cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Estonia
Deportes
Durante moitos anos, Estonia cedeu os seus atletas a outros países. Primeiro ao Imperio Ruso (1900-1912) e despois á Unión Soviética (1948-1988). Nos Xogos Olímpicos de Verán conseguiu 8 medallas de ouro, 7 de prata e 14 de bronce. Nos xogos de inverno, Estonia participou en nove edicións ata o ano 2014, conseguindo 4 medallas de ouro, 2 de prata e outra de bronce.
O maior atleta olímpico de Estonia é o esquiador Andrus Veerpalu. Con dúas medallas de ouro e unha de prata, nos xogos de Salt Lake City 2002 e Turín 2006. No ciclismo, o máis notable é Jaan Kirsipuu quen gañou varias etapas do Tour de France. Marko Asmer é o líder actual do campionato de automobilismo británico de Fórmula 3, e o favorito ao título, sendo o primeiro piloto estoniano en pilotar un Fórmula 1.
No fútbol, Estonia non posúe ningún equipo coñecido internacionalmente. A súa selección xamais se clasificou para unha Copa do Mundo nin a Eurocopa. A súa mellor campaña foi nas Eliminatorias da Euro de 2000, cando conseguiu 3 vitorias, e rematou de terceiro na chave que tiña República Checa e Escocia. O máis coñecido futbolista estoniano é Valery Karpin, quen formou parte da selección rusa.
Cultura popular
O folclore popular estoniano vén de moitos séculos antes das primeiras ocupacións no século XIII. Os primeiros grandes influenciadores foron os finlandeses, quen grazas á súa proximidade xeográfica como lingüística deixaron a súa pegada na cultura estoniana. A lingua finesa e a estoniana pertencen á mesma familia lingüística, a das linguas ugrofinesas. O primeiro grande impacto estranxeiro no país aconteceu cando os católicos chegaron a Estonia no século XIII, tentando suprimires a cultura pagá en virtude da cristiá. Este choque cultural deu lugar á mestura das culturas.
Durante o século XVIII, coa popularización e aceptación da lingua estoniana polo pobo, e no século XIX co forte sentimento nacionalista que xurdira, a cultura popular asentouse fortemente nos alicerces do pobo estoniano. Moitas cancións antigas foron resucitadas e outras novas inspiradas por estas. Elementos da relixión pagá rexurdiron e volvéronse a mesturar cos elementos da cultura cristiá. Antigamente facíanse sacrificios de animais e persoas para os deuses pagáns, para ter boas colleitas de alimentos e unha boa vida. Eses elementos ficaron no pasado, mais hoxe en día, as meigas, magos e demos son vistos polos estonianos como portadores do ben e da sorte, ao contrario da visión implantada polos cristiáns.
Gastronomía
A gastronomía de Estonia foi influenciada ao longo dos séculos polos seus tradicionais e máis poderosos veciños:Dinamarca, Alemaña, Suecia, Polonia e Rusia que chegaron a gobernar todo ou parte do seu territorio.
A maior parte dos estonianos era de orixe rural antes do último século e, cando a poboación pasaba tempadas de fame, esta arranxábase para elaborares pratos que aproveitasen ao máximo a pouca carne da que dispuñan. Máis tarde, cando comezou a urbanización e modernización do país, debido á industrialización do país, moitos destes pratos deixaron de elaborarse pasando a consumir pratos comúns para todos os europeos.
Malia a perda de moitas receitas tradicionais nas últimas décadas, hoxe en día, aínda moitas familias estonianas seguen a preparar estas receitas, existindo moitos restaurantes tradicionais nas que se poden atopar. Entre os pratos tradicionais destacan o Marineeritud angerjas, anguía mariñada, servida fría; o Keel hernestega, aperitivo servido frío cuxo ingrediente principal é a lingua; o Sült, carne de porco cocida en marmelada e feita en grandes cantidades para ser almacenada en bocois; o Verivorst (morcilla), embutido recheo principalmente con sangue coagulado e arroz e cor escura. Emprégase moito no inverno e, especialmente na noite de Natal. Sérvese acompañado dunha marmelada vermella de froitos silvestres; o Mulgikapsad, chucrute guisado con carne de porco, servido con patacas cocidas; o Silgusoust, arenque pequeno do mar Báltico con touciño e crema de leite; o Karask, bola de pan de cebada; e o Kali, bebida fermentada lixeiramente alcohólica e feita de pan preto ou de centeo.
Economía de Arabia Saudita
A economía da Arabia Saudita está baseada na extracción do petróleo cun forte control gobernamental sobre as principais actividades económicas. Arabia Saudita é o país do mundo coas maiores reservas de petróleo xa descubertos (máis do 20% do total mundial ), é o maior exportador de petróleo do mundo e ten papel de liderado na OPEP. O sector petrolífero é responsable por preto de 75% das ganancias, 45% do PIB e 90% das receitas das exportacións.
Uns 40% do produto interno bruto viñan do sector privado, pero país ten estimulado a expansión deste, coa intención de diversificar a súa economía e empregar máis nacionais. Os intentos de diversificar pasan polos sectores de xeración de enerxía, telecomunicacións, exploración de gas natural e petroquímica. O país emprega aproximadamente 6 millóns de estranxeiros, especialmente nos sectores de petróleo e servizos, mentres o goberno intenta reducir o desemprego entre os nacionais.
Demografía de Israel
thumb|455x455px thumb|455x455px Israel posúe unha poboación de 8.002.300 de habitantes (marzo de 2013); deles un 75,5% son xudeus, un 20,6% son árabes e un 4% restante que inclúe cristiáns non árabes, musulmáns non árabes, familiares de xudeus non rexistrados como tales e residentes sen adscrición relixiosa ou étnica. Nos territorios ocupados de Cisxordania, a Franxa de Gaza e Xerusalén Leste, en 2001 a poboación era de 3,3 millóns. Segundo o Ministerio do Interior israelí viven uns 270.000 cidadáns israelís nas cidades e asentamentos establecidos en Cisxordania, e outros 20.000 nos Altos do Golán.
