cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfonso Álvarez de Villasandino
Alfonso Álvarez de Villasandino, tamén coñecido por Álvarez de Toledo y de Illescas, nado en Villasandino (provincia de Burgos) a mediados do século XIV e finado en 1424, foi un poeta castelán en lingua galega e castelá.
Ciencia patolóxica
Definición
Langmuir nunca tivo a intención de que o termo fora rigorosamente definido, senón que simplemente comezou como o título da súa charla sobre algúns exemplos de ciencia rara.
Alfonso Álvarez de Villasandino
No Cancioneiro de Baena consérvanse máis de cen composicións súas, das que 22 están en galego (28 contando as dubidosas) e o resto en castelán. Durante polo menos catro anos, a cidade de Sevilla pagoulle cen dobras de ouro por compoñer cancións que en Nadal eran cantadas por xograres ante os oficiais do cabido.
Ciencia patolóxica
Definición
Ao igual que con calquera intento de definir a actividade científica, sempre se poden encontrar exemplos e contraexemplos.
Características
Algunhas das características da ciencia patolóxica son:
Uso do termo
Bart Simon inclúe entre as prácticas que pretenden ser ciencia categorías como: pseudociencia, afeccionados á ciencia ou ciencia amateur, ciencia fraudulenta, mala ciencia, ciencia lixo, ciencia popular, ciencias ocultas ou esotéricas, entre outras.
Exemplos de ciencias patolóxicas poden ser, entre outras, "as canles de Marte", os raios N, poliauga, memoria da auga e a fusión fría. As teorías e as conclusións de todos estes exemplos son rexeitadas pola maioría dos científicos, con só un pequeno número de excepcións.
Henry H. Bauer, profesor emérito en estudos de química e defensor da controvertida negación da SIDA, criticou o termo dicindo que a ciencia patolóxica "non é unha mala conduta científica (nin tampouco é patolóxica)", e que carece de xustificación para o entendemento contemporáneo de estudos de ciencias como historia, filosofía e socioloxía da ciencia, polo que serían horas de abandonar a frase.
A confesión de Lúcio
Foi traducido ó galego por Benxamín Constante e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.
Acmonital
miniatura|[[Anverso das 100 liras de 1957, cuñadas en acmonital]] O acmonital (acrónimo do italiano: acciaio monetario italiano; "aceiro monetario italiano") é unha aliaxe monetaria, variante do aceiro inoxidable tradicional, utilizada para a cuñaxe de moedas con valores faciais expresados en liras italianas. Tamén se atopa en moedas circulantes do Vaticano e San Marino, e da Albania baixo a dominación Italiana.
Composición
O acmonital é un tipo de aceiro inoxidable á base de cromo, ferro e ás veces níquel, e con pequenas proporcións de carbono, magnesio, silicio, xofre e fósforo, que ten dúas manifestacións diferentes en función de cales sexan os seus compoñentes principais e as súas porcentaxes, con cadanseu código AISI do American Iron and Steel Institute:
Uso na moeda italiana
O acmonital deseñouse para a cuñaxe de moedas italianas na Zecca dello Stato, de Roma, a partir de 1939 a nome de Vítor Manuel III, concretamente os valores de 20 e 50 centésimos, e de 1 e 2 liras. Estas primeira cuñaxes producíronse en acmonital non magnético (código 304).
V2 Records
V2 Records (ou V2 Music) é un selo discográfico pertencente ao Universal Music Group dende outubro de 2007. Foi fundado no ano 1996 por Richard Branson, cinco anos despois de que vendese Virgin Records a EMI.
Na actualudade o 95% do selo pertence ao servizo financeiro Morgan Stanley e o 5% reatante a Branson, xa que Morgan Stanley foi o principal financiador da compañía. Cos anos V2 adquiriu Gee Street Records, Junior Boy's Own, Blue Dog Records e Big Cat Records. O selo tamén distribúe a moitos outras disscográficas, como poden ser Wichita, Luaka Bop, City Slang e Modular.
V2 agora opera en Australia, Bélxica, O Canadá, Francia, Alemaña, Italia, Grecia, Países Baixos, España, Irlanda, Suecia, Reino Unido e Estados Unidos. Foi distribuída neste último país por BMG, porén, pasouse a WEA pouco despois da formación de Sony BMG. Os súas oficinas centrais están situadas na antiga sede estadounidense de Island Records en Manhattan.
Premios Kyoto
Os Premios Kyoto (京都賞) son unha serie de premios que se conceden dende 1984 no Xapón, grazas á Fundación Inamori, en recoñecemento aos traballos nas áreas da filosofía, as artes, as ciencias e a tecnoloxía. Os premios non só se entregan aos mellores expoñentes de cada área senón tamén aos que contribuíron á humanidade co seu labor. Este premio é o equivalente xaponés dos Premios Nobel.
O Busto, Saa, A Pobra do Brollón
O Busto é unha aldea da parroquia de Saa no concello lucense da Pobra do Brollón. Aínda que no censo consta de 2 habitantes (1 home e 1 muller), está deshabitada.
Premios Kyoto
Os premios entréganse no campo de avances tecnolóxicos, ciencias básicas, artes e filosofía. En cada unha das categorías, o premio rota cubrindo distintas ramas da área principal.
O Busto, Saa, A Pobra do Brollón
Xeografía
Está situada ao leste do concello, nos seus límites, a uns 1100 m de altitude, en plena Serra do Courel. Unha estrada sobe desde A Pobra en dirección á Pousa, Penadexo e Pradelas, e despois convértese nunha devasa de 4 km, que conduce ó Busto.
Premios Kyoto
A fundación foi creada polo millonario xaponés Kazuo Inamori, industrial de cerámicas. O premio está dotado con 50 millóns de iens e produtos da marca Kyocera. O premio está gañando prestixio pois cobre áreas que non son recoñecidas polo premio Nobel.
O Busto, Saa, A Pobra do Brollón
Xeografía
Preto da aldea están as montañas de Pena Redonda e a Pena dos Catro Cabaleiros, onde se reunían os habitantes do Incio, Samos, Folgoso do Courel e A Pobra do Brollón.
