cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mario Soriano
Traxectoria
Foi un fixo nas aliñacións dos tres adestradores que pasaron polo banco do Deportivo na tempada 2022/23 (Borja Jiménez, Óscar Cano e Rubén de la Barrera), acabando como o xogador de campo con máis minutos durante a campaña, superado só polo porteiro Ian Mackay. Disputou un total de 38 partidos, nos que marcou 8 goles e repartiu 6 asistencias. Foi titular nos dous partidos da promoción de ascenso a Segunda, na que o Deportivo caeu eliminado diante do Castellón.
O seu bo rendemento fixo que recibise ofertas de superior categoría, e tras non conseguir o ascenso co Deportivo decidiu xogar en Segunda División, aceptando a proposta do Eibar, ao que marchou cedido. Debutou na categoría de prata na primeira xornada da tempada 2023/24, nunha derrota por 4-0 ante o Racing de Santander no Sardinero.
O Barral, Ponteareas, Ponteareas
O Barral é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 30 habitantes (15 homes e 15 mulleres).
Festuca brigantina
Festuca brigantina é unha especie de planta con flores da familia das gramíneas. É unha especie endémica de Galicia cuxa área de distribución restrínxese á provincia da Coruña. Esta especie foi descrita por (Markgr. - Dan. ) Markgr. - Dan. por primeira vez no ano 1978.
Stenocara gracilipes
Stenocara gracilipes é unha especie de escaravellos da familia dos tenebriónidos que é nativo do deserto do Namib no sur de África. Esa é unha das zonas máis áridas do mundo, que recibe só 1,4 cm de chuvia ao ano. Este escaravello pode sobrevivir grazas a que recolle auga das néboas matinais na súa superficie dorsal chea de rugosidades irregulares.
Para beber auga, S. gracilipes sitúase nunha pequena elevación de area erguéndose sobre as súas patas longas e delgadas. De cara á brisa, co corpo facendo un ángulo de 45°, recolle gotas de néboa sobre as súas ás anteriores endurecidas (élitros). Colócase coa cabeza contra o vento e os élitros ríxidos e cheos de bultiños estendidos contra a brisa húmida. As diminutas pingas de auga (de 15-20 µm de diámetro) da néboa son recollidas nas ás; alí as pingas quedan adheridas aos bultiños hidrófilos, que están rodeados de depresións cerosas hidrófobas. As pingas aplástanse a medida que fan contacto coas superficies hidrófilas, impedindo que sexan retiradas polo vento e proporcionando unha superficie para que se unan outras pingas. A acumulación continúa ata que o peso combinado das pingas supera a atracción electrostática da auga aos bultiños así como a forza que lle opoña o vento; cunha brisa de 30 km/h, as pingas vanse pegar aos élitros ata que crezan ata ter un tamaño duns 5 mm de diámetro; nese momento rodan polo dorso do animal ata a súa boca.
Os investigadores do Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT) emularon esta capacidade creando unha superficie texturizada que combina materiais alternantes hidrófobos e hidrófilos. Entre os posibles usos están a extracción de humidade do aire e crear fiestras e espellos sen condensación, que non se embazan. Unha compañía chamada NBD Nano está tentando comercializar esta tecnoloxia.
Ultimamente, tamén se demostrou que estes escaravellos poden obter auga do resío (é dicir, sen néboa).
As Cachadas, Ponteareas, Ponteareas
As Cachadas é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 362 habitantes (181 homes e 181 mulleres).
Onymacris unguicularis
Onymacris unguicularis é unha especie de escaravello que recolle auga da néboa nativo do deserto do Namib do sur de África. Son nativos dunha zona moi árida pero moi neboenta e teñen o hábito de apuntar a súa cabeza cara atrás usando as patas e o resto do corpo para recoller auga. A néboa condénsase sobre o corpo do escaravello formando pingas de auga. Despois dirixe esas pingas cara a súa boca para hidratarse.
A adaptación deste escaravello ao seu hábitat extremadamente árido inspirou novas tecnoloxías. Kitae Pak, un esudante da Universidade Nacional de Tecnoloxía de Seúl, inventou o Dew Bank, unha botella de auga qye recolle auga do resío de xeito similar a como o fai o escaravello.
Canedo, Ponteareas, Ponteareas
Canedo é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 353 habitantes (173 homes e 180 mulleres).
Pote
thumb|Un pote de tres patas na [[lareira dunha cheminea.]] thumb|Un pequeno pote decorativo de cor [[cinsenta, feito de ferro.]] O pote é un recipiente de cociña tradicional que se usa para cocer alimentos durante períodos de tempo prolongados, xeralmente estufados ou guisos. Dá nome a pratos como o pote galego ou o pote asturiano.
Localización e uso
O uso habitual do pote é colocalo nunha fonte de calor procedente da cheminea ou nun lume aberto denominado lareira en galego e portugués. Adoitábase pendurar das llares (gamayeres en asturiano), aínda que tamén podía poñerse de pé sobre as súas tres patas metálicas. O pote, con ou sen tapadeira, adoitaba ser de ferro fundido, o que daba un sabor característico ao que nel se cociñase, como ocorre con outro recipiente similar, o caldeiro.
Historia
Existen precedentes cerámicos do pote, as vasillas con aspecto de ola que, como aquel, álzanse sobre tres patas (trípode), para instalarse en equilibrio sobre ascuas ou brasas.
O uso de caldeiros de cobre e ferro foi substituído dende comezos do século XIX polos potes de ferro fundido, aínda que algúns xa se fabricaban en España a finais do século XVIII. A influencia de caldeiras e potes no quefacer culinario reflíctese nos diversos potaxes e guisos tradicionais. thumb|Un primitivo pote de arxila da [[cultura argárica, achado en Cuevas del Almanzora (Almería).]] Como prato popular destaca na gastronomía de Galiza (o 'pote' ou caldo galego) e na cociña asturiana (o pote asturiano), nun conxunto de pratos de orixe humilde, pero logo recuperados pola nova cociña tradicional.
