cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lista de asteroides
Esta é unha lista dos cincuenta primeiros asteroides descubertos. Na actualidade coñécense máis de 90 000.
O número 1 lévao 1 Ceres que desde o 24 de agosto de 2006 está considerado planeta anano.
David Robinson
NBA
Na tempada 1989-1990 Robinson comezou por fin a súa andaina na NBA. Spurs viñan de ser un dos peores equipos da liga o ano anterior cunha marca de 21-61, grazas á aparición de Robinson ese ano alcanzaron os Playoffs cunha marca de 56-26. Na primeira rolda venceron con claridade (3-0) aos Nuggets pero non puideron cos Blazers, ao cabo subcampións ese ano, nunha axustada eliminatoria (4-3). Nesta tempada sería nomeado mellor novato do ano e incluído no quinteto de novatos.
Os Spurs de Robinson fíxose un clásico dos Playoffs pero non chegaron a conseguir ningún campionato. En 1992 presentábaselle a oportunidade de resarcirse do doloroso bronce olímpico de Seúl. Estados Unidos decidiuse a levar aos seus mellores xogadores para o que se fixo o chamado "Dream Team" (Equipo de Ilusión), sen dúbida o mellor equipo de baloncesto que pise unha cancha de baloncesto en toda a historia. Xunto a Michael Jordan, Larry Bird, Magic Johnson, Scottie Pippen etc. arrasaron na competición conseguindo o ouro olímpico en Barcelona '92. Un dos seus momentos estelares foi sen dúbida o último partido da fase regular ante Los Angeles Clippers na tempada 1993-94. Durante todo o ano Robinson e Shaquille O'Neal mantiveran un duelo por conseguir o título de máximo anotador da competición. Ao chegar a este último partido Robinson estaba en desvantaxe e necesitaba nin máis nin menos que 69 puntos para facerse co título. Dando mostras da súa enorme clase aquela noite anotou 71 puntos, tope da súa carreira, e conseguiu o trofeo de máximo anotador cunha media de 29,8 puntos por partido.
No ano 1995 conseguiu o título de MVP da liga regular e en 1996 foi nomeado un dos 50 mellores xogadores da historia da NBA. A pesar destes éxitos persoais os Bulls e os Rockets dominaban a liga impedindo a Robinson alcanzar o ansiado anel. As derrotas ante os Rockets eran especialmente dolorosas debido á rivalidade na cancha que mantiña con outro dos grandes pivotes da época, Hakeem Olajuwon. Parecía que as súas aspiracións a gañar un título terminaban en 1997 cando unha grave lesión mantívoo afastado das pistas practicamente todo o ano. Os Spurs acusaron gravemente a baixa da súa estrela e terminaron en ano cunha lamentable marca de 20-62. Pero, caprichos do destino, esta lesión axudaríalle ao cabo a obter o título. Grazas á lamentable campaña dos Spurs conseguiron a primeira elección do draft de 1998 na que adquiriron a Tim Duncan, peza clave nos éxitos de Spurs nos seguintes anos. É o xogador americano con máis presenzas nas olimpíadas (1988, 1992 e 1996). Na súa última participación, nos JJ.OO. de Atlanta, liderou ao equipo en puntos por partido, incluídos os 28 que anotou na final contra Iugoslavia (95-69).
Primeiro título con San Antonio
Antes do inicio da tempada 1998-1999, os propietarios dos equipos da NBA e David Stern decidiron bloquear a competición e forzar a negociación dun novo Acordo de Contrato Colectivo coa Asociación de Xogadores da NBA. Este bloqueo (a esta tempada lémbralla como a do "lockout" bloqueo en inglés) durou 202 días ata que por fin alcanzouse un acordo entre ambas as partes. A tempada comezou o 5 de febreiro de 1999, facendo desta forma a tempada de 1999 literalmente. Tras unha tempada de 50 partidos, os Spurs conseguiron unha marca de 37-13, o mellor da NBA dándolles a vantaxe de campo ao longo de todos os Playoffs. Nos Playoffs dominaron completamente aos seus rivais derrotando sucesivamente a Timberwolves, Lakers e Blazers cunha marca en playoff de 11-1. A chegada de Duncan xunto ao recuperado Robinson facían dos Spurs un equipo practicamente imbatible. Na final derrotaron por 4-1 a uns sorprendentes Knicks que chegaban á final tras entrar ao Playoff na última posición do Leste. O xogo exterior dos Knicks con Latrell Sprewell, Allan Houston e Larry Johnson foi insuficiente ante o poder interior dos Spurs. Aínda que o títutlo de MVP das finais concedéuselle a Tim Duncan, todos os especialistas coincidiron en que o papel de líderazgo de Robinson fora crucial para a consecución do título.
Retirada con anel
Robinson anunciou que tras a tempada 2003 retiraríase do baloncesto profesional. O 15 de xuño de 2003 poría o broche final a unha carreira chea de éxitos coa vitoria por 88-77 ante Nets para un marcador global de 4-2 nas finais. Robinson, anotou 13 puntos e capturou 17 rebotes no seu último partido. Coñecidas como as "Torres Xemelgas" (aínda que orixinalmente eran a parella Olajuwon-Sampson), Robinson e o MVP da liga Tim Duncan compartiron a portada da revista Sports Illustrated de 2003 co premio de Deportistas do Ano.
As medias na súa carreira son de 21,1 puntos, 10,7 rebotes, 3,0 tapóns e 2,5 asistencias por partido. É un dos poucos xogadores en anotar máis de 20 000 puntos na NBA, e un dos 4 xogadores en lograr un cuádruplo dobre (34 puntos, 10 rebotes, 10 asistencias e 10 tapóns contras os Pistons o 17 de febreiro de 1994).
Palmarés e premios
miniatura|175px|David Robinson, membro do Dream Team no encontro ante Porto Rico durante os [[Xogos Olímpicos de 1992.]]
Mañufe, Mercurín, Ordes
Mañufe é un lugar da parroquia de Mercurín, no concello de Ordes. Segundo o IGE en 2018 tiña 13 habitantes, 5 homes e 8 mulleres.
Norbert Ratsirahonana
Norbert Lala Ratsirahonana, nado en 1938, é un político e xuíz do Tribunal Constitucional de Madagascar, foi presidente interino de Madagascar, entre 1996 e 1997.
