cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cividade de Terroso
Relixión e ritos funerarios
miniatura|dereita|250px|Vista parcial do poboado Sabemos que os pobos castrexos adoraban diversas divindades, mais os achados arqueolóxicos aquí non permiten sacar conclusións relixiosas, a excepción dalgúns vestixios funerarios. O ritual funerario da Cividade, común a outros pobos prerromanos do territorio portugués, consistía no rito da incineración, depositando as cinzas dos seus mortos en pequenas foxas circulares, con paramentos de albanelaría no interior das casas.
Posteriormente, as cinzas pasaban a ser depositadas no exterior das casas, mais dentro do núcleo familiar.
En 1980, a descuberta dunha cista funeraria, e dun vaso enteiro acampanado e fragmentos doutro sen cobertura evidencian a violación do achado. Este vaso era moi semellante a outro encontrado no castro de Laundos, este último con xoias no seu interior, o que leva a supor que estas xoias tiñan o mesmo contexto funerario.
Paul Gourret
Paul Gabriel Marie Gourret, nado o 15 de xaneiro de 1859 en Roquevaire (Bocas do Ródano) e finado en 1903, foi un zoólogo francés recordado polos seus estudos biolóxicos da fauna mariña e polos seus traballos na industria pesqueira. Ademais tamén traballou no estudo das algas.
Traxectoria
Estudou ciencias naturais na universidade de Marsella.
Foi profesor na facutade de ciencias de Lión. En novembro de 1886 foi nomeado profesor adxunto de zooloxía na facultade de medicina de Marsella. Desde maio de 1893 foi director da Estación zoolóxica de Marsella.
Foi membro de Comité asesor de Pescarías Mariñas do Ministerio de Mariña francés e, en 1902, foi nomeado cabaleiro da Lexión de honor.
Epónimos
O xénero Gourretia, da familia dos Callianassidae foi denominado así no seu honor.
Rodolfo Valentino
Rodolfo Pietro Guglielmi, coñecido como Rodolfo Valentino, nado en Castellaneta o 6 de maio de 1895 e finado en Nova York o 23 de agosto de 1926, foi un actor estadounidense de orixe italiana.
Traxectoria
Sería unha estrela cinematográficada década dos 20, despois de emigrar aos Estados Unidos en 1913 en busca de fortuna. Os seus primeiros traballos nada tiveron que ver coa fama, nin sequera co espectáculo, pois empezou gañandose a vida traballando coma fregador e xardineiro (estudara agronomía en Italia). Posteriormente, entrou no mundo do espectáculo coma bailarín de vodevil.
En 1918 Valentino trasladouse a Hollywood, onde comezou a aparecer na pantalla interpretando papeis secundarios. A súa grande oportunidade chegoulle en 1921, ano en que interpretou o papel de Xulio en Os catro xinetes da Apocalipse (The Four Horsemen of the Apocalypse). O éxito da película levouno, ese mesmo ano, a rodar A dama das camelias (Camille), obra que confirmaría o seu fulgurante salto ao estrelato. Da man dos máis habilidosos representantes, pronto levantou as paixóns de millóns de admiradoras e converteuse na figura romántica masculina por antonomasia. A súa figura enxuta e apaixonada destilaba todas as esencias propias do "latin lover". O exotismo dos seus personaxes non tardou en contaxiarse á súa vida persoal e as súas aparicións públicas estiveron pronto imbuídas dun aparatoso misticismo orquestrado polos estudos e fomentado por el mesmo.
Entre as películas de Valentino, na súa maioría dramas románticos, destacan O caíd (The Sheik, 1921), Sangue e area (Blood and Sand, 1922), A aguia negra (The Eagle, 1925), e O fillo do caíd (The son of the Sheik, 1926). O seu inesperado falecemento, tras a perforación dunha úlcera diagnosticada demasiado tarde, produciuse cando só contaba trinta e un anos de idade e se encontraba no cumio da súa fama. A noticia da súa morte conmocionou ao público de todo o mundo, e provocou numerosas manifestacións públicas e non poucos intentos de suicidio entre as súas admiradoras.
A Casavella, Lousada, Xermade
A Casavella é un lugar da parroquia de Lousada no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Dicionario etimolóxico galego
O Dicionario etimolóxico galego (título orixinal en alemán, Galicisches etymologisches Wörterbuch) é un dicionario etimolóxico do galego comezado nos anos sesenta polo romanista e etimólogo Harri Meier e aínda en proceso de elaboración.
Elaboración
Na década de 1960 Harri Meier comezou a elaborar, xunto cos seus discípulos, entre outros a doutora Sigrid Buschmann, un dicionario etimolóxico do galego que case rematou en vida pero que non puido publicar.
No ano 2005, o Seminario de Filoloxía Románica da Universidade de Tubinga, onde o catedrático e estudoso do galego Johannes Kabatek reinaugurara pouco antes o Centro de Estudos Galegos, puido acceder, grazas á axuda de dous discípulos de Harri Meier, ó catedrático de Marburgo Dieter Woll e á doutora Sigrid Buschmann, ós ficheiros do dicionario e trasladalos a Tubinga. O material do profesor Harri Meier estaba case completo pero o problema que se atopou foi que todo o proxecto se atopaba en fichas soltas manuscritas.
En abril de 2010 o dicionario contiña 5000 fichas electrónicas correspondentes a 20000 termos galegos.
Baseándose na base de datos creada están previstos unha serie de traballos que se irán desenvolvendo ao longo do tempo.
Lingua palauana
A lingua palauana (a tekoi er a Belau) é unha das dúas linguas oficiais da República de Palau, sendo a outra o inglés. É membro da familia de linguas austronesias, e é unha das dúas linguas indíxenas en Micronesia que non é parte da póla oceánica da familia, sendo a outra o chamorro (véxase, , e ). Moitos estudosos concordan que o palauano e o chamorro forman parte das linguas sunda–sulawesi da familia austronesia, malia que algúns consideran que o palauano posiblemente constitúa unha póla independente das linguas malaio-polinesias. A lingua palauana é amplamente empregada no día a día en Palau.
Melchor Rodríguez García
miniatura|270px|Placa a Melchor Rodríguez García no barrio de Triana. Melchor Rodríguez García, nado en Sevilla en 1893 e finado en Madrid o 14 de febreiro de 1972, tamén coñecido como El Ángel Rojo, foi un anarcosindicalista andaluz, delegado de prisións e alcalde de Madrid durante a guerra civil.
