cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Club de Futbol Badalona
Historia
O primeiro terreo de xogo foi a praza do Sol, no barrio de Casagemes. No ano 1906 trasladouse ao campo do barrio de Manresà, preto de Montgat. En 1933 produciuse a fusión co Artiguense que fai que o club opte por cambiar de nome, pasa a denominarse Sport Club e trasládase ao outro extremo da cidade ao barrio de Artigues. O 11 de outubro de 1936, pouco despois do inicio da Guerra Civil, inaugurouse o campo da avenida de Navarra cun partido entre o Sport Club e o FC Barcelona.
Nos primeiros anos da posguerra o club atravesou moitas dificultades económicas. No entanto, consegue manterse desde 1947 a 1952 en Segunda División.
En 1953 o club perdeu a categoría e permaneceu en Terceira ata o 1963, chegando á militar durante cinco tempadas consecutivas en Segunda División. A forte crise industrial de principios dos anos setenta afectou ao futbol badalonés que entrou nunha longa etapa de crise. As achegas externas ao club foron practicamente nulas e o club por relevancia co tecido socioeconómico da cidade, era o do baloncesto.
Este proceso de decadencia do club parecía condenalo á desaparición nas vésperas de celebrar o seu centenario, pero a fusión coa Unió de l'Esport Badaloní, un club novo e en auxe, propiciada por Fermín Casquete deu novamente ás á entidade escapulada que ao final da tempada 2003-2004 conseguía o ansiado ascenso á Segunda División B.
Estadio
Camp del Centenari, fundado en 1936, con capacidade para 10.000 persoas. Dimensións 105x65 metros. Situado na Avenida de Navarra rexistrou ultimamente cheos históricos, chegando a facerse a onda por primeira vez na historia no partido que lle proclamou campión de 2ºB contra o L'Hospitalet.
Está prevista a construción dun novo estadio municipal proxectado polo arquitecto francés Dominique Perrault para ser construído no Torrent de la Batllòria, que estaba proxectado para a década de 1990, pero que se demorou por desacordos entre a entidade deportiva e o Concello de Badalona.
Voo 222 de TANS Perú
O voo 222 de TANS Perú era un servizo entre o aeroporto Jorge Chávez de Lima e o aeroporto de Chachapoyas, cunha escala no aeroporto Capitán FAP José A. Quiñones de Chiclayo. O día 9 de xaneiro de 2003 o Fokker F28-1000 Fellowship que operaba a ruta esnafrouse preto de Chachapoyas mentres se aproximaba ao aeroporto. Ningún dos 46 pasaxeiros e tripulantes a bordo sobreviviu.
Avión
O aparello era un Fokker F28-Mk1000 fabricado en 1971, co número de serie 11100 e rexistro OB-1396. Ata 1995 este F-28 fora usado como un dos transportes presidenciais con configuración VIP, para voos internos e curtos, antes de ser substituído por un Boeing 737-500.
Accidente
O voo 222 deixou Chiclayo tras unha escala ás 8:17 en dirección Chachapoyas, e pasou ao nivel de voo 190 seguindo a aerovía V-3. Ás 8:32 virou ao curso 060 e comezou a descender ao nivel 130. Sobre as 8:45 o Fokker chocou contra o Cerro Collorque a unha altitude de 3 450 metros, a só 35 metros por debaixo do seu cumio. Os equipos de rescate non atoparon os restos ata dous días despois. Ningún dos seus ocupantes sobreviviu xa que o avión quedou pulperizado tras o choque contra unha parede de roca vertical.
Real e Venerable Irmandade do Santísimo Sacramento de Mafra
A Real e Venerable Irmandade do Santísimo Sacramento de Mafra (Real e Venerável Irmandade do Santíssimo Sacramento de Mafra, en portugués) é unha asociación pública de fieis católicos, establecida canonicamente na Real Basílica de Nosa Señora e Santo Antonio de Mafra, en Portugal, clasificada pola UNESCO como Patrimonio da Humanidade.
A súa misión é, entre outras cousas, promover a Festa do Corpus Christi e a súa procesión, así como levar a cabo as catro procesións tradicionais de Coresma de Mafra: a Procesión da Paixón (Procissão do Senhor Jesus dos Passos de Mafra, en portugués), que ten lugar o segundo domingo da Coresma; a Procesión de Penitencia da Orde Terceira de San Francisco (Procissão de Penitência da Ordem Terceira de São Francisco, en portugués), que ten lugar o cuarto domingo da Coresma; a Procesión das Sete Dolores da Nosa Señora (Procissão das Sete Dores de Nossa Senhora, en portugués), que ten lugar o Domingo de Ramos; e a Procesión do Enterro do Señor (Procissão do Enterro do Senhor, en portugués), que ten lugar o Venres Santo.
A Irmandade conta cunha colección patrimonial, artística, documental e cultural de gran valor. O conxunto de imaxes de procesión custodiado por esta Irmandade é o máis numeroso de Portugal. A maior parte destas imaxes seguen utilizándose en funcións relixiosas organizadas pola Irmandade.
Parte das cerimonias e funcións relixiosas da Irmandade teñen lugar ao son dos seis órganos de tubos históricos da Real Basílica de Mafra, tres dos cales foron construídos polo galego Joaquim Antonio Peres Fontanes.
Na actualidade é unha das institucións máis antigas do municipio de Mafra.
Historia
300px|miniatura|left|Fachada principal do [[Palacio Nacional de Mafra, sede da Irmandade. Na parte central atópase a Basílica de Nosa Señora e Santo Antonio.]]
250px|miniatura|right|Estatuto de 1725.
A creación da Real e Venerable Irmandade do Santísimo Sacramento de Mafra data do século XVI na igrexa de Santo André de Mafra.
A primeira referencia documental á Irmandade data do 14 de marzo de 1597.