Río Gallegos, Santa Cruz
Río Gallegos, coloquialmente Gallegos, é a capital da Provincia de Santa Cruz, situada na Patagonia, na República Arxentina.
Localizada na desembocadura do río Gallegos no departamento Güer Aike, é a cidade máis poboada da provincia —con 95 796 habitantes (2010)— e o centro distribuidor para as actividades turísticas da zona. A oferta turística da cidade está conformada por museos, monumentos histórico-culturais e circuítos urbanos; así como tamén un estuario que alberga miles de aves residentes e migratorias. Fóra do radio urbano pode verse a paisaxe volcánica da Laguna Azul, ou a Reserva Faunística Cabo Vírgenes, unha das maiores pingüineiras de América do Sur que alberga, de outubro a abril, máis de 150 000 pingüíns magallánicos.
Historia
Esta cidade existiu como poboación, aínda antes da chegada de Carlos María Moyano, quen en 1883 foi designado Gobernador do Territorio Nacional de Santa Cruz. A data da súa fundación formal senta cando o Goberno Nacional Arxentino destacou ao buque Villarino ao mando do capitán Federico Spurr, para que realizase a viaxe regular entre Buenos Aires e os portos da Patagonia. Río Gallegos naceu ao instalarse a Sub Prefectura Marítima, o 19 de decembro de 1885.
Marmancou, Figueiras, Santiago de Compostela
Marmancou é un lugar da parroquia de Figueiras no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2018 tiña 72 habitantes (32 homes e 40 mulleres).
Aínda que toma o nome deste lugar, o castro de Marmancou pertence ó de Codesedas.
Bandeira de Kiribati
A bandeira de Kiribati é unha bandeira heráldica: a metade superior é vermella cunha fregata dourada voando sobre un sol nacente da mesmo cor. A metade inferior é azul con tres franxas ondeadas horizontais brancas que representan ao océano Pacífico e os 3 grupos de illas que compoñen o país. Os 17 raios do sol representan as 16 illas Gilbert e a de Banaba. A bandeira foi deseñada por Sir Artur Grimble en 1932 para a colonia británica das illas Gilbert e Ellice.
Ferro
O ferro (do latín ferrum) é un elemento químico, símbolo Fe, de número atómico 26 (26 protóns e 26 electróns ) e masa atómica 56 u. A temperatura ambiente, o ferro atópase en estado sólido.
É extraído da natureza baixo a forma de mineral de ferro que, despois de distintos procesos de transformación, é usado na forma de lingotes. Se se engade carbono dáse orixe a varias formas de aceiro.
Este metal de transición atópase no grupo 8B da Clasificación Periódica dos Elementos. É o cuarto elemento máis abundante da codia terrestre (aproximadamente 5%) e, entre os metais, soamente o aluminio é máis abundante. Tamén é un dos elementos máis abundantes do Universo. O núcleo da Terra está formado principalmente por ferro e níquel (NiFe), xerando un campo magnético.
Actualmente é utilizado para a fabricación de ferramentas, máquinas, vehículos de transporte (automóbeis, navios etc.), como elemento estrutural de pontes, edificios, e infinidade doutras aplicacións.
Características principais
É un metal maleábel, tenaz, de coloración cinza prateada presentando propiedades magnéticas: é ferromagnético a temperatura ambiente.
Atópase na natureza formando parte de diversos minerais, entre eles moitos óxidos e raramente atópase en estado libre. Para obter ferro en estado elemento, os óxidos son reducidos con carbono, e inmediatamente son submetidos a un proceso de refinación para retirar as impurezas presentes.
Fundamentalmente é empregado na produción de aceiros, que son aliaxes metálicas de ferro con outros elementos, tanto metálicos como non metálicos, que confiren propiedades distintas ao material. Denomínase aceiro cando contén menos de 2% de carbono; se a percentaxe é maior recibe a denominación de fundición.
É o elemento máis pesado que se produce exotermicamente por fusión, e o máis leve producido por fisión, debido ao feito ter o seu núcleo a máis alta enerxía de ligación por nucleón, que é a enerxía necesaria para separar do núcleo un neutrón ou un protón. Polo tanto, o núcleo máis estábel é o do ferro-56.
Presenta diferentes formas estruturais dependendo da temperatura:
Aplicacións
O ferro é o metal máis usado, cun 95% en peso da produción mundial de metal. É indispensábel debido ao seu baixo prezo e dureza, especialmente empregado en automóbiles, barcos e compoñentes estruturais de edificios.
O aceiro é a forma máis coñecida, e o seu uso máis frecuente. As aliaxes férreas presentan unha gran variedade de propiedades mecánicas dependendo da súa composición e do tratamento que se aplique.
Historia
Hai indicios do uso de ferro, seguramente procedente de meteoritos, catro milenios a. C., polos sumerios e exipcios.
Entre dous e tres milenios antes de Cristo foron aparecendo cada vez máis obxectos de ferro (que se distingue do ferro proveniente dos meteoritos pola ausencia de níquel) na Mesopotamia, Anatolia e Exipto. Mentres tanto, o seu uso parece ser cerimonial, por ser un metal moi caro, máis que o ouro. Algunhas fontes suxiren que talvez era obtido como subproduto da obtención do cobre. Entre 1600 e 1200 a.C., obsérvase un aumento do seu uso no Oriente Medio, porén non foi usado para substituír o bronce.
Entre os séculos XII e X antes de Cristo, ocorreu unha rápida transición no Oriente Medio na substitución das armas de bronce polas de ferro. Esta rápida transición talvez teña ocorrido debido a unha escaseza de estaño ou a unha melloría na tecnoloxía do traballo co ferro. Este período, que ocorreu en diferentes ocasións segundo o lugar, denominouse Idade de Ferro, substituíndo a Idade de bronce. En Grecia iniciouse en torno do ano 1000 a. C., e non chegou á Europa occidental antes do século VII a.C. A substitución do bronce polo ferro foi paulatina, pois era difícil producir pezas de ferro: localizar o mineral, extraelo, proceder a súa fundición a temperaturas altas e despois forxalo.
