cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gertrude Bell
Morte
Gertrude Bell volveu brevemente a Gran Bretaña en 1925, atopouse fronte a problemas familiares, e caeu enferma. A fortuna da súa familia declinara. Volveu a Iraq, pero sufriu unha pleuresía. Cando se recuperou dela, coñeceu a morte do seu irmán de febre tifoide. O 12 de xullo de 1926 descubrírona morta na súa casa de Bagdad, aparentemente dunha sobredose de somníferos. Non se sabe se foi un accidente ou un suicidio.
En 1927, un ano despois da súa morte, a súa segunda nai Lady Florence Bell publicou dous volumes da correspondencia recollida de Bell escrita durante os 20 anos anteriores á Primeira guerra mundial.
No cine
A súa vida foi levada en repetidas veces á pantalla, ben en forma de película, ben en documental:
Cardiff
Estatuto de cidade
O 28 de outubro de 1905, Cardiff obtivo o status de cidade de Eduardo VII, construíuse unha catedral católica en 1916. Nos anos seguintes situáronse na cidade un número crecente de institucións nacionais, como o Museo Nacional de Gales.
Henry Walter Bates
miniatura|dereita|Henry Walter Bates.
Cardiff
Estatuto de cidade
En resposta a unha solicitude do Ministro do Interior Gwilym Lloyd George, o 20 de decembro de 1955 converteuse na capital de Gales. Caernarfon tamén aspiraba ao título. En 1958 a cidade albergou os Commonwealth Games e converteuse nun centro de administración nacional co establecemento da Oficina de Gales en 1964 que máis tarde levou a a creación doutros organismos públicos como o Welsh Arts Council e o Welsh Development Agency, a maioría dos cales se localizaron nesta cidade.
Despois do peche das industrias siderúrxicas "East Moors" en 1978, a cidade perdeu poboación durante os anos 80. Non obstante, recuperouse e foi unha das poucas cidades (ademais de Londres), onde a poboación creceu durante a década seguinte. Durante este período, a "Cardiff Bay Development Corporation" promoveu a conversión industrial ao sur da cidade. Unha avaliación da rexeneración de Baía de Cardiff, publicada en 2004, concluíu que o proxecto "reforzou a posición competitiva de Cardiff [e] contribuíu a unha enorme mellora da calidade do ambiente construído".
Henry Walter Bates
Traxectoria
Wallace regresara a Europa en 1852, pero perdeu a súa colección nun naufraxio, cando Bates chegou sete anos despois, levaba 14 000 espécimes (a maioría insectos), dos que 8 000 eran novos para a ciencia.
Cardiff
Irmandades
Cardiff está irmandada coas seguintes cidades: Anteriormente estivo irmandada con Baltimore nos Estados Unidos de América pero este acordo expirou hai tempo.
Henry Walter Bates
Traxectoria
En 1863 fornece a primeira confirmación da teoría da evolución de Charles Darwin ao publicar un artigo sobre a teoría do mimetismo, The imitation by a species of other life forms or inanimate objects, onde describe unha especie de bolboreta amazónica que evolúe para adoptar as cores doutra especie veciña á que non atacan os paxaros. Este tipo de mimetismo denominouse na súa honra mimetismo batesiano.
Soberanía nacional
A soberanía nacional é un concepto ideolóxico que xurdiu da teoría política liberal, que pode remontarse a Locke e Montesquieu (finais do século XVII en Inglaterra, século XVIII en Francia). Fai pertencer a soberanía á nación, unha entidade abstracta e única, vinculada normalmente a un espazo físico (a terra patria ou patria), á que pertencen tanto a cidadanía presente como a pasada e futura, e defínese como superior aos individuos que a compoñen.
Características
O mesmo concepto de cidadanía (suxeitos de dereitos, en igualdade de dereitos cos demais membros da nación, e non súbditos ou obxectos pasivos de pertenza a unha entidade política imposta) está asociado ao principio de soberanía nacional. Na teoría clásica, a soberanía nacional tradúcese nun réxime representativo, porque a nación non pode gobernarse a si mesma directamente (nin sequera nos sistemas de democracia directa, dada a imposibilidade de reunir de facto á "nación eterna"). A simple maioría do pobo (concepto tamén difuso, pero máis equivalente ao conxunto dos habitantes dunha nación) non é necesariamente a vontade da nación, se esta é superior á cidadanía individual.
Ao tomar o corpo civil como un corpo político organizado, con vida propia e necesidades comúns, acúñase o termo soberanía nacional na Revolución francesa (1789) desligando o individuo da capacidade individual de decisión e levándoo ao corpo nacional. Nos debates previos, foi notábel a achega do abade Sieyès co seu panfleto Que é o Terceiro Estado, no que identificaba os intereses deste (o Terceiro Estado, é dicir, os non privilexiados, na práctica a burguesía), cos da nación francesa. A formulación que se acuñou no artigo 3 da Declaración dos dereitos do home e do cidadán determinou que "toda soberanía reside esencialmente na nación". Así a soberanía nacional concibirase como unha, indivisible e inalienable, que non pode confundirse cos individuos que a conforman.
Ao conformar así o concepto, o individuo é parte da nación, pero esta é un todo que non o representa directamente. Non será, pois, automática a aplicación do sufraxio universal igual para todos e con poder de decisión, tal como se pretenderá co concepto de soberanía popular. Na concepción restrinxida de soberanía nacional, o voto non é un dereito do individuo, senón que esta función reservarase para quen reúnan a dignidade suficiente, xeralmente unida á riqueza persoal (por entender que estarán máis identificados cos intereses da nación), e por tanto xustifícase o sufraxio censatario.
Outros artigos
Westfälisches System Westphalian sovereignty ヴェストファーレン体制 Вестфальская система международных отношений
Brokeback Mountain
Brokeback Mountain é un filme drama romántico estadounidense dirixido por Ang Lee que foi estreado no 2005. Baseado na novela co mesmo nome escrita en 1997 por Annie Proulx, o guión foi escrito por Diana Ossana e Larry McMurtry. As estrelas principais son Heath Ledger, Jake Gyllenhaal, Anne Hathaway, Michelle Williams, Randy Quaid, Linda Cardellini e Anna Faris. O filme relata a complexa relación emocional e sexual entre Ennis del Mar (Heath Ledger) e Jack Twist (Jake Gyllenhaal) no Oeste Americano entre os anos 1963 e 1983.
