cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Javier Mascherano
Traxectoria
A fins do 2006, o Liverpool manifestou a súa intención de contratar a Mascherano, pero debido a que a regulamentación da FIFA prohibe a participación dun xogador en tres equipos nunha mesma tempada e Mascherano xa xogara no Corinthians e o West Ham United, o equipo de Anfield realizou un pedido ante a FIFA para poder dispor de Mascherano. O 31 de xaneiro do 2007, a FIFA outorgou o permiso logo de considerar as coincidencias nas tempadas do fútbol suramericano e europeo. Con todo, o Liverpool debeu esperar o visto e prace por parte da Premier League, que finalmente foi outorgado. Para rematar, debutou oficialmente no Liverpool ante o Sheffield United, o 24 de febreiro de 2007.
A finais de febreiro de 2008, asinou un contrato permanente con Liverpool FC ata 2012 pola cifra de 18 millóns de libras ($ 35 700 000), con todo, sendo un titular indiscutido, o 27 de agosto do 2010 o Liverpool FC asinou un acordo para o traspaso do xogador ao FC Barcelona de España pola cantidade de 24 de millóns de euros para as 4 próximas tempadas, cobrando o xogador 5,5 millóns de euros ao ano máis incentivos.
Monte de Meda, Lugo
Santa María Madanela de Monte de Meda é unha parroquia do concello de Lugo na comarca de Lugo, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 73 habitantes, deles 39 eran homes e 34 eran mulleres, o que supón unha diminución de 1 habitante en relación ao ano anterior, 2006. É limítrofe coa parroquia homónima Monte de Meda, Guntín.
Teenage Mojo Workout
Teenage Mojo Workout é o sétimo álbum do grupo xaponés de rock and roll chamado The 5.6.7.8's lanzado o mercado no Xapón o 26 de abril do ano 2002, baixo o selo Time Bomb e producido polo propio grupo.
Francisco Vales Villamarín
Francisco Vales Villamarín nado en Betanzos o 7 de maio de 1891 e finado na mesma vila o 24 de agosto de 1982, foi un historiador e profesor galego, secretario perpetuo da Real Academia Galega e cronista oficial de Betanzos.
Biografía
Estudou maxisterio en Santiago de Compostela, cun brillante expediente. En novembro de 1913 dirixiu o decenal El Normalista. Ingresou como mestre de ensino oficial, impartindo clases primeiro en Mugardos e máis adiante na Coruña. Tamén foi secretario particular da escritora Emilia Pardo Bazán.
En 1917 fundou a Irmandade da Fala de Betanzos, que presidiu durante anos. Fundou tamén, en 1926, o Museo Pedagóxico Rexional da Coruña, do que foi secretario e bibliotecario. En 1940 foi distinguido co cargo honorífico de cronista oficial da cidade de Betanzos, onde fundou e dirixiu o Anuario Brigantino, publicación que desde 1948 recolle anualmente artigos de historia, etnografía, antropoloxía, belas artes...
En 1955 participou na fundación da Agrupación Folklórica Aturuxo. Entre outros cargos, foi Secretario perpetuo da Real Academia Galega, da que fora nomeado membro de número en 1941, e numerario da Real Academia de Belas Artes Nuestra Señora del Rosario, e recibiu o premio vitalicio da Fundación Pedro Barrié de la Maza. Faleceu na súa cidade natal despois de ter escrito decenas de traballos de investigación entre os que destacan os dedicados á historia da comarca brigantina.
Pseudónimos
Empregou como pseudónimos El caballero Artagnan, Efe e Silvano de Leonisa.
Recoñecementos
En 1957 foi distinguido coa medalla de prata da súa cidade natal, da que foi nomeado fillo predilecto en 1980. Tamén ten recibido a medalla ao mérito no traballo, así como a encomenda da Orde de Afonso X o Sabio.
Intolerancia
A intolerancia pode definirse como a falta da habilidade ou da vontade de tolerar algo. Nun sentido social ou político, é a ausencia de tolerancia dos puntos de vista doutras persoas.
A intolerancia resulta ser calquera actitude irrespectuosa cara ás opinións ou características diferentes das propias. No plano das ideas, por exemplo, caracterízase pola perseveranza na propia opinión, a pesar das razóns que se poidan esgrimir contra ela. Supón, por tanto, certa dureza e rixidez no mantemento das propias ideas ou características, que se teñen como absolutas e inquebrantábeis.
Ten por consecuencia a discriminación dirixida aos grupos ou persoas (que pode chegar á segregación ou á agresión) polo feito de que estes pensen, actúen ou simplemente sexan de maneira diferente. As múltiples manifestacións deste fenómeno posúen en común a elevación como valor supremo da propia identidade, xa sexa étnica, sexual, ideolóxica ou relixiosa, desde a cal se xustifica o exercicio da marxinación cara o outro diferente. O intolerante considera que ser diferente equivale a non ser iguais en canto a dereitos.
Poderiamos distinguir tamén unha dobre vertente na intolerancia. Por un lado estarían os grandes casos da historia, máis ou menos coñecidos por todos. Pero tamén é un fenómeno sutil que pode identificarse continuamente en calquera contorno. A intolerancia, pois, tería unha segunda vertente máis próxima, a cal se atopa presente na vida cotiá.
A intransixencia para cos demais, para cos diferentes escolle distintos obxectos. En calquera caso, sempre supón unha diferenza respecto ao considerado normal ou correcto polos que xulgan. É a diferenza no próximo, xa se basee esta en características de xénero, culturais, ideolóxicas ou relixiosas, contra o que arremete o intolerante. Formas comúns de intolerancia son o racismo, o sexismo, a homofobia, a intolerancia relixiosa e a intolerancia política.
Fort-de-France
Fort-de-France  é a capital do departamento de ultramar de Francia no Caribe de Martinica. Tamén é unha das principais cidades do Caribe. As exportacións inclúen azucre, ron, froitas enlatadas e  cacao.
Historia
En 1638, Jacques Dyel du Parquet (1606-1658), sobriño de Pierre Belain d'Esnambuc e primeiro gobernador da Martinica, decidiu construír o Fort Saint Louis para protexer a cidade contra ataques inimigos. O forte foi pronto destruído e reconstruído en 1669, cando Luís XIV nomeou o marqués de Baas como gobernador xeral. Baixo as súas ordes e as dos seus sucesores, especialmente o Conde de Blénac, o forte construíuse cun deseño de Vauban.
