cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katherine Johnson
Primeiros anos
Katherine Coleman Johnson naceu en 1918 en White Sulphur Springs (Virxinia Occidental), filla de Joshua e Joylette Coleman. Tiña tres irmáns. O seu pai foi leñador, agricultor e finalmente persoal de mantemento no hotel The Greenbrier e a súa nai foi mestra. Dende moi nova, Johnson demostrou talento para as matemáticas. Os seus pais consideraban moi importante a educación dos seus fillos e debido a que no condado de Greenbrier non se ofrecía escolarización para nenos negros máis aló do oitavo grao, os nenos Coleman asistiron á secundaria na comunidade de Institute. A familia permanecía en Institute durante o ano escolar e en White Sulphur Springs durante o verán.
Coleman Goble Johnson graduouse na escola secundaria aos 14 anos e aos 15 ingresou na universidade Estatal de Virxinia Occidental. Como estudante, asistiu a todos os cursos de matemáticas que ofrecía a universidade. Moitos profesores prestáronlle especial atención, incluíndo á química e matemática Angie Turner King, quen xa lle deu clase na secundaria, e W.W. Schieffelin Claytor, o terceiro afroamericano en obter un doutoramento en matemáticas nos Estados Unidos. Claytor engadiu materias de matemáticas especialmente para Katherine. Graduouse summa cum laude en 1937, en matemáticas e francés, á idade de 18 anos. Logo da súa graduación, Johnson trasladouse a Marion (Virxinia), a ensinar matemáticas, francés e música nunha pequena escola.
En 1938, converteuse na primeira muller afroamericana en terminar coa segregación na universidade de Virxinia Occidental en Morgantown. Foi a única muller dos tres estudantes afroamericanos seleccionada para realizar estudos de posgrao despois do fallo da Corte Suprema dos Estados Unidos no caso ''Missouri ex rel. Gaines v. Canada''.
O traballo de Johnson incluíu o cálculo de traxectorias, ventás de lanzamento e rutas de regreso de emerxencia para voos espaciais do proxecto Mercury, incluíndo as dos astronautas Alan Shepard, o primeiro estadounidense no espazo, e John Glenn, o primeiro americano en órbita, e rutas de encontro para o módulo lunar Apollo e módulo de mando en voos á Lúa. Os seus cálculos tamén foron esenciais para o inicio do programa do transbordador espacial e traballou en plans para unha misión a Marte.
En 2015, o presidente Barack Obama concedeulle a Medalla presidencial á liberdade. En 2016, o astronauta Leland D. Melvin recibiu o premio Snoopy e un premio ao logro do grupo da NASA (NASA Group Achievement Award). Taraji P. Henson interpretou o papel de Johnson como personaxe principal na película de 2016 Hidden Figures. En 2019, recibiu a Medalla de Ouro do Congreso dos Estados Unidos.
Carreira
miniatura|Johnson na NASA en 1966 Non contenta con ensinar, Coleman Goble Johnson decidiu facer unha carreira en matemáticas, Nunha reunión familiar, un parente mencionou que a NACA (National Advisory Committee for Aeronautics), logo convertido en NASA, estaba a ofrecer empregos. En particular, buscaban mulleres afroamericanas para o Departamento de Guía e Navegación. En 1953, ofrecéronlle un posto a Johnson quen aceptou de inmediato.
Johnson foi inicialmente asignada á sección West Area Computers que era supervisada pola matemática Dorothy Vaughan, e logo reasignada á área de Guía e Control da División de Investigación de Voo de Langley. Máis tarde trasladouse á área de Controis de Naves Espaciais (Spacecraft Controls Branch). Johnson calculou a traxectoria do voo espacial de Alan Shepard, o primeiro estadounidense en viaxar ao espazo, en 1959. Tamén calculou a xanela de lanzamento do Proxecto Mercury de 1961. En 1962, cando a NASA comezou a empregar computadores electrónicas para calcular a órbita de John Glenn ao redor da Terra, foi convocada para verificar os resultados do computador. Máis tarde Johnson traballou directamente con computadores dixitais. A súa capacidade e reputación pola exactitude dos seus cálculos axudaron a establecer confianza coa nova tecnoloxía. Calculou a traxectoria de voo do Apollo 11 cara á Lúa. Durante a aluaxe, Johnson atopábase reunida nas montañas Pocono xunto cun pequeno grupo fronte a unha pequena pantalla de televisor observando os primeiros pasos sobre o satélite. En 1970, traballou na misión do Apollo 13. Unha vez que a misión foi abortada, o traballo de Johnson en poñer en funcionamento procedementos e cartas de navegación de apoio axudou a que a tripulación puidese regresar a salvo á Terra catro días máis tarde.
Últimos anos
Pasou os seus últimos anos animando aos estudantes a entrar nos campos da ciencia, a tecnoloxía, a enxeñaría e as matemáticas (STEM).31 A familia viviu en Newport News, Virxinia desde 1953, primeiro con Johan Goble ata a súa morte en 1956 e desde 1959 con James Johnson. O seu matrimonio con Johnson durou 60 anos, ata a súa morte en marzo de 2019 á idade de 93 anos. Katherine, que tiña seis netos e once bisnetos, vivía en Hampton, Virxinia. Animou os seus netos e estudantes a seguir carreiras en ciencia e tecnoloxía. Participou no mesmo coro Carver Presbyterian Church durante 50 anos.
Faleceu nunha casa de xubilados en Newport News o 24 de febreiro de 2020 á idade de 101 anos. Despois da súa morte, o administrador da NASA Jim Bridenstine describiuna como "unha heroína americana" e declarou que "o seu legado pioneiro nunca será esquecido".
