cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guillaume le Rouge
Guillaume le Rouge, nado arredor de 1385 e activo no período entre 1450 e 1465, foi un cantante e compositor da escola de Borgoña, pertencente á aescola francoflamenga.
Carlos VIII de Francia
Traxectoria
Este acordo levouse a cabo a pesar de estar xa prometido Carlos VIII con Margarida de Austria, porén os por aquel entón rexentes estableceron como prioridade anexionar o ducado. A pesar de todo Austria interpuxo protestas xa que legalmente Ana da Bretaña xa estaba casada, con Maximiliano I de Austria, aínda que non chegara a consumarse, polo que as protestas non prosperaron. A voda levouse a cabo en Langeais o 6 de decembro de 1491.
Illas Sagres
As Illas Sagres son un arquipélago galego da provincia da Coruña, situado na costa da parroquia de Aguiño, concello de Ribeira, fronte ao Cabo Falcoeiro, no último extremo da península do Barbanza. Forma parte do Parque nacional das Illas Atlánticas en Galicia.
Guillaume le Rouge
Traxectoria
Exerceu como cantante, compositor e mestre de capela de Carlos de Orleáns, que protexía os seus artistas, músicos, xograres e poetas. Estes últimos pedíronlle a Guillaume le Rouge que compuxese melodías e rondós para os seus poemas e as súas cancións de amor cortés. Entre as súas composicións, Si je fayz dueil foi a única que chegou ata os nosos días.
Carlos VIII de Francia
Traxectoria
Tras acordos territoriais e económicos co Imperio austríaco e Inglaterra para contar coa súa non intervención, entrou en Italia con 30.000 homes en agosto de 1494. En 1495 conquistou Nápoles pero foi derrotado polas tropas de Gonzalo Fernández de Córdoba, baixo cuxo mando directo se atopaba o nobre galego Fernando de Andrade e Pérez das Mariñas, Conde de Andrade.
Morreu en 1498 con tan só 27 anos de idade a causa dunha aplopexía. Pese a que tivo tres fillos e unha filla con Ana da Bretaña, todos eles morreron a moi temperá idade, quedando sen descendencia directa á súa morte. Así o trono pasou ao seu primo Luís de Orleans, que subiría ao trono coma Luís XII de Francia.
Guillaume le Rouge
Traxectoria
Como mestre de capela compuxo misas, entre as que son salientables Mon cuer pleure, e Soyez aprantiz, a tres voces.
Illas Sagres
O arquipélago, de 13,5 hectáreas en total, está formado por máis dunha ducia de pequenas illas e illotes, dos que soamente dous alcanzan certa envergadura (a maior conta con 5,4 hectáreas). Son illas totalmente rochosas, ata a maior, aproveitadas para un rico marisqueo e pesca superficial. Posúe tamén unha importante colonia de aves mariñas, especialmente de corvo mariño e gaivota patiamarela.
O lugar está infestado de historias de naufraxios, por estar rodeado de arrecifes superficiais e outros que velan e desvelan coa marea.
Troponina I tipo 3
A troponina I, músculo cardíaco ou troponina I tipo 3 (TNNI3) é unha proteína que nos humanos está codificada no xene TNNI3 do cromosoma 19. É unha das tres isoformas da troponina I; as outras dúas son TNNI1 e TNNI2. Esta isoforma exprésase no músculo cardíaco. Únese á actina dos filamentos finos musculares mantendo inhibida a contracción muscular (cando o calcio se une á troponina C esta inhibición desaparece). A troponina é un complexo de tres subunidades: troponina C, I e T.
Interaccións
A TNNI3 interacciona con PKD2L1, e coa troponina C tipo 1. Está mutada en moitos caosos de enfermidade renal policística 2.
Bibliografía
}}
Míchel Salgado
Miguel Ángel "Míchel" Salgado Fernández, nado en Vide (As Neves) o 22 de outubro de 1975, é un exfutbolista galego. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección española e mais coa selección galega, da cal foi seleccionador xunto con Fran.
Traxectoria
Míchel Salgado comezou a súa carreira como futbolista nas categorías inferiores do Celta de Vigo. Na tempada 1994–95 deu o salto ao cadro do primeiro equipo vigués. Tras estar cedido no UD Salamanca a tempada 1996–97, Salgado volveu ao Celta de Vigo onde se consolidou como un dos mellores defensas do fútbol español, que o levaron á selección en 1998, coa que debutou coa derrota de España en Chipre (3–2).
No verán de 1999 o Real Madrid fíxose cos servizos do lateral galego, que gañou a titularidade dende entón no once merengue. É coñecido como "Il due" (o 2), o seu dorsal. No verán de 2009, malia ter tres anos máis de contrato co club branco, o Real Madrid decidiu prescindir dos seus servizos. Salgado fichou polo Blackburn Rovers, que milita na Premier League inglesa, club no que permaneceu até 2012.
O 6 de maio de 2016 foi presentado, xunto con Fran, como seleccionador da selección galega.
Como empresario
Míchel Salgado converteuse, grazas aos beneficios conseguidos coa práctica deportiva, nun importante empresario. Posúe intereses inmobiliarios en Vigo, asociado nalgúns casos ao exfutbolista Valery Karpin, e no Porriño. Tamén ten investimentos na cría de cabalos de carreiras, e é o presidente do club de hóckey a patíns Vigo Stick.
Tamén ten intereses no sector audiovisual, onde posúe unha porcentaxe da canle Destino Galicia, unha canle de televisión dixital de temática galega.
Vida persoal
Casou no verán de 2000 en Madrid con Malula Sanz, filla do entón presidente do Real Madrid, Lorenzo Sanz. A parella tivo tres fillos: Malu, Miguel Ángel e Alan.
Rally Sur do Condado de 2019
O Rally Sur do Condado de 2019 foi a 16ª edición de dito rally e a quinta proba da tempada 2019 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse do 12 ao 14 de xullo de 2019 e o vencedor foi Víctor Senra.
Itinerario
Constou de nove treitos: Covelo-Mondariz, Ponteareas, Salvaterra de Miño e Salceda de Caselas, con dúas pasadas por cada un deles, así como un treito máis curto por Arbo. Este último xunto co de Salvaterra disputáronse en formato de bucle, dando dúas voltas ao "circuíto".
