore melódico
O metalcore melódico é un estilo do metalcore que combina os sons e características do death metal melódico co hardcore punk e metalcore, ocasionalmente tamén do emo. As grandes influencias dos grupos deste xénero son os riffs de guitarra e estilos musicais dos grupos de death metal melódico suecos como At the Gates, Arch Enemy, In Flames e Soilwork. Os grupos deste estilo adoptan un uso maior de melodías instrumentais nos seus temas e un maior uso de voces limpas co metalcore. As técnicas de guitarra e batería son as típicas do metalcore, incluíndo os habituais breakdowns do xénero. Algúns grupos deste estilo tamén inclúen solos de guitarra nos seus temas.
Os grupos máis representativos deste estilo son entre outros Trivium, All That Remains, Atreyu,  Bullet for My Valentine, Bury Tomorrow, Darkest Hour, Asking Alexandria, As I Lay Dying,  August Burns Red   e The Devil Wears Prada.
José María Blanco Barros
José María Blanco Barros, coñecido como Violín, nado en Castro (Miño) cara a 1902 e finado en Perbes o 29 de marzo de 1938, foi un carpinteiro e político galego.
Traxectoria
Carpinteiro de profesión. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo fuxido. Morreu en Perbes pola explosión dunha bomba de man nun enfrontamento coa Garda Civil o 29 de marzo de 1938 con José Varela Bouza e Francisco Rodríguez Maroño.
Grupo 1500
Grupo 1500 é unha formación musical galega, vocal e instrumental, dedicada á interpretación da música antiga.
Formación
O grupo conta cunha formación estable de seis músicos, ampliando tanto a formación coma os instrumentos segundo os programas. Son colaboradores habituais Abraham Cupeiro (corneta, frautas e gaita) e Arquímedes Artal (viola de gamba e lirone). Na actualidade está dirixido por Andrés Díaz.
Traxectoria
O gruo fundouse no ano 2005, e o seu repertorio abrangue desde a música composta nos séculos centrais e finais da Idade Media até a música do Renacemento e o primeiro Barroco, tomando como referente central o ano 1500. Na interpretación e composición dos seus programas emprega instrumentos medievais e renacentistas.
Para alén da súa actividade concertística, o grupo desenvolve outros proxectos musicais, tales como bandas sonoras para audiovisuais e teatro (como a curtametraxe Cadea Perpetua ou os documentais O Mariscal e Cetreiros do Século XXI), guías e concertos monográficos, ademais da colaboración con outras formacións no eido da música antiga (Silva de Sons, Os Menestreis de 1500, etc).
O grupo actuou no festival “Espazos Sonoros” (edicións do 2008 e 2012), a “Festa da Istoria” de Ribadavia, o ciclo “Músicas na Compañía” da USC, así como noutros eventos, tanto da  xeografía galega como da europea (Portugal, Francia, Austria, etc).
Programas
Os programas xiran arredor de diferentes xéneros temáticos: Eamus videre… – ciclo da Semana Santa nos cancioneiros do século XVI - ; Do divino e o mundo – un percorrido pola música antiga, do século XIII ao XVI - ; ou Amor e Danza na Europa das Nacións - viaxe musical imaxinaria pola Europa do século XVI.
Baldaquino de San Pedro do Vaticano
O baldaquino de San Pedro é un ciborio ou baldaquino monumental, obra do Gian Lorenzo Bernini, en catro columnas culminadas en dosel; forxado en bronce macizo negro e sobredorado, de estilo barroco, que está emprazado no centro do cruceiro da Basílica de San Pedro da Cidade do Vaticano, directamente baixo a cúpula. O colosal elemento deseñado e executado por Bernini, combina elementos escultóricos e arquitectónicos e alberga baixo o seu dosel o altar maior da basílica, que á súa vez se sitúa sobre a cripta na que se acha a tumba do apóstolo san Pedro.
Antecedentes
A idea de erguer un baldaquino para marcar a tumba de san Pedro non foi unha idea propiamente de Bernini, pois xa con anterioridade houberan varia estruturas con columnas. Mesmo, antes do papado de Urbano VIII, baixo o que concluíu a obra da basílica, víñanse utilizando no seu interior baldaquinos temporais durante a coresma e outras celebracións eclesiásticas.
Daquela, a maioría das basílicas máis importantes de Roma contaban con baldaquinos permanentes. Tratábase dun concepto que viña manténdose dende o habitual dosel dos antigos catafalcos e nos palios cos que se exaltaba aos papas e aos monarcas de España. Neste contexto, na década de 1610 encargouse a Carlo Maderno, predecesor de Bernini, o deseño dun baldaquino permanente para San Pedro, e no que xa incorporou columnas salomónicas.
En realidade, a Antiga Basílica de San Pedro tivera doce columnas salomónicas, que formaban unha pantalla perante o altar e, que foran traídas de Grecia polo emperador Constantino I no século II. Na Idade Media afirmábase que procedían do tabernáculo do templo de Salomón (de aí o seu nome de columnas salomónicas). O que é seguro é que son de mármore grego. Oito desas columnas consérvanse no interior da basílica, sobre as estatuas que miran ao baldaquino) e dúas están na Capela do Santísimo Sacramento. Das dúas restantes, unha perdeuse e a última forma parte do Tesouro (a carón da Sancristía), e é coñecida como colonna degli ossessi («dos posuídos»), pois, sempre segundo a tradición, é aquela na que Jesús se apoiara ao predicar aos doce anos e críase, na Idade Media, que tiña poder para expulsar aos demos durante os exorcismos.