O documento máis antigo da Irmandade é o estatuto do 5 de xuño de 1725.
Algúns dos personaxes locais máis importantes foron membros da Irmandade. Destacan especialmente Dom Tomás Xavier de Lima, décimo terceiro vescomte de Vila Nova de Cerveira e primeiro marqués de Ponte de Lima, secretario de Estado (equivalente ao cargo de primeiro ministro) do Reino de Portugal o 1 de abril de 1786 ao 15 de decembro de 1788, así como o capitán José Máximo de Carvalho, ao que William Beckford fai referencia no seu diario, describindo a opulencia coa que foi recibido na súa casa.
En 1835, tras a extinción das ordes relixiosas, a sede da Irmandade trasladouse á Basílica de Nosa Señora e a Santo Antonio de Mafra, tendo instalado no antigo corredor de novatos, por invitación da raíña María II.
En 1866, a Irmandade recibiu do entón Goberno Civil a propiedade da extinta Venerable Irmandade de Penitencia da Terceira Orde de San Francisco de Mafra, e máis tarde tamén recibiu a propiedade da extinta Irmandade do Senhor dos Passos de Mafra.
En virtude do traslado deste patrimonio á súa custodia, asumiu a misión e a responsabilidade de organizar as procesións que levaban a cabo estas dúas irmandades - a Procesión de Penitencia da Orde Terceira de San Francisco e a Procesión do Enterro do Señor, que eran promovidas pola primeira, e a Procesión da Paixón, que era realizada pola segunda.
A Irmandade estivo baixo a protección dos reis de Portugal ata a proclamación da República o 5 de outubro de 1910. O último rei de Portugal, Manuel II, foi "xuíz" honorario e perpetuo da Irmandade.
En 1953, despois do regreso da Procesión das Sete Dolores de Nosa Señora, a Irmandade asumiu o patrimonio e a responsabilidade da organización anual desta procesión, que pertencía á extinta Irmandade de Nosa Señora das Dores de Mafra. 200px|miniatura|right|Un dos seis órganos da Real Basílica de Mafra.
A Irmandade e os órganos da Real Basílica de Mafra
Tras a extinción das ordes relixiosas e o peche do convento de Mafra en 1834, a Irmandade preocupouse de manter os órganos da Real Basílica en bo estado para ser tocados durante as celebracións litúrxicas.
A través dos arquivos da Irmandade podemos coñecer a actividade litúrxica e musical que tivo lugar na basílica de Mafra no período posterior ás guerras liberais portuguesas.
Sebastião Gomes de Lemos, responsable dos órganos da basílica, foi admitido como irmán da Irmandade en 1838. A documentación do arquivo indica que era residente no Palacio e que estaba exento de contribucións á Irmandade, un tratamento que constitúe unha excepción e que parece ser unha compensación polo traballo realizado como construtor de órganos (e, eventualmente, como organista).
Os diarios e libros de gastos do arquivo da Irmandade amosan diversos rexistros de pagamentos a organistas e cantantes, así como outros gastos relacionados co compoñente musical das cerimonias relixiosas, datados entre 1835 e 1880.
Actualmente, os órganos da Real Basílica de Mafra aínda están tocados nalgunhas das celebracións organizadas pola Irmandade.
As procesións tradicionais de Coresma
220px|miniatura|left|Imaxe do Señor Xesús dos Pasos de Mafra.
Estas cerimonias conservan esencialmente as características da época barroca, que foron melloradas co paso do tempo con intervencións puntuais de conservación e restauración, así como algunhas revitalizacións, que por si mesmas constitúen capítulos enriquecedores da súa historia.
Ademais dos vínculos co período de construción do Real Edificio Mafra, e con destacados artistas que viviron na vila, que deixaron o seu nome na historia da arte en Portugal, segue habendo un rico patrimonio inmaterial asociado a estas expresións de piedade, conservado pola Irmandade.
Procesión da Paixón (Viacrucis)
260px|miniatura|right|Imaxe de Nosa Señora da Soidade de Mafra.
É unha das máis antigas expresións de piedade da vila de Mafra, aparecida na antiga colexiata de Santo André de Mafra, certamente desde o século XVII.
Ten lugar o segundo domingo da Coresma e tamén se coñece como Procesión do Encontro, xa que consistía en dúas procesións que se uniron nun determinado momento do camiño.
A procesión co Señor Xesús dos Pasos (Senhor Jesus dos Passos) procedía da basílica do Real Edificio de Mafra e a de Nosa Señora da Soidade procedía da Capela do Campo Santo, tamén no Real Edificio de Mafra.
Hoxe, a imaxe do Señor Xesús dos Pasos provén da basílica, atopando a imaxe de Nosa Señora da Soidade preto do final do camiño. Ao final da procesión celébrase o Sermón do Encontro.
Procesión de Penitencia da Orde Terceira de San Francisco
Esta procesión, que se celebra o cuarto domingo da Coresma, é representativa da solemnidade e grandeza do período barroco en Portugal e, no seu conxunto, mantivo inalterados os protocolos procesuais desde a súa creación por Frei Matias da Conceição, bibliotecario do Convento de Mafra.
A primeira procesión tivo lugar o 27 de marzo de 1740, e é polo tanto a festividade relixiosa que máis se relaciona directamente coa obra magnífica do rei Xoán V, que era o principal mecenas na época da institución da procesión.
310px|miniatura|left|Paso da Estigmatización de San Francisco.
As imaxes dos seus 10 pasos, alusivas á historia dos franciscanos, foron completamente executadas polo escultor Manuel Dias, coñecido como "O Pai dos Cristos". Están cubertos na súa maioría coas roupas e utensilios orixinais adquiridos naquel momento por João Pedro Ludovice, fillo de Johann Friederich Ludwig, arquitecto do Real Edificio de Mafra, por encargo do rei Xoán V.
