cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Proxesterona
Niveis
miniatura|450px|esquerda|Niveis de proxesterona durante o [[ciclo menstrual. - Os rangos denominados na figura By biological stage (por fase biolóxica) poden ser usados en ciclos menstruais estritamente monitorizados en relación con outros marcadores da súa progresión biolóxica, coa escala de tempo comprimida ou estirada segundo o rapidamente ou lentamente que, respectivamente, progrese o ciclo comparado cun ciclo medio. - Os rangos denominados na figura Inter-cycle variability (variabilidade entre ciclos) son máis apropiados para usalos en ciclos non monitorizados nos que só se coñece o inicio da menstruación, pero nos que a muller sabe con precisión a duración do seu ciclo medio e o momento da ovulación, e que son máis ben regulares como media, coa escala de tempo comprimida ou estirada segundo o ciclo medio da muller sexa máis curto ou máis longo, respectivamente, ca o ciclo medio da poboación.  - Os rangos denominados na figura Inter-woman variability (variabilidade entre mulleres) son máis apropiados para utilizalos cando a duración do ciclo medio e o momento da ovulación non se coñecen, e só se sabe o comezo da menstruación.]]
Efectos
miniatura|esquerda|Micrografía que mostra os cambios no [[endometrio producidos pola proxesterona (decidualización) con tinguidura de hematoxilina-eosina.]] A proxesterona exerce as súas principais accións por medio dun receptor intracelular chamado receptor da proxesterona aínda que tamén se postulou a existencia dun receptor de membrana para a proxesterona. Ademais, a proxesterona é un antagonista moi potente do receptor de mineralocorticoides (MR, o receptor da aldosterona e outros mineralocorticoides). A proxesterona impide a activación do MR ao unirse a dito receptor cunha afinidade que mesmo supera á da propia aldosterona e outros corticosteroides como o cortisol e a corticosterona.
A proxesterona ten varios efectos fisiolóxicos que son amplificados en presenza de estróxeno. O estróxeno por medio dos receptores dos estróxenos aumenta a expresión do xene dos receptores da proxesterona. Ademais, os niveis elevados de proxesterona reducen potentemente a actividade de retención de sodio da aldosterona, tendo como resultado natriurese (sodio na urina) e redución do volume do fluído extracelular. A redución da proxesterona, por outra parte, está asociada cun incremento temporal na retención de sodio (redúcese a natriurese, e increméntase o volume do fluído extracelular) debido ao incremento compensatorio na produción de aldosterona, o cal combate o bloqueo do receptor dos mineralocorticoides polos niveis previamente elevados de proxesterona.
Sistema reprodutor
A proxesterona ten efectos moi importantes por sinalización non xenómica sobre o esperma humano cando migra a través do tracto xenital feminino antes de que ocorra a fertilización, que se exercen seguramente a través de receptores que aínda non foron identificados. A caracterización detallada dos eventos que ocorren no esperma en resposta á proxesterona serviron para aclarar varios fenómenos como os cambios transitorios e sostidos no calcio intracelular, oscilacións lentas do calcio, que agora se cre que posiblemente regulan a motilidade do espermatozoide. A proxesterona tamén mostrou ter efecto sobre os espermatozoides do polbo.
A proxesterona modula a actividade das canles catiónicas do esperma (CatSper ou canles de Ca2+ de apertura por voltaxe). Como o óvulo libera proxesterona, o esperma pode usar a proxesterona como un sinal diana para nadar en busca do óvulo (quimiotaxe). Por tanto, as substancias que bloquean os lugares de unión da proxesterona nas canles CatSper poderían utilizarse potencialmente como un método de contracepción masculina.
A proxesterona denomínase ás veces "hormona do embarazo", e exerce moitas funcións relacionadas co desenvolvemento do feto:
O feto metaboliza a proxesterona placentaria na produción de esteroides adrenais.
Sistema nervioso
A proxesterona, igual que a pregnenolona e a deshidroepiandrosterona, pertence ao grupo dos neuroesteroides. Pode sintetizarse no sistema nervioso central e tamén serve como precursor para outro neuroesteroide importante, a alopregnanolona.
Os neurosteroides afectan á sinapse, son neuroprotectores, e afectan á mielinización dos nervios. Están investigándose polo seu potencial de mellorar a memoria e capacidade cognitiva. A proxesterona afecta á regulación dos xenes apoptóticos.
O seu efecto como neuroesteroide funciona predominantemente a través da vía beta GSK-3 (glicóxeno sintase quinase 3), como un inhibidor. (Outros inhibidores beta GSK-3 son estabilizadores do estado de ánimo bipolar, o litio e o ácido valproico.)
Efectos secundarios
Os tratamentos con doses altas de proxesterona poden ter efectos secundarios graves. Para que funcione a pílula de "proxesterona" (que non é verdadeira proxesterona, senón unha proxestina sintética patentada), necesita tomarse a doses altas non naturais; e por esta razón pode ter importantes efectos secundarios. Por exemplo, 400 mg poden causar un incremento na retención de fluídos, o cal pode ocasionar epilepsia, migrañas, asma, e trastornos cardíacos e renais. Os coágulos de sangue que se poden formar poden orixinar ataques de corazón e apoplexías, que poden levar á morte ou a quedar permanentemente impedido, e poden orixinar émbolos pulmonares ou cancro de mama. Por tanto, as altas doses de proxesterona están asociadas cun incremento do risco de trastornos trombóticos como a tromboflebite, trastornos cerebrovasculares, embolismo pulmonar, e trombose retinal.
Os efectos adversos comúns da proxesterona inclúen cambras, dor abdominal, dor esquelético, dor perineal, dor de cabeza, dor das articulacións, entrinximento, dispareunia (dor nas relacións sexuais), micción nocturna, diarrea, náuseas, vomitos, crecemento do peito, flatulencia, calores, decrecemento da libido, sede, aumento do apetito, nerviosismo, e adormecemento. Os efectos psiquiátricos son depresión, cambios de humor, inestabilidade emocional, agresión, insomnio, perda de memoria e trastornos do sono.