O proxecto de Urbano VIII e Bernini
Aos poucos de alcanzar o papado, o cardeal Maffeo Barberini, que tomaría o nome pontificio de Urbano VIII (1623-1644), encargou ao que sería o seu artista preferido e protexido, Gian Lorenzo Bernini (1598-1680), a realización dun gran moble litúrxico sobre o lugar onde se acha a tumba de San Pedro, centro espiritual da basílica vaticana, baixo a gran cúpula que erixira Miguel Anxo.
Bernini recibiu este importante encargo cando só tiña 25 anos. Ao longo da súa carreira as súas obras sempre tiveron unha gran carga escenográfica, circunstancia que probablemente foi moi tida en conta por Urbano VIII, que buscaba magnificar a súa imaxe persoal xunto á da Igrexa católica nun período moi convulso para a mesma. Por iso, a obra está chea de simbolismo, como a asimilación do templo de Salomón para a fe católica a través das súas columnas e o vínculo que crea entre a bóveda celeste representada pola cúpula, a autoridade papal e expresamente a súa persoal, e o apóstolo que subxace na cripta, todo iso no mesmo eixo vertical.
O traballo comezou en 1623 e rematou no 1634 e ten a función de resaltar e enmarcar a presenza do altar papal que doutro xeito podería resultar insignificante na inmensidade do templo. Doutra banda, recupera a tradición paleocristiá de situar os altares sobre as tumbas dos mártires e baixo baldaquinos. Esta obra mestra do estilo barroco foi realizada no taller de Bernini, sendo Pietro Bernini, seu pai, o primeiro oficial e contando coa colaboración de Francesco Borromini a partir de 1629 até o final da obra, antes de que xurdise unha gran rivalidade entre ambos. Outros artistas contribuíron á decoración escultórica, como seu irmán Luigi Bernini, Stefano Maderno, François Duquesnoy, Andrea Bolgi e Giuliano Finelli.
Descrición
dereita|miniatura|500x500px|Vista do baldaquino e o altar papal desde a entrada á cripta da tumba de san Pedro. A obra de Bernini, de 28'5 m. de altura, apóiase en catro xigantescas columnas salomónicas de 20 m. de altura. Para a súa montaxe fabricáronse separadamente as basas -construídas en mármore branco-, os capiteis e o fuste, que á súa vez se fabricou en tres segmentos. Aparecen revestidas cun denso ornamento de volutas, follas de loureiro e acios naturalistas. O loureiro, que substitúe a follas de parra que ocuparon a mesma posición, pode ser unha alegoría do recoñecido talento poético de Urbano VIII en lingua latina, xa que con el coroábanse aos poetas clásicos. Os acios simbolizan a eucaristía e aparecen libados por abellas en alusión á familia Barberini, en cuxo escudo familiar figuran tres destes insectos. De feito, na coroación do baldaquino e nos podios ou basas hai unha profusa presenza dos devanditos símbolos heráldicos barberianos. Tamén se amosan con halo de raios como alegoría da mesma familia, xa que este é outro dos elementos do seu brasón familiar.
As columnas, son de orde corintia, aínda que de fuste en helicoide, chamado salomónico. Van rematadas por un capitel composto e sobre el un entaboamento, engalanando as cornixas con gardamalletas a modo de grilandas de pendóns de fabricación téxtil. O dosel conta con catro cornapuntas realizadas por Pietro Bernini e Borromini. miniatura|Escudo de armas da Familia Barberini
Na parte superior do entaboamento aparecen uns querubíns de talla dobre á humana, e un grupo escultórico de dous querubíns que portan respectivamente a tiara papal e as chaves de San Pedro como símbolos papais. Tras eles e con orixe nos capiteis elévanse volutas apergamiñadas que crean un xogo de cóncavo-convexo que introduce un gran dinamismo, propio do barroco. O conxunto converxe nun segundo entaboamento a maior cota, coroado por un orbe e unha cruz sobre o mesmo que simbolizan a universalidade da Igrexa. O entaboamento do nivel inferior, que constitúe un teito sobre o altar papal, tamén está ornamentado co sol radiante dos Barberini co Espírito Santo en forma de pomba no seu centro.
A posición que ocupa o baldaquino baixo a cúpula obriga a adiantar o altar maior até o centro do cruceiro e non na ábsida, como corresponde á tradición cristiá da época. Para recuperar a tradición, Bernini sitúa outro elemento capital na ábsida, na posición que normalmente ocuparía o altar maior. Trátase da cátedra de San Pedro, outra magnífica composición barroca do mesmo autor construída entre 1656 e 1665.
Para a execución do baldaquino extraéronse, fundiron e reciclaron os bronces do pronao do Panteón de Agripa, aínda que hai autores que indican que a maior parte do bronce procedeu de Venecia. Tomar materiais "prestados" como mármore, metais, pedras preciosas, etc. dunhas obras de arte para usalos noutras era unha práctica común en Roma. Co bronce do Panteón fundíronse tamén os canóns do Castelo Sant'Angelo.