Inscritos
Inscribíronse 130 equipos, destacando as presenzas do líder do campionato, Víctor Senra, e dos seus máximos rivais polo título, Iago Caamaño e Alberto Meira, sendo este último o vencedor das catro últimas edicións do rally, así como o piloto máis laureado da proba, con seis vitorias.
Resumo
Alberto Meira comezou liderando, ao marcar os mellores tempos nos dous primeiros treitos, por diante de Iago Caamaño. O máis rápido no terceiro tramo foi Víctor Senra, pero mantendo Meira o liderado, até que un trompo no cuarto tramo, en Ponteareas, deixou ao piloto de Gondomar case sen opcións. Con todo, gañou o quinto treito, mentres que o sexto foi para Iago Caamaño. Pola súa banda, Manuel Fernández Estévez, o máis regular do rally, gañou o sétimo treito e colocouse líder da proba a falta dos dous últimos tramos, aproveitando unha picada de roda de Senra e o abandono de Iago Caamaño tras perder unha roda. Meira foi o máis veloz no penúltimo treito, con Fernández segundo, quen deste xeito aumentou a súa vantaxe sobre Senra. Pero o piloto de Dumbría conseguiu vencer no último tramo, con 11 segundos de vantaxe sobre Meira e 18 sobre Fernández, logrando así a súa terceira vitoria da tempada e a primeira neste rally. Manuel Fernández e Alberto Meira acompañárono no podio.
Urraca Henriques
Urraca Henriques nada en Guimarães no ano 1095 e finada en Nogueirosa, Pontedeume en 1173, foi unha nobre galega filla dos primeiros condes do condado portucalense, Henrique de Borgoña e Tareixa de León e irmá do primeiro rei de Portugal, Afonso I.
Traxectoria
Casou con Vermudo Pérez de Traba, magnate galego, membro da casa de Traba —a máis poderosa da Galicia altomedieval— fillo de Pedro Froilaz de Traba, conde de Traba e de Urraca Fróilaz e irmán do amante da súa nai, en 1122.
En 1148, o seu esposo encargoulle ao abade do mosteiro de San Xusto de Toxos Outos a construción dun convento en Nogueirosa, preto de Pontedeume. Este lugar formaba parte do dote que lle dera á infanta Urraca o 25 de xullo de 1122. Máis tarde, en 1150, Urraca dooulle ao abade e ao mosteiro varios bens coa condición de que ela e catro damas da súa familia fosen admitidas como relixiosas no convento de Santa María de Nogueirosa.
Preto de 1160, Vermudo ingresou como monxe no mosterio de Santa María de Sobrado, que fora fundado polos seus antepasados, onde morreu en 1168 aos 80 anos.
Urraca retirouse tamén probablemente o mesmo ano que o seu esposo ao mosteiro de Nogueirosa onde morreu en 1173 e foi enterrada na igrexa do seu convento.
O Castelo, Cadoalla, Becerreá
O Castelo é un lugar da parroquia de Cadoalla no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 23 habitantes (11 homes e 12 mulleres).
Lanterna (arquitectura)
miniatura|upright|Lanterna de Sant'Ivo alla Sapienza ([[Roma), de Francesco Borromini, famosa polo seu desenvolvemento en espiral.]] A lanterna en arquitectura é a estrutura en forma de torre colocada sobre unha cúpula, que mediante ventás permite a iluminación e a ventilación no interior do edificio.
De planta circular o poligonal, ábrese ao interior directamente sobre a cúpula, sen nivel de base que a sosteña. A súa función é dar luz á cúpula, a través de paredes verticais sobre as que se abren fiestras; por esta razón, e pola súa semellanza na forma, reciben o nome de "lanterna". Unha segunda función era, pola tendencia do aire quente a subir, a de tiro de cheminea sacando a calor e o fume das candeas da bóveda.
Sobre a parte superior da lanterna instálanse habitualmente, en edificios de tipo relixioso, unha cruz, símbolo do cristianismo.
A partir do Renacemento, cando se descubriu a técnica para construír as cúpulas, os artistas comezaron a pensar formas e solucións orixinais para as lanternas, dándolles a máxima importancia como elementos distintivos que se destacan no ceo.
Cilón
Cilón foi un ambicioso nobre ateniense, xenro do tirano de Megara, Teáxenes, que chegou a ser nomeado arconte, e pensou que podería aplicar o mesmo sistema político na súa cidade, Atenas.
Traxectoria
Cara ao -632 tentou un golpe de estado, tomando a Acrópole durante as Dipolias —festividade consagrada a Zeus Polieo coa axuda de soldados de Megara, e de aristócratas atenienses. A presenza de soldados megarenses non gustou ao pobo ateniense, que opuxo resistencia masiva, e cercou aos invasores. Os prítanes dos naucraros, que gobernaban daquela a cidade, prometeron respectar as súas vidas se depuñan a súa actitude. Tucídides e Plutarco tamén responsabilizan aos prítanes do crime e non aos arcontes (corrixido por Tucídides en i.126.8): o seu relato omite toda referencia ao lugar onde ocorreu o masacre e cita os nove arcontes como responsábeis da morte dos suplicantes. Segundo B. Jordan, tería razón Tucídides, que corrixía a Heródoto, que se basearía nunha fonte proalcmeónida que tentaba exculpar aos Alcmeónidas.
As respostas á impiedade cometida por Cilón, constituía un acto de violencia nun santuario: o asasinato polos maxistrados dos suplicantes «cilonianos» nos altares das Semnai, mentres que nas Dipolias un funcionario sacrificaba un boi no altar de Zeus Polieo e despois fuxía da escena. Tanto nas Dipolias como no relato sobre Cilón segue un xuízo para determinar quen é culpábel das mortes no santuario, para identificar a fonte de polución, é dicir, da impureza sacral. O xuízo está testemuñado na Constitución dos atenienses, por tanto, non debe ser considerado como unha invención de Plutarco, segundo a opinión de F. S. Naiden. O xuízo que purificou a cidade, implicaba a expulsión do culpábel, igual que nas Dipolias o coitelo do sacrificio era expulsado da cidade e purificado con auga de mar.
A posibilidade de que sucedese durante outras festividades, as Diasia, é transmitida por Heródoto e criticada por Tucídides.