Investigacións recentes suxiren que a proxesterona xoga un importante papel na sinalización para a liberación de insulina e na función pancreática, e pode afectar á susceptibilidade á diabetes. As mulleres con altos niveis de proxesterona durante o embarazo é máis probable que desenvolvan anormalidades na utilización da glicosa.
Aplicacións médicas
O uso da proxesterona e os seus análogos ten moitas aplicacións médicas, tanto para tratar situacións agudas coma para tratar o declive a longo prazo da produción natural de proxesterona. A causa da escasa biodispoñibilidade da proxesterona que se toma oralmente, utilízanse proxestinas sintéticas de mellor biodispoñibilidade. Tamén existen xeles vaxinais de proxesterona, e cápsulas de uso oral inxeccións e insertos vaxinais. En Italia e España a proxesterona véndese co nome comercial  Progeffik.
Biodispoñibilidade
O modo de administración inflúe moito nos efectos do produto. Administrada oralmente ten unha gran variación dunha persoa a outra en canto á súa absorción e biodispoñibilidade, pero as proxestinas sintéticas son absorbidas rapidamente e teñen unha vida media máis longa ca a proxesterona, e manteñen niveis estables no sangue.
A proxesterona non se disolve na auga é absórbese mal oralmente a non ser que sexa micronizada en aceite. As cápsulas conteñen proxesterona micronizada en aceite. A proxesterona pode tamén ser administrada por medio de supositorios vaxinais ou rectais ou pesarios, ou por xeles ou cremas transdérmicas, ou por inxeccións (aínda que con estas últimas ten unha curta vida media e requiren unha administración diaria).
Os produtos de "proxesterona natural" derivados de iñames non requiren prescrición médica, pero non hai evidencia de que o corpo humano poida converter o seu ingrediente activo (diosxenina, o esteroide desas plantas que é transformado industrialmente en proxesterona ) en proxesterona.
Envellecemento
Como nos machos a maior parte da proxesterona se crea durante a produción testicular de testosterona, e a das femias nos ovarios, o cesamento de produción destes órganos (por medios naturais ou químicos) ou a súa eliminación inevitablemente causa unha considerable redución nos niveis de proxesterona. A atención que se lle deu inicialmente aos proxestáxenos (como a proxesterona) na función reprodutora feminina, fixo que a proxesterona fose considerada unha "hormona feminina", e isto escureceu o papel xeral que ten a proxesterona en ambos os sexos.
Os efectos regulatorios da proxesterona, a presenza dos seus receptores en moitos tecidos, e patrón de deterioración (ou formación de tumores) en moitos tecidos increméntanse na vellez cando os niveis de proxesterona baixan, o cal está motivando moitas investigacións sobre o valor potencial de manter os niveis de proxesterona tanto en homes coma en mulleres.
Danos cerebrais
Estudos previos mostraran que a proxesterona mantén o desenvolvemento normal das neuronas do cerebro, e que a hormona ten un efecto protector sobre os tecidos cerebrais danados. Observouse en modelos animais que as femias teñen unha susceptibilidade reducida aos danos traumáticos cerebrais e propúxose que este efecto protector está causado por un incremento dos niveis circulantes de estróxeno e proxesterona nas femias. Varios estudos adicionais en animais confirmaron que a proxesterona ten efectos neuroprotectores cando se administra pouco despois dun dano cerebral. Tamén se obtiveron resultados esperanzadores en ensaios clínicos en humanos.
Outras imaxes
miniatura|esquerda|425px|[[Esteroidoxénese. A proxesterona está entre os proxestáxenos ma área amarela.]]
Paul Virilio
Paul Virilio, nado en París o 4 de xaneiro de 1932 e finado na mesma cidade o 10 de setembro de 2018, foi un filósofo francés.
Traxectoria
Naceu en París de pai italiano, refuxiado comunista en Francia. A guerra mundial fíxoo especialmente sensible ante a destrución e a morte, circunstancia que terá moito que ver na súa obra, na estética da desaparición. Estudou arquitectura en París, na Escola de Arquitectura, da cal chegaría a ser o seu máximo responsable durante tres décadas (1968-1998). En 1963 fundou xunto a Claude Parent a revista da modernidade arquitectónica e urbanística Architecture Principe. Dende 1973 é director da colección Espacio Crítico, de Editions Galilée. Gañou o premio nacional Crítica da Arquitectura en 1987. En 1990 foi nomeado coordinador dos programas do Collège International de Philosophie, baixo a dirección de Jacques Derrida. Traballou en numerosas exposicións de arte contemporánea na Fundación Cartier. En 2000 inaugurouse no Xapón o Museo das Catástrofes, realizado baixo a súa dirección e proxecto.
Pensamento científico
Arquitecto, urbanista, filósofo, o seu pensamento describe unha visión integral do urbano e do urbanístico dentro dun sistema tecnolóxico avanzado, onde a velocidade (o tempo), a información e as redes xogan un papel determinante. A civilización actual diferenciase por un trazo: a velocidade, que produce incerteza, risco e... accidente.
Para Virilio, a primeira das seducións da tecnoloxía é a velocidade, a capacidade de romper o previsible, como instrumento de control e dominación, pero tamén de risco, de precipitación cara a unha nova desorde mundial, porque parar significa morrer. A vertixe da aceleración fai que a información coñecida non coincida coa realidade sobrevinda, porque a realidade vai máis rápida que a información. Por iso, controlar a tecnoloxía, a velocidade de cambio, é controlar a sociedade, o espazo e a información.
A máquina de visión
Virilio afirma que a multiplicación, nos nosos tempos, das próteses visuais e audiovisuais e a utilización destes materiais dende a infancia está ocasionando a codificación, cada vez máis laboriosa, de imaxes mentais con tempos de retención reducidos e sen gran recuperación ulterior, é dicir, a desaparición da capacidade mnésica. A loxística da percepción destrúe o que os antigos modos de representación conservaban dese gozo orixinal idealmente humano, dese “eu podo” da mirada.. Isto produciría un dano que Virilio cre irreparable para a conciencia humana: a aparición dunha visión disléxica que estaría provocando unha especie de estupidez neonatal.
