cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
S/2010 J 1
S/2010 J 1 é unha lúa de Xúpiter cun diámetro de arredor de dous quilómetros, descuberto no ano 2010 por R. Jacobson, M. Brozovic, B. Gladman e Alexandersen M. mediante o Telescopio Hale de 5 metros de espello, sito no Observatorio do Monte Palomar, California.
O seu nome e consonte a designación internacional: satélite, (S); data de descubrimento, 2010; o número 1 indica que é o primeiro satélite de Xúpiter (J, do inglés Jupiter) atopado ese ano. .
A Cerdeira, Momán, Xermade
A Cerdeira é un lugar da parroquia de Momán no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Luís VII de Francia
Luís VII de Francia, chamado Luís o Novo, nado en 1120 e finado en Melun o 18 de setembro de 1180, foi rei de Francia entre 1137 e 1180. Foi o sexto en liña directa da dinastía dos Capetos. Era fillo de Luís VI e de Adela de Saboia (v. 1100-1154). Casou con Leonor de Aquitania, Constanza de Castela (1140-1160) e Adela de Champaña. Sucedeuno o seu fillo, Filipe Augusto.
Traxectoria
Foi consagrado rex designatus en Reims o 25 de outubro de 1131 polo papa Inocencio II trala morte accidental do seu irmán maior Filipe (1116-1131).
Antes de morrer, seu pai concertara o seu matrimonio con Leonor de Aquitania (1122-1204), filla de Guillerme X de Poitiers, duque de Aquitania e Leonor de Châtellerault, casamento que tivo lugar en Bordeos o 25 de xullo de 1137. Este vantaxoso matrimonio proporcionoulle un dominio real case triplicado xa que a esposa achegou no seu dote a Güiena, Gascuña, Poitou, Lemosín, Angoumois, Saintonge e Périgord.
En maio de 1141, Luís VII enfróntase ao conde Teobaldo II de Champaña e ao papa Inocencio II, con motivo da toma de posesión do bispado de Langres, xa que el quería que fose elixido un monxe de Cluny. De novo volve a opoñerse ao Papa en 1141 intentando impor o seu candidato para a sede de Bourgues contra Pierre de la Châtre (apoiado polo sumo pontífice). O Papa excomunga a Luís e Pierre de La Châtre refúxiase en Champaña. O rei invade o condado e incendia ao seu paso, durante o verán de 1142, Vitry-en-Perthois e súa igrexa, na cal se atopaban refuxiados os habitantes da vila.
Para resolver o problema, o rei firma o tratado de Vitry co conde Teobaldo II no outono de 1143, aceptando a elección de Pierre de La Châtre e conseguindo que se anule o veto que pesa sobre o reino; o 22 de abril participa na conferencia de Saint-Denis para solucionar o conflito xurdido entre a Santa Sede e el.
A Segunda Cruzada
Para selar o acordo, o rei acepta tomar parte na segunda cruzada alentada por Bernardo de Claraval e, preto do Nadal de 1145, Luís VII anuncia a súa decisión de unirse a ela para socorrer os Estados cristiáns de Palestina, ameazados polos turcos, que acababan de invadir o condado de Edesa en 1144 e perpetraron o masacre de centenares de cristiáns. En 1146 o rei toma a cruz, á vez que numerosos baróns, durante a asemblea de Vézelay.
O 11 de xuño, o rei Luís VII e Leonor parten para a segunda cruzada ao mando de 300 cabaleiros e unha cuantiosa armada, seguidos por miles de peregrinos. Saíron de Metz e pasaron polo val do Danubio, onde foron recibidos pola armada do emperador que xa os agardaba no reino de Hungría. O rei Géza II de Hungría recibiu os reis cruzados e velou por que estivesen provistos de alimentos e abeiro.
A segunda cruzada parecía ter bo comezo, xa que estaba dirixida polos dous soberanos máis poderosos de Occidente, que ademais, ao estaren instruídos pola experiencia da primeira, organizárona de forma moi estrita. Pero as relacións envelenáronse rapidamente entre franceses e alemáns, e sobre todo entre cruzados e bizantinos. Conrado III e Luís VII perderon as 4/5 partes dos seus efectivos militares tentando atravesar Anatolia, onde foron decimados polos turcos, a carestía e a enfermidade. Por último, logo de desembarcar co resto das súas tropas preto de Antioquía, que estaba en mans de Raimundo de Poitiers, tío de Leonor de Aquitania, os dous soberanos estreláronse ante Damasco. Conrado e os alemáns reembarcaron o 8 de setembro de 1148.
Raimundo esperaba que Luís VII o axudase a combater o inimigo que o despoxara dalgúns dos seus territorios, pero o rei só pensaba en ir a Xerusalén. Leonor intentou, en van, convencer o seu marido para que axudase o seu tío Raimundo, mais o rei preferiu seguir os consellos do templario eunuco Thierry de Galeran. Os cronistas da época culpan a Leonor de adulterio: Guillerme de Tiro acúsaa así mesmo de incesto co seu propio tío.
Luís VII obriga a Leonor a seguilo e deixa Antioquía, chegando a Xerusalén para cumprir coa peregrinación imposta. En xuño de 1148 tenta tomar Damasco, ante a que a súa armada está esperando. O matrimonio permanece un ano en Terra Santa antes de volver por mar, e por separado, a Francia. O rei é apresado polos bizantinos, sendo liberado polo normando Roxerio II de Sicilia. Na primavera de 1149, Luís VII, moi afectado polo exceso das desgrazas conxugais, abandona Xerusalén. A decepción en Occidente foi moi grande.
A separación de Leonor
Durante a viaxe de volta a Francia, en novembro de 1149, Luís VII pensou en separarse de Leonor. Pero o papa Uxío III, tras unha parada na Abadía de Montecasino, e despois o abade Suger, conseguiron reconcilialos e, en 1150, naceu a súa segunda filla, Alix de Francia (1150-1195).
No entanto, tralo pasamento de Suger en 1151, Luís VII, desexoso da separación, atopa no concilio de Beaugency o motivo para a mesma: a avoa de Leonor, Eduarda de Borgoña, era a neta de Roberto o Piadoso, avó do rei (en 9º grado civil, pero en 5º grado canónico), e isto propicia a anulación do matrimonio o 18 de marzo de 1152. Leonor recobra o dote e casa o 18 de maio de 1152, en segundas nupcias, co conde de Anjou, Henrique II Plantagenet, que será o rei de Inglaterra en 1154. El tiña 19 anos e ela 30.