Cilón escapou, sendo o resto dos seus seguidores asasinados polo arconte Megacles I, cabeza da familia dos Alcmeónidas, aínda despois de terlles xurado respectar a vida se se rendían, motivo polo que foi expulsado posteriormente de Atenas, e polo que se lanzou a maldición dos Alcmeónidas sobre el e os seus descendentes, xa que a súa acción atraeu tamén sobre Atenas unha impureza de considerábel transcendencia política.
Obtivo unha vitoria na dobre carreira, chamada díaulos, en Olimpia, na Olimpíada 35 (-640 ). Pausanias acredita que na Acrópole había unha estatua do conspirador, presumibelmente unha ofrenda expiatoria pola súa morte. Con todo, a existencia de devandita escultura podería contradicir o relato tucidídeo no que Cilón consegue escapar, pero concordaría coa explicación narrada por Heródoto sobre a súa morte. O asedio aos conspiradores na Acrópole, mesmo o seu asasinato, é consecuentemente retratado como un acto oficial da polis, levada a cabo polos seus maxistrados lexítimos. Con todo no xuízo parece que unicamente os Alcmeónidas foron maldicidos.
En suma, comunmente considérase a conspiración de Cilón como o primeiro acontecemento certo da historia de Atenas, aínda que a súa lectura sexa a dun relato mítico ou ritual. Isto non menoscaba a historicidade real do caso, con todo, como as tradicións orais que relatan acontecementos históricos, como rutina, fan uso de tales tropos para estruturar os seus relatos.
Arqueoloxía
En abril de 2016 atopouse unha tumba colectiva con 80 corpos, dos cales algúns presentaban ligaduras nas súas mans, en Palaio Faliro. Especulouse coa posibilidade de que fosen os restos dos executados na rebelión.
Manuel Uhía
Manuel Uhía Lima, ou Manolo Uhía, nado en Portonovo (Sanxenxo) o 3 de xuño de 1944, e residente en Vigo, é un pintor, ilustrador e escritor de literatura infantil, galego.
Traxectoria
Estudou debuxo, pintura e escultura na Escola Municipal de Artes e Oficios de Vigo, onde tivo como profesores a Luís Torras e Camilo Nogueira Martínez.
Traballou para Alfaguara, Anaya, Bosquil Ediciones, Bruño, Casals, Edebé, Edelvives, Everest, Galaxia, Planeta/Oxford, Siruela, SM, axencia Vitruvio Leo Burnett, Edicións Xerais de Galicia e Xunta de Galicia.
Obra literaria
Obra propia son os seguintes títulos:
Así mesmo, ilustrou máis dun cento de libros de, entre outros autores, An Alfaya, Roberto Aliaga, Xosé María Álvarez Blázquez, Xoán Babarro, Concha Blanco, Paula Carballeira, Ramón Caride Ogando, Fina Casalderrey, Carlos Casares, Xosé Cermeño, Jean-Marie Gustave Le Clézio, Juan Farias, Ana María Fernández Martínez, Francisco Xosé Fernández Naval, Agustín Fernández Paz, Xosé Lois García Fernández, Antonio García Teijeiro, Bernardino Graña, Úrsula Heinze, Joseph Joffo, Xabier López, Manuel Lourenzo González, Lourdes Maceiras, Paco Martín, Xosé Miranda, Serafín Moralejo, María Victoria Moreno, Uxío Novoneyra, Antonio Reigosa, Clara do Roxo, Gloria Sánchez, Domingo Tabuyo Romero e Michel Tournier.
Komaki
O concello de Komaki limita cos concellos de Kitanagoya, de Iwakura, de Kōnan, de Ōguchi, de Inuyama, de Kasugai e de Toyoyama.
Historia
A cidade de Komaki foi fundada pola fusión de 3 concellos do distrito de Higashikasugai (Komaki-chou, Ajioka-mura e Shinooka-mura) no ano 1955.
Madden NFL 19
Madden NFL 19 é un videoxogo deportivo de fútbol americano baseado na National Football League (NFL), desenvolvido e publicado por EA Sports. Pertencente á serie Madden NFL, o xogo publicouse o 10 de agosto de 2018 para Microsoft Windows, PlayStation 4 e Xbox One. Obtivo unha recepción xeralmente favorable por parte da crítica, que eloxiou as actualizacións desta versión nas mécanicas de carreira e recepción.
Mecánica de xogo
O xogo inclúe movementos realistas, permitindo que os xogadores empureen ós bloqueadores para gañar máis iardas durante unha carreira ou que realizen fintas máis realistas tras unha recepción, ademais de incluír celebracións interactivas para os touchdowns. No modo Ultimate Team introducíronse as partidas de tres contra tres en liña así como un modo de xogo de "batallas individuais", un sistema de recompensas baseado nunha clasifcación dos xogadores segundo o seu desempeño en desafíos dun só xogador. O xogo inclué unha continuación de Longshot, o modo dun xogador que segue unha historia particular iniciado en Madden NFL 18.
Música
A banda sonora do xogo inclúe máis de 30 temas, incluíndo cancións de artistas como Migos, Pusha T, Post Malone, Cardi B, Nicki Minaj, 2 Chainz e Lil Yachty, xunto con temas orixinais de John Debney. EA anunciou que engadiría máis temas ó xogo durante o curso da tempada 2018 da NFL.
Lanzamento
O xogo publicouse o 10 de agosto de 2018 para PlayStation 4, Xbox One e Microsoft Windows, sendo a primeira edición da serie publicada para Windows dende Madden NFL 08 no ano 2007. A edición estándar do xogo inclúe a Antonio Brown dos Pittsburgh Steelers. O 7 de agosto publicouse unha edición "Hall of Fame" para os subscritores do programa EA Access.
Recepción
Madden NFL 19 recibiu críticas "xeralmente favorables" segundo o agregador Metacritic.
Controversias
En maio de 2018 anunciouse que Terrell Owens estaría na portada da edición "Hall of Fame". Owens represéntase cun uniforme dos Dallas Cowboys, algo cuestionado por algúns críticos xa que Owens foi seleccionado no Draft e xogou durante oito tempadas cos San Francisco 49ers, en comparación coas tres tempadas que xogou cos Cowboys.