O modelo de guerra
Virilio desenvolveu o que chama o "modelo de guerra" da cidade moderna e da sociedade humana en xeral. Os seus traballos máis destacados inclúen "Guerra e Cine", "Velocidade e Políticas" e "A bomba da información", nos cales argumenta que os proxectos militares e tecnolóxicos guían a historia. Algúns describen o seu traballo posicionado no ámbito do 'hipermoderno'. A descrición parece axeitada, xa que Virilio traballa moito cos conceptos e artefactos do modernismo. Afirmou repetidamente as súas afinidades coa fenomenoloxía e ofrece críticas humanistas dos movementos de arte modernistas como a arte futurista.
As predicións de Virilio acerca das loxísticas da percepción (o uso de imaxes e información na guerra e Cine, 1984) foron tan acertadas que durante a Guerra do Golfo foi invitado a discutir as súas ideas cos oficiais militares franceses. Mentres que Baudrillard afirmou que a Guerra do Golfo nunca sucedeu, Virilio argumentou que o que sucedeu foi unha "guerra mundial en miniatura".
Dromoloxía
A Dromoloxía estuda a aceleración na que se están sucedendo as transformacións históricas e, de que maneira están afectando ao home as novas tecnoloxías, o novo concepto de tempo, virtualidade, ciberespazo, ou os novos modos de comunicación. Paúl Virilio ao estudar o fenómeno da velocidade coa que nos conectamos na era dixital utilizou este concepto.
O accidente integral
Paul Virilio fai unha análise da produción de accidentes nos séculos XIX e XX, e menciona unha serie de estratexias para posicionarse ante as ameazas dos probables accidentes vindeiros. Pensando nos termos de Aristóteles, o accidente é o continxente, aquilo que pode variar sen que se altere a substancia. No noso tempo a aceleración propia da mundialización “globalitaria” fai que o habitable sexa o accidente mentres que a substancia tórnase continxente.
Virilio distingue tres tipos de accidentes. O accidente “local”, aquel no que se pode definir espacialmente o seu lugar de xurdimento e o alcance dos seus efectos. O accidente “global”, aquel que non se sabe con precisión onde se orixinou nin ata onde chegarán as súas consecuencias. Finalmente, o accidente “integral”, que concirne “non só ao conxunto do espazo xeofísico, senón sobre todo a períodos de tempos multiseculares, por non falar da dimensión sui generis dun Hiroshima celular. Neste accidente o que ameaza con converterse no noso único hábitat nun futuro próximo.
A formulación de Virilio é simple: cada nova produción científica é a invención dun novo accidente específico. Non como algo “colateral”, senón como un compoñente propio que revela esa nova substancia.
Frases
A velocidade da luz non transforma soamente o mundo. Convértese no mundo. A globalización é a velocidade da luz. "A velocidade é o espazo do vehículo".
Clima de montaña
miniatura|350px|Mapa climático de España:
Caracterízase por uns invernos fríos e longos, con temperaturas negativas, e veráns frescos e curtos. Ten unha oscilación térmica de 10,5 °C. As precipitacións son moi abundantes en forma de auga na primavera e verán e de neve no inverno; e con posibilidade no outono e primavera. É unha variante do clima da tundra, aínda que máis suave.
As montañas tenden a ter condicións climáticas diferentes do clima zonal onde se atopan, debido a un descenso da temperatura coa altura. O gradiente térmico negativo de 0,5-1 °C cada 100 metros supón un aumento da humidade relativa do aire e a presenza de choivas orográficas abundantes na vertente de barlovento; e menores na vertente de sotavento. A orientación con respecto aos ventos dominantes e o sol é de transcendencia vital (ver efecto foehn).
Tamén reciben unha maior insolación e un réxime de ventos específico, creando un topoclima diferenciado. Con todo, os centros de acción, as masas de aire e as frontes que lle afectan son os mesmos que no clima zonal.
Frank Vogel
Frank Vogel, nado o 21 de xuño de 1973, é un adestrador estadounidense de baloncesto profesional. Vogel foi tamén ollador para os Los Angeles Lakers e os Washington Wizards. Vogel comezou a súa traxectoria coma adestrador sendo asistente dos Philadelphia 76ers, dos Boston Celtics, e dos Indiana Pacers, equipo no que foi adestrador principal por primeira vez.
Traxectoria
Vogel comezou a súa carreira coma coordinador de vídeo dos Boston Celtics para o adestrador Rick Pitino. Estivo nese posto durante cinco anos ata que ascendeu a adestrador asistente. Tras a súa etapa en Boston, converteuse en adestrador asistente dos Philadelphia 76ers. Vogel deixou os 76ers para ser ollador dos Los Angeles Lakers na tempada 2005-06 e dos Washington Wizards na tempada 2006-07. Despois, Vogel fíxose co posto de asistente nos Indiana Pacers, con Jim O'Brien de adestrador. En 2011, tras ser despedido O'Brien, Vogel foi nomeado adestrador provisional. Coma adestrador, Vogel liderou aos Pacers á súa primeira participación en playoffs dende o ano 2006. Vogel foi nomeado oficialmente adestrador principal dos Pacers o 6 de xullo de 2011.
O 20 de maio de 2016, Vogel foi contratado coma adestrador dos Orlando Magic. Tras dúas tempadas en Orlando, Vogel foi despedido o 12 de abril de 2018.
Are You Afraid of the Dark?
Are You Afraid of the Dark? é unha serie de televisión estadounidense de terror, fantasía e suspense. A serie orixinal foi creada por D.J. MacHale e Ned Kandel, e foi emmitida por Nickelodeon en 1991. MacHale, Kandel e Nickelodeon uníronse á compañía canadense Cinar, e como parte do acordo entre eles, a serie foi rodada en Richmond, Columbia Británica e en Montreal e os seus suburbios.
A serie comezou co episodio "The Tale of the Twisted Claw" como piloto a noite de Halloween de 1990, a través da canle canadense YTV, e foi emitida até o 11 de xuño de 2000. A serie foi un éxito comercial e da crítica, conseguindo numerosos premios conforme se ía desenvolvendo a serie.