Na primavera de 1154, Luís VII casa, en segundas nupcias, con Constanza de Castela (1136-1160) filla de Afonso VII, coa que ten dúas fillas, Margarida de Francia (1158-1197) e Adela de Francia (1160-1221). A raíña Constanza de Castela morre o 4 de outubro de 1160 durante o parto de Adela.
Descendencia
Con Leonor de Aquitania:
Con Constanza de Castela:
Feás, Boborás
miniatura|Estrada [[OU-0415 ao seu paso por Feás.|esquerda]]
Luís VII de Francia
Descendencia
Con Adela de Champaña (ou Adela de Blois):
Feás, Boborás
Santo Antón de Feás é unha parroquia do concello ourensán de Boborás. A parroquia abarca os núcleos de poboación de Feás, Borraxas, Vilachá e A Fenteira.
A capitalidade parroquial está na aldea de Feás. No século XX sufriu un gran descenso de poboación pola emigración, maiormente a México, pero tamén a Panamá, Venezuela, Suíza, Alemaña e incluso a Suráfrica. Segundo o IGE, en 2012 tiña 427 habitantes (186 homes e 241 mulleres).
Luís VII de Francia
Descendencia
O rei tivo ademais un fillo ilexítimo: Filipe (falecido en 1161).
Feás, Boborás
O nome da parroquia ten orixe na palabra latina fenales, é dicir, lugar de feno, de herba seca.
Xeografía
A parroquia de Feás está situada ó abeiro da cadea montañosa do Testeiro, ó agarimo do norte nos contrafortes da serra. A parte máis alta da parroquia localízase no lugar da Fenteira, situada arredor dos 800 metros e chega nas cotas máis baixas ata os 450 metros de Borraxas, atopándose nunha zona de transición A Vilachá e Feás, que teñen unha altitude próxima ós 500 metros. A disposición destes dous últimos lugares semella a dunha zona de aterrazamento formadas nesa transición das terras de montaña cara ós fondos vales que describen os ríos Cardelle e Lodairo, xa en altitudes próximas ós 320 metros. Son estes cursos fluviais os que permitiron a construción de muíños e propician a aparición das primeiras paisaxes de viñedo na zona do Foxo e Amarante.
Cunha superficie de 12,6 km², o seu terreo está constituído por rochas xistosas que modelan un relevo típico que se prolonga ata as veciñas terras de Beariz e ata o río Lodairo, onde se produce o contacto co dominio granítico, predominante na súa marxe esquerda.
Demografía
A evolución demográfica de Feás está marcada pola emigración cara a América e Europa e, como noutras moitas zonas de Galicia, polo progresivo abandono do mundo rural.
Evolución:
Historia
Na Idade Media e Moderna, a súa dependencia á Encomenda de Pazos de Arenteiro, da Orde de San Xoán, condiciona a súa vida e a dos seus habitantes, marcada pola existencia dos chamados foros ou arrendamentos de terras, constituíndo un territorio agrícola e gandeiro e lugar de paso de arrieiros e comerciantes cargados de viño do Ribeiro con dirección a Pontevedra. Este paso dunha importante vía de comunicación fai dela unha parroquia puxante e así, no ano 1842, comeza a realizarse cada día 5 -máis adiante pasará ó día 8- unha importante feira á que concorren as xentes do seu contorno a comerciar co gando e demais especies da zona. Esta feira mantivo certo pulo até a década de 1980. miniatura|O pobo ten dous cruceiros. Este é o que se atopa máis preto da igrexa. E ata onde chega a procesión.
Patrimonio
A presenza do home nesta terra vén dende moi antigo, quedando como testemuña milenaria desta pegada humana a existencia de numerosas mámoas espalladas por todo o seu territorio: 4 na Vesada, 3 no Curro, 5 en Vilachá e 1 na Fenteira. Estes indicios prehistóricos son tamén visibles no chamado Castro de Meimón, en Vilachá.
Testemuña interesante das súas tradicións é a figura do felo, personaxe asociado ó entroido desta parroquia, que por esas datas percorrían disfrazados de tal figura os camiños e casas os mozos de Feás. Ían dotados dunha vestimenta na que destacan as colchas coas que se cobren, a carauta e o gorro con numerosas fitas de cores. Eran personaxes dotados dunha certa "agresividade", xa que zoupaban coas varas que portaban facendo fuxir coas súas carreiras a quen se lle puña por diante. Actualmente acoden anualmente ó Entroido de Boborás.
Camiño de Santiago
Na actualidade está a potenciarse o Camiño de Santiago que se inicia en Braga (Portugal). Existen dous itinerarios: A Geira e Vos Arrieiros e unha segunda de Miñoto-Ribeiro. A peregrinación está a dar vida ao pobo e a súa contorna.
Croacia
Croacia (en croata: Hrvatska ), oficialmente República de Croacia  (en croata: Republika Hrvatska ), é un país de Europa central, rodeado pola chaira Panónica, os Balcáns e o mar Mediterráneo. A súa capital e cidade máis grande é Zagreb. Comparte fronteiras con Eslovenia e Hungría ao norte, Bosnia e Hercegovina ao sueste e Serbia e Montenegro ao leste.
Gran Premio de Bélxica de 2018
O Gran Premio de Bélxica 2018 (oficialmente Formula 1 2018 Johnnie Walker Belgian Grand Prix) foi unha carreira de Fórmula 1 que que se celebrou o 26 de agosto de 2018, no Circuíto de Spa-Francorchamps de Spa, Bélxica. Foi a décimo terceira rolda do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2018 e o 74º Gran Premio de Bélxica e a sexaxésima primeira vez que se disputou a carreira en Spa-Francorchamps.
Croacia
Antigo membro da República Federal Socialista de Iugoslavia, o 25 de xuño de 1991 Croacia declarou a súa independencia converténdose nun Estado soberano. O 1 de xullo de 2013 Croacia entrou na Unión Europea. Ademais é membro das Nacións Unidas, o Consello de Europa, a OTAN, a Organización Mundial do Comercio e membro non permanente do Consello de Seguridade das Nacións Unidas durante o período 2008 e 2009. Croacia está clasificada como unha economía emerxente e en desenvolvemento polo Fondo Monetario Internacional e país de alta renda polo Banco Mundial.