Antes do seu lanzamento, o xogo recibiu críticas por censurar o nome do quarterback Colin Kaepernick na canción "Big Bank", incluída na banda sonora do xogo. EA respondeu ás críticas que xerou isto afirmando que fora un erro por parte do seu equipo por cuestións de dereitos. Antes da publicación do xogo EA restaurou o seu nome na canción incluída no xogo.
Juan Manuel Santos
Juan Manuel Santos Calderón, nado en Bogotá o 10 de agosto de 1951, é un político, xornalista e economista colombiano, presidente de Colombia dende o 7 de agosto de 2010 até o 7 de agosto de 2018. Logo de exercer como xornalista, introduciuse na política facéndose membro do Partido Liberal Colombiano, foi ministro de Comercio Exterior durante o goberno de César Gaviria, máis tarde fixo parte do goberno do conservador Andrés Pastrana Arango no que se desempeñou como ministro de Facenda. Pertence á familia Santos, anterior propietaria de El Tiempo. Tamén é curmán de Francisco Santos, vicepresidente de Colombia durante o goberno de Álvaro Uribe.
Despois de consolidarse o goberno de Álvaro Uribe na presidencia en 2002, Santos deixou o partido liberal e foi un dos creadores do Partido Social de Unidade Nacional, foi nomeado ministro de Defensa de Colombia durante o goberno do entón presidente Álvaro Uribe dende xullo de 2006 até maio de 2009.
Logo de que a Corte Constitucional lle negara ó entón presidente Álvaro Uribe a posibilidade de ser elixido por terceira vez, Santos presentouse como o candidato do uribismo nas eleccións presidenciais de 2010; con esta plataforma foi elixido presidente de Colombia para o período 2010-2014, con máis de nove millóns de votos, a votación máis alta na historia electoral do país. Tomou posesión como presidente o 7 de agosto de 2010. O 15 de xuño de 2014 foi reelixido presidente para o período 2014-2018. O 7 de outubro de 2016, foi distinguido co Premio Nobel da Paz polo seu intento de chegar a un acordo coas FARC, malia o plebiscito infrutuoso.
European Remote Sensing Satellite 1
European Remote Sensing Satellite 1 (ERS 1) foi o primeiro dos dos satélites ERS, satélite artificial da Axencia Espacial Europea lanzado o 17 de xullo de 1991 mediante un foguete Ariane 4 desde o Centro Espacial de Kourou, na Güiana Francesa.
Características
ERS 1 foi un satélite adicado á observación terrestre para o estudo dos océanos, as capas polares e as rexións costeiras. Proporcionou medidas sistemáticas e continuas da velocidade do vento e a súa dirección, da altura das ondas, das alturas superficiais, da temperatura, da cuberta nubosa e dos niveis de vapor de auga na atmosfera. Foi o primeiro satélite en órbita heliosincrónica da ESA e construíuse basándose no bus dos satélites franceses SPOT.
Os datos do ERS 1 foron compartidos coa NASA en virtude dun acordo polo que esta compartía datos dos seus satélites Seasat e Nimbus 7. O satélite tiña o seu centro de control en Darmstadt (Alemaña), cun gran número de estacións terrestres participando no seguimento e a recollida de datos.
A ESA lanzou o ERS 2 en abril de 1995, que solapou a súa misión durante uns anos coa de ERS 1, proporcionando un valor engadido en forma de obtención simultánea de datos. Posteriormente, en 2002, se lanzou o que se considera como herdeiro de ámbolos dous ERS, o Envisat 1.
A nave
ERS 1 estabilizábase nos tres eixos, cunha precisión no apuntado de 0,11 graos en cabeceo e rolamento, e de 0,21 graos en guiñada. A enerxía proporcionábaa un único panel solar de 11,7 m de longo e 2,4 m de ancho cunha potencia máxima de saída de 2600 vatios que alimentaba un conxunto de baterías de níquel-cadmio cunha capacidade de almacenamento de 2,65 kWh. A antena do SAR medía 10 m de longo por 1 m de ancho. As comunicacións tiñan lugar en banda S a 2 kbps e en banda X a 105 Mbps ou 15 Mbps. O sistema de almacenamento de datos de a bordo consistía nunha cinta magnética capaz de almacenar ata 6,5 Gbits de datos. O control de actitude conseguíase mediante pequenos propulsores alimentados con hidracina, mentres que a orientación era proporcionada por sensores solares e de horizonte e por xiroscopios.
Instrumentos
ERS 1 levaba a bordo cinco instrumentos principais:
Arcosolio
upright|miniatura|Arcosolio no cubículo de [[Tellus, hipoxeo da Vía Dino Compagni, en Roma.]]
Arcosolio (do latín arcus, arco, e solium, sepulcro, sarcófago) é un termo arquitectónico aplicado a un nicho cuberto cunha bóveda en arco que se empezou a usar como lugar de soterramento nas catacumbas.
Historia
O arcosolio era unha tumba, de forma abovedada, destinada a personaxes notables como santos e mártires. Nas catacumbas, a parte máis ensanchada ou galería con arcosolios, servía de capela funeraria, a miúdo decoradas con pinturas murais e esculturas. Utilizáronse con frecuencia durante o século III en Roma.
A partir do século XIII vólvese a utilizar este tipo de tumbas, situadas agora nas paredes das igrexas. O nicho no que se introduce o sarcófago ten agora forma de arco oxival e, posteriormente, coa chegada do Renacemento, de medio punto. En canto ao sarcófago, sobre a súa tapa, asdoita colocarse a representación do corpo xacente do defunto; en casos excepcionais, represéntase en posición orante. Nos estilos gótico flamíxero, plateresco, renacentista e manierista o arcosolio decórase con gran profusión de detalles.
Domenico Fancelli recupera esta tipoloxía e como exemplo en España pódese mencionar o monumento funerario que realizou para o cardeal Diego Hurtado de Mendoza y Quiñones, que se atopa na Catedral de Sevilla. Foi realizado en Italia e trasladado e montado por pezas.
Ernest Lluch
miniatura|dereita|Placa lembrando a Ernest Lluch. Ernest Lluch i Martín, nado en Vilassar de Mar (provincia de Barcelona) o 21 de xaneiro de 1937 e asasinado en Barcelona o 21 de novembro de 2000, foi un político catalán militante do PSOE. Foi Ministro de Sanidade e Consumo entre 1982 e 1986, e foi asasinado pola banda terrorista ETA á idade de 63 anos, cando estaba retirado da vida política.
