cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santa Cristina d'Aro
Dependente tradicionalmente da vila de Castell d'Aro, en 1858 formouse o concello de Santa Cristina d'Aro a partir da segregación de catro parroquias que formaban parte de Castell d'Aro: Bell-lloc, Santa Cristina, Solius e Romanyà de la Selva. A parroquia de Santa Cristina, pola súa situación no centro da Vall d'Aro e preto das vías de comunicación con Sant Feliu de Guíxols e Xirona foi escollida capital municipal.
A Eirexe, Donalbai, Begonte
A Eirexe é un lugar da parroquia de Donalbai no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Esfingosina
A esfingosina (2-amino-4-octadequeno-1,3-diol) é un aminoalcohol de 18 carbonos formado por unha longa cadea hidrocarbonada insaturada con dous grupos -OH e un grupo -NH2, que forma a parte principal das moléculas dos esfingolípidos, un tipo de lípidos das membranas celulares.
Funcións
A esfingosina pode ser fosforilada in vivo por dúas quinases, a esfingosina quinase tipo 1 e a esfingosina quinase tipo 2. Isto leva á formación de esfingosina-1-fosfato, un potente lípido sinalizador.
Os metabolitos dos esfingolípidos, como as ceramidas, a esfingosina e a esfingosina-1-fosfato, son lípidos sinalizadores, implicados en diversos procesos celulares.
Síntese
A esfingosina sintetízase a partir do palmitoíl-CoA e serina empezando por unha reacción de condensación que orixina deshidroesfingosina.
800px|Síntese da esfingosina.
A deshidroesfingosina redúcese despois con intervención do coencima NADPH a dihidroesfingosina (esfinganina), e finalmente oxídase polo FAD a esfingosina.
En realidade, non hai unha vía de síntese directa desde a dihidroesfingosina (esfinganina) á esfingosina; senón que debe ser acilada (unida a un ácido graxo) primeiro a dihidroceramida, a cal é despois deshidroxenada a ceramida. A esfingosina non se forma ata que os esfingolípidos se degradan no lisosoma liberando esfingosina.
Vilaverde, Saiáns, Vigo
Vilaverde é un lugar da parroquia de Saiáns, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca homónima. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 44 habitantes (19 homes e 25 mulleres).
Cogua
Cogua é un concello do departamento de Cundinamarca (Colombia) que se atopa na provincia de Sabana Centro, a 34 quilómetros de Bogotá. Cogua é coñecido principalmente polo Encoro do Neusa, lugar frecuentado para acampar e practicar deportes acuáticos.
Toponimia
O topónimo «Cogua», en lingua muisca significa «apoio do cerro», segundo o dicionario de Acosta Ortegón.
Historia
Cando o oidor Luis Enríquez fundou Zipaquirá por auto de 17 de xullo de 1600, agregou e poboou en devandita poboación ós indios de Cogua, Némeza e Peza. O traslado ó novo Zipaquirá non se cumpriu, pois en agosto de 1604 foi a visitalos no seu asentamento orixinario o oidor Lorencio de Terrones, quen reuniu en Cogua ós de Némeza e Peza formando unha soa vila, na cal mandou facer igrexa por comisión da Real Audiencia, sendo por conseguinte esta data a de fundación do actual concello.
Alfonso Balseiro
Alfonso Emilio Balseiro Gómez, nado o 8 de marzo de 1946 en Mañón e finado o 6 de febreiro de 2021, foi un político galego do PPdeG.
Riudecanyes
Riudecanyes é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Baix Camp.
Alfonso Balseiro
Traxectoria
Traballador autónomo. Presentouse ás eleccións municipais de 1983 en Mañón dentro das listas da Coalición Popular, sendo elixido concelleiro. Trala morte de Manuel Cora Rodríguez en xaneiro de 1987 é elixido alcalde, ocupando o posto ata as eleccións municipais de 1987. Neses comicios concorre xunta outros anteriores integrantes de AP como número dous dunha lista independente encabezada polo médico Ricardo Héctor Sanz, a cal resultou ser a segunda forza máis votada por detrás do PSdeG, conseguindo a alcaldía para o seu cabeza de lista grazas aos votos dos concelleiros de AP. Porén, trala marcha do rexedor en febreiro de 1988, volveu ser elixido alcalde, tamén grazas ao apoio de dous concelleiros de AP. Nas municipais de 1991 encabezou a candidatura do PPdeG e tamén foi elixido por maioría absoluta. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións sempre con maioría absoluta. Foi deputado provincial (2007-2011).
Nas eleccións municipais de 2019 acadou de novo a alcaldía, e ocupou este posto até o seu falecemento en febreiro de 2021.
Partido Popular Cristián Demócrata
O Partido Popular Cristián Demócrata (en alemán: Christlich Demokratische Volkspartei (CVP), en francés: Parti Démocrate-Chrétien Suisse (PDC), en italiano: Partito Popolare Democratico Svizzero (PPD), en romanche: Partida Cristiandemocratica Svizra (PCD)) é un partido político suízo democristiá fundado en 1848 como Partido Católico Conservador, naceu para representar os intereses dos cantóns de maioría católica nunha suíza de maioría protestante, en 1970 adoptou o seu actual nome. Membro da coalición de goberno federal, nas eleccións de 2003 tivo o 14,4% dos votos e ten 28 deputados no Consello Nacional suízo.
Eneritz Iturriaga
Eneritz Iturriagaetxebarria Mazaga, nada en Abadiño, Biscaia, o 16 de setembro de 1980, é unha exciclista profesional vasca. Debido ao seu palmarés é unha das mellores corredoras españolas, acumulando 6 campionatos nacionais e chegando a ser 10ª no Giro de Italia de 2006. Porén, as súas continuas lesións impedíronlle chegar a destacar internacionalmente alén dalgún posto, como o mencionado no Giro, ou algunha vitoria puntual.
Fóra do deporte participou no reality show El conquistador del fin del mundo a finais do 2008, programa emitido os primeiros meses do 2009.
Bieito X, antipapa
Giovanni dei Conti di Tuscolo, foi antipapa da Igrexa católica baixo o nome de Bieito X do 5 de abril 1058 ao 24 de xaneiro de 1059, sucedendo a Estevo IX.
Eneritz Iturriaga
En 2012, tras disputar o Mundial en Ruta, anunciou a súa retirada.