Griegos
dereita|miniatura|300x300px|Griegos Griegos é unha localidade e municipio de España, na provincia de Teruel, Comunidade Autónoma de Aragón, da comarca Sierra de Albarracín. Ten unha área de 31,47 km² cunha poboación de 160 habitantes (INE 2016) e unha densidade de 5,08 hab/km².
Croacia
Xeografía
miniatura|esquerda|Dubrovnik, a perla do Adriático, centro turístico de Croacia. Croacia atópase na beira nororiental do mar Adriático. Comparte fronteiras con Eslovenia e Hungría ao norte, con Serbia e Montenegro polo leste, e con Bosnia e Hercegovina ao sur e ao leste. Esta república dobra en tamaño a Bélxica, e adopta a forma dun búmerang dende as chairas de Panonia en Eslavonia, a través do centro montañoso, até chegar á península de Istria e a accidentada costa adriática. O extremo meridional da costa croata, incluída a cidade de Dubrovnik, está separado do resto do país por unha saínte de Bosnia e Hercegovina.
Griegos
Xeografía
Situado aos pés da Muela de San Juan, Griegos é un pequeno pobo da Serra de Albarracín, situado nos Montes Universais. Situado nunha paraxe natural, de singular beleza, ofrece ao visitante unha gran variedade de posibilidades. As súas xentes, os seus costumes, a súa gastronomía... aínda conservan a rusticidade de outrora.
Croacia
Xeografía
A principal atracción turística de Croacia constitúena as súas praias. O país está formado por 1.778 km de liña costeira (5.790 km se se inclúen as illas), con todo, moitas das praias contan con grava branca no canto de area. As illas son consideradas tan belas como as helénicas e existen 1.185, porén só 66 están habitadas. O mar Adriático croata é unha das áreas máis limpas do mar Mediterráneo, e a súa claridade e transparencia fan que cada ano millóns de turistas acudan ás súas costas.
Griegos
Xeografía
É o segundo pobo con maior altitude de España atopándose, dependendo das fontes, a unha altitude de 1.601, 1.602 ou de 1.604 msnm, anexo á Muela de San Juan. En 2008, foi denominado como o pobo máis frío de toda España.
Croacia
Xeografía
O montañoso Parque Nacional de Risnjak alberga numerosos linces, mentres que os frondosos bosques do Parque Nacional de Paklenica están poboados de insectos, réptiles e aves, entre eles o voitre leonado, en perigo de extinción. No Parque Nacional dos Lagos de Plitvice pódense atopar osos, lobos e cervos. miniatura|230px|Parque Nacional de Plitvice. [[Patrimonio da Humanidade]] O clima varía do mediterráneo da costa adriática ao continental do interior. As asolladas zonas costeiras ofrecen veráns cálidos e secos e invernos suaves e chuviosos. As montañas altas da costa actúan de escudo impedindo que cheguen os fríos ventos do norte; isto fai que os croatas gocen dunha primavera temperá e un outono tardío. En Zagreb, as temperaturas medias acadan os 27 °C en xullo e descenden até os 2 °C en xaneiro.
Griegos
Historia
Os restos de poboamento máis antigos son da transición entre a I Idade de Bronce e a época ibérica. Destacan 3 xacementos: El Cuarto, El Cabecico de los Moros y El Castillejo. En 1930, Martín Almagro descubriu unha necrópole celtibérica na escavación de El Castillejo na que apareceron 14 tumbas datadas arredor do 300 a.C.
Croacia
Xeografía
Segundo WWF, o territorio de Croacia repártese entre catro ecorrexións:
Griegos
Historia
O 21 de xuño de 1257, por privilexio do rei Xaime I dado en Teruel, este lugar pasa a formar parte de Sesma de Villar del Cobo na Comuidade de Santa María de Albarracín, que dependían directamente do rei. Este réxime administrativo perdurou pois foi a única comunidade que continuou existindo trala aplicación do Decreto de Disolución das mesmas, en 1837. Hoxe ten a súa sede en Tramacastilla.
Gran Premio de Bélxica de 2018
O piloto de Mercedes Lewis Hamilton chegou cunha vantaxe de 24 puntos sobre Sebastian Vettel no Campionato de Pilotos. No Campionato Mundial de Construtores, Mercedes lideraba sobre Ferrari por 10 puntos.
Cualificación
800px|thumb|centro|Grella de saída
Griegos
Clima
O clima de Griegos é mediterráneo continentalizado. A altitude é o factor principal que provoca que en Griegos se dean temperaturas tan baixas, cunha temperatura media anual de tan só 7,5 °C. Posúe invernos extremadamente fríos e longos, e veráns frescos e curtos, podéndose unicamente superar os 30 graos entre xuño e agosto. No inverno as temperaturas poden baixar dos -15 graos. En pleno verán os termómetros poden mesmo chegar a rexistrar temperaturas por baixo dos 0 graos nalgunhas ocasións.
Respecto das precipitacións, caracterízase por ser unha zona relativamente húmida, sendo o inverno a estación máis chuviosa e destacando unha seca estival nos meses de xullo e agosto. As precipitacións destacadas son as provinientes das frontes Atlánticas, que aínda que levan un longo traxecto percorrido e perderon gran capacidade, deixan precipitacións elevadas. As precipitacións apenas son debidas a centros que actúan no Mediterráneo, xa que son as Serras de Gúdar e Javalambre as que interferen no avance das choivas.
Flora e fauna
A paraxe natural é a riqueza principal de Griegos, rodeado de frondosos bosques, extensos campos de cereais, devesas de pasto do gando, modelaxe cárstica, innumerables fontes de auga fresca e cristalina,
Croacia
Orixes
Os croatas son un pobo de orixe eslava que emigrou dende a rexión onde se atopaba, na antiga Persia, cara a occidente, ao redor do século VI, chegando primeiramente á rexión da actual Polonia. Alí mesturáronse cos eslavos adquirindo a súa lingua e costumes. Posteriormente volveron emigrar e estabelecéronse na actual Croacia durante o século VII.
