cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carnitina
Papel no metabolismo dos ácidos graxos
A carnitina transporta grupos acilo de cadea longa de ácidos graxos desde o citosol á matriz mitocondrial para que sexan degradados na beta-oxidación dos ácidos graxos a acetil-CoA para obter enerxía utilizable a través do ciclo do ácido cítrico. Nalgúns organismos, como os fungos, o acetato utilízase no ciclo do glioxilato para a gliconeoxénese e a formación de carbohidratos. Os ácidos graxos deben ser activados antes de unirse á molécula de carnitina para formar acilcarnitina. Os ácidos graxos libres no citosol únense por enlace tioéster ao coencima A (CoA). Esta reacción é catalizada polo encima acilo graxo-CoA sintetase e completada por unha pirofosfatase inorgánica.
O grupo acilo graxo que leva o CoA pode agora ser transferido á carnitina, e a acilcarnitina resultante transpórtase á matriz mitocondrial. Isto ocorre por medio dunha serie de pasos similares:
Algúns trastornos xenéticos humanos, como a deficiencia de carnitina primaria, a deficiencia de carnitina palmitoiltransferase I, a deficiencia de carnitina palmitoiltransferase II e a deficiencia de carnitina-acilcarnitina translocase, afectan a diferentes pasos deste proceso.
Efectos na masa ósea
Conforme o ser humano envellece a concentración de carnitina nas células diminúe, o que afecta ao metabolismo de ácidos graxos en varios tecidos. Os ósos son especialmente afectados, xa que requiren a continua acción reconstrutiva e metabólica dos osteoblastos para o mantemento da masa ósea.
Hai unha estreita relación entre os cambios nos niveis plasmáticos de osteocalcina e a actividade dos osteoblastos e unha redución dos niveis plasmáticos de osteocalcina é un indicador dunha actividade reducida dos osteoblastos, o cal parece que subxace na osteoporose das persoas vellas e das mulleres menopáusicas. A administración dunha mestura de carnitina ou propionil-L-carnitina pode incrementar as concentracións séricas de osteocalcina dos animais así tratados, mentres que os niveis de osteocalcina sérica tenden a decrecer coa idade nos animais control.
Problemas cardíacos
A carnitina utilízase principalmente para tratar problemas cardíacos. Varios ensaios clínicos atoparon que a L -carnitina e a propionil- L -carnitina poden utilizarse xunto co tratamento convencional para a anxina de peito para poder reducir a medicación convencional e mellorar a capacidade das persoas con anxina de faceren exercicio sen sentiren dor no peito. Hai poucas evidencias sobre que a carnitina teña un efecto positivo despois dun ataque ao corazón. Algúns estudos suxiren que as persoas que toman L -carnitina poden ter menos probabilidade de sufrir posteriormente outro ataque de corazón ou sufrir dor de peito ou arritmias. Porén, outros estudos non atoparon que se producisen beneficios similares, polo que se require unha maior investigación deste asunto.
Suplemento para a perda de peso
"Aínda que a L -carnitina foi comercializada como un suplemento dietético para a perda de peso, non hai evidencias científicas que mostren que facilita a perda de peso; porén, algúns estudos mostran que a carnitina oral reduce a masa graxa, incrementa a masa muscular, e reduce a fatiga. Todos estes efectos poden contribuír indirectamente á perda de peso." Ademais, as investigacións feitas no século XX que non encontraron que o contido de carnitina muscular podía ser incrementado pola suplementación na dieta, puideron obter este resultado en parte porque utilizaron períodos de suplementación de duración inadecuada. En 2011, as investigacións que usaron suplementación na dieta de L -carnitina L -tartarato durante seis meses nun estudo ben controlado demostraron non só un incremento da carnitina muscular en suxeitos sen deficiencias de carnitina, senón tamén un impacto no metabolismo e rendemento muscular; porén, neste estudo non se tomaron medidas de oxidación de lípidos, polo que se necesitarán máis estudos.
A suplementación regular de L -carnitina, contribúe ao metabolismo enerxético e mellora a función dos neurotransmisores no cerebro nos pacientes anciáns.
Antídoto no envelenamento por ácido valpórico
No tratamento da toxicidade por valporato "a suplementación con L -carnitina ...pénsase que produce beneficios, especialmente en pacientes con hiperamonemia, encefalopatía, e hepatotoxicidade." Porén, serán precisos máis ensaios, xa que o beneficio obtido é en gran medida teórico, e non se pode considerar probado no actual estado das investigacións.
Mellora da fatiga orixinada pola quimioterapia do cancro con ifosfamida
As altas doses do axente quimioterápico ifosfamida, debido á súa potencial nefrotoxicidade, poden causar perda urinaria de carnitina. Un estudo suxire que como é esencial para a produción de enerxía nas mitocondrias, a L -carnitina pode ter un papel na redución da fatiga asociada aos tratamentos anticancerosos con ifosfamida.
Tratamento de síntomas do hipertiroidismo
A L-carnitina é un antagonista periférico da acción das hormonas tiroides. Inhibe a entrada de triiodotironina e tiroxina no núcleo da célula. Por medio de ensaios aleatorios, Benvenga et al. atoparon que de 2 a 4 g de L -carnitina oral diarios podían reverter os síntomas do hipertiroidismo mesmo nos casos máis serios de hipertiroidismo (tormenta tiroide). Suxiren que como o hipertiroidismo fai diminuír os depósitos de carnitina nos tecidos, hai unha razón para usar L -carnitina polo menos en certos casos clínicos. Ao mesmo tempo, o feito de que a carnitina non poida impedir as recaídas do hipertiroidismo apoia ademais o concepto de que a acción da carnitina ten lugar na periferia e non na glándula tiroide.
Alimentos
As maiores concentracións de carnitina encóntranse na carne vermella e nos produtos lácteos. Outras fontes naturais de carnitina inclúen noces e sementes, hortalizas, froitas, e cereais.