Traxectoria
Finalizada a súa aventura taurina transladouse a Madrid, onde comezou a traballar como chapista cara a 1921. Axiña se sentiu atraído polos movementos de loita obreira da capital, afiliándose á Agrupación Anarquista da Rexión Centro inmediatamente despois da súa fundación (carnet nº 3). Pouco despois foi nomeado presidente do Sindicato de Carroceiros, de corte anarquista, e pasou a militar nas filas da Confederación Nacional do Traballo. Alí comezou a súa loita a favor dos dereitos dos reclusos, mesmo daqueles de ideoloxía contraria á súa, o que lle custou a prisión en innumerables ocasións durante a monarquía e a República.
Ó estourar a guerra en 1936 as organizacións anarquistas cooperaron co goberno. O 10 de novembro Melchor foi nomeado delegado especial de prisións de Madrid. Desde este posto intentou deter as sacas de presos dos cárceres de Madrid (translados de grupos de reclusos que eran posteriormente fusilados en Paracuellos de Jarama e outros lugares próximos á capital), aínda que ante distintas presións e interferencias para que estas proseguisen dimitiu o día 14. Retomou o seu posto o día 4 de decembro tralas protestas do Corpo Diplomático e do presidente do Tribunal Supremo, Mariano Gómez. Porén, esta vez fíxoo con poderes plenipotenciarios como Delegado xeral de Prisións, outorgados polo entón ministro de Xustiza do Goberno republicano, o anarquista García Oliver. Só entón conseguiu Melchor deter as matanzas de Paracuellos e a situación de terror dos cárceres, baixo prezo de enfrontarse con algúns dirixentes comunistas que pretendían seguir coas sacas, e con gran risco da súa vida en varias ocasións segundo datos de numerosas testemuñas presenciais.
Unha das primeiras medidas tomadas por Melchor Rodríguez como delegado de prisións foi a implantación dunha norma pola que quedaba prohibida sen a súa autorización persoal a saída de presos dos cárceres entre as 7 da tarde e as 7 da mañá. Esta orde supuxo en boa medida a fin dos paseos nocturnos de prisioneiros. A expresión era un eufemismo da época para denominar ós numerosos asasinatos de reclusos que foran postos en liberdade pouco tempo antes, o que adoitaba suceder durante a noite.
Unha das actuacións máis destacadas de Melchor Rodríguez tivo lugar durante uns disturbios, despois de que o Exército franquista bombardeara o campo de aviación de Alcalá de Henares. Unha concentración de protesta, na que participaban milicianos armados, chegou á prisión de Alcalá de Henares, entrando os líderes ata o despacho do director, onde esixiron a apertura de celas para linchar a varios presos. Rodríguez acodeu á prisión, enfrontándose á turba, dando incluso a orde de proporcionar armas ós reclusos en caso de que os asaltantes persistisen no seu empeño.
Nesta e noutras intervencións similares (como no Cárcere Modelo de Madrid) conseguiu impedir persoalmente vexacións ou execucións arbitrarias de reclusos, que foran práctica común ata a súa chegada ó cargo. Así salvou in extremis a vida de moitas persoas, dando algunhas delas posteriormente testemuña do humanitarismo de Rodríguez García, como os militares Agustín Muñoz Grandes e Valentín Gallarza, Serrano Súñer -que logo formaría parte dos gobernos de Franco-, o Doutor Mariano Gómez Ulla, os irmáns Rafael, Cayetano, Ramón e Daniel Luca de Tena, o futbolista Ricardo Zamora e os falanxistas Rafael Sánchez Mazas e Raimundo Fernández-Cuesta entre outros.
Noutra ocasión Melchor denunciou que José Cazorla, conselleiro de Orde Pública da Xunta de Defensa de Madrid, mantiña cárceres privadas ilegais, ó parecer controladas por membros do Partido Comunista.
Rodríguez foi tamén nomeado concelleiro de Madrid, representando á Federación Anarquista Ibérica. Segismundo Casado nomeouno alcalde de Madrid nos últimos días da guerra, sendo el o encargado de transpasar os poderes ós franquistas cando se rendiu Madrid, o 28 de marzo de 1939.
Á súa morte en 1972 acudiron ó sepelio moitas persoas de ideoloxías enfrontadas, anarquistas e falanxistas entre outros. Cantouse o himno anarquista "A las barricadas", transcorrendo a cerimonia, malia o feito e a época, sen ningún incidente.
Durrat Al Bahrain
miniatura|250px|Vista aérea de Durrat Al Bahrain.
Descrición
As illas de Durrat Al Bahrain inclúe hoteis de cinco estrelas, un campo de golf de 18 buracos, 12 pontes e un porto deportivo. O porto deportivo abranguerá tres das illas e cubrirá unha área aproximada de 0,7 km2 cun custe de 1,3 billóns de dólares estadounidenses.
Historia
En 2002, establecéronse os plans para levar a cabo o proxecto. A construción comezou en 2004. En febreiro de 2008, as obras de construción foron interrompidas logo de que máis de 1 300 traballadores se negasen a traballar por mor dunha disputa sobre o seu soldo. Os traballadores que operaban nun campo de obra no sitio de desenvolvemento declaráronse en folga esixindo mellores salarios e queixándose das malas condicións de vida. A folga foi cancelada pouco despois.
Cabaleiro Verde
miniatura|Pintura do manuscrito Gawain orixinal. O Cabaleiro Verde sobre o cabalo, brandindo a súa testa cortada na man dereita. O Cabaleiro Verde é un personaxe que aparece no romance artúrico do século XIV Sir Gawain e o Cabaleiro Verde e tamén en The Greene Knight. No primeiro dise que o seu verdadeiro nome é Bercilak (ou Berkilak) de Hautdesert mentres que en The Greene Knight chámanlle Bredbeddle.
O alcume de Cabaleiro Verde vénlle de que de feito ten a pel verde. Nalgunhas versións é descrito como un dos mellores campións do Rei Artur.
Carlos Arrojo
Carlos Arrojo Paredes, nado na Coruña en maio de 1941 e finado na mesma cidade o 29 de outubro do 2000, foi un empresario e piloto de motociclismo e automobilismo galego.