Bieito X, antipapa
Foi posto sobre o asento de Roma por un bando faccioso e foi expulsado algúns meses despois polos romanos que elixiron o papa Nicolao II. Morreu en 1074, baixo o papado de Gregorio VII. O seu nome foi conservado polo uso, aínda que indebidamente (segundo algúns), sobre a lista de papas.
Sudán
O Sudán era o meirande país de África e do mundo árabe ata o ano 2011, cando o Sudán do Sur se converteu nun estado independente despois dun referendo. O Sudán é hoxe o terceiro maior país de África, despois de Alxeria e da República Democrática do Congo.
É membro da ONU, da Unión Africana, da Liga Árabe, da Organización da Conferencia Islámica e do Movemento de Países Non Aliñados, e observador na Organización Mundial do Comercio. A súa capital é Khartún, o centro político, cultural e comercial da nación. É unha república federal con sistema presidencial e democracia representativa. A política do Sudán é regulada por unha organización parlamentaria, a "Asemblea Nacional". O seu sistema legal está baseado na Xaria, a lei islámica.
Etimoloxía
O nome do país provén do árabe bilād as-sūdān (بلاد السودان), que significa "Terra dos negros", un termo que se refería á rexión localizada ó sur do Deserto do Sáhara.
Sudán prehistórico (antes do 8000 a.C.)
miniatura|upright|O gran templo de ladrillos de barro, coñecido como Deffufa occidental, na antiga cidade de [[Kerma]]
miniatura|upright|Fortaleza de [[Buhen, do Reino Medio, reconstruída baixo o Imperio Novo (sobre 1200 a.C.)]] No oitavo milenio a.C., os habitantes dunha cultura neolítica establecéronse alí nun modo de vida sedentario en aldeas fortificadas de adobe, onde complementaban a caza e a pesca no Nilo coa recolección de gran e a cría de gando. Os pobos neolíticos crearon cemiterios como R12. Durante o quinto milenio a.C., as migracións desde o Sáhara, que se estaba secando, levaron aos pobos neolíticos ao Valle do Nilo xunto coa agricultura. A poboación resultante desta mestura cultural e xenética desenvolveu unha xerarquía social durante os séculos seguintes que se converteu no Reino de Kush (con capital en Kerma) no 1700 a.C. As investigacións antropolóxicas e arqueolóxicas indican que durante o período predinástico Nubia e o Alto Exipto de Nagadan eran étnica e culturalmente case idénticos e, por tanto, desenvolveron simultaneamente sistemas de realeza faraónica cara ao 3300 a.C.
Reino de Kush (c. 1070 a. C.–350 d. C.)
miniatura|upright|[[pirámides nubias en Meroë]] miniatura|upright|''Soldado Kušiya do [[Imperio Aqueménida|exército aqueménida, cara ao 480 a.C. Relevo da tumba de Xerxes I.]] O Reino de Kush era un antigo estado de Nubia centrado nas confluencias dos ríos Nilo Azul, Nilo Branco, Atbarah e Nilo. Estableceuse despois do colapso da Idade de Bronce e da desintegración do Imperio Novo de Exipto, centrado en Napata na súa fase inicial.
Despois de que o rei Kashta ("o kushita") invadise Exipto no século VIII a.C., os reis kushitas gobernaron como faraóns da dinastía XXV de Exipto durante case un século antes de ser derrotados e expulsados polos asirios. No auxe da súa gloria, os kushitas conquistaron un imperio que se estendía desde o que hoxe se coñece como Kordofán do Sur ata o Sinaí. O faraón Piye intentou expandir o imperio cara ao Próximo Oriente pero foi frustrado polo rei asirio Sargón II.
Entre os anos 800 a. C. e o 100 d. C. construíronse as pirámides nubias, entre elas pódense citar as dos reis kushitas no cemiterio de El-Kurru: Kashta, Piye, Tantamani, Shabaka, as pirámides de Gebel Barkal e Meroe (Begarawiyah norte, sur e oeste), as do xacemento arqueolóxico de Sedeinga e as da mecropole de Nuri.
Na Biblia menciónase que o reino de Kush salvou aos israelitas da ira dos asirios, aínda que as enfermidades entre os sitiadores puido ser unha das razóns para que non se tomase a cidade. A guerra que tivo lugar entre o faraón Taharqa e o rei asirio Senaquerib foi un acontecemento decisivo na historia occidental, os nubios foron derrotados nos seus intentos de afianzarse no Próximo Oriente por Asiria. O sucesor de Senaquerib Esarhaddon foi máis aló e invadiu o propio Exipto para asegurarse o control do Levante. Isto tivo éxito, xa que conseguiu expulsar a Taharqa do Baixo Exipto. Taharqa fuxiu de volta ao Alto Exipto e Nubia, onde morreu dous anos despois. O Baixo Exipto quedou baixo vasalaxe asiria, pero mostrouse ingobernable, rebelándose sen éxito contra os asirios. Entón, o rei Tantamani, sucesor de Taharqa, fixo un intento final decidido de recuperar o Baixo Exipto do recentemente reinstalado vasalo asirio Necho I. Conseguiu retomar Menfis matando a Necho no proceso e asediou cidades do delta do Nilo. Assurbanipal, que sucedera a Esarhadón, enviou un grande exército a Exipto para recuperar o control. Derrotou a Tantamani preto de Menfis e, perseguindoo, saqueou Tebas. Aínda que os asirios abandonaron inmediatamente o Alto Exipto despois destes acontecementos, debilitados, Tebas someteuse pacificamente ao fillo de Necao Psamtik I menos dunha década despois. Isto acabou con todas as esperanzas dun renacemento do Imperio Nubio, que máis ben continuou na forma dun reino máis pequeno centrado en Napata. A cidade foi asaltada polos exipcios c. 590 a. C., e pouco despois, ata finais do século III a. C., os kushitas reinstaláronse en Meroë.
Reinos cristianos medievais de Nubia (c. 350–1500)
miniatura|upright|esquerda|Os tres reinos cristiáns nubios. A fronteira norte de [[Alodia non está clara, pero tamén podería estar situada máis ao norte, entre a cuarta e a quinta catarata do Nilo.]] A principios do século V os biemios estableceron un estado de curta duración no Alto Exipto e na Baixa Nubia, probablemente centrado arredor de Talmis (Kalabsha), pero antes do 450 xa foran expulsados ​​do val do Nilo polos nobatianos. Estes últimos acabaron fundado un reino por si mesmos, Nobatia. No século VI había en total tres reinos nubios: Nobatia no norte, que tiña a súa capital en Pachoras (Faras); o reino central, Makuria centrado en Tungul (Dongola Antiga), a uns 13 km o sur da moderna Dongola; e Alodia, no corazón do antigo reino kushita, que tiña a súa capital en Soba (agora un suburbio da actual Khartún). Aínda no século VI convertéronse ao cristianismo. No século VII, probablemente nalgún momento entre os anos 628 e 642, Nobatia incorporouse ao Makuria.