Orixinalmente chamado "Fort-Royal", a capital administrativa da Martinica estaba eclipsada por Saint-Pierre, a cidade máis antiga da illa, que era coñecida polos seus comercios e dinamización cultural como "O París do Caribe".
O nome de Fort-Royal cambiouse a un "Fort-La-Republique" de curta duración durante a Revolución Francesa, e finalmente se estableceu como Fort-de-France nalgún momento do século XIX. O antigo nome de Fort-Royal aínda se usa hoxe familiarmente na súa forma criolla de "Foyal", sendo os habitantes da cidade "Foyalais".
A cidade tivo os seus desastres, sendo capturada por unha expedición británica en 1762, destruída parcialmente por un terremoto en 1839 e arrasada polo lume en 1890. No comenzo do século XX, con todo, Fort-de-France adquiriu importancia económica despois de que a erupción volcánica do Monte Pelée destruíse a cidade de Saint-Pierre en 1902.
Ata 1918, cando comezou o seu crecemento comercial, Fort-de-France tivo un abastecemento de auga inadecuado, estaba en parte rodeada de pantanos, e foi famosa pola febre amarela. Agora os pantanos están drenados para deixar lugar a extensos barrios.
Xeografía
Fort-de-France, tamén coñecido como o Forte de Francia, atópase na costa oeste de Martinica na entrada norte da gran baía de Fort de France, na desembocadura do río Madame. A cidade ocupa unha estreita chaira entre os outeiros e o mar pero é accesible por estrada dende todas as partes da illa. thumb | left | Fort Saint Louis visto desde o mar thumb | left | A fragata [[FS Ventôse | Ventôse pode verse detrás do antigo forte]]
Base naval
Fort Saint Louis en Fort-de-France é unha base naval francesa, do mesmo xeito que a Dégrad des Cannes (Güiana francesa).
Goberno
O alcalde é Didier Laguerre. A comuna de Fort-de-France conforma a [3ª circunscrición de Martinica] para a Asemblea Nacional.
Atraccións principais
Ademais de Fort Saint Louis, hai outros tres fortes:
Outros sitios de interese inclúen:
Nos xardíns de La Savane atópase unha estatua conmemorativa da emperatriz nada en Martinica Josephine, a muller de Napoleón. Foi vandalizado na década dos noventa, presuntamente por persoas que a culparon por apoiar o restablecemento da escravitude na illa. Sacaronlle a cabeza e salpicaron o corpo con pintura vermella.
Transporte
O aeroporto internacional Martinica Aimé Césaire está situado nun arrabalde fóra de Fort-de-France e é accesible a través do autoestrada A1.
Tolerancia
A tolerancia é unha noción a que define o grao de aceptación cara a un elemento contrario a unha regra moral, civil ou física particular. Máis xeralmente, define a capacidade dun individuo a aceptar unha cousa coa cal non é de acordo. E por extensión moderna, a actitude dun individuo cara ao que é diferente dos seus valores.
Características
A tolerancia é determinante para a convivencia harmónica de todo grupo humano. Facilita a integración dos seus compoñentes para diferentes tarefas e actividades sumando forzas. A tolerancia desenvolve o espírito de unidade, facilita a cooperación e a interacción e aumenta o grao de confianza entre os membros dunha organización pola maior apertura de cada un. A intolerancia corresponde xeralmente a cosmovisións elementais, esquemáticas e emocionais. A tolerancia fai posible un maior desenvolvemento evolutivo do ser humano, porque á vez que contribúe a unha mellor comunicación e a unha mellor integración.
Airas Paez
Airas Paez (tamén Airas Pais) foi un xograr galego do século XIII.
Traxectoria
Hai indicios de ser orixinario da provincia de Ourense debido a que nalgunha composición menciona á ermida de Santa María de Reza. Estivo activo na corte de Sancho IV. Segundo António Resende de Oliveira, citando a Ramón Menéndez Pidal, tamén estivo nas cortes de Navarra e na de Aragón, xa nos primeiros anos do século XIV.
Obra
É autor de catro textos: dúas cantigas de amor e dúas cantigas de amigo, ambas pertencentes ao subxénero de cantigas de romaría.
Associação Chapecoense de Futebol
A Associação Chapecoense de Futebol, coñecido simplemente como Chapecoense, é un equipo de fútbol brasileiro da cidade de Chapecó, no estado de Santa Catarina. Fundouse en 1974 e actualmente xoga na Série A do Campionato Brasileiro, a máxima categoría do país.
Historia
O Chapecoense foi fundado o 10 de maio de 1973 a partir da fusión de dous clubs afeccionados. En catro anos proclamouse vencedor do Campionato Catarinense de 1977, o que lle permitiría acceder ao Campionato Brasileiro de Fútbol en 1978 e 1979. Con todo, non foi ata a década de 1990 cando puido consolidarse como un dos cinco grandes clubs de Santa Catarina, xunto cos seus rivais do Avaí, Criciúma, Figueirense e Joinville. Ao longo da súa historia gañou cinco torneos estatais (1977, 1996, 2007, 2011 e 2016).
A nivel brasileiro, o Chapecoense fíxose soado por ascender desde a cuarta división ata a Série A en só seis anos, coincidindo coa reestruturación do sistema de ligas brasileiro. Desde entón nunca descendeu da máxima categoría.
En 2015 debutou na Copa Suramericana, e en 2016 deu a sorpresa ao chegar á final contra o Atlético Nacional. Con todo, nunca puideron disputala; o avión que transportaba ao cadro de persoal a Medellín sufriu un accidente aéreo que custou a vida de 71 persoas, entre elas 22 futbolistas e case todos os membros do organigrama deportivo. Por mor desta traxedia, a Confederación Suramericana de Fútbol declarouno campión da Copa Suramericana 2016.
Historia de Galicia (1991)
Dúas obras temáticas publicadas en 1991 levaron o título de Historia de Galicia. A saber:
Xabier Pérez Igrexas
Xabier Pérez Igrexas, nado en Vigo o 7 de agosto de 1984, é un político galego, concelleiro do BNG no concello de Vigo desde 2019.