Legado
miniatura|Recibindo a [[Medalla Presidencial da Liberdade en 2015]] En total, Katherine Johnson foi coautora de 26 artigos científicos. A NASA mantén unha listaxe dos artigos máis importantes escritos por Johnson con ligazóns á súa ferramenta de procura.
O impacto de Katherine Johnson como pioneira na ciencia espacial e na informática viuse reflectido nos premios que recibiu e a cantidade de veces que foi presentada como un exemplo para a sociedade.
Dende 1979 (antes de xubilarse), a biografía de Katherine Johnson ten un lugar de honra nas listas de afroamericanos en ciencia e tecnoloxía.
O 16 de novembro de 2015, o Presidente Barack Obama incluíu a Johnson nunha lista de dezasete estadounidenses acredores da Medalla Presidencial da Liberdade en 2015. Foi presentada con ese premio o 24 de novembro de 2015, e mencionada como unha muller afroamericana pioneira en STEM (ciencia, tecnoloxía, enxeñaría e matemáticas).
En marzo de 2016 comezou a rodaxe de Hidden Figures, unha película sobre Katherine Johnson e as súas colegas afroamericanas da NASA, baseado no libro do mesmo nome de Margot Le Shetterly, que se estreou en xaneiro de 2017. Johnson estivo presente na 89ª edición dos Oscar xunto ás actrices do filme.
O 5 de maio de 2016, dedicáronlle formalmente as novas instalacións de investigación en informática Katherine G. Johnson no Centro de Investigacións de Langley en Hampton (Virxinia), en conmemoración do 55 aniversario do lanzamento de Alan Shepard, que foi posible grazas a Johnson. A instalación abriuse oficialmente o 22 de setembro de 2017.Johnson asistiu a este evento, que tamén cumpriu o 55 aniversario do lanzamento e desembarco histórico do foguete do astronauta Alan Shepard, un éxito ao que contribuíu Johnson. Na cerimonia, o subdirector Lewin dixo isto. sobre Johnson: "Millóns de persoas en todo o mundo viron o voo de Shepard, pero o que non sabían nese momento foi que os cálculos que o levaron ao espazo e o levaron a casa con seguridade fixeron a invitada de honra de hoxe, Katherine Johnson". Durante o evento, Johnson tamén recibiu un premio Snoopy, a miúdo chamado premio astronauta, e a NASA afirmou que se concede a aqueles "que fixeron contribucións excepcionais para a seguridade do voo e o éxito da misión".
En agosto de 2018, a Universidade Estatal de Virxinia Occidental creou unha bolsa CTIM en homenaxe a Johnson e erixiu unha estatua de tamaño natural no campus na súa honra. NASA cambiou o nome de Instalación de Verificación e Validación Independente, en Fairmont, Virxinia Occidental, por Katherine. Johnson's Independent Verification and Validation Facility o 22 de febreiro de 2019. En xuño dese mesmo ano, a Universidade George Mason nomeou o edificio máis grande do seu campus SciTech como a sala Katherine G. Johnson. En 2020, o distrito escolar de Bethel (Washington) nomeou un novo escola como Katherine G. Johnson.
Johnson foi incluído na lista da BBC de 100 mulleres influentes no mundo en 2016. Nun vídeo de 2016, a NASA afirmou: "Os seus cálculos resultaron críticos para o éxito do programa de desembarco lunar Apollo e o comezo do programa do transbordador espacial, xa que fixo con eses primeiros pasos na viaxe do país ao espazo ".
Vida privada
En 1939 casou con James Francis Goble con quen tivo tres fillas: Constance, Joylette e Katherine. En 1956 James Goble morreu dun tumor cerebral inoperable. En 1959 casou co Tenente Coronel James A. Johnson e continuou a súa carreira na NASA. Participou no mesmo coro da Igrexa Presbiteriana de Carver durante 50 anos e foi membro da irmandade de mulleres Alpha Kappa Alpha.
Turku Air
Turku Air Oy é unha pequena aeroliña e compañía de aerotaxis con sede na cidade de Turku (Finlandia), fundada en 1974. Turku Air conta con varios aeroplanos Piper PA-31-350. Ofrece voos entre as cidades de Turku, Mariehamn e Tallinn, así como servizo de transporte 24 horas e servizo de aerotaxi.
Emú
O emú (Dromaius novaehollandiae) é segunda ave de maior tamaño existente, despois da avestruz. É endémica de Australia, onde é a meirande ave nativa e o único membro existente do xénero Dromaius. A área de distribución do emú abrangue case toda Australia, mais as subespecies de Tasmania e da illa King extinguíronse despois da colonización europea do continente en 1788. Esta ave é común de abondo para ser clasificada como pouco preocupante pola International Union for Conservation of Nature.
Son aves non voadoras de plumaxe densa e sedosa de cor marrón e longas patas e pescozo que poden chegar ós 1,9 m de altura. Poden percorrer grandes distancias, e cando é preciso poden acadar os 50 km/h. Aliméntanse dunha gran variedade de plantas e insectos, e sábese que poden pasar semanas sen comer. Beben de xeito infrecuente, pero toman grandes cantidades de auga cando se presenta a oportunidade.
miniatura|250px|Ovo de emú. A época de cría é entre maio e xuño, e a loita entre as femias por un macho é frecuente. As femias poden reproducirse e criar varias niñadas de ovos nunha tempada. O macho encárgase da incubación e durante o proceso apenas come e bebe, polo que perde unha cantidade significativa de peso. Os ovos eclosionan despois de oito semanas e as crías son alimentadas polos pais. Acadan o tamaño adulto despois de seis meses, pero poden manterse como familia até a seguinte tempada de cría. O emú é unha importante icona cultural de Australia, estando presente no escudo de Australia e en varias moedas. É un elemento importante da mitoloxía dos aborixes australianos.