Premios Kyoto
Galardoados
! width="60 px" style="background:Lavender; color:Black"|Ano ! width="350 px" style="background:Lavender; color:Black"| Categoría ! style="background:Lavender; color:Black"| Premiado ! width="220 px" style="background:Lavender; color:Black" |Nacionalidade
O Busto, Saa, A Pobra do Brollón
Historia
Hai moitos anos unha mina de ferro era explotada no lugar, onde aínda se poden ver os restos entre as silvas. Consérvanse restos do Muíño do Lucas.
Segmento A
thumb|[[Kia Picanto, un automóbil de turismo do segmento A con carrozaría hatchback.]] thumb|[[Fiat Panda, un automóbil de segmento A de 1980.]]
O segmento A é a primeira categoría do sistema de clasificación de automóbiles definido pola Comisión Europea. Utilízase para coches de cidade, a categoría máis pequena, que se sitúa por encima dos microcoches e por baixo do segmento B.
En 2021 esta categorización abrangue os vehículos que miden aproximadamente entre 2,7 m e 3,7 m de longo, e que xeralmente teñen espazo suficiente para catro adultos, a diferenza dun microcoche que só ten cabida para dúas persoas.
Salvo escasas excepcións, a carrozaría é practicamente sempre hatchback ou monovolume; neste último caso denomínanse tamén "micromonovolumes". Os motores teñen como máximo catro cilindros e poucas veces superan os 1´6 litros de cilindrada.
Non hai designacións específicas para nomear a estes automóbiles, senón que conviven varios termos como "automóbiles (micro)urbanos", "cidadáns", "utilitarios" ou "pequenos". No Xapón existe unha categoría fiscal para estes automóbiles denominada kei car, que determina entre outros aspectos unha lonxitude menor a 3,4 m e unha cilindrada inferior a 660 cc.
Mineirão
O Estádio Governador Magalhães Pinto, máis coñecido como Mineirão é un estadio de fútbol localizado en Belo Horizonte, no estado brasileiro de Minas Xerais. Inaugurado en 1965, é o quinto maior estadio do Brasil, e ten albergado varias finais da Copa Libertadores e unha Copa Intercontinental, sendo ademais unha das sedes da Copa do Mundo da FIFA de 2014. Os principais equipos que xogan no estadio son os rivais Cruzeiro Esporte Clube e Clube Atlético Mineiro, aínda que este último xoga principalmente no Estádio Independência. En 2003 foi catalogado polo Consello Deliberativo do Patrimonio Cultural do Municipio de Belo Horizonte.
Aeroporto Sri Guru Ram Dass Jee
O aeroporto internacional Sri Guru Ram Dass Jee é un aeroporto situado a uns 11 quilómetros ao noroeste da cidade de Amritsar, na India. Foi bautizado na honra do Gurú Ram Das, o cuarto dos gurús Sikh e fundador de Amritsar. Ademais da cidade de Amritsar, o aeroporto tamén serve ás áreas veciñas de Punjab, os distritos occidentais de Himachal Pradesh e os distritos do sur de Jammu e Kashmir. O aeroporto opera voos a 21 destinos domésticos e 8 internacionais. No ano 2017 quedou no terceiro lugar entre os mellores aeroporto non metropolitanos da India segundo unha enquisa de satisfacción realizada aos clientes. O aeroporto rexistrou un incremento de tráfico do 54,4% entre outubro de 2016 e outubro de 2017.
Vromonas
Vromonas (Βρομώνας) é unha illa grega das Illas Xónicas localizada ao leste da illa de Ítaca. En 2011, non tiña poboación residente.
Segmento C
190px|miniatura|[[Opel Zafira, un monovolume do segmento C.]]
190px|miniatura|[[Seat León, un compacto medio do segmento C.]]
190px|miniatura|[[Seat Toledo, unha berlina media do segmento C.]]
O segmento C é un segmento de automóbiles que se sitúa entre os segmentos B e D. Xeralmente teñen espazo para cinco adultos, e para dous nenos máis no caso de monovolumes de sete prazas.
Nos anos 1980, a este segmento denominábaselle ás veces "catro metros", xa que os modelos adoitaban ter esa lonxitude. Actualmente, estes vehículos miden aproximadamente 4´30 m de longo en carrozaría hatchback (5 portas) ou monovolume de cinco prazas e 4´50 m no caso de carrozarías sedán, familiar, todo terreo ou monovolume de sete prazas.
Hoxe en día, os modelos estándar adoitan ter motores de catro cilindros de entre 1.4 e 2.0 litros de cilindrada e potencias entre os 90 e os 140 CV máis ou menos. Os máis deportivos poden alcanzar os 3.2 litros de cilindrada, nalgúns casos teñen cinco cilindros en liña ou seis cilindros en "V" e poden desenvolver potencias máximas ata aproximadamente 270 CV.
Dentro do segmento C, hai varios subsegmentos que corresponden aos distintos tipos de carrozaría. Un automóbil de turismo do segmento C denomínase "compacto" ou "compacto medio"; un monovolume é un "monovolume compacto" ou "monovolume mediano", e un todo terreo chámase "todo terreo compacto".
Empty Bottles, Broken Hearts
Empty Bottles, Broken Hearts é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de punk rock Murder City Devils, publicado no ano 1998 a través do selo Sub Pop Records.
XIII edición dos Premios Goya
A cerimonia de entrega da XIII edición dos Premios Goya tivo lugar no Palacio Municipal de Congresos de Madrid o 24 de xaneiro de 1999. A dirección e presentación estivo a cargo de Rosa María Sardà. A película Abre los ojos foi a gran decepción da noite, pois malia contar con 10 nomeamentos, non acadou premio algún.
Mantellidae
Mantellidae é unha familia de anfibios anuros endémica de Madagascar e a illa de Mayotte. Tanto o comportamento como a aparencia e os hábitats das especies desta familia varían considerablemente. A maior parte presentan hábitos terrestres aínda que algunhas son arborícolas ou acuáticas. O tamaño vai desde os 3 até os 10 centímetros de longo.