Na Europa central, xurdiu no século IX a. C. a cultura de Hallstatt substituíndo á "cultura dos campos de urnas", que se denominou "Primeira Idade de Ferro", pois coincide coa introdución do uso deste metal. Cara o ano 450 a.C., tivo lugar o desenvolvemento da "cultura da Tène", tamén denominada "Segunda Idade de Ferro". O ferro era usado en ferramentas, armas e xoias, aínda que seguen atopándose obxectos de bronce.
Xunto con esta transición de bronce ao ferro descubriuse o proceso de "carburazción", que consiste en adicionar carbono ao ferro. O ferro era obtido mesturado coa escoira contendo carbono ou carbonatos, e era forxado retirándose a escoira e oxidando o carbono, creándose así o produto xa cunha forma. Este ferro contiña unha cantidade de carbono moi baixa, non sendo posíbel endurecelo con facilidade ao arrefrialo en auga. Observouse que se podía obter un produto moito máis resistente aquecendo a peza de ferro forxado nun leito de carbón vexetal, para entón mergullalo en auga ou aceite. O produto resultante presenta unha capa superficial de aceiro, e era máis duro e menos fráxil que o bronce.
Na China, o primeiro ferro utilizado tamén era proveniente dos meteoritos. Foron atopados obxectos de ferro forxado no noroeste, preto de Xinxiang, do século VIII a. C. O procedemento utilizado era o mesmo que o usado no Oriente Medio e en Europa.
Nos últimos anos da Dinastía Zhou (550 a. C.), na China, conseguiuse obter un produto resultante da fusión do ferro (ferro fundido). O mineral atopado alí presentaba un alto contido de fósforo, co cal era fundido en temperaturas menores que as aplicadas en Europa e outros lugares. Aínda, durante moito tempo, ata a Dinastía Qing (221 a. C.), o proceso non tivo unha gran repercusión.
O ferro fundido levou máis tempo para ser obtido en Europa, pois non se conseguía a temperatura necesaria. Algunhas das primeiras mostras foron atopadas en Suecia, en Lapphyttan e Vinarhyttan, de 1150 a 1350 d. C.
Na Idade Media, e ata finais do século XIX, moitos países europeos empregaban como método siderúrxico a "farga catalana". Obtíñase ferro e aceiro de baixo contido en carbono empregando carbón vexetal e mineral de ferro. Este sistema xa estaba implantado no século XV, conseguíndose obter temperaturas de ata 1.200 °C. Este procedemento foi substituído polo emprego de altos fornos.
Nun principio usábase carbón vexetal para a obtención de ferro como fonte de calor e como axente redutor. No século XVIII, en Inglaterra, o carbón vexetal comezou a escasear e tornarse caro, iniciándose a utilización do coque, un combustíbel fósil, como alternativa. Foi utilizado pola primeira vez por Abraham Darby, no inicio do século XVIII, construíndo en Coalbrookdale un "alto forno". Mesmo así, o coque só foi empregado como fonte de enerxía na Revolución industrial. Neste período a demanda foi tornándose cada vez maior debido a súa utilización.
O alto forno foi evolucionando ao longo dos anos. Henry Cort, en 1784, aplicou novas técnicas que melloraron a produción. En 1826 o alemán Friedrich Harkot construíu un alto forno sen cachotería para fumes.
En Inglaterra foi empregado pola primeira vez o ferro na construción de edificios por Mathew Boulton e James Watt, no principio do século XIX. Tamén son coñecidas outras obras deste século, como por exemplo, o "Palacio de Cristal" construído para a Exposición Universal de 1851 en Londres, do arquitecto Joseph Paxton, que ten unha armación de ferro, ou a Torre Eiffel, en París, construída en 1889 para a Exposición Universal, onde foron utilizadas millares de toneladas de ferro.
Abundancia e obtención
É o metal de transición máis abundante da codia terrestre, e cuarto de todos os elementos. Tamén abunda no Universo, habéndose atopado meteoritos que conteñen este elemento. O ferro é atopado en numerosos minerais, destacando a hematita (Fe2O3), a magnetita (Fe3O4), a limonita (FeO(OH)), a siderita (FeCO3), a pirita (FeS2) e a ilmenita (FeTiO3).
Pódese obter o ferro a partir dos óxidos con maior ou menor teor de impurezas. Moitos dos minerais de ferro son óxidos.
A redución dos óxidos para a obtención do ferro é efectuada en fornos denominados alto forno. Nel son adicionados os minerais de ferro, en presenza de coque, e carbonato de calcio, CaCO3, que actúa como escorificante.
No alto forno ocorren as seguintes reaccións:
O dióxido de carbono redúcese formando monóxido de carbono:
Nun proceso contrario, o monóxido pode oxidarse con osíxeno reproducindo o gas carbónico:
Posteriormente, na parte inferior do alto forno, onde a temperatura é máis elevada, ocorre a maior parte da redución dos óxidos co coque (carbono):
O carbonato de calcio descomponse:
e o dióxido de carbono é reducido co coque a monóxido de carbono, como xa se veu. Na parte inferior do alto forno ocorre a carburación:
O ferro obtido pode conter moitas impurezas non desexábeis, sendo necesario sometelo a un proceso de refinación que pode ser realizado en fornos chamados convertedores.
En 2000, os cinco maiores países produtores de ferro eran a China, o Brasil, Australia, Rusia e a India, con 70% da produción mundial.
Papel biolóxico
O ferro atópase en todos os seres vivos e cumpre numerosas e variadas funcións. miniatura|Exemplo de centro dunha proteína de Fe/S ([[ferredoxina)]] Os animais, para transportar o ferro dentro do corpo, empregan proteínas chamadas transferrinas. Para armacenalo empregan a ferritina e a hemosiderina. O ferro entra no organismo absorbido no intestino delgado e é transportado e almacenado por esas proteínas. A maior parte do ferro é reutilizada e un pouco é excretado.
Tanto o exceso como a deficiencia de ferro poden causar problemas no organismo. O ferro en exceso é tóxico. Reacciona co peróxido producindo radicais libres. A reacción máis importante é: Cando o ferro se atopa nos niveis normais, os mecanismos antioxidadantes do organismo poden controlar este proceso.
O envelenamento por ferro chámase hemocromatose. O ferro en exceso acumúlase no fígado provocando danos neste órgano. Nas transfusións de sangue úsanse ligantes que forman co ferro complexos de alta estabilidade, evitando que ocorra un depósito elevado de ferro libre. Estes ligantes son coñecidos como sideróforos. Moitos organismos empregan estes sideróforos para captar o ferro que necesitan.