O resultado é unha obra que a pesar das súas ciclópeas dimensións mostra unha extraordinaria lixeireza e transparencia, até o punto de que parece ondear co vento. Tal é a ilusión de movemento da estrutura que parece que se zarandean as gardamalletas do remate. Nada disto debe estrañar xa que o proxecto berniniano, díxose, imita o aparello efémero construído para a canonización de Santa Isabel de Portugal. Resulta sorprendente como harmoniza o baldaquino co templo, a pesar do seu contraste cromático -escuro nun ambiente claro-, así como de textura e de xeometría. Supón unha absoluta ruptura formal co escenario para o que foi deseñado e con todo encaixa tan ben no mesmo que se converte nun dos seus elementos máis esenciais.
Transcendencia da obra
O baldaquino é quizais o elemento máis suntuoso entre os incontábeis que posúe a Basílica vaticana. Supuxo unha gran innovación en canto a materiais e deseño que marcaría o curso do estilo barroco. Trátase da obra máis destacada de Bernini, quen anos despois realizaría a Praza de San Pedro coa súa impoñente columnata e tamén a Cátedra, na ábsida da basílica. Foi moi celebrado no seu tempo.
As súas columnas salomónicas, que se empregaban nesta obra por primeira vez desde a antigüidade, así como a densa decoración con pámpanos e outros elementos vexetais foron fonte de inspiración para infinidade de obras barrocas en adiante, superando a controversia inicial xerada como consecuencia do dano causado no Panteón. De feito, por mor deste espolio popularizouse a locución Quod non fecerunt barbari, fecerunt Barberini (O que non fixeron os bárbaros fixérono os Barberini).
Coa chegada do Neoclasicismo, o colosal baldaquino pasou a simbolizar a desorde e o exceso dos artistas barrocos.
Vagn Holmboe
Vagn Gylding Holmboe, nado en Horsens o 20 de decembro de 1909 e finado en Ramløse o 1 de setembro de 1996, foi un compositor e profesor dinamarqués de música clásica que escribiu un gran número de composicións en estilo neoclásico. Era irmán do explorador Knud Holmboe.
Lingua oficial
Unha lingua oficial é a lingua consagrada na constitución ou no ordenamento xurídico dun país, estado ou outro territorio como a lingua adoptada oficialmente nese país, estado ou territorio.
Características
Con todo moitos países que non teñen recoñecida lingua oficial si contan con linguas oficiais de feito, é o caso dos Estados Unidos de América que pese a non contar con lingua oficial ten o inglés como lingua habitual da administración, da xustiza ou da educación. Noutros países as linguas oficiais do estado e dos territorios poden diferir, é o caso de Bélxica que ten como linguas oficiais o alemán, francés e holandés para as institucións estatais pero non todas son oficiais en cada un dos territorios nos que se divide Bélxica, ou o caso de Finlandia no que o finés e sueco son oficiais para as institucións estatais pero logo cada concello segundo o número de falantes ten dúas ou unha soa lingua oficial, constituíndo o arquipélago das Aland un caso especial con só o sueco como lingua oficial.
Só cerca de metade dos países do mundo teñen linguas oficiais. Algúns teñen só unha lingua oficial, caso de Portugal, do Brasil e dos PALOPs, outros teñen máis dunha, casos de Timor-Leste, país no que son oficiais o portugués e o tetum, ou, fora do espazo lusófono, de países como a Bélxica, Suíza, Suráfrica ou Paraguai, entre outros.
Algúns países atribúen aínda estatuto de lingua oficial a certas linguas en partes do seu territorio. Esas linguas son linguas oficiais nesas áreas, coexistindo alí coa(s) lingua(s) oficial(is) do estado. É o caso en España, do galego (en Galiza), do éuscaro (en Euskadi e en Navarra) e do catalán (na Cataluña, Baleares e Comunidade Valenciana), é o caso do portugués e do inglés na República Popular da China, co-oficiais, respectivamente, en Macau e Hong Kong, e é o caso do mirandés en Portugal, co-oficial na Terra de Miranda.
Tamén moitas organizacións supraestatais contan con lingua ou linguas oficiais como é o caso da ONU ou a Unión Europea.
José Manuel Ledo Santiso
José Manuel Ledo Santiso, nado en Sabadell en 1968, é un escritor galego.
Traxectoria
Chegou a Galiza coa súa familia aos sete anos da man do seu pai, David Ledo Fontela, que era mestre. Viviron nas Neves (Pontedeume), Melide, Toques, Muros e Chantada.
Pertence á xeración dos Novissimos nada no Instituto de Chantada, onde un grupo de 11 mozos da localidade participaron en diversas exposicións de pintura, da man do seu profesor de debuxo Xose Artiaga. Realizou exposicións conxuntas na Casa da Parra (Santiago Compostela), Sala Duran Loriga (A Coruña), Sala da Deputación Provincial de Lugo e o Concello de Vigo. miniatura|Papeleta ás [[Xerais de novembro de 2019 por Pontevedra.]] Diplomado en Maxisterio e licenciado en Pedagoxía, é membro do partido político Os Verdes-Galicia.
Nas Eleccións xerais de España de abril de 2019 foi candidato na lista de En Común-Unidas Podemos ao Congreso dos Deputados pola Provincia de Pontevedra. Nas Eleccións xerais de novembro do mesmo ano foi na lista de Más País-EQUO.
Historia de Xohanesburgo
miniatura|300px|dereita|granxa Langlaagte, 1886 miniatura|300px|dereita|Xohanesburgo [[1890.]] Dende metade do século a rexión estaba a ser campo de prospección dos buscadores de ouro. Foi en 1886 cando en terreos da granxa Langlaagte, nos cerros do Witwatersrand, descubriuse un filón importante. Pronto unha auténtica febre do ouro atraeu ao lugar a ducias de mineiros que se estableceron en campamentos de tendas (Ferreira's Camp o primeiro; Marshall's Town despois).