Historia
En 1948, cando nace o novo Estado, a poboación total de Israel era de 914.700 habitantes, 156.000 deles non xudeus. Entre 1948 e 1960 a poboación inmigrante xudía incrementouse en 1,1 millóns de persoas, procedente do éxodo desde os países árabes, por temor ás represalias pola fundación do novo estado de Israel, como Iemen (60.000), Iraq (140.000), Siria (35.000), Líbano (5.000), Tunes (120.000), Marrocos (300.000), Libia (150.000), Irán (200.000) e Alxeria (150.000). Tamén emigrou ao novo estado a exigua comunidade xudía de Europa tras o Holocausto, menos dun cuarto de millón de persoas. Outros fluxos inmigratorios posteriores producíronse tras a desintegración da Unión Soviética, tras a cal moitos xudeus de Rusia, Ucraína e Belarús decidiron emigrar a Israel, e o de moitos xudeus da Arxentina tras a grave crise económica que sufriu este país no 2001.
Distribución actual
Actualmente a poboación está desigualmente repartida polo territorio, sendo a rexión central e a costeira do Mediterráneo as máis poboadas, con índices superiores aos 300 habitantes por km². No sur a media non supera os 55 hab/km². Apréciase unha dobre ocupación do territorio: por unha banda as grandes cidades (Xerusalén, Tel Aviv, Haifa, Beersheva e Eilat son as principais), e doutra banda unha ocupación rural en forma de kibutz e moshav, establecementos agrícolas cunha forma de explotación do terreo e convivencia comunal.
Idiomas en Israel
Israel ten dous idiomas oficiais: o hebreo e o árabe, aínda que o inglés tamén se usa a nivel oficial. O hebreo foi resucitado a finais do século XIX despois de case 2000 anos de considerarse idioma morto e hoxe é falado por máis de 3 millóns de israelís (case todos xudeus) como idioma materno e este número vai crecendo. O árabe é falado principalmente polos árabes e os drusos e pola vella xeración de xudeus chegados de países árabes. Entre outros idiomas falados por xudeus nados fóra de Israel cabe mencionar o ruso (de Rusia, Ucraína e Belarús), o inglés (por inmigrantes dos Estados Unidos), o francés (inmigrantes de Francia e Bélxica), o amhárico (de Etiopía), o español (da Arxentina, o Uruguai, Costa Rica, o Perú, Colombia, España, Marrocos Español, Chile e México), o persa, o romanés (de Romanía e Moldavia), o xeorxiano, o húngaro, o polaco, o yídish, o xudeoespañol, o armenio, o arameo (de Kurdistán, tamén se usa na liturxia), o portugués (do Brasil), o hindi, o neerlandés, o serbio, o búlgaro, o chinés (de Taiwán) e outros.
Chris Cooper
Christopher W. "Chris" Cooper, nado o 9 de xullo de 1951 en Kansas City, Missouri, é un actor estadounidense.
Beade, Augasantas, Rois
Beade é un lugar da parroquia de Augasantas no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 38 habitantes (17 homes e 21 mulleres).
Paul Anspach
Paul Anspach, nado en Burcht o 1 de abril de 1882 e finado en Bruxelas o 28 de agosto de 1981, foi un tirador de esgrima belga, que competiu nas modalidades de espada e florete.
Anspach participou en catro olimpíadas co equipo de esgrima belga (1908, 1912, 1920 e 1924).
Traxectoria
Anspach naceu nunha familia xudía en Burcht (Bélxica)
Foi o capitán do equipo nacional belga de espada de 1909 a 1928. A súa primeira participación dunha olímpiada foi nos xogos de Londres en 1908, competindo en espada, tanto no equipo individual como por equipos. Levando Bélxica a medalla de prata por equipos; Anspach gañou 10 dos seus 15 asaltos. Na compeción individual, chegou ás finais, quedando quinto. Tamén participou en sabre, chegando á segunda rolda.
Nos Xogos Olímpicos de 1912 en Estocolmo logrou a medalla de ouro en espada tanto en individual como por equipos. Entre os seus compañeiros de equipo estaba o seu irmán Henri Anspach, o recoñecido artista Jacques Ochs e Gaston Salmon. Na competición individual, gañou 6 das 7 loitas para gañar o ouro, perdendo só contra o británico Edgar Seligman. Anspach chegou tamén ás semifinais na competición de florete individual, antes de ser eliminado, quedano o 12º.
A seguinte competición olímpica de Anspach foi en 1920 nos Xogos de Antuerpen, gañando unha medalla de prata en espada por equipos. A súa derradeira Olimpíada foi en 1924 en París, alí chegou ás finais en espada individual, quedando en 9º lugar e en espada por equipos chegou de novo ás finais, rematando Bélxica en 2ª praza, polo que levou a medalla de prata.
En 1951 Anspach converteuse no primeiro gañador do Taher Pacha Trophy, establecido en 1950 por H.E. Mohammed Taher Pacha no que o COI premia anualmente a un atleta pola súa especial distinción no nome do Olimpismo
Comité Olímpico Belga e Federación Internacional de Esgrima
Anspach colaborou na formación do Comité Olímpico Belga en 1906.
En 1913 foi un dos fundadores da Federación Internacional de Esgrima ("Fédération Internationale d'Escrime", ou FIE). , servindo como o seu secretario xeral e como presidente de 1932 a 1939, ano no que debido á segunda guerra mundial suspendeu as súas actividades, retomou o posto en 1946, ata 1950.
En 1914 no Congreso Olímpico de París foi o secretario. e coa marqués de Chasseloup-Laubat deseñou as normas da esgrima como deporte olímpico.
Villebois
Villebois é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Neoaves
Neoaves é un clado que consiste en todas as aves modernas (Neornithes) coa excepción de Paleognathae e Galloanserae. A temperá diversificación das liñaxes de Neoaves ocorreu nunha rápida sucesión, e tratar de resolver as relacións filoxenéticas concluíu en certo consenso pero con varias controversias.
Cladograma baseado en Hackett et al. (2008).
Bralo, Augasantas, Rois
Bralo é un lugar da parroquia de Augasantas no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) conta con 62 habitantes (32 homes e 30 mulleres).
Catanduanes
Catanduanes é unha illa provincia situada na rexión de Bicol de Luzon en Filipinas. É a 12ª illa máis grande de Filipinas. A súa capital é Virac, e a provincia atópase ao leste de Camarines Sur ao outro lado da Canle de Maqueda. Tiña unha poboación de 260.964 habitantes rexistrados no censo de 2015.