Foi un dos pioneiros do automobilismo en Galicia, disputando carreiras de motos dende os anos 50 e de coches dende os 60. Preparaba el mesmo os vehículos cos que corría, destacando o SEAT 600 co que foi o primeiro vencedor en 1970 do Rally de Ferrol, que gañou en dúas ocasións.
Inicios no motociclismo
Seu pai, José María Arrojo Aldegunde, adicábase á venda de motocicletas e automóbiles, sendo o distribuidor oficial de SEAT e Vespa na Coruña. Grazas a isto, Carlos Arrojo comezou a competir en 1958 cunha Vespa nas probas de velocidade, resistencia e motocrós que organizaba na Coruña o Moto Club Coruña. En 1961 quedou segundo no Gran Premio da Coruña na categoría de scooters, categoría na que logrou a vitoria nos dous anos seguintes. En 1963 gañou o I Campionato Galego de Resistencia na categoría de scooters, mentres que no Gran Premio da Coruña de 1964 competiu en dúas categorías, aparcando a Vespa para competir por primeira vez cunha moto de "roda grande", unha Montesa Impala Sport. Resultou vencedor na categoría rexional de 250cc, e quedou quinto na carreira da categoría de 175cc, que constaba de 33 voltas ao novo Circuíto de Riazor e que era puntuable para o Campionato de España. En 1965 venceu cunha Vespa na XVII Volta a Santa Cruz, carreira disputada sobre 74 km.
Gonorrea
A gonorrea, do grego γονόρροια, (gonórrhoia: fluxo de seme), tamén denominada blenorraxia, blenorrea e gonococia, é unha infección de transmisión sexual (ITS) provocada pola bacteria Neisseria gonorrhoeae ou gonococo, cuxo hóspede específico é o ser humano. Afecta principalmente as mucosas do aparello xenital e urinario, pero tamén pode afectar a conxuntiva ocular, a farinxe e o recto. As súas características máis habituais son a secreción purulenta pola uretra no home e a consecuencia de infertilidade na muller.
Glándula pineal
A glándula pineal ou epífise está situada no teito do mesencéfalo, entre os tubérculos bixéminos craniais, na denominada fosa pineal. Ten o tamaño aproximado dun chícharo e pesa uns 130 mg. Esta glándula actívase e produce melatonina cando non hai luz.
Carlos Arrojo
Automobilismo
En 1966 pasou a correr con coches, gañando ese mesmo ano o Rally de San Pedro. En agosto participou como copiloto de José Larrea no Rally Rías Baixas e á semana seguinte competiu cun SEAT 600 Conti na I Proba de Velocidade da Coruña, unha das primeiras carreiras exclusivamente de coches celebradas na Coruña. O 600 convertible co que competía nesa época estaba preparado por el mesmo, subíndolle a cilindrada ata os 850 cc. Co seu segundo 600 disputou en 1968 dous rallys do Campionato de España: o Rally de Ourense, onde acabou en sétima posición e primeiro entre os vehículos nacionais, e o Rally Cidade de Oviedo, onde chegou en cuarta posición.
Glándula pineal
A melatonina é producida polos pinealocitos a partir da serotonina. A epífise está relacionada coa regulación dos ciclos de vixilia e sono. Comprobouse que esta hormona serve para contrarrestar os efectos da síndrome de diferenza de zonas horarias. É tamén un poderoso antioxidante e tense comprobado que participa na apoptose de células cancerosas no timo, pero tamén está comprobado que altas doses desta hormona teñen un efecto canceríxeno. É tamén un feito que controla o comezo da puberdade e que podería influír nos ritmos circadianos. A produción desta hormona diminúe coa idade.
Gonorrea
Historia
A gonorrea recoñeceuse e describiuse dende a antigüidade, onde é mencionada en papiros exipcios, e sábese que no terceiro milenio antes de Cristo xa causaba estragos en Asia. Hipócrates fixo un diagrama da infección gonocócica, ó disecar a uretra dos homes que estaban infectados por este axente e anotou modificacións no tecido epitelial, secretación e unha estenose (estreiteza) uretral que con frecuencia acompaña á doenza non tratada.
No ano 130, Galeno instaurou o termo gonorrea, proveniente do grego antigo γονόρροια, («gonórrhoia»), forma composta de γόνος («gonos»: semente, xenitais) e ῥέω, («rhêo»: fluxo); é dicir, «fluxo de semente», ou fluxo seminal, pola impresión errónea de considerar á secreción purulenta que sae pola uretra como unha espermatorrea.
Carlos Arrojo
Automobilismo
Durante eses anos competiu tamén ocasionalmente cun SEAT 127, co que quedou segundo por detrás de Salido no Rally de Outono de 1972 e venceu na Subida á Espenuca do mesmo ano. En 1973 correu principalmente carreiras de montaña, quedando segundo co 600 na segunda edición da Subida a Almofrei, segundo por detrás do Alpinche de Estanislao Reverter na Subida a San Antoniño, cuarto na Subida a Castro de Beiro, do Campionato de España, e primeiro na II Subida a Cotorredondo. Ademais disputou o Rally Rías Baixas, rematando sexto, e o Rally de Ourense, onde quedou sétimo co 127. En 1974 continuou cos bos resultados do 600, vencendo na IV Subida a Caaveiro e na Subida ao Barreiro, e sendo segundo na Subida a Almofrei e no Rally Fernando Lobón. En 1975 participou na primeira edición do Campionato de Galicia de Automobilismo. Subiu ao podio no Rally do Lacón no segundo lugar, por detrás de Manolo Sanjurjo e quedou terceiro na Subida a Almofrei (por detrás de Reverter e Luis Quinzán) e no Rally Fernando Lobón. Ademais quedou sexto na Subida a Chantada. Rematou o campionato en cuarta posición, por detrás de "Ventura", Salido e Sanjurjo.
Gonorrea
Historia
A Neisseria gonorrhoeae, organismo causal da enfermidade, foi descuberta polo médico alemán Albert Neisser (de aí o seu nome) en 1879.