A Chouzana
O topónimo galego A Chouzana pode referirse a:
A Choza
O topónimo galego A Choza pode referirse a:
Galería de imaxes de Mazaricos
Galería de imaxes do concello de Mazaricos na provincia da Coruña.
Jean-Baptiste Phạm Minh Mẫn
Jean-Baptiste Phạm Minh Mẫn (Gioan Baotixia Phạm Minh Mẫn), nado en Cà Mau o 5 de marzo de 1934, é un relixioso vietnamita, cardeal católico e arcebispo emérito da arquidocese de Cidade Ho Chi Minh.
Traxectoria
En 1946 entrou no seminario de Phnom Penh en Camboxa para volver a Vietnam en 1954 para estudar no seminario de Saigón filosofía e teoloxía. Foi profesor no instituto de Bạc Liêu entre 1957 e 1961, nese ano volveu a Saigón para proseguir os seus estudos de filosofía e teoloxía. En 1965 ordénase sacerdote e vai a Cân Tho como profesor do seu seminario. En 1968 o bispado enviouno a estudar na Universidade de Loyola nos Ánxeles, en 1971 volve a Vietnam e retoma as clases no seminario de Cân Tho. Despois do peche dos seminarios polas autoridades comunistas en 1976, Jean-Baptiste encargouse da formación sacerdotal. En 1988 cando o goberno autorizou a apertura dos seminarios foi elixido reitor do seminario de Cái Răng. En 1993 o papa Xoán Paulo II nomeouno bispo coadxuntor de Mỹ Tho e en 1998 arcebispo de Ho Chi Minh e en 2003 foi elevado a cardeal.
Carlos Lleras Restrepo
Carlos Alberto Lleras Restrepo, nado en Bogotá, 12 de abril de 1908 e finado o 27 de setembro de 1994, foi un avogado e político colombiano, que ocupou o cargo de Presidente de Colombia durante o período 1966–1970 polo Partido Liberal. É o avó materno do político Germán Vargas Lleras e de Valerie Calle Vargas.
Traxectoria
Estudou no Instituto San Bernardo de La Salle, onde se graduou como bacharel en Filosofía e Letras. En 1930 obtivo o título en Dereito, Ciencias Políticas e Sociais na Universidade Nacional de Colombia en Bogotá. No eido privado, foi avogado de múltiples empresas, nacionais e estranxeiras, reitor do colexio Ximnasio Moderno en 1944, director da Escola de Administración de Empresas e Economía da mesma institución. Foi tamén xerente para Colombia de Celanese. Foi presidente da Xunta Directiva do Banco Francés e Italiano (hoxe Sudameris) do cal foi accionista, asesor de Renault durante o seu exilio en México (1952-1954), fundador dos semanarios "Política y Algo más" (1961) xunto con Juan Lozano y Lozano e "Nueva Frontera" (1975). Tamén salientou como árbitro en numerosos tribunais nacionais, en preitos de dereito comercial. En 1980, a Universidade do Cauca conferiulle o título de Doutor Honoris Causa en Dereito e Ciencias Políticas e Sociais. Foi homenaxeado polo Banco da República no billete de $100.000 pesos que empezou a circular en 2017.
Presidencia
Durante o período da Fronte Nacional, resultou elixido Presidente da República para o período do 7 de agosto de 1966 ó 7 de agosto de 1970. O seu goberno, denominado "da transformación nacional", caracterizouse pola estabilización e crecemento económico pola Reforma Constitucional de 1968, que, entre outros aspectos, determinou a descentralización de gran parte da xestión estatal en entidades especializadas como os Institutos Descentralizados.
Igrexa ortodoxa siríaca
miniatura|250px|dereita|Báculo do bispo siríaco de Xerusalén
A Igrexa Ortodoxa Siríaca de Antioquía (en ) é unha igrexa de credo monofisita, que se remonta nas súas raigames semíticas ao amencer do cristianismo, xa que a antiga Igrexa de Antioquía foi unha das igrexas que primeiramente se estabeleceron fóra de Palestina como unha Igrexa apostólica. Foi en Antioquía onde os seguidores de Xesús de Nazaret foron chamados, por vez primeira, cristiáns, tal como se relata nos Feitos dos Apóstolos.
Orixes
Segundo as máis antigas tradicións do cristianismo primitivo, a Igrexa de Antioquía é a segunda Igrexa establecida despois de Xerusalén e a súa preeminencia apostólica está fóra de toda dúbida. No Chronicon de Eusebio de Cesarea afírmase que o propio San Pedro se estableceu alí, fundando un bispado e sendo o seu primeiro bispo.
No século V, na cristiandade existían patriarcados en Alexandría, Constantinopla, Antioquía e Roma. Dende 1293, os patriarcas de Antioquía adoptaron o nome de Ignacio en honra de San Ignacio de Antioquía, mártir do século II que deixou diversas cartas onde dá testemuño da súa condución ao martirio.
No ano 518, o patriarcado foi obrigado a desprazarse a diversas localidades ata establecerse definitivamente no mosteiro de Dayro d-Mor Hananya, tamén chamado Kurkmo Dayro, en Mardin, Turquía no século XIII. Tras as persecucións e matanzas de principios de século polos patriotas turcos e os kurdos, en 1957, refuxiouse en Damasco
Trátase dunha Igrexa semítica, moi próxima á lingua e a cultura do Xesús histórico. Na súa liturxia emprega o siríaco ou arameo e é a máis antiga das conservadas do cristianismo primitivo. Vítima do acoso e as persecucións, esta Igrexa mantense viva principalmente en Siria, Líbano e a India. O abandono por parte das potencias occidentais e o auxe do islamismo fan dela unha forma cultural a piques da extinguirse para sempre.
O establecemento do cristianismo na India tamén remóntase a antiquísimas tradicións que o vencellan á suposta chegada do apóstolo Santo Tomé a Malankara (Kerala), no ano 52 despois de Cristo. Dende o século IV, esta Igrexa recoñece a autoridade do patriarca de Antioquía, que consagra ao Catholicos do Leste, cabeza da Igrexa Malankara.