Catanduanes era unha sub-provincia de Ambos Camarines na década de 1900s e máis adiante de Albay. Gañou a autonomía provincial cando o congresista Francisco Perfecto promoveu o "House Bill Nº 301" que separou a provincia de Albay. Foi aprobado o 26 de setembro de 1945 e subsecuentemente asinado como lei por Sergio Osmeña o 24 de outubro de 1945. Remigio Socito, o último Tenente Gobernador, foi designado como o primeiro Gobernador Provincial. Cando se celebraron as eleccións en 1947, Alfonso V. Usero converteuse no primeiro gobernador elixido.
Etimoloxía
Illa de Cobos, foi o primeiro nome de Catanduanes, dado polos conquistadores españois durante a primeira parte de 1573 cando se atopou con varias tribos que vivían nas chozas de palla chamadas cobos.
Período pre-español
Datos (xefes, monarcacas filipinos) de Borneo establecéronse na illa de Panay. Os seus descendentes emigraron por todo o arquipélago e convertéronse nos primeiros colonos en Catanduanes. A illa non se librou da incursións dos Mouros que viñan da illa de Mindanao. Debido a estas incursións destrutivas, moitos rexistros do pasado foron destruídos e perdidos.
Período español
En 1573 Juan de Salcedo chegou a Catanduanes para capturar piratas, pero conquistou aos nativos. Tres anos máis tarde, unha expedición do galeón de Acapulco naufragou preto da illa e os sobreviventes foron asasinados ou feitos escravos. A igrexa de Batalay en Bato, a só varios quilómetros da capital de Virac, marca ese acontecemento histórico.
Evanxelización
A evanxelización da illa comezou vinte anos máis tarde cando os soldados españois, logo de subxugar Bicol, volveron con misioneiros franciscanos. Os misioneiros armados coa cruz e apoiados pola espada dos conquistadores evanxelizaron toda a poboación sen moita resistencia, logo de converter inicialmente ás tribos do sur.
Cristianización
De 1600 a 1857, os colonizadores estableceron nove centros de gobernos locais mediante o establecemento de parroquias: Caramoran (1601); Pandan (1650); Viga (1661); Panganiban (1663); Virac (1775); Bato (1830); e San Andres (1853). Durante a década de 1950, creouse Baras. Bagamanoc, un municipio próspero durante o período español reduciuse a un mero barrio de Viga e posteriormente de Panganiban, durante o réxime estadounidense. Oficialmente converteuse nun municipio en 1950 seguido por Gigmoto en 1951, e San Miguel en 1952. Foi durante este período que a illa viu o seu propio crecemento de desenvolvemento. Coa constuccións de estradas e centros comerciais.
Período americano
Durante o dominio americano, algúns lugareños negáronse a recoñecer a soberanía dos Estados Unidos, e a maioría deles fuxiron ás montañas. A ocupación americana non durou moito tempo. En 1934, os estadounidenses deixaron o control da illa.
Segunda Guerra Mundial
Durante a guerra do Pacífico, Catanduanes non se salvou da invasión xaponesa. O Imperio xaponés creou guarnicións en diferentes partes da illa e fortificouna fortemente.
Día da Independencia
Tres meses logo da independencia filipina dos Estados Unidos, Catanduanes foi finalmente recoñecida como unha provincia separada e independente de Albay a través da Lei da Commonwealth Nº 687 escrita polo entón Representante Francisco Perfecto. A independencia foi aprobada polo Congreso de Filipinas o 26 de setembro de 1945, a lei asinouse polo presidente Sergio Osmeña o 24 de outubro de 1945, e entrou en efecto o 26 de outubro de 1945.
Catanduanes converteuse na sexta provincia da rexión de Bicol coa firma da lei. Remigio Socito, o último Tenente Gobernador de Catanduanes foi nomeado como o primeiro Gobernador Provincial. Cando se celebraron as eleccións en 1947, Alfonso V. Usero converteuse no primeiro gobernador electo.
O 26 de setembro de 1945, Catanduanes foi recoñecida como unha provincia separada e independente, baixo a Lei da República Nº 159, do 26 de xuño de 1947, a antiga municipalidade de Caramoan foi recreada fóra do Municipio de Pandan. Baixo R.A. Nº 491, de data 12 de xuño de 1950, tamén se creou o Municipio de Bagamanoc.
Xeografía
Catanduanes está situado na franxa máis oriental de Luzon. A illa limita ao oeste coa Canle de Maqueda, ao sur co Golfo de Lagonoy, e ao norte e ao leste co mar de Filipinas. A provincia tamén comprende varias illas pequenas. A súa superficie total de terra é aproximadamente de 1.492´16 km². As costas, que se estenden ata case 400 km, están dentadas con moitas baías.
As terras baixas inclúen as chairas de Virac, de Viga, de San Andrés e a chaira de inundación do río Bato. Os municipios costeiros con pequenas áreas agrícolas nas terras baixas son Pandan e Caramoran. As terras baixas máis extensas atópanse nas partes meridionais da provincia. A chaira costeira máis grande esta contigua ás zonas húmidas de Viga, Panganiban e Bagamanoc, sobre o cal atópase a maior área de arrozais e nipa.
Clima
Sen unha pronunciada estación seca, a precipitación distribúese bastante ben ao longo do ano, chegando a ser máis húmido no último cuarto dos primeiros meses do primeiro trimestre, cando as perturbacións tropicais e os ventos do monzón especialmente o Monzón Nordés (Amihan) trae fortes choivas. Oresto dos meses caracterízanse por períodos curtos de días secos e bo tempo, agás en xullo e agosto, cando os ventos do monzón do noroeste e o vento seco intensifícanse.
A posición xeográfica de Catanduanes tena completamente exposta ao Mar de Filipinas. Polo tanto, é coñecida como "Terra dos Ventos Aullantes" porque é visitada frecuentemente polas tormentas tropicais.
Divisións administrativas
Catanduanes componse de 11 concellos, todos englobados no distrito lexislativo de Catanduanes (distrito lexislativo único).
546
Outros
Historia ano a ano
Rana temporaria parvipalmata
A Rana temporaria parvipalmata Seoane, 1855, é unha subespecie da Rana temporaria.
Características
É semellante a R.temporaria temporaria, pero de menor tamaño. Acostuma a ter cor avermellada, presenta poucas manchas negras. Posúe unha membrana interdixital reducida, trazo que lle dá o seu nome (palma pequena).