Entre os anos 639 e 641 os árabes musulmáns do califato ortodoxo conquistaron o Exipto bizantino. No 641 ou 642 e de novo no 652 invadiron Nubia pero foron repelidos, o que converteu aos nubios nun dos poucos que lograron derrotar aos árabes durante a expansión islámica. Despois o rei de Makuria e os árabes acordaron un único pacto de non agresión que tamén incluía un intercambio anual de agasallos, recoñecendo así a independencia de Makuria. Mentres os árabes non lograron conquistar Nubia, comezaron a instalarse ao leste do Nilo, onde finalmente fundaron varias cidades portuarias. e casaron coa a xente nativa do pobo beja. miniatura|upright|[[Moisés Georgios de Makuria|Moisés George, rei de Makuria e Alodia]] Desde mediados do século VIII ata mediados do XI, o poder político e o desenvolvemento cultural da Nubia cristiá alcanzou o seu máximo esplendor. No ano 747, Makuria invadiu Exipto, que nese momento pertencía á decadente dinastía omeia, e volveu facelo a principios da década dos 960, cando chegou ata o norte de Akhmim. Makuria mantivo estreitos lazos dinásticos con Alodia, o que quizais dou como resultado a unificación temporal dos dous reinos nun só estado. A cultura dos nubios medievais foi descrita como "afrobizantina", pero tamén estivo cada vez máis influenciada pola cultura árabe. A organización estatal estaba moi centralizada, baseándose na burocracia bizantina dos séculos VI e VII. As artes floreceron en forma de pinturas cerámicas e sobre todo pinturas murais. Os nubios desenvolveron un alfabeto para a súa lingua, o nobiin antigo, baseandoo no alfabeto copto, á vez que utilizaban o grego, o copto e o árabe. As mulleres gozaban dun alto status social: tiñan acceso á educación, podían posuír, comprar e vender terras e a miúdo utilizaban a súa riqueza para reparar as igrexas e ás pinturas das mesmas.Mesmo a sucesión real era matrilineal, sendo o herdeiro lexítimo o fillo da irmá do rei.
Desde finais do século XI principios do XII, a capital de Makuria, Dongola, estivo en declive, e a capital de Alodia tamén o estaba no século XII. Nos séculos XIV e XV as tribos beduínas invadiron a maior parte de Sudán, emigraron cara a Butana, Gezira, Kordofán e Darfur. En 1365 unha guerra civil obrigou á corte makuria a fuxir a Gebel Adda na Baixa Nubia, mentres Dongola era destruída e abandonada aos árabes. Despois Makuria seguiu existindo só como un pequeno reino. Despois do próspero reinado do rei Xoel (1463–1484) Makuria foise ao garete. As zonas costeiras desde o sur de Sudán ata a cidade portuaria de Suakin foron sucedidas polo sultanato de Adal no século XV. Ao sur, o reino de Alodia caeu en mans dos árabes, comandados polo líder tribal Abdallah Jamma, ou dos Funj, un pobo africano orixinario do sur. As datacións van dende o século IX despois da Héxira (c. 1396–1494), finais do século XV, 1504 ou 1509. É posible que sobrevivise un estado alodiano en forma de reino de Fazughli, que durou ata 1685.
Reinos islámicos de Sennar e Darfur (c. 1500–1821)
miniatura|upright|A gran mesquita de [[Sennar, construída no século XVII.]] En 1504 consta que os Funj fundaron o Reino de Sennar, o que se incorporou o reino de Abdallah Jamma. En 1523, cando o viaxeiro xudeu David Reubeni visitou Sudán, o estado de Funj xa se estendía ata o norte de Dongola. Mentres tanto, o islam comezou a ser predicado no Nilo polos santos sufís que se estableceron alí nos séculos XV e XVI e despois da visita de David Reubeni o rei Amase Dunqas, anteriormente pagán ou cristián nominal, foi rexistrado como musulmán. Porén, os Funj conservarían costumes non islámicos como o reino divino ou o consumo de alcohol ata o século XVIII. O islam popular sudanés conservou moitos rituais derivados das tradicións cristiás ata o pasado recente.
Pronto os Funj entraron en conflito cos otománs, que ocuparan Suakin arredor de 1526 e finalmente empurraron cara ao sur ao longo do Nilo, chegando á terceira zona de cataratas do Nilo en 1583/1584. Un intento otomán posterior de capturar Dongola foi repelido polos Funj en 1585. Despois, Hannik situada xusto ao sur da terceira catarata marcaría a fronteira entre os dous estados. As consecuencias da invasión otomá viron o intento de usurpación de Ajib, un rei menor do norte de Nubia. Aínda que os Funj acabaron por matalo en 1611/1612, aos seus sucesores, a tribo Abdallab, concedéuselles gobernar todo o norte da confluencia dos Nilos Azul e Branco con considerable autonomía.
Durante o século XVII o estado de Funj alcanzou a súa extensión máis ampla, pero no século seguinte comezou a decaer. Un golpe de estado en 1718 trouxo un cambio dinástico, mentres que outro en 1761–1762 dou como resultado na rexencia de Hamaj, onde os Hamaj (un pobo das terras fronteirizas de Etiopía) gobernaron efectivamente mentres que os sultáns de Funj eran os seus meros monicreques. Pouco despois o sultanato comezou a fragmentarse; e a principios do século XIX estaba esencialmente restrinxido aos Gezira.
miniatura|upright|Sudán do Sur en c. 1800. Móstranse os límites modernos. O golpe de estado de 1718 iniciou unha política de persecución do islam máis ortodoxo, que á súa vez promoveu a arabización do estado. Para lexitimar o seu dominio sobre os seus súbditos árabes, os Funj comezaron a propagar unha descendencia omeia. Ao norte da confluencia do Nilo Azul e do Nilo Branco, augas abaixo de Al Dabbah, os nubios adoptaron a identidade tribal dos árabes gaalinés. Cara o século XIX o árabe conseguira converterse na lingua dominante do Sudán fluvial central e a maior parte do Kordofán.