No século II, os textos bíblicos xa circulaban en siríaco, o que se supón que é unha volta aos substratos semíticos dos textos gregos, polo que son moi apreciados polos escrituristas e exexetas para entenderen o primeiro cristianismo e a figura e os ditos do Xesús histórico.
Cisma
miniatura|250px|dereita|Catedral siríaca en Damasco A Igrexa de Antioquía non aceptou o Concilio de Calcedonia (451); considerouno unha traizón aos concilios de Nicea e Éfeso e aliñouse coa Igrexa de Alexandría (Igrexa ortodoxa copta) na defensa da única natureza do Verbo Encarnado. A fe de Calcedonia que falaba de dúas naturezas en Cristo, foi considerada dualista. Antioquía, Alexandría e Armenia consideraron que se puña en cuestión a unidade da persoa de Xesús, verdadeiro Deus e verdadeiro home. Denunciaron que se estaba perante unha recaída no nestorianismo, a vella herexía nada en Bizancio.
O Emperador bizantino apoiou o credo de Calcedonia, o que provocou o exilio dos bispos, incluído o Patriarca Mor Severius e a persecución dos fieis. Mor Siverius está considerado o Togho d-suryoye, é dicir, Coroa dos Siríacos. Será Xacobe Baradeus quen marque o renacer da Igrexa. Viaxou a Constantinopla onde se gañou o favor da Emperatriz Teodora, filla dun sacerdote siríaco. Xacobe ordenou 2 bispos e centos de sacerdotes e diáconos. Desde que isto aconteceu, a Igrexa Siríaca celebra o 30 de xullo como o día de San Xacobe, conmemorando a súa morte en 578. De aí deriva o nome, non aceptado polos siríacos, de Igrexa Xacobita.
Os xerarcas eclesiásticos siríacos non recoñeceron a autoridade do patriarcado de Constantinopla e favoreceron o dominio dos exércitos árabes que foron recibidos como auténticos liberadores do xugo do Imperio Bizantino. É do elevado traballo dos monxes siríacos de onde os sabios musulmáns recibirían a cultura grega, que máis adiante divulgarían na súa expansión cara occidente.
Os siríacos tiveron o seu propio cisma interior, unha comunidade aglutinada ao redor do sartego de San Marón non aceptou o monofisismo, e acabou acubillándose nos bosques do Líbano. Son os maronitas, que se encontraron os cruzados e que aceptaron, na época do Reino Latino de Xerusalén, a autoridade do Papa. Aínda que conservan a liturxia siríaca, hoxe en día o seu ritual consérvase moi latinizado.
Persecucións e xenocidios
Co primeiro islam, o cristianismo siríaco coñeceu unha época de paz e esplendor, pero, co tempo, foi recibindo duros golpes dos turcos selxúcidas, das cruzadas, dos mongois, dos mamelucos e dos otománs. Ata a idade contemporánea, o máis terrible foi o sanguinario dominio de Tamerlán, ao redor de 1400. A florecente Igrexa siríaca xamais volverá a coñecer momentos de gloria.
A comezos do século XX, os crentes siríacos estaban confinados en aldeas rurais e en afastadas zonas montañosas, onde gardaban celosamente as súas tradicións, costumes e lingua. Foi sobre estes nos que recaeu o xenocidio, responsabilidade dos patriotas otománs. O ano 1915, coñécese como sayfo (espada) debido as atrocidades cometidas por turcos e kurdos contra as vilas e aldeas cristiás. Nas cidades, onde aínda existían cristiáns siríacos, a sorte non foi máis favorable: na catedral de Edessa, 3.000 foron queimados vivos.
Isto marcou o inhumano sefer berlik (o éxodo) cara a Siria, Líbano, Iraq, e Palestina. Algúns mesmo atravesaron o Atlántico e fundaron novas Igrexas nos Estados Unidos. A guerra de Iraq deixou as pequenas comunidades siríacas inermes naquel país, ao igual que ás comunidades cristiáns da antiga Igrexa de Asiria. Esta guerra supuxo o fin da civilización cristiá milenaria en Mesopotamia.
Crenzas e culto
O Credo desta Igrexa é o Credo de Nicea: cren na Unidade de Deus consistente na comuñón, nunha mesma esencia, de tres persoas distintas -Pai, Verbo (Fillo), e Espírito Santo- este último denominado coa palabra feminina ruho (vento). María de Nazaret é considerada, consonte a fe de Éfeso yodath aloho (Nai de Deus). Cren, así mesmo, que a encarnación do Verbo no home Xesús, a súa morte e resurrección, foron a manifestación salvadora do amor de Deus en beneficio de toda a humanidade. A aceptación na propia vida desta salvación, transforma interiormente ao individuo e o destina á Vida Eterna.
Teñen sete sacramentos, que se imparten nunha rica e lírica liturxia como signos reais do amor gratuíto de Deus (graza que renova a cada home e á Creación enteira).
Os crentes máis devotos conservan diversas formas de culto, entre as que están as sete oracións do día coa ollada cara o Leste. Conservan tamén a prokinesis, ou prostración, e outros elementos que foron adoptados polo islam. O día eclesiástico comeza co solpor. A Qurbono (eucaristía), é celebrada cada domingo. As vestimentas dos sacerdotes e diáconos son ricas en simbolismo e únicas no contexto da historia das relixións. Os himnos litúrxicos son un auténtico tesouro denominado (Beth Gazo) e seguen a ser referencia para os estudosos da espiritualidade cristiá oriental. Nas igrexas siríacas, á diferenza da Igrexa Ortodoxa, non ten iconostasio, o velo do templo descóbrese para dar visión do altar aos fieis como expresión da fusión entre Ceo e Terra.
As normas morais baséanse no amor a Deus e ao próximo, incluído o inimigo. Durante o Qborno o bico da paz repártese entre todos os fieis dende a primeira fila ata a derradeira. De mentalidade moi conservadora, os siríacos teñen grande aprecio ao matrimonio e á familia, conservando, ata hai pouco, estruturas amplas a modo de clans. Os sacerdotes poden estar casados, non así os bispos.