En xeral, inxírense diariamente de 20 a 200 mg nas dietas omnívoras, e nas dietas vexetarianas ou veganas a inxestión pode ser de 1 mg/día.
Outras fontes
Outras fontes poden encontrarse en preparados vitamínicos á venda, bebidas enerxéticas e outros produtos.
Número CAS
O número CAS é unha identificación numérica única para compostos químicos, polímeros, secuencias biolóxicas, preparados e aliaxes. Tamén se fai referencia a el como CAS RN (en inglés CAS registry number). O Chemical Abstracts Service (CAS) asigna estes identificadores a cada composto químico descrito. CAS tamén mantén unha base de datos dos compostos químicos, coñecida como rexistro CAS. O rexistro CAS contén máis de 71 millóns de substancias orgánicas e inorgánicas (incluíndo compostos, aliaxes, mesturas, compostos de coordinación, minerais, polímeros, sales). Engádense miles de rexistros novos cada día. Contén tamén máis de 64 millóns de secuencias de proteínas e ADN.
O número CAS asígnase conforme se descobre e rexistra a substancia, polo que non ten ningún significado químico, é dicir, por exemplo, non se pode saber a que familia química pertence unha substancia vendo os números que se lle asignaron. É simplemente un modo inequívoco de identificar unha determinada substancia nas bases de datos.
New Prague, Minnesota
New Prague é unha cidade situada nos condados de Scott e Le Sueur, no estado de Minnesota (Estados Unidos). Segundo o censo de 2010, a cidade contaba con 7.321 habitantes.
Santa Baia, Vigo, Boqueixón
Santa Baia é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 22 habitantes (13 homes e 9 mulleres).
New Prague, Minnesota
Xeografía
As tres principais vías de comunicación da cidade son as estradas pertencentes á Minnesota State Highways 13, 19, e 21.
Existe un lago na área de New Prague, o Cedar Lake (no Condado de Scott). O lago é un popular destino de pesca, pesca no xeo, esquí acuático e motos de auga. O lago ten unha superficie de 3.155 km², ten unha profundidade máxima de 4 m e 0,94 m de visibilidade na auga.
Demografía
Segundo o censo de 2010 residían na cidade 7.321 habitantes e había 2.711 vivendas habitadas. A densidade de poboación era de 669,3 habitantes/km². A composición étnica da poboación era dun 96.,5 % de brancos, 0,5 % de negros, 0,3 % de nativos americanos, 0,6% de asiáticos, 0,6 % pertencentes a outras razas, e un 1.5% de dúas ou máis razas. Os hispanos ou latinos de calquera raza representaban o 1,9 % da poboación. Segundo o censo do ano 2000, o 38,1 % dos habitantes era de ascendencia alemá, o 20,9 % checa, o 8,8 % norueguesa, o 8 % irlandesa e o 5,4 % checos/eslovacos. O 92,6 % da poboación falaba inglés, o 5,5 % checo e o 1,2 % alemán como primeira lingua.
esquerda|miniatura|O edificio do First National Bank, catalogado no RNLH.
Segundo o censo do ano 2000 había 1.694 vivendas, das cales nun 39 % contaban cun neno menor de 18 anos, no 56,7 % residían matrimonios, no 10 % vivía unha nai solteira, e o 30,3 % restante non eran familias. No 25,4 % das vivendas residía unha persoa soa e no 13,8 % das cales era unha persoa de 65 anos ou máis. A media de persoas por residencia era de 2,63 e o tamaño medio das familias de 3,20.
Na cidade o 30,6 % da poboación tiña menos de 18 anos, o 7,1 % tiña entre 18 e 24 anos, o 28,7 % entre 25 e 44 anos, o 17,1 % entre 45 e 64 anos, e o 16,6 % tiña 65 anos ou máis. A idade media da poboación era de 34 anos. Por cada 100 mulleres había 91,7 homes, mentres que por cada 100 mulleres de 18 anos ou máis había 86,4 homes.
A renda media por vivenda na cidade era de 41.750 $, e a renda media dunha familia era de 50.341 $. Os homes tiñan unha renda media de 37.393 $ fronte aos 25.164 $ das mulleres. A renda per cápita na cidade era de 17.732 $. Ao redor do 2,6 % das familias e o 6,5 % da poboación estaban por debaixo do limiar de pobreza, incluíndo un 4,9 % de persoas por baixo dos 18 anos e un 13,7 % por riba dos 65.
Dožínky
O Dožínky, unha festa checa para celebrar a colleita foi levada dende a terra dos primeiros poboadores da cidade. O Festival Dožínky é celebrado anualmente na República Checa para agradecer as boas colleitas. En New Prague a celebración ten lugar o terceiro sábado de cada mes de setembro. A cidade pecha a zona máis céntrica para realizar actoos. Na véspera da celebración, a noite do venres, ten lugar unha exhibición de coches clásicos. Os entusiastas dos coches acoden a mostrar os seus vehículos nun desfile pola Rúa Principal da cidade. Posteriormente os coches son exhibidos.
Ángel Javier Arizmendi
Ángel Javier Arizmendi de Lucas, nado en Madrid o 3 de marzo de 1984, é un futbolista español. Pode xogar de segundo dianteiro ou de interior.
Traxectoria
Arizmendi xogou desde novo nas categorías inferiores do Atlético de Madrid, até mediados da tempada 2003–04, na que debutou co primeiro equipo, o 15 de febreiro de 2004, nun encontro contra o FC Barcelona fóra de casa, con derrota para os colchoneros (3–1).
A tempada 2004–05 foi cedido ao Racing de Santander, equipo no que xogou 22 partidos de liga e marcou 3 goles. A principios da tempada 2005–06 regresou ao Atlético de Madrid pero fichou polo Deportivo da Coruña no mercado de inverno.