Traxectoria
miniatura|Papeleta das eleccións locais 2023 en Vigo do BNG. Militante da Unión do Povo Galego, foi secretario xeral dos Comités Abertos de Estudantes e membro do Consello Federal da Confederación Intersindical Galega. Foi secretario da Federación de Asociacións Veciñais Eduardo Chao e un dos impulsores de Sermos Galiza.
Nas eleccións municipais de 2019 saíu elixido como o único concelleiro do BNG no pleno da corporación municipal de Vigo.
Foi candidato á alcaldía de Vigo polo Bloque Nacionalista Galego nas eleccións municipais de 2019, nas que saíu electo. A asemblea local do BNG elexiuno de novo como candidato nas eleccións de 2023.
É columnista de opinión en diversos medios de comunicación, como Nós Diario ou o dixital Terra e Tempo.
Cadro de Punnett
miniatura|dereita|Cadro de Punnet nun cruzamento monohíbrido mendeliano. O cadro de Punnett é un diagrama que se usa para predicir os resultados dun cruzamento xenético cando se coñecen os xenotipos dos gametos. Recibe ese nome polo xenetista británico Reginald C. Punnett, que o ideou. Con este diagrama podemos saber as probabilidades de que se orixine un descendente cun determinado xenotipo nun cruzamento xenético. O cadro de Punnett é unha táboa na que se obteñen todas as posibles combinacións entre os alelos maternos e paternos de cada xene estudado nun cruzamento con herdanza mendeliana.
Cruzamento monohíbrido
Cando un dos proxenitores é homocigoto non é necesario repetir unha ringleira ou columna co mesmo gameto. Nun cruzamento Aa x aa, o individuo Aa produciría gametos A e a, pero o individuo aa só produciría gametos a, polo que o cadro quedaría así e as probabilidades da descendencia serían Aa 50% (ou 1/2) e aa 50% (ou 1/2).
O cadro de Punnett dá as probabilidades dos xenotipos, pero para calcular as dos fenotipos deberemos saber tamén cal é a relación de dominancia entre os alelos. Para xenes clásicos dominantes/recesivos as letras maiúsculas adoitan indicar os fenotipos dominantes, que son os que se expresan enmascarando aos alelos recesivos.
Cruzamento dihíbrido
miniatura|dereita|Cruzamento dihíbrido mendeliano. Cando no cruzamento estudado están implicados dous ou máis xenes o número de ringleiras e columnas do cadro é maior (haberá tantas como gametos distintos). Por exemplo, nun cruzamento dihíbrido entre dous heterocigotos para dous xenes, é dicir, AaBb x AaBb, cada proxenitor producirá catro gametos, que son AB, Ab, aB e ab, polo que o cadro será de 4 x 4, e haberá 16 cadriños no cadro de Punnett. E se hai dominancia de A e B sobre a e b, as combinacións fenotípicas estarán na proporción 9:3:3:1. O cadro de Punnet só se pode aplicar desta manera cando os xenes son independentes (cumpren a lei da distribución independente dos caracteres de Mendel), pero non se son xenes ligados, que se tenden a herdar xuntos por estar no mesmo cromosoma.
Método da árbore
Outro modo de resolver cruzamentos de dihíbridos e multihíbridos é o método da árbore, no que se poden saber as probabilidades dos xenotipos que se obterán na descendencia multiplicando as probabilidades para cada xenotipo nos distintos xenes.
450 px
Luís Seara Fernández
Traxectoria
Diplomado en maxisterio, foi militante do PNG-PG e tras a marcha desta formación do BNG decidiu permanecer na fronte, foi membro da executiva do BNG. Dende 2017 é responsable do BNG na cidade de Ourense.
Acción Coruñesa
Acción Coruñesa foi un periódico editado na Coruña entre 1920 e 1922.
Historia e características
Subtitulado Periódico defensor de los intereses de la capital de Galicia, apareceu o 1 de novembro de 1920. Semanario republicano fundado e dirixido por Joaquín Martín Martínez, entre os seus colaboradores estaban Santiago Casares Quiroga, Manuel Lugrís Freire, Lois Peña Novo, Manuel Lustres Rivas, Alfredo Somoza e Roberto Blanco Torres. Das caricaturas e retratos literarios encargábanse Álvaro Cebreiro, Rafael González Villar, Ricardo Camino e Manuel Crestar. Cesou a súa publicación co número 86, o 26 de xuño de 1922.
Gonzalo Rojas
Gonzalo Rojas Pizarro, nado en Lebu o 20 de decembro de 1917 e finado en Santiago de Chile o 25 de abril de 2011, foi un poeta chileno de recoñecido prestixio pertencente á chamada «Xeración de 1938 de Chile». A súa obra enmárcase na tradición continuadora das vangardas literarias latinoamericanas do século XX. Amplamente recoñecido a nivel hispanoamericano, foi galardoado, entre outros, co Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana 1992, o Premio Nacional de Literatura de Chile 1992 e o Premio Cervantes 2003.
Audoíno de Lombardía
Audoíno (en longobardo: Aldwin ou Hildwin, en latín: Audoinus; tamén chamado Auduin o Audoin) foi un rei longobardo do século VI que gobernou entre o 547 e 563.
Traxectoria
Pertencente á estirpe dos gausos, segundo a Historia Langobardorum, era fillo de Menia, a esposa longobarda de Basinus, rei dos Turingii, e medio irmán do rei Hermanfredo de Turinxia e Radegunda, a esposa do rei longobardo Wacho.
Segundo Procopio de Cesarea, (Historia das Guerras V, 13), trala morte de Hermanfredo, a súa viúva, Amalaberga, fuxiu cos seus fillos Amalafredo e Rodelinda cara Italia onde seu irmán Teodato era, nese momento (534-36), rei dos ostrogodos. Polo 539, durante as Guerras góticas, estes, foron capturados polo xeneral bizantino Belisario e enviados a Constantinopla. Aló, Xustiniano converteu a Amalafredo en xeneral e casou a Rodelinda con Audoino.
Á morte do soberano letingo Wacho e cando Valtari o seu fillo menor de idade subiu ao trono, Audoíno asumiu o papel de rexente (sobre 540). Conduciu aos longobardos a Pannonia, onde foron asentados por Xustiniano e, cara o 541, convértese en federado do Imperio Bizantino, obtendo un fœdus do emperador Xustiniano quen lle outorga a Pannonia e a Nórica así como subsidios a cambio de defender a fronteira do Danubio fronte os francos.