Xerarquía e ministerios
miniatura|250px|dereita|Igrexa siríaca en Kandanad (India) A cabeza da Igrexa é Cristo mesmo, que actúa polo seu Espírito. Humanamente, a suprema autoridade moral descansa sobre o Patriarca de Antioquía e todo o Leste. Existe un criterio de colexialidade nada centralista que ten expresión no Santo Sínodo, a asemblea dos bispos.
A autoridade suprema na India é o Catholicos de Malankara, que preside o sínodo nesta localidade e recoñece a supremacía do patriarca de Antioquía. Os bispos deben seren ordenados por, polo menos, outros dous. Á fronte das parroquias están os vicarios. Existe un consello parroquial elixido polos fieis. Os diáconos axudan aos sacerdotes no culto, os lectores (quoruyo) e os cantores (mzamrono).
Situación actual
Neste momento hai uns 200.000 cristiáns siríacos. Existen dúas dioceses en Siria, pero no Líbano e en Iraq a situación é insostible. Refuxiado en Damasco, o patriarca mar Ignacio Zaqqa Ivas I, procura soster unhas comunidades en franca disolución e retroceso. Comprometido co ecumenismo, asinou con Xoán Paulo II, unha declaración cristolóxica que supuxo un paso decisivo na superación dos malentendidos dogmáticos milenarios.
Na India, existen aínda máis dun millón de fieis.
Trasouteiro, Brión, Brión
Trasouteiro é un lugar da parroquia de Brión no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 32 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 13 eran homes e 19 eran mulleres.
Alfonso López Pumarejo
Alfonso López Pumarejo, nado en Honda o 31 de xaneiro de 1886 e finado en Londres o 20 de novembro de 1959, foi un empresario e político colombiano, presidente de Colombia nos períodos de 1934—1938 e 1942—1945 polo Partido Liberal.
Durante o seu segundo mandato presidencial, a división do Partido Liberal e a tenaz oposición conservadora irrogaron a capacidade de manobra do presidente e incrementaron o descontento xeral, ó momento de que por dous días (10 e 11 de xullo de 1944) fose apresado en Pasto polo coronel rebelde Diógenes Gil. Conseguiu, grazas a Darío Echandía, designado á presidencia, quen asumiu o mando, e ó seu ministro de goberno Alberto Lleras Camargo, desvelar a conspiración e manterse no poder.
Traxectoria
Os seus pais foron Pedro A. López Medina e Rosario Pumarejo Cotes, de Valledupar, quen tiveron seis fillos, todos nacidos en Honda. Alfonso foi o terceiro e o maior dos homes. Pedro A. López foi un destacado empresario nos sectores do comercio e as finanzas, oriúndo de Bogotá, onde o seu pai Ambrosio López dedicábase á xastrería e chegara a ser líder do influente gremio de artesáns da cidade na década de 1840; Ambrosio á súa vez foi fillo de Jerónimo López.
Viviu a súa infancia en Honda até 1893 cando a familia se trasladou a Bogotá, onde ocorreu a morte da súa nai, ós 28 anos. A principios de 1901, viaxou a Inglaterra a continuar os seus estudos no London School of Economics and Political Science, enfocándose nos temas financeiros. Posteriormente viaxou ós Estados Unidos onde adiantou estudos de economía e comercio na Packard School de Nova York. Nunca obtivo un título profesional, aínda que a súa preparación no exterior permitiulle ter unha visión máis contemporánea do mundo, da economía e da política; volveu a Bogotá en 1904, empezando a colaborar nos negocios do seu pai (a Casa López), chegando a emprender a fundación do Banco Mercantil Americano en 1918, a Casa Mercantil de Ultramar e o Diario Nacional.
Becerreá
Becerreá é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca dos Ancares. Segundo o IGE en 2015 tiña 2987 habitantes (3250 no 2009, 3334 no 2006, 3389 no 2005, 3424 no 2004, 3442 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é ou.
Fosforilación a nivel de substrato
miniatura|dereita|Fosforilación a nivel de substrato. A fosforilación a nivel de substrato é unha reacción química que se pode definir como a produción de ATP (ou GTP) a partir de ADP (ou GDP) combinada a unha transformación encimática dun substrato na que non está implicada a fosforilación oxidativa nin a ATP sintase. O que ocorre xeralmente é que un substrato de alta enerxía que está fosfatado cede o seu fosfato ao ADP.
Becerreá
Historia
Hai restos arqueolóxicos de diversas etapas: a cova dos Penedos (Fraiás, San Pedro) e os castros de Castro de Castelo (Castro de Ouro, O Salvador), Castro de Guilfrei (Galgao, San Martiño) e castro de Guillén (Goás, San Pedro).
Fosforilación a nivel de substrato
Na fosforilación oxidativa a enerxía necesaria para a fosforilación do ADP procedía do transporte de electróns pola cadea de transporte electrónico e do gradiente de protóns que se forma. Polo contrario, na fosforilación a nivel de substrato a enerxía necesaria para a fosforilación procede da propia reacción encimática que sofre o substrato orgánico. A fosforilación a nivel de substrato é a forma que teñen as fermentacións de producir ATP.
Becerreá
Historia
O liño zoélico tiña sona en Roma, sendo usado para a confección de pezas de roupa e para a curación de chagas e feridas. Se ben xa non se cultiva na zona, aínda se conservan na comarca antigas teas e útiles usados na súa elaboración.
Fosforilación a nivel de substrato
Un exemplo de fosforilación a nivel de substrato é a conversión de fosfoenolpiruvato en piruvato na última reacción da glicólise, con produción de ATP. O encima que cataliza a reacción é a piruvato quinase. O fosfato que estaba no fosfoenolpiruvato acaba uníndose ao ADP, formando ATP, mentres que o fosfoenolpiruvato se converte inicialmente en enolpiruvato, pero este a pH celular case inmediatamente orixina cetopiruvato (ou simplemente piruvato, como se adoita denominar). Esta transformación da forma enol en ceto é moi exergónica, o que impulsa todo o conxunto da reacción á dereita.