Parada, Parada de Labiote, O Irixo
Parada é un lugar da parroquia de Parada de Labiote no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 104 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 51 eran homes e 53 mulleres.
NeXT
NeXT Computer, Inc., cuxo nome cambiou máis tarde a NeXT Software, Inc., foi unha empresa de informática estadounidense con sede en Redwood City (California) que desenvolveu e fabricou unha serie de estacións de traballo destinadas á educación superior e ás empresas. NeXT foi fundada en 1985 polo co-fundador de Apple, Steve Jobs, despois da súa renuncia forzada de Apple. As vendas dos seus ordenadores eran relativamente baixas, con aproximadamente 50.000 unidades vendidas en total, malia isto, o seu sistema operativo NeXTSTEP foi moi influente, pois este software foi a base para os sistemas operativos macOS e iOS.
O NeXT Computer foi utilizado por Tim Berners-Lee no CERN e chegou a ser o primeiro servidor web no mundo.
Ribas, Cadoalla, Becerreá
Ribas é un lugar da parroquia de Cadoalla no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares.
Croke Park
O Croke Park (en irlandés: Páirc an Chrócaigh) é un estadio situado en Dublín, Irlanda. É o recinto deportivo máis grande do país e o campo principal e sede central da Gaelic Athletic Association (Asociación de Deportes Gaélicos), a máis grande organización deportiva irlandesa.
Historia e características
Dende 1884 este lar foi utilizado pola GAA para acoller xogos Gaélicos, coma por exemplo as finais de do campionato de Irlanda de fútbol gaélico ou de hurling. En 1920 tivo lugar o Domingo Sanguento, no que as tropas británicas dispararon á multitude que fora mirar o partido entre Dublín e Tipperary.
O "Crocker", como é popularmente coñecido, tamén acolle concertos de música e actos importantes a nivel internacional coma, por exemplo, as cerimonias de apertura e clausura dos Special Olympics de verán de 2003. Durante a reforma do estadio de Lansdowne Road (que se converterá no Aviva Stadium) o estadio tamén acolle á Selección de rugby de Irlanda é a selección fútbol.
miniatura|centro|300px|Cerimonia dos Special Olympics de 2003.
Seguindo un programa de desenvolvemento comezado nos anos 90 do século XX, Croke Park aumentou a súa capacidade até 82.300 espectadores, converténdoo no cuarto estadio de Europa en capacidade e o actualmente maior estadio do Torneo das Seis Nacións, seguido de preto polo Twickenham Stadium.
Croke Park tamén acolleu en 1972 un combate de boxeo entre Muhammad Ali e Alvin Lewis.
Moinante
Os moinantes son un grupo social de España e algúns países de Europa. Principalmente son nómades con algunhas similitudes co pobo xitano e considéranse unha etnia con identidade propia. Son tamén chamados quincalleros polo oficio que historicamente realizaban, vender, facer e reparar trebellos metálicos como tixolas e potas. Da expresión quincalleros vén a de ser chamados quinquis. Tamén son coñecidos como: Los Hombres Echaos P’Alante, Languilleros, Los Hombres de la Laña, Traperos, Quinaores, Cibiqueros ou Merchuzos.
Moinante é o termo máis empregado para designalos e, tamén, o empregado por eles. En España calcúlase que hai 150.000 moinantes aínda que non existen estatísticas fiables nin estudos.
Historia
Os mercheros tradicionalmente vivían en Castela, o val do Ebro e o norte de Estremadura, habendo tamén pequenas comunidades en Galiza e Portugal. Non hai datos concretos da súa orixe xeográfica nin da súa orixe étnica. Sábese que antes da chegada dos xitanos a España en 1442 non hai constancia da súa estadía en España. Non existen similitudes físicas, culturais nin lingüísticas entre os mercheros e os xitanos españois. As primeiras referencias históricas dos mercheros son do século XVI.
Os propios moinantes establecen a súa orixe nos campesiños casteláns despoxados de terras, que se converteron en nómades despois dunha longa época de fame e de epidemias no rural do século XVI. Moitas palabras da súa fala datan da Idade de Ouro española, quinqui, baranda ou peluco son palabras da súa fala e están totalmente aceptadas na linguaxe popular. Os moinantes valoran o senso do honor e a palabra dada que sempre debe ser cumprida. Entre estes valores destacan o sentido da superioridade racial, o estoicismo e a lealdade ao grupo.
A característica como grupo homoxéneo e excluínte e a súa marcada preferencia pola endogamia son tamén trazos deles. Excluídos dos gremios, discriminados pola sociedade e ignorados pola Igrexa católica por ser pobres, formaron un grupo afastado da sociedade e adicado a viaxar en carromatos polas chairas de Castela e o val do Ebro durante varios séculos por rutas transhumantes de gando. A lei contra o nomadismo de Carlos III, establecía que os transgresores fosen marcados a lume co escudo de armas de Castela. Ata finais do século XVIII foi práctica habitual azoutalos publicamente. A Igrexa católica excluíunos dos sacramentos durante décadas, debido a súa condición nómade e á súa forma de vida independente. Ata os anos 1950 foron exclusivamente nómades vivindo sen documentación e á marxe de calquera organización da Administración. Foron obrigados a se asentar baixo leis como a Lei de vagos e maleantes que perseguía a calquera que non tivese domicilio fixo e traballo recoñecido. Co uso do plástico nos trebellos de cociña e a "cultura" de usar e tirar, xa non había nada que fabricar, vender ou reparar e a imposibilidade de atopar traballo levounos a unha situación de chabolismo.
En 1965, tres mozos chabolistas pobres e analfabetos con idades de 19 a 22 anos atracaron unha xoiería en Madrid. Mataron a un vixilante na fuxida. Estes mozos, entre os que estaba Eleuterio Sánchez Rodríguez "El Lute", foron condenados a morte por un tribunal militar. As penas de morte foron conmutadas por cadea perpetua por Franco. Dende entón os mercheros pasaron a ser inimigos perseguidos pola Garda Civil, e quinqui pasou a ser sinónimo de delincuente.
Organización social
A base da súa sociedade e da vida dos moinantes é a familia. Basicamente son unha sociedade patriarcal. O pai ten autoridade absoluta sobre os fillos, no caso de falecer a autoridade pasa ao fillo varón de máis idade. A diferenza dos xitanos non teñen xefe do clan.