Griegos
Flora e fauna
A fauna é abundante e emerxente, destacándose a abundancia de bolboretas e as especies cinexéticas; Griegos atópase na Reserva Nacional de Caza dos Montes Universais.
O frío limita en gran medida a riqueza florística na zona. Unha riqueza importante en Griegos e na serranía son os fungos e cogomelos, abundantes no outono, que todos se afanan por colleitar.
Croacia
Idade Media
miniatura|Pintura de Oton Ivekovic que representa a chegada dos croatas ao [[Mar Adriático|Adriático]]
Griegos
Patrimonio
Do patrimonio histórico do pobo destacan tres construcións na poboación, a igrexa de San Pedro, a ermida de San Roque e o Pairón de San Antonio Abad.
Croacia
Idade Media
A partir do século IX Croacia converteuse nun dos reinos máis poderosos da rexión, combatendo con éxito a ávaros, búlgaros e maxiares e, en 1102, a raíz dunha unión nupcial, os nobres croatas aceptan formar un reino conxunto con Hungría.
Contra mediados do século XIII, o reino húngaro foi fortemente impactado pola expansión otomá, a cal levou ao parlamento croata (savor) a invitar aos Habsburgo, baixo o reinado de Fernando I, a asumir o poder sobre Croacia.
Idade Moderna
O reinado dos Habsburgo combateu con éxito aos otománs e, contra o século XVIII, gran parte de Croacia estaba totalmente libre do control turco, mentres que parte de Dalmacia permaneceu baixo o control de Venecia. En 1868, Croacia gañou autonomía nacional aínda que baixo autoridade húngara.
Griegos
Patrimonio
Próximos á poboación consérvanse centos de metros de trincheiras da guerra civil española, así como majadas e parideiras antigas onde se gorecía noutros tempos o gando, e tamén construcións para a produción do cal, as chamadas "caleras", etc.
Ademais do patrimonio histórico, o turismo é atraído pola inauguración dunhas pistas de esquí de fondo, xunto cos carreiros de PR e GR que hai pola zona, ademais da oferta hostaleira: hostal, casas de alugueiro, casas de turismo rural, apartamentos, etc.. En cuestión de turismo, Gregos benefíciase da descentralización do turismo da serra —moi estancado na poboación de Albarracín— e ofrece alternativas atractivas ao visitante: sendeirismo, esquí de fondo, raquetas de neve, mountain bike ou simplemente descanso de fin de semana da tensión urbana.
Servizos
Griegos a pesar de ser un municipio pequeno ten varios negocios e diferentes servizos. Giregos conta cunha panadaría, que ademais se fai cargo da repartición de pan nas localidades próximas; tamén conta cun Hostal, unha casa rural "Casa Aldea", así como un bar-restaurante "La Muela de San Juan" e ademais existe un Museo etnográfico sobre insectos chamada a "Casa das Bolboretas".
Ademais conta cos servizos públicos de consultorio médico e colexio público. A pesar das dificultades que existen nos núcleos rurais para manter as escolas públicas, Griegos conseguiu mantela aínda que sexa con apenas 6 alumnos. Nos últimos cursos está a aumentar o número de escolares grazas a iniciativas municipais.
Croacia
Idade contemporánea
Tras a primeira guerra mundial e a caída do imperio austrohúngaro, Croacia foi integrada no Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos, o cal, en 1929 foi denominado como Reino de Iugoslavia.
O 29 de outubro de 1918, o Sabor croata declarara a independencia e na súa soberanía manifestou a súa vontade de ingresar no novo Estado dos Eslovenos, Croatas e Serbios para afrontar a ameaza do exército italiano que entraba polo sur e o occidente do territorio.
A negociación finalmente rematou o 23 de novembro de 1918 despois de enviar unha delegación a Belgrado, sendo proclamada a unión co Reino de Serbia o 1 de decembro de 1918. miniatura|220px|O [[Estado Independente de Croacia, ou Reino de Croacia títere de Italia durante a II GM.]]
En 1924 unha decisión de apenas a metade máis un dos deputados da Asemblea Nacional iugoslava estipulou na constitución o carácter centralista do estado. Esta decisión propiciada con autoritarismo polo primeiro ministro Nikola Pašić, provocou a oposición dos croatas, os cales loitaron dende entón por restabelecer a súa autonomía, obxectivo central para o Partido Campesiño Croata, conseguido en 1939 cando o seu líder Vladko Maček asinou co goberno do reino o Tratado Cvetković-Maček, que estabeleceu a Banovina (provincia) de Croacia.
Iugoslavia foi invadida por Alemaña durante a segunda guerra mundial e Croacia foi convertida polos nazis no Estado Independente de Croacia. Tras a derrota das forzas do Eixe, Croacia reintegrouse de novo en Iugoslavia, esta vez na República Federal Popular de Iugoslavia, sendo convertida nun estado socialista federal, baixo a dirección de Josip Broz Tito, co nome de República Popular de Croacia (máis tarde, República Socialista de Croacia).
Cando Croacia declara a súa independencia de Iugoslavia en 1991, os habitantes serbios néganse a secundar a secesión da República Federal Iugoslava e, apoiadas polo exército federal iugoslavo, independízanse de Croacia como a República Serbia de Krajina no territorio desa rexión. Tras catro anos de loitas, o goberno croata logra desaloxar a gran parte das forzas serbias estacionadas na Krajina durante a Operación Tormenta. A recuperación polo goberno da Eslavonia Oriental levouse a cabo pacificamente e de xeito negociado con Belgrado en 1998 baixo a supervisión da Organización das Nacións Unidas.
Cara á Unión Europea
Croacia solicitou o ingreso na Unión Europea en 2003, e a Comisión Europea recomendou facela candidata oficial a principios de 2004. As negociacións de entrada comenzaron en outubro de 2005, poñéndose en marcha tamén o proceso de investigación. Esperábase que Croacia se adhirira ao redor do ano 2010, pero xurdiron algunhas dúbidas sobre a ampliación da UE despois do rexeitamento de Irlanda ao Tratado de Lisboa nun referéndum. Pero tras a aprobación e a entrada en vigor deste tratado este temor pasou, e Croacia puido continuar, e finalizar, con éxito as negociacións.
