cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fosfonato
Produción
O ácido fosfónico pode alquilarse nas condicións da reacción de Mannich para dar lugar a fosfonatos aminometilados, que son útiles como acomplexantes. Un exemplo é a preparación industrial de ácido nitrilotrismetilenfosfónico:
Os ésteres fosfónicos prepáranse usando a reacción de Michaelis–Arbuzov. Por exemplo, o ioduro de metilo cataliza a conversión de trimetilfosfito ao éster fosfonato dimetil metilfosfonato: Estes ésteres poden ser hidrolizados ao ácido (Me = metilo):
Na reacción de Michaelis–Becker, un hidróxeno fosfonato diéster desprotónase primeiro e o anión resultante é alquilado.
Bisfosfonatos
Os bisfosfonatos sintetizáronos por primeira vez Von Baeyer e Fritz Hofmann en 1897. Un exemplo deste tipo de compostos é o ácido etidrónico (HEDP, ou Didronel), que é o ácido 1-hidroxietano-1,1-difosfónico, o cal se prepara a partir de ácido fosforoso e anhídrido acético:
Os fosfonatos na natureza
200px|miniatura|O [[glifosato, que é o herbicida "Roundup", é un fosfonato.]] 200px|miniatura|O ácido 2-aminoetilfosfónico foi o primeiro fosfonato natural que foi identificado.
O fosfonato natural ácido 2-aminoetilfosfónico foi identificado en 1959 en plantas e moitos animais, onde se localiza nas membranas celulares. Os fosfonatos son bastante comúns en diferentes organismos, desde procariotas a fungos, moluscos, insectos e outros. Newman e Tate atopáronos en solos naturais en 1980. Do papel biolóxico dos fosfonatos naturais sábese pouco. Os bis ou polifosfonatos non se atoparon ata agora en fontes naturais.
Usos
En 1998 o consumo de fosfonatos no mundo foi de 56.000 toneladas, das cales 40.000 se consumiron nos Estados Unidos, 15.000 toneladas en Europa e menos de 800 no Xapón. A demanda de fosfonatos crece un 3% cada ano.
Quelantes de metais
Desde os traballo de Schwarzenbach en 1949, sábese que os ácidos fosfónicos son axentes quelantes efectivos. A introdución dun grupo amina na molécula para obter -NH2-C-PO(OH)2 incrementa a capacidade de unirse a metais dos fosfonatos. Exemplos de ditos compostos son: NTMP, EDTMP e DTPMP. Estes fosfonatos son os análogos estruturais de aminopolicarboxilatos ben coñecidos como o EDTA. A estabilidade dos complexos metálicos aumenta ao incrementarse o número de grupos ácido fosfónico. Os fosfonatos son moi hidrosolubles mentres que os ácidos fosfónicos só o son moderadamente.
Os fosfonatos son axentes quelantes efectivos, xa que se unen fortemente a ións metálicos di- e trivalentes, o cal é útil para o abrandamento da auga (eliminación de calcio, magnesio e outros catións). Deste modo, preveñen a formación de precipitados insolubles (incrustacións). A unión destes ligandos tamén suprime as propiedades catalíticas dos ións metálicos. Son estables en condicións duras. Por estas razóns un uso industrial importante dos fosfonatos é o arrefriamento de augas, sistemas de desalinización, e en campos petrolíferos para inhibir a formación de incrustacións. Os fosfonatos son tamén utilizados con regularidade en sistemas de osmose inversa como antiincrustantes. Os fosfonatos en sistemas de arrefriamento de augas serven tamén para controlar a corrosión do ferro e o aceiro. Na fabricación de papel e polpa de papel e na industria téxtil serven como "estabilizadores do branqueante peróxido", ao quelar metais que poderían inactivar o peróxido. Nos deterxentes utilízanse como unha combinación de axente quelante, inhibidor de incrustacións, e estabilizador do branqueante. Os fosfonatos úsanse cada vez máis tamén en medicina para tratar trastornos asociados coa formación dos ósos e o metabolismo do calcio. Ademais, serven como transportadores de radionúclidos nos tratamentos de cancro óseo (por exemplo, o samario-153-etilendiaminatetrametilenfosfonato).
Toxicidade
A toxicidade dos fosfonatos para os organismos acuáticos é baixa. Informouse de valores LC50 48 h para peixes de entre 0,1 e 1,1 mM. Tamén o factor de bioconcentration para os peixes é moi baixo.
Biodegradación
"Non se observa biodegradación de fosfonatos durante o tratamento das augas pero a fotodegradación de complexos de Fe(III) é rápida. En augas residuais detectouse que os aminopolifosfonatos son tamén oxidados rapidamente en presenza de Mn(II) e oxíxeno e fórmanse produtos de degradación estables. A falta de información sobre os fosfonatos no medio ambiente está ligada con problemas analíticos para a súa determinación a concentracións traza nas augas naturais. Os fosfonatos están presentes principalmente como complexos con Ca e Mg nas augas naturais e, por tanto, non afectan á especiación ou transporte de metais". Os fosfonatos interaccionan fortemente con algunhas superficies, o cal dá lugar a unha significativa eliminación en sistemas naturais e técnicos.
Compostos fosfonato
miniatura|dereita|O EDTMP ou ácido etilendiaminotetrametilenfosfónico, formado por unha etilenodiamina á que están unidos catro ácidos metilenfosfónicos.
Katakuri-ke no kōfuku
Sinopse
A familia Katakuri acaba de abrir unha casa de hospedaxe nas montañas, pero coa mala fortuna de que o seu primeiro cliente suicídase. Para evitar problemas e que a xente non deixe de chegar ó hotel, deciden enterralo no xardín. As cousas non melloran co seu segundo cliente: un famoso loitador de sumo que morre tendo relacións sexuais cunha menor.
Arcos de Jalón
Arcos de Jalón é un concello español da provincia de Soria (Castela e León). A súa poboación é de 1.839 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 441,54 km².
Anna Caula
Anna Caula i Paretas, nada en Xirona o 6 de abril de 1971, é unha adestradora de baloncesto feminino e política catalá, deputada no Parlamento de Cataluña na XI lexislatura pola coalición Junts pel Sí e na XII pola coalición electoral Esquerra Republicana de Catalunya-Catalunya Sí.