A procesión está composta por varios obxectos importantes desde o punto de vista artístico e relixioso. Entre eles está o chamado "Sol da Apocalipse", unha peza de latón dourado que foi feita no taller de António Rodrigues Leão, prateiro da Casa Real, en 1740. Cabe destacar a coñecida como "Cruz da Penitencia", feita en Roma e ofrecida polo rei Xoán V en 1740. Esta cruz só a leva un home e crese que é a cruz de penitencia máis grande do mundo en uso regular.
A escultura máis monumental representa a Cristo Crucificado, atribuído ao xenovés Anton Maria Maragliano e ofrecido á Terceira Orde de Mafra por Domenico Massa, o carpinteiro encargado de instalar as campás nas torres da basílica.
Procesión das Sete Dolores da Nosa Señora
230px|miniatura|Procesión do Enterro do Señor na noite do [[Venres Santo, Mafra.]]
A Irmandade de Nosa Señora das Dolores, constituída en 1779 na antiga Colexiata de Santo André de Mafra, promoveu a primeira procesión en 1793.
Esta procesión ten lugar o Domingo de Ramos, por ser o Domingo seguinte o Venres de Dores, en que se celebra a Festa das Sete Dolores da Nosa Señora.
Pazo de Lira
O Pazo de Lira é unha casa señorial baixomedieval situada entre o lugar do Alcázar e o das Carrasqueiras na parroquia de Lira, no concello pontevedrés de Salvaterra de Miño, no Condado. Ten orixe nunha torre medieval á que se lle engadiu a zona de residencia que chegou aos nosos días con varias transformacións. Logo de ser durante séculos morada de nobreza galega, hoxe é unha propiedade privada non visitábel de uso agrícola (adega e viñedos). De aquí procede o apelido Lira.
Real e Venerable Irmandade do Santísimo Sacramento de Mafra
Procesión das Sete Dolores da Nosa Señora
A procesión foi suprimida en 1894 e retomada en 1954.
Procesión do Enterro do Señor
O inicio desta procesión, que ten lugar na noite do Venres Santo, é inmemorial.
Pazo de Lira
Descrición
É de salientar tamén que no eido se atopa unha pequena capela dedicada ao Santísimo Sacramento , e sinxela e atópase en estado ruinoso; conta cun escudo coas armas dos Troncoso e Soutomaior; no interior, nos costados do altar aparecen dúas inscricións en pedra que rezan:
A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada
Abhaya Caranāravinda Bhaktivedānta Svāmi, nado como Abhay Charan De en Calcuta o 1 de setembro de 1896 e finado en Vrindava o 14 de novembro de 1977, foi un mestre espiritual indio, fundador-preceptor de International Society for Krishna Consciousness (ISKCON), coñecida comunmente como o "Movemento Hare Krishna". Os membros do movemento ISKCON ven a Bhaktivedānta Swāmi como o representante e mensaxeiro de Krsna Caitanya.
Foi educado no Scottish Church College de Calcuta. Antes de adoptar a vida de novizo (vanaprastha) en 1950, casou, tivo fillos e levou un pequeno negocio farmacéutico. En 1959 fixo voto de renuncia (sannyasa) e comezou a escribir comentarios ás escrituras do Vaishnava. En anos posteriores, como monxe viaxeiro do Vaishnava, converteuse nun comunicador influente da teoloxía de Gaudiya Vaishnava na India e especificamente no mundo occidental mediante o liderado da ISKCON, fundada en 1966. Como fundador de ISKCON, "xurdiu como unha figura importante da contracultura occidental, iniciando miles de mozos estadounidenses". Recibiu críticas dos grupos anticulto, á parte dunha benvida favorable de estudos da relixión como J. Stillson Judah, Harvey Cox, Larry Shinn e Thomas Hopkins, que eloxiou as traducións de Bhaktivedānta Swāmi e defendeu o grupo contra as imaxes distorsionadas e malas interpretacións dos medios. Con respecto ás súas achegas, os líderes relixiosos doutros movementos de Gaudiya Vaishnava tamén recoñeceron a súa importancia.
Foi descrito como líder carismático no sentido empregado polo sociólogo Max Weber, con grande éxito na adquisición de seguidores nos Estados Unidos, Europa a India e no resto do mundo. A súa misión era propagar por todo o mundo o Gaudiya Vaishnavism, escola do hinduísmo Vaishnavite que lle ensinou o seu gurú, Bhaktisiddhanta Sarasvati. Trala súa morte en 1977, ISKCON, a sociedade que fundou baseada nun tipo de krishnaísmo hindú que empregou o Bhagavata Purana como escritura central, continuou a medrar. A súa tradución e comentarios ao Bhagavad Gītā, titulado Bhagavad-gītā As It Is, está considerado polos seguidores do movemento ISKCON e moitos estudosos védicos como as mellores obras literarias do vaishnavismo traducidos ao inglés.
Monumentos
miniatura|ISKCON [[Palacio de Ouro de Prabhupada en Virxinia Occidental]] Construíronse numerosos samadhis e santuarios dedicados á memoria de Bhaktivedanta Swami por parte dos membros de ISKCON, o maior deles situado en Mayapur, Vrindavan, e cos de maior tamaño localizados nos Estados Unidos. O Palacio de Ouro de Prabhupada foi deseñado e construído por devotos da comunidade de New Vrindavan e consagrado o 2 de setembro de 1979. En 1972 a intención era que simplemente fose a residencia de Bhaktivedanta Swami, mais co tempo os plans evolucionaron nun palacio de mármore e ouro visitado por miles de peregrinos hindús cada ano.
Pazo de Lira
Descrición
Ademais accédese ao eido grazas a un discreto portón onde se atopa un escudo en pedra moi erosionado, no que se aprecian os escaques dos Soutomaior. Á beira do pazo atopamos tamén un cruceiro e unha fonte cun pío medieval.