A república boer (Zuid-Afrikaansche Republijk, ou República do Transvaal) á que pertencía o territorio tentou poñer orde enviando a dous comisionados (Johannes Joubert e Johann Rissik, de aí o nome da cidade) para elixir o lugar máis axeitado para establecer unha poboación. Acoutan un triángulo entre as granxas existentes, o chamado Randjeslaagte, ao norte de Marshall's Town e nordeste de Ferreira's Camp, sen auga e non adecuado para a actividade mineira, que no prexudicaba ningún interese.
A cuadrícula déixase en mans de Eduard De Villiers con experiencia previa no deseño de cidades mineiras. As constricións que tivo (o trazado existente de Marshall's Town no sur e as aínda poucas expectativas que o goberno de Transvaal tiña na actividade extractiva), deron lugar a un plan cativo de bloques pequenos e rúas estreitas que aínda hoxe sofre o centro da cidade.
Con todo, para 1896 a febre do ouro había atraído a xentes de todo o mundo (europeos e americanos), e en solo dez anos, o poeirento campamento de mineiros contaba xa con 100.000 habitantes, sendo a maior cidade de Suráfrica. A enorme revalorización do territorio provocou a tensión e posterior guerra entre o goberno boer e os británicos (1899-1902), co resultado final do paso da soberanía de Xohanesburgo a estes últimos.
A disposición do intenso crecemento da cidade é realmente singular: sempre ao norte dos primeiros asentamentos e do Randjeslaagte, limitado polo sur como estaba pola banda leste-oeste das explotacións auríferas no Witwatersrand.
Xa dende 1903 pero especialmente a partir de 1910, a Unión Surafricana, despois República Surafricana, mantivo unha política degradante de segregación da man de obra maioritariamente de raza negra (apartheid), que tivo a súa translación urbana no confinamento destas inxentes poboacións en guetos. O máis grande e mundialmente famoso, Soweto (de South Western Townships).
José Pardiñas y Villalobos
José Pardiñas Villalobos Soto Romero de Caamaño, nado na provincia da Coruña no século XVIII, foi un escritor galego en lingua castelá.
Traxectoria
Con casa patrucial en Bergantiños, foi fillo de Juan Antonio Pardiñas e de Josefa Romero e parente do escritor Antonio Rioboo y Seijas e do bispo de Tarazona García Pardiñas Villar de Francos. Casou con Ana de Zeda o 1 de febreiro de 1761 en Cádiz. En 1782 o matrimonio estableceuse en Galicia. Mantivo amizade, e correspondencia, con José Cornide Saavedra. miniatura|page=5|Breve compendio de los varones ilustres de Galicia, en [[PDF.]] Entre 1772 e 1782 recompilou o Breve compendio de los varones ilustres de Galicia, de varios autores. O manuscrito conservouse na biblioteca provincial de Cádiz ata que foi editado en 1887 na Coruña dentro da Biblioteca Gallega de Andrés Martínez Salazar. Chegou a reunir unha colección de máis de seis mil refráns, que recolleu de varios autores.
Antonio López Ferreiro cre que José Pardiñas foi capelán do coro da Catedral de Santiago de Compostela e irmán de Francisco, párroco da Capela da Corticela da mesma catedral. Manuel Murguía cría que era natural de Santiago de Compostela.
1797
Acontecementos de maior duración
miniatura|[[Vigo, 18 de marzo de 1797. Carta de Buenaventura Marcó del Pont a Manuel Godoy, solicitando permiso para poñer o nome de «Príncipe de la Paz» a un dos seus buques corsarios.]]
Outros
Historia ano a ano
Petchtai Wongkamlao
Petchtai Wongkamlao (en เพ็ชรทาย วงษ์คำเหลา) nado o 24 de xuño de 1965 en Yasothon, é un actor, cómico e director tailandés.
Pedro Afonso
Pedro Manuel Cardoso Piçarra Morais Afonso, nado en Lisboa o 25 de febreiro de 1982 é un xogador portugués de hóckey a patíns que ocupa a posición de defensa-medio. Actualmente xoga no Candelária Sport Clube portugués.
Traxectoria
Debutou no CD Paço d'Arcos na tempada 2001-02 (xogando no equipo sénior e no júnior), a este club estivo ligado ata a tempada 2004-05, na que fichou polo SL Benfica, no que xogou tres tempadas ata que foi cedido ao Candelária, no que xogaría dúas tempadas ata o seu retorno ao Benfica na tempada 2009-10. No verán do 2010 asinou polo H.C. Liceo, club no que militou durante unha tempada, volvendo para a tempada 2011-12 ao club dos Azores.
Vestiu a camisola da selección portuguesa en máis 50 ocasións e gañou diversos títulos, tanto en categorías inferiores como en categoría sénior.
1798
Outros
Historia ano a ano
Horta (homónimos)
Unha horta é unha porción de terra, xeralmente de pequena dimensión, onde se cultivan hortalizas. Como topónimo Horta pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Aresta (homónimos)
O termo aresta pode significar:
As Hortas
O topónimo galego As Hortas pode referirse a:
Monte Fuji
O monte Fuji é unha das "Tres Montañas Sagradas" (三霊山) do Xapón xunto co Monte Tate e Monte Haku. É un lugar especial de beleza paisaxística e un dos Lugares históricos. Engadiuse á Lista do Patrimonio Mundial como Ben Cultural o 22 de xuño de 2013. Segundo a UNESCO, o Monte Fuji "inspirou a artistas e poetas e foi obxecto de peregrinación durante séculos". A UNESCO recoñece 25 sitios de interese cultural dentro do sitio do monte Fuji. Estes 25 lugares inclúen a montaña e o santuario xintoísta, Fujisan Hongū Sengen Taisha.