A dose letal de ferro en nenos de 2 anos é de 3 gramos. Un gramo pode provocar un envelenamento importante.
Isótopos
O ferro ten catro isótopos estábeis naturais: 54Fe, 56Fe, 57Fe e 58Fe. As proporcións relativas destes isótopos na natureza son aproximadamente: 54Fe (5,8%), 56Fe (91,7%), 57Fe (2,2%) e 58Fe (0,3% ).
Suínos
A dos suínos (Suina), ou dos suiformes, é unha suborde de mamíferos artiodáctilos que inclúe os porcos (en sentido amplo) e os pecarís.
Anatomía
miniatura|esquerda|240px|Esqueleto dun [[porco bravo (Sus scrofa).]] A anatomía dos suinos é diferente da doutros artiodáctilos. Por exemplo, teñen dentes no seu maxilar superior, o cal lles permite mastigar adecuadamente a comida.
Polo contrario, outros artiodáctilos como as vacas, as cabras e os cervos, posúen dentes frontais só no maxilar inferior, o que non lles permite mastigar adecuadamente, polo que tragan e, dcespois, regurxitan a comida para permitir a rumia.
Moitos artiodáctilos posúen un estómago de catro cámaras (os ruminantes), e outros en tres (os tilópodos). En cambio os suinos teñen un estómago simple que lles permite dixsdriri unha dieta omnívora.
Neosítidos
Os neosítidos (Neosittidae) constitúen unha familia de pequenas aves paseriformes que se encontran só en Australasia. Son moi semellantes aos sítidos e foron incluídos en dita familia durante moitos anos, pero agora están clasificados na súa propia familia. Antes eran clasificados en dous xéneros, chamados Daphoenositta e Neositta. Agora os dous xéneros son xeralmente fusionados no xénero único Daphoenositta, que tiña prioridade.
Suínos
Anatomía
Como outros artiodáctilos, os Suina posúen pezuños nos seus dedos.
Neosítidos
Evolución e taxonomía
As verdadeiras afinidades evolutivas dos neosítidos estiveron durante moito tempo ocultadas polo feito de seren moi semellantes aos sítidos do hemisferio Norte. Aínda en 1967 algunhas autoridades mantiñan os agora neosítidos dentro da familia dos sítidos, aínda que se expresaran dúbidas sobre esa situación nas décadas anteriores. Tanto a súa técnica de gabear coma a súa morfoloxía global son extremadamente similares; porén, difiren na súa socialidade e o seu comportamento de nidación, xa que os neosítidos constrúen niños en ramas mentres que os sítidcos fano en cavidades das árbores. Ademais, as especificidades da morfoloxía das patas difiren, xa que os neosítidos teñen os músculos das patas máis similares aos dos melifáxidos. A súa situación foi cambiada pasándoos a varias familias, como a dos timálidos (un taxón caixón de xastre), a dos cértidos (que se distribúen desde o Holártico a África) e a dos climactéridos australianos. S. A. Parker suxeriu a súa relación coa radiación australiana dos paseriformes baseándose na cor dos ovos, estrutura do niño e plumaxe das crías, e a súa posición nesta radiación foi vindicada polos estudos de hibridación ADN-ADN de Sibley e Ahlquist. Estes investigadores situaron os neosítidos nunha tribo monotípica dentro da superfamilia Corvidae. Hoxe están na súa propia familia nun clado preto dos Melanocharitidae e os Pachycephalidae.
Os neosítidos comprenden un só xénero, Daphoenositta, que contén dúas especies. As dúas especies eran antes separadas en dous xéneros, pero cando ambas foron mergulladas no mesmo xénero adoptouse o nome xenético da menos coñecida delas, Daphoenositta miranda, debido ás regras de prioridade, mentres que a familia mantivo o seu nome baseándose nun sinónimo júnior (Neositta). A especie máis común, Daphoenositta chrysoptera, pensábase antes que representaba varias especies separadas, incluíndo cinco especies de Australia, pero malia a considerable variación na plumaxe hai amplas zonas de hibridación onde as formas se solapan (como unha área en Queensland onde existen as cinco subespecies australianas), e agora crese que se trata dunha soa especie con once subespecies. Pola súa parte, a Daphoenositta miranda ten tres subespecies recoñecidas.
Morfoloxía
miniatura|O peteiro da [[Daphoenositta chrysoptera está curvado cara arriba. ]] As dúas especies de neosítidos son paseriformes pequenos que lembran en aparencia aos sítidos. As ás son longas e anchas, e cando as estenden teñen extremos con dedos claramente apreciables. A familia ten un voo xeralmente feble, que pode explicar a súa incapacidade de colonizar hábitats axeitados en illas como Tasmania. As patas son curtas pero teñen dedas longas, pero a pesar do seu estilo de vida mostran poucas adaptacións a gabear. Teñen colas curtas e entre 10 e 14 cm de lonxitude corporal e de 8 a 20 g de peso; a Daphoenositta miranda tende a ser lixeiramente máis grande e pesada. O peteiro ten forma de daga no caso de D. miranda e lixeiramente curvada cara arriba en D. chrysoptera. A plumaxe de D. miranda é principalmente negra coa cara vermella; o de D, chrysoptera é máis complexa, e as súas numerosas subespecies presentan moitas variacións sobre un tema xeral. Os sexos dalgunhas subespecies teñen cabezas enteiramente negras, outras brancas, e outras coroas escuras e gorxas pálidas. O dorso da maioría das subespecies é gris con ás escuras, e as partes inferiores teñen xeralmente raias ou son brancas. Todos os neosítidos mostran algún dimorfismo sexual na plumaxe.
Suínos
Filoxenia
miniatura|250px|[[Cladograma mostrando a posición dos Suinamorpha.]]
Neosítidos
Vocalizacións
As chamadas dos neosítidos son xeralmente simples e pouco complicadas. Aparentemente, a familia non ten necesidade de facer chamadas territoriais de longa distancia, e a maioría das chamadas son simples chamadas de contacto utilizadas para manter a cohesión da bandada. A chamada que máis comunmente se pode oír é a chamada de contacto chip, aínda que tamén teñen unha chamada de congregación (para que se xunte o grupo), e as chamadas de rogo realizadas polas femias que incuban.