Endometrio
miniatura|dereita|Útero e trompas de Falopio co endometrio no centro. miniatura|dereita|Sección vertical do endometrio humano. O endometrio é o tecido que reviste a parte interna do útero dos mamíferos. Nas mulleres sofre cambios durante o ciclo menstrual e despréndese e sangra durante a menstruación. No endometrio implántase o embrión.
Funcións
O endometrio é a capa máis interna, glandular, da parede do útero e funciona como o revestimento interno uterino que impide a adhesión entre as paredes opostas do miometrio, mantendo aberta a cavidade uterina. Durante o ciclo menstrual ou o ciclo estral, o endometrio crece engrosándose e formando un tecido glandular con moitos vasos sanguíneos. Isto crea un ambiente óptimo para a implantación do blastocisto (fases iniciais do embrión) que chega ao útero. O endometrio ten un grosor medio de 6,7 mm e é detectable con aparellos de ultrasóns.
Durante o embarazo, as glándulas e vasos sanguíneos do endometrio aumentan en tamaño e número. Os espazos vasculares fusiónanse e interconéctanse, formando a placenta, que fornecerá osíxeno e nutrientes ao embrión e feto.
Ciclo
Se a estimulación do endometrio é inadecuada debido á falta de hormonas, o endometrio permanece fino e inactivo. Nas mulleres isto ten como resultado a amenorrea. Despois da menopausa, o endometrio é a miúdo descrito como atrófico. Polo contrario, cando o endometrio esta cronicamente exposto aos estróxenos, pero non á proxesterona, pode facerse hiperplásico. O uso por longos períodos de contraceptivos orais con proxesterona potente pode inducir a atrofia do endometrio.
Nas mulleres o ciclo de descamamento menstrual e reconstrución do endometrio dura como media uns 28 días. O endometrio desenvólvese en diferentes graos nos distintos mamíferos. A súa formación vese ás veces afectada polas estacións, climas, estrés e outros factores. O endometrio produce certas prostaglandinas en diferentes puntos do ciclo (e relaxina na decidua), que afectan a outras partes do aparato reprodutor feminino.
Histoloxía
miniatura|dereita|Micrografía a grande aumento do endometrio decidualizado debido á proxesterona exóxena (procedente das [[pílula anticonceptiva|pílulas anticonceptivas) tinguido con hematoxilina-eosina.]] miniatura|dereita|Micrografía a poucos aumentos do endometrio decidualizado tinguido con hematoxilina-eosina. miniatura|Vasos sanguíneos da parede uterina. No endometrio as arterias teñen unha disposición en espiral. miniatura|dereita|Adenocarcinoma endometrioide tinguido con hematoxilina-eosina.
O endometrio consiste nunha capa simple de epitelio columnar que descansa sobre un estroma, que é unha capa de tecido conectivo que varía en grosor segundo a influencia hormonal. Hai glándulas uterinas tubulares simpes que van da base do estroma á superficie. O estroma está tamén moi vascularizado con arterias espirais. Nunha muller en idade reprodutiva, poden distinguirse dúas capas no endometrio, que son: En ausencia de proxesterona, as arterias que subministran sangue á capa funcional sofren constrición, polo que as células que irrigaban quedan en isquemia e morren, o que produce a menstruación.
É posible identificar a fase do ciclo menstrual observando as diferenzas histolóxicas que experimenta o endometrio. As principais son:
O tecido coriónico procedente do corion placentario pode dar lugar a marcados cambios no endometrio, coñecidos como reacción de Arias-Stella, que teñen unha aparencia similar ao cáncer.
Patoloxías
A adenomiose é o crecemento do endometrio na capa muscular do útero, o miometrio.
A endometriose é o crecemento do tecido endometrial fóra do útero.
O cáncer endometrial é o cáncer máis común do tracto xenital feminino.
A síndrome de Asherman, tamén chamada adherencias intrauterinas ocorre cando a capa basal do endometrio sofre danos con instrumental médico (por exemplo, na dilatación e legrado ou curetaxe) ou infección (por exemplo, tuberculose endometrial) orixinando unha esclerose endometrial e formación de adherencias que entupen parcialmente ou completamente a cavidade uterina.
A condición denominada endometrio delgado pode ser definida como un adelgazamento endometrial ata un grosor de menos de 8 mm. Aparece xeralmente despois da menopausa. Entre os tratamentos que poden mellorar o grosor endometrial están o uso de vitamina E, L-arxinina e sildenafilo citrato (Viagra).
Pode utilizarse o perfil da expresión xénica usando a técnica de micromatrices de ADNc para a diagnose dos trastornos endometriais.
Manuel Vilanova
Manuel Vilanova Rodríguez, nado en Barbantes (Punxín) en 1944 e finado en Vigo o 5 de marzo de 2019, foi un profesor e escritor galego.
Traxectoria
Estudou Filoloxía Románica na Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse na Universidade Complutense de Madrid coa tese La soledad en la poesía de Luís Cernuda.
Como poeta está considerado como un dos que marcou o paso da literatura socialrealista á preocupación máis esteticista dos anos oitenta xunto con Xosé Luís Méndez Ferrín e Arcadio López-Casanova. Para Ramiro Fonte Manuel Vilanova é o introdutor da poesía artellada sobre a intertextualidade.
Comezou escribindo en castelán pero pronto se decidiu polo galego co libro inédito A tarde cheia de verán. O primeiro poemario publicado en galego foi E direi-vos eu do míster das cobras (1980). Segundo César Antonio Molina "é unha especie de grande happening da poesía galega deste século, un suceso lúdico no cal Vilanova descolga os fantasmas ancestrais e sácaos a pasear polas rúas deste fin de milenio". O libro parte da transgresión temporal e espacial, facendo simultáneos nos seus poemas feitos que na vida real non o son.