No verán de 2007 foi contratado polo Valencia CF, por petición expresa do técnico Quique Sánchez Flores, por 7 millóns de euros. Pese a ser fichado como dianteiro, o novo adestrador, Ronald Koeman, aliñouno como extremo dereito, dando bos resultados. O seu primeiro tanto en liga como valencianista foi un autentico golazo que chegou o 23 de marzo no estadio Santiago Bernabéu no minuto 88. Ademais este tanto deu a vitoria ao equipo che.
En agosto de 2008, o Real Zaragoza acabado de descender convenceu ao xogador para que xogase en Segunda División, nunha operación que apenas durou 3 días, que rondaría os 4 millóns de euros polo traspaso do xogador. No ano 2009 conseguiu o ascenso do equipo maño á Primeira División, sendo un dos xogadores que máis minutos disputou. Tras un comezo dubitativo, acorde á marcha do equipo, conseguiu grandes actuacións que lle valeron a titularidade e alzarse como peza clave no equipo aragonés.
En xullo de 2010, o Real Zaragoza chegou a un acordo co Getafe CF para traspasar ao xogador, que firmou un contrato por seis tempadas. Actualmente volve a xogar no Deportivo da Coruña.
O 22 de agosto de 2014 de rescindiu o seu contrato co Deportivo da Coruña.
Selección nacional
O 10 de novembro de 2006 foi convocado polo seleccionador español Luis Aragonés para disputar con España un partido amigábel en Cádiz contra Romanía, pero debido a unha inoportuna lesión no chegou a xogar.
In Space
In Space é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de rock Big Star, publicado o día 27 de setembro do 2005 a través do selo Rykodisc. Trátase da primeira gravación de estudio do grupo dende o Third/Sister Lovers, gravado en 1974.
O álbum conta cos membros orixinais de Big Star Alex Chilton e Jody Stephens, con dous compoñentes máis recentes, Jon Auer e Ken Stringfellow. Auer e Stringfellow foran membros de The Posies antes de unirse a Big Star para realizar esporádicas actuacións ao vivo e xiras dende 1993.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Auer, Chilton, Stephens e Stringfellow, agás onde se indique.
Instituto de Estudos Chairegos
O Instituto de Estudos Chairegos, tamén coñecido como IESCHA, é unha organización chairega fundada a mediados do ano 2000 que ten como obxectivos a investigación, o estudo, a conservación, a defensa e máis a difusión da cultura galega, poñendo especial atención a todo canto teña que ver coa lingua, a historia e as tradicións de Galiza, e facendo así mesmo fincapé naquilo relacionado coa Terra Chá.
O presidente da Xunta Xestora que creou o IESCHA foi Manuel Roca Cendán; os presidentes foron, por orde cronolóxica: Xosé M. Felpeto Enríquez, José Luís Novo Cazón, Manuel Castro Santamariña e Marisa Barreiro Mejuto -que é a actual presidenta-.
Midoi, A Viña, Irixoa
Midoi é un lugar da parroquia da Viña no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres).
Maine, Estados Unidos de América
Maine é un dos 50 estados dos Estados Unidos de América. Está localizado no extremo nordeste do país, na rexión de Nova Inglaterra. West Coddy Head, o punto máis oriental de Maine, está considerado o punto máis oriental dos Estados Unidos, aínda que algúns consideren Alasca o máis oriental do país, pois dúas das illas do arquipélago das Aleutas están localizadas no hemisferio oriental. Maine tamén é o Estado máis setentrional dos Estados Unidos continental.
Os bosques cobren aproximadamente o 90 % de Maine, que se coñece como The Pine Tree State polas súas forestas que conteñen grandes cantidades de piñeiros. Así, é o líder nacional da industria madeireira e o segundo maior produtor de madeira en xeral do país, só despois de Washington. A pesca e mais o turismo son outras fontes importantes de renda.
La Última Hora
La Última Hora foi un semanario publicado en Vigo entre 1924 e 1925.
Historia e características
Apareceu o 8 de decembro de 1924. Dirixido por José Gómez Posada-Curros, Amado Villar era o xefe de redacción e Carlos Maside o redactor artístico. En xaneiro de 1925 foi multado con 500 pesetas pola publicación de artigos contra Mussolini e as persecucións sobre a prensa italiana.
Maine, Estados Unidos de América
O primeiro asentamento británico no continente americano fundouse en Maine en 1607, 13 anos antes da inauguración do primeiro asentamento británico permanente no continente, en Plymouth, actual Massachusetts, en 1620. O asentamento fundado en Maine en 1607, porén, foi abandonado en 1608. Os asentadores pasaron a instalarse en Maine a partir da década de 1620. Entón, Maine formaba parte de Massachusetts e converteuse no 23º Estado americano o 15 de marzo de 1820.
Ata 1820
Os nativos indíxenas vivían na rexión onde actualmente está localizada Maine milleiros de anos antes da chegada dos primeiros exploradores europeos. Vivían en Maine dúas tribos indíxenas, os abnakis e os etchemin, da familia amerindia dos algonquinos. Os algonquinos eran primariamente sedentarios e tribos nómades iroquesas atacaban constantemente os algonquinos na rexión.
O primeiro europeo en desembarcar en Maine foi John Cabot ou Giovanni Caboto, un italiano ao servizo da coroa británica, en 1498. Os franceses exploraron a rexión varias veces ao longo do século XVI. Como dixemos, o primeiro asentamento foi en 1607, cando un grupo de colonos financiados por Ferdinando Gorges e John Pophan crearon a Popham's Colony, próxima á foz do Río Kennebec. Este grupo de colonos, liderado por Pophan, enfrontouse ao longo do inverno de 1607/1608 cun frío moi intenso, falta de alimentos, roupas e outros materiais importantes e a adversidade dos indíxenas da rexión. Pophan morreu durante este inverno, e os colonos, desmotivados, decidiron volver ao Reino Unido na primavera de 1608, construíndo un barco, o Virxinia, o primeiro barco construído nos Estados Unidos. Foi en 1623 cando se fundou en Maine un asentamento permanente.