O intento de adhesión de Croacia foi posíbel debido á consolidación das institucións do país, reforma electoral, incrementos dos fondos para o Tribunal Constitucional e o Defensor do Pobo, e melloras nos dereitos das minorías e o retorno e integración de refuxiados. Así como a solución, na medida do posíbel, dalgún temas de disputa como O Consello Europeo, no cumio do 20 de decembro de 2004, estableceu o 17 de marzo de 2005 como a data para comezar as negociacións de entrada, sempre que Croacia continuara cooperando co TPII. Pero o 16 de marzo, o día anterior ao do previsto para iniciar as reunións, a UE pospuxo o seu comezo porque o TPII avaliou os esforzos croatas para capturar ao xeneral fuxitivo Ante Gotovina, acusado polo TPII por crimes de guerra e crimes contra a humanidade, como inoportunos e insuficientes. miniatura|150px|[[Jadranka Kosor, primeira ministra de Croacia.]]
Resolvidos, ou encamiñados cara á solución, estes problemas, as negociacións para a entrada de Croacia na UE remataron o 30 de xuño de 2011, polo cal entrará a formar parte da UE o próximo 1 de xullo de 2013. Finalmente, o 9 de decembro de 2011, produciuse a sinatura do tradado de adhesión e Croacia converterase, efectivamente, o 1 de xullo de 2013 no 28º membro da UE. "Hoxe Croacia volve ao grupo das nacións europeas, unha familia á que sempre pertenceu", declarou a primeira ministra do país, Jadranka Kosor no seu discurso durante a cerimonia celebrada en Bruxelas.
Tras a firma por parte de todos os líderes europeos, o goberno de Zagreb organizará un referéndum nos primeiros meses do ano 1012 para que os croatas dean a súa aprobación ao ingreso na UE, mentres que o resto de Estados membros procederán á ratificación pola vía que marca cada lexislación nacional. Así Croacia será, despois de Eslovenia, o segundo país da antiga Iugoslavia que ingresa na Unión Europea. A partir de xaneiro do 2012 comezou a asistir aos cumios e reunións ministeriais en calidade de observador.
Antes do referéndum, os políticos croatas, unanimemente pro europeos, insistiron en que a integración na UE era a decisión máis importante para este país desde a súa independencia.
O 22 de xaneiro de 2012 os croatas celebraron o referéndum de adhesión que, con escasa participación (o 43,58 %, moi inferior á rexistrada nas eleccións lexislativas celebradas en decembro de 2011), foi aprobado polo 66 % dos cidadáns.
O Tratado de adhesión, asinado en decembro por Croacia, foi ratificado por cada un dos 27 Estados membros da UE para concluír a entrada do país no bloque europeo o 1 de xullo de 2013. Tras Eslovenia, en 2004, Croacia foi a segunda das seis ex repúblicas iugoslavas en adherirse á UE.
Croacia conta con sete votos no Consello, dun total de 352. O croata recoñécese como lingua oficial da UE, e todos as actas da UE aparecen redactadas igualmente en croata.
Política e goberno
miniatura|220px|Banski dvori, a residencia do Goberno 220px|miniatura|Croacia divídese en vinte condados e unha cidade Dende a aprobación da década de 1990 da Constitución, Croacia converteuse nunha democracia, tendo entre 1990 e 2000 un sistema de goberno semipresidencialista e dende o 2000 un sistema parlamentario.
O Presidente de Croacia (Predsjednik) é o xefe de Estado, elixido directamente para un mandato de cinco anos, limitado pola Constitución a un máximo de dous. Ademais de ser o comandante en xefe das forzas armadas, o presidente ten o deber de nomear ao Primeiro Ministro co consentimento do Parlamento, ademais de posuír certa influencia na política exterior. A súa residencia oficial é o Predsjednički dvori, ademais de dúas residencias de verán nas illas de Vanga de Hvar.
O Goberno de Croacia (Vlada) está encabezado polo Primeiro Ministro, que ten dous viceprimeiros ministros e catorce ministros a cargo de determinados sectores de actividade. O poder executivo é o responsable de propor a lexislación e un orzamento, a execución das leis, e orientar a política exterior e interior da república. A residencia oficial do Goberno está en Banski dvori. En canto ao poder xudicial a máxima autoridade croata é o Tribunal Supremo, tendo por debaixo del tribunais nos condados e nos concellos. Existe un Tribunal Constitucional para os temas de interpretación da Constitución.
Divisións administrativas
Os condados (en croata: županije) son as principais subdivisións territoriais de Croacia. Cada condado ten unha asemblea que está composta polos representantes elixidos por voto popular, mediante escrutinio proporcional plurinominal, durante un período de catro anos. A asemblea elixe a dirección executiva do condado, decide os orzamentos anuais, as propiedades do condado etc. O gobernador do condado é o župan. O župan preside o goberno executivo do condado, e representa ao condado en asuntos exteriores. A subdivisión administrativa de menor nivel en Croacia son as cidades (en croata: grad en singular, gradovi en plural) e concellos (en croata: općina en singular, općine en plural). A cidade máis grande es Zagreb, sendo esta a única que supera o millón de habitantes.
Condados de Croacia:
Demografía
miniatura|dereita|Grupos étnicos en Croacia. miniatura|dereita|Pirámide de poboación. Croacia está habitada maioritariamente por croatas (89,6%), mentres que os grupos minoritarios son os serbios (4,5%), bosníacos, húngaros, italianos, eslovenos, alemáns, checos, os romaneses e outros (5,9%). Durante a meirande parte do século XX a poboación de Croacia tivo unha tendencia ascendente, pasando de 3 430 270 en 1931 a 4 784 265 en 1991, mais actualmente a taxa de crecemento natural da poboación é negativa. A esperanza media de vida é 75,1 anos e a taxa de alfabetización é do 98,1 por cento. As principais relixións de Croacia son o catolicismo (88%), cristianismo ortodoxo (4,4%), outros cristiáns (0,4%), islam (1,3%), outras relixións e sen especificar (0,9%) ou ningunha (5,2%). Durante a última década do século XX a poboación de Croacia estancouse debido á Guerra Croata de Independencia. Durante a guerra, grandes sectores da poboación foron desprazadas e aumentou a emigración. En 1991, nas rexións de maioría serbia, máis de 80.000 croatas foron expulsados dos seus fogares polas forzas serbias de Croacia ou fuxiron da violencia. Durante os últimos días da guerra en 1995, máis de 120.000 serbios, e talvez até 200.000 fuxiron antes da vitoria das forzas croatas. Só unha pequena fracción dos serbios regresaron aos seus fogares dende 1995 segundo Human Rights Watch, sendo asentados de novo polo Goberno de Croacia nas rexións que anteriormente habitaban.
