cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Filipe II de España
Conflitos cos Países Baixos
A primeira gobernadora foi, desde 1559, Margarida de Parma, irmá de Filipe II. Tivo que enfrontarse cos nobres rebeldes, que pedían unha maior autonomía, e aos protestantes, que exixían o respecto á súa relixión, dando así lugar ao inicio da Guerra dos Oitenta Anos. Filipe II quería aplicar os acordos tridentinos, como exixira a Catarina de Medici en Francia contra a nobreza hugonote francesa.
Ao coñecerse nos Países Baixos a decisión de aplicar os acordos tridentinos, as mesmas autoridades civís mostráronse remisas a aplicar as penas ditadas polos inquisidores e, froito dun gran malestar, comezou un ambiente de revolución.
Despois de aumentar a tensión e os conflitos en Antuerpen, a Gobernadora pediu a Guillerme de Orange que puxera orde, aceptando este de mal grado, pero pacificando a cidade. Pero o Príncipe de Orange, o Conde de Egmont e o Conde de Horn volveron a pedir a Margarida de Parma máis liberdade. Ela fíxollo saber ao seu irmán, pero Filipe II non cambiaba de opinión, e avisaba das súas intencións ao papa:
Antes que chegasen estas noticias, o 14 de agosto un grupo de incontrolados calvinistas asaltou a principal igrexa de Saint-Omer. Seguiulle unha rebelión xeneralizada en Yprès, Courtrai, Valenciennes, Tournai e Antuerpen.
Filipe II recibiu a Montigny e prometeulle convocar o Consello de Estado. O 29 de outubro de 1566, o rei convocou os conselleiros máis achegados: Éboli, Alba, Feria, o Cardeal Espinosa, Xoán Manrique e o conde de Chinchón, xunto cos Secretarios de Estado Antonio Pérez e Gabriel Zayas. O acordo foi proceder de maneira urxente e, pese ás diferenzas na forma, o monarca optou pola forza. Así acordou mandar ao terceiro Duque de Alba a sufocar as rebelións. Este feito propiciou un enfrontamento entre o príncipe Carlos (príncipe de Asturias) e o duque de Alba, xa que o herdeiro víase desprazado dos seus asuntos.
O 28 de agosto o duque de Alba chega a Bruxelas. Á fronte do exército efectuou rapidamente unha durísima represión, axustizando aos nobres rebeldes, o que provocou a dimisión de Margarida de Parma como Gobernadora dos Países Baixos, dimisión aceptada inmediatamente polo seu irmán o rei. Ademais, o 9 de setembro, Egmont e Horn foron prendidos, e degolados o 5 de xuño de 1568.
Filipe II buscou solucións cos nomeamentos de Luís de Requesens, Xoán de Austria (falecido en 1578) e Alexandre Farnesio, que conseguiu o sometemento das provincias católicas do sur na Unión de Arras. Ante isto, os protestantes formaron a Unión de Utrecht.
O 26 de xullo de 1581, as provincias de Brabante, Güeldres, Zutphen, Holanda, Zelandia, Frisia, Malinas e Utrech, anularon nos Estados Xerais a súa vinculación co Rei de España, pola Acta de abxuración, e elixiron como soberano a Francisco de Anjou.
Pero Filipe II non renunciou a estes territorios, e o Gobernador dos Países Baixos Alexandre Farnesio, iniciou a contraofensiva e recuperou á obediencia do rei de España de gran parte do territorio, especialmente tras o asedio de Antuerpen, pero parte del volveuse a perder tras a campaña de Mauricio de Nassau.
Antes da morte do rei de España, o territorio dos Países Baixos, en teoría as dezasete provincias, pasou conxuntamente á súa filla Isabel Clara Euxenia e ao seu xenro o arquiduque Alberte de Austria pola Acta de Cesión de 6 de maio de 1598.
Problemas con Inglaterra
En varias obras literarias e, especialmente, en películas de cine, móstrase a angustia causado pola continua pirataría inglesa e francesa contra os barcos españois no Atlántico e a consecuente diminución dos ingresos do ouro das Indias. Con todo, recentes investigacións indican que esta pirataría realmente realizábana só varias ducias de barcos e varios centos de piratas, sendo os primeiros de escasa tonelaxe, polo que non podían enfrontarse cos galeóns españois, tendo que conformarse con pequenos barcos ou os grandes que puideran sorprender apartados da frota.
En segundo lugar está o dato segundo o cal, durante o século XVI, ningún pirata nin corsario logrou afundir ningún galeón; ademais, dunhas 600 frotas fretadas por España (dúas por ano durante uns 300 anos), só dúas caeron nas mans inimigas, e ambas as dúas por mariñas de guerra, non por piratas nin corsarios.
A execución da raíña católica de Escocia, María Estuardo, decidiu a Filipe a enviar a chamada Grande y Felicísima Armada (na Lenda Negra, a Grande Armada ou Armada Invencible) en 1588, expedición que fracasou.
Este fracaso posibilitou unha maior liberdade para o comercio inglés e holandés, un maior número de ataques aos portos españois —como o de Cádiz, cidade que foi incendiada por unha frota inglesa en 1596— e, así mesmo, a colonización inglesa de Norteamérica. A partir destes feitos e até o final da guerra, España e Inglaterra conseguiron vitorias parellas nos combates librados por ambos os reinos, tanto no mar como en terra. Co que a guerra mantívose nun empate de perdas de recursos para os dous países até o final. miniatura|esquerda|250px|Estatua de María Pita na Coruña.
Mentres os ingleses saqueaban as posesións españolas e non conseguiron nunca o obxectivo de capturar unha frota de Indias, a Armada española preparouse sen moito éxito para invadir Inglaterra, repeliu algún ataque inglés e os corsarios españois capturaron toneladas de mercadorías de barcos ingleses. Os ataques ingleses (e de piratas ou corsarios pagos pola coroa) adoitaban acabar en fracasos con perdas nada desdeñábeis, entre os que destaca o fracaso da Armada Inglesa, ou Contraarmada.