Foi catedrático de ensino medio de Lingua e Literatura española en Vigo.
Donald III de Escocia
Donald III (en gaélico medieval: Domnall mac Donnchada; en gaélico moderno: Dòmhnall mac Dhonnchaidh), alcumado "Donald o Xusto" ou "Donald o Branco" (en gaélico medieval: "Domnall Bán"), (c. 1032–1099) foi rei de Escocia en dous períodos, dende 1093 até 1094 e dende 1094 até 1097.
Arte helenística
miniatura|250px|A Vitoria alada de Samotracia ([[Museo do Louvre)]] A arte helenística é a arte que se desenvolveu no período helenístico datado desde 323 a.C e 146 a.C. As máis célebres da escultura grega pertencen a este período, "Laoconte e os seus fillos", Venus de Milo, e a Vitoria alada de Samotracia. O artigo escultura helenística está dedicado a este período.
Historia e características
O termo "helenística" é unha invención moderna, pois o mundo helénico, non só incluía unha vasta área que abrangue a totalidade do Mar Exeo, moito maior que a Grecia clásica centrada nas polis de Atenas e Esparta, abrangue tamén un intervalo de tempo moi amplo. En termos artísticos, iso significa que hai unha variedade enorme que moitas veces recibe a etiqueta de "Arte helenística" por pura conveniencia.
Durante un tempo, houbo unha tendencia que presentaba á arte helenística como un estilo decadente fronte a arte desenvolvida na idade de ouro da Atenas clásica. Plinio o Vello, despois de ter descrito a escultura do período clásico, di: Cessavit ars deinde ("desde entón a arte desapareceu"). Os termos "Barroco" e "Rococó" nacidos no século XVIII teñen sido aplicados á arte deste período complexo e pouco común. Con todo, a renovación da visión historiográfica, así como algunhas descubertas recentes, como os túmulos de Vergina, axudaron a unha mellor visión e apreciación da riqueza artística deste período.
Arquitectura
miniatura|esquerda|350px|[[Altar de Pérgamo, Museo de Pérgamo, Staatliche Museen Berlín]] Unha das características que propiciaron o período Helenístico foi a división do imperio de Alexandre Magno en pequenos imperios dinásticos fundados polo diádocos: os Tolomeos en Exipto, os seléucidas na Mesopotamia e Siria, o Atala en Pérgamo etc.Cada unha destas dinastías practicou un goberno autónoma que difería do común nas cidades-estados (polis). No campo da arquitectura, isto deu lugar a grandes e complexos plans urbanísticos de grandes dimensións, desaparecendo case o concepto de cidade-estado propio do século V a.C. Esta planificación das cidades resultou bastante innovadora para o mundo grego, que en vez de manipular o espazo, empeza a resolver os seus problemas mediante plans construtivos adecuados ao ambiente natural. Obsérvase neste período histórico, a aparición de moitos lugares de diversión e lecer, especialmente de teatros e parques. As monarquías helenísticas puideron favorecer isto debido aos vastos espazos onde podían construír grandes cidades: como Antioquía, Pérgamo e Seléucida no Tigris.
É a época do xigantismo: por exemplo, o segundo templo de Apolo en Dídima, situado a un vinte quilómetros de Mileto, en Xonia. Foi concibido a finais do século IV antes de Cristo por Daphnis de Mileto e Paionios de Éfeso, pero os traballos, nunca acabados, continuarán até o século II. O santuario é un dos máis grandes xamais construído na zona mediterránea: no interior dun gran patio, a cela está rodeada por unha dobre columnata de 108 columnas xónicas de case 20 metros de altura, cuxas bases e capiteis están ricamente tallados.
Todo é silencio (filme)
Todo é silencio (en Todo es silencio) é un filme español dirixido por José Luis Cuerda en 2012, baseado na novela Todo é silencio de Manuel Rivas (2010). O propio escritor fixo o guión do filme.
Estreouse en galego o 15 de setembro de 2017 a través da tvG2. A directora de dobraxe foi Charo Pena.
Sinopse
A trama desenvólvese nunha vila costeira galega en 1969. Fins, Brinco e Leda son tres rapaces da vila de Noitía. Mariscal é un contrabandista que comezou a traficar con produtos chegados á costa desde barcos afundidos. Pasouse ao tabaco rubio de batea, e tras contactar cos clans colombianos, ao narcotráfico. A vida na vila aparece marcada pola economía somerxida, e Mariscal foi tecendo unha rede de control social, económico e institucional.
Fins, que sofre epilepsia, quedou orfo ao morrer seu pai pescando con dinamita, e marchou estudar a Cádiz, facéndose policía. Brinco e Leda casan e teñen un fillo, e únense ao clan de Mariscal. En 1989, logo de anos sen dar noticias, Fins regresa á vila, e Brinco, que pilota unha planadora, ofrécelle cartos a cambio da súa colaboración.
Descóbrense axentes corruptos e varios narcos traidores. Un amigo de Brinco, home do clan de Mariscal que está enganchado á heroína, suicídase logo de non ser quen de pagar unha débeda aos colombianos encargados da subministración da droga.
Leda ten celos porque Brinco vai con outra muller, e cita a Fins na vella escola. Alí aparece Brinco, e iníciase un tiroteo, no que este resulta morto a mans de Fins.
Rodaxe
As paisaxes das Rías Altas galegas son os principais escenarios do filme. Os exteriores rodáronse en Muros, e pódense apreciar espazos como o faro do monte Louro ou a costa da parroquia de Tal. Os interiores rodáronse nos estudios Ciudad de la Luz.
Galardóns e nomeamentos
Foi nomeado na categoría de mellor guión adaptado na XXVII edición dos Premios Goya.
