cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Michele Alboreto
Ferrari (1984-1985)
En, é o primeiro piloto e un forte aspirante ao título, grazas ao modelo 156/85. Venceu en Canadá e en Alemaña e poderían ser tres se non fose por unha picada no pneumático traseiro esquerdo en Mónaco; tivo catro segundos e dous terceiros lugares, tres voltas rápidas e durante cinco probas seguidas (da canadense á alemá) liderou o Mundial, mais en Austria perdeuna para o francés Alain Prost de McLaren, o vencedor da proba, e co italiano terminándoa en 3º lugar, marcou tres puntos co 4º en Holanda. Con 3 puntos de desvantaxa, iniciou o Gran Premio de Italia confiando que podería recuperar o liderado da táboa, tanto que os tifosi abarrotaban as bancadas do autódromo de Monza crendo na vitoria da máquina e do piloto que non acontecía desde a tempada con Ludovico Scarfiotti, porén o soño dos fanáticos xiareiros durou 45 voltas, porque o motor do coche do piloto milanés rompeu. No Gran Premio de Bélxica, en Spa-Francorchamps, abandonou prematuramente na 3ª volta por problemas de embrague. Con dúas probas sen puntuar, a diferenza aumentaba a 16 puntos. Na antepenúltima carreira, o Gran Premio de Europa, en Brands Hatch, en Inglaterra, a súa actuación durou só 13 voltas cando comezou a pegar fogo na parte traseira debido a rotura do turbo. Nas últimas dúas probas do campionato, Alboreto tampouco terminou. Na clasificación final foi subcampión con 53 puntos. Terminaba a súa mellor oportunidade de alcanzar o tan soñado título.
En, o coche non conseguiu seguir o ritmo do McLaren - TAG-Porsche de Prost, do Lotus-Renault de Senna e dos Williams-Honda, que mostraran unha grande evolución na temporada anterior con Mansell e agora con Piquet. Alboreto obtivo só un podio co 2º lugar no GP de Austria. O 9º lugar no campionato con só 14 puntos foi todo que conseguiu.
En, ten un novo compañeiro de equipo: o austríaco Gerhard Berger. Con el, o piloto italiano é constantemente batido polo seu novo compañeiro tanto en adestramentos como en carreiras. Alboreto tampouco vence ningunha carreira como no ano anterior e o máximo que consegue é o 2º lugar en Australia e dous 3º lugares: San Marino e Mónaco. Novamente os coches do cavalinho rampante son batidos polos coches de Frank Williams. Clasifícase 7º no campionato con 17 puntos.
José Luis Jorge Caramés
José Luis Jorge Caramés, nado en Cerdedo en 1940, é un político galego do PPdeG, que foi alcalde de Cerdedo durante 30 anos.
Traxectoria
Mestre de profesión, foi nomeado alcalde de Cerdedo en 1974. Nas primeiras eleccións democráticas presentouse como independente, obtendo a alcaldía. Desde ese momento resultou elixido por maioría en todas as eleccións. O 30 de decembro de 2004 renuncio á alcaldía sendo substituído polo seu xenro José Balseiros.
Michele Alboreto
Ferrari (1984-1985)
No campionato de, un ano dominado polos McLaren-Honda, Alboreto pouco puido facer. Obtén tres pódios, dous terceiros postos en: Mónaco e en Francia, mais cando aparece a mellor oportunidade para vencer, quen alí está é o seu compañeiro Berger, que gaña o GP de Italia, case un mes despois da morte do Comendatore, obtendo el o segundo lugar (último podio no equipo) e o dobrete na carreira. Termina o campionato con 24 puntos: tres pódios e unha volta rápida, dándolle o 5º lugar na última tempada no equipo de Maranello.
Tanteo de Williams, volta á Tyrrell e fichaxe en Larrousse
Foi sondado por Williams, mais as negociacións non progresan e o piloto italiano volveu para Tyrrell na tempada de Fórmula 1 de. A pesar dos problemas, conseguiu o 5º lugar en Mónaco e o 3º en México. Alboreto saíu na metade da tempada con problemas co equipo e o seu patrocinador. Antes do Gran Premio de Francia, Ken Tyrrell aceptou o patrocínio de Camel. "Non me gusta quebrar contratos e pedín a Tyrrell conversar con Marlboro. Mais Ken dixo que o problema era meu." - revelou Alboreto, que acepta o convite de Larrousse-Lamborghini para disputar a pre-clasificación ao final do ano.
1990-1994: o desgaste en Footwork, fracasos na Scuderia Italia e volta á Minardi
Nun deporte marcado polos repentinos cambios de rumbo, o piloto esperaba revivir a mellor fase da súa carreira, en, en Footwork Arrows. O equipo desenvolve unha sociedade con Porsche para a tempada seguinte, mais o conxunto foi desastroso. Despois de tres tempadas de poucos resultados, o piloto acerta coa Scuderia Italia. O equipo italiano usaba motores Ferrari e chasis Lola, mais despois de, uniu forzas con Minardi. Así, Alboreto disputou a súa última tempada na Fórmula 1 co equipo de Faenza e marcou o último punto no Gran Premio de Mónaco de, retirandose aos 37 anos de idade.
DTM e Le Mans
O ano seguinte (1995), Michele disputou a DTM cun Alfa Romeo 155 V6, porén non obtivo logro na categoría alemá. Aquel mesmo ano, correu na IRL e retomou súa carreira nas probas de Endurance. Despois de poucos resultados positivos, Alboreto vence a tradicional 24 Horas de Le Mans de 1997 e revive seus días de gloria no automobilismo. O piloto italiano compartiu o TWR-Porsche do equipo Joest Racing, co sueco Stefan Johansson (o seu excompañeiro de equipo en Ferrari), e o danés Tom Kristensen.