O pirata Francis Drake, que tamén serviu na Armada inglesa, chegando ao grao de vicealmirante, comandou unha gran frota inglesa que, o 4 de maio de 1589, intentou, sen conseguilo, tomar a cidade da Coruña, en resposta á Grande Armada que o ano anterior intentara a invasión de Inglaterra.
Os invasores atacaron a cidade, mal defendida (só contaba cunha pequena gornición para a defensa das murallas medievais), polo que había unha gran desproporción entre as forzas dos dous contendentes. A poboación local combateu coas poucas armas dispoñíbeis, e é famoso o caso de Mayor Fernández de la Cámara Pita, coñecida popularmente como María Pita (Coruña, ca. 1560 - Cambre, 1643).
Segundo crónicas da época, esta muller de clase baixa foi unha heroína, debido a que coa súa actuación fixo retroceder unha compañía inimiga, que recuou ao ver que o seu abandeirado fora morto por unha muller, cando estaban a piques de traspasar as murallas. Na súa honra erixiuse hai pocuco un monumento na Coruña, na praza que leva o seu nome, fronte a casa do Concello, que ten na súa base unha lámpada permanentemente acesa.
Ademais, un sistema sofisticado de escolta e de intelixencia frustraron a maioría dos ataques corsarios á Frota de Indias a partir da década de 1590. As expedicións de Francis Drake, Martin Frobisher e John Hawkins no comezo de dita década foron derrotadas. A situación permaneceu equilibrada até que Filipe III firmou o tratado de Londres, en 1604, con Xacobe I, sucesor de Isabel I.
Guerras co Imperio otomán
O Imperio otomán, que xa fora contrincante de Carlos I, vólvese enfrontar co Imperio español nos tempos de Filipe II. Como se iso non chegase, os barcos turcos e os piratas berberiscos atacaban os barcos en todo o Mediterráneo e saqueaban as costas dos países cristiáns.
As loitas inícianse co sitio de Malta, en 1565, que resultaría errado e que está considerado como un dos asedios máis importantes da historia militar (e, desde o punto de vista dos defensores, o de máis éxito). Non obtante, anteriormente (aínda reinando Carlos), en 1560, a frota turca, que era unha potencia de primeira orde, derrotara os cristiáns na Batalla de Los Gelves.
En 1570, despois duns anos de tranquilidade, os turcos comezaron unha expansión atacando varios portos Venecianos do Mediterráneo oriental, atacaron Chipre (posesión veneciana) con 300 barcos, e puxeron sitio a Nicosia, a súa capital. miniatura|400px|dereita|[[Batalla de Lepanto (1571).]]
A República de Venecia pediu axuda ás potencias cristiás, pero só o papa Pío V lle respondeu. Con todo o papa conseguiu convencer ao rei de España para que tamén axudara, formándose unha armada para enfrontarse cos turcos. Esta armada concentrouse no porto de Suda, na illa de Candía (hoxe en día, Creta).
Por parte veneciana había 136 galeras, 11 galeazas e 14 naves, ao mando de Xerome Zanne, Antonio de Canale e Xacobe Celsi. As forzas pontificias constaban de 12 galeras ao mando de Marco Antonio Colonna. Filipe II achegara 50 galeras mandadas por Xoán Andrea Doria (sobriño do falecido Andrea Doria), que debía poñerse ás ordes de Colonna. En total, sumaban 198 galeras, 11 galeazas, un galeón, 7 naves máis, cun total de 1.300 canóns e 48.000 homes, dos que só 16.000 eran xente de guerra.
Mentres os xenerais cristiáns discutían a forma de facer fronte á situación, o 9 de setembro os turcos tomaron Nicosia. Xoán Andrea Doria, ao ver que no había acordo posíbel entre as forzas cristiás, decide volver a Sicilia o 5 de outubro. No seu regreso ás súas bases, as frotas venecianas e pontificias sofren un temporal no que se perden 14 das galeras venecianas. Tanto o papa como Venecia culpan ao almirante español do fracaso da operación. Os motivos de Xoán Andrea Doria para non emprender un ataque contra forzas turcas superiores baseábanse no mal estado das dotacións e do armamento das galeras de Venecia.
Pero, finalmente, formouse unha coalición, coñecida como Liga Santa, ou Danta Liga, que incluía tropas de España, a Santa Sé, Xénova e, sobre todo, da República de Venecia (con máis do 90 % das naves), baixo as ordes de Xoán de Austria, recente vencedor da revolta das Alpujarras, que se enfrontou cunha frota turca, comandada por Alí Pachá, no golfo de Lepanto o 7 de outubro de 1571, librándose a Batalla de Lepanto ("a máis alta ocasión que viron os séculos", ) que acaba nunha gran vitoria dos aliados católicos, e que propiciou máis seguridade no mar Mediterráneo. Tanto os ataques piratas como o expansionismo turco foron freados. Foi a derradeira batalla importante con galeras como naves de guerra.
Despois deste combate, os turcos refixeron a frota de novo; a frota turca, outra vez aliada cos piratas berberiscos, seguía sendo a máis poderosa do Mediterráneo.
Durante case dous anos a frota otomá evitou o combate, e non foi até despois da toma de Tunes e A Goleta por Xoán de Austria, en 1573, cando Selim II enviou unha forza dunhas 300 naves de guerra e un continxente duns 100.000 homes para reconquistar ambas as prazas, acción na que pereceron cerca de 30.000 homes, aínda que con resultado satisfactorio pata os turcos. Foi esta a última gran batalla no Mediterráneo.
Con todo, o que non resolveran as batallas, resolvérono a diplomacia e as negociacións internacionais, para beneficio de ambos os Imperios. Filipe II vía como se agravaba a guerra en Flandres, e Selim II, sucesor de Solimán o Magnífico, tiña que facer fronte á guerra con Persia. Ambos encontrábanse librando campañas militares noutras fronteiras, e ningún se sentía coa forza suficiente para continuar o conflito. Convencidos da distinta situación en que ambos os imperios vivían, decidiron firmar unha serie de treguas que terminaron por afastar definitivamente a guerra do Mediterráneo durante uns pocos anos.