Características
Aínda que o monte Fuji pareza ser un cono único e simétrico, no interior é máis complexo do que se poida imaxinar. O cono que nós chamamos de monte Fuji está realmente constituído por tres volcáns sobrepostos: Komitake, Fuji maior e Fuji menor. Un ollar atento e próximo da silueta das montañas revela irregularidades que son resultado desta sobreposición. Por exemplo, unha lixeira elevación da inclinación na zona norte da montaña, a cerca de 2.301 metros de altitude, fai parte do cume do cráter de Komitake, o máis antigo dos tres volcáns, que estivo activo durante o Plistoceno. O Fuji maior estivo activo entre 80,000 e 10,000 anos atrás. Os acontecementos volcánicos que tiveron lugar nos últimos 10,000 anos contribuíron no crecemento do Fuji menor, a montaña que vemos actualmente.
Altamira, Devesos, Ortigueira
Altamira é un lugar da parroquia de Devesos no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non tiña habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 2 habitantes.
Nicolao V, antipapa
Pietro Rainalduccio, nado en Corvara (Abruzos) en 1260 e finado en Aviñón en 1333, foi un relixioso italiano, considerado antipapa pola igrexa católica.
A Airoa, A Laxe, Fornelos de Montes
A Airoa é un lugar da parroquia da Laxe, no concello pontevedrés de Fornelos de Montes, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2017 tiña 39 habitantes (20 homes e 19 mulleres).
Chanson
Chanson é un termo francés, que se refire a calquera canción con letra en francés e, máis especificamente, a pezas vocais de tema amoroso, e tamén ás de crítica social e política, en particular as pertencentes ao estilo dos cabarés. Nese ámbito, chámase chansonnier ao intérprete de cancións de carácter humorístico ou satírico.
Nun modo máis especializado, a chanson é unha peza musical polifónica da Baixa Idade Media e do Renacemento. As chansons antigas tenderon a presentar unha forma fixa como balada, rondó ou virelai, aínda que posteriormente moitos compositores usaron a poesía popular en variedade de formas musicais. miniatura|250x250px| [[Guillaume Dufai|Guillaume Dufay e Gilles Binchois. ]] As primeiras chansons foron para dúas, tres ou catro voces. Ao principio a norma eran tres voces, e comezouse a usar catro no século XVI. Algunhas veces, os cantantes eran acompañados por música instrumental. Lixeiras, rápidas, rítmicas, silábicas. Utilizan o metro binario. A melodía está na voz superior. Os temas dos seus textos son variados, aínda que predomina o amoroso.
O máis soado compositor deste xénero é Clément Janequin.
Século XV
Guillaume Dufay e Gilles Binchois, quen escribiron as chamadas "chansons borgoñonas (así chamadas por provir ambos os dous da rexión coñecida como Bourgogne: en galego, Borgoña), foron os compositores máis importantes da seguinte xeración (1420-1470). As súas chansons son en xeral simples en estilo, con tres voces cun tenor estrutural. Outras figuras desta forma musical son Johannes Ockeghem e Josquin des Prés, cuxas obras cesaron de estar constrinxidas ás formas fixas e comezaron a desenvolver un estilo impregnado de imitación similar ao que se atopa nos motetes e na música litúrxica da época.
Século XVI
A chanson foi converténdose tamén en canzona, unha das 47 raíces da sonata.
As cancións solistas francesas desenvolvéronse a fins do século XVI, probablemente a partir das chansons parisienses. Durante o século XVII floreceron os air de cour, chanson pour boire e outros xéneros similares acompañados xeralmente por laúde ou teclado, compostos entre outros por Antoine Boesset, Denis Gaultier, Michel Lambert, e Michel-Richard de Lalande.
Séculos XVIII e XIX
Durante o século XVIII, a música vocal en Francia foi dominada pola ópera, pero a canción solista experimentou un renacemento no século XIX, primeiro coas melodías de salón, e a mediados de século con obras máis sofisticadas, influenciadas polos lieder alemáns. Unha figura importante deste movemento, influenciado por Schubert, foi sen dúbida Louis Niedermeyer, seguido por Édouard Lalo, Félicien David e moitos outros. Outros compositores franceses do século XIX que crearon chansons, tamén chamadas melodías, foron Ernest Chausson, Emmanuel Chabrier, Gabriel Fauré, e Claude Debussy, mentres que moitos compositores franceses do século XX continuaron esta forte tradición.
Século XX
miniatura|233x233px| [[Aristide Bruant ]] miniatura|155x155px| [[Serge Gainsbourg ]] miniatura|229x229px| [[Georges Moustaki ]] No século XX, a expresión "chanson" utilízase principalmente para referirse a cantautores, especialmente de estilo trobador, como Gilbert Bécaud, Édith Piaf, Jacques Brel, Charles Aznavour, Aristide Bruant, Léo Ferré, Serge Gainsbourg, Georges Moustaki, Alain Souchon, Charles Trenet, Boris Vian, Cora Vaucaire etc.
