cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pedro II da Bretaña
Traxectoria
Fixo construír cando aínda era só conde de Guengamp, unha tumba esculpida na colexiata de Notre-Dame de Nantes, que desapareceu coa revolución. Cóntase que na apertura da súa tumba (quizais polos revolucionarios) só se descubriu no seu interior un manequín; naceu entón o misterio sobre o verdadeiro destino deste duque e especulouse que tería arranxado a súa falsa morte para escapar.
Charles Wilson Peck
Peck farmacéutico
En 1919 retomou a súa formación farmacéutica co seu pai, ata que en 1920 e 1922 aprobou senllos exames que o habilitaban para o exercicio profesional como farmacéutico.
No propio Birmingham, comezou a traballar como axudante de farmacia no Hospital de Saint Bartholomew. O 23 de xuño de 1928 ingresou como farmacéutico do hospital Saint Thomas, en Londres, onde tamén exerceu como docente de Farmacia e Materia Médica, ata o seu retiro o 31 de marzo de 1963. Peck foi, así mesmo, editor de Pharmacopoeia of St. Thomas's Hospital nas edicións de 1931, 1935, 1941 e 1953.
Peck numismático
Simultaneamente á súa carreira profesional, Peck foi compondo a súa propia colección de moedas. O seu interese inicial centrouse na colección e no estudo das emisións romanas de prata e foi virando progresivamente cara á moeda miúda británica de cobre, que ata o momento non espertara un grande interese entre os numismáticos. Ao terse criado en Birmingham, sentía fascinación polas cuñaxes de cobre da Ceca de Soho, de Matthew Boulton. Para os seus estudos sobre esta materia, visitaba adoito o Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico e en 1960 publicou un compendio da colección de moeda de cobre deste museo.
En 1946 ingresou na Royal Numismatic Society e en 1947 na British Numismatic Society, institución esta que presidiu entre 1964 e 1965. Tamén foi membro da Sociedade de Anticuarios de Londres desde 1961.
Vida persoal
O 27 de xuño de 1933, Charles Wilson Peck casou con Emma Louise Nisbett, unha amiga da infancia, con quen tivo unha filla e un fillo.
Publicacións
Estes son os traballos monográficos máis representativos da traxectoria de Charles Wilson Peck:
Mirallos, Santa Mariña de Brañas, Toques
Mirallos é un lugar da parroquia de Santa Mariña de Brañas, no concello coruñés de Toques, na comarca da Terra de Melide.
Toponimia
Segundo Nicandro Ares Mirallos vén do antropónimo gótico, serían as súas posesións.
Mirallos, Oseira, San Cristovo de Cea
Mirallos é un lugar da parroquia de Oseira, no concello ourensán de San Cristovo de Cea, na comarca do Carballiño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
Toponimia
Segundo Nicandro Ares Mirallos vén do antropónimo gótico, serían as súas posesións.
Licia Verde
Licia Verde, nada en Venecia en 1971, é unha cosmóloga e física teórica italiana, profesora ICREA de Física e Astronomía na Universitat de Barcelona. Os seus intereses de investigación inclúen a estrutura a grande escala do universo, a enerxía escura, a inflación e a radiación de fondo cósmico de microondas.
Traxectoria
Apareceu na película Las Leyes de la termodinámica.
Foi galardoada coa medalla Narciso Monturiol e o premio Nacional de Investigación. En 2018 recibiu o premio Breakthrough en Física Fundamental como parte do equipo WMAP. En 2021 foi galardoada co Premio Jaume I en Investigación Básica.
Dana Ulery
Dana Ulery, nada en Illinois o 2 de xaneiro de 1938, é unha científica informática estadounidense, pioneira en aplicacións de informática científica. Comezou a súa carreira en 1961 como a primeira muller enxeñeira no Laboratorio de Propulsión a Chorro da NASA (Pasadena, CA), deseñando e desenvolvendo algoritmos para modelar as capacidades da Rede do Espazo Profundo da NASA e automatizando os sistemas de seguimento en tempo real para as misións espaciais Ranger e Mariner usando un North American Aviation Recomp II, computadora de tamaño de palabra de 40 bits. Ao longo da súa carreira, ocupou cargos como investigadora e xerente de ciencia e tecnoloxía aplicada na industria, o mundo académico e o goberno. En 2007, retirouse do seu posto como Científica en Xefe da Dirección de Computación e Ciencias da Información no Laboratorio de Investigación do Exército dos Estados Unidos (ARL).
Traxectoria
Ulery recibiu a súa licenciatura de Grinnell College en 1959, cunha dobre licenciatura en literatura inglesa e matemáticas. Obtivo a súa mestría e o seu doutoramento en ciencias da computación na Universidade de Delaware en 1972 e 1975 respectivamente. En 1976, aceptou cargos para profesores visitantes na Universidade do Cairo en Exipto e na Universidade Americana no Cairo. Ao seu regreso á EE. UU., Uniuse á División de Servizos de Enxeñaría da Compañía DuPont, onde traballou como informática e xerente técnica. A principios da década de 1980, liderou iniciativas para desenvolver e implementar sistemas de aplicacións empresariais para avaliar e controlar a calidade dos produtos nos sitios de DuPont. Por estes logros, foi galardoada co Premio DuPont de Enxeñaría para Liderado de Sistemas de Computación de Calidade Corporativa. Ulery tamén desempeñou un papel activo no establecemento de estándares EDI, estándares internacionais para o intercambio electrónico de información técnica utilizada por empresas e gobernos. Iniciou e dirixiu programas multidisciplinarios en ARL para avanzar na investigación da fusión de información de múltiples fontes e a comprensión da situación aplicada a contornas de batalla non tradicionais e defensa nacional.
Na década de 1990, desempeñouse durante moitos anos como Delegada Panamericana no Intercambio Electrónico de Datos das Nacións Unidas para a Administración, o Comercio e o Comercio (UN / EDIFACT). Foi Presidenta do Grupo de Traballo de Obxectos Multimedia dun / EDIFACT e Presidenta do Grupo de Traballo de Datos de Produto dun / EDIFACT, liderando o desenvolvemento internacional cedo de estándares para o comercio electrónico.