Federación de Asociacións Culturais Galegas
A Federación de Asociacións Culturais Galegas, tamén chamada Galiza Cultura, foi fundada no ano 2010 en Santiago de Compostela para actuar como unha plataforma de conexión entre todas as asociacións que se adscriben a ela. A súa presidenta é Pilar García Negro. No campo político, pódese asociar esta federación coa esquerda nacionalista.
O Asociacionismo galego
O réxime franquista, que comezou no ano 1939 após a guerra civil española, tivo importantes consecuencias para a cultura, nación e lingua galegas. A ditadura impuxo unha forte censura no ámbito literario, de xeito que moitas obras quedaron sen ver a luz ou víronse obrigadas a publicarse no exilio. Non foi até a década dos sesenta cando se produciu unha apertura do réxime, e é neste momento cando comezan a xurdir diversas asociacións culturais, todas elas tendo como referente o grupo Brais Pinto (1958, Madrid). Estas asociacións naceron tanto nas vilas como nas cidades e tiñan como principal obxectivo facer visíbeis os problemas do país e construílo tendo en conta a lingua e a cultura propias. Para iso emprendéronse iniciativas tales como cursos, conferencias e actividades lúdicas, entre outras. Así mesmo, fomentáronse xéneros literarios como o teatro e a literatura infantil; e organizáronse concursos literarios, entre os que podemos destacar o Premio Teatro Castelao (concedido por O Galo).
O Galo
A primeira asociación destacábel aparece no ano 1961 en Santiago de Compostela baixo o nome de Agrupación Cultural O Galo. Os seus creadores, Ventura Cores, Salvador García Bodaño, Carlos Maside e Mario Orjales organizaron excursións, conferencias, exposicións e lecturas dramatizadas para o conxunto da poboación.
Asociación Cultural de Vigo
Un par de anos máis tarde, foi creada a Asociación Cultural de Vigo por Camilo Nogueira Román, Xosé Luís Méndez Ferrín e X. L. Franco Grande. Será neste momento cando emitan o primeiro programa de radio en lingua galega en España despois de 1936, co nome de Raíz e tempo e dirixido por Xohana Torres.
Canto a Agrupación Cultural Auriense (1967, Ourense), presidida por Ramón Otero Pedrayo, a súa actividade organízase arredor de actos, semanas culturais en diferentes sedes e cursos en galego. Alén diso, funcionou como club e escola de militancia nacionalista.
O Ateneo
Por último, O Ateneo Ferrolán xorde no 1979 mais non ten actividade significativa até anos posteriores. Nesta agrupación conflúen tanto intelectuais como profesionais liberais. Dentro do seu programa cultural encóntranse actos dedicados a Castelao, conferencias e homenaxes a diversos artistas.
Unha das cuestións máis importantes é a da lingua, xa que durante esta época o galego viuse afastado do campo do ensino. Por esta razón os estudantes non puideron adquirir as destrezas e coñecementos suficientes da súa propia lingua. Así, estas asociacións mencionadas previamente pretendían garantir cursos en galego para o público interesado, especialmente para o alumnado universitario e os mestres. O papel que desempeñaron entidades como o Instituto da Lingua Galega, a Real Academia Galega e editoriais galegas foi imprescindíbel para o desenvolvemento do asociacionismo galego como o coñecemos hoxe en día.
Motivos
Anteriormente existiu unha federación de asociacións culturais galegas formada por diversas asociacións non gobernamentais con actividade e proxección en moitos lugares. Galiza Cultura pretende ser a súa herdeira. Así, O Galo, A Sementeira, O Facho, a Agrupación Auriense e a Asociación Cultural de Vigo, entre outras, tiveron un papel fundamental na actividade cultural e no espertar de Galiza. Deste xeito, realizáronse recitais de poesía galega, obras de teatro e mesas redondas. A vocación socializadora destas asociacións é a causa pola cal se elixiu como receptor as clases populares.
Métodos
Segundo a súa presidenta, o principal presuposto sobre o que se constrúe esta federación é que o pobo galego é unha nación con historia e cultura específicas, en constante proceso de creación, dinamismo e mudanza. A súa vontade reside en reivindicar, sempre desde unha liña pacífica e democrática, que o pobo galego siga existindo na súa expresión e rexeitan o seu anquilosamento.
Axentes implicados
Todas aquelas asociacións culturais asociadas a todas aquelas adheridas con presenza por toda a nación. Galiza Cultura posúe dun espírito de colaboración activa con todos aqueles elementos ou entidades (fundacións como Manuel María, Castelao, Vicente Risco etc.) que teñen unha vocación compartida de servizo directo á cultura galega. As máis representativas son:
Recursos
Os recursos económicos dos que dispón baséanse exclusivamente naqueles que poden achegar as asociacións adscritas. Porén, en palabras da súa presidenta, rexistrouse un retroceso brutal desde o punto de vista do cumprimento de mínimos económicos, financeiros e de apoios por parte da principal instancia política galega, a Xunta de Galicia. Como consecuencia, as asociacións culturais galegas vense na obriga de facer esforzos por enriba das súas posibilidades, pois non contan con apoios suficientes na superestrutura gobernamental.
Uxía García Sabariz
Uxía García Sabariz, nada en Antas de Ulla en 1912 e finada o 3 de decembro de 2008, foi unha mestra e escritora galega.
Traxectoria
Mestra nacional, exerceu en Vilamaior, Argozón, A Laxe (Lourenzá), Pedraza e Lucindos, até 1973, cando se integrou no Colexio Nacional Mixto Comarcal de Monterroso. Xubilouse en 1982. En 1991 publicou a novela El señorito Piepito asinada co pseudónimo Eugasa, que despois traduciu ao galego. Tamén é autora da novela As ventás sen luz e do poemario Reflexións poéticas.