Taxonomía
Segundo ASW:
A Torre, Magalofes, Fene
A Torre é un lugar da parroquia de Magalofes no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 116 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 52 homes e 64 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 128 habitantes.
Publicación científica
miniatura|335px|A publicación das conclusións dun traballo científico é o que o converte en [[ciencia. Na imaxe, os Principia Mathematica de Isaac Newton.]]
Un texto científico, ou sexa, unha publicación científica ou comunicación científica, é un dos derradeiros pasos de calquera investigación científica, previo ao debate externo.
As publicacións científicas comezaron como cartas persoais entre os científicos, libros e publicacións periódicas (como anuarios ou revistas científicas). Actualmente a ferramenta máis avanzada é internet, que xustamente naceu como un mecanismo para comunicar as fases ds investigacións científicas entre científicos e militares situados en distintas partes do mundo. Se un achado científico é de gran transcendencia ou actualidade, tamén se utilizan os medios de difusión masiva e as roldas de prensa, aínda que se considera pouco respectable facelo antes de ser comunicado á comunidade científica.
Ademais do seu uso xenérico, adoita coñecerse especificamente como "comunicación" un tipo de texto científico, máis ou menos breve, orixinalmente concibido para a súa transmisión oral, especialmente o remitido a un congreso ou simposio para que estea ao dispor dos asistentes, dea lugar ou non a unha conferencia lida realmente nesa reunión. Moi habitualmente publícanse conxuntamente.
A ciencia como saber público
A ciencia distínguese doutros saberes non científicos (como a alquimia, por exemplo) pola publicidade a que se obriga o científico con respecto ás conclusións do seu traballo. A pseudociencia, pola contra, baséase fundamentalmente na promoción e a publicación, pero sen control científico previo nin posterior. Non é de estrañar que entre os best-séller haxa máis pseudociencia que ciencia.
Hai quen fala mesmo dun comunismo científico, xa que publicar os traballos é renunciar a telos en exclusiva para un mesmo e pólos ao dispor de toda a comunidade científica e a sociedade. Iso non significa non recibir a remuneración correspondente ao traballo científico, que debe estar protexido por patentes, dereitos de autor ou a forma correspondente de propiedade intelectual. Así e todo, é moi corrente que as persoas que producen traballos científicos estean motivadas especialmente pola difusión destes, que lles produce recoñecemento social ou simplemente a satisfacción de compartir o producido.
Comparación internacional
miniatura|Cantidade de artigos científicos publicados por país entre 2008 e 2012 miniatura|Número de artigos científicos per cápita, entre 2008 e 2012. Irlanda e Suíza teñen os mellores resultados neste indicador [1] Os Estados Unidos e a China son os países que teñen maior produción científica. O número de publicacións científicas presenta gran variabilidade dun país a outro. O principal factor é o número de científicos de cada país; así, os Estados Unidos o China encabezan as listaxes mundiais de poboación, xa que teñen as maiores poboacións de científicos traballando en universidades e centros de investigación. Unha comparación máis razoable do desempeño dun país é o número de publicacións per cápita, é dicir, o volume de produción científica cualificada en relación á súa poboación.
Cando se compara o número de publicacións per cápita de cada país obsérvase que o principal factor que explica estas diferenzas é a renda per cápita, que pode explicar ata un 56 % da varianza observada. Xa que logo, o número de artigos publicados por país pode aproximarse á relación:
Onde:
"Publica ou morre!"
A expresión "Publica ou morre!" é un tópico, pero expresa claramente a necesidade que ten un científico de ver recoñecida a súa tarefa para continuar con ela, o que ás veces produce consecuencias indesexadas, tanto na calidade das publicacións como na das mesmas investigacións.
O número de artigos científicos publicados é unha medida da repercusión da actividade dun científico ou grupo investigador e, por tanto, da súa importancia. Hai mecanismos que refinan esa medida, como a análise de citas (que amosa a cantidade de veces que outros científicos citaron unha determinada publicación), e mesmo mecanismos que refinan ese parámetro (como o índice de citación ou o Índice h).
De todas as maneiras, o mecanismo publicación-cita é unha poderosa ferramenta para que un grupo de científicos, autocitándose e acollendo nas súas revistas as publicacións dos seus afíns, se promocionen conxuntamente. O mesmo ocorre na política académica e das universidades.
A diferenza entre a avaliación da cantidade, da calidade e da repercusión das publicacións en cada disciplina científica, e entre ciencias e humanidades, deu orixe a consideracións de orde diversa sobre a conveniencia ou non de sometelas aos mesmos principios de avaliación, sobre todo polas súas consecuencias na investigación e na docencia, a vida intelectual e universitaria.
Revistas científicas
As revistas Science e Nature disputan o posto de revista científica máis importante nas ciencias experimentais. Estas revistas son altamente selectivas co que publican e están reservadas ás descubertas máis senlleiras ou que poidan ter un impacto máis amplo en diversas áreas da ciencia.
Ademais de revistas xeralistas como Science o Nature, existen algúns milleiros de revistas que se caracterizan pola súa alta especialización. Este tipo de revistas converteuse no referente para o traballo científico, debido a que só se publican artigos que fosen sometidos a controis externos e á revisión por pares (chamado en inglés peer preview). Estas revistas son clasificadas consonte o seu factor de impacto, que se calcula a partir do número de traballos publicados nesas revistas que son publicados por outras revistas. As ciencias sociais non dispoñen dun consenso xeneralizado que saliente un número tan reducido de revistas.
Historia das publicacións científicas
Entre as primeiras publicacións científicas están o Journal des sçavans (París, 1665), e as Philosophical Transactions of the Royal Society (Inglaterra) e as Acta Eruditorum (Leipzig), ambas de finais do séculoo XVII. Nese momento, o acto de publicar investigación científica era controvertido e mesmo ridiculizado. Non era infrecuente que un novo descubrimento se anunciase como un anagrama, reservando a prioridade ao descubridor, pero indescifrable para calquera que non compartise o segredo. Malia publicar en ambas as revistas (a inglesa e a alemá), tanto Isaac Newton como Leibniz usaban ese sistema e dubidaban da prioridade das súas respectivas descubertas, o que os levou a unha feroz disputa (no caso do cálculo diferencial e infinitesimal). Loxicamente, o método non era eficaz.