Alexandre II, papa
miniatura|Alexandre II Alexandre II, de nome Anselmo da Baggio, nado en Milán e finado en Roma o 21 de abril de 1073, foi Papa da Igrexa católica romana do 1061 ao 1073.
Sudán
O Sudán turco e mahdista (1821-1899)
miniatura|upright|Ismail Pasha, [[khedive otomán de Exipto e Sudán de 1863 a 1879.]] miniatura|upright|[[Muhammad Ahmad ibn Abd Allah Al-Mahdi|Muhammad Ahmad, gobernante do Sudán (1881–1885).]] En 1821, o gobernante otomán de Exipto, Muhammad Alí, invadira e conquistara o norte do Sudán. Aínda que tecnicamente era o vali de Exipto baixo o Imperio Otomán, Muhammad Alí definíase como khedive dun Exipto practicamente independente. Buscando engadir Sudán aos seus dominios, enviou ao seu terceiro fillo Ismail para conquistar o país e, posteriormente, incorporalo a Exipto. Con excepción da Shaiqiya e do sultanato de Darfur en Kordofán, atopouse sen resistencia. A política de conquista exipcia foi ampliada e intensificada polo fillo de Ibrahim Pasha, Ismaʻil, baixo cuxo reinado se conquistou a maior parte do resto do Sudán actual.
As autoridades exipcias realizaron importantes melloras nas infraestruturas sudanesas (principalmente no norte), especialmente no que se refire ao rego e á produción de algodón. En 1879, as Grandes Potencias forzaron a destitución de Ismail e puxeron ao seu fillo Tewfik Pasha no seu lugar. A corrupción e a mala xestión de Tewfik deu lugar á revolta de Urabi, que ameazou a supervivencia do khedive. Tewfik pediu axuda aos británicos, que posteriormente ocuparon Exipto en 1882. Sudán quedou en mans do goberno khedivial, e da mala xestión e corrupción dos seus funcionarios.
Alexandre II, papa
Traxectoria
Á morte de Nicolao II, a nobreza romana e os bispos lombardos diríxense ao emperador para que designe un novo papa co seu dereito a facelo. O cardeal Hildebrand, porén, futuro papa Gregorio VII, sen ter en conta o dereito imperial e baseándose nos dereitos que se aprobaron en 1059 no sínodo de Melfi sobre a elección papal, adiántase e fai escoller papa ao bispo de Luca, Anselmo da Baggio, que toma o nome de Alexandre III.
Sudán
O Sudán turco e mahdista (1821-1899)
Durante o período khedivial, a disidencia estendeuse debido aos duros impostos impostos á maioría das actividades. Os impostos sobre pozos de rego e terras de cultivo eran tan altos que a maioría dos agricultores abandonaron as súas granxas e gando. O sur escapa ao control musulmán e sofre incursións de cazadores de escravos. Durante a década de 1870, as iniciativas europeas contra o tráfico de escravos tiveron un impacto adverso na economía do norte de Sudán, precipitando o ascenso das forzas mahdista. Muhammad Ahmad ibn Abd Allah Al-Mahdi, o Mahdi (enviado), ofreceu aos ansars (os seus seguidores) e aos que se renderon ante el a posibilidade de elixir entre adoptar o islam ou ser asasinados. O mahdiyah (réxime mahdista) impuxo as leis islámicas tradicionais. O 12 de agosto de 1881, ocorreu un incidente na Illa de Aba, que provocou o estalido da que se converteu na guerra mahdista.
Alexandre II, papa
Traxectoria
Pero o nomeamento do antipapa Honorio non ten apoio nin sequera na Alemaña, o cal provoca o golpe de estado de Keiserwerth de 1062, polo cal Inés, a nai do emperador, vese obrigada a ceder a rexencia aos arcebispos Anno de Colonia e Adalbert de Bremen que intentando unha aproximación ao papa Alexandre II conseguindo no sínodo de Mantua do ano 1064 a destitución e excomuñón de Honorio II.
Sudán
O Sudán turco e mahdista (1821-1899)
miniatura|upright|A fuga do califa tras a súa derrota na [[batalla de Omdurman.]]
Alexandre II, papa
Traxectoria
Continúa como os seus predecesores, a loita contra a simonía e o nicolaísmo, así como o seu enfrontamento co emperador do Sacro Imperio, Henrique IV, a quen obrigou a manter o seu matrimonio con Berta de Savoia; e no que se pode considerar un precedente da loita das investiduras, excomungará aos conselleiros do emperador ao consideralos instigadores da consagración como arcebispo de Milán do candidato imperial.
En 1063, transformou a chamada Reconquista hispana en guerra santa ao conceder indulxencia plena aos soldados que participasen na conquista de Barbastro.
Sudán
O Sudán turco e mahdista (1821-1899)
As relacións rexionais mantivéronse tensas durante gran parte do período Mahdiyah, en gran parte debido aos brutais métodos do califa para estender o seu dominio por todo o país. En 1887, un exército de ansars de 60.000 homes invadiu Etiopía, penetrando ata Gondar. En marzo de 1889, o rei Xoán IV de Etiopía marchou sobre Metemma; con todo, despois de que Xoán IV caera na batalla, as forzas etíopes retiráronse. Abd ar-Rahman an-Nujumi, o xeneral do califa, intentou unha invasión de Exipto en 1889, pero as tropas exipcias dirixidas polos británicos derrotaron aos ansar en Tushkah. O fracaso da invasión exipcia rompeu o feitizo da invencibilidade dos ansar. Os belgas impediron que os homes do Mahdi conquistasen Ecuatoria, e en 1893, os italianos rexeitaron un ataque dos ansar en Agordat (Eritrea) e obrigaron aos ansar a retirarse de Etiopía. Na década de 1890, os británicos intentaron restablecer o seu control sobre Sudán, unha vez máis oficialmente en nome do khedive exipcio, pero en realidade tratando o país como unha colonia británica. A principios da década de 1890, as reivindicacións británicas, francesas e belgas converxeran nas cabeceiras do Nilo. Gran Bretaña tiña medo de que as outras potencias aproveitasen a inestabilidade do Sudán para adquirir territorios previamente anexionados a Exipto. Ademais destas consideracións políticas, Gran Bretaña quería establecer o control sobre o Nilo para salvagardar un encoro de irrigación planificado en Asuán. Herbert Kitchener liderou as campañas militares contra o Sudán mahdista de 1896 a 1898. As campañas de Kitchener culminaron cunha vitoria decisiva na batalla de Omdurman o 2 de setembro de 1898. Un ano despois, o 25 de novembro de 1899, a batalla de Umm Diwaykarat, resultou na morte de Abdallahi ibn Muhammad, poñendo así fin á guerra mahdista.