O eido mide unhas 60 hectáreas (17.200 m2 de bosque e 42.300 m2 de leiras, a meirande parte viñedos).
Historia
A zona onde se atopa o pazo estivo habitada dende a prehistoria, como o demostra a existencia do castro, moi achegado ao mesmo. A orixe do edificio sería unha torre medieval do antigo Reino de Galiza, que xa na Idade Moderna sería transformada en pazo para a nobreza galega.
A historia da casa correu paralela á polémica suscitada a partir dos dous fillos maiores de Diego López de Lira, chamados Juan Francisco e Rodrigo Troncoso de Lira, os cales se facían chamar “señores de Lira”, como o farían os seus sucesores, o que indica que a titularidade da casa se atopaba dividida en dúas porcións. Rodrigo Troncoso de Lira é quen funda a capela da casa no entre os séculos XVI e XVII.
Aquaman (filme)
Aquaman é un filme estadounidense de 2018 dirixido por James Wan. É un filme de superheroes baseado no personaxe homónimo. Distributído por Warner Bros. Pictures, é o sexto filme do DC Extended Universe (DCEU). Está protagonizado por Jason Momoa como Aquaman. Amber Heard, Willem Dafoe, Patrick Wilson, Dolph Lundgren, Yahya Abdul-Mateen II, Ludi Lin, Temuera Morrison e Nicole Kidman interpretan os papeis secundarios.
Real e Venerable Irmandade do Santísimo Sacramento de Mafra
Procesión do Enterro do Señor
En 1773, a Terceira Orde de Penitencia de San Francisco pagou unha nova imaxe da Nosa Señora da Soidade, que segue sendo a mesma que segue percorrendo as rúas da vila de Mafra.
Esta é unha das procesións máis solemnes xa que marca a morte de Xesús.
A procesión funeraria, feita en silencio, só vai acompañada dos lamentos de Verónica e das Tres Marías. Esta vella tradición vai acompañada do Centurión, vestido coas súas roupas orixinais do século XVIII.
Cerimonias do Xoves Santo
300px|thumb|left|Trono eucarístico da Real Basílica de Mafra. O Xoves Santo pola noite, despois da misa in Coena Domini, o Santísimo Sacramento lévase en solemne procesión baixo un paraugas de prata. A procesión sae desde o altar da Real Basílica de Mafra ata un trono monumental situado nunha das capelas do cruceiro da propia Basílica Real. Despois da procesión eucarística realízase a adoración do Santísimo.
O trono eucarístico da Real Basílica de Mafra, feito de carballo dourado e policromado, sufriu unha exhaustiva intervención de conservación e restauración no 2018. Despois deste proceso, volveu ás súas funcións de culto por iniciativa da Real e Venerable Irmandade do Santísimo Sacramento de Mafra e da parroquia da mesma localidade. Pódese admirar en todo o seu esplendor durante a noite do Xoves Santo, así como na solemnidade de Corpus Christi.
Crese que a súa estrutura actual é do terceiro cuarto do século XVIII, feita a imaxe e semellanza do trono orixinal do reinado de Xoán V, fundador da basílica. Este trono, polas súas dimensións, é idéntico ao anterior, que era encendido por 440 candeas, que correspondían a máis de 62 arrobas de cera (aproximadamente 950 kg.).
Orixinalmente, o trono instalouse na capela da Coroación da Virxe. Actualmente está montado alternativamente na citada capela ou no altar da Sagrada Familia para depositar nela a reserva do Santísimo, nunha urna de prata que data de 1738. A montaxe do trono require un mínimo de dez persoas.
Chamadoira
O topónimo galego Chamadoira pode referirse a:
Seiruga, Barizo, Malpica de Bergantiños
Seiruga é un lugar da parroquia de Barizo no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na Comarca de Bergantiños. Tiña 30 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 16 homes e 14 mulleres.
Mateo Vázquez de Leca
Mateo Vázquez de Leca, nado en 1542 e finado en Madrid o 5 de maio de 1591, foi un home ligado á igrexa católica española.
Traxectoria
De orixe escura, sábese pouco da súa mocidade. Segundo un expediente aberto pola inquisición do Reino de Sardeña no ano 1572, chegouse á conclusión de que era fillo de Santo de Ambrosini de Leca e Isabel de Luchiano, naturais da localidade Corsa de Coya.
Foi protexido de Diego Vázquez de Alderete, cóengo de Sevilla, tomando del o seu primeiro apelido. En Sevilla iniciou os seus estudos, probablemente na Compañía de Xesús, para pasar, en 1565, ao servizo de don Diego de Espinosa, presidente da Casa de Contratación de Sevilla. Cando don Diego foi nomeado presidente do Consello de Castela, Mateo Vázquez acompañouno como axudante a Madrid, ordenándose sacerdote.
En 1572 morre Diego de Espinosa quen lega os seus servizos a Filipe II, obtendo o cargo de secretario real o 29 de marzo de 1573.
Aínda que careceu de maior cargo, Vázquez exerceu unha enorme influencia nas decisións do monarca, converténdose nun dos máis estreitos colaboradores de Filipe II. A súa rivalidade con Antonio Pérez e Ana de Mendoza de la Cerda, Princesa de Eboli, levouno a intrigar na súa contra, sendo un dos que fixeron estalar o escándalo que provocou o encarceramento de Pérez e o desterro da princesa. Tras a caída de Pérez, a influencia de Vázquez alcanzou as máis elevadas cotas ata o seu falecemento o 5 de maio de 1591 debido á gota.
Ligazóns externas
Páxina de artehistoria sobre Mateo Vázquez de Leca
Castelo de Arévalo
O castelo de Arévalo é unha fortificación do século XV, localizada en Arévalo, ao norte da provincia de Ávila. A fortaleza sitúase entre os ríos Adaja e Arevalillo, os cales lle serven de fosos defensivos.