GLUD2
A glutamato deshidroxenase 2, mitocondrial, tamén chamada GDH 2, é un encima que nos humanos está codificado polo xene GLUD2 do cromosoma X sen intróns. Esta deshidroxenase é un dos encimas da familia das glutamato deshidroxenases, que están moi estendidas entre os seres vivos.
Función
A glutamato deshidroxenase 2 está localizada nas mitocondrias e actúa como un homohexámero para reciclar glutamato durante a neurotransmisión. O encima codificado cataliza a desaminación oxidativa reversible do glutamato a alfa-cetoglutarato (tamén chamado 2-oxoglutarato).
Atelecyclus rotundatus
Atelecyclus rotundatus é un caranguexo de tamaño mediano que se atopa pola costa oeste de Europa e África, así como por case todo o Mar mediterráneo, no Cabo Verde e nas Illas Canarias. Como nome común ten o de dormiñón redondo. Mide sobre 40 milímetros sendo case circular, de carapa avermellada-marrón e vive en leitos de xabre a pouca profundidade. Ten 9–11 dentes agudos na fronte e 3 dentes entre os ollos.
Este dormiñón pode ser confundido co máis común Atelecyclus undecimdentatus. Con todo, Atelecyclus undecimdentatus pode ser distinguido pola súa carapa máis ancha e máis áspera.
A Ponte dos Remedios, Ponteareas, Ponteareas
A Ponte dos Remedios é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 106 habitantes (51 homes e 55 mulleres).
Eunota togata
Eunota togata é unha especie de escaravello da familia dos cicindélidos. Anteriormente era coñecido co nome de Cicindela togata.
Subespecies
Recoñécense catro subespecies de Eunota togata:
Hábitat
Estes escaravellos gustan do sal. Prefiren marismas salgadas, chairas de lama costeiras e costas de lagos salinos.
Liga Española de Baloncesto 1970-71
A temporada 1970–71 da Primeira Divisón, celebrada entre o 11 de outubro de 1970 e o 7 de marzo de 1971, foi a décimo quinta campaña da Liga Española de Baloncesto. Participaron na competición doce equipos, que xogaron entre si unha liga de todos contra todos con ida e volta. Os dous últimos clasificados, Ignis Mataró e Águilas Schweppes descenderon directamente, mentres que os postos 9 e 10 disputaron un playoff de permanencia contra o terceiro e cuarto da Segunda División. O campión foi por décimo terceira vez o Real Madrid, mentres que o máximo anotador foi Alfredo Pérez do Breogán Fontecelta.
Equipos
Os seguintes son os equipos que competiron na temporada 1970−71 da Primeira Divisón.
Promoción de descenso
Os equipos que ocuparon os postos noveno e décimo, Breogán Fontecelta e San José Irpen, tiveron que xogar unha eliminatoria pola permanencia ante o terceiro e o cuarto da Segunda División. A eliminatoria xogouse a partidos de ida e volta, tendo en conta para elixir o vencedor o marcador acumulado final. Nesta edición, os dous equipos da primeira división conseguiron permanecer na categoría.
Pelophila borealis
Pelophila borealis é unha especie de escaravello carábido da subfamilia Nebriinae que foi descrito por Gustaf von Paykull en 1790. A especie pode encontarse en Bielorrusia, Canadá, Estonia, Finlandia, Letonia, Noruega, Rusia e Suecia. Ten unha cor negra brillante. O tamaño da especie é de 9,5-10,1 mm de lonxitude.
O Areal, Ponteareas, Ponteareas
O Areal é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
Richard Avedon
Richard Avedon, nado en Nova York o 15 de maio de 1923 e finado en San Antonio, Texas, o 1 de outubro de 2004, foi un fotógrafo estadounidense. O obituario publicado por The New York Times, afirmaba que
Primeiros anos
Avedon naceu na cidade de Nova York nunha familia xudía. Era o único fillo de Jacob Israel Avedon, un inmigrante nado en Rusia que tiña unha tenda de roupa na Quinta Avenida, A súa nai, Anna, pertencía a unha familia propietaria dunha empresa de manufactura téxtil. Acudiu ao colexio DeWitt Clinton no Bronx, onde colaborou no xornal escolar The Magpie co escritor James Baldwin desde 1937 a 1940. Despois de asistir durante un tempo á Univesidade de Columbia, comezou a súa carreira como fotógrafo traballando para a mariña mercante en 1942, tomando fotografías identificativas dos membros das tripulacións. Estas fotografías realizounas cunha cámara Rolleiflex que lle dera o seu pai como agasallo de despedida. De 1944 a 1950, estudou con Alexey Brodovitch no seu laboratorio na New School for Social Research.
Carreira profesional
Os seus retratos, aparentemente sinxelos mais profundamente psicolóxicos, de persoeiros célebres e de descoñecidos posando fronte a un inmaculado fondo branco, amosan un fotógrafo coidadoso capaz de plasmar no papel fotográfico trazos inesperados dos rostros de personaxes tan destacados como Truman Capote, Henry Miller, Humphrey Bogart ou Marilyn Monroe, entre moitos outros. O seu método era sinxelo mais efectivo, a derrota anímica do contrario fotografado a través de longas e cansas sesións de ata catro horas. Así nu, o retratado e indefenso era capaz de mostrar a súa personalidade máis sincera.
En 1979 comezou o que se converteu nun dos seus traballos máis importantes. Por encargo do Museo Amon Carter, de Fort Worth, Texas, Avedon dedicou cinco anos a percorrer o oeste dos Estados Unidos para documentar as persoas que nunca escribirían a historia do seu país. Nesta obra, titulada In the american west, mostra granxeiros, mineiros, vagabundos, prostitutas, amas de casa, presos, vaqueiros de rodeo ou empregados de pequenas oficinas en fotografías de gran formato tomadas coa luz de día, ao ar libre e, coma sempre, perante un fondo branco. Neles non hai nada do soño americano ou da terra prometida. Son retratos de individuos que foron observados e elevados artisticamente pola cámara de Avedon mediante unha composición sobria, logrando así unha considerable forza expresiva.