Cando, de alí a pouco, tamén morre Valtari, aínda novo (547), Audoíno non respectou os dereitos dos outros parentes do defunto soberano e proclamouse rei. Consumado o cal, porén, foi aceptado sen demasiadas desordes polo pobo longobardo que, neste período de pleno ascenso, estaba situado na Pannonia.
Antonio Pais
Antonio Pais Castroagudín, nado en Padrón o 7 de decembro de 1938 e finado o 13 de marzo de 2018 en Santiago de Compostela, foi un xogador de fútbol galego.
Traxectoria
Fillo dun rexistrador da propiedade de Padrón, Pais tivo tres irmáns. Comezou a xogar no Club Arenal de Santiago. No campo, Antonio Pais era centrocampista.
O adestrador do Arenal era tamén o seleccionador xuvenil de España, e convocouno para o Campionato de Europa Xuvenil de 1957, onde España quedou subcampioa. Do Arenal pasou ao Xuvenil da Coruña, pero axiña regresaría a Santiago de Compostela, ao Club Santiago, que daquela xogaba en Terceira división, e co que quedaría quinto.
Pais fichou en 1958 polo Celta de Vigo, para xogar en Segunda división, onde permaneceu dúas tempadas. En 1961 fichou polo FC Barcelona, co que disputou os seus primeiros partidos en Primeira división. Aínda que fichara por tres anos, ao ano seguinte, 1962, foi cedido ao Mallorca. En 1963 fichou polo Real Zaragoza, onde xogaría durante seis anos e onde acadaría os seus títulos: dúas Copas do Xeneralísimo (1964 e 1966) e unha Copa de Feiras (1964). Coincidiu naquel conxunto con outros importantes xogadores de fútbol español dos anos sesenta, entre eles os chamados Cinco Magníficos (Canário, Lapetra, Santos e Villa, e mais o galego Marcelino), e con outros como o lugués Reija ou Santamaría. retirouse en 1968 no Real Zaragoza. No decurso da súa carreira profesional, Pais disputou 170 partidos nas divisións profesionais, e meteu 29 goles.
Ao que se xubilou regresou a Galicia e instalouse en Santiago de Compostela, de onde lle era a muller, e Bertamiráns.
Vida persoal
Casou e tivo unha filla e tres fillos.
Surimi
Coa palabra xaponesa surimi (擂り身) desígnase un sucedáneo dos produtos da pesca elaborado a partir de peixe esmiuzado e lavado ata obter unha pasta á que se engaden diferentes ingredientes (sal, azucre e polifosfatos, principalmente) e que se moldea para fabricar distintos preparados alimentarios, como paus de peixe ou de cangrexo, sucedáneos de anguías, troncos de lagosta etc.
miniatura|300px|dereita|Dous [[tapa|pinchos habituais, un cunha gamba sobre cama de surimi de cangrexo e outro cunha anchoa.]]
O surimi non é un alimento en si, aínda que posúa os compoñentes nutritivos procedentes do peixe empregado, senón un produto intermedio utilizado para fabricar determinados derivados utilizados como complemento para ensaladas, sopas, pastas, arroces, recheos e aperitivos. A versátil presentación e manipulación do surimi permite enriquecer e complementar numerosos pratos, o que explica suficientemente a presenza cada día maior nos andeis dos establecementos de venda e na nosa cociña diaria.
Historia e actualidade
Nos anos 70, a consecuencia da introdución de novas tecnoloxías que permitiron mecaniza-la fabricación do surimi e aproveitar así os subprodutos das industrias de fileteado e manipulación do peixe, incrementouse significativamente a produción de surimi e comezou a súa difusión en Europa e Estados Unidos, utilizándose como materia prima na elaboración de sucedáneos de peixe e marisco. Foi Nishitani Yōsuke, do Instituto Experimental das Industrias Pesqueiras de Hokkaido, Xapón, quen desenvolveu o sistema industrial moderno para a elaboración de surimi.
Elaboración do surimi
miniatura|250px|dereita|Surimi chamado Kamaboko, nas súas presentacións rosa e branca. As especies de peixe utilizadas para a obtención do surimi son diversas, todas elas englobadas dentro do grupo dos peixes brancos (baixos en graxa): abadexo, bacallau, xarda, pescada, corvina, congro bicudo dentón etc. Na actualidade proceden de capturas realizadas especificamente con este fin, en pesquerías pouco valoradas directamente (especialmente o abadexo de Alaska), se ben tamén se derivan a esta industria os restos das fábricas de esfolado e fileteado de peixe, como método de valoración dos subprodutos xerados, nos que queda unha fracción importante de músculo adherido á pel e á espiña.
Aínda que se utilicen especies de baixo valor comercial, o peixe utilizado ten que manter un grao de frescura adecuado, sen alteración organoléptica ningunha. As características do método de elaboración esixen que non comezase ningunha alteración das súas proteínas, cuxa integridade resulta imprescindible para unha boa textura final do produto.
Fase de preparación: eviscerado e lavado
En primeiro lugar, tras un intenso lavado superficial para eliminar escamas, mucus ou calquera substancia estraña, o peixe eviscérase e decapítase. A evisceración debe ser rápida e completa para non dar lugar á actuación das proteases contidas nas vísceras, que alterarían a proteína muscular.
Fase de picado e eliminación da espiña
Consiste na separación de toda a masa muscular, eliminando a espiña, aletas e pel, así como o músculo escuro que poida ter. Preténdese así extraer unicamente músculo limpo, triturado e lavado, polo que se procede a repetidos lavados para facer desaparecer calquera resto de pel, escamas, espiñas, sangue ou vísceras. Estes lavados sucesivos contribúen, ademais, a elimina-la graxa e pigmentos solubles en auga. O último lavado faise con auga salgada para favorece-la deshidratación posterior.
As augas resultantes destes lavados, ricas en materia orgánica, reutilízanse para fabricación de pensos.
Fase de refinado e deshidratación
miniatura|250px|dereita|Pasta de surimi antes da súa deshidratación. O músculo así obtido despois do lavado comprímese contra uns bartutos de diferente calibre para reter calquera parte sólida, obtendo unha pasta de carne composta, basicamente, de proteína muscular disolta en auga.