En 1622, unha axencia gobernamental do Reino Unido cedeu a Ferdinando Gorges e John Mason a área que compoñen actualmente Maine e Nova Hampshire. Esta terra foi dividida entre ambos. Mason recibiu Nova Hampshire, e Gorges recibiu o que actualmente compón a rexión centro-sur de Maine. Cando Gorges morreu, en 1647, Maine pasou a formar parte do Massachusetts. Porén, os herdeiros de Gorges cuestionaron esta fusión, en 1660, e querían o control de Maine de volta ás mans da familia Gorges. O goberno do Reino Unido cedeu Maine en 1664 á familia Gorges e esta vendeuna en 1677 ó goberno do Massachusetts.
Entrementres, o norte de Maine foi colonizado polos franceses. Maine, así como toda a rexión que compón o actual estado americano de Vermont, formou parte da Acadia, unha das provincias coloniais da Nova Francia. Ao longo das primeiras décadas do século XVIII, os roces e diverxencias entre colonos británicos e franceses levaron a sucesivas guerras, que culminaron coa derrota francesa e a sinatura do Tratado de París. O norte de Maine pasou entón a ser controlado polo Reino Unido, e formar parte da actual provincia canadense de Nova Escocia.
As guerras entre os británicos e os franceses endebedaron pesadamente ao goberno británico, que creou unha serie de impostos e prohibiu o comercio entre as 13 colonias con países distintos do propio Reino Unido, co conseguinte descontento nas colonias. En 1774, un grupo de patriotas de Maine queimaron un depósito de té en York e un ano despois, en 1775, comezou a Revolución Americana de 1776. A primeira batalla naval da guerra ocorreu no litoral de Maine, en xuño de 1775. No mesmo ano, os británicos queimaron Portland.
Despois da guerra, a poboación comezou axiña a medrar. Porén, moitos dos habitantes cuestionaban o control da rexión por parte de Massachusetts. Desde que, en 1680, Nova Hampshire se convertese nunha colonia (e logo un estado), Maine estaba completamente separada de Massachusetts, polo que moitos habitantes de Maine comezaron a esixir o fin inmediato do control de Massachusetts na rexión e a formación dun novo Estado. Porén, ata o comezo da guerra de 1812, a maioría da poboación quería que Maine continuase a formar parte de Massachusetts. O movemento a favor da creación do Estado de Maine aumentou despois da guerra e o 15 de marzo de 1820, Maine pasou a ser o vixésimo terceiro estado americano. Entón, a capital era Portland e mudou a Augusta en 1832.
Desde 1820
En 1842, un tratado entre o Estados Unidos e o Reino Unido delimitou as actuais fronteiras entre a Novo Brunswick e Maine. En 1846, o estado pasou a prohibir a produción e venda de calquera bebida alcohólica, tornándose o primeiro estado americano a aprobar unha lei de xénero. A maior parte da poboación estaba contra o uso do traballo escravo e Maine participou ao lado da Unión durante a Guerra Civil Americana, entre 1861 e 1865. Máis de 72.000 habitantes participaron activamente como soldados.
Despois da guerra, Maine industrializouse axiña. Instaláronse no estado fábricas téxtiles, de calzados e de produción de móbeis e papel. Diversas presas foron construídas en diversas partes do estado, polo estado ou por compañas privadas. En 1909, o goberno de Maine prohibiu a venda de electricidade xerada no estado a outros estados, así como ás provincias canadenses veciñas. Esta prohibición perdurou ata 1955. A primeira guerra mundial contribuíu á continuación da industrialización do Estado.
A Gran Depresión, que comezou no 1929, causou unha recesión económica, e boa parte da poboación das cidades sufriu desemprego, pobreza e miseria. Porén, a maior parte da poboación na época vivía en comunidades rurais, que vivían da agricultura de subsistencia e non da agricultura de exportación, polo que foron pouco afectadas pola Depresión. Como consecuencia, a recesión económica non foi tan intensa como a ocorrida nos estados altamente industrializados.
A economía recuperouse nos anos finais da década de 1930. Maine prosperou co inicio da segunda guerra mundial, e o Estado pasou a industrializarse axiña novamente. Moitas das fábricas téxtiles mudáronse aos estados do sur do país, mais outras en compensación, como a industria madeireira, creceron intensamente nas dúas décadas que se seguiron á guerra. Outra industria que se desenvolveu foi o procesamento de alimentos.
En 1980, o goberno americano decidiu pagar 81 millóns de dólares aos nativos indíxenas de Maine, como indemnización por diversos acordos realizados durante o século XVIII e XIX, que expropiaron terras aos indíxenas. Ao longo da década de 1990, foron demolidas diversas presas, para permitir que peixes como o salmón puidesen moverse sen obstáculos ao longo de certos ríos.
Xeografía
250px|dereita|miniatura|Cerca do 90 % de Maine é cuberto de bosques. A maioría das árbores que compoñen estes bosques son [[piñeiros, de aí o cognome do estado, The Pine Tree State.]]
Maine limita ao norte coas provincias canadenses do Quebec e Novo Brunswick, a oeste co Quebec e o estado americano de Nova Hampshire, ao sur co Océano Atlántico, e a leste coa Novo Brunswick. O litoral xunto ao Océano Atlántico posúe 367 km de extensión e contando o litoral de baías e illas, a extensión do litoral é de aproximadamente 5.600 km.
Posúe máis de 5.000 ríos e máis de 2.500 lagos, incluíndo os creados artificialmente; o maior destes posúe preto de 311 km². Aproximadamente o 90 % está cuberto de fragas.