Traxectoria
Anna Caula é adestradora superior de baloncesto pola Federación española de baloncesto (1996) e ten estudos de psicoloxía pola Universidade Aberta de Cataluña.
Foi adestradora de diferentes clubs de baloncesto de Xirona: Grupo Excursionista e Deportivo Xerundense (GEIEG), o CB Bañolas, o CD Maristas Girona e o CD Santa Eugenia.
Adestradora do Uni Girona Club de Bàsquet dende a tempada 2008-2009 en que o equipo militaba na liga Feminina 2 de Baloncesto de España á tempada 2013-14 da Liga Femenina de Baloncesto. Durante as seis tempadas que dirixiu o equipo conseguiu, no seu primeiro ano, o ascenso do equipo á Liga Femenina de Baloncesto, dous segundos postos na máxima competición nacional, dúas participacións na Copa da Raíña, dúas presenzas nos playoffs e unha final de Supercopa. Dende o ano 2014 é directiva do Uni Girona Club de Bàsquet.
Foi adestradora da categoría Sub-20 da Selección feminina de baloncesto de España, onde conseguiu no Campionato Europeo de Baloncesto Feminino Sub-20 dúas medallas de Ouro (2012 e 2013) e unha medalla de prata (2014).
Nas Eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2015 formou parte da candidatura independentista Junts pel Sí no número 2 da circunscrición electoral de Xirona obtendo o escano de deputada no Parlamento de Cataluña.
Nas Eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2017 volveu ser elixida como deputada no Parlamento de Cataluña na XII lexislatura autonómica de Cataluña pola coalición electoral Esquerra Republicana de Catalunya-Catalunya Sí.
Gorillas in the Mist
Gorillas in the Mist: The Story of Dian Fossey é un filme biográfico dirixido por Michael Apted que foi estreado en 1988. Está baseado na vida da naturalista Dian Fossey e o seu traballo sobre os Gorilla beringei beringei en Ruanda.
Sinopse
Dian Fossey chega a África para confeccionar un censo sobre unha especie en perigo de extinción: o Gorilla beringei beringei. Acompañada por un rastrexador nativo comeza o seu traballo e queda fascinada pola vida deses animais, ós que non teme achegarse para estudar o seu comportamento. Entre Dian e os gorilas chega a establecerse unha relación afectiva. No seu afán por protexer a especie, a Doutora Fossey terá serios problemas coas autoridades e os cazadores furtivos, que venden as crías ós zoolóxicos e matan os adultos para a fabricación de souvenirs.
María de Navarra
María de Navarra, ou María de Évreux, nada en Francia contra o ano 1330,   e finada en Valencia, Reino de Valencia, o 29 de abril de 1347, foi infanta do Reino de Navarra e raíña consorte da Coroa de Aragón desde 1338 até a súa morte.
Orixes familiares
Era a filla primoxénita da raíña Xoana II de Navarra, e do seu marido Filipe III de Évreux, reis de Navarra. Por liña paterna era neta do rei Luís X de Francia e de Margarida de Borgoña, e por liña materna do conde Luís de Évreux e de Margarida de Artois. Era irmá do rei Carlos II de Navarra, conde de Évreux, de Angulema e de Mortain, e da raíña consorte de Francia, Branca, esposa do rei Filipe VI.
Matrimonio
Pedro dispuxera unha serie de agasallos de voda, entre os cales había unha coroa, seis aneis con esmeraldas, rubís e diamantes e un Libro de Horas, obra de Ferrer Bassa. Ademais, deulle as cidades de Tarazona, Jaca e Teruel coas súas rendas, así como 150 000 soldos barceloneses anuais. Estaba, porén, molesto polo pagamento do dote que non chegaba, e que tería que acabar de pagar a raíña Xoana cando o rei Filipe morreu en 1343.
Estaba previsto que casaran en Zaragoza, pero María encontrouse doente cando pasaba por Alagón durante o seu viaxe, e tivo que parar alí. Pedro, fillo segundoxénito do rei de Aragón, de Valencia e de Sardeña, conde de Barcelona, de Urgell, de Empúries e dos outros condados cataláns, Afonso IV de Aragón e da súa primeira muller, a condesa de Urgel, Teresa de Entenza (ca. 1300 - Zaragoza 1327), filla de Gombaldo, barón de Entenza e señor de Alcolea, e de Costanza de Antillón. era a herdeira do condado de Urgell. que xa aceptara varios atrasos na data da voda, fixo vir o bispo de Châlons que, o 23 de xullo de 1338, celebrou a cerimonia en Alagón, converténdose María na primeira muller das catro que chegaría a ter Pedro.
Por un documento datado o 23 de xullo de 1338, confirmouse que Pedro (Pedro... Rey de Aragón de Valencia de Cerdennya de Corcegua e comte de Barçalona) casou con María (dona Maria filla del... princep e sennyor don Phelip... rey de Navarra conte de Euroux de Engolesme de Morentayn e de Longauilla et de la... sennyora dona Johannya... Reyna del dicto Reyno).
María, raíña consorte
A vida de María estivo marcada polo seu delicado estado de saúde e as constantes viaxes que estaba obrigada a facer. Ademais, desde que se consumou o matrimonio, e tal como estaba pactado, tivo os seus fillos de forma continuada até a súa morte, precisamente ocorrida a consecuencia do parto do seu último fillo.
Por outra parte, polo inventario das propiedades que tiña á súa morte, sábese que adquirira varias xoias para ela e as súas fillas na casa de Berneç, considerado o mellor ourive da época en Valencia.
Morte
María morrreu en Valencia o 29 de abril de 1347, algúns despois de dar a luz ao herdeiro ao trono de Aragón, Pedro, que morreu o día do seu nacemento (11 de abril).
Foi sepultada en Valencia, na igrexa de San Vicente de la Roqueta. Os seus restos foron trasladados un tempo despois ao Mosteiro de Santa María de Poblet, en Cataluña.
O seu marido, Pedro IV, en xuño dese mesmo ano, casou en segundas nupcias en Santarém con Leonor de Portugal.