Sinopse
No verán de 1963, Ennis del Mar e Jack Twist coñécense tras seren contratados por Joe Aguirre (Randy Quaid) para coidar das súas ovellas na montaña Brokeback en Wyoming, Estados Unidos. Nunha noite de borracheira, Jack faille unha insinuación romántica a Ennis, quen ao principio a rexeita pero que logo remata mantendo relacións sexuais con el. Aínda que lle advirte a Jack que non ía volver ocorrer, entre os dous xorde unha forte relación sentimental e física. Ao pouco de decatarse de que o seu verán e, polo tanto, o seu tempo xuntos ía rematar repentinamente, teñen unha breve pelexa da que os dous saen feridos.
Tras rematalo traballo, ámbolos dous volven ás súas cidades. Ennis casa coa súa prometida Alma Beers (Michelle Williams) e ten dúas fillas con ela. Jack marcha a Texas, onde coñece, casa e ten un fillo cunha vaqueira de rodeo Lureen Newsome (Anna Hathaway). Catro anos máis tarde, vólvense atopar cando Jack visita a Ennis. Neste encontro, Alma veos bicarse apaixonadamente. Jack propón ir a vivir xuntos a un pequeno rancho, mais Ennis, atormentado por unha dolorosa lembranza da súa infancia dun home sospeitado de ser homosexual sendo torturado e asasinado, rexeita a idea. Ademais, non está disposto a deixar atrás a súa familia. Porén, Jack e Ennis vense de cando en vez en viaxes de pesca.
Ao final dunha das súas viaxes de pesca, Ennis tenta cancelar o seu próximo encontro por mor do traballo, polo que comezan a pelexar. Ennis culpa a Jack de "convertelo no que é" e de ser a causa das súas conflitivas accións. Jack tenta prendelo e Ennis rexéitao, mais acaban unidos nunha aperta.
Un tempo despois, Ennis recibe unha postal que lle enviara a Jack cun selo que di "Falecido". Nunha chamada telefónica entre Jack e Lureen, esta cóntalle que morrera nun accidente, cando un pneumático que estaba a cambiar estoupara. A explicación de Lureen da morte de Jack intercálase coas imaxes de Jack sendo golpeado por un grupo de tres homes, unha alucinación posiblemente inspirada polo temor da infancia de Ennis. Lureen cóntalle que Jack desexaba que a metade das súas cinzas fosen esparcidas no monte Brokeback, mais ela non sabe onde queda e pensa que é un lugar ficticio creado polo seu exmarido. Ennis vai visitar aos pais de Jack (Roberta Maxwell e Peter McRobbie) e ofrécese a levar as cinzas de Jack, mais o seu pai rexeita a oferta rotundamente. A nai de Jack pregúntalle se quere ver a habitación de Jack antes de marchar. Alí descobre colgada nun gancho a camisa manchada de sangue que cría que perdera no monte Brokeback, dándose de conta que en realidade a gardara Jack coa súa propia camisa manchada tamén de sangue daquela pelexa de verán. Ennis ponas preto da súa face e, ao sentir a súa fragrancia, comeza a laiar polo baixo. Baixa á sala coas camisas e a súa nai déixallas levar.
Na derradeira escena, Alma Jr (Kate Mara), cos seus dezanove anos de idade, chega á caravana do seu pai dicíndolle que está comprometida. Pídelle a súa beizón e invítao á súa voda. Ennis pregúntalle á súa filla se o seu comprometido realmente a ama, consciente de que o amor é fundamental nunha relación e nun matrimonio, ao que ela contéstalle que si. Ennis vai ao seu armario para deixar o xersei que esquecera a súa filla. Nel están colgadas as camisas de Jack e maila postal da montaña Brokeback ao lado. Ennis abrocha o botón superior da camiseta de Jack e, con bágoas nos seus ollos bisba "Jack, I swear..." (En galego "Jack, xúrocho...") mentres pon dereita a imaxe.
Permafrost
miniatura|dereita|220px|Mapa que amosa a extensión do permafrost no mundo. En xeoloxía, denomínase permafrost ou permaxeo á capa permanentemente conxelada nos niveis superficiais do chan das rexións moi frías ou periglaciais como é a tundra. Pode encontrarse en áreas circumpolares do Canadá, Alasca e norte de Europa entre outras, así como na zona de moi alta montaña.
A importancia do permafrost no secuestro de gases de efecto invernadoiro -como dióxido de carbono ou metano que se liberarían pola descomposición de plantas mortas- e a súa liberación polo aumento de temperaturas é considerado un problema climático.
A Rega, Muras, Muras
A Rega é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Funeral
300px|miniatura|[[Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson O funeral de Atala (1808), Museo do Louvre.]] Un funeral é a cerimonia que acompaña e honra a morte dunha persoa. Iniciáronse na prehistoria e cada cultura ten os seus propios ritos asociados, normalmente segundo a relixión da familia do que morreu.
Características
Hai diversos elementos que caracterizan un funeral:
Os funerais teñen lugar en igrexas, cemiterios, parques ou centros axeitados para o velorio, segundo a cultura. Trátase de lugares públicos e sagrados, co gallo de socializar a experiencia da morte e desenvolver os ritos mortuorios.
Fala Ceibe
Ideario
A asociación afirma que boa parte do Bierzo, o coñecido como Bierzo Oeste, é galego-falante, cifrando en 40.000 as persoas que falan galego de forma cotiá no Bierzo e na comarca zamorana de Seabra aínda que Bieito Lobeira, político do BNG, fala desa mesma cantidade só para o Bierzo.
A súa sede está na cidade de Ponferrada na comarca do Bierzo.
República Centroafricana
A República Centroafricana (en francés: République centrafricaine) é un país situado no centro de África. Limita co Chad ao norte, con Camerún ao oeste, coa República do Congo e a República Democrática do Congo ao sur, e con Sudán ao leste.