250px|dereita|miniatura|Mapa de Maine.
Climatoloxía
O clima da Maine é temperado, con catro distintas estacións, con veráns quentes, e invernos fríos. Debido á súa posición setentrional, posúe un dos invernos máis rigorosos do país. Durante todo o ano, a temperatura media baixa á medida en que se viaxa en dirección ao norte, en canto que as rexións ao longo do litoral posúen invernos un pouco máis lenes, e veráns máis quentes.
A temperatura media no inverno é de -13 °C no norte, -9 °C na rexión central e de -5 °C no litoral. As mínimas varían entre -40 °C e 6 °C en calquera parte do Estado, cunha media de -19 °C no norte e de -12 °C no litoral. A temperatura máis baixa rexistrada en Maine foi de -44 °C, rexistrada en Van Buren, o 19 de xaneiro de 1925.
No veránb, a temperatura media é de 23 °C ao longo do litoral e de 15 °C no norte. A media das mínimas é de 8 °C no norte e de 13 °C no litoral, variando entre 0 °C e 23 °C en calquera parte do Estado. A media das máximas é de 22 °C no norte e de 27 °C no litoral de Maine, variando entre 16 °C e 32 °C en calquera parte do estado. Raramente a temperatura máxima supera os 35 °C. A temperatura máis alta rexistrada foi de 41 °C, o 10 de xullo de 1911, en North Bridgton.
A precipitación media anual (choiva e sarabia) baixa á medida en que se viaxa en dirección ao norte e ao interior. A taxa de precipitación media anual é de 120 centímetros no litoral e de 95 centímetros no norte. Canto á precipitación media anual de neve, acontece o inverso, co interior recibindo máis neve do que as rexións costeiras: as taxas de precipitación anual de neve varían entre 180 centímetros no litoral a máis de 250 centímetros no interior.
Política
250px|miniatura|O Capitolio estatal de Maine.
A actual Constitución foi adoptada en 1819, tres meses antes da formación de Maine e da secesión desta do Massachusetts. As emendas á Constitución son propostas polo Poder Lexislativo, e para ser aprobada precisa recibir ao menos un cuarto dos votos do Senado e da Cámara de Representantes do Estado, e logo dous terzos dos votos da poboación.
O principal oficial do Poder Executivo en Maine é o gobernador. Este é electo polos electores por mandatos de ata 4 anos de duración. Unha persoa pode ser electa cantas veces quixer para o cargo de gobernador, mais non pode exercer este cargo dúas veces seguidas. Oficiais chave, como o secretario de estado e o tesoureiro son electos polo Poder Lexislativo por mandatos de ata 2 anos de duración, podendo ser reelixidos cantas veces quixer, mais non podendo exercer un mesmo cargo por máis do que 4 veces seguidas. O Estado non posúe Tenente Gobernador (vicegobernador).
O Poder Lexislativo consta do Senado e mais da Cámara de Representantes. O Senado posúe un total de 35 membros e a Cámara de Representantes 151 membros. Maine está dividido en 35 distritos senatoriais e 151 distritos representativos e os electores de cada distrito elixen un senador e representante, que representará ese distrito no Senado e na Cámara. O mandato dos senadores e dos representantes é de dous anos, podendo ser reelixidos cantas veces quixer, pero non máis de 4 veces seguidas.
O tribunal máis alto do Poder Xudicial é o Tribunal Supremo, composta por 7 xuíces. Outro tribunal importante é o Tribunal Superior, composto por 14 xuíces. O Estado tamén posúe 31 tribunais rexionais, que atenden casos de prexuízos de menos de 20.000 dólares. Todos os xuíces do Poder Xudicial son escollidos polo gobernador do estado, por un tempo de 7 anos, podendo ser reescollidos novamente sen límite e sen restricións de exercicio do oficio.
Maine está dividido en 16 condados, 22 cidades primarias (cities) e 480 cidades secundarias (towns). Cerca de metade do orzamento do Estado vén de impostos estatais. O resto vén do goberno nacional e de certos servizos estatais, como os xogos de azar.
Demografía
De acordo co censo nacional de 2000, a poboación en 2000 era de 1 274 923 habitantes. A poboación creceu en torno de 4 % en relación ao número de habitantes en 1990, cando o censo nacional estimou a poboación do Estado en 1 227 928 habitantes. Unha estimativa realizada en 2004 calcula unha poboación para ese ano de 1 317 253 habitantes. Entre 1990 e 2004, a poboación creceu en preto dun 6%.
A maior parte da poboación vive ao longo do litoral do Estado. O interior está escasamente poboado.
O 3% da poboación non naceron nos Estados Unidos (o estado posúe unha das maiores percentaxes de persoas que naceron no país de todos os Estados Unidos). De entre a poboación inmigrante, preto do 40% son canadenses, a gran maioría francófonos.
Cerca do 92,2 % das persoas con 5 anos ou máis de idade posúen o inglés como idioma materno. O 5,3 % da poboación posúen o francés como idioma materno.
Etnias
As cinco principais orixes son: ingleses (que forman o 21,5 % da poboación do estado), irlandeses (15,1 %) franceses (14,2 %), estadounidenses (9,4 %) e franco-canadenses (8,6 %). Os franceses son o maior grupo étnico do Estado, que tamén posúe unha importante poboación de ascendencia alemá e italiana. Os franceses están instalados nas cidades industrializadas (Lewinston e Portland, en canto que nas rexións centro-leste e a rexión sueste están os británicos. Alemáns, italianos e irlandeses están espallados por todo o Estado, en número menor.
Relixión
Porcentaxe da poboación por relixión:
Principais cidades
250px|dereita|miniatura|[[Portland, Maine|Pórtland.]]