Expansión polo Atlántico e o Pacífico
miniatura|220px|dereita|Estatua de [[Miguel López de Legazpi|Legazpi na cidade de Cebú, Filipinas.]]
Filipe II continuou coa expansión en terras americanas e tamén se agregaron á Coroa as illas Filipinas, conquistadas por Miguel López de Legazpi (1565–1569), que as denominou así en honor ao rei.
A colonización española das illas, codiciadas tamén por ingleses, neerlandeses e portugueses, non se asegurou até 1565 cando Miguel López de Legazpi, enviado polo vicerrei de Nova España constrúe o primeiro asentamento español en Cebú. A cidade de Manila, capital do arquipélago, fundouna o propio Legazpi en 1571.
Florida foi colonizada en 1565 por Pedro Menéndez de Avilés ao fundar San Agustín, e ao derrotar rapidamente un intento do capitán francés Jean Ribault con 150 homes de establecer un posto de aprovisionamento en territorio español. San Agustín converteuse rapidamente nunha base estratéxica de defensa para os barcos españois cargados co ouro e a prata que regresaban desde os dominios das Indias.
No Pacífico sur, fronte ás costas do actual Chile, Juan Fernández descubriu unha serie de illas entre os anos 1563 e 1574. Púxolle o seu propio nome a este arquipélago, e aínda hoxe as illas son coñecidas como Arquipélago Juan Fernández.
Os primeiros europeos en chegar ás illas que conforman Nova Zelandia fixérono na probábel viaxe de Xoán Jufré e Xoán Fernández a Oceanía, ocasión na cal descubrirían Nova Zelandia para España, no final de 1576. Este suposto baséase en vestixios arqueolóxicos (helmos de estilo español) encontrados en covas no extremo setentrional da Illa Norte, e nun documento que lle presentou a Filipe II o licenciado Xoán Luís de Arias, por volta do ano 1615:
.cm
.cm é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) para o Camerún.
Filipe II de España
Expansión polo Atlántico e o Pacífico
Pensouse incluso na conquista da China para o Imperio español, durante o reinado de Filipe II, como demostra unha carta que lle enviaron o Gobernador e o Arcebispo de Filipinas, na que ambos os dous lle propoñían que, se lles enviaba 5.000 homes e 30 buques, poderían facer coa China o que Cortés fixera en México. Filipe II nunca chegou a responder esta carta.
Tamén se ampliaron os dominios en África: Mazagán (incorporada ao imperio porque era unha colonia portuguesa), ao igual que Casablanca, Tánxer, Ceuta e a Illa Perejil. Reconquistouse aos árabes o Peñón de Vélez de la Gomera, nunha operación a cargo de García Álvarez de Toledo y Osorio, marqués de Villafranca e Vicerrei de Cataluña.
Ademais, debido á unión coa coroa portuguesa, tamén se engadiron as colonias que Potugal posuía en Asia: Macau, Nagasaki e Malaca.
Cultura e arte
miniatura|165px|O cabaleiro da man no peito, [[El Greco, (1580). Museo do Prado.]] O goberno de Filipe II coincide coa etapa coñecida como Renacemento, aínda que o cambio ideolóxico que representa non é tan amplo na monarquía do rei prudente como noutros países. Non se rompe abruptamente coa tradición medieval, non desaparece a literatura relixiosa (será precisamente no Renacemento cando xurdan autores ascéticos e místicos). Por iso ás veces fálase dun Renacemento español, quizais máis orixinal e, sen dúbida, variado, do que no resto de Europa.
A literatura relixiosa está encabezada por escritores como Santa Tareixa de Xesús, San Xoán da Cruz, frei Luis de Granada, San Xoán de Ávila e frei Xoán dos Ánxos.
Miguel de Cervantes comeza a escribir as súas primeiras obras.
A poesía renacentista dividiuse en dúas escolas: a salmantina (Frei Luis de León) e a Sevillana (Fernando de Herrera).
No teatro destaca a figura de Lope de Vega, que aída alcanzará maior importancia no reinado de Filipe III, ao igual que Cervantes.
Entre os pintores máis famosos destacan El Greco, Tiziano, Antonio Moro ou Brueghel o Vello. Alonso Sánchez Coello foi o pintor de cámara de Filipe II.
Construíronse edificios relixiosos e mortuorios, como o Mosterio do Escorial ou a Catedral de Valladolid; civís ou administrativos, como a Casa da Panadería; ou militares, como a Cidadela de Pamplona.
Esta época, na que existironn escritores e dramaturgos de gran talle, e na que acaban de nacer os que destacarán baixo o reinado de Filipe III, é coñecida como o Século de Ouro español, ou o apoxeo da cultura española.
Morte
miniatura|200px|[[Cenotafio de Filipe II e a súa familia no Mosteiro do Escorial.]]
Filipe II morreu o 13 de setembro de 1598 aos 71 anos de idade, no Mosteiro do Escorial, para o que o trasladaron desde Madrid nunha cadeira-padiola fabricada especialmente para tal fin. Está enterrado na súa Cripta Real.
Matrimonios e fillos
A segunda esposa foi a súa prima segunda María I de Inglaterra, raíña de Inglaterra. O seu matrimoino, en 1554, foi por razóns políticas. Por el, Filipe foi rei de Inglaterra jure uxoris, aínda que a parella gobernaba separadamente nos seus respectivos territorios. O matrimonio non tivo fillos, e María morreu en 1558.
A terceira foi Isabel de Valois, filla máis vella de Henrique II de Francia e Catarina de Medici. O matrimonio (1559–1568) tivo cinco fillos (contando cos abortados). Isabel morreu de parto en 1568. Os fillos foron:
Filipe II casou por cuarta e derradeira vez con Ana de Austria, que era sobriña súa, e tamén sobriña, e prima, da súa fillastra Catarina de Austria. (Este matrimonio sería o primeiro de tres entre tío e sobriña que houbo entre os ascendentes do bisneto de Filipe II, Carlos II de España. Carlos sufriu diversas enfermidas xenéticas e con el finalizou a Dinastía de Habsburgo na súa rama española).