Historia e política
Os franceses colonizaron a rexión a fins do século XIX. Durante a segunda guerra mundial, a colonia uniuse ás forzas aliadas.
Foi colonia francesa até 1960, cando obtivo a independencia. O seu primeiro presidente (David Dacko) organizou un autogolpe de estado e instaurou unha ditadura. En 1966 o xeneral Jean-Bédel Bokassa fixo un golpe de estado e autonomeouse presidente vitalicio e Mariscal da República. O 4 de decembro de 1976 Bokassa autoproclamouse Emperador e fundou o Imperio Centroafricano. En 1979, durante unha viaxe ó estranxeiro, Bokassa foi deposto e volveu á República.
O 2 de xullo de 1991 comezou un novo proceso constituínte para dar paso ó posterior multipartidismo. O 15 de marzo do 2003, François Bozizé chegou ó goberno grazas a un golpe de estado.
Subdivisións
A República centroafricana está composta de 14 prefecturas e 2 prefecturas económicas. As 14 prefecturas son Bamingui-Bangoran, Base-Koteto, Alta-Koteto, Alta-Sangha, Alto-Mbomou, Kemo-Gribingui, Lobaye, Mbomou, Nana-Mambere, Ombella-Mpoko, Ouaka, Ouham, Ouham-Penda e Vakaga. As dúas prefecturas económicas son Gribingui e Sangha. Bangui ten o estatuto de concello.
Xeografía
A República centroafricana é un país enclavado. O Monte Ngaoui, cos seus 1.420 m, é o punto máis alto. O subsolo contén diamantes, uranio e ouro. O petróleo e maila enerxía hidroeléctrica son outros recursos importantes.
O país sofre de inundacións e de deforestación.
Economía
O ingreso por habitante era de 310 dólares no 2000. A agricultura representa o 55% do PIB. Os principais cultivos son as bananas, o millo, o café, o algodón e o tabaco.
Demografía
O país conta con máis de oitenta etnias falando cadansúa lingua diferente.
Leach
O apelido Leach pode estar referido a:
Bocelo
O topónimo Bocelo pode referirse a:
Kan
Kan é un grupo de musical Folk e tradicional tanto irlandesa e escocesa formado por músicos da primeira liña da música folk de Irlanda, Escocia, Inglaterra e Bretaña.
Traxectoria
Kan está formada por músicos procedentes doutros grupos da música folk, coma Flook ou Lau. Pese aos seus máis que evidentes orixes irlandés e escocés tamén está fortemente influenciado pola música da Bretaña, Asturias ou o Jazz.
O Rego da Parede, Muras, Muras
O Rego da Parede é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 3 habitantes (3 mulleres).
Bautista Varela Balboa
Juan Bautista Varela Balboa, finado en Lugo o 24 de decembro de 1933, foi un avogado e escritor galego.
Estadio Nuevo Colombino
O Nuevo Colombino é o estadio de fútbol do Recreativo de Huelva, decano do fútbol español. Foi inaugurado oficialmente o 8 de novembro de 2001 e substituíu ao antigo Estadio Colombino ou Estadio Municipal que se atopaba emprazado na barriada de Isla Chica desde 1957.
Bautista Varela Balboa
Traxectoria
Secretario do Colexio de Avogados de Lugo. Foi presidente do Orfeón Galego de Lugo e do Casino de Lugo.
Estadio Nuevo Colombino
Historia
O estadio foi proxectado polo arquitecto onubense Joaquín Aramburu cun orzamento de 14 millóns de euros e a cargo da empresa AZAGRA. Está situado na marxe da ría de Huelva, na actual Avenida do Decano (anteriormente Avenida de Francisco Montenegro). Foi deseñado para revitalizar a zona do porto coñecida como Barriada de Pescadería e para ofrecer ao seu titular, o Recreativo de Huelva, un estadio moderno e funcional acorde coas expectativas deportivas sobre o club. Dáse a casualidade que eses terreos foron os mesmos nos que se comezou a xogar ao fútbol na cidade alá polo século XIX.
Bautista Varela Balboa
Vida persoal
Casou con Isabel Fernández.
Estadio Nuevo Colombino
Historia
esquerda|miniatura|Vista desde a Ría de Huelva esquerda|miniatura|Vista da tribuna desde a praza principal.A súa capacidade é de 21.670 espectadores sentados, incluíndo así mesmo trinta e dous palcos privados e setenta e dúas prazas en cabinas de prensa, sala de prensa de 110 metros cadrados, ximnasio de 226 metros cadrados e grandes vestiarios. Destaca nesta construción a súa tribuna principal, á que se accede desde o exterior a través dunha praza alta con vistas á ría e na que se atopan os despachos de billetes, a tenda oficial e un restaurante. No interior esta tribuna aparece cuberta por unha visera que cobre tanto a parte media como a alta. Na actualidade está en marcha un proxecto de ampliación do novo estadio, obra proxectada polo arquitecto Joaquín Aramburu e Francisco Botella, que permitirá que o campo conte con 5.000 novas localidades, pasando de 21.670 espectadores a 26.670.
Inauguración
miniatura|A tribuna, dando as costas á [[ría de Huelva, dispón na súa traseira dunha praza de lecer.]] O Nuevo Colombino foi inaugurado oficialmente o 8 de novembro de 2001 nun partido entre o Recreativo de Huelva e o Newcastle inglés, no que o equipo onubense venceu por tres goles a cero, dous de Pavón e outro de Canterla. Poucos días despois a selección española xogou un partido amigable ante a de México dirixida por Javier Aguirre, á que venceu por un gol a cero, obra de Raúl. O primeiro partido oficial de liga xogouse o día 6 de xaneiro dese ano (xusto 71 anos logo da apertura do primeiro estadio recreativista, o Velódromo).
Padrón, Padrón
Santiago de Padrón é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Padrón, na comarca do Sar. Segundo o IGE en 2018 tiña 4.010 habitantes (1.930 homes e 2.080 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 4.147 habitantes.
O Empalme, Prado, Friol
O Empalme é un lugar da parroquia de Prado no concello lucense de Friol na comarca de Lugo. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña cinco habitantes (un home e catro mulleres).