Historia
A construción orixinal foi mandada reconstruír no século XV por orde de Álvaro de Zúñiga e Guzmán, duque de Béjar. Hospedou personaxes ilustres como a esposa de Pedro I de Castela, a raíña Branca de Borbón, durante o seu enclaustramento polo repudio que padeceu daquel.
Algunhas fontes afirman que trala morte de Xoán II de Castela se recluíu na fortaleza Isabel de Portugal, nai da futura Isabel a Católica e de Afonso de Castela, cos que supostamente viviu no castelo, aínda que non obstante é máis probable que estes vivisen nunhas casas situadas preto da Porta de Alcocer, xunto á actual praza do Concello. Tras pasar por mans do condestable de Castela, Álvaro de Luna, en 1476 pasou a pertencer aos Reis Católicos.
No século XVI, o castelo foi convertido en prisión. Guillerme de Orange, príncipe de Nassau, foi un dos máis importantes presos do castelo.
Durante os últimos séculos, o castelo pertenceu ao concello de Arévalo quen, por motivos económicos, o cedeu ao Ministerio de Agricultura coa condición de que se usase como silo de cereal. Na actualidade pertence ao Ministerio de Medio e Medio Rural e Mariño, úsase como centro de reunións pero tamén se encontra aberto ao turismo e na súa torre da homenaxe se pode vistar un pequeno museo do cereal. Os días de apertura son: fins de semana e festivos nacionais. Realízanse visitas guiadas cada media hora ata as seis da tarde.
A pesar de que na actualidade non se pode apreciar, as murallas que protexían Arévalo durante a súa época de maior auxe económico, polo comercio con cidades como Ávila ou Segovia, ían morrer ao castelo.
Kalākaua
miniatura|180px|dereita|Escudo de armas do Reino de Hawai miniatura|180x180px|[[Moedas de Kalākaua|Moeda de Kalākaua co seu busto no anverso (1883).]] David Laʻamea Kamanakapuʻu Mahinulani Nalaiaehuokalani Lumialani Kalākaua, nado o 16 de novembro de 1836 en Honolulu (Oʻahu) e finado o 20 de xaneiro de 1891 en San Francisco (California), foi o último rei do Reino de Hawai. Foi o autor da letra do himno de Hawai, Hawaiʻi Ponoʻī.
Castelo de Arévalo
Historia
O castelo presenta unha planta pentagonal irregular, rematada en cada esquina con pequenas torres circulares, salvo no caso da torre da homenaxe.
Alvarín, Soutomel, A Bola
Alvarín é un lugar da parroquia de Soutomel no concello ourensán da Bola na comarca da Terra de Celanova. Tiña 41 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 19 eran homes e 22 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 45 habitantes (21 homes e 24 mulleres).
9 de xaneiro
O 9 de xaneiro é o 9º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 356 días para finalizar o ano, 357 nos anos bisestos.
Nacementos
miniatura|125px|dereita|Simone de Beauvoir.
Mortes
miniatura|125px|dereita|Caroline Lucretia Herschel.
Outros
Os 366 días do ano
Theo Angelopoulos
Theodoros Angelopoulos (en Θόδωρος Αγγελόπουλος), nado en Atenas o 27 de abril de 1935 e finado na mesma cidade o 24 de xaneiro de 2012, foi un director de cinema e guionista grego.
Traxectoria
Estudou leis en Atenas, tras o servizo militar marchou a París para atender á Sorbonne mais acabou entrando no IDHEC (Institut des hautes études cinématographiques). Volveu a Grecia e traballou como xornalista e crítico cinematográfico deica o golpe dos coroneis. Realizou a súa primeira curtametraxe en 1968.
Rafidiópteros
Os rafidiópteros (Raphidioptera) son unha orde de insectos, que está dividida en dúas familias: Raphidiidae e Inocelliidae, que consta dunhas 260 especies. Xunto cos Megaloptera estaban antes situados dentro dos Neuroptera, pero agora estes dous son xeralmente considerados ordes separadas. Os membros desta orde son considerados fósiles viventes, xa que o fenotipo dunha especie do Xurásico temperán (hai 140 millóns de anos) lembra moito ás especies de hoxe.
O nome da orde deriva do grego "raphio", 'agulla', e "pteron", 'á'.
Anatomía e ciclo vital
Os rafidiópteros adultos caracterízanse por ter un protórax alongado pero ningunha modificación das patas anteriores (como a que se observa nos Mantispidae). Teñen unha pezas bucais fortes e relativamente non especializadas, e grandes ollos compostos. Algunhas especies teñen tamén ocelos. As femias posúen un longo ovipositor, que usan para depositar os ovos en gretas das codias de árbores e madeira podre. Os seus dous pares de ás similares ás dos cabalos do demo son case iguais en tamaño, e teñen un primitivo padrón de venación, e unha marxe costal engrosada (ou "pterostigma").
As larvas teñen grandes cabezas con mandíbulas que se proxectan. A cabeza e o primeiro segmento do tórax están esclerotizados, mais o resto do corpo é brando e carnoso. Teñen tres pares de verdadeiras patas, pero non propatas. Porén, non posúen un órgano adhesivo no abdome que puidesen usar para pegarse a superficies verticais.
Non hai un número concreto de ínstares polo que as larvas deban pasar, algunhas especies poden ter 10 ou 11. O estadio larvario xeralmente dura de 2 a 3 anos, pero nalgunhas especies pode durar ata 6 anos. O ínstar larvario final produce unha cela na cal o insecto pupa. A pupa é totalmente móbil e a miúdo abandona a súa cela buscando outro lugar antes de emerxer como adulto. Todos os rafidiópteros necesitan un período de temperaturas frías (probablemente de preto de 0 °C) para inducir a pupación. Dependendo de cando pupen a pupación é máis ou menos longa. A maioría das especies pupan na primavera e pode levarlles desde uns poucos días a 3 semanas. Pero algunhas especies de climas máis tropicais pupan a comezos do verán e tardan unhas 3 semanas en alcanzar o estadio adulto. Se a larva empeza a pupación a finais do verán ou inicios do outono pode tardar 10 meses en completar a pupación.