Quimperlé
Quimperlé (Kemperle en bretón), é unha comuna francesa do departamento de Finistère, na rexión da Bretaña.
Torneo feminino de fútbol nos Xogos Olímpicos de Toquio 2020
O torneo de fútbol feminino nos Xogos Olímpicos de 2020 celebrouse do 21 de xullo ao 6 de agosto de 2021. Orixinalmente, ía ter lugar do 22 de xullo ao 7 de agosto de 2020 pero os os Xogos Olímpicos de 2020 pospuxéronse ao ano seguinte debido á pandemia de COVID-19. Con todo, o nome oficial dos xogos continuou a ser os Xogos Olímpicos de Toquio 2020. Foi a sétima edición do torneo feminino de fútbol nos Xogos Olímpicos. Xunto coa competición masculina, o torneo de fútbol dos Xogos Olímpicos 2020 celebrouse en sete estadios de seis cidades do Xapón, incluída a cidade anfitrioa olímpica Toquio que acolleu o partido pola medalla de ouro feminina no Estadio Nacional. Non houbo restricións de idade para os equipos que participan na competición.
Quimperlé
Xeografía
O nome Quimperlé ven de "kemper", que significa confluencia en bretón, e de "Ellé", un dos ríos que atravesan a localidade. Efectivamente, o Ellé e o Isole conflúen á altura de Quimperlé para dar lugar a La Laïta, unha ría de 15 km que foi navegábel noutro tempo e que permitiu a aparición dun porto en Quimperlé.
Torneo feminino de fútbol nos Xogos Olímpicos de Toquio 2020
O Canadá gañou a súa primeira medalla de ouro tras derrotar a Suecia por 3–2 na quenda de penaltis despois de que ambos equipos empatasen 1–1 ao término do tempo extra na final. Os Estados Unidos conseguiu lograr a medalla de bronce tras vencer a Australia por 4–3 no partido polo terceiro posto.
Quimperlé
Xeografía
A nivel urbano distínguese claramente a cidade baixa, situada na confluencia dos ríos e polarizada historicamente pola abadía da Sainte-Croix, da cidade alta, xurdida ao redor da igrexa de Saint-Michel.
Torneo feminino de fútbol nos Xogos Olímpicos de Toquio 2020
Sedes
Utilizáronse sete estadios en seis cidades na competición. O partido pola medalla de ouro íase disputar inicialmente no Estadio Olímpico de Toquio. Con todo, ambos os dous finalistas concordaron en adiar o partido pola excesiva calor; como o Estadio Nacional xa estaba reservado para os eventos de atletismo, o encontro tívose que trasladar ao Estadio Internacional en Iocoama.
Debido á pandemia de COVID-19 no Xapón, a maioría dos partidos foron xogados a porta pechada sen espectadores. Con todo, o Miyagi Stadium permitiu acudir aos encontros a unha audiencia moi limitada.
Quimperlé
Historia
Durante a Alta Idade Media debeu existir un primeiro asentamento bretón que foi destruído no ano 868 debido a unha incursión normanda. A cidade, unha vez reconstruída, tomou o nome actual.
Torneo feminino de fútbol nos Xogos Olímpicos de Toquio 2020
Equipos participantes
Ademais da nación anfitrioa do Xapón, clasificáronse 11 equipos nacionas femininos de seis confederaciones continentais diferentes. O Comité Organizador das Competencias da FIFA ratificou a distribución de equipos en reunión o 14 de setembro de 2017.
Por primeira vez, grazas ao acordo entre as catro asociacións de fútbol británicas (Inglaterra, Irlanda do Norte, Escocia e Gales) para a selección feminina, Gran Bretaña intentou clasificarse para os Xogos Olímpicos a través da actuación de Inglaterra no Mundial Feminino da FIFA 2019 (un procedemento xa empregado con éxito polo Comité Olímpico do Reino Unido en hóckey sobre herba e rugby). A única aparición previa do equipo foi no torneo de 2012 no que se clasificaron automaticamente como anfitrións. Gran Bretaña conseguiu a clasificación xa que Inglaterra estaba entre os tres mellores equipos europeos. Escocia tamén se clasificou para o Mundial pero, segundo o acordo, foi a nación mellor clasificada a que acabou sendo nomeada para competir para os efectos de clasificación olímpica, sen ter en conta o seu rendemento (as xogadoras escocesas, galesas e irlandesas do norte son elixibles para formar parte do equipo de Gran Bretaña nos Xogos Olímpicos).
Quimperlé
Historia
Segundo a tradición, o 14 de setembro de 1029 foi fundada a abadía beneditina da Sainte-Croix, que se arrequeceu rapidamente e despertou a cobiza dos condes de Cornualla e despois dos duques da Bretaña. Non en van o xeógrafo árabe Al Idrisí aseguraba en 1154 que "Kimberlik" era «unha cidade ben situada, pequena e animada, que posúe mercados activos e moitas industrias». No século XIII o duque Xoán I o Vermello mandou construír unha muralla para protexer a cidade baixa.
Torneo feminino de fútbol nos Xogos Olímpicos de Toquio 2020
Convocatorias
O torneo foi un torneo internacional completo sen restricións de idade. Tradicionalmente a normativa de convocatoria obrigaba a cada equipo a presentar un cadro de 18 xogadoras, dos cales dous debían ser gardametas. Cada equipo tamén nomeaba unha lista de catro xogadoras alternativas que podían substituír a calquera xogadora en caso de mancadura durante o torneo. A finais de xuño de 2021, o Comité Olímpico Internacional e a FIFA anunciaron que as 22 xogadoras de cada equipo estarían dispoñibles para ser seleccionadas. Antes de cada encontro, os equipos escolleron, entre o seu total de 22 xogadoras, a 18 para xogar nese partido en concreto, desbotando 4 delas. O cambio de regra realizouse debido aos obstáculos presentados pola pandemia de COVID-19.