Ao rematar o proxecto, Avedon percorrera un total de 189 poboacións de 17 estados; fotografara 752 persoas utilizando arredor de 17 000 placas de película. Desta colección, escolleu 123 retratos que conformaron a serie In the american west 1979 – 1984.
Ademais do gran formato empregado para as aús fotografías de moda e retratos, desenvolveu unha obra en paralelo utilizando o paso universal que reflicte as súas vivencias máis persoais, como viaxes ou lembranzas familiares.
Algo moi fondo subxace ao longo de toda a obra de Avedon, e non obstante non sempre se acertou a concretar nos traballos realizados arredor da súa figura. É unha preocupación sincera, mais ás veces elegantemente obsesiva. O tempo, a vellez e as súas tensións resultan ser o motivo fundamental na súa obra. Vemos na súa arte como falta directamente do paso do tempo e da súa influencia no ser humano, e, como non, do camiño cara á morte. Son eses retratos descontextualizados que aparecen ante a cámara sen maquillaxe, fatigados ou tristes, tal e como se atopaban nese momento, os que claramente denotan dita inquietude. O final do seu libro Portraits (1976), por exemplo, culmina de forma tremenda mais maxistralmente tratada cunha serie de sete fotografías do seu pai envellecendo gradualmente ata que parece que se integrou na luz que o rodea.
O 25 de setembro de 2004 Avedon sufriu unha hemorraxia cerebral en San Antonio, Texas, mentres se atopaba nunha sesión fotográfica para un proxecto encargado pola revista The New Yorker que se titulaba "On Democracy", e se enfocaba no proceso electoral de 2004 nos Estados Unidos; tratábase de retratos de candidatos e delegados das convencións nacionais, entre outros involucrados no asunto. Faleceu nesa mesma cidade o 1 de outubro por mor de complicacións médicas.
Esteban da Gama (1505–1576)
Esteban da Gama (en grafía portuguesa, Estêvão da Gama) (ca. 1505 - 1576), foi un navegante, explorador, e administrador colonial portugués, gobernador da Costa de Ouro portuguesa (unha colonia na costa occidental africana, hoxe Ghana, 1529-?) e da India portuguesa (1540-42).
Biografía
Foi o segundo fillo de Vasco da Gama e de Catalina de Ataíde, irmán de Cristóvão dá Gama, e levaba o nome do seu avó paterno, Estevão da Gama e do seu tío, Estevão da Gama, o irmán máis vello do seu pai (morto na soada viaxe de regreso do que logo sería o Estado da India de 1497-99 que dirixiu o seu pai).
Época de gobernador
En 1540 foi designado polo rei Xoán III de Portugal como gobernador da India portuguesa (1540-42), polo seu valor no cargo anterior. Cando se converteu en gobernador, efectou unha campaña contra a frota do paxá de Exipto. Comandou a frota que entrou no mar Roxo, coa intención de atacar á frota otomá do porto de Suez, deixando Goa o 31 de decembro de 1540 e chegando a Adén o 27 de xaneiro de 1541. A frota chegou a Massaua o 12 de febreiro, onde Gama deixou un número de navíos e continuou cara ao norte. Ao chegar a Suez, descubriu que os otománs souberan moito tempo antes do seu asalto, o que frustrou o seu intento de queimar as naves varadas. Gama viuse obrigado a volver sobre os seus pasos a Massaua, aínda que facendo unha escala para atacar o porto do Tor, na península do Sinaí.thumb|esquerda|Esteban da Gama no [[monumento aos Descubrimentos]]
Unha vez de volta en Massawa Gama atopou aos homes que deixara inquietos xa que foran convencidos polo autodenominado patriarca galego Xoan Bermudes de que debían de proporcionar axuda militar ao asediado Emperador de Etiopía. Gama accedeu ás súas demandas e desembarcou 400 homes, 130 soldados escravos e subministracións suficientes para eles en Massaua e o próximo porto de Arqiqo, deixándoos a cargo do seu irmán Cristóvão dá Gama, antes de partir para a India o 9 de xullo.
Regreso a Portugal e morte
Despois de deixar o cargo, volveu a Portugal onde foi elixido gobernador de Lisboa, pero declinou o cargo para tentar ser novamente gobernador da India.
Río Castardiel
O río Castardiel é un río de 4,6 km, afluente do Meiro.
Percorrido
O regato nace no concello de El Franco na aba occidental do pico da Vidrosa, a 508 metros sobre o nivel do mar na aba oeste do pico da Vidrosa e tras percorrer 4,6 km aboca no río Meiro no concello de Coaña.
A Castiñeira, Ponteareas, Ponteareas
A Castiñeira é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
A Curuxeira, Ponteareas, Ponteareas
A Curuxeira é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
101955 Bennu
101955 Bennu é un asteroide próximo á Terra duns 490 metros de diámetro e unha masa de 6 × 1010 kg. O seu achegamento máximo ó Sol (perihelio) está na parte interior da órbita da Terra e o seu afastamento máximo (afelio) chega case á órbita de Marte. Con todo, non intercepta a órbita da Terra debido a que a órbita do asteroide está noutro plano orbital. Está clasificado como un asteroide Apolo (asteroides con órbitas próximas á órbita da Terra).
Este asteroide foi seleccionado para ser visitado pola sonda espacial OSIRIS-REx no ano 2018 (o seu lanzamento foi o 8 de setembro de 2016). Esta sonda recollerá mostras de po do asteroide cun brazo robótico e transportaraas á Terra. Estímase que poderá recoller máis de 60 gramos. A recollida de mostras producirase no ano 2020 e o regreso á Terra coas mostras será no 2023.