Descendencia
María tivo co seu marido catro fillos:
Legado
María fixo testamento o 9 de abril de 1347, pouco antes de morrer, no que manifestaba que quería ser enterrada o mosteiro de Poblet, un desexo que se cumpriu cando o rei Pedro decidiu, á morte da súa segunda esposa Leonor de Portugal, converteu Poblet no panteón dinástico.
Deixou os seus dereitos e posesións de Navarra ao seu fillo (falecido) e, en segundo lugar, ás súas fillas. A coroa de ouro e pedras peciosas que lle dera o rei, legouna ao futuro rei de Aragón.
Na Biblioteca Marciana de Venecia consérvase o Llibre d'hores de la reina Maria de Navarra (Libro de horas da raíña María de Navarra), obra de Ferrer Bassa.
Centro Democrático Liberal
O Centro Democrático Liberal (CDL) foi un partido político centrista de ámbito español que se organizaba en Federacións, entre elas a galega, e que se disolveu en febreiro de 2014 para integrarse en Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía.
Historia
No seu XI Congreso Nacional, celebrado en novembro de 2005, o Centro Democrático y Social, fundado por Adolfo Suárez en 1982 trala disolución da UCD, decidiu integrarse no Partido Popular. Un sector do CDS, descontento con esta decisión, decidiu o 14 de febreiro de 2006 constituír un novo partido de corte centrista.
É un partido federalista, con militantes en toda España. O seu Presidente Fundador foi Víctor Manuel Sarto Lorén. Contaba cuns 40 militantes e 5 concelleiros trala celebración do seu I Congreso Nacional, o 21 de maio de 2006. O seu primeiro reto foron as eleccións municipais e autonómicas de España do 2007, nas que obtivo 39 concelleiros e 5 alcaldes, sendo a terceira forza política en cargos electos na circunscrición de Cuenca. En marzo de 2007, membros adscritos á Secretaría de Xuventude do CDL fundan a asociación xuvenil Jóvenes de Centro e no mes de Santiago, o Partido Europeo Liberal de España intégrase nestas ringleiras e acordan fortalecer todos xuntos a CDL como o referente español dos liberais demócratas europeos, tramitando así a entrada do Centro Democrático Liberal no ELDR.
Tralas eleccións europeas de 2009 o partido decidiu afrontar o seu III Congreso Nacional, no que saíu elixido Sean O'Curneen Cañas como Presidente Nacional, quen fora artífice da entrada do CDL no ELDR o 16 de abril de 2009.
Galicia, os inicios
O CDL de Galicia formouse con motivo das Eleccións municipais de 2007 por un pequeno grupo de persoas da área metropolitana de Vigo que decidiu presentarse o 27 de maio baixo as devanditas siglas. A persoa que aglutinou o proxecto foi Xosé Manuel Palacín. Dous meses despois dos comicios Palacín foi nomeado Presidente Federal por unanimidade. Porén, graves problemas persoais levárono á renuncia en marzo de 2008. Dende aquela, e durante case un ano, o CDL de Galicia quedou descabezado e desfíxose irremisiblemente.
Froito do descabezamento foi o principio de colaboración que o lucense Ignacio Expósito, exsecretario Xeral, asinou con TEGA nas Autonómicas de 2009 coa inclusión dun membro do CDL por lista circunscricional.
No entanto, o 14 de marzo de 2009, trala I Convención Nacional celebrada en Madrid, Xosé Manuel Palacín foi elixido novamente, esta vez como Portavoz para dirixir o futuro do partido Liberal Demócrata. O Secretario Portavoz foi Javier Vázquez Refojos, estudante de Historia e Ciencias Políticas na Universidade de Santiago de Compostela.
O seu primeiro labor foi comezar a organizar o partido na provincia de Pontevedra, que multiplicou por cinco deseguido a súa afiliación. O 9 de agosto de 2009 celebrouse a I Asemblea do CDL Pontevedra na que saíu elixido como Presidente Provincial Luís Manuel Fraga. Na provincia da Coruña o portavoz nomeado é Tomás Revuelta. As outras dúas provincias quedaron vacantes ata a incorporación de Pedro Santos por Ourense e Ignacio Expósito por Lugo a finais dese ano.
A comezos do mes de maio de 2010 CDL Galicia integra o partido Colectivo Ciudadanos Unidos (CCU).
I Congreso Federal, Xosé Manuel Palacín Presidente
O 19 de xuño do 2010 celébrase en Vigo o I Congreso Federal do CDL Galicia. O único candidato á presidencia do partido en Galicia é Xosé Manuel Palacín. Ó Congreso asisten varios representantes do partido a nivel nacional, o presidente envía unha mensaxe a través dun vídeo. Debátese e apróbase o modelo de artellamento do partido en Galicia e vótase a elección do Presidente Federal no que Palacín sae elixido coa súa candidatura.
Primeiras "portavocías" e xestoras locais de Galicia: A Guarda e Vigo
O 17 de outubro e coincidindo coa visita a Galicia de Gemma Sambruno, Secretaria de Relacións Internacionais do CDL, o partido organizou na Guarda a Constitución da primeira "Vocería Local Oficial" que recaeu en Xermán Cordero. O 18 de decembro constituíase a I Xestora Local Oficial de Galicia en Vigo. Ó acto achegouse todo o Comité Executivo Nacional e foi elixida para a súa dirección María José García.
Provincia da Coruña
Non obtivo concelleiros.
Provincia de Lugo
Obtivo un concelleiro no Incio (10,75% dos votos) e outro en Láncara, Carlos Fdez Díaz "Meilán" (co 9,72%; superando en votos ao BNG). Presentou candidaturas en Sarria (0,97%) e en Samos (6,80% dos votos).
Provincia de Ourense
Non presentou ningunha candidatura.
Provincia de Pontevedra
Converteuse nun partido con forza no Val Miñor e no Baixo Miño. Obtivo 2 escanos en Gondomar, Natalia Salgueiro e Ignacio Troncoso (co 9,66% dos votos), 1 concelleiro en Tomiño, José Antonio Souto (6,19%) e outro representante en Nigrán, Antonio Fdez Comesaña (aquí presentouse en coalición coa Unión Centrista de Nigrán e obtivo o 6,04% dos apoios).