Recibe este nome por ser o lugar onde enlazan a estrada AC-934 (Sobrado-Friol) coa LU-P-2108, que vai cara a Xiá.
Lampridiformes
miniatura|260px|[[Regalecus glesne]] miniatura|260px|[[Lampris guttatus]] A dos Lampriformes (Lampriformes) é unha orde de peixes da clase dos actinopterixios, subclase dos neopterixios e infraclase dos teleósteos.
Segundo algúns autores, é a única orde da discutida superorde dos Lampridiomorfos (Lampridiomorpha).
Comporende numerosas especies de peixes mariños peláxicos.
Descrición
A orde foi descrita en 1909 polo ictiólogo inglés Charles Tate Regan.
Etimoloxía
O nome científico Lampriformis está formado sobre a raíz Lapri- do seu xénero tipo, Lampris, co sufixo estándar para formar os nomes das ordes de peixes, -formes. O nome Lampris deriva do grego antigo λαμπρός lamprós "brillante", en referencia á coloración brillante destes peixes. O sufixo deriva do latín forms, "forma externa".
Sinónimos
Este último é unha variante ortográfica, empregada a miúdp, pero que aparentemente é incorrecta.
Clasificación
A orde divídese nas segunites seis familias:
Moitos autores inclúen tamén unha sétima, Veliferidae Bleeker, 1859. Ademais, coñécese unha familia extinta: Turkmenidae.
Características
A forma destes peixes é variada pero, en xeral, son esmagados e longos. Carecen de escamas e de verdadeiras espiñas nas aletas. A aleta dorsal é moi longa e tende a ocupar todo o dorso. As aletas pelvianas presentan de 0 a 17 raios. As mandíbulas son altamente protusíbeis (o maxilar, en lugar de estar unido ligamentosamente ao etmoide e ao palatino, deslìzase cara a dentro e cara a fóra co premaxilar altamente protráctil). A vexiga natatoria, cando está presente, é fisoclistosa.
Bothus podas
miniatura|250px|Bothuos podas sobre un fondo de area.
Bothus podas é unha especie de peixe teleósteo da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos e familia dos bótidos, coñecida en galego como rapapelos de ollos grandes ou rascón de ollos grandes.
Taxonomía
A especie foi descrita en 1809 polo médico e naturalista suízo François-Étienne de La Roche, ou Delaroche, co nome de Pleuronectes podas.
Sinónimos
Ao longo da historia, foi coñecida, entre outros, ademais de polo seu nome válido actualmente,polos sinónimos:
Subespecies
Segundo o SIIT, recoñécense dúas subespecies, aínda que a maioría dos autores consideran estas como sinónimos da especie
Características
As principais características morfolóxicas desta especies son: miniatura|250px|Parte anterior do corpo de B. podas. Obsérvesense os ollos e a coloración críptica. miniatura|250px|Coloración críptica de B. podas sobre un fondo pedregoso.
Hábitat e distribución
É un peixe mariño, demersal, que vive en augas intertropicais, do Atlántico oriental e no Mediterráneo, en fondos de entre os 15 e os 400 m de profundidade, entre os 45° N e os 15° S, e entre os 26° W e os 36° E, e a súa área de distribución comprende as augas costeiras desde Portugal até Angola, incluíndo os arquipélagos de Madeira e das Canarias, e as do mar Mediterráneo.
Bioloxía
A especie vive en augas pouco profundaa sobre fondos areosos e lamacentos da plataforma continental.
Aliméntase de invertebrados e peixes bentónicos.
A reprodución ocorre entre os meses de maio e agosto.
Os individuos xuvenís adáptanse ben en acuarios, pero requiren suficientes zonas de fondos adecuados.
Pesca
Bothus podas é unha especie comestíbel, e péscase nas zonas do Atlántico nordeste, centro-leste e sueste, e no mar Mediterráneo.
Canle de Bristol
A canle de Bristol (en inglés: Bristol Channel) é a maior enseada da illa de Gran Bretaña. Separa o sur do País de Gales de Devon e Somerset no suroeste de Inglaterra e esténdese desde a parte inferior do estuario do río Severn até o Atlántico Norte.
Leva o nome da cidade inglesa de Bristol e ten máis de 50 km de largo no seu punto de maior amplitude.
A Valiña, Muras, Muras
A Valiña é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 estaba deshabitado.
Bocelo, Cabreiros, O Corgo
Bocelo é un lugar da parroquia de Cabreiros no concello lugués do Corgo, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
Comenius
John Amos Comenius (en Jan Amos Komenský; en Johann Amos Comenius; latinizado como Ioannes Amos Comenius), nado no margraviato de Moravia o 28 de marzo de 1592 e finado en Amsterdam o 15 de novembro de 1670, foi un filósofo, pedagogo e teólogo checo, considerado o pai da educación moderna. Serviu como o último bispo dos irmáns checos antes de converterse nun refuxiado relixioso e un dos grandes defensores da educación universal, concepto que puxo en camiño no seu libro Didactica Magna. Como educador e teólogo, liderou escolas e aconsellou gobernantes na Europa protestante de mediados do século XVII.
Comenius introduciu unha serie de conceptos educativos e innovacións que incluían libros de textos ilustrados en linguas nativas distintas do latín, ensinanzas baseadas en desenvolvementos graduais dende o máis simple aos conceptos máis comprensivos, aprendizaxe ao longo da vida con centro no pensamento lóxico por riba da memorización, igualdade de oportunidades para os nenos empobrecidos, educación para as mulleres e instrución práctica e universal. Ademais de na súa Bohemia natal, viviu e traballou noutros países, como Suecia, a Comunidade Polaco-Lituana, Transilvania, Inglaterra, os Países Baixos e Hungría.