O sociólogo Robert K. Merton atopou que o 92 % dos casos de descubrimento simultáneo do século XVII terminou en disputa. O número de disputas descendeu a un 72 % no século XVIII, 59 % na segunda metade do XIX e 33 % na primeira metade do XX. O descenso nas reclamacións de prioridade nos descubrimentos débese atribuír á crecente aceptación da publicación das investigacións nas modernas revistas científicas.
Institucións como a Royal Society ou a Academie Francaise des Sciences adiantáronse na súa consideración de que a ciencia só pode avanzar mediante un intercambio de ideas aberto e transparente, apoiado por probas experimentais.
"As sesións de academia, a correspondencia epistolar entre investigadores ou a edición restrinxida de monografías e libros en edicións locais e idiomas nativos non eran métodos áxiles nin eficaces para difundir e validar os novos coñecementos (por exemplo, os traballos de Mendel tardaron 30 anos en seren redescubertos). A solución máis plausible consistiu na publicación de artigos curtos adaptados a un formato estándar en revistas de circulación mundial, escritas nunha linguaxe aceptable pola comunidade científica: o inglés.
Na actualidade, as novas tecnoloxías revolucionaron o crecemento e o acceso ás publicacións científicas. Nos anos 80 do século XX empezaron a aparecer as publicacións de acceso aberto nas que calquera usuario, científico ou non, podía acceder ás bases de datos de publicacións de certas revistas.
Características lingüísticas
As características lingüísticas destes textos débense aos seguintes factores:
Publicacións científicas paródicas, fraudulentas ou extravagantes
Cun fin non unicamente humorístico, senón procurando marcar os límites do que debería ser a publicación científica admisible, xurdiron publicacións científicas paródicas (a primeira foi Journal of Irreproducible Results "Revista de resultados irreproducibles" -suponse que unha das condicións da práctica científica é a reproducibilidade-), onde científicos recoñecidos publican artigos aparentemente convencionais canto á súa xerga, o seu ámbito, a súa metodoloxía de investigación e a estrutura de presentación (a clásica adoita ser: Introdución, Material e métodos, Resultados, Discusión, Bibliografía), pero con asuntos tales como encher con labra de poliestireno expandido o Canón do Colorado. Para as ciencias sociais, similar obxectivo tiveron os difundidos artigos de Carlo Maria Cipolla compilados no libro Allegro ma non tropo.
En ocasións déronse provocacións menos aparentes, pero igualmente inverosímiles, que intencionalmente se presentaron a revistas científicas serias e pasaron os controis e chagaron a publicarse, para seren logo denunciadas polo autor; como o chamado escándalo Sokal.
Sedoheptulosa 1,7-bisfosfato
A sedoheptulosa 1,7-bisfosfato, sedoheptulosa 1,7-difosfato ou sedoheptulosa-1,7-difosfato é unha molécula do monosacárido sedoheptulosa fosforilado nos carbonos 1 e 7. Trátase dun azucre de sete carbonos (heptosa) cun grupo cetona no carbono 2 (é unha cetosa) e un grupo fosfato esterificado en cada un dos carbonos dos extremos da molécula. Intervén no ciclo de Calvin da fotosíntese.
Paul Ehrenfest
Traxectoria
As súas principais contribucións producíronse no eido da Física estatística, e a súa relación coa mecánica cuántica, e tamén se lle debe a teoría de Cambio de estado e o teorema de Ehrenfest.
Sedoheptulosa 1,7-bisfosfato
No ciclo de Calvin da fase rexenerativa da fase escura da fotosíntese, orixínase sedoheptulosa 1,7-bisfosfato na reacción entre a eritrosa 4-fosfato e a dihidroxiacetona fosfato catalizada por unha aldolase. eritrosa 4-fosfato + dihidroxiacetona fosfato → sedoheptulosa 1,7-bisfosfato
Paul Ehrenfest
Vida persoal
En decembro de 1904, casou coa matemática rusa Tatyana Alexeyevna Afanasyeva (1876–1964), que se converteu nunha das súas colaboradoras. Tiveron dúas fillas e dous fillos: Tatyana (1905-1984), que tamén se converteu en matemática, Galinka (1910-1979) ilustradora de libros para cativos, Paul Jr. (1915-1939) físico e Vassily (1918-1933).
Sedoheptulosa 1,7-bisfosfato
Despois, a sedoheptulosa 1,7-bisfosfato formada perde o fosfato do carbono 1 en reacción catalizada pola sedoheptulosa-1,7-bisfosfatase, orixinando sedoheptulosa 7-fosfato. sedoheptulosa 1,7-bisfosfato → sedoheptulosa 7-fosfato + Pi
Psicrometría
miniatura|75px|[[Psicrómetro de Asmann de circulación forzada.]] A psicometría é unha rama da ciencia que estuda as propiedades termodinámicas do aire húmido e do efecto da humidade atmosférica nos materiais e no confort humano. O concepto deriva do grego ψυχρομετρία, composto por ψυχρός, frío, e μετρία, medición.
O aire, coñecido como aire húmido, está constituído por unha mestura de aire seco e vapor de agua. O aire seco é unha mestura de varios gases. A súa composición xeral é a seguinte:
En relación coa súa temperatura, o aire ten a propiedade de reter certa cantidade de vapor de agua. A menor temperatura, menor cantidade de vapor, e á inversa, a maior temperatura, maior cantidade de vapor de agua, se se mantén a presión atmosférica constante.
Tamén se considera que é un método para controlar as propiedades térmicas do aire húmido. Represéntase mediante un diagrama psicrométrico.
Usos
É útil para conservación de alimentos en cámaras frigoríficas, climatización de locais, procesos de secado e fabricación de medicamentos.