Segundo relatos contemporáneos, este matrimonio (1570–1580) foi de boa convivencia, e satisfactorio tanto para Filipe como para Ana. Tiveron catro fillos e unha filla. Ana morreu ao dar a luz á súa única filla, María, en 1580. Os fillos foron:
Salve Geral
Salve Geral é un filme brasileiro de 2009 dirixido e escrito por Sérgio Rezende. Describe os disturbios de maio de 2006 disturbios realizados polo Primeiro Comando da Capital (PCC), unha organización criminal no estado de São Paulo. Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 82ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Gañou o Premio Crystal Lens ó mellor filme na 2ª edición do Festival de Cinema Brasileiro de Londres.
Apioideae
Apioideae é unha subfamilia de plantas de flores pertencente á familia Apiaceae.
Monte Penide
250px|miniatura|Mámoa do Rei, no Monte Penide.
O Monte Penide é un macizo montañoso de 450 metros de altura que se atopa no concello pontevedrés de Redondela. O complexo do monte Penide atópase nas elevacións montañosas situadas no extremo suroeste do concello, nas parroquias de Negros, Trasmañó e Cedeira.
Patrimonio arquelóxico
250px|miniatura|[[Mámoa do Rei (Redondela)|Mámoa do Rei, túmulo do Monte Penide, na parroquia de Trasmañó.]]
Mámoas
Os túmulos son construcións de pedra e terras baixo as que as culturas prehistóricas enterraban os seus mortos. Estas construcións megalíticas foron moi estendidas na costa atlántica galega durante o neolítico até a idade de Bronce. Entre os túmulos ou mámoas máis importantes destacan:
Petróglifos
250px|miniatura|[[Petróglifo no Monte Penide.]] Ademais do fenómeno tumulario, no monte Penide as culturas que alí se desenvolveron a creación de petróglifo, unhas representacións gráficas gravadas nas rochas ou pedras. No monte Penide están os seguintes petróglifos:
Käsekrainer
250px|miniatura|Unha Käsekrainer cortada e ensinando o seu interior de queixo. Unha Käsekrainer é unha salchicha con sabor afumado típica da cociña austríaca (de tipo escaldada) que se fai a base de carne de porco e que se caracteriza por ter no seu interior queixo (nunha proporción que varía dende un 10% a un 20%) que xeralmente adoita ser de tipo emmental. Este tipo de salchicha pode atoparse dende os anos 1980 nos postos das rúas austríacas denominados: Würstelstand.
Preparación
Este tipo de salchichas pódense preparar de múltiples formas; pódese cocer, fritir ou asar. Pero en calquera caso non se pode someter a un lume intenso debido ao contido de queixo que posúe no seu interior. No seu lugar orixinario (Graz) esta salchicha sérvese con salsas de mostaza ou ravo, as variantes máis modernas empregan ketchup. En Linz cómense as famosas kafka que son unha forma de Bosner (salchichas).
Forcarei (homónimos)
O topónimo galego Forcarei pode referirse a:
Crítica
miniatura|Crítica, gravado de [[Julio Ruelas, ca. 1907.]] A crítica (do grego antigo e de κρίνειν krínein «discernir, analizar, separar») das que deriva κριτικός kirtikós e κριτική kritikē «crítico, -a; algo relativo ó xuíz, ou árbitro». Unha interpretación, usada por Balmes, que comeza por propor unha definición da verdade por correspondencia, di así:
Definición e eido
Etimoloxicamente a palabra crítica, a acción de discernir, está derivada da palabra criterio (o concepto, o mecanismo), mesma raíz grega kri(n)- (derivada do proto-indoeuropeo *kr̥n-, que en latín tamén dá palabras como secretum, discernere), no seu obxecto de discernir a verdade evidenciando, previamente, a falacia ou o erro (Ensaio e erro).
É a acción dirixida, do intelecto crítico, expresada como opinión formal, fundada e razoada, necesariamente analítica, con connotación de sentenza cando se estabelece unha verdade, ante un tema ou obxecto usualmente concreto pero que pode dirixirse cara ó abstracto (Metafísica). En ocasións, a crítica é exercida dende ou cara a algún tipo de colectividade (Escola filosófica).
A crítica é auxiliar, colaborante, da Filosofía (matriz de todas as ciencias) e da súa ferramenta a lóxica, posto que, etimoloxicamente, a filosofía é o «humano desexo de coñecer» racionalmente a «verdade» mesmo obxecto da lóxica e do criterio. Na antigüidade, non existía un xeito normalizado de advertir os razoamentos filosóficos falaces (Atomismo, Sócrates, Platón, Aristóteles, Siloxismo), non existía o método científico, agás nas Matemáticas puras (Pitágoras) ou nas aplicadas (Eratóstenes) e en certos experimentos de física (Arquímedes), utilizábase a crítica como criterio para paliar ou suplir a ausencia de probas, método ou evidencia empírica na procura de axiomas ou en «lóxica» para establecer «verdades primarias». 'En Política, Retórica e Oratoria a crítica usouse dende antigo (Demóstenes).
René Descartes propuxo o mecanicismo e suscitouse o Cartesianismo. Kant explorou os significados da palabra crítica no seu Criticismo.
O Regueiro de Abaixo, O Regueiro, Boborás
O Regueiro de Abaixo é un lugar da parroquia do Regueiro no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Segundo o INE e o IGE no ano 2011 tiña 145 habitantes (69 homes e 76 mulleres), o mesmo número ca en 2010 (nese ano, 68 homes e 77 mulleres).
Mosteiro de San Martín de Castañeda
O Mosteiro San Martín de Castañeda é un monumento histórico-artístico nacional dende 1931 que se encontra situado na localidade de San Martín de Castañeda do municipio de Galende, na bisbarra de Seabra, provincia de provincia de Zamora (España). Como monumento artístico é un exquisito exemplo do románico zamorano.