Carlos Arrojo
Automobilismo
En 1976 repetiu terceiro posto en Almofrei e quedou segundo na Subida á Coruña e oitavo na Subida a Castro de Beiro. Logo participou na Subida á Estrada, onde conseguiu colocar o seu 600 no segundo lugar do podio, só por detrás do fórmula de Luis Quinzán e por diante do Alpine de Salido e do Seat 1430 de Peitos. En 1977 quedou cuarto na Subida ao Barreiro e na Subida ao Vilardón e noveno na Subida á Saleta. O ano 1978 foi o último no que competiu, aínda co 600, co que aínda conseguiu quedar segundo na Subida a Almofrei, cuarto na Subida a San Antoniño, cuarto no Rally Rías Baixas e segundo no primeiro Rally San Froilán.
Gonorrea
Epidemioloxía
A Organización Mundial da Saúde (OMS), estima que se producen 106 millóns de casos novos no mundo cada ano. Nos Estados Unidos de América, a gonorrea foi unha das enfermidades contaxiosas de maior frecuencia dende 1965. Nese país, a incidencia de infeccións causadas por N. gonorrhoeae é de aproximadamente 375 casos por cada 100 000 habitantes. En México a incidencia descendeu na segunda metade do século XX, dende 213 casos por cada 100 000 habitantes en 1941 a 20 casos sobre o mesmo denominador en 1989. Na década de 1990, a tendencia en México mantívose descendente, cunha incidencia en 1995 e 1996 de 8,8 e 13,7 por cada 100 000 habitantes, respectivamente.
Patoxenia
miniatura|Neisseria gonorrhea Os primeiros lugares que afecta a bacteria son o epitelio columnar da uretra e endocérvix. O recto, a farinxe e a conxuntiva dos ollos tamén poden verse infectados. A vulva e a vaxina das mulleres, normalmente, tamén son afectadas, posto que están ligadas coas células epiteliais. Nas mulleres, o colo uterino adoita ser o primeiro sitio infectado.
Carlos Arrojo
Automobilismo
Deixou a competición despois de casar en 1979, centrándose dende entón no concesionario fundado por seu pai en Perillo. Faleceu no ano 2000.
Shawn Ashmore
Shawn Robert Ashmore, nado o 7 de outubro de 1979 en Richmond, Columbia Británica, é un actor de cine e televisión canadense recoñecido internacionalmente polas súas actuacións como "Jake" na serie de televisión Animorphs e como o "Home de xeo" nos filmes de X-Men. É o irmán xemelgo do actor Aaron Ashmore, co quen ten compartido papeis nalgúns filmes.
Traxectoria
Comezou a súa carreira interpretando Bobby Drake- Home de Xeo, no filme X-Men (2000), pero nesa primeira parte da triloxía só tivo un papel curto. En 2003 volveu facer o mesmo papel cunha participación maior, sendo mozo de Pícara (papel interpretado por Anna Paquin), e amigo de Pyro, (personaxe de Aaron Stanford).
En 2005 actuou en The Quiet e en Undercassman. No 2006 volveu á pel de Bobby Drake no filme X-Men: The Last Stand, tendo que se enfrontar a problemas sentimentais con Pícara e Kitty Pryde (Ellen Page).
Tamén participou no episodio 12 da primeira tempada da serie Smallville, onde fixo de Eric, un rapaz que consegue os poderes de Clark Kent (interpretado por Tom Welling), grazas a un raio que cae nos dous.
Barrio de Arriba, Piñeira, Baralla
Barrio de Arriba é un lugar da parroquia de Piñeira no concello lugués de Baralla na comarca dos Ancares.
Muscicápidos
Os muscicápidos (Muscicapidae) son unha gran familia de pequenos paxaros principalmente restrinxidos ao Vello Mundo (Europa, África e Asia).
Saxicola torquatus
right|thumb|Ovos na colección do [[Museo de Wiesbaden, Alemaña]] upright|miniatura|Macho adulto S. t. axillaris de [[Kenya]]
Muscicápidos
A familia comprende 50 xéneros, con 322 especies.
Saxicola torquatus
Saxicola torquatus é unha especie de chasco da familia dos muscicápidos, que habita na África subsahariana e rexións adxacentes. Durante longo tempo estivera clasificado na familia dos túrdidos, con cuxos membros os chascos presentan evolución converxente. O seu nome científico significa "habitante das rochas con colar" (do latín saxum, 'rocha', incola, 'o que vive nun lugar' e torquatus, 'con colar'. A taxonomía desta especie pasou por varias vicisitudes e antes mesmo incluía poboacións europeas.
Muscicápidos
Pertencen a esta familia paxaros como o paporroibo, o reiseñor, os papamoscas, o papoazul, o rabirrubio, o pedreiro, o chasco e outros.
Saxicola torquatus
No pasado S. torquatus (sinónimo S. torquata, con erro no latín) adoitaba a referirse á superespecie completa do "chasco común" e algunhas fontes aínda seguen considerándoo así, pero todas as evidencias dispoñibles actualmente apoian fortemente darlle un status de especie separada ás poboacións europeas antes incluídas (hoxe denominadas S. rubicola, ou chasco común en sentido estrito, que vive en Galicia) e ás poboacións da Eurasia temperada (S. maurus), así como ás poboacións canarias endémicas da illa de Fuerteventura (S. dacotiae) e as da illa de Réunion (S. tectes); estas dúas últimas nunca foran de forma inequívoca aceptadas como pertencentes ao antigo S. torquata. Tamén se considera diferente o chasco de Madagascar (S. sibilla). Ademais, as ben distinguibles poboacións das terras altas do corno de África poderían considerarse tamén unha especie separada.
Muscicápidos
Características
O aspecto destes paxaros é moi variado, mais a maioría teñen un canto feble e chamadas ásperas. Son paxaros de tamaño pequeno a medio, que van dos 9 aos 22 cm de lonxitude. Moitas especies son dunha cor parda apagada, pero a plumaxe dalgunhas pode ser máis brillante, especialmente nos machos. A maioría teñen peteiros aplanados e anchos axeitados para capturar insectos, aínda que as poucas especies que se alimentan no chan teñen peteiros máis finos.