Hábitat e comportamento
Os neosítidos son aves sociais e xeralmente nerviosas de zonas de matogueira e bosques. En Australia xeralmente só evitan as selvas densas, mentres que en Nova Guinea este é o único hábitat no que viven, evitando os bosques de terras baixas. Xeralmente viven en baixas densidades, entre 0,1 e 0,6 aves por hectárea, e son sedentarias. Os neosítidos son xeralmente moi sociais, xeralmente encóntranse en grupos de cinco ou máis individuos e só máis raramente en parellas. Os estudos feitos en diversos neosítidos de Nova Gales do Sur indican que viven en clans de 8 a 12 individuos e defenden os territorios mutuos contra outros grupos. Dentro dos grupos, o acicalamento mutuo é común, e polo serán os grupos pousan comunalmente tamén. As aves que viaxan aos pousadeiros do serán fano en momentos lixeiramente diferentes, en intervalos de chegada de 30 a 60 segundos, presumiblemente para non atraeren a atención de potenciais predadores. Os pousadeiros están xeralmente en árbores altas en ramas mortas lixeiramente inclinadas. Todas as aves do grupo póusanse unhas ao lado das outras, tocándose e mirando na mesma dirección. Entre os paxaros australianos os neosítidos adoitan ser os primeiros en chegar aos pousadeiros ao serán e os últimos en abandonalos pola mañá, aínda que non son necesariamente os primeiros en durmir ou os últimos en espertar. Nos pousadeiros a posición ocupada ao longo da rama non é xeralmente aleatoria, senón que os machos xeralmente adoptan as posicións dos beiras do grupo mentres que os paxaros novos tenden a encontrarse no centro.
Suínos
Filoxenia
A suborde dos Suina comprende as familias dos súidos (Suidae), os porcos, e dos taiasúidos (Tayassuidae), os pecarís.
Neosítidos
Dieta e procura de alimento
O principal compoñente da dieta dos neosítidos son insectos e outros artrópodos. Nun estrudo en Nova Gales do Sur os escaravellos adultos eran os compoñentes máis habituais da variada dieta dos neosítidos, arredor do 36%; especialmente preferidos son os Curculionoidea, xoaniñas (Coccinellidae), escaravellos crisomélidos e escaravellos Elateridae. Unha cuarta parte da súa dieta estaba composta de arañas e hemípteros. Tamén comen outras larvas de escaravellos e avelaíñas, saltóns, térmites, avespas e abellas. Raramente comen formigas en comparación con outras aves australianas de nichos similares. A proporción de calquera elemento da dieta varía aparentemente en xeografía e estacionalidade, por exemplo outro estudo encontrou que as larvas de escaravellos compoñían o 87% da súa dieta. A dieta de D. miranda foi, igual que outros aspectos da súa bioloxía, menos estudada, aínda que os contidos estomacais dun individuo que foi examinado contiñan eirugas e arañas.
Suínos
Filoxenia
Algúns estudos morfolóxicos antigos tamén situaron aos hipopótamos (familia Hippopotamidae) entre os Suina.
Neosítidos
Dieta e procura de alimento
Os neosítidos aliméntanse en ramas horizontais e en troncos de árbores. As súas técnicas de alimentación foron descritas como avanzar choutando rapidamente ao longo dunha rama horizontal, parando brevemente para espreitar as presas, colgándose ocasionalmente por debaixo da rama, pero xeralmente permanecendo sobre a mesma. A maioría do tempo pásano sobre as ramas en vez de sobre os troncos. Cando están sobre os troncos poden ascender ou descender. Entre os neosítidos de bosque o normal é alimentarse no dosel. Hai diferenzas sexuais na alimentación, xa que os machos e femias elixen buscar alimento en microhábitats lixeiramente diferentes da árbore. As presas son xeralmente buscadas directamente na codia das árbores, aínda que hai uns poucos exemplos de neosítidos que fan saídas desde a rama para apañar unha presa aérea. Unha vez que capturan a presa, estas aves usan os pés para termar dela mentres a comen, de maneira similar ao que fan os papagaios, e tamén usan os pés para aguantar cachos de codia para remexer debaixo delas. Mesmo hai informes illados de uso de feramentas nalgunhas poboacións. Utilizan paus para sacar larvas de escaravellos das súas cavidades, de maneira similar ao que fan os Camarhynchus pallidus das illas Galápagos.
Suínos
Filoxenia
Así mesmo, os oreodontes (Merycoidodontidae), unha rama dos tilópodos, foron frecuentemente considerados como suínos debido á súa descrición popular, aínda que incorrecta, de "porcos ruminantes". Os oreodontes non son suínos; de feito, eran parentes achegados dos camelos. De maneira similar, os entelodontes foron clasificados durante moito tempo como membros dos Suina. Spaulding et al., porén, determinaron que estaban máis emparentados coas balenas que cos porcos, no seu clado cetancodontamorfos (Cetancodontamorpha).
Neosítidos
Reprodución
Sábese moi pouco sobre a reprodución destas dúas especies en Nova Guinea, aínda que se observaron D. miranda en condicións de reproducirse en agosto e maio, o que suxire que poden ser ou ben reprodutores bieniais ou que se reproducen ao longo de todo o ano. As poboacións australianas de neosítidos son reprodutores cooperativos (e a composición do grupo das D. miranda suxire que tamén o son), e posiblemente teñen que selo para ter éxito. Hai algunhas probas de que non só os grupos cooperan na crianza das crías, o que non é unha estratexia rara nas aves, pero teñen un sistema de reprodución plural, no que aniña máis dunha parella dentro do grupo, e o grupo axuda a criar ambas as roladas de pitos. Coñécense exemplos de dúas familias que compartían o mesmo niño.
Suínos
Filoxenia
Os hipopótamos, como xa se mencionou, tamén foron considerados como parte de Suina, pero un crecente corpo de evidencias morfolóxicas e xenéticas suxeriron que comparten un antepasado común non cos suínos, senón coa orde dos cetáceos. Hoxe, os cetáceos e os artiodáctilos forman un clado chamado cetartiodácilos (Cetartiodactyla).