Sudán anglo-exipcio (1899–1956)
miniatura|upright|A [[guerra mahdista foi librada entre un grupo de derviches musulmáns, chamados mahdistas, contra as forzas británicas que invadiran gran parte do Sudán.]] En 1899, Gran Bretaña e Exipto chegaron a un acordo en virtude do cal Sudán seria dirixido por un gobernador xeral nomeado por Exipto co consentimento británico. En realidade, Sudán foi efectivamente administrado como unha colonia da Coroa. Os británicos estaban ansiosos por reverter o proceso, iniciado baixo Muhammad Alí Pasha, de unir o Val do Nilo baixo o liderado exipcio e buscaron frustrar todos os esforzos destinados a unir aínda máis os dous países.
Con esta delimitación, a fronteira de Sudán con Abisinia foi disputada mediante asaltos a tribos que comerciaban con escravos, incumprindo os límites da lei. En 1905, o xefe local o sultán Yambio, renuente ata o final, renunciou á loita coas forzas británicas que ocuparan a rexión de Cordofan, acabando finalmente coa disputa. A continua administración británica de Sudán alimentou unha reacción nacionalista cada vez máis estridente, cos líderes nacionalistas exipcios decididos a obrigar a Gran Bretaña a recoñecer unha única unión independente de Exipto e Sudán. Co fin formal do dominio otomán en 1914, Sir Reginald Wingate foi enviado ese decembro para ocupar Sudán como novo Gobernador Militar. Hussein Kamel foi declarado sultán de Exipto e Sudán que ao igual que o seu irmán e sucesor, Fuad I continuaron coa súa insistencia dun único estado exipcio-sudanés mesmo cando o sultanato de Exipto xa fora retitulado como Reino de Exipto e Sudán, pero foi Saad Zaghloul quen continuou con estas ambicións ata a súa morte en 1927. miniatura|upright|Un soldado das forzas nativas cun camelo do exército británico, principios do século XX.
Desde 1924 ata a independencia en 1956, os británicos mantiveron a política de xestionar Sudán como dous territorios esencialmente separados: o norte e o sur. O asasinato dun gobernador xeral anglo-exipcio do Sudán no Cairo foi o factor causante; trouxo consigo demandas do recentemente elixido goberno Wafd por parte das forzas coloniais. Un establecemento permanente de dous batallóns en Khartún foi rebautizado como Forza de Defensa do Sudán actuando baixo o goberno, en substitución da antiga guarnición de soldados do exército exipcio, entro en acción despois do Incidente Walwal. A maioría parlamentaria wafdista rexeitara o plan de acomodo de Sarwat Pasha con Austen Chamberlain en Londres; con todo, O Cairo seguía necesitando o diñeiro. Os ingresos do Goberno sudanés alcanzaran un máximo en 1928, con 6,6 millóns de libras; tras as perturbacións wafdistas e as incursións fronteirizas italianas desde Somalilandia, Londres decidiu reducir o gasto durante a Gran Depresión. As exportacións de algodón e goma de mascar víronse empequenecidas pola necesidade de importar case todo de Gran Bretaña, o que provocou un déficit na balanza de pagamentos de Khartún.
En xullo de 1936 o líder constitucional liberal, Muhammed Mahmoud foi convencido de traer delegados da Wafd a Londres para asinar o tratado anglo-exipcio, "o comezo dunha nova etapa nas relacións anglo-exipcias", escribiu Anthony Eden Permitiuselle ao exército británico regresar a Sudán para protexer a zona da canle. Puideron montar instalacións de adestramento, e a RAF tivo liberdade para sobrevoar territorio exipcio. Con todo, isto non resolveu o problema do Sudán: a Intelixencia sudanesa axitou o retorno do goberno metropolitano, conspirando cos axentes alemáns.
Benito Mussolini deixou claro que non podía invadir Abisinia sen conquistar antes Exipto e Sudán; pretendía a unificación de Libia coa África Oriental italiana. O Estado Maior Imperial británico preparouse para a defensa militar da rexión, que era escasa. O embaixador británico bloqueou os intentos italianos de conseguir un Tratado de Non Agresión con Exipto-Sudán. Pero Mahmud era partidario do Gran Muftí de Xerusalén; a rexión estaba atrapada entre os esforzos do Imperio por salvar aos xudeus e os chamamentos árabes moderados a deter a emigración.
Independencia (1956–)
upright|thumb|Bandeira izada na cerimonia de independencia o 1 de xaneiro de 1956 polo Primeiro Ministro Ismail al-Azhari e en presenza do líder da oposición Mohamed Ahmed Almahjoub. En 1954, al-Azhari converteuse no primeiro ministro de Sudán. O seu goberno enfrontou tres problemas principais. O primeiro foi a crítica cuestión constitucional da relación de Sudán con Exipto. Pronto se fixo evidente que o pobo sudanés non quería estar estreitamente ligado a Exipto e, no seu maior acto de estadista, al-Azhari reverteu drasticamente a posición que defendera durante moito tempo e, co apoio dos principais líderes políticos, declarou o Sudán independente o 1 de xaneiro de 1956.
A introdución da xaria, a lei islámica, causou a fuga de máis de 350 000 persoas a países veciños. Entre outras medidas, a lei estabelece a prohibición de bebidas alcohólicas e castigos de enforcamento ou mutilación.
Desde 2003 existe un Conflito na rexión de Darfur. Houbo un exterminio da poboación negra por parte de milicias árabes, presuntamente apoiadas polo goberno de xeito encuberto.
Xeografía
Os desertos da Nubia e da Libia e o clima árido predominan no norte, mentres que o sur está cuberto por sabanas e forestas tropicais. A bacía do río Nilo, que atravesa o Sudán, é fonte de enerxía eléctrica e de irrigación para as plantacións de algodón, principal produto de exportación, ao lado da goma-arábica.
Economía
A maioría da poboación do Sudán vive da agricultura de subsistencia e da pesca. Recentemente o petróleo tornouse un dos principais produtos de exportación do país, e ten estimulado un gran crecemento da economía.