Quimperlé
Historia
Durante o século XVI Quimperlé non se librou das perturbacións orixinadas polas guerras de relixión francesas, e incluso chegou a ser brevemente ocupada en 1594 polo exército español comandado por Juan del Águila. No século XVIII o comercio marítimo debilitouse debido á sedimentación na La Laïta, porén a actividade industrial aumentou, impulso que se acentuaría no século XIX.
Torneo feminino de fútbol nos Xogos Olímpicos de Toquio 2020
Árbitros
En xuño de 2020, a FIFA aprobou o uso do Video Assistant Referee (VAR) para o torneo. As árbitras oficiais dos encontros foron anunciadas o 23 de abril de 2021.
Sorteo
O sorteo para o torneo celebrouse o 21 de abril de 2021 ás 10:00 CEST (UTC +2), na sede da FIFA en Zürich, Suíza. Presentouno Sarai Bareman, directora de fútbol feminino da FIFA, mentres que Samantha Johnson presentou a cerimonia. Lindsay Tarpley e Ryan Nelsen actuaron como asistentes.
Os doce equipos foron colocados en tres grupos de catro equipos. O anfitrión Xapón foi automaticamente seleccionado no bombo 1 e asignado na posición E1, mentres que os restantes equipos foron asignados nos seus respectivos bombos en función da súa posición na clasificación mundial femenina da FIFA anunciada o 16 de abril de 2021 (móstrase entre parénteses na táboa). Como Gran Bretaña non é membro da FIFA e, polo tanto, non teñen posición en devandita clasificación, foron asignados segundo a clasificación FIFA da Inglaterra que se clasificou en nome de Gran Bretaña. Ningún grupo pode conter máis dun equipo de cada confederación.
Resultados
Para máis información sobre cada encontro (aliñacións, trocos, sancións...) prema no resultado.
Regulamento de clasificación
Os dous primeiros equipos clasifícanse á segunda fase. A posición determínase como segue: Se dous ou máis equipos están igualados sobre a base dos tres criterios anteriores, a súa posición resólvese do seguinte xeito:
Fase de grupos
Os países competidores dividíronse en tres grupos de catro equipos, denominados grupos E, F e G para evitar confusións cos grupos do torneo masculino (que utilizan a designación de A a D). Os equipos de cada grupo xogaron entre si nun sistema de todos contra todos cos dous primeiros equipos de cada grupo e os dous mellores terceiros clasificándose aos cuartos de final.
– Clasificado para os Cuartos de Final.
– Clasificado para os Cuartos de Final como un dos dous mellores terceiros.
Fase final
Na fase eliminatoria, se un partido estaba igualado ao final do tempo de xogo normal, xógabase un tempo extra (dous períodos de 15 minutos cada un) e deseguido, se fose necesario, unha quenda de penaltis para determinaren o gañador.
<section begin=Bracket /><section end=Bracket />
Goleadoras
En total houbo 101 goles marcados en 26 partidos, cunha media de 3.88 goles por partido.
Clasificación final
Por convención estatística no fútbol, os partidos decididos en prórroga contabilízanse como vitorias ou derrotas, mentres que os partidos decididos por quenda de penaltis cóntanse como empates.
Yurre Ugarte
Yurre Ugarte Rodriguez, nada en Tolosa en 1965, é unha guionista e escritora guipuscoana. Estudou Xornalismo na Universidade do País Vasco. Estudou cine, guión e fotografía en Londres, onde escribiu e dirixiu as súas primeiras curtametraxes. Vive en Irún desde 1998.
En xullo de 2021 Nós Diario publicou o relato curto A lóxica da horta (Un verán en Galeusca: proxecto impulsado entre VilaWeb, Berria e Nós Diario e Belfastmedia).
Curtametraxes
Escribiu e dirixiu as seguintes curtametraxes entre 1988-2004: Shopping around, A windy picnic, Fauna a fantastic bestiary, Siesta, Sallysnake, Curtametraxes que participaron en varios festivais e mostras internacionais. Amore eroa foi realizada en Bilbao (premio do público no Festival de Cine e Vídeo realizado por mulleres en 1991 en Madrid). Sueño mecánico, Sueño Rojo 35, estreado no Círculo de Belas Artes de Madrid.
Guionista
En 1991, escribiu e coescribiu a comedia de situación Penélope-enea para ETB, e desde entón traballou en guión profesional, especialmente en ficción e guión para series de TV, así como nun editor de guións ou supervisor de guións, por exemplo nas dúas primeiras tempadas de Goenkale. Entre outros, o regreso da película de debuxos animados Pocahontas II / John Smith, Barrebusa, Txikatuko haut! Entre as series de televisión españolas, por citar algunhas feitas para Tele 5 e TV3, Vidas cruzadas, El súper...
Máis recentemente, escribiu guións para longametraxes: Las aventuras del joven Félix (Dibulitoon 2018) e o inédito Gorritxo-Save the tree (Baleuko 2021).
Literatura
En literatura, no 2006 escribiu a obra Mugako loreak e pouco despois, Ezin Ihesi, outra obra de teatro. En 2010 publicou unha colección de relatos Gasolindegian (Alberdania). A novela publicada en 2013 Itsasoa maleta batean pódese clasificar como literatura para mozos. E un conto infantil ilustrado publicado en 2014 Naia eta Nabil detektibeak.
Traballou en banda deseñada: creou Katu Hegoduna coa ilustradora Joseba Larratxe Josevisky e, en 2019, a novela gráfica Joana Maiz. A revista Xabiroi tamén publicou pequenos cómics con guión propio, debuxados por diferentes ilustradores.
Tamén impartiu obradoiros de creación literaria e colaborou en varios medios: entrevistas no semanario 7K; artigos de opinión en Irun, Tolosaldeko Ataria, Euskadi Irratia etc.
A Piqueira, San Xoán do Campo, Lugo
A Piqueira é un lugar da parroquia de San Xoán do Campo no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Millie Hughes-Fulford
Traxectoria
Hughes-Fulford graduouse en química e bioloxía pola Universidade do Estado de Tarleton en 1968, cun doutoramento pola Universidade de Mulleres de Texas en 1972.