Rosa Porriño
miniatura|dereita|250px|Variedade Rosa Porriño Rosa Porriño é a denominación comercial dunha variedade de granito que se explota en Galicia. Presenta un ton rosado, é moi compacta e de fractura irregular. Polas súas características extráese en frontes de gran lonxitude, podéndose obter bloques de gran volume. Admite todo tipo de acabados, podéndose aplicar en ambientes tanto interiores coma exteriores.
Neosítidos
Reprodución
O 95% dos niños que se atoparon nun estudo en Nova Gales do Sur estaban en árbores de codia fibrosa, especialmente a especie Eucalyptus macrorhycha. Os niños estaban case sempre localizados bastante altos nas árbores. A construción dos niños tardaba uns 7 días, pero o forrado e decoración do niño engadía algúns días máis. Os labores de construción dos niños compártense dentro do grupo, e a velocidade da construción dependen do nivel de implicación de moitas das aves. Os niños xeralmente están situados na punta de dúas ramas, e son como unha copa profunda decorada na codia da árbore, o que axuda á camuflaxe. Poñen 2 ou 3 ovos que incuba a femia reprodutora (ou femias se é que hai dúas compartindo o niño) durante 19 ou 20 días. Mentres a femia reprodutora está chocando os ovos, é alimentada polo macho reprodutor e outros axudantes. Despois de eclosionaren os polos, a femia prolonga a incubación dando calor ás crías durante uns poucos días, e ata durante dúas semanas pola noite. Os pitos son alimentados durante 19 ou 20 días no niño. Despois de emplumaren, os polos teñen un período alongado de coidados parentais que dura ata 80 días, aínda que o máis normal son 60 días.
Rosa Porriño
Como nome comercial, non pode ser empregado para vender outros produtos similares. Por esta razón, e debido á sona que acadou este granito, na China rexistrouse o nome China Porriño para outra pedra natural rosada.
Suínos
Cladograma
As máis recentes investigacións sobre as orixes dos hipopótamos suxiren que estes e as baleas compartiron un hipotético antepasado semiacuático común, que se separou doutros artiodáctilos hai cerca de 60 millóns de anos. Os descendentes deste antepasado hipotético probabelmente diverxerion en dúas ramas hai cerca de 54 millóns de anos. Unha rama tería evolucionado dando lugas aos cetáceos, posibelmente iniciando esta evolución coa protobalea Pakicetus, hai uns 52 millóns de anos, así como outras baleas primitivas coñecidas como arqueocetos (Archaeoceti), as cales derivarían finalmete nos cetáceos acuáticos da actualidade.
Rosa Porriño
Extracción
250px|miniatura|dereita|[[Canteira de granito Rosa Porriño en Atios (O Porriño).]] Tradicionalmente, o granito extráese en canteiras a ceo aberto mediante corte con fío diamantado, rozadoiras de brazo e de disco. Isto supón a creación de bancos sucesivos e descendentes, chamados bancadas.
Cruz Martínez
Cruz Martínez Vilas, nada na Armenteira (Meis) o 7 de febreiro de 1960, é unha escritora galega.
Suínos
Clasificación
Segundo o NCBI:
Rosa Porriño
Extracción
Por termo medio, un 25% do granito removido é comercializado en forma de bloque. As pezas que presentan algunha impureza son apartadas para unha segunda proba de calidade. Aqueles bloques que aparecen lixeiramente fracturados divídense para obter perpiaños, bordos ou lastros.
Cruz Martínez
Traxectoria
Fundadora do grupo A porta verde do sétimo andar, 2005. Penúltimo Acto, 2010. Trisquel-Art, 2012. Pertence á Asociación Cultural O Castro de Vigo. Forma parte do consello editorial de Círculo Edições.
Suínos
Clasificación
Segundo outras fontes:
Rosa Porriño
Extracción
== Características físico-mecánicas ==
Suínos
Clasificación
Os taxa intermedios arriba citados non son recoñecidos por Mammal Species of the World, nin polo SIIT, que sitúan as familias directamente baixo os artiodáctilos:
Gran Premio da Toscana de 2020
O Gran Premio da Toscana de 2020 (coñecido oficialmente como o Fórmula 1 Pirelli Gran Premio da Toscana Ferrari 1000 2020) é unha carreira de Fórmula 1 que se celebrará o 13 de setembro de 2020 no Autodromo Internazionale del Mugello en Scarperia e San Piero, Toscana, Italia. A carreira será a novena xornada do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2020.
Antecedentes
A carreira celébrase como unha carreira que celebra a edición número 1000 de Ferrari no Campionato Mundial de Fórmula Un, como resultado, o coche de seguridade pintarase de vermello, en conmemoración do 10000 Gran Premio de Ferrari. Esta é tamén a primeira vez que o circuíto de Mugello acolle unha carreira do Campionato Mundial de Fórmula Un.
Impacto da pandemia da COVID-19
As roldas iniciais do campionato víronse moi afectadas pola Pandemia por coronavirus de 2019-2020. Varios Grandes Premios canceláronse ou aprazáronse despois da abortada rolda de apertura en Australia, o que provocou que a Fédération Internationale de l'Automobile redactase un novo calendario. Mentres que os oito eventos anteriores celebráronse a porta pechada, os organizadores anunciaron que se permitirían ata 2.880 espectadores no Gran Premio de Toscana.
Raphicerus sharpei
Raphicerus sharpei é unha especie de mamífero artiodáctilo da familia dos bóvidos, subfamilia dos antilopinos e tribo dos neotraguinos, pertencente ao xénero Raphicerus.
Trátase dun antílope de pequeno tamaño, como todos os da tribo dos neotraguinos, (denominados antilopes ananos), tímido e solitario, amplamente distribuído polas sabanas da África oriental e meridional, desde Tanzania até Namibia e Suráfrica.
Controversia taxonómica
A maioría dos autores consideran a Raphicerus sharpei como unha especie monotípica, é dicir, que non ten subespecies. Porén algúns consideran dentro dela a subespecie Raphicerus sharpei colonicus Thomas & Schwann, 1906, que, desde principios do século XXI, é considerada por outros, como Colin P. Groves, unha especie separada, denominada Raphicerus colonicus (Thomas & Schwann, 1906). Por outra parte, outros, como Haltenorth e Diller, considérana unha subespecie de Raphicerus melanotis, especie estreitamente relacionada que habita na rexión do Cabo Oriental, e algúns considérana conespecífica con ela.