A vitoria en Le Mans abre novos camiños para Alboreto. A partir de 1998, disputa a "ALMS" (American Le Mans Series) con TWR-Porsche. En 1999, Alboreto se torna peza importante no desenvolvemento da Audi. O último triunfo do piloto acontece nas 12 Horas de Sebring de 2001 co italiano Rinaldo Capello e o francés Laurent Aïello, co Audi R8.
Morte tráxica
Cando todo indicaba unha vitoria máis en Le Mans, o mundo levou unha sorpresa cunha triste noticia. En 25 de abril de 2001, Alboreto morre tras sufrir un accidente examinando o novo Audi R8, que sería usado na tradicional proba francesa. O accidente aconteceu no momento en que o prototipo cruzaba a recta do circuíto alemán de Lausitzring, en Alemaña, a 300 km/h. O coche levantou voo e capotou por varias veces até bater no gardarail. Segundo a investigación, o accidente aconteceu por un rebenton no pneumático, provocado por un obxecto cortante. Terminaba así a carreira dun piloto que traballou duro para superar tantas adversidades.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Acadia
Acadia é o nome que deron os exploradores franceses a un territorio que abranguía dende o estado americano de Pensilvania ata as illas da actual provincia canadense de Terra Nova e Labrador, actualmente dáselle ese nome ás actuais provincias canadenses de Nova Escocia, Novo Brunswick e Illa do Príncipe Eduardo. Os primeiros colonos franceses, a partir de comezos do século XVII, a se instalaren na rexión serían despois coñecidos como acadianos. Os acadianos non entraron no conflito entre Francia e Inglaterra, no canto diso, isoláronse en pequenas comunidades, mantendo amigables contactos co pobo micmac, feito que influenciou fortemente os costumes dos acadianos.
En 1755, os ingleses conquistaron os territorios franceses no Atlántico, pondo fin ao control francés na rexión. Os acadianos foron acusados polos ingleses de desleadade e guerrilla, e ordenouse a expulsión do territorio, uns 3 500 foron deportados para Francia, 850 para Inglaterra, 3 700 para as colonias inglesas do sur, outros para a Luisiana, onde deron orixe os cajun e aínda outros para o Canadá. O seu territorio ocupáronno colonos ingleses. Uns poucos permaneceron refuxiados nos bosques de Acadia e en 1766 permitiuse a volta dos acadianos á Acadia. Unha alta natalidade permitiu que se restaurase unha poboación rural acadiana que en 1830 chegou aos 30 000 acadianos, e en 2001 había 276 355 acadianos, deles 236 665 en Novo Brunswick.
Actualmente, a cultura acadiana posúe claras diferenzas coa cultura quebequenses, o francés acadiano; un dialecto (que é substancialmente diferente do francés) aínda sobrevive, tendo unha forte presenza na provincia canadense de Novo Brunswick (única provincia canadense en que ambos inglés e francés son linguas oficiais) e na Nova Escocia.
A Carboeira
O topónimo galego A Carboeira pode referirse a:
A Carboeira, Román, Vilalba
A Carboeira é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 17 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 8 eran homes e 9 eran mulleres.
Quintelas
O topónimo Quintelas pode referirse a dous lugares do concello de Forcarei:
Ramón Fernández Docobo
Ramón Ángel Fernández Docobo, nado en Ribadeo o 15 de setembro de 1962, é un exfutbolista galego. Xogaba de defensa.
As Rabadeiras
O topónimo As Rabadeiras pode referirse a dous lugares de Galicia:
José Balseiros
miniatura|Papeleta dos candidatos do [[Partido Popular|PP ao Congreso por Pontevedra, nas Eleccións Xerais de 2016.]] Silvestre José Balseiros Guinarte, nado en Tomonde (Cerdedo-Cotobade) en 1961, é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
Funcionario da administración local, acabou sendo secretario-interventor do concello de Cerdedo. Nas eleccións municipais de 2003 foi elixido concelleiro e nomeado 1º tenente de alcalde. O 30 de decembro de 2004 foi elixido alcalde de Cerdedo logo da renuncia do seu sogro José Luis Jorge Caramés. Nas eleccións municipais de 2007 presentouse á alcaldía encabezando a lista do PPdeG e acadou o 83% dos votos, converténdose no alcalde popular máis votado de Galicia. Dende 2007 foi tamén deputado provincial na Deputación de Pontevedra. En novembro de 2016 tomou posesión como deputado no Parlamento de Galicia. En outubro de 2018 foi nomeado director xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agroalimentarias.
Os Carrís, Román, Vilalba
Os Carrís é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 5 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 4 eran homes e 1 era muller.
José Luis de Frutos
Traxectoria
Iniciouse na disciplina do judo á idade de 14 anos co mestre Antonio Burrieza. En 1967 proclamouse por primeira vez campión de España, e revalidou o título ao ano seguinte. En 1969 decidiu adicarse profesionalmente ao judo no ximnasio Banzai de Barcelona, onde acadou o campionato de España dos pesos medios.
En 1971 volveu gañar o Campionato de España, e en setembro dese ano participou no Campionato do Mundo celebrado en Ludwigshafen (Alemaña Federal) onde chegou até as semifinais. Ese mesmo ano, con tan só 22 anos de idade, converteuse en mestre adestrador nacional, da man de José María Cagigal.
Como competidor viviu a época dos judocas soviéticos, cos que que De Frutos tivo moitos enfrontamentos, especialmente nos Campionatos de Europa, sen conseguir subir ao podio. 1975 foi un bo ano para el. Gañou por oitava vez o Campionato de España celebrado na cidade de Tenerife (Illas Canarias), facendo un bo papel no Campionato de Europa celebrado en Lión e comenzando a preparar os Xogos Olímpicos de Montreal 76, algo que durante moito tempo estivo a agardar. Baixo a supervisión de Rafael Ortega, levou a cabo un duro adestramento até o punto de renunciar ao Campionato de España e ao de Europa neste ano.