Non obtivo representación en Vigo (0,22%). O candidato foi Alberto Martínez, o máis novo de España (19 anos).
Municipais 2011 en España
Obtivo un total de 54 concelleiros e catro alcaldías. Tivo os seus principais puntos fortes na provincia de Alacant con 13 escanos, na provincia de Palencia con tres alcaldías (Buenavista de Baldavia, Lagartos e Santervás de la Vega) e na provincia de Valladolid, coa alcaldía de Bolaños del Campo. O concello de España onde máis porcentaxe de votos obtivo foi na palentina Santervás de la Vega co 64,97% dos votos e cinco escanos dos sete en total que se repartían.
Novas Xestoras e Integración de Independentes de Portomarín, xuño 2011 a finais de 2012
Ó longo dese medio ano tralas municipais foron artellándose as xestoras de Tomiño e Gondomar presididas por José Antonio Souto e Natalia Salgueiro. No Nadal de 2011 nomeouse a nova voceira por Lugo, a lancaresa Mónica Sánchez e nesas datas comezou a negociación co grupo dos Independentes de Portomarín capitaneados por Roberto Rodríguez. A integración fíxose efectiva o día 31 de marzo, ó igual que a constitución da xestora de Láncara con Carlos Meilán como presidente.
Autonómicas 2012
Para as autonomicas galegas de outubro de 2012 o partido elixe como candidato ao propio Presidente, José Palacín. Obtén 1554 votos, multiplicando por oito a última referencia de sufraxios, as Europeas 2009. A raíz disto o CDL Galicia crea o Consello Municipal Liberal ao que se engaden catro concelleiros independentes e se crea o comité local do CDL Ourense cidade.
Marcha de Palacín e incorporación en C´s de Albert Rivera
Cando o partido estaba na súa máxima expansión en Galicia chegou o 4º Congreso Nacional celebrado en outubro de 2012 en Madrid e o cal supuxo o rexeitamento das teses federalistas da federación galega.
A mediados do ano seguinte remataba o mandato de José Palacín quen anunciou que non se ía presentar no seguinte congreso galego. Sen o seu líder, o CDL de Galicia quedou desartellado e en franca descomposición.
Finalmente ó ano seguinte (2014) CDL integrouse a C´s (partido de Albert Rivera), así e todo ninguén en Galicia subscribiu o dito pacto.
Erhan Emre
Erhan Emre, nado o 4 de setembro de 1978 en Berlín, é un actor alemán de orixe kurda. Ocasionalmente tamén traballa como guionista, director de curtametraxes, así como tamén como produtor cinematográfico.
Traxectoria
Fillo de pais inmigrantes procedentes de Turquía, creceu en Berlín-Kreuzberg cos seus sete irmáns. A familia é orixinaria de Xinis (provincia de Erzurum). A súa estrea cinematográfica foi en 1997, no filme de Thomas Arslan, Geschwister – Kardeşler. Realizou máis papeis no cinema e na televisión, por exemplo en Gran Paradiso (1999) ou Tartot (2002 e 2006).
Na adaptación cinematográfica da novela de Gaby Hauptmann Suche impotenten Mann für's Lebena (2003) realizou o papel de Wilko. En Zeit der Wünsche (2005) de Rolf Schübel Emre foi o actor protagonista, ao lado de Lale Yavas e Tevfik Baser. No filme de Detlev Buck Knallhart (2006) deu vida ao traficante Hamal.
Como produtor, produciu varias curtametraxes, ademais da longametraxe Urban Guerrillas que dirixiu Neco Celik.
No ano 2008 actuou na serie Unschuldig como o médico forense Sebastian Krüger ao lado de Alexandra Neldel e Clemens Schick.
Real Federación Española de Tenis
thumb|Sede da Real Federación Española de Tenis, situada no antigo restaurante da [[Font del Gat de Barcelona, obra do arquitecto Puig i Cadafalch de 1918.]] A Real Federación Española de Tenis (RFET) é o máximo órgano regulador do tenis en España. O seu labor é o goberno, xestión, administración e regulamentación do deporte do tenis en España. A súa sede está en Barcelona.
Está integrada polas federa­ciones de tenis de ámbito autonómico e polos clubs deportivos, deportistas, técnicos-adestradores e xuíces-árbitros da devandita modalidade deportiva.
A nivel internacional, a RFET é a entidade deportiva que ostenta a representación de España nas actividades e competicións tenísticas oficiais de carácter internacional celebradas dentro e fóra do territorio español. É competencia da RFET a elección dos tenistas que han de integrar as seleccións nacionais de tenis como o Equipo Nacional de Copa Davis.
Os torneos máis destacados a nivel internacional nos que obstenta a representación a federación son a Copa Davis e Copa Federación xunto cos Xogos Olímpicos dentro da delegación do Comité Olímpico Español.
Afiliacións
A RFET forma parte da Federación Internacional de Tenis (ITF) e da Asociación Europea de Tenis (AET), cuxa representación exerce en España con carácter exclusivo.
Tamén se encontra afiliada ao Comité Olímpico Español como federación española con deporte olímpico.
Pobo kabardino
Os kabardinos (en kabardino: Къэбэрдей адыгэхэр; en adigueo: Къэбэртай адыгэхэр; en Кабардинцы), son a meirande tribo das doce tribos circasianas. Xunto coa tribo Besleney, falan un dialecto distintivo do adigueo coñecido como lingua kabardina. Son étnica e lingüisticamente afíns ós adigueos, ós que consideran a familia oriental do seu pobo. A súa poboación céntrase na república de Kabardino-Balkaria da Federación Rusa, onde eran uns 520 000 (2002).
Tamén existen minorías en Turquía (principalmente na provincia de Kayseri) e en Xeorxia, Alemaña, Arabia Saudita, Xordania, os Estados Unidos, Ucraína e Uzbekistán. Orixinariamente eran un pobo seminómade. Practican maioritariamente o islam sunnita, pero comunidades minoritarias pertencen á igrexa ortodoxa.