Saxicola torquatus
Sistemática e taxonomía
En 1760 o zoólogo francés Mathurin Jacques Brisson incluíu unha descrición deste chasco africano na súa obra Ornithologie baseándose nun espécime recollido no cabo de Boa Esperanza en Suráfrica. Utilizou para el o nome francés gobe-mouche à collier du Cap de Bonne Espérance e en latín Muscicapa Torquata Capitis Bonae Spei. Aínda que Brisson acuñou un nome en latín, este non estaba conforme coas normas da nomenclatura binomial e non é recoñecido pola Comisión Internacional da Nomenclatura Zoolóxica. Cando en 1766 o naturalista sueco Carl Linnaeus actualizou o seu Systema Naturae sacando a duodécima edición, e engadiu 240 especies que foran descritas previamente por Brisson. Unha delas era este chasco africano. Linnaeus incluíu unha breve descrición, acuñou o nome binomial, Muscicapa torquata, e citou os traballos de Brisson. O nome específico procede do latín torquatus, 'con colar'. Esta especie está agora situada no xénero Saxicola, que foi introducido polo naturalista alemán Johann Matthäus Bechstein en 1802.
Muscicápidos
Características
Os muscicápidos viven en case todos os ambientes que teñen unha abundancia suficiente de árbores, desde bosques a zonas arbustivas abertas, e mesmo en bosques de montaña dos Himalaias. As especies máis septentrionais migran ao sur en inverno, asegurándose así unha dieta continua de insectos.
Saxicola torquatus
Sistemática e taxonomía
Os parentes máis próximos desta especie aparentemente non son as poboacións de Eurasia, senón o chasco da illa Réunion (S. tectes), pero aínda así o Saxicola "de colar branco" forma un grupo distinto no xénero. S. torquatus e S. tectes forman unha liñaxe subsahariana que diverxeu da eurasiática no Plioceno tardío, aproximadamente hai uns 2,5 millóns de anos. A illa de Réunion foi colonizada por estas aves pouco despois, indicando unha rápida expansión ao longo das costas africanas do océano Índico. Cando se secou o Sáhara na subseguinte glaciación cuaternaria, as poboacións de África e Eurasia quedaron illadas para sempre.
Muscicápidos
Características
Dependendo da especie, os niños poden ser copas ben construídas situadas nas árbores ou repisas de cantís, ou simplemente ocos preexistentes nas árbores que forran con material brando. As especies que aniñan en buratos adoitan poñen moitos ovos, como media oito, en vez dos 2 a 5 doutras especies.
Saxicola torquatus
Sistemática e taxonomía
A separación recente como especie foi proposta despois de facer análises das secuencias do citocromo b do ADNmt e da pegada xenética do microsatélite do ADN nuclear de espécimes da subespecie Saxicola torquatus axillaris mais non da S. t. torquatus, e, por tanto, esta especie foi durante un breve tempo coñecida como S. axillaris.
Muscicápidos
Descrición
O nome Muscicapidae desta familia foi introducido en 1822 polo naturalista escocés John Fleming, que foi o autor que a describiu.
Saxicola torquatus
Subespecies
Hai 13 subespecies recoñecidas. Difiren lixeiramente en tamaño, e máis na extrensión da cor laranxa-vermella no peito sperior dos machos, e en se o peito inferior é branco cun límite nítido co peito superior ou se é laranxa claro sen un límite nítido co peito superior escuro. A extensión de laranxa-vermello tamén varía coa época do ano, e esténdese a miúdo ao ventre fóra da estación reprodutora.
Muscicápidos
Etimoloxía
A raíz da palabra xa fora antes usada para o xénero Muscicapa polo zoólogo francés Mathurin Jacques Brisson en 1760.
Saxicola torquatus
Descrición
Os machos teñen a cabeza negra, un medio colar branco, un dorso negro, unha mitra branca, e unha cola negra; as ás son negras con grandes manchas brancas na parte superior da á interna. O peito superior é xeralmente laranxa escuro-vermello, cunha transición nítida ou gradual ao branco ou laranxa claro no peito inferior e ventre, dependendo da subespecie. Nalgúns, o negro substitúe ao laranxa nas plumas do peito en parte ou completamente.
Muscicápidos
Etimoloxía
Muscicapa procede do latín musca, que significa 'mosca' e capere, 'capturar'.
Saxicola torquatus
Descrición
As femias teñen cor marrón en vez de negra na parte superior e na cabeza cunha pouco visible liña superciliar clara, é castaño-beixe en vez de laranxa, e con menos branco nas ás que os machos. A plumaxe de ambos os sexos é algo máis clara e con liñas fóra da estación reprodutora.
Muscicápidos
Clasificación
En 1910 o ornitólogo alemán Ernst Hartert consideraba imposible distinguir entre tres familias moi parecidas entre as que estaba esta, que eran: Muscicapidae, Sylviidae e Turdidae, polo que as tratou como subfamilias dunha familia ampliada de insectívoros que tamén incluía aos Timaliidae e Monarchidae. Corenta anos despois os ornitólogos norteamericanos Ernst Mayr e Dean Amadon adoptaron un esquema similar nun artigo publicado en 1951. A súa familia ampliada dos Muscicapidae, que denominaron os "comedores de insectos primitivos" contiña 1460 especies divididas en oito subfamilias. O uso do grupo ampliado foi apoiado por un comité establecido despois do 11º Congreso Ornitolóxico Internacional celebrado en Basilea en 1954. Os estudos posteriores de hibridación ADN-ADN feitos por Charles Sibley e outros mostraron que as subfamilias non estaban relacionadas entre si. Como resultado este gran grupo foi dividido en varias familias separadas, aínda que durante un tempo a maioría das autoridades seguiron mantendo os Turdidae dentro dos Muscicapidae. En 1998 a Unión de Ornitólogos Americana decidiu tratar os tordos como unha familia separada na sétima edición da súa Check-list of North American birds e posteriormente moitos autores seguiron o seu exemplo.
Saxicola torquatus
Distribución e hábitat
Vive en África e Arabia. Ten unha distribución moi espallada por gran parte da África subsahariana, aparecendo loclmente polo norte ata o Senegal e Etiopía. Poboacións periféricas encóntranse nas montañas do soroeste da península Arábiga e en Madagascar e a Gran Comora. Non é unha ave migratoria e só se move localmente como moito. Como resultado, desenvolveu moitas variacións rexionais, polo que foi dividida en varias subespecies.
Muscicápidos
Xéneros
A familia incluía antes poucas especies. No momento da publicación da terceira edición da Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World de 2003, os xéneros Myophonus, Alethe, Brachypteryx e Monticola estaban incluídos en Turdidae. Posteriormente os estudos de filoxenética molecular indicaron que as especies destes catro xéneros estaban máis estreitamente relacionadas con especies de Muscicapidae. Como consecuencia, estes catro xéneros sitúanse agora alí. Ao contrario, o xénero Cochoa, que estaba situado previamente en Muscicapidae, viuse que pertence a Turdidae.