Cerca de 45% da poboación vive en cidades. Maine posúe tres rexións metropolitanas: Portland, Lewinston - Aurburn e Banton.
Economía
250px|dereita|miniatura|Vista do Acadia National Park, localizado en Maine, e unha das principais atraccións turísticas do estado.
O produto interior bruto foi de 41.000 millóns de dólares. A renda per capita foi de 29 164 dólares, o vixésimo nono maior do país.
O sector primario produce un 2 % do PIB. A industria madeireira produce un 1,2 % do PIB e emprega aproximadamente 20.000 persoas. O estado posúe 6.800 facendas, que ocupan preto de 6% do territorio. A industria agropecuaria produce un 0,5% do PIB, e emprega aproximadamente 10.000 persoas. O leite e cereixas son os principais produtos producidos pola agropecuaria de Maine. A pesca produce un 0,3% do PIB e emprega preto de 1.500 persoas.
O sector secundario produce un 20% do PIB. O valor total dos produtos fabricados é de 9.000 millóns de dólares. Os principais produtos industrializados fabricados son papel, móbeis en xeral, caixas de papel (entre outros derivados de madeira), equipamentos electrónicos, vehículos e pezas de automóbiles e alimentos industrializados. A industria de manufactura produce un 15% do PIB, empregando a aproximadamente 93.000 persoas; a industria da construción produce un 4,95% do PIB e emprega aproximadamente 54.000 persoas; a minería produce un 0,05% do PIB e emprega preto de 300 persoas. A maior parte da electricidade consumida no estado provén de centrais de carbón e de hidroeléctricas, xerando cada orixe case o 40% da electricidade consumida no Estado.
O sector terciario produce un 78% do PIB. Cerca de 21% do PIB vén de servizos comunitarios, persoais e comerciais. Este sector emprega máis de 250.000 persoas. O comercio produce un 18% do PIB e emprega aproximadamente 182.000 persoas. As vendas do comercio en xeral son auxiliadas polo turismo. No verán, millares de persoas instálanse por algúns meses no Estado, atraídos polo seu clima agradable e polas as súas belezas naturais. As finanzas representan case o 18% do PIB, empregando aproximadamente 52.000 persoas. Os servizos gobernamentais representan o 14% do PIB, empregando aproximadamente 110.000 persoas. Os transportes e telecomunicacións empregan a 31.000 persoas, e representan o 7% do PIB.
Educación
A primeira escola foi fundada en 1701, en York. En 1828, o estado aprobou a creación dun sistema de escolas públicas no estado, pasando a fornecer orzamentos anuais para os sistemas escolares. Como no resto do país, cada cidade ou vila está encargada de administrar o seu propio sistema escolar público, excepto comunidades moi pequenas, onde a educación é de responsabilidade do condado onde tal comunidade está situada.
Actualmente, as regras e patróns son ditados polo Consello de Educación de Maine e todas as escolas, públicas ou particulares, deben seguir as regras deste consello. Todos os nenos entre 7 e 16 anos de idade deben ir á escola.
A primeira biblioteca pública foi fundada en 1751. Actualmente, o Estado posúe preto de 280 bibliotecas públicas.
Transportes e telecomunicacións
Maine posúe preto de 38.000 quilómetros de autoestradas e estradas, así como preto de 3.000 quilómetros de vías férreas. O principal aeroporto é o Aeroporto Internacional de Portland, localizado en Portland, e o porto con máis movementos é o de Eastport.
Publícanse en Maine 68 xornais; deles, 7 son diarios. Maine tamén posúe preto de 60 emisoras de radio e 16 de televisión.
Abrollo
miniatura|Tribulus terrestris
Real Sitio de San Lorenzo do Escorial e o Escorial
Sobre este territorio articulouse unha potente industria turística, radicada preferentemente nos municipios de San Lorenzo de El Escorial e de El Escorial. Nel intégrase o Mosteiro do Escorial, situado na primeira localidade, ademais de diferentes edificios artísticos, leiras históricas e paraxes naturais, vinculados, desde o século XVI, coas Casas Reais dos Austrias e dos Borbóns. Algúns dos seus enclaves tamén foron utilizados pola dinastía dos Trastámara, entre os séculos XIV e XV.
Patrimonio Nacional, organismo do que dependen as posesións que estiveron en mans da Coroa Española, xestiona a parte principal desta oferta turística, que se promociona unitariamente, xunto co Valle de los Caídos. Este monumento funerario, situado nas proximidades do Real Sitio, foi erixido no século XX, a iniciativa do ditador Francisco Franco.
O Mosteiro e Real Sitio recibiron en 1984 a declaración de Patrimonio da Humanidade por parte da Unesco.
Límites
thumb|220px|Risco Alto, visto desde os xardíns da [[Casita del Príncipe (El Escorial)|Casita del Príncipe, flanquea o Real Sitio de San Lorenzo do Escorial e O Escorial.]] thumb|220px|A Herrería, leira histórica incluída no Territorio Histórico "O Escorial: Monasterio, Sitio e Contorna Natural e Cultural".
Abrollo
O abrollo (Tribulus terrestris) é unha planta cigofilácea, nativa de Eurasia. Medra en climas cálidos. As súas flores son pequenas (0,6 cm) e de cor amarela, dá un froito espiñento. Úsase como remedio contra da impotencia e para aumentar o nivel de testosterona.
Real Sitio de San Lorenzo do Escorial e o Escorial
Límites
Desde o punto de vista físico, estendíase polos bosques situados nas ladeiras e piedemonte do chamado Circo de El Escorial, que se atopa flanqueado polo Monte Abantos e Las Machotas, ademais de pola Cuerda de Cuelgamuros, conformada por Abantos e Cabeza Líjar. O val alto do río Aulencia, o principal afluente do Guadarrama, tamén quedaba integrado, así como o nacemento do río Perales.