Participou nos Xogos Olímpicos de Montreal (1976), e aínda que non chegou a subir ao podio ao perder o bronce co iugoslavo Obadov, clasificouse en 5º lugar despois de derrotar a tres importantes competidores: ao islandés Vidar Gudjohnsen de tate-shiho-gatame, ao venezolano Walter Huber tamén coa mesma inmovilización, e xa na repesca ao turco Suheyl Yesilnur de okuri-eri-jime. A pesar de todo, a Federación Española de Judo premiouno coa Medalla de Prata ao mérito deportivo por ser o judoca español que máis lonxe chegara até ese momento nunha competición de tal envergadura, sendo o primeiro diploma olímpico na historia do Judo nacional.
José Luís De Frutos tiña un fortísimo o-soto-gake, un moi potente uchi-mata e un fluído e eficaz harai-goshi, técnicas que lle permitiron gañar moitos dos combates que disputou. Se todo isto fallaba, pasaba entón á loita no chan (ne-waza), algo que para el non tiña segredos. Famoso por ser todo un especialista nesta modalidade, posuía un gran dominio de todas as inmovilizacións e moi especialmente tate-shiho-gatame, a que foi sempre a súa técnica favorita.
En 1978 abandonou a competición para adicarse por completo ao ensino e á preparación de futuros deportistas de Elite. Foi o pai deportivo de auténticos campións como Mario Muniesa, Rodolfo Cruz, Manuel Jiménez, Raquel Roldán, Anxo Cantalicio, ou Aytamhi Ruano. En 1997 a Real Federación Española de Judo e Deportes Asociados fíxolle entrega do grao de cinto branco-vermello 7º dan.
Colaborou activamente en gran cantidade de proxectos e foi asistente técnico de Anton Geesik, introducindo a Rafael Ortega como segundo asistente. Impartiu ensino en varios países de Europa e en todos os recunchos de España, e era unha persoa que gozaba dunha gran reputación.
Faleceu en xuño do 2006 á idade de 56 anos dun derramo cerebral. A Federación Española de Judo concedeulle de forma póstuma a Medalla de Ouro ao mérito deportivo en recoñecemento a todo a súa carreira deportiva.
Catedral de Roda de Isábena
A Catedral de San Vicente mártir de Roda de Isábena é unha catedral románica que foi sede da diocese de Roda-Barbastre entre 887 e 1149, ano no que foi trasladada ó bispado de Lleida. Roda é a localidade española máis pequena cunha sede catedralicia, se ben deixou de ser sede episcopal no ano 1851 e actualmente só é un centro parroquial aberto a culto.
O edificio data dos séculos XI e XII, aínda que foi obxecto de importantes reformas no século XVIII, no cal se construíu o pórtico sur e a torre que destaca nesa fachada. Consérvase o sepulcro de San Ramón de Roda, que foi bispo de Roda-Barbastre, e a furna funeraria de San Valero, bispo de Zaragoza.
Foi declarada Monumento Nacional en 1924. O seu valor histórico e cultural converteuna nun centro de atracción turística.
Cartemil, Román, Vilalba
Cartemil é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 14 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 7 eran homes e 7 eran mulleres.
Juan Antonio Fernández Pazos
Juan Antonio Fernández Pazos, coñecido como Juanito, nado en Ferrol o 11 de xaneiro de 1970, é un exfutbolista galego. Xogaba de dianteiro.
Shiro Saigo
Shiro Saigo (en xaponés 西郷四郎 Saigō Shirō), nado en Aizuwakamatsu (prefectura de Fukushima) o 4 de febreiro de 1866 e finado o 22 de decembro de 1922, foi un dos primeiros discípulos de judo. Saigo, xunto con Tsunejiro Tomita, foron os primeiros na historia do Judo en recibir o Shodan polo fundador de judo Jigoro Kano, quen estabeleceu o sistema de clasificación kyu-dan.
Traxectoria
Foi o terceiro fillo do samurai Shida Sadajiro. Durante a súa infancia, adestrou no estilo de loitar do Aizu clan, chamado oshikiuchi. En 1882, Saigo mudouse a Tokio e en agosto daquel ano, matriculouse no Kōdōkan, pasando a ser o segundo estudante to mestre Jigoro Kano. En 1883, xunto con Tsunejiro Tomita, converteuse nun dos primeiros en recibir o grao yudansha en calquera arte marcial. O mesmo día da súa graduación, asumiría o desafío de loitar contra Sakujiro Yokoyama, un loitador de jujutsu moito máis pesado, o que derrotou, situación que fixo que Yokoyama se unise a escola tamén. Pénsase que Takisaburo Tobari tamén foi derrotado por Saigō antes de unirse ao Kōdōkan.
Åsa Lind
Åsa Lind, nada en 1958 na vila de Karbäcken, en Ångermanland, é unha escritora sueca de libros infantís e xuvenís.
A Casería, Román, Vilalba
A Casería é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 17 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 9 eran homes e 8 eran mulleres.
Shiro Saigo
Traxectoria
Saigō foi responsable do aumento de popularidade do Judo Kodokan, cando demostrou a súa superioridade derrotando a adversarios moito máis grandes.
Åsa Lind
Lind reside en Estocolmo. Anteriormente traballou como xornalista e nun restaurante, pero agora é escritora a tempo completo. Lind recibiu o galardón Nils Holgersson en 2003 pola novela O lobo de area (título orixinal Sandvargen, 2002) e recibiu o premio Kulla-Gulla en 2014. É membro da Academia Sueca do Libro Infantil.
Shiro Saigo
Traxectoria
De xeito semellante, Saigō loitou representando ao Kodokan en 1884, cando tres loitadores da escola de jūjutsu Yōshin-ryū chamados Matsugoro Okuda, Daihachi Ichikawa e Morikichi Otake retaron os seus membros. Aínda que Kano non se atopaba no Kodokan nese intre, Shiro e os seus colegas Yokoyama e Tsunejiro Tomita, decidiron aceptar o desafío. O tres membros do Kodokan derrotaron os seus adversarios nos seus respectivos combates, con Shiro derribando a Okuda tres veces antes de rematalo co o seu yama arashi. Kano non aprobou o comportamento dos seus discípulos cando descubriu o que acontecera, pensando que se mostraran demasiado prestos para loitar, mais as súas vitorias axudaron a aumentar o renome do Kodokan no Xapón.