Carreira na NASA
Foi seleccionada pola NASA en xaneiro de 1983, participando na misión STS-40 Spacelab Life  Sciences ( SLS 1), a primeira misión de Spacelab dedicada a estudos biomédicos, pasando un total de 9,09 días no espazo. . A misión SLS-1 realizou 146 órbitas ao redor da Terra e a súa tripulación completou máis de 18 experimentos, traendo máis datos médicos que calquera outro voo anterior da NASA.
Foi a investigadora Principal nunha serie de experimentos Spacehab / Biorack, que examinaron a regulación do crecemento dos  osteoblastos (células óseas). Estes experimentos voaron no STS-76, en marzo de 1996, a  STS-81 en xaneiro de 1997 e a  STS-84 en maio de 1997. Estes estudos examinaron as causas fundamentais da osteoporose que ocorre nos astronautas durante os voos espaciais. En colaboración con Augusto Cogoli de Suíza, estivo a examinar os cambios na indución de xenes de células  T en voos espaciais nun experimento conxunto NASA / ESA da Estación Espacial Internacional. Este estudo ( Leukin) examina o mecanismo de acción que causa a diminución da activación das células T na  microgravidade, un problema médico que se descubriu por primeira vez no regreso dos astronautas do Apollo.
Hughes- Fulford foi profesora no Centro Médico da Universidade de California en San Francisco, onde continuou a súa investigación. Como directora do Laboratorio de Crecemento e Diferenciación Celular e Asesora Científica da Subsecretaría de Asuntos de Veteranos, estudou o control do crecemento do cancro de próstata humano  e a regulación da activación ósea e  linfocitaria.​
Burneiros, Santa Comba, Lugo
Burneiros é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Riwallon da Bretaña
Riwallon da Bretaña (século IX), tamén escrito Rivalon ou Rivallon, foi un príncipe bretón fillo do rei Salomón I da Bretaña e da súa esposa Wembrit. É menos coñecido que o seu pai ou que o seu cuñado Pascweten.
Orixe
Riwallon leva o nome do seu avó paterno. Seu pai Salomon era curmán de Erispoe quen nun acto de 856 describe a "Salomon filii Riwallon" como "consobrino meo". Segundo Peter Le Baud, Salomon era "fillo de Riwallon, irmán de Nominoe". Este Riwallon era moi probabelmente cuñado máis que irmán de Nominoe, xa que os nomes utilizados na familia deste último (Nominoe, Erispoe, Conan) son totalmente diferentes dos da familia de Riwallon (Rivallon, Salomon, Guegon), cousa que parece demostrar, segundo as regras da onomástica medieval, que pertencían a dúas descendencias agnáticas diferentes.
Príncipe bretón
Durante o reinado de seu pai o rei Salomón I da Bretaña (857 - 874) Riwallon subscribiu numerosas actas do Cartulario de Redon, só ou conxuntamente co seu irmán máis novo Guegon (Wincon, Wigon).
O último acto coñecido no que aparece está datado a 9 de xullo de 871. Parece que faleceu pouco despois, xa que nun diploma do 10 de febreiro de 872 menciónase só ao seu irmán "Vuigon filius ejus testis". En 873, segundo os Annales Bertiniani, é Wigon quen se encomenda a Carlos II o Calvo. Finalmente, cando Salomón quixo abdicar en 874 considerou cederlle o trono a este mesmo fillo, o mozo Wigon.
A posteridade
A documentación restante non ofrece información ningunha sobre un enlace de Riwallon ou a súa posíbel descendencia.
A lenda
Moito máis tarde xenealoxías encargadas por familias nobres de Bretaña, desexosas de demostrar a antigüidade da súa liñaxe, vinculándoa aos reis do país e á época carolinxia, atribuíronlle a Riwallon, figura ben real pero case descoñecida, unha ampla posteridade. Estas afirmacións non descansan, por suposto, en ningún documento contemporáneo do personaxe.
Segundo esta literatura pseudohistórica, varias casas feudais bretoas descenden así de Riwallon. Aquelas das que "a filiación masculina, natural e lexítima é certa e establecida por fontes indiscutíbeis", son: "Cada unha destas terras principescas, independentemente das outras, foi transmitida aos descendentes masculinos de Riwallon, chamados 'os príncipes da Bretaña'.
A historia
Na súa obra Joëlle Quaghebeur revela, porén, que no século XI, Ongwen, filla dun tal "Riwallon de Crozon", que casara con Orscand, bispo de Cornualla (morto en 1064 ), irmán do conde Alan Canhiart, chamara ao seu segundo fillo co nome de Guegon (Wigon) e que un dos seus netos levaban o nome real de Salomón.
Parece, pois, que os nomes dos descendentes de Salomón I da Bretaña aínda foron transmitidos aos nenos pequenos das familias nobres daquela época, pode ser como sinal dunha descendencia en liña feminina.
Carrás, Santa Comba, Lugo
Carrás é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Antonio López Arias
Antonio López Arias, coñecido como Canín, finado en Pazos (Monfero) o 31 de outubro de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Pertencía ao destacamento Arturo Cortizas da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia liderado por Adolfo Allegue Allegue. O Xulgado Especial de Accidentes Ferroviarios da Oitava Rexión Militar publicou en setembro de 1948 unha requisitoria contra el, confundíndoo con Antonio López Jaspe, e Francisco Rey Balbís, Jesús Valeiro Gómez e José Antonio Cortiñas Blas. Requisitoria que volveu repetirse, coa mesma confusión no seu nome, ao mes seguinte cos engadidos de José María Díaz Pan, Emilio Claudio Díaz, Enrique Ferreirós Candamo, José Remuiñán Barreiro, José Pedreira de la Iglesia e José Blanco Núñez. O 8 de xaneiro de 1949 participou con Benigno Andrade García, José Remuiñán Barreiro, Manuel Bastida Franco e José Blanco Núñez na morte de José Couceiro Taboada, subcabo de Somatén, xefe de Falange e mestre e da súa muller María Constela en Soutelo de Montes. Morreu nun enfrontamento armado coa Garda Civil en Pazos (San Fiz de Monfero) cos seus compañeiros Adolfo Allegue Allegue, José Chao Rouco, José Temblás Paz, Juan Freire Barcia, Rogelio Alonso Carral e José Remuiñán Barreiro o 31 de outubro de 1949.