Becerreá
Historia
Xa na época medieval, creouse na zona o mosteiro bernardino de Santa María de Penamaior, único cenobio galego dependente da abadía de Císter. Desta época consérvanse sepulcros medievais en Lagoa, San Vicente.
En 1809, durante a Guerra da Independencia Española os guerrilleiros locais lograron apoderarse dun numeroso arsenal bélico francés preto da ponte sobre o río Cruzul.
Fosforilación a nivel de substrato
Fosfoenolpiruvato + ADP → piruvato + ATP
A Graña, Cornanda, Brión
A Graña é un lugar da parroquia de Cornanda no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 92 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 51 eran homes e 41 eran mulleres.
Fosforilación a nivel de substrato
350px|centro
Outro exemplo de reacción na que se produce unha fosforilación a nivel de substrato é a formación de succinil-CoA a partir de succinato no ciclo de Krebs, con formación simultánea de GTP. O encima implicado é a succinil-CoA sintetase. Neste caso, o substrato implicado, o succinil-CoA é unha molécula que ten un enlace tioéster moi enerxético entre o CoA e o grupo succinil. A hidrólise do tioéster é unha reacción moi exergónica, que serve para impulsar a reacción. Primeiro, un fosfato inorgánico pasa ao succinil, e despois é transferido a un residuo de histidina do encima, para pasar finalmente ao GDP, formando GTP. Despois, o GTP, noutra reacción posterior, pode orixinar encimaticamente ATP, ao cederlle un fosfato ao ADP.
Succinil-S-CoA + GDP → succinato + GTP + CoA-SH GTP + ADP → GDP + ATP
centro|500 px
Este é o único ATP que se forma directamente no ciclo de Krebs, xa que o resto do ATP xerado na respiración celular se produce en dúas fosforilacións a nivel de substrato da glicólise citosólica e, sobre todo, na fosforilación oxidativa da membrana mitocondrial interna, que é un proceso completamente diferente. miniatura|center|400px|Mecanismo da reacción da succinil-CoA sintetase.
Becerreá
Historia
En Becerreá publicáronse os periódicos El Monitor de Becerreá e El Adoptivo.
Lugares de Becerreá
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Becerreá vexa: Lugares de Becerreá.
Xornadas de Teatro de Vigo
As Mostras de Teatro de Vigo, ou Xornadas de Teatro de Vigo, foron varios certames teatrais celebrados en Vigo entre 1972 e 1977.
Inicios
Estas Xornadas tiñan como principal finalidade que o seu teatro chegase a todo o mundo e non unicamente ás elites, para así mostrar a todo o mundo a situación do país naquel momento. A finais de 1950 comeza a actividade teatral en Vigo arredor da creación de grupos como “Keizán” ou “Asociación de prensa”. En 1971 nacen os grandes impulsores do certame: “Esperpento” e “COPE”.
As Xornadas de Vigo eran un encontro moi representativo a nivel nacional, polo que contou con múltiples subvencións do Ministerio. Precisamente, o presuposto das últimas mostras foi de 1 750 000 pesetas por catro institucións: concello vigués, a Deputación, Información e Turismo e a Caixa de Aforros municipal de Vigo.
Pretendíase pór en contacto os grupos da cidade con outros grupos rexionais para concibir outras formas de teatro. Non obstante o contacto con outros grupos rexionais trouxo como consecuencia duras críticas ao que denominaron “colonialismo teatral”. Tratábase dun festival feito con grupos de exterior, fronte ao que desde un sector maioritario do teatro independente galego se defendía o marco creado en Ribadavia en tanto monolingüe e virado cara á realidade teatral do país.
I Xornadas de Teatro
As I mostras de Teatro en Vigo celebráronse entre o 25 de abril e o 6 de maio de 1972.
O evento, que atraeu un público numeroso, significou un grande acontecemento nunha cidade culturalmente pobre en relación ao teatro, alén de insistir na liña de descentralización das actividades teatrais do Estado. Porén, serviu tamén para evidenciar o estado embrionario das montaxes realizadas polos colectivos do país, lonxe aínda dunha concienciación firme a respecto da posibilidade dun Teatro Independente en galego.
A totalidade das representacións das I Xornadas de Teatro de Vigo desenvolvéronse integramente en castelán. O Teatro Circo enviou a Manuel Lourenzo cun relatorio titulado Algunhas cuestiós encol do teatro galego, que constituiría a única intervención en lingua galega das xornadas.
O Teatro Popular Cope, pola súa parte, afirmaba que o principal motivo polo que non facía teatro en galego era a inexistencia de textos de contido social que resultasen interesantes ao colectivo.
II Xornadas de Teatro
Na segunda edición destas mostras, celebradas en 1976, prodúcese unha división motivada pola exclusión do programa oficial dalgúns dos grupos teatrais galegos mais relevantes de Vigo; habendo así un único grupo galego fronte a cinco estranxeiros. Isto foi debido a unha serie de puntos e normas que, a xeito de xuramento ou acto de fe, expuxeron algúns dos organizadores. Sendo así as cousas, móntase á chamada "Mostra paralela' de Teatro Popular, celebrada principalmente no cine e programada polo Centro Coordinador. Ao mesmo tempo celebrábase no Auditorio da C.A.V. a "II Mostra" á que asistían o resto dos grupos.
III Xornadas de Teatro
As III mostras de Teatro en Vigo celebráronse durante a segunda quincena de xullo no ano 1977. Alén de facer as representacións das “III Mostras" e "VI Xornadas" no Auditorio da C.A.V., os grupos tamén facían dúas actuacións nas parroquias da bisbarra viguesa. Neste certame podían participar todos os grupos galegos e con montaxe en lingua galega, aínda que cada grupo só podía realizar tres actuacións (dúas na Caixa de Aforros e a outra nun barrio da bisbarra).