Lista de xéneros
Velaquí os xéneros de muscicápidos da lista da Unión de Ornitólogos Internacional coas subdivisións propostas por George Sangster e colegas en 2010:
Distrito Maracha-Terego
Maracha-Terego é un distrito do noroeste de Uganda. Creouse no 2006 a partir do Distrito Arua.
O distrito limita co Distrito Yumbe polo norte, co Distrito Arua polo sur, coa República Democrática do Congo polo oeste e co Distrito Koboko polo noroeste. Ovujo, situado no medio do distrito, atópase aproximadamente a 30 km ao norte de Arua, a cidade máis grande da rexión.
O distrito debúllase en dous condados; o Condado Maracha, con capital en Maracha, e o Condado Terego, con capital en Terego. Desde os inicios do distrito, a cuestión da localización da capital é fonte de problemas.
Segundo o censo do ano 2002 o distrito tiña unha poboación estimada de 302.100 persoas, cun crecemento anual do 4%. Estímase, entón, a poaboación do ano 2010, en 413.500 habitantes, como segue na táboa:
{| style="font-size:100%;"
A agricultura é o alicerce da economía do lugar, así como a gandaría.
Gravity Recovery and Climate Experiment
GRACE (acrónimo de Gravity Recovery and Climate Experiment) foi unha misión composta por dous satélites artificiais colaboración da NASA e Alemaña, lanzado o 17 de marzo de 2002 mediante un foguete Rokot KM desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
A misión de GRACE era medir o campo gravitatorio da Terra, tanto a súa compoñente estática como a dinámica, mediante dous satélites idénticos voando en formación e capaces de medir a distancia entre eles cunha precisión duns poucos micrómetros. A distancia entre os dous satélites (denominados inicialmente GRACE 1 e GRACE 2, e máis tarde renomeados como Tom e Jerry, respectivamente) determinábase mediante microondas en banda K e GPS; os erros introducidos polo rozamento atmosférico e a presión da radiación solar minimizábanse sendo medidos mediante un acelerómetro e restados das medidas entre os satélites.
A misión de GRACE foi continuada por Gravity Recovery and Climate Experiment Follow-On (GRACE-FO) mediante naves case idénticas lanzadas o 22 de maio de 2018 pero que usan láser como método adicional para mediar as súas distancias.
Al-Maqqari
Al Maqqari, de nome completo Shihab al-Din Abul Abbas Ahmad ibn Muhammad ibn Ahmadben Yahya al Khurashi foi un historiador árabe nado en Tlemcen (Alxeria) no ano 1591 e finado no Cairo (Exipto) no ano de 1632.
Estudou no norte de África, en Fez e Marrakech, onde viviu adicado a tarefas literarias desde a súa primeira peregrinación á Meca no ano 1618. No ano seguinte estabeleceuse no Cairo. No ano 1620 visitou Xerusalén e Damasco e, durante os seguintes seis anos, realizou a peregrinación outras cinco veces.
Moega
miniatura|250x250px|Moega dun polo A moega ou moella, tamén chamada ventrículo, é un órgano que se encontra no tracto dixestivo dalgúns animais, como os arcosauros (dinosauros incluíndo as aves, pterosauros e crocodilianos), miñocas, algúns gasterópodos, algúns peixes e algúns crustáceos e insectos. Trátase dun estómago especializado formado por grosas paredes musculares que se usa para triturar a comida, con frecuencia coa axuda de partículas duras como pedras ou grava. En certos insectos e moluscos, as moegas teñen placas ou dentes quitinosos.
Estrutura
miniatura|240px|A moega dunha [[pomba colocada á dereita do duodeno, entre as patas.]]
En aves
As aves tragan a comida sen mastigar, xa que non teñen dentes, e almacénana no seu papo ou boche se é necesario. Despois a comida pasa ao seu estómago glandular e dixestivo, tamén chamado proventrículo, que ás veces tamén se denomina estómago verdadeiro. Esta é a parte secretora do estómago. Despois a comida pasa á moega ou moella (tamén chamada estómago muscular ou ventrículo). A moega pode triturar a comida grazas ás súas paredes musculares e ás pedras situadas alí que oi animal tragou, e despois o alimento se transporta de volta ao estómago verdadeiro, e de novo desde este á moega. As moegas das aves están tapizadas dunha capa basta resistente feita dun complexo de carbohidrato-proteína chamado koilina, para protexer os músculos da moega.
En comparación, mentres que nas aves o estómago verdadeiro está antes no tracto dixestivo antes da moega, nos saltóns a moega está antes do estómago, mentres que nas miñocas só hai moega e non estómago.
Gastrólitos nas moegas
Algúns animais que carecen de dentes tragan pedras ou grava para axudar a fragmentar a comida dura, como por exemplo sementes, o que axuda á súa posterior dixestión. Todas as aves teñen moegas, pero non todas tragan pedras ou grava. Estas pedras denomínanse gastrólitos e xeralmente están arredondados e lisas pola acción de pulimento realizada na moega. Cando están demasiado lisos para facer a súa función, son regurxitados e substituídos por outros.
Peixes
Os muxos mariños (Mugilidae) e os alosinos (peixes d auga doce de lagos e ríos) teñen moegas. O Salmo stomachius, unha especie de troita que se encontra no Lough Melvin, un lago do norte de Irlanda, teñen moega que se usa para axudar a dixerir os caracois acuáticos que comen. miniatura|Moegas e fígados fritidos. As moegas teñen un uso culinario en moitas partes do mundo.
Réptiles
Os aligátores e os crocodilos tamén teñen moegas.
Aves
Todas as aves teñen moegas.
Crustáceos
miniatura|Estrutura corporal dun crustáceo típico, o [[krill.]] Algúns crustáceos teñen unha especie de moega aínda que a esta xeralmente se lle chama muíño gástrico.
Dinosauros non aviarios
Crese que moitos dinosauros tiñan moegas debido ao descubrimento de gastrólitos en asociación cos seus fósiles; entre eles están os seguintes: A crenza de que Claosaurus tiña tamén moega foi desacreditada, xa que os restos fósiles estaban baseados en restos doutra especie e as pedras eran simplemente cantos de río.