Distribución xeográfica
Esta denominación corresponde ás poboacións de Galicia, que presentan as devanditas características. Non obstante, as poboacións das serras de España acadan un tamaño maior cás de terras baixas, e as R.temporaria da serra dos Ancares teñen unha morfoloxía semellante ás doutras zonas de altitude de España, polo que poderían pertencer á especie tipo Rana temporaria temporaria Linneaus, 1758.
Jodie Meeks
Orestes Jodie Meeks II, nado o 21 de agosto de 1987 en Nashville, Tennessee, é un xogador americano de baloncesto profesional.
Theodor Svedberg
Theodor (The) Svedberg, nado o 30 de agosto de 1884 en Valbo (Suecia) e finado o 25 de febreiro de 1971 en Kopparberg, situada no condado de Örebro, (Suecia), foi un químico e profesor universitario sueco, gañador do Premio Nobel de Química en 1926.
Jodie Meeks
Traxectoria profesional
O 7 de abril de 2009, Meeks declarouse elixible para o Draft da NBA de 2009, e a súa intención de non contratar a un axente, deixando aberta a posibilidade de volver á universidade de Kentucky a seguinte tempada. O 25 de xuño de 2009, Meeks foi elixido na 41ª posición do Draft polos Milwaukee Bucks.
O 18 de febreiro de 2010, Meeks foi traspasados aos Philadelphia 76ers xunto con Francisco Elson a cambio de Primoz Brezec e Royal Ivey.
Theodor Svedberg
Traxectoria
Estudou química na Universidade de Uppsala, onde en 1912 foi nomeado profesor titular de Química física.
Jodie Meeks
Traxectoria profesional
O 26 de novembro de 2010, Meeks anotou 21 puntos, a máxima anotación da súa carreira ata ese intre na derrota por 99-90 contra os Miami Heat. Xogou o seu primeiro partido coma titular o 3 de decembro de 2010, acadando 9 puntos, 1 rebote e un roubo de balón en 19 minutos de xogo. No seu segundo partido coma titular, mellorou a súa mellor marca de anotación, ao facer 26 puntos (20 deles no primeiro cuarto), con 9 de 16 tiros de campo, incluíndo 7 de 10 triplas.
Theodor Svedberg
Investigacións científicas
O seu traballo con coloides probou as teorías sobre o movemento browniano enunciadas por Einstein e a geofísica polaca Marian Smoluchowski. Durante a súa investigación, desenvolveu a técnica de ultracentrifugación analítica e demostrou a súa utilidade na distinción de proteínas puras.
Jodie Meeks
Traxectoria profesional
O 13 de agosto de 2012, Meeks asinou un contrato de dous anos cos Los Angeles Lakers, cun valor de 3 millóns de dólares. O 9 de marzo de 2014, anotou 42 puntos, a máxima anotación coma profesional, na vitoria dos Lakers por 114-110 contra os Oklahoma City Thunder.
O 14 de xullo de 2014, Meeks asinou cos Detroit Pistons un contrato de 3 anos e 19.5 millóns de dólares.
Theodor Svedberg
Investigacións científicas
Así mesmo foi un dos primeiros en estudar a síntese do caucho e realizou traballos sobre unha vacina contra a Poliomielite.
En 1926 foi galardoado co Premio Nobel de Química polos seus traballos sobre a fisicoquímica dos sistemas dispersos.
Denomínase svedberg na súa honra a unidade do coeficiente de sedimentación.
María Dolores Acevedo
María Dolores Acevedo Vázquez, nada en Monforte de Lemos en 1932 e finada en León en 1998, foi unha escritora galega en lingua castelá.
Traxectoria
Gozou de notable éxito durante o franquismo. Escribiu máis de 100 novelas entre 1956 e 1974, principalmente do xénero da novela rosa, boa parte delas publicadas por Bruguera. Así mesmo, asinou algunhas novelas do oeste baixo o pseudónimo May Miller.
Como María Dolores Acevedo
miniatura|right|350px|Obras de María Dolores Acevedo ó longo dos anos.
Relevo terrestre
Factores que condicionan a forma do relevo
O proceso polo que a superficie terrestre adquire unha determinada forma denomínase modelaxe do relevo. A súa semellanza coa actividade dun escultor xustifica que en ambos os casos se empregue o termo «modelar».
A diversidade de relevos existente débese aos seguintes factores:
Lifou
Lifou ou Drehu no idioma local é a illa máis grande, máis populosa e máis importante das Illas da Lealdade (îles Loyauté) en Nova Caledonia un territorio de ultramar de Francia no Océano Pacífico. Ten unha superficie de 1207´1 Km², e unha altura máxima de 104 m., a súa poboación era de 9.275 habitantes, censo do 2014.
Administración
A illa forma parte da comuna (municipio) de Lifou, na provincia das Illas da Lealtade de Nova Caledonia. O centro administrativo da comuna atópase en Wé, no lado leste da illa de Lifou, na baía de Chateaubriand. A moeda local é o franco CFP (Franco francés do Pacífico).
Xeografía
left|miniatura| Lifou desde o espazo, novembro de 1990 De forma irregular, a illa de Lifou ten 81 km. de longo e de 16 a 24 km. de largo. A illa é plana, sen outeiros ou ríos, pero ten vexetación abundante, densas selvas interiores, chans fértiles, cantíls en socalcos e impresionantes arrecifes e corais.
A illa de Lifou era un antigo atol coralino que formaba parte dun volcán mergullado. Fai case 2 millóns de anos, a illa emerxeu á súa forma e altura actual, hoxe séntase nos 60 m de media sobre o nivel do mar, no seu punto máis alto acada os 104 m.. Posto que non hai ríos en Lifou, a auga provén da choiva que penetra a través do seu chan calcáreo e forma estanques de auga doce.
Cultura
O termo Kanak utilízase para chamar aos nativos das illas e a súa lingua materna da illa é o Drehu, descenden dos melanesios e polinesios. Cun total de 19 tribos diversas que habitan as tres illas da lealdade, seis das cales están en Lifou.
Josep Pin i Soler
Josep Pin i Soler, nado en Tarragona en 1842 e finado en 1927, foi un escritor catalán.