No concello de Galende, na faldra dun monte que domina a beira setentrional do lago Seabra, áchase a aldea de San Martín de Castañeda, nacida á sombra do mosteiro do seu nome e do que M. Gómez Moreno dixo:
miniatura|Vista entrada do mosteiro.
Historia
O mosteiro de San Martín de Castañeda crese de orixe visigodo e suponse foi destruído polos musulmáns.
miniatura|Ábsida do mosteiro No ano 916, segundo Gómez Moreno, ou no 897, segundo Miguel Fernández de Prada, o mosteiro é restaurado, ao parecer, polo abade Martín e un grupo de monxes mozárabes procedentes de San Cebrián de Mazote (Valladolid) e que trasládaronse a este lugar fuxindo dunha ferreña seca e dunha peste e buscando probablemente poder subsistir coa explotación das pesqueiras do lago; no 921, sendo abade Xoán I, proviente de Córdoba, os monxes levantaron un templo mozárabe no que se supón traballou Viviano, quen tamén debeu traballar en Mazote e en Pañalba. O novo mosteiro aparece documentado por vez primeira no ano 927 ; o documento fai referencia a un preito entre o mosteiro, do que é abade Xoán I, e un tal Ronasindo que, con outros compañeiros, se apoderara de parte dos dereitos de pesca e das terras que o cenobio comprara, uns anos antes, a un tal Domnino; o preito resolveuse, na igrexa de San Pedro de Spino (probablemente no actual Valdespino), a favor do mosteiro. No 940, o rei Ramiro II recoñece ao mosteiro a propiedade do lugar e doutras terras lindeiras e aumenta estas coa propiedade da aldea de Vigo, e con terras e vides na bisbarra e en Terra de Campos. No 952, o rei Ordoño III e o seu séquito son hóspedes do mosteiro, e o abade Xoán II aproveita a súa estanza para reclamar ao monarca os dereitos de pesca no lago. Pouco despois, reinando aínda Ordoño III, o abade Romano e os seus "gasaliones", pertencentes, probablemente ao mosteiro de San Juan de Ribadelago, apropiáronse de parte das pesqueiras e das terras do mosteiro e o monarca ordenou a súa devolución.
No ano 1150, o rei Afonso VII doou o lugar a Pedro Gutiérrez, ou San Pedro Cristiano, monxe do Mosteiro leonés de Carracedo que restaura novamente a vida monacal en Castañeda, baixo a observancia da Regra de San Bento, e converte a Castañeda en filial de Carracedo; anos máis tarde, en 1156, sendo abade Martín IV, Pedro Cristiano, xa bispo de Astorga, defende o dereito dos monxes, de acordo coa regra de San Benito, a elixir o seu abade. Sendo abade Martín IV construíuse o templo actual.
Foron probablemente monxes vidos de Carracedo a Castañeda os que propagaron a lenda de que no lago de Seabra hai unha cidade mergullada chamada Valverde de Lucerna, lenda que por eses anos o autor do " pseudo-Turpin", do libro IV do Códice Calixtino, transplantara dende a Lucerna, en Suíza, ao Bierzo.
O Grove (homónimos)
O topónimo galego O Grove pode referirse a:
Mosteiro de San Martín de Castañeda
Historia
Na segunda metade do século XVI construíuse a sancristía e reconstruíuse a portada occidental do templo.
O abade frei Vicente de Guevara, no século XVII, construíu o cárcere do Abadiazgo no barrio de La Granja En 1737, ao dividirse a citada Congregación en catro provincias, en cumprimento da bula "Quatripartita" do papa Clemente XII, a abadía de San Martín de Castañeda quedou incorporada á provincia de Galicia, á que pertenceu e da que tivo a presidencia ata a supresión do mosteiro e da Congregación.
Na segunda metade do século XVIII construíuse a fachada conventual que forma un ángulo recto coa portada do templo.
miniatura|Fachada traseira do mosteiro. A Guerra da Independencia e as desamortizacións do primeiro terzo do século XIX privaron ao mosteiro de parte dos seus bens e reduciron notablemente o número de membros da súa comunidade monacal, provocando unha etapa de decadencia que finalizou coa supresión do mosteiro como consecuencia do decreto de exclaustración xeral dos regulares promulgado en 1835; era entón abade do mosteiro frei Manuel Perea.
O templo seguiu aberto ao culto como parroquia que durante os cinco anos seguintes foi atendida polo monxe exclaustrado Xerónimo Mariano Usera, fundador logo das relixiosas do Amor de Deus.
A meirande parte do edificio conventual e os bens do mosteiro foron poxados e pasaron ás mans de particulares; o abandonou provocou a ruína do edificio conventual que tivo que ser derrubado a finais do século XIX e cuxas pedras foron en parte aproveitadas en construcións particulares da vila e dos vilas veciñas Miguel de Unamuno pasou aquí o verán de 1930 e, en 1931, ambientou nel o súa novela "San Manuel Bueno, Mártir," aínda que na novela o lugar recibe o nome de Valverde de Lucerna.
O 3 de xuño de 1931, o mosteiro de San Martín de Castañeda foi declarado Monumento Histórico Artístico Nacional. O 23 de xuño de 1953, o lago de Seabra, co mosteiro de San Martín de Castañeda, foi declarada Paraxe Pintoresca Nacional. Posteriormente, no último terzo do século XX, o lago de Seabra e o seu ámbito foron declarados Parque Natural e o que quedaba en pé dos edificios conventuais do mosteiro, restaurado para ese fin, converteuse no Centro de Interpretación do Parque. O templo tamén foi restaurado e continuou exercendo funcións de parroquia.
O Canavello, Illán, Begonte
O Canavello é un lugar da parroquia de Illán no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Aciphylleae
Aciphylleae é unha tribo de plantas con flores pertencente á familia Apiaceae.