Nomes vulgares
Na maioría dos idiomas modernos a especie coñécese como raficero de Sharpe ou grysbobok de Sharpe (coas particularidades propias de cada lingua).
Aparencia xeral
miniatura|235px|esquerda|Raphicerus sharpei femia
Moi semellante ao raficero común ou steenbok (Raphicerus campestris), pero menor ca el, ten unha pelaxe híspida, de coloración parda avermellada, mesturada de branca, o que lle dá un aspecto agrisado, especialmente ao longo dos flancos (nalgúns individuos mesmo se ven manchas de pelo branco). O fociño é pardo. Na cara presenta unha estreita raia superciliar branca. As orellas son grandes (como en todas as especies do xénero), pero menores que as do raficero do Cabo (Raphicerus melanotis) e as do raficero común, cubertas con pelos curtos. As partes inferiores son brancas. Os cornos (só presentes nos machos) son moi curtos (de 4 a 5,5 cm), cónicos, erguéndose verticalmente sobre a fronte. As femias son similares aos machos (pero sen cornos).
Dimensións
A lonxitude da cabeza e tronco varía entre os 65 e os 75 sm; a cola é moi curta, de 5 a 8 cm, e a alzada (altura na cruz) é duns 51 cm. O peso oscila entre os 7 e os 12 kg.
Hábitat e distribución
Habita principalmente en zonas de outeiros cerca dos kopjes rochosos con densos arbustos espiñentos e herba mesta. A súa área de dispersión vai desde as zonas occidentais e meridionais de Tanzania, até nordeste de Suráfrica (provincias de Limpopo e Mpumalanga) e o sueste de Eswatini, ocupando entre estes límites o sueste da República Democrática do Congo, Zambia (ao leste do río Zambeze), Malawi, Mozambique (agás nas rexións boscosas costeiras), o extremo nordeste de Botsuana, o leste da Franxa de Caprivi en Namibia e gran parte de Zimbabue.
Alimentación
En gran parte da súa área de distribución (Zimbabue, Zambia e Tanzania) parece estar asociado co bosque de miombo (Brachystegia sp.), onde hai unha boa cobertura en forma de matogueiras de lento crecemento ou pastos con herbas de altura media. Aínda que parece estar asociado con áreas de boa cobertura do solo, Wilson (1975) rexistrou que tamén se encontra en terreos onde predomina o mopane (Colophospermum mopane) con moi pouca cobertura, no Parque Nacional Hwange (antigamente, Wankie Game Reserve), mentres que no Parque Nacional Chobe (Botsuana) víronse espécimes nunha meseta de area nun bosque aberto con céspede claro e cuberta de mato. Os raficeros de Shrape son predominantemente comdores de ramallos, alimentándose de follas tenras e caules novos, pero tamén comen froitos e raíces, e pastan herba.
Costumes
Viven solitarios, agás durante a época de celo. Nas calorosas horas centrais do día refúxianse nas espesuras densas, ou entre as grandes rochas, mesmo en vellos tobos abandonados que escavaran os porcos formigueiros.
Status
A especie non ten ameazas importantes, aínda que fou eliminada dalgunhas das partes da súa antiga área de distribución pola proliferación de asentamentos humanos e a destrución do seu hábitat, é a caza para carne. Pero os seus hábitos discretos permítenlle soportar ben a presión da caza.
Debido a que é unha especie común, a que a súa presenza está xeneralizada e a que non hai ameazas importantes que dean lugar a unha diminución significativa da súa poboación, e pouco probábel que o status do raficero de Sharpe cambie a longo prazo se continúa estando ben representado en áreas protexidas e en terreos privados. A tendencia da súa poboación es xeralmente estábel en áreas protexidas e en granxas privadas, aínda que diminúe gradualmente noutros lugares a medida que a presión da caza aumenta co crecemento dos asentamentos humanos. Por tdos iso, a especie está actualmente cualificada pola Unión Internacional para a Conservación da Natureza como LC (pouco preocupante).
Stade Toulousain
O Stade Toulousain é un club de rugby francés, da cidade de Tolosa. É considerado como un dos equipos máis importantes do rugby de Francia e de Europa coas súas 5 Copas de Europa.
Traxectoria
O club foi fundado en 1907 da fusión dos dous clubs de estudantes de Tolosa. O club perde a súa primeira final no ano 1909 fronte ao Stade Bordelais mais uns anos máis tarde o club da "Virxe Vermella" (ese é o seu alcume dende aquela) gañou o seu primeiro título na final do campionato francés fronte ao Racing Club de France.
Na década de 1920 o rugby convértese no "Deporte Rei" en Francia, e o Stade Toulousain gañou tres títulos máis (1922, 1923, 1924). Mais o Toulousain terá que agardar ata o final da segunda guerra mundial para poñer de novo a súa pegada no palmarés do Campionato (1947).
Despois de anos de seca, na década de 1970 o Béziers impúxose coma o máximo dominador do rugby de Francia, o club volve ser Campión e a levantar o famoso Escudo de Brennus no ano 85. Grazas a unha nova xeración de adestradores e xogadores, o Stade Toulousain consegue ser a máxima referencia do rugby francés e europeo inventando un novo xeito de xogar, baseada no espectáculo e a eficacia, que segue inspirando a moitos adestradores no mundo.
En 1996, logo da legalización do rugby profesional pola International Rugby Board, os mellores clubs e provincias de Francia, Escocia, Gales, Italia e Romanía compiten na primeira Copa de Europa (chamada Heineken Cup) o Stade Toulousain imponse como o primeiro club en ser Campión de Europa gañando a final contra o Cardiff RFC. A final xogouse no Arms Park de Cardiff. O Toulousain ergueu a Heineken Cup dúas veces máis en 2003 e 2005, o que fai ao club occitano o que máis Copas de Europa ten (ademais perdeu as finais de 2004 fronte aos London Wasps e 2008 fronte ao Munster Rugby de Irlanda). En 2010 acadou a súa cuarta Copa de Europa.