Cando Jigoro Kano empezou para desenvolver o judo a partir do Jujutsu, os seus esforzos atopáronse coa oposición dos practicantes de Jujutsu. Con todo, Kano conseguiu un grupo leal de seguidores que incluían loitadores excepcionais. De aí o nome dos "Catro Gardiáns do Kōdōkan", que se refire a Shiro Saigo xunto con Yamashita Yoshiaki, Yokoyama Sakujiro, e Tsunejiro Tomita.
Sogamoso
Sogamoso é unha cidade do departamento de Boyacá, en Colombia. É a capital da provincia de Sugamuxi, nomeado após o gobernante iraca Sugamuxi. Sogamoso é alcumada a "Cidade do Sol", baseándose na tradición orixinal muisca de peregrinación e adoración o seu deus do Sol Sué no Templo do Sol. A cidade atópase a unha altitude de 2,569 metros no Altiplano Cundiboyacense nas Cordilleiras Orientais dos colombiano Andes.
Vilar, Mera de Arriba, Ortigueira
Vilar é un lugar da parroquia de Mera de Arriba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 11 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 6 homes e 5 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 6 habitantes.
Fontemarín, Román, Vilalba
Fontemarín é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 22 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 9 eran homes e 13 eran mulleres.
O lobo de area
Foi traducido ó galego por Antón Lado e publicado pola Editorial Kalandraka en 2019, 2020 e 2021.
Muíños, Mera de Arriba, Ortigueira
Muíños é un lugar da parroquia de Mera de Arriba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 2 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 1 home e 1 muller, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando non tiña habitantes.
Rafael Berges
Traxectoria
Comezou a súa carreira futbolística no Córdoba CF, xogando na súa cidade natal dous anos, ao cabo dos cales foi traspasado ao CD Tenerife. Onde daría o seu gran salto de calidade, facendo moi boa tempada, o cal o levou a ser convocado coa selección española para os Xogos Olímpicos de Barcelona 92. Este escaparate serviulle para firmar un bo contrato co Celta de Vigo onde xogou as seguintes oito tempadas, xogando a moi bo nivel a pesar que as continuas lesións nos xeonllos lle impediu chegar a ser o futbolista que puido chegar a ser, pasando as dúas últimas tempadas en Vigo no dique seco, sen poder xogar un só minuto. Ao cabo dos cales volveu a súa cidade natal para retirarse alí no ano 2003.
Symphurus nigrescens
Symphurus nigrescens é unha especie de peixe teleósteo da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos, familia dos cinoglósidos e subfamilia dos sinfurinos, coñecida en galego como lingua escura.
Rafael Berges
Como xogador
Inclúe partidos de 1ª, 2ª, 2ªB, Copa do Rei, Copa da UEFA e Promoción a Segunda.
Symphurus nigrescens
Taxonomía
A especie foi descrita por primeira vez en 1810 polo naturalista estadounidense de orixe franco-xermana-italiana Constantine Samuel Rafinesque.
Rafael Berges
Palmarés
Subcampión da Copa do Rei en 1994 co Celta de Vigo
Symphurus nigrescens
Sinónimos
Ao longo do tempo, esta especie foi coñecida, ademais de polo nome orixinario que lle outorgou Rafinesque, e que é o actualmente válido, polos seguintes sinónimos:
Rafael Berges
Selección nacional
Na selección española coincidiu con xogadores como Pep Guardiola, Kiko ou José Emilio Amavisca, gañadores da medalla de ouro nas olimpíadas de Barcelona 92.
Symphurus nigrescens
Características
As principais características morfolóxicas da especie son:
Rafael Berges
Como adestrador
Trala súa retirada foi coordinador das categorías inferiores do Córdoba CF e adestrador do seu filial. Despois pasou por equipos como o Lucena, a UD Almería "B", o Linares ou o CD Pozoblanco.
Symphurus nigrescens
Hábitat e distribución
É unha especie mariña, bentónica, demersal, que vive en fondos areosos e lamacentos da plataforma e o talude continentais de entre os 20 aos 1140 m de profundidade (aínda que non adoita superar os 300 m, nin remontarse a máis de 50 m de profundidade.
Rafael Berges
Como adestrador
O 14 de xuño de 2012 foi contratado coma adestrador polo Córdoba CF. O 8 de abril de 2013, foi destituído.
Symphurus nigrescens
Hábitat e distribución
Habita en augas tropicaise subtropicais do océano Atlántico oriental, desde os 45° N aos 17°S, e dos 32 °W aos 36° E, desde Galicia e Portugal até Angola, incluíndo as illas Azores, Santa Helena e da Ascensión, e no mar Mediterráneo, onde non é moi común.
Bioloxía
Aliméntase dunha ampla gama de invertebrados bentónicos.
A freza ten lugar en primavera e o verán, entre os meses de abril e agosto.
Pesca
A lingua escura é un peixe comestíbel e, aínda que de escaso valor económico, péscase nas zonas onte habita.
En Galicia
A presenza da especie foi citada en 1983 por A. C. Fariña e outros en fondos da plataforma continental inferiores aos 200 m, desde Fisterra até a Estaca de Bares, no traballo "Peces de los fondos de arrastre de la plataforma continental de Galicia". II Jornadas de Ictiología Ibérica, Barcelona, 23-28 de maio de 1983.
Polarización
En física, polarización é unha propiedade de ondas, tales como a luz e outra radiación electromagnética. Ao contrario de ondas máis familiares como as ondas acuáticas ou sonoras, as ondas electromagnétcas son tridimensionais e a polarización é unha medida da variación do vector do campo eléctrico desas ondas co decorrer do tempo.