Diagrama psicrométrico
É un diagrama no que se relacionan múltiples parámetros referentes a unha mestura de aire húmido: temperatura, humidade relativa, humidade absoluta, punto de orballo, entalpía específica ou calor total, calor sensible, calor latente e volume específico do aire.
Os valores do diagrama non son constantes: varían segundo a altura sobre o nivel do mar. Na bibliografía especializada adóitase referilo á altura do nivel do mar.
miniatura|centro|500px|Diagrama psicrométrico conceptual. Emprégase na arquitectura e na enxeñaría para ás instalacións termomecánicas en edificios para dimensionar sistemas de calefacción e de aire acondicionado.
Os procesos de calefacción, refrixeración, humidificación e deshumidificación que transcorren no acondicionamento do aire modifican a condición deste desde un punto de estado inicial até unha condición diferente, representada por un segundo punto no diagrama.
Segmento D
250px|miniatura|right|[[BMW Serie 3, un automóbil do segmento D con carrozaría de dúas portas]] O segmento D é un segmento de automóbiles que se sitúa entre os segmentos C e E. Xeralmente teñen espazo para cinco adultos, ou para sete ou oito adultos no caso dos monovolumes.
Actualmente estes automóbiles miden aproximadamente entre 4´50 m e 4´85 m de longo, sexa en carrozaría liftback, sedán, familiar ou monovolume. Os modelos máis económicos adoitan ser máis longos, mentres que os máis custosos adoitan ser máis curtos, ter un beirado dianteiro e batalla máis grandes. Os motores van no primeiro caso desde catro cilindros de 1.6 litros de cilindrada ata seis cilindros de 3.0 litros, e no segundo ata oito cilindros de 6.2 litros como o Mercedes Benz C63 AMG.
Dentro do segmento D hai varios subsegmentos que corresponden aos tipos de automóbil. Un automóbil de turismo do segmento D adóitase denominar "automóbil mediano" ou "mediano grande"; un todo terreo deste tamaño chámase "todo terreo mediano"; e un monovolume do segmento é un "monovolume grande".
Wilhelm Lilljeborg
miniatura|260px|Lámina de [[cladóceros de Suecia (1900).]] Wilhelm Lilljeborg, nado o 6 de outubro de 1816 en Helsingborg e finado o 24 de xullo de 1908 en Uppsala, foi un zoólogo sueco.
Traxectoria
Estudou na Universidade de Lund, acadando o título de doutor. Posteriormente foi profesor en dita Universidade.
É particularmente coñecido polos seus traballos sobre os crustáceos cladóceros, ostrácodos e copépodos de Suecia, e das especies de baleas do xénero Balaenoptera.
Impacto da pandemia de COVID-19 por sexo e xénero
O impacto da pandemia de enfermidade por coronavirus de 2019-2020 por sexo e xénero refírese á relación da presenza da COVID-19 con homes e mulleres, no desenvolvemento dos roles de xénero e a taxa por mortalidade variable en función ao sexo, aínda que ambos sendo igualmente vulnerables. A mortalidade por mor da COVID-19 é máis alta en homes segundo algúns estudos realizados na China e Italia. Paralelamente, hai maior porcentaxe de profesionais da saúde, que son mulleres, e teñen maiores probabilidades de ser expostas ao virus. O peche de colexios, as corentenas e o acceso reducido á sanidade debido á Pandemia de COVID-19 pode afectar diferencialmente aos sexos e, posiblemente, exacerbar as disparidades existentes.
Diferenzas de sexo en mortalidade
As investigacións mostraron que as enfermidades virais como o Ebola, VIH, gripe e o SARS afectan a homes e mulleres de maneira diferente. A data de abril de 2020, os homes morren máis frecuentemente que as mulleres tras ser infectados pola COVID-19. O risco máis alto é de homes de cincuenta anos, cunha fenda entre homes e mulleres que só se pecha nos 90 anos. Na China, a taxa de mortalidade era do 2.8% para os homes e 1.7% para as mulleres. Descoñécense as causas exactas desta diferenza por sexo, pero podería ser por factores xenéticos e conductuais. As diferenzas inmunolóxicas baseadas no sexo, unha menor prevalencia de fumadoras, e que os homes desenvolven condicións co-mórbidas como a hipertensión a idades máis temperás que as mulleres, poderían contribuír á maior mortalidade en homes. En Europa, o 57% das persoas infectadas son homes, e un 72% das persoas falecidas por COVID-19 son homes.
Wilhelm Lilljeborg
Abreviatura
A abreviatura Lilljeborg emprégase para recoñecer a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Impacto da pandemia de COVID-19 por sexo e xénero
Impacto en saúde
Nas emerxencias de saúde pública, as mulleres teñen un risco maior de malnutrición.
Saúde reprodutiva
Durante un brote, os recursos sanitarios desvíanse para combater a enfermidade, o que resulta nunha despriorización da saúde reprodutiva das mulleres. Os cambios fisiolóxicos no embarazo orixinan nas mulleres un maior risco dalgunhas infeccións, a pesar de que falta evidencia sobre a COVID-19 en concreto. As mulleres teñen maior risco de desenvolver unha enfermidade grave cando as afecta o virus da gripe (pertencente á mesma familia que a COVID-19), polo que é importante protexer ás mulleres embarazadas da COVID-19. Houbo enfermeiras que denunciaron ter menor acceso a tampones e compresas mentres traballaban horas extra sen equipamento protector persoal adecuado durante a pandemia na China.
Aborto
O goberno da Arxentina estaba a planificar enviar un proxecto de lei ao Congreso da Nación logo de que Alberto Fernández anunciáseo no seu discurso de apertura das sesións lexislativas o primeiro de marzo. Con todo, debido á crise pospúxose a presentación. O aborto séguese practicando segundo os termos establecidos no protocolo ILE, aínda que algunhas provincias obstaculizan o seu acceso. O Ministerio das Mulleres habilitou unha liña telefónica onde as mulleres poden recibir asistencia e denunciar ás provincias onde se lles nega o acceso.
En Estados Unidos, o acceso ao aborto foi severamente restrinxido en varios estados, especialmente nos estados conservadores de Texas e Ohio.