The Piano
The Piano é unha longametraxe dirixida por Jane Campion que foi estreada en 1993. O filme foi escrito e dirixido por Jane Campion, e protagonizado por Holly Hunter, Harvey Keitel, Sam Neill e Anna Paquin. A banda sonora do filme foi interpretada por Michael Nyman e converteuse nun éxito de vendas. Hunter tocou as cancións nas súas escenas, e tamén lle deu clases de piano a Paquin. O filme foi rodado en inglés, maorí e en lingua de sinais.
Sinopse
The Piano conta a historia dunha muller escocesa, Ada McGrath (Holly Hunter), cuxo pai a vende en matrimonio a un home, Alistair Stewart (Sam Neill), e é enviada xunto coa súa nova filla Flora (Anna Paquin) e o seu piano a vivir con el a Nova Zelandia. Ada é muda, e non dixo unha palabra dende hai anos, substituíndo a súa voz pola música do piano, mentres que a súa filla lle serve de tradutora na súa comunicación a través da lingua de sinais.
Ada e Flora chegan a Nova Zelandia, sendo abandonadas xunto coas súas pertenzas pola tripulación do barco no que chegaron dende Escocia. O seu novo marido obriga a Ada a deixar o piano na praia, sendo logo vendido a George Baines (Harvey Keitel). A partir de aquí, comeza unha relación entre Ada e George, que marcará o devir da historia.
Americanización
Americanización é un proceso de asimilación cultural referido á influencia que a cultura dos Estados Unidos de América exerce noutras culturas do mundo, o que dá como resultado un proceso de substitución da cultura nativa pola deste país americano.
Johann Friedrich Wilhelm Herbst
Johann Friedrich Wilhelm Herbst, nado en Petershagen (Renania do Norte-Westfalia) o 1 de novembro de 1743 e finado en Berlín o 5 de novembro de 1807, foi un naturalista alemán.
Traxectoria
Entre 1785 e 1806, Herbst e Carl Gustav Jablonsky levaron a cabo a primeira investigación sistemática sobre os coleópteros en Alemaña, sendo coeditores de Naturgeschichte der in- und ausländischen Insekten (1785–1806, 10 vols.).
Abreviatura
A abreviatura Herbst emprégase para indicar a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Castelo de Montemayor del Río
O Castelo de Montemayor del Río, tamén coñecido como Castelo de San Vicente, encóntrase no alto dun monte agochado nun val xunto á fronteira con Cáceres, na localidade de Montemayor del Río, provincia de Salamanca, Castela e León, España.
Historia
Esta vila e o seu castelo tiveron por donos, alá por 1220, o rei Sancho I de Portugal e o seu fillo Afonso "o Gordo". Máis tarde, cara a 1285, foi señor da vila Don Pedro, o fillo máis vello de Afonso X o Sabio. O conxunto actual parece que foi construído nos séculos XIV e XV, probablemente polo infante Don Pedro, ou polo seu fillo Don Sancho. Foi propiedade da familia real ata o ano 1458, cando foi doado polo príncipe Henrique (futuro Henrique IV) a Juan de Silva.
Descrición
O recinto principal está reforzado con torres redondas e cadradas, entre as que sobresae a da Homenaxe. O seu perímetro non é excesivo e está rodeado dunha simple muralla que conta con porta cara ao oeste, para a defensa dunha ponte, e por alí, desprendéndose cara a abaixo, espállase o casarío da vila. O interior, onde se atopan a parroquia e casas anexas, esta zona é coñecida coma El Cortinar.
Pola parte oriental destaca o verdadeiro castelo e á vez pazo, cun foxo, antemuro no que se abre un pequeno arco semicircular, entre cubos pequenos, e detrás o recinto principal, reforzado por torres cadradas e redondas entre as que sobe, cara ao norte, a torre da homenaxe. A porta, en ángulo dentro dunha torre, ten dous arcos, un agudo e outro escarzano, cunha garita enriba. as xanelas son alinteladas, despois de perder varias delas a decoración que tiñan cara ao exterior, e as ameas están provistas de troneiras redondas e seteiras.
Estado de conservación
Foi resturado recentemente.
Propiedade e uso
O castelo pertence ao concello de Montemayor, o cal regula as visitas guiadas polo castelo.
Visitas
Despois da súa reconstrución, foi aberto ao público o 12 de xuño de 2009, e no seu interior acolle o Centro de Interpretación Medieval. O castelo non pode visitarse de xeito libre, só coas visitas guiadas. Estas visitas poden realizarse de martes a domingo pola mañá ás 10:00, 11:30 e 13:00, e os venres e sabados pola tarde ás 17:00 e 18; 30. O prezo é de 2? entre 6 a 12 anos e maiores de 65, e 3? entre 12 e 65 anos. Grupos de máis de 10 persoas, 2? indistintamente da idade.
Herpéstidos
Os herpéstidos (Herpestidae), chamados a maioría deles mangostas, son unha familia de pequenos mamíferos carnívoros feliformes, dos que hai 14 xéneros e 34 especies, nativos do sur de Eurasia e da parte continental de África. Ningún vive en Galicia, aínda que no sur da península Ibérica foi introducida desde tempos antigos a mangosta exipcia (Herpestes ichneumon).
Tamén pertencen a esta familia as especies xeralmente chamadas suricatas (Suricata suricatta), mangostas ananas e cusimanses (xéneros Helogale e Crossarchus). Ao contrario, as seis especies de "mangostas" da illa de Madagascar, hoxe na familia Eupleridae, que inicialmente foran clasificadas dentro da familia Herpestidae, están máis relacionadas segundo as probas xenéticas con outros carnívoros de Madagascar da familia Eupleridae, polo que desde 2006 se lles asignou unha subfamilia Galidiinae dentro de Eupleridae e fóra de Herpestidae.
Os Herpestidae están clasificados na suborde Feliformia, xunto coas familias dos gatos, hienas e civetas.
Nome
miniatura|esquerda|upright|Cynictis penicillata
A palabra "mangosta" procede da voz da lingua marathi da India mungūs (मुंगूस, (pronunciado [muŋɡuːs]), que entrou primeiro no portugués e no francés e despois noutros idiomas. O nome científico da familia, Herpestidae, procede do vocablo grego herpo que significa 'que se arrastra'.
Descrición
As mangostas viven no sur de Asia, África e sur de Europa, e tamén en Fidxi, Porto Rico e algunhas illas do Caribe e de Hawai, onde son especies introducidas.