Principios - ondas planas
A manifestación máis simple, para visualización, é a dunha onda plana, que é unha boa aproximación para a maioría das ondas luminosas. Nunha onda plana as direccións dos campos magnético e eléctrico están, en calquera punto, perpendiculares á dirección de propagación. Simplemente porque o plano é bidimensional, o vector eléctrico no plano nun dado punto do espazo pode ser decomposto en dúas compoñentes ortogonais. Chamémoslles as compoñentes x e y (seguíndo as convencións da xeometría analítica). Para unha onda harmónica, onde a amplitude do vector do campo eléctrico varía sinusoidalmente, as dúas compoñentes teñen exactamente a mesma frecuencia. Con todo, estas dúas compoñentes teñen dúas outras características que poden diferir. En primeiro lugar, as dúas compoñentes poden non ter a mesma amplitude. En segundo, as dúas compoñentes poden non ter a mesma fase, é dicir, poden non alcanzar os seus máximos e mínimos ao mesmo tempo, no plano fixo que temos por base.
Considerando a forma trazada nun plano fixado polo vector do campo eléctrico á medida que unha onda plana o percorre, obtemos a descrición do estado de polarización.
As imaxes seguintes corresponden a algúns exemplos da propagación do vector do campo eléctrico (azul) no tempo, coas súas compoñentes x e y (vermella/esquerda e verde/dereita, respectivamente) e a forma deseñada polo vector no plano (púrpura):
centro|Lineal polarization diagran ‘‘Lineal’‘ centro|Circular polarization diagran ‘‘Circular’‘ centro|Elliptical polarization diagran ‘‘Elíptica’‘
Considere en primeiro lugar o caso especial (esquerda), onde as dúas compoñentes ortogonais están en fase. Neste caso a forza das dúas compoñentes é sempre igual ou proporcional a unha constante, de aí que a dirección do vector do campo eléctrico (a vector que resulta da suma destas dúas compoñentes) irá sempre redundar nun segmento de recta no plano. Designamos este caso especial de polarización lineal. A dirección desta liña irá depender da amplitude relativa destas dúas compoñentes. A dirección pode ser en calquera ángulo sobre o plano.
Agora considere outro caso especial (no centro), onde as dúas compoñentes ortogonais teñen exactamente a mesma amplitude que é de 90º en fase. Neste caso unha compoñente é igual a cero cando a outra compoñente está na amplitude máxima ou mínima. Neste caso especial o vector do campo eléctrico no plano formado pola suma dos dous compoñentes vai rodar nun círculo. Chamamos a este caso especial de polarización circular. A dirección de rotación irá depender da relación entre as fases. Chamamos a estes casos de polarización circular dereita e polarización circular esquerda, dependendo da rotación do vector.
Todos os outros casos, en que as dúas compoñentes nin están en fase nin teñen a mesma amplitude, ou non están con 90°Fóra de fase, encaixan na designación de polarización elíptica.
Química
A importancia principal da polarización na química reside no diacronismo circular e na "rotación" feita por actividade óptica das moléculas. Pode ser medida usando un polarizador.
Astronomía
En moitas áreas da astronomía, o estudo da radiación electromagnética polarizada que chega do espazo é de grande importancia. Aínda que non sexa usualmente un factor na radiación térmica das estrelas, a polarización está tamén presente en fonte astronómicas de radiación coherente e en fontes incoherentes tales como grandes lobos radiais de galaxias activas. Á parte de fornecer información sobre as fontes de radiación, a polarización tamén proba o campo magnética interestelar pola rotación de Faraday. A polarización da radiación cósmica de fondo de microondas está a estudarse para percibir a física do Universo temperán.
Tunjo
dereita|miniatura|258x258px|Tunjos no [[Museo do Ouro, Bogotá]] dereita|miniatura|200x200px|Tunjo zoomorfo no Museo do Ouro. Un tunjo (do muisca: chunso) é unha pequena figura antropomorfa ou zoomorfa elaborada polo pobo muisca como parte da súa arte. Os tunjos facíanse con ouro ou con tumbaga; unha aliaxe de ouro, prata e cobre. Os muiscas empregaban os tunjos en varios aspectos da súa relixión e estas pequenas ofrendas votivas foron descubertas en diversos lugares do Altiplano Cundiboyacense, Colombia. Os tunjos eran ofrecidas para comunicarse cos deuses e cando os muiscas querían os favores das súas deidades.
Filmes de Arabia Saudita propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
Arabia Saudita presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional por primeira vez no ano 2013. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Tunjo
Descrición
Os tunjos eran pequenas figuras que representaban persoas, deidades da relixión muisca ou animais. Empregábanse con tres obxectivos; como ornamentos nas tumbas de persoas de diferentes estamentos sociais, como decoración nas entradas dos templos e santuarios, e como figuras rituais nas lagoas e ríos sagrados dos muiscas.
Foron descubertos na lagoa de Guatavita, no río Bosa; na parte oeste do río Bogotá e en varios outros lugares sagrados para os muiscas. Tamén foron atopados algúns dentro de covas. No ano 2001, un labrego atopou tres tunjos en Carmen de Carupa, Cundinamarca. Outras figuras moi semellantes foron atopadas en Valle del Cauca, no sur de Colombia. Os pijaos tamén facían tunjos.
Filmes de Arabia Saudita propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
Até o ano 2022, seis filmes sauditas foron propostos ó Óscar ó mellor filme internacional, mais ningún deles foi finalmente nomeado para o premio.
Basílica de Santo Apolinario o Novo
A basílica de Santo Apolinario o Novo (en Basilica di Sant'Apollinare Nuovo) atópase na cidade de Rávena, na rexión histórica da Romaña (Italia), que actualmente forma parte da rexión de Emilia-Romaña. Está dedicada a santo Apolinario. Ergueuse por vontade de Teodorico o Grande no ano 505 para o culto ariano da súa xente, aínda que se consagrou ó culto católico no século VI, sendo dedicada a Martiño de Tours. A igrexa conta cun nártice. Dende o século IX a basílica leva o nome actual; o apelativo de Nuovo foille dado para distinguila doutra igrexa máis antiga chamada de Sant'Apollinare in Veclo.