Son insectos extremadamente territoriais e carnívoros. Son importantes predadores de áfidos e ácaros. Tamén se atopou pole nos seus estómagos e non está claro se necesitan o pole durante unha parte do seu ciclo vitl ou se o prefiren tamén como fonte de alimento habitual. As larvas son tamén predadoras e aínda que non se fixeron estudos sobre a selección da dieta polas larvas crese que se poderían alimentar de ovos e larvas doutras especies de insectos.
Hábitat e distribución das especies
Encóntranse xeralmente en bosques de coníferas temperados. Están amplamente distribuídos polo mundo: en Europa e Asia, e en certas rexións de África, e oeste de Norteamérica e en Centroamérica. En África só se encontran nas montañas ao norte do deserto do Sáhara. En Norteamérica encóntranse ao oeste das montañas rochosas desde o suroeste do Canadá ata a fronteira entre México e Guatemala, que é a zona máis ao sur onde se atoparon no hemisferio occidental. No resto do mundo poden atoparse desde España ao Xapón. Moitas especies encóntranse por toda Europa e Asia, onde o seu límite sur está no norte de Tailandia e da India. Aínda que esta orde de insectos ten unha ampla distribución, a distribución de cada especie é a miúdo moi limitada e algunhas especies están confinadas a unha soa cadea montañosa.
Antes pensábse que as larvas só se atopaban na codia das árbores, en parte debido ao longo ovipositor das femias. Ademais de nas codias, tamén se atopan no solo, detritos e arredor das raíces de árbores ou arbustos. Os ovos poden absorber os nutrientes procedentes do solo ou de detritos antes de que as larvas eclosionen.
Predadores e parasitos
Os principais predadores dos rafidiópteros son as aves que se alimentan nas árbores como os cértidos, petos reais, picafollas asubiador, sítidos, e azulenta común. O papamoscas Ficedula albicollis, que se alimenta de forma xeralista, tamén come rifidiópteros. Estas son as únicas especies de aves que se observaron alimentándose destes insectos, pero fíxose moi pouca investigación sobre os seus depredadores.
Tipicamente do 5 ao 15% das larvas de rifidiópteros están parasitada, pero as proporcións nalgunhas especies chegan ao 50%. Os insectos da orde Hymenoptera son o principal grupo que os parasita; do 90 ao 95% dos individuos parasitados están infectados por himenópteros.
Control de pragas
Esta orde de insectos foi considerada unha opción viable para o seu uso agrícola. As principais vantaxes desta especie como axentes de control de pragas é que non se coñecen moitos predadores destas especies e tanto os adultos coma as larvas son predadores. Algunhas das desvantaxes son que teñen que pasar por un longo período larvario, o que significa que poderían tardar un longo tempo en eliminar completamente a praga das colleitas.
Características taxonómicas distintivas
As características morfolóxicas que distinguen a orde Raphidioptera doutras ordes de insectos son as seguintes :
Taxonomía
Os Megaloptera, Neuroptera (no sentido moderno) e os Raphidioptera están moi estreitamente relacionados, e forman o grupo Neuropterida. Este pode ser considerado con categoría de superorde, cos Endopterygota (dos cales forma parte) clasificados como un clado por encima deles, ou poden manterse os Endopterygota como superorde, cos Neuropterida sen rango formando parte deles. Dentro dos endopterigotos os parentes vivos máis próximos de Neuropterida son os escaravellos.
Hai catro familias extinguidas fósiles. Case todos os rafidiópteros coñecidos pertencen á sborde Raphidiomorpha. A excepción é a familia xurásica Priscaenigmatidae, situada na suborde Priscaenigmatomorpha.
Os rafidiópteros extintos son fósiles datados desde o Xurásico inferior ao Mioceno.
Orde Raphidioptera
Subrexión de Imatra
miniatura|200px|Localización da subrexión de Imatra. A subrexión de Imatra (en finés Imatran seutukunta) é unha das dúas subrexións da rexión de Carelia do Sur. En 2017 tiña unha poboación de 41 212 habitantes.
Poboación
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.
-857
Outros
Historia ano a ano
Código octal
O código octal é un sistema de numeración que utiliza a base de oito cifras, as cales corresponden ós nosos números de 0 a 7. Úsase sobre todo na informática pola súa capacidade de condensar números binarios de tres en tres cifras ou algarismos.
Os números octais poden construírse a partir de números binarios agrupando cada tres díxitos consecutivos destes últimos (de dereita a esquerda) e obtendo o seu valor en código decimal. Por exemplo, o número binario para 74 (en decimal) é 1001010 (en binario), agrupariámolo como 1 001 010. De modo que o número decimal 74 en octal é 112.
Decimal
Para converter un número en base decimal a base octal divídese devandito número entre 8, deixando o residuo e dividindo o cociente sucesivamente por 8 ata obter residuo 0, daquela os restos das divisións lidos en orde inverso indican o número en octal.
Para pasar de base 8 a base decimal, só hai que multiplicar cada cifra por 8 elevado á posición da cifra, e sumar o resultado.
Binario
É máis fácil pasar de binario a octal, porque só hai que agrupar de 3 en 3 os díxitos binarios, así, o número 74 (en decimal) é 1001010 (en binario), agrupariámolo como 1 / 001 / 010, despois obtemos o número en decimal de cada un dos números en binario obtidos: 1=1, 001=1 e 010=2. De modo que o número decimal 74 en octal é 112.