Marmeleiro
O marmeleiro (Cydonia vulgaris) é unha árbore da familia rosáceas, de 4 a 5 m de alto, toro tortuoso e ramoso, follas enteiras, flores solitarias e froito en pomo, aromático e de carne áspera. É orixinaria da Asia Menor e dá como froito o marmelo.
O froito ten cor dourada e formato arredondado ou parecido a uma pera; é unha froita ácida (mesmo despois de cocida), de perfume forte, mais agradábel, e de polpa dura. Xeralmente, o marmelo non é consumido ao natural. Porén, é unha froita óptima para facer doces (o marmelo), xaropes e licores.
A palabra orixinal de marmelo orixinou unha das palabras de orixe galegoportuguesa máis difundidas entre tódalas linguas do mundo: marmelada, que se espallou a linguas coma o castelán (mermelada) ou o inglés (marmalade).
Mundial de Fútbol de 2018 - Grupo H
O Grupo H da Copa do Mundo de Fútbol de 2018, realizada en Rusia, está composto por catro equipos que se enfrontarán entre si nun total de seis encontros:, , e. Ao termo dos mesmos os dous con maior cantidade de puntos clasificaranse para a seguinte fase, e as outras dúas seleccións quedarán eliminadas.
Participantes
O Grupo H está composto polas seguintes seleccións:
Partidos
A fase de grupos constou de seis partidos, cun total de tres partidos xogados por cada selección. Segundo o sistema de competición da FIFA, cada equipo acumulaba unha puntuación en función dos seus resultados: 3 puntos por vitoria (até 1994 eran só 2), 1 por empate, 0 por derrota. De acordo coa mesma, o catro equipos foron ordenados en forma descendente. No caso de que houbese dous ou máis con igual cantidade de puntos, os criterios de desempate foron os seguintes:
Premio Goya á mellor interpretación masculina secundaria
Na seguinte lista amósase a relación dos gañadores do Premio Goya á mellor interpretación masculina secundaria desde a orixe do premio ata o 2014.
Ignacio Chao
José Ignacio Chao Castro, nado en Pontedeume en novembro de 1968, é un tradutor, poeta, xornalista e editor galego.
Traxectoria
Estudou Xornalismo en Salamanca e Madrid, tendo colaborado en Radio Intercontinental nesta última cidade e nas páxinas culturais de El Mundo de Galicia. Foi un dos primeiros en facer xornalismo exclusivamente para Internet, a finais dos anos noventa, para o Rías Baixas Magazine.
Desa época é tamén a súa obra poética Corazón de segundas partes (Soc. Cultural Valle-Inclán, 1998) co que conseguiu o XVII Premio Esquío de poesía. A esta obra seguiulle un silencio poético roto con Taciturno peregrino (Fotoxoguete, 2007), un fotopoemario sobre o Camiño de Santiago feito en colaboración cos fotógrafos Carlos Puga e Nacho Gómez.
Actualmente traballa como coordinador literario no departamento de literatura do grupo Edelvives. Encárgase así mesmo das coleccións Ala Delta e Catavento da Editorial Tambre, oficio que compaxina coa tradución, principalmente da literatura infantil e xuvenil e de maneira puntual da destinada ao público adulto.
Museo Provincial de Lugo
Historia e características
A primeira sede do museo estableceuse no Pazo de San Marcos (baixo a dirección de Luis López Martí), e contaba con varias salas nas que se expoñían diferentes materiais arqueolóxicos, históricos e artísticos. En 1957, decidiuse mudar a localización do museo, xa que o continuo incremento de fondos fixeran pequeno o espazo adicado ás exposicións. O lugar elixido foi o antigo convento de San Francisco, remodelado e ampliado polo arquitecto vigués Manuel Gómez Román, quen se inspirou na estrutura dos Pazos galegos para o deseño do novo edificio. Das dependencias do convento conserva a cociña, o refectorio (ámbolos dous do século XVIII) e mailo claustro (do século XV).
O 1 de marzo de 1962 o Museo Provincial de Lugo foi declarado Ben de Interese Cultural. En 1983, o material etnográfico que posuía o Museo foi trasladado ó Museo etnográfico e histórico de San Paio de Narla (Friol), que se constituíu así na sección de etnografía do Museo Provincial de Lugo. A montaxe desta sección foi realizada polo arqueólogo Felipe Arias Vilas.
En 1997 o museo foi novamente ampliado, segundo un proxecto do arquitecto Antonio González Trigo. Esta ampliación foi inaugurada polos Duques de Lugo o 16 de xaneiro de 1997.
Fondos
miniatura|Tabula Hospitalis Os fondos do Museo distribúense en 28 salas repartidas en dúas plantas.
Outros aspectos do Museo
O Museo conta cun xardín no que se expoñen esculturas modernistas e, nos soportais, réplicas de relevos especialmente interesantes cuxos orixinais consérvanse ben no Museo Provincial, ben no Museo Diocesano e Catedralicio de Lugo. Conta tamén cunha ampla sala na que se montan exposicións temporais.
Enrique Cerezo
miniatura|dereita|Cerezo. Enrique Cerezo Torres, nado en Madrid o 27 de febreiro de 1948, é o 27º presidente do Atlético de Madrid dende o 28 de maio de 2003, tras a dimisión de Jesús Gil y Gil. É accionista do club (posúe o 20% das accións da sociedade) xunto con Abásolo e Miguel Ángel Gil Marín. Cerezo é, ademais, produtor cinematográfico e propietario da canle local madrileña 8madrid.
Onza (masa)
A onza (símbolo: oz) é unha unidade de masa usada desde a antiga Roma para pesar con maior precisión as mercadorías e outros artigos, especialmente se o seu peso era menor que unha libra romana. A onza aínda se usa frecuentemente nos países anglosaxóns, e antigamente o seu uso era máis estendido en toda Europa.