Na vida social os moinantes case non teñen celebracións. Non fan rituais matrimoniais. As parellas únense polo procedemento da fuga (que acostuma producirse co consentimento das familias) ou por “adjuntamiento”. Esíxese a ambos fidelidade absoluta e toda infidelidade é castigada coa expulsión do clan. O rito do pano consistente en comprobar a nai do futuro esposo antes da voda a virxindade da noiva non sempre se fai. Son moi infrecuentes os matrimonios fóra do grupo aínda que os hai con xitanos e máis raramente con brancos. Os moinantes non procesan ningunha relixión aínda que nos últimos tempos algúns se achegaron ao evanxelismo e ao neocatecumenalismo. O seu código moral baséase en honrar aos pais e non traizoar xamais a outro moinante.
Os moinantes en Galiza
No ano 2002 a empresa compostelá Obradoiro de Socioloxía fixo un estudo sobre a comunidade moinante. En Carballo están censadas 167 familias de moinantes, que agrupan a 600 persoas. Oito de cada dez individuos naceron en Carballo. Un 66% di que os seus antergos tamén son do concello. O 51,4% ten familia noutros lugares, a maioría non está máis lonxe de Bergantiños (Coristanco) ou da provincia da Coruña (Castiñeiro do Lobo-Ames e Irixoa). A poboación é moi nova. Catro de cada dez persoas teñen menos de 16 anos, e só o 4,1% supera os 65. No 77,8% dos fogares hai parellas, normalmente son matrimonios civís ou unións de feito.
No estudo tamén chegaron á conclusión de que son «moitos máis», xa que a poboación negaba a súa pertenza ao grupo. Unha das características que destaca a investigación e que puidese ser consecuencia das connotacións negativas que ten ser chamado moinante. En Carballo a palabra moinante ten connotacións negativas, considérase como un insulto e incluso hai documentación que confirma a prohibición de empregala nos centros de ensino. Os moinantes están localizados en zonas de Carballo como A Brea, O Campo da Feira, A Revolta, Carballo de Arriba, A Colina ou O Sisto. Segundo a Garda Civil serían unhas 1.000 persoas contando as que viven no Carrizal, Coristanco.
Durante o curso 2003/2004 María Luisa López Losada, profesora do colexio Xesús San Luis Romero do barrio de A Milagrosa en Carballo, fixo un estudo que publicou na revista Ensaio editada pola Xunta de Galicia. O estudo está baseado na súa experiencia nun centro con máis do 70% do alumnado pertencente a este grupo social. No grupo de 116 nenos había algúns con «graves problemas psicofísicos» pola endogamia familiar.
Código de linguaxe
A lingua quinqui esta recoñecida baixo a norma ISO 639-3 co código quq.
Gimcheon Sangmu FC
O Sangju Sangmu FC (상주 상무 프로축구단) é un club de fútbol coreano da cidade de Sangju. Fundouse en 1984 e compite na K League Classic.
MØ
Karen Marie Ørsted, nada en Odense o 13 de agosto de 1988, é unha cantante e compositora dinamarquesa máis coñecida polo seu nome artístico MØ.
Discografía
300x300px|miniatura|dereita|Live (2015)
Ichthyosaura alpestris
Ichthyosaura alpestris é unha especie de anfibio urodelo, un tritón. Anteriormente chamábase Triturus alpestris. É a única especie viva do xénero Ichthyousaura.
Descrición
miniatura|esquerda|Macho na súa fase acuática Os maiores machos poden chegar aos 9 cm de lonxitude, e as femias os 12 cm. Durante a estación de apareamento a inicios do ano, os machos mostran unha coloración azul escura no dorso; os flancos teñen bandas de manchas brancas e negras e debaixo destas unha banda azul celeste e o ventre é de cor laranxa viva. As femias, en camuflaxe acuático, teñen pintas marróns e unhas poucas manchas no dorso. Despois da estación de apareamento, volven a ter a súa coloración orixinal de manchas marróns.
Vida e hábitat
Habitan normalmente en bosques con bo acceso á auga en rexións con montañas ou cuíñas. Xeralmente están ausentes das áreas pouco forestadas. Son numerosos en bosques de folla caduca espesos, e tamén en parques e xardíns naturais. Fóra da estación de desova, fan unha vida terrestre. Durante o día permanecen agochados no sotobosque. Despois de que os adultos saen da dormancia invernal, migran ás súas pozas de desova (do bosque ou artificiais) e viven durante a estación de apareamento en auga fría.
Distribución
A especie estaba confinada orixinalmente en Europa central e zonas montañosas do sur de Europa, e había poboacións illadas no norte da península Ibérica e en Italia. A especie foi introducida no Reino Unido na década de 1930, inicialmente no sur de Inglaterra e desde entón conseguiron establecerse varias poboación máis ao norte, chegando ata Edimburgo. Foi tamén introducido na Serra de Guadarrama en Madrid.
Taxonomía
miniatura|Femia Esta especie estaba antes situada no xénero Triturus, pero García-París et al. dividiu o xénero Triturus, situando esta especie no seu propio xénero Mesotriton. Posteriormente, Mesotriton considerouse un sinónimo júnior de Ichthyosaura. Recoñécense dez subespecies deste tritón (algunhas soamente con formas neoténicas):
I. alpestris é a única especie viva do xénero Ichthyosaura, aínda que existiu ademais unha especie hoxe extinguida chamada I. randeckensis.
Proton K/DM-1
Proton K/DM-1 é o nome dunha variante do modelo de foguete espacial Proton K, pertencente á familia de foguetes Proton, tamén coñecidos como UR-500.
Características
O Proton K/DM-1 foi unha mellora do Proton K/DM na que se usaba unha etapa Block DM-1 en lugar da Block DM. Foi usado unha soa vez para lanzar o satélite de comunicacións Inmarsat-3 F2 á órbita xeoestacionaria o 6 de setembro de 1996.
Alén, Anseán, Lalín
Alén é un lugar da parroquia de Anseán, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 tiña 11 habitantes (7 homes e 4 mulleres), o que supón o mesmo número de habitantes con respecto ao ano 2000.
Neste lugar naceu a poeta Luz Pichel.