A Casilla, Santa Comba, Lugo
A Casilla é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Ablación (medicina)
miniatura|300px|[[Tomografía computadorizada que mostra a ablación por radiofrecuencia dunha lesión hepática]] En medicina e cirurxía, denomínase ablación ou extirpación a quitar calquera órgano, tumor ou parte do corpo mediante unha operación cirúrxica, ​ ou pola aplicación de medios físicos (radiación, frío, calor) ou compostos químicos (medicamentos). ​
Outros usos
O termo emprégase tamén para designar a destrución controlada dunha parte dun tecido mediante a aplicación de enerxía (radiofrecuencia, microondas, láser, ultrasóns).
En medicina legal pode ser obxecto de informe pericial de sospeitarse que se realizou contraviñendo as leis e se ordena a realización desta proba pola autoridade xudicial, e, coloquialmente, para referirse á ablación xenital femenina, ou ablación do clítoris.
Ablación baseada en enerxía
A ablación baseada en enerxía busca a destrución dunha pequena parte dun tecido mediante a aplicación controlada de enerxía, tal como correntes de radiofrecuencia (RF), microondas, láser, ultrasóns, aplicación de descargas de alto voltaxe (electroporación) etc. Existen moitos obxectivos clínicos para esta destrución de tecidos. Por exemplo, na ablación cardíaca deséxase a destrución das células cardíacas causantes dunha arritmia, mentres que na ablación de tumores, a destrución debe lograr alcanzar a todo o volume do tumor máis unha zona periférica segura.
Na ablación por radiofrecuencia a destrución lógrase por aumento da temperatura debido ao paso dunha corrente de alta frecuencia (de 100 kHz a 1 MHz). Esta corrente non produce estimulación nerviosa nin muscular, senón só quentamento. Os procedementos de ablación por radiofrecuencia realízanse baixo a guía de imaxes (por exemplo, de raios X, tomografía computadorizada ou ecografía) por un anestesiólogo, ou un radiólogo intervencionista, o un endoscopista gastrointestinal, ou un electrofisiólogo cardíaco.
En cardioloxía a ablación por radiofrecuencia é o procedemento que mediante un cateterismo cardíaco permite a curación de taquicardias paroxísticas e outros tipos de arritmias.
No tratamento dos tumores incrementouse o uso da ablación por radiofrecuencia nos últimos 20 anos, con resultados prometedores.
Amputación
A amputación é o corte e separación dunha extremidade do corpo mediante arrancamento (un tipo de traumatismo) ou cirurxía. Como unha medida cirúrxica, utilízase para controlar a dor ou un proceso causado por unha enfermidade na extremidade afectada, por exemplo un tumor maligno ou unha gangrena.
Circuncisión
A circuncisión consiste en cortar a porción do prepucio do pene que cobre o glande, deixándoo permanentemente ao descuberto.
Histerectomía
Unha histerectomía é a extracción cirúrxica do útero. A perda de útero provoca a imposibilidade absoluta de aniñar o ovocito ou ovo fecundado, o que impide o desenvolvemento do embrión e, posteriormente, do feto, orixinando esterilidade.
Lobectomía
A lobectomía é a extirpación cirúrxica do lóbulo dun órgano ou dunha glándula. Hai lobectomías pulmonares, hepáticas ou cerebrais.
Mastectomía
A mastectomía é a extirpación dunha ou ambas as mamas de maneira parcial ou completa. Practícase principalmente para tratar cirurxicamente os cancros de mama.
Tumorectomía
A tumorectomía é a extirpación cirúrxica dunha masa tumoral, benigna ou maligna, ou dunha tumoración localizada.
A Estrada, Santa Comba, Lugo
A Estrada é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Nashwa Eassa
Nashwa Abo Alhassan Eassa, nada en Omdurman (Sudán) en 1980, é unha física sudanesa especialista en materiais e nanotecnoloxía. É profesora de física na Universidade da  Al-Neelain en Khartún.
Traxectoria
Eassa licenciouse en física, Universidade de Khartún, en 2004. Obtivo o máster en nanotecnoloxía e física de materiais  na Universidade de  Linköping de Suecia en 2007. Foi conferenciante  e profesora de axudante de física na Universidade da Al-Neelain desde  2007. En 2012 doutorouse na Universidade Metropolitana Nelson Mandela de Suráfrica (NMMU). En 2013 fundou a organización non gobernamental Mulleres sudanesas en Ciencias e  é membro da Organización para as Mulleres na Ciencia do Instituto de Física de Suráfrica e da Organización  Mulleres en Ciencia para o Mundo en Desenvolvemento (OWSD).
En 2015 gañou  o  Premio OWSD – Fundación Elsevier para mozas científicas no mundo en desenvolvemento. O premio recoñeceu a súa investigación sobre a diminución da acumulación de película na superficie dos semiconductores de alta velocidade.
Eassa está involucrada no desenvolvemento de estruturas de nanotubos e nanopartículas de óxido de titanio. Tamén en proxectos  para capturar hidróxeno e depurar a auga coa radiación solar.
Foi candidata á vicepresidencia dos países árabes da OWSD. En 2019 foi investida como doutora honoris causa pola Universidade de Linköping, en recoñecemento ao apoio as mulleres do Sudán na educación e investigación.
José Chao Rouco
José Chao Rouco, coñecido como Benita, nado en Lugo e finado en Pazos (Monfero) o 31 de outubro de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Ediciones Trea
Ediciones Trea é unha empresa editorial asturiana con sede en Cenero, Xixón, fundada en 1991.
Descrición
Unha marca filial, Edicións Nigra Trea, publica libros de temática galega.
Recoñecementos
Foi recoñecida co Premio ó Mellor Labor Editorial Cultural de 2014, Premio Nacional de Cultura de España.