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia humilde, queda orfo de pai na súa infancia e ao remato dos seus estudos primarios tivo que se trasladar a Barcelona en 1857, onde realizou numerosos traballos manuais. De volta a Tarragona estuda maxisterio e publica na prensa local, Quadres de costums marítims.
Marcha a Madrid para rematar maxisterio e en 1865 ten de deixar España por participar nos sucesos da noite de San Daniel e aséntase en Marsella onde entra en contacto co movemento Félibrige antes de se trasladar a Bruxelas.
En 1887 xa de volta a Tarragona publica La família dels Garrigas, que se converte nun éxito, e que con Jaume (1888) e Niobe (1889) forma unha triloxía. Entre 1890 e 1892 e a partir de 1917 escribe sobre todo teatro. Entre 1910 e 1921 dirixiu a Biblioteca d'Humanitats, onde apareceron as súas traducións de obras clásicas europeas.Opúxose ás normas ortográficas elaboradas por Pompeu Fabra
Muros, Asturias
250px|miniatura|San Esteban de Pravia.
Muros (en castelán Muros de Nalón) é un concello do Principado de Asturias. En 2014 tiña 1880 habitantes.
Xeografía
Limita ao norte co mar Cantábrico, ao oeste con Cudillero, ao leste con Sotu'l Barcu e ao sur con Pravia. Atópase no curso baixo do río Nalón. Está formado polas parroquias de Muros, capital do concello, e San Esteban.
Patrimonio
Destacan os pazos de Valdecarzana e Vallehermoso do século XV e a igrexa de Santa María.
Eleccións municipais en Melide
miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Melide]]
Corporacións
Corporacións democráticas en Melide desde a aprobación da Constitución de 1978.
Gañou con 2748 votos e 7 concelleiros (polo tanto maioría absoluta) o Partido Popular, con Miguel Pampín ó seu fronte. Os seguintes partidos tras estes foron o BNG con 1428 votos e 4 concelleiros con Socorro Cea á cabeza e o PSdeG-PSOE con 909 votos e 2 concelleiros, con Manuel Prado Puga á fronte. Miguel Pampín foi substituído en maio de 2004 por Ángeles Vázquez Mejuto.
Duei, Augasantas, Rois
Duei é un lugar da parroquia de Augasantas no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 27 habitantes (12 homes e 15 mulleres).
Orientia
Orientia é un xénero de bacterias pertencente á familia Rickettsiaceae, que comparte co xénero Rickettsia.
Está formado por bacterias parasitas intracelulares obrigadas gramnegativas (en canto á estrutua da parede, pero tínguense mal), que se encontran en artrópodos e mamíferos. A especie O. tsutsugamushi é o axente patóxeno da febre tsutsugamushi ou enfermidade fluvial do Xapón,. que se transmite por medio das larvas dos ácaros trombicúlidos Leptotrombidium, que parasitan roedores.
Clasificación
O xénero Orientia e a súa única especie Orientia tsutsugamushi, (Tamura, 1995) foron propostos para reclasificar a bacteria antes denominada Rickettsia tsutsugamushi.
A diferenciación desta especie con respecto ao xéenro Rickettsia baséase en criterios xenéticos (o ARNr 16S de O. tsutsugamushi presenta só unha homoloxía do 90% co de Rickettsia prowazekii, especie tipo do xénero Rickettsia), en criterios antixénicos e estruturais da parede celular e da cápsula lipopolisacarídica externa (a diferenza de Rickettsia sp., Orientia tsutsugamushi non posúe nin ácido murámico nin glicosamina nin tampouco ácido 2-ceto-3-desoxioctónico ou ácidos graxos hidroxilados). A parede celular non ten peptidoglicano e presenta unha forte asimetría, coa capa externa máis grosa que a interna (o contrario ocorre en Rickettsia).
579
Outros
Historia ano a ano
Encontros
Encontros foi o nome de dous programas distintos da Televisión de Galicia:
Orientia
Cultivo
O. tsutsugamushi pode cultivarse en sacos de xema de ovos embrionados de polo e en varios liñas celulares de cultivo, como HeLa, BHK, Vero, e L929. A bacteria pode saír do seu hóspede por un proceso de evaxinación da membrana plasmática da célula hóspede.
I Know My Love
"I Know My Love" é unha canción tradicional irlandesa, existente dende polo menos 1922. É principalmente coñecida pola versión que fixo o grupo The Chieftains recollida no seu álbum Tears of Stone de 1999. Na elaboración do sinxelo tamén participou o grupo irlandés The Corrs.
Lingua akoose
Akoose ou bakossi (Akɔɔse) é unha lingua níxer-congo do grupo bantú que se fala no Camerún.
I Know My Love
A canción foi posteriormente incluída no álbum recompilatorio Dreams: The Ultimate Corrs Collection do 2006.
Lingua akoose
Falantes
100.000 (2001)
Dorsal oceánica
Unha dorsal oceánica é unha cordilleira submarina situada na parte media dos océanos da Terra e formada por procesos relacionados coa Tectónica de placas. A cordilleira presenta un surco central coñecido como rift, zona de abundante vulcanismo onde se emite magma continuamente dende o manto sublitosférico a través de fisuras do fondo do océano, formándose novas porcions de litosfera oceánica e provocando a expansión do piso oceánico. Unha dorsal oceánica marca a fronteira entre dúas placas tectónicas, constituíndo un límite de placas diverxente no que ambas placas se separan. Tódalas dorsais oceánicas están interconectadas.
Estrutura
Unha dorsal oceánica ten unha estrutura de dobre crista, elevada e moi fracturada. Entre ambas cristas hai unha greta, ou rift, fracturada en forma de zigzag debido ás fallas transformantes, que desprazan segmentos da dorsal. Ao longo do rift producense numerosos sismos superficiaies e erupcions volcánicas que verten lavas de basalto. A ambos lados da dorsal vaise incrementando pouco a pouco o grosor da cortiza volcánica e o espesor dos sedimentos.