Traxectoria
John Amos Comenius naceu en 1592 no Margraviato de Moravia na coroa bohemia. A súa localidade natal é descoñecida e entre as posibles están Uherský Brod (como indica a súa tumba en Naarden), Nivnice e Komňa, todas situadas no distrito de Uherské Hradiště na República Checa. John era o fillo máis novo de Martin Komenský (finado entre 1602 e 1604) e a súa esposa Anna Chmelová. O seu avó, de nome Jan (János) Szeges, era de orixe maxiar. Comezou a empregar o apelido Komenský tras deixar Komňa para vivir en Uherský Brod. O nome Komenský tradúcese como "o home de Komňa". Martin e Anna Komenský pertencían á irmandade morava, denominación da prerreforma protestante, e Comenius converteuse despois nun dos seus líderes. Os seus pais e dúas das súas catro irmás morreron en 1604 e o mozo John foi vivir coa súa tía a Strážnice.
miniatura|Manuscrito máis antigo que se conserva de Comenius, datado en 1611; escrito en latín e checo Debido as súas circunstancias de empobrecemento, non puido comezar a súa educación formal ata máis adiante na súa vida. Tiña 16 anos cando entrou na escola latina de Přerov, á que volveu como profesor en 1614–1618. Continuou os seus estudos na Academia Herborn (1611–1613) e na universidade de Heidelberg (1613–1614). En 1612 leu o manifesto Rosicruciano Fama Fraternitatis. Comenius foi moi influído polo xesuíta irlandés William Bathe ademais de polos seus profesores Johann Piscator, Heinrich Gutberleth e particularmente Heinrich Alsted. A escola Herborn tiña o principio de que toda teoría tiña que ser funcional no uso práctico, ademais de ser didáctica (é dicir, instrutiva moralmente). No transcurso dos seus estudos tamén se relacionou coas reformas educativas de Ratichius e co informe desas reformas creado polas universidades de Jena e Giessen. En 1631, produciu o libro Janua linguarum reserata (A porta das linguas despechada''), que o levou a un lugar destacado. Con todo, como a unidade da irmandade se converteu nun obxectivo importante da contrarreforma, foi obrigado a exiliarse a pesar da súa fama crecente en Europa.
Comenius fíxose reitor dunha escola de Přerov. En 1616 foi ordenado como ministro da irmandade morava e catro anos despois converteuse en pastor e reitor de Fulnek, unha das súas igrexas máis florecentes. Durante a súa vida, a actividade pastoral foi a súa dedicación máis inmediata. Como consecuencia das guerras de relixión, perdeu todas as súas propiedades e os seus escritos en 1621; seis anos máis tarde liderou a irmandade no exilio cando a contrarreforma dos Habsburgo perseguiu os protestantes de Bohemia.
Comenius refuxiouse en Leszno en Polonia, onde dirixiu o gymnasium e recibiu cargos nas igrexas bohemias e moravas. En 1628 mantivo correspondencia con Johann Valentin Andreae. En 1638 Comenius respondeu a unha petición do goberno sueco e viaxou aló para deseñar un esquema de organización das escolas do país, e en 1641, a pedimento do parlamento inglés, uniuse a unha comisión encargada da reforma do sistema de educación pública. A guerra civil inglesa interferiu co proxecto posterior, e así en 1642 volveu a Suecia a traballar coa raíña Cristina e o chanceler Axel Oxenstierna na tarefa de reorganizar as escolas suecas. O mesmo ano marchou a Elbląg (Elbing) en Polonia, e en 1648 foi a Inglaterra axudado Samuel Hartlib, orixinario de Elbląg. En 1650 Zsuzsanna Lorántffy, viúva de Xurxo I Rákóczi, príncipe de Transilvania, invitouno a Sárospatak. Comenius permaneceu alí ata 1654 como profesor na primeira universidade protestante húngara; algunhas das súas obras máis importantes foron escritas alí.
Despois das súas obrigas relixiosas, o segundo grande interese de Comenius foi o intento do método de Bacon para a organización de todo o coñecemento humano. Converteuse nun dos líderes do movemento pansófico ou enciclopédico do século XVII, e, de feito, inclinouse a sacrificar os seus intereses educativos máis prácticos noutros máis grandiosos pero tamén máis visionarios. En 1639, Comenius publicou Pansophiæ Prodromus, e nos seguintes anos o seu amigo inglés Hartlib editou sen o seu consentimento o plan da obra pansófica establecida por Comenius. O manuscrito de Pansophia foi destruído no incendio da súa casa en Leszno en 1657. As ideas pansóficas atoparon expresión parcial nas series de libros de textos que produciu de tempo en tempo. Nestes, intentou organizar o campo completo do coñecemento humano para levalo á comprensión de todos os nenos.
Segundo Cotton Mather, Winthrop pediu a Comenius que fose o presidente da Universidade Harvard, sendo máis plausible que fose John Winthrop o Novo que o seu pai, xa que aquel estaba en Inglaterra; en vez diso, Comenius marchou a Suecia. Comenius tamén tentou deseñar unha linguaxe en que non se puidesen expresar afirmacións falsas.
Comenius produciu unha nova edición dos himnos da irmandade bohemia de 1618, Kancionál, to jest kniha žalmů a písní duchovních (Amsterdam, 1659), que contén 606 textos e 406 melodías. Ademais de revisar salmos e himnos, tamén expandiu o número destes últimos e engadiu unha nova introdución. Esta edición foi reeditada varias veces ata o século dezanove. Os seus textos en checo eran composicións cunha poética notable, mais empregou melodías doutras fontes. Tamén editou o himno alemán Kirchen-, Haus- und Hertzens-Musica (Amsterdam, 1661), que foi publicado baixo o título Kirchengesänge dende 1566. Noutros escritos, Comenius dirixiu música instrumental e vocal en moitos lugares, aínda que non dedicou tratado ningún ao tema. Ás veces segue o concepto matemático medieval da música, mais noutros lugares ligou a música coa gramática, a retórica e a política. A práctica musical, instrumental e vocal, desempeñou un importante papel no seu sistema educativo.
Influencia educativa
miniatura|Clase latina de [[Orbis Pictus]] A influencia máis permanente que exerceu Comenius foi no traballo educativo práctico. Poucas persoas dende a súa época tivo unha maior influencia, aínda que durante a maior parte do século XVIII e principios do XIX, houbo pouco recoñecemento da súa relación cos avances contemporáneos da educación teórica e práctica. A influencia educativa de Comenius foi tripla. Foi primeiro profesor e organizador de escolas, non só entre o seu propio pobo, senón despois en Suecia, e en parte en Holanda. Na súa Didactica Magna (Gran didáctica), desenvolveu un sistema de escolas que é homólogo ao sistema estadounidense de xardín de infancia, escola primaria, escola secundaria, college e universidade.
