Leguminosas
Fixación biolóxica do nitróxeno
miniatura|dereita| Raíces de [[Vicia nas que se poden observar os nódulos radiculares, de cor branca.]] A fixación biolóxica do nitróxeno (FBN, diazotrofía) é un proceso moi antigo que probablemente se orixinou no Eon arqueano baixo as condicións de ausencia de osíxeno da atmosfera primitiva. É exclusivo de Euryarchaeota e en 6 dos máis de 50 phyla de Bacteria. Algúns destas liñaxes coevolucionaron conxuntamente coas anxiospermas establcendo as bases moleculares dunha relación de simbiose mutualista. Os nódulos son as estruturas especializadas dentro das cales leva a cabo a FBN que algunhas familias de angiospermas desenvolveron, principalmente na cortiza radicular e excepcionalmente no talo como é o caso de Sesbania rostrata. As Fanerógamas que coevoluiron con diazótrofos actinorrícicos ou cos rizobios para establecer a súa relación simbiótica pertencen a 11 familias que se agrupan dentro do clado Rosidae da filoxenia molecular do xene rbcL  que codifica para parte da encima RUBISCO no cloroplasto. Este agrupamiento indica que probablemente a predisposición á formación de nódulos xurdiu unha soa vez nas anxiospermas e podería ser considerado como un carácter ancestral que se conservou ou perdido en certas liñaxes, con todo, a distribución tan dispersa de familias e xéneros nodulantes dentro desta liñaxe, indica orixes múltiples da de nodulación. Das 10 familias nodulantes de Rosidae, 8 son noduladas por actinomicetos (Betulaceae, Casuarinaceae, Coriariaceae, Datiscaceae, Elaeagnaceae, Myricaceae, Rhamnaceae e Rosaceae), e as dúas familias restantes Ulmaceae e Fabaceae son noduladas por rizobios. Este é o nome que recibe o grupo de xéneros de alfa-proteobacterias (familia Rhizobiaceae) que inclúen todas as especies que fixan nitróxeno e que producen nódulos coas leguminosas, tales como Allorhizobium, Azorhizobium, Bradyrhizobium, Mesorhizobium, Phyllobacterium, Rhizobium, e Sinorhizobium, como así tamén o fitopatóxeno Agrobacterium.Sprent, J. I. 2001. Nodulation in legumes. Royal Botanic Gardens, Kew, UK. Os rizobios e as súas leguminosas hospedantes débense recoñecer un ao outro para que a nodulación se inicie. Diferentes especies de rizobios son específicas das súas especies hospedantes, pero poden infectar -frecuentemente- a máis dunha especie. Así mesmo, unha soa especie de planta pode ser infectada por máis dunha especie de bacteria. Acacia senegal, por exemplo, pode ser nodulada por 7 especies de rizobios pertencentes a 3 xéneros distintos. Os caracteres máis distintivos que permite distinguir aos diferentes xéneros de rizobios son a súa rapidez de crecemento (rápido ou lento) e o tipo de nódulo radical que forman co seu hospedante. á súa vez, os nódulos radicais clasifícanse en indeterminados, os que son cilíndricos e frecuentemente ramificados; e determinados, os cales son esféricos e con lenticelas prominentes. Os nódulos indeterminados son característicos das leguminosas de climas tépedos, mentres que os determinados son usuais nas especies de climas tropicais a subtropicais. A nodulación prosperou amplamente dentro das leguminosas, atópase presente na maioría dos seus membros que se especializaron na asociación exclusiva con rizobios, os que á súa vez tamén estableceron unha simbiose exclusiva coas leguminosas (coa soa excepción de Parasponia, o único xénero dos 18 que se inclúen en Ulmaceae que é capaz de nodular). A nodulación está presente en todas as subfamilias de leguminosas pero é menos frecuente na subfamilia Caesalpinioideae. A subfamilia Papilionoideae é a que presenta todos os tipos de nódulos: indeterminado (conserva o meristema), determinado (non conserva o meristema) e o tipo de Aeschynomene sp. Os dous últimos, só están presentes nalgunhas liñas da subfamilia Papilionoideae, polo que son consideradas como os tipos de nódulos máis modernos e especializados. Aínda que a nodulación é abundante nas dúas subfamilias monofiléticas Papilionoideae e Mimosoideae, tamén existen exemplos de especies non nodulantes. A presenza e ausencia de especies nodulantes dentro das tres subfamilias indica que a nodulación xurdiu varias veces no transcurso da evolución das leguminosas e que se perdeu nalgunhas liñaxes. Por exemplo, dentro do xénero Acacia, membro de Mimosoideae, A. pentagona non ten a capacidade de nodular, mentres que outras especies do mesmo xénero fano de modo promiscuo, como é o caso da xa citada Acacia senegal que é nodulada por rizobios de rápido e lento crecemento.