Sociedade Filatélica, de Arte e Humanidades Eume
A Sociedade Filatélica, de Arte e Humanidades Eume é unha asociación cultural da vila de Pontedeume cuxos principais obxectivos son o fomento da filatelia e da vida cultural local. É froito da unión en 2002 das sociedades Círculo Filatélico Eume, fundada en 1969, e Arte e Humanidades Eume, fundada en 1986. É membro da Federación Galega de Sociedades Filatélicas, e como tal organizou a exposición da Federación, EXFIGALICIA, nos anos 1971 e 1979.
Historia
A afección á filatelia en Pontedeume tróuxoa un emigrante eumés en Cuba, Ramón Irijoa, quen ao volver a Pontedeume en 1910, abriu un establecemento na rúa Real para a venda e intercambio de material filatélico, e onde se organizaban tertulias sobre o tema.
Froito desta tradición, nace en 1969 o Círculo Filatélico Eume, sendo o seu primeiro presidente o polifacético mestre eumés Pablo Díaz Novo. As primeiras actividades do Círculo están relacionadas cos actos do VII Centenario da Fundación da Vila de Pontedeume. Foron estas a organización da I Exposición Filatélica adicada ao VII Centenario, a cuñaxe de moedas conmemorativas e un cuño especial.
Durante os anos seguintes continou o seu labor filatélico organizando todo tipo de exposicións (filatélicas, pintura, fotografía,etc.) publicacións de libros e cuños conmemorativos, conferencias, concursos, e mesmo a inauguración de monumentos á Filatelia (1973) e á Heráldica (1976), ambos nos Xardíns de Lombardero. En 1983 nace Expodeume, exposición temática de carácter anual. O I Expodeume estaba adicado a O Periodismo e a Filatelia.
En 1986 fúndase Arte e Humanidades Eume para dinamizar a vida cultural eumesa. Un dos seus primeiros fins foi a organización dun extenso arquivo, dedicando a iso todo o ano 1989.
Tralo pasamento en 2000 do fundador e presidente do Círculo, Pablo Díaz Novo, e despois dunha reestruturación da súa directiva, en 2002 prodúcese a fusión de ambas sociedades, sendo nomeado presidente Antonio Leira Noche. A nova sociedade continúa organizando e promovendo as actividades propias das sociedades fundadoras.
Eduard Campabadal
Eduard 'Edu' Campabadal Clarós, nado o 26 de xaneiro de 1993 en Tarragona, é un futbolista profesional español da canteira do Barcelona, que xoga como lateral esquerdo, aínda que tamén pode xogar de central, no Club Deportivo Lugo da Segunda División.
Traxectoria
Nado en Tarragona, Cataluña, Campabadal comezou a forxarse como futbolista nas categorías inferiores do Futbol Club Barcelona. Tras seis anos no filial do equipo barcelonés, en xullo de 2012 asina polo Wigan Athletic da Premier League. O seu debut co primeiro equipo chegaría o 19 de maio de 2013, última xornada da "Premier", onde o seu equipo empataría 2-2 ante o Aston Villa.
Tras acabar a temporada, Campabadal regresa a España e o 21 de xullo asina un contrato por dúas temporadas co Córdoba CF da Segunda División. Nun comezo foi asignado ao filial cordobés da Segunda División B, aínda que antes de final de ano, o 8 de decembro, debuta co primeiro equipo. Esta estrea sería cunha derrota no Estadio de La Romareda por 1-2 ante o Real Zaragoza. A partir desa data Campabadal xoga até 17 partidos, colaborando no ascenso do seu equipo á Primeira División. O seu debut na máxima categoría prodúcese o 12 de setembro, saíndo como titular no empate do seu equipo 1-1 contra a UD Almería no Estadio de los Juegos Mediterráneos. Con todo, sería substituído no minuto 68 por mor dunha lesión.
Trass xogar catroce partidos na Primeira División, doce deles como titular, asina polo RCD Mallorca da segunda categoría. Nos dous seguintes anos xoga até 60 partidos de liga para o equipo mallorquín, a maioría como titular, aínda que sen poder evitar o descenso do seu equipo tras o final da temporada 2016−17. O 6 de xullo de 2017 anúnciase a súa fichaxe por dúas temporadas con opción a outra polo Club Deportivo Lugo.
Bandeira da Concha
miniatura|250px|Ambiente nas rúas da cidade vella de [[Donostia durante a competición.]]
A Bandeira da Concha (en galego) ou Kontxako Bandera é unha competición de traiñeiras que se celebra os dous primeiros domingos de setembro na Baía da Concha, en Donostia (País Vasco). Celebrada dende 1879 na categoría masculina e dende 2008 en feminina.
Contexto
Tamén chamada coloquialmente "a olimpíada do remo", é a regata de traiñeiras máis prestixiosa da tempada. Para os máis modestos, chegar á clasificatoria é todo un premio, mentres que para os denominados "galos", os equipos máis grandes, non clasificarse pode ser unha desgraza. Actualmente forma, xunto coa liga ACT/San Miguel e o Campionato de España, a tríade de competicións máis importantes desta especialidade náutica.
Modo de regata
As regatas rémanse ao xeito tradicional, isto é, en 2 quendas de 4 traiñeiras cada unha, sobre tres millas náuticas e a dobre xornada, mais coa excepción de que se rema a unha soa ciaboga, e polo tanto só dous longos en lugar dos catro habituais. As balizas de saída/meta sitúanse preto da praia e as exteriores fora da baía.
Historia
Exceptuando o período da guerra civil e algúns anos de finais do S. XIX e principios do XX coma no período de 1882 a 1888, 1902 a 1907 ou de 1912 a 1914, a regata vén celebrándose ininterrompidamente dende a súa creación en 1879.