Nas cristas das dorsaies hai tamén fontes hidrotermais das que brota vapor rico en minerais a unha temperatura de até 350 °C a través das gretas do fondo mariño. Estas fontes de auga depositan estruturas columnares de sulfuros metálicos que manteñen colonias de animais pouco comúns (vermes mariños e ameixas xigantes, camaróns, peixes). Os compostos que emiten estes mananciais de auga quente xogan un importante papel no mantemento da composición da auga mariña, subministrando magnesio e outros compoñentes.
thumb|Dorsal oceánica en Þingvellir National Park, Islandia
Historia
As dorsais oceánicas localízanse na súa maior parte submerxidas a gran profundidade no océano. O descubrimento da súa verdadeira extensión e as súas características produciuse nas décadas de 1960 e 1970. No Proxecto FAMOUS (French-American Mid-Ocean Undersea Study), empregárnose 3 sumerxibles nortamericanos e franceses para estudar o rift axial da dorsal mesoatlántica, situada a unha profundidade de entre 2000 e 3000 metros. Obtivéronse milleiros de imáxenes, mostras e mapas detallados. Tamén se estudaron dúas dorsáis no Pacífico.
Nun primeiro momento, a dorsal semellaba ser un fenómeno específico do océano Atlántico, pero a medida que os sondaxes do piso oceánico continuaban arredor do mundo descubriuse que tódolos océanos conteñen partes du sistema de dorsal oceánica.
Lista de dorsais oceánicas
400px|thumb|Distribución mundial das dorsais oceánicas.
República Socialista Soviética de Taxiquistán
A República Socialista Soviética de Taxiquistán (en Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон, Çumhuriji Şūraviji Sotsialistiji Toçikiston; en Таджикская Советская Социалистическая Республика, Tadzhikskaia Sovetskaia Sotsialisticheskaia Respublika) foi unha das repúblicas constituíntes da Unión Soviética, que existiu entre 1929 e 1991 no Asia central.
Foi estabelecida o 5 de decembro de 1929 como entidade nacional para o pobo taxico dentro da U.R.S.S., sucedendo á República Socialista Soviética Autónoma Taxica que fora creada o 14 de outubro de 1924 como parte da República Socialista Soviética de Usbequistán no proceso de delimitación nacional no Asia central soviética. O 24 de agosto de 1990 a R.S.S. de Taxiquistán declarou a súa soberanía, e o 31 de agosto de 1991 foi renomeada como República de Taxiquistán e declarou a súa independencia da Unión Soviética.
Tempada 2020 do Campionato de España de Rallys de Terra
A tempada 2020 foi a 38ª edición do Campionato de España de Rallys de Terra. Comezou o 7 de marzo co Rally Terras Altas de Lorca e rematou o 15 de novembro co Rally de Terra de Madrid.
Calántidos
miniatura|300px|Callanthias ruber Os Calántidos (Callanthiidae) son unha familia de peixes mariños incluída na orde dos Perciformes. Distribúense polos océanos Atlántico, Índico e Pacífico.
Características
A liña lateral corre desde o opérculo ata cerca da base da aleta dorsal e segue a base desta ata chegar ó pedúnculo caudal. Na zona mediolateral presentan unha liña de escamas modificadas, con sucos ou concavidades.
Clasificación
Divídense en tres xéneros e 13 especies:
Cima de Vila
O topónimo galego Cima de Vila pode referirse:
Trevor Cooney
Trevor Donald Cooney, nado o 1 de agosto de 1992 en Wilmington, Delaware, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense que é axente libre. Cunha estatura de 1,93 metros xoga na posición de escolta.
Traxectoria profesional
O 15 de agosto de 2016, Cooney asinou cos Long Island Nets da NBA Development League. Nese mesmo mes de agosto, incorporouse ó Baskonia da Liga ACB para facer a pretempada. Un mes máis tarde, renovou o seu contrato co Baskonia dous meses máis.
O 5 de agosto de 2017, anunciouse a súa fichaxe polo Básquet Coruña da LEB Ouro.
Antonio Pérez Insua
Antonio "Tono" Pérez Insua, nado en Noia o 4 de novembro de 1950, é un político galego do PPdeG. Foi alcalde de Noia entre 2003 e 2007.
Traxectoria
Licenciado en Maxisterio, traballou como empregado de banca en Noia. En 2003 resultou elixido alcalde da vila noiesa á fronte da candidatura do Partido Popular, ao obter a maioría absoluta nas municipais daquel ano. Perdeu porén a alcaldía nos comicios de 2007 e non foi capaz de recuperala tampouco nos de 2011, co que durante eses anos figurou como cabeza da oposición.
Formou parte da candidatura do PPdeG ao Congreso dos Deputados nas eleccións Xerais que supuxeron a vitoria de Mariano Rajoy, aínda que non foi elixido deputado directamente. Porén, uns días despois Arsenio Fernández de Mesa renunciou ao seu posto na Cámara baixa para dirixir a Garda Civil e Pérez Ínsua pasou a ocupar o seu escano en xaneiro de 2012.
En marzo de 2013 foi acusado de vender participacións preferentes e débeda subordinada de Caixanova.
Joe Lally
Traxectoria
Traballou con John Frusciante e Josh Klinghoffer no Automatic Writing da banda Ataxia. A principios de 2002 Lally uniuse a Shelby Cinca e Jason Hamacher, ex-membros de Frodus, nun proxecto orixinalmente chamado The Black Sea, que cambiou o seu nome para Decahedron, e editou un EP e un álbum antes de que Lally deixase a banda.
Paralelamente a esta actividade con diversas bandas logo do hiato de Fugazi, tamén se centrou nun pequeno selo discográfico chamado Tolotta co cal pretendía sacar e distribuír sinxelos de bandas que en principio terían dificultades para darse a coñecer, mais finalmente tamén chegou a editar discos de longa duración de bandas como Spirit Caravan e Stinking Lizaveta.
Con posterioridade Laly comezou a súa carreira en solitario. En 2006 aparece o seu primeiro LP There to Here gravado na Dischord House e no Inner Ear Studio por Ian MacKaye e Don Zientara, con contribucións de moitos amigos: Jason Kourkounis (Hot Snakes), Jerry Busher (French Toast), Danny Frankel (KDÃ¢â‚¬Ë† Lang), Eddie Janney (Rites of Spring), Guy Picciotto (Fugazi), Ian Mackaye (The Evens, Fugazi), Amy Farina (The Evens), Scott "Wino" Weinrich (Spirit Caravan, Hidden Hand). O seu segundo e, até o de agora, último álbum Nothing Is Underrated saíu en 2007 e volve a contar coa participación de varios colegas: Ben Azzara (Capitol City Dusters), Andy Gale (Haram), Eddie Janny (Rites of Spring), Sam Krulewitch e Ricardo Lagomasino (Capillary Action), Ian MacKaye (Fugazi), Devin Ocampo (Medications) e Guy Picciotto (Fugazi).