A diáspora croata é moi significante, con abondosas colonias en América do Norte, Chile, Suecia, Alemaña, Australia, Arxentina e, en menor número, outros países suramericanos.
Economía
miniatura|Ponte Skradin Croacia posúe unha economía baseada principalmente en varios servizos e algunhas industrias lixeiras como a industria química. Posúe ademais grandes estaleiros de barcos comerciais, que son vendidos a moitos países e gozan de fama mundial. O turismo é unha importante fonte de ingresos. A croata xunto coa eslovena, eran e seguen sendo as nacións máis industrializadas e avanzadas da ex-República Federal Socialista de Iugoslavia.
Os principais socios comerciais de Croacia son Italia e Alemaña, cos cales realiza intercambios comerciais que suman máis dun 20% do seu PIB. Croacia comezou a recibir axudas dos fondos de pre-adhesión á Unión Europea en 2003, que ao peche dese ano sumarán os 420 millóns de €. Estas axudas destináronse principalmente a reforzar as políticas de modernización do goberno, como pode ser a reestruturación industrial, mecanización agrícola e política financeira. O PIB de Croacia estímase que creza nun 4,4% en 2006, dous con dous puntos sobre a media de crecemento da UE.
Infraestruturas
miniatura|Croatia Airlines, a compañía de transporte aéreo nacional de Croacia Croacia ten agora máis de 1.200 km de autoestradas que conectan Zagreb coas demais rexións. As estradas máis coñecidas son a A1, que conecta Zagreb con Split e a A3, que atravesa de leste a oeste o noroeste de Croacia e Eslavonia. A maioría das estradas son de peaxe, fóra da de circunvalación Zagreb e tramos da A3, A7, B8 e B9. A rede de estradas de Croacia está considerada dunha calidade xeral moi boa e dunha excelente seguridade, gañando varios premios EuroTAP.
En canto a ferrocarrís Croacia ten unha extensa rede ferroviaria, aínda que debido a circunstancias históricas algunhas rexións (en particular, Istria e máis aínda Dubrovnik) non son accesibles en tren sen pasar por países veciños. A rede precisa un serio investimento durante a próximas décadas para a súa harmonización coas normas europeas, tanto na velocidade como en eficiencia. Tódolos servizos ferroviarios son operados por Ferrocarrís de Croacia (en croata: Hrvatske željeznice). A inter-rede de autobuses urbanos (operada por operadores privados) está moi desenvolvida, con maiores niveis de cobertura e horarios que os ferrocarrís.
Croacia ademais conta con tres aeroportos internacionais importantes, en Zagreb, Split e Dubrovnik. Outros aeroportos importantes son o de Zadar, Rijeka (na illa de Krk), Osijek, Bol, Lošinj e Pula. A compañía nacional é Croatia Airlines. Un amplo sistema de transbordadores, operado por Jadrolinija, serve ás moitas illas de Croacia e liga as cidades costeiras. Tamén hai dispoñíbeis servizos de transbordador a Italia.
Cultura
A cultura de Croacia é o resultado de catorce séculos de longa historia que viu o desenvolvemento de moitas cidades e monumentos. O país posúe sete sitios do Patrimonio Mundial e oito parques nacionais. Croacia é tamén o lugar de nacemento dunha serie de figuras históricas, incluídas tres premios Nobel e numerosos inventores, estando os descubrimentos máis famosos algunhas das primeiras plumas estilográficas ou a gravata (kravata). O país ten unha longa tradición artística, literaria e musical, ademais dunha unha interesante e diversa cociña.
Cuentos Nuevos
Cuentos Nuevos foi unha revista publicada en Santiago de Compostela en 1922.
Croacia
Idioma
miniatura|Texto escrito en croata do [[século XIII]]
O idioma oficial e común é o croata, unha lingua eslava da familia das linguas eslavas do sur, que utiliza o alfabeto latino. Practicamente toda a poboación fala o croata, aínda que tamén se fala serbio, italiano, húngaro e turco entre as minorías. Doutra banda, o idioma croata subdivídese á súa vez en tres dialectos: o Čakavski, o Štokavski e o Kajkavski. O čakavski é o dialecto falado en Istria, o golfo de Kvarner, o litoral de Dalmacia e nalgunhas rexións do centro de Croacia, o štokavski en Dalmacia e Eslavonia, e por último o Kajkavski no norte e noroeste de Croacia.
Literatura
A literatura croata ten unha longa historia de dez séculos, descubríndose os primeiros textos no século XI, os cales eran traducións do eslavón antigo, escritos en alfabeto glagolítico (escritos litúrxicos, hagiografías e apócrifos), inspirados na literatura medieval eslava e bizantina, como o Misal de Kíiv (século XI), documentos como a Táboa de Baška (1100) e a Lei Vinodol (1288).
Cuentos Nuevos
Historia e características
Revista literaria, apareceu o 24 de marzo de 1922. No seu primeiro número publicou relatos de Rafael Dieste, Marcial Rodríguez Cebral e A. Casalva.
Croacia
Literatura
En canto á literatura croata contemporánea poden destacarse autores como Drago Kekanovič; Pero Budak (1919); Ivan Aralica (1930); Marijan Matjovič (1915-1985), de estilo realista socialista con Slučaj maturanta Wagnera («O caso do graduado Wagner», 1953), Igra oko smrti («Baile ao redor da morte», 1955), Vašar snova («Mercado dos soños», 1959) e I bogovi pate («Os deuses tamén padecen», 1965); e os borgesianos Goran Babič, Pavao Pavličyč (1946), Stjepan Cuič (1945), Goran Tribuson (1948), Vlatko Pavletič (1930), Ivo Frangeč (1920) e Zvonimir Majdak (1938).