Parámetros orbitais
Bennu orbita a unha distancia media de 1 126 UA do Sol, podendo achegarse ata 0.8969 UA e afastarse ata 1 356 UA. Ten unha excentricidade de 0.2037 e unha inclinación orbital de 6.035 graos. Emprega en completar unha órbita arredor do Sol 436.6 días. O movemento de Bennu sobre o fondo estelar é de 0.8245 graos por día.
Bennu é un dos asteroides potencialmente perigosos.
Características físicas
A magnitude absoluta de Bennu é 20.9 e o período de rotación de 4.276 horas.
O asteroide é unha acumulación de entullos de diferentes tamaños. Pequenos croios saen despedidos do asteroide dende o seu ecuador, regresando á superficie, mais algúns quedan en órbita. Esta observación efectuouna a sonda OSIRIS-REx o 19 de xaneiro de 2019. A causa deste fenómeno radica na baixa gravidade, sumada á rápida rotación, polo que un croio pode poñerse en órbita adquirindo unha velocidade baixa, por exemplo, rodando por unha das súas ladeiras (a atracción gravitacional na superficie do asteroide é de tan só 8 millonésimas de g nos polos pero no ecuador, debido á rápida rotación, a atracción redúcese a 3 millonésimas de g).
A Moscadeira, Ponteareas, Ponteareas
A Moscadeira é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
Chester Krause
Chester Lee Krause, nado o 16 de decembro de 1923 en Helvetia, Wisconsin, e finado o 15 de xuño de 2016 en Iola, no mesmo Estado, foi un numismático e editor estadounidense, coñecido por ser o fundador da editora Krause Publications, na década de 1950.
Primeiros anos
Krause naceu na vila de Helvetia, no condado de Waupaca, en Wisconsin, o 16 de decembro de 1923. Era fillo de Carl Krause (falecido en 1954) e de Cora Neil (1980), e pasou a súa infancia na granxa familiar como o menor dos seus seis fillos. Adquiriu a súa primeira educación nunha sala da súa propia casa e aprendeu o oficio de albanel, que tamén exercía o seu pai, e logo cursou o seu ensino secundario en Iola, onde se graduou en 1941.
Igual que os seus dous irmáns varóns, Chester foi recrutado polo exército durante a segunda guerra mundial. No seu caso, serviu como mecánico de automóbiles en Bélxica, Luxemburgo e Alemaña, entre 1943 e 1946.
Carreira
Acabada a guerra retornou a Iola, onde a súa familia se asentou logo de vender a granxa en 1950, e alí estableceuse como construtor independente, e dous anos máis tarde, en 1952, comezou a compatibilizar esta dedicación coa de editor. Cun investimento inicial de 1.000 dólares, en outubro dese mesmo ano creou a revista Numismatic News, transformando o seu interese pola numismática, que o acompañaba desde neno, nun labor profesional, como vehículo para a información numismática aos coleccionistas de zonas afastadas das grandes cidades dos EEUU. A nova compañía, chamada Krause Publications, medrou considerablemente durante o lustro seguinte e en 1957 Krause construíu o seu derradeiro edificio, para centrar os seus intereses no ámbito editorial. En 1963 contratou a Clifford Mishler, de Míchigan, con quen mantivo unha vinculación profesional durante moitos anos.
A crise do coleccionismo numismático nos Estados Unidos na década de 1960 obrigouno a diversificar o seu negocio editorial, ampliándoo a outros coleccionismos. En 1971 comezou a publicar a revista Old Cars ("Coches antigos"), outra das súas paixóns, xa que era un coleccionista destes vehículos. Ademais, o seu pasado como mecánico militar fixo que mantivese sempre o interese por este tipo de vehículos, o que o levou tamén a adquirir e publicar a cabeceira Military Vehicles Magazine.
A época de máxima expansión foi a década de 1980, cando a súa editora abrangueu unha ducia de publicacións periódicas, dedicadas ao mundo do coleccionismo, e arredor de 150 títulos de libros. Entre as publicacións máis salientables desta época están as series Standard Catalog of World Coins (desde 1972) e Standard Catalog of World Paper Money, ambas con numerosas edicións actualizadas que se manteñen ata os nosos días, nalgunhas ocasións desagregadas en varios volumes por períodos.
Este éxito nos negocios foi acompañado dun importante labor filantrópico, subvencionado numerosas iniciativas de índole social.
En 1986, aos 63 anos, Krause deixou a dirección executiva da compañía, aínda que se mantivo como presidente. No momento da súa xubilación, Krause Publications tiña arredor de 400 empregados e unha facturación de 50 millóns de dólares. En 1990, Krause cedeulle a Mishler o control da compañía e na seguinte década este foi reducindo a súa participación, vendéndolles accións aos empregados.
En xaneiro de 2014, Krause padeceu un derramo cerebral que minguou as súas capacidades, e en 2016 sufriu unha caída. No transcurso do tratamento a raíz desta caída tivo unha insuficiencia cardíaca que, finalmente, provocou o seu falecemento nun hospital de Iola, o 25 de xuño de 2016.
Krause formou parte do equipo de dirección da American Numismatic Association entre 2007 e 2010. Tamén na ANA mantivo a súa colaboración con Clifford Mishler, que presidiu a sociedade de 2009 a 2011.
Lamazáns, Ponteareas, Ponteareas
Lamazáns é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
Atelecyclus undecimdentatus
Atelecyclus undecimdentatus é unha especie de caranguexo da familia Atelecyclidae. Como nome común ten o de durmiñón, dormiñón ou dormiñón común.
Descrición
O corpo deste caranguexo é bastante peludo, cunha cor crema pálida, con marcas púrpuras pola carapa. A carapa ten unha textura lisa e un bordo de longos peliños. É máis ancho que longo, medrando até 5 cm longo e 6,3 cm de ancho. As marxes laterais poteriores converxen fortemente.
Este caranguexo é ás veces cofundido co Atelecyclus rotundatus. Con todo, Atelecyclus rotundatus distínguese por ser a súa carapa máis estreita e máis lisa.