Pterosauros
Polo menos algúns pterosauros parece que tiñan moegas. Os casos máis notables son o Pterodaustro (deducido polos gastrólitos atopados) e Rhamphorhynchus (preservación directa).
Teixido, Lousada, Xermade
Teixido é un lugar da parroquia de Lousada no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 10 habitantes (4 homes e 6 mulleres).
Adriano Correia de Oliveira
Adriano Maria Correia Gomes de Oliveira, coñecido popular e artísticamente como Adriano Correia de Oliveira ou simplemente Adriano (Avintes, 9 de abril de 1942 — Avintes, 16 de outubro de 1982), foi un músico portugués e un dos máis importantes intérpretes do fado de Coímbra. Fixo parte da xeración de compositores e cantores de cariz político, que foron usadas para loitar contra o Estado Novo e que se coñeceu como música de intervención.
Historia
Adriano Maria Correia Gomes de Oliveira naceu en Avintes, o 9 de abril de 1942, no seo dunha familia tradicionalista católica. Estudou os cursos de formación media no Porto. En Avintes iniciouse no teatro afeccionado e foi cofundador da Unión Académica de Avintes. No 1959 marchou a Coímbra, onde estudou Dereito, formando parte da Real Repúbica Ras-Teparta. Foi solista no Orfeón Académico de Coímbra e formou parte do Grupo Universitario de Danzas e Cantares e do Círculo de Iniciación Teatral da Académica de Coímbra. Tocou a guitarra no Conxunto Lixeiro da Tuna Académica. No ano seguinte editou o primeiro EP acompañado por António Portugal e Rui Pato. No 1963 saíu o primeiro disco de vinilo "Fados de Coímbra" que contiña Trova do vento que passa, unha balada fundamental da súa carreira, baseada nun poema de Manuel Alegre, debido ás súas referencias á resistencia contra o réxime salazarista, converteuse no himno do movemento estudantil.
Alén diso, Adriano Correia de Oliveira convértense en militante do Partido Comunista Portugués no inicio da década dos 60. No ano 1962, participou nas folgas académicas e concorreu ás eleccións da Associación Académica, a través da lista do Movemento de Unidade Democrática (MUD).
No 1967 gravou o vinilo "Adriano Correia de Oliveira" que entre outras cancións inclúe Canção com lágrimas.
Cando lle faltaba unha materia para terminar a carreira de Dereito, Adriano trocou Coímbra por Lisboa, traballou no Gabinete de Prensa da Feira Industrial de Lisboa (FIL) e foi produtor da Editora Orfeu. No 1969 editou "O Canto e as Armas" un disco que baseaba todas as cancións na poesia de Manuel Alegre. Nese mesmo ano gañou o Premio Pozal Domingues. No ano seguinte sae o disco de vinilo "Cantaremos" e en 1971 "Gente d'Aqui e de Agora", que marca o primeiro arranxo, como director, de José Calvário, que nesa altura tiña vinte anos. José Niza foi o principal compositor neste disco que precedeu un silencio de catro anos, pola negativa de Adriano de enviar os textos a censura.
No 1975 lanzou "Que Nunca Mais", con dirección musical de Fausto e textos de Manuel da Fonseca. Este vinilo levou a revista inglesa Music Week a elixilo como "Artista do Ano".
Bolaño, Piñeira, Baralla
Bolaño é un lugar da parroquia de Piñeira no concello lugués de Baralla na comarca dos Ancares.
Adriano Correia de Oliveira
Historia
Fundou a Cooperativa Cantabril e publicou o seu último álbum, "Cantigas Portuguesas", en 1980. No ano seguinte, nun momento no que a súa saúde xa se atopaba degradada rompeu coa dirección da Cantabril e ingresou na Cooperativa Era Nova. En 1982, con corenta anos, o sábado, día 16 de outubro, morreu en Avintes, nos brazos da súa nai, a consecunecia dunha hemorraxia esofáxica.
Mahamadou Issoufou
Mahamadou Issoufou, nado en Dandadji o 21 de agosto de 1952, é un político nixerino, que foi Presidente de Níxer entre 2011 e 2021. Anteriormente fora dirixente da oposición ao presidente Mamadou Tandja, primeiro ministro entre 1993 e 1994 e presidente da Asemblea entre 1995 e 1996. Candidato presidencial en 1993, chegou á segunda volta nas eleccións de 1999 e 2004, volvéndose presentar nas eleccións de 2011, cando gañou. É recoñecido como un político humilde, valente e honesto, dándoselle o nome de Zaki (león, en lingua hausa).
Traxectoria
Mahamadou Issoufou naceu nunha aldea da rexión de Tahoua. Director Nacional do Ministerio de Minas e Enerxía desde 1980 até 1985 e logo director de Operacións de Minas Arlit, entón chamado Liga de Minas de Aire, onde estivo até 1991, cando se preocupa pola política.
En 1990, unha época de relativa democracia no país, logrou formar canda os seus antigos compañeiros da Universidade e o Liceo o Partido Nixerino Para a Democracia e o Socialismo, de corte socialista.
Polo seu partido, participou en todas as eleccións democráticas multipartidistas celebradas no país desde a Conferencia Nacional Soberana, 1992. Nas eleccións dese ano preséntase e queda en terceiro lugar, despois de Tandja Mamadou e Mahamane Ousmane. O seu partido aliouse co CDS e o ANDP, formando un grupo chamado Alianza da Forza do Cambio, que permitiu a elección de Ousmane en 1994.
Preséntase novamente ás eleccións democráticas celebradas en 1999, chegando á segunda volta, gañando Mamadou Tandja. Tras converterse en opositor de Tandja, toma o poder da asemblea Nacional até 2009. Tras ter decidido Tandja permanecer no poder, Issoufou únese ao movemento contra o plan Tazartche de Tandja.
Presentouse ás eleccións presidenciais de 2011, nas cales resultou vencedor en segunda volta co 58% dos votos. Tras a entrega do poder por parte da Xunta Militar encabezada por Salou Djibo, o cal derrocara a Mamadou Tandja logo de 10 anos no poder, asume o cargo de Presidente de Níxer o 7 de abril de 2011.
Síntoma
Na literatura médica, síntoma é calquera alteración da percepción normal que unha persoa ten do seu propio corpo, do seu metabolismo, das súas sensacións, podendo ou non ser reflexo dun indicio de doenza.