Este espazo atópase protexido, na súa maior parte, pola Comunidade de Madrid. A Consellería de Cultura e Turismo da Comunidade de Madrid (Dirección Xeral de Patrimonio Histórico) declarouno Ben de Interese Cultural, na categoría de Territorio Histórico, mediante decreto 52/2006, coa denominación de "El Escorial: Monasterio, Sitio y Entorno Natural y Cultural". Nel quedan integrados os términos de San Lorenzo de El Escorial, El Escorial, Zarzalejo e Santa María de la Alameda, onde se engloban os seguintes conxuntos monumentais e naturais:
Con todo, a Unesco define un ámbito territorial sensiblemente menor na súa declaración do Mosteiro e do Real Sitio como Patrimonio da Humanidade, circunscrita unicamente aos términos de San Lorenzo de El Escorial e El Escorial. A súa delimitación coincide, a grandes liñas, cos conxuntos dependentes de Patrimonio Nacional, principalmente o Mosteiro e a Casita do Infante (ou de Arriba), en San Lorenzo de El Escorial, así como a Casita do Príncipe (ou de Abaixo), en El Escorial.
Quedan fóra da súa lista outros conxuntos monumentais que formaron parte da Cerca de Filipe II. É o caso de La Granjilla de La Fresneda (Expediente BIC 3/2003), do Mosteiro de Prestado, de El Campillo (Expediente BIC 2/2003), de Mosteiro (Expediente BIC 1/2003), de El Castañar e de Navalquejigo, que se atopan en mans privadas, algún en situación de abandono.
En 2007 as autoridades españolas tramitaron ante a Unesco a ampliación da declaración de Patrimonio da Humanidade a toda a contorna do Real Sitio, en coincidencia cos seus límites históricos. O Ministerio de Cultura propuxo, a través do Comité de Patrimonio Español, que La Granjilla de la Fresneda fose declarada Patrimonio da Humanidade, pero esta iniciativa non chegou a prosperar.
Amieiro
O amieiro, ameneiro ou abeneiro (Alnus glutinosa), é unha árbore do xénero Alnus, da familia das betuláceas. Atópase en toda Europa, Siberia e norte de África. É a árbore por excelencia das ribeiras galegas formando os chamados bosques galería.
Etimoloxía
Probabelmente orixinouse a partir do latín vulgar *AMINARIU, forma derivada da voz celta ameia.
A formación denomínase amieiral, ameneiral ou abeneiral segundo a zona.
Descrición
Florea antes de aparecer as follas. Os amentos masculinos (chamados candeas), de 5 a 10 cm, son delgados, cilíndricos e pénsiles, de coloración avermellada. Os femininos son máis miúdos (2 cm) e de cor marrón escura a negro, duros e algo lígneos, gardando certa semellanza cos conos das coníferas. Cando as sementes miudiñas e aladas son ceibadas, os conos fican na árbore, a miúdo durante todo o inverno.
Os amieiros propáganse de xeito doado por semente, malia botaren abundantes chupóns da raíz. As raíces moi estendidas en superficie. Perde logo a raíz principal e desenvolve numerosas raíces secundarias oblicuas e outras terciarias verticais de ancoraxe forte, máis fondas, o que lle permite resistir enchentes. En condicións de chea continuada produce raíces adventicias tenras e ramificadas polo toro. Nas raíces superficiais posúe nódulos ( de 2 a 12 cm de diámetro) fixadores de azote atmosférico, asociado á bacteria Actinomyces alni. O amieiro necesita ter as súas raíces permanentemente mergulladas. Atura enchentes periódicas sempre que haxa renovación de auga corrente.
Son árbores de especial importancia ecolóxica, a base do toco dos amieiros é un prezado refuxio para pequenos vertebrados e invertebrados bentónicos.
Nas Gándaras de Budiño, na desembocadura do Ulla e no río Lérez, atopamos exemplos dos mellores amieirais da península.
Usos
A madeira do amieiro é resistente, branda, lixeira, doada de traballar e consérvase ben baixo a auga. A cor é bastante clara, mais ao cortala tórnase de cor arroibada e por iso en moitos países de Europa crían que esta árbore estaba embruxada. A madeira é moi resistente na auga e por iso empregábase para a construción de palafitas. Os alicerces dos edificios de Venecia están feitos de pau de amieiro.
En Galicia
Coa súa casca, xunto con lascas de ferro facíase unha excelente tintura negra para curtumes, puchas e sombreiros, ou ben extraíase un aceite para repeler mosquitos. A madeira, como era resistente a auga, utilizábase na construción de pontellas, pontes, muíños e postes baixo a auga, e tamén na fabricación de pequenos utensilios e zocas, actividades estas últimas que continúan na actualidade. Asemade o seu carbón tiña utilidade para a fabricación de pólvora.
O amieiro na cultura popular galega
Segundo as lendas, é unha das árbores usadas para gardar tesouros e tamén é a árbore para fabricar as máscaras do Entroido ourensán.
A seguir recóllese unha escolma de ditos referíndose a esta árbore:
Taxonomía
Alnus glutinosa foi descrita por (L.) Gaertn. e publicado en De Fructibus et Seminibus Plantarum. . . . 2: 54. 1790.
Nomes comúns
Umeiro, omeiro, amineiro, amieiro, amieira, ameneiro, ameeiro, abineiro, abeneiro branco e abeneiro.
Louside, Candia, Abadín
Louside é un lugar da parroquia de Candia, no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá. Tiña 3 habitantes en 2015 (2 homes e 1 muller) segundo datos do IGE, os mesmos habitantes que en 2010 (2 homes e 1 muller).
Tordoia, Tordoia
San Xoán de Tordoia é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Tordoia. Segundo o IGE en 2022 tiña 79 habitantes (47 mulleres e 32 homes) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 127 habitantes.