Himno
miniatura|Día Nacional de Croacia O himno nacional croata chámase Lijepa naša domovino (A nosa fermosa patria). A letra, de Antun Mihanović, foi publicada por primeira vez en 1835 na revista Dánica (A estrela da mañá), co título Hrvatska domovina (patria croata). A música foi escrita na década de 1840 por Josip Runjanin.
Máis tarde, en 1861, a partitura experimentou varios cambios menores, realizados por V. Lichtenegger. En 1891 a canción foi cantada como himno nacional nunha exhibición levada a cabo pola Sociedade Económica Croato-Eslava en Zagreb. Como Croacia formaba parte no século XIX do Imperio Austrohúngaro, tiña como himno nacional o austríaco. O 29 de febreiro de 1972 a primeira emenda da Constitución croata declarou esta canción o himno nacional oficial (a pesar de que nese momento Croacia aínda formaba parte de Iugoslavia). Logo da independencia de Croacia, en 1990, realizáronselle lixeiros trocos na letra.
Educación
miniatura|Universidade de Zagreb. A educación primaria en Croacia comeza á idade de seis ou sete anos e componse de oito graos. No ano 2007 aprobouse unha lei para aumentar ensino libre pero non obrigatorio até os dezaoito anos de idade. A educación obrigatoria consta de oito categorías divididas entre escola primaria e ensino secundario que é proporcionada polos ximnasios e centros de formación profesional.
Croacia conta con oito universidades, a Universidade de Zagreb, a Universidade de Split, a Universidade de Rijeka, a Universidade de Osijek, a Universidade de Zadar, a Universidade de Dubrovnik, a Universidade de Pula e a Dubrovnik International University. A Universidade de Zadar é a primeira universidade de Croacia, foi fundada no ano 1396 e permaneceu activa até o ano 1807. No ano 2002 cando outras institucións de educación superiores se fixeron cargo da fundación da nova Universidade de Zadar no ano 2002.
A Universidade de Zagreb, fundada no ano 1669, é a universidade máis antiga en funcionamento de todo o sueste de Europa. Tamén hai institucións politécnicas e de educación superior.
Deporte
miniatura|[[Dražen Petrović.]]
Os deportes máis populares en Croacia son o fútbol, o balonmán, o baloncesto, o wáter-polo e o tenis. A selección croata de fútbol terminou terceira na Copa Mundial de Fútbol de 1998, gañando Davor Šuker a Bota de Ouro como o xogador máis goleador do torneo. Ademais chegou a ocupar en 1999 o terceiro posto na Clasificación Mundial da FIFA. O país fracasou na súa oferta conxunta con Hungría para organizar a Eurocopa 2012, chegando á última instancia, na cal resultou electa a candidatura conxunta de Polonia e Ucraína.
A Selección Croata de Wáter-polo é a actual campioa do mundo. O Mladost foi campión de Europa por 7 veces e foi galardoado co título de Mellor Club do século XX pola LEN (Ligue Européenne de Natation). O Equipo croata de Copa Davis gañou o torneo en 2005. O xogador de tenis Goran Ivanišević é un dos deportistas máis recoñecidos que gañou en 2001 o Grand Slam de Wimbledon, así como Iva Majoli gañadora de Roland Garros en 1997. Outros deportistas famosos son: Janica Kostelić e Ivica Kostelić en esquí, Blanka Vlašić en atletismo, Duje Draganja, Sanja Jovanović, Đurđica Bjedov en natación ou en baloncesto Dražen Petrović, un dos mellores xogadores da historia, Krešimir Ćosić, Toni Kukoč ou Dino Rađa.
O Bidueiro, Caaveiro, A Capela
O Bidueiro é un lugar da parroquia de Caaveiro no concello coruñés da Capela na comarca do Eume. Tiña 6 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 2 eran homes e 4 eran mulleres.
Hantilis II
Hantilis II, rei hitita, posíbel fillo do anterior rei Alluwamnas, sucedeu a Tahurwailis en circunstancias descoñecidas. O seu reinado forma parte do chamado Reino Medio Hitita ou período escuro.
Traxectoria
Durante o goberno de Hantilis II, os kaska, bárbaros do Ponto, invadiron por primeira vez o imperio hitita, conquistando Tiliura e Nerik, esta última moi importante desde o punto de vista relixioso. Hantilis II, do mesmo xeito que Tahurwailis, renovou a alianza que Telibinus asinou con Kizzuwatna.
Foi sucedido por Zidantas II, cuxa relación familiar con Hantilis se descoñece.
Camilo Placer
Camilo Placer Bouzo, nado en Ourense en 1854 e finado na mesma cidade o 5 de novembro de 1887, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Colaborou en El Heraldo Gallego. Estudou Dereito nas Universidades de Santiago de Compostela e Oviedo. Marchou a Madrid, onde colaborou en La Ilustración Gallega y Asturiana, foi redactor de Los Debates, secretario da redacción de La Europa, que tamén dirixiu, fundou e dirixiu El Norte, La Época, El Debate e La Libertad. Escribiu o folleto La Izquierda Dinástica, asinado co pseudónimo Mr. Wigh, que deu orixe ao Partido Demócrata-Dinástico. Despois fundou o periódico El Resúmen.
Pybba de Mercia
Traxectoria
As súas datas aparecen ás veces en xenealoxías como nacemento en 570, o principio do seu reinado en 593, e morte en 606 ou 615, pero sen evidencia aparente; a Crónica anglosaxoa menciónao tan só como pai de Penda, sen maior detalle.
Segundo a Historia Brittonum, Pybba tería 12 fillos. Cearl, un rei de Mercia, é mencionado por Beda, e puido ser sucesor de Pybba, pero a súa filiación con Pybba, se a houbese, é descoñecida. O fillo de Pybba, Penda finalmente converteríase en rei; a Crónica data este feito en 626, malia que Beda suxire que non sería até despois da batalla de Hatfield Chase en 633.
Ademais de Penda e Eowa, Pybba tivo aparentemente outro fillo chamado Coenwalh. Cada rei, desde Penda até Ceolwulf, deposto en 823, proclamábase descendente de Pybba, a través de Penda, Eowa ou Coenwalh (quizais excluíndo a Beornrad, que gobernou brevemente e cuxa procedencia é descoñecida).