Probas clínicas
As mulleres están infrarrepresentadas nas probas clínicas para vacinas e fármacos, polo que poderían ignorarse nos estudos científicos as diferenzas de sexo nas respostas á enfermidade.
Disparidade de xénero en liderado
Hai unha disparidade de xénero no liderado das respostas ao estalido da pandemia de COVID-19. As doce persoas do grupo de traballo do Coronavirus da Casa Branca son todos homes. O 72% dos xefes executivos de sanidade global globais son homes. Segundo ThinkGlobalHealth, "os temas de igualdade só se integran significativamente nas respostas de emerxencias cando as mulleres e os grupos marxinalizados son capaces de participar na toma de decisións".
Impacto socioeconómico
As mulleres constitúen a maior parte dos traballadores informais e a tempo parcial ao redor do mundo. En períodos de incerteza, como durante unha pandemia, as mulleres teñen maior risco de perder o seu traballo e non poder volver traballar despois. A experiencia dunha corentena pode ser diferente para homes e mulleres, considerando as distintas necesidades físicas, culturais, sanitarias e de seguridade de ambos.
Violencia de xénero
Debido á maior tensión nunha casa durante unha pandemia, as nenas e as mulleres teñen probabilidades de experimentar un maior risco de violencia das súas parellas e de violencia doméstica. En Kósovo produciuse un aumento do 17% da violencia de xénero durante a pandemia. Durante os períodos de corentena, as mulleres que experimentan violencia teñen acceso limitado a servizos protectores. Nos Países Baixos, o número das chamadas aos centros de abuso de menores aumentaron un 76% en febreiro de 2020 comparado co ano anterior.
World Wide Web Consortium
O World Wide Web Consortium (W3C, "Consorcio da Rede Mundial") é unha organización creada por Tim Berners-Lee que agrupa a organizacións, actualmente unhas 500, interesadas en dar soporte e definición aos estándares en Internet. O consorcio adminístrano conxuntamente o Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT) o European Research Consortium for Informatics and Mathematics, con sede en Francia, e a Universidade de Keio no Xapón.
O consorcio é a principal organización en relación cos padróns para a World Wide Web. Organízase como un consorcio no que cada membro mantén persoal a tempo completo co obxectivo de traballar en común no desenvolvemento de padróns para a W3.
Padróns
Padróns W3C/IETF (sobre o conxunto de protocolos Protocolo de Internet):
Feria de La Chinita
miniatura|200px|Imaxe origxnal da Virxe de Chiquinquirá, tal como se conserva na basílica do mesmo nome.
A Feria de La Chinita é o nome dunha festa de orixe relixiosa que ten lugar cada ano durante tres días, do 17 ao 19 de novembro, principalmente na cidade venezolana de Maracaibo, aínda que tamén cobre outras partes do Estado de Zulia. Nesta festa celébrase o milagre da Virxe de Chiquinquirá, patroa do estado de Zulia, cuxa festividade é observada pola Igrexa Católica cada 18 de novembro.
Tradición
A muller relatou a historia aos veciños locais, que comezaron a adorar esta advocación da Virxe. Posteriormente, decidiuse construír un monumento á Virxe no lugar exacto onde se atopaba a casa desa muller; fronte á Basílica de Nosa Señora de Chiquinquirá.
Landujan
Landujan é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Aeroporto de Batna-Mostépha Ben Boulaid
O aeroporto de Batna-Mostépha Ben Boulaid (IATA: BLJ, ICAO: DABT), tamén coñecido como aeroporto de Batna, é un aeroporto arxelino que serve a Batna. Está situado a 26 quilómetros ao norte da cidade.
Kosmos 393
Kosmos 393 (Космос 393 en ruso), tamén denominado DS-P1-Yu Nº 39, foi un satélite artificial soviético lanzado o 26 de xaneiro de 1971 mediante un foguete Kosmos 2I desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Kosmos 393 foi o trixésimo noveno membro da serie de satélites DS-P1-Yu e o trixésimo quinto lanzado con éxito tralo fracaso dos lanzamentos do segundo, vixésimo terceiro e trixésimo segundo membros da serie. Estaba adicado a servir como obxectivo para as probas antisatélites e antimísiles soviéticas.
Kosmos 393 foi inxectado nunha órbita inicial de 512 km de apoxeo e 283 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 71 graos e un período de 92,1 minutos. Reentrou na atmosfera o 16 de xuño de 1971.
Platanus
Platanus é o xénero ao que pertencen as arbores chamadas comunmente plátanos, da familia Platanaceae, nativas da Eurasia e de América do Norte. Son típicas dos climas subtropical e temperado. Polo xeral, son árbores de interese ornamental, podendo atinxir máis de 30 metros de altura. Posúen follas lobadas semellantes ás do pradairo común, que se tornan amareladas e avermelladas no outono antes de caeren no inverno, diferenciándose, porén, dos pradairos polas flores reunidas en inflorescencias globosas, en contraste cos amentos presentes nos pradairos, e tamén pola ausencia de resina nos plátanos, entre outras diferenzas estruturais menores.
Moitas veces, crese que a folla do plátano é a que está simbolizada na bandeira do Canadá. No entanto, a folla ilustrada é a de pradairo vermello; a confusión ocorre debido á semellanza física entre elas. As dúas árbores pertencen a xéneros diferentes: plátano (Platanus) e pradairo vermello (Acer).
Etimoloxía
O nome galego "Plátano" vén do grego platanos, polo latín platanu.
Especies e orixe
Híbrido (?) Platanus × hispanica Mill. ex Münchh., 1770 (= P. orientalis var. acerifolia Aiton, 1789 ; P. hybrida Brot., 1804 ; P. vulgaris Spach, 1841, nom. illeg. ; P. × acerifolia.