En segundo lugar, a influencia de Comenius chegou coa formulación da teoría xeral da educación. A este respecto, adiantouse a Rousseau, Pestalozzi, Fröbel etc., e foi o primeiro en afirmar a idea de "educación segundo a natureza" tan influente durante a última parte do século XVIII e principios do XIX. A influencia de Comenius na educación teórica é comparable á dos seus contemporáneos Bacon e Descartes na ciencia e na filosofía. De feito, foi moi influenciado polo pensamento de ambos e esta influencia é notable debido ao feito de que primeiro aplicou ou intentou aplicar de forma sistemática os principios do pensamento e da investigación, formulada por estes filósofos, á organización da educación en todos os aspectos. O resumo dos seus intentos aparece na Didactica Magna, completada arredor de 1631, aínda que non publicada ata varios anos despois.
O terceiro aspecto da súa influencia educativo foi nos métodos de ensinanza, a través dunha serie de libros de texto dunha natureza totalmente nova. O primeiro que publicou foi Janua Linguarum Reserata (A porta das linguas despechada), editado en 1631. A este seguiuno un texto máis elemental, Vestibulum, e outro máis avanzado, Atrium, entre outros. En 1658 publicouse Orbis Pictus, probablemente o máis recoñecido e o que máis circulou. Foi tamén a primeira aplicación con éxito de ilustracións para o traballo de ensinar, aínda que non foi o primeiro libro ilustrado para nenos. miniatura|Relief of Komensky in Dolany, Czech Republic
Estes textos estaban baseados todos nas mesmas ideas fundamentais: A importancia da influencia de Comenius na educación foi recoñecida dende mediados do século XIX. Os seus escritos educativos comprenden máis de corenta títulos.
Teoloxía
miniatura|Labirinto do mundo e paraíso do corazón, de Comenius. John Amos Comenius foi bispo da igrexa da Unidade dos Irmáns, que ten as súas raíces nas ensinanzas do reformador checo Jan Hus. Unha das súas obras teolóxicas máis famosas é Labirinto do mundo e paraíso do corazón. O libro representa o seu pensamento sobre que o mundo está cheo de varias cousas sen utilidade e complexos labirintos. A verdadeira paz de mente e alma só pode atoparse no corazón dun, onde Cristo o salvador debería morar e gobernar. Esta ensinanza tamén se repite nun dos seus últimos traballos, Unum Necessarium (“Só un é necesario”), onde amosa varios labirintos e problemas do mundo e achega solucións simples a varias situacións. No libro tamén admite que a súa antiga crenza en profecías e revelacións deses días era o seu labirinto persoal onde se perdeu moitas veces.
Familia
Unha das súas fillas, Elisabeth, casou con Peter Figulus de Jablonné nad Orlicí. O seu fillo, Daniel Ernst Jablonski (1660–1741), marchou máis tarde a Berlín en 1693; alí converteuse no pastor oficial de maior grao na corte do rei Federico I de Prusia. Alí coñeceu o conde Nicolaus Ludwig Zinzendorf (1700–1760). Zinzendorf foi un dos máis destacados sucesores como bispo (1737–1760) na igrexa da Irmandade de Moravia.
Legado
A medalla Comenius é outorgada pola UNESCO para honrar logros destacados no campo da investigación e a innovación educativa. Peter Drucker considera a Comenius o inventor dos libros de texto.
República Checa
miniatura|Billete de [[coroa checa coa imaxe de Comenius]] Durante o século XIX, o renacemento nacional checo idealizou a Comenius como símbolo da nación checa. Esta imaxe mantense na actualidade.
A República Checa celebra o 28 de marzo, aniversario de Comenius, o día do docente. A universidade Jan Amos Komenský foi fundada en Praga en 2001. Comenius aparece no billete de 200 coroas.
O asteroide 1861 Komenský, descuberto por Luboš Kohoutek, recibe ese nome na súa honra.
Resto de Europa
miniatura|Retrato de Comenius polo pintor eslovaco [[Miloslav Lehotský]] En Sárospatak, Hungría, unha escola de profesores pertencente á universidade de Miskolc recibe o seu nome. Tamén se lle deu o nome de Comenius a escolas primarias de varias cidades alemás, incluídas Bonn, Grafing e Deggendorf. En Skopje, o goberno checoslovaco construíu unha escola tralo terremoto de 1963 e nomeouna na súa honra. En Polonia existe a organización non gobernamental Comenius Foundation dedicada á ofrecer igualdade de oportunidades a nenos de menos de dez anos. En 1919 fundouse a universidade Comenius mediante unha acta do parlamento en Bratislava, que foi a primeira universidade con clases en eslovaco.
O director de cinema Roberto Rossellini tomou a Comenius, e especialmente a súa teoría da "visión directa", como modelo no desenvolvemento das súas teorías didácticas, que esperaba que levasen o mundo a un futuro utópico.
Comenius é un programa de intercambio entre escolas da Unión Europea.
Obras
miniatura|Colección de didácticas, 1657 miniatura|Edición en inglés de [[Janua linguarum reserata, 1631]] miniatura|[[Orbis Pictus, libro de texto para nenos, 1658]]
William Elford Leach
William Elford Leach, nado o 2 de febreiro de 1790 en Hoe Gate (Plymouth, Reino Unido) e finado o 26 de agosto de 1836 en Palazzo San Sebastiano (Tortona, Xénova, Italia), foi un zoólogo e biólogo mariño inglés, membro da Royal Society (FRS).
Traxectoria
Leach foi fillo dun avogado. Á idade de doce anos foi á escola en Exeter, para estudar anatomía e química.
Alí, recollía mostras mariñas en Plymouth Sound e ao longo da costa de Devon. Aos dezasete anos iniciou os estudos de medicina no Hospital St. Bartholomew en Londres, terminando a carreira na Universidade de Edimburgo e na de St Andrews. miniatura|220px|esquerda|Debuxo de Libinia emarginata en A Zoological Miscellany, de Leach, autor que describiu esta especie de centola en 1815.