Hábitat
Atelecyclus undecimdentatus normalmente vive en augas ao redor de 30 metros de profundidade, nos fondos de xabre, ás veces baixo rochas.
Kermes gibbosus
Kermes gibbosus é un insecto hemíptero da superfamilia dos cocoideos e familia dos quermésidos, unha das contra 20 integradas no xénero Kermes.
Descrición
A especie foi descrita en 1875 polo farmacéutico, médico e entomólogo francés Victor Antoine Signoret, no seu traballo "Essai sur les cochenilles ou gallinsectes (Homoptères - Coccides), 13e partie. Annales de la Société Entomologique de France 4: 545-558.
Etimoloxía
Para a do xénero, ver Kermes.
O epíteto específico, gibossus, é o nominativo masculino do adxcectivo do latín tardío gibbossus, -a, um, que significa "xiboso", "que ten xiba", "chepudo", derivado do substantivo do latín clásico gibba, -ae, "xiba", "chepa".
Distribución
A especie encóntrase en Alemaña, Austria, Bulgaria, Hungría e Italia (incluíndo Sicilia).
Características
As femias adultas son esféricas, sen segmentación corporal aparente, co dorso dividido por sucos. O seu corpo é de cor parda avermellada escura con algunhas manchas negras, e está cuberto por un po de cera branca.
Bioloxía
Segundo Tsalev os ovos eclosionan durante o mes de xuño, e a especie pasa o inverno como unha ninfa de segundo estadio.
Carga heráldica
thumb|150px|No decreto de aprobación do escudo de Barbadás descríbense cinco crecentes, aínda que se vexan só catro En heráldica, a carga refírese a todos aqueles elementos que se colocan no interior do campo dun escudo. Poden ser pezas, mobles ou figuras.
Unha carga pode ir dentro - é dicir, encima - doutra carga.
Moema Libera Viezzer
Moema Libera Viezzer, nada en Caxias do Sul (Rio Grande do Sul) en 1938, é unha escritora, socióloga e activista feminista brasileira.
Traballou en proxectos educativos na rexión nordeste do Brasil. Estivo exiliada durante o réxime militar. Entre 1973 e 1974 traballou no Perú, Inglaterra e México. Trala proclamación da amnistía de 1977 volveu ao Brasil, e en 1980 fundou a Rede Mulher de Educação.
A súa obra principal é Se Me Deixam Falar - Domitila (1976), baseada na historia real da activista feminista e traballadora boliviana Domitila Barrios de Chungara. Coñecéraa en 1975, durante os actos do Ano Internacional da Muller en México.
En 2007 recibiu o Diploma Bertha Lutz do Senado brasileiro. Foi unha das 52 mulleres brasileiras incluídas na candidatura de 1000 mulleres ao Premio Nobel da Paz de 2005.
O Paseo Matutino, Ponteareas, Ponteareas
O Paseo Matutino é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
O Reiro, Ponteareas, Ponteareas
O Reiro é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
Neorrománico
miniatura|[[Igrexa de Santo André da Coruña ]] O neorrománico é un estilo arquitectónico, encadrado na corrente do historicismo, que xurdiu no século XIX e que foi empregado ata as primeiras décadas do XX. Baséase nunha libre reinterpretación do estilo románico vixente durante a Idade Media europea, entre os séculos XI e XIII. Estendeuse primeiro por toda Europa, desde onde pasou logo a América. Utilizouse sobre todo en igrexas (e ocasionalmente en sinagogas como a Nova Sinagoga de Estrasburgo construída en 1898 e a sinagoga Emanu-El de Nova York, de 1929) e tamén na restauración de edificios civís medievais de toda Europa, como na fachada da catedral de Speyer (Alemaña), reconstruída na metade do século XIX. Foi común en edificios civís como concellos e xulgados e bastante popular nos campus universitarios de finais do século XIX e principios do XX, especialmente nos Estados Unidos e no Canadá. Pódense atopar exemplos coñecidos na Universidade de California nos Ánxeles, a Universidade do Sur de California, a Universidade de Tulane, a Universidade de Denver, a Universidad de Toronto e a Universidade Estatal de Wayne.
Unha primeira variante do estilo neorrománico coñecida como Rundbogenstil (en alemán, «estilo de arco redondeado») foi bastante popular en Alemaña, así como entre a diáspora alemá que comezou na década de 1830. O neorrománico alemán chegou a ter o status de estilo nacional por excelencia, sendo moi empregado durante a segunda metade do século XIX. En Portugal, foron re-romanizados moitos vellos castelos e igrexas na primeira metade do século XX.
Son características da arquitectura de estilo neorrománico as edificacións de ladrillo ou pedra monocromática, a abundancia de arcos de medio punto sobre os vans (portas e xanelas) e tamén con fins decorativos, a disposición de torres poligonais nos lados das fachadas, as cubertas de formas diversas e o uso das bóvedas de canón nos interiores. En xeral usáronse elementos máis simplificados que os orixinais históricos.
O estilo neorrománico tamén é chamado ás veces estilo normando ou estilo lombardo, particularmente en traballos publicados durante o século XIX polas variantes que foron desenvolvidas baseándose na arquitectura dos normandos e dos lombardos, respectivamente.
A Perillana, Ponteareas, Ponteareas
A Perillana é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
Pedra de Agua, Ponteareas, Ponteareas
Pedra de Agua é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
Joan Company Florit
Joan Company Florit, nado en Sant Joan (Mallorca) en 1954, é un músico, musicólogo e director de coros balear. É director, entre outros, da Coral Universitaria das Illas Baleares e do coro da Orquestra Sinfónica de Galicia dende 1999.
Traxectoria
Licenciouse en Filosofía e Letras (sección de Xeografía e Historia) pola Universidade de Barcelona en 1978. Mentres realizaba os seus estudos fundou a Coral de Sant Joan en 1975, da que é director até 1980, e a Coral Universitaria das Illas Baleares en 1977, da que é director dende a súa fundación, e que ao longo dos anos foi creando diferentes filiais corais.