Os síntomas son frecuentemente confundidos cos sinais ou signos, que son as alteracións percibidas ou medidas por outra persoa, xeralmente un profesional da saúde. A diferenza entre síntoma (por exemplo dor de cabeza) e sinal ou signo (por exemplo febre), é que o sinal é aquilo que pode ser percibido por outra persoa sen o relato ou comunicación do paciente e o síntoma é a queixa relatada polo paciente e que só el consegue percibir.
Castro de Lavacerido
Castro de Lavacerido ou Castro de Punta Taraza, é un poboado castrexo costeiro fortificado situado nunha península na parroquia de Meirás, no concello de Valdoviño.
Descrición
Hai dúas liñas defensivas concéntricas. A interior mide máis de 160 metros e vai de leste a sur. A liña defensiva exterior está incompleta, é máis ancha e ten un acceso ao castro na zona sur. A zona presenta numerosas galerías e canteiras de mina. Son de principios do século XX para a extracción de mineral de arsénico. Dentro do castro pódense ver varias estruturas de datación descoñecida.
Circuíto urbano de Phoenix
O circuíto urbano de Phoenix acolleu o Gran Premio dos Estados Unidos de Fórmula 1 os anos, e.
O circuíto de carreiras urbano de Phoenix, no estado de Arizona, situábase no centro da cidade xunto á praza do Centro Cívico de Phoenix, pero ao final foi retirado debido principalmente á baixa asistencia de público. Phoenix foi a última cidade en albergar un evento de Fórmula 1 nos Estados Unidos ata a introdución de Indianápolis no ano.
O gran premio dos Estados Unidos celebrouse en Phoenix por primeira vez o 4 de xuño de 1989. Ayrton Senna logrou a pole position no seu McLaren-Honda pero sufriu unha falla electrónica pouco despois da metade da carreira. A calor abafadora do deserto de Phoenix tivo un forte efecto nos equipos e pilotos, de tal xeito que dos 26 autos que comezaron a carreira, unicamente terminaron 6. Alain Prost, compañeiro de Senna, triunfou sobre Riccardo Patrese, e o orixinario de Phoenix, Eddie Cheever segundo e terceiro lugares consecutivamente. O cuarto lugar de Christian Danner marcou os que resultarían os seus únicos puntos nunha carreira de gran premio. O seu equipo Rial nunca logrou puntos nunha carreira de Fórmula 1 fora do circuíto de Phoenix.
Nun intento por vencer á atafegante calor de Arizona, o Gran Premio dos Estados Unidos foi trasladado como carreira inaugural da tempada ao ano seguinte o 11 de marzo de 1990. Senna recuperouse da súa retirada en para gañar o Gran Premio. Jean Alesi terminou segundo, converténdose nun piloto a seguir nas posteriores carreiras logo da presión ao lendario brasileiro nun Tyrrel, un auto que podía considerarse moi lonxe dun McLaren.
O compañeiro de Alesi, Satoru Nakajima, tamén logrou un punto nunha das poucas veces que ambos pilotos de Ken Tyrrel acadaron puntos na década dos 80. O carreira foi tamén histórica porque foi a primeira e única vez que un Minardi chegou a estar na primeira fila da grella de saída, cando Pierluigi Martín cualificou segundo detrás de Senna.
En 1991 Senna logrou outra vitoria. Unha vez máis a fiabilidade foi un factor clave, con só nove autos correndo ao final. Por segunda ocasión consecutiva en Phoenix, os dous autos Tyrrel-Honda alcanzaron puntos. Stefano Modena substituíra a Alesi -agora en Ferrari- e xunto con Nakajima conseguiron o cuarto e quinto lugares consecutivamente.
No ano 2007, programouse que a serie Champ Car organizase unha carreira urbana para o peche da súa tempada nun novo trazado de pouco máis de 3 quilómetros no centro de Phoenix, diferente ao que utilizaba a Fórmula 1. Con todo, en agosto do mesmo ano e a poucos meses de ser anunciada, o evento foi cancelado por razóns financeiras e debido ao insuficiente apoio de patrocinadores.
Pseudemys nelsoni
Pseudemys nelsoni é unha especie de tartaruga da familia Emydidae que é endémica de Florida e Xeorxia, nos Estados Unidos de América.
Etimoloxía
O nome específico nelsoni déuselle en honor do biólogo norteamericano George Nelson (nacido en 1873).
Bioloxía
É unha especie principalmente herbívora, e pode encontrarse en case todos o stiios de hábitats acuáticos. Abunda en regatos de mananciais, e ocasionalmente pode encontrarse en augas salobres. Esta especie é activa todo o ano e pasa unha gran parte do día tomando o sol sobre troncos. Pon de 12 a 30 ovos nos seus niños e nalgunhas ocasións deixa os seus ovos en niños de aligátor. É un parente próximo de Pseudemys floridana e ás veces toman o sol xuntas.
Descrición
A especie pode distinguirse doutras tartarugas similares polo seu distintivo plastron avermellado e dúas cúspides no seu bico superior (parecen dentes). Como a maioría das Pseudemys, esta especie é unha tartaruga de ríos relativamene grandes. A lonxitude da coiraza nos individuos maduros vai de 20,3 a 37,5 cm. As femias teñen unha lonxitude media da coiraza de 30,5 cm e un peso de 4 kg, e son bastante máis grandes que os machos, que son duns 25 cm e 1,8 kg.
Exportación
É unha especie que se exporta comunmente como alimento e como mascota, e parte dos individuos exportados son capturados na natureza e outra parte criados en catividade comercialmente.
A maioría das estatísticas de exportación nos Estados Unidos (como as do World Chelonian Trust de 2002-2005) simplemente designan as tartarugas exportadas polo seu xénero, Pseudemys, sen identificar a especie.
esquerda|miniatura|Femia tomando o sol
Vista Alegre, Breamo, Pontedeume
Vista Alegre é un lugar da parroquia de Breamo no concello coruñés de Pontedeume na comarca do Eume. Tiña 33 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 15 eran homes e 18 eran mulleres.
José Niza
José Manuel Niza Antunes Mendes, máis coñecido por José Niza foi un médico, compositor e político portugués, nado en Lisboa o 16 de setembro de 1938 e finado en  Santarém o 23 de setembro de 2011.