Sistema de numeración octal
O teorema fundamental aplicado ao sistema octal sería o seguinte:
Como o sistema de numeración octal usa a notación posicional entón para o número 3452,32 temos que: 2*80 + 5*81 + 4*82 + 3*83 + 3*8−1 + 2*8−2 = 2 + 40 + 4*64 + 3*512 + 3*0,125 + 2*0,015625 = 2 + 40 + 256 + 1536 + 0,375 + 0,03125 = 1834 + 0,40625d
Entón, 3452,32q = 1834,40625d O sub índice "q" indica número octal, úsase a letra q para evitar confusión entre a letra 'ou' e o número 0. En informática, ás veces utilízase a numeración octal no canto da hexadecimal. Ten a vantaxe de que non require utilizar outros símbolos diferentes dos díxitos. É posible que a numeración octal usásese no pasado en lugar da decimal, por exemplo, para contar os espazos interdixitais ou os dedos distintos dos polgares.
É utilizado como unha forma abreviada de representar números binarios que empregan caracteres de seis bits. Cada tres bits (medio carácter) é convertido nun único díxito octal (do grego oktō 'oito') Isto é moi importante por iso.
Fraccións
A numeración octal é tan boa como a binaria e a hexadecimal para operar con fraccións, posto que o único factor primo para as súas bases é 2. Todas as fraccións que teñan un denominador distinto dunha potencia de 2 terán un desenvolvemento octal xornal.
-884
Outros
Historia ano a ano
Azucre ácido
Os azucres ácidos son monosacáridos que levan un grupo carboxilo (COOH), que se orixina pola oxidación dalgún dos grupos orixinais OH ou aldehido. Segundo en que parte da molécula se produza esta oxidación distinguimos varios tipos de azucres ácidos. miniatura|dereita|Ácido glicónico, un ácido aldónico. miniatura|dereita|Ácido neuramínico, un ácido ulosónico. miniatura|dereita|Forma β-D do [[ácido glicurónico, un ácido urónico.]] miniatura|dereita|Ácido tartárico, un ácido aldárico.
Tipos e exemplos
Outros azucres ácidos son o ácido murámico e o ácido N-acetilmurámico, nos que o grupo COOH non está unido directamente a un carbono do anel do azucre.
Nas imaxes seguintes, as formas liñais dos catro tipos de azucres ácidos mencionados.
O Enxertado
O topónimo galego O Enxertado pode referirse a:
Fernando Niño de Guevara
Fernando Niño de Guevara foi un bispo e inquisidor castelán que dirixiu a diocese de Ourense entre os anos 1539 e 1542.
Shenzhou
miniatura|250px|Esquema dunha nave Shenzhou, cos módulos orbital, de reentrada e de servizo.
Shenzhou é o nome dun modelo de nave espacial tripulada chinesa.
As naves Shenzhou básanse nas naves Soiuz rusas, pero teñen maior tamaño e diferenzas importantes. Ao igual que estas, están compostas por tres módulos:
A seguridade dos astronautas durante o lanzamento está garantida co uso dun sistema de escape ao lanzamento consistente nun foguete acaroado na parte superior da cápsula que a separaría do foguete principal en caso de problemas na etapa de posta en órbita.
Os traballos para o deseño e construción da nave comezaron en 1992, mentres que o primeiro voo de proba non tripulado non tivo lugar ata o 19 de novembro de 1999. A primeira nave Shenzhou tripulada foi lanzada o 5 de outubro de 2003 con Yang Liwei a bordo.
Wowoni
Wawoni (tamén chamada Wowonii) é unha illa no Mar de Banda, Indonesia, fronte á costa sueste de Sulawesi. A súa superficie ten 715 km². Desde 2013, forma unha rexencia propia dentro da provincia de Célebes Suroriental, sendo previamente parte da Rexencia Konawe, a nova Rexencia, que comprende os sete distritos na Illa Wawonii, denomínase Rexencia Konawe Kepulauan (Rexencia das illas Konawe). A capital administrativa da nova Rexencia é Langara (no distrito Wawonii oeste).
Arcas, A Mezquita, A Merca
Arcas é un lugar da parroquia da Mezquita no concello ourensán da Merca na Comarca da Terra de Celanova. Estaba deshabitado no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE.
A Escaravelleira, Santiago de Ribarteme, As Neves
A Escaravelleira ou A Escaravilleira é un lugar da parroquia de Santiago de Ribarteme no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do ano 2008 ten 15 habitantes (10 homes e 5 mulleres).
Saltón (molusco)
O saltón (Laevicardium crassum, Gmelin 1791; antes L. norvegicum) é un molusco bivalvo pertencente á familia dos cárdidos (Cardiidae), da orde Veneroida.
Morfoloxía
Ten unha cuncha sólida, forte, equivalva e equilateral, co umbo centrado. Forma redondeada ou ovalada e tamaño máximo de 8 cm de diámetro.
A cuncha é practicamente lisa, aínda que presenta 40-50 costelas radiais moi pouco marcadas, só apreciables nas proximidades da marxe libre. Tamén se poden apreciar as liñas de crecemento concéntricas.
Hábitat e bioloxía
Esta especie está amplamente distribuída.
Ríos Panisse non recolle esta especie nas costas galegas.
Vincent Auriol
Jules-Vincent Auriol, avogado e político, foi o presidente de Francia entre 28 de novembro e 16 de decembro de 1946, e de 1947 ata o 1954.
Carl Friedrich Lottner
Carl Friedrich Lottner, nado o 20 de xuño de 1834 en Berlín e finado o 15 de abril de 1873 en Dublín, foi un lingüista e profesor de ensino medio xermano-irlandés.
Traxectoria
Formulou en 1861 a hipótese dunha relación máis próxima entre o grupo lingüístico italo-céltico dentro do (hipotético) protoindoeuropeo (PIE). O seu traballo "Ausnahmen der ersten Lautverschiebung“ (1862) facilitoulle a Friedrich Max Müller correlacións fundamentais no seu exame da Lei de Grimm no seu "Lectures on the Sciences of Languages" (1864).