Pescozo umeral cirúrxico
O pescozo umeral cirúrxico é unha zona da epífise proximal, por debaixo do troquíter umeral e do troquino. Non se debe confundir co pescozo umeral anatómico, que está por debaixo da esfera umeral. A lesión desta área é moito máis frecuente que no pescozo anatómico e adoita acompañarse de lesións do nervio radial. A lesión deste nervio afecta á funcionalidade do músculo redondo menor e do músculo deltoide, polo que se limita a abdución. A flexión, extensión e rotación vólvense máis difíciles de realizar. Tamén hai perda de sensibilidade da parte lateral do brazo.
Bibliografía
''Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior'' (en castelán)
Rubén González Rocha
Rubén González Rocha, nado en Santiago de Compostela o 29 de xaneiro de 1982, é un ex futbolista galego, que xogaba de defensa.
Traxectoria
Durante a súa infancia enrolouse nun histórico club santiagués, o Club Deportivo Conxo, e de aí pasou ás categorías inferiores do primeiro equipo da cidade, a SD Compostela, aínda que non por moito tempo, pois en 1998 os observadores do Real Madrid fixáronse nel e incorporárono ao club madrileño. Isto causou o enfado do presidente do Compostela, José María Caneda, que como represalia expulsou ao irmán de Rubén, Chechu, que xogaba no equipo xuvenil do club compostelán.
Debutou en Primeira División no 2001 co Real Madrid, pero apenas xogou 4 partidos nos 3 anos que estivo. Na metade da tempada 2003/04 foi cedido ao equipo alemán do Borussia Mönchengladbach, pero unha lesión de ombreiro pouco despois de chegar impediulle xogar o resto da tempada.
Na tempada seguinte foi cedido ao Albacete Balompié, onde foi titular durante a primeira parte da campaña co técnico José González, ata que perdeu a titularidade tras un cambio de adestrador. En agosto de 2008 foi traspasado ao Racing de Santander, onde xogou unha tempada ata recalar no verán de 2007 no Celta de Vigo. Tras dous anos co equipo celeste en segunda división, nos que xogou 70 partidos de liga, fichou en 2009 por dúas tempadas polo RCD Mallorca.
Logo pasou dous anos polo Osasuna e na tempada 2013/14 xogou no FK Baku, na capital de Acerbaixán, ata que en agosto de 2014 volveu a España, pasando a xogar no Real Zaragoza. En setembro de 2016 volveu saír ao estranxeiro, fichando polo Delhi Dynamos FC, da Superliga da India, adestrado polo italiano Gianluca Zambrotta. En xaneiro de 2017, despois do final do campionato indio, regresou a Galicia, para xogar no Coruxo, en Segunda División B, e retirándose do fútbol ao final da tempada.
Selección galega
En 2005 foi un dos futbolistas da recuperada selección galega que xogou contra o Uruguai en San Lázaro, repetindo convocatoria nos tres seguintes partidos.
Luis García Montero
Luis García Montero, nado en Granada o 4 de decembro de 1958, é un poeta e crítico literario español, ensaísta, catedrático de Literatura Española na Universidade de Granada. Pertence á xeración dos oitenta ou postnovísimos dentro da corrente denominada poesía da experiencia. É director do Instituto Cervantes desde 2018. [[Ficheiro:Luis_García_Montero.JPG|miniatura|249x249px|Mural de Luís García Montero,obra do pintor Benvi Grella.
]]
Traxectoria
Comezou a traballar como profesor asociado na Universidade de Granada en 1981. Recibiu o Premio Adonáis en 1982 polo xardín estranxeiro. Realizou a súa memoria de licenciatura en 1984 sobre ''El teatro medieval. Polémica de una inexistencia''.
Editou as Rimas de Gustavo Adolfo Bécquer, entre outros traballos teóricos. En 2002, foi elixido académico da Academia de Buenas Letras de Granada. Tamén cultivou o ensaio e é columnista de opinión. Entre os galardóns poéticos que obtivo destacan o Premio Federico García Lorca, o Premio Loewe, o Premio Adonáis de poesía e o Premio Nacional de Poesía co que foi galardoado en 1995, e o Premio Nacional da Crítica no 2003. No ano 2010 concedéuselle en México o Premio Poetas do Mundo Latino pola súa traxectoria.
Desde moi novo militou no PCE e desde a súa fundación en Esquerda Unida. Nas Eleccións europeas de 2004 presentouse na lista da mencionada coalición. De cara ás eleccións xerais de 2011 manifestou o seu apoio á candidatura de Esquerda Unida. En outubro de 2012 anunciouse que pasaba a ocupar un cargo clave en Esquerda Aberta, un novo partido liderado por Gaspar Llamazares e Montse Muñoz que se integrou en Esquerda Unida.
Para as eleccións de 2015, Esquerda Unida designoulle como o seu candidato para a presidencia da Comunidade de Madrid, pero a súa campaña fracasou e a formación perdeu os seus 13 deputados no parlamento autonómico.
En marzo de 2016 estreouse no Festival de Cine Español de Málaga a película documental "Aunque tú no lo sepas. La poesía de Luis García Montero" (Por amor al arte produciones S.L., TVE e Canal Sur) de Charlie Arnaiz e Alberto Ortega. Trátase dun achegamento á súa vida e a súa obra a través dun elenco entre os que se atopan personalidades como Joaquín Sabina, Almudena Grandes, Joan Manuel Serrat, Àngels Barceló, Miguel Ríos, Quique González, Ismael Serrano, Juan Diego Botto, Nach ou os poetas Felipe Benítez Reyes e Benjamín Prado, entre outros moitos.
Desde 1994 comparte a súa vida coa escritora Almudena Grandes. Ten tres fillos.
Aprobado o 20 de xullo de 2018 polo Consello de Ministros o seu nomeamento como director do Instituto Cervantes, tomou posesión do cargo o 1 de agosto.