Estudou harmonía e formas musicais con M. Oltra e análise musical con B. Casasblancas, así como dirección coral con M. Babero, Pl. Cao e Ou. Martorell e orquestral con S. Mais.
É fundador e director dos Cursos de verán de canto, dirección coral e pedagoxía musical en Baleares entre 1977 e 2006, organizados pola Universidade das Illas Baleares.
Foi director titular do Coro da Orquestra Sinfónica de Galicia desde 1998 até 2022, co que preparou todo tipo de repertorio sinfónico-coral e a capella. Posteriormente foi nomeado director honorario do mesmo.
Arame de Kirschner
dereita|miniatura|Agullas de Kirschner extraídas tras a fixación dunha [[fractura de Colles]]
As agullas de Kirschner (AK) son agullas longas e finas, de punta afiada, esterilizadas, feitas xeralmente de aceiro inoxidable. Son de diversos diámetros e lonxitudes, utilizadas habitualmente en traumatoloxía e ortopedia. Colócanse habitualmente con axuda dun motor. Foron introducidas como ferramenta cirúrxica por Martin Kirschner en 1909.
Indicacións
As AK teñen múltiples usos. Algúns deles son:
Brassicogethes aeneus
Os adultos son de 2–3 mm de longo, 1–2 mm de ancho e cor negra con tons verdes metálicos. As larvas miden ata 3 mm de longo e son brancas con placas marróns esclerotizadas.
Brassicogethes aeneus é unha importante praga da colza. Non se sabe se contribúen á polinización da colleita.
As femias poñen os ovos nos casulos das flores da planta hóspede e as larvas desenvólvense dentro das flores. A oviposición e os danos que sofre o casulo da flor da colza (e igual con Brassica) pola alimentación do animal poden causar que as flores caian. Tanto adultos coma as larvas aliméntanse do pole e néctar das flores.
Axiomas de Hilbert
Os axiomas
O sistema axiomático de Hilbert componse de nove nocións primitivas:
Tres termos primitivos:
e seis relacións primitivas:
Nótese que os segmentos e os ángulos (así como tamén os triángulos) non son nocións primitivas, senón que se definen en termos de puntos e rectas utilizando as relacións de orde e pertenza. Todos os puntos, rectas e planos nos subsecuentes axiomas son distintos agás que se indique o contrario.
II. Orde
Pode probarse entón que dadas unha recta a e un punto A nela, pode dividirse a recta en dúas semirectas, disxuntas entre si, que emanan de A, tales que a súa unión constitúe toda a recta agás A. Do mesmo xeito, dados un plano \alpha e unha recta a nel, poden distinguirse nel dúas partes disxuntas, os semiplanos de \alpha respecto de a, onde de novo a súa unión constitúe todo o plano agás a.
IV. Congruencia
Defínese un ángulo como unha parella de semirectas que xacen nun plano \alpha que parten do mesmo punto O. Demóstrase que pode dividirse entón o plano en dúas rexións: o interior e o exterior de, onde h e k son os lados do ángulo e O o seu vértice. O segmento entre dous puntos calquera do interior está contido por completo nesa rexión. Isto non se cumpre para unha parella de puntos calquera no exterior.
Un triángulo queda definido por tres segmentos da forma AB, BC e CA. Eses segmentos son os lados do triángulo, e os tres puntos A, B e C son os seus vértices. O triángulo divide o plano definido polos seus tres vértices en interior e exterior, coas mesmas propiedades que no caso dos ángulos. Ao ángulo definido polas dúas semirrectas que saen de A e que pasan por B e C respectivamente, denótase por e o seu interior contén todos os puntos do interior do triángulo ABC.
Axioma de completitude
Ao sistema de puntos, rectas e planos, non poden engadirselle outros elementos de maneira que o sistema resultante forme unha xeometría nova, obedecendo todos os axiomas dos cinco grupos. Noutras palabras, os elementos da xeometría forman un sistema que non é susceptible de extensión, tomando os cinco grupos de axiomas como válidos.
Axioma 21
Hilbert introduciu un axioma máis que reza:
Asociación Deportiva Mérida
A Asociación Deportiva Mérida é un equipo de fútbol de España da cidade de Mérida, capital de Estremadura. Na actualidade compite na Segunda División B de España.
Historia
O primeiro equipo importante de Mérida foi a Sportiva Emeritense que xurdiu o 28 de decembro de 1912, pasando por fusións e diversas denominacións históricas como Club Catalanes (1919-1921), Emérita Football Club (1921-1930), Club Deportivo Emérita (1930-1934), Emérita Football Club (1934-1936), Sociedade Deportiva Emeritense (1939-1966), Mérida Industrial Club de Fútbol (1966-1985), Club Polideportivo Mérida (1985-2000) e Mérida Unión Deportiva (2000-2013), ambos os desaparecidos.
A AD Mérida foi fundada en 2013 e adquiriu mediante poxa xudicial os dereitos do Mérida UD. O 4 de agosto de 2016 constitúese como sociedade anónima deportiva.
Estadio
miniatura|Vista do [[Estadio Romano desde tribuna.]] Estadio Romano José Fouto, con capacidade para 14 698 espectadores sentados, dimensións de 106x70 e de céspede natural. O estadio inaugurouse o 23 de maio de 1953 e foi remodelado completamente en 1995, adoptando a súa actual configuración.
Cadro actual
12px|Capitán
Canteira, fútbol feminino e fútbol sala
O club conta cun equipo filial masculino na Primeira División Estremeña, o A. D. Mérida Promesas - Nueva Ciudad. Ademais xestiona os seus propios equipos de canteira, desde escola de iniciación até xuvenís, e conta con varias escuadras xogando competicións rexionais en categorías inferiores. Todas as categorías inferiores agrúpanse na chamada "Academia Mérida".
O A. D. Mérida Feminino xoga en Primeira Nacional e no verán do 2020 creouse a sección de fútbol sala.