Desde o 1997 o Sudán ten traballado co Fondo Monetario Internacional para implantar reformas económicas, incluíndo a flutuación da taxa de troco.
Cidades importantes
miniatura|right|300px|Mapa do Sudán. Segundo o censo de 2005 as principais cidades do Sudán ou capitais provinciais teñen a seguinte poboación:
Igrexa de Santo Estevo de Sandiás
A igrexa de Santo Estevo é o templo da parroquia de Santo Estevo de Sandiás (Ourense). É de estilo gótico tardío ou como afirman algúns autores "Unha das máis fermosas do renacemento galego", estilos pouco frecuentes en Galicia. Foi construída antes de 1520 polo mestre de cantería de orixe portuguesa Bartolomé de Nosendo. Consta dunha soa nave e presbiterio cuadrangular. Destaca pola súa portada de estilo manuelino, que recorda as igrexas portuguesas de Maravilha, en Santarem, ou a parroquial de Batalha. No interior, os arcos descansan sobre columnas acaroadas ós muros, con capiteis que presentan motivos renacentistas. O retablo maior de Santo Estevo de Sandiás, obra de Francisco de Moure, é dunha grande importancia polo seu significado na arte ourensá do século XVII.
Tati Moyano
Beatriz Moyano de Beça, coñecida como Tati Moyano, nada no Porriño en 1977, é unha xornalista galega.
Igrexa de Santo Estevo de Sandiás
Retablo maior
O retablo maior realizouse entre os anos 1603 e 1607, datas visibles no alto do retablo logo das obras de restauración a que foi sometido hai uns anos, e na que o recuperou as antigas cores e as pinturas orixinais.
Tati Moyano
Traxectoria
Licenciouse en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela e en Xornalismo pola Universidade Europea de Madrid e posgraduouse en Comunicación Audiovisual pola Universidade de Santiago de Compostela.
Igrexa de Santo Estevo de Sandiás
Retablo maior
É uns dos poucos retablos tardo-manieristas que chegou ata nós completo, seguindo un modelo de moda naquel momento imposto polo do Mosteiro do Escorial. Nel traballou Francisco de Moure, un dos mellores artistas galegos do primeiro terzo do século XVII, sendo unha das obras máis importantes da primeira etapa deste escultor.
Tati Moyano
Traxectoria
Nun inicio traballou nos informativos da TVG copresentando programas e conexións en directo, logo como guionista na CTV e redactora en Mediapro para TVE e de novo en 2003 para a TVG.
Igrexa de Santo Estevo de Sandiás
Retablo maior
Consta dunhas imaxes dotadas dunha grande forza expresiva na que xa se adiviñan os novos aires do novo estilo que chegaría anos máis tarde a Galicia e que tería unha grande importancia na nosa arte: o barroco.
Tati Moyano
Traxectoria
Na TVG levou o Telexornal noite, Galicia noticias serán, A revista, Programas especiais e, en distintas temporadas, o Telexornal serán. En 2020 o seu traballo na TVG é de redactora de informativos.
Igrexa de Santo Estevo de Sandiás
Retablo maior
Consta de dous corpos, tres rúas e un ático. Destacan no primeiro corpo san Pedro e san Paulo e no segundo san Francisco, santo Estevo e san Lourenzo. De grande interese son o conxunto de pinturas manieristas (A Anunciación, A Visitación, Os catro doutores da Igrexa, e varias santas) realizadas por un pintor descoñecido, ademais de varias pinturas que saíron a luz despois de restaura-lo retablo.
Calonge i Sant Antoni
250px|miniatura|Vista de Calonge Calonge i Sant Antoni tamén coñecido como Calonge de les Gavarres ou simplemente como Calonge, é un concello da provincia de Xirona, en Cataluña, que forma parte da comarca do Baix Empordà.
Tiña en 2015 unha poboación de 10.520 habitantes agrupados en varias entidades de poboación: Cabanyes, Calonge, Sant Antoni de Calonge, Sant Daniel e Treumal.
O concello está dividido en dúas partes, unha vila medieval nun outeiro e outra moderna, destinada ao turismo e situada na Costa Brava. O centro urbano principal e vila orixinal están a uns 4 km de distancia da costa, onde se atopa Sant Antoni de Calonge.
Martín Gómez
Martín Gómez Hermida, nado en Ferrol 22 de outubro de 1992, é un xogador galego de baloncesto. Actualmente xoga para o Club Estudiantes de Lugo da Liga EBA, no que xoga na posición de pivote cunha alzada de 2,06 metros.
Ligazóns externas
Ficha do xogador en feb.es
Sant Cugat Sesgarrigues
250px|miniatura|Entrada a Sant Cugat Sesgarrigues Sant Cugat Sesgarrigues é un concello da provincia de Barcelona, en Cataluña. Atópase no centro da depresión do Penedès e pertence á comarca do Alt Penedès.
Tiña en 2015 unha poboación de 978 habitantes, agrupados nas entidades de poboación de Sant Cugat Sesgarrigues e Les Cases Roges.
Reis de Leinster
Esta é unha lista dos Reis de Leinster que reinaron no reino irlandés de Leinster ata 1632, coa morte de Domhnall Spainnach MacMurrough-Kavanagh, o último descendente lexítimo da dinastía the MacMurrough Kavanagh.
miniatura|División da Illa de Irlanda contra 1014
Craig Thompson
miniatura|dereita|220px|Craig Thompson en setembro de 2011. Craig Matthew Thompson, nado en Traverse City, Míchigan o 21 de setembro de 1975 é un creador de bandas deseñadas.
Traxectoria
A súa primeira novela gráfica foi a semiautobiográfica Good-bye, Chunky Rice, inspirada pola súa marcha a Portland, Oregón, á que seguiu a tamén autobiográfica Blankets.
A finais de 2004 comezou a traballar en Habibi, publicada sete anos máis tarde.
Ligazóns externas
Blog de Craig Thompson
Chiyoda, Toquio
Chiyoda (千代田区, ちよだく, Chiyoda-ku) é un barrio especial da prefectura de Toquio no Xapón. Está situado ó sur da rexión de Kanto e ó leste da prefectura, na parte leste da illa de Honshu. A súa superficie é de 11,64 km² e a poboación de 45.520 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 3.910 hab./km².