En 1813 Leach regresou aos seus intereses zoolóxicos e foi empregado como bibliotecario auxiliar na Sección Zoolóxica do Museo Británico.
Alí dedicouse a ordenar as coleccións, moitas das cales foran abandonadas desde que deixou o Museo Hans Sloane. Durante este tempo foi conservador auxiliar da sección de historia natural, converténdose nun experto en crustáceos e moluscos. Tamén traballou en insectos, mamíferos e aves.
A nomenclatura de Leach era un tanto excéntrica. Nomeou vinte e sete especies baseadas no nome do seu amigo John Cranch (quen as recolectara en África antes de morrer no navío da Armada Británica HMS Congo).
E en 1818 nomeou nove xéneros baseados en Caroline ou anagramas deste nome, posibelmente en alusión ao nome da súa amante.
En 1821 sufriu unha depresión nerviosa debido ao exceso de traballo e dimitiu do seu posto no museo en marzo de 1822. A súa irmá máis vella levouno á Europa continental a convalecer, e viaxaron a través de Francia, Italia e Grecia.
Morreu de cólera no Palazzo San Sebastiano, cerca de Tortona, ao norte de Xénova.
Eponimia
O picapeixe de ás azuis (Dacelo leachii) tamén se nomeou no seu honor, en 1827, por Vigors e Horsfield.
Abreviatura
A abreviatura Leach emprégase para indicar a William Elford Leach como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
LaSiete
Historia
LaSiete iniciou as súas emisións o 18 de maio de 2009 cando Telecinco, nunha acción de posicionamento no dial da TDT, (como xa fixera Veo TV co 7, ou Antena 3 con Antena.Neox e Antena.Nova posicionándoos no 8 e no 9) Telecinco 2 cambiou o seu nome polo de LaSiete para posicionar a súa segunda canle no dial 7 do mando a distancia.
En LaSiete emítense programas e series de produción propia (La pecera de Eva) ademais de reposicións de Telecinco, (Gran Hermano, Operación Triunfo, Supervivientes, Sálvame) programas adquiridos de canles estranxeiras (Fear Factor), series online de Telecinco (Becari@s) etc.
A canle cesou as súas emisión o 5 de maio do 2014, como consecuencia dunha sentenza xudicial do Tribunal Supremo que anulou a concesión de nove canles da TDT, debido a que foron outorgadas sen o preceptivo concurso público que rexe a Lei Audiovisual.
Audiencias
Evolución da cota de pantalla mensual, segundo as medicións de audiencia elaborados en España por TNS. Están en letra grosa e vermello os meses en que foi líder de audiencia.
* Máximo histórico | ** Mínimo histórico
Royal Numismatic Society
A Royal Numismatic Society -RNS- (en galego "Real Sociedade Numismática") é unha sociedade erudita e sen ánimo de lucro situada en Londres, Reino Unido, encargada da promoción da investigación en todas as ramas de numismática. A partir de 2014 ten o patrocinio da Raíña Isabel II.
Afiliación
O Consello da sociedade é quen elixe os seus membros, maioritariamente destacados coleccionistas e investigadores, tanto profesionais como afeccionados, no ámbito da numismática.
Historia
A sociedade fundouse en 1836 coa denominación de Numismatic Society of London, e recibiu o título de "Real Sociedade Numismática" de mans do rei Eduardo VII por unha carta rexia (Real Charter) en 1904. A historia da sociedade foi publicada nunha serie anual de artigos por R. A. G. Carson, en Numismatic Chronicle, o órgano de expresión da entidade, entre 1975 e 1978. A quinta e derradeira entrega foi escrita para conmemorar o 150 aniversario da entidade en 1986, e nese mesmo ano publicouse o texto completo como monografía baixo o título de A History of the Royal Numismatic Society, 1936-1986.
Publicacións
Ademais do seu periódico anual, The Numismatic Chronicle, a sociedade leva a cabo tamén outras publicacións extraordinarias focalizadas nos máis diversos aspectos da numismática, que inclúen estudos detallados das emisións monetarias de diferentes rexións do mundo.
Membro de Honra
Recoñecemento outorgado aos membros da sociedade que fixeran unha contribución salientable á numismática. É un premio vitalicio e o habitual é que existan arredor de 25 membros con esta consideración. O membro de honra vivo máis antigo no momento de redactar este artigo era o Príncipe Filipe, Duque de Edinburgo, recoñecido en 1967.
Medalla da Royal Numismatic Society
Foi instituída en 1883, como galardón anual a persoas que se distingan polos seus servizos á ciencia numismática, por elección do consello da sociedade. A medalla concédese na Xunta Xeral Anual de decembro, durante a cal o galardoado pronuncia un discurso solemne. Os cuños da medalla de prata orixinal son obra de Sir John Evans, en 1883. En 1993 encargóuselle a Ian Rank-Broadley o deseño dunha nova medalla de prata fundida. Entre os posuidores desta medalla están os ingleses Barclay Head (1907), Harold Mattingly (1941), Humphrey V. Sutherland (1954), Robert Carson (1972) e o francés Ernest Babelon (1899), así como o rei Vítor Manuel III de Italia (1904). Só dous españois acadaron a medalla: Leandre Villaronga (1989) e Pere Pau Ripollès (2016).
Premio Parkes Weber
Instituíuse en 1954 grazas á xenerosidade de F. Parkes Weber. Dotado cunha modesta cantidade económica, concédese a traballos orixinais breves (non máis de 5000 palabras) presentados por autores de menos de 31 anos de calquera nacionalidade acerca dalgún asunto de libre elección relativo a moedas, medallas, fichas monetarias ou papel moeda.
Premio Lhotka
Foi creado en 1962 polo membro honorario J.F. Lhotka, da Universidade de Oklahoma, en memoria do seu pai (do mesmo nome). Concédeselle ao autor do libro ou do artigo en inglés considerado como máis útil para os estudantes que se inician na numismática, publicado durante os dous anos anteriores á súa concesión.