Tempadas
* Cómputo global de tempadas entre o CP Mérida, Mérida UD e AD Mérida.
Trofeos
* Títulos totais entre o CP Mérida, Mérida UD e AD Mérida.
Óvalo
miniatura|400x400px|Un óvalo cun eixo de simetría O termo óvalo (do latín ovum, ovo) fai referencia a unha forma xeométrica convexa e redondeada, que se asemella ao perfil dun ovo de ave no seu sentido máis amplo. Inclúe as circunferencias e as elipses como casos especiais, con dous eixos de simetría en lugar de soamente un ou ningún. O uso do termo non sempre é consistente, en ocasións tamén se usa de maneira puramente descritiva. Con todo, na análise matemática pódese definir formalmente como un tipo de curvas planas. Neste contexto, tamén se fala de curvas ou liñas ovaladas. Un corpo convexo redondeado e tridimensional (xeralmente un subconxunto convexo pechado de ) coñécese como ovoide. Neste sentido, un óvalo cos puntos do seu interior é un ovoide de dúas dimensións.
En xeometría proxectiva os termos curva ovalada e ovoide (sen atender ás derivadas) segundo as súas condicións de convexidade, establécense utilizando exclusivamente condicións de incidencia ("cada recta curta un óvalo ou ovoide en como máximo dous puntos"), no que se define como un conxunto cuadrático. En sentido proxectivo, un óvalo no plano real require ademais a condición de que ningún punto do seu contorno teña curvatura nula. Tal óvalo é entón o bordo dun conxunto estritamente convexo, porque non contén segmentos rectilíneos.
Definición formal e propiedades
miniatura|Óvalo sen eixos de simetría A forma redondeada dun óvalo é a consecuencia de que unha curva pechada reúna as condicións de suavidade e convexidade, de acordo coa seguinte definición:
Porén, esta definición non abarca todas as figuras xeométricas que ás veces son denominadas óvalos. Por exemplo, os óvalos compostos por diferentes arcos circulares non cumpren esta definición, porque a súa segunda derivada non é continua en toda a curva. Se queremos contemplar tamén estes casos, entón debe prescindirse da condición da suavidade da curvatura (diferenciabilidade C^0 ou C^1 en lugar de C^2). En consecuencia, nalgúns textos a definición de óvalo só esixe a condición de convexidade. Con todo, isto ten a desvantaxe de que a definición inclúe entón figuras que apenas son percibidos con forma de ovo, tales como os polígonos convexos. miniatura|Óvalo con rectas tanxente, secante e pasante
Exemplos e construcións
Os óvalos pódense construír usando métodos completamente diferentes. Obtéñense varios procedementos de construción a partir de diversas técnicas de deseño da elipse conveniente modificadas. É sabido que se pode xerar unha elipse cortando un cono cun plano (véxase sección cónica). Se no canto dun cono se utiliza outro corpo de revolución como un hiperboloide, da intersección cun plano obtéñense diferentes óvalos. Unha posibilidade adicional consiste en substituír na ecuación paramétrica (ou na alxébrica) dunha elipse, os parámetros constantes a e b (as lonxitudes dos semieixos)
polas funcións
Tamén se pode definir unha elipse como o conxunto de puntos P, para os que a suma das distancias aos dous focos F1 e F2 é constante.
Se se substitúe esta suma das distancias por unha suma ponderada, o conxunto de puntos forma un óvalo, que só ten un eixo de simetría, no que se sitúan un extremo romo e o outro puntiagudo. Tal óvalo coincide coa curva interior dun óvalo cartesiano.
O método de construción de Philippe de La Hire crea unha elipse usando dúas circunferencias concéntricas. Se desprazarmos un pouco o centro do círculo exterior e se conservan os pasos restantes do proceso de construción, obtense un (novo) óvalo, que posúe un eixo de simetría cando se move o centro do círculo exterior nos eixos da elipse. Se movemos o centro fóra dos eixos, créase un óvalo sen eixos de simetría.
Os óvalos tamén poden estar compostos por arcos e segmentos. Con todo, ditos óvalos teñen menos suavidade que a requirida na definición anterior, porque só verifican C^1 pero non C^2. Sendo aínda suaves no sentido dunha derivada constante, xa non teñen unha curvatura continua. A curvatura é constante nas seccións, pero presenta un punto de descontinuidade nas unións dos arcos circulares ou das seccións rectas.
Exostose
miniatura Unha exostose é unha formación de óso novo na superficie dun óso. As exostoses poden causar dor crónica que varía desde suave a moi severa e debilitante, dependendo da forma, tamaño, e localización da lesión. Atópanse xeralmente nas costelas en forma de pequenas excrecencias, aínda que tamén poden aparecer lesións de maior tamaño nos nocellos, xeonllos, ombreiros e cadeiras. Son moi raras nos ósos do cranio.
Vilasuso, O Vicedo, O Vicedo
Vilasuso é un lugar da parroquia do Vicedo, no concello lugués do Vicedo, na comarca da Mariña Occidental.
Exostose
As exostoses en ocasións presentan forma de esporón, tales como os esporóns calcáneos.
As infeccións óseas poden provocar exostoses nos ósos adxacentes. O pé de Charcot tamén causa tipicamente estas exóstoses, que poden chegar a ser clinicamente significativas.
Osteofitos
Os osteofitos son protusións óseas que aparecen secundariamente á dexeneración articular producida pola artrose ou osteoartrite. Con todo, non se diferencian significativamente das exostoses.
Rexistro fósil
Atopáronse exostoses en ósos fósiles, estudados polos paleopatólogos, especialistas en lesións e enfermidades antigas. Existen rexistros de exostoses en múltiples especies de dinosauros, tales como Acrocanthosaurus atokensis, Albertosaurus sarcófago, Allosaurus fragilis, Gorgosaurus libratus, e Poekilopleuron bucklandii.
San Roque, Ponteareas, Ponteareas
San Roque é un lugar da parroquia de Ponteareas, do concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado.