Tamén se di que Pybba tivo unha filla. Aínda que non se menciona o seu nome, foi posibelmente a primeira esposa de Cenwalh, rei de Wessex (648-674).
Lola Índigo
Miriam Doblas Muñoz, nada en Madrid o 1 de abril de 1992, popularmente coñecida como Lola Índigo, é unha cantante e bailarina española. O seu primeiro sinxelo "Ya no quiero ná" alcanzou a certificación de dobre disco de platino en decembro de 2018.
Inicios
Miriam Doblas naceu en Madrid na primavera de 1992, pero foi criada dende pequena na localidade granadina de Huétor-Tájar, de onde se sente natural.
No ano 2010 participou no talent Fama Revolution de Cuatro.
2017: Paso por Operación Triunfo
Coñecida inicialmente como Mimi ou Mimi Doblas, foi a primeira expulsada de Operación Triunfo 2017, concurso emitido en La 1 de Televisión Española en horario de máxima audiencia.
2018-presente: primeiros lanzamentos
Non foi ata despois do seu paso polo concurso musical cando conseguiu certa popularidade en España, xa co nome de Lola Índigo, tras publicarse en xullo de 2018 o seu primeiro sinxelo, "Ya no quiero ná", que superou os nove millóns de reproducións en Spotify, entrou na lista dos cincuenta temas máis virais do mundo, e o videoclip acumula máis de cincuenta e un millóns de reproducións en YouTube. O tema foi definido como unha mestura de estilo trap, feminismo e funk, e ponse en escena cun corpo de baile que forma Mónica Peña, Saydi Lubanzadio, Laura Ruiz e Claudia Riera, todas elas capitaneadas por Lola Índigo e saídas do reality Fama, ¡a bailar! 2018, agás Laura Ruiz.
Ese mesmo ano, formou parte do elenco de concursantes da sétima edición de Tu cara me suena, en Antena 3 quedando en cuarto lugar.
En decembro gravou xunto ós seus compañeiros de OT 2017 Aitana, Ana Guerra, Agoney Hernández e Raoul Vázquez, e o rapeiro canario Maikel Delacalle a canción «El mundo entero» para a marca Coca Cola, xunto cun anuncio televisivo.
O 14 do mesmo mes publicou «Borracha (Remix)», canción na que colaborou xunto a Juan Magán e De la Ghetto co cantante Yera. Unha semana máis tarde, o 21 de decembro, lanzou o seu segundo sinxelo, titulado «Mujer bruja», acompañada da cantante Mala Rodríguez.
Ciencias exactas
Baixo a denominación de ciencias exactas inclúense a matemática e todas aquelas ciencias que, malia sosterse na experimentación e observación, se poden sistematizar expresando os seus desenvolvementos con obxectividade e servíndose, ás veces, da linguaxe e o rigor matemático. As ciencias exactas admiten predicións especialmente precisas e métodos rigorosos para comprobar as hipóteses formuladas, ben sexa mediante deducións ou razoamentos irrefutables, ou ben a través de experimentos repetibles nos que as medidas e as predicións sexan cuantificables obxectivamente.
Este termo implica unha dicotomía entre as ciencias exactas e as chamadas ciencias humanas como por exemplo a socioloxía e a economía. Nestoutras ciencias a experimentación e a predición non xogan papeis tan relevantes, e non producen, nin procuran normalmente producir, resultados que sexan calculables dun xeito obxectivo, senón que encerran certo grao de subxectividade.
Como exemplos clásicos de ciencias exactas teriamos a matemática, a física, a xeoloxía, a química, e certas ramas da bioloxía. Hoxe en día a denominación destas ciencias co nome de ciencias exactas está en desuso por varios motivos. Por unha banda a presenza de métodos aproximados coma por exemplo os estatísticos ou afirmacións baseadas na probabilidade é frecuente na actualidade en case que tódalas ciencias exactas, así como en numerosas ciencias humanas.
Por outra banda os traballos de modernos historiadores da ciencia coma Thomas Kuhn, ou sociólogos do coñecemento científico coma os relacionados co Programa Forte, acurtan as diferenzas entre ciencias exactas e non exactas ao afirmar que no establecemento da veracidade dunha teoría teñen un influxo especial factores subxectivos coma o contexto social ou intereses persoais.
Gardamariña
Gardamariña é o nome dado aos alumnos ou aspirantes a oficiais en moitas Mariñas de Guerra.
Armada Española
miniatura|300px|Cabaleiro gardamariña e aspirante de cuarto e segundo ano, respectivamente.
O grao de gardamariña existe en España desde 1717. Os cabaleiros e damas gardamariñas son os alumnos aspirantes a ser oficiais da Armada Española. Constitúen o grao máis baixo do corpo de oficiais. Denominase así aos alumnos de terceiro e cuarto curso da Escola Naval Militar. Poden ser do Corpo Xeneral da Armada, do de Infantería de Mariña ou do de Intendencia da Armada.
Proceden dos Cabaleiros ou Damas Aspirantes, que é como denominase aos alumnos da Escola Naval Militar durante os dous primeiros cursos do plan de estudos. Para o ingreso como aspirante debe superarse a selectividade e aprobar unha oposición, pasar un recoñecemento médico e superar unhas probas físicas.
Unha vez superados os cursos de gardamariña, son ascendidos a alférez de fragata (os de corpo xeral) ou alférez, que é o quinto curso da carreira de Oficial da Armada. Ao superar este curso reciben despachos como alféreces de navío ou tenentes, e son destinados a unidades da Armada.
Xelatina
miniatura|dereita|Ovos en xelatina A xelatina é unha mestura coloide, é dicir, unha substancia semisólida, incolora, translúcida, quebradiza e case insípida que se obtén a partir do coláxeno procedente do tecido conectivo de despoxos animais fervidos con auga.
Características e tipos
No animal, a xelatina non existe como compoñente, senón que se obtén por medio da hidrólise parcial e irreversíbel do coláxeno, o seu precursor insolúbel. No coláxeno, a unidade básica está formada por tres cadeas de polipéptidos, enroladas en forma de hélice e estabilizadas por unións intramoleculares. Isto fai que o coláxeno exhiba propiedades mecánicas únicas e forme a estrutura do tecido conectivo da pel, os tendóns, as cartilaxes e os ósos dos animais.