Ligazóns externas
دلب Платан Плятан Чинар Platanus Platan Platan Platanen Πλάτανος Platanus Platano fa:چنار Plataanit Platane Billey plaaney דולב hsb:Platana Platano Platanus プラタナス ჭადარი 버즘나무과 lbe:Чинар Platanas mzn:چنار (گرمی) Plataan Platana Platan Plátano Платан Платан Platansläktet Çınar 悬铃木属
Batalla de Annual
O desastre de Annual foi a grave derrota militar que sufriu o exército español durante a guerra de Marrocos (ou guerra do Rif) o 22 de xullo de 1921, preto da localidade marroquí de Annual, fronte as tropas rifeñas baixo o mando de Abd el-Krim. A denominación de "Desastre de Annual" dáse unicamente en España, xa que no Rif coñécese como "Vitoria de Annual".
Psicrómetro
dereita|frame|Psicrómetro.
Batalla de Annual
Antecedentes dos feitos
A zona do Rif, era a zona máis difícil de dominar de todo Marrocos e estaba baixo o control do caid da tribo dos Beni-Urriagel, abd el-Krim.
Psicrómetro
O termómetro de bulbo húmido ten o bulbo cuberto por unha malla porosa (xeralmente de algodón), que fica mergullada nun recipiente contendo auga destilada. Esta malla fica constantemente húmida debido ao efecto de capilaridade. A evaporación da auga contida na malla envolvente retira calor do bulbo, facendo que o termómetro de bulbo húmido indique unha temperatura máis baixa do que a doutro termómetro, que indica a temperatura ambiente. Esa evaporación, e consecuentemente a redución na temperatura de bulbo húmido, é tanto maior canto máis seco está o ar atmosférico e é nula cando a atmosfera está saturada de vapor de auga.
Batalla de Annual
Antecedentes dos feitos
En febreiro de 1920 o xeneral Manuel Fernández Silvestre, que estaba en Ceuta, marchou tomar posesión do cargo de comandante xeneral de Melilla. O plan era que o Alto Comisario, o xeneral Berenguer, atacaría dende o a zona occidental, partindo de Tetuán e Ceuta, mentres Silvestre, atacaría dende Melilla en dirección leste cara a Baía de Alhucemas.
O propio ministro de Guerra, o vizconde de Eza, non daba permiso para comezar a ofensiva ata que o exército estivese ben preparado e pertrechado mais coa chegada de Silvestre, animado polo rei, se ordenou o avance das tropas durante todo o ano para conquistar os territorios ao oeste de Melilla e inou de blocaos mal fortificados a rota ata Alhucemas.
Durante o inverno e a primavera de 1921, continuaron as operacións nestes territorios, ocupados case sempre sen violencia, chegando a acordos cos xefes dos territorios ofrecéndolles diñeiro para conseguir a súa amizade. En cada lugar ocupado construían pequenos cuarteis chamados blocaos (Blockhaus) sempre nas zonas máis elevadas, onde xeralmente non había auga, o que obrigaba a ir a por ela en mulas. A distancia entre os blocaos era variable, entre 20 e 40 quilómetros, segundo estivese o terreo, pero se estaban moi xuntos as forzas repartíanse, co que había bos recursos para afrontar un ataque inimigo. As condicións dos soldados non eran boas. As subministracións escaseaban, e as ratas e os piollos eran moi frecuentes no campamento.
O desastre
miniatura|300px|Desastre de Annual. O xeneral Silvestre, animado polo rei, contradicindo as ordes do seu xefe, o Alto Comisario de España en Marrocos Dámaso Berenguer, decidiu inzar de blocaos a rota entre Melilla e Alhucemas. O 31 de maio, nun deles, o do monte Abarrán, a gornición, composta totalmente de marroquinos, insubordinouse e asasinou a tódolos seus oficiais.
Chegaron o 1 de xuño e, ese mesmo día, a guarnición foi atacada polo inimigo, morrendo todos os defensores, en torno a cen. O 7 de xuño estableceuse outra posición no monte Igueriben, coa idea de defender o campamento de Annual polo sur. Esta posición foi atacada e quedou en poder do inimigo o día 21 de xullo, despois dun longo cerco no que os defensores quedaron sen auga e morreron, soamente 11 puideron chegar a Annual dos 350 que había no campamento. miniatura|150px|Abd el-Krim
Tras estes sucesos, concentráronse arredor do campamento as forzas inimigas. Os rifeños estaban comandados por Mohamed Ben Abdelkrim El Jatabi (Abd el-Krim), antigo funcionario da Administración española na Oficina de Asuntos Indíxenas en Melilla.
Durante a noite do 21 ao 22, o xeneral Silvestre discutiu cos seus oficiais a forma de saír do cerco. Sen chegar a ningún acordo, a primeiras horas da mañá, e baixo fogo inimigo, deuse a orde de retirada e as tropas abandonaron o campamento; algúns oficiais saíron con calma, pero a maioría dos soldados saíu correndo e de forma desordenada, producíndose o masacre no camiño a Melilla. Nesta fuxida producíronse feitos de heroísmo, como o do Rexemento de Alcántara, que cargou en numerosas ocasións até a extenuación e sufrindo o maior número de baixas.
O xeneral Silvestre desapareceu e os seus restos non se atoparon. As poucas forzas que saíron vivas de alí, retrocederon até o campamento do Monte Arruit baixo o mando do xeneral Navarro, pero esta posición tamén foi asediada e as subministracións cortáronse, polo que o xeneral Berenguer autorizou a rendición o 9 de agosto. Pero os rifeños non respectaron as condicións e entraron no campamento matando os soldados e facendo prisioneiros o xeneral Navarro e 600 efectivos máis.
Sobreviviron 60 homes dos 3 000. A causa de manter a estes con vida foi discutida polos historiadores, pero unha das razóns apunta á intención dos rifeños de evitar a que foi unha das causas da vitoria final española, o ataque con armas químicas.
Efectos en España
En total calcúlase que nos combates morreron máis de 10 000 españois e uns 1 000 rifeños, aínda que hai autores que elevan as perdas.
A crise política motivada por este desastre fixo dicir a Indalecio Prieto nas Cortes:
Antes de que o informe Picasso se debatese nas Cortes, que estaban suspendidas por vacacións, o xeneral Miguel Primo de Rivera deu un Golpe de Estado o 13 de setembro de 1923. Coa vitoria do Desembarco de Alhucemas, obtívose unha posición forte tras o desastre de Annual.