Xilloi, O Vicedo, O Vicedo
Xilloi é un lugar da parroquia do Vicedo, no concello lugués do Vicedo, na comarca da Mariña Occidental.
Xogo de armas
Xogo de armas (en War Dogs) é un filme estadounidense de 2016 dirixido por Todd Phillips e escrito por Phillips, Jason Smilovic e Stephen Chin. Está baseado nun artigo de 2011 escrito por Guy Lawson e publicado na revista Rolling Stone, así como nas memorias de 2016 escritas por Efraim Diveroli, Once a Gun Runner. Lawson escribiu posteriormente o libro de 2015, Arms and the Dudes, detallando a historia.
Estreouse en galego o 5 de agosto de 2019 na TVG. Foi traducido ao galego por Rosa Moledo e o director de dobraxe foi Antón Rubal.
Xene estrutural
Un xene estrutural é un xene que codifica algún produto de ARN ou proteína que non é un factor regulador (como unha proteína reguladora ou ARN regulador). O termo deriva do descubrimento do operón lac, no que os xenes estruturais considerábanse aqueles que contiñan secuencias de ADN correspondentes aos aminoácidos dunha proteína producida na célula que non funcionaba regulando a expresión xénica. Os produtos dos xenes estruturais poden ser encimas e proteínas estruturais. Tamén son codificados por xenes estruturais os ARN non codificantes, como os ARNr e os ARNt (pero exclúense os ARN reguladores como o microARN e o ARN interferente pequeno).
Situación no xenoma
En procariotas os xenes estruturais de funcións relacionadas están normalmente un a carón do outro nunha soa febra de ADN, formando un operón. Isto permite unha regulación máis simple da expresión xénica, xa que un só factor regulador pode afectar a transcrición de todos os xenes asociados. Isto ilústrase mellor co ben estudado operón lac, no cal tres xenes estruturais (lacZ, lacY e lacA) son regulados por un só promotor e un só operador. Os xenes estruturais procariotas transcríbense formando un ARNm policistrónico e seguidamente son traducidos.
En eucariotas os xenes estruturais non están situados secuencialmente. Cada xene está composto de exóns codificantes e intróns non codificantes intercalados. As secuencias reguladoras atópanse tipicamente en rexións non codificantes situadas augas arriba ou abaixo do xene. Os ARNm dos xenes estruturais deben sufrir un proceso de empalme antes da súa tradución para eliminar as secuencias intrónicas. Isto, á súa vez, motiva o fenómeno eucariota do empalme alternativo, no cal un só ARNm procedente dun só xene estrutural pode producir varias proteínas diferentes segundo que exóns se inclúan. Malia a complexidade deste proceso, estímase que ata o 94% dos xenes humanos son empalmados dalgunha maneira. Ademais, ocorren diferentes padróns de empalme en tipos de tecidos diferentes.
Unha excepción a esta disposición en eucariotas son os xenes das proteínas histonas, que carecen completamente de intróns. Tamén son peculiares os xenes das agrupacións ou clusters do ADNr, nos cales as secuencias codificantes dos ARNr de 28S, 5,8S e de 18S están adxacentes, separados por curtos espazadores transcritos internamente, e igualmente o ADNr de 45S aparece en cinco sitios distintos do xenoma, pero está agrupado formando repeticións contiguas. En bacterias estes xenes están organizados en operóns. Porén en arqueas estes xenes non están adxacentes e non mostran ningún ligamento.
Papel en doenzas humanas
A identificación da base xenética do axente causante dunha doenza pode ser un compoñente importante para comprender os seus efectos e espallamento. A localización e contido de xenes estruturais pode servir para determinar a evolución da virulencia, así como proporciona a información que cómpre para o tratamento. Igualmente, comprender os cambios específicos nas secuencias dos xenes estruturais que subxacen nun aumento ou diminución da virulencia axuda a comprender o mecanismo polo cal as doenzas infecciosas afectan os hóspedes.
Por exemplo, Yersinia pestis (axente da peste bubónica) porta varios xenes estruturais relacionados coa virulencia e a inflamación situados en plásmidos. De igual xeito, o xene estrutural responsable do tétano está situado nun plásmido. A difteria é causada por unha bacteria, pero só despois de que esa bacteria foi infectada por un virus bacteriófago que porta os xenes estruturais para a toxina.
No virus herpes simplex a secuencia do xene estrutural responsable da virulencia atopouse en dúas localizacións no xenoma a pesar de que só unha das localizacións produce o produto xénico viral. Isto hipotetizouse que serve como un mecanismo potencial para que as cepas recuperen a virulencia se a perden por unha mutación.
Comprender os cambios específicos en xenes estruturais que afectan a virulencia é un paso necesario no establecemento de tratamentos específicos, así como no estudo de posibles usos medicinais de toxinas.
Filoxenética
Estratexias de estudos filoxenéticos máis recentes centráronse en xenes estruturais de función coñecida, conservados en diversos graos. As secuencias dos ARNr son frecuentes dianas nestes estudos, xa que están conservados en todas as especies. En microbioloxía estudáronse especificamente os xenes de ARNr de 16S para determinar as diferenzas a nivel de especies. En taxons de maior orde, a secuencia da COI é agora considerada o “código de barras da vida” e é aplicada para a maioría das identificacións biolóxicas.
Debate
Malia o amplo uso que ten clasificar os xenes en estruturais ou reguladores, estas categorías non son unha división absoluta. Recentes descubrimentos xenéticos poñen en cuestión a distinción estrita entre xenes reguladores e estruturais.
A distinción entre xenes reguladores e estruturais pode atribuírse ao traballo orixinal de 1959 sobre a expresión de proteínas no operón lac. Neste exemplo, unha soa proteína reguladora afecta a transcrición doutras proteínas que agora se sabe compoñen o operón lac. De aí en adiante distinguíronse os dous tipos de secuencias codificacdoras, estruturais e reguladoras.