Speedy Gonzales
Speedy Gonzales, apodado "o rato máis veloz de todo México", é un personaxe animado da serie Looney Tunes da Warner Brothers. As súas características máis importantes son a súa incríbel velocidade. Speedy Gonzales xeralmente usa un gran chapeu amarelo, roupa branca e un pano vermello atado no pescozo.
Historia
Speedy debutou na cusrtametraxe Cat-Tails for Two de 1953, dirixida por Robert McKimson. Nesta primeira versión presentaba algunhas diferenzas estéticas, salientando un gran dente de ouro e vestindo só unha camisola vermella. Dous anos máis tarde, Friz Freleng e o animador Hawley Pratt, redeseñaron o personaxe até acadaren a súa aparencia actual, cun traxe branco, un pano encarnado e o seu chapeu amarelo. A nova versión debutou en Speedy Gonzales (1955). Nesta curta participa o gato Silvestre, que abusaba duns ratos. A animación gañou o Oscar á mellor curtametraxe animada en 1955, e foi ademais a primeira vez que Speedy dicía a súa célebre frase "Ándale! Ándale! Arriba! Arriba!".
Freleng e McKimson puxeron a Silvestre como o inimigo de Speedy, unha especie de "O Coiote e o Papaleguas". Silvestre vese constantemente humillado e derrotado polo rato, e sofre un gran número de accidentes con trallos de ratos ou mollo picante. Nalgúns capítulos Speedy está na compaña do seu curmán, O lento Rodrigues, "o rato máis lento de México". Aínda que lento comparado con Speedy, el se defendía cunha pistola e nunca necesitou da axuda de Speedy. Nos anos sesenta o inimigo de Speedy pasa a ser o Pato Lucas.
En 1999, coa creación da canle de televisión Cartoon Network, as curtametraxes de Speedy Gonzales deixaron de ser emitidas. Segundo a voceira Laurie Goldberg, isto debeuse aos "estereotipos étnicos" que mostraban. A medida foi criticada polos fanáticos do personaxe, que trataron de convencer á canle de volver emitir as curtametraxes. A Liga de ciudadanos latinoamericanos unidos referiuse a Speedy coma unha "icona cultural". En 2002, Cartoon Network volveu a amosar os episodios onde aparecía o personaxe.
Olympiacos F.C.
O Olympiacos Fútbol Club (en grego: Oλυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς, transliterado "Olympiacos Syndesmos Filathlon Pireos", Olympiacos Club de Fans do Pireo), tamén coñecido como Olympiacos FC (grego: ΠΑΕ Ολυμπιακός) Olympiacos do Pireo, ou simplemente Olympiacos, ás veces escrito Olympiakos, é un club de fútbol grego que forma parte da sociedade polideportiva Olympiakos CFP, con sede no Pireo, Ática.
Speedy Gonzales
México
Veces emitidas en Galiza (en español).
Olympiacos F.C.
O Olympiacos está considerado como un dos tres grandes clubs de fútbol de Grecia, xunto ao Panathinaikos e ao AEK Atenas, e é un dos únicos catro equipos que nunca foron relegados da Primeira División. É, ademais, o club máis exitoso na historia do fútbol heleno, gañando 47 títulos de Liga, 28 Copas e 4 Supercopas, máis títulos que ningún outro equipo grego. Nas competicións europeas alcanzou os cuartos de final en dúas ocasións: na Liga de Campións 1998–99 e na Recopa de Europa 1992–93. O Olympiakos é tamén un dos membros fundadores da Asociación Europea de Clubs.
Gerard Damiano
Gerard Damiano, nado o 4 de agosto de 1928 en Nova York e finado o 25 de outubro de 2008 en Florida (por mor dun derramo cerebral), foi un realizador norteamericano de películas porno, especialmente coñecido por rodar Deep Throat. Xubilouse en 1994 tras rodar 47 filmes.
Marta Cid
Marta Cid i Pañella, nada en Amposta o 29 de xullo de 1960, é unha política catalá membro de Esquerra Republicana de Catalunya e deputada no Parlamento de Cataluña pola circunscrición de Tarragona. Foi Conselleira de Educación da Generalitat de Cataluña dende febreiro de 2004 até maio de 2006. Dende abril de 2007 é responsable da Secretaría de Acción Política da Federación do Ebro, Membro da Comisión Permanente de Esquerra, deputada no Parlamento de Cataluña e candidata á alcaldía de Amposta.
Traxectoria persoal
Marta Cid é licenciada en Psicoloxía, diplomada en Maxisterio e posgraduada en Logopedia pola Universidade de Barcelona. Foi profesora de EXB entre 1982 e 1987 e psicóloga e logopeda da Escola de Educación Especial e Taller Ocupacional de Amposta (APASA) de 1987 a 2000. É coautora do libro PHN: la raó d'Estat contra l'Ebre i la Terra.
Quique González
Enrique González Morais, coñecido artisticamente como Quique González, nado en Madrid o 17 de outubro de 1973, é un cantautor e músico de rock español.
Comezos (1993-1998)
Moi afeccionado ao deporte, fútbol e baloncesto en especial, con trece anos tentou entrar no equipo de cadetes do Real Madrid, pero unha lesión truncou a súa carreira deportiva. Tras acabar os seus estudos e realizar diversos traballos en Mallorca (como animador turístico nun hotel) e Londres (nun McDonald's), decidiu tentar dedicarse á súa outra paixón, a música. Regresa á súa cidade e busca un profesor de guitarra, entrando en contacto con Carlos Raia, que se converteu no seu produtor e colaborador máis habitual.
O artista cacereño José Cepeda, introduciuno nas pequenas salas madrileñas, nas que comezou a actuar. Nunha delas, o Rincón del Arte Nuevo, adoita compartir escenario con Enrique Urquijo, para quen compuxo a canción «Aunque tú no lo sepas», que apareceu no segundo disco de Enrique Urquijo e Los Problemas, Desde que no nos vemos (1998) e que os dous interpretaron xuntos no programa Séptimo de Caballería de TVE1 o 7 de decembro de 1998. Para compo-la canción inspirouse no poema homónimo de Luís García Montero.
As dúas primeiras cancións que Quique González gravou e publicou, «Romeo y Julieta» e «Ardiendo a un clavo», apareceron no disco colectivo Cantautores, la nueva generación.