A deshidratación realízase en prensas que reteñen a carne e eliminan o exceso de auga, ata chegar a unha humidade final do 78-80%, que se considera a idónea para a elaboración dos derivados. Obtense así unha pasta ou xel, que é realmente o surimi, que pasa á fase de envasado ou sobre o que se realizarán diferentes manipulacións para obter distintos preparados.
Os máis habituais son as substancias aglutinantes, que dan textura á masa e favorecen a retención estable da auga, para o que se utilizan amidón, proteínas de soia, caseinatos etc. Tamén aditivos potenciadores do sabor, como o glutamato monosódico (E-621), conservantes (sal ou ácido sórbico (E-200 a E-203)) e colorantes (E-120, E-160).
Envasado e conxelación
miniatura|250px|dereita|Paus de cangrexo, sen elaboración posterior. Normalmente, cando non se vai realizar ningunha manipulación posterior, o surimi moldéase en placas ou cilindros de maior ou menor tamaño e protéxese cun plástico (normalmente, coloreado para retiralo con facilidade no momento do seu consumo ou uso industrial). Posteriormente, sométese a un proceso de ultraconxelación en placas, a temperaturas da orde dos -35 °C, co que se consegue un produto estable durante un prazo de 1-2 anos.
Produtos derivados do surimi
Como xa dixemos, o surimi é adoito a materia prima para a elaboración de diferentes derivados ou sucedáneos de produtos da pesca (anguía, cangrexo, lagosta etc.).
Valor nutritivo
En liñas xerais, o valor nutritivo do surimi depende da calidade do peixe utilizado como materia prima (tanto na súa propia composición como no que respecta ó seu estado de frescura) e do proceso seguido na súa elaboración (lavados, temperaturas etc.). No caso dos produtos derivados inflúe significativamente os ingredientes engadidos e a súa proporción.
O surimi conserva ata un 75% das proteínas do peixe do que se elabora, polo que se trata dun produto de natureza proteica e cun alto valor biolóxico. Ó utilizarse peixe branco como materia prima, o contido en graxa debería ser relativamente baixo aínda que aumenta en función dos ingredientes que se lle engadan (aceite de soia, de palma ou de colza). Segundo o tipo de graxa engadida, varía a achega de colesterol.
Os glícidos están aumentados (ata un máximo do 5%) respecto á composición do peixe orixinal pola adición de azucres e amidón durante a elaboración que, como dixemos, cumpren unha función tecnolóxica de evitar danos na conxelación e darlle a textura axeitada ó produto. As vitaminas hidrosolubles e os minerais están moi reducidos por desaparecer durante o lavado da materia prima. Porén, o contido en sodio, pola adición de sal, é relativamente alto.
Na elaboración do surimi utilízanse adoito aditivos colorantes, xa que o produto é, en si mesmo, branco, e potenciadores do sabor. Os colorantes pretenden darlle un aspecto máis parecido ó da carne de cangrexo, polo que se empregan vermello cochinilla (E-120) e carotenos E-160, ámbolos dous de orixe natural.
Ó ser un produto da pesca, resulta desaconsellable para as persoas alérxicas ó peixe. Aínda que a alerxia se deba a unha especie en concreto, neste tipo de produto resulta practicamente imposible coñece-las especies de peixe que se puideron utilizar. Tamén está desaconsellado para as persoas que necesiten unha dieta baixa en sal.
Un estudo realizado pola revista Consumer, do grupo Eroski, en xuño de 2003 sobre oito preparados de cangrexo comúns no mercado, demostrou que as cifras da composición nutritiva destes sucedáneos presentaban amplas oscilacións, o que indicaba unha orixe e composición moi variables. A proporción de proteína oscilaba entre o 6 e o 8,6%; a graxa, entre o 0,8 e o 4,6%; os glícidos, entre o 13,3 e o 20,4%; e a humidade, entre o 69,2 e o 74,5%. A contribución enerxética de todos eles era, como consecuencia destas oscilación, tamén variable: de 96,4 a 134,2 Kcal por 100 gramos de produto; en calquera caso, un produto pouco calórico.
Carme Torras
Carme Torras Genís, nada en Barcelona o 4 de xullo de 1956, é unha matemática e escritora española especialista en intelixencia artificial e robótica, compaxina a escritura literaria coa investigación científica. En novembro de 2020 foi galardoada cun dos Premios Nacionais de Investigación.
Traxectoria
No ámbito literario, as súas novelas Pedres de toc (Columna, 2003) e Miracles perversos (Pagés, 2011) mereceron os premios Primeira Columna e Ferran Canyameres de intriga e misterio. Coa mutació sentimental (Pagès, 2008), traducida ao castelán (Milenio, 2012), obtivo o premio Manuel de Pedrolo de ciencia ficción 2007 e o premio Ictineu 2009. É membro da Asociación de Escritores en Lingua Catalá e da Sociedade Catalá de Ciencia ficción e Fantasía (SCCFF).
Meá
O topónimo galego Meá pode referirse a:
Muxa, Lugo
Santa María de Muxa é unha parroquia do concello de Lugo na comarca de Lugo, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 169 habitantes, deles 82 eran homes e 87 eran mulleres, o que supón unha diminución de 8 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Chandra (observatorio espacial)
Chandra (previamente coñecido como AXAF ou AXAF-I, acrónimo de Advanced X-Ray Astronomy Facility - Imager) é un observatorio espacial de raios X da NASA, lanzado o 23 de xullo de 1999, mediante o transbordador espacial Columbia na misión STS-93.
Características
Chandra é un dos dos catro Grandes Observatorios espaciais proxectados no século XX, xunto co telescopio Hubble, o CGRO e o Telescopio Espacial Spitzer. Na súa elaboración contouse coa colaboración do Reino Unido, Alemaña e os Países Baixos. Orixinalmente proxectáronse dous observatorios, pero debido a reducións orzamentais en 1993 decidiuse construír só un.
O observatorio ten unha estrutura lixeira de material composto e estabilízase nos tres eixos. Os paneis solares xeran 2 kW de potencia e alimentan tres baterías de hidróxeno-níquel cunha capacidade de 40 amperios-hora. O control de actitude ven proporcionado por seis volantes de inercia. O sistema de gravación de a bordo consiste en dúas grabadoras de estado sólido cunha capacidade de 1,8 Gbit, equivalente a 18,8 horas de observación por grabadora. O sistema de propulsión do observatorio usa catro propulsores TR-308 bipropelente (N204 e hidracina) para os cambios de órbita, cun pulo de 472 N e un impulso específico de 322,3 s.