Tamén en 2007 viu a luz a segunda parte das sesións que gravara en 2004 con Frusciante e Klinghoffer, no que supón o segundo álbum de Ataxia AW II e realizou unha xira polos EUA coa banda de Philadelphia Capillary Action e por Europa coa banda italiana Zu.
Pedrouzos, Augasantas, Rois
Pedrouzos é un lugar da parroquia de Augasantas no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 14 habitantes (8 homes e 6 mulleres).
Parchís
Historia
O nome do xogo ven da palabra hindú pacis que significa 25. O taboleiro actual do parchís ten 100 cuadrículas, 25 por cada un dos catro participantes. Na súa orixe 25 era a puntuación máxima que se podía acadar nun xogo antecesor chamado Chaupar, no que lanzábanse os caparazóns de cauri (un molusco de vivas cores que chegou a empregarse como moeda) utilizándoos como dados. Aínda hoxe pódense ver nos palacios de Agra e de Allahabad xigantescos taboleiros de Parchisi con cuadrículas de mármore branco e vermello, nos que o emperador Akbar I o Grande, un gran xefe mongol do século XVI, xogaba empregando como fichas a dezaseis concubinas do seu harén con roupas coloreadas apropiadamente. Hai evidencias da existencia de variedades similares deste xogo na India no século IV.
O xogo do Parchís ten moitas variantes ou denominacións: Ludo (en latín "eu xogo", introducido en Inglaterra en 1896 durante a ocupación británica da India), o Parcheesi (nos EUA desde mediados do século XIX), o Vinte e cinco, o Menschärgere-dich-nicht (Alemaña en 1910), o Jeu de Dada (Francia).
O xogo chegou a España nos anos 1920, cando xa era moi popular no mundo. O baixo prezo, que fose fabricado e vendido por moitas marcas e as súas fáciles regras foron pezas fundamentais para que chegara en poucos anos a ser un xogo moi coñecido e popular por todo o país. vendíase en tódalas tendas de xogos e o seu taboleiro de cartón, plástico ou madeira adoitaba levar polo outro lado un xogo da oca ou un taboleiro de xadrez tamén empregado para xogar ás damas.
O xogo
Xógase en quendas de dous, tres ou catro xogadores aínda que a finais do século XX fixéronse taboleiros para seis e oito xogadores. Cada xogador ten catro fichas da súa cor. O xogo iníciase tirando cada xogador o seu dado. Comeza o xogo o que saque o número máis alto ou o primeiro que saque un cinco. Cas catro fichas na casa (onde se inicia o xogo) o primeiro cinco permite sacar dúas fichas ao taboleiro de xogo. Se sae un seis no dado cóntase coas fichas e vólvese tirar. Se saen tres seises seguidos a última ficha que foi movida ten que volver á posición inicial do xogo, a casa. Se ao mover ficha cae nunha cuadrículas ocupada que non sexa o seguro a ficha que alí estaba está morta e debe volver á casa da súa cor. O outro xogador avanzará vinte postos con calquera das fichas que ten. Nalgunhas variantes do xogo debe contar coa mesma ficha. Gaña o xogador que chegue con tódalas súas fichas á parte central do taboleiro da súa cor.
O xogo é unha metáfora da cultura hindú. A morte, volta ao inicio e así ata chegar ao final da viaxe.
Nava
250px|miniatura|Casa do concello. Nava é un concello do Principado de Asturias. En 2014 tiña unha poboación de 5.444 habitantes.
Limita ao norte con Sariego, Villaviciosa e Cabranes, ao oeste con Bimenes e Siero, ao leste con Piloña e ao sur con Laviana e Piloña. Está formado polas parroquias de Cecea, Cuenya, Nava, Priandi, Remediu e Tresali.
Nel atópase o Museo da Sidra. Dende 1969 celébrase o Festival da Sidra de Nava que deu moita popularidade ao concello.
Barbadás, Barbadás
San Xoán de Barbadás é unha parroquia do concello ourensán de Barbadás na comarca de Ourense. Segundo o IGE, en 2016 tiña 496 habitantes, dos cales 245 eran homes e 251 mulleres. Isto supón unha diminución de habitantes con respecto ao ano 2006 cando tiña 510.
Onís
Limita ao norte con Llanes, ao oeste con Cangas de Onís, ao leste con Cabrales e ao sur coa provincia de León. O sur do municipio atópase nos Picos de Europa.
Está formado polas parroquias de Bovia, Onís e La Robellada.
Maranhão
Maranhão é un dos estados do Brasil situado na Rexión Nordeste. Ten como límites ao norte o Océano Atlántico; ao leste e sueste o estado de Piauí; a suroeste e oeste o estado de Pará. A súa capital é a cidade de São Luís. Outra cidade importante é Imperatriz.
Rexión de Tarapacá
Tarapacá é unha das 16 rexións do Chile. A súa capital é a cidade de Iquique, localizada a 1.853 km ao norte de Santiago de Chile.
A Rexión de Tarapacá está bañada polo oeste polo Océano Pacífico, e fai fronteira polo leste con Bolivia, polo norte coa recentemente creada Rexión de Arica-Parinacota e polo sur coa Rexión de Antofagasta (co río Loa).
Maranhão
Xeografía
miniatura|esquerda|140px|Paisaxe dos Lençóis. Diferente doutros estados do Nordeste brasileiro, o Maranhão non ten rexións de clima semi-árido. Hai 5 tipos principais de vexetación no estado:
Rexión de Tarapacá
División administrativa da Rexión
Para fins de administración local, as provincias subdivídense en 7 comunas.
Sol
O Sol é unha estrela de tamaño medio, en relación ao conxunto da nosa galaxia, a Vía Láctea, arredor da cal gravitan a Terra e mailos outros membros do noso sistema planetario. É unha estrela de tipo espectral G2, constituíndo a fonte primaria de enerxía electromagnética do sistema planetario. . A súa masa é de 333 000 veces a da Terra e o seu volume 1 400 000 veces. A distancia do noso planeta ao Sol é de preto de 150 millóns de quilómetros (1 Unidade astronómica, definida como a distancia media Terra-Sol, 149 600 000 km), tardando a súa luz en chegar ata nós case oito minutos e vinte segundos. Por si só representa o 98,6% da masa do Sistema Solar. A súa enerxía, en forma de luz solar, alimenta case todos os xeitos de vida na Terra a través da fotosíntese, así como determina o clima terrestre e a meteoroloxía no noso planeta.