Etapa en Universal (1998-2002)
Fichou pola discográfica Mercury e, en 1998, publicou un novo disco titulado Personal, producido pòr Carlos Raya, que contiña once cancións nas que destacaba o son da guitarra. Os textos mesturaban lembranzas da súa mocidade ("Y los conserjes de noche", "Cuando éramos reyes"), reivindicacións da súa personalidade como músico ("Personal", "Músico de guardia", "De tanto que lo intenté") e cancións de amor ("Se nos iba la vida", "Con vistas al mar", "Fito"; esta última dedicada a Fito Páez). Porén, o disco non tivo demasiada repercusión comercial e quedou sen compañía de discos.
A produción acústica, afastada do ton do seu debut, resaltou a vertente máis intimista de González en cancións como «Salitre», «La ciudad del viento», «Rompeolas», «Bajo la lluvia», «De haberlo sabido» ou «Permiso para aterrizar», aínda que outras cancións, como «39 grados», «Perdone agente» ou «Jukebox», conservan o espírito roquero de Personal. O álbum toma o seu título dun domicilio madrileño (Salitre, 48) onde residiu o músico.
Trala fusión con PolyGram, a discográfica Universal prescindiu de varios artistas, entre os que se incluíu a Quique González quen, de novo, volveu ser contratado logo duns cambios na empresa. Para o seu terceiro disco, Pájaros mojados, que apareceu o 21 de outubro de 2002, buscou unha produción máis elaborada, introducindo por primeira vez unha sección de vento e outorgando protagonismo ao piano, interpretado por Basilio Martí, teclista habitual de Antonio Veiga, con quen tamén colaborou nese momento o produtor do álbum, Carlos Raya.
Finalmente, tras novos problemas con Universal, González pediu a carta de liberdade e comezou unha nova etapa.
Manifesto e xiras independentes (2002-2006)
O 9 de abril de 2003, coas listas de vendas de discos copadas por concursantes de Operación Triunfo e as discográficas aludindo a unha crise creativa, Quique González lanzou a través da súa páxina web unha carta aberta á que dá o título Peleando a la contra, que toma dun recompilatorio de Charles Bukowski. Nela distánciase das grandes compañías discográficas, considerando que tratan a música como un ben de consumo máis, e detalla as razóns que lle levan a emprender un camiño propio, a modo de artesán. A continuación programa unha xira indefinida durante a que contou co único apoio de Rebeca Jiménez.
Os concertos desenvolvéronse en locais de pequeno aforamento, cun carácter moi intimista e logrando unha gran comunicación co público, ao que pedia que escollese as cancións que, posteriormente, había interpretar, en solitario, con guitarra acústica, piano ou harmónica. As funcións convertéronse nun escaparate atípico no que, ás veces, estreou temas ao pouco de compolos, moitos dos cales incluíu no seu seguinte disco. Aínda así, algunhas mantivéonse inéditas co paso do tempo, como a canción que deu colleu o nome da propia xira, «Peleando a la contra». Na súa páxina web difundiu varias actuacións, tanto da súa anterior etapa (na sala Aqualung) como do momento (en Córdoba), así como dúas cancións gravadas na sala madrileña Galileo Galilei, onde segue a se presentar con asiduidade na compaña de distintos colaboradores.
Tras un período de descanso, que incluíu unha mudanza a Cantabria con Rebeca Jiménez, publicou La noche americana (2005), segunda referencia de Varsovia Records. A gravación realizouse en apenas once días, cunha banda tocando en directo e poucos retoques posteriores. Volven as guitarras eléctricas, pero o son é moito máis cru que o de Personal. Malia que a produción correu a cargo dos habituais Raya e Nortes, a masterización realizouna en Nashville Richard Dodd, enxeñeiro de Tom Petty, Johnny Cash ou George Harrison. Parte do repertorio procedía dun proxecto desistido: un disco conceptual ao redor da figura dun boxeador chamado Kid Chocolate. Pancho Varona colaborou na autoría de «Se equivocaban contigo», Jorge Drexler cantou en «Me agarraste» e David Serrano dirixiu o vídeo do primeiro sinxelo, «Vidas cruzadas». Para a presentación do disco, levouse a cabo unha xira con banda, na que David Gwynn tocou a guitarra, en substitución de Carlos Raia, que estaba a traballar nese momento con M-Clan. Os concertos realizáronse en locais de aforamento superior a ocasións anteriores.
O final desta etapa coincidiu coa participación de Quique González en Laboratorio Ñ, proxecto conxunto con Iván Ferreiro, Leiva e Rubén Pozo (Preguiza) e Xoel López (Deluxe) que o levou a terras arxentinas durante tres semanas do mes de novembro de 2005.
Etapa en Warner (2006-2008)
A principios de 2006, cansado de realizar as tarefas alleas ao traballo de músico que tiña que desempeñar coa súa compañía Varsovia Records, González decide fichar por DRO Atlantic, filial da multinacional Warner. A firma do contrato reflíctese na pronta publicación de Ajuste de cuentas, recompilatorio en directo dos seus mellores temas máis catro novos, que interpretou en Madrid o 2 de febreiro de 2006 coas colaboracións de Iván Ferreiro, Enrique Bunbury, Jorge Drexler ou Miguel Ríos.
Ao seu desenvolvemento artístico únenselle o recoñecemento por parte do rock patrio e o lanzamento de Avería y redención #7, o 7 en setembro de 2007. O álbum, que esta vez aparece directamente co selo de Warner, recibe os galardóns de mellor álbum nacional do ano na edición española da revista Rolling Stone e quinto mellor do ano para os lectores do suplemento EP3 de El País e o nomeamento na categoría de mellor álbum de rock na duodécima gala dos Premios da Música. A banda La aristocracia del barrio, que forman o guitarrista Javier Pedreira, o baixista Jacob Reguilón e o batería Carlos Aranzegui, apoiouno durante os máis de sesenta concertos da xira, na que logrou esgotar todas as localidades en numerosos teatros españois, actuar en festivais de verán e telonear a Bob Dylan en Xaén.