O telescopio de raios X en si consiste en catro pares de espellos case cilíndricos con diámetros de entre 0,68 e 1,40 metros que focalizan os raios X a unha distancia focal de 10 m en dous dos catro instrumentos científicos: o HRC (High Resolution Camera) e o ACIS (AXAF CCD Imaging Spectrometer). Os outros dous instrumentos científicos non están no plano focal e son o HETG (High-Energy Transmission Grating) e o LETG (Low-Energy Transmission Grating).
Río Bravo
Río Bravo pode referirse a:
Aguia de Haast
A aguia de Haast (Harpagornis moorei) é un xénero e especie extintos de aguia que habitou na Illa Sur de Nova Zelandia. Esta foi a meirande aguia que se coñece. A súa presa principal eran as moas, xigantescas aves non voadoras que eran incapaces de se defender da forza de choque e a velocidade destas aguias, as cales podían acadar unha velocidade de 80 km/h. O gran tamaño da aguia pode ter sido unha resposta evolutiva ó tamaño das súas presas, xa que debía ter sido substancialmente menor cando chegou á illa, para logo medrar ó longo do tempo debido á carencia de competencia, un fenómeno que se coñece como xigantismo insular. A aguia de Haast extinguiuse polo ano 1400, cando a súa principal fonte alimenticia, as moas, foron cazadas até a extinción polos maorís e a maior parte do seu hábitat de bosques densos foi devastado.
Clasificación
esquerda|miniatura|Comparación da gadoupas da Harpagornis moorei coas de [[Hieraaetus morphnoides.]] As análises de ADN descubriron que esta rapaz estaba relacionada coa moito menor Hieraaetus morphnoides así como a Hieraaetus pennata (ambas especies clasificadas como pertencentes ó xénero Aquila ) e non, como se pensou nun principio, á relativamente grande Aquila audax. Polo tanto, Harpagornis moorei podería ser eventualmente reclasificada como Aquila moorei. H. moorei pode ter diverxido destas aguias nun período relativamente recente, comprendido entre 700.000 a 1.8 millóns de anos. O seu incremento de tamaño de dez a quince veces neste período é o maior e máis rápido incremento evolutivo de masa de calquera vertebrado coñecido. Isto foi posible en parte grazas á presenza de grandes presas e á ausencia de competencia doutros grandes depredadores.
Etimoloxía
A aguia de Haast foi descrita orixinalmente por Julius von Haast na década de 1870, quen a denominou Harpagornis moorei na honra de George Henry Moore, o propietario de Glenmark Estate onde se atoparon os ósos da ave. O nome do xénero deriva do grego harpax, que significa 'arpexo', e ornis, que significa 'ave'.
Descrición
As ás curtas pódenlle ter axudado ás aguias de Haast a cazar en medio das densas matogueiras e fragas de Nova Zelandia. A aguia de Haast foi retratada de xeito incorrecto como se tivese evolucionado cara a unha condición non voadora, mais isto non é así; máis ben representa unha diverxencia do tipo de voo por planeo dos seus devanceiros, desenvolvendo unhas ás máis anchas. Dúas das maiores aguias actuais, a aguia harpía e o Pithecophaga jefferyi tamén reduciron a lonxitude das súas ás para adaptarse a vivir nos bosques.
Asociación para a Defensa da Natureza de Andorra
Naceu en 1986 como resultado da preocupación dun grupo de persoas polo medio ambiente. A ADN persegue os seus obxectivos a través de tres liñas básicas de acción, o estudo, a conservación e a divulgación.
Paderne
Paderne é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2014 tiña 2.502 habitantes (2.672 no 2009, 2.735 no 2006, 2.715 no 2005, 2.689 en 2004, 2.680 en 2003). Ten unha superficie de 39,8 km².
Situación e comunicacións
O concello de Paderne ten 39,8 km², e abrangue 9 parroquias con 61 entidades de poboación. A capital é Consistorio, núcleo da parroquia de Paderne. O municipio limita con Miño, Bergondo, Betanzos, Coirós e Irixoa. A principal vía de comunicación é a N-VI, que no seu tramo Betanzos-Ferrol discorre á beira da ría.
Climatoloxía
A zona ten un clima oceánico húmido, con precipitacións abundantes e temperaturas medias entre 9 °C e 18 °C e de cando en cando baixa a menos de 0 °C ou sobe a máis de 30 °C. En Paderne, os veráns son quentes; os invernos son longos, fríos e húmidos e está parcialmente nubrado durante todo o ano.
Hidrografía
O concello está atravesado polo río Mandeo e o río Lambre. Está en plena desembocadura da ría, estivo tradicionalmente adicada á pesca (recibe o seu nome polo xurelo) e o marisqueo. Nela recollíase berberecho, longueirón, mexillón, mincha e ameixa. As algas coñecidas como marmulo eran recollidas para fertilizante e como remedio para algunhas doenzas. A praia da Abeleira, á que se accede pola Ponte do Porco, está situada na desembocadura do río Lambre, e coa marea baixa queda unida á anterior. Até a década de 1950 nela construíanse pequenas embarcacións. Ten unha pequena fonte na que se recollía auga e se lavaba a roupa. A praia da Xurela está situada no lugar de Insua (Viñas).
Toponimia
O topónimo do concello provén do xenitivo latino Paterni, que faría alusión ó propietario das terras. Paternus é relativo ó pai, indicando non só paternidade física, senón tamén a función social do xefe de familia.
Hai rexistros escritos do topónimo desde a Idade Media : Munio presbiter de Paderni, 1174; Munio Mougo de Paderni, 1182; Sayoane de Villa Mourel et Santiago de Dragonte et Paderne, 1270; do rregueiro que ven de Paderne para o dito rio de Mandeu, 1362; Johan Domínguez morador en Paderne, 1381; san Juã de Paderne, 1437; Simón de Paderne, veciño de Betanzos, 1509.
Escudo
O escudo municipal inclúe unha ponte cun porco bravo no medio e a cada extremo unha cuncha de vieira, símbolo de peregrinos, que fai referencia ó paso da vía inglesa do camiño de Santiago.
Reino de Castela
Séculos IX-XI: inicios
A primeira mención a «Castela» aparece nun documento do ano 800: «levantamos unha igrexa en honor a San Martín, en Área Patriniano, no territorio de Castela».