O barrio de Chiyoda limita cos barrios de Shinjuku, de Bunkyō, de Taitō, de Chūō e de Minato.
Embaixadas
No barrio de Chiyoda localízanse as embaixadas de varios países.
Linguas das Illas Feroe
A lingua oficial das Illas Feroe é o feroés. A lingua de feroés é unha lingua xermánica que descende do nórdico antigo.
O feroés é similar en gramática ao islandés e ao nórdico vello, pero máis próximo en pronunciación ao noruegués. No século XX, o feroés convertíase na lingua oficial das illas. Dado que as Illas Feroe son un territorio danés, o danés é ensinado en escolas locais.
Raquel Fernández Menéndez
Raquel Fernández Menéndez, nada en Salas en 1993, é unha escritora asturiana que escribe en lingua asturiana.
Traxectoria
Graduada en lingua española e literatura pola Universidade de Oviedo, en 2013 gañou o III Concurso Literario que convoca a universidade co seu poemario "Libélula" (Ediuno, 2013). Ten poemas incluídos na antoloxía Poesía, alma del mundu (Círculo cultural de Valdediós, 2014). En 2016, gañou o décimo primeiro certame de poesía en asturiano "Nené Losada Rico". coa súa obra El llibru póstumu de Sherezade.
José María Fonollosa
José María Fonollosa, nado en Barcelona o 8 de agosto de 1922 e finado na mesma cidade o 7 de outubro de 1991, foi un poeta catalán en lingua castelá. Está considerado un caso singular de poeta secreto (ao estilo de Kavafis ou Fernando Pessoa) na literatura castelá, pois non publicou nada entre 1948 e 1990, manténdose á marxe de correntes literarias.
Eleccións municipais en Burela
Corporacións
Corporacións democráticas en Burela desde a aprobación da Constitución de 1978. As primeiras eleccións realizáronse en 1995 porque ese ano segregárase de Cervo, concello do que formaba parte até entón.
José María Fonollosa
Traxectoria
Naceu en Can Tunis, e durante a adolescencia trasladouse ao Poble Sec. En 1945 publicou o seu primeiro poemario, La sombra de tu luz, con influencias de poetas como Pedro Salinas, Jorge Guillén, Lorca ou Alberti, e en xeral do estilo (cancións de arte menor de tipo tradicional, romances, sonetos e mesmo décimas) e os temas (amoroso, ao modo intelectual e distanciado) adoptados antes da guerra pola xeración do 27. Porén, non hai influencia das vangardas nin do surrealismo.
En 1948 publicou Umbral del silencio, de cinco poemas. Nel usa o verso alexandrino e frecuenta a estrofa de catro versos hendecasílabos sen rima. Os temas seguen relacionados cos da xeración do 27, pero aparecen tamén preocupacións relixiosas, propias da época, diluídas nas composicións posteriores por un ton amoral e escéptico.
Nese mesmo ano escribiu Los pies sobre la tierra, que nunca chegou a imprimirse, pero que ten grande importancia porque supón o inicio de Ciudad del hombre, un vasto ciclo poético de catro décadas. Tamén traballou noutra triloxía poética abortada: Soledad del hombre, formada por Destrucción de la mañana, Los rezagados (algúns destes poemas foron reelaborados para Ciudad del hombre) e Tú, cotidiana.
En 1951, en colaboración con Alfredo Papo, publicou Blues y cantos espirituales negros. Nese mesmo ano marchou a Cuba. Regresou a Barcelona en 1961, e comezou a colaborar na revista Poesía Española.
En 1987 un encontro casual con Pere Gimferrer en Barcelona deu lugar á publicación dunha antoloxía de 97 poemas, Ciudad del hombre: New York.
Cando morreu, na súa mesa de traballo estaba o poema "No", considerado un manifesto ante a morte, varios borradores e un esbozo de testamento a lapis. En 1993 publicouse Ciudad del hombre: Barcelona, con 14 poemas. Esta obra foi reeditada en 1996 xunto con outros 68 poemas inéditos. Un ano despois publicouse Poetas en la noche, crónica novelada en verso na que reflicte o mundo da lírica contemporánea.
A súa obra foi musicada por Joan Manuel Serrat (1992) e Albert Pla (Supone Fonollosa, 1995).
Dólar hawaiano
Kamehameha III
A primeira emisión oficial do Reino de Hawai foi en 1847. Tratábase dun céntimo de cobre que amosaba o retrato do rei Kamehameha III no seu anverso. Esta moeda resultou ser impopular por mor da mesquiña calidade do retrato do rei. Malia haber quen sostén que a denominación era incorrecta (hapa haneri en vez de hapa haneli), a ortografía hapa haneri foi correcta ata a fin o século XIX. A ortografía haneri ("cen" ou "cento" en hawaiano) aparece en todos os billetes de 100 e de 500 dólares en circulación entre 1879 e 1900.
Kalākaua I
miniatura|esquerda|[[Moedas de Kalākaua|Moeda de Kalākaua de 10 centavos de dólar ou umi keneta de 1883]]
En 1883, o circulante oficial de prata do Reino de Hawai estivo constituído polas denominacións dun dime ou 10 centavos (umi keneta en hawaiano), un cuarto de dólar (hapaha), medio dólar (hapalua) e un dólar (akahi dala). A Casa da Moeda dos Estados Unidos cuñou, na ceca de Filadelfia, 26 presentacións de proba que contiñan o umi keneta (10 centavos), hapaha (cuarto), hapalua (medio) e akahi dala (un dólar). Tamén se fabricaron 20 exemplares de proba coa denominación de oito dólares (hapawalu). As moedas de prata emitidas para a circulación no Reino de Hawai fabricáronse na Casa da Moeda de San Francisco, deseñadas polo seu gravador Charles Edward Barber.
As moedas de Hawai continuaron a circular durante varios anos logo da anexión aos Estados Unidos, en 1898, ata que en 1903 unha acta do Congreso desmonetizou as emisións Hawaianas. A maioría das moedas foron retiradas e fundidas, aínda que se conservaron algunhas pezas, moitas veces convertidas en pezas de xoiaría. Segundo as estimacións, o número máximo de exemplares de cada moeda que se conservou é o seguinte:
Billetes
miniatura|Billete de 20 dólares da República de Hawai, emitidos en 1895. En 1879, o Departamento de Finanzas emitiu os primeiros billetes de Hawai, que viñan sendo certificados de depósito de moeda de prata por valor de 10, 20, 50 e 100 dólares. Con todo, emitíronse moi pequenas cantidades destes billetes, e a maioría do diñeiro de papel circulante pertencía ás emisións dos Estados Unidos. A partir de 1884 só se admitiron moedas de ouro estadounidenses para cantidades por riba dos 10 dólares.