Orixe do termo
A palabra onza provén do latín ūncia, derivada á súa vez do protoindoeuropeo *oinoko- (de onde tamén deriva único), forma sufixada da raíz *oino- (de onde tamén deriva un). A ūncia era a unidade fraccionaria empregada polos romanos, quen se servían de fraccións duodecimais; é dicir, significaba 'unha duodécima parte'. No contexto monetario, a uncia era a moeda de valor correspondente a 1/12 de ás. Pola súa banda, a onza de peso era 1/12 de libra (nótese que a libra de 16 onzas é posterior á de 12 onzas). As palabras inglesas ounce (onza) e inch (polgada = 1/12 de pé) derivan igualmente de ūncia.
Onzas anglosaxoas en uso
Á onza chámaselle ounce en inglés, abreviada oz e de símbolo ℥ (Unicode Ou+2125). Actualmente só se usan dous tipos de onza: Existe outra unidade anglosaxoa en uso, chamada onza líquida (fluíde ounce, en inglés; abrevíase fl. Oz), que non é de masa senón de volume.
The Bourne Identity
The Bourne Identity é un filme estadounidense de espías dirixido por Doug Liman que foi estreado no 2002. Está baseado na novela homónima de Robert Ludlum. É o primeiro filme da serie de Bourne, seguida por The Bourne Supremacy (2004), e The Bourne Ultimatum (2007). O cuarto filme, The Bourne Legacy, está previsto para ser estreado en xullo de 2012.
Sinopse
Un home amnésico é rescatado pola tripulación dun barco pesqueiro italiano cando flotaba á deriva no mar. Non leva nada consigo. Só as balas que leva cravadas nas costas e un número de conta dun banco suízo que leva adherido nos cadrís. Carece de identidade e de pasado, pero posúe unha serie de talentos extraordinarios en artes marciais e de autodefensa, ademais de falar varias linguas, que suxiren unha profesión de risco. Confuso e desorientado, emprende unha frenética busca para descubrir quen é e por que a súa vida cambiou repentinamente.
Ana María Arellano
Ana María Arellano Salafranca, nada en Zaragoza en 1954, é unha escritora aragonesa.
Traxectoria
Licenciada en Ciencias Empresariais, reside e traballa en Galicia desde 1978. Forma parte do equipo de redacción de Andaina. Revista Galega de Pensamento Feminista, da que foi directora.
Patrice Lacombe
Traxectoria
Estudou no instituto de Montreal de 1816 a 1825, onde destaca nas materias de linguas francesa e latina. Converteuse en notario en 1830, traballou ao servizo dos sulpucianos, ao levar a cabo o censo das súas propiedades. En 1835, casou con Léocadie Boucher, coa que non tivo fillo ningún.
En 1846, Lacombe publicou no Album littéraire de la Revue canadienne, a novela intitulada La Terre paternelle, pioneira do xénero literario denominado en francés roman du terroir, algo así como a novela agrícola canadense. Esta obra, que coñeceu diversas edicións, foi incluída en 1848 no denominado Répertoire national realizado por James Huston, unha antoloxía coa máis salientable literatura canadense do momento.
O crítico Maurice Lemire, no Dictionnaire biographique du Canada puxo en valor que Lacombe imitase o estilo dos grandes narradores franceses, como Honoré de Balzac ou Eugène Sue.
Halo: Combat Evolved
Halo: Combat Evolved (tamén coñecido como Halo: CE, Halo 1, ou sinxelamente Halo), é un videoxogo en primeira persoa creado por Bungie e publicado por Microsoft Game Studios. É o primeiro xogo da franquía, foi lanzado ó mercado o 15 de novembro de 2001 para a consola Xbox, e ten vendido máis de cinco millóns de copias en todo o mundo. Microsoft lanzou versións do xogo para Microsoft Windows (creada por Gearbox Software) e Mac OS X en 2003, e a historia foi adaptada e elaborada nunha serie de novelas e bandas deseñadas. O xogo sería relanzado como un Xbox Original para descargar en Xbox 360 HDD. Un remake en alta definición, Halo: Combat Evolved Anniversary, foi lanzado para Xbox 360 no décimo aniversario do lanzamento orixinal, e foi relanzado como parte de Halo: The Master Chief Collection o 11 de novembro de 2014 para Xbox One.
Halo foi aclamado como un dos mellores e máis importantes videoxogos de tódolos tempos, e segundo IGN está considerado como o cuarto mellor xogo de disparos en primeira persoa nunca feito. A popularidade do xogo motivou a aparición de "clons de Halo", aplicado a xogos que imitan as súas características. Ademais, serviu de inspiración para a creación da serie de vídeos Red vs. Blue creada polos fans da saga.
Mecánica de xogo
Halo: Combat Evolved é un xogo de tirador en primeira persoa que se centra no combate nun escenario 3D que é visto case na súa totalidade dende a perspectiva da personaxe. O xogador pode moverse arredor e mirar cara arriba, abaixo, esquerda e dereita. No xogo tamén hai vehículos, que van dende jeeps blindados e tanques a deslizadores e cazas alien, moitos dos cales poden ser controlados polo xogador. O modo de xogo cambia a terceira persoa cando emprega vehículos como piloto e torretas fixas; os pasaxeiros do vehículo manteñen a primeira persoa. A HUD inclúe un "detector de movemento" que rexistra os movementos dos inimigos aliens e dos seus vehículos nunha área próxima do xogador.
A personaxe do xogador está equipado cun escudo de enerxía que anula o dano das armas de fogo e dos impactos violentos. A carga do escudo aparece nunha barra azul e recárgase automaticamente se non recibe dano nun período curto de tempo. Cando o escudo está totalmente esgotado, o xogador é moi vulnerable, e os danos que recibe reducen a saúde dun contador de saúde secundario. Cando este contador chega a cero, a personaxe morre e o xogo volve comezar dende o último punto de gardado. A saúde pode recuperarse a través dos diferentes packs médicos espallados polos diferentes niveis do xogo, mais a introdución dun escudo mecánico que se rexenera representou unha innovación respecto dos xogos FPS da época.