Na Crónica de Afonso III (Rei de Asturias, século IX) dise: «As Vardulias agora son chamadas Castela».
Paderne
Idade Antiga
No alto do monte de San Antón, xunto á ermida de San Cosme, hai unha necrópole con varias mámoas e dolmens. Hai restos de cinco poboados castrexos: Castro da Croa (Obre), Castro do Monte do Castelo (Areas, Adragonte), Castro de Insua (Alto de Tixoso, lugar de Insua, Viñas), Castro de San Mamede (San Xulián de Vigo) e Castro de Montecelo. Na igrexa de Paderne foi atopado o 13 de maio de 1964 un ídolo fálico prerromano, conservado actualmente no Museo Arqueolóxico da Coruña. Na parte traseira da igrexa parroquial de Santiago de Adragonte hai un sartego antropomorfo anterior ó século XIII.
Reino de Castela
Séculos IX-XI: inicios
miniatura|left|300px|Castela en 843 formando parte de Asturias e independente en 1150. O condado de Castela repóboase maioritariamente por habitantes de orixe cántabra, ástur, vasca e goda cun dialecto romance propio, o castelán, e cunhas leis diferenciadas.
Paderne
Idade Media
Durante a idade media esta zona dependía dos Andrade Fernán Pérez de Andrade, O Boo mandou construír no século XIV a Ponte do Porco, sobre o río Lambre, para comunicar Pontedeume e Betanzos. En 1445 Xoán de Guende fundou en Souto (parroquia de Chantada) o Hospital de Guende, para acoller os peregrinos. Segundo deixou escrito Frei Martín Sarmiento trala súa viaxe en 1745, o hospital foi abandonado en 1720 ao non cumpriren os herdeiros de Xoán de Guende coas obrigas que lles correspondían..
Reino de Castela
Séculos IX-XI: inicios
O primeiro conde de Castela é Rodrigo no 860 (baixo Ordoño I de Asturias e Afonso III o Magno). O condado de Castilla experimenta unha grande expansión durante o goberno do conde Rodrigo, que se dirixe cara ao sur ata chegar a Amaya (860) e a costa dos cordobeses pola Rioja. Ademais, a partir da sublevación do conde alavés Eglyón, Álava incorpórase ao condado de Castela. No ano 931, o condado de Castela unifícase co conde Fernán González, facendo dos seus dominios un condado hereditario ás costas dos reis de León.
Séculos XI-XII: expansión e unións ao Reino de León
No 1028, Sancho III O Maior de Navarra adquire o Condado de Castela trala morte do conde García Sánchez, pois está casado coa irmá deste. Como herdanza, no ano 1035 deixa un minguado Condado de Castela ao seu fillo Fernando. miniatura|left|300px|Castela incorporada ao reino de Sancho III (de 1029 a 1035). miniatura|300px|Castela en 1037 trala partición do reino de Sancho III entre os seus fillos). Fernando I estaba casado con Sancha, irmá á súa vez de Vermudo III de León. Fernando provoca unha guerra na que morre o soberano leonés na batalla de Tamarón contra a coalición castelán-navarra. Ao non ter descendencia Bermudo III, o seu cuñado Fernando I aprópiase da coroa leonesa esgrimindo os dereitos da súa muller. O 22 de xuño de 1038 foi unxido rei de León. Á morte de Fernando I no 1065, o seu testamento segue a tradición navarra de dividir os reinos entre os herdeiros:
Paderne
Idade Moderna
O 15  de novembro de 1779, John Adams – quen sería o segundo presidente dos Estados Unidos e un dos seus “Pais Fundadores”–  parte de Boston na fragata francesa  Sensible  para iniciar unha accidentada viaxe que debería culminar en Francia, pero que finaliza no Ferrol debido a unha vía de auga que obriga a entrar no porto galego. Vai acompañado do seu primo e home de confianza, o avogado John Thaxter, e dos seus dous fillos, John, que acababa de cumprir 12 anos e que chegaría a ser o sexto presidente dos Estados Unidos, e Charles, de 9 anos. Hai constancia de que a zona da ponte do porco foi visitada polo presidente dos Estados Unidos John Adams, nunha carta remitida a súa muller, onde parou a comer e describía a zona como fértil e cultivada dende a montaña ata a beira do mar
Reino de Castela
Séculos XI-XII: expansión e unións ao Reino de León
Sancho II de Castela alíase con Afonso VI e entre ambos conquistan Galicia. Sancho non contento con Castela e media Galicia ataca ao seu irmán e ocupa León coa axuda de O Cid, co que producese a primeira unión entre os reinos de Castela e León. Grazas a Urraca, en Zamora refúxiase o groso do exército leonés, ao que Sancho pon cerco e onde o rei castelán é asasinado en 1072 polo nobre leonés Vellido Dolfos, retirándose as tropas castelás. Deste xeito Afonso VI recupera todo o territorio, gobernando como Rei de León, Castela e Galicia, mantendo a unión dos reinos de León e Castela efectuada polo seu irmán Sancho. Con todo, seguen existindo dous reinos diferenciados en administración, linguas romances e leis.
Paderne
Idade Moderna
O río Lambre arriba consérvanse os restos de varios muíños, coñecidos como muíños da Misericordia, muíños do Rei, ou muíños de Bermúdez. Foron construídos no século XVIII para o Arsenal de Ferrol, e restaurados cara a 1845. As construcións forman un rectángulo alongado, con 16 ollos.
Reino de Castela
Séculos XI-XII: expansión e unións ao Reino de León
Con Afonso VI prodúcese un achegamento ao resto de reinos europeos, especialmente a Francia. Casa ás súas fillas Urraca e Tareixa con Raimundo de Borgoña e Henrique. No concilio celebrado en Burgos no 1080 substitúese o típico rito mozárabe polo romano.
Paderne
Idade Moderna
Preto da igrexa de Velouzás celebrouse a Feira do 27, entre comezos do século XIX e a década de 1930. Acadou o seu máximo apoxeo na época de 1825, e deixou de celebrarse coa apertura da estrada cara a Betanzos.
Trala caída do antigo réxime e logo da división territorial de España en 1833, o concello de Paderne naceu como tal en 1835. Anteriormente as parroquias pertenceran a tres xurisdicións distintas. En 1831 figuraba o actual municipio dividido en dous: o de Vigo e o de Quintas. En 1842 estivo a piques de ser absorbido por Betanzos.