Graham Greene
Henry Graham Greene, nado en Berkhamsted (Hertfordshire) o 2 de outubro de 1904 e finado en Vevey (Suíza) o 3 de abril de 1991, foi un escritor e xornalista inglés.
Traxectoria
Fillo dun director de escola, tivo unha mocidade difícil con varias tentativas de suicidio. Estudou en Oxford e tras graduarse traballou como xornalista, primeiro en Nottingham e logo foi redactor xefe de The Times (1926-1930), tras coñecer a Vivien Greene converteuse ao catolicismo e o feito relixioso condicionou as súas novelas. En 1941 ingresou no Foreign Office e foi recrutado polo M16, a axencia de espionaxe británica. Durante a segunda guerra mundial estivo destinado en Serra Leoa. En 1954 foi correspondente de prensa en Indochina.
O estilo das súas novelas é contemporáneo e realista, os seus personaxes aparecen atormentados pola dúbida e marcados por unha vida desarraigada e miserable.
Obra
miniatura|Tumba de Graham Greene
Lemma
Partes dunha [[espícula, coas dúas glumas, lemma e pálea|miniatura|200px|right]]
Lemma é un termo usado na botánica fitomorfolóxica para se referir a unha parte da espigueta das gramíneas (Poaceae). É a máis baixa de dúas brácteas da gluma que encerran a espigueta das gramíneas. Moitas veces prolóngase cun filamento chamado aresta, e poden ser moi semellantes na forma ás glumas - brácteas situada na base das espiguetas. Xeralmente é considerado unha bráctea, mais tamén é considerado coma un residuo dos tres membros exteriores do perianto verticilar (a pálea representaría os outros dous membros soldados entre si).
Aresta (botánica)
miniatura|390px|right|Espiga de centeo con arestas ou arganas. Aresta ou argana é a designación dada en botánica aos prolongamentos acuminados das glumas de diversas plantas, especialmente dos cereais.
Militarismo celta
miniatura|dereita|Replica das vestiduras dun guerreiro celta. Mueso Kelten-Keller, Rodheim-Bieber, [[Alemaña.]] A historia da guerra celta esténdese dende a Idade de Ferro ata era romana e refírese ós diferentes estilos de guerra dos pobos celtas insulares e continentais (Galia, Iberia e Galacia).
Mitoloxía
Os ciclos heroicos irlandeses foron escritos no período medieval, pero suponse que representan a era pre-cristiá. O Mabinogion galés data máis ou menos da mesma época. O Táin Bó Cúailnge, que trata sobre a historia do heroe do Ulster Cúchulainn, describe combates individuais centrados no uso da lanza (gae) e da xavelina (gá-ín) sen mencionar cascos ou armaduras de metal, o cal concorda coas evidencias arqueolóxicas. Os carros tamén xogaban un papel importante, pero ata o de agora non se atoparon carros como os que tiñan os habitantes da Illa de Gran Bretaña, o que implica que podería ser un elemento engadido con posterioridade por influencia da literatura homérica. De feito, os carros dos irlandeses eran da variedade de catro rodas, máis precisamente descritos como vagóns, e eran usado exclusivamente para o transporte. Non foron descubertos vestixios destes vehículos durante este período.
Militarismo tribal
miniatura|dereita|Espada celta con vaíña, arredor do -60. As tribos celtas loitaban entre elas e ás veces aliábanse contra inimigos comúns, coma os romanos, os gregos e outros pobos en contra das tribos celtas. O militarismo tribal semella ter sido unha característica normal nas sociedades celtas. Mentres que a literatura épica retrátao como unha actividade dirixida ó deporte e á caza, no canto da conquista territorial organizada, o rexistro histórico fai supoñer que as tribos empregaban a guerra para exercer control político e perseguir adversarios, para obter vantaxe económica, e nalgúns casos, para conquistar territorio.
A arqueoloxía proporcionou moita información mediante a observación e estudo da cultura material dos celtas, pero o significado deses achados na determinación de como loitaban realmente os celtas é suxeito de moita especulación. Unha das cousas que se deduciron foi que eran cazadores de cabezas, xa que crían que a cabeza era o lugar onde residía a alma das persoas. Os romanos e gregos rexistraron os hábitos dos celtas de chantar as cabezas dos inimigos nos muros e penduralas dos cabalos. A caza de cabezas practicouse durante ben tempo polos gaels, polo que puido tratarse dunha práctica tradicional máis que relixiosa. No Ciclo do Ulster, Cúchulainn decapita ós tres fillos de Nechtan e monta as cabezas no seu carro. A práctica continuou aproximadamente ata a fin da Idade Media en Irlanda e Gran Bretaña. A motivación relixiosa para recoller cabezas perdeuse despois de que os celtas se convertesen ó cristianismo. As cabezas tamén eran recollidas entre as tribos xermánicas e entre os iberos, pero o seu propósito é descoñecido.
Período de Hallstatt: século -XII ata –VI
A Cultura de Hallstatt é a máis antiga que foi identificada como asociada á cultura celta, estendéndose dende o norte dos Alpes occidentais en Francia ata o sur de Britania e na Península Ibérica. As primeiras fases da caída da cultura de Hallstatt producíronse na Idade de Bronce. As espadas semellan ter sido a arma principal durante este período, indicando quizais que os conflitos bélicos tiñan unha escala relativamente pequena, posiblemente entre grupos de guerreiros de elite. Nas derradeiras fases da era de Hallstatt, o ferro comezou a substituír o bronce na fabricación de armas e a clásica "espada longa celta", co seu deseño de folla en punta, fixo a súa aparición. Os enterros de carros tamén son deste período; é posible que tivesen algunha función na guerra desta época, pero os carros eran de catro rodas, máis axeitados para o transporte, non como os claramente bélicos de dous rodas de Gran Bretaña. Ó final da era Hallstatt, a espada longa caeu en desuso, substituída pola curta, empuñando puñais que se atoparon en gran número entre os enxovais de enterramentos de alto status.