Pedrafita, Santa Comba, Lugo
Pedrafita é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
A Gándara, Santa Comba, Lugo
A Gándara é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Alberto Datas
Alberto Datas Panero, nado na Coruña o 27 de febreiro de 1935 e finado en Madrid o 11 de decembro de 2007, foi un pintor galego.
Traxectoria
Cando era neno sufriu un accidente de bicicleta, que xunto coa tuberculose fixo que tivese que pasar unha tempada na cama. Aí comezou a facer debuxos de cadros de grandes pintores.
Estudou na Escola de Artes e Oficios da súa cidade natal e despois na Escola de San Fernando de Madrid, onde coñeceu a súa esposa, a artista Estrella Medina. En 1961 conseguiu unha bolsa para estudar en Venecia con Bruno Saetti. Entre 1965 e 1968 estudou en Roma e en 1969 realizou a súa primeira exposición individual.
Teigueselle, Santa Comba, Lugo
Teigueselle é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Santa Comba, Santa Comba, Lugo
Santa Comba é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Santa Engracia, Santa Comba, Lugo
Santa Engracia é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Vilamarce, Santa Comba, Lugo
Vilamarce é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Vilar, Santa Comba, Lugo
Vilar é un lugar da parroquia de Santa Comba no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Cabo Tiburón
O cabo Tiburón é un accidente costeiro que marca o inicio da fronteira común entre Panamá, ao occidente, e Colombia, ao oriente, no mar Caribe. Este cabo tamén marca o comezo da serranía do Darién. A zona estivo habitada polos indios kuna até finais do século XIX, cando foron expulsados ao arquipélago de San Blas, ao noroeste. Actualmente a zona está habitada por indios emberá, colombianos e panameños, e existen varias poboacións a ambos lados do cabo: La Miel na parte panameña e Sapzurro, Capurganá e Playona (no lado colombiano).
As principais actividades económicas son a pesca, o turismo e a gandaría en pequena escala.
Eleccións xerais de Suráfrica de 2004
As eleccións xerais de Suráfrica de 2004 realizáronse o mércores 14 de abril de dito ano para escoller os membros de ambas cámaras do vixésimo cuarto Parlamento de Suráfrica, en concordancia coas eleccións provinciais. Renováronse os 400 escanos da cámara baixa, a Asemblea Nacional e os 430 membros das nove lexislaturas provinciais, que á súa vez designarían os 90 escanos do Consello Nacional das Provincias, a cámara alta. Foron as terceiras eleccións desde a fin do apartheid.
Nestas eleccións o oficialista Congreso Nacional Africano (ANC), baixo o liderado do presidente incumbinte Thabo Mbeki, obtivo unha vitoria esmagadora sobre unha oposición practicamente inexistente, obtendo case o 70% dos votos e 279 escanos. Ao ter máis dos dous terzos dos votos e os escanos, o ANC adquiría o dereito a cambiar unilateralmente a constitución. Por outro lado, os comicios tamén marcaron o debut electoral da Alianza Democrática (DA), forza sucesora do Partido Demócrata, de Tony Leon. O novo partido, aínda encabezado por Leon, obtivo un afastado segundo lugar co 12.37% dos votos e 50 escanos. A pesar do contundente triunfo do ANC, Alianza Democrática logrou mellorar significativamente os resultados dos demócratas de 1999 e manterse como principal partido da oposición en ambas cámaras da lexislatura. Con este resultado, Mbeki foi reelixido para un segundo mandato como presidente e formou un goberno composto enteiramente por membros da Alianza Tripartita (o ANC, o Partido Comunista Surafricano e o Congreso de Sindicatos Surafricanos), sendo a primeira vez que non formaban parte do gabinete nin o Partido Nacional ou os seus sucesores nin o Partido da Liberdade Inkatha (IFP).
No plano dos terceiros partidos, o IFP quedou en terceiro lugar co 6.97% das preferencias e 28 escanos, sufrindo un forte golpe e perdendo a gobernación de KwaZulu-Natal ante o ANC. O Novo Partido Nacional, sucesor do Partido Nacional da época do apartheid, colapsou e perdeu a maior parte do seu apoio, caendo do 6.9% en 1999 ao 1.7% (partindo do 20.4% en 1994), debido a que moitos dos seus seguidores reprochaban ao partido o terse aliado co ANC. Os Demócratas Independentes (ID) sorprenderon a moitos observadores ao obter máis votos que o Novo Partido Nacional, converténdose no quinto partido máis votado. Outro partido que experimentou un declive foi o Movemento Democrático Unido (UDM), que só logrou conservar o seu bastión en Cabo Occidental. A nivel provincial, o ANC conservou o goberno das nove provincias.
Unhas 20.6 millóns de persoas inscribíronse para emitir sufraxio nas eleccións xerais de 2004, sendo aproximadamente dous millóns máis que en 1999, e participou o 76.73%. A pesar do case 70% dos votos recibido polo ANC, só o 56% dos surafricanos con dereito a voto se rexistrou para votar, o que provocou que só o 38% do padrón votara o oficialismo. Desde o ano 2004 empezaron a aparecer en Suráfrica campañas incitando ao boicot electoral.
Sistema electoral
Suráfrica ten un sistema parlamentario bicameral de goberno. A cámara baixa é a Asemblea Nacional que consta de 400 membros elixido mediante representación proporcional con listas pechadas. Douscentos membros son elixidos das listas dos partidos a nivel nacional; mentres que os outros 200 son elixidos das listas provinciais dos partidos en cada unha das nove provincias. O Presidente de Suráfrica, que é o xefe de estado e goberno do país, é elixido pola Asemblea Nacional despois das eleccións.
As lexislaturas provinciais, que varían en tamaño de 30 a 80 membros, tamén son elixidas por representación proporcional con listas cerradas. Os gobernadores (premiers) de cada provincia serán elixidos pola maioría gañadora en cada lexislatura provincial.
A cámara alta do Parlamento é o Consello Nacional das Provincias (NCOP polas súas siglas en inglés), consta de 90 membros, 10 por cada provincia, elixidos polas respectivas lexislaturas provinciais en proporción á representación de cada partido na lexislatura.