Visto dende a Terra, o Sol presenta unha estrutura granulosa e o seu brillo non é uniforme, sendo o bordo menos brillante que a parte central do disco solar. As capas exteriores do Sol divídense en: fotosfera, a máis profunda, con preto de 300 km de espesura e unha temperatura mínima de 6 000 Kelvin; a cromosfera, con preto de 8 000 km de espesura, de onde emerxen enormes chorros luminosos, as protuberancias, que chegan a acadar 800 000 km de altura, e maila coroa, cunha altura de 1 millón de quilómetros e unha temperatura de 1 millón de K.
A rotación do sol, enorme masa gasosa, fai que se note un achatamento nos polos.
A temperatura interna acada 20 millóns de K. Presúmese que o Sol ten 4 600 millóns de anos de idade, e pola secuencia principal do Diagrama de Hertzsprung-Russell, pódese considerar unha estrela anana. O seu "imperio" - o Sistema Solar - comprende 8 planetas, 1 600 asteroides, 32 satélites e un gran número de cometas, cun volume que corresponde a unha esfera duns dous anos luz de raio, pois as estrelas máis próximas están a unha distancia duns 4 anos luz. As súas magnitudes características (aproximadas) son un diámetro de 1 390 000 km; superficie: 1 940 000 km²; volume: 2 700 000 millóns de km3; masa: 2 · 1030 kg; velocidade absoluta (en relación ao centro da Vía Láctea): 216 km/s; velocidade relativa (en relación ás estrelas máis próximas): 19 km/s.
É a estrela do sistema planetario no que se atopa a Terra e, con moito, o astro con maior brillo aparente. A súa visibilidade no ceo local determina, respectivamente, o día e a noite en diferentes rexións de diferentes planetas. Na Terra, a enerxía radiada polo Sol é aproveitada polos seres fotosintéticos, que constitúen a base da cadea trófica, constituíndo así a principal fonte de enerxía da vida. Tamén achega a enerxía que mantén en funcionamento os procesos climáticos.
Malia de ser unha estrela mediana (aínda así, máis brillante que o 85% das estrelas existentes na nosa galaxia), é a única da que se pode apreciar a forma a ollo nu, cun diámetro angular de 32' 35" de arco no perihelio e 31' 31" no afelio (diámetro medio = 32' 03"). A relación de tamaños e distancias de Sol e Lúa é tal que se ven case co mesmo tamaño aparente no ceo, permitindo unha gama de eclipses solares distintos (totais, anulares ou parciais).
Etimoloxía
Os principais adxectivos do Sol en galego son soleado para a luz solar e, en contextos técnicos, solar, do latín sol – este último atópase en termos como  día solar ,  eclipse solar  e  sistema solar . Do grego "helios" procede o adxectivo infrecuente helíac.
O termo inglés para o día da semana Sunday procede do inglés antigo Sunnandæg (literalmente 'día do sol'), unha interpretación xermànica da frase latina dies sōlis, que é unha tradución do grego ἡμέρα ἡλίου (hēmera hēliou, 'día do sol').
Características
O Sol é unha estrela que pertence, segundo á clasificación química de Baade, as estrelas do tipo de Poboación I, ou estrelas ricas en elementos pesados. A formación do Sol puido ser desencadeada por ondas de choque dunha ou máis supernovas próximas. Esta levantouse debido á grande abundancia de elementos pesados ​​no sistema solar, como o ouro e o uranio, en relación coas abundancias destes elementos na chamada Poboación II de estrelas, sendo estas pobres en elementos pesados. Estes elementos poderían ter sido producidos por reaccións nucleares ou endotérmicas durante unha supernova, ou por transmutación mediante a absorción de neutróns dentro dunha estrela masiva de segunda xeración.
O Sol é de lonxe o obxecto máis brillante do ceo, cunha magnitude aparente de −26,74. É uns 13000 millóns de veces máis brillante que a segunda estrela máis luminosa, Sirius, que ten unha magnitude aparente de −1,46. A distancia media do centro do Sol ao centro da Terra é de aproximadamente 1unidade astronómica (uns 150 millóns de quilómetros), aínda que a distancia varía a medida que a Terra se move dende o perihelio en xaneiro ata afelio en xullo. A esta distancia media, a luz viaxa dende o horizonte do Sol ata o horizonte terrestre nuns 8 minutos e 19 segundos, mentres que a luz dos puntos máis próximos do Sol e da Terra tarda uns dous segundos menos.
O Sol non ten un límite definido e nas súas partes exteriores a súa densidade diminúe exponencialmente ao aumentar a distancia do seu centro. Non obstante, para fins de medición, considérase que o raio solar é a distancia desde o seu centro ata o bordo da fotosfera, a superficie visible aparente do Sol. En base a esta medición, o Sol é unha esfera case perfecta cun achatamento estimado de 9millonésimas, o que significa que o seu diámetro polar difire do seu diámetro ecuatorial en só 10 quilómetros. O efecto das mareas dos planetas é débil e non afecta significativamente a forma do Sol. O Sol xira máis rápido no seu ecuador que nos seus polos. Esta rotación diferencial é causada polo movemento convectivo debido ao transporte de calor e o efecto Coriolis producido pola rotación do Sol. Nun marco de referencia definido polas estrelas, o período de rotación é de aproximadamente 25,6 días no ecuador e 33,5días nos polos. Visto desde a Terra na súa órbita arredor do Sol, o período de rotación aparente do Sol no seu ecuador é duns 28días. Visto desde un punto de vista sobre o seu polo norte, o Sol xira en sentido antihorario ao redor do seu eixe de xiro.
Composición
O Sol está composto principalmente polos elementos químicos hidróxeno e helio; que representan o 74,9% e o 23,8% da masa do Sol na fotosfera, respectivamente. Todos os elementos máis pesados, chamados metais na astronomía, constitúen menos do 2% da masa, sendo os máis abundantes o osíxeno (aproximadamente o 1% da masa do Sol), o carbono (0,3%), neon (0,2%) e ferro (0,2%).