Período de La Tène: séculos -VI ata –I
O período de La Tène viu cambios nos patróns da guerra. Ó comezo do período de La Tène a guerra era a pequena escala entre guerreiros de elite empuñando un novo tipo de espada celta. Durante os séculos seguintes o deseño da espada cambiou, volvéndose máis curta, dun só gume e sen punto de pulo, deseñado puramente para facer cortes (a espada de Hallstatt era principalmente unha arma cortante) e produciuse unha gran variación rexional de espadas: en Britania e Irlanda os deseños de espada xa eran máis curtos e delgados que os continentais. É posible que no período de La Tène tardío, unha poboación crecente conducise exércitos grandes e organizados en filas de lanceiros, dando lugar a unha diminución da importancia do campión con espada e polo tanto unha perda da funcionalidade da espada.
A era de La Tène tamén viu o desenvolvemento da armadura en forma de cota de malla, a forma común na que unha peza de roupa está construída con aneis de metal enlazados. O primeiro precursor disto é a chamada cota guarnecida, na que os aneis, en lugar de ser unidos entre si, cósense directamente sobre unha tea. Atopar cotas de malla é raro, o que indica que era un elemento luxoso reservado a guerreiros moi importantes. Unha ampla variedade de cascos con crista tamén pertencen a este período, pero en xeral, o panorama dos exércitos celtas é que gran parte dos combatentes loitasen con armadura lixeira ou sen ningunha protección.
Os enterros de carros continuaron neste período, o que significa que mantiveron a súa importancia bélica. O carro de La Tène era un vehículo de dúas rodas lixeiro, ó contrario dos pesados carros de outrora. A disposición dos postes dos carros nunha reconstrución dun carro de Wetwang suxire que eran tirados por pequenos ponis, e polo tanto parece improbable que se usasen na carga frontal. Debido a que os enterros de carros nunca foron practicados en Irlanda, a natureza ou a existencia de carros de guerra nese país segue sendo pouco clara.
Continuación en Irlanda
A conquista romana acabou por extinguir ou deturpar a cultura dos pobos celtas agás en Irlanda e o norte de Britania. Despois da era romana, só nas Illas Británicas podería dicirse que había aínda un marcado estilo celta da guerra. Irlanda foi a última rexión en adoptar a cultura de La Tène, e contando cunha poboación menor que a da Illa de Gran Bretaña ou a dos celtas continentais, podería ter conservado durante máis tempo os combates a pequena escala de guerreiros de elite. Os patróns tradicionais de guerra parecen ter continuado ata as invasións viquingas e normandas, levadas a cabo por soldados de a pé, sen armadura metálica, loitando con lanzas e xavelinas, ocasionalmente machadas e no caso dos guerreiros de maior status, espadas, e protexidos por un escudo redondo. As invasións viquingas supuxeron a adopción do arco, pero non de forma estendida. A invasión normanda do século XII e a ineficacia das tácticas tradicionais levou ós irlandeses a adoptar un estilo máis tipicamente medieval, como demostran os soldados de infantería Gallowglass.
Guerra das Galias
A Guerra das Galias foron unha serie de campañas militares levadas a cabo polo procónsul romano Xulio César contra varias tribos galas, que duraron dende o -58 ata o -51. A Guerra das Galias culminou coa decisiva Batalla de Alesia en -52, no que unha vitoria completa dos romanos resultou na expansión da República Romana sobre toda a Galia. Esta guerra motivou que César se convertese no único gobernante da República.
Nas descricións de batallas contra varias tribos galas, en contraste coa imaxe popular do berserker celta, César di que Helvetii loitaban en orde, formando unha falanxe como defensa contra a cabalería e avanzando en formación pechada. Tamén di que os arcos eran usados contra as súas tropas cando cruzaban ríos e contra os sitiadores de Xergovia, capital dos Arverni - un dos poucos enfrontamentos nos que Vercinxetórix derrotou a César. Menciona o uso de xavelinas polos Nervii belgas, pero malia que os escritores romanos referíanse con frecuencia ó uso de espadas polos celtas nunha batalla, César nunca menciona que as tropas galas loiten en masa con espadas.
É probable que as descricións feitas sobre os bretóns foran as que máis influenciaron a imaxe popular dun guerreiro celta. César salienta o aspecto "bárbaro" dos bretóns, describindo como vestían as peles dos animais, tiñan esposas en común, non sementaban cultivos e tinguían a pel de azul. Aínda que nas descricións non se menciona a planta, estudosos posteriores suxeriron que a Isatis tinctoria era a fonte da que obtiña a súa cor azul. A experimentación suxire que esta herba non se adapta moi ben como colorante da pel nin como tinta de tatuaxe, pero esta imaxe sumada ás descrición dos Gaesatae, fixou a imaxe dos antigos bretóns como guerreiros que cargaban espidos e pintados de azul.
Lista de batallas celtas
Esta é unha lista de batallas e conflitos nos que os celtas tiveron un papel principal ou crucial, ás veces coma mercenarios.