Na recta final de 2008, planificou varias actuacións para despedirse da banda e conmemorar de paso o décimo aniversario da súa carreira. Nelas interpretou as cancións que os seus seguidores, a través da súa web, seleccionaron de entre os seus seis discos de estudo.
Independencia e presente (desde 2009)
Tras romper coa discográfica Warner, volveu rexistrar as súas gravacións coa súa firma Varsovia Records, distribuíndoos a través das canles de grandes discográficas como Sony ou PRISA.
En 2009, gravou en Nashville o seu disco Daiquiri blues con Brad Jones, reputado produtor; Brian Owings, batería de Emmylou Harris e Buddy Miller; e o instrumentista Al Perkins, colaborador de Bob Dylan, Rolling Stones (en Exile on Main St.), Randy Newman ou Gram Parsons. Con devandito produtor tamén gravou, en 2013, o álbum Delantera mítica.
En 2014, publicou a edición limitada dun sinxelo que inclúe «Clase media» e «El día de año nuevo», no que participaron os músicos da xira Delantera mítica. Esta banda gravou Me matas si me necesitas, que contou coa produción de Ricky Falkner e a voz de Nina de Juan, cantante da banda Morgan, no tema «Charo». O disco, que saíu o 4 de marzo de 2016, puidose escoitar un día antes na web de El País.
En 2019, culminou un dos seus maiores anhelos creativos: a realización dun disco, Las palabras vividas, composto sobre dez poemas de Luís García Montero, escritos expresamente para a ocasión.
Estilo
As referencias musicais no estilo de Quique proceden, sobre todo, de solistas de rock de tradición anglosaxoa como Neil Young, The Band, Lucinda Williams, Tom Petty,  Bob Dylan,Van Morrison, Ryan Adams ou Gillian Welch, ademais de bandas como Wilco; e de españois como Burning, Los Segretos, Antonio Vega e Joaquín Sabina. Entre as súas referencias literarias atópanse as de poetas como Bukowski, Mario Benedetti, Ángel González, Jorge Manrique e o xa mencionado Luís García Montero.
Colaboradores
Aínda que Quique González adoita asinar os seus discos co seu nome, nalgunhas xiras eléctricas acompañouse de bandas como Los conserjes de noche (até Pájaros mojados), Los Taxidrivers (desde La noche americana até Ajuste de cuentas), La Aristocracia del Barrio (Avería y redención #7) ou Los Detectives (Me mata si me necesitas). Outros colaboradores habituais son:
Discografía
Os sinxelos que tiveron videoclip sinálanse en letra grosa.
Quique González puxo na súa páxina web varias gravacións a disposición dos seus seguidores, entre as que se atopaban o concerto con banda en Aqualung do 1 de marzo de 2002 e os acústicos en Córdoba e a sala Galileo Galilei de Madrid, ambos de 2003.
Colaboracións
Tamén cantou como convidado ou participado en álbums colectivos:
Colima
Tiña 123 597 habitantes no 2005.
Illas Nicobar
As illas Nicobar (en Hindi: निकोबार द्वीप समूह; en támil: நக்காவரம்) son un arquipélago de illas na parte oriental do Océano Índico que forman parte do territorio indio das illas Andaman e Nicobar.
Características
As illas Nicobar están recoñecidas como unha ecorrexión propia: o bosque chuvioso das illas Nicobar, con moitas especies endémicas.
Como resultado da baixada do nivel do mar durante a idade do xeo, as Illas Andaman estiveron conectadas co sueste de Asia pero parece que as illas Nicobar nunca estiveron conectadas a terra aínda que a baixada do nivel do mar fixo que varias illas se unisen entre si.
Historia
Crese que as illas Nicobar estiveron poboadas desde hai miles de anos. Nas illas fálanse seis idiomas do tipo de linguas mon-jemer, chamados linguas nicobaresas, que forman parte das familia austroasiática. Unha tribo primitiva que vive no extremo sur de Gran Nicobar, chamados os Shompen, talvez sexan de orixe insular pacífico ou do sueste asiático.
A historia da colonización europea empeza coa Compañía Danesa das Indias Orientais na década de 1750. O control danés acabou en 1869 cando os británicos tomaron posesión das illas.
O 26 de decembro de 2004 a costa das illas Nicobar viuse devastada por un tsunami de 10-15 metros de altura como consecuencia do Terremoto do Océano Índico 2004. Máis de 6.000 persoas morreron nas illas a causa do tsunami e varias illas foron divididas en diversos anacos. Máis de dous meses despois do desastre non se tiñan noticias de 7 grupos dunhas 150 persoas dos 389 que formaban os Shompen en total.
Universidade de Dole
A Universidade de Dole foi unha universidade fundada para as dúas Borgoñas (condado e ducado), en 1423 na vila de Dole, a capita
l do condado de Borgoña, polo duque Filipe o Bo. Tras a conquista do Franco Condado en 1678, o rei Luís XIV fixo trasladar a universidade, en 1691, a Besançon, a nova capital, co novo nome de Universidade de Franco Condado.
Historia
Xa en 1287, o conde Otón IV, fundara unha pequena estrutura universitaria na vila de Gray, na rexión francesa de Borgoña-Franco Condado.
miniatura|esquerda|Filipe III de Borgoña (O Bo), fundador da Universidade de Dole Pero non foi ata 1423 cando Filipe III de Borgoña fundou unha grande universidade á imaxe doutras existentes en Europa, para cuxa localización escolleu Dole, a capital do Ducado de Borgoña, en lugar de Dijon, que era a capital do ducado, cidade esta última que, malia non chegar a ter universidade propia ata 1722, contaba xa, no entanto, con numerosas escolas de moita sona. Esta elección explícase fundamentalmente pola súa situación xeográfica central con respecto aos dous territorios borgoñóns.
A primeira sede da nova universidade foi a antiga capela de San Xurxo, sita na actual Grande-rue, e posteriormente trasladouse ao convento carmelita, preto do actual xardín Granvelle. En 1437, instituíuse unha facultade de Teoloxía.
A Universidade de Dole converteuse axiña nunha das universidades máis prestixiosas de Europa, particularmente debido á boa reputación da súa ensinanza do dereito canónico e do dereito civil.