Categoría feminina
En setembro de 2008 organizouse a primeira Bandeira feminina da regata, á cal acudiron oito equipos: tres traiñeiras guipuscoanas: Guetaría-Zumaya, Hondarribia e Tolosa, a biscaína de Arkote-Dermitek, a cántabra de Astillero (que remou con rapazas deste club e reforzos de La Maruca e Colindres), unha selección de remeiras galegas que acudiu á cita baixo o nome de Galicia e dúas traiñeiras catalás: o Club de Rem Badalona e o Club de Rem Colera que paradoxalmente son os dous primeiros equipos que participan na Bandeira da Concha sen pertencer a ningunha comunidade autónoma do litoral Cantábrico nin de Galiza.
Todos estes equipos están formados por remeiras de varios clubs, xa que aínda que nas categorías inferiores dalgúns clubs hai maioría feminina, entre os remeiros sénior, as remeiras seguen en inferioridade numérica. A regata desenvólvese sobre 2 778 metros (1,5 millas náuticas), é dicir, a metade que a masculina, e a gañadora levouse a Bandeira e 4 000 €. A eliminatoria previa disputouse en modalidade contra o reloxo, e as catro primeiras clasificadas acudiron á final que se disputou unha hora antes que a regata masculina.
Palmarés masculino
miniatura|320px|Os gañadores da bandeira de [[2005 no porto.]] miniatura|200px|Imaxe da regata. {| bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
Século XXI
(1) A traiñeira que obtivo o mellor tempo foi a María de Pedreña, posteriormente descualificada por unha reclamación presentada por Orio. A posterior reclamación de Pedreña ante a xustiza ordinaria foi desestimada.
Pateira
O topónimo galego Pateira pode referirse a:
Fallout 4
Fallout 4 é un videoxogo de rol de acción desenvolvido por Bethesda Game Studios e publicado por Bethesda Softworks. É a quinta entrega da serie Fallout. Anunciouse o 3 de xuño de 2015 mediante a publicación dun tráiler na páxina oficial de Bethesda. O xogo foi estreado mundialmente o 10 de novembro de 2015 para as plataformas Xbox One, PlayStation 4 e Microsoft Windows.
Fallout 4 está ambientado na postapocalíptica cidade estadounidense de Boston, Massachusetts no ano 2287, 210 anos despois dunha devastadora guerra nuclear, na que o personaxe do xogador emerxe dun búnker subterráneo coñecido como Vault. A xogabilidad é similar á do Fallout 3. O xogador completa varias misións e adquire puntos de experiencia para subir de nivel aos seus personaxes. Con perspectivas dispoñibles en primeira e terceira persoa, os xogadores poden explorar o mundo aberto de Fallout 4 a vontade, dando paso a unha xogabilidade non-lineal. Algúns compañeiros poden unirse ao xogador para acompañalo nas súas viaxes para axudarlle nas batallas e na recolección de distintos obxectos. Os xogadores teñen a habilidade de construír e desmantelar edificios e elementos, que utilizan para construír uns asentamentos, os cales poden ser habitados por personaxes non xogables.
Houbo múltiples rumores acerca de Fallout 4 ata o seu anuncio oficial. O xogo foi anunciado o 3 de xuño de 2015, as primeiras imaxes da mecánica de xogo amosáronse na propia conferencia de Bethesda no 2015 Electronic Entertainment Expo. O xogo conta coa actuación de voz para o protagonista, o primeiro na serie.
A pesar da grande acollida dalgúns dos seus lanzamentos no pasado, como The Elder Scrolls V: Skyrim, Bethesda Game Studios crese que Fallout 4 pode ser o maior lanzamento da súa historia. Fallout 4 postúlase como un dos grandes títulos para afrontar a recta final de 2015. Fallout 4 recibiu críticas positivas, moitas encomian a profundidade do mundo, a liberdade do xogador, a gran cantidade de contido, historia, artesanía, personaxes e banda sonora. En canto á visualización, recibiu críticas mixtas e a presenza de problemas técnicos foi criticada.
Xogabilidade
miniatura|Todd Howard, director de xogo de Fallout 4 e Fallout 3. A xogabilidade de Fallout 4 é moi similar á dos seus predecesores Fallout 3 e Fallout New Veigas. Onde podes volver elixir entre un modo en primeira persoa e terceira persoa, e onde podes ir con total liberdade a calquera punto do mapa. Có engadido dun sistema de diálogos dinámico grazas a 111 000 liñas de diálogo, e un sistema de crafteo moito máis profundo posto en funcionamento en todas as armas do xogo.
Argumento
O 23 de outubro de 2077 houbo unha guerra nuclear que destruíu o mundo, o xogador entra no refuxio 111 no cal o colocan en "cryo stasis" ata o ano 2287. O xogador sae do seu estado de conxelación cara ao ermo en busca do seu fillo "Shaun" quen foi secuestrado.
Eleccións municipais en Bande
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Bande dende 1979. miniatura|250px|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Bande]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Bande desde a aprobación da Constitución de 1978.
Michael T. Good
Michael Timothy "Bueno" Good, nado en Parma (Ohio) o 13 de outubro de 1962, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-125 e STS-132.
Traxectoria
Good graduouse en enxeñería aeroespacial pola Universidade de Notre Dame en 1984 e é máster na mesma materia en 1986.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xullo de 2000. Participou nas misións STS-125 e STS-132, pasando un total de 24,67 días no espazo.
Somoza
O topónimo Somoza pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Kwahu
Kwawu ou Kwahu é unha rexión histórica de Ghana habitada polo pobo kwawu da etnia akan que se estableceu na rexión no século XVII e que formou parte do Imperio Ashanti ata que se rebelou en 1875 logo da Terceira Guerra Anglo-Ashanti, converténdose en protectorado británico en 1888. Corresponde aproximadamente co norte da rexión administrativa Oriental.