A basílica de Santo Apolinario o Novo foi inscrita pola UNESCO na lista do Patrimonio da Humanidade en 1996 baixo o grupo de monumentos paleocristiáns de Rávena.
A Retorta, Mera de Arriba, Ortigueira
A Retorta é un lugar da parroquia de Mera de Arriba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 5 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 2 homes e 3 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Matasunta
Matasunta ou Matasuenda (en gótico: Mat(h)aswinþa, en latín: Mathesuentha ou Matesuentha; en grego: Ματασουνθα; en italiano Matasunta), nada no 518 e finada no 551 en Rávena, é filla de Eutarico e Amalasunta, e irmá de Atalarico. Teodorico o Grande (rei dos godos) e Audofleda (irmá de Clodoveo I, rei dos francos) foron os pais da súa nai, polo que é parte da liñaxe dos Amalos e da dinastía dos francos.
Primeiro casamento
Polo 536, casou con Vitixes, novo rei dos ostrogodos, mediante un matrimonio forzado porque Vitixes non era dunha liñaxe relevante e a princesa era reticente a casar con alguén de nivel inferior ó dela. Así e todo, Procopio de Cesarea afirma que, deste xeito, Vitixes lexitimaba a súa posición como rei pois tralo asasinato da súa nai Amalasunta, ela era a única persoa da dinastía Amala. O panexírico deste matrimonio (no 536) foi realizado por Casiodoro, prefecto do pretorio, e conservouse. Trátase dunha fórmula retórica romana que describe a dinastía gótica baixo unha visión romana favorable.
Durante a Guerra gótica de Italia, cando estando en Rávena, a cidade foi atacada polo exército bizantino no 538, planeou entrega-la cidade ás tropas sitiadoras baixo o mando do xeneral Xoán. No 539-540 algúns almacéns de gran foron destruídos e, tamén, se sospeitou que ela fora a instigadora dos lumes. Finalmente, no 540, seu esposo Vitixes foi derrotado polo xeneral bizantino Belisario e este capturou a Vitixes e Matasunta e levounos a Constantinopla, onde Vitixes morreu sen descendencia.
Segundo casamento
Trala morte deste, Matasunta casou en 550 con Xermano Xustino, un xeneral e patricio curmán do emperador bizantino co que tivo un fillo, Xermanus, nado logo da morte de seu pai, a finais do 550 ou principios do 551. Este seu segundo matrimonio tamén tiña un significado político, pois Xermano, nomeado por Xustiniano comandante militar supremo de Italia, estaba a preparar un exército para invadir Italia en mans dos ostrogodos antes de se produci-la guerra gótica. Ao casar con Matasunta, converteuse nun posible pretendente ao trono dos ostrogodos, uníndose a través da súa muller á liñaxe dos Amalos. Esperaba poder inducir aos godos á paz: tiveron un fillo, tamén chamado Xermano, pero o seu esposo morreu no 551 e desbaratouse a idea dunha unión dinástica de Bizancio con Italia.
A fonte principal para a vida de Matasunta foi Xordanes que se refire a ela, na súa obra Gética, nos seguintes termos:
Nas artes
Matasunta foi un dos personaxes principais da novela ucrónica de ciencia ficción De peur que les ténèbres de Lyon Sprague de Camp en 1939.
Tamén é un dos personaxes da película de aventuras For the Conquest of Rome I (1968) de Robert Siodmak. O personaxe está encarnado pola actriz sueca Harriet Andersson.
Astilleros Armón Vigo
Astilleros Armón Vigo é un estaleiro galego situado no barrio de Coia, na cidade de Vigo. A súa actividade é o deseño, construción, transformación e reparación de buques de casco de aceiro de até 120 m de eslora e 18 m de manga.
Historia
O estaleiro foi fundado no ano 1999, ocupando as instalacións do desaparecido estaleiro Construcciones Navales Santodomingo, no barrio vigués de Coia, integrado no grupo naval asturiano Astilleros Armón, grupo empresarial que comprende outros estaleiros e diversas factorías nas localidades de Burela, Xixón, Navia, Coaña, Porto de Veiga (Navia) e na localidade arxentina de Comodoro Rivadavia.
Desde a súa inauguración o estaleiro construíu buques anualmente, tanto para armadores españois coma estranxeiros.
En novembro do ano 2017 o estaleiro acadou un contrato coa armadora Nueva Pescanova para a construción de sete buques pesqueiros por un importe de 42,5 millóns de euros, o que supón o maior encargo de construción naval realizado por unha empresa pesqueira española da historia. Dos sete buques, catro se construirían na factoría de Vigo, mentres que os outros tres serían construídos nas instalacións de Burela.
Instalacións
Astilleros Armón Vigo conta cunha factoría de 15 000 m². Nestas instalacións encóntranse: 1 grade cuberta de até 120 m, 1 grade con capacidade de 70 m, 1 molle de armamento de 180 m, taller de calderaría, guindastres móbiles, guindastres-ponte, autoguindastres, oficina técnica, centro de corte de chapa, etc.
Produtos
Outra das actividades importantes do estaleiro, á parte das novas construcións, é a reparación e transformación de todo tipo de buques e embarcacións.
Filmes de Malta propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
Malta presentou un filme para o Óscar ó mellor filme internacional por primeira vez en 2014. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Malta para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Leboreiro, Román, Vilalba
Leboreiro é un lugar da parroquia de Román no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 18 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 11 eran homes e 7 eran mulleres.
Valiñas
O topónimo Valiñas pode referirse a:
Garcilaso de la Vega
Garcilaso de la Vega, nado en Toledo contra o 1501 e finado o 14 de outubro de 1536 en Niza, foi un escritor español que desenvolveu a súa obra durante a primeira parte do reinado de Carlos I de España.