Liberdade de culto
miniatura|dereita|Declaración Universal dos Dereitos Humanos. A liberdade de culto ou liberdade relixiosa é un dereito fundamental que se refire á opción de cada ser humano de elixir libremente a súa relixión, de non elixir ningunha ou de non crer ou validar a existencia dun certo Deus e poder exercer dita crenza publicamente, sen ser vítima de opresión nin discriminación.
Historia e características
Este concepto vai alén da simple tolerancia relixiosa que permite, como unha concesión, o exercicio de relixións distintas á oficial, en situacións de confesionalidade do Estado propias do Antigo Réxime. Nas democracias modernas, xeralmente o Estado garante a liberdade relixiosa a todos os seus cidadáns, pero na práctica a elección do credo vén dada por costumes familiares e sociais, asociándose frecuentemente certas sociedades a certas relixións. Ademais, as situacións de discriminación relixiosa ou intolerancia relixiosa seguen a ser moi frecuentes en distintas partes do mundo, rexistrándose casos de intolerancia, preferencia dunha relixión sobre doutras e persecución a certos credos.
A Declaración Universal dos Dereitos Humanos, no citado artigo 18, indica:
Avicena
Abu-Alí al-Hussain ibn Abd-Al·lah ibn Sina —en turco İbn Sina; en persa ابوعلى سينا (Pur-e Sina fillo de Sina); en árabe أبو علي الحسين بن عبد الله بن سينا, Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā— máis coñecido por Ibn Sina ou sinxelamente como Avicena, nado en Afshana, preto de Bukhara, Gran Khorasán, en 980 e finado en Hamadán en 1037, foi un médico, filósofo, científico polímata persa.
Escribiu cerca de catrocentos cincuenta libros sobre diferentes temas, predominantemente de filosofía e medicina.
Os seus discípulos chamábano Cheikh el-Raïs, é dicir, 'príncipe dos sabios', ou o máis grande dos médicos, o Mestre por excelencia ou, en fin, o terceiro Mestre (despois de Aristóteles e Al-Farabí).
En grego foi chamado Abitianós (Ἀβιτζιανός) e en latín Abitianus, traducido por Abiciá e máis frecuentemente por Avicenna ou Avicena.
Foi un dos principais médicos de todos os tempos. Está considerado como a personalidade máis importante da medicina árabe e o médico máis relevante da Idade Media. A súa enciclopedia médica, coas súas traducións en latín realizadas en Toledo por Xerardo de Cremona, co nome de Canon, foi o texto básico para o ensino da medicina en Europa até o século XVIII.
Contexto cultural
miniatura|esquerda|150px|Selo de [[Taxiquistán coa imaxe de Avicena (2005).]] Avicenna creou un extenso corpus de literatura durante o período coñecido como a Idade de Ouro do islam, no que as traducións de textos grecorromanos, persas e hindús foron moi estudados. Textos grecolatinos das escolas neoplatónica e aristotélica, da escola Al-Kindí foron comentados, novamente editados e de maneira substancial desenvolvidos polos intelectuais islámicos, que tamén evolucionaron a partir de sistemas matemáticos, astronómicos, alxébricos, trigonométricos e médicos hindús e persas.
A dinastía samánida na parte oriental de Persia denominada o Gran Khorasán e na Asia central, así como a dinastía búyida na parte occidental de Persia e no Iraq fomentaron un clima propicio para o desenvolvemento cultural e académico. Baixo os samánidas, Bukhara rivalizaba con Bagdad como a capital cultural do mundo islámico.
O estudo do Corán e o Hadit prosperaron neste ambiente. A filosofía e a teoloxía tamén se desenvolveron principalmente con Avicena e os seus opoñentes. Al-Razí e Al-Farabí proporcionaron a metodoloxía e o coñecemento necesarios sobre a medicina e a filosofía.
Avicena tivo acceso ás grandes bibliotecas de Balkh, Khwarezmia, Gorgán, Rayy, Isfahán e Hamadán. Diversos textos mostran o debate dos puntos filosóficos dos grandes eruditos do seu tempo. Nizami Aruzi describiu como Avicena, antes de saír de Khwarezm, coñecera a Al-Biruní (un famoso científico e astrónomo), Abu Nasr Iraquí (un famoso matemàtico), Abu Sahl Masihí (un respectado filósofo) e Abu al-Khary Khammar (un importante médico).
Traxectoria
miniatura|250px|Representación renacentista de Avicena (Gentile da Foligno, [[Venecia, 1520).]] A única fonte de informacións para a primeira parte da vida de Avicena é a súa autobiografía, escrita polo seu discípulo, Jūzjānī. A falta doutras, é imposíbel ter certeza do que nela é verdadeiro. Xa se ten dito que el usaba a súa autobiografía para avanzar a súa teoría do coñecemento (de que é imposíbel para un individuo adquirir informacións e comprender a ciencia filosófica aristotélica sen ser un mestre) e xa se cuestionou se a cronoloxía dos eventos descrita non está axustada para se conformar de forma máis perfecta ao modelo aristotélico. Noutras palabras, se Avicena se describe a si mesmo estudando na "orde correcta". Porén, dada a ausencia de calquera outra evidencia, o relato debe tomarse coidadosamente.
Segundo parece foi precoz no seu interese polas ciencias naturais e a medicina, tanto que aos catorce anos estudiaba só. Seu pai enviouno a estudar cálculo cun mercador, al-Natili. Tiña boa memoria e podía recitar todo o Corán. miniatura|250x250px|[[Papel moeda|Billete taxico de 20 somoni co retrato de Avicena]] Cando seu pai foi nomeado funcionario, acompañouno a Bukhara, daquela capital dos samanís d alí estudou os saberes da época, tales como física, matemáticas, filosofía, lóxica e o Corán. Foi influído por un tratado de al-Farabí que lle permitiu superar as dificultades que encontrou no estudo da Metafísica de Aristóteles. Esta precocidade nos estudos tamén se reflectiu nunha precocidade na súa carreira, pois aos dezaseis anos xa dirixía a médicos famosos e aos dezasete gozaba de fama como médico por salvar a vida do emir Nuh ibn Mansur.
Conseguiu permiso para acceder á biblioteca real, onde ampliou os seus coñecementos de matemáticas, música e astronomía. Ao chegar á maioría de idade xa estudara todas as ciencias coñecidas. Converteuse en médico da corte e conselleiro de temas científicos até a caída do reino samaní en 999.