O Campo, A Mezquita, A Merca
O Campo é un lugar da parroquia da Mezquita no concello ourensán da Merca na Comarca da Terra de Celanova. Tiña 8 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 6 eran homes e 2 mulleres.
Eleccións municipais en Paradela
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Paradela dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Paradela]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Paradela desde a aprobación da Constitución de 1978.
Barreal, Soutomel, A Bola
Barreal é un lugar da parroquia de Soutomel no concello ourensán da Bola na comarca da Terra de Celanova. Tiña 43 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 18 eran homes e 25 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 44 habitantes (19 homes e 25 mulleres).
Mylo Xyloto
Mylo Xyloto é o quinto álbum da banda inglesa de rock alternativo Coldplay, editado o 24 de outubro do ano 2011 a través do selo Parlophone.
Lista de cancións
Todos os temas compostos por Guy Berryman, Jonny Buckland, Will Champion e Chris Martin.
Hydrophiidae
A taxonomía deste grupo é controvertida. A clasificación tradicional situabaas nunha familia propia, a Hydrophiidae, da que trata este artigo, dividida en dúas subfamilias: Hydrophiinae e Laticaudinae. Posteriormente, estudos filoxenéticos fixeron que nas clasificacións modernas se sitúen dentro da familia Elapidae, e as dúas subfamilias de serpes mariñas estarían incluídas dentro dela, xunto coa familia Elapinae. A situación taxonómica exacta aínda non está clara. (ver Hydrophiinae).
Barizo
O topónimo galego Barizo pode referirse a:
Kosmos 378
Características
Kosmos 378 foi o primeiro e único membro do modelo de satélites DS-U2-IP. Estaba adicado a facer observacións da ionosfera e á medición dos fluxos de partículas cargadas. Foi inxectado nunha órbita inicial de 1763 km de apoxeo e 241 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 74 graos e un período de 104,9 minutos. Reentrou na atmosfera o 17 de agosto de 1972.
Bacalar
miniatura|250px|right|Lagoa de Bacalar. Bacalar, é unha cidade do concello de Bacalar, en México, situado no estado de Quintana Roo, cunha poboación de 11 048 habitantes en 2010.
Amazona leucocephala
O Amazona leucocephala é unha especie de ave psitaciforme da familia dos papagaios (Psittacidae). É unha especie autóctona de Cuba e dalgunhas illas achegadas. Existen catro subespecies:
Dina Salústio
Dina Salústio, pseudónimo de Bernardina Oliveira, nada en Santo Antão en 1941, é unha escritora cabo verdiana. En 2016 o Centro PEN Galicia outorgoulle o Premio Rosalía de Castro.
Traxectoria
Foi profesora, asistente social e xornalista en Cabo Verde, Portugal e Angola. Tamén foi produtora de radio e dirixiu un programa educativo. Ademais traballou no Ministério de Asuntos Exteriores de Cabo Verde.
Foi unha das fundadoras da Associação dos Escritores Cabo-verdianos e de diferentes publicacións literarias.
Narradora e ensaísta tamén publicou poesía nas revistas Mudjer, Ponto& Vírgula, Fragmentos, Fragata, no xornal A Semana e na antoloxía Mirabilis-de-Veias ao Sol.
Lista de aeroportos de Portugal
miniatura|180px|[[Aeroporto de Portela, en Lisboa.]] miniatura|180px|[[Aeroporto Francisco Sá Carneiro, en Porto.]] miniatura|180px|[[Aeroporto de Faro, en Faro.]] Esta é unha lista de aeroportos en Portugal (incluíndo os Azores e Madeira), clasificados por localización.
Campionato do Mundo de Baloncesto de 2014
A Copa do Mundo de Baloncesto de 2014 foi a 17ª edición da Copa do Mundo de Baloncesto da FIBA, torneo coñecido anteriormente coma Campionato do Mundo da FIBA.
A selección dos Estados Unidos gañou o Campionato ó derrotar na final a Serbia por 129-92, e desta maneira clasificouse para os Xogos Olímpicos de 2016 en Río de Xaneiro, Brasil.
Elección da sede
A FIBA comezou o proceso de candidaturas o 10 de xaneiro de 2008. Nove países amosaron interese en albergar esta edición da Copa do Mundo: España, Francia , Dinamarca , Rusia , Arabia Saudita , Qatar , Italia , Grecia e a China.
Deses nove país, a FIBA escolleu tan só a tres: China, que acolleu o campionato asiático de 2009; Italia, sede do EuroBasket feminino en 2007; e España, anfitrioa do EuroBasket masculino de 2007.
O 23 de maio de 2009, tras a votación da FIBA en Xenebra, China foi a primeira eliminada na primeira rolda de votación. Na rolda final, Arvydas Sabonis e Aleksandar Đorđević anunciaron que España sería a organizadora da Copa do Mundo tras obter once votos, fronte ós oito votos obtidos por Italia.
Grupos
O sorteo tivo lugar o 3 de febreiro de 2014 no Palau de la Música Catalana de Barcelona.
Grupo A
{|
Grupo B
{|
Grupo C
{|
Lista das óperas máis importantes
300px|miniatura|Interior do [[Teatro de Ópera e Ballet de Odesa|Teatro de Ópera e Ballet de Odesa (Ucraína).]] O renacemento da presenza da ópera no mundo da música, decote grazas ás gravacións, supuxo un considerable incremento do repertorio. Antes, os teatros ofrecían sempre os mesmos títulos, limitando a cincuenta ou como moito a cen as obras que ofrecían regularmente. Porén, actualmente non para de medrar o número de óperas redescubertas que se foron incorporando aos circuítos operísticos.