En 1897, a República de Hawai emitiu certificados de depósito de moeda de prata con valores de 5, 10, 20, 50 e 100 dólares. En 1899 emitíronse billetes coas mesmas denominacións apoiados por depósitos de ouro. Tódolos billetes hawaianos, especialmente os certificados de ouro, son hoxe extremadamente raros.
Sant Antoni de Calonge
250px|thumb|Praia de Sant Antoni Sant Antoni de Calonge é unha localidade costeira do concello de Calonge, na provincia de Xirona, Cataluña. Está situada entre Palamós ao norte e Torre Valentina ao sur.
Tiña en 2014 unha poboación de 2.736 habitantes, aínda que nos meses de verán tamén residen na localidade un gran número de turistas nacionais e internacionais.
Foi un concello independente durante a guerra civil española por decreto da Generalitat de Cataluña, recibindo os nomes de Sant Antoni de Mar e Llevantí de Mar. En 1939 foi anexionado unilateralmente polo concello de Calonge.
Aral, Saiáns, Vigo
Aral é un lugar da parroquia de Saiáns, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca homónima. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 32 habitantes (17 homes e 15 mulleres).
Torneo das Seis Nacións 2018
Esta edición é disputada por Inglaterra, Francia, Irlanda, Italia, Escocia e Gales. Incluíndo os torneos matrices anteriores, é a edición número 124 do torneo.
Do mesmo xeito que no torneo de 2017 utiliza o sistema de punto bonus, común á maioría dos outros torneos de rugby. Ademais dos catro puntos para unha vitoria ou dous para un empate, un equipo que anote catro ou máis ensaios durante un partido recibirá un punto bonus ofensivo, do mesmo xeito que un equipo que perda por 7 ou menos puntos, obtén un punto bonus defensivo. Ademais, para asegurar que un equipo que gañe todos os seus partidos (un Grand Slam) tamén gañe o campionato, concederánselle tres puntos adicionais.
Raquel Rodríguez Rodríguez
Raquel Rodríguez Rodríguez, nada en Avilés o 28 de xuño de 1992, é unha ex ximnasta rítmica española, campioa de España individual en categoría alevín (2003) e infantil (2004 e 2005), e en conxuntos (2004) co Club Rítmica Galaica.
Lebre europea
A lebre europea (Lepus europaeus) é unha especie de mamífero lagomorfo da familia dos lepóridos.
A Raia
miniatura|[[Ponte Internacional do Guadiana, entre o Algarve e Andalucía.]] A Raia é o nome informal co cal se coñece tradicionalmente a fronteira terrestre entre España e Portugal. Dunha forma máis ampla, A Raia é igualmente o espazo xeográfico, a ambos os lados da fronteira política, en que a poboación comparte uns mesmos elementos históricos, culturais, económicos e mesmo lingüísticos por veces.
Lebre europea
Ë unha das principais pezas de caza.
A Raia
Na parte galego-portuguesa é frecuente distinguir entre a fronteira hidrográfica e a trazada na terra. Así, a raia húmida coincide co curso do río Miño na provincia de Pontevedra (Baixo Miño, O Condado e A Paradanta), mentres que a raia seca se corresponde co sur da provincia de Ourense (Terra de Celanova, Baixa e Alta Limia, val de Monterrei e As Frieiras).
Lebre europea
Descrición
A especie foi descrita en 1778 por Peter Simon Pallas. en ''Nova Spec. Quad. Glir. Ord''.: 30.
A Raia
Xeografía
A Raia ten unha lonxitude de 1214 km. É a fronteira máis longa entre dous estados membros da Unión Europea e a cuarta do continente, após a de Noruega con Suecia (1619 km) e as de Rusia coa Ucraína (1576 km) e con Finlandia (1340 km). De norte a sur, as provincias españolas que limitan con Portugal son Pontevedra, Ourense, Zamora, Salamanca, Cáceres, Badaxoz e Huelva. Os distritos portugueses que limitan con España son, de norte a sur, Viana do Castelo, Braga, Vila Real, Braganza, Guarda, Castelo Branco, Portalegre, Évora, Beja e Faro.
Historia
thumb|Límites entre o Reino de Portugal e o Reino de León cara a [[1210, durante o dominio almohade do sur da península.]] miniatura|Edificio da alfándega na Raia entre [[Galiza e Portugal, que deixou de ter uso en 1992 ao adoptarse o Acordo de Schengen.]] A historia da Raia comeza na época da Reconquista do occidente da península ibérica, no momento en que Portugal nace como reino independente en 1143, tras o Tratado de Zamora, independizándose do Reino de León.
Lebre europea
Características
É a lebre de maior tamaño das tres que habitan na península Ibérica. Sen dimorfismo sexual acentuado, as femias son algo máis pesadas que os machos. As extremidades e as orellas son longas, estas últimas co extremo de cor negro (como toda as especies do xénero Lepus). A pelaxe é de cor parda amarelada, a excepción da zona ventral, que é abrancuxada.
A Raia
Historia
Ambos os reinos iranse estendendo durante os seguintes anos cara ao sur, ao principio sen un establecemento claro dos límites entre as conquistas que correspondían a cada reino.
Lebre europea
Hábitat
De orixe esteparia, vive sobre todo en zonas agrícolas despexadas, tanto nas chairas como nas mesetas e, excepcionalmente, tamén nos bosques de certa extensión, ou nas montañas. Altitudinalmente esténde desde o nivel do mar até a alta montaña, onde pode chegar até os 2 000 m.
A Raia
Historia
En 1267 Afonso X de Castela e de León e Afonso III de Portugal asinan o Tratado de Badaxoz, no cal delimitan a fronteira entre ambos os reinos.
Lebre europea
Distribución
miniatura|Lebre europea nun [[Billetes do rublo belaruso|billete dun rublo belaruso]] A súa área de distribución natural abrangue case toda Europa (está ausente no norte da península Escandinava, de gran parte da península Ibérica e dalgunhas illas do Mediterráneo. Tamén se encontra no Norte de África e en Asia Occidental. A súa área de expansión está medrando na actualidade, especialmente nos países da antiga URSS.