Foi defensor da causa do emperador en todo momento, incluso fronte aos comuneiros casteláns. Casou en 1525, pero ao ano seguinte coñeceu a Isabel Freyre, unha das damas portuguesas da emperatriz, da cal se namorou. Mais ela casou en 1529, o que produciu unha grave crise sentimental en Garcilaso. Isabel morreu de sobreparto en 1533. O seu amor imposible e a dor pola morte da dama deixaron un profundo baleiro nos seus poemas. En 1531 foi desterrado a unha illa do Danubio e despois a Nápoles por asistir ao matrimonio secreto, non autorizado polo emperador, dun dos seus sobriños. A súa estancia en Italia foi decisiva, pois alí relacionouse con importantes humanistas, leu e estudou os autores clásicos e escribiu os seus mellores versos. Faleceu en 1536 en Niza, como resultado dunha acción militar na Provenza.
Traxectoria
Garcilaso pasou á posteridade como prototipo do cabaleiro renacentista, na liña do modelo proposto por Baldassare Castiglione no seu libro O Cortesán. Harmonizara na súa persoa o vello ideal das armas e das letras: soldado, cortesán e poeta. Así, por exemplo, toda a égloga II é un canto a milicia. Non obstante, ás veces nótase nos versos garcilasianos unha mirada desencantada sobre a vida do militar, cando, nalgúns momentos, xa non parece aspirar ao honor e á gloria que proporciona a guerra, cuxos males e perigos non só teme, senón que ademais lle producen fastío.
Obra
Foi preparada para a súa edición polo seu amigo Juan Boscán e publicada en 1543. É relativamente breve: tres églogas, uns corenta sonetos, catro cancións, a Oda á flor de Gnido, dúas elexías, unha epístola en verso dirixida a Boscán e algunhas mostras de poesía tradicional de cancioneiro. Esta reducida obra poética contén, porén, o esencial en canto a xéneros, temas, motivos, métrica, lingua etc., da poesía posterior.
Os sonetos garcilasianos, tras o infrutuoso intento do marqués de Santillana, significan a definitiva aclimatación desta estrofa na literatura española. Son xeralmente de índole amorosa, algúns próximos aínda ao estilo e tópicos da lírica do cancioneiro, outros portadores xa da nova sensibilidade renacentista. Nesta mesma liña poden considerarse as súas cancións. As elexías, pola súa parte, descobren unha influencia directa dos clásicos e unha actitude estoica ante os sucesos desgraciados, non exenta, así e todo, dun certo vitalismo optimista.
Son, con todo, as súas églogas as que, xunto a algúns sonetos, representan a culminación do talento poético garcilasiano. A égloga é unha composición poética bucólica na que varios pastores dialogan sobre determinados temas, xeralmente amorosos. Pese a súa numeración, a Égloga II foi a primeira que escribiu. É a máis extensa e a única das tres que presenta unha acción dramática. A Égloga I é a máis coñecida. Consta de 421 versos distribuídos en estancias, nas que os pastores Salicio e Nemoroso mostran o seu pesar polo desdén e a morte das súas amadas, respectivamente. As palabras de Nemoroso queixándose da desaparición da súa amada Elisa resumen a situación do poeta renacentista:
A Égloga III é, quizais, a máis lograda de Garcilaso. Escrita en oitavas reais, conta que, á beira do Texo, catro ninfas bordan nas súas teas historias de amor e de morte. O poema cérrase co canto de dous pastores que celebran as súas rapazas. Se temos en conta que a cuarta ninfa tece precisamente a historia de Elisa e Namoroso, esta égloga supón unha reelaboración artística considerable: a vida -experiencia amorosa de Garcilaso- transfórmase en poesía -ficción pastoril-, que á súa vez se converte nun tema dunha pintura ao bordado. Hai, pois, un proceso de distanciamento artístico, que revela claramente a mestría poética do seu autor.
Temas
É o amor o tema predominante na poesía garcilasiana, sen dúbida, como home do seu tempo, mostra unha concepción do amor marcadamente neoplatónica e con evidentes pegadas da tradición petrarquista. Indiferenza da dama e da dor do amante, oscilación entre esperanza e desesperanza, o segredo -indispensable na cortesía amorosa-, diversos estados de conciencia analizados con agudeza: todo aparece en Garcilaso. A súa poesía transmite unha forte sensación de sinceridade, que se relaciona habitualmente co carácter autobiográfico que terán os poemas do toledano. Con todo, sen descartar o contido biográfico dos textos, debe saberse tamén que era propia da poesía da época unha certa retórica de sinceridade que pretendía que os sentimentos expresados nos versos transparentasen sempre algunha idea de verdade. Probablemente, na poesía de Garcilaso combínanse ambas as dúas cousas: sentimentos persoais e retórica literaria. Neste sentido, pode advertirse, ademais, certa evolución na poesía garcilasiana dende as súas primeiras composicións, máis próximas á lírica dos cancioneiros e aos seus tópicos amorosos, ata aos seus poemas de madurez, impregnados da nova sentimentalidade renacentista, máis suave e melancólica.
Outro gran tema da poesía de Garcilaso é a presenza da natureza, como contorno estilizado no que os personaxes se queixan das súas coitas amorosas e como confidente que escoita e consola os pastores nas súas queixas. O eloxio á natureza primitiva e rústica ten o seu antecedente directo na égloga clásica, e concretamente na poesía de Virxilio. Esta utopía pastoril ten un innegable carácter idealista e nela as relacións humanas e económicas aténdense aos modelos que a inmutable natureza estableceu.
Estilo
O labor poético de Garcilaso é mostra sincera dun fenómeno moito máis amplo, en canto ao tempo en que se desenvolve e ao número de poetas que nel participan: a creación dun novo tipo de poesía, a lírica española dos séculos XVI e XVII, na que se funde a poesía de cancioneiro característica do século XV coas influencias procedentes de Italia.