Briz M
Briz M é o nome dun foguete ruso usado como remolcador espacial e etapa superior.
Características
Briz M é un foguete usado como remolcador espacial ou etapa superior para ser usado con foguetes Proton M/Briz-M. Consiste nun cilindro central e un tanque externo de propelente exectable. A cantidade de propelente a bordo (N2O4 e UDMH) depende da misión a realizar. Briz M é capaz de operar ata 24 horas en órbita e ten un sistema de guiado propio. É capaz de ata oito reencendidos e o seu tempo máximo de combustión é de 1000 segundos.
El Fomento de Galicia
El Fomento de Galicia foi o nome de dúas publicacións:
Jean Sibelius
Johan Julius Christian Sibelius, máis coñecido como Jean Sibelius, nado en Hämeenlinna o 8 de decembro de 1865 e finado en Järvenpää o 20 de setembro de 1957, foi un compositor finlandés do Romanticismo tardío, sendo o compositor máis famoso do país.
Trátase dun dos máis populares compositores de finais do século XIX e principios do século XX. A súa música, como o poema sinfónico Finlandia e o seu xenio xogaron un importante papel na formación da identidade nacional finlandesa, sendo xunto con Johan Ludvig Runeberg, un dos finlandeses que simbolizan este nacemento a pesar de seren suecofalantes. Sibelius converteuse non só no símbolo da música finlandesa, senón tamén de todo o país, e a súa música acadou un nivel de universalidade equiparable ao dos máis grandes espíritos da música occidental.
Infancia e xuventude
225px|miniatura|esquerda|Janne Sibelius no colo de súa nai Maria Charlotta e xunto á súa irmá Linda contra o [[1867.]] Johan Julius Christian Sibelius naceu o 8 de decembro de 1865 en Hämeenlinna (en sueco Tavastehus), no Gran Ducado de Finlandia (daquela pertencente ao Imperio Ruso). Jean foi o segundo dos tres fillos do doutor suecofalante de 44 anos Christian Gustaf Sibelius e Maria Charlotta Sibelius (nada Borg), que ao tempo do seu nacemento contaba con 24 anos. Seus pais decidiron chamar a este seu segundo fillo Janne en memoria do seu tío paterno, Johan "Janne" Sibelius, que fora capitán dun barco mercante. Aínda que era coñecido polo seu nome típico finlandés e sueco "Janne" por parte da súa familia, durante os seus anos de estudante comezou a empregar a forma francesa do seu nome, "Jean", inspirado pola tarxeta de visita do seu tío, sendo posteriormente coñecido universalmente como "Jean Sibelius".
En xullo de 1868, durante os anos de fame severa e contando o pequeno Sibelius con algo máis de dous anos, seu pai morría de febre tifoide fortemente endebedado, xa que tiña que pagar ao redor de 13.500 euros (en moeda actual) para saldar as débedas dos amigos a quen estivera de garante, que xunto aos gastos polo funeral ascenderon a 15.000 euros, o que deixou á familia en bancarrota, facendo que a meirande parte das súas posesións pasasen aos acredores. A pensión de viuvez de súa nai non era suficiente para manter unha casa propia e á súa familia non lle quedou outro remedio que ir vivir coa súa avoa materna, Katarina Juliana Borg, que era a muller dun decano e vivía en Hämeenlinna xunto coas súas irmás solteiras.
Pronto mostrou interese pola música, meténdose debaixo do piano rectangular cando súa nai o tocaba e tentando asociar as notas que ela tocaba coas cores das raias da manta. A súa familia levouno a concertos dende moi pequeno, estando moi presente na memoria do compositor os seus veráns en Loviisa, onde pasaban os veráns coa súa avoa paterna Katarina Fredrika e súa tía Evelina, asistindo aos concertos de verán e ás veladas musicais e poéticas organizadas polos Sucksdorffs, emparentados coa súa familia. Máis tarde Sibelius lembraba os seus veráns en Loviisa:
Con cinco anos Sibelius comezou a tocar o piano, sendo capaz de memorizar e interpretar pasaxes dos seus concertos favoritos. No outono de 1872 comezou as clases na escola preparatoria sueca de Eva Savonius á vez que a súa tía Julia tentaba ensinarlle ao mozo Janne a tocar o piano con clases máis sistemáticas, pegándolle "nos dedos cunha agulla de tecer" tras cada nota falsa, un método que non se axustaba ao carácter de Janne e que o fixo caer na improvisación e a crítica aos alumnos de música da súa tía, se ben por consello dela aprendeu a ler música. Durante os anos seguintes dedicouse a tocar a música que lle interesaba, tanto pezas solistas coma dúos coa súa irmá Linda, quen posteriormente lembrou que seu irmán tamén escribira composicións para piano e violín a unha idade moi temperá.
Janne procedía dunha familia suecofalante, mais en 1874 foi trasladado á escola preparatoria en lingua finesa de Lucina Hagman, xa que tiña que aprender finés para ser admitido no Liceo Normal de Hämeenlinna (onde foi admitido en 1876 e realizou os seus estudos ata 1885), xa que en Hämeenlinna, ao contrario que na meirande parte das cidades finlandesas da época, un podía graduarse na escola secundaria en finés, non en sueco, algo infrecuente xa que o país formara parte de Suecia ata 1809 e a lingua dominante das clases educadoras era o sueco e non o finés. O Liceo de Hämeenlinna, dirixido daquela por Gabriel Geitlin e cuxo mestre de música era Emil Genetz, era considerado a pedra angular da educación, e tanto Janne como moitos dos seus compañeiros de clase converteríanse posteriormente en personalidades importantes en Finlandia. Na escola, Janne e os seus amigos puxeron en marcha unha pequena orquestra con "ferriños, harmónicas, ocarinas de xoguete e campás", dirixindo el mesmo os concertos dende o piano. Os seus estudos na escola finlandesa permitiríanlle familiarizarse co patrimonio e a cultura de Finlandia, que tanto influiría posteriormente na súa obra.