Reino de Castela
Séculos XI-XII: expansión e unións ao Reino de León
Renuncia ao seu dereito á conquista da costa mediterránea en favor da nova unión de Aragón co Condado de Barcelona (Petronila e Ramón Berenguer IV). Afonso VII intitulase no 1135 Imperator Legionensis et Hispaniae en León.
Paderne
Idade Contemporánea
O 16 de abril de 1943 inaugurouse a Ponte do Pedrido, deseñada por Eduardo Torroja Miret substituíndo o servizo de pasaxe que funcionou até entón.
Reino de Castela
Século XIII: unión final co Reino de León
Afonso VII volve á tradición real da división dos seus reinos entre os seus fillos. Sancho III pasa a ser rei de Castela e Fernando II, rei de León.
Paderne
Idade Contemporánea
A casa consistorial foi rematada en 1927, sendo alcalde José María Pérez González. Fixéronse varias reformas, a última delas en 2001 sendo alcalde César Longo Queijo.
Reino de Castela
Século XIII: unión final co Reino de León
De novo a rivalidade entre os dous reinos faise presente ata o ano 1230, cando Fernando III o Santo recibiu da súa nai Berenguela (en 1217) o Reino de Castela e do seu pai Afonso IX (en 1230) o de León. Así mesmo, aproveitou o declive do imperio almohade para conquistar o val do Guadalquivir mentres que o seu fillo Afonso tomaba o Reino de Murcia.
Paderne
Patrimonio
As pegadas do Neolítico son máis que evidentes en Paderne, hai que destacar o elevado número de mámoas existentes, que se recollen a continuación:
Reino de Castela
Século XIII: unión final co Reino de León
As Cortes de León e Castela fundíronse, momento o que se considera que xorde a Coroa de Castela, formada por dous reinos: Castela e León, así como taifas e señoríos conquistados aos árabes (Córdoba, Murcia, Xaén, Sevilla). Os reinos conservaron o seu dereito (por exemplo, ás persoas do Reino de Castela que eran xulgadas no Reino de León aplicábaselles o dereito daquel Reino).
Paderne
Patrimonio
O Grupo de Arqueoloxía da Terra de Trasancos localizou ata 12 túmulos sen inventariar. A maior parte das mámoas presentan un mal estado de conservación. Tres están afectadas por valados de leiras, dúas por pistas ou estradas e unha por unha canteira. Os túmulos foron atopados nas zonas de Souto, Velouzás, Adragonte e Vigo, sendo estes dous últimos os máis interesantes, con catro e cinco enterramentos respectivamente. A localización maioritaria dos xacementos é en terreo chan (58%), seguidos de ladeiras (25%), e menos en cumes (17%).
Reino de Castela
Goberno: Monarcas, Concellos e Cortes
Como todo reino medieval, o poder supremo pola graza de Deus recaía no rei. Pero comezan a xurdir comunidades rurales e urbanas para tomar decisións sobre problemas da vida cotiá.
Paderne
Paderne na cultura popular
Fernán Pérez de Andrade “O Boo” no século XIV, mandou construír unha ponte sobre o río Lambre para establecer unhas boas comunicacións entre Pontedeume e Betanzos, cabeza dos seus feudos, tamén chamada Ponte do Porco, nome que fai referencia ó xabaril que simboliza a casa dos Andrade. Nesta ponte é onde probablemente ocurriu a lenda que deu lugar ó nome de Ponte do Porco e que é coñecida como a lenda de “Roxín Roxal e os amores da fidalga” que a continuación transcribimos:
Reino de Castela
Goberno: Monarcas, Concellos e Cortes
Estes Concellos evolucionarán aos que unha parte dos veciños representará ao resto. Así mesmo conseguirán un maior poder como a elección de maxistrados e oficiais, alcaldes, pregoneros, escribanos etc.
Paderne
Política municipal
Histórico de alcaldes do concello:
Reino de Castela
Goberno: Monarcas, Concellos e Cortes
Ante o crecente poder dos Concellos, xorde a necesidade da comunicación entre o rei e estes, xurdirán as Cortes no ano 1188 no Reino de León, o cal terá a súa correspondente versión no Reino de Castela no ano 1250. Nas Cortes medievais, os habitantes das cidades eran un grupo reducido, coñecidos como laboratores e non tiñan facultades lexislativas, pero era un punto de unión entre o rei e o reino, algo no cal os reinos de León e Castela foron pioneros.
Paderne
Lugares de Paderne
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Paderne vexa: Lugares de Paderne.
Reino de Castela
Símbolos do Reino de Castela
No reinado de Afonso VIII de Castela comenzouse a empregar un castelo de ouro, aclarado de azur e mazonado de sable, en campo de goles, como símbolo do Reino de Castela, en escudos e pendóns.
Elliott 6m
miniatura|dereita|Elliott 6m O Elliot 6m é un iate de tres tripulantes que foi clase olímpica nos Xogos Olímpicos de 2012 en substitución da clase Yngling, é dicir, como barco para tripulacións femininas. Foi deseñado polo neozelandés Greg Élliott en 2000, e a decisión foi tomada pola Federación internacional de vela (ISAF) en 2008.
Características
As regatas das olimpíadas neste tipo de embarcación disputáronse na modalidade de match race, onde as galegas Támara Echegoyen e Sofía Toro, xunto coa asturiana Ángela Pumariega conseguiron a medalla de ouro.
Escola Naval Militar de Marín
miniatura|300px|Vista en segundo plano da Escola Naval Militar. A Escola Naval Militar é o centro de instrución para a futura oficialidade da Armada Española e atópase no concello pontevedrés de Marín, no seu núcleo urbano. Está adscrita á Universidade de Vigo.
Wacho
miniatura|O reino longobardo no 526. Wacho foi un rei longobardo do século VI.
Escola Naval Militar de Marín
Historia
Foi trasladada a Marín en xullo de 1943 dende San Fernando, e integrouse nas instalacións da Armada que xa existían no lugar, a canda o polígono de tiro naval e a Escola de Artillería e Tiro Naval. A inauguración oficial tivo lugar o 15 de agosto (véspera do día do Carme) de 1943 coa presenza do Xefe do Estado.