Rap metal
O rap metal é un subxénero do metal alternativo que combina elementos do hip hop con outros do heavy metal. Adoita consistir en riffs de guitarra típicos do heavy metal, elementos do funk metal, voces rapeadas e en ocasións mesas de mesturas. O xénero comezou a popularizarse a finais dos anos 1980 cando Anthrax publicou o seu EP I'm the Man que incorporaba elementos de hip hop na súa música, e cando se uniron posteriormente ao grupo Public Enemy para facer unha nova versión do tema "Bring the Noise" que fusionou o hip hop co thrash metal. Algúns dos grupos máis destacados deste xénero son Rage Against the Machine, Biohazard, Limp Bizkit e Skindred.
Mora IK
O Mora IK (tamén coñecido como Mora Hockey) é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Mora (Suecia). Actualmente compite na Hockeyallsvenskan, a segunda categoría do hóckey sobre xeo sueco, aínda que durante catro tempadas competiu na máxima categoría, a Elitserien (dende a tempada 2004–05 á 2007–08), e outras 21 antes de que adoptara a denominación actual (da tempada 1945–46 á 1948–49, da 1950–51 á 1951–52, 1953–54, da 1956–57 á 1958–59, 1962–63, da 1964–65, e da 1966–67 á 1974–75).
Pantín Classic
Pantín Classic é unha competición de surf que faise tódolos anos dende 1989 na praia de Pantín (ou praia do Rodo) no concello de Valdoviño. O Pantín Classic é a proba máis antiga do surf en España e a cuarta máis antiga do mundo despois da World Surf League (WSL) de Bells Beach (Australia), Virginia Beach (USA) e Lacanau (Francia). Dende 2008 a competición está organizada polo Club Praia de Pantín.
Historia
miniatura|esquerda|Pantín Classic Pro. Nos anos 1980 xa había na zona de Ferrol unha importante afección ao surf e ás súas variantes. Estes afeccionados recibían un importante pulo tódolos veráns coa visita de turistas estranxeiros que se achegaban ata as costas de Ferrol seguindo a liña de costa do norte de España. As praias de Doniños, San Xurxo, A Frouxeira e Covas eran coñecidas fóra de Galiza. Aínda sendo un deporte elitista e limitado a estamentos sociais moi concretos o surf gañou en difusión. En decembro de 1987 o grupo de afeccionados formado por Vicente Irisarri (que sería alcalde de Ferrol), Carlos Bremón, Gonzalo Barro, Carmen Aguilar e Fernando Montalvo crean o Océano Surf Club, o primeiro club de surf de Galiza. Co apoio e os contactos axeitados foron quen de poñer en marcha unha competición de surf aproveitando o final do verán e que ás costas achegábanse surfeiros de toda Europa. O lugar elixido foi a praia de Pantín en Valdoviño. Un areal de mar aberto afastado da especulación urbanística e case virxe. A nova iniciativa, a praia de Pantín está a 20 km do centro de Ferrol, completouse cunha intelixente promoción. Durante o verán uns chamativos carteis con imaxes de surf podíanse ver nas tendas de material deportivo de Ferrol.
Cos anos a competición estaría patrocinada por marcas internacionais como Red Bull, Quiksilver, Headworx ou Ballantines. En 2016 a competición foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.
Marcas
miniatura|Merchandise Pantin Classic Pro, Parque O Boial Ferrol. A primeira edición do Pantín Classic fíxose en 1988 os días 23 e 25 de setembro co seguinte palmarés.
Voo 1862 de El Al
O voo 1862 de El Al era un voo de carga operado pola aeroliña israelí El Al. O día 4 de outubro de 1992 o Boeing 747 que o operaba esnafrouse contra un edificio residencial no barrio de Bijlmermeer en Amsterdam. Oficialmente morreron un total de 43 persoas: os tres membros da tripulación, un pasaxeiro e 39 persoas en terra. Ademais destas mortes, 11 persoas resultaron feridas de gravidade e outras 15 recibiron feridas leves. O número exacto de xente morta en terra está en disputa, xa que o edificio tiña unha alta concentración de inmigrantes ilegais.
Accidente
O 4 de outubro de 1992 o avión de carga, un Boeing 747-258F con rexistro 4X-AXG, viaxando dende o aeroporto internacional John F. Kennedy de Nova York ata o aeroporto de Tel Aviv-Ben Gurion, realizou unha escala no aeroporto de Ámsterdam-Schiphol. Durante o voo de Nova York a Schiphol notáronse tres problemas: fluctuacións na regulación de velocidade do piloto automático, problemas cunha radio e fluctuacións na voltaxe do xerador eléctrico no motor número 3, o motor interior da á dereita que posteriormente separouse do avión e iniciou o accidente.
O avión aterrou en Schiphol ás 2:40 pm. Cargouse nova carga no aparello; a carga foi aprobada polas autoridades de aduanas pero, como se descubriu despois, non foi inspeccionada fisicamente. O avión foi repostado e reparáronse os problemas onservados, polo menos provisionalmente. A tripulación estaba formada polo capitán Yitzhak Fuchs (59), o primeiro oficial Arnon Ohad (32) e o enxeñeiro de voo Gedalya Sofer (61). Había un único pasaxeiro a bordo, viaxando a Tel Aviv para cadsar cun empregado de El Al. O capitán era un piloto experimentado, tendo voado un cazabombardeiro coa forza aérea israelí a finais dos anos 50.