Dous anos despois do asedio da cidade de Dole de 1479, o rei Luís XI ordenou o traslado da universidade inicialmente a Besançon e máis tarde a Poligny, ata que Carlos VIII a fixou novamente en Dole en 1484.
No lindeiro entre os séculos XV e XVI, Antoine de Roche fundou o Colexio de San Xerome, na actual rúa Aristide Briand, para o acollemento dos estudantes tanto estranxeiros como procedentes do Franco Condado.
Angelina Colubret
Angelina Colubret i March, nada en Badalona en 1910 e finada en Torroella de Montgrí en 1998, foi unha mestra e activista política catalá. Obtivo o título de profesora de Educación primaria o ano 1929 e exerceu de mestra até o final da guerra civil española, momento en que foi detida e condenada a non poder exercer o seu traballo. Durando o conflito militar fixo de enfermeira na expedición republicana contra os sublevados de Mallorca.
No eido político empezou a escribir en 1931 no semanario Lluita, voceiro de Esquerda Catalá Federal en Badalona e en La Humanitat.
Universidade de Dole
Historia
En 1613, os profesores desexaban transformar a súa universidade tomando como referencia os estatutos das de Lovaina e Douai. Para tal efecto, enviaron un emisario ao duque, que residía en Bruxelas, para facer a solicitude, que se concedeu a través de varios editos entre 1616 e 1618. No entanto, esta transformación non era do gusto dos estudantes do Franco Condado, que se opuñan abertamente, e estes abandonan durante un tempo a universidade. O resultado deste episodio é descoñecido, aínda que é probable que tales editos non se chegasen a aplicar nunca.
En 1691, o rei Luís XIV, nova máxima autoridade do Franco Condado ao pasar este a soberanía francesa, trasladou a universidade a Besançon, a nova capital da rexión. A actual Universidade de Franco Condado é, pois, hereditaria da primitiva Universidade de Dole.
Personalidades relacionadas
miniatura|Heinrich Cornelius Agrippa (1486-1535)
Reitores
A lista non é exhaustiva:
Alumnos salientables
miniatura|Balthasar Gérard (1557-1584)
The Children of Huang Shi
The Children of Huang Shi é un filme dirixido por Roger Spottiswoode que foi estreado no 2008.
Topoloxía
A topoloxía (do grego τοπος (topos) = lugar, e λογος (logos) = ciencia) é unha das máis importantes ramas da matemática moderna. Nun principio, a topoloxía investiga cal é a natureza do espazo (conxunto de puntos a estudar, dispostos dun xeito determinado), tanto dende un punto de vista global coma localmente, nunha veciñanza dun dos seus puntos.
Céltigos, A Veiga, Sarria
Céltigos é un lugar da parroquia de Santiago da Veiga no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria. Segundo o IGE en 2021 tiña 67 habitantes (29 mulleres e 38 homes), o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 112 habitantes.
En Céltigos existiu un balneario que desapareceu na década de 1960. O edificio está ocupado agora pola planta de Fontecelta. Hai un apeadoiro do ferrocarril.
Topoloxía
De especial importancia para a topoloxía é o estudo de determinadas funcións continuas definidas entre espazos topolóxicos, chamadas homeomorfismos, que intuitivamente establecen unha correspondencia global entre ámbolos dous espazos, indicando que o un pódese obter a partir do outro mediante determinadas deformacións que non inclúen nin cortes no espazo nin operacións de pegado.
Ramas da topoloxía
miniatura|A [[banda de Möbius é un exemplo paradigmático de superficie cunha soa cara, de grande interese na topoloxía.]] O concepto de espazo topolóxico xoga un papel fundamental na matemática actual, sendo unha noción unificadora que aparece en moi diversas ramas da matemática moderna. A topoloxía é en si mesma un amplo campo de estudo, que poderíase dividir dun xeito elemental en:
Historia da topoloxía
miniatura|dereita|O das [[Problema das sete pontes de Königsberg|sete pontes de Königsberg é un famoso problema resolto por Euler.]] Habitualmente, a famosa cuestión acerca das sete pontes de Königsberg, sobre a imposibilidade de percorrer tódalas pontes desta cidade sen pasar dúas veces por ningunha delas, é considerada coma o primeiro problema de tipo topolóxico do que se ten constancia. Enténdese que é un problema de tipo topolóxico pois para a súa formulación abonda con achegar un plano esquemático coa disposición das pontes na cidade, sen importar as proporcións reais ou a forma exacta do río ou da cidade. Deste xeito, Leonhard Euler resolveu este problema no ano 1735 apoiándose na síntese do plano de Königsberg nun tipo de esquema chamado grafo (de aí que este problema sexa tamén citado a miúdo como a orixe da teoría de grafos).
Arredor do ano 1840, o matemático alemán Johann Benedict Listing (un dos descubridores da banda de Möbius) acuñou o termo topoloxía para designar a parte das matemáticas que Leibniz no 1679 chamara analysis situs, aínda cun sentido limitado de análise do lugar no que a posición viña totalmente relacionada coa distancia. Este termo foi o nome habitual da topoloxía ata comezos do século XX. Por exemplo, os conceptos de homotopía e homoloxía, básicos na topoloxía alxébrica actual foron introducidos no ano 1895 por Henri Poincaré no seu libro Analysis Situs.
Foi precisamente a necesidade de fundamentar as ideas de proximidade, veciñanza ou límite do cálculo infinitesimal desenvolto por Leibniz e Newton, ou o de variedade o que levou ó nacemento da topoloxía moderna a finais do século XIX e comezos do XX.
Como moitas outras ramas da matemática moderna, a topoloxía aséntase enormemente en nocións da teoría de conxuntos desenvolvidas por Georg Cantor a finais do século XIX, presentes, por exemplo, nos famosos axiomas que definen a noción de espazo topolóxico.
O termo espazo topolóxico foi introducido no ano 1914 por Felix Haussdorf para designar o que hoxe coñecemos como espazos Haussdorf, coa intención de xeneralizar a noción de espazo métrico introducida con anterioridade por Maurice Fréchet no 1906. A noción máis xeral de espazo topolóxico manexada na actualidade data do 1922 e débese a Kazimierz Kuratowski.