A Aldea de Abaixo, Borela, Cerdedo-Cotobade
A Aldea de Abaixo é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres), catro menos ca en 2006.
A Teixoeira, Triabá, Castro de Rei
A Teixoeira é un lugar da parroquia de Triabá no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 20 habitantes (10 homes e 10 mulleres).
Voo 2 de Northwest Orient Airlines
O voo 2 de Northwest Orient Airlines foi un Boeing 377 Stratocruiser que amarou no estreito de Puget na costa da illa de Maury pouco despois de engalar do aeroporto de Seattle-Tacoma o 2 de abril de 1956. Todos os ocupantes do avión sobreviviron á amaraxe e escaparon do avión antes de que afundise, pero catro pasaxeiros e un asistente de voo morreron posteriormente.
Accidente
O voo 2 engalou de Seattle despois das 8:00 am. O seu itinerario levaríao a Portland, Chicago e Nova York. A engalaxe foi normal ata que o primeiro oficial recolleu os flaps; de súpeto o avión comezou a zarandearse violentamente e a xirar cara á esquerda. O capitán creu que se desenvolvera unha condición asimétrica dos flaps das ás e fixo varios intentos de controlar o aparello, pero sen éxito. Crendo que o avión non estaba en condicións de voar considerou regresar e desviarse á base áerea de McChord, pero o movemento empeorou e o Stratocruiser comezou a perder altura. A tripulación decidiu que o mellor era amarar nas relativamente pouco profundas e tranquilas augas do estreito de Puget. A transmisión de mayday do primeiro oficial informando da intención de amarar foi escoitada polo capitán dun barco da Garda Costeira e polo piloto dun Grumman Albatross anfibio da Forza Aérea, e os dous preparáronse para asistir o avión.
O capitán baixou o avión con suavidade. Aínda que tocou a auga rapidamente a cabina de pasaxeiros permaneceu dunha soa peza e todas as persoas a bordo puideron saír con seguridade do avión, a meirande parte deles usando os coxíns dos asentos como flotadores improvisados. O Grumman da Forza Aérea amarou preto do lugar dez minutos despois e lanzou varias balsas salvavidas inchables, pero non todos os pasaxeiros e tripulantes foron capaces de alcanzalas; moitos quedaron nas frías augas agarrados aos seus coxíns ata que foron rescatados menos de 30 minutos despois polo barco da Garda Costeira. Catro pasaxeiros non se recuperaron e morreron por hipotermia. O Stratocruiser afundíuse 15 minutos despois da amaraxe a unha profundidade duns 130 metros.
Investigación
Os investigadores da Xunta de Aeronáutica Civil (CAB) determinaron que a causa subxacente do accidente foi un único erro do enxeñeiro de voo. Os motores do Stratocruiser refrixerábanse abrindo uns paneis chamados "solapas de capucha" ou "solapas de refrixeración do motor" que rodean a parte traseira do motor e permiten que a calor se disipe cando están abertos. As solapas abertas tamén podían interferir no fluxo de aire sobre as ás e polo tanto era necesario pechalas durante as fases críticas do voo, como a engalaxe. Cando o capitán durante a lista de comprobación previa á engalaxe dixo, "solapas de capucha axustadas para a engalaxe", o enxeñeiro respostou "axustadas para a engalaxe", pero realmente non as pechara. Cando o avión engalou e os flaps das ás foron recolllidos, a perda de sustentación causada polas solapas de capucha abertas dos motores causaron que as ás do avión entrasen parcialmente en perda. As probas realizadas polos investigadores da CAB amosaron que un Stratocruiser que engalase coas solapas de capucha abertas respostaría de xeito semellante a un Stratocruiser cun motor apagado e podería xirarse e voar durante un tempo antes de facerse demasiado inestable como para seguir no aire. Porén, o capitán estaba convencido de que o problema fora causado por flaps das ás asimétricos, unha situación que faría que ata o máis mínimo xiro fose perigoso, polo que decidiu amarar en base a esa análise.
A CAB atopou que o capitán identificara incorrectamente a causa dos problemas de estabilidade e control do avión, pero que sería moi difícil, senón imposible, para el identificar correctamente o problema coa información que tiña, a natureza da emerxencia coa que se enfrontou, e o tempo que tivo para tomar a decisión de amarar ou intentar aterrar na base de McChord ou volver a Sea-Tac.
O voo do accidente é citado nalgunhas referencias (e no informe da CAB) como voo 2 de Northwest Airlines; realmente voaba baixo o nome Northwest Orient Airlines. Northwest publicitábase como Northwest Orient Airlines dende finais dos anos 40 ata a súa fusión con Republic Airlines en 1986; o nome corporativo rexistrado seguía sendo "Northwest Airlines", así que a designación do informe da CAB é correcta.
Civeta africana
A civeta africana (Civettictis civetta) é unha especie de mamífero do xénero Viverridae. Teñen un peso medio de entre 11 e 15 kg e unha lonxitude de 100 a 130 cm entre o fociño e o rabo, trátase dun animal robusto de corpo longo e patas relativamente curtas, porén os seus membros posteriores son máis longos e potentes, o pescozo é curto e amplo, o fociño agudo, as orellas pequenas e redondeadas, os ollos pequenos e o rabo longo. Habita a África subhariana agás a maior parte de Somalia, Namibia, Botswana e Suráfrica, é un animal omnívoro e solitario, e coñecido tamén por producir almiscre.
Harry o sucio
Harry o sucio (en Dirty Harry) é un filme estadounidense de 1971, dirixida por Don Siegel e protagonizada por Clint Eastwood, con Andrew Robinson, Reni Santoni, John Vernon e Harry Guardino nos papeis principais.