Premio Samir Shamma
Foi establecido polo membro honorario Samir Shamma en 1992, para recoñecer, con carácter bianual, o libro, artigo ou conxunto de artigos, preferiblemente en inglés, publicados durante os tres anos anteriores á súa concesión, considerados como máis útiles para os estudosos da numismática dos países islámicos. Na edición de 2017 estivo dotado con 2000 libras esterlinas.
Premio Gilljam
Establecido polo membro da sociedade H.H. Gilljam, o seu consello recoñece con el bianualmente o libro ou artigo publicado nos tres anos anteriores que supoña a mellor contribución ao estudo da numismática do século III anterior á reforma monetaria de Diocleciano. Outórgase preferentemente a traballos centrados ás emisións na Galia e na Britania.
Presidentes da Royal Numismatic Society
Esta é unha lista dos presidentes da Royal Numismatic Society desde a súa fundación en 1836:
Lista de episodios de One Piece (temporada 2)
A segunda tempada da serie de televisión One Piece comezou a transmitirse o 21 de marzo do 2001 no Xapón, acabando finalmente o 19 de agosto do mesmo ano, cun total de 16 episodios. Nesta segunda tempada a tripulación do Sombreiro de Palla entra na Gran Ruta e coñecen a Vivi, enfróntandose ao mesmo tempo con varios membros da Gavela dos Barrock Works.
A segunda tempada titúlase Saga da entrada na liña principal (グ ラ ン ド ラ イ ン 突入 篇 Gurando Rain totsunyū hen?) E agrupa os episodios do 62 ao 77 [1]. Ten lugar en Futago Promontory, Whisky Peek e Little Garden e ve a tripulación de Sombreiro de Palla entrar en contacto coa organización criminal Baroque Works.
Jesús Villamor Calvo
Jesús Villamor Calvo, nado en Padrón o 16 de decembro de 1947, é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
Industrial hostaleiro. Foi o candidato do PPdeG á alcaldía de Padrón por vez primeira nas eleccións municipais de 1983 e foi elixido alcalde como cabeza da lista máis votada, con 4 concelleiros. En 1987 foi reelixido cunha ampla maioría absoluta de 13 concelleiros de 17. Nas sucesivas convocatorias electorais que tiveron lugar ata 2003 revalidou a alcladía con maioría absoluta, se ben foi perdendo progresivamente apoios ata que nese último ano a logrou de forma moi axustada. Presentouse ás eleccións municipais de 2007, pero logo da vitoria do candidato do PSdeG-PSOE, Camilo Forján Seoane, Jesús Villamor comezou a traballar na empresa privada e retirouse da política ao final do mandato. Entre 2005 e 2006 foi conselleiro da empresa Xestión Urbanística da Coruña. En canto ás súas afeccións destaca o golf.
Rioseco, Muras, Muras
Rioseco é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 home).
Un botín de 500.000 dólares
Un botín de 500.000 dólares (en Thunderbolt and Lightfoot) é un filme estadounidense de 1974 escrito e dirixido por Michael Cimino. Está protagonizado por Clint Eastwood, Jeff Bridges, George Kennedy e Geoffrey Lewis.
Estreouse en galego baixo o título o Thunderbolt e Lightfoot o 16 de decembro de 1987 a través da TVG, e co título Un botín de 500.000 dólares o 14 de outubro de 2001.
Gran Premio de Italia de 1982
O Gran Premio de Italia de 1982 foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada no circuíto de Monza o 12 de setembro de 1982. A carreira, que se disputou sobre 52 voltas, foi a décimo quinta proba da tempada de. A carreira foi o 52º Gran Premio de Italia
Notas
A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de
Canle de Castela
A canle de Castela é unha obra de enxeñaría hidráulica feita co propósito de facilitar o transporte de trigo de Castela ata os portos do norte e dende alí a outros mercados. Percorre parte das provincias de Burgos, Palencia e Valladolid, na comunidade autónoma de Castela e León. Foi realizada entre mediados do século XVIII e o primeiro terzo do XIX, se ben a chegada do ferrocarril logo fixo que quedase obsoleta. Está declarada como Ben de interese cultural, RI-53-0000397, na categoría de Conxunto Histórico Artístico dende o 13 de xuño de 1991. Orixinalmente concibida como unha rede de catro canles que unirían Segovia con Reinosa, só se chegaron a construír tres ramais (o Norte, o Sur e o de Campos). Cunha anchura que varía entre 11 e 22 metros, a canle discorre ó longo de 207 quilómetros, atravesando 38 termos municipais, e unindo as localidades de Alar del Rey (Palencia), onde ten o seu nacemento, coas de Valladolid e de Medina de Rioseco, situadas respectivamente ó final dos ramais Sur e de Campos (a Canle ten forma de Y invertido). Ten un desnivel total de 150 metros.
miniatura|Embarcadoiro da Canle de Castela en [[Medina de Rioseco.]] miniatura|Canle de Castela, dársena de [[Valladolid. A idea desta canle era a de servir como vía de comunicacións e transporte que solucionase o problema de illamento que sufría a meseta castelá, debido ao relevo do cordal Cantábrico e a unha deficiente rede viaria, que facían case imposible o transporte dos produtos agrarios da rexión.]] miniatura|Unha das [[Esclusa|esclusas da canle.]]
En Calahorra de Ribas pódese ler un monumental fito erixido para conmemorar a unión dos ríos Carrión e Pisuerga en agosto de 1791:
Precedentes
miniatura|[[Pedro López de Lerena.]]
Os antecedentes desta grande obra hidráulica remóntanse ós séculos XVI e XVII. O desenvolvemento de sistemas de navegación interiores en Europa, que fomentará o comercio e o regadío, tradúcense en España en estudos dirixidos por Bartolomé Bustamante en 1549 sobre as posibilidades que ofrecía a conca do Pisuerga.
O século XVIII retomáronse estes vellos proxectos en tempos de Fernando VI por iniciativa do Marqués da Ensenada. A idea ilustrada da mellora das comunicacións interiores como fomento da actividade económica tomará corpo con dúas realizacións fundamentais: a Canle Imperial de Aragón e a Canle de Castela.