A nova lingua poética axústase aos ideais renacentistas de naturalidade e elegancia. A súa linguaxe é aparentemente sinxela, fluída e natural. Busca o equilibrio clásico entre a paixón e a contención. Este desexo de harmonía reflíctese na frecuente simetría das súas estruturas poéticas: versos bimembres, elementos duplicados o triplicados, paralelismos sintéticos...
O ton da súa poesía é doce, triste e melancólico, como revelan os adxectivos antepostos, un dos trazos máis característicos do seu estilo: doces prendas, doce neno, triste canto, triste e solitario día, cansos anos... A ese ton contribúe tamén a novidosa métrica garcilasiana, con predominio do hendecasílabo, frecuentemente asociado o heptasílabo, o que lle proporciona unha gran liberdade expresiva. É, así mesmo, un verso moi musical pola acertada combinación de acentos e rimas, polas súas aliteracións, hipérbatos etc.
Todo é froito do contexto histórico e literario no que se moveu Garcilaso e dos sistemas poéticos que coñeceu. O primeiro terzo do século XVI é unha época de intensa innovación e apertura. Garcilaso viviuno primeiro en España e logo moi especialmente en Italia, onde debeu de participar dun ambiente de continuas experimentacións na adaptación dos xéneros clásicos, na métrica, nos temas.
A renovación poética que representan a lírica de Garcilaso resulta máis evidente se se compara coa poesía de Juan de Mena. Mentres a lingua de Garcilaso alcanza plenamente o ideal renacentista da claridade e sinxeleza expresivas, os intentos renovadores de Mena no século XV son unha solución sen continuidade e, polo tanto, unha proposta frustrada, porque as súas coplas de arte maior seguen o camiño da erudición clásica e a complicación lingüística no seu intento de imitar os clásicos, e afástanse con isto radicalmente da lingua e a sensibilidade que triunfarán co Renacemento.
Tundama
dereita|miniatura|260x260px|Paisaxe de Duitama, asentamento de Tundama. Tundama, nado no século XV e finado en Duitama en decembro de 1539 foi un cacique da Confederación muisca, unha aliana de gobernantes dos muiscas que habitaron nas terras altas centrais (Altiplano Cundiboyacense) dos Andes de Colombia. A cidade de Tundama, no presente coñecida como Duitama, e a provincia de Tundama, en Boyacá, reciben este nome polo cacique. Tundama gobernou nos territorios do norte dos muiscas, sometidos posteriormente polos conquistadores españois.
Tundama foi asasinado en decembro de 1539 baixo un gran martelo de Baltasar Maldonado. O seu sucesor, coñecido como Don Juan foi asasinado pouco despois, rematando o reinado dos muiscas no Novo Reino de Granada, o nome das actuais Colombia e Venezuela no Imperio Español.
O coñecemento sobre Tundama foi recompilado polo estudoso Lucas Fernández de Piedrahita.
Atheresthes
miniatura|250px|[[Atheresthes evermanni.]] Atheresthes é un xénero de peixes teleósteos da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos, familia dos pleuronéctidos e subfamilia dos pleuronectinos. que comprende dúas especies propias do Pacífico norte, ambas de interese comercial.
Taxonomía
O xénero foi descrito, segundo o WoRMS e a FishBase, en 1880 polos ictiólogos norteamericanos David Starr Jordan e Charles Henry Gilbert.
Porén, o SIIT considera inválido o nome Atheristhes, admitíndoo como sinónimo de Reinhardtius, definido por Guill en 1861.
Etimoloxía
O nome Atheresthes deriva, seguindo algún etimoloxistas, dos nomes do grego antigo ἀθήρα athḗra, "espigón", "papila", e Ἀστυάναξ Astyánax "Astíanax", heroe da mitoloxía grega, fillo de Heitor e Andrómaca e neto de Príamo, rei de Troia; este nome significa "o protector da cidade", de ἄστυ asty ("cidade") e ἄναξ ánax ("dono").
Especies
As únicas dúas especies recoñecidas hoxe en día no xénero son:
Staphylococcus aureus resistente á vancomicina
miniatura|Micrografía electrónica de varrido de células dunha cepa da bacteria de Staphylococcus aureus dun cultivo resistente á vancomicina da cepa VISA. O Staphylococcus aureus resistente á vancomicina son cepas da bacteria Staphylococcus aureus que se fixeron resistentes ao glicopéptido antibiótico vancomicina.
Mecanismo da adquisición da resistencia
As cepas de hVISA e VISA non teñen os xenes de resistencia atopados en Enterococcus e os mecanismos propostos de resistencia son as mutaciósn secuenciais que resultan na formación dunha parede celular máis grosa e a síntese dun exceso de residuos de D-ala-D-ala. A cepa VRSA adquiriu o cluster de xenes de reistencia á vancomicina vanA procedente da cepa de enterococo VRE.
Diagnóstico
O diagnóstico do S. aureus resistente á vancomicina pode facerse cun disco de difsión (e unha placa de exame de VA)
Tratamento da infección
miniatura|150 px|Rifampicina (Rifampin) Para illamentos con concentración inhibitoria mínima (CIM ou MIC) para a vancomicina de > 2 µg/mL, debería utilizarse unha alternativa á vancomicina. A estratexia que se segue é tratalos con polo menos un axente para o cal se sabe que o VISA/VRSA é susceptible por probas in vitro. Os axentes que se usan inclúen a daptomicina, linezolid, telavancina, ceftarolina, quinupristina–dalfopristina. Para persoas con bacteremia por MRSA no marco de fallo da vancomicina a IDSA recomenda unha dose alta de daptomicina, se o illamento é susceptible, en combinación con outro axente (por exemplo a xentamicina, rifampin, linezolid, TMP-SMX, ou un antibiótico beta-lactámico).
Escola de Imaxe e Son de Vigo
A Escola de Imaxe e Son de Vigo (EISV), pertencente ao Colexio Marcote, é un centro creado en 1990, autorizado polo Ministerio de Educación para impartir as titulacións da familia profesional da comunicación, Imaxe e Son.