O arsenal de Halo está formado por armas de ciencia ficción. O xogo foi louvado por outorgarlle a cada arma unha finalidade única, sendo máis ou menos útiles dependendo do escenario. Por exemplo, as armas de plasma precisan tempo para arrefriar se son disparadas demasiado axiña, pero non precisan ser recargadas, mentres que as armas de fogo convencionais non se sobrequentan, pero requiren recargar e munición. En contraste conventional cos grandes inventarios de armas doutros xogos FPS da época, os xogadores de Halo só poden levar dúas armas á vez, polo que é preciso certa estratexia no seu uso.
Halo difire das convencións dos FPS tradicionais ó non forzar ó xogador a gardar a arma antes de arrebolar granadas ou armas de curto alcance. No seu canto, ámbolos ataques poden ser empregados mentres segue equipado cunha arma de fogo. Tódalas armas poden ser usadas para golpear ós inimigos, o cal permite a Master Chief matar opoñentes silandeiramente sen chamar a atención dos inimigos dos arredores. O Chief pode levar até oito granadas a un tempo, catro de fragmentación e catro de plasma. Como as outras armas do xogo, os dous tipos de granadas difiren. As de fragmentación estoupan máis rapidamente unha vez lanzadas, mentres que as de plasma quedan pegadas ós inimigos antes de estoupar.
Combatentes
As principais forzas inimigas do xogo son o Covenant, un grupo de especies aliens aliadas que cren nunha relixión común. Entre as súas forzas hai Elites, feros guerreiros protexidos por escudos de enerxía recargables; Grunts, que son curtos, covardes e que son liderados polos Elites na batalla, polo que a miúdo foxen de medo cando non hai un Elite que os guíe; Jackals, orixinalmente piratas espaciais, levan un escudo de enerxía nunha man e unha arma de fogo noutra; e os Hunters, grandes e poderosas criaturas con fortes armaduras que cobren case todo o seu corpo e van armados con grandes canóns de bombas de plasma.
Un inimigo secundario son os Flood, unha forma alieníxena parasita que aparece de tres formas diferentes. As formas de infección, a verdadeira forma dos Flood, son seres fráxiles que fan pouco dano individualmente, pero que vagan en grupos de ducias para infectar á súa presa. As formas de combate proceden de humanos e Elites que sucumbiron ás formas de infección, e teñen como resultado corpos. As formas inchadas son o resultado dunha forma de combate evolucionada que serve como incuvadora de novas formas de infección. Cando son feridos ou están preto dunha vítima potencial, estoupan para danar calquera forma vivente e para espallar esporas, perpetuando o ciclo de vida dos Flood.
Loitando contra os Flood, os Covenant, e as forzas humanas están os Sentinels: drons robóticos deseñados por unha raza extinta chamada Forerunners para protexer as súas estruturas e previr a invasión dos Flood. Os Sentinels son quen de flotar en espazos pechados e de producir un escudo de enerxía cando están baixo ataque. Son pouco fortes, pero teñen potentes láseres e son inmunes á infección dos Flood.
A intelixencia artificial de Halo foi acollida favorablemente. Os inimigos cóbrense e empregan fogo de supresión e granadas. Algúns inimigos retíranse cando os seus superiores son asasinados. O xogador é axudado a miúdo polos marines da United Nations Space Command (UNSC), que proporcionan soporte de campo, manexan torretas ou montan en vehículos pilotados polo xogador.
Multixogador
Un modo de pantalla partida permite a dous xogadores xogar cooperativamente nas campañas de Halo. O xogo tamén inclúe cinco modos customizables de xogo multixogador para entre dous e dezaseis xogadores. Até catro xogadores poden xogar no sistema de pantalla partida nunha mesma Xbox, e máis xogadores poden unirse empregando o "System Link" que permite conectar até catro consolas Xbox nunha rede de área local. Halo carece de bots de xogo, e foi lanzado antes do servizo multixogador en liña de Xbox Live; polo tanto, as LAN parties son precisas para acadar o límite de 16 xogadores, unha configuración pioneira nas videoconsolas pero que foi considerada inviable pola crítica. Malia as súas limitacións, os compoñentes multixogador de Halo foron ben recibidos pola crítica, e está amplamente considerado como un dos mellores xogos multixogador de tódolos tempos.
Halo: Custom Edition
O 15 de marzo de 2004, Gearbox Software lanzou Halo: Custom Edition para Windows, que permite ós xogadores crear mapas customizados e modificacións de xogo a través do Kit de Edición de Halo creado por Bungie. Halo: Custom Edition só é para multixogador, e require unha copia orixinal de Halo para PC para ser instalado.
Ambientación
Co obxectivo de cumprir unha misión para descubrir o planeta natal de Covenant, os soldados SPARTAN-II son reunidos en Reach. Dous días antes do comezo da misión, as forzas de Covenant atacan Reach e destrúen a colonia. Unha nave espacial, a Pillar of Autumn, sobrevive o ataque co SPARTAN-II Master Chief a bordo. A nave inicia un salto ó "slipspace" (semellante ó hiperespazo), agardando levar ó inimigo lonxe da Terra. O xogo comeza coa Pillar of Autumn atopando Halo.
O devandito Halo é un enorme planeta/estación espacial con forma de anel, que (segundo Bungie Studios) ten un diámetro de dez mil quilómetros. Halo aséntase nun punto de Lagrange entre un planeta e a súa lúa. A forza centrífuga creada pola rotación da estación proporciona a gravidade ó anel.
Personaxes
O personaxe do xogador é Master Chief Petty Officer John-117, un dos poucos supersoldados sobreviventes do proxecto SPARTAN-II, e o principal personaxe da historia. Acompañando a Master Chief está a intelixencia artificial do Pillar of Autumn, Cortana, que reside nun implante neural conectado á armadura de batalla, codificada como MJOLNIR Mark V. O capitán de Pillar of Autumn, Jacob Keyes, tamén é un personaxe importante, xunto co Sarxento Avery Junior Johnson como personaxe secundario. O principal papel antagonista do xogo é 343 Guilty Spark, unha intelixencia artificial responsable de manter e monitorizar os sistemas de Halo.