En Hamadán, o emir búyida Shams ad-Dawla nomeouno ministro. Impúxose entón un programa de traballo esgotador, dedicándose de día á cousa pública, e de noite á ciencia. Traballaba e dirixía a composición do Shifa e a do Canon. Contou coa axuda de dous discípulos que se repartían a relectura dos manuscritos das dúas obras, sendo un deles Al-Juzjaní, o seu secretario e biógrafo.
Aos vinte anos, e por mediación de Abū Bakr al-Barjuy, escribiu dez volumes chamados O tratado do resultante e o resultado e un estudo dos costumes da época coñecido como A inocencia e o pecado. Con estes libros a súa fama como escritor, filósofo, médico e astrónomo estendeuse por toda Persia, por onde se dedicou a viaxar. miniatura|250px|Mausoleo de Avicena en [[Hamadán.]]
En 1021, a morte do príncipe Shams al-Dawla e o comezo do reinado do seu fillo Sama' ad-Dawla cristalizaron as ambicións e os rancores. Vítima de intrigas políticas, Avicena acabou no cárcere. Disfrazado de derviche conseguiu evadirse e fuxiu a Ispahán, ao lado do emir kakuyida Ala ad-Dawla Muhammed. Aos trinta e dous anos iniciou a súa obra mestra, o celebérrimo Canon da Medicina (traducida ao latín por Xerardo de Cremona), que contén a colección organizada dos coñecementos médicos e farmacéuticos da súa época en cinco volumes.
Durante unha expedición a Hamadán, no actual Irán, o filósofo sufriu unha crise intestinal grave, que padecía desde había tempo e que contraera, segundo dixeron, por exceso de traballo e de pracer. Intentou curarse só, pero o seu remedio foille fatal. Morreu aos cincuenta e sete anos no mes de agosto de 1037, tras levar unha vida moi atarefada e chea de vicisitudes, esgotado polo exceso de traballo.
Impacto
220px|miniatura|esquerda|Representación de Avicena nunha miniatura árabe. A obra de Avicena é de importancia capital, pois supón a presentación do pensamento aristotélico ante os pensadores occidentais da Idade Media. As súas obras traducíronse ao latín no século XII, reforzando a doutrina aristotélica en Occidente, aínda que fortemente influída polo pensamento platónico.
Avicena declarou que lera en máis de corenta ocasións a Metafísica sen chegar a entendela de vez, porque nela Aristóteles non expón a orixe das cousas como obra dun Creador bondadoso. Mesturou a doutrina aristotélica co pensamento neoplatónico, adaptando á súa vez o resultado ao mundo musulmán. Colocou á Razón (manifestación obxectiva da vontade do propio Deus) por riba de todo ser e explicou que con isto chámasenos a buscar a perfección.
Tamén distinguiu entre a esencia abstracta e o ente concreto que non exixe existir, pero existe pola esencia. Ademais, o ente está composto por unha parte necesaria (neste caso Alá, que existe sempre) e unha parte "do posíbel" (o resto dos seres do mundo, que só existen por unha causa: a vontade de Deus). Nega tamén a inmortalidade da alma como ente individual.
Curou dunha grave enfermidade ao emir de Bukhara quen, como recompensa, abriulle as portas da súa gran biblioteca. Ademais de numerosas obras de medicina escribiu tamén sobre filosofía, onde conxugaba a tradición aristotélica con elementos neoplatónicos.
Tamén presentou un pensamento similar ao de Descartes, pero moito antes que este, no que expoñía que un home suspendido no aire illado, sen ningún contacto con nada, nin sequera o seu propio corpo, sen ver nin oír, afirmaría sen dúbida ningunha que existe e intuirá o seu propio ser.
En moitos libros de filosofía irmándase o seu pensamento co do cordobés Averroes, pois ambos os dous supoñen o acercamento do islam (e o do Próximo Oriente en xeral) á filosofía grega.
Na Idade de ouro islámica, a causa do éxito de Avicena en conciliar o neoplatonismo e o aristotelismo xuntamente co Kalam, o "avicenismo" constituíuse como a principal escola de filosofía islámica xa no século XII, con Avicena asumindo o papel de máxima autoridade no asunto.
O avicenismo tamén tivo influencia na Europa medieval, particularmente as súas doutrinas sobre a alma e a distinción entre existencia-esencia, principalmente a causa dos debates e tentativas de censura que provocaron na Europa escolástica. Esta situación foi particularmente visíbel en París, onde o avicenismo foi proscrito en 1210. Pese a iso, a súa psicoloxía e a súa teoría do coñecemento influíron en William de Auvergne e Alberte o Magno, en tanto que a súa metafísica tivo impacto no pensamento de Tomé de Aquino.
Obra
miniatura|200px|Exemplar do [[O Canon da Medicina|Canon da Medicina de 1597.]] Dunha amplitude variábel segundo as fontes (276 títulos para George Anawati, 242 para Yahya Mahdavi), a obra de Avicena é numerosa e variada. Escribiuna principalmente na lingua culta do seu tempo, o árabe clásico, pero tamén usou a súa lingua vernácula, o persa. Do conxunto da súa obra chegáronos 105 volumes, algúns de marcado carácter enciclopédico.
Foi o autor de monumentos, de obras máis modestas, pero tamén de textos curtos. A súa obra cobre toda a extensión do saber da súa época:
Un dos seus textos máis famosos é Al Qanun, canon de medicina tamén coñecido como Canon de Avicena, unha enciclopedia médica de 14 volumes escrita arredor do ano 1020. Baséase nunha combinación da súa propia experiencia persoal, de medicina islámica medieval, dos escritos de Galeno, Sushruta e Charaka, así como da antiga medicina persa e árabe. O Canon considérase un dos libros máis famosos da historia da medicina.
A obra filosófica mestra de Avicena é al-Shifá (A cura), de marcado carácter enciclopédico. O seu compendio é al-Nayat (A salvación). Polo seu tamaño e pola importancia do papel que representou, al-Shifá pode compararse co al-Qanun. Publicada en seis volumes (O Cairo, 1952-1965), é quizais a obra filosófica de maiores dimensións feita por un home só. Empeza pola lóxica e inclúe física e metafísica, botánica e zooloxía, matemáticas e música, e psicoloxía.