Campaña
Durante a campaña, Mbeki e o ANC no seu conxunto comprometéronse a combater o desemprego, a epidemia da SIDA e a pobreza xeneralizada. O partido fixo campaña destacando os seus logros durante os seus anos no poder desde que puxo fin ao goberno da minoría branca en 1994: a construción de 1.6 millóns de casas, a chegada de auga potable a nove millóns de persoas máis e subministrando electricidade ao 70 por cento dos fogares surafricanos. Por outro lado, a oposición, encabezada por Alianza Democrática (DA) acusou á administración de Mbeki de ignorar a epidemia da Sida, e de ser o culpable do crecemento da delincuencia e o desemprego no país. Estímase que 5.3 millóns de surafricanos están infectados co VIH máis que en calquera outro país. O desemprego de máis do 30 por cento afectou especialmente a poboación negra con escasa educación, mentres que a brecha entre os ricos e os pobres aumentou considerablemente durante a década de 2000.
Xornada electoral
A Comisión Electoral Independente dixo que a votación transcorrera sen problemas con só incidentes menores. As eleccións foron supervisadas por máis de 3000 observadores electorais locais e unhas 200 misións internacionais de observadores, incluída a Unión Africana, o Foro Parlamentario da Comunidade para o desenvolvemento de África Austral e o Instituto Electoral da África Austral. Os observadores rexionais declararon que as eleccións foron libres e xustas.
Consello Nacional das Provincias
O Consello Nacional das Provincias (NCOP) consta de 90 membros, dez elixidos por cada lexislatura provincial, en proporción á membresía do partido da lexislatura provincial. Cada delegación provincial consta de seis delegados permanentes, que son elixidos por un período que dura até que se elixe unha nova lexislatura provincial, e catro delegados especiais. Un dos delegados especiais é o premier da provincia ou outro membro da lexislatura provincial designada polo premier, mentres que os outros tres delegados especiais son designados ad hoc pola lexislatura provincial.
Celso García de la Riega Álvarez
Celso García de la Riega Álvarez, nado en Pontevedra o 21 de setembro de 1915 e finado en Poio o 24 de xullo de 2015, foi un militar e político galego.
Traxectoria
Fillo de Celso García de la Riega Quiñones e neto de Celso García de la Riega. Pasou a infancia no Pazo Baión. Militante do PSOE dende 1936. Foi comandante do exército da República e compañeiro de Borobó. Regresou a Pontevedra en 1940 e tivo que facer o servizo militar. Ingresou na Deputación e foi expulsado. Uns meses despois ingresou no Concello e tamén foi expulsado.
Vida persoal
Casou con María Mercedes Bellver García-Alix en 1952, e foi pai de Guillermo García de la Riega Bellver.
Alta, Santa María de Alta, Lugo
Alta é un lugar da parroquia de Santa María de Alta no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Jesús María Bouza Bello
Jesús María Bouza Bello, nado no Chamoselo (As Pontes de García Rodríguez) en 1873 e finado na Habana o 21 de outubro de 1945, foi empresario e político galego.
Vida persoal
Casou con Consuelo Goás e foi pai de Conchita Bouza Goás, que casou en 1924 con Marino López Blanco.
Golfo de Urabá
O golfo de Urabá é a zona máis austral do mar Caribe localizado en Colombia. Ten unha área aproximada de 1800 km². Está contido dentro do golfo de Darién, é unha pequena lingua de mar que se estende ao sur, entre o cabo Caribaná e o cabo Tiburón na fronteira de Colombia e Panamá, e que inclúe as costas da cidade portuaria de Turbo. O delta do río Atrato esténdese cara ao golfo.
A temperatura media é de 28 °C e dada varias condicións climáticas e xeolóxicas, entre elas os ventos que proceden do oeste, as cordilleiras de Baudó e Darién, e a enorme humidade relativa (entre 85 e 98%), nesta zona rexístranse as precipitacións pluviométricas maiores de todo o continente americano, cun rango de precipitación que supera por varios centos os 10 000 mm anuais.
Ás súas beiras sitúanse as poboacións de Turbo, Necoclí e Acandí, e antigamente a cidade de Santa María la Antiga del Darién que foi o primeiro asentamento europeo en Colombia.
Douglas G. Hurley
Douglas Gerald Hurley, nado en Endicott, Nova York, o 21 de outubro de 1966, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-135 e STS-127.
Traxectoria
Hurley graduouse en enxeñería civil pola Universidade de Tulane, en Luisiana, en 1988.
Foi seleccionado pola NASA en xullo de 2000, participando nas misións STS-135 e STS-127 e pasando un total de 28,47 días no espazo.
Locai, Santa María de Alta, Lugo
Locai é un lugar da parroquia de Santa María de Alta no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Matelo, Santa María de Alta, Lugo
Matelo é un lugar da parroquia de Santa María de Alta no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
Donna Shirley
Donna Lee Shirley, nada en Pauls Val (Oklahoma) en 1941, foi a primeira directora do Programa de exploración de Marte (Mars Exploration en inglés) no Laboratorio de Propulsión a Chorro da NASA. É a autora do libro Managing Martians: The Extraordinary Story of a Woman's Lifelong Quest to Get to Mars—and of the Team Behind the Space Robot That Has Captured the Imagination of the World.
O Asteroide 5624 Shirley foi nomeada na súa honra.
Traxectoria
Shirley medrou en Wynnewood, Oklahoma. De moza, Shirley participaba activamente na súa tropa de Girl Scouts e tocaba o oboe. Shirley foi a única moza do seu instituto que non estudou economía doméstica. No seu lugar, Shirley estudou debuxo mecánico. O seu interese por Marte e a exploración espacial comezou cando leu Las arenas de Marte, de Arthur C. Clarke. Comezou a tomar clases de voo aos 15 anos e ao ano seguinte voou en solitario no aeroporto de Pauls Valley. Obtivo a licenza de piloto aos 16 anos. Durante o seu último ano de instituto, foi vicepresidenta da clase, vicepresidenta da banda de música e alumna avantaxada Despois de graduarse na universidade, Shirley dedicouse a esquiar e facer sendeirismo en California.