Nas III Xornadas contouse co grupo Teatro Popular Queiza, Teatro Cámara Ditea de Santiago, Teatro Popular de Teis, Saudade de Matamá, Cooperativa de Comediantes de Lisboa, A farándula de Vigo, Escoitade de Valadares e O Facho da Coruña. Foi destacábel a presenza do grupo portugués “Cooperativa de comediants”, interpretada como unha estreita unión e achegamento das dúas culturas irmás. Estiveron ausentes o Teatro Circo da Coruña, Antroido de Santiago, Candea de Noia, Valle Inclán de Lugo etc. Había problema coa censura e coas montaxes. Os carteis deste ano foron de Abreu Batos.
As obras representadas nesta edición foron:
Agrupación de Teatro Galego de Vigo
En 1978, co obxecto de dar un carácter permanente á organización de “Mostras” e “Xornadas”, foi creada a Agrupación de Teatro Galego de Vigo na que forman parte: "A Farándula", "Escoitade", 'Máscara 17", os grupos nados entre o 77 e 78: "Saudade" de Matamá "T.P.G." ("Teatro Popular Galego" que máis tarde sería Artello) “Alén de Beade, 'Xiada" de Valladares;' converténdose axiña no foro que servía como modelo do teatro creado en Vigo.
Coa política do Ministerio de Cultura cara á creación de teatros estables, a "Agrupación" solicita a creación do chamado "T.E.G." (Teatro Estable Galego). Algúns grupos como "Artello" e Keizán non están conformes co proxecto e retíranse da Agrupación. A incidencia do T.E.G. foi grande canto a programación de espectáculos de teatro na cidade e nas parroquias. Sentáronse as bases dunha futura escola de teatro cuxo proxecto quedou estancado debido ao pouco interese por parte das entidades públicas locais en proxectos que non tiñan moito alcance.
A Mostra de Vigo terá, a partir de 1978, carácter permanente, dada a necesidade de desenvolver novos modelos de distribución e exhibición. Entón créase a Agrupación do Teatro Galego de Vigo que ata 1980, ano no que se disolve, vai desenvolver iniciativas orientadas á vertebración teatral da cidade.
Notitia dignitatum
thumb|330x330px|Páxina dunha copia medieval da Notitia dignitatum cos escudos do Magister Militum Praesentalis II, rexistro dos mandos militares do Imperio. A Notitia dignitatum é un documento único da chancelería imperial romana. Trátase dun dos poucos documentos que nos chegaron sobre o goberno romano, no que se detalla a organización administrativa do Imperio romano, oriental e occidental, desde a propia corte imperial até o nivel provincial. Considérase que contén a información actualizada da década do 420 para o Imperio Romano de Occidente e da década do 400 para o Imperio Romano de Oriente; pero non se pode dar unha data precisa.
A Notitia deriva o seu nome da descrición inicial dos manuscritos:
Champiñón común
O champiñón común ou champiñón de París, (do francés champignon) (Agaricus bisporus) é unha especie de fungo basidiomiceto da familia Agaricales, cultivado extensamente para o seu uso en gastronomía. É o cogomelo máis empregado entre os fungos comestíbeis, prestándose en numerosas formas de consumo. Malia a micofobia galega tradicional, o consumo e cultivo do champiñón é común en Galiza hoxe en día.
Descrición
miniatura|right|Cultivo de Agaricus bisporus. A. bisporus presenta un chapeu arredondado e lixeiramente achatado na parte superior. Durante o proceso de crecemento, este se atopa unido ao pé por medio dun anel simple, é dicir virado só cara a base; contra o final da fase de desenvolvemento abre, co que quedan á vista as lamelas típicas das agaricáceas. Estas están ceibas do pé, e co tempo tornan gradualmente dunha cor rosada a unha parda escura. O chapeu pode acadar os 18 cm de diámetro, e o pé até oito de longo e tres de diámetro.
O trazo distintivo de A. bisporus é microscópico: as súas esporas (que miden de 5,5 a 8,5 por 4 a 6,5 µ), de forma elíptica, preséntanse dúas por cada basidio, no canto de catro como é habitual noutros Agaricus.
A variedade cultivada máis frecuentemente, A. bisporus var hortensis, é de cor branca en toda a súa superficie; a carne presenta algúns matices rosados. Esta variedade, orixinaria de Pensilvania —onde un granxeiro a obtivo mediante unha mutación ao chou— desprazou virtualmente do mercado, pola súa mellor adapción á conservación, á orixinal A. bisporus var brunnescens. Dependendo do punto de maduración co que se comercializa, esta última véndese baixo o nome de portobello —máis grande e desenvolvido— ou crimini —en etapa xuvenil—; adoitan presentar un maior tamaño que o mutante branco, e un chapeu é máis largo e achatado, destinándose especialmente ao consumo inmediato.
Cultivo
Coma outras especies do xénero, A. bisporus é saprófita. Preséntase en feixes ou fatos apertados, o que fai que a produción por m² sexa elevada. Cultívase polo xeral sobre compost, no que se inocula o micelio, normalmente usando grans de trigo estériles recubertos de hifas do fungo.
Gastronomía
O champiñón común ten un sabor neutro e delicado, cun recendo lixeiramente a noz nos exemplares máis maduros. É popular en gastronomía, incluso en Galiza, e de escaso rendemento calórico, contendo arredor de 20 calorías cada 100 gramos. É relativamente rico en fibra alimentaria, así como en vitamina B6, vitamina C, vitamina D, potasio e niacina. É utilizado na elaboración de pizzas, revoltos, tortillas etc.
Sinónimos
O basónimo de A. bisporus é Psalliota hortensis f. bispora J.E. Lange, 1926. Son tamén sinónimos os nomes científicos a seguir:
Diocese de Britonia
miniatura|Mapa dos asentamentos britanos arredor do século VI d.C. A diocese de Britonia (tamén chamada de Bretoña) foi unha antiga división episcopal da Gallaecia, e na actualidade é unha sé titular da Igrexa católica.
Fontes
Esta diocese aparece citada no Parochiale suevorum, un documento que mostra a organización eclesiástica da Galiza da época do Reino suevo, que se data entre 572 e 573. Aparece citada como Sedem Britonorum, é dicir, sede dos bretóns, indicando que lle pertencen as igrexas do interior dos bretóns, o mosteiro Maximi, e as igrexas sitas en Asturias.