Educación
Donna Shirley matriculouse na Universidade de Oklahoma como estudante de enxeñaría, a pesar de que o seu asesor lle dixo que "as mozas non poden ser enxeñeiras". Tamén estudou pilotaxe na universidade, obtendo as licenzas de piloto en monomotor terrestre e marítimo, multimotor terrestre, comercial e instrutor de voo. monomotor de terra e mar, multimotor de terra, comercial e instrutor de voo. Durante o primeiro ano de Shirley na Universidade de Oklahoma, comprometeuse e decidiu cambiar o seu título polo de escritora profesional para graduarse máis rápido. Pouco despois, Shirley e o seu prometido separáronse. Traballou como redactora de especificacións e aerodinamista para McDonnell Aircraft en Saint Louis, Missouri, durante un ano e finalmente decidiu volver á universidade para completar a súa licenciatura en enxeñaría aeroespacial/mecánica. Graduouse na Universidade de Oklahoma cunha licenciatura en enxeñaría aeroespacial e mecánica en 1965, e na Universidade do Sur de California cun máster en enxeñaría aeroespacial.
Carreira
Traballou no Laboratorio de Propulsión a Chorro (JPL) desde 1966 ata 1998. Cando se incorporou ao JPL, era a única muller entre os 2.000 enxeñeiros que tiña un título de enxeñaría. Na NASA, traballou en diversos proxectos e programas. Foi membro do equipo que deseñou un escudo térmico para un vehículo espacial destinado a entrar na atmosfera de Marte. Traballou como analista de misión e posteriormente como directora de programa da misión Mariner 10 a Venus e Mercurio. Dirixiu un equipo de investigación que estudaba un rover de Marte. Foi directora do Programa de Exploración de Marte, e dirixiu os equipos do explorador de Mars Pathfinder e do rover Sojourner. En 1997, foi incluída no Salón da Fama das Mulleres na Tecnoloxía, e en 1998 no Salón da Fama da Aviación e o Espazo de Oklahoma. En 1998, recibiu o Premio Golden Plate da Academia Americana de Logros. Shirley retirouse oficialmente como directora do Programa de Exploración de Marte o 21 de agosto de 1998.
En 2000 gañou o Premio Washington e en 2003 foi incluída no Salón da Fama das Mulleres de Oklahoma. Foi decana asociada de enxeñaría durante tres anos na Universidade de Oklahoma, entre 2000 e 2003. Logo pasou a ser a directora fundadora do Museo de Ciencia Ficción de Seattle. Tras xubilarse do Museo da Ciencia Ficción e do Salón da Fama en 2004, converteuse en presidenta de Managing Creativity, unha plataforma na que comparte as súas estratexias para utilizar a creatividade colectiva dos grupos para desenvolver ideas e convertelas en produtos de forma eficiente e eficaz. Converteuse nunha recoñecida educadora, conferenciante e consultora que aproveita a súa experiencia profesional previa.
O 13 de outubro de 2016, a Annie Oakley Society do National Cowboy & Western Heritage Museum entregou a Shirley o seu premio Annie Oakley. A Sociedade Annie Oakley está formada por mulleres líderes e filántropas que, do mesmo xeito que Annie Oakley, desempeñan un papel importante na configuración das súas comunidades á vez que manteñen vivos os valores e o espírito do Oeste. A misión da Sociedade Annie Oakley é crear e manter experiencias educativas de primeira orde para nenos e familias, co fin de ensinar a rica historia do Oeste americano ás xeracións vindeiras. Shirley foi eloxiada especificamente polo seu labor de inspiración e defensa das mulleres para traballar na enxeñaría.
HumSat-D
HumSat-D é un satélite artificial da Universidade de Vigo lanzado o 21 de novembro de 2013 mediante un foguete Dnepr desde Dombarovskiy.
Características
HumSat-D é un CubeSat estándar de 10 cm de lado e 1 kg de masa baseado no Xatcobeo. Non ten control de actitude nin propulsión e foi despregado desde o satélite UniSat 5. É o primeiro membro de proba da constelación HumSat e o "D" do seu nome quere dicir "demostrador". O obxectivo principal do satélite é educativo, proporcionando experiencia de primeira man aos estudantes que participaron na súa construción. O obxectivo secundario é validar o concepto de HumSat usando o subsistema HUMPL para recoller datos desde sensores en estacións terrestres, envialos ao satélite para gardalos a bordo e transmitilos cando sobrevoe unha estación de escoita.
As probas do satélite previas ao lanzamento para comprobar que era apto para o espazo fixéronse no Centro de Investigación e Tecnoloxía Espacial da Axencia Espacial Europea (ESTEC por ESA's Space Technology and Research Centre) nos Países Baixos. HumSat-D foi sometido a intensos ciclos de frío e calor nunha cámara de baleiro para simular o contraste térmico no espazo, permitindo atopar fallos que terían resultado na perda da misión e que foron resoltos coa asesoría da ESA.
Despois de varios meses en órbita o satélite xa recibira varios miles de comandos e descargara varios megabytes de telemetría durante os seus pases sobre Vigo, onde se reciben os seus sinais, co que se consideraron os obxectivos cumpridos.
Grupo Wagner
O Grupo Wagner (en ruso: Группа Вагнера, romanizado como: Gruppa Vagnera), tamén denominado PMC Wagner, ChVK Wagner (ChVK correspóndese coas siglas, en ruso, de Compañía Militar Privada), ou CHVK Vagner (ЧВК Вагнера ChVK Vagnera, Частная Военная Компания Вагнера) é unha organización paramilitar de orixe rusa. Hai quen o describen como unha empresa militar privada que actúa en varias rexións do mundo, principalmente no leste de Ucraína e en Siria. Outras fontes catalógano como un escuadrón secreto das Forzas Armadas de Rusia, quen o empregan como brazo de apoio en conflitos nos que Rusia está comprometida ou involucrada.